MT   MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Strasburgu, 15.2.2022  
COM(2022) 60 final  
 
KOMUNIKAZZJONI TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW, 
LILL -KUNSILL, LILL -KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL -
KUMITAT TAR -REĠJUNI  
Kontribut tal -Kummissjoni għad -difiża Ewropea   
 
1 1. Introduzzjoni  
Fid-dinja tal -lum, l -Unjoni Ewropea qiegħda taffaċċja instabbiltà globali u tensjoni 
ġeopolitika dejjem akbar , kif irrikonoxxut  mill-ewwel Analiżi komprensiva tat -Theddid għall -
UE li qatt kien hemm, imwettqa f’Novembru 2020 bi tħejjija għall -Boxxla Strateġika tal -UE 
prevista. Il -kunflitti u l -kriżijiet fil -viċinat tagħna u lil hinn minnu għandhom impatt dirett fuq is -
sigurtà tagħna  stess, filwaqt li s -soċjetajiet u l -ekonomiji tagħna jinsabu fil -mira ta’ theddid 
ibridu sofistikat, inklużi attakki ċibernetiċi u kampanji ta’ diżinformazzjoni li joriġinaw minn 
barra. Sadanittant il -kriżi klimatika u t -telfien tal -bijodiversità qegħdin joħolqu sfidi għas -sigurtà 
globali b’mod ġenerali u għall -operazzjonijiet ċivili -militari b’mod partikolari.  
Dak kollu li qiegħed iseħħ u ilu jseħħ fil -fruntieri tagħna u madwarhom fuq l -art, l -ajru u fil -
baħar, kif ukoll fiċ -ċiberspazju, tul rotot marittimi importanti u fl -ispazju extratmosferiku, 
jenfasizza l -ħtieġa li nkunu ppreparati aħjar, aktar kapaċi u akt ar reżiljenti. Fl-isfond ta’ tellieqa 
teknoloġika rapida bejn l -Istati Uniti u ċ -Ċina, l -Unjoni Ewropea trid tikkonsolida l -vantaġġ 
teknoloġiku tagħha u tiddefendih. Filwaqt li r -relazzjonijiet ġeopolitiċi jevolvu u l -ambjent 
tagħna qiegħed jinbidel, l -Unjoni trid tevolvi bl -istess mod, u tintensifika u taċċellera l -
kapaċitajiet kollettivi tagħha biex tiddefendi u tiggarantixxi l -valuri fundamentali u liċ -ċittadini 
tagħha. Qabża kbira ’l quddiem fid -difiża Ewropea hija parti integrali u indispensabbli 
biex is-sigurtà tal -Unjoni u taċ -ċittadini tagħha tiġi ggarantita fis -snin u d -deċennji li 
ġejjin.  
L-avvenimenti attwali u tal -imgħoddi jservu ta’ twissija li l -Ewropej għandhom bżonn jaħdmu 
aktar mill -qrib flimkien fuq id -difiża biex jiżguraw is -sigurtà tagħh om stess u jsiru fornitur tas -
sigurtà aktar b’saħħtu għall -oħrajn, billi jsir użu mis -sett wiesa’ liema bħalu ta’ għodod tal -
Unjoni. L-UE diġà hija impenjata biex tindirizza l -kunflitti multipli miftuħa u ffriżati fil -viċinati 
tagħna tal -Lvant u tan -Nofsin har, kif ukoll f’reġjuni differenti fl -Afrika billi hija l -kontinent ġar 
tagħna. L-intensifikar tal -mobilizzazzjoni militari tar -Russja mal -fruntiera tal -Lvant tal -
Ukrajna, fil -Belarussja, u fir -reġjun tal -Baħar l -Iswed, li kien hemm dan l -aħħar, flimkien 
mat-tentattivi ta’ Moska biex tfixkel, tifred u tiddefinixxi mill -ġdid l -arkitettura tas -sigurtà fl -
Ewropa, jippreżentaw sfida għall -ordni internazzjonali bbażata fuq ir -regoli. Dan ifakkarna wkoll 
li jeħtieġ li nwettqu fil -prattika difiża Ewropea aktar b’ saħħitha, fi sħubija sħiħa mal -
Organizzazzjoni tat -Trattat tal -Atlantiku tat -Tramuntana (NATO). It -tmiem ħesrem tal -missjoni 
militari internazzjonali fl -Afganistan  f’Awwissu 2021 għallimna li l -Ewropa jeħtiġilha tkun 
ippreparata aħjar biex, waħedha, taffro nta inkarigi kumplessi ta’ stabbilizzazzjoni u emerġenzi 
għal għarrieda. Rajna kif l -instabbiltà tista’ tkun ta’ bażi biex jitkattar it -terroriżmu u tista’ 
tispostja lin -nies, u kif il -poteri globali u reġjonali jistgħu jużaw sitwazzjonijiet bħal dawn biex  
isiru aktar influwenti u jkollhom aċċess għar -riżorsi. Apparti din il -kumplessità hemm l -effett 
multiplikatur tat -tibdil fil -klima fuq il -potenzjal għall -kunflitti interni fl -istati u bejn stat u ieħor.  
Fl-istess waqt, l -UE jeħtiġilha tintensifika t -tħejjija, il -kapaċità u r -reżiljenza tagħha stess biex 
tipproteġi aħjar liċ -ċittadini tagħha. It-theddid għas -sigurtà tal -UE qiegħed kulma jmur ikun 
ta’ natura oħra apparti dik militari. Qegħdin naffaċċjaw attakki ċibernetiċi li jagħmlu aktar 
ħsara u li għandh om fil -mira tagħhom lill -entitajiet kritiċi tagħna, jipparalizzaw l -impjanti 
industrijali, il -faċilitajiet tal -provvista tal -enerġija, l -amministrazzjoni tal -ibliet, u l -isptarijiet, 
 
2 filwaqt li l -interferenza u l -manipulazzjoni tal -informazzjoni minn barra  wkoll tolqot il -qalba 
tad-demokraziji tagħna. L -attakk ibridu ffinanzjat mill -istat li sar mir -reġim ta’ Lukashenko, bi 
strumentalizzazzjoni tal -migranti għal finijiet politiċi, huwa eżempju ċar tan -natura li qiegħda 
tevolvi tal -kampanji ibridi li għandho m l-għan li jimminawna, jikkostrinġuna u jimmanipulawna 
b’tali mod li javviċina iżda li mhuwiex aggressjoni armata. L -UE wieġbet għal din is -sitwazzjoni 
b’appoġġ umanitarju, kuntatt diplomatiku ma’ pajjiżi terzi, appoġġ lill -Istati Membri tagħna u 
sanzjoni jiet kontra dawk responsabbli.  Sadanittant, il -pandemija tal -COVID -19 enfasizzat il -
ħtieġa għal reżiljenza msaħħa wkoll, bil -forzi armati li pprovdew assistenza loġistika, għas -
sigurtà u medika lill -awtoritajiet ċivili fl -istadji bikrin fl -2020. F’dan l -ambjent li qiegħed 
jinbidel malajr , l-Unjoni Ewropea jeħtiġilha ssaħħaħ aktar it-tħejjija, il-kapaċitajiet  u r-
reżiljenza tagħha, b’mod partikolari billi ssaħħaħ il -mekkaniżmi ta’ assorbiment tax -
xokkijiet u tiżviluppa s -sett ta’ għodod tagħha fis -setturi r ilevanti kollha .  
L-Istati Membri qegħdin jaħdmu biex jindirizzaw it -theddid u l -isfidi kollha b’mod aktar robust 
permezz tal -Boxxla Strateġika għas -sigurtà u d -difiża  l-ġdida tal -UE (“il -Boxxla Strateġika”), 
li għandha tiġi adottata mill -Istati Membri f’M arzu 2022. Se tistabbilixxi viżjoni strateġika 
komuni għad -deċennju li jmiss u tiddeskrivi kif l -UE se ssaħħaħ il -kapaċità tagħha li taġixxi u 
twieġeb għal diversi kriżijiet u sfidi; tiżgura l -interessi tagħha u tipproteġi liċ -ċittadini tagħha; 
tinvesti u tmexxi fl -innovazzjoni biex tiżviluppa b’mod konġunt il -kapaċitajiet u t -teknoloġiji 
meħtieġa; u tapprofondixxi s -sħubijiet abbażi tal -valuri u l -interessi tal -UE. B’din il -
komunikazzjoni, il -Kummissjoni Ewropea qiegħda tikkontribwixxi ulterjorment għal di n il-
ħidma.  
L-Unjoni Ewropea jeħtiġilha tieħu azzjoni llum qabel għada biex tmexxi ’l quddiem il -
kapaċitajiet ta’ difiża tagħha fil -kuntest attwali u tattrezza wkoll lill -UE biex taffaċċja l -kampijiet 
ta’ battalja tal -futur, bl -involviment ta’ ġenerazzjoni ġdida ta’ t eknoloġiji tal -ogħla livell ta’ 
żvilupp teknoloġiku li kapaċi jindirizzaw theddid li jirriżulta minn sistemi ċibernetiċi, ibridi, 
spazjali kollaborattivi u awtonomi bbażati fuq il -konnettività u l -Intelliġenza Artifiċjali (IA). Fl -
istess waqt, l -ekosistema  industrijali ffurmata mid -difiża flimkien mas -settur ajruspazjali u tas -
sigurtà tikkostitwixxi ekosistema industrijali b’teknoloġija avvanzata  li mhijiex biss xprun 
essenzjali għall -awtonomija strateġika miftuħa u għas -sovranità teknoloġika tal -Ewropa, iż da 
wkoll kontributur ewlieni għat -tkabbir u l -innovazzjoni. Minbarra li jikkontribwixxi għas -sigurtà 
taċ-ċittadini tal -Unjoni Ewropea, is -settur tad -difiża Ewropew jista’ jikkontribwixxi għall -
irkupru ekonomiku  sostenibbli wara l -pandemija u għan -natura in novattiva kumplessiva ta’ 
ekosistema li għandha l -potenzjal li tikkontribwixxi enormement għat -tranżizzjoni ekoloġika u 
twassal għal riperkussjonijiet pożittivi għall -użu ċivili.  
Nistgħu niksbu l -objettivi tagħna biss billi niżviluppaw, nakkwistaw u nopera w it-tagħmir 
militari tagħna flimkien. L-UE implimentat għodod u strumenti ġodda1 biex iġġib fix -xejn il -
frammentazzjonijiet  li ilhom jeżistu u li jxekklu l -effiċjenza tas -settur tad -difiża tal -Ewropa u 
jnaqqsu l -kapaċità tal -UE u tal -Istati Membri tagħha li jiżviluppaw il -ġenerazzjoni li jmiss ta’ 
                                                           
1 Inklużi l -Fond Ewropew għad -Difiża, il -Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO, Permanent Structured 
Cooperation) u r -Rieżami Annwali Koordinat dwar id -Difiża (CARD, Coordinated Annual Review on Defence).  
 
3 kapaċitajiet ta’ difiża li se jkunu kritiċi għas -sigurtà tal -ġejjieni tal -Ewropa u għall -kapaċità 
tagħha li tipprovdi sigurtà fil -viċinat tagħha u lil hinn minnu.  
B’mod partikolari, il -Fond Ewropew għad -Difiża (EDF, European Defence Fund)2, b’baġit qrib 
EUR 8 biljun għall -2021 -2027, diġà  huwa żvolta biex tiġi stabbilita ekosistema Ewr opea tad -
difiża li kapaċi tipprovdi teknoloġiji u tagħmir interoperabbli tad -difiża tal -ogħla livell ta’ 
żvilupp teknoloġiku li se jtejbu l -libertà ta’ azzjoni tal -Unjoni u s -sovranità teknoloġika tagħha 
kif ukoll il -kompetittività tagħha.  
F’dan il -kuntest  diffiċli, il -Kummissjoni Ewropea se tkompli bil -ħidma sfiqa tagħha mar -
Rappreżentant Għoli u mal -Istati Membri sabiex:  
o Tiġi żgurata l -implimentazzjoni effettiva u ffukata  tal-istrumenti u l -inizjattivi innovattivi 
li stabbilejna, bħall -EDF u l -Pjan ta’ A zzjoni dwar il -Mobbiltà Militari, inkluż permezz ta’ 
għadd ta’ miżuri addizzjonali mressqa f’din il -Komunikazzjoni;  
o Tiġi appoġġata kooperazzjoni aktar mill -qrib fil -qasam tad -difiża bejn l -Istati Membri 
u bejn l -industriji , msejsa fuq ir -riżorsi finanzjarj i neċessarji u nfiq kollaborattiv imtejjeb 
f’konformità mal -impenji eżistenti, sabiex tittejjeb il -kosteffettività, tissaħħaħ l -
interoperabbiltà, titkattar l -innovazzjoni u jittejbu l -kompetittività u r -reżiljenza tal -qasam 
industrijali;  
o Tissaħħaħ il -ħila tagħna li nirreaġixxu meta ffaċċjati bi kriżijiet akuti , inklużi attakki 
ċibernetiċi u kampanji ibridi, kif ukoll sfidi fuq terminu itwal u kontestazzjonijiet 
ġeopolitiċi f’oqsma strateġiċi , abbażi ta’ approċċ ta’ gvern sħiħ u billi jiġu rinfurzati s -
sinerġiji b’użu doppju u s -sinerġiji ċivili -militari f’varjetà  wiesgħa ta’ politiki, għodod u 
strumenti mmexxija mill -Kummissjoni;  
o Tinżamm u tissaħħaħ interazzjoni mill -qrib man -NATO , f’konformità mal -impenji 
meħuda u l -prinċipji maqbula li jiggwidaw il-kooperazzjoni bejn l -UE u n -NATO skont id -
Dikjarazzjonijiet Konġunti, kif ukoll ma’ sħab internazzjonali ewlenin oħra bħan -
Nazzjonijiet Uniti (NU) u sħab bilaterali tal -istess fehma inklużi l -Istati Uniti tal -Amerka, 
in-Norveġja3 u l-Kanada.  
F’dan il -kuntest ġeopolitiku u teknoloġiku li dejjem qiegħed jevolvi, u fid -dawl tas -Summit 
informali previst f’Pariġi fl -10 u fil -11 ta’ Marzu 2022, din il -Komunikazzjoni tiddeskrivi 
miżuri u inizjattivi ġodda u konkreti f’għadd ta’ oqsma kritiċi  u tidentifika fattu ri ewlenin ta’ 
suċċess fid -direzzjoni ta’ suq Ewropew tad -difiża aktar kompetittiv u armonizzat, inkluż billi:  
- Jiġu intensifikati l -investimenti għar -riċerka fis -settur tad -difiża u l -kapaċitajiet 
żviluppati f’oqfsa ta’ kooperazzjoni tal -UE;  
- Jiġu ffaċili tati s -sinerġiji bejn ir -riċerka u l -innovazzjoni fis -setturi ċivili u tad -difiża u 
jitnaqqsu d -dipendenzi strateġiċi ; 
                                                           
