Ir-Rapport Speċjali Nru 11/2011 It-tfassil u l-ġestjoni tal-iskema ta' indikazzjonijiet ġeografiċi jippermettulha li tkun effettiva?





GLOSSARJU Awtorità kompetenti : Awtorità ċentrali ta’ Stat Membru responsabbli/kompetenti għall-organizzazzjoni ta’ kontrolli uffiċjali biex tiġi kkontrollata l-konformità ta’ prodott DPO jew IĠP mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott u s-sorveljanza għall-użu tal-isem fis-suq. Denominazzjoni protetta ta’ oriġini (DPO) : Ismijiet reġistrati bħala denominazzjoni protetta ta’ oriġini jiddeskrivu prodotti li għandhom karatteristiċi li jirriżultaw essenzjalment miż-żona ġeografika u l-kapaċitajiet tal-produtturi fil-qasam tal-produzzjoni. L-istadji kollha tal-produzzjoni jsiru fiż-żona ġeografika kkonċernata. Għandu jkun hemm konnessjoni mill-qrib bejn il-karatteristiċi tal-prodotti u l-oriġini ġeografika tagħhom. Dokument uniku : Dokument li jagħmel parti mill-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem bħala DPO jew IĠP u huwa skrutinizzat mill-Kummissjoni. Dan jistipula l-karatteristiċi ewlenin tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott u deskrizzjoni tal-konnessjoni bejn il-prodott u żona ġeografika partikolari. Grupp ta’ applikazzjoni : Assoċjazzjoni, irrispettivament mill-għamla jew il-kompożizzjoni legali tagħha, ta’ produtturi u proċessuri li għandha x’taqsam mal-istess prodott agrikolu jew oġġett tal-ikel. Din tippreżenta l-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem ta’ prodott bħala DPO jew IĠP lill-awtorità nazzjonali responsabbli għal skrutinju. Il-kontrolli tal-Artikolu 11 : Il-kontrolli tal-Istati Membri biex jivverifikaw konformità ma’ prodott DPO jew IĠP mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott tiegħu qabel ma dan jitqiegħed fis-suq. Il-kontrolli huma previsti mill-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 510/2006 tal- 20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet ta’ oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel. Il-miżura Nru 132 tal-FAEŻR : Appoġġ finanzjarju pprovdut lill-bdiewa għal spejjeż li ġejjin mill-parteċipazzjoni fl-iskemi ta’ kwalità tal-ikel, inkluża l-iskema GI. Il-miżura Nru 133 tal-FAEŻR : Appoġġ finanzjarju pprovdut lill-gruppi ta’ produtturi biex jinformaw lill-konsumaturi u biex jippromwovu prodotti li jappartjenu lill-iskemi ta’ kwalità tal-ikel, inkluża l-iskema GI. Il-politika tal-UE dwar il-kwalità tal-prodotti agrikoli : Sett ta’ skemi tal-UE li jimmiraw li jenfasizzaw kwalitajiet individwali ta’ prodotti li jirriżultaw minn oriġini partikolari u/jew metodu ta’ produzzjoni. Indikazzjoni Ġeografika Protetta (IĠP) : Ismijiet irreġistrati bħala indikazzjoni ġeografika protetta jiddeskrivu prodotti li għandhom reputazzjoni jew karatteristiċi speċifiċi li jassoċċjawhom ma’ żona ġeografika partikolari fejn mill-inqas isir stadju wieħed tal-produzzjoni. Jekk il-prodotti jiġu proċessati, il-materja prima tista’ tiġi minn żona ġeografika oħra. Politika Agrikola Komuni : Sistema ta’ għajnuniet u skemi agrikoli tal-UE. Prattiki mhux permessi : Użu mhux awtorizzat, użu ħażin, imitazzjoni jew evokazzjoni ta’ isem protett jew prattiki oħra li jqarrqu bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott. Programm ta’ Żvilupp Rurali : Dokument ewlieni ta’ programmar imħejji minn Stat Membru u approvat mill-Kummissjoni għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politika tal-iżvilupp rurali tal-UE. Programmi kurrenti ta’ żvilupp rurali jkopru l-perjodu 2007–13. Skema ta’ Indikazzjonijiet Ġeografiċi (GI) : Skema li hi maħsuba biex tipproteġi ismijiet li jidentifikaw prodotti li l-kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristika oħra tagħhom huma essenzjalment attribwiti mal-oriġini ġeografika tagħhom. Skont il-grad u t-tip ta’ assoċjazzjoni ma’ reġjun speċifiku, din tiddistingwi bejn żewġ tipi ta’ ismijiet protetti — DPO u IĠP. Speċifikazzjoni tal-prodott : Dokument li jagħmel parti mill-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem bħala PDO jew IĠP. Dan jistipula attributi importanti tal-prodott bħall-isem protett, id-deskrizzjoni tal-prodott, id-definizzjoni taż-żona ġeografika, il-metodu ta’ kif inkiseb il-prodott u dettalji li juru l-konnessjoni bejn il-prodott u ż-żona ġeografika. Prodott li jitqiegħed fis-suq taħt isem protett jeħtieġ li jikkonforma mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott. SOMMARJU I. L-iskema Ewropea ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi timmira li tħares l-ismijiet ta’ prodotti li l-karatteristiċi tagħhom huma assoċjati maż-żona ġeografika li fiha dawn jiġu prodotti. Din tiddistingwi bejn żewġ tipi ta’ ismijiet protetti — DPO u IĠP, skont il-grad u t-tip ta’ assoċjazzjoni b’żona ġeografika speċifika. II. L-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi tipprovdi opportunità ekonomika potenzjali għal bdiewa u produtturi tal-ikel u jista’ jkollha impatt pożittiv fuq l-ekonomija rurali. Biex dan l-objettiv jintlaħaq u tigi pprovduta l-protezzjoni maħsuba, jeħtieġ li jkun stabbilit qafas xieraq tal-UE. Il-Qorti eżaminat jekk is-sistema ta’ kontroll tal-iskema hijiex kunċettwalment robusta, jekk il-proċeduri u l-miżuri użati jagħmluhiex attraenti għal parteċipanti potenzjali u jekk il-miżuri disponibbli u l-azzjonijiet tal-Kummissjoni kkontribwewx għal żieda fl-għarfien tal-konsumatur. III. Kontrolli marbuta mal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi jimmiraw li jivverifikaw konformità ta’ prodott DPO jew IĠP ma’ speċifikazzjoni ta’ prodott u li jsibu eżempji ta’ użu mhux permess ta’ isem protett. Il-verifika wriet li hija meħtieġa kjarifika ulterjuri dwar it-tfassil tas-sistema ta’ kontroll għal dawn il-kontrolli. Id-dispożizzjonijiet fir-regolament tal-UE dwar kontrolli ta’ konformità mar-regoli dwar l-ikel u l-għalf, is-saħħa u l-benessri tal-annimali, ma jistipulawx rekwiżiti minimi għall-kontrolli tal-Istati Membri marbuta mal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi. IV. Rigward is-sorveljanza tal-Kummissjoni tal-kontrolli tal-Istati Membri marbuta mal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, l-ebda servizz fi ħdan il-Kummissjoni m’għandu responsabbiltà esklussiva għat-twettiq tal-verifiki tal-iskema u s’issa dawn il-verifiki għadhom ma twettqux. Ftit ilu biss bdiet reviżjoni sistematika, li tiżvela tagħrif mhux komplut fir-rappurtar tal-Istati Membri. V. L-effettività tal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi hi affettwata skont kemm din tintuża mill-produtturi u l-livell ta’ għarfien dwarha tal-konsumatur. Jeżisti potenzjal biex jattira aktar produtturi biex jingħaqdu mal-iskema, speċjalment fejn il-parteċipazzjoni hija baxxa, iżda l-proċedura għall-iskrutinju tal-applikazzjonijiet hija twila u tiskoraġġixxihom. Barra minn dan, il-produtturi ħafna drabi mhumiex konxji tal-eżistenza tal-iskema. Studju li sar f’isem il-Kummissjoni juri rati baxxi ta’ rikonoxximent tal-konsumatur għas-simboli u għall-kunċett tal-iskema. Filwaqt li din is-sitwazzjoni titlob li tittieħed azzjoni biex jiżdied l-għarfien tal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, ma teżisti ebda strateġija ġenerali li tindirizza din il-kwistjoni fil-livell tal-UE. Hija disponibbli serje ta’ miżuri u azzjonijiet iżda dawn jidhru frammentati. VI. Il-Qorti tirrakkomanda li: - Rekwiżiti minimi dwar kontrolli ta’ speċifikazzjonijiet tal-prodott huma stabbiliti fid-dispożizzjonijiet legali dwar