REPORT FROM THE COMMISSION IL-ĦAMES RAPPORT ANNWALI DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-FOND EWROPEW GĦAS-SAJD (2011) /* COM/2012/0747 final */





WERREJ 1........... INTRODUZZJONI....................................................................................................... 3 2........... PARTI I - Implimentazzjoni tal-FES skont l-Artikolu 68 tal-FES..................................... 3 2.1........ Żviluppi, xejriet u sfidi prinċipali....................................................................................... 3 2.1.1..... Implimentazzjoni tal-baġit mill-Kummissjoni..................................................................... 4 2.2........ Assistenza teknika.......................................................................................................... 4 2.2.1..... L-użu magħmul mill-baġit ta’ Assistenza Teknika mill-Istati Membri.................................. 4 2.2.2..... L-użu magħmul mill-baġit ta’ Assistenza Teknika mill-Kummissjoni.................................. 4 2.3........ Eżitu tad-dibattitu strateġiku msemmi fl-Artikolu 16.1 u evalwazzjoni interim tal-FES........ 5 3........... Prestazzjoni ekonomika tas-settur tas-sajd fil-perjodu 2010 -2011.................................. 6 3.1.1..... Is-settur tal-qbid............................................................................................................. 6 3.1.2..... L-akkwakultura.............................................................................................................. 6 3.1.3..... L-ipproċessar................................................................................................................. 7 4........... PARTI II - Analiżi.......................................................................................................... 7 4.1........ Azzjonijiet pubbliċi u privati għall-adattament tal-flotta tas-sajd........................................ 7 4.1.1..... Waqfien permanenti........................................................................................................ 7 4.1.2..... Adattamenti tal-flotta għall-prezzijiet tal-fjuwil.................................................................. 8 4.2........ Modernizzazzjoni skont l-Artikolu 25(2) tal-FES............................................................. 8 4.3........ Implimentazzjoni tal-Assi 4 tal-FES................................................................................. 9 5........... Eżekuzzjoni finanzjarja fl-Istati Membri.......................................................................... 11 REPORT FROM THE COMMISSION IL-ĦAMES RAPPORT ANNWALI DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-FOND EWROPEW GĦAS-SAJD (2011) 1. INTRODUZZJONI Skont l-Artikolu 68 tal-Fond Ewropew għas-Sajd[1] (FES), sal-31 ta' Diċembru ta’ kull sena, il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni rapport dwar l-implimentazzjoni attwali tal-FES, ibbażat fuq il-valutazzjoni tagħha tar-Rapporti Annwali tal-Istati Membri (SM) u fuq kwalunkwe informazzjoni oħra disponibbli. Dan ir-rapport ikopri l-implimentazzjoni tal-FES matul l-2011. Huwa maqsum f’żewġ partijiet. L-ewwel parti tittratta r-rekwiżiti skont l-Artikolu 68 tal-FES. Hija tinkludi wkoll l-eżitu tad-dibattitu strateġiku msemmi fl-Artikolu 16.1 tal-FES. It-tieni parti tinkludi ħarsa ġenerali lejn xi elementi prinċipali tal-FES fil-perjodu 2007-2013, jiġifieri l-waqfien permanenti, il-modernizzazzjoni skont l-Artikolu 25 u l-implimentazzjoni tal-Assi 4. Id-Dokument ta’ Ħidma ta’ Akkumpanjament tal-Persunal tal-Kummissjoni jinkludi sommarju tal-implimentazjoni f’kull SM kif ukoll informazzjoni dettaljata dwar l-eżekuzzjoni finanzjarja[2]. 2. PARTI I - Implimentazzjoni tal-FES 2.1. Żviluppi, xejriet u sfidi prinċipali Implimentazzjoni finanzjarja mill-SM. Il-ħlasijiet interim iċċertifikati mibgħuta mill-SM sal-aħħar ta' Diċembru 2011 kienu jammontaw għal 28% (EUR 1 187 725 419.93) tal-allokazzjoni globali tal-FES, jiġifieri żieda ta’ 84.5% (EUR 551 273 466.57) meta mqabbel ma’ Diċembru 2010. Ir-rata medja ta’ impenn sal-aħħar tal-2011 kienet 55.29%. Il-Bulgarija u r-Rumanija huma konsiderevolment lura. Ir-rata ta’ impenn għall-Ġermanja, Franza, l-Ungerija, l-Italja, Malta, is-Slovenja, Spanja u l-Isvezja hija anqas mir-rata medja tal-UE. Min-naħa