Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea /* KUMM(2010) 475 finali/2 - 2010/02530(COD) */





MT || IL-KUMMISSJONI EWROPEA Brussell 18.5.2011 KUMM(2010) 475 finali/2 2010/0253 (COD) CORRIGENDUM Annule et remplace le document COM(2010) 475 final du 17.9.2010 Concerne la version linguistique maltaise, page 17, considérant 27, où les mots manquants (u s-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju) ont été rajoutés Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea (Riformulazzjoni) SEG(2010) 1043 SEG(2010) 1042 MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. Kuntest tal-proposta 1.1. Sfond Wara li gawda minn prosperita' kbira matul is-seklu 19 u matul l-ewwel nofs tas-seklu 20, is-settur ferrovjarju mar lura minħabba l-popolarità dejjem tiżdied tal-ivvjaġġar bil-karozzi u bl‑ajru mill-1970 ’il quddiem. Sabiex titwaqqaf din il-waqgħa fil-popolarità, il-Kummissjoni Ewropea adottat għadd ta’ miżuri leġiżlattivi mmirati lejn il-qawmien mill-ġdid tal-ferroviji billi ħolqot gradwalment iż-"żona ferrovjarja unika Ewropea". L-ewwel pakkett ferrovjarju ppreżentat mill-Kummissjoni fl-1998 u adottat fi tmiem is-sena 2000 wera ix-xewqa ta’ min ifassal il-politika nazzjonali kif ukoll dik Ewropea li jkun hemm riforma fil-qafas regolatorju biex tkun żgurata l-integrazzjoni tas-settur ferrovjarju fuq livell Ewropew u dan is-settur ikun jista' jiffaċċja l-kompetizzjoni li ġejja minn mezzi oħra ta' trasport bl-aqwa kundizzjonijiet possibbli. L-ewwel pakkett ferrovjarju jikkonsisti fi tliet Direttivi: – Id-Direttiva 2001/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001[1] li emendat id-Direttiva tal-Kunsill li kienet diġà teżisti tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar l‑iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità[2]; – Id-Direttiva 2001/13/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001[3] li emendat id-Direttiva tal-Kunsill li kienet diġà teżisti tas-27 ta’ Ġunju 1995 dwar il‑liċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji kif ukoll[4]; u – Id-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2001 dwar l-allokazzjoni ta’ kapaċità ta' infrastruttura tal-ferroviji u l-impożizzjoni ta’ piżijiet għall-użu ta' infrastruttura ferrovjarja[5]. Id-dħul fis-seħħ ta’ dawn id-Direttivi fl-2003 kellu impatt qawwi ħafna fuq il-mod kif isir in‑negozju fis-settur ferrovjarju fl-Unjoni Ewropea (UE). Hemm żewġ partijiet involuti distinti - l-impriżi ferrovjarji u l-maniġers tal-infrastruttura. L-impriżi ferrovjarji lliċenzjati skont il-kriterji tal-UE għandu jkollhom aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja b'termini ġusti u nondiskriminatorji u għandhom ikunu jistgħu joffru servizzi madwar l-Ewropa kollha. Il‑maniġers tal-infrastruttura jistgħu jitolbu ħlas għall-użu tan-netwerks tagħhom u għandhom jagħtu livell minimu ta' servizz inkluż l-aċċess għal ċerti faċilitajiet. Id-Direttivi jiddefinixxu d-drittijiet tal-aċċess għas-servizzi ferrovjarji tat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri u jiddefinixxu ċertu salvagwardji fir-rigward tal-immaniġġjar tal-impriżi ferrovjarji biex jiżguraw li l-kompetituri jkollhom aċċess nondiskriminatorju għan-netwerk. Id-Direttivi jipprovdu wkoll gwida dwar kif għandhom jiġu stabbiliti l-korpi regolatorji indipendenti nazzjonali tal-ferroviji sabiex jiġi żgurat aċċess nondiskriminatorju u biex jimmonitorjaw il‑kompetizzjoni fis-swieq ferrovjarji. B’dan il-qafas regolatorju ġdid, l-industrija ferrovjarja rnexxielha tistabbilizza l-volumi trasportati, u, f’xi Stati Membri, tirkupra s-sehem tas-suq mit-trasport tat-triq. Il-waqgħa fl‑impjiegi wkoll kienet naqset qabel ma bdiet il-kriżi. Madankollu, it-tkabbir fis-settur ferrovjarju tal-merkanzija f'tunnellati ttrasportati matul dawn l-aħħar snin ma kienx qawwi biżżejjed biex jiġi rkuprat is-sehem tas-suq ta' 2.3 punti perċentwali li ntilef bejn l-1995 u l‑2003. Jekk ix-xejra osservata tkompli għaddejja, is-sehem ġenerali modali tas-settur ferrovjarju tat-trasport tal-merkanzija mhux se jitjieb. Għat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri l-waqgħa ’l isfel matul l-aħħar tliet deċenni ma kinetx daqshekk drammatika daqs dik tat‑trasport ferrovjarju tal-merkanzija. Is-sehem tas-settur ferrovjarju fis-suq totali tat-trasport tal-passiġġieri naqas minn 10.2 % fl-1970 għal 6.1 % fl-2003 fl-UE-15 (f'termini ta’ passiġġieri għal kull kilometru). Fl-UE-27, is-sehem tat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri niżel minn 6.6 % fl-1995 għal 5.9 % fl-2003. Minn dak iż-żmien, is-sehem irkupra xi ftit u stabbilizza ruħu. Il-klima ekonomika attwali qed tħarrax il-prestazzjoni dgħajfa tas-suq ferrovjarju. Is-servizzi tat-trasport tal-merkanzija (inklużi dawk ferrovjarji) dan l-aħħar sofrew minn tnaqqis sinifikanti fl-attività (ta’ bejn 20 % u 50 %, skont il-parti tas-suq) filwaqt li s-servizz tal‑passiġġieri wkoll naqqas ir-ritmu tiegħu. Il-partijiet interessati indikaw li l-pjanijiet ta’ rkupru nazzjonali mhumiex qed jipproduċu l-investiment malajr daqs kemm kien qed jiġi ttamat u li qed jitbassar tnaqqis kbir fl-impjiegi, b'mod partikolari fis-settur tat-trasport tal‑merkanzija. 1.2. Problemi li jridu jiġu indirizzati L-iżvilupp tas-settur ferrovjarju u l-kapaċità tiegħu li jikkompeti b'mod vijabbli mal-mezzi l‑oħra ta' trasport għadhom imfixklin minn problemi serji marbutin (a) ma' finanzjament u pprezzar mhux adegwati tal-infrastruttura, (b) ma’ xkiel persistenti għall-kompetizzjoni u (c) man-nuqqas ta' sorveljanza regolatorja xierqa. (a) Il-livell ta’ investiment fl-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-infrastruttura ferrovjarja għadhom insuffiċjenti f’għadd kbir ta’ Stati Membri. F’ħafna każijiet, il-kwalità tal‑infrastruttura eżistenti qed tkompli tonqos. In-nuqqas ta’ investiment xieraq osservat fuq livell nazzjonali ġej parzjalment min-nuqqas ta’ pjanijiet ċari ta’ investiment u ta’ strateġiji fit-tul. Il-manutenzjoni li mhix tajba biżżejjed, il‑modernizzazzjoni bil-mod u l-punti ta’ konġestjoni li qed jiżdiedu fin-netwerk jaffettwaw b’mod dirett l-impriżi ferrovjarji hekk kif dawn jonqsu milli jimxu bl‑istess pass tal-mezzi l-oħra ta’ trasport u milli jattiraw l-investiment. Il-livell u l‑istruttura mhux adegwati tal-piżijiet għall-aċċess tal-infrastruttura f’ħafna Stati Membri x’aktarx qed ikomplu jaggravaw dawn id-diffikultajiet. (b) Il-kompetizzjoni bejn l-impriżi ferrovjarji hija limitata minn diversi fatturi. In-nuqqas ta’ biżżejjed trasparenza fil-kundizzjonijiet tas-suq u qafas istituzzjonali li mhux qed jaħdem tajjeb biżżejjed ikomplu jagħmluha aktar diffiċli għall-operaturi l-ġodda biex jipprovdu servizzi ferrovjarji kompetittivi. Element importanti ieħor huwa d‑diskriminazzjoni persistenti li jħabbtu wiċċhom magħha l-operaturi l-ġodda meta jiġu biex jiksbu aċċess għal servizzi relatati mas-settur ferrovjarju li ħafna drabi jkunu proprjetà ta’ impriżi ferrovjarji li diġà qed jaħdmu fis-suq u jkunu kkontrollati minn dawn l-istess impriżi. Wieħed għadu jsib ukoll diskriminazzjoni fil‑kundizzjonijiet għall-aċċess għall-infrastruttura (fl-allokazzjoni tar-rotot u fid‑debitu tal-piżijiet). Il-problemi msemmija hawn fuq huma aggravati mid-diffikultajiet li jiltaqgħu magħhom il‑korpi regolatorji waqt li jkunu qed iwettqu d-dmirijiet ta' sorveljanza tagħhom, b'mod partikolari biex jiżguraw in-nondiskriminazzjoni bejn l-impriżi ferrovjarji u biex jiċċekkjaw jekk il-prinċipji tal-piżijiet hux qed jiġu applikati b’mod sew jew jekk hux qed tiġi rispettata bis-sħiħ is-separazzjoni tal-kontijiet. Ħafna drabi, dawn id-diffikulatjiet jinħolqu minħabba nuqqas ta' persunal ikkwalifikat u ta’ riżorsi oħra. F’diversi każi, fattur aggravanti huwa l-fatt li m’hemmx biżżejjed indipendenza mill-maniġers tal-infrastruttura, mill-impriża ferrovjarja li diġà qegħda topera fis-suq jew mill-ministeru li jeżerċita d-drittijiet tal-proprjetà fuq l‑operatur li diġà qiegħed jaħdem fis-suq. L-implimentazzjoni sħiħa tal-leġiżlazzjoni eżistenti se tikkontribwixxi b’mod sostanzjali ħafna biex jissolvew dawn il-problemi. Għalhekk, il-Kummissjoni ħadmet biex tiżgura li l‑leġiżlazzjoni eżistenti tkun infurzata billi bdiet proċeduri ta’ ksur tal-liġi kontra dawk l-Istati Membri li ttrasponew din il-leġiżlazzjoni b’mod ħażin u b’mod mhux komplet. Madankollu, hemm punti dgħajfa, ambigwitatjiet u nuqqasijiet fil-qafas regolatorju attwali li għandhom jiġu indirizzati biex l-għanijiet tal-bidu tal-leġiżlazzjoni jintlaħqu b’mod sħiħ. Ir‑riformulazzjoni tal-ewwel pakkett ferrovjarju huwa kkunsidrat mill-Kummissjoni bħala wieħed mill-modi kif jistgħu jiġu ttrattati dawn il-problemi. 2. Għanijiet tal-proposta 2.1. Għanijiet ġenerali L-iskop ewlieni tal-politika tat-trasport tal-Unjoni Ewropea huwa li jkun stabbilit suq intern billi jiġu żviluppati politiki komuni għall-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ kompetittività u tal‑iżvilupp armonjuż, ibbilanċjat u sostenibbli ta’ attivitajiet ekonomiċi. Il-proposta għar‑riformulazzjoni tal-ewwel pakkett ferrovjarju li tikkomplementa u ssaħħaħ il-miżuri eżistenti adottati fuq il-livell tal-UE fis-settur ferrovjarju se tikkontribwixxi għal dan il-għan billi tiffaċilita l-integrazzjoni u l-iżvilupp tas-suq ferrovjarju Ewropew. Il-ħolqien ta’ suq intern ġenwin huwa fundamentali biex is-settur ferrovjarju jerġa’ jieħu l‑ħajja u se jgħin sabiex jixpruna l-kompetittività tas-servizzi ferrovjarji tat-trasport tal‑merkanzija u tal-passiġġieri, u b’hekk se jsir aktar attraenti u jiżdied is-sehem modali tagħhom. Peress li l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija fit-trasport ferrovjarju hija ogħla (speċjalment meta mqabbla mat-trasport bit-triq), bidla fis-sehem modali tat-trasport bit-triq favur dak ferrovjarju se twassal għal inqas emissjonijiet tas-CO2 u għal tnaqqis fis-sustanzi li jniġġsu oħrajn. 2.2. Għanijiet orizzontali L-għan tas-simplifikazzjoni, tal-iċċarar u l-immodernizzar tal-ambjent regolatorju fl-Ewropa huwa ċentrali għall-ħidma tal-Kummissjoni. Hija u żżomm dan l-għan strateġiku trasversali f’moħħha, il-Kummissjoni qed issegwi l-aġenda msejħa Regolamentazzjoni Aħjar li għandha effetti estensivi bil-ħsieb li jsir progress f’dak li għandu x’jaqsam mal-istrateġija Ewropa 2020. Is-simplifikazzjoni legali permezz tal-konsolidazzjoni u l-fużjoni hija l-ewwel għan orizzontali li fuqu qed tissejjes din l-inizjattiva ta' riformulazzjoni. L-eliminazzjoni tar‑referenzi trasverżali eżistenti tat-tliet Direttivi permezz tar-ristrutturar u l-fużjoni f'kodiċi wieħed għall-aċċess ferrovjarju għandha tkun strumentali biex jinkiseb dan il-għan. It-tieni nett, il-Kummissjoni tqis li l-iċċarar ta' xi dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni dwar l‑aċċess ferrovjarju se tiffaċilita t-traspożizzjoni korretta u l-implimentazzjoni effiċjenti tal‑liġi tal-Unjoni Ewropea fl-Istati Membri kollha. Kif intqal hawn fuq, xi dispożizzjonijiet tal-ewwel pakkett ferrovjarju huma ambigwi u ma jiddefinixxux b’mod suffiċjenti il-mezzi għall-implimentazzjoni. Fl-aħħar nett, tinħass il-ħtieġa li l-leġiżlazzjoni tiġi mmodernizzata billi jiġu eliminati d‑dispożizzjonijet li għadda żmienhom (li kienu storikament rilevanti qabel ma s-suq infetaħ totalment u li jistgħu jintrabtu mal-fużjoni tradizzjonali tal-operatur u tal-maniġer tal‑infrastruttura) u billi jiddaħħlu dispożizzjonijiet ġodda li jwieġbu b’mod aħjar għat‑tħaddim tas-suq tal-lum (pereżempju, fir-rigward tal-operaturi l-ġodda u tal-proprjetà sħiħa jew parzjali tal-infrastruttura min-naħa tal-Istat). 2.3. Għanijiet speċifiċi Ir-riformulazzjoni proposta għall-ewwel pakkett ferrovjarju tiġbor fiha (a) il-finanzjament tal‑infrastrutturi ferrovjarji u t-tqegħid ta’ piżijiet adegwati fuqhom, (b) il-kundizzjonjiet tal‑kompetizzjoni fis-suq ferrovjarju u (c) ir-riformi organizzattivi meħtieġa biex tkun żgurata s-superviżjoni xierqa tas-suq. (a) L-ewwel għan tar-riformulazzjoni proposta jikkonsisti fl-iżgurar ta’ finanzjament adegwat, trasparenti u sostenibbli tal-infrastruttura u, fl-iffaċilitar, grazzi għal tbassir aħjar tal-iżvilupp tal-infrastruttura u l-kundizzjonijiet tal-aċċess, tal-investiment min‑naħa tal-impriżi ferrovjarji, flimkien ma’ livell u struttura aktar xierqa tat‑tqegħid tal-piżijiet għall-infrastruttura, it-titjib tal-kompetittività tal-operaturi ferrovjarji meta mqabbla ma' dik ta’ mezzi oħra ta’ trasport u l-kontribut għall‑internalizzazzjoni tal-kosti ambjentali. (b) It-tieni sett ta’ għanijiet huwa li jiġi evitat it-tfixkil fil-kompetizzjoni minħabba l-użu ta' fondi tal-Istat għall-attivitajiet kummerċjali, li jiġi evitat li informazzjoni sensittiva kummerċjali tinġabar minn operaturi li diġà qegħdin fis-suq biex tintuża kontra l-kompetituri potenzjali tagħhom, li jiġu eliminati l-kunflitti tal-interess fl-immaniġġjar ta' servizzi relatati mas-settur ferrovjarju u li tiżdied id-disponibbiltà ta' dawn is-servizzi għall-operaturi l-ġodda kif ukoll li tiżdied it-trasparenza tas-suq biex tkun żgurata l-kompetizzjoni effettiva. (c) Rigward is-sorveljanza regolatorja, ir-riformulazzjoni proposta għandha l-ħsieb li tiżgura li l-korpi regolatorji jkunu f'pożizzjoni li jwettqu dmirijiethom b'mod effettiv, grazzi għal indipendenza msaħħa, kompetenzi aktar wesgħin u mezzi addizzjonali mqiegħda għad-dispożizzjoni tagħhom. 