Sors: CEER Monitoring Reports on the Performance of European Retail Markets

Sors: CEER Monitoring Reports on the Performance of European Retail Markets

Sors: Monitoring Report on the Performance of European Retail Markets in 2018, CEER Report.

Sors: Monitoring Report on the Performance of European Retail Markets in 2018, CEER Report.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA Brussell, 14.10.2020 COM(2020) 950 final ANNESS

tar- RAPPORT LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport tal-2020 dwar l-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija skont ir-Regolament (UE) 2018/1999 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika



Anness – Sussidji tal-enerġija fl-UE 1. Daħla Ir-Regolament dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u l-Azzjoni Klimatika (“ir-Regolament dwar il-Governanza”) jirrikjedi li kull sena l-Kummissjoni tirrapporta dwar “il-progress tal-Istati Membri lejn it-tneħħija gradwali tas-sussidji tal-enerġija, b’mod partikolari fir-rigward tal-karburanti fossili”. Dan l-Anness iwieġeb għar-rekwiżit billi jirrapporta dwar l-isforzi tal-UE biex dawn is-sussidji jitneħħew b’mod gradwali. Dan f’konformità mal-impenji fil-Ftehim ta’ Pariġi, il-konklużjonijiet/l-impenji tal-G7 u tal-G20 u kif rifless fil-prinċipju ta’ komunikazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew ta’ “la tagħmilx ħsara” li ġie mfakkar fin-Next Generation EU. Il-monitoraġġ u l-analiżi tas-sussidji huma importanti peress li l-miżuri ta’ sussidju jistgħu jinfluwenzaw l-użu ta’ teknoloġiji ġodda fis-settur tal-enerġija u l-konsum ta’ sorsi ta’ enerġija differenti, u jistgħu jimplikaw piż sinifikanti fuq l-unitajiet domestiċi u n-negozji. Skont kif huma strutturati s-sussidji, dawn jistgħu jkunu jew ta’ ostakolu jew fattur abilitanti għall-promozzjoni tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija u, b’mod aktar ġenerali, għad-dekarbonizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija. Il-prezzijiet tal-enerġija huma affettwati wkoll minħabba li s-sussidji jistgħu jħallu impatt fuq l-introjtu tal-konsumaturi tal-enerġija u fuq il-provvista tal-prodotti tal-enerġija. Is-sussidji għall-fjuwils fossili jiswew ħafna għall-baġits pubbliċi u jimminaw it-tranżizzjoni ekoloġika. F’ħafna każijiet imorru kontra l-inċentivi għall-investimenti f’teknoloġiji ekoloġiċi, u ma jikkontribwixxux għal kundizzjonijiet ekwi tas-sorsi kollha tal-enerġija, inkluż l-enerġija rinnovabbli. Sabiex jiġu appoġġati l-isforzi għat-tneħħija gradwali tas-sussidji għall-fjuwils fossili, tul dawn l-aħħar snin, il-Kummissjoni u l-Istati Membri żiedu l-proċess ta’ monitoraġġ għas-sussidji tal-enerġija, u b’mod partikolari s-sussidji għall-fjuwils fossili. Għalhekk, dan ir-rapport huwa bbażat fuq żewġ sorsi. L-ewwel nett, fuq studju komprensiv imħejji għall-Kummissjoni (“l-istudju”) li jkopri l-Istati Membri tal-UE u s-sorsi ewlenin kollha tal-enerġija f’setturi ekonomiċi differenti. It-tieni, fuq informazzjoni mill-Istati Membri inkluża fil-pjanijiet nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima (NECPs) biex jirrappurtaw dwar