MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 99/3

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISJONI

Linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u l-linji tal-ajru

2014/C 99/03

WERREJ

1. Introduzzjoni: Politika ta' għajnuna mill-Istat fis-settur tal-avjazzjoni

2. Kamp ta' applikazzjoni u definizzjonijiet

2.1. Kamp ta' applikazzjoni

2.2. Definizzjonijiet

3. Il-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat

3.1. Il-kunċett ta’ impriża u l-attività ekonomika

3.2. L-Użu tar-riżorsi tal-Istat u r-responsabbiltà tal-Istat

3.3. Id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

3.4. Finanzjament pubbliku tal-ajruporti u l-applikazzjoni tal-Prinċipju tal-Operatur tal-Ekonomija tas-Suq

3.5. Relazzjonijiet finanzjarji bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru

3.5.1. Tqabbil mal-prezz tas-suq

3.5.2. L-analiżi tal-profitabbiltà ex ante

4. Il-finanzjament pubbliku ta' Servizzi ta' Interess Ekonomiku Ġenerali

4.1. Id-definizzjoni ta' Servizz ta' Interess Ekonomiku Ġenerali fl-ajruport u fis-setturi tat-trasport bl-ajru

4.2. Kompatibbiltà tal-għajnuna fil-forma ta’ kumpens għas-servizz pubbliku

5. Kompatibbiltà tal-għajnuna skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat

5.1. Għajnuna lill-ajruporti

5.1.1. Għajnuna għall-investiment lill-ajruporti

5.1.2. Għajnuna għall ġestjoni lill-ajruporti

5.2. Għajnuna tal-bidu tan-negozju lil-linji tal-ajru

6. Għajnuna ta' karattru soċjali skont l-Artikolu 107(2)(a) tat-Trattat

7. Kumulazzjoni

8. Dispożizzjonijiet finali

8.1. Rappurtar annwali

8.2. Trasparenza

8.3. Monitoraġġ

8.4. Evalwazzjoni

8.5. Miżuri xierqa

8.6. Applikazzjoni

8.7. Rieżami

1. INTRODUZZJONI: POLITIKA TA' GĦAJNUNA MILL-ISTAT FIS-SETTUR TAL-AVJAZZJONI

1. Billi jgħaqqad popli u reġjuni, it-trasport bl-ajru għandu rwol vitali fl-integrazzjoni u l-kompetittività tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll fl-interazzjoni tagħha fid-dinja. It-trasport bl-ajru jikkontribwixxi b'mod sinifikanti għall-ekonomija tal-Unjoni, b'aktar minn 15-il miljun moviment kummerċjali annwali, 822 miljun passiġġier trasportati minn u lejn ajruporti tal-Unjoni fl-2011, 150 linja tal-ajru skedati, netwerk ta' aktar minn 460 ajruport, u 60 fornitur tas-servizz ta’ navigazzjoni bl-ajru. (1) L-Unjoni tgawdi mill-pożizzjoni tagħha bħala fus tal-avjazzjoni globali, li twassal sabiex il-linji tal-ajru u l-ajruporti weħedhom jikkontribwixxu aktar minn EUR 140 000 miljun għall-Prodott Gross Domestiku tal-Unjoni kull sena. Is-settur tal-avjazzjoni jimpjega wkoll aktar minn 2,3 miljun ruħ fl-Unjoni (2).

2. L-Istrateġija Ewropa 2020 (3) (“UE 2020”) tissottolinja l-importanza tal-infrastruttura tat-trasport bħala parti mill-istrateġija ta’ tkabbir sostenibbli tal-Unjoni għall-għaxar snin li ġejjin. B’mod partikolari, il-Kummissjoni fil-White Paper tagħha “Pjan direzzjonali għal Żona Unika tat-Trasport” (4) enfasizzat li l-internalizzazzjoni tal-esternalitajiet, l-eliminazzjoni ta' sussidji mhux ġustifikati u l-kompetizzjoni ħielsa u mhux distorta huma parti essenzjali mill-isforz biex jiġu allinjati l-għażliet tas-suq mal-bżonnijiet ta' sostenibbiltà. Il-“Pjan Direzzjonali għal Żona Unika tat-Trasport” emfasizza wkoll l-importanza ta' użu effiċjenti tar-riżorsi. Fil-prattika, it-trasport għandu juża inqas enerġija u enerġija nadifa, jisfrutta aħjar infrastruttura moderna u jnaqqas l-impatt negativ tiegħu fuq il-klima u fuq l-ambjent u partikolarment fuq assi naturali ewlenin bħall-ilma, l-art u l-ekosistemi.

3. It-tlestija gradwali tas-suq intern wasslet għat-tneħħija ta' kull restrizzjoni kummerċjali għal-linji tal-ajru li jtiru fl-Unjoni, bħal restrizzjonijiet fuq rotot, in-numru ta' titjiriet jew l-istabbiliment ta' tariffi. Mil-liberalizzazzjoni tat-trasport bl-ajru fl-1997, (5) l-industrija espandiet aktar minn qatt qabel, u dan ikkontribwixxa għat-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi. Din wittiet it-triq ukoll għall-ħolqien ta' trasportaturi bi prezz baxx, li joperaw mudell tan-negozju ġdid ibbażat fuq il-ħinijiet qosra sat-titjira lura u l-użu effiċjenti ħafna tal-flotta. Dan l-iżvilupp iġġenera żieda tremenda fit-traffiku, bit-traffiku tat-trasportaturi bi prezz baxx li qed jiżdied b'rata mgħaġġla mill-2005. Fl-2012 għall-ewwel darba, linji tal-ajru bi prezz baxx (44,8 %) qabżu is-sehem fis-suq tat-trasportaturi tal-ajru stabbiliti (42,4 %), xejra li kompliet fl-2013 (45,94 % għal-linji tal-ajru bi prezz baxx u 40,42 % għal dawk stabbiliti).

4. Filwaqt li fil-biċċa l-kbira tagħhom għadhom ta' sjieda u ġestjoni pubblika, (6) l-ajruporti madwar l-Unjoni bħalissa qegħdin jaraw l-involviment dejjem jikber ta' impriżi privati. Inħolqu swieq ġodda f’dawn l-aħħar għaxar snin, permezz tal-privatizzazzjoni parzjali ta’ ċerti ajruporti, kif ukoll permezz tal-kompetizzjoni għall-ġestjoni ta' ajruporti ta’ proprjetà pubblika, inklużi ajruporti reġjonali.

5. Ajruporti iżgħar juru l-ogħla proporzjon ta' sjieda pubblika (7) u huma l-aktar spiss li jserrħu fuq sostenn pubbliku biex jiffinanzjaw l-operazzjonijiet tagħhom. Il-prezzijiet ta' dawn l-ajruporti ġeneralment ma jkunux definiti fir-rigward ta’ kunsiderazzjonijiet tas-suq u prospetti ta’ profittabilità ex ante, iżda essenzjalment fil-kunsiderazzjonijiet lokali jew reġjonali. Bil-kundizzjonijiet attwali tas-suq il-prospetti ta' profittabilità għal ajruporti operati kummerċjalment jibqgħu dipendenti ħafna (8) fuq il-livell ta’ traffiku li jgħaddi mill-ajruport, b’ajruporti b’inqas minn miljun passiġġier fis-sena tipikament jitħabtu biex ikopru l-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom. Konsegwentement il-biċċa l-kbira tal-ajruporti reġjonali huma ssussidjati minn awtoritajiet pubbliċi fuq bażi regolari.

6. Ċerti reġjuni għadhom imfixklin fl-aċċessibilità peress li din hija aktar fqira mill-bqija tal-Unjoni, u ċentri maġġuri qed jiffaċċjaw livelli dejjem akbar ta’ konġestjoni. (9) Fl-istess waqt, id-densità tal-ajruporti reġjonali f'ċerti reġjuni tal-Unjoni wasslet għal kapaċità żejda sostanzjali ta’ infrastruttura tal-ajruporti meta mqabbla mad-domanda tal-passiġġieri u l-ħtiġijiet tal-linji tal-ajru.

7. Is-sistema tal-ipprezzar fil-biċċa l-kbira tal-ajruporti tal-Unjoni tradizzjonalment kienet imfassla bħala skema pubblikata tal-imposti tal-ajruport bbażata fuq in-numri tal-passiġġieri u l-piż tal-inġenji tal-ajru. (10) Madankollu, l-evoluzzjoni tas-suq u koperazzjoni mill-qrib bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru gradwalment wittew it-triq għal varjetà wiesgħa ta’ prattiċi kummerċjali, inklużi kuntratti fit-tul b’tariffi differenzjati u xi kultant ammonti sostanzjali ta’ inċentivi u sostenn ta’ kummerċjalizzazzjoni mħallas mill-ajruporti u/jew mill-awtoritajiet lokali u reġjonali lil-linji tal-ajru. B'mod partikolari, il-fondi pubbliċi allokati għal operazzjonijiet ta' sostenn għall-ajruporti jistgħu jkunu mgħoddija lil-linji tal-ajru sabiex jiġbdu aktar traffiku kummerċjali, u b'hekk joħolqu distorsjoni tas-swieq tat-trasport bl-ajru (11).

8. Fil-Komunikazzjoni tagħha dwar il-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat (SAM) (12), il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni li l-politika dwar l-għajnuna mill-Istat għandha tiffoka fuq il-faċilitazzjoni ta’ għajnuna mfassla tajjeb immirata lejn in-nuqqasijiet tas-suq u miri ta' interess komuni tal-Unjoni, u li tevita l-ħela tar-riżorsi pubbliċi. Tabilħaqq. il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, jikkoreġu fallimenti fis-suq, biex b'hekk jikkontribwixxu għall-funzjonament effiċjenti tas-swieq u titkattar il-kompetittività. Barra minn hekk, meta s-swieq jipprovdu riżultati effiċjenti imma dawn jiġu kkunsidrati bħala mhux sodisfaċenti mil-lenti tal-politika ta’ koeżjoni, l-għajnuna mill-Istat tista' tintuża biex jinkiseb riżultat tas-suq li jkun aktar mixtieq u ġust. Madankollu, l-għajnuna mill-Istat jista’ jkollha effetti negattivi, bħad-distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn l-impriżi u l-effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri sa tali punt li jmur kontra l-interessi komuni tal-Unjoni. Il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fis-setturi tal-ajruport u tat-trasport bl-ajru għandhom għalhekk jippromwovu l-użu għaqli tar-riżorsi pubbliċi għal politiki orjentati lejn it-tkabbir, filwaqt li jillimitaw id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni li jfixklu l-kundizzjonijiet ekwi fis-suq intern, b'mod partikolari billi tiġi evitata d-duplikazzjoni ta’ ajruporti li ma jħallux profitt fl-istess żona ta’ lħuq u l-ħolqien ta' kapaċità żejda.

9. L-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat għas-setturi tal-ajruporti u tat-trasportaturi tal-ajru tikkostitwixxi parti mill-isforzi tal-Kummissjoni li tittejjeb il-kompetittività u t-tkabbir potenzjali tal-industriji tal-ajruporti u tal-linji tal-ajru tal-Unjoni. (13) L-għoti ta' opportunitajiet indaqs bejn il-linji tal-ajru u l-ajruporti fl-Unjoni huwa ta’ importanza kbira għal dawn il-miri, kif ukoll għas-suq intern kollu kemm hu. Fl-istess ħin, ajruporti reġjonali jistgħu jaqdu rwol importanti għall-iżvilupp lokali u l-aċċessibbiltà ta’ ċerti reġjuni, b’mod partikolari fl-isfond ta' previżjonijiet ta' traffiku pożittivi għall-iżvilupp tat-trasport tal-ajru fl-Unjoni.

10. Bħala parti mill-pjan ġenerali biex jinħoloq spazju tal-ajru uniku tal-Unjoni u waqt li jitqiesu l-iżviluppi tas-suq, fl-2005, il-Kummissjoni adottat linji gwida dwar il-finanzjament tal-ajruporti u l-għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali (14) (il-“Linji Gwida tal-Avjazzjoni 2005”). Dawn il-linji gwida speċifikaw b’liema kundizzjonijiet ċerti kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat lill-ajruporti u lil-linji tal-ajru jistgħu jkunu dikjarati kompatibbli mas-suq intern. Huma ssuplimentaw il-linji gwida tal-Avjazzjoni 1994, (15) li prinċipalment kien fihom dispożizzjonijiet fir-rigward tar-ristrutturar tat-trasportaturi nazzjonali u għajnuna soċjali għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-Unjoni.

11. Dawn il-linji gwida jagħtu ħarsa lejn is-sitwazzjoni legali u ekonomika l-ġdida dwar il-finanzjament pubbliku tal-ajruporti u l-linji tal-ajru u jispeċifikaw il-kundizzjonijiet li bihom dan il-finanzjament pubbliku jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni, u meta jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-kundizzjonijiet li skonthom jista’ jiġi ddikjarat kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3) tat-Trattat. Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni hija bbażata fuq l-esperjenza u l-prassi ta’ teħid tad-deċiżjonijiet tagħha, kif ukoll fuq l-analiżi tagħha tal-kundizzjonijiet preżenti tas-suq fis-setturi tal-ajruport u tat-trasport bl-ajru. Huwa għalhekk mingħajr preġudizzju għall-approċċ tagħha fir-rigward ta' infrastrutturi jew setturi oħrajn. B'mod partikolari, il-Kummissjoni tqis li s-sempliċi fatt li operatur ta' ajruport jirċievi jew irċieva għajnuna mill-Istat ma jimplikax awtomatikament li l-linji tal-ajru klijenti tiegħu huma wkoll benefiċjarji tal-għajnuna. Jekk il-kundizzjonijiet offruti lil xi linja tal-ajru f'ajruport partikolari kienu offruti minn operatur ta’ ajruport għall-profitt, il-linja tal-ajru ma tistax titqies li rċeviet vantaġġ għall-finijiet tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat.

12. Meta s-sostenn pubbliku jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tikkunsidra li f'ċerti kundizzjonijiet, ċerti kategoriji ta’ għajnuna għal ajruporti reġjonali u linji tal-ajru li jużaw dawn l-ajruporti jistgħu jkunu ġustifikati b'mod partikolari biex jiżviluppaw servizzi ġodda u jikkontribwixxu għall-aċċessibilità lokali u l-iżvilupp ekonomiku. Madankollu, id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni fis-swieq kollha kkonċernati għandhom jiġu kkunsidrati u l-għajnuna mill-Istat li hija proporzjonata u meħtieġa sabiex tikkontribwixxi għall-mira ta' interess komuni biss tista' tkun aċċettabbli.

13. F’dan il-kuntest, għandu jiġi nnutat li l-għajnuna għall-ġestjoni tikkostitwixxi fil-prinċipju għajnuna li tfixkel ħafna l-kompetizzjoni u tista' tiġi awtorizzata biss f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ajruporti u l-linji tal-ajru għandhom normalment iġarrbu l-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom. Madankollu, il-bidla gradwali għal realtà ġdida tas-suq, kif deskritta fil-punti 3 sa 7 tispjega li l-ajruporti reġjonali rċevew sostenn għall-ġestjoni mifrux mill-awtoritajiet pubbliċi qabel l-adozzjoni ta’ dawn il-linji gwida. F’dan l-isfond, għal perjodu ta' tranżizzjoni, u sabiex l-industrija tal-avjazzjoni tkun tista' tadatta għas-sitwazzjoni l-ġdida tas-suq, ċerti kategoriji ta’ għajnuna għall-ġestjoni lill-ajruporti xorta jistgħu jkunu ġustifikati f’ċerti kundizzjonijiet. Kif spjegat fil-punt 5, fil-kundizzjonijiet attwali tas-suq id-dejta disponibbli u l-kunsens tal-industrija jindikaw rabta bejn il-qagħda finanzjarja ta’ ajruport u l-livelli tat-traffiku tiegħu, u l-ħtiġijiet finanzjarji normalment ikunu proporzjonalment akbar għal ajruporti iżgħar. Fid-dawl tal-kontribut tagħhom għall-iżvilupp ekonomiku u l-koeżjoni territorjali fl-Unjoni, maniġers ta’ ajruporti reġjonali iżgħar għalhekk għandhom jingħataw żmien biex jaġġustaw għall-ambjent ġdid tas-suq, pereżempju, billi gradwalment iżidu l-imposti tal-ajruporti lil-linji tal-ajru, bl-introduzzjoni ta’ miżuri ta’ razzjonalizzazzjoni, billi jiddiversifikaw il-mudelli tan-negozju tagħhom jew billi jiġbdu linji tal-ajru u klijenti ġodda biex jimlew il-kapaċità mhux użata tagħhom.

