MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C NaN/1

RAPPORT SPEĊJALI Nru 3/2006

dwar l-Għajnuna Umanitarja tal-Kummissjoni Ewropea għaz-Tsunami flimkien mar-risposti tal-Kummissjoni

(skond l-Artikolu 248(4), it-tieni sottoparagrafu, KE)

WERREJ

GLOSSARJU TA' AKRONIMI

I-IX SOMMARJU EŻEKUTTIV

1-7 INTRODUZZJONI

1-3 Iz-tsunami tas-26 ta' Diċembru 2004

4-5 Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja (DĠ ECHO)

6-7 Istrumenti oħra tal-Kummissjoni involuti fir-reazzjoni taz-tsunami

8-11 Il-verifika tal-Qorti

8 Raġunijiet għalfejn għandha titwettaq il-verifika

9-10 Skop u miri tal-verifika

11 L-approċċ tal-verifika

12-44 OSSERVAZZJONIJIET

12-21 Rapidità u konvenjenza tar-reazzjoni tal-Kummissjoni

12-15 Reazzjoni rapida b'baġit adattat

16-17 Għażla ta' soċji

18 Livell għoli ta' finanzjament internazzjonali jeċċedi l-bżonnijiet finanzjarji tas-soċji

19-21 Sitwazzjonijiet kontrastanti għal evalwazzjonijiet preċiżi tal-bżonnijiet

22-26 Effettività tal-koordinazzjoni

22-23 Koordinazzjoni ta' numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji

24-26 Koordinazzjoni tajba bejn id-DĠ ECHO u servizzi oħra tal-Kummissjoni ħlief għar-reazzjoni immedjata

27-39 Ir-Rwol ta' sistemi ta' monitoraġġ biex jassiguraw relevanza, effiċjenza u implimentazzjoni f'waqtha

27-33 Sistema ta' monitoraġġ u kontroll komprensiva kif xieraq

34 Adattament tar-reazzjoni inizjali sabiex tiġi assigurata relevanza

35 Dewmien li rriżultaw minn saturazzjoni ta' kapaċità u limitazzjonijiet esterni oħrajn

36-39 Informazzjoni dwar l-effiċjenza ta' l-implimentazzjoni ta' proġett

40-44 Kisba ta' riżultati u suffiċjenza ta' sostenibbilità

40-43 Proġetti kkontribwew għas-suċċess tar-reazzjoni ġenerali għalkemm ċerti prodotti u riżultati bilkemm kienu ppjanati

44 Sostenibbilità adegwata promossa b'livell għoli ta' finazjament

45-49 KONKLUŻJONIJIET

50-54 RAKKOMANDAZZJONIJIET

ANNESS: Mappa ta' l-impatt taz-tsunami

Ir-risposti tal-Kummissjoni

GLOSSARJU TA' AKRONIMI BRR Uffiċċju għar-Riabilitazzjoni u r-Rikostruzzjoni DĠ ECHO Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja DIPECHO Il-preparazzjoni tad-DĠ ECHO għad-diżastri ECHO Uffiċċju Umanitarju tal-Komunità Ewropea FAFA Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv FPA Ftehim Qafas ta' Sħubija GAM Moviment Liberu ta' l-Aceh HIC Ċentru ta' Informazzjoni Umanitarja IDP Persuna mċaqalqa Internament LRRD Rabta bejn l-Għajnuna Soċjali, Riabilitazzjoni u Żvilupp LTTE Liberation Tigers of Tamil Eelam MIC Ċentru ta' Monitoraġġ u Informazzjoni NGOs Organizzazzjonijiet mhux Governattivi TEC Koalizzjoni għall-Evalwazzjoni taz-Tsunami UE Unjoni Ewropea (UE) NU Nazzjonijiet Uniti UNDAC Valutazzjoni u Koordinazzjoni tad-Diżastri tan-Nazzjonijiet Uniti UNOCHA Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Koordinazzjoni ta' l-Affarijiet Umanitarji

SOMMARJU EŻEKUTTIV

I. Fis-26 ta' Diċembru 2004 terremot 'il barra mill-kosta tal-punent tat-Tramuntana ta' Sumatra wassal għal tsunami kbir li wassal għal firxa kbira ta' distruzzjoni f'bosta pajjizi ta' l-Oċejan Indjan, u qatel aktar minn 200 000 persuna. Il-komunità internazzjonali wieġbet b'ġenerożità, b'aktar minn 5 biljun euro f' għajnuna umanitarja (ara l-paragrafi 1 sa 3).

II. Il-Kummmissjoni Ewropea għandha Direttorat Ġenerali speċifiku, id- Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja (DĠ ECHO, biex jirreaġixxi għall-kriżi umanitarji. Id-DĠ ECHO ma jimplimentax attivitajiet ta' rinforz direttament, iżda permezz ta' soċji li jikkonsistu minn NGOs u organizzazzjonijiet internazzjonali, inklużi organizzazzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti u tar-Red Cross. Wara z-tsunami, id-DĠ ECHO ta fondi bħala għajnuna umanitarja ta' 123 miljun euro (ara l-paragrafi 4 sa 6).

III. Fuq bażi ta' eżami ta' dokumentazzjoni, intervisti u żjarat fuq il-post u reviżjoni ta' verifiki u evalwazzjonijiet oħra, il-verifika tal-Qorti eżaminat ir-reazzjoni ta' l-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni għaz-tsunami. Din inkludiet ir-reazzjoni ta' emerġenza u ċertu xogħol ta' riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir konsistenti mal-mandat tad-DĠ ECHO, iżda ma nkludietx rikostruzzjoni fuq terminu ta' żmien itwal. Id-domandi prinċipali indirizzati minn dan ir-rapport huma (ara l-paragrafi 8 sa 11): a) Ir-reazzjoni tal-Kummissjoni għaz-tsunami kienet rapida biżżejjed u adattata? b) L-azzjonijiet tad-DĠ ECHO kienu koordinati b'mod effettiv ma' dawk ta' servizzi oħra tal-Kummissjoni, organizzazzjonijiet internazzjonali u pajjiżi oħra? c) Il-proċeduri ta' monitoraġġ u kontroll tad-DĠ ECHO kienu magħmula biex jassiguraw li l-proġetti implimentati mis-soċji kienu rilevanti, f'waqthom u implimentati b'mod effiċjenti? d) Il-proġetti implimentati mis-soċji tad-DĠ ECHO kisbu r-riżultati mistennija u l-azzjonijiet ta' riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir kienu sostenibbli adegwatament?

IV. Il-proċeduri tal-Kummissjoni ppermettew li jkun hemm reazzjoni rapida għaz-tsunami, billi tat 3 miljun euro fl-istess ġurnata li seħħ id-diżastru, segwiti b' 20 milljun euro oħra fi żmien ħamest ijiem. 80 miljun euro oħra ġew mogħtija fi Frar ta' l-2005, u warajhom 20 miljun euro f'Diċembru ta' l-2005, għal total ta' 123 miljun euro. Il-livell għoli ta' finanazjament wera li kien adegwat b'mod partikolari minħabba li t-tranżizzjoni mill-fażi ta' rinforz għall-fażi ta' rikostruzzjoni ħadet aktar fit-tul milli kien mistenni (ara l-paragrafi 12 sa 15).

V. Qabel iz-tsunami, d-DĠ ECHO kien qed jaħdem fis-Sri Lanka fuq proġetti mal-popolazzjoni milquta mill-kunflitt. Wara z-tsunami, id-DĠ ECHO għażel li jaħdem mas-soċji eżistenti fis-Sri Lanka li kienu jafu s-sitwazzjoni sew, li tawħ possibilità li jagħti fondi għall-proġetti rilevanti minkejja s-sitwazzjoni ta' finanzjament żejjed u follol ikkawżati minn numru kbir ta' NGOs ġodda li kienu għadhom jaslu. Id-DĠ ECHO ma kellux preżenza f'Aceh qabel ma seħħ iz-tsunami. Minħabba d-diffikultà ta' aċċess u nuqqas ta' informazzjoni affidabbli xi wħud mill-proposti għall-proġetti bikrija kienu biss reazzjoni standard għal sitwazzjoni ta' emerġenza. Il-proposti għall-proġetti li segwew, minn Frar ta' l-2005 'l quddiem kienu bbażati fuq reviżjonijiet tal-bżonnijiet aktar affidabbli (ara l-paragrafi 16 sa 21).

VI. Id-DĠ ECHO ta sostenn ir-rwol ta' koordinazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti u provda finanzjament biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta' informazzjoni affidabbli u preċiża dwar il-bżonnijiet. Il-wasla ta' numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji ħafna drabi b'ammonti kbar ta' finanzjament privat żied mad-diffikultajiet tal-koordinazzjoni billi irriżulta f'differenzi fil-livell u l-kwalità ta' l-għajnuna mogħtija. Fir-rigward tal-koordinazzjoni ma' servizzi oħra tal-Kummissjoni, kien hemm koordinazzjoni tajba biex tassigura li ma jkunx hemm xkiel fit-tranżizzjoni bejn l-isforzi ta' rinforz fuq terminu ta' żmien qasir u r-rikostruzzjoni fuq żmien itwal. Iżda, kemm fl-Indoneżja kif ukoll fis-Sri Lanka l-koordinazzjoni bejn id-DĠ ECHO u l-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili, ibbażat fid-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent u responsabbli għall-koordinazzjoni ta' l-għajnuna ta' protezzjoni ċivili ta' l-Istati Membri kienet problematika (ara l-paragrafi 22 sa 26).

VII. Is-sistema tad-DĠ ECHO għall-monitoraġġ u għall-kontroll tal-proġetti tikkonsisti fi żjarat ta' monitoraġġ minn esperti f'dan il-qasam u desk officers, rapporti tas-soċji, żjarat fuq il-post mill-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO, kontrolli qabel il-pagament finali u verifiki esterni aktar tard. Ġeneralment, il-proċeduri ppermettew li l-proġetti jiġu modifikati biex jilħqu it-tibdil fil-bżonnijiet. Madanakollu, hemm lok fejn tiġi żviluppata informazzjoni komparattiva dwar l-ispejjez, biex tipprovdi aktar dettalji dwar l-arranġamenti organizzattivi u biex tikwantifika l-valur tal-prodott tal-proġetti (ara paragrafi 27 sa 39).

VIII. Il-proġetti ffinanzjati mill-Kummissjoni ġew implimentati, għalkemm f'ċerti każi l-prodotti kienu anqas minn dawk pjanati minħabba l-inflazzjoni, u diffikultajiet biex jiġu akkwistati l-oġġetti u r-reklutaġġ ta' persunal kwalifikat. Proġetti ġestiti mis-soċji tad-DĠ ECHO ikkontribwew biex jintlaħqu l-bżonnijiet bażiċi tal-popolazzjoni fil-każ ta' xelter, ikel, ilma u sanità, saħħa u sostenn psikoloġiku, ħarsien għat-tfal u l-familji u telekomunikazzjoni. Il-Kummissjoni qed tiffinanzja wkoll proġetti biex tassisti fl-ippreparar għad-diżastri. Il-verifika tal-Qorti kkonfermat is-sejbiet ta' evalwazzjonijiet oħra li l-isforz li sar rigward l-għajnuna soċjali kien effettiv, għalkemm ikkoordinat b'mod fqir. Il-livell għoli ta' finanzjament ippermetta biex id-DĠ ECHO jimla l-fażi ta' tranżizzjoni li kienet aktar minn dik mistennija bejn l-għajnuna soċjali u r-reabilitazzjoni permezz ta' interventi ta' kwalità u biex jiffinanzja proġetti ta' riabilitazzjoni b'orjentament ta' żvilupp. Minkejja dan, f'dak li għandu x'jaqsam mal-benefiċjarji milħuqa, is-suċċess tal-proġetti tad-DĠ ECHO xi drabi kien inqas minn dak ippjanat inizjalment, prinċiparjament minħabba evalwazzjonijiet mhux preċiżi tal-bżonnijiet. B'mod partikolari, il-komponent ta' l-ilma u s-sanità ta' proġett ta' aġenzija tal-UN f'Aceh laħaq 100 000 persuna, li jirrapreżenta biss 5 % miż-2 miljun benefiċarju li kienu oriġinarjament pjanati (ara l-paragrafi 40 sa 44).

