MT    MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Brussell, 26.9.2017  
COM(2017) 546 final  
  
RAPPORT TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW U LILL -
KUNSILL  
Evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tar -Regolament (UE) Nru 652/2014 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet għall -ġestjoni tan -nefqa marbuta 
mal-katina alimentari, mas -saħħa tal -annimali u mat -trattament xieraq tal -annimali, u 
marbuta mas -saħħa tal -pjanti u mal -materjal riproduttiv tal -pjanti , li jemenda d -
Direttivi tal -Kunsill 98/56/KE, 2000/29/KE u 2008/90/KE, ir -Regolamenti (KE) Nru 
178/2002, (KE) Nru 882/2004 u (KE) Nru 396/2005 tal -Parlament Ewropew u tal -
Kunsill, id -Diret tiva 2009/128/KE tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill u r -Regolament 
(KE) Nru 1107/2009 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill u li jħassar id -Deċiżjonijiet 
tal-Kunsill 66/399/KEE, 76/894/KEE u 2009/470/KE  
{SWD(2017) 314 final}  
{SWD(2017) 315 final}  
{SWD(2017)  316 final}   
 
2 
 RAPPORT TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW U LILL -
KUNSILL  
Evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tar-Regolament (UE) Nru  652/2014 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet għall -ġestjoni tan -nefqa marbuta 
mal-katina alimentari, mas -saħħa tal -annimali u mat -trattament xieraq tal -annimali, u 
marbuta mas -saħħa tal -pjanti u ma l-materjal riproduttiv tal -pjanti1, li jemenda d -
Direttivi tal -Kunsill 98/56/KE, 2000/29/KE u 2008/90/KE, ir -Regolamenti (KE) Nru 
178/2002, (KE) Nru 882/2004 u (KE) Nru 396/2005 tal -Parlament Ewropew u tal -
Kunsill, id -Direttiva 2009/128/KE tal -Parlament Ew ropew u tal -Kunsill u r -Regolament 
(KE) Nru 1107/2009 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill u li jħassar id -Deċiżjonijiet 
tal-Kunsill 66/399/KEE, 76/894/KEE u 2009/470/KE  
1. Introduzzjoni  
Ir-Regolament (UE) Nru  652/2014 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill daħal  fis-seħħ fl -
aħħar ta’ Ġunju 2014 u stabbilixxa Qafas Finanzjarju Komuni (CFF, Common Financial 
Framework)  fl-oqsma tal -katina alimentari, tas -saħħa tal -annimali u t -trattament xieraq tal -
annimali, tas -saħħa tal -pjanti u l -materjal riproduttiv tal -pjanti ( aktar ’il quddiem: ir -
“Regolament CFF”).  
Dan ir -rapport tħejja skont l -Artikolu  42 (“Evalwazzjoni”) tar -Regolament CFF innifsu, li 
jirrikjedi li l -Kummissjoni tistabbilixxi u tippreżenta lill -Parlament Ewropew u lill -Kunsill 
rapport ta’ evalwazzjoni ta’ no fs it-terminu li jkopri l -miżuri ta’ nfiq li ġejjin:  
 programmi ta’ eradikazzjoni, kontroll u sorveljanza veterinarja  (aktar ’il quddiem: 
“programmi veterinarji”) implimentati mill -Istati Membri, li jimmiraw li jeliminaw 
progressivament il -mard tal -annimali  u ż-żoonożi u li jimplimentaw miżuri ta’ kontroll 
tal-mard;  
 programmi ta’ stħarriġ fitosanitarju  rigward il -preżenza ta’ pesti fit -territorju tal -
Unjoni;  
 miżuri ta’ emerġenza veterinarja u fitosanitarja , li jimmiraw li jindirizzaw 
sitwazzjonijiet ta’ emer ġenza fil -ħin relatati mas -saħħa tal -annimali u s -saħħa tal -pjanti 
rispettivament;  
 attivitajiet tal -Laboratorji ta’ Referenza tal -Unjoni Ewropea (EURLs, European 
Union Reference Laboratories) , li jimmiraw li jiżguraw ittestjar ta’ kwalità għolja u 
uniformi  fl-UE u li jappoġġaw l -attivitajiet tal -Kummissjoni dwar l -immaniġġjar tar -riskji 
fil-qasam tal -analiżi fil -laboratorju;  
 il-programm għat -Taħriġ Imtejjeb għal Iżjed Sikurezza fl -Ikel (BTSF, Better 
Training for Safer Food) , li huwa inizjattiva ta’ taħriġ l i tindirizza l -persunal tal -
                                                            
1 ĠU L 189, 27.6.2014, p. 1. 
 
3 
 awtoritajiet nazzjonali involuti fil -kontrolli uffiċjali fl -oqsma tal -liġi dwar l -ikel u l -għalf, 
is-saħħa u t -trattament xieraq tal -annimali u r -regoli dwar is -saħħa tal -pjanti.  
Taħt il -Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) attwa li, l-ammonti allokati għas -sett ta’ attivitajiet 
elenkati hawn fuq jirrappreżentaw kważi l -baġit kollu fil -qasam tal -katina alimentari.  
Dan ir -rapport jiddeskrivi l -eżitu tal -eżerċizzju ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu, ibbażat 
fuq l -istudju ta’ appoġġ estern2 u fuq il -valutazzjoni interna mwettqa fil -livell tal -
Kummissjoni. Dan huwa akkumpanjat minn Dokument ta’ Ħidma tal -Persunal (SWD, Staff 
Working Document), li jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l -implimentazzjoni teknika u finanzjarja 
tal-attivita jiet tas -CFF, u jiġbor fil -qosor is -sejbiet tal -istudju ta’ appoġġ estern.  
Il-programm ta’ nfiq tal -UE jipprovdi appoġġ finanzjarju biex jinkisbu l -objettivi tal -
leġiżlazzjoni tal -UE dwar l -ikel u l -għalf. Il -kontribuzzjoni tiegħu għall -kisba tal -objettivi  
huwa intrinsikament korrelatat mal -kontribuzzjoni tal -infiq nazzjonali u l -miżuri li jobbligaw 
legalment lill -Istati Membri biex jieħdu azzjoni.  
Il-kamp ta’ applikazzjoni tal -evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu jkopri l -implimentazzjoni tar -
Regolament CFF fl -2014, fl -2015 u, fuq il -bażi tad -dejta preliminari disponibbli, fl -2016. Id -
dejta parzjali għall -2016 hija limitazzjoni għall -evalwazzjoni attwali.  
2. Kuntest u għanijiet tar -Regolament CFF  
Ir-Regolament CFF ġie stabbilit sabiex itejjeb il -funzjonament tal -infiq għall -attivitajiet 
implimentati fil -qasam tal -katina alimentari , kif ukoll biex issir enfasi fuq il -prijoritajiet 
ta’ finanzjament tal UE li jipprovdu valur miżjud reali. Immodernizza u rrazzjonalizza d -
dispożizzjonijiet finanzjarji diġà eżistenti taħ t qafas wieħed, bi proċeduri armonizzati, rati ta’ 
ħlas standardizzati, spejjeż u miżuri ċċarati u eliġibbli.  
Mill-perspettiva operattiva, il -maġġoranza tal -attivitajiet u miżuri kienu diġà ġew appoġġati 
qabel l -2014. Miżuri ġodda ġew introdotti  fil-qasam  fitosanitarju, b’mod partikolari l -
possibbiltà li tiġi kkofinanzjata l -implimentazzjoni ta’ programmi ta’ stħarriġ rigward il -
preżenza ta’ pesti tal -pjanti fit -territorju tal -Unjoni.  
L-objettiv ġenerali tal -politika tar -Regolament CFF huwa li jikkontribw ixxi għal livell għoli 
ta’ saħħa għall -bnedmin, l -annimali u l -pjanti tul il -katina tal -ikel u f’oqsma relatati, billi jiġu 
evitati u jiġu eradikati l -mard u l -pesti, u billi jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall -
konsumaturi u l -ambjent filwaqt li  tissaħħaħ il -kompetittività tal -industrija tal -ikel u tal -għalf 
fl-Unjoni u jiġi vvantaġġat l -ħolqien tal -impjiegi.  
Dan l -objettiv ġenerali huwa maqsum f’erba’ objettivi speċifiċi, wieħed għal kull wieħed mill -
erba’ oqsma ta’ nfiq koperti mir -Regolament C FF innifsu, jiġifieri: is -sikurezza alimentari, is -
saħħa u t -trattament xieraq tal -annimali, is -saħħa tal -pjanti, il -kontrolli uffiċjali.  
                                                            
