MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 68/52

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Is-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali tal-Komunità — Valutazzjoni finali”

COM(2011) 531 finali

2012/C 68/10

Relatur: is-Sur CHIRIACO

Nhar il-31 ta’ Awwissu 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Is-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali tal-Komunità – VALUTAZZJONI FINALI

COM(2011) 531 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-21 ta’ Diċembru 2011.

Matul l-477 sessjoni plenarja tiegħu li saret fit-18 u d-19 ta’ Jannar 2012 (seduta tat-18 ta’ Jannar 2012), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'174 vot favur, 4 voti kontra u 8 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni li beħsiebha tipprovdi valutazzjoni tas-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali tal-Komunità (EAP). Il-Kummissjoni tqis li l-programm kien wieħed utli peress li pprovda kuntest globali għall-politika ambjentali Ewropea. Il-KESE ma jaqbilx għalkollox ma’ din il-konklużjoni. Għad li jirrappreżenta kontribut importanti għall-iżvilupp tal-politiki, is-Sitt EAP kellu impatt limitat fuq l-adozzjoni ta’ strumenti speċifiċi. Minkejja d-diffikultajiet fil-ġbir tal-informazzjoni għall-analiżi dwar l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet miġburin fil-programm, wieħed jista' jinnota dewmien konsiderevoli fl-adozzjoni tal-istrumenti leġislattivi, diffikultà fl-identifikazzjoni ta’ objettivi konkreti u nuqqas ta’ mekkaniżmi ta’ kontroll u monitoraġġ.

1.2 Għaldaqstant, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni ttejjeb l-istrumenti disponibbli, inklużi l-mekkaniżmi ta’ monitoraġġ u valutazzjoni, sabiex tiżgura li l-leġislazzjoni eżistenti tiġi implimentata b'mod effikaċi. Fl-istess waqt, il-KESE jirrakkomanda aktar konsistenza bejn l-inizjattivi leġislattivi u ta’ politika differenti fil-qasam tal-ambjent u integrazzjoni akbar tad-dimensjoni ambjentali fil-qasam tal-politiki settorjali interkonnessi. Bħalma diġà sostna f'opinjoni reċenti (1), il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tkun aktar ċara u konkreta hija u tindirizza l-isfidi ambjentali. B'mod partikolari, jitlobha tiċċara x'tifhem b'“użu effiċjenti tar-riżorsi” u b'“ekonomija ekoloġika” u tispeċifika liema bidliet konkreti qiegħda titlob kemm mill-produtturi kif ukoll mill-konsumaturi f'termini kemm kwantitattivi u kemm kwalitattivi.

1.3 Barra minn hekk, il-KESE jqis li għandha tingħata aktar attenzjoni lid-dimensjoni internazzjonali. Fil-verità, l-isfidi ambjentali għandhom impatt globali li jirrikjedi approċċ imsejjes fuq it-tisħiħ tal-kooperazzjoni multilaterali u strumenti aħjar ta’ governanza globali.

1.4 Fl-aħħar nett, il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni jonqosha viżjoni fit-tul, ma ssemmi xejn dwar il-possibbiltà ta’ programm ta’ azzjoni ġdid u ma tgħidx liema għandu jkun il-valur miżjud tas-Seba' EAP. Il-KESE jqis li dan il-programm għandu jkun konsistenti u komplementari fir-rigward tal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-inizjattivi ewlenin tagħha, għandu jinkludi objettivi u prijoritajiet identifikati b'mod realistiku u abbażi ta’ kunsens politiku wiesa', u għandu jipprevedi wkoll strumenti kapaċi jiżguraw l-effikaċja tal-miżuri proposti.

2. Sommarju tal-Komunikazzjoni

2.1 Il-kuntest politiku

2.1.1 Sa mill-bidu tas-snin 70, il-Programmi ta’ Azzjoni Ambjentali ggwidaw l-iżvilupp tal-politika ambjentali tal-Unjoni Ewropea u s-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali tal-Komunità (EAP) għandu jitqies bħala parti minn proċess kontinwu u li dejjem jinbidel.

