Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2019

(opinjoni addizzjonali)”

[COM(2018) 770 final]

(2020/C 47/18)

Relatur: Anne DEMELENNE

Deċiżjoni tal-Bureau tal-KESE 14.5.2019 Bażi legali Artikolu 32(1) tar-Regoli tal-Proċedura u l-Artikolu 29(a) tad-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni addizzjonali Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 17.10.2019 Adottata fil-plenarja 30.10.2019 Sessjoni plenarja Nru 547 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 140/3/6

Preambolu

Din l-Opinjoni hija parti minn żewġ opinjonijiet ta’ segwitu dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir [COM(2018) 770 final] u r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro [COM(2018) 759 final]. L-għan huwa li jiġu aġġornati u żviluppati l-proposti preċedenti tal-KESE (1), b’kont meħud tal-iżviluppi reċenti u l-previżjonijiet ekonomiċi għall-UE u ż-żona tal-euro, kif ukoll id-diversi rapporti u rakkomandazzjonijiet ippubblikati fil-kuntest tas-Semestru Ewropew li għaddej bħalissa. Dan il-pakkett ta’ opinjonijiet jirrappreżenta l-kontribut ġenerali tas-soċjetà ċivili tal-UE għall-politika ekonomika, soċjali u ambjentali għaċ-ċiklu li jmiss tas-Semestru Ewropew, li se jitnieda f’Novembru 2019. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kunsill iqisu din il-kontribuzzjoni fil-kuntest tal-“pakkett tal-ħarifa” li jmiss tas-Semestru Ewropew u tal-proċess deċiżjonali interistituzzjonali li rriżulta minnu.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Din l-Opinjoni tal-KESE hija suppliment għall-opinjoni tal-KESE dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2019. Tqis ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ( 2 ) , is-CSRs, il-komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar is-Semestru Ewropew u r-rakkomandazzjonijiet rispettivi tal-Kunsill. Tkopri aktar fil-fond kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali magħżula li jikkonċernaw is-Semestru Ewropew tal-2019.

1.2. Id-distakk fl-investiment fl-Unjoni Ewropea għadu ma ġiex magħluq. L-investiment pubbliku u privat u l-infiq fuq it-taħriġ u l-edukazzjoni (mill-edukazzjoni bikrija tat-tfal) għadhom meħtieġa sabiex tittejjeb il-kompetittività tan-negozji Ewropej. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ta’ din is-sena jpoġġu enfasi milqugħa tajjeb fuq l-investiment. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-investiment produttiv u l-investiment fl-infrastruttura soċjali sabiex jiġi prijoritizzat it-tkabbir sostenibbli, kif ukoll miżuri għall-implimentazzjoni tal-Pilastru tad-Drittijiet Soċjali.

1.3. Jeħtieġ li l-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom għar-riforma strutturali. Fir-rigward b’mod partikolari ta’ pajjiżi b’surpluses fil-kontijiet kurrenti, il-konformità insuffiċjenti tal-Istati Membri mal-proċedura tal-iżbilanċi makroekonomiċi għandha tiġi indirizzata, fl-interess tal-istabbiltà ekonomika u politika fl-Unjoni Ewropea u fiż-żona tal-euro. Il-KESE jikkundanna l-iżbilanċ minn naħa waħda bejn rakkomandazzjonijiet wesgħin ġenerali fir-rigward ta’ oqsma importanti bħall-investiment, il-qasam soċjali, u t-tibdil fil-klima, u min-naħa l-oħra għanijiet strateġiċi kwantifikati u konkreti derivati mir-regoli fiskali.

1.4. Is-sitwazzjoni attwali ta’ rati ta’ interess baxxi ħafna għamlitha possibbli li jiġu liberati fondi fil-baġits nazzjonali bħala riżultat ta’ tnaqqis fl-ispejjeż marbuta mal-interessi fuq il-bonds tal-gvern. L-Istati Membri għandhom jużaw dawn il-fondi biex iżidu l-investimenti fiżiċi, diġitali u ambjentali tagħhom, kif ukoll in-nefqa fuq it-taħriġ, l-iżvilupp tal-ħiliet u l-kwalifiki, li għandhom jitqiesu bħala investimenti fir-riżorsi umani u mhux bħala spiża.

1.5. Fir-rigward tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż fil-qasam soċjali, għandha tiġi milqugħa b’sodisfazzjon l-importanza dejjem akbar tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u t-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tkompli u tiżviluppa dan l-approċċ fiċ-ċiklu tas-Semestru Ewropew li jmiss. Fil-każ ta’ tnaqqis fir-ritmu ekonomiku fis-snin li ġejjin, huwa importanti li l-objettivi pożittivi tal-politika soċjali jkollhom rwol ċentrali fis-Semestru Ewropew u jitqiegħdu fuq l-istess livell bħall-objettivi makroekonomiċi u baġitarji.

1.6. It-tibdil fil-klima sar kwistjoni ċentrali matul din l-aħħar sena u jista’ jiġi rifless aktar fis-Semestru Ewropew. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għaċ-ċiklu tas-sena d-dieħla għandu jkun fihom aktar rakkomandazzjonijiet, u mill-inqas waħda għal kull Stat Membru, biex tiġi miġġielda t-theddida eżistenzjali tat-tibdil fil-klima.

1.7. It-tassazzjoni għandha bżonn tiffavorixxi investiment u nfiq produttiv fl-ekonomija reali. Id-dħul mit-taxxa għandu jinqaleb għal sorsi oħrajn minbarra dawk relatati max-xogħol u l-konsum sostenibbli.

