Rapport Speċjali It-trasport marittimu fl-
                                             UE: f’baħar ta’ inkwiet —  
sar ħafna investiment li la 
huwa effettiv u lanqas 
sostenibbli MT 2016  Nru  23
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet:  eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa (http://europa.eu).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print  ISBN 978-92-872-5824-3  ISSN 1831-0907  doi:10.2865/200713  QJ-AB-16-023-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-5751-2 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/616592 QJ-AB-16-023-MT-N
EPUB  ISBN 978-92-872-5812-0  ISSN 1977-5741  doi:10.2865/62836  QJ-AB-16-023-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
Għal kull użu jew riproduzzjoni tal-Istampi 1 u 5 u tar-ritratti fl-Istampa 2, irid jintalab il-permess direttament mingħand 
id-detentur tad-drittijiet tal-awtur.
It-trasport marittimu fl-
UE: f’baħar ta’ inkwiet — 
sar ħafna investiment li 
la huwa effettiv u lanqas 
sostenibbli
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 23
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha f’dak li jirrig -
warda oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex 
timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ 
nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla II tal-Awditjar — immexxija minn Henri Grethen, Membru tal-QEA — 
li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ investiment għall-koeżjoni, it-tkabbir u l-inklużjoni. L-awditu tmexxa mill-Membru 
Relatur Oskar Herics, b’appoġġ minn Thomas Obermayr, Attaché tal-kabinett; Pietro Puricella, Maniġer Prinċipali; Luc 
T’Joen, Kap tal-Kompitu; Kurt Bungartz, Luis de la Fuente Layos, Rafal Gorajski, Enrico Grassi, Di Hai, Aleksandra Kliś-
Lemieszonek, Afonso Malheiro de Castro u Christian Wieser, Awdituri.
Mix-xellug għal-lemin: T. Obermayr, E. Grassi, C. Wieser, P . Puricella, A. Malheiro de Castro,  
A. Kliś-Lemieszonek, O. Herics, L. T’Joen, R. Gorajski, D. Hai.

03
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju
I-IV Sommarju eżekuttiv
1-25  Introduzzjoni
1-7 Karatteristiki prinċipali tas-servizzi portwarji fl-Ewropa
8-9 Servizzi offruti minn operaturi portwarji
10-16  Inizjattivi prinċipali ta’ politika u dawk leġiżlattivi fir-rigward tal-portijiet
17-24  Finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet
25 Rapport speċjali preċedenti mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-portijiet
26-30  Ambitu u approċċ tal-awditjar
31-101  Osservazzjonijiet
31-49  Strateġiji tal-UE u dawk nazzjonali għall-portijiet: in-nuqqas ta’ implimentazzjoni f’waqtha 
u kkoordinata ta’ kapaċità supplimentari tal-portijiet li kienet ippjanata tajjeb, kienet dgħufija 
ewlenija
33-37  Il-ħames Stati Membri kollha miżjura kienu żviluppaw strateġiji nazzjonali ta’ żvilupp tal-portijiet, iżda 
n-nuqqas ta’ pjanijiet ta’ implimentazzjoni u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni robusti kienu problema
38-49  L-istrateġija tal-UE dwar il-portijiet żviluppat matul iż-żmien, iżda għad hemm nuqqas ta’ informazzjoni 
robusta dwar l-ippjanar tal-kapaċità
50-81  L-infrastrutturi tal-portijiet, iffinanzjati mill-UE: infrastrutturi mhux użati jew mhux użati biżżejjed, 
dewmien u spejjeż li kienu akbar milli ppjanat, u investimenti li ma kinux sostenibbli minħabba 
l-finanzjament ta’ infrastrutturi simili f’portijiet ġirien
52-55  Investimenti ffinanzjati mill-UE qed jirriżultaw f’ħafna infrastrutturi mhux użati jew mhux użati biżżejjed
56-61  Dewmien u spejjeż akbar milli ppjanat f’għadd ta’ proġetti
62-65  Valur għall-flus baxx għall-finanzjament mill-UE
66-73  Il-finanzjament ta’ infrastrutturi simili qed iżid ir-riskju ta’ investimenti li mhumiex sostenibbli
74-81  Koordinazzjoni ineffettiva bejn il-Kummissjoni u l-BEI dwar il-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet
04 Werrej 
82-101  Il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet ekwi bejn il-portijiet: jeħtieġ li jiġi żgurat aktar li r-regoli komuni 
bħall-għajnuna mill-Istat u kontrolli doganali jiġu applikati b’mod konsistenti
83-87  Jeħtieġ li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-portijiet jiġu infurzati aktar fil-livell tal-Istati Membri 
u tal-Kummissjoni
88-92  Huwa meħtieġ li l-Kummissjoni jkollha rwol aktar proattiv fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat għall-portijiet
93-99  Il-monitoraġġ li twettaq mill-Kummissjoni tal-prattiki ta’ kontroll doganali tal-Istati Membri ma jkoprix 
informazzjoni ewlenija
100-101  Ċinturin Blu, jew kif il-mod ta’ trasport marittimu jinsab fi żvantaġġ meta mqabbel mat-trasport bit-triq
102-114  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I — Infiq tal-fondi tal-UE għall-proġetti tat-trasport marittimu (il-perjodu 2000-2013)
 Anness II — Ħarsa ġenerali lejn il-proġetti eżaminati skont l-Istat Membru
 Anness III — Ħarsa ġenerali lejn il-proġetti mhux ikkompletati
 Anness IV  —  Karatteristiki prinċipali tas-sistemi portwarji tal-Istati Membri, u ħarsa 
ġenerali lejn l-appoġġ mill-UE u mill-BEI għaż-żoni tal-portijiet li ġew awditjati 
(il-perjodu 2000-2013)
 Anness V —  Ħarsa ġenerali lejn is-sovrastrutturi speċifiċi għall-utent kofinanzjati 
b’finanzjament mill-UE
 Anness VI — Ħarsa ġenerali lejn id-deċiżjonijiet dwar l-Għajnuna mill-Istat mill-2007 ’l hawn
 Risposta tal-Kummissjoni
05
 Glossarju
Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-Netwerks (INEA) : L-Aġenzija Eżekuttiva għall-Innovazzjoni 
u n-Netwerks (INEA) hija s-suċċessur tal-Aġenzija Eżekuttiva tan-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T EA), li 
nħolqot mill-Kummissjoni Ewropea fl-2006 biex timmaniġġja l-implimentazzjoni teknika u finanzjarja tal-programm 
TEN-T tagħha. Fl-1 ta’ Jannar 2014, l-INEA bdiet taħdem uffiċjalment biex timplimenta l-partijiet tal-programmi 
tal-E li ġejjin: il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE), Orizzont 2020, u programmi oħra ta’ legat (TEN-T u Marco Polo 
2007-2013).
Awtostradi tal-Baħar : “Awtostradi tal-Baħar” huwa t-terminu użat biex jirreferi għall-parti marittima tan-
Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T). Dan jipprovdi finanzjament għal: (a) konnessjonijiet marittimi bejn 
portijiet fi ħdan in-netwerk komprensiv, jew bejn port fi ħdan in-netwerk komprensiv u port ta’ pajjiż terz fejn 
dawn il-konnessjonijiet ikunu ta’ importanza strateġika għall-UE; (b) faċilitajiet tal-port, terminali tal-merkanzija, 
pjattaformi loġistiċi u postijiet tal-merkanzija li jinsabu barra miż-żona tal-port iżda li huma assoċjati mal-
operazzjonijiet tal-port, teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT) bħas-sistemi elettroniċi tal-ġestjoni 
tal-loġistika, u l-proċeduri ta’ sigurtà u sikurezza kif ukoll dawk amministrattivi u doganali f’mill-inqas wieħed mill-
Istati Membri; (c) infrastruttura għal aċċess dirett għall-art u għall-baħar, (d) attivitajiet li għandhom benefiċċji usa’ 
u li mhumiex marbutin ma’ portijiet speċifiċi, bħal servizzi u azzjonijiet għall-appoġġ tal-mobbiltà ta’ persuni u ta’ 
merkanzija, attivitajiet għat-titjib tal-prestazzjoni ambjentali, bħall-provvista tal-elettriku mill-art li tkun tgħin lill-
vapuri jnaqqsu l-emissjonijiet tagħhom, it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ faċilitajiet għat-tkissir tas-silġ, attivitajiet 
li jiżguraw in-navigabbiltà matul is-sena kollha, operazzjonijiet ta’ tħammil, u faċilitajiet alternattivi għall-provvista 
ta’ fjuwil, kif ukoll l-ottimizzazzjoni ta’ proċessi, proċeduri u l-element uman, pjattaformi tal-ICT u sistemi ta’ 
informazzjoni, inklużi sistemi ta’ ġestjoni tat-traffiku u sistemi elettroniċi ta’ rappurtar.
Ċinturin Blu : Il-qafas ta’ politika għall-ambjent taċ-Ċinturin Blu kien jikkonsisti f’żewġ miżuri: aktar simplifikazzjoni 
tal-iskema ta’ Servizz Regolari tat-Trasport Marittimu, li tapplika minn Marzu 2014, u l-iżvilupp ta’ manifest 
elettroniku (il-”manifest doganali tal-merkanzija”), li jagħmilha possibbli li ssir distinzjoni bejn il-merkanzija 
tal-UE u l-merkanzija mhux tal-UE abbord bastiment, bl-intenzjoni li t-trasport ta’ merkanzija tal-UE jiġi ffaċilitat. 
Dan il-manifest ġdid se jkun għodda (fost oħrajn) għad-dispożizzjoni tal-emittent biex jiddikjara l-istatus UE tal-
merkanzija. Din il-miżura tapplika mill-1 ta’ Mejju 2016 għal emittenti awtorizzati; emittenti mhux awtorizzati se 
jkollhom il-possibbiltà li jirreġistraw provi tal-istatus UE f’database ċentrali ġdida mmaniġġjata mid-dwana, li hija 
mistennija li tkun kompletament funzjonali f’Ottubru 2019. Twaqqaf proġett pilota għal manifest elettroniku biex 
jiġi armonizzat il-manifest tal-merkanzija mitlub mill-awtoritajiet nazzjonali meta l-bastimenti jaslu fi jew jitilqu 
mill-portijiet tal-UE. Il-preżentazzjoni u l-iskambju ta’ dan il-manifest elettroniku se jsiru permezz tal-prototip Tieqa 
Unika Marittima Ewropea (European Maritime Single Window), li ġie żviluppat mill-EMSA.
Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) : Mill-2014 ’il hawn, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) ipprovdiet għajnuna 
finanzjarja lil tliet setturi: l-enerġija, it-trasport u t-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT). F’dawn 
it-tliet oqsma, l-FNE tidentifika l-prijoritajiet ta’ investiment li se jiġu implimentati fid-deċennju li ġej, bħal kurituri 
tal-elettriku u tal-gass, użu tal-enerġija rinnovabbli, kurituri tat-trasport interkonnessi u modi ta’ trasport aktar 
nodfa, konnessjonijiet broadband b’veloċità qawwija u netwerks diġitali.
Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) : Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għandu l-għan li 
jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi jirrimedja l-iżbilanċi reġjonali prinċipali. Dan 
jintlaħaq permezz ta’ appoġġ finanzjarju għall-ħolqien ta’ infrastruttura u investiment produttiv li joħloq l-impjiegi, 
prinċipalment għan-negozji.
Fond ta’ Koeżjoni (FK) : Il-Fond ta’ Koeżjoni għandu l-għan li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan 
l-Unjoni Ewropea billi jiffinanzja proġetti ambjentali u tat-trasport fl-Istati Membri li għandhom PNG per capita  ta’ 
inqas minn 90 % tal-medja tal-UE.
Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) : Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) ikopru 
ħames fondi separati li għandhom l-għan li jnaqqsu l-iżbilanċi reġjonali madwar l-UE, b’oqfsa ta’ politika ġodda 
ssettjati għall-perjodu baġitarju tal-QFP ta’ seba’ snin. Il-fondi jinkludu: il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali 
(FEŻR); il-Fond Soċjali Ewropew (FSE); il-Fond ta’ Koeżjoni (FK); il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali 
(FAEŻR); u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS).
06 Glossarju 
Għajnuna mill-Istat : L-għajnuna mill-Istat hija kull forma ta’ appoġġ finanzjarju dirett jew indirett provduta 
mill-awtoritajiet pubbliċi lill-impriżi tas-settur privat. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) 
ġeneralment jipprojbixxi l-għajnuna mill-Istat fi ħdan is-suq komuni dment li din ma tkunx debitament ġustifikata. 
Ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat jispeċifikaw fejn appoġġ bħal dan ma jwassalx għal distorsjoni (jew għal 
theddida ta’ distorsjoni) fil-kompetizzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea għandha s-setgħa esklussiva li tivvaluta jekk 
l-għajnuna mill-Istat mogħtija mill-Istati Membri hijiex konformi ma’ dawn ir-regoli. Id-deċiżjonijiet u azzjonijiet ta’ 
proċedura meħudin mill-Kummissjoni Ewropea huma soġġetti għal rieżami mill-Qorti Ġenerali u l-Qorti Ewropea 
tal-Ġustizzja.
Infrastrutturi tal-portijiet : L-infrastruttura li tirriżulta minn xogħol ta’ żgurar li l-bastimenti jkunu jistgħu jiġu 
rmiġġati u sorġuti b’mod sigur (eż. mollijiet, digi, taljamari), tagħti l-possibbiltà li jsir it-tranżitu ta’ bastimenti bejn 
iż-żoni tal-ilma li jinstabu f’livelli differenti (xtabi), jew toħloq faċilitajiet għall-kostruzzjoni u t-tiswija ta’ bastimenti 
(eż. baċiri).
Korrezzjonijiet finanzjarji : Korrezzjonijiet finanzjarji għandhom l-għan li jipproteġu l-baġit tal-UE mill-piż ta’ 
nefqa żbaljata jew irregolari. Għan-nefqa li hija soġġetta għal ġestjoni kondiviża, l-irkupru ta’ pagamenti li saru bi 
żball hija r-responsabilità primarja tal-Istati Membri. Il-korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu jsiru billi tiġi rtirata n-nefqa 
rregolari mid-dikjarazzjonijiet tan-nefqa tal-Istati Membri jew permezz ta’ rkupri mill-benefiċjarji. Korrezzjonijiet 
finanzjarji jistgħu jiġu imposti wkoll mill-Kummissjoni.
Kundizzjonalitajiet ex ante : Kundizzjonalitajiet ex ante  huma kundizzjonijiet, ibbażati fuq kriterji ddefiniti minn 
qabel u stabbiliti fi ftehimiet ta’ sħubija, li jitqiesu bħala prerekwiżiti meħtieġa għall-użu effettiv u effiċjenti tal-
finanzjament mil-UE kopert b’dawk il-ftehimiet. Meta jħejju l-programmi operazzjonali tal-FEŻR, l-FK, u l-FSE taħt 
il-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, l-Istati Membri għandhom jivvalutaw jekk dawn il-kundizzjonijiet ġewx 
issodisfati. Jekk ma ġewx issodisfati, ikun hemm il-ħtieġa li jitħejjew pjanijiet ta’ azzjoni biex jiġi żgurat li dawn jiġu 
ssodisfati sal-31 ta’ Diċembru 2016.
Netwerks Trans-Ewropej tat-Trasport (TEN-T) : In-Netwerks Trans-Ewropej tat-Trasport (TEN-T) huma sett ippjanat 
ta’ netwerks tat-trasport bit-triq, bil-ferrovija, bl-ajru u fuq l-ilma fl-Ewropa. In-netwerks TEN-T huma parti minn 
sistema usa’ ta’ Netwerks Trans-Ewropej (TENs), inklużi netwerk tat-telekomunikazzjoni (eTEN) u netwerk tal-
enerġija (TEN-E) propost. L-iżvilupp ta’ infrastruttura fi ħdan it-TEN-T huwa marbut mill-qrib mal-implimentazzjoni 
u l-avvanz ulterjuri tal-politika tat-trasport tal-UE.
Politika ta’ koeżjoni : Il-politika ta’ koeżjoni hija wieħed mill-akbar oqsma ta’ politika fl-infiq tal-UE. L-għan tagħha 
huwa li tnaqqas id-disparitajiet fl-iżvilupp bejn reġjuni differenti permezz ta’ ristrutturar ta’ żoni industrijiali li 
jkunu sejrin lura u diversifikazzjoni ta’ żoni rurali, u li tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali 
u interreġjonali. Hija ffinanzjata mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) 
u l-Fond ta’ Koeżjoni (FK).
Port ta’ trasbord : Il-portijiet ta’ trasbord huma portijiet fejn il-merkanzija titgħabba għal fuq bastiment ieħor jew, 
xi kultant, għal fuq mod ta’ trasport ieħor biex tiġi trasferita lejn destinazzjoni finali.
07 Glossarju 
Portijiet ċentrali : Il-portijiet ċentrali huma dawk il-portijiet tal-baħar tal-UE li huma meqjusa li huma ta’ interess 
strateġiku. Il-Kummissjoni ppreżentat lista ta’ 104 portijiet ċentrali bħal dawn fl-2013. L-Istati Membri huma 
meħtieġa li jiżguraw li tkun teżisti konnessjoni xierqa bejn dawn il-portijiet u n-netwerks ferrovjarji, tal-passaġġi fuq 
l-ilma interni, u tat-toroq sal-2030.
Portijiet gateway : Portijiet gateway huma portijiet li jaqdu l-ħtiġijiet ekonomiċi u industrijali taż-żona ta’ 
influwenza tagħhom (żona interna (hinterland)). Portijiet imħallta jaqdu kemm it-traffiku gateway kif ukoll dak 
tat-trasbord.
Programm operazzjonali (PO) : Programm operazzjonali (PO) jippreżenta l-prijoritajiet u l-objettivi speċifiċi ta’ 
Stat Membru, u kif il-finanzjament (kofinanzjament pubbliku u privat, mill-UE u dak nazzjonali) ikun se jintuża biex 
jiffinanzja proġetti matul perjodu partikolari (ġeneralment seba’ snin). Dawn il-proġetti jridu jgħinu biex jintlaħaq 
ċertu għadd ta’ objettivi speċifikati fl-assi ta’ prijorità tal-PO. Il-PO jistgħu jirċievu finanzjament mill-FEŻR, il-FK 
u/jew l-FSE. PO jitħejja mill-Istat Membru rilevanti u jrid jiġi approvat mill-Kummissjoni qabel ikun jista’ jsir kull 
pagament mill-baġit tal-UE. Il-PO jistgħu jiġu mmodifikati biss matul il-perjodu kopert, jekk iż-żewġ partijiet jaqblu.
Sovrastrutturi tal-portijiet : Assi immobbli (eż. barrakki, imħażen, uffiċċji) mibnija fuq infrastrutturi tal-portijiet, kif 
ukoll tagħmir immobbli u mobbli (eż. krejnijiet) użati fiż-żoni tal-portijiet.
Unità Ekwivalenti għal Għoxrin Pied (TEU) : Unità ta’ kejl ta’ kapaċità ta’ merkanzija użata biex tindika l-kapaċità 
ta’ vapuri bil-kontejners u terminali tal-kontejners. Dan huwa bbażat fuq il-volum ta’ kontejner intermodali b’tul ta’ 
20 pied, użat bejn modi differenti ta’ trasport, bħal vapuri, ferroviji u trakkijiet.
08
 Sommarju eżekuttiv
I
Il-portijiet tal-baħar għandhom importanza ekonomika kbira fl-Unjoni Ewropea (UE). Hemm aktar minn 1 200 port 
kummerċjali tal-baħar fi 23 mit-28 Stat Membru tal-UE. Dawn huma n-nodi ewlenin fin-netwerk kummerċjali globali, 
minħabba li jimmaniġġjaw madwar tliet kwarti tal-kummerċ tal-merkanzija tal-UE ma’ pajjiżi mhux membri u aktar 
minn terz tat-trasport tal-merkanzija intra-UE. Fl-2013, l-industrija tat-trasport marittimu Ewropea hija stmata li 
kkontribwiet madwar 1 % għall-PDG tal-UE u appoġġat l-impjieg għal madwar 2.2 miljun persuna.
II
Investimenti fl-infrastrutturi tal-portijiet huma eliġibbli għal kofinanzjament mill-UE permezz tal-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-Fond ta’ Koeżjoni (FK) taħt ġestjoni kondiviża, iżda wkoll permezz tan-Netwerks 
Trans-Ewropej tat-Trasport (TEN-T) u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) taħt il-ġestjoni diretta tal-Kummissjoni 
Ewropea. B’mod ġenerali, bejn l-2000 u l-2013, ġie pprovdut finanzjament ta’ madwar EUR 6.8 biljun mill-baġit tal-
UE għal investimenti fil-portijiet. Minbarra l-finanzjament mill-baġit tal-UE, il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) 
iffinanzja investimenti fil-portijiet fil-forma ta’ self li jammonta għal madwar EUR 10.1 biljun.
III
Aħna vvalutajna l-istrateġiji tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri għat-trasport marittimu tal-merkanzija tal-UE, 
u l-valur għall-flus li twassal mill-investimenti fil-portijiet li ġew ifinanzjati mill-UE, fejn aħna eżaminajna 37 proġett 
ġdid u 5 proġetti rivalutati. B’mod ġenerali, l-awditu tagħna sab li:
- L-istrateġiji ta’ żvilupp tal-portijiet fuq terminu twil li ġew stabbiliti mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni 
ma pprovdewx bażi robusta u koerenti għall-ippjanar tal-kapaċità meħtieġa fil-portijiet tal-UE u għall-
identifikazzjoni tal-finanzjament mill-UE u l-finanzjament pubbliku nazzjonali meħtieġ għall-infrastrutturi 
tal-portijiet;
- Il-finanzjament f’infrastrutturi u sovrastrutturi simili tal-portijiet, f’portijiet ġirien, wassal għal investimenti li 
la huma effettivi u lanqas sostenibbli: abbażi tat-30 mis-37 proġett eżaminat u li kienu diġà kkompletati bejn 
l-2000 u l-2013, sa issa, euro wieħed minn kull tlieta (li jikkorrispondi għal EUR 194 miljun għal 12-il proġett), 
intnefaq b’mod ineffettiv. Madwar nofs dan il-finanzjament (EUR 97 miljun tal-finanzjament mill-UE għal 
9 proġetti) ġie investit f’infrastrutturi li ma ntużawx jew li xejn ma ntużaw biżżejjed għal aktar minn tliet snin 
wara li x-xogħlijiet intemmu. Dan jaċċenna n-nuqqasijiet fil-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ex ante,  u jindika riskju għoli 
li l-ammonti investiti jinħlew;
- Din l-osservazzjoni tapplika wkoll għall-ħames portijiet rivalutati, li kienu diġà ġew eżaminati fl-2010. Din ir-
rivalutazzjoni fil-fatt indikat li b’mod ġenerali l-valur għal-flus kien baxx: l-użu tal-kapaċità ffinanzjata mill-UE 
għal dawn il-portijiet kien għadu inadegwat wara kważi deċennju ta’ operazzjonijiet. Iż-żoni tal-portijiet f’erba’ 
portijiet kienu għadhom qed jitużaw ftit ħafna jew kienu vojta. B’mod ġenerali, EUR 292 miljun mill-investimenti 
tqiesu bħala li ntnefqu b’mod ineffettiv;
- L-ispejjeż akbar milli ppjanat u d-dewmien huma eżempji oħra ta’ ineffiċjenzi fl-investimenti eżaminati 
f’infrastrutturi tal-portijiet. B’mod ġenerali, il-proġetti ffinanzjati mill-UE li ġew eżaminati kellhom spejjeż akbar 
milli ppjanat ta’ EUR 139 miljun. Barra minn hekk, 19 mit-30 proġett ikkompletat iffaċċjaw dewmien, li min -
nhom 12 iddewmu b’aktar minn 20 % tad-durata ppjanata tal-proġett. Meta mqabbel mad-durata ppjanata 
inizjalment, id-dewmien kien iwassal anke sa 136 %. Mis-seba’ proġetti (li jikkorrispondu għal finanzjament ta’ 
EUR 524 miljun mill-UE) li kienu għadhom ma ġewx ikkompletati fiż-żmien meta sar l-awditu, sitta ddewmu 
wkoll;
09 Sommarju eżekuttiv 
- Ħafna konnessjonijiet neqsin u inadegwati maż-żoni interni, bħalma huma l-konnessjonijiet bit-triq u bil-ferrovi -
ja li huma neqsin, se jeħtieġu aktar finanzjament pubbliku biex l-investimenti inizjali fil-portijiet ikunu jistgħu 
jaħdmu sew;
- Kemm il-koordinazzjoni interna fi ħdan il-Kummissjoni kif ukoll il-proċedura stabbilita bejn il-BEI u l-Kummissjo -
ni għall-valutazzjoni tas-selfiet proposti mill-BEI għall-infrastrutturi tal-portijiet ma kinux qed jiffunzjonaw sew 
billi l-BEI ma jaqsamx l-informazzjoni rilevanti kollha mal-Kummissjoni. Barra minn hekk, għal xi proposti ta’ self, 
kien hemm problemi kruċjali li ġew aċċennati internament fi ħdan il-Kummissjoni, iżda li ma ġewx issenjalati lill-
BEI fil-forma ta’ opinjoni negattiva mill-Kummissjoni; u
- Il-Kummissjoni ma ħaditx l-azzjonijiet meħtieġa fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat u proċeduri doganali biex tip -
permetti lill-portijiet jikkompetu f’kundizzjonijiet ekwi. Il-kontroll mill-Kummissjoni tal-għajnuna mill-Istat seta’ 
kien aktar proattiv u aktar effettiv permezz ta’ monitoraġġ ex post , ta’ jekk il-kundizzjonijiet li taħthom ittieħdu 
deċiżjonijiet preċedentement (eż. għall-konċessjonijiet) baqgħu ma nbidlux, jew permezz ta’ rifjut tal-appoġġ 
għal sovrastrutturi speċifiċi għall-utent.
Pereżempju, proġetti li kienu jinkludu sovrastrutturi użati minn operaturi privati kienu ġew kofinanzjati 
b’madwar EUR 92.5 miljun mill-baġit tal-UE.
IV
Fir-rapport tagħna, aħna nagħmlu r-rakkomandazzjonijiet li ġejjin:
- Jiġi stabbilit monitoraġġ tal-kapaċità tal-portijiet ċentrali, filwaqt li jittieħed kont tal-pjanijiet tal-Istati Membri 
għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji tagħhom fuq terminu twil;
- Jiġi rivedut l-għadd attwali ta’ 104 “portijiet ċentrali” li huma meħtieġa għaż-żamma ta’ livell adegwat ta’ 
aċċessibbiltà għall-UE fl-intier tagħha;
- Jiġi stipulat pjan ta’ żvilupp tal-portijiet għall-UE kollha, kemm għall-portijiet ċentrali, għall-passaġġi fuq l-ilma, 
kif ukoll għall-kanali marittimi;
- Issir ħidma mal-Istati Membri għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv u d-dewmien fl-għażla u fl-implimentazzjoni 
tal-proġetti billi jiġi promoss il-prinċipju ta’ “punt uniku ta’ servizz” nazzjonali għall-ħruġ, jew ir-rifjut, tal-
permessi u l-awtorizzazzjonijiet kollha għall-investimenti relatati mal-infrastrutturi tal-portijiet. Barra minn 
hekk, jenħtieġ li prinċipju ta’ “ftehim taċitu” (eż. ta’ sentejn) jiġi implimentat malajr kemm jista’ jkun;
- Jiġi applikat b’mod strett ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni tal-FSIE u r-Regolament FNE dwar il-
korrezzjonijiet finanzjarji minħabba f’investimenti bi prestazzjoni inqas milli mistenni, għall-perjodu 2014-2020;
- Tiġi vvalutata l-possibbiltà li jiġi eskluż il-finanzjament mill-UE għall-infrastruttura tal-portijiet għat-trasbord 
u l-ħażna ta’ kontejners (eż. kostruzzjoni ta’ mollijiet, baċiri u kapaċitajiet ta’ ħażna) matul il-perjodu 2014-2020. 
Barra minn hekk, jenħtieġ li sovrastrutturi li mhumiex fi ħdan il-mandat pubbliku jiġu esklużi mill-finanzjament 
mill-UE, billi jenħtieġ li dawn jitqiesu bħala ambjent kummerjċali;
- Jiġi pprijoritizzat il-kofinanzjament mill-UE għall-portijiet ċentrali, kemm mill-infiq taħt l-FNE kif ukoll minn dak 
taħt l-FSIE, biex isir titjib fil-konnessjonijiet tagħhom maż-żoni interni tagħhom;
10 Sommarju eżekuttiv 
- Jiġu ffinanzjati l-infrastrutturi tal-portijiet li mhumiex konnessjonijiet maż-żoni interni bil-kundizzjoni biss li jkun 
hemm ħtieġa stabbilita b’mod ċar, fejn jintwera li hemm valur miżjud tal-UE u fejn ikun hemm komponent tal-
investiment privat kbir biżżejjed li jkun garantit fil-pakkett kumplessiv tal-investiment;
- Jiġi żgurat li l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar is-self, fir-rigward ta’ selfiet proposti mill-BEI, tiġi kondiviża 
bejn il-BEI u l-Kummissjoni biex tiffaċilita valutazzjonijiet robusti;
- Tiġi ċċarata internament, u implimentata b’mod konsistenti, il-proċedura għad-determinazzjoni dwar jekk 
jenħtieġx li rimarki ta’ kritika jwasslu għal opinjoni negattiva dwar selfa proposta mill-BEI;
- Jinħarġu linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-portijiet tal-baħar;
- Tiġi żgurata konsistenza fit-trattament ta’ sovrastrutturi tal-portijiet, li jkunu speċifiċi għall-utent;
- Jiżdied l-għadd ta’ investigazzjonijiet, ibbażati fl-uffiċċju, dwar l-għajnuna mill-Istat, fir-rigward tal-portijiet u s-
segwitu ta’ deċiżjonijiet preċedenti dwar l-għajnuna mill-Istat biex jiġi żgurat li jibqgħu l-kundizzjonijiet li kienu 
preżenti fil-bidu nett;
- Jenħtieġ li l-Istati Membri jinnotifikaw lill-Kummissjoni b’mod sistematiku dwar l-appoġġ finanzjarju pubbliku 
kollu mogħti lill-portijiet f’konformità mar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat;
- L-Istati Membri jintalbu biex perjodikament jipprovdu informazzjoni speċifika dwar it-tip u l-għadd ta’ proċeduri 
doganali f’portijiet ċentrali individwali sabiex jiġi vvalutat jekk il-portijiet humiex qed jiġu ttrattati b’mod 
ugwali;
- Isir titjib fil-pożizzjoni kompetittiva tat-trasport marittimu meta mqabbel ma’ modi oħra ta’ trasport permezz 
tas-simplifikazzjoni ulterjuri tal-formalitajiet tat-trasport marittimu u dawk doganali, b’mod partikolari billi ssir 
bidla lejn “tieqa unika” tal-UE.
11
 Introduzzjoni
Karatteristiki prinċipali tas-servizzi portwarji 
fl-Ewropa
Aktar minn 1 200 port kummerċjali tal-baħar fl-UE
01 
Il-portijiet għandhom importanza ekonomika kbira fl-Unjoni Ewropea (UE). 
Hemm aktar minn 1 200 port kummerċjali tal-baħar fi 23 mit-28 Stat Membru tal-
UE. Dawn huma n-nodi ewlenin fin-netwerk kummerċjali globali: jimmaniġġjaw 
madwar tliet kwarti tal-kummerċ tal-merkanzija tal-UE ma’ pajjiżi mhux mem -
bri u aktar minn terz tat-trasport tal-merkanzija intra-UE. Il-merkanzija likwida 
rrappreżentat 37 % tal-merkanzija kollha li għaddiet mill-portijiet tal-baħar tal-UE 
fl-2014, segwita mill-merkanzija solida (23 %) u l-kontejners (21 %). Barra minn 
hekk, hemm madwar 400 miljun passiġġier kull sena li jużaw dawn il-portijiet1.
02 
Fl-2013, l-industrija tat-trasport marittimu Ewropea hija stmata li kkontribwiet sa 
EUR 147 biljun (jew madwar 1 %) għall-PDG tal-UE2. Hija appoġġat ukoll l-impjieg 
għal madwar 2.2 miljun persuna. Minn dawn, madwar 1.5 miljun persuna kienu 
impjegati direttament mill-portijiet fl-UE3. Il-portijiet għandhom ukoll rwol 
importanti għall-konnessjoni li joħolqu bejn il-gżejjer u żoni periferiċi mal-art 
kontinentali.
03 
Is-settur tal-portijiet huwa wieħed eteroġenu ħafna, b’portijiet li jvarjaw dif -
ferenti b’mod sinifikanti fid-daqs, fit-tip, u fl-organizzazzjoni tagħhom u f’kif 
huma konnessi maż-żoni interni tagħhom. L-effiċjenza u l-produttività jvarjaw 
bil-kbir bejn il-portijiet tal-UE, u dawn id-differenzi saħansitra żdiedu fis-snin 
reċenti4. Madwar 96 % tal-merkanzija kollha u 93 % tal-passiġġieri kollha li jkunu 
għaddejjin mill-portijiet tal-UE jagħmlu dan minn ġot-329 port ewlieni tal-baħar 
li huma identifikati bħala essenzjali għall-funzjonament tas-suq intern fil-Linji 
Gwida tal-UE dwar in-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T)5.
04 
Hemm differenzi konsiderevoli anke bejn dawn il-portijiet ewlenin: fl-2012, 
l-akbar tliet portijiet tal-UE (Rotterdam, Hamburg u Antwerp) waħedhom 
irrappreżentaw madwar moviment wieħed tal-merkanzija minn kull ħamsa, 
parzjalment minħabba l-prossimità tagħhom għal swieq prinċipali ta’ produzz -
joni u konsum fil-Majjistral tal-Ewropa. B’kuntrast ma’ dan, l-attività kkombinata 
tal-akbar disa’ portijiet tal-Mediterran fl-Istati Membri tal-UE kienet tikkonsisti 
f’anqas minn 15 % tat-total ta’ movimenti tal-merkanzija6.1 Data  tal-Eurostat dwar 
it-trasport marittimu 
u l-istatistika kummerċjali.
2 Oxford Economics, “The 
economic value of the EU 
shipping industry – update: 
a report for the European 
Community Ship Owners’ 
Association (ECSA)” (“Il-valur 
ekonomiku tal-industrija 
tat-trasport marittimu 
tal-UE – aġġornament: rapport 
għall-European Community 
Ship Owners’ Association 
(ECSA)”, Frar 2015.
3 Il-Kummissjoni Ewropea 
“Il-portijiet tal-baħar Ewropej 
tal-2030: l-Isfidi li Għandna 
Quddiemna”, Memo/13/448 
tat-23.5.2013.
4 SWD(2013) 181 finali 
tat-23 ta’ Mejju 2013 
“Valutazzjoni tal-impatt li 
takkumpanja id-dokument 
Proposta għal Regolament 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill li jistabbilixxi 
qafas fuq l-aċċess għas-suq 
għas-servizzi portwarji 
u t-trasparenza finanzjarja 
tal-portijiet”.
5 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1315/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-11 ta’ Diċembru 2013 dwar 
il-linji gwida tal-Unjoni 
għall-iżvilupp tan-netwerk 
trans-Ewropew tat-trasport u li 
jħassar id-Deċiżjoni 
Nru 661/2010/UE 
(ĠU L 348, 20.12.2013, p. 1).
6 Is-Servizz ta’ Riċerka 
tal-Parlament Ewropew (EPRS) 
“Briefing EU Legislation in 
Progress -The liberalisation of 
EU port services” (Tgħarrif 
tal-Leġiżlazzjoni tal-UE li 
Tinsab fil-Proċess li Ssir - Il-
liberalizzazzjoni tas-servizzi 
portwarji fl-UE)”, 7.12.2015; p. 3.
12 Introduzzjoni 
Id-daqs tal-vapuri qed jiżdied
05 
F’tentattiv mill-parteċipanti globali biex ibaxxu l-ispejjeż, iżidu l-effiċjenzji 
operazzjonali u jtejbu l-impronta ambjentali tat-trasport marittimu, id-daqsien 
tal-vapuri għas-segmenti kollha (eż. tankers, trasportaturi tal-kontejners) żdiedu 
b’mod kontinwu fis-snin reċenti (ara l- Istampa 1 ).Stampa 1Evoluzzjoni tad-daqsien fit-trasport marittimu: eżempju għall-bastimenti 
tal-kontejners
Sors:  © 1998-2015, Dr. Jean-Paul Rodrigue, Dipartiment tal-Istudji Globali u l-Ġeografija, Università ta’ Hofstra.
Early Containerships (1956-)
      500 - 800 TEU
Fully Cellular (1970-)
      1,000 - 2,500 TEU137x17x9         metri
4 kontejners ﬁl-għoli taħt il-gverta5
4106
84
46 kontejners ﬁl-wisa ’
4 kontejners ﬁl-għoli
fuq il-gverta200x20x9
215x20x10A
BPanamax (1980-)
      3,000 - 3,400 TEU
Panamax Max (1985-)
      3,400 - 4,500 TEU250x32x12.5
290x32x12.556
68
CPost Panamax (1988-)
      4,000 - 5,000 TEU
Post Panamax Plus (2000-)
      6,000 - 8,000 TEU59
9
6285x40x13
300x43x14.5
366x49x15.2DNew-Panamax (2014-)
      12,500 TEU10
Post New Panamax (2006-)
      15,000 TEU
Triple E (2013-)
      18,000 TEUE
400x59x15.5397x56x15.5 ; 22-10-8 (mhux murija)
81017
23206151313(Tul Totali-Travers-Abbozz)
13 Introduzzjoni 
06 
Biex tingħata indikazzjoni ta’ kemm verament huma kbar dawn il-bastimenti: bas -
timent “Triple E” huwa 400 metru twil (l-ekwivalent ta’ żewġ grawnds tal-futbol, 
żewġ rinks tal-ħoki fuq is-silġ u żewġ grawnds tal-baskitbol flimkien) u jġorr 
18 000 TEU (reċentement sa 22 000 TEU). Li kieku l-istess tagħbija kellha titpoġġa 
fuq trakkijiet, dawn it-trakkijiet ikunu jokkupaw karreġġata sħiħa tal-awtostrada 
minn Amsterdam sa Pariġi b’“ħajt tat-trakkijiet” (ara l- Istampa  2).Stampa 2Eżempju tat-tagħbija li tinġarr minn bastiment “Triple E”
Sors:  Il-QEA.ZagrebBerlinKøbenhavn
Amsterdam
LjubljanaPraha
WienParisFrankfurt
am MainBrussel/Bruxelles
LuxembourgLondon
© iSt ock.com/t cly
© iSt ock.com/k adm y
14 Introduzzjoni 
07 
Bastimenti akbar jirriżultaw fi spejjeż aktar baxxi għat-trasport marittimu. Hemm 
effett ta’ kaskata: vapuri li saru żejda minħabba li l-megabastimenti li nbnew dan 
l-aħħar jintużaw fuq rotot kummerċjali oħra, fejn jissostitwixxu bastimenti oħra, 
li min-naħa tagħhom jissostitwixxu oħrajn u oħrajn, u b’hekk fl-aħħar mill-aħħar 
l-iżgħar vapuri ma jibqgħux jitħaddmu. Fl-aħħar nett, l-iskjerament ta’ vapuri ak -
bar jirrikjedi infrastruttura ġdida u għandu impatt ukoll fuq il-kompetizzjoni bejn 
l-awtoritajiet tal-portijiet u l-operaturi portwarji.
Servizzi offruti minn operaturi portwarji
08 
Is-settur tal-portijiet ilaqqa’ flimkien firxa kbira ta’ industriji, bħall-industriji 
petrokimiċi, tal-azzar, awtomobilisitiċi, tal-manifattura u tad-distribuzzjoni 
tal-enerġija.
09 
Is-servizzi portwarji jinkludu l-provvediment ta’:
- infrastruttura tat-trasport ġenerali (eż. kanali ta’ aċċess marittimi, mollijiet) 
u tagħmir ta’ infrastruttura anċillari (eż. għat-tħammil, għat-tkissir tas-silġ);
- servizzi nawtiċi tekniċi: pilotaġġ, irmonk, u rmiġġ (ġeneralment servizzi 
kummerċjali)7;
- infrastruttura operazzjonali u “sovrastrutturi” (eż. postijiet ta’ rmiġġ u krejni -
jiet) li ġeneralment jiġu pprovduti minn operaturi tat-terminal; u
- servizzi ta’ mmaniġġjar tal-passiġġieri u mmaniġġjar tal-merkanzija.
Inizjattivi prinċipali ta’ politika u dawk leġiżlattivi 
fir-rigward tal-portijiet
Servizzi portwarji u investimenti fl-infrastruttura
10 
Fl-2013, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni, inkluż pjan ta’ azzjoni8, li tiden -
tifika għadd ta’ xejriet reċenti fit-trasport marittimu, li ta’ sikwit jirrikjedu titjib 
sinifikanti ta’ infrastruttura eżistenti tal-portijiet. Dawn jikkonċernaw
- iż-żieda fid-daqs u l-kumplessità ta’ bastimenti tal-baħar li jirrikjedu 
kapaċitajiet akbar tat-tagħmir li jintużaw biex tinlaħaq l-ogħla domanda waqt 
il-ħatt tal-merkanzija jew l-imbarkazzjoni ta’ għadd akbar ta’ passiġġiera;7 “Pilotaġġ” huwa l-assistenza li 
tingħata lil bastiment biex 
jidħol u joħroġ minn port 
(obbligatorju skont rekwiżiti 
internazzjoni tas-sikurezza); 
“irmonk” huwa l-assistenza li 
tingħata lil bastiment biex 
jidħol u joħroġ minn port 
bl-użu ta’ lanċa tal-irmonk, 
filwaqt li “irmiġġ” jikkonċerna 
l-operazzjonijiet meħtieġa 
biex vapur jintrabat mal-moll.
8 COM(2013) 295 final 
tat-23 ta’ Mejju 2013 – 
“Portijiet: magna 
għat-tkabbir”.
15 Introduzzjoni 
- is-sostituzzjoni taż-żejt u l-prodotti raffinati bil-gass u fjuwils alternattivi, 
bħall-gass naturali likwifikat (LNG), li twassal għal faċilitajiet kbar ta’ gassifika -
zzjoni u l-provvista tal-elettriku mill-art9, u
- aspetti tas-sigurtà fil-portijiet, minħabba li l-portijiet jistgħu jservu wkoll 
bħala punt ta’ aċċess għal droga, armi, merkanzija ta’ kuntrabandu u materjali 
kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari10.
11 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ppreżentat inizjattiva leġiżlattiva11 li għandha 
l-għan li tagħmel is-suq tas-servizzi portwarji aċċessibbli aktar faċilment u li 
tistabbilixxi regoli komuni dwar it-trasparenza finanzjarja u dwar n-nollijiet li 
għandhom jiġu applikati mill-korpi tal-ġestjoni jew fornituri ta’ servizzi portwarji.
12 
Filwaqt li żewġ proposti preċedenti biex jirregolaw dawn il-kwistjonijet fl-
2004 u l-2006 kienu ġew miċħuda mill-Parlament Ewropew, jew immodifikati 
b’mod sinifikanti u sussegwentament irtirati mill-Kummissjoni, il-Kunsill adotta 
pożizzjoni provviżorja f’Ottubru 2015, u l-Parlament ukoll adotta pożizzjoni 
provviżorja fuq din il-proposta tal-2013 għal Regolament f’Marzu 2016, b’hekk 
wittew it-triq għal ftehim fid-diskussjonijiet bejn il-korpi leġiżlattivi.
Inizjattiva taċ-“Ċinturin Blu” u proċeduri doganali
13 
Meta mqabbel ma’ modi oħra ta’ trasport, it-tbaħħir huwa żvantaġġjat mill-fatt 
li l-vapuri li jħallu l-ibħra territorjali ta’ Stat Membru (12-il mil nawtiku mill-art) 
jitqiesu bħala li ħerġin mit-territorju doganali tal-UE, li jfisser li l-merkanzija trid 
tgħaddi minn formalitajiet doganali kemm mat-tluq kif ukoll mal-wasla f’portijiet 
tal-UE, u b’hekk ir-riżultat ikun dewmien u spejjeż ogħla. Din il-problema ta’ 
distorsjoni bejn il-modi ta’ trasport ilha teżisti mill-1992, u fl-2013, il-Kummiss -
joni ħarġet komunikazzjoni dwar miżuri għas-simplifikazzjoni tal-formalitajiet 
amministrattivi u doganali (l-inizjattiva “Ċinturin Blu”)12 li wasslet għal bidliet 
fil-leġiżlazzjoni doganali. Bħalissa għaddej xogħol biex jiġu stabbiliti punti 
ċentralizzati għar-rappurtar ta’ data  (“twieqi uniċi nazzjonali”) għal formalitajiet 
ta’ rappurtar dwar it-trasport (li jikkonformaw mar-rekwiżiti tad-Direttiva dwar 
il-Formalitajiet ta’ Rappurtar (RFD))13, bl-objettiv li jiġu simplifikati u armonizzati 
l-proċeduri amministrattivi għat-trasport marittimu permezz tal-istandardizzazz -
joni tat-trażmissjoni elettronika ta’ informazzjoni standard u t-tnaqqis tal-formal -
itajiet ta’ rappurtar. B’mod parallel qed jiġu żviluppati sistemi doganali elettroniċi 
matul perjodu tranżitorju li se jdum sal-2020, sabiex isir adattament gradwali 
għar-rekwiżiti modernizzati u ġodda tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni.9 Id-Direttiva 2014/94/UE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
22 ta’ Ottubru 2014 dwar 
l-iżvilupp tal-infrastruttura 
tal-fjuwils alternattivi 
(ĠU L 307, 28.10.2014, p. 1) 
tirrikjedi li l-portijiet marittimi 
kollha fin-netwerk ċentrali 
TEN-T ikunu mgħammra 
b’punti ta’ riforniment tal-LNG 
u bi provvista tal-elettriku 
mix-xatt sa tmiem l-2025.