IX. Ir-rakkomandazzjonijiet li saru fuq il-bażi ta' l-osservazzjonijiet u l-konklużjonijiet tal-Qorti kienu s-segwenti: a) il-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-irwol li hija jista' jkollha biex tgħin gvernijiet milquta biex iġestu koordinazzjoni tad-donaturi b'mod aktar effettiv; b) l-irwoli tad-DĠ ECHO u d-DĠ Ambjent (Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili) għandhom jiġu ċċarat biex jiġi assigurat approċċ koerenti; c) għandha tiġi kkunsidrata skala ta' żmien itwal għal operazzjonijiet ta' emerġenza sabiex tipprovdi żmien suffiċjenti għall-implimentazzjoni; d) id-DĠ ECHO għandu jsaħħaħ is-sistema ta' monitoraġġ tiegħu sabiex tinkludi feedback bil-miktub lis-soċji wara żjarat ta' monitoraġġ, iżvilupp ta' informazzjoni komparattiva ta' l-ispejjez, spjegazzjoni ta' l-arranġamenti ta' implimentazzjoni u informazzjoni dwar dak li sar u fejn sar; e) id-diffikultajiet ta' aċċess għal dokumentazzjoni ta' proġetti implimentati minn aġenziji tal-UN għandhom jittieħdu in konsiderazzjoni fil-kuntest tal-Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv (FAFA).

INTRODUZZJONI

Iz-tsunami tas-26 ta' Diċembru 2004

1. Fis-26 ta' Diċembru 2004 terremot 'il barra mill-kosta tal-punent tat-Tramuntanta ta' Sumatra wassal għal tsunami kbar li wassal għal firxa kbira ta' distruzzjoni f'bosta pajjizi ta' l-Oċejan Indjan, u qatel aktar minn 200 000 persuna. Il-provinċja Indoneżjana ta' Aceh ġarrbet l-agħar tad-devastazzjoni fejn aktar minn 160 000 persuna kienu mejta jew nieqsa u aktar minn nofs miljun ġew imċaqalqa. Fis-Sri Lanka, it-tieni pajjiż li ġie milqut l-agħar, madwar 35 000 il-persuna kienu mejta jew nieqsa u nofs miljun ġew imċaqalqa. Il-mappa fl-Anness tagħti sommarju ta' l-impatt taz-tsunami.

2. Gvernijiet u individwi rrispondew b'ġenerożità kbira. Sa Jannar ta' l-2006 il-livell globali ta' għajnuna umanitarja b'reazzjoni għaz-tsunami laħaq madwar 5,1 biljun euro, li minnhom 3,4 biljun euro (67 %) ġew minn donaturi privati (1). Bl-inklużjoni ta' l-għajnuna għar-rikostruzzjoni fuq terminu ta' żmien twil, total ta' aktar minn 11 biljun euro ġew imwiegħda (2).

3. Iz-tsunami laqat kemm Aceh kif ukoll is-Sri Lanka fi sfond ta' konflitti antiki bejn il-Gvern u organizzazzjonijiet separatisti. F'Aceh, konflitt ta' 30 sena bejn il-Gvern ta' l-Indoneżja u il-Moviment Ħieles ta' Aceh (GAM) kien ikkaġuna l-mewt ta' 15 000 persuna. Sa mill-1983, fis-Sri Lanka il-gwerra ċivili bejn il-Gvern u l-Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) kienet minn daqqiet wieqfa u oħrajn għaddejja u ħalliet 60 000 persuna mejta. Wara tlett snin ta' waqfien mill-ġlied u r-ritorn ta' 400 000 persuna fil-post ta' twelid tagħhom, għad fadal 400 000 każ ta' ċaqliq.

Direttorat Ġenerali għall-Għajnuna Umanitarja (DĠ ECHO)

4. Il-Kummmissjoni Ewropea għandha Direttorat Ġenerali speċifiku, id-DĠ ECHO, biex jirreaġixxi għal kriżi umanitarji. Il-mandat tad-DĠ ECHO huwa deskritt fir-Regolament tal-Kunsill (KE Nru 1257/96) ta' l-20 ta' Ġunju 1996 dwar l-għajnuna umanitarja (3) u jinkludi li jsalva u jippreserva l-ħajja waqt l-emerġenzi, iwettaq xogħol ta' riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir, jgħin lil dawk milquta jakkwistaw livell għoli ta' awto-suffiċjenza, jieħu in konsiderazzjoni objettivi ta' żvilupp fuq terminu ta' żmien twil fejn ikun possibli u jassigura preparazzjoni għal riskji ta' diżastri naturali.

5. Il-finanzjament annwali medju ta' għajnuna umanitarja ta' l-UE huwa stabbilit għal 600 miljun euro. Għalkemm ir-Regolament tal-Kunsill 1257/96 dwar l-għajnuna umanitarja jippermetti għall-implimentazzjoni diretta ta' attivitajiet ta' għajnuna soċjali mill-Kummissjoni, fil-prattika d-DĠ ECHO jafda l-implimentazzjoni ta' l-għajnuna f'idejn is-soċji tiegħu li jikkonsistu f'organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs), u organizzazzjonijiet internazzjonali (e.ż. Il-Kumitat Internazzjonali tar-Red Cross, l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Emigrazzjoni u organizzazzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti (UN)). L-irwoli u r-responsabbilitajiet ta' l-NGOs u ta' l-organizzazzjonijiet internazzjonali (barra dawk tal-UN) li ġew evalwati bħala soċji addattati huma mfissra fil-Ftehim Qafas ta' Sħubija (FPAs). Il-qafas legali ġenerali għar-relazzjonijiet bejn id-DĠ ECHO u organizzazzjonijiet ta' l-UN huwa mfisser fil-Ftehim Qafas Finanzjarju u Amministrattiv (FAFA).

Istrumenti oħra tal-Kummissjoni nvoluti fir-reazzjoni taz- tsunami

6. Istrumenti oħra tal-Kummissjoni, li jikkomplimentaw id-DĠ ECHO, kienu nvoluti fir-reazzjoni għaz-tsunami, inklużi, fl-istadju inizjali, il-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili, imwaqqaf mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2001/792/KE tat-23 ta' Ottubru 2001 (4) u bbażat fid-DĠ Ambjent. Permezz taċ-Ċentru ta' Monitoraġġ u Informazzjoni (MIC) tiegħu, il-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili ħatar timijiet ta' esperti u bagħthom fir-reġjun milqut miz-tsunami biex jgħinu jevalwaw is-sitwazzjoni u jikkoordinaw il-wasla u d-distribuzzjoni ta' għajnuna għall-protezzjoni ċivili offruta mill-Istati Membri.

7. Riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien itwal, rikostruzzjoni u rkupru jaqgħu taħt ir-responsabbilità tad-Direttorati Ġenerali għar-Relazzjonijiet Esterni (RELEX) u għall-Għajnuna Ewropea (AIDCO), filwaqt li d-DĠ ECHO huwa responsabbli għar-reazzjoni umanitarja li tikkonsisti f'għajnuna soċjali ta' emerġenza u riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir. Il-qasam inċert bejn għajnuna soċjali fuq terminu ta' żmien qasir u żvilupp fuq żmien twil hija ndirizzata mill-proċess ta' għaqda ta' l-għajnuna soċjali, rkupru u żvilupp (LRRD) (5). Il-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida, imwaqqaf mir-Regolament tal-Kunsill (KE Nru 381/2001) tas-26 ta' Frar 2001 (6) u bbażat fid-DĠ RELEX, huwa ddisinjat biex jassisti f'dan il-proċess billi jippermetti lill-Kummissjoni li tirreaġixxi b'mod rapidu u flessibli għall-kriżijiet billi tgħin biex toħloq il-kondizzjonijiet taħt liema żvilupp fuq terminu ta' żmien itwal jista' jintlaħaq.

IL-VERIFIKA TAL-QORTI

Raġunijiet għalfejn għandha titwettaq il-verifika

8. Bi ħsieb tal-livell għoli ta' finanzjament minn istituzzjonijiet u individwi b'reazzjoni għaz-tsunami, u meta wieħed iqis l-interess mogħti mill-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, il-Qorti ddeċidiet li tivverifika r-reazzjoni umanitarja ta' l-UE.

Skop u miri tal-verifika

9. L-iskop ta' din il-verifika huwa limitat għar-reazzjoni ta' l-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni. Dan jinkludi r-reazzjoni ta' emerġenza u ċertu xogħol ta' riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir, konsistenti mal-mandat tad-DĠ ECHO, imma ma jinkludiex ir-rikostruzzjoni fuq terminu ta' żmien qasir. Id-deċiżjonijiet finanzjarji li jikkorrispondu ma' l-iskop tal-verifika huma murija fit-Tabella 1. Il-verifika eżaminat ukoll entitajiet li huma fil-periferija ta' ECHO, bħall-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili, meta dawn ikollhom impatt fuq ir-reazzjoni umanitarja tad-DĠ ECHO.

Tabella 1

Għajnuna umanitarja mogħtija mill-Kummissjoni

(miljun euro) Deċiżjoni Allokazzjoni ta' fondi Data Dewmien Ammont Reġjonali Indoneżja Sri Lanka Indja Maldive Tajlandja 26 ta' Diċ. 2004 3 xhur 3,0 3,0 30 ta' Diċ. 2004 6 xhur 10,0 8,3 1,7 31 ta' Diċ. 2004 6 xhur 10,0 10,0 9 ta' Frar 2005 18-il xahar 80,0 13,7 30,5 24,3 10,0 1,0 0,5 15 ta' Frar 2005 18-il xahar 20,0 10,0 8,0 2,0 Deċiżjonijiet totali 123,0 16,7 50,5 40,6 12,0 2,7 0,5 Total ikkuntrattat sa Diċ 2005 102,6 16,7 40,2 32,5 10,0 2,7 0,5 Total maħruġ sa Diċ 2005 78,8 13,6 31,3 24,8 6,5 2,2 0,4 Sors: DĠ ECHO.

10. Il-mistoqsijiet prinċipali ndirizzati minn dan ir-rapport bil-mira biex jidentifikaw lezzjonijiet utli għal diżastri fil-futur ta' daqs kbir huma: a) Ir-reazzjoni tal-Kummissjoni għaz-tsunami kienet rapida biżżejjed u adattata? b) L-azzjonijiet tad-DĠ ECHO kienu koordinati b'mod effettiv ma' dawk ta' servizzi oħra tal-Kummissjoni, organizzazzjonijiet internazzjonali u pajjiżi oħra? c) Il-proċeduri ta' monitoraġġ u kontroll tad-DĠ ECHO kienu magħmula biex jassiguraw li l-proġetti implimentati mis-soċji kienu rilevanti, f'waqthom u implimentati b'mod effiċjenti? d) Il-proġetti implimentati mis-soċji tad-DĠ ECHO kisbu r-riżultati mistennija u l-azzjonijiet ta' riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir kienu sostenibbli adegwatament?