2 PE/11/2021/INIT  
3 Bħala membru taż -Żona Ekon omika Ewropea.  
 
4 - Jiġi inċentivat l -akkwist konġunt tal -kapaċitajiet ta’ difiża żviluppati b’mod 
kollaborattiv fi ħdan l -UE; 
- Issir stedina lill -Istati Membri biex ikomplu mexjin fid -direzzjoni ta’ prattiki integrati 
u aktar konverġenti ta’ kontroll tal -esportazzjonijiet, b’mod partikolari għall -
kapaċitajiet ta’ difiża żviluppati f’qafas tal -UE; 
- Tissaħħaħ id -dimensjoni tas -sigurtà u d -difiża tal -ispazju f il-livell tal -UE; 
- Tissaħħaħ ir -reżiljenza Ewropea, fost l -oħrajn billi tiġi intensifikata ċ -ċibersigurtà u 
jiġu miġġielda t -theddidiet ċibernetiċi u kwalunkwe theddida ibrida oħra, tissaħħaħ il -
mobbiltà militari u jiġu indirizzati l -isfidi għad -difiża rela tati mat -tibdil fil -klima.  
Permezz ta’ dawn l -elementi kostitwenti u bis -saħħa tas -sinerġiji bejn il -politiki interni u esterni 
inklużi dawk imrawma fl -ambitu tal -Istrateġija tal -Unjoni tas -Sigurtà tal -2020, il -Kummissjoni 
se tkompli tikkontribwixxi b’mod attiv fis -snin li ġejjin għ all-proċess biex tinbena Unjoni 
Ewropea tad -Difiża  b’inizjattivi u proġetti mmirati, billi tintuża l -firxa kompluta ta’ għodod 
għad -dispożizzjoni tagħha biex tkompli tiġġieled it -theddid fuq diversi livelli u li jevolvi malajr 
li qegħdin naffaċċjaw.  
2. Jiġu intensifikati l -investimenti għar -riċerka fis -settur tad -difiża u l -kapaċitajiet 
żviluppati f’oqfsa ta’ kooperazzjoni tal -UE 
L-EDF huwa programm ambizzjuż, ibbilanċjat u inklużiv  li jiżgura l -involviment qawwi tal -
Istati Membri sabiex il -proġetti ffinanzja ti jissodisfaw il -ħtiġijiet operazzjonali tal -forzi armati, u 
jwittu t -triq għall -produzzjoni u l -akkwist. Il -kriterji ta’ eliġibbiltà  tiegħu jħallu s -suq miftuħ 
filwaqt li jsaħħu l -kompetittività tal -industrija tad -difiża Ewropea u jipproteġu s -sigurtà u l-
interessi strateġiċi tal -UE.  
Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni Ewropea se tkun investiet EUR 1,9 biljun fi proġetti ta’ riċerka 
u żvilupp tal -kapaċitajiet fil -qasam tad -difiża u b’hekk tissodisfa l -ħtiġijiet tal -Istati Membri 
f’termini ta’ kapaċitajiet. Għaldaqstant se tagħti bidu għal proġetti ewlenin ta’ żvilupp tal -
kapaċitajiet kollaborattivi fuq skala kbira  li jindirizzaw nuqqasijiet kritiċi filwaqt li 
jistimulaw ukoll l -innovazzjoni tad -difiża , inklużi, b’mod partikolari, l -oqsma speċjalizzati . 
Dawn l -investimenti jinkludu proġetti iżgħar u sejħiet miftuħa li jwessgħu l -parteċipazzjoni 
transfruntiera ta’ negozji ġodda u tal -intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), b’massimu ta’ 8 
% tal -baġit għall -2021 allokati għall -finanzjament ta’ teknoloġija fixkiela għad -difiża u madwar 
6 % dde dikati għal sejħiet miftuħa għall -SMEs. Dawn jirrappreżentaw 48 % tal -1 100 entità li 
ppreżentaw proposti u 20 % tad -domanda totali għall -finanzjament4 għas-sejħiet fl -ambitu tal -
EDF għall -20215. Il-Kummissjoni se tibqa’ tippromovi s -sehem tal -SMEs fl -UE k ollha, inkluż 
billi tinkoraġġixxi l -integrazzjoni ta’ dawk l -aktar innovattivi u kompetittivi fil -ktajjen tal -
provvista.  
                                                           
4 Is-sottokuntratturi inklużi.  
5 Skont il -programm prekursur tiegħu, il -Programm Ewropew għall -Iżvilupp fl -Industrija tad -Difiża (EDIDP, 
European Defence Industrial Development Programme), fl -2020, sena li għaliha hemm ir -riżultati disponibbli, l -
SMEs irrappreżentaw 35 % tal -entitajiet u  bbenefikaw minn 30 % tal -finanzjament totali tas -26 proġett (qabel ma 
tqieset il -parteċipazzjoni tas -sottokuntratturi li spiss ikunu SMEs).  
 
5 L-ewwel sejħiet għal proposti ppubblikati fl -2021 diġà għandhom ippjanat li jallokaw 
madwar EUR 700 miljun għall -proġetti li jindirizza w pjattaformi u sistemi tad -difiża 
kumplessi u fuq skala kbira  bħal sistemi tal -ajruplani tal -ġlied tal -ġenerazzjoni li jmiss, flotta 
ta’ vetturi tal -art, bastimenti tal -għassa lil hinn mill -kosta multirwol u modulari, u difiża kontra l -
missili ballistiċi.  
Apparti minn hekk, permezz tal -programm prekursur tiegħu għall -iżvilupp6, żewġ proġetti 
maġġuri ta’ żvilupp tal -kapaċitajiet ta’ importanza strateġika kbira rċevew għotja totali 
ta’ madwar EUR 140 miljun . MALE RPAS tappoġġa l -iżvilupp ta’ dron b’reżistenz a twila 
f’altitudni medja. Tikkontribwixxi biex tinbena s -sovranità teknoloġika fid -droni, assi kritiku 
għall -forzi armati tal -Istati Membri. Ir -Radju Sigur Ewropew definit b’Software (ESSOR, 
European Secure Software -defined Radio) se jagħti spinta lill -interoperabbiltà billi joħloq 
standardizzazzjoni Ewropea għat -teknoloġiji tal -komunikazzjoni sigura fil -qasam tad -difiża. 
Proġetti oħra sinifikattivi ffinanzjati jiffukaw, fost l -oħrajn, fuq il -kmand u l -kontroll, it -teħid 
tad-deċiżjonijiet permezz tal -IA, il-ġlied kollaborattiv, iċ -ċiberdifiża jew l -osservazzjoni bbażata 
fl-ispazju.  
L-iżvilupp tal -kapaċitajiet ta’ difiża huwa proċess fuq terminu twil, li jirrikjedi ppjanar 
ikkoordinat u bil -quddiem . L-orjentazzjoni strateġika għall -EDF tingħata permezz tal -
prijoritajiet tal -kapaċitajiet ta’ difiża li dwarhom jaqblu l -Istati Membri b’mod konġunt 
fil-qafas tal -Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK), u b’mod partikolari fil -kuntest 
tal-Pjan tal -Iżvilupp tal -Kapaċitajiet (CDP, Capability Development Plan ) u b’mod koerenti ma’ 
inizjattivi oħra tal -UE relatati mad -difiża bħar -Rieżami Annwali Koordinat dwar id -Difiża 
(CARD) u l -Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO).  
Minbarra li tipprovdi tras parenza u prevedibbiltà speċjalment fid -dawl tal -ippjanar tal -baġits tad -
difiża nazzjonali, il -Kummissjoni ħejjiet perspettiva pluriennali  indikattiva u flessibbli  għall -
erba’ snin li jmiss, li għandha tiġi rieżaminata kull sena fid -dawl tal -iżviluppi.  Tiżgura l -
konsistenza tal -proġetti ta’ kapaċità ta’ difiża kollaborattiva u l -koerenza tal -programmi ta’ 
ħidma tul id -durata tal -EDF filwaqt li tipprovdi wkoll kemm it -trasparenza kif ukoll il -
prevedibbiltà.  F’dan il -kuntest, il -Kummissjoni u l -Istati Membri se jkomplu jsaħħu l -perspettiva 
annwali pluriennali filwaqt li jqisu l -kapaċitajiet ewlenin u l -faċilitaturi kritiċi identifikati 
bħala prijoritajiet mill -Istati Membri b’segwitu għall -adozzjoni tal -Boxxla Strateġika . 
 
Bis-saħħa tal -effett katalitiku tiegħ u, l-EDF se jkompli għalhekk iwitti t -triq għall -investimenti 
mmirati fil -qasam tad -difiża b’appoġġ għall -Bażi Industrijali u Teknoloġika tad -Difiża Ewropea 
(EDTIB, European Defence Technological and Industrial Base) u jadatta ruħu għall -prijoritajiet 
li dwarhom jaqblu l -Istati Membri b’mod konġunt fl -UE. Sabiex l -iżvilupp ta’ proġetti ta’ 
kapaċità ta’ difiża fuq skala kbira jiġu appoġġati aħjar, għandha tiġi vvalutata l -possibbiltà għal 
programmi ta’ ħidma multiannwali fil -kuntest tar -rieżami ta’ nofs it -terminu tal -EDF. Bl -istess 
mod huwa importanti li jiġi żgurat li politiki orizzontali oħra, bħal inizjattivi li jirrigwardaw il -
finanzi sostenibbli, jibqgħu konsistenti mal -isforzi tal -Unjoni Ewropea biex  tagħmilha faċli 
                                                           