3. Identifikazzjoni tal-emendi proposti 3.1. Analiżi preliminari Il-Kummissjoni identifikat għadd ta’ miżuri li, potenzjalment, jistgħu jikkontribwixxu għall‑kisba ta’ kull wieħed mill-għanijiet imsemmija fit-taqsima t’hawn fuq, fuq il-bażi ta’ riċerka u evalwazzjoni estensivi. Il-Kummissjoni ħarġet b’37 miżura abbażi ta’ studji mwettqa matul diversi snin[6] filwaqt li qieset l-opinijonijiet tal-partijiet interessati. Analiżi preliminari bir-reqqa ta’ dawn is-37 miżura wasslet biex intgħażel pakkett ta' 26 miżura. Il‑proċess tal-analiżi preliminari kien jinvolvi żewġ stadji – l-ewwel li jitqiesu r-riżultati tal‑konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati u t-tieni li titwettaq valutazzjoni indipendenti tal-miżuri abbażi ta’ ħames kriterji (l-effettività, iż-żmien tal-implimentazzjoni, l-effiċjenza, il-vijabbiltà amministrattiva u l-konsistenza mal-qafas legali eżistenti). 3.2. Għarfien espert estern u l-konsultazzjoni mal-partijiet interessati Wara li ttieħdet id-deċiżjoni biex titwettaq valutazzjoni tal-impatt għall-inizjattiva ta’ riformulazzjoni tal-ewwel pakkett ferrovjarju, il-kumpanija PriċeWaterhouse Coopers Advisory (PWC) tqabbdet tagħmel studju estern fil-kuntest tal-Kuntratt Qafas tad-DĠ TREN bin-numru TREN/A2/143-2007 dwar il-Valutazzjoni u l-Evalwazzjonijiet tal-Impatt. Fil-kuntest tal-istudju estern imwettaq mill-kumpanija PWC, twettqet konsultazzjoni mal-partijiet interessati li fiha ħadu sehem mat-380 organizzazzjoni mill-UE-25 (l-UE-27 minbarra Ċipru u Malta li ma għandhomx ferroviji). Il-partijiet interessati intalbu jixħtu dawl fuq ostakli speċifiċi li, skonthom, ifixklu l-ftuħ sħiħ tas-suq ferrovjarju internazzjonali u l-iżvilupp ta' servizzi relatati mas-settur ferrovjarju. Barra minn hekk, il-partijiet interessati ġew mistiedna biex jidentifikaw l-oqsma tal-qafas leġiżlattiv tal-UE li jistgħu jitjiebu u jagħtu l‑opinjonijiet tagħhom dwar l-effettività potenzjali tal-miżuri maħsuba. 3.3. Valutazzjoni tal-impatt Abbażi tal-istudju estern imsemmi hawn fuq kif ukoll tal-konklużjonijiet li ħarġu mill-proċess ta’ konsultazzjoni mal-partijiet interessati, il-Kummissjoni għamlet valutazzjoni kwantitattiva u kwalitattiva tal-impatt tal-pakkett sħiħ tal-miżuri magħżula minn qabel. Fejn dawn ma kinux ġew suġġetti għal valutazzjoni tal-impatt qabel, din l-evalwazzjoni eżaminat għażliet alternattivi għall-miżuri l-ġodda maħsuba sabiex jimmodernizzaw il-qafas regolatorju eżistenti. 3.4. Sussidjarjetà Il-problemi li jaffettwaw is-settur ferrovjarju jinvolvu aspetti transnazzjonali li jeħtieġu t-teħid ta' azzjoni fuq il-livell tal-UE. In-nuqqas ta’ koordinazzjoni fir-relazzjonijiet bejn l-Istati Membru u l-partijiet involuti jnaqqas l-effiċjenza tat-trasport ferrovjarju internazzjonali, u dan iġib miegħu riskju ta’ bidla mit-traffiku ferrovjarju għal dak bit-triq, li twassal għal żieda fil‑konġestjoni u fit-tniġġis. Il-kjarifika tal-qafas regolatorju għall-aċċess għas-suq ferrovjarju sabiex jiġu ffaċilitati d-dħul fis-suq u l-kompetizzjoni kif ukoll sabiex jiġu żviluppati s-swieq tas-servizzi ferrovjarji, inklużi dawk marbuta mal-forniment tat-trasport ferrovjarju, tista’ tintlaħaq aħjar mill-Unjoni milli mill-Istati Membri individwalment. 4. Kummenti dwar l-emendi prinċipali proposti 4.1. Separazzjoni tal-kontijiet (l-Artikolu 6) Id-dispożizzjonijiet il-ġodda jiċċaraw il-ħtieġa tas-separazzjoni fil-kontijiet tal-impriża ferrovjarja biex tkun żgurata t-trasparenza xierqa. Dawn id-dispożizzjonijiet jagħmluha obbligatorja li wieħed iżomm kontijiet separati għal attivitajiet li jgawdu monopolju legali b'kuntrast ma’ dawk li huma suġġetti għall-kompetizzjoni. Din il-miżura hija waħda ta’ salvagwardja biex il-fondi tal-Istat iddedikati għal attivitajiet li ma jsirux biex isir profitt minnhom ma jintużawx biex jissussidjaw attivitajiet kummerċjali, u għalhekk hija meħtieġa biex jiġi evitat it-tfixkil tal-kompetizzjoni. 4.2. Indipendenza tal-funzjonijiet essenzjali (l-Artikolu 7) It-tħassir propost ineħħi l-possibbiltà li l-impriżi ferrovjarji jingħataw l-impenn li jiġbru l-piżijiet tal-infrastruttura ferrovjarja huma stess. Din il-miżura se tikkontribwixxi għall‑kompetizzjoni ġusta billi tevita li ċerti impriżi ferrovjarji (dawk li diġà jaħdmu fis-suq) ikollhom aċċess għal informazzjoni kummerċjalment sensittiva dwar l-ispeċifikazzjonijiet tar‑rotot tal-ferrovija mill-fattura maħruġa lil impriżi ferrovjarji li qed jikkompetu magħhom (operaturi ġodda fis-suq). Hija tipprovdi wkoll inċentiv addizzjonali għall-immaniġġjar finanzjarju sod u non-diskriminatorju tal-infrastruttura. 4.3. Strateġija għall-iżvilupp tal-infrastruttura (l-Artikolu 8) Permezz ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri se jkunu obbligati jippubblikaw l-istrateġija tagħhom fuq żmien medju u fit-tul tal-iżvilupp fis-settur ferrovjarju li permezz tagħhom se jkunu jistgħu jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri tal-mobbiltà u li huma bbażati fuq finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. Dan se jistimula l-investimenti twal tul iċ-ċiklu tal-ħajja li fuqhom tiddependi l-industrija ferrovjarja. L-impenji fit-tul huma meħtieġa biex wieħed jattira partijiet involuti ġodda lejn is-suq u biex jiġu żviluppati servizzi ġodda. 4.4. Servizzi relatati mas-settur ferrovjarju (l-Artikolu 13) Il-bidliet proposti għandhom x’jaqsmu mal-immodernizzar tas-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju u għandhom żewġ aspetti. L-ewwel nett, qed jiddaħħlu ħtiġijiet tal-indipendenza (jiġifieri l-indipendenza legali, organizzattiva u fit-teħid tad-deċiżjonijiet) għall-immaniġġjar tal-faċilitajiet tas-servizzi u għall-forniment tat-trasport ferrovjarju biex jiġu eliminati l-kunflitti ta’ interess bejn il‑fornituri tas-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju jew il-proprjetarji tal-faċilitajiet tas‑servizzi fuq naħa waħda, u l-impriżi ferrovjarji li diġà qed jaħdmu fis-suq, fuq in-naħa l‑oħra. Din il-miżura se tgħin biex tiżgura l-aċċess nondiskriminatorju għall-faċilitajiet tas‑servizzi. It-tieni miżura proposta fl-Artikolu 13 hija l-introduzzjoni tad-dispożizzjonijiet tat-tip "Użaha-jew-itlifha" ("Use-it-or-lose-it") għall-immaniġġjar tal-faċilitajiet tas-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju. Jekk faċilità tas-servizz ma tkunx qed tintuża, il-propjetarju għandu jqegħedha għad-dispożizzjoni (b’kera) għal parti interessata oħra. Din il-miżura żżid id‑disponibbiltà tal-faċilitajiet fis-suq billi tevita l-problemi tas-saturazzjoni artifiċjali. 4.5. Ftehimiet transkonfinali (l-Artikolu 14) Id-dispożizzjonijiet proposti jikkjarifikaw il-prinċipji ġenerali li japplikaw għall-ftehimiet transkonfinali bejn l-impriżi ferrovjarji, bejn l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi. Jinvolvu wkoll proċeduri ta' notifika u ta’ kooperazzjoni li jippermettu lill-Kummissjoni tiżgura li l-ftehimiet ikunu jikkonformaw mal-liġi tal-Unjoni Ewropea. 4.6. Monitoraġġ tas-suq (l-Artikolu 15) L-għan huwa li jkun ċar li l-ħidma tal-Kummissjoni ta’ monitoraġġ tas-suq ferrovjarju se jkopri elementi bħalma huma l-investimenti fl-infrastruttura ferrovjarja, l-iżvilupp tal‑prezzijiet u l-kwalità tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju u tal-obbligi tas-servizz pubbliku għat-trasport ferrovjarju tal-passiġġieri, u għalhekk, li l-Istati Membri għandhom jagħtu dejta rilevanti kif imniżżel fl-Anness IV l-ġdid. Din il-miżura se tgħin biex tidentifika l-punti ta’ konġestjoni fis-suq tas-servizz. 4.7. Pubblikazzjoni tad-dikjarazzjoni dwar in-netwerk (l-Artikolu 27) Id-dispożizzjonijiet proposti jikkjarifikaw il-modi u l-mezzi xierqa għall-pubblikazzjoni ta' dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk mill-maniġers tal-infrastruttura. Dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk ippubblikati f’lingwa uffiċjali oħra tal-UE u f'forma elettronika fuq il-portal tal‑Aġenzija Ferrovjarja Ewropea (ERA) se jtejbu l-aċċessibbiltà tad-dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk u b'hekk tittejjeb it-trasparenza. 4.8. Informazzjoni dwar is-sistema tat-tqegħid tal-piżijiet (l-Artikolu 29) Biex tiżdied it-trasparenza fl-użu tal-fondi tal-Istat, qed jiġi propost li l-Istati Membri jkunu meħtieġa jippubblikaw l-oqfsa u r-regoli dwar it-tqegħid tal-piżijiet fid-dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk. 4.9. Kuntratti bejn l-awtoritajiet kompetenti u l-maniġers tal-infrastruttura (l-Artikolu 30) Il-bidliet proposti jagħtu dettalji dwar il-proċess għall-iżvilupp u l-immaniġġjar tal-ftehimiet kuntrattwali bejn l-awtorijiet nazzjonali kompetenti u l-maniġers tal-infrastruttura dwar l‑ispejjeż tal-infrastruttura u l-piżijiet għall-aċċess. B’mod partikolari, il-korp regolatorju qed jingħata s-setgħa li jivvaluta kemm l-envelopp baġitajru li mistenni jkun hemm fuq żmien medju u fit-tul huwa xieraq għall-ispeċifikazzjonijiet tar-riżultat tal-infrastruttura fuq livell għoli għall-istess perjodu (il-miri ta’ prestazzjoni). Valutazzjoni indipendenti bħal din tista’ tnaqqas ir-riskju li impriżi ferrovjarji li diġà qed jaħdmu fis-suq jużaw is-saħħa politika tagħhom biex jinfluwenzaw il-ftehimiet. 4.10. Prinċipji tat-tqegħid tal-piżijiet (l-Artikolu 31) Il-kontenut tal-Artikolu 31 huwa emendat biex jiddaħħlu żewġ miżuri separati: L-ewwel miżura għandha x’taqsam mad-divrenzjar tal-piżijiet għall-aċċess għall-binarji abbażi tal-karatteristiċi tal-emissjonijiet tal-istorbju tar-rolling stock li jifforma l-ferrovija. Din se tikkostitwixxi inċentiv ċar biex wieħed jimmodernizza l-infrastruttura u b'mod partikolari biex wieħed jinvesti f'teknoloġiji ferrovjarji li huma aktar sostenibbli. Biex tittejjeb it-trasparenza tal-piżijiet, qed jingħad biċ-ċar li l-fornituri tas-servizz għandhom jipprovdu wkoll informazzjoni dwar l-piżijiet fuq is-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju li għandha tiġi ppubblikata mill-maniġers tal-infrastruttura fid-dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk tagħhom. 4.11. Eċċezzjonijiet għall-prinċipji tat-tqegħid tal-piżijiet (l-Artikolu 32) Biex tittejjeb il-koerenza tal-iskemi nazzjonali tal-piżijiet għall-aċċess għall-binarji, qed jiġi propost li jiddaħħlu kriterji komuni biex jiġu identifikati "partijiet tas-suq" li s-servizzi jkunu jistgħu iħallsu mark-ups fuqhom. Il-kriterji inkwistjoni huma stipulati fil-paragrafu 3 tal‑Anness VIII. Biex jitnaqqas il-perjodu ta’ tranżizzjoni li matulhom il-linji huma mgħammra kemm b’sistemi ta’ senjalar nazzjonali kif ukoll bis-Sistemi Ewropej għall-Kontroll tal-Ferroviji (l‑ETCS) u b’hekk jitnaqqsu l-ispejjeż tal-manutenzjoni tal-infrastruttura, huwa propost li jitnaqqsu l-piżijiet għall-aċċess tal-infrastruttura għall-ferroviji mgħammra bl-ETCS. 4.12. Kooperazzjoni bejn il-maniġers tal-infrastruttura (l-Artikolu 37) F’dak li għandu x’jaqsam mal-allokazzjoni tal-kapaċitajiet tal-infrastruttura skont l‑Artikolu 40, l-Artikolu 37 il-ġdid qed jipproponi li jiddaħħlu miżuri ġodda biex jiġi żgurat li l-maniġers tal-infrastruttura jikkooperaw sabiex jiġu stabbiliti sistemi ta’ tqegħid tal-piżijiet fuq aktar minn netwerk wieħed. 4.13. Korpi regolatorji (l-Artikolu 55) Qed jiġi propost li d-dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza tal-korpi regolatorji jiġu mmodernizzati billi jkun stipulat b'mod ċar li huma għandhom ikunu indipendenti minn kull awtorità pubblika oħra. Jekk tiġi żgurata l-indipendenza tal-korpi regolatorji, b'mod partikolari mill-awtorità pubblika li teżerċita d-drittijiet ta' proprjetà fuq l-impriża ferrovjarja li diġà qed topera fis-suq, jitnaqqas il-potenzjal għall-kunflitti ta’ interess u għalhekk titjieb il‑kapaċità ta’ sorveljanza u l-kredibbiltà tagħhom. 