L-approċċ tal-verifika

11. Il-verifika kienet ibbażata fuq eżami ta' dokumentazzjoni, fuq intervisti, fuq żjarat fuq il-post u fuq reviżjoni ta' verifiki u evalwazzjonijiet oħrajn. Is-sistemi ta' ġestjoni, monitoraġġ u kontroll, tad-DĠ ECHO kienu evalwati fil-livell tal-kwartieri ġenerali u kkorroborati bi żjarat fl-uffiċċji fuq il-post tad-DĠ ECHO, soċji u proġetti fis-Sri Lanka u fl-Indoneżja. It-Tabella 2 turi l-proġetti u soċji miżjura fuq il-post. Proġetti għal żjarat fuq il-post kienu magħżula skond kriterja ta' settur, lok, ammont, stadju ta' implimentazzjoni u tip ta' soċju sabiex tinkiseb stampa ġenerali raġonevoli. Proġetti li kienu diġa' ġew verifikati fuq il-post mill-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO ma kinux reġgħu ġew miżjura.

Tabella 2

Proġetti ta' għajnuna umanitarja miżjura fuq il-post fl-Indoneżja u s-Sri Lanka

Deċiżjoni Finanzjarja Soċju Deskrizzjoni tal-proġett Finanzjament mill-Kummissjoni (euro) L-INDONEŻJA 10 miljun (euro) Aġenzija tan-NU Reazzjoni għat-tfal, ilma u sanità 4 000 000 NGO Sostenn psikosoċjali 528 798 NGO Ilma nadif 550 000 80 miljun (euro) NGO Tisħiħ tal-ħarsien u sostenn tal-komunità 484 820 NGO Irkupru ta' l-għajxien mis-sajd 476 792 NGO Ilma u sanità 1 336 266 Valur totali tal-proġetti miżjura fl-Indoneżja 7 376 676 IS-SRI LANKA 10 miljun (euro) NGO Ilma u sanità 571 534 NGO Ilma, sanità, ikel u mhux ikel 1 200 000 NGO Sostenn psikosoċjali 672 720 80 miljun (euro) Organizzazzjoni internazzjonali Xelter, reġistrazzjoni u għajxien 2 067 480 Aġenzija tal-UN Sajd u agrikoltura 3 900 000 Valur totali tal-proġetti miżjura fis-Sri Lanka 8 411 734

OSSERVAZZJONIJIET

Rapidità u konvenjenza tar-reazzjoni tal-Kummissjoni

Reazzjoni rapida b'baġit adattat

12. Proċeduri biex jiġu ffurmati deċiżjonijiet umanitarji kienu adottati mill-Kummissjoni fl-2001 (7) li taw lid-Direttur Ġenerali tad-DĠ ECHO il-poter li jieħu deċiżjonijiet għal għajnuna umanitarja ta' emerġenza primarja sa 3 miljun euro għal perjodu ta' 3 xhur. Il-Kummissarju responsabbli għall-għajnuna umanitarja kien mogħti l-poter li jieħu deċiżjonijiet f'każ ta' emerġenza sa 30 miljun euro direttament għal operazzjonijiet li jdumu sa sitt xhur. Dawn il-proċeduri, magħquda flimkien mas-sistema tad-DĠ ECHO ta' kopertura permanenti matul perjodu ta' vaganza, ippermettew lill-Kummissjoni li tirreaġixxi rapidament għaz-tsunami. Deċiżjoni ta' emerġenza primarja għal tlett miljun euro bi skala ta' żmien ta' tlett xhur kienet meħuda fis-26 ta' Diċembru 2004, fl-istess ġurnata tad-diżastru. Din id-deċiżjoni kopriet ir-reazzjoni ta' emerġenza għal xelters, għajnuna mhux ta' ikel u provvisti mediċinali li jridu jiġu provduti mill-Federazzjoni Internazzjonali tar-Red Cross u s-soċjetajiet tar-Red Cross. Din kienet segwita minn deċiżjoni ta' 10 miljun euro għas-Sri Lanka u l-Maldives fiT-30 ta' Diċembru 2004 u deċiżjoni oħra ta' 10 miljun euro għall-Indoneżja fil-31 ta' Diċembru 2004, it-tnejn bi skala ta' żmien ta' sitt xhur, li jammontaw l-għajnuna totali għal 23 miljun euro.

13. Fis-6 ta' Jannar 2005 il-Kummissjoni wegħdet 100 miljun euro addizzjonali għall-għajnuna umanitarja fil-Konferenza ta' l-Għajnuna għaz-Tsunami ta' Jakarta u għaldaqstant talbet dan l-ammont mingħand l-awtorità tal-baġit (il-Parlament u l-Kunsill). Dan l-ammont kien approvat fid-19 ta' Jannar 2005 u dan għamel possibli li deċiżjoni ta' 80 miljun euro tittieħed fid-9 ta' Frar 2005, u deċiżjoni ta' 20 miljun euro tittieħed fil-15 ta' Diċembru 2005, it-tnejn bi skala ta' żmien ta' 18-il xahar.

14. L-ewwel 23 miljun euro kienu wżati biex jiffinanzjaw attivitajiet ta' emerġenza inklużi l-ħarsien tas-saħħa, provvisti mediċinali, xelter, sistemi ta' twissija minn kmieni ta' l-epidemija, ilma nadif u faċilitajiet ta' sanità, oġġetti ta' għajnuna ta' l-ikel, assistenza psikosoċjali u protezzjoni għat-tfal u sostenn loġistiku bħal servizzi tat-telefon satellari. Id-deċiżjonijiet ta' 80 miljun euro u 20 miljun euro sussegwenti qed jiffinanzjaw riabilitazzjoni għal terminu ta' żmien qasir li tinkludi xelter transizzjonali u ta' emerġenza, rilokazzjoni ta' persuna mċaqalqa internament, rkupru ta' l-għajxien, sigurtà ta' l-ikel, faċilitajiet ta' ilma u sanità, għajnuna teknika u loġistika u prevenzjoni ta' diżastru. L-istampi fir-rapport jispjegaw xi wħud mit-tipi differenti ta' għajnuna ffinanzjati mid-DĠ ECHO.

15. Il-Prinċipji ta' Good Humanitarian Donorship miftehma fi Stokkolma f'Ġunju 2003 jgħidu li l-finanzjament umanitarju għandu jkun allokat in proporzjoni tal-bżonnijiet u fuq il-bażi ta' evalwazzjonijiet ta' bżonnijiet. Madanakollu, wara t-tsunami, bżonnijiet veri ma kinux ċari mill-informazzjoni disponibbli, u kien essenzjali li x-xewqa għal reazzjoni infurmata tkun ibbalanċjata skond in-neċessità għal reazzjoni rapida. F'dan il-kuntest inċert il-wegħda tal-Kummissjoni wriet l-impenn tagħha, u l-livell għoli ta' finanzjament irriżulta xieraq, minħabba sa ċertu punt l-fatturi segwenti: a) Id-deċiżjoni finanzjarja għal 20 miljun euro meħuda fil-15 ta' Diċembru 2005 ittieħdet biex tissodisfa l-bżonnijet li kien baqa' għat-18-il xahar minn Jannar 2006. Il-fażi tranżizzjonali bejn l-għajnuna soċjali u r-rikostruzzjoni, inizjalment mistennija li tispiċċa qabel l-aħħar 2005, kienet itwal milli mistennija għaliex il-parti l-kbira tax-xogħol ta' rikostruzzjoni kien għadu jrid jibda' fl-aħħar ta' l-2005. b) F'Awwissu 2005 id-deċiżjoni ta' 80 miljun euro kienet modifikata biex tinkludi wkoll l-popolazzjoni milquta mill-kunflitt (ara kaxxa 1). Kaxxa 1Livell għoli ta' finanzjament jgħin biex jintlaħaq il-bżonn għal reazzjoni sensittiva ta' kunflittIt-taqbid bl-armi fis-Sri Lanka kkawża ċ-ċaqliq ta' 800 000 persuna bejn l-1983 u l-2002. Numru kbir ta' persuni bdew jirritornaw wara l-waqfa ta' l-isparar fi Frar 2002 li rriżulta fi kważi 400 000 persuna li rritornaw saż-żmien meta seħħ it-tsunami fl-aħħar ta' l-2004. Madanakollu, madwar 15 % biss mill-popolazzjoni milquta mill-kunflitt kienu milfquta direttament miz-tsunami u, għaldaqstant setgħu jibbenifikaw mir-reazzjoni ġeneruża tal-komunità tad-donaturi għaz-tsunami. Il-kwantità ta' għajnuna provduta lill-popolazzjoni milquta miz-tsunami kienet bil-wisq ikbar mill-għajnuna provduta lill-popolazzjoni milquta mill-kunflitt fl-istess żona. L-ispiża ta' xelter temporanju relatat maz-tsunami, per eżempju, kienet ta' 450 euro meta mqabbla mal-125 euro għal xelter temporanju relatat mal-kunflitt. Sostenn ta' ikel ta' kull xahar għal familja milquta miz-tsunami kienet 70 euro meta mqabbla ma' 10 euro għal familja milquta mill-kunflitt. Din id-diskriminazzjoni kkawżat riżentiment u tensjoni fost il-komunitajiet.Sabiex tevita diskriminazzjoni kontra persuni vulnerabbli mċaqalqa qabel iz-tsunami, il-Kummissjoni mmodifikat d-deċiżjoni ta' 80 miljun euro f'Awwissu 2005 biex tinkludi wkoll il-popolazzjoni milquta mill-kunflitt li tgħix fid-distretti milquta miz-tsunami.

Għażla ta' soċji

16. Wara li kkoordina man-NU u donaturi oħrajn, id-DĠ ECHO ddeċieda li jaħdem ma' msieħba eżistenti l-biċċa l-kbira fit-Tramuntana u fil-Lvant tas-Sri Lanka fejn huwa kien qed jaħdem mal-popolazzjoni milquta mill-kunflitt qabel it-tsumani sa mill-1994. Dan l-arranġament ippermetta d-DĠ ECHO biex jiffinanzja l-implimentazzjoni ta' proġetti relevanti minkejja s-sitwazzjoni ta' ħafna finanzjamenti u follol ta' nies ikkawżati minn numru kbir ta' NGOs li kien għadhom kif waslu b'finanzjament privat determinati li jibdew proġett fid-distrett diġa' mogħti ħafna għajnuna.

17. B'kuntrast mas-Sri Lanka, id-DĠ ECHO ma kellux preżenza f'Aceh qabel iz-tsunami għax l-aċċess għal persunal internazzjonali ta' organizzazzjonijiet umanitarji (bl-eċċezzjoni ta' ftit rappreżentanti ta' organizzazzjonijiet tal-UN u tar- Red Cross) ma kienx permess taħt l-istatus ċivili ta' emerġenza ddikjarat mill-Gvern Indoneżjan. Wara t-tsunami, aċċess liberu għal Aceh kien permess mit-28 ta' Diċembru 2004. Għaldaqstant id- DĠ ECHO għażel soċji li setgħu jaħdmu immedjatament fuq il-post u b'kompetenza fl-oqsma differenti li kellhom ikunu koperti, bħal aġenziji tal-UN fil-protezzjoni tat-tfal, provvista ta' l-imla, sanità U saħħa. Il-ftehim kollha mas-soċji għaż-żewġ deċiżjonijiet ta' emerġenza ta' 10 miljun euro kienu ffirmati sat-18 ta' Jannar għas-Sri Lanka u sas-27 ta' Jannar għall-Indoneżja.

