MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 54/72

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-riforma tar-riżorsi proprji tal-UE fi ħdan il-QFP li jmiss wara l-2020

(2018/C 054/13)

Relatur: Isabelle BOUDINEAU (FR/PSE), Viċi President tal-Kunsill Reġjonali ta’ Nouvelle-Aquitaine

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Opportunità storika ta’ riforma tas-sistema tar-riżorsi proprji

1. ifakkar li l-Artikolu 311 tat-TFUE jistipula li “l-Unjoni għandha tipprovdi lilha nnifisha l-mezzi meħtieġa biex tilħaq l-objettivi tagħha u twettaq il-politiki tagħha u li, mingħajr preġudizzju għal dħul ieħor, il-baġit għandu jkun iffinanzjat kollu kemm hu mir-riżorsi proprji”;

2. jenfasizza l-isfidi li ser jiffaċċja l-baġit tal-UE wara l-2020 biex jindirizza d-diffikultajiet li kulma jmur qed jinbidlu f’oqsma li jipprovdu valur miżjud Ewropew, b’mod partikolari fir-rigward tal-ħtieġa li jissaħħu l-politiki fil-qasam tad-difiża u ta’ kontra t-terroriżmu, il-ġestjoni tal-migranti u tar-refuġjati, il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-indirizzar tal-isfidi demografiċi, flimkien ma’ prijoritajiet oħrajn li diġà huma appoġġjati fi ħdan il-finanzjarju pluriennali (QFP);

3. jinnota li l-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE ser ikollu impatt fuq il-futur tal-baġit wara l-2020, speċjalment bit-tnaqqis ta’ madwar EUR 10 biljuni fis-sena (1) u bid-dewmien fuq l-iskeda taż-żmien tan-negozjati tal-QFP li jmiss li diġà huwa pospost għas-sajf tal-2018;

4. ifakkar li l-KtR diġà adotta pożizzjoni favur riforma sostanzjali tar-riżorsi proprji (2);

5. jilqa’ b’sodisfazzjon il-pubblikazzjoni tar-rapport finali tal-Grupp ta’ Livell Għoli dwar ir-Riżorsi Proprji (ir-rapport ta’ Monti), b’mod partikolari r-rakkomandazzjonijiet dwar il-prinċipju tal-valur miżjud Ewropew u l-prinċipju tas-sussidjarjetà, iżda huwa diżappuntant li dan ir-rapport ma jindirizzax id-daqs tal-baġit Ewropew fid-dawl tal-prijoritajiet stabbiliti mill-UE;

6. iqis li l-kuntest speċifiku tal-kriżijiet, il-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE u l-proċess ta’ riflessjoni dwar il-futur tal-Ewropa, kif ukoll ir-rakkomandazzjonijiet tar-rapport ta’ Monti jservu ta’ opportunità sabiex tinħoloq viżjoni ta’ Ewropa li tinkludi liema prijoritajiet għandhom jiġu ffinanzjati fil-baġit tal-UE fuq perjodu medju u twil ta’ żmien, u sabiex tiġi riformata s-sistema attwali ta’ finanzjament tiegħu;

7. Il-KtR jilqa’ l-pubblikazzjoni tad-dokument ta’ riflessjoni tal-Kummissjoni dwar il-futur tal-finanzi tal-UE, b’mod partikolari fit-taqsima dwar id-dħul li jiffinanzja l-politiki tal-Unjoni. Jilqa’ b’sodisfazzjon ir-referenza, fl-ittra ta’ intenzjoni tal-Kummissjoni li ntbagħtet lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill fit-13 ta’ Settembru 2017, bl-għan li tinkiseb riforma tar-riżorsi proprji. Madankollu, il-KtR jistenna li proposti konkreti għandhom jiġu ppreżentati fl-istess ħin jew bħala parti mill-proposta tal-QFP (sa Mejju 2018). Barra minn hekk, il-KtR jistieden kemm lill-Kunsill kif ukoll lill-Istati Membri biex jipparteċipaw fl-ambizzjoni ta’ riforma kompleta tas-sistema attwali tar-riżorsi proprji billi tagħmilha aktar sempliċi, ġusta u trasparenti;

Baġit tal-UE mifni mil-loġika ta’ “redditu ġust”

