Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - Taqsira ta' l-attivitajiet tal-Kummissjoni mwettqa fl-2007 fl-implimentazzjoni tat-Titlu II, il-Kapitoli 3 sa 10, tat-Trattat ta' l-Euratom /* KUMM/2008/0417 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 3.7.2008 KUMM(2008) 417 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI Taqsira ta' l-attivitajiet tal-Kummissjoni mwettqa fl-2007 fl-implimentazzjoni tat-Titlu II, il-Kapitoli 3 sa 10, tat-Trattat ta' l-Euratom 1. INTRODUZZJONI Din il-Komunikazzjoni tiddeskrivi l-attivitajiet imwettqa fil-biċċa l-kbira mid-Direttorat Ġenerali għall-Enerġija u t-Trasport (DĠ TREN), bħala parti mir-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni skond it-Trattat ta' l-Euratom (minn hawn 'il quddiem "it-Trattat"). Id-DĠ TREN għandu r-responsabbiltajiet għall-implimentazzjoni tal-maġġoranza tad-dispożizzjonijiet tal-Kapitoli 3 sa 10 tat-Titlu II tat-Trattat ta' l-Euratom, li jkopru s-sikurezza nukleari, l-investiment, l-impriżi konġunti, il-garanziji u r-relazzjonijiet esterni. Din il-Komunikazzjoni tinkludi wkoll taqsira ta' l-attivitajiet ta' l-Aġenzija għall-Forniment ta’ l-Euratom (ESA)[1]. L-attivitajiet relatati mar-riċerka u mal-politika tar-riċerka, taħt ir-responsabbiltà tad-DĠ RTD[2] u JRC[3] huma koperti mir-rapporti rispettivi tagħhom[4]. Il-tħejija u l-implimentazzjoni ta' l-Istrument il-ġdid għall-Kooperazzjoni fis-Sikurezza Nukleari jaqa' taħt ir-responsabbiltà kemm tad-DĠ RELEX[5] kif ukoll tad-DĠ AIDCO[6]. L-Istrument għall-Għajnuna ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA) huwa ġestit mid-DĠ ELARG[7] waqt li s-self skond il-Euratom mid-DĠ ECFIN[8]. Il-ħidma ta' żewġ laboratorji fil-post (f'La Hague u f'Sellafield) fl-ipproċessar mill-ġdid ta’ l-impjanti huwa ssorveljat mill-JRC u ffinanzjat mid-DĠ TREN. 2. ŻVILUPPI POLITIKI U LEGALI 2.1. Il-politika nukleari 2.1.1. 50 sena tat-Trattat ta' l-Euratom F'Marzu ta' 1957, is-sitt stati fundaturi ffirmaw it-Trattat ta' l-Euratom bl-għanijiet li jnaqqsu d-dipendenza ta' l-Ewropa fuq l-enerġija u li jikkontribwixxu għat-tkabbir ekonomiku, l-iżvilupp teknoloġiku u t-titjib tal-livell ta' l-għajxien tagħha. Sabiex tfakkar il-50 Anniversarju tiegħu, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni[9], li tagħti ħarsa lejn l-aspetti essenzjali ta' l-implimentazzjoni tiegħu fl-aħħar nofs seklu, u ħarġet pubblikazzjoni ta' tifkira[10]. Il-Komunikazzjoni kkonkludiet li t-Trattat jibqa' qafas legali indispensabbli għall-UE u għaċ-ċittadini tagħha . 2.1.2. Il-politika ta' l-enerġija u l-Programm Nukleari Illustrattiv (PINC) Fil-kuntest ta' l-interess dejjem jikber fl-enerġija nukleari, fil-livell globali u fl-Ewropa, fil-Komunikazzjoni tagħha dwar "Politika ta' l-Enerġija għall-Ewropa"[11] u "Il-Programm Nukleari Illustrattiv"[12] relatat magħha, il-Kummissjoni enfasiżżat il-kontribut ta' l-enerġija nukleari biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2. Il-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa nnota l-kontribut ta' l-enerġija nukleari biex jissolva t-tħassib dejjem jikber fuq is-sigurtà tal-provvista ta’ l-enerġija u t-tnaqqis ta' l-emissjonijiet tas-CO2. Il-Programm Nukleari Illustrattiv, ibbażat fuq l-Artikolu 40 tat-Trattat, eżamina l-investimenti fis-settur nukleari li saru fl-Istati Membri mill-aħħar PINC fl-1997, kif ukoll l-implikazzjonijiet tal-politiki ta' tneħħija gradwali adottati minn xi pajjiżi. Kienu enfasiżżati l-aċċettabbiltà pubblika ta' l-enerġija nukleari f'termini ta' sigurtà u sikurezza ta' l-installazzjonijiet, il-ġestjoni ta' l-iskart u ż-żarmar. Kemm il-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew kif ukoll il-Parlament Ewropew adottaw opinjonijiet dwar dan id-dokument[13]. Il-komunikazzjoni "Politika ta' l-Enerġija għall-Ewropa" u l-PINC jipproponu qafas għall-enerġija nukleari fl-Ewropa l-iktar