MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 138/16

Avviż tal-Kummissjoni

Linji gwida supplimentari dwar restrizzjonijiet vertikali f' akkordji dwar il-bejgħ u t-tiswija ta’ vetturi bil-mutur u d-distribuzzjoni ta’ partijiet tal-bdil għal vetturi bil-mutur

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 138/05

I. INTRODUZZJONI

1. Skop tal-Linji gwida

(1) Dawn il-Linji gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-evalwazzjoni taħt l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (1) ta’ kwistjonijiet partikolari li jqumu fil-kuntest tar-restrizzjonijiet vertikali f'akkordji dwar il-bejgħ u t-tiwsija ta’ vetturi bil-mutur u d-distribuzzjoni ta’ partijiet tal-bdil. Huma jakkumpanjaw ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 461/2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi miftiehma fis-settur tal-vetturi bil-mutur (2) (minn issa 'l quddiem “Eżenzjoni ta' Kategorija dwar il-Vetturi bil-Mutur”) u għandhom l-għan li jgħinu kumpaniji sabiex jagħmlu l-evalwazzjoni tagħhom stess ta' dawn l-akkordji.

(2) Dawn il-Linji gwida jipprovdu kjarifikazzjoni dwar kwistjonijiet li huma partikolarment rilevanti għas-settur tal-vetturi bil-mutur, inkluż l-interpretazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta' April 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea dwar kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi miftiehma (3) (minn hawn 'il quddiem “ir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali Ġenerali”). Dawn huma mingħajr preġudizzju għall-applikabbilità tal-Linji gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali (4) (minn hawn 'il quddiem “Linji gwida Vertikali Ġenerali”) u għalhekk għandhom jinqraw flimkien ma' u bħala suppliment lil-Linji gwida Vertikali Ġenerali.

(3) Dawn il-Linji gwida japplikaw kemm għall-akkordji vertikali kif ukoll għall-prattiċi miftiehma relatati mal-kundizzjonijiet li skonthom il-partijiet jistgħu jixtru, ibiegħu jew ibiegħu mill-ġdid partijiet tal-bdil u/jew jipprovdu servizzi ta' tiswija u manutenzjoni għall-vetturi bil-mutur, u għall-akkordji vertikali u prattiċi mifthiema relatati mal-kundizzjonijiet li skonthom il-partijiet jistgħu jixtru, ibiegħu, jew ibiegħu mill-ġdid vetturi bil-mutur. Kif spjegat fit-tieni Taqsima ta' dawn il-Linji gwida, il-kategorija tal-aħħar tal-akkordji u prattiċi miftiehma se tibqa' soġġetta għad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1400/2002 tal-31 ta' Lulju 2002 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat dwar kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi mifthiema fis-settur tal-vetturi bil-mutur (5) sal-31 ta' Mejju 2013. Għalhekk, dawn il-Linji gwida se japplikaw biss mill-1 ta' Ġunju 2013 fir-rigward tal-akkordji vertikali u prattiċi mifthiema għax-xiri, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' vetturi bil-mutur ġodda. Dawn il-Linji gwida ma japplikawx għal akkordji vertikali fis-setturi minbarra tal-vetturi bil-mutur, u l-prinċipji stabbilti hawnhekk mhux neċessarjament jintużaw għall-evalwazzjoni ta' akkordji f'setturi oħra.

(4) Dawn il-Linji gwida huma mingħajr ħsara għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 102 tat-Trattat lil akkordji vertikali fis-settur tal-vetturi bil-mutur, jew l-interpretazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea jistgħu jagħtu relatata mal-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat lit-tali akkordji vertikali.

(5) Sakemm mhux dikjarat mod ieħor, l-analiżi u l-argumenti f'dawn il-Linji gwida japplikaw għal-livelli kollha ta’ kummerċ. It-termini “fornitur” u “distributur” (6) jintużaw għal-livelli kollha ta’ kummerċ. L-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali u l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur huma kollettivament imsejħa bħala “ir-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija”.

(6) L-istandards stabbiliti f’dawn il-Linji gwida għandhom jiġu applikati għal kull każ b’kunsiderazzjoni taċ-ċirkostanzi individwali fattwali u legali. Il-Kummissjoni għandha tapplika (7) dawn il-Linji gwida b’mod raġonevoli u flessibbli, u b’kunsiderazzjoni tal-esperjenza li tikseb matul l-attivitajiet ta’ infurzar u monitoraġġ tas-suq.

(7) L-istorja tal-infurzar tal-kompetizzjoni f’dan is-settur turi li ċerti restrizzjonijiet jistgħu jaslu għalihom jew bħala riżultat ta’ obbligi kuntrattwali diretti u espliċiti jew permez ta’ obbligi indiretti jew mezzi indiretti li xorta jiksbu l-istess riżultat antikompetittiv. Fornituri li jixtieq jinfluwenza l-aġir kompetittiv ta' distributur jista', pereżempju, juża theddid jew intimidazzjoni, twissijiet jew pieni. Huma jistgħu wkoll itawwlu jew jissospendu l-kunsinnja jew jheddu li jitterminaw il-kuntratti tad-distributuri li jbiegħu lill-klijenti barranin jew ma jżommux mal-livell ta' prezz mogħti. Ir-relazzjonijiet trasparenti bejn il-partijiet kontraenti normalment għandhom inaqqsu r-riskju għall-manifatturi li jinżammu responsabbli tal-użu tat-tali forom indiretti ta’ pressjoni li għandhom l-għan li jiksbu riżultati antikompetittivi. Adeżjoni ma' Kodiċi ta' Kondotta hu mezz wieħed sabiex tinkiseb aktar trasparenza fir-relazzjonijiet kummerċjali bejn il-partijiet. Kodiċijiet bħal dawn jistgħu, inter alia, jipprovdu għal perjodi ta' notifika għat-terminazzjoni tal-kuntratt, li jista' jkun determinat skont it-tul tal-kuntratt; għal kumpens li għandu jingħata għal investimenti pendenti li huma speċifiċi għar-relazzjoni li saru mill-operatur ekonomiku f'każ ta' terminazzjoni minn qabel mingħajr kawża ġusta; kif ukoll għall-arbitraġġ bħala mekkaniżmu alternattiv għar-riżoluzzjoni ta' kwistjonijiet. Jekk il-fornitur jinkorpora Kodiċi ta' Kondotta bħal dan fil-akkordji tiegħu mad-distributuri u mal-garaxxijiet għat-tiswija, jagħmlu disponibbli għall-pubbliku u jikkonforma mad-dispożizzjonijiet tiegħu, dan jiġi meqjus bħala fattur rilevanti sabiex tiġi vvalutata l-kondotta tal-fornitur f'każijiet individwali.

2. Struttura tal-Linji gwida

(8) Dawn il-Linji gwida huma strutturati kif ġej: (a) Ambitu tal-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur u relazzjoni mar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali (Taqsima II) (b) L-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet addizzjonali fir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur (Taqsima III) (c) It-trattament ta’ restrizzjonijiet speċifiċi: immarkar uniku u distribuzzjoni selettiva (Taqsima IV)

II. AMBITU TAL-EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA GĦALL-VETTURI BIL-MUTUR U RELAZZJONI MAR-REGOLAMENT DWAR L-EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA VERTIKALI ĠENERALI

(9) Skont l-Artikolu 4 tiegħu, ir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur tkopri akkordji vertikali dwar ix-xiri, il-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta’ partijiet tal-bdil għall-vetturi bil-mutur u s-servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni għall-vetturi bil-mutur.

(10) L-Artikolu 2 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur jestendi l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002 sal-31 ta' Mejju 2013 f'dak li jirrigwarda akkordji vertikali dwar ix-xiri, l-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta’ vetturi ġodda bil-mutur. Skont l-Artikolu 3 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta' Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur, mill-1 ta’ Ġunju 2013, akkordji vertikali dwar ix-xiri, l-bejgħ u l-bejgħ mill-ġdid ta’ vetturi bil-mutur ġodda għandhom ikunu koperti mir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali (8).

(11) Id-distinzjoni li ssir mill-qafas il-ġdid bejn is-swieq għall-bejgħ ta’ vetturi ġodda bil-mutur, u s-swieq ta’ wara l-bejgħ tal-vetturi bil-mutur tirrifletti l-kondizzjonijiet kompetittivi eżistenti f' dawn is-swieq.

(12) Abbażi ta’ analiżi fil-fond tas-suq fir-Rapport tal-Evalwazzjoni tal-operat tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1400/2002 tat-28 ta’ Mejju 2008 (9) u fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar Il-Qafas Ġejjieni tal-Liġi tal-Kompetizzjoni applikabbli għas-settur tal-vetturi bil-mutur tat-22 ta’ Lulju 2009 (10) magħmula fir-Rapport ta' Evalwazzjoni Komunikazzjoni mill-Kummissjoni Il-Qafas Ġejjieni tal-Liġi tal-Kompetizzjoni applikabbli għas-settur tal-vetturi bil-mutur, jidher li, fir-rigward tas-settur ta’ distribuzzjoni tal-vetturi bil-mutur ġodda, m’hemmx nuqqasijiet tal-kompetizzjoni sinifikanti li jistgħu jiddistingwuh minn setturi ekonomiċi oħra u li jistgħu jeħtieġu l-applikazzjoni ta’ regoli differenti u aktar stretti minn dawk fir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali. Għalhekk, l-applikazzjoni tal-limitu tas-sehem tas-suq ta' 30 % (11), in-nuqqas ta’ eżenzjoni għal ċerti akkordji vertikali għad-distribuzzjoni u l-kondizzjonijiet stipulati fir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali normalment jiżguraw li l-akkordji vertikali dwar id-distribuzzjoni ta’ vetturi bil-mutur ġodda jissodisfaw il-kundizzjonijiet imniżżla fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat mingħajr ilbżonn għal rekwiżiti addizzjonali għal dawk applikabbli għal setturi oħra.

(13) Madankollu, sabiex l-operaturi kollha jkollhom żmien jaddattaw ruħhom għar-reġim ġenerali, b’mod partikolari minħabba l-investimenti bbażati fuq relazzjonijiet speċifiċi li saru fit-tul, il-perjodu ta’ applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002 qed jiġi estiż bi tliet snin sal-31 ta’ Mejju 2013 fir-rigward ta’ dawk ir-rekwiżiti li huma relatati b’mod speċifiku ma’ akkordji vertikali dwar ix-xiri, il-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta’ vetturi ġodda bil-mutur. Mill-1 ta' Ġunju 2010 sal-31 ta' Mejju 2013, dawk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002 li huma relatati kemm ma’ akkordji dwar id-distribuzzjoni ta’ vetturi ġodda u akkordji dwar ix-xiri, il-bejgħ u l-bejgħ mill-ġdid ta’ partijiet tal-bdil awtomotivi u/jew provvista ta' servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni, għandhom japplikaw matul il-perjodu ta’ titwil biss fir-rigward ta’ dawk ta’ qabel. Matul dak il-perjodu dawn il-Linji gwida attwali għandhom jintużaw għall-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002. Minflok, għandha ssir referenza għall-Ktejjeb Spjegattiv dwar dak ir-Regolament (12).