10 Id-Direttiva 2005/65/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tas-
26 ta’ Ottubru 2005 dwar 
it-titjib tas-sigurtà tal-port 
(ĠU L 310, 25.11.2005, p. 28) 
u r-Regolament (KE) 
Nru 725/2004 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-31 ta’ Marzu 2004 dwar 
it-titjib fis-sigurtà fuq 
il-bastimenti u fil-portijiet 
(ĠU L 129, 29.4.2004, p. 6) 
jirrikjedu lill-Kummissjoni 
twettaq spezzjonijiet flimkien 
mal-awtoritajiet nazzjonali 
kompetenti biex jiżguraw li 
l-miżuri rilevanti tas-sigurtà 
huma applikati fil-portijiet 
kollha tal-UE.
11 COM(2013) 296 final 
tat-23 ta’ Mejju 2013 “Proposta 
għal Regolament tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill li jistabbilixxi 
qafas fuq l-aċċess għas-suq 
għas-servizzi portwarji 
u t-trasparenza finanzjarja 
tal-portijiet”.
12 COM(2013) 510 finali 
tat-8 ta’ Lulju 2013 “Ċinturin 
Blu, Żona Unika tat-Trasport 
għat-trasport marittimu”.
13 Id-Direttiva 2010/65/UE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
20 ta’ Ottubru 2010 dwar 
il-formalitajiet ta’ rappurtar 
għall-bastimenti li jaslu fi u/
jew jitilqu minn portijiet 
tal-Istati Membri u li tħassar 
id-Direttiva 2002/6/KE 
(ĠU L 283, 29.10.2010, p. 1).
16 Introduzzjoni 
14 
Fir-rigward tal-kontrolli doganali, ġie adottat Kodiċi Doganali tal-Unjoni ġdid 
u modernizzat14, li jissostitwixxi l-Kodiċi Doganali tal-199215. Dan jistabbilixxi l-
qafas kumplessiv li jirregola l-ħidma tal-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri.
Għajnuna mill-Istat
15 
Il-finanzjament ta’ infrastruttura li ma għandhiex tiġi sfruttata ekonomikament 
ma jikkostitwix l-għajnuna mill-Istat fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. 
Għalhekk, finanzjament bħal dan ma jistax jiġi vverifikat mill-Kummissjoni. 
L-għajnuna mill-Istat ma tinkludix, pereżempju, il-finanzjament ta’ infrastruttura 
użata għal attivitajiet li l-Istat normalment iwettaq fl-eżerċizzju tas-setgħat 
pubbliċi tiegħu (pereżempju fanali tal-port u tagħmir ieħor għall-ħtiġijiet ta’ 
navigazzjoni ġenerali inklużi fuq il-passaġġi tal-ilma interni, il-protezzjoni kontra 
l-għargħar u l-ġestjoni tal-ilma baxx fl-interess pubbliku, is-servizzi tal-pulizija 
u tad-dwana). Barra minn hekk, il-finanzjament ta’ infrastruttura li mhijiex użata 
biex jiġu offruti oġġetti jew servizzi f’suq (pereżempju, toroq li jitqiegħdu għad-
dispożizzjoni tal-pubbliku b’xejn) ma jikkostitwix għajnuna mill-Istat. Madankollu, 
il-finanzjament ta’ infrastruttura li għandha tiġi sfruttata ekonomikament, 
bħall-infrastrutturi tal-portijiet, jaqa’ taħt ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. 
Il-finanzjament pubbliku tal-infrastrutturi tal-portijiet u/jew l-appoġġ finanzjarju 
mogħti lill-awtoritajiet tal-portijiet jista’ joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn 
il-portijiet, peress li prmezz tiegħu huma jkunu jistgħu jimponu prezzijiet aktar 
baxxi fuq il-kumpaniji tat-tbaħħir biex jattiraw it-traffiku. Dan jista’ jkun minnu 
wkoll fil-każ ta’ għajnuna indiretta li tingħata lil dawn l-operaturi ekonomiċi 
(jiġifieri operaturi tat-terminali) u lill-utenti jekk dawn ma jħallsux il-prezz tas-suq 
għall-infrastruttura tal-portijiet. Kull għajnuna mill-Istat teħtieġ li tiġi rrappurtata 
lill-Kummissjoni sabiex l-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern tkun tista’ tiġi 
vvalutata.
16 
Ir-Regolament il-ġdid għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER)16, li daħal f’effett fl-
Lulju 2014, jiddefinixxi każijiet meta l-għajnuna mill-Istat tista’ tingħata lil kump -
aniji mingħajr ma ssir notifikazzjoni minn qabel lill-Kummissjoni. Attwalment il-
Kummissjoni qed tqis il-possibbiltà li tiddefinixxi investimenti mhux problematiċi 
f’portijiet fil-GBER (jiġifieri l-kategoriji ta’ investimenti, fil-portijiet, li ma hemmx 
għalfejn issir notifika dwarhom).14 Ir-Regolament (UE) 
Nru 952/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tad-9 ta’ Ottubru 2013 li 
jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali 
tal-Unjoni (ĠU L 269. 
10.10.2013, p. 1). Id-
dispożizzjonijiet prinċipali se 
japplikaw b’effett 
mill-1 ta’ Mejju 2016.
15 Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) 
Nru 2913/92 tat-
12 ta’ Ottubru 1992 li 
jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali 
tal-Komunità 
(ĠU L 302, 19.10.1992, p. 1).
16 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (UE) 
Nru 651/2014 tas-
17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li 
ċerti kategoriji ta’ għajnuna 
huma kompatibbli mas-suq 
intern skont l-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat 
(ĠU L 187, 26.6.2014, p. 1).
17 Introduzzjoni 
Finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet
Xejriet prinċipali attwali fit-tbaħħir
17 
Il-maġġoranza assoluta tal-awtoritajiet tal-portijiet fl-Ewropa huma proprjetà 
pubblika. L-awtorità tal-port għandha sjieda fuq l-infrastruttura bażika u tikriha 
lill-operaturi portwarji, ġeneralment permezz ta’ konċessjoni, filwaqt li żżomm 
il-funzjonijiet regolatorji kollha (“landlord” model). L-operazzjonijiet portwarji 
huma mmexxija minn kumpaniji privati, li jipprovdu u jmantnu s-sovrastruttura 
proprja tagħhom, inklużi l-binjiet u t-tagħmir tal-immaniġġjar tal-merkanzija fit-
terminali. Fir-Renju Unit, xi wħud mill-portijiet akbar (bħal Felixstowe, Manches -
ter, Liverpool, Immingham u Southampton) huma kompletament privatizzati.
18 
L-awtoritajiet tal-portijiet ġeneralment għandhom awtonomija limitata fl-issettjar 
ta’ nollijiet portwarji (li normalment jiġu ddefiniti mill-gvernijiet), iżda minkejj 
dan jerfgħu sehem sinifikanti tar-responsabbiltajiet marbuta mal-investiment17.
19 
Fil-portijiet Ewropej prinċipali, mill-inqas, iż-żieda fid-daqs tal-bastimenti hija fat -
tur ewlieni li jikkontribwixxi għall-ħtieġa għal kapaċità addizzjonali u infrastruttu -
ra ġdida u sovrastrutturi tal-portijiet. Minbarra l-ħtiġijiet tal-investiment speċifiċi 
sabiex jiġu adattati l-portijiet, megavapuri joħolqu wkoll sfidi oħra għall-portijiet: 
il-volum sinifikattivament akbar tal-merkanzija tagħhom iwassal għal quċċati ta’ 
intensità fl-attività portwarja, u joħloq ir-riskju ta’ konġestjoni fiż-żoni tal-portijiet 
u fil-konnessjonijiet ta’ trasportazzjoni maż-żoni interni ekonomiċi. Dawn jistgħu 
jiswew ħafna flus biex jiġu mitigati. Barra minn hekk, minħabba tagħbijiet mas -
simi, il-portijiet se jirrikjedu aktar art. Minħabba li l-megavapuri jistgħu jkunu 
profitabbli biss jekk jiġu mmaniġġjati b’mod rapidu ħafna fil-portijiet, se jkun 
hemm ukoll xejra dejjem tikber, lejn l-awtomatizzazzjoni. Fl-aħħar nett, il-meg -
avapuri jżidu r-riskju ta’ investimenti li mhumiex sostenibbli f’infrastrutturi tal-
portijiet billi għedud sinifikanti ta’ kontejners u volumi kbar ta’ merkanzija jistgħu 
jiġu mċaqalqa minn port għal ieħor, u b’hekk tiżdied il-pressjoni fuq il-portijiet 
biex joffru tariffi attraenti tal-iżbark.17 Sors:  L-ESPO, “European Port 
Governance, Report of an 
enquiry into the current 
governance of European 
seaports” (Governanza 
Portwarja Ewropea, Rapport 
ta’ inkjesta fil-governanza 
attwali tal-portijiet tal-Baħar 
Ewropej), 2010, p. 7 sa p. 11.
18 Introduzzjoni 
Finanzjament mill-UE permezz tal-FEŻR/FK, it-TEN-T u l-FNE
20 
L-investimenti fl-infrastruttura tal-portijiet ġew kofinanzjati mill-baġit tal-UE per -
mezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-fond ta’ Koeżjoni (FK) 
taħt ġestjoni kondiviża, iżda wkoll permezz tal-programm tan-Netwerks Trans-
Ewropej tat-Trasport (TEN-T) u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) taħt ġestjoni 
diretta.
21 
B’mod ġenerali, bejn l-2000 u l-2013, madwar EUR 6.8 biljun ta’ finanzjament ġie 
pprovdut mill-baġit tal-UE għall-investimenti fil-portijiet tal-baħar: EUR 3 biljun 
matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006 u EUR 3.8 biljun matul il-
perjodu 2007-2013. Fiż-żewġ perjodi, il-biċċa l-kbira mill-finanzjament mill-UE 
(madwar 91 %) ġie mill-FEŻR/FK, ipprovdut permezz tal-Programmi Operazzjonali 
(ara l-ħarsa ġenerali għal kull Stat Membru fl- Anness  I).
22 
Madankollu, ma hemmx disponibbli informazzjoni kompleta dwar l-investimenti 
pubbliċi u privati totali fil-portijiet li saru fl-Istati Membri li mhumiex kofinanzjati 
mill-UE.
23 
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-finanzjament mill-UE se jibqa’ 
importanti: il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE) għandha ammont indikat -
tiv ta’ EUR 24 biljun biex tikkofinanzja investimenti fit-trasport (il-modi kollha 
ta’ trasport) taħt ġestjoni diretta jew bl-użu ta’ strumenti finanzjarji (delegati 
lill-BEI). Il-proġetti tat-trasport marittimu, inklużi investimenti fl-infrastruttura 
tal-portijiet u fl-Awtostradi tal-Baħar (MoS), huma eliġibbli għal dan il-finanzja -
ment. Sa EUR 900 miljun ġew assenjati għal proġetti tal-MoS, filwaqt li proġetti 
għan-netwerk komprensiv u proġetti għas-servizzi tat-trasport tal-merkanzija 
se jkollhom baġits rispettivi sa massimu ta’ EUR 1 biljun u EUR 200 miljun 
għad-dispożizzjoni tagħhom. Għall-ewwel sejħa tal-FNE għal proposti (2014), 
ġew ippreżentati applikazzjonijiet għal EUR 7.1 biljun ta’ kofinanzjament għall-
portijiet, u ġew approvati għotjiet għal total ta’ EUR 907 miljun, prinċipalment 
għal 104 portijiet ċentrali (ara l-paragrafu 41) u proġetti tal-MoS. Barra minn hekk, 
madwar EUR 2 biljun f’finanzjament mill-UE permezz tal-FEŻR/FK ġew assenjati 
għall-portijiet tal-baħar: EUR 1.5 biljun għal portijiet prinċipali tal-baħar (TEN-T) 
u EUR 0.5 biljun għal portijiet tal-baħar li huma iżgħar (ara l- Figura  1).
19 Introduzzjoni 
18 L-Artikolu 309 tat-TFUE.
19 L-Artikolu 18 tal-Istatut tal-BEI.Figura 1Finanzjament mill-UE għall-infrastruttura tal-portijiet fil-perjodi ta’ 
programmazzjoni 2000-2006, 2007-2013 u 2014-2020 (f’miljun EUR)
Nota:  L-ammont iddikjarat għal ġestjoni diretta għall-perjodu 2014-2020 huwa stima bbażata fuq data  miġbura mill-ewwel sejħa għal prosposti 
għall-finanzjament mill-FNE.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri abbażi ta’ data  pprovduta mid-DĠ Politika Reġjonali u Urbana u mill-INEA.FEŻR/FK (ġestjoni kondiviża) - 
ﬁnanzjament mill-baġit tal-UE bissFNE/TEN-T (ġestjoni diretta)
2014-2020 2007-2013 2000-20064 500
4 000
3 500
3 000
2 500
2 000
1 500
1 000
 500
 0
Appoġġ finanzjarju mill-BEI
24 
Skont it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), il-kompitu 
tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) huwa li “jikkontribwixxi, billi jirrikorri 
għas-suq kapitali u billi jagħmel użu mir-riżorsi tiegħu proprji, għall-iżvillupp 
ekwilibrat u regolari tas-suq intern fl-interess tal-Unjoni”18. Fit-twettiq tal-
kompitu tiegħu, il-Bank għandu “jiffaċilita l-finanzjament ta’ programmi ta’ 
investiment konġuntement ma’ assistenza minn Fondi Strutturali u Strumenti 
Finanzjarji oħra tal-Unjoni”. Barra minn hekk, skont l-Istatut tal-BEI, il-BEI 
għandu jiżgura li l-fondi tiegħu jintużaw b’mod kemm jista’ jkun razzjonali fl-
interess tal-Unjoni. Jista’ jagħti self jew garanziji biss: “… meta l-eżekuzzjoni 
tal-investiment tikkontribwixxi għal żieda fil-produttività ekonomika 
inġenerali u tippromwovi l-kisba tas-suq komuni”19. Minbarra l-finanzjament 
mill-baġit tal-UE, il-BEI ffinanzja investimenti f’infrastrutturi u sovrastrutturi 
tal-portijiet fl-UE u f’pajjiż ġirien fil-Mediterran (il-Marokk u l-Eġittu) fil-forma 
ta’ self għal madwar EUR 10.1 biljun bejn l-2000 u l-2013.
20 Introduzzjoni 
Rapport speċjali preċedenti mill-Qorti Ewropea tal-
Awdituri dwar il-portijiet
25 
Fl-2012, f’rapport speċjali preċedenti, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri identifikat 
problemi fl-ippjanar u l-allokazzjoni ta’ finanzjament mill-FEŻR/FK nazzjonali 
u mill-UE għall-infrastruttura tal-portijiet billi eżaminat 27 proġett tal-portijiet li 
ġew ikkampjunati b’mod aleatorju fl-2010. B’mod partikolari, ir-rapport tagħna 
sab li ħafna mill-proġetti ma kinux ġew ikkompletati, xi wħud ma kinux qed 
jintużaw u oħrajn kienu jirrikjedu ferm aktar investiment qabel ma setgħu 
jintużaw b’mod effettiv20.20 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2012 
“L-użu ta’ Fondi Strutturali u ta’ 
Koeżjoni għall-kofinanzjament 
ta’ infrastrutturi tat-trasport 
fil-portijiet: investiment 
effettiv?” ( http://eca.europa.
eu).
21
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
26 
F’dan l-awditu l-Qorti vvalutat l-istrateġija tal-UE għat-trasport marittimu tal-
merkanzija tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri u l-valur għall-flus imwassal minn 
investimenti ffinanzjati mill-UE fis-servizzi portwarji. B’mod partikolari, l-awditu 
tagħna eżamina jekk:
- L-Istati Membri u l-Kummissjoni kinux stabbilew strateġiji koerenti għall-
iżvilupp ta’ servizzi portwarji għat-trasport marittimu tal-merkanzija, kinux 
żviluppaw ippjanar tal-kapaċità robust u kinux identifikaw il-finanzjament 
mill-UE meħtieġ u l-finanzjament pubbliku nazzjonali għall-infrastrutturi 
tal-portijiet;
- Il-proġetti ta’ infrastruttura tal-portijiet iffinanzjati mill-UE (magħżula bejn 
l-2000 u l-2013) kinux ġew ikkompletati fi ħdan il-baġit u fil-ħin, u kinux ġew 
implimentati b’mod effettiv biex itejbu s-servizzi portwarji għall-merkanzija 
marittima u t-trasport ta’ merkanzija għaż-żona interna tal-port, u
- Il-Kummissjoni kinitx ħadet l-azzjoni meħtieġa fir-rigward tal-għajnuna mill-
Istat u l-proċeduri doganali biex tippermetti lill-portijiet tal-baħar jikkompetu 
f’kundizzjonijiet ekwi.
27 
L-awditu kien jikkonsisti f’analiżi dokumentarja (inklużi strateġiji tal-UE u dawk 
nazzjonali għat-trasport marittimu, pjanijiet ta’ żvilupp għall-portijiet, u pjanijiet 
regolatorji tal-portijiet); intervisti fil-Kummissjoni u ma’ rappreżentanti tal-awtori -
tajiet reġjonali u tal-portijiet fl-Istati Membri, u kontrolli fuq il-post ta’ portijiet 
u ta’ proġetti tal-portijiet. Twettqu wkoll intervisti u stħarriġ ma’ rappreżentanti 
tal-federazzjonijiet tal-awtoritajiet tal-portijiet, operaturi tal-portijiet, sidien tal-
vapuri u kumpaniji tal-loġistika (partijiet interessati)21. Barra minn hekk, esperti 
esterni mill-OECD u l-Università Ħielsa ta’ Brussell (VUB) ipprovdewlna analiżi tal-
kapaċitajiet portwarji u l-projezzjonijiet tal-volumi tal-merkanzija.
28 
Ix-xogħol tal-awditjar twettaq bejn Frar 2015 u April 2016 kemm fil-Kummiss -
joni (li involva d-Direttorati Ġenerali għall-Mobilità u t-Trasport, għall-Politika 
Reġjonali u Urbana, għall-Kompetizzjoni, għall-Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji, 
għat-Tassazzjoni u l-Unjoni Doganali u għall-Baġit) kif ukoll f’ħames Stati Membri: 
Spanja, l-Italja, il-Ġermanja, il-Polonja u l-Iżvezja. Dawn il-pajjiżi jirrappreżentaw 
60 % tal-fondi kollha tal-UE li ġew allokati għall-investimenti fl-infrastruttura 
tal-portijiet bejn l-2000 u l-2013 u, skont l-Eurostat, madwar 40 % (skont il-valur) 
tal-merkanzija mibgħuta bil-baħar li għaddiet mill-portijiet kollha tal-UE fl-2013.21 Il-Federazzjonijiet li ġew 
ikkonsultati kienu 
l-Organizzazzjoni Ewropea 
tal-Portijiet Marittimi (ESPO), 
il-European Ship Owner’s 
Association (ECSA), il-
Federazzjoni ta’ Operaturi 
Portwarji Privati Ewropej 
(FEPORT) u l-European 
Association for forwarding, 
transport, logistics and 
customs services 
(Assoċjazzjoni Ewropea 
għas-servizzi tal-ispedizzjoni, 
tat-trasport, tal-loġistika 
u tad-dwana) (CLECAT).
22 Ambitu u approċċ tal-awditjar 
22 Erba’ portijiet fi Spanja 
(Algeciras, Kartaġena, Santa 
Cruz de Tenerife u Vigo), tliet 
portijiet kemm fil-Polonja 
(Gdańsk, Gdynia u Szczecin – 
Świnoujście) kif ukoll 
fil-Ġermanja (Brake, Cuxhaven 
u Wilhelmshaven) u żewġ 
portijiet kemm fl-Italja 
(Salerno u Taranto) kif ukoll 
fl-Iżvezja (Karlskrona 
u Norrköping). Il-portijiet ta’ 
Arinaga, Campamento, Ferrol 
u Langosteira (Spanja) 
u Augusta (l-Italja) ġew 
rivalutati (dawn kienu ġew 
awditjati diġà fl-2010).29 
Fil-ħames Stati Membri koperti f’dan ir-rapport, l-awditu tagħna kien jinkludi:
- Żjarat tal-awditjar fi 19-il port marittimu biex jiġu eżaminati r-riżultati tal-in -
vestimenti, fl-infrastruttura tal-portijiet, iffinanzjati mill-UE22. Dawn il-portijiet 
intgħażlu abbażi tal-lok tagħhom (jiġifieri l-prossimità għal portijiet li joffru 
servizzi simili), l-ammont kumplessiv ta’ finanzjament mill-UE li rċevew u l-
punt sa fejn l-infrastruttura kienet inbniet hemmhekk għal operatur privat 
speċifiku. Aħna għażilna wkoll portijiet identifikati fir-rapport preċedenti 
tagħna fl-2012 bħala li kellhom infrastruttura li jew kienet vojta jew li inkella 
ma kellhiex konnessjonijiet tajbin maż-żoni interni tagħhom;
- Studji speċifiċi tal-każijiet dwar portijiet ġirien fil-kosta tal-Majjistral fl-
Italja (Ġenova, La Spezia, Livorno u Savona) u fuq il-Baħar Adrijatiku fl-Italja, 
fis-Slovenja u fil-Kroazja (il-portijiet tan-North Adriatic Ports Association 
(Assoċjazzjoni tal-Portijiet tat-Tramuntana tal-Adrijatiku) (NAPA): Venezja, 
Trieste, Koper u Rijeka) biex issir valutazzjoni tal-potenzjal għal, u l-vantaġġi 
ta’, kollaborazzjoni bejn il-portijiet, kif ukoll studju tal-każ fil-Ġermanja dwar 
in-Nord-Ostsee-Kanal (NOK).
30 
L-eżaminar tagħna kopra investimenti, fl-infrastrutturi tal-portijiet, li kienu 
rċevew EUR 1.4 biljun ta’ finanzjament mill-UE bejn l-2000 u l-2013 (madwar 
20 % tal-kofinanzjament totali mill-UE). Dan jinqasam bejn EUR 1.076 miljun 
(37 proġett li għadhom kemm ġew eżaminati), u EUR 329 miljun (5 rivalutazz -
jonijiet tar-riżultati ta’ proġetti li kienu diġà kienu ġew eżaminati fl-2010). Il-biċċa 
l-kbira mill-proġetti eżaminati kienu dwar iż-żieda fil-kapaċità: 24 mit-42 proġett 
eżaminat, li jirrappreżentaw 55 % tal-finanzjament mill-UE (EUR 774 miljun) fil-
kampjun tagħna, kienu jinvolvu l-kostruzzjoni jew l-estensjoni ta’ mollijiet u tal -
jamari. It-tieni kategorija kienet dwar it-titjib ta’ konnessjonijiet portwarji (bit-
triq u dawk ferrovjarji: 17-il proġett, li jirrappreżentaw madwar EUR 600 miljun 
f’finanzjament mill-UE), filwaqt li akkwiżizzjoni waħda ta’ sovrastrutturi (eż. 
krejnijiet) tirrappreżenta l-bqija tan-nefqa eżaminata. L- Istampa  3 tipprovdi ħarsa 
ġenerali lejn il-portijiet miżjura matul dan l-awditu.
23 Ambitu u approċċ tal-awditjar Stampa 3Portijiet tal-UE u tal-Istati Membri miżjura matul dan l-awditu
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. 
 
ϭ 
  
 
 Nord-Ostsee-Kanal
Brake
WilhelmshavenCuxhavenNorrköping
Karlskrona
Gdynia
GdańskSzczecin – Świnoujście
Venice
Trieste
KoperRijekaSalernoTarantoAugustaGenovaSavonaLa SpeziaLivornoCartagenaCampamentoAlgecirasSanta Cruz de TenerifeArinagaLangosteiraFerrol
Vigo
Portijiet eżaminati
Portijiet li diġà ġew eżaminati għar-RapportSpeċjali Nru 4/2012Portijiet/ kanali inklużi ﬂ-istudji tal-każijietDidaskalija
Żjarat tal-awditjar
24
 Osservazzjonijiet
Strateġiji tal-UE u dawk nazzjonali għall-portijiet: 
in-nuqqas ta’ implimentazzjoni f’waqtha 
u kkoordinata ta’ kapaċità supplimentari tal-portijiet li 
kienet ippjanata tajjeb, kienet dgħufija ewlenija
31 
L-investimenti fl-infrastruttura u s-sovrastrutturi tal-portijiet huma għaljin ħafna 
u jirrikjedu ppjanar fuq terminu twil biex jiġi żgurat li jħallu qligħ. Huwa għalhekk 
li jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu strateġija robusta u koerenti fuq terminu 
twil għall-iżvilupp tal-portijiet tagħhom. Mill-2013 ’il hawn, ir-regolament dwar 
it-TEN-T ippreveda ppjanar tal-infrastruttura fl-UE kolha billi stabbilixxa netwerk 
ewlieni u komprensiv, flimkien ma’ standards tekniċi u dati ta’ skadenza għall-
implimentazzjoni. Biex l-investimenti fil-portijiet jiġu appoġġati bl-użu ta’ finanz -
jament mill-UE matul il-perjodu 2014-2020, hemm anke obbligu legali biex dawn 
l-investimenti jsiru parti minn pjan ta’ żvilupp strateġiku tal-portijiet li jkun aktar 
ġenerali u usa’ (ir-regoli dwar il-”kundizzjonalità ex ante ”23). Huwa mistenni li dan 
il-pjan itejjeb il-potenzjal għal effettività akbar tal-investimenti f’infrastrutturi 
futuri tal-portijiet, għaliex jenħtieġ li strateġija bħal din tinkludi l-identifikazzjoni 
ta’ kapaċità diġà eżistenti tal-portijiet u l-ħtieġa għal kapaċità addizzjonali, tiv -
valuta d-domanda attwali u dik futura plawżibbli tas-suq, u tesplora l-kollabo -
razzjoni, is-sinerġiji u l-ispeċjalizzazzjoni fir-rigward tal-portijiet.
32 
Aħna vvalutajna jekk il-ħames Stati Membri koperti f’dan l-awditu kinux stab -
bilew strateġija bħal din fir-rigward tal-iżvilupp tal-portijiet u l-ippjanar tal-
infrastruttura tagħhom.
Il-ħames Stati Membri kollha miżjura kienu żviluppaw 
strateġiji nazzjonali ta’ żvilupp tal-portijiet, iżda 
n-nuqqas ta’ pjanijiet ta’ implimentazzjoni u n-nuqqas ta’ 
koordinazzjoni robusti kienu problema
33 
L-awditu tagħna sab li l-ħames Stati Membri kollha miżjura kienu stabbilew 
strateġija għall-portijiet fuq terminu twil sa tmiem l-2015. Spanja kienet bdiet 
tfassal dokumenti li jappoġġaw l-istrateġija tagħha sa mill-1998 u l-2000, u kienet 
ikkompletathom diġà fis-sena 2005 u fis-sena 2013 rispettivament. Il-Polonja kell -
ha pjan mill-2007, il-Ġermanja mill-2009, l-Iżvezja mill-2010 u l-Italja mill-2015 biss. 
Fil-Ġermanja, din l-istrateġija kienet ġiet riveduta fl-2016, filwaqt li l-istrateġija 
tal-Iżvezja ġiet aġġornata regolarment (ara t- Tabella  1).23 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1303/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-17 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
komuni dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew, 
il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond 
Agrikolu Ewropew għall-
Iżvilupp Rurali u l-Fond 
Marittimu u tas-Sajd Ewropew 
u li jistabbilixxi 
d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew, 
il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond 
Ewropew għall-Affarijiet 
Marittimi u s-Sajd u li jħassar 
ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 
(ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320); 
u l-Anness XI - 
Kundizzjonalitajiet ex ante 7.1  
u 7.3.
25 Osservazzjonijiet 
24 Cuxhaven, Brake, Salerno, 
Gdansk, Vigo, Ferrol 
u Karlskrona.
25 Wilhelmshaven, Taranto, 
Gdynia, Swinoujscie-Sczeczin, 
Kartaġena, SC Tenerife 
u Norrköping.
26 Algeciras u Augusta (li huwa 
vojt).Tabella 1Strateġiji għall-portijiet adottati mill-Istati Membri miżjura matul dan l-awditu
Stat Membru Isem l-istrateġija għall-portijietSena meta ġiet 
adottata
Il-ĠermanjaGemeinsame Plattform des Bundes und der Küstenländer zur Deutschen 
Seehafenpolitik
Nationales Hafenkonzept für die See- und Binnenhäfen
Nationales Hafenkonzept für die See- und Binnenhäfen 20151999
2009
 
2016
SpanjaMarco Estratégico del Sistema Portuario de Titularidad Estatal (MESPTE);
Plan de Infraestructuras 2000-2007 (PIT);
Plan Estratégico de Infraestructuras y Transporte (2005-2020) (PEIT);
Plan de Infraestructuras, Transporte y Vivienda (2012-2024) (PITVI);1998
2000
2005
2013
L-Italja Piano Strategico Nazionale della Portualità e della logistica 2015
Il-Polonja Strategia rozwoju portów morskich do 2015 roku 2007
L-Iżvezja Nationell plan för transportsystemet för perioden 2010–20212010, aġġornamenti ta’ 
kull erba’ snin
34 
L-analiżi tagħna ta’ dawn l-istrateġiji nazzjonali indikat li s-sempliċi eżistenza ta’ 
strateġija mhux bilfors kienet tfisser implimentazzjoni b’suċċess ta’ investimenti 
sostenibbli. Informazzjoni dwar l-istrateġiji nazzjonali tingħata fil- Kaxxa  1.
Id-data  rrappurtata mill-awtoritajiet tal-portijiet mhijiex kompleta 
u mhux dejjem tkun affidabbli
35 
Għall-kampjun ta’ portijiet koperti minn dan ir-rapport, aħna ttestjajna l-affid -
abbiltà tad- data  dwar il-kapaċità tat-trasbord tal-kontejners rrappurtata mill-
awtoritajiet tal-portijiet (jiġifieri kemm traffiku tal-kontejners, f’TEU, jista’ jiġi 
mmaniġġjat kull sena). L-analiżi tagħna sabet li l-awtoritajiet tal-portijiet ta’ 7 mis-
16-il port koperti f’dan ir-rapport li kellhom attivitajiet ta’ trasbord tal-kontejners 
ma rrappurtaw l-ebda data  dwar il-kapaċità aggregata24. Għal sebgħa mid-disa’ 
portijiet li baqa’ li kienu kkompilaw id- data  dwar il-kapaċità tal-kontejners, il-
kapaċità disponibbli effettiva tagħhom hija ogħla minn dik irrappurtata mill-
awtoritajiet tal-portijiet25. Għal żewġ portijiet, iċ-ċifra rrappurtata hija ogħla minn 
dik ikkalkolata minna26. Dan juri li anke meta l-awtoritajiet tal-portijiet jirrappur -
taw data  dwar il-kapaċità, jibqgħu dubji dwar kemm hi robusta din id- data . Dan 
iqajjem dubji rigward il-bażi li fuqha jittieħdu d-deċiżjonijiet għal investimenti 
prinċipali fl-infrastruttura tal-portijiet.
26 Osservazzjonijiet 
Strateġiji tal-Istati Membri għall-portijiet fuq terminu twil:ħarsa ġenerali
 οIl-Ġermanja  kellha strateġija nazzjonali għall-portijiet fuq terminu twil, iżda kienu l-Istati Federali (Bun -
desländer) li ddeċidew dwar l-investimenti prinċipali fl-infrastrutturi tal-portijiet. Ma kienx hemm koordi -
nazzjoni effettiva bejn l-awtoritajiet reġjonali u federali. L-Istat Federali (Bund) ma għandu l-ebda respon -
sabbiltà fl-ippjanar tal-portijiet, li jsir fil-livell lokali u dak reġjonali. L-involviment dirett tal-Bund fl-ippjanar 
tal-portijiet fil-livell lokali la huwa suffiċjenti u lanqas biżżejjed f’waqtu. Madankollu, il-Bund huwa respon -
sabbli għall-konnessjonijiet maż-żona interna u t-tħammil tal-kanali tal-aċċess.
 οSpanja  kellha strateġija komprensiva stabbilita, b’korp ċentrali kollegat mal-Ministeru għax-Xogħlijiet 
Pubbliċi u t-Trasport nazzjonali li jivvaluta u jimmonitorja l-ħtieġa għall-investimenti fil-portijiet għall-
pajjiż kollu kemm hu fuq bażi regolari. Għalkemm ġew innutati dgħufijiet f’xi wħud mid-dokumenti (eż. l-
ebda analiżi taż-żona interna u l-ebda tfittxija għal sinerġiji bejn il-portijiet ġirien minħabba kompetizzjoni 
ħielsa), ġeneralment kien hemm biżżejjed appoġġ tekniku għat-tnedija tal-proġetti;
 οL-Italja  wkoll adottat strateġija nazzjonali b’ħafna elementi li setgħu jservu bħala bażi għat-twettiq ta’ 
investimenti tajbin fil-portijiet, iżda din l-istrateġija kienet ġiet adottata fl-2015, u ma kinitx għadha ġiet 
akkumpanjata minn pjan ta’ implimentazzjoni. L-ewwel azzjoni li timplimenta din l-istrateġija kienet li 
tiġi stabbilita sistema ġdida ta’ governanza tal-portijiet, li wasslet għad-deċiżjoni biex issir fużjoni tad-
diversi portijiet eżistenti, u b’hekk tnaqqas l-għadd ta’ awtoritajiet tal-portijiet u żdied il-potenzjal għall-
koordinazzjoni u għall-iffrankar ta’ spejjeż;
 οIl-Polonja  kienet adottat strateġija nazzjonali b’ħafna elementi li setgħu jservu bħala l-bażi għat-twettiq 
ta’ investimenti tajbin fil-portijiet, iżda din l-istrateġija la kienet ġiet akkumpanjata minn pjan ta’ implimen -
tazzjoni u lanqas ma ġiet immonitorjata sew. B’riżultat ta’ dan, il-proġetti magħżula mhux dejjem kienu 
tal-ogħla prijorità jew żviluppati tajjeb biżżejjed. Barra minn hekk, f’xi każijiet, proġetti mhux marittimi 
(eż. toroq tipiċi tal-ibliet, mollijiet b’attrazzjonijiet turistiċi) kienu ġew iffinanzjati mill-allokazzjoni dedikata 
għat-trasport marittimu;
 οGħalkemm provvediment ta’ biżżejjed kapaċità fil-portijiet tagħha huwa objettiv ewlieni għall-Gvern tal-
Iżvezja , huma l-muniċipalitajiet li jiddeċiedu dwar l-investimenti fl-infrastruttura għat-52 port prinċipali 
tal-pajjiż. Il-Gvern nazzjonali huwa responsabbli biss għall-passagi navigabbli (aċċess għall-portijiet) u l-
konnesjonijiet bl-art għall-portijiet. Dan l-arranġament huwa rifless fl-istrateġija, u kienet disponibbli biss 
informazzjoni limitata dwar investimenti f’infrastruttura tal-portijiet fil-livell tal-Ministeru nazzjonali;Kaxxa 1
36 
Is-sitwazzjoni hija simili rigward data  dwar il-ħolqien tal-impjiegi. L-awditu 
tagħna wera li l-awtoritajiet tal-portijiet ġeneralment ma setgħux jipprovdu 
data dwar l-impjieg inklużi l-impjiegi maħluqa mid-detenturi tagħhom tal-
konċessjonijiet u mill-fornituri tagħhom tas-servizzi esterni. Għalhekk, l-in -
formazzjoni u d- data  tal-Kummissjoni dwar il-ħolqien tal-impjiegi mill-portijiet 
huma wkoll limitati ħafna.
27 Osservazzjonijiet 
37 
Fl-2013, il-Kummissjoni niedet proġett ta’ riċerka (“Portopia”) li permezz tiegħu 
qed tinġabar data  dwar il-portijiet, fuq bażi volontarja. Minkejja dan, huma ftit l-
Istati Membri u l-awtoritajiet tal-portijiet li pprovdew din id- data , u ġew osservati 
differenzi metodoloġiċi fl-analiżi tal-effetti tal-ħolqien tal-impjiegi.
L-istrateġija tal-UE dwar il-portijiet żviluppat matul iż-żmien, 
iżda għad hemm nuqqas ta’ informazzjoni robusta dwar 
l-ippjanar tal-kapaċità
Fl-2013 il-Kummissjoni adottat l-istrateġija tagħha, fuq terminu 
twil, dwar il-portijiet
38 
Għal aktar minn żewġ deċennji, b’mod partikolari mill-ewwel White Paper 
tal-Kummissjoni dwar it-trasport fl-199227, l-UE kellha politika stabbilita biex 
tappoġġa l-iżvilupp tal-portijiet u l-infrastrutturi tagħhom bħala mod kif ittejjeb 
il-mobilità. Minn dak iż-żmien ’il hawn, l-investimenti fl-infrastruttura tal-portijiet, 
terminali multimodali u fl-interoperabbiltà tqiesu bħala essenzjali għaż-żieda fil-
mobbiltà sostenibbli fl-Ewropa.
39 
Fl-1997, il-Kummissjoni ħarġet Green Paper dwar il-portijiet u l-infrastruttura 
marittima28. Fl-2007, hija adottat komunikazzjoni li taċċenna l-ħtieġa li jittejbu 
l-konnessjonijiet tal-portijiet prinċipali maż-żoni interni ekonomiċi tagħhom, u li 
tintlaħaq taħlita aktar bilanċjata ta’ modi ta’ trasport fi ħdan l-UE29.
40 
Fl-2013, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni ġdida li fiha żviluppat ulterjor -
ment l-istrateġija tagħha għall-iżvilupp tal-portijiet fl-UE30. F’dan id-dokument, 
hija stabbiliet il-konnessjoni, għall-ewwel darba, bejn l-investimenti fl-in -
frastruttura proposti u l-finanzjament mill-UE disponibbli taħt il-FNE matul 
il-perjodu tal-programmazzjoni 2014-2020. Dan kien titjib sinifikanti fuq il-komu -
nikazzjoni preċedenti tagħha tal-2007.
41 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ddefiniet 329 port bħala portijiet ewlenin tal-UE, 
li minnhom 104 kienu meqjusa bħala portijiet “ċentrali” abbażi ta’ sett ta’ kriterji 
predefiniti31. Il-Kummissjoni għandha l-għan li jkollha dawn il-portijiet ċentrali 
konnessi maż-żoni interni tagħhom sal-2030, filwaqt li l-iskadenza għall-225 port 
li jibqa’ fuq in-netwerk komprensiv hija l-205032. Dan ta lill-portijiet ċentrali status 
ta’ prijorità de facto  fir-rigward tal-aċċess għall-finanzjament mill-UE għal dawn 
il-konnessjonijiet.27 COM(92) 494 final tat-
2 ta’ Diċembru 1992 “White 
Paper 1992. The Future 
Development of the Common 
Transport Policy – A Global 
Approach to the Construction 
of a Community Framework 
for Sustainable Mobility” 
(White Paper 1992 - L-Iżvilupp 
Futur tal-Politika Komuni 
tat-Trasport – Approċċ Globali 
għall-Kostruzzjoni ta’ Qafas 
Komunitarju għall-Mobbiltà 
Sostenibbli).
28 COM (97) 678 final tal-
10 ta’ Diċembru 1997 “Green 
Paper on sea ports and 
maritime infrastructure” 
(Green Paper dwar il-portijiet 
tal-baħar u l-infrastruttura 
marittima).
29 KUMM(2007) 616 finali 
tat-18 ta’ Ottubru 2007 
“Komunikazzjoni dwar Politika 
Ewropea għall-Portijiet”.
30 COM(2013) 940 final 
tas-7 ta’ Jannar 2014, “Il-Bini 
tan-Netwerk Ewlieni 
tat-Trasport: il-Kurituri 
tan-Netwerk Ewlieni 
u l-Faċilità Nikkollegaw 
l-Ewropa”.
31 SWD(2013) 542 finali, 
tas-7 ta’ Jannar 2014. 
Pereżempju għal “portijiet 
ibbażati fuq il-volum”: jekk 1 % 
tal-volum tat-trasport tal-UE 
jgħaddi minn dan il-port, dan 
jitqies bħala port ċentrali; jekk 
0.1 % tal-volum tat-trasport, 
mela l-port huwa parti 
min-netwerk komprensiv; 
kriterji oħrajn japplika għal 
“portijiet ibbażati fuq 
il-koeżjoni” (li huma portijiet 
b’volumi baxxi iżda b’żona 
interna wiesgħa x’jaqdu), jew 
portijiet ta’ gżejjer.
32 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1315/2013.
28 Osservazzjonijiet 
42 
Matul l-awditu tagħna, xi organizzazzjonijiet ta’ partijiet interessati ġibdu l-
attenzjoni għall-fatt li l-istrateġija tal-Kummissjoni ddeżinjat wisq portijiet bħala 
portijiet ċentrali. Inizjalment, il-Kummissjoni kienet ipproponiet 94 port ċentrali, 
iżda kienu saru proposti addizzjonali matul il-proċedura leġiżlattiva33. Madankol -
lu, anke l-proposta inizjali tal-Kummissjoni kienet diġà sinifikattivament ogħla 
mill-50 port ċentrali meqjusa bħala meħtieġa biex jinżamm livell adegwat ta’ 
aċċessibilità għall-UE fl-intier tagħha34.
Dgħufijiet fl-ippjanar tal-kapaċità tal-Kummissjoni
Il-Kummissjoni u l-OECD jistennew li t-traffiku tal-portijiet se jikber
43 
Għalkemm il-kriżi ekonomika globali kellha effett negattiv temporanju fuq 
il-volumi kumplessivi trasportati bejn l-2007 u l-2009, it-traffiku tal-portijiet 
kiber matul dawn l-aħħar 15-il sena (ara l- Figura  2). Din ix-xejra hija mistennija 
li tkompli: fl-2013, il-Kummissjoni bassret tkabbir ta’ 50 % fit-traffiku portwarju 
għall-portijiet tal-UE sal-2030. Barra minn hekk, l-OECD tistenna aktar żieda fit-
traffiku portwarju, iżda f’livell kemxejn aktar baxx. Ir-rati ta’ tkabbir projettati 
jvarjaw skont it-tip ta’ merkanzija u t-tip ta’ vapur. Għas-settur tal-kontejners, 
jitbassru rati ta’ tkabbir li jkun relattivament aktar bil-mod. It-tkabbir mistenni 
f’dan is-settur għall-portijiet tal-UE huwa ta’ 38 % għall-perjodu sal-2030, filwaqt 
li t-tkabbir huwa stmat li jkun ogħla fis-segmenti l-oħra tas-suq: 46 % għall-
merkanzija likwida, 50 % għall-merkanzija solida u 58 % għar-RORO. Barra minn 
hekk, dan it-tkabbir mistenni ma jiġix distribwit b’mod ugwali mad-dinja kollha: 
fl-Asja t’Isfel it-tkbbir se jkun l-aktar rapidu u fl-Ewropa l-aktar bil-mod35.Figura 2Ħarsa ġenerali lejn il-volumi (f’piż gross indikat f’miljun 
tunnellata) trasportati bil-baħar (2000-2014)
Sors: L-Eurostat, “Maritime ports freight and passenger statistics”  
(Statistika dwar il-merkanzija u l-passiġġieri tal-portijiet marittimi), Jannar 2016.2 8003 0003 2003 4003 6003 8004 0004 200
200020012002200320042005200620072008200920102011201220132014
UE-28 UE-1533 L-Anness II ta’ KUMM(2011) 650 
finali tad-19 ta’ Ottubru 2011.
34 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Ports and their connections 
within the TEN-T” (ll-portijiet 
u l-konnessjonijiet tagħhom fi 
ħdan it-TEN-T), 29.6.2010. 
Studju mwettaq min-NEA, 
mit-TNO u mill-Università ta’ 
Leeds.
35 L-OECD u l-ITF. (2015), ITF 
Transport Outlook 2015 , OECD 
Publishing, Paris ( http://dx.doi.
org/10.1787/9789282107782-
en).
29 Osservazzjonijiet 
Il-Kummissjoni ma timmonitorjax il-kapaċità tal-portijiet ċentrali
44 
L-awditu tagħna wera li l-Kummissjoni ma rċevietx data  dettaljata u aġġornata 
mill-Istati Membri dwar il-kapaċità disponibbli tagħhom, il-kapaċità li fil-fatt 
użaw jew il-ħtiġijiet futuri tagħhom tal-kapaċità. B’riżultat ta’ dan, ma sarx 
monitoraġġ fil-livell tal-UE tal-kapaċità tal-104 portijiet ċentrali tal-UE u tat-total 
tat-329 port ewlieni. Fin-nuqqas ta’ informazzjoni bħal din, il-Kummissjoni sa 
issa ma kinitx f’pożizzjoni li tressaq pjan ta’ żvilupp tal-portijiet għall-UE kollha. 
Minħabba li ħadd (la fil-livell tal-UE u lanqas fil-livell tal-Istati Membri) ma kellu 
stampa ġenerali strateġika ta’ liema portijiet kienu jeħtieġu finanzjament, u għal 
xiex, ħafna portijiet ġirien investew simultanjament f’infrastruttura u sovrastrut -
turi simili tat-trasbord tal-kontejners.
Ir-riskju li l-projezzjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-kapaċità 
meħtieġa tal-portijiet ikun stmat b’mod eċċessiv
45 
Abbażi tal-projezzjonijiet tat-traffiku aġġornati36 u tqabbil ma’ studji u rapporti 
oħra li kienu jinkludu tbassiriet37, il-Kummissjoni stmat li fl-2013 l-utilizzazzjoni 
medja tal-kapaċità tal-portijiet kollha fl-UE kienet ta’ madwar 90 %, u kien hemm 
ir-riskju ta’ konġestjoni fil-portijiet fis-snin li ġejjin38.
