RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL L-istat tas-suq Ewropew tal-karbonju fl-2012 /* COM/2012/0652 final */





WERREJ 1........... Daħla............................................................................................................................. 3 2........... L-istat tas-suq tal-karbonju............................................................................................. 4 3........... Reviżjoni tal-iskeda tal-irkantar bħala l-miżura fuq żmien qasir.......................................... 6 4........... Għażliet għall-miżuri strutturali......................................................................................... 7 4.1........ L-għażla a: iż-żieda tal-mira ta’ tnaqqis tal-UE għal 30 % fl-2020.................................... 7 4.2........ L-għażla b: l-irtirar ta’ għadd ta’ kwoti fit-tielet fażi.......................................................... 8 4.3........ L-għażla c: reviżjoni bikrija tal-fattur lineari annwali tat-tnaqqis......................................... 8 4.4........ L-għażla d: it-twessigħ tal-ambitu tal-EU ETS għal setturi oħra......................................... 9 4.5........ L-għażla e: il-limitazzjoni tal-aċċess għall-krediti internazzjonali......................................... 9 4.6........ L-għażla f: mekkaniżmi diskrezzjonali għall-ġestjoni tal-prezzijiet.................................... 10 5........... Konklużjonijiet............................................................................................................. 11 RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL L-istat tas-suq Ewropew tal-karbonju fl-2012 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE) 1. Daħla Dan ir-rapport dwar il-funzjonament tas-suq tal-karbonju qed jitressaq skont l-Artikoli 10(5) u 29 tad-Direttiva dwar l-iskema tal-UE għan-negozjar tal-emissjonijiet[1]. Id-Direttiva dwar l-EU ETS ipprevediet li r-rapport jitressaq fl-2013, li hija l-ewwel sena tal-fażi numru 3. Fil-laqgħa informali tagħhom li saret f’April tal-2012, il-Ministri tal-Ambjent ġew mgħarrfa li l-Kummissjoni kien beħsiebha tħejji l-ewwel rapport u tressqu fl-2012 diġà, ħaġa li huma laqgħu bil-ferħ. L-iskema tal-UE għan-negozjar tal-emissjonijiet (l-EU ETS) sa mill-bidu tagħha pproduċiet sinjal tal-prezzijiet tal-karbonju mal-UE kollha li jinfluwenza deċiżjonijiet strateġiċi u operattivi ta’ kuljum dwar l-investiment. Mill-2013 ’il quddiem, din se tkopri madwar nofs l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-UE. Hekk kif stipulat fl-Artikolu 1 tad-Direttiva dwar l-EU ETS, l-iskema ġiet stabbilita sabiex tippromwovi t-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra b’mod kosteffettiv u ekonomikament effiċjenti. L-għan mhux limitat bi żmien partikulari. L-EU ETS se tkun importanti ħafna biex jiġi xprunat l-investiment f’firxa wiesgħa ta’ teknoloġiji b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Hija mfassla b’tali mod li tkun newtrali mil-lat teknoloġiku, kosteffettiva u kompatibbli għal kollox mas-suq intern tal-enerġija. L-EU ETS għandu jkollha rwol ikbar fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju sal-2050. Mill-bidu tat-tieni perjodu ta’ negozjar fl-2008, l-emissjonijiet diġà naqsu b’iktar minn 10 %, iżda minkejja li hu żgur li s-sinjal tal-prezz tal-karbonju li tat l-EU ETS ikkontribwixxa għal dan, il-fattur ewlieni li wassal għal dan it-tnaqqis kbir fl-emissjonijiet huwa ċertament il-kriżi ekonomika. Minkejja dan, l-iskema tal-EU ETS hija rrikonoxxuta b’mod wiesa’ bħala suq likwidu b’infrastruttura li tiffunzjona, u tispira lil għadd dejjem jiżdied ta’ pajjiżi biex isegwu l-eżempju Ewropew u jimplimentaw swieq domestiċi tal-karbonju, bħalma għamlu l-Awstralja, il-Korea t’Isfel u ċ-Ċina. L-għan ta’ dan l-ewwel rapport huwa li janalizza l-funzjonament tas-suq tal-karbonju u jara jekk hemmx bżonn ta’ azzjoni regolatorja, kif previst skont l-Artikolu 29 tad-Direttiva dwar l-EU ETS, jew le. Dan ir-rapport iwieġeb ukoll għas-sejħa tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li saret fil-kuntest tad-Direttiva dwar l-effiċjenza enerġetika, biex il-Kummissjoni - “teżamina l-għażliet għall-azzjoni f’dan ir-rapport, inkluż fost oħrajn iż-żamma permanenti tal-ammont neċessarju ta’ allokazzjonijiet, bl-għan li jiġu adottati malajr kemm jista’ jkun aktar miżuri strutturali xierqa biex isaħħu l-ETS matul il-fażi numru 3, u biex jagħmluha aktar effettiva.” 