RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW, LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI U LILL-BANK EWROPEW TAL-INVESTIMENT SUQ UNIKU GĦAT-TKABBIR U L-IMPJIEGI: ANALIŻI TAL-PROGRESS LI SAR U TAL-OSTAKLI LI GĦAD FADAL FL-ISTATI MEMBRI - Kontribut għall-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2014 - /* COM/2013/0785 final */





Introduzzjoni Il-kriżi finanzjarja u ekonomika wriet il-ħtieġa għal riformi strutturali profondi fl-Ewropa. Bi tweġiba għal dan, il-Kummissjoni nediet programm ambizzjuż biex is-Suq Uniku jibda jaħdem aħjar. L-Atti I u II dwar is-Suq Uniku jistipulaw sett ta’ proposti leġiżlattivi u miżuri oħra biex jagħtu spinta lit-tkabbir u lill-impjiegi fl-Ewropa. Il-Kummissjoni ħarġet ukoll proposti riċenti sabiex is-Suq Uniku diġitali jiġi kkompletat ulterjorment. Jeħtieġ li ssir adozzjoni tal-proposti kollha li fadal mill-aktar fis, sabiex jiġi effettivament sfruttat il-potenzjal kollu tas-Suq Uniku u sabiex is-Suq Uniku jiġi adattat għas-seklu 21. Madankollu, biex is-Suq Uniku jiffunzjona sew, mhux biżżejjed li ssir riforma tal-qafas leġiżlattiv tal-UE. Sabiex iċ-ċittadini, il-konsumaturi u n-negozji jkunu jistgħu effettivament igawdu mill-benefiċċji tas-Suq Uniku, ir-regoli jridu jitħaddmu fil-prattika. Jinħtieġu sforzi vigorużi u konsistenti sabiex jiġi żgurat li s-swieq jiffunzjonaw sew u li jitneħħew l-ostakli li jkun għad fadal. Ħames snin wara li bdiet il-kriżi, hemm sinjali ta’ rkupru. Bosta Stati Membri ħadu passi biex jgħaddu minn riformi u joħolqu kundizzjonijiet tas-suq aħjar, minkejja t-tendenzi ta' terminu qasir li jiddefendu s-swieq nazzjonali. Dan ir-rapport għandu l-għan li, fil-kuntest tal-Istrateġija Ewropa 2020, jeżamina mill-ġdid il-mod li bih is-Suq Uniku jiffunzjona fil-varji Stati Membri. Huwa jagħti rendikont ta' fejn sar il-progress minn meta bdiet il-kriżi u jfittex li jidentifika fejn għad hemm l-effetti lembut kif ukoll jiddefinixxi sett ta’ prijoritajiet ta’ politika fuq dik il-bażi. Għalhekk, ir-rapport jikkontribwixxi lejn il-prijoritajiet globali stabbiliti fl-Istħarriġ Annwali tal-Kummissjoni dwar it-Tkabbir tal-2014, u lejn l-identifikazzjoni ulterjuri ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi fil-kuntest tas-semestru Ewropew. Kif ġara fl-edizzjoni tas-sena li għaddiet, dan ir-rapport jiffoka fuq oqsma ewlenin fejn hemm l-ikbar potenzjal ta' tkabbir: is-servizzi, in-netwerks u l-ekonomija diġitali. Is-setturi tas-servizzi qed jikbru b’pass mgħaġġel u huma dawk li jiġġeneraw l-aktar impjiegi. Filwaqt li diġà sar xi progress, iridu jittieħdu passi oħrajn biex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tas-settur tas-servizzi. B’mod parallel, u billi s-servizzi huma ferm interkonnessi ma’ setturi oħra tal-ekonomija u b'mod partikolari tal-manifattura, jeħtieġ li ssir ħidma sabiex jittejjeb ulterjorment il-funzjonament tas-suq intern għall-prodotti industrijali. Fil-fatt, filwaqt li s-suq intern għall-oġġetti huwa ta' suċċess, l-UE trid tiżgura li l-qafas legali tiegħu jibqa’ adattat għall-iskop f’dinja globalizzata, fejn l-innovazzjoni hija ta' importanza ewlenija u l-prodotti jevolvu malajr. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni se tippreżenta rieżami dwar is-suq intern għall-prodotti industrijali sal-aħħar tas-sena. Ir-rapport ta' din is-sena jagħti ħarsa wkoll lejn il-funzjonament tas-settur finanzjarju, minħabba li aċċess aħjar għall-finanzi u integrazzjoni aħjar tas-swieq finanzjarji huma kwintessenzjali biex tiġi rrestawrata l-fiduċja u tiġi ffinanzjata l-ekonomija reali. In-netwerks jibqgħu jikkostitwixxu s-sinsla tal-ekonomija. Il-komunikazzjonijiet elettroniċi, l-enerġija u l-attivitajiet ta' trasport, flimkien jammontaw għal 8,9 % tal-valur miżjud u għal 6,1 % tal-impjiegi fl-UE27, u l-importanza tagħhom qed tkompli tiżdied.[1] Huma joffru wkoll kontributi essenzjali għal setturi oħra tal-ekonomija. Is-settur diġitali huwa wkoll il-mutur ewlieni għall-produttività, il-kreattività u l-innovazzjoni. F’xi ekonomiji ewlenin (il-pajjiżi tal-G8, il-Korea t’Isfel u l-Isvezja), l-ekonomija tal-internet[2] ġabet magħha 21 % tat-tkabbir tal-PDG fil-perjodu li jkopri mill-2006 sal-2011[3]. Il-Parti I ta’ dan ir-rapport toffri analiżi tas-setturi ewlenin imsemmija hawn fuq u tiddefinixxi għadd ta’ prijoritajiet ta’ politika. Il-Parti II tippreżenta aktar sejbiet orizzontali dwar il-funzjonament tas-Suq Uniku, abbażi ta' analiżi ta’ ktajjen ta’ valur fi ħdan l-UE u barra mill-UE. Parti I – L-Istat tas-Suq Uniku f'Oqsma Ewlenin bl-Akbar Potenzjal ta’ Tkabbir 2.1. L-implimentazzjoni u l-infurzar – ħarsa ġenerali · Il-Komunikazzjoni ta' Ġunju 2012 dwar Governanza Aqwa[4] ħabbret sett ta’ miżuri biex tindika l-progress rapidu li kien qed isir f’oqsma ewlenin għat-tkabbir. L-ewwel, din talbet li jintuża approċċ ta' “tolleranza żero”: L-Istati Membri għandhom jittrasponu u jimplimentaw il-leġiżlazzjoni tal-UE elenkata fl-Anness tal-Komunikazzjoni b’mod rapidu u korrett sabiex kemm id-defiċit ta’ traspożizzjoni kif ukoll dak ta' konformità jonqsu għal 0 %. · Sena u nofs wara, inkisbu xi riżultati tajbin (ara l-Anness). Għall-biċċiet tal-leġiżlazzjoni elenkati fl-Anness ta' din il-Komunikazzjoni li huma relatati mas-servizzi finanzjarji, is-Suq Uniku diġitali u t-trasport, ġiet irrispettata l-mira ta’ defiċit ta' traspożizzjoni ta' 0 %. Fit-tarf l-ieħor tal-ispettru, madankollu, hemm is-settur tal-enerġija. Filwaqt li għadd ta’ Stati Membri tejbu r-rekords tagħhom, bosta Stati Membri għadhom jonqsu milli jirrispettaw l-iskadenzi ta’ traspożizzjoni, u fosthom erba’ Stati Membri li saħansitra naqsu milli jittrasponu tlieta mill-erba’ direttivi kkonċernati. · Il-Komunikazzjoni sejħet ukoll għal approċċ u infurzar aktar vigorużi f’oqsma ewlenin. Fejn ikun hemm indikazzjonijiet li partijiet ewlenin tal-leġiżlazzjoni ġew miksura, il-proċeduri ta’ ksur ma għandhomx jieħdu iktar minn medja ta’ 18-il xahar, u l-konformità sħiħa mas-sentenzi tal-Qorti ma għandhiex tieħu aktar minn medja ta' 12-il xahar. F’bosta oqsma, ittieħdu passi biex jiġi ttrattat b’vigorożità ksur possibbli tal-liġi tal-UE, u r-riżultati ta’ dan l-approċċ huma viżibbli b’mod ċar, pereżempju fis-settur tas-servizzi (cf. infra). Minkejja dan, id-durata medja tal-proċeduri ta’ ksur għadha ta' 29,4 xhur, u uħud minn dawn il-proċeduri ta’ ksur jieħdu aktar minn 50 jew saħansitra 84 xahar. Is-sitwazzjoni hija ferm aħjar fl-oqsma tal-enerġija (15-il xahar) u tat-trasport (15,4 xhur). 2.2. Is-swieq tas-servizzi Ir-rendiment tas-suq u l-ostakli għall-integrazzjoni tal-UE Bosta Stati Membri jwettqu riformi fis-setturi tas-servizzi biex jagħmluhom jaħdmu aħjar. Matul is-sena li għaddiet dan kien il-każ b’mod partikolari tal-Portugall (PT), ta' Spanja (ES), tal-Italja (IT), tal-Greċja (EL) u tal-Polonja (PL), u sa ċertu punt, tas-Slovenja (SI) u tar-Repubblika Ċeka (CZ). Dawn ir-riformi ġew imħeġġa minn rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi (CSRs) jew minn programmi miftiehma mal-gvernijiet rispettivi. Madankollu, tinħass il-ħtieġa li r-riformi jsiru f’diversi Stati Membri, inkluż fl-Awstrija (AT), fil-Belġju (BE), fil-Ġermanja (DE) u fi Franza (FR), li rċevew ukoll CSRs relatati mas-servizzi. Inċentiv ieħor għar-riforma rriżulta mill-eżerċizzju ta’ tolleranza żero tal-Kummissjoni biex tiġi żgurata konformità sħiħa mad-Direttiva dwar is-Servizzi. Matul is-sena li għaddiet, 13-il Stat Membru taw bidu għal riformi ulterjuri b’reazzjoni għall-proċeduri pilota jew ta' ksur tal-UE mnedija mill-Kummissjoni. Dawn huma marbuta l-iktar ma’ restrizzjonijiet fuq komunikazzjoni kummerċjali, ma' rekwiżit ta’ residenza jew ma' limitazzjoni territorjali tal-awtorizzazzjoni. Il-Punti ta' Kuntatt Waħdieni (PSCs) ġew żviluppati ulterjorment f’ħafna Stati Membri bħala parti mill-isforzi usa’ tagħhom biex joffru servizzi elettroniċi tal-gvern komprensivi għan-negozji (il-kwistjonijiet elettroniċi tal-gvern huma ttrattati aktar fid-dettall fit-taqsima dwar “is-swieq diġitali” hawn taħt). Sabiex in-negozji jirnexxu, jeħtieġ li jkollhom informazzjoni affidabbli u faċilment aċċessibbli dwar ir-rekwiżiti regolatorji, u jeħtieġ li jkunu jistgħu jikkompletaw il-proċeduri amministrattivi rilevanti onlajn. Dan huwa l-objettiv tal-PSCs u tal-Karta tal-PSCs li ġiet approvata riċentement. Ċerti PSCs diġà jiffurmaw parti minn strutturi elettroniċi tal-gvern integrati (l-Estonja [EE], Spanja [ES], id-Danimarka [DK], il-Pajjiżi l-Baxxi [NL], ir-Renju Unit [UK], l-Isvezja [SE], il-Lussemburgu [LU]). Matul is-sena li għaddiet kien hemm pajjiżi oħra li kienu qed jagħmlu progress (il-Bulgarija [BG], il-Greċja [EL], Franza [FR]). Madankollu, il-PSCs fil-Belġju (BE), fil-Ġermanja (DE), fil-Latvja (LV), fil-Polonja (PL) u fir-Rumanija (RO) jirrikjedu attenzjoni partikolari, speċjalment fir-rigward tal-ikkompletar tal-proċeduri onlajn. Minkejja dan, il-potenzjal tas-Suq Uniku li jagħti spinta lill-iżvilupp tas-settur tas-servizzi għadu qawwi. Ix-xejriet ippreżentati fir-rapport tas-sena l-oħra, li juru li l-integrazzjoni fis-servizzi kienet ferm aktar baxxa meta mqabbla mas-suq tal-prodotti, jibqgħu validi. Tabilħaqq, l-integrazzjoni kummerċjali fis-Suq Uniku għall-prodotti hija ta' madwar 22 %, filwaqt li dik fis-servizzi qiegħda madwar 5 %[5]. Bl-istess mod, il-konsumaturi jevalwaw ir-rendiment tas-Suq Uniku tas-servizzi bħala inqas pożittiv minn dak tal-merkanzija.[6] Approċċ aktar ambizzjuż għall-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi jista’ jrendi benefiċċji għat-tkabbir u l-impjiegi fl-UE. Il-miżuri meħuda mill-Istati Membri biex jimplimentaw id-Direttiva dwar is-Servizzi se żżid il-PDG b’madwar 0,8 % fuq perjodu ta' 5-10 snin. Waħedha, implimentazzjoni aktar ambizzjuża tad-Direttiva dwar is-Servizzi tista’ tiġġenera żieda ta’ 0,6 %-2,6 % fil-PDG.