bit-twaqqif ta' Grupp ta' Livell Għoli għas-sikurezza u l-ġestjoni ta' l-iskart nukleari, u tal-Forum Ewropew ta' l-Enerġija Nukleari. Proposti oħrajn jinkludu t-twaqqif ta' pjattaformi tat-teknoloġija, għalkemm dan imur lil hinn mill-ambitu ta' din il-Komunikazzjoni. Madanakollu, il-Pjattaforma tat-Teknoloġija ta' l-Enerġija Nukleari Sostenibbli (SNET-TP)[14] tnidiet ftit ilu mid-DĠ RTD u timmira, fost l-oħrajn, li tħeġġeġ u ttejjeb il-kooperazzjoni Ewropea fir-riċerka u fl-iżvilupp. Barra minn hekk, u fil-kuntest li jintlaħqu l-miri ta' l-2020 għat-tnaqqis ta' l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett tas-serra stabbiliti mill-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa ta’ l-2007, kif ukoll tal-viżjoni ta’ l-2050 għal ekonomija b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju, il-Pjan Strateġiku Ewropew għat-Teknoloġija ta' l-Enerġija (il-Pjan SET)[15] kien adottat f'Novembru 2007. Jipproponi qafas ġenerali ta' politika biex jittejbu r-riċerka u l-innovazzjoni u fl-aħħarnett biex jitqegħdu fis-suq it-teknoloġiji kollha ta' l-enerġija b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju. Il-pjan jirrikonoxxi bis-sħiħ il-fissjoni (u l-fużjoni) nukleari bħala waħda minn dawn it-teknoloġiji. 2.1.3. Il-grupp Ewropew ta’ Livell Għoli għas-sikurezza u l-ġestjoni ta' l-iskart nukleari (HLG) Il-Kummissjoni waqqfet l-HLG[16], magħmul minn regolaturi u uffiċjali anzjani nazzjonali li jieħdu ħsieb is-sikurezza nukleari. It-twaqqif ta' dan il-Grupp ġie approvat mill-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa ta’ l-2007 u rcieva l-appoġġ ta' l-Istituzzjonijiet ta' l-UE. L-għan tal-Grupp huwa li jiżviluppa metodi komuni għas-sikurezza u l-ġestjoni ta' l-iskart nukleari u li jidentifika malajr il-kwistjonijiet tas-sikurezza biex jiġu trattati bi prijorità u jirrakkomanda x'azzjonijiet għandhom jittieħdu fil-livell ta' l-UE. Rappreżentanza ta' livell għoli mill-Istati Membri ta' l-UE li jagħmlu użu mill-enerġija nukleari u minn dawk li ma jagħmlux għandha tiffaċilita fehim fl-UE kollha. L-HLG iltaqa' għall-ewwel darba f'Ottubru 2007. Ġew stabbiliti tliet gruppi żgħar dwar 1) It-titjib ta' l-arranġamenti dwar is-sikurezza nukleari; 2) It-titjib ta' l-arranġamenti dwar iż-żarmar, il-ġestjoni ta' l-iskart radjuattiv u l-fjuwil użat; It-titjib ta' l-arranġamenti dwar it-trasparenza. Sabiex tkun żgurata t-trasparenza, inħolqot websajt[17]. 2.1.4. Il-Forum Ewropew ta' l-Enerġija Nukleari (il-Forum) F'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa, il-Kummissjoni waqqfet il-Forum biex tiffaċilita d-djalogu bejn il-partijiet interessati differenti (il-gvernijiet ta' l-UE, il-Membri tal-Parlament Ewropew, l-industrija nukleari, il-konsumaturi industrijali ta' l-enerġija u s-soċjetà ċivili) dwar l-opportunitajiet u r-riskji ta' l-enerġija nukleari. Il-laqgħat tal-Forum ser ikunu organizzati darba fi Bratislava u darba fi Praga. Il-laqgħa inawgurali tal-Forum saret f'Novembru, fi Bratislava, fil-preżenza tal-Prim Ministri tal-pajjiżi ospitanti, diversi ministri u Membri tal-Parlament Ewropew kif ukoll ta' parteċipanti ewlenin oħra fil-qasam ta' l-enerġija nukleari[18]. Twaqqfu tliet gruppi ta' ħidma fuq l-opportunitajiet, ir-riskji u t-trasparenza. 2.2. Il-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni 2.2.1. Is-superviżjoni u l-kontroll tal-ġarr bil-baħar ta' l-iskart radjuattiv u tal-fjuwil użat Wara l-adozzjoni mill-Kunsill ta' Direttiva dwar is-superviżjoni u l-kontroll tal-ġarr bil-baħar ta' l-iskart radjuattiv u tal-fjuwil użat[19], twaqqaf Kumitat Konsultattiv biex jgħin lill-Kummissjoni billi jipprovdi opinjonijiet dwar l-abbozz ta' dokument standard li għandu jintuża għall-ġarr kollu li jaqa' fi ħdan l-ambitu tad-Direttiva, il-kriterji li jippermettu lill-Istati Membri jevalwaw jekk intlaħqux ir-rekwiżiti għall-esportazzjoni ta' l-iskart radjuattiv u tal-fjuwil użat, u dwar ir-rakkomandazzjonijiet għal sistema sikura u effettiva tat-trażmissjoni tad-dokumenti u ta’ l-informazzjoni. Il-kumitat ta opinjoni favorevoli fuq l-abbozz tad-dokument standard li ser jiġi adottat mill-Kummissjoni fil-bidu ta' l-2008[20]. 