MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 277/102

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 92/85/KE dwar l-introduzzjoni ta’ miżuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu”

COM(2008) 637 finali – 2008/0193 (COD))

(2009/C 277/22)

Rapporteur: is-Sinjura HERCZOG

Nhar l-7 ta’ Novembru 2008, il-Kunsill iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE dwar l-introduzzjoni ta’ mizuri biex jinkoraġġixxu t-titjib fis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement, jew li qed ireddgħu

COM(2008) 637 finali – 2008/0193 (COD)

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta’ April 2009. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Herczog.

Matul l-453 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta’ Mejju 2009 (seduta tat-13 ta’ Mejju 2009), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’82 vot favur, 37 vot kontra u 2 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-Kumitat jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għal Direttiva ġdida li ttejjeb il-ħarsien tal-ħaddiema nisa tqal u ħaddiema li welldu reċentement u/jew qed ireddgħu.

1.2. Il-Kumitat iqis din l-inizjattiva bħala opportunità biex tissaħħaħ il-leġiżlazzjoni mhux biss li tippermetti lin-nisa jirkupraw b’mod xieraq wara li welldu, iżda li barra minn hekk tinkoraġihom ireddgħu u tgħinhom isawru rabta qawwija mat-tarbija tagħhom.

1.3. Il-Kumitat ma jqisx aċċettabbli kondizzjonijiet ta’ xogħol mhux sikuri matul it-tqala u t-treddigħ. F’dan is-sens, in-nisa għandhom jitħeġġu javżaw dwar it-tqala tagħhom malli jsiru jafu sabiex kull riskju fir-rigward tas-saħħa u s-sikurezza jista’ jiġi evalwat u eliminat. Għandha tingħata attenzjoni partikulari lir-riskji għall-fertilità kemm tan-nisa kif ukoll tal-irġiel, kif ukoll għall-embriju.

1.4. Il-Kumitat jitlob ukoll għal appoġġ addizzjonali għall-ġenituri u t-tfal bi bżonnijiet speċjali jew li jsibu ruħhom f’ċirkostanzi speċjali, bħal trabi prematuri, b’diżabilità jew morda, każijiet ta’ twelid multiplu jew bżonn ta’ kura fl-isptar, kif ukoll każijiet ta’ adozzjoni jew fostering, eċċ.

1.5. Il-Kumitat jaqbel mal-Kummissjoni li għandu jiġi ggarantit minimu ta’ 18-il ġimgħa ta’ leave tal-maternità mħallas għall-ħaddiema tqal kollha. Madankollu, il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Pjattaforma Soċjali (1) – li tinkludi l-Lobby Ewropew tan-Nisa – kif ukoll tal-WHO (2) u tal-UNICEF (3) li huma bbażati fuq il-benefiċċju għat-trabi li jixorbu l-ħalib tal-omm matul l-ewwewl sit xhur ta’ ħajjithom, bħala miżura preventiva tas-saħħa kemm għall-omm kif ukoll għat-tarbija. Għaldaqstant jirrakkomanda li jinstabu soluzzjonijiet legali u prattiċi addizzjonali li jistgħu jiffaċilitaw it-treddigħ fir-rigward ta’ spazju u ħin.

1.6. Min-naħa l-oħra, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-leave għall-mard matul it-tqala m’għandu jkollu l-ebda impatt fuq il-perijodu sħiħ tal-leave tal-maternità, iżda jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tippreċiża għal liema perijodu eżatt qabel il-ħlas qed tirriferi.

1.7. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon is-suġġeriment li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex iħarsu l-ħaddiema nisa tqal jew li qed ireddgħu, fil-kuntest tal-Artikolu 2 (4) tad-Direttiva oriġinali, mill-konsegwenzi ta’ tkeċċija li ma tkunx ġustifikata legalment.

1.8. Il-Kumitat jaqbel li n-nisa għandhom id-dritt li jirritornaw għax-xogħol, għall-istess impjieg jew għal post ekwivalenti bl-istess termini u kondizzjonijiet, u li għandhom jibbenefikaw minn kull titjib fil-kondizzjonijiet tax-xogħol li jkunu intitolati għalihom matul il-perijodu tal-assenza tagħhom.

1.9. Il-Kumitat jappoġġja bil-qawwa li l-paga matul il-leave tal-maternità tkun l-istess bħas-salarju preċedenti. Din id-dispożizzjoni mhijiex biss neċessità, iżda wkoll mod kif jiġi rikonoxxut il-valur tar-rwol tal-omm.