6 Il-Programm Ewropew għall -Iżvilupp fl -Industrija tad -Difiża (EDIDP)  
 
6 li l-industrija tad -difiża Ewropea jkollha biżżejjed aċċess għall -finanzjament u l -
investiment .  
Sabiex tkompli ttejjeb kemm il -kooperazzjoni fil -qafas tal -EDF kif ukoll l -integrazzjoni tas -suq 
intern tad -difiża, il -Kummissjoni se tkompli wkoll taħdem mal -Istati Membri biex jisfruttaw il -
possibbiltajiet offruti mid -Direttiva 2009/43/KE7 fir-rigward tat -trasferiment intra -UE ta’ 
prodotti relatati mad -difiża bil -ħsieb li jiġu ffaċilitati t -trasferimenti relatati ma’ proġetti 
kollaborattivi ff inanzjati mill -UE. Billi tipprovdi pariri dwar ir -regoli u l -proċeduri skont id -
Direttiva 2009/43/KE, u taħdem biex jintlaħaq kunsens fost l -Istati Membri, il -Kummissjoni se 
jkollha fil -mira tagħha l -issimplifikar tat -trasferiment tal -prodotti relatat mad -difiża fi ħdan is -
suq intern, u b’mod partikolari fil -qafas ta’ proġetti kollaborattivi ffinanzjati mill -UE, u l -
iffaċilitar ta’ skambji tal -aħjar prattiki.  
It-titjib tal -koordinazzjoni, taċ -ċentru tal -attenzjoni u tal -livell tal -investimenti fil -qasam tad -
difiża kollaborattiva huwa kritiku biex tittejjeb l -effiċjenza kumplessiva tal -infiq fuq id -difiża fl -
UE, filwaqt li jitqiesu wkoll l -impenji eżistenti bħal dawk meħuda fil -kuntest tal -PESCO biex il -
baġits tad -difiża jiżdiedu regolarment. It -twettiq kolle ttiv tal -kapaċitajiet ta’ difiża strateġika 
jista’ jinkiseb biss permezz ta’ ppjanar ikkoordinat kif ukoll investimenti pubbliċi nazzjonali u 
tal-UE li fil -mira tagħhom ikollhom prijoritajiet komuni tar -riċerka u l -iżvilupp fil -qasam tad -
difiża.  
F’dan il -kuntest, il -Kummissjoni se tiżviluppa wkoll aktar inċentivi biex tistimula l -
investimenti kollaborattivi tal -Istati Membri fil -kapaċitajiet tad -difiża strateġika, b’mod 
partikolari fil -każijiet li fihom dawn jiġu żviluppati u/jew akkwistati f’oqfsa koopera ttivi 
tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni se tinkludi kapitolu b’osservazzjonijiet fuq l -iżviluppi, l -
ostakli u l -opportunitajiet relattivi għall -proġetti multinazzjonali dwar il -kapaċitajiet ta’ 
difiża fir -Rapport Annwali dwar is -Suq Uniku , li normalment j iġi ppubblikat flimkien mal -
Pakkett tal -Ħarifa tas -Semestru Ewropew. F’dan il -kuntest, il -Kummissjoni tista’ tikkunsidra 
wkoll kif tintensifika l -isforzi kollettivi biex tiżgura u tikkoordina l -kofinanzjament tal -Istati 
Membri li jingħadda permezz tal -EDF bl-għan li tiżgura valur akbar għall -flus. 
Il-passi li jmiss  
 Bis-saħħa tal -EDF, il -Kummissjoni se tkompli tħeġġeġ b’mod attiv lill -Istati Membri biex 
jiddefinixxu ulterjorment il -prijoritajiet u l -faċilitaturi fir -rigward tal -kapaċitajiet ta’ 
difiża strateġika b’segwitu għall -adozzjoni tal -Boxxla Strateġika  permezz tas-CDP 
rivedut u l -eżiti tal -CARD . Se tikkontribwixxi biex jiġu allinjati l -ippjanar tad -difiża u l -
infiq kolletiv sabiex jiġi appoġġat l -iżvilupp tagħhom.  
 Il-Kummissjoni se tiżviluppa aktar inċentivi biex tistimula l -investimenti kollaborattivi 
tal-Istati Membri fil -kapaċitajiet tad -difiża strateġika, b’mod partikolari dawk li jkunu se 
jiġu żviluppati u/jew akkwistati f’oqfsa kooperattivi tal -Unjoni Ewropea, u se tirrapporta 
dwar l -iżviluppi, l -ostakli u l -opportunitajiet relattivi għall -proġetti multinaz zjonali dwar 
                                                           
7 Id-Direttiva 2009/43/KE tal -Parlament Ewrop ew u tal -Kunsill tas -6 ta’ Mejju 2009 dwar l -issimplifikar tat -termini 
u l-kundizzjonijiet tat -trasferimenti ta’ prodotti relatati mad -difiża fil -Komunità.  
 
7 il-kapaċitajiet ta’ difiża fir -Rapport Annwali dwar is -Suq Uniku.  
 Fl-2022, il -Kummissjoni se tkompli taħdem mal -Istati Membri biex tiffaċilita aktar it -
trasferiment tal -prodotti relatati mad -difiża ffinanzjati mill -UE fis -suq intern, b’mod 
partikolari billi tappoġġa l -isfruttament sħiħ tal -possibbiltajiet offruti mid -Direttiva 
2009/43/KE.  
 
3. Jiġu ffaċilitati s -sinerġiji bejn ir -riċerka u l-innovazzjoni fis -setturi ċivili u tad -difiża u 
jitnaqqsu d -dipendenzi strateġiċi  
Il-Kummissjoni, fil -Pjan direzzjonali tagħha dwar teknoloġiji kritiċi għas -sigurtà u d -difiża li 
huwa adottat flimkien ma’ din il -Komunikazzjoni8, tiddeskrivi perkors biex tingħata spinta lir -
riċerka, l -iżvilupp teknoloġiku u l -innovazzjoni u jitnaqqsu d -dipendenzi strateġiċi tal -UE fit -
teknoloġiji kritiċi u ktajjen tal -valur għas -sigurtà u għad -difiża.  
Abbażi tal -aġġornament tal -“Istrateġija Industrijali l -Ġdida tal -2020: Nibnu Suq Uniku aktar 
b’saħħtu għall -irkupru tal -Ewropa”9 u l-Pjan ta’ Azzjoni għas -sinerġiji bejn l -industri ji ċivili, 
tad-difiża, u spazjali10, tipproponi l -passi li jmiss għall -UE u għall -Istati Membri biex:    
 jidentifikaw it -teknoloġiji kritiċi għas -sigurtà u d -difiża tal -UE;   
 jippromovu mill -bidu nett approċċ strateġiku u kkoordinat mifrux mal -UE kollha għal dawk 
it-teknoloġiji kritiċi billi jiġu ingranati l -programmi ta’ riċerka, żvilupp teknoloġiku u 
innovazzjoni;  
 inaqqsu d -dipendenzi strateġiċi.  
Dan jirrikjedi għarfien akb ar tal -kritiċità ta’ ċerti teknoloġiji, bħas -semikondutturi, għas -setturi 
tas-sigurtà u tad -difiża, identifikazzjoni aħjar tad -dipendenzi strateġiċi relatati, u miżuri possibbli 
ta’ mitigazzjoni, filwaqt li titqies id -diversità tas -sorsi u l -eventwalità li  l-użu operazzjonali tat -
teknoloġija jista’ jiġi kompromess jew miċħud11. L-Osservatorju tat -teknoloġiji kritiċi12 (“l-
Osservatorju”) se jistabbilixxi mekkaniżmu apposta biex jidentifika tali valutazzjonijiet, abbażi 
tal-inputs tal -Istati Membri u tal -indust rija. Is-sejbiet tal -Osservatorju se jkunu strumentali biex 
jixprunaw ir -riċerka, l -iżvilupp teknoloġiku u l -innovazzjoni tal -UE fir -rigward ta’ dawk it -
teknoloġiji, b’approċċ ikkoordinat mifrux mal -UE kollha. Din il -ħidma tikkomplementa sforzi 
usa’ biex t iġi indirizzata s -sigurtà tal -provvista ta’ beni ċivili kritiċi, f’oqsma bħas -saħħa u l -
enerġija13. 
                                                           
8 COM (2022) 61 final  
9 COM (2021) 350 final  
10 COM (2021) 70 final  
11 Fir-rigward tas -semikondutturi, ara l -Pjan Direzzjonali mehmuż dwar teknoloġiji kritiċi għas -sigurtà u d -difiża, it -
taqsima 2.2, u l -Komunikazzjoni tal -Kummissjoni, Att dwar iċ -Ċipep għall -Ewropa, COM (2022) 45 final.  
12 F’assoċjazzjoni mas -servizzi rileva nti tal -Kummissjoni u mal -Aġenzija Ewropea għad -Difiża.  
13 F’konformità mal -proposti tal -Kummissjoni COM (2021) 577 tas -16.9.2021 dwar qafas ta’ miżuri għall -iżgurar 
tal-provvista ta’ kontromiżuri mediċi rilevanti għall -kriżi fil -każ ta’ emerġenza tas -saħħa  pubblika fil -livell tal -
 
 
8 Il-Kummissjoni se tħejji wkoll approċċ biex tħeġġeġ l -użu doppju għar -riċerka u l -
innovazzjoni fil -livell tal -UE, u se tagħmel użu minn Skema ta’ Innovazzjon i fil-qasam tad -
difiża biex tappoġġa l -innovazzjoni u l -intraprenditorija fir -rigward tat -teknoloġiji kritiċi 
f’koordinazzjoni mill -qrib mal -Hub tal -Innovazzjoni fil -qasam tad -Difiża li għandu jiġi stabbilit 
mill-Aġenzija Ewropea għad -Difiża (EDA, European  Defence Agency).  
Fl-aħħar nett, sabiex jitnaqqsu d -dipendenzi strateġiċi, il -Kummissjoni se tkompli tivvaluta 
b’mod sistematiku l -kunsiderazzjonijiet tas -sigurtà u d -difiża meta timplimenta u tirrieżamina l -
istrumenti tal -UE li diġà jeżistu jew meta tkun  qiegħda tfassal strumenti ġodda .  
4. Jiġi inċentivat l -akkwist konġunt tal -kapaċitajiet żviluppati b’mod kollaborattiv fi ħdan 
l-UE 
L-akkwist konġunt tal -kapaċitajiet ta’ difiża Ewropej  min-naħa tal -Istati Membri, b’mod 
sostanzjali, iżid l -interoperabbiltà  tal-forzi armati nazzjonali Ewropej u jappoġġa l -
kompetittività tal -EDTIB , b’mod partikolari permezz ta’ ekonomiji ta’ skala akbar.  
Madankollu, l -Istati Membri għadhom ma laħqux il -parametru referenzjarju kollettiv li ilu jeżisti 
fir-rigward tal -akkwist k ollaborattiv Ewropew tat -tagħmir 14 – 35 % tal -infiq fuq it -tagħmir ta’ 
difiża, li ġie kkonfermat minnhom fl -ambitu tal -qafas tal -PESCO15. Skont l -EDA, fl -2020, l -
Istati Membri16 nefqu madwar EUR 37 biljun fin -nefqa fuq l -akkwist tat -tagħmir ta’ difiża 
(jiġif ieri l -akkwist ta’ tagħmir ġdid ta’ difiża). Minn dan l -ammont, madwar 11 % biss (madwar 
EUR 4,1 biljun)17, intefqu fuq in -Nefqa fuq l -Akkwist Kollaborattiv Ewropew tat -Tagħmir ta’ 
Difiża (jiġifieri l -akkwist ta’ tagħmir ġdid ta’ difiża b’kollaborazzjoni ma ’ Stati Membri oħra). 
Dan ifisser li l -biċċa l -kbira tan -nefqa tal -Istati Membri fuq l -akkwist tat -tagħmir ta’ difiża 
(madwar 89 %) saret fuq bażi nazzjonali u/jew f’kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi.  
Is-sena 2020 mhijiex eċċezzjoni u tista’ saħansitra titqi es bħala parti minn xejra li ggravat f’dawn 
l-aħħar snin. Fil -fatt, il -perċentwal ta’ akkwist kollaborattiv Ewropew tat -tagħmir ta’ difiża ilu 
jonqos b’mod kostanti mill -2016, u ċ -ċifra tal -2020 hija l -aktar waħda baxxa minn mindu ilha 
tinġabar data simili  (2005).  
Żewġ strumenti tal -UE diġà jwittu t -triq għall -akkwist konġunt . Bħala kundizzjoni għall -
appoġġ finanzjarju għall -azzjonijiet ta’ żvilupp, ir -Regolament dwar il -Fond Ewropew għad -
Difiża  jirrikjedi li l -Istati Membri jkollhom l -intenzjoni li jakkwistaw il -prodott finali jew jużaw 
it-teknoloġija b’mod ikkoordinat. Id-Direttiva  2009/81/KE dwar l -Akkwist Pubbliku fil -
Qasam tad -Difiża  tipprevedi esklużjoni apposta mir -regoli dwar l -akkwist pu bbliku għall -
proġetti kooperattivi bbażati fuq ir -Riċerka u l -Iżvilupp (R&Ż)18. Din l -esklużjoni tapplika wkoll 
għall -fażijiet taċ -ċiklu tal -ħajja wara r -Riċerka u l -Iżvilupp jekk il -kuntratti ta’ akkwist jingħataw 
                                                                                                                                                                                           
Unjoni, COM(2021) 660 tat -13.10.2021 dwar l -indirizzar taż -żieda fil -prezzijiet tal -enerġija, u COM (2021) 350 
dwar l -aġġornament tal -istrateġija industrijali l -ġdida.  
14 F’Novembru 2007, il -Bord ta’ Tmexxija tal -EDA approva erba’ p arametri referenzjarji kollettivi għall -
investiment inkluż il -35 % tal -infiq totali fuq it -tagħmir għall -akkwist kollaborattiv Ewropew tat -tagħmir.  
15 EUR -Lex - 32021H 1117(01) - MT - EUR -Lex (europa.eu)  
16 Ħlief għad -Danimarka  
17 Fuq il -bażi tad -data pprovduta minn 11 -il Stat Membru  
18 L-Artikolu 13 tad -Direttiva 2009/81/KE  
 