l-oħra, il-Belġju, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, il-Greċja, l-Irlanda, il-Litwanja, il-Latvja, l-Awstrija, il-Polonja, is-Slovakkja, il-Pajjiżi l-Baxxi u r-Renju Unit huma ’l fuq mill-medja tal-UE. Fl-aħħar tal-2011, sitt SM kienu kkonċernati mid-diżimpenn skont ir-regola "N+2" (l-Artikolu 90 tal-FES) għal ammont ta’ EUR 9 696 117, mis-segment tal-2009. Dan jirrappreżenta żieda sinifikanti meta mqabbel mas-sitwazzjoni fl-aħħar tal-2010. Awditjar tar-regolament dwar il-fjuwil. Fil-qafas tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 744/2008, sar awditjar fil-Belġju, id-Danimarka, Franza, il-Portugall u Spanja. F’Ġunju 2011 il-Kummissjoni rċeviet ir-riżultati. Is-sejbiet prinċipali kienu jirrigwardaw nuqqasijiet fis-sistemi nazzjonali ta’ ġestjoni u kontroll. Barra minn hekk, ir-rapporti tal-awditjar irrakkomandaw lill-SM sabiex (1) jassiguraw li s-sistemi tal-awditjar u kontroll ikunu fis-seħħ u jaħdmu sewwa; (2) jassiguraw attivitajiet suffiċjenti ta’ awditjar; (3) itejbu l-kooperazzjoni mal-Kummissjoni sabiex kwalunkwe irregolarità tiġi kkontrollata fi stadju bikri u (4) jiċċekkjaw li l-irregolaritajiet ma jkunux minħabba problemi sistemiċi. Il-Kummissjoni bagħtet ir-rapporti tal-awditjar lill-SM ikkonċernati flimkien ma’ talbiet sabiex jieħdu azzjoni ta’ rimedju. Is-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn fuq wasslu lill-Kummissjoni biex titlob SM oħra jwettqu kontrolli addizzjonali. Konformità. Sa Diċembru 2011, 26 SM kienu ssottomettew il-valutazzjonijiet tagħhom tal-konformità, li minnhom kienu aċċettati 25. Meta mqabbel ma’ rapporti preċedenti, kien hemm titjib fil-problemi ta’ konformità fir-rigward tal-waqfien temporanju u permanenti, li wassal għal inqas interruzzjoni tal-pagamenti. 2.1.1. Implimentazzjoni tal-baġit mill-Kummissjoni F’termini ta’ impenji annwali, fl-2011 kienu impenjati 15.2% (EUR 653 204 485) tal-approprjazzjonijiet totali għall-perjodu 2007-2013 (EUR 4 292 990 279), li minnhom EUR 496 297 184 kienu għal reġjuni ta’ konverġenza u EUR 156 907 301 kienu għal reġjuni mhux ta’ konverġenza. F’termini ta’ pagamenti fl-2011, tħallsu 10.2% (EUR 440 909 408) tal-approprjazzjonijiet totali, li 72.7% minnhom kienu għal reġjuni ta’ konverġenza (EUR 320 405 479) u 27.3% għal reġjuni mhux ta’ konverġenza (EUR 120 503 930). Dawn il-pagamenti saru fil-forma ta’ pagamenti interim. Informazzjoni dettaljata hija pprovduta fis-Sezzjoni 5 aktar ’l isfel u fid-Dokument ta’ Ħidma ta’ Akkumpanjament tal-Persunal. 2.2. Assistenza teknika 2.2.1. Użu tal-Assistenza Teknika mill-SM. 22 SM impenjaw ammonti skont il-baġit għall-Assistenza Teknika (AT). L-Istati Membri b’ammonti akbar impenjati għall-AT kienu: il-Greċja (EUR 7 115 250), il-Polonja (EUR 4 756 335), Spanja (EUR 4 416 169), l-Italja (EUR 2 581 161) u l-Latvja (EUR 2 092 140). L-azzjonijiet iffinanzjati kienu jinkludu t-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva, l-iżvilupp tal-IT, il-pubbliċità u l-informazzjoni, kif ukoll l-appoġġ għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-POs. 2.2.2. Użu tal-Assistenza Teknika mill-Kummissjoni. Fl-2011 il-Kummissjoni użat EUR 3 874 825 mill-baġit għall-AT fuq il-partiti li ġejjin: Teknoloġija tal-informatika Il-Kummissjoni impenjat EUR 554 741 għal kompjuters u servizzi relatati mal-manutenzjoni u l-iżvilupp tas-sistemi tal-informatika tad-DĠ MARE meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-FES. L-Unità ta’ Appoġġ għan-Netwerk Ewropew ta’ Żoni tas-Sajd (FARNET) Kienu impenjati EUR 1 891 871 għall-FARNET. Fl-2011, il-FARNET iffokat fuq l-implimentazzjoni tal-Assi 4 tal-FES permezz ta’ appoġġ metodoloġiku u tematiku kontinwu lill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni u lill-Gruppi ta’ Azzjoni Lokali tal-FARNET (FLAGs). Kienu organizzati żewġ seminars transnazzjonali għall-FLAGs: dwar l-iżvilupp ta’ strateġija f’Sofija (BG) f’Marzu, u dwar id-diversifikazzjoni taż-żoni tas-sajd, f’Gdynia (PL) f’Lulju. FARNET ikkontribwiet għall-viżibilità tal-Assi 4 permezz tas-sit elettroniku, in-Newsletter, il-YouTube Channel u l-kont fuq Twitter tagħha. Il-pubblikazzjonijiet kienu jinkludu żewġ ħarġiet tar-Rivista ta’ FARNET (f’4 lingwi) u Gwida dwar id-Diversifikazzjoni (fi 11-il lingwa). F’Novembru 2011, konferenza importanti dwar “Żoni tas-sajd sostenibbli” laqqgħet flimkien aktar minn 450 parti interessata. Konferenzi Il-Kummissjoni organizzat konferenza dwar "Żoni tas-sajd sostenibbli fil-ġejjieni" (EUR 324 