1.10. B’konformità mal-prinċipji komuni tal-flessigurtà u l-approċċ ibbażat fuq iċ-ċiklu tal-ħajja, il-Kumitat jemmen li l-proposta għandha titqies fil-kuntest tad-diffikultajiet relatati mal-bżonnijiet tal-kura tat-tfal taħt is-sentejn (5). L-użu ta’ ħinijiet ta’ xogħol flessibbli għall-ġenituri nnegozjati mill-imsieħba kollha wera li għandu valur f’dan il-kuntest.

1.11. Għandha ssir distinzjoni bejn il-leave tal-maternità bħala mezz kif titħares it-tqala u l-maternità u l-leave tal-ġenituri. Il-perijodu propost ta’ 18-il ġimgħa għandu l-għan ewlieni li jippermetti l-irkurpu tan-nisa wara li jwelldu u li jiżgura perijodu ta’ żmien minimu għat-treddigħ u l-ħolqien ta’ rabta bejn l-omm u t-tarbija. Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tal-leave tal-ġenituri bħala opportunità għaż-żewġ ġenituri biex iqattgħu żmien xieraq mat-tfal, iżda jemmen li l-leave tal-ġenituri għandu jkompli wara l-leave tal-maternità u jippermetti lill-missirijiet jibbenefikaw minn din il-possibbiltà wkoll.

1.12. Il-Kumitat jieħu din l-opportunità biex jissuġġerixxi li jinħolqu inizjattivi sabiex in-nanniet u qraba stretti oħrajn ikunu jistgħu jieħdu ħsieb it-tfal jekk il-ġenituri li jaħdmu jkunu jixtiequ u sakemm dan ikun fl-interess tat-tifel jew tifla. Miżura bħal din għandha tgħin biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, kif ukoll biex ikun hemm bilanċ bejn il-ħajja professjonali u dik familjali u privata. Din il-kura temporanja addizzjonali provduta mill-membri tal-familja ma tissostitwix ir-responsabbiltà tal-Istat biex jipprovdi kura adegwata f’termini ta’ kwantità u kwalità.

1.13. Il-Kumitat jagħraf l-importanza ta’ approċċ olistiku u komprensiv għal dawn il-kwistjonijiet, sabiex titqies l-stampa kollha u jintlaħaq progress ekonomiku u soċjali. F’dan il-kuntest, dawk li jfasslu l-politika għandhom jikkunsidraw il-bżonnijiet differenti, il-valuri li jikkompetu ma’ xulxin u l-kunflitti ta’ interess f’dawn il-kwistjonijiet li ġejjin:

— il-kwistjonijiet demografiċi (inkluż rata tat-twelid baxxa u numru li qed jikber b’mod rapidu ta’ pensjonanti);

— il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol;

— l-edukazzjoni u t-tagħlim tul il-ħajja;

— opportunitajiet indaqs għall-irġiel u n-nisa;

— ir-rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja tax-xogħol, tal-familja u dik privata;

— il-kura tat-tfal aċċessibbli, li ma tqumx wisq flus u ta’ kwalità għolja;

— iċ-ċittadinanza attiva;

— is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet;

— il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali;

— u dak li huwa fl-aħjar interess għat-tifel jew tifla (6).

Għaldaqstant il-Kumitat iħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej u lill-Istati Membri biex jikkunsidraw in-neċessità li jittieħed approċċ integrat għal din il-proposta leġiżlattiva, u biex tiġi evitata l-limitazzjoni tal-ambitu u l-implikazzjonijiet tagħha.

1.14. Il-Kumitat huwa tal-fehma li jekk il-proposta ser tappoġġja r-rikonċiljazzjoni, il-leave tal-maternità m’għandux jitqies b’mod iżolat mill-firxa ta’ strumenti oħrajn li jeżistu fl-oqsma msemmija hawn fuq.

1.15. Ir-rwol tal-imsieħba soċjali bħala atturi ewlenin fis-suq tax-xogħol huwa kruċjali f’dan ir-rigward. Fil-fehma tal-Kumitat, is-soċjetà ċivili wkoll għandha tieħu sehem attiv fil-proċess, kemm billi tiżgura li l-Istati Membri qegħdin jimplimentaw id-Direttiva u billi tappoġġja bil-mezzi kollha l-approċċ komprensiv imsemmi hawn fuq.