l-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi; - Kjarifiki ulterjuri jingħataw dwar l-ambitu ta’ kontrolli regolari li jimmiraw lejn prattiki mhux permessi. Regoli ta’ assistenza reċiproka għandhom jiġu adattati għall-ħtiġijiet tal-awtoritajiet nazzjonali; - Il-Kummissjoni għandha tinkludi verifiki dwar il-kontrolli tal-Istati Membri tal-Iskema GI fil-pjan tagħha ta’ verifiki regolari fl-Istati Membri; - Tiġi żviluppata strateġija ċara għall-promozzjoni tal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi għall-produtturi u l-konsumaturi sabiex jiżdied l-għarfien. Il-Kummissjoni għandha tesplora mezzi aktar effettivi ta’ promozzjoni tal-iskema, bħal organizzazzjoni ta’ kampanja fuq l-inizjattiva tagħha stess. INTRODUZZJONI IL-PRINĊIPJI TAL-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 1. Il-politika tal-UE dwar il-kwalità tal-prodotti agrikoli timmira li tenfasizza kwalitajiet individwali ta’ prodotti li jirriżultaw minn oriġini u/jew metodu ta’ produzzjoni partikolari. Waħda mill-iskemi, li tagħmel parti minn din il-politika u li hija soġġetta għal dan ir-rapport, hija l-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi (GI) għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel. 2. L-iskema GI hi maħsuba biex tipproteġi ismijiet li jidentifikaw prodotti li l-kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristika oħra tagħhom huma essenzjalment attribwiti mal-oriġini ġeografika tagħhom. Dawn l-ismijiet huma meqjusa li jkunu drittijiet dwar proprjetà intelletwali. L-iskema hija ispirata minn sistemi nazzjonali, bħal dik Franċiża Appellation d’Origine Contrôlée (AOC) jew dik Taljana Denominazione di Origine Controllata (DOC) li taw protezzjoni fil-livell nazzjonali. 3. L-introduzzjoni tal-iskema GI fl-1992 immirat li tipprovdi qafas ta’ regoli tal-Komunità li kieku jippermettu approċċ tal-UE uniku u armonizzat għall-protezzjoni tal-ismijiet ta’ prodotti rreġistrati [1]. Din bħalissa qed titmexxa mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 tal- 20 ta’ Marzu 2006 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel ("ir-Regolament") [2]. 4. L-iskema GI tiddistingwi bejn żewġ tipi ta’ ismijiet protetti, skont il-grad u t-tip ta’ assoċjazzjoni b’żona ġeografika speċifika: a) Ismijiet irreġistrati bħala denominazzjoni protetta ta’ oriġini (DPO) jiddeskrivu prodotti li għandhom karatteristiċi li jirriżultaw essenzjalment miż-żona ġeografika u l-għarfien tal-produtturi fil-qasam tal-produzzjoni [3]. L-istadji kollha tal-produzzjoni jsiru fiż-żona ġeografika kkonċernata. Għandu jkun hemm konnessjoni mill-qrib bejn il-karatteristiċi tal-prodotti u l-oriġini ġeografika tagħhom. Eżempji ta’ prodotti DPO magħrufa sew huma "Queso Manchego", "Prosciutto di Parma", "Grana Padano", "Comté"; b) Ismijiet irreġistrati bħala indikazzjoni ġeografika protetta (IĠP) jiddeskrivu prodotti li għandhom reputazzjoni jew karatteristiċi speċifiċi li jassoċċjawhom ma’ żona ġeografika partikolari fejn mill-inqas isir stadju wieħed tal-produzzjoni. Jekk il-prodotti jiġu proċessati, il-materja prima tista’ tiġi minn żoni ġeografiċi oħra [4]. Eżempji ta’ prodotti IĠP magħrufa sew huma "Bayerisches Bier", "Scotch Beef", "Pruneaux d’Agen". 5. Ir-reġistrazzjoni ta’ isem ta’ prodott taħt kwalunkwe wieħed miż-żewġ tipi tal-iskema GI hija possibbli għal prodotti li jikkonċernaw żona ġeografika fl-UE kif ukoll f’pajjiż terz fejn l-ismijiet tal-prodotti huma protetti (eż. iċ-Ċina u l-Kolombja). 6. Sal-aħħar tal-2010, 964 isem tal-prodotti kienu rreġistrati taħt ir-Regolament, li minnhom 502 kienu DPO u 462 IĠP. Kien hemm żieda kostanti fl-għadd tal-ismijiet tal-prodotti rreġistrati mill-introduzzjoni tal-iskema ’l hawn. Il-Kummissjoni nnifisha stipulat il-mira ta’ 1100 isem ta’ prodotti rreġistrati sal-aħħar tal-2012 [5]. 7. Il-prodotti DPO u IĠP jistgħu jiġu rikonoxxuti permezz ta’ simboli speċifiċi tal-UE, li huma maħsuba li jipprovdu garanzija li l-prodotti kkonċernati huma marbuta ma’ żona ġeografika partikolari. Il-logo (jew l-indikazzjonijiet "denominazzjoni protetta ta’ oriġini" jew "indikazzjoni ġeografika protetta") irid jidher fuq l-ittikkettjar ta’ prodotti koperti mill-iskema GI. Logos tad-DPO u tal-IĠP +++++ TIFF +++++ Sors: L-Anness V għar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1898/2006 (ĠU L 369, 23.12.2006, p. 1), kif emendat mir-Regolament (KE) Nru 628/2008 (ĠU L 173, 3.7.2008, p. 3). IL-POTENZJAL EKONOMIKU 8. Il-valur globali tal-bejgħ bl-ingrossa ta’ prodotti DPO u IĠP irreġistrat skont ir-Regolament huwa stmat li jkun madwar EUR 15-il biljun, li hu ugwali għal madwar 2,5 % tan-nefqa għall-konsum tal-ikel fl-UE [6] u huwa f’livell simili għall-valur tal-bejgħ bl-ingrossa ta’ prodotti organiċi. Il-grafika li ġejja turi l-perċentwali tal-valur totali tal-bejgħ bl-ingrossa għall-klassijiet maġġuri ta’ prodotti DPO u IĠP [7]: 9. L-istudji juru li prodotti DPO u IĠP normalment ikollhom prezz ogħla tal-produttur milli prodotti tal-istess kategorija ta’ prodott mingħajr indikazzjonijiet ġeografiċi protetti. Id-differenza osservata fil-prezz kienet tvarja minn 5 % sa 300 %. Raġuni ewlenija mogħtija fl-istudji għal din id-differenza hija l-kontroll ta’ kwalità miksub permezz tal-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi [8]. GRAFIKA 1 PERĊENTWAL TA’ VALUR TA’ BEJGĦ BL-INGROSSA GĦAL PRODOTTI DPO U IĠP +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ AGRI. 10. Ir-Regolament jirrikonoxxi l-potenzjal ekonomiku tal-iskema GI u jikkunsidra li jista’ jkun ta’ benefiċċju konsiderevoli għall-ekonomija rurali billi jtejjeb id-dħul tal-bdiewa u billi jżomm il-popolazzjoni f’żoni rurali [9]. Il-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha dwar il-futur tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) enfasizzat li l-politika ta’ kwalità tal-prodott agrikolu, inkluża l-iskema GI, tagħmel parti mill-PAK [10]. Din tikkontribwixxi biex iżżomm id-diversità ta’ attivitajiet agrikoli fiż-żoni rurali u ssaħħaħ il-kompetittività. 11. Jeżistu miżuri finanzjarji, marbuta mal-iskema GI, li ma jinvolvux nefqa baġitarja sinifikanti tal-UE. Dawn il-miżuri jimmiraw lejn il-promozzjoni tal-iskemi tal-kwalità tal-ikel, inkluża l-iskema GI u lejn l-appoġġ lill-bdiewa li jipparteċipaw fihom. L-OBJETTIV, L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 12. Ir-Regolament jistipula li l-promozzjoni ta’ prodotti li għandhom ċerti karatteristiċi tista’ tkun ta’ benefiċċju konsiderevoli għall-ekonomija rurali. Biex dan l-objettiv jintlaħaq u tigi pprovduta l-protezzjoni maħsuba, jeħtieġ li jkun stabbilit qafas xieraq tal-UE. Għaldaqstant il-verifika kellha l-għan li twieġeb għall-mistoqsija: "It-tfassil u l-ġestjoni tal-iskema ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi jippermettulha li tkun effettiva?" 13. Il-kriterji li ntużaw biex iwieġbu għal din il-mistoqsija huma: a) Il-Qawwa tas-sistema definita għall-kontrolli relatati mal-iskema GI: Il-produttur li jingħaqad mal-iskema GI jistenna li l-isem tal-prodott tiegħu jkun protett b’mod xieraq kontra l-użu mhux awtorizzat jew mhux xieraq li jista’ jseħħ b’riżultat ta’ prezz ogħla għal prodotti rreġistrati. Il-konsumatur li jixtri prodott DPO jew IĠP jistenna li dan joriġina miż-żona ġeografika speċifika u jikkonforma mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott [11]. Sistema b’saħħitha għall-kontrolli relatati mal-iskema GI għaldaqstant teħtieġ li tkun definita biex tissodisfa l-istennijiet taż-żewġ partijiet; b) L-Attrattività tal-iskema GI: Il-punt sa fejn l-iskema GI tirnexxi jiddependi fuq il-kapaċità tagħha biex tattira l-produtturi. Jekk dawn għandhom ftit interess jew mhumiex interessati fl-iskema, din ma jistax ikollha l-impatt maħsub: c) L-Għarfien tal-konsumatur tal-iskema GI: Il-preferenza tal-konsumatur għal prodott DPO jew IĠP teħtieġ li hi/hu jkollha/jkollu għarfien tal-eżistenza u tal-prinċipji tal-iskema GI, li jiggarantixxi li l-prodott ikun ġej minn ċerta żona ġeografika u sar skont l-ispeċifikazzjoni tal-prodott. 