443) u seminar dwar l-implimentazzjoni tal-FES (EUR 24 091). Attivitajiet ta’ komunikazzjoni Il-Kummissjoni impenjat EUR 148 878 sabiex tipproduċi erba’ vidjows dwar proġetti tal-Assi 4, disponibbli fuq is-sit elettroniku EUROPA: Percebeiros ta’ Baiona (Spanja), Il-bejgħ dirett u t-teknoloġiji l-ġodda (il-Ġermanja), il-Peskaturiżmu (Franza) u l-Katina tal-Valur tal-Alka (id-Danimarka). Persunal mhux permanenti Il-Kummissjoni impenjat EUR 850 000 għas-salarji ta’ persunal mhux permanenti involut fl-implimentazzjoni tal-FES, b’mod partikolari sabiex tiżgura kopertura sewwa tal-lingwi tal-SM. 2.3. Eżitu tad-dibattitu strateġiku fl-Artikolu 16.1 tal-FES L-evalwazzjonijiet interim kollha għall-FES kienu riċevuti mill-Kummissjoni sal-aħħar ta' Ġunju 2011. Huma kienu l-bażi għal rapport ta’ sinteżi li ntuża għad-dibattitu strateġiku mid-Diretturi tas-Sajd li sar fi Brussell mit-8 sad-9 ta' Diċembru 2011. Sejbiet prinċipali fir-rapport ta’ sinteżi L-Assi 1 huwa l-aktar wieħed avanzat f’termini ta’ assorbiment finanzjarju. Is-sitwazzjoni finanzjarja kellha effett importanti fuq l-implimentazzjoni tal-Assi 1, billi aċċellerat l-implimentazzjoni ta’ miżuri dwar il-waqfien permanenti u temporanju tal-attività tas-sajd. Minkejja dispożizzjoni speċifika fir-regolament dwar il-FES, il-miżuri ta’ waqfien permanenti ma kinux akkumpanjati mill-Pjan meħtieġ ta’ Aġġustament tal-Isforz tas-Sajd. L-impatt inħass ukoll fl-implimentazzjoni ta’ miżuri b’appoġġ għall-investimenti abbord, bħaż-żieda fis-selettività tal-irkaptu (bi ftit proġetti biss li qegħdin joperaw), kif ukoll appoġġ għas-sajd kostali fuq skala żgħira. Taħt l-Assi 2, il-miżura 2.3 tieħu l-akbar porzjon bi proġetti mmirati sabiex tiżdied il-kapaċità tal-produzzjoni, jitjiebu s-sistemi tal-produzzjoni u l-iġjene u l-kundizzjonijiet tax-xogħol, b’mod partikolari fil-faċilitajiet tal-ipproċessar. Il-kapaċità tal-produzzjoni fis-settur tal-akkwakultura żdiedet f’bosta SM, minkejja l-perċezzjoni li l-ħtieġa ta’ valutazzjoni tal-impatt ambjentali għamlet l-implimentazzjoni waħda diffiċli. L-appoġġ tal-FES taħt l-Assi 3 ffoka prinċipalment fuq l-infrastruttura tal-portijiet (miżura 3.3), l-azzjonijiet kollettivi (miżura 3.1) u l-proġetti pilota (miżura 3.5). Rari ntużaw miżuri akkwambjentali li jikkumpensaw għall-użu ta’ metodi ta’ produzzjoni tal-akkwakultura li jgħinu sabiex jiġi mħares l-ambjent. 21 SM implimentaw jew kellhom previst li jimplimentaw l-Assi 4. Madankollu, ir-rata ta’ implimentazzjoni għall-Assi 4 hija aktar bil-mod milli għal assi oħra. Id-dewmien fl-istabbiliment tal-proċeduri, l-aċċess limitat għal finanzjament privat u n-nuqqas ta’ interess mis-settur tas-sajd jispjegaw id-dewmien. L-impatt tal-Assi 5 (Assistenza Teknika biex tgħin lill-SM jimmaniġġaw il-fondi tal-FES) huwa wieħed moderat. Madankollu, ħafna mir-rapporti ta’ evalwazzjoni jissottolinjaw is-siwi tagħha għall-implimentazzjoni tal-PO u għall-informazzjoni ta’ benefiċjarji attwali jew potenzjali. L-evalwazzjoni turi kontribut ġenerali baxx tal-programmi tal-FES għall-konservazzjoni tar-riżorsi jew għas-sostenibbiltà ambjentali, b’użu mhux biżżejjed tar-riżorsi ambjentali disponibbli. Fl-aħħar nett, il-kontribut tal-programmi tal-FES għall-promozzjoni tal-opportunitajiet indaqs kien ikkunsidrat b’mod ġenerali bħala wieħed newtrali jew bħala marġinalment pożittiv biss. Fil-laqgħa, il-Kummissjoni talbet lill-SM sabiex jeżaminaw modi kif jaċċelleraw l-implimentazzjoni tal-FES. Hija ppreżentat ukoll sinteżi dwar il-fehmiet u r-reazzjonijiet dwar l-istadji ta’ programmazzjoni tal-FES. Ħafna SM ikkonkludew li l-Pjan Strateġiku Nazzjonali (PSN) kien utli fl-istadji bikrija tal-proċess ta’ programmazzjoni iżda tilef ir-rilevanza tiegħu fiċ-ċiklu tal-programmazzjoni. SM oħra enfasizzaw il-ħtieġa ta’ dimensjoni reġjonali għall-PSN, inkluż, fejn ikun rilevanti, approċċ dwar il-baċiri tal-baħar. Bosta SM kellhom previsti reviżjonijiet tal-POs tagħhom sabiex jirriallokaw il-fondi bi tweġiba għal bidliet esterni. 3. Prestazzjoni ekonomika tas-settur tas-sajd fil-perjodu 2010 -2011 3.1.1. Is-settur tal-qbid Kuntrarju għas-sitwazzjoni matul il-perjodu 2007-2009, il-flotta tal-UE kienet bħala medja profittabbli fl-2010. 