[7] Fl-istess ħin, ir-rieżami bejn il-pari li sar riċentement dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi kkonferma l-valutazzjoni li saret qabel[8] li ħafna Stati Membri ma wettqux testijiet importanti tal-proporzjonalità rigward ir-rekwiżiti li jifdal fis-settur tas-servizzi[9]. It-twettiq ta' dawn it-testijiet huwa meħtieġ sabiex jiġi vvalutat jekk dawn ir-restrizzjonijiet humiex iġġustifikati u jekk hux possibbli li l-istess objettivi ta’ interess pubbliku jintlaħqu permezz ta’ miżuri inqas restrittivi. B’riżultat ta’ dan, għad hemm wisq restrizzjonijiet fuq id-dritt ta’ stabbiliment, bħall-obbligu li l-kumpaniji jkollhom forma ġuridika jew parteċipazzjoni azzjonarja partikolari u r-rekwiżiti marbuta mal-kapital. Dawn l-ostakli jistgħu jirrestrinġu l-istabbiliment ta’ kumpaniji ta' servizz mas-Suq Uniku kollu, jimpedixxu lil ċerti mudelli ta’ negozju milli jiżviluppaw jew jillimitaw l-investiment fis-settur, u dan jaffettwa t-tkabbir u l-innovazzjoni. Il-frammentazzjoni tar-regoli nazzjonali relatati max-xogħol, it-tassazzjoni, is-saħħa u s-sikurezza, il-protezzjoni tal-konsumatur u l-liġi kuntrattwali għadha problema. F’kuntest transkonfinali, din tikkawża kosti marbuta mal-konformità li b’mod partikolari, iħallu impatt fuq il-mikrointrapriżi u l-intrapriżi ż-żgħar. F'dak li jirrigwarda l-aċċess għall-attivitajiet professjonali, diversi Stati Membri bdew bir-riformi tagħhom, iżda għad fadal xi ostakli għad-dħul f’għadd ta’ attivitajiet professjonali. L-ostakli għad-dħul ta’ spiss jieħdu l-forma ta’ rekwiżiti ta’ kwalifiki professjonali jew ta' restrizzjonijiet fuq l-għadd ta' fornituri tas-servizzi permess fis-suq. Dawn jistgħu jkunu ġġustifikati mill-ħtieġa li tiġi ssalvagwardjata l-kwalità tas-servizzi, li jiġi żgurat l-għarfien tekniku xieraq tal-professjonisti u li jiġu mħarsa l-konsumaturi minn prattika ħażina. Fl-istess ħin, dawn joħolqu restrizzjonijiet konsiderevoli għall-aċċess u t-tmexxija ta’ attivitajiet professjonali. Bosta Stati Membri nedew rieżamijiet sabiex jivvalutaw jekk l-interessi tal-politika pubblika jistgħux jinkisbu mingħajr ma jiġu imposti restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq u fuq il-kompetizzjoni. Il-Portugall (PT) qed iwettaq skrinjar komprensiv u riforma tal-professjonijiet regolati. L-Italja (IT) irrevediet il-qafas regolatorju orizzontali tagħha. Spanja (ES) ippreżentat abbozz ta’ liġi li tillimita s-setgħat tal-ordnijiet professjonali mas-setturi kollha. Riformi speċifiċi għas-settur tnedew ukoll fil-Polonja (PL), fir-Repubblika Ċeka (CZ) u fis-Slovenja (SI) u tħabbru li jsiru fid-Danimarka (DK). Il-Kummissjoni se tkompli tiffaċilita dawn ir-rieżamijiet, permezz ta' eżerċizzju ta' evalwazzjoni reċiproka li ngħata bidu fil-qafas tad-Direttiva riveduta dwar il-Kwalifiki Professjonali[10], inkluż fil-pajjiżi li għandhom portata għal riformi oħrajn, bħalma huma l-Awstrija (AT), il-Ġermanja (DE) jew Franza (FR). Fir-rigward tas-servizzi tas-saħħa, bosta Stati Membri għad iridu jistabbilixxu Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali b'riżorsi adegwati biex jgħinu lill-pazjenti jeżerċitaw id-dritt tagħhom għall-kura tas-saħħa transkonfinali. Lil hinn mill-pazjenti, il-moviment ħieles ta’ professjonisti u fornituri fis-settur tas-servizzi tas-saħħa, għandu potenzjal konsiderevoli. Fis-settur tas-servizzi bl-imnut, tnedew xi riformi u jeħtieġ li jkomplu jindirizzaw l-ostakli li fadal u li qed jaffettwaw il-kompetizzjoni, inklużi dawk fi stabbiliment kummerċjali. Il-Finlandja (FI) tat bidu għal riformi biex tiżdied il-kompetizzjoni fis-settur tal-bejgħ bl-imnut. Spanja (ES) wettqet riformi b'rabta ma' postijiet żgħar tal-bejgħ bl-imnut, iżda għal postijiet tal-bejgħ akbar għad hemm xi restrizzjonijiet. Filwaqt li ċerti restrizzjonijiet jistgħu jiġu ġġustifikati permezz ta' objettivi ta’ interess pubbliku (pereż. l-impatt ambjentali), oħrajn huma aktar diffiċli li jiġu ġġustifikati billi dawn, notevolment, idgħajfu l-kompetizzjoni u jħallu effetti negattivi kemm fuq l-industrija (il-modernizzazzjoni; l-effiċjenza) kif ukoll fuq il-konsumaturi (inqas għażla, prezzijiet ogħla). It-testijiet dwar il-ħtiġijiet ekonomiċi huma pprojbiti skont id-Direttiva dwar is-Servizzi, iżda xorta waħda għadhom fis-seħħ fl-Ungerija (HU) u fil-Pajjiżi l-Baxxi (NL), u f'ċerti reġjuni tal-Ġermanja (DE) u Spanja (ES). Il-Kummissjoni ħarġet CSRs għall-Belġju (BE), id-Danimarka (DK), il-Finlandja (FI), Franza (FR), il-Ġermanja (DE), l-Ungerija (HU) u Spanja (ES) bil-għan li tkompli tinkoraġġixxi r-riformi. Kif imħabbar fil-Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għas-Settur tal-Konsumaturi[11], il-Kummissjoni qed tniedi dibattitu usa’ u skambju tal-aħjar prassi bejn l-Istati Membri dwar l-istabbiliment kummerċjali. Ir-restrizzjonijiet fuq il-provvista transkonfinali ta’ merkanzija jistgħu jaffettwaw ukoll il-kompetizzjoni fis-swieq tal-bejgħ bl-imnut. Jista' jkun illi l-bejjiegħa bl-imnut mhux dejjem ikunu liberi li jakkwistaw il-merkanzija tagħhom bl-aħjar prezzijiet madwar l-Ewropa kollha. Hemm raġunijiet validi għal ċerti differenzi fil-prezz bejn is-swieq nazzjonali, iżda hemm ukoll indikazzjonijiet ta’ limiti territorjali ta’ provvista li jipprevjenu milli jkun hemm prezzijiet aktar baxxi f’ċerti swieq nazzjonali (il-Lussemburgu [LU] u l-Belġju [BE]), speċjalment fil-każ ta’ prodotti tal-marka. Il-Kummissjoni beħsiebha tesplora dan is-suġġett iktar fil-fond fl-2014, billi tikkonsulta mal-partijiet interessati dwar allegazzjonijiet ta’ limiti territorjali ta’ provvista, bil-ħsieb li tiddeċiedi fuq il-passi possibbli li jmiss. Xi drabi, il-konsumaturi għadhom jiġu kkonfrontati minn sitwazzjonijiet fejn in-nazzjonalità jew il-post ta’ residenza tagħhom tfixkel/ifixkel il-kapaċità tagħhom li jixtru l-prodotti u s-servizzi mas-Suq Uniku kollu, jew iżżid/iżid il-prezz li jkunu jridu jħallsu, speċjalment onlajn. Jista' jagħti l-każ li din is-sitwazzjoni ta’ diskriminazzjoni perċepita mhux dejjem tkun ir-riżultat ta’ kundizzjonijiet tas-suq oġġettivi u taffettwa l-fiduċja tal-konsumaturi fis-Suq Uniku. L-awtoritajiet pubbliċi huma konsumatur ewlieni tas-servizzi fl-Ewropa. L-applikazzjoni korretta, effiċjenti u trasparenti tar-regoli tal-akkwist twassal għal gwadanji sinifikanti. Diversi Stati Membri taw bidu għar-riformi tagħhom fl-akkwist pubbliku[12], inkluż l-Italja (IT), il-Greċja (EL), il-Portugall (PT) u Spanja (ES). F’ħafna Stati Membri, il-fornituri tas-servizzi u l-baġits pubbliċi jistgħu jibbenefikaw aktar mit-tnaqqis tat-tul ta' żmien tal-proċeduri, mit-titjib fil-kompetizzjoni u t-trasparenza fl-offerti pubbliċi u mill-prevenzjoni ta’ irregolaritajiet (pereżempju permezz ta' investiment fil-professjonalizzazzjoni tal-uffiċjali responsabbli mill-akkwist pubbliku jew taż-żieda fil-livell tal-pubblikazzjoni tal-avviżi) u, b’mod aktar ġenerali, mit-titjib tal-governanza f’dan il-qasam (pereżempju permezz ta’ monitoraġġ aħjar, informazzjoni aħjar u d-disseminazzjoni tal-aħjar prassi). Ir-riformi huma b’mod partikolari (iżda mhux biss) meħtieġa fil-Bulgarija (BG), fil-Ġermanja (DE), fl-Ungerija (HU), fl-Italja (IT), f'Malta (MT) u fir-Rumanija (RO), hekk kif ġie indikat fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lil dawn il-pajjiżi fl-2013. Barra minn hekk, minħabba l-importanza ekonomika tagħhom[13], konformità aħjar mar-regoli tal-akkwist fis-setturi tal-immaniġġjar tal-iskart u tal-ICT tista' tkun sors ta’ tfaddil partikolari ġġenerat minn kompetizzjoni mtejba f’dawn is-swieq. Prijoritajiet ta' politika B’kunsiderazzjoni ta’ dan li ssemma hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin: · Jadottaw approċċ iktar ambizzjuż għall-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi permezz ta’ skrinjar sistematiku tal-oqfsa regolatorji bil-ħsieb li jiġu evalwati l-ħtieġa u l-proporzjonalità tal-ostakli li għad fadal. Għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lir-restrizzjonijiet li ġew identifikati fil-kuntest tar-rieżami bejn il-pari li sar riċentement rigward il-forom ġuridiċi u l-parteċipazzjoni azzjonarja. · Jieħdu inkunsiderazzjoni, kif xieraq, il-prinċipji tas-Suq Uniku meta jiġu adottati r-regoli nazzjonali li jkollhom impatt fuq il-provvista ta’ servizzi u l-istabbiliment, bħat-tassazzjoni nazzjonali, il-liġi tax-xogħol u r-regoli dwar il-protezzjoni tal-konsumatur. Approċċ għas-servizzi li jkun komprensiv biss se jippermetti li jsir avvanz sinifikanti fl-integrazzjoni tas-Suq Uniku għas-servizzi. · Jissimplifikaw il-leġiżlazzjoni fis-settur tas-servizzi b’tali mod li dan iwassal għal simplifikazzjoni amministrattiva għan-negozji, speċjalment għall-SMEs. Gvern elettroniku huwa għodda b’saħħitha biex jinkiseb dan. Għalhekk, l-Istati Membri għandhom itejbu aktar il-funzjonament tal-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni billi jinkluduhom bħala parti mis-servizzi elettroniċi tal-gvern (ara wkoll it-taqsima “is-swieq diġitali” hawn taħt). · Jaħtfu l-opportunità li tiġihom permezz tal-eżerċizzju ta' trasparenza u ta' evalwazzjoni reċiproka billi jwettqu skrinjar fil-fond tar-restrizzjonijiet li hemm fis-seħħ fil-livell nazzjonali li jaffettwaw l-aċċess għal professjonijiet regolati u jeżaminaw il-ġustifikazzjonijiet biex dawn jinżammu, filwaqt li jqisu l-effetti sekondarji tagħhom fi swieq oħrajn. Jesploraw il-possibbiltà ta’ mekkaniżmi inqas restrittivi li jiggarantixxu l-interess pubbliku kif ukoll dak fil-konfront tal-konsumaturi. · Isaħħu l-kompetizzjoni fis-settur tas-servizzi inkluż fis-servizzi bl-imnut billi jeliminaw l-ostakli. B’mod partikolari, ir-restrizzjonijiet fl-istabbiliment kummerċjali li mhumiex neċessarji u proporzjonati għandhom jitneħħew, u t-testijiet dwar il-ħtiġijiet ekonomiċi li fadal għandhom jiġu aboliti sistematikament. · Irawmu t-trasparenza u kuxjenza fir-rigward tad-differenzi fil-prezzijiet u tad-drittijiet tal-konsumatur mas-Suq Uniku kollu, b’mod partikolari permezz taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumatur u awtoritajiet responsabbli oħra. Jaħdmu biex inaqqsu d-diskriminazzjoni mhux ġustifikata tal-konsumaturi. · Jistabbilixxu Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali biex jgħinu lill-pazjenti li jkunu qed ifittxu kura tas-saħħa barra minn pajjiżhom. · Jaħdmu biex inaqqsu l-kumplessità u d-durata tal-proċeduri, itejbu l-kompetizzjoni fl-offerti pubbliċi inter alia permezz ta’ żieda fit-trasparenza u l-pubblikazzjoni ta’ rati, u jinvestu fil-professjonalizzazzjoni tal-uffiċjali responsabbli mill-akkwist pubbliku. Barra minn hekk, għandhom jipprevjenu b’mod attiv l-irregolaritajiet u jtejbu l-governanza tal-akkwist pubbliku. Għandha tingħata attenzjoni addizzjonali għall-applikazzjoni korretta tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku fis-setturi tal-immaniġġjar tal-iskart u tal-ICT. 2.3. Servizzi finanzjarji Ir-rendiment tas-suq u l-ostakli għall-integrazzjoni tal-UE B’mod ġenerali, il-frammentazzjoni tas-suq finanzjarju - li tinftiehem bħala d-differenzi fil-funzjonament u fir-rendiment tas-swieq nazzjonali kkawżati minn ostakli għall-moviment ħieles tal-kapital jew tas-servizzi finanzjarji - żdiedet matul il-kriżi. Minkejja li issa hemm sinjali ta’ stabbilizzazzjoni, din ix-xejra għandha tiġi invertita. Il-frammentazzjoni hija evidenti fit-tweġibiet ta' korporazzjonijiet lill-programm SAFE[14], li ddokumenta differenzi konsiderevoli fost il-pajjiżi. Il-frammentazzjoni hija evidenti wkoll meta jitqabblu r-rati ta’ imgħax differenti għal self mill-banek (tipikament importanti għall-familji u l-SMEs) madwar l-Istati Membri differenti, kif indikat fit-Tabella 1. Tabella 1: Ir-rati ta’ imgħax, is-self lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji (maturità ta' mhux aktar minn sena; ammont pendenti, ir-rati medji minn Jannar sa Awwissu 2013) Sors: Il-Bank Ċentrali Ewropew. Ma hemm l-ebda dejta disponibbli għad-Danimarka