Wara l-għajbien tal-ħames pubblikaturi, xi ħwienet tal-kotba rrappurtaw li neħħew pubblikazzjonijiet li jikkritikaw lill-mexxejja taċ-Ċina minn fuq l-ixkafef tagħhom, oħrajn għalqu u pubblikaturi rrappurtaw tfixkil fl-istampar, fil-ħżin u fid-distribuzzjoni.

Fl-2015, il-ħatriet għall-kunsilli tal-università qajmu kontroversja kbira dwar il-libertà akkademika u l-governanza indipendenti tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja. Fl-2016 komplew is-sejħiet għat-tneħħija tal-Kap Eżekuttiv bħala kanċillier ex officio tal-universitajiet kollha f’Hong Kong. Ħafna akkademiċi jaraw din il-prattika bħala theddida għall-governanza universitarja indipendenti li fuq perjodu ta' żmien twil tista’ tagħmel ħsara għal-libertà akkademika f’Hong Kong.

Hong Kong għad ma għandux liġi komprensiva kontra d-diskriminazzjoni. F’Jannar, il-Kummissjoni għall-Opportuniajiet Ugwali (EOC, Equal Opportunities Commission) ħarġet studju dwar id-diskriminazzjoni fuq il-bażi tal-orjentazzjoni sesswali, li sab diskriminazzjoni mifruxa sew kontra persuni LGBTI. Madankollu, 55,7 % tal-popolazzjoni appoġġjat il-leġiżlazzjoni kontra d-diskriminazzjoni. L-EOC talbet lill-gvern biex iniedi konsultazzjoni pubblika dwar il-kontenut ta’ leġiżlazzjoni futura.

Wara perjodu twil ta’ konsultazzjoni pubblika u deliberazzjoni dwar ir-Reviżjoni tal-Liġi dwar id-Diskriminazzjoni, l-EOC issottometta r-rakkomandazzjonijiet lill-gvern f’Marzu. Oqsma ta’ prijorità għolja jinkludu d-drittijiet ta’ persuni b’diżabilità, l-ugwaljanza għan-nisa, id-diskriminazzjoni fuq il-bażi ta’ razza, nazzjonalità, ċittadinanza u stat ta’ residenza u l-protezzjoni ugwali għal koppji li jikkoabitaw.

Ħaddiema domestiċi barranin, li huma madwar 300 000, komplew ibatu minn nuqqas ta’ xogħol u protezzjoni soċjali. Żewġ dispożizzjonijiet huma ta’ tħassib partikolari: ir-rekwiżit ta' residenza għand l-impjegatur u r-regola ta’ "ġimagħtejn", skont liema tali ħaddiema domestiċi barranin għandhom isibu impjieg fi żmien ġimagħtejn minn meta jiskadi l-kuntratt tagħhom jew inkella jiffaċċjaw deportazzjoni. Ta’ tħassib ukoll hu r-rabta bid-dejn (debt bondage) u l-prattiki ħżiena min-naħa tal-aġenziji tax-xogħol. Il-Gvern ħa passi biex jindirizza dawn il-kwistjonijiet, b’mod partikolari billi ħareġ kodiċi ta' kondotta mhux vinkolanti, iżda hemm bżonn ta’ azzjoni iktar determinata.

It-traffikar tal-bnedmin baqa’ ta’ tħassib, b’mod partikolari fin-nuqqas ta’ qafas leġiżlattiv u politiku koerenti. Il-Gvern stabbilixxa task force biex jindirizza l-kwistjoni u qed jaħdem fuqha mal-UE u ma' membri oħrajn tal-komunità internazzjonali.

Fl-2016, kien hemm dibattitu mqanqal dwar ir-refuġjati. Il-komunità lokali u internazzjonali kienet allarmata bir-rimarki tal-Kap Eżekuttiv lill-midja li Hong Kong jaf jikkunsidra li jirtira mill-Konvenzjoni Kontra t-Tortura (CAT, Convention Against Torture) biex irażżan l-influss ta’ migranti li jitolbu protezzjoni skont il-prinċipju ta’ non-refoulement. Hong Kong mhuwiex parteċipi fil-CAT bil-merti tiegħu stess, iżda permezz tar-RPĊ. Sussegwentement, diversi uffiċjali għoljin taw assigurazzjonijiet li Hong Kong ma kellu l-ebda intenzjoni li jirtira. Madankollu, il-gvern ta’ Hong Kong jikkunsidra li hemm bżonn ta’ reviżjoni tal-proċedura ta’ talbiet ta’ non-refoulement, li hu jgħid li hi vulnerabbli għall-abbuż, li wasslet għal madwar 10 000 każ b’lura.