14. Fi tmiem il-perjodu ta' tranżizzjoni, l-ajruporti m’għandhomx jingħataw għajnuna għall-ġestjoni aktar u huma għandhom jiffinanzjaw l-operazzjonijiet tagħhom mir-riżorsi tagħhom stess. Filwaqt li l-għoti ta' kumpens għal spejjeż ta' ġestjoni mhux koperti ta' servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SIEĠ) għandu jibqa’ possibbli għall-ajruporti żgħar jew biex titħalla l-konnettività tar-reġjuni kollha b'rekwiżiti partikolari, il-bidliet fis-swieq stimulati minn dawn il-Linji Gwida għandhom jippermettu l-kopertura tal-ispejjeż tagħhom bħal fi kwalunkwe industrija oħra.

15. L-iżvilupp ta’ traffiku tal-ajru l-ġdid għandu, fil-prinċipju, ikun ibbażat fuq argument sod għan-negozju. Madankollu l-linji tal-ajru mhumiex dejjem lesti, mingħajr inċentivi xierqa, li jieħdu r-riskju li jiftħu rotot ġodda minn ajruporti żgħar li ma jkunux magħrufa u ppruvati. Għalhekk, taħt ċerti kondizzjonijiet, il-linji tal-ajru jistgħu jingħataw għajnuna tal-bidu matul u anki wara l-perjodu ta' tranżizzjoni, jekk din tipprovdihom bl-inċentiva neċessarja biex joħolqu rotot ġodda minn ajruporti reġjonali, iżżid il-mobilità taċ-ċittadini tal-Unjoni billi tistabbilixxi punti ta' aċċess għal tijiriet fl-Unjoni u tistimola l-iżvilupp reġjonali. Minħabba li reġjuni remoti huma penalizzati mill-aċċessibilità fqira tagħhom, l-għajnuna tal-bidu għal rotot minn dawn ir-reġjuni hija suġġetta għal kriterji ta' kompatibbiltà iktar flessibbli.

16. L-allokazzjoni tal-kapaċità tal-ajruporti lil-linji tal-ajru għandha għalhekk gradwalment issir aktar effiċjenti (jiġifieri orjentata lejn id-domanda), u għandu jkun hemm inqas ħtieġa għal finanzjament pubbliku ta’ ajruporti minħabba li l-investiment privat isir aktar mifrux. Jekk jistgħu jiġu stabbiliti l-ħtieġa ġenwina għat-trasport u l-esternalitajiet pożittivi għal reġjun, l-għajnuna għall-investiment għall-ajruporti madankollu għandha tibqa' tiġi aċċettata anki wara l-perjodu ta' tranżizzjoni, b'intensitajiet massimi tal-għajnuna li jiżguraw kundizzjonijiet ekwi madwar l-Unjoni.

17. F’dan l-isfond dawn il-Linji Gwida attwali jintroduċu approċċ ġdid għall-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna lill-ajruporti: (a) waqt li l-Linji Gwida tal-Avjazzjoni tal-2005 ħallew miftuħa l-kwistjoni ta' għajnuna għall-investiment, dawn il-Linji Gwida riveduti jiddefinixxu l-intensitajiet tal-għajnuna massima permissibbli skont id-daqs tal-ajruport. (b) madankollu, għal ajruporti kbar b'volum ta' aktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena, l-għajnuna għall-investiment ma għandhiex bħala prinċipju tkun iddikjarata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat, għajr f'ċirkostanzi eċċezzjonali ħafna, bħar-rilokazzjoni ta' ajruport eżistenti, fejn il-bżonn għall-intervent mill-istat hu karatterizzat minn nuqqas ċar fis-suq waqt li jitqiesu ċ-ċirkustanzi eċċezzjonali, id-daqs tal-investiment u d-distorsjonijiet limitati tal-kompetizzjoni. (c) l-intensitajiet massimi permissibbli tal-għajnuna għall-investiment jistgħu jkunu miżjuda b'massimu ta' 20 % għal ajruporti li jinsabu f'reġjuni mbiegħda. (d) għal perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin, għajnuna għall-ġestjoni għal ajruporti reġjonali tista' tkun iddikjarata kompatibbli mas-suq intern skont l‐Artikolu 107(3) tat-Trattat; madankollu, fir-rigward tal-prospetti ta' profittabiltà tal-ajruporti bi traffiku tal-passiġġieri inqas minn 700 000 kull sena, il-Kummissjoni, wara perjodu ta' erba' snin, se tivvaluta mil-ġdid il-prospetti ta' profitabbilità ta' din il-kategorija ta' ajruporti sabiex tevalwa jekk għandhomx jinħolqu regoli speċjali biex jevalwaw l-kompatibbiltà mas-suq intern tal-għajnuna għall-ġestjoni lil dawk l-ajruporti.

18. Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà tal-għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru ġew simplifikati u adattati skont l-iżviluppi riċenti fis-suq.

19. Il-Kummissjoni tapplika approċċ bilanċjat, li huwa newtrali fil-konfront ta’ diversi mudelli ta' negozju tal-ajruporti u l-linji tal-ajru, li jqis il-prospetti għat-tkabbir tat-traffiku bl-ajru, il-ħtieġa għal żvilupp reġjonali u l-aċċessibbiltà u l-kontribuzzjoni pożittiva tal-mudell tan-negozju tat-trasportaturi bi prezz baxx għall-iżvilupp ta' xi ajruporti reġjonali. Iżda fl-istess waqt, bidla gradwali lejn approċċ orjentat lejn is-suq hija bla dubju meħtieġa; għajr f'każijiet debitament ġustifikati u limitati l-ajruporti għandhom ikunu jistgħu jkopru l-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom u l-investiment pubbliku għandu jkun użat biex jiffinanzja l-kostruzzjoni ta' ajruporti vijabbli li jissodisfaw it-talba tal-linji tal-ajru u tal-passiġġieri; id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni bejn l-ajruporti u bejn il-linji tal-ajru, kif ukoll id-duplikazzjoni ta' ajruporti mhux vijabbli għandhom jiġu evitati. Dan l-approċċ ibbilanċjat għandu jkun trasparenti, jinftiehem faċilment u sempliċi biex tapplikah.

20. Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr preġudizzju għad-dover tal-Istati membri li jikkonformaw mad-Dritt tal-Unjoni. Partikolarment, biex jiġi evitat li l-investiment iwassal għal dannu ambjentali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, inkluż il-ħtieġa li jwettqu valutazzjoni tal-impatt ambjentali fejn xieraq u jiżguraw li jkun hemm il-permessi relevanti.

2. KAMP TA' APPLIKAZZJONI U DEFINIZZJONIJIET

2.1. Kamp ta' applikazzjoni

21. Il-prinċipji stipulati f'dawn il-Linji Gwida japplikaw għall-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u l-linji tal-ajru. (16) Dawn jiġu applikati skont it-Trattat u leġiżlazzjoni sekondarja adottata skont it-Trattat kif ukoll Linji Gwida tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat. (17)

22. Ċerti ajruporti u linji tal-ajru huma speċjalizzati fit-trasport tal-merkanzija. Il-Kummissjoni għad ma għandhiex esperjenza suffiċjenti fil-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna lil ajruporti u linji tal-ajru speċjalizzati fit-trasport tal-merkanzija biex tippreżenta fil-qosor il-prattika tagħha fil-forma ta’ kriterji speċifiċi ta’ kompatibbiltà. Għal dawk il-kategoriji ta’ impriżi, il-Kummissjoni se tapplika l-prinċipji komuni ta' kompatibbiltà kif stabbiliti fit-Taqsima 5 permezz ta' analiżi skont il-każ.

23. Il-Kummissjoni mhijiex se tapplika l-prinċipji stipulati fil-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali għall-2007-2013 (18), u l-Linji Gwida dwar l-għajnuna reġjonali mill-Istat għall-2014-2020 (19) għall-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-infrastruttura tal-ajruporti.

24. Dawn il-Linji Gwida jissostitwixxu l-Linji Gwida tal-Avjazzjoni tal-1994 u tal‐2005.

2.2. Definizzjonijiet

25. Għall-fini ta' dawn il-Linji Gwida, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (1) “għajnuna” tfisser kwalunkwe miżura li tissodisfa l-kriterji kollha li jinsabu fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat; (2) “intensità tal-għajnuna” tfisser l-ammont ta’ għajnuna totali espress bħala persentaġġ tal-ispejjeż eliġibbli, biż-żewġ ċifri espressi f'termini tal-valur preżenti nett meta tingħata l-għajnuna u qabel kwalunkwe tnaqqis ta' taxxa jew imposti oħra; (3) “linja tal-ajru” tfisser kwalunkwe linja tal-ajru b’liċenzja għall-operat valida maħruġa minn Stat Membru jew membru tal-Ispazju Komuni Ewropew għall-Avjazzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (20); (4) “imposta tal-ajruport” tfisser prezz jew levy miġbura għall-benefiċċju tal-ajruport u mħallsa mill-utenti tal-ajruport għall-użu ta' faċiltajiet u servizzi, li jiġu provduti esklussivament mill-ajruport u li jkunu relatati mal-inżul, it-tlugħ, movimenti fl-art u pparkjar ta' inġenji tal-ajru, u l-ipproċessar ta' passiġġieri u merkanzija; inkluż l-imposti jew it-tariffi għas-servizzi ta’ ground handling u tariffi għall-infrastruttura ċentralizzata tal-ground handling; (5) “infrastruttura tal-ajruport” tfisser infrastruttura u tagħmir għall-provvediment ta' servizzi tal-ajruport mill-ajruport lil-linji tal-ajru u lill-fornituri varji tas-servizzi, inkluż r-runways, it-terminals, l-aprons, it-taxiways, l-infrastruttura ċentralizzata tal-ground handling u kwalunkwe faċilità oħra li tappoġġja direttament is-servizzi tal-ajruport, eskluż infrastruttura u tagħmir, li huma primarjament meħtieġa biex jiġu segwiti attivitajiet mhux ajronawtiċi, bħal żoni ta’ parkeġġ ta’ karozzi, ħwienet u ristoranti; (6) “ajruport” tfisser entità jew grupp ta’entitajiet li jwettqu attività ekonomika li tipprovdi servizzi tal-ajruport għal-linji tal-ajru; (7) “dħul tal-ajruport” tfisser dħul minn imposti tal-ajruporti nett minn sostenn għall-kummerċjalizzazzjoni jew kwalunkwe inċentivi pprovduti mill-ajruport lil-linji tal-ajru, meqjus ukoll id-dħul li jiġi minn attivitajiet mhux ajrunawtiċi (ħielsa minn kwalunkwe sostenn pubbliku), esklużi kwalunkwe sostenn pubbliku u l-kumpens għal kompiti li jaqgħu fl-ambitu tal-politika pubblika, jew servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali; (8) “servizzi tal-ajruport” tfisser servizzi pprovduti lil-linji tal-ajru mill-ajruport jew kwalunkwe mis-sussidjarji tiegħu li jiżguraw l-immaniġġar tal-inġenji tal-ajru, mill-inżul sat-tluq, u tal-passiġġieri u l-merkanzija, sabiex jippermettu li l-linji tal-ajru jipprovdu servizzi tat-trasport bl-ajru; inkluż il-provvediment ta’ servizzi ta' ground handling u l-provvediment ta' infrastruttura ċentralizzata tal-ground handling; (9) “traffiku annwali medju tal-passiġġieri” tfisser ċifra ddeterminata abbażi ta’ traffiku tal-passiġġieri deħlin u dawk ħerġin matul is-sentejn finanzjarji ta' qabel dik li fiha l-għajnuna ġiet notifikata jew mogħtija fil-każ ta' għajnuna mhux notifikata; (10) “spejjeż kapitali” tfisser deprezzament tal-ispejjeż eliġibbli tal-investiment fl-infrastruttura u t-tagħmir tal-ajruporti inklużi l-ispejjeż sottostanti tal-finanzjament; (11) “diskrepanza tal-likwidità fl-ispejjeż kapitali” tfisser il-valur nett preżenti tad-differenza bejn il-flussi pożittivi ta’ flus u dawk negattivi (inkluż l-ispejjeż ta' investiment) matul l-investiment f'assi kapitali fissi; (12) “żona ta’ lħuq ta' ajruport” b’mod tfisser il-konfini ta’ suq ġeografiku, li normalment huwa stabbilit għal madwar 100 kilometru jew madwar 60 minuta ta’ vvjaġġar bil-karozza, bix-xarabank, tren jew ferrovija ta' velocità għolja; madankollu, iż-żona ta' lħuq ta' ajruport partikolari tista’ tkun differenti u jeħtieġ li tqis l-ispeċifiċitajiet ta’ kull ajruport partikolari. Id-daqs u l-forma taż-żona ta’ lħuq tvarja minn ajruport għal ieħor, u tiddependi fuq diversi karatteristiċi tal-ajruport, inklużi l-mudell tan-negozju tiegħu, il-post u d-destinazzjonijiet li jaqdi. (13) “spejjeż ta' finanzjament” tfisser l-ispejjeż relatati ma' finanzjament tad-dejn u l-ekwità tal-ispejjeż eliġibbli; fi kliem ieħor, l-ispejjeż ta' finanzjament jqisu l-proporzjon ta' imgħax totali u r-remunerazzjoni ta’ kapital proprju li jikkorrispondu għall-finanzjament tal-ispejjeż eliġibbli ta’ investiment, eskluż il-finanzjament tal-kapital ta' ġestjoni, investimenti f’attivitajiet mhux ajrunawtiċi jew proġetti oħrajn ta’ investiment; (14) “data tal-għoti tal-għajnuna” tfisser id-data meta l-Istat Membru ħa impenn legalment vinkolanti li jagħti l-għajnuna li jista' jkun invokat quddiem qorti nazzjonali. (15) “spejjeż eliġibbli ta’ investiment” tfisser l-ispejjeż relatati mal-investimenti fl-infrastruttura tal-ajruport, inklużi l-ispejjeż tal-ippjanar, iżda esklużi l-ispejjeż ta' investiment għal attivitajiet mhux ajrunawtiċi, spejjeż ta' investiment relatati mat-tagħmir tas-servizzi tal-ground handling, spejjeż ordinarji ta' manutenzjoni u spejjeż għal kompiti li jaqgħu fir-responsabbiltà tal-politika pubblika; (16) “servizzi ta’ ground handling” tfisser is-servizzi pprovduti lill-utenti tal-ajruporti fl-ajruporti kif deskritt fl-Anness mad-Direttiva 96/67/KE, u kwalunkwe leġiżlazzjoni sussegwenti dwar l-aċċess għas-suq tal-ground handling fl-ajruporti; (17) “trejn b'veloċità għolja” tfisser trejn kapaċi tlaħħaq veloċità ta' iktar minn 200 km/h; (18) “għajnuna għall-investiment” tfisser għajnuna biex ikunu ffinanzjati assi kapitali; speċifikament, biex tkopri d-“diskrepanza tal-likwidità -fl-ispejjeż kapitali”; (19) “valur nett preżenti” tfisser id-differenza bejn il-flussi ta’ flus pożittivi u dawk negattivi matul il-ħajja tal-investiment, skontati għall-valur kurrenti tagħhom bl-użu l-ispiża kapitali, jiġifieri r-rata ta’ redditu meħtieġa normalment applikata mill-kumpanija fi proġetti oħrajn ta’ investiment ta’ tip simili jew, fejn mhux disponibbli, l-ispiża kapitalital-kumpanija b'mod kumplessiv, jew redditi mistennija komunement osservati fis-settur tal-ajruporti. (20) “attivitajiet mhux ajrunawtiċi” tfisser servizzi kummerċjali lil-linji tal-ajru jew utenti oħra tal-ajruport, bħal servizzi anċillari għal passiġġieri, trasportaturi tal-merkanzija jew fornituri oħra tas-servizz, kiri ta' uffiċċji u ħwienet, u parkeġġ għall-karozzi, lukandi eċċ. (21) “għajnuna għall-ġestjoni” tfisser għajnuna biex tkopri d-“diskrepanza tal-likwidità mill-ġestjoni”; tista' tkun relatata kemm ma' pagament bil-quddiem kif ukoll ma' għajnuna mħallsa fil-forma ta' pagamenti perjodiċi biex ikopru spejjeż ta' ġestjoni (pagamenti perjodiċi li jikkonsistu minn ammont fiss (22) “spejjeż ta' ġestjoni” tfisser l-ispejjeż sottostanti ta' ajruport f'dak li hu forniment ta’ servizzi tal-ajruport, inkluż kategoriji ta’ spejjeż bħall-ispiża ta' persunal, servizzi b'kuntratt, komunikazzjonijiet, skart, enerġija, manutenzjoni, kera u amministrazzjoni,iżda jeskludu l-ispejjeż kapitali, is-sostenn ta’ kummerċjalizzazzjoni jew kwalunkwe inċentivi oħra mogħtija lil-linji tal-ajru mill-ajruport, u l-ispejjeż li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà ta’ politika pubblika; (23) “diskrepanza tal-likwidità ta' ġestjoni” tfisser it-telf mill-ġestjoni ta' ajruport matul il-perjodu relevanti, skontat għall-valur kurrenti tagħhom bl-użu tal-ispiża kapitali, jiġifieri n-nuqqas (f'termini tal-valur preżenti nett) bejn id-dħul tal-ajruport u l-spejjeż ta' ġestjoni tal-ajruport. (24) “reġjuni l-aktar imbiegħda” tfisser ir-reġjuni msemmija fl-Artikolu 349 tat-Trattat (21); (25) “marġni ta’ profitt raġonevoli” tfisser rata ta' redditu fuq il-kapital, pereżempju mkejjel bħala rata interna ta’ dħul (IRR), li l-impriża normalment hija mistennija li tagħmel fuq investimenti bi grad simili ta’ riskju; (26) “ajruport reġjonali” tfisser kull ajruport b’volum ta’ traffiku annwali ta’ passiġġieri sa 3 miljuni; (27) “reġjuni remoti” tfisser ir-reġjuni l-aktar imbiegħda, Malta, Ċipru, Ceuta, Mellilla, gżejjer li huma parti mit-territorju ta' Stat Membru u żoni li ftit li xejn huma popolati; (28) “żoni ftit li xejn popolati” tfisser reġjuni NUTS 2 b'inqas minn tmien (8) residenti għal kull km2 jew reġjuni NUTS 3 b'inqas minn 12,5 resident għal kull km2 (abbażi tad-dejta tal-Eurostat dwar id-densità tal-popolazzjoni); (29) “bidu tax-xogħlijiet” tfisser jew il-bidu ta' xogħlijiet ta' kostruzzjoni fuq l-investiment, jew l-ewwel impenn sod biex jiġi ordnat tagħmir jew impenn li jagħmel l-investiment irriversibbli, skont liema jiġi l-ewwel, u ma jinkludix xogħol preparatorju, bħal kisba ta' permessi u t-twettiq ta' studji preliminari ta' fattibilità;

