MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 44/69

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “It-tibdil fil-klima u l-Istrateġija ta' Lisbona”

(2008/C 44/18)

Nhar il-25 u s-26 ta' April 2007, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda li jħejji Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar It-tibdil fil-klima u l-Istrateġija ta' Lisbona

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent (l-Osservatorju ta' l-Iżvilupp Sostenibbli), inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-1 ta' Ottubru 2007. Ir-rapporteur kien is-Sur Ehnmark.

Matul l-439 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fl-24 u fil-25 ta' Ottubru 2007 (seduta ta' l-24 ta' Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni unanimament.

1. Konklużjonijiet

1.1 Bit-tibdil fil-klima għandna appuntament mad-destin. M'huwiex biss theddida għall-benesseri, iżda wkoll għas-sopravivenza tagħna. Huwa verament theddida globali li qiegħda taċċelera hekk kif l-emissjonijiet qegħdin ikomplu jiżdiedu.

1.2 Ix-xjentisti jgħidulna li għandna perijodu ta' bejn 10 u 15-il-sena li matulu rridu nnaqqsu ż-żidiet fl-emissjonijiet. Il-konkluzjoni hija ċara: m'għandniex ħin x'naħlu.

1.3 Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jitlob b'urġenza lill-Kummissjoni sabiex jitnedew programmi u miżuri għall-implimentazzjoni ta' l-objettivi ambizzjużi stabbiliti mill-Kunsill Ewropew f'Marzu ta' din is-sena. Iċ-ċittadini qegħdin jistennew sinjali ċari rigward il-prijoritajiet u l-miżuri. L-Ewropa għandha tieħu r-riedni f'idejha għall-implimentazzjoni u mhux biss għall-ippjanar.

1.4 It-tnaqqis fit-tibdil fil-klima jeħtieġ sforz sostnut ħafna f'numru kbir ta' oqsma. Billi t-tibdil fil-klima ser ikollu effetti fuq kważi l-partijiet kollha tas-soċjetà, is-settur pubbliku u dak privat ser ikollhom jassumu r-responsabilità.

1.5 Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal miżuri trasparenti, ħalli ċ-ċittadini jkunu jistgħu jsegwuhom u jiġu spirati. Il-miżuri għandhom ikunu ppjanati u implimentati permezz ta' approċċ li jibda mill-inqas livell.

1.6 Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal sforzi sostnuti fil-komunikazzjoni u l-konsultazzjoni maċ-ċittadini u l-komunitajiet lokali.

1.7 Il-KESE jirrakkomanda b'insistenza sabiex l-Istrateġija ta' Lisbona għall-kompetittività u l-impjiegi tinkludi sforz qawwi kontra t-tibdil fil-klima. L-Istrateġija ta' Lisbona diġà tinkludi impenn għall-iżvilupp sostenibbli. Issa wasal iż-żmien għall-integrazzjoni tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.

1.8 L-użu ta' l-Istrateġija ta' Lisbona bħala għodda, u li din issir iktar favur l-ambjent, ifisser li l-UE tista' tagħmel użu minn struttura eżistenti, b'metodoloġija stabbilita sew u b'sistema ta' koordinazzjoni li taħdem sew. L-UE għandha tagħmel l-aħjar użu mill-effiċjenza u tuża sinerġiji eżistenti kulmeta huwa possibbli.

1.9 Il-KESE qiegħed iressaq pjan għall-integrazzjoni ta' kwistjonijiet dwar it-tibdil fil-klima fl-Istrateġija ta' Lisbona. Il-kapaċità ta' l-Istrateġija li tikseb kunsens wiesa' fuq objettivi u miżuri komuni hija parikularment importanti.

1.10 Il-KESE jenfasizza l-bżonn li jiġu żviluppati għadd ta' linji ta' gwida integrati għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u sabiex jiġu integrati fl-Istrateġija ta' Lisbona. L-istess bħal-linji ta' gwida oħra fl-Istrateġija, dawn ser ikunu soġġetti għall-istess analiżi u proċeduri ta' paragun, inkluż il-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni.