u l-Kroazja. Differenzi sinifikanti huma ugwalment osservabbli fir-rigward tal-volumi ta’ self (ara t-Tabella 2). Barra minn hekk, u filwaqt li d-dejta mhijiex strettament paragunabbli minħabba d-differenzi fl-iżviluppi ċikliċi u l-miżuri partikolari meħuda f’xi Stati Membri (jiġifieri, fi Spanja [ES], ċertu self ġie trasferit lejn “bank ħażin”, li mhuwiex MFI), għadu jidher biċ-ċar li l-provvista ristretta jew għalja ta’ kreditu kkontribwixxiet għal tnaqqis sostanzjali fil-volum totali tal-kreditu li ġie intermedjat permezz ta’ banek lill-ekonomija reali fl-UE. Tabella 2: Self lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji, Karta ta' Bilanċ tal-MFIs Pendenti, (Rati ta’ tkabbir sena wara sena, Awwissu 2013) Sors: Il-Bank Ċentrali Ewropew. Ma hemm l-ebda dejta disponibbli għad-Danimarka, ir-Renju Unit u l-Kroazja. Fl-aħħar nett, il-frammentazzjoni hija riflessa wkoll fil-valutazzjonijiet tal-konsumaturi. Is-servizzi finanzjarji[15] huma evalwati mill-konsumaturi bħala grupp ta' swieq partikolarment batut u jirreġistraw l-akbar differenzi fl-evalwazzjoni bejn Stati Membri differenti. L-Istati Membri tan-Nofsinhar u tal-Lvant tal-Ewropa ngħataw punteġġi partikolarment baxxi[16]. Il-frammentazzjoni ġieli ġiet aggravata minħabba l-prattika ta’ ċerti superviżuri nazzjonali kemm fl-Istati Membri taż-żona tal-euro kif ukoll f'dawk li mhux qegħdin fiż-żona tal-euro. Sabiex jirreaġixxu għat-tħassib potenzjali dwar l-istabbiltà kkawżat mill-kriżi tad-dejn sovran, xi uħud ħadu miżuri prudenzjali li għandhom "effetti ta' delimitazzjoni", bħal pereżempju l-miżuri li l-għan tagħhom huwa li jinżammu l-likwidità, id-dividendi u assi bankarji oħra fi ħdan il-fruntieri nazzjonali[17]. Filwaqt li ż-żamma tal-istabbiltà tas-swieq finanzjarji tista' tiġġustifika l-użu ta' miżuri prudenzjali restrittivi, jeħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali ta’ sorveljanza jiżguraw li kwalunkwe miżura li potenzjalment tillimita l-fluss ħieles tal-kapital ma tkunx diskriminatorja u tkun proporzjonata għall-objettiv tagħha. Għal dak l-iskop, kooperazzjoni leali u mill-qrib bejn l-awtoritajiet nazzjonali ta’ sorveljanza taħt l-awspiċi tal-Awtorità Bankarja Ewropea (ABE), hija prerekwiżit biex jittaffew ir-riskji ta’ frammentazzjoni tas-Suq Intern. L-adozzjoni riċenti tal-pakkett dwar ir-rekwiżiti kapitali għall-banek[18] se trendi lill-banek tal-UE aktar solidi u se ssaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jiġġestixxu kif xieraq ir-riskji marbuta mal-attivitajiet tagħhom, u li jassorbu kwalunkwe telf li jistgħu jġarrbu waqt li jkun qed isir in-negozju. Jeħtieġ li t-28 Stat Membru jiżguraw li dawn ir-regoli jiġu implimentati sal-1 ta’ Jannar 2014. L-iżvilupp ta’ ġabra unika ta’ regoli, li se tiżgura li jkun hemm uniformità fir-regoli, fis-superviżjoni u fir-riżoluzzjoni madwar l-UE kollha u l-ħolqien tal-Unjoni Bankarja, għandhom l-għan li terġa’ tinkiseb il-fiduċja u b’hekk jiġi ffaċilitat il-finanzjament u jitrawwem is-suq intern għas-servizzi finanzjarji. L-ikkompletar tal-elementi kostitwenti kollha[19] u l-implimentazzjoni rapida u effikaċi tagħha huma għalhekk ta’ importanza kbira ħafna. Bl-istess mod, huwa ta’ importanza kruċjali li tiġi żgurata implimentazzjoni korretta, rapida u uniformi ta’ elementi essenzjali oħrajn tal-aġenda tar-riforma finanzjarja hekk kif jidħlu fis-seħħ sabiex tiġi ppreżervata l-istabbiltà finanzjarja u biex tinbena mill-ġdid il-fiduċja tal-konsumaturi. F’dan il-kuntest, ir-Regolament dwar il-Mekkaniżmu Uniku ta’ Superviżjoni jirrikjedi li qabel ma ssir is-superviżjoni diretta min-naħa tas-Superviżur Uniku ġdid li huwa l-BĊE, jeħtieġ li jsir Rieżami tal-Kwalità tal-Assi. Dan ir-rieżami se jifforma parti minn eżerċizzju akbar, li jinvolvi lill-Awtorità Bankarja Ewropea u se jinkludi wkoll il-valutazzjonijiet tal-karta tal-bilanċ tal-banek u t-testjiet għall-istress[20]. Dan l-eżerċizzju għandu jtejjeb il-fiduċja fis-suq u jikkontribwixxi biex ikompli jnaqqas il-frammentazzjoni finanzjarja. Għal din ir-raġuni, huwa importanti li l-Istati Membri jippreparaw bir-reqqa għal dawn l-eżerċizzji billi jagħmlu l-isforzi kollha meħtieġa, inkluż billi jistabbilixxu garanziji ta' kontinġenza xierqa qabel l-ikkompletar tal-eżerċizzju u billi jħejju l-implimentazzjoni tar-regoli riveduti dwar l-Għajnuna mill-Istat lill-banek. Qabel id-dħul fis-seħħ tad-Direttiva dwar Maniġers ta’ Fondi ta’ Investiment Alternattivi (AIFMD)[21], l-attivitajiet tal-AIFM fl-Ewropa ma kinux trasparenti biżżejjed u r-riskji assoċjati ma kinux indirizzati biżżejjed mill-arranġamenti regolatorji u superviżorji. Filwaqt li l-iskadenza għat-traspożizzjoni tad-Direttiva kienet Lulju 2013, sal-lum, għad hemm xi Stati Membri li għadhom ma ttrasponewiex. Suq integrat tal-pagamenti fiż-żona tal-euro se jraħħas il-pagamenti u se jagħmilhom aktar faċli u sikuri. Aktar minn għaxar snin wara li l-euro ġiet stabbilita bħala munita komuni u mezz ta’ pagament komuni, għad hemm fis-seħħ 28 sistema ta’ pagament fi flus kontanti differenti. Ir-Regolament dwar iż-żona unika ta' pagamenti bl-euro (SEPA)[22] jiffissa l-1 ta’ Frar 2014 bħala d-data finali għall-migrazzjoni ta’ trasferimenti ta’ kreditu nazzjonali kif ukoll ta' dawk intra-Ewropej u tad-debiti diretti bl-euro lejn trasferimenti ta' kreditu SEPA (SCT) u lejn debiti diretti SEPA (SDD) rispettivament. Aktar minn 35 biljun trasferiment ta’ kreditu u debiti diretti, ipproċessati kull sena fiż-żona tal-euro, se jkunu milquta b'mod dirett. Skont l-indikatur SEPA tal-BĊE, ir-rata ta’ migrazzjoni globali fiż-żona tal-euro f’Lulju kienet 50 % għas-SCT (meta mqabbla mat-38,2 % fi Frar) u 4,8 % għas-SDD (meta mqabbla mat-2,3 % fi Frar). Dan ifisser li sabiex tiġi rrispettata l-iskadenza għall-migrazzjoni lejn is-SEPA, l-istat ta' tħejjija tas-SEPA, l-isforzi ta’ komunikazzjoni u l-miżuri ta’ implimentazzjoni jridu jittejbu b’mod konsiderevoli u mingħajr ittardjar mill-partijiet kollha involuti. Ittieħdu diversi passi fil-livell tal-UE biex jittejjeb l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament[23]. Fil-livell nazzjonali, jeħtieġ li l-Istati Membri jintensifikaw is-sostenn tagħhom fir-rigward tal-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament, filwaqt li japprofittaw ukoll mill-mezzi ta’ ħidma miftuħa fil-livell tal-UE, li jinkludu regolamentazzjonijiet, strumenti finanzjarji tal-UE, regoli ġodda dwar l-għajnuna mill-Istat għall-finanzjament ta’ riskju u miżuri oħra għat-titjib tal-ambjent għall-SMEs. L-aċċess għall-informazzjoni dwar il-kumpaniji mas-suq intern kollu huwa wkoll element kruċjali għall-SMEs sabiex jiġu ffaċilitati l-attivitajiet transfruntiera u l-finanzjament tagħhom. F’dan il-kuntest, bħala l-ewwel pass meħtieġ, it-traspożizzjoni f’waqtha tad-Direttiva dwar l-interkonnessjoni tar-reġistri ċentrali, kummerċjali u tal-kumpaniji[24], li tiskadi fis-7 ta’ Lulju 2014 u li teżiġi li l-Istati Membri kollha jorbtu r-reġistri tan-negozji tagħhom elettronikament, hija ta’ importanza kbira. Passi ulterjuri se jkunu l-interkonnessjoni tar-reġistri ta' insolvenza permezz tal-portal Ewropew e-Justice[25] u l-immodernizzar tal-liġi dwar l-insolvenza fl-UE[26]. Prijoritajiet ta' politika Abbażi ta’ dan li ssemma hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin: · Jiżguraw li r-regoli l-ġodda dwar rekwiżiti kapitali għall-banek huma implimentati sal-1 ta’ Jannar 2014. · Jagħmlu l-arranġamenti kollha meħtieġa, inkluż billi jistabbilixxu garanziji ta' kontinġenza xierqa u billi jħejju l-implimentazzjoni tar-regoli riveduti dwar l-għajnuna mill-Istat lill-banek qabel l-eżerċizzji ta’ Rieżami tal-Kwalità tal-Assi, il-valutazzjonijiet tal-karta tal-bilanċ u t-testjiet għall-istress. · Jiżguraw konformità sħiħa min-naħa tal-awtoritajiet superviżorji nazzjonali mar-rekwiżiti ta' kooperazzjoni stabbiliti fil-leġiżlazzjoni bankarja, sabiex jipprevjenu azzjonijiet mhux koordinati jew sproporzjonati fil-kuntest ta’ miżuri prudenzjali restrittivi meħuda mis-superviżuri nazzjonali. Dan huwa partikolarment importanti qabel ma l-Mekkaniżmu Uniku ta’ Superviżjoni isir kompletament operazzjonali. · Jiffinalizzaw l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar Maniġers ta’ Fondi ta’ Investiment Alternattivi (AIFMD). · Jiżguraw li l-parteċipanti kollha fis-suq ilestu l-migrazzjoni lejn is-SEPA qabel l-1 ta’ Frar 2014. L-isforzi ta’ komunikazzjoni u l-azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni fil-livell nazzjonali għandhom jiġu amplifikati, b’mod partikolari fir-rigward tal-SMEs, tal-amministrazzjonijiet pubbliċi żgħar u tal-awtoritajiet lokali. · Jinkoraġġixxu u jappoġġjaw l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament b’mod partikolari billi: o Jiżviluppaw alternattivi għall-finanzjament tal-banek kif ukoll sorsi innovattivi ta' finanzjament, inklużi opzjonijiet għall-iżvilupp tal-bonds tal-SMEs u ta' swieq altenattivi ta' stokks, jippromwovu l-itfaċċar ta' swieq ta' stokks speċjalizzati fl-ikkwotar ta' SMEs ta' kumpaniji ta' tkabbir kbir, ta' finanzjament kollettiv u ta' kapital ta' riskju. Fir-rigward tal-kapital ta' riskju, dan huwa possibbli mal-Ewropa kollha bis-saħħa tal-Fondi Ewropej ta' Kapital ta' Riskju[27] u tar-Regolamenti dwar il-Fondi ta’ Intraprenditorija Soċjali[28]; ir-regoli li ġejjin dwar l-għajnuna mill-Istat rigward il-finanzjament ta' riskju se joħolqu wkoll kundizzjonijiet aktar ekwi fost l-Istati Membri u se jiffaċilitaw l-aċċess għall-kapital ta' riskju għall-SMEs; o Itejbu l-kwalità ta’ kif il-valutazzjonijiet tal-kreditu huma stabbiliti għall-SMEs, u jiffaċilitaw l-aċċess transfruntier għall-informazzjoni dwar il-kumpaniji sabiex l-informazzjoni dwar il-kumpaniji tkun mifruxa mal-UE kollha. L-ewwel pass f’dan ir-rigward huwa t-traspożizzjoni f’waqtha tad-Direttiva dwar l-interkonnessjoni tar-reġistri ċentrali, kummerċjali u tal-kumpaniji; o Itejbu l-flussi tal-finanzjament fil-katina tal-provvista, inkluż il-finanzjament tal-kummerċ, u l-ġlieda tagħhom kontra l-ittardjar fil-pagamenti tkun tikkontribwixxi biex jittaffew il-limitazzjonijiet tal-likwidità tal-SMEs u biex jittejjeb il-kapital ta’ ħidma tal-SMEs. 2.4. Is-swieq tal-enerġija Ir-rendiment tas-suq u l-ostakli għall-integrazzjoni tal-UE L-għan tat-tielet pakkett dwar l-enerġija huwa li jikkompleta s-suq intern tal-gass u tal-elettriku. Madankollu, minkejja li għaddew aktar minn sentejn mill-iskadenza tiegħu, għad hemm xi dewmien fit-traspożizzjoni, fl-infurzar u fl-applikazzjoni effikaċi tiegħu fuq il-post. Sal-25 ta’ Ottubru 2013, għad fadal 12-il kawża pendenti ta' nuqqas ta’ traspożizzjoni tad-Direttivi; disgħa minnhom qed jiġu segwiti mill-Kummissjoni quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE u t-tlieta l-oħra qegħdin fl-istadju ta’ opinjoni motivata kontra seba' Stati Membri differenti (il-Polonja [PL], is-Slovenja [SI], il-Finlandja [FI], l-Estonja [EE], ir-Rumanija [RO], l-Irlanda [IE] u l-Litwanja [LT]). Barra minn hekk, il-Kummissjoni għadha fil-proċess li tivvaluta l-konformità tal-leġiżlazzjonijiet nazzjonali, minħabba li bosta notifiki waslulha biss dan l-aħħar. Għad hemm bżonn ta' investiment konsiderevoli fl-infrastruttura tal-enerġija, bħall-pipelines ta' trażmissjoni u n-netwerks tal-elettriku, il-ħażna u l-proġetti marbuta mal-gass naturali likwifikat (LNG), sabiex l-enerġija timxi b'mod ħieles u biex tkun tista' tiġi kkumerċjalizzata minn fruntiera għal oħra b'tali mod li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista. Fl-2013 is-CSRs ġew indirizzati lil 13-il Stat Membru (il-Bulgarija [BG], l-Estonja [EE], Franza [FR], il-Ġermanja [DE], l-Italja [IT], il-Latvja [LV], il-Litwanja [LT], Malta [MT], il-Polonja [PL], ir-Rumanija [RO], is-Slovakkja [SK], Spanja [ES], ir-Renju Unit [UK]) rigward il-ħtieġa li jżidu l-interkonnessjonijiet tal-elettriku u/jew tal-gass. Minn dak iż-żmien 'l hawn, l-interkonnessjonijiet tal-gass kif ukoll dawk tal-elettriku marru għall-aħjar (pereż. l-interkonnessjonijiet tal-gass fil-kuritur tal-Afrika-Spanja-Franza, l-interkonnessjonijiet tal-elettriku bejn il-Portugall [PT] u Spanja [ES], fir-Renju Unit [UK], fl-Irlanda [IE] u fir-reġjun Baltiku u l-iżvilupp ta’ proġetti tal-gass bi fluss invers speċjalment fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant). Dawn il-proġetti kkontribwixxew għal funzjonament aħjar tas-swieq. F’Ottubru 2013, il-Kummissjoni Ewropea adottat lista ta’ 248 proġett ewlenija ta’ infrastruttura tal-enerġija ta’ interess komuni li se jibbenefikaw minn proċeduri għall-għoti ta' permessi aktar rapidi u aktar effiċjenti u minn trattament regolatorju mtejjeb u li jista’ jkollhom aċċess ukoll għal sostenn finanzjarju mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF). Is-suq tal-ġenerazzjoni tal-enerġija għadu kkonċentrat ħafna. Fi tmien Stati Membri, iktar minn 70 % tal-ġenerazzjoni tal-enerġija għadha kkontrollata mill-operatur storiku[29]. Hemm konċentrazzjoni partikolarment għolja (b’sehem fis-suq li jaqbeż il-75 %) fl-Estonja [EE], fil-Latvja [LV], fi Franza [FR], fil-Lussemburgu [LU] u fis-Slovakkja [SK]. L-inqas sehem fis-suq tal-akbar kumpanija ta' ġenerazzjoni tal-enerġija fil-livell nazzjonali jista' jiġi rrimarkat fil-Polonja [PL] u fi Spanja [ES]. Mil-lat tas-suq bl-imnut tal-gass, minbarra il-Latvja [LV], li għandha entità waħda biss li tiddomina s-suq tal-bejgħ nazzjonali, iċ-ċifri li jaqbżu d-90 % għall-akbar kumpanija tal-bejgħ bl-imnut jistgħu jinstabu fil-Litwanja [LT], fil-Polonja [PL] u fl-Estonja [EE]. Penetrazzjoni fis-suq relattivament żgħira għall-ikbar kumpaniji tal-bejgħ bl-imnut fil-livell nazzjonali (inqas minn 30 %) tista’ tiġi rrimarkata fil-Ġermanja [DE], fl-Ungerija [HU] u fl-Italja [IT]. Il-konsumaturi jikklassifikaw is-swieq tal-elettriku u tal-gass fost is-swieq li ftit li xejn jiffunzjonaw tajjeb[30]. Iż-żewġt iswieq għandhom pożizzjoni iktar baxxa mill-medja f'dak li jirrigwarda l-għażla, il-komparabbiltà, il-bidla minn fornitur għal ieħor u t-tariffi, u dan jissuġġerixxi li l-konsumaturi ma jipparteċipawx b’mod attiv fis-suq. B’mod ġenerali, is-swieq tal-elettriku u tal-gass tjiebu l-aktar fil-Belġju [BE], iżda s-suq tal-elettriku fl-Estonja [EE] u fil-Bulgarija [BG] huwa l-aktar wieħed li mar għall-agħar. It-tnedija ta' sistemi ta’ metraġġ intelliġenti se tippermetti li l-konsumaturi jiksbu feedback aktar preċiż u frekwenti dwar il-konsum tal-enerġija tagħhom, se timminimizza l-iżbalji, se tiffaċilita l-fatturar jew il-bidla minn fornitur għal ieħor u se tnaqqas l-infrastruttura. Hemm diġà 16-il Stat Membru li ddeċidew li jniedu l-metraġġ intelliġenti tal-elettriku sa mhux aktar tard mill-2020, u dawn jirrappreżentaw madwar 84 % tal-konsumaturi fl-UE u investiment ta’ madwar EUR 35 biljun. Fir-rigward tal-gass, seba' Stati Membri diġà ddeċidew li jniedu din is-sistema, u dawn jirrappreżentaw madwar 30 % tal-utenti u investiment ta’ madwar EUR 15-il biljun. Biex l-implimentazzjoni tkun ta' suċċess, il-fiduċja tal-konsumatur hija element importanti, hekk kif kien il-każ għat-tnedija fl-Isvezja [SE] u fil-Finlandja [FI]. Hemm bżonn li tingħata attenzjoni lill-protezzjoni tad-dejta u t-tħassib dwar is-sigurtà li hemm bħalissa. L-Istati Membri għandhom ineħħu gradwalment ir-regolamentazzjoni tal-prezzijiet għall-bejgħ bl-imnut. Din ir-regolamentazzjoni għandha t-tendenza li tiskoraġġixxi d-dħul fis-suq tal-kompetituri u l-investiment kemm min-naħa tal-operaturi l-ġodda kif ukoll mill-operaturi preeżistenti. Fin-nuqqas ta’ regolamentazzjoni tal-prezzijiet għall-bejgħ bl-imnut, aktar kompetizzjoni u azzjoni min-naħa tal-Istati Membri għal trasparenza akbar fis-swieq tal-bejgħ bl-imnut tal-enerġija u għal għodda ta’ informazzjoni aħjar għall-konsumaturi, iżommu l-prezzijiet taħt kontroll u jagħtu s-setgħa lill-konsumaturi jagħmlu l-għażla tagħhom u jgawdu mill-benefiċċji tal-kompetizzjoni. B'konsegwenza tar-regolamentazzjoni tal-prezzijiet għall-bejgħ bl-imnut, il-kwalità u l-innovazzjoni tas-servizzi għandhom tendenza jkunu ta' livell iktar baxx. Hekk kif il-prezzijiet regolati qed jitneħħew gradwalment, jeħtieġ li s-sostenn mogħti lill-konsumaturi vulnerabbli jissaħħaħ, permezz tal-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ effiċjenza fl-enerġija flimkien ma’ miżuri speċifiċi ta’ sostenn (inkluż pereżempju assistenza finanzjarja li tgħin lill-konsumaturi vulnerabbli jħallsu l-kontijiet tagħhom). Fl-Awstrija [AT], fil-Ġermanja [DE], fil-Pajjiżi l-Baxxi [NL] u fl-Isvezja [SE] ittieħdu passi fid-direzzjoni t-tajba, fejn is-sostenn huwa marbut mal-prezz tas-suq tal-enerġija. Fl-2013 il-Bulgarija [BG], Franza [FR], l-Ungerija [HU], il-Polonja [PL] u r-Rumanija [RO] irċevew CSR dwar il-prezzijiet regolati. Sabiex l-Istati Membri jilħqu l-miri vinkolanti tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli għall-2020 - b'kollox 20 % tal-konsum gross finali tal-enerġija irid jiġi ġġenerat minn sorsi tal-enerġija rinnovabbli - jinħtieġu wkoll investimenti sinifikanti fil-kapaċità ta’ ġenerazzjoni. Filwaqt li fl-2011 il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri kienu diġà laħqu l-mira interim tagħhom għall-2011/2012 (minbarra l-Belġju [BE], Franza [FR], il-Latvja [LV], Malta [MT], il-Pajjiżi l-Baxxi [NL] u r-Renju Unit [UK]), ma hemmx lok għall-kompjaċenza. Fuq terminu qasir jew medju, ħafna teknoloġiji għad għandhom bżonn ta' sostenn għat-teknoloġiji tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Hu għandu jkun applikabbli f'konformità mal-gwida tal-aħjar prassi maħruġa mill-Kummissjoni[31]. Minħabba ż-żieda fil-kondiviżjoni tal-enerġija rinnovabbli (mir-riħ, mix-xemx), xi drabi jinħtieġu mekkaniżmi ta' remunerazzjoni skont il-kapaċità sabiex tiġi żgurata l-abilità kontinwa tal-ġenerazzjoni tal-enerġija. Madankollu dawn il-mekkaniżmi potenzjalment jistgħu joħolqu distorsjoni sinifikanti fis-suq u għalhekk għandhom jitħallew bħala l-aħħar għażla, wara li jkun sar użu sħiħ tal-miżuri ta’ reazzjoni għad-domanda, tal-effiċjenza fl-enerġija u ta’ kooperazzjoni transfruntiera. Prijoritajiet ta' politika Abbażi ta’ dan li ssemma hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin: · Jittrasponu d-direttivi dwar it-Tielet Pakkett tal-Enerġija fil-ħin u b'mod komprensiv, u japplikaw kif xieraq ir-regolamenti dwar it-tielet pakkett tal-enerġija. · Jadottaw u japplikaw il-kodiċijiet tan-netwerks tal-elettriku u tal-gass, li jirregolaw il-funzjonament ta’ kuljum tas-suq f’dak li jirrigwarda l-iffaċilitar tal-kummerċ u t-tħaddim tan-netwerks transfruntiera. · Iżidu l-kapaċità ta' interkonnessjoni ma’ pajjiżi ġirien, fost l-oħrajn, billi japplikaw bis-sħiħ ir-Regolament li jkun fih il-linji gwida għall-infrastruttura trans-Ewropea. Fl-istess ħin, l-Istati Membri għandhom jadottaw perspettiva transfruntiera akbar fl-indirizzar tas-sigurtà tal-isfidi tal-provvista. · Jirrinfurzaw lill-konsumaturi billi jiżguraw li dawn ikollhom aċċess aħjar għal informazzjoni trasparenti u sempliċi, li jkunu mgħammra aħjar biex jipparteċipaw fis-swieq miftuħa, u li jkunu jistgħu jagħmlu użu mid-dejta tal-metraġġ frekwenti li se tkun disponibbli permezz tat-tnedija tas-sistemi ta’ metraġġ intelliġenti. · Jeliminaw gradwalment il-prezzijiet regolati filwaqt li jiggarantixxu l-protezzjoni tal-konsumaturi vulnerabbli. Is-sostenn għandu jkollu fil-mira l-ħtiġijiet speċifiċi tal-konsumaturi vulnerabbli filwaqt li ma jaffettwax b’mod sproporzjonat il-kompetizzjoni fis-swieq tal-enerġija. · Jerġgħu jikkunsidraw l-intervent mill-Istat, f'konformità mal-aħjar prassi identifikata mill-Kummissjoni[32] sabiex jiġi evitat li jkun hemm sussidji, skemi ta’ sostenn, taxxi jew imposti fis-settur tal-enerġija li jkollhom effetti ta' distorsjoni fuq il-funzjonament tas-suq jew li jħallu impatt sproporzjonat u mhux meħtieġ fuq l-affordabilità tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji. 2.5. Is-swieq tat-trasport Ir-rendiment tas-suq u l-ostakli għall-integrazzjoni tal-UE Minħabba li sar progress limitat fl-integrazzjoni tas-servizzi tat-trasport, fl-2013 il-Kummissjoni pproponiet inizjattivi kbar għas-settur ferrovjarju u tal-avjazzjoni[33]. Madankollu, biex jinkiseb suq intern reali għas-servizzi tat-trasport, jeħtieġ li jsir aktar xogħol fuq livell ta’ Stat Membru, billi d-diverġenza fil-prijoritajiet nazzjonali u l-frammentazzjoni tas-suq tat-trasport qed ikomplu jolqtu b’mod negattiv il-kwalità tas-servizzi tat-trasport fl-Ewropa. Il-konsumaturi jqisu s-suq għas-servizzi ferrovjarji bħala wieħed mis-setturi tas-servizzi li jrendi l-inqas. Fl-2013, dan is-suq jikklassifika fil-25 post mill-31 suq għas-servizzi. Mil-lat pożittiv, ir-rendiment tas-suq żdied kemxejn mill-2012 'l hawn, fejn kien jikklassifika fis-27 post.