4.14. Funzjonijiet tal-korp regolatorju (l-Artikolu 56) It-tliet miżuri proposti fl-Artikolu 56 jikkonsistu fl-estensjoni tal-kompetenzi tal-korpi regolatorji. (1) Il-kompetenzi tagħhom se jkopru b’mod espliċitu deċiżjonijiet marbutin mal‑aċċess għas-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju li huma essenzjali biex ikun permess id-dħul fis-suq u biex tkun żġurata l-kompetizzjoni ġusta. (2) Biex tittejjeb is-separazzjoni tal‑kontijiet, biex jiġi evitat li l-fondi tal-Istat iddedikati għal attivitajiet li ma jsirux biex isir profitt minnhom jintużaw biex ikunu ffinanzjati attivitajiet kummerċjali u b'hekk tkun evitata l-kompetizzjoni inġusta; il-korpi regolatorji se jkollhom is-setgħa wkoll li jwettqu verifiki jew li jibdew verifiki esterni mal-impriżi ferrovjarji u mal-maniġers tal-infrastruttura biex jivverifikaw il-konformità mad-dispożizzjonijiet tas-separazzjoni tal-kontijiet. (3) Fl-aħħar nett, biex il-korpi regolatorji jkunu jistgħu jaħdmu b'mod aktar effiċjenti, il-maniġers tal‑infrastruttura għandhom jagħtu dejta dwar il-kontabbiltà tal-ispejjeż f’format aggregat u standardizzat bħala "kontijiet regolatorji". 4.15. Kooperazzjoni bejn il-korpi regolatorji (l-Artikolu 57) Biex jittejbu l-kooperazzjoni transkonfinali u l-kundizzjonijiet għad-dħul fis-suq, il-korpi regolatorji se jkollhom jikkooperaw biex jadottaw deċiżjonijiet dwar kwistjonijiet marbutin mal-aċċess jew mal-piżijiet relatati mas-servizzi internazzjonali. F’dan il-kuntest, il-proċess tat-teħid ta' deċiżjoni għandu jippermetti lill-korpi regolatorji sabiex jiskambjaw l‑informazzjoni fil-ħin. 4.16. Klassifikazzjoni ta’ servizzi relatati mas-settur ferrovjarju (l-Anness III) Id-definizzjoni tal-użu ta’ tagħmir għall-provvista elettrika għall-kurrent tat-trazzjoni bħala parti minn pakkett minimu tal-aċċess għandha tiżgura li servizzi bħal dawn ikunu suġġetti għal ħtiġijiet ta’ nondiskriminazzjoni. Barra minn hekk, l-obbligu li l-piżijiet għall-użu tat‑tagħmir għall-provvista tal-elettriku u għall-kurrent tat-trazzjoni jintwerew b’mod separat se jipprovdi aktar trasparenza fl-ispejjeż tat-tħaddim tan-netwerk u għalhekk se jagħti inċentiv akbar lill-maniġers tal-infrastruttura biex inaqqsu l-ispiża tal-forniment tal-infrastruttura. 4.17. Kontenut tad-dikjarazzjoni dwar in-network (l-Anness VI) Il-miżuri proposti fl-Anness VI jikkjarifikaw il-kontenut tad-dikjarazzjonijiet dwar in-netwerk sabiex tissaħħaħ l-effettività tagħhom u titjieb it-trasparenza fis-suq ferrovjarju. Id‑dispożizzjonijiet il-ġodda jistipulaw b’mod partikolari li l-maniġers tal-infrastruttura għandhom jippubblikaw (1) formola li sservi ta’ mudell għat-talbiet għall-kapaċità, (2) informazzjoni dettaljata dwar il-proċeduri għall-allokazzjoni tar-rotot internazzjonali, (3) informazzjoni relatata mal-applikazzjonijiet għal-liċenzji ferrovjarji u għaċ-ċertifikat tas‑sikurezza ferrovjarja, (4) informazzjoni dwar il-proċeduri għar-riżoluzzjoni tat-tilwim u għall-appelli relatati mal-aċċess għas-suq kif ukoll (5) informazzjoni dwar l-aċċess għall‑faċilitajiet tas-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju (li tmur lil hinn mill-informazzjoni dwar it-tariffi li hi meħtieġa attwalment). 4.18. Ftehimiet kuntrattwali (l-Anness VII) L-Anness VII il-ġdid jikkjarifika l-kontenut u l-funzjonament tal-ftehimiet kuntrattwali msemmija fl-Artikolu 30 biex jistimola l-introduzzjoni ta’ strateġiji fit-tul għall-iżvilupp tal‑linji ferrovjarji. 4.19. Spejjeż tal-infrastruttura u l-ħtiġijiet tal-piżijiet (l-Anness VIII) L-Anness VIII l-ġdid jikkjarifika ċerti dispożizzjonijiet tal-Artikolu 31 biex jingħata kontribut għall-finanzjament sod u sostenibbli tas-sistemi ferrovjarji. Dan jinkludi dettalji dwar (1) l‑ispejjeż li ma għandhomx ikunu inklużi fil-kalkolu tal-ispejjeż diretti tal-pakkett minimu tal-aċċess u tas-servizzi tal-aċċess għall-binarji (kif iddefinit fil-paragrafi 1 u 2 tal-Anness III) u l-kriterji għall-identifikazzjoni tal-partijiet tas-suq li s-servizzi jkunu jistgħu jħallsu mark‑ups fuqhom, (2) il-ħtiġijiet għad-divrenzjar tal-piżijiet għall-aċċess għall-binarji abbażi tal‑karatteristiċi tal-emissjonijiet tal-istorbju, (3) kif il-maniġers tal-infrastruttura se jiddefinixxu l-partijiet tas-suq biex jevalwaw il-possibbiltà li jintroduċu l-mark-ups, u (4) il‑karatteristiċi ewlenin u l-prinċipji ġenerali tal-iskemi tal-prestazzjoni. 4.20. Kontijiet regolatorji (l-Anness X) L-Anness X il-ġdid jagħti dettalji dwar il-format standardizzat komuni għas-sottomissjoni tal‑kontijiet regolatorji. Din il-miżura se tiżgura li l-korpi regolatorji jkunu f’pożizzjoni li janalizzaw fi-dettall l-informazzjoni mibgħuta mill-maniġers tal-infrastruttura u se tiffaċilita l‑attivitajiet superviżorji tagħhom. ê 2004/49/KE Artikolu 30.1 (adattat) 2010/0253 (COD) Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL Ö li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea Õ (Riformulazzjoni) (Test b'rilevanza għaż-ŻEE) ê 2001/14/KE (adattat) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Ö Wara li kkunsidraw Õ it-Trattat Ö dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Õ, u b’mod partikolari l-Artikolu Ö 91 Õ tiegħu, Ö Wara li kkunsidraw Õ il-proposta mill-Kummissjoni Ö Ewropea Õ , Ö Wara t-trażmissjoni tal-abbozz tal-att leġiżlattiv lill-Parlamenti nazzjonali, Õ Ö Wara li kkunsidraw Õ l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ö Ewropew Õ[7], Ö Wara li kkunsidraw Õ l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[8], Waqt li jaġixxu skont il-proċedura Ö ordinarja leġiżlattiva Õ, Billi: ò ġdid (1) Id-Direttiva tal-Kunsill 91/440/KEE tad-29 ta' Lulju 1991 dwar l-iżvilupp tal-linji tal-ferrovija tal-Komunità[9], id-Direttiva tal-Kunsill 95/18/KE tad-19 ta’ Ġunju 1995 dwar il-liċenzjar ta’ impriżi ferrovjarji[10] u d-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2001 dwar l-allokazzjoni ta' kapaċità ta' infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta' piżijiet għall-użu ta' infrastruttura tal-ferroviji[11] ġew emendati b’mod sostanzjali fl-2004 u fl-2007. Peress li jenħtieġu aktar emendi u minħabba r-rabta bejn dawn id-dispożizzjonijiet legali, dawn id-Direttivi għandhom jiġu riformulati u magħquda f’att wieħed fl-interess taċ-ċarezza. ê 91/440/KEE Premessa 1 (adattat) (2) L-integrazzjoni akbar tas-settur tat-trasport Ö tal-Unjoni Õ hija element essenzjali Ö tal-kompletar Õ tas-suq intern, u l-linji tal-ferrovija huma parti essenzjali tas-settur tat-trasport Ö tal-Unjoni filwaqt li nimxu lejn il-kisba ta’ mobbiltà sostenibbli Õ. ê 91/440/KEE Premessa 2 (adattat) (3) L-effiċjenza tas-sistema ferrovjarja trid titjieb, sabiex tiddaħħal f'suq kompetittiv, Ö filwaqt li jitqiesu Õ l-karatteristiċi speċjali tal-linji tal-ferrovija. ê 95/18/KE Premessa 5 (adattat) (4) Is-servizzi reġjonali, urbani u suburbani Ö kif ukoll Õ l-attivitajiet ta' trasport fil‑forma ta' shuttle serviċes fiċ-Channel Tunnel Ö għandhom ikunu Õ esklużi Ö mill-kamp ta' applikazzjoni Õ ta' din id-Ö Direttiva Õ. ê 91/440/KEE Premessa 3 (adattat) (5) Sabiex it-trasport tal-ferrovija jkun effiċjenti u kompetittiv ma' mezzi oħra ta' trasport, l-Istati Membri jridu Ö għandhom jiżguraw Õ li l-impriżi Ö ferrovjarji jkollhom l-istatus ta’ Õ operaturi indipendenti li jaħdmu b'kull manjiera kummerċjali u jadattaw ruħhom għall-bżonnijiet tas-suq. ê 91/440/KEE Premessa 4 (6) Biex ikun żgurat li l-iżvilupp fil-ġejjieni u t-tħaddim effiċjenti tas-sistema tal-ferrovija, għandha ssir distinzjoni bejn il-forniment tas-servizzi tat-trasport u t-tħaddim tal-infrastruttura. Minħabba din is-sitwazzjoni, jeħtieġ li dawn iż-żewġ attivitajiet ikunu mmmexxija b'mod separat u jkollhom żewġ kontijiet separati. ê 95/18/KE Premessa 2 (7) Il-prinċipju tal-libertà li jkunu pprovduti servizzi għandu jiġi applikat għas-settur ferrovjarju , u jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi ta' dak is-settur. ê 91/440/KEE Premessa 5 (adattat) (8) Sabiex tingħata spinta lill-kompetizzjoni fl-immaniġġjar tas-servizz ferrovjarju rigward il-kumdità mtejba u s-servizzi offruti lil min jużaha, l-Istati Membri Ö għandhom ikunu Õ responsabbli b'mod ġenerali għall-iżvilupp tal-infrastruttura xierqa tal-ferrovija. ê 91/440/KEE Premessa 6 (adattat) (9) Fin-nuqqas ta' regoli komuni dwar l-allokazzjoni ta' spejjeż tal-infrastruttura, l-Istati Membri, wara li jikkonsultaw Ö lill-maniġer Õ tal-infrastruttura, Ö għandhom Õ jistabbilixxu regoli li jaħsbu Ö biex l- Õimpriżi ferrovjarji Ö jħallsu Õ għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja. Ö Tali regoli ma għandhomx jiddiskriminaw Õ bejn l-impriżi ferrovjarji. ê 91/440/KEE Premessa 7 (adattat) (10) L-Istati Membri jridu jiżguraw li Ö l-maniġer tal-infrastruttura u Õ l-impriżi eżistenti tat-trasport Ö ferrovjarju Õ li huma tal-pubbliku jew ikkontrollati Ö minnu Õ jingħataw struttura finanzjarja b'saħħitha Ö b’rigward xieraq lejn ir-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuniet statali. Õ. ê 2001/14/KE Premessa 8 (adattat) (11) Settur effiċjenti tal-merkanzija, speċjalment tul il-fruntieri, jeħtieġ azzjoni Ö biex jinfetaħ is-suq Õ. ê 95/18/KE Premessa 4 (adattat) (12) Biex ikun Ö żgurat Õ li d-drittijiet ta' aċċess lil infrastruttura ferrovjarja jkunu applikati Ö fl-Unjoni Õ fuq bażi uniformi u nondiskriminatorja, huwa xieraq li tiddaħħal liċenzja għall-impriżi ferrovjarji. ê 2007/58/KE Premessa 7 (adattat) (13) Fil-każ ta’ vjaġġi mingħajr Ö b’ Õ waqfiet intermedji, Ö għandhom jiġu awtorizzati Õ operaturi ġodda fis-suq biex itellgħu u jniżżlu passiġġieri matul ir-rotta biex Ö ikun żgurat Õ li tali Ö ħidmiet ikunu vijabbli ekonomikament Õ u sabiex jiġi evitat li kompetituri potenzjali jitpoġġew fi żvantaġġ ma’ operaturi eżistenti. ê 2007/58/KE Premessa 8 (adattat) (14) L-introduzzjoni ta’ servizzi ġodda internazzjonali Ö tal-passiġġieri Õ b’aċċess miftuħ u b’waqfiet intermedji Ö ma għandhiex tintuża biex jinfetaħ is-suq Õ għas-servizzi domestiċi tal-passiġġieri, iżda Ö għandha sempliċiment tkun iffukata Õ fuq waqfiet li huma anċillari għar-rotta internazzjonali. Ö L-iskop Õ prinċipali Ö tas-servizzi l-ġodda għandu jkun Õ li Ö jinġarru Õ passiġġieri li jkunu qed jivvjaġġaw fuq vjaġġ internazzjonali. Id-determinazzjoni Ö Meta ssir il-valutazzjoni dwar Õ jekk dak huwiex l-iskop prinċipali tas-servizz għandhom jitqiesu kriterji bħall-proporzjon ta’ turnover, u ta’ volum, li ġej mit-trasport ta’ passiġġieri domestiċi jew internazzjonali, u t-tul tas-servizz. Ö Il-valutazzjoni tal-iskop ewlieni tas-servizz trid Õ isir Ö titwettaq Õ mill-korp regolatorju nazzjonali rispettiv fuq talba tal-parti interessata. ê 2007/58/KE Premessa 9 (adattat) (15) Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi ta’ trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq[12] jawtorizza lill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali jagħtu kuntratti ta’ servizz pubbliku Ö li Õ jista’ jkun fihom drittijiet esklussivi biex jitħaddmu ċerti servizzi. Hu għalhekk meħtieġ li jiġi żgurat li d-dispożizzjonijiet ta’ dak ir-Regolament ikunu konsistenti mal-prinċipju li s-servizzi internazzjonali tal-passiġġieri jinfetħu għall-kompetizzjoni. ê 2007/58/KE Premessa 10 (adattat) (16) Il-ftuħ ta’ servizzi internazzjonali tal-passiġġieri, għal kompetizzjoni jista’ jkollu implikazzjonijiet fuq l-organizzazzjoni u l-finanzjament ta’ servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri provduti taħt kuntratt ta’ servizz pubbliku. L-Istati Membri għandu jkollhom Ö l-għażla li jillimitaw Õ id-dritt għall-aċċess għas-suq fejn dan id-dritt ikun jikkomprometti l-bilanċ ekonomiku ta’ dawn il-kuntratti ta’ servizz pubbliku u fejn tingħata approvazzjoni mill-korpi regolatorji rilevanti msemmija fl-Artikolu 55 Ö ta’ din id-Direttiva Õ abbażi tal-analiżi ekonomika objettiva, wara talba mill-awtoritajiet kompetenti li jkunu taw il-kuntratti ta’ servizz pubbliku. ê 2007/58/KE Premessa 12 (adattat) (17) Il-valutazzjoni ta’ jekk il-bilanċ ekonomiku tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku jistax jiġi kompromess, għandha tqis kriterji predeterminati bħall-impatt fuq il-profitabbilità ta’ kwalunkwe servizz li hu inkluż fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku, id-domanda tal-passiġġieri, il-prezzijiet tal-biljetti, l-arranġamenti tal-biljetti, il-lokalità u n-numru ta’ waqfiet fuq iż-żewġ naħat tal-fruntiera u l-iskeda ta’ ħin u l-frekwenza tas-servizz il-ġdid propost. Ö Skont Õ din il-valutazzjoni u d-deċiżjoni tal-korp regolatorju rilevanti, l-Istati Membri jistgħu jawtorizzaw, jimmodifikaw jew jimpedixxu d-dritt ta’ aċċess għas-servizz mixtieq internazzjonali tal-passiġġieri, inkluż Ö l-impożizzjoni ta’ piżijiet Õ fuq l-operatur ta’ servizz internazzjonali tal-passiġġieri ġdid, f’konformità mal-analiżi ekonomika u skont il-liġi Ö tal-Unjoni Õ u l-prinċipji tal-ugwaljanza u tan-nondiskriminazzjoni. ê 2007/58/KE Premessa 13 (18) Sabiex issir kontribuzzjoni għat-tħaddim ta’ servizzi ta’ passiġġieri fuq linji li jissodisfaw obbligu ta’ servizz pubbliku, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jawtorizzaw lill-awtoritajiet responsabbli għal dawk is-servizzi biex jimponu imposta fuq is-servizzi tal-passiġġieri li jaqgħu taħt il-ġuriżdizzjoni ta’ dawk l-awtoritajiet. Dik l-imposta għandha tikkontribwixxi għall-finanzjament ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku stabbiliti f’kuntratti ta’ servizz pubbliku. ê 2007/58/KE Premessa 14 (19) Il-korp regolatorju għandu jiffunzjona b’tali mod li jevita kwalunkwe kunflitt ta’ interessi u kwalunkwe involviment possibbli fl-għotja tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku taħt kunsiderazzjoni. Il-kompetenza tal-korp regolatorju għandha tkun estiża biex tippermetti l-valutazzjoni tal-iskop tas-servizz internazzjonali u, fejn hu xieraq, l-impatt ekonomiku potenzjali fuq kuntratti ta’ servizz pubbliku eżistenti. ê 2007/58/KE Premessa 16 (adattat) (20) Sabiex Ö ikun hemm l-investiment fis-servizzi Õ li jużaw infrastruttura speċjalizzata, bħalma huma linji tal-ferrovija ta’ veloċità għolja, l-applikanti jeħtieġu ċertezza legali Ö meta jitqies Õ l-investiment sostanzjali u fit-tul li jkun involut. ê 2007/58/KE Premessa 17 (21) Il-korpi regolatorji nazzjonali għandhom jagħmlu skambju ta’ informazzjoni u, fejn rilevanti f’każijiet individwali, jikkoordinaw fuq il-prinċipji u l-prattika li jagħmlu valutazzjoni dwar jekk il-bilanċ ekonomiku ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku huwiex kompromess. Huma għandhom b’mod progressiv jiżviluppaw linji gwida bbażati fuq l-esperjenzi tagħhom. ò ġdid (22) Sabiex tiġi żgurata l-kompetizzjoni ġusta bejn l-impriżi ferrovjarji, għandha ssir distinzjoni bejn il-forniment tas-servizzi tat-trasport u t-tħaddim tal-faċilitajiet tas-servizz. Minħabba din is-sitwazzjoni, huwa meħtieġ li dawn iż-żewġ attivitajiet jiġu mmaniġġjati b’mod indipendenti minn xulxin f’entitajiet legalment distinti. Tali indipendenza ma għandhiex timplika l-istabbiliment ta’ korp jew kumpanija separata għal kull faċilità tas-servizz. ê 95/18/KE Premessa 9 (adattat) (23) Biex ikunu żgurati servizzi adegwati u li wieħed joqgħod fuqhom, jeħtieġ li jkun żgurat li Ö , f’kull ħin, Õ l-impriżi ferrovjarji josservaw ċerti rekwiżiti dwar reputazzjoni tajba, qagħda finanzjarja tajba u kompetenza professjonali. ê 95/18/KE Premessa 10 (adattat) (24) Għall-protezzjoni tal-konsumaturi u terzi persuni kkonċernati, huwa importanti li jkun żgurat li l-impriżi ferrovjarji jkunu assigurati biżżejjed Ö kontra r-responsabbiltà Õ. ê 95/18/KE Premessa 12 (adattat) (25) Impriża ferrovjarja Ö għandha tkun Õ ukoll meħtieġa tosserva regoli nazzjonali u Ö tal-Unjoni dwar il-forniment Õ ta' servizzi ferrovjarji, applikati b'manjiera nondiskriminatorja, li huma intenzjonati biex Ö jiżguraw Õ li tista' tkompli bl-attivitajiet tagħha Ö f’sikurezza Õ kompleta Ö u b’rigward xieraq għas-saħħa, il-kundizzjonijiet soċjali u d-drittijiet tal-ħaddiema u tal-konsumaturi Õ fuq witat speċifiċi ta' binarji. ê 95/18/KE Premessa 14 (adattat) (26) Il-proċeduri Ö biex jingħataw, jinżammu Õ u Ö jkunu emendati Õ l-liċenzji operattivi tal-impriżi ferrovjarji ghandhom Ö ikunu trasparenti u skont il-prinċipju Õ tan-nondiskriminazzjoni. ê 2001/14/KE Premessa 5 (adattat) (27) Sabiex tiġi Ö żgurata Õ t-trasparenza u l-aċċess nondiskriminatorju għall-infrastruttura ferrovjarja Ö u s-servizzi relatati mas-settur ferrovjarju Õ għall-impriżi kollha ferrovjarji, l-informazzjoni kollha Ö meħtieġa Õ biex jintużaw id-drittijiet tal-aċċess għandha tiġi ppubblikata f'dikjarazzjoni dwar in-netwerk. ê 2001/14/KE Premessa 6 (adattat) (28) Skemi xierqa għall-allokazzjoni tal-kapaċità għall-infrastruttura Ö ferrovjarja Õ flimkien mal-operaturi kompetitivi għandhom jirriżultaw f' bilanċ aħjar Ö tat-trasport Õ bejn il-modi. ê 2001/14/KE Premessa 7 (29) L-inkoraġġiment tal-aħjar użu tal-infrastruttura ferrovjarja se jwassal għal tnaqqis fl-ispiża tat-trasport għas-soċjetà. ê 2001/14/KE Premessa 10 (adattat) (30) Skemi Ö xierqa għat-tqegħid ta' piżijiet Õ għall-infrastruttura Ö ferrovjarja flimkien Õ ma' skemi Ö xierqa ta’ piżijiet Õ għal infrastrutturi oħrajn ta' trasport u ma’ operaturi kompetittivi Ögħandhom Õ jirriżultaw f'bilanċ ottimu tal-mezzi differenti tat-trasport Ö fuq bażi sostenibbli Õ. ê 2001/14/KE Premessa 11 (adattat) (31) Ö Il-piżijiet Õ u l-iskemi tal-allokazzjoni tal-kapaċità għandhom jippermettu aċċess ugwali u nondiskriminatorju għall-impriżi kollha u jippruvaw safejn possibbli jissodisfaw il-bżonnijiet tal-utenti kollha u t-tipi ta' traffiku b'mod ġust u nondiskriminatorju. ê 2001/14/KE Premessa 16 (adattat) (32) Piżijiet u skemi ta’ allokazzjoni tal-kapaċità għandhom jippermettu kompetizzjoni ġusta Ö fil-forniment Õ ta' servizzi ferrovjarji. ê 2001/14/KE Premessa 12 (adattat) (33) Fil-qafas stabbilit mill-Istati Membri, Ö il-piżijiet Õ u l-iskemi tal-allokazzjoni tal-kapaċità għandhom jinkoraġġixxu Ö lill-maniġers Õ tal-infrastruttura Ö ferrovjarja Õ biex itejbu Ö kemm jistgħu Õ l-użu tal-infrastruttura tagħhom. ê 2001/14/KE Premessa 13 (adattat) (34) Ö L-impriżi ferrovjarji Õ għandhom jirċievu sinjali ċari u konsistenti minn skemi tal-allokazzjoni tal-kapaċità li jwassluhom biex jagħmlu deċiżjonijiet razzjonali. ê 2001/14/KE Premessa 35 (35) Kull skema għall-impożizzjoni tal-piżijiet tibgħat sinjali ekonomiċi lill-utenti. Huwa importanti li dawk is-sinjali lill-impriżi ferrovjarji jkunu konsistenti u jwassluhom biex jagħmlu deċiżjonijiet razzjonali. ê 2001/14/KE Premessa 14 (adattat) (36) Sabiex jitqiesu l-ħtiġijiet tal-utenti, jew tal-utenti potenzjali, tal-kapaċità tal-infrastruttura Ö ferrovjarja Õ sabiex jippjanaw in-negozju tagħhom, u tal-ħtiġijiet tal-klijenti u tal-fondaturi, huwa importanti li Ö l-maniġer Õ tal-infrastruttura Ö jiżgura Õ li l-kapaċità tal-infrastruttura tkun allokata b'tali mod li tkun tirrifletti l-ħtieġa li jinżammu u jitjiebu l-livelli ta' kemm is-servizzi huma ta' min jorbot fuqhom. ê 2001/14/KE Premessa 15 (adattat) (37) Ö L-impriżi ferrovjarji u l-maniġer Õ tal-infrastruttura għandhom jingħataw inċentivi biex jiġi minimizzat Ö it-tfixkil fis-servizz Õ u Ö titjieb il-prestazzjoni Õ tan-netwerk. ê 2001/14/KE Premessa 9 (adattat) (38) Għall- L-Istati Membri Ö għandu jkollhom l-għażla li jippermettu li x-xerrejja Õ tas‑servizzi ferrovjarji jidħlu fil-proċess tal-allokazzjoni tal-kapaċità Ö b’mod dirett Õ. ê 2001/14/KE Premessa 17 (adattat) (39) Huwa importanti li jitqiesu l-ħtiġijiet tan-negozju ta' kemm l-applikanti kif ukoll Ö tal-maniġer Õ tal-infrastruttura. ê 2001/14/KE Premessa 18 (adattat) (40) Huwa importanti li titjieb il-flessibbiltà Ö li għandhom il-maniġers Õ tal‑infrastruttura fir-rigward tal-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura imma dan għandu jkun konsistenti mas-sodisfazzjon tal-ħtiġijiet raġjonevoli tal-applikant. ê 2001/14/KE Premessa 19 (41) Il-proċess tal-allokazajoni tal-kapaċità għandu jrażżan l-impożizzjoni ta' rbit mhux xieraq fuq xewqat ta' impriżi oħrajn li għandhom, jew li beħsiebhom ikollhom, drittijiet li jużaw l-infrastruttura biex jiżviluppaw in-negozju tagħhom. ê 2001/14/KE Premessa 21 (adattat) (42) L-iskemi tal-allokazzjoni tal-kapaċità u Ö tal-piżijiet Õ jista' jkollhom iqisu l-fatt li komponenti differenti tan-netwerk tal-infrastruttura Ö ferrovjarja Õ setgħu kienu ddisinjati Ö b’kunsiderazjoni għal Õ utenti prinċipali differenti. ê 2001/14/KE Premessa 23 (adattat) (43) Ö Peress li utenti Õ Utenti u tipi ta' utenti differenti spiss ikollhom impatt differenti fuq il-kapaċità tal-infrastruttura, u l-ħtiġijiet tas-servizzi differenti għandhom jiġu bbilanċjati kif dovut. ê 2001/14/KE Premessa 24 (44) Servizzi mħaddma skont kuntratt mal-awtorità pubblika jistgħu jenħtieġu regoli speċjali biex jissalvagwardjaw l-attrazzjoni tagħhom għall-utenti. ê 2001/14/KE Premessa 25 (adattat) (45) Ö L-iskemi tal-piżijiet u Õ tal-allokazzjoni tal-kapaċità għandhom iqisu l-effetti ta' saturazzjoni dejjem tiżdied tal-kapaċità tal-infrastruttura u fl-aħħar, tal-iskarsezza tal-kapaċità. ê 2001/14/KE Premessa 26 (adattat) (46) L-oqfsa taż-żmien differenti għall-ippjanar ta' tipi tat-traffiku Ö għandhom jiżguraw Õ li talbiet għall-kapaċità infrastrutturali li jsiru wara li jitlesta Ö l-proċess għall-istabbiliment tal-iskeda annwali tax-xogħol Õ ikunu jistgħu jiġu ssodisfati. ê 2001/14/KE Premessa 28 (adattat) (47) Sabiex jiġi Ö żgurat Õ l-aħjar riżultat għall-impriżi Ö ferrovjarji Õ, huwa xieraq li tkun meħtieġa verifika Ö tal-użu Õ tal-kapaċità disponibbli tal-infrastruttura meta l-koordinazzjoni ta' talbiet għall-kapaċità tkun meħtieġa Ö tissodisfa l-ħtiġijiet Õ tal-utenti. ê 2001/14/KE Premessa 29 (adattat) (48) Ö Minħabba l-pożizzjoni Õ monopolistika Ö tagħhom, jenħtieġ li l-maniġers Õ tal-infrastruttura Ö jeżaminaw il-kapaċità Õ disponibbli tal-infrastruttura, u metodi għat-titjib tagħha meta l-proċess tal-allokazzjoni ta' kapaċità ma jkunx jista' jissodisfa l-ħtiġijiet tal-utenti. ê 2001/14/KE Premessa 30 (adattat) (49) Nuqqas ta' informazzjoni dwar it-talbiet ta' impriżi ferrovjarji oħrajn Ö u Õ dwar l-irbit fis-sistema tista' tagħmilha diffiċli għall-impriżi ferrovjarji biex jippruvaw itejbu t-talbiet għall-kapaċità tal-infrastruttura tagħhom. ê 2001/14/KE Premessa 31 (adattat) (50) Huwa importanti li tiġi Ö żgurata Õ koordinazzjoni aħjar tal-iskemi tal-allokazzjoni sabiex Ö tittejjeb Õ l-attrazzjoni tal-ferroviji għat-traffiku li juża' n-netwerk ta' iktar minn Ö maniġer Õ tal-infrastruttura Ö wieħed Õ, b'mod partikolari għat-traffiku internazzjonali. ê 2001/14/KE Premessa 32 (adattat) (51) Huwa importanti li Ö jiġi mminimizzat it-tagħwiġ Õ tal-kompetizzjoni li Ö jista’ jinqala’ Õ jew bejn l-infrastrutturi Ö ferrovjarji Õ jew bejn Ö il-mezzi Õ tat-trasport, minħabba differenzi sinifikanti fil-prinċipji tat-tqegħid Ö tal-piżijiet Õ. ê 2001/14/KE Premessa 33 (adattat) (52) Huwa xieraq li jiġu definiti dawk il-komponenti tas-servizz tal-infrastruttura li huma essenzjali biex jippermettu li operatur jipprovdi servizz u li għandhom jingħataw għal Ö piżijiet minimi għall-aċċess Õ. ê 2001/14/KE Premessa 34 (adattat) (53) Investiment fl-infrastruttura ferrovjarja huwa Ö meħtieġ Õ u l-iskemi għat-tqegħid Ö tal-piżijiet fuq l-infrastruttura Õ għandhom jipprovdu inċentivi Ö għall-maniġers Õ tal-infrastruttura Ö biex iwettqu investimenti Õ meta dan ikun ekonomikament ta' attrazzjoni. ê 2001/14/KE Premessa 36 (adattat) (54) Sabiex ikun possibbli l-istabbiliment ta' livelli Ö xierqa Õ u ġusti ta' Ö piżijiet Õ tal-infrastruttura, Ö il-maniġers Õ tal-infrastruttra jeħtieġu jirreġistraw u jistabbilixxu Ö l-valur Õ tal-assi tagħhom u jiżviluppaw Ö fehim ċar Õ tal-fatturi tal-prezz Ö fit-tħaddim Õ tal-infrastruttura. ê 2001/14/KE Premessa 37 (adattat) ð ġdid (55) Huwa mixtieq li jigi Ö żgurat li jitqiesu l-ispejjeż Õ esterni fid-deċiżjonijiet tat-trasport ð u li l-impożizzjoni ta' piżijiet għall-infrastruttura ferrovjarja jistgħu jikkontribwixxu għall-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni b'mod koerenti u bbilanċjat fil-modi kollha tat-trasport ï. ê 2001/14/KE Premessa 38 (adattat) ð ġdid (56) Huwa importanti li jiġi Ö żgurat Õ li piżijiet għat-traffiku ð domestiku u ï internazzjonali jkunu tali li jippermettu li l-ferroviji jissodisfaw il-bżonnijiet tas-suq; konsegwentement il-piżijiet tal-infrastruttura għandhom jiġu stabbiliti bil-prezz li Ö jiġġarrab Õ direttament bħala riżultat Ö tat-tħaddim Õ tas-servizz ferrovjarju. ê 2001/14/KE Premessa 39 (adattat) ð ġdid (57) Il-livell globali ta' rkupru tal-prezz permezz ta' piżijiet infrastrutturali jaffettwa l-livell meħtieġ ta' kontribuzzjoni tal-gvern; l-Istati Membri jistgħu jeħtieġu livelli differenti ta' rkupru globali tal-prezz Madanakollu huwa mixtieq li ð kull skema ta' ï piżijiet ð imposti tal-infrastruttura għandha tippermetti traffiku li jista' ï tal-inqas iħallas għall-prezz addizzjonali li timponi Ö biex juża n-netwerk tal-ferrovija Õ. ê 2001/14/KE Premessa 40 (adattat) (58) L-infrastruttura ferrovjarja hija monopolju naturali. Għalhekk huwa meħtieġ li Ö l-maniġers Õ tal-infrastruttura Ö jingħataw Õ inċentivi biex inaqqsu l-ispejjeż u Ö jimmaniġġjaw Õ l-infrastruttura tagħhom b'mod effiċjenti. ê 2001/14/KE Premessa 41 (adattat) (59) Ö L-iżvilupp ta’ trasport ferrovjarju għandu jinkiseb Õ bl-użu fost oħrajn tal-istrumenti Ö tal-Unjoni Õ disponibbli, mingħajr preġudizzju għal prijoritajiet diġà stabbiliti. ê 2001/14/KE Premessa 42 (adattat) (60) L-iskonti permessi għall-impriżi ferrovjarji għandhom jirrelataw mat-tfaddil Ö fuq l-ispejjeż amministrattivi magħmula, b’mod partikolari mat-tfaddil fuq l-ispejjeż tat-transazzjonijiet Õ. Jistgħu jintużaw ukoll skonti biex jippromwovu l-użu effiċjenti tal-infrastruttura. ê 2001/14/KE Premessa 43 (adattat) (61) Huwa mixtieq li l-impriżi ferrovjarji u Ö l-maniġer Õ tal-infrastruttura jingħataw inċentivi biex jiġi mminimizzat it-tfixkil tan-netwerk. ê 2001/14/KE Premessa 44 (adattat) (62) L-allokazzjoni tal-kapaċità hija assoċjata ma' spiża Ö għall-maniġer tal-infrastruttura Õ, li għandu jkun meħtieġ ħlas għaliha. ê 2001/14/KE Premessa 