MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 28.11.2005 
KUMM(2005) 605 finali 
  
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT 
EWROPEW, LILL-KUMITA T EKONOMIKU U SO ĊJALI U LILL-KUMITAT TAR-
REĠJUNI 
dwar it-tis ħiħ tal-koordinazzjoni g ħall-ippjanar ta’ stat ta’ t ħejjija ġenerika fuq livell ta’ 
l-UE għal emerġenzi ta’ sa ħħa pubblika 
 
MT 2   MT WERREJ 
1. Sfond ....................................................................................................................... ..... 3 
2. Skop u ambitu ta’ l-applikazzjoni ................................................................................ 4 3. Komponenti essenzjali ta ’ ppjanar ta’ stat ta’ t ħejjija ġenerika ................................... 5 
3.1. L-immani ġġjar ta’ l-informazzjoni .............................................................................. 6 
3.2. Il-komunikazzjonijiet ................................................................................................... 7 3.4. L-istrutturi ta’ kollegame nt u ta’ kmand u kontroll ..................................................... 8 
3.5. L-istat tat-t ħejjija tas-settur tas-sa ħħa ........................................................................ 10 
3.6. L-istat ta’ t ħejjija fis-setturi kollha u inter-settorjalment ........................................... 12 
4. Konklu żjonijiet........................................................................................................... 13 
 
MT 3   MT 1. S FOND  
L-attakki terroristi ċi fl-Istati Uniti ta’ l-Amerika f’Settembru ta’ l-2001 ġiegħlu lill-gvernijiet 
u l-korpi internazzjonali, li g ħandhom responsabbiltajiet mar buta mal-protezzjoni tas-sa ħħa, li 
jirrevedu u jsa ħħu l-politiki, il-p janijiet ta’ kontin ġenza u r-ri żorsi biex jipprevjenu u jtaffu l-
effetti ta’ attakki b ħal dawn. Il- ħtieġa ta’ ħidma kon ġunta fl-UE biex tikkomplementa l-mi żuri 
nazzjonali wasslet g ħat-twaqqif tal-Kumitat g ħas-Sigurtà tas-Sa ħħa f’Ottubru ta’ l-2001, 
magħmul minn rappre żentanti għolja tal-Ministri tas-Sa ħħa, biex iservi ta’ pjattaforma ta’ 
koordinazzjoni g ħal stat ta’ t ħejjija tas-sa ħħa pubblika u ta’ respons g ħat-tixrid apposta ta’ 
aġenti bijolo ġiċi, kimiċi u radju-nukleari. Komunikazzjoni1 li fiha rapport dw ar il-progress ta’ 
l-implimentazzjoni tal-programm tas-sigurtà tas-sa ħħa kienet ġiet ippubblikata fit-2 ta’ Ġunju 
2003.  
L-epidemija tas-SARS fl-2003 fet ħet dimensjoni ġdida fil-qasam tas-sa ħħa pubblika: marda li 
qabel ħadd ma kien jaf biha b’sintomi b ħal dawk ta’ l-influwenza jew ta’ ri ħ komuni kienet 
qed tinxtered b’rata mg ħaġġla hija u to ħloq mortalità u morbidità g ħolja, bil-vja ġġi veloċi u l-
kummerċ globali jag ħmluha eħfef biex din tinxtered fl-assenza ta’ va ċċini u medi ċini 
relevanti. L-epidemija wasslet sabiex issir revi żjoni sħiħa tad-difiżi tas-saħħa pubblika kontra 
mard li jittie ħed u għal talbiet g ħar-riċerka biex jinstabu kontro-mi żuri effettivi. Fuq kollox, hi 
saħqet fuq il- ħtieġa għal kooperazzjoni madwar id-dinja kollha biex mard b ħal dan jinqabad 
f’ras il-għajn permezz ta’ g ħarfien bikri tat-tifqig ħa u ta’ ħidma fejn tkun ori ġinat. L-azzjoni 
mill-pajjiżi affettwati bl-appo ġġ u l-gwida ta’ l-G ħaqda Dinjija tas-Sa ħħa għenu fil-
prevenzjoni ta’ żviluppi katastrofi ċi; il-koordinazzjoni fl-UE bba żata fuq is-Sistema ta’ 
Twissija u Respons Bikrija (EWRS)2 għenet l-Istati Membri fl-g ħarfien tag ħhom dwar is-
sitwazzjoni u kemm huma lesti biex iwa qqfu kull tixrid potenz jali tal-marda. 