Il-korruzzjoni hija meqjusa li hi taħt kontroll, bis-sistema kontra l-korruzzjoni tibqa’ robusta u reżiljenti. Hong Kong jiftaħar li għandu standards għoljin ħafna ta’ trasparenza u ta’ miżuri kontra l-korruzzjoni. L-awtoritajiet u l-mexxejja politiċi u tan-negozju jirrikonoxxu li t-trasparenza hi vitali għal Hong Kong biex jibqa’ b’saħħtu bħala ċentru tal-kummerċ internazzjonali, inkluż għal ditti kontinentali.

Relazzjonijiet bejn Hong Kong u ċ-Ċina kontinentali

Partijiet mis-soċjetà ta’ Hong Kong huma mħassba serjament dwar l-erożjoni gradwali tal-"livell għoli ta’ awtonomija" ta' Hong Kong fir-RPĊ u dwar ir-rispett dejjem jonqos għall-valuri u l-istil ta’ ħajja tiegħu skont il-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi". L-ikbar sfidi għar-relazzjonijiet ta’ Hong Kong mar-RPĊ kienu l-feġġa ta’ tendenzi politiċi radikali f’Hong Kong u l-interpretazzjoni tal-NPCSC tal-Artikolu 104. L-iskadenza tal-2047 kull ma tagħmel qiegħda żżid l-ansjetà u l-inċertezza fis-soċjetà ta’ Hong Kong fir-rigward tal-futur tal-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi", minkejja l-assigurazzjonijiet ripetuti minn Beijing li dan se jibqa’ jiġi rrispettat b’mod sħiħ u implimentat fedelment.

Wara l-allegazzjonijiet pubbliċi magħmula minn wieħed mill-pubblikaturi ta’ kotba, li hu kien inħataf mill-forzi kontinentali, il-Kap Eżekuttiv CY Leung kiteb lill-gvern ċentrali taċ-Ċina biex jitlob kjarifika. L-awtoritajiet ta’ Hong Kong u l-gvern ċentrali taċ-Ċina kellhom diversi sessjonijiet ta’ negozjati bil-għan li jilħqu ftehim dwar mekkaniżmu ta’ notifika transkonfinali għar-residenti ta’ Hong Kong detenuti fuq il-kontinent u viċi versa.

Il-President tal-Kungress Popolari Nazzjonali, Zhang Dejiang, għamel żjara uffiċjali f’Hong Kong mis-17 sad-19 ta’ Mejju, fl-okkażjoni tas-Summit Belt and Road. Iż-żjara kienet l-ewwel waħda minn uffiċjal għoli ta’ Beijing wara l-falliment tar-riforma politika u l-moviment umbrella favur id-demokrazija fl-2014. Zhang fittex li jserraħ moħħ in-nies ta’ Hong Kong dwar l-implimentazzjoni kontinwa tal-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi". Hu kkonsulta mal-oppożizzjoni pandemokratika, iżda t-tensjonijiet politiċi qawwija ma setgħux iwasslu għal iktar kuntatti li jħallu l-frott. Fl-aħħar tas-sena, il-gvern ċentrali taċ-Ċina ħabbar li se joħroġ permessi għar-ritorn lejn id-dar (li jippermettu l-ivvjaġġar lejn il-kontinent) għal xi politiċi pandemokratiċi li ma kellhomx dawn il-permessi.

Żviluppi ekonomiċi

Fl-2016, il-PDG ta’ Hong Kong irreġistra tkabbir ta’ 1,9 % f’termini reali, wara l-espansjoni ta’ 2,5 % fl-2015. Is-settur estern kellu prestazzjoni taħt l-aspettattiva fl-ewwel nofs tas-sena minħabba ambjent ta’ negozju globali medjokri. It-tnaqqis qawwi fit-turisti li ġew miċ-Ċina kontinentali wkoll kellu impatt negattiv fuq is-settur tal-bejgħ bl-imnut. L-ekonomija reġgħet bdiet tiela’ b’mod stabbli lejn l-aħħar nofs tal-2016, b’żieda fl-esportazzjonijiet tal-oġġetti u s-servizzi. Fl-2016, is-suq tax-xogħol kellu impjieg sħiħ, b’rata ta’ qgħad baxxa ta’ 3,4 %. L-inflazzjoni baqgħet taħt kontroll, billi l-prezzijiet għall-konsumatur telgħu bi 2,3 % matul is-sena.

