KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Rapport ta' Monitoraġġ dwar it-tħejjijiet għall-adeżjoni tal-Kroazja /* COM/2013/0171 final */





KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Rapport ta' Monitoraġġ dwar it-tħejjijiet għall-adeżjoni tal-Kroazja 1. Introduzzjoni It-Trattat ta’ Adeżjoni ġie ffirmat fid-9 ta’ Diċembru 2011, wara opinjoni favorevoli tal-Kummissjoni ta’ Ottubru 2011 u l-kunsens tal-Parlament Ewropew ta' Diċembru 2011. Il-Kroazja se ssir membru tal-Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Lulju 2013, suġġett għat-Trattat ta’ Adeżjoni li għandu jiġi ratifikat mill-Istati Membri kollha. Attwalment 19-il Stat Membru, u l-Kroazja, rratifikaw it-Trattat u l-Kummissjoni tistenna li l-Istati Membri kollha li għad baqa' jagħmlu dan f'ħin tajjeb qabel id-data tal-adeżjoni tal-Kroazja. Bħala pajjiż aderenti, il-Kroazja għandha status attiv ta’ osservatriċi matul il-perjodu interim sal-adeżjoni. Matul in-negozjati l-Kroazja qablet li timplimenta għadd ta' impenji sa mhux aktar tard mid-data tal-adeżjoni, sakemm ma jkunux ġew miftiehma arranġamenti tranżitorji speċifiċi. L-Artikolu 36 tal-Att ta’ Adeżjoni jesiġi li l-Kummissjoni timmonitorja mill-viċin l-impenji kollha li ttieħdu mill-Kroazja fin-negozjati ta’ adeżjoni b’fowkus b’mod partikolari fuq il-politika ta' kompetizzjoni, il-ġudikatura u d-drittijiet fundamentali, u l-ġustizzja, il-libertà u s-sigurtà. Bħala parti integrali mill-monitoraġġ regolari tagħha, il-Kummissjoni qed toħroġ valutazzjonijiet kull sitt xhur, dwar l-implimentazzjoni tal-impenji tal-Kroazja f'dawn l-oqsma. Il-Kummissjoni adottat rapport ta’ monitoraġġ dwar il-preparamenti għall-adeżjoni tal-Kroazja f'April 2012[1] u Rapport ta’ Monitoraġġ Komprensiv[2] f'Ottubru 2012 mal-Kroazja li tadotta pjan ta' azzjoni biex issegwi r-rakkomandazzjonijiet tagħhom. F'konformità mal-Artikolu 36, dan l-aħħar Rapport ta' Monitoraġġ jivvaluta l-progress magħmul mill-Kroazja skond it-tħejjijiet għall-adeżjoni tagħha fil-perjodu bejn l-1 ta' Settembru 2012 u t-28 ta’ Frar 2013. Din il-valutazzjoni hija msejsa fuq informazzjoni li nġabret u ġiet analizzata mill-Kummissjoni, fosthom kontributi mill-Kroazja, missjonijiet ta' evalwazzjoni mill-pari kif ukoll informazzjoni kondiviża mill-Istati Membri u organizzazzjonijiet internazzjonali u tas-soċjetà ċivili fil-kuntatti regolari tagħhom mal-Kummissjoni. Il-valutazzjoni hija bbażata wkoll fuq is-sejbiet tal-aġġornament ta’ Tabelli ta’ Monitoraġġ kull sitt xhur, għodda mmirata biex issegwi fid-dettall l-impenji kollha li ttieħdu mill-Kroazja fin-negozjati tal-adeżjoni. Il-valutazzjoni dwar l-10 azzjonijiet ta’ prijorità, identifikati fir-Rapport ta’ Monitoraġġ Komprensiv bħala li jeħtieġu attenzjoni partikolari hija mogħtija separatament għal kull waħda, f'taqsima tematika rilevanti. 2. Impenji u rekwiżiti li joħorġu min-negozjati dwar l-adeżjoni 2.1 Il-politika tal-kompetizzjoni Azzjoni prijoritarja L-iffirmar tal-kuntratt ta’ privatizzazzjoni għat-tarzna Brodosplit u li jittieħdu d-deċiżjonijiet neċessarji biex tinstab soluzzjoni vijabbli għat-tarzni 3.Maj u Brodotrogir sabiex jitlesta r-ristrutturar tal-industrija tat-tarzna Kroata. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Wara l-aċċettazzjoni, bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Frar 2013, tat-tieni emenda għall-pjan rivedut għat-tarzna Brodosplit, il-kuntratt tal-privatizzazzjoni kien iffirmat fit-28 ta' Frar 2013. L-emenda tipprevedi żieda modesta fl-ammont totali ta’ għajnuna għar-ristrutturar kif ukoll xi miżuri kompensatorji addizzjonali. Fir-rigward ta’ 3.Maj, il-Kroazja infurmat lill-Kummissjoni bl-intenzjoni tagħha li tippreżenta pjan rivedut u kkonsolidat ta’ ristrutturar li bħalissa hu bbażat fuq ix-xiri tat-tarzna mit-tarzna ta’ Uljanik. Il-Kroazja formalment ippreżentat pjan ta’ ristrutturar rivedut għal Brodotrogir fit-12 ta’ Frar 2013 u inizjalat il-kuntratt ta’ privatizzazzjoni, billi bgħatitha lill-Kummissjoni skont l-Anness VIII tal-Att ta' Adeżjoni. Fl-20 ta' Marzu 2013 l-Kummissjoni qablet mal-pjan rivedut ta' ristrutturazzjoni u dwar il-kuntratt ta' privatizzazzjoni. Il-Kroazja impenjat li tiffirma l-ftehim għal privatizzazzjoni ta’ Brodotrogir mhux aktar tard minn ġimagħtejn wara deċiżjoni pożittiva mill-Kummissjoni. Il-Kroazja tissodisfa wkoll l-impenji u r-rekwiżiti l-oħra fil-qasam ta’ antitrust, amalgamazzjonijiet u għajnuna mill-Istat. Il-leġiżlazzjoni tagħha hija allinjata mal-acquis, il-kapaċità amministrattiva tagħha hi suffiċjenti u r-rekord tagħha ta’ infurzar hu sodisfaċenti. L-Aġenzija responsabbli mill-Kompetizzjoni tal-Kroazja (CCA) hija operattiva b’mod sħiħ u funzjonalment indipendenti; F’Ottubru 2012 is-CCA bagħtet lill-Kummissjoni l-aħħar rapport ta’ kull sitt xhur b'dettalji dwar l-għadd u t-tip ta’ deċiżjonijiet adottati, kif ukoll valutazzjoni u opinjonijiet fl-oqsma ta' antitrust u amalgamazzjonijiet, u l-għajnuna mill-Istat. Is-CCA adottat, f'Diċembru 2012, deċiżjoni fil-qasam tal-antitrust dwar it-trasportaturi reġjonali tal-karozzi tal-linja fejn ġiet imposta multa sinifikanti. Ukoll, fl-istess xahar, inbdew proċeduri kontra xi fornitur tat-telekomunikazzjonijiet. Fir-rigward tal-obbligi ta’ rappurtar tal-Kroazja li jirriżultaw mill-Anness VIII għall-Att tal-Adeżjoni, il-Kroazja ppreżentat it-tielet rapport dwar l-industrija tal-azzar fil-Kroazja f’Diċembru 2012 u r-rapport ta’ kull sitt xhur dwar ir-ristrutturar tal-industrija tat-tarzna Kroata f’Jannar 2013. Ir-rapporti ssodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa għall-Kummissjoni biex twettaq il-valutazzjoni tagħha. Rigward is-settur tal-azzar, tkomplew il-proċeduri ta’ falliment li nbdew f'Marzu 2011 kontra Željezara Split. Is-CMC Sisak (issa ABS Sisak), impjant fejn jinħadem l-azzar kien mibjugħ lil investitur ġdid, li qed jikkonsulta lis-CCA dwar l-ammont li għandu jkun rimborżat skont l-obbligi tal-Anness IX għall-Att tal-Adeżjoni. Rigward għajnuna eżistenti, is-CCA ppreżentat miżuri u skemi ġodda lis-servizzi tal-Kummissjoni għal evalwazzjoni, kif meħtieġ mill-Anness IV tal-Att ta’ Adeżjoni. 