(14) Fir-rigward ta’ akkordji vertikali relatati mal-kondizzjonijiet li taħthom il-partijiet jistgħu jixtru, ibiegħu jew ibiegħu mill-ġdid partijiet tal-bdil għal vetturi bil-mutur u/jew provvista ta' servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni għal vetturi bil-mutur, tapplika l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur mill-1 ta’ Ġunju 2010. Dan ifisser li, sabiex jiġu eżentati skont l-Artikolu 4 tagħha, dawk il-akkordji mhux biss għandhom jissodisfaw il-kondizzjonijiet għal eżenzjoni taħt l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali, iżda wkoll m’għandux ikun fihom restrizzjonijiet serji fuq il-kompetizzjoni, komunement imsejħa restrizzjonijiet fundamentali kif elenkati fl-Artikolu 5 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur.

(15) Minħabba l-għamla speċifika għal marki tas-swieq ġenerali għas-servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni u għad-distribuzzjoni tal-partijiet tal-bdil, kompetizzjoni f’dawn is-swieq fiha nnifisha hija anqas intensa paragunata ma’ dik fis-suq għall-bejgħ ta’ vetturi bil-mutur ġoddda. Waqt li l-affidabilità tjiebet u l-intervalli bejn is-servizzi twalu permezz tat-titjib teknoloġiku, din l-evoluzzjoni hija superata minn tendenza ta’ żieda fil-prezzijiet għal xogħolijiet ta’ tiswija u manutenzjoni individwali. Fis-swieq tal-partijiet tal-bdil, il-partijiet li fihom il-marka tal-manifattur tal-vettura bil-mutur jiffaċċjaw kompetizzjoni minn dawk forniti mill-fornituri tat-tagħmir oriġinali (OES) u minn partijiet oħra. Dan iżomm pressjoni fuq il-prezzijiet f’dawk is-swieq, li mbagħad ipoġġu pressjoni fuq il-prezzijiet fis-swieq tat-tiswija u manutenzjoni, peress li l-partijiet tal-bdil għandhom perċentwal kbir tal-ispiża tat-tiswija medja. Barra minn hekk, it-tiswija u l-manutenzjoni in ġenerali jirrapreżentaw proporzjon għoli ħafna tal-infiq totali tal-konsumatur fuq il-vetturi bil-mutur, li fih innifsu jammonta għal biċċa sinifikanti tal-baġit medju tal-konsumatur.

(16) Sabiex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet ta’ kompetizzjoni partikolari fis-swieq ta’ wara l-bejgħ tal-vetturi bil-mutur, ir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali hija supplimentata minn tliet restrizzjonijiet fundamentali addizjonali fl-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur li japplikaw għal akkordji dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi bil-mutur u l-provvista tal-partijiet tal-bdil. Aktar gwida dwar dawk ir-restrizzjonijiet fundamentali addizzjonali hi mogħtija fit-Taqsima III ta' dawn il-Linji gwida.

III. L-APPLIKAZZJONI TAD-DISPOŻIZZJONIJIET ADDIZZJONALI FIR-REGOLAMENT DWAR L-EŻENZJONI TA' KATEGORIJA GĦALL-VETTURI BIL-MUTUR

(17) L-Akkordji ma jibbenefikawx mill-eżenzjoni ta’ kategorija jekk fihom restrizzjonijiet fundamentali. Dawn ir-restrizzjonijiet huma elenkati fl-Artikolu 4 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali u l-Artikolu 5 tal-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur. L-inklużjoni ta’ kwalunkwe restrizzjonijiet bħal dawn fi ftehim jista’ jwassal għal preżunzjoni li l-ftehim jaqa’ taħt l-Artikolu 101(1). Dan iwassal ukoll għal preżunzjoni li l-ftehim diffiċli li jissodisfa l-kondizzjonijiet tal-Artikolu 101(3), li għalhekk l-eżenzjoni ta’ kategorija ma tapplikax. Madankollu, din hija preżunzjoni konfutabbli li tħalli miftuħa l-possibbiltà għall-impriżi li jużaw id-difiża tal-effiċjenza taħt l-Artikolu 101(3) tat-Trattat f’każ individwali.

(18) Wieħed mill-għanijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tal-politika tal-kompetizzjoni għas-settur tal-vetturi bil-mutur huwa l-protezzjoni tal-aċċess għall-manifatturi tal-partijiet tal-bdil għas-swieq ta’ wara l-bejgħ tal-vetturi bil-mutur, li jiżgura li l-marki kompetittivi tal-partijiet tal-bdil jibqgħu disponibbli għall-garaxxijiet tat-tiswija indipendenti u awtoritzzati, kif ukoll għall-bejjiegħa bl-ingrosssa tal-partijiet. Id-disponibbiltà tat-tali partijiet hija ta’ benefiċċju konsiderevoli għall-konsumaturi, b’mod partikolari għaliex ħafna drabi jkun hemm differenzi kbar fil-prezzijiet bejn partijiet mibjugħa jew mibjugħa mill-ġdid mill-manifattur u marki alternattivi. Alternattivi għal partijiet li għandhom it-trademark tal-manifattur (partijiet OEM) jinkludu partijiet oriġinali b'manifatturazzjoni u distribuzzjoni minn fornituri ta' apparat oriġinali (partijiet OES), filwaqt li partijiet oħra li jaqblu mal-kwalità tal-komponenti oriġinali huma forniti minn manifatturi ta' partijiet li “jaqblu mal-kwalita' ”.

(19) Partijiet jew tagħmir oriġinali tfisser partijiet jew tagħmir manifatturati skont l-ispeċifikazzjonijiet u l-istandards ta' produzzjoni pprovduti mill-manifattur tal-vettura bil-mutur għall-produzzjoni ta' partijiet jew tagħmir għall-assemblaġġ tal-vettura bil-mutur in kwistjoni. Dan jinkludi partijiet jew tagħmir manifatturati fl-istess linja ta’ produzzjoni bħal dawn il-partijiet jew tagħmir. Huwa preżunt sakemm ma jiġix ippruvat il-kuntrarju, li partijiet ikunu partijiet oriġinali jekk il-manifattur tal-partijiet jiċċertifika li l-partijiet huma ta' kwalità pariġġ għall-komponenti użati fl-assemblaġġ tal-vettura in kwistjoni u ġew manifatturati skont l-ispeċifikazzjonijiet u l-istandards ta' produzzjoni tal-vettura (ara l-Artikolu 3(26) tad-Direttiva 2007/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Settembru 2007 li tistabbilixxi kwadru għall-approvazzjoni ta’ vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom, u ta’ sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi (Direttiva Qafas) (13)).

(20) Sabiex jiġu kkunsidrati li “jaqblu mal-kwalità”, il-partijiet iridu jkunu ta' kwalità suffiċjentement għolja li l-użu tagħhom ma tipperikolax ir-reputazzjoni tan-netwerk awtorizzata in kwestjoni. Bħal kull standard ta' selezzjoni ieħor, il-manifattur tal-vettura jista' jġib evidenza li partijiet tal-bdil in kwestjoni ma jissodisfawx dan ir-rekwiżit.

(21) L-Artikolu 4(e) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali Ġenerali jiddeskriviha bħala restrizzjoni fundamentali għal ftehim bejn fornitur tal-komponenti u xerrej li jinkorpora dawk il-komponenti, għall-prevenzjoni jew ir-restrizzjoni tal-kompetenza tal-fornitur milli jbiegħ il-komponenti tiegħu lill-utenti aħħarin, lill-garaxxijiet tat-tiswija indipendenti jew lill-fornituri oħra tas-servizzi li mhux fdati mix-xerrej bit-tiswija jew isservisjar tal-oġġetti tiegħu. L-Artikoli 5(a) sa (c) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni tal-Vetturi bil-Mutur jniżżlu tlitt restrizzjonijiet fundamentali addizzjonali relatati mal-akkordji għall-forniment tal-partijiet tal-bdil.

(22) L-Artikolu 5(a) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur għandu x’jaqsam mar-restrizzjoni fuq il-bejgħ tal-partijiet tal-bdil għall-vetturi bil-mutur minn membri ta’ sistema tad-distribuzzjoni selettiva lil garaxxijiet tat-tiswija indipendenti. Din id-dispożizzjoni hija rilevanti l-aktar għal kategorija partikolari ta’ partijiet, kultant imsejħa bħala partijiet ta’ użu ma’ oġġetti oħra, li jistgħu jinkisbu biss mill-manifattur tal-vetturi jew minn membri tan-netwerks awtorizzati tiegħu. Jekk fornitur u distributur jiftehmu li t-tali partijiet ma jistgħux jiġu forniti lil garaxxijiet tat-tiswija indipendenti, dan il-ftehim probabbilment jeskludi t-tali garaxxijiet tat-tiswija mis-suq għas-servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni u jmur kontra l-Artikolu 101 tat-Trattat.

(23) L-Artikolu 5(b) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur għandu x’jaqsam ma’ kwalunkwe restrizzjoni diretta jew indiretta miftiehma bejn fornitur ta’ partijiet tal-bdil, għodda tat-tiswija jew tagħmir dijanjostiku jew ieħor u manifattur ta’ vetturi bil-mutur, li tillimita l-kapaċità tal-fornitur li jbiegħ dawn l-oġġetti jew servizzi lil distributuri u garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati u/jew indipendenti. L'hekk imsejħa “arranġamenti dwar l-għodda” bejn fornituri ta’ komponenti u manifatturi ta’ vetturi bil-mutur huma eżempju wieħed ta’ restrizzjonijiet indiretti possibbli ta’ dan it-tip. Għandha ssir referenza f'dan ir-rigward lill-Avviż tal-Kummissjoni tat-18 ta' Diċembru 1978 rigward l-evalwazzjoni tagħha ta' ċerti ftehim ta' sottokuntratti relatati ma' l-Artikolu 85(1) tat-Trattat tal-KEE (14) (l-Avviż ta' Sottokuntratti). Normalment, l-Artikolu 101(1) ma japplikax għal arranġament fejn manifattur tal-vetturi bil-mutur jipprovdi għodda lil manifattur tal-komponenti li hi meħtieġa għall-produzzjoni ta’ ċerti komponenti, jaqsam l-ispejjeż tal-iżvilupp tal-prodott tiegħu, jew jikkontribwixxi d-drittijiet ta' proprejta' intellettwali meħtieġa (15) u konoxxenza essenzjali u ma jippermettix li l-għodda tintuża għall-produzzjoni ta' partijiet li għandhom jinbiegħu direttament fis-suq ta' wara. Madankollu, jekk manifattur tal-vetturi bil-mutur jobbliga lil fornitur tal-komponenti jittrasferixxi d-dritt tal-pussess jew id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ta' tali għodda jew għarfien, jeħel biss parti insinifikanti tal-ispejjeż tal-iżvilupp tal-prodott, jew ma jikkontribwixxix kwalunkwe għodda meħtieġa, drittijiet ta' propjetà intellettwali jew għarfien, il-ftehim ma jitqiesx bħala arranġament ta’ sotto-kuntratt ġenwin. Għalhekk, il-ftehim jista' jinqabad mill-Artikolu 101(1) tat-Trattat u jiġi eżaminat skont id-dispożizzjonijiet tar-Regolamenti ta' Eżenzjoni ta' Kategorija.

