[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 28.2.2007 KUMM(2007) 72 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Kodiċi ta' Mġiba ta' l-UE dwar it-tqassim tax-xogħol fil-Politika ta' l-Iżvilupp KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Kodiċi ta' Mġiba ta' l-UE dwar it-tqassim tax-xogħol fil-Politika ta' l-Iżvilupp Introduzzjoni 3 1. Opportunità mingħajr preċedenti 4 1.1. L-isfidi 4 1.2. L-opportunitajiet 5 2. Ġabra kumplessa ta' kunċetti marbuta flimkien 5 2.1. Id-diversi dimensjonijiet tal-komplimentarjetà 6 2.2. Prinċipji għall-implimentazzjoni 7 3. It-triq ’il quddiem: Tqassim tax-xogħol aktar effettiv 8 3.1. L-istrateġija: prammatika u infurmata 8 3.2. Il-metodu: Kodiċi ta’ mġiba 9 3.2.1. In-natura tiegħu 9 3.2.2. Ambitu 10 3.2.3. Prinċipji 10 3.2.4. Segwitu 13 Konklużjoni 13 INTRODUZZJONI Iċ-ċITTADINI EWROPEJ IRIDU EWROPA AKTAR B'SAħħITHA LI TKUN KAPAċI TTEJJEB IL-KUNDIZZJONIJIET TA' L-GħAJXIEN TA' DAWK L-AKTAR FOQRA FID-DINJA. EWROPA LI TAGħTI RIżULTATI MKATTRA, AħJAR U AKTAR MALAJR FIL-ġLIEDA KONTRA L-FAQAR DINJI. EWROPA LI TWASSAL LEħINHA AKTAR, B'IMPATT POLITIKU LI JLAħħAQ MAL-LIVELL TA' ġENEROżITÀ FINANZJARJA TAGħHA. Iżda ċ-ċittadini Ewropej iridu wkoll Ewropa aktar effettiva u effiċjenti. Matul l-aħħar deċennju, il-multiplikazzjoni ta' l-attivitajiet u l-istrutturi ta' għajnuna għall-iżvilupp wasslet għal industrija ta' għajnuna kumplessa u li tiswa' ħafna flus. F'kull pajjiż li qiegħed jiżviluppa hemm medja ta' 350 missjoni ta' donaturi kull sena. Hemm wisq donaturi li qegħdin jikkonċentraw fuq l-istess pajjiżi u fuq l-istess setturi . Fil-Możambik, ngħidu aħna, hemm mhux anqas minn 27 donatur jiġġieled l-HIV. B'riżultat ta' dan, il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw ħafna drabi bilkemm ilaħħqu mad-diversi missjonijiet, l-ispejjeż amministrattivi bla bżonn, il-koinċidenzi u d-duplikazzjoni tal-ħidma, u d-differenzi fir-rekwiżiti, ir-regoli u l-kundizzjonalitajiet tad-donaturi. Din is-sitwazzjoni tnaqqas it-trasparenza u żżid il-potenzjal għall-korruzzjoni. Min-naħa l-oħra, pajjiżi oħra, bħar-Repubblika Afrikana Ċentrali jew is-Somalja jsofru mill-hekk imsejjħa għeja tad-donaturi, li tħallihom ikampaw kważi kompletament waħedhom. Qiegħed jemerġi kunsens li din is-sitwazzjoni opaka u kumplessa mhix sostenibbli u li l-Unjoni Ewropea (UE) għandha tkun minn ta' quddiem biex tindirizza din il-problema. It-tkattir ta' donaturi ġodda mill-UE u l-wegħda li tiġi rduppjata l-għajnuna mill-UE rawmu kuxjenza akbar li hemm bżonn ta' titjib radikali. Bl-adozzjoni tal-Konsensus Ewropew għall-Iżvilupp fl-2005[1], l-UE ħolqot impetu ġdid. Għall-ewwel darba, il-Kunsill, il-Parlament u l-Kummissjoni qablu fuq ġabra ta' valuri, prinċipji u għanijiet komuni għall-politika ta' l-UE dwar l-iżvilupp, li tqiegħed lill-UE fuq quddiem nett fid-dinja fil-qasam ta' l-iżvilupp. Ftit xhur wara, f'April 2006, l-UE qablet fuq pakkett ta' miżuri biex tagħti għajnuna akbar, aħjar u aktar malajr. Wasal iż-żmien li mir-retorika mmorru għall-azzjoni. Min jagħmel xiex hija l-mistoqsija essenzjali li l-UE trid twieġeb jekk trid tagħmel progress fl-implimentazzjoni tal-politika ġdida tagħha dwar l-iżvilupp. L-għan ta' din il-Komunikazzjoni għaldaqsant huwa li tippreżenta ġabra ta' miżuri konkreti biex il-ħidmiet tad-donaturi ta' l-UE jkunu aktar komplimentari u mqassma aħjar . Biex dan l-għan jintlaħaq, l-UE trid tanalizza l-isfidi u l-opportunitajiet ġejjiena ewlenin (l-ewwel parti) u tiddefinixxi mill-ġdid il-kunċetti u l-prinċipji wara l-azzjoni ta' l-UE (it-tieni parti). Fuq din il-bażi, l-UE għandha tiddefinixxi t-triq 'il quddiem (it-tielet parti). 1. OPPORTUNITÀ MINGħAJR PREċEDENTI Il-komplimentarjetà mhijiex kwistjoni politika ġdida. Id-donaturi u l-għaqdiet internazzjonali bħalma huma l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku, in-Nazzjonijiet Uniti u l-Bank Dinji, għandhom esperjenza twila fit-tentattiv li jtejbu l-komplimentarjetà. Fuq livell Ewropew, il-Komunikazzjonijiet u r-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill ta' l-1995[2] u l-1999[3], bosta rapporti u diversi inizjattivi pilota jindikaw l-impenn ta' l-UE li tippromwovi t-tqassim tax-xogħol. Id-Dikjarazzjoni ta' Politika Konġunta ta' Novembru 2000[4] dwar il-Politika ta' l-Iżvilupp kienet l-ewwel tentattiv biex tinkiseb komplimentarjetà operattiva bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri billi jiġu definiti l-oqsma fejn huwa magħruf il-valur miżjud ta' l-għajnuna Komunitarja. Madankollu, ħafna minn dawn l-inizjattivi ta' politika naqsu milli jiġu tradotti f'realitajiet konkreti minħabba d-diffikultajiet politiċi u operattivi li din l-istrateġija qajmet. 