Ix-Xiri Soċjali — Gwida biex jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet soċjali fl-akkwisti pubbliċi — It-tieni edizzjoni

(2021/C 237/01)

WERREJ

Introduzzjoni 4

Kapitolu 1 Definizzjoni, skop u benefiċċji tal-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli 4

1.1 Akkwist pubbliku soċjalment responsabbli u definizzjoni tiegħu 4

1.2 Identifikazzjoni u applikazzjoni tal-objettivi soċjali fl-akkwist pubbliku 6

1.3 Skop u benefiċċji tal-SRPP 9

1.4 Rabtiet mal-Politiki u mal-Leġiżlazzjoni tal-UE u Internazzjonali 11

Kapitolu 2 Strateġija Organizzazzjonali għax-Xiri Soċjali 16

2.1 L-SRPP inkluż fl-Aġenda 16

2.2 Definizzjoni tal-Objettivi 17

2.3 Konsultazzjoni mal-Partijiet Ikkonċernati 17

2.4 Valutazzjoni tar-Riskji, Prijoritizzazzjoni tal-Kuntratti u Stabbiliment tal-Miri 20

2.5 Integrazzjoni tal-SRPP fil-Proċeduri u fil-Politiki tal-Akkwist 22

2.6 Monitoraġġ u Rieżami tal-Progress 23

Kapitolu 3 Identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u ppjanar tal-akkwist 25

3.1 Ir-Rwol tal-Valutazzjoni tal-Ħtiġijiet fl-SRPP 25

3.2 Djalogu mas-Suq 27

3.3 X’Tip ta’ Kuntratt? 31

3.4 Għażla ta’ Proċedura 33

3.5 Definizzjoni u Kontestazzjoni tal-Ispeċifikazzjonijiet 35

3.6 Użu ta’ kampijiet fakultattivi fil-formoli standard 35

Kapitolu 4 Il-proċedura ta’ akkwist 36

4.1 Definizzjoni tas-Suġġett u Identifikazzjoni tar-Regoli Rilevanti 36

4.2 Ir-Reġim Anqas Strett 38

4.3 Riżervi 41

4.4 Speċifikazzjonijiet Tekniċi 43

4.5 Konformità mal-Liġi Soċjali u tax-Xogħol, u ma’ Ftehimiet Kollettivi 46

4.6 Kriterji ta’ Esklużjoni u tal-Għażla 48

4.7 Kriterji għall-Għoti 51

4.8 Evalwazzjoni tal-Offerti u Verifika tal-Impenji 54

4.9 Offerti Anormalment Baxxi 57

Kapitolu 5 Stabbiliment u Infurzar ta’ Klawżoli Kuntrattwali 58

5.1 Tisrif tal-Impenji tal-SRPP f’Realtà 58

5.2 Kundizzjonijiet għall-Eżekuzzjoni tal-Kuntratt 59

5.3 Kuntrattar tal-Eżiti Soċjali 63

5.4 Monitoraġġ tal-Konformità 64

5.5 Sottokuntrattar 65

5.6 Indirizzar tal-Problemi 67

5.7 Teħid tat-Tagħlimiet għall-Kuntratti fil-Ġejjieni 68

It-tieni edizzjoni tal-Gwida ġiet ikkumpilata skont il-Kuntratt Nru SI2.801176 – 728/PP/GRO/SME/18/D/021a bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-ICLEI – Gvernijiet Lokali għas-Sostenibbiltà, appoġġati minn Analiżi tal-Akkwist Pubbliku (PPA). La l-Kummissjoni Ewropea u lanqas xi persuna li taġixxi f’isem il-Kummissjoni ma tista’ tinżamm responsabbli għall-użu li jista’ jsir mill-informazzjoni li tinsab f’din il-pubblikazzjoni. Avviż importanti Din il-Gwida hija maħsuba sabiex tgħin lix-xerrejja pubbliċi u tħeġġeġ il-prattika tajba. Mhix dokument vinkolanti u ma taffettwax id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-UE. Hija soġġetta għall-evoluzzjoni tal-prattika tal-akkwist u tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, li tibqa’ l-uniku korp kompetenti sabiex jinterpreta b’mod awtorevoli d-dritt tal-Unjoni. Il-kunċetti, l-ideat u s-soluzzjonijiet proposti fil-gwida huma mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni nazzjonali u jista’ jkollhom bżonn jiġu adattati sabiex jieħdu kont tal-qafas legali nazzjonali. Għalkemm l-informazzjoni f’din il-Gwida ġiet ivverifikata bir-reqqa, il-Kummissjoni Ewropea ma taċċetta l-ebda responsabbiltà rigward il-każijiet speċifiċi msemmija fiha. Aktar informazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet (http://europa.eu).

INTRODUZZJONI

L-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli (SRPP) jikkonċerna l-kisba ta’ eżiti soċjali pożittivi fil-kuntratti ta’ akkwist pubbliċi. L-akkwist jaffettwa numru kbir ta’ nies: utenti tas-servizzi pubbliċi, dawk involuti fil-produzzjoni u fl-eżekuzzjoni, jew persunal tal-organizzazzjoni akkwirenti. Lil hinn minn dawk affettwati direttament, l-SRPP għandu l-potenzjal li jinfluwenza s-suq usa’ kemm fuq in-naħa tad-domanda kif ukoll fuq in-naħa tal-provvista.

Billi jixtru bil-għaqal, l-akkwirenti pubbliċi jistgħu jippromwovu l-opportunitajiet ta’ impjieg, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol, ix-xogħol deċenti, l-inklużjoni soċjali, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni, l-aċċessibbiltà, id-disinn għal kulħadd, il-kummerċ etiku, u jfittxu li jiksbu konformità usa’ mal-istandards soċjali. Għal xi prodotti, xogħlijiet u servizzi, l-impatt jista’ jkun partikolarment sinifikanti, peress li l-akkwirenti pubbliċi għandhom sehem kbir mis-suq f’setturi bħall-inġinerija ċivili, il-kura tas-saħħa u t-trasport.

Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi tas-soċjetà, l-awtoritajiet pubbliċi jeħtieġ li jżidu l-isforzi sabiex jilħqu l-għanijiet kollha relatati mas-sostenibbiltà (soċjali/etiċi, ambjentali u ekonomiċi). L-akkwirenti pubbliċi huma investituri ewlenin fl-Ewropa, u bħalissa jonfqu aktar minn 14 % tal-prodott domestiku gross tal-UE. Billi jużaw il-kapaċità tal-akkwist tagħhom sabiex jagħżlu oġġetti u servizzi li jwasslu eżiti soċjali pożittivi, huma jistgħu jagħtu kontribut importanti għall-iżvilupp sostenibbli. Din il-Gwida toffrilhom appoġġ sabiex ikopru d-dimensjoni soċjali tal-akkwist pubbliku sostenibbli.

Il-pandemija attwali tal-COVID-19 x’aktarx li taffettwa l-impjiegi, iżżid l-inugwaljanzi, taggrava l-prekarjetà u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema globalment, tixħet pressjoni ulterjuri fuq it-twassil ta’ ċerti servizzi lill-persuna, u tħalli impatt fuq in-negozji iżgħar. Fl-istrateġiji ta’ rkupru tagħhom, l-Istati Membri tal-UE se jkollhom bżonn itejbu l-inklużjoni soċjali u l-ġustizzja permezz tal-edukazzjoni u l-ħiliet, tal-impjiegi, u tal-koeżjoni soċjali u territorjali, u jiżguraw li t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali joħolqu impjiegi, tkabbir sostenibbli u reżiljenza soċjoekonomika. Il-prattiki tal-akkwist soċjalment responsabbli huma strument b’saħħtu fis-sett ta’ għodod tal-amministrazzjonijiet nazzjonali tal-UE biex jintlaħqu dawn l-għanijiet.

L-iskop ta’ dan id-dokument huwa li jżid l-għarfien tax-xerrejja pubbliċi dwar il-benefiċċji potenzjali tal-SRPP u li jispjega b’mod prattiku l-opportunitajiet offruti mill-qafas legali tal-UE. Meta abbozzat din il-Gwida, il-Kummissjoni kkonsultat b’mod wiesa’ mal-akkwirenti pubbliċi sabiex tidentifika prattiki tajbin u eżempji ta’ x’jista’ jinkiseb. Dawn l-eżempji huma murija f’partijiet differenti tat-test kollu.

Din il-Gwida ġiet prodotta għall-akkwirenti pubbliċi, iżda wkoll bit-tama li tispira lil oħrajn involuti fl-akkwist, kemm bħala fornituri jew inkella bħala fornituri ta’ servizzi, akkwirenti privati, atturi tal-ekonomija soċjali inklużi intrapriżi soċjali, jew NGOs.

Il-kapitoli ta’ din il-gwida jindirizzaw l-aspetti kollha tal-proċess tal-akkwist, lil hinn mill-proċedura tal-offerti nnifisha. Dawn jispjegaw kif jistgħu jiġu introdotti kunsiderazzjonijiet soċjali matul il-proċess kollu, u jipprovdu diversi eżempji minn prattiki attwali tal-akkwirenti pubbliċi madwar l-UE. Fil-kapitoli 2 sa 5, il-biċċa l-kbira tat-taqsimiet huma segwiti minn lista ta’ “prattiki tajbin”. Dawn huma maħsuba sabiex jiffaċilitaw aktar il-fehim tat-test, billi jiġbru fil-qosor f’termini konkreti l-punti essenzjali koperti f’kull taqsima u x’jistgħu jagħmlu fil-prattika l-akkwirenti pubbliċi jekk jixtiequ jieħdu approċċ soċjalment responsabbli għall-proċess tal-akkwist.

KAPITOLU 1

Definizzjoni, skop u benefiċċji tal-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli

1.1 Akkwist pubbliku soċjalment responsabbli u definizzjoni tiegħu

L-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli (SRPP) għandu l-għan li jindirizza l-impatt fuq is-soċjetà tal-oġġetti, tas-servizzi u tax-xogħlijiet akkwistati mis-settur pubbliku. Dan jirrikonoxxi li l-akkwirenti pubbliċi mhumiex biss interessati li jakkwistaw bl-anqas prezz jew bl-aħjar valur għall-flus, iżda wkoll li jiżguraw li l-akkwist jikseb benefiċċji soċjali (1) u jipprevjeni jew itaffi impatti soċjali avversi matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratt. Bħala akkwirent pubbliku, int tista’ tikkunsidra objettivi soċjali matul il-proċess kollu tal-akkwist, dment li dawn ma jkunux diskriminatorji u jkunu marbuta mas-suġġett tal-kuntratt (2). Fl-Unjoni Ewropea, l-SRPP irid jitwettaq f’konformità mad-Direttivi tal-2014 dwar l-Akkwist Pubbliku (3) u mal-prinċipji mnaqqxa fit-Trattat tal-UE (4) u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, kif ukoll fi ftehimiet internazzjonali, bħall-Ftehim tad-WTO dwar l-Akkwisti Pubbliċi mill-Gvernijiet (GPA) u l-Ftehimiet bilaterali ta’ Kummerċ Ħieles f’konformità mal-kapitoli dwar l-akkwist (5), u mal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (UNCRPD) (6).

L-SRPP jista’ jkun għodda b’saħħitha kemm għall-avvanz tal-iżvilupp sostenibbli kif ukoll għall-kisba ta’ objettivi soċjali internazzjonali, nazzjonali, reġjonali jew lokali. Dan iqis l-akkwist pubbliku bħala strument strateġiku sabiex il-flus pubbliċi jintefqu b’mod effiċjenti u sostenibbli. Il-kunsiderazzjonijiet soċjali jistgħu jiġu kkombinati ma’ kriterji ekoloġiċi (7) u ċirkolari (8) u mal-akkwist ta’ innovazzjoni (9) għal approċċ aktar komprensiv għas-sostenibbiltà fl-akkwist pubbliku (10). It-titjib tal-professjonaliżmu u tal-appoġġ għall-akkwirenti pubbliċi jista’ jiffaċilita ħafna l-użu b’suċċess ta’ kunsiderazzjonijiet soċjali u l-integrazzjoni tagħhom ma’ kunsiderazzjonijiet oħra relatati mas-sostenibbiltà u mal-kwalità (11).

L-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli jgħin lill-awtoritajiet pubbliċi jipprovdu servizzi u prodotti ta’ kwalità lill-komunitajiet tagħhom, sabiex jiksbu benefiċċji soċjali u etiċi addizzjonali anki meta l-baġits ikunu limitati, u għalhekk ikunu jistgħu jikkontribwixxu sabiex jiġi miġġieled l-impatt negattiv tal-kriżi tal-COVID-19. L-irkupru mill-pandemija jirrikjedi li l-awtoritajiet pubbliċi tal-UE jużaw l-għodod u l-istrumenti kollha disponibbli sabiex jindirizzaw l-effetti soċjoekonomiċi negattivi. Ir-riżorsi finanzjarji mingħajr preċedent, li se jkunu disponibbli taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ta’ spiss se jintużaw permezz tal-akkwist pubbliku. Għalhekk, huwa kruċjali li l-akkwirenti pubbliċi jkunu jistgħu jisfruttaw bis-sħiħ il-flessibbiltà tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku sabiex jiżguraw li dawn ir-riżorsi jintużaw bl-għan li jiksbu l-ogħla impatt soċjali u ekonomiku pożittiv possibbli għall-komunitajiet tagħhom. Il-bidla minn loġika tal-prezzijiet l-aktar baxxi u l-introduzzjoni ta’ kunsiderazzjonijiet relatati mal-integrazzjoni soċjali, mal-ugwaljanza, mal-impjiegi ġusti u inklużivi u mal-provvisti etiċi hija essenzjali sabiex jiġi mmassimizzat l-effett ta’ rkupru ta’ dawn ir-riżorsi.

Din il-Gwida turi firxa ta’ eżempji tal-SRPP fil-prattika minn madwar l-UE, filwaqt li turi approċċi differenti u l-kisba ta’ impatti reali, li jistgħu jintużaw bħala sors ta’ ispirazzjoni. Tista’ ssib aktar eżempji ta’ prattiki tajbin mill-UE u minn Pajjiżi Terzi fiż-żewġ rapporti “Making socially responsible procurement work - 71 good practice cases” (12) u “Buying for social impact - Good practice from around the EU” (13), disponibbli fuq il-paġna web tal-Kummissjoni dwar għodod ta’ appoġġ għax-xerrejja pubbliċi (14).

1.2 Identifikazzjoni u applikazzjoni tal-objettivi soċjali fl-akkwist pubbliku

L-akkwirenti pubbliċi għandhom ħafna modi kif jinkludu kunsiderazzjonijiet soċjali speċifiċi fid-deċiżjonijiet dwar l-akkwist. Hawn taħt hawn lista mhux eżawrjenti ta’ eżempji ta’ objettivi soċjali li inti tista’ ssegwi permezz tal-akkwist pubbliku. Madankollu, ftakar li l-konformità mar-regoli soċjali u tax-xogħol obbligatorji fl-eżekuzzjoni tal-kuntratt mhijiex għażla, iżda obbligu skont id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku (15). Il-Kapitoli 4 u 5 ta’ din il-Gwida jeżaminaw kif int tista’ tindirizza dawn il-kwistjonijiet fi stadji differenti tal-proċess tal-akkwist. Jenħtieġ li tiddeċiedi liema mill-kunsiderazzjonijiet soċjali ta’ hawn taħt huma rilevanti għall-akkwist tiegħek, skont l-objettivi tiegħek u s-suġġett tal-kuntratt.

Il-promozzjoni tal-opportunitajiet ta’ impjieg ġusti u tal-inklużjoni soċjali

L-SRPP jista’ jkun mutur għal dawn:

— Opportunitajiet ta’ impjieg għaż-żgħażagħ u għall-ħaddiema akbar fl-età;

— L-ugwaljanza bejn is-sessi (eż. l-iffaċilitar tal-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, it-tnaqqis tas-segregazzjoni settorjali u okkupazzjonali (16), l-iżgurar ta’ trattament ugwali fuq il-post tax-xogħol).

