Rapport Speċjali Nru 8/2010 “It-titjib tal-prestazzjoni tat-trasport fuq l-assi ferrovjarji trans-Ewropej: L-investiment tal-UE fl-infrastruttura ferrovjarja kien effettiv?”





Ritratt 1 - Lokomotiva żganċata qabel it-trasferiment fl-istazzjon ta’ Brennersee +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Frar 2009. GLOSSARJU Amministratur tal-Infrastruttura (MI) : Kull korp jew impriża responsabbli b’mod partikolari biex tistabbilixxi u żżomm l-infrastruttura ferrovjarja. Dan jista’ jinkludi wkoll l-amministrazzjoni tal-kontroll tal-infrastruttura u sistemi ta’ sikurezza. DĠ : Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni. Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) : Strument finanzjarju maħsub biex jippromwovi l-koeżjoni ekonomika u soċjali bejn ir-reġjuni tal-UE. Interventi tal-FEŻR huma prinċipalment implimentati permezz ta’ programmi operazzjonali li jkopru numru kbir ta’ proġetti. Impriża Ferrovjarja (IF) : Kull impriża pubblika jew privata liċenzjata skont il-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli, li n-negozju prinċipali tagħha hu li tipprovdi servizzi għat-trasport ta’ merkanzija u/jew passiġġieri bil-ferrovija. Interoperabilità : Il-kompatibbiltà teknika tal-infrastruttura, tal-vetturi ferrovjarji, tas-sistemi tas-sinjalar u sistemi oħra tal-ferrovija, kif ukoll tal-proċeduri għall-approvazzjoni tal-vetturi tal-ferrovija biex jintużaw fin-netwerk Ewropew tal-ferrovija kollu. Koordinaturi Ewropej : Persuni maħtura mill-Kummissjoni biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni koordinata ta’ ċerti proġetti, b’mod partikolari proġetti transkonfinali jew sezzjonijiet ta’ proġetti transkonfinali inklużi fost il-proġetti ddikjarati bħala proġetti ta’ interess Ewropew. Korp Regolatorju : Korp indipendenti minn kwalunkwe amministratur tal-infrastruttura, korp li għandu f’idejh l-impożizzjoni tad-drittijiet, korp tal-allokazzjoni jew applikant. Impriża ferrovjarja għandha d-dritt tal-appell quddiem il-korp regolatorju. Proġetti Essen : 14-il proġett ta’ interess komuni fir-rigward tan-netwerk trans-Ewropew definiti fil-Kunsill Ewropew f’Essen fl-1993. Proġetti Prijoritarji : 30 proġett ta’ interess komuni magħmula minn sezzjonijiet tan-netwerk TEN-T inklużi fil-linji gwida TEN-T. Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS ) : Inizjattiva speċifika fil-livell Ewropew li tfittex li tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ sistema Ewropea tal-ferroviji li tiffunzjona b’mod omoġenju billi tissostitwixxi s-sistemi nazzjonali differenti ta’ kontroll tal-ferroviji fl-Ewropa. Hija magħmula minn żewġ komponenti tekniċi, is-Sistema Ewropea għall-Kontroll tal-Ferroviji (ETCS) u s-Sistema Globali għall-Komunikazzjonijiet Mobbli – Ferrovija (GSM-R). Strument għall-Politika Strutturali ta’ qabel l-Adeżjoni (ISPA) : Wieħed mill-istrumenti biex jgħinu lill-pajjiżi kandidati tal-Ewropa ċentrali u tal-Lvant fil-preparazzjoni għall-adeżjoni fil-perjodu 2000-2006. L-għanijiet tiegħu kienu li jgħin lill-pajjiżi kandidati japplikaw l-istandards ambjentali tal-UE u biex jaġġornaw u jespandu n-netwerks tat-trasport, inklużi kollegamenti man-netwerk trans-Ewropew. Dawn il-proġetti ġew konvertiti fi proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni mal-adeżjoni. TGV / HSL / AVE : Trains à Grande Vitesse / High Speed Line / Alta Velocidad Española. SOMMARJU EZEKUTTIV I. Il-politika tal-Unjoni Ewropea fir-rigward tal-ferroviji tinvolvi, min-naħa waħda, miżuri leġiżlattivi li jindirizzaw il-ftuħ tas-suq ferrovjarju Ewropew u wkoll l-interoperabilità u kwistjonijiet ta’ sikurezza u, min-naħa l-oħra, il-kofinanzjament tal-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja taħt it-TEN-T u l-Politika ta’ Koeżjoni. Il-verifika tal-Qorti ffukat fuq il-kofinanzjament tal-UE tal-infrastruttura ferrovjarja u eżaminat l-effettività tagħha fit-titjib tal-prestazzjoni tal-assi trans-Ewropej. II. Il-Qorti kkonkludiet li, permezz tal-kofinanzjament tal-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja, l-UE kkontribwiet biex tipprovdi possibbiltajiet ġodda għat-trasport ferrovjarju trans-Ewropew. Madankollu, jistgħu jittieħdu xi azzjonijiet sabiex jinkiseb aktar valur għall-flus tal-UE: - id-definizzjoni tal-Proġetti Prijoritarji, il-mekkaniżmu ewlieni għall-koordinazzjoni u l-konċentrazzjoni tar-riżorsi finanzjarji tal-UE ma kinitx, sal-lum, ibbażata fuq analiżi tal-flussi tat-traffiku attwali u antiċipati, u l-assi li għalihom dawn jikkorrispondu ma jirrappreżentawx deskrizzjonijiet definittivi tal-assi ferrovjarji trans-Ewropej ewlenin; - il-konċentrazzjoni tal-kofinanzjament tat-TEN-T f’postijiet transkonfinali tjiebet, u l-Koordinaturi maħtura mill-Kummissjoni biex jiffaċilitaw sezzjonijiet transkonfinali u sezzjonijiet oħra taw kontribut pożittiv. Madankollu, għad fadal ħafna xi jsir f’dawn il-postijiet u hemm bżonn li ttejjeb l-analiżi dwar il-punti ta’ konġestjoni. Kien hemm nuqqasijiet fil-proċeduri tal-approvazzjoni ta’ proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni, u għad hemm lok għal titjib fil-proċeduri tal-għażla tal-proġett TEN-T; - proġetti infrastrutturali kofinanzjati wasslu infrastruttura ppjanata skont l-ispeċifikazzjonijiet u li, ladarba tlestew ħolqu possibbiltajiet ġodda u mtejba fuq sezzjonijiet ewlenin tal-Proġetti Prijoritarji. Saru emendi fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi minħabba ċirkostanzi li tfaċċaw waqt il-kostruzzjoni u spiss kien hemm żidiet qawwija fl-ispejjeż; u - sar titjib li jista’ jitkejjel fuq linji ddedikati għas-servizzi ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri, iżda s-servizzi ferrovjarji għadhom mhumiex operattivi b’mod sħiħ fil-livelli previsti fuq il-linji konvenzjonali mħallta u l-linji tal-merkanzija li l-użu tagħhom huwa influwenzat minn firxa ta’ fatturi, li jinkludu limitazzjonijiet tas-sistema tan-netwerk ferrovjarju speċjalment f’postijiet fuq il-fruntiera. III. Il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni għandha: - fil-konsiderazzjonijiet futuri tad-definizzjoni tal-Proġetti Prijoritarji, taħdem mal-istituzzjonijiet ferrovjarji u tal-Istati Membri biex tidentifika dawk il-kurituri trans-Ewropej li għalihom hemm domanda sinifikanti attwali jew antiċipata, u biex issaħħaħ il-bażijiet tal-għarfien u l-analiżi fil-livell Ewropew fejn ikun meħtieġ; - tibni fuq l-irwoli attwati sal-lum mill-koordinaturi u tiżgura li d-deċiżjonijiet dwar l-immirar tal-fondi TEN-T jkunu appoġġjati minn analiżi robusta ta’ punti ta’ konġestjoni importanti; - tiżgura li l-proċeduri għall-approvazzjoni ta’ proġetti taħt il-Politika ta’ Koeżjoni jkunu robusti, u li ttejjeb ukoll il-kwalità tal-analiżijiet tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż tal-proċeduri tal-għażla tat-TEN-T; - tibni fuq l-esperjenza tal-passat, tieħu f’idejha r-riedni fl-iffaċilitar tal-iskambju tal-għarfien u tal-esperjenza dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja fost il-promuturi tal-proġetti; u - tikkunsidra li tagħmel aktar enfasi biex jittaffew ir-restrizzjonijiet prattiċi għat-trasport ferrovjarju transkonfinali, li mhumiex fihom infushom relatati mal-infrastruttura, u tinkoraġġixxi u tiffaċilita l-kollaborazzjoni fost l-istituzzjonijiet ferrovjarji tal-Istati Membri għal dan il-għan. INTRODUZZJONI SFOND 1. Fis-snin riċenti, il-volumi tat-trasport fl-Unjoni Ewropea żdiedu b’mod sinifikanti, u ż-żieda fil-volumi tat-trasport tal-merkanzija sebqet iż-żieda fil-PGN bejn l-1995 u l- 2007 (ara l-Istampa 1). 2. Din is-sitwazzjoni hija mistennija li tkompli sal-2020, u previżjonijiet riċenti jissuġġerixxu li t-tkabbir fit-trasport tal-merkanzija se jiġġarrab l-aktar mit-trasport bit-triq u fuq il-baħar (ara l-Istampa 2), waqt li l-karozzi privati se jirrappreżentaw il-parti l-kbira ħafna tat-tkabbir fit-trasport tal-passiġġieri (ara l-Istampa 3). Il-ferroviji Ewropej huma responsabbli għal parti żgħira biss mit-tkabbir mistenni; fil-fatt, is-sehem relattiv tagħhom fis-suq tat-trasport inġenerali mistenni jonqos. STAMPA 1 IŻ-ŻIEDA FIT-TRASPORT FL-UE-27 (1995-2007) +++++ TIFF +++++ Sors: L-Enerġija u t-Trasport tal-UE f’Figuri: Manwal tal-2009, Il-Kummissjoni Ewropea (DĠ Enerġija u Trasport). 3. Il-Kumissjoni identifikat tliet ostakli importanti għall-iżvilupp ta’ industrija Ewropea tat-trasport ferrovjarju b’saħħitha u kompetittiva: l-infrastruttura ferrovjarja mhijiex attrezzata sew għas-servizzi trans-Ewropej u b’mod partikolari hemm kollegamenti neqsin bejn in-netwerks ferrovjarji nazzjonali (speċjalment f’postijiet transkonfinali), hemm punti ta’ konġestjoni fuq assi importanti, u l-biċċa l-kbira tal-infrastruttura ferrovjarja li tintuża bħalissa fl-Ewropa għandha għexieren ta’ snin (f’xi każijiet anki seklu) u teħtieġ bdil jew titjib; in-netwerk ferrovjarju Ewropew jikkonsisti f’tiżwiqa ta’ netwerks ferrovjarji nazzjonali li storikament żviluppaw biex jissodisfaw ħtiġijiet nazzjonali, u kull wieħed minnhom żviluppa karatteristiċi tekniċi u operazzjonali u proċeduri amministrattivi nazzjonali li huma simili iżda mhux identiċi; il-problemi tal-interoperabilità jeħtieġ li jiġu indirizzati; u storikament, is-servizzi ferrovjarji fl-Ewropa kienu jkopru s-swieq nazzjonali biss; jeħtieġ li jiżviluppa suq kompetittiv għas-servizzi trans-Ewropej. STAMPA 2 PREVIŻJONI TAT-TKABBIR FIT-TRASPORT TAL-MERKANZIJA FL-UE-25 (1998-2020) +++++ TIFF +++++ Sors: Inżommu l-Ewropa Miexja, ASSESS, id-DĠ Trasport u Enerġija, l-Anness II, p. 35-36. INTERVENTI TAL-UE FIR-RIGWARD TAL-FERROVIJA 4. L-interventi tal-UE fir-rigward tal-ferroviji Ewropej jinvolvu żewġ strumenti ta’ politika, min-naħa waħda, miżuri leġiżlattivi mmirati lejn il-ftuħ tas-suq ferrovjarju Ewropew u l-promozzjoni tal-interoperabilità (kif ukoll is-sikurezza ferrovjarja u d-drittijiet tal-passiġġieri), u min-naħa l-oħra, il-kofinanzjament ta’ infrastrutturi ferrovjarji ġodda u mtejba (ara l-Istampa 4). Il-progress ġenerali jiddependi mill-isfruttar massimu tas-sinerġiji bejn dawn l-istrumenti; pereżempju, infrastrutturi ferrovjarji transkonfinali mibnija dan l-aħħar ma jistgħux jiġu sfruttati b’mod sħiħ jekk is-suq tas-servizz trans-Ewropew għalihom ma jkunx għadu żviluppa. STAMPA 3 PREVIŻJONI TAT-TKABBIR FIT-TRASPORT TAL-PASSIĠĠIERI FL-UE-25 (1998-2020) +++++ TIFF +++++ Sors: Inżommu l-Ewropa Miexja, ASSESS, id-DĠ Trasport u Enerġija, l-Anness II, p. 35-36. STAMPA 4 L-GĦANIJIET TAL-POLITIKA U L-ISTRUMENTI TAL-UE FIR-RIGWARD TAL-LINJI TAL-FERROVIJA Għanijiet tal-politika Il-ftuħ tas-suq tat-trasport ferrovjarju għall-kompetizzjoni | It-titjib tal-interoperabilità u s-sikurezza | L-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja | L-istrumenti leġiżlattivi tal-UE | L-istrumenti ta’ kofinanzjament tal-UE | Id-Direttiva tal-Kunsill dwar l-iżvilupp tal-ferroviji tal-Komunità (1991) is-separazzjoni ta’ kumpaniji ferrovjarji li qabel kienu integrati f’amministraturi ferrovjarji nazzjonali u impriżi ferrovjarjiIt-twaqqif ta’ korpi regolatorji għall-industrija ferrovjarja | ipprovduti taħt il-politika tat-TEN-T u l-Politika ta’ Koeżjoniil-Proġetti Prijoritarji tat-TEN-T huma l-mekkaniżmu ewlieni ta’ azzjoni mmirata:14-il Proġett ta’ Essen definiti fl-1993lista riveduta ta’ 30 Proġett Prijoritarju definiti fl-2004 | L-ewwel pakkett ferrovjarju (2001) il-ftuħ tas-suq internazzjonali tal-merkanzijail-kjarifika tar-relazzjonijiet formali bejn l-Istat, l-amministraturi tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarjiil-liċenzjar tal-operaturi tal-merkanzijal-allokazzjoni tal-kapaċità u l-impożizzjoni ta’ piżijiet tal-infrastruttura | It-tieni pakkett ferrovjarju (2004) approċċ komuni lejn is-sikurezza ferrovjarjal-interoperabilità tas-sistemi ferrovjarji ta’ veloċità għolja u konvenzjonaliil-ftuħ tas-servizzi internazzjonali tal-merkanzija fin-netwerk kollu kemm hu mill-1 ta’ Jannar 2007it-twaqqif tal-Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji | It-tielet pakkett ferrovjarju (2007) il-ftuħ tas-suq tas-servizzi ferrovjarji internazzjonali tal-passiġġieri minn Jannar 2010iċ-ċertifikazzjoni tal-ekwipaġġi ferrovjarjiid-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji | MIŻURI LEĠIŻLATTIVI FIL-LIVELL TAL-UE IS-SUQ, L-INTEROPERABILITÀ U S-SIKUREZZA 5. Il-leġiżlazzjoni tal-UE fl-1991 [1] stipulat li kumpaniji ferrovjarji integrati għandhom jiġu sseparati f’amministraturi nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja ("MI") u impriżi tal-ferroviji ("IF"). Hija stipulat ukoll li għandhom jitwaqqfu korpi regolatorji nazzjonali għall-industrija tal-ferrovija biex jissorveljaw is-suq ferrovjarju fil-livell nazzjonali. 