1.11 It-tibdil fil-klima jista' jenfasizza d-distorsjonijiet u d-diskrepanzi soċjali attwali, kemm fl-UE kif ukoll f'partijiet oħra tad-dinja. It-tibdil fil-klima jirrappreżenta sfida kbira għall-kapaċità tagħna għas-solidarjetà. L-objettiv għandu jkun li l-adattar u l-mitigazzjoni jkunu ġġestjonati mingħajr ma jwasslu għall-qgħad u għad-distorsjonijiet soċjali. Il-ġlieda m'għandhiex twassal għal numru dejjem jikber ta' ċittadini li jgħixu fil-faqar. Il-KESE jenfasizza l-importanza ta' Strateġija kontinwa ta' Lisbona li tgħaqqad il-kompetittività, il-koeżjoni soċjali, u l-azzjoni kontra t-tibdil fil-klima.

1.12 Il-finanzjament tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima għandu jinbena fuq ir-riżorsi pubbliċi u privati b'mod konġunt. Il-Bank Ewropew ta' l-Investiment għandu rwol ewlieni x'jaqdi f'dan ir-rigward. Il-baġit ta' l-UE għandu jenfasizza fejn hemm ir-riżorsi identifikati għal miżuri kontra t-tibdil fil-klima. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwi li l-Kummissjoni għandha tiżviluppa strumenti li jwasslu għal Prodott Gross Domestiku (PGD) favur l-ambjent.

1.13 Il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima tista' tiġġenera effetti kompetittivi pożittivi. Is-swieq globali qegħdin ifittxu soluzzjonijiet ġodda għall-iffrankar ta' l-enerġija, per eżempju fil-qasam tat-trasport. L-investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp għandhom jittejbu. It-tagħlim tul il-ħajja issa huwa iktar meħtieġ minn qatt qabel.

1.14 Ix-xogħol li għandna quddiemna jista' jitqies bħala test tad-demokrazija parteċipattiva tagħna. Iċ-ċittadini jistennew li jiġu kkonsultati. L-imsieħba soċjali għandhom rwol ferm importanti x'jaqdu hawnhekk bħala pont bejn iċ-ċittadini u l-gvernijiet. Id-djalogu soċjali, fil-livelli kollha, huwa strument ewlieni. Is-soċjetà ċivili organizzata ser ikollha rwol essenzjali, b'mod partikulari fil-qasam ta' l-ekonomija soċjali.

1.15 Il-KESE ser jibqa' impenjat sew fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u jinsab lest li jagħti kontributi konkreti, kif diġà qiegħed jagħmel fl-Istrateġija ta' Lisbona. Il-Kumitat ser jaħdem fl-ispirtu ta' solidarjetà bejn il-popli u l-ġenerazzjonijiet, kemm dawk ta' l-UE kif ukoll dawk li jinsabu barra l-Unjoni.

1.16 Il-ġlieda li għandna quddiemna ser teħtieġ tmexxija ddedikata u li tirreaġġixxi malajr.

2. Programm vigoruż mill-UE għat-tibdil fil-klima

2.1 F'Marzu ta' din is-sena, il-Kunsill Ewropew adotta programm vigoruż u ambizzjuż għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Il-Pjan ta' Azzjoni inkluda mira ta' 20 % ta' enerġiji rinnovabbli fit-taħlita ta' l-enerġija ta' l-UE, li tfisser tnaqqis ta' 20 % fil-gassijiet b'effett ta' serra (GES) sa l-2020 (u tnaqqis sa 30 % taħt ċerti kondizzjonijiet), u l-objettiv fuq il-perijodu fit-tul li jitnaqsu l-GES fl-UE b'60-80 % sas-sena 2050. Barraminhekk, l-UE ddeċidiet li żżid l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija fl-UE b'20 % sal-2020. B'dan il-Pjan ta' Azzjoni, l-UE ħadet ir-riedni f'idejha, fuq il-livell dinji, fl-isforzi tal-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.