46 (adattat) (63) Ö L-immaniġġjar Õ effiċjenti u ġust u l-użu nondiskriminatorju tal-infrastruttura ferrovjarja jeħtieġu l-istabbiliment ta' korp regolatorju li jissorvelja l-applikazzjoni Ö tar‑ Õ regoli stabbiliti Ö f'din id-Direttiva Õ li jaġixxi bħala korp ta' appell, minkejja l-possibbiltà ta' Ö analiżi Õ ġudizzjarja. ê 2001/14/KE Premessa 47 (adattat) (64) Miżuri speċifiċi huma meħtieġa biex titqies is-sitwazzjoni speċifika ġeopolitika u ġeografika ta' ċerti Stati Membri Ö u l-organizzazzjoni partikolari Õ tas-settur ferrovjarju fi Stati Membri varji waqt li Ö jiżguraw Õ l-integrità tas-suq intern. ò ġdid (65) Il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa li tadatta l-Annessi għal din id-Direttiva. Peress li dawk il-miżuri għandhom ambitu ġenerali u huma mfassla biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ din id-Direttiva, għandhom jiġu adottati bħala atti delegati skont l‑Artikolu 290 tat-Trattat. ê 2001/14/KE Premessa 48 (66) Il-miżuri neċessarji għall-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva għandhom jiġu adottati skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta' Ġunju 1999 li tistabbilixxi l‑proċeduri għall-eżerċizzju ta' poteri ta' implimentazzjoni mogħtija lill‑Kummissjoni[13]. ê 2001/13/KE Premessa 7 (adattat) (67) B'mod konformi mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità stabbiliti fl‑Artikolu 5 tat-Trattat Ö dwar l-Unjoni Ewropea Õ l-għanijiet ta’ din id-Direttiva, prinċipalment Ö li jitrawwem l-iżvilupp ferrovjarju tal-Unjoni, Õ li jiġu stabbiliti prinċipji wesgħin għall-għoti ta' liċenzji għal impriżi ferrovjarji Ö u li jiġu kkoordinati arranġamenti fl-Istati Membri li jirregolaw l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura ferrovjarja u l-piżijiet li jiġu ddebitati għall-użu tagħhom, Õ ma jistgħux jintlaħqu b'mod sodisfaċenti mill-Istati Membri, minħabba d-dimensjonijiet manifestament internazzjonali tal-għoti ta' liċenzji bħal dawn Ö u tat-tħaddim ta' elementi sinifikanti tan-netwerks ferrovjarji, u minħabba l-bżonn li jkunu żgurati termini ġusti u nondiskriminatorji għall-aċċess għall-infrastruttura Õ u l-għanijiet għalhekk jistgħu, minħabba l-implikazzjonijiet transnazzjonali tagħhom, jintlaħqu aħjar Ö mill‑Unjoni Õ. Din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħqu dawk l‑għanijiet. ò ġdid (68) L-obbligu li tiġi trasposta din id-Direttiva fil-liġi nazzjonali għandu jiġi limitat għal dawk id-dispożizzjonijiet li jirrappreżentaw bidla sostantiva meta mqabbla mad‑Direttivi preċedenti. L-obbligu li jiġu trasposti d-dispożizzjonijiet li mhumiex mibdula b’mod sostantiv, joħroġ mid-Direttiva preċedenti. ê 2007/58/KE Premessa 21 (adattat) (69) Stat Membru li ma għandux sistema ta’ linji ferrovjarji, u l-ebda prospett immedjat li jkollu waħda, ikollu obbligu sproporzjonat u futili li kieku kellu jittrasponi u jimplimenta Ö din id-Direttiva Õ. Għalhekk, it-tali Stat Membru għandu jkun eżenti Ö minn Õ dik Ö l-obligazzjoni Õ. ê 2007/58/KE Premessa 23 (adattat) (70) Skont il-paragrafu 34 tal-Ftehim Interistituzzjonali dwar leġiżlazzjoni aħjar[14], l-Istati Membri huma mħeġġa jfasslu, għalihom infushom u fl-interess Ö tal-Unjoni Õ, it‑tabelli tagħhom li juru sa fejn huwa possibbli l-korrelazzjoni bejn din id-Direttiva u l-miżuri ta’ traspożizzjoni, u jagħmluhom pubbliċi. ò ġdid (71) Din id-Direttiva għandha tkun mingħajr preġudizzju għal-limiti ta’ żmien stipulati fil-Parti B tal-Anness XI, li fihom l-Istati Membri jridu jiġu f’konformità mad-Direttivi preċedenti. ê 2001/14/KE (adattat) ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA: KAPITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET Ö ĠENERALI Õ ê 91/440/KEE (adattat) Artikolu 1 Ö Suġġett u Kamp ta' Applikazzjoni Õ 1. Din id-Direttiva Ö tistabbilixxi: Õ (a) Ö ir-regoli applikabbli għall-immaniġġjar Õ tal-infrastruttura ferrovjarja u għall‑attivitajiet tat-trasport ferrovjarju tal-impriżi ferrovjarji stabbiliti jew li se jkunu stabbiliti Ö f’xi Õ Stat Membru Ö kif stabbiliti fil-Kapitolu II Õ. ê 2001/13/KE Artikolu 1(1) (adattat) (b) il-kriterji applikabbli għall-ħruġ, it-tiġdid jew l-emendar ta' liċenzji minn Stat Membru maħsuba għal impriżi ferrovjarji li huma jew li sejrin jiġu stabbiliti Ö fl‑Unjoni kif stabbiliti fil-Kapitolu III Õ. ê 2001/14/KE (adattat) (c) il-prinċipji u l-proċeduri li għandhom jiġu Ö applikabbli Õ fir-rigward Ö għall‑istabbiliment Õ u Ö l-ġbir ta’ piżijiet Õ tal-infrastruttura ferrovjarja u tal‑allokazzjoni ta' kapaċità tal-infrastruttura ferrovjarja Ö kif stabbilit fil‑Kapitolu IV Õ. 2. Din id-Direttiva tapplika għall-użu tal-infrastruttura ferrovjarja għal servizzi ferrovjarji domestiċi u internazzjonali. ê 91/440/KEE (adattat) Ö Artikolu 2 Õ Ö Esklużjonijiet mill-Kamp ta' Applikazzjoni Õ 1. Ö Il-Kapitolu II ma japplikax għall-impriżi Õ ferrovjarji li Ö jħaddmu biss Õ servizzi urbani, suburbani jew reġjonali. ê 2001/13/KE Artikolu 1(1) (adattat) 2. L-Istati Membri jistgħu jeskludu Ö dawn li ġejjin Õ mill-Ö kamp ta' Õ applikazzjoni tal-Kapitolu III: (a) impriżi li jħaddmu biss servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri fuq infrastruttura Ö indipendenti Õ lokali u reġjonali; (b) impriżi ferrovjarji li jħaddmu biss servizzi ferrovjarji tal-passiġġieri urbani jew suburbani; ê 2001/13/KE Artrikolu 1(1) (adattat) (c) impriżi ferrovjarji li Ö jħaddmu biss Õ servizzi ferrovjarji tat-trasport tal‑merkanzija fuq bażi reġjonali; (d) impriżi li Ö jħaddmu Õ biss Ö servizzi Õ tat-trasport tal-merkanzija fuq infrastruttura ferrovjarja privata li teżisti biss għall-użu mis-sid tal-infrastruttura Ö għall-ħidmiet tat-trasport Õ tal-merkanzija tiegħu biss. ê 2001/14/KE (adattat) 3. L-Istati Membri jistgħu jeskludu dawn li ġejjin mill-Ö applikazzjoni tal‑Kapitolu IV Õ: (a) netwerks lokali u reġjonali indipendenti għal servizzi tal-passiġġieri fuq infrastruttura ferrovjarja; (b) netwerks maħsuba biss għat-tħaddim ta' servizzi Ö ferrovjarji Õ tal-passiġġieri urbani u suburbani; (c) netwerks reġjonali li jintużaw għal servizzi Ö tat-trasport Õ tal-merkanzija Ö reġjonali Õ biss minn impriża ferrovjarja li Ö ma taqax taħt il-paragrafu 1 Õ sakemm tintalab kapaċità fuq dak in-netwerk minn applikant ieħor; ê 2001/14/KE (d) infrastruttura ferrovjarja li hija proprjetà privata u li teżisti biss għall-użu mill‑proprjetarju tal-infrastruttra għat-trasport tal-merkanzija tiegħu stess; ê 2007/58/KE Artikolu 2.1 (adattat) (e) ħidmiet ta’ trasport fil-forma ta’ servizzi ferrovjarji li huma mwettqa fi transitu Ö mal-Unjoni kollha Õ. ê 2001/12/KE Artikolu 1.3 (adattat) Ö 4. Din id-Direttiva ma tapplikax għal impriżi li l-ħidmiet ferrovjarji tagħhom huma limitati biex jipprovdu biss servizzi shuttle għal vetturi tat-triq minn ġoċ-Channel Tunnel u ħidmiet tat-trasport fil-forma ta’ servizzi shuttle għal vetturi tat-triq minn ġoċ-Channel Tunnel Õ huma esklużi mill-kamp ta' applikazzjoni ta’ din id-Direttiva Ö għajr għall‑Artikoli 6(a), 10, 11, 12 u 28. Õ ê 2007/58/KE Artikolu 1.1 (adattat) 5. L-Istati Membri jistgħu jeskludu Ö mill-applikazzjoni Õ tal-Artikoli 10, 11, 12 u 28 kwalunkwe servizz ferrovjarju mwettaq Ö fi transitu mal-Unjoni kollha Õ u li jibda u jispiċċa barra mit-territorju tal-Unjoni. ê 91/440/KEE (adattat) Artikolu 3 Ö Definizzjonijiet Õ Għall-iskopijiet ta' din id-Direttiva Ö , japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin Õ: ê 2001/12/KE Artikolu 1.4(a) (adattat) (1) “impriża ferrovjarja” tfisser impriża pubblika jew privata liċenzjata skont Ö din id‑Direttiva Õ, li n-negozju ewlieni tagħha huwa li tipprovdi servizzi għat-trasport ta' oġġetti u/jew ta’ passiġġieri bil-ferrovija b'kundizzjoni li l-impriża Ö tiżgura Õ trazzjoni;, din tinkludi wkoll impriżi li jipprovdu trazzjoni biss; (2) “Ö maniġer Õ tal-infrastruttura” tfisser kull korp jew Ö ditta Õ responsabbli b'mod partikolari biex tistabbilixxiÖ , timmaniġġja Õ u żżomm l-infrastruttura ferrovjarjaÖ , inkluż l‑immaniġġjar tat-traffiku u l-kontroll tal-kmand u s‑senjalar Õ; il‑funzjonijiet Ö tal-maniġer Õ tal-infrastruttura f'netwerk jew f’parti minn netwerk jistgħu jiġu allokati għal korpi jew Ö ditti Õ differenti; ê 91/440/KEE (adattat) ð ġdid (3) “infrastruttura ferrovjarja” Ö tfisser, Õ kull ħaġa elenkata fl-Anness I.A tar‑Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 2598/70 tat-18 ta' Diċembru 1970 li jispeċifika l-affarijiet li jridu jitniżżlu taħt it-titoli differenti fil-forom ta' rapporti murija fl-Anness I tar-Regolament (KEE) Nru 1108/70, tal-4 ta' Ġunju 1970[15] ð li għal raġunijiet ta' ċarezza huma inklużi fl-Anness I ta' din id-Direttiva, ï ħlief għall-aħħar inċiż li, għall-iskopijiet ta’ din id-Direttiva biss, se tinqara kif ġej: "Bini użat mid-dipartiment tal-infrastruttura"; ê 2001/12/KE Artikolu 1.4(b) (adattat) (4) “servizz internazzjonali Ö tat-trasport tal-merkanzija Õ” Ö tfisser Õ servizz tat‑trasport fejn ferrovija taqsam mill-anqas fruntiera waħda ta' Stat Membru; il‑ferrovija tista' tkun Ö maqgħuda u/jew maqsuma Õ u s-sezzjonijiet differenti jista' jkollhom oriġini u destinazzjonijiet differenti, jekk kemm-il darba l-vaguni kollha jaqsmu mill-anqas fruntiera waħda; ê 2007/58/KE Artikolu 1.3 (adattat) (5) “servizz internazzjonali Ö tat-trasport Õ tal-passiġġieri” Ö tfisser Õ servizz għall-passiġġieri li fih il-ferrovija taqsam mill-anqas fruntiera waħda ta’ Stat Membru u l-iskop prinċipali tas-servizz hu li jġorr passiġġieri bejn stazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri differenti; il-ferrovija tista’ tkun magħquda u/jew maqsuma, u s-sezzjonijiet differenti jista’ jkollhom oriġini u destinazzjonijiet differenti Ö , jekk kemm-il darba Õ l-vaguni kollha jaqsmu mill-anqas fruntiera waħda; ê 91/440/KEE (adattat) (6) “servizzi urbani u suburbani” Ö tfisser Õ servizzi tat-trasport imħaddma biex jaqdu l-bżonnijiet tat-trasport ta' ċentru urban jew ta’ żona urbana estiża, Ö flimkien mal-ħtiġijiet Õ tat-trasport bejn dan iċ-ċentru jew din iż-żona urbana estiża u inħawi tal-madwar; (7) “servizzi reġjonali'” Ö tfisser Õ is-servizzi ta' trasport mogħtija biex jaqdu l‑bżonnijiet tat-trasport ta' reġjun. 2007/58/KE Artikolu 14 (adattat) (8) “tranżitu” tfisser li wieħed jaqsam it-territorju Ö tal-Unjoni Õ mingħajr ma jitgħabbew jew jinħattu prodotti u/jew mingħajr ma jittellgħu jew jitniżżlu passiġġieri fit-territorju Ö tal-Unjoni Õ, ê 95/18/KE (adattat) (9) “liċenzja” tfisser awtorizzazzjoni maħruġa minn Stat Membru lill-impriża, li l‑kapaċità tagħha Ö sabiex tipprovdi servizzi ta' trasport Õ hija rikonoxxuta.; Ddik il-kapaċità tista' tiġi limitata Ö għall-forniment Õ ta' tipi ta' servizzi speċifiċi; (10) “awtorità tal-liċenzjar” tfisser il-korp awtorizzat minn Stat Membru Ö responsabbli għall-ħruġ tal- Õ il‑liċenzji Ö fi Stat Membru Õ; ê 2001/14/KE (adattat) (11) “allokazzjoni” tfisser l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-infrastruttura ferrovjarja minn Ö maniġer Õ tal-infrastruttura; ê 2001/14/KE (adattat) (12) “applikant” tfisser impriża ferrovjarja u persuni jew entitajiet legali oħrajn, bħal awtoritajiet Ö kompetenti Õ skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 u shippers, forwarders tal-merkanzija u operaturi tat-trasport ikkumbinat, Ö b’interess tas‑servizz pubbliku jew b’interess kummerċjali fil-prokura tal-kapaċità tal‑infrastuttura Õ ; (13) “infrastruttura konġestjonata” tfisser Ö element Õ tal-infrastruttura li għaliha d‑domanda għall-kapaċità tal-infrastruttura ma tistax tiġi ssodisfata kompletament tul ċerti perjodi anke wara l-koordinazzjoni ta' talbiet differenti għall-kapaċità; (14) “pjan ta' titjib tal-kapaċità” tfisser miżura jew serje ta' miżuri b'kalendarju għall‑implimentazzjoni tagħhom Ö li għandhom l-għan Õ inaqqsu l-irbit tal‑kapaċità Ö li jwasslu Õ għad-dikjarazzjoni ta' Ö element Õ tal-infrastruttura bħala “infrastruttura konġestjonata”; (15) “koordinazzjoni” tfisser il-proċess li bih Ö il-maniġer tal-infrastruttura Õ u l‑applikanti se jippruvaw isolvu s-sitwazzjonijijet li fihom ikun hemm applikazzjonijiet konfliġġenti għall-kapaċità tal-infrastruttura; (16) “ftehim qafas” tfisser ftehim ġenerali li jorbot Ö skont il-liġi Õ pubblika jew privata, li jistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi ta' applikant u Ö l-maniġer Õ tal‑infrastruttura fir-rigward tal-kapaċità tal-infrastruttura li għandha tiġi allokata u Ö tal-piżijiet Õ li għandhom jiġu Ö ddebitati Õ tul perjodu itwal minn perjodu ta' skeda tax-xogħol; ê 2001/14/KE (adattat) (17) “kapaċità tal-infrastruttura” tfisser il-potenzjal li jiġu skedati Ö l-linji Õ tal‑ferroviji mitluba għal element tal-infrastruttura għal ċertu perjodu; ê 2001/14/KE (adattat) (18) “netwerk” tfisser l-infrastruttura ferrovjarja sħiħa Ö mmaniġġjata minn maniġer Õ tal-infrastruttura; (19) “dikjarazzjoni dwar in-netwerk ” tfisser id-dikjarazzjoni li tistabbilixxi fid-dettall ir‑regoli ġenerali, it-termini, il-proċeduri u l-kriterji għall-iskemi ta’ tqegħid ta’ piżijiet u tal-allokazzjoni tal-kapaċità. Għandha wkoll tiġbor fiha Ö inkluża Õ l‑informazzjoni l-oħra Ö bħal din Õ li hi meħtieġa biex tippermetti l-applikazzjonijiet għall‑kapaċità tal-infrastruttura; (20) “mogħdija tal-ferrovija” tfisser il-kapaċità tal-infrastruttura meħtieġa sabiex titmexxa ferrovija bejn żewġ postijiet Ö f’perjodu speċifikat Õ, ê 2001/14/KE (adattat) (21) “skeda tax-xogħol” tfisser Ö id-dejta Õ li tiddefinixxi l-movimenti kollha ppjanati tal-ferrovija u tar-rolling-stock li jseħħu fuq l-infrastruttura rilevanti tul il-perjodu li matulu tkun fis-seħħ; ê 91/440/KEE (adattat) Ö KAPITOLU II Õ Ö L-IŻVILUPP TAL-FERROVIJI TAL-UNJONI Õ IT-TAQSIMA 1 ê 2001/12/KE Artikolu 1.5 (adattat) L-indipendenza Ö fl-immaniġġjar Õ ê 2001/12/KE Artikolu 1.6 (adattat) Artikolu 4 Ö Indipendenza tal-impriżi ferrovjarji u tal-maniġers tal-infrastruttura Õ 1. L-Istati Membri għandhom Ö jiżguraw Õ li fir-rigward Ö tal-immaniġġjar Õ, l‑amministrazzjoni u l-kontroll intern fuq kwistjonijiet amministrattivi, ekonomiċi u ta' kontabbiltà l-impriżi ferrovjarji Ö li huma direttament jew indirettament proprjetà tal‑Istati Membri jew ikkontrollati minnhom Õ ikollhom status indipendenti li b'konformità miegħu huma jżommu, b'mod partikolari, assi, baġits u kontijiet li huma separati minn dawk tal-Istat. 