2.2.2. Iż-żarmar f'Bohunice Il-Kunsill adotta Regolament dwar l-implimentazzjoni tal-Programm ta' l-Għajnuna għaż-Żarmar għas-Slovakkja[21] li jgħodd €423 M. Ir-Regolament jipprovdi bażi legali għall-Programm ta' l-Għajnuna ta’ l-UE għaż-Żarmar għall-perjodu mill-2007 sa l-2013, u jeżiġi t-twaqqif ta' kumitat ta' ġestjoni biex jgħin lill-Kummissjoni. Dan il-kumitat (il-Kumitat tal-Programm ta' l-Għajnuna għaż-Żarmar Nukleari) iltaqa' għall-ewwel darba f'Ġunju 2007. 3. L-IżVILUPPI ġENERALI FIL-QASAM NUKLEARI FI ħDAN L-UE 3.1. L-implimentazzjoni tal- leġislazzjoni - Ksur B'eċċezzjoni waħda (ir-Repubblika Ċeka), il-proċeduri kollha li jinvolvu lill-Istati Membri l-ġodda li ma kkonformawx mal-ftehim tripartitiku ta' l-INFCIRC 193[22], kif meħtieġ mill-Atti ta' l-Adeżjoni tagħhom fl-UE, ingħalqu għax ikkonformaw. Komplew in-negozjati ma' l-operaturi tas-Sellafield dwar ir-rettifika tan-nuqqasijiet li kienu l-bażi tat-twissija[23] maħruġa mill-Kummissjoni skond l-Artikolu 83 tat-Trattat (nuqqas mill-operatur ta' installazzjoni nukleari milli jissodisfa l-obbligi tiegħu b’mod sodisfaċenti). Barra minn hekk, kien issorveljat il-progress fil-każ ta' Direttiva tal-Kummissjoni skond l-Artikolu 82[24] tat-Trattat, li tikkonċerna installazzjoni oħra fl-istess sit. Fit-18 ta' Lulju, il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja [25] ddeċidiet li r-Renju Unit kien naqas milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skond l-Artikolu 53 tad-Direttiva 96/29/Euratom tat-13 ta' Mejju 1996 (l-Istandards Bażiċi tas-Sikurezza). Il-Kummissjoni stiednet lir-Renju Unit biex jispjega l-miżuri leġiżlattivi ppjanati biex jirrettifika s-sitwazzjoni. 3.2. In-notifika mill-Belene NPP Fis-27 ta' Frar tressqet notifika dwar il-bini ta' impjant nukleari ġdid minn investitur Bulgaru, kif meħtieġ skond l-Artikolu 41 tat-Trattat. Wara analiżi u diskussjonijiet estenżivi ma' l-investitur, fis-7 ta' Diċembru l-Kummissjoni kkonkludiet li l-aspetti kollha ta' dan l-investiment kienu konformi ma' l-għanijiet tat-Trattat. 3.3. Iż-żarmar, il-ġestjoni ta' l-iskart u t-trasport 3.3.1. Iż-żarmar Il-Kummissjoni kompliet tissorvelja l-implimentazzjoni tal-Programmi ta' Ignalina u ta’ Bohunice flimkien mal-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp u ma’ l-Aġenzija Nazzjonali fil-Litwanja. Minn Jannar 2007, id-DĠ TREN kien responsabbli għall-implimentazzjoni u s-segwitu tal-Programm ta' għajnuna tal-Komunità għal Kozloduy fil-Bulgarija. Fl-2007, total ta' €113 M kien allokat għall-Programm ta' Ignalina, €56.72 M għall-Programm ta' Bohunice u €74.28 M għall-Programm ta' Kozloduy. Kif previst fil-Protokolli tat-Trattati ta' l-Adeżjoni, ir-regoli ta' l-implimentazzjoni biex titkompla l-għajnuna fl-2007 sa l-2013 kienu adottati mill-Kummissjoni[26]. Il-Kummissjoni ppubblikat it-tieni rapport tagħha[27] dwar l-użu tar-riżorsi finanzjarji allokati għaż-żarmar ta' l-installazzjonijiet nukleari, għall-fjuwil użat u għall-iskart radjuattiv. Ir-rapport qabbel l-operaturi nukleari ta’ l-UE u l-prattiċi ta' finanzjament ta' l-Istati Membri ma' dawk imniżżla fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni[28]. Filwaqt li l-ewwel rapport[29] kien limitat għar-reatturi ta' l-enerġija, it-tieni rapport kopra l-installazjonijet nukleari kollha, b'enfażi fuq dawk li jinsabu fl-akbar riskju f'każ li l-finanzi għaż-żarmar jitqassmu ħażin. Ir-rapport jenfasizza eżempji ta' prassi tajba f'pajjiżi fejn il-priċipju li min iniġġes iħallas huwa stabbilit fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u fejn il-fondi juru rendiment b'mod dimostrabbli billi jipprovdu riżorsi suffiċjenti meta meħtieġ. Madanakollu, minkejja leġiżlazzjoni speċifika nazzjonali, hemm lok għall-progress f'diversi aspetti tas-suffiċjenza, il-ġestjoni u l-użu tal-fondi, b'mod partikulari permezz ta’ monitoraġġ u rappurtar iddettaljat fil-livell nazzjonali u ta' l-UE. Il-Kummissjoni ser tindirizza dawn il-kwistjonijiet bħala azzjoni ta' segwitu għall-pubblikazzjoni tar-Rakkomandazzjoni, bl-għajnuna tal-grupp konsultattiv ta' l-Istati Membri. 