6. Mill-2001 ’l hawn, id-direttivi tal-UE nġabru flimkien f’hekk imsejħa "pakketti" ferrovjarji li jindirizzaw aspetti tal-ftuħ tas-swieq, l-interoperabilità u s-sikurezza (ara l-Istampa 4 għal sommarju ta’ strumenti leġiżlattivi u l-Anness I għal referenzi dettaljati dwarhom) li għandhom jiġu trasposti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u implimentati mill-Istati Membri. 7. Ġew formalizzati standards tekniċi komuni fil-livell tal-UE permezz ta’ Speċifikazzjonijiet Tekniċi tal-Interoperabilità ("TSIs"), li jinkludu, fost l-oħrajn, standards fir-rigward tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju ("ERTMS") (ara l-Kaxxa 1). Il-kompitu tal-iżvilupp ta’ TSIs ġie ddelegat mill-Kummissjoni lill-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea (ara l-Anness II għal sommarju ta’ TSIs ippubblikati). KAXXA 1 IS-SISTEMA EWROPEA TAL-ĠESTJONI TAT-TRAFFIKU FERROVJARJU ("ERTMS") L-għan tal-ERTMS hu li tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ sistema Ewropea tal-ferroviji li tiffunzjona b’mod omoġenju billi tissostitwixxi s-sistemi nazzjonali differenti ta’ kontroll tal-ferroviji fl-Ewropa. Hija tiffaċilita wkoll it-trasport ferrovjarju ta’ veloċità għolja, tippermetti żieda fil-kapaċità fuq il-linji ferrovjarji u ttejjeb is-sikurezza. Diversi Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni tal-UE, inkluż dwar il-pjan ta’ użu tal-ERTMS [2], jipprevedu li linji mibnija ġodda jkunu mgħammra bl-ERTMS u li ċerti kurituri jkunu hekk mgħammra sa dati speċifiċi. 500 miljun euro minn baġit totali għat-TEN-T ta’ 8 biljun euro għall-perjodu 2007-2013 ġie rriservat biex jappoġġja l-adozzjoni tal-ERTMS mill-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-infrastrutturi. IN-NETWERK TEN-T U L-PROĠETTI PRIJORITARJI 8. It-Trattat jipprevedi li l-UE tippromwovi l-interkonnessjoni u l-interoperabilità tan-netwerks nazzjonali [3]. In-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) jistabbilixxi l-assi ewlenin tat-trasport li minnhom għadda l-appoġġ finanzjarju Ewropew għall-infrastruttura tal-linji tal-ferrovija. 9. Ta’ importanza partikolari huma l-Proġetti Prijoritarji, identifikati l-ewwel darba wara l-Kunsill Ewropew ta’ Essen fl-1993, li ġew definiti biex tittieħed azzjoni biex jiġu kkonċentrati aktar investimenti mill-UE fl-assi aktar importanti. Mill-2004, il-lista żdiedet għal 30 Proġett Prijoritarju (19 minnhom jirrigwardaw it-trasport ferrovjarju) li ġew imnaqqxa fil-linji gwida TEN-T [4]. Din il-lista saret abbażi tar-rakkomandazzjonijiet ta’ Grupp ta’ Livell Għoli ppresedut mill-ex Kummissarju Karel Van Miert (ara l-Istampa 5 għal sommarju tal-kisbiet ewlenin fl-iżvilupp tan-netwerk TEN-T u l-Proġetti Prijoritarji u l-Anness III għal lista tal- Proġetti Prijoritarji). Il-Kaxxa 2 turi sorsi ta’ finanzjament għall-Proġetti Prijoritarji. 10. Fl-2009, il-Kummissjoni tat bidu għal reviżjoni wiesgħa tal-politika tat-TEN-T li kkunsidrat sfidi futuri politiċi u ekonomiċi bħalma huma l-ilħuq tal-objettivi tal-bidla fil-klima, aktar tkabbir ekonomiku, aktar koeżjoni ekonomika u soċjali kif ukoll it-tisħiħ tal-irwol internazzjonali tal-Ewropa [5]. Il-Kummissjoni pproponiet għażliet għall-iżvilupp futur tat-TEN-T, bil-ħsieb li titħejja proposta leġiżlattiva importanti, inkluża reviżjoni tal-linji gwida tat-TEN-T. KAXXA 2 SORSI TA’ FINANZJAMENT GĦALL-PROĠETTI PRIJORITARJI Skont estimi riċenti, sal-2007126,35 biljun euro kienu diġà ġew investiti fuq il-Proġetti Prijoritarji, 154 biljun euro kienu mistennija li jiġu investiti bejn l-2007 u l-2013, u kien baqa’ 119-il biljun euro x’jiġu investiti wara. Il-baġits nazzjonali tal-Istati Membri stess jirrappreżentaw 66% tat-total investit fil-Proġetti Prijoritarji bejn l-1996 u l-2013 (ara t-Tabella 1). STAMPA 5 OBJETTIVI STABBILITI GĦALL-IŻVILUPP TAN-NETWERK TAT-TEN-T U L-PROĠETTI PRIJORITARI 1994 Grupp ta’ rappreżentanti tal-Kapijiet ta’ Stat jew gvern ippropona lista ta’14-il "proġett ta’ interess Ewropew" (10 jirreferu għall-infrastruttura ferrovjarja). L-hekk imsejħa "Proġetti ta’ Essen" ġew inklużi fl-ewwel linji gwida formali tat-TEN-T. 2001 Il-Kummissjoni ħarġet White Paper dwar il-Politika tat-Trasport Ewropew għall-2010, u b’mod partikolari nnutat il-ħtieġa biex il-ferroviji jiġu rivitalizzati. 2004 Fuq il-bażi tal-proposti mill-Istati Membri u l-pajjiżi li se jissieħbu fl-Unjoni Ewropea, Grupp ta’ Livell Għoli rrakkomanda proġetti tan-netwerk tat-TEN-T ta’ interess komuni sal-2020. Eventwalment, 30 hekk imsejħa Proġetti Prijoritarji (19 jirreferu għall-infrastruttura ferrovjajra) intlaħaq ftehim formali dwarhom mill-Kunsill. 2005 L-istrateġija riveduta ta’ Lisbona enfasizzat l-importanza tal-infrastruttura tat-trasport għall-iżvilupp strateġiku tal-Ewropa, u enfasizzat li hemm il-ħtieġa li l-flussi kummerċjali globali u intra-Ewropej dejjem jiżdiedu jiġu akkomodati, li t-tħassib ambjentali jiġi indirizzat u li l-iżvilupp soċjali u ekonomiku jiġi appoġġjat. 2006 Daħlu fis-seħħ il-linji gwida aġġornati tat-TEN-T, u b’hekk ġiet introdotta l-possibbiltà ta’ rata ta’ konfinanzjament ta’ 30 % għal postijiet transkonfinali u nħoloq provvediment għall-ħatra tal-koordinaturi. 2009 Il-Kummissjoni wettqet konsultazzjoni formali mal-partijiet interessati dwar il-bażi għal netwerk tat-TEN-T integrat aħjar u n-natura futura possibbli tal-Proġetti Prijoritarji. Il-kwistjonijiet enfasizzati għad-dibatittu kienu jinkludu d-definizzjoni tan-netwerks ewlenin u l-iżvilupp ta’ sistemi ta’ trasport intelliġenti. 2010 Il-Kummissjoni għandha tippubblika White Paper dwar in-netwerk tat-TEN-T. IL-KOFINANZJAMENT TAL-UE GĦALL-INFRASTRUTTURA FERROVJARJA 11. Is-sorsi tal-finanzjament għat-30 Proġett Prijoritarju (ħlief għal Galileo) li jinkludu t-trasport ferrovjarju, jidhru f’sommarju fit-Tabella 1 [6]. 12. Is-sezzjonijiet tal-infrastruttura ferrovjarja kofinanzjati mill-UE taħt it-TEN-T u l-Politika ta’ Koeżjoni huma bbażati fuq proposti nazzjonali u implimentati minn awtoritajiet nazzjonali. Hemm proċeduri ta’ għoti u ta’ għażla differenti għal dawn it-tnejn fil-Kummissjoni. TABELLA 1 IS-SORSI TAL-FINANZJAMENT GĦAT-30 PROĠETT PRIJORITARJU (ĦLIEF GĦAL GALILEO), 1996-2013 Il-Qorti nnotat differenza fl-investiment totali għall-perjodu 2007-2013 bejn il-154 biljun euro u dak ta’ 151 biljun euro rrapurtat fit-TEN-T Priority Project Progress report. Sors: "TEN-T Funding in Figures" websajt tad-DĠ Trasport u Enerġija: http://ec.europa.eu/transport/infrastructure/funding/doc/funding_figs.pdf (biljuni ta’ euro) | 1996-1999 UE-15 | 2000-2006 UE-27 | 2007-2013 UE-27 | Totali | % | Għotjiet tal-UE | TEN-T | 1,35 | 2,80 | 5,40 | 9,55 | 3 % | Fond ta’ Koeżjoni | 3,83 | 7,00 | 12,30 | 23,13 | 8 % | FEŻR | 1,46 | 4,81 | 4,70 | 10,97 | 4 % | BEI | 9,78 | 16,10 | 25,00 | 50,88 | 18 % | Sorsi oħra (nazzjonali) | 16,23 | 63,00 | 106,60 | 185,83 | 66 % | Investiment totali fi Proġetti Prijoritarji TEN-T | 32,65 | 93,70 | 154,00 | 280,35 | 100 % | 13. Skont il-politika tat-TEN-T, l-UE tikkofinanzja studji u xogħlijiet (ara t-Tabella 2 għar-rati massimi ta’ kofinanzjament). Proġetti kofinanzjati fir-rigward ta’ xogħlijiet tipikament jindirizzaw il-kostruzzjoni ta’ ċerti partijiet jew elementi tekniċi ta’ sezzjoni tal-Proġetti Prijoritarji. Il-Proġetti jintgħażlu fuq bażi kompetittiva wara l-evalwazzjoni tal-proposti ppreżentati mill-Istati Membri. Il-proċeduri ta’ evalwazzjoni tal-proposti jilħqu l-qofol tagħhom bil-klassifikazzjoni tal-proġetti, u l-kofinanzjament tal-UE jiġi allokat lill-proġetti evalwati bħala l-aqwa. Id-DĠ Mobilità u Trasport huwa responsabbli għall-politika tat-TEN-T. L-organizzazzjoni tal- proċedura tal-evalwazzjoni hija waħda mill-kompiti ddelegati riċentement lill-Aġenzija Eżekuttiva TEN-T. 14. Taħt il-Politika ta’ Koeżjoni, il-kofinanzjament tal-UE huwa disponibbli għall-Istati Membri li jikkwalifikaw taħt il-Fond ta’ Koeżjoni [7] u l-FEŻR (ara t-Tabella 2 għar-rati massimi ta’ kofinanzjament). Id-DĠ Politika Reġjonali huwa responsabbli għall-Politika ta’ Koeżjoni. Il-kofinanzjament għal proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni [8] u għall-proġetti maġġuri taħt il-FEŻR [9] hu soġġett għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni skont regoli speċifiċi li japplikaw għal kull Fond. Il-proċeduri tal-approvazzjoni tal-Kummissjoni jinvolvu l-iċċekkjar tal-konsistenza tal-proġetti proposti mal-istrateġiji nazzjonali u reġjonali u jsir eżami tal-fattibbiltà globali u l-grad ta’ preparazzjoni tagħhom. Ir-regoli tal-Fond ta’ Koeżjoni jistipulaw li l-fondi għat-trasport għandhom jiġu allokati għan-netwerk tat-TEN-T, b’mod partikolari għall-Proġetti ta’ Prijorità [10]. TABELLA 2 RATI MASSIMI TA’ KOFINANZJAMENT TAĦT IT-TEN-T U L-POLITIKA TA’ KOEŻJONI (2000-2013) [11] | 2000-2006 | 2007-2013 | TEN-T | Studji | 50 % | 50 % | ERTMS fuq il-linji / abbord | 10 % | 50 % | Sezzjonijiet transkonfinali fil-Proġetti Prijoritarji | 10 % (20 % mill-2004) | 30 % | Sezzjonijiet oħra fil-Proġetti Prijoritarji | 10 % (20 % għall-punti ta’ konġestjoni) | 20 % | Politika ta’ Koeżjoni | Fond tal-Koeżjoni | 85 % | 85 % | FEŻR | 75 % | 75 % (80 % għall-Istati Membri li jikkwalifikaw għall-Fond tal-Koeżjoni) | ISPA (sal-2004) | 75 % | – | L-AMBITU U L-APPROCC TAL-VERIFIKA 15. Il-verifika ffukat fuq il-kofinanzjament tal-UE għall-infrastruttura ferrovjarja u eżaminat l-effettività tagħha fit-titjib tal-prestazzjoni tal-assi trans-Ewropej. Fit-twettiq tal-verifika, il-Qorti ffukat fuq l-erba’ oqsma ewlenin ta’ riskju, jiġifieri: jekk il-Proġetti Prijoritarji kinux effettivi bħala mekkaniżmu biex jikkonċentraw fondi tal-UE fuq l-assi trans-Ewropej ewlenin, b’mod partikolari, sa fejn dawn ġew definiti skont il-ħtiġijiet konkreti f’termini ta’ servizzi ferrovjarji eżistenti u previsti; jekk l-appoġġ finanzjarju taħt it-TEN-T u l-politika ta’ Koeżjoni kienx immirat b’mod effettiv fuq oqsma prijoritarji, u dan huwa sostnut minn proċeduri robusti ta’ għażla u ta’ approvazzjoni; jekk is-sezzjonijiet tal-infrastruttura kofinanzjati mill-UE ġewx mibnija skont l-ispeċifikazzjonijiet u sussegwentement jekk tlestewx għall-isfruttar bla dewmien bla bżonn, u jekk is-sezzjonijiet tal-infrastruttura kofinanzjati mill-UE ġewx sfruttati kif kien previst, inkluż fil-kuntest tal-assi trans-Ewropej li fuqhom jinsabu. Ritratt 2 – Ferrovija tal-merkanzija fi Munich lesta biex titlaq lejn Verona u tgħaddi mill-istazzjon ta’ Brennersee +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Frar 2009. 16. Biex twettaq il-verifika, il-Qorti analizzat kampjun ta’ 21 sezzjoni speċifika kofinanzjati mill-UE matul il-perjodu 2000-2006 (14 prinċipalment iffinanzjati taħt l-istrument finanzjarju tat-TEN-T u sebgħa prinċipalment taħt il-Politika ta’ Koeżjoni). Dawn is-sezzjonijiet kienu marbuta ma’ tmienja mill-Proġetti Prijoritarji definiti fil-linji gwida tat-TEN-T. B’kollox, il-kampjun ikopri total ta’ 8683 miljun euro ta’ investimenti tal-UE u jirrappreżenta 77% tal-investimenti kollha f’kofinanzjament mill-UE fit-tmien Proġetti Prijoritarji kampjun, u 36% tal-investimenti mis-sorsi kollha (ara l-Anness IV għal aktar dettalji dwar il-kampjun u l-Kaxxa 3 għad-definizzjoni tat-termini użati fir-rapport). 17. Ix-xogħol ta’ verifika fuq il-post twettaq bejn Ottubru 2008 u Mejju 2009 [12], u evidenza tal-verifika nġabret permezz ta’ intervisti ma’ uffiċjali tal-Istati Membri, promoturi tal-proġetti u partijiet interessati fl-industrija ferrovjarja, reviżjoni ta’ dokumenti fil-pussess tal-Kummissjoni, kwestjonarji tekniċi mwieġba mill-istituzzjonijiet tal-Istati Membri u żjarat fuq il-post fl-Istati Membri. Dejta dwar il-prestazzjoni tat-trasport ġiet ipprovduta minn amministraturi tal-infrastruttura nazzjonali. 18. Il-verifika ma evalwatx il-mekkaniżmi ta’ superviżjoni finanzjarja jew teknika fis-seħħ fl-Istati Membri. KAXXA 3 DEFINIZZJONI TA’ TERMINI UŻATI FIR-RAPPORT Assi ferrovjarju huwa linja ferrovjarja (jew grupp ta’ linji ferrovjarji) li tkopri distanza twila u tipprovdi konnessjonijiet bejn diversi postijiet kummerċjali u/jew industrijali importanti fir-rotta tagħha. Assi ferrovjarji trans-Ewropej jaqsmu minn Stat Membru għal ieħor jew għal oħrajn. Proġett Prijoritarju jirreferi għal raggruppament ta’ sezzjonijiet li kull waħda minnhom hija marbuta ma’ konnessjonijiet bejn postijiet kummerċjali u/jew industrijali speċifiċi li ġew formalment identifikati bħala proġetti ta’ interess komuni fil-leġiżlazzjoni tal-UE fl-2004 (Id-Deċiżjoni Nru 884/2004/KE - ara l-Istampa 5). Għalkemm xi kultant imsejħa assi, dawn ir-raggruppamenti ta’ sezzjonijiet ta’ Proġett Prijoritarju mhumiex konnessi flimkien fil-każi kollha. Proġett kofinanzjat huwa marbut ma’ tagħmir jew infrastruttura sitwata fuq sezzjoni ferrovjarja li tifforma parti minn Proġett Prijoritarju u li għaliha ġiet approvata għotja tal-UE. Pereżempju, Proġett Prijoritarju 1 jikkonċerna l-assi ferrovjarju Berlin-Verona / Milano-Bologna-Napoli-Messina-Palermo. Għal dan il-Proġett Prijoritarju, il-Qorti eżaminat proġetti kofinanzjati mill-UE marbuta ma’ sezzjonijiet fl-Istazzjon Ċentrali ta’ Berlin, Nürnberg-Ingolstadt, Kufstein-Innsbruck, il-Mina Brennero, Bologna- Firenze, Roma-Napoli u Messina Patti. OSSERVAZZJONIJIET DEFINIZZJONI TA’ PROĠETTI PRIJORITARJI SKONT ĦTIĠIJIET LI JISTGĦU JINTWEREW F’TERMINI TA’ SERVIZZI FERROVJARJI EŻISTENTI U PREVISTI 19. Minħabba l-importanza tal-Proġetti Prijoritarji bħala mekkaniżmu għall-koordinazzjoni u l-konċentrazzjoni tar-riżorsi finanzjarji Komunitarji, huwa importanti li d-definizzjoni tagħhom tkun ibbażata fuq analiżi ta’ ħtiġijiet li jistgħu jintwerew f’termini ta’ servizzi ferrovjarji eżistenti u previsti. 