(24) L-Artikolu 5(c) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur huwa relatat mar-restrizzjoni li tiġi miftehma bejn manifattur ta’ vetturi bil-mutur li juża komponenti għall-montatura inizjali tal-vetturi bil-mutur u l-fornitur tat-tali komponenti li tillimita l-kapaċità ta’ dan tal-aħħar li jġoġġi t-trejdmark jew logo tiegħu effettivament u b’mod li jkun viżibbli faċilment fuq il-komponenti forniti jew fuq il-partijiet tal-bdil. Sabiex titjieb l-għażla għall-konsumatur, il-garaxxiiet tat-tiswija u l-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jidentifikaw liema partijiet tal-bdil minn fornituri alternattivi jaqblu mal-vettura konċernata, minbarra dawk li fihom il-marka tal-manifattur tal-karozza. It-tpoġġija tat-trejdmark jew il-logo fuq il-komponenti jew fuq il-partijiet tal-bdil tiffaċilita l-identifikazzjoni tal-partijiet tas-sostituzzjoni kompatibbli li jistgħu jinkisbu mill-fornituri ta’ tagħmir oriġinali (OES). Jekk din il-possibilta' ma titħallix, manifatturi tal-vetturi jistgħu jirrestrinġu l-kummerċjalizzazzjoni ta' partijiet OES u jillimitaw l-għażla tal-konsumatur b'tali mod u manjiera li tmur kontra d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 101 tat-Trattat.

IV. L-EVALWAZZJONI TA’ RESTRIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI

(25) Il-Partijiet f' akkordji vertikali fis-settur tal-vetturi bil-mutur għandhom jużaw dawn il-Linji Gwida bħala suppliment għal u flimkien mal-Linji gwida Vertikali Ġenerali sabiex jivvaluta l-kompatibilità ta’ restrizzjonijiet speċifiċi mal-Artikolu 101 tat-Trattat. Din it-taqsima tagħti gwida partikolari dwar l-immarkar uniku u d-distribuzzjoni selettiva, li huma żewġ oqsma li jista’ jkollhom rilevanza partikolari għall-evalwazzjoni tal-kategorija ta’ akkordji imsemmija fit-Taqsima II hawn fuq.

1. Obbligi ta’ mmarkar uniku

(i) Evalwazzjoni tal-obbligi ta’ mmarkar uniku taħt ir-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija

(26) Skont Artikolu 3 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur moqri flimkien mal-Artikolu 5(1)(a) ir-Regolament dwar l-Eżenzjonità Kategorija Vertikali Ġenerali, fornitur u distributur ta' vettura bil-mutur li għandhom sehem mis-suq rilevanti li mhux aktar minn 30 % jistgħu jiftiehmu fuq obbligu ta’ mmarkar uniku li jobbliga lid-distributur jixtri l-vetturi bil-mutur biss mill-fornitur jew minn impriżi oħra deżinjati mill-fornitur, sakemm id-dewmien tat-tali obbligi ta’ nonkompetizzjoni jkun limitat għal ħames snin jew anqas. L-istess prinċipji japplikaw għall-akkordji bejn il-fornituri u l-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati tagħhom u/jew distributuri tal-partijiet tal-bdil. It-tiġdid wara l-ħames snin jeħtieġ kunsens espliċitu taż-żewġ partijiet, u m’għandu jeżisti l-ebda ostaklu li jimpedixxi lid-distributur milli jtemm effettivament l-obbligu ta’ nonkompetizzjoni fi tmiem il-perjodu ta’ ħames snin. Obbligi ta' nonkompetizzjoni mhumiex koperti mir-Regolamenti ta' Eżenzjoni ta' Kategorija meta t-tul tagħhom hu indefinit jew jeċċedi l-ħames snin, għalkemm f'dawn iċ-ċirkostanzi r-Regolamenti ta' Eżenzjoni ta' Kategorija jkomplu japplikaw lill-parti li jkun fadal tal-ftehim vertikali. L-istess japplika għall-obbligi nonkompetittivi li huma mġedda b'mod taċitu wara perjodu ta' ħames snin. Tfixkil, theddid ta' terminazzjoni, jew intimazzjonijiet li mmarkar uniku se jkun impost mill-ġdid qabel ma jkun skada perjodu suffiċjenti sabiex jippermettu jew lid-distributur jew lill-fornitur il-ġdid sabiex jammortizzaw l-investimenti tagħhom li fallew se jkunu jammontaw għal tiġdid taċitu tal-obbligu ta' immarkar uniku in kwistjoni.

(27) Skont l-Artikolu 5(1)(c) tar-Regoalment ta' Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali u Ġenerali, kull obbligu dirett jew indirett li jġegħlu lil membri ta' sistema ta' distribuzzjoni silettiva sabiex ma jbiegħux il-marki ta' fornituri partikolari li qegħdin jikkompetu bejniethom, mhumiex koperti mill-eżenzjoni. Attenzjoni partikolari għandha tingħata lill-manjiera li biha jiġu applikati l-obbligi tal-immarkar uniku lid-distributuri eżistenti tal-immarkar multiplu, sabiex jiġi assigurat li l-obbligi in kwistjoni ma jifformawx parti minn strateġija ġenerali mmirata sabiex telimina kompetizzjoni minn fornitur speċifiku wieħed jew aktar, u b'mod partikolari minn nies ġodda jew kompetituri vulnerabbli. Tipi ta' kwistjonijiet bħal dawn jistgħu jinħolqu b'mod partikolari jekk il-limiti tas-sehem fis-suq indikati f'paragrafu 34 ta' dawn il-Linji gwida jiġu eċċeduti u jekk il-fornitur li japplika tip ta' restrizzjoni bħal din għandu pożizzjoni fuq is-suq rilvenati li jippermettilu sabiex jikkonstribwixxi b'mod sinifikanti lill-effett ġenerali ta' għeluq (16).

(28) L-obbligi ta’ nonkompetizzjoni fi akkordji vertikali ma jikkostitwixxux restrizzjonijiet fundamentali, iżda, skont iċ-ċirkostanzi tas-suq, jistgħu madanakollu jkollhom effetti negattivi li jistgħu jikkawżaw li l-akkordji jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat (17). Eżempju ta' dan l-effett li jagħmel il-ħsara jista' jinqala' jekk l-ixkiel għad-dħul jew espansjoni jinqalgħu u jeskludu fornituri mill-kompetizzjoni u jikkawżaw dannu lill-konsumaturi billi jżiedu l-prezzijiet jew jillimitaw l-għażla tal-prodotti, ibaxxu l-kwalità tagħhom jew inaqqsu l-livell tal-innovazzjoni tal-prodott.

(29) Madankollu, l-obbligi ta’ nonkompetizzjoni jista’ jkollhom ukoll effetti pożittivi li jistgħu jiġġustifikaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat. Jistgħu b'mod partikolari jgħinu sabiex tinteleb il-problema ta' “free-rider”, li permezz tiegħu fornitur jista' jibbenefika minn investimenti li saru minn ieħor. Fornitur jista', pereżempju, jinvesti fil-bini ta' distributur, iżda meta jkun qed jagħmel dan ikun qed jattira klijenti għal marka li qed tikkompeti li qed tiġi wkoll mibjugħa mill-istess bini. L-istess japplika għal tipi ta' investimenti oħra li jsiru mill-fornitur li jistgħu jintużaw mid-distributuri biex ibiegħu vetturi bil-mutur ta’ manifatturi f’kompetizzjoni, bħal investimenti fit-taħriġ.

(30) Effett pożittiv ieħor tal-obbligi ta’ nonkompetizzjoni fis-settur tal-vetturi bil-mutur huwa relatat mat-titjib tal-immaġni u r-reputazzjoni tal-marka fin-netwerk tad-distribuzzjoni. Restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu jgħinu biex tinħoloq u tiġi mantenuta immaġni ta’ marka billi timponi ċertu miżura ta’ uniformità u standardizzazzjoni tal-kwalità fuq id-distributuri, b'hekk dik il-marka issir aktar attraenti għall-konsumatur finali u żżid il-bejgħ tagħhom.

(31) L-Artikolu 1(d) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur jiddefinixxi obbligu ta’ nonkompetizzjoni bħala: (a) kwalunkwe obbligu dirett jew indirett li jġiegħel lix-xerrej ma jimmanifatturax, jixtri, jbiegħ jew ibiegħ mill-ġdid oġġetti jew servizzi li jikkompetu mal-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt, jew (b) kwalunkwe obbligu dirett jew indirett fuq ix-xerrej li jixtri mill-fornitur jew minn impriża oħra magħżula apposta mill-fornitur aktar minn 80 % tax-xiri totali tiegħu tal-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt u s-sostituti tagħhom fis-suq rilevanti.

(32) Minbarra l-mezzi diretti li jorbtu d-distributur mal-marka(i) tiegħu stess, fornitur jista’ wkoll jagħmel rikors għal mezzi indiretti li għandhom l-istess effett. Fis-settur tal-vetturi bil-mutur, mezzi indiretti bħal dawn jistgħu jinkludu standards kwalitattivi mfassla speċifikament biex jiskoraġġixxu lid-distributuri milli jbiegħu prodotti ta’ marki f’kompetizzjoni (18), bonuses kondizzjonali meta d-distributur jaċċetta li jbiegħ esklużivament marka waħda, skontijiet ibbażati fuq miri jew ċerti rekwiżiti oħra bħar-rekwiżit li tiġi stabbilita entità legali separata għall-marka f’kompetizzjoni jew l-obbligu li l-marka f’kompetizzjoni addizjonali tiġi murija f’vetrina separata f’post ġeografiku fejn is-sodisfazzjon tat-tali rekwiżit ma jkunx vijabbli ekonomikament (per eżempju żoni b’popolazzjoni baxxa).

(33) L-eżenzjoni ta’ kategorija stipulata fir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali tkopri l-forom kollha ta’ obbligi ta’ nonkompetizzjoni diretti jew indiretti sakemm is-sehem tas-suq tal-fornitur u d-distributur tiegħu ma jaqbiżx it-30 % u d-dewmien tal-obbligu ta’ nonkompetizzjoni ma jaqbiżx il-ħames snin. Madankollu, anke fil-każijiet fejn il-akkordji individwali jissodisfaw dawk il-kondizzjonijijet, l-użu ta’ obbligi ta’ nonkompetizzjoni jista’ jirriżulta f’effetti antikompetittivi li ma jiġux superati bl-effetti pożittivi tagħhom. Fl-industrija tal-vetturi bil-mutur, it-tali effetti netti antikompetittivi jistgħu b’mod partikolari jirriżultaw f’effetti kumulattivi li jwaslu għall-esklużjoni ta’ marki f’kompetizzjoni.