14. Il-fokus tal-verifika kien il-qafas regolatorju u l-attivitajiet tal-Kummissjoni. Il-Qorti żaret id-dipartimenti responsabbli tad-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (DĠ AGRI) tal-Kummissjoni, fejn saru intervisti u ġew eżaminati dokumenti. Id-Direttorat Ġenerali għas-Saħħa u l-Konsumaturi (DĠ SANCO) tal-Kummissjoni kien ikkuntattjat biex jikseb informazzjoni dwar ir-rwol tiegħu dwar is-sorveljanza tal-Kummissjoni tal-kontrolli tal-Istati Membri relatati mal- iskema GI. 15. Is-servizzi responsabbli fl-Istati Membri kollha ġew ikkuntattjati sabiex tinkiseb aktar evidenza marbuta mal-osservazzjonijiet magħmula fil-livell tal-Kummissjoni u tagħrif addizzjonali fejn dan ikun disponibbli. It-tagħrif inġabar permezz ta’ stħarriġ onlajn u żjarat lill-awtoritajiet tal-Istati Membri [12]. L-istħarriġ onlajn sar mal-Istati Membri kollha u inkluda tliet kwestjonarji [13]. Ir-rata tar-rispons kienet madwar 90 % għat-tlieta li huma. 16. Il-verifika ttrattat is-sitwazzjoni hekk kif kienet fl-aħħar tal-2009. Fejn kien meqjus bħala rilevanti, ittieħdu inkonsiderazzjoni żviluppi sussegwenti. Għalhekk, fil-parti tar-rapport li tippreżenta l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet, ġiet meqjusa l-proposta għal regolament ġdid dwar "skemi ta’ kwalità tal-prodotti agrikoli". Il-proposta tikkonċerna l-GI u skemi oħra ta’ kwalità, li se jiġu inklużi f’regolament uniku [14]. OSSERVAZZJONIJIET NUQQASIJIET F’DISPOŻIZZJONIJIET REGOLATORJI U L-MONITORAĠĠ TAL-KONTROLLI TAL-ISTATI MEMBRI 17. L-iskema GI hija maħsuba li tipproteġi ismijiet reġistrati bħala DPO u IĠP. Id-definizzjoni ta’ sistema b’saħħitha għall-kontrolli tal-Istati Membri marbuta mal-iskema GI u s-sorveljanza b’mod adegwat ta’ dawn il-kontrolli huma essenjali biex jintlaħaq dan l-objettiv. Żewġ tipi ta’ kontrolli se jiġu distinti f’dan il-kuntest: a) L-Artikolu 11 tar-Regolament jirreferi għall-obbligu tal-Istati Membri biex jivverifika l-konformità ta’ prodotti bl-ispeċifikazzjonijiet tagħhom qabel ma l-prodotti jitqiegħdu fis-suq ("kontrolli tal-Artikolu 11"). Ir-Regolament jipprovdi li "awtorità kompetenti" hija responsabbli għal dawn il-kontrolli fl-Istati Membri; din tippermetti wkoll li dawn il-kontrolli jitwettqu minn korp ta’ kontroll indipendenti akkreditat f’konformità mal-istandard Ewropew EN 45011 [15]. Normalment l-ispejjeż ta’ dawn il-kontrolli jiġġarrbu mill-operaturi; b) L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri huma wkoll responsabbli għall-kontrolli, li jimmiraw li jsibu u jrażżnu l-użu ħażin, l-imitazzjoni jew l-evokazzjoni ta’ isem protett jew prattiki oħra li jqarrqu bil-konsumatur dwar l-oriġini vera tal-prodott ("prattiki mhux permessi") [16]. ID-DISPOŻIZZJONIJIET GĦAL KONTROLLI TA’ KONFORMITÀ TA’ PRODOTTI DPO U IĠP MAL-ISPEĊIFIKAZZJONI TAL-PRODOTT MA JISTIPULAWX REKWIŻITI MINIMI 18. Ir-Regolament ma jipprevedix rekwiżiti minimi li għandhom jiġu segwiti mill-awtoritajiet kompetenti u l-korpi ta’ kontroll dwar kwistjonijiet bħall-kopertura tal-kontrolli tal-Artikolu 11, il-frekwenza tagħhom, il-metodoloġija għall-għażla tagħhom u l-partiti involuti fl-istadji differenti tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni soġġetti għall-kontroll. Minflok ma jipprovdi istruzzjonijiet speċifiki dwar is-sistema ta’ kontroll, l-Artikolu 10 tar-Regolament [17]jirreferi għall-kontrolli skont ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 dwar il-kontrolli uffiċjali mwettqa biex tiġi żgurata l-verifikazzjoni tal-konformità mal-liġi tal-għalf u tal-ikel, mas-saħħa tal-annimali u mar-regoli dwar il-welfare [benessri] tal-annimali [18]. 19. Madankollu, ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 ma jittrattax speċifikament il-kontrolli (tal-Artikolu 11) tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott. Il-biċċa l-kbira tad-dispożizzjonijiet tar-regolament dwar il-kontrolli huma ta’ natura ġenerali u marbuta mas-sigurtà fl-ikel, l-iġjene u s-saħħa, u l-benessri tal-annimali. Huma jindirizzaw kwistjonijiet bħal metodi ta’ kampjunar u ta’ analiżi, id-denominazzjoni ta’ laboratorji ta’ referenza jew il-kontrolli uffiċjali dwar l-introduzzjoni tal-għalf u l-ikel minn pajjiżi terzi. Għaldaqstant dawn mhumiex rilevanti għall-istipular tar-rekwiżiti minimi għall-kontrolli tal-Artikolu 11. 20. In-nuqqas kważi totali ta’ dan it-tagħrif speċifiku għall-kontrolli tal-Artikolu 11 fid-dispożizzjonijiet legali marbuta mal-iskema GI, irriżulta f’diskrepanzi fost is-sistemi ta’ kontroll stabbiliti mill-Istati Membri differenti. Eżempju ta’ prattiki differenti misjuba fl-Istati Membri li ġew miżjura huwa muri fit-Tabella 1. TABELLA 1 TQABBIL TA’ ŻEWĠ SISTEMI TA’ KONTROLL GĦALL-KONTROLLI TAL-ARTIKOLU 11 Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. Karatteristiċi tas-sistema ta’ kontroll | Korp ta’ kontroll (Stat Membru 1) | Awtorità kompetenti (Stat Membru 2) | Ċiklu ta’ kontrolli (operaturi) | Ivarja: annwali jew multiannwali (skont il-prodott) | Kontrolli annwali fuq kull operatur | Ambitu ta’ kontroll | Produttur | Il-Produttur, ditti tal-imballaġġ, ditti li jipproduċu prodotti b’tabella privata | Kontroll tal-livell tad-dħul [9999] | Mhux obbligatorju; l-ewwel kontroll jista’ jitwettaq diversi snin wara d-dħul fl-iskema GI | Obbligatorju għall-approvazzjoni tal-produttur | Reġistru tal-operaturi li jużaw ċertu isem protett (popolazzjoni soġġetta għal kontroll) | Ebda obbligu għall-operaturi biex ikunu rreġistrati | Obbligu għall-operaturi biex ikunu rreġistrati | Kampjunar (għażla ta’ operaturi li għandhom jiġu ċċekkjati) | Ibbażat fuq riskju | L-operaturi kollha jiġu ċċekkjati fuq bażi annwali | Sorveljanza ta’ awtoritajiet reġjonali kompetenti minn awtorità nazzjonali | Minkejja l-eżistenza ta’ awtoritajiet separati kompetenti fil-livell reġjonali ma ssir l-ebda sorveljanza | Hemm biss awtorità kompetenti waħda li twettaq il-kontrolli kollha | 21. It-tabella turi differenzi fiż-żewġ sistemi ta’ kontroll dwar għadd ta’ kwistjonijiet importanti bħaċ-ċiklu tal-kontrolli, l-ambitu tagħhom u l-obbligu ta’ kontrolli tal-livell tad-dħul. Instabu wkoll differenzi fis-sistemi ta’ kontroll b’riżultat tal-analiżi tat-tweġibiet għall-istħarriġ onlajn. Dawn id-diskrepanzi jdgħajfu l-objettiv li jiġi stabbilit "approċċ aktar uniformi" mitlub mir-Regolament, li huwa neċessarju biex "jiżgura kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi ta’ prodotti li għandhom dawn l-indikazzjonijiet u jsaħħaħ il-kredibbiltà tal-prodotti f’għajnejn il-konsumatur" [19]. 22. B’kuntrast, aktar tagħrif speċifiku għall-kontrolli tal-Istati Membri huwa disponibbli għall-kontrolli marbuta ma’ skemi oħra ta’ kwalità tal-UE. Ir-Regolament li għandu x’jaqsam mal-iskema GI għal prodotti tal-inbid jindirizza kwistjonijiet bħall-għażla tal-produtturi li se jiġu kkontrollati u l-istadji tal-proċess tal-produzzjoni li se jiġu koperti [20]. Aktar informazzjoni hija stabbilita wkoll għall-kontrolli tal-Istati Membri marbuta mal-biedja organika li hija waħda mill-iskemi ta’ kwalità tal-UE. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament dwar il-produzzjoni organika u l-ittikkettjar tal-prodotti organiċi jikkomplementaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 882/2004. Huma jittrattaw kwistjonijiet bħall-frekwenza ta’ kontrolli, l-istadji tal-proċess ta’ produzzjoni li se jiġi kopert, l-obbligi ta’ rappurtar ta’ korpi ta’ kontroll u l-iskambju ta’ tagħrif mal-awtoritajiet kompetenti minn Stati Membri oħra [21]. KAXXA 1 EŻEMPJI TA’ NUQQASIJIET FIL-VERIFIKAZZJONI TAL-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAL-PRODOTT Nuqqasijiet fil-verifika tal-korp ta’ kontroll tal-oriġini tal-materja prima għal prodott DPO pproċessat instabu fi tnejn mill- Istati Membri miżjura. Il-kontroll tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott ta’ żejt taż-żebbuġa rreġistrat bħala DPO ma inkludiex test ta’ plawżibbiltà fuq il-produzzjoni medja ta’ żebbuġ miksuba minn dawk li jkabbru ż-żebbuġ fil-pakketti tagħhom. Dan it-test huwa importanti biex jiddetermina jekk il-kwantità ta’ żebbuġ imwassal lejn l-imtieħen u pproċessat għaż-żejt taż-żebbuġa, tistax attwalment toriġina miż-żona ġeografika kkonċernata. Ix-xogħol ta’ korp ta’ kontroll li ċċekkja l-ispeċifikazzjoni tal-prodott ta’ ġobon irreġistrat bħala DPO wera nuqqasijiet dwar il-verifikazzjoni tal-oriġini tal-ħalib użat għall-produzzjoni tal-ġobon. Il-korp ta’ kontroll ma inkludiex fil-kontroll tiegħu verifikazzjoni li kieku tindirizza r-riskju li l-ħalib li ntuża fil-produzzjoni tal-ġobon oriġina minn ażjendi agrikoli u baqar, li jinsabu barra miż-żona ġeografika definita fl-ispeċifikazzjoni tal-prodott. NUQQAS TA’ DEFINIZZJONI LEGALI ĊARA GĦALL-KONTROLLI MMIRATI LEJN IS-SEJBIEN U T-TRAŻŻIN TA’ PRATTIKI MHUX PERMESSI 23. L-Artikolu 13 tar-Regolament jirreferi għall-obbligu li jiġu protetti ismijiet irreġistrati kontra diversi forom ta’ prattiki mhux permessi. Il-Parlament Ewropew f’dan il-kuntest talab protezzjoni ex-officio bir-reqqa ta’ GIs bħala obbligu għall-awtoritajiet fl-Istati Membri kollha [22]. 24. Minkejja r-rilevanza tal-protezzjoni ta’ ismijiet irreġistrati kontra l-użu mhux permess tagħhom, ebda dispożizzjonijiet mhuma stabbiliti fir-Regolament għal liema kontrolli (jekk hemm) huma mitluba mill-Istati Membri sabiex tiġi żgurata din il-protezzjoni. L-uniku tagħrif mogħti mill-Kummissjoni dwar il-kontrolli li għandhom jitwettqu sabiex jinsabu u jitrażżnu prattiki mhux permessi, huwa li l-kontrolli fuq il-prodotti GI jaqgħu taħt ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 u konsegwentement l-Istati Membri jridu jikkunsidrawhom fil-pjan ta’ kontroll nazzjonali multiannwali tagħhom (MANCP) imsemmi f’dan ir-Regolament [23]. Madankollu, l-ambitu tal-obbligu tal-Istati Membri biex iwettqu kontrolli mmirati lejn is-sejbien u t-trażżin ta’ każijiet ta’ prattiki mhux permessi fuq bażi regolari jibqa’ mhux ċar. M’hemmx istruzzjonijiet dwar kif dawn il-kontrolli (jekk hemm) għandhom jitwettqu. 25. Għadd ta’ Stati Membri li ġew miżjura saħqu fuq il-ħtieġa li jkollhom proċedura dwar assistenza reċiproka fir-Regolament li, kieku, tipprevedi tweġiba għad-denunzji li jikkonċernaw l-użu mhux permess ta’ isem protett fi Stat Membru li ma jkunx l-Istat Membru ta’ produzzjoni. Il-kwistjoni tixħet f’dubju l-adegwatezza tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-artikoli 35 u 36 tar-Regolament (KE) Nru 882/2004 dwar korpi ta’ komunikazzjoni u kooperazzjoni u assistenza fuq talba. 26. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma jwettqux kontrolli mmirati lejn is-sejbien u t-trażżin ta’ każijiet ta’ prattiki mhux permessi fuq bażi regolari. Dawn normalment iwettqu kontrolli mmirati lejn is-sejbien u t-trażżin ta’ prattiki mhux permessi dwar prodotti DPO u IĠP biss sabiex jindirizzaw denunzji jew bħala parti sekondarja ta’ kontrolli ta’ iġjene u sigurtà marbuta mal-oġġetti tal-ikel. Meta jsiru dawn il-kontrolli, iż-żjarat lill-Istati Membri u l-istħarriġ onlajn wrew differenza fil-kopertura ta’ prodotti DPO u IĠP minn pajjiżi oħra. F’għadd ta’ Stati Membri, il-kontrolli jeskludu dawn il-prodotti u prodotti nazzjonali biss huma koperti. 27. Il-kaxxa li ġejja tipprovdi eżempji ta’ prattiki mhux permessi li nstabu minn Stati Membri meta kienu qed iwettqu l-kontrolli tagħhom marbuta mas-sigurtà fl-ikel jew wara sospensjoni jew denunzja u turi r-riskju għoli ta’ prattiki mhux permessi li ma nsabux minħabba n-nuqqas ta’ kontrolli regolari. KAXXA 2 EŻEMPJI TA’ PRATTIKI MHUX PERMESSI LI NSTABU MINN AWTORITAJIET NAZZJONALI L-awtoritajiet Franċiżi sabu li biċċier kien biegħ laħam tal-ħaruf lil restoranti billi fil-fatturi tiegħu wera isem ta’ prodott protett bħala IĠP filwaqt li l-laħam li kkonsenja ma ppermettilux li juża dan l-isem. B’konsegwenza ta’ dan, ir-restoranti għamlu referenza mhux iġġustifikata għall-isem protett fil-menus tagħhom. Kampjuni li ttieħdu mill-awtoritajiet tal-Bavarja fi ħwienet li jbigħu tip speċifiku ta’ ġobon bħala DPO, urew għadd ta’ każijiet ta’ użu mhux permess ta’ dan l-isem. Il-biċċa l-kbira tal-ġobnijiet ikkonċernati ma oriġinawx miż-żona ġeografika identifikata u f’każ minnhom il-ħalib tal-baqra kien intuża minflok il-ħalib tal-nagħġa kif previst mill-ispeċifikazzjoni tal-prodott. Iż-żebbuġ tal-mejda kien qed jiġi kummerċjalizzat minn kumpanija ta’ pproċessar u imballaġġ li illegali ta’ isem protett bħala DPO. Id-dokumentazzjoni eżaminata mill-awtoritajiet Taljani wriet li ż-żebbuġ ippakkjat minn din il-kumpanija ma kienx mill-varjetà mitluba mill-ispeċifikazzjoni tal-prodott. Waqt kontroll li twettaq mill-awtoritajiet Griegi f’supermarket, l-isem ta’ ġobon ta’ DPO instab fuq is-sinjal tal-friġġ tal-wiri. L-istess isem deher fuq it-tikketta tal-użin għall-prodott u fuq ir-riċevuta tax-xiri. Is-supermarket ma messux għamel tikketta tal-ġobon billi uża l-isem protett minħabba li l-produttur ma kienx akkreditat u għaldaqstant mhux soġġett għall-kontrolli tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott. JEŻISTU DGĦUFIJIET FIS-SORVELJANZA TAL-KUMMISSJONI TAL-KONTROLLI TAL-ISTATI MEMBRI MARBUTA MAL-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 28. Sorveljanza adegwata tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri għandha tinkludi l-verifika tal-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri u r-reviżjoni u tar-rappurtar dwar l-attivitajiet tagħhom ta’ kontroll fuq bażi regolari. NUQQAS TA’ VERIFIKI MILL-KUMMISSJONI TAL-KONTROLLI TAL-ISTATI MEMBRI MARBUTA MAL-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 29. Ir-Regolament ma jinkludix dispożizzjonijiet speċifiċi dwar is-sorveljanza tal-Kummissjoni ta’ kontrolli marbuta mal-iskema GI. Issir referenza għal sorveljanza, madankollu, fl-Artikolu 45 tar-Regolament (KE) Nru 882/2004, li jeħtieġ verifiki ġenerali u speċifiċi tal-kontrolli uffiċjali tal-Istati Membri mill-esperti tal-Kummissjoni. Filwaqt li l-Uffiċċju tal-Ikel u l-Veterinarju (FVO) tad-DĠ SANCO normalment iwettaq verifiki tal-kontrolli uffiċjali tal-Istati Membri, dan ma jiħux responsabbiltà esklussiva għal verifiki tal-iskema GI. Huwa jikkunsidra li l-leġiżlazzjoni tirreferi għall-"esperti tal-Kummissjoni" u għalhekk, m’hemm xejn x’jissuġġerixxi li l-prestazzjoni tal-kontrolli tal-Komunità hija limitata għall-attivitajiet tal-FVO, u lanqas li l-FVO għandu responsabbiltà esklussiva biex iwettaq il-verifiki f’dan il-qasam. 