2.2 Il-Ġudikatura u d-drittijiet fundamentali 1) Li tkompli taċċerta l-implimentazzjoni effettiva tal-istrateġija u l-pjan ta' azzjoni tar-riforma ġudizzjarja L-implimentazzjoni tal-istrateġija tar-riforma ġudizzjarja (2011 - 2015) u l-pjan ta’ azzjoni tkomplew. Il-qafas leġiżlattiv ġie mtejjeb aktar, b'mod partikolari bil-ħsieb li tiżdied l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja. Tkompla l-proċess ta’ razzjonalizzazzjoni tan-netwerk ġudizzjarju. Strateġija ġdida għall-iżvilupp tal-ġudikatura għall-2013-2018 ġiet adottata mill-Parlament f’Diċembru 2012. L-istrateġija kienet ippreparata f'konsultazzjoni mill-qrib mal-Kunsill għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija ta' Riforma Ġudizzjarja. Il-fowkus prinċipali tal-istrateġija l-ġdida hija fuq l-effiċjenza tal-ġudikatura. Il-pjanijiet ta’ impjieg fit-tul għall-imħallfin u l-prosekuturi għall-2013-2025 kienu adottati mill-Ministeru tal-Ġustizzja f'Ottubru 2012. L-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi umani għad iridu jitjiebu aktar, b’mod partikolari fil-kuntest ta’ razzjonalizzazzjoni tan-netwerk tal-qrati. Il-baġit għall-ġudikatura naqas bi ftit u jammonta għal madwar EUR 313 miljun għall-2013 (2012: EUR 337 miljun), li huwa kkunsidrat bħala suffiċjenti Il-baġit għal investiment fl-infrastruttura tal-qrati ġiet miżjuda b’50 % u jammonta għal madwar EUR 8 miljun. 2) Li tkompli ssaħħaħ l-indipendenza, ir-responsabbiltà, l-imparzjalità u l-professjonaliżmu tal-ġudikatura. Il-Kunsill Ġudizzjarju tal-Istat (KĠS) riformat u l-Kunsill tal-Prosekuzzjoni tal-Istat (KPS) komplew jaħdmu b’mod indipendenti. Iż-żewġ korpi komplew jaħtru uffiċjali ġudizzjarji fuq il-bażi ta' kriterji trasparenti, uniformi u oġġettivi. Fil-perjodu Settembru 2012 – Frar 2013, ġew maħtura 40 imħallef. Għadd ta’ impjiegi ġodda previsti skont il-pjanijiet ta' reklutaġġ għall-2011 u l-2012 għad iridu jiġu ffinalizzati. Mill-1 ta’ Jannar 2013, se tapplika bis-sħiħ sistema ġdida ta’ ħatriet tal-imħallfin għal Qrati Ġenerali, wara l-iskadenza tal-perjodu transizzjonali. Din tirrikjedi li l-kandidati kollha jkunu temmew l-Iskola tal-Istat għal Uffiċjali Ġudizzjarji. It-taħriġ ta’ sentejn għall-ewwel dħul ta' kandidati għall-Iskola tal-Istat għal Uffiċjali Ġudizzjarji tlesta f'Novembru 2012. Wara l-adozzjoni tal-Ordinanza dwar l-eżami finali u l-valutazzjoni finali fl-Iskola tal-Istat għal Uffiċjali Ġudizzjarji fi Frar 2013 l-eżamijiet finali huma skedati li jsiru f’Mejju 2013. It-taħriġ għall-ewwel sena tat-tieni dħul ta’ kandidati għall-Iskola tal-Istat għal Uffiċjali Ġudizzjarji beda f'Settembru 2012 (il-KPS għażel 35 u l-KĠS 20 kandidat). L-emendi għall-Att tal-Kunsill Ġudizzjarju tal-Istat, li ġew adottati fi Frar 2013, jeżentaw il-President u lil dawk il-membri tal-Kunsill Ġudizzjarju tal-Istat li huma mħallfin mid-dmirijiet normali tagħhom b’75 % u b’50 % rispettivament. Dan huwa pass pożittiv bil-ħsieb li tissaħħaħ il-kapaċità tal-KĠS. Riżorsi amministrattivi addizzjonali jridu jiġu provduti biex titjieb l-effiċjenza tiegħu. Huwa importanti li l-KĠS iżid it-trasparenza tiegħu u juri responsabbiltà fit-twettiq tal-kompiti tiegħu. Riformi ulterjuri għandhom jinkludu mekkaniżmu għal reviżjoni ġudizzjarja ta’ deċiżjonijiet, sessjonijiet pubbliċi u obbligu estiż li jiġu provduti deċiżjonijiet motivati. Il-KĠS u l-KPS komplew l-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida ta’ dikjarazzjonijiet tal-assi f'kooperazzjoni mal-amministrazzjoni tat-taxxa. Inbdew proċeduri dixxiplinari kontra l-imħallfin li ma jippreżentawx id-dikjarazzjoni tagħhom tal-assi fl-iskadenza, u fil-maġġoranza tal-każijiet ġew imposti sanzjonijiet (twissijiet). Fir-rigward tal-verifika ta' dejta, il-kontrolli mwettqa fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet mingħand l-Amministrazzjoni tat-Taxxa għadhom ma tlestewx. Qed jittieħdu miżuri dixxiplinarji f’każijiet ta’ mġiba ħażina minn uffiċjali ġudizzjarji. Kemm il-KĠS u l-KPS saru aktar proattivi u komplew jiżviluppaw rekord ta’ deċiżjonijiet mogħtija u sanzjonijiet imposti. L-Att tal-Qrati l-ġdid adottat fi Frar 2013 jillimita l-immunità tal-imħallfin u b’hekk jgħaqqad leġiżlazzjoni sekondarja f’konformità mal-Kostituzzjoni. Ix-xogħol tajjeb li sar sa issa mill-Akkademja Ġudizzjarja għandu jitkompla u l-attivitajiet u l-immaniġġar tagħha jeħtieġ li jiġu sostnuti mill-partijiet interessati ewlenin kollha fil-ġudikatura. It-taħriġ matul il-ħajja professjonali ta’ mħallfin u prosekuturi huwa ta’ importanza ewlenija fit-titjib tal-kwalità tal-ġudikatura. Programmi ta’ taħriġ professjonali għandhom jitkomplew, inkluż aktar taħriġ dwar il-liġi tal-UE. Il-Kroazja pparteċipat fil-programm ta’ Ġustizzja Kriminali u b’attivitajiet ta’ taħriġ organizzati min-Netwerk Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju. 3) Li tkompli ttejjeb l-effiċjenza tal-ġudikatura Azzjoni prijoritarja L-implimentazzjoni tal-miżuri fi żmien qasir u immedjat tal-miżuri fuq żmien qasir elaborati f’Settembru 2012 għal żieda tal-effiċjenza tal-ġudikatura u t-tnaqqis tax-xogħol pendenti fil-qrati. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Il-Kroazja implimentat il-miżuri fl-immedjat u fi żmien qasir elaborati mill-Ministeru tal-Ġustizzja f'Settembru 2012 bil-ħsieb li tiżdied l-effiċjenza tal-ġudikatura u tnaqqas ix-xogħol fil-qrati. Matul l-2012, il-qrati b’mod ġenerali irnexxielhom jsolvu aktar każijiet mill-influss. Ix-xogħol pendenti ta’ każijiet ċivili, kummerċjali u ta’ infurzar għadu ogħla mill-medja tal-UE. Fl-isforzi tiegħu biex itejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja b'mod sostenibbli, il-Ministeru tal-Ġustizzja rnexxielu joħloq għodda avvanzata għal analiżi statistika tar-rendiment tas-sistema ġudizzjarja, li hija mistennija li jippermettulu li jalloka riżorsi umani u finanzjarji b'mod sabiex isolvu x-xogħol li dieħel u dak pendenti. Is-sistema statistika ġdida tista’ tibda tkun operattiva mal-pajjiż hekk kif il-qrati kollha huma mgħammra b'Sistema Integrata ta' Mmaniġġar tal-Każijiet (, ICMS). Sar progress tajjeb fl-introduzzjoni tal-ICMs fil-bqija tat-33 qorti muniċipali, li hi ppjanata li titlesta sa Settembru 2013. Sistema direttiva komprensiva unika għall-monitoraġġ tal-istatistika tal-immaniġġar ta’ każijiet tibqa’ essenzjali. Fl-2012, 110 ħaddiema taċ-ċivil kienu permanentement impjegati biex jimlew l-postijiet vakanti u 250 ħaddiem taċ-ċivil addizzjonali kienu impjegati b’mod temporanju. Parti sinifikanti ta’ ħatriet ta' mħallfin ppjanati għall-2012 ġew posposti sal-2013. Fl-2012, 27 013-il każ minn qrati mgħobbija żżejjed ġew delegati minn deċiżjoni tal-Qorti Suprema (fl-2011: 6,123). Fl-2012, il-possibbiltà ta’ mobbiltà voluntarja temporanja jew permanenti ta’ mħallfin ntużat aktar u aktar għal qrati mgħobbija żżejjed. Fl-2012, ġew trasferiti 48 imħallef b’mod permanenti (fl-2011: 13) u 22 b’mod temporanju (fl-2011:6). Fl-2012 