— Opportunitajiet ta’ impjieg għal persuni li jesperjenzaw esklużjoni soċjali minħabba qgħad fit-tul, problema ta’ persuni mingħajr dar, diskriminazzjoni jew vulnerabbiltajiet oħra;

— Il-parteċipazzjoni soċjetali u l-opportunitajiet ta’ impjieg għal persuni b’diżabilità, inkluż permezz ta’ ambjenti tax-xogħol inklużivi u aċċessibbli;

— Politiki ta’ diversità mtejba, inklużjoni soċjali u opportunitajiet ta’ impjieg għal persuni minn gruppi żvantaġġati (eż. ħaddiema migranti, persuni bi sfond razzjali jew etniku ta’ minoranza, minoranzi reliġjużi, persuni b’livell edukattiv milħuq baxx u dawk f’riskju ta’ faqar u ta’ esklużjoni soċjali); u

— Opportunitajiet ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid għall-ħaddiema kollha.

L-għoti ta’ opportunitajiet għall-intrapriżi soċjali u tal-ekonomija soċjali

L-organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali u l-intrapriżi soċjali (17) jistgħu jgħinu sabiex jinkisbu l-opportunitajiet ta’ impjieg u l-inklużjoni soċjali msemmija hawn fuq, billi jipprovdu redditi soċjali min-nefqa tiegħek. Pereżempju, id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku jipprovdu l-kamp ta’ applikazzjoni sabiex jippromwovu l-inklużjoni soċjali billi l-kuntratti jiġu rriżervati għall-intrapriżi soċjali għall-integrazzjoni fix-xogħol jew għal dawk l-operaturi li jkollhom tal-anqas 30 % fost l-impjegati tagħhom b’diżabilità jew b’ħaddiema żvantaġġati (18). Huma jħeġġu wkoll lill-akkwirenti pubbliċi jikkunsidraw li jaqsmu l-kuntratti f’lottijiet, li jistgħu jkunu aktar aċċessibbli għall-organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali u għall-intrapriżi soċjali (19).

Promozzjoni tax-xogħol deċenti

L-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) tiddefinixxi x-xogħol deċenti (20) bħala:

“Xogħol li huwa produttiv u li jipprovdi introjtu ġust, sigurtà fuq il-post tax-xogħol u protezzjoni soċjali għall-familji, prospetti aħjar għall-iżvilupp personali u għall-integrazzjoni soċjali, libertà għan-nies li jesprimu t-tħassib tagħhom, jorganizzaw u jipparteċipaw fid-deċiżjonijiet li jaffettwawlhom ħajjithom, u l-ugwaljanza tal-opportunitajiet u tat-trattament għan-nisa u għall-irġiel kollha.”

Skont din id-definizzjoni u f’konformità mal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli (21), l-UE tippromwovi, fi ħdan l-UE u fil-ktajjen tal-provvista globali (22):

— Impjieg sigur;

— Pagi ġusti;

— Kundizzjonijiet tax-xogħol sikuri;

— Protezzjoni soċjali;

— Ugwaljanza tal-opportunitajiet u tat-trattament għan-nisa u għall-irġiel kollha;

— Ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni fl-aċċess għall-impjieg;

— Djalogu soċjali; u

— Salvagwardja tad-drittijiet fuq ix-xogħol.

Żgurar tal-konformità mad-drittijiet soċjali u tax-xogħol

L-UE għandha l-għan li tippromwovi l-progress soċjali u ttejjeb il-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol taċ-ċittadini Ewropej (23). L-akkwist pubbliku jikkontribwixxi għal dawn l-għanijiet billi jiżgura li l-fornituri:

— Jikkonformaw mal-obbligi applikabbli fl-oqsma tal-liġi soċjali u tax-xogħol stabbiliti mid-dritt tal-Unjoni, mid-dritt nazzjonali, minn ftehimiet kollettivi f’konformità mad-dritt tal-UE;

— Jikkonformaw mal-konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO;

— Jikkonformaw mal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel, inkluż il-prinċipju ta’ paga ugwali għal xogħol ta’ valur ugwali (24), u l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri (25);

— Jikkonformaw mal-liġijiet dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali; u

— Jiġġieldu d-diskriminazzjoni fuq il-bażi ta’, pereżempju, il-ġeneru, l-età, id-diżabilità, l-oriġini razzjali jew etnika, ir-reliġjon jew it-twemmin, l-orjentazzjoni sesswali u jinħolqu opportunitajiet indaqs.

Aċċessibbiltà u disinn għal kulħadd

L-akkwist ta’ oġġetti, ta’ servizzi u ta’ xogħlijiet li huma aċċessibbli għal kulħadd, inklużi persuni b’diżabilità, huwa aspett fundamentali tal-SRPP u huwa obbligatorju fil-kuntratti pubbliċi. L-Artikolu 42 tad-Direttiva 2014/24/UE u l-Artikolu 60(1) tad-Direttiva 2014/25/UE jiddikjaraw: “l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għandhom jitfasslu b’mod li jikkunsidraw il-kriterji ta’ aċċessibbiltà għall-persuni b’diżabilità jew ta’ disinn għall-utenti kollha.”

Din id-dispożizzjoni tappoġġa l-konformità tal-awtoritajiet nazzjonali mal-UNCRPD (26), li għaliha huma parti l-UE u l-Istati Membri kollha tagħha. Il-UNCRPD tistabbilixxi obbligi dwar l-aċċessibbiltà u l-Kumitat tal-UNCRPD relatat identifika x-xiri aċċessibbli bħala kwistjoni ewlenija għall-gvernijiet (27).

Il-UNCRPD (28) tirrikonoxxi wkoll “ l-importanza għall-persuni b’diżabbiltà li jkollhom l-awtonomija u indipendenza individwali tagħhom, inkluża l-libertà biex jagħmlu l-għażliet tagħhom stess”, u “ jkollhom l-opportunità biex ikunu involuti b’mod attiv fil-proċessi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet dwar linji ta’ politika u programmi, inklużi dwak li jikkonċernawhom direttament”. Fi kliem ieħor, l-akkwirenti pubbliċi:

— Għandhom jistinkaw sabiex jagħmlu akkwisti filwaqt li jirrikonoxxu l-ħtiġijiet tal-persuni b’diżabilità u jinvolvuhom fil-proċess tal-akkwist. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet u l-involviment tal-fornituri sabiex jiġu żgurati servizzi pubbliċi effettivi li jqisu l-objettivi tal-inklużjoni soċjali u professjonali, u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-utenti tiegħek huma koperti fil-KAPITOLU 3 ta’ din il-gwida;

— Iridu jqisu l-aċċessibbiltà fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi (29) sabiex jiżguraw l-aċċess għall-persuni b’diżabilità għal, pereżempju, servizzi pubbliċi, binjiet pubbliċi, trasport pubbliku, informazzjoni pubblika u oġġetti u servizzi tal-ICT, inklużi applikazzjonijiet ibbażati fuq il-web; u

— Jistgħu jużaw kriterji għall-għoti sabiex jippremjaw offerti li jipproponu standards ogħla ta’ aċċessibbiltà minn dawk stabbiliti fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi.

— Jistgħu jinkludu wkoll klawżoli ta’ prestazzjoni sabiex jiżguraw li s-servizzi akkwistati jiġu eżegwiti b’mod li jiżgura li r-riżultat ikun aċċessibbli, fuq il-bażi ta’ approċċ ta’ disinn għal kulħadd.

Rispett tad-drittijiet tal-bniedem u indirizzar ta’ kwistjonijiet relatati mal-kummerċ etiku

L-akkwist pubbliku jista’ jintuża sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet soċjali fi ħdan il-ktajjen tal-provvista, bħad-drittijiet tal-bniedem (30) jew il-prinċipji tal-kummerċ ġust. Ir-rispett għad-drittijiet bażiċi tal-bniedem huwa parti essenzjali minn kwalunkwe relazzjoni kummerċjali li jidħol fiha Stat, kif stabbilit fil-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem (31). Barra minn hekk, fl-2012 il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE) sostniet li l-kunsiderazzjonijiet tal-kummerċ ġust jistgħu jifformaw parti mid-deċiżjonijiet dwar l-akkwist (32), u d-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku jirriflettu dan (33).

Il-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-kuntratti tal-akkwist pubbliku (34), kif ukoll in-natura globali ta’ ċerti ktajjen tal-provvista, jinvolvi riskju li l-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem jistgħu jintrabtu mal-akkwist tiegħek. Każijiet bħan-nirien ta’ Rana Plaza fil-Bangladesh huma magħrufa sew, iżda fl-Ewropa jeżistu wkoll kundizzjonijiet tax-xogħol perikolużi u inumani. Id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku jeħtieġu l-esklużjoni ta’ operaturi ekonomiċi kkundannati b’sentenza finali dwar tħaddim tat-tfal u dwar forom oħra ta’ traffikar tal-bniedem, u l-konformità mal-Konvenzjonijiet Fundamentali tal-ILO (35) jenħtieġ li tiġi vverifikata mill-akkwirenti pubbliċi kollha. Din il-Gwida tħares ukoll lejn kif id-drittijiet tal-bniedem jistgħu jiġu protetti fl-akkwist permezz ta’:

— Żieda fit-trasparenza fil-ktajjen tal-provvista inkluż permezz tal-monitoraġġ tas-sottokuntratturi u tas-sottosottokuntratturi;

— Analiżi ta’ riskji speċifiċi fil-ktajjen tal-provvista;

— Ħtieġa li l-kuntratturi u s-sottokuntratturi jieħdu miżuri sabiex itejbu l-kundizzjonijiet tal-ħaddiema fil-katina tal-provvista u jindirizzaw ksur potenzjali jew identifikat tad-drittijiet tal-bniedem fil-proċess tal-produzzjoni; u

— Tħeġġiġ ta’ kodiċijiet ta’ kondotta stretti tal-fornituri għar-responsabbiltà soċjali.

Forniment ta’ servizzi soċjali, tas-saħħa, tal-edukazzjoni u kulturali ta’ kwalità għolja

Id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku jistabbilixxu “reġim anqas strett” għas-servizzi soċjali, tas-saħħa, tal-edukazzjoni u kulturali speċifiċi, flimkien ma’ diversi kategoriji oħra (36). L-akkwirenti pubbliċi huma mħeġġa jikkunsidraw “il-kwalità, il-kontinwità, l-aċċessibbiltà, l-aċċessibbiltà tal-prezz, id-disponibbiltà u l-komprensività tas-servizzi, il-ħtiġijiet speċifiċi tal-kategoriji differenti ta’ utenti, inklużi l-gruppi żvantaġġati u vulnerabbli, l-involviment u s-setgħa tal-utenti u l-innovazzjoni” (37). Standards tal-kwalità jistgħu jiġu applikati wkoll meta jiġu akkwistati servizzi soċjali, bħall-Qafas Ewropew Volontarju tal-2010 għall-Kwalità għas-Servizzi Soċjali (38). It-Taqsima 4.2 tħares lejn kif l-akkwirenti pubbliċi għażlu li japplikaw ir-reġim anqas strett sabiex jiksbu benefiċċji soċjali.

Stabbiliment u kisba tal-miri intelliġenti tal-SRPP f’Nantes (Franza) Objettiv tal-akkwist Iż-Żona Metropolitana ta’ Nantes ilha timplimenta l-Akkwist Pubbliku Responsabbli (RPP) sa mill-2001. Fl-2017, ġiet adottata Skema għall-Promozzjoni tal-Akkwist Responsabbli (SPAR) sabiex tissaħħaħ il-koerenza tad-diversi inizjattivi żviluppati matul il-15-il sena preċedenti, u sabiex jissaħħu r-rabtiet bejn l-attivitajiet tal-akkwist u l-inizjattivi sabiex jiġu appoġġati l-SMEs. Approċċ SPAR ħolqot gwida interna għall-implimentazzjoni tal-akkwist responsabbli, li enfasizzat metodi prattiċi u l-appoġġ disponibbli fiż-żona lokali, u fasslet Struttura ta’ governanza tal-SPAR sabiex tissorvelja l-iżvilupp, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ ta’ azzjonijiet tal-akkwist responsabbli: — Fil-livell politiku, il-membri eletti rilevanti kollha tal-kunsill metropolitan jiġu informati dwar l-investimenti pendenti sabiex jiddeċiedu b’mod kollettiv dwar il-klawżoli soċjali u ambjentali f’kull wieħed minnhom. Dawn il-membri jevalwaw ukoll b’mod regolari l-impatt tal-SPAR. — Fil-livell tekniku, it-tim tal-akkwist pubbliku jaħdem flimkien ma’ network ta’ ambaxxaturi tas-CSR f’kull direttorat. L-akkwirenti jappoġġaw lid-direttorati operazzjonali sabiex jintegraw klawżoli soċjali u ambjentali fl-akkwisti tagħhom u sabiex jevalwaw il-kwalità tal-offerti riċevuti. Riżultati Il-kisbiet ewlenin tal-SRPP matul l-aħħar sentejn f’Nantes jinkludu: — Klawżoli ta’ inklużjoni f’143 kuntratt ta’ xogħol u f’1 918 kuntratt ta’ servizzi, li jirrappreżentaw 326 448 siegħa ta’ xogħol għal persuni li jiffaċċaw xkiel biex jaċċessaw is-suq tax-xogħol; — Fokus fuq id-diversifikazzjoni tal-kuntratti bi klawżola ta’ inklużjoni sabiex jitwessa’ l-ambitu tan-nies ikkonċernati (eż. il-kuntratti ta’ xogħlijiet jilħqu aktar irġiel milli nisa qiegħda); — Klawżoli relatati mal-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni f’diversi kuntratti ta’ prova, rikonoxxuti mill-għoti ta’ tikketta tad-Diversità lil Nantes; — L-użu ta’ kuntratti riżervati, li jippermettu lil Nantes tillimita sejħa għal offerti għal workshops protetti, fejn xieraq. Tagħlimiet meħuda Id-definizzjoni, il-monitoraġġ u l-aġġornament tal-kriterji soċjali u ambjentali inklużi fil-politika dwar l-akkwist pubbliku fi sħubija mal-partijiet ikkonċernati kollha huma ta’ importanza ċentrali għas-suċċess tal-akkwist responsabbli. Dawn jeħtieġu l-identifikazzjoni ta’ riżorsi ddedikati u l-implimentazzjoni ta’ għodod ta’ verifika xierqa.

1.3 Skop u benefiċċji tal-SRPP

Fl-aktar livell bażiku tiegħu, l-SRPP għandu l-għan li jiżgura konformità mal-obbligi legali fil-qasam soċjali. Id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku jirrikjedu li l-Istati Membri tal-UE jieħdu “miżuri xierqa” sabiex jiżguraw li l-operaturi ekonomiċi jikkonformaw mad-dritt tal-Unjoni Ewropea applikabbli, mad-dritt nazzjonali, mal-ftehimiet kollettivi u mad-dispożizzjonijiet tal-liġi internazzjonali dwar l-ambjent, l-aspetti soċjali u x-xogħol fl-eżekuzzjoni ta’ kuntratti ta’ akkwist pubbliku (39). Filwaqt li l-Istati Membri implimentaw din id-dispożizzjoni b’modi differenti, huwa ċar li l-obbligi soċjali ma jistgħux jiġu injorati fl-akkwist, mhux l-anqas sabiex jipproteġu kontra kompetizzjoni inġusta minn operaturi li ma jikkonformawx ma’ dawn ir-regoli.

Id-Dikjarazzjoni 22 dwar persuni b’diżabilità tat-Trattat ta’ Amsterdam diġà indikat li fit-tfassil ta’ miżuri bl-għan li jiġi stabbilit b’mod progressiv is-suq intern, l-istituzzjonijiet tal-Komunità jeħtieġ li jqisu l-ħtiġijiet ta’ persuni b’diżabilità (40). It-Trattat ta’ Lisbona jimpenja lill-Ewropa sabiex tikseb “ekonomija soċjali tas-suq kompetittiva ħafna, intiża li twassal għal livell massimu ta’ impjieg u progress soċjali” u sabiex “tiġġieled kontra l-esklużjoni soċjali u d-diskriminazzjoni, […] tippromwovi l-ġustizzja u l-protezzjoni soċjali, l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet u l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal” (41). Id-daqs tal-akkwist pubbliku u l-importanza tiegħu għas-suq intern jagħmluh għodda siewja sabiex jintlaħqu dawn l-ambizzjonijiet. L-SRPP jista’ jikkontribwixxi wkoll għal impenji internazzjonali, bħall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU (42). L-iżvilupp sostenibbli jeħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jisimgħu u jqisu l-fehmiet u d-drittijiet tal-individwi, tal-komunitajiet u tal-gruppi tas-soċjetà ċivili (43) – suġġett li jkompli jiġi esplorat fil-Kapitoli 2 u 3.