Iktar reċentement, ir-riskju ta’ pandemija ta’ l-in fluwenza globali ta’ konsegwenzi devastanti 
kellu jkun e żaminat mill- ġdid bit-tfa ċċar ta’ l-influwenza tat-tjur fl-Asja u t-tixrid tag ħha fid-
dinja. Strate ġija li l-Kummissjoni tiffavori xxi dwar l-istat ta’ t ħejjija tal-Komunità g ħall-
influwenza u l-pjan ta’ respons kien et imfissra fil-qosor f’dokument ta’ ħidma ppubblikat 
f’Marzu ta’ l-20043. Fil-konklu żjonijiet tieg ħu adottati fil-laqg ħa ta’ Ġunju ta’ l-20044 l-
Kunsill irrikonoxxa l-pjan, u b ħala prijorità identifika t-tfassil u l-interoperabbiltà tal-pjanijiet 
nazzjonali. L-istrate ġija dwar l-influwenza pandemika issa ġiet riveduta u adattata g ħal 
żviluppi ġodda, spe ċjalment ir-rakkomandazzjonijiet5 il-ġodda ta’ l-G ħaqda Dinjija tas-Sa ħħa 
dwar l-influwenza pandemika u-twaqqif ta’ Ċentru Ewropew g ħall-Prevenzjoni u l-Kontroll 
tal-Mard (ECDC)6, u hi l-o ġġett ta’ Komunikazzjoni separata dwar l-Istat ta’ T ħejjija u l-
Ippjanar ta’ Respons g ħall-Influwenza Pandemika fil-Komunità Ewropea7. 
Il-proliferazzjoni ta’ pjanijiet g ħal mard spe ċifiku wassal lill-Ministri tas-Sa ħħa fil-laqg ħat 
tagħhom tal-Kunsill tas-6 ta’ Mejju 2003 u tat-2 ta’ Ġunju 2003 biex jitolbu lill-Kummissjoni 
tiżviluppa u t ħejji raġuni li tiġġustifika  l-pjanijiet ġeneriċi għal kull xorta ta’ emer ġenza tas-
saħħa pubblika. Dawn il-pjanijiet ġeneriċi għandhom jinvolvu mhux biss kontra-mi żuri 
                                                 
1 KUMM(2003) 320 finali, tat-2.6.2003 
2 ĠU L 21, tas-26.1.2000, p.32 
3 KUMM(2004) 201 finali, tas-26.3.2004 
4 SAN 104, 9882/04, tat-2.6.2005 
5 http://www.who.int/csr/res ources/publications/influenza/WHO_CDS_CSR_GIP_2005_5.pdf 
6 ĠU L 142, 30.4.2004, p. 1 
7 KUMM(2005) 607 finali 28.11.2005 
 
MT 4   MT mediċi, bħalma huma d-dijanjosi, l-i żolament u t-trattament tal-ka żijiet u l-amministrazzjoni 
ta’ vaċċini u medi ċina profilattika lil gruppi f’ri skju u lill-popol azzjoni b’mod ġenerali, imma 
anke miżuri ta’ ordni pubblika, b ħalma huma restrizzjoni ta’ ċaqliq u kontrolli tal-fruntieri, l-
għeluq ta’ bini u żoni speċifiċi, miżuri ta’ protezzjoni ċivili bħalma huma operazzjonijiet ta’ 