20. Il-Qorti evalwat jekk il-proċedura li biha ġiet iddefinita l-lista ta’ Proġetti Prijoritarji fl-2004 kinetx robusta. KIEN HEMM NUQQASIJIET FIL-PROĊEDURA TAD-DEFINIZZJONI TA’ PROĠETTI PRIJORITARJI FL-2004 21. Ġew ippreżentati mitt proposta għal proġetti u sezzjonijiet speċifiċi minn Stati Membri attwali u futuri lil Grupp ta’ Livell Għoli mwaqqaf fl-2003 [13]. Dawn l-ewwel ġew evalwati bi kriterji ta’ preselezzjoni u mbagħad b’sett ta’ kriterji evalwattivi definiti mill-Grupp. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp issawru f’erba’ listi ta’ Proġetti Prijoritarji, inklużi 14-il proġett li jinsabu fil-proċess li jitlestew (essenzjalment il-Proġetti ta’ Essen), 18-il proġett li għandhom jinbdew qabel l-2010, erba’ proġetti għal terminu ta’ żmien itwal u 15-il proġett importanti oħra għall-koeżjoni territorjali. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet iffurmaw il-bażi tad-deliberazzjonijiet tal-Kunsill Ewropew meta ddefinixxa lista ta’ 30 Proġett Prijoritarju (19 minnhom kienu ta’ natura ferrovjarja) fil-linji gwida tat-TEN-T fl-2004. L-analiżi tal-Qorti wriet nuqqasijiet importanti fl-applikazzjoni tal-kriterji ta’ preselezzjoni u ta’ evalwazzjoni definiti mill-Grupp: minħabba n-nuqqas ta’ fehim ċar ta’ dak li kien jifforma assi Ewropew kbir, l-evalwaturi qalu li kellhom diffikultà biex jevalwaw b’mod konsistenti l-merti tal-post tas-sezzjonijiet proposti; il-varjazzjonijiet fil-kwantità tal-analiżi ppreżentata bħala appoġġ għall-vijabilità ekonomika u l-benefiċċji soċjoekonomiċi tas-sezzjoni proposta u n-nuqqas ta’ konsistenza ta’ din l-analiżi kienu jfissru li l-evalwaturi kellhom problemi biex iqabblu l-merti tal-proġetti proposti; u il-proposti tal-proġetti kienu jipprovdu informazzjoni insuffiċjenti u inkonsistenti dwar il-valur miżjud Ewropew mistenni tal-proġetti, speċjalment fir-rigward tal-punt safejn se jasal it-traffiku trans-Ewropew mistenni. IL-PROĠETTI PRIJORITARJI MA JIRRAPPREŻENTAWX DESKRIZZJONIJIET DEFINITTIVI TAL-ASSI FERROVJARJI TRANS-EWROPEJ EWLENIN 22. Filwaqt li jista’ jkun hemm xebh sinifikanti bejn il-Proġetti Prijoritarji u l-assi ferrovjarji trans-Ewropej ewlenin kif stabbiliti mill-industrija, il-Proġetti Prijoritarji fihom infushom ma jistgħux jitqiesu bħala deskrizzjonijiet definittivi ta’ dawn l-assi. L-osservazzjonijiet li ġejjin jikkonfermaw din l-opinjoni: l-ewwel nett, il-ħidma tal-Grupp ta’ Livell Għoli ma bdietx minn analiżi tal-flussi tat-traffiku attwali u mistennija tal-assi ewlenin, u l-Grupp innota dan in-nuqqas fir-rapport tiegħu; "Il-Grupp ma kellux il-ħin li jidentifika dawn l-assi ewlenin ... [u] ...Il-Proġetti Prijoritarji jagħmlu possibbli li wieħed jieħu l-ewwel idea tal-immappjar possibbli ta’ dawn l-assi" [14]; KAXXA 4 EŻEMPJI TA’ KURITURI TAL-ERTMS LI MA JIKKOINĊIDUX MAL-PROĠETTI PRIJORITARJI Il-kuritur B tal-ERTMS li jaqsam il-Ġermanja mit-Tramuntana għan-Nofsinhar ma jikkoinċidix ma’ Proġett Prijoritarju bejn Hannover u Munich; Il-kuritur D tal-ERTMS bejn Barċellona u Valencia jikkoinċidi parzjalment biss ma’ Proġett Prijoritarju; Il-kuritur F tal-ERTMS li jaqsam il-Ġermanja u l-Polonja mil-Lvant għall-Punent ma jikkoinċidi mal-ebda Proġett Prijoritarju. L-awtoritajiet Pollakki għamlu aktar enfasi fuq dan l-assi tal-Lvant-Punent u sal-lum investew 528 miljun euro fih meta mqabbel ma’ 449 miljun euro li ġew investiti fil-Proġett Prijoritarju 23 mit-Tramuntana għan-Nofsinhar. it-tieni nett, f’eżerċizzju sussegwenti biex jiġu identifikati l-kurituri ferrovjarji trans-Ewropej li fuqhom għandha tingħata prijorità lejn l-iskjerament tal-ERTMS (sponserjati minn Karel Vinck, il-Koordinatur maħtur mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 26)), kien hemm kunsens mifrux mill-industrija ferrovjarja u sar ftehim dwar sitt kurituri ta’ dan it-tip fl-2008 [15]. Ġie osservat li dawn is-sitt kurituri li sar ftehim dwarhom mill-industrija mhux kollha jikkoinċidu għalkollox mar-rotot tal-Proġetti Prijoritarji (ara l-Kaxxa 4); it-tielet, il-konnessjonijiet ma’ ċerti portijiet tal-baħar importanti mhumiex inklużi fil-Proġetti Prijoritarji, inklużi Marsilja, Rostock, Bremerhaven u Le Havre; portijiet importanti oħra, bħal Gioia Tauro, jinsabu qrib sezzjoni ta’ Proġett Prijoritarju iżda l-konnessjonijiet tagħha mhumiex inklużi fil-Proġetti Prioritarji; u, fl-aħħar nett, il-Proġetti Prijoritarji mhux dejjem jikkoinċidu mal-assi trans-Ewropej definiti mill-assoċjazzjonijiet industrijali. 23. L-implikazzjoni ta’ dawn in-nuqqasijiet hija li t-titjib fid-definizzjoni tal-Proġetti Prijoritarji jista’ jkompli jsaħħaħ il-koordinazzjoni u l-konċentrazzjoni tar-riżorsi finanzjarji tal-UE. 24. Fir-rapport tiegħu tal-2003, il-Grupp ta’ Livell Għoli talab lill-Kummissjoni biex ittejjeb l-analiżi tal-flussi tat-traffiku trans-Ewropew sabiex reviżjonijiet futuri tal-lista ta’ Proġetti Prijoritarji jkunu jistgħu jiġu bbażati fuqha [16]. Fl-2009, il-Kummissjoni varat dibattitu dwar il-futur tal-politika tat-trasport trans-Ewropew u rrikonoxxiet il-ħtieġa li l-kunċetti li huma l-bażi tan-netwerk ferrovjarju trans-Ewropew jiġu rfinati u ssuġġeriet li huwa meħtieġ ħsieb aktar ċar fir-rigward tad-definizzjoni tal-prijoritajiet ta’ investiment [17]. Il-Kummissjoni ssuġġeriet ukoll li l-iżvilupp ta’ trasport ferrovjarju trans-Ewropew tal-merkanzija jista’ jibbenefika mid-definizzjoni ta’ kurituri ddedikati fuq il-bażi ta’ argumenti ekonomiċi [18]. L-IMMIRAR, L-GĦAŻLA U L-APPROVAZZJONI TAL-APPOĠĠ FINANZJARJU TAL-UE 25. L-immirar tal-investiment tal-UE huwa importanti għax: il-ħtiġijiet finanzjarji tal-Proġetti Prijoritarji huma sinifikanti u l-finanzjament mis-sorsi kollha huwa skars; u il-Proġetti Prijoritarji għandhom dimensjoni trans-Ewropea li tista’ tmur lil hinn mill-interessi nazzjonali. 26. Il-leġiżlazzjoni tal-UE tidentifika t-tneħħija tal-punti ta’ konġestjoni u l-mili ta’ kollegamenti nieqsa (b’mod partikolari s-sezzjonijiet transkonfinali) bħala prijoritajiet ewlenin għan-netwerk trans-Ewropew [19]. F’Rapport Speċjali ppubblikat fl-2005, il-Qorti osservat li l-"għajnuna finanzjarja TEN-T hija allokata b’mod wisq frammentat u mhux iffukata biżżejjed fuq proġetti bejn fruntieri (jew sezzjonijiet ta’ proġett). Għaldaqshekk, TEN-T ma tistax tilħaq il-valur miżjud Ewropew tagħha kompletament" [20]. Minn mindu saru dawk l-osservazzjonijiet, sar bdil importanti: aġġornament tar-Regolament dwar it-TEN-T li, fost l-oħrajn, introduċa l-possibbiltà li l-għotjiet tat-TEN-T għal sezzjonijiet transkonfinali jkunu sa massimu ta’ 30% tal-ispejjeż eliġibbli; u f’Lulju 2005, il-Kummissjoni ħatret sitt Koordinaturi [21] "sabiex tiffaċilita l-implimentazzjoni kkordinata ta’ ċerti proġetti, b’mod partikolari proġetti li jaqsmu l-fruntieri jew is-sezzjonijiet tal-proġetti" [22] (ara l-Anness V). 27. Għar-rapport attwali, il-Qorti kkunsidrat dawn l-iżviluppi, b’mod partikolari, hija rrevediet: il-konċentrazzjoni tal-kofinanzjament tat-TEN-T fuq sezzjonijiet transkonfinali u l-progress f’dan ir-rigward sal-lum tal-Proġetti Prijoritarji fil-kampjun; l-irwol attwat mill-koordinaturi maħtura mill-Kummissjoni; il-kwalità tal-analiżi disponibbli biex jiġu identifikati l-punti ta’ konġestjoni fl-assi trans-Ewropej; u kemm il-proċeduri ta’ approvazzjoni taħt il-Fond ta’ Koeżjoni (u l-proġetti ewlenin tal-FEŻR) huma robusti biżżejjed biex jidentifikaw nuqqasijiet fid-definizzjoni u fit-tħejjija ta’ proġetti, u kemm il-bdil li sar lill-proċeduri tal-għażla taħt it-TEN-T indirizza nuqqasijiet osservati mill-Qorti fir-Rapport Speċjali preċedenti tagħha. IL-KONĊENTRAZZJONI TAL-KOFINANZJAMENT TAT-TEN-T F’POSTIJIET TRANSKONFINALI TJIEBET MILL-2006, IŻDA GĦAD FADAL ĦAFNA X’JINKISEB 28. Il-punt sa fejn l-investimenti tal-fondi tat-TEN-T ġew ikkonċentrati f’postijiet transkonfinali żdied b’mod sinifikanti fil-perjodu ta’ pprogrammar 2007-2013 meta mqabbel mal-perjodu 2000-2006. Investimenti f’postijiet transkonfinali kienu jirrappreżentaw 37 % tal-investiment tat-TEN-T matul il-perjodu 2000-2006, filwaqt li dawn l-allokazzjonijiet għall-perjodu 2007-2013 huma mistennija li jammontaw għal 71 %. Filwaqt li m’hemm l-ebda evidenza diretta biex tiġi ppruvata konklużivament l-influwenza tagħhom fuq dan it-titjib, iż-żieda fir-rati ta’ kofinanzjament tat-TEN-T minn 10 % għal 30 % għas-sezzjonijiet transkonfinali u l-attivitajiet tal-Koordinaturi fit-tħeġġiġ tal-Istati Membri biex jipproponu sezzjonijiet transkonfinali kienu fatturi matul dan il-perjodu. 29. F’konsistenza mas-sejba preċedenti tal-Qorti, skont il-formoli tal-proposti mressqa mill-Istati Membri, 14 mis-sezzjonijiet li ġew eżaminati f’din il-verifika kofinanzjata mit-TEN-T u li ġew approvati qabel l-2006 xorta waħda kienu se jkomplu għaddejjin, għalkemm b’modifiki u/jew b’riskju addizzjonali. Għall-kuntrarju, il-proposta għal proġett importanti approvata fil-perjodu 2007-2013 (il-Mina Brennero) tgħid li dan ma kienx jitkompla mingħajr il-kofinanzjament tal-UE. 30. Għall-Istati Membri eliġibbli, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-FEŻR huma wkoll disponibbli għal żviluppi tal-infrastruttura ferrovjarja (7 mill-21 sezzjoni eżaminati fil-verifika ngħataw fondi minn dawn is-sorsi); pereżempju fi Spanja, l-ammont kollu li ttieħed mill-Fond ta’ Koeżjoni u li ntefaq fuq l-infrastruttura ferrovjarja fil-perjodu 2000-2006 kien ikkonċentrat fuq il-Proġetti Prijoritarji. Madankollu, m’hemmx rekwiżit normali biex l-investiment tal-Fond ta’ Koeżjoni jingħata prijorità f’postijiet transkonfinali. 31. Biex isir progress fl-iżviluppi tal-infrastruttura f’postijiet transkonfinali jitfaċċaw sfidi politiċi kif ukoll oħrajn tekniċi. Spiss ikunu jeħtieġu negozjati twal bejn l-Istati Membri ġirien ibbażati fuq konferenzi intergovernattivi qabel ma jiġu ffirmati ftehimiet bilaterali, li s-soltu jinvolvu trattati formali. Reviżjoni ġenerali tal-istat tal-iżvilupp fi 13-il post transkonfinali tal-Proġetti Prijoritarji kampjun uriet li għad fadal ħafna x’jinkiseb u hija meħtieġa ħidma kontinwa sinifikanti qabel ma jitlestew żviluppi f’dawn is-sezzjonijiet (ara t-Tabella 3). TABELLA 3 ŻVILUPPI FL-INFRASTRUTTURA F’POSTIJIET TRANSKONFINALI FIL-PROĠETTI PRIJORITARJI KAMPJUN | Post | Diġà jeżisti | Għadu qed jinbena | Studju / tħejjija | L-ippjanar tiegħu għadu ma bediex | Proġett Prijoritarju 1 | Il-Ġermanja-L-Awstrija | Munich-Kufstein | | | √ | | L-Awstrija- L-Italja | Il-Mina Brennero | | | √ | | Proġett Prijoritarju 2 | Il-Ġermanja- Il-Belġju | Aachen-Düren-Köln | | √ | | | L-Olanda- Il-Belġju | Rotterdam- Antwerpen- | √ | | | | Proġett Prijoritarju 3 | Franza-Spanja (Atlantiku) | Dax-Vittoria | | | | √ | Franza-Spanja (Mediterran) | Perpignan-Figueras | √ | | | | Proġett Prijoritarju 6 | Franza- L-Italja | Lyon-Turin | | | √ | | Proġett Prijoritarju 17 | Franza- Il-Ġermanja | Il-pont Kehl | | √ | | | Il-Ġermanja- L-Awstrija | Mühldorf-Freilassing | | | | √ | L-Awstrija- Is-Slovakkja | Vjenna-Bratislava | | | √ | | Proġett Prijoritarju 23 | Il-Polonja-Is-Slovakkja | Bielsko Biala - Zwardon | | | √ | | Proġett Prijoritarju 24 | L-Olanda- Il-Ġermanja | Zevenaar-Emerich | | √ | | | Il-Ġermanja-Franza | Mulhouse | | | √ | | IL-KOORDINATURI INFLUWENZAW POŻITTIVAMENT IL-KONĊENTRAZZJONI TAL-INVESTIMENT U L-IFFAĊILITAR TAL-IŻVILUPPI FUQ IL-PROĠETTI PRIJORITARJI 32. Il-Koordinaturi kellhom influwenza pożittiva fl-immirar tal-investimenti tal-UE, b’mod partikolari permezz ta’: l-iffaċilitar ta’ kuntatti bejn il-partijiet interessati biex l-iżviluppi jgħaddu għal sezzjonijiet problematiċi tal-Proġetti Prijoritarji, speċjalment fejn ġie ppruvat li huwa neċessarju li jsir ftehim dwar viżjoni kondiviża ċara tas-suq tat-trasport ferrovjarju fil-mira u l-ispeċifikazzjonijiet tal-iżviluppi meħtieġa fl-infrastruttura [23] (pereżempju, il-ftehim bejn l-awtoritajiet Franċiżi u Spanjoli dwar il-parti Mediterranja tal-Proġett Prijoritarju 3 [24], u l-Pjattaforma tal-Kuritur Brennero (ara l-Kaxxa 5)); l-enfasi lill-Istati Membri dwar l-importanza li jipproponu