2.1.2 Is-Sitt EAP jtenni l-importanza tal-kunċetti tat-tkabbir ekoloġiku u ta’ ekonomija effiċjenti permezz ta’ użu aktar effiċjenti tar-riżorsi u livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, kif ikkonfermaw ukoll l-Istrateġija Ewropa 2020 (2), li tirrappreżenta l-qafas adegwat biex tiġi żgurata l-integrazzjoni tal-objettivi ambjentali fl-aġenda soċjoekonomika ġenerali tal-UE, l-istrateġija l-ġdida maħsuba biex trażżan it-telfien tal-bijodiversità u d-deterjorament tas-servizzi tal-ekosistema fl-UE sal-2020 (3), il-ħidma ta’ tħejjija għall-konferenza Rio+ 20 (4), il-pjan direzzjonali għal ekonomija kompetittiva b'livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-2050 (5), il-White Paper dwar it-trasport (6), il-Komunikazzjonijiet dwar l-Enerġija 2020 (7) u l-Pjan Ewropew għall-Effiċjenza Enerġetika 2011 (8).

2.2 Sejbiet ġenerali

2.2.1 Il-konklużjoni ġenerali tal-Kummissjoni hi li s-Sitt EAP kien utli peress li pprovda kuntest globali għall-politika ambjentali Ewropea u li l-biċċa l-kbira tal-azzjonijiet stabbiliti fil-programm tlestew jew waslu biex jitlestew.

2.2.2 Meta mqabbel mal-programmi ta’ qablu, is-Sitt EAP igawdi aktar leġittimità f'għajnejn il-partijiet interessati, peress li ġie adottat permezz tal-proċedura tal-kodeċiżjoni u dan il-fattur għen isaħħaħ is-sentiment ta’ kondiviżjoni fir-rigward tal-proposti ta’ politika li ġew wara.

2.2.3 Is-seba' strateġiji tematiċi (9) tas-Sitt EAP – l-arja, il-pestiċidi, il-prevenzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart, ir-riżorsi naturali, il-ħamrija, l-ambjent tal-baħar, l-ambjent urban – ġew żviluppati sabiex isaħħu l-integrazzjoni tal-politika u jtejbu l-għarfien bażiku. Minkejja li l-progress miksub ivarja bejn l-oqsma differenti, f'ċerti każijiet it-tfassil tal-istrateġiji għen sabiex tissaħħaħ ir-rieda politika għall-adozzjoni ta’ objettivi u skedi effikaċi u l-implimentazzjoni tagħhom. Madankollu, l-evidenza dwar il-ħila tas-Sitt EAP li jħeġġeġ l-adozzjoni ta’ strumenti ambjentali speċifiċi mhijiex waħda konvinċenti.

2.3 Oqsma prijoritarji

2.3.1 In-natura u l-bijodiversità: is-Sitt EAP stimola l-iżvilupp tal-istrateġiji tematiċi dwar il-protezzjoni tal-ħamrija u l-protezzjoni u l-konservazzjoni tal-ambjent tal-baħar u enfasizza wkoll il-ħtieġa li tinbena bażi ta’ għarfien aktar b'saħħitha, li jitjieb il-finanzjament u li jissaħħu l-attivitajiet attwali. Madankollu, seta' sar aktar progress sabiex jintlaħaq l-objettiv – li tħalla fil-ġenb – li jitrażżan it-tnaqqis tal-bijodiversità sal-2010 li kieku ġie indirizzat bl-attenzjoni politika u l-impenji finanzjarji meħtieġa, kemm mill-UE kif ukoll mill-Istati Membri.

2.3.2 L-ambjent u s-saħħa: is-Sitt EAP wassal għal eżerċizzju utli ta’ analiżi tal-impenji eżistenti u l-azzjonijiet ippjanati u għal iffukar akbar fuq ir-rabiet bejn il-fatturi ambjentali u s-saħħa tal-bniedem. B'mod partikolari, il-programm għamilha possibbli li jitwettqu inizjattivi li għall-bżonn kieku ma kinux jitwettqu, pereżempju fil-qasam tal-ambjent urban, jew li kienu jieħdu aktar fit-tul jew kienu jkunu anqas komprensivi mingħajr l-impetu tal-programm, pereżempju fil-qasam tal-pestiċidi. Min-naħa l-oħra, hemm xi nuqqasijiet fil-leġislazzjoni u jeħtieġ li s-sejbiet tar-riċerka u l-informazzjoni dwar l-impatt tal-kwalità ambjentali fuq is-saħħa jiġu integrati fl-għan strateġiku usa' ta’ titjib tas-saħħa pubblika.