2 Evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tar -Regolament (UE) Nru  652/2014 imħejji mill -IBF International 
Consulting (ara d -dokument ta’ ħidma tal -persunal mehmuż).  
 
4 
 L-objettivi speċifiċi huma akkumpanjati minn sitt indikaturi ta’ prestazzjoni speċifiċi, li huma 
stabbiliti wkoll fir -Regolament CFF, li pprovda bażi biex issir evalwazzjoni settorjali tal -
miżuri implimentati taħt kull wieħed mill -erba’ oqsma ta’ nfiq koperti.  
Sabiex jintlaħaq l -objettiv tiegħu, twarrab limitu tan -nefqa totali massimu ta’ EUR 
1 891 936 000 għar-Regolament  CFF għall -perjodu ta’ seba’ snin mill -2014 sal -2020 kopert 
mill-QFP attwali.  
In-nefqa tas -CFF primarjament tikkonsisti f’kofinanzjament dirett lill -Istati Membri, li huma 
l-benefiċjarji kważi esklużivi tal -infiq tal -UE f’dan il -qasam. L -Istati Membri jirċ ievu rimborż 
tal-ispejjeż eliġibbli li jkunu ġarrbu biex iwettqu l -miżuri eliġibbli. Il -kontribuzzjoni 
finanzjarja tal -Unjoni prinċipalment tieħu l -forma ta’ għotja.  
3. Eżitu tal -evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tal -implimentazzjoni tar -Regolament 
CFF  
Skont i d-dispożizzjonijiet tal -Artikolu  42 tar -Regolament CFF, l -evalwazzjoni ta’ nofs it -
terminu tkopri l -aspetti li ġejjin:  
 il-kisba tal -objettivi tas -CFF (Artikolu  2(1)), fir -rigward tal -effiċjenza fl -użu tar -riżorsi u 
l-valur miżjud tiegħu, fil -livell tal -Unjoni; 
 il-kamp ta’ applikazzjoni għas -simplifikazzjoni;  
 ir-rilevanza kontinwa tal -objettivi kollha;  
 il-kontribuzzjoni tal -miżuri għall -prijoritajiet tal -Unjoni ta’ tkabbir intelliġenti, sostenibbli 
u inklużiv.  
Din tqis ir -riżultati tal -evalwazzjoni dwar l -impatt fit -tul tal -miżuri li jkunu ttieħdu qabel.  
L-evalwazzjoni tqis il -progress li sar bl -użu tas -sitt indikaturi tas -CFF elenkati fl -
Artikolu  2(2)3.  
3.1 Kisba tal -objettivi tar -Regolament CFF: l -effiċjenza u l -valur miżjud tal -UE 
L-objettiv ta’ politika ġenerali ppreżentat fil -kuntest ta’ dan ir -rapport huwa kkumplimentat 
minn erba’ objettivi speċifiċi , wieħed għal kull wieħed mill -erba’ oqsma ta’ nfiq koperti.  
 Is-saħħa tal -annimali : li jikkontribwixxi għall -kisba ta’ status ogħla tas -saħħa tal -
annimali għall -Unjoni u li jappoġġa t -titjib tat -trattament xieraq tal -annimali.  
 Is-saħħa tal -pjanti : li jikkontribwixxi għall -individwazzjoni f’waqtha tal -pesti u l -
eradikazzjoni tagħhom meta dawk il -pesti jkunu daħlu fl -Unjoni.  
 Il-kontrolli uffiċjali : li jikkontribwixxi biex jitjiebu l -effikaċja, l -effiċjenza u l -
affidabbiltà tal -kontrolli uffiċjali u attivitajiet oħra mwettqa fid -dawl tal -implimentazzjoni 
                                                            