2. Sfond

2.1. Il-proposta għal direttiva li temenda d-Direttiva 92/85/KE hija intiża għat-titjib fil-ħarsien offrut lill-ħaddiema tqal u ħaddiema li welldu reċentement, u/jew li qed ireddgħu. Hemm bżonn ta’ protezzjoni għal bosta raġunijiet. It-tul tal-leave tal-maternità huwa influwenzat minn ħafna fatturi li għandhom jiġu kkunsidrati meta dan jiġi regolat. Id-direttiva preċedenti tipprovdi għal minimu ta’ 14-il ġimgħa kontinwa ta’ leave tal-maternità u tistabbilixxi wkoll il-ħtiġijiet dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol bħall-ħarsien tan-nisa tqal u dawk li welldu reċentement jew li qed ireddgħu. Mara ma tistax titkeċċa matul il-leave tal-maternità. Skont l-Artikolu 2(7) ta’ strument legali preċedenti – id-Direttiva 76/207/KEE – wara l-leave tal-maternità, mara għandha d-dritt li tirritorna għall-istess pożizzjoni jew waħda ekwivalenti. Trattament inqas favorevoli minn dan ifisser diskriminazzjoni.

Fil-Pjan ta’ Direzzjoni għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel 2006-2010 (7) ittieħed impenn biex issir reviżjoni tal-leġiżlazzjoni Ewropea eżistenti. Id-Direttiva 92/85/KEE ma kinitx inkluża fl-eżerċizzju ta’ tfassil mill-ġdid u għaldaqstant għandha tiġi riveduta issa.

2.2. F’Marzu 2006 il-Kunsill Ewropew saħaq fuq il-bżonn għal bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata sabiex jinkisbu t-tkabbir ekonomiku, il-prosperità u l-kompetittività u l-Patt Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (8). Il-Parlament Ewropew f’diversi okkażjonijiet talab biex tittejjeb il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar il-ħaddiema nisa tqal u l-għoti tal-leave tal-ġenituri, u biex jittieħdu miżuri għat-titjib fil-bilanċ bejn il-ħajja professjonali, privata u dik tal-familja. Nhar il-21 ta’ Frar 2008, fir-riżoluzzjoni tiegħu dwar il-ġejjieni demografiku tal-Ewropa (9), il-Parlament sejjaħ lill-Istati Membri sabiex jadottaw l-aħjar prattika fir-rigward tat-tul tal-leave tal-maternità u l-influwenza potenzjali tiegħu fuq ir-rata tat-twelid permezz ta’ politiki pubbliċi kkoordinati, bil-ħolqien ta’ ambjent materjali u emozzjonali li jiffavorixxi l-familja u t-tfal. Fir-riżoluzzjoni preċedenti tas-27 ta’ Settembru 2007 (10), il-Parlament kien diġà ħeġġeġ lill-Istati Membri biex jimmutwalizzaw l-ispejjeż tal-benefiċċji tal-maternità u tal-leave tal-ġenituri u laqa’ bi ħġaru l-konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali. Huwa ħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiġġieldu kontra d-diskriminazzjoni kontra n-nisa tqal fis-suq tax-xogħol u favur livell ta’ protezzjoni għoli għall-ommijiet. F’Marzu 2008, il-Kunsill Ewropew tenna li għandhom isiru sforzi addizzjonali biex jinstab bilanċ bejn il-ħajja privata u tal-familja kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel (11).

Id-Direttiva hija l-għaxar direttiva individwali koperta mill-Artikolu 16(1) tad-Direttiva Qafas 89/391/KEE dwar is-saħħa u s-sigurtà fil-post tax-xogħol. Ir-reviżjoni proposta tad-Direttiva tinkludi estensjoni tal-bażi legali għall-Artikolu 141 tat-Trattat KE dwar it-trattament ugwali.