2.3.3 Riżorsi naturali u skart: is-Sitt EAP saħħaħ ir-rabta bejn il-politika dwar l-iskart u l-politika dwar ir-riżorsi u għen sabiex jittejjeb l-immaniġġjar tal-iskart u sabiex nimxu 'l quddiem lejn politika msejsa fuq konsum u produzzjoni sostenibbli. L-użu tar-riżorsi ma għadux jikber bl-istess rata tat-tkabbir ekonomiku. Madankollu, f'termini assoluti l-użu tar-riżorsi għadu qed jiżdied u dan mhuwiex kompatibbli mal-objettiv li tiġi rispettata l-kapaċità tal-ambjent li jiflaħ għall-piż fit-tul. Barra minn hekk, fost l-Istati Membri għad hemm differenzi sostanzjali fil-produttività tar-riżorsi u b'mod ġenerali qed tiżdied id-dipendenza mill-importazzjonijiet.

2.3.4 Tibdil fil-klima: is-Sitt EAP ta kontribut sinifikanti fil-qasam tat-tibdil fil-klima. Minkejja li l-għanijiet stabbiliti għall-inizjattivi tal-komunità internazzjonali baqgħu ma ntlaħqux u minkejja li, b'mod partikolari, l-objettivi kwantifikabbli kienu pjuttost utopiċi u diffiċli biex jintlaħqu, is-Sitt EAP ppermetta li jintlaħqu l-objettivi politiċi fundamentali.

2.3.5 Kwistjonijiet internazzjonali: is-Sitt EAP tenna l-impenji Ewropej dwar l-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet ambjentali fir-relazzjonijiet esterni kollha tal-UE u dwar id-dimensjoni esterna tal-Istrateġija ta’ Żvilupp Sostenibbli tal-UE. Minkejja l-isforz tal-UE biex issaħħaħ il-kooperazzjoni multilaterali u turi l-impenn tagħha lejn il-konvenzjonijiet u ftehimiet internazzjonali, ftit li xejn kien hemm progress lejn governanza globali msaħħa fil-livell ambjentali. L-isfidi ambjentali, li kulma jmur qed jiksbu dimensjoni dejjem aktar globali, jeħtieġu sforz aktar konsistenti u ffukat min-naħa tal-UE, sabiex din tkun tista' taqdi r-rwol tagħha fit-tfassil tal-politika internazzjonali b'mod aktar effikaċi u sabiex tkun tista' tkompli tirsisti għal governanza ambjentali aħjar.

2.4 L-effikaċja tal-approċċi u strumenti strateġiċi

2.4.1 Is-Sitt EAP ħeġġeġ u ppromova bis-sħiħ il-prinċipji u l-istrumenti maħsuba għat-titjib tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet, b'mod partikolari l-valutazzjonijiet tal-impatt integrati u użu akbar ta’ strumenti bbażati fuq is-suq, u saħaq fuq l-importanza li l-iżvilupp tal-politiki jkollu sisien xjentifiċi sodi. Minkejja żviluppi pożittivi reċenti, l-informazzjoni ambjentali, b'mod partikolari d-data u l-istatistika uffiċjali, għadha mhijiex kompluta u mhux dejjem tkun disponibbli fil-ħin.

2.4.2 In-natura tinbidel tal-isfidi ambjentali tirrikjedi aktar konsistenza bejn: i) il-fażi tat-tfassil u dik tal-implimentazzjoni tal-politiki; ii) il-livell Ewropew, il-livell nazzjonali u dak reġjonali; iii) l-oqsma ta’ azzjoni prijoritarja.

2.4.3 Implimentazzjoni fqira tal-leġislazzjoni ambjentali tikkomprometti l-ilħiq tal-għanijiet u l-kredibbiltà tal-politika ambjentali, u ma tgħinx l-iżgurar tal-impenn ta’ setturi oħra lejn prestazzjoni aħjar. Minbarra dan, għandha tingħata prijorità lil dawk il-politiki b'valur miżjud ċar fil-ħolqien ta’ ekonomija ekoloġika u li jistgħu jitwettqu fuq perjodu qasir/medju.

2.5 Sfidi għall-ġejjieni

2.5.1 Il-pilastri ewlenin tal-politika u l-leġislazzjoni ambjentali, bl-eċċezzjoni tal-qasam tal-ħamrija, issa huma definiti, iżda l-potenzjal sħiħ tagħhom li jwasslu għal titjib għad irid jiġi materjalizzat minħabba nuqqasijiet fl-implimentazzjoni. Il-politika tradizzjonali dwar l-ambjent għadha tista' taqdi rwol fundamentali fil-protezzjoni tal-ambjent; madankollu, iċ-ċirkostanzi dejjem jinbidlu u n-natura dejjem aktar interkonnessa tal-isfidi ambjentali jimplikaw ħtieġa ta’ fessibbiltà u adattament.