9 fil-qafas tal -istess proġett kooperattiv. Fl-2019, il -Kummissjoni ppubblikat Avviż19 li jipprovdi 
gwida dwar diversi possibbiltajiet għal akkwist kooperattiv fl -ambitu tad -Direttiva. Se jkun 
disponibbli aktar appoġġ għall -Istati Membri, b’mod partikolari permezz tal -Grupp ta’ Esperti 
dwar l -Akkwist  fil-Qasam tad -Difiża u tas -Sigurtà.  
Il-Kummissjoni għandha l -għan li tinċentiva ulterjorment l -akkwist konġunt tal -Istati 
Membri tal -kapaċitajiet ta’ difiża Ewropej , inkluż b’rabta mal -operazzjonijiet u l -
manutenzjoni. Madankollu, biex dan isir, hemm għad d ta’ ostakli finanzjarji u fiskali prattiċi li 
jridu jiġu indirizzati.  
Il-Kummissjoni se tesplora kif tagħti lok għal possibbiltà ta’ eżenzjoni mit -Taxxa fuq il -Valur 
Miżjud (VAT) biex tappoġġa l -akkwist konġunt u s -sjieda konġunta tal -kapaċitajiet ta’ 
difiża li jiġu  żviluppati b’mod kollaborattiv fi ħdan l -UE. Dawn il -kapaċitajiet se jkunu għad -
disponibbiltà tal -Istati Membri biex jużawhom għall -missjonijiet u l -operazzjonijiet fil -qafas tal -
PSDK20 jew fil -kuntest tal -attivitajiet fil -livell nazzjonali, tan -NU u tan -NATO. Miżura bħal din 
tista’ b’mod speċjali tkun ta’ benefiċċju għall -kapaċitajiet żviluppati f’oqfsa kooperattivi tal -UE 
(l-EDF u/jew PESCO u/jew fl -EDA). It -twaqqif ta’ qafas ġuridiku mnebbaħ mill -Konsorzju għal 
Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka21 li jibbenefika minn eżenzjoni mill -VAT fuq tagħmir li 
jakkwistaw u jippossjedu l -konsorzja tal -Istati Membri, jista’ jiġi kkunsidrat f’dan il -kuntest.  
Bl-istess mod, abbażi tat -tagħlimiet meħu da mill -evalwazzjoni interim  tal-EDF, il -Kummissjoni 
se tikkunsidra li tirrinforza s-sistema attwali tal -bonusijiet tal -EDF, sabiex tipprovdi inċentiv 
finanzjarju bil-kundizzjoni li l-Istati Membri jieħdu impenn li jakkwistaw u/jew jippossjedu 
b’mod konġun t il-kapaċitajiet ta’ difiża li jkunu qegħdin jiġu żviluppati22. Dan jipprovdi 
inċentivi aktar b’saħħithom biex jiġi żgurat li l -kollaborazzjoni tissokta ladarba jkunu għaddew 
il-fażijiet tar -Riċerka u l -Iżvilupp, jiġifieri fil -fażijiet tal -akkwisti, kif uk oll tal -operazzjonijiet u 
tal-manutenzjoni.  
Barra minn hekk, abbażi tal -ħidma tal -Grupp tal -Esperti dwar is -Sett ta’ Għodod Finanzjarji, 
soluzzjonijiet ġodda ta’ finanzjament  jistgħu jwasslu biex l -Istati Membri jużaw aktar l -
entitajiet tal -akkwist konġunt  li diġà jeżistu bħall -EDA jew l -Organizzazzjoni Konġunta għall -
Kooperazzjoni fil -Qasam tal -Armamenti (OCCAR, Organisation Conjointe de Coopération en 
matière d'Armement). B’mod partikolari, il -Kummissjoni se tivvaluta jekk fid -dispożizzjonijiet 
tar-Regola ment dwar l -EDF, bħal dawk relatati mal -akkwist prekummerċjali23 jistax ikun previst 
appoġġ finanzjarju lill -awtoritajiet kontraenti u lill -entitajiet tal -akkwist konġunt biex issir 
koordinazzjoni ulterjuri tal -proċeduri ta’ akkwist tagħhom, inkluż billi jk opri l -kostijiet 
amministrattivi/tat -tranżazzjonijiet relatati mal -akkwist konġunt ta’ servizzi ta’ riċerka u żvilupp 
fil-qasam tad -difiża.  
                                                           
19 2019/C 157/01  
20 F’konformità mal -forzi multinazzjonali previsti mill -Artikolu 42.3 tat -Trattat dwa r l-Unjoni Ewropea  
21 Il-Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka (ERIC) huwa forma ġuridika speċjali li tiffaċilita t -twaqqif u 
t-tħaddim ta’ Infrastruttura ta’ Riċerka b’interess Ewropew.  
22 Lil hinn mir -rekwiżit ta’ eliġibbiltà speċifikat skont l -Artikolu 21(3) (a) tar -Regolament dwar l -EDF li jirrikjedi 
intenzjoni ta’ akkwist tal -prodott finali jew ta’ użu tat -teknoloġija b’mod ikkoordinat.  
23 L-Artikolu 17 tar -Regolament dwar l -EDF  
 
10 Il-passi li jmiss  
 Sal-bidu tal -2023, il -Kummissjoni se tkun ressqet proposta li tippermetti eżenzjoni mill -
VAT  biex tappoġġa l -akkwist u s -sjieda konġunti tal -kapaċitajiet ta’ difiża żviluppati 
b’mod kollaborattiv fl -UE, filwaqt li tiżgura l -konformità mar -regoli tal -Organizzazzjoni 
Dinjija tal -Kummerċ.  
 Sa nofs l -2023, se tibni fuq il -ħidma tal -Grupp tal -Esperti d war is -Sett ta’ Għodod 
Finanzjarji bl -għan li tipproponi soluzzjonijiet ġodda ta’ finanzjament  biex jiġi 
ffaċilitat l -akkwist konġunt min -naħa tal -Istati Membri ta’ kapaċitajiet ta’ difiża strateġika 
tal-UE abbażi tal -għarfien espert disponibbli diġà.  
 Wara li ssir l -evalwazzjoni interim  tal-EDF24, il-Kummissjoni se tistħarreġ il -possibbiltà 
ta’ emenda tal -Artikolu 13 tar -Regolament 2021/697 li jistabbilixxi l -Fond Ewropew 
għad -Difiża biex tirrinforza  s-sistema ta’ bonusijiet tal -EDF meta l -Istati Membri 
jieħdu impenn li jakkwistaw u/jew jippossjedu b’mod konġunt  il-kapaċitajiet tad -
difiża li jkunu qegħdin jiġu żviluppati.  
 
5. Issir stedina lill -Istati Membri biex ikomplu mexjin fid -direzzjoni ta’ prattiki integrati 
u aktar konverġenti ta’ kontroll tal-esportazzjonijiet  
Filwaqt li l -Istati Membri huma inkarigati mill -ħruġ tal -liċenzji ta’ esportazzjoni għat -tagħmir 
militari, huma jivvalutaw id -deċiżjonijiet tagħhom abbażi tal -Pożizzjoni Komuni tal -Kunsill25 li 
tiddefinixxi kriterji komuni għall -kontro ll tal -esportazzjoni tat -teknoloġija u t -tagħmir militari. 
Tistabbilixxi wkoll mekkaniżmi ta’ notifika ta’ rifjut u ta’ konsultazzjoni bl -għan li tiżdied il -
konverġenza fl -applikazzjoni tal -politika ta’ esportazzjoni tagħhom għall -prodotti relatati mad -
difiża. 
Madankollu, malli l -iżvilupp konġunt tal -kapaċitajiet ta’ difiża jibda jsir ir -regola fl -UE u mhux 
aktar l -eċċezzjoni, l-Istati Membri se jibbenefikaw minn aktar kondiviżjoni tal -aħjar 
prattika u gradwalment dan iwassal għal approċċ aktar konverġenti fir-rigward tal -
kontrolli tal -esportazzjonijiet tal -armi . Il-Kummissjoni, filwaqt li tibni fuq il -ħidma li diġà 
saret, u filwaqt li tagħraf li l -esportazzjonijiet huma fattur ewlieni ta’ suċċess għall -mudell ta’ 
negozju tal -industrija tad -difiża Ewropea, t appoġġa l -fatt li l -Istati Membri jimxu fid -direzzjoni 
ta’ integrazzjoni gradwali msaħħa u aktar konverġenza tal -prattiki ta’ kontroll tal -
esportazzjonijiet tal -armi, speċjalment għal dawk il -kapaċitajiet ta’ difiża li jiżviluppaw flimkien, 
b’mod partikola ri taħt l -EDF.  
F’dan il -kuntest, il-Kummissjoni turi sodisfazzjon għar -riflessjoni li nbdiet fil -Kunsill26 dwar 
l-esportazzjoni tal -kapaċitajiet li ġew żviluppati f’qafas tal -UE u tħeġġeġ lill -Istati Membri 
jkomplu għaddejjin b’dawn id -diskussjonijiet biex  jiffaċilitaw il -proċeduri ta’ kontroll tal -
                                                           
24 L-evalwazzjoni interim  għandha ssir mhux aktar tard minn erba’ snin (2025) wara l -bidu tal -perjodu ta’ 
implimentazzjoni tal -Fond skont l -Artikolu 29 tar -Regolament li jistabbilixxi l -EDF.  
25 Il-Pożizzjoni Komuni 2008/944/PESK.  
26 Fi ħdan is -Sottogrupp dwar l-esportazzjoni ta’ armi konvenzjonali (COARM) tal -Grupp ta’ Ħidma dwar in -
Nonproliferazzjoni u l -Esportazzjonijiet tal -Armi  
 
11 esportazzjonijiet għal tali prodotti. Dan il -proċess jista’ wkoll jirrikorri għall -esperjenza ta’ 
ftehimiet bilaterali u multilaterali bejn l -Istati Membri għall -kapaċitajiet żviluppati b’mod 
konġunt.  
Sabiex ma t iġix imfixkla l -kooperazzjoni, din il -ħidma għandha tiffaċilita d -definizzjoni ta’ 
proċeduri ċari u faċli li wieħed jimplimentahom. Għandhom jiġu definiti miżuri effiċjenti ta’ 
kontroll tal -esportazzjonijiet sabiex il -prodotti ffinanzjati mill -EDF ikollhom  aċċess adegwat u 
kompetittiv għas -swieq internazzjonali filwaqt li jiġu ppreservati d -deċiżjonijiet sovrani tal -Istati 
Membri, billi jitħarsu kompletament l -obbligi ġuridiċi rilevanti tagħhom u jitqiesu l -interessi tas -
sigurtà nazzjonali tagħhom. Sabiex t iġi ppreservata l -attrattività tal -proġetti konġunti fir -rigward 
tal-kapaċitajiet ta’ difiża , il-Kummissjoni tistieden lill -Istati Membri jadottaw approċċ li 
skontu, fil -prinċipju, ma jżommux lil xulxin b’mod rispettiv milli jesportaw lejn pajjiż terz 
kwal unkwe tagħmir u teknoloġija militari żviluppata f’kooperazzjoni . Dan jista’ japplika 
għal esportazzjonijiet intenzjonati ta’ tagħmir jew teknoloġija li jinkorporaw komponenti minn 
Stat Membru ieħor li jaqbżu ċertu livell limitu de minimis . 
Il-passi li jmis s 
 Il-Kummissjoni tistieden lill -Istati Membri jesploraw modi biex jintegraw u jaraw li jkun 
hemm konverġenza gradwali ulterjuri tal -prattiki tagħhom ta’ kontroll tal -
esportazzjonijiet tal -armi, speċjalment għal dawk il -kapaċitajiet ta’ difiża li jiġu 
żvilu ppati b’mod konġunt, b’mod partikolari f’qafas tal -UE, u b’hekk jaċċertaw li l -
prodotti ffinanzjati mill -EDF jieħdu vantaġġ minn aċċess adegwat u kompetittiv għas -
swieq internazzjonali mingħajr preġudizzju għad -deċiżjonijiet sovrani tal -Istati Membri.  
 
6. Tissaħħaħ id -dimensjoni tad -difiża tal -ispazju fil -livell tal -UE 
L-ispazju huwa qasam strateġiku għal -libertà ta’ azzjoni u għas -sigurtà tal -UE. Fl-istess waqt, 
huwa qasam li kulma jmur qiegħed isir aktar iffullat u kkontestat, ikkaratterizzat minn 
kompeti zzjoni dejjem akbar għall -poter.  
Hemm ħtieġa urġenti li dawn l -isfidi jiġu indirizzati. Strateġija spazjali ġdida tal -UE għas -sigurtà 
u d-difiża, li bħalissa qiegħda tiġi kkunsidrata mill -Istati Membri fil -kuntest tal -Boxxla 
Strateġika, għandha tgħin biex  ikun hemm komprensjoni komuni tar -riskji u t -theddid relatati 
mal-ispazju, tiżviluppa risponsi xierqa għal reazzjoni aħjar u aktar rapida għall -kriżijiet, issaħħaħ 
ir-reżiljenza tagħna u tisfrutta għalkollox il -benefiċċji u l -opportunitajiet marbuta mad -dominju 
spazjali. Mingħajr preġudizzju għall -kontenut tal -istrateġija konġunta tal -ġejjieni, se jiġu 
kkunsidrati l -azzjonijiet li ġejjin:  
L-ewwel nett, l -assi spazjali tal -UE27 għandhom jiġu protetti ulterjorment biex tittejjeb ir -
reżiljenza tal -UE fl -ispazju u minnu .  
                                                           
27 Il-Programm Spazjali tal -UE għandu erba’ komponenti: Galileo/EGNOS għall -pożizzjonament, in -navigazzjoni u 
s-sinkronizzazzjoni, Copernicus għall -osservazzjoni tad -Dinja, GOVSATCOM għall -komunikazzjonijiet 
governattivi bis -satellita siguri, u l -SSA għall -għarfien tas -sitwazzjoni fl -ispazju.  
 