2.3. Iċ-ċittadini u r-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili li ġew ikkonsultati mill-Kummissjoni esprimew it-tħassib tagħhom dwar il-fatt li meta jkollhom it-tfal, in-nisa jbatu ħafna iktar mill-irġiel fir-rigward ta’ opportunitajiet tal-impjieg. Ir-rata ta’ impjieg tan-nisa bi tfal dipendenti hija biss 65 % meta mqabbla ma’ 91,7 % għall-irġiel. In-nisa jridu jiffaċċjaw il-konsegwenzi ta’ supożizzjonijiet stereotipiċi dwar ir-responsabbiltajiet tagħhom fid-dar u d-dispożizzjoni tagħhom għall-impjieg (12). Dan jista’ jwassal biex ikun hemm inqas nisa li jirritornaw fis-suq tax-xogħol wara li jkollhom tarbija.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-2006 (13), il-Kummissjoni stqarret li d-drittijiet tat-tfal huma prijorità għall-UE u li l-Istati Membri huma marbuta li jirrispettaw il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal (UNCRC) u l-Protokolli Fakultattivi tagħha, kif ukoll l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju. F’Marzu 2006, il-Kunsill Ewropew talab lill-Istati Membri jieħdu “l-miżuri meħtieġa biex inaqqsu l-faqar fost it-tfal b’mod rapidu u sinifikanti, u b’hekk it-tfal kollha jiġu mogħtija opportunitajiet indaqs, irrispettivament mill-isfond soċjali tagħhom” (14). Fil-kuntest ta’ dan is-suġġett, dan ifisser li t-tfal kollha għandhom jingħataw l-opportunità tat-treddigħ u kura tajba skont il-ħtiġijiet tal-iżvilupp tagħhom. Din il-kura għandha tingħata mill-persuna prinċipali li tieħu ħsiebhom, u fejn huwa xieraq, matul il-ġurnata għandu jkollhom aċċess għal kura aċċessibbli, flessibbli, ta’ kwalità għolja u bi prezz raġonevoli.

3.2. Il-politika tal-impjieg tal-UE tippromovi approċċ taċ-ċiklu tal-ħajja għal xogħolhom, biex b’hekk jirrikonoxxu li għandom bżonnijiet u prijoritajiet differenti fid-diversi stadji ta’ ħajjithom. Id-direttiva dwar il-protezzjoni matul it-tqala, il-leave tal-maternità u t-treddigħ għandha tirrifletti dan l-approċċ taċ-ċiklu tal-ħajja.

3.3. Il-Lobby Ewropew tan-Nisa jistqarr li d-dispożizzjonijiet tal-maternità huma relatati speċifikament man-nisa. Il-fiżikalità li twelled u l-perijodu wara t-twelid u l-proċessi tat-treddigħ għandhom jiġu rikonoxxuti u appoġġjati mill-persuni inkarigati mit-tfassil tal-politika, minn min iħaddem u mis-soċjetà kollha kemm hi (15). Kif intqal qabel f’din l-opinjoni, l-Ewropa għandha qafas legali li jipprojbixxi d-diskriminazzjoni bejn is-sessi permezz ta’ firxa ta’ miżuri leġiżlattivi. Madankollu, in-nisa għandhom tendenza li jnaqqsu s-sigħat tax-xogħol jew li jieħdu iktar leave biex jieħdu ħsieb it-tfal tagħhom u dan iwassal għal paga inqas u pensjonijiet iktar baxxi. Għaldaqstant, hemm bżonn ta’ infurzar imsaħħaħ tal-leġiżlazzjoni attwali dwar il-kwistjonijiet ta’ ugwaljanza.

3.4. In-nisa għandu jkollhom il-flessibbiltà li jagħżlu meta ser jieħdu l-leave tal-maternità tagħhom. Min-naħa l-oħra dawk li jħaddmu għandhom ikunu jistgħu jippjanaw il-ħtiġijiet tar-riżorsi umani tagħhom sabiex jagħmlu tajjeb għall-assenza tagħhom. Fl-ippjanar għandu jitqies leave minimu (ta’ mill-inqas sitt ġimgħat wara l-ħlas) (16).

3.5. Il-proposta tagħti lin-nisa li jirritornaw mil-leave tal-maternità d-dritt li jitolbu arranġament flessibbli għall-ħin tax-xogħol fejn min iħaddem irid jikkunsidra t-talba b’kunsiderazzjoni għall-bżonnijiet kemm ta’ min iħaddem kif ukoll tal-ħaddiema. Il-Kumitat jaqbel ma’ din id-dispożizzjoni.

3.6. Biex jintlaħaq dan il-għan, id-diversi objettivi tal-istrateġiji tal-UE dwar l-implimentazzjoni tal-Istrateġija ta’ Liżbona u l-miri ta’ Barċellona, kif ukoll l-istrateġiji dwar il-qagħda demografika, is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, l-opportunitajiet ugwali għall-irġiel u n-nisa u bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja għandhom bżonn jiġu ċċarati u armonizzati iktar.