30. Il-Qorti tinnota li s’issa l-verifiki għadhom ma twettqux. Il-FVO spjega li dawn ma twettqux minħabba r-riżorsi limitati tiegħu u l-prijoritizzazzjoni tiegħu ta’ riskji rigward is-sigurtà fl-ikel, is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-benessri tal-annimali. Għaldaqstant, il-Kummissjoni bħalissa mhux qed tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tal-iskema GI fl-Istati Membri. IR-RAPPURTAR TAL-ISTATI MEMBRI DWAR IL-KONTROLLI TAGĦHOM DWAR L-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI MHUWIEX KOMPLUT 31. Ir-rappurtar tal-Istati Membri dwar kontrolli marbuta mal-iskema GI jifforma parti mir-rappurtar taħt l-Artikoli 41 u 44 tar-Regolament (KE) Nru 882/2004, li jitlob il-MANCPs u r-rapporti annwali dwar l-implimentazzjoni tagħhom. Id-DĠ AGRI wettaq analiżi ta’ MANCPs u rapporti annwali għall-ewwel darba fl-2009. Din l-analiżi kopriet erba’ Stati Membri u ttrattat l-eżistenza u l-livell ta’ informazzjoni dwar kontrolli u protezzjoni ta’ ismijiet tal-prodotti rreġistrati bħala DPO jew IĠP. L-analiżi tad-DĠ AGRI wriet biċ-ċar, nuqqas ta’ tagħrif dwar dawn il-kontrolli, li jew kien nieqes jew mhux komplut. 32. It-tagħrif disponibbli fil-Kummissjoni dwar is-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri huwa għaldaqstant limitat ħafna. Skont dan it-tagħrif mhuwiex possibbli għall-Kummissjoni li tikseb stampa ċara dwar liema awtoritajiet iwettqu kontrolli f’kull Stat Membru u x’inhuma r-riżultati ta’ dawn il-kontrolli. HEMM POTENZJAL LI JIĠU ATTIRATI AKTAR PRODUTTURI, IŻDA DAN HUWA AFFETTWAT MINN PROĊEDURI TWAL U NUQQAS TA’ GĦARFIEN JEŻISTI POTENZJAL LI JIĠU ATTIRATI AKTAR PRODUTTURI BIEX JINGĦAQDU MAL-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 33. Il-punt sa fejn l-iskema GI tirnexxi jiddependi fuq il-kapaċità tagħha biex tattira l-produtturi. It-tweġibiet għall-istħarriġ onlajn juru li nofs l-awtoritajiet tal-Istati Membri jivvalutaw il-parteċipazzjoni f’pajjiżhom bħala "baxxa" jew "baxxa ħafna" wara li jikkunsidraw il-potenzjal ta’ prodotti li se jiġu rreġistrati f’pajjiżhom għall-valutazzjoni tagħhom [24]. Ir-raġunijiet ewlenin previsti għall-parteċipazzjoni "baxxa" jew "baxxa ħafna" huma: a) "L-operaturi jqisu li l-proċeduri għall-applikazzjoni jieħdu wisq ħin"; b) "Nuqqas ta’ tradizzjoni fl-Istat Membru kkonċernat għall-iskema GI"; c) "Nuqqas ta’ għarfien tal-konsumaturi tal-eżistenza tal-iskema GI"; d) "Nuqqas ta’ għarfien tal-konsumaturi dwar l-eżistenza tal-iskema GI". 34. Il-firxa ta’ ismijiet irreġistrati fl-Istati Membri fl-aħħar tal-2010, murija fil-Grafika 2, tikkonferma l-valutazzjoni li saret minn ċerti Stati Membri li l-parteċipazzjoni fil-pajjiż tagħhom hija baxxa/baxxa ħafna. 35. Il-grafika turi konċentrazzjoni tal-ismijiet ta’ prodotti rreġistrati f’għadd limitat ta’ Stati Membri: 77 % tal-ismijiet ta’ prodotti rreġistrati joriġinaw minn ħames Stati Membri biss, filwaqt li f’14-il Stat Membru kienu ġew irreġistrati inqas minn ħames ismijiet ta’ prodotti sal-aħħar tal-2010, inklużi sitt Stati Membri fejn ebda isem ta’ prodott ma kien ġie rreġistrat [25]. Din il-firxa mhux ugwali tindika differenza ċara fl-attrattività tal-Iskema GI fost produtturi fl-Istati Membri. Spjegazzjoni probabbli għal din is-sitwazzjoni hija li wħud mill-Istati Membri, bħal Franza, l-Italja, jew Spanja kellhom skemi nazzjonali simili qabel l-introduzzjoni tal-iskema tal-UE u għaldaqstant il-produtturi f’dawn il-pajjiżi għandhom aktar esperjenza u għarfien u interess aħjar fl-iskema. GRAFIKA 2 ISMIJIET TA’ PRODOTTI RREĠISTRATI BĦALA DPO U IĠP GĦAL KULL STAT MEMBRU [26] +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ AGRI. PROĊEDURI TA’ REĠISTRAZZJONI TWAL JISKORAĠĠIXXU APPLIKANTI POTENZJALI 36. Waħda mir-raġunijiet previsti għall-parteċipazzjoni baxxa/baxxa ħafna tal-iskema GI hi li l-operaturi jqisu li l-proċeduri għall-applikazzjoni jieħdu wisq ħin. Għaldaqstant, il-Qorti eżaminat il-proċedura u l-ħin li ttieħed għaliha. Il-Grafika 3 tippreżenta l-istadji differenti tal-proċedura. GRAFIKA 3 PROĊEDURA TA’ REĠISTRAZZJONI +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ AGRI. 37. Il-Qorti sabet li kemm l-iskrutinju fil-livell nazzjonali u tal-Kummissjoni jieħdu fit-tul, dan tal-aħħar jieħu bejn wieħed u ieħor erba’ snin [27]. Ir-raġunijiet ewlenin għal dawn il-proċeduri li jieħdu fit-tul misjuba mill-Qorti kienu skrutinju nazzjonali metikoluż, applikazzjonijiet mhux kompluti ppreżentati mill-gruppi ta’ applikanti u l-ħin meħtieġ mill-awtoritajiet nazzjonali biex jipprovdu informazzjoni addizzjonali dwar id-dokument uniku skont it-talba tad-DĠ AGRI. Hija indirizzat l-aħħar kwistjoni billi għamlet żewġ abbozzi ta’ gwida disponibbli fl-2010, wieħed li jittratta l-elementi ewlenin li se jiġu ċċekkjati mill-awtoritajiet nazzjonali, u ieħor għall-applikanti li jipprovdu dettalji dwar il-finalizzazzjoni tad-dokument uniku. L-impatt ta’ dawn il-linji gwida dwar it-tul tal-iskrutinju jista’ jiġi vvalutat biss fil-futur. IL-KEJL DISPONIBBLI HUWA MARBUT BISS INDIRETTAMENT MAL-ATTRATTIVITÀ 38. L-istrument primarju disponibbli biex jipprovdi appoġġ finanzjarju lill-parteċipanti fl-iskema GI huwa l-kejl Nru 123 tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) — Il-parteċipazzjoni tal-bdiewa fl-iskemi tal-kwalità tal-ikel. Dan il-kejl jindirizza l-ispejjeż imġarrba mill-bdiewa għall-parteċipazzjoni tagħhom fl-iskemi ta’ kwalità tal-ikel tal-UE jew dawk nazzjonali [28]. L-għajnuna hija disponibbli għal prodotti maħsuba għall-konsum uman u l-ammont massimu tagħha huwa EUR 3000 għal kull azjenda (għal perjodu massimu ta’ ħames snin). Madankollu, il-kejl huwa użat biss minn 16-il Stat Membru. Barra minn dan, huwa ma jindirizzax in-nuqqas ta’ għarfien tal-produtturi tal-iskema GI, li fl-opinjoni tal-awtoritajiet nazzjonali huwa raġuni oħra ewlenija għall-parteċipazzjoni baxxa ħafna/baxxa tagħha fl-iskemi (ara l-paragrafu 33) [29]. Din il-kwistjoni tal-aħħar tiġi eżaminata fil-parti li jmiss ta’ dan ir-Rapport Speċjali li jittratta l-għarfien tal-konsumatur dwar l-iskema GI. IR-RIKONOXXIMENT TAL-KONSUMATUR DWAR L-ISKEMI TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI HUWA BAXX U X’AKTARX DAN MHUX SE JIŻDIED BL-GĦAŻLIET UŻATI IR-RIKONOXXIMENT TAL-KONSUMATUR DWAR L-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI HUWA BAXX 39. Kienet saret referenza għall-għarfien tal-konsumatur dwar l-iskema GI fi studju reċenti li twettaq f’isem il-Kummissjoni [30]. Dan l-istudju inkluda analiżi ta’ stħarriġ dwar l-għarfien tas-simboli DPO u IĠP. Paġna waħda biż-żewġ simboli u tliet simboli oħra ta’ ikel internazzjonali intweriet lill-konsumaturi li kienu qed jipparteċipaw [31]. L-istħarriġ inkluda t-tweġibiet tas-16718 li wieġbu u wrew li r-rikonoxximent tas-simboli għad-DPO u l-IĠP huwa baxx. 8 % biss irrikonoxxew is-simboli DPO u IĠP. Minbarra l-Greċja, li r-riżultat tagħha jvarja ħafna mill-oħrajn fl-istħarriġ, ir-rata medja ta’ rikonoxximent tal-UE hija biss 5,6 % [32]. Bħala paragun, l-istess stħarriġ identifika r-rata ta’ rikonoxximent bħala 16 % għal-logo organiku u 22 % għal dak tal-fairtrade (kummerċ ġust). Id-dettalji huma murija fil-Grafika 4: GRAFIKA 4 RIKONOXXIMENT TAL-LOGO TAD-DPO U TAL-IĠP GĦAL KULL STAT MEMBRU [33] +++++ TIFF +++++ Sors: London Economics. 