1.7.1. Il-finanzjalizzazzjoni ta’ partijiet tal-ekonomija Ewropea poġġiet piż eċċessiv fuq in-negozji – u l-impjegati tagħhom – li joħolqu l-impjiegi, jiġġeneraw valur miżjud u jżidu l-istokk ta’ kapital reali. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tinvestiga l-possibbiltà li tuża s-Semestru Ewropew biex tippromovi l-valur kollu kemm hu tal-partijiet ikkonċernati u mhux biss il-valur tal-azzjonisti.

1.7.2. Fil-kuntest tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż ta’ din is-sena, diversi Stati Membri rċevew rakkomandazzjonijiet dwar it-tisħiħ tad-djalogu soċjali. Sabiex titħeġġeġ il-parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali, jenħtieġ li jiġu introdotti standards minimi rigward il-konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali nazzjonali mill-gvernijiet nazzjonali f’diversi stadji matul is-Semestru Ewropew.

1.7.3. Il-politika tal-Kummissjoni dwar il-beni pubbliċi għandha tkun iggwidata mill-prinċipju li l-privatizzazzjoni tal-assi pubbliċi għandha teskludi dawk ta’ importanza strateġika u dawk li jiġu pprovduti aħjar mis-settur pubbliku, u ma sseħħx f’telf nett lill-Istat billi tbigħ fi żminijiet ekonomiċi ħżiena.

2. Sfond: il-prijoritajiet tal-Kummissjoni Ewropea fis-Semestru Ewropew tal-2019 u fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż

2.1. Skont il-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri għamlu tal-inqas xi progress b’40 % tas-CSRs indirizzati lilhom. B’perspettiva pluriennali, aktar minn żewġ terzi tas-CSRs raw “xi progress” fl-implimentazzjoni ( 3 ) . Filwaqt li l-implimentazzjoni hija b’saħħitha rigward is-servizzi finanzjarji, ġie osservat ukoll progress fir-rigward tal-promozzjoni tal-ħolqien ta’ impjiegi b’kuntratti permanenti u fl-indirizzar tas-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol. Madankollu, l-implimentazzjoni tibqa’ limitata u bil-mod wisq f’oqsma ewlenin meħtieġa għall-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi ( 4 )

2.2. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibnu fuq is-sejbiet tar-Rapporti tal-Pajjiż tal-2019 u jinkludu enfasi aktar qawwija fuq l-investiment b’tal-inqas rakkomandazzjoni relatata mal-investiment għal kull Stat Membru.

2.3. Fir-rigward tal-prospetti makroekonomiċi, l-inċertezza ma naqsitx. Il-prospett tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea u l- “gwerer kummerċjali” ikkawżati mill-Istati Uniti fix-xena dinjija huma iktar minn qatt qabel meqjusa li jistgħu jwasslu għal deterjorament tat-tkabbir ekonomiku u tal-impjiegi fil-futur qrib. Minkejja rata aggregata baxxa ta’ qgħad meta mqabbla mal-aħħar żewġ deċennji, bosta pajjiżi ma laħqux il-livelli ta’ impjiegi ta’ qabel il-kriżi. Ir-rata ta’ tkabbir tal-PDG ta’ din is-sena hija mistennija li tilħaq 1,4 % biss għall-UE kollha kemm hi u 1,2 % għaż-żona tal-euro ( 5 ) . Kif ġie nnutat mill-Kunsill Governattiv tal-Bank Ċentrali Ewropew ( 6 ) , l-inflazzjoni fiż-żona tal-euro għadha insuffiċjenti fir-rigward tal-mira tiegħu (taħt, iżda qrib it-2 % fuq medda medja ta’ żmien) u għalhekk il-politika baġitarja se jkollha taqdi r-rwol tagħha fl-appoġġ tat-tkabbir taż-żona tal-euro u tal-Unjoni Ewropea.

3. Kummenti ġenerali dwar ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea

3.1. Investiment

Il-KESE jappova u jappoġġja bis-sħiħ l-attenzjoni speċjali tal-Kummissjoni Ewropea għaż-żieda fl-investiment fir-rapporti u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi ta’ din is-sena. Fil-passat, il-Kumitat talab kemm-il darba lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea biex jagħmlu enfasi aktar qawwija fuq iż-żieda fl-investiment pubbliku u privat u huwa sodisfatt li waħda mir-rakkomandazzjonijiet tiegħu ġiet applikata. F’konformità ma’ dan, l-investiment jeħtieġ li jkun produttiv u sostenibbli, filwaqt li l-investiment spekulattiv finanzjarju u tal-propjetà immobbli għandu jiġi evitat.

3.1.1. L-objettivi ta’ investiment fil-qafas tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż mhumiex preċiżi ħafna, f’konformità mal-prattika tal-Kummissjoni li tistabbilixxi objettivi ġenerali. Madankollu, dan xorta jħalli żbilanċ għaliex il-miri fiskali huma konkreti ħafna skont il-preskrizzjonijiet tat-trattat. Għadu mhux ċar kif l-għanijiet ta’ investiment jistgħu jinkisbu f’pajjiżi li huma marbuta sewwa bir-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Bħal f’opinjonijiet preċedenti, il-KESE għalhekk jirrakkomanda li l-investiment jingħata rwol aktar prominenti bl-introduzzjoni ta’ regola tad-deheb fil-qafas fiskali Ewropew ( 7 )