3.7. Hi u tipprova żżid l-għadd ta’ nisa jaħdmu (17), l-UE għandha tippromovi l-opportunitajiet għar-rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja tax-xogħol, tal-familja u dik privata sabiex id-diversi bżonnijiet, il-valuri jikkompetu u l-kunflitti tal-interess jiġu ttrattati u monitorjati b’mod trasparenti.

3.8. Numru kbir ta’ Stati Membri żviluppaw sensiliet ta’ miżuri biex jippromovu rikonċiljazzjoni aħjar bejn il-ħajja professjonali, privata u dik tal-familja, li jirriflettu l-bżonnijiet differenti skont is-suq tax-xogħol ta’ kull pajjiż kif ukoll id-diversità ta’ tradizzjonijiet u kulturi li jeżistu fl-Ewropa. Jekk din il-proposta ser tappoġġja r-rikonċiljazzjoni, il-leave tal-maternità m’għandux jitqies b’mod iżolat mill-firxa ta’ strumenti oħrajn li jeżistu f’dan il-qasam. Dawn jinkludu l-kura tat-tfal, l-arranġamenti ta’ xogħol flessibbli, il-leave tal-ġenituri u tipi oħrajn ta’ leave li f’ħafna każijiet huma iktar rilevanti fil-kuntest ta’ rikonċiljazzjoni aħjar bejn il-ħajja tax-xogħol u tal-familja.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. Il-bażi legali prinċipali għal din il-proposta hija s-saħħa u s-sigurtà tan-nisa tqal u li qed ireddgħu. Madankollu, teżisti rabta loġika bejn il-kwistjonijiet tas-saħħa u s-sigurtà u (i) id-dritt tat-tfal għal kura adegwata, (ii) ir-rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja tal-familja u tax-xogħol, u (iii) l-opportunitajiet tal-impjieg u l-karriera. Barra minn hekk, il-qagħda demografika tal-Ewropa teħtieġ politika li tħeġġeġ u tappoġġja rati ogħla tat-twelid. Il-kwistjonijiet li ġew indirizzati f’din il-proposta għal Direttiva ma jeżistux maqtugħin mill-bqija. Iridu jitqiesu bħala kwistjoni kumplessa kif jintwera fir-rakkomandazzjonijiet.

4.2. Għandha tingħata attenzjoni speċjali għar-riskji għall-fertilità kemm tan-nisa kif ukoll tal-irġiel. Kemm l-irġiel kif ukoll in-nisa għandhom jitħarsu mill-fatturi involuti fit-tibdil ġenetiku li jista’ jwassal għall-infertilità u, agħar minn hekk, li jista’ jikkawża formazzjoni difettuża fl-embriju.

4.3. Il-leave tal-maternità bħala mezz ta’ ħarsien għat-tqala u l-maternità għandu jkun distint b’mod ċar mil-leave tal-ġenituri. Il-perijodu propost ta’ 18-il ġimgħa huwa primarjament intiż biex in-nisa jkunu jistgħu jirkupraw wara li jkunu welldu u biex jiġi żgurat perijodu minimu għat-treddigħ. Waqt li jappoġġja dan l-approċċ, il-Kumitat jipproponi li jinstabu soluzzjonijiet legali u prattiċi għat-treddigħ jew għall-ġbid tal-ħalib mis-sider tal-omm fuq il-post tax-xogħol sabiex l-ommijiet jingħataw ħin biżżejjed għat-treddigħ esklużiv, b’konformità mar-rakkomandazzjonijiet tal-WHO u l-UNICEF (18) (pereżempju d-dritt li kull pawża fix-xogħol għat-treddigħ titqies bħala ħin ta’ xogħol).

4.4. F’każijiet speċjali – ħlas qabel il-waqt, tfal tat-twelid b’diżabbiltà, tfal morda, twelid multiplu jew tfal li jeħtieġu kura fl-isptar il-Kummissjoni tipproponi li l-Istati Membri jkunu kapaċi jipprovdu leave imħallas għal perijodu itwal b’kunsiderazzjoni għall-kura speċjali. Il-Kumitat huwa tal-fehma li din il-lista ta’ każijiet m’għandhiex tkun eżawrjenti iżda għandha tagħti lil kull Stat Membru l-opportunità li jqis każijiet oħra bħaċ-ċesarji jew kumplikazzjonijiet wara l-ħlas. F’każijiet ta’ adozzjoni u fostering ta’ trabi tat-twelid, il-leave tal-ġenituri għandu jkun iggarantit ukoll.

