RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL DWAR ATTIVITAJIET TA' TEĦID B'SELF U GĦOTI B'SELF TAL-UNJONI EWROPEA FL-2011 /* COM/2012/0419 final */





WERREJ 1........... Introduzzjoni 3 2........... Attivitajiet ta’ għoti b’self tal-Unjoni Ewropea. 3 2.1........ Faċilità tal-BOP. 3 2.1.1..... Operazzjonijiet ta' BoP fl-2011. 4 2.2........ EFSM... 5 2.2.1..... Operazzjonijiet tal-EFSM fl-2011. 5 2.3........ Faċilità tal-MFA.. 8 2.3.1..... Operazzjonijiet tal-MFA fl-2011. 8 2.4........ Faċilità tal-Euratom.. 8 2.4.1..... Operazzjonijiet tal-Euratom fl-2011. 8 3........... Attivitajiet ta’ teħid b’self tal-Unjoni Ewropea. 8 3.1........ BOP. 8 3.2........ EFSM... 8 3.3........ MFA.. 8 3.4........ Euratom.. 8 4........... Bank Ewropew tal-Investiment 8 4.1........ Attivitajiet ta’ għoti b’self tal-BEI 8 4.2........ Attivitajiet ta’ teħid b’self tal-BEI 8 5........... Żgurar ta' stabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro. 8 5.1........ Faċilità ta’ Self għall-Greċja (GLF) 8 5.2........ Faċilità Ewropea ta’ Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) 8 5.3........ Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES) 8 1. Introduzzjoni Id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill li jistabbilixxu d-diversi strumenti ta’ self tal-Unjoni Ewropea jesiġu li l-Kummissjoni tinforma ta' kull sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-użu ta’ dawn l-istrumenti. Sabiex jissodisfa dawn ir-rekwiżiti ta’ informazzjoni, dan ir-rapport jiddeskrivi l-operazzjonijiet ta’ għoti b’self għal kull strument kif ukoll l-attivitajiet rispettivi ta’ teħid b’self. 2. Attivitajiet ta’ għoti b’self tal-Unjoni Ewropea L-appoġġ finanzjarju lil pajjiżi terzi u lill-Istati Membri huwa pprovdut mill-Kummissjoni taħt diversi Deċiżjonijiet tal-Kunsill, skont iż-żoni ġeografiċi kkonċernati u l-għanijiet indirizzati. Dawn ġeneralment jieħdu l-għamla ta’ self bilaterali ffinanzjat mis-swieq tal-kapital bil-garanzija tal-baġit tal-UE.[1] 2.1. Faċilità tal-BOP L-assistenza għall-bilanċ tal-pagamenti (Balance of Payments –BOP) tieħu l-għamla ta’ għoti b’self ta' terminu medju mill-Unjoni u ġeneralment tingħata flimkien ma’ finanzjament mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) u mutwanti multilaterali oħra, bħall-BEI, il-BERŻ jew il-Bank Dinji, jew assistenza bilaterali mill-Istati Membri. Il-faċilità hija ta’ natura eċċezzjonali u tiġi mmobilizzata fuq bażi ta’ każ każ permezz ta’ Deċiżjoni tal-Kunsill. Benefiċjarji potenzjali huma Stati Membri li mhumiex fiż-żona tal-euro li jkunu qed jaffrontaw diffikultajiet serji ta’ bilanċ tal-pagamenti. L-għan tagħha huwa li ttaffi l-pressjonijiet esterni ta’ finanzjament tal-Istati Membri benefiċjarji u li treġġa’ lura l-vijabbiltà tal-bilanċ tal-pagamenti ta’ pajjiż. Hija tinħareġ soġġetta għall-issodisfar tal-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika miftiehma mal-Kummissjoni u mal-Istat Membru - f’konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) - u l-iffirmar ta’ Memorandum ta’ Ftehim (MoU) qabel il-konklużjoni tal-ftehimiet ta’ self. Il-verifika tal-implimentazzjoni tal-miżuri hija kondizzjoni għall-iżborż ta' ħlasijiet parzjali ulterjuri. Il-faċilità tal-BOP ġiet riattivata fl-2008 b’reazzjoni għall-kriżi ekonomika u finanzjarja internazzjonali u l-limitu massimu tagħha żdied minn EUR 12-il biljun għal EUR 25 biljun f’Diċembru 2008[2] filwaqt li f’Mejju 2009 ġiet deċiża żieda oħra għal EUR 50 biljun[3] sabiex, bis-saħħa tagħha, l-UE tkun tista' tirreaġixxi malajr għal kwalunkwe talba ulterjuri għal assistenza għall-BOP. Sal-31 ta’ Diċembru 2011, kien ġie impenjat ammont totali ta’ EUR 14.6 biljun lill-Ungerija[4], lil-Latvja[5] u lir-Rumanija[6] li EUR 13.4 biljun minnhom ġew żburżjati sal-aħħar tal-2011. Tabella 1: Assistenza għall-BoP fil-31.12.2011 (f’EUR biljuni) Pajjiż || Ammont mogħti || Ammont żburżjat || Ammont rimborżat || Ammont pendenti || Maturità medja tas-self (snin) L-Ungerija || 6.5 || 5.5 || 2.0 || 3.5 || 6.1 Il-Latvja || 3.1 || 2.9 || 0 || 2.9 || 6.6 Ir-Rumanija || 5.0 || 5.0 || 0 || 5.0 || 7.0 Total || 14.6 || 13.4 || 2.0 || 11.4 || 2.1.1. Operazzjonijiet ta' BoP fl-2011 Fl-2011, ġie żburżjat ammont totali ta’ EUR 1.350 biljun f’żewġ segmenti: Tabella 2: Lista ta’ operazzjonijiet ta’ għoti b’self żburżjati taħt il-faċilità tal-BoP fl-2011 (f’EUR miljuni) Pajjiż || Deċiżjoni || Data tal-ħlas parzjali || Maturità || Kupun || Ammont żburżjat Ir-Rumanija || 2009/459/KE || 24/03/2011 || 04/04/2018 || 3.25% || 1,200 || || 22/06/2011 || 04/10/2018 || 3.13% || 150 Total || || || || || 1,350 L-assistenza finanzjarja mogħtija lill-Ungerija u lil-Latvja, skadiet f’Novembru 2010 u f’Jannar 2012, rispettivament. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta' EUR 1 biljun li kien fadal allokat għall-Ungerija u l-ammont ta' EUR 0.2 biljun li kien fadal allokat għal-Latvja mhumiex se jiġu żburżjati taħt l-operazzjonijiet ta' BoP attwali. Minbarra l-EUR 5 biljun ta’ assistenza għall-BOP, li diġà ġew ipprovduti, fit-12 ta’ Mejju 2011, il-Kunsill iddeċieda li jipprovdi assistenza finanzjarja prekawzjonarja lir-Rumanija li tammonta għal EUR 1.4 biljun [7] li minnhom għadu ma sar l-ebda żborż. 2.2. EFSM Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta’ Mejju 2010 stabbilixxa l-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (European Financial Stabilisation Mechanism - EFSM) ibbażat fuq l-Art. 122(2)[8] tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). L-EFSM huwa appoġġjat bis-sħiħ mill-baġit tal-UE u għandu kapaċità totali ta’ self sa EUR 60 biljun. Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tiġbor fondi f’isem l-Unjoni Ewropea mis-swieq tal-kapital jew direttament mill-istituzzjonijiet finanzjarji. L-użu tal-EFSM huwa soġġett għall-kondizzjonalità tal-politika fil-kuntest ta’ aġġustament strutturali konġunt mill-UE/FMI u programm ta’ assistenza. L-assistenza finanzjarja taħt l-EFSM hija pprovduta permezz ta’ Deċiżjoni tal-Kunsill meħuda b’maġġoranza kwalifikata. Il-Kummissjoni u l-Istat Membru benefiċjarju jikkonkludu Memorandum ta’ Ftehim (MoU) li jispjega l-kondizzjonijiet ġenerali tal-politika ekonomika kif stabbiliti mill-Kunsill. Il-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika jiġu riveduti b’mod regolari u jistgħu jiġu aġġustati jekk ikun meħtieġ[9]. Il-Kummissjoni tirrapporta b’mod regolari lill-KEF u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar l-EFSM u dwar l-issoktar tal-okkorrenzi eċċezzjonali li ġġustifikaw l-adozzjoni tiegħu[10] . 2.2.1. Operazzjonijiet tal-EFSM fl-2011 Il-faċilità tal-EFSM ġiet attivata fl-2011 għall-Irlanda u l-Portugall, fejn ġie impenjat ammont ta’ self li jammonta għal EUR 22.5 biljun u EUR 26 biljun għal dawn iż-żewġ pajjiżi benefiċjarji, rispettivament. L-impenji totali, li jinkludu wkoll dawk tal-EFSM, il-FMI u Stati Membri oħra, jammontaw għal EUR 85 biljun u EUR 78 biljun rispettivament: Tabella 3: Dettalji tal-impenji (f’EUR biljuni) Pajjiż || EFSM || EFSF || FMI || Oħrajn || Total L-Irlanda || 22.5 || 17.7 || 22.5 || 22.3* || 85 Il-Portugall || 26.0 || 26.0 || 26.0 || || 78 Total || 48.5 || 43.7 || 48.5 || 22.3 || 163 * EUR 4.8 biljun minn Stati Membri oħra (ir-Renju Unit, l-Isvezja, id-Danimarka) u EUR 17.5 biljun mill-Istat Irlandiż. B'konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/77/UE[11] u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/344/UE[12], fl-2011 ġew żburżjati EUR 13,900 miljun lill-Irlanda u EUR 14,100 miljun lill-Portugall. Tabella 4: Lista ta’ operazzjonijiet ta’ self żburżjati taħt il-faċilità tal-EFSM fl-2011 (f’EUR miljuni) Pajjiż || Deċiżjoni || Ammont mogħti || Data tal-ħlas parzjali || Ammont żburżjat || Kupun || Maturità || Maturità medja tas-self (snin) L-Irlanda || 2011/77/UE || 