2. Waqt li jirrispetta l-qafas u r-regoli speċifiċi dwar Ö it-tqegħid ta’ piżijiet u dwar Õ l‑allokazzjoni stabbiliti mill-Istati Membri, Ö il-maniġer Õ tal-infrastruttura għandu Ö jkun responsabbli għall-immaniġġjar Õ, l‑amministrazzjoni u l-kontroll intern tiegħu stess. ê 91/440/KEE (adattat) Artikolu 5 Ö Immaniġġjar tal-impriżi ferrovjarji skont prinċipji kummerċjali Õ 1. L-Istati Membri Ö għandhom jippermettu Õ l-impriżi ferrovjarji jaġġustaw l-attivitajiet tagħhom għas-suq u Ö jimmanniġġjaw Õ dawk l-attivitajiet taħt ir-responsabbiltà tal-korpi Ö tal‑immaniġġjar Õ tagħhom, fl-interess li jagħtu servizz effiċjenti u xieraq bl-inqas prezz possibbli għas-servizz meħtieġ. L-impriżi ferrovjarji Ö ikunu mmaniġġjati Õ b'mod konformi mal-prinċipji li jgħoddu għall-kumpanniji kummerċjali Ö , irrispettivament mill-proprjetà tagħhom Õ. Dan għandu jgħodd ukoll Ö għall-obbligi tas-servizz pubbliku Õ tagħhom imposti Ö fuqhom mill-Istati Membri Õ u għall-kuntratti Ö tas-servizz pubbliku Õ li huma jiffirmaw mal-awtoritajiet kompetenti tal-Istat. 2. L-impriżi ferrovjarji għandhom jiddeterminaw il-pjanijiet Ö kummerċjali Õ tagħhom, inklużi Ö l-programmi tal-investiment u dawk finanzjarji tagħhom Õ. Dawn il-pjanijiet iridu jkunu ddisinjati biex jiksbu l-ekwilibriju finanzjarju tal-impriżi u għanijiet oħra tekniċi, kummerċjali u Ö tal-immaniġġjar finanzjarju Õ; dawn iridu Ö jindikaw Õ wkoll Ö il‑metodi li permezz tagħhom se jintlaħqu dawn l-għanijiet Õ. 3. Ö B’referenza għal-linji gwida Õ tal-politika ġenerali Ö maħruġa Õ minn kull Stat Ö Membru Õ u filwaqt li jitqiesu l-pjanijiet Ö u l-kuntratti nazzjonali Õ (li jistgħu jkunu multiannwali) inklużi l-pjanijiet ta' investiment u ta' finanzjament, l-impriżi ferrovjarji għandhom, Ö b’mod partikolari Õ jkunu ħielsa biex: ê 91/440/KEE (adattat) (a) iwaqqfu l-organizzazzjoni interna tagħhom, mingħajr preġudizzju Ö għad‑dispożizzjonijiet Õ tal-Artikoli 7, 29 u 39; (b) jikkontrollaw il-forniment u l-bejgħ tas-servizzi u jistabbilixxu l-prezz tagħhom, mingħajr preġudizzju għar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 tas‑26 ta' Ġunju 1969 dwar azzjoni mill-Istati Membri rigward l-obbligazzjoni li hemm fil-kunċett tas-servizz pubbliku fit-trasport bil-ferrovija, bit-triq u bil-passaġġi ta' l-ilma intern għar-Regolament (KE) Nru 1370/2007; (c) jieħdu deċiżjonijiet dwar l-impjegati il-persunal, l-assi u l-ksib tagħhom; (d) ikabbru s-sehem tagħhom fis-suq, jiżviluppaw teknoloġiji ġodda u servizzi ġodda u jadottaw kull metodu ta mmaniġġjar innovattiv; ê 91/440/KEE (e) jistabbilixxu attivitajiet ġodda fl-oqsma marbuta mal-kummerċ tal-ferroviji. ò ġdid 4. Jekk Stat Membru, direttament jew indirettament, għandu fil-proprjetà tiegħu jew jikkontrolla l-impriżi ferrovjarji, id-drittijiet tal-kontroll tagħom relatati mal-immaniġġjar ma għandhomx ikunu aktar mid-drittijiet relatati mal-immaniġġjar li l-liġi nazzjonali tal‑kumpaniji tagħti lill-azzjonisti tal-kumpanijiet privati azzjonarji. Il-linji gwida tal-politika, kif imsemmija fil-paragrafu 3, li jistgħu jiġu stabbiliti mill-Istat għall-kumpaniji fil-kuntest tal-eżerċizzju tal-kontroll tal-azzjonisti, jistgħu jkunu biss ta’ natura ġenerali u ma għandhomx ifixklu d-deċiżjonijiet speċifiċi tal-immaniġġjar tan-negozju. ê 91/440/KEE (adattat) ð ġdid TAQSIMA 2 Ö Separazzjoni tal-immaniġġjar Õ tal-infrastruttura u l-ħidmiet tat-trasport ð u ta' tipi differenti ta' ħidmiet tat-trasport ï ê 2001/12/KE Artikolu 1.7 (adattat) Artikolu 6 Ö Separazzjoni tal-kontijiet Õ 1. L-Istati Membri għandhom Ö jiżguraw li kontijiet separati Õ tal-profitt u t-telf u Ö l-karti tal-bilanċi Õ jinżammu u jkunu ppubblikati, minn naħa għall-kummerċ relatat Ö mal-forniment Õ ta' servizzi tat-trasport minn impriżi ferrovjarji u, min-naħa l-oħra, għall-kummerċ relatat mal-immaniġġjar tal-infrastruttura ferrovjarja. Fondi pubbliċi mħallsa lil waħda minn dawn iż-żewġ oqsma ta' attività ma Ö għandhomx Õ jiġu trasferiti lill-oħra. 2. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu wkoll li din is-separazzjoni għandha teħtieġ l‑organizazzjoni ta' diviżjonijiet distinti f'impriża waħda jew li l-infrastruttura Ö u s-servizzi ta’ trasport għandhom ikunu immaniġġjati Õ minn Ö entitajiet separati Õ. ê 2001/12/KE Artikolu 1.10 (adattat) 3. Ö L-Istati Membri għandhom jiżguraw li Õ kontijiet Ö separati Õ ta’ Ö profit Õ u telf u l-karti tal-bilanċi jinżammu u jiġu ppubblikati Ö , min-naħa l-waħda Õ għall‑kummerċ relatat mal-forniment ta' servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija Ö u min-naħa l-oħra, għal attivitajiet relatati mal-forniment ta' servizzi tat-trasport tal‑passiġġieri. Fondi Õ pubbliċi mħallsa għal attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi tat-trasport bħal dħul minn servizz pubbliku għandhom jintwerew separatament Ö għal kull kuntratt ta’ servizz pubbliku Õ fil-kontijiet rilevanti u ma Ö għandhomx Õ jiġu trasferiti għal attivitajiet relatati Ö mal-forniment Õ ta' servizzi tat-trasport oħra jew xi kummerċ ieħor. ê 2001/12/KE Artikolu 1.7 (adattat) ð ġdid 4. Il-kontijiet għall- ð oqsma ï Ö differenti Õ ta’ attività Ö msemmija fil-paragrafi 1 u 3 Õ għandhom jinżammu b’mod li jirrifletti din il-projbizzjoni ð jippermetti l-monitoraġġ tal-projbizzjoni fuq it‑trasferiment ta’ fondi pubbliċi mħallsa lil qasam wieħed ta' attivitajiet lejn kategorija oħra ï. Artikolu 7 Ö Indipendenza tal-funzjonijiet essenzjali ta’ maniġer tal-infrastruttura Õ 1. L-Istati Membri għandhom Ö jiżguraw Õ li l-funzjonijiet li jiddeterminaw aċċess ekwu u nondiskriminatorju għall-infrastruttura, elenkati fl-Anness II, ikunu fdati lil korpi jew lil ditti li ma jipprovdux huma stess xi servizzi tat-trasport ferrovjarju. Irrispettivament Ö mill‑istruttura organizzattiva Õ, irid jintwera li dan l-għan ikun inkiseb. ò ġdid ð L-Anness II jista' jiġi emendat, fid-dawl tal-esperjenza, skont il-proċedura msemmija fl‑Artikolu 60. ï ê 2001/12/KE Artikolu 1.7 (adattat) L-Istati Membri jistgħu, madanakollu, jassennjaw lill-impriżi ferrovjarji jew lil kwalunkwe korp ieħor ir-responsabbiltà Ö li jikkontribwixxu għall-iżvilupp Õ tal-infrastruttura ferrovjarja, Ö per eżempju permezz tal-investiment, Õ il-manutenzjoni u l-iffinanzjar. 4. L-applikazzjoni tal-paragrafu 3 għandha tkun soġġetta għal rapport mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 10 11 b, li għandu jiġi sottomess sal-15 ta' Marzu 2006. ê 2001/14/KE (adattat) 2. Meta Ö l-maniġer Õ tal-infrastruttura, fil-forma legali, fl-organizzazzjoni jew fil‑funzjonijiet ta' teħid tad-deċiżjonijiet tiegħu, mhuwiex indipendenti minn kull impriża ferrovjarja , il-funzjonijiet deskritti fit-Taqsimiet 3 u 4 tal-Kapitolu IV għandhom jitwettqu rispettivament minn korp li jimponi l-piżijiet Ö u minn korp li jalloka Õ li Ö huma Õ indipendenti fil-forma legali, fl-organizzazzjoni u fit-teħid tad-deċiżjonijiet Ö tagħhom Õ minn kull impriża ferrovjarja. ò ġdid 3. Meta d-dispożizzjonijiet tat-Taqsimiet 2 u 3 tal-Kapitolu IV jirreferu għall-funzjonijiet essenzjali ta' maniġer tal-infrastruttura, dawn għandhom jiġu miftiehma bħala li japplikaw għall-korp li jimponi l-piżijiet jew għall-korp li jalloka għall-kompetenzi rispettivi tagħhom. ê 91/440/KEE TAQSIMA 3 Titjib tal-qagħda finanzjarja ê 2001/12/KE Artikolu 1.8 (adattat) ð ġdid Artikolu 8 Ö Finanzjament sod tal-maniġer tal-infrastruttura Õ 1. L-Istati Membri ð għandhom ï Ö jiżviluppaw Õ l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali tagħhom Ö billi jqisu Õ, fejn meħtieġ, il-ħtiġijiet ġenerali Ö tal-Unjoni Õ ð Għal dan l‑iskop, huma għandhom jippubblikaw, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, strateġija dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-ħsieb li jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri ta' mobbiltà abbażi ta’ finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. L‑istrateġija għandha tkopri perjodu ta’ mill-anqas ħames snin u trid tkun tista’ tiġġedded. ï 2. Waqt li jikkunsidraw kif imiss l-Artikoli Ö 93, 107 u 108 Õ tat-Trattat, Ö l-Istati Membri jistgħu jipprovdu lill-maniġer tal-infrastruttura wkoll b’ Õfinanzjament konsistenti mal-inkarigi Ö tiegħu Õ, mad-daqs Ö tal-infrastruttura Õ u mar-rekwiżiti finanzjarji, b’mod partikolari sabiex ikopru investimenti ġodda. 3. Fil-qafas ta’ politika ġenerali stabbilita mill-Istat ð u filwaqt li titqies l-istrateġija dwar l‑iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja msemmija fil-paragrafu 1 ï, Ö il-maniġer Õ tal‑infrastruttura għandu Ö jadotta Õ pjan kummerċjali li jinkludi programmi ta’ investiment u dawk finanzjarji. Il-pjan għandu jkun iddisinjat biex ,Ö jiżgura Õ l-użuÖ , il-forniment Õ u l-iżvilupp ottimi u effiċjenti tal-infrastruttura waqt li Ö jiżgura Õ bilanċ finanzjarju u jipprovdi l-mezzi biex jintlaħqu dawn l-għanijiet. ð Il-maniġer tal-infrastruttura għandu jiżgura li l-applikanti jiġu kkonsultati qabel ma jkun approvat il-pjan kummerċjali. Il‑korp regolatorju msemmi fl-Artikolu 55 għandu joħrog opinjoni li ma torbotx dwar jekk il‑pjan kummerċjali hux xieraq biex jintlaħqu dawn l-għanijiet. ï ê 2001/14/KE (adattat) ð ġdid 4. L-Istati Membri għandhom Ö jiżguraw Õ li, f’kundizzjonijiet normali tal-kummerċ u raġonevoli Ö f’perjodu Õ ð ta’ mhux aktar minn tliet snin ï, il-kontijiet ta' Ö maniġer Õ tal-infrastruttura għandhom għall-inqas jibbilanċjaw dħul Ö mill‑piżijiet Õ tal-infrastruttura, iż-żejjed minn attivitajiet kummerċjali oħrajn u l-fondi mill-Istat fuq naħa waħda, u l-ispejjeż infrastrutturali oħrajn fuq in-naħa l-oħra. Ö , inkluzi ħlasijiet bil‑quddiem mill-Istat, meta jkun xieraq. Õ ê 2001/14/KE (adattat) Mingħajr preġudizzju għall-mira possibbli fit-tul ta' kopertura min-naħa tal-utent tal-ispejjeż infrastrutturali għall-mezzi kollha tat-trasport abbażi ta' kompetizzjoni ġusta u nondiskriminatorja bejn il-modi varji, meta t-trasport bil-ferrovija jista' jikkompeti ma' mezzi oħrajn tat-trasport, fil-qafas tat-tariffi tal-Artikoli Ö tat-tqegħid tal-piżijiet mogħti fl‑Artikoli Õ 31 u 32, Stat Membru jista' jeħtieġ lill-amministratur Ö lill-maniġer Õ tal‑infrastruttura jibbilanċja l-kontijiet tiegħu mingħajr fondi tal-Istat. ê 91/440/KEE Artikolu 78 L-amministratur ta' l-infrastruttura jrid jimposta kull ħlas għall-użu ta' l-infrastruttura tal-ferrovija li hu responsabbli minnha, li jitħallas mill-impriżi tal-ferroviji li jużaw dik l-infrastruttura. Wara li jikkonsultaw lill-amministratur, l-Istati Membri jridu jistabbilixxu r-regoli biex jistabbilixxu dan il-ħlas. Il-ħlas ta' min juża, li se jkun ikkalkulat b'tali mod li ma jkunx hemm kull diskriminazzjoni bejn l-impriżi tal-ferroviji, jista' b'mod partikulari jqis il-mili, il-binja tal-ferrovija u kull ħtieġa speċifika marbuta ma' fatturi bħal veloċità, piż fuq il-fus u l-ammont jew il-perjodu ta' l-użu ta' l-infrastruttura. ê 91/440/KEE (adattat) ð ġdid Artikolu 9 Ö Ħelsien trasparenti mid-dejn Õ 1. ð Mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-istat u skont l‑Artikoli 93, 107 u 108 tat-Trattat ï, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu strutturi xierqa biex inaqqsu d-dejn Ö tal-impriżi ferrovjarji li huma tal-istat jew li huma kkontrollati minnu u jġibuh f’livell Õ li ma jfixkilx Ö l-immaniġġjar finanzjarju tajjeb Õ u Ö biex itejbu Õ l-qagħda finanzjarja tagħhom. 