3 It-Tabella 1 tad -Dokument ta’ Ħidma tal -Persunal li jakkumpanja dan ir -rapport  
 
5 
 effettiva tar -regoli tal -Unjoni u l -konformità magħhom (fl -oqsma koperti mir -Regolament 
CFF).  
 Is-sikurezza alimentari : li jikkontribwixxi għal livell għoli ta’ sikurezza tal -ikel u tas -
sistemi ta’ produzzjoni tal -ikel u ta’ prodotti oħra li jistgħu jaffettwaw is -sikurezza tal -
ikel, filwaqt li jtejjeb is -sostenibbiltà tal -produzzjoni tal -ikel. 
Dawn l -objet tivi speċifiċi huma akkumpanjati mis -sitt indikaturi tar -Regolament CFF 
imsemmija hawn fuq; li jipprovdu approċċ ġenerali għas -segwitu tal -progress tal -infiq f’dan 
il-qasam. Sabiex tiġi mmonitorjata u mkejla l -prestazzjoni tal -attivitajiet tas -CFF b’mod 
konkret, is -servizzi tal -Kummissjoni komplew isarrfu dawk l -indikaturi f’sett komprensiv ta’ 
wieħed u għoxrin indikatur tekniku operattiv, li jiddefinixxu għanijiet speċifiċi għal kull 
wieħed minnhom4 għall -2017 u l -2020. Dan is -sett ta’ indikaturi jipprovdi  informazzjoni dwar 
il-prestazzjoni teknika tal -miżuri tas -CFF, iżda ma jippermettix il -valutazzjoni tal -
kosteffettività tal -programm. B’mod partikolari, in -nuqqas ta’ indikaturi tal -kosteffettività 
disponibbli jillimita l -evalwazzjoni tal -effiċjenza tal -miżuri tas -CFF.  
3.1.1  Is-saħħa tal -annimali  
Il-kisba tal -għanijiet  
L-implimentazzjoni tal -miżuri veterinarji tirrappreżenta l -akbar parti tan -nefqa skont il -baġit 
tar-Regolament CFF, u l -programmi veterinarji biss qabżu l -75 % tal -infiq totali fl -2014 u l -
2015. Il -ħlasijiet għall -programmi veterinarji fl -2014 ammontaw għal EUR  136 miljun, minn 
total ta’ EUR  180 miljun u fl -2015 ammontaw għal EUR  148 miljun minn total ta’ 
EUR  194 miljun. Din il -rilevanza baġitarja hija wkoll riflessa fil -fatt li 12 mill -21 in dikatur 
tekniku mmonitorjat f’dan il -kuntest jirrigwardaw dan il -qasam ta’ nfiq. L -indikaturi 
magħżula jiffukaw fuq il -prijorità tal -mard tal -annimali u ż -żoonożi; jippermettu li tiġi 
mmonitorjata l -evoluzzjoni ġeografika taż -żoni tal -UE li huma ħielsa min n mard speċifiku tal -
annimali, u li jitkejlu l -parametri tekniċi bħal pereżempju l -prevalenza, l -inċidenza u l -għadd 
ta’ każijiet. L -analiżi ta’ dawn l -indikaturi għall -perjodu 2014 -2016 turi tendenza 
epidemjoloġika pożittiva għall -mard ta’ prijorità kollu  li qed jirċievi appoġġ finanzjarju mill -
UE taħt il -programmi veterinarji, b’għadd dejjem jikber ta’ Stati Membri jew reġjuni li qed 
isiru ħielsa minn mard tal -annimali, u tnaqqis kumplessiv fil -parametri mmonitorjati kollha.  
Eżempju sinifikanti huwa rrap preżentat mill -programmi tal -UE li jindirizzaw ir -Rabja: din il -
marda ġiet eradikata kważi kollha fil -fawna selvaġġa fl -UE (l -eradikazzjoni totali hija 
mistennija li sseħħ sal -2020) u l -għadd ta’ każijiet naqas minn 80 fl -2014 għal 18 biss fl -2016, 
u b’hek k naqas ir -riskju sinifikanti għas -saħħa u ppermetta l -moviment ħieles tal -qtates u l -
klieb fl -UE. Eżempju tajjeb ieħor huwa n -numru akbar ta’ Stati Membri ħielsa mill -bruċellosi 
bovina: fi tmiem l -2016, tnejn minn kull ħames Stati Membri li jkollhom progr amm 
kofinanzjat mill -UE tul il -perjodu kkunsidrat, saru ħielsa minn din il -marda; fit -tliet Stati 
Membri li jifdal, l -indikatur ewlieni tal -prestazzjoni, li jimmonitorja l -evoluzzjoni tal -
prevalenza tal -merħla, naqas b’25  % fl -istess perjodu, u juri xejra pożittiva lejn l -
eradikazzjoni totali tal -marda. Għaldaqstant, jenħtieġ li wieħed jinnota li għad hemm xi 
                                                            
4 Id-dettal ji dwar l -indikaturi tekniċi operattivi jistgħu jinsabu fl -Anness  4 tal-SWD  
 
6 
 oqsma fejn is -sitwazzjoni ma tjibitx kif mistenni, bħal pereżempju l -każijiet tat -tuberkulożi  
bovina (fi Stat Membru wieħed mill -ħamsa bi programm kof inanzjat mill -UE) u l -bruċellożi  
ovina u kaprina (fi Stat Membru wieħed u fi ftit reġjuni ta’ Stat Membru ieħor minn sitta bi 
programmi kofinanzjati mill -UE). Filwaqt li l -indikaturi dwar is -salmonellożi u l -bruċellożi 
fl-annimali juru progress, l -indikatu ri fil-bnedmin għadhom ma wrewx ir -riżultati mistennija 
ta’ tnaqqis tal -każijiet ta’ 2  % kull sena,  fil-perjodu ta’ tliet snin taħt evalwazzjoni.  
L-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ emerġenza meta jseħħu t -tifqigħat ta’ mard veterinarju 
għandha wkoll rwol es senzjali fil -kisba ta’status ogħla tas -saħħa tal -annimali fl -UE, kif ukoll 
biex tiġi protetta l -ekonomija tal -UE minn kriżi veterinarja serja u fuq skala kbira. Bis -saħħa 
ta’ detezzjoni bikrija u applikazzjoni immedjata tal -miżuri ta’ emerġenza kofinanzjat i mill -
UE, l -epidemiji reċenti kollha trażżnu b’suċċess, u ġew evitati konsegwenzi ekonomiċi 
ewlenin, bħalma huma r -restrizzjonijiet kummerċjali u l -imblukkar tal -esportazzjonijiet. 
Eżempju reċenti huwa l -ġlieda kontra l -epidemija tal -Marda tal -Infafet fil -Ġilda (LSD, 
Lumpy Skin Disease), marda virali infettiva tal -ifrat trasmessa permezz tas -saliva infettata 
jew permezz tal -insetti, li waslet fl -UE mit -Turkija. Fl -2016, din il -marda affettwat seba’ 
pajjiżi fix -Xlokk tal -Ewropa, inkluż l -Greċja, il -Bulgarij a u r -reġjun tal -Balkani. Dawn il -
pajjiżi kollha rrikorrew għal tilqim bil -massa b’appoġġ tal -bank tat -tilqim kontra l -LSD tal -
UE stabbilit minnufih biex tiġi indirizzata l -emerġenza. Din il -kampanja ta’ tilqim wasslet 
biex il -marda trażżnet b’suċċess: l -ebda Stat Membru ieħor ma ġie affettwat fl -2016 u l -marda 
ma reġgħetx seħħet fiż -żoni fejn kien sar it -tilqim.  
L-effiċjenza  
It-titjib tal -istatus tas -saħħa tal -annimali huwa akkumpanjat minn tnaqqis gradwali tar -riżorsi 
finanzjarji meħtieġa fil -qasam, li f il-każ speċifiku tal -programmi veterinarji naqsu b'EUR11 -il 
miljun fil -perjodu ta’ tliet snin taħt evalwazzjoni.  
Inqas prevedibbli huwa l -infiq għall -miżuri ta’ emerġenza, li jvarja minn sena għall -oħra 
bħala konsegwenza ta’ fatturi li huma diffiċli li ji ġu antiċipati u kkontrollati, inkluża l -bidla 
fil-klima u l -globalizzazzjoni ta’ vetturi, kif ukoll ir -riokkorrenza ċiklika ta’ xi mard 
endemiku.  
Irid jiġi enfasizzat li rapport speċjali reċenti mill -Qorti tal -Awdituri5, li ġie ppubblikat f'April 
2016, iq is li l -istrateġija tal -Kummissjoni għall -mard tal -annimali hija soda u żviluppata sew, 
inkluż qafas tajjeb għall -prijoritizzazzjoni tar -riżorsi baġitarji fil -programmi prijoritarji. Skont 
is-sejbiet tiegħu, il -programmi tal -Istati Membri jissodisfaw il -kriterji meħtieġa, u huma 
ġeneralment imfassla tajjeb u implimentati b’mod korrett. Barra minn hekk, l -Istati Membri 
juru li għandhom sistemi adegwati biex jidentifikaw tifqigħat ta’ mard tal -annimali u biex 
jiffaċilitaw l -eradikazzjoni tagħhom. Madankollu, jeħtieġ li wieħed jinnota li r -rapport tal -
Qorti tal -Awdituri jirrikonoxxi wkoll nuqqas ta' mudelli u indikaturi ekonomiċi standard 
internazzionali disponibbli, li jillimita l -possibbiltà għall -Kummissjoni li turi l -kosteffettività 
tan-nefqa veterinarja.  
                                                            
5 http://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR16_06/SR_ANIMAL_DISEASES_MT.pdf.  
 