sezzjonijiet partikolari għall-kofinanzjament tal-UE (pereżempju, rigward il-Kuritur Brennero fil-Proġett Prijoritarju 1 u punti ta’ konġestjoni u sezzjonijiet transkonfinali fi Stuttgart u dawk bejn Munich u Freilassing fil-Proġett Prijoritarju 17) filwaqt li jenfasizzaw li sezzjonijiet oħra mhumiex se jintlaqgħu tajjeb, bħal dawk li jinkludu l-infrastruttura tal-istazzjon u li ma jirrigwardawx direttament l-operazzjoni tal-ferroviji; u it-tħeġġiġ tal-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet ferrovjarji fl-Istati Membri dwar it-titjib tal-prestazzjoni tat-trasport u t-tnaqqis ta’ problemi operazzjonali u problemi oħra fil-kurituri eżistenti (bħall-Kontroll Intern tal-Kwalità (IQC) (ara l-Kaxxa 14), il-grupp ta’ ħidma tekniku mwaqqaf għall-Proġett Prijoritarju 6 u l-kurituri tal-ERTMS). KAXXA 5 IL-PJATTAFORMA TAL-KURITUR BRENNERO Bl-iffaċilitar tal-interazzjonijiet bejn il-partijiet interessati Taljani, Awstrijaċi u Ġermaniżi, Karel Van Miert, il-Koordinatur ta’ dak iż-żmien, ikkontribwixxa għall-ħolqien tal-Pjattaforma tal-Kuritur Brennero li, bil-kollaborazzjoni ta’ qabel bħala bażi, kienet il-forum ewlieni biex jintlaħaq ftehim dwar l-objettivi u l-ispeċifikazzjonijiet tad-disinn tal-iżviluppi proposti tal-infrastruttura (inkluża l-Mina Brennero). L-IDENTIFIKAZZJONI TAL-PUNTI TA’ KONĠESTJONI TISTA’ TITTEJJEB 33. Analiżi preċiża u li tista’ torbot fuqha hija prerekwiżit importanti għall-identifikazzjoni tas-sezzjonijiet tal-punti ta’ konġestjoni tal-Proġetti Prijoritarji, u għaldaqstant għandha tiġi kkunsidrata prinċipalment biex l-investiment tal-UE jingħata prijorità. Madankollu, analiżi empirika robusta tal-punti ta’ konġestjoni fl-assi trans-Ewropej ewlenin mhijiex disponibbli u l-Kummissjoni toqgħod primarjament fuq l-analiżi tal-Istati Membri stess, ikkomplementata f’dawn l-aħħar snin minn informazzjoni miġbura mill-Koordinaturi biex jiġu identifikati dawn il-punti ta’ konġestjoni. KIEN HEMM NUQQASIJIET FIL-PROĊEDURI TAL-GĦAŻLA U TAL-APPROVAZZJONI FIL-KUMMISSJONI PROĠETTI LI MA TĦEJJEWX BIR-REQQA ĠEW APPROVATI TAĦT IL-FOND TA’ KOEŻJONI 34. Il-Qorti rrevediet kemm il-proċeduri tal-approvazzjoni għall-proġetti tal-infrastruttura ferrovjarja mressqa għall-kofinanzjament taħt il-Fond ta’ Koeżjoni u bħala proġetti ewlenin taħt il-FEŻR huma robusti biżżejjed biex jidentifikaw nuqqasijiet fid-definizzjoni u fit-tħejjija tal-proġetti. 35. Għall-proġetti tal-infrastruttura ferrovjarja kofinanzjati mill-Fond ta’ Koeżjoni, il-Qorti osservat li l-evalwazzjoni mwettqa fir-rigward tal-aspetti tekniċi tal-proġetti proposti ma kinetx biżżejjed. Fil-każijiet eżaminati, l-unika reviżjoni tal-proġetti mressqa taħt il-Fond ta’ Koeżjoni kienet l-hekk imsejħa konsultazzjoni interna tal-interservizz tal-Kummissjoni, li permezz tagħha dokumenti ta’ proġetti proposti ġew iċċirkolati mid-DĠ Politika Reġjonali lil servizzi oħrajn tal-Kummissjoni biex tingħata opinjoni. Madankollu, reviżjoni tal-fajls tal-Kummissjoni wriet li m’hemm l-ebda evidenza ta’ reviżjoni teknika bir-reqqa bħala appoġġ għal din l-opinjoni. Billi ma ġie kkonsultat l-ebda espert estern dwar l-infrastruttura ferrovjarja matul il-proċess, jekk wieħed jibbaża ruħu biss fuq din il-konsultazzjoni interna, dan ma jkunx mekkaniżmu suffiċjenti għal reviżjoni teknika. Barra minn hekk, ma ngħatatx biżżejjed attenzjoni biex jiġi żgurat li l-proġetti approvati tħejjew b’mod adegwat. Fil-każ tal-proġett Madrid-Levante, id-DĠ tal-Politika Reġjonali talab il-parir tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) dwar il-proposti tal-proġetti. Madankollu, minkejja li l-BEI qajjem tħassib speċifiku dwar kemm il-proġett ġie speċifikat b’mod adegwat, dan ġie approvat għall-finanzjament tal-Koeżjoni. Il-proġett wara kellu żidiet qawwija fl-ispiża ta’ 89 % meta mqabbla mal-ammont speċifikat fid-dokumenti tal-proposta tal-proġetti (ara l-Kaxxa 8). Il-Qorti tinnota li l-proċedura għall-approvazzjoni ta’ proġetti maġġuri nbidlet mill-2007 ’l hawn. IL-PROĊEDURI TAL-GĦAŻLA TAL-PROĠETTI TAĦT IT-TEN-T ĠEW AĠĠORNATI IŻDA GĦAD HEMM LOK GĦAL AKTAR TITJIB 36. Il-Qorti rrevediet il-bdil għall-proċeduri tal-għażla għall-proposti tal-proġetti tal-infrastruttura ferrovjarja ppreżentati għall-kofinanzjament taħt it-TEN-T, b’mod partikolari, sa fejn ġew indirizzati n-nuqqasijiet osservati mill-Qorti fir-Rapport Speċjali preċedenti tagħha. 37. Sar bdil fil-proċeduri tal-għażla għall-proġetti tat-TEN-T skont ir-rakkomandazzjonijiet [25] preċedenti tal-Qorti, b’mod partikolari: l-aġġornament tal-proċeduri tal-evalwazzjoni tal-proposti, b’mod partikolari biex jiġi inkluż l-użu ta’ esperti esterni; il-kontribut li sar mill-Koordinaturi biex jipprovdu informazzjoni kuntestwali dwar is-sitwazzjoni fattwali tal-Proġetti Prijoritarji; u id-delega ta’ firxa ta’ kompiti lill-Aġenzija Eżekuttiva tat-TEN-T [26] li twaqqfet riċentement. 38. Minkejja dak li ntqal hawn fuq, għad hemm lok għal titjib fir-rigward tal-użu tal-analiżi tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż. Huwa importanti li l-analiżi tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż, flimkien ma’ analiżi ambjentali u soċjoekonomika, tippermetti li l-merti tal-proġetti proposti jitqabblu matul il-proċedura tal-għażla. Reviżjoni tad-dokumenti dwar l-għażla tal-proġetti wriet li ġiet ippreżentata biss informazzjoni fil-qosor dwar l-analiżi tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż ta’ proġett propost u li, fil-prattika, l-informazzjoni f’dawn is-sommarji mhijiex konsistenti f’termini tal-varjabbli koperti, il-livell ta’ dettall jew dwar is-suppożizzjonijiet li fuqhom ġiet ibbażata l-analiżi. Suppożizzjonijiet magħmula rigward flussi tat-traffiku futuri ppjanati huma elementi essenzjali għal dawn l-analiżijiet. Filwaqt li ttieħdu xi inizjattivi biex jiġi żgurat li s-suppożizzjonijiet dwar flussi tat-traffiku jkunu konsistenti (pereżempju, fir-rigward tal-mini tal-Alpi), dawn kienu eżerċizzji iżolati. Mudell koerenti ta’ flussi tat-traffiku ferrovjarju Ewropew, li jista’ jkun il-bażi ta’ politika ġenerali kif ukoll għażla ta’ proġetti speċifiċi, għad irid jiġi żviluppat. IL-KOSTRUZZJONI TAL-INFRASTRUTTURA KOFINANZJATA MILL-UE SKONT L-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET U D-DISPONIBBILTÀ TAGĦHA GĦALL-UŻU 39. Għal kull waħda mis-sezzjonijiet kofinanzjati li ttieħdu bħala kampjun għall-verifika, il-Qorti eżaminat l-eżekuzzjoni tal-proġett rigward jekk l-infrastruttura tas-sezzjoni nbnietx skont l-ispeċifikazzjonijiet u mbagħad jekk l-infrastruttura setgħetx tintuża mingħajr dewmien bla bżonn. Is-sitwazzjoni fir-rigward taż-żidiet qawwija fl-ispiża tal-proġetti ġiet eżaminata wkoll. 40. L-Anness VI juri l-istatus tal-użu tal-21 sezzjoni kofinanzjati mill-UE u eżaminati għall-verifika. L-INFRASTRUTTURA PPJANATA TLESTIET F’KONFORMITÀ MAL-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET 41. L-14-il sezzjoni kkompletati fil-kampjun wasslu l-infrastruttura teknika definita fl-ispeċifikazzjonijiet. Saru emendi ġustifikabbli lill-ispeċifikazzjonijiet tekniċi minħabba ċirkustanzi li tfaċċaw matul il-kostruzzjoni. F’każ minnhom, ċerti kundizzjonijiet tekniċi ma ġewx antiċipati għalkollox fl-ispeċifikazzjonijiet tad-disinn (ara l-Kaxxa 6). KAXXA 6 KUNDIZZJONIJIET TEKNIĊI MHUX ANTIĊIPATI GĦALKOLLOX FL-ISPEĊIFIKAZZJONIJIET TAD-DISINN Filwaqt li l-linja Nürnberg-Ingolstadt inbniet skont l-ispeċifikazzjoni biex tappoġġja l-użu mħallat, matul l-ittestjar tas-sikurezza kien sar ċar li, minħabba kwistjonijiet ta’ pressjoni tal-arja, il-ferroviji ma setgħux jgħaddu kontra xulxin fis-sezzjonijiet tal-mini. Il-linja issa tintuża biss minn ferroviji ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri. 42. Il-ħames sezzjonijiet li kienu qed jinbnew meta saret il-verifika kienu qed jinbnew ukoll kif speċifikat. Għaż-żewġ sezzjonijiet tal-mini tal-Alpi għal terminu ta’ żmien twil (Mont-Cenis, Brennero (ara r-Ritratt 5)), in-natura u l-punt sa fejn jaslu aġġustamenti tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li qed isiru matul l-istadji tal-ippjanar u tal-esplorazzjoni huma f’konformità ma’ dak li wieħed jista’ jistenna minħabba l-kumplessità partikolari ta’ dawn is-sezzjonijiet. Dawn l-aġġustamenti qed isiru, pereżempju, biex jitqiesu kwistjonijiet ambjentali jew żviluppi oħrajn. 43. Il-Qorti nnutat l-esperjenza ta’ proġett appoġġat mill-Kummissjoni biex jiġi ffaċilitat netwerk għat-tixrid tal-għarfien dwar il-ġestjoni u l-organizzazzjoni ta’ proġetti infrastrutturali kbar fl-Ewropa [27]. Huwa pprovda riżultati utli f’termini tal-iżvilupp ta’ kuntatti bejn il-maniġers tal-proġetti u l-iskambju tal-għarfien prattiku, u joffri esperjenza li wieħed jista’ jibni fuqha f’inizjattivi futuri. KAXXA 7 IS-SEZZJONI INTERNAZZJONALI TA’ PERPIGNAN-FIGUERAS Is-sezzjoni internazzjonali ta’ Perpignan – Figueras (li hija twila 44 km inkluża l-mina Perthus ta’ 8 km) se tippermetti li l-ferroviji b’gauge tal-UIC (l-Għaqda Internazzjonali tal-Ferroviji) attrezzati b’mod adegwat jivvjaġġaw bejn Franza u Spanja bla ma jieqfu u tipprovdi fluss imtejjeb ta’ traffiku tal-merkanzija u tal-passiġġieri. Hija kienet waħda mill-uniċi sħubiji bejn is-setturi pubbliċi u privati fil-kampjun tal-verifika u l-kuntrattur lesta l-kostruzzjoni tal-infrastruttura fi tmiem l-2009. Bħala riżultat ta’ tħejjija bir-reqqa u dettaljata, il-proġett tlesta bejn wieħed u ieħor fil-ħin u fil-limiti tal-baġit. Madankollu, filwaqt li l-linja hija konnessa man-netwerk ferrovjarju ta’ Perpignan, għalissa għad m’hemm l-ebda linja ta’ konnessjoni fuq in-naħa Spanjola f’Figueras. Ix-xogħlijiet bejn Barċellona u Figueras biex din il-konnessjoni ssir bil-gauge tal-UIC għadhom għaddejjin iżda mhux se jitlestew qabel l-2012. Għaldaqstant, m’hemm l-ebda prospett li s-sezzjoni internazzjonali l-ġdida se tkun tista’ tintuża għalkollox għal mill-inqas sentejn wara li titlesta. Jista’ jkun li sa tmiem l-2010 se jkun hemm soluzzjoni interim li tinvolvi l-installazzjoni tat-tielet linja tal-ferrovija bejn Ġirona u Figueras biex il-ferroviji b’gauge tal-UIC u b’gauge Iberika jkunu jistgħu jużaw il-linja, iżda l-aktar l-aktar, din is-soluzzjoni se tippermetti użu parzjali biss tal-linja l-ġdida. Ritratt 3 – Linji ġodda fis-sezzjoni internazzjonali ta’ Perpignan-Figueras li għadhom ma ntużawx +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Marzu 2009. KULTANT IKUN HEMM DEWMIEN QABEL MA L-INFRASTRUTTURA TKUN TISTA’ TIBDA TINTUŻA 44. Meta saret il-verifika, is-sezzjonijiet kollha minbarra tnejn mill-14-il sezzjoni li tlestew setgħu jintużaw. Madankollu, għal sezzjoni transkonfinali importanti (is-sezzjoni internazzjonali ta’ Perpignan-Figueras bejn Franza u Spanja (ara l-Kaxxa 7 u r-Ritratt 3)), dewmien fil-konnessjoni ma’ sezzjonijiet ġirien fisser li, għalkemm l-infrastruttura kienet tlestiet, hija ma setgħetx tintuża. ĠEW OSSERVATI ŻIDIET FL-ISPEJJEŻ GĦAS-SEZZJONIJIET KOLLHA, L-AKTAR MINĦABBA RAĠUNIJIET IMPREVEDIBBLI 45. Ġew osservati żidiet fl-ispejjeż tal-proġetti fil-każijiet kollha (ara l-Kaxxa 8). Kważi fil-każijiet kollha, dawn iż-żidiet ġraw minħabba raġunijiet marbutin ma’ fatturi imprevedibbli li tfaċċaw matul il-fażi ta’ kostruzzjoni, bħal kundizzjonijiet ġeografiċi diffiċli li ma kinux mistennija, rekwiżti ta’ protezzjoni ambjentali, rekwiżiti ta’ sikurezza u offerti ogħla minn dawk mistennija mill-kuntratturi [28]. KAXXA 8 IŻ-ŻIEDA FL-ISPEJJEŻ OSSERVATA FIS-SEZZJONI TIĠI EŻAMINATA FIL-VERIFIKA L-informazzjoni dwar l-ispejjeż kienet disponibbli għal 19 mill-21 sezzjoni li saritilhom verifika. 11-il sezzjoni esperjenzaw żidiet fl-ispejjeż li telgħu sa 49 %, sitt sezzjonijiet esperjenzaw żidiet fl-ispejjeż ta’ bejn 50 % u 100 % u żewġ sezzjonijiet esperjenzaw żidiet fl-ispejjeż ta’ aktar minn 100 %. Kollox ma’ kollox, il-punt sa fejn waslu dawn iż-żidiet kien f’konformità ma’ dak osservat fi studji oħra ta’ proġetti infrastrutturali tat-trasport fuq skala kbira. Mis-sezzjonijiet eżaminati, is-sezzjoni Varsavja-Gdynia (li ngħatat fondi taħt il-Politika ta’ Koeżjoni) kellha l-aktar żieda sinifikanti fl-ispejjeż, żieda ta’ 166 % minn estimu ta’ 475 miljun euro fil-proposta tal-proġett fl-2004 għal 1265 miljun euro skont l-aktar estimi riċenti f’Novembru 2009. 46. Il-proġetti li kienu soġġetti għal tħejjija bir-reqqa u dettaljata kellhom inqas tendenza li jesperjenzaw żidiet; pereżempju, is-sezzjoni ta’ Perpignan-Figueras li tlestiet bejn wieħed u ieħor fil-ħin u fil-limiti tal-baġit (ara l-Kaxxa 7). Għall-kuntrarju, il-proġetti li t-tħejjija tagħhom kienet inqas dettaljata u bir-reqqa jaffrontaw riskju ogħla li jesperjenzaw żidiet aktar sinifikanti; pereżempju, is-sezzjoni ta’ Madrid-Levante, li l-BEI esprima tħassib dwarha, sal-lum rat żieda fl-ispejjeż ta’ 89 % (ara l-paragrafu 35). 