2.2 Il-Kunsill Ewropew kien inqas ċar fir-rigward ta' l-istrumenti għall-implimentazzjoni ta' l-objettivi. Il-Kummissjoni Ewropea ntalbet tħejji proposti għal deċiżjonijiet futuri. B'żieda ma' dan, il-Kummissjoni nediet konsultazzjoni pubblika dwar kif għandna nadattaw għat-tibdil fil-klima.

2.3 Is-sens ta' urġenza ġie enfasizzat f'numru ta' stqarrijiet. Per eżempju, il-President tal-Kummissjoni, José Manuel Barroso, iktar kmieni din is-sena stqarr li l-UE għandha tkompli tmexxi l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u għandha tipprovdi inċentiv sabiex oħrajn isegwuha: “It-tmexxija tinbet mill-impenn ta' l-UE sabiex tnaqqas l-emissjonijiet mill-inqas b'20 % sa l-2020; l-inċentiv jinħoloq billi nuru biċ-ċar li ser nagħmlu aktar jekk jissieħbu magħna oħrajn. Wara kollox, il-problema hija ta' tisħin globali mhux ta' tisħin Ewropew”.

2.4 Skond is-Sur Barroso, “Il-proposti tal-Kummissjoni dwar l-enerġija u t-tibdil fil-klima jagħmlu parti ċentrali mill-Aġenda ta' Lisbona għat-Tkabbir u l-Impjiegi”. L-Istrateġija ta' Lisbona, deċiża fl-2000, stabbilixxiet l-objettiv sabiex l-UE ssir “l-iktar ekonomija kompetittiva u dinamika bbażata fuq l-għarfien fid-dinja, kapaċi li jkollha tkabbir ekonomiku sostenibbli b'iktar impjiegi u ta' kwalità aħjar u koeżjoni soċjali akbar”. Il-politika ta' l-enerġija ġiet ddefinita fl-2006 mill-Kunsill Ewropew bħala waħda mill-erba' oqsma prijoritarji ta' l-Istrateġija ta' Lisbona. In-numru 11 tal-linji ta' gwida integrati għat-tkabbir u l-impjiegi, għal dan il-perijodu ta' tliet snin, jirrakkomanda wkoll lill-Istati Membri sabiex jagħmlu użu mill-potenzjal ta' l-enerġiji rinnovabbli u l-effiċjenza fl-użu ta' l-enerġija għat-tkabbir, l-impjiegi u l-kompetittività.

2.5 L-UE għandha ssib bilanċ bejn il-kompetittività, il-koeżjoni u t-theddid (li qiegħed jikber malajr) mit-tibdil fil-klima. L-għan ta' din l-opinjoni huwa li tesplora fejn jeżistu — jew jistgħu jeżistu — sinerġiji u kunflitti fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.

2.6 Reċentament, l-ispejjeż involuti sabiex fl-2030 l-emissjonijiet GES jerġgħu lura għal-livelli tal-lum ġew stmati għal madwar USD 200 biljun (1). Skond ir-rapport reċenti mill-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti għat-tibdil fil-klima, it-tqassim ta' l-ispejjeż huwa hekk: — L-industrija: USD 38 biljun — Il-bini, l-iktar l-iżolazzjoni: USD 50 biljun — It-trasportazzjoni: USD 90 biljun — L-iskart: USD 1 biljun — L-agrikoltura: USD 30 biljun — Il-foresterija: USD 20 biljun — Ir-riċerka teknoloġika: USD 35-45 biljun. Iċ-ċifri jindikaw bżonn ta' ġestjoni u koordinazzjoni effettiva. Bħalma osservat ir-Reviżjoni ta' Stern is-sena l-oħra, ma' dan għandha tiżdied l-ispiża għolja ta' meta ma jsir xejn. Fil-fatt, iktar ma ndumu nistennew, iktar ser tiġina għalja l-azzjoni.