salvataġġ, il-provvista ta’ ikel, ilma, ke nn u affarijiet essenzjali o ħra, miżuri kummer ċjali u 
tas-suq li g ħandhom x’jaqsmu ma’ ikel, annimali, pjanti u o ġġetti, kif ukoll mi żuri dwar 
affarijiet esterni li g ħandhom x’jaqsmu ma ċ-ċittadini tag ħhom imsefrin u kooperazzjoni 
internazzjonali sabiex tg ħin biex jitwaqqaf it-tixrid tal-mard jew tal-pato ġeni. B’mod l-aktar 
importanti, infrastrutturi u tag ħmir u materjal ie ħor għandhom ikunu f’posthom u jgawdu 
minn protezzjoni adegwata, filwaqt li dawk il-persuni li g ħandhom id-dmir li jimplimentaw il-
pjanijiet g ħandhom ikunu m ħarrġa u protetti permezz ta’ mezzi personali u kollettivi sabiex 
jagħmlu xogħolhom kif suppost. Dawn il-mi żuri kollha g ħandhom ikunu mibnija fuq ba żi 
soda xjentifika u teknika u fuq kunsiderazzjonijiet socjo-ekonomi ċi li għandhom ikunu 
mfissra u komunikati fi żmien adegwat li ċ-ċittadini u lil partijiet terzi li jridu ji żguraw 
konformità fuq livell nazzjonali jew konformità u/jew koerenza kemm fuq livell ta’ l-UE kif 
ukoll fuq livell internazzjonali. 
Din il-Komunikazzjoni toffri r-ra ġuni li tiġġustifika dan, filwaqt li turi x’inhuma l-
komponenti essenzjali li je ħtieġ li jkunu indirizzati fi pro ċess ta’ ppjanar li permezz tieg ħu l-
Istati Membri u l-Komunità jkunu jistg ħu jiżviluppaw u jimplimentaw pjanijiet li jindirizzaw 
is-saħħa pubblika ġenerali kif ukoll emer ġenzi ta’ mard spe ċifiku. L-i żvilupp ta’ pjanijiet 
ibbażati fuq din ir-ra ġuni jgħin il-koordinazzjoni u l-interoperabbiltà u j żidilhom l-effika ċja 
tagħhom fl-implimentazzjoni. 
2. S KOP U AMBITU TA ’ L-APPLIKAZZJONI  
L-emerġenzi tas-sa ħħa pubblika huma ddominati primarjame nt minn avvenimenti relatati ma’ 
patoġeni mgħoddija minn persuna g ħal oħra jew permezz ta’ ikel jew prodotti mhux siguri; 
jew permezz ta’annimali u pjanti jew permezz ta’ ħsara lil persuni b’tixrid jew azzjoni ta’ 
aġenti bijolo ġiċi, kimiċi jew fiżiċi fl-ambjent. Komuni g ħall-emerġenzi kollha b ħal dawn 
hemm assi u ri żorsi li għandhom jintu żaw kif ukoll aspetti ta’ l-immani ġġjar tal-konsegwenzi 
li wieħed irid iqishom fl-i żvilupp ta’ pjanijiet ta’ emer ġenza jew kontin ġenza. Din il-
komunikazzjoni tidentifika l-blokki ewlenin li jsawru l-ippjanar g ħal stat ta’ t ħejjija ġenerika. 