Livell għoli ta' finanzjament internazzjonali jeċċedi l-bżonnijiet finanzjarji tas-soċji

18. Il-livell għoli ta' finanzjament internazzjonali disponibbli b'reazzjoni għaz-tsunami eċċeda l-kapaċità ta' impenn ta' ċerti soċji (ara kaxxa 2). Aktar minn 360 organizzazzjoni umanitarja waslu fis-Sri Lanka u 450 fl-Indoneżja b'ammonti kbar ta' finanzjament umanitarju. L-kompetizzjoni għar-riżorsi kkontribwiet għall-inflazzjoni u għad-diffikultajiet biex jinkisbu oġġetti u fir-reklutaġġ ta' persunal kwalifikat. Ir-rapport ta' l-Uffiċċju għar-Riabilitazzjoni u Rikostruzzjoni (BRR (8)) sena wara t-tsunami ddeskriva kif il-prezzijiet u l-pagi fl-Aceh żdiedu b'30-40 % fl-2005. Kaxxa 2Kuntest ġenerali ta' fondi li jeċċedu l-bżonnijiet finanzjarji tas-soċjiFis-Sri Lanka, minħabba l-livell għoli ta' finanzjament privat, ftit mis-soċji eżistenti tal-Kummissjoni ma kellhomx il-kapaċità li jimpenjaw il-finanzjament disponibbli tad-DĠ ECHO. Per eżempju, proġett ta' 570 000 euro kien miftehem ma' NGO għalkemm id-DĠ ECHO inizjalment ħaseb li jalloka 1miljun euro tad-deċiżjoni ta' 10 miljun euro lilhom. Minkejja li żiedet il-kapaċità tagħha fis-Sri Lanka sa miz-tsunami din l-NGO ma ppreżentat l-ebda proposta fil-kuntest tad-deċiżjoni ta' 80 miljun euro. Minn Ottubru 2005 id-DĠ ECHO għaldaqstant ħadem ma' erba' soċji ġodda fis-Sri Lanka (minn total ta' 21soċju).Fl-Indoneżja, aġenzija tal-UN ma kelliex il-kapaċità li tonfoq il-fondi kollha tal-Kummissjoni matul il-perijodu ta' implimentazzjoni ta' sitt xhur tad-deċiżjoni ta' emerġenza. Ħafna mis-soċji tas-soltu tad-DĠ ECHO ma ppreżentawx proġett fl-Indonesja minħabba l-finanzjament li huma rċievew minn donutari oħra diġà eċċeda l-kapaċità ta' impenn tagħhom.Din l-analiżi dwar in-nuqqas biex jiġu impenjati finanzjament disponibbli huwa rinforzat mill-pożizzjoni li enfasizzat li l-programmi tagħha għandhom ikunu iffukati fuq il-bżonnijiet biss, mhux b'xewqa li jonfqu l-fondi żejda. Għalkemm it-Tobba Mingħajr Fruntieri waqfu jaċċettaw fondi għal vittmi taz-tsunami wara inqas minn ġimgħa wara d-diżastru, xorta waħda huma rċievew 110 miljun euro metq mqabbla mal-25 miljun euro meħtieġa biex imexxu l-programmi taz-tsunami għall-2005. Id-donaturi ntalbu l-permess biex jitneħħew ristrizzjonijiet fuq donazzjonijiet sabiex dawn setgħu jintużaw għal emerġenzi oħra, u 99 % qablu. Sa l-aħħar ta' l-2005, 65 miljun eruo ta' donazzjonijiet oriġinarjament maħsuba għaz-tsunami ntużaw biex jilħqu l-bżonnijiet x'imkien ieħor bħal kriżi ta' nutrizzjoni fin-Niġerja, il-kunflitt f'Darfur u t-terremot fil-Pakistan.

Sitwazzjonijiet kontrastanti għal evalwazzjonijiet preċiżi tal-bżonnijiet

19. L-approċċ ta' ġestjoni ta' ċiklu ta' proġett tad-DĠ ECHO jenfasizza l-importanza ta' l-ippjanar tal-proġett, disinn u l-bżonnijiet ta' analiżi sabiex jassigura li l-proġett ser jilħaq il-bżonnijiet ta' grupp immirat. Il-proposti ta' proġett ippreżentati mis-soċji kienu analizzati mill-espert ta' fuq il-post (9) tad-DĠ ECHO u ukoll mid-desk officer fi Brussell qabel l-approvazzjoni tagħhom. Id-deċiżjoni tad-DĠ ECHO biex jaħdem ma' soċji eżistenti fis-Sri Lanka assigurat li l-proposti tal-proġett kienu ppreparati minn organizzazzjonijiet b'tagħrif tal-pajjiż li kienu stabbilit f'post tajjeb biex iwettqu evalwazzjonijiet tal-bżonnijiet (ara kaxxa 3). Ċerti soċji, inkludew evalwazzjoni tal-bżonnijiet bħala parti mill-proġett innifsu stess. Kaxxa 3Soċji fis-Sri Lanka kienu stabbiliti f'post tajjeb biex jippreparaw il-proposti tal-proġettOrganizzazzjoni tar-Red Cross kienet stabbilita f'post idejalment tajjeb biex tipprepara l-proġett ta' sostenn psikosoċjali għaliex sa mill-2003, hija kienet sostniet ir-Red Cross SriLankana biex timplimenta programm ta' sostenn psikosoċjali fil-provinċja tat-Tramuntana ta' Jaffa, sostnuta wkoll mill-Kummissjoni, b'mira lejn il-persuni mċaqalqa internament li kienu mċaqalqa b'riżultat tal-kunflitt.NGO partikolari kellha tim sod fuq il-post fis-Sri Lanka u konoxxenza tajba minħabba l-preżenza tagħha hemmhekk għal matul aktar minn 20 sena ta' kunflitt.NGO oħra kienet diġa' preżenti fis-Sri Lanka tal-Lvant, jimplimentaw proġett iffinanzjat mid-DĠ ECHO b'relazzjoni mal-kunflitt.

20. Fl-Indoneżja, evalwazzjonijiet preċiżi tal-bżonnijiet kienu diffiċli fis-sitwazzjoni immedjatament wara z-tsunami minħabba l-konfużjoni ġenerali u nuqqas ta' informazzjoni affidabbli. In-nuqqas ta' aċċess għal żoni milquta, il-parti l-kbira minħabba l-qerda fuq skala kbira u l-parti l-oħra minħabba s-sitwazzjoni ta' sigurtà, naqqas it-tisħiħ fil-qasam ta' organizzazzjonijiet umanitarji. Kien biss fl-aħħar ta' Jannar li ħafna mill-organizzazzjonijiet kienu stabbiliti tajjeb fil-kosta tal-Punent ta' Sumatra, li kellhom impatt fuq il-kwalità u evalwazzjonijiet tal-bżonnijiet f'waqthom. Ċerti proposti ta' proġett iffinanzjati taħt id-deċiżjoni ta' emerġenza ppreżentaw proposta standard ta' reazzjoni ta' emerġenza minflok reazzjoni ta' sejbiet speċifiċi bbażati fuq evalwazzjonijiet aktar preċiżi tal-bżonnijiet. F'Ġunju 2005 l-Uffiċċju tal-UN għall-Koordinazzjoni ta' Affarijiet Umanitarji (UNOCHA) tella' grupp ta' ħidma reġjonali dwar lezzjonijiet mgħallma miz-tsunami li enfasizzaw in-nuqqas ta' konsultazzjoni mal-komunitajiet rigward l-għajnuna soċjali u x-xogħol ta' rkupru meħuda mill-komunità umanitarja sħiħa.

21. L-evalwazzjonijiet tal-bżonnijiet ta' proġetti miftehma minn Frar 2005 kienu affidabbli aktar minħabba d-disponibbiltà ta' aktar informazzjoni u aktar ħin biex jiġu ppreparati proposti. Per eżempju, fil-preparazzjoni tal-proġett tagħhom tal-kostruzzjoni ta' dgħajjes f'Aceh, NGO ħadmet fil-qrib mal-komunità u rnexxielha li tfassal proġett li jilħaq il-bżonnijiet tal-benefiċjarji.

Effettività tal-koordinazzjoni

Koordinazzjoni ta' numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji

22. L-Uffiċċju tan-NU għall-Koordinazzjoni ta' Affarijiet Umanitarji (UNOCHA) assuma r-rwol ta' koordinatur għall-attivitajiet ta' aġenziji ta' għajununa, sostnut minn aġenziji oħra tan-NU għas-setturi differenti kkonċernati. Madanakollu, in-NU iltaqgħet ma' l-ostakli segwenti għal koordinazzjoni effettiva: a) kien hemm informazzjoni inadegwata dwar danni u bżonnijiet u wkoll dwar azzjoni ta' għajnuna soċjali ppjanata u dik għaddejja. Il-bżonn għal informazzjoni preċiża u affidabbli sa tard Mejju 2005 dwar in-numru u l-lok ta' nies imċaqalqa internament (IDPs) fl-Indoneżja turi din il-problema. F'Ġunju 2005 il-grupp ta' ħidma reġjonali ta' l-UNOCHA dwar il-lezzjonijiet mitgħallma enfasizza r-rekwiżit għal informazzjoni aħjar, problema li l-Kummissjoni rrikonoxxiet u ħadmet li tindirizza (ara kaxxa 4); b) numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji li kienu għadhom kif waslu, ħafna minnhom b'ammonti kbar ta' finanzjament privat, ħafna drabi operaw indipendentament minn mekkaniżmi ta' koordinazzjoni disponibbli; c) awtoritajiet lokali kienu inqas b'saħħithom minħabba telf materjali u uman u ma kienx hemm sistema li taħdem għar-reġistrazzjoni ta' NGOs u biex tassigura l-qbil ma' standards u parteċipazzjoni f'mekkaniżmi stabbiliti ta' koordinazzjoni. Il-punti għal aktar diskussjoni fil-karta ta' diskussjoni tal-Presidenza tal-Kunsill ta' l-UE ta' Diċembru 2005 (10) dwar ir-reazzjoni ta' l-UE għaz-tsunami jiffukaw fuq il-mistoqsija ta' x'tip ta' r-rwol il-komunità internazzjonali u l-UE jista' jkollhom biex isostnu l-gvernijiet fil-ġestjoni ta' koordinazzjoni ta' donaturi b'mod effettiv. Kaxxa 4Id-DĠ ECHO rrikonoxxa u ħadem biex jindirizza l-problemi ta' koordinazzjoniL-istrateġija tad-DĠ ECHO fl-Indonesja u fis-Sri Lanka kienet biex issostni l-irwol ta' koordinazzjoni tan-Nazzjonjiet Uniti. F'dan il-kuntest id-DĠ ECHO kkonċeda 1 miljun euro biex isostni iċ-Ċentru ta' Informazzjoni Umanitarja ta' l- UNOCHA (HIC) sabiex jipprovdi għodod ta' informazzjoni għall-ippjanar, implimentazzjoni u monitoraġġ ta' għajnuna umanitarja. Evalwazzjoni konġunta ta' l-OCHA u l-ECHO tal-HIC f'April 2005 għamlet rakkomandazzjonijiet biex tiġi megħjuna tipprovdi idea ġenerali komprensiva tar-reazzjoni umanitarja u sabiex jiġu enfasizzati nuqqasijiet fil-bżonnijiet.Id-DĠ ECHO ipprovda finanzjament lill-NGO f'Aceh biex tiġbor data dwar persuni mċaqalqa internament u tintegrahom fiċ-Ċentru ta' Informazzjoni Umanitarja.Fis-Sri Lanka d-DĠ ECHO ffinanzja proġett implimentat minn organizzazzjoni internazzjonali biex tistabbilixxi database ċentrali tal-benefiċjarju mmirat li jindirizza l-problema ta' nuqqas ta' informazzjoni ċara. Madanakollu, għalkemm il-proġett kien oriġinarjament inkoraġġut miċ-Ċentru għall- Operazzjonijiet Nazzjonali, huwa ma kienx sostnut mill-aġenziji tal-gvern li ħadu r-responsabbilità ta' l-għajnuna soċjali u rkupru minn Frar 2005. Għaldaqstant id-database twaqqfet sa Settembru 2005 meta l-proċess ta' reġistrazzjoni reġa bedat taħt id-direzzjoni tal-Gvern ta' Sri Lanka.