(34) Għad-distribuzzjoni ta’ vetturi bil-mutur fil-livell tal-bejgħ bl-imnut, esklużjoni ta’ din it-tip mhijiex probabbli fis-swieq fejn il-fornituri kollha għandhom ishma tas-suq taħt it-30 % u fejn it-total tal-persentaġġ tal-bejgħ kollu tal-vetturi bil-mutur li hu soġġett għall-obbligi ta' immarkar uniku fuq is-suq in kwistjoni (jiġifieri t-total ta’ sehem tas-suq marbut) huwa taħt l-40 % (19). F’sitwazzjoni fejn hemm fornitur wieħed dominanti b’sehem fis-suq ta’ aktar minn 30 % tas-suq rilevanti waqt li l-ishma tas-suq tal-fornituri l-oħra kollha huma taħt it-30 %, l-effetti antikompetittivi kumulattivi mhumiex probabbli sakemm is-sehem totali tas-suq marbut ma jaqbiżx it-30 %.

(35) Jekk l-aċċess għas-suq rilevanti għall-bejgħ ta’ vetturi ġodda u l-kompetizzjoni fi ħdanu huma ristretti b’mod sinifikanti mill-effett kumulattiv ta’ netwerks paralleli ta’ akkordji vertikali simili li fihom obbligi ta’ mmarkar uniku, il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija jista’ jiġi rtirat mill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 29 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta' Diċembru 2002 dwar l-implimentazzjoni tar-regoli dwar il-kompetizzjoni imsemmija fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (20). Deċiżjoni ta' irtir tista' tiġi indirizzata b'mod partikolari lil dawk il-fornituri li jikkontribwixxu b'manjiera sinifikanti għall-effet ta' esklużjoni kumulattiv fuq is-suq rilevanti. Fejn dan l-effett iseħħ fuq suq nazzjonali, l-Awtoritajiet Nazzjonali għall-Kompetizzjoni ta’ dak l-Istat Membru wkoll jistgħu jirtiraw il-benefiċċju tal-Eżenzjoni ta’ Kategorija fir-rigward ta’ dak it-territorju.

(36) Barra minn hekk, jekk netwerks paralleli ta' akkordji li fihom restrizzjonijiet vertikali simili u jkopru aktar minn 50 % ta' suq partikolari, il-Kummissjoni tista' tadotta Regolament li jiddikjara l-eżenzjoni ta' kategorija bħala mhux applikabbli għas-suq in kwistjoni fir-rigward ta' restrizzjonijiet bħal dawn. B'mod partikolari, sitwazzjoni bħal din tista' tinħoloq jekk effetti kumulattivi li jirriżultaw minn użu fuq firxa wiesa' ta' obbligi ta' immarkar uniku jwasslu għal dannu lill-konsumatur fuq dak is-suq.

(37) Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-obbligi tax-xiri minimi kkalkulati fuq il-bażi tar-rekwiżiti totali annwali tad-distributur, hi tista' tkun ġustifikata li tirtira l-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija jekk jinqalgħu effetti antikompetittivi kumulattivi anke jekk il-fornitur jimponi obbligu tax-xiri minimu li huwa inqas mil-limitu ta' 80 % stabbilit fl-Artikolu 1(d) tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali. Il-partijiet jeħtieġ jikkunsidraw jekk, fid-dawl taċ-ċirkostanzi fattwali rilevanti, l-obbligu fuq id-distributur li jiżgura li persentaġġ mogħti tax-xiri totali tal-vetturi tiegħu ikun fih il-marka tal-fornitur jimpedixxix lid-distributur milli jieħu wieħed jew aktar marki f’kompetizzjoni addizzjonali. Minn din il-perspettiva, anke rekwiżit minimu ta' xiri li ġie ssettjat fl-livell anqas minn 80 % tax-xiri totali annwali jkun jammonta għal obbligu ta' immarkar uniku jekk ikun jobbliga lid-distributur li jixtieq jieħu marka ġdida li jagħżel hu minn manifattur li qed jikkompetilu sabiex jixtri numru ta' vetturi bil-mutur tal-marka li attwalment qed ibiegħ li n-negozju tad-distributur ma jibqgħax sostenibbli ekonomikament (21). Obbligu minimu ta' xiri bħal dan se jammonta wkoll għal obbligu ta' immarkar uniku jekk iġiegħel lil fornitur li qed jikkompeti sabiex jaqsam il-volum ta' bejgħ maħsub f'territorju partikolari fuq diversi distributuri, li jwassal għal duplikazzjoni ta' investimenti u preżenza frammentarja ta' bejgħ.

(ii) Evalwazzjoni tal-obbligi ta’ mmarkar uniku mhux koperti mir-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija

(38) Il-Partijiet jistgħu wkoll ikunu mitluba jivvalutaw il-kompatibilità mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-obbligi ta’ mmarkar uniku fir-rigward tal-akkordji li ma jikkwalifikawx għall-eżenzjoni ta’ kategorija minħabba li l-ishma tas-suq tal-partijiet jaqbżu t-30 % jew minħabba li l-perjodu tal-ftehim jaqbeż il-5 snin. Akkordji bħal dawn għalhekk se jiġu soġġetti għall-iskrutinju individwali biex jaraw jekk jaqgħux taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat u jekk iva, jekk jistgħux jiġu evidenzjati effiċjenzi ta’ tpaċija b’mod li jippermetti l-akkordji jibbenefikaw mill-eċċezzjoni stabbilita fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat. Għall-evalwazzjoni f’każ individwali għandhom japplikaw il-prinċipji ġenerali stabbiliti fit-taqsima VI.2.1 tal-Linji Gwida Vertikali Ġenerali.

(39) B'mod partikolari, akkordji li saru bejn manifattur tal-vetturi bil-mutur jew l-importatur tiegħu, fuq naħa waħda, u distributuri tal-partijiet tal-bdil u/jew garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati, fuq in-naħa l-oħra, mhux se jkunu inklużi fir-Regolamenti għall-Eżenzjoni ta' Kategorija meta l-ishma tas-suq tal-partijiet jeċċedi l-limitu ta' 30 %, li wisq probabbli se jkun il-każ għal bosta minn dawn il-akkordji. Obbligi ta' immarkar uniku li għandhom bżonn jiġu vvalutati f'ċirkostanzi bħal dawn jinkludu t-tipi kollha ta' restrizzjonijiet li jillimitaw direttament jew indirettament il-kapaċità tad-distributuri u garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati sabiex jiksbu partijiet tal-bdil oriġinali jew ta' kwalità li taqbel minn partijiet terzi. Madanakollu, obbligu fuq garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati sabiex jużaw partijiet tal-bdil oriġinali forniti minn manifattur tal-vettura bil-mutur għat-tiswijiet li saru taħt garanzija, servizzjar b'xejn u xogħol fuq vettura bil-muturli jiġi rtirat, mhumiex se jiġu kkunsidrati li huma obbligu ta' immarkar uniku, iżda huma kkunsidrati bħala rekwiżit oġġettiv ġustifikat.

(40) Obbligi ta' immarkar uniku fil-akkordji għad-distribuzzjoni ta' vetturi bil-mutur ġodda jistgħu wkoll jiġu vvalutati individwalment fejn id-dewmien taħghom jeċċedi ħames snin jew/u fejn is-sehem fis-suq tal-fornitur jeċċedi 30 %, li jista' jkun il-każ għal xi fornituri f'xi Stati Membri. F'ċirkostanzi bħal dawn, il-partijiet iridu jagħtu każ mhux biss tas-sehem fis-suq tal-fornitur u tax-xerrej, iżda wkoll għat-total tas-sehem fis-suq marbut filwaqt li jittieħdu f'kunsiderazzjoni l-limiti indikati aktar 'il fuq f'paragrafu 34. 'L fuq minn dawn il-limiti, każijiet individwali se jiġu vvalutati skont il-prinċipji ġenerali msemmija f'taqsima VI.2.1. tal-Linji Gwida Ġenerali dwar Restrizzjonijiet Vertikali.

(41) Barra mill-iskop tar-Regolamenti tal-Eżenzjoni ta' Kategorija, il-evalwazzjoni tal-obbligi minimi tax-xiri kkalkulati fuq il-bażi tar-rekwiżiti totali annwali tad-distributur se tieħu f'kunsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi rilevanti fattwali kollha. B'mod partikolari, rekwiżit minimu ta' xiri ssettjat f'livell aktar baxx minn 80 % tax-xiri totali annwali se jammonta għal obbligu ta' immarkar uniku jekk ikollu l-effet li ma jħallix lid-distributuri milli jinnegozjaw f'wieħed jew aktar marki addizzjonali li qegħdin f'kompetizzjoni.

2. Distribuzzjoni selettiva

(42) Id-distribuzzjoni selettiva hija fil-preżent il-forma predominanti ta’ distribuzzjoni fis-settur tal-vetturi bil-mutur. L-użu tagħha huwa estiż fid-distribuzzjoni tal-vetturi bil-mutur, kif ukoll għat-tiswija u l-manutenzjoni u d-distribuzzjoni tal-partijiet tal-bdil.

(43) Fid-distribuzzjoni selettiva li hija purament kwalitattiva, id-distributuri u l-garaxxijiet tat-tiswija huma magħżula biss fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi meħtieġa minħabba t-tip ta’ prodott, bħall-kapaċitajiet tekniċi tal-persunal tal-bejgħ, l-arranġament tal-faċilitajiet tal-bejgħ, it-tekniki tal-bejgħ u t-tip ta’ servizz tal-bejgħ li jrid jiġi provdut mid-distributur (22). L-applikazzjoni ta’ tali kriterji ma tpoġġix limitu dirett fuq in-numru ta’ distributuri jew garaxxijiet tat-tiswija li jiġu aċċettati fin-netwerk tal-fornitur. Id-distribuzzjoni selettiva li hija purament kwalitattiva hija ġeneralment ikkunsidrata li ma taqax taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ effetti antikompetittivi, sakemm jiġu sodisfatti tliet kondizzjonijiet. L-ewwel, it-tip ta’ prodott konċernat irid ikun jeħtieġ l-użu tad-distribuzzjoni selettiva, fis-sens li sistema bħal din trid tikkostitwixxi rekwiżit leġittimu, b’kunsiderazzjoni tat-tip ta’ prodott konċernat, għall-preservazzjoni tal-kwalità tiegħu u biex jiġi żgurat l-użu proprju tiegħu. It-tieni, id-distributuri u dawk li jsewwu jridu jintgħażlu fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi ta’ tip kwalitattiv li huma stabbiliti b’mod uniformi għall-bejjiegħa mill-ġdid kollha potenzjali u ma jiġux applikati b’mod diskriminatorju. It-tielet, il-kriterji stabbiliti ma jridux imorru lil hinn minn dak li huwa neċessarju.