2. Ö Għall-għanijiet imsemmija fil-paragrafu 1, Õ l-Istati Membri Ö għandhom jeħtieġu li titwaqqaf unità Õ separata li bil-mod tmewwet id-dejn fid-dipartimenti Ö tal‑kontabbiltà Õ ta' dawk l-impriżi. Ö Il-karta tal-bilanċi tal-unità Õ tista' tkun imġiegħla tħallas, sakemm jitmewwet, kull Ö self Õ li tagħmel l-impriża kemm biex tiffinanzja l-investiment kif ukoll biex tkopri l‑ispiża eċċessiva biex Ö taħdem Õ minħabba n-negozju tat-trasport ferrovjarju jew minħabba Ö l-immaniġġjar Õ tal-infrastruttura ferrovjarja. Id-djun li jkunu kkawżati minn ħidmiet sussidjarji m' Ö għandhomx Õ jitqiesu. ò ġdid 3. Il-paragrafi 1 u 2 ma japplikawx għad-djun jew interessi fuq dawn id-djun imġarrba mill‑impriżi wara l-15 ta’ Marzu 2001 jew wara d-data tal-adeżjoni mal-Unjoni għall-Istati Membri li ssieħbu mal-Unjoni wara l-15 ta’ Marzu 2001. ê 2001/12/KE Artikolu 1.9 3. Għajnuna mogħtija minn Stati Membri biex tħassar id-djun li hemm referenza għalihom f'dan l-Artikolu għandha tingħata skond l-Artikoli 73, 87 u 88 tat-Trattat. ê 91/440/KEE (adattat) IT-TAQSIMA 4 Aċċess għall-infrastruttura Ö u għas-servizzi Õ ferrovjarji ê 2001/12/KE Artikolu 1.11 (adattat) Artikolu 10 Ö Kundizzjonijiet għall-aċċess għall-infrastruttura ferrovjarja Õ 2. Impriżi ferrovjarji li jaqgħu taħt l-iskop ta' l-Artikolu 2 għandhom jingħataw, fuq kondizzjonijiet ekwi, aċċess għall-infrastruttura fl-Istati Membri l-oħra għall-iskop li joperaw servizzi magħquda tat-trasport ta' oġġetti. ê 2004/51/KE Artikolu 1.2(a) (adattat) ð ġdid 3. Railway undertakings within the scope of Artikolu 2 shall be granted, on equitable conditions, aċċess to the Trans-European Rail Freight Network defined in Artikolu 10 a and in Anness I and, at the latest by 1 January 2006, to the entire rail network, for the purpose of operating international freight services. 1. Barra minn hekk, sa mhux aktar tard mill-1 ta 'Jannar 2007, Ö Impriżi ferrovjarji li jaqgħu fi ħdan l-ambitu ta’ din id-Direttiva għandhom jingħataw, fuq kundizzjonijiet ekwi, nondiskrimatorji u trasparenti, aċċess għall-infrastruttura fl-Istati Membri kollha għall-iskop tat-tħaddim tat-tipi kollha ta' servizzi ferrovjarji għat-trasport tal‑merkanzija. Õ ð Dan għandu jinkludi aċċess għall-binarji lejn il-portijiet. ï ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) 2. Impriżi ferrovjarji li jaqgħu fi ħdan Ö l-ambitu ta' din id-Direttiva Õ, għandhom jingħataw sa l- 1 ta’ Jannar 2010, id-dritt ta’ aċċess għall-infrastruttura fl-Istati Membri kollha sabiex Ö jitħaddem Õ is-servizz ferrovjarju internazzjonali tal-passiġġieri sa l- 1 ta’ Jannar 2010. L-impriżi ferrovjarji għandhom, Ö meta jkun qed jingħata s-servizz internazzjonali tal-passiġġieri, Õ ikollhom id-dritt li jtellgħu passiġġieri minn kwalunkwe stazzjon li jinsab fuq ir-rotta internazzjonali u jniżżluhom f’ieħor, inklużi l-istazzjonijiet li jinsabu fl-istess Stat Membru. ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) Id-dritt ta’ aċċess għall-infrastruttura tal-Istati Membri li għalihom is-sehem tat-trasport internazzjonali ta’ passiġġieri bil-ferrovija jikkostitwixxi iktar min-nofs tat-turnover ta’ impriżi ferrovjarji f’dak l-Istat Membru għandu Ö jkun ingħata Õ sal‑31 ta' Diċembru 2011. ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) Ö Wara talba mill-awtoritajiet kompetenti rilevanti jew impriżi ferrovjarji interessati, il-korp jew il-korpi regolatorji rilevanti msemmija fl-Artikolu 55 għandhom jiddeterminaw jekk Õ l‑iskop prinċipali tas-servizz hux it-trasport ta’ passiġġieri bejn stazzjonijiet li jinsabu fi Stati Membri differenti. ò ġdid Il-Kummissjoni tista’ tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu d-dettalji tal‑proċedura u l-kriterji li għandhom jiġu segwiti għall-applikazzjoni ta’ dan il-paragrafu. Dawk il-miżuri, imfassla biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva b’kundizzjonijiet uniformi, għandhom jiġu adottati bħala atti ta’ implimentazzjoni skont l‑Artikolu 63(3). ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) Ö Artikolu 11 Õ Ö Limitazzjoni tad-dritt ta’ aċċess u tad-dritt li wieħed itella' u jniżżel il-passiġġieri Õ 1. L-Istati Membri jistgħu jillimitaw id-dritt ta’ aċċess Ö previst Õ fl-Artikolu 10 dwar servizzi bejn post ta’ tluq u ta’ destinazzjoni li huma koperti minn kuntratt ta’ servizz pubbliku wieħed jew aktar b’mod konformi mal-leġiżlazzjoni Ö tal-Unjoni Õ fis‑seħħ. It-tali limitazzjoni jista’ ma jkollhiex Ö ma għandux ikollha Õ l-effett li tnaqqas id-dritt li jittellgħu passiġġieri minn kwalunkwe stazzjon li jinsab fuq ir-rotta ta’ servizz internazzjonali u li jitniżżlu f’ieħor, inklużi stazzjonijiet li jinsabu fl-istess Stat Membru, għajr fejn l-eżerċizzju ta’ dan id-dritt ikun jikkomprometti l-ekwilibriju ekonomiku ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku. 2. Jekk l-ekwilibriju ekonomiku ta' kuntratt ta' servizz pubbliku jkunx kompromess għandu jkun determinat mill-korp jew korpi regolatorju/i rilevanti msemmija fl-Artikolu 55 abbażi ta’ analiżi ekonomika oġġettiva u abbażi ta’ kriterji determinati minn qabel, Ö wara Õ talba minn Ö kwalunkwe entità minn dawn li ġejjin Õ: ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) (a) l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li jkunu taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku; (b) kwalunkwe awtorità kompetenti oħra interessata Ö li jkollha d-dritt Õ tillimita l‑aċċess taħt dan l-Artikolu; (c) il-maniġer tal-infrastruttura; (d) Ö l-impriża ferrovjarja Õ li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku. L-awtoritajiet kompetenti u l-impriżi ferrovjarji li jipprovdu s-servizzi pubbliċi għandhom jipprovdu lill-korp jew korpi regolatorju/i rilevanti bl-informazzjoni meħtieġa b’mod raġonevoli biex tinlaħaq deċiżjoni. Il-korp regolatorju għandu jqis l-informazzjoni pprovduta, jikkonsulta l-partijiet rilevanti kollha kif xieraq, u għandu jinforma lill-partijiet rilevanti bid‑deċiżjoni raġunata tiegħu fi żmien determinat minn qabel u raġonevoli, u, fi kwalunkwe każ, fi żmien xahrejn minn meta jirċievi l-informazzjoni rilevanti kollha. ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) 3. Il-korp regolatorju għandu jagħti r-raġunijiet għad-deċiżjoni tiegħu u jispeċifika l‑perjodu ta’ żmien u l-kundizzjonijiet li fihom Ö kwalunkwe entità minn dawn li ġejjin tista’ titlob li d-deċiżjoni terġa' titqies Õ, ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) (a) l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti rilevanti; (b) il-maniġer tal-infrastruttura; (c) Ö l-impriża ferrovjarja Õ li tkun qed twettaq il-kuntratt ta’ servizz pubbliku; (d) Ö l-impriża ferrovjarja Õ li tkun qiegħda tfittex l-aċċess. ò ġdid 4. Il-Kummissjoni tista’ tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu d-dettalji tal‑proċedura u l-kriterji li għandhom jiġu segwiti biex jiġu applikati il-paragrafi 1, 2 u 3 ta' dan l-Artikolu. Dawk il-miżuri, mfassla biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva b’kundizzjonijiet uniformi, għandhom jiġu adottati bħala atti ta’ implimentazzjoni skont l‑Artikolu 63(3). ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) 5. L-Istati Membri jistgħu wkoll jillimitaw id-dritt li jittellgħu u jitniżżlu passiġġieri fi stazzjonijiet fl-istess Stat Membru fuq ir-rotta ta’ servizz internazzjonali tal-passiġġieri fejn dritt esklussiv li jitwasslu passiġġieri bejn dawk l-istazzjonijiet ikun ingħata taħt kuntratt ta’ konċessjoni qabel l-4 ta’ Diċembru 2007 abbażi ta’ proċedura ta’ Ö sejħa għall-offerti Õ ġusta u kompetittiva u b’mod konformi mal-prinċipji Ö rilevanti Õ tal-liġi Ö tal-Unjoni Õ. Din il-limitazzjoni tista’ tkompli tul iż-żmien oriġinali tal-kuntratt, jew għal 15‑il sena, skont liema hu l-iqsar. 3d. Id-disposizzjonijiet ta’ din id-Direttiva m’għandhomx jeħtieġu li Stat Membru jagħti, qabel l- 1 ta’ Jannar 2010, id-dritt għal aċċess imsemmi fil-paragrafu 3a għall-impriżi tal-linji ferrovjarji u s-sussidjarji kkontrollati indirettament u direttament tagħhom, bil-liċenzja fi Stat Membru fejn drittijiet ta’ aċċess ta’ natura simili m’humiex mogħtija. 6. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-deċiżonijiet imsemmija fil-paragrafi 1, 2, 3 u 5 ikunu suġġetti għal Ö analiżi Õ ġudizzjarja. Ö Artikolu 12 Õ Ö Imposta fuq l-impriżi ferrovjarji li jipprovdu servizzi għall-passiġġieri Õ 1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 11(2), l-Istati Membri jistgħu, taħt il-kundizzjonijiet stipulati f’dan l-Artikolu, jawtorizzaw lill-awtorità responsabbli għat-trasport ferrovjarju tal‑passiġġieri sabiex timponi imposta fuq impriżi ferrovjarji li jipprovdu servizzi tal‑passiġġieri għat-tħaddim ta’ rotot li jaqgħu fil-ġuriżdizzjoni ta’ dik l-awtorità u li jitħaddmu bejn żewġ stazzjonijiet f’dak l-Istat Membru. F’dak il-każ, impriżi ferrovjarji li jipprovdu servizz domestiku jew internazzjonali tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija għandhom ikunu suġġetti għall-istess imposta fit-tħaddim ta’ dawk ir-rotot li jaqgħu taħt il-ġuriżdizzjoni ta’ dik l-awtorità. ê 2007/58/KE Artikolu 1.8 (adattat) 2. Ö L-imposta Õ hija maħsuba biex tikkumpensa lill-awtorità għall-obbligi ta’ servizz pubbliku stipulati f’kuntratti ta’ servizz pubbliku mogħtija skont il-liġi Ö tal-Unjoni Õ. Il‑dħul magħmul mit-tali imposta u mħallas bħala kumpens ma għandux jisboq dak li hu meħtieġ biex wieħed ikopri l-ispiża kollha jew parti minnha Ö mġarrba Õ fl-obbligi ta’ servizz pubbliku rilevanti filwaqt li jitqiesu l-iriċevuti rilevanti u profitt raġonevoli għall‑eżekuzzjoni ta’ dawk l-obbligi. 3. L-imposta għandha tiġi imposta skont il-liġi Ö tal-Unjoni Õ u għandha tirrispetta b’mod partikolari l-prinċipji tal-ġustizzja, it-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni u l-proporzjonalità, b’mod partikolari bejn il-prezz medju tas-servizz għall-passiġġier u l-livell Ö tal-Õ tal‑imposta. L-imposti totali imposti skont dan il-paragrafu ma għandhomx jipperikolaw il‑vijabbiltà ekonomika tas-servizz tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija li fuqu jkunu imposti. 4. L-awtoritajiet rilevanti għandhom iżommu l-informazzjoni meħtieġa biex jiżguraw li l‑oriġini tal-imposti u l-użu tagħhom ikunu jistgħu jiġu traċċati. L-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-Kummissjoni b’din l-informazzjoni. ê 2001/12/KE Artikolu 1.11 4. Fuq talba ta' Stati Membru jew fuq l-inizjattiva tagħha stess il-Kummissjoni għandha, f'każ speċifiku, teżamina l-applikazzjoni u l-enforzar ta' dan l-Artikolu, u fi żmien xahrejn minn meta tirċievi talba ta' din ix-xorta u wara li tikkonsulta lill-Kumitat li għalih issir referenza fl‑Artikolu 11a(2), tiddeċiedi jekk il-miżura relatata tistax tkompli tiġgi applikata. Il‑Kummissjoni għandha tikkomunika d-deċiżjoni tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Istati Membri. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 226 tat-Trattat, kwalunkwe Stat Membru jista' jirreferi d‑deċiżjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill fi żmien limitu ta' xahar. Il-Kunsill, waqt li jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata, jista' f'każijiet eċċezzjonali jieħu deċiżjoni differenti fi żmien perjodu ta' xahar. ê 2004/51/KE Artikolu 1.2(c) 6. Track access to, and supply of services in, the terminals and ports linked to rail activities referred to in paragraphs 1, 2 and 3, serving or potentially serving more than one final customer, shall be provided to all railway undertakings in a non-discriminatory and transparent manner and requests by railway undertakings may be subject to restrictions only if viable alternatives by rail under market conditions exist. ê 2001/14/KE (adattat) ð ġdid Artikolu 13 Ö Kundizzjonijiet tal-aċċess għas-servizzi Õ 1. L-impriżi ferrovjarji għandhom, fuq bażi nondiskriminatorja, ikunu intitolati għall-pakkett minimu ta' aċċess Ö stipulat Õ fil-punt 1 tal-Anness III. 2. Il-provvista tas-servizzi ð Is-servizzi ï msemmija fil-punt 2 tal-Anness III, ð għandhom jingħataw mill-operaturi kollha ta' faċilitajiet ta' servizz ï għandha tiġi pprovduta f’ b'mod nondiskriminatorjuu talbiet mill-impriżi tal-ferroviji jistgħu jiġu miċħuda biss jekk jeżistu alternattivi vijabbli fil-kunduzzjonijiet tas-suq. Jekk is-servizzi mhumiex offruti minn amministratur ta' l-infrastruttura wieħed, il-fornitur ta' l-infrastruttura ewlenija għandu juża l-isforzi kollha raġonevoli biex jiffaċilita l-fornitura ta' dawn is-servizzi. ò ġdid Fejn l-operatur tal-faċilità tas-servizzi jkun ta’ korp jew ditta li hija wkoll attiva u li għandha pożizzjoni dominanti f’tal-anqas wieħed mis-swieq tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju li għalih qed tintuża’ l-faċilità, l-operatur għandu jkun organizzat b’tali mod li jkun indipendenti minn dan il-korp jew din id-ditta, f’termini