1.1. L-isfidi Il-politika u l-viżibbiltà. Il-kooperazzjoni fl-iżvilupp hija parti mill-għodda tal-politika barranija tal-pajjiżi donaturi. Il-pajjiżi donaturi x'aktarx ma jkunux iridu jwaqqfu l-kooperazzjoni f'settur jew pajjiż partikolari, għaliex dan jista' jwassal għal anqas viżibbiltà ta' l-azzjoni tagħhom. Il-viżibbiltà għandha wkoll dimensjoni domestika. Il-parlamenti u l-pubbliku x'aktarx ma jkunux iridu jappoġġaw miżuri li jwaqqfu għajnuniet f'setturi relatati direttament mat-tnaqqis tal-faqar (eż. l-edukazzjoni, is-saħħa tat-tfal). Sfidi fl-operat. Anke tqassim tax-xogħol mill-aqwa, inkluż meta politikament mixtieq mid-donaturi, jinvolvi sfidi fl-operat. Kien hemm esperjenzi fejn saru impenji f'pajjiżi sieħba u fejn il-gvernijiet fil-fatt ippromovew proċessi ta' armonizzazzjoni u tqassim tax-xogħol bejn id-donaturi . Kmieni fl-2006 kienu qegħdin jiġu żviluppati proċessi lokali fi 15-il pajjiż, inklużi dawk spiss imsejħa Strateġiji ta' Assistenza Konġunta. Madankollu, dawn l-inizjattivi pożittivi mhux bilfors wasslu għal wisq progress prattiku minħabba d-diffikultajiet involuti fl-operat. L-użu ta' għarfien espert eżistenti. Kull strateġija ta' tqassim tax-xogħol għandha tqis id-differenzi sinifikanti bejn id-donaturi ta' l-UE. Ċerti pajjiżi għal ħafna żmien ipprovdew volumi kbar ta' Assistenza Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA - Official Development Assistance ). Oħrajn żammew rabtiet kulturali u politiċi b'saħħithom mill-imgħoddi kolonjali tagħhom. Pajjiżi oħrajn bdew jikkooperaw fl-iżvilupp riċentement. Kull donatur ta' l-UE għandu l-għarfien espert tiegħu u jista' jkollu rwol attiv fit-tqassim tax-xogħol, li m'għandux jintilef, anzi għall-kuntrarju għandu jiġi kkapitalizzat bis-sħiħ. It-tqassim tax-xogħol m'għandux iwassal għal strateġija burokratika riġida iżda għandu jħalli spazju għall-flessibbiltà. 1.2. L-opportunitajiet Nibnu fuq konsensus globali u Ewropew ġdid . Fl-2005, id-donaturi kollha ffirmaw id-Dikjarazzjoni ta' Pariġi fejn urew l-importanza tal-komplimentarjetà u l-ħtieġa li jsir l-akbar użu mill-vantaġġi komparattivi ta' xulxin, filwaqt li tiġi rrispettata l-proprjetà tal-pajjiżi sieħba. L-UE marret lilhinn. Fil-kontribut tagħha fid-Dikjarazzjoni ta' Pariġi, ibbażat fuq ir-Rapport tal-Grupp ta' Ħidma Ad Hoc dwar l-Armonizzazzjoni[5], l-UE qablet li tiżviluppa strateġija ta' operat għall-komplimentarjetà. Dan l-impenn sar parti integrali mill-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp ta' l-2005 u huwa element ċentrali fil-Pjan ta' Azzjoni ta' l-UE għall-Effettività ta' l-Għajnuna ppreżentat fl-2006. Wara din il-proposta, il-ministri ta' l-UE qablu li jiżviluppaw prinċipji ta' operat dwar kif jiġi organizzat aħjar it-tqassim tax-xogħol f'pajjiż sieħeb jew bejn il-pajjiżi. Din il-Komunikazzjoni - elaborata progressivament mill-2004 fuq seba' presidenzi bis-sehem ta' esperti mill-Istati Membri - għandha tittieħed fid-dawl ta' dan il-qafas. L-UE: tmexxija potenzjali, responsabbiltà neċessarja . Din il-kuxjenza akbar Ewropea hija marbuta mar-responsabbiltà speċjali tagħha, li tgħodd 52% ta' l-ODA dinjija u 80% taż-żieda ta' għajnuna skedata. Id-donaturi kollha ta' l-UE għandhom għanijiet komuni għall-iżvilupp, kif ukoll viżjoni, valuri u prinċipji komuni. Din il-viżjoni, stipulata fil-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp, tipprovdi l-bażi li fuqha jinbnew responsabbiltajiet konġunti. Barra minn hekk, fil-prattika, il-Kummissjoni u l-Istati Membri diġà għandhom koordinazzjoni u djalogu kostanti fuq il-livell ta' pajjiżi. Il-programmazzjoni konġunta ta' l-UE qiegħda tiżdied. Il-Konsensus Ewropew irrikonoxxa l-appoġġ baġitarju u settorjali bħala modalità ta' għajnuna ppreferuta, li toffri opportunità oħra biex ikomplu jiġu mħeġġa l-koordinazzjoni, l-armonizzazzjoni u t-tqassim tax-xogħol. Intejbu l-prestazzjoni . L-Atlas tad-Donaturi ta' l-UE identifika n-nuqqasijiet, id-dupplikazzjonijiet u l-ispejjeż amministrattivi bla bżonn li jillimitaw l-impatt ta' l-għajnuna mogħtija mid-donaturi ta' l-UE u li jżidu l-piż fuq il-pajjiżi sieħba. It-tisħiħ tal-komplimentarjetà ta' l-attivitajiet tad-donaturi ta' l-UE huwa fattur ewlieni biex tittejjeb il-prestazzjoni ta' l-Ewropa bħala donatur ta' referenza. 