12 Fil-Komunikazzjoni Konġunta dwar l-Immaniġġjar tat -Traffiku fl -Ispazju (STM, Space 
Traffic Management)28, il-Kummissjoni u r -Rappreżentant Għoli pprovdew orjentazzjonijiet 
konkreti dwar kif tiżdied il -protezzjoni tal -assi spazjali tal -UE u jiġi promoss użu aktar 
sostenibbli tal -ispazju. B’mod partikolari, il -Kummissjoni se tirrinforza l-assi ta’ sorveljanza 
spazjali  tagħha permezz ta’ servizzi mtejba fis -Sorveljanza u l -Insegwiment fl -Ispazju (SST, 
Space Surveillance and Tracking)  u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji relatati, bħall -evitar b’mod 
awtomatiku ta’ kolliżjonijiet jew l -intelliġenza artifiċjali.  
Il-Kummi ssjoni se tappoġġa ulterjorment ukoll  l-iżvilupp ta’  proġetti relatati mal -għarfien tas -
sitwazzjoni fl -ispazju (SSA, Space Situational Awareness) u l -kapaċitajiet ta’ twissija 
bikrija għad -difiża . Tali proġetti se jikkontribwixxu għal kapaċitajiet avvanzat i ta’ kmand u 
kontrol spazjali (SC2), sensuri SSA mtejba, u sistema ta’ twissija bikrija kontra theddid mill -
missili ballistiċi u theddid ipersoniku ġdid29. 
It-tieni, il -Kummissjoni se ttejjeb id -dimensjoni tas -sigurtà u d -difiża fl -infrastrutturi 
spazjali eżistenti u tal -futur tal -UE, f’kooperazzjoni mar -Rappreżentant Għoli . 
Is-servizz pubbliku regolat Galileo (PRS, public regulated service)30 joffri servizz ta’ 
navigazzjoni ristrett għall -utenti awtorizzati mill -gvern għal applikazzjonijiet sensittivi. Dawn 
jeħtieġu livell għoli ta’ kontinwità tas -servizz, bl -użu ta’ sinjali b’saħħithom u kriptati, b’mod 
partikolari fil -qasam tas -sigurtà u d -difiża. Il -PRS huwa ddisinjat biex joffri servizz bla limitu u 
mingħajr interruzzjoni madwar id -dinja. Huwa turija ċara tal -fatt li infrastruttura komuni taħt 
kontroll ċivili tista’ tissodisfa l -ħtiġijiet ta’ difiża u ta’ sigurtà.  
Il-proposta għal Regolamen t li jistabbilixxi l -Programm tal -Unjoni għal Konnettività Sigura  
għall -2022 -202731, li qiegħda tiġi adottata flimkien ma’ din il -Komunikazzjoni bħala parti mill -
pakkett dwar l -ispazju , se ssaħħaħ ir -reżiljenza tal -UE fil -konnettività permezz ta’ 
komunikazz joni governattiva sigura. Se tinkludi rekwiżiti tad -difiża f’termini ta’ reżiljenza mill -
bidu nett u l -kostellazzjoni ta’ satelliti f’Orbita Dinjija Baxxa (LEO, Low Earth Orbit) se 
tipprovdi opportunità biex tinġarr tagħbija utli li tikkontribwixxi għal ko mponenti oħra tal -
programmi spazjali tal -UE. Is -sistema se tibni fuq GOVSATCOM u s -sinerġiji mal -Fond 
Ewropew għad -Difiża.  
L-evoluzzjoni ta’ Copernicus għandha tqis ukoll ir -rekwiżiti tad -difiża  sa fejn ikun 
possibbli, b’attenzjoni speċjali mogħtija lil -livelli meħtieġa ta’ sigurtà u prestazzjoni, u trieġi fuq 
governanza tajba bbażata fuq il -fiduċja.   
Biex tappoġġa l -iżvilupp tad -dimensjoni tad -difiża tal -infrastrutturi spazjali eżistenti u tal -futur 
tal-UE, il -Kummissjoni se tappoġġa l -iżvilupp tal -kapaċi tajiet ta’ difiża spazjali permezz tal -
                                                           
28 JOIN (2022) 4 final  
29 Dawn il -proġetti huma appoġġati mill -EDF u mill -programmi prekursuri tiegħu.  
30 Id-Deċiżjoni Nru 1104/2011/UE tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tal -25 ta’ Ottubru 2011 dwar ir -regoli ta’ 
aċċess għas -servizz pubbliku regolat offrut mis -sistema dinjija ta’ navigazzjoni bis -satellita li ġiet stabbilita taħt il -
programm Galile o, ĠU L 287, 4.11.2011.  
31 COM (2022) 57 final  
 
13 EDF . Sa issa, madwar EUR 130 miljun ġew allokati biex jiffinanzjaw azzjonijiet b’rabta mal -
ispazju taħt l -EDF u l -programmi prekursuri tiegħu.  
Il-Kummissjoni, filwaqt li tappoġġa l -iżvilupp ta’ pjattaformi kollaborat tivi għall -isfidi tal -
ġejjieni b’rabta mad -difiża, tfittex ukoll li ttejjeb il -prestazzjoni tagħhom billi tagħmel l -aħjar 
użu mill -assi spazjali Ewropej eżistenti u tal -futur. Pereżempju, il -proġett Galileo għad -Difiża 
tal-UE (GEODE, Galileo for EU Defence) huwa kofinanzjat b’EUR 44 miljun32 u għandu l -għan 
li jiżviluppa riċevituri tan -navigazzjoni militari standardizzati Ewropej li huma kompatibbli mal -
PRS Galileo. Aktar minn EUR 22 miljun se jiġu investiti wkoll biex jittejbu  s-sensuri u l -Kmand 
u l-Kontroll (C2) għal sorveljanza spazjali militarji tal -UE u biex tiġi żviluppata kapaċità ta’ 
twissija bikrija bbażata fl -ispazju.  
Fl-ambitu tal -programm ta’ ħidma tal -EDF għall -2021, l -EDF se jkun qed jalloka EUR 50 miljun 
kemm għ as-sorveljanza tal-gwerra tan -navigazzjoni fl -ispazju u fuq l -art (NAVWAR)  kif 
ukoll għat -teknoloġiji Ewropej tal -komunikazzjonijiet bis -satellita reżiljenti kontra l -
iġġammjar . 
It-tielet, il -Kummissjoni se taħdem biex tnaqqas id -dipendenzi strateġiċi rela tati tal -UE fuq 
it-teknoloġiji kritiċi , pereż. fil -qasam taċ -ċipep, il -kwantistika u l -IA. Sabiex dan jinkiseb, il -
Kummissjoni se timmassimizza s -sinerġiji ma’ inizjattivi relatati mal -ispazju implimentati fl -
ambitu tal -istrumenti eżistenti mmexxija mill -Kummissjoni (inklużi l -EDF, Orizzont Ewropa33, 
il-Programm Spazjali, il -Kunsill Ewropew tal -Innovazzjoni, u InvestEU) u se tieħu vantaġġ mill -
Osservatorju tat -teknoloġiji kritiċi. Il -Kummissjoni se ssaħħaħ ukoll ir-reżiljenza tal -ktajjen ta’ 
provvista Ewrope j relatati  biex tiżgura l -integrità, is -sigurtà u t -tħaddim tal -infrastrutturi tal -
ispazju.  
Ir-raba’, il -Kummissjoni se timplimenta, f’kooperazzjoni mar -Rappreżentant Għoli, 
f’konformità mal -mandati rispettivi, l -estensjoni tal -mekkaniżmu attwali ta’ rispo ns għat -
theddid fil -qafas ta’ Galileo34 għas -sistemi u s -servizzi taħt il -komponenti l -oħra tal -
Programm Spazjali tal -UE. Dan se jkompli jsaħħaħ il -governanza tas -sigurtà tal -
infrastrutturi spazjali tal -UE biex ikun hemm reazzjoni aħjar għat -theddid u se ji ppromovi 
governanza adegwata li għandha tiġi stabbilita mill -atturi rilevanti . Il-Kummissjoni u r -
Rappreżentant Għoli se jtejbu wkoll l -għarfien tas -sitwazzjoni fil -livell tal -UE permezz ta’ użu 
aħjar tad -data spazjali, f’kooperazzjoni mill -qrib mal -Istati Membri u permezz ta’ kooperazzjoni 
sistematika bejn l -aġenziji/korpi rilevanti li joperaw infrastrutturi tal -UE.  
Se jikkontribwixxu wkoll għall -isforzi tal -Istati Membri biex ikomplu jżidu l -assistenza 
reċip roka u l -mekkaniżmi ta’ rispons għall -kriżijiet, inkluż permezz ta’ eżerċizzji u billi 
                                                           
32 Taħt il -Programm Ewropew għall -Iżvilupp fl -Industrija tad -Difiża (EDIDP)  
33 It-terminu “Orizzont Ewropa” f’dan id -dokument jirreferi għall -Programm speċifiku li jimplimenta Orizzont 
Ewropa u l -Istitut Ewropew  tal-Innovazzjoni u t -Teknoloġija; l -attivitajiet imwettqa fl -ambitu tagħhom 
jikkonċentraw esklussivament fuq applikazzjonijiet ċivili.  
34 Kif previst fir -Regolament 2021/696 dwar il -Programm Spazjali tal -UE u fid -Deċiżjoni tal -Kunsill (PESK) 
2021/698 tat -30 ta’ April 2021 dwar is -sigurtà tas -sistemi u s -servizzi skjerati, operati u użati taħt il -Programm 
Spazjali tal -Unjoni li jistgħu jaffettwaw is -sigurtà tal -Unjoni.  
 
14 jistimulaw il -kapaċità ta’ reazzjoni kontra t -theddid, jiffavorixxu l -interoperabbiltà u jappoġġaw 
kultura strateġika komuni.  
 
 
Il-passi li jmiss  
 B’segwitu għall -adozzjoni tal -Boxxla Strateġika, il -Kummissjoni u r -Rappreżentant 
Għoli se jipproponu Strateġija Spazjali Konġunta tal -UE għas -sigurtà u d -difiża.  
 Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni se tesplora kif tista’ tkompli ssaħħaħ il-protezzjoni 
tal-assi spazjali  tal-UE, b’mod partikolari permezz ta’ servizzi addizzjonali ta’ SST, 
prestazzjoni mtejba tal -EU SST u billi tagħmel użu massimu mill -potenzjal tal -industrija 
tal-UE. 
 Mill-2022, il -Kummissjoni se tippromovi approċċ ta’ “użu doppju mit -tfassil”  għall -
infras trutturi spazjali tal -UE, bl -għan li toffri servizzi reżiljenti ġodda li jindirizzaw il -
ħtiġijiet governattivi. F’dan il -kuntest, il -Kummissjoni tħeġġeġ lill -koleġiżlaturi biex 
jadottaw f’qasir żmien il -proposta għal Regolament li jistabbilixxi l -Programm tal-Unjoni 
għal Konnettività għall -2022 -2027 . 
 Il-Kummissjoni se tintensifika l -ħidma biex jitnaqqsu d -dipendenzi teknoloġiċi strateġiċi 
u tissaħħaħ ir -reżiljenza tal -infrastruttura spazjali relatata mal -ktajjen tal -provvista, b’mod 
partikolari permezz ta’ strumenti ta’ finanzjament tal -UE kif ukoll l -Osservatorju tat -
teknoloġiji kritiċi.  
 Il-Kummissjoni se tistabbilixxi governanza adegwata għall -infrastrutturi spazjali tal -UE, 
f’kooperazzjoni mill -qrib mal -Istati Membri, billi tibni fuq il -mudell tal -PRS Galileo. Se 
tivvaluta l -fattibbiltà li jiġi żvil uppat u mħaddem fil -prattika, servizz ta’ Copernicus aktar 
reżiljenti u li jkun sar aktar sigur għall -finijiet governattivi,35 filwaqt li jitqiesu kemm 
jista’ jkun ir -rekwiżiti b’rabta mad -difiża.  
 Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni u r -Rappreżentant Għoli se j esploraw il -possibbiltà li 
jattivaw mekkaniżmi ta’ solidarjetà, ta’ assistenza reċiproka u ta’ rispons għall -kriżijiet 
fil-każ ta’ attakki li joriġinaw mill -ispazju jew theddid għall -assi bbażati fl -ispazju.  
 