4.5. B’konformità mal-Konvenzjoni 183 tal-ILO (19), il-Kumitat jaċċetta l-proposta li jittieħdu mill-inqas sitt ġimgħat leave wara l-ħlas, iżda jixtieq jenfasizza li dan għandhu jkun l-ammont minimu. Dan il-perijodu minimu huwa essenzjali sabiex nisa jirkurpraw b’mod xieraq wara l-ħlas, u biex jitħeġġeġ it-treddigħ u tinħoloq rabta qawwija bejn l-omm u t-tarbija.

4.6. Fid-dawl tal-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal (20), il-Kummissjoni għandha twettaq studju parallel li jikkunsidra l-impatt tal-miżuri proposti fuq it-tfal. It-tfal għandhom jitrabbew sew u għandu jitqies il-benesseri tagħhom. Il-benesseri tat-tfal u l-valur tat-tfulija matul dan l-istadju tal-ħajja tassew importanti hija deċiżiva fiha nnifisha iżda fl-istess ħin it-tfal tal-lum jikkostitwixxu l-forza tax-xogħol tal-ġejjieni u nuqqas ta’ kura u appoġġ f’dan l-istadju bikri tal-ħajja jista’ jwassal għal fallimenti fl-iskola u iktar tard fl-integrazzjoni fis-soċjetà.

4.7. Il-Kumitat jaqbel mad-dispożizzjoni l-ġdida, skont liema l-leave għall-mard matul it-tqala minħabba mard jew komplikazzjonijiet matul it-tqala m’għandu jkollu l-ebda impatt fuq it-tul tal-leave tal-maternità, iżda jħeġġeġ lill-Kummissjoni tippreċiża għal liema perijodu qabel il-ħlas qed tirreferi. Id-dispożizzjoni fid-Direttiva li tkopri din il-kwistjoni m’għandhiex tkun ambigwa (21).

4.8. Il-Kumitat jaqbel li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji biex iħarsu l-ħaddiema nisa tqal jew li qed ireddgħu, fil-kuntest tal-Artikolu 2 (22) tal-proposta, mill-konsegwenzi ta’ tkeċċija mhux ġustifikata legalment.

4.9. Billi huwa konxju tal-fatt li f’xi pajjiżi hemm limitu għall-pagamenti li jitħallsu matul il-leave tal-maternità korrispondenti għall-ammont ta’ leave minħabba l-mard, il-Kumitat jixtieq jenfasizza li paga inqas mis-salarju preċedenti tagħmel il-ħsara u tippenalizza lin-nisa għar-rwol bijoloġiku tagħhom bħala ommijiet u ma tqisx il-valur tal-omm. Paga mnaqqsa jkollha impatt ukoll fuq perijodu fit-tul, jiġifieri fuq id-drittijiet tal-pensjonijiet tagħhom.

4.10. Il-ħarsien tal-impjieg huwa opportunità biex niggarantixxu rata ta’ twelid dejjem ogħla, tul adegwat tal-leave u parteċipazzjoni ikbar tan-nisa fis-suq tax-xogħol. B’rabta ma’ dan, hemm bżonn ukoll ta’ ħinijiet tax-xogħol u arranġamenti iktar flessibbli. Skont il-memorandum ta’ spejgazzjoni tad-Direttiva: “(…) huwa possibbli li l-kurvi tar-rata tat-twelid jiġu influwenzati favorevolment permezz ta’ politiki pubbliċi kkoordinati, bil-ħolqien ta’ ambjent materjali u emozzjonali li jiffavorixxi l-familja u t-tfal” (23).