(44) Billi d-distribuzzjoni selettiva kwalitattiva tinvolvi l-għażla ta’ distributuri jew garaxxijiet tat-tiswija biss fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi meħtieġa minħabba t-tip ta’ prodott jew servizz, l-għażla kwantitattiva żżid aktar kriterji għall-għażla li jillimitaw aktar direttament in-numru potenzjali ta’ distributuri jew garaxxijiet tat-tiswija jew billi jiffissaw direttament in-numru tagħhom, jew pereżempju, jeħtieġu livell minimu ta’ bejgħ. In-netwerks ibbażati fuq kriterji kwantitattivi huma ġeneralment meqjusin bħala aktar restrittivi minn dawk li jiddependu fuq għażla kwalitattiva biss, u għalhekk aktar jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat.

(45) Jekk l-akkordji dwar id-distribuzzjoni selettiva jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat, il-partijiet jeħtieġu jivvalutaw jekk il-akkordji tagħhom jistgħux jibbenefikaw tar-Regolamenti dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija, jew individwalment, mill-eċċezzjoni fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat.

(i) L-evalwazzjoni tad-distribuzzjoni selettiva taħt ir-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija

(46) Ir-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija jeżentaw il-akkordji dwar id-distribuzzjoni selettiva, irrispettivament minn jekk jintużawx kriterji ta’ għażla kwantitattivi jew purament kwalitattivi, sakemm l-ishma tas-suq tal-partijiet ma jaqbżux it-30 %. Madankollu, din l-eżenzjoni hija soġġetta għall-ftehimient li ma jkun fihom l-ebda restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur u l-Artikolu 5 tar-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija għall-Vetturi bil-Mutur, lanqas kwalunkwe restrizzjonijiet esklużi deskritti fl-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali Ġenerali.

(47) Tlieta mir-restrizzjonijiet fundamentali fir-Regolament dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali huma relatati speċifikament mad-distribuzzjoni selettiva. L-Artikolu 4(b) jiddeskrivi bħala fundamentali r-restrizzjoni tat-territorju, jew il-klijenti, li fih u lilhom il-parti xerreja tal-ftehim tista’ tbiegħ l-oġġetti jew is-servizzi tal-kuntratt, minnbarra ir-restrizzjoni tal-bejgħ mill-membri ta’ sistema tad-distribuzzjoni selettiva lil distributuri mhux awtorizzati fis-swieq fejn sistema bħal din qed tiġi operata. L-Artikolu 4(c) jiddeskrivi bħala fundamentali l-akkordji li jirrestrinġu l-bejgħ attiv jew passiv lill-utenti aħħarin minn membri ta’ sistema tad-distribuzzjoni selettiva li topera fil-livell kummerċjali tal-bejgħ bl-imnut, mingħajr ħsara għall-possibbiltà ta’ projbizzjoni lil membru tas-sistema milli jopera minn post mhux awtorizzat ta’ stabbiliment, waqt li l-Artikolu 4(d) huwa relatat mar-restrizzjoni ta’ fornimenti ta’ użu mifrux (cross supplies) bejn distributuri fi ħdan sistema ta’ distribuzzjoni selettiva, inkluż bejn distributuri li joperaw f’livelli differenti ta’ kummerċ. Dawk it-tliet restrizzjonijiet fundamentali għandhom rilevanza speċjali għad-distribuzzjoni tal-vetturi bil-mutur.

(48) Is-Suq Uniku ppermetta lill-konsumaturi jixtru vetturi bil-mutur fi Stati Membri oħra u jieħdu vantaġġ mid-differenzi fil-prezzijiet bejniethom, u l-Kummissjoni tqis il-protezzjoni tal-kummerċ parallel f’dan is-settur bħala għan importanti ta’ kompetizzjoni. Il-kapaċità ta’ konsumatur li jixtri oġġetti fi Stat Membru ieħor huwa b’mod partikolari importanti safejn huma konċernati l-vetturi bil-mutur, minħabba l-valur għoli tal-oġġett u l-benefiċċji diretti fil-forma ta’ prezzijiet aktar baxxi li jakkumulaw għall-konsumaturi li jixtru vetturi bil-mutur minn post ieħor fl-Unjoni. Il-Kummissjoni għalhekk hija mħassba li l-akkordji dwar id-distribuzzjoni m’għandhomx jirrestrinġu l-kummerċ parallel, minħabba li wieħed ma jistax jistenna li jissodisfa l-kondizzjonijiet imniżżla tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat (23).

(49) Il-Kummissjoni qajmet diversi każijiet kontra manifatturi tal-vetturi bil-mutur talli ostakolaw kummerċ bħal dan, u d-deċiżjonijiet tagħha kienu fil-maġġoranza konfermati mill-Qrati Ewropej (24). Din l-esperjenza turi li r-restrizzjonijiet fuq kummerċ parallel jistgħu jieħdu numru ta’ forom. Fornitur jista’, pereżempju, jpoġġi pressjoni fuq id-distributuri, jheddidhom bit-terminazzjoni tal-kuntratt, jonqos milli jħallas il-bonus, jirrifjuta li jonora l-garanziji fuq vetturi bil-mutur importati minn konsumatur jew fornimenti ta’ użu mifrux bejn distributuri stabbiliti fi Stati Membri differenti, jew iħalli distributur jistenna ħafna iżjed għall-kunsinna ta’ vettura identika meta l-konsumatur konċernat huwa resident fi Stat Membru ieħor.

(50) Eżempju wieħed partikolari ta’ restrizzjonijiet fundamentali fuq il-kummerċ parallel huwa meta distributur ma jkunx kapaċi jikseb vetturi bil-mutur ġodda bl-ispeċifikazzjonijiet xierqa meħtieġa għall-bejgħ traskonfinali. F’dawk iċ-ċirkostanzi speċifiċi, il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta' kategorija jista’ jiddependi fuq jekk il-fornitur jipprovdix lid-distributuri tiegħu b’vetturi bi speċifikazzjonijiet identiċi għal dawk mibjugħin fi Stati Membri oħra għall-bejgħ lill-konsumaturi minn dawk il-pajjiżi (l-hekk imsejħa “klawsola ta’ disponibbiltà”) (25).

(51) Għall-iskopijiet tal-applikazzjoni tar-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija, u b’mod partikolari fir-rigward tal-applikazzjoni tal-Artikolu 4(c) tar-Regolament tal-Eżenzjoni ta’ Kategorija Vertikali, in-nozjoni tal-“utenti aħħarin” tinkludi kumpaniji tal-kiri. Dan ifisser b'mod partikolari li d-distributuri f'sistemi ta' distribuzzjoni silettiva jridu jitħallew ibiegħu vetturi bil-mutur ġodda lill-kumpaniji tal-kiri tal-għażla tagħhom. Madankollu, fornitur li juża d-distribuzzjoni selettiva jista’ jimpedixxi lid-distributuri milli jfornu vetturi bil-mutur ġodda lill-kumpaniji tal-kiri meta hemm riskju veritabbli li dawk il-kumpaniji se jbiegħhom waqt li għadhom ġodda. Fornitur għalhekk jista' jitlob lin-negozjanti sabiex jiċċekkja, qabel ma jbiegħ lill-impriża partikolari, il-kundizzjonijiet ġenerali ta' kiri li huma applikati sabiex jivverifka li l-kumpanija in kwistjoni hi infatti kumpanija tal-kiri u mhux xi ħadd li se jerġa jbiegħ mill-ġdid u li mhux awtorizzat. Madanakollu, obbligu fuq in-negozjant li jipprovdi lill-fornitur tiegħu b'kopji ta' kull ftehim ta' kiri qabel man-negozjant ikun biegħ vettura bil-mutur lill-kumpanija tal-kiri, jista' jammonta għal restrizzjoni indiretta fuq il-bejgħ.

(52) Il-kunċett tal-“utenti aħħarin” jinkludi wkoll konsumaturi li jixtru permezz ta' intermedjarju. Intermedjarju huwa persuna jew impriża li jixtru vettura bil-mutur ġdida f’isem konsumatur imsemmi mingħajr ma jkunu membru ta’ netwerk tad-distribuzzjoni. Dawn l-operaturi għandhom rwol importanti fis-settur tal-vetturi bil-mutur, b'mod partikoalri billi jiffaċilitaw ix-xiri tal-vetturi tal-konsumatur fi Stati Membri oħra. L-evidenza ta' status intermedju għandha tkun bħala regola stabbilita minn mandat validu li jinkludi l-isem u l-indirizz tal-konsumatur miksuba qabel it-tranżazzjoni. L-użu tal-Internet bħala mezz sabiex jiġu attratti l-konsumaturi f'relazzjoni ta' firxa ta' vetturi u jiġu miġbura mandati mingħandhom ma jaffettwawx status intermedjarju. L-intermedjarji jridu jiġu distinti mill-bejjiegħa mill-ġdid indipendenti, li jixtru vetturi għall-bejgħ mill-ġdid u ma joperawx f’isem konsumaturi msemmija. Il-bejjiegħa mill-ġdid indipendenti m’għandhomx jiġu kkunsidrati bħala utenti aħħarin għall-iskopijiet tar-Regolamenti tal-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija.

(ii) L-evalwazzjoni tad-distribuzzjoni selettiva barra l-ambitu tar-Regolamenti dwar l-Eżenzjonijiet ta’ Kategorija

(53) Kif inhu spjegat fil-paragrafu 175 tal-Linji Gwida Vertikali Ġenerali, ir-riskji possibbli tal-kompetizzjoni li ġġib id-distribuzzjoni selettiva huma tnaqqis fil-kompetizzjoni bejn il-marki stess u, b’mod partikolari fil-każ ta’ effett kumulattiv, esklużjoni ta’ ċertu tip(i) ta’ distributuri u faċilitazzjoni ta’ kollużjoni bejn il-fornituri jew ix-xerreja.

(54) Sabiex jiġu valutati l-effetti possibbli antikompetittivi tad-distribuzzjoni selettiva taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat, trid issir distinzjoni bejn distribuzzjoni selettiva purament kwalitattiva u distribuzzjoni selettiva kwantitattiva. Kif imsemmi fil-paragrafu 43, id-distribuzzjoni selettiva kwalitattiva normalment ma taqax taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat.

(55) Il-fatt li netwerk ta’ akkordji ma jibbenefikax mill-eżenzjoni ta’ kategorija minħabba li s-sehem tas-suq ta’ parti waħda jew aktar huwa aktar mil-limitu ta’ 30 % għall-eżenzjoni ma jimplikax li t-tali akkordji huma illegali. Minflok, il-partijiet ta’ tali akkordji għandhom jagħmlu analiżi individwali tagħhom biex jivverifikaw jekk jaqgħux taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat u, jekk iva, jekk xorta waħda jibbenefikawx mill-eċċezzjoni fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat.