23. B'riżultat tad-diffikultajiet ta' koordinazzjoni kien hemm varjazzjonijiet sinifikanti fil-livell u fil-kwalità ta' l-għajnuna mogħtija mill-komunità internazzjonali. Ir-Rapport tad-Diżastri Dinjija tar-Red Cross ta' l-2005 jiddeskrivi kif ċerti komunitajiet f'Aceh kellhom għajnuna żejda filwaqt li oħrajn kienu traskurati. Kien hemm provvediment żejjed ta' għajnuna fis-settur tas-saħħa fl-Indoneżja u fil-provvista ta' dgħajjes fis-Sri Lanka u ċerta għajnuna ma kinitx kompluta b'mod suffiċjenti, per eżempju dgħajjes tas-sajd mingħajr xbiek. Barra dan, f'Diċembru 2005, sena wara d-diżastru, madwar 67 000 persuna kienu għadhom jgħixu fit-tined f'Aceh.

Koordinazzjoni tajba bejn id-DĠ ECHO u servizzi oħra tal-Kummissjoni ħlief għar-reazzjoni immedjata

24. Il-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili qiegħed timijiet ta' esperti fiż-żoni l-aktar milquta miz-tsunami biex jgħinu jevalwaw is-sitwazzjoni u jikkordinaw il-wasla u t-tqassim ta' l-għajnuna ta' protezzjoni ċivili offruta mill-Istati Membri. Il-Memorandum ta' Ftehim tas-16 ta' Marzu 2003 bejn id-DĠ ECHO u d-Direttorat Ġenerali għall-Ambjent jiddikjara li koordinazzjoni mkabbra ta' l-interventi ta' l-Għajnuna Umanitarja u Protezzjoni Ċivili, kemm fil-kwartieri ġenerali kif ukoll fuq il-post, hija ta' importanza kbira biex jinkisbu sinerġiji koerenti ta' azzjoni Komunitarja. Il-proċeduri għandhom jassiguraw skambju ma' xulxin ta' informazzjoni fl-istadji kollha tal-kriżi u tal-laqgħat fuq il-post bejn id- DĠ ECHO u t-tim ta' Koordinazzjoni ta' Protezzjoni Ċivili għandu jassigura li l-attivitajiet kienu komplimentari. Madanakollu, kemm fis-Sri Lanka kif ukoll fl-Indoneżja l-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili kien ikkordinat mod insuffiċjenti ma' l-għajnuna umanitarja.

25. Il-Kumitat ta' Għajnuna Umanitarja tas-27 ta' Jannar 2005 iffoka fuq in-nuqqasijiet fil-koordinazzjoni bejn id-DĠ ECHO u ċ-Ċentru ta' Monitoraġġ u Informazzjoni tal-Protezzjoni Ċivili (MIC) u kkunsidra li l-MIC ma llimitax lilu nnifsu għal attivitajiet ta' protezzjoni ċivili, imma kien daħal fuq il-qasam umanitarju li jaqbeż ir-rwol tagħhom u ta l-impressjoni li hija kienet qed tikkordina l-għajnuna ta' l-UE (11).

26. Dwar ir-rabta mal-fażi ta' rikostruzzjoni, id-DĠ ECHO jaħdem ma' servizzi tal-Kummissjoni oħra biex jassigura li jkun hemm rabta regolari u effettiva bejn l-isforzi għal għajnuna soċjali fuq terminu ta' żmien qasir u rikostruzzjoni fuq żmien itwal. Il-livell għoli ta' finanzjament tad-DĠ ECHO għin biex titnaqqas il-fażi transizzjonali li kienet itwal milli kien mistenni bejn l-għajnuna soċjali u r-rikostruzzjoni (ara l-paragrafu 15(a)). L-istrateġija li tgħaqqad l-għajnuna soċjali, riabilitazzjoni u żvilupp (LRRD) fl-Indoneżja u s-Sri Lanka tinvolvi l-użu tal-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida biex tipprovdi immaġini satellitari tad-danni taz-tsunami li jistgħu jkunu ta' użu għall-ippjanar ta' rikostruzzjoni u l-preparazzjoni għad-diżastri. Il-Mekkaniżmu ta' Reazzjoni Rapida għin ukoll jiffinanzja sforzi ta' medjazzjoni li wasslu għal ftehim ta' paċi f'Awwissu 2005 bejn il-Gvern ta' l-Indoneżja u l-Moviment Liberu ta' l-Aceh (GAM), li saħħaħ il-bażi għal sforzi ta' rikostruzzjoni.

Ir-Rwol ta' sistemi ta' monitoraġġ biex jassiguraw relevanza, effiċjenza u implimentazzjoni f'waqtha

Sistema ta' monitoraġġ u kontroll komprensiva kif xieraq

27. Sabiex jimmonitorja u jikkontrolla l-implimentazzjoni ta' proġett, id-DĠ ECHO jserraħ fuq il-mekkaniżmi segwenti: a) ir-rapporti u ż-żjarat ta' monitoraġġ ta' esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO ikkomplementati bi żjarat ta' monitoraġġ ta' superviżjoni minn desk officers; b) rapporti tas-soċji tad-DĠ ECHO; c) żjarat fuq il-post ta' l-Unità ta' Verifika u Finanzi tad-DĠ ECHO; d) kontrolli qabel il-pagament finali u verifiki esterni aktar tard tas-soċji.

28. L-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO wettqu żjarat ta' monitoraġġ ta' proġetti li qed jiġu implimentati minn soċji biex jassiguraw ir-relevanza, l-effiċjenza u implimentazzjoni f'waqtha. Fuq il-bażi taż-żjarat ta' monitoraġġ, azzjoni xierqa tista' tittieħed fil-livell ta' kwartieri ġenerali jew lokali. Per eżempju, ir-rapport ta' monitoraġġ tal-programm ta' sostenn psikoloġiku ta' April 2005 fis-Sri Lanka enfasizza problemi fir-reklutaġġ ta' persunal lokali. L-uffiċjal tad-DĠ ECHO fi Brussell għaldaqstant ikkuntattja l-Kwartieri Ġenerali tar-Red Cross ikkonċernati biex jikseb assigurazzjoni li l-memorandum ta' ftehim mar-Red Cross tas-Sri Lanka ser jiġi ffirmata biex jippermetti r-reklutaġġ ta' persunal lokali għal fażi li jmiss tal-proġett.

29. Wara t-tsunami fis-26 ta' Diċembru 2004, persunal tad-DĠ ECHO kien fis-Sri Lanka fis-27 ta' Diċembru 2005 u f'Jakarta, l-Indoneżja fit-28 ta' Diċembru 2004. Fl-1 ta' Jannar 2005 l-ewwel esperti tad-DĠ ECHO waslu f'Aceh. Id-DĠ ECHO reġa' qiegħed assistenti tekniċi minn reġjuni oħra per eżempju l-Amerika t'Isfel, l-Afrika u l-Lvant Nofsani sabiex jassistu fir-reazzjoni inizjali għaz-tsunami. Il-bżonn għal esperti ta' fuq il-post permanenti kien identifikat f'Jannar 2005 u dawn kienu fil-post f'Aceh sa April 2005. Wara z-tsunami l-Kummissjoni ħadet impenn li żdied in-numru ta' esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO minn 69 għal 150 (12). Fis-Sri Lanka, 23 żjara ta' monitoraġġ kienu mwettqa għal disa' proġetti ffinanzjati mid-deċiżjoni ta' 10 miljun euro. Fl-Indonesia 13-il żjara ta' monitoraġġ kienu mwettqa għal disa' proġetti ffinanzjati mid-deċiżjoni ta' emerġenza ta' 10 miljun euro, i-biċċa l-kbira wara l-wasla ta' l-esperti ta' fuq il-post preżenti f'April 2005. Rapport ta' monitoraġġ kien magħmul minn espert ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO wara kull żjara ta' monitoraġġ.

30. M'hemm l-ebda linji ta' gwida speċifiċi għall-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO għar-rappurtar tas-sejbiet ta' missjonijiet ta' monitoraġġ. Fl-aħħar ta' kull missjoni ta' monitoraġġ l-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO ikollhom laqgħa ta' stħarriġ mat-tim ta' fuq il-post tas-soċji. Madanakollu, id-DĠ ECHO ma jipprovdiex feedback bil-miktub b'mod sistematiku lis-soċju biex juri kwistjonijiet li joħorġu matul iż-żjara ta' monitoraġġ u l-azzjoni miftehma. Feedback bil-miktub jista' jippermetti lis-soċju biex jibbenifika aktar mill-parir u sostenn li jirriżultaw minn żjarat ta' monitoraġġ tad-DĠ ECHO u jista' jgħin isolvi problemi identifikati.

31. L-informazzjoni miksuba miż-żjarat ta' monitoraġġ mill-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO hija supplimentata minn informazzjoni miġbura fir-rapporti tas-soċji. Għall-proġetti b'dewmien ta' sitt xhur, is-soċji huma meħtieġa li jibgħatu lid-DĠ ECHO rapport finali preliminari xahar qabel it-tmien tal-proġett u rapport finali fi żmien sitt ġimgħat wara t-tmien tal-proġett, jew tlett xhur għall-proġetti tan-NU. Għad-deċiżjonijiet ta' emerġenza ta' 10 miljun euro fis-Sri Lanka u fl-Indoneżja b'dewmien ta' sitt xhur, ħafna mis-soċji ppreżentaw ir-rapporti finali preliminari tagħhom fil-ħin, imma kien hemm dewmien ta' xahar jew xaharejn għal ħafna mir-rapporti finali.