2.7 Il-finanzjament ta' dak li fadlilna nwettqu huwa sfida kbira. Il-KESE jsejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tniedi konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati pubbliċi u privati sabiex jiġu stabbiliti l-prijoritajiet. Il-Bank Ewropew ta' l-Investiment għandu rwol ewlieni x'jaqdi fil-koordinazzjoni ta' soluzzjonijiet finanzjarji.

2.8 L-Istrateġija ta' Lisbona issa ser tiġi riveduta mill-Kunsill Ewropew f'Marzu 2008 u l-perijodu l-ġdid ta' ppjanar ser iwassal sa l-2011. Ir-reviżjoni hija opportunità sabiex tingħata importanza lis-sinerġiji.

3. L-isfida essenzjali — nilliberaw is-sinerġiji potenzjali

3.1 L-Istrateġija ta' Lisbona kellha rwol fundamentali fil-promozzjoni ta' l-objettivi komuni fost is-27 Stat Membru. Din hija suċċess fiha nnifisha. It-tibdil fil-klima jintroduċi numru ta' kwistjonijiet ġodda ta' politika fl-aġenda Ewropea. Il-potenzjal għal effetti ta' sinerġija huwa konsiderevoli.

3.2 Sa mill-bidunett, is-soċjetà msejsa fuq l-għarfien kienet meqjusa bħala waħda mis-sisien ewlenin ta' l-Istrateġija ta' Lisbona.

3.3 Il-politiki ta' innovazzjoni, l-appoġġ għaċ-ċentri ta' innovazzjoni u l-inizjattivi ġodda għall-promozzjoni tat-trasferiment ta' l-għarfien mir-riċerka għall-prodotti jagħmlu parti mill-Istrateġija ta' Lisbona u l-programm ta' l-UE għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Fis-suq li qiegħed jikber b'rata mgħaġġla tal-prodotti effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija, l-Ewropa hija minn ta' quddiem f'ħafna oqsma. Madankollu, fis-settur ta' l-industrija tal-manifattura, l-Ewropa tista' tkun vulnerabbli għall-kompetizzjoni minn produtturi barranin, l-iktar fejn jidħlu vetturi żgħar u effiċjenti fl-użu tal-karburant. It-tkabbir tas-settur tas-servizzi, bl-istess rata li biha jiġu introdotti l-miżuri ambizzjużi kontra t-tibdil fil-klima, ser ikun importanti.

3.4 Il-ħarsien tal-klima jagħmel parti wkoll mill-politika ta' l-enerġija u l-Ewropa għandha titkellem b'vuċi waħda fir-rigward tal-politika estera għall-enerġija. Bis-saħħa ta' l-għaqda ta' l-Istati Membri, l-Ewropa għandha poter ta' negozjar li ma jħallix li l-interessi tagħha — il-ħarsien tal-klima, is-sigurtà ta' l-enerġija u l-enerġija affordabbli — jiġu injorati.

3.5 It-tibdil fil-klima jista' jenfasizza d-distorsjonijiet u d-diskrepanzi soċjali tal-lum. Politiki ambizzjużi ta' l-edukazzjoni għandhom jgħinu sabiex jiġu evitati żviluppi bħal dawn.

3.6 Ir-riperkussjonijiet tal-politiki tat-tibdil fil-klima fuq l-impjiegi ser joħorġu bħala waħda mill-kwistjonijiet essenzjali. It-tir għandu jkun li l-adattar u l-mitigazzjoni jiġu ġġestjonati mingħajr ma jinħoloq il-qgħad fuq skala wiesgħa. Is-sitwazzjoni industrijalizzata li qiegħda tinbidel ser toħloq domanda usa' għat-tagħlim tul il-ħajja u ser tnissel bidliet fl-organizzazzjoni tax-xogħol, fl-impjiegi u fid-dħul finanzjarju.

3.7 Hemm bżonn ta' appoġġ sod minn komunitajiet lokali għal ġlieda b'suċċess kontra t-tibdil fil-klima. Il-proġetti li joħolqu rħula newtrali mill-karbonju qegħdin jattiraw ħafna interess. Hemm bżonn sostanzjali li jiġu skambjati l-esperjenzi. Ser tikber kemm id-domanda għall-bini ta' djar li jikkunsmaw ftit enerġija kif ukoll id-domanda għar-rinnovazzjoni u għall-iżolazzjoni tad-djar.

