MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 211/37

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u l-Kumitat tar-Reġjuni — Żgħar, nodfa u kompetittivi — Programm biex jgħin intrapriżi żgħar u ta' daqs medju jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni ambjentali

COM(2007) 379 finali {SEC(2007) 906, SEC(2007) 907, SEC(2007) 908}

(2008/C 211/09)

Nhar it-8 ta' Ottubru 2007, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar:

Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u l-Kumitat tar-Reġjuni — Żgħar, nodfa u kompetittivi — Programm biex jgħin intrapriżi żgħar u ta' daqs medju jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni ambjentali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-27 ta' Marzu 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Chiriaco.

Matul l-444 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-22 u t-23 ta' April 2008 (seduta tat-22 ta' April 2008), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'109 voti favur u 7 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE jilqa' l-inizjattiva tal-Kummissjoni għal programm ta' għajnuna mmirat speċifikament biex jgħin l-intrapriżi żgħar, ta' daqs medju u mikro sabiex jikkonformaw mal-leġislazzjoni ambjentali, b'konsiderazzjoni tal-kumplessita tal-leġislazzjoni u l-importanza ekonomika u soċjali ta' l-SMEs fi ħdan l-ekonomija Ewropea. Madankollu, f'dan il-kuntest, il-KESE jenfasizza li għandha tingħata attenzjoni partikulari lill-intrapriżi mikro minħabba d-diffikultajiet strutturali li jagħmlulhom aktar vulnerabbli.

1.2 Il-KESE, b'għarfien sħiħ tad-diffikultajiet ta' l-SMEs biex jikkonformaw mal-leġislazzjoni ambjentali minħabba l-kumplessità tagħha, jilqa' l-iżvilupp ta' strumenti biex din tinftiehem aħjar. Minkejja li fl-aħħar deċennju kibret l-attenzjoni lejn l-aspett soċjali u, b'mod partikulari, dak ambjentali, l-għan tar-responsabbiltà korporattiva soċjali għadha mhix meqjusa bħala fattur ta' vantaġġ kompettitiv mid-dinja imprenditorjali kollha.

1.3 Il-KESE jħoss li l-inizjattiva tal-Kummissjoni għal programm maħsub biex jgħin lil SMEs jikkonformaw mal-leġislazzjoni ambjentali hi pass importanti fid-direzzjoni t-tajba.

1.4 Il-KESE jqis li hemm bżonn li l-Kummissjoni tiżviluppa approċċ pro-attiv fir-rigward ta' l-SMEs, billi tiddefinixxi sistema strutturata ta' kooperazzjoni ta' l-intrapriżi f'livell territorjali. F'dan il-kuntest, trid tingħata attenzjoni partikulari lill-kooperazzjoni transkonfinali.

1.5 B'mod partikulari hemm bżonn ta': — definizzjoni tan-natura unika tad-direttiva ambjentali — minħabba l-kumplessità għolja tal-leġislazzjoni — bl-istandardizzazzjoni tal-leġislazzjoni fil-livell nazzjonali sabiex tinkiseb koeżjoni legali akbar, — semplifikazzjoni u kwalifikazzjoni tal-kuntest normattiv anke permezz ta' titjib fis-sempliċità u ċ-ċarezza tal-kwalità tat-testi, — tnaqqis ta' l-obbligi burokratiċi u amministrattivi, — żvilupp ta' skemi settorjali ta' ġestjoni ambjentali speċifiċi aktar aċċessibbli għall-SMEs, — żvilupp ta' l-għarfien espert ta' l-SMEs, l-aktar permezz ta' l-organizzazzjonijiet, b'taħriġ ta' esperti lokali li joffrulhom garanzija ta' għajnuna professjonali, — ristrutturar tar-riżorsi finanzjarji tal-programm sabiex isir aktar sempliċi u effettiv, — titjib tal-komunikazzjoni u l-informazzjoni, b'mod partikulari fir-rigward taċ-ċirkolazzjoni tar-riżultati ta' prattiki tajbin.

2. Sinteżi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni

2.1 L-għan tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni hu li tgħin intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) jużaw l-enerġija u r-riżorsi b'mod effiċjenti (1). Għalhekk toffri qafas legali u tipproponi miżuri maħsuba biex isaħħu l-politiki u l-inizjattivi attwali flimkien mal-karatteristiċi speċifiċi ta' l-intrapriżi ż-żgħar. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni tipproponi li toħloq programm biex tgħin lill-SMEs jadottaw il-leġislazzjoni ambjentali: programm bħal dan iwassal għal iffrankar ta' riżorsi finanzjarji biex jintużaw għall-iżvilupp ta' netwerks ta' appoġġ, semplifikazzjoni ta' l-aċċess għal skemi ta' ġestjoni ambjentali u l-għarfien ambjentali ta' dawn l-intrapriżi.