46 
B’kuntrast ma’ dan, l-OECD, li pprovdietna b’valutazzjoni tal-ħtiġijiet futuri tal-
kapaċità tal-portijiet, stmat li:
- Ir-rata ta’ utilizzazzjoni tal-portijiet tal-UE għall-kontejners hija ġeneralment 
ħafna aktar baxxa mil-livell globali ta’ 67 %;
- Hemm varjazzjoni sinifikanti tal-użu tal-kapaċità tal-portijiet bejn ir-reġjuni 
tal-Ewropa: 50 % fil-portijiet Skandinavi u Baltiċi; 56 % fil-Majjistral tal-
Ewropa, 61 % fil-Lvant tal-Mediterran u l-Baħar l-Iswed; 62 % fil-Punent tal-
Baħar Mediterran, u
- Huwa previst li l-użu mistenni tal-kapaċità se jonqos f’bosta reġjuni. 
Pereżempju, minn 50 % għal 30 % fil-portijiet Skandinavi u Baltiċi, u minn 
61 % għal 50 % fil-Lvant tal-Mediterran u l-Baħar l-Iswed.36 SWD(2013) 181 final, 
il-Volum 1, il-Punt 3.
37 ISL Port Traffic forecasts up to 
2025 (Tbassiriet tat-Traffiku 
tal-Portijiet sal-2025, imwettqa 
minn ISL); Port of Rotterdam, 
port vision 2025 (Il-Port ta’ 
Rotterdam, viżjoni tal-port 
għall-2025); HIS Fairplay, 
“Benchmarking Strategic 
Options for European 
Shipping and for the European 
Maritime transport System in 
the Horizon 2008-2018”, 2010 
Update (HIS Fairplay, 
Valutazzjoni Komparattiva ta’ 
Għażliet Strateġiċi għat-
Tbaħħir Ewropew u għas-
Sistema Ewropea tat-trasport 
Marittimu fil-Perjodu mill-2008 
sal-2018, Aġġornament 
tal-2010).
38 SWD(2013) 181 final, 
il-Volum 2, l-Anness VII.
30 Osservazzjonijiet 
47 
Għalhekk hemm riskju li l-Kummissjoni stmat b’mod eċċessiv il-ħtieġa għal 
kapaċità addizzjonali tal-portijiet. Dan huwa partikolarment minnu għar-reġjuni 
speċifiċi indikati hawn fuq.
48 
F’dan il-kuntest, aħna osservajna wkoll diskrepanza bejn il-finanzjament mill-UE 
ppreżentat fl-istrateġija u l-flussi tal-kummerċ: il-biċċa l-kbira mill-merkanzija 
minn barra l-UE tidħol fl-UE permezz tal-portijiet fil-medda ta’ Hamburg-Le 
Havre. Madankollu, aktar minn 90 % tal-finanzjament mill-UE għall-portijiet matul 
il-perjodu 2000-2013 jiġi pprovdut taħt il-FEŻR/l-FK, u l-biċċa l-kbira minnu jiġi 
allokat għall-portijiet Mediterranji u Pollakki (ara l-ammonti allokati għal kull Stat 
Membru fl- Anness  I). L-awtoritajiet tal-Istati Membri u dawk reġjonali jiddeċiedu 
liema proġetti għandhom jiġu finanzjati mill-FEŻR/FK, ħlief għal proġetti 
prinċipali, li jridu jiġu approvati mill-Kummissjoni.
49 
Passaġġ fuq l-ilma importanti, in-Nord-Ostsee-Kanal (NOK), ġie identifikat bħala 
sezzjoni tan-Netwerk Ewlieni fir-Regolament FNE. Madankollu, in-NOK ma kienx 
parti mill-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u ma ntgħażilx għall-finanzjament (ara 
l-Kaxxa  2).
Nord-Ostsee-Kanal (NOK)
In-NOK huwa l-aktar kanal artifiċjali li jintuża fid-dinja, bi 32 000 bastiment tal-merkanzija li jgħaddu kull sena. 
Dan huwa passaġġ fuq l-ilma li huwa strateġiku għaż-żamma tal-kompetittività tal-istati tal-Baħar Baltiku, 
li minnhom id-Danimarka, l-Iżvezja, il-Finlandja, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja u l-Polonja huma membri 
tal-UE. Huwa jagħmel konnessjoni bejn il-portijiet ta’ Brunsbüttel u Kiel fit-Tramuntana tal-Ġermanja (ara 
l-Istampa  4).
Hemm ħtieġa urġenti li tittejjeb l-infrastruttura eżistenti, kemm fid-daħla tal-Lvant għall-kanal, fejn uħud 
mix-xtabi jinsabu f’kundizzjoni ħażina, kif ukoll fid-daħla tal-Punent. L-ispiża addizzjonali tat-tbaħħir mad -
war Jutland meta mqabbla mal-qsim min-NOK hi ta’ madwar EUR 70 000. Barra minn hekk, hemm kisbiet ta’ 
żmien li għandhom jitqiesu: in-navigazzjoni madwar Jutland tieħu bejn 10 sigħat u 14-il siegħa. Skont stima ta’ 
industrija, potenzjalment jistgħu jiġu ffrankati sa EUR 2.2 biljun kull sena jekk din l-infrastruttura tkun sikura 
u affidabbli. Fl-2015, ma ntgħażlitx applikazzjoni għal għotja ta’ EUR 161 miljun f’kofinanzjament mill-UE per -
mezz tal-FNE biex tinbena l-ħames kamra tax-xatba fi Brunsbüttel. Minkejja l-fatt li dan il-kanal jagħmel parti 
min-Netwerk Ewlieni tat-TEN-T, huwa ma kienx prijorità għall-finanzjament mill-FNE fl-2015.Kaxxa 2
31 Osservazzjonijiet 
Nord-Ostsee-Kanal (NOK)Stampa 4
Nota:  Il-portijiet bi ċrieki ħomor kienu dawk li l-awdituri tagħna żaru.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. 
  
Lübeck  
Hamburg  Kiel Flensburg  KoldingCopenhagenMalmö  
Cuxhaven 
Wilh elms haven  
Hafen Brake Brunsbüttel  
32 Osservazzjonijiet 
L-infrastrutturi tal-portijiet, iffinanzjati mill-UE: 
infrastrutturi mhux użati jew mhux użati biżżejjed, 
dewmien u spejjeż li kienu akbar milli ppjanat, 
u investimenti li ma kinux sostenibbli minħabba 
l-finanzjament ta’ infrastrutturi simili f’portijiet ġirien
50 
Minħabba d-dgħufijiet fl-ippjanar tal-kapaċità għall-infrastruttura tal-portijiet fil-
livell nazzjonali u tal-UE, hemm riskju sinifikanti li l-finanzjament mill-UE jirriżulta 
f’investimenti li mhumiex sostenibbli, peress li l-kapaċità addizzjonali maħluqa 
mhijiex fil-fatt meħtieġa. Għal dan l-awditu, aħna żorna 19-il port f’5 Stati Membri 
biex neżaminaw total ta’ 42 proġett iffinanzjati mill-UE, li minnhom
- 37 proġett kienu jikkonċernaw proġetti li għadhom kif ġew eżaminati u
- 5 proġetti kienu qed jingħataw segwitu wara li oriġinarjament kienu ġew 
eżaminati fl-2010 (ara r-Rapport Speċjali Nru 4/2012).
51 
B’mod partikolari, aħna vvalutajna jekk:
- il-kapaċità addizzjonali tal-portijiet, li kienet inħolqot permezz ta’ investi -
menti, kinitx intużat kompletament;
- il-proġetti kinux ġew ikkompletati fil-ħin u skont il-baġit;
- il-finanzjament mill-UE kienx ġie allokat għall-portijiet ġirien għal investi -
menti simili, u
- il-koordinazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-BEI ffunzjonatx sew.
Investimenti ffinanzjati mill-UE qed jirriżultaw f’ħafna 
infrastrutturi mhux użati jew mhux użati biżżejjed
52 
L-investimenti fl-infrastruttura tal-portijiet jirrikjedu xi żmien biex juru r-riżultati 
u, min-natura tagħhom stess, il-proġetti tal-portijiet huma dwar il-bini tal-
kapaċità għall-futur fuq terminu twil (li jfisser li, fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, 
ir-redditu fuq l-investimenti huwa baxx u bil-mod). Ta’ spiss, il-puntwalità tal-
investimenti hija kruċjali għall-effettività tagħhom, b’mod partikolari f’ambjent 
kompetittiv ħafna, bħalma huwa t-trasport marittimu.
33 Osservazzjonijiet 
53 
L-analiżi tagħna tas-37 proġett li kienu għadhom kif ġew eżaminati wriet li 
30 proġett b’EUR 553 miljun ta’ finanzjament mill-UE kienu ġew ikkompletati sa 
nofs l-2015. Minn dawn it-30 proġett:
- 18-il proġett kienu qed jintużaw skont kif kien inizjalment intenzjonat u kienu 
jirrappreżentaw finanzjament mill-UE ta’ EUR 359 miljun u
- 12-il proġett jew ma kinux qed jintużaw (kienu vojta) jew xejn ma kienu qed 
jintużaw biżżejjed, u dawn jirrappreżentaw EUR 194 miljun ta’ finanzjament 
mill-UE – li jfisser li, sa issa, euro wieħed minn kull tlieta ntnefaq b’mod inef -
fettiv39. Madwar nofs dan il-finanzjament (EUR 97 miljun tal-finanzjament 
mill-UE għal 9 proġetti40) ġie investit f’infrastrutturi li ma ntużawx jew li xejn 
ma ntużaw biżżejjed għal aktar minn tliet snin wara li x-xogħlijiet intemmu41. 
Dan jaċċenna n-nuqqasijiet fil-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ex ante,  u jindika riskji 
għoljin li l-ammonti investiti jinħlew. Din l-osservazzjoni tapplika wkoll għall-
ħames portijiet rivalutati li kienu ilhom joperaw għal kważi deċennju (ara 
l-paragrafu 63).
54 
Is-seba’ proġetti li jibqa’ fil-kampjun tagħna (EUR 524 miljun ta’ finanzjament 
mill-UE, prinċipalment fl-Italja) kienu għadhom mhux ikkompletati fiż-żmien 
meta sar l-awditu. Għalhekk dawn is-seba’ proġetti ma ġewx inklużi fl-analiżi 
tagħna tal-użu effettiv tagħhom.
55 
Informazzjoni dettaljata dwar il-portijiet u l-proġetti eżaminati tista’ tinstab fl-
Anness  II. Il-Kaxxa  3 hawn taħt tipprovdi żewġ eżempji ta’ infrastrutturi użati ta -
jjeb u żewġ eżempji ta’ proġetti vojta jew li mhux użati biżżejjed, iffinanzjati mill-
UE, ta’ infrastrutturi tal-portijiet. Aktar eżempji ta’ infrastrutturi mhux użati jew 
mhux użati biżżejjed jistgħu jinstabu wkoll fil- Kaxxa  4, fil- Kaxxa  6 u fil- Kaxxa  8).39 Il-metodoloġija applikata: dan 
l-ammont ġie ddeterminat billi 
tqieset il-valutazzjonji 
dettaljata tal-użu tal-
infrastrutturi awditjati 
tal-portijiet fiż-żmien meta 
saret iż-żjara tal-awditjar. Jekk 
port tqies bħala li kien vojt jew 
li xejn ma ntuża biżżejjed 
bl-applikazzjoni ta’ kriterji 
aċċettati fuq livell 
interazzjonali, in-nefqa 
tal-proġett kienet tiġi 
kkalkulata skont il-grad ta’ użu 
mhux biżżejjed.
40 Dan jikkonċerna t-tliet proġetti 
awditjati f’Cuxhaven, żewġ 
proġetti f’Wilhelmshaven, 
u wieħed mill-proġetti 
awditjati f’Taranto, 
f’Kartaġena, f’Santa Cruz de 
Tenerife, u f’Karlskrona: 
il-Polonja biss ma kellhiex 
proġetti li ma kinux użati jew li 
xejn ma kienu użati biżżejjed 
għal aktar minn tliet snin.
41 Dan jirreferi għall-”Qafas 
għall-Kejl tar-Riżultati (REM)” 
introdott mill-BEI. Fuq din 
il-bażi, il-BEI sistematikament 
juża żewġ perjodi biex 
jivvaluta l-kwalità u s-solidità 
tal-operazzjonijiet tiegħu ta’ 
għoti b’self: wieħed mal-
ikkompletar tal-proġett, 
u ieħor mal-ikkompletar 
tal-proġett + tliet snin (ara 
http://www.eib.org/projects/
cycle/monitoring/rem.
htm?lang=en ).
34 Osservazzjonijiet 
Eżempji ta’ infrastruttura tal-portijiet li ntużat tajjeb:
1. Il-Port ta’ Norrköping: twessigħ u approfondiment tal-aċċess tal-passaġġ navigabbli u rinfurzar tal-
irmiġġ eżistenti
Dan il-proġett ikkontribwixxa għal navigazzjoni aktar sikura, skont in-normi internazzjonali. Tnaqqsu r-
restrizzjonijiet eżistenti għad-dlam, għall-viżibbiltà u għar-riħ tnaqqsu u dan ippermetta aċċess ta’ 24 siegħa 
għall-port, 7 ijiem fil-ġimgħa, għal bastimenti ta’ daqs ħafna akbar. Barra minn hekk, ittejbet l-abbiltà tal-bas -
timenti biex jiltaqgħu fil-passaġġ navigabbli, u b’hekk ġie ffrankat ħin u kisbiet ta’ sigurtà, u nkisbu wkoll im -
patti ambjentali pożittivi f’termini ta’ fattur akbar ta’ mili ta’ bastimenti akbar.  L-UE kkofinanzjat dan il-proġett 
b’EUR 3.5 miljun minn spiża totali ta’ EUR 35.3miljun.
2. Konnessjoni bit-triq ta’ Szczecin għall-Port
Il-kostruzzjoni tal-medda ta’ 2.63 km ta’ triq ġiet ikkompletata fl-2009, u l-infrastruttura tat-triq qed tintuża. 
L-eżitu prinċipali tal-proġett kien l-aċċess imtejjeb bit-triq għall-Port ta’ Szczecin (ara l- Istampa  5) biex b’hekk 
tiġi evitata t-triq li kien hemm qabel b’ħafna dawl tat-traffiku. Għalkemm hemm problemi kruċjali ta’ konness -
joni tal-aħħar mil, it-titjib tal-aċċess bit-triq għaż-żona interna huwa viżibbli, billi jnaqqas il-konġestjoni tat-triq 
lejn u mill-port, u jtejjeb is-sikurezza tal-abitanti. L-UE kkofinanzjat dan il-proġett b’EUR 23 miljun minn spiża 
totali ta’ EUR 28 miljun.
Stampa 5 — It-triq Struga ġdida li twassal għall-portKaxxa 3
© Il-Muniċipju ta’ Szczecin.
Eżempji ta’ infrastruttura tal-port vojta jew li xejn ma tintuża biżżejjed:
1. Terminal tal-kontejners ta’ Taranto (l-Italja)
It-Terminal tal-Kontejners ta’ Taranto beda l-operat tiegħu fl-2002. Il-proġett irriżulta f’volumi ta’ traffiku kon -
siderevoli ftit wara li t-terminal beda l-attivitajiet tiegħu. Madankollu, il-volumi naqsu mill-2006 ’l quddiem. Il-
linja tat-tbaħħir li kienet tidħol fil-Port ta’ Taranto gradwalment waqfet isservi l-port, u l-kumpanija li topera t-
terminal ingħaqdet ma’ grupp ibbażat f’port ġar li jikkompeti miegħu (Pireaus), u waqqfet l-attivitajiet tagħha 
f’Taranto f’Ġunju 2015 (ara l- Istampa  6). Il-ftehim ta’ konċessjoni bejn l-operatur tat-terminal u l-awtorità tal-
Port ta’ Taranto kien ippreveda li jenħtieġ li l-awtorità tal-Port twettaq xogħol addizzjonali ta’ infrastruttura, 
bħal tħammil. Madankollu, dan ix-xogħol qatt ma twettaq. Fil-Port ta’ Taranto, EUR 38 miljun f’finanzjament 
mill-UE ġew investiti f’terminal tat-trasbord u fil-konnessjonijiet tiegħu taż-żona interna matul il-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2000-2006. Attwalment it-terminal mhuwiex jintuża.
35 Osservazzjonijiet 
Stampa 6 — Kapaċità tat-trasbord mhux użata fil-Port ta’ Taranto
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
2. Terminal bi skop multiplu fil-Port ta’ Kartaġena (Spanja)
Fi Frar 2013, il-Port ta’ Kartaġena spiċċa l-kostruzzjoni ta’ baċir b’tul ta’ 575 metru, ta’ żona maġenbu ta’ 
4.5 ettari u ta’ spazju għall-ħażna ta’ 20 ettaru għal operazzjonijiet relatati ma’ terminal multifunzjonali futur. 
L-ispiża totali kkombinata taż-żewġ proġetti laħqet l-EUR 62.8 miljun, u tħallsu EUR 29.7 miljun. Attwalment, 
parti miż-żona qed tintuża għal merkanzija solida, għall-ruttam u għall-ħażna ta’ prodotti sekondarji mir-
raffinerija fil-qrib. Il-parti l-oħra (20 ettaru) għadha ma ġietx pavimentata u baqgħet ma tintużax (ara l- Istam -
pa 7 ). Il-finanzjament mill-UE ta’ EUR 10.4 miljun mill-FEŻR kien ġie allokat għal dan il-proġett partikolari.
Stampa 7 — Żona vojta għal terminal multifunzjonali fil-Port ta’ Kartaġena
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.Kaxxa 3
36 Osservazzjonijiet 
Dewmien u spejjeż akbar milli ppjanat f’għadd ta’ proġetti
Dewmien fl-implimentazzjoni tal-proġetti għal 19-il proġett mit-
30 proġett ikkompletat
56 
Fir-rapport tagħna tal-2012, aħna konna diġà osservajna u rrappurtajna dwar 
id-dewmien sinifikanti fl-implimentazzjoni ta’ proġetti tal-portijiet li rriżulta 
minn arranġamenti amministrattivi li kienu stabbiliti: 33 awtorizzazzjoni kienu 
meħtieġa għall-bini u l-operat ta’ marina fl-Italja, u għaddew 22 sena sakemm 
inkisbu l-awtorizzazzjonijiet meħtieġa biex jinbdew il-kostruzzjonijiet ta’ port fil-
Greċja42. Dan kien jindika problemi strutturali relatati mal-ħruġ ta’ permessi u ta’ 
awtorizzazzjonijiet.
57 
L-analiżi tagħna tat-30 proġett li kienu għadhom kif ġew eżaminati, u li kienu diġà 
ġew ikkompletati, uriet li 11-il proġett spiċċaw fil-ħin, iżda wkoll li 19-il proġett 
ma spiċċawx fil-ħin. Għal dawk id-19-il proġett, id-dewmien medju kien ta’ kważi 
13-il xahar, b’dewmien li jvarja bejn 3 xhur (provvediment ta’ tagħmir ta’ termi -
nal RORO fil-Port ta’ Vigo, Spanja) u 33 xahar (Jade-Weser-Port f’Wilhelmshaven, 
il-Ġermanja). Għal 12 mid-19-il proġett id-dewmien kien ta’ aktar minn 20 % tad-
durata ppjanata tal-proġetti. Meta mqabbel mad-durata ppjanata inizjalment, 
id-dewmien kien iwassal anke sa 136 % fil-Port ta’ Santa Cruz de Tenerife (Spanja).
58 
Il-Figura  3 tipprovdi dettalji dwar id-19-il proġett (ikkompletat) ikkonċernat.42 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2012 
dwar l-infrastrutturi 
tal-portijiet.
37 Osservazzjonijiet 
Ħarsa ġenerali lejn id-dewmien fid-19-il proġett ikkompletatFigura 3
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.11201824233817276097122935334445486678
15923711532915163491771833114
136 %45 %128 %29 %48 %13 %18 %107 %25 %16 %25 %14 %26 %52 %16 %40 %69 %17 %5 %
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90100110120130140SC Tenerife Kartaġena Vigo AlgecirasCuxhavenHafen
Brake Wilhelmshaven GdyniaSpanja Il-Ġermanja Il-Polonja
XhurDewmien bħala % meta mqabbel 
mal-ippjanarDewmien f’xhur meta mqabbel 
mal-ippjanar inizjaliPerjodu tal-implimentazzjoni 
tal-proġett oriġinaliTitjib tal-Kanal tal-Port
Titjib ta’ infrastruttura
Kostruzzjoni ta’ żona ġdida tal-Port u ta’ terminal tal-kontejners
Kostruzzjoni biex tiżdied il-kapaċità tal-port
Riabilitazzjoni ta’ ħajt tal-moll
Estensjoni ta’ żona tal-Port u kostruzzjoni ta’ moll ġdid 
Estensjoni ta’ żona tal-Port u kostruzzjoni ta’ moll ġdid 
Kostruzzjoni ta’ moll ġdid ﬁl-portKostruzzjoni ta’ moll ġdid ﬁl-port
Ħolqien ta’ żoni ġodda ta’ art riklamati mill-baħar
Kostruzzjoni ta’ baċir ġdid
Tkabbir tal-baċiri eżistenti lejn il-Lvant u lejn it-Tramuntana
Kostruzzjoni ta’ sajlo għall-ħażna ta’ vetturi
Kostruzzjoni ta’ taljamar ġdid u baċir ġdid
Kostruzzjoni ta’ baċir u ta’ żona maġenbu
Rimi f’miżbla li hija żona tal-ħżin
Kostruzzjoni biex tiżdied il-kapaċità tat-terminali tal-kontejnersKostruzzjoni biex tiżdied il-kapaċità tat-terminali tal-kontejners
Kostruzzjoni ta’ żona ġdida ta’ art maġenb it-taljamar eżistenti
38 Osservazzjonijiet 
Proċeduri amministrattivi jistgħu jikkontribwixxu għal dewmien 
fl-implimentazzjoni ta’ proġetti: il-każ tal-Italja
59 
Kif imsemmi hawn fuq, 7 mis-37 proġett li kienu għadhom kif ġew awditjati kienu 
għadhom ma ġewx ikkompletati fiż-żmien meta sar l-awditu, prinċipalment 
minħabba piż amministrattiv. Dawn il-proġetti kienu ġew allokati kważi n-nofs 
tan-nefqa awditjata (EUR 524 miljun f’finanzjament mill-UE). Sitta minn dawn 
is-7 proġetti inkompleti kienu wkoll esperjenzaw dewmien, li jvarja minn 13-il 
xahar għal xogħlijiet ta’ tħammil sa minimu ta’ 36 xahar għal konnessjonijiet fi 
ħdan fil-Port ta’ Salerno. Proċeduri amministrattivi nazzjonali u reġjonali jistgħu 
jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għal dewmien fl-ikkompletar ta’ proġetti ta’ 
infrastruttura tal-portijiet. L-awditu tagħna wera li, fl-Italja biss, ħamsa mis-sitt 
proġetti eżaminati kienu ddewmu, prinċipalment minħabba problemi relatati 
mal-ħruġ ta’ permessi u ta’ awtorizzazzjonijiet, li jaċċenna problemi relatati mal-
koordinazzjoni tad-diversi korpi involuti. Informazzjoni dettaljata dwar il-proġetti 
inkompleti tista’ tinstab fl- Anness III .
60 
Barra minn hekk, f’bosta Stati Membri, il-proċedura għall-adozzjoni ta’ pjan 
regolatorju tal-portijiet (meħtieġ qabel ma x-xogħlijiet tal-infrastruttura jistgħu 
jseħħu) tinvolvi ħafna korpi intermedjarji. Pereżempju, għall-Port ta’ Taranto, 
fiż-żmien taż-żjara tal-awditu (tmiem l-2015) kienet għadha ma ġietx adottata 
proposta għal pjan regolatorju tal-port ippreżentata fl-2006, li kienet tinvolvi 
lill-kumitat tal-Port, il-Kunsill Għoli għax-Xogħlijiet Pubbliċi, l-Awtorità Reġjonali 
għall-Ħarsien tal-Ambjent, ir-Reġjun ikkonċernat u l-muniċipalità lokali.
Spejjeż akbar milli ppjanat għal 16-il proġett minn fost it-
30 proġett ikkompletat
61 
Barra minn hekk, l-awditu tagħna wera wkoll li 14-il proġett biss mill-proġetti 
eżaminati ma kellhomx spejjeż li kienu abtar milli ppjanat, li jfisser li 16-il proġett 
minn fost it-30 proġett ikkompletat kienu esperjenzaw total ta’ spejjeż ta’ 
EUR 139 miljun, li kienu akbar milli ppjanat. Dan kien japplika prinċipalment 
għal portijiet tal-baħar fil-Ġermanja u fi Spanja (il-proġetti Taljani għadhom ma 
ġewx ikkompletati, allura ma tistax issir valutazzjoni finali f’dan l-istadju). L-ispiża 
medja li kienet akbar milli ppjanat kienet ta’ madwar EUR 8.7 miljun, bi spejjeż 
aktar milli ppjanat li jvarjaw bejn EUR 0.2 miljun għal binja ta’ spezzjoni fil-Port ta’ 
Vigo (Spanja) u EUR 67 miljun għal infrastruttura tat-trasbord fil-Port ta’ Algeciras 
(Spanja). Bi tqabbil mal-ispejjeż inizjalment ippjanati43, l-ispejjeż li kienu akbar 
milli ppjanat kienu jwasslu sa 38 % (għall-kostruzzjoni ta’ moll ġdid tal-port 
f’Cuxhaven). It- Tabella  2 tagħti ħarsa ġenerali lejn l-ispejjeż li kienu akbar milli 
ppjanat għas-16-il proġett f’7 portijiet differenti.43 Din l-ispiża li kienet akbar milli 
ppjanat tapplika biss 
għall-ispejjeż eliġibbli fil-livell 
tal-proġett u mhux għall-
ispiża kollha kemm hi 
tal-investiment fil-portijiet, 
fejn l-ispejjeż li kienu akbar 
milli ppjanat jistgħu jkunu 
ħafna ogħla.
39 Osservazzjonijiet 
Ħarsa ġenerali lejn l-ispejjeż li kienu akbar milli ppjanat fis-16-il proġett ikkompletat
Stat 
MembruPort Proġett għall-eżaminarSpejjeż 
tal-proġett
(f’EUR)1Finanzjament 
mill-UE
(f’EUR)2Spejjeż akbar 
milli ppjanat
(f’EUR)2% tal-ispiża 
totali
Il-ĠermanjaCuxhaven Herstellung Offshore Basishafen Cuxhaven 
Liegeplatz 831 945 019 15 942 509 3 300  000 10.3
Östliche Erweitung Offshore Basis Cuxhaven
Liegeplatz 941 436 573 18 800  000 15 600  000 37.7
Offshore Basis Cuxhaven Errichtung der 
Hafensohle Liegeplatz 83 400 649 1 250 000 1 000  000 29.4
Wilhemshaven Ertüchtigung der Niedersachsenbrücke 16 456 421 6 704 346 305 000 1.9
Großprojekt "Jade-Weser-Port" 146 856 096 32 930 149 17 000  000 11.6
Hafen Brake Norderweiterung Hafen Brake-
2. Ausbaustufe)14 803 596 5 924 021 400  000 2.7
SpanjaKartaġenaAmpliación Dársena de Escombreras. 
Fase 1116 492 375 46 035 682
22 461 000 12.5Terminal Polivalente de Graneles 34 454 637 19 275 477
Relleno y Urbanizacion Terminal Polivalente 28 314 601 10 440 783
AlgecirasInfraestructuras Portuarias Y Auxiliares En 
Isla Verde (3ª Fase) En Algeciras511 460 000 127 314 481
67 045 000 9.9Muelle Y Explanada Exterior Al Dique , 
Junto A Isla Verde168 576  557 52 199 106
VigoMejora De La Operatividad De Los Muelles 
Comerciales (1ª Fase)48 249 668 27 973 501 5 449 000 11.3
Ampliación Del Puesto De Inspección 
Fronteriza Arenal2 188 957 750 884 236 000 10.88
SC TenerifeNva. Base de Contenedores en la Dársena 
del Este del Pto. SC. Tenerife17 770  802 7 860 602 4 301 000 24.2
Nueva Base De Contenedores En La Dársena 
Del Este, 2ª Fase15 605 808 6 387 113 1 153 000 7.4
Tramo 1º Fase2ª Def. rellenos D. Este: 
quiebro 1º y 2ª alineación Espigón Cueva 
Bermeja5 673  967 2 809 113 562 000 9.9
Tota31 203 685 726 382 597 768 138 812 000
1 Dan jikkonċerna l-ispejjeż eliġibbli totali fil-livell tal-proġett, mhux l-ispiża kollha kemm hi tal-investiment fil-port.
2 L-ispejjeż li kienu akbar milli ppjanat huma relattivi għall-ispiża eliġibbli totali għall-proġett inkwistjoni, mhux għall-ispiża kollha kemm hi 
tal-investiment fil-port.
3 Bl-esklużjoni ta’ proġetti rivalutati.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.Tabella 2
40 Osservazzjonijiet 
Valur għall-flus baxx mill-finanzjament mill-UE
Rivalutazzjoni tar-riżultati għal ħames portijiet eżaminati fl-2010: 
valur għall-flus baxx, anke ħames snin wara
62 
Fl-2012, aħna rrappurtajna44 li proporzjon għoli (82 %) tal-finanzjament mill-UE 
li ntnefaq fuq kampjun magħżul b’mod aleatorju ta’ 27 proġett tal-portijiet kien 
intuża b’mod mhux effettiv. F’dan l-awditu, aħna rrivalutajna ħames portijiet 
(Augusta fl-Italja, u l-portijiet Spanjoli ta’ Arinaga, Campamento, Ferrol u Lango -
steira) li kienu partikolarment problematiċi fl-2010 billi l-kostruzzjonijiet ma kinux 
qed jintużaw, u l-infrastruttura ffinanjata mill-UE kienet vojta jew mhux konnessa 
b’mod tajjeb. Dawn il-portijiet kienu rċevew EUR 329 miljun bħala finanzjament 
mill-UE matul il-perjodu 2000-2006 biex jibnu dawn l-infrastrutturi.
63 
Is-sejbiet ewlenin ta’ din ir-rivalutazzjoni kienu kif ġej:
(i) B’mod ġenerali, l-effettività kienet baxxa ħafna: madwar 5 % biss (li 
tirrappreżenta EUR 18-il miljun ta’ finanzjament mill-UE investiti) tal-
kapaċità kumplessiva maħluqa kienet qed tintuża kif ippjanata inizjal -
ment wara kważi deċennju ta’ operazzjonijiet45. Il-fatt li bħala medja 
ma kien seħħ l-ebda livell sinifikanti ta’ attività portwarja, wara kważi 
deċennju wara mill-ikkompletar tax-xogħlijiet46, jaċċenna l-fatt li ma 
kien hemm l-ebda ħtieġa li l-finanzjament mill-UE jintnefaq fuq dawn 
l-infrastrutturi, u li la kien hemm każ tan-negozju sod, u lanqas ma saret 
analiżi xierqa tal-ispejjeż u l-benefiċċji min qabel. B’kollox, aħna nqisu li 
EUR 292 miljun tal-investimenti ffinanzjati mill-UE li saru kienu għadhom 
ineffettivi fl-2015. Kif indikat fir-rapport preċedenti tagħna47, l-Istati Mem -
bri jiffukaw fuq l-assorbiment ta’ fondi tal-UE minflok fuq l-effettività 
tal-investimenti fil-kapaċità addizzjonali tal-portijiet;
(ii) Tlieta mill-erba’ portijiet Spanjoli (Arinaga, Ferrol u Langosteira) urew 
żieda modesta fl-operazzjonijiet tagħhom meta mqabbla mal-2010, iżda 
xorta kienu sinifikattivament taħt il-kapaċità massima tal-infrastruttura 
ffinanzjata mill-UE (madwar 10 % għal Arinaga u Langosteira, u madwar 
25 % għal Ferrol). Il-Port kummerċjali ta’ Augusta ma għandu l-ebda at -
tività fit-terminal tal-kontejners jew fl-irmiġġ RORO ffinanzjati mill-UE.
Filwaqt li l-investimenti inizjali, iffinanzjati mill-UE, f’żoni għall-ħażna tal-kon -
tejners f’Campamento jibqgħu fil-biċċa l-kbira ma jintużawx, fil-fatt iseħħu xi 
attivitajiet ta’ tiswija tal-bastimenti (ara l- Istampa  8).44 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 4/2012.
45 Il-metodoloġija applikata: dan 
l-ammont ġie ddeterminat billi 
ttieħdet inkunsiderazzjoni 
r-rivalutazzjoni dettaljata 
tal-użu tal-infrastrutturi 
tal-portijiet, diġà awditjati 
għall-ewwel darba fl-2010. 
Jekk port tqies bħala li kien 
vojt jew li xejn ma kien jintuża 
biżżejjed bl-applikazzjoni ta’ 
kriterji li fuqhom hemm qbil 
fuq livell internazzjonali, 
in-nefqa kienet tiġi kkalkulata 
skont il-grad ta’ użu mhux 
biżżejjed.
46 Ix-xogħlijiet ġew ikkompletati 
f’Arinaga fl-2008, 
f’Campamento fl-2004, f’Ferrol 
fl-2005, f’Langosteira fl-2011 
u f’Augusta fl-2006.
47 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2012, 
il-paragrafu 22.
41 Osservazzjonijiet 
(iii) Mill-2012 ’il hawn, il-Kummissjoni wettqet segwitu għal tlieta minn dawn 
il-ħames portijiet billi għamlet żjara fuq il-post, jew billi ddiskutiet it-triq 
’il quddiem f’livell ċentrali. Pereżempju:
- Għal Arinaga, il-fażi 3 tal-estensjoni tal-Port ġiet posposta mill-aw -
toritajiet Spanjoli sakemm ikun hemm attività suffiċjenti;
- Għall-Port kummerċjali ta’ Augusta, ġie allokat finanzjament ad -
dizzjonali ta’ investiment mill-awtoritajiet Taljani biex ix-xogħlijiet 
jiġu kkompletati matul il-perjodu 2014-2020. L-ispiża stmata tax-
xogħlijiet pendenti hija ta’ EUR 145 miljun, u l-UE se tikkofinanzjaha 
b’EUR 67 miljun mill-FEŻR (deċiżjoni tal-Kummissjoni li tikkonċerna 
l-proġett priċipali nħarġet fis-27.3.2013). Il-qafas strateġiku ġenerali 
nazzjonali ġdid dwar il-portijiet li ġie adottat dan l-aħħar fl-Italja was -
sal għal fużjoni mal-port fil-qrib ta’ Catania u din il-fużjoni tista’ tip -
provdi sinerġiji ma’ Augusta fir-rigward tat-traffiku RORO, it-traffiku 
tal-kruċieri u l-merkanzija bl-ingrossa. Għalhekk ix-xogħlijiet pendenti 
u l-finanzjament allokat mill-UE għandhom jiġu riveduti fid-dawl tal-
fużjoni reċenti biex jiżdied il-potenzjal għal effettività akbar.
Kapaċità tal-port maħluqa fl-2004 fil-Port ta’ 
Campamento, li ma tintużax: EUR 16.5 miljun ġew 
investiti f’din l-infrastruttura
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.Stampa 8
42 Osservazzjonijiet 
Ħafna rabtiet neqsin u inadegwati se jirrikjedu aktar finanzjament 
pubbliku biex l-investimenti inizjali fil-portijiet ikunu jistgħu 
jaħdmu sew
64 
Fl-14-il port eżaminat, il-konnessjonijiet man-netwerk kienu jew neqsin (fl-Italja 
u fi Spanja) jew inkella ma kinux adegwati (fil-Ġermanja u fil-Polonja). Fl-Italja 
(Salerno u Taranto), fi Spanja (Algeciras, Ferrol u parzjalment Langosteira), fil-
Ġermanja (Jade-Weser-Port) u l-Polonja (Szczecin-Świnoujście, Gdańsk u Gdynia), 
il-konnessjonijiet bit-triq u bl-konnessjonijiet bil-ferrovija kienu jew neqsin, 
imdewma jew għadhom mhux ippjanati, jew inkella kienu esperjenzaw problemi 
kruċjali tal-“aħħar mil”. Dan jinkludi il-proġett tal-MoS ta’ Gdynia-Karlskrona 
bejn il-Polonja u l-Iżvezja, fejn il-kostruzzjoni ta’ terminal tal-laneċ, meħtieġ biex 
jagħmel konnessjoni bejn iż-żewġ portijiet, ġiet posposta sal-2019 (ara l- Kaxxa  6).
65 
Se jkun meħtieġ finanzjament pubbliku addizzjonali sinifikanti sabiex il-proġetti 
kkonċernati jkunu jistgħu jaħdmu sew. Pereżempju, l-ispiża addizzjonali tal-bini 
ta’ konnessjonijiet bil-ferrovija għall-portijiet Spanjoli ta’ Algeciras, Ferrol u Lan -
gosteira hija stmata għal madwar EUR 183 miljun. Fil-Polonja, se jkun hemm 
ħtieġa li jiġu investiti EUR 350 miljun addizzjonali biex jiżdied għal -12.5 m il-fond 
tal-ilma tal-kanal ta’ aċċess ta’ 65 km għall-Port ta’ Szczecin, sabiex il-bastimenti 
akbar li għalihom ittejbet l-infrastruttura jkunu jistgħu jidħlu fil-Port.
Il-finanzjament ta’ infrastrutturi simili qed iżid ir-riskju ta’ 
investimenti li mhumiex sostenibbli
Spostament tat-traffiku bejn portijiet ġirien
66 
Billi l-Ewropa hija parti żgħira tal-globu f’termini ġeografiċi, il-portijiet huma 
maqsuma f’“meded portwarji”. Pereżempju hemm il-medda Hamburg — Le 
Havre, jew il-medda tal-Mediterran b’medda tal-Lvant u medda tal-Punent (ara 
l-Istampa  9).
67 
Il-portijiet fi ħdan l-istess medda jikkompetu kontra xulxin, filwaqt li l-kom -
petizzjoni bejn il-meded portwarji teżisti wkoll. Matul l-awditu tagħna, aħna 
eżaminajna l-volumi ta’ traffiku tal-akbar 171 port tal-kontejners fl-UE tul il-
perjodu 2005 sal-2014, jiġifieri portijiet b’volum ta’ kontejners ta’ mill-anqas 
200 000 TEU fl-2005.
43 Osservazzjonijiet 
Medda tal-Mediterran, b’medda tal-Lvant u medda tal-PunentStampa 9
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
68 
L-analiżi tagħna wriet li l-attività f’6 minn dawn il-171 port tal-kontejners kienet 
naqset b’aktar minn 50 % meta mqabbla mal-2005: Savona u Taranto (l-Italja, 
ara l- Kaxxa  3), Medway u Thamesport (ir-Renju Unit), Rouen (Franza) u Malaga 
(Spanja, ara l- Kaxxa  5). It-tnaqqis ta’ port wieħed kien relatat mat-tkabbar ta’ 
port fil-qrib, li ta’ sikwit kien port akbar.
69 
Barra minn hekk, aħna identifikajna wkoll bidliet evidenti fit-traffiku bejn portijiet 
ġirien oħrajn koperti minn dan ir-rapport: bejn Salerno u Napli (l-Italja) u bejn 
Gdansk u Gdynia (il-Polonja). Hekk kif l-infrastruttura addizzjonali saret operazz -
jonali f’parti waħda, kellha impatt negattiv fuq il-volumi li jgħaddu mill-port ġar.
44 Osservazzjonijiet 
Finanzjament ta’ infrastruttura simili, immirat l-aktar lejn iż-żieda 
fil-kapaċità
70 
Il-proġetti kollha eżaminati kienu jinvolvu xogħol ta’ żieda fil-profondità tal-
kanali tal-aċċess, tkabbir ta’ baċiri għat-tidwir, irmiġġ u żoni ta’ ħażna, titjib 
tal-konnessjonijiet portwarji u provvediment ta’ krejnijiet adegwati u tagħmir 
tat-tarzna biex il-volumi akbar ta’ merkanzija previsti jiġu mmaniġġjati b’mod 
effiċjenti.
71 
L-analiżi tagħna identifikat 14-il każ fejn kienu saru investimenti simili f’portijiet 
ġirien fi ħdan l-istess medda: bosta awtoritajiet tal-portijiet u operaturi port -
warji kienu investew simultanjament f’kapaċità addizzjonali għal infrastruttura 
u sovrastrutturi tat-trasbord minkejja l-fatt li l-kapaċità mhux użata kienet 
disponibbli f’portijiet ġirien. Dawn l-investimenti simili kienu saħansitra saru 
f’portijiet li jaqdu l-istess żona interna li jinstabu fl-istess Stat Membru, u dan 
jindika nuqqas ta’ koordinazzjoni fl-ippjanar tal-kapaċità fil-livell nazzjonali.
72 
Dawn l-investimenti tqiesu li ma kinux sostenibbli (ara l-eżempji fil- Kaxxa  4).
Eżempji ta’ pjanijiet simili ta’ investiment f’portijiet ġirien
(a) Portijiet fuq il-Kosta tal-Majjistral tal-Italja (Ġenova, La Spezia, Livorno u Savona)
Fl-Italja, l-erba’ portijiet kollha fuq il-Kosta tal-Majjistral (Ġenova, La Spezia, Livorno u Savona) għandhom 
investimenti, li għadhom għaddejjin jew li huma ppjanati, biex iżidu l-kapaċità kkombinata attwali tagħhom 
ta’ 3 730 000 TEU b’50 % (jew 1 800 000 TEU addizzjonali). Dawn il-portijiet ilkoll jikkompetu għall-istess żona 
interna: fis-snin reċenti, huwa ċar li Savona tilef is-sehem tas-suq għal Genoa, l-istess Livorno, iżda b’mod aktar 
limitat. Barra minn hekk, il-kapaċità attwali tagħhom mhijiex tintuża kompletament: fl-2014, ir-rati ta’ utiliz -
zazzjoni tat-terminali tal-kontejners kienu bejn wieħed u ieħor ta’ 20 % f’Savona, 65 % f’Livorno, 74 % f’La 
Spezia u 77 % f’Ġenova. Ma hemm l-ebda aspettattiva li t-traffiku se jiżdied b’mod sinifikanti fis-snin li ġejjin.
(b) Portijiet Pollakki (Gdańsk u Gdynia)
Fil-Polonja, il-Ministeru tal-Infrastruttura u l-Iżvilupp approva simultanjament estensjoni sinifikanti tat-
terminali tal-kontejners f’Gdańsk u tħammil fil-Port ta’ Gdynia, bit-tnejn li huma mmirati lejn l-istess negozju 
tal-kontejners, b’żoni interni simili, u mingħajr kunsiderazzjoni tal-punt sa fejn kienet qed tintuża l-kapaċità 
eżistenti disponibbli.Kaxxa 4
45 Osservazzjonijiet 
(c) Portijiet Spanjoli (Kartaġena, Algeciras u Ferrol)
Fi Spanja, il-portijiet ta’ Kartaġena, Algeciras u Ferrol ilkoll inkludew fl-istrateġija tat-tkabbir tagħhom il-qbid 
ta’ aktar traffiku ddestinat għal/li ġej mir-reġjun ta’ Madrid, li huwa wkoll suq tradizzjonali għal portijiet kbar 
oħrajn (b’mod partikolari Valenzja). Iż-żidiet fil-kapaċità twettqu mingħajr ma saret valutazzjoni ta’ jekk kienx 
hemm biżżejjed traffiku biex ikopri l-istess żona interna.
(d) Portijiet NAPA fl-Italja, fis-Slovenja u l-Kroazja (Venezja, Trieste, Koper u Rijeka)
Il-portijiet NAPA kollha (Venezja, Trieste, Koper u Rijeka) kellhom l-għan li jattiraw aktar traffiku u bastimenti 
akbar, iżda ma kienx hemm l-ebda strateġija għaż-żieda fis-sinerġiji fosthom ladarba vapur ikun iddeċieda li 
jidħol f’port fil-medda tal-Adrijatiku tat-Tramuntana. Ostaklu għal kooperazzjoni mtejba huwa l-fatt li dawn 
il-portijiet jinsabu fi tliet Stati Membri differenti, b’sistemi differenti ta’ governanza kemm fil-livell nazzjonali 
kif ukoll f’portijiet individwali, u b’rati ta’ kofinanzjament differenti taħt il-politika ta’ koeżjoni u r-Regolamenti 
FNE, li jista’ jwassal biex kunsiderazzjonijiet individwali jipprevalu fuq dawk aktar kollettivi.
73 
Żieda simultanja fil-kapaċità tal-portijiet f’portijiet ġirien iġġorr ukoll ir-riskju ta’ 
kompetizzjoni addizzjonali fil-prezzijiet bejn dawn il-portijiet sabiex jiġu attirati 
l-volumi addizzjonali ta’ traffiku meħtieġa. B’riżultat ta’ dan, dment li l-volum 
kumplessiv ta’ traffiku ma jiżdiedx, il-kapaċità fil-portijiet kollha se tibqa’ mhux 
użata jew mhux użata biżżejjed filwaqt li fl-istess ħin, il-profitabbiltà tal-portijiet 
se tonqos. Fil-każ ta’ portijiet ta’ trasbord, dan ir-riskju huwa partikolarment għoli 
peress li l-kumpaniji tat-tbaħħir jistgħu jiddeċiedu li jibdlu l-portijiet li jidħlu 
fihom f’konformità mal-approċċ tan-netwerk proprju tagħhom.
Koordinazzjoni ineffettiva bejn il-Kummissjoni u l-BEI dwar 
il-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet
74 
Skont it-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-kompitu tal-Bank Ewropew tal-Inves -
timent (BEI) għandu jkun li jikkontribwixxi, billi jirrikorri għas-suq kapitali u billi 
jagħmel użu mir-riżorsi proprji tiegħu, għall-iżvilupp ekwilibrat u regolari tas-
suq intern fl-interess tal-Unjoni. Minbarra l-EUR 6.8 biljun f’finanzjament mill-UE 
(jiġifieri permezz tal-FEŻR/FK jew l-FNE), bosta mill-portijiet eżaminati matul dan 
l-awditu rċevew ukoll selfa mill-BEI, li tammonta għal total ta’ EUR 10.1 biljun bejn 
l-2000 u l-2013. Kaxxa 4
46 Osservazzjonijiet 
75 
L-Anness  IV jipprovdi informazzjoni dettaljata dwar il-karatteristiki prinċipali 
tas-sistemi portwarji tal-Istati Membri, u ħarsa ġenerali lejn l-appoġġ ta’ finanzja -
ment mill-UE u l-BEI għaż-żoni awditjati tal-portijiet (2000-2013).