3.8 L-agrikoltura wkoll għandha rwol x'taqdi kemm fil-qasam tat-tibdil fil-klima kif ukoll fil-kuntest ta' l-Istrateġija ta' Lisbona, mhux biss bħala attività ekonomika milquta mit-tibdiliet fil-klima iżda wkoll bħala settur bil-potenzjal li jikkontribwixxi għat-tnaqqis ta' l-impatt ta' dawk it-tibdiliet. Huwa importanti — illum iktar minn qatt qabel — li r-riċerkaturi agrikoli jitħeġġu sabiex ikomplu bit-tfittxija tagħhom li jsibu mezzi għat-tnaqqis fil-kontribut tal-biedja u jimmodifikaw it-teknika tal-ħamrija filwaqt li fl-istess ħin jinżamm il-livell ottimu tar-rendiment, kif ukoll li jassiguraw id-disponibilità ta' varjetajiet ġodda ta' pjanti li huma iktar adattati għat-tibdiliet fil-klima. L-attenzjoni għandha tiffoka fuq l-aspett globali tal-produzzjoni primarja agrikola li ma tkunx għall-ikel. Għandu jitqies it-taħriġ kontinwu li jkun adattat għas-settur.

3.9 L-użu tal-Fondi Strutturali ser jiġi influwenzat mill-problemi klimatiċi bħad-deżertifikazzjoni u l-livelli tal-baħar li qegħdin jogħlew. Fattur ieħor huwa n-nies li jgħixu f'żoni periferali fejn il-prezzijiet ta' l-enerġija ser joħolqu problemi reali ħafna. Iż-żamma tal-kundizzjonijiet tal-ħajja hija aspett li għalih in-netwerks li nħolqu fl-Istrateġija ta' Lisbona jistgħu jagħtu kontribut validu permezz ta' l-iskambju ta' esperjenzi.

3.10 L-eżempji li ngħataw kollha jindikaw l-iskop u l-urġenza li jintużaw l-opportunitajiet għall-azzjonijiet kkoordinati bejn l-Istrateġija ta' Lisbona u l-Programm Ewropew għat-Tibdil fil-Klima.

4. Lejn definizzjoni ġdida ta' tkabbir

4.1 Huwa importanti kemm f'termini ekonomiċi iżda wkoll mil-perspettiva tat-tibdil fil-klima li jiġu adottati miżuri fil-qafas ta' l-għan ta' l-Istrateġija ta' Lisbona għat-“tkabbir sostenibbli”. Il-programm il-ġdid ta' tliet snin ta' l-Istrateġija ta' Lisbona għalhekk għandu janalizza bir-reqqa d-definizzjoni ta' “tkabbir”. Għandu jkun promoss tkabbir b'bilanċ ta' karbonju newtrali mill-karbonju, jew saħansitra pożittiv.

4.2 F'diversi okkażjonijiet, il-Kumitat osserva li t-tkabbir ma jistax ikompli jitqies f'termini purament kwantitattivi; minflok, hemm bżonn ta' kunċett ġdid, li jagħti prijorità lill-objettivi kwalitattivi bbażati fuq is-sostenibilità. Dawn il-kriterji ta' sostenibilità, naturalment, jinkludu s-separazzjoni ta' l-emissjonijiet tal-GES u tat-tkabbir. Għaldaqstant, il-Kumitat itenni s-sejħa tiegħu lill-Kummissjoni u l-Kunsill sabiex: — jiġi ddeterminat jekk teżistix kontradizzjoni jew le bejn l-istrateġija għall-iżvilupp sostenibbli u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima fuq naħa, u l-Istrateġija ta' Lisbona fuq l-oħra, b'mod partikulari fejn jidħol l-użu tal-PGD bħala indikatur tal-benesseri soċjali u l-prosperità ekonomika; u — jiġi speċifikat x'għandhom ikunu l-karatteristiċi ta' “indikatur ta' benesseri” ġdid li jkun iktar kompatibbli mal-prinċipji tas-sostenibilità; dan jista' jissejjaħ per eżempju “tkabbir intelliġenti” jew “PGD favur l-ambjent.”