2.2 Għalkemm kull intrapriża żgħira u ta' daqs medju għandha anqas minn 250 impjegat, l-SMEs fl-Unjoni Ewropea jlaħqu mat-23 miljun u jirrappreżentaw madwar 99 % ta' l-intrapriżi kollha u s-57 % tal-valur miżjud ta' l-ekonomija ta' l-UE. B'responsabbiltà għal persentaġġ daqshekk importanti tad-dħul ta' l-UE, l-SMEs għandhom impatt qawwi fuq l-ambjent.

2.3 Ħafna intrapriżi m'humiex konxji mill-effetti ambjentali ta' l-attivitajiet tagħhom, u l-maġġoranza tagħhom isostnu li għandhom ftit jew l-ebda effett fuq l-ambjent. Barraminhekk, sakemm ma jintwerewx l-oppost, l-SMEs ġeneralment jaħsbu li huma jikkonformaw bis-sħiħ mal-leġislazzjoni eżistenti. F'dan il-każ l-attivitajiet ta' l-SMEs jistgħu jwasslu għal żieda fir-riskji għas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, kif ukoll ikunu kaġun ta' theddida serja għall-ambjent. Fl-aħħarnett, jekk l-SMEs ma jintegrawx l-aspetti ambjentali fl-attivitajiet ekonomiċi tagħhom, huma jirriskjaw li jitilfu l-benefiċċji ekonomiċi li jiġu minn ġestjoni ambjentali u eko-innovattiva aħjar.

2.4 Il-programm imressaq mill-Kummissjoni biex tgħin l-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju jikkonformaw mar-regolamenti ambjentali jistabbilixxi miżuri bil-għan li, min-naħa, jiggarantixxu li l-SMEs kemm jista' jkun inaqqsu l-impatt ambjentali ta' l-attivitajiet tagħhom u min-naħa l-oħra jaġevolaw ir-rispett tal-leġislazzjoni attwali. Il-programm jaħseb biex inaqqas l-obbligi li jiġu mir-rispett tar-regoli billi joħloq strumenti u politiki bil-għan li jqiegħdu l-ħtiġijiet ambjentali fil-qalba ta' l-attivitajiet ta' l-SMEs.

2.5 Il-miżuri mressqa fil-komunikazzjoni jaħsbu wkoll għaċ-ċirkolazzjoni ta' informazzjoni ta' interess għall-SMEs u għat-tkattir ta' netwerks ta' appoġġ u ta' attivitajiet ta' taħriġ maħsuba biex jiżviluppaw l-għarfien lokali fil-qasam ambjentali.

2.6 Il-programm ser jiġi ffinanzjat mill-baġit tal-LIFE+ (EUR 5 miljun għall-perijodu 2007-2013) u ser ikun hemm aktar fondi disponibbli permezz tal-programm ta' qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (CIP) u tal-Fondi Strutturali.

2.7 Diġà jeżisti sit ta' l-internet, f'seba' lingwi, dwar il-politika ambjentali ta' l-UE favur l-SMEs u hemm ħsieb għall-pubblikazzjoni ta' linji gwida operattivi fuq suġġetti bħall-effiċjenza ta' l-enerġija, l-emissjonijiet atmosferiċi, il-produzzjoni ta' l-iskart u l-introduzzjoni ta' sustanzi ta' tniġġiż fil-ħamrija u fl-ilmijiet. Ser jiġi ppubblikat ukoll manwal li jispjega l-opportunitajiet ġodda ta' finanzjar.

2.8 In-netwerk il-ġdid ta' appoġġ għall-intrapriżi u għall-innovazzjoni ser jipparteċipa fl-implimentazzjoni tal-programm sa mill-2008. Flimkien ma' netwerks ta' appoġġ għall-SMEs oħrajn, dan ser ikollu rwol importanti fl-għajnuna lill-SMEs biex jibdlu l-politiki ambjentali ta' l-UE f'miżuri operattivi.

2.9 Id-dokument ta' ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni, anness mal-komunikazzjoni, joffri ġabra ta' każijiet speċifiċi u eżempji ta' prattiki tajbin applikati mill-SMEs fl-Ewropa u fid-dinja.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Il-KESE jilqa' l-programm tal-Kummissjoni, l-aktar minħabba r-rikonoxximent — li dan jirrappreżenta — għall-importanza u l-valur ta' l-SMEs fl-ekonomija u fis-soċjetà Ewropea.