7 
 Il-valur miżjud tal -UE 
Il-kisba ta’ status ogħla tas -saħħa tal -annimali hija r -riżultat tal -miżuri legali stabbiliti fil -
livell tal -UE bl -appoġġ tekniku u finanzjarju pprovdut mill -UE lill -Istati Membri. Meta marda 
tkun suspettata jew ikkonfermata, għadd ta ’ azzjonijiet ta’ prevenzjoni u kontroll jiġu 
stabbiliti minnufih taħt is -sistema tal -miżuri ta’ emerġenza, inkluż l -għeluq temporanju tal -
fruntieri fir -rigward tal -moviment ta’ kunsinni suxxettibbli u r -reġjonalizzazzjoni6 tal-marda. 
Il-varjetà ta’ miżuri  li jridu jiġu stabbiliti biex jindirizzaw il -mard tal -annimali u l -fatt li ħafna 
mill-mard jinjora l -fruntieri, jirrikjedu sistema ta’ ġestjoni ċentralizzata sabiex tikkoordina u 
torganizza sew l -implimentazzjoni ta’ azzjonijiet speċifiċi fl -Istati Membri .  
Il-limitazzjonijiet tal -baġit f’xi Stati Membri, speċjalment dawk li qed jaffaċċjaw kriżi 
ekonomika jew ristrezzjonijiet oħrajn, jistgħu jillimitaw jew idewmu l -implimentazzjoni tal -
miżuri meħtieġa biex titrażżan it -tifqigħa tal -marda. Għalhekk, il -kontribuzzjoni finanzjarja 
tal-UE tappoġġa s -sistema ta’ ġestjoni tal -kriżijiet tal -UE fil -każ ta’ tifqigħa . Eżempju tajjeb 
tal-koordinazzjoni tal -UE hija l -ġestjoni reċenti fil -livell tal -UE tat -tifqigħa tad -deni Afrikan 
tal-ħnieżer, li wasal fl -UE mir -Russja  fl-2014. Mill -istadji l -aktar bikrin tal -epidemiji - li 
għalihom ma hemm l -ebda tilqim - il-Kummissjoni ppromwoviet b’mod proattiv strateġija 
komuni fost l -Istati Membri affettwati, il -pajjiżi terzi ġirien u l -Istati Membri konfinanti fir -
riskju fuq il -bażi tal -leġiżlazzjoni tal -UE u l -aħjar għarfien xjentifiku. Il -Kummissjoni tat 
appoġġ tekniku u finanzjarju għal miżuri speċifiċi mmirati biex tiġi appoġġata l -politika. Din 
l-azzjoni koordinata wasslet għat -trażżin tal -marda fil -perjodu kopert mill -evalwaz zjoni 
attwali u llimitat l -ispejjeż kemm għall -UE u kemm għall -baġits nazzjonali. Evitat ukoll 
tfixkil kummerċjali kbir, kemm fl -UE u kemm f’pajjiżi mhux tal -UE. 
3.1.2  Is-saħħa tal -pjanti  
Il-kisba tal -għanijiet  
Filwaqt li l -appoġġ finanzjarju tal -UE għall -implimentazzjoni tal -miżuri ta’ emerġenza għas -
saħħa tal -pjanti ġiet ipprovduta għal bosta snin, il -finanzjament tal -programmi ta’ stħarriġ 
dwar is -saħħa tal -pjanti għadu f’fażi inizjali.  
Il-programmi ta’ stħarriġ ġew stabbiliti għall -ewwel darba fl -2015; għalhekk l -evalwazzjoni 
tar-riżultati tagħhom ġiet limitata minħabba l -perjodu ta’ żmien qasir u n -nuqqas ta’ miżuri 
preċedenti. Għaldaqstant, l -Istati Membri tal -UE laqgħu l -introduzzjoni tagħhom mill -ewwel 
sena, bi 17 -il pajjiż tal -UE li ppreżentaw  programm fl -2015 u 22 wieħed fl -2016. Fl -2015, l -
implimentazzjoni tal -programmi ta’ stħarriġ ippermettiet id -detezzjoni ta’ għadd ta’ riskji 
emerġenti ġodda fit -territorju tal -Unjoni bħal pereżempju l -batterju tal -pjanti Xylella 
fastidiosa.  
Il-baġit dispo nibbli għall -appoġġ tal -implimentazzjoni tal -miżuri ta’ emerġenza u l -
programmi ta’ stħarriġ dwar il -preżenza ta’ pesti jirrappreżenta parti limitata tan -nefqa totali 
skont il -baġit tar -Regolament CFF. Fl -2014, l -infiq għall -implimentazzjoni tal -miżuri ta’  
                                                            
6 Ir-reġjonalizzazzjoni hija metodoloġija reċenti għall -kontroll tal -mard permezz tas -separazzjoni taż-żoni 
ħielsa mill -mard u ż -żoni affettwati fuq il -bażi ta’ kriterji epidemjoloġiċi.  
 