5. It-trasport — qasam ta' kunflitt?

5.1 Il-kunflitt bejn l-objettivi huwa partikularment qawwi fis-settur tat-trasport. L-Istrateġija ta' Lisbona tenfasizza l-importanza ta' kurituri adegwati tat-trasport u ta' netwerks ta' mezzi tat-trasport. Ir-riżultat huwa li ħafna xogħol iffoka fuq l-espansjoni tat-trasport bit-triq. Iżda dan huwa f'kunflitt totali mat-tnaqqis fit-tibdil fil-klima.

5.2 Fil-kuntest tat-tkabbir ekonomiku attwali fil-pajjiżi ta' l-UE, il-volum tat-trasport bit-triq qiegħed jiżdied b'rata mgħaġġla; ċerti kalkoli jindikaw tkabbir sa 40 % sa l-2020. Ma' dan għandha tiżdied iż-żieda fil-volum tat-trasport bl-ajru. Għalissa, it-tkabbir fit-trasport għadu ma nfiridx minn żieda fl-emissjonijiet tal-GES, u għadha ma tidher l-ebda soluzzjoni li tista' tindirizza l-problemi kollha f'daqqa. Il-bijokarburanti m'humiex ser ikunu jistgħu jissostitwixxu l-karburanti fossili fil-futur viċin u huwa improbabbli ħafna li t-titjib tekniku potenzjali tal-karburant u l-effiċjenza tal-magni waħedhom ser ikunu jistgħu jikkumpensaw għaż-żieda mistennija fil-volum tat-trasport.

5.3 Il-programm il-ġdid ta' tliet snin ta' l-Istrateġija ta' Lisbona għandu jħares lejn il-kwistjonijiet tat-trasport anke mil-lat tat-tibdil fil-klima. L-objettiv għandu jkun li l-UE jrid ikollha sistema adegwata tat-trasport — li madankollu din għandha tikkunsidra iktar l-effetti fuq il-klima. Iż-żieda biss marġinali fit-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija hija twissija serja. Dan ġie enfasizzat b'mod ulterjuri s-sena l-oħra fil-White Paper tat-Trasport li ffokat fuq it-trasport bit-triq u bl-ajru, waqt li ġew ittraskurati l-linji ferrovjarji u l-passaġġi interni ta' l-ilma. Ħarsa lejn il-Fondi Strutturali turi biċ-ċar li kwantità konsiderevoli ta' riżorsi qiegħda tintefaq b'mod li ma jnaqqasx, iżda saħansitra jżid l-emissjonijiet tal-GES.

5.4 Fil-kuntest ta' l-20-50 sena li ġejjin (xefaq temporanju adottat mill-Kunsill Ewropew għall-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima) l-Ewropa ser ikollha ssib strutturi tat-trasport li huma kemm effettivi kif ukoll li jappoġġjaw il-klima. Sabiex nieħdu eżempju, għaliex m'hemm l-ebda dispożizzjonijiet għat-trasportazzjoni ta' merkanzija l-iktar urġenti permezz tat-TGV (ferrovija b'veloċità għolja)?

5.5 Iż-żieda fil-volum tat-trasport bit-triq tfisser ukoll li trakkijiet qodma — b'magni “li jħammġu” — għadhom qegħdin jitħadmu, minkejja li jarmu kwantitajiet kbar ta' GES. Il-Kummissjoni għandha tniedi konsultazzjoni dwar metodi għall-immodernizzar tal-flotti ta' trakkijiet qodma, u fl-aħħar mill-aħħar għat-tnaqqis gradwali ta' vetturi skaduti u ineffiċjenti. Barraminhekk, għandhom jittieħdu miżuri għan-naħa tad-domanda. Għandhom jiġu implimentati inċentivi sabiex jitnaqqas l-ammont globali tat-trasport u jkun hemm evoluzzjoni lejn modi iktar sostenibbli tat-trasport.