3.1.2. Is-Semestru Ewropew jeħtieġ enfasi aktar qawwija fuq it-tkabbir sostenibbli ggwidat mill-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU 2030, li huwa rifless fit-talba tal-KESE għal Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli ( 8 ) . L-investiment fl-infrastruttura jeħtieġ isir ekoloġiku u soċjali, filwaqt li jiffoka fuq l-enerġija rinnovabbli, kif inhu previst mill-Kummissjoni l-ġdida. Dan għandu jkun rifless aktar fis-Semestru Ewropew. Il-KESE, ispirat mill-enfasi mixtieqa fuq l-investiment fis-CSRs din is-sena, jipproponi li l-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill jevalwaw jekk is-CSRs għandhomx ikollhom tal-inqas għan konkret wieħed ambizzjuż għal kull Stat Membru li jnaqqas sostanzjalment l-emissjonijiet ta’ gass b’effett ta’ serra sakemm l-isfida tal-klima potenzjalment katastrofika tiġi solvuta. F’dan il-kuntest, huwa jilqa’ l-fatt li l-BĊE investa f’bonds ħodor bħala parti mill-programmi ta’ xiri ta’ assi (APP – Assets purchase programme) tiegħu mis-settur privat, u jqis li l-BĊE għandu jkompli u jamplifika dan l-impenn meta jiġbor ix-xiri nett u matul il-fażi ta’ investiment mill-ġdid tal-programm.

3.1.3. Fir-rigward tal-ħtiġijiet attwali ta’ investiment, il-KESE jitlob lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex jippreżentaw pjan konkret biex jiżdied l-investiment pubbliku u privat sabiex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati f’oqsma importanti għall-futur ekonomiku u soċjali tal-Ewropa u biex tiġi ssalvagwardjata l-kompetittività tagħha fil-konfront taċ-Ċina u l-Istati Uniti, b’mod partikolari l-investiment fit-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-intelliġenza artifiċjali (ir-riċerka, l-iżvilupp, kif ukoll l-infrastruttura tal-informatika). Huwa wkoll meħtieġ li f’dawn l-investimenti jiġu inklużi n-nefqa meħtieġa fl-oqsma tal-edukazzjoni, it-taħriġ professjonali, it-titjib tal-ħiliet u l-mobbiltà, kif ukoll il-promozzjoni tal-iffrankar tal-enerġija fl-industrija u t-trasport, pereżempju l-iżvilupp u l-użu tan-netwerk ferrovjarju. Din in-nefqa għandha tibbenefika minn appoġġ miżjud permezz tal-użu tal-Fondi Strutturali. Dan se jikkontribwixxi għall-kompetittività u jindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema b’ħiliet, li huwa rikonoxxut madwar l-UE kollha bħala wieħed mill-ostakli għall-investiment ( 9 )

3.1.4. Il-Kumitat jemmen li huwa possibbli li jiġu definiti prijoritajiet strateġiċi u objettivi aktar konkreti sabiex jintlaħqu l-objettivi ġenerali stabbiliti mill-Kunsill Ewropew. Filwaqt li l-indikaturi tal-UE 2020 tfasslu wisq malajr, il-prijoritajiet ewlenin miftiehma mill-Kunsill jeħtieġ li jsiru konkreti u jiġu estiżi għal oqsma ta’ politika oħrajn. Għalhekk il-KESE jitlob lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex jiżviluppaw strateġija fit-tul għall-2030 li għandha tkun riflessa fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 ( 10 ) . Din l-istrateġija fit-tul għandha tinkludi viżjoni għal ekonomija ta’ benessri fl-Unjoni Ewropea, li teħtieġ investiment akbar f’attivitajiet produttivi, f’edukazzjoni aħjar, fil-kwalifiki, il-ħiliet u t-taħriġ, fil-protezzjoni soċjali, fis-saħħa u fl-iffrankar tal-enerġija, f’akkomodazzjoni affordabbli u fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa.

3.2. Żbilanċi tal-kont kurrenti

3.2.1. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-enfasi tal-Kummissjoni Ewropea fuq il-pajjiżi b’surplus tal-kont kurrenti, li jirrappreżentaw problema makroekonomika kbira għaż-żona tal-euro u għall-Unjoni Ewropea. Filwaqt li l-pajjiżi li qabel kellhom defiċit fil-kont kurrenti eliminaw id-defiċits tagħhom, il-pajjiżi b’surplus tal-kont kurrenti jibqgħu mhux lesti li jieħdu azzjoni ta’ politika sinifikanti biex iżidu d-domanda domestika, bħal żieda fl-investiment pubbliku, livell ogħla ta’ pagi, livell ogħla ta’ nfiq tal-gvern jew taxxi baxxi, sabiex inaqqsu s-surpluses tagħhom. Taxxi aktar baxxi huma implimentati bl-aħjar mod billi ssir bidla mit-tassazzjoni fuq ix-xogħol u l-VAT għal sorsi oħrajn ta’ dħul mit-taxxa. Madankollu, kwalunkwe tnaqqis potenzjali fil-porzjon tat-taxxa fuq ix-xogħol m’għandux jikkonċerna l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali peress li jservu bħala element finanzjarju importanti għall-kura tas-saħħa, il-pensjonijiet, l-assigurazzjoni għall-inċidenti, il-qgħad u għanijiet oħrajn ta’ protezzjoni soċjali.

3.2.2. Minħabba n-nuqqas ta’ rieda persistenti tal-pajjiżi b’surplus tal-kont kurrenti biex jespandu b’mod xieraq id-domanda domestika tagħhom stess, il-pajjiżi b’defiċit tal-kont kurrenti jsofru minn nuqqas ta’ domanda. Il-proċedura ta’ żbilanċ makroekonomiku (MIP) jirnexxielha tenfasizza l-problema, iżda m’għandha l-ebda poter fejn jidħol l-infurzar. Għalhekk, l-implimentazzjoni tas-CSRs hija partikolarment batuta għar-rakkomandazzjonijiet tal-MIP ( 11 ) . Il-KESE jistieden lill-Kunsill Ewropew biex jikkoordina strateġija makroekonomika sabiex tinkiseb żieda fid-domanda domestika fil-pajjiżi b’surplus tal-kont kurrenti, li tirriżulta fit-tnaqqis fis-surpluses tal-kont kurrenti nazzjonali li jiffurmaw is-surplus tal-kont kurrenti taż-żona tal-euro. Fi ħdan din l-istrateġija, il-pajjiżi b’surplus tal-kont kurrenti għandhom jimpenjaw ruħhom b’mod kredibbli biex inaqqsu l-eċċessi tagħhom b’mod permanenti u sostenibbli.