4.11. Għandu jitqies iktar ir-rwol tan-nanniet u qraba oħra bħala persuni li jieħdu ħsieb it-tfal li jappoġġjaw lill-ġenituri li jaħdmu. Ir-rwol ta’ membri oħrajn tal-familja jista’ jgħin biex jinżammu l-istrutturi tal-familja, il-parteċipazzjoni tal-anzjani u sabiex titnaqqas it-tensjoni għall-ġenituri li jaħdmu, kif ukoll jagħmel kontribut biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u biex ikun hemm bilanċ bejn il-ħajja tal-familja u dik professjonali. Inizjattivi u programmi pożittivi għat-trobbija tat-tfal, appoġġjati mill-Istati Membri kollha tal-UE, bħall-ħafna programmi nazzjonali disponibbli (24), għandhom jiġu kkunsidrati f’dan ir-rigward. Din il-kura temporanja addizzjonali provduta mill-membri tal-familja ma tissostitwix ir-responsabbiltà tal-Istat biex jipprovdi kura adegwata f’termini ta’ kwantità u kwalità.

4.12. Il-provvista tal-kura tat-tfal hija forma ta’ opportunità ta’ impjieg għan-nisa, iżda l-kwalità u l-istandards f’dan il-qasam għandhom jiġu garantiti. L-għanijiet ta’ Barċellona jimmiraw li sal-2010 mill-inqas 33 % tat-tfal taħt it-tliet snin u 90 % tat-tfal bejn it-tliet snin u l-età tal-iskola obbligatorja jkollhom kura matul il-ġurnata iżda m’hemm l-ebda dispożizzjoni speċjali għad-diversi forom ta’ kura tat-tfal. Barra minn hekk, anke jekk 33 % jistgħu jitħallew f’ċentri għall-kura matul il-ġurnata, x’jiġri miż-żewġ terzi l-oħra?

4.13. Fir-rigward tal-kwalità tal-kura tat-tfal, ftit informazzjoni hija disponibbli dwar servizzi tal-kura tat-tfal informali li jiġu pprovduti fid-dar minn nannies, babysitters u “au-pairs”; ħafna minnhom ma jkunux kwalifikati, ma jkunux reġistrati b’mod formali u jibqgħu barra mis-sistemi rikonoxxuti ta’ monitoraġġ. Dawn il-ħaddiema ma jidħlux fl-istrutturi formali tal-impjieg u għalhekk ma jkollhomx il-protezzjoni xierqa tagħhom fil-post tax-xogħol. L-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali għandhom jimpenjaw ruħhom biex jiżguraw kura ta’ kwalità fil-forom kollha tagħha. L-imsieħba soċjali għandhom jitolbu għal regolamenti u trasparenza mhux biss fil-qasam tal-kura tat-tfal professjonali iżda wkoll fil-forom kollha ta’ kura li tingħata fid-djar u tat-tip informali billi jappoġġjaw u jirrikjedu taħriġ professjonali u superviżjoni. Inċentivi fiskali jistgħu jikkontribwixxu għall-ħolqien ta’ iktar faċilitajiet tal-kura ta’ kwalità għolja. Fil-kuntest tan-numru sinifikattiv ta’ nisa attivi fis-settur tal-kura, it-titjib fil-kondizzjonijiet u l-kwalifiki f’dan is-settur jikkontribwixxi wkoll għall-istrateġija ġenerali tal-UE f’dan il-qasam.

Brussell, it-13 ta’ Mejju 2009. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Mario SEPI

(1) Pożizzjoni komuni tal-grupp ta’ Tmexxija tal-Pjattaforma Soċjali dwar l-emendi tad-direttiva li temenda d-Direttiva 92/85/KEE dwar il-leave tal-maternità, 19 ta’ Frar 2009

(2) Bħala rakkomandazzjoni dinjija għall-pubbliku, it-trabi għandhom jitreddew b’mod esklussiv għall-ewwel sitt xhur sabiex jilħqu l-aħhar livell ta’ tkabbir, żvilupp u saħħa. (Strateġija Dinjija dwar l-Ikel għat-Trabi u t-Tfal iż-Żgħar – A55/15, paragrafu 10), li tinsab: http://www.who.int/nutrition/topics/infantfeeding_recommendation/en/index.html. Ara wkoll Michael S. Kramer, Ritsuko Kakuma: The optimal duration of exclusive breastfeeding - A systematic review, World Health Organisation, 2002, li jinsab: http://www.who.int/nutrition/topics/optimal_duration_of_exc_bfeeding_review_eng.pdf.