twettqu total ta’ 23 spezzjoni ġudizzjarju. Soluzzjoni alternattiva għat-tilwim kienet dejjem aktar użata fil-każijiet fejn Stat u Impriżi tal-Istat kienu involuti u għandhom ikunu promossi aktar. Att tal-Qrati ġdid ġie adottat mill-Parlament fi Frar 2013. Huwa jsaħħaħ l-awtorità superviżorja tal-Presidenti ta’ qrati, b'mod partikolari fir-rigward tal-rendiment effiċjenti tal-qorti u jintroduċi mekkaniżmu għall-protezzjoni tad-dritt għal proċess fi żmien raġonevoli. Barra mir-riformi mdaħħla mill-Att tal-Qrati l-ġdid, il-Presidenti tal-qrati għandhom jiżviluppaw pjanijiet ta’ mmaniġġar annwali, li jeħtieġu li jkunu mmonitorjati. L-iskambju tal-aħjar prattiki żviluppati fi qrati individwali għandu jkun imħeġġeġ. Emendi għall-Att tal-Kunsill Ġudizzjarju tal-Istat, adottati fi Frar 2013, jipprovdu għal trasparenza akbar tat-trasferiment ta' mħallfin u se jiffaċilitaw il-mobbiltà orizzontali. Fi Frar 2013 ġew adottati Emendi għall-Att dwar il-Proċedura Ċivili, li jillimitaw il-possibbiltà ta’ rinviji multipli ta’ każijiet mill-istanzi ogħla għal dawk aktar baxxi, jintroduċu ċitazzjoni elettroniku fil-Qrati Kummerċjali, kif ukoll regoli aktar stretti biex tiġi ppreżentata evidenza ġdida. Il-possibbiltà għall-Qorti tal-Appell li tirreferi każ lura għall-istanza inferjuri tista’ tkun limitata aktar għal ċirkostanzi straordinarji. Il-Kriterji Qafas ġodda għal Rendiment tal-Imħallfin adottati f’Diċembru 2012 iżidu l-inċentivi biex jissolvew każijiet qodma ħafna, iżda jkun meħtieġ li jirriflettu aħjar it-tipi u l-kumplessità tal-każijiet, id-daqs tal-Qorti, il-livell ta’ speċjalizzazzjoni, u l-livell tal-ġurisdizzjoni kkonċernata. L-Abbozzi ta’ Emendi għall-Att ta’ Offiża u għall-Att tar-Reġistru tal-Artijiet, huma ppjanati li jiġu adottati fi tmiem Marzu/fil-bidu ta’ April. Dawn il-miżuri leġiżlattivi kollha huma mistennija li jikkontribwixxu sabiex iżidu l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u t-tnaqqis tax-xogħol pendenti attwali, jekk jiġu implimentati kif xieraq. Azzjoni prijoritarja L-adozzjoni tal-liġi ta’ infurzar ġdida, sabiex tiżgura t-twettiq tad-deċiżjonijiet tal-qrati u t-tnaqqas ta’ każijiet pendenti ta’ infurzar. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. L-Att il-ġdid ta’ Infurzar u emendi għall-Att dwar l-Implimentazzjoni tal-infurzar ta’ fondi monetarji daħal fis-seħħ fil-15 ta’ Ottubru 2012. Is-sistema l-ġdida konċentrat l-infurzar fil-qrati muniċipali u għalhekk tnaqqas il-piż tal-qrati kummerċjali. Il-qrati muniċipali huma responsabbli biss għal titoli mhux monetarji, filwaqt li titoli monetarji huma infurzati direttament u esklussivament mill-Aġenzija Finanzjarja (FINA). Diġà qed jidher tnaqqis fin-numru ta’ każijiet ta’ infurzar biex ikunu ttrattati mill-qrati u titjib fir-rata ta’ rilaxx. Il-Ministeru tal-Ġustizzja aġġorna l-ICMS sabiex jirreġistraw u jikkalkolaw ir-rata tal-irkupru, bħala indikatur ewlieni tal-effikaċja tas-sistema ta’ infurzar. Il-Kummissjoni diġà bdiet taħdem fuq aktar miżuri ta’ riforma li jżidu t-trasparenza u l-effiċjenza tal-infurzar fuq il-proprjetà immobbli. 4) Li tkompli ttejjeb it-trattament ta' kawżi domestiċi ta' delitti tal-gwerra. Rigward l-ipproċessar tar-reati domestiċi tal-gwerra, ġiet imnedija investigazzjoni waħda, tqajmu sitt kapi tal-akkuża, u ġew mogħdija tmien sentenzi mhux finali. Ġiet stabbilita lista ġdida ta’ każijiet ta' prijorità nazzjonali u reġjonali fil-qafas tal-istrateġija biex tiġi indirizzata l-impunità. Huma meħtieġa aktar sforzi biex tiġi indirizzata imparzjalment l-impunità b’fowkus partikolari fuq il-bidu u tħaffif ta’ investigazzjonijiet. Wara l-verdett tat-Tribunal Kriminali Internazzjonali għal dik li kienet il-Jugoslavja dwar il-każ Gotovina/Markac f'Novembru 2012, l-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali talab lill-ICTY id-dokumentazzjoni kollha mill-proċess minn kontra t-tliet ġenerali Kroati (Gotovina, Markac, u Cermak), sabiex tgħin fl-isforzi tal-iskoperta u l-prosekuzzjoni ta’ min wettaq il-vjolenza ta’ reati mwettqa matul u wara l-operazzjoni militari "Storm". Il-Kroazja diġà rċeviet, mill-ICTY, il-fajls tal-Qorti. Il-Qorti Kostituzzjonali li qed tiddeċiedi fuq il-Liġi dwar l-invalidazzjoni ta’ ċerti atti legali ta' korpi ġudizzjarji tal-Armata Nazzjonali ta’ dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava, dik li qabel kienet ir-Repubblika Soċjalista Federali tal-Jugoslavja u tar-Repubblika tas-Serbja għadha pendenti. Madankollu, kompliet il-kooperazzjoni bilaterali mas-Serbja. Il-Kroazja kompliet ukoll tipparteċipa fil-kooperazzjoni reġjonali dwar l-immaniġġar ta' każijiet ta' reati tal-gwerra u ppreżentat dejta u dokumenti lill-Proskeutur ta’ Delitti tal-Gwerra tas-Serbja u l-Prosekutur Suprem tal-Istat ta’ Montenegro. Żdiedet il-kapaċità amministrattiva tal-qrati speċjalizzati. Huwa mistenni li jidħol fis-seħħ il-Kodiċi Kriminali l-ġdid fl-1 ta’ Jannar 2013 li se tnaqqas il-piż b’mod sinifikanti għall-qrati speċjalizzati u tippermettilhom li jiffokaw aktar fuq forom ta’ reati serji, inklużi reati tal-gwerra. Madankollu, approċċ aktar proattiv għall-ġlieda kontra l-impunità ikun jeħtieġ kapaċità amministrattiva msaħħa, sabiex ilaħħaq ma’ numru ikbar ta’ każijiet. F'termini ta' miżuri oħra sabiex jittejjeb l-immaniġġar ta’ reati tal-gwerra, l-Akkademja Ġudizzjarja inkludiet taħriġ dwar reati tal-gwerra fil-programm tagħha tal-2013. Is-settur indipendenti ta’ appoġġ għal vittmi u xhieda fil-Ministeru tal-Ġustizzja u d-dipartimenti ta’ appoġġ għal vittmi u xhieda fil-Qrati tal-kontea kompla jiffaċilita l-attendenza ta' xhieda fi proċessi ta’ reati tal-gwerra. Jeħtieġ li tingħata attenzjoni kontinwa mal-protezzjoni tax-xhieda. Fit-23 ta’ Jannar 2013, il-Qorti Muniċipali fi Knin tat sentenza li l-Istat Kroat irid iħallas kumpens għat-tfal ta’ vittmi Serbi maqtula fil-villaġġ ta’ Varivode wara l-Operazzjoni "Storm", minkejja li l-ħatja mhumiex magħrufa. Għalhekk, hija indirizzat għall-ewwel darba ilment fuq żmien twil rilevanti għal każijiet oħrajn u simili. Il-kwistjoni ta’ kumpens għall-vittmi ċivili ta' reati tal-gwerra ċivili issa għandha tkun sistematikament indirizzata. 