22,500 || 12/01/2011 || 5,000 || 2.50 % || 04/12/2015 || 4.9 || || || 24/03/2011 || 3,400 || 3.25 % || 04/04/2018 || 5.8 || || || 31/05/2011 || 3,000 || 3.50 % || 04/06/2021 || 6.9 || || || 29/09/2011 || 2,000 || 3.00 % || 04/09/2026 || 8.1 || || || 06/10/2011 || 500 || 2.375% || 04/10/2018 || 8.0 Subtotal || || || || 13,900 || || || 8.0 Il-Portugall || 2011/344/UE || 26,000 || 31/05/2011 || 1,750 || 3.50% || 04/06/2021 || 10.0 || || || 01/06/2011 || 4,750 || 2.75% || 03/06/2016 || 6.4 || || || 21/09/2011 || 5,000 || 2.75% || 21/09/2021 || 7.9 || || || 29/09/2011 || 2,000 || 3.00% || 04/09/2026 || 9.0 || || || 06/10/2011 || 600 || 2.375% || 04/10/2018 || 8.9 Subtotal || || || || 14,100 || || || 8.9 Total || || 48,500 || || 28,000 || || || Żborżi addizzjonali fl-2012: - fis-16 ta’ Jannar: EUR 1,500 miljun lill-Irlanda u EUR 1,500 miljun lill-Portugall u - fil-5 ta’ Marzu: EUR 3,000 miljun lill-Irlanda, - fl-24 ta’ April: EUR 1,800 miljun lill-Portugall, - fl-4 ta’ Mejju: EUR 2,700 miljun lill-Portugall. Dan żied l-ammont pendenti totali tal-Faċilità għal EUR 38,500 miljun. Minbarra dan, b'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern taż-żona tal-euro u l-istituzzjonijiet tal-UE tal-21 ta’ Lulju 2011 rigward il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja, ġiet deċiża estensjoni tal-maturitajiet u tnaqqis fil-marġni tar-rata tal-imgħax[13]. Il-maturità massima medja żdiedet minn 7.5 għal 12.5 snin u l-maturità ta’ segmenti individwali tas-self tista’ tiġi estiża sa 30 sena. Barra minn hekk, ġie eliminat il-marġni fuq is-self lill-pajjiż benefiċjarju. B’riżultat ta’ dan, pajjiż benefiċjarju se jħallas biss il-kost totali tal-finanzjament tal-UE. Dawn id-Deċiżjonijiet se jiġu applikati b’mod retroattiv għas-segmenti żburżjati kollha tas-self. 2.3. Faċilità tal-MFA Qed tiġi pprovduta assistenza makrofinanzjarja (Macro-Financial Assisstance - MFA) biex tgħin lil pajjiżi kandidati, pajjiżi kandidati potenzjali u pajjiżi fil-viċinat tal-UE jsolvu problemi ta’ bilanċ tal-pagamenti fuq perjodu qasir, sabiex jiġu stabbilizzati l-finanzi pubbliċi u sabiex tinkoraġġixxi l-implimentazzjoni tar-riforma strutturali. L-MFA tingħata fuq bażi eċċezzjonali u temporanja u hija bbażata fuq kundizzjonalità stretta tal-politika ekonomika. L-operazzjonijiet tal-MFA ġeneralment jikkumplimentaw il-programmi ta’ aġġustament tal-FMI. L-MFA tista’ tiġi pprovduta fl-għamla ta’ għotjiet u/jew self. F’Jannar 2011, il-Kummissjoni ppreżentat lill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju nota komprensiva li tikkjarifika l-kriterji għad-deċiżjoni bejn l-użu ta’ self u għotjiet, li min-naħa tiegħu approvaha. Il-kriterji jaqgħu f’żewġ kategoriji ġenerali: il-livell ta’ żvilupp ekonomiku u soċjali tal-pajjiż benefiċjarju[14] kif ukoll is-sostenibbiltà tad-dejn u l-kapaċità ta’ ħlas lura tiegħu. Huma kkunsidrati wkoll il-kriterji applikati mill-Bank Dinji u l-FMI għall-għoti ta’ assistenza finanzjarja. Il-metodoloġija u l-għażla tal-indikaturi użati mill-Kummissjoni huma spjegati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal[15] li jakkumpanja r-rapport annwali dwar l-MFA għall-2010. Il-Kummissjoni għamlet ukoll proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali għall-MFA lil pajjiżi terzi[16]. Dan ir-Regolament Qafas se jagħmel il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet aktar effiċjenti filwaqt li jallinjah ma’ strumenti oħra ta’ assistenza finanzjarja mill-UE. Barra minn hekk, wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, id-deċiżjonijiet dwar l-MFA għandhom jittieħdu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja (kodeċiżjoni). Jekk pajjiż benefiċjarju ma jonorax l-obbligu tiegħu ta’ ħlas lura, il-Kummissjoni tista’ tattiva l-Fond ta’ Garanzija għall-Azzjonijiet Esterni[17] sabiex jiġi assigurat il-ħlas lura tas-self korrispondenti mill-Kummissjoni[18]. Informazzjoni dettaljata dwar l-operazzjonijiet tal-MFA tista’ tinstab fir-Rapport annwali tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-MFA lil pajjiżi terzi[19]. 