11 minn 21 SM li għalihom hemm informazzjoni fir-Rapport Ekonomiku Annwali (REA 2012) iġġeneraw profitt nett fl-2010, 4 komplew jiġġeneraw telf fis-settur, filwaqt li l-bqija ppreżentaw sitwazzjoni ta’ bilanċ. Id-dħul totali kien ta’ EUR 7 biljuni filwaqt li l-kostijiet totali kienu ta’ EUR 6.5 biljuni (93% tad-dħul totali). Id-dħul totali żdied bi 2.6% fuq dak tal-2009. Huwa kien jinkludi EUR 6.6 biljuni f’bejgħ tal-ħut, EUR 34 miljun fi dħul mid-drittijiet tas-sajd, EUR 193 miljun fi dħul mhux mis-sajd, u EUR 126 miljun f’sussidji diretti fuq id-dħul (inqas minn 2% tad-dħul totali u 27% inqas milli fl-2009). Il-pagi aggregati tal-ekwipaġġ (EUR 1.9 biljun, 9% inqas milli fl-2009, minkejja ż-żieda fl-impjiegi), il-fjuwil (EUR 1.3 biljun 11% aktar milli fl-2009, perċentwal konsiderevolment aktar baxx miż-żieda ta’ 37.5% fil-prezzijiet tal-fjuwil bejn l-2010 u l-2009), kostijiet varjabbli oħra (EUR 943 miljun) u l-kostijiet tad-deprezzament (EUR 793 miljun) kienu l-aktar erba’ partiti ta’ kostijiet importanti, li flimkien kienu jirrappreżentaw 75% tal-kostijiet totali. L-ammont totali ta’ sajjieda impjegati abbord (eskluża l-Greċja) kien ta’ 138 500 (105 700 FTE). Dan jirrappreżenta żieda ta’ 2.4% fuq l-2009. Spanja kellha l-ogħla livell ta’ impjieg, kemm f’termini ta’ impjegati totali kif ukoll ta’ FTEs, minn fost l-SM kollha tal-UE li għalihom kienet disponibbli dejta. 3.1.2. L-akkwakultura Fl-2009, il-produzzjoni tal-akkwakultura fl-UE 27 kienet ta’ 1.30 miljun tunnellata. Minkejja li l-produzzjoni madwar id-dinja kollha żdiedet b’mod sinifikanti, il-produzzjoni fis-settur tal-akkwakultura tal-UE baqgħet kostanti. Bħala perċentwal tal-produzzjoni globali, is-sehem tal-UE naqas minn 3% fl-1997 għal 2.4% fl-2009. Għalkemm dejta riċenti tissuġġerixxi li l-prestazzjoni ekonomika tal-kumpaniji fis-settur tal-akkwakultura tjiebet, il-biċċa l-kbira tal-impjiegi fis-settur huma part-time li jammontaw għal ammont totali ta’ 80000 ruħ li jaħdmu f’14000 kumpanija (li 90% minnhom huma mikrointrapriżi). Fil-FES, l-akkwakultura hija responsabbli għal madwar terz tal-fondi impenjati taħt l-Assi 2 (madwar 28% tal-baġit totali tal-FES). Minn Frar 2011, kienu ntgħażlu xi 1 679 proġett u tħallsu aktar minn EUR 40 miljun. Il-biċċa l-kbira tal-proġetti huma f’investimenti produttivi u aktar minn 50% f’akkwakultura tal-ilma ħelu. Skont l-Evalwazzjoni Interim tal-FES[3], hemm fehmiet differenti dwar l-effettività tal-miżuri tal-akkwakultura fil-FES. In-numru ta’ impjiegi maħluqa mill-FES fis-settur huwa wieħed negliġibbli, inqas minn 0.3%. Barra minn hekk, għalkemm il-kapaċità tal-produzzjoni tidher li b’mod ġenerali żdiedet, dan mhux neċessarjament wassal għal żieda fil-produzzjoni, minħabba l-kriżi finanzjarja u ż-żieda fil-kompetizzjoni globali. Ostakoli oħra għat-tkabbir fis-settur huma l-impatt tal-mard, kwistjonijiet relatati mal-liċenzji, l-aċċess għall-kreditu (aggravat mid-daqs żgħir ħafna tal-maġġoranza tal-produtturi) u n-nuqqas ta’ strateġiji nazzjonali. 3.1.3. L-ipproċessar Fl-2009, is-settur tal-ipproċessar tal-ħut fl-UE kien jinkludi ’l fuq minn 3500 intrapriża li kellhom l-ipproċessar tal-ħut bħala l-attività prinċipali tagħhom, li kienet tammonta għal madwar EUR 25.5 biljun ta’ fatturat u aktar minn EUR 6 biljuni ta’ Valur Miżjud Gross (GVA)[4]. Huwa kien jimpjega madwar 118000 FTE fl-UE kollha (li jikkorrispondu għal 150000 impjieg totali). Il-valur tal-produzzjoni żdied b’mod stabbli matul l-aħħar ftit snin (EUR17.8 biljun fl-2003 -UE25, EUR 18.94 biljun fl-2005, EUR 22.5 biljun fl-2007). Madankollu l-impjiegi u n-numru ta’ kumpaniji naqsu: minn 132000 FTE u 4216-il kumpanija (UE15) fl-2003, għal 129500 FTE u 4035 kumpanija fl-2005 u għal 126000 FTE u kważi 4000 kumpanija fl-2007. L-ipproċessar tal-ħut u l-miżuri ta’ kummerċjalizzazzjoni jammontaw għal aktar minn 60% tal-fondi impenjati u għal 34% tal-proġetti taħt l-Assi 2 tal-FES. Il-biċċa l-kbira tal-proġetti jiffukaw fuq iż-żieda fil-kapaċità tal-produzzjoni, għalkemm it-titjib fis-sistemi tal-produzzjoni u l-iġjene u l-kundizzjonijiet tax-xogħol huma wkoll importanti. L-Evalwazzjoni Interim tal-FES identifikat impatt pożittiv tal-FES fuq il-ħolqien tax-xogħol (+3%) iżda impatt anqas fuq il-volum jew il-valur tal-produzzjoni. Il-piż amministrattiv għoli u l-aċċess għall-kreditu huma l-fatturi prinċipali li jillimitaw l-effettività u l-implimentazzjoni tal-FES għall-ipproċessar. Barra minn hekk, il-kompetizzjoni globali, l-aċċess għall-materja prima minkejja t-tnaqqis fil-produzzjoni tal-UE u l-marġini baxxi jidhru li huma d-diffikultajiet prinċipali li qiegħed jiffaċċja s-settur. 