8 
 emerġenza ammonta għal EUR  7,7 miljun u fl -2015 għal EUR  12,2-il miljun, filwaqt li l -infiq 
għall -programmi ta’ stħarriġ ammonta għal EUR  4,2 miljun fl -2015.  
Għas -segwitu tar -riżultati tal -implimentazzjoni tal -miżuri ta’ emerġenza fitosanitarja, il -
Kummis sjoni timmonitorja l -għadd ta’ każijiet għal għażla ta’ pesti ta' prijorità, inkluż xi 
patoġenu devastanti bħal pereżempju il -Xylella fastidiosa . Fil-qasam tas -saħħa tal -pjanti, l -
objettiv tal -eradikazzjoni fil -każ ta’ tifqigħa huwa possibbli biss jekk jiġ u stabbiliti miżuri 
deċiżivi minnufih u mhux meta pest ikun diġà sar endemiku fiż -żona. Id -diffikultajiet fil -kisba 
tal-eradikazzjoni jistgħu jirriżultaw minn nuqqas ta’ soluzzjonijiet ta’ trattament effettivi, l -
għadd għoli ta’ speċijiet ta’ pjanti suxxet tibbli, id -dinamiki tal -popolazzjoni u ċ -ċiklu ta’ ħajja 
tal-pesti u l -vetturi tagħhom preżenti fil -foresti, fil -parks u fil -pjantaġġuni b’livell għoli ta’ 
valur ekonomiku, soċjali u ambjentali. Fil -każijiet fejn l -eradikazzjoni ma tkunx fattibbli, it -
trażżin huwa l -unika alternattiva f’dan l -istat tax -xjenza. Dan jenfasizza l -importanza tad -
detezzjoni bikrija li trid tinkiseb permezz tal -programm tal -isħarriġ.  
L-effiċjenza  
L-implimentazzjoni tal -programmi ta’ stħarriġ għandha l -għan li tidentifika l -preżen za ta’ 
pesti ta' prijorità fit -territorju tal -UE. F’din il -perspettiva, hija prevista żieda gradwali tar -
riżorsi finanzjarji fil -QFP attwali, li tappoġġa l -objettiv li tiżdied il -kopertura tat -territorju tal -
Unjoni ta’ dak l -istħarriġ sal -2020.  
Bħal fil -każ tal -miżuri ta’ emerġenza veterinarja, l -infiq għall -miżuri ta’ emerġenza 
fitosanitarja huwa varjabbli u inqas prevedibbli minħabba riskji emerġenti bħall -effett tal -
bidla fil -klima, il -kummerċ globali u l -moviment tal -vjaġġaturi fid -dinja. Tul is -snin 20 14-
2016, kien jikkonċerna l -aktar erba’ pesti ewlenin biss: il -miżuri ta’ emerġenza li jindirizzaw 
in-nematodu tal -injam tal -arżnu u l -Xylella fastidiosa , flimkien mal -Anoplophora 
glabripennis  u l-Pomacea insularum , li kienu responsabbli għal kważi l -ħlasi jiet kollha 
(91 %). Tul il -perjodu kkunsidrat, l -appoġġ finanzjarju tal -UE għall -implimentazzjoni tal -
miżuri ta’ emerġenza kkontribwixxa fil -prevenzjoni ta’ introduzzjoni ulterjuri u aktar tixrid 
fil-bqija tat -territorju tal -Unjoni tal -pesti msemmija hawn fuq.  
Il-valur miżjud tal -UE 
L-intervent tal -UE jappoġġa l -ġestjoni ta’ tifqigħat tas -saħħa tal -pjanti, fejn l -UE tipprovdi l -
kontribuzzjoni finanzjarja meħtieġa fil -livell tal -Istati Membri biex jiġu implimentati l -miżuri 
ta’ emerġenza bl -għan li jiġi evi tat aktar tixrid tal -pesti rilevanti fil -bqija tat -territorju tal -
Unjoni.  
Barra minn hekk, l -appoġġ tal -Unjoni jiffaċilita l -koordinazzjoni fost l -Istati Membri bl -għan 
li jsir stħarriġ dwar il -pesti tal -pjanti li jistħoqqilhom attenzjoni aktar mill -qrib minħabba l -
impatt ekonomiku, ambjentali u soċjali tagħhom.  
B’mod globali, l-implimentazzjoni tal -programmi ta’ stħarriġ kofinanzjati mill -UE u tal -
miżuri ta’ emerġenza fit -territorju tal -UE tikkontribwixxi għall -preservazzjoni tal -produzzjoni 
agrikola permezz tal -ħarsien tas -saħħa tal -pjanti, kif ukoll il -ħarsien tal -bijodiversi tà u l -
foresti, flimkien mal -kompetittività agrikola.  
 
9 
 3.1.3  Il-kontrolli uffiċjali  
Il-kisba tal -għanijiet  
L-appoġġ finanzjarju tal -UE għas -sistema ta’ kontrolli uffiċjali jindirizza żewġ strumenti 
ewlenin, li jkopru madwar 100  % tal -ispejjeż eliġibbli mġar rba: l -attivitajiet ta’ ttestjar 
imwettqa min -netwerk ta’ rappreżentanti ta’ 43 EURLs, u t -taħriġ ipprovdut f’għadd ta’ 
oqsma prijoritarji tas -sikurezza alimentari mill -EURL, u fil -kuntest tal -inizjattiva BTSF. 
Erba’ indikaturi operattivi7 ġew żviluppati b iex jimmonitorjaw il -prestazzjoni tal -miżuri 
ewlenin kofinanzjati fil -qasam tal -kontrolli uffiċjali.  
L-EURLs ikkontribwew, inter alia , għall -aġġornament kontinwu ta’ għodod dijanjostiċi 
għall -identifikazzjoni f’waqtha ta’ patoġeni. Dan huwa kruċjali għall -implimentazzjoni 
uniformi tal -kontrolli fl -UE kollha peress li jiżgura l -kunfidenza fl -affidabbiltà tar -riżultati 
tat-testijiet u kundizzjonijiet ekwi fil -kompetizzjoni. Rata medja ta’ suċċess ta’ 85 % mil -
laboratorji parteċipanti fit -testijiet tal -profiċj enza8 mwettqa min -netwerk tal -EURLs turi l -
applikazzjoni b’suċċess tal -metodi ta’ ttestjar tal -laboratorji ta’ referenza fl -UE kollha. 
Permezz ta’ taħriġ kontinwu, b’sessjoni ta’ ħidma annwali organizzata minn kull EURL, il -
Laboratorji ta’ Referenza Nazzjo nali (NRLs, National Reference Laboratories) involuti fil -
kontroll uffiċjli jistgħu jtejbu l -għarfien espert tagħhom. Ir -rata ta’ sodisfazzjon medja tal -
parteċipanti, fir -rigward tal -kontenut tat -taħriġ, kienet aktar minn 87 %.  
Għat -tliet snin ikkunsidrati , l-inizjattiva ta’ taħriġ tal -BTSF kopriet 52 tema ta’ importanza 
ewlenija għall -oqsma tas -CFF. Il -programm tqies utli mill -parteċipanti, kemm fl -Istati 
Membri tal -UE u kemm fil -pajjiżi terzi, b’rata ta’ sodisfazzjon ogħla minn 90  % għas -snin 
kollha kkuns idrati. Barra minn hekk ir -rata ta’ suċċess tat -testijiet imwettqa mill -parteċipanti 
wara t -taħriġ hija għolja ħafna, madwar 88  %. It -taħriġ ipprovda appoġġ għal fehim komuni 
fost l -Istati Membri dwar l -obbligi tagħhom u kif l -aħjar jistgħu jinfurzaw il -leġiżlazzjoni 
rilevanti tal -UE. Il -programm tal -BTSF wera wkoll li jkun ta’ għajnuna fir -rispons għall -
ħtiġijiet ġodda, b’mod partikolari matul avvenimenti ta’ kriżi, meta kkontribwixxa għall -
prevenzjoni u t -tħejjija għall -kriżijiet. Eżempju konkret huwa t -taħriġ tal -BTSF dwar l -
investigazzjonijiet tat -tifqigħat ta’ oriġini alimentari, li kien organizzat tul it -tliet snin 
ikkunsidrati u ffoka fuq soġġetti bħal pereżempju t -tħejjija għat -tifqigħat, il -ġestjoni tat -
tifqigħat u l -komunikazzjoni tal -kriżi, u indi rizza t -timijiet nazzjonali tas -saħħa pubblika u l -
awtoritajiet veterinarji u tas -sikurezza alimentari.  
L-effiċjenza  
Dawk iż -żewġ attivitajiet huma 100  % ffinanzjati mill -UE, u kull waħda minnhom għandha 
spiża annwali ta’ madwar EUR  15-il miljun għall -baġit tal -UE. Madankollu, din l -ispiża 
limitata ppermettiet lill -EURLs iwettqu attivitajiet ta’ ttestjar ta’ livell għoli  u jħarrġu mijiet 
                                                            
7 L-Anness 4 tal -SWD  
8 L-ittestjar tal -profiċjenza jiddetermina l -prestazzjoni ta’ kull laboratorju għal testijiet speċifiċi jew kejl 
speċifiku u jintuża biex tiġi mmoni torjata l -prestazzjoni kontinwa tal -laboratorji. Jissejjaħ ukoll tqabbil 
bejn il -laboratorji. Kif jimplika dan it -terminu, l -ittestjar tal -profiċjenza jqabbel ir -riżultati tal -kejl 
miksuba minn laboratorji differenti.  
 