legali, organizzattivi u ta’ tat-teħid ta’ deċiżjonijiet. Talbiet li jsiru minn impriżi ferrovjarji għall-aċċess għall-faċilità tas-servizz jistgħu jiġu mċaħħda biss jekk jeżistu alternattivi vijabbli li jippermettulhom iħaddmu s-servizz tat‑trasport tal-merkanzija jew tal-passiġġieri kkonċernat fuq l-istess rotta b'kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli. Huwa l-operatur tal-faċilità tas-servizz li jrid iġorr il-piż li tiġi ppruvata l-eżistenza ta' alternattiva vijabbli. Fejn l-operatur tal-faċilità tas-servizz jiltaqa’ ma’ kunflitti bejn talbiet differenti, huwa għandu jipprova jqabbel flimkien it-talbiet kollha bl-aqwa mod possibbli. Jekk ma jkun hemm l-ebda alternattiva vijabbli disponibbli, u wieħed ma jkunx jista’ jakkomoda t-talbiet kollha għall‑kapaċità tal-faċilità rilevanti abbażi tal-ħtiġijiet murija, il-korp regolatorju msemmi fl‑Artikolu 55 għandu, fuq inizjattiva tiegħu stess jew abbażi ta’ lment, jieħu azzjoni xierqa biex jiżgura li parti xierqa mill-kapaċità tkun iddedikata lil impriżi ferrovjarji oħrajn li ma jagħmlux parti mill-korp jew ditta li jkun jagħmel parti minnha l-operatur tal-faċilità. Madankollu faċilitajiet ta’ manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħra mibnija ġodda li huma żviluppati għal rolling stock speċifiku ġdid jistgħu jiġu rriservati għall-użu ta’ impriża ferrovjarja waħda għal ħames snin mill-bidu tat-tħaddim tagħhom. Fejn il-faċilità tas-servizz ma tkunx intużat għal tal-inqas sentejn konsekuttivi, il-proprjetarju tagħha għandu jirriklama t-tħaddim tagħha bħala wieħed li qiegħed għall-kiri. ê 2001/14/KE (adattat) 3. Meta Ö l-maniġer Õ tal-infrastruttura joffri kwalunkwe wieħed mill-firxa tas-servizzi deskritti fil-punt 3 tal-Anness III, bħala servizz addizzjonali, għandu Ö jagħtih Õ fuq talba lil impriża ferrovjarja Ö impriżi ferrovjarji b’mod nondiskriminatorju Õ . ê 2001/14/KE (adattat) 4. L-impriżi ferrovjarji jistgħu jitolbu Ö firxa akbar Õ ta' servizzi anċillari, elenkati fil‑punt 4 tal-Anness III, Ö mill-maniġer Õ tal-infrastruttura jew minn Ö fornituri Õ oħrajn. Ö Il-maniġer Õ tal-infrastruttura mhuwiex obbligat li Ö jagħti Õ dawn is‑servizzi. ò ġdid 5. L-Anness III jista' jiġi emendat, fid-dawl tal-esperjenza, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 60. ê 2001/12/KE Artikolu 1.12 Artikolu 10a 1. In-Network Trans-Ewropea ta' Trasport ta' Merkanzija bil-Ferrovija tikkonsisti fl-elementi li ġejjin: (a) Linji ferrovjarji kif indikat fil-mapep fl-Anness I. (b) Rotot ta' diverżjoni, fejn approprjat, partikolarment madwar infrastruttura fejn hemm konġestjoni skont it-tifsira tad-Direttiva 2000/14/KE. Meta jiġu offruti dawn ir-rotot, il-ħinijiet totali tal-vjaġġi kollha għandhom jiġu salvagwardjati sa fejn dan ikun vijabbli. (c) Aċċess tal-linji għat-terminals li jservu jew li potenzjalment iservu iktar minn klijent wieħed u għal siti u faċilitajiet oħrajn, inklużi l-linji li jwasslu lejn jew joħorġu minn dawn. (d) Aċċess għal-linji lejn jew minn portijiet kif elenkati fl-Anness I, inklużi l-linji li jgħaqqdu. 2. Il-linji li jgħaqqdu msemmija fil-paragrafu 1(c) u (d) jkopru f'kull tarf tal-vjaġġ 50 km jew 20 % tat-tul tal-vjaġġ fuq il-linji ferrovjarji li hemm referenza għalihom fil-paragrafu 1(a), skont liema minnhom huwa l-ikbar. Il-Belġju u l-Lussemburgu, bħala Stati Membri b'network relattivament żgħira, jistgħu jillimitaw it-tul tal-linji li jgħaqqdu fl-ewwel sena wara l-15 ta' Marzu 2003 sa minimu ta' 20 km u sa l-aħħar tat-tieni sena b'minimu ta' 40 km. ò ġdid TAQSIMA 5 Ftehimiet transkonfinali Artikolu 14 Prinċipji ġenerali għal ftehimiet transkonfinali 1. Kwalunkwe dispożizzjoni fi ftehimiet transkonfinali bejn l-Istati Membri li tiddiskrimina bejn impriżi ferrovjarji, jew li tirrestrinġi l-liberta' ta' impriżi ferrovjarji li joperaw servizzi transkonfinali, ma għadhiex applikabbli. Dawn il-ftehimiet għandhom jiġu mgħarrfa lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha teżamina l-konformità ta’ ftehimiet bħal dawn ma’ din id-Direttiva u tiddeċiedi skont il‑proċedura msemmija fl-Artikolu 64(2) dwar jekk il-ftehimiet relatati jistgħux ikomplu japplikaw. Il-Kummissjoni għandha tikkomunika d-deċiżjoni tagħha lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Istati Membri. 2. Mingħajr preġudizzju għad-diviżjoni tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri, skont il-liġi tal-Unjoni, in-negozjati dwar il-ftehimiet transkonfinali bejn l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi u l-implimentazzjoni tagħhom għandhom ikunu suġġetti għal proċedura ta' kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tista’ tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu d-dettalji tal‑proċedura li għandha tiġi segwita biex jiġi applikat dan il-paragrafu. Dawk il-miżuri, mfassla biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva b’kundizzjonijiet uniformi, għandhom jiġu adottati bħala atti ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 63(3). ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 (adattat) ð ġdid TAQSIMA 6 Xogħol ta'Ö monitoraġġ Õ tal-Kummissjoni Artikolu 15 Ö Ambitu tal-monitoraġġ tas-suq Õ 1. Il-Kummissjoni għandha tagħmel l-arranġamenti meħtieġa biex Ö timmonitorja Õ l‑kundizzjonijiet tekniċi u ekonomiċi u l-iżviluppi tas-suq tat-trasport Ö fit-trasport Õ ferrovjarju Ewropew. Il-Kummissjoni għandha tagħmel ċert li r-riżorsi adegwati jkunu disponibbli biex jippermettu s-sorvelljanza effettiva ta' dan is-settur. 2. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni għandha tinvolvi mill-qrib lir-rappreżentanti tal-Istati Membri u tas-setturi kkonċernati fix-xogħol tagħha, inklużi l-utenti, sabiex ikunu kapaċi Ö jimmonitorjaw Õ aħjar l-iżvilupp tas-settur ferrovjarju u l-evoluzzjoni tas-suq, Ö jivvalutaw Õ aħjar l-effett tal-miżuri adottati u janalizzaw aħjar l-impatt tal-miżuri ppjanati mill-Kummissjoni. 3. Il-Kummissjoni għandha Ö timmonitorja Õ l-użu tan-netwerks u l-evoluzzjoni tal‑kundizzjonijiet ippjanati Ö ta' qafas Õ għas-settur ferrovjarju, partikolarment Ö id‑debitar tal-imposti Õ tal-infrastruttura, l-allokazzjoni tal-kapaċità, ir-regolament tas-sigurtà ð l-investimenti fl-infrastruttura ferrovjarja, l-iżviluppi fir-rigward tal-prezzijiet u tal-kwalità tas-servizzi tat-trasport ferrovjarju, is-servizzi tat-trasport ferrovjarju koperti mill-kuntratti ta' servizz pubbliku ï, u il-liċenzjar u l-grad ta' armonizzazzjoni Ö bejn Stati Membri Õ. Hija għandha Ö tiżgura Õ kooperazzjoni attiva bejn il-korpi regolatorji Ö xierqa Õ fl‑Istati Membri. ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 ð ġdid 4. Il-Kummissjoni għandha tirrapporta ð b’mod regolari ï lill-Parlament Ewropew u lill‑Kunsill dwar: (a) l-evoluzzjoni tas-suq intern fis-servizzi ferrovjarji; ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 (adattat) (b) il-kundizzjonijiet Ö ta’ qafas, inklużi dawk is-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija Õ; ê 2004/51/KE Artikolu 1.3 (adattat) (c) Ö l-istat tan-netwerk ferrovjarju Ewropew; Õ ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 (d) l-utilizzazzjoni tad-drittijiet tal-aċċess; (e) l-ostakli għal servizzi ferrovjarji iktar effettivi; ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 (adattat) (f) il-limitazzjonijiet tal-infrastruttura; u ê 2001/12/KE Artikolu 1.13 (g) il-ħtieġa ta' leġiżlazzjoni. ò ġdid 5. Għall-iskopijiet tal-monitoraġġ tas-suq min-naħa tal-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom jagħtu, kull sena, l-informazzjoni indikata fl-Anness IV, kif ukoll id-dejta kollha l‑oħra meħtieġa mitluba mill-Kummissjoni. L-Anness IV jista’ jiġi emendat fid-dawl tal-esperjenza, skont il-proċedura msemmija fl-Artikolu 60. ê 2001/13/KE Artikolu 1(3) (adattat) Ö KAPITOLU III Õ Ö IL-LIĊENZJAR TAL-IMPRIŻI FERROVJARJI Õ Ö TAQSIMA Õ 1 Ö Il-korp responsabbli għall-ħruġ ta’ liċenzji Õ Artikolu 16 Ö Il-Korp responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji ferrovjarji Õ ê 2001/13/KE Artikolu 1(3) (adattat) Kull Stat Membru għandu Ö jaħtar il-korp Õ responsabbli għall-ħruġ tal-liċenzji u għat‑twettiq tal-obbligi imposti minn dan il-Kapitolu. ê 2001/13/KE Artikolu 1(3) (adattat) Ö Il-korp maħtur ma għandux jipprovdi Õ servizzi tat-trasport bil-ferrovija hu stess, u Ö għandu jkun Õ indipendenti minn korpi jew Ö entitajiet Õ li jipprovdu dawn is‑servizzi. ê 95/18/KE (adattat) TAQSIMA 2 Ö Il-kundizzjonijiet sabiex tinkiseb liċenzja Õ Artikolu 17 Ö Rekwiżiti ġenerali Õ ê 95/18/KE (adattat) ð ġdid 1. Impriża ferrovjarja Ö għandha Õ tkun intitolata Ö tapplika Õ għal liċenzja fl-Istat Membru fejn hija stabbilità ð , sakemm l-Istati Membri jew iċ-ċittadini tal-Istati Membri jkollhom b'kollox aktar minn 50 % ta' din l-impriża ferrovjarja f’idejhom u jkunu jikkontrollawha effettivament, kemm direttament kif ukoll indirettament permezz ta' impriża intermedjarja waħda jew aktar, għajr fejn ftehim ma’ pajjiż terz li l-Unjoni hija parti fih jipprovdi mod ieħor ï. 2. L-Istati Membri ma għandhomx joħroġu liċenzji jew jestendu l-validità tagħhom fejn ma jiġux imħarsa r-rekwiżiti ta' dan il-Kapitolu. 3. Impriża ferrovjarja li Ö tissodisfa Õ r-rekwiżiti imposti f’dan il-Kapitolu għandha tiġi awtorizzata tirċievi liċenzja. 4. L-ebda impriża ferrovjarja ma għandha titħalla tipprovdi servizzi ta' trasport ferrovjarju kopert minn dan il-Kapitolu kemm-il darba ma Ö tkunx ingħatat Õ il-liċenzja Ö x-xierqa Õ għas-servizzi li ħa jiġu fornuti. ê 95/18/KE (adattat) Madankollu, liċenzja bħal din ma tintitolax minnha nnifisha lid-detentur Ö għal Õ aċċess għall-infrastruttura tat-trasport ferrovjarju. ò ġdid 5. Il-Kummissjoni tista’ tadotta miżuri ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu d-dettalji tal‑proċedura li għanda tiġi segwita biex jiġi applikat dan l-Artikolu, inkluż l-użu ta’ mudell komuni għal-liċenzja. Dawk il-miżuri, mfassla biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta’ din id‑Direttiva b’kundizzjonijiet uniformi, għandhom jiġu adottati bħala atti ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 63(3). ê 95/18/KE (adattat) Artikolu 18 Ö Kundizzjonijiet sabiex tinkiseb liċenzja Õ ê 95/18/KE (adattat) Impriża ferrovjarja trid tkun kapaċi turi lill-awtoritajiet ta' liċenzjar tal-Istat Membru kkonċernat qabel il-bidu tal-attivitajiet li se tkun kapaċi Ö tissodisfa, fi kwalunkwe waqt, Õ ir-rekwiżiti dwar reputazzjoni tajba, qagħda finanzjarja soda, kompetenza professjonali, u r‑responsabbiltà ċivili tagħha elenkati fl-Artikoli 19 sa 22. ê 95/18/KE Artikoli 5 u 6(adattat) (adattat) Għall-iskopijiet Ö Għal dawn l-iskopijiet Õ kull applikant għandu jipprovdi l‑informazzjoni rilevanti kollha. Artikolu 19 Ö Rekwiżiti relatati ma’ reputazzjoni tajba Õ ê 95/18/KE (adattat) L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu l-kondizzjonijiet li taħthom Ö ir-rekwiżit Õ ta' reputazzjoni tajba tiġi osservata jiġi osservat biex Ö jiġi żgurat Õ li impriża ferrovjarja applikanti, jew il‑persuni Ö responsabbli għall-immaniġġjar Õ tagħha: ê 95/18/KE Artikoli 5 u 6 (adattat) (a) ma ġewx ikkundannata/ikkundannati b'akkużi kriminali serji, inklużi reati ta' natura kummerċjali; (b) ma ġewx iddikjarata/iddikjarati falluta/falluti; (c) ma ġewx ikkundannata/ikkundannati b'reati serji kontra leġiżlazzjoni speċifika applikabbli għat-trasport; ê 2001/13/KE Artikolu 1(5) (adattat) (d) ma jkunux instabu/ ħatja ta' nuqqas serju jew ripetut li jissodisfaw l-obbligi tal-liġi soċjali u tax-xogħol, li jinkludu obbligi skont il-leġiżlazzjoni Ö ta’ sikurezza Õ u s-saħħa okkupazzjonali, u l l-obbligi tal-liġi doganali fil-każ ta' kumpaniji li jkunu jridu jħaddmu servizzi tat-trasport Ö transkonfinali Õ ta' Ö merkanzija Õ, u li jkunu suġġetti għall-proċeduri doganali. ê 95/18/KE (adattat) Artikolu 20 Ö Rekwiżiti relatati ma’ qagħda finanzjarja tajba Õ ê 95/18/KE (adattat) Ir-rekwiżiti Ö relatati ma’ Õ qagħda finanzjarja Ö tajba Õ għandhom Ö jintlaħqu Õ meta impriża Ö ferrovjarja li tkun applikant tkun Õ tista' turi li se tkun kapaċi Ö tilħaq Õ l-obbligi attwali u potenzjali tagħha, stabbiliti taħt assunzjonijiet realistiċi, għal perjodu ta' tnax-il xahar. ê 95/18/KE Artikolu 7 (adattat) Ö Għal dawn l-iskopijiet Õ kull applikant għandu jagħti mill-inqas il‑partikolaritajiet elenkati fl-Anness V. ò ġdid ð L-Anness V jista' jiġi emendat fid-dawl tal-esperjenza, skont il-proċedura msemmija fl‑Artikolu 60. ï ê 2004/49/KE Artikolu 29(1) (adattat) Artikolu 21 Ö Rekwiżiti relatati mal-kompetenza professjonali Õ Ö Ir-rekwiżiti Õ relatati mal-kompetenza professjonali għandhom ikunu milħuqa meta' impriża ferrovjarja li tkun applikant Ö tkun tista’ turi li Õ għandha jew ser ikollha organizzazzjoni tal-immaniġġjar li għandha l-għerf u/jew l-esperjenza meħtieġa biex teżerċita l-kontroll u s-superviżjoni sikura u affidab