5) Biex jitkompla jiġi żgurat rekord sostnut ta’ riżultati sostanzjali bbażati fuq investigazzjoni effiċjenti, effettiva u mingħajr preġudizzju, deċiżjonijiet tal-prosekuzzjoni u tal-qrati f’każijiet ta’ kriminalità organizzata u ta’ korruzzjoni fil-livelli kollha inkluża korruzzjoni f'livell għoli, u f’setturi vulnerabbli bħall-akkwist pubbliku. Il-qafas legali u istituzzjonali għas-soppressjoni tal-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata hija adegwata. Bid-dħul fis-seħħ tal-Kodiċi Kriminali ġdid mill-1 ta’ Jannar 2013, penalitajiet f’għadd ta’ oqsma żdiedu, inkluż għal reati ta' korruzzjoni. Rekord ta’ kisbiet fl-implimentazzjoni jkompli jiġi żviluppat. Il-korpi tal-infurzar tal-liġi jibqgħu proattivi, inkluż f'każijiet ta' korruzzjoni ta’ livell ogħla (eż. eks sindki, eks ministri deputati) u l-korruzzjoni f’istituzzjonijiet tal-infurzar tal-liġi (bosta uffiċjali tal-pulizija). L-iżviluppi jinkludu wkoll sentenza tal-prim'istanza fil-każ kontra eks Prim Ministru f'Novembru 2012. B’mod ġenerali l-livell ta’ sentenzi f’każijiet ta’ kriminalità organizzata għadu baxx. Ukoll fil-qasam tal-korruzzjoni s-sentenzi huma baxxi; ħafna drabi jingħataw sentenzi sospiżi. Sentenzi effettivi u disważivi f’każijiet ta’ korruzzjoni u kriminalità serja u organizzata huma meħtieġa biex ikompli jiġi żviluppat rekord sostnut u jiġi evitat li jinħloq klima ta’ impunità. L-ammont totali tal-assi maqbudin u kkonfiskati jibqa' limitat. Il-qafas legali għall-qbid u l-konfiska ta’ assi jeħtieġ li jiġi implimentat b'mod aktar konsistenti u b’saħħa. Sa issa l-għodda ta’ konfiska ta' assi kriminali ma tintużax għall-fini li jfixkel il-bażi finanzjarja ta’ organizzazzjoni kriminali. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fil-livell lokali teħtieġ tissaħħaħ aktar, b’mod partikolari fis-settur vulnerabbli tal-akkwist pubbliku. Rigward is-sistema ta’ kontroll dwar tkeċċijiet ta’ każijiet kriminali mill-prosekutur, is-sistema attwali ma tipprovdix għal kontrolli indipendenti dwar deċiżjonijiet minn prosekuturi tal-Istat biex ma jaccettawx rapporti ta’ kriminalità. 6) Li tkompli ttejjeb ir-rekord ta' kisbiet ta' miżuri msaħħa ta' prevenzjoni fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kunflitt ta' interess Il-Kroazja kompliet issaħħaħ il-qafas leġiżlattiv tagħha għall-prevenzjoni ta’ korruzzjoni u ta' kunflitt ta' interess, li issa jeħtieġ li jiġi implimentat b'mod effettiv. Jeħtieġ li l-Kroazja żżid l-isforzi tagħha biex jiġi stabbilit rekord ta’ riżultati sostanzjali fit-tisħiħ ta’ miżuri ta’ prevenzjoni. Barra minn hekk, wara d-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali ta’ Novembru 2012, li annullat diversi dispożizzjonijiet tal-Att ta’ Kunflitt ta’ Interess dwar kompetenzi ewlenin tal-Kummissjoni dwar il-Kunflitt ta’ Interess (inkluża l-verifika tagħha u s-setgħat ta’ sanzjonar), jeħtieġ li l-Kroazja tiżgura li jittieħdu miżuri immedjati sabiex jiddaħħal fis-seħħ mekkaniżmu b’saħħtu u effettiv biex jipprevjeni, jikxef u jissanzjona każijiet ta’ kunflitt ta’ interess, bbażati fuq verifiki bir-reqqa u sanzjonijiet li jservu bħala deterrent. Grupp ta' ħidma, inkluż il-Ministeru tal-Amministrazzjoni Pubblika kif ukoll is-soċjetà ċivili (GONG, Transparency International) ġie stabbilit sabiex jiġu kunsidrati l-emendi neċessarji għal-liġi. Azzjoni prijoritarja It-twaqqif tal-Kummissjoni dwar il-Kunflitt ta’ Interess sabiex tibda l-attivitajiet ta’ xogħol regolari. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Il-membri tal-Kummissjoni dwar il-Kunflitt ta’ Interess ġew maħtura mill-Parlament fil-25 ta' Jannar 2013 u ħadu l-kariga fil-11 ta’ Frar 2013. Il-Kummissjoni tal-Kunflitt ta’ Interess bdiet l-ipproċessar tat-talbiet ippreżentati minn uffiċjali għal opinjoni dwar jekk fil-każ tagħhom jeżisti kunflitt ta’ interess u diġà ħarġet bosta opinjonijiet. Fir-rigward ta’ dawk il-każijiet li huma bbażati fuq rapporti ta’ allegazzjonijiet ta’ kunflitt ta’ interess, il-Kummissjoni bdiet proċeduri kontra 26 uffiċjal. Il-Kummissjoni tal-Kunflitt ta’ Interess issa għandha tiżgura li mekkaniżmu effettiv għad-detezzjoni, il-prevenzjoni u s-sanzjonar ta’ każijiet ta’ kunflitt ta’ interess huwa fis-seħħ, u biex jiġi stabbilit rekord ta’ kontrolli u sanzjonijiet mingħajr dewmien. Azzjoni prijoritarja L-adozzjoni tal-liġi ġdida fuq l-aċċess għal informazzjoni, sabiex jissaħħaħ il-qafas legali u amministrattiv fil-qasam tal-aċċess għal informazzjoni. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Fi Frar 2013 il-Liġi l-ġdida dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni ġiet adottata. Il-liġi tintroduċi l-hekk imsejħa proporzjonalità u t-test tal-interess pubbliku f'kull każ ta' ċaħda ta’ aċċess għal informazzjoni u timplimenta l-acquis tal-UE dwar l-użu mill-ġdid ta' informazzjoni. Hija tistabbilixxi wkoll arranġament istituzzjonali ġdid għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-liġi: filwaqt li, sa issa, l-Aġenzija għall-Protezzjoni tad-Dejta kienet qiegħda tittratta kemm dwar il-protezzjoni tad-dejta u l-aċċess għall-informazzjoni, il-liġi l-ġdida tipprevedi t-twaqqif ta’ Kummissarju li jittratta l-aċċess għall-informazzjoni, maħtur mill-Parlament. Huwa importanti li, fit-twettiq tal-mandati rispettivi tagħhom l-Aġenzija għall-Protezzjoni tad-Dejta u l-Kummissarju l-ġdid dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni jiżguraw il-koerenza tad-deċiżjonijiet meħuda. Il-Pjan ta’ Azzjoni kontra l-korruzzjoni qed jiġi rivedut bil-għan li jiġu introdotti miżuri adegwati mmirati lejn l-assigurazzjoni tal-monitoraġġ effikaċi tal-implimentazzjoni tiegħu u jkopri wkoll aspetti ta’ soppressjoni tal-korruzzjoni. Ir-rwol u l-kapaċità tal-Ministeru tal-Ġustizzja bħala l-istituzzjoni responsabbli li jiddefinixxi, jikkoordina, u jimplimenta l-aġenda kontra l-korruzzjoni għandu jissaħħaħ ulterjorment. Fir-rigward ta’ azzjonijiet oħra f'dan il-qasam, emendi għall-Att dwar il-Finanzjament tal-Attivitajiet Politiċi u tal-Kampanji Elettorali adottati fi Frar 2013 huma mfassla sabiex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni effettiva tal-liġi billi jitnaqqsu l-kumplessità regolatorja, l-issimplifikar ta’ informazzjoni finanzjarja, u l-infurzar tal-kontrolli. L-elezzjonijiet lokali li jmissu se jikkostitwixxu test għall-implimentazzjoni tar-regoli mtejba. Il-Kummissjoni Elettorali tal-Istat u l-Uffiċċju Statali tal-Verifika komplew japplikaw il-leġiżlazzjoni dwar il-finanzjament ta’ partiti politiċi u ta’ kampanji elettorali u notifikaw l-Uffiċċju tal-Avukat Ġenerali fuq il-partiti politiċi u l-Membri indipendenti tal-unitajiet lokali u unitajiet awtonomi reġjonali, li kienu għadhom ma bagħtux ir-rapporti finanzjarji għall-2011 jew ma kinux ippubblikawhom fuq il-paġni tal-internet tagħhom fi ħdan iż-żmien statutorju. Rigward l-akkwist pubbliku, it-trasparenza żdiedet skont