6. Pjan ta' direzzjoni għall-integrazzjoni tal-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima fl-Istrateġija ta' Lisbona

6.1 L-objettivi stabbiliti għall-ħidma ta' l-UE dwar it-tibdil fil-klima ser jeħtieġu kontribut konsiderevoli minn bosta istituzzjonijiet u partijiet interessati. Huwa loġiku li jiġu utilizzati l-metodi ta' ħidma u l-esperjenzi ta' l-Istrateġija ta' Lisbona.

6.2 Qabel kollox, ser ikun ta' importanza assoluta li l-Istrateġija ta' Lisbona, bl-approċċ tagħha tat-tliet pilastri, tintegra l-objettivi tat-tibdil fil-klima fil-programm operattiv tagħha sabiex jiġi aċċelerat il-progress fl-oqsma ta' prijorità.

6.3 Pjan ta' direzzjoni għal sforz integrat ta' l-UE għat-tnaqqis fit-tibdil fil-klima, u għall-adattar għalih, għandu jinkludi l-punti li ġejjin:

6.4 Il-Kummissjoni Ewropea għandha tirrevedi l-programmi attwali sabiex tenfasizza l-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima fil-baġit attwali. Fil-perijodu baġitarju li jmiss, riżorsi sinifikanti ser ikollhom jiġu orjentati mill-ġdid lejn il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Madankollu, jista' jkun li ċerti riżorsi diġà ser ikollhom jiġu ttrasferiti fil-perijodu tal-baġit attwali. Irid jiġi enfasizzat li r-responsabilità prinċipali għat-tnaqqis u l-adattar tinsab fil-livell nazzjonali.

6.5 Sal-bidu ta' Diċembru, il-Kummissjoni Ewropea ser tippreżenta proposti leġislattivi dwar l-enerġiji rinnovabbli u l-emissjonijiet. B'hekk ser ikun possibbli għall-Kunsill Ewropew li jieħu d-deċiżjonijiet neċessarji f'Marzu 2008, sabiex jiġu identifikati linji ta' gwida għall-perijodu li jmiss ta' tliet snin ta' l-Istrateġija ta' Lisbona. Din ser tkun opportunità essenzjali għall-promozzjoni ta' implimentazzjoni konġunta.

6.6 Huwa partikularment importanti li l-Kummissjoni Ewropea għandha tkun tista' tistabbilixxi l-koordinazzjoni neċessarja bejn l-unitajiet u s-servizzi tagħha. F'diversi okkażjonijiet fil-passat, il-KESE enfasizza li l-koordinazzjoni interna fil-Kummissjoni hija ta' importanza kbira.

6.7 Fuq il-bażi tal-proposti tal-Kummissjoni u d-deċiżjonijiet tal-Kunsill, għandu jitnieda sforz maġġuri għall-informazzjoni u l-komunikazzjoni, bil-għan li titqajjem il-kuxjenza taċ-ċittadini u li jiġu promossi inizjattivi fil-livell lokali u reġjonali.

6.8 Fid-dawl tal-proposti futuri dwar l-enerġiji rinnovabbli u t-tnaqqis fl-emissjonijiet, il-KESE jenfasizza l-importanza ta' djalogu strett u kontinwu ma' l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili organizzata. Il-KESE jirrakkomanda li d-djalogu soċjali għandu jintuża bħala wieħed minn ħafna fora għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni. Huwa essenzjali li s-soċjetà ċivili organizzata tkun involuta wkoll fid-deliberazzjonijiet.