47. Dawn iż-żidiet fl-ispejjeż ma kellhomx impatt dirett fuq il-baġit tal-UE għax l-investiment mill-UE kien limitat għall-ammonti li ngħataw fil-bidu. Madankollu, għandhom jitqiesu fid-dawl tal-ħtiġijiet tal-investiment fuq skala kbira tal-Proġetti Prijoritarji, u tal-fatt li ġie rikonoxxut li l-attrazzjoni tal-investiment tas-settur privat kulma jmur qed issir dejjem aktar importanti. Ir-riskju ta’ żidiet fl-ispejjeż ta’ proġetti jista’ jaggrava t-tħassib dwar rati baxxi ta’ qligħ u għaldaqstant dan jista’ jirrappreżenta nuqqas ta’ inċentiv għal investituri tas-settur privat. 48. Sabiex titqies in-natura kkumplikata tal-proġetti u r-riskju li jiġu esperjenzati żidiet fl-ispejjeż, xi proġetti (pereżempju l-Mina Brennero) jippjanaw kontinġenzi biex itaffu l-impatt li dawn iż-żidiet jistgħu jkollhom fuq il-baġits inġenerali. IL-PRESTAZZJONI TAT-TRASPORT FIS-SEZZJONIJIET LI JIBBENEFIKAW MILL-INVESTIMENT TAL-UE FIL-KUNTEST TAL-PROĠETTI PRIJORITARJI 49. Is-servizzi ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri ġeneralment huma perċeputi bħala li jaqdu s-suq bejn żoni urbani importanti u li kapaċi jikkompetu mat-trasport bit-triq u mat-trasport bl-ajru maħsub għal distanzi qosra; il-fatt li joffru vjaġġi minn punt għal ieħor li tista’ torbot fuqhom, huma komdi u fuq kollox veloċi huwa għaldaqstant ta’ importanza fundamentali. Għat-trasport tal-merkanzija, ir-raġunar huwa differenti; aktar ma l-vjaġġ ikun twil, aktar hemm potenzjal biex il-ferrovija tkun kompetittiva meta mqabbla ma’ mezzi oħra ta’ trasport, speċjalment dak bit-triq. L-ivvjaġġar madwar aktar minn netwerk nazzjonali wieħed huwa neċessarju għal rotot trans-Ewropej ta’ distanza itwal. 50. Ladarba titlesta u tibda taħdem, il-punt safejn l-infrastruttura ferrovjarja tiġi sfruttata għalkollox jiddependi minn kemm is-servizzi ferrovjarji joperaw kif antiċipat. Il-Qorti eżaminat: jekk il-prestazzjoni tat-trasport hijiex konformi mal-aspettattivi, minn naħa fis-sezzjonijiet dedikati għas-servizzi ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri u minn oħra fis-sezzjonijiet konvenzjonali għall-merkanzija jew għall-użu mħallat; u kemm ir-restrizzjonijiet tas-sistema jillimitaw il-prestazzjoni tal-assi li fuqhom hemm is-sezzjonijiet kofinanzjati mill-UE u l-progress li sar biex dawn jittaffew. 51. L-Anness VI juri l-istatus tal-użu tas-sezzjonijiet kofinanzjati mill-UE li ġew eżaminati fil-verifika. Ritratt 4 – Ferrovija AVE ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri fl-istazzjon ta’ Chamartin qabel it-tluq fuq il-linja Madrid-Segovia-Valladolid li tgħaddi mill-mina Guadarrama li hija twila 28 km +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Marzu 2009. IL-PRESTAZZJONI TAS-SEZZJONIJIET DEDIKATI GĦAS-SERVIZZI TA’ VELOĊITÀ GĦOLJA GĦALL-PASSIĠĠIERI HIJA F’KONFORMITÀ MAL-ASPETTATIVI 52. Tmienja mill-21 sezzjoni li ġew eżaminati fil-verifika kkontribwew għall-kostruzzjoni ta’ linji ġodda ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri li, meta saret il-verifika, sebgħa minnhom kienu qed joperaw (ir-Ritratt 4). Is-servizzi ferrovjarji qed jaħdmu kif kien mistenni fuq sitta minn dawn il-linji u l-problemi li kienu qed joħolqu dewmien biex is-servizzi ferrovjarji jibdew jaħdmu għalkollox fil-linja l-oħra ssolvew (HSL Zuid). Il-promoturi tal-proġetti tipikament ipprevedew li l-proġetti kien se jkollhom impatti sinifikanti fis-swieq fil-mira u d-dejta disponibbli turi li l-prestazzjoni reali miksuba kienet konformi ma’ dawn l-aspettattivi (ara l-Kaxxa 9). Il-fatt li din l-infrastruttura hija maħsuba għal servizzi definiti tajjeb u omoġenji jfisser li l-isfruttar tagħha, filwaqt li huwa tekniku ħafna, mhuwiex ikkumplikat mill-ħtieġa li din għandha tadatta ruħha għal użu mħallat. KAXXA 9 IS-SERVIZZI TA’ VELOĊITÀ GĦOLJA TAL-PASSIĠĠIERI JISSODISFAW L-OBJETTIVI Is-sezzjoni ta’ Madrid-Barċellona LVE wasslet għal tnaqqis fil-ħin tal-ivvjaġġar bejn iż-żewġt ibliet minn 6 sigħat u 35 minuta (fl-1998) għal sagħtejn u nofs, biex b’hekk żiedet is-sehem mis-suq mir-rotot tas-servizzi tal-ajru. In-numru tal-passiġġieri tela’ minn 2,62 miljun (2007) għal 5,8 miljun (2008). Is-sezzjoni tal-Istazzjon Ċentrali ta’ Berlin qed tiffranka 25 minuta meta jinbidlu l-ferroviji bejn l-assi mit-Tramuntana għan-Nofsinhar u mil-Lvant għall-Punent u tipprovdi wkoll opportunitajiet ta’ vvjaġġar ġodda għalkollox. Is-sezzjoni LGV Est (il-Fażi 1) tippermetti veloċitajiet sa 320 km fis-siegħa u għaldaqstant il-ħin tal-ivvjaġġar bejn Pariġi u Strażburgu niżel minn 3 sigħat u 50 minuta għal sagħtejn u 20 minuta, u bejn Pariġi u l-Lussemburgu minn 3 sigħat u 35 minuta niżel għal sagħtejn u 5 minuti u dan wassal għal tnaqqis fis-servizzi tal-ajru bejn Pariġi u l-ajruporti qrib l-ibliet li issa jibbenefikaw mill-konnessjoni ferrovjarja ta’ veloċità għolja. Minbarra li tejbu t-trasport dirett tal-passiġġieri, il-linji ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri ta’ Frankfurt a.M.–Köln u Nürnberg-Ingolstadt naqqsu l-impatt tal-kapaċità fuq il-linji stabbiliti ta’ użu mħallat / tal-merkanzija. FIS-SEZZJONIJIET LI JAQDU T-TRAFFIKU KONVENZJONALI TAL-MERKANZIJA JEW IMĦALLAT, IL-PRESTAZZJONI TAT-TRASPORT GĦADHA MA LAĦQITX L-ASPETTATTIVI 53. Mis-sezzjonijiet li ġew eżaminati fil-verifika, 13 kienu relatati mal-infrastruttura għall-użu mħallat jew għall-merkanzija u minnhom ħamsa biss kienu qed joperaw. Dawn is-sezzjonijiet ġeneralment kellhom bħala objettivi li jnaqqsu l-punti ta’ konġestjoni, iżidu l-kapaċità u jqassru l-ħinijiet tal-ivvjaġġar (ara wkoll Kaxxa 10 dwar il-mini tal-Alpi). 54. L-ilħuq tal-objettivi ta’ prestazzjoni fil-ħames sezzjonijiet li qed joperaw kien problematiku sal-punt li sal-lum l-ebda waħda minnhom mhi qed tiġi sfruttata kif ippjanat. Il-fatturi ewlenin li jinfluwenzaw l-ilħuq tal-objettivi ta’ prestazzjoni huma dawk relatati, minn naħa, mad-domanda għas-servizzi li potenzjalment jistgħu joperaw fuq l-infrastruttura u, mill-oħra, mar-restrizzjonijiet tal-interoperabilità u restrizzjonijiet oħra fis-sistema ferrovjarja li minħabba fihom is-servizzi ferrovjarji trans-Ewropej jiġu interrotti. Dan jikkonferma li l-progress ġenerali tat-trasport ferrovjarju trans-Ewropew jiddependi fuq il-kisba ta’ sinerġiji bejn l-effetti ta’ miżuri leġiżlattivi fir-rigward tas-swieq u l-interoperabilità u l-miżuri tal-politika ta’ kofinanzjament, opinjoni li ġiet enfasizzata wkoll mill-koordinaturi [29]. KAXXA 10 SEZZJONIJIET SPEĊJALI: IL-MINI TAL-ALPI FI BRENNERO U MONT-CENIS Dawn huma sezzjonijiet ta’ skala partikolarment kbira li joħolqu mini bejn l-Awstrija u l-Italja (Brennero) u Franza u l-Italja (Mont-Cenis) biex jiffaċilitaw it-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri b’mod aktar effiċjenti billi jevitaw il-ħtieġa li jinqasmu l-Alpi mir-rotot ristretti eżistenti, ħaġa li mhijiex mixtieqa kemm mill-perspettiva tat-trasport u kif ukoll minn dik ambjentali. Filwaqt li antiċipaw l-użu mħallat, il-mini jiffukaw primarjament fuq it-trasport tal-merkanzija; il-promoturi tal-proġetti jistennew li se jkun hemm impatt tas-suq trasformazzjonali fuq ir-rotot fil-mira billi jiġu ffaċilitati volumi tal-merkanzija ogħla b’mod sinifikanti minn dak li attwalment hu possibbli, biex b’hekk jinkiseb sehem sinifikanti mis-suq ġenerali meta mqabbel ma’ mezzi oħra ta’ trasport. Il-proġetti huma impriżi fit-tul li jieħdu bejn 10 u 15-il sena u li attwalment jinsabu fil-fażijiet ta’ ppjanar u ta’ esplorazzjoni tagħhom. Ritratt 5 – Id-daħla għall-mina esploratorja għall-Mina Brennero f’Fortezza +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Frar 2009. IR-RESTRIZZJONIJIET TAS-SISTEMA GĦANDHOM EFFETT NEGATTIV LI JISTA’ JKUN SIMILI FID-DAQS GĦALL-QLIGĦ MILL-PRESTAZZJONI LI JIRRIŻULTA MINN INVESTIMENTI FL-INFRASTRUTTURA LI JISWEW IL-FLUS 55. L-użu li jsir mill-infrastruttura ferrovjarja jiddependi minn diversi fatturi, inklużi l-kundizzjonijiet ekonomiċi ġenerali [30], l-iżviluppi relatati fil-portijiet, fil-mini eċċ. (ara l-Kaxxa 11) u anki l-investiment xi mkien ieħor fis-sistema ferrovjarja (ara l-Kaxxa 12). 56. Il-limiti tas-sistema huma wkoll ta’ importanza konsiderevoli. Għas-servizzi trans-Ewropej ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri bħal dawk li joperaw bejn Pariġi, Brussell u Londra, isiru arranġamenti speċifiċi biex jiġi żgurat li l-ferroviji ma jkollhomx jieqfu fil-fruntieri. Pereżempju, il-lokomotivi huma attrezzati biex ikunu interoperabbli bl-enerġija tat-trazzjoni multipla u bis-sistemi (tas-sinjalar) ta’ kontroll tal-ferrovija, u hemm ftehim dwar ir-regoli operazzjonali li jirregolaw dawn il-linji speċifiċi eċċ. Filwaqt li huwa kkumplikat, dan huwa possibbli għax is-servizz huwa ddedikat għal dan l-iskop biss, u hemm rieda ċara min-naħa tal-partijiet interessati ewlenin li jindirizzaw problemi potenzjali. Ritratt 6 – Stokk tal-fusijiet tar-roti tal-vaguni fil-faċilità tat-tibdil tal-gauge ta’ TRANSFESA f’Cerbère fil-fruntiera bejn Franza u Spanja +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Marzu 2009. KAXXA 11 IS-SEZZJONIJIET TAL-INFRASTRUTTURA LI JISTGĦU JKUNU SFRUTTATI BISS META JSEĦĦU ŻVILUPPI OĦRA Il-Betuweroute tgħaddi mil-Lvant għall-Punent bejn il-port ta’ Rotterdam u l-fruntiera bejn l-Olanda u l-Ġermanja; hija maħsuba biss għat-traffiku tal-merkanzija. Filwaqt li l-infrastruttura tal-linja saret disponibbli għalkollox għas-servizzi ferrovjarji f’Ġunju 2007, b’kapaċità massima realistika ta’ 380 ferrovija kuljum bħala medja, bħalissa qed jgħaddu 20 ferrovija kuljum, ammont li huwa mistenni jiżdied għal 150 kuljum sal-2013: id-dħul gradwali tal-lokomotivi kompatibbli mas-sistema tas-sinjalar tal-livell 2 tal-ERTMS kien fattur limitanti sal-lum. Huwa antiċipat li t-traffiku se jiżdied għal 380 ferrovija kuljum wara li jitwettqu l-iżviluppi ppjanati fit-tieni Maasvlakte fil-port. L-użu tas-sezzjoni kofinanzjata mill-UE li qed tinbena f’Kufstein–Innsbruck, fil-Kuritur Brennero bejn Munich u Verona, se jkun limitat mill-volum ta’ traffiku li jista’ jaqsam il-passaġġ tal-muntanji fl-istazzjon ta’ Brennersee. Din is-sitwazzjoni se titjieb b’mod sinifikanti fl-2022 biss, meta l-linji ferrovjarji li jgħaddu mill-Mina Brennero, li qed tinbena bħalissa, jibdew joperaw fil-kuritur. L-isfruttar tas-sezzjoni internazzjonali ta’ Perpignan-Figueras jiddependi sa ċertu punt mill-flussi tat-traffiku tal-merkanzija bejn Spanja u Franza u l-iżviluppi li jsiru fil-portijiet (bħal Barċellona) se jkollhom influwenza importanti. KAXXA 12 L-INFRASTRUTTURA ŻVILUPPATA BIEX TAPPOĠĠJA S-SERVIZZI LI GĦALIHOM MHIJIEX MISTENNIJA DOMANDA SPEĊIFIKA FIL-FUTUR QARIB JEW MEDJU Il-linji ta’ kapaċità għolja u ta’ veloċità għolja Roma-Napoli u Bologna-Firenze nbnew biex iġorru kemm il-ferroviji tal-merkanzija u kif ukoll tal-passiġġieri. Biex il-ferroviji tal-merkanzija kif ukoll il-ferroviji tal-passiġġieri jkunu jistgħu joperaw, kienu meħtieġa investimenti sinifikanti fir-rigward tal-interkonnessjonijiet mal-linja konvenzjonali. Il-kostruzzjoni ta’ mini, pontijiet u vijadotti sabiex jitnaqqsu t-tlajja’ kienet ukoll neċessarja kif ukoll il-kapaċità li dejjem tikber tat-tagħbija tal-fus tar-rota. L-ebda ferrovija tal-merkanzija għadha ma bdiet topera fuq dawn il-linji u, filwaqt li dawn l-iżviluppi huma mistennija li jseħħu xi darba fil-futur, għad m’hemmx pjanijiet speċifiċi stabbiliti fost l-operaturi tal-ferrovija biex jagħmlu dan. Fil-linja Roma-Napoli, Bologna-Firenze u Pioltello-Treviglio, il-lokomotivi tal-merkanzija disponibbli mhumiex kapaċi jivvjaġġaw bil-veloċità minima stipulata ta’ 120 km fis-siegħa. Il-linja Raca-Trnava-Piestany tiflaħ għal veloċitajiet tal-ferroviji li jaslu sa 160 km fis-siegħa; madankollu, l-ebda ferrovija li titla’ sa dawn il-veloċitajiet ma topera fis-Slovakkja attwalment. 