3.2 F'dan ir-rigward, il-KESE jenfasizza l-importanza tad-deċiżjoni tal-Kunsill ta' Feira fid-19 u l-20 ta' Ġunju 2000 (2) u tal-Karta Ewropea għall-Intrapriżi ż-Żgħar (3), fejn ġie ddikjarat li “l-intrapriżi ż-żgħar huma s-sinsla ta' l-ekonomija Ewropea” u li “huma sors importanti ta' xogħol u post fejn jinbtu l-ideat kummerċjali”. Fost il-prijoritajiet tal-Karta hemm it-tisħiħ tat-tkabbir u tal-kompetittività ta' l-intrapriżi, mhux biss fil-livell territorjali iżda f'kuntest ta' suq globali.

3.3 Il-valutazzjoni ta' l-impatt ambjentali għandha tifforma parti minn ġestjoni integrata min-naħa ta' l-intrapriża. Għalhekk, meta jitqies li l-parti l-kbira ta' l-SMEs, u b'mod partikulari l-intrapriżi żgħar u mikro, is-soltu ma japplikaw l-ebda politika ambjentali, hemm bżonn li tiġi applikata ġestjoni ambjentali integrata billi tingħata attenzjoni għall-fatt li jinżammu minimi l-obbligi amministrattivi.

3.4 L-ewwel pass li jrid jitwettaq hu li jitħeġġeġ l-għarfien li prattiki bħal dawn m'humiex biss spiża jew rabta żejda, iżda strumenti li kapaċi jtejbu l-kompetittività ta' l-intrapriża jew li joħolqu valur għat-tul.

3.5 L-intrapriżi li jirnexxilhom jikkontrollaw b'mod kostanti kif sejrin dawn l-attivitajiet, per eżempju permezz ta' skemi ta' ġestjoni ambjentali, jirnexxilhom ukoll ikabbru l-varjetà ta' l-oqsma ta' ġestjoni taħt kontroll, billi jiġbru fi pjan strateġiku wieħed id-data ekonomika u finanzjarja u dik marbuta ma' l-impatt soċjali u ambjentali (4). B'din is-sistema, barra mill-benefiċċji ekonomiċi u ambjentali li jiġu mill-użu effiċjenti u razzjonali tar-riżorsi, titħares is-sigurtà tal-prestazzjoni tax-xogħol permezz tat-tibdil ta' l-organizzazzjoni tax-xogħol.

3.6 Il-KESE jaqbel mal-ħtieġa li tiġi adottata strateġija fuq perijodu fit-tul u li tiġi applikata malajr fl-Istati Membri.

4. Kummenti speċifiċi

Osservazzjonijiet marbuta ma' l-attivitajiet imressqa mill-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni

4.1 Leġislazzjoni aħjar mill-aspett ta' tfassil u tħaddim tal-politiki: f'dan ir-rigward “leġislazzjoni aħjar” tfisser parteċipazzjoni akbar ta' l-SMEs fit-tfassil tal-politiki ambjentali u li dawn jissejsu fuq analiżi ta' prattiki tajbin li jkunu ta' appoġġ tajjeb għat-twettiq tal-leġislazzjoni ambjentali bl-aktar mod ekonomikament effiċjenti, meta dawn jiġu rikonoxxuti u ċċirkolati b'mod tajjeb. It-tnaqqis ta' l-obbligi amministrattivi u burokratiċi fil-livell komunitarju, nazzjonali u reġjonali, kif ukoll aktar trasparenza ma jistgħux jitqiesu biss fil-kuntest ta' strumenti leġislattivi ġodda, iżda jridu jiġu kkunsidrati fi kwalunkwe reviżjoni tar-regoli attwali.

4.2 Tfassil ta' skemi ta' ġestjoni ambjentali aktar speċifiċi u aċċessibbli: l-inklużjoni tal-politiki ambjentali fl-għażliet strateġiċi bħala mezz ta' tkabbir u innovazzjoni jwasslu sabiex l-intrapriżi mhux biss jirrispettaw ir-regoli attwali, iżda jesperimentaw prattiki ġodda u tajbin li jikkunsidraw l-inizjattiva ħielsa u l-parametri kodifikati biex jissodisfaw l-esiġenzi partikulari ta' l-intrapriżi żgħar u mikro. B'mod partikulari jenħtieġ titħeġġeġ l-adozzjoni ta' skemi ta' ġestjoni ambjentali (bħall-EMAS jew l-ISO). Fir-rigward ta' l-EMAS (Skema Komunitarja għall-immaniġġjar ta' l-ambjent u verifika), dan l-objettiv jista' jintlaħaq, pereżempju, permezz ta' l-introduzzjoni ta' klawżoli favur l-SMEs fir-regolament, applikazzjoni li taqbel ma' l-istruttura ta' l-SMEs (5), u tnaqqis gradwali tas-sistema attwali ta' ispezzjonjiet u ta' talbiet ta' informazzjoni li jridu jingħataw mill-intrapriżi reġistrati. Dan kollu biex l-SMEs jiġu mħeġġa jipparteċipaw, meta jitqies li fil-preżent jidher li hemm numru konsistenti ta' parteċipazzjonijiet biss fl-Italja, fil-Ġermanja u fi Spanja. Il-KESE jispera li l-Kummissjoni tikkunsidra dawn is-suġġerimenti, kif ukoll l-opinjoni ta' Lulju 2006 tal-KESE dwar il-bidla fil-klima u s-soċjetà ċivili (6), b'mod partikulari minħabba r-reviżjoni attwali ta' l-EMAS. Fl-aħħarnett, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni sabiex tfittex elementi utli biex tkabbar is-sistemi attwali ta' ġestjoni ambjentali fl-istrumenti mhux formali u mhux kodifikati fil-livell territorjali, għaliex hi biss il-parteċipazzjoni diretta ta' l-SMEs u ta' l-assoċjazzjonijiet ta' l-SMEs fil-livell territorjali, li tista' tgħin biex tinbidel is-sitwazzjoni attwali.