4. PARTI II - Analiżi 4.1. Azzjonijiet pubbliċi u privati għall-adattament tal-flotta tas-sajd 4.1.1. Waqfien permanenti Il-FES jinkludi miżuri sabiex tiġi adattata l-flotta tas-sajd tal-UE, inkluż appoġġ pubbliku għall-waqfien permanenti jew temporanju tal-attivitajiet tas-sajd. Skont l-Evalwazzjoni Interim tal-FES, sal-31 ta' Diċembru 2010, l-appoġġ tal-FES għal waqfien permanenti kien jammonta għal 3% biss tal-proġetti mwettqa iżda għal 56% tal-ħlasijiet mill-FES taħt l-Assi 1 (EUR 202 miljuni). Abbażi tal-projjezzjonijiet preżenti, għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, dan jirrappreżenta madwar EUR 720 miljun. Iż-żieda ta’ dan l-ammont mal-EUR 546700 000 imħallsa taħt l-SFGS (perjodu 2000-2006) tirriżulta f’ammont globali ta’ kważi EUR 1.3 biljun ta’ appoġġ pubbliku għall-miżuri ta’ dekummissjonament fil-perjodu 2000-2015. Evalwazzjonijiet suċċessivi tal-FES u l-predeċessur tiegħu l-SFGS issottolinjaw problema rikorrenti fil-mod kif il-waqfien permanenti jintuża fil-prattika. Huwa jiskatta mhux tant mill-ħtieġa li l-flotta tiġi adattata għar-riżorsi disponibbli iżda mid-diffikultajiet ekonomiċi tal-flotot, irrispettivament mis-sitwazzjoni tal-istokkijiet. Ir-rekwiżit fil-FES li jiġu stabbiliti pjanijiet għall-aġġustament tal-isforzi tas-sajd qabel ma jintuża l-waqfien permanenti ma solviex dik il-problema. Bil-kuntrarju, f’xi pjanijiet għall-aġġustamenti tal-isforzi tas-sajd, il-waqfien permanenti huwa ppreżentat b’mod espliċitu bħala għodda sabiex tikkumpensa għat-tnaqqis fl-opportunitajiet tas-sajd u sabiex tittejjeb il-vijabilità ekonomika tal-bastimenti li jifdal[5]. Minħabba f’hekk, il-waqfien permanenti ħafna drabi ma jkunx immirat lejn dawk il-bastimenti li joħolqu l-akbar pressjoni fuq l-istokkijiet iżda fuq dawk bl-agħar prospetti finanzjarji, li jillimita l-effettività tal-aġġustament tal-kapaċità li jiġġenera. Din hija wkoll l-opinjoni tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA). Ir-Rapport Speċjali tagħha ta' Diċembru 2011[6] dwar kif il-miżuri tal-UE kkontribwew għall-adattament tal-kapaċità tal-flotta tas-sajd tal-UE jsib li, minkejja l-appoġġ għad-dekummissjonament, il-kapaċità effettiva tas-sajd tal-flotot tal-UE fil-perjodu 1992-2008 “li tikkunsidra l-impatt tat-titjib teknoloġiku, hija stmata li żdiedet b’14%”. Ir-rapport jiġbed l-attenzjoni għal każijiet fejn ingħata appoġġ lil bastimenti li jew kienu se jieqfu mill-attività xorta waħda jew li ftit kellhom impatt fuq l-istatus tal-istokkijiet. 4.1.2. Aktar minn nofs[7] il-bastimenti dekummissjonati ma rċevewx għajnuna għall-iskreppjar. Dan jikkonferma l-impatt limitat tal-FES fuq l-aġġustament tal-kapaċità. Dan huwa biss titjib żgħir mill-SFGS (2000-2006), fejn sar-riforma tal-PKS fl-2002, il-bastimenti dekummissjonati mingħajr għajnuna pubblika setgħu jiġu mibdula b’għajnuna. Adattamenti tal-flotta għall-prezzijiet tal-fjuwil Il-prezzijiet tal-fjuwil sal-aħħar tal-2011 laħqu EUR 0.65/l. Huma kienu 20% ogħla minn dawk sa Diċembru 2010 u 62.5% ogħla minn dawk sa Diċembru 2009. Is-settur tas-sajd qed jagħmel sforzi importanti sabiex jillimita l-impatt taż-żidiet fil-prezzijiet tal-fjuwil fuq il-prestazzjoni ekonomika. Dejta mir-REA turi li l-kostijiet tal-fjuwil fil-perjodu 2008-2010 kienu qegħdin jonqsu jew jiżdiedu anqas mill-prezzijiet tal-fjuwil. Jistgħu jiġu nnotati żewġ xejriet distinti. L-ewwel waħda tirreferi għal bidliet fl-imġiba fis-sajd li huma immedjatament disponibbli mingħajr spejjeż jew bi ftit spejjeż biss għall-operaturi. Pereżempju, it-tnaqqis fil-veloċitajiet tan-navigazzjoni u tas-sajd jista’ jwassal għal sa 16% iffrankar fil-konsum tal-fjuwil. Hemm ukoll evidenza ta’ flotot li jniżżlu l-qabdiet aktar qrib taż-żoni tas-sajd. Il-qabda aktar tard tintbagħat lejn il-port ta’ bażi permezz ta’ trakkijiet. L-operaturi qegħdin jintroduċu wkoll irkapti eħfef jew ibiddlu l-mestieri (tkarkir demersali għal longlining u tkarkir bit-travu għal twin-rigging). Fejn ikun possibbli, il-flotot qegħdin imorru għal żoni ta’ sajd aktar qrib tal-port ta’ bażi. Ħafna minn dawn l-adattamenti qegħdin iseħħu mingħajr appoġġ pubbliku. It-tieni xejra tirreferi għal adattamenti tekniċi fil-bastimenti bħal modifiki fil-magna u fil-propulsjoni, l-aerodinamiċi; tnaqqis fl-irkapti għall-ġbid fl-ilma u fil-qiegħ, billi jintużaw il-kompjuters sabiex jiġu stabbiliti l-iqsar rotot għaż-żoni tas-sajd, sabiex tiġi mmonitorjata l-veloċità