2. Ġabra kumplessa ta' kunċetti marbuta flimkien Il-komplimentarjetà tkopri firxa wiesgħa ta' prinċipji u kunċetti. L-UE għandha tivvaluta u tikkjarifika dawn id-dimensjonijiet kollha b'attenzjoni. Fil-fatt, ftehim dwar il-qafas kunċettwali huwa prerekwiżit għall-azzjoni konġunta. F'dan l-istadju, m'hemmx definizzjonijiet ċari tal-komplimentarjetà maqbula fuq livell internazzjonali, għajr ħarsa fil-qosor fid-Dikjarazzjoni ta' Pariġi. Għaldaqstant, huwa importanti li l-UE toffri definizzjoni tal-kunċetti u l-prinċipji ewlenin lill-komunità internazzjonali. 2.1. Id-diversi dimensjonijiet tal-komplimentarjetà Il- komplimentarjetà hija kunċett ta' natura organizzattiva. Għandha titqies f'termini ta' donaturi li jaġixxu kompletament flimkien u b'mod ibbilanċjat, aktar milli sempliċiment eżerċizzju ta' ppjanar addizzjonali. Il- komplimentarjetà tibda bil-koordinazzjoni, iżda tmur lilhinn: timplika li kull attur jiffoka l-għajnuna tiegħu fuq oqsma fejn din tista' trendi l-akbar valur, meta jitqies dak li jagħmlu l-oħrajn. Għalhekk, il-komplimentarjetà hija l-aħjar tqassim tax-xogħol bejn diversi atturi sabiex jinkiseb l-aħjar użu tar-riżorsi umani u finanzjarji . Il-komplimentarjetà tista' tinkiseb fil-ħames dimensjonijiet li ġejjin, li kollha jinteraġixxu bejniethom u għandhom jitqiesu flimkien. Komplimentarjetà fl-istess pajjiż: kif imsemmi hawn fuq, il-frammentazzjoni ta' l-għajnuna twassal għal piż amministrattiv u spejjeż akbar fil-pajjiżi sieħba, iġġib fix-xejn id-djalogu politiku u tista' twassal għal allokazzjoni ħażina tar-riżorsi. Xi setturi, ħafna drabi politikament attraenti, jistgħu jirċievu finanzjament eċċessiv filwaqt li oħrajn, xejn anqas importanti, jibqgħu nieqsa mill-fondi. Il-mogħdijiet farmaċewtiċi biex jinkisbu l-mediċini fil-Kenja, fejn hemm involuti 20 donatur permezz ta' 13-il entità ta' akkwisti pubbliċi, huma eżempju perfett ta' kemm is-sistema tista' tispiċċa irrazzjonali (ara l-Anness 7). Komplimentarjetà bejn il-pajjiżi: wisq donaturi jiffokaw fuq ftit pajjiżi, ħafna drabi ta' suċċess, filwaqt li spiss iħallu barra pajjiżi oħra, ħafna drabi dawk fraġli . Din it-tendenza twassal għal diskrepanza akbar bejn il-"favoriti għall-għajnuna" u l-"orfni ta' l-għajnuna". Qegħdin jiġu żviluppati esperjenzi interessanti sabiex jiġi żgurat minimu ta' appoġġ internazzjonali f'pajjiżi fejn il-partenarjati huma diffiċli u l-kapaċità domestika limitata. L-UE għandha rwol speċjali f'dan ir-rigward: L-UE hija sieħeb globali bi preżenza globali, l-Istati Membri għandhom rabtiet mill-qrib mal-pajjiżi kollha li qegħdin jiżviluppaw u l-UE għandha ftehimiet formali magħhom kważi kollha. Komplimentarjetà bejn setturi differenti: m'hemmx bżonn li d-donaturi kollha jibnu l-kapaċitajiet fis-setturi kollha. Ċerti donaturi żviluppaw għarfien speċifiku li għandu jsir użu sħiħ tiegħu. Per eżempju, il-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp jindika s-setturi u t-temi li l-Kummissjoni Ewropea għandha tiffoka l-attivitajiet tagħha fuqhom fuq livell globali. Donaturi oħrajn ibbenefikaw bis-sħiħ mill-vantaġġ komparattiv tagħhom fuq livell ta' aġenziji u stabbilixxew oqsma ta' prijorità. L-UE b'mod ġenerali għandha tkun kapaċi tipprovdi "kaxxa ta' l-għodda" sħiħa mimlija bl-operat tematiku u settorjali, u tibni fuq l-għarfien speċifiku tad-donaturi individwali. Komplimentarjetà vertikali: iż-żieda fl-inizjattivi ta' l-għajnuna globali u ta' organizzazzjonijiet reġjonali bħala atturi ewlenin iffurmat sett kumpless ta' saffi ta' għajnuna għall-iżvilupp. Hemm diversi oqsma fejn jitwettqu attivitajiet simili fl-istess ħin fuq livell nazzjonali (inkluż dak sub-nazzjonali), reġjonali jew internazzjonali. Jinħtieġ li jitfasslu sinerġiji ġodda. Per eżempju, attivitajiet transkonfinali, proġetti fuq skala kbira jew proġetti ta' tkattir tal-ħiliet ħafna drabi jkunu ppjanati kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll internazzjonali. Komplimentarjetà bejn il-modalitajiet u l-istrumenti: ċerti inizjattivi jinvolvu diversi modalitajiet u strumenti utilizzati flimkien, li s-sinerġiji ta' bejniethom jeħtieġ li jissaħħu. Per eżempju, l-għażla ħafna drabi tkun jekk l-għotjiet għandhomx ikunu kkomplimentati b'self jew flussi ta' kapital privat. Xi donaturi jispeċjalizzaw f'tip partikolari ta' modalitajiet jew strumenti, jew jippreferuhom (i.e. appoġġ fil-baġit, assistenza fi proġett, assistenza teknika jew appoġġ lill-NGOs) . 