76 
Qabel ma l-BEI jagħti self, il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat iridu jip -
provdu opinjoni dwar jekk l-investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mir-riżorsi 
tal-BEI jikkonformawx mal-leġiżlazzjoni u l-politiki rilevanti tal-UE48. Il-proċedura 
għal koordinazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-BEI hija rregolata minn Memoran -
dum ta’ Qbil49. Għall-portijiet eżaminati għal dan ir-rapport, din il-konsultazzjoni 
kienet seħħet f’erba’ każijiet: Algeciras (Spanja), Tanger-Med (il-Marokk), Taranto 
(l-Italja) u Jade-Weser-Port (il-Ġermanja).
77 
L-analiżi tagħna sabet li informazzjoni limitata biss ġiet kondiviża bejn il-BEI 
u l-Kummissjoni. Pereżempju, ma kienx indikat l-ammont ta’ self, il-benefiċjarju 
ma kienx speċifikat, l-evalwazzjoni teknika u finanzjarja tal-BEI u l-valutazzjoni 
tiegħu tar-riskji għall-effettività tal-politika ta’ Koeżjoni ma ġewx kondiviżi mal-
Kummissjoni. L-informazzjoni pprovduta mill-BEI tillimita l-kapaċità tal-Kummiss -
joni li tivvaluta każ b’mod xieraq.
78 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma għandhiex is-setgħa li timblokka proposta 
ta’ self jekk ma taqbilx. Fil-fatt, il-Kummissjoni qatt ma tat opinjoni negattiva 
dwar proposta ta’ self mill-BEI, għalkemm kien hemm xi każijiet kontroversjali 
ħafna. In-nuqqas ta’ rispons xieraq mill-Kummissjoni għal self propost mill-BEI 
għall-appoġġ ta’ portijiet ġirien barra l-UE, immina l-effettività tal-finanzjament 
mill-UE li ġie investit fil-portijiet tal-UE. L-eżempju fil- Kaxxa  5 għal portijiet 
fil-medda tal-Punent tal-Mediterran jindika li kien hemm nuqqas ta’ koordinaz -
zjoni adegwata fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni, u l-ebda sinjal ta’ problemi 
mill-Kummissjoni lill-BEI, u dan wassal għal kapaċità eċċessiva tal-infrastrutturi 
tat-trasbord u għal investimenti li ma kinux sostenibbli, billi xi wħud mill-portijiet 
tilfu volumi sinifikanti li kienu jimmaniġġjaw qabel.48 L-Artikolu 19 tal-Istatut 
tal-Bank Ewropew tal-
Investiment (BEI).
49 Il-Memorandum ta’ Qbil (MtQ) 
bejn il-Kummissjoni 
tal-Komunitajiet Ewropej 
u l-Bank Ewropew tal-
Investiment dwar proċeduri ta’ 
ħidma għal konsultazzjoni 
mal-Kummissjoni dwar is-Self 
Globali, is-Self lil Kumpaniji 
b’Kapitalizzazzjoni Medja, 
is-Self ta’ Qafas u s-Self għal 
Investiment taħt l-Artikolu 21 
tal-Istatut tal-BEI (it-
13 ta’ Ġunju 2006); l-aħħar 
emendat fit-
13 ta’ Diċembru 2010.  
Attwalment, l-MtQ qed jiġi 
rivedut bl-abbozz tal-verżjoni 
l-aktar reċenti ddatat 
Settembru 2015.
47 Osservazzjonijiet Kaxxa 5Finanzjament simultanju ta’ infrastruttura tal-portijiet f’portijiet ġirien mill-
BEI u mill-baġit tal-UE, wassal għal investimenti li ma kinux sostenibbli u biex 
il-portijiet tal-UE jitilfu volumi sinifikanti li kienu jimmaniġġjaw qabel: l-eżempju 
tal-Port Tanger-Med (il-Marokk) u portijiet fi Spanja u l-Portugall
Mill-2000 ’il hawn, aktar minn EUR 500 miljun mill-FEŻR/FK u EUR 229 miljun f’self mill-BEI ġew ipprovduti biex 
jappoġġaw l-infrastruttura f’bosta portijiet fi Spanja (Andalusija) u fil-Portugall. Il-Port ta’ Algeciras (Spanja) 
waħdu rċieva finanzjament mill-UE ta’ madwar EUR 248 miljun. Barra minn hekk, il-BEI pprovda selfa ta’ mad -
war EUR 129 miljun għaż-żieda tal-kapaċità.
Fl-2008 u fl-2010, żewġ selfiet mill-BEI għal total ta’ EUR 240 miljun ġew ipprovduti b’garanziji tal-UE għall-Port 
ta’ Tanger-Med (il-Marokk) għall-bini ta’ kapaċità addizzjonali biex jiġi mmaniġġjat traffiku tal-kontejners ta’ 
8 miljun TEU. Dan il-port huwa fi prossimità diretta għall-Port ta’ Algeciras fuq in-naħa l-oħra tal-Istrett ta’ 
Ġibiltà. Iż-żewġ portijiet jispeċjalizzaw fit-trasbord, u qegħdin f’kompetizzjoni diretta ma’ xulxin u ma’ attivita -
jiet ta’ trasbord f’portijiet ġirien (eż. Cadiz, Malaga u Sines, ara l- Istampa  10).
Stampa 10 — Ħarsa ġenerali lejn il-kapaċità tal-portijiet iffinanzjati pubblikament 
fil-medda tal-Punent tal-Mediterran
Algeciras
UE: EUR 247.9 miljunBEI: EUR 128.9 miljun
Ceuta
BEI: EUR 16-il miljunTanġier
BEI: EUR 240 miljunCadizUE: EUR 76,3 miljunBEI: EUR 60 miljunMalagaUE: EUR 34,6 miljunMotrilUE: EUR 22.7 miljun
AlmeriaUE: EUR 41,4 miljunKartaġenaUE: EUR 89 miljun
HuelvaUE: EUR 32.7 miljunSeviljaUE: EUR 67.3 miljunBEI: EUR 100 miljunAlicante
UE: EUR 40.4 miljun
Sines
UE: EUR 0.8 miljun
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
Għalkemm operatur ġdid tat-terminal beda l-operat fit-terminal tat-trasbord tal-kontejners mibni reċentement 
fil-Port ta’ Algeciras (Spanja), 30 ettaru ta’ erja tat-trasbord (li jirrappreżentaw 58 % tal-finanzjament ta’ 
EUR 144 miljun mill-UE) ma kinux użati meta sar l-awditu, u l-effettività tal-investiment tal-UE f’dan il-port se 
tkun tiddependi fuq kemm l-awtorità tal-port kapaċi tattira operaturi addizzjonali.
Madankollu, dan jista’ jkollu impatt negattiv fuq il-volumi ta’ traffiku tal-portijiet ġirien.
Barra minn hekk, il-portijiet ġirien Spanjoli ta’ Cádiz u Malaga esperjenzaw tnaqqis konsiderevoli fit-traffiku 
tal-kontejners bejn l-2007 u l-2015: b’53 % f’Cádiz u b’92 % f’Malaga.
48 Osservazzjonijiet 
79 
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni ma tiksibx informazzjoni dwar id-deċiżjonijiet 
finali tal-BEI dwar applikazzjonijiet għal self, u lanqas kopja ffirmata tal-kuntratt 
tas-self, bi jew mingħajr garanzija pprovduta mill-UE. Lanqas ma jiġi ppreżentat 
rapport finali dwar l-implimentazzjoni tal-proġett rilevanti jew dwar kif tkun 
intnefqet is-selfa pprovduta, jew kull informazzjoni rilevanti oħra dwar jekk selfa 
tħallsitx lura kompletament jew le.
Il-finanzjament mill-UE fil-livell tal-proġetti huwa marbut mal-
outputs, iżda mhux mar-riżultati matul il-perjodi 2000-2006 
u 2007-2013
80 
Matul il-perjodi ta’ programmazzjoni 2000-2006 u 2007-2013, il-finanzjament 
mill-UE fil-livell tal-proġetti kien jeħtieġ li jkun marbut mal-outputs, iżda mhux 
mar-riżultati (jiġifieri l-eżiti jew l-impatti). Għalkemm xi wħud mill-investimenti 
ffinanzjati mill-UE fil-fatt ma kinux qed jintużaw (kienu vojta, xejn ma ntużaw 
biżżejejd, jew ma pproduċewx l-objettivi, ir-riżultati u l-impatti intenzjonati), 
l-ispejjeż tagħhom kienu għalhekk xorta eliġibbli għal kofinanzjament mill-UE 
kemm taħt il-programmi tal-FEŻR/FK kif ukoll taħt dawk tat-TEN-T.
81 
Il-Kaxxa  6 tipprovdi wieħed mill-ħafna eżempji fejn kien inkiseb l-output tal-
proġett, iżda mhux ir-riżultat intenzjonat.
L-outputs tal-proġetti nkisbu, iżda mhumiex qed jipproduċu r-riżultat intenzjonat 
— eżempju tal-proġett tal-Awtostrada tal-Ibħra (MoS) ta’ Gdynia-Karlskrona 
(konnessjoni b’lanċa bejn il-Polonja u l-Iżvezja)
Dan il-proġett tal-MoS, immaniġġjat direttament mill-aġenzija eżekuttiva INEA tal-Kummissjoni, kien jinvolvi 
l-ħolqient ta’ konnessjoni bejn żewġ portijiet: wieħed fil-Polonja (Gdynia) u wieħed fl-Iżvezja (Karlskrona). 
Huwa kellu l-għan li jnaqqas l-ammont ta’ merkanzija trasportata fuq it-toroq, filwaqt li jżid is-sehem inter -
modali fil-kuritur minn 3 % fl-2008 għal 10 % fl-2015 u 36 % fl-2025). Ġew maqbula indikaturi ewlenin tal-pre -
stazzjoni (KPIs), b’monitoraġġ dedikat biex jindika l-progress li sar kull sena lejn ir-riżultati mistennija.
Fil-Port ta’ Gdynia, inbnew il-konnessjonijiet bit-triq u bil-ferrovija, u fl-Iżvezja l-linji ferrovjarji ġew modern -
izzati sa tmiem l-2013. Madankollu, ma ntlaħaq l-ebda wieħed mill-objettivi tal-proġett li kienu intenzjonti 
(eżiti) minħabba li kien hemm element vitali nieqes biex il-proġett ikun jista’ jaħdem: it-terminal tal-laneċ 
fil-Port ta’ Gdynia, li kien prerekwiżit għall-implimentazzjoni sħiħa tal-proġett, u li kien ukoll essenzjali biex 
jinkisbu l-benefiċċji mistennija tiegħu, ma nbediex. Wara li oriġinarjament kien skedat li jiġi kkompletat matul 
il-perjodu 2007-2013, it-terminal ġie pospost sal-2016 diġà fl-istadju tal-applikazzjoni minħabba li l-volumi 
ta’ traffiku antiċipati oriġinarjament kienu ġew riveduti ’l isfel mill-Port ta’ Gdynia. Għalhekk il-kostruzzjoni 
tal-binja ġiet posposta aktarsa mhux aktar kmieni minn tmiem l-2018. Dan ifisser li, fl-aħħar xenarju, l-MoS kif 
inizjalment ippjanat se jsir operattiv biss fl-2019 (mill-inqas sitt snin wara l-ikkompletar tal-proġett eżaminat).Kaxxa 6
49 Osservazzjonijiet 
Il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet ekwi bejn il-portijiet: jeħtieġ li 
jiġi żgurat aktar li r-regoli komuni bħall-għajnuna mill-Istat 
u kontrolli doganali jiġu applikati b’mod konsistenti
82 
Il-kompetizzjoni bejn il-portijiet tista’ tkun pjuttost intensa jekk il-portijiet iservu 
l-istess żona interna jew tipi ta’ merkanzija u traffiku. L-għoti ta’ appoġġ pubbliku 
lill-awtoritajiet tal-portijiet jista’ madankollu joħloq disotorsjoni fis-suq. In-
nuqqas ta’ linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-portijiet tal-baħar u dif -
ferenzi fil-prattiki tal-kontroll doganali bejn l-Istati Membri jistgħu jagħmlu port 
wieħed aktar attraenti mill-oħrajn għal-linji globali tat-tbaħħir. Għalhekk aħna 
analizzajna jekk il-Kummissjoni kinitx ħadet l-azzjoni meħtieġa fir-rigward tal-
għajnuna mill-Istat u l-proċeduri doganali biex tippermetti li l-portijiet jikkom -
petu f’kundizzjonijiet ekwi.Minkejja dan, l-UE ħallset EUR 34.4 miljun għall-outputs mingħajr ma setgħet tistenna eżitu jew impatti reali 
fis-snin li ġejjin: EUR 17.3 miljun f’fondi tal-UE mill-FEŻR fuq in-naħa Pollakka għal aċċessi bit-triq u bil-ferrovija 
(ara l- Istampa  1 1), u EUR 17.1 miljun mit-TEN-T fuq in-naħa Żvediża għall-immodernizzar tal-linji ferrovjarji. 
Dan kien minħabba informazzjoni skorretta mill-benefiċjarju, monitoraġġ insuffiċjenti mill-aġenzija INEA tal-
KPIs maqbula, u testijiet ta’ ftehim ta’ għotja li kienu inadegwati u li ppermettew li jsiru pagamenti mingħajr 
riżultati. Li kieku t-terminal ma kienx ġie inkluż fl-applikazzjoni tal-proġett, l-awtoritajiet Żvediżi kienu jkunu 
jistgħu japplikaw biss għal finanzjament tal-investiment tat-TEN-T tas-soltu, jiġifieri 10 %, filwaqt li f’dan il-każ 
20 % ġew kofinanzjati minħabba li tqies bħala proġett tal-MoS.
Stampa 11 — Konnessjonijiet bit-triq u bil-ferrovija fil-Port ta’ Gdynia mingħajr 
binja ta’ terminal tal-laneċ biex issir il-konnessjoni mal-Port ta’ KarlskronaKaxxa 6
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
50 Osservazzjonijiet 
Jeħtieġ li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-
portijiet jiġu infurzati aktar fil-livell tal-Istati Membri 
u tal-Kummissjoni
Riskji ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz ta’ għajnuna mill-
Istat identifikati f’bosta każijiet
83 
Diġà fis-sena 2000, il-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea kkjarifikat li l-operat ta’ 
infrastruttura li hija proprjetà pubblika, bħal dik ta’ ajruport, jista’ jikkostitwixxi 
attività ekonomika50; dan il-prinċipju ġie kkonfermat u żviluppat aktar fis-senten -
za dwar il-Leipzig-Halle fl-201151.
Nuqqas ta’ ċarezza fir-rigward ta’ sovrastrutturi tal-portijiet
84 
Madankollu, l-awditu tagħna identifika ċerti riskji sinifikanti ta’ distorsjoni tal-
kompetizzjoni fis-settur tal-portijiet. Pereżempju, id-detenturi tal-konċessjonijiet 
huma responsabbli għall-finanzjament tas-sovrastrutturi li jużaw fit-terminali 
tagħhom (eż. krejnijiet, tagħmir ta’ tagħbien u ta’ ħatt,u mħażen). Għal din 
ir-raġuni, il-Kummissjoni għamlet distinzjoni bejn l-infrastruttura pubblika 
(ġenerali) u dik speċifika għall-utent fil-komunikazzjoni tagħha tal-2001 dwar il-
portijiet52. Il-finanzjament pubbliku tas-sovrastrutturi miftuħa għall-utenti kollha 
fuq bażi mhux diskriminatorja ma kellux jitqies bħala għajnuna mill-Istat, filwaqt 
li l-kofinanzjament ta’ dan it-tagħmir, jew bil-ħsieb ta’ utent partikolari jew għal 
benefiċċju ta’ kumpanija partikolari li diġà kellha l-konċessjoni53, kellu jitqies 
bħala għajnuna mill-Istat billi pprovda vantaġġ għal dik l-impriża u għalhekk jista’ 
jaffettwa l-kompetizzjoni.
85 
Aħna sibna nuqqas ta’ ċarezza rigward il-finanzjament pubbliku ta’ sovrastrut -
turi għall-portijiet: fil-prinċipju, it-termini tas-sejħa għal proposti tal-2014 għall-
FNE qiesu l-finanzjament ta’ sovrastrutturi għal portijiet bħala nefqa ineliġibbli. 
Madankollu kien hemm żewġ eċċezzjonijiet għal dan: is-sovrastrutturi setgħu 
jiġu ffinanzjati taħt il-parti multimodali u (suġġetti għal ċerti kundizzjonijiet) taħt 
il-parti tal-“Awtostradi tal-Ibħra” tal-istess sejħa għal proposti. B’riżultat ta’ dan, 
bosta portijiet applikaw għal finanzjament mill-UE għal dan it-tagħmir, taħt dawn 
l-aħħar partijiet tas-sejħa għal proposti. Barra minn hekk, it-termini tal-FSIE ma 
jqisux, fil-prinċipju, il-finanzjament ta’ sovrastrutturi għal portijiet bħala nefqa 
ineliġibbli.50 Is-Sentenza tal-QtĠ T-128/98 
dwar l-“Aéroports de Paris”.
51 Il-Kawżi Konġunti T-455/08 
Flughafen Leipzig-Halle Gmbh 
u Mitteldeutsche Flughafen 
AG vs il-Kummissjoni 
u T-443/08 Freistaat Sachsen 
u Land Sachsen Anhalt vs 
il-Kummissjoni, datati 
24. 3. 2011.
52 COM(2001) 35 final tat-
13 ta’ Frar 2001 “Reinforcing 
quality service in seaports: 
a key for European transport” 
(Rinforz tas-servizz ta’ kwalità 
fil-portijiet marittimi: kjavi 
ċentrali għat-trasport 
Ewropew”) p. 11.
53 Dment li t-termini tal-offerta 
ma kinux jinkludu dan 
il-vantaġġ partikolari 
għar-rebbieħ, li mbagħad ikun 
jipprovdi vantaġġ ugwali 
lill-offerenti kollha.
51 Osservazzjonijiet 
86 
B’mod ġenerali, aħna identifikajna 10 każijiet ta’ sovrastrutturi speċifiċi għall-
utent li qed jiġu appoġġati b’finanzjament mill-UE fil-portijiet eżaminati, 
prinċipalment fil-Polonja (fit-tliet portijiet eżaminati Szczecin-Świnoujście, 
Gdańsk u Gdynia) u fi Spanja (il-Port ta’ Algeciras). Proġetti li kienu jinkludu 
krejnijiet u tagħmir tat-trasbord użati minn operaturi privati kienu ġew kofi -
nanzjati b’madwar EUR 92.5 miljun mill-baġit tal-UE. Il-Kummissjoni, li ġiet 
innotifikata b’dawn il-każijiet mill-Istati Membri kkonċernati fl-2005 (il-Polonja) 
u fl-2010 (Spanja), awtorizzathom mingħajr ma qajmet l-ebda oġġezzjoni għall-
finanzjament tagħhom. Il- Kaxxa  7 tipprovdi eżempju, u l-lista sħiħa tinstab 
fl-Anness  V.Kaxxa 7Finanzjament pubbliku ta’ sovrastrutturi speċifiċi għall-utent fi Spanja
Fil-port Spanjol ta’ Algeciras, ġew investiti EUR 22 miljun ta’ fondi tal-UE għax-xiri ta’ tmien krejnijiet tal-baċir 
(“mill-vapur għax-xatt”) għal operatur privat partikolari tat-terminal (ara l- Istampa  12).
Stampa 12 — Sovrastrutturi kofinanzjati mill-UE fil-Port ta’ Algeciras
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
Segwitu ta’ deċiżjonijiet preċedenti dwar l-għajnuna mill-Istat fil-
każ ta’ bidliet sostanzjali
87 
Is-sistema tal-UE fir-rigward tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat hija bbażata fuq 
valutazzjoni ex ante  mill-Kummissjoni u fuq kooperazzjoni effettiva bejn il-Kum -
missjoni u l-Istati Membri. Problemi jistgħu jirriżultaw fejn il-kundizzjonijiet tal-
għajnuna nnotifikata jkunu nbidlu b’mod sostanzjali wara d-deċiżjoni tal-Kum -
missjoni, u ma jsir l-ebda segwitu mill-Kummissjoni biex jiġi vvalutat jekk dawn 
iċ-ċirkustanzi li nbidlu jirriżultawx f’distorsjoni tal-kompetizzjoni (ara eżempju 
fil-Kaxxa  8).
52 Osservazzjonijiet Kaxxa 8Nuqqas ta’ notifika formali f’każ ta’ bidliet sinifikanti — Jade-Weser-Port 
fil-Ġermanja
Fil-Ġermanja, bejn l-2008 u l-2012, inbena terminal tal-kontejners ġdid, il-“Jade-Weser-Port” (JWP) b’kapaċità 
ta’ 2.7 miljun TEU, kien mibni fil-viċinanza diretta tal-port tal-baħar fond ta’ Wilhelmshaven (wieħed mill-
104 “portijiet ċentrali”). L-infrastruttura bażika tat-terminal inbniet mill-Istat tas-Sassonja t’Isfel bl-għajnuna 
ta’ għotja. Flimkien ma’ finanzjament nazzjonali u privat, l-UE pprovdiet EUR 33 miljun ta’ finanzjament. Barra 
minn hekk, il-BEI pprovda żewġ selfiet li ammontaw għal total ta’ EUR 325 miljun għall-finanzjament tal-ko -
struzzjoni ta’ infrastruttura.
F’Diċembru 2008, il-Kummissjoni ddeċidiet li ma tqajjem l-ebda oġġezzjoni għall-miżuri li għalihom kienet 
ingħatat notifika (ftehim ta’ konċessjoni ma’ kumpanija internazzjonali għal 40 sena) minħabba li dawn ma 
qisithomx bħala għajnuna mill-Istat54.
Madankollu, il-kundizzjonijiet ikkomunikati man-notifika ġew emendati b’mod sostanzjali wara li saret id-
deċiżjoni: żewġ emendi sinifikanti għall-ftehim ta’ konċessjoni (iffirmat fl-2006), li saru fl-2010 (saħansitra 
qabel ma t-terminal kien beda l-operazzjonijiet tiegħu) u fl-2014 rispettivament, bidlu b’mod sinifikanti 
l-kundizzjonijiet tal-bidu tal-offerta pubblika. Dawn l-emendi wkoll kellhom impatt fuq in-nollijiet tal-moll, 
tal-kumpaniji esterni tat-trasport marittimu55. Kollox ma’ kollox, dan kellu impatt finanzjarju negattiv ta’ mad -
war EUR 15-il miljun f’Ottubru 2015 (inqas introjtu, aktar spejjeż għar-rati tal-imgħax) għall-entità pubblika 
li kienet qed tagħti l-ftehim ta’ konċessjoni mal-kumpanija privata. L-awtoritajiet Ġermaniżi ma nnotifikawx 
dawn l-emendi lill-Kummissjoni, anke jekk kien ikun xieraq li jsir dan għall-fini tal-stabbiliment ta’ ċertezza le -
gali, u l-Kummissjoni nfisha ma tatx segwitu għad-deċiżjoni oriġinali biex tara jekk il-kundizzjonijiet emendati 
ħolqux distorsjoni fil-kompetizzjoni.
Għalkemm l-entità li hija proprjetà pubblika u li tat il-konċessjoni kienet mistennija li topera bi qligħ biex 
tiggarantixxi s-selfa li ħadet, hija fil-fatt għamlet telf minħabba li Jade-Weser-Port xejn ma jintuża biżżejjed: 
minn mindu l-port fetaħ f’Settembru 2012, il-volumi tal-kontejners, għalkemm żdiedu minn 76 000 TEU (2013) 
għal 429 000 TEU (2015), huma biss f’madwar 16 % tal-kapaċità aħħarija ta’ 2.7 miljun TEU li se jeżistu ladarba 
x-xogħlijiet kollha jkunu ġew ikkompletati u l-Port isir operazzjonali għalkollox fit-terminu medju (ara l-Figu -
ra 4 u l-Istampa 13).
Minħabba l-emendi tal-ftehim ta’ konċessjoni u t-telfiet, tal-entità pubblika li kienet qed twettaq l-għoti, li 
jammontaw għal EUR 21.5 miljun fi tmiem l-2014, kemm is-Sassonja t’Isfel kif ukoll Bremen, sidien konġunti 
tal-entità, ippjanaw li jipprovdu EUR 3 miljun (2015) u EUR 5.5 miljun fl-2016 għal din l-entità.
54 Minħabba li l-konċessjoni tkun tipprevedi kundizzjonijiet tas-suq: l-awtoritajiet Ġermaniżi ma jkunux jistgħu jipprovdu sussidji u vantaġġi 
diskrezzjonali lill-konċessjonarju; l-infrastruttura tal-portijiet tkun miftuħa għall-utenti kollha tal-port fuq bażi mhux diskriminatorja, u prezz 
mitlub għall-immaniġġjar tal-merkanzija jkun ibbażat fuq kundizzjonijiet tas-suq.
55 Dawn kienu jikkonċernaw il-posponiment ta’ pagament ta’ tariffa ta’ konċessjoni u bidla tal-garanziji għal nollijiet, tal-moll, favur il-kumpanija. 
Huma naqqsu wkoll in-nollijiet tal-moll għal ċertu perjodu favur il-kumpaniji esterni tat-trasport marittimu.
53 Osservazzjonijiet 
Użu tal-kapaċità maħluqa f’Jade-Weser-PortFigura 4
0500 0001 000 0001 500 0002 000 0002 500 0003 000 000
bidu ﬁ
9/20122013 2014 2015 2016 2017għadd ta’ TEUkapaċità annwali
2 700 000 TEU ﬁt-terminu medju (f'operat sħiħ u wara l-ikkompletar ﬁnali tax-xogħlijiet)Stampa 13Kapaċità tal-port tat-trasbord li xejn ma tintuża biżżejjed f’Jade-Weser-Port
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.

54 Osservazzjonijiet 
Huwa meħtieġ li l-Kummissjoni jkollha rwol aktar proattiv 
fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat għall-portijiet
Ftit każijiet ta’ notifiki ta’ għajnuna jsiru mill-Istat mill-Istati 
Membri u għadd baxx ta’ lmenti ppreżentati lill-Kummissjoni
88 
L-awditu tagħna wera li l-Istati Membri kienu nnotifikaw ftit wisq każijiet ta’ 
għajnuna mill-Istat għall-portijiet fis-snin reċenti:
- qabel l-2007, il-Kummissjoni ma kienet ġabret l-ebda data  dwar notifiki ta’ 
għajnuna mill-Istat għall-portijiet;
- bejn l-2007 u l-2010, b’kollox ġew innotifkati erba’ każijiet biss ta’ għajnuna 
mill-Istat għall-infrastruttura tal-portijiet, mill-Istati Membri; u
- bejn l-2011 u l-2015, kien hemm 27 notifika ta’ għajnuna mill-Istat (ara 
l-Anness  VI).
89 
L-awditu tagħna wera li l-Kummissjoni kienet irċeviet ftit wisq ilmenti:
- qabel l-2007, ma kien hemm l-ebda data  disponibbli dwar ilmenti;
- bejn l-2007 u l-2011, kien hemm biss deċiżjoni formali waħda tal-Kummissjoni 
f’każ ta’ lment, filwaqt li l-każijiet l-oħra kollha bbażati fuq ilmenti kienu 
ngħalqu mingħajr deċiżjoni formali tal-Kummissjoni (jiġifieri l-każijiet kienu 
ngħalqu wara ittra ta’ valutazzjoni preliminarja li għaliha ma kienx wieġeb 
l-ilmentatur, jew minħabba rtirar tal-ilment); u
- bejn l-2011 u l-2015, kien hemm biss tliet każijiet individwali ta’ lment li 
tressqu quddiem il-Kummissjoni.
Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni ta’ għajnuna mill-Istat għall-
portijiet huwa limitat għall-iskemi tal-għajnuna
90 
Il-Kummissjoni wettqet ftit wisq investigazzjonijiet fl-uffiċċju tal-finanzja -
ment pubbliku tal-infrastrutturi tal-portijiet56. Barra minn hekk, skont id-
dispożizzjonijiet legali, l-eżerċizzju annwali ta’ monitoraġġ ta’ għajnuna mill-Istat, 
imwettaq mill-Kummissjoni, ikopri parzjalment biss il-portijiet peress li huwa 
limitat għall-iskemi tal-għajnuna minflok għal notifiki ta’ għajnuna individwali57.56 Dawn l-investigazzjonijiet 
kienu jikkonċernaw il-
valutazzjoni tal-investimenti 
annwali li saru bl-użu ta’ fondi 
pubbliċi fil-kontijiet ta’ żewġ 
portijiet Ġermaniżi, Hamburg 
u Bremen, u każ wieħed 
fil-Belġju.
57 Ir-Regolament tal-Kunsill 
(UE) 2015/1589 tat-
13 ta’ Lulju 2015 li jistabblixxi 
regoli dettaljati għall-
applikazzjoni tal-Artikolu 108 
tat-Trattat dwar il-
Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea (ĠU L 248, 24.9.2015).
55 Osservazzjonijiet 
91 
Minħabba l-għadd sinifikanti ta’ portijiet ewlenin (329) u l-ammont kbir ta’ finan -
zjament pubbliku li ġie investit f’dawn il-portijiet, aħna nqisu li l-għadd attwali 
ta’ notifiki ta’ għajnuna huwa baxx b’mod li mhuwiex realistiku. Aħna osserva -
jna wkoll in-nuqqas ta’ notifiki bħal dawn ta’ għajnuna matul bosta mill-awditi 
tagħna, finanzjarji u tal-konformità, ta’ proġetti ffinanzjati taħt il-FEŻR/l-FK fil-
portijiet. Pereżempju, ir-Rapport Annwali 2012 tagħna identifika nuqqas ta’ noti -
fiki fir-rigward ta’ appoġġ taħt il-FEŻR għall-kostruzzjoni ta’ faċilitajiet fil-portijiet 
ta’ Patras (il-Greċja) u Rostock (il-Ġermanja)58.
Ħtieġa għal gwida addizzjonali tal-Kummissjoni
92 
Matul l-awditu, għadd ta’ partijiet interessati (jiġifieri awtoritajiet tal-portijiet, op -
eraturi portwarji, sidien ta’ vapuri u kumpaniji ta’ loġistika) indikaw li linji gwida 
tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għall-portijiet kienu meħtieġa sabiex 
jiġi ċċarat liema investimenti kienu jaqgħu taħt id-definizzjoni ta’ għajnuna mill-
Istat u liema investimenti kienu jeħtieġu li jiġu rrappurtati. Madankollu, minkejja 
li diġà tħabbru bosta drabi mill-Kummissjoni, bħalissa ma hemmx linji gwida 
dwar l-għajnuna mill-Istat għall-investimenti fis-settur tal-portijiet tal-baħar59. 
Il-Kummissjoni inkludiet il-kompitu li toħroġ dawn il-linji gwida fl-azzjonijiet 
tagħha għall-2014-201960.
Il-monitoraġġ li twettaq mill-Kummissjoni tal-prattiki ta’ 
kontroll doganali tal-Istati Membri ma jkoprix informazzjoni 
ewlenija
Il-prattiki ta’ kontroll doganali tal-Istati Membri fil-portijiet huma 
aspett prinċipali tal-attraenza ta’ port
93 
Aħna vvalutajna wkoll jekk id-differenzi fl-organizzazzjoni, fil-kwalità u fil-ħeffa 
tal-kontroll doganali rriżultawx f’xi portijiet li jkunu aktar “attraenti” minn oħrajn 
għal-linji globali tat-tbaħħir. Aħna osservajna wkoll li l-leġiżlazzjoni doganali 
tal-UE tipprevedi l-possibbiltà ta’ proċeduri ta’ rilaxx lokali u simplifikazz -
jonijiet għall-ipproċessar ta’ merkanzija mal-wasla u qabel l-ammissjoni għal 
ċirkolazzjoni ħielsa, pereżempju:
- it-twettiq ta’ analiżi tar-riskju qabel il-wasla tal-merkanzija (jew qabel ma 
titgħabba), primarjament għal riskji fir-rigward tas-sigurtà u s-sikurezza, 
ibbażata fuq id-dikjarazzjoni fil-qosor tad-dħul. Dan huwa mistenni li jiġi 
kkomplementat, għall-istess konsenji, minn saff ieħor ta’ analiżi tar-riskju, 
primarjament għal riskji finanzjarji, ibbażat fuq id-dikjarazzjonijiet doganali;
- ġbir ta’ informazzjoni minn qabel dwar rekwiżiti addizzjonali relatati mal-
merkanzija (eż. ċertifikati); u58 Il-QEA, ir-Rapport Annwali 
għas-sena finanzjarja 2012, 
il-Kaxxa 5.4 
(ĠU C 331, 14.11.2013).
59 Ma għandhomx jiġu mfixkla 
mal-linji gwida marittimi dwar 
l-għajnuna mill-Istat, li 
jittrattaw mas-sistemi 
tat-taxxa fuq it-tunnellaġġ 
u miżuri relatati mal-baħħara. 
Sors:  C(2004) 43 — 
Community guidelines on 
State aid to maritime transport 
(Linji gwida Komunitarji dwar 
l-għajnuna mill-Istat 
għat-trasport marittimu) 
(ĠU C 13, 17.1.2004, p. 3).
60 Il-Kummissjoni Ewropea: 
Il-Kapitolu 2: Żona Unika 
Ewropea tat-Trasport – il-
punt 2.5 Suq intern, Portijiet 
tal-baħar, il-paragrafu 3.3.
56 Osservazzjonijiet 
- tħaffif tar-rilaxx tal-merkanzija wara l-wasla u l-konferma finali li l-merkanzija 
taqbel mad-dikjarazzjoni ppreżentata qabel ma tasal.
94 
Il-kontrolli doganali kollha huma bbażati fuq l-Artikolu 13 tal-Kodiċi Doganali, 
li jipprovdi li kull Stat Membru jista’ jwettaq il-kontrolli kollha li jqis meħtieġa. 
L-ispezzjonijiet doganali huma bbażati fuq analiżi tar-riskju. L-awtorità doganali 
tista’ tiddeċiedi li tuża proċeduri simplifikati, taħt ċerti kundizzjonijiet u wara 
li tivvaluta l-affiabbiltà tal-operatur. Fl-2014, l-UE adottat sistema komuni ta’ 
ġestjoni tar-riskju għad-dwana61, iżda l-Kummissjoni għadha ma stabbilietx 
sistema ta’ ġestjoni tar-riskju għall-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri: huwa 
mistenni li pjan direzzjonali dettaljat jwassal għall-implimentazzjoni sal-2020.
95 
Kull awtorità doganali kellha l-arranġamenti proprji tagħha. Barra minn hekk, kien 
hemm modi differenti kif jiġu simplifikati l-proċeduri u d-differenzi fil-veloċità, 
fil-kwalità u fl-impatt tal-proċeduri ta’ kontroll doganali. Dan għamel xi portijiet 
aktar attraenti minn oħrajn għal-linji globali tat-tbaħħir. Pereżempju, bosta Stati 
Membri bħall-Belġju, id-Danimarka, in-Netherlands, ir-Renju Unit, il-Finlandja 
jew l-Iżveżja kienu qed jirrinunzjaw sistematikament l-obbligu li jinnotifikaw il-
awtoritajiet doganali dwar il-wasla tal-merkanzija, jew l-intenzjoni li jiġi rilaxxat. 
Madankollu, jenħtieġ li dan jisir biss fuq bażi ta’ każ b’każ, wara analiżi tar-riskju 
bir-reqqa. Li jsir dan ifisser li l-awtoritajiet doganali ma jistgħux iwettqu kontrolli 
bbażati fuq ir-riskju62.
96 
F’awditu preċedenti, aħna sibna wkoll evidenza ta’ differenzi fil-prattiki ta’ 
kontroll doganali, li rriżultaw fit-twassil ta’ merkanzija lejn id-destinazzjoni 
finali tagħha permezz ta’ rotta mhux tas-soltu: il-merkanzija kienet qed tinħatt 
f’Ħamburg (il-Ġermanja) u tiġi trasportata lejn Rotterdam (in-Netherlands), fejn 
kienet qed tiġi rilaxxata għal ċirkolazzjoni ħielsa u trasportata lejn id-destinazz -
joni finali tagħha fil-Polonja63. Fi kliem ieħor, l-importaturi kienu qed ifittxu rilaxx 
fi Stat Membru li ma kienx dak li qed jimporta l-merkanzija, jew biex inaqqas il-
probabbiltà li jkunu suġġetti għal kontrolli jew biex jikkumplikaw kull proċedura 
potenzjali ta’ rkupru.
97 
L-ispezzjoni tar-riżorsi proprji tal-Kummissjoni fl-uffiċċju doganali tal-Port ta’ 
Rotterdam fl-2013 sabet li l-kontrolli tal-korrettezza tal-istatus UE twettqu b’mod 
aleatorju biss u li, f’xi każijiet, is-superviżjoni doganali kienet qed tiġi tterminata 
mingħajr ma ġiet ivverifikata l-informazzjoni kollha. Mill-200 polza ta’ kargu 
riċevuti kuljum, minn 15 sa 20 biss kienu suġġetti għal dikjarazzjonijiet doganali 
normali, u fil-każ tal-proċeduri ta’ rilaxx lokali għal ħżin jew għaċ-ċirkolazzjoni 
ħielsa, ma kien hemm l-ebda kontroll, la elettroniku u lanqas mod ieħor, biex 
jiżgura li d-dikjarazzjoni fil-qosor għal ħażna temporanja kienet konsistenti 
mad-dikjarazzjoni sussegwenti għal proċedura doganali qabel it-terminazzjoni 
tas-superviżjoni doganali.61 COM(2014) 527 final 
tal-21 ta’ Awwissu 2014 dwar 
l-Istrateġija u l-Pjan ta’ Azzjoni 
tal-UE għall-ġestjoni tar-riskju 
doganali: L-indirizzar ta’ riskji, 
it-tisħiħ tas-sigurtà tal-katina 
tal-provvista u l-iffaċilitar 
tal-kummerċ.
62 Ir-rapport tematiku tal-
Kummissjoni Ewropea dwar 
l-ispezzjonijiet imwettqa 
fl-Istati Membri fl-2011 dwar 
il-Proċedura ta’ Rilaxx Lokali.
63 Ir-Rapport Annwali għas-sena 
finanzjarja 2013, il-Kaxxa 2.1 
l-aħħar każ indikat 
(ĠU C 398, 12.11.2014).
57 Osservazzjonijiet 
98 
Aħna vvalutajna wkoll id- data  disponibbli fi ħdan il-Kummissjoni minn spezz -
jonijiet tar-riżorsi proprji fuq kontrolli ta’ rilaxx ex post , u qabbilna data  għan-
Netherlands ma’ data  għal pajjiżi ġirien u pajjiżi oħra. Dan indika li l-għadd ta’ 
persunal doganali involut f’kontrolli ta’ rilaxx ex post  fin-Netherlands huwa 
sinifikattivament aktar baxx minn dak fi Stati Membri oħra tal-UE, u li n-numri 
tagħhom naqsu b’mod sinifikanti fis-snin reċenti (minn 164 ekwivalenti għall-
full time (FTE) fl-2007 għal 141 FTE fl-2013). Biex dan jitqabbel mad- data  għal xi 
organizzazzjonijiet doganali tal-pajjiżi tal-portijiet prinċipali: il-Belġju għandu 
darbtejn aktar persunal doganali involut fir-rilaxx ex post  (292 FTE); il-Ġermanja 
għandha 50 darba aktar uffiċjali doganali li jwettqu kontrolli tar-rilaxx ex post  
(7 222 FTE); ir-Renju Unit għandu 1 033 membru tal-persunal doganali li 
jwettqu kontrolli ex post , il-Polonja għandha 794, Franza għandha 491 u Spanja 
għandha 41364.
Dgħufijiet fil-monitoraġġ li twettaq mill-Kummissjoni ta’ prattiki 
ta’ kontroll doganali tal-Istati Membri
99 
Filwaqt li l-Kodiċi Doganali jipprovdi qafas għall-awtoritajiet kollha biex 
jiddeċiedu jekk jissimplifikawx il-prattiki tagħhom jew le, il-proċeduri doganali 
fl-UE jridu jiġu implimentati b’mod uniformi. Fi kliem ieħor, mhuwiex mistenni 
li n-nuqqas ta’ awtorità doganali unika tal-UE jirriżulta fit-trattament differenti 
ta’ operaturi ekonomiċi. Għalkemm hemm riskju għoli ta’ distorsjoni, ma hemm 
l-ebda sistema stabbilita għall-monitoraġġ ta’ differenzi possibbli. Pereżempju, 
l-awditu tagħna wera li:
- L-lstati Membri mhumiex meħtieġa li jipprovdu informazzjoni dwar l-għadd 
ta’ kontrolli doganali speċifiċi lill-Kummissjoni fil-livell tal-port ċentrali 
individwali. Madankollu, informazzjoni bħal din hija essenzjali sabiex jiġu 
identifikati differenzi fil-mod kif l-awtoritajiet doganali jittrattaw l-operaturi 
ekonomiċi;
- kien tnieda programm “Dwana 2013”, li inkluda azzjoni biex il-prattiki ta’ 
kontroll doganali jiġu armonizzati jew simplifikati. L-evalwazzjoni ex post65 
tal-Kummissjoni indikat li, għalkemm kien sar progress lejn ir-realizzazzjoni 
tal-objettiv ewlieni tal-programm jiġifieri li l-awtoritajiet doganali jaġixxu 
flimkien, kien għad fadal diversità konsiderevoli fl-eżekuzzjoni ta’ proċessi 
tal-importazzjoni fl-UE, filwaqt li kull Stat Membru xorta waħda kellu s-siste -
ma awtomatizzata ta’ importazzjoni proprja tiegħu;
- hemm prattiki tajbin li jirrigwardaw il-valutazzjoni ta’ kontrolli, li jistgħu jiġu 
kondiviżi: pereżempju, l-awtorità tal-Port ta’ Santa Cruz de Tenerife bniet fi 
ħdan iż-żona tal-port tagħha binja apposta biex terġa’ tiġbor il-korpi kollha 
ta’ spezzjoni (korpi ta’ kontroll doganali, fitosanitarji, veterinarji u ta’ spezzjo -
ni tas-saħħa fuq il-fruntieri). Dan ifisser li issir spezzjoni integrata unika waħda 
biss, li tagħmilha possibbli li jitkejjel iż-żmien meħtieġ għall-ispezzjoni, u tte -
jjeb il-kwalità u l-ħeffa tal-ispezzjonijiet matul iż-żmien.64 Analiżi tal-ispezzjonijiet 
tar-riżorsi proprji tal-
Kummissjoni skont 
l-Artikolu 18 tar-Regolament 
tal-Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 1150/2000 tat-
22 ta’ Mejju 2000 li 
jimplimenta 
d-Deċiżjoni 94/728/KE, 
Euratom dwar is-sistema 
tar-riżorsi proprji tal-
Komunitajiet Ewropej 
(ĠU L 130, 31.5.2000, p. 1) 
u r-Regolament tal-Kunsill (KE, 
Euratom) Nru 1026/1999 
tal-10 ta’ Mejju 1999 li 
jiddetermina l-poteri 
u l-obbligi tal-aġenti 
awtorizzati mill-Kummissjoni 
biex iwettqu kontrolli 
u spezzjonijiet tar-riżorsi 
proprji tal-Komunità nfisha 
(ĠU L 126, 20.5.1999, p. 1), 
u tar-rapporti ta’ attività 
tal-Istati Membri dwar ir-riżorsi 
proprji tradizzjonali (2013).
65 Final evaluation of the 
Customs 2013 Programme - 
Final Report (Evalwazzjoni 
Finali tal-Programm 
Dwana 2013 - Rapport Finali) 
(ara http://ec.europa.eu/
taxation_customs/resources/
documents/common/
publications/studies/
customs_2013_final_
evaluation_report.pdf ).
58 Osservazzjonijiet 
Ċinturin Blu, jew kif it-trasport marittimu jinsab fi żvantaġġ 
meta mqabbel mat-trasport bit-triq
100  
Taħt il-kundizzjonijiet attwali, it-trasport bit-triq xorta huwa l-mod dominanti 
biex tintbagħat il-merkanzija minn punt wieħed għal ieħor fl-UE, billi għandu 
l-vantaġġi ta’ flessibbiltà, spiża baxxa u konsenja mingħajr xkiel, rapida u bieb 
bieb. It-trasport marittimu intra-UE jsir kompetittiv biss jekk isir aktar rapidu 
u aktar affidabbli. Waħda mill-problemi prinċipali li jiffaċċja t-trasport marittimu 
huwa l-fatt li s-suq intern għadu mhux realizzat kompletament fis-settur marit -
timu. Il-bastimenti li jħallu l-ibħra territorjali ta’ Stat Membru (żona ta’ 12-il mil 
nawtiku) jitqiesu li huma barra mit-territorju doganali tal-UE u jridu jgħaddu minn 
formalitajiet doganali mal-wasla tagħhom fil-port tal-UE li jmiss, anke jekk qed 
iġorru merkanzija tal-UE biss u ma jkunux daħlu f’port ta’ pajjiż terz. B’paragun 
ma’ dan, trakk li jkun qed isuq minn Tallinn (l-Estonja) sa Lisbona (il-Portugall) 
jista’ jaqsam l-UE mingħajr ma jissodisfa l-ebda formalità addizzjonali fil-fruntieri 
intra-UE.