2.5.2 L-isfida fundamentali għall-politika ambjentali tal-futur hija li, permezz tal-adozzjoni ta’ viżjoni aktar fit-tul, tevolvi minn waħda li tirrimedja għad-deterjorament tal-ambjent għal waħda li tipprevenih, u li tintegra aktar l-ambjent fil-politiki rilevanti kollha.

2.5.3 Sabiex jintlaħaq l-għan tal-Istrateġija Ewropa 2020 li niksbu ekonomija ekoloġika, effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, kompetittiva u b'livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ CO2, huwa essenzjali li l-kunsiderazzjonijiet ambjentali u dawk relatati ma’ livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju jiġu integrati fil-mudelli kummerċjali ta’ setturi oħra u li tiġi żgurata wkoll il-konsistenza mit-tfassil tal-politiki sal-implimentazzjoni tagħhom. Barra minn hekk, għandhom jiġu indirizzati l-ostakoli għall-implimentazzjoni adatta tal-leġislazzjoni fis-seħħ, b'mod partikolari l-kwistjonijiet ta’ governanza fil-livelli kollha fl-Istati Membri, sabiex jiġi protett l-ambjent u jiġu limitati l-konsegwenzi negattivi fuq is-saħħa pubblika.

2.5.4 Il-pressjoni ambjentali hija dejjem aktar globali u sistemika fin-natura tagħha. Minħabba l-kumplessità tal-interkonnessjonijiet, hemm bżonn bażi ta’ għarfien aktar estensiva u jeħtieġ ukoll li jiġi eżaminat bir-reqqa l-potenzjal ta’ bidla fl-imġiba tal-konsumaturi.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Is-Sitt EAP jirrappreżenta formalment it-teħid ta’ impenn politiku min-naħa tal-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni u jipprovdi indikatur importanti għall-valutazzjoni tal-iżvilupp tal-politika ambjentali Ewropea. Wara li adottat is-Sitt EAP, l-UE wettqet bosta inizjattivi b'suċċess, kisbet riżultati ambizzjużi u żviluppat diversi strateġiji u pjani multisettorjali. Madankollu, huwa diffiċli li wieħed jistabbilixxi sa liema punt il-qafas ġenerali pprovdut mill-programm kellu effett fuq l-iżvilupp tal-politiki. Ta' min jirrifletti fuq dan l-aspett, permezz ta’ analiżi tal-implimentazzjoni tal-azzjonijiet inklużi fil-programm u l-interazzjoni u l-influwenza reċiproka fir-rigward tal-Istrateġija Ewropea għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Istrateġija ta’ Lisbona (10).

3.2 Id-dibattitu, li dawn l-aħħar snin involva l-istituzzjonijiet Ewropej u s-soċjetà ċivili, rigward il-valutazzjoni ta’ dak li sar u tal-perspettivi għall-futur tal-politika ambjentali Ewropea (11), ta attenzjoni lil żewġ kwistjonijiet ewlenin: l-identifikazzjoni tal-prijoritajiet il-ġodda u t-tisħiħ tal-istrumenti disponibbli għall-iżgurar tal-effikaċja tal-miżuri proposti.

3.3 B'mod partikolari, mhijiex biss kwistjoni ta’ jekk hemmx bżonn jew le li jitnieda programm ġdid, iżda l-ewwel u qabel kollox jeħtieġ li ssir enfasi fuq il-forma li jista' jieħu dan il-programm, l-ambitu li għandu jkollu u liema għandhom ikunu l-kontenut u l-iskadenzi tiegħu. L-ewwel nett għandu jitqies x'jista' jsir biex l-azzjonijiet futuri fil-qasam tal-ambjent jiffurmaw strument strateġiku aktar viżibbli, importanti u effikaċi, billi jibnu fuq l-esperjenza u jevitaw ix-xkiel li kkomprometta l-effiċjenza tas-Sitt EAP.