40. L-istħarriġ kompla juri li hemm nuqqas ta’ għarfien dwar it-tifsira tal-iskema. Minn dawk li rrikonoxxew il-logos, nofshom biss setgħu jidentifikaw li dawn jimplikaw li l-prodott ġie prodott f’żona ġeografika partikolari. L-GĦAŻLIET UŻATI X’AKTARX LI MA JŻIDUX L-GĦARFIEN TAL-ISKEMA TAL-INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 41. Diversi għażliet huma disponibbli biex iżidu l-għarfien dwar l-iskema GI, bħall-għoti ta’ għajnuna finanzjarja għal miżuri li jindirizzaw din il-kwistjoni jew il-Kummissjoni li tieħu l-inizjattivi tagħha stess. 42. Il-Qorti eżaminat jekk il-miżuri finanzjarji tal-UE li ġejjin jistgħux jagħmlu l-iskema GI magħrufa aktar [34]: a) Il-miżura Nru 133 tal-FAEŻR — Tagħrif u attivitajiet ta’ promozzjoni; b) Il-miżuri previsti mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3/2008 tas- 17 ta’ Diċembru 2007 dwar azzjonijiet ta’ informazzjoni u promozzjoni għall-prodotti agrikoli fis-suq intern u fil-pajjiżi terzi [35]. IL-MIŻURA NRU 133 TINTUŻA SA ĊERTU LIVELL LIMITAT MILL-GRUPPI TAL-PRODUTTURI 43. Il-miżura Nru 133 tal-FAEŻR tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-gruppi ta’ produtturi biex jinfurmaw lill-konsumaturi u jippromwovu prodotti li jappartjenu lill-iskemi ta’ kwalità tal-ikel tal-UE jew dawk nazzjonali. L-attivitajiet eliġibbli għal appoġġ taħt il-miżura Nru 133 iridu jitfasslu biex iħeġġu l-konsumaturi jixtru l-prodott agrikolu u l-oġġetti tal-ikel koperti mill-iskemi tal-kwalità tal-ikel. Dawn iridu jiġbdu l-attenzjoni għall-karatteristiċi jew vantaġġi speċifiċi tal-prodott ikkonċernat, id-dispożizzjonijiet legali u b’hekk jagħmlu aktar enfasi fuq il-prodott innifsu milli fuq l-iskema GI. L-għajnuna taħt din il-miżura hija disponibbli għal 70 % tal-ispiża eliġibbli tal-azzjoni u hi limitata għall-attivitajiet li għandhom fil-mira s-suq intern. 44. Id-data, li kieku tippermetti li titfassal konklużjoni ċara dwar il-livell ta’ suċċess tal-miżura Nru 133 dwar l-iskema GI u partikolarment aktar dwar jekk din żididx l-għarfien tal-konsumatur dwarha, ma setgħetx tiġi pprovduta mid-DĠ AGRI. Minħabba l-eżistenza ta’ għadd ta’ fatturi eżoġeni li jaffettwaw din il-kwistjoni jista’ jkun li t-twettiq ta’ din l-analiżi saħansitra ma jkunx fattibbli. Madankollu, il-livell tal-adozzjoni tal-miżura mill-Istati Membri u l-użu tal-fondi disponibbli jirriflettu l-attrazzjoni tagħha lejn il-gruppi ta’ produtturi u jindikaw l-adegwatezza tagħha bħala għażla biex jiżdied l-għarfien tal-konsumatur. 45. Fl-aħħar tal-2010, il-miżura Nru 133 kienet inkluża fil-Programm ta’ Żvilupp Rurali (PŻR) tal-2007–13 ta’ 14-il Stat Membru b’ammont totali ta’ EUR 206 miljun. Dan l-ammont, li jkopri skemi differenti tal-kwalità tal-ikel, jinkludi l-iskema GI, il-biedja organika u l-iskemi nazzjonali tal-kwalità tal-ikel, huwa ta’ 0,6 % tal-ammont totali taħt l-Assi 1 tal-pjanijiet finanzjarji tal-Istati Membri (EUR 32362 miljun). Id-dettalji għal kull Stat Membru huma ppreżentati fil-Grafika 5. 46. Bl-eċċezzjoni tar-Renju Unit, it-13-il Stat Membru li ma inkludewx il-miżura Nru 133 fil-PŻR tagħhom ma kellhomx jew kellhom biss numru żgħir ta’ ismijiet ta’ prodotti rreġistrati bħala DPO jew IĠP (ara l-Grafika 2). Raġuni ovvja fir-rigward tal-iskema GI hi li f’dawn l-Istati Membri m’hemmx jew hemm ftit biss gruppi ta’ produtturi li jagħmlu kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tad-DPO jew tal-IĠP li jistgħu japplikaw għal kofinanzjament taħt il-miżura Nru 133. GRAFIKA 5 IMPENJI TAĦT IL-MIŻURA NRU 133 +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ AGRI. 47. In-nefqa kumulattiva ddikjarata (l-użu minn gruppi ta’ produtturi) għall-iskemi kollha eliġibbli ta’ kwalità sal-aħħar tal-2010 tammonta għal EUR 16,2 miljun u tirrappreżenta 7,8 % tal-ammont totali fil-pjanijiet finanzjarji tal-Istati Membri għall-perjodu ta’ programmar tal-2007–13. Skont it-tagħrif ipprovdut fl-istħarriġ onlajn dwar in-nefqa għall-iskema GI fil-perjodu ta’ programmar preċedenti, il-Qorti tistma li l-ammont totali li se jintefaq għall-iskema GI tal-UE fil-perjodu ta’ programmar kurrenti se jkun ta’ madwar EUR 2 miljun (medja ta’ EUR 0,3 miljun fis-sena). IL-PROGRAMMI TA’ PROMOZZJONI KELLHOM IMPATT LIMITAT FUQ L-GĦARFIEN TAL-ISKEMA TAL-INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 48. Il-programmi ta’ promozzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 3/2008 normalment jingħataw bidu permezz ta’ organizzazzjonijiet tal-kummerċ jew interkummerċjali biex ifasslu kampanji ta’ informazzjoni li jimmiraw lejn il-produtturi u l-proċessuri u jeħtieġ li jiġu approvati mid-DĠ AGRI. Fir-rigward tal-iskema GI, huma għandhom jiffokaw fuq il-karatteristiċi tagħha u jindirizzaw l-għarfien fost il-gruppi ta’ mira, inklużi l-konsumaturi u l-produtturi. 49. Fir-rigward tad-disponibbiltà ta’ data li, kieku, tippermetti li titfassal konklużjoni ċara dwar is-suċċess (jew le) tal-programmi ta’ promozzjoni dwar l-iskema GI u partikolarment aktar dwar jekk dawn żidux l-għarfien dwarha, l-istess limitazzjoni tapplika għall-miżura Nru 133 (ara l-paragrafu 44). Madankollu, l-użu li sar mill-organizzazzjonijiet tal-kummerċ tal-miżura ta’ promozzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 3/2008 huwa indikatur għall-adegwatezza tagħha għall-promozzjoni tal-iskema GI u biex jiġi indirizzat l-għarfien tal-iskema GI. 50. Fil-perjodu tal-2005–09, id-DĠ AGRI approva 25 programm relatat mal-prodotti tad-DPO u tal-IĠP bl-impenji u nefqa akkumulata li ġejjin, iddikjarati sal-aħħar ta’ Settembru 2010: TABELLA 2: L-IMPENJI U N-NEFQA TAĦT PROGRAMMI TA’ PROMOZZJONI Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ AGRI. Stat Membru | Numru ta’ programmi | Ammonti impenjati f’EUR miljun | Nefqa ddikjarata f’EUR miljun euro | l-Italja | 12 | 11,7 | 7,8 | il-Greċja | 5 | 6,2 | 3,3 | Franza | 2 | 4,8 | 4,2 | Spanja | 2 | 3,6 | 2,8 | l-Italja – il-Portugall | 1 | 1,8 | 1,3 | il-Polonja | 1 | 0,8 | 0,7 | il-Portugall | 1 | 0,5 | 0,0 | il-Ġermanja | 1 | 0,4 | 0,4 | TOTAL | 25 | 29,7 | 20,6 | 51. It-Tabella 2 turi li l-parteċipazzjoni fil-perjodu eżaminat kienet relattivament baxxa, b’25 programm (medja ta’ ħamsa fis-sena) u nefqa totali li tammonta għal madwar EUR 21 miljun sal-aħħar ta’ Settembru 2010 (medja ta’ madwar EUR 4 miljuni ta’ kofinanzjament tal-UE fis-sena) [36]. 52. Waħda mir-raġunijiet għall-għadd baxx ta’ programmi li saru hija li l-programmi ta’ promozzjoni għal prodotti b’valur ekonomiku baxx normalment ma jistgħux jissodisfaw il-kundizzjoni meħtieġa ta’ proporzjon tal-kost/benefiċċju adegwat imsemmi fl-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 501/2008 tal- 5 ta’ Ġunju 2008 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3/2008 [37]. Għaldaqstant, il-programmi ta’ promozzjoni approvati huma l-biċċa l-kbira dawk ippreżentati minn organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw prodotti b’valur ekonomiku għoli. 53. It-12-il programm dwar is-suq intern tal-UE kkonċentraw fuq ftit Stati Membri, b’mod partikolari l-Ġermanja, Franza u l-Italja. Ir-raġuni ovvja hija li l-organizzazzjonijiet tal-kummerċ jimmiraw lejn l-akbar swieq bil-kampanji tagħhom. Konsegwentement, l-għarfien huwa indirizzat biss fi ftit Stati Membri. 