2. L-istat tas-suq tal-karbonju Bl-implimentazzjoni tal-EU ETS, il-gvernijiet u l-kumpaniji kisbu ammont kbir ta’ esperjenza tas-suq u esperjenza operattiva. Din l-esperjenza kkontribwiet għar-reviżjoni ewlenija tad-disinn operattiv tal-iskema, li ġiet maqbula fl-2008 u għandha tibda tapplika mill-2013, li permezz tagħha se jibdew japplikaw il-bidliet fundamentali li ġejjin: 1. limitu fuq il-kwoti mifrux mal-UE kollha, u mhux 27 limitu individwali ta’ kull Stat Membru, li jonqos b’1.74 % kull sena, sal-2020 u lil hinn minnha, u li jipprovdi ħafna aktar prevedibbiltà u stabbiltà regolatorja; 2. l-irkantar bħala s-sistema awtomatika ta’allokazzjoni fil-fażi numru 3; 3. regoli armonizzati għall-allokazzjoni mingħajr ħlas, ibbażati fuq parametri referenzjarji tal-prestazzjoni stabbiliti qabel il-fażi numru 3; 4. regoli aktar stretti dwar it-tip ta’ krediti internazzjonali li jistgħu jintużaw fl-EU ETS; 5. is-sostituzzjoni tas-27 reġistru elettroniku nazzjonali b’reġistru wieħed tal-Unjoni Ewropea. Mil-lat regolatorju, dawn il-bidliet jimplikaw trasformazzjoni fundamentali tas-suq Ewropew tal-karbonju. Minkejja l-fatt li xi xogħol għad irid jitlesta għal kollox (pereżempju t-twaqqif tal-infrastruttura tal-irkantar), fil-biċċa l-kbira tagħha, l-infrastruttura regolatorja llum diġà hija fis-seħħ. Meta beda t-tieni perjodu ta’ negozjar, kien mistenni li l-limitu tat-tieni fażi tal-EU ETS kien se jkun ambizzjuż. Iżda l-kriżi li ilha tiżviluppa sa mill-2008 ’l hawn biddlet radikalment l-istampa u l-EU ETS minn dak iż-żmien esperjenzat ammont żejjed ta’ kwoti u ta’ krediti internazzjonali meta mqabbel mal-ammont ta’ emissjonijiet (ara t-tabella t’hawn taħt). L-għadd ta’ kwoti li ddaħħlu fiċ-ċirkulazzjoni, kif ukoll il-provvista tal-krediti internazzjonali u l-użu tagħhom, qed jiżdiedu kull sena, b’mod partikulari fl-2011. Sa tmiem l-2011, kienu ddaħħlu fiċ-ċirkulazzjoni 8171 miljun kwota u kienu ntużaw 549 miljun kreditu internazzjonali għall-konformità, li b’kollox jammontaw għal 8720 miljun unità li kienu disponibbli għall-konformità fil-perjodu mill-2008 sal-2011. B’kuntrast ma’ dan, l-emissjonijiet ivverifikati fil-perjodu mill-2008 sal-2011 kienu jammontaw biss għall-ekwivalenti ta’ 7765 miljun tunnellata ta’ CO2. Minħabba f’hekk, sal-ewwel xhur tal-2012, kienu akkumulaw 955 miljun kwota żejda[2]. Anke jekk wieħed jeskludi l-parti tal-ammont ta’ kwoti żejda li kienet ġejja mill-użu tal-krediti internazzjonali għall-konformità, xorta kien se jkun hemm ammont ta’ 406 miljun kwota żejda. Tabella 1: Il-bilanċ bejn il-provvista u d-domanda fil-perjodu mill-2008 sal-2011 (f’miljun tunnellati) || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || Total Il-provvista: Il-kwoti maħruġa u l-krediti internazzjonali użati || 2076 || 2105 || 2204 || 2336 || 8720 Id-domanda: L-emissjonijiet irrappurtati || 2100 || 1860 || 1919 || 1886 || 7765 L-ammont kumulattiv ta’ kwoti żejda || -24 || 244 || 285 || 450 || 955 Sors: Ir-Reġistru Indipendenti Komunitarju tat-Tranżazzjonijiet (CITL), id-dejta tal-konformità għall-2011 kif ippubblikata fit-2 ta’ Mejju 2012, il-Kummissjoni Ewropea. Ix-xejra ta’ provvista dejjem ikbar ta’ kwoti u krediti internazzjonali, flimkien ma’ domanda baxxa hija parzjalment riflessa fl-iżvilupp tal-prezzijiet li ġie osservat sa mill-2008 ’l hawn. Il-prezz tal-kwoti ġej mill-firxa wiesgħa ta’ fatturi iżda, m’hemmx dubju li r-riċessjoni ekonomika tal-2009 kellha impatt kbir fuq il-prezzijiet. It-tnaqqis sostanzjali fil-prezzijiet li kien hemm fit-tieni nofs tal-2011 għal livelli li kienu taħt l-10 Euro jikkoinċidi mal-istabbiliment b’rata iktar mgħaġġla ta’ ammont żejjed ta’ kwoti u ta’ krediti internazzjonali. Figura 1: L-iżvilupp tal-prezz tal-karbonju Sors: In-negozjar interkontinentali. Id-dejta għall-kuntratti tal-futuri b’konsenja f’Diċembru. Fl-2012 u l-2013 huwa mistenni li l-ammont żejjed ikompli jikber b’rata mgħaġġla, l-aktar minħabba elementi temporanji li huma relatati b’mod