3.3.2. Il-ġestjoni ta' l-iskart radjuattiv Il-ġestjoni sostenibbli fit-tul ta' l-iskart u tal-fjuwil użat ta' livell għoli għadha mhix sodisfaċenti. Il-Kummissjoni għalhekk qed tkompli tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiżviluppaw programmi ta' ġestjoni fit-tul ta' l-iskart bi stadji ewlenin preċiżi għall-kategoriji kollha ta' l-iskart, b'mod partikulari għall-iskart ta' livell għoli u li jkollu ħajja twila. Il-ħtieġa li jkun hemm progress fis-soluzzjonijiet għall-ġestjoni fit-tul ta' l-iskart kienet ukoll enfasizzata waqt il-laqgħa tal-Forum (ara l-punt 2.1.4). Il-gruppi ta' ħidma tiegħu dwar il-ġestjoni tar-riskju u t-trasparenza ser jiflu din il-kwistjoni u jagħmlu rakkomandazzjonijiet. 3.3.3. It-trasport tal-materjal radjuattiv Is-sistema regolatorja attwali ta' l-UE tipprovdi sikurezza u protezzjoni tas-saħħa tal-pubbliku suffiċjenti għat-Trasport tal-Materjal Radjuattiv (TRAM). Madankollu, ir-rapport tal-Grupp ta' Ħidma Permanenti dwar it-TRAM[30] jenfasizza xi DĠħjufijiet, b'mod partikulari l-possibbiltà ta' dewmien waqt il-ġarr bil-baħar lil hinn mill-fruntieri jew iċ-ċaħda tal-ġarr bil-baħar. Għaddejja ħidma fuq il-valutazzjoni ta' l-impatt biex tittieħed deċiżjoni dwar l-aħjar miżura regolatorja biex jitlesta s-suq tat-trasport fil-qasam nukleari, biex tkun żgurata d-disponibbiltà ta’ radjuiżotopi mediċi li jistgħu jsalvaw il-ħajja u biex tiżdied l-informazzjoni u t-trasparenza fl-attivitajiet tat-TRAM lil hinn mill-fruntieri. 3.4. Il-garanziji nukleari 3.4.1. L-ispezzjonijiet tal-garanziji Il-Kummissjoni ressqet quddiem il-Kunsill l-approċċ rivedut tagħha għall-implimentazzjoni tal-garanziji nukleari fl-UE fid-dokument ta' ħidma msejjaħ "L-Implimentazzjoni tal-Garanziji tat-Trattat ta' l-Euratom"[31]. Il-qafas ipprovdut issawwar fuq id-dokumenti ta' linji ta’ gwida speċifiċi għall-installazzjoni li kienu mfassla u ppreżentati f'laqgħat apposta mal-partijiet interessati. Abbozz ta' rakkomandazzjoni dwar il-materjal nukleari ta’ l-operaturi u s-sistemi tal-kontabilità kienet ippreżentata f'dawn il-laqgħat, li meta tiġi adottata ser tipprovdi l-kriterji relevanti għall-attivitajiet ta' verifika fil-ġejjieni. Il-Kummissjoni kienet sodisfatta li fit-territorji ta' l-Istati Membri l-materjal nukleari ma ġiex iddevjat mill-użu intenzjonat tiegħu kif iddikjarat mill-utenti u li kien hemm konformità ma' l-obbligi internazzjonali tal-garanzji li ħa fuqu l-Euratom. 3.4.2. Il-Protokolli Addizzjonali (PA) Il-Kummissjoni ħejjiet rapporti dwar l-informazzjoni relatata mal-materjal nukleari għall-UE-15, l-Estonja, is-Slovakkja u l-Polonja, u ressqithom quddiem l-IAEA[32]. L-ispetturi tal-Kummissjoni ħadu sehem fl-attivitajiet ta' verifika ta' l-IAEA (aċċessi kumplementari). 3.4.3. Il-Kontabilità u l-Ftehimiet dwar il-Materjal Nukleari Twettaq ir-rappurtar perjodiku tad-dejta tal-kontabilità abbażi tar-rapporti tal-kontabilità li rċiviet l-IAEA, inkluż ir-rapporti dwar l-Istati Membri l-ġodda li aderew għall-Ftehim dwar il-Garanzji ta' l-Euratom. Il-proċedura ta' l-adeżjoni tal-Polonja, Malta, l-Ungerija u l-Litwanja għall-Ftehim dwar il-Garanziji u l-Programm ta' Azzjoni (AP) tagħha tlestew[33]. Il-proċedura għal Ċipru qed titlesta wkoll. 