il-leġiżlazzjoni l-ġdida fis-seħħ minn Jannar 2012. Informazzjoni dwar kuntratti ffirmati u eżegwiti hija ppubblikata mill-korpi pubbliċi kollha. Barra minn hekk, il-Kroazja teħtieġ tieħu l-miżuri kollha neċessarji biex tipprevjeni l-okkorrenza ta’ rregolaritajiet fl-akkwist ta’ proġetti li jkunu kofinanzjati skont il-Politika ta’ Koeżjoni bl-istabbiliment ta’ sistema solida ta’ mmaniġġar u kontroll. Il-Kroazja teħtieġ tiżgura li jkun hemm fis-seħħ mekkaniżmu b’saħħtu li jipprevjeni l-korruzzjoni f'kumpaniji tal-Istat, inkluż fir-rigward ta' sħubija u l-bords ta’ sorveljanza u ta' tmexxija. Ukoll il-bażi legali għal servizz ċivili professjonali permezz tal-istabbiliment ta’ sistema ġdida ta' salarji sabiex tiżgura promozzjoni bbażata fuq il-mertu, mekkaniżmi ta’ premjazzjoni u ż-żamma ta’ persunal tas-sengħa, trid titwettaq. Jeħtieġ li l-mekkaniżmi neċessarji għall-protezzjoni effettiva ta’ żvelaturi jiddaħħlu fis-seħħ. 7) Għat-tkomplija tat-tisħiħ tal-ħarsien ta’ minoritajiet, inkluż permezz ta’ implimentazzjoni effettiva tal-Att Kostituzzjonali tad-Drittijiet tal-Minoritajiet Nazzjonali (CARNM). L-implimentazzjoni tal-Att Kostituzzjonali dwar id-Drittijiet ta’ Minoritajiet Nazzjonali (CARNM) tkompli. Fir-rigward l-impjiegi ta’ minoritajiet fl-amministrazzjoni tal-Istat u fil-ġudikatura fil-kuntest ta’ livell baxx tar-reklutaġġ globali, f’Novembru 2012, madwar 3,4 % tal-membri mill-amministrazzjoni tal-Istat kienu jappartjenu għal minoranzi nazzjonali. Wara approċċ iktar proattiv mill-gvern, il-mira ta’ 5 % intlaħaq għar-reklutaġġ ġdid ta’ 400 pulizija tal-fruntiera. F’Novembru 2012, il-gvern adotta Strateġija Nazzjonali għall-Inklużjoni tar-Roma għal 2013-2020. L-abbozz ta’ Pjan ta’ Azzjoni korrispondenti tressaq għal konsultazzjoni pubblika u huwa ppjanat li għandu jiġi adottat fl-aħħar ta’ Marzu 2013. Huma meħtieġa aktar sforzi biex ikun żgurat li t-tfal Roma jlestu l-edukazzjoni primarja u sekondarja. Il-gvern kompla jieħu miżuri biex iqajjem kuxjenza għal persuni li jappartjenu għal minoranzi nazzjonali u jiżgura l-eżerċizzju tad-drittijiet tagħhom. Bi pjaċir naraw li l-Gvern qed ikompli jiżgura l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali dwar l-użu ta’ skritt Ċirilliku fil-belt ta’ Vukovar, fejn il-Kroati ta’ etniċità Serba jammontaw għal 38,5 % tal-popolazzjoni. Il-Kroazja kompliet tieħu l-miżuri xierqa biex tipproteġi lil dawk li jistgħu jkunu għadhom soġġetti għal theddid jew atti ta' diskriminazzjoni, ostilità jew vjolenza. Il-qafas legali kompla jiġi msaħħaħ f’dan ir-rigward: Ġew adottati emendi fil-Kodiċi Kriminali f’Diċembru 2012 sabiex jallinjaw il-Kodiċi Kriminali mal-acquis dwar il-ġlieda kontra ċerti forom u espressjonijiet ta’ razziżmu u ksenofobija permezz tal-liġi kriminali. Att ġdid dwar l-Offiżi kontra l-Ordni Pubbliku u l-Paċi se jintroduċi offiżi kontra l-ordni pubbliku ta’ ksur kontra l-paċi pubblika u ordni bbażata fuq ir-razza, l-etniċità, ir-reliġjon jew raġunijiet oħra. Il-liġi hija f’proċedura parlamentari u ppjanata li tiġi adottata sal-aħħar tat-tieni kwart tal-2013. Ġie intensifikat it-taħriġ speċjalizzat ta’ uffiċjali tal-pulizija dwar is-soppressjoni ta’ reati ta’ mibegħda. 8) Li tissokta bl-indirizzar ta' kwistjonijiet pendenti b'rabta mar-ritorn ta' refuġjati. Il-Kroazja kompliet timpenja ruħha mal-pajjiżi l-oħrajn tar-reġjun fil-proċess tad-Dikjarazzjoni ta’ Sarajevo. Id-deċiżjoni fuq il-validazzjoni ta’ drittijiet tal-pensjonijiet qed tkompli tkun implimentata. L-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ Kura tad-Djar għar-ritorn ta’ refuġjati tkompli b’pass kajman. Fil-pjan ta' Marzu 2011 għall-indirizzar tal-madwar 2 350 applikazzjoni li għad fadal, u sa Frar 2013 ,366 (Awwissu 2012: 259) tlestew, li minnhom 213 (Awwissu 2012: 139) familja ħadu l-pussess taċ-ċwievet. Sa Frar 2013, 1 497 (Awwissu 2012: 1 305) ngħataw approvazzjoni pożittiva għal kura tad-djar. Saret implimentazzjoni limitata tal-alternattivi ġodda tal-akkwist b'kundizzjonijiet favorevoli għall-benefiċjarji tal-akkomodazzjoni. Tnax minn 15-il każ ta’ investiment li għad baqa huma mistennija li jkunu solvuti wara deċiżjoni tal-Gvern li għandha tiġi adottata fl-aħħar ta’ Marzu 2013; it-tliet każijiet l-oħra huma ppjanati li jiġu solvuti permezz ta’ deċiżjoni speċjali tal-Gvern fit-tielet kwart tal-2013. 9) Biex tkompli tissaħħaħ u titjieb l-effiċjenza tad-drittijiet tal-bniedem. B'mod ġenerali, id-drittijiet tal-bniedem għadhom qed jiġu rrispettati. L-Ombudsman u l-ombudspersons speċjalizzati għandhom rwol importanti fil-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem. Trid tingħata attenzjoni kontinwa sabiex jiġi żgurat li r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman ikunu segwiti. Ombudsman ġdid kien elett fil-15 ta’ Frar 2013. Għad hemm il-ħtieġa għal tisħiħ ulterjuri tal-uffiċċji tal-Ombudsman. Dan jinkludi l-provvista ta’ finanzjar adegwat u l-postijiet tal-uffiċċji. Il-Kroazja tejbet aktar ir-rekord tagħha ta' implimentazzjoni tal-Liġi Antidiskriminatorja u l-leġiżlazzjoni dwar reati ta’ mibegħda. Ġie intensifikat it-taħriġ speċjalizzat ta’ uffiċjali tal-pulizija dwar is-soppressjoni ta’ reati ta’ mibegħda. L-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta’ każijiet ta’ intimidazzjoni u vjolenza kontra ġurnalisti komplew. Il-Ministeru tal-Ġustizzja ħejja abbozz ta’ emendi għall-Att dwar l-Għajnuna Legali b’Xejn u kkonsultahom mal-partijiet interessati rilevanti. L-emendi għandhom l-għan li jiffaċilitaw l-għajnuna legali li jrawwmu r-rwol tal-NGOs bħala fornituri ta’ għajnuna legali u huma ppjanati li jiġu adottati sal-aħħar tat-tieni kwart tal-2013. Il-Kroazja wettqet l-allinjament leġali fl-oqsma antidiskriminatorji u l-opportunitajiet indaqs. 10) Li tissokta b'kooperazzjoni sħiħa mat-Tribunal Kriminali Internazzjonali għal dik li kienet il-Jugoslavja (, ICTY). Il-kooperazzjoni tal-Kroazja mal-ICTY issoktat. 2.3 Ġustizzja, libertà u sigurtà Azzjoni prijoritarja L-iffinalizzar u l-adozzjoni tal-istrateġija ta’ migrazzjoni, fejn jiġu definiti b’mod ċar il-miżuri għall-integrazzjoni tal-gruppi l-aktar vulnerabbli ta’ migranti. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. L-istrateġija ta’ migrazzjoni (“Il-politika tal-migrazzjoni tar-Repubblika tal-Kroazja għall-2013-2015”), li tiddefinixxi b’mod ċar l-miżuri għall-integrazzjoni tal-gruppi l-aktar vulnerabbli ta’ migranti, ġiet adottata mill-Parlament fi Frar 2013. Fil-qasam tal-migrazzjoni, l-allinjament mal-acquis hu kważi lest. Fl-2012, 6 541 migranti rregolari ġew identifikati (3 461 fl-2011). Iċ-ċentri ta’ akkoljenza għal immigranti rregolari u dawk li jfittxu l-asil qed jilqħu l-kapaċità massima tagħhom. Sabiex iżidu l-kapaċità u tittaffa s-sitwazzjoni, il-Ministeru tal-Intern ħa f’idejh eks lukanda fejn 400 minn dawk li qed jfittxu l-asil jistgħu jiġu akkomodati u sa 600 persuna wara arredament minuri. Instabu soluzzjonijiet temporanji addizzjonali fiż-żoni tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar qrib il-fruntiera, waqt l-istennija għall-kostruzzjoni ta’ żewġ ċentri tal-frustieri permanenti ġodda li għandhom jiġu ffinanzjati skont il-Fond tal-Faċilità ta’ Schengen. Il-Kroazja għad trid tibda l-kostruzzjoni ta’ faċilità separata għal minorenni u gruppi vulnerabbli oħra ta’ migranti fil-perimetru ta’ ċentru eżistenti għall-migranti rregolari; għal dan, il-fondi tal-IPA kienu diġà garantiti. Ftehim ta’ riammissjoni mill-ġdid mal-Ġermanja daħal fis-seħħ f’Novembru 2012. In-negozjati dwar ftehim ta’ riammissjoni mal-Kosovo[3] għadhom għaddejjin. It-tħejjijiet għall-implimentazzjoni tal-acquis dwar l-asil huma kważi kompluti. Il-qrati amministrattivi komplew joperaw bħala korp tat-tieni istanza għall-applikazzjonijiet għall-asil; bħalissa qed issir proċedura tal-għażla għar-reklutaġġ ta’ mħallfin addizzjonali. Taħriġ għall-pulizija tal-fruntiera tkompla u taħriġ relatat mal-asil għal 66 pulizija tal-fruntiera beda f’Jannar 2013. L-Unità tal-Asil ġiet imsaħħa permezz ta’ persunal addizzjonali. Mill-1 ta’ Settembru 2012 sad-9 ta’ Jannar 2013, ngħatat protezzjoni għal 16-il applikant. Barra minn hekk, f’dak il-perjodu, 63 applikazzjoni ġew miċħuda u 300 proċedimenti sospiżi. Akkomodazzjoni addizzjonali ta’ madwar 600 post se tkun żgurata f’lukanda f’idejn il-Ministeru tal-Intern (ara hawn fuq), billi jiġi kkunsidrat l-għadd li qed jiżdied ta’ nies ifittxu l-asil li jaslu l-Kroazja (1 193 fl-2012 meta mqabbel ma’ 807 fl-2011). Attwalment hemm żewġ stazzjonijiet tal-EURODAC għall-pajjiż kollu, b’30 addizjonali previsti. Sadattant, il-Kroazja jeħtiġilha tiżgura r-reġistrazzjoni ta’ dawk li jfittxu asil meta dawn jidħlu fil-pajjiż billi tuża skaners eżistenti f’punti ewlenin ta’ qsim bejn il-fruntieri. L-allinjament leġiżlattiv rigward il-politika dwar il-viża hu kważi lest. Dwar ir-rekwiżiti tal-viża, il-Kroazja kompliet tallinja l-leġiżlazzjoni tagħha rigward il-lista ta’ pajjiżi liema ċittadini jeħtieġu viża biex jidħlu fit-territorju Kroat mar-Regolament 539/2001. Mill-1 ta’ Novembru 2012, id-Deċiżjoni dwar is-sospensjoni temporanja tar-reġim tal-viża għaċ-ċittadini tal-Ażerbajġan, il-Kazakistan, il-Federazzjoni Russa u l-Ukraina ma baqgħetx tapplika. In-negozjati dwar reġim ta’ viża ġdid mat-Turkija għadhom għaddejjin; dan se jkun introdott fl-1 ta’ April 2013. Fir-rigward tal-Federazzjoni Russa, il-ftehim dwar l-ivvjaġġar reċiproku ta’ ċittadini se jidħol fis-seħħ sal-aħħar ta’ Marzu 2013. Taħriġ għal uffiċjali konsulari kompla, bil-għan li jitqiegħdu fil-konsulati l-ġodda li se jsiru operattivi sa April 2013. Rigward il-fruntieri esterni u Schengen, l-allinjament leġiżlattiv jinsab kważi lest. Ir-reviżjoni tal-2013 tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-Immaniġġjar Integrat tal-Fruntieri (IBM AP), fid-dawl ta’ allinjament mal-kunċett nazzjonali ma’ dak tal-UE, qed jiġi mħejji. L-ewwel fażi tal-istabbiliment taċ-Ċentru ta’ Sorveljanza Marittima ta’ Zadar, inkluż ix-xiri ta’ tagħmir, tlestiet u l-persunal ġie msaħħaħ. It-tieni fażi tinsab għaddejja bħalissa u għandha titlesta sa April 2013 li tassigura rabta bejn is-sistemi ta’ ministeri differenti. Kompliet l-implimentazzjoni ta’ arranġamenti ta’ ħidma mal-Frontex, inkluż il-parteċipazzjoni f’operazzjonijiet konġunti. Il-punt ta’ kuntatt tal-Kroazja mal-Frontex ġie stabbilit f’Bajakovo BCP. Azzjoni prijoritarja It-tlestija tal-kostruzzjoni ta’ postijiet mal-qsim tal-fruntiera fil-kuridur Neum. Din l-azzjoni prijoritarja hi mistennija li titlesta dalwaqt. Żdiedu sostanzjalment ix-xogħlijiet għall-kostruzzjoni tal-punti tal-qsim tal-fruntiera (BCPs) u l-Kuridur Neum (Klek Zaton Doli). Huma qed joqorbu t-tlestija u għandhom ikunu kompletament operattivi sad-data tal-adeżjoni. Nova Sela BCP, qrib Metkovic, jinsab qrib li jitlesta; ladarba operattiva, dan il-BCP se jsir ukoll punt ta’ kuntatt komuni mal-Bosnja u Ħerzegovina. Tħejja l-Ftehim dwar it-Traffiku Lokali tal-Fruntiera kompatibbli mal-acquis mal-Bosnja u Ħerzegovina u huwa mistenni li jiġi ffirmat, flimkien mal-ftehimiet dwar BCPs, sal-aħħar ta’ Mejju. Fir-rigward tal-kooperazzjoni mal-pajjiżi l-oħra tar-reġjun, il-Kroazja ħejjiet u ppreżentat lis-Serbja u l-Montenegro żewġ protokolli fuq rondi konġunti u dwar skambju ta’ informazzjoni dwar il-kontroll tal-fruntieri. Tkomplew it-taħditiet maż-żewġ pajjiżi sabiex il-ftehimiet bilaterali dwar it-traffiku lokali fil-fruntieri jinġiebu f’konformità mal-acquis. Il-ftehimiet jeħtieġu li jkunu f’konformità mal-acquis sal-adeżjoni. Rondi konġunti għadhom għaddejjin. Azzjoni prijoritarja Il-ksib tal-mira ta’ reklutaġġ stabbilita għall-pulizija tal-fruntiera għall-2012. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Inkiseb ir-reklutaġġ ta’ 467 uffiċjal ta’ pulizija tal-fruntiera, biex b’hekk intlaħqet il-mira tal-Kroazja għall-2012. F’Jannar 2013, in-numru totali tal-uffiċjali tal-pulizija tal-fruntiera kien 6 338, li minnhom 4 971 uffiċjal tal-pulizija ġew allokati mal-fruntieri esterni futuri. Ir-reklutaġġ se jitkompla b’100 offerta ġdida għal uffiċjali tal-pulizija matul l-2013, inkluż persunal speċjalizzat għall-fruntiera marittima. Tkompla taħriġ speċjalizzat għall-pulizija u l-verżjoni aġġornata ta’ Kurrikulu Komuni Ewlieni (CCC) intbagħtet lill-Akkademja tal-Pulizija sabiex tabbozza l-programm korrispondenti tal-kors speċjalizzat għall-pulizija tal-fruntiera. Taħriġ għall-pulizija marittima jeħtieġ attenzjoni kontinwa. Is-Sistema Nazzjonali tal-Informazzjoni tal-Immaniġġar tal-Fruntieri (, NBMIS) fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera li jinsabu fil-fruntiera esterna tal-ġejjieni hi, minn Jannar 2013, operattiva għal 76 BCP. Il-Kroazja għandha tiżgura li dawn huma miżjuda sa 93 BCP f’Ġunju 2013, kif ippjanat. Inkiseb tagħmir tekniku addizzjonali. Attivitajiet bdew għat-twaqqif taċ-ċentru tal-EUROSUR; instab bini. Dwar il-kooperazzjoni inter-aġenzjarja fuq kwistjonijiet IBM, tkomplew laqgħat ta’ koordinazzjoni. Fir-rigward tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni fl-immaniġġar tal-fruntieri, total