6.9 Il-punti li ġejjin jiġbru fil-qosor il-proposti partikulari għall-pjan ta' direzzjoni li ġej: — analiżi ta' objettivi operazzjonali għal perijodi ta' tliet snin; — integrazzjoni ta' kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima fil-linji ta' gwida ġenerali, fl-oqsma ekonomiċi u soċjali; — inklużjoni ta' kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima fil-programmi annwali nazzjonali ta' riforma dwar il-progress ta' l-Istrateġija; — parteċipazzjoni tal-partijiet interessati, b'mod partikulari fil-livell nazzjonali u lokali; — rapporti komparattivi mill-Kummissjoni dwar il-progress imwettaq; — twessigħ ta' l-użu tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni sabiex dan jinkludi kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima; — parteċipazzjoni attiva tal-midja u ta' l-organizzazzjonijiet tal-partijiet interessati sabiex iċ-ċittadini jinżammu aġġornati dwar il-progress imwettaq; — appoġġ identifikat għal proġetti innovattivi, b'mod partikulari għall-komunitajiet lokali fl-iżvilupp tal-pjattaformi newtrali mill-karbonju (ara l-eżempji mir-Renju Unit).

6.10 Eżempji potenzjali għal analiżi komparattiva tal-kwistjonijiet tal-klima fl-Istrateġija ta' Lisbona: — żieda fil-persentaġġ tat-trasport ferrovjarju u tal-passaġġi interni ta' l-ilma bi tnejn fil-mija kull sena; — żieda fl-użu ta' lampi li jiffrankaw l-enerġija f'bini pubbliku b'ċertu persentaġġ kull sena; — organizzazzjoni ta' ġurnata fis-sena ta' informazzjoni-komunikazzjoni għall-istudenti kollha.

7. Ir-rwol ta' l-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili organizzata

7.1 It-tibdil fil-klima u l-Istrateġija ta' Lisbona flimkien ifissru sfida ewlenija għall-Unjoni. Huwa essenzjali li l-azzjonijiet u l-programmi jiġu abozzati u deċiżi mill-inqas livell 'il fuq, mhux bil-maqlub u li s-soċjetà ċivili organizzata tiġi involuta f'din il-ħidma.

7.2 Il-KESE ser ikun lest jagħti l-kontribut tiegħu permezz tan-netwerk tiegħu tal-partijiet interessati.

8. Il-bżonn ta' tmexxija politika

8.1 Il-Kunsill Ewropew ħa deċiżjoni rigoruża dwar l-objettivi għat-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra.

8.2 Għas-soċjetajiet tagħna u għall-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini tagħna, f'termini iktar prattiċi dan ifisser li din ser tkun waħda mill-kwistjonijiet tal-ġejjieni li jaħarqu. X'tip ta' soċjetà nixtiequ li jkollna? Il-Mudell Soċjali Ewropew kif jista' jiġi adattat għall-ħafna sfidi li ser iġib miegħu t-tibdil fil-klima? Il-Mudell kif jista' jlaħħaq mad-domandi paralleli għall-kompetittività, il-koeżjoni soċjali u l-iżvilupp sostenibbli f'ambjent globalizzat? Dawn għandhom ikunu t-temi għad-dibattitu kontinwu dwar it-tip ta' soċjetà li jixtiequ ċ-ċittadini.

8.3 F'numru ta' opinjonijiet li tħejjew fis-snin reċenti, il-KESE enfasizza l-bżonn ta' tmexxija politika fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u favur l-iżvilupp sostenibbli, aspett li llum għadu jżomm l-importanza tiegħu.

8.4 It-tibdil fil-klima huwa fenomenu li qiegħed jipprogressa malajr u dan iwassal għal ċertu tħassib fost iċ-ċittadini. Hemm bżonn ta' tmexxija politika kostruttiva, mhux biss fil-livell Ewropew u nazzjonali, iżda wkoll fil-livell muniċipali u lokali.

Brussell, l-24 ta' Ottubru 2007. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-tibdil fil-klima (UNFCCC): Analysis of existing and planned investment and financial flows relevant to the development of effective and appropriate international response to climate change (Analiżi ta' investiment eżistenti u ppjanat u flussi finanzjarji rilevanti għall-iżvilupp ta' tweġiba internazzjonali effettiva u adattata għat-tibdil fil-klima).