[34] Filwaqt li s-suq għas-servizzi tal-linji tal-ajru huwa evalwat relattivament tajjeb b’mod ġenerali, wieħed minn kull ħames ilmenti transfruntiera, huwa relatat mat-trasport tal-passiġġieri jew tal-bagalji bl-ajru[35]. Fir-rigward tal-parametri referenzjarji tal-infurzar (ara d-dettalji fl-anness), is-settur tat-trasport ġab punteġġi tajbin, billi fl-aħħar l-Istati Membri kollha ttrasponew is-seba’ direttivi relatati kollha. Madankollu, għad hemm xi diffikultajiet b’rabta mat-traspożizzjoni u mal-implimentazzjoni xierqa tal-leġiżlazzjoni ewlenija f’dan il-qasam. Konsegwentement, hemm 20 kawża ta’ ksur pendenti għal nonkonformità mal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport kontra 14-il Stat Membru. Jekk wieħed jagħti daqqa t'għajn lejn il-mezzi ta’ trasport speċifiċi, l-aktar li huma persistenti huma l-effetti lembut għall-integrazzjoni fis-settur tas-servizzi ferrovjarji. L-aċċess għas-suq għadu joħloq problema kbira minkejja li nfetħu s-servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija għall-kompetizzjoni fl-2007 u s-servizzi internazzjonali tal-passiġġieri fl-2010. Diversi Stati Membri jżommu monopolju legali fis-suq nazzjonali tal-passiġġieri (il-Finlandja [FI], Franza [FR], Spanja [ES], il-Belġju [BE], il-Pajjiżi l-Baxxi [NL][36]). Ħafna Stati Membri oħra jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku direttament, mingħajr kompetizzjoni miftuħa (il-Belġju [BE], ir-Repubblika Ċeka [CZ], il-Greċja [EL], Spanja [ES], Franza [FR], il-Kroazja [HR], l-Irlanda [IE], il-Lussemburgu [LU], ir-Rumanija [RO], is-Slovenja [SI])[37]. Barra minn hekk, f’xi pajjiżi l-ftuħ tas-suq de jure ma bidilx is-sitwazzjoni, minħabba li s-sejħiet għall-offerti miftuħa għas-servizzi pubbliċi naqsu milli jsibu parteċipanti ġodda fis-suq (il-Bulgarija [BG], il-Litwanja [LT], il-Latvja [LV], is-Slovakkja [SK]). Impediment ieħor għad-dħul ta’ operaturi ġodda fis-suq u għall-provvista effiċjenti tas-servizzi ferrovjarji huwa l-insuffiċjenza fl-indipendenza tal-maniġers tal-infrastruttura u tal-operaturi tas-servizz u n-nuqqas ta’ trasparenza finanzjarja bejniethom, li jista' jirriżulta f’imġiba diskriminatorja u f'distorsjonijiet tas-suq. Fl-2013, kien hemm 42 proċedura ta’ ksur għaddejjin (is-sitwazzjoni f’Ġunju 2013) li tnedew kontra kważi l-Istati Membri kollha fir-rigward tas-servizzi ferrovjarji, filwaqt li tressqu wkoll għadd ta’ ilmenti skont ir-regoli tal-kompetizzjoni. In-nuqqas ta’ progress fit-twaqqif ta' swieq ferrovjarji miftuħa u kompetittivi jista’ jkun partikolarment dannuż għall-ekonomija Ewropea kollha meta jkun jikkonċerna pajjiżi ta’ tranżitu u/jew swieq kbar b’potenzjal akbar għad-dħul. Dan it-tħassib huwa rifless fis-CSRs tal-2013, fejn l-Awstrija [AT], il-Ġermanja [DE], Spanja [ES] u Franza [FR] ingħataw parir biex itejbu l-kompetizzjoni fis-suq ferrovjarju, filwaqt li l-Belġju [BE], il-Bulgarija [BG], l-Italja [IT], il-Polonja [PL] u r-Rumanija [RO] irċevew rakkomandazzjoni biex issaħħu r-rwol tar-regolatur(i). Madwar 40 % tal-merkanzija tas-Suq Uniku huwa trasportat bil-baħar fuq distanzi qosra bejn il-portijiet tal-UE. Madankollu, is-servizzi tat-trasport bil-baħar bejn l-Istati Membri huma regolati minn proċeduri kajmana u riġidi, b'konsegwenza tal-fatt li t-trasport marittimu huwa ttrattat bħala li jmur lil hinn mill-fruntieri esterni. Bl-inizjattiva tagħha “Ċinturin Blu”[38], il-Kummissjoni Ewropea trid tistabbilixxi Suq Uniku reali għat-trasport marittimu billi ma tibqax tissottometti l-merkanzija tal-UE ttrasportata bejn il-portijiet tal-UE għal formalitajiet amministrattivi li japplikaw għall-merkanzija li tasal minn portijiet barranin u għal proċeduri ssimplifikati. Dan iżid l-attrazzjoni ta’ dan il-mezz ta’ trasport. L-iżviluppi fis-settur tal-avjazzjoni juru l-benefiċċji potenzjali tal-liberalizzazzjoni tas-suq. L-għadd ta’ passiġġieri ttrasportati fl-UE ilu jikber b’mod kostanti sa mis-snin 90 waqt li n-nollijiet ġew imnaqqsa sostanzjalment. Bejn l-1995 u l-2011 l-għadd ta’ passiġġieri-kilometri vvjaġġati bl-ajru fl-UE żdied b’iktar minn 66 % u issa t-trasport bl-ajru jgħodd għal kważi 9 % tas-suq tal-passiġġieri tal-UE. Madankollu, l-ispazju tal-ajru tal-UE għadu fframmentat, u dan iwassal biex il-kosti jkunu ogħla u biex l-operaturi tal-UE jitpoġġew f’pożizzjoni żvantaġġata meta mqabbla mal-kompetituri barranin tagħhom. F’dan il-kuntest, il-benefiċċji operazzjonali li jirriżultaw mill-implimentazzjoni ta’ Blokki ta' Spazju tal-Ajru Funzjonali u Maniġer tan-Netwerk tal-UE b’saħħtu huma l-elementi meħtieġa għal integrazzjoni ulterjuri tas-suq. Barra minn hekk, il-provvista tas-servizz tan-navigazzjoni bl-ajru (ANSP) tibqa’ magħluqa għall-kompetizzjoni u tirrikjedi li jsir titjib f’dak li jirrigwarda l-kwalità u l-kosteffiċjenza. F’Ġunju 2013, il-Kummissjoni Ewropea għamlet proposti biex tħaffef ir-riforma tas-sistema tal-kontroll tat-traffiku tal-ajru fl-Ewropa[39]. Fir-rigward tal-infurzar, l-implimentazzjoni korretta tad-Direttiva dwar l-imposti tal-ajruporti għadha toħloq problema f’diversi Stati Membri, u dan huwa illustrat speċjalment permezz ta' każijiet ta’ imposti tal-ajruporti diskriminatorji. Fl-2012/2013 infetħu proċeduri ta’ investigazzjoni formali dwar l-għajnuna mill-Istat, partikolarment fil-Ġermanja [DE], fi Franza [FR], fl-Italja [IT], iżda wkoll fir-Rumanija [RO], fil-Polonja [PL], fid-Danimarka [DK] u fl-Isvezja [SE], biex jiġi żgurat li l-finanzjament pubbliku mogħti lill-ajruporti u lil-linji tal-ajru ma jaġixxix ta' impediment għal kompetizzjoni ġusta fis-settur tal-avjazzjoni. Irriżulta li l-ftuħ tas-suq kien ta’ suċċess kbir għat-trasport stradali internazzjonali. It-trasport stradali internazzjonali ta’ merkanzija żdid bi 32 % bejn is-sena 2000 u l-2011 u jirrappreżenta madwar 33 % tat-trasport stradali kollu. Madankollu, it-tqabbil ottimali tal-provvista u d-domanda tat-trasport huwa mxekkel minħabba r-restrizzjonijiet persistenti għad-dispożizzjonijiet temporanji dwar is-servizzi nazzjonali ta’ trasport stradali ta’ merkanzija u minħabba r-restrizzjonijiet fuq l-aċċess permanenti għal swieq nazzjonali ta' trasport stradali[40]. Is-swieq nazzjonali ta’ trasport stradali ta’ merkanzija jibqgħu protetti mill-kompetizzjoni[41]. Ir-restrizzjonijiet operazzjonali u taż-żmien fuq il-kabotaġġ jillimitaw il-libertà ta’ operaturi tat-trasport stradali tal-merkanzija li jipprovdu s-servizzi tagħhom. Konsegwentement, il-kabotaġġ għadu jikkostitwixxi segment minuri tas-suq tal-UE tat-trasport stradali tal-merkanzija (madwar 2 % tal-volumi totali tat-trasport). Barra minn hekk, ċerti Stati Membri (il-Finlandja [FI] u d-Danimarka [DK]) adottaw miżuri addizzjonali biex jipproteġu s-swieq tagħhom mill-kompetizzjoni minn trasportaturi tal-merkanzija mhux residenti. Stati Membri oħrajn, bħal Spanja (ES) għadhom jimponu restrizzjonijiet fuq l-istabbiliment permanenti ta’ negozji żgħar. F’dak ir-rigward, il-Kummissjoni se tiffoka wkoll fuq iċ-ċarezza tal-interpretazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti u fuq infurzar aktar uniformi tagħha, f'dak li jikkonċerna l-aċċess għas-suq kif ukoll l-istandards soċjali. Min-naħa l-oħra t-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq l-attivitajiet tat-trasportaturi tal-merkanzija mill-UE-12, kienet wasslet għal żieda qawwija fil-parteċipazzjoni tagħhom fis-suq internazzjonali tat-trasport stradali tal-merkanzija (żewġ terzi tal-volumi tat-trasport tagħhom isiru internazzjonalment). Jeħtieġ li l-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex jikkompletaw u jaġġornaw il-konnessjonijiet u l-infrastruttura tranfruntiera għat-trasport Ewropew ta’ merkanzija u passiġġieri. Dan jista’ jinkiseb partikolarment permezz tal-implimentazzjoni tal-kurituri l-ġodda tan-netwerk ewlieni TEN-T, tal-użu tas-Sistemi ta' Trasport Intelliġenti (STI), u ta' ġestjoni aħjar tal-konġestjoni fit-trasport transfruntier[42]. Barra minn hekk, il-ħlas għall-użu tal-infrastruttura għandu jevita li jkun hemm diskriminazzjoni potenzjali tal-utenti okkażjonali bl-implimentazzjoni ta’ imposti bbażati fuq id-distanza għall-infrastruttura. Din is-sistema sa issa ntużat biss fl-Awstrija (AT), fir-Repubblika Ċeka (CZ), fil-Ġermanja (DE), fil-Polonja (PL), fis-Slovenja (SI) u fis-Slovakkja (SK) għall-ħlas tat-trasport heavy-duty u fil-Greċja (EL), fi Spanja (ES), fi Franza (FR), fl-Irlanda (IE), fl-Italja (IT), fil-Polonja (PL) u fil-Portugall (PT) għall-ħlas ta' dawk kollha li jużaw it-triq fuq partijiet speċifiċi tan-netwerk stradali[43]. Prijoritajiet ta' politika Abbażi ta’ dan li ssemma hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin: · Jiżguraw traspożizzjoni f'waqtha u ta' kwalità għolja tal-acquis dwar it-trasport, b’mod partikolari fis-settur ferrovjarju. · Jiftħu s-servizzi ferrovjarji nazzjonali tal-passiġġieri għall-kompetizzjoni u jiżguraw li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku huma definiti sew u jingħataw b'segwitu għal proċedura ta’ sejħiet għall-offerti ġusta, miftuħa u trasparenti. L-istruttura istituzzjonali għandha tiggarantixxi l-indipendenza tal-maniġer tal-infrastruttura bil-għan li tagħti lok għal kompetizzjoni effikaċi fis-swieq ferrovjarji li tiżgura u tiggarantixxi aċċess ugwali għall-infrastruttura. · Ineħħu l-burokrazija fil-portijiet billi jissimplifikaw il-formalitajiet doganali għat-trasport marittimu intra-UE u billi jissimplifikaw il-formalitajiet doganali għall-bastimenti li jittrakkaw f’portijiet ta’ pajjiżi terzi. · Jaċċelleraw l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (SES) (pereż. billi jsir progress fid-deframmentazzjoni tan-netwerk tal-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru permezz tal-implimentazzjoni ta’ Blokki ta' Spazju tal-Ajru Funzjonali u billi jintlaħqu l-miri ta’ rendiment għall-perjodu 2012-2014) biex itejbu s-sikurezza, il-kapaċità, l-effiċjenza u l-impatt ambjentali tal-avjazzjoni. · Jeżaminaw mill-ġdid kwalunkwe restrizzjonijiet nazzjonali li fadal għall-aċċess għas-swieq nazzjonali ta’ trasport stradali ta’ merkanzija u ta’ passiġġieri bil-ħsieb li jiżguraw il-kompatibbiltà sħiħa tagħhom mal-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE fir-rigward tal-libertà għat-trasportaturi stradali barranin tal-merkanzija u għall-operaturi tat-trasport tal-passiġġieri biex iwettqu ċerti operazzjonijiet ta' kabotaġġ u biex jistabbilixxu ruħhom fi kwalunkwe Stat Membru. · Ineħħu l-effetti lembut u jimmodernizzaw l-infrastruttura tat-trasport billi jikkompletaw il-kurituri tan-netwerk TEN-T, itejbu l-konnessjonijiet transfruntiera, jużaw is-STI b'mod koerenti u jimplimentaw imposti nondiskriminatorji bbażati fuq id-distanza filwaqt li jevitaw li jinvestu f'infrastruttura tat-trasport li mhijiex parti minn disinn ta' netwerk koerenti u għaldaqstant li jirriskjaw użu insuffiċjenti tagħha u manutenzjoni li tiswa' ħafna. 