2.2. Prinċipji għall-implimentazzjoni Proprjetà: It-tmexxija primarja u l-proprjetà fit-tqassim tax-xogħol fuq livell nazzjonali għandhom ikunu qabel xejn f'idejn il-gvern tal-pajjiż sieħeb. Jekk tali tmexxija u proprjetà ma jeżistux, l-UE għandha tavvanza dan il-proċess. Fiż-żewġ każi, l-UE għandu jkollha rwol attiv fil-promozzjoni tal-komplimentarjetà u d-diviżjoni tax-xogħol. Kull fejn ikun possibbli, kull inizjattiva trid tkun mibnija fuq proċessi eżistenti u fejn xieraq trasferita lill-gvern. L-UE għandha tipprovdi appoġġ għat-tkattir tal-ħiliet lill-pajjiżi sieħba sabiex dawn ikunu jistgħu jieħdu r-responsabbiltà[6]. L-impatt fuq il-flussi ta' l-għajnuna: Huwa essenzjali li t-tqassim tax-xogħol ma jiġix implimentat b'mod li jiġu ssagrifikati l-volumi jew il-prevedibbiltà globali ta' l-għajnuna. Volatilità akbar tista' twassal għal sfidi kbar għall-ekonomija tal-pajjiż li jirċievi l-għajnuna. Iż-żieda ta' għajnuna skedata tipprovdi opportunità f'dan il-kuntest iżda d-donaturi ta' l-UE għandhom jevitaw li jwaqqfu l-għajnuna f'daqqa. Il-bidliet fil-politika għandhom jiddaħħlu b'kollaborazzjoni mal-pajjiżi sieħba. Dimensjonijiet fi ħdan l-UE u d-donaturi: Kif imsemmi hawn fuq, l-UE għandha responsabbiltà speċjali bħala fornitur ta' aktar minn 50% ta' l-ODA madwar id-dinja. Barra minn hekk, il-viżjoni komuni u l-għanijiet ta' żvilupp ta' l-UE, kif ukoll l-aspirazzjonijiet politiċi komuni, jipprovdu l-ambjent ideali għal tqassim aħjar tax-xogħol. Għalhekk, l-UE għandha qabel xejn torganizza t-tqassim tax-xogħol tagħha stess. It-tmexxija u l-komplimentarjetà mtejba ta' l-UE jipprovdu wkoll bażi għal tqassim tax-xogħol aħjar fuq livell internazzjonali. Il-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp stabbilixxa l-prinċipji ta' l-aħjar interazzjoni f'dawn iż-żewġ dimensjonijiet li jsaħħu lil xulxin. Vantaġġ komparattiv u valur miżjud: Il-komplimentarjetà għandha tkun ibbażata fuq il-vantaġġ komparattiv tad-donaturi fl-appoġġ tagħhom lill-gvernijiet sieħba (ara d-definizzjoni fl-Anness 2). Id-donaturi ta' l-UE għandhom jagħmlu użu sħiħ tal-vantaġġi komparattivi rispettivi tagħhom biex (i) itejbu t-tqassim tax-xogħol, (ii) iżidu l-konċentrazzjoni ta' l-attivitajiet, u (iii) jiżviluppaw kooperazzjoni ddelegata. Il-vantaġġ komparattiv jista' jinstab ukoll f's-sub-setturi jew temi ġodda fi ħdan settur. Eżempji ta' dawn jistgħu jkunu l-edukazzjoni inklussiva fis-settur ta' l-edukazzjoni, is-sajd fil-ġestjoni tar-riżorsi naturali, l-amministrazzjoni lokali fir-riforma tas-settur pubbliku, eċċ. Il-Konsensus Ewropew iddefinixxa r-rwoli li permezz tagħhom il-Kummissjoni tipprova tipprovdi valur miżjud (il-paragrafi 46 sa 55). Minbarra r-rwol tagħha bħala donatur, il-Kummissjoni rrikonoxxiet valur miżjud, fl-iżvilupp ta' politika strateġika, billi tippromwovi l-aħjar prattiċi għall-iżvilupp, u fit-tħaffif tal-koordinazzjoni u l-armonizzazzjoni (il-paragrafi 50 u 51), kif ukoll fid-dimensjoni esterna tal-Politika Komunitarja interna. Donatur mexxej u kooperazzjoni ddelegata: Kooperazzjoni ddelegata hija arranġament prattiku fejn donatur (donatur "mexxej") jaġixxi b'awtorità f'isem donatur, wieħed jew aktar, ieħor (id-donaturi li "jiddelegaw" jew "sieħba silenzjużi"). Il-modalitajiet ta' implimentazzjoni prattiċi, inklużi dawk relatati mal-kwistjoni tal-viżibbiltà, jinħtieġ li jiġu definiti bejn l-awtoritajiet li jmexxu u dawk li jiddelegaw. Il-livell u l-forma tad-delega tvarja, minn responsabbiltà għal element wieħed taċ-ċiklu tal-proġett (eż. reviżjoni partikolari) sa programm komplut f'settur jew anke programm għal pajjiż[7]. Il-Politika Ewropea tal-Viċinat u ta' Partenarjat (PEV): Il-PEV għandha l-għan li toħloq partenarjati privileġġati mal-pajjiżi tal-viċinat billi tuża l-istrumenti xierqa - inkluż l-iżvilupp - biex tippromwovi ġestjoni u implimentazzjoni effettivi. Għaldaqstant, il-PEV u l-istrumenti ta' finanzjament rilevanti