3.4 Fid-dawl tal-esperjenza miksuba f'kuntesti oħrajn (bħal pereżempju l-FEŻR, il-FSE u l-FEAŻR), ta’ min jikkunsidra l-possibbiltà li anki fil-programm ambjentali jipprova jinkiseb tisħiħ dejjem jikber tal-istrumenti ta’ monitoraġġ u valutazzjoni fid-dimensjonijiet differenti ex ante, in itinere u ex post.

4. Kummenti speċifiċi

4.1 Strateġiji tematiċi

4.1.1 L-introduzzjoni tal-istrateġiji tematiċi pprovdiet approċċ aktar strateġiku, li ppermetta li jinstab rimedju għal uħud min-nuqqasijiet tal-Ħames EAP, bħal pereżempju n-nuqqas ta’ kompetenza tal-programm f'xi setturi. Madankollu, il-proċess ta’ żvilupp tal-istrateġiji tematiċi fil-verità naqqas ir-ritmu tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet inġenerali u l-adozzjoni tal-miżuri rilevanti.

4.1.2 Ħafna mill-istrumenti leġislattivi li jakkumpanjaw l-istrateġiji tematiċi għadhom fl-ewwel fażijiet ta’ implimentazzjoni. F'ċerti każijiet, id-dewmien li ħadu biex jiġu adottati, in-nuqqas ta’ identifikazzjoni ta’ objettivi konkreti, id-delega mogħtija lill-Istati Membri biex jerfgħu r-responsabbiltà mhux biss tal-implimentazzjoni iżda wkoll tal-provvista ta’ aktar speċifikazzjonijiet dwar ħafna mill-miżuri proposti, kif ukoll il-mekkaniżmu insuffiċjenti ta’ kontroll u monitoraġġ, ikkompromettew serjament il-possibbiltà li jintlaħqu l-objettivi tal-programm qabel l-iskadenza.

4.2 Konsistenza u integrazzjoni

4.2.1 Huwa ovvju li l-isfidi ambjentali bħalissa ma jistgħux jiġu indirizzati biss b'politiki ambjentali speċifiċi, iżda jeħtieġ li tiġi involuta l-ekonomija kollha u s-soċjetà kollha. Għaldaqstant jeħtieġ aktar konsistenza, kemm bejn it-temi direttament interkonnessi (bħat-tibdil fil-klima, l-enerġija u l-protezzjoni tas-saħħa), kif ukoll bejn il-politiki settorjali differenti (l-ikel, it-trasport, il-bini u l-innovazzjoni). B'mod partikolari, fil-proċess ta’ riforma tal-PAK li għaddej bħalissa, kif enfasizza wkoll il-KESE (12), dan il-prinċipju ssarraf fl-introduzzjoni tal-istrument li jagħmel il-pagament uniku wieħed aktar ekoloġiku.

4.2.2 Barra minn hekk, huwa essenzjali li tiġi apoġġjata u żviluppata l-integrazzjoni tal-politika ambjentali fl-ambitu tal-“metastrateġiji” (Ewropa 2020), kif ukoll fil-qafas tal-istrumenti finanzjarji. B'mod partikolari, b'referenza għall-Pjan direzzjonali għal Ewropa b'użu effiċjenti tar-riżorsi (13) waqt workshop reċenti li sar Brussell (14), ġiet rikonoxxuta l-importanza kruċjali li għandu l-programm biex jiffaċilita t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika, kif ukoll l-importanza tal-komplementarità tal-inizjattivi tiegħu, b'attenzjoni partikolari għall-implimentazzjoni tal-miżuri, ir-riżorsi naturali u l-ġestjoni tal-ekosistemi.

4.3 Objettivi prijoritarji

4.3.1 L-objettivi prijoritarji għandhom jiġu identifikati, b'referenza speċifika għall-problemi ambjentali bħall-iskarsezza tar-riżorsi naturali, it-tniġġis tal-arja, il-bijodiversità u l-ambjent urban.

4.3.2 B'mod partikolari, għandhom jiġu identifikati u mħeġġa mġibiet ġodda fir-rigward tal-konsum, il-kummerċ u l-produzzjoni. Fil-fatt, it-tibdil teknoloġiku għandu jimxi id f'id ma’ bidla fid-drawwiet.