3.2.3. Hekk kif il-forma konkreta ta’ strument tal-baġit taż-żona tal-euro kienet qed tieħu forma f’negozjati riċenti, ħareġ biċ-ċar li l-Kunsill Ewropew kellu nuqqas ta’ qbil dwar baġit sinifikanti taż-żona tal-euro b’funzjoni ta’ stabbilizzazzjoni. Il-KESE huwa mħasseb li l-qafas makroekonomiku huwa inadegwat fil-livell Ewropew biex jindirizza kriżi futura, jekk ir-riskji negattivi għat-tkabbir ekonomiku jimmaterjalizzaw. Il-KESE jitlob lill-Kunsill Ewropew biex iħejji rispons effettiv tal-politika fiskali mill-Istati Membri għal riċessjoni potenzjali flimkien ma’ rispons għal politika monetarja mill-Bank Ċentrali Ewropew.

3.3. Politika baġitarja, dejn pubbliku u taxxi

3.3.1. L-evalwazzjoni mill-ġdid tar-riskju tal-bonds tal-gvern matul il-kriżi taż-żona tal-euro introduċiet fattur addizzjonali ta’ diverġenza. Gvernijiet b’rati aktar baxxi ta’ tkabbir u b’dejn inizjali ogħla għandhom iħallsu rati ta’ imgħax ogħla fuq id-dejn pubbliku tagħhom, ibbażati fuq stimi tas-suq finanzjarju xi kultant kemxejn mhux xierqa tas-sitwazzjoni fiskali tagħhom. Li tipprova terġa’ tibni buffers fiskali qabel iż-żmien, jew fi kliem inqas metaforiku, li tnaqqas l-infiq u żżid it-taxxi, kif issuġġerit mill-Kummissjoni għal Stati Membri b’livell ogħla ta’ dejn, toħloq mill-ġdid ir-riskju li trażżan id-dinamika pożittiva tas-settur privat u t-tkabbir li għadu batut f’xi Stati Membri. L-istabbiliment ta’ perkorsi ta’ sforz ta’ aġġustament fiskali meħtieġa għal pajjiżi b’inqas spazju fiskali, iżda rakkomandazzjonijiet biss għal pajjiżi b’aktar spazju fiskali, joħloq ir-riskju li l-pożizzjoni fiskali ġenerali taż-żona tal-euro ma tkunx espansiva biżżejjed biex jitrażżan is-surplus fil-kont kurrenti taż-żona tal-euro.

3.3.2. Fid-dawl tal-evalwazzjoni mill-ġdid tar-rwol tad-dejn pubbliku fi żminijiet ta’ rati ta’ imgħax baxxi ( 12 ) li qed isseħħ fost esperti prominenti dwar il-kwistjoni, il-KESE jħeġġeġ lill-Kunsill Ewropew biex jirrifletti jekk il-qafas baġitarju attwali xekkel l-investiment pubbliku meħtieġ kif ukoll l-infiq tal-gvern għal skopijiet li jżidu l-produttività bħall-edukazzjoni, it-titjib tal-ħiliet, it-tagħlim tul il-ħajja, il-kura tas-saħħa u l-protezzjoni soċjali ( 13 ) . Kif imħabbar fil-pakkett tiegħu ta’ miżuri ta’ Settembru, il-BĊE se jżomm rati ta’ imgħax baxxi ħafna fil-futur qrib. Din il-politika diġà wasslet għal tnaqqis fin-nefqa tal-imgħax għall-gvernijiet f’dawn l-aħħar snin. Il-KESE jappella lill-Istati Membri biex jużaw il-fondi lliberati biex jiżdied l-investiment.

3.3.3. L-esperti qegħdin dejjem aktar jikkunsidraw li l-miżuri tad-distakk fil-produzzjoni użati mill-Kummissjoni Ewropea biex jiddeterminaw il-pożizzjoni baġitarja xierqa huma proċikliċi wisq ( 14 ) . Minflok li tkejjel b’mod indipendenti l-produzzjoni massima potenzjali ta’ ekonomija permezz tan-numru ta’ persuni qiegħda u n-nuqqas ta’ kapital, il-miżura tal-Kummissjoni Ewropea tiddependi wisq fuq il-prestazzjoni tal-passat ( 15 ) . Bħala riżultat, politika fiskali kontroċiklika fi żminijiet tajbin u ħżiena hija impossibbli meta l-pajjiżi jsegwu r-regoli tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea flimkien mal-Istati Membri jevalwaw il-proċedura tagħhom biex jikkalkulaw distakki fl-output fid-dawl ta’ dawn is-sejbiet.

3.3.4. Għal pajjiżi li ma kinux kapaċi jgawdu mit-tkabbir ekonomiku f’dawn l-aħħar snin daqs kemm kien mistenni, nuqqas ta’ domanda globali, aggregata flimkien ma’ bidla sfavorevoli fl-istruttura produttiva tal-ekonomija fir-rigward tal-esportazzjonijiet, ikkontribwew għat-tkabbir batut tagħhom. Il-KESE jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kunsill Ewropew biex iqisu l-kunsiderazzjonijiet tal-istrateġija industrijali u l-politika industrijali fl-Unjoni Ewropea għaċ-ċiklu li jmiss tas-Semestru Ewropew.