57. Madankollu, is-sitwazzjoni għal-linji konvenzjonali li jaqdu l-użu mħallat tal-merkanzija u tal-passiġġieri hija aktar problematika. Il-qsim tal-fruntieri bejn xi sistemi ferrovjarji nazzjonali għadu kkumplikat sal-punt li ħafna servizzi ferrovjarji trans-Ewropej jiġu interrotti minħabba l-ħtieġa li jieqfu f’postijiet fil-fruntieri. Il-Qorti osservat diversi kumplikazzjonijiet, inklużi differenzi fil-gauge, fl-enerġija tat-trazzjoni, fis-sistemi (tas-sinjalar) ta’ kontroll tal-ferrovija, fit-tul tal-ferroviji u fir-regoli operazzjonali. Raġunijiet addizzjonali għaliex il-ferroviji jkollhom jieqfu huma n-nuqqas ta’ aċċettazzjoni tal-vetturi ferrovjarji awtorizzati biex jintużaw fi Stati Membri oħra, it-taħriġ u ċ-ċertifikazzjoni tal-ekwipaġġ ferrovjarju, il-kontrolli tekniċi u kummerċjali, il-ġestjoni tat-traffiku fil-ħin reali (ara l-Anness VII għal analiżi ta’ dawn il-problemi flimkien ma’ eżempji mis-sezzjonijiet li ttieħdu bħala kampjun għall-verifika u l-assi trans-Ewropej li jinsabu fihom). Filwaqt li dawn il-kumplikazzjonijiet fil-fruntieri individwalment mhux neċessarjament jinvolvu dewmien sinifikanti, l-effett kumulattiv tagħhom jista’ jkun sinifikanti, b’mod partikolari billi jistgħu jwasslu għal problemi fil-ġestjoni tat-traffiku, u b’hekk iġibu r-riskju ta’ konġestjonijiet tat-traffiku u dewmien konsegwenti (ara l-Kaxxa 13). Ritratt 7 – Il-faċilità tal-kontroll tat-traffiku fl-istazzjon ta’ Brennersee +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Frar 2009. KAXXA 13 VJAĠĠ FERROVJARJU MINN MUNICH GĦALL-ISTAZZJON TA’ BRENNERSEE Qabel it-tluq minn Munich (ara r-Ritratt 2, p. 18) jitwettaq kontroll tekniku u kummerċjali u jiġi ċċekkjat li l-ferrovija hija mmuntata kif suppost u li s-sistema tal-brejkijiet tiffunzjona għalkollox. Il-ferrovija, li hija attrezzata b’żewġ lokomotivi, tinsaq minn xufier wieħed li jitkellem bil-Ġermaniż. Meta tidħol fin-netwerk ferrovjarju Awstrijak f’Kufstein, il-ferrovija ma tkun teħtieġ l-ebda tibdil għax ir-regoli operazzjonali fil-Ġermanja u fl-Awstrija huma armonizzati u l-awtoritajiet ferrovjarji rispettivi jaċċettaw formalment l-istandards ta’ xulxin fir-rigward ta’ ċerti differenzi żgħar. Tiżdied it-tielet lokomotiva biex tassisti fit-tlugħ lejn Brennersee (ara r-Ritratt 8). Meta tilħaq l-istazzjon ta’ Brennersee fil-quċċata tal-muntanja (il-fruntiera bejn l-Awstrija u l-Italja), jitwettaq trasferiment biex jitneħħew iż-żewġ lokomotivi li ma jinħtiġux aktar. Jitwettqu kompiti oħra li huma neċessarji minħabba d-differenzi bejn ir-regoli operazzjonali Taljani u Awstrijaċi, b’mod partikolari: il-bidla tax-xufier: ir-regoli operazzjonali Taljani jitolbu żewġ xufiera li jitkellmu bit-Taljan (li huma liċenzjati biex isuqu fl-Italja) u li jissostitwixxu x-xufier uniku li jitkellem bil-Ġermaniż (li huwa liċenzjat biex isuq fil-Ġermanja u fl-Awstrija); il-bidla tas-sinjali ta’ wara: fil-Ġermanja u fl-Awstrija, bords li jirriflettu d-dawl huma meħtieġa fuq wara tal-ferrovija) [31] , filwaqt li fl-Italja mhuwiex aċċettabbli li ferrovija jkollha bords li jirriflettu d-dawl iżda huma meħtieġa d-dwal ta’ wara mixgħula (ara r-Ritratt 9, p. 47). Għalkemm twettaq kontroll tekniku qabel it-tluq minn Munich u l-vjaġġ għal Verona huwa biss ta’ 448 km (jiġifieri inqas mill-massimu ta’ 700 km mitlub mir-regolamenti Taljani), jitwettaq kontroll ieħor fl-istazzjon ta’ Brennersee li jieħu madwar 25 minuta. Dan il-kontroll addizzjonali jitwettaq minħabba li l-IF Taljana ma taċċettax il-kontroll tekniku mwettaq mill-impriża ferrovjarja Ġermaniża fi Munich. Ma jitwettaq l-ebda kontroll addizzjonali waqt il-vjaġġ fid-direzzjoni opposta għax l-impriża ferrovjarja Ġermaniża taċċetta l-kontroll li sar qabel mill-kontroparti Taljana tagħha. Ritratt 8 – Ferrovija tal-merkanzija titla’ fuq l-Alpi fl-Awstrija lejn l-istazzjon ta’ Brennersee +++++ TIFF +++++ © Qorti Ewropea tal-Awdituri, Frar 2009. 58. Jekk isir progress biex jittaffew dawn ir-restrizzjonijiet jista’ jkun jiġi ffaċilitat it-titjib fit-trasport trans-Ewropew li jista’ jitqabbel mal-qligħ mill-prestazzjoni li jirriżulta minn investimenti sinifikanti fl-infrastruttura (It-Tabella 4 turi tqabbil mal-Proġett Prijoritarju 1). Dan il-progress kieku jinvolvi aktar f’dak li għandu x’jaqsam mal-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri milli l-investiment finanzjarju fl-infrastruttura. TABELLA 4 25 MINUTA FFRANKATI U 25 MINUTA DEWMIEN FIL-PROĠETT PRIJORITARJU 1 25 minuta | Il-ħin tal-ivvjaġġar iffrankat bil-kostruzzjoni ta’ linja ġdida ta’ veloċità għolja bejn Nürnberg u Ingolstadt fil-Ġermanja bi spiża ġenerali ta’ 2336 miljun euro (b’kofinanzjament tal-UE ta’ 134 miljun euro mit-TEN-T) | | Il-ħin addizzjonali meħtieġ għal kontroll tekniku għall-ferroviji li jidħlu l-Italja fl-istazzjon ta’ Brennersee fil-fruntiera bejn l-Awstrija u l-Italja, għax l-impriża ferrovjarja Taljana ma taċċettax il-kontroll tekniku diġà mwettaq fil-punt tat-tluq fi Munich mill-kontroparti Ġermaniża tagħha | 59. Filwaqt li l-eżistenza ta’ dawn ir-restrizzjonijiet f’kurituri importanti hija magħrufa sew fl-industrija ferrovjarja fl-Ewropa, studju li jiddeskrivi bis-sħiħ dawn il-problemi, jikkwantifika l-impatt tagħhom u jidentifika soluzzjonijiet possibbli mhuwiex disponibbli fil-livell Ewropew għall-assi importanti kollha. 60. Biex ir-restrizzjonijiet tas-sistema fuq l-assi trans-Ewropej jittaffew, jeħtieġ li jkun hemm ftehim bejn l-Istati Membri. Tentattivi limitati biex dan isir fil-livell Ewropew huma relattivament żviluppi reċenti minħabba li storikament kien diffiċli biex jinkiseb progress f’kuntest bilaterali. Hemm eċċezzjoni notevoli, li kellha suċċessi importanti, fejn istituzzjonijiet mill-Istati Membri qed jikkoperaw biex itejbu l-prestazzjoni tat-trasport ferrovjarju fuq assi ferrovjarju (ara l-Kaxxa 14). Inizjattivi oħra bħal din qed jiżviluppaw, ta’ sikwit bl-appoġġ tal-Koordinaturi maħtura mill-Kummissjoni, pereżempju fir-rigward tal-Kuritur Brennero. 61. Il-progress fuq tema waħda ġie indirizzat fil-livell Ewropew, bil-leġiżlazzjoni tal-UE adottata fl-2008 bl-għan li tiffaċilita l-aċċettazzjoni reċiproka tal-vetturi ferrovjarji fost in-netwerks ferrovjarji nazzjonali [32]. KAXXA 14 IL-GRUPP INTERNAZZJONALI GĦAT-TITJIB TAL-KWALITÀ TAT-TRASPORT FERROVJARJU FIL-KURITUR MIT-TRAMUNTANA GĦAN-NOFSINHAR (ROTTERDAM-ĠENOVA) ("IQC") Mill-2003, l-awtoritajiet Ġermaniżi, Olandiżi, Taljani u Svizzeri relatati mat-trasport ferrovjarju qed jikkoperaw biex janalizzaw u jsolvu l-problemi fil-kuritur. Huma kellhom suċċessi notevoli, pereżempju fir-rigward tar-rikonoxximent reċiproku tas-sewwieqa u l-aċċettazzjoni reċiproka tal-proċeduri tal-approvazzjoni għall-vetturi ferrovjarji. Fl-2008 twaqqaf Grupp Ewropew ta’ Interess Ekonomiku u ġie stabbilit uffiċċju għall-ġestjoni tal-programmi biex iġesti l-ħidma tal-Grupp. Ġie approvat pjan ta’ azzjoni ta’ 14-il punt li jerġa’ jsemmi s-sejbiet ta’ dan ir-rapport billi jenfasizza l-importanza ta’ aspetti bħall-iskjerament tal-ERTMS, ir-regoli operazzjonali u ċ-ċertifikazzjoni tal-ekwipaġġ ferrovjarju bħala restrizzjonijiet ewlenin għat-trasport trans-Ewropew. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 62. Permezz tal-kofinanzjament tal-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja, l-UE kkontribwiet għall-għoti ta’ possibbiltajiet ġodda għat-trasport ferrovjarju trans-Ewropew. Madankollu, jistgħu jittieħdu xi azzjonijiet biex jinkiseb aktar valur għall-flus tal-UE. 63. Il-Proġetti Prijoritarji huma l-mekkaniżmu ewlieni għall-koordinazzjoni u l-konċentrazzjoni tar-riżorsi finanzjarji u għaldaqstant huwa importanti li d-definizzjoni tagħhom tirrifletti l-ħtiġijiet attwali u antiċipati. Madankollu, sal-lum għadhom ma ġewx definiti fuq il-bażi ta’ analiżi tal-flussi tat-traffiku attwali u mistenni u ma jirrappreżentawx deskrizzjonijiet definittivi tal-assi ferrovjarji trans-Ewropej ewlenin (ara l-paragrafi 19 sa 24). RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni għandha, sabiex tikkonċentra l-fondi tal-UE, fil-kunsiderazzjonijiet futuri tad-definizzjoni tal-Proġetti Prijoritarji: taħdem mal-Istati Membri u mal-istituzzjonijiet ferrovjarji biex issaħħaħ il-bażijiet tal-għarfien u tal-analiżijiet fil-livell Ewropew dwar il-flussi tat-traffiku ferrovjarju eżistenti u mistennija, u; tidentifika dawk il-kurituri trans-Ewropej li għalihom hemm domanda sinifikanti attwali jew antiċipata. 64. L-immirar tal-investimenti infrastrutturali tal-UE skont it-TEN-T huwa importanti. Il-konċentrazzjoni tal-kofinanzjament tat-TEN-T f’postijiet transkonfinali tjiebet, iżda għad fadal ħafna xi jsir f’dawn il-postijiet fil-Proġetti Prijoritarji li ttieħdu bħala kampjun. Il-Koordinaturi taw kontribut pożittiv iżda hemm bżonn li titjieb l-analiżi dwar il-punti ta’ konġestjoni. Kien hemm nuqqasijiet fi ħdan il-Kummissjoni fil-proċeduri tal-approvazzjoni għal proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni, u għad hemm lok għal titjib fil-proċeduri tal-għażla għall-proġetti tat-TEN-T (ara l-paragrafi 25 sa 38). RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-Kummissjoni għandha: tiżgura li analiżi robusta tas-sezzjonijiet l-aktar importanti tal-punti ta’ konġestjoni fil-Proġetti Prijoritarji tkun disponibbli biex tappoġġja d-deċiżjonijiet dwar l-immirar tal-fondi tat-TEN-T; tibni fuq l-irwoli attwati sal-lum mill-Koordinaturi u tikkunsidra li taħtar aktar koordinaturi biex ikopru Proġetti Prijoritarji oħrajn; tiżgura li l-proċeduri għall-approvazzjoni ta’ proġetti taħt il-Politika ta’ Koeżjoni jkunu robusti, b’mod partikolari fir-rigward tar-reviżjoni tal-karatteristiċi tekniċi u, fid-dawl tar-riskji sostanzjali ta’ żidiet fl-ispejjeż, tiżgura li l-proġetti proposti jkunu tħejjew bir-reqqa u jużaw il-prattiki tajba tal-industrija kif juru l-proġetti li twettqu fil-ħin u fil-limiti tal-baġit; u ittejjeb il-kwalità tal-analiżijiet tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż bħala appoġġ għall-proċeduri tal-għażla tat-TEN-T. 65. Il-proġetti infrastrutturali konfinanzjati mill-UE wasslu l-infrastruttura ppjanata skont l-ispeċifikazzjonijiet, u ladarba tlestew ħolqu possibbiltajiet ġodda u mtejba fit-trasport ferrovjarju f’sezzjonijiet ewlenin tal-Proġetti Prijoritarji. F’ħafna każijiet saru emendi fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi minħabba ċirkostanzi li tfaċċaw waqt il-kostruzzjoni (ara l-paragrafi 39 sa 48). RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-Kummissjoni għandha tieħu r-riedni f’idejha fl-iffaċilitar tal-iskambju tal-għarfien u l-esperjenza dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja fost il-promuturi tal-proġetti, filwaqt li tibni fuq l-esperjenza tal-passat bħall-proġett ta’ Netlipse biex tagħmel dan. 66. Sar titjib li jista’ jitkejjel fuq linji ddedikati għas-servizzi ta’ veloċità għolja tal-passiġġieri li qed joperaw bis-sħiħ kif ippjanat. Madankollu, l-użu tas-sezzjonijiet konvenzjonali għal użu mħallat u għall-merkanzija li jibbenefikaw minn kofinanzjament tal-UE huwa influwenzat minn firxa ta’ fatturi li jfissru li s-servizzi ferrovjarji għadhom mhumiex operattivi b’mod sħiħ fil-livelli previsti. Ir-restrizzjonijiet tas-sistema jippersistu fin-netwerk ferrovjarju Ewropew, speċjalment f’postijiet fuq il-fruntiera (ara l-paragrafi 49 sa 61). RAKKOMANDAZZJONI 4 Il-Kummissjoni għandha: tikkunsidra kemm jista’ jinkiseb aktar valur għall-flus tal-UE billi tagħmel aktar enfasi biex jittaffew ir-restrizzjonijiet prattiċi għat-trasport ferrovjarju transkonfinali, li mhumiex fihom infushom relatati mal-infrastruttura; u tinkoraġġixxi t-tqajjim u l-appoġġ ta’ kollaborazzjoni bejn l-istituzzjonijiet ferrovjarji tal-Istati Membri fil-livell tal-kurituri (bħall-istruttura stabbilita fil-kuritur bejn Rotterdam u Ġenova) sabiex jiġu indirizzati l-barrieri biex it-trasport ferrovjarju jimxi bla problemi fuq l-infrastruttura eżistenti. Dan ir-Rapport kien adottat mill-Kamra II, immexxija mis-Sur Morten LEVYSOHN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat- 8 ta’ Settembru 2010. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President Ritratt 9 – Dwal ta’ wara meħtieġa biex ferrovija topera fl -Italja qed jistennew li jitwaħħlu fl -istazzjon ta’ Brennersee +++++ TIFF +++++ © qorti ewropea tal-awdituri, frar 2009. [1] Id-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE tad- 29 ta’ Lulju 1991 dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità (ĠU L 237, 24.8.1991, p. 25). [2] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/561/KE tat- 22 ta’ Lulju 2009 li temenda d-Deċiżjoni 2006/679/KE fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-ispeċifikazzjoni teknika għall-interoperabilità fir-rigward tas-sottosistema tal-kmand-kontroll u tas-sinjalar tas-sistema ferrovjarja konvenzjonali trans-Ewropea (ĠU L 194, 25.7.2009, p. 60). [3] It-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (1992), l-Artikolu 154. Jeżistu netwerks Trans-Ewropej fl-oqsma tat-trasport, tat-telekomunikazzjoni u tal-enerġija. [4] Id-Deċiżjoni Nru 884/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 29 ta’ April 2004 li temenda d-Deċiżjoni Nru 1692/96/KE dwar il-linji gwida Komunitarji sabiex jiġi żviluppat network Trans-Ewropew tat-Trasport (ĠU L167, 30.4.2004, p. 1). [5] Green Paper TEN-T: Eżami tal-politika - Lejn netwerk trans-Ewropew integrat aħjar għad-dispożizzjoni tal-politika komuni tat-trasport, COM(2009) 44 finali, 4.2.2009. [6] L-Artikolu 17 tar-Regolament (KE) Nru 680/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Ġunju 2007 li jistabbilixxi r-regoli ġenerali għall-għoti ta’ għajnuna finanzjarja Komunitarja fil-qasam tan-netwerks trans-Ewropej tat-trasport u tal-enerġija (ĠU L 162, 22.2.2007, p. 1), l-Artikolu 17. Kull sentejn, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport dwar l-attivitajiet imwettqa fir-rigward tat-TEN-T. Waqt li b’mod ġenerali tat deskrizzjoni tajba tas-sitwazzjoni attwali, il-verifika sabet li r-rapport tal-Kummissjoni ta’ Mejju 2008 kien fih ineżattezzi fiċ-ċifri ppreżentati tal-investimenti li kienu saru qabel. [7] Sal-2004, il-finanzjament kien disponibbli wkoll għal pajjiżi fil-proċess tal-adeżjoni taħt l-ISPA. Il-proġetti ġew ikkonvertiti fi proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni mal-adeżjoni. [8] Mill-2007, proġetti taħt il- EUR 50 miljun ippreżentati ġħal kofinanzjament skont il-Fond ta’ Koeżjoni ma jeħtiġux approvazzjoni mill-Kummissjoni. [9] Il-kunċett ta’ "proġetti maġġuri" huwa ddefinit l-aktar abbażi tal-volum ta’ finanzi involuti fil-proġetti. Id-definizzjoni tkopri proġetti "li t-total tan-nefqa tagħhom, ikkalkulat sabiex tiġi determinata l-kontribuzzjoni tal-Fondi, jaqbeż il- EUR 50 miljun" (L-Artikolu 25 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1). Għal aktar informazzjoni dwar is-suġġett, ara r-Rapport Speċjali Nru 1/2008 dwar il-proċeduri għall-eżami preliminari u evalwazzjoni ta’ proġetti kbar ta’ investiment għall-perijodi ta’ programmar tal-1994-1999 u tal-2000-2006. [10] L-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1164/94 (ĠU L 130, 25.5.1994, p. 1), l-Artikolu 3(1) tar-Regolament (KE) Nru 1264/1999 (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 57), u l-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament (KE) Nru 1084/2006 (ĠU L 210, 31.7.2006, p. 79) jistipulaw li l-infiq fuq it-trasport taħt il-Fond ta’ Koeżjoni għandu jiġi allokat fuq proġetti tat-TEN-T u b’mod partikolari, fuq proġetti ta’ interess komuni kif definiti fil-linji gwida tat-TEN-T fl-2004. [11] Union International de Chemins de Fer. [12] It-tim tal-verifika kien megħjun fit-twettiq tax-xogħol fuq il-post minn espert indipendenti fl-industrija ferrovjarja. [13] Magħmul minn rappreżentant minn kull Stat Membru, osservatur minn kull pajjiż li se jissieħeb fl-Unjoni Ewropea u minn osservatur mill-Bank Ewropew tal-Investiment, ippresedut mill-ex Kummissarju Karel van Miert. [14] Il-Grupp ta’ Livell Għoli dwar in-netwerk tat-Trasport trans-Ewropew, it- 23 ta’ Ġunju 2003, Rapport, p. 49. [15] Memorandum ta’ Fehim Bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Assoċjazzjonijiet Ferrovjarji Ewropej (CER – UIC – UNIFE – EIM – il-Grupp Industrijali GSM-R – ERFA) dwar it-tisħiħ tal-koperazzjoni biex jitħaffef l-iskjerament tal-ERTMS, Lulju 2008. [16] Il-Grupp ta’ Livell Għoli dwar in-netwerk tat-trasport trans-Ewropew – Rapport, is-Sezzjoni 6.4.3., il-paragrafu 11, is- 27 ta’ Ġunju 2003, Brussell. [17] COM(2009) 279 finali, Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - Futur sostenibbli għat-trasport: Lejn sistema integrata, immexxija mit-teknoloġija u li tista’ tintuża faċilment, Brussell 17.6.2009. [18] COM(2008) 852 finali, Proposta ta’ Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar in-netwerk ferrovjarju Ewropew għat-trasport tal-merkanzija kompetittiva, Brussell, 11.12.2008. [19] Ara d-Deċiżjoni Nru 884/2004/KE u r-Regolament (KE) Nru 680/2007. Barra minn hekk, fit-tweġiba tagħha għall-komunikazzjoni tal-Kummissjoni "Nirriformaw il-Baġit, Nibdlu l-Ewropa", il-Qorti enfasizzat li n-nefqa b’effetti transkonfinali jew b’interess komuni hija prima facie kandidat aktar b’saħħtu biex l-UE tieħu azzjoni fir-rigward tiegħu milli n-nefqa b’effetti ġeografiċi limitati. [20] Ir-Rapport Speċjali Nru 6/2005 dwar in-netwerk trans-Ewropew għat-trasport (TEN-T) flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni. [21] Il-Kummissjoni sussegwentement aġġornat din il-lista fl-2007, fl-2009 u fl-2010. [22] Artikolu 17a tad-Deċiżjoni Nru 1692/96/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 228, 9.9.1996, p. 1). [23] Id-Dokument ta’ pożizzjoni tal-Koordinaturi Ewropej tat-Trasport: Is-Sur Karel Van Miert, is-Sur Etienne Davignon, is-Sur Carlo Secchi, is-Sur Laurens Jan Brinkhorst, is-Sur Péter Balàzs, is-Sinjura Karla Peijs, is-Sur Luìs Valente De Oliveira, is-Sur Pavel Telička, is-Sur Karel Vinck dwar il-Futur tal-Politika tat-Ten-T, Brussell, is- 6 ta’ Ottubru 2009. [24] Ir-Rapport annwali tal-Koordinatur Ewropew, Etienne Davignon, PP Nru 3, "South-West European High-Speed Rail Link" (Kollegament Ferrovjarju Ewropew ta’ Veloċità Għolja Nofsinhar-Punent), Brussell, Awwissu 2009. [25] Ir-Rapport Speċjali Nru 6/2005, il-paragrafi 35, 43, u 52 sa 58. [26] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2007/60/KE tas- 26 ta’ Ottubru 2006 li tistabbilixxi l-Aġenzija Eżekuttiva tan-Netwerk tat-Trasport Trans-Ewropew skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 58/2003 (ĠU L 32, 6.2.2007, p. 88). [27] Il-proġett Netlipse appoġġat taħt is-Sitt Programm ta’ Qafas Ewropew għar-Riċerka u l-Iżvilupp Teknoloġiku (www.netlipse.eu). [28] Ir-riċerka akkademika tirrapporta li proġetti kbar ħafna huma impriżi tassew kumplessi u, storikament, żidiet fl-ispejjeż li jaqbżu b’mod sinifikanti l-baġits inizjali huma komuni ħafna u tassew spejjeż li jaqbżu l-ammont inizjali minn 50% sa 100% f’termini reali huma komuni u ammonti li jaqbżu l-100% huma komuni wkoll. Flyberg B, Bruzelius N u Rothengatter W, "Megaprojects and risk: An anatomy of ambition", Cambridge University Press, 2003, paġna 44. Ara wkoll Hugo Priemus, Bent Flyvbjerg, Bert Van Wee: Decision-making on Mega-projects: Cost-benefit Analysis, Planning and Innovation, Edward Elgar Publishing Ltd, 2008, ISBN 1845427378. [29] Id-Dokument li jindika pożizzjoni tal-Koordinaturi tat-Trasport Ewropew: Is-Sur Karel Van Miert, is-Sur Etienne Davignon, is-Sur Carlo Secchi, is-Sur Laurens Jan Brinkhorst, is-Sur Péter Balàzs, is-Sinjura Karla Peijs, is-Sur Luìs Valente De Oliveira, is-Sur Pavel Telička, is-Sur Karel Vinck dwar il-Futur tal-Politika Ten-T Policy, Brussell, is- 6 t’Ottubru 2009. [30] Ir-Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, It-tieni rapport dwar il-monitoraġġ tal-iżvilupp tas-suq ferrovjarju, COM(2009) 676 finali, Brussell, 18.12.2009. [31] Id-diżinni preċiżi tal-bords li jiriflettu d-dawl skont ir-regoli operazzjonali Ġermaniżi u Awstrijaċi huma ftit differenti minn xulxin iżda kull pajjiż jaċċetta l-bords tal-ieħor. [32] Id-Direttiva 2008/57/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 17 ta’ Ġunju 2008 dwar l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fil-Komunità (ĠU L 191, 18.7.2008, p. 1). -------------------------------------------------- ANNESS I SOMMARJU TAL-LEĠIŻLAZZJONI EWROPEA EWLENIJA FIR-RIGWARD TAL-INDUSTRIJA FERROVJARJA | Att leġiżlattiv | Emendi | Korpi u swieq | Żvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità | Id-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE tad- 29 ta’ Lulju 1991 dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità | Id-Direttiva 2001/12/KE Id-Direttiva 2004/51/KE Id-Direttiva 2007/58/KE | Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji | Ir-Regolament (KE) Nru 881/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 29 ta’ April 2004 li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji | Ir-Regolament (KE) Nru 1335/2008 | Liċenzjar | Id-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE tad- 19 ta’ Ġunju 1995 dwar il-liċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji | Id-Direttiva 2001/13/KE Id-Direttiva 2004/49/KE | Allokazzjoni ta’ kapaċità ta’ infrastruttura tal-ferroviji u l-piżijiet għall-użu ta’ infrastruttura | Id-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 26 ta’ Frar 2001 dwar l-allokazzjoni ta’ kapaċità ta’ infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta’ piżijiet għall-użu ta’ infrastruttura tal-ferroviji u ċertifikazzjoni tas-sigurtà | Id-Deċiżjoni 2002/844/KE Id-Direttiva 2004/49/KE Id-Direttiva 2007/58/KE | Regoli dwar l-Għajnuna mill-Istat | Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni – Linji gwida Komunitarji dwar l-għajnuniet mill-Istat għall-impriżi ferrovjarji | (2008/C 184/07) | Sigurtà u interoperabilità | Interoperabilità | Interoperabilità tas-sistema ferrovjarja konvenzjonali | Id-Direttiva 2001/16/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 19 ta’ Marzu 2001 fuq l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja konvenzjonali trans-Ewropea | Id-Direttiva 2004/50/KE Id-Direttiva 2007/32/KE | Interoperabilità tas-sistema ferrovjarja trans-Ewropea ta’ veloċità għolja | Id-Direttiva tal-Kunsill 96/48/KE tat- 23 ta’ Lulju 1996 fuq l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja trans-Ewropea ta’ veloċità għolja | Id-Direttiva 2004/50/KE Id-Direttiva 2007/32/KE | Interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fil-Komunità | Id-Direttiva 2008/57/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas- 17 ta’ Ġunju 2008 dwar l-interoperabilità tas-sistema ferrovjarja fil-Komunità | | Sigurtà | Sigurtà tal-linja tal-ferrovija | Id-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 29 ta’ April 2004 fuq is-sigurtà tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità | Id-Direttiva 2008/110/KE | Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 653/2007 tat- 13 ta’ Ġunju 2007 dwar l-użu ta’ format komuni Ewropew għaċ-ċertifikati tas-sigurtà u d-dokumenti tal-applikazzjoni skont l-Artikolu 10 tad-Direttiva 2004/49/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u dwar il-validità taċ-ċertifikati tas-sigurtà li nħarġu skont id-Direttiva 2001/14/KE | | Ħaddiema ferrovjarji | Sewwieqa tal-ferroviji | Id-Direttiva 2007/59/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Ottubru 2007 dwar iċ-ċertifikazzjoni ta’ sewwieqa tal-ferroviji li joperaw lokomotivi u ferroviji fuq is-sistema ferrovjarja tal-Komunità | | Ħaddiema mobbli | Id-Direttiva tal-Kunsill 2005/47/KE tat- 18 ta’ Lulju 2005 dwar il-Ftehim bejn il-Komunità ta’ Ferroviji Ewropej (CER) u l-Federazzjoni Ewropea għall-Ħaddiema tat-Trasport (ETF) dwar ċerti aspetti tal-kondizzjonijiet tax-xogħol ta’ ħaddiema mobbli assenjati għal servizzi transkonfini interoperabbli fis-settur tal-ferroviji | | Drittijiet tal-passiġġieri | Obbligi tas-servizz pubbliku | Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nri 1191/69 u 1107/70 | | Drittijiet tal-passiġġieri | Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Ottubru 2007 dwar id-Drittijiet u l-Obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji | | -------------------------------------------------- ANNESS II SPEĊIFIKAZZJONIJIET TEKNIĊI GĦALL-INTEROPERABILITÀ Kategorija | Deskrizzjoni | Referenza | TSIs dwar il-Veloċità Għolja (adottati bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni) | Manutenzjoni tas-Subsistema | | Kmand ta’ kontroll u sinjalazzjoni Kmand ta’ kontroll u sinjalazzjoni - Corrigendum | 2002/731/KE | Subsistema tal-Infrastruttura | 2002/732/KE | Subsistema tal-Enerġija | 2002/733/KE | Subsistema tal-vaguni tal-ferrovija | 2002/735/KE | Subsistema tat-tħaddim tas-sistema | 2002/734/KE | Subsistema ta’ kontroll u kmand tal-ERTMS li temenda l-Anness A ta’ 2006/679 | 2006/860/KE | Subsistema ta’ kontroll u kmand tal-ERTMS li temenda l-Anness A ta’ 2006/679 u l-Anness A ta’ 2006/860 | 2008/386/KE | TSIs dwar il-Veloċità Għolja riveduti (adottati bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni) | Subsistema "infrastruttura" | 2008/217/KE | Subsistema tat-tħaddim Anness A, Anness P 9 | 2008/231/KE | Subsistema "vetturi ferrovjarji" Vetturi ferrovjarji - Corrigendum | 2008/232/KE | Subsistema "tal-enerġija" | 2008/284/KE | Kmand-kontroll u sinjalar – li timmodifika l-Anness A tad-Deċiżjoni 2002/731/KE tat- 30 ta’ Mejju 2002 Kmand-kontroll u sinjalar - li timmodifika l-Anness A tad-Deċiżjoni 2002/731/KE tat- 30 ta’ Mejju 2002 - Corrigendum | 2004/447/KE | Kontroll u sinjalar – li timmodifika l-Anness A tad-Deċiżjoni 2006/860 għall-ferroviji ta’ veloċità għolja u konvenzjonali | 2007/153/KE | TSIs dwar il-ferroviji konvenzjonali (adottati bid-Deċiżjonijiet / Regolamenti tal-Kummissjoni) | Applikazzjonijiet tat-Telematika għas-servizzi tal-merkanzija | 62/2006/KE | Aspetti tal-istorbju tal-vetturi ferrovjarji konvenzjonali | 2006/66/KE | Kmand-kontroll u sinjalar | 2006/679/KE | Kmand-kontroll u sinjalar | 2009/561/KE | Subsistema ta’ kontroll u kmand tal-ERTMS li timmodifika l-Anness A ta’ 2006/679/KE | 2006/860/KE | Subsistema ta’ kontroll tal-ERTMS li timmodifika l-Anness A ta’ 2006/679 u l-Anness A ta’ 2006/860 | 2008/386/KE | Vetturi ferrovjarji – vaguni tal-merkanzija - Emenda tad-Deċiżjonijiet 2006/861/KE u 2006/920/KE | 2006/861/KE 2009/107/KE | Operazzjoni u ġestjoni tat-traffiku - Anness P 5: Emenda tad-Deċiżjonijiet 2006/861/KE u 2006/920/KE Anness P 9 | 2006/920/KE 2009/107/KE | Il-pjan