4.3 L-għoti ta' għajnuna finanzjarja bil-għan li jinħoloq programm finanzjarju multi-annwali: il-varjetà ta' strumenti finanzjarji attwali tista' tkun kaġun ta' konfużjoni u ta' ħidma ħażina tagħhom. Hu ttamat li kif imħabbar mill-Kummissjoni, jiġi ppubblikat mill-aktar fis possibbli, manwal li juri l-opportunitajiet ġodda ta' finanzjar għall-proġetti li għandhom l-għan li jtejbu l-konformità tal-leġislazzjoni fis-settur ambjentali u l-prestazzjonijiet ambjentali ta' l-SMEs. F'dan il-kuntest, ikun aħjar, li bi ħsieb għat-tul, titfassal linja baġitarja waħda għall-azzjonijiet kollha marbuta ma' l-SMEs.

4.4 Żvilupp ta' għarfien lokali fuq l-ambjent għall-SMEs: l-għajnuna teknika lejn l-SMEs għandha bżonn professjonisti. Għal dan il-għan tinħtieġ il-parteċipazzjoni ta' l-organizzazzjonijiet ta' l-SMEs fil-livelli lokali u ta' l-istituzzjonijiet. Barraminhekk, iridu jiġu żgurati spejjeż raġonevoli għas-servizzi mogħtija u l-SMEs irid ikollhom l-opportunità li joħolqu u jagħmlu użu minn konsulenti in house.

4.5 Titjib tal-komunikazzjoni u informazzjoni aktar preċiża: il-ħolqien ta' sit ta' l-internet multilingwali, flimkien mal-portal tal-PMI (7), li jrid ikun is-sors prinċipali ta' informazzjoni għan-netwerks ta' appoġġ ta' l-SMEs fuq il-kwistjonijiet marbutin mal-politika ambjentali ta' l-UE u ta' l-SMEs. Il-KESE jqis fundamentali li jiġi żgurat aċċess immedjat għall-informazzjoni u kuntatt dirett bejn l-korpi komunitarji u l-SMEs.

4.6 Il-KESE jaqbel ma' l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tniedi l-Enterprise Europe Network, netwerk Ewropea ta' appoġġ ġdida u importanti għall-intrapriżi fit-territorju ta' l-UE u lilhinn minnu. Il-KESE jqis li hu kruċjali li l-UE tkompli ssaħħaħ is-servizzi għall-SMEs b'mod partikulari fil-kummerċ u fl-investimenti transkonfinali, il-kooperazzjonijiet teknoloġiċi bejn l-SMEs u l-intrapriżi l-kbar, l-innovazzjonijeit, l-għarfien tas-sorsi ta' finanzjament ta' l-UE u l-programmi ta' riċerka għall-SMEs.

Brussell, it-22 ta' April 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) COM(2007) 379 finali.

(2) http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/it/ec/00200-r1. %20ann1.i0.pdf.

(3) http://ec.europa.eu/enterprise/enterprise_policy/charter/docs/charter_mt.pdf.

(4) Ara. “A Comparative Analysis of the Environmental Management, Performance and Innovation of SMEs and Larger Firms based on the OECD database”, Julien Labonne, 07/2006.

(5) Linji gwida “Guidance to verifiers on the verification of SMEs, particularly small and micro-businesses”, Anness IV għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Settembru 2001 dwar il-gwida għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta' organizzazzjonijiet fl-iskema Komunitarja għall-immaniġġar ta' l-ambjent u l-verifika (EMAS).

(6) NAT/310 — Kif niffaċċjaw l-isfidi tal-bidla fil-klima — ir-rwol tas-soċjetà ċivili.

(7) http://ec.europa.eu/enterprise/sme/index.htm,