jinkludu dispożizzjonijiet speċifiċi għall-programmazzjoni ta' l-appoġġ mill-UE fuq livelli globali, nazzjonali u reġjonali, għal djalogi politiċi u settorjali, għall-mobilizzazzjoni ta' kapaċitajiet partikolari ta' l-Istati Membri (eż. permezz ta' programmi ta' ġemellaġġ), u għall-koordinazzjoni mill-Kummissjoni. Fl-applikazzjoni tal-Kodiċi għal dawn id-dispożizzjonijiet, u skond l-Artikolu 62 tal-Konsensus Ewropew, ser tittieħed konsiderazzjoni xierqa tal-qafas politiku usa' u n-natura teknika (l-approssimazzjoni ta' l-'acquis' ta' l-UE) tal-PEV. 3. It-triq ’il quddiem: TQASSIM TAX-XOGħOL AKTAR EFFETTIV Biex tittejjeb il-komplimentarjetà jinħtieġu bidliet fl-attitudni kemm tad-donaturi u kemm tal-pajjiżi li jirċievu l-għajnuna. Din għandha impatt kbir fuq il-proċessi ta' ppjanar u l-partenarjati fuq tul ta' żmien twil fil-pajjiżi u fis-setturi. Dan ma jsirx mil-lejl għan-nhar. Għaldaqstant, jinħtieġu perspettiva fuq perjodu ta' żmien twil u strateġija b'diversi stadji. 3.1. L-istrateġija: prammatika u infurmata Analizza l-esperjenzi eżistenti u ibni fuqhom. It-titjib tal-komplimentarjetà u tat-tqassim tax-xogħol huwa l-għan ta' numru ta' politiki ta' żvilupp nazzjonali u għadu għaddej. Jistgħu jittieħdu lezzjonijiet utli mill-prattiċi tajba, iżda wkoll minn dawk l-inizjattivi li ma wasslux għar-riżultati mistennija (ara l-Anness 3). Stabbilixxi mandat politiku . Il-kooperazzjoni fl-iżvilupp hija bbażata fuq deċiżjonijiet politiċi u l-baġits ta' l-għajnuna huma suġġett ta' skrutinju parlamentari. Kull bidla hija deċiżjoni ta' natura politika ferm u l-ħidma għandha tkun iggwidata minn mandat politiku ċar mill-ogħla livell. Stabbilixxi l-modalitajiet operattivi xierqa . Il-komplimentarjetà hija marbuta ħafna ma' kif id-donaturi jorganizzaw ruħhom fl-ippjanar tal-politika, il-programmazzjoni u l-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp. It-temi koperti fil-ħidma li għaddejja dwar il-metodoloġiji għat-twassil ta' l-għajnuna jinkludu r-rwoli tad-donaturi mexxejja u attivi kif ukoll id-delegazzjoni tas-sieħba, il-programmazzjoni konġunta u arranġamenti ta' finanzjament konġunt. Approċċ prammatiku għall-implimentazzjoni . Il-promozzjoni tal-komplimentarjetà għandha tkun ibbażata fuq approċċ prammatiku li jimmira lejn riżultati konkreti u tanġibbli. Id-diskussjonijiet estensivi fis-snin riċenti dwar il-komplimentarjetà fil-pajjiż għandha tagħmel l-implimentazzjoni bikrija possibbli. Rigward il-komplimentarjetà bejn il-pajjiżi u bejn is-setturi, jinħtieġu aktar diskussjonijiet politiċi biex jiggwidaw l-implimentazzjoni. F'kull stadju, il-metodi ta' ħidma għandhom jibqgħu razzjonali, trasparenti u bbilanċjati tajjeb. Nibnu sistemi ta' monitoraġġ effettiv . Għall-firmatarji tad-Dikjarazzjoni ta' Pariġi, is-sistemi ta' monitoraġġ ta' l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni Ekonomika u l-Iżvilupp/il-Kumitat ta' Assistenza għall-Iżvilupp (DAC) jipprovdu bażi tajba għal monitoraġġ permanenti tal-progress. F'pajjiżi oħra, għandhom jintużaw is-sistemi nazzjonali eżistenti, kemm jista' jkun mingħajr wisq twaqqif ta' sistemi ġodda. L-Atlas tad-Donaturi ta' l-UE u r-rappurtar annwali dwar l-implimentazzjoni jipprovdu ħarsa ġenerali fuq livell Ewropew. 3.2. Il-metodu: Kodiċi ta’ mġiba Huwa propost li jiġi adottat Kodiċi ta' mġiba li jistabbilixxi l-prinċipji operattivi bil-għan li jiżgura tqassim aħjar tax-xogħol bejn id-donaturi ta' l-UE. Ibbażat fuq prattiċi tajbin fil-qasam, dan ġie abbozzat f'kollaborazzjoni mill-qrib ma' l-esperti ta' l-Istati Membri. Il-Kodiċi huwa mfassal fuq il-prinċipji tal-proprjetà, l-allinjament, l-armonizzazzjoni u l-ġestjoni skond ir-riżultati involuti fid-Dikjarazzjoni ta' Pariġi kif ukoll għanijiet u valuri addizzjonali enfasizzati mill-Konsensus Ewropew. Il-Kummissjoni Ewropea ser tapplika dan il-kodiċi fuq il-bażi ta' l-għanijiet u l-prinċipji stipulati fil-qafas legali applikabbli għall-politika ta' għajnuna għall-iżvilupp u esterna tagħha, jiġifieri l-Istrument ta' Żvilupp u Kooperazzjoni u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp. 3.2.1. In-natura tiegħu Il-Kodiċi huwa wieħed volontarju, flessibbli u awtoregolamentari. Huwa forma ta' 'soft law' biex jiggwida l-politika u l-azzjonijiet, u jħeġġeġ il-konsistenza ma' l-impenji tagħna. Il-Kodiċi jipprovdi prinċipji u