Din hija bba żata fuq l-esperjenza miksuba permezz ta’ skambju ta’ informazzjoni u qsim bejn 
il-Kummissjoni u l-Istati Membri ta’ pjanijiet li g ħandhom x’jaqsmu mal- ġidri u l-influwenza 
pandemika u ta’ xog ħol estensiv bl-g ħajnuna tal-Kumitat g ħas-Sigurtà tas-Sa ħħa u n-Netwerk 
tal-Komunità g ħas-sorveljanza epidemjolo ġika u l-kontroll tal-mard li jittie ħed fil-Komunità 
Ewropea8. Dan wassal g ħall-elaborazzjoni ta’ dokument  ta’ gwida teknika dettaljata9 li fih 
punti ta’ attenzjoni individwali, g ħanijiet, listi ta’ kontroll u tqas sim tar-rwoli u l-funzjonijiet 
tas-saħħa pubblika g ħall-Istati Membri, l-A ġenziji tal-Komunità rilevanti10 u għas-servizzi tal-
Kummissjoni g ħal kull wie ħed mill-komponenti ewlenin tal-pro ċess ta’ l-ippjanar. Dan id-
dokument ta’ gwida teknika qed ikun kontinwament a ġġornat b’kontributi mill-Istati Membri 
u s-servizzi tal-Kummissj oni li huma kompetenti g ħas-setturi rilevanti ta’ l-azzjoni tal-
Komunità. Id-dokument juri wkoll x’inhuma s-su ġġetti li jeħtiġilhom iktar xog ħol u sforzi 
                                                 
8 ĠU L 268, tat-3.10.1998, p.1 
9 http://europa.eu.int/comm/health/horiz_keydocs_en.htm#3 
10 http://www.europa.eu.int/a gencies/index_en.htm 
 
MT 5   MT addizzjonali sabiex tal-pjanijiet  nazzjonali jkunu infurmati u msa ħħa u jitkabbar il-
koordinazzjoni fuq livell ta’ l-UE. 
L-għan ġenerali hu li l-Istati Membri ji ġu megħjuna jiżviluppaw il-pjanijiet u t-tqassim 
tagħhom fil-dimensjoni ta’ l-UE permezz tal- ġabra tal-li ġijiet tagħha fid-diversi setturi li 
għandhom effett fuq il-pjanijiet ta’ emer ġenza tas-sa ħħa pubblika. Il-Komunikazzjoni 
flimkien mad-dokument ta’ gwid a teknika hija s-sinsla g ħall-iżvilupp ta’ elementi ewlenin fil-
pjanijiet nazzjonali filwaqt li tindirizza tipi ġeneriċi differenti ta’ theddidiet g ħas-saħħa, sew 
jekk antiċipati (bħall-influwenza pandemika) u sew jekk mhux mistennija (e ż. epidemija b ħal 
tas-SARS), u timmira li ttejjeb l-in teroperabbiltà ta’ pjanijiet b ħal dawn. 
Il-qafas g ħal kooperazzjoni fl-ippjanar ta’ stat ta’ t ħejjija ġenerika fl-UE jkopr i tliet azzjonijiet 
prinċipali: l-ewwel, il-qsim ta’ pjanijiet nazzjona li filwaqt li jsiru paraguni, evalwazzjonijiet, 
partikularment permezz ta’ testijiet kon ġunti u gwida dwar anali żi ta’ pjanijiet ta’ o ħrajn, u 
titjib fuq il-ba żi ta’ listi spe ċifiċi ta’ kontroll msemmija fil-gwid a teknika dwar l-ippjanar ta’ 
stat ta’ t ħejjija ġenerika; it-tieni, l-identifikazzjoni tal-kontribut u r-rwol tal-le ġiżlazzjoni 
eżistenti tal-Komunità u li jkun żgurat li l-pjanijiet nazzjona li jikkunsidrawhom kollha, u li 
jsir eżami dwar l-b żonn għal miżuri ulterjuri tal-Komunità; u t-tielet, li jkunu e żaminati u 
mtejjba l-arran ġamenti ta’ implimentazzjoni, li jistg ħu jgħinu fit-titjib tal-fluss f’waqtu ta’ l-
informazzjoni u l-qbil u l-interoperabbiltà u l-kongruwenza tal-pjan ijiet u r-responsi.  
3. K OMPONENTI ESSENZJALI TA ’ PPJANAR TA ’ STAT TA ’ TĦEJJIJA ĠENERIKA  
Il-komponenti ewlenin li je ħtieġ li jkunu indirizzati bis-s ħiħ sabiex naslu g ħal pjanijiet ta’ 
emerġenza tas-sa ħħa pubblika huma: 
1. l-immani ġġjar ta’ l-informazzjoni, 
2. il-komunikazzjonijiet, 3. il-parir xjentifiku, 4. l-istrutturi ta’ kollegament  u ta’ kmand u ta’ kontroll, 
5. l-istat ta’ t ħejjija tas-settur tas-sa ħħa u 
6. l-istat ta’ t ħejjija fis-setturi l-o ħra kollha u inte r-settorjalment. 