3.5. Il-protezzjoni mir-radjazzjoni 3.5.1. L-attivitajiet skond l-Artikoli 31, 35 u 37 tat-Trattat Il-ħidma fuq ir-reviżjoni u t-tibdil fl-Istandards Bażiċi tas-Sikurezza ta' l-Euratom (BSS) saret b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Grupp ta' l-Esperti Xjentifiċi (GoE)[34]. Din ir-reviżjoni kienet ibbażata fuq l-Abbozz tar-Rakkomandazzjonijiet[35] tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika (ICRP). Il-GoE ltaqa' darbtejn bis-sehem ta' l-IAEA, l-ICRP u l-Aġenzija ta' l-Enerġija Nukleari bħala osservaturi. Il-Gruppi ta' Ħidma dwar is-sorsi naturali, il-mediċina, l-eżenzjoni u r-rilaxx, u l-approċċ gradwali għall-kontroll regolatorju fil-biċċa l-kbira tagħhom lestew ħidmiethom fuq il-kwistjonijiet prinċipali li għandhom jissolvew għall-BSS revedut. Is-servizzi tal-Kummissjoni wettqu seba' missjonijiet ta' verifika skond l-Artikolu 35 tat-Trattat[36] fil-Bulgarija, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Finlandja, il-Lussemburgu, ir-Rumanija u Spanja. L-għan kien li jipprovdu valutazzjoni indipendenti dwar is-suffiċjenza tal-faċilitajiet ta' monitoraġġ, it-twaqqif u l-użu tagħhom, għal: - emissjonijiet likwidi u fl-arja ta' radjuattività fl-ambjent minn siti nukleari; - livelli ta' radjuattività ambjentali (relatati mas-sit u madwar il-pajjiż kollu). Il-verifiki kollha bdew b'verifika preliminari ta' l-attivitajiet ta' monitoraġġ u ta' spezzjoni li twettqu mill-awtoritajiet nazzjonali relevanti u tal-qafas legali fis-seħħ. Il-Kummissjoni pprovdiet stampa tal-verifiki kollha li twettqu skond l-Artikolu 35 mill-1990 ’l hawn[37] u elaborat fuq il-valur miżjud ta' dawn il-verifiki għaċ-ċittadini Ewropej, għall-awtoritajiet nazzjonali kompetenti kkonċernati u għall-Kummissjoni nfisha. Skond l-Artikolu 37[38] kienu adottati tnax-il opinjoni tal-Kummissjoni dwar pjanijiet għar-rimi ta' l-iskart radjuattiv ippreżentati mill-Istati Membri. 3.5.2. Il-tħejija għal emerġenza Ma kienx hemm sitwazzjonijiet ta' emerġenza radjoloġika li kienu jeħtieġu l-attivazzjoni tas-sistema ta’ l-ECURIE[39]. L-eżerċizzju annwali ta' l-emerġenza nukleari kien ospitat mill-Irlanda. L-eżerċizzju involva lill-Istati Membri kollha u diversi servizzi ta' l-emerġenza tal-Kummissjoni. Il-Kroazja ngħaqdet ma’ l-ECURIE f'Settembru 2007. Ġew stabbiliti wkoll kuntatti ma’ l-ex Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja (FYROM) sabiex tiġi ppreparata l-adeżjoni tagħha. Il-kopertura ġeografika tas-sistema ta' skambju tad-dejta tal-monitoraġġ tar-radjazzoni ta' l-EURDEP[40] ġiet estiża għat-Turkija u l-Kroazja. 3.5.3. L-oġġetti ta’ l-ikel Il-Kummissjoni ressqet proposti għall-kodifikazzjoni[41] tal-leġiżlazzjoni ta' wara Chernobyl dwar il-kundizzjonijiet li jirregolaw l-importazzjoni tal-prodotti agrikoli u tal-leġiżlazzjoni li tistipula l-livelli massimi ta' kontaminazzjoni radjuattiva permessi fl-oġġetti ta' l-ikel u fl-għalf f'każ ta' inċident fil-futur. Ir-riżultati ta' l-istudju biex jaġġorna l-bażi ta’ l-informazzjoni tal-Kummissjoni fuq il-kontaminazzjoni radjuattiva potenzjali ta' oġġetti ta' l-ikel speċifiċi li joriġinaw f'pajjiżi terzi kienu ppreżentati lill-Kummissjoni skond l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill 737/90/KEE. L-istudju wera li, għal għadd ta' prodotti agrikoli, il-kontrolli tal-kontaminazzjoni radjuattiva taċ-ċeżju fil-fruntieri ta' l-UE ser jibqgħu meħtieġa għal mill-anqas 20 sena. 3.5.4. Il-petizzjoni Thule B'segwitu ta' riżoluzzjoni mhux leġiżlattiva[42] tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni qed teżamina l-possibbiltà li tipproponi rekwiżiti għall-protezzjoni mir-radjazzjoni f'sitwazzjonijiet li jinħolqu minn kwalunkwe sors ta' emissjoni jew ta’ kontaminazzjoni. Il-kompatibbiltà ta' dispożizzjoni bħal din mal-ġurisprudenza stabbilita jeħtieġ li tkun ivvalutata aktar, fid-dawl tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja li teskludi l-użu militari ta' l-enerġija nukleari mill-ambitu tal-liġi ta' l-Euratom[43]. 