8. ifakkar li għal dawn l-aħħar għexieren ta’ snin, il-kontribuzzjonijiet nazzjonali bbażati fuq l-introjtu nazzjonali gross (DNG) saru r-riżorsi prinċipali tal-baġit tal-UE (3);

9. iqis li s-sistema attwali hija subottimali, b’mod partikolari peress li hija dipendenti żżejjed mill-kontribuzzjonijiet nazzjonali u tinkoraġġixxi lill-gvernijiet biex jaċċettaw biss l-arranġamenti ta’ nfiq li jimmassimizzaw il-qligħ nett tagħhom stmat mil-lat tat-teżor pubbliku. Dan l-approċċ iwassal biex jintesew il-benefiċċji tas-suq uniku jew ta’ ċerti politiki Ewropej u ssir enfasi biss fuq ir-rata ta’ ritorn. Joħloq ukoll diviżjoni bejn l-Istati Membri “kontributuri netti” u “benefiċjarji netti”, li tidher waħda artifiċjali peress li l-kalkolu jqis biss il-kontijiet pubbliċi u mhux l-effetti pożittivi esterni għall-ekonomija reali tal-Istati Membri. Dan l-approċċ ma jiħux inkunsiderazzjoni lanqas l-ispiża tan-“non-Ewropa”;

10. jinnota li fil-kuntest tal-proċedura ta’ adozzjoni annwali tal-baġit, il-kompromessi bejn l-istituzzjonijiet spiss iwasslu għal tnaqqis fil-baġit meta mqabbel mal-ambizzjonijiet stabbiliti fl-QFP. Dan joħloq diskrepanza dejjem akbar bejn l-impenji u l-pagamenti, li tikkawża kriżi fil-pagamenti;

Riforma għal aktar trasparenza, simplifikazzjoni u rabta maċ-ċittadin

11. jinnota li l-kumplessità tal-istruttura tal-baġit tal-UE u tas-sistema ta’ finanzjament tiegħu, ikkaratterizzata b’mod speċjali mill-mekkaniżmi ta’ skontijiet u korrezzjonijiet, tnaqqas mil-leġġibilità tal-azzjoni tal-UE u tħarrax il-kriżi ta’ fiduċja taċ-ċittadin fir-rigward tal-Ewropa; għalhekk jitlob li l-korrezzjonijiet u skontijiet jitneħħew għal kollox;

12. jemmen li n-nuqqas ta’ fiduċja fost iċ-ċittadini, l-Istati Membri u l-Istituzzjonijiet Ewropej jispjega parzjalment il-kumplessità eċċessiva marbuta mal-ġestjoni tal-Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment. Għal perċezzjoni aħjar tal-UE miċ-ċittadini tal-UE, il-politiki tal-UE, b’mod partikolari l-politika ta’ koeżjoni, għandhom bilfors jiġu ssimplifikati wara l-2020;

13. ifakkar fin-nuqqas ta’ armonizzazzjoni u trasparenza dwar kif hija ppreżentata l-kontribuzzjoni tal-Istati Membri għall-baġit tal-UE. Sal-lum erba’ Stati Membri biss iddikjaraw il-kontribuzzjoni tagħhom għall-baġit tal-UE fil-kontijiet nazzjonali tagħhom, iżda bħala spiża u mhux bħala investiment;

Lejn żieda fir-riżorsi proprji awtentiċi, u baġit aktar prevedibbli u bbilanċjat

14. jemmen li riforma bħal din għandu jkollha l-għan li toħloq baġit aktar leġġibbli, prevedibbli u bbilanċjat, li jindirizza l-isfidi Ewropej, u li jiddependi minn sehem akbar mir-riżorsi proprji ġodda u t-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet nazzjonali filwaqt li jnaqqas kemm jista’ jkun possibbli l-piżijiet addizzjonali għall-kontribwenti. L-għan ewlieni huwa li jiġi propost tqassim tar-riżorsi proprji li jkun aktar trasparenti u jinftiehem miċ-ċittadini u baġit aktar awtonomu u aktar demokratiku b’involviment akbar tal-Parlament Ewropew, anke f’dak li jirrigwarda d-dħul baġitarju tal-UE. Barra minn hekk, din ir-riforma għandha tinvolvi lill-KtR u tikkunsidra d-dimensjoni territorjali fid-dibattiti dwar il-baġit tal-UE;