3. IL-PREŻENZA TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT FIS-SENS TAL-ARTIKOLU 107(1) TAT-TRATTAT

3.1. Il-kunċett ta’ impriża u l-attività ekonomika

26. Skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat japplikaw biss fejn il-benefiċjarju huwa “impriża”. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea konsistentement iddefinixxiet l-impriżi bħala entitajiet involuti f'attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus ġuridiku tagħhom jew is-sjieda tagħhom u mill-mod kif ikunu ffinanzjati (22). Kwalunkwe attività li tikkonsisti fl-offerta ta’ oġġetti u servizzi f’suq hija attività ekonomika. (23) In-natura ekonomika ta’ attività fiha nnifisha ma tiddependix fuq jekk l-attività tiġġenerax profitti. (24)

27. Issa jidher ċar li l-attività tal-linji tal-ajru li tikkonsisti fil-provvediment ta' servizzi ta' trasport lil passiġġieri u/jew impriżi tikkostitwixxi attività ekonomika. Il-linji gwida tal-Avjazzjoni 1994 tal-Kummissjoni, madankollu xorta jirriflettu din il-fehma li “il-kostruzzjoni [jew] it-tkabbir ta’ proġetti ta’ infrastruttura (bħal ajruporti, toroq, pontijiet, eċċ.) jirrappreżentaw miżura ġenerali ta’ politika ekonomika li ma tistax tiġi kkontrollata mill-Kummissjoni skont ir-regoli tat-Trattat dwar l-għajnuna mill-Istat.” F' “Aéroports de Paris”, (25) il-Qrati tal-Unjoni ddeċidew kontra din il-fehma u sostnew li anki l-operazzjoni ta' ajruport li tikkonsisti fil-provvista ta’ servizzi tal-ajruport lil-linji tal-ajru u lil fornituri varji tas-servizz tikkostitwixxi attività ta' natura ekonomika. Fis-sentenza tagħha fil-kawża “Leipzig-Halle airport”, (26) il-Qorti Ġenerali ċċarat li l-operazzjoni ta' ajruport hija attività ta' natura ekonomika, li minnha l-kostruzzjoni tal-infrastruttura tal-ajruport tagħmel parti inseparabbli.

28. Safejn huma kkonċernati l-miżuri tal-passat ta’ finanzjament, l-iżvilupp gradwali tal-forzi tas-suq fis-settur tal-ajruporti (27) ma jippermettix li tkun determinata data preċiża, li minnha l-operazzjoni ta' ajruport kellha tkun bla dubju meqjusa bħala attività ta' natura ekonomika. Madankollu, il-Qrati tal-Unjoni irrikonoxxew l-evoluzzjoni fin-natura tal-attivitajiet tal-ajruporti. F'“Leipzig-Halle airport”, il-Qorti Ġenerali sostniet li mis-sena 2000 l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-ajruporti ma setgħatx tkun eskluża aktar. (28) Konsegwentement, mid-data tas-sentenza “Aéroports de Paris” (it-12 ta' Diċembru 2000), l-operazzjoni u l-infrastruttura tal-ajruport għandha tkun ikkunsidrata bħala kompitu li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat.

29. Kuntrarju ta’ dan, minħabba l-inċertezza li kienet teżisti qabel is-sentenza “Aéroports de Paris”, l-awtoritajiet pubbliċi setgħu leġittimament iqisu li l-finanzjament tal-infrastruttura tal-ajruport ma kienx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, u għalhekk tali miżuri ma kellhomx għalfejn ikunu notifikati lill-Kummissjoni. Konsegwentement il-Kummissjoni ma tistax tikkontesta, abbażi tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-miżuri ta’ finanzjament li ngħataw (29) qabel is-sentenza “Aéroports de Paris”. (30)

30. Fi kwalunkwe każ, il-miżuri mogħtija qabel ma żviluppat kwalunkwe kompetizzjoni fis-settur tal-ajruporti, ma kinux jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat meta ngħataw, iżda jistgħu jitqiesu bħala għajnuna eżistenti skont l-Artikolu 1(b)(v) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 (31) jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat jiġu sodisfatti.

31. L-entità jew grupp ta’ entitajiet li jwettqu attività ekonomika li tipprovdi servizzi tal-ajruport lil-linji tal-ajru, jiġifieri l-immaniġġar tal-inġenji tal-ajru, mill-inżul sat-tluq, u tal-passiġġieri u l-merkanzija, sabiex jippermettu lil-linji tal-ajru jipprovdu servizzi tat-trasport bl-ajru, (32) se tissejjaħ “ajruport”. (33) Ajruport jipprovdi firxa ta’ servizzi (“servizzi tal-ajruport”) lil-linji tal-ajru, bi skambju għall-ħlas (“imposti tal-ajruport”). Filwaqt li d-daqs preċiż tas-servizzi pprovduti mill-ajruporti, kif ukoll id-definizzjoni tal-imposti bħala “miżati” jew “taxxi” ivarja madwar l-Unjoni, il-provvista ta’ servizzi tal-ajruport lil-linji tal-ajru bi skambju għall-imposti tal-ajruport tikkostitwixxi attività ekonomika fl-Istati Membri kollha.

32. Il-qafas ġuridiku u regolatorju li fih ajruporti individwali huma posseduti u operati jvarja minn ajruport għal ieħor madwar l-Unjoni. B'mod partikolari, ajruporti reġjonali huma spiss ġestiti f’koperazzjoni mill-qrib ma’ awtoritajiet pubbliċi. F'dan ir-rigward, il-Qorti ddeċidiet li bosta entitajiet jistgħu jiġu kkunsidrati li qed iwettqu attività ekonomika flimkien, u b’hekk jikkostitwixxu unità ekonomika, skont kundizzjonijiet speċifiċi. (34) Fil-qasam tal-avjazzjoni, il-Kummissjoni tqis li involviment sinifikanti fl-istrateġija kummerċjali ta’ ajruport, bħal permezz tal-konklużjoni diretta ta’ ftehimiet ma' linji tal-ajru jew l-iffissar ta’ imposti tal-ajruport, jikkostitwixxi indikazzjoni qawwija li l-entità rilevanti, waħedha jew b'mod konġunt, twettaq l-attività ekonomika li topera l-ajruport. (35)

33. Flimkien ma' “servizzi tal-ajruport” ajruport jista’ jipprovdi wkoll servizzi kummerċjali oħra lil-linji tal-ajru jew persuni oħra li jużaw l-ajruport, bħal servizzi anċillari għall-passiġġieri, trasportaturi tal-merkanzija jew fornituri oħra tas-servizz (pereżempju permezz tal-kiri ta' immobbli lil maniġers ta' ħwienet u ristoranti, operaturi tal-ipparkjar, eċċ.). Dawn l-attivitajiet ekonomiċi se jkunu kollettivament imsejħa “attivitajiet mhux ajrunawtiċi”.

34. Madankollu, mhux l-attivitajiet kollha tal-ajruport huma neċessarjament ta' natura ekonomika. (36) Billi l-klassifikazzjoni ta’ entità bħala impriża issir dejjem skont l-attività speċifika, huwa meħtieġ li ssir distinzjoni bejn l-attivitajiet ta' ajruport partikolari u li jiġi stabbilit sa liema punt dawn l-attivitajiet huma ta' natura ekonomika. Jekk ajruport iwettaq kemm attivitajiet ta' natura ekonomika kif ukoll mhux ekonomka, huwa għandu jitqies bħala impriża biss fir-rigward ta’ dawk tal-ewwel.

35. Il-Qorti sostniet li l-attivitajiet li normalment jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Istat fl-eżerċizzju tas-setgħat uffiċjali tiegħu bħala awtorità pubblika mhumiex ta' natura ekonomika u ġeneralment ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-regoli għall-għajnuna mill-Istat. (37) F'ajruport, attivitajiet bħall-kontroll tat-traffiku tal-ajru, il-pulizija, id-dwana, it-tifi tan-nar u attivitajiet neċessarji għas-salvagwardja tal-avjazzjoni ċivili kontra atti ta' interferenza illegali u l-investimenti relatati mal-infrastruttura u t-tagħmir neċessarju biex jitwettqu dawn l-attivitajiet huma ġeneralment meqjusa bħala ta’ natura mhux ekonomika. (38)

36. Il-finanzjament pubbliku ta' tali attivitajiet ta’ natura mhux ekonomika ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, iżda għandu jkun limitat esklussivament biex jikkumpensa għall-ispejjeż li dawn jikkawżaw u ma jistax jintuża biex jiffinanzja attivitajiet oħra. (39) Kwalunkwe kumpens żejjed possibbli mill-awtoritajiet pubbliċi tal-ispejjeż imġarrba fir-rigward ta’ attivitajiet ta’ natura mhux ekonomika jista' jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, jekk ajruport ikun, involut f’attivitajiet ta’ natura mhux ekonomika flimkien mal-attivitajiet tiegħu ta' natura ekonomika, , hija meħtieġa kontabilità tal-ispejjeż separata għaż-żewġ attivitajiet sabiex ikun evitat it-trasferiment possibbli ta’ fondi pubbliċi bejn attivitajiet ta' natura ekonomika u mhux ekonomika.

37. Finanzjament pubbliku ta' attivitajiet mhux ta' natura ekonomika ma għandux iwassal għal diskriminazzjoni bla bżonn bejn l-ajruporti. Fil-fatt, hemm każistika stabbilita li tgħid li hemm vantaġġ meta l-awtoritajiet pubbliċi jeħilsu lil impriżi mill-ispejjeż inerenti għall-attivitajiet tagħhom ta' natura ekonomika. (40) Għaldaqstant, meta skont ċerta ordni ġuridika hija normali li ajruporti ċivili għandhom jeħlu ċerti spejjeż inerenti għall-operazzjoni tagħhom, waqt li ajruporti ċivili oħra ma jagħmlux dan, dawn tal-aħħar jistgħu jingħataw vantaġġ, kemm jekk l-ispejjeż tagħhom huma relatati ma' attività li ġeneralment hi kkunsidrata ta' natura mhux ekonomika kif ukoll jekk le.

3.2. L-Użu tar-riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà lill-Istat

38. It-trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat jista' jieħu ħafna forom bħalma huma għotjiet diretti, rifużjonijiet tat-taxxa, (41) self b’imgħax favorevoli jew tipi oħra ta' kundizzjonijiet ta’ finanzjament preferenzjali. Riżorsi Statali jkunu involuti wkoll jekk l-Istat jipprovdi benefiċċju in natura jew fil-forma ta’ servizzi sussidjati, (42) bħal servizzi tal-ajruport. Ir-riżorsi mill-Istat jistgħu jintużaw (43) fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali. Bl-istess mod, finanzjament minn fondi tal-Unjoni jikkostitwixxi riżorsi tal-Istat, meta dawn il-fondi huma allokati fid-diskrezzjoni ta' Stat Membru. (44)

39. Il-Qorti ddeċidiet ukoll li, anki jekk l-Istat huwa f'pożizzjoni li jikkontrolla impriża pubblika u li jeżerċita influwenza dominanti fuq l-operazzjonijiet tagħha, l-eżerċizzju attwali ta’ dak il-kontroll f'każ partikolari ma jistax jiġi awtomatikament preżunt. (45) Għalhekk, jeħtieġ li jkun ivvalutat jekk il-miżuri adottati minn impriżi pubbliċi humiex responsabbiltà tal-Istat. Il-Qorti indikat li r-responsabbiltà tal-Istat f'każ ta’ miżura adottata minn impriża pubblika tista' tiġi magħrufa minn sett ta’ indikaturi li jirriżultaw miċ-ċirkostanzi tal-każ u l-kuntest li ttieħdet fih dik il-miżura. (46)

40. F’dan l-isfond, ir-riżorsi ta’ ajruport pubbliku jikkostitwixxu riżorsi pubbliċi. Konsegwentement, ajruport pubbliku jista' jagħti għajnuna lil xi linja tal-ajru li tuża l-ajruport jekk id-deċiżjoni li tingħata l-miżura hija responsabbiltà tal-Istat u l-kundizzjonijiet l-oħra tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat huma sodisfatti. Il-Qorti kienet ukoll tal-fehma li l-fatt li miżura tiġi adottata direttament mill-Istat jew minn korpi pubbliċi jew privati stabbiliti jew maħtura minnu sabiex jamministraw il-miżura huwa irrilevanti biex hi tiġi kkunsidrata bħala għajnuna mill-Istat (47).