7. Tissaħħaħ ir -reżiljenza Ewropea   
L-Ewropa jeħtiġilha ssaħħaħ ir -reżiljenza tagħha biex tipprevjeni u tirreżisti x -xokkijiet tal -
ġejjieni u tipproteġi ruħha minnhom. Minħabba r -rabtiet intrinsiċi mal -politiki nazzjonali tas -
sigurtà u tad -difiża, ir -responsabbiltà għall -indirizzar ta’ dan i t-theddid hija primarjament f’idejn 
l-Istati Membri. Fil -frattemp, ċerti vulnerabbiltajiet huma komuni għall -Istati Membri kollha, u 
                                                           
35 Servizz simili għall -PRS Copernicus  
 
15 xi theddid imur lil hinn mill -fruntieri, bħal dak li fil -mira tiegħu jkollu n -networks jew l -
infrastrutturi transfruntiera kif ukoll it -tibdil fil -klima.  
L-approċċ tal -UE għandu l -għan li tinkiseb integrazzjoni tad -dimensjoni esterna u interna b’tali 
mod li jimxi ħarir. Jiġbor flimkien il -kunsiderazzjonijiet ċivili u militari nazzjonali u tal -UE biex 
jippromovi soluzzjonijiet  konkreti, filwaqt li jiffaċilita reżiljenza akbar u effiċjenza operazzjonali 
kontinwa.  
7.1. Nirreaġixxu għat -theddid ibridu  
Fl-2020, l -Istrateġija tal -UE dwar l -Unjoni tas -Sigurtà36 ddeskriviet it -theddid ibridu bħala 
wieħed mill -oqsma ta’ prijorità li għandhom  jiġu indirizzati sabiex tissaħħaħ is -sigurtà tal -UE. L -
Istrateġija tistabbilixxi l -pedament għal approċċ imġedded għal dan it -theddid li dejjem jevolvi, 
li jkopri l -firxa kompluta għall -azzjoni – mid-detezzjoni minn kmieni, l -analiżi, is -
sensibilizzazzjon i, il-bini tar -reżiljenza u l -prevenzjoni, sar -rispons għall -kriżijiet u l -ġestjoni tal -
konsegwenzi.  
L-immappjar tal -miżuri37 b’rabta mat -tisħiħ tar -reżiljenza u l -ġlieda kontra t -theddid 
ibridu, jinkludi aktar minn mitejn għodda u miżura fil -livell tal -UE li l-biċċa l -kbira  
tagħhom  huma mmexxija jew appoġġati mill -Kummissjoni. Il -proposti tal -Kummissjoni f’oqsma 
differenti, inkluż l -Att dwar is -Servizzi Diġitali38, il-proposta għal Direttiva dwar ir -reżiljenza 
tal-entitajiet kritiċi39 u l-Mekkaniżmu rivedut t al-Unjoni għall -Protezzjoni Ċivili40, se 
jikkontribwixxu ulterjorment għal dan l -għadd dejjem jiżdied ta’ għodod tal -UE disponibbli biex 
jiġi miġġieled it -theddid ibridu.  
Ir-reżiljenza hija waħda mill -pilastri ewlenin għall -ġlieda kontra t -theddid ibridu. Dokument ta’ 
ħidma konġunt tal -persunal ta’ Jannar 202241 identifika 53 xenarju ta’ referenza għar -
reżiljenza42 fil-livell tal -UE. Din l -identifikazzjoni, imħabbra fl -Istrateġija dwar l -Unjoni tas -
Sigurtà, kienet l -ewwel pass kruċjali biex il -progress f’dan il-qasam jiġi segwit u mkejjel b’mod 
oġġettiv.  
F’dan il -kuntest, is -servizzi tal -Kummissjoni, is -Servizz Ewropew għall -Azzjoni Esterna (SEAE) 
u s-Segretarjat Ġenerali tal -Kunsill, f’Novembru 2022, se jwettqu l -eżerċizzju EU Integrated 
Resolve PACE, fost l -oħrajn, biex jindirizzaw it -theddid ibridu, inkluża d -dimensjoni ċibernetika 
ttiegħu. Dan l -eżerċizzju se jsir taħt ir -responsabbiltà kumplessiva tar -Rappreżentant Għoli, bis -
sehem tal -Istati Membri u l -Aġenziji tal -UE, u f’format ikoordinat u parallel (PA CE, parallel and 
coordinated) man -NATO.  
                                                           
36 COM (2020) 605  
37 SWD (2020) 152 final  
38 COM (2020) 825 final  
39 COM (2020) 829 final  
40 Ir-Regolament (UE) 2021/836 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tal -20 ta’ Mejju 2021  
41 SWD (2022) 21 final  
42 Parametri referenzjarji, li jkopru sitwazzjonijiet fejn dan huwa punt ta’ tluq kif ukoll previżjoni ta’ mira jew parir 
dwar ir -rekwiżiti f’dak li għandu x’jaqsam mal -livell minimu  
 
16 Barra minn hekk, il -Kummissjoni adattat għan -natura li tinbidel rapidament tat -theddid . 
B’segwitu għall -kriżi fil -fruntiera tal -UE mal -Belarussja, il -Kummissjoni pproponiet miżuri biex 
tiġi indirizzata l -istrumentali zzazzjoni tal -migrazzjoni , inkluż it -tniżżil fuq il -lista s -sewda tal -
operaturi tat -trasport involuti fil -faċilitazzjoni ta’ dħul klandestin jew fit -traffikar tal -bnedmin fl -
UE.43 
Il-pandemija tal -COVID -19 uriet il -ħtieġa li tissaħħaħ l -azzjoni kkoordinata fil-livell tal -UE 
bħala reazzjoni għall -emerġenzi tas -saħħa. Fi żmien li fih it -theddid kimiku, bijoloġiku, 
radjoloġiku u nukleari jista’ jipperikola s -saħħa pubblika, l -Awtorità Ewropea għat -Tħejjija u 
għar-Rispons f’Każ ta’ Emerġenza tas -Saħħa (HERA) hij a element ċentrali għat -tisħiħ tat -tħejjija 
u r-rispons tal -UE għal theddid transfruntiera serju għas -saħħa, billi tippermetti d -disponibbiltà 
f’qasir żmien, l -aċċess u d -distribuzzjoni tal -kontromiżuri meħtieġa. Abbażi tat -tagħlimiet 
meħuda mill -istadji b ikrin tal -pandemija, se tissokta l -ħidma biex tissaħħaħ l -assistenza militari 
lill-awtoritajiet ċivili f’dan ir -rigward.  
Il-passi li jmiss  
 Sal-2023,  il-Kummissjoni, f’kooperazzjoni mar -Rappreżentant Għoli u l -Istati Membri, se 
tivvaluta x -xenarji ta’ referenza settorjali għar -reżiljenza sabiex tidentifika  lakuni u 
ħtiġijiet  kif ukoll il -passi biex tindirizzahom.  
 Wara l -adozzjoni tal -Boxxla Strateġika, il -Kummissjoni se tikkontribwixxi għas -sett ta’ 
għodod ibridi tal -UE għall -ġejjieni billi tiżgura li l -Istati Membri jkollhom ħarsa 
kumplessiva sħiħa tal -istrumenti u l -miżuri interni eżistenti biex jiġi miġġieled it -theddid 
ibridu li jolqot lill -UE u lill -Istati Membri tagħha. Dan se jqis il -miżuri inklużi fl -
immappjar tal -2020 dwar il -ġlieda kontra t -theddid ibridu u l -proposti reċenti tal -
Kummissjoni u tar -Rappreżentant Għoli f’oqsma bħall -infrastruttura kritika u d -
diżinformazzjoni.  
 Wara l -adozzjoni tal -Boxxla Strateġika, il -Kummissjoni se tikkunsidra li tidentifika 
esperti f’oqsma ta’ politika rilevanti, li jistgħu eventwalment jiffurmaw parti mit -Tim ta’ 
Rispons Rapidu għat -Theddid Ibridu, jekk dan ikun mitlub u f’sinerġija mat -timijiet ta’ 
rispons rapidu proposti tal -Unità Ċibernetika Konġunta.  
 B’mod parallel, is -servizzi tal -Kummissjoni u s -SEAE se jwettqu rieżami konġunt tal -
Playbook tal -UE dwar il -ġlieda kontra t -theddid ibridu.  
 Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni, f’kooperazzjoni mar -Rappreżentant Għoli, se 
tiddefinixxi viżjoni komprensiva rigward il -mekkaniżmi ta’ twissija rapida tagħha, u 
b’mod partikolari l -possibbiltà li tinħoloq stampa aħjar tal -għarfien tas -sitwazzjoni, 
f’koordinazzjoni u komplementarjetà ma’ mekkaniżmi eżistenti oħra tal -UE. Dan se 
jsaħħaħ il -kapaċità tal -Unjoni f’dawk li huma monitoraġġ u detezzjoni minn kmieni, 
prevenzj oni u tħejjija, inkluża r -reżiljenza, u rispons għat -theddid ibridu.  
                                                           
43 COM (2021) 753 final  
 
17  Il-Kummissjoni, billi tirrikorri għall -għarfien espert u l -istrumenti tagħha, se 
tikkontribwixxi għall -isforz tal -UE biex trawwem ir -reżiljenza f’pajjiżi sħab.  
 
7.2. Tissaħħaħ iċ -ċibersigurtà  u ċ-ċiberdifiża  
Il-ġlieda kontra t -theddid għaċ -ċibersigurtà hija waħda mill -aktar sfidi kumplessi għas -sigurtà u 
d-difiża li għandna quddiemna llum, speċjalment meta wieħed iqis l -għadd u l -impatt dejjem 
jikber tiegħu, u dan mentri l -atturi statali żviluppaw kapaċitajiet  sofistikati speċifiċi.  
L-UE jeħtiġilha tipproteġi s -sistemi kritiċi tan -networks u tal -informazzjoni u jkollha rwol fit -
tmun biex tiggarantixxi s -sigurtà, l -istabbiltà u r -reżiljenza kif ukoll il -libertà tal -internet globali. 
Għandna bżonn nagħtu spinta liċ-ċibersigurtà u liċ -ċiberdifiża fl -Ewropa billi nsaħħu l -
kooperazzjoni tagħna, ninvestu b’mod aktar effettiv f’kapaċitajiet avvanzati, u nistabbilixxu 
regoli xierqa li jippermettu kollegament aħjar bejn id -dimensjonijiet kollha taċ -ċibernetika. 
Dawn l -isforzi għandhom jikkonċentraw fuq il-protezzjoni  taċ-ċittadini, in -negozji u l -interessi 
tal-UE, id-detezzjoni u t -tnaffir  tal-attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi u li niddefendu  ruħna 
minn attakki ċibernetiċi, u b’hekk jikkontribwixxu għas -sigurtà u l -istabbiltà internazzjonali u 
jikkonsolidaw il -potenzjal ta’ deterrenza ċibernetika tal -UE.  
Il-Kummissjoni u r -Rappreżentant Għoli diġà stabbilew azzjonijiet ambizzjużi li jikkontribwixxu 
għal dawn l -objettivi fl -Istrateġija tal -UE dwar iċ -Ċibersigurtà ta’ Di ċembru 202044. Fis -seħħ 
hemm għadd ta’ strumenti importanti biex tiżdied ir -reżiljenza tal -UE, b’mod partikolari d -
Direttiva dwar miżuri għal livell komuni għoli ta’ sigurtà tan -networks u tas -sistemi tal -
informazzjoni madwar l -Unjoni  (NIS)45, l-Att dwar iċ -Ċibersigurtà46, id- Direttiva dwar l -
attakki fuq is -sistemi tal -informazzjoni47, u l-implimentazzjoni tas -sett ta’ għodod tal -UE 
dwar iċ -Ċibersigurtà tal -5G48, ir-Rakkomandazzjoni dwar Pjan ta’ Azzjoni għal rispons 
koordinat għal inċidenti u kriżijiet taċ -ċibersigurtà fuq skala kbira 49 u l-qafas ta’ politika 
tal-UE dwar iċ -ċiberdifiża [l -aġġornamenti tal -2018]50. Il-Kummissjoni adottat ukoll att 
delegat51 fl-ambi tu tad -Direttiva dwar it -tagħmir tar -radju52 li jistabbilixxi rekwiżiti legali għas -
salvagwardji taċ -ċibersigurtà, li jridu jitqiesu mill -manifatturi meta jiddisinjaw u jipproduċu t -
tagħmir tar -radju. Fl -aħħar nett ħarġet rakkomandazzjoni għal Unità Ċiberne tika Konġunta 
                                                           