15. iqis li din ir-riforma għandha tindirizza l-kwistjoni tad-daqs tal-QFP. Fil-kuntest tar-riforma, hemm bżonn ta’ koerenza bejn il-prijoritajiet tal-UE u adozzjoni ta’ QFP tal-istess kalibru ta’ dawn l-ambizzjonijiet;

16. jenfasizza li l-qafas finanzjarju pluriennali wara l-2020 għandu jkun kemm iffukat fuq l-isfidi futuri kif ukoll li jkollu dispożizzjoni għal riskji stabbiliti fi ħdan il-baġit. Dan huwa importanti sabiex ikun jista’ jżomm il-fokus strateġiku tiegħu u ċ-ċertezza tal-ippjanar tiegħu għall-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll li jindirizza kriżijiet potenzjali u jiġi evitat il-ħolqien ta’ fondi ad hoc barra mill-QFP;

17. iqis li rabta bejn it-taxxi miġbura u ċerti politiki Ewropej prijoritarji jkollha valur pedagoġiku li jippermetti aktar aċċettazzjoni. Il-KtR huwa favur li jinżamm il-prinċipju tal-universalità tal-baġit Ewropew (4). Madankollu, jista’ jiġi analizzat approċċ aktar flessibbli tar-regola ta’ “tan-nuqqas ta’ assenjazzjoni”;

18. iqis li kwalunkwe proposta dwar il-baġit wara l-2020 għandha tinvolvi riformi dwar l-aspett tal-infiq, sabiex jitqiesu l-prijoritajiet ġodda Ewropej, jiġi żgurat użu iżjed effiċjenti tal-fondi tal-UE iżda anke sabiex jitjiebu r-rati ta’ assorbiment, u dwar l-aspett tad-dħul, sabiex jiżdiedu r-riżorsi proprji ġodda; Taħt kull ċirkustanza, dawn ir-riformi għandhom jiżguraw allokazzjonijiet suffiċjenti biex jitkomplew dawk il-politiki li l-iżjed li kkontribwixxew għall-kostruzzjoni Ewropea, jiġifieri: politika agrikola u alimentari komuni, il-politika ta’ koeżjoni u tal-iżvilupp rurali, u aġenda soċjali bbażata fuq il-ħolqien ta’ impjieg ta’ kwalità għaċ-ċittadini tal-UE;

19. jenfasizza li l-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-kunċett ta’ valur miżjud Ewropew għandhom jiġu kkunsidrati fir-riforma. Il-KtR jitlob li jiġu analizzati t-“testi dwar is-sussidjarjetà” proposti fir-rapport ta’ Monti. Minkejja dan, se jkun hemm bżonn jiġi żgurat li s-sussidjarjetà ma tintużax għal skopijiet ta’ rinazzjonalizzazzjoni tal-politiki Ewropej, u li ma jsirux aktar trasferimenti ta’ fondi lill-Istati Membri li jistgħu jdgħajfu l-politiki li kkontribwixxew l-aktar għall-integrazzjoni Ewropea, jiġifieri l-politika agrikola komuni, il-politika ta’ koeżjoni u tal-iżvilupp rurali, u aġenda soċjali bbażata fuq il-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità tajba għaċ-ċittadini tal-UE;

20. jenfasizza l-grad tad-dipendenza tal-ġbir tar-riżorsi proprji “tradizzjonali” bħad-dazji doganali jew id-dħul li jirriżulta mill-ġlieda kontra l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni fir-rigward tal-kooperazzjoni leali tal-Istati Membri;

21. jisħaq dwar il-fatt li r-riforma tar-riżorsi proprji għandha tkun imfassla fir-rigward tal-possibbiltà li tinħoloq kapaċità fiskali għall-Istati Membri taż-żona tal-euro;

22. madankollu, jikkunsidra li fid-dawl tar-rekwiżiti stretti imposti fuq l-Istati Membri fil-kuntest tas-Six Pack, it-Two Pack u l-Patt Fiskali (iż-żamma tal-bilanċ strutturali tal-baġit, it-twaqqif tal-infiq, it-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn tal-gvern ġenerali), huwa essenzjali li l-Istati Membri jkollhom biżżejjed flessibbiltà biex jiżguraw id-dħul (nazzjonali) meħtieġ, billi jkunu jistgħu jfasslu l-liġijiet fiskali tagħhom stess biex jissodisfaw l-impenji ta’ nfiq li f’xi oqsma qed jiżdiedu b’mod sproporzjonat (pereżempju fil-qasam soċjali, dak tas-saħħa u tal-kura tas-saħħa).

