****

Il-proposta li jintużaw ir-rimborżi tal-FI tal-AKP għal operazzjonijiet ġodda qed tasal fi żmien kruċjali, li fih l-UE qed issawwar il-politika tal-iżvilupp futura tagħha.

(1)Għall-QFP tal-UE li jmiss għall-2021–2027, il-Kummissjoni pproponiet li żżid il-baġit għall-azzjoni esterna, inkluż b’fondi mill-Istrument Ewropew ta’ Rkupru, u biex tissimplifika l-istruttura tiegħu biex ikun aktar flessibbli u effiċjenti biex jiġu indirizzati l-isfidi globali.

(2)Il-Kummissjoni pproponiet ukoll li l-istrument ewlieni għall-azzjoni esterna jkun l-Istrument ta' Viċinat, ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument, NDICI), li jinkludi arkitettura finanzjarja innovattiva u simplifikata għall-investiment barra mill-UE. Dan huwa bbażat fuq il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli Plus (European Fund for Sustainable Development Plus, EFSD+), li huwa appoġġat mill-Garanzija għall-Azzjoni Esterna l-ġdida (External Action Guarantee, EAG). Il-proposta għall-NDICI qed tiġi nnegozjata mill-koleġiżlaturi.

Il-proposta tal-Kummissjoni tislet minn dawn id-diskussjonijiet u r-rapporti kollha li għaddejjin.

Tqis ukoll il-konstatazzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tar-rieżami ta’ tmiem it-terminu tal-FI tal-AKP, li ġie ppubblikat fl-2019. Ir-rieżami kkonkluda li, minkejja li l-FI tal-AKP ikkontribwixxa għall-objettivi ta’ Cotonou li jitnaqqas il-faqar, li jintegra l-pajjiżi AKP fl-ekonomija dinjija u jgħin l-iżvilupp sostenibbli tagħhom, dan ma mmassimizzax il-kontribuzzjoni tiegħu f’dan ir-rigward.

Bejn l-2003 u l-2017, il-fond rotanti alloka EUR 5,2 biljun lill-proġetti, b’aktar minn EUR 4 biljun ta’ finanzjament permezz tal-FEŻ.

L-“addizzjonalità” finanzjarja (l-użu ta’ fondi tal-UE biex jattiraw investiment privat addizzjonali li kieku mod ieħor ma kienx isir) kienet sodisfaċenti, iżda ma ntużatx għall-potenzjal sħiħ tagħha. Dan huwa mmanifestat fl-użu relattivament limitat f’pajjiżi fraġli u b’introjtu baxx, li fih l-investiment addizzjonali kien ikollu l-akbar impatt. Aktar minn nofs l-operazzjonijiet tal-faċilità ta’ investiment permezz tal-FI tal-AKP saru f’pajjiż b’introjtu medju-baxx, u 30 % f’għadd żgħir ta’ pajjiżi b’introjtu baxx.

Skont ma nstab fir-rieżami, kien hemm enfasi akbar fuq is-sostenibbiltà finanzjarja milli fuq l-objettivi tal-iżvilupp.

L-evalwazzjoni ħarġet ukoll bosta rakkomandazzjonijiet. Dawn jinkludu l-ħtieġa li jinstab bilanċ aħjar bejn l-objettivi tal-iżvilupp u s-sostenibbiltà finanzjarja, b’enfasi akbar fuq pajjiżi b’introjtu baxx u fraġli, użu akbar ta’ għodod finanzjarji innovattivi bħall-garanziji, it-titjib tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-eżiti tal-iżvilupp u r-reviżjoni tal-mudell tal-operazzjoni.

L-evalwazzjonijiet preċedenti, bħall-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-2010 tal-garanzija tal-Mandat ta’ Self Estern u l-evalwazzjoni tal-2016 tal-finanzjament imħallat, ikkonkludiet ukoll li l-mekkaniżmi finanzjarji li ġew stabbiliti m’ilux (finanzjament imħallat u garanzji) tabilħaqq jaħdmu, iżda li l-impatt tagħhom fuq l-iżvilupp huwa marbut mill-qrib mat-direzzjoni tal-politika.

****

Huwa f’dan il-kuntest li l-Kummissjoni qed tipproponi lill-Kunsill li tittrasferixxi r-rimborżi mill-FI tal-AKP fl-EFSD+ tal-NDICI futur. Il-Kummissjoni beħsiebha tinvestihom fil-pajjiżi AKP permezz tal-BEI.

Kif inhu rifless fid-dokument informali tal-Kummissjoni Ewropea u tal-BEI tal-2019 li tfassal fil-kuntest tan-negozjati dwar l-NDICI rigward l-“eks FI tal-AKP”, il-BEI jappoġġa speċifikament: li jkompli l-użu tar-rimborżi għal numru ta’ snin; bl-ebda spejjeż għall-baġit tal-UE u skont arranġamenti speċifiċi (dwar il-ġeografija, l-eliġibbiltà, u l-profil tar-riskju) li għad iridu jiġu ddefiniti.

Il-Kummissjoni tipproponi wkoll, wara konsultazzjoni mal-BEI, li l-użu tar-rimborżi permezz tal-BEI jiġu diretti primarjament għall-istrumenti tal-iżvilupp b’riskju finanzjarju għoli, b’mod partikolari l-finanzjament tal-impatt, fondi tal-ekwità u operazzjonijiet fil-pajjiżi l-anqas żviluppati.

Din il-proposta ma tinvolvi l-ebda kontribuzzjonijiet addizzjonali mill-Istati Membri.

****

Biex l-UE tikkontribwixxi għall-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) stabbiliti fl-Aġenda 2030, huwa essenzjali li jiġi mmassimizzat il-potenzjal li jiġi mmobilizzat il-kapital privat bl-użu ta’ strumenti finanzjarji innovattivi flimkien ma’ finanzjament għall-iżvilupp tradizzjonali.

Minħabba li l-isfidi huma ferm akbar mir-riżorsi disponibbli, huwa essenzjali li jkun hemm prijoritizzazzjoni.

Għaldaqstant, huwa kruċjali li fl-istess qafas ta’ governanza jiddaħħlu l-bosta strumenti li hemm disponibbli għall-azzjoni esterna. Dan se jiżgura li l-fondi jsegwu l-prinċipju ta’ “il-politiki l-ewwel”, li min-naħa tiegħu jiżgura l-koerenza, il-komplementarjetà u jimmassimizza l-impatt tal-iżvilupp.