(56) Fir-rigward tal-ispeċifiċità tad-distribuzzjoni ta’ vetturi bil-mutur ġodda, id-distribuzzjoni selettiva kwantitattiva ġeneralment għandha tissodisfa l-kundizzjonijiet fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat jekk l-ishma tas-suq tal-partijiet ma jaqbżux l-40 %. Madankollu, il-partijiet f' tali akkordji għandhom jiftakru li l-preżenza ta’ standards tal-għażla partikolari jistgħu jaffettwaw il-kompatibilità tal-akkordji tagħhom mal-Artikolu 101(3) tat-Trattat. Pereżempju, għalkemm l-użu ta’ klawsoli dwar il-lok f' akkordji dwar id-distribuzzjoni selettiva għal vetturi bil-mutur ġodda, cioe' akkordji li jipprojbixxu membru ta' sistema selettiva ta' distribuzzjoni milli jopera barra mill-post awtorizzat fejn hu stabbilit, normalment iġibu benefiċċji ta’ effiċjenza fil-forma ta’ loġistika aktar effiċjenti u kopertura ta’ netwerk li tista’ titbassar, dawk il-benefiċċji jistgħu jiġu ssuperati mill-iżvantaġġi jekk is-sehem tas-suq tal-fornitur huwa għoli ħafna, u f’dawk iċ-ċirkostanzi tali klawsoli hu possibbli li ma jkunux jistgħu jibbenefikaw mill-eċċezzjoni fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat.

(57) L-evalwazzjoni individwali tad-distribuzzjoni selettiva għall-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati tqajjem ukoll kwistjonijiet speċifiċi. Sakemm jeżisti suq (26) għal servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni li huwa separat minn dak għall-bejgħ ta’ vetturi ġodda bil-mutur, dan huwa meqjus bħala speċifiku għall-marka. F' dak is-suq, is-sors prinċipali tar-riżultati ta' kompetizzjoni mill-interazzjoni kompetittiva bejn il-garaxxijiet tat-tiswija indipendenti u dawk awtorizzati tal-marka in kwistjoni.

(58) Garaxxijiet tat-tiswija indipendenti b'mod partikolari jipprovdu pressjoni kompetittiva vitali, peress li l-mudell tan-negozju tagħhom u l-ispejjeż tal-operat relatati tagħhom huma differenti minn dawk tan-netwerks awtorizzati. Barra minn hekk, għal kuntrarju ta' garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati li bejn wieħed u ieħor jużaw partijiet ta' marka ta' manifattur, garaxxijiet indipendenti ġeneralment għandhom aċċess akbar għal marki oħra u għalhekk dan il-fatt jippermetti lil proprjetarju ta' vettura bil-mutur sabiex jagħżel bejn partijiet li huma f'kompetizzjoni. Barra minn hekk, peress li maġġoranza kbira ta' tiswijiet għal vetturi ġodda qed isiru attwalment fi ħwienet awtorizzati tat-tiswija, huwa importanti li l-kompetizzjoni bejn garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati tibqa' effettiva, li jista' jkun il-każ biss jekk aċċess għan-netwerks għal ġodda jibqa' miftuħ.

(59) Il-qafas legali ġdid jagħmilha aktar faċli għall-Kummissjoni u għall-Awtoritajiet Nazzjonali dwar Kompetizzjoni sabiex jipproteġu l-kompetizzjoni bejn garaxxijiet indipendenti u garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati, kif ukoll bejn membri ta' kull wieħed min-netwerks tal-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati. B'mod partikolari, it-tnaqqis fil-limitu tas-sehem fis-suq għall-eżenzjoni tas-distribuzzjoni selettiva kwalitattiva minn 100 % għal 30 % twessa' l-iskop sabiex l-awtoritajiet ta' kompetizzjoni jieħdu azzjoni.

(60) Meta qed jiġi vvalutat l-impatt kompetittiv tal-akkordji vertikali fuq is-swieq ta' wara ta' vetturi bil-mutur, il-partijiet għandhom għalhekk ikunu konxji tad-determinazzjoni tal-Kummissjoni sabiex tippreżerva l-kompetizzjoni kemm bejn il-membri tan-netwerks tal-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati u anke bejn dawk il-membri u garaxxijiet tat-tiswija indipendenti. Għal dan il-għan, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil tliet tipi ta' kondotti speċifiċi li jistgħu jirrestrinġu t-tali kompetizzjoni billi b'mod partikolari, jimpedixxu l-aċċess ta’ garaxxijiet tat-tiswija indipendenti għal informazzjoni teknika, jew billi jiġu użati ħażin il-garanziji legali u/jew estiżi sabiex jiġu esklużi l-garaxxijiet tat-tiswija indipendenti, jew billi l-aċċess għal netwerks ta’ garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati jkun soġġett għal kriterji mhux kwalitattivi.

(61) Għalkemm it-tliet sotto-taqsimiet li ġejjin jirreferu speċifikament għad-distribuzzjoni silettiva, l-istess effetti ta' esklużjoni anti-kompetittivi jistgħu joħorġu minn tipi oħra ta' akkordji vertikali li jillimitaw direttament jew indirettament, in-numru ta' sħab fis-servizz li huma konessi b'kuntratt ma' manifattur għal vetturi bil-mutur.

Aċċess għal informazzjoni teknika minn garaxxijiet tat-tiswija indipendenti

(62) Għalkemm id-distribuzzjoni selettiva purament kwalitattiva hija ġeneralment ikkunsidrata li ma taqax taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ effetti anti-kompetittivi (27), l-akkordji dwar id-distribuzzjoni selettiva kwalitattiva konklużi bejn il-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati u/jew id-distributuri tal-partijiet jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat jekk, fil-kuntest ta’ dawk l-akkordji, wieħed mill-partijiet jaġixxi b’mod li jeskludi l-operaturi indipendenti mis-suq, pereżempju billi jonqos milli jagħti informazzjoni teknika dwar it-tiswija u manutenzjoni lil dawn l-operaturi. F'dan il-kuntest, il-kunċett ta' operaturi indipendenti jinkludi sewwejja indipendenti, distributuri u produtturi ta' partijiet tal-bdil, manifatturi ta’ tagħmir ta’ tiswija jew għodda, pubblikaturi ta’ informazzjoni teknika, klabbs tal-karrozzi, assistenti operaturi tat-toroq, operaturi li joffru servizzi ta’ spezzjonijiet u ttestjar u operaturi li joffru taħrig għas-sewwejja.

(63) Il-fornituri jipprovdu lill-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati tagħhom bil-firxa sħiħa ta’ informazzjoni teknika meħtieġa biex jagħmlu x-xogħol ta’ tiswija u manutenzjoni fuq il-vetturi tal-marki tagħhom u ħafna drabi huma l-uniċi impriżi kapaċi jipprovdu lill-garaxxijiet tat-tiswija bl-informazzjoni kollha teknika li għandhom bżonn dwar il-Dmarki konċernati. Fit-tali ċirkostanzi, jekk il-fornitur jonqos milli jipprovdi lill-operaturi indipendenti bl-aċċess xieraq għall-informazzjoni teknika dwar it-tiswija u l-manutenzjoni speċifika għall-marka tiegħu, l-effetti negattivi potenzjali li jirriżultaw mill-akkordji tiegħu ma’ garaxxijiet tat-tiswija u/jew distributuri tal-partijiet awtorizzati jistgħu jissaħħu, u b’riżultat ta’ dan l-akkordji jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat.

(64) Barra minn hekk, nuqqas ta’ aċċess għal informazzjoni teknika meħtieġa jista’ jwassal biex il-pożizzjoni fis-suq tal-operaturi indipendenti taqa’ lura, li jwassal għal ħsara lill-konsumatur, fit-termini ta’ tnaqqis sinifikanti fl-għażla ta’ partijiet tal-bdil, prezzijiet aktar għoljin għas-servizzi ta’ tiswija u manutenzjoni, tnaqqis fl-għażla ta’ garaxxijiet tat-tiswija u problemi potenzjali ta’ sigurezza. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-effiċjenzi li normalment huma mistennija li jirriżultaw mill-akkordji dwar it-tiswija u d-distribuzzjoni tal-partijiet awtorizzati ma jpaċux dawn l-effetti anti-kompetittivi, u l-akkordji konċernati b’konsegwenza jonqsu milli jikkonformaw mal-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat.

(65) Ir-Regolament (KE) Nru 715/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2007 dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur fir-rigward tal-emissjonijiet ta’ vetturi ħfief għall-passiġġieri u ta’ vetturi kummerċjali (Euro 5 u Euro 6) u dwar l-aċċess għal informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi (28) kif ukoll Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 692/2008 tat-18 ta’ Lulju 2008 li jimplimenta u jemenda r-Regolament (KE) Nru 715/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur fir-rigward ta’ l-emissjonijiet ta’ vetturi ħfief għall-passiġġieri u ta’ vetturi kummerċjali (Euro 5 u Euro 6) u dwar l-aċċess għall-informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vettura (29) jipprovdi għal sistema ta’ disseminazzjoni ta’ informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni fir-rigward ta’ karozzi tal-passiġġieri li tpoġġew fis-suq mill-1 ta’ Settembru 2009, Regolament (KE) Nru 595/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2009 dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ vetturi bil-mutur u magni rigward l-emissjonijiet minn vetturi heavy-duty (Euro 6) u dwar l-aċċess għal informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi (30) u l-miżuri ta' implimentazzjoni ta' wara jipprovdu għal sistema bħal din fir-rigward ta’ vetturi kummerċjali li jitpoġġew fis-suq mill-1 ta' Jannar 2013. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra dawn ir-Regolamenti fl-evalwazzjoni ta’ każijiet ta’ suspett li tkun qed tinżamm lura informazzjoni teknika dwar it-tiswija u l-manutenzjoni li għandha x’taqsam ma’ vetturi bil-mutur kummerċjalizzati qabel dawk id-dati. Meta jkun qed jiġi kkunsidrat jekk iż-żamma lura ta’ informazzjoni partikolari tistax twassal biex l-akkordji in kwistjoni jistgħu jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat, għandhom jiġu kkunsidrati numru ta’ fatturi, inkluż: (a) Jekk l-oġġett in kwistjoni hux informazzjoni teknika jew informazzjoni ta’ tip ieħor, bħal informazzjoni kummerċjali (31), li tista’ tinżamm lura leġittimament; (b) Jekk iż-żamma lura ta' din l-informazzjoni teknika għandhiex ikollha impatt sinifikanti fuq il-kapaċità tal-operaturi indipendenti li jagħmlu x-xogħol tagħhom u teżerċitax restrizzjoni kompetittiva fuq is-suq; (ċ) Jekk l-oġġett tal-informazzjoni teknika konċernata hijiex disponibbli għall-membri ta’ netwerk tat-tiswija rilevanti awtorizzat. Jekk hija disponibbli lin-netwerk awtorizzat fi kwalunkwe forma, għandha tkun disponibbli ukoll lill-operaturi indipendenti fuq bażi mhux diskriminatorja; (d) Jekk l-informazzjoni teknika kkonċernata fl-aħħar mill-aħħar (32) hijiex se tintuża għat-tiswija u l-manutenzjoni tal-vetturi bil-mutur, jew inkella għal skop ieħor (33), bħal pereżempju għall-manifatturazzjoni ta' partijiet tal-bdil jew għodda.