4.4 Strumenti aħjar

4.4.1 Strumenti aħjar għall-politika ambjentali Ewropea jfissru, l-ewwel u qabel kollox, regolamentazzjoni aħjar permezz tal-adozzjoni ta’ miżuri leġislattivi u l-għażla ta’ regoli ċari u mhux fakultattivi, anki fir-rigward tal-aspetti ekonomiċi. Min-naħa l-oħra, bħalma diġà sostna l-KESE f'opinjoni tiegħu tal-2001, biex jiġu evitati d-distorsjonijiet fis-suq u biex tiġi salvagwardjata l-kompetittività tal-intrapriżi Ewropej, huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-leġislazzjoni eżistenti tiġi implimentata b'mod effikaċi (15). B'mod partikolari, b'referenza għall-Programm ta’ Assistenza għall-Konformità Ambjentali għall-SMEs, il-KESE saħaq fuq l-importanza li l-valutazzjoni tal-impatt ambjentali tkun soġġetta għal ġestjoni integrata u trasversali min-naħa tal-intrapriżi (16).

4.4.2 It-tieni nett, jeħtieġ li jittejbu l-istrumenti ta’ valutazzjoni, kemm tal-istat tal-ambjent kif ukoll tal-implimentazzjoni tal-politiki u tal-effikaċja tagħhom, permezz ta’ valutazzjonijiet tal-impatt indipendenti, miftuħin u pprovduti fil-ħin (17).

4.4.3 Fl-aħħar nett, huwa essenzjali li tittejjeb il-fażi tal-implimentazzjoni billi sa minn fażi bikrija jsiru disponibbli mekkaniżmi internazzjonali ta’ assistenza, kontroll u sanzjonijiet. Fi kliem ieħor, dan ifisser: tfassil, traspożizzjoni fir-regolamenti, implimentazzjoni, kontroll u sanzjonar (18).

4.5 Ir-rwol tal-protagonisti

4.5.1 Il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandha sseħħ sa mill-fażi tat-tfassil tal-politiki. F'opinjoni reċenti, il-Kumitat tar-Reġjuni (19) sostna l-ħtieġa ta’ parteċipazzjoni proattiva min-naħa tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u ppropona l-iżvilupp ta’ metodi innovattivi ta’ governanza f'diversi livelli li tinkludi l-mobilizzazzjoni tal-pjattaformi u tan-netwerks eżistenti.

Brussell, 18 ta’ Jannar 2012. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Staffan NILSSON

(1) ĠU C 376, 22.12.2011, p. 97.

(2) COM(2010) 2020 finali, 3.3.2010.

(3) COM(2011) 244 finali, 3.5.2011.

(4) COM(2011) 363 finali, 20.6.2011.

(5) COM(2011) 112 finali, 8.3.2011.

(6) COM(2011) 144 finali, 28.3.2011.

(7) COM(2010)639 finali.

(8) COM(2011) 109 finali, 8.3.2011.

(9) COM(2005) 446 finali (tniġġis tal-arja); COM(2006) 372 finali (użu sostenibbli tal-pestiċidi); COM(2005) 666 finali (prevenzjoni u riċiklaġġ tal-iskart); COM(2005) 670 finali (użu sostenibbli tar-riżorsi naturali); COM(2006) 231 finali (ħarsien tal-ħamrija); COM(2005) 504 finali (protezzjoni u konservazzjoni tal-ambjent tal-ibħra); COM(2055) 718 finali (ambjent urban).

(10) Strategic Orientations of EU Environmental Policy under the Sixth Environment Action Programme and Implications for the Future, Final Report, IEEP, Mejju 2010 (mhux disponibbli bil-Malti).

(11) Il-kontributi kollha relatati mal-avvenimenti u mal-istudji preparatorji jinsabu hawn: www.eapdebate.org.

(12) ĠU C 132, 3.5.2011, p. 63-70.

(13) COM(2011)571 finali.

(14) Workshop f'livell ta’ esperti: “Il-ġejjieni tal-politika ambjentali Ewropea: liema rwol għandu jaqdi l-Pjan direzzjonali għal użu effiċjenti tar-riżorsi u liema rwol għandu jaqdi l-Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (EAP)?”, Brussell, 13.9.2011.

(15) ĠU C 221, 7.8.2001, p. 80-85.

(16) ĠU C 211, 19.8.2008, p. 37.

(17) The Issue of Evaluation in the Framework of European Environmental Policy, Brussels Environment, 11.6.2010.

(18) “Strumenti aħjar għall-Politika Ambjentali Ewropea”, Workshop ospitat mill-Ministeru Spanjol għall-Ambjent, f'kollaborazzjoni ma’ Brussels Environment, Madrid, 20.5.2010.

(19) Opinjoni tal-Kumitat tar-Regjuni, 5-6.10.2010.