dirett mat-tranżizzjoni għall-fażi numru 3. Il-provvista tal-kwoti fuq żmien qasir qed tiżdied, l-iktar permezz tal-bejgħ bil-quddiem ta’ kwoti tal-fażi numru 3 sabiex jiġu ġġenerati fondi għall-Programm għall-qbid u l-ħżin tal-karbonju u tas-sorsi innovattivi tal-enerġija rinnovabbli msejjaħ “NER300”[3], permezz tal-irkantar bikri sabiex tintlaħaq id-domanda għall-iħħeġġjar fis-settur tal-enerġija, u permezz tal-bejgħ tal-kwoti li jkun għad fadal fir-riżervi nazzjonali ta’ min daħal ġdid fit-tieni fażi. L-effett ikkombinat ta’ dawn it-tliet sorsi jammonta għal madwar 500 miljun kwota sa tmiem l-2013. Fl-istess ħin, il-provvista tal-krediti internazzjonali x’aktarx li se tibqa’ f’rata għolja u l-użu tagħha fl-EU ETS x’aktarx li se jiżdied matul it-tranżizzjoni lejn il-fażi numru 3. L-emissjonijiet fl-2012 u l-2013 mhumiex mistennija jinbidlu b’mod sinifikanti, u għalhekk jista’ jkun li l-ammont żejjed fil-bidu tal-fażi numru 3 jkun ferm aktar minn 1.5 biljun kwota, u li saħansitra jkun ta’ 2 biljun kwota[4]. Filwaqt li t-tkabbir b’rata mgħaġġla tal-ammont żejjed mistenni jintemm mill-2014 ’il quddiem, l-ammont żejjed ġenerali mhux mistenni jonqos b’mod sinifikanti matul il-fażi numru 3, li jista’ jwassal għal ammont żejjed strutturali fil-biċċa l-kbira tal-fażi numru 3 ta’ madwar 2 biljun kwota. Id-daqs tal-ammont żejjed sal-2020 se jiddependi l-aktar mill-iżviluppi fit-tul tal-enerġija, bħall-penetrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli u l-isforzi kontinwi biex tiżdied l-effiċjenza enerġetika, kif ukoll mill-pass tal-irkupru ekonomiku. Figura 2: Il-profil storiku tal-provvista u d-domanda u dak li x’aktarx ikun hemm fil-ġejjieni sal-2020 Sors: SWD(2012) 234 finali. 3. Reviżjoni tal-iskeda tal-irkantar bħala l-miżura fuq żmien qasir Normalment, meta d-domanda tkun batuta jkun hemm tnaqqis fil-provvista. Madankollu, fl-EU ETS, fir-realtà, il-provvista tiżdied b’mod temporanju fis-snin ta’ wara minħabba dispożizzjonijiet regolatorji speċifiċi, kif spjegat fit-Taqsima 2. Xi ammont żejjed huwa karatteristika normali ta’ suq tal-karbonju, li jippermetti li jkun hemm differenzi bejn il-limitu u l-emissjonijiet. Iżda bil-fatt li l-ammont żejjed diġà kien ta’ kważi biljun kwota fl-2011, hemm riskju reali li jiġi pperikolat b’mod serju l-funzjonament tajjeb tas-suq tal-karbonju billi tiġi kkawżata varjazzjoni eċċessiva fil-prezzijiet minħabba l-provvista żejda fuq żmien qasir ta’ kwoti addizzjonali. Minħabba s-sitwazzjoni eċċezzjonali li hemm bħalissa ta’ żidiet kontinwi fil-provvista minħabba dispożizzjonijiet regolatorji, huwa xieraq li tiġi rriveduta l-iskeda taż-żmien li tiddetermina l-provvista fil-fażi numru 3 tal-EU ETS u li xi ftit mill-irkantar jiġi pospost għal żmien iktar tard. Għalhekk, biex jittejjeb il-funzjonament tajjeb tas-suq tal-karbonju, il-Kummissjoni qed tipproponi, bħala miżura immedjata, li tinbidel l-għażla taż-żmien tal-irkantar fil-fażi numru 3 u li jiġu posposti l-irkantijiet ta’ ċertu ammont ta’ kwoti ppjanati għall-2013, l-2014 u l-2015. Għaldaqstant, dan ir-rapport huwa kkumplimentat b’abbozz għal emenda tar-Regolament dwar l-irkantar, flimkien ma’ valutazzjoni tal-impatt proporzjonata. Dan juri li dan it-tip ta’ “posponiment lejn tmiem il-perjodu” (“back-loading”), jekk jitfassal tajjeb, jista’ jibbilanċja mill-ġdid il-provvista u d-domanda fis-suq tal-UE ETS fit-tranżizzjoni għall-fażi numru 3 u jnaqqas il-volatilità kkawżata mit-tkabbir b’rata mgħaġġla ta’ ammont ta’ kwoti żejda. Dan il-“posponiment lejn tmiem il-perjodu” jista’ jagħmel dan mingħajr ebda impatt sinifikanti fuq il-kompetittività u jista’ jsaħħaħ id-dħul tal-gvern fl-ewwel żminijiet tal-fażi numru 3. Iżda l-“posponiment lejn tmiem il-perjodu” ma għandux jaffettwa l-ammont żejjed strutturali ta’ madwar 2 biljun kwota tul il-perjodu mill-2013 sal-2020. Minħabba li l-kwoti allokati matul il-kriżi jistgħu jintużaw ħafna wara li tgħaddi l-kriżi, l-effetti tal-ammont żejjed se jibqgħu jinħassu sal-2020 u wara. Miżura strutturali tista’ tikkoreġi din il-provvista żejda, u b’hekk tillimita l-effetti tagħha fit-tul. 4. Għażliet għall-miżuri strutturali Sabiex jiġi ttrattat l-iżbilanċ strutturali dejjem jikber bejn il-provvista u d-domanda, u sabiex jinkisbu l-opinjonijiet tal-partijiet interessati, il-Kummissjoni identifikat sitt għażliet għall-miżuri strutturali li mhumiex eżawrjenti. Jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li timplimenta xi waħda minn dawn l-għażliet, għal kollha kemm huma se jkollha tibgħat proposta leġiżlattiva lill-koleġiżlaturi, flimkien ma’ valutazzjoni sħiħa tal-impatt skont il-prinċipji tar-regolazzjoni intelliġenti. 