tal-bastimenti, u sabiex ix-xbieki tat-tkarkir jiġu ssettjati fl-aħjar veloċità skont ir-riħ, il-kurrent, u l-qawwa u d-direzzjoni tal-mewġ. L-evidenza turi li dawn l-adattamenti jistgħu jwasslu għal iffrankar li jaqbeż il-25% tal-konsum. Ħafna drabi qegħdin jintużaw fondi tal-FES, iżda mhux dejjem u, f’xi każijiet, jintużaw biss fondi privati. Iż-żewġ xejriet juru ffrankar sinifikanti fil-konsum tal-fjuwil mingħajr ma neċessarjament ikollhom għalfejn jinbidlu l-magni tal-bastimenti. Għandu jiġi nnotat li ħafna minn dawn l-adattamenti, koperti mill-Artikolu 25 tal-FES, b’mod partikolari l-investimenti abbord intiżi sabiex itejbu l-effiċjenza enerġetika, ġew identifikati mir-rapport ta’ hawn fuq tal-QEA bħala li jżidu l-“abilità tal-qbid tal-ħut” tal-bastimenti. Dan huwa pereżempju l-każ tas-sistemi ta’ propulsjoni b’żennuna li jwasslu għal iffrankar konsiderevoli fil-konsum (sa 20%) iżda jistgħu jżidu wkoll il-veloċità tan-navigazzjoni. 4.2. Modernizzazzjoni skont l-Artikolu 25(2) tal-FES Is-sejbiet tar-rapport tal-QEA kellhom impatt sinifikanti fuq l-approċċ tal-Kummissjoni għall-miżuri koperti mill-Artikolu 25(2) tal-FES. Għalkemm ħafna mix-xogħol qiegħed iseħħ fl-2012, f’Diċembru 2011, il-Kummissjoni bagħtet nota ta’ gwida lill-SM dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25(2) fejn għamlet distinzjoni bejn l-investimenti li ma jżidux il-kapaċità tal-bastimenti li jaqbdu l-ħut u dawk li jagħmlu dan. In-nota kienet akkumpanjata minn ittra li kienet titlob lill-SM sabiex sal-15 ta' Jannar 2012 jissottomettu lista tal-operazzjonijiet iffinanzjati skont l-Artikolu 25(2) li għalihom tkun ġiet sottomessa talba għall-ħlas li tinkludi deskrizzjoni qasira tal-operazzjonijiet, il-kontrolli mwettqa sabiex tiġi vverifikata l-konformità tagħhom u l-ammonti rilevanti ta’ finanzjament tal-UE u nazzjonali għal kull operazzjoni. Fl-ittra, il-Kummissjoni ddikjarat ukoll l-intenzjoni tagħha li teżamina l-kompatibilità tal-PO man-nota ta’ gwida u li titlob reviżjonijiet fejn meħtieġa. Il-Kummissjoni bħalissa qiegħda tanalizza s-sottomissjonijiet mill-SM. Hija se tiddeċiedi jekk taċċettax jew le t-talbiet għall-ħlas rilevanti, inklużi dawk li għalihom tkun ġiet interrotta d-data ta’ skadenza għall-ħlas. Hija se tiddeċiedi wkoll li tapplika korrezzjonijiet finanzjarji għall-ħlasijiet li diġà jkunu saru. L-inċertezza madwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 25 (2) tirrifletti d-diffikultajiet fl-immodernizzar jew il-bdil tal-magni mingħajr ma tiżdied il-kapaċità tas-sajd. 4.3. Implimentazzjoni tal-Assi 4 tal-FES L-implimentazzjoni tal-Assi 4 kompliet iżżid fir-ritmu tagħha u bdiet tħalli l-frott; għalkemm b’mod ġenerali għadha pjuttost baxxa. Sal-aħħar ta' Diċembru 2011, in-numru ta’ FLAGs magħżula kien tela’ għal 220 fi 18-il SM (żieda ta’ 50 FLAG meta mqabbel mal-aħħar tal-2010). Mill-21 SM li se jimplimentaw l-Assi 4, l-Irlanda, is-Slovenja u r-Rumanija biss kienu għadhom ma għażlux gruppi. B’kollox huma mistennija li jiġu stabbiliti iżjed minn 300 FLAG. Il-gruppi ġodda kollha issa deħlin fil-fażi ta’ żvilupp u għażla tal-proġetti. Sal-aħħar tal-2011, kienu ntgħażlu 1 625 proġett, meta mqabbel ma’ 685 fl-aħħar tal-2010. Il-proġetti jistgħu jitqassmu fi tliet temi ġenerali: iż-żieda tal-valur għall-prodotti tas-sajd; id-diversifikazzjoni tal-ekonomija lokali taż-żoni tas-sajd; u l-kapitalizzazzjoni fuq l-assi ambjentali (tkabbir kompatibbli mal-ambjent), is-soċjetà u l-kultura, b’enfasi partikolari fuq l-ewwel tnejn. Il-proġetti appoġġjati huma ġeneralment żgħar f’termini ta’ investiment u jibbenefikaw minnhom komunitajiet tas-sajd lokali. Il-proporzjon ta’ finanzjament tal-FES allokat għall-Assi 4 ivarja minn 2.6% fi Franza għal 32.5% fir-Rumanija. Il-baġit medju għal kull FLAG ivarja minn anqas minn EUR 1 miljun għal iżjed minn EUR 7 miljuni. Hemm ukoll differenzi konsiderevoli fil-pass tal-implimentazzjoni li jistgħu jiġu spjegati mil-livell differenti ta’ esperjenza fl-iżvilupp territorjali u mid-diffikultajiet iffaċċjati minn xi pajjiżi reġjonalizzati sabiex jiddefinixxu u jiddistingwu r-rwoli rispettivi tal-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-Assi 4. Hemm differenzi sinifikanti wkoll fl-interpretazzjoni tar-regoli u l-linji gwida tal-UE fir-rigward tal-Assi 4 mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni. Id-diffikultà biex jiksbu kofinanzjament pubbliku kienet problema serja għal