MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

•Raġunijiet u għanijiet tal-proposta

Illum il-Kummissjoni adottat pakkett ta’ miżuri għall-approfondiment tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali, flimkien mal-Komunikazzjoni “It-Tlestija tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali sal-2019 – wasal il-waqt li jitħaffef it-twettiq”. Il-pakkett jinkludi din il-proposta kif ukoll proposta għal qafas ta’ abilitazzjoni tal-UE dwar il-bonds koperti, proposta għall-iffaċilitar tad-distribuzzjoni transfruntiera tal-fondi ta’ investiment, proposta dwar il-liġi applikabbli għall-effetti tal-partijiet terzi taċ-ċessjoni tat-talbiet u Komunikazzjoni dwar il-liġi applikabbli għall-effetti proprjetarji ta’ tranżazzjonijiet fit-titoli.

Din l-inizjattiva hija parti mill-prijorità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi Unjoni tas-Swieq Kapitali (CMU), li għandha l-għan li twessa’ l-aċċess għal finanzjament għal kumpaniji innovattivi, negozji ġodda u ditti oħrajn mhux elenkati.

Illum, l-aċċess għall-finanzjament għadu diffiċli għal dawn id-ditti, b’mod partikolari meta mill-fażi ta’ negozju ġdid jgħaddu għall-fażi tal-espansjoni, minħabba assimetriji tal-informazzjoni strutturali. Id-dipendenza żejda fuq self bankarju mhux garantit u għal perjodu qasir spiss tkun tiswa ħafna. Barra minn hekk, il-volumi ta’ self bankarju lil negozji ġodda u lill-SMEs intlaqtu ħażin ħafna mill-kriżi finanzjarja tal-2008 u għadhom ibatu biex jilħqu l-livelli ta’ qabel il-kriżi, għalhekk in-nuqqas ta’ fondi huwa kontribut importanti għall-fallimenti tan-negozji ġodda. Dawn il-kwistjonijiet jissaħħu b’mod sinifikanti fi Stati Membri bi swieq kapitali u sistema bankarja anqas żviluppati.

Bħala forma ta’ servizz finanzjarju teknoloġiku, il-finanzjament kollettiv għandu l-potenzjal li jgħin fit-tlaqqigħ aħjar ta’ investituri ma’ proġetti tan-negozju li jeħtieġu finanzjament. Il-pjattaformi tal-finanzjament kollettiv jaġixxu bħala intermedjarji bejn l-investituri u n-negozji, billi jippermettu lill-investituri jidentifikaw u jappoġġjaw proġetti li jkunu interessati fihom b’mod aktar faċli. Il-finanzjament kollettiv jista’ jsir sors importanti ta’ finanzjament mhux bankarju u għalhekk imexxi ’l quddiem il-miri globali tas-CMU li tappoġġja integrazzjoni finanzjarja aktar sostenibbli u investimenti privati għall-benefiċċju tal-ħolqien tax-xogħol u t-tkabbir ekonomiku. Il-finanzjament kollettiv dejjem aktar qed jistabbilixxi ruħu bħala parti importanti mill-iskala tal-finanzjament għal negozji ġodda u kumpaniji fi stadju bikri, li normalment jiġu ffinanzjati mill-familja, mill-ħbieb u minn fondi proprji sa ċikli ta’ żvilupp aktar tard fejn il-kapital ta’ riskju jew saħansitra l-fondi ta’ ekwità privata jibdew jieħdu interess. Għalhekk, il-finanzjament kollettiv jista’ jipprovdi alternattiva għas-self bankarju mhux garantit, li bħalissa huwa s-sors ewlieni ta’ finanzjament estern għall-SMEs, speċjalment matul il-perjodu ta’ attività inizjali.