(66) Progress teknoloġiku jimplika li n-nozzjoni ta' informazzjoni teknika hi fluwida. Fil-preżent, eżempji partikolari ta’ informazzjoni teknika jinkludu softwer, kodiċi tal-ħsara u parametri oħra, flimkien ma’ aġġornamenti li huma meħtieġa biex isir xogħol fuq l-unitajiet tal-kontroll elettroniċi (ECUs) bl-għan li jiġu introdotti jew irkuprati settings rakkomandati mill-fornituri, metodi ta’ identifikazzjoni tal-vetturi bil-mutur jew kwalunkwe metodu ta' identifikazzjoni ieħor ta' vettura bil-mutur, katalgi tal-partijiet, proċeduri ta' tiswija u manutenzjoni, soluzzjonijiet tax-xogħol li jirriżultaw minn esperjenza prattika u relatati ma’ problemi li tipikament jaffettwaw mudell jew lott partikolari, u notifiki ta’ sejħa lura kif ukoll notifiki oħra li jidentifikaw it-tiswijiet li jistgħu jsiru mingħajr ħlas fi ħdan netwerk ta’ tiswija awtorizzat. Il-kodiċi ta' parti u kwalunkwe informazzjoni oħra meħtieġa sabiex tidentifika l-parti tal-bdil ta' marka tal-manifattur koretta biex tiffitja f'vettura individwali (jiġifieri l-parti li l-produttur tal-vettura bil-mutur ġeneralment iforni lill-membri tan-netwerks ta' tiswija awtorizzati tiegħu sabiex isewwu l-vettura in kwistjoni) tikkostitwixxi wkoll informazzjoni teknika (34). Il-lista ta’ partiti stabbiliti fl-Artikolu 6(2) tar-Regolament (KE) Nru 715/2007 u r-Regolament (KE) Nru 595/2009 għandha tintuża wkoll bħala gwida dwar dak li l-Kummissjoni tikkunsidra bħala informazzjoni teknika għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 tat-Trattat.

(67) Il-mod kif l-informazzjoni teknika hi provvduta huwa wkoll importanti għall-evalwazzjoni tal-kompatibilità tal-akkordji dwar it-tiswija awtorizzati bl-Artikolu 101 tat-Trattat. L-aċċess għandu jingħata fuq talba u mingħajr dewmien mhux dovut, l-informazzjoni għandha tingħata f'forma li tista' tintuża, u l-prezz mitlub m'għandux jiskoraġġa aċċess għall-informazzjoni m’għandux jiskoraġġixxi l-aċċess għaliha billi ma tingħatax kunsiderazzjoni lill-punt sa fejn l-operatur indipendenti jużaha. Fornitur ta’ vetturi bil-mutur għandu jkun meħtieġ jagħti lill-operaturi indipendenti aċċess għal informazzjoni teknika dwar vetturi bil-mutur ġodda fl-istess ħin meta t-tali aċċess jingħata lill-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati u m’għandux jobbliga lill-operaturi indipendenti jixtru aktar mill-informazzjoni neċessarja biex jagħmlu x-xogħol konċernat. L-Artikolu 101 tat-Trattat madanakollu ma jobbligax lill-fornitur sabiex jipprovdi informazzjoni teknika f'format standardizzat jew permezz ta' sistema teknika definita, bħal eżempju l-istandard CEN/ISO u l-format OASIS kif provvdut fir-Regolament (KE) Nru 715/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u fir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 295/2009 tat-18 ta' Marzu 2009 rigward il-klassifikazzjoni ta’ ċerti oġġetti fin-Nomenklatura Magħquda (35).

(68) Il-kunsiderazzjonijiet t’hawn fuq japplikaw ukoll għad-disponibbiltà tal-għodda u t-taħriġ lill-operaturi indipendenti. “Għodda” f’dan il-kuntest tinkludi għodda elettronika tad-dijanjostika u għodda oħra tat-tiswija, flimkien mas-software relatat, inklużi aġġornamenti perjodiċi ta’ dawn, u servizzi ta’ wara l-bejgħ għat-tali għodda.

Użu ħażin tal-garanziji

(69) Akkordji ta' distribuzzjoni selettivi u kwalitattivi jistgħu wkoll jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat jekk il-fornitur u l-membri tan-netwerk awtorizzat tiegħu jirriżervaw b'mod espliċitu jew impliċitu tiswijiet dwar ċerti kategoriji ta' vetturi bil-mutur għal membri ta' netwerk awtorizzat. Dan jista' jiġri, pereżempju, jekk il-garanzija tal-manifattur vis-a-vis ix-xerrej, sew jekk legali sew jekk estiża, tkun b'kundizzjoni fuq l-utenti aħħari li għandu xogħlijiet ta' tiswija u manutenzjoni li mhumiex koperti b'garanzija biex dawn isiru biss fi ħdan netwerks awtorizzati ta' garaxxijiet tat-tiswija. L-istess japplika għal kundizzjonijiet ta' garanzija li jippreskrivu l-użu tal-marka tal-manifattur tal-partijiet tal-bdil fir-rigward ta' tibdil mhux kopert mit-termini tal-garanzija. Huwa dubjuż ukoll li akkordji ta' distribuzzjoni selettiva li fihom prattiki bħal dawn jistgħu jġibu benefiċji lill-konsumaturi b’mod li l-akkordji konċernati jistgħu jibbenefikaw mill-eċċezzjoni fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat. Madankollu, jekk fornitur jirrifjuta b'mod leġittimu li jonora talba tal-garanzija minħabba li s-sitwazzjoni li wasslet għat-talba konċernata hija konnessa man-nuqqas min-naħa ta’ garaxx tat-tiswija li jagħmel operazzjoni tat-tiswija jew manutenzjoni partikolari b’mod korrett jew mal-użu ta' kwalità fqira tal-partijiet tal-bdil, dan ma jkollu l-ebda impatt fuq il-kompatibilità tal-akkordji dwar it-tiswija tal-fornitur mar-regoli tal-kompetizzjoni.

Aċċess għal netwerks ta’ garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati

(70) Il-kompetizzjoni bejn il-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati u dawk indipendenti mhijiex l-unika forma ta’ kompetizzjoni li trid tingħata kunsiderazzjoni fl-analiżi tal-kumpatibilità tal-akkordji dwar it-tiswija awtorizzata mal-Artikolu 101 tat-Trattat; il-partijiet għandhom jivvalutaw ukoll il-punt sa fejn il-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati fi ħdan in-netwerk rilevanti huma kapaċi jikkompetu ma’ xulxin. Wieħed mill-fatturi ewlenin li jaffettwa din il-kompetizzjoni huwa relatat mal-kondizzjonijiet ta’ aċċess għan-netwerk stabbilit taħt akkordji standard tal-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati. Minħabba l-pożizzjoni ġeneralment b’saħħitha fis-suq tan-netwerks ta’ garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati, l-importanza partikolari tagħhom għas-sidien ta’ vetturi aktar ġodda, u l-fatt li l-konsumaturi mhumiex ippreparati jivvjaġġaw distanzi twal biex isewwu l-karozzi tagħhom, il-Kummissjoni tikkunsidra importanti li l-aċċess għan-netwerks tat-tiswija awtorizzati jibqgħu ġeneralment miftuħa lill-impriżi kollha li jissodisfaw il-kriterji ta’ kwalità. Is-sottomissjoni tal-applikanti għall-għażla kwantitattiva probabbilment twassal biex il-ftehim jaqa’ taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat.

(71) Każ partikolari jqum meta l-akkordji jobbligaw lill-garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati jbiegħu wkoll vetturi bil-mutur ġodda. Akkordji bħal dawn probabbilment jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat, minħabba li l-obbligu konċernat mhux meħtieġ bl-għamla tas-servizzi tal-kuntratt. Barra minn hekk, għal marka stabbilita, il-akkordji li fihom obbligu bħal dan normalment ma jibbenefikawx mill-eċċezzjoni fl-Artikolu 101(3) tat-Trattat, minħabba li l-impatt ikun li jiġi ristrett ħafna l-aċċess għan-netwerk tat-tiswija awtorizzata, li jnaqqas il-kompetizzjoni mingħajr ma jġib il-benefiċċji korrispondenti għall-konsumaturi. Madankollu, f’ċerti każijiet, fornitur li jkun jixtieq iniedi marka fuq suq ġeografiku partikolari jista’ inizjalment isibha diffiċli li jattira distributuri lesti li jagħmlu l-investiment neċessarju sakemm ma jkunux ċerti li ma jkunux se jiffaċċjaw kompetizzjoni minn garaxxijiet tat-tiswija awtorizzati “indipendenti” li jfittxu li japprofittaw b’xejn minn dawn l-investimenti inizjali. F’dawn iċ-ċirkostanzi, il-konnessjoni kuntrattwali taż-żewġ attivitajiet għal perjodu limitat ta’ żmien jista’ jkollha effett pro-kompetittiv fuq is-suq tal-bejgħ tal-vetturi bil-mutur billi tippermetti l-illanċjar ta’ marka ġdida u ma jkollha l-ebda effett fuq is-suq potenzjali tat-tiswija ta' marka speċifika, li ma kinitx teżisti kieku l-vetturi bil-mutur ma setgħux jinbiegħu. Għalhekk mhux se jkun probabbli lil-akkordji konċernati se jinqabdu mill-Artikolu 101(1) tat-Trattat.

(1) B'effett mill-1 ta' Diċembru 2009, l-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat tal-KE saru l-Artikoli 101 u 102 rispettivament tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (“TFUE”). Iż-żewġ settijiet ta' dispożizzjonijiet huma identiċi fis-sustanza. Għall-għanijiet ta' dawn il-Linji gwida, ir-referenzi għall-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE għandhom jinftiehmu bħala referenzi għall-Artikoli 81 u 82 rispettivament, tat-Trattat tal-KE fejn xieraq. It-TFUE introduċiet ukoll xi tibdiliet fit-terminoloġija, bħas-sostituzzjoni ta' “Komunita'” b'“Unjoni” u “suq komuni” b'“suq intern”. It-terminoloġija tat-TFUE se tiġi użata tul dawn il-Linji gwida.

(2) ĠU L 129, 28.5.2010, p. 52.

(3) ĠU L 102, 23.4.2010, p. 1.

(4) ĠU C 130, 19.5.2010, p. 1.

(5) ĠU L 203, 1.8.2002, p. 30.

(6) Distributuri tal-livell tal-bejgħ bl-imnut jissejħu komunement fis-settur bħala “operaturi ekonomiċi”.