standards applikabbli għall-għajnuna ta' l-UE għall-iżvilupp iżda jista' jiġi inkorporat u jsir jagħmel parti minn kull kodiċi ta' mġiba simili maqbul fuq livell lokali jew internazzjonali, meta dan jiġi żviluppat. Il-Kodiċi huwa dokument dinamiku . Jistabbilixxi miri, li d-donaturi ta' l-UE jridu jagħmlu minn kollox biex jilħqu b'mod progressiv. Huwa jiġi evalwat u rivedut kultant żmien hekk kif l-informazzjoni takkumula permezz ta' l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-progress tiegħu. Il-Kodiċi huwa ġeneriku fin-natura tiegħu u jiffoka fuq linji gwida wesgħin . Huwa elaborat fuq il-bażi tar-riżultati mixtieqa, aktar milli fuq ġabra ta' proċeduri preskrittivi biex dawk ir-riżultati jintlaħqu. Dan l-approċċ jippermetti flessibbiltà biex tiġi bbilanċjata l-ħtieġa ta' riżultati ta' malajr mal-limiti li ċerti donaturi ta' l-UE jsibu quddiemhom fl-implimentazzjoni ta' dawn il-prinċipji. Il-Kodiċi huwa maħsub għal dawk kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet fl-UE li jistgħu jkunu involuti b'xi mod fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni ta' għajnuna għall-iżvilupp. Il-konformità tagħhom mal-Kodiċi hija mħeġġa. Il-Kodiċi huwa kontribut lejn l-aġenda internazzjonali . Huwa ttamat li d-donaturi madwar id-dinja jsibuh utli u jkunu jridu jikkommettu lilhom infushom pubblikament li jirrispettawh. Il-gvernijiet u l-entitajiet donaturi jistgħu jkunu jridu jużawh bħala kejl li miegħu jqisu l-imġiba ta' l-aġenziji li jaħdmu magħhom. Hekk ukoll, il-pajjiżi sieħba għandhom id-dritt li jistennew li dawk li jippruvaw jgħinuhom ilaħħqu ma' dawn l-istandards. 3.2.2. Ambitu L-attivitajiet tas-soċjetà ċivili u l-kooperazzjoni ma' fondazzjonijiet privati jirrappreżentaw parti importanti mill-għajnuna mogħtija f'pajjiż partikolari, iżda l-komplimentarjetà mtejba bejn l-isfera privata u dik pubblika tirrikjedi diskussjoni differenti. Għalhekk, filwaqt li jirrikonoxxi l-importanza ta' din id-dimensjoni, dan il-Kodiċi jiffoka biss fuq il-komplimentarjetà bejn l-awtoritajiet pubbliċi. F'dan l-istadju, filwaqt li jirreferi għall-ħames komponenti enfasizzati hawn fuq, il-Kodiċi propost ser jiffoka l-aktar fuq l-ewwel tliet dimensjonijiet tal-komplimentarjetà, jiġifieri t-tqassim tax-xogħol bejn id-donaturi ta' l-UE u kif id-donaturi ta' l-UE jistgħu jikkomplimentaw ix-xogħol ta' xulxin (fil-pajjiż, bejn pajjiż u ieħor u bejn is-setturi). Minkejja dan, xorta waħda jsostni l-ħtieġa li jiġu indirizzati d-dimensjonijiet li jifdal f'kuntesti rilevanti oħra. Fl-aħħarnett, dan il-Kodiċi jindirizza l-komplimentarjetà operattiva. Mhux maħsub li jittratta l-istruttura istituzzjonali. Madankollu, aktar progress fit-tqassim tax-xogħol jimplika bidla u tqassim mill-ġdid ta' l-attivitajiet u l-metodoloġiji ta' ħidma, kif ukoll aġġustamenti strutturali potenzjali. Dawn għandhom jiġu promossi u sostnuti permezz ta' miżuri ta' appoġġ. 3.2.3. Prinċipji Huwa propost li d-donaturi ta' l-UE jimpenjaw ruħhom favur il-prinċipji segwenti (dettaljati aktar fl-Anness 1): - Prinċipju ta' gwida 1 - Konċentrazzjoni ta' l-attivitajiet f'pajjiż fuq setturi fokali Id-donaturi ta' l-UE ser jiffukaw l-attivitajiet tagħhom fuq żewġ setturi fokali bbażati fuq il-vantaġġi komparattivi rispettivi tagħhom. Il-pajjiżi sieħba ser jiġu mħeġġa jieħdu sehem attiv fl-identifikazzjoni tas-setturi fokali. Il-Konsensus Ewropew iddefinixxa r-rwoli li permezz tagħhom il-Kummissjoni ser timmira li tipprovdi valur miżjud (il-paragrafi 46 sa 55). Dan huwa kkomplimentat bit-Trattat li jirrikonoxxi l-valur miżjud fid-dimensjoni esterna tal-Politika Komunitarja interna. Minbarra ż-żewġ setturi fokali, li għandhom jassorbu l-parti l-kbira tal-fondi disponibbli, id-donaturi jistgħu jipprovdu appoġġ baġitarju ġenerali, fejn il-kundizzjonijiet jippermettu dan, u attivitajiet ta' finanzjament f'oqsma oħra bħala appoġġ għas-soċjetà ċivili, ir-riċerka, jew il-kooperazzjoni universitarja jew bejn l-iskejjel. Kaxxa 1: Id-Dokumenti ta' Strateġija tal-Kummissjoni Ewropea għal kull Pajjiż, kif imnedija fl-2001 u riveduti fl-2005 jiddefinixxu l-programmazzjoni strateġika ta' l-allokazzjoni ta' l-għajnuna mill-Kummissjoni għall-pajjiżi kollha li qegħdin jiżviluppaw. Il-konċentrazzjoni ta' l-attivitajiet u ta' l-assistenza finanzjarja fuq żewġ setturi huwa prinċipju ewlieni