is-sussidji tal-enerġija, b’mod partikolari għall-fjuwils fossili u l-progress li sar fit-tneħħija gradwali tagħhom. Dan l-Anness janalizza diversi tipi ta’ sussidji, inklużi miżuri relatati mal-produzzjoni tal-enerġija, id-domanda, l-effiċjenza enerġetika, l-infrastruttura u r-R&D. Jitfa’ dawl fuq is-sussidji fl-enerġija, fit-trasport, fl-unitajiet domestiċi u fl-industriji. Madankollu, is-sussidji rrappurtati mill-Istati Membri fl-NECPs tagħhom ikopru biss firxa idjaq. Dan jirriżulta mill-fatt li bħalissa ma hemm l-ebda definizzjoni standard tas-sussidji tal-enerġija madwar l-UE kollha, u dan jagħti lill-Istati Membri libertà konsiderevoli fil-prattiki tar-rapportar. F’għadd ta’ NECPs, l-informazzjoni dwar is-sussidji hija wkoll frammentata jew mhix inkluża bl-ebda mod. Ir-rapport ta’ din is-sena jikkonferma li minkejja l-iżviluppi pożittivi f’xi Stati Membri, l-ammont globali tas-sussidji tal-enerġija, speċjalment is-sussidji għall-fjuwils fossili, li jħallu impatt negattiv fuq l-ilħuq tan-newtralità klimatika u tal-objettivi usa’ tal-Patt Ekoloġiku, bħall-kwalità tal-arja u s-saħħa, qed ikompli jiżdied xi ftit. Madankollu, xi Stati Membri - l-Awstrija, id-Danimarka, l-Estonja u l-Ungerija - marru kontra din ix-xejra ġenerali u naqqsu s-sussidji għall-fjuwils fossili tagħhom b’mod sinifikanti. Il-pandemija tal-COVID-19 tirrikjedi miżuri adegwati biex jiġi żgurat irkupru reżiljenti fl-Istati Membri tal-UE. Bħalissa, ma hemm l-ebda data soda bbażata fuq l-evidenza biex jiġi vvalutat l-impatt tal-COVID-19 fuq is-sussidji. Madankollu, l-istimi inizjali jissuġġerixxu li l-kriżi setgħet wasslet għal sussidji tal-enerġija addizzjonali, inkluż dawk għall-fjuwils fossili. Din il-kwistjoni se tiġi indirizzata f’aktar dettall fir-rapport tas-sena d-dieħla. 2. Sussidji tal-enerġija u sussidji għall-fjuwils fossili fl-UE 2.1. Sussidji tal-enerġija fl-UE F’dan ir-rapport, is-sussidji tal-enerġija jitqiesu li jeżistu jekk ikun hemm kontribuzzjoni finanzjarja minn gvern jew minn kwalunkwe korp pubbliku fit-territorju ta’ Stat Membru, skont l-istess kunċett użat fl-istudju tal-Kummissjoni. Is-sussidji tal-enerġija jistgħu jiġu pprovduti f’diversi forom, bħal trasferiment dirett ta’ fondi (pereżempju għotjiet, self), dħul tal-gvern mitluf (pereżempju inċentivi u krediti tat-taxxa), il-forniment ta’ prodotti u servizzi, pagamenti għal mekkaniżmi ta’ finanzjament u appoġġ għall-introjtu jew għall-prezzijiet. B’mod ġenerali, ġie stmat li s-sussidji totali tal-enerġija fl-UE ammontaw għal EUR 159 biljun fl-2018. Dawn żdiedu fl-aħħar deċennju, għalkemm iż-żieda naqset, biex kibru biss b’5 % mill-2015. Għalkemm fl-aħħar deċennju ż-żieda fis-sussidji kienet fil-biċċa l-kbira xprunata mill-appoġġ għall-enerġija rinnovabbli, din kibret biss b’4 % mill-2015. Is-sussidji għall-effiċjenza enerġetika żdiedu b’21 % mill-2015, u dan ikkontribwixxa għal investimenti fil-moderazzjoni tad-domanda għall-enerġija. Is-sussidji għad-domanda għall-enerġija, li jinċentivaw il-konsum tal-enerġija (pereżempju fil-forma ta’ ħelsien mit-taxxa jew appoġġ għall-introjtu), żdiedu bi 8 % matul l-istess perjodu.