3.3.5. Kif deskritt fl-opinjonijiet preċedenti tal-KESE, l-Istati Membri għandhom jevitaw ippjanar aggressiv tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa b’enfasi fuq il-ġustizzja fiskali u l-iffinanzjar tal-infiq tal-gvern.

3.3.6. Il-finanzjalizzazzjoni tal-ekonomija ppermettiet numru żgħir ta’ atturi finanzjarji li jeżerċitaw influwenza mhux xierqa fuq il-kumpaniji l-kbar u s-settur pubbliku, li jfittxu profitti u primjums fuq perjodu ta’ żmien qasir minflok ma jissodisfaw il-ħtiġijiet fit-tul ta’ ċerti kumpaniji, tal-impjegati tagħhom u tar-reġjuni li joperaw fihom ( 16 ) . Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tinvestiga l-possibbiltà li tuża s-Semestru Ewropew biex tippromovi l-valur tal-partijiet ikkonċernati fuq il-valur tal-azzjonisti. Fejn applikabbli fl-Istati Membri, is-sistema fiskali għandha tiġi orjentata mill-ġdid lejn il-promozzjoni ta’ investiment fiżiku, diġitali u sostenibbli reali, kif ukoll lejn l-investiment fir-riżorsi umani, billi jiġu diżinċentivati skopijiet purament finanzjarji u spekulattivi. B’mod partikolari, id-distorsjonijiet fis-sistema fiskali li jippromovu u jippremjaw, b’mod mhux xieraq, l-idea tal-valur tal-azzjonisti għandhom jiġu osservati u rrakkomandati għal riforma bħala CSR.

3.4. Il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali

3.4.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon u jappoġġja l-bidla fir-rakkomandazzjonijiet ta’ politika, li issa jiffukaw fuq id-djalogu soċjali, l-edukazzjoni, il-ħiliet u t-taħriġ, is-saħħa u l-protezzjoni soċjali. Il-Kumitat jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni biex tkompli biha u tespandiha matul iċ-ċikli li jmiss tas-Semestru Ewropew, b’mod partikolari fejn jidħol is-suġġett ta’ pagi minimi suffiċjenti negozjati b’mod responsabbli mill-imsieħba soċjali, assigurati mil-liġi u minn ftehimiet ta’ negozjar kollettiv nazzjonali.

3.4.2. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-attenzjoni speċjali mogħtija mill-Kummissjoni għall-prestazzjoni tal-Istati Membri fir-rigward tad-dimensjonijiet differenti tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kumitat jagħraf il-valur miżjud partikolari maħluq bl-introduzzjoni ta’ indikaturi tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li jenfasizzaw l-iżviluppi soċjali u l-konverġenza fost l-Istati Membri tal-UE bħala bilanċ neċessarju għall-enfasi tradizzjonali fuq kwistjonijiet ekonomiċi u finanzjarji. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tkompli f’din it-triq u biex iżżid il-piż tal-Pilastru fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi, kif ukoll biex tikkunsidra indikaturi ġodda għat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali, pereżempju fir-rigward tan-negozjar kollettiv.

3.4.3. Il-fatt li l-konverġenza tal-pagi bejn il-pajjiżi hija ferm aktar kajmana milli mistenni mill-mexxejja Ewropej u l-Kummissjoni wassal għal żieda fil-flussi migratorji lejn pajjiżi u reġjuni b’aktar impjiegi u pagi ogħla. Fil-prinċipju, dan il-fluss ta’ ħaddiema lejn reġjuni ekonomikament aktar b’saħħithom huwa mekkaniżmu ta’ aġġustament essenzjali fl-Unjoni Monetarja Ewropea. Madankollu, minħabba l-konverġenza kajmana tal-pagi u l-kundizzjonijiet tal-għajxien, il-flussi migratorji kienu ogħla milli mistenni. F’xi każijiet, parti sinifikanti tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol emigrat, li tista’ toħloq problema fuq żmien medju għall-pajjiżi kkonċernati jekk l-emigranti ma jirritornawx. Għalhekk hija meħtieġa konverġenza reali aktar rapida tal-pagi u tal-kundizzjonijiet tal-għajxien bejn il-pajjiżi tal-UE u l-Unjoni Monetarja Ewropea. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni biex tippreżenta rapport dettaljat dwar il-konverġenza reali u biex tadatta r-rakkomandazzjonijiet strateġiċi għall-Istati Membri u għall-UE kollha kemm hi biex tiżgura konverġenza ġenwina.

3.4.4. Fl-introduzzjoni għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2019, il-Kummissjoni Ewropea tfaħħar il-fatt li t-tkabbir reġa’ beda fl-Istati Membri kollha. Madankollu, rati pożittivi ta’ tkabbir tal-PDG ma jwasslux neċessarjament għal konverġenza soċjali ’l fuq. Strument wieħed biex jinkiseb dan tal-aħħar huwa n-negozjar kollettiv. Għalhekk, il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni biex twessa’ l-indikaturi tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali biex jinkludu miżuri ta’ negozjar kollettiv.