101  
In-nuqqas ta’ kundizzjonijiet ekwi bejn it-trasport marittimu u modi oħra ta’ tras -
port ilu evidenti mill-ftuħ tal-fruntieri interni fl-1992. Fl-1995, il-Kummissjoni indi -
kat66 li mhux il-modi kollha tat-trasport kienu ttrattati b’mod ugwali u li t-trasport 
marittimu kien żvantaġġat. Minkejja l-importanza ta’ din il-problema, il-progress 
mexa partikolarment bil-mod:
- ibbażat fuq pjan ta’ azzjoni “Ċinturin Blu” li għandu l-għan li joħloq 
“spazju marittimu Ewropew mingħajr ostakli” għat-tbaħħir, daħlet skema 
ġdida fis-seħħ f’Marzu 2014, li ffaċilitat it-tbaħħir intra-Unjoni permezz ta’ 
reġistrazzjoni aktar rapida u l-possibbiltà ta’ rinunzja ta’ kontrolli doganali67 
għal “servizzi regolari tat-trasport marittimu” (RSS) li jridu jiġu awtorizzati 
minn qabel mill-awtoritajiet doganali. Madankollu, minn 10 % sa 15 % biss 
tal-bastimenti jistgħu jużaw l-RSS, u l-oħrajn kollha xorta jridu jgħaddu mill-
formalitajiet doganali kollha;
- id-”Direttiva 2010/65/UE dwar il-formalitajiet ta’ rappurtar dwar it-trasport 
marittimu (“inizjattiva Marittima elettronika”) li tippromwovi l-użu ta’ 
teknoloġiji tal-informatika fis-settur tat-trasport marittimu ġiet adottata biex 
tissimplifika u tarmonizza l-proċeduri amministrattivi applikati għat-trasport 
marittimu. Ħidma biex jiġi simplifikat ir-rappurtar elettroniku ta’ merkanzija 
abbord il-bastimenti tinsab għaddejja bħalissa, iżda din il-ħidma tirrigwarda 
biss il-ħolqien ta’ “tieqa unika nazzjonali” għar-rappurtar. Dan ifisser li l-Istati 
Membri kollha se jżommu s-sistemi nazzjonali tagħhom għar-rappurtar, 
filwaqt li għadha trid tiġi stabbilita tieqa unika tal-UE għall-formalitajiet 
tar-rappurtar. B’mod parallel qed jiġu żviluppati sistemi doganali elettroniċi 
matul perjodu tranżitorju li se jdum sal-2020, sabiex isir adattament gradwali 
għar-rekwiżiti modernizzati u ġodda tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. Dan ifis -
ser li kważi tliet deċennji wara li l-problema saret evidenti għall-ewwel darba, 
il-kwistjoni xorta waħda tkun għadha ma ġietx riżolta.66 COM(95) 317 final tal-
5 ta’ Lulju 1995 “The 
Development of Short Sea 
Shipping in Europe: Prospects 
and Challenges” (L-Iżvilupp 
tat-Tbaħħir fuq Distanzi Qosra 
fl-Ewropa: Prospetti u Sfidi).
67 Dan jinvolvi t-tqassir 
tal-perjodu ta’ konsultazzjoni 
bejn l-Istati Membri minn 
45 jum fil-preżent għal 
15-il jum, u jagħmilha 
possibbli li tiġi estiża l-iskema 
għal waqfiet futuri fil-portijiet 
b’mod aktar rapidu u ħafif.
59
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
102  
L-awditu tagħna tal-istrateġiji tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri dwar it-trasport 
marittimu tal-merkanzija tal-UE u tal-valur għall-flus li twassal mill-investimenti 
fil-portijiet li ġew iffinanzjati mill-UE, fejn aħna eżaminajna 37 proġett ġdid 
u 5 proġetti rivalutati, jindika problemi sinifikanti. B’mod ġenerali, aħna sibna li:
- L-istrateġiji ta’ żvilupp tal-portijiet fuq terminu twil li ġew stabbiliti mill-Istati 
Membri u mill-Kummissjoni ma pprovdewx bażi robusta u koerenti għall-
ippjanar tal-kapaċità meħtieġa fil-portijiet tal-UE u għall-identifikazzjoni 
tal-finanzjament mill-UE u l-finanzjament pubbliku nazzjonali meħtieġ għall-
infrastrutturi tal-portijiet;
- Il-finanzjament f’infrastrutturi u sovrastrutturi simili tal-portijiet, f’portijiet 
ġirien, wassal għal investimenti li la huma effettivi u lanqas sostenibbli: 
abbażi tat-30 mis-37 proġett eżaminat u li kienu diġà kkompletati bejn 
l-2000 u l-2013, sa issa, euro wieħed minn kull tlieta (li jikkorrispondi għal 
EUR 194 miljun għal 12-il proġett) intnefaq b’mod ineffettiv. Madwar nofs 
dan il-finanzjament (EUR 97 miljun tal-finanzjament mill-UE għal 9 proġetti) 
ġie investit f’infrastrutturi li ma ntużawx jew li xejn ma ntużaw biżżejjed għal 
aktar minn tliet snin wara li x-xogħlijiet intemmu. Dan jaċċenna n-nuqqasijiet 
fil-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ex ante,  u jindika riskju għoli li l-ammonti investiti 
jinħlew;
- Din l-osservazzjoni tapplika wkoll għall-ħames portijiet rivalutati, li kienu 
diġà ġew eżaminati fl-2010. Din ir-rivalutazzjoni fil-fatt indikat li b’mod 
ġenerali l-valur għall-flus kien baxx: l-użu tal-kapaċità ffinanzjata mill-UE għal 
dawn il-portijiet kien għadu inadegwat wara kważi deċennju ta’ operazzjoni -
jiet. Iż-żoni tal-portijiet f’erba’ portijiet kienu għadhom qed jitużaw ftit ħafna 
jew kienu vojta. B’mod ġenerali, EUR 292 miljun mill-investimenti tqiesu bħala 
li ntnefqu b’mod ineffettiv;
- L-ispejjeż akbar milli ppjanat u d-dewmien huma eżempji oħra ta’ ineffiċjenzi 
fl-investimenti eżaminati f’infrastrutturi tal-portijiet. B’mod ġenerali, il-
proġetti ffinanzjati mill-UE li ġew eżaminati kellhom spejjeż akbar milli 
ppjanat ta’ EUR 139 miljun. Barra minn hekk, 19 mit-30 proġett ikkompletat 
iffaċċjaw dewmien, li minnhom 12 iddewmu b’aktar minn 20 % tad-durata 
ppjanata tal-proġett. Meta mqabbel mad-durata ppjanata inizjalment, id-
dewmien kien iwassal anke sa 136 %. Mis-seba’ proġetti (li jikkorrispondu 
għal finanzjament ta’ EUR 524 miljun mill-UE) li kienu għadhom ma ġewx 
ikkompletati fiż-żmien meta sar l-awditu, sitta ddewmu wkoll;
- Ħafna konnessjonijiet neqsin u inadegwati maż-żoni interni, bħalma huma 
l-konnessjonijiet bit-triq u bil-ferrovija li huma neqsin, se jeħtieġu aktar finan -
zjament pubbliku biex l-investimenti inizjali fil-portijiet ikunu jistgħu jaħdmu 
sew;
- Kemm il-koordinazzjoni interna fi ħdan il-Kummissjoni kif ukoll il-proċedura 
stabbilita bejn il-BEI u l-Kummissjoni għall-valutazzjoni tas-selfiet proposti 
mill-BEI għall-infrastrutturi tal-portijiet ma kinux qed jiffunzjonaw sew billi l-
BEI ma jaqsamx l-informazzjoni rilevanti kollha mal-Kummissjoni. Barra minn 
hekk, għal xi proposti ta’ self, kien hemm problemi kruċjali li ġew aċċennati 
internament fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni, iżda li ma ġewx issenjalati lill-
BEI fil-forma ta’ opinjoni negattiva mill-Kummissjoni; u
60 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
- Il-Kummissjoni ma ħaditx l-azzjonijiet meħtieġa fil-qasam tal-għajnuna 
mill-Istat u proċeduri doganali biex tippermetti lill-portijiet jikkompetu 
f’kundizzjonijiet ekwi. Il-kontroll mill-Kummissjoni tal-għajnuna mill-Istat 
seta’ kien aktar proattiv u aktar effettiv permezz ta’ monitoraġġ ex post , ta’ 
jekk il-kundizzjonijiet li taħthom ittieħdu deċiżjonijiet preċedentement (eż. 
għall-konċessjonijiet) baqgħu ma nbidlux, jew permezz ta’ rifjut tal-appoġġ 
għal sovrastrutturi speċifiċi għall-utent.
Pereżempju, proġetti li kienu jinkludu sovrastrutturi użati minn operaturi privati 
kienu ġew kofinanzjati b’madwar EUR 92.5 miljun mill-baġit tal-UE.
Jenħtieġ li l-istrateġiji ta’ żvilupp tal-portijiet fuq terminu twil 
fil-livell tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni jiffukaw fuq il-ħolqien 
tal-konnessjonijiet meħtieġa man-netwerk
103  
Il-ħames Stati Membri kollha miżjura (il-Ġermanja, l-Italja, il-Polonja, Spanja, 
l-Iżvezja) kienu stabbilew strateġiji ta’ żvilupp tal-portijiet fuq terminu twil 
sal-2015, parzjalment minħabba l-introduzzjoni ta’ kundizzjonalità ex ante  għal 
finanzjament mill-UE. Instabu dgħufijiet fil-mod kif il-kollaborazzjoni bejn il-
portijiet ġiet esplorata, f’termini ta’ sinerġiji bejn il-portijiet u l-potenzjal għal 
speċjalizzazzjoni, u kif dawn l-istrateġiji ssarrfu f’investiment fil-portijiet li kien 
f’waqtu u kkoordinat sew.
104  
Fil-livell tal-UE, l-istrateġija tal-Kummissjoni dwar il-portijiet żviluppat matul 
iż-żmien, iżda għad hemm nuqqas ta’ informazzjoni robusta dwar l-ippjanar 
tal-kapaċità. Barra minn hekk, hemm wisq “portijiet ċentrali” (104 b’kollox, li 
għalihom għandha tiġi allokata l-maġġoranza tal-finanzjament mill-UE). Dan 
jipprevieni l-finanzjament mill-UE milli jimmira lejn l-aktar portijiet importanti. 
Min-naħa l-oħra, fl-istrateġija tal-Kummissjoni mhumiex inklużi xi passaġġi fuq 
l-ilma li huma importanti u li jeħtieġu finanzjament.
105  
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ftit li xejn għandha informazzjoni dwar is-sit -
wazzjoni reali ta’ dawn il-portijiet ċentrali: b’mod partikolari, il-Kummissjoni ma 
tirċevix data  dwar il-kapaċità disponibbli tagħhom, il-kapaċità li qed jużaw fil-fatt 
jew il-ħtiġijiet futuri tagħhom tal-kapaċità, lanqas dwar l-investimenti pubbliċi 
tal-Istati Membri f’dawn il-portijiet. Fin-nuqqas ta’ informazzjoni ta’ monitoraġġ 
bħal din, ma hemmx stampa ġenerali għall-UE kollha li tipprovdi l-bażi għal 
koordinazzjoni aħjar tal-ippjanar tal-kapaċità tal-portijiet ċentrali. In-nuqqas ta’ 
informazzjoni robusta tal-Kummissjoni dwar il-kapaċità disponibbli tal-portijiet, 
flimkien mat-tkabbir, stmat b’mod eċċessiv, tat-traffiku fil-futur ikkontribwew 
għall-istima eċċessiva tal-kapaċità addizzjonali meħtieġa tal-portijiet fi ħdan l-UE, 
tal-inqas għal ċerti reġjuni (ara l-paragrafi 31 sa 49).
61 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 1
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni:
(a) tistabbilixxi monitoraġġ tal-kapaċità tal-portijiet ċentrali, filwaqt li tieħu kont 
tal-pjanijiet tal-Istati Membri għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji tagħhom 
fuq terminu twil;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(b) tirrivedi l-għadd attwali ta’ 104 “portijiet ċentrali” li huma meħtieġa għaż-
żamma ta’ livell adegwat ta’ aċċessibbiltà għall-UE fl-intier tagħha;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sal-2023.
(c) tistipula pjan ta’ żvilupp tal-portijiet għall-UE kollha, kemm għall-portijiet 
ċentrali, għall-passaġġi fuq l-ilma, kif ukoll għall-kanali marittimi;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sal-2020.
Jenħtieġ li investimenti ffinanzjati mill-UE f’infrastrutturi tal-
portijiet isiru aktar effettivi u aktar effiċjenti
106  
L-investimenti fl-infrastrutturi tal-portijiet jeħtieġu ftit taż-żmien biex juru 
r-riżultati u, min-natura tagħhom stess, l-iskop ta’ proġetti tal-portijiet huwa l-bi -
ni tal-kapaċità għall-futur fuq terminu twil. Ta’ spiss il-puntwalità tal-investimenti 
hija kruċjali għall-effettività tagħhom, b’mod partikolari f’ambjent kompetittiv 
ħafna, bħalma huwa t-trasport marittimu. Ħafna proġetti eżaminati ma kinux 
qed jintużaw (kienu vojta) jew xejn ma kienu qed jintużaw biżżejjed fiż-żmien 
meta sar l-awditu. Abbażi tat-30 proġett eżaminat u li kienu diġà kkompletati 
bejn l-2000 u l-2013, sa issa, euro wieħed minn kull tlieta (li jikkorrispondi għal 
EUR 194 miljun għal 12-il proġett) intnefaq b’mod ineffettiv. Madwar nofs dan il-
finanzjament (EUR 97 miljun tal-finanzjament mill-UE għal 9 proġetti) ġie investit 
f’infrastrutturi li ma ntużawx jew li xejn ma ntużaw biżżejjed għal aktar minn tliet 
snin wara li x-xogħlijiet intemmu. Dan jaċċenna n-nuqqasijiet fil-valutazzjoni tal-
ħtiġijiet ex ante,  u jindika riskju għoli li l-ammonti investiti jinħlew.
62 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
107  
Bħal fir-rapport speċjali preċedenti tagħna dwar il-portijiet tal-baħar, aħna 
sibna għadd sinifikanti ta’ proġetti li kienu qed jiddewmu, dovut parzjalment 
għal proċeduri amministrattivi kumplessi. Id-dewmien medju kien ta’ kważi 13-
il xahar, bid-dewmien ivarja bejn 3 xhur u 33 xahar. Meta mqabbel mad-durata 
ppjanata inizjalment, id-dewmien kien iwassal anke sa 136 %. Aħna osserva -
jna wkoll spejjeż li kienu akbar milli ppjanat ta’ EUR 139 miljun, jew medja ta’ 
EUR 8.7 miljun (mingħajr il-proġetti li kienu għadhom ma ġewx ikkompletati). 
Minbarra dan, kien hemm ħafna konnessjonijiet neqsin u inadegwati maż-żoni in -
terni, (jiġifieri toroq u linji tal-ferrovija),li se jeħtieġu aktar finanzjament pubbliku 
biex l-investimenti inizjali fil-portijiet ikunu jistgħu jaħdmu sew.
108  
Ir-rivalutazzjoni tal-ħames proġetti eżaminati fl-2010 indikat li b’mod ġenerali 
l-valur għall-flus kien baxx: l-użu tal-kapaċità ffinanzjata mill-UE għal dawn il-
portijiet kien għadu inadegwat wara kważi deċennju ta’ operazzjonijiet. Iż-żoni 
tal-portijiet f’erba’ portijiet kienu għadhom qed jitużaw ftit ħafna jew kienu vojta, 
filwaqt li żona oħra ma kellhiex operazzjonijiet. B’mod ġenerali, EUR 292 miljun 
mill-investimenti (madwar 89 % minn total ta’ EUR 329 miljun) tqiesu li kienu 
ntnefqu b’mod ineffettiv.
109  
Ħafna awtoritajiet tal-portijiet madwar l-Ewropa investew simultanjament (u 
għandhom il-pjan li jinvestu aktar) f’infrastruttura u sovrastrutturi simili tal-porti -
jiet biex itejbu s-sitwazzjoni kompetittiva tagħhom. Dan jinvolvi riskji sinifikanti 
għall-effettività u sostenibbiltà tal-proġetti.
110  
Kemm il-koordinazzjoni interna fi ħdan il-Kummissjoni kif ukoll il-proċedura 
stabbilita bejn il-BEI u l-Kummissjoni għall-valutazzjoni tas-selfiet proposti mill-
BEI għall-infrastruttura tal-portijiet ma kinux qed jiffunzjonaw sew billi l-BEI ma 
jaqsamx l-informazzjoni rilevanti kollha mal-Kummissjoni. Barra minn hekk, għal 
xi proposti ta’ self, kien hemm problemi kruċjali li ġew aċċennati internament 
fi ħdan il-Kummissjoni, iżda li ma ġewx issenjalati lill-BEI fil-forma ta’ opinjoni 
negattiva mill-Kummissjoni (ara l-paragrafi 50 sa 81).
63 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 2
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni:
(a) taħdem mal-Istati Membri biex tnaqqas il-piż amministrattiv u d-dewmien 
fl-għażla u fl-implimentazzjoni tal-proġetti billi tippromwovi l-prinċipju 
ta’ “punt uniku ta’ servizz” nazzjonali għall-ħruġ, jew ir-rifjut, tal-permessi 
u l-awtorizzazzjonijiet kollha għall-investimenti relatati mal-infrastrutturi 
tal-portijiet. Barra minn hekk, jenħtieġ li prinċipju ta’ “ftehim taċitu” (eż. ta’ 
sentejn) jiġi implimentat malajr kemm jista’ jkun;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(b) tapplika b’mod strett ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni tal-
FSIE u r-Regolament FNE dwar il-korrezzjonijiet finanzjarji minħabba 
f’investimenti bi prestazzjoni inqas milli mistenni, għall-perjodu 2014-2020;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: minnufih.
(c) tivvaluta l-possibbiltà li jiġi eskluż il-finanzjament mill-UE għall-infrastruttura 
tal-portijiet għat-trasbord u l-ħażna ta’ kontejners (eż. kostruzzjoni ta’ mol -
lijiet, baċiri u kapaċitajiet ta’ ħażna) matul il-perjodu 2014-2020. Barra minn 
hekk, jenħtieġ li sovrastrutturi li mhumiex fi ħdan il-mandat pubbliku jiġu 
esklużi mill-finanzjament mill-UE, billi jenħtieġ li dawn jitqiesu bħala ambjent 
kummerjċali;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2018.
Rakkomandazzjoni 3
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri:
(a) jipprijoratizzaw il-kofinanzjament mill-UE għall-portijiet ċentrali, kemm mill-
infiq taħt l-FNE kif ukoll minn dak taħt l-FSIE, biex itejbu l-konnessjonijiet 
tagħhom maż-żoni interni tagħhom;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2016.
(b) jiffinanzjaw l-infrastrutturi tal-portijiet li mhumiex konnessjonijiet maż-
żoni interni bil-kundizzjoni biss li jkun hemm ħtieġa stabbilita b’mod ċar, 
fejn jintwera li hemm valur miżjud tal-UE u fejn ikun hemm komponent 
tal-investiment privat kbir biżżejjed li jkun garantit fil-pakkett kumplessiv 
tal-investiment;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2016.
64 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 4
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni:
(a) tiżgura li l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar is-self, fir-rigward ta’ selfiet 
proposti mill-BEI, tiġi kondiviża bejn il-BEI u l-Kummissjoni biex tiffaċilita 
valutazzjonijiet robusti;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(b) tiċċara internament, u timplimenta b’mod konsistenti, il-proċedura għad-
determinazzjoni dwar jekk jenħtieġx li rimarki ta’ kritika jwasslu għal opinjoni 
negattiva dwar selfa proposta mill-BEI;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2016.
Regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u kontrolli doganali: jeħtieġ li jsir 
aktar biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi
111 
Interpretazzjonijiet differenti tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-
portijiet, u differenzi fil-mod kif jiġu applikati l-proċeduri doganali tal-Unjoni 
jistgħu jikkontribwixxu għal distorsjoni tas-suq u jimminaw kompetizzjoni ġusta 
bejn il-portijiet. Fiż-żewġ oqsma, il-Kummissjoni għadha ma ħaditx azzjoni 
suffiċjenti biex toħloq kundizzjonijiet ekwi bejn il-portijiet.
112  
Il-Kummissjoni eżaminat l-għajnuna potenzjali mill-Istat għall-portijiet b’mod 
sporadiku biss sa mill-2010 ’l hawn, minkejja nfiq pubbliku sinifikanti mill-
Istati Membri fl-infrastruttura tal-portijiet. Barra minn hekk, il-linji gwida 
speċifiċi għall-portijiet tal-baħar dwar l-għajnuna mill-Istat għadhom ma ġewx 
ippreżentati minkejja li twiegħdu snin ilu.
113  
L-awditu tagħna indika li differenzi fil-kontrolli doganali jistgħu jaffettwaw il-
kompettività ta’ port, u li l-monitoraġġ li twettaq mill-Kummissjoni tal-prattiki 
ta’ kontroll doganali bejn il-portijiet fl-Istati Membri differenti huwa inadegwat 
għall-iskopijiet tad-detezzjoni ta’ prattiki li jistgħu joħolqu vantaġġi kompetittivi 
inġusti.
65 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
114  
Barra minn hekk, ir-regoli doganali jippenalizzaw it-trasport marittimu intra-UE, 
billi l-bastimenti li jħallu l-ibħra territorjali ta’ Stat Membru jridu jgħaddu minn 
formalitajiet doganali mal-wasla fil-port tal-UE li jmiss, anke jekk ikunu qed iġorru 
biss merkanzija mill-UE u ma jkunux daħlu f’port ta’ pajjiż terz (ara l-paragrafi 82 
sa 101).
Rakkomandazzjoni 5
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni:
(a) toħroġ linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-portijiet tal-baħar;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(b) tiżgura konsistenza fit-trattament ta’ sovrastrutturi tal-portijiet, li jkunu 
speċifiċi għall-utent;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(c) iżżid l-għadd ta’ investigazzjonijiet, ibbażati fl-uffiċċju, dwar l-għajnuna mill-
Istat, fir-rigward tal-portijiet u s-segwitu li twettaq ta’ deċiżjonijiet preċedenti 
dwar l-għajnuna mill-Istat biex tiżgura li jibqgħu l-kundizzjonijiet li kienu 
preżenti fil-bidu nett;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
Rakkomandazzjoni 6
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Istati Membri jinnotifikaw lill-Kummissjoni 
b’mod sistematiku dwar l-appoġġ finanzjarju pubbliku kollu mogħti lill-portijiet 
f’konformità mar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
66 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 7
Aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li l-Kummissjoni:
(a) titlob lill-Istati Membri biex perjodikament jipprovdu informazzjoni speċifika 
dwar it-tip u l-għadd ta’ proċeduri doganali speċiiċi f’portijiet ċentrali indi -
vidwali sabiex jiġi vvalutat jekk il-portijiet humiex qed jiġu ttrattati b’mod 
ugwali;
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
(b) ittejjeb il-pożizzjoni kompetittiva tat-trasport marittimu meta mqabbel 
ma’ modi oħra ta’ trasport billi tissimplifika aktar il-formalitajiet tat-trasport 
marittimu u dawk doganali, b’mod partikolari billi ssir bidla lejn “tieqa unika” 
marittima tal-UE.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017.
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Henri GRETHEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tal-20 ta’ Lulju 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President
67
 Annessi
Infiq tal-fondi tal-UE għall-proġetti tat-trasport marittimu (il-perjodu 2000–2013)
Spanja 2 610 322 428 38.51 %
L-Italja 837 719 751 12.36 %
Il-Ġreċja 588 742 943 8.69 %
Il-Polonja1564 232 876 8.33 %
Franza 341 726  711 5.04 %
Il-Portugall 314 324 344 4.64 %
Il-Latvja 173 729  139 2.56 %
Il-Ġermanja 143 786 488 2.12 %
In-Netherlands 91 333  779 1.35 %
Ir-Rumanija 83 148 025 1.23 %
L-Estonja 80 303 497 1.18 %
Ir-Renju Unit 78 033 155 1.15 %
Il-Litwanja 54 675 005 0.81 %
Il-Belġju 52 685 257 0.78 %
Malta 46 945 423 0.69 %
L-Iżvezja 38 982 443 0.58 %
L-Awstrija226 910 589 0.40 %
Ċipru 22 085 473 0.33 %
Is-Slovenja 13 330 356 0.20 %
L-Ungerija212 275 556 0.18 %
Il-Finlandja 6 515 269 0.10 %
Ir-Repubblika Ċeka24 203 737 0.06 %
L-Irlanda 1 842 000 0.03 %
Il-Bulgarija 1 200  000 0.02 %
Proġetti transkonfinali 109 561 318 1.62 %
Interreġjonali 24 290 310 0.36 %
Proġetti oħra tal-UE 454 519 870 6.71 %
Total 6 777 425 742 100.00  %
1 Jirreferi biss għall-Perjodu ta’ Programmazzjoni 2007-2013.
2  Filwaqt li dawn il-pajjiżi ma għandhomx portijiet tal-baħar, huma rrappurtaw nefqa tal-infrastruttura taħt il-FEŻR/l-FK għall-portijiet, probab -
bilment bi żball.  Anness I
68 Annessi 
Spanja: 38.51 %
L-Italja: 12.36 % Il-Ġreċja: 8.69 %Il-Polonja (PO 2007-2013 biss): 8.33 %Ir-Renju Unit: 1.15 %L-Iżvezja: 0.58 %
Malta: 0.69 %Il-Belġju: 0.78 %Il-Litwanja: 0.81 %
L-Estonja: 1.18 %
Ir-Rumanija: 1.23 %In-Netherlands: 1.35 %
Il-Ġermanja: 2.12 %
Il-Latvja: 2.56 %
Il-Portugall: 4.64 %
Franza: 5.04 %Oħrajn: 10.27 %Anness I
69 Annessi 
Ħarsa ġenerali lejn il-proġetti eżaminati skont l-Istat MembruAnness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċitàKonness -
joniOħrajnOutput 
mhux 
ikkomple -
tat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
Proġetti li għadhom kif ġew awditjati
1
Il-
ĠermanjaCuxhaven Herstellung Offshore 
Basishafen Cuxhaven 
Liegeplatz 831 945 019 15 942 509Kostruzzjoni ta’ moll 
ġdid fil-port15 942 509 X 7 971 255
2Östliche Erweitung 
Offshore Basis Cuxhaven 
Liegeplatz 941 436 573 18 800 000Kostruzzjoni ta’ moll 
ġdid fil-port18 800 000 X 18 800 000
3Offshore Basis Cuxhaven 
Errichtung der Hafensohle 
Liegeplatz 83 400 649 1 250 000Kostruzzjoni ta’ 
akkomodazzjoni tal-
qiegħ għal bastimenti 
"li jiġġakkjaw" f’moll 
tal-port1 250 000 X 1 250 000
4
Wilhelms-
haven Sanierung "Alter 
Vorhafen" Wilhelmshaven2 175 813 761 534Riabilitazzjoni ta’ ħajt 
tal-moll761 534 X 761 354
5Ertüchtigung der 
Niedersachsenbrücke16 456 421 6 704 346Kostruzzjoni biex 
tiżdied il-kapaċità 
tal-port6 704 346 X
6Großprojekt 
Jade-Weser-Port146 856 096 32 930 149Kostruzzjoni ta’ 
żona ġdida tal-port 
u ta’ terminal 
tal-kontejners32 930 149 X 26 344 119
7
Hafen 
Brake Norderweiterung Hafen 
Brake - Sandaufspülung 
und Errichtung Kaianlage 24 600 000 8 610 000Estensjoni ta’ żona 
tal-port u kostruzz -
joni ta’ moll ġdid.8 610 000 X
8Norderweiterung Hafen 
Brake-
2. Ausbaustufe)14 803 596 5 924 021Estensjoni ta’ żona 
tal-port u kostruzz -
joni ta’ moll ġdid.5 924 021 X
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
70 Annessi 
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċitàKonness -
joniOħrajnOutput 
mhux 
ikkomple -
tat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
9
L-ItaljaSalernoLogistica e porti. 
Sistema integrato 
portuale Salerno73 000 000 53 262 2971) Espansjoni tad-
daħla tal-port (ċima 
tal-irmiġġ)
2) Stabilizzazzjoni 
tal-baċir
3) Tħammil26 631 149 26 631 149 X
10Collegamenti fer -
roviari e stradali. 
Sistema dei trasporti 
Salerno Porta Ovest. 
L -ewwel lott146 600 000 115 245 000Konnessjonijiet 
bit-triq u bil-ferrovija 
għall-port
115 245 000X
11Collegamenti fer -
roviari e stradali. 
Sistema dei trasporti 
Salerno Porta Ovest. 
It-tieni lottKonnessjonijiet 
bit-triq u bil-ferrovija 
għall-portX
12
TarantoCollegamento ferrovi -
ario del complesso del 
porto di Taranto con 
la rete nazionale25 500 000 1 875 000Konnessjoni bil-
ferrovija għall-port 1 875 000 X
13Dragaggio e cassa di 
colmata83 000 000 15 000 000Tħammil u appro -
fondiment ta’ qiegħ 
il-baħar15 000 000 X
14Żona tal-kontejners 
tat-terminal porto di 
Taranto (2000-2006)41 100 000 11 250 000Espansjoni ta’ termi -
nal eżistenti 11 250 000 11 250 000Anness II
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
71 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċità Konnessjoni OħrajnOutput 
mhux 
ikkom -
pletat1Output 
ikkom -
pletat u 
użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
15
Il-PolonjaGdańskPołączenie Portu 
Lotniczego z Portem 
Morskim Gdańsk - Trasa 
Słowackiego337 572 017 273 634 889Kostruzzjoni ta’ triq 
twila 10.4 km273 634 889 X
16Modernizacja wejścia 
do portu wewnętrznego 
(w Gdańsku). Etap I - 
przebudowa falochronu 
wschodniego12 550 797 10 644 987Titjib ta’ taljamar 
eżistenti, twessigħ u 
tħammil tal-passaġġ 
navigabbli tad-dħul5 322 493.50 5 322 493.50 X
17Modernizacja wejścia do 
portu wewnętrznego (w 
Gdańsku). Etap II - przebu -
dowa szlaku wodnego na 
Motławie6 705 529 5 676 090Rikostruzzjoni ta’ moll 
għat-turisti (ċentru 
tal-belt)5 676 090 X
18
GdyniaRozbudowa infrastruk -
tury portowej do obsługi 
statków ro-ro z dostępem 
drogowym i kolejowym w 
Porcie Gdynia29 070 083 10 968 299Titjib ta’ infrastruttura 
meħtieġa għall-
estensjoni tal-kapaċità 
għall-immaniġġjar
ta’ bastimenti ro-ro: 
aċċess b’rampa, bit-triq 
u bil-ferrovija10 968 299 X 5 484 149
19Przebudowa Kanału Por -
towego w Porcie Gdynia22 129 659 14 691 975Titjib tal-Kanal tal-Port 
permezz ta’ tħammil14 691 975 X
20Infrastruktura dostępu 
drogowego i kolejowego 
do wschodniej części 
Portu Gdynia27 474 031 17 731 050Rikostruzzjoni/kostru -
zzjoni ta’ 2.12 km ta’ 
toroq u 2.85 km ta’ linji 
ferrovjarji17 731 050 X 17 731 050
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
72 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċitàKonness -
joniOħrajnOutput 
mhux 
ikkomple -
tat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
21
Il-PolonjaSzczecin 
- ŚwinoujścieModernizacja 
toru wodnego 
Świnoujście - Szczecin 
(Kanał Piastowski i 
Mieliński) - etap II, 
strona wschodnia i 
zachodnia77 825 375 65 264 553Rikostruzzjoni tal-
passaġġ navigabbli 
bejn iż-żewġ portijiet65 264 553 X
22Modernizacja dostępu 
drogowego do Portu 
w Szczecinie28 534 045 23 002 547Rikostruzzjoni ta’ 
sezzjoni minn triq 
biex jiġi konness 
il-port23 002 547 X
23Przebudowa falochro -
nu wschodniego w 
Świnoujściu 10 318 058 8 422 871Rikostruzzjoni ta’ 
1.47 km ta’ taljamar8 422 871 X
24
L-IżvezjaNorrköping2008-SE-92606-P 
(Norrköping 
titjib tal-pakkett 
tal-infrastruttura 
intermodali ta’ 
passaġġ navigabbli 
ta’ aċċess) 35 300 000 3 528 000Twessigħ u 
approfondiment tal-
passaġġ navigabbli 
ta’ aċċess3 528 000 X
25 Karlskrona2009-EU-21010-P” 
(proġett - Awto -
stradi tal-Baħar: 
Kollegament Baltiku 
Gdynia-Karlskrona85 400 000 17 090 800Xogħlijet ta’ 
infrastruttura biex 
jingħaqdu ż-żewġ 
portijiet biex tinħoloq 
katina sħiħa tat-
trasport intermodali 
tal-linja ferrovjarja u 
tal-baħar17 090 800 X 17 090 800
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
73 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment 
mill-UE 
f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċitàKon -
ness -
joniOħrajnOutput 
mhux 
ikkom -
pletat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
26
SpanjaKartaġenaAmpliación Dársena de 
Escombreras. Fase 1116 492 375 46 035 682Kostruzzjoni ta’ taljamar 
ġdid u ta’ baċir ġdid46 035 682 X
27Terminal Polivalente de 
Graneles34 454 637 19 275 477Kostruzzjoni ta’ baċir 
twil 575 metru u ta’ żona 
maġenbu ta’ 4.5 ha19 275 477 X
28Relleno y Urbanizacion 
Terminal Polivalente28 314 601 10 440 783Rimi f’miżbla li hija żona 
tal-ħżin ta’ bejn wieħed u 
ieħor 20 ha10 440 783 X 10 440 783
29
AlgecirasInfraestructuras 
Portuarias Y Auxiliares 
En Isla Verde (3ª Fase) En 
Algeciras511 460 000 127 314 481Ħolqien ta’ 125 ha ta’ żoni 
ġodda ta’ art riklamata 
mill-baħar127 314 481 X 73 842 399
30Muelle Y Explanada 
Exterior Al Dique , Junto 
A Isla Verde168 576 557 52 199 106Kostruzzjoni ta’ baċir 
ġdid.52 199 106 X
31Terminal Pública de Con -
tenedores TTI Algeciras168 950 665 22 226 148Akkwist ta’ sovrastrut -
turi għal terminal 
tal-kontejners22 226 148 X
32
VigoMejora De La Opera -
tividad De Los Muelles 
Comerciales (1ª Fase)48 249 668 27 973 501Tkabbir tal-baċiri 
eżistenti lejn il-Lvant u 
lejn it-Tramuntana27 973 501 X
33Almacenamiento 
De Coches En Altura 
En La Terminal De 
Transbordadores20 054 823 15 143 049Kostruzzjoni ta’ sajlo 
għall-ħażna ta’ vetturi 
fit-terminal RO-RO.15 143 049 X
34Ampliación Del Puesto 
De Inspección Fronteriza 
Arenal2 188 957 750 884Kostruzzjoni ta’ binja 
ġdida għall-ispezzjoni 
sanitarja tal-merkanzija  750 884 X
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
74 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPortProġett 
eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċitàKonness -
joniOħrajnOutput 
mhux 
ikkom -
pletat1Output 
ikkom -
pletat u 
użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat 
u mhux 
użat jew 
li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
35
Spanja SC TenerifeNva. Base de 
Contenedores en la 
Dársena del Este del 
Pto. SC. Tenerife17 770 802 7 860 602Kostruzzjoni biex 
tiżdied il-kapaċità 
tat-terminali tal-
kontejners u biex tit -
tejjeb l-operabbiltà.7 860 602 X
36Nueva Base De 
Contenedores En La 
Dársena Del Este, 
2ª Fase15 605 808 6 387 113Kostruzzjoni biex 
tiżdied il-kapaċità 
tat-terminali tal-
kontejners u biex tit -
tejjeb l-operabbiltà.6 387 113 X
37Tramo 1º Fase2ª 
Def. rellenos D. 
Este: quiebro 1º y 2ª 
alineación Espigón 
Cueva Bermeja5 673 967 2 809 113Kostruzzjoni ta’ żona 
ġdida tal-art maġenb 
it-taljamar eżistenti, 
biex tappoġġa 
l-operazzjonijiet 
fuq il-baċir għall-
merkanzija likwida 
u għall-merkanzija 
solida.2 809 113 X 2 809 113
Total 1 (minbarra 
l-proġetti awditjati 
mill-ġdid)2 461 546 
6211 076 626 856Total tal-proġetti li 
għadhom kif ġew 
awditjati skont 
il-kategorija:447 553 574 599 658 626 29 414 656 7 18 12 193 775 022
Total kumplessiv tal-
proġetti li għadhom 
kif ġew awditjati:1 076 626 856
Total kumplessiv tal-
proġetti li għadhom 
kif ġew awditjati f’% 
tat-total:41.57 55.70 2.73
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
75 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPort Proġett eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċità Konnessjoni OħrajnOutput 
mhux 
ikkomple -
tat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
Proġetti awditjati mill-ġdid
38 L-Italja Augusta Port ta’ Augusta 15 493 707 3 839 328Kostruzzjoni ta’ bini, 
mollijiet, irmiġġ 
RO-RO, bankini, 
ilqugħ, sistemi esterni 
għall-ikkompletar 
tal-Port kummerċjali 
ta’ Augusta. 1 919 664 1 919 664 X 3 839 328
39
SpanjaCampa -
mento San 
Roque infrastructuras portuarias 
en las instalaciones de  
Campamento, San Roque37 688 436 16 582 912Riabilitazzjoni ta’ 
moll u l-kostruzzjoni 
ta’ 33.2 ha ta’ spazju 
għat-terminal, li min -
nhom 17.6 ha nħolqu 
mill-ġdid16 582 912 X 16 582 912
40Punta Lan -
gosteira (La 
Coruña)Nuevas instalaciones 
portuarias en Punta 
Langosteira (La  Coruña) 
- 1a Fase”  – Beneficiary: 
Autoridad Portuaria de A 
Coruña590 172 648 257 539 720Kostruzzjoni ta’ port 
fuq barra fil-viċinanzi 
tal-port eżistenti257 539 720 X 244 662 734
41 FerrolAmpliación del Puerto de 
Ferrol (puerto exterior)” 
- Benefiċjarju: Autoridad 
Portuaria de Ferrol – 
San Cibrao (“awditjar 
mill-ġdid”)110 860 209 39 065 500Kostruzzjoni ta’ 
port fuq barra li jik -
komplementa l-port 
eżistenti39 065 500 X 35 158 950
42Arinaga - 
Las PalmasPuerto de Arinaga – 
Muelle de Agüimes 1ª fase 
A” Benefiċjarju: Autoridad 
Portuaria de Las Palmas23 480 152 11 750 152Kostruzzjoni ta’ port 
ġdid biex titneħħa 
l-konġestjoni minn 
Las Palmas11 750 152 X 10 692 638
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
76 Annessi Anness II
Nru tal-
proġettiStat 
MembruPortProġett 
eżaminatSpejjeż 
tal-proġett 
f’EURFinanzja -
ment mill-
UE f’EURKontenut 
tal-proġettKapaċità Konnessjoni OħrajnOutput 
mhux 
ikkom -
pletat1Output ik -
kompletat 
u użat kif 
ippjanat1Output 
ikkom -
pletat u 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed% tal-
ammont 
ta’ finan -
zjament 
mill-UE, 
mhux użat 
jew li xejn 
ma ntuża 
biżżejjed, 
li ntnefaq 
jew li 
għandu 
jintnefaq 2
total 2 (proġetti 
awditjati mill-ġdid 
biss)777 695 152 328 777 612Total tal-proġetti 
awditjati mill-ġdid 
skont il-kategorija:326 857 948 1 919 664 0 0 5310 936 
562
total 3 (Proġetti 
awditjati mill-
ġdid + proġetti 
awditjati)3 239 241 
7731 405 404 
468Total tal-proġetti 
awditjati kollha 
skont il-kategorija:774 411 522 601 578 290 29 414 656 7 18 17
Total kumplessiv 
tal-proġetti awditjati 
kollha:1 405 404 468
Total kumplessiv 
tal-proġetti awditjati 
kollha f’% tat-total:55.10 42.80 2.09
Infrastruttura 
relatata maż-żieda 
tal-potenzjal 
għat-trasbord:943 805 903
1 Sejba fiż-żmien meta saret iż-żjara tal-awditjar.
2 Għall-proġetti kkompletati biss.
77 Annessi Anness IIIĦarsa ġenerali lejn il-proġetti mhux ikkompletati
Stat 
MembruPort 
ikkonċernatProġett mhux 
ikkompletatMeta kien mistenni li 
jispiċċa l-proġett (data 
inizjali fil-kuntratt)?Kemm huwa gravi d-
dewmien meta mqabbel 
mal-mira inizjali ssettjata 
(f’xhur, kif magħruf issa)?Ammont tal-UE 
kkonċernat
(EUR)
L-ItaljaSalernoLoġistika u portijiet. Port 
integrat ta’ Salerno 31.12.2015 13-il xahar 53 262 297
Konnessjonijiet bit-triq u 
bil-ferrovija għall-Port ta’ 
Salerno, Bieb tal-Punent, 
l-ewwel lott30.6.2014 Minimu ta’ 36 xahar 115 245 000Konnessjonijiet bit-triq u 
bil-ferrovija għall-Port ta’ 
Salerno, Bieb tal-Punent, 
it-tieni lott
TarantoKonnessjoni bil-ferrovija 
għall-Port ta’ Taranto 
man-netwerk ferrovjarju 
nazzjonali 31.12.2015 Minimu ta’ 24 xahar 1 875 000
Tħammil u riklamazzjoni 
tal-art31.12.2014 Minimu ta’ 26 xahar 15 000 000
Il-PolonjaGdanskPołączenie Portu Lotniczego 
z Portem Morskim Gdańsk - 
Trasa Słowackiego 30.9.2015 Minimu ta’ 16-il xahar 273 634 889
Szczecin 
- ŚwinoujścieImmodernizzar tal-passaġġ 
navigabbli Świnoujście - 
Szczecin (Kanał Piastowski 
i Mieliński) - il-fażi II, mill-
Lvant għall-Punent 30.9.2015 L-ebda dewmien 65 264 553
Dewmien minimu to -
tali f’xhur diġà magħruf 
fiż-żmien meta sar l-awditu: 
115524 281 739
78 Annessi Anness  IV
Administrativeboundaries :©EuroGeographic s©EEA Cartography: Euros tat-GISCO, 04/2016Helgoland: EU: 11.3
Norddeich:
EU: 1.6
Emden:
EU: 1.2Wilhelmshaven:
EU: 40.4
EIB: 325Bensersiel:
EU: 0.2Bremerhaven:EU: 20.8EIB: 375.5
Brake:
EU: 22.5Kreis Nordfriesland: EU: 0.3
Hooge: EU: 0.8
Rendsburg:
EU: 1.2
Cuxhaven: EU: 37.6Sassnitz: EU: 19
Lubmin: EU: 34.3Stadt Barth:
EU: 2
Stralsund:
EU: 20.8 Rostock:
EU: 88.2Wismar:EU: 23.7Lübeck:EU: 22.7Kiel: EU: 6.5
Stade-Bütz/f_leth:
EU: 4.2Hamburg:
EU: 6.3
EIB: 225Flensburg: EU: 0.7
0 100 kmAmrum: EU: 0.3Karatteristiki prinċipali tas-sistemi portwarji tal-Istati Membri, u ħarsa 
ġenerali lejn l-appoġġ mill-UE u mill-BEI għaż-żoni tal-portijiet li ġew awditjati 
(il-perjodu 2000-2013)1
1. Il-Ġermanja
Il-Ġermanja għandha madwar 21 port tal-baħar u madwar 250 port intern. Hemm diviżjoni tar-responsabbil -
tajiet bejn il-Gvern Federali, l-Istati federali (Länder) u l-awtoritajiet lokali u partijiet interessati prinċipali oħra 
tal-portijiet (eż. industrija, trade unions) li tagħmilha diffiċli biex jiġu identifikati għanijiet u strateġiji komuni. 