Is-Servizzi tal-Kummissjoni ilhom jagħmlu monitoraġġ tal-iżviluppi fis-suq tal-finanzjament kollettiv għal diversi snin. Komunikazzjoni ppubblikata fl-2014 u dokument ta’ ħidma tal-persunal ippubblikat f’Mejju 2016 ikkonkludew li f’dak l-istadju ma kien hemm l-ebda każ b'saħħtu għal intervent tal-politika fil-livell tal-UE. Sadanittant, is-Servizzi tal-Kummissjoni impenjaw ruħhom biex jagħmlu monitoraġġ ta’ dan is-suq u, minn dak iż-żmien ’l hawn, ġabru evidenza sinifikanti dwar l-ostakli għall-attività transfruntiera u l-iżvilupp tas-suq intern permezz ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u studji esterni. Barra minn hekk, il-konċentrazzjoni kontinwata tas-settur Ewropew tal-finanzjament kollettiv fi ftit Stati Membri uriet l-importanza tal-ħtieġa li d-disponibbiltà ta’ dan il-metodu ta’ finanzjament titwessa’ għall-benefiċċju ta’ dawk li jkunu qed ifittxu fondi u tal-investituri fl-Istati Membri kollha.

Din il-proposta tistabbilixxi tikketta Ewropea għall-pjattaformi ta’ finanzjament kollettiv ibbażat fuq l-investiment u fuq is-self li tippermetti attività transfruntiera u tfittex li tindirizza r-riskji b’mod proporzjonat. Il-proposta tfittex li tiffaċilita l-espansjoni ta’ servizzi tal-finanzjament kollettiv fis-suq intern u b’hekk iżżid l-aċċess għall-finanzjament għall-intraprendituri, għan-negozji ġodda, għan-negozji li qed jespandu u għall-SMEs b’mod ġenerali. Din hija r-raġuni għaliex il-finanzjamenti kollettivi bbażati fuq id-donazzjonijiet u l-premjijiet huma esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din l-inizjattiva. L-inklużjoni ta’ dawk il-mudelli ta’ negozju tkun sproporzjonata minħabba li ma jittrattawx prodotti finanzjarji u l-assimetriji tal-informazzjoni li joħolqu dawn il-prodotti. Barra minn hekk, il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur diġà tapplika għal finanzjament kollettiv ibbażat fuq il-premjijiet b’regoli stretti għas-salvagwardja tal-konsumaturi.

Din il-proposta ma tapplikax għal dawk is-servizzi pprovduti lil sidien ta’ proġetti li jikkwalifikaw bħala konsumaturi kif definit fl-Artikolu 3(a) tad-Direttiva 2008/48/KE. Għalhekk, il-proposta ma tinkludix self lil konsumaturi għall-finijiet ta’ konsum minħabba li dan mhuwiex self kummerċjali u parzjalment taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjonijiet tal-UE eżistenti, b’mod speċifiku: (i) meta konsumatur ikun qed jirċievi self għall-konsum personali u dan ikun qed jopera lil hinn mill-kapaċità professjonali, din l-attività taqa’ fl-ambitu tad-Direttiva dwar il-Kreditu għall-Konsumatur; u (ii) fil-każ ta’ konsumatur li jirċievi self għax-xiri ta’ proprjetà immobbli, din l-attività taqa’ fil-mandat tad-Direttiva dwar il-Kreditu Ipotekarju.

Din il-proposta tfittex ukoll li tagħti s-setgħa lill-investituri bl-informazzjoni meħtieġa dwar il-finanzjament kollettiv, inkluż l-informazzjoni dwar ir-riskji sottostanti. Sabiex tappoġġja l-fiduċja tal-investituri f’dawn is-servizzi innovattivi, din il-proposta titlob ukoll lill-fornituri ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv biex ikollhom is-salvagwardji meħtieġa fis-seħħ sabiex inaqqsu ċ-ċans li r-riskji jimmaterjalizzaw ruħhom.