Minbarra l-obbligi stabbiliti fid-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku u f’leġiżlazzjoni oħra, l-applikazzjoni tal-SRPP tgħin lill-akkwirenti pubbliċi:

Jidentifikaw ir-riskji ta’ konformità għal-liġi soċjali u tax-xogħol

Organizzazzjonijiet li jimplimentaw b’mod attiv l-SRPP huma aktar probabbli li jidentifikaw riskji ta’ konformità għal-leġiżlazzjoni li tapplika għalihom direttament jew għall-fornituri. L-ebda korp pubbliku ma jrid ikun imxandar għal prattiki tax-xogħol illegali jew mhux etiċi f'xi stadju fil-ktajjen tal-provvista tiegħu. Il-politika u l-azzjonijiet tal-SRPP jgħinuk tidentifika r-riskji tal-katina tal-provvista u timminimizzahom matul l-akkwist u l-ġestjoni tal-kuntratti.

Jistimolaw swieq soċjalment konxji

L-SRPP jista’ joħloq domanda u inċentivi għal produzzjoni aktar responsabbli u sostenibbli. L-akkwirenti pubbliċi jistgħu jistimolaw l-innovazzjoni u ż-żieda fil-kompetizzjoni billi jisfidaw is-suq bl-għan li joħloq soluzzjonijiet ġodda u aktar sostenibbli mil-lat soċjali. Barra minn hekk, dan jista’ jagħti spinta lill-iżvilupp ta’ negozji li, lil hinn mill-prestazzjoni ekonomika, ifittxu li jkollhom impatt pożittiv fuq is-soċjetà b’mod ġenerali, bħall-intrapriżi soċjali. Pereżempju, l-ispeċifikazzjoni ta’ prodotti tal-ICT li huma aċċessibbli għal persuni b’diżabilità tista’ tgħin sabiex jiddaħħlu prodotti aħjar u aktar affordabbli fis-suq.

Juru governanza soċjalment risponsiva

Int tista’ tuża l-SRPP sabiex tiżgura li qed twieġeb għall-valuri u għall-ħtiġijiet tal-komunità kif ukoll sabiex tissodisfa d-domanda pubblika dejjem akbar sabiex il-gvernijiet ikunu soċjalment responsabbli fl-azzjonijiet tagħhom. Għalhekk, dan jista’ jgħin sabiex jiżdiedu l-livelli ta’ fiduċja tal-pubbliku fil-gvern. L-SRPP jista’ jkollu wkoll effett pożittiv fuq il-persunal li jeżegwixxi l-kuntratt, li qed joħloq benefiċċju miżjud għall-komunitajiet tiegħu.

Appoġġ għall-integrazzjoni u għall-inklużjoni

L-SRPP iħeġġeġ l-integrazzjoni u l-inklużjoni ta’ gruppi spiss emarġinati fis-soċjetà (pereżempju, persuni b’diżabilità, persuni f’riskji ta’ faqar u ta’ esklużjoni soċjali, minoranzi) f’attivitajiet tas-suq. L-SRPP jista’ joħloq opportunitajiet għal negozji li huma proprjetà ta’ tali gruppi, kif ukoll għal taħriġ u għal impjieg. L-SRPP juri wkoll kif il-kunsiderazzjonijiet soċjali u ekonomiċi jistgħu jsaħħu lil xulxin b’mod reċiproku, pereżempju intrapriżi soċjali li jipprovdu servizzi pubbliċi b’mod li joħloq valur addizzjonali permezz ta’ eżiti u ta’ impatti soċjali.

Jiżguraw nefqa pubblika effettiva

Il-volum tal-akkwist pubbliku u l-limiti mqiegħda fuq l-intervent soċjali dirett mir-restrizzjonijiet baġitarji jistgħu jagħmlu l-akkwist qasam attraenti għall-promozzjoni tal-objettivi soċjali. L-akkwist pubbliku strateġiku jipprovdi opportunitajiet sabiex jintużaw baġits eżistenti u ppjanati bl-għan li jingħataw kontributi pożittivi u innovattivi għall-isfidi tas-soċjetà.

1.4 Rabtiet mal-Politiki u mal-Leġiżlazzjoni tal-UE u Internazzjonali

Din il-Gwida tiffoka fuq ir-rekwiżiti u fuq l-opportunitajiet għall-SRPP, li jirriżultaw skont id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku. Madankollu, ħafna strumenti oħra fil-livell tal-UE u dak nazzjonali huma rilevanti u jaffettwaw kif int timplimenta l-SRPP. Din it-taqsima tenfasizza xi wħud mill-aktar liġijiet u politiki importanti li jaffettwaw l-SRPP.

Il-liġi tal-UE dwar ix-xogħol u n-nondiskriminazzjoni ġiet żviluppata sabiex tipproteġi lill-ħaddiema madwar l-Ewropa. Tali leġiżlazzjoni tipprovdi lill-ħaddiema bi drittijiet relatati mat-trattament ugwali u man-nondiskriminazzjoni (44), informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom, rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja privata u professjonali (45), drittijiet relatati ma’ kuntratti tax-xogħol mhux standard (46), regolamentazzjoni tal-ħin tax-xogħol, protezzjoni tas-saħħa u tas-sikurezza, u informazzjoni u konsultazzjoni tal-ħaddiema (47).

Din il-leġiżlazzjoni torbot lill-kuntratturi u lis-sottokuntratturi fl-UE, u l-akkwirenti pubbliċi jridu jiżguraw li dawn id-dispożizzjonijiet jiġu implimentati fil-postijiet tax-xogħol kollha. Aktar informazzjoni dettaljata dwar il-leġiżlazzjoni rilevanti tingħata hawn taħt u fil-Kapitoli 4 u 5.

Il-Kummissjoni Ewropea tiddiskuti u tikkoopera ma’ partijiet ikkonċernati differenti madwar l-Istati Membri tal-UE dwar il-promozzjoni ta’ prattiki ta’ xogħol ta’ kwalità u diċenti fl-akkwist pubbliku. F’dawn l-aħħar snin, is-sħab soċjali Ewropej, jiġifieri t-trade unions u l-organizzazzjonijiet tal-impjegaturi pproduċew diversi gwidi settorjali dwar l-akkwist tal-aħjar valur, spiss bl-appoġġ finanzjarju tal-Kummissjoni. Dawn il-gwidi jikkonċernaw is-servizzi tal-catering b’kuntratt (48), is-servizzi tas-sigurtà privata (49) u s-servizzi tat-tindif industrijali (50). Dawn il-gwidi ta’ referenza jenfasizzaw il-benefiċċji tas-servizzi tal-akkwist ibbażati fuq kriterji tal-kwalità u l-aħjar valur għall-flus. Il-gwidi jipprovdu wkoll eżempji speċifiċi fil-qasam tal-kuntratti tas-servizzi tas-sigurtà, tat-tindif u tal-catering li juru kif approċċ ibbażat fuq il-kwalità jeħtieġ kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti għall-impjegati. Teżisti wkoll gwida dwar l-akkwist pubbliku fil-qasam tas-servizzi tal-inġinerija, li tinkludi indikazzjonijiet dwar it-teħid ta’ kont ta’ kunsiderazzjonijiet soċjali (51).

Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali

Fl-2017, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill, u l-Kummissjoni ħabbru l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali li jistabbilixxi prinċipji għal Unjoni Ewropea aktar ġusta u inklużiva, li tqiegħed il-prijoritajiet soċjali fiċ-ċentru tal-aġenda Ewropea (52).

F’Jannar 2020, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat il-Komunikazzjoni “Ewropa soċjali b’saħħitha għal tranżizzjonijiet ġusti” (53), li tistabbilixxi l-ewwel riflessjonijiet għal pjan ta’ Azzjoni sabiex jiġi implimentat il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Din issemmi wkoll l-akkwist pubbliku soċjalment responsabbli bħala għodda sabiex jintużaw il-fondi eżistenti b’mod li jappoġġa l-inklużjoni u l-opportunitajiet ta’ impjieg.

Ġiet adottata wkoll leġiżlazzjoni konkreta fil-livell tal-UE, li tpoġġi din l-ambizzjoni għal Unjoni Ewropea aktar ġusta u inklużiva fil-prattika u taffettwa l-proċeduri ta’ akkwist. Id-Direttiva (UE) 2019/1152 dwar kondizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli għandha l-għan li tiżgura li l-ħaddiema kollha, inklużi dawk f’arranġamenti tax-xogħol “mhux standard”, ikollhom aċċess għal informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom u ma jkunux soġġetti għal termini inġusti. B’mod speċifiku, dan jeħtieġ li sal-2022 il-ħaddiema kollha fl-UE:

— Ikollhom aċċess għal informazzjoni bil-miktub dwar l-aspetti essenzjali tax-xogħol tagħhom, mill-bidu tar-relazzjoni tax-xogħol;

— Ma jkunux soġġetti għal perjodi ta’ prova itwal minn sitt xhur sakemm ma japplikawx ċirkostanzi eċċezzjonali;

— Jistgħu jfittxu impjieg addizzjonali, bi projbizzjoni fuq klawżoli ta’ esklużività u mingħajr ma jkunu soġġetti għal trattament avvers, u b’limiti fuq klawżoli ta’ inkompatibbiltà;

— Ikunu jafu b’perjodu raġonevoli minn qabel meta jkun se jsir ix-xogħol;

— Jirċievu tweġiba bil-miktub għal talba għal trasferiment għal impjieg ieħor aktar sikur; u

— Jirċievu taħriġ obbligatorju mingħajr spejjeż li l-impjegatur għandu d-dmir li jipprovdi.

Barra minn hekk, l-Istati Membri jeħtieġ li jippromulgaw regoli sabiex jevitaw l-abbuż ta’ kuntratti fuq talba bħal arranġamenti li fihom il-ħaddiema ma jkunux iggarantiti xogħol mill-impjegaturi tagħhom (spiss imsejħa “kuntratti ta’ żero sigħat”). Sett b’saħħtu ta’ dispożizzjonijiet ta’ infurzar huwa wkoll għad-dispożizzjoni tal-ħaddiema f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità mill-impjegatur tagħhom.

Il-kuntratti ta’ akkwist pubbliċi jistgħu jinkludu termini li jiżguraw li l-impjegaturi jirrispettaw dawn il-kundizzjonijiet (kemm il-kuntratturi kif ukoll is-sottokuntratturi), u li jipprevedu sanzjonijiet xierqa jekk jinkisru.

Id-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE, li l-Istati Membri jeħtieġ li jittrasponu sat-2 ta’ Awwissu 2022, tintroduċi diversi intitolamenti minimi ġodda fil-qasam tal-liv relatat mal-familja u tal-arranġamenti tax-xogħol flessibbli, inklużi:

— Liv tal-paternità: il-missirijiet/it-tieni ġenituri ekwivalenti jistgħu jieħdu tal-anqas għaxart ijiem ta’ xogħol ta’ liv tal-paternità madwar iż-żmien tat-twelid tal-wild, ikkumpensati tal-anqas bil-livell ta’ paga fi żmien ta’ mard;

— It-tisħiħ tad-dritt eżistenti għal erba’ xhur liv tal-ġenituri, billi tnejn mill-erba’ xhur isiru mhux trasferibbli minn ġenitur għal ieħor,u kkumpensat f’livell adegwat. Il-ġenituri għandhom ukoll id-dritt li jitolbu li jieħdu l-liv b’mod flessibbli;

— L-introduzzjoni tal-liv tal-persuni li jindokraw għall-ħaddiema li jipprovdu kura jew appoġġ personali lil qarib jew lil persuna li tgħix fl-istess unità domestika bħall-ħaddiem. Il-persuni li jindokraw li jaħdmu jistgħu jieħdu ħamest ijiem fis-sena;

— Estensjoni tad-dritt eżistenti li jintalbu arranġamenti tax-xogħol flessibbli (sigħat tax-xogħol imnaqqsa, sigħat tax-xogħol flessibbli u flessibbiltà fil-post tax-xogħol) għall-ġenituri kollha li jaħdmu tat-tfal li għandhom sa tal-anqas tmien snin, u għall-persuni kollha li jindokraw.

Għal darb’oħra, il-kuntratti ta’ akkwist pubbliċi jista’ jkun fihom termini li jiżguraw li dawn il-kundizzjonijiet jiġu rrispettati mill-impjegaturi, inklużi kemm il-kuntratturi kif ukoll is-sottokuntratturi.

Inizjattivi futuri oħra tal-Kummissjoni fil-qasam tas-sostenibbiltà u tad-drittijiet tax-xogħol (eż. il-proposta għal Direttiva dwar pagi minimi adegwati fl-Unjoni Ewropea (54)) jista’ jkollhom ukoll impatt, fil-futur qrib, fuq kif għandhom jiġu eżegwiti l-kuntratti ta’ akkwist pubbliċi.

Att Ewropew dwar l-Aċċessibilità

Id-Direttiva (UE) 2019/882 dwar ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (55) – magħrufa bħala l-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà (EAA) – tistabbilixxi standards u obbligi komuni sabiex jiġu armonizzati r-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà ta’ ċerti prodotti u servizzi. B’riżultat ta’ dan, se tiżgura li l-persuni b’diżabilità u l-adulti anzjani jkunu jistgħu jaċċessaw prodotti u servizzi. Dan jirrifletti wkoll l-obbligu skont il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità (UNCRPD) sabiex tiġi ffaċilitata l-konformità mal-obbligi ta’ aċċessibbiltà għall-Istati Partijiet. Dan jiffaċilita wkoll l-iżgurar li l-persuni b’diżabilità jkollhom l-opportunità li jkunu involuti b’mod attiv fil-proċessi tat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar il-politiki u l-programmi, inklużi dawk li jikkonċernawhom direttament. Id-Direttiva tkopri l-prodotti u s-servizzi li ġejjin (56):

— Kompjuters u sistemi operattivi

— Terminals tal-pagamenti u ATMs

— Magni tal-biljetti u taċ-check-in

— Terminals interattivi self-service li jipprovdu informazzjoni

— Smartphones

— Tagħmir tat-TV relatat mas-servizzi tat-televiżjoni diġitali

— Servizzi tat-telefonija u tagħmir relatat

— Aċċess għal servizzi tal-midja awdjoviżiva bħax-xandir tat-televiżjoni u tagħmir relatat għall-konsumatur

— Ċerti servizzi relatati mat-trasport tal-passiġġieri bl-ajru, bix-xarabanks, bil-ferrovija u fuq l-ilma

— Servizzi bankarji għall-konsumatur

— Kotba elettroniċi

— Kummerċ elettroniku

— It-tweġib għan-numru uniku Ewropew ta’ emerġenza “112”

Ir-rekwiżiti obbligatorji ta’ aċċessibbiltà għal dawn il-prodotti u s-servizzi se japplikaw mill-2025 (57).