Opinjoni dwar riżorsi proprji ġodda ppreżentati fir-rapport ta’ Monti

23. jirrakkomanda li jiġu analizzati u proposti riżorsi proprji ġodda fil-forma ta’ “pakkett” li jiġbor fih diversi taxxi b’mod li jibbilanċjaw l-effetti tar-riżorsi proprji ġodda fuq il-livelli kollha ta’ gvern, negozju u ċittadin;

24. jilqa’ b’sodisfazzjon l-alternattiva ta’ taxxa Ewropea fuq id-dħul tal-kumpaniji permezz ta’ bażi komuni konsolidata għat-taxxa korporattiva (BKKTK). F’opinjoni preċedenti, il-KtR laqa’ tajjeb l-effetti pożittivi tal-BKKTK fuq it-tkabbir ekonomiku, l-impjiegi u l-ugwaljanza fiskali, kif ukoll fuq il-finanzi pubbliċi, inklużi dawk lokali u reġjonali. Barra minn hekk, flimkien ma’ din it-taxxa, il-KtR jistieden lill-istituzzjonijiet biex jirriflettu dwar il-ħolqien ta’ taxxa indirizzata lejn kumpaniji multinazzjonali. Huwa jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni li, sar-rebbiegħa 2018, tressaq, b’segwitu tal-Komunikazzjoni tagħha tal-21 ta’ Settembru 2017 dwar tassazzjoni ġusta fl-ekonomija diġitali, proposta għal direttiva li tistabbilixxi regoli ta’ tassazzjoni tal-profitti tal-ekonomija diġitali fil-livell tal-UE. Ifakkar, madankollu, li l-armonizzazzjoni tat-taxxa fil-livell tal-UE hija, abbażi tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 113 tat-TFUE, limitata għall-elementi neċessarji għall-funzjonament tas-suq intern u għall-kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta, u li s-setgħa għall-impożizzjoni u l-ġbir tat-taxxi għadha aspett ċentrali tas-sovranità tal-Istati Membri;

25. iqis li l-VAT riformata tista’ tikkontribwixxi biex jiżdiedu r-riżorsi proprji. Il-VAT kurrenti tbati minn kumplessità eċċessiva u għandha tiġi riformata skont is-sistema proposta mill-Grupp ta’ Livell Għoli, billi tiġi applikata rata uniformi Ewropea fuq bażi armonizzata u usa’. Madankollu, din ir-riforma m’għandhiex ikollha konsegwenzi negattivi għaċ-ċittadini u l-Istati Membri inqas żviluppati;

26. huwa favur imposta globali fuq it-transazzjonijiet finanzjarji (TTF). Din tippermetti lill-Istati Membri jnaqqsu l-kontribuzzjoni nazzjonali tagħhom (5). Madankollu, l-għadd limitat ta’ Stati Membri impenjati favur t-TTF u n-nuqqas ta’ prevedibbiltà dwar id-dħul jillimita l-potenzjal tagħha;

27. iqis li tista’ tiġi prevista riżorsa proprja bbażata fuq il-ħruġ tal-munita minkejja r-riskji assoċjati mal-volatilità u l-fatt li tikkonċerna biss lill-Istati Membri taż-żona tal-euro;