Il-prinċipji u l-kwistjonijiet li jsejsu kull komponent huma żviluppati f’kapitoli separati hawn 
taħt. L-esperjenza miksuba mill-kooperazzjoni fl-ippjanar fuq livell ta’ l-UE uriet li l-abbiltà li 
wieħed jirrispondi g ħal emerġenza tas-sa ħħa pubblika tiddependi bis-s ħiħ fuq kemm dawn il-
kwistjonijiet kienu ma ħsuba minn qabel u kemm il-pjanijiet li jindirizzaw kull wie ħed mill-
komponenti kinux f’posthom. 
Suġġetti partikulari ta ħt kull komponent se jkollhom b żonn ta’ attenzjoni spe ċjali fil-futur, e ż., 
il-livelli li jwasslu g ħall-introduzzjoni  ta’ kontro-mi żura speċifika, l-investigazzjoni ta’ l-
inċident u t-te ħid ta’ kampjuni ambjentali, l-u żu ta’ mudelli ta’ te ħid ta’ deċiżjonijiet, il-
proċeduri ta’ prijorità dwar kur a u kwarantina, il-pjaniji et ta’ rkuprar u ta’ emer ġenza fl-isptar, 
eċċ. Il-Kummissjoni se ti żviluppa iktar dawn is-su ġġetti bil-ħsieb li l-a ħjar prattika tinqasam 
flimkien u biex tg ħin lill-Istati Membri  jkollhom idea a ħjar u fil-fond ta’ l-aqwa opzjonijiet 
prattikabbli li g ħandhom jinkorporaw fil-pjanijiet tag ħhom. 
 
MT 6   MT 3.1. L-immani ġġjar ta’ l-informazzjoni 
L-immani ġġjar ta’ l-informazzjoni g ħandu x’jaqsam mal- ġbir, l-immani ġġjar, l-użu u t-tixrid 
ta’ informazzjoni relatata ma’ emer ġenza, sabiex jinstabu u ji ġu identifikati l-perikli u r-riskji, 
isir monitora ġġ ta’ l-istatus u l-evoluzzjoni ta’ l-emer ġenza, jiġu identifikati l-assi u r-ri żorsi 
disponibbli u d-distribuzzjoni tag ħhom u l-u żu u l-istatus tas-sistemi li jaqdu l- ħtiġijiet ta’ l-
informazzjoni lill-partijiet varji involuti. L-informazzjoni hija l-modi kollha ta’ deskrizzjoni u 
rappreżentazzjoni kif ukoll il- ġenerazzjoni ta’ g ħarfien u l-fehim ta’ implikazzjonijiet ta’ fatti 
u figuri. Hi tinvolvi sorveljanza u intelli ġenza medika, data minn sensers u moniters u miters 
ta’ kull xorta, data klinika u epidemjolo ġika, data u statistika dwar is-sa ħħa, u data dwar 
prodotti, o ġġetti, infrastruttura u servizzi rilevanti g ħall-emerġenza.  
L-organizzazzjoni ta’ sorveljanza adegwata medika u/jew tas-sa ħħa mill-Istati Membri qabel 
avveniment u li wara tkompli ttejjibha hija me ħtieġa sabiex ji ġu identifikati theddidiet 
potenzjali g ħas-saħħa pubblika, l-iskala u l-kobor tag ħhom u r-rilevanza internazzjonali 
tagħhom fi stat bikri ħafna u jiġu segwiti l-evoluzzjoni tag ħhom u ċ-ċirkostanzi li jinbidlu. Is-
sorveljanza u l-monitora ġġ qabel ma jse ħħ l-avveniment japplikaw g ħat-theddidiet li jixterdu, 
tossiċi, kimiċi, radjunukleari u fi żiċi, kemm jekk apposta jew le u g ħal bidliet fl-ambjent li 
jistgħu jwasslu f’daqqa g ħal fenomeni naturali b’konsegwenzi fuq is-sa ħħa pubblika. 