Titjib tal-aċċessibbiltà tal-funtani tal-ilma fil-Pajjiż Bask (Spanja) Introduzzjoni/objettiv tal-akkwist Sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet ta’ skart tal-plastik u sabiex jitnaqqas l-infiq fuq l-ilma bbottiljat, Mutualia, fornitur ta’ servizzi soċjali u ta’ kura medika, li topera 17-il ċentru ta’ servizz fil-Pajjiż Bask, iddeċidiet li tinstalla funtani tal-ilma mqabbda man-network pubbliku tal-ilma, li joffru ilma tal-vit bħala alternattiva għax-xiri ta’ ilma bbottiljat. L-għan kien li jiġi offrut ilma tax-xorb ta’ kwalità għolja f’temperaturi li jvarjaw. Approċċ Il-kuntratt, li kien taħt il-limitu tal-UE, ingħata lill-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża, ponderata skont il-prezz (50 %) u l-kwalità (50 %). Il-kriterji tal-kwalità kienu jinkludu kunsiderazzjonijiet ta’ aċċessibbiltà, bħall-għoli tal-funtani u l-faċilità tal-użu għal persuni b’mobilità mnaqqsa. Mutualia tat aktar punti lill-kumpanija li offriet magni tal-ilma li kienu faċli sabiex jintużaw minn persuni b’diffikultajiet fil-vista tagħhom jew minn persuni b’mobilità mnaqqsa f’dirgħajhom jew f’idejhom. Riżultati F’Jannar 2019, Mutualia introduċiet 40 funtana tal-ilma ġodda fis-17-il ċentru ta’ servizz tagħha, u pprovdiet lill-persunal tagħha bi fliexken tal-ilma li jistgħu jerġgħu jintużaw. Huwa stmat li Mutualia qed tiffranka EUR 17 000 fis-sena f’ilma għall-pazjenti, għall-impjegati u għall-viżitaturi tagħha. Minħabba l-inklużjoni tar-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà, ir-rebbieħ offra buttuni akbar għall-identifikazzjoni tat-tip ta’ ilma. Barra minn hekk, il-pożizzjoni li fiha jinsabu t-tazzi tagħmilha aktar faċli għan-nies fis-siġġijiet tar-roti sabiex jaqbduhom u jimlewhom. Minbarra l-pożizzjoni tat-tazzi, Mutualia qiset ukoll l-għoli tal-post fejn jimtlew it-tazzi, filwaqt li tat aktar punti lil dawk il-magni bi slot aktar baxxa. Tagħlimiet meħuda Bl-inklużjoni tal-kriterji ta’ aċċessibbiltà, Mutualia setgħet tiżgura li l-funtani tal-ilma mixtrija jaħdmu għall-pazjenti u għall-viżitaturi kollha fiċ-ċentru tas-saħħa. Billi tippermetti lil kulħadd jaċċessa stazzjonijiet ta’ mili mill-ġdid tal-ilma, hija mhux biss qed tgħin lin-nies jibqgħu idratati u f’saħħithom, iżda qed tiffranka wkoll madwar EUR 17 000 fi spejjeż u tnaqqas b’mod sinifikanti l-iskart tal-plastik. Sors: https://ec.europa.eu/environment/gpp/pdf/news_alert/Issue_91_Case_Study_173_Mutualia.pdf

Skont l-Artikoli 42(1) tad-Direttiva 2014/24/UE u 60(1) tad-Direttiva 2014/25/UE, ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà stabbiliti fl-atti legali tal-UE jridu jiġu inklużi fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi fejn l-akkwist huwa maħsub li jintuża minn persuni fiżiċi, kemm jekk ikunu membri tal-pubbliku kif ukoll jekk ikunu persunal tal-akkwirent pubbliku. Barra minn hekk, id-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE jirrikjedu li, fejn ir-rekwiżiti obbligatorji ta’ aċċessibbiltà jkunu adottati permezz ta’ att legali tal-Unjoni, l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, f’dak li jkollu x’jaqsam mal-aċċessibilità għal persuni b’diżabilità jew id-disinn għall-utenti kollha, iridu jiġu stabbiliti b’referenza għalihom. L-EAA jistabbilixxi rekwiżiti obbligatorji ta’ aċċessibbiltà bħal dawn għall-prodotti u għas-servizzi koperti minnu. Dawn ir-rekwiżiti obbligatorji ta’ aċċessibbiltà jiżguraw li l-prodotti u s-servizzi jiġu ddisinjati u prodotti b’tali mod li jimmassimizzaw l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b’diżabilità. Dawn jenħtieġ li jkunu akkumpanjati wkoll, fejn possibbli fil-prodott jew fuqu, minn informazzjoni aċċessibbli dwar il-karatteristiċi tal-funzjonament u tal-aċċessibbiltà tagħhom. Fid-dokumenti tal-akkwist, int tista’ tirreferi għal standards armonizzati jew għal speċifikazzjonijiet tekniċi għar-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà tal-prodott jew tal-eżekuzzjoni tas-servizz żviluppati minn organizzazzjonijiet Ewropej tal-istandardizzazzjoni, pereżempju EN 17161:2019 dwar l-Aċċessibbiltà.

Għal prodotti u għal servizzi li ma jaqgħux fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà (EEA), ir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà tal-EEA mhumiex vinkolanti. Madankollu, meta l-Att dwar l-Aċċessibbiltà jew leġiżlazzjoni oħra tal-UE tistabbilixxi regoli u obbligi dwar l-aċċessibbiltà għal kwalunkwe prodott jew servizz, jekk il-karatteristiċi, l-elementi jew il-funzjonijiet jikkonformaw mar-rekwiżiti korrispondenti tal-EEA, dawn jistgħu jiġu preżunti li jikkonformaw ukoll mal-leġiżlazzjoni l-oħra, sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor. L-akkwirenti pubbliċi jistgħu fi kwalunkwe każ jiddeċiedu li japplikaw rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà li jmorru lil hinn mir-rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà stabbiliti fid-dritt tal-UE. L-EEA tinkludi wkoll rekwiżiti ta’ aċċessibbiltà volontarji dwar l-ambjent mibni użat mill-klijenti ta’ servizzi koperti bid-Direttiva tal-EEA stess. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jesiġu konformità ma’ dawn ir-rekwiżiti (58).

Direttiva Riveduta dwar l-Istazzjonar ta’ Ħaddiema

Ħaddiem stazzjonat tfisser persuna li, għal perjodu limitat ta’ żmien, twettaq ix-xogħol tagħha fi Stat Membru ieħor li ma jkunx l-Istat li normalment taħdem fih (59). Hemm madwar 3 miljun ħaddiem ippostjat (60) fi ħdan l-UE, li ħafna minnhom huma involuti fil-forniment ta’ servizzi jew ta’ xogħlijiet pubbliċi. Id-Direttiva dwar il-Ħaddiema Stazzjonati (PWD) (61) ġiet adottata għall-ewwel darba fl-1996 u ġiet emendata b’mod sinifikanti fl-2018. Din għandha l-għan li tibbilanċja l-libertà ta’ forniment ta’ servizzi bejn il-fruntieri mal-protezzjonijiet għall-ħaddiema. Ir-reviżjoni tal-2018 saħħet il-prinċipju tal-ugwaljanza bejn il-ħaddiema stazzjonati u dawk fl-Istat ospitanti, inkluża remunerazzjoni ugwali. Skont il-PWD riveduta (62) ħaddiema ppostjati huma intitolati għat-termini u għall-kundizzjonijiet tal-impjieg obbligatorji (63) kollha fl-Istat ospitanti li huma relatati ma’:

a) Il-perjodi massimi ta’ xogħol u l-perjodi minimi ta’ mistrieħ;

b) Il-liv annwali minimu mħallas;

c) Ir-remunerazzjoni , inklużi r-rati tas-sahra; dan il-punt ma japplikax għal skemi supplimentari ta’ pensjoni okkupazzjonali tal-irtirar;

d) Il-kondizzjonijiet għall-forniment ta’ ħaddiema, b’mod partikolari l-forniment ta’ ħaddiema minn impriżi tal-impjieg temporanju;

e) Is-saħħa, is-sikurezza u l-iġjene fuq ix-xogħol;

f) Il-miżuri ta’ protezzjoni rigward it-termini u l-kundizzjonijiet tal-impjieg ta’ nisa tqal jew ta’ nisa li welldu reċentement, tat-tfal u taż-żgħażagħ;

g) L-ugwaljanza tat-trattament bejn l-irġiel u n-nisa u dispożizzjonijiet oħrajn dwar in-nondiskriminazzjoni;

h) Il-kundizzjonijiet tal-akkomodazzjoni tal-ħaddiema fejn ipprovduti mill-impjegatur lill-ħaddiema li jkunu l-bogħod mill-post tax-xogħol regolari tagħhom;

i) L-allowances jew ir-rimborż ta’ nefqa sabiex jiġu koperti l-ispejjeż ta’ vjaġġar, tal-ikel u tal-alloġġ għal ħaddiema mbiegħda minn djarhom għal raġunijiet professjonali.

Wara 12-il xahar – jew, fejn iġġustifikat mill-impjegatur, 18-il xahar – it-termini u l-kundizzjonijiet obbligatorji kollha skont il-liġi tal-impjieg tal-Istat ospitanti jsiru applikabbli għall-ħaddiem ippostjat, bl-eċċezzjoni ta’ (a) ċerti termini rigward il-konklużjoni u t-terminazzjoni tal-kuntratt tal-impjieg, inklużi klawżoli ta’ nonkompetizzjoni; u (b) skemi supplimentari ta’ pensjoni okkupazzjonali tal-irtirar.

L-akkwirenti pubbliċi jenħtieġ li jkunu konxji ta’ dawn ir-rekwiżiti meta jevalwaw l-offerti u jimmonitorjaw il-konformità mal-liġi tax-xogħol.

Konvenzjonijiet tal-ILO

Il-konvenzjonijiet fundamentali tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) huma msemmija b’mod espliċitu fid-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku (64), u l-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku wkoll ta’ spiss jirrikjedu konformità mal-konvenzjonijiet tal-ILO. It-8 konvenzjonijiet fundamentali jindirizzaw:

1. Il-Libertà ta’ Assoċjazzjoni u l-Protezzjoni tad-Dritt għall-Organizzazzjoni

2. Id-Dritt għall-Organizzazzjoni u għan-Negozjar Kollettiv

3. Ix-Xogħol Furzat

4. L-Abolizzjoni tax-Xogħol Furzat

5. L-Età Minima

6. L-Agħar Forom ta’ Tħaddim tat-Tfal

7. Ir-Remunerazzjoni Indaqs

8. Id-Diskriminazzjoni (fl-Impjiegi u fix-Xogħol) Ħolqien ta’ task force għall-monitoraġġ tal-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-fornituri fil-Belt ta’ Copenhagen (id-Danimarka) Objettiv tal-akkwist Il-belt ta’ Copenhagen tieħu azzjoni kontra d-dumping soċjali billi tinkludi klawżoli tax-xogħol f’kuntratti sabiex tiżgura kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti għall-impjegati kollha li jaħdmu għall-fornituri u għas-sottofornituri tagħha. Approċċ 1) Paga ġusta u kundizzjonijiet tax-xogħol 2) Kompetizzjoni ġusta għan-negozji kollha 3) Aktar postijiet ta’ apprendistat u ta’ esperjenza ta’ xogħol għaż-żgħażagħ L-impjegati tal-fornituri tal-Belt ta’ Copenhagen u s-sottokuntratturi tagħhom li jaħdmu fid-Danimarka huma intitolati għal rata minima ta’ ħlas, li jinkludu r-rati tas-sahra, il-perjodi massimi ta’ xogħol u l-perjodi minimi ta’ mistrieħ, u l-vaganzi annwali mħallsa minimi f’konformità kemm mal-klawżola dwar il-ħaddiema kif ukoll mad-Direttiva. Riżultati Copenhagen stabbilixxiet task force li tikkonsisti f’disa’ persuni sabiex timmonitorja l-konformità mal-klawżoli dwar il-ħaddiema mill-fornituri kollha tagħha, inklużi s-sottokuntratturi. It-task force hija intitolata żżur it-tipi kollha ta’ postijiet tax-xogħol fid-Danimarka f’kull ħin. Il-kundizzjonijiet tal-paga u tax-xogħol tal-fornituri li joperaw f’diversi oqsma bħall-kostruzzjoni, it-tindif u t-trasport huma mmonitorjati mill-qrib. Kull sena jsiru madwar 600 kontroll tal-konformità. Madwar terz huma spezzjonijiet fuq il-post filwaqt li l-bqija huma investigazzjonijiet dwar il-kundizzjonijiet ta’ impjegati speċifiċi bbażati fuq dokumentazzjoni tal-paga, fuq is-sigħat tax-xogħol, fuq it-taxxa eċċ. It-task force għandha approċċ ibbażat fuq ir-riskju għall-ispezzjonijiet tagħha li jiffoka l-isforzi primarji tagħha f’oqsma fejn ir-riskju ta’ skorrettezza jitqies bħala l-ogħla. F’każ ta’ ksur, jinbeda djalogu mal-impjegatur. Jekk ma jkun jista’ jiġi osservat l-ebda titjib, l-impjegatur irid iħallas penali u, fl-aħħar, il-belt ikollha d-dritt li tikkanċella l-kuntratt. Tagħlimiet meħuda Irriżulta li approċċ ibbażat fuq iż-żjarat implimentat minn aġenti interni huwa aktar effettiv minn esternalizzazzjoni tal-monitoraġġ tal-kundizzjonijiet tax-xogħol. B’mod ġenerali, il-kuntrattur ewlieni jinżamm responsabbli għal kull ksur tul il-katina tal-provvista. Il-biċċa l-kbira tal-ksur iseħħ tul il-katina tal-provvista minn sottokuntratturi u minn sottosottokuntratturi. Meta jkun hemm suspett ta’ ksur ta’ kuntratt, huwa kruċjali li tinġabar informazzjoni dwar l-identità tal-ħaddiema impjegati fis-sit u s-sigħat tax-xogħol eżatti tagħhom. Kultant, dan jista’ jkun kompitu diffiċli. Il-Belt ta’ Copenhagen bdiet proġett pilota li permezz tiegħu l-ħaddiema jridu jirreġistraw lilhom infushom billi jużaw karta tal-identità meta jaċċessaw u jħallu s-sit tax-xogħol. Din is-sistema tagħmilha aktar faċli sabiex jiġu mmirati kuntratti b’riskju akbar ta’ dumping soċjali billi tiġi pprovduta informazzjoni dwar in-numru ta’ ħaddiema impjegati, it-tip ta’ xogħol, il-forma ta’ impjieg, is-sigħat ta’ xogħol eċċ.

Id-Direttiva dwar il-Ħlas Tard (65)

Anqas minn 40 % tan-negozji fl-UE jitħallsu skont it-termini miftiehma fil-kuntratti. L-effetti tal-ħlas tard imorru lil hinn mir-relazzjonijiet kuntrattwali speċifiċi peress li dawn jinfirxu fuq l-ekonomija kollha. Meta n-negozji jitħallsu tard, jingħataw is-sensji, jiġu ttardjati l-pagamenti lill-fornituri, u jiġu posposti l-pjanijiet ta’ investiment. Il-katina tal-provvista sħiħa titqiegħed f’riskju u ssir anqas reżiljenti.

Il-ħlas fil-ħin huwa obbligu skont id-Direttiva dwar il-Ħlas Tard (66). Dan l-obbligu japplika kemm fi tranżazzjonijiet kummerċjali bejn l-awtoritajiet pubbliċi u n-negozji kif ukoll bejn in-negozji. L-akkwirenti pubbliċi jridu jiżguraw ħlas fil-pront lill-kuntratturi tagħhom billi jagħmlu pagamenti fi ħdan il-limitu ta’ żmien ta’ 30 jum impost mid-Direttiva (dan il-limitu ta’ żmien jista’ jkun ta’ 60 jum biss għall-entitajiet pubbliċi tas-servizz tal-kura tas-saħħa nazzjonali, fejn dan ikun applikabbli) (67). Barra minn hekk, hemm azzjonijiet li l-akkwirenti pubbliċi jistgħu jieħdu matul il-proċess tal-akkwist pubbliku sabiex iżidu l-probabbiltà li s-sottokuntratturi jitħallsu fil-pront matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratt. Tista’ ssib aktar informazzjoni dwar dan fit-Taqsima 5.5.

KAPITOLU 2

Strateġija Organizzazzjonali għax-Xiri Soċjali

2.1 L-SRPP inkluż fl-Aġenda

L-SRPP jeħtieġ tmexxija u impenn tul l-istrutturi maniġerjali, mil-livell politiku, sa dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet ewlenin u l-maniġers tal-baġits. Dan il-KAPITOLU jeżamina kif dan l-impenn jista’ jiġi ssalvagwardjat u jippreżenta eżempji ta’ strateġiji organizzazzjonali għall-SRPP.

Enfasizza l-benefiċċji u l-opportunitajiet

Kemm f’komunitajiet iżgħar kif ukoll f’komunitajiet akbar, l-SRPP jista’ jgħin sabiex isir progress li jista’ jitkejjel lejn għanijiet soċjali, bħall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, il-promozzjoni tal-ugwaljanza u l-ħolqien ta’ impjiegi u inklużjoni ta’ kwalità għolja. Għalhekk fil-prinċipju, l-iżgurar ta’ appoġġ ta’ livell għoli għall-implimentazzjoni tiegħu jenħtieġ li jkun faċli.

L-SRPP jista’ jikkontribwixxi wkoll għal għanijiet globali. Pereżempju, l-Għan tal-Iżvilupp Sostenibbli 12 tan-NU - “Jiġu żgurati xejriet sostenibbli ta’ konsum u ta’ produzzjoni” – jistieden lill-gvernijiet jippromwovu l-użu ta’ prattiki tal-akkwist pubbliku sabiex ikomplu l-aġenda tal-iżvilupp sostenibbli (Mira 12.7) (68).