Il-Gvern Federali huwa essenzjalment responsabbli għall-istabbiliment tal-pjan qafas regolatorju tat-trasport 
u biex jipprovdi konnessjonijiet ta’ infrastruttura lejn u minn portijiet tal-baħar u portijiet interni (konnessjoni 
maż-żona interna), filwaqt li l-Istati Federali (u l-awtoritajiet lokali) huma prinċipalment responsabbli għall-
infrastruttura tal-portijiet, u l-industrija u t-trade unions jiżguraw l-operazzjonijiet portwarji. Ġew identifikati 
l-investimenti prinċipali li ġejjin (fondi strutturali):
1 Sors : Kumpilazzjoni mill-QEA ta’ data tal-Kummissjoni u data tal-BEI disponibbli għall-pubbliku (sit web).miljun EUR
79 Annessi Anness IV2. Spanja
Spanja għandha waħda mill-itwal linji tal-kosta fl-Ewropa (8 000 km). Il-lok ġeografiku tagħha, billi huwa l-
eqreb lejn l-assi ta’ waħda mir-rotot marittimi prinċipali tad-dinja, isaħħaħ ukoll il-pożizzjoni tagħha bħala żona 
strateġika fit-trasport marittimu internazzjonali u bħala pjattaforma tal-loġistika fin-Nofsinhar tal-Ewropa. Is-
Sistema Portwarja Spanjola, li hija proprjetà tal-Istat, tinkludi 46 port ta’ interess ġenerali, immaniġġjati 
minn 28 Awtorità tal-Portijiet, li l-investimenti, il-koordinazzjoni u l-effiċjenza tagħhom jiġu mmonitorjati 
u mmaniġġjati minn aġenzija governattiva Puertos del Estado, korp li jiddependi fuq il-Ministeru tax-Xogħlijiet 
Pubbliċi li hu responsabbli għall-implimentazzjoni tal-politika tal-Gvern dwar il-portijiet. Spanja hija l-pajjiż li 
investa l-biċċa l-kbira minn flus l-UE fil-portijiet tiegħu (kważi 40 % tal-ammont kollu mill-UE). Ġew osservati 
l-investimenti prinċipali li ġejjin:
Mahón: EU: 10.5Other ﬁnancing in various posts:
Accessability ports infrastructure: EIB: 105
Spanish state ports FL: EIB: 50
Administrativeboundaries :©EuroGeographic s©EEA Cartography: Euros tat-GISCO, 04/2016Palma de Mallorca: 
EU: 14.5
0 150 km0100 kmSanta Cruz de Teneriﬀe: EU: 114Canarias
Las Palmas: EU: 169EIB: 80
Gobierno de Canarias: EU: 64.8
Melilla: EU: 34.5 mio €Ceuta: EU: 16Malaga:EU: 34.6
Tangier: EIB: 240Algeciras: EU: 247.9, EIB: 128.9Motril: EU: 22.7Almeria: EU: 41.4Sevilla: EU: 67.3, EIB: 100Junta de Andalucia: EU: 37.3
Huelva: EU: 32.7
Cadiz: EU: 76.3, EIB: 60Sines: EU: 0.8
Cartagena: EU: 89Alicante: EU: 40.5Valencia: 
EU: 159.4, EIB: 548.5Sagunto: EIB: 45Castellon: EU: 53Tarragona: EU: 22.6, EIB: 60Barcelona: EU: 278.6, EIB: 640Gobierno Vasco: EU: 5.6
Bilbao: EU: 38.5, EIB: 187
Santander: EU: 9.6
Vigo: EU: 56.7Ferrol: EU: 68
Gijon: EU: 264, EIB: 250
Aviles: EU: 50.9Principado de Asturias: EU: 29.4
Langosteira: EU: 301, EIB: 130
Xunta/portos de Galicia: EU: 14.8Pontevedra: EU: 29.4Villagarcia: EU: 29Pasajes: EU: 7.9miljun EUR
80 Annessi Anness IV3. L-Italja
Is-sistema portwarja Taljana hija frammentata. Hija tikkonsisti f’għadd kbir ta’ portijiet żgħar ikkaratterizzati 
minn ineffiċjenza tal-iskala u saħħa fis-suq limitata vis-à-vis operaturi ta’ terminali globali. Reċentement il-Gvern 
Taljan adotta liġi ġdida għar-riforma tal-portijiet, fost oħrajn, biex jiġu fużi l-portijiet li jinstabu qrib xulxin u l-
awtoritajiet tal-portijiet tagħhom biex jirrazzjonalizza s-sistema portwarja, itejjeb il-koordinazzjoni, jattira mer -
kanzija u investimenti addizzjonali, u jipprovdi aktar awtonomija finanzjarja. L-investimenti fin-naħa tan-Nofsin -
har tal-pajjiż kienu prinċipalment mill-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, filwaqt li n-naħa tat-Tramuntana kienet qed 
tiffoka kemm fuq il-flus tal-BEI kif ukoll fuq dawk tat-TEN-T. Ġew osservati l-investimenti li ġejjin.
Administrativeboundaries :©EuroGeographic s©EEA Cartography: Euros tat-GISCO, 04/2016Malta: EU: 4.20 100 kmCatania: EU: 34.1
Augusta: EU: 50.3Messina: EU: 5Gioia Tauro: EU: 61.3Brindisi: EU: 25
Taranto: EU: 29Civitavecchia: EU: 0.6 
Marina di Pisciotta: EU: 0.5Acciaroli: EU: 3.6Salerno: EU: 167.4
Torre del Greco: EU: 0.7Livorno: EU: 0.7Savona: EIB: 109.7 €Genova: 
EU: 12.3EIB: 100Venezia: EU: 6.5
Ravenna: EU: 3.1EIB: 30
NAPA ports cooperation: Rieka, Venezia, Trieste, Koper:EU: 18.4
Procida: EU: 0.4 Napoli: EU: 115.7
Port of Ischia: EU: 0.001Port of Baia/Bacoli: EU: 0.2miljun EUR
81 Annessi Anness IV4. Il-Polonja
L-”Istrateġija Nazzjonali dwar l-iżvilupp tal-portijiet Pollakki sal-2015” tal-2007 kellha l-objettivi li ttejjeb il-kom -
petittività tal-portijiet Pollakki, iżżid il-kontribut tagħhom għall-iżvilupp soċjo-ekonomiku tal-pajjiż u ssaħħaħ 
is-sinifikat tagħhom fi ħdan in-netwerk tat-trasport internazzjonali. Tliet portijiet tqiesu bħala ewlenin għall-
funzjonament tal-ekonomija nazzjonali: Gdańsk, Gdynia u Szczecin-Świnoujście. Għalhekk il-biċċa l-kbira mill-
investimenti pubbliċi huma kkonċentrati fuq dawn it-tliet portijiet, u l-konnessjonijiet tagħhom mal-kurituri 
internazzjonali, kif ġej:
Elblag: EU: 7.4 mio € Gdansk: EU: 342.2Gdynia: EU: 80.5
Further investments called:
“Polish sea”: EU: 47.9Szczecin: EU: 163.9Kołobrzeg: EU: 26.9Darlowo: EU: 4.95 
Administrativeboundaries :©EuroGeographic s©EEA Cartography: Euros tat-GISCO, 04/20160 500 kmmiljun EUR
82 Annessi Anness IV5. L-Iżvezja
Il-liġi Żvediża tipprovdi lill-Istat ċentrali l-ġestjoni u r-responsabbiltajiet finanzjarji għall-passaġġi navigabb -
li barra mill-portijiet, imma li jwasslu għalihom, u għall-konnessjonijiet maż-żona interna filwaqt li ż-żona fi 
ħdan iż-żona tal-port hija r-responsabbiltà tal-awtorità lokali jew reġjonali. Mill-2010 ’l hawn, hemm pjan ta’ 
investiment nazzjonali globali għall-proġetti ta’ infrastruttura għall-modi kollha ta’ trasport fl-Iżvezja. Il-pjan 
ikopri l-perjodu bejn l-2010 sal-2021, jiġi aġġornat kull erba’ snin, u jinkludi t-trasport marittimu, il-portijiet 
u l-passaġġi navigabbli. Għal investimenti f’infrastruttura tal-portijiet, jiddeċiedu l-awtoritajiet tal-portijiet, li 
huma l-proprjetà tal-komuni lokali, u l-Istat ma għandu xejn x’jaqsam minħabba l-awtonomija reġjonali u lokali 
filwaqt li l-ammonti dovuti, għall-passaġġi navigabbli, immaniġġjati mill-Amministrazzjoni Marittima Żvediża 
(SMA, Swedish Maritime Administration) huma r-responsabbiltà tal-Istat. Mill-2000 ’il hawn, ġew osservati l-
investimenti prinċipali li ġejjin tal-UE u tal-BEI:
0 700 km
Lulea: EU: 3.7
Göteborg: 
EU: 5.6EIB: 79
Karlskrona: EU: 17
Malmö: EU: 6.9
Trelleborg: EU: 1.5, EIB: 48Norrköping: EU: 3.5Södertälje: EU: 0.6Lake Malaren: EU: 2.8
Stockholm: EU: 14
Administrative boundaries : © EuroGeographic s © EE A Cartography: Euros tat - GISCO, 04/2016miljun EUR
83 Annessi Anness VĦarsa ġenerali lejn is-sovrastrutturi speċifiċi għall-utent kofinanzjati b’finanzjament 
mill-UE
Stat Membru Benefiċjarju Isem tal-proġettSpiża totali 
f’EURFinanzja -
ment tal-UE 
f’EURAmbitu tal-proġett
Il-PolonjaGCT GdyniaIl-Fażi III tal-bini tat-terminal 
tal-kontejners GCT fi Gdynia50 007 971 15 195 631Estensjoni tal-infrastruttura (eż. struttura 
għall-krejnijiet gantry, btieħi għall-ħżin 
tal-kontejners u xiri ta’ tagħmir (eż. krejnijiet 
gantry, tratturi tat-terminali, semitrejlers 
għall-kontejners)
BCT GdyniaImmodernizzar tat-Terminal 
BCT fi Gdynia49 666 124 13 469 631Estensjoni/rikostruzzjoni tal-infrastruttura 
(np. superfiċje stradali tat-toroq) u xiri ta’ 
tagħmir u soluzzjonijiet tal-IT (eż. magni u 
tagħmir użati fil-proċess tal-immaniġġjar 
tal-kontejners)
Awtorità tal-Port ta’ 
GdyniaRikostruzzjoni tat-terminal 
tal-linja ferrovjarja intermo -
dali fil-Port ta’ Gdynia24 108 770 9 773 125Estensjoni/rikostruzzjoni tal-infrastruttura 
inklużi raddi tal-krejnijiet, sistema tat-toroq
DCT Gdańsk Il-Fażi III ta’ DCT Gdańsk 23 942 459 8 339 326Infrastruttura tal-bini (eż. btieħi għall-ħżin 
tal-kontejners, immodernizzar tal-istruttura 
tal-krejnijiet gantry) u xiri ta’ tagħmir (eż. 
krejnijiet gantry, tratturi tat-terminali, 
semitrejlers għall-kontejners
DCT Gdańsk Il-Fażi II ta’ DCT Gdańsk 40 845 816 6 710 647Estensjoni/rikostruzzjoni tal-infrastruttura 
(eż. linja ferrovjarja li tiżżerżaq, btieħi 
għall-ħżin tal-kontejners) u xiri ta’ tagħmir 
(eż. krejnijiet gantry, tratturi tat-terminali, 
semitrejlers għall-kontejners)
GCT GdyniaIl-Fażi II tal-bini tat-terminal 
tal-kontejners GCT fi dynia45 660 580 5 251 613Estensjoni/rikostruzzjoni tal-infrastruttura 
(eż. imħażen, btieħi għall-ħżin tal-konte -
jners, parkeġġi għall-karozzi, installazzjoni 
elettrika) u xiri ta’ tagħmir (eż. krejnijiet 
gantry, tratturi tat-terminali, semitrejlers 
għall-kontejners)
DB SzczecinTerminal tal-Kontejners fil-
Port ta’ Szczecin - l-istadju I 
il-fażi I14 161 270 4 887 595Infrastruttura tal-bini tat-terminal tal-
kontejners u xiri ta’ tagħmir (eż. krejnijiet 
gantry)
BCT GdyniaXiri ta’ krejn ta’ fuq il-moll 
biex jiżdiedu l-volumi 
intermodali fit-terminal ta’ 
BCT Gdynia16 275 975 3 969 750 Xiri ta’ tagħmir (eż. krejnijiet gantry)
Awtorità tal-Port ta’ 
GdańskEspansjoni tat-terminal 
tal-kontejners intermodali 
fil-Moll ta’ Szczecińskie tal-
Port ta’ Gdańsk6 724 173 2 704 222Rikostruzzjoni tal-btieħi għall-ħżin u 
l-immaniġġjar tal-kontejners, installazz -
jonijiet utilitarji ta’ taħt l-art u parkeġġi 
għall-karozzi
Spanja Port ta’ Algeciras Terminal Publica de Contene -
dores TTI Algeciras168 950 665 22 226 148Xiri ta’ 8 krejnijiet tal-baċir ("mill-vapur 
għax-xatt")
Flus totali tal-UE 
għas-sovrastrutturi:92 527 688
84 Annessi Anness VI
Każijiet 
ta’ 
għajnuna 
mill-Istat 
fil-
portijiet 
tal-baħarSena PajjiżPort 
tal-baħar 
ikkonċernatTip ta’ merkanzija koperta, infrastruttura 
(I) u/jew sovrastruttura (S)Spejjeż tal-
investiment 
ippjanati 
(f’EUR)Intensità 
tal-għajnunaGħajnuna
(f’EUR)Nru tad-
deċiżjoniBenefiċjarju
1 2007 L-Estonja Muuga Estensjoni tal-Lvant tal-Port ta’ Muuga 92 976 699 81 %l-ebda 
għajnunaN 507/06Majandus- ja Kommunikat -
siooniministeerium, Harju 
11; EE-15072 Tallinn
2 2007In-Nether -
landsRotterdamEstensjoni tal-Port ta’ Rotterdam (Kontribuzzjoni 
għall-finanzjament tal-infrastruttura pubblika 
u l-parteċipazzjoni fl-Awtorità tal-Port ta’ 
Rotterdam)934 000 000EUR 571 miljun 
għall-
infrastruttura 
pubblika u 
EUR 500 miljun 
għall-
parteċipazzjonil-ebda 
Għajnuna 
mill-IstatN60/06Proġett Mainportontwik -
keling Rotterdam
3 2008 Il-ĠermanjaJade-
Weser-Port 
Wilhelmshavena) tfassil u kostruzzjoni tal-infrastruttura 
tal-port (EUR 370 miljun); b) disinn u kostruzz -
joni tal-infrastruttura relatata mat-terminal 
(EUR 240.2 miljun); c) tfassil u kostruzzjoni ta’ 
terminal tal-kontejners u bini relatat960 000 000l-ebda 
Għajnuna 
mill-IstatN 110/08JadeWeserPort Infrastruk -
tur und Beteiligungen 
GmbH 
4 2009 Il-Ġreċja Pireausa) tagħmir ta’ tagħbija u ħatt fit-Terminal tal-
Kontejners (Każ C 169/08) huwa eskluż minn dan 
il-każ; b) kostruzzjoni ta’ moll (C 168/08) (ara 
wkoll SA. 28876 - allegazzjonijiet)159 768 000inqas minn 
50 %35 000 000 C21/09Awtorità tal-Port ta’ 
Piraeus
xejn 2010  lel-ebda proġett 
tal-portl-ebda proġett tal-port
5 2011 Il-Latvja Ventspilsa) kostruzzjoni ta’ terminal għall-merkanzija 
solida; b) kostruzzjoni ta’ rmiġġ c) kostruzzjoni 
ta’ taljamar; d) tħammil; e) kostruzzjoni ta’ linji 
ferrovjarji; f) rinnovazzjoni tal-mollijiet fejn isir 
l-irmiġġ; g) fortifikazzjoni tal-kosta tal-kanalmhux 
magħrufa, 
l-ebda figura 
pprovduta 
għal 
raġunijiet ta’ 
kunfidenzjalità62.86 % 31 400 000C39/09 (ex. 
358/09)Awtorità tal-Port ta’ 
Ventspils
6 2011 Il-Latvja Krievu SalaRilokazzjoni tal-Freeport ta’ Riga miċ-ċentru 
tal-belt lejn iż-żona tal-Port imsejħa Kirevu 
Sala li attwalment mhix użata, biex tippermetti 
l-espansjoni tal-Belt ta’ Riga195 380 916 61.10 % 119 387 658 N 44/2010Awtorità tal-Freeport ta’ 
Riga
7 2011In-Nether -
landsRotterdamĦolqien ta’ hub multimodali tal-kontejners 60 km 
mit-terminal tal-Baħar ta’ Rotterdam.46 300 000 17.90 % 8 300 000 SA 32224Ablasserdam container 
transferiumĦarsa ġenerali lejn id-deċiżjonijiet dwar l-Għajnuna mill-Istat mill-2007 ’l hawn
85 Annessi Anness VI
Każijiet 
ta’ 
għajnuna 
mill-Istat 
fil-
portijiet 
tal-baħarSena PajjiżPort 
tal-baħar 
ikkonċernatTip ta’ merkanzija koperta, infrastruttura 
(I) u/jew sovrastruttura (S)Spejjeż tal-
investiment 
ippjanati 
(f’EUR)Intensità 
tal-għajnunaGħajnuna
(f’EUR)Nru tad-
deċiżjoniBenefiċjarju
8 2012 L-Italja Augustaa) espansjoni tal-port eżistenti (82 000 m2 
għall-Ħażna tal-Kontejners u merkanzija solida 
(EUR 28.3 miljun); b) l-installazzjoni ta’ żewġ kre -
jnijiet gantry għall-immaniġġjar tal-kontejners 
(EUR 21.7 miljun) u t-tisħiħ ta’ parti mill-baċir 
eżistenti (EUR 17-il miljun); c) kostruzzjoni ta’ 
baċir ġdid u ta’ bitħa maġenbu (45 000 m2) 
(EUR 25.83 miljun); d) kostruzzjoni ta’ baċir ġdid 
(410 m u 116 000 m2) (EUR 52.5 miljun)145 330 000 68.87 % 100 088 771 SA 34940Awtorità tal-Port ta’ 
Augusta
9 2012 Il-Litwanja KlaipedaKostruzzjoni ta’ Infrastruttura għal Terminal 
ġdid tal-passiġġieri u ta’ Vapuri tal-Merkanzija 
fi Klaipeda: a) investimenti f’kostruzzjonijiet 
mill-awtorità tal-port EUR 27 825 miljun; b) 
investimenti fi mħażen tal-merkanzija, punt ta’ 
spezzjoni u kontroll, investimenti relatati mas-
sigurtà minn operatur tat-terminal privat (KKIKT) 
EUR 21 335 miljun) 49 200 000 64  % 17 900 000SA30742  
(N 137/10)Awtorità tal-Port ta’ Klai -
peda (SE KSSA) u Klaipedos 
keleiviu ir kroiniu terminali 
(KKIKT)
10 2013 Spanja Cadiza) kostruzzjoni ta’ terminal tal-kontejners ġdid 
bit-tħammil ta’ toroq tal-aċċess għat-taljamar 
(b’mina) (EUR 108.4 miljun); b) rinnovazzjoni ta’ 
stazzjoni tal-vapuri tal-kruċiera (EUR 1 miljun); 
c) rinnovazzjoni ta’ faċilitajiet portwarji eżistenti 
(EUR 17.53 miljun bi tnaqqis ta’ EUR 8.4 miljun 
għall-valur tas-superfiċje ta’ 9.8 ha) 118 538 678 50.70 % 60 099 110 SA.36953Awtorità tal-Port ta’ Baiha 
de Cadiz
11 2013 Il-Ġreċja Pireausa) kostruzzjoni ta’ taljamar u żona ta’ art; b) 
netwerks (drenaġġ, fibra ottika, provvista tal-
elettriku u tal-ilma)120 000 000 95 % 113 900 000 SA.35418Awtorità tal-Port ta’ 
Pireaeus S.A. (PPA)
12 2013 Il-Ġreċja Katakoloa) Estensjoni tal-moll fuq in-naħa li jonfoħ ir-riħ 
(160 m); b) estensjoni ta’ moll eżistenti quddiem 
ir-ristoranti (63 m); c) xogħlijiet addizzjonali fuq 
moll eżistenti (estensjoni); d) kostruzzjoni ta’ bini 
li jilqa’ l-passiġġieri; e) estensjoni/rinnovazzjoni 
ta’ maħżen antik; f) kostruzzjoni ta’ teatru fil-
miftuħ; g) rikostruzzjoni taż-żoni tal-madwar u 
spazji pubbliċi; h) kostruzzjoni ta’ bini ta’ traffiku 
tal-port u kontroll tal-passaporti12 265 965 91.23  % 11 190 240 SA.35738Fond tal-Port Muniċipali 
ta’ Pygros (PMPF, Pygros 
Municipal Port Fund)
86 Annessi Anness VI
Każijiet 
ta’ 
għajnuna 
mill-Istat 
fil-
portijiet 
tal-baħarSena PajjiżPort 
tal-baħar 
ikkonċernatTip ta’ merkanzija koperta, infrastruttura 
(I) u/jew sovrastruttura (S)Spejjeż tal-
investiment 
ippjanati 
(f’EUR)Intensità 
tal-għajnunaGħajnuna
(f’EUR)Nru tad-
deċiżjoniBenefiċjarju
13 2013 SpanjaSanta Cruz de 
Tenerifea) xogħlijiet għall-kenn fil-port (protezzjoni u 
rinfurzar tan-naħa tat-Tramuntana tal-moll u 
t-taljamar estern (EUR 128 miljun); b) taljamar 
li jilqa’ biex jipproteġi n-naħa tan-Nofsinhar 
tal-moll (EUR 27.8 miljun); c) żoni kummerċjali 
għall-ħażna ta’ merkanzija solida u kontejners 
(EUR 86.8 miljun); d) restawr tar-riżerva naturali 
fil-qrib (fażi 1) (EUR 0.6 miljun)243 800 000 27.48 % 67 000 000 SA.36223Port ta’ Santa Cruz de 
Tenerife u Ley de Puertos 
del Estado y de la Marina 
Mercante (LEPEYMM)
14 2013 Il-PolonjaSovrastrut -
turi tal-portijiet 
PollakkiModifika tal-iskema tal-għajnuna N 546/2008 
- Għajnuna tal-investiment għall-iżvilupp 
tat-trasport intermodali taħt il-Programm Op -
erazzjonali tal-Ambjent u l-Infrastruttura (żieda 
fil-baġit minn EUR 111-il miljun għal bejn wieħed 
u ieħor EUR 170 miljun) minħabba l-ħtieġa 
sostanzjali għall-immodernizzar u l-investiment 
fl-infrastruttura intermodali fil-Polonja. (l-
infrastruttura tal-portijiet se tkun partikolarment 
fil-mira). a) trasport intermodali: kostruzzjoni 
ta’ ċentri loġistiċi u terminali tal-kontejners, 
faċilitajiet ta’ ħżin u mmaniġġjar, linji tal-fer -
rovija u toroq interni, provvista tal-ilma, tagħmir 
elettroniku; b) netwerk tat-trasport intern fi ħdan 
il-portijiet (toroq, linji ferrovjarji, passaġġi taħt 
l-art, postijiet għall-parkeġġ, btieħi għall-ħżin; 
sistemi ta’ telekomunikazzjoni). 170 000 00050 % għall-
infrastruttura 
tal-portijiet u 
dik intermo -
dali; 30 % għal 
tagħmir tal-
informazzjoni u 
komunikazzjoniSA.36485L-għajnuna hija disponib -
bli għal intrapriżi minn 
Stati Membri tal-UE li 
jwettqu jew li bi ħsiebhom 
iwettqu operazzjonijiet ta’ 
trasportazzjoni intermodali 
fil-Polonja - bħal operaturi 
ta’ terminali tal-kontejners 
u ċentri tal-loġistika - ħlief 
għal impriżi f’diffikultajiet 
finanzjarji u impriżi li min -
nhom il-Kummissjoni ord -
nat l-irkupru tal-għajnuna, 
sakemm l-għajnuna ma 
ġietx irkuprata bis-sħiħ.
15 2013 L-Italja Capo d’Orlandobaċir għat-taljamar, tħammil, irmiġġ, in -
frastruttura turistika48.71 % 20 020 000 SA.36621
87 Annessi Anness VI
Każijiet 
ta’ 
għajnuna 
mill-Istat 
fil-
portijiet 
tal-baħarSena PajjiżPort 
tal-baħar 
ikkonċernatTip ta’ merkanzija koperta, infrastruttura 
(I) u/jew sovrastruttura (S)Spejjeż tal-
investiment 
ippjanati 
(f’EUR)Intensità 
tal-għajnunaGħajnuna
(f’EUR)Nru tad-
deċiżjoniBenefiċjarju
16 2014 Il-Latvja VentspilsTitijib tal-istabbilità tal-ħamrija tal-imbankment 
tal-kanal tax-Xmara Venta wara l-irmiġġ 2 u 3 - 
l-ewwel deċiżjoni6 150 000 38.60 % 3 775 918 SA.38771Awtorità tal-Freeport ta’ 
Ventspils
17 2014 Il-Ġreċja Patrasa) titjib tal-Port ta’ Patras (il-5 moll); b) xogħlijiet 
tat-triq u l-iskular tal-ilma tax-xita; c) Bini 
tat-terminal 1; d) Bini tat-terminal 2; e) Bini 
awżiljarju, 52 247 600 100 % 52 247 600 SA.38048Patras Port Authority S.A. 
(OLPa)
18 2014 L-Italja Salernoa) Espansjoni tad-Daħla tal-Port; b) Stabbilizzar 
tal-baċir, c) Tħammil73 000 000 97.28 % 71 016 396 SA.38302Awtorità tal-Port ta’ 
Salerno (PAS, Port Author -
ity of Salerno) via Ministro 
degli Affari esteri P .le della 
Farnesina 1 I-00194 Roma
19 2014 Il-Latvja Ventspils stabbilizzazzjoni tal-ħamrija 2 300 000 SA.38771
20 2015 Il-Latvja VentspilsTitijib tal-istabbilità tal-ħamrija tal-imbankment 
tal-kanal tax-Xmara Venta wara l-irmiġġ 2 u 3 - 
it-tieni deċiżjoni (ara wkoll SA.38771)6150000 
(ara l-ewwel 
deċiżjoni 
fl-2014)żieda fl-
għajnuna minn 
38.6 % għal 
85 %figura 
aġġornata: 
minn 
EUR 3 775 918 
għal 
EUR 5 227 500SA. 40838Awtorità tal-Freeport ta’ 
Ventspils
21 2015 Il-Ġermanja SassnitzEstensjoni tal-port permezz tal-kostruzzjoni ta’ 
rmiġġ ġdid (Nru. 10) biex jiġi ottimizzat l-użu 
tal-irmiġġ 8 u 95 100 000 88.68 % 4 523 000 SA.41865 Fährhafen Sassnitz GmbH 
22 2015 Franza CalaisEspansjoni tal-Port tal-Calais u l-bini ta’ terminal 
ġdid minn fuq il-Kanal biex jippermetti operat 
aħjar tas-servizzi tat-trasport bil-baħar minn 
naħa għall-oħra tal-Kanal887 500 000 30.40 % 270 000 000 SA.39688 Port de Calais
23 2015 L-Italja TarantoTħammil u rimi ta’ materjal tat-tħammil 
minħabba n-nuqqas ta’ adegwatezza tal-in -
frastruttura biex takkomoda vapuri tal-kontejners 
dejjem akbar83 000 000 54 % 38 158 587 SA.39542Awtorità tal-Port ta’ 
Taranto
88 Annessi Anness VI
Każijiet 
ta’ 
għajnuna 
mill-Istat 
fil-
portijiet 
tal-baħarSena PajjiżPort 
tal-baħar 
ikkonċernatTip ta’ merkanzija koperta, infrastruttura 
(I) u/jew sovrastruttura (S)Spejjeż tal-
investiment 
ippjanati 
(f’EUR)Intensità 
tal-għajnunaGħajnuna
(f’EUR)Nru tad-
deċiżjoniBenefiċjarju
24 2015 Il-Ġermanja Wismarżieda fil-kapaċità tal-port għall-immaniġġjar 
tal-injam permezz ta’: a) estensjoni tad-drittijiet 
ta’ fuq il-moll; b) tħammil u riklamazzjoni tal-art; 
c) Terminal għall-merkanzija likwida; d) terminal 
għat-tkessiħ tal-ilma; e) miżuri kumpensatorji 
ambjentali37 141 615 65.98 % 24 506 881 SA.39608Awtorità tal-Port tal-Baħar 
ta’ Wismar
25 2015 Il-Ġermanja WismarEstensjoni u titjib tat-terminal eżistenti tal-vapuri 
tal-kruċiera permezz ta’: a) estensjoni tat-tul tal-
irmiġġ b’240 m; b) binja għad-Dwana u l-Pulizija; 
ħajt ta’ sigurtà tal-ISPS; c) tħammil; d) kostruzzjo -
ni tat-toroq; e) faċilità tal-ilma ħelu/ilma tar-rimi; 
f) żona ta’ provvista għall-vapuri tal-kruċiera; g) 
parkeġġ għall-karozzi tal-linja33 899 000 8.19 %EUR 2 776 300 
(il-kostruzz -
joni ta’ binja 
għall-Pulizija 
u d-Dwana 
ma tik -
kostitwixxix 
Għajnuna 
mill-Istat u 
għaldaqstant 
mhijiex 
inkluża f’dan 
l-ammontSA.39637Awtorità tal-Port tal-Baħar 
ta’ Wismar
26 2015In-Nether -
landsLauwersoogEliminazzjoni ta’ konġestjoni fil-Port li se ssir 
permezz tal-estensjoni tal-moll tas-sajd b’200 m 4 161 300l-ebda 
għajnunal-ebda 
għajnunaSA.39403Exploitatiemaatschappij 
Havencomplex Lauwersoog
27 2015 Il-ĠermanjaIl-Port ta’ 
Maasholmdgħajsa tas-sajd, rinnovazzjoni tal-molll-ebda 
għajnunal-ebda 
għajnunaSA.42219
28 2015 Il-PortugallIl-Port ta’ 
Leixoesterminal tal-kruċieri, marina (l-ebda effett fuq 
il-kummerċ)l-ebda 
għajnunal-ebda 
għajnunaSA.43250
29 2015 Il-Latvja Il-Port ta’ 
Lepajatħammil 75 % 32 300 000 SA.41734
30 2015 Il-ĠreċjaIl-Port ta’ 
Mykonosinfrastruttura tat-trasport tal-passiġġieri, xi 
infrastruttura turistika (għajnuna reġjonali)10 718 252 100 % 10 600 000 SA.39232Organizzazzjoni Muniċipali 
tal-Ġestjoni tal-Portijiet 
(MPMO) ta’  Mykonos
31 2015 Il-ĠermanjaIl-Port ta’ 
Rostockbosta investimenti, merkanzija solida mingħajr 
merkanzija bl-ingrossa7 182 900 80 % 5 600 000 SA.43376Rostocker Fracht- und 
Fischereihafen GmbH
89 Risposta  
tal-Kummissjoni
Sommarju eżekuttiv
III L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li r-Regolament TEN-T u l-Pjanijiet ta’ Ħidma tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni jipprevedu 
l-iżvilupp ta’ strateġiji fil-livell tal-UE sabiex jiġi żgurat li l-prijoritajiet Ewropej jitqiesu għall-iżviluppi tal-portijiet.
Ir-Regolament-TEN-T ilu jistipula ppjanar tal-infrastruttura għall-UE kollha mill-2013 bit-twaqqif ta’ netwerks Ewlenin 
u Komprensivi marbuta ma’ standards tekniċi u skadenzi ta’ implimentazzjoni. Dan ir-Regolament jirriżulta mill-
analiżi tal-volumi tat-traffiku ta’ portijiet marittimi tal-UE.
L-implimentazzjoni tan-netwerks Ewlenin u Komprensivi TEN-T hija appoġġjata minn għodod ta’ governanza 
bħal ma huma l-Pjanijiet ta’ Ħidma tal-Kurituri, l-appoġġ tal-Koordinaturi Ewropej, il-Fora tal-Kurituri li jgħinu 
f’monitoraġġ aħjar tal-implimentazzjoni tat-TEN-T u l-identifikazzjoni tar-repertorju tal-proġetti.
Il-Kummissjoni tiżviluppa wkoll strateġija fit-tul għall-attivitajiet tal-portijiet bil-għan li tiżdied l-effiċjenza tas-
servizzi tal-portijiet u t-trasparenza tal-finanzjament pubbliku. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni ressqet abbozz ta’ 
Regolament1 li bħalissa qed jiġi eżaminat mill-koleġiżlaturi. Hija timmonitorja wkoll l-osservanza tal-Artikolu 49 
tat-TFUE dwar il-libertà ta’ stabbiliment. Dan jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-kisba ta’ użu aħjar tal-kapaċità tal-
infrastruttura fil-portijiet u għal ġestjoni aħjar tal-finanzjament pubbliku kemm tal-UE kif ukoll nazzjonali.
Fil-qafas tal-politika reġjonali, fir-rigward tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, ir-rekwiżit għall-iżvilupp tal-
infrastruttura fit-tul huwa wieħed mill-kundizzjonalitajiet ex ante  fil-qasam tat-trasport (Objettiv Tematiku 7). Fost 
rekwiżiti oħrajn, l-Istati Membri huma obbligati li japprovaw Pjanijiet ta’ Trasport Komprensivi, li jinkludu l-iżvilupp 
ta’ strateġiji fit-tul għall-portijiet.
III It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-infrastruttura tal-port tkun ippjanata u mfassla b’monitoraġġ għal żmien twil (10 sa 20 sena) 
wara t-tlestija tagħha. L-investimenti fil-portijiet għalhekk ma jistgħux jiġu vvalutati b’perspettiva relattivament 
qasira ta’ żmien.
Il-Kummissjoni tqis li wara tliet snin mill-konklużjoni tax-xogħlijiet, huwa prematur li jiġi konkluż li l-investimenti 
f’portijiet li mhumiex użati biżżejjed huma ineffettivi u ħela ta’ flus.
Il-kriżi finanzjarja fl-2008/2009, wasslet għal tnaqqis fid-domanda, li wassal għal kapaċità sottoutilizzata kważi fis-
setturi kollha tat-trasport, mhux biss fit-trasport bil-baħar. Dan kien jaffettwa l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet.
Il-politika ta’ Koeżjoni 2014-2020 introduċiet qafas ta’ prestazzjoni għar-rieżami ta’ kull programm operazzjonali. 
Fost affarijiet oħra, dan il-qafas jinkludi l-possibbiltà tas-sospensjoni tal-ħlasijiet jew tal-applikazzjoni ta’ korrezz -
jonijiet finanzjarji, fil-każ ta’ prestazzjoni insuffiċjenti.
1 COM (2013) 296: Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li jistabbilixxi qafas dwar l-aċċess għas-suq tas-servizzi 
portwarji u t-trasparenza finanzjarja tal-portijiet
Risposta tal-Kummissjoni 90
III It-tielet inċiż
Fir-rigward ta’ proġetti li għadhom kif ġew awditjati, il-Kummissjoni tirrikonoxxi d-dewmien u l-ispejjeż żejda, iżda 
tinnota li dawn ir-riskji huma inerenti fl-investimenti infrastrutturali. L-impriżi tal-infrastruttura marittima huma 
kumplessi u twal. Proġetti bħal dawn huma suxxettibbli għal emendi fid-disinn u fil-baġit. B’mod partikolari, il-
Kummissjoni tagħraf il-kumplessità tal-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni amministrattivi u qed teżamina modi possibbli 
biex tissimplifika l-ambjent regolatorju, pereżempju permezz tat-twaqqif ta’ one stop shop kif irrakkomandat mill-
Qorti tal-Awdituri.
Hija tqis li l-Awtoritajiet Maniġerjali jenħtieġu li jkunu f’pożizzjoni li jagħżlu minn applikazzjonijiet ta’ proġetti 
maturi differenti sabiex jiġu ffinanzjati dawk il-proġetti li jiksbu aħjar l-objettivi tal-programm. Madankollu, il-kom -
petizzjoni bejn il-proġetti kbar ta’ infrastruttura bosta drabi hija limitata, jew għax ma jkunx hemm ħafna proġetti 
lesti li jiġu implimentati jew għax dawn ma jkunux konformi mal-objettivi stabbiliti fil-programm.
III Ir-raba’ inċiż
Fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet mingħand l-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni tinnota li l-kapaċità użata 
għall-maġġoranza tal-portijiet eżaminati mill-Qorti kienet qed tiżdied. Il-Kummissjoni tenfasizza li s-sejbiet tal-Qorti 
jenħtieġu li jiġu interpretati fil-kuntest ta’ perspettiva fit-tul adegwata (10-20 sena) tal-investimenti tal-portijiet. 
Barra minn hekk, l-effetti tal-kriżi finanzjarja fit-trasport marittimu jenħtieġu li jitqiesu wkoll.
III Il-ħames inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li l-konnessjonijiet tal-portijiet mal-intern tal-pajjiż huma analizzati u meqjusa fil-Pjanijiet ta’ 
Ħidma tal-Kurituri.
L-investimenti fl-infrastruttura huma “elementi importanti” li joħolqu u jtejbu n-netwerk globali tat-trasport. 
Proġetti individwali magħżula għall-finanzjament mill-Kummissjoni huma għalhekk dejjem parti minn “proġett 
globali” akbar li jiġbor fih proġetti individwali varji.
Madankollu, mhux l-investimenti kollha jistgħu jsiru fl-istess ħin u għandhom għalhekk jiġu prijoritizzati biex jaqblu 
mal-ħtiġijiet bl-aħjar mod possibbli filwaqt li jitqiesu r-riżorsi disponibbli.
III Is-sitt inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-arranġamenti ta’ konsultazzjoni għal self propost mill-BEI huma konformi mal-proċedura 
stabbilita fl-Artikolu 19 tal-Istatut tal-BEI li japplika għall-investimenti kollha li jkunu ffinanzjati mir-riżorsi proprji 
tal-BEI. Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tipprovdi opinjoni dwar il-konformità tal-investimenti ffinanzjati mir-riżorsi 
proprji tal-BEI mal-leġiżlazzjoni u l-politiki kollha rilevanti tal-UE.
L-opinjoni tal-Kummissjoni hija fformulata fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta mill-BEI fil-qafas tal-Proċedura 
tal-Artikolu 19.
Hija tista’ toħroġ opinjoni negattiva jekk il-Kummissjoni ma tirċevix biżżejjed informazzjoni sabiex tkun tista’ tiv -
valuta l-konformità mal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE.
Risposta tal-Kummissjoni 91
III Is-seba’ inċiż
Il-Kummissjoni ilha taħdem biex tistabbilixxi kundizzjonijiet ekwi għall-portijiet Ewropej b’diversi modi: sa mis-
sentenza f’ Leipzig Halle  fl-2011, il-Kummissjoni eżaminat diversi każijiet individwali li jew ġew innotifikati lill-Kum -
missjoni jew li fihom il-kompetituri ressqu lment mal-Kummissjoni. Din il-prattika tal-każ kkontribwiet biex tiżgura li 
l-portijiet jikkompetu f’kundizzjonijiet ekwi.
Faċilitazzjonijiet oħra ta’ formalitajiet ta’ rappurtar tat-trasport marittimu mistennija mal-proġett eManifest, mal-
inizjattiva tal-Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu Ewropew kif ukoll mal-valutazzjoni tal-implimentazzjoni u r-reviżjoni 
tad-Direttiva dwar il-formalitajiet tar-rappurtar.
Fir-rigward ta’ sovrastrutturi, il-Kummissjoni tenfasizza dan li ġej: jekk il-finanzjament ta’ sovrastrutturi jikkostitwixxi 
għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, dan mhux bilfors jipprojbixxi lill-Istati Membri milli jiffi -
nanzjaw dawn is-sovrastrutturi. Il-Kummissjoni tista’ tiddikjarah kompatibbli mat-Trattat. L-għajnuna mill-Istat għall-
portijiet hija rregolata mill-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat.
Fir-rigward tal-monitoraġġ, il-Kummissjoni tenfasizza li s-sistema ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat hija bbażata fuq 
valutazzjoni ex ante  u kooperazzjoni leali tal-Istati Membri. Minħabba r-riżorsi tal-Kummissjoni, mhuwiex fattibbli li 
tiċċekkja sistematikament id-deċiżjonijiet individwali kollha ex post . Madankollu, id-deċiżjonijiet kollha jiġu ppubb -
likati u jippermettu lill-partijiet interessati jressqu lment f’każ li jikkunsidraw li jkun seħħ xi ksur. F’dan ir-rigward 
il-Kummissjoni tqis li hemm biżżejjed mezzi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-UE biex tiġi ssalvagwardjata 
t-tmexxija tajba tal-awtoritajiet nazzjonali fir-rigward tal-għoti ta’ konċessjonijiet u biex tippermetti lill-offerenti 
esklużi jsegwu l-irregolaritajiet li jista’ jkun hemm.
IV L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni li tissorvelja l-kapaċità tal-portijiet ewlenin, u li terġa’ tivvaluta l-pjani -
jiet ta’ żvilupp tal-Istati Membri. Il-Kummissjoni se tistudja l-impatti makroekonomiċi tat-tlestija tan-netwerk TEN-T.
IV It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
IV It-tielet inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Se jinkiseb pjan ta’ żvilupp għas-settur tal-portijiet speċjalment 
permezz tal-programm tal-Pjan Dettaljat ta’ Implimentazzjoni għall-Awtostradi tal-Baħar u l-kanali ewlenin huma 
inklużi fil-pjanijiet ta’ ħidma rispettivi għall-kurituri tan-netwerk ewlieni.
IV Ir-raba’ inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata parzjalment lill-Istati Membri.
Sa fejn hija kkonċernata biha, il-Kummissjoni taċċetta li timplimenta din ir-rakkomandazzjoni kif deskritt hawn taħt 
u tqisha parzjalment implimentata.
Risposta tal-Kummissjoni 92
Il-Kummissjoni nediet studju biex jiġu identifikati modi ta’ simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi għall-
proġetti TEN-T. Il-problemi ewlenin diġà qed jiġu identifikati u bħalissa qed jiġu analizzati s-soluzzjonijiet possibbli. 
Il-Kummissjoni se teżamina speċifikament il-possibbiltà li jinħoloq “one-stop-shop” għall-promoturi tal-proġetti 
biex jissimplifika u jaċċellera l-proċeduri li jippermettu l-proġetti TEN-T, flimkien ma’ miżuri oħra ta’ simplifika -
zzjoni. Se tipprevedi wkoll it-tfassil ta’ qafas uniku ta’ awtorizzazzjoni għall-proġetti TEN-T rilevanti tal-UE. Bħala 
l-pass li jmiss, il-Kummissjoni beħsiebha twettaq valutazzjoni tal-impatt fl-2017 biex tikkunsidra tressaq proposta 
leġiżlattiva.
Il-Kummissjoni diġà ħabbret dawn l-inizjattivi fil-Komunikazzjoni tal-1 ta’ Ġunju 2016: L-Ewropa tinvesti mill-ġdid 
Rendikont tal-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa u l-passi li jmiss[1]: “(...) il-Kummissjoni se tesplora l-possibiltà li tfas -
sal qafas ta’ awtorizzazzjoni tal-UE uniku li jista’ japplika direttament għal proġetti kbar b’dimensjoni transfrunti -
era jew Pjattaformi ta’ Investiment ewlenin li jinvolvu kofinanzjament nazzjonali, li jissostitwixxi firxa wiesgħa ta’ 
proċeduri ta’ awtorizzazzjoni fil-livell tal-UE u nazzjonali.”
IV Il-ħames inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni iżda tirrimarka li tista’ biss tapplika korrezzjonijiet finanzjarji fejn ikun 
hemm ksur tal-kundizzjonijiet ġuridiċi.
IV Is-sitt inċiż
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta r-rakkomandazzjoni. Hija se tivvaluta mill-ġdid il-ħtieġa għal aktar appoġġ 
f’dawn iż-żewġ oqsma.
Madankollu, l-investimenti f’kontejners, trażbord u ħżin huma eliġibbli għall-kofinanzjament tal-UE, jekk ikun jista’ 
jiġi garantit aċċess ugwali u mhux diskriminatorju għall-operaturi kollha, filwaqt li titqies, fejn meħtieġ, il-funzjoni 
doppja ta’ ċerti infrastrutturi għat-trasbord u l-gateway.
Fir-rigward ta’ sovrastrutturi li ma jaqgħux taħt il-kompetenza pubblika, il-Kummissjoni tinnota li dawn huma 
esklużi mill-finanzjament fil-qafas tas-CEF, sakemm ma jkunux marbuta mal-għanijiet tal-politika ambjentali 
u tal-enerġija, u tal-objettiv 7 (trasport) tal-FEŻR. Is-sovrastrutturi jistgħu jkun permessi taħt oqsma oħra tal-FEŻR 
pereżempju bħala investiment produttiv.
IV Is-seba’ inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni sa fejn hija kkkonċernata s-CEF, u sakemm l-ebda konġestjoni ulterjuri 
tal-konnessjoni mal-art interna ma tinħoloq miż-żieda tal-konċentrazzjoni tal-flussi marittimi lejn xi ftit portijiet.
Risposta tal-Kummissjoni 93
IV It-tmien inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta parzjalment ir-rakkomandazzjoni fir-rigward tal-valur miżjud tal-UE u, fejn applikabbli, il-
kundizzjonalitajiet relatati mal-komponent tal-investiment privat kif spjegat hawn taħt. Madankollu, fir-rigward tal-
każijiet speċifiċi ta’ aċċessi marittimi għall-portijiet (bħat-tħammil), kif ukoll portijiet li qegħdin f’reġjuni periferiċi 
(gżejjer), l-iżgurar ta’ komponenti ta’ investiment privat mhux dejjem jista’ jintlaħaq.
Il-kriterji tal-għoti għall-proġetti li japplikaw fis-sejħiet għal proposti tas-CEF diġà jinkludu t-turija ta’ “valur miżjud 
tal-UE” u, fejn applikabbli, il-bżonn li jkollhom il-potenzjal li jistimulaw investiment pubbliku u privat, kif imsemmi 
fil-parti V tal-Anness I tar-Regolament tas-CEF. Is-sejħiet tas-CEF jesiġu li mill-2015 sottomissjoni sistematika ta’ 
Analiżijiet tal-Kosti u l-Benefiċċji li turi l-ammont ta’ appoġġ meħtieġ mill-UE u tenfasizza l-impatti tal-proġett.
IV Id-disa’ inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
IV L-għaxar inċiż
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni. Is-servizzi tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fil-konsultazzjoni 
bejn is-servizzi tal-proċedura tal-Artikolu 19 diġà għandhom il-possibbiltà li jagħtu opinjoni negattiva fuq proġett 
meta jkollhom xi rimarki kritiċi. Sakemm opinjoni negattiva bħal din tinżamm mis-servizz ikkonċernat, il-Kummis -
sarju inkarigat mill-affarijiet ekonomiċi u finanzjarji mhux se japprova opinjoni pożittiva permezz ta’ proċedura ta’ 
awtorizzazzjoni.
IV Il-ħdax-il inċiż
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni. Hija ilha taħdem fuq l-għoti ta’ gwida dwar ir-regoli applikabbli 
għall-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-portijiet permezz tal-iżvilupp tal-prattika tal-każ tagħha, il-pubblikazzjoni 
ta’ Grids Analitiċi għall-proġetti ta’ Infrastruttura u l-adozzjoni tal-Avviż dwar il-Kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. Il-
Kummissjoni, barra minn hekk, bħalissa qed taħdem fuq estensjoni tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa 
(GBER) għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet, li se tipprovdi gwida ulterjuri. F’dan l-istadju mhuwiex 
ippjanat li jinħarġu linji gwida għall-għajnuna mill-Istat speċifikament għall-portijiet, minbarra l-miżuri msemmija 
hawn fuq.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-kwistjoni tista’ tiġi eżaminata mill-ġdid ladarba l-estensjoni GBER tkun fis-seħħ u tkun 
ġiet żviluppata prattika suffiċjenti għall-każ.