3.3. Id-distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ

41. Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti, sostenn finanzjarju jwassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni minħabba li jsaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħra (48).

42. B'mod ġenerali, meta vantaġġ mogħti minn Stat Membru jsaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħra li jikkompetu f'suq partikolari tal-Unjoni, il-kummerċ bejn l-Istati Membri għandu jitqies bħala milqut minn dak il-vantaġġ. (49)

43. Il-kompetizzjoni bejn l-ajruporti tista’ tiġi vvalutata fid-dawl tal-kriterji tal-għażla tal-kumpaniji tal-ajru, u b’mod partikolari billi jitqabblu fatturi bħalma huma t-tipi ta' servizzi tal-ajruporti pprovduti u l-klijenti kkonċernati, il-popolazzjoni jew l-attività ekonomika, il-konġestjoni, jekk hemmx aċċess mill-art, u l-livell tal-imposti u l-kundizzjonijiet kummerċjali kumplessivi għall-użu tal-infrastruttura u s-servizzi tal-ajruport. Il-livell tal-imposti hu fattur ewlieni, minħabba li l-finanzjament pubbliku mogħti lill-ajruport jista’ jintuża biex l-imposti tal-ajruporti jinżammu artifiċjalment baxxi sabiex jiġbdu lejhom linji tal-ajru u b'hekk jistgħu joħolqu distorsjoni sinifikanti tal-kompetizzjoni.

44. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-ajruporti huma f’kompetizzjoni għall-ġestjoni tal-infrastruttura tal-ajruport, inkluż f'ajruporti reġjonali u lokali. Il-finanzjament pubbliku ta' ajruport jista’ għalhekk joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-swieq għall-operazzjoni tal-infrastruttura tal-ajruporti. Barra minn hekk, il-finanzjament pubbliku kemm għall-ajruporti kif ukoll għal-linji tal-ajru jistgħu joħolqu distorsjoni tal-kompetizzjoni u għandhom effett fuq il-kummerċ fis-swieq tat-trasport bl-ajru madwar l-Unjoni. Fl-aħħar nett, il-kompetizzjoni intermodali tista' wkoll tiġi affettwata minn finanzjament pubbliku għall-ajruporti jew għal-linji tal-ajru.

45. Fis-sentenza Altmark (50) il-Qorti ddeċidiet li anki finanzjament pubbliku mogħti lil impriża li tipprovdi biss servizzi tat-trasport lokali jew reġjonali jista’ jkollu effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri, minħabba li l-provvista ta' servizzi tat-trasport minn dik l-impriża tista' tkun mantenuta jew miżjuda bir-riżultat li l-impriżi stabbiliti fi Stati Membri oħra jkollhom inqas ċans li jipprovdu s-servizzi tat-trasport tagħhom. Anki l-fatt li l-ammont ta’ għajnuna huwa żgħir jew id-daqs relattivament ċkejken tal-impriża li tirċievi finanzjament pubbliku ma jeskludux il-possibbiltà li jiġi affettwat il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Konsegwentement, il-finanzjament pubbliku tal-ajruporti jew tal-linji tal-ajru li joperaw is-servizzi minn dawn l-ajruporti jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri.

3.4. Finanzjament pubbliku tal-ajruporti u l-applikazzjoni tal-Prinċipju tal-Operatur tal-Ekonomija tas-Suq

46. L-Artikolu 345 tat-Trattat jiddikjara li t-Trattat bl-ebda mod ma jippreġudika r-regoli fl-Istati Membri li jirregolaw is-sistema ta’ sjieda ta’ proprjetà. Għaldaqstant l-Istati Membri jistgħu ikunu sidien ta’ impriżi u jistgħu jimmaniġġjawhom, u jistgħu jixtru ishma jew interessi oħra f'impriżi pubbliċi jew privati.

47. Konsegwentement, dawn il-Linji Gwida ma jagħmlux distinzjoni bejn it-tipi differenti ta' benefiċjarji fir-rigward tal-istrutturi legali tagħhom jew jekk humiex tas-settur pubbliku jew privat, u r-riferenzi kollha għal-linji tal-ajru u l-ajruporti jew il-kumpaniji li jimmaniġġjawhom jinkludu kull tip ta' entità legali.

48. Sabiex jiġi vvalutat jekk l-impriża bbenefikatx minn vantaġġ ekonomiku, jiġi applikat l-hekk imsejjaħ test tal-Operatur tal-Ekonomija tas-Suq (“test tal-MEO”). Dan it-test għandu jkun ibbażat fuq informazzjoni disponibbli u l-iżviluppi prevedibbli fiż-żmien meta l-finanzjament pubbliku ġie mogħti u ma għandux jiddependi minn analiżi bbażata fuq sitwazzjoni posterjuri. (51)

49. Konsegwentement, meta ajruport jibbenefika minn fondi pubbliċi, il-Kummissjoni tivvaluta jekk dan il-finanzjament jikkostitwixxix għajnuna billi tqis jekk f'ċirkostanzi simili operatur privat, wara li jikkunsidra l-possibbiltà li jikseb redditu u jwarrab il-konsiderazzjonijiet soċjali kollha, kemm dawk ta' politika reġjonali u dawk settorjali, (52) kienx jagħti l-istess finanzjament. Il-finanzjament pubbliku mogħti f'ċirkostanzi li jikkorrispondu mal-kundizzjonijiet normali tas-suq ma jitqiesx bħala għajnuna mill-Istat. (53)

50. Il-Qorti ddeċidiet ukoll li l-imġiba ta' investitur pubbliku trid tiġi mqabbla ma' dik ta' investitur privat immexxi minn prospetti ta’ profittabbiltà fit-tul, (54) matul il-ħajja tal-investiment. Dawn il-kunsiderazzjonijiet huma partikolarment pertinenti għall-investiment fl-infrastruttura, li spiss jinvolvu ammonti kbar ta' riżorsi finanzjarji u jistgħu biss jipproduċu redditu pożittiv wara ħafna snin. Kwalunkwe valutazzjoni ta' profitabbilità ta' ajruport għandha tqis id-dħul tal-ajruport.

51. Konsegwentement, rigward il-finanzjament pubbliku lill-ajruporti, l-analiżi ta’ konformità mat-test MEO għandha tkun imsejsa fuq prospetti ta’ profitabbiltà ex ante soda għall-entità li tagħti l-finanzjament (55) . Kwalunkwe previżjoni tat-traffiku użata għal dak l-iskop għandha tkun realistika u soġġetta għal analiżi tas-sensittività raġonevoli. In-nuqqas ta’ pjan ta’ negozju jikkostitwixxi indikazzjoni li t-test MEO jista' ma jkunx ġie sodisfatt. (56) Fin-nuqqas ta' pjan ta' negozju, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu analiżi jew dokumenti interni mill-awtoritajiet pubbliċi jew mill-ajruport ikkonċernat li juru b’mod ċar li analiżi mwettqa qabel l-għoti tal-finanzjament pubbliku turi li t-test ġie sodisfatt.

52. L-ajruporti jista' jkollhom rwol importanti fit-trawwim tal-iżvilupp lokali jew l-aċċessibbiltà. Madankollu kunsiderazzjonijiet reġjonali jew ta’ politika ma jistgħux jitqiesu għall-għanijiet tat-test tal-MEO. (57) Tali kunsiderazzjonijiet jistgħu madankollu, f’ċerti kundizzjonijiet, jitqiesu meta ssir il-valutazzjoni tal-kompatibbiltà tal-għajnuna.

3.5. Relazzjonijiet finanzjarji bejn l-ajruporti u l-linji tal-ajru

53. Meta ajruport għandu riżorsi pubbliċi disponibbli, l-għajnuna lil xi linja tal-ajru li tuża l-ajruport tista’ fil-prinċipju tiġi eskluża meta r-relazzjoni bejn l-ajruport u l-linja tal-ajru tissodisfa t-test tal-MEO. Dan normalment ikun il-każ jekk: (a) il-prezz impost għas-servizzi tal-ajruport jikkorrispondi mal-prezz tas-suq (ara t-taqsima 3.5.1), jew (b) permezz ta' analiżi ex ante jista' jkun ppruvat li l-arranġament mal-ajruport/ il-linja tal-ajru se jwassal għal kontribuzzjoni ta' profitt inkrimentali pożittiv għall-ajruport (ara t-taqsima 3.5.2).

3.5.1. Tqabbil mal-prezz tas-suq

54. Approċċ wieħed lejn il-valutazzjoni tal-preżenza ta' għajnuna lil-linji tal-ajru jinvolvi li jkun stabbilit jekk il-prezz mitlub minn ajruport lil-linja tal-ajru partikolari jikkorrispondix mal-prezz tas-suq. Abbażi ta’ prezzijiet tas-suq disponibbli u relevanti, jista' jkun identifikat valur referenzjarju xieraq, waqt li jkunu kkunsidrati l-elementi spjegati fil-punt 60.

55. L-identifikazzjoni ta' valur referenzjarju teħtieġ li l-ewwelnett ikunu jistgħu jintgħażlu għadd suffiċjenti ta' ajruporti paragunabbli li jipprovdu servizzi li jistgħu jiġu mqabbla bejniethom f’kundizzjonijiet normali tas-suq.

56. F'dan ir-rigward il-Kummissjoni tinnota li għalissa, maġġoranza kbira tal-ajruporti fl-Unjoni jibbenefikaw minn finanzjament pubbliku sabiex ikopru l-ispejjeż tal-investiment u dawk ta' ġestjoni. Il-biċċa l-kbira ta' dawn l-ajruporti jistgħu biss jibqgħu fis-suq bis-sostenn pubbliku.

57. Ajruporti li huma proprjetà pubblika kienu tradizzjonalment meqjusa mill-awtoritajiet pubbliċi bħala infrastrutturi biex jiffaċilitaw l-iżvilupp lokali u mhux bħala impriżi li joperaw skont ir-regoli tas-suq. Il-prezzijiet ta' dawn l-ajruporti konsegwentement ma jiġux ġeneralment definiti abbażi ta’ kunsiderazzjonijiet tas-suq u prospetti ta’ profittabiltà ex ante notevolment tajba, iżda essenzjalment abbażi ta' kunsiderazzjonijiet soċjali jew reġjonali.

58. Anki jekk ċerti ajruporti huma proprjetà privata jew ġestiti mingħajr kunsiderazzjonijiet soċjali jew reġjonali, il-prezzijiet mitluba minn dawn l-ajruporti jistgħu jiġu influwenzati bis-sħiħ mill-prezzijiet imposti mill-maġġoranza ta' ajruporti ssussidjati pubblikament minħabba li l-prezzijiet ta’ dawn tal-aħħar jitqiesu mil-linji tal-ajru matul in-negozjati tagħhom mal-ajruporti li huma proprjetà privata jew ġestiti privatament.

59. F’dawk iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni għandha dubji serji jekk fil-preżent, jistax ikun identifikat valur referenzjarju xieraq biex ikun identifikat prezz tas-suq realistiku għal servizzi pprovduti minn ajruporti. Din is-sitwazzjoni tista’ tinbidel jew tevolvi fil-futur, b’mod partikolari meta r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat japplikaw b'mod sħiħ għall-finanzjament pubbliku tal-ajruporti.

60. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tqis li eżerċizzju ta’ valutazzjoni komparattiva għandu jkun ibbażat fuq tqabbil tal-imposti tal-ajruporti, nett minn kwalunkwe benefiċċji pprovduti lil-linja tal-ajru (bħal sostenn għall-kummerċjalizzazzjoni, skontijiet, jew inċentiv ieħor), madwar numru suffiċjenti ta’ “ajruporti komparaturi” adattati, li l-maniġers tagħhom jaġixxu bħala operaturi f'ekonomija tas-suq. B’mod partikolari, għandhom jintużaw l-indikaturi li ġejjin: (a) volum tat-traffiku; (b) tip ta' traffikku (negozju jew passatemp jew destinazzjoni 'il barra); l-importanza relativa tal-merkanzija, u l-importanza relattiva tad-dħul li joħroġ mill-attivitajiet nonajrunawtiċi tal-ajruport; (c) it-tip u l-livell tas-servizzi tal-ajruport pprovduti; (d) il-prossimità tal-ajruport għal belt kbira; (e) l-għadd ta' abitanti fiż-żona koperta mill-ajruport; (f) il-prosperità taż-żona tal-inħawi (PDG kull ras); (g) iż-żoni ġeografiċi differenti li għalihom il-passiġġieri jistgħu jiġu attirati.

3.5.2. L-analiżi tal-profitabbiltà ex ante

61. Fil-preżent, il-Kummissjoni tqis l-analiżi ex ante tal-profitt inkrementali bħala l-aktar kriterju rilevanti għall-valutazzjoni ta’ arranġamenti konklużi mill-maniġers tal-ajruporti ma' linji tal-ajru individwali.

62. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tikkunsidra li d-differenzazzjoni tal-prezz hija prassi standard tan-negozju, sakemm tkun konformi mal-leġiżlazzjoni rilevanti kollha dwar il-kompetizzjoni u dik settorjali. (58) Madanakollu, tali politiki ta’ pprezzar iddifferenzjat għandhom jiġu ġustifikati mil-lat kummerċjali sabiex jikkonformaw mat-test tal-MEO. (59)

63. Il-Kummissjoni tqis li arranġamenti konklużi bejn il-linji tal-ajru u ajruport jisgħu jitqiesu skont it-test tal-MEO meta dawn jikkontribwixxu b’mod inkrimentali, minn perspettiva ex ante, għall-profitabbiltà tal-ajruport. L-ajruport irid juri li meta jiġi konkluż arranġament ma' linja tal-ajru (pereżempju kuntratt individwali jew skema globali tal-imposti tal-ajruport) huwa kapaċi li jkopri l-ispejjeż kollha li jirriżultaw mill-arranġament b’marġni ta’ profitt (60) raġonevoli fuq il-bażi ta’ prospetti b’saħħithom fuq medda medja ta’ żmien (61).

64. Sabiex jiġi vvalutat jekk arranġament konkluż minn ajruport ma' linja tal-ajru jissodisax it-test tal-MEO, id-dħul mistenni minn attivitajiet mhux ajrunawtiċi li jirriżultaw mill-attività tal-linja tal-ajru għandhom jitqiesu flimkien mal-imposti tal-ajruporti netti minn kwalunkwe tnaqqis, sostenn ta' kummerċjalizzazzjoni u skemi ta' inċentivi (62). Similarment, għandhom jiġu kkunsidrati l-ispejjeż kollha mistennija mġarrba inkrimentalment mill-ajruport fir-rigward tal-attività tal-linja tal-ajru fl-ajruport. (63) Tali spejjeż inkrementali jistgħu jinkludu l-kategoriji kollha ta’ spejjeż inkrimentali ta' investimenti, persunal u tagħmir minħabba l-preżenza tal-linja tal-ajru fl-ajruport. Pereżempju, jekk l-ajruport jeħtieġ li jespandi jew li jibni terminal ġdid jew faċilitajiet oħra prinċipalment biex jiġu akkomodati l-bżonnijiet tal-linja tal-ajru speċifika, tali spejjeż għandhom ikunu kkunsidrati meta jkunu kkalkulati l-ispejjeż inkrimentali. B'kuntrast għal dan, spejjeż li l-ajruport ikollu jġarrab xorta waħda indipendentement mill-arrranġamenti mal-linja tal-ajru ma għandhomx għalfejn ikunu kkunsidrati fit-test tal-MEO.