Indirizza l-isfidi u t-tħassib

L-adozzjoni ta’ strateġija tal-SRPP teħtieġ li int tindirizza t-tħassib possibbli tal-mexxejja, tal-maniġers, u tal-maniġers tal-baġits, inklużi l-kost u r-riżorsi addizzjonali perċepiti meħtieġa għax-xiri soċjali.

Il-wiri tal-SRPP fil-prattika, jew permezz ta’ eżempji mill-organizzazzjoni tiegħek jew minn akkwirenti pubbliċi oħra, huwa mod effettiv ta’ kif turi l-benefiċċji tiegħu. Din il-gwida tinkludi ħafna studji tal-każ li juru akkwist kosteffettiv u soċjalment responsabbli.

Barra minn hekk, enfasizza l-kost li ma titteħidx azzjoni, bħal riskji reputazzjonali, nuqqas ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni, miri mitlufa, jew il-kostijiet indiretti tal-problemi soċjali għas-settur pubbliku.

Prattika tajba

— Żgura appoġġ ta’ livell għoli għall-SRPP billi tenfasizza l-obbligi u l-opportunitajiet tiegħu, kif ukoll ir-riskji li jġib miegħu n-nuqqas ta’ azzjoni. Sostni dak li tgħid permezz ta’ eżempji mill-ħajja reali ta’ akkwist soċjali li diġà twettaq fl-organizzazzjoni tiegħek jew minn oħrajn.

2.2 Definizzjoni tal-Objettivi

Kif diskuss fil-KAPITOLU 1, hemm ħafna kunsiderazzjonijiet soċjali differenti li jistgħu jfeġġu fl-akkwist. Il-ħolqien ta’ strateġija tal-SRPP jista’ jgħin sabiex tiġi ddefinita l-enfasi fix-xiri soċjali.

Identifika l-objettivi eżistenti

Ikkunsidra li tibbaża l-objettivi tal-SRPP fuq prijoritajiet Ewropej, nazzjonali, reġjonali jew lokali eżistenti – bħall-inklużjoni soċjali jew il-ħolqien ta’ opportunitajiet ta’ impjieg għal gruppi żvantaġġati. Identifika dawn il-prijoritajiet u kkunsidra l-kontribut potenzjali li jista’ jagħmel l-akkwist.

Immappja l-politiki u l-attivitajiet tal-akkwist

Bħala akkwirent pubbliku, jista’ diġà jkollok fis-seħħ politiki ta’ akkwist, bħal politika ta’ akkwist ekoloġika jew sostenibbli, jew strateġiji ta’ innovazzjoni jew industrijali li huma mmirati lejn setturi speċifiċi. Immappja l-objettivi u l-attivitajiet eżistenti tal-akkwist u identifika l-opportunitajiet għall-allinjament tal-SRPP ma’ dawn l-objettivi.

Billi tidentifika l-prijoritajiet eżistenti u timmappja l-politiki u l-attivitajiet attwali tal-akkwist, tkun tista’ tidentifika l-objettivi soċjali bl-ogħla rilevanza. L-irbit tal-objettivi tal-SRPP ma’ politiki u ma’ prijoritajiet eżistenti jista’ jgħin sabiex jiġi lleġittimizzat ix-xiri soċjali u jiżdiedu l-attenzjoni u r-riżorsi disponibbli għall-SRPP.

Prattika tajba

— Ifhem l-objettivi soċjali eżistenti tal-organizzazzjoni tiegħek, u kkunsidra kif dawn jikkonformaw mal-politika u mal-prattika attwali tal-akkwist. Identifika s-sinerġiji, in-nuqqasijiet, jew l-ostakli potenzjali għall-kisba tal-objettivi soċjali permezz tal-akkwist.

2.3 Konsultazzjoni mal-Partijiet Ikkonċernati

L-SRPP effettiv jinvolvi ħafna partijiet ikkonċernati, u l-konsultazzjoni hija pass kruċjali fl-iżvilupp ta’ strateġija organizzazzjonali għax-xiri soċjali.

Konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati dwar l-iżvilupp tal-istrateġija tal-SRPP fl-Uffiċċju tal-Akkwist tal-Ministeru Federali tal-Intern, il-Ġermanja Objettiv tal-akkwist Iċ-Ċentru ta’ Kompetenza għall-Akkwist Sostenibbli fil-Ministeru Federali tal-Intern (KNB) ħadem flimkien mal-Assoċjazzjoni Federali għat-Teknoloġija tal-Informazzjoni, għat-Telekomunikazzjoni u għall-Midja l-Ġdida (Bitkom) fuq strateġija komuni għall-akkwist ta’ prodotti u ta’ servizzi sostenibbli tal-ICT. L-għan ewlieni tal-inizjattiva konġunta huwa li l-akkwirenti pubbliċi u l-fornituri jaħdmu flimkien sabiex jiżguraw standards soċjali u kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti fil-katina tal-provvista globali tal-produzzjoni tal-ICT. Approċċ Delegazzjoni minn Bitkom, magħmula minn fornituri ta’ daqsijiet u ta’ portafolli ta’ prodotti differenti mis-settur tal-ICT, u l-KNB innegozjaw it-tielet verżjoni tad-dikjarazzjoni bejn l-2017 u l-2019. Skont id-dikjarazzjoni, l-akkwirenti pubbliċi fil-gvernijiet federali, tal-istat u lokali se jkunu jistgħu jivverifikaw jekk il-kuntratti fuq skala kbira sat-tielet stadju tal-katina tal-provvista humiex trasparenti u jirrieżaminaw jekk l-istandards soċjali tax-xogħol ġewx irrispettati fil-produzzjoni tal-oġġett tal-akkwist. Id-dikjarazzjoni tkopri l-konformità mal-Konvenzjonijiet ewlenin tal-ILO u mal-Konvenzjonijiet numri 1, 102, 131, 155 u 170. Meta ntlaħaq qbil dwar abbozz ta’ verżjoni, saret konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati. L-esperti minn Bitkom u minn KNB stiednu aktar minn 20 rappreżentant tas-soċjetà ċivili, tal-knejjes u ta’ akkwirenti pubbliċi oħra sabiex jikkummentaw dwar id-dikjarazzjoni u jieħdu sehem f’laqgħa ta’ segwitu. KNB u Bitkom implimentaw direttament xi suġġerimenti, filwaqt li xi wħud ġew innotati għal aktar evalwazzjoni jew ġew irrifjutati. Wara l-pubblikazzjoni tad-dikjarazzjoni l-ġdida f’Mejju 2019, KNB u Bitkom stiednu lill-partijiet ikkonċernati għal laqgħa oħra sabiex jispjegaw id-deċiżjonijiet meħuda fir-rigward tal-kummenti u tal-input proposti. Riżultati L-eżitu tal-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kien verżjoni aġġornata tad-dikjarazzjoni ta’ impenn. Ħafna mis-suġġerimenti magħmula mill-partijiet ikkonċernati ġew inklużi u għenu sabiex jiġu ċċarati ċerti aspetti tad-dikjarazzjoni. Il-proċess għen ukoll lil KNB u lil Bitkom sabiex jorbtu d-dikjarazzjoni mal-attivitajiet ta’ monitoraġġ tas-soċjetà ċivili. Id-dikjarazzjoni aġġornata, li tinkludi rekwiżiti ta’ verifika aktar stretti minn qabel għall-kumpaniji, isservi bħala mudell għall-akkwist ta’ prodotti u ta’ servizzi tal-ICT minn entitajiet tas-settur pubbliku fil-Ġermanja, li jistgħu jużaw id-dikjarazzjoni sabiex din tgħinhom fl-iżgurar li l-fornituri jeżegwixxu l-kuntratti b’mod li jkun trasparenti u konformi mal-istandards tax-xogħol soċjali. Għal kuntratti fuq skala kbira, din it-trasparenza tista’ tilħaq sat-tielet stadju tal-katina tal-provvista. Tagħlimiet meħuda Il-proċess ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati kien jeħtieġ ħidma kbira, speċjalment l-evalwazzjoni tal-kummenti pprovduti. Madankollu, kien ta’ għajnuna f’ħafna aspetti, speċjalment il-feedback dwar il-komprensibbiltà u ċ-ċarezza tal-istandard. Permezz ta’ dan il-proċess, il-partijiet setgħu jifhmu l-fehmiet u l-ħtiġijiet tal-partijiet ikkonċernati kollha.

Il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati tista’ tinvolvi stħarriġ jew intervisti, jew l-organizzazzjoni ta’ workshops, ta’ seminars u ta’ konferenzi li jiġbru flimkien lill-partijiet ikkonċernati interni u esterni rilevanti u jħeġġu approċċ kollaborattiv għar-responsabbiltà soċjali permezz ta’ djalogu parteċipatorju. Il-konsultazzjonijiet jenħtieġ li jkunu aċċessibbli sabiex jinkludu lill-persuni b’diżabilità.

Stabbilixxi l-linja bażi tal-akkwist soċjali

Il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati tista’ tistabbilixxi linja bażi tal-prattiki attwali tal-akkwist soċjali. Pereżempju, ir-rekwiżiti soċjali diġà huma inklużi f’xi sejħiet għal offerti? Is-suq jista’ jissodisfa dawn ir-rekwiżiti? Sa liema punt l-aspettattivi attwali jirriflettu l-aħjar prattika fis-suq?

Iġbor feedback u għarfien espert

L-involviment tal-partijiet ikkonċernati fil-proċess tal-iżvilupp tal-istrateġija jinforma u jtejjeb il-kontenut tagħha, u jista’ jibni impenn għall-ilħuq tal-objettivi tagħha.

Partijiet ikkonċernati differenti li għandhom jiġu kkonsultati jinkludu:

— L-akkwirenti pubbliċi - l-esperti tax-xiri, li l-ħiliet tagħhom huma meħtieġa sabiex iħejju u jevalwaw l-offerti;

— L-utenti - inklużi l-impjegati u ċ-ċittadini kif ukoll is-soċjetà ċivili (eż. persuni b’diżabilità u l-organizzazzjonijiet tagħhom), li jistabbilixxu d-domanda għall-oġġetti u għas-servizzi, u li jinfluwenzaw l-aspettattivi soċjali;

— Is-sħab soċjali, jiġifieri l-organizzazzjonijiet tal-impjegaturi u t-trade unions, li jistgħu jgħinu sabiex jiżguraw l-aħjar kundizzjonijiet tax-xogħol tal-impjegati u l-konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali u mal-ftehimiet kollettivi qabel u matul l-eżekuzzjoni tal-kuntratti;

— Negozji (inklużi organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali u intrapriżi soċjali) - kuntratturi u sottokuntratturi potenzjali, li jipprovdu għarfien dwar il-prattika attwali, il-ktajjen tal-provvista, u l-possibbiltajiet għal titjib;

— Korpi oħra li jistgħu jipprovdu għarfien dwar kwistjonijiet tax-xogħol;

— Organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) jipprovdu materjal ta’ gwida u jistgħu jiġu kkonsultati għal informazzjoni;

— Assoċjazzjonijiet kummerċjali jew industrijali, li jaf ikunu jistgħu jxerrdu informazzjoni u jiġbru fehmiet mill-parteċipanti fis-suq; u

— Organizzazzjonijiet esterni rilevanti oħra - inklużi NGOs u gruppi ta’ ċittadini, li għandhom rwol fil-promozzjoni tar-responsabbiltà soċjali, esperti tekniċi (eż. dwar l-aċċessibbiltà), u li l-involviment tagħhom jista’ jżid it-trasparenza u r-responsabbiltà tal-istrateġija tal-SRPP.

Identifikazzjoni ta’ opportunitajiet sabiex jiġu appoġġati l-intrapriżi soċjali fil-Belt ta’ Söderhamn (l-Iżvezja) Objettiv tal-akkwist Wara proposta formali tal-kunsill tagħha, il-Belt ta’ Söderhamn bdiet proċess sabiex tinvestiga l-opportunitajiet li tagħżel tal-anqas żewġ akkwisti bl-għan li jingħata kont lill-kriterji soċjali u jinxteħet enfasi fuq l-appoġġ tal-inklużjoni soċjali u tal-intrapriżi soċjali. Approċċ Twettqet valutazzjoni tal-ħtiġijiet, u nbeda djalogu mal-intrapriżi soċjali sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-akkwirent mas-servizzi disponibbli mill-intrapriżi soċjali. L-eżitu tal-valutazzjoni tal-ħtiġijiet u tad-djalogu mal-intrapriżi soċjali kien offerta sabiex jinxtraw kunsinni ta’ boroż frott frisk għall-impjegati tal-muniċipalità darba jew darbtejn fil-ġimgħa. L-intrapriżi soċjali biss kellhom l-opportunità li jipparteċipaw u jissottomettu offerti għal dan il-kuntratt, li kien taħt il-limitu għall-applikazzjoni tad-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku. Riżultati L-offerta rebbieħa offriet kunsinni ta’ boroż frott ekoloġiċi prodotti lokalment li jiġu forniti minn intrapriża soċjali integrata fix-xogħol. Il-fornitur kellu l-opportunità li jimpjega persuna li kienet qiegħda fit-tul sabiex twassal il-boroż frott. Il-kost tal-boroż kien kompletament komparabbli ma’ kumpanija kummerċjali li tforni lis-settur privat. Barra minn hekk, qabel il-fornitur kien irċieva benefiċċju monetarju mill-muniċipalità li jammonta għal EUR 60 000 fis-sena li ma baqax meħtieġ. Fl-2016, il-fornitur rebbieħ kellu erba’ impjegati u, sal-2019, kellu disgħa. Minn meta rebħet din is-sejħa għal offerti inizjali, l-intrapriża soċjali stabbilixxiet ukoll ċentru li għandu l-għan li jgħin lill-muniċipalità tappoġġa l-ftuħ ta’ aktar intrapriżi soċjali, bl-akkwist pubbliku bħala waħda mill-istrateġiji għat-tkabbir. Flimkien ma’ disa’ intrapriżi soċjali oħra, hija bdiet ukoll assoċjazzjoni nazzjonali sabiex tiġbor l-intrapriżi soċjali integrati fix-xogħol Żvediżi kollha fuq sit web uniku. Tagħlimiet meħuda Akkwist pubbliku żgħir jista’ jkun effettiv ħafna. F’dan il-każ, kellu impatt pożittiv fuq is-suċċess kemm kummerċjali kif ukoll soċjali tal-fornitur. Minkejja li kien akkwist żgħir, xorta waħda jeħtieġ iż-żmien u d-dedikazzjoni tal-akkwirent u ġestjoni u linji gwida ta’ appoġġ.

Il-konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati hija siewja fl-istadji kollha tal-iżvilupp tal-istrateġija, mill-ftehim inizjali tal-objettivi sal-istabbiliment tal-miri, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-SRPP. Approċċ organizzazzjonali għall-SRPP ikun konvinċenti biss jekk il-partijiet ikkonċernati jifhmu n-natura tal-isfida, ir-rwol tagħhom fis-soluzzjoni, u l-impatt pożittiv li jista’ jkollhom l-azzjonijiet tagħhom.

Prattika tajba

— Ikkonsulta lill-partijiet ikkonċernati rilevanti, kemm interni kif ukoll esterni, sabiex iżżid il-fehim tiegħek tal-ostakli u tal-opportunitajiet għax-xiri soċjali, u sabiex iżżid il-konvinzjoni tal-partijiet ikkonċernati rigward l-attivitajiet tal-SRPP.

2.4 Valutazzjoni tar-Riskji, Prijoritizzazzjoni tal-Kuntratti u Stabbiliment tal-Miri

Minħabba r-riżorsi limitati tal-biċċa l-kbira tal-akkwirenti pubbliċi, ma jkunx possibbli li jiġu indirizzati l-kwistjonijiet soċjali kollha fil-prodotti u fis-servizzi kollha f’daqqa. Barra minn hekk, mhux il-prodotti u s-servizzi kollha jkollhom l-istess livell ta’ impatti u ta’ riskju soċjali. Għalhekk, jista’ jkun jagħmel sens li tingħata prijorità lil grupp iżgħar ta’ prodotti u ta’ servizzi li fihom l-SRPP jista’ jkollu l-ogħla impatt fuq l-objettivi soċjali identifikati tiegħek.