Sors: Study on energy costs, taxes and the impact of government interventions on investments Fl-2018, il-proporzjon tas-sussidji tal-enerġija mal-PDG varja bejn 3,3 % fil-Latvja għal 0,2 % fil-Lussemburgu, b’medja tal-UE ta’ 1,2 %. Madankollu, it-tipi ewlenin ta’ sussidji varjaw ukoll. Pereżempju, fil-Latvja, is-sussidji appoġġaw primarjament miżuri dwar l-effiċjenza enerġetika, filwaqt li fil-Ġermanja, kważi żewġ terzi tal-volum totali tas-sussidji appoġġaw is-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Fi Franza, il-Belġju, il-Polonja, il-Greċja, l-Irlanda u l-Finlandja, l-ogħla ishma ntefqu fuq il-fjuwils fossili (għalkemm f’termini assoluti, is-sussidji għall-fjuwils fossili fi Franza kienu ftit inqas milli fil-Ġermanja). Sors: Id-dokument “Study on energy costs, taxes and the impact of government interventions on investments” jirreferi għal appoġġ speċifiku ġenerali mhux teknoloġiku għall-elettriku, filwaqt li l-enerġiji kollha jirreferu għal miżuri li ma jistgħux jiġu assenjati lil teknoloġija waħda (jew lil diversi tipi ta’ appoġġ teknoloġiku). Il-biċċa l-kbira tas-sussidji fl-2018 seħħew fis-settur tal-enerġija (EUR 92 biljun), segwit mill-industrija (EUR 20 biljun), l-unitajiet domestiċi (EUR 17-il biljun), it-trasport (EUR 13-il biljun), u l-agrikoltura (EUR 5 biljun) fl-2018. L-enerġija rinnovabbli rċeviet kważi tliet kwarti tas-sussidji fis-settur tal-enerġija, u dan juri l-importanza kontinwata tas-sussidji rinnovabbli fl-appoġġ tal-użu tagħhom fis-settur tal-enerġija. F’dawn l-aħħar snin, l-importanza ta’ strumenti ta’ sussidju naqset għal proġetti ġodda primarjament minħabba t-tnaqqis fil-kostijiet tal-investiment tal-ġenerazzjoni tal-enerġija mir-riħ u mix-xemx, li wassal għal tnaqqis fit-tkabbir tas-sussidji tal-enerġija rinnovabbli fl-UE. It-tliet teknoloġiji rinnovabbli l-aktar importanti (ix-xemx, ir-riħ u l-bijomassa) irċevew 30 %, 22 % u 16 % rispettivament tas-sussidji totali tas-settur tal-enerġija. It-tliet strumenti ta’ sussidju l-aktar importanti għall-promozzjoni tal-enerġija rinnovabbli kienu t-tariffi feed-in (li għadhom responsabbli għal 70 % tas-sussidji totali rinnovabbli), il-primjums feed-in u l-kwoti li jiġġeddu b’ċertifikati negozjabbli. Minbarra s-settur tal-enerġija, is-sorsi rinnovabbli għandhom rwol ukoll fit-trasport, b’madwar 10 % tas-sussidji tas-settur relatati mal-bijofjuwils. L-effiċjenza enerġetika rċeviet madwar 9 % tas-sussidji totali tal-UE għall-enerġija fl-2018 fl-UE. L-akbar benefiċjarji ta’ dawn is-sussidji kienu l-unitajiet domestiċi. Fil-livell tal-UE, is-sussidji tal-effiċjenza enerġetika ammontaw għal 0,1 % biss tal-PDG, filwaqt li fil-Latvja laħqu t-2,4 % u fl-Ungerija u fil-Bulgarija iż-0,7 %. L-effiċjenza enerġetika, speċjalment fis-setturi residenzjali u industrijali, tikkontribwixxi għall-ilħuq tal-objettivi tat-tibdil fil-klima, minflok ma tissussidja d-domanda għall-enerġija u l-konsum tal-fjuwils fossili. Fost is-sussidji speċifiċi, il-mekkaniżmi tal-pagamenti tal-kapaċità rċevew madwar EUR 2,2 biljun f’sussidji fl-2018, u kienu stabbli f’livell medju ta’ madwar EUR 2 biljun matul l-aħħar ftit snin. Meta wieħed iħares lejn il-benefiċjarji ewlenin tas-sussidji, l-unitajiet domestiċi rċevew madwar 11 % tas-sussidji totali fl-2018, l-aktar fil-forma ta’ sussidji għad-domanda tal-enerġija jew tal-effiċjenza enerġetika u appoġġ għall-konsum tal-elettriku. L-istampa ppreżentata mill-NECPs dwar is-sussidji hija pjuttost varjata. Fi tmien NECPs, is-sussidji ma kinux ikkwantifikati u erba’ NECPs oħra ma pprovdew l-ebda informazzjoni dwar is-sussidji. Erba’ Stati Membri pprovdew biss informazzjoni parzjali. Sitt