10 
 ta’ NRLs kull sena u l -BTSF ħarreġ kull sena madwar 6,000 uffiċjal tal -awtoritajiet 
kompetenti nazzjonali involuti fil -kontrolli uffiċjali.   
Il-valur miżjud tal -UE 
Il-valur miżjud tal -UE pprovdut mill -attivitajiet tal -EURLs u l -programmi  tal-BTSF huwa 
marbut man -natura ta’ dawk l -attivitajiet: in -netwerk ta’ laboratorji jiżgura li l -Istati Membri 
kollha tal -UE jaħdmu fi ħdan qafas regolatorju konsistenti u uniformi u l -programm ta’ taħriġ 
tal-UE jippromwovi approċċ komuni lejn l -impliment azzjoni tal -leġiżlazzjoni tal -UE. Din il -
kontribuzzjoni lejn l -armonizzazzjoni ta’ regoli fil -livell tal -Unjoni u l -kondiviżjoni tal -
għarfien u l -għarfien espert fl -oqsma tas -sikurezza alimentari u oqsma relatati hija eżempju 
ewlieni ta’ interazzjoni pożit tiva fl -UE, li ma setax jinkiseb permezz ta’ sforzi iżolati fil -livell 
nazzjonali u mingħajr l -appoġġ finanzjarju tal -UE. 
3.1.4  Is-sikurezza alimentari  
Il-kisba tal -objettiv tas -sikurezza alimentari għandha titqies minn perspettiva integrata, peress 
li hij a għan orizzontali li jirriżulta mill -implimentazzjoni u l -infurzar tal -qafas leġiżlattiv 
flimkien mal -kontribuzzjoni tal -UE u tal -programmi tal -infiq nazzjonali. L -attivitajiet kollha 
relatati mas -saħħa tal -annimali, is -saħħa tal -pjanti u l -kontroll uffiċ jali jikkontribwixxu għal 
livell għoli ta’ sikurezza alimentari u ta’ sikurezza tas -sistemi ta’ produzzjoni tal -ikel, fl -
interess taċ -ċittadini kollha tal -UE. Is -sikurezza alimentari tirrikjedi annimali u pjanti sikuri u 
b’saħħithom kif ukoll sistema ta’ k ontrolli u ta’ kwalità għolja. Għalhekk hemm rabta diretta 
u vinkolanti mal -kisba ta’ livell għoli tas -saħħa tal -annimali, tas -saħħa tal -pjanti u tal -
kontrolli uffiċjali sabiex jiġi ssodisfat dan ir -rekwiżit.  
L-infurzar effettiv tar -rekwiżiti tal -UE fl -oqsma msemmija hawn fuq fl -UE u fil -pajjiżi mhux 
tal-UE li jesportaw l -annimali, il -pjanti u l -prodotti lejn l -UE, huwa kruċjali biex jinżammu 
livelli għoljin tas -sikurezza alimentari.  
L-istandards għoljin tal -UE jiffaċilitaw il -kummerċ fl -UE u joħolqu opport unitajiet għan -
negozji Ewropej biex jikkompetu fis -suq globali. Livelli għoljin ta’ sikurezza huma 
fundamentali għal swieq stabbli u għall -kunfidenza tal -konsumatur u fl -istess ħin jipproteġu 
lill-Ewropa minn spejjeż ekonomiċi u umani relatati ma’ tifqigħa t ta’ mard.  
Fil-perjodu kopert mill -evalwazzjoni, twettqu madwar 200 awditu u spezzjoni kull sena mis -
servizzi tal -Kummissjoni. Dawk ikkontribwew għal diversi prijoritajiet ewlenin tal -
Kummissjoni, b’mod partikolari: ambjent regolatorju li jiffaċilita l -impjiegi, it -tkabbir u l -
investiment billi jiġu żgurati livelli għoljin ta’ sikurezza appoġġati minn sistemi sodi ta’ 
kontroll u infurzar; suq intern aktar profond u ġust billi jiġu pprovduti kundizzjonijiet ekwi 
fejn iċ -ċittadini u n -negozji jistgħu jkunu kunfidenti f’livelli għolja u uniformi ta’ sikurezza u 
informazzjoni trasparenti dwar l -istat ta’ implimentazzjoni tal -kontrolli fl -Istati Membri u fil -
pajjiżi li mhumiex fl -UE li min -naħa tagħha tinforma lil dawk li jfasslu l -politika dwar l -
effettività t ar-regolamentazzjoni fis -setturi rilevanti.  
Pemezz ta’ din l -esperjenza tal -awditjar tagħha, il -Kummissjoni tipprovdi feedback importanti 
dwar l -effettività, l -impatt u l -valur miżjud tal -leġiżlazzjoni u l -attivitajiet tal -UE.  
 
11 
 Jekk il -kisba tal -objettivi settorjali analizzati fit -taqsimiet preċedenti tikkontribwixxi għal 
valutazzjoni pożittiva tas -sitwazzjoni ġenerali tas -sikurezza alimentari fil -livell tal -UE, ir -
reputazzjoni tal -prodotti alimentari tal -UE ma teħtieġ l -ebda introduzzjoni. Il -produzzjoniji et 
agroalimentari tal -UE huma apprezzati fid -dinja kollha għall -kwalità tagħhom kif ukoll għall -
istandards ta’ sikurezza ta’ livell għoli, u dawn jirrappreżentaw l -akbar settur ta’ manifattura 
fl-Ewropa u attur ewlieni fid -dinja kollha. F’dan il -kuntest, i l-baġit tas -sikurezza alimentari 
tal-UE għandu rwol kruċjali fil -kompetittività tagħhom.  
3.2 Is-simplifikazzjoni  
Bi qbil mal -Komunikazzjoni “Baġit għall -Ewropa 2020”9, ir-Regolament CFF kien maħsub 
biex jimmodernizza u jissimplifika d -dispożizzjonijiet fin anzjarji preeżistenti. Is -
simplifikazzjoni u r -razzjonalizzazzjoni ġew indirizzati billi:  
 ġie sostitwit il -qafas legali preċedenti, li kien kumpless wisq u ta’ spiss mhux aġġornat, 
b’leġiżlazzjoni waħda li tkopri l -qasam kollu tal -katina alimentari;  
 ġew ra zzjonalizzati r -rati ta’ finanzjament, bid -definizzjoni ta’ tliet rati standard biss, 
jiġifieri: 50  %, 75  % u 100  %; 
 ġew allinjati l -proċeduri fil -qasam fitosanitarju u veterinarju taħt qafas armonizzat biex 
jiġu żgurati ċ -ċarezza, it -trasparenza u ambjent  regolatorju sod;  
 tnaqqas l -użu tal -Komitoloġija u d -Deċiżjonijiet tal -Kummissjoni sabiex il -kuntratti u l -
ħlas jieħdu inqas żmien,  
Pass ieħor lejn is -simplifikazzjoni globali tas -sistema kien l -introduzzjoni ta’ sistema ta’ spiża 
unitarja għar -rimborż ta l-attivitajiet imwettqa biex jiġu implimentati l -programmi veterinarji. 
Din tkopri madwar 50 % tal -ispejjeż eliġibbli u bħalissa qed tiġi riveduta sabiex tiġi estiża 
għal oqsma oħrajn. Il -Kummissjoni u l -Istati Membri jikkunsidraw li s -sistema l -ġdida 
tiffaċilita t -talba għall -finanzjament u r -rimborżi.  
Fir-rigward tar -rekwiżiti tar -rappurtar, xi Stati Membri jqisu li huma spoporzjonati għall -
iżgħar programmi veterinarji u l -miżuri ta’ emerġenza biss.  
3.3 Kontribuzzjoni għal tkabbir intelliġenti, sostenibb li u inklużiv  
Skont l -aħħar dejta tal -EUROSTAT, fl -2015, l -istima tal -produzzjoni tal -industrija 
agroalimentari kollha fl -UE kienet aktar minn EUR  410 biljun, u din tirrappreżenta l -akbar 
settur tal -manifattura fl -Ewropa u attur ewlieni fid -dinja kollha, b’żieda kontinwa tal -
esportazzjonijiet tal -prodotti agrikoli tagħha. B'mod ġenerali, dan is -settur jipprovdi madwar 
44 miljun impjieg fl -UE, li minnhom 22  miljun huma impjiegi fl -irziezet.  
Il-kompetittività tal -produzzjoni alimentari Ewropea tiddependi mir -reputazzjoni tagħha, u l -
baġit tas -sikurezza alimentari tal -UE għandu rwol kruċjali fis -sikurezza u l -kwalità tal -
prodotti alimentari Ewropej.  
                                                            