Fl-indirizz politiku annwali tiegħu fit-13 ta’ Jannar 2016, il-Kap Eżekuttiv, CY Leung ħabbar numru ta’ inizjattivi biex jiżviluppa l-ekonomija, jagħti spinta lill-innovazzjoni u lit-teknoloġija u jtejjeb l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa. Hu għamel enfasi qawwija fuq ir-rwol ta’ Hong Kong fl-inizjattiva taċ-Ċina "One Belt, One Road" (OBOR) u fuq it-13-il Pjan ta’ Ħames Snin tiegħu. Hong Kong se jkompli jfittex ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (FTAs, free-trade agreements), ftehimiet għall-promozzjoni u għall-protezzjoni tal-investiment, ftehimiet komprensivi dwar l-evitar tat-taxxa doppja (CDTAs, comprehensive double-taxation avoidance agreements) u ftehimiet dwar is-servizzi tal-ajru mas-sħab kummerċjali kbar tiegħu tul il-"Belt and Road".

Il-baġit fiskali għall-2016-2017 kien fih numru ta’ miżuri ta’ salvataġġ biex jgħinu lin-negozju u lir-residenti ħalli jkunu jistgħu jegħlbu l-ekonomija li qed tiddgħajjef u biex jistimulaw il-konsum. Dan ippropona diversi skemi u inizjattivi ta’ finanzjament biex jinkoraġġixxi l-iżvilupp tal-innovazzjoni u t-teknoloġija (inkluża t-teknoloġija finanzjarja (fintech)), irawwem negozji ġodda, jgħin lill-industriji jsibu swieq ġodda u jsaħħaħ l-isforzi għall-promozzjoni tal-inizjattiva OBOR. Minkejja ż-żidiet kontinwi fin-nefqa pubblika matul is-snin, is-SAR ta’ Hong Kong akkumula eċċessi fiskali sostanzjali bir-riżervi fiskali jilħqu HKD 935,7 biljun fl-aħħar tas-sena fiskali 2016-2017, ekwivalenti għal 37 % tal-PDG.

Wara l-pjan ta’ azzjoni (blueprint) adottat fil-bidu tas-sena, l-awtoritajiet ta’ Hong Kong ħadmu fuq diversi fronti biex iħaddnu l-istrateġija "One Belt, One Road". Twaqqaf Kumitat ta’ Tmexxija, li se jkun ippresedut mill-Kap Eżekuttiv, flimkien ma’ Uffiċċju ddedikat għall-Belt and Road, biex jifformula strateġiji u politiki għall-parteċipazzjoni ta’ Hong Kong f’OBOR. B’mod parallel, f’Lulju, l-Awtorità Monetarja ta’ Hong Kong stabbilixxiet l-Infrastructure Financing Facility Office (l-Uffiċċju għall-Faċilità tal-Iffinanzjar tal-Infrastuttura) (IFFO) biex jippromwovi lil Hong Kong bħala pjattaforma għall-iffinanzjar tal-infrastruttura. Fuq il-front regolatorju, Hong Kong iffirma ftehimiet ta’ avjazzjoni u/jew ftehimiet għall-ħelsien mit-taxxa doppja ma’ diversi pajjiżi tul ir-rotot tal-Belt and Road (Malta, is-Serbja u l-Latvja), biex jipprepara għal opportunitajiet ta’ żvilupp potenzjali. Għad hemm il-ħsieb li jsiru negozjati għal Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles mal-Georgia u l-Maldivi, li permezz tagħhom Hong Kong jittama li jespandi n-netwerk ta’ Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles tiegħu fl-Eurasja. Tul il-kors tas-sena kien hemm numru ta’ żjarat uffiċjali lill-pajjiżi tal-OBOR u attivitajiet promozzjonali.