IV It-tnax-il inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u se tagħmel ħilitha biex tkompli tiżgura analiżi konsistenti tas-sovras -
trutturi speċifiċi għall-utent fil-valutazzjoni tagħha ta’ każijiet individwali ta’ għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni, 
barra minn hekk, beħsiebha tipprovdi aktar gwida dwar sovrastrutturi speċifiċi għall-utent fil-GBER.
IV It-tlettax-il inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Hija diġà żiedet l-għadd ta’ investigazzjonijiet ex officio . Wara l-adozzjoni tal-GBER aktar riżorsi se jkunu disponibbli 
għal dawn l-investigazzjonijiet. L-adozzjoni tal-GBER bħalissa hija prevista għall-ewwel nofs tal-2017.
Risposta tal-Kummissjoni 94
IV L-erbatax-il inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
L-Istati Membri huma diġà obbligati, skont l-Artikolu 108 tat-TFUE, li jinnotifikaw sistematikament kull appoġġ 
finanzjarju pubbliku għall-proġetti infrastrutturali tal-portijiet li jikkostitwixxu attività ekonomika. Il-Kummissjoni 
tosserva li hija ma għandha l-ebda kompetenza biex titlob li l-Istati Membri jgħarrfuha b’kull appoġġ finanzjarju 
pubbliku li ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107 tat-TFUE.
IV Il-ħmistax-il inċiż
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tintroduċi rekwiżit addizzjonali ta’ rappurtar u b’hekk 
iżżid il-piż amministrattiv għall-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri tal-UE mingħajr ma twassal b’mod ċar għal 
benefiċċji proporzjonati.
IV Is-sittax-il inċiż
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li jinħtieġu aktar sforzi ta’ simplifikazzjoni biex jitnaqqas il-piż amministrattiv fil-qasam 
tat-trasport marittimu.
Hija tosserva li diġà jinsabu għaddejjin xi azzjonijiet dwar il-formalitajiet tar-rappurtar tat-trasport marittimu 
permezz tat-tnedija tal-proġett pilota e-Manifest b’enfasi fuq il-prinċipju ta’ “rappurtar ta’ darba” għall-industrija 
kif ukoll permezz tal-iżvilupp, flimkien mal-EMSA, ta’ servizz ta’ Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu Ewropew li bih il-
vapuri kollha jistgħu jirrappurtaw b’mod standardizzat.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni bħalissa qed twettaq evalwazzjoni tad-Direttiva dwar il-formalitajiet tar-rappurtar 
marittimi li possibbilment tista’ twassal għar-reviżjoni tagħha.
Introduzzjoni
04
Il-konċentrazzjoni tat-traffiku f’ċerti portijiet hija dovuta għall-prossimità tagħhom mar-rotot tat-tbaħħir maġġuri 
u r-rwol tagħhom bħala faċilitajiet tat-trażbord għall-konnessjonijiet li jgħaqqdu. Dan jirriżulta mill-iżvilupp storiku 
u ġeografiku tal-portijiet. Il-Kummissjoni tqis li dan mhuwiex fenomenu negattiv per se .
13
Il-Kummissjoni tqis li l-formalitajiet doganali għall-merkanzija tal-Unjoni li tivvjaġġa bejn portijiet tal-UE tnaqqsu 
għall-minimu possibbli u huma ħafna eħfef minn dawk għal merkanzija li tiġi minn pajjiżi oħra. Essenzjalment, dawn 
il-formalitajiet għall-merkanzija tal-Unjoni jinvolvu biss prova sempliċi tal-istatus tal-Unjoni mad-daħla mill-ġdid 
fl-UE. Anki din il-prova ma tkunx meħtieġa meta l-merkanzija tiġi ttrasportata minn “Servizz Regolari tat-Trasport 
Marittimu” awtorizzat. Vantaġġ ieħor huwa li l-merkanzija mhux tal-Unjoni li tivvjaġġa bejn portijiet tal-UE ma 
jenħtiġilhiex li titqiegħed taħt proċedura ta’ tranżitu tad-dwana sakemm ma tkunx imċaqalqa flimkien ma’ mer -
kanzija tal-Unjoni u ttrasportata minn “Servizz Regolari tat-Trasport Marittimu” awtorizzat. F’dak il-każ, tapplika 
proċedura ta’ tranżitu pjuttost simplifikata li hija bbażata fuq il-manifest marittimu u tinkludi rinunzja minn garan -
zija finanzjarja.
Risposta tal-Kummissjoni 95
L-inizjattiva “Ċinturin Blu” ġiet imnedija biex toħloq kundizzjonijiet ekwi billi tissimplifika l-proċeduri tad-dwana, 
u permezz tal-istabbiliment, sal-1 ta’ Ġunju 2015, tal-punti uniċi ta’ kuntatt marittimi nazzjonali biex ittaffi s-sott -
omissjoni ta’ formalitajiet ta’ trasport marittimu, kif meħtieġ mil-leġiżlazzjoni.
Il-leġiżlazzjoni doganali l-ġdida (Kodiċi Doganali tal-Unjoni) daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Mejju 2016 u għaliha japplika per -
jodu tranżitorju sal-2020, b’mod partikolari għall-istabbiliment u/jew it-titjib tas-sistemi elettroniċi għar-rappurtar 
ta’ dejta doganali.
23
L-investimenti tal-portijiet se jirċievu biss appoġġ pjuttost modest minn sorsi tal-UE ta’ kofinanzjament: L-appoġġ 
tal-Fond ta’ Koeżjoni/FEŻR jiġi pprovdut biss f’każijiet limitati fejn l-importanza strateġika tal-investiment tiġi stab -
bilita (eż fi pjan tat-trasport komprensiv), u jiġri hekk biss biex tkopri l-ispariġġ tal-likwidità. Dan ifisser li l-Fond ta’ 
Koeżjoni/FEŻR ma jispostjax l-investimenti privati iżda jappoġġjahom fejn ikun hemm bżonn.
25
Il-Kummissjoni tinnota li sa Jannar 2012, 25 mis-27 proġett kienu tlestew. 22 minnhom kienu qed jintużaw minkejja 
li erba’ proġetti kienu jeħtieġu investimenti komplimentari biex jagħmlu konnessjoni effettiva mal-artijiet interni. 
Hemm tliet proġetti li kienu jeħtieġu aktar titjib fl-effikaċja u fl-użu tagħhom.
Osservazzjonijiet
31
Il-politika tal-infrastruttura tal-Kummissjoni (ippjanar TEN-T) tiddependi fuq metodoloġija dettaljata u trasparenti 
li hija bbażata fuq volumi tat-traffiku ta’ portijiet tal-UE biex tiddetermina l-inklużjoni tagħhom fin-netwerk ewlieni 
jew dak komprensiv.
Kull Valutazzjoni tal-Kosti u l-Benefiċċji għal investiment partikolari tagħmel suppożizzjonijiet dwar il-flussi tat-
traffiku tal-ġejjieni, filwaqt li tqis id-dejta storika, simulazzjonijiet tat-traffiku iżda wkoll ġudizzju espert dwar kif 
investiment ġdid jista’ jżid in-numru ta’ unitajiet immaniġġjati jew kif se jikkontribwixxi biex jopera l-unitajiet b’mod 
aktar effiċjenti.
Previżjonijiet fit-tul tat-traffiku jistgħu jvarjaw b’mod sinifikanti f’termini reali minħabba l-kundizzjonijiet dejjem 
jinbidlu tas-suq fl-ekonomiji globali, bidliet fit-teknoloġija u fatturi oħra li jinfluwenzaw din il-previżjoni.
34
Il-Kummissjoni tinnota li r-Regolament TEN-T u l-Pjanijiet ta’ Ħidma tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni jipprevedu 
l-iżvilupp ta’ strateġiji fil-livell tal-UE sabiex jiġi żgurat li l-prijoritajiet Ewropej jitqiesu għall-iżviluppi tal-portijiet.
Barra minn hekk, sa fejn huma kkonċernati l-FSIE, il-Kummissjoni tiżgura l-eżistenza u l-implimentazzjoni ta’ pjani -
jiet ta’ trasport nazzjonali fil-qafas tal-valutazzjoni tal-kondizzjonalità ex ante  għall-perjodu ta’ programmazzjoni 
2014-2020.
Risposta tal-Kummissjoni 96
Kaxxa 1 — It-tielet inċiż
Il-pjan nazzjonali tal-Italja tpoġġa fis-seħħ riċentament. Bħala tali, l-implimentazzjoni tiegħu se tiġġenera pjanijiet 
ġodda ta’ investiment tal-port għall-hekk imsejħa Autorità di Sistema Portuale (Piano regolatore di sistema portu -
ale) matul is-snin li ġejjin.
Il-Kummissjoni qed iżżomm għaliha l-programm tal-FEŻR għal nuqqas ta’ twettiq tal-Kundizzjonalità 7.3 Ex ante 
(f’konformità mar-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi espressi fl-2014 u l-2015) sakemm issir l-implimen -
tazzjoni sħiħa tal-ippjanar u r-riforma tal-port, inkluż pjan komprensiv tat-tħammil, it-tfassil ta’ awtoritajiet ġodda 
“tal-baċin tal-port” li jirraggruppaw il-portijiet fl-istess oqsma, jaqtgħu l-burokrazija żejda (punt uniku ta’ kuntatt 
marittimu nazzjonali), eċċ
Kaxxa 1 — Ir-raba’ inċiż
Fl-2014 id-Dokument ta’ Implimentazzjoni tal-Istrateġija għall-Iżvilupp tat-Trasport ġie adottat mill-Kunsill 
tal-Ministri.
Fis-snin ta ’qabel, ħafna investimenti meħtieġa b’mod urġenti kienu ppjanati u implimentati b’mod xieraq, minkejja 
l-fatt li l-istrateġija eżistenti ta’ dak iż-żmien ma kinitx issorveljata sew. Il-fatturat fil-portijiet Pollakki ilu jiżdied kull 
sena u FSIE minn perjodi differenti assistew u se jkompli jassistu dan il-proċess billi jipprovdu finanzjament għall-
investimenti infrastrutturali importanti.
Il-proġetti mhux marittimi kienu komplementari għall-investimenti f’portijiet u hemm biss każ wieħed fejn il-mod -
ernizzazzjoni tal-mollijiet saret flimkien mal-konverżjoni tiegħu f’żona tal-mixi.
35
Il-Kummissjoni tinnota li l-kalkolu tal-kapaċità tat-trasport huwa kompitu kumpless fejn ħafna fatturi għandhom 
jitqiesu u l-metodi ta’ kalkolu jistgħu jvarjaw bejn il-pajjiżi, it-tipi ta’ portijiet jew il-merkanzija ttrasportata.
Barra minn hekk, il-kapaċità totali mhix l-unika miżura tal-effiċjenza jew dik ewlenija, u tenħtieġ li titqies mal-pers -
pettiva fit-tul applikata meta jiġu ddisinjati l-portijiet.
Barra minn hekk, it-traffiku tat-trażbord fl-aħħar għaxar snin sar estremament volatili u huwa marbut mal-għażliet 
tas-suq ta’ investituri privati kbar.
36
Il-Kummissjoni tinnota li l-impjiegi u t-tkabbir indotti mill-portijiet ma għandhomx jitqiesu biss fil-portijiet. Il-
portijiet huma l-punt ta’ tranżitu għal 75% tal-kummerċ estern u 40% tal-kummerċ intern, fejn dak marittimu huwa 
l-aktar mod kompetittiv (u l-anqas intensiv fl-enerġija). Barra minn hekk, ix-xogħlijiet tal-infrastruttura ma joħolqux 
impjiegi biss permezz tax-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni, iżda aktar fit-tul jaffettwaw setturi li jibbenefikaw indiretta -
ment minnhom, bħat-turiżmu u l-loġistika.
L-impatt fuq it-tkabbir u l-impjiegi għandu jiġi stabbilit permezz ta’ proċess ta’ evalwazzjoni, inkluża l-kompetittività 
mtejba minħabba tnaqqis fl-ispejjeż tal-loġistika u tat-trasport għaż-żona affettwata.
Risposta tal-Kummissjoni 97
Il-Kummissjoni vvalutat l-impatt ekonomiku tal-implimentazzjoni tal-politika tat-TEN-T, inkluż il-komponent tal-port 
tagħha2. Il-Kummissjoni beħsiebha tagħmel analiżi tal-impatti komprensivi fuq l-impjiegi u t-tkabbir fl-2017 tat-
tlestija tal-proġetti tan-Netwerk Tranż-Ewropew tat-Trasport fuq skala Ewropea, filwaqt li tibni fuq is-sejbiet prelimi -
nari u r-riżultati tal-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu li għaddejja tal-programm tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa.
Fil-qafas tal-Politika Reġjonali, id-dejta fuq il-ħolqien tal-impjiegi nġabret permezz tal-indikatur ewlieni rilevanti fil-
livell tal-Programmi Operazzjonali (PO), filwaqt li jitqies li r-rappurtar dwar dawn ma kienx obbligatorju fil-perjodu 
ta’ programmazzjoni 2007-2013. Għall-perjodu 2014-2020, l-użu tal-indikatur komuni rilevanti huwa obbligatorju 
fejn rilevanti, xorta fil-livell tal-PO (ara l-paragrafu 79 dwar it-twaqqif ta’ indikaturi stabbiliti fil-livell tal-PO).
40
Il-Kummissjoni tiżviluppa wkoll strateġija fit-tul għall-attivitajiet tal-portijiet bil-għan li tiżdied l-effiċjenza tas-
servizzi tal-portijiet u t-trasparenza tal-finanzjament pubbliku. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni ressqet abbozz ta’ 
Regolament3 li bħalissa qed jiġi eżaminat mill-koleġiżlaturi. Hija timmonitorja wkoll l-osservanza tal-Artikolu 49 
tat-TFUE dwar il-libertà ta’ stabbiliment. Dan jenħtieġ li jikkontribwixxi għall-kisba ta’ użu aħjar tal-kapaċità tal-
infrastruttura fil-portijiet u għall-ġestjoni aħjar kemm tal-finanzjament pubbliku tal-UE kif ukoll ta’ dak nazzjonali.
Il-Kummissjoni hija mistennija li tirrapporta dwar din l-istrateġija fl-2018.
41
Il-portijiet kollha huma konnessi mat-territorju intern, għall-anqas bit-triq. Il-Kummissjoni tinnota li l-objettiv tagħha 
huwa li jkollha dawn il-portijiet konnessi bil-ferrovija u, kull meta jkun possibbli ġeografikament bl-ilmijiet interni 
navigabbli.
42
Il-Kummissjoni tfakkar li r-Regolament TEN-T attwalment fis-seħħ jirriżulta mill-ftehim bejn il-koleġiżlaturi Ewropej 
skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja.
Il-proposta tal-Kummissjoni għar-Regolament tat-TEN-T4 fir-rigward tal-portijiet kienet ibbażata fuq il-metodoloġija 
oġġettiva li kienet ġiet ikkonsultata b’mod wiesa’ minn qabel mal-partijiet interessati u l-Istati Membri u ppubb -
likata flimkien mal-proposta leġiżlattiva. Il-metodoloġija, imħejjija minn grupp ta’ esperti, inkludiet kriterji bbażati 
fuq il-volum kif ukoll kriterji oħrajn, sabiex tiġi żgurata l-kopertura ġeografika meħtieġa.
In-numru ta’ portijiet ewlenin kien sussegwentement estiż mill-koleġiżlaturi sabiex jinkludi portijiet fuq il-gżejjer5.
Il-Kummissjoni tinnota li minbarra kriterji bbażati fuq il-volum, l-għażla qieset il-ħtieġa tal-koerenza tat-territorju 
tal-UE. Dan evita li xi Stati Membri, bħar-Rumanija jew il-Bulgarija, jitħallew mingħajr ebda port ewlieni. Għad-
dettalji, jekk jogħġbok ara l-punt 2.1(b) tal-Metodoloġija tal-Ippjanar.
2 Studju fuq il-kost tan-nuqqas ta’ tlestija tat-TEN-T: http://ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure/studies/doc/2015-06-fraunhofer-cost-of-
non-completion-of-the-ten-t.pdf
3 COM (2013) 296: Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li jistabbilixxi qafas dwar l-aċċess għas-suq tas-servizzi 
portwarji u t-trasparenza finanzjarja tal-portijiet
4 COM 2011(650)
5 Heraklion,Huelva,Las Palmas,Santa Cruz de Tenerife,Augusta,Cagliari,Moerdijk,Galaţi,Milford Haven. Il-proposta tal-Kummissjoni ma kenitx 
tinkludi l-port Kroat ta’ Rijeka.
Risposta tal-Kummissjoni 98
44
Il-Kummissjoni timmonitorja l-evoluzzjoni tal-volumi tat-traffiku kull sena tal-portijiet, iżda ma timmonitorjax 
il-kapaċità tagħhom. Il-Kummissjoni temmen li l-volumi tat-traffiku huma indikatur aktar rilevanti għad-deċiżjonijiet 
politiċi.
Skont l-Artikolu 49(4) tar-Regolament TEN-T, din l-informazzjoni hija użata biex tinkludi jew teskludi portijiet min-
netwerk komprensiv tat-TEN-T. Dan l-eżerċizzju huwa bbażat fuq dejta oġġettiva u komparabbli mill-EUROSTAT.
48
Il-Kummissjoni tqis li l-objettiv tal-finanzjament mhuwiex biss li jippromwovi l-portijiet bl-aqwa prestazzjonijiet 
fl-Ewropa iżda wkoll li jippromwovi tbaħħir fil-qosor u, fil-każ tal-politika ta’ koeżjoni, li jtejjeb it-tkabbir ekono -
miku fir-reġjuni periferiċi u dawk anqas żviluppati tal-UE. Il-konċentrazzjoni tal-finanzjament pubbliku fil-portijiet 
bl-aħjar rendiment tiddeterjora aktar is-sitwazzjoni ta’ portijiet iżgħar u żżid il-pressjoni fuq il-konnessjonijiet fuq 
l-art għall-Portijiet tal-Baħar tat-Tramuntana.
Barra minn hekk, il-volumi dejjem jikbru ta’ trażbord fil-portijiet tal-Baħar tat-Tramuntana jirriżultaw fi żvilupp ta’ 
servizzi alimentaturi għal baċiri oħra tal-baħar. Dan għandu jiġi indirizzat b’mod effettiv biex jiġi mminimizzat 
l-ammont ta’ merkanzija bil-baħar fond li tiġi fl-Ewropa permezz tal-Portijiet tal-Baħar tat-Tramuntana u tkompli fi 
triqitha bl-art billi tuża t-trasport bit-triq f’ħafna każijiet. Għalhekk, l-iżvilupp ta’ faċilitajiet tal-port f’portijiet iżgħar 
jimmira li jżid l-attrazzjoni tas-servizzi marittimi fuq distanzi qosra kif ukoll li jattira vjaġġi oċeaniċi diretti lejn porti -
jiet oħra minbarra l-Baħar tat-Tramuntana, hekk kif kien eżattament il-każ fi Gdańsk pereżempju.
49
Is-sejħa għall-proposti għal għotjiet tas-CEF imnedija fl-2014 irċeviet kważi tliet darbiet sottoskrizzjonijiet minn 
dawk meħtieġa għall-objettiv ta’ finanzjament li għalih dan il-proġett kien applika.
Fil-proċess tal-għażla u l-għoti, il-Kummissjoni kellha tagħmel il-prijoritajiet u qieset li proġetti oħra wrew valur 
miżjud tal-UE, relevanza, maturità u kwalità ogħla tal-applikazzjonijiet.
Kaxxa 2 — It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni tixtieq tiġbed l-attenzjoni li Nord-Ostsee-Kanal (NOK) huwa inkluż fin-netwerk ewlieni u għalhekk 
meqjus bħala prijorità. Barra minn hekk, anki jekk mhuwa inkluż uffiċjalment fl-ebda wieħed mill-Kurituri tan-
Netwerk Ewlieni, huwa jista’ juża finanzjament tas-CEF billi huwa elenkat fil-Parti III tal-Anness I tar-Regolament 
tas- CEF.
Il-finanzjament tas-CEF jimmira b’mod partikolari lejn proġetti li ma jistgħu jiġu ffinanzjati bl-ebda mod ieħor min -
barra permezz ta’ finanzjament b’għotja. Dan isir sabiex jitnaqqas l-effett deadweight tal-fondi tal-UE. Il-proġetti 
kollha li għandhom flussi ta’ dħul ċari huma diretti lejn l-istrumenti finanzjarji, inklużi strumenti tas-CEF kif ukoll 
l-FSIE li għadhom kif inħolqu.
50
L-investimenti fl-infrastruttura jeħtieġu ppjanar fit-tul u għandhom jissodisfaw il-ħtiġijiet fit-tul. Għalhekk, dawn 
normalment ma jintużawx b’mod sħiħ fi żmien qasir. L-infrastruttura tal-portijiet hija tipikament maħsuba għall-
10-20 sena wara l-kostruzzjoni tagħhom. L-investiment fil-portijiet ma jistax jiġi analizzati b’perspettiva għal żmien 
qasir.
Il-kriżi finanzjarja fl-2008/2009 irriżultat fi tnaqqis tat-traffiku u naqqset l-użu tal-kapaċità addizzjonali. Hija wasslet 
ukoll għal bidla, dewmien jew kanċellazzjoni ta’ ħafna pjanijiet ta’ investiment.
Risposta tal-Kummissjoni 99
Dewmien u spejjeż żejda huma riskji inerenti għall-investimenti infrastrutturali u varjazzjonijiet raġjonevoli huma 
parti mill-ġestjoni tar-riskju.
53
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 50.
53 It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-infrastruttura tal-port tkun ippjanata u mfassla b’perspettiva fit-tul (10 sa 20 sena) wara 
t-tlestija tagħha. L-investimenti fil-portijiet għalhekk ma jistgħux jiġu vvalutati b’perspettiva relattivament qasira ta’ 
żmien.
Il-Kummissjoni tqis li wara tliet snin mill-konklużjoni tax-xogħlijiet, huwa prematur li jiġi konkluż li l-investimenti 
f’portijiet li mhumiex użati biżżejjed huma ineffettivi u ħela ta’ flus.
Il-Fondi FSIE jistgħu jappoġġjaw biss dawk il-proġetti kbar ta’ investiment li jistgħu juru b’mod ċar, permezz ta’ 
analiżi dettaljata tal-kosti u l-benefiċċji (CBA), li huma tajbin mill-aspett ekonomiku u li huma finanzjarjament vijab -
bli. Għall-maġġoranza ta’ dawn il-proġetti, id-dejta u l-informazzjoni użati fis-CBAs oriġinaw qabel il-kriżi.
Fir-rigward tal-finanzjament tas-CEF, il-Kummissjoni tinnota li l-appoġġ finanzjarju huwa prijoritizzat lejn proġetti 
li jikkontribwixxu għall-aċċessibilità, il-multimodalità, il-konnessjonijiet mat-territorju intern tal-portijiet aktar milli 
lejn żieda fil-kapaċità. Barra minn hekk, kull proġett sottomess huwa suġġett għal analiżi tal-kosti u l-benefiċċji 
(CBA), ivverifikata minn esperti indipendenti, sabiex jitnaqqas ir-riskju ta’ investimenti ineffettivi. Dawn is-CBAs 
huma appoġġjati minn stima tal-volumi tat-traffiku.
Il-kriżi finanzjarja fl-2008/2009, wasslet għal tnaqqis fid-domanda, li rriżulta f’kapaċità sottoutilizzata kważi fis-set -
turi kollha tat-trasport, mhux biss fit-trasport bil-baħar. Dan seta’ jaffettwa l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet.
Il-politika ta’ Koeżjoni 2014-2020 introduċiet qafas ta’ prestazzjoni għar-reviżjoni ta’ kull programm operazzjonali. 
Fost affarijiet oħra, dan il-qafas jinkludi l-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-ħlasijiet jew l-applikazzjoni ta’ korrezzjoni -
jiet finanzjarji, fil-każ ta’ prestazzjoni insuffiċjenti.
56
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-qafas regolatorju kumpless fl-Istati Membri għall-awtorizzazzjoni ta’ proġetti tat-tras -
port u tinnota li hemm xogħol għaddej fuq din il-kwistjoni għall-proġetti ta’ rilevanza għall-UE.
57
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-kwistjoni ta’ dewmien fil-kostruzzjoni ta’ infrastruttura maġġuri. Hija ressqitha b’mod 
regolari f’kumitati ta’ monitoraġġ, laqgħat bilaterali u f’ittri formali lill-Istati Membri.
Ir-responsabbiltà tad-determinazzjoni tas-setgħat tal-awtorizzazzjonijiet hija tal-awtoritajiet nazzjonali. Madankollu, 
il-Kummissjoni avżat ripetutament lill-awtoritajiet tal-Istati Membri bil-ħtieġa li jissimplifikaw il-proċeduri għat-
teħid tad-deċiżjonijiet u rrakkomandat li ma jitfgħu l-ebda piż addizzjonali fuq l-amministrazzjoni tal-fondi tal-UE.
Risposta tal-Kummissjoni 100
59
Il-Kummissjoni tenfasizza li matul in-negozjati dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2014-2020, il-Kummissjoni ttrat -
tat dawn il-kwistjonijiet billi talbet kemm pjan ġdid għall-portijiet u l-loġistika, li issa mmaterjalizza, kif ukoll regoli 
ġodda dwar l-akkwist pubbliku (taħt il-kundizzjonalità ex ante  għall-perjodu 2014-2020).
B’mod aktar speċifiku, il-pjan tal-portijiet nazzjonali kien ukoll parti mis-CSR 2015, maħruġa mill-Kunsill wara 
l-proposti tal-Kummissjoni.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni nediet studju biex jiġu identifikati l-ostakli regolatorji u amministrattivi ewlenin 
għall-proġetti TEN-T (inklużi l-portijiet) u biex jinstabu modi possibbli biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet. 
Fost l-għażliet possibbli li qed jiġu analizzati hemm il-ħolqien ta’ “one-stop-shop” għall-promoturi tal-proġetti biex 
jissimplifika u jaċċellera l-proċeduri tal-ħruġ tal-permessi għall-proġetti TEN-T u t-tfassil ta’ qafas uniku tal-awtoriz -
zazzjoni tal-UE. Bħala l-pass li jmiss, il-Kummissjoni beħsiebha twettaq valutazzjoni tal-impatt fl-2017 biex tikkun -
sidra tressaq proposta leġiżlattiva.
60
Il-Kummissjoni tinnota li l-pjan il-ġdid tal-portijiet fl-Italja se jinvolvi sensiela ta’ miżuri ta’ simplifikazzjoni fl-adozz -
joni ta’ pjanijiet ewlenin tal-portijiet. Dan għandu jnaqqas iż-żmien għall-adozzjoni.
61
L-infrastruttura marittima tirrappreżenta ħidmiet kumplessi u twal. Proġetti bħal dawn huma suxxettibbli għal 
emendi fid-disinn u fil-baġit. Dan huwa rikonoxxut fir-regoli nazzjonali u tal-UE dwar l-akkwist billi jiġu permessi 
ċerti livelli ta’ flessibilità.
Fil-każ ta’ Spanja, il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-Istat Membru ma jiddikjarax spejjeż żejda bħala parti mid-dikja -
razzjoni tal-infiq lill-Kummissjoni. Bħala riżultat, dawn l-ispejjeż żejda mhumiex kofinanzjati mill-baġit tal-UE.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 53.
62
L-għan tal-programmi tal-FEŻR jirrigwarda primarjament l-iżvilupp reġjonali u lokali. Għalhekk, il-proġetti jridu 
jikkonformaw mal-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni u mal-objettivi stipulati f’kull programm speċifiku. Dawn ġew 
issodisfati.
Il-Kummissjoni tfakkar l-impatt tal-kriżi ekonomika tal-2007 (bi tnaqqis qawwi ħafna tat-tkabbir tal-PDG) fuq 
it-traffiku marittimu tal-baħar tal-UE u l-fatt li l-attività rreġistrata fl-UE-28 fl-2014 għadha ma laħqitx il-livell 
preċedenti ta’ attività tal-2007.
Fir-rigward tal-portijiet Spanjoli, l-Awtorità Maniġerjali infurmat lill-Kummissjoni li l-investiment tlesta skont il-pjani -
jiet previsti u li l-portijiet huma operattivi u fil-fażi ta’ żvilupp. Hemm l-attività f’kull wieħed minnhom u l-awtorita -
jiet tal-port qed jippjanaw investimenti kumplimentarji sabiex jiżviluppaw aktar l-attivita f’dawn il-portijiet.
L-attività ilha tiżdied mill-aħħar awditu tal-Qorti. Barra minn hekk, ċerti konnessjonijiet tal-ferrovija u tat-triq 
(pereżempju Ferrol u Langosteira) ġew approvati u dan se jagħti spinta lill-attività tagħhom.
Fir-rigward ta’ Augusta fl-Italja, il-Kummissjoni tinnota li madwar EUR 1 miljun biss ġew ipprovduti mill-baġit tal-UE.
Risposta tal-Kummissjoni 101
63 (i)
63 (i) Il-proġetti għall-kostruzzjoni tal-portijiet jikkonsistu f’xogħlijiet kbar ta’ inġinerija li jeħtieġu perjodu twil ta’ 
ppjanar u ta’ kostruzzjoni, b’ħafna fatturi li jistgħu jinfluwenzaw il-progress. Il-portijiet mhumiex iddisinjati għal 
kapaċità fi żmien ħames snin, iżda huma minflok ippjanati għall-kapaċità prevista f’20 sena jew aktar.
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 53.
63 (ii)
Fir-rigward tal-orizzont ta’ ppjanar fit-tul, l-użu sħiħ tal-kapaċità sal-2010 ma kienx mistenni. Minħabba l-kriżi 
ekonomika li għaddejja u d-domanda mnaqqsa għal kapaċità tat-trasport, żieda fl-użu bejn l-2010 u l-2015 ma kinitx 
mistennija.
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 62.
64
Il-Kummissjoni tinnota li l-investimenti infrastrutturali huma elementi importanti għall-ħolqien u t-titjib ta’ netwerk. 
Proġetti individwali għaldaqstant huma dejjem parti minn proġett globali akbar. L-investimenti kollha ma jistgħux 
isiru fl-istess ħin iżda jridu jiġu prijoritizzati biex jaqblu mal-ħtiġijiet bl-aħjar mod possibbli filwaqt li titqies id-dis -
ponibilità tar-riżorsi neċessarji.
Hija tosserva li fil-perjodu 2014-2020 kemm il-FEŻR kif ukoll is-CEF taw enfasi akbar lill-konnessjoni tal-portijiet man-
netwerk tat-trasport (u mhux biss lill-infrastruttura tal-portijiet).
L-Istati Membri jenħtieġu li jiżguraw li jsir l-aħjar użu mill-fondi limitati tal-UE. L-investimenti fil-portijiet jeħtieġu 
investimenti komplimentari fit-toroq/awtostradi u ferroviji sabiex tiġi żgurata l-effikaċja tagħhom. Xi wħud minn 
dawn l-investimenti qed ikunu ffinanzjati taħt il-programmi tal-UE jew minn fondi nazzjonali.
Fir-rigward ta’ proġetti tas-CEF, il-Kummissjoni tinnota li l-konnessjonijiet tal-portijiet mal-intern tal-pajjiż huma 
meqjusa fil-Pjanijiet ta’ Ħidma tal-Kurituri.
Dan se jingħata prijorità meta jittieħdu deċiżjonijiet dwar il-finanzjament.
65
Il-Kummissjoni tinnota li huwa normali li, fi proġett globali, azzjonijiet differenti jitwettqu sussegwentement skont 
il-kapaċità teknika u finanzjarja tal-promotur tal-proġett.
Pereżempju, il-portijiet ta’ Langosteira u Ferrol kienu inizjalment konnessi man-netwerk tat-trasport bit-triq. 
L-aċċess ferrovjarju għall-port ta’ Ferrol ġie approvat mill-Fond Finanzjarju tal-Aċċessibilità tal-Port kif imsemmi 
fil-Pjan Annwali tal-2016. Fir-rigward tal-aċċess ferrovjarju għal Langosteira d-disinn tal-proġett se jkun lest sal-2017 
u x-xogħlijiet se jispiċċaw qabel l-2021.
67
It-trasport marittimu huwa industrija kompetittiva u l-Kummissjoni tqis li l-kompetizzjoni hija, b’mod ġenerali, 
pożittiva. Hija tirrikonoxxi li żieda fil-kapaċità f’port wieħed jista’ jkollha impatt temporanjament fuq portijiet oħra.
Risposta tal-Kummissjoni 102
68
Il-Kummissjoni tqis li l-impatt ta’ tnaqqis tal-attività minħabba effett ta’ kannibalizzazzjoni f’sitt portijiet minn 171 
jibqa’ limitat. Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-Kaxxa 5.
69
Fir-rigward taż-żewġ portijiet ġirien ta’ Gdańsk u Gdynia fil-Polonja, il-Kummissjoni tfakkar li ż-żewġ portijiet huma 
komplementari u t-tnejn li huma qed igawdu żieda fin-numru ta’ operazzjonijiet. Pereżempju, Gdańsk għandu 
terminal kbir ta’ tagħbija likwida u Gdynia ma għandux. Hemm lok għal approfondiment tal-kooperazzjoni bejn 
iż-żewġ portijiet u biex jinstabu mezzi li jippromwovu l-komplementarjetà bejn iż-żewġ portijiet. Dan huwa dak 
li l-Kummissjoni qed tipprova tippromwovi permezz tal-programm tal-Awtostradi tal-Baħar kif ukoll l-attivitajiet 
tal-Koordinatur Ewropew għall-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni Baltiku Adrijatiku. Dawn l-inizjattivi għandhom jipper -
mettu s-simplifikazzjoni aħjar tal-fondi disponibbli għall-benefiċċju ta’ dan ir-raggruppament ta’ portijiet fil-Bajja ta’ 
Gdańsk.
Barra minn hekk, il-Ftehim ta’ Sħubija ffirmat għall-perjodu 2014-2020 jeħtieġ b’mod speċifiku li l-investimenti ffi -
nanzjati mill-FSIE fiż-żewġ portijiet ġirien ikunu bbażati fuq il-kooperazzjoni u l-komplimentarjetà.
Fir-rigward tal-Italja, il-pjan il-ġdid tal-portijiet Taljan jenħtieġ li jindirizza din il-kwistjoni billi jgħaqqad żewġ porti -
jiet kontigwi jew aktar. Skont il-pjan, dan se jkun il-każ ta’ Salerno u ta’ Napli.
76
Il-Kummissjoni tqis li l-arranġamenti ta’ konsultazzjoni għal Self propost mill-BEI huma konformi mal-proċedura 
stabbilita fl-Artikolu 19 tal-Istatut tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), li japplika għall-investimenti kollha li 
jkunu ffinanzjati mir-riżorsi proprji tal-BEI. Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tipprovdi opinjoni dwar il-konformità tal-
investimenti ffinanzjati mir-riżorsi proprji tal-BEI mal-leġiżlazzjoni u l-politiki kollha rilevanti tal-UE.
L-opinjoni tal-Kummissjoni hija fformulata fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta mill-BEI fil-qafas tal-Proċedura 
tal-Artikolu 19. Hija tista’ toħroġ opinjoni negattiva jekk il-Kummissjoni ma tirċevix biżżejjed informazzjoni sabiex 
tkun tista’ tivvaluta l-konformità mal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE.
77
L-evalwazzjoni teknika u finanzjarja ta’ proġett ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Proċedura tal-Artikolu 19. Ara 
wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 76.
78
Waqt it-tħejjija tal-opinjoni formali tal-Kummissjoni, is-servizzi tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fil-Grupp 
Interservizzi tal-BEI jistgħu jipprovdu l-opinjonijiet li ġejjin dwar proġett:
• Opinjoni favorevoli,
• Opinjoni favorevoli bil-kummenti,
• Opinjoni negattiva.
Risposta tal-Kummissjoni 103
Fil-każ ta’ opinjoni mhux favorevoli mill-Kummissjoni, l-approvazzjoni tal-proġett mill-Bord tad-Diretturi tal-BEI tir -
rikjedi approvazzjoni unanima u li l-Kummissjoni tastjeni.
Fil-proċess ta’ konsultazzjoni interna tal-Kummissjoni jkun hemm xi każijiet kull sena fejn servizz tal-Kummissjoni 
jipprovdi opinjoni negattiva fuq proġett. F’każ bħal dan, il-BEI jew jipprovdi tweġibiet sodisfaċenti dwar il-kwist -
jonijiet imressqa mis-servizz rilevanti biex dan ikun jista’ jneħħi l-opinjoni negattiva tiegħu jew jirtira l-proġett u ma 
jippreżentahx lill-Bord tad-Diretturi tiegħu.
Kaxxa 5 — Ir-raba’ inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li l-portijiet ta’ Cadiz u Malaga huma portijiet użati b’mod imħallat (importazzjoni, espor -
tazzjoni u passiġġieri). Telf tat-traffiku tal-merkanzija f’dawn il-portijiet jista’ wkoll jiġi attribwit għall-effetti tal-kriżi 
finanzjarja. Fil-każ ta’ Cadiz, dan ġie kkumpensat minn żieda sostanzjali fit-traffiku tal-passiġġieri.
79
Il-proċedura tal-Artikolu 19 tirrigwarda kontroll ex-ante  tal-applikazzjonijiet ta’ self għal investimenti li għandhom 
jiġu ffinanzjati mir-riżorsi proprji tal-BEI fid-dawl tal-konformità tagħhom mal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE. Hija 
ma tikkonċernax monitoraġġ ta’ dan is-self mill-Kummissjoni li hija r-responsabbiltà unika tal-BEI.
Madankollu, il-Kummissjoni tirċievi informazzjoni mill-BEI fuq proġetti fejn tiġi pprovduta garanzija tal-UE.
80
Diġà fil-perjodi ta’ qabel, il-Kummissjoni vvalutat ir-riżultati mistennija ta’ proġetti fil-kuntest tas-CBA. Madankollu, 
hija ma setgħetx tagħmel korrezzjonijiet finanzjarji bbażati fuq prestazzjoni insuffiċjenti. Dan inbidel fil-perjodu 
2014–2020, fejn korrezzjonijiet finanzjarji huma possibbli taħt il-qafas tal-prestazzjoni.
Taħt il-perjodu 2014 – 2020, is-CBA ġiet introdotta bħala rekwiżit minn qabel tal-finanzjament tas-CEF sabiex 
l-istrument isir aktar orjentat fuq ir-riżultati mill-programm TEN-T.
Kaxxa 6
Il-Kummissjoni tinnota li t-terminal tal-laneċ fi Gdynia ma kienx parti mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti 
appoġġ lill-proġett tal-Awtostrada tal-Baħar (MoS). Kien mifhum li t-terminal innifsu se jitlesta sal-2016, li kien 
ikkunsidrat dewmien raġonevoli għal proġetti ta’ infrastruttura ta’ dimensjoni simili, speċjalment f’perjodu ta’ kriżi 
ekonomika u domanda mnaqqsa tat-traffiku.
Il-Kummissjoni tinnota li l-proġett ta’ MoS Gdynia-Karlskrona segwa proċess ta’ preselezzjoni doppja f’dak iż-żmien 
u kien propost wara li nkiseb l-appoġġ tat-Task Force Baltika li tinvolvi Awtoritajiet tat-Trasport minn seba’ Stati 
Membri, li mhux biss aċċettaw sjieda iżda rrikonoxxew il-kwalità ta’ dan il-proġett individwali wkoll. Il-proġett 
segwa l-proċedura applikabbli u kien suġġett għal evalwazzjoni kemm interna kif ukoll esterna.
Risposta tal-Kummissjoni 104
L-appoġġ tal-UE jingħata abbażi tal-eżitu ppjanat jiġifieri x-xogħlijiet / studji ppjanati. Il-previżjonijiet tat-traffiku 
u indikaturi oħra, pereżempju l-Indikaturi Ewlenin tal-Prestazzjoni (Key Performance Indicators — KPIs) msemmija 
jintużaw fl-għażla tal-proposti iżda mhumiex il-bażi għall-ħlas ta’ appoġġ tal-UE.
Il-Kummissjoni tqis li l-proġett ma jistax jipproduċi r-riżultati kollha mistennija sakemm l-investimenti fi Gdynia 
jkunu tlestew imma xi riżultati xorta jistgħu jiġu prodotti abbażi tal-investimenti li tlestew.
82
Il-Kummissjoni ma taqbilx li n-nuqqas ta’ linji gwida tal-għajnuna mill-Istat dwar il-portijiet u d-differenzi fil-prattiki 
tal-kontroll tad-dwana jistgħu jagħmlu port aktar attraenti minn oħrajn għal-linji tat-tbaħħir globali (ara t-tweġibiet 
tal-Kummissjoni għall-paragrafi 92 u 93).
83
Il-Kummissjoni tqis li, wara s-sentenza ta’ Aéroport de Paris, il-prattika tal-każ fuq din il-kwistjoni żviluppat biss 
gradwalment, li hija r-raġuni ewlenija għaliex qabel is-sentenza ta’  Leipzig Halle  l-Istati Membri, li skont it-Trattat 
kienu responsabbli għan-notifika ta’ kwalunkwe għajnuna, ikkunsidraw li l-kostruzzjoni ta’ infrastruttura ġenerali 
tal-portijiet tipikament tkun ta’ natura nonekonomika, li jfisser li l-finanzjament pubbliku tagħha ma jaqax taħt 
il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat u ma jirrikjedix notifika. Il-ftit notifiki li il-Kummissjoni xorta rċeviet matul dan 
il-perjodu saru primarjament għal raġunijiet ta’ ċertezza ġuridika u f’ħafna każijiet irriżultaw f’konstatazzjoni tal-
Kummissjoni li l-miżura ma kinitx tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat.
Wara l-kjarifiki mogħtija fis-sentenza ta’ Leipzig Halle fl-2011, l-għadd ta’ notifiki żdied b’mod sinifikanti. Fil-perjodu 
mill-2011 sa tmiem l-2015 il-Kummissjoni ħarġet 27 deċiżjoni ta’ għajnuna mill-Istat dwar il-finanzjament tal-
infrastruttura tal-portijiet.
85
Il-Kummissjoni tistabbilixxi ċerti kundizzjonijiet għall-kofinanzjament ta’ sovrastrutturi taħt multimodalità u MoS, 
b’mod partikolari li għandu jkun miftuħ għal kull utent fuq bażi mhux diskriminatorja. Barra minn hekk, jiġu 
applikati l-kundizzjonijiet li ġejjin: l-investiment jeħtieġ li jkun korrelatat mat-titjib tal-konnessjoni marittima, 
iġġustifikat minn żieda tal-kapaċità tal-immaniġġjar tal-bastimenti u għandu jservi l-iskop tal-azzjoni għal mill-
anqas ħames snin wara t-tlestija tiegħu.
Madankollu, is-servizzi tal-Kummissjoni se jivvalutaw mill-ġdid il-ħtieġa għal aktar għajnuna f’dawn iż-żewġ oqsma 
għas-sejħiet sussegwenti.
86
Il-Kummissjoni tenfasizza dan li ġej: jekk il-finanzjament ta’ sovrastrutturi jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira 
tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, dan mhux bilfors jipprojbixxi lill-Istati Membri milli jiffinanzjaw dawn is-sovrastrutturi. 
Il-Kummissjoni tista’ tiddikjarah kompatibbli mat-Trattat. L-għajnuna mill-Istat għall-portijiet hija rregolata mill-
Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat, li skontu l-għajnuna tista’ titqies kompatibbli jekk tali għajnuna “tiffaċilita l-iżvilupp 
ta’ ċerti attivitajiet jew ta’ ċerti reġjuni ekonomiċi”  u “ma tfixkilx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju 
għall-interess komuni” .
Risposta tal-Kummissjoni 105
Kaxxa 7
L-investiment tal-portijiet Spanjol kofinanzjat mill-FEŻR ma kkwalifikax bħala proġett kbir. L-infiq ġie ċċertifikat mill-
Istat Membru li aċċettah bħala eliġibbli.
B’referenza għall-informazzjoni attwalment disponibbli, jidher li l-investiment kien aċċettat fuq il-bażi li kien ikkun -
sidrat bħala “investiment produttiv”, kif permess mir-regolamenti.
87
Il-Kummissjoni tinnota li s-sistema ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat hija bbażata fuq valutazzjoni ex ante  u kooper -
azzjoni leali tal-Istati Membri. Meta jitqiesu r-riżorsi tal-Kummissjoni, mhuwiex fattibbli li tiġi ċċekkjata awtomatika -
ment kull deċiżjoni individwali ex post . Madankollu, id-deċiżjonijiet kollha jiġu ppubblikati u jippermettu lill-partijiet 
interessati li jressqu lment f’każ li jikkunsidraw li jkun seħħ xi ksur. F’dan ir-rigward il-Kummissjoni tqis li hemm 
biżżejjed mezzi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-UE biex tissalvagwardja t-tmexxija tajba tal-awtoritajiet 
nazzjonali fir-rigward tal-għoti ta’ konċessjonijiet u biex tippermetti lill-offerenti esklużi jsegwu irregolaritajiet 
possibbli.
Kaxxa 8
Fuq il-bażi tal-informazzjoni rċevuta mill-Qorti tal-Awdituri, il-Kummissjoni se tinvestiga l-kwistjoni msemmija taħt 
Kaxxa 8 u tivvaluta jekk kwistjonijiet ta’ għajnuna mill-Istat potenzjali humiex preżenti.
88
Skont it-Trattat l-Istati Membri huma obbligati li jinnotifikaw kull għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni qabel ma 
jagħtuha.