3.6. Il-forniment ta' fjuwil nukleari u ta’ materjal nukleari Ftehim dwar it-test ta' l-Istatuti l-Ġodda ta' l-ESA ntlaħaq fil-Kunsill wara konsultazzjoni mal-Parlament Ewropew. L-ESA biddlet il-proċeduri tagħha dwar kif tittratta l-kuntratti ta' l-arrikkiment b'konformità mad-deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja fil-każijiet konġunti C-123/04 u C-124/04. L-ESA bdiet tipprepara wkoll abbozz tar-regoli tagħha li jiddeterminaw il-mod li bih id-domanda għandha tkun ibbilanċjata mal-forniment ta' minerali, materjali primi u materjali speċjali fissili. Id-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-forniment tas-sorsi tibqa' importanti. Il-Kanada, l-Awstralja u r-Russja jibqgħu l-ikbar fornituri ta' l-uranju lejn l-UE. Madankollu, ir-Russja issa reġgħet stabbiliet pożizzjoni dominanti bħala fornitur ta' materjal nukleari għar-reatturi tal-VVER. 3.7. In-nonproliferazzjoni u l-approċċi multilaterali għaċ-ċiklu tal-fjuwil L-għadd ta' pajjiżi li ddikjaraw li għandhom interess li jiżviluppaw użi paċifiċi ta' l-enerġija nukleari żdied konsiderevolment, u l-komunità internazzjonali għamlet diversi proposti biex tindirizza l-aktar partijiet taċ-ċiklu tal–fjuwil nukleari li huma sensittivi għall-proliferazzjoni - jiġifieri l-arrikkiment ta' l-uranju u l-ipproċessar mill-ġdid - billi tat garanziji ta' forniment tal-fjuwil lill-pajjiżi li volontarjament irrinunċjaw milli jkollhom attivitajiet taċ-ċiklu tal-fjuwil huma stess. L-IAEA u diversi Stati Membri ta' l-UE komplew jaħdmu fuq dawn il-proposti, bil-Kummissjoni ssegwi l-iżviluppi mill-qrib. Il-Kummissjoni tinsisti li f'każijiet fejn pajjiżi jew kumpaniji ta' l-UE jkunu involuti f'mekkaniżmu internazzjonali ta' forniment tal-fjuwil, għandhom jiġu kkunsidrati d-drittijiet u l-obbligi skond it-Trattat. Il-kompetizzjoni u t-tħaddim normali tas-suq tal-fjuwil nukleari ma għandhomx jitgħawġu minħabba dawn l-inizjattivi. 4. IL-KOOPERAZZJONI INTERNAZZJONALI 4.1. It-tkabbir F'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew[44], il-Kummissjoni kompliet tenfasizza l-importanza ta' livell għoli ta' sikurezza nukleari fil-kuntest tat-tkabbir ta' l-UE. Hija nsistiet fuq il-ħtieġa li l-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi li huma kandidati potenzjali jikkonformaw il-leġiżlazzjoni tagħhom, u jimplimentaw l- acquis ta’ l-Euratom, inkluż il-konvenzjonijiet internazzjonali tas-sikurezza nukleari li aderiet magħhom il-Komunità. Kompliet tingħata attenzjoni speċjali lill-Kroazja biex twettaq l-obbligi tagħha li twaqqaf fond għaż-żarmar u għall-ġestjoni ta' l-iskart għall-impjant nukleari li taqsam mas-Slovenja. Il-Kummissjoni ssorveljat ukoll il-progress tal-FYROM, tat-Turkija, u tal-pajjiżi li huma kandidati potenzjali[45] fl-implimentazzjoni ta' l- acquis ta' l-UE. Ir-rapporti regolari rispettivi[46] jenfasizzaw il-ħtieġa li titjieb is-sikurezza nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni. 4.2. L-Istrument il-ġdid għall-Kooperazzjoni fis-Sikurezza Nukleari (INSC) L-appoġġ għall-promozzjoni ta' livell għoli tas-sikurezza nukleari matul il-perjodu mill-2007 sa l-2013 ser jingħata taħt l- INSC il-ġdid[47]. L-Istrument il-ġdid jiffinanzja miżuri f' pajjiżi terzi (mhux aktar illimitati għas-CIS, kif kien il-każ għall-programm Tacis li spiċċa fl-2006). Il-modalitajiet ta' l-estensjoni ta’ l-għajnuna mogħtija għas-CIS għal żoni ġeografiċi oħrajn, kif ipprovdut mill-Istrument, ser jiddipendu mill-orjentazzjonijiet u l-prijoritajiet tal-politika li jiġu deċiżi skond il-modalitajiet tal-programm. Il-programmi l-ġodda ser jinvolvu t-tneħħija gradwali ta' l-"għajnuna teknika" (li tinvolvi l-forniment ta' apparat) u l-bidla lejn ipprogrammar u implimentazzjoni aktar kollaborattiva. Il-pajjiżi benefiċjarji ser jintalbu jieħdu rwol aktar proattiv fid-definizzjoni, il-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta' l-attivitajiet. Il-proġetti ser jitfasslu biex jilħqu għanijiet preċiżi u ser ifittxu kofinanzjament, filwaqt li l-koordinazzjoni ma' Strumenti Komunitarji oħrajn, bħall-Programm ta’ qafas ta' l-Euratom għar-Riċerka u t-Taħriġ ser tingħata privileġġ. L-għajnuna ser tkun ikkoordinata ma' l-Istrumenti l-oħrajn bħall-Istrument Ewropew għall-Viċinat u s-Sħubija (ENPI) u l-Istrument ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA). 