54. Għall-applikazzjonijiet li ġejjin minn Stati Membri bl-ogħla numru ta’ programmi ta’ promozzjoni tad-DPO u tal-IĠP approvati, il-Qorti nnotat fokus b’saħħtu fuq il-promozzjoni fil-pajjiżi terzi [38]. Bi tweġiba għall-mistoqsija dwar is-suċċess ta’ din il-miżura ta’ promozzjoni, id-DĠ AGRI pprovda serje ta’ studji ta’ evalwazzjoni, marbuta mal-promozzjoni fil-pajjiżi terzi [39]. Dawn l-istudji jindikaw għarfien baxx fi kważi l-pajjiżi koperti kollha. Uħud mill-istudji jiġbdu l-attenzjoni dwar l-effett limitat ħafna ta’ kampanji tal-UE fil-pajjiżi terzi (ara l-Kaxxa 3). IL-KUMMISSJONI TIEĦU AZZJONIJIET LIMITATI MIN-NAĦA TAGĦHA BIEX TIPPROMWOVI SPEĊIFIKAMENT L-ISKEMA TA’ INDIKAZZJONIJIET ĠEOGRAFIĊI 55. Il-Kummissjoni ta’ spiss tieħu inizjattivi biex tirreklama l-PAK, eż. billi tipparteċipa fil-fieri jew torganizza seminars. L-iskema GI hija parti minn dawn l-inizjattivi, iżda m’hemmx enfasi speċifika dwarha u lanqas ma kien hemm kampanja ta’ promozzjoni u tagħrif esklussivament għall-iskema f’dawn l-aħħar ftit snin [40]. Meta ġew mistoqsija fi stħarriġ onlajn għal aktar kummenti dwar l-iskema GI, ħames Stati Membri saħqu fuq il-ħtieġa għal aktar promozzjoni tagħha. KAXXA 3 KWOTAZZJONIJIET DWAR L-EFFETT LIMITAT TA’ PROGRAMMI TA’ PROMOZZJONI … il-kampanji ta’ promozzjoni Ewropej kważi ma kellhom l-ebda effett dwar l-għarfien tad-denominazzjonijiet u l-logos Ewropej… Anki l-professjonisti rari jirrikonoxxu l-logos meta dawn jiġu intervistati matul l-istħarriġ... Il-programmi, fil-maġġoranza tagħhom, naqsu milli jiżviluppaw fl-Isvizzera u n-Norveġja… l-għarfien tad-denominazzjonijiet u l-logos assoċjati Ewropej (l-Isvizzera u n-Norveġja); Il-kampanji ma jilħqux massa kritika biżżejjed biex jiksbu l-effetti fuq perjodu ta’ żmien twil (l-Istati Uniti tal-Amerika u l-Kanada). KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 56. L-iskema GI hi maħsuba biex tipproteġi ismijiet ta’ prodotti rreġistrati. Barra minn dan, din għandha l-għan li tikkontribwixxi lejn żieda fil-kompetittività tal-agrikoltura tal-UE fis-sens li l-potenzjal ekonomiku tal-prodotti DPO u IĠM ikun jista’ jkun ta’ ġid għall-ekonomija rurali. Il-punt sa fejn l-iskema GI għandha dan l-impatt jiddependi ħafna fuq il-qafas imfassal, il-ġestjoni tagħha mill-Kummissjoni u l-implimentazzjoni tagħha mill-Istati Membri. 57. Il-konklużjoni ġenerali tal-Qorti hi li teħtieġ kjarifika dwar għadd ta’ kwistjonijiet dwar is-sistema ta’ kontroll marbuta mal-iskema GI u li hemm nuqqas ta’ strateġija ċara dwar il-kwistjoni ta’ għarfien kemm dwar il-produtturi kif ukoll il-konsumaturi. Aktar konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet dettaljati huma stipulati hawn taħt, li jqisu l-proposta tal-Kummissjoni għal regolament ġdid dwar skemi tal-kwalità tal-prodotti agrikoli ("ir-regolament propost"). 58. Id-dispożizzjonijiet kurrenti ma jistabbilixxux rekwiżiti minimi biex jiġu segwiti mill-awtoritajiet kompetenti u l-korpi ta’ kontroll dwar kontrolli fuq l-ispeċifikazzjonijiet tal-prodott. Fil-preambolu għar-regolament propost, il-Kummissjoni tiddikjara li dan jinkludi referenzi għall-aktar artikoli rilevanti tar-Regolament (KE) Nru 882/2004 biex jgħin lill-Istati Membri japplikaw aħjar id-dispożizzjonijiet ta’ dak ir-regolament. Dawn ir-referenzi xorta ma jipprovdux idea ċara dwar kif għandha tiġi stabbilita s-sistema ta’ kontroll għall-kontrolli tal-Artikolu 11. Barra minn dan, ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 jiffoka fuq aspetti ta’ kontroll li huma speċifiċi għas-sigurtà tal-għalf u l-ikel, is-saħħa u l-benessri tal-annimali, li huma ta’ relevanza limitata għall-kontrolli tal-Artikolu 11. IR-RAKKOMANDAZZJONI 1 Id-dispożizzjonijiet legali dwar l-iskema GI għandhom jistabbilixxu rekwiżiti minimi għall-kontrolli tal-Artikolu 11. Dawn għandhom jindirizzaw kwistjonijiet bħall-kopertura minima tal-kontrolli, il-frekwenza tagħhom, il-metodoloġija għall-għażla tagħhom u l-partiti involuti fl-istadji differenti tal-produzzjoni u d-distribuzzjoni soġġetti għall-kontroll. Il-possibbiltà tat-twaqqif ta’ gruppi ta’ ħidma tista’ tiġi kkunsidrata f’dan il-kuntest biex tiffaċilita l-qsim tal-aqwa prattiki. 59. Ir-Regolament ma jindirizzax il-kwistjonijiet tal-karattru u n-natura obbligatorji ta’ kontrolli li se jitwettqu mill-Istati Membri sabiex jiġu evitati u jinstabu prattiki mhux permessi. B’riżultat ta’ dan, il-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet nazzjonali ma jwettqux kontrolli regolari mmirati lejn is-sejbien u t-trażżin ta’ każijiet ta’ dawn il-prattiki. Fir-regolament propost, il-Kummissjoni tistipula li l-Istati Membri jridu jieħdu l-passi amministrattivi u ġudizzjarji xierqa biex jindirizzaw prattiki mhux permessi u li l-kontrolli marbuta ma’ din il-kwistjoni jagħmlu parti mill-kontrolli uffiċjali tal-Istati Membri tal-iskemi ta’ kwalità. Mhumiex ipprovduti dettalji addizzjonali dwar is-sistema ta’ kontroll li se tintuża għal dawn il-kontrolli; issir referenza mill-ġdid għar-Regolament (KE) Nru 882/2004, li madankollu huwa soġġett għall-istess limitazzjonijiet bħal dawk deskritti għall-kontrolli tal-Artikolu 11. IR-RAKKOMANDAZZJONI 2 Regoli ċari dwar sistema ta’ kontroll li tipprevedi kontrolli regolari li jimmiraw lejn is-sejbien u t-trażżin ta’ prattiki mhux permessi għandhom jiġu stabbiliti fid-dispożizzjonijiet legali dwar l-iskema GI. Dawn għandhom ikunu kkomplementati minn sistema ta’ għajnuna reċiproka adegwata għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-awtoritajiet nazzjonali li qegħdin jieħdu ħsieb l-iskema GI. 60. Il-Kummissjoni bħalissa ma tissorveljax mill-qrib l-implimentazzjoni tal-iskema GI fl-Istati Membri. Ebda verifika dwar l-iskema GI għadha ma twettqet s’issa u reviżjoni sistematika, li bdiet biss reċentement, żvelat tagħrif mhux komplut fir-rappurtar tal-Istati Membri. Din il-kwistjoni tal-aħħar ġiet indirizzata fir-regolament propost, li jipprovdi li l-Istati Membri għandhom jinkludu taqsima separata dwar il-kontrolli marbuta mal-iskemi ta’ kwalità agrikola fil-MANCPs u r-rapporti annwali skont ir-Regolament (KE) Nru 882/2004. Filwaqt li din id-dispożizzjoni hija pass importanti, għadu mhux magħruf jekk kieku din tippermettix lill-Kummissjoni li jkollha t-tagħrif kollu dwar is-sistema ta’ kontroll tal-Istati Membri u l-kontrolli li twettqu. IR-RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-Kummissjoni għandha tinkludi verifiki dwar il-kontrolli tal-Istati Membri tal-iskema GI fil-pjan tagħha ta’ verifiki regolari fl-Istati Membri. 61. Is-suċċess għall-iskema GI jiddependi, fost l-oħrajn, fuq l-użu tagħha mill-produtturi. Jeżisti potenzjal biex jiġu attirati aktar produtturi biex jingħaqdu mal-iskema GI, speċjalment fi Stati Membri fejn hemm parteċipazzjoni baxxa fl-iskema GI. Madankollu, il-miżuri disponibbli mhumiex adegwati biex jinkoraġġixxu lil dawn il-produtturi biex jipparteċipaw. Barra minn dan, proċeduri twal esperjenzati s’issa jiskoraġġixxu l-produtturi milli japplikaw. F’dan il-kuntest, fl-2010, il-Kummissjoni għamlet żewġ abbozzi ta’ gwida disponibbli dwar il-proċedura tal-applikazzjoni u fir-regolament propost naqqset l-iskadenza indikattiva minn tnax għal sitt xhur għall-iskrutinju tagħha tal-applikazzjonijiet. 61. Ir-rikonoxximent tal-konsumatur dwar l-iskema u s-simboli tagħha huwa baxx ħafna. Il-mezzi disponibbli għal promozzjoni u tagħrif dwar l-iskema GI x’aktarx li ma jżiduhx. Huma jintużaw sa ċertu punt limitat biss u mhumiex ibbażati fuq strateġija ċara dwar kif jiżdied l-għarfien dwar l-iskema GI. Diversi miżuri huma disponibbli b’suċċess limitat. IR-RAKKOMANDAZZJONI 4 Il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni tiżviluppa strateġija unifikata li tindirizza n-nuqqas ta’ għarfien dwar l-iskema GI. Il-Kummissjoni għandha tesplora mezzi aktar effettivi dwar il-promozzjoni tal-iskema GI, bħal organizzazzjoni ta’ kampanja fuq l-inizjattiva tagħha. Dan ir-rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Olavi ALA-NISSILÄ, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tal- 20 ta’ Lulju 2011. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] L-iskema GI ġiet stabbilita għall-ewwel darba mir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/92 tal- 14 ta’ Lulju 1992 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjoni tal-oriġini tal-prodotti agrikoli u l-prodotti tal-ikel (ĠU L 208, 24.7.1992, p. 1). [2] ĠU L 93, 31.3.2006, p. 12. [3] L-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament. [4] L-Artikolu 2(1)(b) tar-Regolament. [5] Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali tal-Kummissjoni: Ir-Rapport ta’ Attività Annwali 2010, it-Tabella 1.2, p. 6. [6] AND International: "Valeur de la production agricole sous AOP et IGP (Il-valur tal-produzzjoni agrikola taħt id-DPO u l-IĠP") — Rapport finali (Awwissu 2009). [7] Il-Bullettin tad-DĠ AGRI dwar prodotti agrikoli DPO u IĠP (2010). [8] London Economics: "Evaluation of the CAP policy on the protected designations of origin (PDO) and protected geographical indications (PGI)" (2008). (Evalwazzjoni tal-politika tal-PAK dwar in-nominazzjonijiet protetti ta’ oriġini (DPO) u indikazzjonijiet ġeografiċi protetti (IĠP) (2008)). [9] Il-premessa 2 tal-preambolu tar-Regolament. [10] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ewropew Soċjali u Ekonomiku u l-Kumitat tar-Reġjuni — "Il-PAK lejn l-2020: Nindirizzaw l-isfidi tal-futur fl-ambitu tal-ikel, tar-riżorsi naturali u dak territorjali", COM(2010) 672 finali tat- 18 ta’ Novembru 2010. [11] L-ispeċifikazzjoni tal-prodott tikkonċerna aspetti importanti, bħall-isem tal-prodott, id-deskrizzjoni tiegħu, id-definizzjoni taż-żona ġeografika, il-metodu ta’ kif jinkiseb il-prodott u dettalji li juru l-konnessjoni bejn il-prodott u ż-żona ġeografika. [12] Il-Ġermanja, il-Greċja, Spanja, Franza, l-Italja, Ċipru, il-Polonja u l-Portugall. [13] "L-iskrutinju u l-valutazzjoni tal-Istati Membri", "Il-kontrolli tal-Istati Membri" u "Is-sostenn/il-promozzjoni finanzjarja". [14] "Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-iskemi tal-kwalità tal-prodotti agrikoli", COM(2010) 733 finali tal- 10.12.2010. [15] L-istandard Ewropew EN 45011 jispeċifika rekwiżiti ġenerali li għandha tissodisfa parti terza li topera sistema ta’ ċertifikazzjoni ta’ prodott jekk din tiġi rikonoxxuta bħala kompetenti u affidabbli. [16] Diversi forom ta’ prattiki mhux permessi huma msemmija fl-Artikolu 13(1) tar-Regolament. [17] L-Artikolu 10(1) tar-Regolament. "L-Istati Membri għandhom jaħtru l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti responsabbli għall-kontrolli fir-rigward tal-obbligi stabbiliti minn dan ir-Regolament f’konformità mar-Regolament (KE) Nru 882/2004". [18] Ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 29 ta’ April 2004 dwar il-kontrolli uffiċjali mwettqa biex tiġi żgurata l-verifikazzjoni tal-konformità mal-liġi tal-għalf u l-ikel, mas-saħħa tal-annimali u mar-regoli dwar il-welfare [benessri] tal-annimali (ĠU L 191, 28.5.2004, p. 1). [9999] Kontroll tal-livell tad-dħul jikkonċerna produttur li jibda l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodott li ismu huwa protett bħala DPO jew IĠP u jimmira li jikkonferma konformità tal-prodott mal-ispeċifikazzjoni tal-prodott tiegħu. [19] Il-premessa 6 tal-preambolu tar-Regolament. [20] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 607/2009 tal- 14 ta’ Lulju 2009 li jistabbilixxi ċerti regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2008 fir-rigward tad-denominazzjonijiet tal-oriġini u l-indikazzjonijiet ġeografiċi protetti, termini tradizzjonali, it-tikkettar u l-preżentazzjoni ta’ ċerti prodotti fis-settur tal-inbid (ĠU L 193, 24.7.2009, p. 60). [21] It-Titolu V tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 tat- 28 ta’ Ġunju 2007 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi (ĠU L 189, 20.7.2007, p. 1). [22] "Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal- 25 ta’ Marzu 2010 dwar il-Politika dwar il-kwalità tal-prodotti agrikoli: liema strateġija għandna nsegwu?" (ĠU C 4 E, 7.1.2011, p. 25). [23] In-nota interpretattiva Nru 2009–01. [24] Il-Belġju, id-Danimarka, il-Ġermanja, l-Estonja, l-Irlanda, il-Litwanja, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, l-Awstrija, is-Slovakkja, il-Finlandja, l-Isvezja. [25] Il-Bulgarija, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, ir-Rumanija. [26] Żewġ pajjiżi terzi (il-Kolombja u ċ-Ċina) kellhom prodott kull wieħed irreġistrat fl-aħħar tal-2010. [27] Il-ħin medju meħtieġ bejn meta tasal l-applikazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-isem tal-prodott kien ta’ 47 xhar għal ismijiet irreġistrati fl-2008 u 46 xahar għal ismijiet irreġistrati fl-2009. L-applikazzjonijiet tal-emenda kienu esklużi mill-kalkoli. [28] L-Artikolu 20(c)(ii) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal- 20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2005, p. 1). [29] Fl-aħħar tal-2010, il-kejl Nru 132 kien inkluż fil-programmi ta’ żvilupp rurali tal-2007–13 ta’ 16-il Stat Membru b’ammont totali allokat ta’ EUR 294 miljun. In-nefqa akkumulata ddikjarata (l-użu mill-bdiewa) għall-iskemi kollha ta’ kwalità eliġibbli sal-aħħar tal-2010 tammonta għal EUR 18,6 miljun. [30] London Economics: "Evaluation of the CAP policy on the protected designations of origin (PDO) and protected geographical indications (PGI)" (2008). (Evalwazzjoni tal-politika tal-PAK dwar id-denominazzjonijiet protetti ta’ oriġini (DPO) u indikazzjonijiet ġeografiċi protetti (IĠP) (2008)). [31] L-istħarriġ kopra kampjun rappreżentattiv f’kull Stat Membru u ġie indirizzat lix-xerrej ewlieni tal-familja li ġie intervistat. [32] Spjegazzjoni pprovduta minn London Economics għar-rata għolja ta’ rikonoxximent fil-Greċja hi l-fatt li r-reġistrazzjoni tal-isem tal-prodott "Feta" bħala DPO u l-każijiet relatati tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja (Kawżi magħquda C-465/02 u C-466/02 għall-irtirar tar-reġistrazzjoni) kellha kopertura kbira fl-istampa Griega. [33] L-istħarriġ fir-Renju Unit ma inkludiex l-Irlanda ta’ Fuq. [34] Miżuri ta’ informazzjoni previsti mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 814/2000 tas- 17 ta’ April 2000 dwar miżuri ta’ tagħrif li għandhom x’jaqsmu mal-politika komuni agrikola [politika agrikola komuni] (ĠU L 100, 20.4.2000, p. 7) huma meqjusa li għandhom ftit relevanza minħabba l-ammonti baxxi tan-nefqa marbuta mal-iskema GI. [35] ĠU L 3, 5.1.2008, P. 1. [36] 27 programm ieħor marbuta mad-DPO u mal-IĠP ġew irrifjutati fl-istess perjodu. [37] ĠU L 147, 6.6.2008, p. 3. [38] Sebgħa minn 12-il programm Taljan, erbgħa minn ħames programmi Griegi. [39] Euréval wettaq serje ta’ studji ta’ evalwazzjoni ta’ miżuri ta’ promozzjoni fil-pajjiżi terzi, jiġifieri fl-Isvizzera u n-Norveġja, iċ-Ċina, l-Indja u l-Asja tax-Xlokk, ir-Russja, il-Ġappun u kif ukoll l-Istati Uniti tal-Amerika u l-Kanada. [40] Fil-passat, kien hemm biss programm wieħed ta’ tagħrif u promozzjoni li ngħata bidu u ġie ffinanzjat 100 % mid-DĠ AGRI. Il-programm European Authentic Tastes (EAT) — (Togħmiet Ewropej Awtentiċi) kien programm ta’ tliet snin (2004–07) b’baġit ta’ EUR 6 miljun. Il-mira tiegħu kienet li jinforma l-pubbliku tal-Amerika ta’ Fuq u dak Asjatiku dwar l-iskemi ta’ kwalità tal-UE inkluża l-iskema GI. --------------------------------------------------