Valutazzjoni tar-riskju

Valutazzjoni tar-riskju tal-akkwist tal-organizzazzjoni tiegħek tista’ tidentifika l-impatti soċjali assoċjati ma’ kategoriji ta’ akkwisti differenti. Pereżempju, xi setturi għandhom proporzjon ogħla ta’ ħaddiema vulnerabbli jew livelli akbar ta’ inugwaljanza bejn il-ġeneri. Ċerti prodotti jistgħu jinkludu materja prima jew ingredjenti miksuba minn żoni ta' kunflitt jew minn reġjuni bi standards tax-xogħol baxxi.

Valutazzjoni tar-riskju tidentifika avvenimenti jew kundizzjonijiet li jistgħu jipprevjenu lill-akkwist tiegħek milli jilħaq l-objettivi soċjali. Din tkejjel ir-riskju skont żewġ fatturi: kemm huwa probabbli li jseħħu dawn l-avvenimenti jew kundizzjonijiet? U jekk huwa probabbli, sa liema punt ikollhom impatt fuq l-objettivi soċjali?

Il-kwistjonijiet li għandhom jitqiesu f’valutazzjoni tar-riskju ta’ prodotti u ta’ servizzi jinkludu:

— Il-kundizzjonijiet bażiċi tax-xogħol - hemm riskju li l-Konvenzjonijiet tal-ILO, jew l-istandards nazzjonali jew tal-UE rilevanti, ma jiġux irrispettati fi ħdan industrija? Il-kundizzjonijiet ħżiena huma problema magħrufa fil-proċess tal-produzzjoni (pereżempju, it-tessuti, il-prodotti elettroniċi, il-ġebel għall-pavimentar) jew fil-provvista ta’ servizz (pereżempju, id-dumping soċjali fil-catering, fit-tindif u fil-kostruzzjoni)?

— Il-forza tax-xogħol - liema tip ta’ xogħol jintuża fil-produzzjoni jew fil-provvista ta’ servizz, u liema riskji huma assoċjati ma’ dan? Pereżempju, industrija tipikament tagħmel użu minn xogħol mhux standard eż. kuntratti ta’ żero sigħat, ħaddiema mingħajr dokumenti jew migranti, jew turi differenzi fit-trattament tal-ħaddiema fuq il-bażi tas-sess, tar-razza jew ta’ fatturi oħra?

— Il-kontinwità tas-servizzi – hemm riskju li, billi tbiddel il-fornitur jew it-termini ta’ kuntratt eżistenti, int tista’ taffettwa ħażin lill-utenti tas-servizzi? L-analiżi benefiċċji/riskji jenħtieġ li tkopri l-effetti potenzjali fuq is-sikurezza u fuq il-benesseri tal-persuni li jużaw is-servizzi u tal-persuni li jindukrawhom. Dan huwa partikolarment rilevanti għas-servizzi soċjali li jassistu lill-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, lill-anzjani, jew lill-persuni b’diżabilità.

— Rabta mas-suġġett – ir-rekwiżiti soċjali jrid ikollhom rabta suffiċjenti mal-prodotti jew mas-servizzi speċifiċi li jkunu qed jinxtraw (ara l-KAPITOLU 4). Din ir-rabta tista’ tkun aktar diffiċli li tiġi stabbilita għal ktajjen tal-provvista twal u kumplessi, bħal dawk fis-settur tal-ICT. Jenħtieġ li tikkunsidra sa liema fond tista’ tevalwa r-riskju fil-katina tal-provvista.

Mudell minnhom għall-valutazzjoni tar-riskji huwa l-klassifikazzjoni – bl-użu ta’ skala numerika – il-probabbiltà li jseħħu r-riskji u l-konsegwenzi jekk iseħħu. Din il-klassifikazzjoni tista’ tifforma wkoll parti minn eżerċizzju ta’ konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati. Il-prodotti u s-servizzi bi klassifikazzjoni għolja f’termini ta’ probabbiltà u ta’ konsegwenza, fejn tkun tista’ tistabbilixxi rabta ċara mas-suġġett, jenħtieġ li jintgħażlu bħala prijorità.

Il-valutazzjoni tar-riskju hija importanti wkoll għal offerti individwali. Tgħinek tidentifika punti fil-katina tal-provvista jew fil-forniment tas-servizz fejn ir-riskji jkunu għoljin, u tiżgura li jiġi rrispettat il-prinċipju tal-proporzjonalità (jiġifieri, ir-rekwiżiti inklużi fl-offerta jkunu adattati sabiex jintlaħqu objettivi soċjali speċifiċi u ma jmorrux lil hinn minn dak li jkun meħtieġ).

Ktajjen tal-provvista globali twal u kumplessi huma nieqsa mit-trasparenza, u jista’ jkun diffiċli għax-xerrejja pubbliċi sabiex jaċċessaw l-informazzjoni. Madankollu, ħafna NGOs qed jaħdmu sabiex jagħmlu din l-informazzjoni aktar aċċessibbli, pereżempju, Electronics Watch (69) jew Swedwatch (70). Filwaqt li parti minn din l-informazzjoni tista’ tiffoka fuq il-konsum fil-livell tal-konsumatur u dak pubbliku, din tibqa’ rilevanti ħafna għal prodotti simili akkwistati mis-settur pubbliku. Tista’ tgħin sabiex jiġu identifikati riskji soċjali li għalihom jeżistu għodod u programmi ta’ verifika, u b’hekk tevita restrizzjonijiet żejda fuq il-kompetizzjoni.

Valutazzjoni tar-riskji fl-akkwist pubbliku fl-Aġenzija għall-Ġestjoni Pubblika u għall-Gvern elettroniku (Difi), in-Norveġja Objettiv tal-akkwist L-Aġenzija għall-Ġestjoni Pubblika u għall-Gvern elettroniku (Difi) fin-Norveġja pprovdiet lista ta’ prodotti ta’ riskju għoli għall-akkwirenti pubbliċi sabiex tgħinhom jibnu sensibilizzazzjoni dwar il-ħtieġa li titwettaq diliġenza dovuta fuq il-konformità mad-drittijiet tal-bniedem. Din il-lista tgħin lill-akkwirenti pubbliċi jallokaw riżorsi xierqa sabiex jevalwaw l-offerti u jsegwu l-kriterji tal-SRPP matul il-fażi tal-kuntratt. Il-lista tinkludi setturi differenti, eż. il-materjali tal-kostruzzjoni, il-prodotti elettroniċi u l-ICT, l-għamara, il-provvisti tal-uffiċċju, it-tessuti u l-ikel, u tkopri l-livelli kollha tal-proċess tal-produzzjoni - mill-estrazzjoni tal-materja prima sal-assemblaġġ finali. Approċċ Difi tieħu data għall-valutazzjonijiet tar-riskju minn rapporti, minn artikli, minn films u minn riċerka akkademika. Il-fornituri, u sa ċertu punt organizzazzjonijiet/inizjattivi tal-industrija, ġew intervistati wkoll sabiex jagħtu kontribut għall-fehim tal-ktajjen tal-provvista. Id-data dwar in-negozjar intużat għall-immappjar tal-ktajjen tal-provvista, peress li t-trasparenza u t-traċċabbiltà spiss ikunu limitati. Riżultati Il-Lista ta’ Riskju Għoli ta’ Difi tipprovdi informazzjoni utli dwar ir-riskju fi ħdan il-gruppi ta’ prodotti kif ukoll speċifikament fil-kategoriji ta’ prodotti magħżula. Din tista’ sservi bħala għodda ta’ gwida sabiex jiġi indirizzat il-prinċipju tal-proporzjonalità li jikkonċerna liema gruppi ta’ prodotti u kategoriji ta’ prodotti speċifiċi għandhom jintgħażlu meta jintużaw strumenti tal-SRPP fl-ippjanar tal-attività tal-akkwist. Din tista’ tgħin ukoll lill-fornituri ta’ prodotti b’riskju għoli sabiex jagħtu prijorità lid-diliġenza dovuta dwar id-drittijiet tal-bniedem fil-ktajjen tal-provvista globali tagħhom. Aktar informazzjoni dwar il-Lista ta’ Riskju Għoli tista’ tinstab hawn: https://www.anskaffelser.no/public-procurement/socially-responsible-public-procurement/information-about-high-risk-products Tagħlimiet meħuda Hemm diversi diffikultajiet inerenti fil-kisba tal-aċċess għall-informazzjoni dwar il-katina tal-provvista. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, hemm nuqqas ta’ trasparenza minħabba xibka kumplessa u dinamika ta’ fornituri mill-materja prima sal-produzzjoni, sal-wasla fl-Ewropa, jew għal servizzi pprovduti minn atturi domestiċi u mhux domestiċi. Il-Lista ta’ Riskju Għoli ta’ Difi hija għodda utli għall-akkwirenti pubbliċi meta jieħdu deċiżjonijiet dwar liema prodotti jagħżlu bħala parti mill-SRPP. L-użu tal-lista jista’ jnaqqas ir-riskju li jkun seħħ ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-katina tal-provvista ta’ prodotti ta’ riskju għoli. Madankollu, il-lista mhijiex eżawrjenti. Prodotti li bħalissa mhumiex fil-lista xorta jistgħu jkunu ta’ riskju għoli, u f’dawn il-każijiet, l-akkwirenti pubbliċi jenħtieġ li jagħmlu aktar riċerka dwar ir-riskju għad-drittijiet tal-bniedem assoċjat ma’ dawk il-prodotti u s-servizzi.

Prijoritizzazzjoni tal-kuntratti

Mhux il-kuntratti kollha jipprovdu l-istess opportunitajiet sabiex jintlaħqu l-objettivi soċjali. Eżerċizzju ta’ prijoritizzazzjoni jista’ jgħin sabiex jiġu identifikati kuntratti bl-ogħla impatt potenzjali. Sabiex tipprijoritizza l-kuntratti, ikkunsidra l-mistoqsijiet li ġejjin:

— X’riskji soċjali, jew benefiċċji soċjali potenzjali, huma marbuta mal-kuntratt u kemm huma importanti?

— Il-kuntratti huma ta’ daqs u ta’ durata suffiċjenti sabiex jinfluwenzaw il-prattiki tal-fornituri? Jekk le, tista’ taħdem ma’ korpi pubbliċi oħra sabiex tiġbor id-domanda fil-kategorija?

— Hemm alternattivi soċjalment preferibbli li huma disponibbli u affordabbli? L-inklużjoni ta’ kunsiderazzjonijiet soċjali tkun tirrestrinġi l-kompetizzjoni b’mod mhux xieraq?

— Kemm hija twila l-katina tal-provvista ta’ prodott? L-akkwist kif jista’ jimmira b’mod effettiv il-punt fil-katina tal-provvista li fih iseħħu r-riskji, jew li fih jistgħu jinkisbu l-benefiċċji?

— L-objettivi soċjali jistgħu jiġu mmirati direttament permezz ta’ kriterji tal-akkwist verifikabbli? Inkella, hemm mod aktar effettiv sabiex titwassal il-politika bl-użu ta’ għodod oħra disponibbli għall-akkwirent pubbliku?

— Kemm se tkun viżibbli l-azzjoni soċjali? Tista’ tgħin sabiex titqajjem aktar kuxjenza dwar kwistjonijiet soċjali fil-ktajjen tal-provvista fost il-persunal, il-fornituri, u forsi anke fost il-pubbliku ġenerali? Hemm riskju reputazzjonali jekk ma titteħidx azzjoni f’dan il-qasam?

— Jeżistu opportunitajiet sabiex jiġi rriżervat kuntratt għall-organizzazzjonijiet soċjali li jappoġġaw direttament l-impjieg ta’ persuni b’diżabilità jew ta’ persuni żvantaġġati?

Kunsiderazzjoni oħra meta tingħata prijorità lill-kuntratti, speċjalment meta l-SRPP isir obbligatorju, hija l-limitu tal-akkwist li fih tintroduċi r-rekwiżiti soċjali. Id-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku japplikaw biss għal offerti li l-valur tagħhom jaqbeż il-limiti ddefiniti fuq il-bażi tan-natura tal-kuntratt u tal-korp tal-akkwist (71). Inti tista’ ssegwi wkoll l-SRPP f’kuntratti taħt dawn il-limiti, jew li jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttivi.

Stabbiliment ta’ miri

L-istabbiliment ta’ miri juri impenn favur l-għanijiet soċjali, iżid il-motivazzjoni, u jipprovdi qafas għall-kejl tal-progress.

F’kull kategorija ta’ prodotti jew ta’ servizzi rilevanti, stabbilixxi mira speċifika relatata ma’ kull objettiv soċjali. Miri effettivi jistgħu jitkejlu (jistgħu jiġu kkwantifikati), jistgħu jintlaħqu (stabbiliti skont il-linja bażi attwali), u jispeċifikaw id-data tal-kisba.

Prattiki tajbin

— Ifhem l-impatti soċjali tal-akkwist tiegħek billi twettaq valutazzjoni tar-riskju. Fejn meħtieġ, ikkonsulta ma’ esperti fi ħdan dipartimenti oħra tal-organizzazzjoni tiegħek (bħad-dipartiment tax-xogħol), ma’ unions, ma’ fornituri, jew ma’ NGOs indipendenti, sabiex tifhem aħjar il-ktajjen tal-provvista u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-prodotti u tas-servizzi li inti takkwista.

— Oħloq strateġija tal-SRPP, li tiddeskrivi l-kategoriji tal-akkwist jew kuntratti speċifiċi fejn int se tagħti prijorità lill-SRPP. Għal kull prijorità, stabbilixxi mira li tista’ titkejjel u li tista’ tintlaħaq, li għandha tintlaħaq sa data speċifika.

2.5 Integrazzjoni tal-SRPP fil-Proċeduri u fil-Politiki tal-Akkwist

Ikkunsidra dan li ġej meta timplimenta l-SRPP fi proċeduri u f’politiki tal-akkwist:

— Il-qafas legali u regolatorju - inkluż kif l-SRPP jikkonforma mal-leġiżlazzjoni tal-UE u nazzjonali dwar l-akkwist u mal-obbligi internazzjonali tal-UE;

— Il-qafas istituzzjonali - inkluż jekk l-akkwist huwiex ċentralizzat jew deċentralizzat, u x’dan ifisser għall-ġestjoni u għall-monitoraġġ tal-SRPP;

— L-istruttura maniġerjali - inkluż il-ħolqien ta’ strutturi ġodda sabiex titmexxa l-integrazzjoni tal-SRPP, bħal grupp ta’ ħidma li jinvolvi partijiet ikkonċernati ewlenin, jew it-tħabbir tar-rebbieħa fil-qasam tal-SRPP fost id-dipartimenti rilevanti;

— L-assenjazzjoni tar-responsabbiltajiet - inkluża l-identifikazzjoni ta’ mexxejja, ta’ esperti u ta’ akkwirenti f’pożizzjonijiet xierqa - li jistgħu jixprunaw l-azzjoni u jiżguraw il-kisba tal-miri;

— Aċċess għall-għarfien espert – inklużi l-involviment ta’ esperti fi ħdan l-organizzazzjoni tiegħek dwar kwistjonijiet rilevanti għall-SRPP, il-kooperazzjoni ma’ dipartimenti jew ma’ organizzazzjonijiet rilevanti kemm internament kif ukoll esternament, u l-komunikazzjoni ma’ organizzazzjonijiet oħra li jistgħu jagħtu pariri jew imexxu l-implimentazzjoni tal-miżuri tal-SRPP;

— Id-disponibbiltà tal-kapaċità professjonali u tar-riżorsi – qis jekk humiex meħtieġa attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità jew l-għoti ta’ linji gwida u ta’ kriterji ċari.

Appoġġ għall-integrazzjoni permezz tal-komunikazzjoni

Ikkomunika b’mod mifrux l-objettivi tal-SRPP sabiex tintegrah fi ħdan l-organizzazzjoni. Kun żgur li r-rwol u r-responsabbiltajiet tal-persunal fl-organizzazzjoni tiegħek huma espliċiti. L-attivitajiet ta’ komunikazzjoni interna jistgħu jinkludu seminars, bullettini, jew l-inklużjoni fuq l-intranet tal-organizzazzjoni tiegħek.