4.3. Il-Ftehimiet ma' Pajjiżi Terzi Il-Kummissjoni bdiet taħditiet tekniċi mal-Kanada dwar il-possibbiltà ta' simplifikazzjoni jew tfassil mill-ġdid tal-ftehim bilaterali ta' kooperazzjoni fuq l-użu paċifiku ta' l-enerġija atomika[48] li kien iffirmat fl-1959 u emendat diversi drabi. Għaddejjin taħditiet tekniċi bejn l-Euratom u l-Federazzjoni Russa dwar il-possibbiltà ta' ftehim fil-qasam tal-kummerċ tal-materjal nukleari. 4.4. Il-konvenzjonijiet internazzjonali 4.4.1. Il-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni Fiżika tal-Materjal Nukleari u tal-Faċilitajiet Nukleari (CPPNM) Wara l-approvazzjoni tal-Kunsill[49] u d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni[50] fuq l-adeżjoni tal-Komunità ta' l-Euratom għas-CPPNM, bdiet il-ħidma meħtieġa għall-adeżjoni. 4.4.2. Il-Konvenzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari (CNS) Ir-Rapport tal-Komunità ta' l-Euratom għar-raba' laqgħa ta' Reviżjoni għall-Partijiet Kontraenti għas-CNS li ser issir f'April 2008 ġie adottat mill-Kummissjoni[51] u ppreżentat lis-Segretarjat ta' l-IAEA għar-reviżjoni ta' l-esperti mill-partijiet kontraenti l-oħrajn waqt ir-raba' laqgħa ta' Reviżjoni. 4.4.3. Il-Konvenzjoni ta' Pariġi fuq ir-Responsabbiltà lejn Partijiet Terzi fil-Qasam ta' l-Enerġija Nukleari. Inbdiet il-ħidma fuq il-valutazzjoni ta' l-impatt ta' l-adeżjoni possibli ta’ l-Euratom fil-Konvenzjoni ta' Pariġi. Wara li sar l-abbozz tat-termini ta' referenza, intgħażel kuntrattur sabiex jagħmel l-istudju. Ir-rapport mistenni fl-2008. 4.5. Il-kooperazzjoni ma’ l-IAEA Bdiet ħidma preparatorja għal dikjarazzjoni politika biex titrawwem kooperazzjoni mill-qrib bejn l-Euratom u l-IAEA. Għal dan il-għan, fis-7 ta' Mejju 2008 kienet iffirmata Dikjarazzjoni Konġunta mill-Kummissjoni Ewropea u l-IAEA li ssaħħaħ il-kooperazzjoni dwar l-enerġija nukleari għall-paċi u għall-iżvilupp. Il-Kummissjoni amministrat is-"Sistema Komunitarja tal-Kontabbiltà u l-Kontroll" skond il-ftehimiet tal-verifika tal-garanzji ma' l-IAEA, li taħthom l-IAEA twettaq l-ispezzjonijiet tagħha simultanjament mal-Kummissjoni. L-IAEA laħqet l-għanijiet ta' verifika tagħha għall-UE b'suċċess. Diskussjonijiet f'livell għoli ma' l-IAEA dwar il-ftehimiet tal-verifika tal-garanzji wasslu għal progress sinifikanti fl-iżvilupp ta' skema ta' verifika tal-garanziji komuni f'livell operazzjonali. Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni[52] dwar il-kosponsorizzazzjoni mill-Euratom tal-"Prinċipji Fundamentali tas-Sikurezza"[53] kien ippreżentat lill-Kunsill għall-informazzjoni. [1] Rapport annwali disponibbli fuq talba jew fuq is-sit: http://ec.europa.eu/euratom/anreport_en.html [2] DĠ RTD: Riċerka [3] JRC: Ċentru Konġunt tar-Riċerka [4] RTD: http://ec.europa.eu/research/reports/2007/index_en.html JRC: http://ec.europa.eu/dgs/jrc/index.cfm?id=2530&lang=en [5] DĠ RELEX: Relazzjonijiet Esterni [6] DĠ AIDCO: Għajnuna u Kooperazzjoni ta’ l-Ewropa [7] DĠ ELARG: Tkabbir [8] DĠ ECFIN: Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji [9] 50 sena tat-Trattat ta' l-Euratom COM(2007) 124 finali ta' l-20.3.2007. [10] "Euratom, 50 sena ta' enerġija nukleari li taqdi lill-Ewropa". Din tista' tintalab mill-Uffiċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Kummissjoni. [11] COM(2007) 1 ta' l-10.01.2007 [12] COM (2007) 565 ta' l-4.10.2007 [13] TEN/283 - CESE 990/2007 tat-12.7.2007 u r-rapport ta’ l-ITRE A6-0348/2007 tas-26. 