28. Huwa tal-fehma li t-taxxi tal-karbonju fil-livell nazzjonali, it-taxxa li tista’ tiġi stabbilita fil-livell Ewropew u dik tal-iskema għan-negozjar ta’ kwoti tal-emissjonijiet fil-livell tal-UE jinvolvu benefiċċji sinifikanti, b’mod partikolari billi jħeġġu t-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2, jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Pariġi u jistabbilixxu rabta iżjed b’saħħitha mal-għanijiet Ewropej ta’ żvilupp sostenibbli, fil-qasam tal-klima u tal-ambjent. Madankollu, se jintlaqtu s-setturi tal-industrija u tat-trasport. Taxxi bħal dawn jistgħu wkoll joħolqu distakk ġdid bejn Stati Membri ekonomikament inqas żviluppati b’ekonomija b’użu iżjed intensiv tal-karbonju u l-Istati Membri aktar żviluppati, li l-ekonomiji tagħhom għandhom il-kapaċità ta’ mezzi ta’ produzzjoni ta’ enerġija aktar nodfa. Barra minn hekk, l-introduzzjoni ta’ tali taxxi tal-karbonju għandha tipprevedi mekkaniżmi ta’ kumpens għall-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi, li huma totalment dipendenti minn modi ta’ trasport bl-ajru u bil-baħar u li, minkejja kollox, huma involuti fit-tnaqqis tal-emissjonijiet;

29. iqis li t-taxxa fuq l-elettriku żgur ikollha l-vantaġġ li tkun “leġġibbli” u konformi mal-għanijiet tal-UE dwar l-effiċjenza enerġetika, iżda għandha r-riskju li ma tkunx popolari u tippenalizza familji foqra. Għaldaqstant din għandha tiġi eliminata għall-unitajiet domestiċi;

30. jipproponi li tiġi eliminata t-taxxa fuq il-karburanti. Minbarra l-problema ta’ aċċettazzjoni fost iċ-ċittadini, din it-taxxa jkollha impatt negattiv fuq livell lokali. Fil-fatt, din tikkostitwixxi sors ta’ dħul għal uħud mill-awtoritajiet lokali u reġjonali;

31. iqis li t-taxxa fuq it-titjiriet proposta mill-Kummissjoni fl-2011 (6) tista’ tiġi kkunsidrata mill-ġdid, u jitlob li tiġi applikata għal titjiriet intra-Ewropej;

32. jistieden lill-Kummissjoni tgħaddi għal valutazzjoni tal-impatt dettaljata dwar ir-riżorsi proprji ġodda u l-effett tagħhom fuq il-baġits nazzjonali u sottonazzjonali u fuq iċ-ċittadini;

Riforma integrata fil-qafas tal-iskeda tal-QFP ta’ wara l-2020

33. jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta proposta leġislattiva tal-QFP ta’ wara l-2020 li tipprevedi riforma ambizzjuża tar-riżorsi proprji. Din ir-riforma għandha ssir gradwalment, skont it-trattati tal-UE, filwaqt li jinżammu l-kontribuzzjonijiet nazzjonali fi proporzjon iżgħar;

34. jinnota li l-iskadenzi tal-ħruġ tar-Renju Unit mill-UE u tat-tiġdid tal-mandati tal-Parlament Ewropew u tal-Kummissjoni jistgħu jdewmu l-iskeda taż-żmien għall-proposti dwar il-baġit tal-UE wara l-2020. Jistieden lill-Kummissjoni biex, fil-każ ta’ dewmien twil, tipproponi estensjoni tal-QFP skont l-Artikolu 312(4) tat-TFUE, sabiex jiġi evitat kwalunkwe preġudizzju għall-funzjonament tal-politiki pubbliċi Ewropej, b’mod partikolari l-politika ta’ koeżjoni.

Brussell, il-11 ta’ Ottubru 2017. Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) “Brexit and the EU Budget: Threat or Opportunity?” http://www.delorsinstitute.eu/media/brexiteubudget-haasrubio-jdi-jan17.pdf.

(2) L-Opinjoni CdR 2016/0009 dwar “Reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP)”

(3) Fir-rigward tal-baġit tal-2017, 69,63 % tad-dħul ġej mill-kontribuzzjonijiet nazzjonali.

(4) http://ec.europa.eu/budget/financialreport/2011/overview/budget_management/index_fr.html.

(5) Opinjoni tal-KtR dwar “Sistema Komuni għal Taxxa Fuq it-Tranżazzjonijiet Finanzjarji”, CdR 332/2011 fin

(6) Financing the EU budget: report on the operation of the own resources system (SEC(2011) 876 final) [Mhux dispoibbli bil-Malti].