65. Meta operatur ta' ajruport ikun ibbenefika minn għajnuna kompatibbli, il-vantaġġ li jirriżulta minn tali għajnuna ma jiġix mgħoddi lil linja tal-ajru speċifika (64) jekk il-kundizzjonijiet segwenti jiġu sodisfatti: l-infrastruttura tkun miftuħa għal-linji tal-ajru kollha (65) (dan jinkludi infrastruttura li x'aktarx tintuża minn ċertu kategoriji, bħal operaturi bi prezz baxx u charters) u ma tkunx iddedikata għal-linja tal-ajru speċifika; u l-linji tal-ajru jħallsu tariffi li jkopru mill-inqas il-kost inkrimentali kif definit fil-punt 64. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tikkunsidra li taħt tali kundizzjonijiet, anki jekk kien ikun hemm għajnuna mill-Istat lil-linji tal-ajru, tali għajnuna fi kwalunkwe każ kienet tkun kompatibbli mas-suq intern għall-istess raġunijiet li jiġġustifikaw il-kumpatibbiltà tal-għajnuna fil-livell tal-ajruport. Meta operatur ta' ajruport ikun ibbenefika minn għajnuna għall-investiment inkompatibbli, il-vantaġġ li jirriżulta minn tali għajnuna ma jkunx mgħoddi lil linja tal-ajru speċifika jekk il-kundizzjonijiet segwenti jkunu sodisfatti: l-infrastruttura tkun miftuħa għal-linji tal-ajru kollha u ma tkunx dedikata għal linja tal-ajru speċifika; u l-linji tal-ajru jħallsu tariffi li jkopru mill-inqas l-ispiża inkrimentali kif definit fil-punt 64. Il-Kummissjoni tikkunsidra li f'tali kundizzjonijiet ma jistax jiġi eskluż vantaġġ settorjali lill-industrija tal-linji tal-arju jew persuni oħra li jużaw l-ajruport iżda ma għandux iwassal għal irkupru minn linji tal-ajru speċifiċi jew persuni oħra li jużaw l-ajruport.

66. Meta tivvaluta arranġamenti konklużi bejnajruporti u linji tal-ajru, il-Kummissjoni tqis ukoll safejn l-arranġamenti li jkun qed jiġu vvalutati jistgħu jiġu kkunsidrati parti mill-implimentazzjoni ta' strateġija kumplessiva tal-ajruport li mistennija li twassal għal profitabbiltà almenu fuq medda twila ta' żmien.

4. IL-FINANZJAMENT PUBBLIKU TA' SERVIZZI TA' INTERESS EKONOMIKU ĠENERALI

67. F’xi każijiet, l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jiddefinixxu ċerti attivitajiet ekonomiċi li jsiru minn ajruporti jew linji tal-ajru bħala servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (“SIEĠ”) fis-sens tal-Artikolu 106(2) tat-Trattat u l-każistika Altmark, (66) u jipprovdu kumpens għat-twettiq ta' tali servizzi.

68. F'każijiet bħal dawn, il-Komunikazzjoni dwar is-SIEĠ (67) u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 360/2012 (68) jipprovdu gwida dwar il-kundizzjonijiet li fihom il-finanzjament pubbliku ta’ SIEĠ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat fit-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Għajnuna fil-forma ta' kumpens għal servizz pubbliku se tkun ivvalutata skont id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2012/21/UE (69) u l-qafas tas-SIEĠ. (70) Flimkien dawk l-erba' dokumenti jiffurmaw il-“pakkett tas-SIEĠ”, li japplika wkoll għall-kumpens mogħti lill-ajruporti u lil-linji tal-ajru. Dak li ġej juri l-applikazzjoni ta' xi wħud mill-prinċipji stipulati fil-pakkett tas-SIEĠ fid-dawl ta’ ċerti speċifiċitajiet settorjali.

4.1. Id-definizzjoni ta' Servizz ta' Interess Ekonomiku Ġenerali fl-ajruport u fis-setturi tat-trasport bl-ajru

69. L-ewwel kriterju ta' “Altmark” jeħtieġ definizzjoni tal-kompiti li jikkostitwixxu servizz ta' interess ekonomiku ġenerali. Dan ir-rekwiżit jikkoinċidi ma' dak tal-Artikolu 106(2) tat-Trattat. (71) Skont il-każistika (72), impriżi fdati bl-operat ta’ SIEĠ għandhom ikunu rċevew dik il-biċċa xogħol permezz ta’ att ta' awtorità pubblika. Il-Kummissjoni ċċarat (73) ukoll li, biex attività tiġi kkunsidrata bħala SIEĠ, irid ikollha karatteristiċi speċjali meta mqabbla ma' attivitajiet ekonomiċi ordinarji, u l-mira ta' interess ġenerali li jridu jaslu għaliha l-awtoritajiet pubbliċi ma tistax tkun sempliċiment dak tal-iżvilupp ta' ċerti attivitajiet ekonomiċi jew oqsma ekonomiċi kif hemm fl-Artikolu 107(3)(c) tat-TFUE (74).

70. Fir-rigward tas-servizzi tat-trasport bl-ajru, obbligi ta’ servizz pubbliku jistgħu jkunu imposti biss skont ir-Regolament (KE) Nru 1008/2008 (75) . B'mod partikolari, dawn l-obbligi jistgħu jiġu imposti biss fir-rigward ta'rotta speċifika jew grupp ta' rotot, (76) u mhux fir-rigward ta'kwalunkwe rotta ġenerika li toriġina minn ajruport, belt jew reġjun partikolari. Barra minn hekk, obbligi ta' servizz pubbliku jistgħu jkunu imposti biss fir-rigward ta' rotta biex ikunu sodisfatti l-ħtiġijiet tat-trasport li ma jistgħux ikunu milħuqa adegwatament minn rotta tal-ajru eżistenti jew b'mezz ieħor ta' trasport. (77)

71. F’dan ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat li l-konformità mar-rekwiżiti sostantivi u proċedurali tar-Regolament (KE) Nru 1008/2008 ma teliminax il-ħtieġa li l-Istat(i) Membru konċernat jivvaluta l-konformità mal-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

72. Sa fejn għandhom x’jaqsmu l-ajruporti, il-Kummissjoni tqis li huwa possibbli li l-ġestjoni ġenerali ta' ajruport tiġi kkunsidrata bħala SIEĠ, f'każijiet debitament ġustifikati. Fid-dawl tal-prinċipji mniżżla fil-punt 69, il-Kummissjoni tqis li dan jista’ jkun il-każ biss jekk parti miż-żona li potenzjalment tuża l-ajruport, mingħajr l-ajruport, tkun iżolata mill-bqija tal-Unjoni sal-punt li l-iżvilupp soċjali u ekonomiku tagħha jkun preġudikat. Tali valutazzjoni għandha tqis b'mod xieraq modi oħrajn ta’ trasport, u b’mod partikolari ta’ servizzi ferrovjarji ta’ veloċità għolja jew konnessjonijiet marittimi servuti minn bastimenti. F'tali każijiet, l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jimponu obbligu ta' servizz pubbliku fuq ta’ ajruport li jiżgura li l-ajruport jibqa’ miftuħ għal traffiku kummerċjali. Il-Kummissjoni tinnota li ċerti ajruporti għandhom rwol importanti x'jaqdu fir-rigward tal-konnettività reġjonali ta' reġjuni iżolati, remoti u periferali tal-Unjoni. Tali sitwazzjoni tista' partikolarment tiġri fir-rigward tar-reġjuni l-aktar imbiegħda, kif ukoll gżejjer u żoni oħra tal-Unjoni. Skont il-valutazzjoni ta' kull każ u skont il-karatteristiċi partikolari ta’ kull ajruport u reġjun li jaqdi, jista’ jkun iġġustifikat li jkunu definiti obbligi ta' SIEĠ f’dawn l-ajruporti.

73. Fid-dawl tar-rekwiżiti speċifiċi mehmuża mal-obbligi ta’ servizz pubbliku għas-servizzi tat-trasport bl-ajru, (78) u fid-dawl tal-liberalizzazzjoni sħiħa tas-swieq tat-trasport bl-ajru, il-Kummissjoni tqis li l-ambitu tal-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq l-ajruport ma għandux jinkludi l-iżvilupp ta' servizzi ta' trasport kummerċjali bl-ajru.

4.2. Kompatibbiltà tal-għajnuna fil-forma ta’ kumpens għas-servizz pubbliku

74. Jekk wieħed mill-kriterji kumulattivi tas-sentenza Altmark mhux sodisfatt, il-kumpens għal servizz pubbliku jipprovdi vantaġġ ekonomiku lill-benefiċjarju tiegħu, u jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Tali għajnuna mill-Istat tista' tiġi kkunsidrata kompatibbli mas-suq intern, skont l-Artikolu 106(2) tat-Trattat, jekk il-kriterji kollha ta' kompatibbiltà żviluppati għall-applikazzjoni ta' dak il-paragrafujiġu sodisfatti.

75. Għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens għal servizz pubbliku hija eżentata mir-rekwiżit ta' notifika previst fl-Artikolu 108(3) tat-Trattat jekk ir-rekwiżiti stabbiliti fid-Deċiżjoni 2012/21/UE huma sodisfatti. Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2012/21/UE jkopri kumpens ta' servizz pubbliku mogħti lil: (a) ajruporti fejn it-traffiku medju annwali ma jaqbiżx il-200 000 passiġġier (79) matul id-durata tal-kuntratt dwar is-SIEĠ, u (b) linji tal-ajru fir-rigward ta’ konnessjonijiet bl-ajru lejn gżejjer fejn it-traffiku medju annwali ma jaqbiżx it-300 000 passiġġier. (80)

76. Għajnuna mill-Istat mhux koperta mid-Deċiżjoni 2012/21/UE tista' tkun iddikjarata kompatibbli skont l-Artikolu 106(2) tat-Trattat, jekk il-kundizzjonijiet tal-Qafas tas-SIEĠ huma sodisfatti. Madankollu, għandu jkun innotat li għall-valutazzjoni kemm skont id-Deċiżjoni 2012/21/UE kif ukoll skont il-Qafas tas-SIEĠ, japplikaw il-kunsiderazzjonijiet dwar id-definizzjoni ta' obbligi ta’ servizz pubbliku imposti fuq l-ajruporti jew il-linji tal-ajru fil-punti 69 sa 73 ta' dawn il-Linji Gwida.

5. KUMPATIBBILTÀ TAL-GĦAJNUNA SKONT L-ARTIKOLU 107(3)(C) TAT-TRATTAT

77. Jekk il-finanzjament pubbliku għal ajruporti u/jew il-linji tal-ajru jikkostitwixxi għajnuna, din l-għajnuna tista’ titqies kompatibbli mas-suq intern skont l‐Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat sakemm tkun konformi mal-kriterji ta’ kompatibbiltà għall-ajruporti fit-taqsima 5.1 ta' dawn il-Linji Gwida u għal-linji tal-ajru msemmija fit-taqsima 5.2. Miżuri ta' għajnuna mill-Istat lil linji tal-ajru, li b’mod inkrimentali jnaqqsu l-profittabilità tal-ajruport (ara l-punti 63 u 64 ta' dawn il-Linji Gwida), jitqiesu inkompatibbli mas-suq intern, skont l-artikolu 107(1) tat-Trattat, sakemm il-kundizzjonijiet ta’ kompatibbiltà għall-għajnuna tal-bidu stipulati fit-Taqsima 5.2 ma ta' dawn il-Linji Gwida jiġux sodisfatti.

78. Sabiex ikun ivvalutat jekk miżura ta’ għajnuna mill-Istat tistax titqies bħala kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3) tat-Trattat, il-Kummissjoni ġeneralment tanalizza jekk kif inhi maħsuba l-miżura tal-għajnuna jiżgurax li l-impatt pożittiv tagħha fejn tidħol il-mira ta’ interess komuni jaqbiżx l-effetti negattivi potenzjali tagħha fuq il-kummerċ u l-kompetizzjoni.

79. Il-Komunikazzjoni dwar l-Immodernizzar tal-Għajnuna mill-Istat talbet għall-identifikazzjoni u d-definizzjoni tal-prinċipji komuni applikabbli għall-valutazzjoni tal-kumpatibbiltà tal-miżuri kollha ta’ għajnuna mwettqa mill-Kummissjoni. Miżura ta' għajnuna tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(a) tat-Trattat sakemm jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin: (a) kontribut għal mira definita sew ta' interess komuni: l-għajnuna mill-Istat għandu jkollu mira ta' interess komuni skont l-Artikolu 107(3) tat-Trattat; (b) ħtieġa għal intervenzjoni mill-Istat: miżura ta’ għajnuna mill-Istat għandha tkun immirata lejn sitwazzjoni fejn l-għajnuna tkun tista’ ġġib titjib materjali li s-suq innifsu ma jkunx jista’ jikseb, pereżempju billi jiġi rrimedjat nuqqas tas-suq jew jiġi indirizzat tħassib dwar ekwità jew koeżjoni; (c) l-adegwatezza tal-miżura ta' għajnuna: il-miżura ta’ għajnuna għandha tkun strument politiku xieraq li jindirizza l-mira ta’ interess komuni; (d) l-effett ta' inċentiv: l-għajnuna għandha tbiddel l-imġiba tal-impriżi kkonċernati b’tali mod li dawn jinvolvu ruħhom f’attività addizzjonali li ma jkunux jistgħu jagħmlu mingħajr l-għajnuna jew li jkunu jistgħu jagħmlu biss b’mod ristrett jew differenti; (e) proporzjonalità tal-għajnuna (għajnuna limitata għall-minimu): l-ammont tal-għajnuna jrid ikun limitat għall-minimu meħtieġ biex jitnissel l-investiment jew attività addizzjonali fiż-żona kkonċernata; (f) l-evitar ta' effetti negattivi mhux dovuti fuq kompetizzjoni u kummerċ bejn Stati Membri: l-effetti negativi tal-għajnuna għandhom ikunu limitati suffiċjentement, sabiex il-bilanċ globali tal-miżura jkun pożittiv; (g) it-trasparenza tal-għajnuna: L-Istati Membri, il-Kummissjoni, l-operaturi ekonomiċi u l-pubbliku interessat, għandu jkollhom aċċess faċli għall-atti relevanti u l-informazzjoni pertinenti kollha dwar l-għajnuna mogħtija hemmhekk kif spjegat fit-taqsima 8.2.

80. Fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat fis-settur tal-avjazzjoni, il-Kummissjoni tikkunsidra li dawk il-prinċipji komuni huma rispettati meta l-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-ajruporti tissodisfa l-kundizzjonijiet kollha spjegati rispettivament fit-taqsimiet 5.1 u 5.2. Għalhekk, il-konformità ma’ dawn il-kundizzjonijiet timplika l-kompatibbiltà tal-għajnuna mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat.

81. Madankollu, jekk aspett inseparabbli ta' miżura ta’ għajnuna mill-Istat u l-kundizzjonijiet marbuta magħha (inkluż il-metodu ta’ finanzjament tagħha meta l-metodu ta' finanzjament ikun jifforma parti integrali mill-miżura ta' għajnuna mill-Istat) jinvolvu ksur tad-dritt tal-Unjoni, l-għajnuna ma tkunx tista’ tiġi ddikjarata bħala kompatibbli mas-suq intern (81).