f'dawn id-Dokumenti ta' Strateġija u żiedu bil-bosta l-attenzjoni u l-effiċjenza tal-kooperazzjoni tal-Kummissjoni. - Prinċipju ta' gwida 2 - It-tqassim mill-ġdid ta' attivitajiet oħra fil-pajjiż Id-donaturi ta' l-UE għandhom iqassmu mill-ġdid l-attivitajiet ta' għajnuna tagħhom li m'humiex fis-setturi fokali tagħhom, billi jew jibqgħu impenjati permezz ta' arranġamenti ta' donaturi mexxejja u kooperazzjoni/partenarjati ddelegati, jerġgħu jagħtu appoġġ fil-baġit ġenerali, jew inkella billi jieqfu b'mod responsabbli. a) Sub Prinċipju 2 a – Arranġament ta' donatur mexxej Id-donaturi ta' l-UE għandhom ifittxu li jistabbilixxu arranġament ta' donatur mexxej ibbażat fuq mandat sostanzjali. b) Sub Prinċipju 2 b – Kooperazzjoni/partenarjat iddelegat/a Fejn settur partikolari jkun meqjus bħala wieħed strateġiku għall-pajjiż sieħeb jew għad-donatur, u hemm nuqqas finanzjarju, id-donaturi ta' l-UE jistgħu jidħlu f'arranġament ta' kooperazzjoni/partenarjat iddelegat/a ma' donatur ieħor. Kaxxa 2: Fl-Afrika t'Isfel, id-Dipartiment għall-Iżvilupp Internazzjonali (DFID ) tar-Renju Unit iddelega l-implimentazzjoni ta' l-appoġġ tiegħu għar-riforma ta' l-artijiet lill-Belġju. Fir-Rwanda, l-Iżvezja ddelegat il-monitoraġġ u l-verifika tal-fondi fl-appoġġ lis-settur ta' l-edukazzjoni lid-DFID, li qiegħed jipprovdi appoġġ fil-baġit ġenerali. - Prinċipju ta' gwida 3 - Niżguraw preżenza adegwata ta' l-UE f'setturi strateġiċi Id-donaturi ta' l-UE għandhom jiżguraw li għall-anqas donatur ta' l-UE wieħed ikun involut b'mod attiv f'kull settur strateġiku meqjus rilevanti għat-tnaqqis tal-faqar. Barra minn hekk, id-donaturi ta' l-UE għandhom jaraw li sa l-2010 jillimitaw in-numru ta' donaturi attivi għal massimu ta' 3 għal kull settur. - Prinċipju ta' gwida 4 - Nirrepetu l-prattiċi f'kooperazzjoni ma' l-istituzzjonijiet reġjonali sieħba Filwaqt li jqisu ż-żieda tal-volumi u l-attivitajiet ta' għajnuna fuq livell reġjonali, id-donaturi ta' l-UE għandhom japplikaw il-prinċipji ta' tqassim tax-xogħol fil-pajjiż imsemmija hawn fuq anke fil-ħidma tagħhom ma' istituzzjonijiet reġjonali sieħba. - Prinċipju ta' gwida 5 - Nistabbilixxu liema huma l-pajjiżi ta' prijorità Id-donaturi ta' l-UE għandhom isaħħu l-attenzjoni ġeografika tagħhom permezz ta' djalogu fi ħdan l-UE, filwaqt li jqisu l-impenn usa' ta' donaturi. Kif jingħad fil-Konsensus Ewropew, l-għajnuna Komunitarja tibqa' universali. Kaxxa 3: Bħala eżempju, l-Olanda naqqset in-numru ta' pajjiżi ta' prijorità b'mod drastiku (minn aktar minn 70 għal madwar 20 pajjiż ta' prijorità), billi b'mod ġenerali utilizzat tliet kriterji ta' għażla: (i) il-livell ta' faqar, (ii) il-prestazzjoni makroekonomika u (iii) il-prestazzjoni ta' tmexxija tajba. - Prinċipju ta' gwida 6 - Nindirizzaw il-pajjiżi "orfni" minn allokazzjonijiet ta' għajnuna Id-donaturi ta' l-UE għandhom jistinkaw biex jiddedikaw parti mill-baġit ta' għajnuna tagħhom lil pajjiżi "mhux iffinanzjati biżżejjed". Bosta drabi dawn ikunu 'Stati fraġli' li l-istabbilizzazzjoni tagħhom ikollha effett residwu pożittiv fuq ir-reġjun usa'. Kaxxa 4: L-istrateġija ta' għajnuna ta' l - Uffiċċju Umanitarju tal-Komunità Ewropea (ECHO) tiffoka bil-qawwa fuq kriżijiet minsija. Fl-2002, ECHO iffissa mira li jgħaddi 10% tal-fondi tiegħu lil kriżijiet minsija. Illum b'mod ġenerali din il-mira ntlaħqet. Diġà matul l-2004, għal kriżijiet minsija ġie allokat appoġġ li jammonta għal €239 miljun (jiġifieri 42% tal-fondi totali). - Prinċipju ta' gwida 7 - Nanalizzaw u nespandu l-oqsma ta' suċċess globali Id-donaturi ta' l-UE għandhom iwettqu awtovalutazzjonijiet aktar fil-fond tal-vantaġġi komparattivi tagħhom. Għandhom jispeċjalizzaw aktar, filwaqt li jżommu d-diversità ta' l-għarfien espert għall-UE kollha kemm hi. Il-Kummissjoni ser tkompli tiżviluppa l-għarfien espert u l-kapaċitajiet tagħha fl-oqsma fejn għandha vantaġġi komparattivi, u tagħti attenzjoni partikolari lit-tkattir tal-ħiliet u l-għarfien espert neċessarji fuq il-livell nazzjonali. - Prinċipju ta' gwida 8 - Infittxu progress fid-dimensjonijiet vertikali u bejn il-modalitajiet/strumenti differenti tal-komplimentarjetà Id-donaturi ta' l-UE jimpenjaw ruħhom li jagħmlu progress fid-dimensjonijiet l-oħrajn tal-komplimentarjetà primarjament fil-kuntest tal-fora u l-partenarjati internazzjonali rilevanti. - Prinċipju ta' gwida 9 - Promozzjoni konġunta tat-tqassim tax-xogħol Id-donaturi ta' l-UE għandhom jagħmlu aktar dikjarazzjonijiet konġunti biex jikkjarifikaw l-għan, il-modalitajiet u l-eżitu tat-tqassim tax-xogħol, u jiksbu impatt akbar fuq il-kontribut kollettiv ta' l-UE. - Prinċipju ta' gwida 10 - Riformi aktar fil-fond tas-sistemi ta' l-għajnuna Id-donaturi ta' l-UE jagħrfu li t-tqassim tax-xogħol jimplika bidliet strutturali reali, riformi u konsegwenzi ta' persunal. 