2.3.1. Operazzjonijiet tal-MFA fl-2011 Fl-2011, il-Kummissjoni pproponiet li tingħata MFA lill-Ġeorġja u lir-Repubblika Kirgiża iżda s’issa ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni. Huwa mistenni eżitu matul l-2012. Fi Frar 2012, l-Eġittu talab MFA li tammonta għal EUR 500 miljun, liema ammont jista' parzjalment jiġi żburżjat bħala għotja u jikkumplimenta l-fondi pprovduti mill-FMI u donaturi oħrajn. Il-Kummissjoni u l-FMI attwalment qegħdin janalizzaw il-ħtiġijiet residwi ta’ finanzjament estern bi preparazzjoni għal tweġiba għat-talba tal-Eġittu. F’Lulju 2011, saru żewġ żborżi ta’ self: - EUR 100 miljun lis-Serbja bħala l-ewwel segment ta’ Deċiżjoni adottata fl-2009[20]: - EUR 26 miljun lill-Armenja bħala l-ewwel segment ta’ Deċiżjoni adottata fl-2009[21]. Fi Frar 2012, ġie żburżjat it-tieni u l-aħħar ħlas parzjali tal-MFA lill-Armenja f’ammont ta' EUR 39 miljun. Barra minn hekk, fl-2011 ġie żburżjat total ta’ EUR 55 miljun f’għotjiet (EUR 35 miljun lill-Armenja u EUR 20 miljun lill-Moldova[22]). 2.4. Faċilità tal-Euratom Il-faċilità ta’ self tal-Euratom tista’ tintuża biex tiffinanzja proġetti fi ħdan l-Istati Membri (Deċiżjoni tal-Kunsill 77/270/Euratom) jew f’ċerti pajjiżi terzi (l-Ukraina, ir-Russja jew l-Armenja) (Deċiżjoni tal-Kunsill 94/179/Euratom). Fl-1990, il-Kunsill iffissa limitu ta’ teħid b’self ta’ EUR 4 biljuni, li minnhom ġew deċiżi u ġew żburżjati madwar EUR 3.4 biljuni. Fl-2002, il-Kummissjoni pproponiet żieda fil-limitu ta’ teħid b’self minn EUR 4 biljuni għal EUR 6 biljuni, li dwarha għadu ma ntlaħaqx qbil min-naħa tal-Kunsill. 2.4.1. Operazzjonijiet tal-Euratom fl-2011 Fl-2011, la ttieħdu deċiżjonijiet dwar għoti b’self u lanqas saru żborżi. 3. Attivitajiet ta’ teħid b’self tal-Unjoni Ewropea Sabiex jiġu ffinanzjati l-attivitajiet ta’ għoti b’self deċiżi mill-Kunsill, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tissellef fondi mis-swieq tal-kapital kemm f’isem l-Unjoni Ewropea kif ukoll f’isem il-Euratom. It-teħid u għoti b’self jitwettqu b'operazzjoni fejn wieħed isegwi l-ieħor ("back to back"), li tassigura li l-baġit tal-UE ma jieħu l-ebda riskju marbut mar-rata tal-imgħax jew tal-kambju[23]. It-teħid b'self pendenti huwa kopert minn għoti b'self pendenti.. Tabella 5: It-teħid b’self totali tal-Unjoni Ewropea — ammonti pendenti ta’ kapital (1) (EUR miljuni) || KEFA i.l.(1) (2) || Euratom (1) || BOP || MFA || EFSM || Total tal-Unjoni Ewropea 2008 || 266 || 484 || 2,000 || 654 || || 3,404 2009 || 214 || 481 || 9,200 || 584 || || 10,479 2010 || 219 || 466 || 12,050 || 500 || || 13,235 2011 || 225 || 447 || 11,400 || 590 || 28,000 || 40,662 (1) Ir-rati ta’ konverżjoni użati huma dawk tal-31 ta’ Diċembru ta’ kull sena. (2) Il-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar ilha f’likwidazzjoni mill-2002. L-aħħar bond maħruġ mill-KEFA jimmatura fl-2019. || 3.1. BOP F’Marzu 2011, taħt il-faċilità tal-BOP, għoti b’self wieħed ta’ EUR 1.2 biljun kellu jinġabar fis-suq. Sabiex tkun żgurata eżekuzzjoni effiċjenti u mingħajr skossi, ġie deċiż li dawn il-fondi jinġabru b’mod konġunt mal-fondi meħtieġa għal għoti b’self lill-Irlanda taħt il-programm tal-EFSM (EUR 3.4 biljuni). F’Ġunju nġabru 0.15 biljun addizzjonali għar-Rumanija. Tabella 6: Bond tal-UE maħruġ matul is-sena 2011(f’EUR biljuni) Pajjiż || Deskrizzjoni || Data tal-ħruġ || Data tal-maturità || Daqs (EUR) Ir-Rumanija || EU 4.6bn 3.25%/2018 || 24/03/2011 || 04/04/2018 || 1.20 (+ 3.4 għall-EFSM Irlanda) Ir-Rumanija || EU 0.15bn 3.125%/2018 || 22/06/2011 || 04/10/2018 || 0.15 Total || || || || 1.350 3.2. EFSM Il-Kummissjoni, f’isem l-Unjoni Ewropea, kellha ħtiġijiet sostanzjali ħafna ta’ finanzjament taħt il-programm tal-EFSM sabiex tiffinanzja l-appoġġ għall-Irlanda