Il-komunikazzjoni esterna hija essenzjali wkoll. Il-komunikazzjoni tal-objettivi soċjali lis-suq qabel ma jiġu ppubblikati is-sejħiet għal offerti tipprovdi żmien sabiex il-fornituri jirreaġixxu. Il-komunikazzjoni tal-objettivi lill-pubbliku żżid ukoll ir-responsabbiltà tiegħek u tagħti eżempju li jista’ jispira azzjoni aktar mifruxa. Din tista’ tgħin ukoll sabiex jinbena kunsens rigward prattiki li jinvolvu l-użu ta’ kunsiderazzjonijiet soċjali.

Fl-aħħar nett, il-kondiviżjoni tal-għarfien ma’ akkwirenti pubbliċi oħra dwar prattika tajba (jew riskji li jistgħu jiġu evitati) tista’ tgħin sabiex jitħaffef it-tagħlim dwar l-SRPP. Din il-kondiviżjoni tal-għarfien tista’ ssir f’livell lokali, reġjonali, nazzjonali jew saħansitra internazzjonali. B’mod partikolari, il-kondiviżjoni tal-għarfien fi ħdan l-UE tista’ tgħin sabiex jogħlew l-istandards meħtieġa mill-akkwirenti pubbliċi madwar l-Ewropa, filwaqt li tippromwovi responsabbiltà soċjali akbar bħala norma.

Grupp ta’ Ħidma tan-Network Procura+ dwar l-Akkwist Soċjalment Responsabbli tal-ICT Objettiv tal-akkwist In-Network Procura+ ħoloq il-Grupp ta’ Interess dwar l-Akkwist Pubbliku Soċjalment Responsabbli sabiex irawwem l-iskambju dwar l-attivitajiet ta’ akkwist u sabiex jappoġġa lill-akkwirenti pubbliċi fl-akkwist ta’ prodotti tal-hardware tat-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT). Il-grupp jinkludi akkwirenti pubbliċi minn madwar l-Ewropa, inklużi l-Greater London Authority, il-Belt ta’ Stokkolma, il-Kunsill tal-Belt ta’ Barċellona, l-Advanced Procurement for Universities and Colleges Scotland (APUC) u l-Belt ta’ Haarlem. Approċċ Il-membri tal-Grupp ta’ Interess jikkomunikaw u jikkondividu l-għarfien tagħhom dwar l-SRPP permezz ta’ laqgħat fiżiċi u virtwali regolari. B’appoġġ minn Electronics Watch u minn ICLEI Europe, il-grupp qed jiżviluppa kriterji, speċifikazzjonijiet u klawżoli li jqisu r-responsabbiltà soċjali tul il-katina kollha tal-provvista tal-prodotti tal-ICT. Riżultati Billi jikkondividu l-esperjenzi tagħhom u l-eżempji tal-aħjar prattika, l-akkwirenti pubbliċi parteċipanti jistgħu jibnu l-għarfien u l-għarfien espert tagħhom dwar l-SRPP. Il-grupp iservi wkoll bħala pjattaforma biex jiġu ppreżentati sejħiet għal offerti futuri u sabiex jiġu ffaċilitati l-iskambji bejn l-akkwirenti pubbliċi u l-fornituri u r-rivendituri potenzjali fir-rigward tal-ħtiġijiet u tal-kapaċitajiet rispettivi tagħhom. Bħala sforz konġunt, il-grupp żviluppa sett speċifiku ta’ kriterji: “How to procure fair ICT hardware – criteria set for socially responsible public procurement”. Id-dokument jinkludi kriterji tal-għażla, speċifikazzjonijiet tekniċi, kriterji għall-għoti u klawżoli tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt. Il-kriterji stabbiliti huma ambizzjużi peress li jmorru lil hinn mil-livell tal-funderija u jindirizzaw il-kwistjonijiet fl-istadju tal-estrazzjoni wkoll. Tagħlimiet meħuda L-involviment ta’ akkwirenti oħra mis-settur pubbliku u l-kondiviżjoni tal-għarfien dwar is-suq iħallu l-frott peress li jippermettu lill-akkwirenti pubbliċi jidentifikaw ħtiġijiet komuni u jiżviluppaw strateġiji dwar kif jixtru prodotti mmanifatturati b’mod soċjalment responsabbli li jissodisfaw il-ħtiġijiet bl-aħjar mod.

Prattika tajba

— Integra l-istrateġija tal-SRPP tiegħek fl-attivitajiet tal-akkwist tiegħek. Assenja r-responsabbiltajiet, ikkunsidra t-twaqqif ta’ grupp ta’ ġestjoni, u kkomunika l-objettivi tal-akkwist soċjali tiegħek b’mod mifrux, sabiex il-persunal u l-fornituri jkunu jafu bl-aspettattivi, u akkwirenti pubbliċi oħra jkunu mħeġġa jieħdu miżuri simili.

2.6 Monitoraġġ u Rieżami tal-Progress

Ġbir ta’ data dwar il-prestazzjoni tal-SRPP

L-implimentazzjoni effettiva tal-SRPP tinvolvi l-istabbiliment ta’ sistema ta’ monitoraġġ li tkejjel il-progress fl-ilħuq tal-miri. Is-sistemi ta’ monitoraġġ ivarjaw minn bażijiet ta’ data sempliċi li jirreġistraw l-użu ta’ kriterji soċjali, sa sistemi speċjalizzati integrati ma’ pjattaformi tal-akkwist elettroniku.

Integrazzjoni tal-monitoraġġ tal-SPP fis-sistemi ta’ rapportar eżistenti fi Flanders (il-Belġju) Objettiv tal-akkwist Il-Gvern ta’ Flanders ilu jaħdem fuq l-akkwist pubbliku sostenibbli (SPP) mill-2008, meta stabbilixxa l-mira ta’ 100 % SPP sal-2020 għall-akkwist pubbliku tiegħu. Matul il-perjodu 2009-2015, ġew adottati żewġ pjanijiet ta’ azzjoni sabiex jiggwidaw il-progress lejn din il-mira, u wara dan l-SPP saret parti minn strateġija integrata dwar l-akkwist pubbliku. Din stabbilixxiet kriterji minimi ta’ sostenibbiltà għal disa’ gruppi ta’ prodotti, flimkien ma’ suġġerimenti ta’ gwida u ta’ kriterji dwar 17-il grupp ta’ prodotti oħra. Il-prodotti mixtrija jridu jissodisfaw dawn il-kriterji sabiex fi Flanders l-akkwist jitqies sostenibbli. Approċċ Fl-2017, il-monitoraġġ tal-SPP ġie integrat fis-sistema ta’ ġestjoni tal-kuntratti tal-Gvern ta’ Flanders. Kull akkwist ta’ EUR 30 000 jew aktar irid jiġi rreġistrat fis-sistema ta’ ġestjoni tal-kuntratti, u jridu jitwieġbu d-disa’ mistoqsijiet obbligatorji dwar l-SPP li ġejjin: 1. L-użu ta’ kriterji essenzjali ta’ sostenibbiltà: kompletament integrati fid-dokument tal-offerta / mhux jew parzjalment integrati fid-dokument tal-offerta / l-akkwist ma jikkonċernax grupp ta’ prodotti li għalih ġew iddefiniti kriterji essenzjali 2. L-użu ta’ kriterji oħra ta’ sostenibbiltà: kriterju ta’ sostenibbiltà wieħed ieħor jew aktar fid-dokument tal-offerta / Ebda kriterju ieħor ta’ sostenibbiltà fid-dokument tal-offerta 3. Ċertifikati dwar il-ġestjoni ambjentali meħtieġa: rilevanti u fid-dokument tal-offerta / rilevanti iżda mhux fid-dokument tal-offerta minħabba raġunijiet speċifiċi / mhux rilevanti 4. Aċċess limitat għall-intrapriżi soċjali: iva / le 5. Parti mill-fażi tal-eżekuzzjoni tal-kuntratt irriżervata għall-intrapriżi soċjali: iva / le 6. Użu tal-klawżola ta’ nondiskriminazzjoni: iva / le 7. Użu ta’ klawżola soċjali fid-dokument tal-offerta mmirata lejn l-impjiegi, l-edukazzjoni u t-taħriġ: iva / le 8. Użu ta’ klawżola etika: rilevanti u fid-dokument tal-offerta / rilevanti iżda mhux fid-dokument tal-offerta minħabba raġunijiet speċifiċi / mhux rilevanti – L-akkwist ma jikkonċernax oġġetti ta’ riskju għoli 9. Akkwist innovattiv: l-innovazzjoni tinsab f’fażi prekummerċjali ta’ riċerka u ta’ żvilupp/ l-innovazzjoni tinsab fil-fażi kemm prekummerċjali kif ukoll fil-fażi kummerċjali / L-innovazzjoni tinsab fl-fażi kummerċjali ( (PPI) / ma hemm l-ebda aspett innovattiv Tagħlimiet meħuda Il-monitoraġġ tal-użu tal-għodda huwa meħtieġ sabiex tiġi żgurata l-effettività tagħha. Wara li ġie nnotat tnaqqis fl-użu rrapportat tal-SPP bejn l-2015 u l-2016, Flanders seta’ jindirizza ostakli importanti għall-mira tiegħu għall-2020, inklużi l-integrazzjoni ta’ klawżoli ta’ sostenibbiltà fil-mudelli tal-offerti u l-identifikazzjoni ta’ ftehimiet qafas fejn kienet meħtieġa azzjoni futura. Sorsi http://www.procuraplus.org/fileadmin/user_upload/Procura__case_studies/Procuraplus_case_study_Flanders.pdf u https://overheid.vlaanderen.be/monitoring-duurzame-overheidsopdrachten%20

L-irbit tal-monitoraġġ tal-SRPP mas-sistemi ta’ rapportar u mal-proċeduri tal-awditjar eżistenti huwa l-aktar effettiv. X’aktarx li jkollok bżonn aġġustamenti fis-sistemi tiegħek, bħall-inklużjoni ta’ kampijiet ġodda tad-data fis-software ta’ monitoraġġ. Barra minn hekk, ikkunsidra l-awditjar estern indipendenti tal-prestazzjoni tal-SRPP, inkluża l-valutazzjoni komparattiva tal-akkwirent pubbliku mal-prestazzjoni fil-passat jew mal-prestazzjoni ta’ organizzazzjonijiet oħra.

Rieżami u titjib tal-SRPP

Irrieżamina b’mod perjodiku r-riżultati tal-monitoraġġ sabiex tiżgura l-progress fil-miri u li l-azzjonijiet qed jagħtu l-kontribut mixtieq għall-objettivi.

Ikkomunika mal-kollegi u esternament meta l-organizzazzjoni tilħaq il-miri tagħha. Imbagħad, il-proċess ta’ konsultazzjoni u ta’ ffissar tal-miri jibda mill-ġdid – filwaqt li jiġi żgurat titjib kontinwu fl-objettivi soċjali.

Bidla sistemika fis-suq mhijiex possibbli jekk l-eżiti tajbin b’mod iżolat għalihom. L-SRPP jista’ jgħin sabiex tintwera l-kapaċità tas-suq li jissodisfa standards ogħla, u l-komunikazzjoni ta’ din tista’ tgħin sabiex jiżdiedu l-aspettattivi aktar ġenerali tal-partijiet ikkonċernati.

Prattika tajba

— Immonitorja l-implimentazzjoni tal-SRPP, u rrieżamina b’mod perjodiku r-riżultati, sabiex tiżgura l-progress u tagħmel l-aġġustamenti meħtieġa għall-istrateġija jew għall-prattiki tal-akkwist.

KAPITOLU 3

Identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u ppjanar tal-akkwist

3.1 Ir-Rwol tal-Valutazzjoni tal-Ħtiġijiet fl-SRPP

Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tista’ tkun l-ewwel stadju fiċ-ċiklu tal-akkwist għall-SRPP, qabel ma titnieda offerta. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet għandha l-għan li tiżgura li teżisti domanda reali għall-oġġetti, għas-servizzi jew għax-xogħlijiet, u li tidentifika l-modi kif jiġu ssodisfati dawk il-ħtiġijiet bl-aktar mod soċjalment responsabbli. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet reali f’termini ta’ eżiti tistabbilixxi l-kamp ta’ applikazzjoni u n-natura tar-rekwiżiti, filwaqt li tippermetti rispons aktar flessibbli u potenzjalment kosteffettiv mis-suq. F’kuntest tal-SRPP, il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet hija dwar:

— L-iżgurar li dak li jinxtara jissodisfa r-rekwiżiti soċjali;

— It-tfassil ta’ akkwist u ta’ kuntratti li jippermettu flessibbiltà tul iż-żmien u l-iżgurar li jkunu jistgħu jipparteċipaw firxa wiesgħa ta’ organizzazzjonijiet, inklużi organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali u intrapriżi soċjali, korpi mingħajr skop ta’ qligħ jew volontarji; u

— Iż-żieda tal-impatti u tal-eżiti soċjali: il-verifika ta’ jekk l-akkwist joffrix opportunitajiet sabiex jiġu avvanzati l-eżiti soċjali u etiċi rilevanti.

Eżempji ta’ kif il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tista’ taffettwa l-impatti u l-eżiti soċjali fl-akkwist:

— Awtorità lokali tagħżel alternattivi ta’ mobilità aktar flessibbli u varjati sabiex tipprovdi aktar libertà tat-trasport għaċ-ċittadini anzjani u għall-persuni b’diżabilità;

— Awtorità lokali tipprovdi servizzi soċjali u tal-kura mfassla apposta għall-ħtiġijiet tal-individwi b’attenzjoni speċifika għall-aspetti tal-ġeneru (72);

— Dipartiment tal-gvern jinkludi klawżola f’kuntratt ta’ kostruzzjoni għal opportunitajiet ta’ impjieg u ta’ taħriġ għal persuni qiegħda u żvantaġġjati;

— Sptar jitlob lil fornitur ta’ tagħmir mediku għal trasparenza fil-katina tal-provvista tiegħu sabiex jimmonitorja u jivverifika l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema flimkien mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet għandha l-potenzjal li tiffranka l-flus kif ukoll tiġġenera redditi soċjali, u b’hekk issir parti essenzjali mill-fażi tal-preakkwist. Din tista’ tirrikjedi bidla kulturali fi ħdan organizzazzjoni – lil hinn mill-ħsieb f’termini tan-numru ta’ unitajiet mixtrija għal mod ta’ ħsieb dwar kif jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet b’mod sostenibbli u b’kunsiderazzjoni tal-eżiti soċjali.

Konsultazzjoni mal-utenti

L-utenti ta’ prodott, ta’ servizz jew ta’ xogħol spiss ma jkunux l-istess persuni li jixtruh. Dawn jistgħu jkunu individwi oħra fi ħdan l-istess organizzazzjoni, impjegati ta’ korp pubbliku ieħor, jew ċittadini (eż. pazjenti fi sptar, residenti, studenti tal-iskola jew tal-università). Il-konsultazzjoni tista’ tidentifika kwistjonijiet soċjali u tiżgura li s-sejħa għal offerti tkun imfassla sabiex tisfrutta bl-aħjar mod kwalunkwe opportunità għal impatti soċjali pożittivi. It-tekniki li ġejjin jistgħu jintużaw sabiex l-utenti jiġu kkonsultati qabel ma jitnieda akkwist:

— Niedi kwestjonarju jew stħarriġ online sabiex tiddetermina l-ħtiġijiet u l-preferenzi tal-utenti;

— Osserva u analizza l-mudelli ta’ użu eżistenti;

— Stieden lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha għal laqgħa sabiex tirrieżaminaw il-prattiki attwali u tippjanaw flimkien għal eżiti soċjali mtejba fl-akkwist li jmiss; u/jew

— Stieden lill-utenti kollha jattendu dimostrazzjonijiet tal-fornituri, li jsiru bħala parti minn konsultazzjoni preliminari mas-suq (ara t-taqsima 3.2);

— Agħmel il-kwestjonarju aċċessibbli għall-persuni b’diżabilità.