82. Barra minn hekk, fil-valutazzjoni tal-kompatibbiltà mas-suq intern ta' kwalunkwe għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tqis kwalunkwe proċedimenti dwar ksur tal-Artikolu 101 jew l-Artikolu 102 tat-Trattat li jistgħu jirrigwardaw lill-benefiċjarju tal-għajnuna u li jistgħu jkunu relevanti għall-valutazzjoni tagħha skont l-Artikolu 107(3) tat-Trattat. (82)

5.1. Għajnuna lill-ajruporti

5.1.1. Għajnuna għall-investiment lill-ajruporti

83. Għajnuna għall-investiment mogħtija lill-ajruporti jew bħala għajnuna individwali jew fi skema ta' għajnuna tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat sakemm jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet kumulattivi tal-punt 79 kif stipulat fil-punti 84 sa 108:

(a) Kontribut għal mira definita sew ta' interess komuni:

84. Għajnuna għall-investiment lill-ajruporti titqies li tikkontribwixxi għall-kisba ta’ mira ta’ interess komuni, jekk: (a) iżżid il-mobbiltà taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-konnettività tar-reġjuni billi tistabbilixxi punti ta' aċċess għal titjiriet interni fl-Unjoni; jew (b) tiġġieled kontra l-konġestjoni tat-traffiku tal-ajru f’ajruporti ċentrali prinċipali tal-Unjoni; jew (c) tiffaċilita l-iżvilupp reġjonali.

85. Madankollu, id-duplikazzjoni ta' ajruporti li ma jrendux profitti jew il-ħolqien ta' kapaċità addizzjonali mhux użata ma jikkontribwixxux għal mira ta’ interess komuni. Jekk proġett ta’ investiment huwa primarjament immirat lejn il-ħolqien ta' kapaċità ġdida f'ajruport, l-infrastruttura l-ġdida, għandha, fit-terminu medju, tlaħħaq mad-domanda prevista tal-linji tal-ajru, il-passiġġieri u l-burdnara fiż-żona tal-ilħuq tal-ajruport. Kwalunkwe investiment, li ma jkollux prospetti sodisfaċenti għall-użu tul żmien medju jew li jnaqqas il-prospetti għall-użu tal-infrastruttura eżistenti fiż-żona ta' lħuq tul żmien medju, ma jistax jitqies li jservi mira ta' interess komuni.

86. Għalhekk il-Kummissjoni għandha dubji dwar il-prospetti tul medda medja ta'żmien għall-użu ta’ infrastruttura ġdida f'ajruport li jinsab fiż-żona ta' lħuq ta’ ajruport eżistenti fejn l-ajruport eżistenti ma jkunx qed jopera fil-kapaċita sħiħa, jew kważi sħiħa, tiegħu. Il-prospetti tul medda medja ta'żmien għall-użu għandhom jintwerew fuq bażi ta' previżjonijiet sodi tat-traffiku tal-passiġġieri u tal-merkanzija inkorporati fi pjan ta’ negozju ex ante u jridu jqisu l-effett probabbli tal-investiment fuq l-użu tal-infrastruttura diġà eżistenti, bħal ajruport ieħor jew mezzi oħra ta' trasport, b'mod partikolari l-konnessjonijiet ferrovjarji ta’ veloċità għolja.

(b) Il-bżonn għal intervent mill-Istat:

87. Sabiex jiġi vvalutat jekk l-għajnuna mill-Istat hijiex effettiva biex tinkiseb mira ta’ interess komuni, huwa meħtieġ li tiġi identifikata l-problema li għandha tiġi indirizzata. L-għajnuna mill-Istat għandha tkun immirata lejn sitwazzjonijiet fejn tali għajnuna tistà ġġib magħha titjib materjali li s-suq ma jistax jagħti hu stess.

88. Il-kundizzjonijiet iffaċċjati minn ajruporti iżgħar meta jiżviluppaw is-servizzi tagħhom u biex jattiraw finanzjament privat għall-investiment tal-infrastruttura tagħhom huma spiss inqas favorevoli meta mqabbla ma’ dawk li jiffaċċjaw l-ajruporti maġġuri fl-Unjoni. Għal dawn ir-raġunijiet, skont il-kundizzjonijiet preżenti tas-suq, ajruporti iżgħar jista' jkollhom diffikultajiet biex jiżguraw l-iffinanzjar tal-investimenti tagħhom mingħajr finanzjament pubbliku.

89. Il-ħtieġa għal fondi pubbliċi biex jiġu ffinanzjati investiment ta’ infrastruttura, minħabba spejjeż fissi għolja (83), tvarja skont id-daqs ta’ ajruport u normalment tkun ogħla għal ajruporti iżgħar. Il-Kummissjoni tikkunsidra li, fil-kundizzjonijiet kurrenti tas-suq, jistgħu jiġu identifikati l-kategoriji li ġejjin ta' ajruporti, (84) u l-vijabilitajiet finanzjarji relattivi tagħhom: (a) ajruporti b'kapaċità sa 200 000 passiġġier fis-sena jistgħu ma jkunux jistgħu jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż kapitali tagħhom; (b) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 200 000 u miljun passiġġier, normalment ma jkunux jistgħu jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż kapitali tagħhom; (c) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn miljun u tliet miljun passiġġier għandhom, bħala medja, ikunu kapaċi jkopru porzjon ikbar tal-ispejjeż kapitali tagħhom; (d) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn tliet u ħames miljun passiġġier, fil-prinċipju għandhom ikunu kapaċi jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż kollha tagħhom (inklużi l-ispejjeż ta' ġestjoni u kapitali), iżda f’ċerti ċirkostanzi speċifiċi għall-każijiet partikolari s-sostenn pubbliku jista’ jkun meħtieġ biex jiffinanzja xi spejjeż kapitali tagħhom; (e) ajruporti bi traffiku annwali ta' “l fuq minn ħames (5) miljun passiġġier jagħmlu ġeneralment profitt u huma kapaċi jkopru l-ispejjeż kollha tagħhom, ħlief fil-każ ta” ċirkostanzi eċċezzjonali ferm.

(c) Adegwatezza tal-għajnuna mill-Istat bħala strument ta' politika:

90. L-Istati Membri għandhom juru li l-miżura ta' għajnuna hija strument xieraq ta' politika biex tinkiseb il-mira maħsuba jew biex ikunu solvuti l-problemi li għalihom ġiet deċiża l-għajnuna . Miżura ta' għajnuna mhux se tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern, jekk strumenti ta' politika oħra li huma inqas distorsivi jew strumenti ta' għajnuna jippermettu li tintlaħaq l-istess mira.

91. L-Istati Membri jistgħu jagħmlu għażliet differenti fir-rigward tal-użu ta' strumenti ta' politika differenti u forom ta’ għajnuna. B’mod ġenerali, fejn Stat Membru jkun ikkunsidra għażliet politiċi oħrajn, u l-użu ta’ strument selettiv bħall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta' għotja diretta jkun ġie mqabbel ma' forom anqas distorsivi ta' għajnuna (bħal self, garanziji jew avvanzi ripagabbli), il-miżuri kkonċernati jitqiesu li jikkostitwixxu strument adegwat.

92. Kull meta jkun possibbli, l-Istati Membri huma mħeġġa jfasslu skemi nazzjonali li jirriflettu l-prinċipji prinċipali li huma l-bażi tal-finanzjament pubbliku u jindikaw l-aktar fatturi rilevanti tal-finanzjament pubbliku ppjanat tal-ajruporti. Skemi ta' qafas jiżguraw il-koerenza fl-użu tal-fondi pubbliċi, inaqqsu l-piż amministrattiv fuq l-awtoritajiet awtorizzanti iżgħar u jħaffu l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' għajnuna individwali. Barra minn hekk, l-Istati Membri huma mħeġġa jipprovdu gwida ċara għall-implimentazzjoni tal-finanzjament ta’ għajnuna mill-Istat għal ajruporti reġjonali.

(d) Eżistenza ta' effett ta' inċentiv:

93. Il-ħidmiet fuq investiment individwali jistgħu' jibdew biss wara li l-applikazzjoni tkun ġiet ippreżentata lill-awtorità tal-għotja. Jekk il-ħidmiet jibdew qabel ma tkun ippreżentata l-applikazzjoni lill-awtorità tal-għotja, kwalunkwe għajnuna mogħtija fir-rigward ta' dak l-investiment individwali mhux se titqies kompatibbli mas-suq intern.

94. Proġett ta’ investiment f'ajruport jista’ jkun ekonomikament attraenti fih innifsu. Għalhekk, jeħtieġ li jiġi verifikat li l-investiment ma kienx isir, jew ma kienx isir sa dak il-punt, mingħajr għajnuna mill-Istat. Jekk dan ikun ikkonfermat, il-Kummissjoni tikkunsidra li miżura ta’ għajnuna għandha effett ta’ inċentiv.

95. L-effett tal-inċentiv huwa identifikat permezz ta' analiżi kontrofattwali, bit-tqabbil tal-livelli tal-attività intiża bl-għajnuna u mingħajr l-għajnuna.

96. Fejn l-ebda xenarju kontrofattwali speċifiku ma hu magħruf, nistgħu nissoponu li hemm l-effett ta’ inċentiv meta jkun hemm diskrepanza tal-likwidità fl-ispejjeż kapitali, jiġifieri meta abbażi tal-pjan ta' direzzjoni tan-negozju, tista' tintwera differenza bejn il-flussi pożittivi ta' flus u dawk negattivi (inkluż spejjeż ta' investiment f'assi kapitali fissi) matul l-investiment f'termini (85) ta' valuri preżenti netti.

(e) Il-proporzjonalità tal-ammont ta' għajnuna (għajnuna limitata għall-minimu)

97. L-ammont massimu ta’ għajnuna mill-Istat li jista' jiġi permess hu espress bħala perċentwal (%) tal-ispejjeż eliġibbli (l-intensità massima tal-għajnuna). L-ispejjeż eliġibbli huma l-ispejjeż relatati mal-investimenti fl-infrastruttura tal-ajruport, inklużi l-ispejjeż tal-ippjanar, tal-infrastruttura ta' ground handling (pereżempju ċinturini għal ġarr tal-bagalji, eċċ) u tagħmir tal-ajruport. L-ispejjeż ta' investiment relatati ma' attivitajiet mhux ajrunawtiċi (partikolarment l-ipparkjar, lukandi, ristoranti, u uffiċċji) mhumiex eliġibbli. (86)

98. L-ispejjeż ta' investiment relatati mal-provvista ta' servizzi ta' ground handling (bħal xarabankijiet, vetturi, eċċ)mhumiex eliġibbli (87), sakemm ma jkunux parti mill-infrastruttura tal-ground handling.

99. Biex għajnuna għall-investiment lill-ajruporti tkun proporzjonali trid tkun limitata għal spejjeż supplementari (nett ta’ dħul supplementari) li jirriżultaw mit-twettiq tal-proġett megħjun/ l-attività megħjuna minflok il-proġett/ attività alternattivi li l-benefiċjarju kien jidħol għalihom fix-xenarju kontrafattwali, jiġifieri li kieku ma rċeviex l-għajnuna. Fejn ma hi magħrufa l-ebda analiżi kontrofattwali speċifika, l-ammont proporzjonali ta’ għajnuna mill-Istat għandu jkun limitat għad-diskrepanza tal-likwidità tal-proġett ta’ investiment (l-hekk imsejħa “diskrepanza tal-likwidità fl-ispejjeż kapitali”), li hija determinata fuq il-bażi ta’ pjan ta’ negozju ex ante bħala l-valur preżenti nett tad-differenza bejn il-flussi pożittivi tal-flus u dawk negattivi matul il-ħajja tal-investiment. Għall-għajnuna għall-investiment il-pjan tan-negozju għandu jkopri l-perjodu tal-utilizzazzjoni ekonomika tal-assi.

100. Minħabba li d-diskrepanza tal-likwidità tvarja skont id-daqs tal-ajruport u normalment tkun ikbar għal ajruporti iżgħar, il-Kummissjoni se tuża firxa ta’ intensitajiet massimi ta’ għajnuna permissibbli sabiex tiżgura proporzjonalità ġenerali. L-intensità tal-għajnuna ma għandhiex taqbeż l-intensità massima tal-għajnuna tal-investiment permissibbli u, fi kwalunkwe każ, ma għandhiex taqbeż id-diskrepanza tal-likwidità reali tal-proġett ta’ investiment.

101. It-tabella li ġejja tiġbor fil-qosor l-intensità massima tal-għajnuna permissibbli skont id-daqs tal-ajruport kif imkejla mill-għadd ta' passiġġieri fis-sena: (88) Id-daqs ta' ajruport ibbażat fuq il-medja tat-traffiku tal-passiġġieri (passiġġieri fis-sena) Intensità massima ta’ għajnuna għall-investiment >3-5 miljuni sa limitu ta' 25 % 1-3 miljuni sa limitu ta' 50 % <1 miljun sa limitu ta' 75 %

102. L-intensitajiet massimi għall-għajnuna għall-investiment għall-finanzjament tal infrastruttura tal-ajruport jistgħu jkunu miżjuda b'massimu ta' 20 % jekk l-ajruporti jinsabu f'reġjuni mbiegħda irrispettivament mid-daqs tagħhom.

103. Ajruporti bi traffiku medju taħt il-miljun passiġġier kull sena għandhom jikkontribwixxu mill-inqas 25 % għall-finanzjament tal-ispejjeż totali eliġibbli tal-investiment. Madankollu, proġetti ta’ investiment f’ċerti ajruporti b’medja tat-traffiku ta’ inqas minn miljun passiġġier fis-sena li jinsabu f’reġjuni periferali tal-Unjoni jistgħu jirriżultaw f’diskrepanza tal-likwidità, li hija ogħla mill-intensitajiet massimi ta’ għajnuna permissibbli. Skont il-valutazzjoni ta' kull każ u skont il-karatteristiċi partikolari ta’ kull ajruport, il-proġett ta' investiment u r-reġjun moqdi, l-intensità li taqbeż il-75 % tista' tkun iġġustifikata f'ċirkostanzi eċċezzjonali għal ajruporti b'volum tat-traffiku taħt il-miljun passiġġier kull sena.

104. Sabiex jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi rigward rilokazzjoni ta’ ajruport li jeżisti u s-sospensjoni tal-attivitajiet tal-ajruport fil-post eżistenti, il-Kummissjoni se tivvaluta, b'mod partikolari, il-proporzjonalità, in-neċessità tal-għajnuna u l-intensità massima tal-għajnuna mill-Istat mogħtija abbażi ta’ valutazzjoni tad-diskrepanza tal-likwidità jew tax-xenarju kontrofattwali ta' kull każ speċifiku, hu x'inhu t-traffiku medju tal-passiġġieri ta' dak l-ajruport.

105. Barra dan, f'ċirkostanzi eċċezzjonali ħafna, ikkaratterizzati minn nuqqas ċar fis-suq u waqt li jitqies id-daqs tal-investiment, l-impossibilità li jkun iffinanzjat l-investiment fuq swieq finanzjarji, livell għoli ħafna ta' esternalitajiet pożittivi u d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, ajruporti kbar b'volum medju ta' aktar minn 5 miljun passiġġier fis-sena jistgħu jirċievu għajnuna biex jiffinanzjaw l-infrastruttura tal-ajruport. Madankollu, f'tali każijiet, il-Kummissjoni dejjem twettaq valutazzjoni dettaljata, partikolarment dwar il-proporzjonalità, in-neċessità u l-intensità massima tal-għajnuna mill-Istat mogħtija abbażi tal-analiżi tad-diskrepanza tal-likwidità u x-xenarju kontrafattwali ta' kull każ speċifiku, ikun x'ikun it-traffiku medju tal-passiġġieri ta' dak l-ajruport.