u l-Portugall. Is-sehem tal-UE (ikkumplimentat mill-FMI u l-EFSF) intuża relattivament malajr, billi l-UE diġà kienet emittent stabbilit meta mqabbla mal-EFSF. Din il-fażi inizjali tal-programm tal-EFSM wassal għal ħruġ rekord f’isem l-UE u kien jammonta għal EUR 28 biljun għall-EFSM, iffinanzjati minn sitt bonds ta’ referenza tal-UE (b’ammont nominali pendenti ta’ EUR 3 biljuni jew aktar għal kull sensiela ta’ bonds) u transazzjoni waħda iżgħar. Dawn il-bonds tal-UE sabu domanda qawwija fis-suq li wasslet għal domanda li ssuperat bil-bosta l-offerta. Il-gruppi importanti kollha ta’ investituri u b’mod partikolari l-investituri fit-tul (fondi ta’ investiment, maniġers tal-assi, assigurazzjoni u fondi tal-pensjoni) kif ukoll istituzzjonijiet uffiċjali xtraw dawn il-bonds tal-UE[24]. Il-prestazzjoni fis-suq sekondarju ta’ dawn il-bonds tal-UE kienet pożittiva u kkonfermat il-pożizzjoni tal-UE bħala emittent b’saħħitha ta’ bonds ta’ referenza. Għall-bond b’maturità ta’ 15-il sena, l-UE rċeviet premju bħala "l-affari tas-sena tas-Settur tal-Aġenziji Sovrani u Supranazzjonali" mingħand l-International Financing Review u l-premju "l-affari tas-sena" mingħand Euromoney. Tabella 7: Sommarju tal-finanzjament u l-iżborżi ta’ għoti b’self mill-EFSM (f’EUR biljuni) Pajjiż || Miġbur fi || Data tal-maturità || Daqs L-Irlanda || 05/01/2011 || 04/12/2015 || 5.00 L-Irlanda (flimkien ma’ 1.2 għall-BOP Rumanija, ara hawn fuq) || 17/03/2011 || 04/04/2018 || 3.40 L-Irlanda (3), Il-Portugall (1.75) || 24/05/2011 || 04/06/2021 || 4.75 Il-Portugall || 25/05/2011 || 03/06/2016 || 4.75 Il-Portugall || 14/09/2011 || 21/09/2021 || 5.00 L-Irlanda (2); Il-Portugall (2) || 22/09/2011 || 04/09/2026 || 4.00 L-Irlanda (0.5), Il-Portugall 0.6 || 29/09/2011 || 04/10/2018 || 1.10 Total || || || 28.00 Fl-2012 sar ħruġ addizzjonali ta’ bonds: - f’Jannar: EUR 3 biljuni (EUR 1.5 biljun għall-Irlanda u EUR 1.5 biljun għall-Portugall), u - f’Marzu: EUR 3 biljuni għall-Irlanda, - f’April: EUR 1.8 biljun għall-Portugall, - f’Mejju: EUR 2.7 biljuni għall-Portugall. li żied it-total miġbur għall-EFSM għal EUR 38.5 biljun. 3.3. MFA Fl-2011, kienu eżegwiti b’suċċess żewġ operazzjonijiet ta’ teħid b’self (EUR 100 miljun lis-Serbja u ta’ EUR 26 miljun lill-Armenja). It-tnejn kienu ffinanzjati bi pjazzamenti privati. Tabella 8: Pjazzament privat tal-UE matul l-2011 (f’EUR miljuni) Pajjiż || Deskrizzjoni || Data tal-ħruġ || Data tal-maturità || Daqs Serbia || EU 3.382%/2019 || 05/07/2011 || 12/07/2019 || 100 Armenia || SSD EU 3.691%/2026 || 20/07/2011 || 27/07/2026 || 26 Total || || || || 126 3.4. Euratom Fl-2011, ma kien hemm l-ebda operazzjoni ta’ teħid b’self taħt il-Euratom. 4. Bank Ewropew tal-Investiment 4.1. Attivitajiet ta’ għoti b’self tal-BEI Il-BEI jipprovdi finanzjament jew direttament lil proġetti ta’ investiment individwali jew permezz ta’ intermedjarji finanzjarji lil proġetti fuq skala iżgħar imwettqa mill-SMEs jew mill-awtoritajiet lokali u l-muniċipalitajiet. Il-BEI jipprovdi wkoll garanziji fuq is-self, assistenza teknika u kapital ta’ riskju. Fl-2011, il-BEI ffirma volum ta’ finanzjament totali ta’ EUR 61 biljun (meta mqabbel ma’ EUR 72 biljun fl-2010), li jirrifletti ritorn gradwali għal-livelli ta’ għoti b’self ta’ qabel l-2008 wara l-isforzi addizzjonali eċċezzjonali ta’ għoti b’self li saru fl-2008, 2009 u 2010. Il-finanzjament fl-Istati Membri tal-UE kien jirrappreżenta EUR 54 biljun. Dan l-ammont mhuwiex kopert mill-garanzija tal-UE. EUR 7.3 biljuni kienu ffirmati barra mill-UE, li EUR 3.1 biljuni minnhom kienu taħt il-Mandat Estern kienu koperti mill-garanzija tal-UE. L-attivitajiet ta’ finanzjament tal-BEI għandhom impatt fuq il-baġit tal-UE meta huma jkunu akkumpanjati minn garanziji tal-UE, dispożizzjonijiet għall-kondiviżjoni tar-riskji mill-UE/BEI jew mekkaniżmi mħallta oħra. B’mod partikolari, is-self mill-BEI li jsir taħt il-Mandat