3.4.5. L-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jirriżultaw mill-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali teħtieġ finanzjament adegwat. Għandu jiġi ċċarat kif l-objettivi tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jistgħu jintlaħqu, speċjalment f’pajjiżi marbuta mill-qrib mar-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Abbażi tal-proposti li ressaq f’Opinjoni preċedenti ( 17 ) , il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill jiżguraw li jkunu disponibbli riżorsi, b’mod partikolari fil-kuntest tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u fondi oħrajn tal-UE, biex jikkomplementaw il-finanzjament pubbliku u privat nazzjonali. Aktar investiment pubbliku fi ħdan l-Istati Membri jista’ jiġi ffaċilitat permezz ta’ referenza għal “regola tad-deheb” għall-investiment pubbliku b’objettiv soċjali, u għandu jintroduċi flessibilità fir-regoli baġitarji. Jenħtieġ ukoll li jiġi reżistit kwalunkwe tnaqqis fil-baġit tal-Unjoni li jimplika tnaqqis fir-riżorsi allokati għall-kisba tal-objettivi tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-pjan ta’ investiment għall-Ewropa, appoġġjat mill-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS), għandu jittejjeb ukoll, b’kont meħud tal-kritika tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri f’Jannar 2019, li enfasizzat l-esaġerazzjoni tal-effetti allegati tiegħu fuq il-livelli ta’ investiment ( 18 )

3.5. Fir-rigward tal-kontenut tas-CSRs fil-qasam soċjali u b’perspettiva usa’ mill-bidu tas-Semestru, Stati Membri bi tkabbir baxx u livell ogħla ta’ dejn pubbliku ġew preskritti rakkomandazzjonijiet li jinkoraġġixxu żvalutazzjoni soċjali ( 19 ) . Ġeneralment, l-għanijiet makroekonomiċi ħadu prijorità ( 20 ) . Fid-dawl ta’ prospett ekonomiku inċert, il-KESE jħeġġeġ lill-Kunsill Ewropew biex jiżgura li l-għanijiet ta’ politika soċjali pożittiva jirċievu prijorità akbar u, b’hekk, ugwali fis-snin li ġejjin, anke fi żminijiet ta’ kriżi ekonomika.

3.5.1. L-iżgurar ta’ kwalità tajba tal-impjieg tibqa’ sfida. Forom ta’ impjieg mhux standard, bħal xogħol temporanju, impjiegi ta’ żmien qasir, sottokuntrattar jew xogħol fuq pjattaforma, espandew matul l-aħħar għaxar snin f’diversi Stati Membri. Filwaqt li l-abbiltajiet tal-ħaddiema u l-kisbiet edukattivi żdiedu, il-kwalità tal-impjiegi offruti kienet qed tonqos f’diversi pajjiżi. Eżempju wieħed huwa l-għadd dejjem jikber ta’ ħaddiema f’ċerti pajjiżi li huma mġiegħla jaċċettaw kuntratti temporanji jew part-time minħabba n-nuqqas ta’ impjiegi permanenti full-time, skont id-data miġbura mill-Eurostat ( 21 ) Xi drabi, dawn il-forom ta’ impjieg jistgħu jwasslu għall-kuntentizza tal-impjegati, iżda ħafna drabi dan mhuwiex il-każ, u forom ġodda ta’ impjieg jagħtu lok ukoll għal mistoqsijiet dwar it-tagħlim tul il-ħajja għall-ħaddiema temporanji u prekarji. Il-KESE jitlob lill-Istati Membri biex jadottaw miżuri f’waqthom ta’ protezzjoni tax-xogħol u ta’ sigurtà soċjali, f’qafas Ewropew, biex jadattaw għal forom emerġenti ta’ impjieg u dinja tax-xogħol dejjem aktar prekarja.

3.5.2. L-ekonomija soċjali għandha rwol dejjem aktar importanti fl-ekonomija ( 22 ) . Minħabba d-diversità tagħhom (kooperattivi, impriżi mutwi, assoċjazzjonijiet, fondazzjonijiet, intrapriżi soċjali) huma għandhom potenzjal kbir biex jikkontribwixxu biex jagħtu spinta lit-tkabbir ekonomiku u tal-impjiegi fl-Ewropa u jikkontribwixxu b’mod qawwi għall-koeżjoni soċjali fl-Unjoni Ewropea. Sfortunatament, l-Unjoni ma żviluppatx qafas legali xieraq biex tisfrutta dan il-potenzjal fis-suq intern. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tinkludi dan is-suġġett fil-prijoritajiet tal-mandat li jmiss tagħha.

3.5.3. Aktar investiment mis-settur pubbliku u mill-intrapriżi fl-edukazzjoni jista’ jgħin fil-ġlieda kontra l-qgħad fis-soċjeta diġitali tal-lum u ta’ għada, is-soċjetà tal-industrija u tas-servizzi, li jesiġu persunal b’livell għoli ta’ kwalifiki. Il-KESE jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi Ewropej biex jiżguraw it-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol tagħhom fl-era diġitali.

3.5.4. Meta jkun iġġustifikat fil-kuntest nazzjonali, orjentazzjoni kwalitattiva mill-ġdid lejn edukazzjoni vokazzjonali ta’ livell għoli ta’ kwalità mill-edukazzjoni terzjarja tista’ tkun utli. Enfasi limitata wisq fuq il-kisba ta’ lawrja terzjarja bħal fl-indikaturi tal-edukazzjoni fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali tista’ tinterferixxi b’mod mhux preċiż fl-istampa ġenerali. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jirriflettu jekk is-suċċess edukattiv jistax jitkejjel b’mod aħjar fit-tabella ta’ valutazzjoni soċjali billi jitqies dan il-fatt.

3.6. Involviment tal-imsieħba soċjali

3.6.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tapprofondixxi d-djalogu mal-imsieħba soċjali u mas-soċjetà ċivili, inklużi l-istituzzjonijiet ta’ solidarjetà, l-NGOs, l-universitajiet u l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur, sabiex titkompla titħeġġeġ l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi, speċifikament permezz ta’ żjarat lill-Istati Membri u diskussjonijiet bilaterali u multilaterali.