(f) L-evitar ta’ effetti negattivi bla bżonn fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ:

106. B'mod partikolari, id-duplikazzjoni ta' ajruporti li ma jrendux profitti jew il-ħolqien ta' kapaċità addizzjonali mhux użata fiż-żona ta' lħuq ta' infrastruttura eżistenti jista' jkollha effetti distorsivi. Għalhekk, il-Kummissjoni, fil-prinċipju, għandha dubji dwar il-kompatibbiltà tal-investiment f'infrastruttura ta' ajruport li jinsab fiż-żona ta' lħuq ta’ ajruport eżistenti (89) fejn l-ajruport eżistenti ma jkunx qed jopera fil-kapaċita sħiħa, jew kważi sħiħa, tiegħu.

107. Barra minn hekk, sabiex jiġu evitati l-effetti negattivi ta’ għajnuna li jistgħu jinqalgħu fejn ajruporti jiffaċċjaw limitazzjonijiet baġitarji baxxi (90), għajnuna ta’ investiment lil ajruporti bi traffiku li ma jaqbiżx il-5 miljun passiġġier tista' tingħata jew bħala ammont fiss bil-quddiem biex tkopri l-ispejjeż ta’ investiment eliġibbli jew permezz ta’ pagamenti annwali li jikkumpensaw għad-diskrepanza tal-likwidità tal-ispiża kapitali li tirriżulta mill-pjan tan-negozju tal-ajruport.

108. Sabiex tkun illimitata ulterjorment kull distorsjoni, l-ajruport, inkluż kwalunkwe investiment li għalih l-għajnuna hija mogħtija, għandu jkun miftuħ għall-kull min jista' potenzjalment juża l-ajruport u ma għandux ikun iddedikat għal xi ħadd speċifiku. Fil-każ ta' limitazzjoni fiżika tal-kapaċità, l-allokazzjoni għandha ssir fuq il-bażi ta' kriterji pertinenti, oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji. Rekwiżiti ta' notifika għal skemi ta’ għajnuna u miżuri ta’ għajnuna individwali:

109. L-Istati Membri huma mħeġġa li jinnotifikaw skemi ta' għajnuna mill-Istat għal għajnuna għall-investiment għal ajruporti bi traffiku annwali medju taħt it-3 biljun passiġġier.

110. Meta tiġi valutata skema ta’għajnuna, il-kundizzjonijiet relatati mal-ħtieġa tal-għajnuna, l-effett ta' inċentiv u l-proporzjonalità tal-għajnuna jitqiesu bħala ssodisfati, jekk l-Istat Membru jkun impenja ruħu li jagħti għajnuna individwali fl-iskema ta’għajnuna approvata biss wara li jkun ivverifika li l-kundizzjonijiet kumulattivi f'din it-Taqsima huma sodisfatti.

111. Minħabba r-riskju ogħla ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni, il-miżuri ta’ għajnuna li ġejjin għandhom dejjem jiġu nnotifikati individwalment: (a) l-għajnuna għall-investiment lil ajruporti bi traffiku annwali medju ta' ’l fuq minn 3 miljun passiġġier; (b) l-għajnuna għall-investiment lil ajruport li jaqbeż il-75 % tal-intensità tal-għajnuna bi traffiku annwali medju taħt il-miljun passiġġier, bl-eċċezzjoni ta' ajruporti li jinsabu f'reġjuni mbiegħda; (c) għajnuna għall-investiment għar-rilokazzjoni ta’ ajruporti; (d) għajnuna għall-investiment li tiffinanzja ajruport imħallat tal-passiġġieri/tal-merkanzija li jimmaniġġa aktar minn 200 000 tunnellata ta' merkanzija matul is-sentejn finanzjarji ta' qabel is-sena li fiha l-għajnuna ġiet notifikata; (e) għajnuna għall-investiment bl-għan li jinħoloq ajruport tal-passiġġieri ġdid (inkluż il-konverżjoni ta' mitjar eżistenti f'ajruport tal-passiġġieri); (f) għajnuna għall-investiment immirata lejn il-ħolqien jew l-iżvilupp ta' ajruport li jinsab f'distanza ta' 100 kilometru jew 60 minuta ta’ vvjaġġar bil-karozza, bix-xarabank, tren jew ferrovija ta' velocità għolja.

5.1.2. Għajnuna għall-ġestjoni lill-ajruporti

112. Għajnuna għall-ġestjoni mogħtija lill-ajruporti jew bħala għajnuna individwali jew taħt skema ta' għajnuna se tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat għall-perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin li jibdew mill-4 April 2014 sakemm ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet kumulattivi tal-punt 79 kif stipulat fil-punti 113 sa 134:

(a) Il-kontribut lejn mira ta’ interess komuni li huwa definit sew

113. Kif imsemmi fil-punt 13, sabiex l-ajruporti jingħataw żmien biex jaġġustaw għar-realitajiet ġodda tas-suq u jiġu evitati interruzzjonijiet fit-traffiku tal-ajru u l-konnettività tar-reġjuni, għajnuna għall-ġestjoni għall-ajruporti tiġi kkunsidrata li tikkontribwixxi għall-kisba ta' mira ta' interess komuni, għal perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin, jekk: (a) iżżid il-mobbiltà taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-konnettività tar-reġjuni billi tistabbilixxi punti ta' aċċess għal titjiriet interni fl-Unjoni; jew (b) tiġġieled kontra l-konġestjoni tat-traffiku tal-ajru f’ajruporti ċentrali prinċipali tal-Unjoni; jew (c) tiffaċilita l-iżvilupp reġjonali.

114. Madankollu, id-duplikazzjoni ta' ajruporti li ma jrendux profitti ma tikkontribwixxix għal mira ta’ interess komuni. Fejn ajruport jinstab fl-istess medda ta’ lħuq ta' ajruport ieħor b’kapaċità żejda, il-pjan ta' negozju, ibbażat fuq previżjonijiet tajba tat-traffiku tal-passiġġieri u tal-merkanzija, għandu jidentifika l-effett probabbli fuq it-traffiku tal-ajruporti l-oħra li jinsabu f'dik iż-żona ta’ lħuq.

115. Skont dan, il-Kummissjoni jkollha dubji dwar il-prospetti ta' ajruport li ma jħallix profitt biex jikseb kopertura sħiħa tal-ispiża fi tmiem il-perjodu ta' tranżizzjoni, jekk ajruport ieħor ikun jinsab fl-istess żona ta’ lħuq.

(b) Il-bżonn għal intervent mill-Istat

116. Sabiex jiġi vvalutat jekk l-għajnuna mill-Istat hijiex effettiva biex tinkiseb mira ta’ interess komuni, huwa meħtieġ li tiġi identifikata l-problema li għandha tiġi indirizzata. L-għajnuna mill-Istat għandha tkun immirata lejn sitwazzjonijiet fejn tali għajnuna tistà ġġib magħha titjib materjali li s-suq ma jistax jagħti hu stess.

117. Il-kundizzjonijiet iffaċċjati minn ajruporti iżgħar meta jiżviluppaw is-servizzi tagħhom u biex jattiraw finanzjament privat huma spiss inqas favorevoli meta mqabbla ma’ dawk li jiffaċċjaw l-ajruporti maġġuri fl-Unjoni. Skont il-kundizzjonijiet preżenti tas-suq, ajruporti iżgħar jista' jkollhom diffikultajiet biex jiżguraw l-iffinanzjar tal-operazzjoni tagħhom mingħajr finanzjament pubbliku.

118. Fil-kundizzjonijiet attwali tas-suq, il-ħtieġa għal fondi pubbliċi biex ikunu iffinanzjati spejjeż ta' ġestjoni, minħabba spejjeż fissi għolja, se tvarja skont id-daqs tal-ajruport u normalment tkun proporzjonalment ogħla għal ajruporti iżgħar. Il-Kummissjoni tikkunsidra li, fil-kundizzjonijiet kurrenti tas-suq, jistgħu jiġu identifikati l-kategoriji li ġejjin tal-ajruporti, u l-vijabilitajiet finanzjarji relattivi tagħhom: (a) L-ajruporti li jkollhom sa 200 000 passiġġier fis-sena jistgħu ma jkunux kapaċi jkopru l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom; (b) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 200 000 u 700 000 passiġġier jistgħu ma jkunux kapaċi jkopru porzjon sostanzjali tal-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom; (c) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn 700 000 u miljun passiġġier ġeneralment għandhom ikunu kapaċi jkopru porzjon ikbar tal-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom; (d) ajruporti bi traffiku annwali ta' bejn miljun u tliet miljun passiġġier għandhom, bħala medja, ikunu kapaċi jkopru l-biċċa l-kbir tal-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom; (e) ajruporti bi traffiku annwali ta' iktar minn tliet miljun passiġġier jagħmlu ġeneralment profitt fuq livell operatorju u għandhom ikunu kapaċi jkopru l-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom.

119. Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkunsidra li sabiex ikun eliġibbli għal għajnuna għall-ġestjoni, it-traffiku annwali tal-ajruport ma għandux jaqbeż it-tliet (3) miljun passiġġier. (91)

(c) Adegwatezza tal-għajnuna mill-Istat bħala strument ta' politika:

120. L-Istati Membri għandhom juru li l-għajnuna hija xierqa biex tinkiseb il-mira maħsuba jew biex ikunu solvuti l-problemi li għalihom ġiet deċiża l-għajnuna. Miżura ta’ għajnuna mhux se titqies kompatibbli jekk strumenti ta’ politika jew strumenti ta' għajnuna oħra li joħolqu inqas distorsjoni jippermettu li tintlaħaq l-istess mira. (92)

121. Biex jiġu pprovduti inċentivi xierqa għall-immaniġġar effiċjenti tal-ajruport, l-ammont tal-għajnuna, fil-prinċipju, għandu jkun stabbilit ex ante bħala ammont fiss li jkopri d-diskrepanza tal-likwidità mistennija mill-ispejjeż ta' ġestjoni (stabbiliti fuq il-bażi tal-pjan ta' negozju ex ante) matul perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin. Għal dawn ir-raġunijiet l-ebda żieda ex post fl-ammont ta’ għajnuna ma għandha tkun fil-prinċipju kkunsidrata kompatibbli. L-Istat Membru jista' jħallas l-ammont iffissat ex ante bħala ammont ta' darba bil-quddiem jew f'pagamenti perjodiċi, pereżempju fuq bażi annwali.

122. F’ċirkostanzi eċċezzjonali, fejn hemm grad partikolarment għoli ta’ inċertezza madwar żviluppi futuri tal-ispejjeż u tad-dħul u l-awtorità pubblika jkollha informazzjoni inkonsistenti, l-awtorità pubblika tista’ wkoll tikkalkula l-ammont massimu ta' għajnuna għall-ġestjoni kompatibbli skont mudell ibbażat fuq id-diskrepanza tal-likwidità mill-ispejjeż ta' ġestjoni tal-bidu fil-bidu tal-perjodu ta’ tranżizzjoni. Dan jiġi tradott bħala l-medja tad-defiċit fl-iffinanzjar tal-ispejjeż għall-ġestjoni (jiġifieri l-ammont tal-ispejjeż għall-ġestjoni li mhux kopert minn dħul) matul il-ħames snin ta' qabel il-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni (mill-2009 sal-2013).

123. Kull meta hu possibbli, l-Istati Membri huma mħeġġa jfasslu skemi nazzjonali li jirriflettu l-prinċipji prinċipali wara l-finanzjament pubbliku u jindikaw l-aktar fatturi rilevanti tal-finanzjament pubbliku ppjanat tal-ajruporti. Skemi qafas jiżguraw il-koerenza fl-użu tal-fondi pubbliċi, inaqqsu l-piż amministrattiv fuq l-awtoritajiet awtorizzanti iżgħar u jħaffu l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' għajnuna individwali. Barra minn hekk, l-Istati Membri huma mħeġġa jipprovdu gwida ċara għall-implimentazzjoni tal-finanzjament ta’ għajnuna mill-Istat għal ajruporti reġjonali u l-linji tal-ajru li jużaw dawn l-ajruporti.

(d) Eżistenza ta' effett ta' inċentiv:

124. Għajnuna għall-ġestjoni għandha effett ta' inċentiv jekk x'aktarx li, fin-nuqqas ta' għajnuna għall-ġestjoni, u waqt li tkun ikkunsidrata l-preżenza possibbli ta' għajnuna għall-investiment u l-livell ta' traffiku, il-livell ta' attività ekonomika tal-ajruport ikkonċernat jonqos b'mod sinifikanti.

(e) Il-proporzjonalità tal-għajnuna (l-għajnuna neċessarja limitata għall-minimu):

125. Sabiex tkun proporzjonata, għajnuna għall-ġestjoni lill-ajruporti għandha tkun limitata għall-minimu neċessarju biex isseħħ l-attività li qed tirċievi l-għajnuna.

126. Il-pjan tan-negozju tal-ajruport għandu jwitti t-triq lejn il-kopertura tal-ispejjeż ta' ġestjoni kollha fi tmiem il-perjodu ta' tranżizzjoni. Il-parametri ewlenin ta' dan il-pjan ta' negozju jiffurmaw parti integrali tal-valutazzjoni ta' kompatibbiltà tal-Kummissjoni.

127. It-triq lejn il-kopertura sħiħa tal-ispejjeż ta' ġestjoni se tkun differenti għal kull ajruport u tiddependi mid-defiċit fl-investiment tal-bidu fil-ġestjoni tal-ajruport fil-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni

128. Fi kwalunkwe każ, l-ammont massimu ta' għajnuna permissibbli matul il-perjodu kollu ta' tranżizzjoni jkun limitat għal 50 % tal-kopertura tad-defiċit fl-iffinanzjar tal-investiment tal-bidu għal perjodu ta' 10 snin. (93) Pereżempju, jekk id-defiċit annwali medju tal-likwidità ta' ajruport partikolari matul il-perjodu mill-2009 sal-2013 hija ta' EUR 1 miljun, l-ammont massimu ta' għajnuna għall-ġestjoni li dak l-ajruport jista' jirċievi bħal somma fissa stabbilta ex ante jkun ta' EUR 5 miljun matul 10 snin (50 % x 1 miljun x 10). L-ebda għajnuna għall-ġestjoni ulterjuri ma hi se tkun ikkunsidrata kompatibbli għal dak l-ajruport.

129. Sa mhux aktar tard minn 10 snin wara l-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni, l-ajruporti kollha għandhom ikunu laħqu kopertura sħiħa tal-ispejjeż ta' ġestjoni tagħhom u l-ebda għajnuna għall-ġestjoni ma hi sa tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern wara dik id-data, bl-eċċezzjoni ta’ għajnuna għall-ġestjoni mogħtija skont ir-regoli orizzontali dwar l-għajnuna mill-Istat, bħar-regoli applikabbli għall-finanzjament tas-SIEĠ.

130. Skont il-kundizzjonijiet attwali tas-suq, l-ajruporti bi traffiku annwali sa massimu ta' 700 000 passiġġier jista' jiffaċċja diffikultajiet ikbar fil-kisba tal-kopertura sħiħa tal-ispiża matul il-perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin. Għal din ir-raġuni, l-ammont massimu ta' għajnuna permessibbli għal ajruporti li għandhom sa 700 000 passiġġier kull sena se jkun ta' 80 % tad-defiċit fl-iffinanzjar tal-investiment tal-bidu għal perjodu ta' ħames snin wara l-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni. Pereżempju, jekk id-defiċit annwali medja tal-likwidità ta' ajruport żgħir matul il-perjodu mill-2009 sal-2013 hija ta' EUR 1 miljun, l-ammont massimu ta' għajnuna għall-ġestjoni li dak l-ajruport jista' jirċievi bħala somma fissa stabbilita ex ante jkun ta' EUR 4 miljun matul ħames snin (80 % x 1 miljun x 5). Il-Kummissjoni se tivvaluta mil-ġdid il-ħtieġa għall-kontinwazzjoni ta' trattament speċifiku u l-prospetti futuri għall-kopertura sħiħa tal-ispejjeż ta' ġestjoni għal din il-kategorija ta' ajruporti, partikolarment fir-rigward tal-bidla tal-kundizzjonijiet tas-suq u l-prospetti ta' profittabilità.