Estern (li jkopri Qabel l-Adeżjoni, il-Viċinat tan-Nofsinhar u tal-Lvant, l-Asja, l-Amerika Latina u l-Afrika ta’ Isfel) igawdi minn garanzija mill-baġit tal-UE li tkopri riskji ta’ natura sovrana jew politika. Rapport estern dwar l-attività esterna ta’ għoti b’self mill-BEI matul l-2011 se jinħareġ mill-Kummissjoni matul it-tieni trimestru tal-2012. Il-BEI jimmaniġġja wkoll il-faċilitajiet ta’ finanzjament għall-kondiviżjoni tar-riskji li jinvolvu l-użu tal-baġit tal-UE sabiex isostni politiki tal-UE (eż. il-Faċilità ta’ Finanzjament għall-Kondiviżjoni tar-Riskji għall-proġetti ta’ riċerka u żvilupp u l-Garanzija ta’ Self għall-proġetti TEN-Transport)[25]. 4.2. Attivitajiet ta’ teħid b’self tal-BEI Fl-2011, is-swieq irriżultaw aktar inospitabbli hekk kif żdied it-tħassib dwar l-Ewropa, iżda l-BEI kien kapaċi jżomm livelli ta’ finanzjament u aċċess għas-suq pjuttost stabbli fl-ewwel għaxar xhur. Is-suq imbagħad sar partikolarment diffiċli matul Novembru/Diċembru. F’dan iż-żmien, deterjorament qawwi fil-perċezzjonijiet tas-suq tal-kuntest sovran Ewropew ikkawża twessigħ sostanzjali tal-firxa u tnaqqis fid-domanda, kif kien il-każ għall-biċċa l-kbira tal-emittenti Ewropej. L-inċertezza laħqet l-ogħla livelli f’Diċembru meta Standard and Poor u Fitch poġġew il-klassifikazzjoni tal-BEI taħt osservazzjoni. F’dawn iċ-ċirkostanzi, l-isforz tal-BEI sabiex ilesti l-programm ta’ finanzjament tiegħu relattivament kmieni, u li dan għamlu sal-aħħar ta’ Ottubru, irriżulta vitali. Il-ħruġ ta’ EUR 76 biljun kien it-tieni l-akbar li qatt sar (2010: EUR 67 biljun). 5. Żgurar ta' stabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro B’risposta għall-kriżi ekonomika u finanzjarja globali, il-Kunsill u l-Istati Membri taż-żona tal-euro ddeċiedew dwar pakkett ta’ miżuri sabiex jippreservaw l-istabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro u fl-Ewropa b’mod ġenerali. Dawn il-miżuri huma deskritti fil-qosor hawn taħt. 5.1. Faċilità ta’ Self għall-Greċja (GLF) Wara l-qbil unanimu tal-Ministri tal-Finanzi taż-żona tal-euro fit-2 ta’ Mejju 2010[26] sabiex jappoġġjaw lill-Greċja, ġie stabbilit programm konġunt ta’ tliet snin mal-FMI li jinvolvi pakkett finanzjarju ta’ EUR 110 biljun biex jgħin lill-Greċja, akkumpanjat minn kundizzjonalità qawwija ta’ politika[27] li ġie nnegozjat mal-awtoritajiet Griegi mill-Kummissjoni u l-FMI, b’kollaborazzjoni mal-BĊE. Il-kontribuzzjonijiet jammontaw għal EUR 80 biljun mill-Istati Membri taż-żona euro u għal EUR 30 biljun mill-FMI. Fil-31 ta’ Diċembru 2011, l-iżborżi totali lill-Greċja jammontaw għal EUR 73 biljun (EUR 52.9 biljun mill-Istati Membri taż-żona tal-euro u EUR 20.1 biljun mill-FMI[28]). Rwol tal-Kummissjoni Taħt il-GLF, il-Kummissjoni mhijiex qiegħda taġixxi bħala mutwanti u lanqas bħala mutwatarja. Madankollu, fil-5 ta’ Mejju 2010, ir-rappreżentanti tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea ddeċidew li jafdaw lill-Kummissjoni bil-kompiti fir-rigward tal-koordinazzjoni u l-ġestjoni tal-ġbir tal-għoti b’self bilaterali kif stabbiliti fi Ftehim bejn il-Kredituri konkluż fit-8 ta’ Mejju 2010 mill-Istati Membri taż-żona tal-euro li qed jipprovdu l-appoġġ[29]. Dan l-irwol ma jimplikax żieda fin-nefqa tal-Kummissjoni jew ta’ xi partita oħra ta’ nefqa taħt il-baġit tal-UE[30]. Mit-28 ta’ Marzu 2012, l-ammonti li baqgħu mhux prelevati ġew ikkanċellati. It-termini finanzjarji tal-faċilità ġew ukoll aġġustati, il-maturità finali tiġi estiża sa 15-il sena u l-perjodu ta’ grazzja sa 10 snin. Barra minn hekk, il-marġni tnaqqas għal 1.5%. 