3.6.2. F’dan ir-rigward, l-iskambju informali regolari u l-fluss ta’ informazzjoni jistgħu jittejbu. Filwaqt li tipprovdi lill-imsieħba soċjali l-informazzjoni preliminari meħtieġa qabel il-laqgħat ewlenin biex ikun assigurat li l-iskambju produttiv waqt il-laqgħat ikun b’saħħtu fejn jidħlu kwistjonijiet tas-suq tax-xogħol u l-inklużjoni soċjali, dan mhuwiex il-każ għal kwistjonijiet baġitarji u fiskali. Il-KESE jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni timpenja ruħha fi djalogu aktar fil-fond, f’waqtu u sinifikanti mal-imsieħba soċjali barra l-proċeduri formali meħtieġa formalment.

3.6.3. L-involviment f’waqtu u sinifikanti tal-imsieħba soċjali fis-Semestru tal-UE jista’ jittejjeb, kif osservat b’mod ġust il-Kummissjoni Ewropea ( 23 ) . Filwaqt li s-Semestru Ewropew jaħdem sew fil-livell Ewropew u f’xi Stati Membri, mhuwiex possibbli li wieħed jgħid hekk għall-pajjiżi kollha. Il-KESE jilqa’ r-rakkomandazzjonijiet lil diversi Stati Membri dwar it-tisħiħ tad-djalogu soċjali fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż u jħeġġeġ lill-Istati Membri jimplimentawhom.

3.6.4. L-aċċess f’waqtu għal informazzjoni sinifikanti u konsultazzjonijiet f’waqthom, l-impenn serju tal-gvern, u l-kapaċità tal-imsieħba soċjali huma kwistjonijiet li xekklu l-konsultazzjonijiet mal-imsieħba soċjali fi ħdan is-Semestru fil-livell nazzjonali. Il-KESE jirrakkomanda l-introduzzjoni ta’ standards minimi rigward il-konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali nazzjonali mill-gvernijiet nazzjonali f’diversi stadji matul is-Semestru Ewropew. Dan jinkludi li jiġi spjegat jekk u għaliex il-gvernijiet iddevjaw mill-proposti tal-imsieħba soċjali. L-involviment tal-imsieħba soċjali għandu jiġi assigurat ukoll matul kwalunkwe segwitu li jevalwa l-implimentazzjoni tal-proposti.

4. Rakkomandazzjonijiet speċifiċi

4.1. Fir-rigward tad-diskussjoni fil-Kunsill dwar l-opportunità li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tas-Semestru Ewropew għal kwistjonijiet ta’ koeżjoni ekonomika u soċjali, il-KESE jappoġġja bil-qawwa d-deċiżjoni li dawn jiġu inklużi ( 24 ) . Il-KESE jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex ikomplu u jibnu fuq din id-direzzjoni għas-snin li ġejjin, li għandha tinkludi wkoll rispons għall-isfida tal-klima. Il-KESE jfaħħar ukoll lill-Kunsill Ewropew talli stieden lill-Istati Membri biex jibbażaw ruħhom fuq it-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali, il-Monitoraġġ tal-Prestazzjoni fil-Qasam tal-Impjiegi u l-Monitoraġġ tal-Prestazzjoni tal-Protezzjoni Soċjali biex ikollhom gwida għall-isforzi ta’ konverġenza tagħhom.

4.2. Akkomodazzjoni

4.2.1. F’xi Stati Membri, il-prezzijiet tad-djar żdiedu fl-aħħar snin. F’xi bliet kbar jew ta’ daqs medju, il-kirjiet saru tant għoljin li jassorbu sehem dejjem jikber tad-dħul. Filwaqt li mhijiex l-unika influwenza, din hija marbuta ma’ rati tal-imgħax baxxi billi l-politika monetarja taħdem l-aktar minnufih permezz tas-suq tad-djar. Ir-rati ta’ interess ta’ referenza tal-BĊE ser jibqgħu fil-livelli attwali tagħhom (jew f’livelli aktar baxxi) sakemm ikun hemm konverġenza sostenibbli tal-inflazzjoni lejn l-objettiv tagħha (livell qrib biżżejjed, iżda taħt, it-2 % fuq il-perjodu ta’ projezzjoni) ( 25 ) . Barra minn hekk, żieda fil-kirjiet tiggrava l-problema tal-persuni mingħajr dar. Minħabba n-nuqqas ta’ data, huwa diffiċli li wieħed isegwi mill-qrib kif tiżviluppa s-sitwazzjoni fl-Unjoni Ewropea. Il-KESE jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea biex itejbu l-ġbir tad-data dwar il-persuni mingħajr dar sabiex jiġu mmonitorjati aħjar in-numru, id-distribuzzjoni u l-kundizzjonijiet tal-għajxien tagħhom fl-UE.

4.2.2. Sabiex ikun hemm titjib fil-bilanċ tal-enerġija u l-klima tal-akkomodazzjoni u bini ieħor, jistgħu jintużaw bidliet fis-sistema fiskali kif ukoll inċentivi oħrajn tal-gvern fl-Istati Membri biex jipprovdu inċentivi aħjar għal installazzjoni mill-ġdid u proġetti ta’ bini ġdid effiċjenti fl-enerġija.

4.3. Riformi oħrajn

4.3.1. F’diversi każijiet, ir-riformi individwali msemmija fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi joħolqu r-riskju ta’ żieda fl-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi. Ir-riformi tal-pensjonijiet m’għandhomx iwasslu għall-faqar fix-xjuħija.