Hong Kong kien l-ikbar suq tad-dinja għall-offerti inizjali għall-pubbliku għat-tieni sena konsekuttiva, fejn ġabar total ta’ USD 24,8 biljuni. Aktar minn 80 % tal-fondi miġbura kienu attribwiti għall-istituzzjonijiet finazjarji Ċiniżi kontinentali. Hong Kong żamm il-vantaġġ kompetittiv tiegħu fuq Shanghai u fuq Shenzhen bħala ċ-ċentru ppreferut għall-ġbir ta’ fondi tal-kumpaniji Ċiniżi. Madankollu, l-iżvilupp tan-negozju offshore renminbi (RMB) f’Hong Kong iffaċċja burraxki mid-deprezzament kontinwu tal-munita Ċiniża. Il-pul ta’ likwidità ta’ RMB u t-tranżazzjonijiet ta’ RMB f’Hong Kong naqsu, l-iktar minħabba l-aspettattivi qawwija ta’ deprezzament sostnut ta’ RMB. Hong Kong kompla jkun il-bażi ewlenija tal-ittestjar għar-riforma fis-suq kapitali taċ-Ċina. Wara t-tnedija b’suċċess tal-programm Shanghai-Hong Kong Stock Connect f’Novembru 2014, fil-5 ta’ Diċembru tnediet it-tieni rabta kummerċjali ta’ stokks ma’ Shenzhen. L-iskema ta’ negozju Shenzhen-Hong Kong Stock Connect tippermetti lil investituri internazzjonali biex jinnegozjaw 881 stokk elenkati f’Shenzhen, filwaqt li investituri kontinentali eliġibbli għandhom aċċess għal 417-il stokk. L-iskema immarkat stadju importanti ġdid fl-isforzi taċ-Ċina biex issaħħaħ il-fiduċja tal-investituri fis-swieq tal-istokks wara t-taqlib tas-sajf 2015 u rrappreżentat pass importanti ‘il quddiem fir-riformi tagħha tas-suq finanzjarju. L-Awtorità Monetarja ta’ Hong Kong iddikjarat li ż-żewġ partijiet se jesploraw il-fattibbiltà ta’ skema ta’ rabta tas-suq tal-bonds fiż-żmien opportun.

Filwaqt li s-servizzi finanzjarji iffjorixxew, u saħħew il-pożizzjoni ta’ Hong Kong bħala ċentru finanzjarju internazzjonali, xi setturi tal-ekonomija (b’mod partikolari l-port u setturi u industriji relatati) komplew jitilfu s-saħħa tagħhom. Il-Port ta’ Hong Kong iffaċċja pressjoni dejjem ikbar minn portijiet kontinentali billi ċ-Ċina rrilassat il-politika tagħha dwar it-trasport bil-baħar biex tippermetti bastimenti barranin biex jgħabbu u jħottu l-merkanzija tul il-kosta tagħha. Bħala riżultat, Hong Kong qiegħed b’mod gradwali jitlef ir-rwol tiegħu bħala punt ta’ trasbord għall-oġġetti minn u lejn il-kontinent, li ammonta għal 40 % tal-merkanzija ta’ trasbord tiegħu. Waqt li Hong Kong kien l-ikbar port tal-kontejners fid-dinja aktar minn deċennju ilu, fl-2015 dan waqa’ għall-ħames post wara Shanghai, Singapore, Shenzhen u Ningbo. Fl-2016, il-fluss ta’ kontejners fil-Port ta’ Hong Kong niżel iktar bi 2,2 %.

L-istruttura industrijali tas-SAR baqgħet fil-parti l-kbira mhux mibdula sa mill-1997. Biex jilħaq l-isfidi l-ġodda fl-era diġitali, Hong Kong qed jipprova jerġa’ jiffoka l-istrateġia tat-tkabbir tiegħu billi jidħol fit-teknoloġija u fl-innovazzjoni. Fl-indirizz politiku u l-baġit fiskali tal-2016-2017, il-gvern warrab ammont bla preċedent ta' HKD 18-il biljun biex jippromwovi l-iżvilupp tal-innovazzjoni u tat-teknoloġija, inklużi HKD 8,2 biljuni għall-iżvilupp ta’ binjiet industrijali b’ħafna sulari għall-industrijalizzazzjoni mill-ġdid. L-Uffiċċju tal-Innovazzjoni u tat-Teknoloġija ġie stabbilit f’Novembru 2015 biex imexxi l-isforzi tas-settur biex ilaħħaq. Fl-2016, tnieda programm pilota b’kupun għat-teknoloġija ta’ HKD 500 miljun, biex jipprovdi lill-SMEs b’għajnuna finanzjarja biex itejbu l-kapaċità teknoloġika tagħhom. Inizjattivi oħrajn li qed jiġu żviluppati jinkludu l-Fond ta’ Riskju għall-Innovazzjoni u għat-Teknoloġija (biex jippromwovi s-sħubiji pubbliku-privat) u l-programm ta’ riċerka Midstream (għall-universitajiet biex jikkonvertu r-riċerka f’suċċess kummerċjali).