5.2. Faċilità Ewropea ta’ Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) Il-Faċilità Ewropea ta’ Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) inħolqot mill-Istati Membri taż-żona tal-euro bħala kumpanija rreġistrata fil-Lussemburgu u hija proprjetà tagħhom, wara d-deċiżjonijiet meħuda fid-9 ta’ Mejju 2010 fil-qafas tal-Kunsill tal-Ecofin. L-EFSF tista' toħroġ bonds garantiti mill-Istati Membri taż-żona tal-euro għal self ta’ fondi mislufa lill-Istati Membri li jkunu qegħdin f’diffikultà, suġġetti għall-kundizzjonalità nnegozjata mal-Kummissjoni flimkien mal-Bank Ċentrali Ewropew u l-FMI u li jridu jiġu approvata mill-Eurogroup. Is-self mill-EFSF mhuwiex kopert minn garanzija tal-baġit tal-UE. Il-Kummissjoni tikkoordina l-attivitajiet ta’ teħid b’self tagħha stess mal-EFSF għall-finanzjament tal-programmi fejn ikunu involuti t-tnejn li huma sabiex tottimizza l-attivitajiet tas-suq kapitali tagħhom f’termini ta’ tempiżmu. 5.3. Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES) L-istabbiliment ta’ mekkaniżmu permanenti ġdid għall-kriżijiet, il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES), kien miftiehem fit-2 ta’ Frar 2012. Id-dħul fis-seħħ tat-Trattat dwar il-MES huwa ppjanat għal nofs l-2012 wara r-ratifika mis-17-il Stat Membru taż-żona tal-euro. Il-MES se jassumi l-kompiti attwalment imwettqa mill-EFSF u l-EFSM fl-għoti, fejn ikun meħtieġ, ta’ għajnuna finanzjarja lill-Istati Membri taż-żona tal-euro. Għal dan il-għan, il-MES għandu jkollu d-dritt li jiġbor fondi billi joħroġ strumenti finanzjarji jew billi jidħol fi ftehimiet jew arranġamenti finanzjarji jew oħrajn ma’ Membri tal-MES, istituzzjonijiet finanzjarji jew partijiet terzi oħra. Il-volum massimu inizjali ta’ għoti b’self mill-MES huwa ffissat għal EUR 500 biljun, inkluża l-kapaċità pendenti ta’ għoti b’self mill-EFSF. [1] Preżentazzjoni dettaljata tal-attivitajiet ta’ għoti u teħid b’self tal-Kummissjoni hija disponibbli fis-sit elettroniku http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/index_en.htm. [2] Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1360/2008 tat-2 ta’ Diċembru 2008 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi tal-pagamenti tal-Istati Membri. [3] Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 431/2009 tat-18 ta’ Mejju 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 332/2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta’ pagamenti tal-Istati Membri. [4] Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/102/KE tal-4 ta’ Novembru 2008. [5] Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/290/KE tal-20 ta’ Jannar 2009. [6] Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/459/KE tas-6 ta’ Mejju 2009. [7] Deċiżjoni tal-Kunsill (2011/288/UE) tat-12 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ għajnuna finanzjarja prekawzjonarja mill-UE fuq terminu ta’ żmien medju lir-Rumanija (ĠU L 132 tad-19.05.2011, p.15). [8] L-Art. 122.2 tat-TFUE jipprevedi appoġġ finanzjarju lil Stati Membri f’diffikultajiet ikkawżati minn ċirkustanzi eċċezzjonali li mhumiex fil-kontroll tal-Istati Membri. [9] Ir-reviżjoni ssir mill-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal-BĊE, mill-inqas darba kull sitt xhur. Kwalunkwe tibdil li jista’ jkun meħtieġ fil-programm ta’ aġġustament tiegħu jiġi diskuss mal-Istat Membru benefiċjarju. Il-Kunsill, li jaġixxi permezz ta’ maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, għandu jiddeċiedi dwar kwalunkwe aġġustament li jrid isir fil-kondizzjonijiet ġenerali inizjali tal-politika ekonomika u għandu japprova l-programm ta’ aġġustament rivedut kif ippreparat mill-Istat Membru benefiċjarju. [10] Ir-rapport għandu jiġi ppreżentat fi żmien sitt xhur wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 u fejn ikun xieraq kull sitt xhur wara dan (Artikolu 9 tar-Regolament). [11] Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 2011/77/UE tas-7 ta’ Diċembru 2010 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Irlanda (ĠU L 30 tal-4.02.2011, p.34). [12] Deċiżjoni ta’ Implimentazzjon tal-Kunsill Nru 2011/344/UE tat-30 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 159 tat-30.05.2011, p.88). [13] Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 