4.1. L-għażla a: iż-żieda tal-mira ta’ tnaqqis tal-UE għal 30 % fl-2020 Li kieku l-UE kellha żżid il-mira ta’ tnaqqis tagħha tal-gassijiet b’effett ta’ serra għal 30 % fl-2020, jekk il-kundizzjonijiet ikunu tajbin, kif ikkonfermat ripetutament mill-Kunsill Ewropew, imbagħad ikun hemm bżonn ta’ emenda konsegwenzjali għall-kwantità ta’ kwoti fl-EU ETS, jew permezz tal-irtirar permanenti tal-kwoti jew permezz ta’ reviżjoni tal-fattur lineari annwali tat-tnaqqis, li huma ż-żewġ mekkaniżmi li ġew deskritti wkoll f’aktar dettall bħala l-għażliet b u c. Limitu aktar ambizzjuż għall-fażi numru 3 jkollu wkoll implikazzjonijiet fuq is-suq tal-karbonju li jmorru lil hinn mill-2020. Qabel, il-Kummissjoni kienet diġà analizzat l-implikazzjonijiet ta’ volum ta’ rtirar ta’ kwoti[5] li jallinja l-limitu tal-EU ETS sal-2020 ma’ mira ġenerali ta’ 30 % meta mqabbel mal-livelli tal-1990 u l-għan fit-tul miftiehem tal-UE ta’ 80 sa 95 % sal-2050 meta mqabbel mal-livelli tal-1990. Volum bħal dan ikun ugwali għal madwar 1.4 biljun kwota. Il-Kummissjoni analizzat ukoll l-implikazzjonijiet assoċjati ma’ dan fil-livell tal-Istati Membri[6]. Din l-għażla mhux biss tkun teħtieġ bidliet fil-kwantità ta’ kwoti fl-EU ETS iżda taffettwa wkoll il-miri adottati skont id-Deċiżjoni dwar il-Qsim tal-Isforz[7]. 4.2. L-għażla b: l-irtirar ta’ għadd ta’ kwoti fit-tielet fażi L-ammont żejjed jista’ jitnaqqas billi xi kwoti tat-tielet fażi jiġu rtirati b’mod permanenti. Din il-miżura tirrikjedi l-leġiżlazzjoni primarja u tista’ tiġi implimentata permezz ta’ deċiżjoni separata, li għandha tittieħed mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill, minflok reviżjoni kompluta tad-Direttiva dwar l-EU ETS. B’hekk, hija se żżomm bis-sħiħ l-istabbiltà regolatorja tal-qafas leġiżlattiv usa’ tal-EU ETS għat-tielet fażi. Ir-riżultati mfittxija permezz ta’ din l-għażla huma li jitnaqqas l-għadd ta’ kwoti maħruġa fit-tielet fażi billi jiġu rtirati b’mod permanenti għadd ta’ kwoti mill-ammont previst li jiġi rkantat. Mid-disinn tagħha stess, din l-għażla ma tmissx l-ammont ta’ kwoti li jiġu allokati mingħajr ħlas, jew dawk li dak li jkun ikollu diġà f’idejh. Il-miżura tista’ tkun effettiva fl-indirizzar tal-iżbilanċ ġenerali bejn il-provvista u d-domanda tul it-tielet fażi. B’mod impliċitu, din iżżid il-mira numerika tat-tnaqqis għall-2020 u b’hekk tirrestawra (b’mod parzjali) il-livell ta’ ambizzjoni tal-pakkett tal-2008 dwar il-klima u l-enerġija, iżda ma taffettwax direttament il-qafas wara l-2020. Hija se tnaqqas l-ammont ta’ kwoti żejda fit-tielet fażi u, skont l-ammont irtirat, tiżgura li l-EU ETS tikkontribwixxi għall-għanijiet tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika. Ovvjament, jistgħu jitqiesu diversi approċċi għall-ammonti u l-profil tal-ħin tal-irtirar permanenti. 4.3. L-għażla c: reviżjoni bikrija tal-fattur lineari annwali tat-tnaqqis L-ammont totali tal-kwoti jonqos b’fattur lineari ta’ 1.74 % fis-sena, meta mqabbel mal-medja tal-kwanitità totali annwali għall-perjodu mill-2008 sal-2012. Dan il-fattur lineari japplika wkoll wara l-2020, sakemm ma jkunx hemm xi bidla fid-Direttiva dwar l-EU ETS. Id-Direttiva tipprevedi reviżjoni tal-fattur lineari sa mill-2020 ’il quddiem, bil-ħsieb li, sal-2025, tiġi adottata d-deċiżjoni biex dan jinbidel. Din ir-reviżjoni tista’ titressaq ’il quddiem, u b’hekk jista’ jitnaqqas l-ammont totali tal-kwoti li jkun disponibbli diġà fit-tielet fażi, skont kemm dan jidħol fis-seħħ malajr. Din il-miżura strutturali tista’ mhux biss tindirizza l-iżbilanċ u tirrestawra (b’mod parzjali) il-livell ta’ ambizzjoni sal-2020, iżda għandha tħalli impatt ukoll fuq il-livell ta’ ambizzjoni wara l-2020. B’hekk, il-fattur lineari jista’ jiġi stabbilit f’livelli li jkunu konformi ma’ mira ġenerali ta’ tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-UE ta’ 30 % meta mqabbel mal-livelli tal-1990[8], kif deskritt għall-għażla a. Il-fattur lineari attwali jwassal għal tnaqqis fil-limitu tal-EU ETS ta’ kemm kemm iktar minn 70 % sal-2050, li mhuwiex konsistenti mal-għan fit-tul miftiehem tal-UE ta’ tnaqqis ta’ 80 sa 95 % sal-2050 meta mqabbel mal-livelli tal-1990, hekk kif kienet innutat il-Kummissjoni fil-Pjan Direzzjonali għal ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-2050[9]. Reviżjoni bikrija tal-fattur lineari b’hekk ikollha impatt ukoll fuq il-perjodu ta’ wara t-tielet fażi. Għal dan il-perjodu, għadd ta’ kwistjonijiet importanti oħra tal-politika jaffettwaw is-suq b’mod fundamentali, bħal kif tista’ tiżdied il-kompetittività tal-UE f’dak li għandu x’jaqsam mat-teknoloġiji ewlenin b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, ir-rabta mal-qafas tal-politika tal-UE għal wara l-2020, ir-rabta mal-iżvilupp ta’ suq internazzjonali tal-karbonju u r-riskju tar-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju. It-tibdil tal-fattur lineari jkun jeħtieġ li dawn jiġu indirizzati wkoll. 4.4. L-għażla d: it-twessigħ tal-ambitu tal-EU ETS għal setturi oħra Ir-raba’ għażla strutturali tista’ tkun li wieħed jinkludi setturi li mhumiex influwenzati b’mod daqshekk qawwi miċ-ċikli ekonomiċi. Filwaqt li l-emissjonijiet fl-EU ETS naqsu b’aktar minn 11 % fl-2009, fis-setturi li ma jaqgħux fi ħdan l-EU ETS dan it-tnaqqis kien biss ta’ madwar 4 %. Din id-differenza tista’ tiġi spjegata b’mod parzjali mill-fatt li l-impatti tal-kriżi ekonomika jvarjaw minn settur individwali għall-ieħor. Għalhekk, il-kopertura tal-EU ETS tista’ titwessa’ biex tinkludi emissjonijiet oħrajn tas-CO2 relatati mal-enerġija minn setturi li bħalissa ma jaqgħux fi ħdan l-EU ETS, billi, pereżempju, jiġi inkluż il-konsum tal-fjuwil f’setturi oħra. Dan jista’ jkun il-pass li jmiss fl-iżvilupp ulterjuri tas-suq Ewropew tal-karbonju. Dan ikun konsistenti mal-bidliet li jista’ jkun hemm fis-sistema tal-enerġija bħalma huma l-użu akbar tal-elettriku, il-gass u l-bijomassa fis-setturi kollha relatati mal-enerġija fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju sal-2050. Twessigħ iktar komprensiv għall-emissjonijiet kollha relatati mal-enerġija jżid il-kopertura tal-emissjonijiet b’mod sostanzjali u jista’ jkollu impatt fuq il-livell ġenerali tal-ambizzjoni, skont il-livell tal-limitu previst għas-setturi inklużi. Diversi kwistjonijiet ta’ politika jkunu jridu jiġu indirizzati, bħal min se jġorr l-obbligu li jirrapporta l-emissjonijiet u jċedi l-kwoti, il-produtturi tal-fjuwil jew l-utenti, jew ikunx se jkun hemm xi tip ta’sistema ibrida. Għalhekk, din il-miżura tirrikjedi aktar xogħol analitiku, inkluż dwar kif se tirrelata mal-politiki eżistenti f’dawn is-setturi. 4.5. L-għażla e: il-limitazzjoni tal-aċċess għall-krediti internazzjonali Il-krediti internazzjonali tħallew jintużaw fl-EU ETS l-aktar biex jiġu llimitati l-ispejjeż tal-konformità. Minħabba li kien hemm żviluppi makroekonomiċi eċċezzjonali u l-fatt li l-emissjonijiet kienu ħafna aktar baxxi mil-limitu, il-limitu tal-kwantità ta’ krediti internazzjonali għall-perjodu mill-2008 sal-2020 irriżulta li kien kemmxejn ġeneruż u dan kien fattur ewlieni li wassal għall-istabbiliment tal-ammont żejjed. Mingħajr il-krediti internazzjonali, l-ammont żejjed fl-EU ETS sal-2020 jista’ potenzjalment ikun ta’ madwar kwart (25 %) biss minn dak li huwa mistenni bħalissa. Fir-raba’ fażi, il-qafas regolatorju jista’ jitfassal b’tali mod li inizjalment ma jkun jippermetti l-ebda aċċess għall-krediti internazzjonali jew li jkun jippermetti aċċess ħafna iktar limitat għalihom. Dan se joħloq aktar ċertezza dwar l-isforz li għandu jsir fl-Ewropa u b’hekk jista’ jixpruna l-investiment indiġenu fit-teknoloġiji b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, minflok it-trasferimenti esterni monetarji u tat-teknoloġija permezz tal-EU ETS. Madankollu, dan jista’ jkollu jiġi bbilanċjat ma’ impatti negattivi fuq il-flussi finanzjarji u mat-trasferiment tat-teknoloġija lejn il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. Ix-xokkijiet tad-domanda fuq żmien qasir fl-EU ETS jistgħu jitrażżnu permezz tal-ammont żejjed li jkun għad baqa’ fl-EU ETS u, mid-definizzjoni tagħhom stess, ma jeħtiġux ammont kbir ta’ krediti internazzjonali. Tista’ tkun prevista iktar flessibbiltà f’dak li għandu x’jaqsam mal-aċċess għall-krediti internazzjonali fil-każ ta’ żidiet kbar u kontinwi fil-prezzijiet. Mekkaniżmu bħal dan jista’ jkollu funzjoni simili għal dik tal-Artikolu 29a tad-Direttiva, iżda ma jwassalx għat-tkabbir rapidu tal-ammont żejjed kif esperjenzat dal-ħin. Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet internazzjonali xierqa jistgħu jippermettu li jissaħħaħ il-limitu u b’hekk jippermettu li jiġu llimitati iktar l-ispejjeż permezz ta’ iktar aċċess għall-krediti internazzjonali. Wieħed għandu joqgħod attent li dan ma jwassalx għal darb’oħra għal mitigazzjoni limitata wisq għal ħafna flus, kif kien il-każ, pereżempju, bil-krediti internazzjonali minn ċerti proġetti industrijali dwar il-gass. 4.6. L-għażla f: mekkaniżmi diskrezzjonali għall-ġestjoni tal-prezzijiet Sabiex tikseb il-miri tal-UE li jiġi promoss tnaqqis fl-emissjonijiet b’mod kosteffettiv kif ukoll li jkun hemm tnaqqis gradwali u prevedibbli tal-emissjonijiet tul iż-żmien, l-EU ETS hija mfassla bħala strument ibbażat fuq il-kwantità, li fih tinħareġ kwantità stabbilita minn qabel ta’ kwoti tal-emissjonijiet li tiddetermina l-eżitu ambjentali. Hija l-iskarsezza tal-kwoti, flimkien mal-flessibbiltà pprovduta mill-ħila li wieħed jinnegozja, li tistabbilixxi l-prezz tal-karbonju fis-suq fuq medda qasira, medja u twila taż-żmien. Biex titnaqqas il-volatilità u jiġu evitati waqgħat fil-prezzijiet minħabba differenzi temporanji bejn il-provvista u d-domanda, jistgħu jitfasslu żewġ mekkaniżmi bħala mod temporanju kif wieħed jappoġġa l-prezz tal-karbonju. Sa mit-tielet perjodu ta’ negozjar, se jiġi rkantat ammont kbir ta’ kwoti, u ġie diskuss limitu minimu għall-prezz tal-karbonju bħala fattur li jiġi applikat l-aktar fis-suq primarju, jiġifieri għall-irkantijiet[10]. Limitu minimu għall-prezz tal-karbonju se joħloq aktar ċertezza dwar il-prezz minimu u se jagħti sinjal aħjar lill-investituri. Alternattivament, jista’ jinħoloq mekkaniżmu li jaġġusta l-provvista tal-kwoti meta l-prezz tal-karbonju jiġi affettwat minn żbilanċ kbir temporanju bejn il-provvista u d-domanda, permezz ta’ riżerva għall-ġestjoni tal-prezzijiet. Li kieku t-tnaqqis fid-domanda kellu jiġġenera tnaqqis eċċessiv fil-prezzijiet f’livell iktar baxx minn ċertu livell li jitqies li jaffettwa l-funzjonament tajjeb tas-suq, jista’ jiġi ddepożitat fit-tali riżerva ammont ta’ kwoti li għandhom jiġu rkantati. Fil-każ oppost, il-kwoti jistgħu jiġu rrilaxxati b’mod gradwali mir-riżerva. Għall-bidu, ir-riżerva tista’ tiġi ffinanzjata billi l-volum tal-irkant tat-tielet fażi jitnaqqas b’ammont li jkun jikkorrispondi għal sehem sostanzjali tal-ammont żejjed akkumulat. Il-manwal tar-regoli jista’ jipprevedi l-irtirar permanenti ta’ xi kwoti, f’każ li r-riżerva taqbeż ċertu daqs. Mekkaniżmi diskrezzjonali msejsa fuq il-prezzijiet, bħal-limitu minimu għall-prezz tal-karbonju u riżerva, b’għan espliċitu għall-prezz tal-karbonju, se jibdlu n-natura proprja tal-EU ETS attwali li hija strument tas-suq ibbażat fuq il-kwantità. Dawn jeħtieġu arranġamenti ta’ governanza, inkluż proċess biex wieħed jiddeċiedi dwar il-livell tal-prezz minimu jew il-livelli li jattivaw ir-riżerva. Dan jimplika żvantaġġ minħabba li l-prezz tal-karbonju jista’ jsir, prinċipalment, prodott ta’ deċiżjonijiet amministrattivi u politiċi (jew tal-aspettattivi dwarhom), aktar milli riżultat tal-interazzjoni bejn il-provvista u d-domanda tas-suq. It-tali ġestjoni diskrezzjonali tal-prezzijiet se twassal ukoll għal għadd ta’ kwistjonijiet marbutin mad-disinn, li huma importanti ħafna għall-effettività tal-istrument, l-ewwel fosthom il-livelli adattati tal-prezzijiet. Pereżempju: · jekk din il-ġestjoni ma twassalx biex jitħassru l-kwoti li kienu ġew irtirati mill-proċess tal-irkantar minħabba li l-prezzijiet kienu baxxi wisq, allura ma jintlaħaq l-ebda benefiċċju ambjentali addizzjonali li jkun stabbilit mil-limitu; · jekk il-limitu minimu għall-prezz jew il-prezz minimu għar-riżerva jkunu ġew stabbiliti f’livell li jkun għoli wisq, din