ta’ 2 681 spezzjoni għal għarrieda saru fil-perjodu mill-1 ta’ Settembru 2012 sal-31 ta’ Jannar 2013. Il-Kroazja kompliet il-proċess ta’ allinjament mal-acquis rilevanti ta’ Schengen, kif ukoll l-implimentazzjoni u l-infurzar tiegħu. Ġie mħejji l-ewwel abbozz tal-Pjan ta’ Azzjoni rivedut ta’ Schengen. Il-Ministeru tal-Intern jinsab fil-proċess li jħejji Programm Indikattiv rigward il-Fond tal-Faċilità ta’ Schengen. Huwa importanti li l-Kroazja hija mħejjija kif xieraq għall-implimentazzjoni tal-Faċilità ta’ Schengen u l-Immaniġġar tal-Fondi ta’ Flussi Migratorji (SOLID). It-tħejjijiet tal-Kroazja għall-allinjament tal-leġiżlazzjoni tagħha fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja f’kwistjonijiet ċivili u kriminali huma kważi lesti. Wara l-ftehimiet mal-Montenegro u l-Kosovo dwar l-assistenza legali reċiproka f’materji kriminali, il-Kroazja ffirmat ftehim simili mal-Bosnja u Ħerzegovina f’Novembru 2012. Att ġdid dwar il-Liġi Internazzjonali Privata hija mistennija li tkun adottata fl-ewwel nofs tal-2013. Il-ftehim dwar l-eżekuzzjoni reċiproka ta’ sentenzi kriminali mal-Montenegro u l-ftehim dwar l-estradizzjoni ma’ dik li qabel kienet ir-Repubblika Yugoslava tal-Maċedonja daħal fis-seħħ. Rigward il-qafas istituzzjonali, żdied in-numru ta’ punti ta’ kuntatt għan-Netwerk Ġudizzjarju Ewropew, biex ilaħħqu mal-obbligi li jirriżultaw mill-adeżjoni fl-UE; tkompliet kooperazzjoni tajba mal-EUROJUST. Ġie stabbilit servizz fuq l-assistenza reċiproka dwar l-estradizzjoni u kwistjonijiet kriminali fi ħdan il-Ministeru tal-Ġustizzja. Għad irid jiġi adottat l-Att dwar il-Kooperazzjoni Ġudizzjarja fi Kwistjonijiet Kriminali mal-Istati Membri tal-UE. Azzjoni prijoritarja It-tlestija tal-adozzjoni ta’ by-laws relatati, biex tiżgura l-implimentazzjoni tal-liġi tal-pulizija. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. 36 liġi lokali kollha ġew adottati fl-2012 u huma applikabbli mill-1 ta’ Jannar 2013. Il-qafas legali għall-implimentazzjoni sħiħa tal-liġi dwar il-pulizija hija, għalhekk, fis-seħħ. It-tħejjijiet tal-Kroazja fl-allinjament mal-acquis fil-qasam tal-kooperazzjoni tal-pulizija u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata huma kważi kompluti. L-Uffiċċju għat-Talba għal Informazzjoni Supplimentari fid-Dħul Nazzjonali (SIRENE) huwa issa legalment stabbilit; ġie maħtur il-Kap tiegħu f’Diċembru 2012 u ħames uffiċjali tal-pulizija bħalissa qed jaħdmu hemm. Il-proċess ta’ reklutaġġ għall-bqija tal-persunal attwalment għaddej. Ħames persuni qed jaħdmu fuq is-Sistema ta’ Informazzjoni ta' Schengen fid-dipartiment tal-IT tal-Ministeru tal-Intern. Kompliet kooperazzjoni mill-qrib mal-EUROPOL. Ir-rekord fil-ġlieda kontra l-kriminalità kompla jiżviluppa; ġew rapportati każijiet ġodda, inklużi dwar it-traffikar tad-drogi, kif ukoll l-użu ħażin tal-fondi tal-UE. Il-livell tal-pieni ta’ spiss jibqa’ baxx u għalhekk mhux disważiv biżżejjed meta mqabbel mal-gravità tar-reat. Dan jgħodd b’mod partikolari għal każi ta’ traffikar tal-bnedmin. Madankollu, tkomplew jittieħdu assi kriminali, ta’ spiss f’ammonti żgħar li bħala tali ma jtellfux flussi finanzjarji kriminali. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet legali dwar il-qbid u l-konfiska ta’ assi jeħtieġu li jiġu implimentati b’mod aktar konsistenti u b’saħħithom. Il-kooperazzjoni bejn l-aġenziji tjiebet b’mod sinifikanti u inkisbu riżultati tajba mill-Unità tal-Intelliġenza Finanzjarja (FIU); fil-perjodu Lulju-Diċembru 2012 l-FIU rċeviet total ta’ 288 tranżazzjoni suspettużi (STRs) li minnhom tlieta relatati mal-finanzjament tat-terroriżmu u 285 mal-ħasil tal-flus. Minn 288 STR, 164 każ ġew miftuħa. Skont l-Att dwar il-Proċedura Kriminali, il-vittmi ta’ reati serji huma intitolati għal kumpens mill-baġit tal-Istat. Li jikkonċerna t-traffikar tal-bnedmin, il-Kodiċi Kriminali l-ġdida, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2013, fiha emenda tad-definizzjoni tat-traffikar tal-bnedmin li issa hija allinjata mal-istandards internazzjonali kif tagħmel distinzjoni ċara bejn skjavitù u t-traffikar. Il-Kap tal-Kumitat Nazzjonali tas-soppressjoni tat-traffikar tal-bnedmin ġie maħtur f’Novembru 2012 u l-Kumitat organizza l-ewwel sessjoni tiegħu f’Diċembru 2012. Jeħtieġ li jittieħdu miżuri proattivi u konkreti biex jindirizzaw it-traffikar tal-bnedmin u titqajjem kuxjenza fost l-awtoritajiet nazzjonali dwar dan it-tip ta’ reat, inkluż bit-tnedija ta' valutazzjoni indipendenti tal-politika u l-intensifikar ta’ azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni f’postijiet fejn il-vittmi jew vittmi potenzjali tat-traffikar huma probabbli li jiġu abbużati. Jeħtieġ li jitkompla taħriġ għal persunal ġudizzjarju u ta’ infurzar tal-liġi dwar it-traffikar tal-bnedmin, speċjalment biex jidentifikaw il-vittmi tat-traffikar fil-BCPs ewlenin u li wieħed jiddistingwi aħjar bejn it-traffikar u l-kuntrabandu ta’ migranti. In-numru baxx ta’ vittmi identifikati tat-traffikar tal-bnedmin huwa punt ta’ tħassib. Il-Kroazja teħtieġ tintensifika l-isforzi tagħha biex b’mod proattiv tidentifika vittmi tat-traffikar, b’mod partikolari fost sezzjonijiet vulnerabbli tal-popolazzjoni. Hija għandha tinvestiga, tressaq u tikkundanna traffikanti u tiżgura li sentenzi huma proporzjonati mas-serjetà tar-reat kommess. Għal dan l-għan, jeħtieġ li jissaħħu kapaċitajiet amministrattivi u ta’ infurzar tal-liġi. Tkompla t-taħriġ għal kontra l-ħasil tal-flus u tħaddnet il-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet dwar dan it-tip speċifiku ta’ reat. L-għadd ta’ każijiet irreġistrati fl-2012 għadu baxx. 2.4 Kapitoli oħrajn tal-acquis u kwistjonijiet ekonomiċi Il-Kroazja qed tissodisfa l-impenji u r-rekwiżiti li joħorġu min-negozjati ta’ adeżjoni u se tkun f’pożizzjoni li timplimenta l-acquis mal-adeżjoni. Fir-Rapport ta’ Monitoraġġ Komprensiv tagħha f’Ottubru 2012, il-Kummissjoni kienet identifikat għadd limitat ta’ Kapitoli fejn kienu meħtieġa sforzi akbar mill-Kroazja. Dawn kienu Kapitoli 11 — Agrikoltura u Żvilupp Rurali, 12 — Sikurezza tal-ikel, il-politika veterinarja u fitosanitarja, 13 — Sajd, 22 — Politika reġjonali u koordinazzjoni tal-istrumenti strutturali u 27 — Ambjent. Fil-qasam tal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, il-Kroazja ffinalizzat il-qafas legali għal pagamenti diretti għall-2013. L-Aġenzija tal-Pagamenti rċeviet akkreditazzjoni proviżorja għal pagamenti diretti u għal kwistjonijiet orizzontali f’Diċembru 2012. L-awtoritajiet Kroati issa jeħtieġu li jsegwu