•Konsistenza mad-dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam ta’ politika

Il-provvista ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv sa issa għadha ma kinitx soġġetta għal azzjoni mmirata tal-UE. Il-fornituri ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv qed jadattaw il-mudelli kummerċjali tagħhom għal oqfsa nazzjonali differenti ħafna u huma soġġetti għall-implimentazzjoni ta’ reġimi nazzjonali u tal-UE eżistenti minn awtoritajiet nazzjonali kompetenti. In-natura dinamika tal-mudelli kummerċjali u l-interpretazzjonijiet differenti fl-Istati Membri kollha ta’ leġiżlazzjoni tal-UE eżistenti wasslu għal varjetà kbira ta’ oqfsa regolatorji għall-fornituri ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv li jvarjaw minn l-ebda regolazzjoni għall-applikazzjoni stretta tar-regoli ta’ protezzjoni tal-investitur. Sa issa xi Stati Membri introduċew reġimi nazzjonali apposta għall-finanzjament kollettiv, filwaqt li oħrajn jirrikjedu li pjattaformi ta’ finanzjament kollettiv jingħataw liċenzja u li joperaw skont oqfsa eżistenti tal-UE, bħad-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji (MiFID II), id-Direttiva dwar is-Servizzi ta’ Pagamenti (PSD) u d-Direttiva dwar Maniġers ta’ Fondi ta’ Investiment Alternattivi (AIFMD).

Din il-proposta għal qafas legali Ewropew tal-finanzjament kollettiv mhijiex intiża biex tinterferixxi mar-reġimi nazzjonali magħmulin apposta jew mal-liċenzji eżistenti, inkluż dawk taħt l-MiFID II, il-PSD jew l-AIFMD, iżda pjuttost biex tipprovdi lill-fornituri ta’ servizzi ta’ finanzjament kollettiv bil-possibbiltà li japplikaw għal tikketta tal-UE li tagħtihom is-setgħa li jespandu l-operazzjonijiet tagħhom madwar l-Unjoni kollha taħt ċerti kundizzjonijiet.

•Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

Il-proposta għandha l-għan li twessa’ l-aċċess għall-finanzjament għal kumpaniji innovattivi, SMEs u ditti oħrajn mhux elenkati, f’konformità mal-prijorità tal-Kummissjoni li tistabbilixxi CMU. Billi tippermetti lill-pjattaformi jespandu l-operazzjonijiet tagħhom fis-suq Ewropew, il-proposta tfittex li tipprovdi lin-negozji ġodda u lill-SMEs b’aċċess għal sorsi alternattivi ta’ kapital f’konformità ma’ inizjattivi oħra li fittxew li jiffaċilitaw l-aċċess għall-finanzjament għal dawn l-entitajiet, bħall-qafas għall-Fondi Ewropej ta’ Kapital ta’ Riskju. L-inizjattiva hija wkoll parti mill-Pjan ta’ Azzjoni FinTech tal-Kummissjoni Ewropea, iddisinjata għal komprensjoni aħjar tat-teknoloġija u biex din tkun tista’ tappoġġja s-settur tas-servizzi finanzjarji. Fil-fatt, is-settur tas-servizzi finanzjarji huwa l-akbar utent tat-teknoloġiji diġitali u jirrappreżenta motivatur ewlieni fit-trasformazzjoni diġitali tas-soċjetà tagħna. Dawn it-teknoloġiji l-ġodda qed ibiddlu l-mod kif il-konsumaturi u d-ditti jaċċessaw is-servizzi, kif ukoll itejbu l-kapaċità li jifhmu u jkejlu r-riskji. Il-Kummissjoni beħsiebha tagħżel approċċ aktar orjentat lejn l-innovazzjoni għal FinTech billi tiffaċilita ambjent regolatorju fejn servizzi finanzjarji, prodotti u soluzzjonijiet innovattivi jistgħu jiġu introdotti mal-UE kollha f’ambjent sikur, u finanzjarjament stabbli kemm għall-investituri kif ukoll għad-ditti.

2.BAŻI ĠURIDIKA, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

•Bażi ġuridika