9 COM(2011) 500 final tat -22.06.2011.  
 
12 
 Iżda aspetti bħal pereżempju l -globalizzazzjoni tal -kummerċ, il -bidla fil -klima u t -talbiet tas -
sħab kummerċjali  kif ukoll dawk tal -imġiba tal -konsumaturi waqt kriżijiet tal -ikel, huma sfida 
għas-sistema tal -produzzjoni tal -UE. F’din id -dinja li qed tinbidel, l -istrateġija għat -tkabbir 
Ewropa 202010 trid li l -UE ssir ekonomija intelliġenti, sostenibbli u inklużiva. D awn it -tliet 
prijoritajiet li jsaħħu lil xulxin għandhom jgħinu lill -UE u lill -Istati Membri biex joffru livelli 
għoljin ta’ impjiegi, produttività u koeżjoni soċjali.  
Fil-qasam agroalimentari, dawn l -għanijiet jistgħu jinkisbu biss jekk jiġi garantit live ll għoli 
ta’ saħħa għall -bnedmin, l -annimali u l -pjanti tul il -katina alimentari u fl -oqsma relatati, u 
jekk jiġu implimentati l -azzjonijiet biex b’mod attiv jiġu evitati u jiġu eradikati l -mard u l -
pesti.  
3.4 Ir-rilevanza  
Skont il -prinċipju gwida tad-Dikjarazzjoni ta’ Ruma11, il-miżuri tas -CFF jikkontribwixxu għal 
Ewropa sikura u sigura, fejn iċ -ċittadini jkollhom aċċess għal ikel ta’ kwalità għolja, b’rispett 
tal-aktar standards internazzjonali stretti; ir -riskji għas -saħħa tal -bniedem u s -saħħa pu bblika 
jitrażżnu bis -saħħa tal -intervent fit -tul tal -UE f’dan il -qasam, kif ukoll bis -saħħa tar -reazzjoni 
f’waqtha tagħha fil -każ ta’ emerġenzi. Meta jiġu evitati l -okkorrenza jew it -tifrix ta’ epidemiji 
fit-territorju tal -Unjoni, il -miżuri tal -katina alim entari għandhom rwol ewlieni fil -protezzjoni 
tal-ekonomija tal -UE, fejn il -kriżijiet veterinarji, fitosanitarji u alimentari jista' jkollhom 
impatt devastanti, u jistgħu jiġġeneraw spejjeż enormi għall -baġits pubbliċi u għas -settur 
agroalimentari kollu. Da n għandu impatt fuq id -dimensjoni soċjali tal -Ewropa, u għandu effett 
pożittiv fuq il -protezzjoni tal -interessi taċ -ċittadini kollha tal -UE, mill -produtturi inizjali sal -
konsumaturi finali. Eventwalment, din is -sistema qiegħda tikkontribwixxi lejn industri ja 
agroalimentari tal -UE aktar b’saħħitha fix -xena globali, billi toħloq ekonomiji ta’ skala tas -
suq intern tal -UE, li min -naħa tagħhom jappoġġaw l -esportazzjonijiet tal -prodotti agrikoli tal -
UE. 
3.5 L-impatt fit -tul tal -miżuri preċedenti  
Il-maġġoranza tal -attivitajiet li bħalissa huma koperti mir -Regolament CFF diġà ġew 
kofinanzjati taħt il -leġiżlazzjoni preċedenti. Ħafna minnhom, speċjalment il -miżuri dwar is -
saħħa tal -annimali,  min -natura tagħhom jirrikjedu investiment fit -tul biex jiksbu suċċess.  
Fost il-kisbiet ewlenin li jirriżultaw mill -impatt fit -tul tal -miżuri implimentati qabel l -2014, 
eżempju tajjeb huwa l -eradikazzjoni tal -Enċefalopatija Sponġiformi Bovina fl -ifrat, marda 
fatali li tista’ tittieħed mill -bniedem permezz tal -konsum ta’ prodotti ta ċ-ċanga kkontaminati. 
Il-kofinanzjament tal -UE fit -tul kontra din il -marda kellu rwol ewlieni u rriżulta fi tnaqqis fl -
għadd ta’ każijiet pożittivi minn aktar minn 2,000 fl -2001 għal ħames każijiet biss fl -2016: 
inqerdet kważi għalkollox. Dan imbagħad ippe rmetta l -irtirar ta’ medda ta’ miżuri ta’ 
protezzjoni għaljin u l -ħolqien ta’ opportunitajiet kummerċjali ġodda.  
                                                            
10 COM(2014) 130 final tad -19.3.2014.  
11 https://ec.europa.eu/commission/sites/beta -political/files/05_the_rome_agenda_mt_web.pdf  
 