r-rakkomandazzjonijiet mogħtija lill-Aġenzija tal-Pagamenti. Sa tmiem l-2013, il-Kroazja teħtieġ li takkredita l-aġenzija tal-pagamenti għall-maniġġjar ta’ fondi għall-iżvilupp rurali u tavvanza fit-tħejjija tal-programm ta’ żvilupp rurali 2014-2020. Fil-qasam tal-politika tas-sikurezza tal-ikel, veterinarja u fitosanitarja, il-Kroazja aċċelerat il-kostruzzjoni u t-tagħmir ta’ seba’ Postijiet ta’ Spezzjoni mal-Fruntiera (Border Inspection Posts, BIPs). Jeħtieġ li l-Kroazja tiżgura li l-BIPs huma ffinalizzati fil-ħin sabiex ikunu jistgħu jiġu akkreditati mill-Kummissjoni u joperaw f’konformità sħiħa mal-acquis sad-data tal-adeżjoni tal-Kroazja. Fil-qasam tas-sajd, l-allinjament leġiżlattiv u l-implimentazzjoni tal-acquis fl-oqsma tal-flotta u l-immaniġġjar tar-riżorsi qed joqrob it-tlestija, kif ukoll miżuri strutturali u t-tħejjija ta’ pjanijiet ta’ mmaniġġar nazzjonali. Il-Kroazja issa teħtieġ tintensifika l-isforzi tagħha biex tiffinalizza l-ħidma tagħha fl-oqsma ta’ spezzjoni u kontroll, l-iffinalizzar għat-tneħħija gradwali tal-kategorija ta’ sussistenza tas-sajd u twettaq is-sistemi ta’ monitoraġġ satellitari ta’ bastimenti skont l-iskedi ta’ żmien miftiehma. Dwar il-politika reġjonali u l-koordinazzjoni tal-istrumenti strutturali, il-Kroazja kienet kapaċi turi li tissodisfa l-kundizzjonijiet għar-rinunzja għall-kontrolli ex-ante għall-komponenti kollha tal-IPA. Il-Kroazja teħtieġ iżżid il-bini tal-kapaċità amministrattiva fl-istrutturi rilevanti, tiffinalizza l-istrateġiji tal-investiment u tintensifika l-preparazzjoni ta’ sensiela ta’ proġetti ta’ kwalità għolja u proġetti maturi hekk kif in-numru ta’ proġetti kkofinanzjati, ta’ setturi milquta u ta’ interlokuturi ser jiżdied sostanzjalment tul iż-żmien. Tħaddim bis-sħiħ ta' sistema ta’ mmaniġġar, monitoraġġ u valutazzjoni għandu jiġi stabbilit għall-Fondi Strutturali u għall-Fondi ta’ Investiment tal-Futur. Il-Kroazja jeħtiġilha tiżgura li l-proċeduri kollha rilevanti u neċessarji huma stabbiliti biex jiżguraw użu effettiv, regolari u trasparenti tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, speċjalment sa fejn l-akkwist pubbliku hu kkonċernat. Fir-rigward tal-ambjent u t-tibdil fil-klima, il-kapaċità amministrattiva ssaħħet. Dwar l-ambjent, l-allinjament leġiżlattiv u l-implimentazzjoni qed joqorbu lejn tlestija. Jeħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari biex ikun garantit it-tħaddim tajjeb ta’ valutazzjonijiet tal-impatt ambjentali għall-proġetti kollha ta’ investiment, bħall-ħruġ tal-permessi f’waqthom u l-aġġornament tal-installazzjonijiet ta’ Kontroll ta’ Tniġġis Industrijali u l-Immaniġġar tar-Riskju (IPPC). F’dak li jirrigwarda t-tibdil fil-klima, trid titlesta t-traspożizzjoni tad-Direttiva tal-ħażna ġeoloġika tas-CO2. Il-Kroazja jeħtiġilha tiżgura l-implimentazzjoni tas-Sistema tal-Iskambju tal-Kwoti ta’ Emissjonijiet tal-UE, b’mod partikolari l-monitoraġġ sħiħ u r-rappurtar dwar installazzjonijiet u t-tħejjija għall-inklużjoni tal-avjazzjoni, skont l-iskedi ta’ żmien miftiehma. Azzjoni prijoritarja Iż-żieda tal-kapaċità tagħha għat-traduzzjoni u r-reviżjoni tal-acquis sabiex dan il-kompitu jitlesta fil-ħin għall-adeżjoni. Il-Kroazja wettqet din l-azzjoni prijoritarja. Il-Kroazja żiedet b’mod konsiderevoli l-pass tat-traduzzjoni u r-reviżjoni tal-acquis grazzi għal titjib fl-organizzazzjoni interna, persunal addizzjonali u l-appoġġ ipprovdut mill-istituzzjonijiet tal-UE. L-għadd ta’ paġni tradotti u riveduti żdied għal aktar minn 118 000 paġna (it-13 ta’ Marzu). Sakemm il-Kroazja żżomm din il-veloċità fil-ġimgħat li ġejjin ix-xogħol ta’ traduzzjoni u reviżjoni se jiġi ffinalizzat fil-ħin qabel l-adeżjoni. Xi passi inizjali importanti ttieħdu fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ riformi strutturali meħtieġa b’mod urġenti fl-ekonomija, għat-titjib fil-kompetittività u l-prospetti tat-tkabbir. Il-parteċipazzjoni informali tal-Kroazja fis-Semestru Ewropew tal-2013 tipprovdi opportunità tajba biex tiġi żviluppata l-aġenda ta’ riforma strutturali ulterjuri u biex issegwi l-implimentazzjoni vigoruża tagħha. F'dan il-qafas, il-Kummissjoni se tivvaluta l-Programm Ekonomiku li għandu jiġi ppreżentat mill-Kroazja f’April. Fil-qasam tat-tassazzjoni, il-Kroazja daħlet f’Novembru 2012 rata mnaqqsa ġdida tal-VAT fuq jottijiet (sport u dgħajjes għall-passatempi), li jmur kontra l-acquis tal-UE iżda li se tiġi allinjata bl-adeżjoni. Dan jista’ jħeġġeġ ir-rilaxx ta’ dgħajjes għal ċirkolazzjoni ħielsa fil-Kroazja qabel l-adeżjoni. Il-Kroazja għandha mingħajr dewmien tbiddel din is-sitwazzjoni. Il-Kummissjoni tilqa' l-iffirmar mill-Kroazja u s-Slovenja tal-Memorandum ta' Fehim, f'Marzu 2013, li jiddefinixxi soluzzjoni aċċettabbli għat-tnejn għall-kwistjoni ta' trasferiment lejn il-Kroazja tat-tfaddil f'munita barranija tal-Ljubljanska banka. 3. Konklużjonijiet Il-Kroazja b’mod ġenerali qed tissodisfa l-impenji u r-rekwiżiti li joħorġu min-negozjati dwar l-adeżjoni, fil-kapitoli kollha. Il-Kroazja uriet il-kapaċità tagħha li tissodisfa l-impenji l-oħra kollha f’ħin tajjeb qabel l-adeżjoni. Fejn meħtieġ, pjanijiet ċari ta’ xogħol huma disponibbli jew se jkunu ffinalizzati għat-tlestija tax-xogħol li jifdal, inkluż fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, fix-xhur li ġejjin. Barra minn hekk, il-Kroazja wettqet 10 azzjonijiet ta’ prijorità identifikati fir-Rapport ta’ Monitoraġġ Komprensiv tal-Kummissjoni ta’ Ottubru 2012. B’hekk il-Kummissjoni hija kunfidenti li l-Kroazja se tkun lesta għas-sħubija sal-1 ta’ Lulju 2013. L-adeżjoni imminenti tal-Kroazja hija r-riżultat ta’ proċess rigoruż ta’ 10 snin, li beda mal-applikazzjoni tagħha għas-sħubija fl-2003. Is-sħubija mal-UE hija inċentiv addizzjonali biex jissuktaw ir-riformi fil-Kroazja. Li tibni fuq il-kisbiet li ntlaħqu sa issa, il-Kroazja hija mistennija li tkompli tiżviluppa r-rekord tagħha fil-qasam tal-Istat tad-dritt, l-aktar fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Is-sħubija mal-UE toffri wkoll ħafna opportunitajiet sostanzjali għall-Kroazja u l-UE. Dawn l-opportunitajiet issa jridu jiġu użati, u għalhekk is-sehem tal-Kroazja fl-UE se jkun suċċess — għall-benefiċċju tal-Kroazja nnifisha, ir-reġjun tal-Balkani tal-Punent, u tal-UE bħala ħaġa waħda. [1] COM(2012) 186 final. [2] COM(2012) 601 final u SWD(2012) 338 final. [3] Din in-nominazzjoni hija bla ħsara għall-pożizzjonijiet dwar l-istatus, u hija konformi ma’ UNSCR 1244/1999 u l-Opinjoni tal-QIĠ dwar id-dikjarazzjoni għall-Indipendenza tal-Kosovo.