il-ġestjoni se tistabbilixxi l-prezz tal-karbonju, se tnaqqas il-flessibbiltà u se jkun hemm spejjeż ogħla biss. Jekk dawn ikunu ġew stabbiliti f’livell baxx wisq biex jinbeda l-proċess, ma jkunux effettivi fl-għan tagħhom li jindirizzaw il-problemi identifikati u joħolqu aktar ċertezza dwar il-prezz; · limitu minimu għall-prezz tal-karbonju jew prezz minimu għar-riżerva se jipprovdi iżjed ċertezza għall-investituri u l-fornituri tat-teknoloġiji b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju bir-riskju li potenzjalment jimponi spejjeż eċċessivi fuq il-parteċipanti fl-EU ETS u fuq is-soċjetà għat-tnaqqis tal-emissjonijiet fil-każ ta’ avvanzi teknoloġiċi, li jnaqqsu sostanzjalment l-ispejjeż għat-tnaqqis. Mekkaniżmi diskrezzjonali bħal dawn jistgħu jqanqlu wkoll mistoqsijiet dwar l-iżvilupp ulterjuri ta’ suq internazzjonali tal-karbonju, minħabba li dawn jagħmluha iktar diffiċli li wieħed joħloq konnessjonijiet ma’ skemi oħrajn għan-negozjar tal-emissjonijiet. 5. Konklużjonijiet L-EU ETS ħolqot infrastruttura tas-suq li tiffunzjona tajjeb u suq likwidu li jipproduċi sinjal tal-prezzijiet tal-karbonju madwar l-UE kollha. Dan ikkontribwixxa għal tnaqqis reali fl-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, f’konformità mal-miri tal-UE għall-2020. Madankollu, l-effetti tal-kriżi, flimkien ma’ għadd ta’ dispożizzjonijiet regolatorji marbutin mat-tranżizzjoni għat-tielet fażi, wasslu għall-ħolqien ta’ żbilanċi serji bejn il-provvista u d-domanda fi żmien qasir, li jista’ jkollhom riperkussjonijiet negattivi fit-tul. Jekk dawn l-iżbilanċi ma jiġux indirizzati, se jaffettwaw bil-kbir il-ħila tal-EU ETS li tilħaq b’mod kosteffettiv il-mira tal-EU ETS fil-fażijiet futuri, meta se jkunu jridu jintlaħqu għanijiet marbutin mal-emissjonijiet domestiċi li jkunu ħafna iktar eżiġenti minn dawk tal-lum. Bħala l-pilastru ċentrali tal-politika Ewropea dwar il-klima, l-EU ETS ġiet imfassla b’tali mod li hija komponent tas-suq intern u, b’mod partikulari, tas-suq intern tal-enerġija, li huwa newtrali mil-lat teknoloġiku, kosteffettiv u armonizzat. Għalhekk, il-Kummissjoni qed tipproponi azzjonijiet fuq żewġ lati: L-ewwel nett, sabiex tindirizza ż-żieda rapida fil-provvista fit-tranżizzjoni lejn it-tielet fażi, hija qed tipproponi li tbiddel l-iskeda taż-żmien tal-irkantar u qed tistieden lill-Kumitat dwar it-Tibdil fil-Klima jagħti l-opinjoni tiegħu dwar l-abbozz għal emenda tar-Regolament dwar l-Irkantar qabel tmiem is-sena sabiex tiġi pprovduta ċertezza għall-parteċipanti fis-suq. Sabiex tiġi eliminata kull inċertezza legali, il-Parlament u l-Kunsill qed jiġu mistiedna jadottaw b’urġenza l-“emenda żgħira” tad-Direttiva dwar l-EU ETS proposta, li għandha tiċċara b’mod espliċitu d-dispożizzjoni rilevanti[11] u tippermetti mbagħad lill-Kummissjoni tadotta malajr emenda għar-Regolament dwar l-Irkantar. It-tieni nett, il-miżuri strutturali għandhom jiġu diskussi u esplorati mal-partijiet interessati mingħajr dewmien. Dawn id-diskussjonijiet jistgħu jibbenefikaw mill-intuwizzjonijiet tal-Pjanijiet Direzzjonali għal ekonomija u għal enerġija b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-2050. It-tibdil tal-profil tal-irkantar huwa biss miżura temporanja u fuq perjodu qasir taż-żmien, li se jippermetti li t-tielet fażi tkun aktar stabbli u li l-ammont żejjed jiġi stabbilit b’mod iktar gradwali. Din mhix se tkun soluzzjoni li tindirizza l-ammont żejjed strutturali. Biex dan jiġi indirizzat, wieħed irid jimplimenta miżura strutturali li taffettwa l-bilanċ bejn il-provvista tal-kwoti u d-domanda għalihom b’mod iktar profond u permanenti. It-tabella t’hawn taħt tiġbor fil-qosor uħud mill-karatteristiċi ewlenin tal-għażliet imsemmija f’dan ir-rapport. Tabella 2: Karatteristiċi tad-diversi għażliet L-għażla || L-għażla taffettwa l-provvista jew id-domanda? || Veloċità tal-implimentazzjoni || L-għażla tbiddel l-ambizzjoni ta’ wara l-2020? || L-għażla tħalli impatt fuq l-allokazzjoni mingħajr ħlas? a. Iż-żieda tal-mira ta’ tnaqqis tal-UE tal-gassijiet b’effett ta’ serra għal 30 % || Il-provvista || Skont il-mekkaniżmu* || Skont il-mekkaniżmu* || Skont il-mekkaniżmu* b. L-irtirar ta’ għadd ta’ kwoti || Il-provvista || Relattivament malajr || Le || Le c. Reviżjoni bikrija tal-fattur lineari tat-tnaqqis || Il-provvista || Bil-mod || Iva || Iva d. It-twessigħ tal-ambitu || Id-domanda || Bil-mod || Skont id-disinn || Le e. Ir-regoli tal-aċċess għall-krediti internazzjonali || Il-provvista || Bil-mod || Le || Le f. Ġestjoni diskrezzjonali tal-prezzijiet || Il-provvista || Bil-mod || Le** || Le * Dan jiddependi fuq il-karatteristiċi tal-mekkaniżmu li jagħmel iż-żieda operattiva, jiġifieri l-irtirar tal-kwoti jew ir-reviżjoni tal-fattur lineari tat-tnaqqis, u jikkorrispondi magħhom. ** Jekk wieħed jassumi li l-mekkaniżmi mhux se jwasslu biex jitħassru dawk il-kwoti li, b’mod temporanju, mhux qed jiġu rkantati. Filwaqt li kull għażla taffettwa l-provvista jew id-domanda, xi għażliet se jkunu jeħtieġu iktar żmien biex jiġu analizzati, biex wieħed jiddeċiedi dwarhom u mbagħad biex jiġu implimentati. Barra minn hekk, l-għażliet iħallu wkoll impatti differenti fuq iċ-ċertezza tas-suq fiż-żmien qasir u l-interazzjoni tagħhom ma’ politiki oħrajn, bħalma huma s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika, se jkollha bżonn tiġi analizzata aktar. Il-Kummissjoni tilqa’ bil-ferħ il-fehmiet tal-partijiet interessati dwar l-għażliet strutturali u, bħala l-pass li jmiss, dalwaqt se tniedi proċess formali ta’ konsultazzjoni mal-partijiet interessati. [1] Id-Direttiva 2003/87/KE. [2] Kreditu internazzjonali li jintuża għall-konformità jillibera kwota waħda li ma jkollhiex għalfejn tintuża għall-konformità bil-fors. B’hekk, l-użu ta’ krediti internazzjonali għall-konformità jżid l-ammont ta’ kwoti tal-emissjonijiet żejda li s-suq ikollu għad-dispożizzjoni tiegħu. [3] http://www.eib.org/about/news/ner-300.htm. [4] Informazzjoni addizzjonali tinsab fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni dwar “tagħrif mogħti dwar il-funzjonament tal-iskema tal-UE għan-negozjar tal-emissjonijiet, il-volumi tal-kwoti tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra rkantati u allokati mingħajr ħlas u l-impatt fuq il-kwoti żejda fil-perjodu sal-2020” (SWD(2012) 234 finali). [5] Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja l-Komunikazzjoni “Analiżi tal-alternattivi biex isir progress lil hinn mit-tnaqqis ta’ 20 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra u l-valutazzjoni tar-riskju ta’ rilaxx tal-karbonju” (SEC(2010) 650). [6] Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja l-Komunikazzjoni “Analiżi tal-alternattivi biex isir progress lil hinn mit-tnaqqis ta’ 20 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra: ir-riżultati tal-Istati Membri” (SWD(2012) 5 finali). [7] Il-miri għas-setturi li mhumiex koperti mill-EU ETS huma stabbiliti fid-Deċiżjoni Nru 406/2009/KE dwar l-isforz tal-Istati Membri biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet serra biex jonoraw l-impenji tal-Komunità għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2020. [8] Dan ma jibdilx b’mod awtomatiku l-livell ta’ ambizzjoni tas-setturi li mhumiex koperti mill-EU ETS, li l-mira tagħhom hija stabbilita fid-Deċiżjoni Nru 406/2009/KE dwar l-isforz tal-Istati Membri biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet serra biex jonoraw l-impenji tal-Komunità għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2020. [9] Il-Komunikazzjoni “Pjan direzzjonali għal ekonomija kompetittiva b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-2050” (COM(2011) 112 finali). [10] Dan il-kunċett huwa distint mill-prezz ta’ riżerva għall-irkantijiet li huwa diġà previst fir-Regolament dwar l-irkantar. Il-prezz ta’ riżerva tal-irkant huwa l-prezz minimu sigriet tal-ikklerjar ta’ rkant, li jiġi stabbilit abbażi tal-prezz kurrenti tas-suq għall-kwoti tal-emissjonijiet qabel l-irkant. Prezz tal-ikklerjar ta’ rkant li jkun ħafna inqas minn dan il-prezz ta’ riżerva x’aktarx jindika nuqqas fl-irkant. Minħabba l-għan li jkun hemm sinjal ċar tal-prezzijiet għas-suq tal-karbonju, ir-Regolament dwar l-irkantar jeżiġi li l-irkant jitħassar f’każ li jkun hemm prezz daqshekk baxx tal-ikklerjar. [11] Proposta għal Deċiżjoni li temenda d-Direttiva 2003/87/KE fejn tiċċara d-dispożizzjonijiet dwar l-għażla taż-żmien tal-irkant tal-kwoti tal-gassijiet serra (COM(2012) 416).