Qabel l-2007, l-Istati Membri setgħu jqisu b’mod leġittimu li l-finanzjament pubbliku għal proġetti ta’ infrastruttura 
tal-port ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat u, għaldaqstant, ma kinux obbligati jinnotifikaw tali proġetti.
Matul l-2007-2010 kien hemm inċertezza konsiderevoli dwar jekk finanzjament għal tali proġetti jikkostitwixxix 
għajnuna mill-Istat u kien ġeneralment preżunt li ma kienx.
Mis-sentenza ta’ Leipzig Halle fl-2011, l-għadd ta’ notifiki żdied b’mod sinifikanti. Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni 
għall-paragrafu 83.
89
Il-Kummissjoni tinnota li l-għadd ta’ lmenti li tirċievi, jiddependi fost l-oħrajn fuq is-suq u l-livell ta’ kompetizzjoni 
bejn l-atturi differenti tas-suq. F’dan ir-rigward, għadd baxx ta’ lmenti jista’ jindika jew ammont żgħir ta’ ksur (poten -
zjali) tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat, jew grad pjuttost limitat ta’ kompetizzjoni bejn l-operaturi differenti tas-suq 
f’settur partikolari.
91
Il-Kummissjoni tosserva li l-obbligu li tinnotifika kwalunkwe proġett biex tingħata għajnuna mill-Istat jirriżulta diret -
tament mill-Artikolu 108 tat-Trattat. L-Istati Membri huma, għaldaqstant, obbligati jinnotifikaw kwalunkwe proġett 
li jinvolvi għajnuna mill-Istat. F’każijiet fejn il-Kummissjoni ssir konxja minn għajnuna li tkun ingħatat mingħajr noti -
fika preċedenti hija tista’, skont l-Artikolu 12 tar-Regolament Proċedurali 2015/1589, tagħti bidu għal investigazzjoni. 
Barra minn dan, il-Kummissjoni b’mod regolari tinvestiga każi ta’ għajnuna potenzjali fuq il-bażi ta’ lmenti li tirċievi 
mingħand il-kompetituri.
Risposta tal-Kummissjoni 106
92
Il-Kummissjoni tista’ tadotta linji gwida ta’ għajnuna mill-Istat speċifiċi għall-portijiet, iżda mhijiex obbligata 
tagħmel hekk, peress li għandha marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat (ara wkoll 
it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi III u IV). Il-fatt li ma jeżistux linji gwida jew dokumenti oħra ma jistax 
jitqies li joħloq inċertezza ġuridika peress li d-dispożizzjonijiet tat-Trattat jikkostitwixxu qafas ġuridiku eżawrjenti. 
Ukoll għal setturi oħra (pereżempju sa reċentement ħafna, il-kultura) ma eżistiet ebda gwida oħra minbarra 
deċiżjonijiet individwali tal-għajnuna mill-Istat.
Minkejja l-qafas ġuridiku eżistenti, il-Kummissjoni ilha taħdem fuq l-għoti ta’ gwida dwar ir-regoli applikabbli tal-
għajnuna mill-Istat fis-settur tal-portijiet permezz tal-iżvilupp ta’ prattika tal-każijiet, li ċċarat għadd ta’ punti (bħal 
spejjeż eliġibbli, intensitajiet tal-għajnuna, kriterji ta’ kompatibilità), il-pubblikazzjoni ta’ Grids Analitċi għal proġetti 
ta’ Infrastruttura f’Settembru 2015 u l-adozzjoni tal-Avviż dwar il-Kunċett ta’ Għajnuna mill-Istat f’Mejju 2016. Il-
Kummissjoni, barra minn hekk, bħalissa qed taħdem fuq estensjoni tal-GBER għall-finanzjament tal-infrastruttura 
tal-portijiet. Dawn il-miżuri meħudin flimkien kienu diġà pprovdew gwida speċifika dwar ir-regoli għall-għajnuna 
mill-Istat applikabbli għas-settur u se jkomplu jagħmlu dan.
Finalment, il-Kummissjoni hija dejjem disponibbli biex tipprovdi gwida dwar każijiet individwali fil-kuntest ta’ 
proċedura ta’ qabel in-notifika. Din l-opportunità hija użata bħal rutina mill-Istati Membri sabiex iħejju notifika.
Fid-dawl ta’ dan, il-Kummissjoni, f’dan l-istadju, mhijiex konvinta li l-ħruġ ta’ linji gwida għall-għajnuna mill-Istat 
speċifika għal-portijiet, flimkien mal-miżuri msemmija hawn fuq, huwa utli u neċessarju Din il-kwistjoni tista’ tiġi 
riveduta meta l-estensjoni tal-GBER għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet tkun fis-seħħ u l-Kummissjoni 
tkun żviluppat prattika suffiċjenti tal-każ.
93
Il-kontrolli doganali huma bbażati fuq analiżi tar-riskju awtomatika. Jekk rotta partikolari jew ċerti operaturi preżenti 
fil-port jikkostitwixxu riskji ogħla, dan se jwassal għal aktar kontrolli (u għal kontrolli b’aktar reqqa). F’każijiet bħal 
dawn, id-differenzi fil-prattiki tal-kontroll tad-dwana jistgħu jkunu ġġustifikati u xierqa rigward l-implimentazzjoni 
armonizzata tal-Unjoni Doganali.
Il-Kummissjoni tqis li f’dan il-kuntest il-kontrolli doganali mhumiex — u ma jenħtiġux li jkunu — aspett tal-attrattiv -
ità tal-port.
94
Fl-2013, il-Kummissjoni evalwat il-qafas ta’ mmaniġġjar tar-riskju doganali diġà fis-seħħ (ara l-Komunikazzjoni tal-
Kummissjoni COM(2013)793). Fl-2014, il-Komunikazzjoni li tiddefinixxi l-Istrateġija u Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Ġestjoni 
tar-Riskju Doganali (COM(2014)527) li timmira lejn qafas imtejjeb ta’ mmaniġġjar tar-riskju ġiet approvata mill-Kunsill 
u qed tiġi implimentata.
Proċeduri doganali simplifikati huma bbażati fuq awtorizzazzjonijiet maħruġa wara eżami tal-operatur ekonomiku 
u l-affidabilità tiegħu, ivvalutati skont kriterji stretti stabbiliti fil-Kodiċi Doganali tal-Unjoni. Il-kontrolli doganali 
huma kollha bbażati fuq analiżi tar-riskju u għalhekk mhuwiex meħtieġ u mhux konformi mal-leġiżlazzjoni tal-
Unjoni li jiġi mitlub ċertu numru ta’ kontrolli.
95
Skont il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, l-Istati Membri għandhom jipprovdu, taħt ċirkostanzi ugwali, l-istess simplifi -
kazzjonijiet; jenħtieġ li jkun hemm l-istess trattament u għalhekk l-ebda vantaġġ li jintagħżel port jew rotta tat-
trasport fuq oħrajn abbażi tal-probabbiltà ta’ kontrolli jew id-disponibilità ta’ simplifikazzjonijiet. Jekk port huwa 
aktar effiċjenti u jipprovdi servizz loġistiku aħjar, se jkompli jattira aktar kummerċ u trasport, iżda mhux abbażi 
tal-probabbiltà ta’ kontrolli jew tad-disponibbiltà ta’ simplifikazzjonijiet.
Risposta tal-Kummissjoni 107
96
Port li huwa effiċjenti u li fih joperaw kumpaniji affidabbli jista’ jiffaċċja anqas kontrolli (dan tal-aħħar ikun ibbażat 
fuq analiżi tar-riskju) u jista’ tabilħaqq ikollu vantaġġ kompetittiv.
Sussegwentement għall-każ imsemmi mill-Qorti, fl-2014 il-Kummissjoni identifikat l-azzjonijiet meħtieġa biex 
issaħħaħ il-kontrolli tal-importaturi kif stipulat skont l-Objettiv 4 tal-Istrateġija u Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Ġestjoni 
tar-Riskju Doganali (COM(2014)527) biex “jissaħħu l-kapaċitajiet biex tkun żgurata ekwivalenza f’implimentazzjoni 
effikaċi tal-Qafas Komuni għall-Ġestjoni tar-Riskju (CRMF) u biex tiżdied il-kapaċità ta’ rispons għal riskji identifikati 
reċentement”.
97
L-ispezzjoni tal-Kummissjoni sabet nuqqasijiet fil-proċeduri tad-dwana Netherlandiżi. L-awtoritajiet Netherlandiżi 
kkonfermaw wara l-ispezzjoni li minn Lulju 2015 l-istatus tal-UE tat-trażbordi kollha dejjem se jiġi vverifikat. Ir-
rapport ta’ spezzjoni tal-Kummissjoni indika li mill-200 polza ta’ kargu li ma nħattux kollha kemm huma ta’ kuljum 
mal-iskadenza tal-limitu ta’ 45 jum ta’ kwittanza, 15 sa 20 biss huma eżaminati ulterjorment mill-awtoritajiet 
Netherlandiżi. Fil-każ ta’ proċeduri ta’ approvazzjoni lokali ma kien hemm ebda verifiki, elettroniċi jew oħrajn, 
imwettqa biex jiżguraw li d-dikjarazzjoni fil-qosor għall-ħżin temporanju tal-merkanziji kienet konsistenti mad-dik -
jarazzjoni sussegwenti tal-merkanzija għal proċedura doganali qabel it-tmiem tas-sorveljanza doganali. Is-segwitu 
tas-servizzi tal-Kummissjoni ta’ dawn il-punti kollha mal-awtoritajiet Netherlandiżi għadu għaddej.
98
Id-dejta msemmija mill-Qorti hija pprovduta mill-Istati Membri nfushom u ma tistax tkun kompletament kompa -
rabbli madwar l-Istati Membri, notevolment minħabba l-mod ta’ kif il-kontrolli huma definiti u l-istess persunal jiġi 
assenjat b’mod fittizju għal kompiti differenti. Barra minn hekk, numru kbir ta’ dikjarazzjonijiet preżentati fin-Neth -
erlands jirreferu għal importazzjonijiet minn importaturi stabbiliti fi Stati Membri oħra u l-verifiki ta’ dawn l-impor -
taturi jistgħu jitwettqu biss mill-awtoritajiet tad-dwana rispettivi tagħhom. Barra minn hekk, jekk wieħed jiġġudika 
mill-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri nfushom, in-Netherlands topera b’intensità tal-persunal doganali 
relattivament baxxa.
99
Il-Kummissjoni twettaq spezzjonijiet tal-prattiki u proċeduri doganali fl-Istati Membri sabiex tiżgura li dawn il-
prattiki u l-proċeduri jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni doganali tal-UE u li din il-leġiżlazzjoni tiġi applikata b’mod 
konsistenti fl-Istati Membri kollha. Meta jseħħu, il-Kummissjoni taġixxi b’mod vigoruż kontra l-ksur tal-leġiżlazzjoni 
doganali tal-UE permezz tat-tnedija ta’ proċeduri tal-ksur.
Il-leġiżlazzjoni tistipula li kontrolli doganali għandhom isiru fi ħdan qafas komuni ta’ ġestjoni tar-riskju, li jmur ferm 
lil hinn mill-kontrolli billi timmira li tiżgura l-kapaċità li jinkixfu u jittaffew ir-riskji b’mod ekwivalenti madwar l-UE.
99 L-ewwel inċiż
Fil-qafas tal-unjoni doganali, il-Kummissjoni tieħu azzjoni fuq l-awtoritajiet doganali nazzjonali, sabiex jiġi żgurat 
li l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jkunu protetti, li l-prattiki nazzjonali doganali jkunu konformi mal-leġiżlazzjoni 
doganali tal-UE u li l-leġiżlazzjoni doganali tal-UE tiġi applikata b’mod konsistenti fl-Istati Membri kollha.
Risposta tal-Kummissjoni 108
99 It-tieni inċiż
Il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni ġdid japplika mill-1 ta’ Mejju 2016 u jissimplifika l-proċessi u l-proċeduri kollha, filwaqt 
li jillimita l-possibbiltà għall-applikazzjoni u l-eżekuzzjoni diverġenti tal-proċeduri. Barra minn hekk, is-sistemi tal-IT 
se jkunu simplifikati u f’xi każijiet jitqiegħdu fil-livell tal-Unjoni, li se jikkontribwixxi għall-armonizzazzjoni tal-
proċeduri doganali.
101 L-ewwel inċiż
Sa fejn hija kkonċernata l-inizjattiva Ċinturin Blu, il-Kummissjoni tinnota li ż-żewġ miżuri msemmija fil-Komunikazz -
joni — jiġifieri l-iffaċilitar tas-Servizzi Regolari tat-Trasport Marittimu u l-istabbiliment ta’ mezzi li jippruvaw l-istatus 
tal-Unjoni ta’ merkanzija abbord bastimenti li jidħlu wkoll f’portijiet ta’ pajjiżi terzi — ġew stabbiliti permezz ta’ 
emendi fil-leġiżlazzjoni doganali.
101 It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni taqbel li kien hemm benefiċċji miġjuba minn punt uniku ta’ kuntatt Ewropew għall-formalitajiet tar-
rappurtar tat-trasport marittimu u tinnota li l-evoluzzjoni lejn Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu tal-UE tinsab diġà 
għaddejja, permezz
a)  it-tnedija tal-proġett pilota eManifest b’enfasi fuq il-prinċipju ta’ “rappurtar ta’ darba” għall-industrija
b) l-iżvilupp, flimkien mal-EMSA, ta’ servizz ta’ Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu Ewropew li permezz tiegħu l-vapuri 
kollha jkunu jistgħu jirrappurtaw b’mod standardizzat.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
102 L-ewwel inċiż
Il-politika tal-Kummissjoni (Komunikazzjoni: “portijiet: magna għat-tkabbir”) għandha l-għan li żżid l-effiċjenza 
tas-servizzi tal-port u t-trasparenza tal-finanzjament pubbliku. Ir-Regolament tal-Portijiet miftiehem fis-27 ta’ 
Ġunju 2016, b’mod partikolari se jikkontribwixxi għall-użu aħjar tal-kapaċità u l-ġestjoni tal-finanzjament pubbliku 
fil-portijiet.
Mill-2013, ir-Regolament-TEN-T ilu jistipula ppjanar tal-infrastruttura għall-UE kollha bit-twaqqif ta’ netwerks 
Ewlenin u Komprensivi marbuta ma’ standards tekniċi u skadenzi ta’ implimentazzjoni. Dan l-eżerċizzju ta’ ppjanar 
huwa bbażat fuq analiżi tal-volumi tat-traffiku ta’ portijiet tal-UE li tiddetermina l-inklużjoni tagħhom fin-netwerks 
Ewlenin jew dawk Komprensivi.
Ġew introdotti għodod ta’ governanza ġodda għall-implimentazzjoni tan-netwerk ewlieni tat-TEN-T biex jissorvel -
jaw l-implimentazzjoni tat-TEN-T u biex jidentifikaw repertorju ta’ proġetti li jservi l-objettivi tal-politika tal-UE, li 
fosthom l-iżvilupp tal-portijiet għandu parti ċentrali.
Il-104 portijiet ewlenin fir-Regolament TEN-T identifikati mill-koleġiżlaturi taw bażi soda biex ikunu allokati fondi 
tas-CEF għal dawk il-portijiet li jipprovdu l-ogħla valur miżjud tal-UE.
Fil-qafas tal-politika reġjonali, fir-rigward tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, ir-rekwiżit għall-iżvilupp tal-
infrastruttura fit-tul huwa wieħed mill-kundizzjonalitajiet ex ante fil-qasam tat-trasport (Objettiv Tematiku 7). Fost 
rekwiżiti oħrajn, l-Istati Membri huma obbligati li japprovaw Pjanijiet ta’ Trasport Komprensivi, li jinkludu l-iżvilupp 
ta’ strateġiji fit-tul għall-portijiet.
Risposta tal-Kummissjoni 109
102 It-tieni inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-infrastruttura tal-portijiet hija ippjanata u mfassla b’monitoraġġ għal żmien twil (10 snin sa 
20 sena) wara t-tlestija tagħha. L-investimenti fil-portijiet għalhekk ma jistgħux jiġu vvalutati b’perspettiva relattiva -
ment qasira ta’ żmien.
Il-Kummissjoni tqis li wara tliet snin mill-konklużjoni tax-xogħlijiet, huwa prematur li jiġi konkluż li l-investimenti 
f’portijiet li mhumiex użati biżżejjed huma ineffettivi u ħela ta’ flus.
Il-Fondi FSIE jistgħu jappoġġjaw biss dawk il-proġetti kbar ta’ investiment li jistgħu juru b’mod ċar, permezz ta’ 
twettiq ta’ analiżi dettaljata tal-kosti u l-benefiċċji (CBA), li huma tajbin mill-aspett ekonomiku u li huma wkoll 
finanzjarjament vijabbli. Għall-maġġoranza ta’ dawn il-proġetti, is-CBAs twettqu b’informazzjoni jew dejta ta’ qabel 
il-kriżi.
Fir-rigward tal-finanzjament CEF, il-Kummissjoni tinnota li l-appoġġ finanzjarju jagħti prijorità lill-proġetti li jikkon -
tribwixxu għall-aċċessibilità, għall-multimodalità, għall-konnessjonijiet mat-territorju intern tal-port aktar milli għal 
żieda fil-kapaċità. Barra minn hekk, kull proġett sottomess huwa suġġett għal analiżi tal-kosti u l-benefiċji (CBA), 
ivverifikata minn esperti indipendenti, sabiex jitnaqqas ir-riskju ta’ investimenti ineffettivi. Dawn is-CBAs huma 
appoġġjati minn stima tal-volumi tat-traffiku.
Il-kriżi finanzjarja fl-2008/2009, wasslet għal tnaqqis fid-domanda, li wassal għal kapaċità sottoutilizzata kważi fis-
setturi kollha tat-trasport, mhux biss fit-trasport bil-baħar. Dan kien jaffettwa l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet.
Il-politika ta’ Koeżjoni 2014-2020 introduċiet qafas ta’ prestazzjoni għar-rieżami ta’ kull programm operazzjonali. 
Fost affarijiet oħra, dan il-qafas jinkludi l-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-ħlasijiet jew l-applikazzjoni ta’ korrezzjoni -
jiet finanzjarji, fil-każ ta’ prestazzjoni insuffiċjenti.
102 It-tielet inċiż
Fir-rigward ta’ proġetti li għadhom kif ġew ivverifikati, il-Kummissjoni tirrikonoxxi d-dewmien u l-ispejjeż żejda, 
iżda tinnota li dawn ir-riskji huma inerenti fl-investimenti infrastrutturali. L-impriżi tal-infrastruttura marittima huma 
kumplessi u twal. Proġetti bħal dawn huma suxxettibbli għall-emendi fid-disinn u fil-baġit. B’mod partikolari, il-
Kummissjoni tagħraf il-kumplessità tal-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni amministrattivi u qed teżamina modi possibbli 
biex tissimplifika l-ambjent regolatorju, pereżempju permezz tat-twaqqif ta’ one stop shop kif irrakkomandat mill-
Qorti tal-Awdituri.
Hija tqis li l-Awtoritajiet Maniġerjali jenħtieġu li jkunu f’pożizzjoni li jagħżlu minn applikazzjonijiet ta’ proġetti 
maturi differenti sabiex jiġu ffinanzjati dawk il-proġetti li jiksbu aħjar l-objettivi tal-programm. Madankollu, il-kom -
petizzjoni bejn proġetti kbar tal-infrastruttura bosta drabi hija limitata, jew għax ma jkunx hemm ħafna proġetti 
lesti li jiġu implimentati jew għax dawn ma jkunux konformi mal-objettivi stabbiliti fil-programm.
102 Ir-raba’ inċiż
Fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet mingħand l-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni tinnota li l-kapaċità użata 
għall-maġġoranza tal-portijiet eżaminati mill-Qorti kienet qed tiżdied. Il-Kummissjoni tenfasizza li s-sejbiet tal-Qorti 
jenħtieġu li jiġu interpretati fil-kuntest ta’ perspettiva adegwatament fit-tul (10-20 sena) tal-investimenti tal-porti -
jiet. Barra minn hekk, l-effetti tal-kriżi finanzjarja fit-trasport marittimu jenħtieġu li jitqiesu wkoll.
Risposta tal-Kummissjoni 110
102 Il-ħames inċiż
Il-Kummissjoni tinnota li l-konnessjonijiet tal-portijiet mat-territorju intern tal-pajjiż huma analizzati u meqjusa fil-
Pjanijiet ta’ Ħidma tal-Kurituri.
L-investimenti fl-infrastruttura huma elementi importanti li joħolqu u jtejbu netwerk. Proġetti individwali 
għaldaqstant huma dejjem parti minn proġett globali akbar.
L-Istati Membri huma obbligati li jagħmlu għażliet biex jiżguraw li jsir l-aħjar użu mill-fondi limitati tal-UE. L-inves -
timent fil-portijiet jeħtieġ investimenti komplimentari fin-netwerks tat-toroq/awtostradi u tal-ferroviji sabiex tiġi 
żgurata l-effikaċja tagħhom.
L-investimenti kollha ma jistgħux isiru fl-istess ħin iżda jridu jiġu prijoritizzati biex jaqblu mal-ħtiġijiet bl-aħjar mod 
possibbli filwaqt li jitqiesu r-riżorsi disponibbli. Xi wħud minn dawn l-investimenti qed ikunu ffinanzjati minn fondi 
tal-UE jew minn fondi nazzjonali.
102 Is-sitt inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-arranġamenti ta’ konsultazzjoni għal self propost mill-BEI huma konformi mal-proċedura 
stabbilita fl-Artikolu 19 tal-Istatut tal-BEI (il-Proċedura tal-Artikolu 19) li tapplika għall-investimenti kollha li jkunu 
ffinanzjati mir-riżorsi proprji tal-BEI. Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tipprovdi opinjoni dwar il-konformità tal-inves -
timenti ffinanzjati mir-riżorsi proprji tal-BEI mal-leġiżlazzjoni u l-politiki rilevanti tal-UE. L-opinjoni tal-Kummissjoni 
hija fformulata fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta mill-BEI fil-qafas tal-Proċedura tal-Artikolu 19.
102 Is-seba’ inċiż
Mis-sentenza f ’Leipzig Halle  fl-2011, li ċċarat li l-finanzjament tal-proġetti infrastrutturali li għandhom jiġu sfruttati 
ekonomikament jaqa’ taħt ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni eżaminat diversi każijiet individwali li 
jew ġew innotifikati lill-Kummissjoni jew li fihom il-kompetituri ressqu lment quddiem il-Kummissjoni. Din il-prattika 
tal-każ tikkontribwixxi biex tiżgura li l-portijiet jikkompetu f’kundizzjonijiet ekwi.
Il-Kummissjoni tenfasizza dan li ġej: jekk il-finanzjament ta’ sovrastrutturi jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira 
tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, dan mhux bilfors jipprojbixxi lill-Istati Membri milli jiffinanzjaw dawn is-sovrastrutturi. 
Il-Kummissjoni tista’ tiddikjarah kompatibbli mat-Trattat. L-għajnuna mill-Istat għall-portijiet hija rregolata mill-
Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat.
Fir-rigward tal-monitoraġġ, il-Kummissjoni tenfasizza li s-sistema ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat hija bbażata fuq 
valutazzjoni ex ante  u kooperazzjoni leali tal-Istati Membri. Minħabba r-riżorsi tal-Kummissjoni, mhuwiex fattibbli 
li jiġu ċċekkjati sistematikament id-deċiżjonijiet individwali kollha ex post . Madankollu, id-deċiżjonijiet kollha jiġu 
ppubblikati u jippermettu lill-partijiet interessati jressqu lment f’każ li jikkunsidraw li jkun seħħ xi ksur. F’dan ir-rig -
ward il-Kummissjoni tqis li hemm biżżejjed mezzi kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-UE biex tissalvagwardja 
t-tmexxija tajba tal-awtoritajiet nazzjonali fir-rigward tal-għoti ta’ konċessjonijiet u biex tippermetti lill-offerenti 
esklużi jsegwu irregolaritajiet possibbli.
Il-proċeduri doganali fil-portijiet diġà ġew iffaċilitati b’mod konsiderevoli. Faċilitazzjonijiet oħra ta’ formalitajiet ta’ 
rappurtar tat-trasport marittimu mistennija bil-proġett eManifest, l-inizjattiva ta’ Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu 
Ewropew, kif ukoll bl-implimentazzjoni, il-valutazzjoni u r-reviżjoni tad-Direttiva dwar formalitajiet ta’ rappurtar.
Risposta tal-Kummissjoni 111
103
Il-Kummissjoni tqis li l-kooperazzjoni bejn il-portijiet kif ukoll l-integrazzjoni tagħhom b’suċċess fil-kurituri rispet -
tivi tan-netwerk ewlieni hija parti importanti mir-rwol tal-Koordinaturi Ewropej — kemm għall-Koordinatur għall-
programm MoS kif ukoll għall-Koordinaturi tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni.
104
L-għażla ta’ 104 portijiet ewlenin saret sabiex jiġu identifikati l-ġeneraturi ewlenin tat-traffiku fl-UE iżda wkoll sabiex 
tiġi żgurata l-koeżjoni territorjali xierqa u l-aċċessibilità.
Il-Kummissjoni tqis li l-politika tal-portijiet Ewropej li timmira li tikseb trasparenza finanzjarja u servizzi tal-port 
aktar effiċjenti tikkontribwixxi għall-ippjanar aħjar tal-infrastruttura.
105
Il-Kummissjoni tirreferi għall-isforzi għaddejjin tagħha biex tiżviluppa b’mod sinifikanti l-bażi ta’ dejta TENtec 
tagħha sabiex tkun tista’ takkomoda d-dejta dettaljata ħafna relatata mal-portijiet li tinġabar bħala parti mill-istudji 
rilevanti li għaddejjin bħalissa biex jaġġornaw il-pjanijiet ta’ ħidma tal-kuritur u tħejji l-Pjan Dettaljat ta’ Impli -
mentazzjoni għall-MoS. Il-konnessjonijiet mat-territorju intern huma inklużi fl-istudji u l-pjanijiet tax-xogħol għall-
kurituri rispettivi fuq l-art tan-netwerk ewlieni multimodali.
Rakkomandazzjoni 1 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni li tissorvelja l-kapaċità ewlenija tal-port, u li terġa’ tivvaluta l-pjanijiet 
ta’ żvilupp tal-Istati Membri.
Il-Kummissjoni se tistudja l-impatti makroekonomiċi tat-tlestija tan-netwerk TEN-T.
Rakkomandazzjoni 1 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Rakkomandazzjoni 1 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Se jinkiseb pjan ta’ żvilupp għas-settur tal-portijiet speċjalment per -
mezz tal-programm tal-Pjan Dettaljat ta’ Implimentazzjoni għall-MoS u l-kanali ewlenin huma inklużi fil-pjanijiet ta’ 
ħidma rispettivi għall-kurituri tan-netwerk ewlieni.
106
Il-Kummissjoni tqis li l-investimenti fl-infrastruttura jeħtieġu ppjanar fit-tul, billi dawn għandhom jissodisfaw 
il-ħtiġijiet fit-tul.
L-iżviluppi tal-infrastruttura marittima għalhekk jenħtieġu li jiġu vvalutati b’perspettiva relattivament twila ta’ 
żmien. Il-kriżi finanzjarja wasslet għal tnaqqis fid-domanda, li rriżulta f’kapaċità mhux użata kważi fis-setturi kollha 
tat-trasport.
Kif indikat fit-tweġiba tal-Kummissjoni għat-tieni inċiż tal-paragrafu 102, il-politika ta’ koeżjoni 2014–2020 
introduċiet qafas ta’ prestazzjoni. Dan jinkludi l-possibbiltà ta’ sospensjoni tal-ħlasijiet jew l-applikazzjoni ta’ kor -
rezzjonijiet finanzjarji, fil-każ ta’ prestazzjoni insuffiċjenti.
Risposta tal-Kummissjoni 112
107
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-kwistjoni ta’ dewmien fil-kostruzzjoni ta’ infrastruttura maġġuri. Sa fejn huma 
kkonċernati proġetti appoġġjati mill-FEŻR u mill-fond ta’ koeżjoni, din tressqet b’mod regolari fil-kumitati ta’ 
monitoraġġ, laqgħat bilaterali u korrispondenza mal-Istati Membri.
Il-Kummissjoni ripetutament fakkret lill-awtoritajiet tal-Istati Membri biex jissimplifikaw il-proċeduri nazzjonali/
reġjonali rispettivi tagħhom ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet u l-amministrazzjoni tal-fondi tal-UE.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni nediet studju biex jiġu identifikati l-ostakli regolatorji u amministrattivi ewlenin 
għall-proġetti TEN-T (inklużi l-portijiet) u jiġu identifikati modi possibbli biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għat-tieni inċiż tal-paragrafu 102.
108
Fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet mingħand l-awtoritajiet Spanjoli, il-Kummissjoni tinnota li l-kapaċità użata 
għall-maġġoranza tal-portijiet eżaminati mill-Qorti kienet qed tiżdied. Il-Kummissjoni tenfasizza li s-sejbiet tal-Qorti 
jenħtieġu li jiġu interpretati fil-kuntest ta’ perspettiva fit-tul adegwata (10-20 sena) tal-investimenti tal-portijiet. 
Barra minn hekk, l-effetti tal-kriżi finanzjarja fit-trasport marittimu jenħtieġ li jitqiesu wkoll.
109
Il-Kummissjoni hija konxja min-natura kompetittiva tas-suq tal-portijiet. Sabiex jitnaqqas ir-riskju ta’ proġetti inef -
fettivi, hija tinkoraġġixxi strateġiji ta’ żvilupp tal-portijiet. Barra minn hekk, tissalvagwardja l-applikazzjoni tar-regoli 
tal-għajnuna mill-Istat u tal-kompetizzjoni.
110
Il-Kummissjoni tqis li l-arranġamenti ta’ konsultazzjoni għal self propost mill-BEI huma konformi mal-proċedura 
stabbilita fl-Artikolu 19 tal-Istatut tal-BEI li japplika għall-investimenti kollha li jkunu ffinanzjati mir-riżorsi proprji 
tal-BEI. Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa li tipprovdi opinjoni dwar il-konformità tal-investimenti ffinanzjati mir-riżorsi 
proprji tal-BEI mal-leġiżlazzjoni u l-politiki kollha rilevanti tal-UE.
L-opinjoni tal-Kummissjoni hija fformulata fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta mill-BEI fil-qafas tal-Proċedura 
tal-Artikolu 19.
Hija tista’ toħroġ opinjoni negattiva jekk il-Kummissjoni ma tirċevix biżżejjed informazzjoni sabiex tkun tista’ tiv -
valuta l-konformità mal-leġiżlazzjoni u l-politiki tal-UE.
Rakkomandazzjoni 2 (a)
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata parzjalment lill-Istati Membri.
Sa fejn hija kkonċernata biha, il-Kummissjoni taċċetta li timplimenta din ir-rakkomandazzjoni kif deskritt hawn taħt 
u tqisha parzjalment implimentata.
Risposta tal-Kummissjoni 113
Il-Kummissjoni nediet studju biex tidentifika modi ta’ simplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi għall-proġetti 
TEN-T. Il-problemi ewlenin diġà qed jiġu identifikati u bħalissa qed jiġu analizzati s-soluzzjonijiet possibbli. Il-
Kummissjoni se teżamina speċifikament il-possibbiltà li jinħoloq “one-stop-shop” għall-promoturi tal-proġetti biex 
jissimplifika u jaċċellera l-proċeduri li jippermettu l-proġetti TEN-T, flimkien ma’ miżuri oħra ta’ simplifikazzjoni. 
Se tipprevedi wkoll it-tfassil ta’ qafas uniku ta’ awtorizzazzjoni għall-proġetti TEN-T rilevanti tal-UE. Bħala l-pass 
li jmiss, il-Kummissjoni beħsiebha twettaq valutazzjoni tal-impatt fl-2017 biex tikkunsidra li tippreżenta proposta 
leġiżlattiva.
Il-Kummissjoni diġà ħabbret dawn l-inizjattivi fil-Komunikazzjoni tal-1 ta’ Ġunju 2016: L-Ewropa tinvesti mill-ġdid: 
Rendikont tal-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa u l-passi li jmiss[1]: “(…) il-Kummissjoni se tesplora l-possibiltà li 
tfassal qafas ta’ awtorizzazzjoni tal-UE uniku li jkun japplika direttament għal proġetti kbar b’dimensjoni transfrunti -
era jew Pjattaformi ta’ Investiment ewlenin li jinvolvu kofinanzjament nazzjonali, li jissostitwixxi firxa wiesgħa ta’ 
proċeduri ta’ awtorizzazzjoni fil-livell tal-UE u nazzjonali.”
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni iżda tirrimarka li tista’ biss tapplika l-korrezzjonijiet finanzjarji fejn 
hemm ksur tal-kundizzjonijiet ġuridiċi.
Rakkomandazzjoni 2 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni parzjalment. Hija se tivvaluta mill-ġdid il-ħtieġa għal aktar appoġġ 
f’dawn iż-żewġ oqsma.
Madankollu, l-investimenti f’kontejners, trażbord u ħżin huma eliġibbli għall-kofinanzjament tal-UE, jekk ikun jista’ 
jiġi garantit aċċess ugwali u mhux diskriminatorju għall-operaturi kollha, filwaqt li titqies, fejn meħtieġ, il-funzjoni 
doppja ta’ ċerti infrastrutturi għat-trażbord u l-gateway.
Fir-rigward ta’ sovrastrutturi li ma jaqgħux taħt il-kompetenza pubblika, il-Kummissjoni tinnota li dawn huma 
esklużi mill-finanzjament fil-qafas tas-CEF, sakemm ma jkunux marbuta mal-għanijiet tal-politika ambjentali 
u tal-enerġija, u tal-objettiv 7 (trasport) tal-FEŻR. Is-sovrastrutturi jistgħu jkun permessi taħt oqsma oħra tal-FEŻR 
pereżempju bħala investiment produttiv.
Rakkomandazzjoni 3
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata parzjalment lill-Istati Membri. Taħt il-FSIE, l-għażla 
tal-proġetti individwali hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri u r-responsabbiltà diretta tal-Kummissjoni hija limi -
tata għall-proġetti maġġuri.
Rakkomandazzjoni 3 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni sa fejn hija kkkonċernata s-CEF, u sakemm l-ebda konġestjoni ulterjuri 
tal-konnessjoni mat-territorju intern ma tinħoloq permezz taż-żieda tal-konċentrazzjoni tal-flussi marittimi lejn 
numru żgħir ta’ portijiet.
Risposta tal-Kummissjoni 114
Rakkomandazzjoni 3 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta parzjalment ir-rakkomandazzjoni fir-rigward tal-valur miżjud tal-UE u, fejn applikabbli, il-
kundizzjonalitajiet relatati mal-komponent tal-investiment privat kif spjegat hawn taħt. Madankollu, fir-rigward tal-
każijiet speċifiċi ta’ aċċessi marittimi għall-portijiet (bħat-tħammil), kif ukoll portijiet li qegħdin f’reġjuni periferiċi 
(gżejjer), l-iżgurar ta’ komponenti ta’ investiment privat mhux dejjem jista’ jintlaħaq.
Il-kriterji tal-għoti għall-proġetti li japplikaw fis-sejħiet għall-proposti tas-CEF diġà jinkludu t-turija ta’ “valur miżjud 
tal-UE6” u, fejn applikabbli, il-bżonn li jkollhom il-potenzjal li jistimulaw investiment pubbliku u privat, kif imsemmi 
fil-parti V tal-Anness I tar-Regolament tas-CEF. Is-sejħiet tas-CEF jesiġu li mill-2015 ikun hemm sottomissjoni sis -
tematika ta’ Analiżijiet tal-Kosti u l-Benefiċċji li juru l-ammont ta’ appoġġ meħtieġ mill-UE u li jenfasizzaw l-impatti 
tal-proġett.
Rakkomandazzjoni 4 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni iżda tirrimarka li l-bidliet għall-Memorandum ta’ Qbil ma jistgħux jiġu 
imposti unilateralment.
Rakkomandazzjoni 4 (b)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni. Is-servizzi tal-Kummissjoni li jieħdu sehem fil-konsultazzjoni 
bejn is-servizzi tal-proċedura tal-Artikolu 19 diġà għandhom il-possibbiltà li jagħtu opinjoni negattiva fuq proġett 
meta jkollhom xi rimarki kritiċi. Sakemm opinjoni negattiva bħal din tinżamm mis-servizz ikkonċernat, il-Kummis -
sarju inkarigat mill-affarijiet ekonomiċi u finanzjarji ma japprovax opinjoni pożittiva permezz ta’ proċedura ta’ 
awtorizzazzjoni.
111
Il-Kummissjoni ilha taħdem fuq l-għoti ta’ gwida dwar ir-regoli applikabbli għall-għajnuna mill-Istati fis-settur tal-
portijiet bil-għan li tiżgura kundizzjonijiet ekwi għall-portijiet fl-Ewropa b’diversi modi: permezz tal-iżvilupp ta’ 
prattika tal-każijiet, il-pubblikazzjoni ta’ Grids Analitiċi għall-proġetti ta’ Infrastruttura u l-adozzjoni tal-Avviż dwar 
il-Kunċett ta’ Għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni, barra minn hekk, bħalissa qed taħdem fuq estensjoni tal-GBER 
għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet. Dawn il-miżuri meħudin flimkien diġà pprovdew gwida speċifika 
dwar ir-regoli applikabbli għall-għajnuna mill-Istat għas-settur u se jkomplu jagħmlu dan.
6 Il-valur miżjud tal-UE kif definit fl-Artikolu 3(d) tal-Linji Gwida tat-TEN-T 1315/2013 jirreferi għal, minbarra l-valur tal-proġett għal Stat Membru 
waħdu, li jkun iwassal għal titjib sinifikanti tal-konnessjonijiet tat-trasport u tal-flussi tat-trasport bejn l-Istati Membri f’termini ta’ effiċjenza, 
sostenibbiltà, kompetittività u koeżjoni  żviluppati b’mod ulterjuri fil-Linji Gwida tat-TEN-T
Risposta tal-Kummissjoni 115
112
Mill-2011, il-Kummissjoni ttrattat numru dejjem jiżdied ta’ każijiet ta’ għajnuna mill-Istat potenzjali lill-portijiet. Barra 
minn hekk, hija ilha taħdem fuq l-għoti ta’ gwida dwar ir-regoli applikabbli għall-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-
portijiet permezz tal-pubblikazzjoni ta’ Grids Analitiċi għall-proġetti ta’ Infrastruttura u l-adozzjoni tal-Avviż dwar 
il-Kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni, barra minn hekk, bħalissa qed taħdem fuq estensjoni tal-GBER 
għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet, li se tipprovdi gwida ulterjuri. Dawn il-miżuri meħudin flimkien 
kienu diġà pprovdew gwida speċifika dwar ir-regoli applikabbli għall-għajnuna mill-Istat għas-settur u se jkomplu 
jagħmlu dan.
Il-ħruġ ta’ linji gwida għall-għajnuna mill-Istat speċifikament għall-portijiet, minbarra l-miżuri msemmija hawn fuq, 
mhuwiex ippjanat f’dan l-istadju.
Din il-kwistjoni tista’ tiġi rieżaminata meta l-estensjoni tal-GBER għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-portijiet 
tkun fis-seħħ u l-Kummissjoni tkun żviluppat prattika suffiċjenti tal-każijiet.
113
Il-Kummissjoni tqis li l-monitoraġġ tagħha tal-prattiki ta’ kontroll doganali tal-Istati Membri huwa xieraq għall-fini li 
jiġu identifikati prattiki li jistgħu joħolqu vantaġġi kompetittivi inġusti. L-objettiv tal-ispezzjonijiet tal-Kummissjoni 
tal-prattiki ta’ kontroll doganali tal-Istati Membri huwa li jiġi żgurat li l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jkunu protetti, 
li dawn il-prattiki jkunu konformi mal-leġiżlazzjoni doganali tal-UE u li l-leġiżlazzjoni doganali tal-UE tiġi applikata 
b’mod konsistenti fl-Istati Membri kollha. Dawn il-kontrolli jillimitaw fil-biċċa l-kbira l-kompetizzjoni inġusta bejn 
l-Istati Membri abbażi ta’ kwalità differenti ta’ kontrolli li jiksru l-leġiżlazzjoni doganali tal-UE. Madankollu l-qafas 
leġiżlattiv doganali tal-UE xorta jħalli spazju għall-kompetizzjoni bejn l-Istati Membri.
Il-Kummissjoni barra minn hekk tinnota li l-KDU jistabbilixxi qafas ta’ regoli u proċeduri uniformi u għalhekk huwa 
mistenni li jwassal għall-allinjament mill-qrib tal-kontrolli.
114
L-introduzzjoni tal-Manifest Doganali tal-Merkanzija u s-Sistema tal-Prova tal-Unjoni taħt il-KDU huma mistennija li 
jipprovdu soluzzjoni għall-kwistjoni mressqa mill-Qorti.
Rakkomandazzjoni 5 (a)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni. Hija qiegħda taħdem fuq l-għoti ta’ gwida dwar ir-regoli applik -
abbli għall-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-portijiet permezz tal-iżvilupp tal-prattika tal-każ tagħha, il-pubblikazz -
joni ta’ Grids Analitiċi għall-proġetti ta’ Infrastruttura u l-adozzjoni tal-Avviż dwar il-Kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. 
Il-Kummissjoni, barra minn hekk, bħalissa qed taħdem fuq estensjoni tal-GBER għall-finanzjament tal-infrastruttura 
tal-portijiet, li se tipprovdi gwida ulterjuri. F’dan l-istadju mhuwiex ippjanat li jinħarġu linji gwida għall-għajnuna 
mill-Istat speċifikament għall-portijiet, minbarra l-miżuri msemmija hawn fuq, f’dan l-istadju, mhuwiex ippjanat.
Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-kwistjoni tista’ tiġi eżaminata mill-ġdid ladarba l-estensjoni tal-GBER tkun fis-seħħ 
u tkun ġiet żviluppata prattika suffiċjenti tal-każijiet.
Risposta tal-Kummissjoni 116
Rakkomandazzjoni 5 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u se tagħmel ħilitha biex tkompli tiżgura analiżi konsistenti tas-sovras -
trutturi tal-portijiet speċifiċi għall-utent fil-valutazzjoni tagħha ta’ każijiet individwali ta’ għajnuna mill-Istat. Il-
Kummissjoni, barra minn hekk, beħsiebha tipprovdi aktar gwida dwar sovrastrutturi tal-portijiet speċifċi għall-utent 
fil-GBER.
Rakkomandazzjoni 5 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Hija diġà żiedet l-għadd ta’ investigazzjonijiet ex officio . Wara l-adozzjoni tal-GBER aktar riżorsi se jkunu disponibbli 
għal dawn l-investigazzjonijiet. L-adozzjoni tal-GBER bħalissa hija prevista għall-ewwel nofs tal-2017.
Rakkomandazzjoni 6
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
L-Istati Membri huma diġà obbligati, skont l-Artikolu 108 tat-TFUE, li jinnotifikaw sistematikament kull appoġġ 
finanzjarju pubbliku għall-proġetti infrastrutturali tal-portijiet li jikkostitwixxu attività ekonomika. Il-Kummissjoni 
tosserva li hija ma għandha l-ebda kompetenza biex titlob li l-Istati Membri jgħarrfuha b’kull appoġġ finanzjarju 
pubbliku li ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107 tat-TFUE.
Rakkomandazzjoni 7 (a)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tintroduċi rekwiżit addizzjonali ta’ rappurtar u b’hekk 
iżżid il-piż amministrattiv għall-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri tal-UE mingħajr ma twassal għal benefiċċji 
proporzjonati.
Rakkomandazzjoni 7 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li jinħtieġu aktar sforzi ta’ simplifikazzjoni biex jitnaqqas il-piż amministrattiv fil-qasam 
tat-trasport marittimu.
Hija tosserva li diġà jinsabu għaddejjin xi azzjonijiet dwar il-formalitajiet tar-rappurtar tat-trasport marittimu 
permezz tat-tnedija tal-proġett pilota e-Manifest b’enfasi fuq il-prinċipju ta’ “rappurtar ta’ darba” għall-industrija 
kif ukoll permezz tal-iżvilupp, flimkien mal-EMSA, ta’ servizz ta’ Punt Uniku ta’ Kuntatt Marittimu Ewropew li bih il-
vapuri kollha jistgħu jirrappurtaw b’mod standardizzat.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni bħalissa qed tmexxi evalwazzjoni tad-Direttiva dwar il-formalitajiet tar-rappurtar 
marittimi li possibbilment tista’ twassal għal reviżjoni ta’ din id-Direttiva.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Avveniment Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu 18.12.2014
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata 
oħra)25.5.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja 20.7.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi 
kollha31.8.2016
Il-portijiet tal-baħar huma parti ewlenija tan-netwerk 
kummerċjali tal-UE. Bejn l-2000 u l-2013, l-UE investiet 
EUR 6.8 biljun fil-portijiet. Aħna sibna li l-istrateġiji ta’ 
żvilupp tal-portijiet li ġew stabbiliti mill-Istati Membri 
u mill-Kummissjoni ma pprovdewx biżżejjed informazzjoni 
biex ikun jista’ jitwettaq ippjanar effettiv tal-kapaċità. Dan 
kien wassal biex l-investimenti kofinanzjati mill-UE 
fl-infrastruttura tal-portijiet la jkunu effettivi u lanqas 
sostenibbli, b’riskju għoli li jinħlew madwar EUR 400 miljun 
li ġew investiti. Il-konnessjonijiet bit-triq u dawk ferrovjarji 
maż-żoni interni tal-portijiet ta’ spiss kienu neqsin jew 
inadegwati, li jfisser li se jkun meħtieġ li jsir finanzjament 
pubbliku ulterjuri biex l-investimenti inizjali tal-portijiet 
jaħdmu tajjeb. Aħna sibna wkoll li l-Kummissjoni ma kinitx 
ħadet l-azzjoni meħtieġa fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat 
u proċeduri doganali biex il-portijiet ikunu jistgħu 
jikkompetu f’kundizzjonijiet ekwi.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I