ta’ użu ERTMS | 2009/561/KE | TSIs transversali (Ferroviji ta’ Veloċità Għolja u Konvenzjonali) (adottati bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni) | Is-sikurezza fil-mini ferrovjarji | 2008/163/KE | Persuni b’mobilità mnaqqsa | 2008/164/KE | -------------------------------------------------- ANNESS III LISTA TA’ PROĠETTI PRIJORITARJI TEN-T "Proġetti ta’ Essen" (Linji gwida tat-TEN-T tal-1996) | Proġetti Prijoritarji (Linji gwida tat-TEN-T tal-2004) | Ferrovija ta’ veloċità għolja/trasport imħallat mit-Tramuntana għan-Nofsinhar: Nürnberg- Erfurt-Halle/Leipzig-Berlin. Assi ta’ Brennero: Verona-Munich | Assi ferrovjarju PP1 Berlin-Verona/Milan-Bologna-Napoli-Messina-Palermo | Ferrovija ta’ veloċità għolja (Pariġi-Brussell-Köln-Amsterdam-Londra) | Assi ferrovjarju ta’ veloċità għolja PP2 Pariġi-Brussell/Brussell-Köln-Amsterdam-Londra | Ferrovija ta’ veloċità għolja tan-Nofsinhar: Madrid-Barċellona-Perpignan-Montpellier; Madrid-Vitoria-Dax | Assi ferrovjarju ta’ veloċità għolja PP3 Lisboa/Porto-Madrid-Barċellona-Perpignan-Montpellier; Madrid-Vitoria-Dax-Bordeaux-Tours | Assi ferrovjarju ta’ veloċità għolja tal-Lvant | PP4 Assi ferrovjarju ta’ veloċità għolja tal-Lvant | Betuweroute | PP5 Betuweroute | Ferrovija ta’ veloċità għolja/trasport imħallat: Lyon-Trieste | PP6 Assi ferrovjarju Lyon-Trieste-Divaca/Koper/Divaca-Ljubljana-Budapest-fruntiera Ukrena | | PP8 Assi multimodali Portugall/Spanja-il-bqija tal-Ewropa | Assi ferrovjarju ta’ Cork-Dublin-Belfast-Stranraer | PP9 Assi ferrovjarju Cork-Dublin-Belfast-Stranraer | Kollegament fiss ta’ Öresund | PP11 Kollegament fiss ta’ Öresund | Assi ferrovjarju/tat-triq tat-trijangolu Nordiku | PP12 Assi ferrovjarju/tat-triq tat-trijangolu Nordiku | West Coast Main Line (Linja Ewlenija tax-Xatt tal-Punent) | PP14 West Coast Main Line | | PP16 Assi ferrovjarju tal-merkanzija ta’ Sines/Algeciras-Madrid-Pariġi | PP17 Assi ferrovjarju Pariġi-Strasburgu-Stuttgart-Vjenna-Bratislava | PP19 Interoperabilità ferrovjarja ta’ veloċità għolja fuq il-peniżola Iberika | PP20 Assi ferrovjarju Fehmarn Belt | PP22 Assi ferrovjarju Athina-Sofia-Budapest-Vjenna-Praga-Nürnberg/Dresden | PP23 Assi ferrovjarju Gdańsk-Varsavja-Brno/Bratislava-Vjenna | PP24 Assi ferrovjarju Lyon/Ġenova-Basel-Duisburg-Rotterdam/Antwerp | PP26 Assi ferrovjarju/tat-triq tal-Irlanda/Renju Unit/Ewropa kontinentali | PP27 Assi ferrovjarju Baltiku Varsavja-Kaunas-Riga-Tallinn-Ħelsinki | PP28 Eurocaprail fuq l-assi ferrovjarju ta’ Brussell-Lussemburgu-Strasburgu | PP29 Assi ferrovjarju tal-kuritur intermodali Jonjan/Adrijatiku | -------------------------------------------------- ANNESS IV KAMPJUN GĦALL-VERIFIKA TAS-SEZZJONIJIET INFRASTRUTTURALI KOFINANZJATI MILL-UE 1. Ġie analizzat kampjun ta’ 21 sezzjoni ta’ infrastruttura ferrovjarja li bbenefikaw minn kofinanzjament tal-UE (u deċiżjonijiet relatati ta’ finanzjament). Is-sezzjonijiet kienu jinsabu fi tmienja mill-Proġetti Prijoritarji (1, 2, 3, 5/24, 6, 4/17, 19, 23). Id-dettalji tal-kampjun jintwerew fit-tabella ta’ hawn taħt. 2. Il-kampjun kopra proporzjon għoli tal-investimenti tal-UE fl-infrastruttura ferrovjarja. B’kollox, il-kampjun ikopri total ta’ 8683 miljun euro (1613-il miljun euro mit-TEN-T u 7070 miljun euro mill-Fond ta’ Koeżjoni, mill-ISPA u mill- FEŻR). Dan jirrappreżenta 77 % tal-investimenti ta’ kofinanzjament tal-UE fil-Proġetti Prijoritarji kampjun, u 36 % tal-investiment mis-sorsi kollha ta’ din. 3. Is-sezzjonijiet fil-kampjun kienu jikkonċernaw, fejn possibbli: sezzjonijiet li tlestew jew waslu biex jitlestew, sezzjonijiet transkonfinali u ta’ punti ta’ konġestjoni, kurituri importanti tal-passiġġieri u tal-merkanzija (li jipprovdu xi koinċidenza mal-kurituri tal-ERTMS), konnessjonijiet bejn l-Istati Membri tal-UE-15 u tal-UE-10, sezzjonijiet fejn il-finanzjament privat ġie investit u, sezzjonijiet ewlenin ta’ mini fl-Alpi. SEZZJONIJIET TAL-PROĠETTI PRIJORITARJI KOFINANZJATI MIT-TEN-T, MILL-FOND TA’ KOEŻJONI (FK) JEW MILL-FEŻR RIVEDUTI GĦALL-VERIFIKA | Linji tal-passiġġieri ddedikati | Linja b’użu mħallat | Linji tal-merkanzija ddedikati | Sezzjonijiet lesti | Qed joperaw | Stazzjon Ċentrali ta’ Berlin (DE) [TEN-T] Frankfurt A.M. – Köln (DE) [TEN-T] Nürnberg-Ingolstadt (DE) [TEN-T] TGV Est Fażi 1 (FR) [TEN-T] Madrid-Valladolid (ES) [FK, FEŻR, TEN-T] Madrid-Barċellona (ES) [FK, TEN-T] HSL Zuid (NL) [TEN-T] | Pioltello-Treviglio (IT) [TEN-T] Raca- Trnava-Piestany (SK) [FK] Ruma-Napli (IT) [FEŻR, TEN-T] Messina-Patti (IT) [FEŻR] | Betuweroute (NL) [TEN-T] | Qed jistennew li jibdew joperaw | | Perpignan-Figueras (FR, ES) [TEN-T] Bologna-Firenze (IT) [TEN-T] | | Sezzjonijiet li qed jinbnew | Madrid-Levante (ES) [FK, FEŻR, TEN-T] | Karlsruhe-Basel (DE) [TEN-T] Kufstein-Innsbruck (AT) [TEN-T] Linz-St Polten (AT) [TEN-T] Varsavja-Gdynia (PL) [FK] | | Sezzjonijiet fil-fażi ta’ ppjanar u ta’ esplorazzjoni | | Mina Brennero (AT, IT) [TEN-T] Mina Lyon-Turin (FR, IT) [TEN-T] | | -------------------------------------------------- ANNESS V KOORDINATURI MAĦTURA MILL-KUMMISSJONI FIR-RIGWARD TAL-PROĠETTI PRIJORITARJI FERROVJARJI F’ĠUNJU 2010 Proġett Prijoritarju Ferrovjarju | Koordinatur | 1 | Pat Cox | 3 | Carlo Secchi | 6 | Laurens Jan Brinkhorst | 17 | Péter Balàzs | 19 | Carlo Secchi | 22 | Gilles Savary | 27 | Pavel Telička | L-iskjerament tal-ERTMS | Karel Vinck | -------------------------------------------------- ANNESS VI SEZZJONIJIET KOFINANZJATI MILL-UE EŻAMINATI FIL-VERIFIKA: L-ISTATUS TAL-KOSTRUZZJONI U TAL-UŻU | Lesti biex jintużaw | Kemm jistgħu jintużaw | Kostruzzjoni lesta | Għadhom qed jinbnew | Jistgħu jintużaw | Użu sħiħ | Użu sħiħ mistenni | Żviluppi oħra mistennija finnetwerk tat-trasport | X’aktarx mhux se jsir użu sħiħ tal-potenzjal għal terminu ta’ żmien qasir jew medju | Sezzjonijiet għal terminu ta’ żmien itwal | Sezzjoni talmerkanzija | Betuweroute | √ | | √ | | | √ | | | Sezzjonijiet (konvenzjonali) ta’ użu mħallat | Mina Lyon-Turin | | √ | | | | | | √ | Mina Brennero | | √ | | | | | | √ | Varsavja-Gdynia | | √ | | | √ | | | | Linz-St Polten | | √ | | | √ | | | | Kufstein-Innsbruck | | √ | | | | √ | | | Karlsruhe-Basel | | √ | | | √ | | | | Bologna-Firenze | √ | | | | | | √ | | Perpignan-Figueras | √ | | | | | √ | | | Messina-Patti | √ | | √ | | | | √ | | Roma-Napoli | √ | | √ | | | | √ | | Raca-Trnava-Piestany | √ | | √ | | | | √ | | Pioltello-Treviglio | √ | | √ | | | | √ | | Sezzjonijiet iddedikati għallpassiġġieri | Madrid-Levante | | √ | | | √ | | | | HSL Zuid | √ | | √ | | √ | | | | Madrid Barċellona | √ | | √ | √ | | | | | Madrid – Valladolid | √ | | √ | √ | | | | | TGV Est (Fażi 1) | √ | | √ | √ | | | | | Nürnberg - Ingolstadt | √ | | √ | √ | | | | | Frankfurt AM - Köln | √ | | √ | √ | | | | | Stazzjon Ċentrali ta’ Berlin | √ | | √ | √ | | | | | -------------------------------------------------- ANNESS VII ĦARSA ĠENERALI LEJN IR-RESTRIZZJONIJIET TAS-SISTEMA F’POSTIJIET TRANSKONFINALI FUQ L-ASSI FERROVJARJI TRANS-EWROPEJ OSSERVATI WAQT IL-VERIFIKA IL-GAUGE 1. Il-biċċa l-kbira tal-ferroviji fl-Unjoni Ewropea joperaw fuq il-gauge standard tal-UIC [33]. Eċċezzjoni importanti għal dan huwa n-netwerk ferrovjarju tradizzjonali fi Spanja, li jopera b’gauge usa’. Id-differenza fil-gauge tfisser li l-ferroviji tal-passiġġieri attrezzati b’teknoloġija speċjali li taġġusta ruħha għall-gauge biss jistgħu jgħaddu bejn Franza u Spanja; il-ferroviji kollha l-oħra jkollhom jieqfu fil-fruntiera. Il-ferroviji tal-merkanzija li jaqsmu l-fruntiera jew jinħattu u jerġgħu jitgħabbew, jew jinbidlulhom il-fusijiet tar-roti f’faċilitajiet speċjali (ara Ritratt 6). Il-progress fl-indirizzar ta’ din il-problema qed isir permezz ta’ investimenti fl-infrastruttura (erba’ sezzjonijiet eżaminati fil-verifika li jinsabu fil-Proġetti Prijoritarji 3 u 19 huma relatati ma’ dan): in-netwerk ferrovjarju ta’ veloċità għolja AVE tal-passiġġieri fi Spanja qed jinbena bl-użu ta’ gauge tal-UIC u huwa ppjanat li se jagħmel konnessjoni man-netwerk Franċiż bejn Perpignan u Figueras u bejn Irun u Hendaye, u; fl-intersezzjonijiet bejn il-gauges tal-UIC u dawk Iberiċi fin-netwerk Spanjol, l-interoperabilità se tkun appoġġjata permezz ta’ apparat għat-tibdil tal-gauge, pereżempju, qrib l-istazzjon ta’ Chamartin f’Madrid u qrib Medina del Campo. L-ENERĠIJA TAT-TRAZZJONI 2. L-interoperabilità ta’ xi sistemi nazzjonali għadha problematika għax l-elettriku pprovdut lil-linji ferrovjarji tal-Istati Membri ġirien jaħdem skont standards tekniċi differenti u dan jikkawża kumplikazzjonijiet f’postijiet transkonfinali (ara l-Kaxxa A). Minħabba l-ispejjeż sinifikanti u l-isfidi tekniċi, x’aktarx il-problema mhux se tissolva għalkollox bl-investiment f’infrastruttura ġdida ddedikata għall-provvista tal-enerġija fil-livell nazzjonali, u fil-prattika jintużaw approċċi prammatiċi. Pereżempju, fejn is-sistemi tal-enerġija mhumiex interoperabbli jew: il-ferroviji b’sistema unika tal-elettriku jkollhom jieqfu fil-fruntieri biex jibdlu l-lokomotivi, ħaġa li tinvolvi mill-inqas 15-il minuta ta’ mmanuvrar u r-riskju ta’ aktar dewmien kumulattiv konsegwenti; jew isir investiment mill-impriżi ferrovjarji biex jattrezzaw il-lokomotivi tagħhom biex joperaw b’apparat li jmur lil hinn mis-sistemi tal-enerġija, jew; jintużaw lokomotivi li jaħdmu bid-diżil, li għalkemm l-użu tagħhom għadu komuni, huma jitqiesu inqas effiċjenti u anki mhumiex mixtieqa minn perspettiva tal-enerġija nadifa. IT-TUL TAL-FERROVIJI 3. It-tul tal-ferroviji permess fin-netwerks nazzjonali mhuwiex dejjem konsistenti, anki fl-istess kuritur trans-Ewropew. Dawn ir-restrizzjonijiet ħafna drabi jiġu imposti bħala riżultat ta’ karatteristiċi tal-infrastruttura bħad-disponibbiltà tal-postijiet li jħallu spazju minn fejn tgħaddi ferrovija oħra, liwjiet dojoq fil-linji jew il-preżenza ta’ tlajja’ weqfin (bħall-punti ta’ qsim tal-Alpi). Pereżempju, il-ferroviji fi Franza jistgħu jkunu twal sa 600 metru, filwaqt li fi Spanja huma permessi ferroviji twal 450 metru biss (il-Proġett Prijoritarju 3). Għaldaqstant, irrispettivament mid-differenzi fil-gauge f’din il-fruntiera, jew il-ferroviji tal-merkanzija ta’ 450 metru biss jitħaddmu fuq in-naħa Franċiża jew, jekk ikun hemm ferroviji itwal li jkollhom jivvjaġġaw lejn Franza jew jitilqu minn hemm, jeħtieġ il-ħin biex il-ferroviji jinqasmu u jerġgħu jinbnew u b’hekk ikun hemm ir-riskju ta’ dewmien addizzjonali fil-fruntiera. KAXXA A EŻEMPJI TAL-INTEROPERABILITÀ TAS-SISTEMI TA’ PROVVISTA TAT-TRAZZJONI Is-sistemi tal-enerġija tal-Ġermanja u l-Awstrija huma kompatibbli u dan ma jirrappreżentax problema tal-interoperabilità għal lokomotivi b’sistema unika, filwaqt li dawk Olandiżi u Ġermaniżi (il-Proġett Prijoritarju 5) mhumiex interoperabbli u lanqas mhuma dawk tal-Awstrija u l-Italja (il-Proġett Prijoritarju 1). Dan huwa sors ta’ kumplikazzjonijiet f’postijiet transkonfinali bħal Brennersee. SISTEMI (TAS-SINJALAR) TA’ KONTROLL TAL-FERROVIJI 4. Attwalment hemm aktar minn 20 sistema (tas-sinjalar) ta’ kontroll tal-ferroviji li jaħdmu indipendentement minn netwerk fl-Unjoni Ewropea li mhumiex interoperabbli u dan jirrappreżenta ostaklu importanti għall-interoperabilità trans-Ewropea. L-ERTMS tfittex li tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ sistema ferrovjarja Ewropea konsistenti u koerenti billi s-sistemi nazzjonali differenti ta’ kontroll tal-ferroviji jiġu sostitwiti fl-Ewropa. Hija tiffaċilita wkoll it-trasport ferrovjarju ta’ veloċità għolja, tippermetti żieda fil-kapaċità fuq il-linji ferrovjarji u ttejjeb is-sikurezza. L-ERTMS għandha żewġ komponenti bażiċi: is-Sistema Ewropea għall-Kontroll tal-Ferroviji (ETCS) li hija sistema ta’ protezzjoni awtomatika tal-ferroviji biex tissostitwixxi s-sistemi nazzjonali eżistenti; u l-GSM-R li hija sistema tar-radju li tipprovdi komunikazzjoni vokali u tad-dejta bejn il-linja ferrovjarja u l-ferrovija. Ġie miftiehem Pjan Ewropew għall-Mobilizzazzjoni fost l-Istati Membri [34] fir-rigward tal-ERTMS, madankollu, fuq il-bażi tal-limiti ta’ żmien attwali, l-iskjerament tiegħu huwa mistenni li se jkun twil u ħafna drabi jkun marbut maż-żmien tat-tiġdid tas-sistemi ta’ kontroll eżistenti tal-ferroviji. Matul din il-fażi ta’ skjerament, f’ċirkostanzi fejn l-ERTMS ma tkunx qed topera f’kuritur sħiħ u xi sezzjonijiet għadhom jinqdew bis-sistema eżistenti biss, fil-lokomotivi se jkollhom jiġu installati kemm l-ERTMS u kif ukoll is-sistemi eżistenti u dan jimplika żieda fl-ispejjeż tal-installazzjoni u tal-manutenzjoni għall-operatur tal-ferrovija. Dan kieku jaffettwa t-trasport tal-merkanzija b’mod partikolari fejn il-lokomotivi s-soltu jintalbu biex joperaw fuq firxa usa’ ta’ rotot. DIFFERENZI FIR-REGOLI OPERAZZJONALI 5. Kull Stat Membru għandu s-sett stabbilit tiegħu ta’ regoli oper