2011/682/UE tal-11 ta’ Ottubru 2011 li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill 2011/77/UE (Irlanda) u Nru 2011/683/UE tal-11 ta’ Ottubru 2011 li temenda d-Deċiżjoni ta’ implimentazzjoni 2011/344/UE (Portugall), (ĠU L 269 tal-14.10.2011, risp. paġna 31 u 32). [14] Id-dħul nazzjonali gross per capita huwa propost bħala l-indikatur primarju. [15] SEC(2011)874 finali. [16] COM(2011)396 finali. [17] Ara r-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 480/2009. Sa issa ma ġiet irreġistrata l-ebda inadempjenza għall-għoti b’self mill-MFA. [18] Għalkemm il-ħlas lura tas-self huwa kopert bil-garanzija tal-baġit tal-UE, il-Fond ta’ Garanzija jaġixxi bħala riżervi ta’ likwidità li jipproteġu l-baġit tal-UE kontra r-riskju ta’ sejħiet li jirriżultaw minn inadempjenzi. Għal rapport komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond, ara COM(2010)418 u d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal li jakkumpanjah (SEC(2010)968). [19] Għadu mhux ippubblikat għall-2011. Għall-2010, ara COM(2011)408 finali. [20] Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/892/KE tat-30 ta’ Novembru 2009. [21] Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/890/KE tat-30 ta’ Novembru 2009. [22] Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 2010/0162(COD) tas-7 ta’ Settembru 2010 [23] Ir-Regolament dwar l-EFSM jippermetti li jsir użu minn prefinanzjament billi jawtorizza lill-Kummissjoni li "tissellef fuq is-swieq kapitali jew mill-istituzzjonijiet finanzjarji fiż-żmien l-aktar xieraq bejn il-ħruġ ippjanat tal-fondi, sabiex tottimizza l-ispiża tal-finanzjament u tippreserva r-reputazzjoni tagħha bħala l-emittent tal-Unjoni fis-swieq." [24] Aktar informazzjoni dwar l-operazzjonijiet ta’ teħid b’self tal-UE hija ppreżentata fil-preżentazzjoni tal-investituri: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/documents/eu_investor_presentation_en.pdf [25] Il-Kummissjoni tirrapporta lill-Kunsill u lill-Parlament dwar l-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji ġodda ffinanzjati mill-baġit tal-UE fuq bażi annwali fil-qafas tal-eżerċizzju baġitarju annwali, skont il-punt 49 tal-Ftehim Interistituzzjonali bejn il-KE, il-PE u l-Kunsill. [26] L-appoġġ huwa pprovdut permezz ta’ self bilaterali mill-Istati Membri l-oħra taż-żona tal-euro, miġbur ċentralment mill-Kummissjoni, bil-kundizzjonijiet stabbiliti fid-dikjarazzjoni tagħhom tal-11 ta’ April 2010. [27] L-elementi prinċipali tal-kundizzjonalità ta’ politika kienu minquxa fid-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-10 ta’ Mejju 2010 indirizzata lill-Greċja bil-għan li ssaħħaħ u tapprofondixxi s-sorveljanza fiskali u li tavża lill-Greċja biex tieħu miżuri għat-tnaqqis tad-defiċit, liema miżuri huma meqjusa neċessarji sabiex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv (2010/320/UE). Il-kundizzjonalità kienet spjegata aktar f’Memorandum ta’ Ftehim konkluż bejn l-awtoritajiet Griegi u l-Kummissjoni f’isem l-Istati Membri taż-żona tal-euro. [28] Dettalji addizzjonali dwar il-Faċilità ta’ Self Griega huma disponibbli fis-sit elettroniku http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/greek_loan_facility/index_en.htm [29] Dawn il-kompiti fost l-oħrajn jinkludu, f’isem u taħt id-direzzjoni tal-Istati Membri taż-żona tal-euro li qegħdin jipprovdu l-appoġġ, in-negozjar u l-iffirmar ta’ Ftehim dwar Faċilità ta’ Self mal-Greċja, il-ftuħ ta’ kont f’isem il-Mutwanti mal-BĊE, u l-użu ta’ dak il-kont għall-ipproċessar tal-pagamenti kollha f’isem il-Mutwanti u mingħand il-Mutwatarju, il-koordinazzjoni tal-proċess għall-iżborżi, ċerti kalkoli, id-distribuzzjoni ta’ pagamenti bejn il-Mutwanti u l-għoti ta’ informazzjoni lill-Mutwanti dwar ksur tal-Ftehim dwar il-Faċilità ta’ Self jew talbiet għar-rinunzja jew emendi fir-rigward tagħhom. [30] http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/genaff/114338.pdf