2.6. Is-swieq diġitali Ir-rendiment tas-suq u l-ostakli għall-integrazzjoni tal-UE Diversi fatturi interrelatati jikkontribwixxu għar-rendiment tajjeb tas-swieq diġitali. Il-pajjiżi li huma avvanzati fil-kummerċ elettroniku tipikament juru intensità għolja tal-ekonomija elettronika. Dawk li jrendu tajjeb, bħall-Isvezja (SE), id-Danimarka (DK) u r-Renju Unit (UK)[44] igawdu kollha kemm huma minn livelli għoljin ta’ penetrazzjoni tal-broadband, ta' użu frekwenti tal-internet u ta' ħiliet qawwija fl-internet mal-popolazzjoni kollha. F’dawn l-Istati Membri, il-fiduċja fl-internet bħala mezz ta’ bejgħ[45] u s-sensibilizzazzjoni dwar id-drittijiet u l-obbligi onlajn[46] huma kbar ukoll. Fl-Isvezja (SE) u fid-Danimarka (DK) tista' tiġi osservata korrelazzjoni qawwija bejn il-bejgħ onlajn u l-PDG per capita. Id-disponibbiltà ta' infrastruttura tal-broadband fissa, li hija kruċjali għas-swieq diġitali, għamlet progress moderat iżda kostanti. Madankollu, f’għaxar Stati Membri l-kopertura rurali fissa għadha taħt it-80 %, u għadha sfida f'xi Stati Membri bħall-Polonja (PL), is-Slovakkja (SK), is-Slovenja (SI), il-Latvja (LV) u r-Rumanija (RO), b'xi progress irreġistrat fil-Litwanja (LT) u fir-Repubblika Ċeka (CZ). Filwaqt li aktar min-nofs l-unitajiet domestiċi tal-UE huma koperti minn broadband ta' veloċità għolja ħafna, l-Italja (IT), il-Kroazja (HR), il-Greċja (EL), Franza (FR), l-Irlanda (IE) u l-Polonja (PL) iridu jaġġornaw in-netwerks tagħhom biex ilaħħqu mar-ritmu[47]. Is-settur mobbli, b'mod ġenerali, ibbenefika mill-kompetizzjoni u mill-adozzjoni tal-broadband mobbli li dejjem qed tiżdied[48], iżda huwa ostakolat mill-ittardjar fil-liberazzjoni tal-ispettru. Il-kopertura ta’ netwerks ta' aċċess bil-broadband mobbli tar-raba’ ġenerazzjoni ttriplikat għal 26 % f’sena waħda biss, iżda t-tkabbir kontinwu tal-broadband mingħajr fili se jirrikjedi investimenti kbar ulterjuri fin-netwerks permissivi. Dan huwa possibbli biss jekk ikun hemm għad-dispożizzjoni spettru suffiċjenti. Minkejja dan, iktar min-nofs l-Istati Membri għadhom ma poġġewx għad-dispożizzjoni l-medda ta’ 800 MHz għall-broadband mingħajr fili, kif kellhom jagħmlu sal-1 ta’ Jannar 2013[49]. Il-kondiviżjoni tan-netwerk mobbli, f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni, tista' tippermetti li jkun hemm użu aħjar tal-ispettru diġà assenjat. Hemm ukoll il-ħtieġa li jitneħħew ir-restrizzjonijiet mhux ġustifikati fuq it-tnedija ta’ netwerks tal-broadband mingħajr fili. Id-differenzi fil-prezzijiet bejn l-Istati Membri ġeneralment għadhom kbar[50] u kienu persistenti maż-żmien[51]. Dan, flimkien ma’ ostakoli persistenti għall-bidla tal-operaturi[52] jenfasizzaw il-ħtieġa li jiġi approfondit is-Suq Uniku għall-komunikazzjonijiet elettroniċi, fejn l-allokazzjoni adegwata tar-riżorsi għar-regolaturi nazzjonali u l-indipendenza tagħhom u l-implimentazzjoni korretta tal-qafas regolatorju, huma kruċjali. Il-pakkett leġiżlattiv propost riċentement għal Suq Uniku għall-komunikazzjonijiet elettroniċi se jneħħi l-ostakli li fadal u se jġib miegħu ċ-ċertezza regolatorja meħtieġa biex isiru l-investimenti fl-infrastruttura. Madankollu, f’każ ta’ fallimenti tas-suq se jkun hemm bżonn ukoll ta’ sostenn pubbliku kontinwu mmirat, inkluż mill-Fondi Strutturali li, f’xi Stati Membri, kien hemm użu insuffiċjenti tagħhom u/jew li ffaċċjaw problemi ta’ assorbiment konsiderevoli. Bħala medja għall-UE, il-kummerċ onlajn qed ikompli jikber fuq bażi nazzjonali kif ukoll b’mod transfruntier. Madankollu, il-kummerċ għadu wieħed prinċipalment nazzjonali. L-għadd ta’ individwi li ordnaw jew li xtraw minn fuq l-internet fit-12-il xahar preċedenti tela’ għal 45 % fl-2012, minn 43 % fl-2011 u minn 40 % fl-2010[53], fejn l-Istati Membri li bdew minn livell partikolarment baxx (il-pajjiżi ta' “rkupru”) kibru b’rata partikolarment mgħaġġla. Madankollu, ħafna minnhom ikomplu juru livelli ta' kummerċ elettroniku nazzjonali iktar baxxi mill-medja (rati ta’ 25 % jew inqas fl-Ungerija [HU], fl-Estonja [EE], fil-Kroazja [HR], fil-Portugall [PT], f'Ċipru [CY], fil-Greċja [EL], fil-Litwanja [LT], fl-Italja [IT], fil-Bulgarija [BG] u fir-Rumanija [RO]). Il-kummerċ elettroniku transfruntier għadu limitat, b'żieda marġinali biss fil-proporzjon ta’ individwi fl-UE li qed jixtru minn Stati Membri oħra tal-UE (minn 10 % għal 11 %)[54]. Filwaqt li d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku ġeneralment tiġi implimentata kif suppost, f’xi Stati Membri għad baqa’ kwistjonijiet fir-rigward tar-rekwiżiti ta' awtorizzazzjoni minn qabel u tal-infurzar ta’ obbligi ta’ informazzjoni għall-kummerċjanti. Barra minn hekk, l-oqsma li jirrikjedu attenzjoni ulterjuri huma d-disponibbiltà u s-sigurtà tal-pagamenti, il-privatezza tad-dejta personali, il-kunsinna ta’ merkanzija ordnata, l-informazzjoni għall-kuntratti onlajn u l-aċċess faċli għal mekkaniżmi ta' rimedju kif ukoll il-liġijiet ġenerali dwar il-kuntratti u l-protezzjoni tal-konsumatur. Il-kosti għan-negozji u għall-konsumaturi biex jimpenjaw ruħhom fl-ekonomija onlajn jistgħu jinġiebu aktar ‘l isfel permezz ta' strateġiji effikaċi ta' ċibersigurtà. Madankollu, dawn huma implimentati biss min-nofs l-Istati Membri tal-UE (l-Awstrija [AT], Ċipru [CY], l-Estonja [EE], il-Finlandja [FI], Franza [FR], il-Ġermanja [DE], l-Ungerija [HU], il-Litwanja [LT], il-Lussemburgu [LU], il-Pajjiżi l-Baxxi [NL], il-Polonja [PL], ir-Rumanija [RO], is-Slovakkja [SK], ir-Renju Unit [UK])[55], waqt li l-Awstrija (AT), il-Ġermanja (DE), id-Danimarka (DK), il-Finlandja (FI), Franza (FR), il-Pajjiżi l-Baxxi (NL), l-Isvezja (SE) u r-Renju Unit (UK)[56] għandhom kapaċitajiet nazzjonali partikolarment tajba. L-ICT għall-effiċjenza tas-settur pubbliku huwa lieva sottovalutata għall-konsolidament fiskali li jiffavorixxi t-tkabbir u għar-riformi strutturali, notevolment permezz tal-gvern elettroniku, tas-servizzi bbażati fuq il-cloud[57], tas-saħħa elettronika u tal-grilji interoperabbli tal-enerġija u tat-trasport, kif ukoll permezz tal-ftuħ tal-informazzjoni dwar is-settur pubbliku. Mis-sena l-oħra 'l hawn, qed isir progress kostanti fil-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku: 87 % tal-intrapriżi qed jużaw is-servizzi tal-gvern elettroniku u diversi Stati Membri qegħdin jintroduċu servizzi onlajn obbligatorji. Il-proporzjon ta' ċittadini li qed jużaw il-gvern elettroniku żdied ukoll matul din l-aħħar sena u tela' għal 44 % (it-tnejn li huma żdiedu bi 3 punti perċentwali). L-Italja (IT), il-Kroazja (HR), il-Bulgarija (BG), Ċipru (CY), ir-Repubblika Ċeka (CZ), ir-Rumanija (RO), il-Polonja (PL) u l-Greċja (EL) ikunu jibbenefikaw minn addozzjoni ta' tali servizzi aktar b'saħħitha. Għalkemm l-użu tal-għodod elettroniċi fl-akkwist pubbliku għadu limitat, xi Stati Membri ħatfu l-opportunità, partikolarment il-Portugall (PT) (sottomissjoni elettronika obbligatorja għall-biċċa l-kbira tal-proċeduri), il-Litwanja (LT), l-Irlanda (IE), l-Isvezja (SE) u r-Renju Unit (UK). L-użu tal-fatturar elettroniku diġà sar obbligatorju għall-maġġoranza tal-awtoritajiet pubbliċi fid-Danimarka (DK) u fl-Isvezja (SE) u għandu jsir in-norma madwar l-UE kollha. L-"infrastruttura tal-proprjetà intellettwali" tal-UE[58] trid tiġi rrinforzata. Is-settur tal-ICT, kif ukoll dawk li qed jagħżlu dejjem aktar l-internet bħala mezz ta’ distribuzzjoni, spiss jiddependu ħafna fuq id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, billi dawn jagħmluhom aktar attraenti għall-finanzjament u jiggarantixxulhom ir-redditi meħtieġa fuq l-investiment. Is-sistemi ta’ reġistrazzjoni għad-drittijiet nazzjonali jridu jkunu aċċessibbli u li jistgħu jintlaħqu mill-but ta' kulħadd[59]. Barra minn hekk, it-taqsimiet speċjalizzati fil-proprjetà intellettwali fil-qrati nazzjonali jistgħu jħaffu sostanzjalment il-proċeduri u jtejbu l-kwalità tad-deċiżjonijiet. Anke netwerks u teknoloġiji tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku ma jkunux jistgħu jużaw il-potenzjal sħiħ tagħhom għat-tkabbir u l-impjiegi, jekk il-kumpaniji u ċ-ċittadini ma jużawhomx bis-sħiħ[60]. Dan il-potenzjal għat-tkabbir u l-impjiegi bħalissa qed jinżamm lura, b’mod partikolari, minħabba li hemm nuqqas ta’ ħiliet ta' ICT fil-forza tax-xogħol. Madwar 50 % taċ-ċittadini tal-UE għandhom ftit ħiliet fl-informatika jew xejn[61]; iżda huwa previst li sal-2015, 90 % tal-impjiegi kollha se jkunu jirrikjedu xi ftit għarfien fl-ICT[62]. Jeħtieġ li l-ħiliet tal-ICT isiru parti mis-sistema edukattiva ġenerali fuq il-livelli kollha. Barra minn hekk hemm bżonn ta’ interazzjoni aktar b’saħħitha bejn l-edukazzjoni u l-komunitajiet tan-negozju, minħabba li bħalissa hemm nuqqas kbir ta’ professjonisti tal-ICT[63]. Prijoritajiet ta' politika Abbażi ta’ dan li ssemma hawn fuq, l-Istati Membri għandhom jiffukaw fuq il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin: · Jiżguraw li jkun hemm funzjonament xieraq tas-swieq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi billi jsaħħu l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tagħhom u billi jimplimentaw regolamentazzjoni li ssostni użu kompetittiv tal-broadband ta' veloċità għolja, bl-għajnuna ta' appoġġ pubbliku mmirat fejn ikun meħtieġ, notevolment permezz ta’ użu effiċjenti ta’ Fondi Strutturali u Fondi tal-Investiment Ewropej. · Jikkompletaw l-attribuzzjoni tal-meded ta’ frekwenza ta' 800 MHz mill-aktar fis possibbli u jpoġġu spektrum tar-radju għad-dispożizzjoni għall-broadband mingħajr fili għal total ta’ mill-inqas 1 200 MHz, u jneħħu l-ostakli għall-implimentazzjoni u l-użu effiċjenti ta’ netwerks tal-broadband mingħajr fili. · Jistabbilixxu kundizzjonijiet favorevoli, inkluż permezz ta’ implimentazzjoni korretta u f'waqtha tal-leġiżlazzjoni rilevanti, fil-varji oqsma li jolqtu lis-servizzi onlajn, mill-kummerċ elettroniku – bħala l-element leġiżlattiv ewlieni għall-provvista ta’ servizzi onlajn - għat-tassazzjoni, mill-kunsinna ta’ pakketti għall-pagamenti, mil-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur bħad-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur[64] għall-mekkaniżmi ta’ soluzzjoni ta’ tilwim bħal-leġiżlazzjoni dwar l-ADR/ODR[65]. · Jappoġġjaw l-użu tal-ICT u b’mod partikolari tal-internet bil-broadband, billi jtejbu l-aċċess għall-finanzjament tal-konnettività u tal-użu għall-SMEs. L-Istati Membri għandhom jinvestu wkoll fil-ħiliet tal-ICT, notevolment permezz tal-Fond Soċjali Ewropew, billi jintegrawhom aktar u aħjar fis-sistemi edukattivi tagħhom, jippromwovu sħubiji man-negozji, jattiraw mobbiltà transfruntiera u jadottaw il-Qafas ta' Kompetenza Elettronika. · Jadottaw strateġija komprensiva u aġġornata ta' ċibersigurtà u jaħtru entità għall-implimentazzjoni tagħha u għall-kooperazzjoni ma’ Stati Membri oħra. · Iżidu d-disponibbiltà ta’ servizzi pubbliċi onlajn li jkunu faċli għall-utent, inkluż permezz ta’ interkonnessjonijiet u ta' infrastrutturi transfruntiera, jagħmlu l-akkwist elettroniku interoperabbli u japplikawh b’mod aktar mifrux fuq il-livelli differenti ta’ amministrazzjoni, u jippromwovu użu aktar frekwenti tal-fatturar elettroniku. L-Istati Membri għandhom jippromwovu servizzi miftuħa bbażati fuq il-cloud biex jiżviluppaw infrastrutturi ta’ servizzi diġitali u biex jistimolaw id-domanda. L-Istati Membri għandhom jużaw ukoll soluzzjonijiet interoperabbli tas-saħħa elettronika, inklużi rekords tas-saħħa elettroniċi u preskrizzjoni elettronika għal kura tas-saħħa pubblika u għal riċerka klinika aktar effiċjenti u jippromwovu aktar l-użu tal-ICT għall-grilji intelliġenti interoperabbli tal-enerġija u tat-trasport. · Mingħajr ma jippreġudikaw il-kwalità tal-privattivi u tal-marki kummerċjali mogħtija, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw it-tnaqqis possibbli tal-kosti u tad-dewmien medju għar-reġistrazzjoni ta' privattivi u ta' marki kummerċjali nazzjonali. Barra minn hekk, għandhom jiżguraw li fil-qrati jkun hemm awli speċjalizzati fil-proprjetà intellettwali u li jkollhom ir-riżorsi meħtieġa. Parti II – L-integrazzjoni fis-suq uniku mill-perspettiva tal-integrazzjoni tal-katina tal-valur Din il-parti tipprovdi xi sejbiet orizzontali dwar l-istat tal-integrazzjoni tas-Suq Uniku, abbażi ta' analiżi tal-ktajjen ta’ valur, jiġifieri l-forniment u x-xiri ta' inputs tal-produzzjoni. Rapport sħiħ tal-analiżi huwa disponibbli f'din il-ħolqa. It-tisħiħ tal-ktajjen ta’ produzzjoni transfruntiera huwa mezz importanti sabiex jitrawmu l-kompetittività u t-tkabbir,[66] u l-effetti globali ta' terminu twil fuq l-impjiegi aktarx ikunu pożittivi wkoll. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-integrazzjoni tal-katina tal-valur fi ħdan l-UE jista' jgħin ukoll biex jirrestawra l-bilanċi esterni peress li jiftaħ swieq fl-Istati Membri li jkollhom surpluses esterni. L-analiżi turi li, b’mod ġenerali, l-inputs transfruntiera fil-produzzjoni tal-UE, kemm intra-UE kif ukoll dawk ekstra-UE, żdiedu. Dan juri li l-integrazzjoni tas-Suq Uniku żammet ir-ritmu tagħha. Minkejja dawn ix-xejriet globali pożittivi, għad hemm differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri[67]. Grafika 1. L-importanza tal-inputs transfruntiera ta' produzzjoni fl-UE It-tikketti settorjali huma spjegati fit-tabella li hemm fl-Anness tar-rapport sħiħ, disponibbli f’din il-ħolqa. In-numri jirrappreżentaw ishma tal-inputs (transfruntiera u nazzjonali) intra-UE, imqabbla mal-output tas-settur destinatarju (f’perċentwali). L-analiżi tissuġġerixxi wkoll li l-kummerċ intra-UE u ekstra-UE fl-inputs ta' produzzjoni huma komplementari[68]. Dan juri li l-isforzi biex jiġi approfondit ulterjorment is-Suq Uniku u biex jiġu promossi ftehimiet dwar il-kummerċ ħieles tal-UE ma’ ekonomiji msieħba barra mill-UE, jirrinfurzaw lil xulxin. Barra minn hekk, is-setturi tas-servizzi jipprovdu l-akbar input fl-attivitajiet ta' setturi oħra, b’mod partikolari fil-manifattura. Għalhekk, is-swieq tas-servizzi li jiffunzjonaw tajjeb għandhom effetti pożittivi fuq il-manifattura tal-UE u viċi versa, hekk kif indikat mill-Grafika 1. L-analiżi tissuġġerixxi wkoll li, bil-ħsieb li jiġu mmassimizzati l-benefiċċji tas-Suq Uniku, l-Istati Membri għandhom jiffukaw l-isforzi ta’ riforma tagħhom fuq it-tnaqqis tal-ostakoli għall-kummerċ f’setturi li huma relattivament kbar iżda li mhumiex integrati tajjeb ħafna. Din ir-rimarka hija partikolarment veritiera għal setturi fejn l-integrazzjoni ekstra-UE hija elevata meta mqabbla mal-integrazzjoni intra-UE, billi din tista' tindika li l-kapaċità ta' kooperazzjoni intra-UE mhijiex sfruttata biżżejjed u għaldaqstant, tista' tissuġġerixxi li għad hemm ostakli sinifikanti. Grafika 2. L-aktar rabtiet ta' produzzjoni intra-UE (nazzjonali u transfruntiera) b'saħħithom bejn is-setturi Il-ħxuna ta' vleġġa tikkorrispondi mad-daqs tal-koeffiċjent: l-input ta' settur għal ieħor bħala % tal-medja tal-outputs taż-żewġ setturi. Il-koeffiċjenti rispettivi huma indikati maġenb in-nofs ta' kull vleġġa. It-tikketti settorjali huma spjegati f'din il-ħolqa. Skont din il-perspettiva (jiġifieri l-iffukar fuq il-flussi kummerċjali fil-ktajjen tal-valur tal-produzzjoni), jidher li hemm lok għal tnaqqis ulterjuri tal-ostakli fis-servizzi mhux tas-suq,[69] fl-attivitajiet marbuta ma’ proprjetà immobbli u fil-bejgħ bl-imnut[70]. Barra minn hekk, ikun jista' jinkiseb tkabbir ekonomiku akbar, kieku l-Istati Membri jimplimentaw politiki biex itejbu l-produttività f’setturi diġà integrati ħafna. Riformi bħal dawn x’aktarx jirriżultaw f'effetti konsegwenzjali tal-produttività għas-setturi msieħba, speċjalment fejn l-interrelazzjonijiet bejn is-setturi huma b’saħħithom. Hekk kif tindika l-Grafika 2, fis-servizzi, il-kiri ta’ makkinarju u tagħmir u attivitajiet oħra ta’ negozju għandhom l-aktar rabtiet b'saħħithom mal-akbar numru ta’ setturi msieħba. Is-settur tal-manifattura kellu l-aktar rabtiet b'saħħithom mal-kiri u ma' attivitajiet oħra ta' negozju, kif ukoll mal-kummerċ bl-ingrossa u bl-imnut mil-lat tal-input u mal-bini mil-lat tal-output. Is-settur tat-trasport għandu l-aktar rabtiet b’saħħithom mas-swieq bl-ingrossa. Anness [1] Id-Dokumenti Okkażjonali 129 tal-Kummissjoni Ewropea “Market Functioning in Network Industries – Electronic Communications, Energy and Transport” (Il-Funzjonament tas-Suq fl-Industriji tan-Netwerks – il-Komunikazzjoni Elettronika, l-Enerġija u t-Trasport), Frar 2013 [2] L-attivitajiet kollha marbuta mal-ħolqien u l-użu ta' netwerks tal-aċċess għall-internet kif ukoll mas-servizzi offruti fuq l-internet (it-telekomunikazzjonijiet bl-IP, il-manifuttura u l-manutenzjoni tal-materjal tal-IT intenzjonat għall-web, l-attivitajiet ta’ servizzi bbażati fuq l-internet, u l-attivitajiet kollha li jużaw l-internet bħala mezz ta’ komunikazzjoni, mill-kummerċ elettroniku sar-riklamar onlajn). [3] L-istudju li jġib l-isem “Internet matters, the net’s sweeping impact on growth, jobs, and prosperity” (Kwistjonijiet marbuta mal-internet, l-impatt fenomenali tal-internet fuq it-tkabbir, l-impjiegi, u l-prosperità), McKinsey Global Institute, Mejju 2011, jagħti ħarsa lejn dawn il-pajjiżi kif ukoll lejn il-Brażil, iċ-Ċina u l-Indja. [4] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni "Governanza Aqwa tas-Suq Uniku", COM(2012)259 final, Ġunju 2012 [5] L-integrazzjoni kummerċjali hija kkalkulata permezz tal-medja tal-importazzjonijiet u tal-esportazzjonijiet ta' merkanzija u ta' servizzi, diviża bil-PDG. [6] Ara, l-Istħarriġ ta’ Monitoraġġ tas-Suq tal-Konsumaturi 2013 ikkummissjonat mid-DĠ SANCO u li għandu jintuża fl-għaxar Tabella ta' Valutazzjoni tas-Swieq tal-Konsumaturi li jmiss, http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/consumer_market_monitoring_survey_en.htm [7] Id-Dokument Ekonomiku tal-Kummissjoni Ewropea 456: “The economic impact of the Services Directive: A first assessment following implementation” (L-impatt ekonomiku tad-Direttiva dwar is-Servizzi: L-ewwel valutazzjoni wara l-implimentazzjoni), Ġunju 2012 [8] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi "Sħubija għal tkabbir ġdid fis-servizzi 2012-2015", COM(2012) 261 final, Ġunju 2012 [9] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-evalwazzjoni ta' regolamenti nazzjonali dwar l-aċċess għall-professjonijiet, COM(2013) 676 final, Ottubru 2013, u d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal dwar l-eżitu tar-rieżami bejn il-pari rigward il-forma ġuridika, il-parteċipazzjoni azzjonarja u r-rekwiżiti marbuta mat-tariffi fil-qafas tad-Direttiva dwar is-Servizzi, SWD(2013) 402 final, Ottubru 2013 [10] http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/policy_developments/index_en.htm#maincontentSec1 [11] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Pjan ta' Azzjoni Ewropew għas-Settur tal-Konsumaturi”, COM(2013)36 final, Jannar 2013 [12] L-aspetti tal-akkwist elettroniku huma ttrattati fit-taqsima “is-swieq diġitali”. [13] Il-valur tal-kuntratti li ngħataw b'rabta mal-ġbir u t-trattament tal-iskart ammonta għal EUR 12674 miljun fl-2010, jiġifieri 10 % tal-fatturat totali tal-industrija fl-istess sena jew madwar terz tan-nefqa ġenerali tal-gvern f’oġġetti, xogħlijiet u servizzi għall-immaniġġjar tal-iskart. Il-valur tal-avviżi għall-għoti ta’ kuntratti għall-ħardwer, is-softwer jew is-servizzi tal-ICT fl-UE27 fl-2010 kien jammonta għal EUR 22483 miljun. Għal aktar tagħrif, jekk jogħġbok ikkonsulta: “Sector analysis of Public Procurement, criteria for selecting sectors and initial analysis of two sectors: waste collection & treatment and ICT contracts” (Analiżi tas-settur tal-Akkwist Pubbliku, il-kriterji għall-għażla tas-setturi u l-analiżi inizjali ta' żewġ setturi: il-ġbir u t-trattament tal-iskart u l-kuntratti tal-ICT”, il-25 ta’ Ġunju 2013. [14] http://www.ecb.europa.eu/stats/money/surveys/sme/html/index.en.html [15] Is-swieq għas-self, il-kreditu u l-karti tal-kreditu, il-kontijiet tal-bank, l-ipoteki, il-prodotti ta' investiment, il-pensjonijiet u t-titoli privati u l-fondi tal-pensjoni individwali. [16] L-Istħarriġ ta’ Monitoraġġ tas-Suq tal-Konsumaturi 2013 ikkummissjonat mid-DĠ SANCO, li għandu jintuża fl-għaxar Tabella ta' Valutazzjoni tas-Swieq tal-Konsumaturi li jmiss, http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/consumer_market_monitoring_survey_en.htm L-evalwazzjoni tirreferi għall-Indiċi tar-Rendiment tas-Suq (Market Performance Index - MPI) li huwa indiċi kompost li jinkludi evalwazzjonijiet tal-konsumaturi dwar il-komparabilità, il-fiduċja, il-problemi u l-ilmenti, u s-sodisfazzjon ta’ swieq speċifiċi. [17] Is-Servizzi tal-Kummissjoni rċevew informazzjoni kunfidenzjali mingħand superviżuri nazzjonali dwar il-miżuri prudenzjali meħuda fi Stati Membri differenti sabiex jindirizzaw it-tħassib dwar l-istabbiltà finanzjarja, li jista’ jkollu effetti ta’ delimitazzjoni. [18] Id-Direttiva 2013/36/UE tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar l-aċċess għall-attività tal-istituzzjonijiet ta' kreditu u s-superviżjoni prudenzjali tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u tad-ditti tal-investiment, li temenda d-Direttiva 2002/87/KE u li tħassar id-Direttivi 2006/48/KE u 2006/49/KE u r-Regolament (UE) Nru 575/2013 tas-26 ta’ Ġunju 2013 dwar ir-rekwiżiti prudenzjali għall-istituzzjonijiet ta' kreditu u d-ditti tal-investiment u li jemenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 [19] Inklużi, b’mod partikolari, il-Mekkaniżmu Uniku ta’ Riżoluzzjoni b’Fond Uniku ta’ Riżoluzzjoni, ir-Riżoluzzjoni tal-Banek u d-Direttiva dwar l-Irkupru. [20] http://www.ecb.europa.eu/press/pr/date/2013/html/pr131023.mt.html [21] Id-Direttiva 2011/61/UE tat-8 ta’ Ġunju 2011 dwar Maniġers ta’ Fondi ta’ Investiment Alternattivi u d-Direttivi emendatorji 2003/41/KE u 2009/65/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 1060/2009 u (UE) Nru 1095/2010 [22] Ir-Regolament (UE) Nru 260/2012 tal-14 ta’ Marzu 2012 li jistabbilixxi rekwiżiti tekniċi u tan-negozju għat-trasferimenti ta’ kreditu u debiti diretti bl-euro u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 924/2009 [23] Fil-livell tal-UE, fl-2011 il-Kummissjoni nediet Pjan ta' Azzjoni dwar l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament, u f'Marzu 2013 ġiet imnedija wkoll konsultazzjoni pubblika dwar il-finanzjament fuq terminu twil, inkluż l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament; diġà ġew adottati żewġ Regolamenti li jistabbilixxu passaport Ewropew għall-fondi tal-investiment li għandu fil-mira l-SMEs mhux ikkwotati u l-intrapriżi soċjali, u dawn ilhom fis-seħħ mit-22 ta' Lulju 2013. Il-Kummissjoni Ewropea u l-BEI qed jikkooperaw mill-qrib biex jiżviluppaw inizjattiva maħsuba li tespandi l-istrumenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-BEI u l-FEI bis-sostenn tal-Fondi Ewropej Strutturali u ta' Investiment, biex