(f) L-evitar ta’ effetti negattivi bla bżonn fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ

131. Meta tivvaluta l-kompatibbiltà tal-għajnuna għall-ġestjoni l-Kummissjoni se tqis id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u l-effetti fuq il-kummerċ. Fejn ajruport jinstab fl-istess medda ta’ lħuq ta' ajruport ieħor b’kapaċità żejda, il-pjan ta' negozju, ibbażat fuq previżjonijiet tajba tat-traffiku tal-passiġġieri u tal-merkanzija, għandu jidentifika l-effett probabbli fuq it-traffiku tal-ajruporti l-oħra li jinsabu f'dik iż-żona ta’ lħuq.

132. Għajnuna għall-ġestjoni ta' ajruport li jinsab fl-istess żona ta' lħuq hi kkunsidrata kompatibbli mas-suq intern biss meta Stat Membru juri li l-ajruporti kollha fl-istess żona ta' lħuq jistgħu jiksbu kopertura sħiħa tal-ispejjeż ta' ġestjoni fi tmiem il-perjodu ta' tranżizzjoni.

133. Sabiex ikunu limitati ulterjorment id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni, l-ajruport għandu jkun miftuħ għall-persuni kollha li potenzjalment jistgħu jużawh u mhux iddedikat għal xi ħadd speċifiku. Fil-każ ta' limitazzjoni fiżika tal-kapaċità, l-allokazzjoni għandha ssir fuq il-bażi ta' kriterji pertinenti, oġġettivi, trasparenti u mhux diskriminatorji.

134. Barra minn hekk, sabiex jiġu limitati l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ, il-Kummissjoni se tapprova għajnuna għall-ġestjoni lil ajruporti għal perjodu ta' tranżizzjoni ta' 10 snin li jibda mill-4 April 2014. Il-Kummissjoni se tivvaluta mil-ġdid is-sitwazzjoni ta' ajruporti bi traffiku annwali ta' mhux iktar minn 700 000 passiġġier erba' snin wara l-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni. Rekwiżiti ta' notifika għal skemi ta’ għajnuna u miżuri ta’ għajnuna individwali

135. L-Istati Membri huma mħeġġa jinnotifikaw skemi nazzjonali għal għajnuna għall-ġestjoni għall-finanzjament ta' ajruporti, iktar minn miżuri ta' għajnuna individwali għal kull ajruport. Dan huwa maħsub biex inaqqas il-piż amministrattiv kemm għall-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll għall-Kummissjoni.

136. Minħabba r-riskju ogħla ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni, il-miżuri ta’ għajnuna li ġejjin għandhom dejjem jiġu nnotifikati individwalment: (a) għajnuna għall-ġestjoni li tiffinanzja ajruport imħallat tal-passiġġieri/tal-merkanzija li jimmaniġġa aktar minn 200 000 tunnellata ta' merkanzija matul is-sentejn finanzjarji ta' qabel is-sena li fiha l-għajnuna ġiet notifikata; (b) għajnuna għall-ġestjoni lil ajruport, jekk ajruporti oħra jinsabu f'distanza ta' 100 kilometru jew 60 minuta ta’ vvjaġġar bil-karozza, bix-xarabank, tren jew ferrovija ta' velocità għolja minn ajruport eżistenti. Għajnuna mogħtija qabel il-bidu tal-perjodu ta' tranżizzjoni

137. Għajnuna għall-ġestjoni mogħtija qabel ma beda l-perjodu ta' tranżizzjoni (inkluż għajnuna mħallsa qabel l-4 April 2014), tali għajnuna għall-ġestjoni tista' tiġi ddikjarata kompatibbli sal-livell totali tal-ispejjeż ta' ġestjoni mhux koperti, jekk il-kundizzjonijiet a), b), c), d), e) u f) kif stipulati fit-Taqsima 5.1.2, għajr il-punti 115, 119, 121, 122, 123, 126 sa 130, 132, 133 u 134 jiġu sodisfatti. B'mod partikolari, meta tivvaluta l-kompatibbiltà ta' għajnuna għall-ġestjoni mogħtija qabel id-dħul fis-seħħ ta' dawn il-Linji Gwida, il-Kummissjoni tqis id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni.

5.2. Għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru

138. Kif imsemmi fil-punt 15, għajnuna mill-Istat mogħtija lil-linji tal-ajru għall-varar ta’ rotta ġdida bl-għan li tiżdied il-konnettività ta’ reġjun, se tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont it-tifsira tal-Artikolu 107(3)(c) tat-Trattat, jekk il-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin jiġu sodisfatti:

(a) Kontribut għal objettiv definit sew ta' interess komuni:

139. Għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru titqies li tikkontribwixxi għall-kisba ta’ mira ta’ interess komuni, jekk hija tkun: (a) iżżid il-mobilità taċ-ċittadini tal-Unjoni u l-konnettività tar-reġjuni billi tiftaħ rotot ġodda; jew (b) tiffaċilita l-iżvilupp reġjonali ta' reġjuni remoti.

140. Meta konnessjoni li se tkun operata mir-rotta tal-ajru l-ġdida hija diġà operata minn servizz tal-ferrovija b'veloċità għolja jew minn ajruport ieħor fl-istess żona ta' lħuq bl-istess kundizzjonijiet kumparabbli b'mod partikolari f'termini ta' tul tal-vjaġġ, ma tistax tkun ikkunsidrata li tikkontribwixxi għal mira definita sew ta' interess komuni.

(b) Il-bżonn għal intervent mill-Istat:

141. Il-kundizzjonijiet iffaċċjati minn ajruporti iżgħar meta jiżviluppaw is-servizzi tagħhom huma spiss inqas favorevoli meta mqabbla ma’ dawk li jiffaċċjaw l-ajruporti maġġuri fl-Unjoni. Barra minn hekk, il-linji tal-ajru mhux dejjem ikunu lesti li jġorru r-riskju li jiftħu rotot ġodda minn ajruporti mhux magħrufa u mhux ippruvati, u ma għandhomx l-inċentivi xierqa biex jagħmlu dan.

142. Abbażi ta' dan, għajnuna tal-bidu jiġi biss ikkunsidrat kompatibbli għal rotot li jgħaqqdu ajruport ta' anqas minn 3 miljun passiġġier fis-sena (94) ma’ ajruport ieħor tal-Ispazju Komuni Ewropew għall-Avjazzjoni (95).

143. Għajnuna tal-bidu għal rotot li jgħaqqdu ajruport li jinsab f'reġjun imbiegħed ma' ajruport ieħor (fiż-Żona ta' Avjazzjoni Komuni Ewropea jew lil hinn minnha) tkun kompatibbli irrispettivament mid-daqs tal-ajruport ikkonċernat.

144. Għajnuna tal-bidu għal rotot li jgħaqqdu ajruport b'iktar minn 3 miljun passiġġier kull sena (96) u inqas minn 5 miljun passiġġier fis-sena li ma jinsabx f'reġjun imbiegħed tista' titqies kompatibbli mas-suq intern biss f'każijiet eċċezzjonali debitament sostanzjati.

145. Għajnuna tal-bidu għal rotot li jgħaqqdu ajruport b'iktar minn 5 miljun passiġġier kull sena li ma jinsabx f'reġjun imbiegħed ma tistax titqies kompatibbli mas-suq intern.

(c) Adegwatezza tal-għajnuna mill-Istat bħala strument ta' politika:

146. L-Istati Membri għandhom juru li l-għajnuna hija xierqa biex tinkiseb il-mira maħsuba jew biex ikunu solvuti l-problemi li għalihom ġiet deċiża l-għajnuna . Miżura ta’ għajnuna mhux se titqies kompatibbli mas-suq intern jekk strumenti ta’ politika jew strumenti ta' għajnuna oħra li joħolqu inqas distorsjoni jippermettu li jintlaħaq l-istess għan. (97)

147. Pjan tan-negozju ex ante mħejji mil-linja tal-ajru għandu jistabbilixxi li r-rotta li tirċievi l-għajnuna jkollha l-prospetti li ssir profitabbli għal-linja tal-ajru mingħajr finanzjament pubbliku wara 3 snin. Fin-nuqqas ta' pjan ta' negozju għal rotta, il-linji tal-ajru għandhom jipprovdu impenn irrevokabbli lill-ajruport biex jopera rotta mill-inqas għal perjodu li hu daqs il-perjodu li matulu rċieva l-għajnuna tal-bidu.

(d) Eżistenza ta' effett ta' inċentiv:

148. Għajnuna tal-bidu lil-linji tal-ajru għandha effett ta’ inċentiv jekk x'aktarx li, fin-nuqqas tal-għajnuna, il-livell ta' attività ekonomika tal-linja tal-ajru fl-ajruport ikkonċernat ma tespandix. Pereżempju r-rotta l-ġdida ma kinitx tkun varata.

149. Ir-rotta l-ġdida tista' tibda biss wara l-preżentazzjoni tal-applikazzjoni għal għajnuna mill-awtorità li tagħmel l-għotja. Jekk ir-rotta l-ġdida tibda qabel ma tkun ippreżentata l-applikazzjoni għall-għajnuna lill-awtorità li tagħmel l-għażla, kwalunkwe għajnuna mogħtija fir-rigward ta' dik ir-rotta individwali mhux se titqies kompatibbli mas-suq intern.

(e) Il-proporzjonalità tal-għajnuna (l-għajnuna limitata għall-minimu meħtieġ):

150. Għajnuna tal-bidu tista' tkopri sa 50 % tal-imposti tal-ajruport fir-rigward ta' rotta għal perjodi massimu ta' tliet snin. Il-kostijiet eliġibbli huma l-imposti tal-ajruport fir-rigward tar-rotta.

(f) L-evitar ta’ effetti negattivi bla bżonn fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ:

151. Sabiex ikunu evitati effetti negattivi mhux neċessarji fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ, meta konnessjoni (pereżempju, żewġt ibliet) li se tkun operata minn rotta ġdida tal-ajru hija diġà operata minn servizz tal-ferrovija ta' veloċità għolja jew minn ajruport ieħor fl-istess żona ta' lħuq b'kundizzjonijiet kumparabbli, notevolment f'termini tat-tul tal-vjaġġ, tali rotta tal-ajru ma tkunx eliġibbli għal għajnuna tal-bidu.

152. Kwalunkwe korp pubbliku li jippjana li jagħti għajnuna tal-bidu lil linja tal-ajru għal xi rotta ġdida kemm jekk permezz ta' xi ajruport kif ukoll jekk le, irid jagħmel il-pjanijiet tiegħu pubbliċi fi żmien xieraq u b’reklamar adegwat sabiex il-linji tal-ajru kollha interessati jkunu jistgħu joffru s-servizzi tagħhom.

153. L-għajnuna tal-bidu ma tistax tiġi magħquda ma' kwalunkwe tip ieħor ta' għajnuna mill-Istat mogħtija għall-operat ta' rotta. Rekwiżiti ta' notifika għal skemi ta’ għajnuna u miżuri ta’ għajnuna individwali:

154. L-Istati Membri huma mħeġġa jinnotifikaw aktar l-skemi nazzjonali għal għajnuna tal-bidu lil linji tal-ajru, milli l-miżuri ta' għajnuna individwali għal kull ajruport. Dan huwa maħsub biex inaqqas il-piż amministrattiv kemm għall-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll għall-Kummissjoni.

155. Minħabba riskju ogħla ta' distorsjoni tal-kompetizzjoni, għajnuna tal-bidu lil ajruporti li ma jinsabux f'reġjuni mbiegħda bi traffiku annwali medju ogħla minn 3 miljun passiġġier għandha dejjem tkun notifikata individwalment.

6. Għajnuna ta' karattru soċjali skont l-Artikolu 107(2)(a) tat-Trattat

156. Għajnuna ta' karattru soċjali fis-servizzi ta' trasport bl-ajru tkun ikkunsidrata kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107(2)(a) tat-Trattat sakemm jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet kumulattivi li ġejjin: (98) (a) l-għajnuna trid tkun effettivament għall-benefiċċju tal-konsumaturi finali; (b) l-għajnuna għandu jkollha karattru soċjali, jiġifieri, fil-prinċipju, trid tkopri biss ċerti kategoriji ta' passiġġieri li jivvjaġġaw fuq rotta (pereżempju passiġġieri bi ħtiġijiet partikolari bħat-tfal, persuni b'diżabilità, nies bi dħul baxx, studenti, nies anzjani eċċ.); madankollu, fil-każ fejn ir-rotta kkonċernata tgħaqqad reġjuni remoti, bħal pereżempju reġjuni l-aktar imbiegħda, gżejjer, u żoni b'densità baxxa tal-popolazzjoni, l-għajnuna tista' tkopri l-popolazzjoni kollha ta’dan ir-reġjun; (c) l-għajnuna trid tingħata mingħajr diskriminazzjoni rigward l-oriġini tas-servizzi, irrispettivament millinja tal-ajru li topera s-servizzi.

157. L-Istati Membri huma mħeġġa jinnotifikaw skemi nazzjonali għal għajnuna ta' karattru soċjali, iktar milli miżuri ta' għajnuna individwali għal kull ajruport.

7. Kumulazzjoni

158. L-intensitajiet massimi ta' għajnuna stabbiliti b'dawn il-Linji Gwida japplikaw irrispettivament minn jekk l-għajnuna hijiex iffinanzjata kompletament minn riżorsi tal-Istat jew parzjalment iffinanzjata mill-Unjoni.

159. Għajnuna awtorizzata skont dawn il-Linji Gwida ma tistax tiġi mħallta ma’ għajnuniet oħra mill-Istat, għajnuna de minimis jew forom oħra ta' finanzjament tal-Unjoni, jekk tali taħlita tirriżulta f'intensità ta' għajnuna ogħla minn dik stabbilita f'dawn il-Linji Gwida.

8. Dispożizzjonijiet finali

8.1. Rappurtar annwali

160. Skont ir-Regolament (KE) Nru 659/1999 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 794/2004 (99), l-Istati Membri għandhom jippreżentaw rapporti annwali lill-Kummissjoni. Ir-rapporti annwali se jiġu ppubblikati fuq il-websajt tal-Kummissjoni.

8.2. Trasparenza

161. Il-Kummissjoni tqis li miżuri ulterjuri huma meħtieġa sabiex titjieb it-trasparenza tal-għajnuna mill-Istat fl-Unjoni. B'mod partikolari, għandhom jittieħdu passi biex ikun żgurat li l-Istati Membri, l-operaturi ekonomiċi, il-pubbliku interessat u l-Kummissjoni jkollhom aċċess faċli għat-test sħiħ tal-iskemi ta' għajnuna kollha applikabbli fis-settur tal-avjazzjoni u għal informazzjoni pertinenti dwar miżuri ta’għajnuna individwali.

162. L-Istati Membri għandhom jippubblikaw l-informazzjoni li ġejja fuq websajt komprensiva dwar l-għajnuna mill-Istat, fil-livell nazzjonali jew reġjonali: (a) it-test sħiħ ta' kull skema ta’ għajnuna approvata jew id-deċiżjoni individwali għall-għoti ta' għajnuna u d-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni tagħhom, (b) l-identità tal-awtorità tal-għotja, (c) l-identità tal-benefiċjarji individwali, il-forma u l-ammont ta’ għajnuna mogħtija lil kull benefiċjarju, id-data tal-għotja,