9.2007, rispettivament. [14] www.snetp.eu [15] COM (2007) 723 tat-22.11.2007. [16] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2007/530/Euratom tas-17.7.2007, ĠU L 195/44 tas-27.7.2007. [17] http://circa.europa.eu/Public/irc/tren/nuclear_safety_and_waste/home [18] http://ec.europa.eu/energy/nuclear/forum/bratislava_prague/index_en.htm [19] Id-Direttiva tal-Kunsill Nru 2006/117/Euratom ta' l-20.11.2006 ĠU L 337/21, 5.12.2006. [20] COM(2008) 793 finali tal-5.3.2008. [21] Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 549/2007 ta' l-14.5.2007; ĠU L 131, 23.5.2007. [22] Iċ-Ċirkolari Informattiva 193, Ftehim bejn il-Komunità Ewropea ta' l-Enerġija Atomika, l-Istati Membri tagħha mingħajr armi nukleari u l-Aġenzija Internazzjonali ta' l-Enerġija Atomika dwar l-implimentazzjoni ta' l-Artikolu III (1) u (4) tat-Trattat dwar in-Nonproliferazzjoni ta' l-Armi Nukleari ta' l-1977 kif supplimentat mill-Protokoll addizzjonali ta' dan il-ftehim. [23] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/626/Euratom tal-15. 2.2006. [24] L-Artikolu 82 jagħti d-dritt lill-Kummissjoni li toħroġ Direttiva li titlob lill-Istat Membru kkonċernat biex jieħu l-miżuri meħtieġa biex iwaqqaf il-ksur. Nuqqas ta' rispett għal din id-Direttiva jista' jwassal il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. [25] Il-kawża C-155/06. [26] C(2007)5538. [27] COM(2007) 794 finali tat-12.12.2007. Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni SEC(2007)1654 tat-12.12.2007. [28] ĠU L 330, 28.11.2006, p. 31. [29] COM(2004) 719 finali tas-26.10.2004: Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, Rapport dwar l-użu tar-riżorsi finanzjarji assenjati għaż-żarmar ta' l-impjanti ta' l-enerġija nukleari. [30] COM(2006) 102 tat-8.03.06. [31] SEC(2007) 293 (UE ristrett) [32] L-Aġenzija Internazzjonali dwar l-Enerġija Atomika [33] Id-dati ta’ l-adeżjoni Il-Polonja fl-1.3.2007, Malta u l-Ungerija fl-1.7.2007, il-Litwanja fl-1.1.2008. [34] L-Artikolu 31 tat-Trattat. [35] ICRP, il-Pubblikazzjoni 103, ta' Diċembru 2007. [36] L-Artikolu 35 jeżiġi li kull Stat Membru għandu jistabbilixxi l-faċilitajiet meħtieġa għall-monitoraġġ permanenti tal-livelli ta' radjuattività fl-arja, fl-ilma u fil-ħamrija u biex jiżgura l-konformità man-normi bażiċi tas-sikurezza. [37] COM(2007) 847 finali ta' l-20.12.2007. [38] L-Artikolu 37 jeżiġi lill-Kummissjoni tagħti l-opinjoni tagħha (wara li tikkonsulta lill-grupp ta' esperti) dwar id-dejta kollha mibgħuta mill-Istati Membri dwar il-pjanijiet tagħhom għar-rimi ta' l-iskart radjuattiv jekk l-implimentazzjoni ta' dawn il-pjanijiet tista' twassal għall-kontaminazzjoni radjuattiva ta' Stati Membri oħrajn. [39] Sistema ta' skambju bikri ta' informazzjoni għal emerġenzi radjoloġiċi. [40] Il-Pjattaforma Ewropea ta’ l-Iskambju tad-Dejta Radjoloġika. [41] COM (2007) 291 finali ta' l-4.06.2007 u COM (2007) 302 finali tal-5.06.2007. [42] Ir-Riżoluzzjoni 2006/2012(INI) ta' l-10.5.2007. [43] Is-sentenza tal-Qorti tat-12.4.2005, il-Kummissjoni kontra r-Renju Unit, Kawża C-61/03, ECR 2005 p. I-2477, kif ikkonfermata mill-Qorti fid-9.3.2006, il-Kummissjoni kontra r-Renju Unit, Kawża C-65/04, ECR 2006 p. I-2239. [44] Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 1998, Vjenna, punt 67. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 1999, Ħelsinki, punt 7. [45] L-Albanija, il-Bożnja u Ħerzegovina, il-Montenegro, is-Serbja u l-Kosovo (taħt il-UNSCR 1244). [46] COM(2007) 663 finali tas-7.11.2007. [47] Ir-Regolament tal-Kunsill (EURATOM) Nru 300/2007 tad-19. 2.2007. [48] ĠU Nru 59, 24.11.59, p. 1165-1180. [49] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/513/Euratom ta' l-10.7.2007 (ĠU L 190, 21.7.2007, p. 12). [50] C/2007/6385 tad-19.12.2007. [51] C(2007) 4492 finali ta' l-1.10.2007 [52] SEC(2007) 1443 tat-23.10.2007. [53] Il-Fundamentali tas-Sikurezza Nru SF-1, l-IAEA, Vjenna 2006.