32. Barra ż-żjarat ta' monitoraġġ ta' l-esperti ta' fuq il-post u tad-desk officers tad-DĠ ECHO u l-informazzjoni miġbura fir-rapporti tas-soċji, l-implimentazzjoni ta' proġett hija wkoll immonitorjata minn persunal ta' l-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO li jwettqu kontrolli fuq il-post fuq selezzjoni ta' proġetti. Fl-2005 l-kontrolli fuq il-post tad-DĠ ECHO ffukaw fuq ir-reazzjoni tat-tsunami u l-valur ta' proġetti eżaminati fuq il-post fis-Sri Lanka u l-Indoneżja kien ta' 19-il miljun euro jew 18 % ta' l-103 miljun euro ta' proġetti kkuntrattati mid-DĠ ECHO relatati mar-reazzjoni għat-tsunami sa l-aħħar ta' l-2005. Il-verifikazzjoni fuq il-post tal-proġetti implimentati minn aġenzija tan-NU fl-Indoneżja enfasizzat problemi ta' aċċess għal dokumentazzjoni li, għalkemm megħluba, ser ikun hemm bżonn jiġu ċċarati fil-laqgħat ta' ħidma dwar il-Ftehim Qafas Amministrattiv u Finanzjarju (FAFA) (ara l-kaxxa 5). Kaxxa 5Aċċess għal dokumentazzjoni ta' l-UNId-DĠ ECHO ltaqa' ma' problemi biex jikseb aċċess għal informazzjoni finanzjarja relevanti mitluba għal żjara ta' kontroll fuq il-post f'Ġunju 2005 ta' proġett ta' aġenzija tal-UN ta' 500 000 miljun euro għal azzjonijiet ta' emerġenza tas-saħħa fl-Indonesja, kuntrarju tar-rekwiżiti tal-Ftehim Qafas Amministrattiv u Finanzjarju (FAFA). Wara diskussjonijiet ma' l-aġenzija tan-NU din il-kwistjoni kienet iċċarata u d-DĠ ECHO kiseb aċċess għad-dokumentazzjoni relevanti f'Novembru 2005.

33. Il-kontroll finali qabel il-pagament finali huwa wkoll imwettaq mill-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO. Dan il-kontroll jieħu in konsiderazzjoni l-kummenti ta' l-espert ta' fuq il-post u tad-desk officer tad-DĠ ECHO fuq ir-rapport finali tas-soċju u rakkomandazzjonjiet tagħhom jekk jipproċedux jew le bil-pagament. Barra hekk dan il-kontroll tal-pagament huwa wkoll ibbażat fuq il-lista ta' nefqa, dettalji ta' l-istokk, proċeduri ta' akkwist, listi tal-persuanl u kopji ta' fatturi meta jkun ikkunsidrat xieraq. Barra minn dan, l-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO tirranġa għal verifika esterna indipendenti tad-dokumentazzjoni tal-proġett fil-kwartieri ġenerali tas-soċju għal kampjun ta' proġetti. Dawn il-verifiki esterni wrew li kienu għodda effettiva biex tiġi identifikata n-nefqa eliġibbli għall-irkupru, l-parti l-kbira minħabba nuqqas ta' dokumentazzjoni ta' ġustifikazzjoni. Madanakollu, hemm dewmien konsiderevoli bejn it-tmien ta' proġett u l-verifika esterna li d-DĠ ECHO jimmira li jnaqqas billi jkopri s-soċji kollha fuq ċiklu ta' sentejn.

Adattament tar-reazzjoni inizjali sabiex tiġi assigurata relevanza

34. Il-proċeduri tad-DĠ ECHO jirrikonoxxu l-bżonn li jkunu flessibli u l-Artikolu 10 tal-Ftehim Qafas ta' Sħubija jiġbor proċeduri sempliċi biex jiġu modifikati proġetti biex jippermettilhom li jibqgħu relevanti għar-reazzjoni għall-bżonnijiet li qed jevolvu. Ġeneralment proċeduri flessibli ppermettew u proġetti jiġu modifikati biex jilħqu l-bżonnijiet li qed jevolvu u jassiguraw ir-relevanza ta' l-implimentazzjoni (ara l-kaxxa 6). Kaxxa 6Modifikazzjoni ta' proġetti biex jiġu ndirizzati l-bżonnijiet li qed jevolvuF'Ġunju 2005 fis-Sri Lanka aġenzija tan-NU wissiet bil-provvista żejda ta' dgħajjes tas-sajd żgħar li jistgħu jikkontribbixxu għal iżjed sajd u danni fuq terminu ta' żmien twil għar-riżorsa tas-sajd tal-kosta. F'Awwissu 2005 il-proġett tagħhom kien immodifikat biex inaqqas in-numru ta' dgħajjes li kellhom jiġu msewwija jew manifatturati u biex minflok tipprovdi 15 000 sett ta' tagħmir tas-sajd.Fi żmien l-ewwel xahar taz-tsunami kien ċar li l-Gvern tas-Sri Lanka kien irċieva biżżejjed donazzjonijiet ta' mediċini biex ikopru l-bżonnijiet eżistenti kollha. Il-proġett tan-NU iffinanzjat mid-DĠ ECHO kien għaldaqstant emendat biex jalloka mill-ġdid finanzjament lil sostenn psikoloġiku u sostenn lil strutturi lokali tas-saħħa.Proġett ieħor fis-Sri Lanka kien jinkludi 21 500 razzjoni ta' biskuttini nutrijenti ħafna għal tfal taħt il-ħames snin bħala parti mill-pjan ta' kontinġenza. Dan il-biskuttini ma kinux meħtieġa u l-28 000 euro inizjalment ippjanati għas-sigurtà ta' l-ikel kienu allokati mill-ġdid għas-sostenn ta' l-għajxien.Soċju fl-Indonesja biddel tined ma' kċejjen biex jirrispondi għall-bżonnijiet li qed jevolvu tal-benefiċjarji.Proġett ta' l-NGO kien modifikat meta reazzjoni internazzjonali kbira evitat kriżi nutrizzjonali. Il-programm ta' nutrizzjoni ta' emerġenza ma kienx għadu aktar meħtieġ u għaldaqstant ġie sostitwit ma' programm ta' edukazzjoni dwar in-nutrizzjoni u nutriment supplimentari.

Dewmien li rriżultaw minn saturazzjoni ta' kapaċità u limitazzjonijiet esterni oħrajn

35. Dwar implimentazzjoni f'waqtha ta' proġett, id-DĠ ECHO għen biex jintgħelbu ċerti limitazzjonijiet identifikati fir-rapporti ta' monitoraġġ. Per eżempju, fl-Indoneżja r-rapport ta' monitoraġġ ta' Mejju 2005 dwar proġett tan-NU enfasizza n-nuqqas ta' esperti biex jimplimentaw l-attivitajiet. Għaldaqstant azzjoni ttieħdet fil-livell tal-kwartieri ġenerali fid-DĠ ECHO u l-aġenzija tan-NU li rriżultat fir-reklutaġġ ta' persunal neċessarju. Madanakollu, dewmien ieħor identifikat fir-rapporti ta' monitoraġġ ma kinux indirizzati mis-soċju matul l-iskala ta' żmien tal-proġett (ara l-kaxxa 7). Kien hemm dewmien fl-implimentazzjoni minn soċji minħabba kompetizzjoni għar-risorsi bejn numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji li kienu għadhom kif waslu. Fis-Sri Lanka dewmien irriżultaw ukoll minħabba limitazzjonijiet esterni oħra bħat-tneħħija ta' eżenzjonijiet ta' dazju fuq oġġetti umanitarji fi Frar 2005 u restrizzjonijiet fuq il-bini fiż-żona ta' riserva imposta mill-gvern, imneħħija fl-aħħar tas-sena 2005 li invalidat ħafna mill-evalwazzjonijiet u ħafna proġetti (ara l-kaxxa 7). Kaxxa 7Eżempji ta' dewmien fl-implimentazzjoni ta' proġett mis-soċjiL-attrezzatura għat-trattament ta' l-ilma f'Pramuka, Jantho, Indoneżja ma setgħax taħdem sa Ġunju 2005, 4 xhur wara l-wasla tagħha, minħabba n-nuqqas ta' pilloli ta' kloru li rriżulta minn proċeduri bil-mod ta' l-akkwist.Il-provvista ta' xelters fis-Sri Lanka kienet imdewwma minħabba skarsità ta' art adattata għar-rilokazzjoni ta' komunitajiet li ma tħallewx jirritornaw fiż-żona ta' konservazzjoni tal-kosta. Art allokata lil organizzazzjoni internazzjonali għall-kostruzzjoni kienet wara allokata mill-awtoritajiet lokali lil partijiet oħra.Id-distribuzzjoni ta' xbiek għas-sajd minn soċju fis-Sri Lanka kienet imdewma minħabba diffikultajiet ta' akkwist u l-ħin meħud biex jiġi definit it-tagħmir. Sakemm l-NGO kienet lesta li tiddistribwixxi ċerti bżonnijiet, e.ż. għat-tagħmir tas-sajd dawn kienu diġa' ġew milħuqa minn organizzazzjonijiet oħra. Dan wassal għal aktar dewmien għaliex l-NGO kellha tagħmel stimi ġodda tal-bżonnijiet.

Informazzjoni dwar l-effiċjenza ta' l-implimentazzjoni ta' proġett

36. Il-monitoraġġ ta' l-effiċjenza ta' implimentazzjoni teħtieġ informazzjoni fuq spejjez, arranġamenti organizzattivi u dwar il-pożizzjoni reali tal-prodotti. Dwar l-ispejjez, sabiex tingħata reazzjoni f'waqtha, l-għażla tal-proposti tas-soċji mhix ir-riżultat ta' proċedura ta' sejħa għall-offerti kompettiva. Il-proċeduri ta' akkwist tas-soċji tad-DĠ ECHO kienu eżaminati matul il-verifiki esterni tas-soċji fil-kwartieri ġenerali u matul il-verifikazzjonijiet fuq il-post ta' l-Unità ta' Finanzi u Verifika tad-DĠ ECHO. Ma' dan, l-analiżi ta' proposti ta' proġett mill-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO tiġbor analiżi ta' l-ispiża ta' kull unità bħala fattur biex jiġi deċiż jekk is-soċji humiex qed joffru oġġetti u servizzi bi prezz ġust. Madanakollu, din l-analiżi hija ta' valur limitat biex tipprovdi assigurazzjoni dwar l-effiċjenza u tista' tkun imtejba b'informazzjoni komparattiva u monitoraġġ ta' segwitu sistematiku. Hemm lok fejn tiġi żviluppata aktar l-informazzjoni komparattiva dwar l-ispejjez u biex tiġi mmonitorjata l-ispiża ta' kull unità matul l-implimentazzjoni. Partikolarment wara diżastru li ma kienx mistenni, din l-informazzjoni tirrinforza mill-ġdid l-assigurazzjoni li l-oġġetti u s-servizzi huma miksuba bi prezz ġust. Sadanittant, id-DĠ ECHO qed jiżviluppa s-sistema ta' monitoraġġ tiegħu sabiex hija maħsuba li tassisti awtomatikament għall-kalkolu ta' l-ispiża ta' kull unità u r-relazzjoni ma' spejjeż diretti biex isostnu l-ispejjeż.

37. Ċerti rapporti ta' monitoraġġ jipprovdu dettalji insuffiċjenti ta' l-arranġamenti organizzattivi li huma xi drabi kumplessi biex juru jekk is-soċju huwiex iwettaq il-kompiti ta' proġett jew jekk huwa s-sotto kkuntrattax attivitajiet ma' NGOs oħrajn jew intrapriżi privati (ara l-kaxxa 8). Peress li huma biss il-firmatarji tal-Ftehim Qafas ta' Sħubija u l-Ftehim Qafas Amministrattiv u Finanzjarju li kienu evalwati bħala soċji adattati, huma importanti li jiġu identifikati dawk l-organizzazzjonijiet li qed jimplimentaw il-proġetti ffinanzjati mid-DĠ ECHO li ma kinux evalwati b'dan il-mod. Kaxxa 8Arranġamenti organizzattivi mhux spjegati fir-rapporti ta' monitoraġġFis-Sri Lanka attivitajiet ta' tiswija ta' dgħajjes ta' aġenzija tan-NU kienu qed jitwettqu minn intrapriżI privatI u attivitajiet ta' ilma u sanità ta' soċju ta' ECHO kienu qed isiru minn NGOs lokali.Fl-Indonesja, għalkemm ir-rapporti ta' monitoraġġ iddikjaraw li aġenzija tan-NU partikolari użat NGOs biex timplimenta proġetti, l-NGOs ikkonċernati ma kinux identifikati.Dawn l-arranġamenti speċifiċi ma kinux deskritti fir-rapporti ta' monitoraġġ.