is-settur privat jiġi xprunat jagħmel investimenti tas-suq kapitali fl-SMEs. Din l-inizjattiva tal-SMEs ġiet approvata mill-Kunsill Ewropew f'Ottubru u bħalissa qed tiġi eżaminata mill-ġdid min-naħa tal-Parlament Ewropew. Is-sostenn għall-SMEs, inkluż permezz ta’ strumenti finanzjarji, bħalissa jammonta għal kważi EUR 70 biljun f'FEŻR u f'FSE permezz tal-Politika ta’ Koeżjoni, u se jkompli jkun ta' prijorità ewlenija għall-Fondi Ewropej Strutturali u ta' Investiment bejn l-2014 u l-2020. [24] Id-Direttiva 2012/17/UE tat-13 ta’ Ġunju 2012 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 89/666/KEE u d-Direttivi 2005/56/KE u 2009/101/KE fir-rigward tal-interkonnessjoni tar-reġistri ċentrali, kummerċjali u tal-kumpaniji [25] Dan b'segwitu għall-proġett pilota ma’ grupp ta’ Stati Membri u għall-proposta tal-Kummissjoni li temenda r-Regolament dwar il-proċedimenti ta’ insolvenza – għal aktar dettalji ara l-Proposta għal Regolament li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1346/2000 dwar proċedimenti ta’ falliment, COM (2012) 744 final, Diċembru 2012 [26] Il-Komunikazzjoni dwar approċċ Ewropew ġdid għall-falliment u l-insolvenza, COM (2012) 742, Diċembru 2012 [27] Ir-Regolament (UE) Nru 345/2013 tas-17 ta’ April 2013 dwar fondi Ewropej ta’ kapital ta’ riskju [28] Ir-Regolament (UE) Nru 346/2013 tas-17 ta’ April 2013 dwar il-fondi ta’ intraprenditorija soċjali Ewropej [29] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Electricity_market_indicators http://epp.eurostat.ec.europa.eu/statistics_explained/index.php/Natural_gas_market_indicators [30] L-Istħarriġ ta’ Monitoraġġ tas-Suq tal-Konsumaturi 2013 ikkummissjonat mid-DĠ SANCO, li għandu jintuża fl-għaxar Tabella ta' Valutazzjoni tas-Swieq tal-Konsumaturi li jmiss, http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/consumer_market_monitoring_survey_en.htm [31] Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “European Commission guidance for the design of renewables support schemes” (Il-gwida tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-tfassil ta’ skemi ta' sostenn għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli) http://ec.europa.eu/energy/gas_electricity/doc/com_2013_public_intervention_swd04_en.pdf [32] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea “Delivering the internal electricity market and making the most of public intervention” (It-twettiq tas-suq intern tal-elettriku u l-użu tal-potenzjal sħiħ tal-intervent pubbliku) http://ec.europa.eu/energy/gas_electricity/doc/com_2013_public_intervention_en.pdf [33] Ir-raba' Pakkett Ferrovjarju (Jannar 2013), Ajru Uniku Ewropew 2+ (Ġunju 2013), Konsultazzjoni dwar l-abbozz tal-Linji Gwida fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat lill-ajruporti u lil-linji tal-ajru (Lulju 2013). [34] L-Istħarriġ ta’ Monitoraġġ tas-Suq tal-Konsumaturi 2013 ikkummissjonat mid-DĠ SANCO, li għandu jintuża fl-għaxar Tabella ta' Valutazzjoni tas-Swieq tal-Konsumaturi li jmiss, http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/consumer_market_monitoring_survey_en.htm [35]Skont kif reġistrat min-Netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumatur fl-2012 (http://ec.europa.eu/consumers/ecc/ecc_key_statistics_en.htm) [36] Il-kuntratti mogħtija b'offerta jew l-aċċess miftuħ għas-servizzi kummerċjali jammontaw għal inqas minn 5 % tas-suq totali. [37] Il-kuntratti mogħtija b'offerta jew l-aċċess miftuħ għas-servizzi kummerċjali jammontaw għal inqas minn 5 % tas-suq totali. [38] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Ċinturin Blu, Żona Unika tat-Trasport għat-trasport marittimu, COM(2013), it-8 ta’ Lulju 2013 [39] http://ec.europa.eu/transport/modes/air/single_european_sky/ses2plus_en.htm [40] Minkejja li l-kundizzjonijiet għall-istabbiliment huma stipulati fir-Regolament (KE) Nru 1071/2009, dan ir-Regolament jippermetti wkoll lill-Istati Membri jimponu rekwiżiti addizzjonali għall-istabbiliment ta’ impriża tat-trasport stradali tal-merkanzija. [41] L-operazzjonijiet nazzjonali tat-trasport stradali mwettqa mit-trasportaturi tal-merkanzija minn Stati Membri oħra, magħrufa wkoll bħala kabotaġġ, huma limitati għal tliet operazzjonijiet fis-sebat ijiem ta' wara il-ġarr internazzjonali, skont ir-Regolament (KE) Nru 1072/2009 [42] F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni pproponiet żewġ testi leġiżlattivi importanti, li dwarhom qablu l-koleġiżlaturi: ir-Regolament dwar it-TEN-T u r-Regolament dwar il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa li għandhom l-għan li joħolqu netwerk ta’ trasport pan-Ewropew kompletament funzjonali – is-sinsla tas-Suq Uniku. [43] CE Delft et al. (2012), "An inventory of measures for internalising external costs in transport" (Inventarju tal-miżuri għall-internalizzazzjoni tal-kosti esterni fit-trasport). [44] F’dawn l-Istati Membri, 74 %, 73 % u 73 % rispettivament taċ-ċittadini xtraw onlajn minn tal-inqas darba fl-2012 (sors: Eurostat). [45] Fid-Danimarka (DK), fir-Renju Unit (UK) u fl-Isvezja (SE), 80 %, 75 % u 71 % ta’ dawk li wieġbu fl-istħarriġ riċenti qalu li għandhom fiduċja fil-bejjiegħa bl-imnut nazzjonali li jbigħu fuq l-internet, meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ 59 %. [46] http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_358_en.pdf [47] Għad-dejta dwar is-suq f’din it-taqsima jekk jogħġbok ara, b’mod partikolari, it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Aġenda Diġitali, fuq: https://ec.europa.eu/digital-agenda/sites/digital-agenda/files/DAE%20SCOREBOARD%202013%20-%20SWD%202013%20217%20FINAL.pdf [48] L-adozzjoni tal-broadband mobbli żdiedet bi 11-il punt perċentwali oħra minn Jannar 2012 sa Jannar 2013. [49] Bejn Lulju u Ottubru 2013 il-Kummissjoni tat deroga (skadenzi ġodda) lil ħdax-il Stat Membru (l-Awstrija [AT], Ċipru [CY], il-Finlandja [FI], il-Greċja [EL], l-Ungerija [HU], il-Latvja [LV], il-Litwanja [LT], Malta [MT], il-Polonja [PL], ir-Rumanija [RO] u Spanja [ES]). F’pajjiżi bħall-Belġju (BE), l-Estonja (EE), is-Slovenja (SI) u s-Slovakkja (SK), id-disponibbiltà kienet ostakolata minħabba dewmien amministrattiv. [50] Pereżempju, hemm seba’ darbiet differenza fil-prezz medju għal kull minuta ta’ telefonata nazzjonali biċ-ċellulari bejn l-iktar Stat Membru għali (il-Pajjiżi l-Baxxi - NL) u l-inqas wieħed għali (il-Litwanja - LT). [51] Għal rendikont komprensiv tal-evoluzzjoni maż-żmien ta’ dawn id-differenzi fil-prezzijiet u mhux fil-prezzijiet fis-swieq tat-telefonija fissa u ta' dik mobbli, jekk jogħġbok ara d-Dokumenti Okkażjonali 129 tal-Ekonomija Ewropea (European Economy Occasional Papers): “Market Functioning in Network Industries – Electronic communications, Energy and Transport” (Il-Funzjonament tas-Suq fl-Industriji tan-Netwerks – il-komunikazzjoni Elettronika, l-Enerġija u t-Trasport), Frar 2013 [52] "Consumer market study on the functioning of the market for internet access and provision from a consumer perspective" (Studju tas-suq tal-konsumaturi dwar il-funzjonament tas-suq tal-aċċess għall-internet u tal-provvista tiegħu minn perspettiva tal-konsumatur), 2012 – li sar f’isem il-Kummissjoni Ewropea mis-Civic Consulting http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/market_studies/internet_services_provision_study_en.htm [53] Eurostat - Stħarriġ Komunitarju dwar l-użu tal-ICT fl-Unitajiet Domestiċi u mill-Individwi – Aġenda Diġitali għall-indikatur ewlieni ta’ prestazzjoni tal-Ewropa. [54] Eurostat - Stħarriġ Komunitarju dwar l-użu tal-ICT fl-Unitajiet Domestiċi u mill-Individwi – Aġenda Diġitali għall-indikatur ewlieni ta’ prestazzjoni tal-Ewropa. [55] L-immappjar tal-ENISA ta’ strateġiji nazzjonali ta' ċibersigurtà fid-dinja, April 2013. [56] Ir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt li jakkumpanja l-proposta għal Direttiva dwar miżuri li jiżguraw livell għoli ta’ sigurtà tan-netwerks u tal-informazzjoni mal-Unjoni kollha, SWD(2013) 32 final, Frar 2013. [57] Ara l-Istrateġija tal-Kummissjoni dwar il-Cloud Computing, COM(2012) 529 final, Settembru 2012. [58] Tinkorpora fis-sistema tal-UE u fis-sistemi nazzjonali, ir-rikonoxximent, ir-reġistrazzjoni, l-isfruttar u l-infurzar tal-proprjetà intellettwali. [59] Pereżempju, il-kost tal-applikazzjoni għal marka kummerċjali u tar-reġistrazzjoni tagħha fi tliet kategoriji jvarja fi ħdan l-UE, u jibda minn EUR 78 f’Ċipru (CY) u jibqa' tiela' sa EUR 419 fl-Isvezja (SE). [60] F’dan ir-rigward, Ewropew wieħed minn kull ħamsa qatt ma uża l-internet u r-rati ta’ nuqqas ta’ użu huma ogħla minn 40 % f’ċerti Stati Membri. [61] Il-Eurostat, abbażi ta' kampjun rappreżentattiv tal-popolazzjoni adulta (16-74) fl-UE. Id-differenzi bejn il-pajjiżi huma konsiderevoli; ir-rata ta' individwi li m'għandhomx ħiliet jew li għandhom ftit ħiliet tvarja bejn 26 % u 79 %. [62] White Paper tal-IDC "Post Crisis: e-Skills Are Needed to Drive Europe's Innovation Society" (Wara l-Kriżi: Jinħtieġu Ħiliet Elettroniċi biex Jinkoraġġixxu s-Soċjetà tal-Innovazzjoni tal-Ewropa), Novembru 2009. [63] Bejn l-2011 u l-2012, inħolqu aktar minn 100 000 impjieg fl-inġinerija tas-softwer. Flimkien mal-għadd staġnat ta' persuni ggradwati fl-ICT, ir-riżultat jikkostitwixxi nuqqas li dejjem qed jikber fis-suq tax-xogħol. [64] Id-Direttiva 2011/83/UE tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar drittijiet tal-konsumatur, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttiva 1999/44/KE u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE u d-Direttiva 97/7/KE [65] Id-Direttiva 2013/11/UE tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE u r-Regolament (UE) Nru 524/2013 tal- 21 ta' Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni onlajn għal tilwim mal-konsumaturi u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE. [66] Ara l-Kapitolu 2 fuq dan l-indirizz:http://ec.europa.eu/enterprise/policies/industrial-competitiveness/competitiveness-analysis/european-competitiveness-report/comprep2012_en.htm . [67] Għal analiżi speċifika għall-pajjiż tal-bidliet fl-intensità tal-integrazzjoni, ara r-rapport sħiħ fil-ħolqa li ġejja. [68] Fil-perjodu 2006–2009, is-sehem medju ta’ inputs ta' produzzjoni intra-UE mhux nazzjonali fl-output kien korrelatat b’mod pożittiv mas-sehem medju tal-inputs ta' produzzjoni ekstra-UE madwar l-Istati Membri kollha. [69] L-amministrazzjoni pubblika, id-difiża, l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa. [70] Din l-analiżi tqis l-integrazzjoni ekstra-UE f’dawn is-servizzi bħala parametru referenzjarju. Madankollu, meta ssir valutazzjoni tal-integrazzjoni ġenerali tas-swieq tas-servizzi fl-UE, għandhom jiġu kkunsidrati mezzi oħra ta’ integrazzjoni li jmorru lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan il-kapitolu (notevolment il-forniment ta’ servizzi permezz tat-twaqqif ta' intrapriża) biex jiġu kkumplimentati dawn is-sejbiet.