Konsultazzjoni mal-utenti bi ħtiġijiet speċjali ta’ mobilità fil-Belt ta’ Rotterdam (In-Netherlands) Objettiv tal-akkwist F’Rotterdam, 30 000 ċittadin bi bżonnijiet speċjali jagħmlu użu mis-servizzi tat-trasport. Hemm servizzi differenti disponibbli għal gruppi fil-mira differenti, li fil-passat wasslu għal servizzi frammentati u xi kultant insuffiċjenti. Il-Belt ta’ Rotterdam iddeċidiet li tintegra s-servizzi kollha ta’ mobilità, topera l-flotot tagħha b’mod aktar effiċjenti u, b’riżultat ta’ dan, tipprovdi trasport li jaqdi l-ħtiġijiet tal-klijenti tagħha bl-aħjar mod. Approċċ Rotterdam wettqet riċerka komprensiva ffokata fuq il-klijenti sabiex tikxef il-ħtiġijiet mhux issodisfati u l-vjaġġi ta’ klijenti li talbu soluzzjonijiet multidixxiplinari. Il-belt użat proċedura innovattiva ta’ Akkwist ta’ Impenn bil-Quddiem, li fiha hija kkomunikat il-ħtiġijiet soċjali tagħha u l-eżiti mixtieqa lis-suq qabel it-tnedija tas-sejħa għal offerti u qablet li tixtri s-servizz maħluq ġdid jekk jissodisfa l-ispeċifikazzjonijiet. Il-proċess ta’ djalogu mas-suq kien jinkludi rappreżentanti minn gruppi ta’ utenti aħħarin li taw feedback dirett. Riżultati Il-kuntrattur rebbieħ huwa konsorzju ta’ diversi partijiet mis-suq, inklużi SMEs, li issa qed jimplimenta servizz tat-trasport iffokat fuq l-utent b’mekkaniżmi għal titjib kostanti. Is-servizz joffri adattament għall-mobilità (inkluż baġit għall-mobilità personali), u għalhekk Rotterdam tista’ tqis il-preferenzi u l-karatteristiċi personali tal-utenti fuq bażi ta’ kuljum. Dan jipprovdi wkoll appoġġ personali u taħriġ għat-tagħlim sabiex il-klijenti jivvjaġġaw b’mod aktar indipendenti bl-għan li jżidu l-awtonomija tagħhom. Barra minn hekk, is-sewwieqa huma f’kuntatt dirett mal-organizzazzjonijiet tal-benesseri sabiex jimmonitorjaw u jwieġbu għall-ħtiġijiet tal-klijenti. Il-vetturi akkwistati huma kważi kompletament b’emissjonijiet żero (elettriċi), u l-investiment annwali jaqbeż iż-EUR 2 miljun f’redditu soċjali fuq l-investiment. Tagħlimiet meħuda Tissottovalutax il-kumplessità u r-riżorsi meħtieġa għal djalogu sinifikattiv. Ibda l-proċess kmieni sabiex tkun tista’ tikseb l-informazzjoni kollha meħtieġa fid-dettall mingħand l-utenti u l-fornituri, ivvaluta l-aspetti legali tal-approċċ, u żgura li s-soluzzjoni personalizzata tkun qrib kemm jista’ jkun tal-ħtiġijiet tal-utenti.

Ħolqien ta’ dikjarazzjoni dwar il-ħtiġijiet

Fuq il-bażi tal-informazzjoni miġbura matul il-konsultazzjoni mal-utenti, jenħtieġ li jkun possibbli li tiġi fformulata dikjarazzjoni sempliċi dwar il-ħtiġijiet, li tiddeskrivi r-raġuni għax-xiri u tieħu kont ta’ kwalunkwe alternattiva għax-xiri.

Id-dikjarazzjoni dwar il-ħtiġijiet tista’ tintuża kemm sabiex jiġi żviluppat l-argument għall-vijabbiltà għall-akkwist kif ukoll sabiex il-fornituri jiġu informati matul il-konsultazzjoni preliminari tas-suq u s-sejħa għal offerti. Il-partijiet ikkonċernati ewlenin, bħall-utenti tas-servizzi, iċ-ċittadini jew l-NGOs, jistgħu jintalbu jirrieżaminaw, jikkontestaw u japprovaw id-dikjarazzjoni tal-ħtiġijiet minn perspettiva soċjali.

Prattika tajba

— Agħmel il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet waħda mill-ewwel attivitajiet tal-proċess tal-akkwist tiegħek. Il-konsultazzjoni mal-kollegi u mal-utenti aħħarin tgħin sabiex tiżgura li int qed tixtri l-prodott jew is-servizz it-tajjeb, u b’mod li jista’ jipprovdi eżiti soċjali pożittivi.

Eżempju ta’ SRPP f’Dikjarazzjoni dwar il-Ħtiġijiet L-akkwirent pubbliku jeħtieġ tiġdid ta’ kuntratt ta’ servizzi tat-tindif għat-tindif ta’ kuljum tal-binjiet muniċipali kollha. Sabiex jissodisfa l-impenji tal-politika soċjali tiegħu, wara konsultazzjoni mal-impjegati attwali u ma’ partijiet ikkonċernati oħra, l-akkwirent pubbliku jeħtieġ li l-kuntratt jiġi eżegwit bil-kunsiderazzjonijiet soċjali li ġejjin: — Remunerazzjoni ġusta tal-impjegati, inkluż għal kwalunkwe sahra maħduma; — Progressjoni fil-karriera, inklużi taħriġ u tqassim tax-xogħol adattati għall-attendenza tal-korsijiet; — Ibbilanċjar tal-impenji tax-xogħol/ tal-familja, bl-użu ta’ kuntratti full-time u part-time bi tqassim tax-xogħol u b’xiftijiet li jqisu l-ħajja tal-familja; — Is-saħħa okkupazzjonali, permezz tal-użu ta’ prodotti tat-tindif li ma jagħmlux ħsara.

3.2 Djalogu mas-Suq

Qabel is-sejħa għal offerti, il-konsultazzjoni mas-suq tipikament tintuża sabiex jiġu identifikati fornituri potenzjali u prodotti u servizzi rilevanti. Il-fornituri jingħataw żmien u avviż sabiex iħejju għas-sejħa għal offerti; pereżempju, l-intrapriżi formali u soċjali jistgħu jifformaw sħubiji sabiex isaħħu l-eżiti soċjali.

Xi proċeduri – b’mod partikolari djalogi kompetittivi jew proċeduri kompetittivi permezz tan-negozjar, jistgħu jippermettu wkoll aktar opportunitajiet ta’ djalogu mal-offerenti matul il-proċess tas-sejħa għal offerti. Wara sejħa għal offerti, l-offerenti jenħtieġ li jiġu offruti tagħrif dwar ir-riżultati u pariri dwar kif jistgħu jtejbu l-offerta soċjali tagħhom f’offerti futuri.

Id-djalogu mas-suq għall-SRPP jista’:

— Jidentifika offerenti u soluzzjonijiet potenzjali b’impatti soċjali pożittivi;

— Jibni kapaċità fis-suq sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti soċjali;

— Jinforma t-tfassil tal-akkwist u tal-kuntratt sabiex il-kriterji soċjali jkunu rilevanti, marbuta mas-suġġett, ikunu jistgħu jintlaħqu u ma jkunux diskriminatorji;

— Jgħin lill-fornituri jissottomettu offerti li jkollhom elementi soċjali b’saħħithom; u

— Ipprovdi feedback lill-fornituri wara l-proċess.

Il-benefiċċji tad-djalogu mas-suq jinkludu ppjanar u ġestjoni mtejba tal-SRPP, speċjalment meta jitwettqu bħala parti minn proċess ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet. Dawn l-attivitajiet itejbu wkoll il-fehim mill-akkwirenti pubbliċi tal-kapaċità ta’ offerenti potenzjali sabiex jilħqu l-għanijiet u l-ambizzjonijiet soċjali. Id-djalogu jista’ jżid il-fiduċja u l-kredibbiltà tiegħek mal-fornituri, u ħafna jilqgħu l-opportunità li jirreaġixxu għar-rekwiżiti soċjali qabel it-tnedija tal-akkwist. Fi ftit kliem, id-djalogu mas-suq jista’ jgħin sabiex jinħolqu l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex l-SRPP jiġi pprovdut kemm internament fi ħdan l-akkwirent pubbliku kif ukoll fis-suq.

3.2.1 Konsultazzjoni preliminari mas-suq

Ir-regoli tal-UE jippermettu speċifikament konsultazzjoni preliminari mas-suq mal-fornituri, filwaqt li jiddikjaraw li (73): “Qabel ma jniedu proċedura ta’ akkwist, l-awtoritajiet kontraenti jistgħu jwettqu konsultazzjonijiet dwar is-suq bil-ħsieb li jitħejja l-akkwist u jiġu infurmati l-operaturi ekonomiċi dwar il-pjanijiet tagħhom dwar l-akkwist u r-rekwiżiti.” Huma jiddikjaraw ukoll li f’konsultazzjoni mas-suq tista’ tfittex parir mingħand esperti indipendenti, awtoritajiet jew parteċipanti fis-suq, sakemm dan ma jkollux l-effett ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni u ma jirriżultax fi ksur tal-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni u ta’ trasparenza.

Fil-prattika, huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-konsultazzjonijiet preliminari tas-suq jiġu ppubblikati b’mod trasparenti u ferm bil-quddiem. Barra minn hekk, kwalunkwe informazzjoni li tipprovdi lill-parteċipanti matul il-konsultazzjoni mas-suq issir disponibbli wkoll għal operaturi ekonomiċi oħra li ma jistgħux jipparteċipaw fil-konsultazzjoni tas-suq, u li jingħata żmien adegwat għas-sottomissjoni tal-offerti. L-akkwirenti pubbliċi għandhom ir-responsabbiltà li jiżguraw li l-offerenti kollha jiġu ttrattati b’mod ugwali fil-proċeduri ta’ akkwist u, għalhekk, jenħtieġ li l-konsultazzjoni tas-suq ma tirriżultax f’vantaġġ jew fi żvantaġġ inġust għal offerent (74).

3.2.2 Tħejjija għal konsultazzjoni preliminari mas-suq

L-ewwel pass ta’ kwalunkwe proċess ta’ konsultazzjoni preliminari mas-suq huwa li jiġi kkunsidrat x’jenħtieġ li jkunu l-eżiti tal-kuntratt tiegħek – inklużi l-eżiti soċjali. L-ifformar tat-tim it-tajjeb minn ġewwa l-organizzazzjoni tiegħek sabiex jidħol f’kuntatt mas-suq huwa attività preparatorja importanti wkoll. Involvi persunal tal-akkwist, persunal tekniku u maniġers u, fejn rilevanti, utenti aħħarin, kif ukoll esperti interni jew esterni b’għarfien speċjalizzat dwar l-elementi soċjali tal-kuntratt.

Imbagħad, analizza s-suq sabiex taħseb dwar kif il-fornituri jistgħu jissodisfaw il-ħtiġijiet soċjali għall-prodott, għas-servizz jew għax-xogħol ippjanat. Il-mistoqsijiet li għandhom jiġu kkunsidrati jinkludu:

— Is-suq huwa matur biżżejjed sabiex jissodisfa r-rekwiżiti soċjali? Il-fornituri eżistenti huma kapaċi jissodisfaw il-ħtiġijiet soċjali, jew hemm fornituri ġodda b’innovazzjonijiet soċjali diħlin fis-suq?

— Is-suq se jkun teknikament kapaċi jissodisfa r-rekwiżiti soċjali? Pereżempju, il-fornituri jistgħu jirreaġixxu għad-domandi għal informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol fil-katina tal-provvista, jew għal klawżoli ta’ benefiċċju komunitarju relatati mal-ħolqien ta’ impjiegi? Dawn l-impenji kif se jiġu vverifikati u infurzati?

— Kemm-il fornitur jista’ jipprovdi dak li huwa meħtieġ? Il-kapaċità tas-suq tfisser li se jkun hemm kompetizzjoni fis-sejħa għal offerti, jew id-domandi soċjali potenzjalment se jirrestrinġu l-offerti?

— Ir-rekwiżiti soċjali jistgħu jġibu lill-fornituri minn mudelli kummerċjali differenti, bħal organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali u intrapriżi soċjali, flimkien b’mod soċjalment innovattiv? Kieku dan kif jaħdem, u x’jista’ jsir fit-tfassil tas-sejħa għall-offerti sabiex dan jiġi promoss?

— Il-fornituri joperaw b’mod differenti jew jipprovdu oġġetti jew servizzi oħra f’żoni ġeografiċi differenti, u dan kif ikun jaffettwa l-aspetti soċjali tal-offerta?

Ir-riċerka u l-analiżi dokumentarji tas-suq partikolari jistgħu jikxfu soluzzjonijiet soċjalment responsabbli li diġà jkunu disponibbli, jew il-fornituri jistgħu jkunu qed jiżviluppaw prodotti u approċċi ġodda li jistgħu jissodisfaw il-ħtiġijiet soċjali.

Fl-aħħar nett, qabel ma tikkonsulta s-suq direttament, tkellem mal-kollegi f’akkwirenti pubbliċi oħra sabiex issir taf x’qed jixtru sabiex jiġu indirizzati l-problemi soċjali, u t-tagħlimiet li kisbu. Il-fehim ta’ x’jaħdem (jew x’ma jaħdimx) minn akkwirent pubbliku ieħor jista’ jikkonvinċi wkoll lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet u lill-kollegi aktar avversi għar-riskju sabiex jadottaw approċċ soċjali ġdid għall-akkwist.

3.2.3 Kif tinvolvi s-suq

Hemm diversi strateġiji u metodi għall-involviment tas-suq. Ħafna jiddependi fuq ir-riżorsi u miż-żmien disponibbli, u mil-livell ta’ innovazzjoni soċjali meħtieġ.

Kwestjonarji ta’ sondaġġ tal-fornituri u tas-suq

Il-kwestjonarji huma metodu utli u komparattivament rapidu ta’ kif tinkiseb l-informazzjoni, u ta’ kif jitkejlu l-livell ta’ interess u l-kapaċità tal-fornituri sabiex jipprovdu soluzzjonijiet soċjali. Il-kwestjonarji jenħtieġ li jiġu rreklamati b’mod kemm jista’ jkun mifrux, bl-istennija li tinkiseb parteċipazzjoni massima tal-fornitur.

L-analiżi tat-tweġibiet riċevuti jenħtieġ li tgħin sabiex jiġu żviluppati l-kamp ta’ applikazzjoni u l-passi li jmiss tal-istrateġija u tal-proċess tal-akkwist. Oqgħod attent(a) li ma tużax id-data sabiex tagħti vantaġġ dirett jew indirett lil xi fornitur potenzjali, anki jekk mhux intenzjonalment. L-evitar trasparenti ta’ vantaġġ bħal dan jenħtieġ li jkun objettiv ta’ dan l-approċċ.

Avviż ta’ Informazzjoni minn Qabel (PIN)

Avviż ta’ Informazzjoni minn Qabel (PIN) huwa metodu tipiku sabiex is-suq jiġi pprovdut b’notifika bikrija tal-intenzjoni li jingħata kuntratt/qafas u jista’ jintuża sabiex jinbeda eżerċizzju ta’ konsultazzjoni mas-suq. PIN jiġi ppubblikat fuq is-sit web Tenders Electronic Daily (TED), sabiex jintlaħqu operaturi barra mir-reġjun ta’ oriġini tiegħek, li jista’ jkollhom approċċi differenti għall-aspetti soċjali.

PIN ma joħloq l-ebda obbligu sabiex tinbeda proċedura ta’ akkwist u jingħata kuntratt, iżda fejn possibbli jenħtieġ li jkun fih dettalji u skedi ta’ żmien għall-akkwist ippjanat, peress li dan jgħin fl-iffokar ta’ moħħ il-parteċipanti. Kun żgur(a) li tiddikjara fil-PIN liema forma ta’ rispons qed titlob mis-suq, kemm jekk il-mili ta’ kwestjonarju, tweġibiet individwali jew parteċipazzjoni f’avveniment ta’ konsultazzjoni mas-suq.

Pjan ta’ akkwist bil-quddiem

Pjan ta’ akkwist bil-quddiem jagħti lill-fornituri avviż bil-quddiem dwar l-opportunitajiet ta’ kuntratt li ġejjin u jagħtihom iż-żmien sabiex jippjanaw u jħejju sabiex jissottomettu tweġibiet ta’ kwalità tajba. Il-pjanijiet jistgħu jinkludu dikjarazzjoni tal-ħtiġijiet sabiex tiġi pprovduta informazzjoni aktar speċifika lill-fornituri dwar il-ħtiġijiet u r-rekwiżiti soċjali tiegħek.

Avvenimenti ta’ Laqgħa mal-Akkwirent / Laqgħa mal-Fornitur

Avvenimenti fejn akkwirenti potenzjali jiltaqgħu ma’ fornituri potenzjali jipprovdu forum fejn:

Il-Belt ta’ Haarlem (in-Netherlands) tikkonsulta s-suq dwar s