Stati Membri biss (l-Awstrija, il-Ġermanja, Franza, Spanja, il-Latvja u l-Litwanja) inkludew skeda ta’ żmien biex is-sussidji eżistenti (jew mill-inqas parti minnhom) jitneħħew b’mod gradwali. Erba’ Stati Membri (il-Kroazja, iċ-Ċekja, il-Finlandja u Malta) iddikjaraw b’mod espliċitu li ma għandhom l-ebda pjan biex jeliminaw b’mod gradwali s-sussidji li jgħinu fit-tranżizzjoni enerġetika. Is-sussidji tal-enerġija identifikati fl-NECPs li ġew ipprovduti jammontaw għal EUR 55 biljun, jiġifieri terz tal-ammont identifikat mill-istudju. In-numru ta’ miżuri identifikati fl-istudju huwa ferm ogħla minn dak issuġġerit mill-NECPs. Jista’ jkun li l-Istati Membri ħaddnu interpretazzjonijiet differenti dwar kif għandhom jiġu rrapportati s-sussidji tal-enerġija. Filwaqt li xi wħud mill-Istati Membri rrapportaw data għall-2018 jew l-2019, uħud minnhom irreferew għal perjodi preċedenti, u xi wħud ma speċifikawx is-sena ta’ rapportar. Sabiex ir-rapportar dwar il-progress fit-tneħħija gradwali tas-sussidji tal-enerġija jsir komprensiv u sinifikanti, b’mod partikolari dawk relatati mal-fjuwils fossili, l-inkompletezza u n-nuqqas ta’ koerenza fil-prattika tar-rapportar jeħtieġ li jiġu indirizzati f’rapporti ta’ progress futuri u fi pjanijiet aġġornati, filwaqt li jingħataw linji gwida aktar ċari lill-Istati Membri dwar kif għandhom jirrappurtaw dwar is-sussidji. 2.2. Sussidji għall-fjuwils fossili fl-UE Is-sussidji għall-fjuwils fossili, li ammontaw għal EUR 50 biljun fl-2018, kienu relattivament stabbli matul l-aħħar deċennju, u laħqu l-quċċata ta’ EUR 53 biljun fl-2012. Dawn bdew jerġgħu jiżdiedu mill-2015, u żdiedu b’6 % sal-2018. Bħala sehem mill-PDG, dawn varjaw minn 1 % fil-Greċja għal inqas minn 0,1 % fil-Lussemburgu (li jammontaw għal medja ta’ 0,4 %). Filwaqt li s-sussidji tal-prodotti tal-petroleum kienu akbar fi Franza u fl-Italja, is-sussidji tal-faħam u tal-gass kellhom rwol akbar fil-Ġermanja.

Illustrazzjoni 3 – Is-sussidji għall-fjuwils fossili fl-ammont totali u bħala perċentwal tal-PDG fl-Istati Membri tal-UE fl-2018 Sors: Study on energy costs, taxes and the impact of government interventions on investments Biex dan l-ammont ta’ sussidju ta’ EUR 50 biljun għall-fjuwils fossili jitqiegħed f’kuntest, l-investimenti f’kapaċitajiet ġodda tal-ġenerazzjoni tal-enerġija eolika ammontaw għal EUR 16 biljun fl-2018 fl-UE, filwaqt li l-investimenti fil-ġenerazzjoni tal-enerġija solari kienu ta’ madwar EUR 8 biljun fl-istess perjodu. L-investimenti fis-sistemi tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-elettriku (inklużi l-kapaċitajiet ġodda u r-rikondizzjonar) fl-istess sena ammontaw għal EUR 31 biljun. Bejn l-2015 u l-2018, is-sussidji għall-fjuwils fossili żdiedu l-aktar fi Franza (b’żieda ta’ aktar minn EUR 2 biljun, jew 27 %, l-aktar minħabba miżuri li jappoġġaw il-konsum tal-fjuwil fit-trasport tal-merkanzija). Madankollu, fl-istess ħin naqsu ftit f’xi pajjiżi bħall-Italja (b’EUR 0,4 biljun, jew 6 %, l-aktar minħabba tnaqqis fl-eżenzjonijiet mit-taxxa tas-sisa fit-trasport u tnaqqis fit-tariffi feed-in fil-ġenerazzjoni tal-enerġija) u l-Ġermanja (b’EUR 0,3 biljun, jew 2 %, minħabba, fost l-oħrajn, tnaqqis fis-sussidji għas-settur tal-faħam). Aktar minn 60 % tas-sussidji għall-fjuwils fossili jistgħu jkunu marbuta ma’ miżuri ta’ appoġġ għad-domanda għall-enerġija fl-2018, li jimplika li dan l-appoġġ żied il-konsum tal-fjuwils fossili. L-appoġġ għall-ġenerazzjoni tal-elettriku mill-fjuwils fossili, li jammonta għal 30 %, huwa importanti wkoll, filwaqt li 5 % biss minnu ntefaq fuq ir-ristrutturar tal-industrija bħala għajnuna biex titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Dan