38. Il-monitoraġġ tad-DĠ ECHO jimmira li jiffoka aktar fuq ir-riżultati milli fuq prodotti (jiġifieri, numru ta' djar okkupati minn familji aktar milli numru ta' xelters mibnija). Rapporti ta' monitoraġġ ma jikkwantifikawx sistematikament l-iskop ta' l-attivitajiet ta' proġett u lanqas ma jinkorporaw approvazzjoni formali ta' xogħlijiet lesti, bħal xelters, latrini jew dgħajjes. Madanakollu huwa importanti li jkun hemm informazzjoni ċara dwar dak li sar u fejn sar, bħala prerekwiżit għar-rappurtar dwar riżultati. Informazzjoni dwar il-pożizzjoni reali tal-prodotti hija neċessarja biex tassigura li oġġetti u servizzi kienu provduti u skond l-istandard meħtieġ (ara kaxxa 9). Kaxxa 9Bżonn li tittejjeb l-informazzjoni dwar il-prodottiFil-kaz ta' proġett fl-Indonesja kien diffiċli għall-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO biex jidentifikaw liema attivitajiet kienu ffinanzjati mid-DĠ ECHO. Kien hemm bidliet frekwenti fil-persunal li ma kinux kapaċi jgħidu preċiżament x'kien sar bil-finanzjament tad-DĠ ECHO. Minkejja talbiet mill-esperti ta' fuq il-post tad-DĠ ECHO, l-aġenzija tan-NU ikkonċernata ma provdietx informazzjoni ddettaljata dwar attivitajiet li saru sat-tmien tal-proġett.Ir-rapport finanzjarju interim ta' proġett fis-Sri Lanka alloka 1,45 miljun euro jew 85 % tan-nefqa lit-titolu tal-baġit “sajd” mingħajr aktar dettall. Il-provvediment ta' informazzjoni finanzjarja ddettaljata jista' jiffaċilita l-monitoraġġ effettiv ta' l-implimentazzjoni ta' proġett.

39. Il-verifika tagħna kkonfermat ukoll rapporti ta' monitoraġġ tad-DĠ ECHO li kkunsidraw li l-viżibilità ta' azzjonijiet iffinanzjati mid-DĠ ECHO kienu ġeneralment sodisfaċenti, għalkemm f'ċerti każijiet kien hemm skop għat-titjib. Per eżempju, il-viżibilità tad-DĠ ECHO kienet fqira fiċ-ċentru ta' ħarsien tat-tfal f'Jantho, Aceh, u dwar l-attrezzatura għat-trattament ta' l-ilma implimentati minn aġenzija tan-NU. Bl-analizzazzjoni ta' l-isforz ġenerali ta' l-għajnuna internazzjonali, is-Sejbiet Inizjali tal-Koalizzjoni għall-Evalwazzjoni taz-Tsunami (TEC) huma kritiċi dwar l-aġenziji umanitarji għall-iffukar fuq promozzjoni ta' ditta u qed jikkompetu għall-viżibilità għak-kost li jilħqu l-bżonnnijiet veri tal-benefiċjarji. Madanakollu, azzjonijiet ta' viżibilità għandhom il-benefiċċju addizzjonali li jgħinu jnaqqsu r-riskju ta' finanzjament doppju billi jidentifikaw ċarament min iffinanzja xiex.

Kisba ta' riżultati u suffiċjenza ta' sostenibbilità

Proġetti kkontribwew għas-suċċess tar-reazzjoni ġenerali għalkemm ċerti prodotti u riżultati bilkemm kienu ppjanati

40. Fir-rigward ta' prodotti, il-proġetti ffinanzjati mid-DĠ ECHO kienu implimentati, għalkemm f'ċerti każijiet l-inflazzjoni naqqset il-livell ta' prodotti u ċerti attivitajiet ma setgħux jitwettqu fl-iskala ta' żmien tal-proġett minħabba diffikultajiet fil-kisba ta' oġġetti u fir-reklutaġġ ta' persunal kwalifikat (ara kaxxa 10). Kaxxa 10Ċerti prodotti ta' proġetti bilkemm ikunu ppjanatiFis-Sri Lanka, minħabba ż-żieda ta' spejjez ta' materjali u xogħol, proġett iffinanzjat mid-DĠ ECHO naqqas in-numru ta' xelters mibnija għal 2 018 minflok l-2 500 ippjanati inizjalment.Fl-Indonesja NGO partikolari ma setgħatx tispiċċa d-distribuzzjoni ta' 1 500 000 flixkun ta' kimiċi biex jiġi trattat l-ilma minħabba diffikultajiet ta' akkwist. Għalkemm kienet miftehma estensjoni ta' tlett xhur, fit-tmien tal-proġett f'Lulju 2005, 900 000 flixkun baqgħu mhux distribwiti. Il-flixkien kienu finalment distribwiti bi ispejjez għas-soċju nnifsu.

41. Fir-rigward ta' riżultati, proġetti ffinanzjati mill-Kummissjoni taw kontribuzzjonijiet sostanzjali biex ikopru l-bżonnijiet bażiċi tal-popolazzjoni fir-rigward ta' xelters, ikel, ilma u sanità, saħħa, sostenn psikosoċjali, kura tal-familja u tfal u telekomunikazzjonijiet (ara kaxxa 11). Il-proġetti ffinanzjati mill-Kummissjoni kkontribwew ukoll biex jingħataw lura l-għajxien, per eżempju permezz ta' provvista ta' dgħajjes u tagħmir tas-sajd u r-riabilitazzjoni ta' moll. Madanakollu, fir-rigward ta' benefiċjarji milħuqa, is-suċċess ta' proġetti kien xi drabi inqas minn dak inizjalment ippjanat, l-parti l-kbira minħabba stimi żejda ta' bżonnijiet mhux preċiżi li rriżultaw mill-bżonn ta' reazzjoni rapida (ara l-paragrafu 20). Dan kien il-kaz għal proġett ta' ilma u sanità fis-Sri Lanka li laħaq xi 37 000 benefiċjarji minflok il-50 000 ippjanati inizjalment. B'mod partikolari l-komponent ta' ilma u sanità ta' proġett ta' aġenzija tan-NU f'Aceh laħaq 100 000 persuna, li jirrapprezentaw biss 5 % taż-2 miljun benefiċjarju ippjanat inizjalment. Bħala riżultat ta' din il-kopertura baxxa, bl-għaqda tad-diffikultajiet biex jiġu identifikati l-prodotti tal-proġett matul l-implimentazzjoni, id-DĠ ECHO huwa mħasseb dwar il-kapaċità operattiva ta' dan is-soċju biex jassumi koordinazzjoni għas-settur ta' l-ilma u sanità. Kaxxa 11Riżultati ta' l-għajnuna umanitarja tal-KummissjoniIl-Kummissjoni rrapportat li l-għajnuna umanitarja tiegħu fl-Indonesja, fis-Sri Lanka, fl-Indja, fil-Maldivi u fit-Tajlandja kkontribwiet biex tipprovdi: — ilma nadif għax-xorb u faċilitajiet sanitarji għal aktar minn 720 000 persuna; — razzjoni ta' għajnuna ta' ikel kull ġimgħa għal kważi 900 000 persuna mċaqalqa; — materjali għax-xelters għal kważi 140 000 persuna biex isewwu jew jibnu mill-ġdid id-djar tagħhom jew biex iwaqqfu xelters transizzjonali; — Servizzi tas-saħħa u sistema ta' data epidemiloġika għall-benefiċċju ta' 840 000 persuna; — assistenza psikosoċjali għal aktar minn 260 000 persuna; — ġenerazzjoni tad-dħul u sostenn għall-għajxien għal madwar 325 000 persuna.

42. Inizjattiva ta' evalwazzjoni maġġuri hija l-Koalizzjoni għall-Evalwazzjoni taz-Tsunami (TEC), li qed jikkontribwixxi għaliha d-DĠ ECHO. Dan huwa sforz kollaborattiv minn aġenziji ta' għajnuna biex jitgħallmu mir-reazzjoni għaz-tsunami. Din wettqet ħames evalwazzjonijiet tematiċi fuq ir-reazzjoni tad-donatur, koordinazzjoni, evalwazzjonijiet tal-bżonnijiet, l-impatt fuq il-kapaċitajiet nazzjonali u lokali u l-għaqda ta' l-għajnuna soċjali mar-riabilitazzjoni u l-iżvilupp fuq terminu ta' żmien twil. Is-sejbiet inizjali ta' l-evalwazzjoni TEC jikkonkludu li b'mod ġenerali l-isforz ta' għajnuna soċjali, għalkemm ikkoordinat b'mod fqir u ineffiċjenti, kien effettiv biex jillimita t-tbatija permezz tal-provvista ta' ikel, ilma u xelter. Ir-Rapport dwar Diżastri Dinjija tar-Red Cross ta' l-2005 similarment jikkonkludi li, minkejja l-bżonn ta' koordinazzjoni imtejba, ir-reazzjoni enormi rnexxielha ġġib għajnuna lill-parti l-kbira tas-superstiti u tipprevjeni aktar ġuħ u mard. Iż-żjarat lill-proġetti mwettqa matul il-verifika tagħna u l-intervisti mal-persuni nvoluti lokali kollha inklużi l-benefiċjarji, l-parti l-kbira kkonfermaw il-konklużjonijiet ta' dawn l-evalwazzjonijiet.

43. Rigward żviluppi futuri, id-DĠ ECHO qed jiffinanzja proġett ta' 2 miljun euro, b'fondi mid-deċiżjoni ta' 80 miljun euro, biex isostnu proġett għall-preparazzjoni għad-diżastri tan-NU biex isaħħaħ sistemi ta' twissija minn kmieni fir-reġjun ta' l-Oċejan Indjan. Kemm l-Asja tan-Nofs Inhar kif ukoll l-Asja tax-Xlokk qed jibbenifikaw mill-pjanijiet ta' azzjoni DIPECHO (13) u ġew allokati madwar 11-il miljun euro għal proġetti għall-preparazzjoni għad-diżastri f'komunità fl-2005-2006. Il-grupp ta' ħidma dwar lezzjonijiet mitgħallma ta' l-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Koordinazzjoni ta' Affarijiet Umanitarji ta' l-UN (UNOCHA) ta' Ġunju 2005 enfasizza l-bżonn ta' titjib sinifikanti fil-mekkaniżmu ta' preparazzjoni għad-diżastri.