3.2.4. Segwitu Għar-raġunijiet spjegati hawn fuq, qiegħed jiġi propost li dan il-Kodiċi ta' Mġiba jiġi adottat għall-ewwel darba mill-UE u fit-tieni stadju jinfetaħ għad-donaturi kollha li jkunu jridu jagħmlu parti minn din il-prassi tajba. L-implimentazzjoni b'suċċess tal-Kodiċi tiddependi minn sforz kollettiv mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni u jirrikjedi istruzzjonijiet ċari. Ir-rwol tad-delegazzjonijiet tal-Kummissjoni u ta' l-uffiċċji tagħha fl-Istati Membri għandu jkun element ewlieni fl-implimentazzjoni tiegħu. L-implimentazzjoni tal-Kodiċi għandha tkun imħeġġa bil-qawwa u monitorata. Din għandha tagħmel parti minn dibattitu annwali dwar l-orjentazzjoni tal-Politika ta' l-Iżvilupp ta' l-UE li jkun ibbażat fuq tliet elementi: it-teħid ta' kampjuni annwali ta' każijiet nazzjonali, Atlas tad-Donaturi ta' l-UE adattat għal użu aktar politiku, u Rapport ta' l-UE dwar l-Iżvilupp li qiegħed jitħejja. Il-Kodiċi għandu jiġu rivedut fl-2010. Konklużjoni In-nuqqas ta' l-effettività ta' l-isforz kollettiv tad-donaturi sar insostenibbli. L-UE għandha d-dmir li tkun proattiva fit-trattament ta' din l-isfida. Illum għandna l-opportunità unika li nwasslu r-riżultati, b'mod progressiv, fl-impenn meħud fil-passat li ntejbu l-komplimentarjetà u norganizzaw tqassim reali tax-xogħol bejn id-donaturi. Id-donaturi ta' l-UE huma mistiedna li jadottaw il-Kodiċi ta' Mġiba propost u li jagħtu bidu immedjatament għall-implimentazzjoni tal-prinċipji li jħaddan, kemm għal attivitajiet li għaddejjin fil-preżent kif ukoll għal dawk miżjuda fil-ġejjieni. Il-Kummissjoni ser issegwi u tevalwa l-istatus ta' l-implimentazzjoni tiegħu permezz ta' rappurtar annwali kontinwu u teħid ta' kampjuni regolari mill-pajjiżi. L-UE issa trid tmur lilhinn mid-dikjarazzjonijiet ta' politika u tittraduċi l-kliem f'fatti. Il-ftehimiet dwar it-tqassim tax-xogħol iżid l-effettività ta' l-għajnuna, isaħħaħ ir-rwol tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp fir-relazzjonijiet esterni ta' l-UE u jikkontribwixxu għall-ħolqien ta' identità Ewropea bbażata fuq il-valuri li jinsabu fil-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp. L-UE għandha kemm il-potenzjal kif ukoll ir-responsabbiltà li taġixxi bħala magna għat-tqassim tax-xogħol bejn id-donaturi. [1] ĠU C 46, 24.2.2006. [2] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar il-Komplimentarjetà bejn il-Politika tal-Komunità dwar il-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp u l-Politiki ta' l-Istati Membri, Brussell, Mejju 1995. Riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar il-Komplimentarjetà bejn il-Politika tal-Komunità dwar il-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp u l-Politiki ta' l-Istati Membri, Brussell, Ġunju 1995. [3] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar il-Komplimentarjetà bejn il-Politika tal-Komunità u dik ta' l-Istati Membri dwar il-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp - KUMM(1999) 218, 6.5.1999. Riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar il-Komplimentarjetà bejn il-Politika tal-Komunità u dik ta' l-Istati Membri dwar il-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp, Brussell, Mejju 1999. [4] Dikjarazzjoni Konġunta dwar il-politika ta' l-UE għall-Iżvilupp mill-Kunsill u l-Kummissjoni - Novembru 2000. [5] Approvat mill-Kunsill f'Novembru 2004. [6] Konklużjonijiet tal-laqgħa tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-gvernijiet ta' l-Istati Membri fi ħdan il-Kunsill dwar il-prinċipji ta' gwida ta' l-UE dwar il-komplemintarjetà u d-diviżjoni tax-xogħol (17/10/2006) - Prinċpji Ġenerali. [7] Id-definizzjoni tal-Linji Gwida u s-Serje ta' Referenza tal-Konsensus dwar l-Għajnuna għall-Iżvilupp: L-armonizzazzjoni tal-Prattiċi tad-Donaturi għat-Twassil ta' Għajnuna Effettiva, Dokumenti ta' Prattiċi Tajbin.