jissuġġerixxi l-ħtieġa li l-miżuri jiġu orjentati lejn l-objettiv tat-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwils fossili. Is-sussidji għall-prodotti taż-żejt u tal-petroleum, li ammontaw għal kważi nofs it-total, żdiedu bi 18 % bejn l-2015 u l-2018, filwaqt li tipi oħra ta’ sussidji għall-fjuwils fossili staġnaw jew naqsu. Iż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt mhux maħdum f’dan il-perjodu seta’ kellha impatt ukoll fuq is-sussidji għall-prodotti tal-petroleum. Sussidji għall-faħam, għall-gass naturali u għal diversi fjuwils oħrajn (pereżempju l-ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u tal-enerġija) kienu jammontaw għal madwar 17-18 % tat-total fl-2018. Meta mqabbla mal-2015, is-sussidji għall-faħam naqsu b’9 %, u dan jirrifletti s-sehem dejjem jonqos tal-faħam fil-ġenerazzjoni tal-enerġija. Fl-istess ħin, is-sussidji għall-gass naturali żdiedu b’4 %. Din id-data ma tirriflettix il-bidla mill-faħam għall-gass fit-taħlita tal-ġenerazzjoni tal-enerġija tal-UE li seħħet fl-2019, iżda wieħed jista’ jassumi li flimkien ma’ konsum aktar baxx, is-sussidji għall-faħam naqsu aktar mill-2018 ’l hawn u s-sussidji għall-gass setgħu għolew fis-settur tal-enerġija. Is-sussidji għall-fjuwils fossili fis-settur tal-enerġija baqgħu stabbli bejn l-2015 u l-2018, bis-sussidji għall-faħam jammontaw għal 30 %. Is-settur tat-trasport irċieva 20 % aktar sussidji għall-fjuwils fossili fl-2018 minn 3 snin qabel, l-aktar fil-forma ta’ sussidji għall-prodotti tal-petroleum. Is-sussidji għall-fjuwils fossili fl-agrikoltura żdiedu b’6 % fl-istess perjodu u kienu kważi esklussivament relatati mas-sussidji għall-prodotti tal-petroleum. Is-sussidji għall-fjuwils fossili fis-setturi industrijali u fl-unitajiet domestiċi żdiedu biss b’3/4 %. Filwaqt li l-fjuwils fossili rċevew 10 % tas-sussidji totali li jmorru fl-unitajiet domestiċi, dan is-sehem kien aktar minn nofs fl-industrija. Meta wieħed iħares lejn is-sorsi ta’ finanzjament, is-sussidji għall-fjuwils fossili kienu pprovduti l-aktar fil-forma ta’ nefqiet tat-taxxa (madwar 70 % tat-total, inklużi eżenzjonijiet mit-taxxa fuq il-konsum u mid-dazju tas-sisa, tnaqqis, rifużjonijiet, eċċ.). L-appoġġ għall-prezzijiet u l-introjtu kien tliet darbiet aktar baxx. It-trasferimenti diretti, l-aktar fil-forma ta’ għotjiet, kellhom rwol iżgħar. Sors: Study on energy costs, taxes and the impact of government interventions on investments Data aggregata mill-NECPs tirrapporta biss dwar EUR 30 biljun ta’ sussidji għall-fjuwils fossili, li huwa 60 % tar-riżultati tal-istudju tal-Kummissjoni. Tliet Stati Membri (il-Kroazja, l-Estonja u Malta) iddikjaraw b’mod espliċitu li mhumiex qed jippjanaw li jeliminaw b’mod gradwali (għadd ta’) sussidji speċifiċi għall-fjuwils fossili, b’referenza l-aktar għall-ħarsien tal-kompetittività jew tal-vijabbiltà ekonomika ta’ diversi setturi. Tlettax-il Stat Membru (l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, il-Ġermanja, id-Danimarka, il-Greċja, il-Finlandja, Franza, l-Italja, il-Litwanja, il-Latvja, il-Portugall u Spanja) indikaw li beħsiebhom jaħdmu biex jistabbilixxu pjanijiet għat-tneħħija gradwali tas-sussidji għall-fjuwils fossili, għalkemm mhux kollha kemm huma żviluppaw il-pjanijiet tagħhom. Data mhux kompluta ma tippermettilniex niksbu stampa komprensiva tas-sitwazzjoni u titlob titjib sinifikanti fir-rappurtar. L-Istati Membri se jkollhom jistabbilixxu l-objettivi nazzjonali tagħhom dwar it-tneħħija gradwali tas-sussidji tal-enerġija, b’mod partikolari għall-fjuwils fossili, bħala parti mir-rapporti ta’ progress tagħhom skont ir-Regolament dwar il-Governanza.