13 
 Każ tajjeb ieħor huwa relatat ma’ żoonożi importanti bħal pereżempju r -Rabja li kważi ġiet 
eradikata fil -fawna selvaġġa fl -UE (l -eradikazzjoni totali hija mistennija li sseħħ sal -2020) u 
l-għadd ta’ każijiet naqas minn 726 fl -2010 sa 18 biss fl -2016 u dan ippermetta l -moviment 
ħieles tal -qtates u l -klieb fl -UE.  
Ġie rrapurtat tnaqqis tal -infezzjonijiet fil -popolazzjoni tat -tjur (bħal pereżempju t -tiġieġ tal -
bajd) mis -salmonella spp  wara l -implimentazzjoni tal -programmi ta’ kontroll tas -salmonella  
kofinanzjati mill -UE. Dan wassal ukoll għal benefiċċji għas -saħħa tal -bniedem, peress li s -
salmonellożi  hija żoonożi importanti u waħda mill -kawżi ewleni n tal-kontaminazzjoni umana 
hija l -konsum tal -bajd. L -inċidenza ta’ każijiet umani kkonfermati, analizzata f’perjodu itwal 
mill-perjodu ta’ żmien li qed jiġi evalwat, naqset minn 105,450 fl -2010 għal 94,600 fl -2015. 
Madankollu, kull sena jistgħu jiġu osser vati livelli għoljin ta’ każijiet umani minħabba bosta 
fatturi bħal pereżempju l -interruzzjoni tal -katina tal -kesħa tal -bajd.  
3.6 Qasam li għandu jingħata attenzjoni ulterjuri  
Fil-baġit 2014 -2020 tal -UE, ir -riżerva għall -kriżijiet fis -settur agrikolu mhij iex disponibbli 
għall -programm tal -ikel u tal -għalf. Fil -każ ta’ tifqigħat ta’ epidemiji veterinarji u fitosanitarji 
fuq skala kbira, bħal pereżempju l -każ reċenti tal -influwenza avjarja12, li l-impatt baġitarju 
tagħhom ma jkunx jista’ jiġi kopert mill -programm attwali, jista’ jkun diffiċli li jingħata 
appoġġ finanzjarju għall -implimentazzjoni tal -attivitajiet ta’ eradikazzjoni u biex jitrażżan 
f’waqtu t -tixrid ta’ dawn l -epidemiji.  
Il-finanzjament tal -attivitajiet relatati mas -saħħa tal -pjanti għadu fil -fażi inizjali u se jkun 
meħtieġ li dan jingħata attenzjoni ulterjuri biex jiġu indirizzati sewwa l -ħtiġijiet f’dan il -
qasam, pereżempju f’termini ta’ integrazzjoni bejn il -programmi tal -istħarriġ u l -miżuri ta’ 
emerġenza. Sadanittant jenħtieġ li wieħed jinnot a li l -effettività tal -miżuri ta’ emerġenza 
għas-saħħa tal -pjanti jistħoqqilha attenzjoni partikolari. F’dan ir -rigward, huwa importanti li 
wieħed jikkunsidra li l -kisba tal -eradikazzjoni ta’ xi pesti ta’ spiss hija aktar ikkumplikata 
milli fil -qasam tas -saħħa tal -annimali minħabba l -għadd kbir ta’ speċijiet ospitanti, il -latenza 
tas-sintomi u l -preżenza tagħhom tal -vetturi. Fil -każijiet fejn l -eradikazzjoni ma tkunx aktar 
possibbli, approċċ ta’ trażżin xorta huwa mod effettiv biex jiġi evitat aktar tixrid tal-pest fil -
bqija tat -territorju tal -Unjoni.  
Saru xi aġġustamenti biex jiġu adattati l -għodod finanzjarji użati f’dawn l -oqsma ta’ nfiq 
mad-dispożizzjonijiet tar -Regolament Finanzjarju attwali13, b’mod partikolari l -għotjiet. 
Madankollu, l -esperjenza turi li, meta wieħed jikkunsidra l -karatteristiċi tan -nefqa tas -
sikurezza alimentari (finanzjament mhux kompetittiv li jikkonsisti f’rimborż lill -Istati 
Membri), l -għotjiet mhux dejjem huma l -aħjar għodda fil -qasam speċifiku tal -miżuri 
veterinarji u fitosanitar ji. 
Fir-rigward tal -appoġġ finanzjarju għal attivitajiet oħrajn, għandhom isiru riflessjonijiet dwar 
kif l -għotjiet immirati lejn l -appoġġ ta’ mġiba aktar sostenibbli ta’ ċerti atturi fil -katina 
alimentari jikkontribwixxu għall -Aġenda 2030 għall -Iżvilupp S ostenibbli, kif imsemmi fil -
                                                            
12 L-epidemija bdiet fl -2015 u għadha ma ġietx eradikata. Sal -lum, l -ispejjeż proviżorji jaqbżu l -EUR 110 miljun.  
13 Ir-Regolament  (UE) Nru 966/2012 ( ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1).  
 
14 
 Komunikazzjoni “Il -passi li jmiss għal ġejjieni Ewropew sostenibbli”. Għandhom jiġu 
eżaminati aktar l -għażliet disponibbli fuq kif l -għażla li tingħata donazzjoni ta’ ikel li huwa 
sikur biex jiġi kkunsmat tista’ tiġi appoġġata b illi jiġu estiżi l -għotjiet lill -organizzazzjonijiet 
li huma attivi fid -distribuzzjoni mill -ġdid ta’ ikel sikur, kif issuġġerit fir -Rapport Speċjali “Il -
Ġlieda kontra l -Ħela tal -Ikel” tal -Qorti Ewropea tal -Awdituri.  
4. KONKLUŻJONIJIET  
Il-qafas tal -UE dwar is-sikurezza alimentari, is -saħħa tal -annimali u s -saħħa tal -pjanti ġie 
rikonoxxut b’mod ġenerali bħala uniformi u ġeneralment konsistenti fl -applikazzjoni u l -
infurzar tiegħu fl -Istati Membri kollha. Dan jiżgura mbagħad li kemm iċ -ċittadini u kemm in -
nego zji jkunu kunfidenti li dan il -qafas huwa ġust u effettiv fil -promozzjoni ta’ standards ta’ 
sikurezza għoljin f’settur ewlieni tal -ekonomija tal -UE. L -investiment tal -UE fis -sorveljanza, 
u l-eradikazzjoni u l -kontroll tal -mard u l -pesti, jikkontribwixxi għ as-sikurezza u l -kummerċ 
fil-katina alimentari kollha. L -evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tar -Regolament CFF turi li l -
qafas finanzjarju attwali qed jaħdem sew fil -kuntest tal -politika tiegħu: l -attivitajiet kollha li 
jirċievu appoġġ finanzjarju mill -UE f’ dan il -qasam jaqdu l -objettivi ġenerali u speċifiċi tar -
Regolament CFF, jiġifieri t -titjib tas -saħħa tal -bniedem, tal -annimali u tal -pjanti, kif ukoll il -
prijoritajiet globali tal -Kummissjoni, inkluż il -funzjonament ta’ suq intern effettiv u l -appoġġ 
għall -kummerċ mal -pajjiżi li mhumiex fl -UE. 
L-istrument finanzjarju tar -Regolament CFF wera wkoll li huwa flessibbli biex jiġu indirizzati 
l-ħtiġijiet emerġenti għall -kofinanzjament speċjalment meta jseħħu t -tifqigħat. L -attivitajiet 
iffinanzjati taħt ir -Regola ment CFF jipprovdu appoġġ għall -qafas tal -UE dwar l -ikel u l -għalf 
li jikkontribwixxu għal UE li hija sikura u sigura, prospera u sostenibbli, soċjali u aktar 
b’saħħitha fix -xena globali.