(7) Mill-modernizzazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, ir-responsabbiltà primarja għal tali analiżi hija f’idejn il-partijiet għall-ftehimiet. Madankollu il-Kummissjoni tista’ tinvestiga l-kompatibilità tal-ftehimiet mal-Artikolu 101 tat-Trattat, fuq inizjattiva tagħha jew wara lment.

(8) L-iskadenza tar-Regolament (KE) Nru 1400/2002 u s-sostituzzjoni tiegħu bil-qafas legali l-ġdid li hu spjegat f'dawn il-Linji gwida fih innifsu ma jirrikjedix li kuntratti eżistenti jkollhom bżonn li jiġu tterminati. Ara pereżempju s-sentenza tal-Qorti tas-7 ta' Settembru 2006 fil-każ C-125/05 Vulcan Silkeborg A/S v Skandinavisk Motor Co. A/S.

(9) SEC(2008) 1946.

(10) COM(2009) 388.

(11) Skont l-Artikolu 7 tal-Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali Ġenerali, il-kalkolu tal-limitu tas-sehem fis-suq hu normalment bbażat fuq dejta tal-valur tal-bejgħ fis-suq jew, jekk dejta bħal din mhix disponibbli, fuq informazzjoni dwar is-suq oħra li hi affidabbli, inkluż il-volumi tal-bejgħ fis-suq. F'dan il-każ, il-Kummissjoni tieħu nota tal-fatt li, għad-distribuzzjoni ta' vetturi bil-mutur ġodda, l-ishma fis-suq huma attwalment ikkalkulati mill-industrija fuq il-bażi tal-volum tal-vetturi mibjugħa mill-fornitur fuq is-suq rilevanti, li tinkludi l-vetturi kollha li l-bejjiegħ iqis li huma interkambjabbli jew sostitwibbli, minħabba l-karatteristiċi, il-prezzijiet u l-użu intenzjonat tal-prodott.

(12) Ktejjeb spjegattiv għar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1400/2002 tal-31 ta’ Lulju 2002Distribuzzjoni u Servizjar ta' Vetturi bil-Mutur fl-Unjoni Ewropea.

(13) ĠU L 263, 9.10.2007, p. 1.

(14) ĠU C 1, 3.1.1979, p. 2.

(15) Fejn il-manifattur ta' vettura bil-mutur jipprovdi għodda, drittijiet tal-propjetà intelletwali (IPR) u/jew konoxxenza lil fornitur tal-komponenti, dan l-arranġament mhux se jibbenefika mill-Avviż ta' Sotto-kuntratt jekk il-fornitur tal-komponent diġà għandu din l-għodda, IPR jew konoxxenza a dispożizzjoni tiegħu, jew li jista' jiksibhom taħt kundizzjonijiet raġonevoli, peress li taħt dawn iċ-ċirkostanzi l-kontribuzzjoni mhux se tkun meħtieġa.

(16) Ara l-Avviż tal-Kummissjoni dwar ftehimiet ta' importanza minuri li ma jirrestrinġux b'mod apprezzabbli l-kompetizzjoni skont l-Artikolu 81(1) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (de minimis), ĠU C 368, 22.12.2001, p. 13.

(17) Fir-rigward tal-fatturi rilevanti li jridu jiġu kkunsidrati biex titwettaq l-evalwazzjoni tal-obbligi ta’ nonkompetizzjoni taħt l-Artikolu 101(1) tat-Trattat, ara t-taqsima rilevanti fil-Linji Gwida Vertikali Ġenerali, b’mod partikolari paragrafi mill-129 sa 150.

(18) Ara l-każijiet BMW IP/06/302 – 13.3.2006 u Opel 2006, IP/06/303 – 13.3.2006.

(19) Ara l-para 141 tal-Linji Gwida Vertikali Ġenerali.

(20) ĠU L 1, 4.1.2003, p. 1.

(21) Per eżempju, jekk negozjant jixtri 100 karozza ta' marka A f'sena sabiex jlaħħaq mad-domanda, u jixtieq jixtri 100 karozza ta' marka B, obbligu ta' xiri minimu ta' 80 % fir-rigward ta' marka A jkun jimplika li s-sena ta' wara, in-negozjant ikollu jixtri 160 karozza tal-marka A. Peress li r-rati ta' penetrazzjoni se jkun probabbilment relativament stabbli, dan probabbilment se jħalli għand in-negozjant ammont kbir ta' merkanzija mhux mibjugħa ta' marka A. Hu jkollu għalhekk bilfors inaqqas drastikament x-xiri tiegħu ta' marka B sabiex jevita tali sitwazzjoni. Skont iċ-ċirkostanza partikolari tal-każ, prattika bħal din tista' tiġi meqjusa bħala obbligu ta' immarkar uniku.

(22) Irid jiġi mfakkar madankollu li, skont każistika stabbilita tal-Qrati Ewropej, sistemi tad-distribuzzjoni selettiva purament kwalitattivi jistgħu xorta waħda jirrestrinġu l-kompetizzjoni fejn l-eżistenza ta’ ċertu numru ta’ sistemi bħal dawn ma jħallux spazju għal forom oħra ta’ distribuzzjoni bbażati fuq metodi differenti ta’ kompetizzjoni. Din is-sitwazzjoni ġeneralment ma sseħx fuq is-swieq għall-bejgħ ta' vetturi ġodda bil-mutur, fejn kiri u arranġamenti simili oħra huma alternattiva valida għal xiri ta' vettura bil-mutur, lanqas ma sseħħ fuq swieq għat-tiswija u manutenzjoni, sakemm garaxxijiet tat-tiswija indipendenti jipprovdu lill-konsumaturi b'kanal alternattiv għall-manutenzjoni tal-vetturi bil-mutur tagħhom. Ara pereżempju l-ġudizzju tal-Qorti tal-Ewwel Istanza fil-Każ T-88/92 Groupement d'achat Édouard Leclerc v Commission [1996] ECR II-1961.

(23) Il-kunċett li restrizzjonijiet fuq il-kummerċ transkonfinali jistgħu jkunu ta’ ħsara għall-konsumaturi ġiet konfermata mill-Qorti fil-każ C-551/03 P, General Motors, [2006] ECR I-3173, paragrafi 67-68; Il-Każ C-338/00 P, Volkswagen/Commission, 2003 ECR I-9189, paragrafi 44 u 49, u l-Każ T-450/05, Peugeot/Commission, ġudizzju tad-9 ta' Lulju 2009, għad mhux pubblikat, paragrafi 46-49.

(24) Deċiżjoni tal-Kummissjoni 98/273/KE tat-28 ta’ Jannar 1998 (fil-Każ IV/35.733 – VW), Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/146/KE tal-20 ta’ Settembru 2000 (fil-Każ COMP/36.653 – Opel) ĠU L 59, 28.2.2001, p. 1, Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/758/KE tal-10 ta’ Ottubru 2001 (fil-Każ COMP/36.264 – Mercedes-Benz) ĠU L 257, 25.9.2002, p. 1, Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/431/KE tal-5 ta’ Ottubru 2005 (fil-Każijiet F-2/36.623/36.820/37.275 – SEP et autres/Peugeot SA).

(25) Każijiet Konġunti 25 u 26/84 Ford - Werke AG u Ford ta’ Europe Inc. v. Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej [1985] ECR 2725.

(26) F'xi ċirkostanzi, suq ta' sistema li jinkludi vetturi bil-mutur u partijiet tal-bdil flimkien jistgħu jiġu mfissra, filwaqt li wieħed jieħu f'kunsiderazzjoni, inter alia, it-tul ta' ħajja ta' vettura bil-mutur kif ukoll il-preferenzi u l-imġieba dwar xiri tal-utenti. Ara Avviż tal-Kummissjoni dwar definizzjoni dwar suq rilevanti għal raġuni tal-liġi Komunitarja dwar il-Kompetizzjoni GU C 372, 9.12.1997, p. 5, f'paragrafu 56. Fattur wieħed importanti hu jekk proporzjoni sinifikanti ta' xerrejja jagħmlux l-għażla billi jieħdu f'kunsiderazzjoni l-ispejjeż ta' tul il-ħajja tal-vettura jew le. Per eżempju, imġiba ta' xiri jista' jkun differenti bejn xerrejja tat-trakkijiet li jixtru u joperaw armata, u jieħdu f'kunsiderazzjoni spejjeż ta' manutenzjoni fil-mument tax-xiri tal-vettura u xerrejja ta' vetturi individwali. Fattur rilevanti ieħor hu l-eżistenza u pożizzjoni relativa ta' fornituri ta' partijiet, garaxxijiet tat-tiswija u/jew distributuri ta' partijiet fis-suq ta' wara indipendentement minn manifatturi ta' vetturi. F'bosta każijiet, hemm il-probabbiltà li jkun hemm suq ta' wara l-bejgħ li hu speċifiku għal marka, b'mod partikolari minħabba li l-maġġoranza tax-xerrejja huma individwi privati jew impriżi ta' daqs żgħir u medju li jixtru vetturi bil-mutur u servizzi ta' wara s-suq separatament u m'għandhomx aċċess sistematiku għad-dejta li tippermettilhom li jivvalutaw l-ispejjeż ġenerali ta' propjetà ta' vettura minn qabel.

(27) Kif imfakkar fin-nota f'paragrafu 54 aktar 'il fuq, dan ġeneralment jkun il-każ fis-swieq għat-tiswija u l-manutenzjoni sakemm il-garaxxijiet tat-tiswija indipendenti jipprovdu lill-konsumaturi b’kanal alternattiv għall-manutenzjoni tal-vetturi tagħhom.

(28) ĠU L 171, 29.6.2007, p. 1.

(29) ĠU L 199, 28.7.2008, p. 1.

(30) ĠU L 188,18.7.2009, p. 1.

(31) Informazzjoni kummerċjali tista' titqies bħal informazzjoni li hi użata għan-negozju ta' tiswijiet u manutenzjoni iżda mhix meħtieġa sabiex issewwi jew tagħmel manutenzjoni ta' vetturi. Eżempji jinkludu softwer ta' kontijiet, jew informazzjoni dwar it-tariffi ta' kull siegħa ħlas użati fin-netwerk awtorizzat.

(32) Bħal informazzjoni pprovduta lill-pubblikaturi għall-provvista mill-ġdid lil garaxxijiet tat-tiswija tal-vetturi bil-mutur.

(33) L-informazzjoni użata sabiex tiġi mwaħħla parti tat-tibdil fuq vettura bil-mutur jew biex tiġi uħata fuqha għandha tiġi kkunsidrata bħala użata għat-tiswija u l-manutenzjoni, filwaqt li informazzjoni dwar id-disinn, proċess tal-produzzjoni jew il-materjali użati għall-manifattura ta' parti tat-tibdil m'għandhomx jiġu kkunsidrati bħala li jaqgħu f'din il-kategorija, u jistgħu għalhekk jiġu miżmuma.

(34) L-operatur indipendenti m'għandux ikollu għalfejn jixtri l-parti tal-bdil in kwistjoni sabiex ikun jista' jikseb din l-informazzjoni.

(35) ĠU L 95, 9.4.2009, p. 7.