44 JOIN (2020) 18 final  
45 Id-Direttiva (UE) 2016/1148  dwar is -sigurtà tan -networks u tas -sistemi tal -informazzjoni (NIS)  
46 Ir-Regolament (UE) 2019/881 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tas -17 ta’ April 2019 dwar l -ENISA (l -
Aġenzija tal -Unjoni Ewropea għaċ -Ċibersigurtà) u dwar iċ -ċertifikazzjoni taċ -ċibersi gurtà tat -teknoloġija tal -
informazzjoni u tal -komunikazzjoni u li jħassar ir -Regolament (UE) Nru 526/2013  
47 Id-Direttiva 2013/40/UE (12/08/2013)  
48 COM (2020) 50 final  
49 Ir-Rakkomandazzjoni tal -Kummissjoni (UE) 2017/1584 tat -13 ta’ Settembru 2017 dwar Rispo ns Koordinat għal 
Inċidenti u Kriżijiet taċ -Ċibersigurtà fuq Skala Kbira, C/2017/6100  
50 14413/18 (19/11/2018)  
51 C (2021) 7672  
52 Id-Direttiva 2014/53/UE tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tas -16 ta’ April 2014 dwar l -armonizzazzjoni tal -
liġijiet tal -Istati  Membri marbuta mat -tqegħid fis -suq ta’ tagħmir tar -radju  
 
18 (JCU, Joint Cyber Unit)53 u ppreżentat proposta biex tiġi riveduta d -Direttiva NIS  
f’Diċembru 202054, li bħalissa qiegħda tiġi kkunsidrata mill -koleġiżlaturi. B’mod konformi ma’ 
dan il -livell ta’ ambizzjoni, il -Kummissjoni dalwaqt se tippreżent a proposti biex issaħħaħ iċ -
ċibersigurtà u s -sigurtà tal -informazzjoni tal -istituzzjonijiet, il -korpi u l -aġenziji tal -UE. 
Il-programm ta’ ħidma multiannwali għall -2021 -2025 tal -Ewropa Diġitali u tal -Faċilità 
Nikkollegaw l -Ewropa (FNE - il-Qasam diġitali) se jappoġġa t -twettiq fil -prattika ta’ 
infrastruttura ta’ komunikazzjoni kwantistika sigura (Euro QCI). Il -FNE se tappoġġa wkoll 
infrastruttura ta’ komunikazzjoni kritika oħra, inklużi ċerti linji ċentrali bejn l -Istati Membri u 
mal-pajjiżi terzi, bl -ogħla  standards tas -sigurtà.  
Sabiex dawk l -istrumenti jiġu kkomplementati u tkompli titnaqqas is -superfiċje tal -attakk u l -
esponiment għar -riskju, is -sigurtà u l -istandardizzazzjoni tal -prodotti u s -servizzi relatati mat -
teknoloġija tal -informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) għandhom jissaħħu. Dan japplika b’mod 
partikolari għas -sigurtà tal -komponenti kritiċi tal -hardware u s -software. Il -Kummissjoni 
qiegħda għalhekk tħejji proposti ġodda li jistabbilixxu rekwiżiti tas -sigurtà orizzontali li se jkunu 
l-qofol tal -Att dwar ir -Reżiljenza Ċibernetika  mħabbar fid -diskors dwar l -Istat tal -Unjoni55. 
F’dan il -kuntest, tista’ tiġi kkunsidrata dimensjoni tad -difiża, fir -rigward tal -iżvilupp potenzjali 
ta’ standards taċ -ċibersigurtà komuni jew ibridi.  
Biex jissaħħu ulterjorment il -kapaċitajiet teknoloġiċi tal -UE u l -atturi taċ -ċiberdifiża tagħha 
(partikolarment il -forzi tad -difiża tal -Istati Membri), fl -ippjanar ta’ investimenti ċivili u dawk 
b’rabta mad -difiża għall -iżvilupp ta’ teknoloġiji rilevanti kif ukoll għall -użu tagħhom, l -enfasi se 
titqiegħed fuq aktar kooperazzjoni bejn l -atturi rilevanti. Fl -2022, se tiġi adottata Aġenda 
strateġika dwar l -investimenti ċibernetiċi  miċ-Ċentru ta’ Kompetenza Industrijali, 
Teknoloġika u tar -Riċerka fil -qasam taċ -Ċibersigurtà u  n-Network ta’ Ċentri ta’ 
Koordinazzjoni  (CCCN)56. L-aġenda tista’ tkopri sinerġiji possibbli bejn it -teknoloġiji ċivili u 
tad-difiża u l -applikazzjonijiet potenzjali b’użu doppju, u b’hekk tara li jkollha sinerġiji ma’ 
programmi oħra tal -UE, inkluż Orizzon t Ewropa, il -programm Ewropa Diġitali, u l -EDF, b’mod 
ikkoordinat u filwaqt li tirrispetta r -regoli ta’ governanza rilevanti.  
Il-Kummissjoni diġà ddedikat EUR 38,6 miljun57 għal sitt proġetti taċ -ċiberdifiża . Fost l -
oħrajn, dan il -baġit qiegħed jappoġġa l -iżvilupp ta’ pjattaforma Ewropea li tiġġenera għarfien 
tas-sitwazzjoni ċibernetika u proġett dwar teknoloġiji għal komunikazzjoni sigura u reżiljenti. L -
EDF se jkompli jappoġġa l -iżvilupp ta’ kapaċitajiet ċibernetiċi għad -difiża. Fl -2021, saru żewġ 
sejħiet speċifiċi taħt l -EDF għal pakkett finanzjarju ta’ EUR 33,5 miljun.  Filwaqt li l -proġetti 
kollha b’rabta mal -kapaċità ta’ difiża jinkludu dimensjoni ċibernetika, iċ -ċiberdifiża se tibqa’ 
tkun prijorità għall -EDF fis -snin li ġejjin.  
                                                           
53 C (2021) 4520 final  
54 COM(2020) 823 final  
55 Id-diskors dwar l -Istat tal -Unjoni 2021 - Insaħħu r -ruħ tal -Unjoni tagħna – il-15 ta’ Settembru 2021  
56 PE/28/2021/INIT  
57 Taħt l -EDIDP  
 
19 Għal tħejjija aħjar għal  inċidenti u kriżijiet potenzjali fuq skala kbira fl -Unjoni, il -koordinazzjoni 
msaħħa hija essenzjali biex jiġi żgurat l -għarfien tas -sitwazzjoni, jiġu identifikati malajr il -
ħtiġijiet u r -riżorsi għal rispons potenzjali u tiġi allinjata l -komunikazzjoni e ffettiva fost l -atturi 
rilevanti fil -livell tal -Istati Membri u tal -UE, sabiex jiġu mmitigati l -impatti potenzjali fl -Unjoni.  
Biex tintensifika d -detezzjoni ta’ attivitajiet ċibernetiċi malizzjużi u ssaħħaħ l -għarfien tas -
sitwazzjoni , il-Kummissjoni qiegħda taħdem mal -Istati Membri biex jiġu stabbiliti pjattaformi 
transfruntiera għall -kondiviżjoni tal -intelligence dwar it -theddid għaċ -ċibersigurtà (SOCs 
tal-UE) filwaqt li jiġu wkoll rinforzati l -kapaċitajiet taċ -Ċentri tal -Operazzjoni jiet tas -Sigurtà 
(SOCs, Security Operation Centres) fil -livell nazzjonali fl -UE kollha. L -objettiv ta’ dawn il -
pjattaformi transfruntiera (“EU SOCs”) huwa li jingħata lok għall -iskambju tad -data dwar it -
theddid għaċ -ċibersigurtà minn diversi sorsi, kif uko ll ta’ għodod u kapaċitajiet fuq skala kbira, 
f’ambjent affidabbli. Dawn se jkunu attrezzati b’għodod u infrastrutturi tal -ġenerazzjoni li jmiss 
u ultrasiguri. Dan għandu jwassal biex jittejbu l -kapaċitajiet kollettivi ta’ detezzjoni u t -twissijiet 
fil-pront lill -awtoritajiet u lill -entitajiet rilevanti. Dawn l -azzjonijiet se jibbenefikaw minn 
appoġġ finanzjarju mill -programm Ewropa Diġitali, b’mod partikolari permezz ta’ akkwist 
konġunt għall -iżvilupp u t -tħaddim tal -SOCs tal -UE, inklużi għodod u infrastru tturi avvanzati, 
kif ukoll sejħa għal għotjiet biex jiġu appoġġati l -kapaċitajiet tal -SOCs fl -Istati Membri. Bħala l -
pass li jkun imiss wara, tista’ tiġi kkunsidrata wkoll, flimkien mal -Istati Membri, il -promozzjoni 
tal-kooperazzjoni ċivili u militari fil -livell nazzjonali f’dan il -qasam.  
Il-portata tal -kooperazzjoni fil -qasam taċ -ċibersigurtà bejn l -Istati Membri fir -rigward tar -rispons 
għall -inċidenti għandha tikber, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni possibbli fost it-timijiet ta’ 
rispons ċivili u tad -difiża. L-Unità Ċibernetika Konġunta għandha l -għan li tlaqqa’ flimkien il -
komunitajiet taċ -ċibersigurtà rilevanti kollha (jiġifieri dawk diplomatiċi, ċivili, tal -infurzar tal -
liġi u tad -difiża) biex tiżgura rispons ikkoordinat tal -UE għal inċidenti u kriżiji et ċibernetiċi fuq 
skala kbira, kif ukoll toffri assistenza fl -irkupru minn dawn l -attakki.  Għaldaqstant, il -militar 
jista’ jikkoopera u jikkoordina strutturalment ma’ komunitajiet oħra taċ -ċibersigurtà permezz tal -
JCU.  
L-iżvilupp ta’ ħiliet ċibernetiċi  permezz ta’ taħriġ u eżerċizzju konġunti wkoll huwa kruċjali 
għal reżiljenza effettiva għall -attakki ċibernetiċi, għat -titjib tal -kapaċitajiet ċibernetiċi, għall -
iżvilupp ta’ komprensjoni kondiviża, u biex tinħoloq kapaċità ta’ rispons komuni. Fuq deċiżjoni 
tagħhom stess, l -Istati Membri jistgħu jikkunsidraw kooperazzjoni ċivili -militari msaħħa fit -
taħriġ ċibernetiku u l -eżerċizzji konġunti, abbażi tal -programmi tal -Kulleġġ Ewropew ta’ Sigurtà 
u ta’ Difiża u tal -EDA fir -rigward tal -edukazzjoni, it -taħriġ u l -eżerċizzji ċibernetiċi.  
Il-passi li jmiss  
 Sat-tielet trimestru tal -2022, il -Kummissjoni se tipproponi l -Att dwar ir -Reżiljenza 
Ċibernetika li se jkollu l -għan li jżid iċ -ċibersigurtà tal -prodotti u tas -servizzi assoċjati 
fis-suq intern.  
 Sabiex tistabbilixxi l -pjattaformi l -ġodda tal -“SOCs tal -UE” għall -kondiviżjoni tal -
intelligence u l -għodod b’rabta mat -theddid ċibernetiku, sat -tieni trimestru tal -2022, il -
Kummissjoni se tippubblika Sejħa għal espressjoni ta’ interess biex jintgħażlu entitajiet  
 
20 ospitanti għall -SOCs tal -UE, akkumpanjata minn Pjan Direzzjonali apposta. Dan għandu 
jwitti t -triq biex tiġi żviluppata kapaċità strateġika tal -UE għad -detezzjoni u l -
kondiviżjoni tal -informazzjoni dwar it -theddid ċibernetiku.  
 Il-Kummissjoni se taħdem mal -Istati Membri biex jintensifikaw it -tħejjija għal inċidenti 
ċibernetiċi fuq skala kbira permezz ta’ koordinazzjoni msaħħa, inkluż l -identifikazzjoni 
tal-ħtiġijiet u r -riżorsi potenzjali għall -ġestjoni tar -rispons.  
 Fl-2022, se tiġi proposta Aġenda strateġi ka għaċ -Ċentru ta’ Kompetenza fil -qasam taċ -
Ċibersigurtà, inkluż dwar it -teknoloġija b’użu doppju u s -sinerġiji ċivili -militari, li 
għandha tiġi stabbilita b’mod ikkoordinat mal -atturi rilevanti.  
 Il-Kummissjoni, flimkien mar -Rappreżentant Għoli, se tkompli  tappoġġa lill -Istati 
Membri fit -twaqqif tal -JCU, b’mod partikolari l -mekkaniżmu ta’ assistenza reċiproka 
tagħha, u se tħeġġeġ il -kooperazzjoni ċivili -militari biex tiffaċilita l -iskambji ta’ 
informazzjoni u l -koordinazzjoni bejn l -esperti tad -difiża u kom unitajiet oħra (jiġifieri 
dawk ċivili, tal -infurzar tal -liġi u tad -diplomazija).  
 Il-Kummissjoni se titlob lill -Organizzazzjonijiet Ewropej tal -Istandardizzazzjoni 
jiżviluppaw standards armonizzati b’appoġġ għall -att delegat adottat dan l -aħħar tad -
Direttiv a dwar it -Tagħmir tar -Radju fir -rigward taċ -ċibersigurtà u l -privatezza.  
 Il-Kummissjoni se taħdem id f’id mar -Rappreżentant Għoli biex tkompli tiżviluppa l -
politika tal -UE dwar iċ -ċiberdifiża li għandha tiġi ppreżentata lill -Istati Membri sa tmiem 
l-2022.  
 Il-Kummissjoni tistieden lill -Istati Membri jikkunsidraw iwettqu taħriġ u eżerċizzji 
konġunti fil -qasam taċ -ċiberdifiża, f’kooperazzjoni ma’ oqfsa eżistenti ta’ taħriġ u ta’ 
eżerċizzji ċivili u ta’ difiża.  
 