xi FLAGs. Barra minn hekk il-promoturi privati kellhom diffikultajiet sabiex jipprovdu finanzjament kumplementari (match-funding) għall-proġetti b’riżultat tal-kriżi ekonomika. Għalkemm m’hemmx dejta aggregata disponibbli f’dan l-istadju tal-perjodu ta’ programmazzjoni, numru ta’ eżempji juru l-potenzjal tal-Assi 4 sabiex joħloq l-impjiegi. Riżultati mill-Assi 4 – Eżempji ta’ ħolqien ta’ impjiegi u introjtu fi proġetti mibdija - Peskaturiżmu (Franza): fuq perjodu ta’ tliet snin, atturi lokali mill-FLAG ta’ Var, ħadmu sabiex jippromwovu l-peskaturiżmu fiż-żona. Bejn l-2009 u l-2010, total ta’ 12-il dgħajsa ġew mgħammra u approvati għal attivitajiet ta’ peskaturiżmu. Is-sajjieda involuti raw dħul addizzjonali ta’ 30% sa 70% għall-ġranet li fihom joħorġu lit-turisti (filwaqt li jistadu ħafna anqas milli matul ġurnata normali tas-sajd) - "Ħut mid-dgħajsa" (Il-Ġermanja). Dan il-proġett jippermetti lis-sajjieda li jbigħu parti mill-qabda tagħhom direttament lill-konsumaturi finali billi jużaw sit elettroniku li juri l-ħut maqbud frisk meta se jkun disponibbli u fejn. Il-ħdax-il kumpanija tas-sajd involuti f’dan il-proġett kisbu prezzijiet konsiderevolment ogħla permezz ta’ bejgħ dirett u awtopromozzjoni meta mqabbel mal-bejgħ bl-ingrossa. - Kienu sostnuti impjiegi għal 27 kollettur tal-frott tal-baħar f’Galizja (Spanja) billi dawn ġew megħjuna jiżviluppaw u jqiegħdu fis-suq prodotti ġodda u b’hekk joħolqu dħul addizzjonali - 6 sajjieda b’diżabilità kienu megħjuna jerġgħu lura għax-xogħol f’Charente Maritime (Franza). Dan il-proġett jipprevedi 60 impjieg ieħor għal sajjieda b’diżabilità. - Inħolqu 6 impjiegi addizzjonali f’ristorant lokali tal-ħut li stabbilixxa spazju multifunzjonali tax-xogħol f’bini storiku li jospita lezzjonijiet tat-tisjir, wirjiet u avvenimenti (Il-Pajjiżi l-Baxxi, Urk) - Inħolqot SME li timpjega erba’ persuni, li tiżviluppa prodotti innovattivi tal-ikel bl-alka, u li tiġġenera fatturat ta’ ’l fuq minn EUR 1500 000 fis-sena. (Id-Danimarka, Jutland tat-Tramuntana) - Inħolqu sitt impjiegi ġodda f’kumpaniji tas-sajd u żewġ impjiegi ġodda fl-ipproċessar billi kien appoġġjat ċentru tal-loġistika f’Kuusamo li jinkludi ċentru għall-immaniġġar u l-ipproċessar tal-qabdiet għas-sajjieda lokali (Il-Finlandja, Ostrobothnia tat-Tramuntana) - Inħoloq impjieg wieħed addizzjonali billi kumpanija tal-akkwakultura ġiet megħjuna sabiex tipproduċi l-għalf tal-ħut minn skart tal-ħut lokali (l-ispejjeż tal-għalf tal-ħut tnaqqsu b’50%, b’iffrankar ta’ EUR 20 000 fis-sena) (Andalusija, Spanja) 5. Eżekuzzjoni finanzjarja fl-Istati Membri TABELLA: EŻEKUZZJONI FINANZJARJA F’REĠJUNI TA’ KONVERĠENZA U MHUX TA’ KONVERĠENZA || Pajjiż || || Deċiżi a || Impenjati b || Imħallsa c || % (b) / (a) || % (c) / (a) Belgique-Belgïe || Perjodu 2007-2013 || 26 261 648.00 || 17 205 799.00 || 11 243 909.00 || 65.52% || 42.81% Sena finanzjarja: 2011 || 4 412 449.00 || 4 412 449.00 || 7 567 279.00 || Repubblika tal-Bulgarija || Perjodu 2007-2013 || 75 876 747.00 || 47 107 496.00 || 15 625 873.19 || 62.08% || 20.59% Sena finanzjarja: 2011 || 13 084 212.00 || 13 084 212.00 || 4 424 514.08 || Repubblika Ċeka || Perjodu 2007-2013 || 27 106 675.00 || 18 492 712.00 || 14 758 064.92 || 68.22% || 54.44% Sena finanzjarja: 2011 || 4 043 811.00 || 4 043 811.00 || 7 671 187.19 || Danmark || Perjodu 2007-2013 || 133 675 169.00 || 93 573 369.00 || 65 434 024.70 || 70.00% || 48.95% Sena finanzjarja: 2011 || 19 463 114.00 || 19 463 114.00 || 20 580 026.46 || Deutschland || Perjodu 2007-2013 || 149 121 176.00 || 103 720 590.00 || 60 355 018.91 || 69.55% || 40.47% Sena finanzjarja: 2011 || 22 443 794.00 || 22 443 794.00 || 12 931 618.46 || Eesti || Perjodu 2007-2013 || 84 568 039.00 || 54 878 609.00 || 30 975 023.79 || 64.89% || 36.63% Sena finanzjarja: 2011 || 12 995 534.00 || 12 995 534.00 || 10 777 597.65 || Ireland || Perjodu 2007-2013 || 42 266 603.00 || 27 691 739.00 || 20 590 159.00 || 65.52% || 48.71% Sena finanzjarja: 2011 || 7 101 580.00 || 7 101 580.00 || 0.00 || Ellas || Perjodu 2007-2013 || 207 832 237.00 || 149 533 189.00 || 67 985 280.18 || 71.95% || 32.71% Sena finanzjarja: 2011 || 29 514 336.00 || 29 514 336.00 || 35 990 929.01 || España || Perjodu 2007-2013 || 1 131 890 912.00 || 803 995 016.00 || 404 470 852.66 || 71.03% || 35.73% Sena finanzjarja: 2011 || 162 654 289.00 || 162 654 289.00 || 118 436 927.74 || France || Perjodu 2007-2013 || 215 686 616.00 || 150 871 906.00 || 87 774 969.38 || 69.95% || 40.70% Sena finanzjarja: 2011 || 31 457 343.00 || 31 457 343.00 || 13 506 474.71 || Italia || Perjodu 2007-2013 || 424 342 854.00 || 297 930 059.00 || 163 479 766.46 || 70.21% || 38.53% Sena finanzjarja: 2011 || 61 620 807.00 || 61 620 807.00 || 59 235 210.54 || Ċipru || Perjodu 2007-2013 || 19 724 418.00 || 13 807 204.00 || 13 278 025.78 || 70.00% || 67.32% Sena finanzjarja: 2011 || 2 871 876.00 || 2 871 876.00 || 4 367 980.79 || Il-Latvja || Perjodu 2007-2013 || 125 015 563.00 || 81 747 415.00 || 65 170 045.47 || 65.39% || 52.13% Sena finanzjarja: 2011 || 19 243 706.00 || 19 243 706.00 || 25 474 344.28 || Lietuva || Perjodu 2007-2013 || 54 713 408.00 || 36 709 949.00 || 23 120 863.91 || 67.09% || 42.26% Sena finanzjarja: 2011 || 8 161 553.00 || 8 161 553.00 || 4 675 239.50 || Il-Lussemburgu || Perjodu 2007-2013 || 0.00 || 0.00 || 0.00 || 0.00% || 0.00% Sena finanzjarja: 2011 || 0.00 || 0.00 || 0.00 || L-Ungerija || Perjodu 2007-2013 || 34 769 572.00 || 21 987 859.00 || 12 865 081.83 || 63.24% || 37.00% Sena finanzjarja: 2011 || 5 952 501.00 || 5 952 501.00 || 7 190 107.83 || Malta || Perjodu 2007-2013 || 8 372 329.00 || 5 300 916.00 || 2 126 063.75 || 63.31% || 25.39% Sena finanzjarja: 2011 || 1 271 388.00 || 1 271 388.00 || 953 937.69 || Nederland || Perjodu 2007-2013 || 48 578 417.00 || 34 005 165.00 || 13 201 570.50 || 70.00% || 27.18% Sena finanzjarja: 2011 || 7 073 021.00 || 7 073 021.00 || 1 553 560.32 || Österreich || Perjodu 2007-2013 || 5 259 318.00 || 3 692 103.00 || 3 645 455.55 || 70.20% || 69.31% Sena finanzjarja: 2011 || 763 814.00 || 763 814.00 || 753 548.00 || Polska || Perjodu 2007-2013 || 734 092 574.00 || 483 677 649.00 || 211 027 766.33 || 65.89% || 28.75% Sena finanzjarja: 2011 || 121 944 858.00 || 121 944 858.00 || 71 086 296.54 || Il-Portugall || Perjodu 2007-2013 || 246 485 249.00 || 173 238 515.00 || 83 595 336.48 || 70.28% || 33.91% Sena finanzjarja: 2011 || 35 759 773.00 || 35 759 773.00 || 19 208 344.06 || România || Perjodu 2007-2013 || 230 645 644.00 || 143 020 768.00 || 32 299 988.49 || 62.01% || 14.00% Sena finanzjarja: 2011 || 39 257 052.00 || 39 257 052.00 || 0.00 || Slovenija || Perjodu 2007-2013 || 21 640 283.00 || 15 269 905.00 || 5 751 652.52 || 70.56% || 26.58% Sena finanzjarja: 2011 || 3 515 536.00 || 3 515 536.00 || 2 722 012.90 || Slovensko || Perjodu 2007-2013 || 13 123 309.00 || 8 607 829.00 || 5 170 176.35 || 65.59% || 39.40% Sena finanzjarja: 2011 || 1 782 386.00 || 1 782 386.00 || 1 257 371.92 || Suomi-Finland || Perjodu 2007-2013 || 39 448 827.00 || 27 614 400.00 || 16 427 458.77 || 70.00% || 41.64% Sena finanzjarja: 2011 || 5 743 752.00 || 5 743 752.00 || 5 039 613.94 || Sverige || Perjodu 2007-2013 || 54 664 803.00 || 38 265 669.00 || 24 999 874.53 || 70.00% || 45.73% Sena finanzjarja: 2011 || 7 959 199.00 || 7 959 199.00 || 5 505 285.77 || United Kingdom || Perjodu 2007-2013 || 137 827 889.00 || 90 707 217.00 || 19 295 904.46 || 65.81% || 14.00% Sena finanzjarja: 2011 || 23 112 801.00 || 23 112 801.00 || 0.00 || Total || Perjodu 2007-2013 || 4 292 990 279.00 || 2 942 653 047.00 || 1 474 668 206.91 || 68.55% || 34.35% Sena finanzjarja: 2011 || 653 204 485.00 || 653 204 485.00 || 440 909 408.38 || [1] L-Art. 68 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 tas-27 ta' Lulju 2006 dwar il-Fond Ewropew għas-Sajd, ĠU L 120, 15.08.2006. [2] Tabella I. Eżekuzzjoni finanzjarja f’reġjuni ta’ konverġenza. Tabella II. Eżekuzzjoni finanzjarja f’reġjuni mhux ta’ konverġenza. Tabella III. Ammonti pprogrammati tal-FES skont l-assi ta’ prijorità u skont l-Istat Membru. Tabella IV. Nefqa ċċertifikata tal-FES skont l-assi ta’ prijorità u skont l-Istat Membru. [3] Disponibbli fis-sit elettroniku http://ec.europa.eu/fisheries/documentation/studies/eff_evaluation/eff_evaluation_synthesis_en.pdf. Paġna 40. [4] 900 kumpanija oħra (€2.3 biljun ta’ fatturat) kienu involuti wkoll fl-ipproċessar tal-ħut iżda mhux bħala l-attività prinċipali tagħhom. [5] Evalwazzjoni interim tal-FES u evalwazzjoni ex-post tal-SFGS disponibbli fis-sit elettroniku http://ec.europa.eu/fisheries/documentation/studies/fifg_evaluation/fifg_evaluation_executive_summary_en.pdf [6] Ir-Rapport Speċjali Nru 12/2011 Il-miżuri tal-UE kkontribwixxew għall-adattament tal-flotot tas-sajd għal opportunitajiet ta’ sajd disponibbli? [7] 61% tal-GT u 48% tal-KW dekummissjonati fl-2011.