(3) Ara: http://www.unicef.org

(4) Ara: Direttiva tal-Kunsill 92/85/KEE tad-19 ta’ Ottubru 1992, Artikolu 2, “Tifsiriet”: Għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva:

(a) ħaddiema tqila għandha tfisser ħaddiema tqila li tinforma lil min iħaddimha bil-kundizzjoni tagħha, skont il-liġi u/jew prattika nazzjonali;

(b) ħaddiema li welldet reċentement għandha tfisser ħaddiema li welldet reċentement fis-sens tal-leġiżlazzjoni u/jew prattika nazzjonali u li tinforma lil min iħaddimha dwar il-kundizzjoni tagħha skont dik il-liġi u/jew prattika;

(c) ħaddiema li qiegħda tredda’ tfisser ħaddiema li qiegħda tredda’ fis-sens tal-leġiżlazzjoni u/jew prattika nazzjonali u li tinforma lil min iħaddimha bil-kundizzjoni tagħha skont dik il-liġi u/jew prattika.

(5) Ara: Lamb, M.E. Ahnert, L (2006): Nonparental child care: Context, concepts, correlates and consequences, fil-ktieb ta’ W. Damon, R.M. lerner, K.A. Renninger, T.E. Sigel (eds): Handbook of Child Psychology (Vol.4) Child Psychology in Practice, pp. 950-1016, Hoboken, N.J. u Chichester, Willey.

(6) Fil-kuntest tal-istrateġija tal-Kummissjoni “Lejn Strateġija dwar id-Drittijiet tat-Tfal”, imnedija fl-4.7.2006 (ara: http://europa.eu/scadplus/leg/en/lvb/r12555.htm).

(7) Pjan ta’ rotta għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel 2006-2010 (COM(2006) 92 finali).

(8) Ara Anness II tal-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew ta’ Brussell of tat-23 u l-24 ta’ Marzu 2006 li jinsabu: http://ue.eu.int/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/ec/89013.pdf.

(9) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-21 ta’ Frar 2008 dwar il-futur demokratiku tal-Ewropa (2007/2156 (INI) (A6-0024/2008), li tinsab: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+REPORT+A6-2008-0024+0+DOC+XML+V0//MT.

(10) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-27 ta’ Settembru 2007 dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-Unjoni Ewropea - 2007 (2007/2065(INI) (P6_TA(2007)0423) in:

http://www.europarl.europa.eu/oeil/FindByProcnum.do?lang=2&procnum=INI/2007/2065.

(11) Ara l-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew ta’ Brussell tat-13 u l-14 ta’ Marzu 2008 li jinsabu: http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/en/ec/99410.pdf.

(12) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Citizen's Summary – Better maternity leave provisions designed to promote reconciliation of family and working life (ec.europa.eu/social/BlobServlet? docId = 611 & langId = en) Pożizzjoni komuni dwar ir-reviżjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 96/34/KE tat-3 ta’ Ġunju 1996 dwar il-ftehim qafas il-ftehim qafas fuq il-leave tal-ġenituri konkluż mill-Pjattaforma Soċjali, Jannar 2009.

(13) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - Lejn Strateġija tal-UE dwar id-Drittijiet tat-Tfal, COM(2006) 367 finali.

(14) Ara paragrafu 72 tal-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew tat-23 u l-24 ta’ Marzu 2006 (ara n-nota nru 6 hawn fuq).

(15) Proposti mil-Lobby Ewropew tan-Nisa dwar il-proposta mill-Kummissjoni dwar id-direttiva li temenda d-Direttiva 92/85/KE Jannar 2009, p. 2

(16) Ara punt 4.5 fit-taqsima “Kumment speċifiċi”

(17) L-iktar permezz tal-Istrateġija ta’ Liżbona għat-Tkabbir u l-Impjieg imsemmija hawn fuq.

(18) Ara n-noti nru 2 u 3.

(19) Ara: http://www.ilo.org/ilolex/cgi-lex/convde.pl? C183.

(20) Konvenzjoni dwar id-Drittijiet tat-Tfal, adottata mir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali 44/25 tal-20 ta’ Novembru 1989 u daħlet fis-seħħ fit-2 ta’ Settembru 1990, b’konformità mal-artikolu 49. Tinsab fis-sit: http://www2.ohchr.org/english/law/crc.htm

(21) L-Artikolu 8, pt. 5 ġdid jirriferi għal “erba’ ġimgħat jew iżjed” (COM(2008) 637 finali, p. 15).

(22) Ara n-nota nru 4.

(23) COM(2008) 637 finali, p. 1.

(24) Ara: http://www.coe.int/t/dg3/youthfamily/enfance/parenting_en.asp