7.3. Tissaħħaħ il -mobbiltà militari  
Permezz tal-implimentazzjoni tal -Pjan ta’ Azzjoni dwar il -Mobbiltà Militari, l -UE diġà qiegħda 
tagħmel passi sinifikanti biex ittejjeb il -mobbiltà tal -persunal, il -materjal u t -tagħmir militari fl -
UE u lil hinn minnha, u b’hekk tissaħħaħ il -kapaċità tagħna li nwie ġbu f’qasir żmien għal xi 
kriżi, jew fl -eventwalità ta’ attivitajiet ta’ rutina bħall -eżerċizzji. Il -mobbiltà militari hija wkoll 
proġett ewlieni fl -ambitu tal -kooperazzjoni bejn l -UE u n -NATO.  
B’baġit tal -UE għall -2021 -2027 ta’ EUR 1,69 biljun  bħala appoġġ għall -infrastruttura tat -
trasport b’użu doppju, il -mobbiltà militari hija komponent ewlieni tal -Faċilità Nikkollegaw l -
Ewropa (FNE)58. Il-Programm ta’ Ħidma 2021 -2023 jinvolvi baġit annwali apposta ta’ EUR 330 
miljun, u l -ewwel sejħiet għal pr oposti tnedew f’Settembru 2021.  
Il-mobbiltà militari wkoll huwa suġġett tal -Programm ta’ Ħidma tal -EDF għall -2021. L -iżvilupp 
ta’ sistema diġitali għal skambju sigur u rapidu ta’ informazzjoni b’rabta mal -mobbiltà militari 
                                                           
58 Ir-Regolament (UE) 2021/1153 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tas -7 ta’ Lulju 2021 li jistabbilixxi l -Faċilità 
Nikkollegaw l -Ewropa u li jħassar ir -Regolamenti (UE) Nru 1316/2013 u (UE) Nru 283/2014  
 
21 huwa wieħed miż -żewġ suġġetti ta s-sejħa għal proposti li tirrigwarda s -suldati u s -sistemi 
loġistiċi, b’baġit indikattiv ta’ EUR 50 miljun għas -sejħa kollha.  
Fl-14 ta’ Diċembru 2021, il -Kummissjoni pproponiet li tirrevedi r -Regolament dwar in -Network 
trans -Ewropew tat -trasport (TEN -T). Fost miżuri oħra, il -proposta għandha l -għan li ssaħħaħ l -
istandards għall -mobbiltà ċivili u militari u li tespandi l -mapep tat -TEN -T biex jinkludu rotot 
ġodda importanti għall -mobbiltà militari.  
Il-Kummissjoni se tkompli bl -isforzi tagħha biex tikkontribwixxi għall -mobbiltà militari fl -UE u 
lil hinn minnha, inkluż billi tikkunsidraha fi proposti u inizjattivi leġiżlattivi rilevanti, b’mod 
partikolari fil -qasam tat -trasport u l -proċeduri transfrunt iera.  
Il-passi li jmiss  
 Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni, flimkien mar -Rappreżentant Għoli, se tipproponi 
aġġornament tal -Pjan ta’ Azzjoni konġunt dwar il -Mobbiltà Militari, li jista’ jkopri 
ħtiġijiet identifikabbli fir -rigward tad -diġitalizzazzjoni fit -trasport, ir -reżiljenza 
ċibernetika tal -infrastruttura tat -trasport u l -intelliġenza artifiċjali.  
 
7.4. Jiġu indirizzati l -isfidi għad -difiża relatati mat -tibdil fil -klima  
It-tibdil fil -klima u t -telfien tal -bijodiversità jirrappreżentaw theddid ġdid għas -sigurt à. Filwaqt li 
ż-żamma tal -effettività operazzjonali tibqa’ prijorità, is -settur tad -difiża jeħtieġ li jindirizza l -
isfida tal -adattament għall -effetti tat -tibdil fil -klima fuq is -sigurtà, inkluż it -tħaddim taħt 
kundizzjonijiet klimatiċi aktar estremi, kif ukoll jikkontribwixxi għall -mitigazzjoni fl -ambitu tal -
politiki tal -UE fir -rigward tat -tibdil fil -klima, b’mod partikolari l -Patt Ekoloġiku Ewropew. It -
titjib tal -effiċjenza enerġetika, iż -żieda fl -użu tal -enerġija rinnovabbli fejn ikun possibbli, u t -
tnaqqis tal -emissjonijiet f’dan is -settur, għandhom isiru parti integrali mill -isforzi kollettivi 
tagħna għall -kisba tan -newtralità klimatika sal -2050, il -protezzjoni tal -bijodiversità u ekonomija 
ċirkolari msaħħa.  
Is-sistemi ċirkolari jista’ jkollhom benefiċċji kbar għall -industriji tad -difiża u għall -akkwisti fis -
settur, inkwantu jżidu l -effiċjenza fir -riżorsi kif ukoll l -awtonomija strateġika miftuħa għal ċerti 
materjali kritiċi, u jestendu u jottimizzaw l -utilità tat -tagħmir tad -difiża59. Se jiġu ide ntifikati u 
appoġġati opportunitajiet biex jittejjeb id -disinn għaż -żarmar, l -estrazzjoni tal -komponenti, it -
tiswija, ir -rikondizzjonar u l -manifattura mill -ġdid tat -tagħmir tad -difiża. Dan japplika wkoll 
għall -opportunitajiet biex jiġi aġġornat it -tagħmir  ta’ difiża sabiex ikun jista’ jkompli jitħaddem 
f’kundizzjonijiet ambjentali dejjem aktar ħorox fil -postijiet tal -operazzjonijiet.  
F’dan il -kuntest, il -Kummissjoni hija impenjata li timplimenta l -Pjan Direzzjonali Konġunt tal -
UE għall -2020 dwar it -Tibdil fil-Klima u d -Difiża60, li dwaru s -servizzi tal -Kummissjoni se 
jippreżentaw l -ewwel rapport annwali ta’ progress flimkien mas -SEAE u mal -EDA fl -ewwel 
                                                           
59 IF CEED (europa.eu)  Circular defence - News & insight - Cambridge Judge Business School  
60 12741/20  
 
22 nofs tal -2022. Il -Programm ta’ Ħidma tal -EDF61 għall -2021 diġà jidentifika suġġetti relatati mal -
ġestjoni ta l-enerġija u mal -effiċjenza enerġetika. Ġew allokati EUR 133 miljun għal sejħa 
speċifika għall -appoġġ tar -riċerka u l -iżvilupp ta’ teknoloġiji u prodotti tad -difiża li jindirizzaw 
dawn is -suġġetti. Billi qiegħed jitħaffef il -pass ta’ ħidma simili fi ħdan i n-NATO, in -NU u mill -
Istati Uniti u sħab oħra, l -UE se tintensifika d -djalogi interservizz tagħha fir -rigward tar -rabta 
bejn il -klima, is -sigurtà u d -difiża.  
Il-passi li jmiss  
 Fl-ewwel nofs tal -2022, is -servizzi tal -Kummissjoni, is -SEAE u l -EDA se jippreżentaw l -
ewwel rapport ta’ progress dwar l -implimentazzjoni tal -Pjan Direzzjonali dwar it -Tibdil 
fil-Klima u d -Difiża.  
 Matul l -2022, il -Kummissjoni se tivvaluta l -inizjattivi re latati mal -klima/mad -difiża 
implimentati taħt strumenti eżistenti mmexxija mill -Kummissjoni (inklużi l -EDF, 
Orizzont Ewropa, Orizzont 2020, il -Faċilità Nikkollegaw l -Ewropa, u LIFE) sabiex 
issaħħaħ is -sinerġiji potenzjali.  
 Sa tmiem l -2022, il -Kummissjoni se tistabbilixxi qafas ta’ politika, abbażi tal -aspetti tal -
klima/tad -difiża tal -istrumenti mmexxija mill -Kummissjoni biex jikkontribwixxi għal 
tnaqqis fid -domanda għall -enerġija u żieda enerġetika tat -teknoloġiji kritiċi użati mill -
atturi tas -sigurtà ċivi li u mill -forzi armati, u se tiżviluppa soluzzjonijiet konkreti reżiljenti 
f’dan il -kuntest.  
 Matul l -2022, il -Kummissjoni se tesplora l -potenzjal li ttejjeb l -impatt tad -direttivi relatati 
mal-enerġija fuq l -infrastruttura militari (bħall -uffiċċji, il -kwar tieri ġenerali, il -kwartieri 
militari, l -isptarijiet, l -akkademji), inklużi l -opzjonijiet tal -Akkwist Pubbliku Ekoloġiku, 
bħala parti mill -Patt Ekoloġiku Ewropew (jiġifieri l -azzjoni l -ġdida dwar l -effiċjenza 
enerġetika intitolata “l -Mewġa ta’ Rinnovazzjon i”), ir -reviżjoni tad -Direttiva dwar l -
Effiċjenza Enerġetika u d -Direttiva dwar ir -Rendiment tal -Bini fl -Użu tal -Enerġija.  
 Matul l -2022, il -Kummissjoni u r -Rappreżentant Għoli se jżidu u se jintensifikaw il -
ħidma interservizz fir -rigward tar -rabta bejn il -klima, is -sigurtà u d -difiża man -NATO, in -
NU u sħab bilaterali rilevanti bħall -Istati Uniti u l -Kanada.  
 
8. Konklużjonijiet  
F’dinja kumplessa, kontestata, kompetittiva u konnessa aktar minn qatt qabel, l -UE trid 
tintensifika aktar l -isforzi tagħha biex tidde fendi l -valuri u l -interessi strateġiċi tagħha. Il -Boxxla 
Strateġika prevista tal -UE dwar is -Sigurtà u d -Difiża se tistabbilixxi objettivi ambizzjużi għas -
sigurtà u d -difiża fuq terminu twil għall -Ewropa, li din il -Komunikazzjoni tikkontribwixxi b’mod 
attiv għalihom.  
                                                           
61 Ir-Regolament dwar l -EDF jiddikjara li l -“Fond jikkontribwixxi għall -integrazzjoni tal -azzjonijiet klimatiċi fil -
politiki tal -Unjoni u għal kisba ta’ mira ġenerali li 30 % tan -nefqa tal -baġit tal -Unjoni tappoġġa l -objettivi tal -
klima”.  
 
23 Għal dan l -għan, il -Kummissjoni identifikat l -oqsma ġodda prinċipali li ġejjin biex issaħħaħ 
ulterjorment il -kompetittività tas -suq Ewropew tad -difiża:  
- tesplora kif jistgħu jiġu stimulati aktar l -investimenti tal -Istati Membri f’kapaċitajiet 
strateġiċi u faċilitaturi kritiċi ewlenin  li jiġu żviluppati u/jew akkwistati f’oqfsa 
kooperattivi tal -Unjoni Ewropea;  
- tinċentiva ulterjorment l -akkwist konġunt tal -kapaċitajiet ta’ difiża żviluppati b’mod 
kollaborattiv fl -UE, inkluż permezz ta’ eżenzjoni mill-VAT u possibbiltà ta’ rinfurzar tal -
bonusijiet tal -EDF;  
- tistieden lill -Istati Membri jkomplu mexjin fid -direzzjoni ta’ prattiki integrati u aktar 
konverġenti ta’ kontroll tal -esportazzjonijiet tal -armi , b’mod partikolari għall -kapaċitajiet 
ta’ difiża żviluppati f’qafas kooperattiv tal -UE. 
Il-Kummissjoni se timplimenta wkoll l -inizjattivi li diġà tnedew li jaġixxu bħala faċilitaturi 
ewlenin għad -difiża Ewropea, bħall -EDF u l -mobbiltà militari , kif ukoll dawk li huma 
essenzjali għat -tisħiħ tar -reżiljenza  Ewropea, b’mod partikolari fl -ispazju, biex jiġi miġġieled it -
theddid ibridu, tissaħħaħ iċ -ċibersigurtà, u jiġu indirizzati l -isfidi tat -tibdil fil -klima relatati mad -
difiża.  
Il-Kummissjoni tibqa’ lesta li tikkunsidra passi addizzjonali ’l quddiem fid -dawl tal-progress li 
jsir u tal -evoluzzjoni tat -theddid u tal -isfidi ffaċċjati mill -Unjoni fil -ġejjieni.