Sostenibbilità adegwata promossa b'livell għoli ta' finazjament

44. Id-DĠ ECHO huwa responsabbli għar-reazzjoni umanitarja li tikkonsisti f'għajnuna soċjali ta' emerġenza u riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien qasir, filwaqt li r-riabilitazzjoni fuq terminu ta' żmien itwal, rikostruzzjoni u rkupru huma taħt ir-responsabbilità tad-DĠ RELEX u tad-DĠ AIDCO. Minħabba l-indħil ta' DĠs differenti, proċeduri u mandati ta' dawn iż-żewġ fażijiet, il-qasam inċert u l-proċess ta' għaqda bejn l-għajnuna soċjali, riabilitazzjoni u żvilupp (LRRD) huma partikolarment importanti. Il-livell għoli ta' finanzjament tad-DĠ ECHO disponibbli għaz-tsunami ppermetta d-DĠ ECHO biex jiffoka fuq setturi ta' għajnuna soċjali prinċipali bħal ikel u ilma, sanità, saħħa u xelter, imma wkoll biex inaqqsu l-fażi transizzjonalli li kienet itwal milli kien mistenni permezz ta' interventi ta' kwalità u, u f'ċerti każijiet, biex jiffinanzja proġetti ta' riabilitazzjoni b'orjentazzjoni ta' żvilupp (ara l-kaxxa 12). Kaxxa 12Interventi ta' kwalità għolja u orjentazzjoni ta' żvilupp biex jgħinu jassiguraw sostenibbilitàFis- Sri Lanka l-livell għoli ta' bini ta' latrini għandu jassigura li dawn iservu għal żmien twil. Barra dan it-twaqqif ta' kumitati ta' iġene fil-kampijiet hija approċċ sostenibbli għal promozzjoni ta' l-iġene.Fl-Indoneżja proġett li jinvolvi l-bini ta' dgħajjes u moll għandu orjentazzjoni ta' żvilupp li jenfasizza s-sostenibbilità. Similarment proġett tan-NU ieħor fis-Sri Lanka mmira biex itejjeb l-effiċjenza tal-flotta Sri Linkana permezz tal-bini ta' dgħajjes ta' kwalità għolja u permezz ta' taħriġ fit-tekniki mtejba ta' sajd.Proġett ta' l-NGO fl-Indoneżja għat-trattament ta' l-ilma b'kimiċi ffinanzjat taħt id-deċiżjoni ta' emerġenza ta' 10 miljun euro kien segwit bi proġett ieħor iffinanzjat mill-Kummissjoni taħt id-deċiżjoni ta' 80 miljun euro dwar sistemi ta' provvista ta' ilma aktar sostenibbli.Is-sostenibbilità ta' proġett ta' l-NGO fl-Indoneżja hija megħjuna mill-fatt li parti kbira ta' attivitajiet fil-kampijiet huma organizzati minn membri tal-kumitat fuq bażi volontarja.

KONKLUŻJONIJIET

45. Wara t-tsunami tas-26 ta' Diċembru 2004 kien hemm bżonn li jsir bilanċ tax-xewqa ta' intervent ippjanat tajjeb bin-neċessità ta' azzjoni rapida. Il-proċeduri tad-DĠ ECHO ippermettew reazzjoni rapida u l-livell għoli ta' finanzjament ta' 123 miljun euro irriżultaw xieraq, u ppermetta wkoll lid-DĠ ECHO biex jilħaq il-bżonnijiet tal-popolazzjoni milquta mill-kunflitt, minbarra illi għen biex timtela l-fażi li kienet itwal milli mistennija bejn l-għajnuna soċjali u r-rikostruzzjoni (ara l-paragrafi 12 sa 15).

46. Id-deċiżjoni li jaħdem ma' soċji eżistenti fis-Sri Lanka ppermettiet lill-Kummissjoni biex tiffinanzja l-implimentazzjoni ta' proġetti minkejja n-numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji li kienu għadhom kif waslu b'fondi li kienu jeċċedu l-bżonnijiet. F'Aceh id-DĠ ECHO ma kellux preżenza qabel it-tsunami u kien hemm nuqqas ta' informazzjoni affidabbli bir-riżultat li ċerti proġetti miftehma mid-DĠ ECHO fix-xahar wara t-tsunami kienu bbażati fuq proposta ta' reazzjoni ta' emerġenza standard aktar milli fuq evalwazzjoni preċiża ta' bżonnijiet. L-evalwazzjonijiet ta' bżonnijiet ta' proġetti miftehma minn Frar 2005 kienu affidabbli ħafna minħabba d-disponibbilità ta' aktar informazzjoni u aktar ħin biex jiġu ppreparati l-proposti (ara l-paragrafi 16 sa 21).

47. Ir-rwol koordinattiv tan-Nazzjonijiet Uniti kien magħmul diffiċli minħabba n-nuqqas ta' informazzjoni affidabbli dwar il-bżonnijiet, il-wasla ta' numru kbir ta' organizzazzjonijiet umanitarji u n-nuqqas ta' kapaċità ta' l-awtoritajiet lokali, li rriżultaw f'varjazzjonijiet fil-livell u l-kwalità ta' għajnuna provduta. Koordinazzjoni interna bejn id-DĠ ECHO u servizzi oħra tal-Kummissjoni kienet tajba għal dak li għandu x'jaqsam ma' l-għaqda mal-fażi ta' rikostruzzjoni. Madanakollu, l-koordinazzjoni mal-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili kienet problematika fl-istadji inizjali tar-reazzjoni (ara l-paragrafi 22 sa 26).

48. Id-DĠ ECHO għandu sistema komprensiva għal monitoraġġ u kontrollar ta' proġetti li ġeneralment ippermettiet li proġetti jiġu modifikati biex jilħqu l-bżonnijiet li dejjem jevolvu. Madanakollu, hemm skop biex jiġi provdut feedback bil-miktub lis-soċji wara ż-żjarat ta' monitoraġġ, biex tiġi żviluppata informazzjoni komparattiva u biex jiġu provduti aktar dettalji dwar l-arranġamenti organizzattivi li xi drabi huma kumplessi. Rapporti ta' monitoraġġ ma jikkwantifikawx sistematikament il-kisba tal-miri ta' proġettt, u fil-każ ta' proġett tan-NU fl-Indoneżja kien partikolarment diffiċli għad-DĠ ECHO biex jikseb informazzjoni ċara dwar attivitajiet li kienu saru (ara l-paragrafi 27 sa 39).

49. Il-Kummissjoni ffinanzjat proġetti li kkontribwew biex ikopru l-bżonnijiet bażiċi tal-popolazzjoni f'termini ta' xelter, ikel, ilma u sanità, saħħa, sostenn psikosoċjali, ħarsien tat-tfal u tal-familja u telekomunikazzjonijiet. Il-Kummissjoni qed tiffinanzja wkoll proġetti biex jagħtu sostenn għall-preparazzjoni tad-diżastri. Madanakollu, ċerti prodotti ta' proġetti kienu ħafna inqas milli ppjanati minħabba żieda ta' spejjeż u diffikultajiet biex jiksbu oġġetti u fir-reklutaġġ ta' persunal kwalifikat. Ċerti proġetti, partikolarment il-komponiment ta' l-ilma u s-sanità tal-proġett ta' l-aġenzija tan-NU fl-Indoneżja, laħqu inqas benefiċjarji milli kien ippjanat inizjalment, prinċipalment minħabba stima żejda ta' evalwazzjonijiet tal-bżonnijiet. Is-sostenibbilità ta' proġetti kienet megħjuna minn livell għoli ta' finanzjament li ppermetta interventi ta' kwalità għoljin xi drabi b'orjentazzjoni ta' żvilupp (ara l-paragrafi 40 sa 44).

RAKKOMANDAZZJONIJIET

50. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra r-rwol li hija jista' jkollha li tgħin gvernijiet milquta biex iġestu l-koordinazzjoni ta' kontribwenti b'mod aktar effettiv biex jassiguraw li l-bżonnijiet huma milħuqa (ara l-paragrafu 22).

51. Ir-rwoli tad-DĠ ECHO u tad-DĠ Ambjent (Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili) għandhom ikunu ċċarati biex jiġi assigurat approċċ koerenti (ara l-paragrafi 24 u 25).

52. Skala ta' żmien itwal għal operazzjonijiet ta' emerġenza (e.ż. disa' xhur minflok sitt xhur) għandha tkun ikkunsidrata sabiex tipprovdi żmien biżżejjed għal implimentazzjoni (see paragraph 35).

53. Id-DĠ ECHO għandu jsaħħaħ is-sistema ta' monitoraġġ tiegħu sabiex jinkludi l-elementi segwenti li jistgħu jkunu nkorporati fil-monitoraġġ tal-linji ta' gwida: a) feedback bil-miktub lis-soċji wara żjarat ta' monitoraġġ (ara l-paragrafu 30); b) żvilupp ta' informazzjoni komparattiva ta' l-ispejjez (ara l-paragrafu 36); c) spjegazzjoni ta' l-arranġamenti ta' implimentazzjoni (ara l-paragrafu 37); d) informazzjoni dwar dak li sar u fejn sar (ara l-paragrafu 38).

54. Id-diffikultajiet ta' aċċess għal dokumentazzjoni ta' proġetti implimentati minn aġenziji tan-NU għandhom jittieħdu in konsiderazjoni fil-kuntest tal-Ftehim Qafas Amministrattiv u Finanzjarju (FAFA) ma' aġenziji tan-NU (ara l-paragrafi 32 u 41).

Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti ta' l-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-11 ta' Mejju 2006. Għall-Qorti ta' l-Awdituri Hubert WEBER President

(1) Sors: UN Financial Tracking Service.

(2) Sors: UN Office of the Special Envoy for Tsunami Recovery.

(3) ĠU L 163, 2.7.1996, p. 1.

(4) ĠU L 297, 15.11.2001, p. 7.

(5) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(96) 153 dwar l-Għaqda bejn l-Għajnuna Soċjali, Riabilitazzjoni u Żvilupp (LRRD) u COM(2001) 153 dwar l-Għaqda bejn l-Għajnuna Soċjali, Riabilitazzjoni u Żvilupp — Stima.

(6) ĠU L 57, 27.2.2001, p. 5.

(7) SEC(2001) 873.

(8) Il-BRR (Badan Rehabilitasi dan Rekonstruksi) kien imwaqqaf f'April 2005 mill-Gvern ta' l-Indonesja biex jgħin jikkoordina r-riabilitazzjoni u r-rikostruzzjoni f'Aceh u Nias.

(9) Espert ta' fuq il-post huwa terminu użat biex jirreferi għall-persunal ta' sostenn tekniku ta' l-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni.

(10) Il-kontribuzzjoni ta' l-UE għar-reazzjoni internazzjonali għall-Kisbiet għall-Tsunami Ażjatiku 2004, il-passi li jmiss u l-lezzjonijiet mgħallma. Karta ta' diskussjoni għal Laqgħa Livell Għoli fi Brussell, 20 ta' Diċembru milqugħa mill-Kummissjoni Ewropea u l-Presidenza ta' l-UE.

(11) Fi Frar 2005 il-Bord ta' Konsulenza tal-Koordinazzjoni ta' l-UN tad-Diżastru u Evalwazzjoni (UNDAC) iddiskuta l-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili u kien ikkonċernat bid-duplikazzjoni possibli ta' rwoli wara t-tsunami. Konsegwentament, l-Uffiċċju tal-UN għall-Koordinazzjoni ta' Affarijiet Umanitarji (UNOCHA) talab proċeduri ċari għall-koordinaturi tal-Mekkaniżmu ta' Protezzjoni Ċivili ta' l-UE biex jaħdmu f'mekkaniżmi miftehma internazzjonali li diġa' jeżistu.

(12) COM(2005) 153 — Rinforz mill-ġdid tar-Reazzjoni għal Kriżi u Diżastru ta' l-UE fil-pajjiżi terzi.

(13) DIPECHO tfisser Il-Preparazzjoni tad-DĠ ECHO għad-diżastri

ANNESS I MAPPA TA' L-IMPATT TAZ-TSUNAMI