4.3.2. Il-privatizzazzjoni tal-assi pubbliċi għandha teskludi dawk ta’ importanza strateġika u dawk li jiġu pprovduti aħjar mis-settur pubbliku, u ma sseħħx f’telf nett lill-istat billi tbigħ fi żminijiet ekonomiċi ħżiena. Fil-prinċipju, huwa l-Istat li jipprovdi s-servizzi pubbliċi essenzjali bl-aktar mod effiċjenti, fin-nuqqas ta’ obbligu ta’ qligħ li jżid l-ispejjeż. F’każijiet meta l-kwalità u l-iffinanzjar tas-servizzi pubbliċi ma jikkorrispondux mal-istandards li ċ-ċittadini jixtiequ, il-kapaċità amministrattiva li jiġu pprovduti dawn is-servizzi b’mod effettiv għandha titjieb u jridu jiġu pprovduti r-riżorsi finanzjarji meħtieġa biex isir dan. Dan ma jipprekludix il-possibbiltà li l-pajjiżi individwali jistgħu jaslu għall-konklużjoni li jippermettu sħubijiet pubbliċi-privati (PPPs) imfassla apposta għal servizzi speċifiċi f’sitwazzjoni kontemporanja speċifika. Meta jiġri dan, dawn il-PPPs għandhom iservu l-interess pubbliku. B’mod partikolari fis-swieq b’monopolju jew oligopolju, dawn m’għandhomx jintużaw minn gruppi ta’ interess speċjali biex jibbenefikaw minn kirjiet li jitolbu prezzijiet ogħla mill-prezzijiet neċessarji jew ma jagħmlux l-investimenti neċessarji biex tinżamm il-kwalità.

4.3.3. Politika industrijali mfassla tajjeb li taqdi l-ħtieġa tal-pajjiż tista’ żżid it-tkabbir, il-produttività, il-benesseri, u l-impjieg. Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal diskussjoni wiesgħa u azzjoni konkreta dwar strateġija industrijali fil-livell Ewropej u tal-Istati Membri msaħħa minn riżorsi finanzjarji suffiċjenti li jmorru lil hinn minn sempliċi adattament tal-liġi tal-kompetizzjoni Ewropea biex jiġu permessi aktar fużjonijiet bejn kumpaniji multinazzjonali.

Brussell, it-30 ta’ Ottubru 2019. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) Opinjoni tal-KESE dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2019 (ĠU C 190, 5.6.2019, p. 24) u dwar Il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (2019) (ĠU C 159, 10.5.2019, p. 49).

(2) COM(2019) 500 final.

(3) COM(2019) 500 final, p. 3-4.

(4) Efstathiou, K. et Wolff, G. (2018), “Is the European Semester effective and useful?” (Is-Semestru Ewropew huwa effettiv u utli?).

(5) Tbassir Ekonomiku Ewropew.Sajf 2019, Kummissjoni Ewropea.

(6) Mario Draghi, President tal-BĊE, konferenza stampa – Stqarrija introduttorja, Frankfurt am Main, 12 ta’ Settembru 2019.

(7) Opinjoni tal-KESE dwar Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2019, punt 3.9.8 (ĠU C 190, 5.6.2019, p. 24).

(8) Opinjoni tal-KESE dwar Stħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2019, punt 1.7 (ĠU C 190, 5.6.2019, p. 24).

(9) Rapport tal-BEI dwar l-investiment 2018/2019 – Riġenerazzjoni tal-għodod tal-ekonomija Ewropea.

(10) Kif stabbilit fl-Opinjoni tal-KESE dwar “Is-Semestru Ewropew u l-Politika ta’ Koeżjoni – Lejn strateġija Ewropea ġdida għal wara l-2020” (ĠU 353, 18.10.2019, p. 39).

(11) “What drives national implementation of EU policy recommendations?”, Bruegel working paper, numru 04.

(12) Blanchard, O., Public Debt and Low Interest Rates (Id-Dejn Pubbliku u Rati tal-Imgħax Baxxi), Jannar 2019, u d-dibattitu li beda fil-Ġermanja minn Michael Hüther dwar ir-regola nazzjonali tat-trażżin tad-dejn, IW Policy Paper 3/19.

(13) Germany’s even larger than expected fiscal surpluses: Is there a link with the constitutional debt brake?, Bruegel.

(14) “The campaign against “nonsense” output gaps”, Bruegel.

(15) “Why Hysteria Over the Italian Budget Is Wrong-Headed”.

(16) Vatteville, É. fil-pubblikazzjoni Management & Avenir, 2008/4 (nru 18), pp. 88-103.

(17) ĠU C 262, 25.7.2018, p. 1.

(18) Rapport Speċjali Nru 03/2019: Il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi: Jeħtieġ li tittieħed azzjoni biex il-FEIS ikun suċċess totali.

(19) Copeland, P. u Daly, M. (2018), The European Semester and EU Social Policy (Is-Semestru Ewropew u l-Politika Soċjali tal-UE).

(20) Degryse, C. u Pochet, P. (2018), European social dynamics: a quantitative approach (Dinamika soċjali Ewropea: approċċ kwantitattiv).

(21) Bażi tad-data tal-Eurostat, “lfsa_eppgai” u “lfsa_etgar”.

(22) L-istituzzjonijiet u l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali fl-Ewropa jammontaw għal aktar minn 2,8 miljun organizzazzjoni, li jimpjegaw 13,6 miljun persuna u jirrappreżentaw 8 % tal-PDG tal-UE.

(23) Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi mill-Kummissjoni u l-Kunsill, p. 11.

(24) “Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi għall-2019”, 15 ta’ Marzu 2019, p. 7.

(25) Mario Draghi, President tal-BĊE, konferenza stampa – Stqarrija introduttorja, Frankfurt am Main, 12 ta’ Settembru 2019.