Standards g ħal sorveljanza f’oqsma differenti (u mani, veterinarji, ambjentali, e ċċ), inklużi 
definizzjonijiet ta’ ka żijiet u l-livelli ta’ l-allarm je ħtieġ li jkunu komprensivi u applikati 
b’mod rigoru ż. Billi l-ewwel indikazzjonijiet ta ’ avveniment li jkun se jse ħħ jistgħu jiġu minn 
barra s-settur tas-sa ħħa pubblika, b ħalma hu mill-medja, mill-veterinarji, mill-infurzar tal-li ġi 
u mis-servizzi tas-sigurtà u o ħrajn, teħtieġ kollaborazzjoni ma’ u be jn dawn is-sorsi ta’ 
informazzjoni.  
Il-Komunità kellha sehem ewlieni fit-twaqqif tar-rekwi żiti u fl-organizzazzjoni tal-
koordinazzjoni tas-sorveljanza u l-monitora ġġ relatat ma’ firxa wiesg ħa ta’ emer ġenzi 
permezz ta’ diversi sistemi ta’ allarm rapidu, ne twerks apposta ta’ sorveljanza, sistemi ta’ 
monitoraġġ ta’ ħarsien mir-radjazzjoni u sistemi ta’ informazzjoni dwar sustanzi kimi ċi. 
L-intelliġenza medika u l-e żami bir-reqqa ta’ rapporti tal-medja jipprovdu informazzjoni g ħal 
skopijiet ta’ anali żi tar-riskju u jippermettu li sitwazzjonijiet u avvenimenti suspettu żi jew 
mhux tas-soltu jintg ħarfu minn stadju bikri u li jin ħarġu t-twissijiet b il-quddiem. L-Istati 
Membri u l-Kummissjoni żviluppaw g ħodda qawwija biex jie ħdu ħsieb dan l-iskop. 
Id-dijanjosi klinika u tal-laboratorju h ija parti mill-organizzazzjoni ta’ l-immani ġġjar ta’ l-
informazzjoni, kemm biex ji ġu identifikati l-a ġenti mhux mag ħrufa u kemm biex ji ġu 
kkonfermati dawk mag ħrufa. L-Istati Membri huma responsabbli g ħad-dijanjosi u l-
Komunità, permezz ta’ laboratorji ta’ referenza,  flimkien ma’ l-ECDC , tipprovdi pjattaforma 
ta’ kooperazzjoni ma’ l-UE kollha dwar pro ċeduri ta’ laboratorju u ta’ kwalità, li ti ġbor 
flimkien data u konferma sekondarja, li, madankollu, te ħtieġ li tkun imtejjba ulterjorment. Il-
kapaċità tal-laboratorju g ħandha tkun disponibbli fuq liv ell tal-Istati Membri u, g ħal 
kwistjonijiet lil hinn mill-kapa ċità nazzjonali jew fejn l-ebda kapa ċità nazzjonali m’hi 
disponibbli, il-kooperazzjoni bejn il-laboratorji fi ħdan il-Komunità g ħandha tkun organizzata 
sabiex tiżgura kopertura komprens iva fl-UE kollha.  
Għandhom ikunu applikati mi żuri protettivi meta wie ħed jiġbor u jibg ħat kampjuni ambjentali 
għall-analiżi fil-laboratorju. F’dan ir-r igward, it-trasferiment internazzjonali ta’ materjal huwa 
suġġett għar-regoli negozjati skond il-korpi adatti tan-Nazz jonijiet Uniti u xog ħol ulterjuri 
huwa me ħtieġ fejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni g ħandhom parti ewlenija, sabiex ikun 
 
MT 7   MT żgurat li ma jkunx hemm ostakoli jew dewmien żejjed fit-trasferimenti g ħal skopijiet ta’ sa ħħa 
pubblika.  
Malli jittie ħdu deċiżjonijiet dwar azzj onijiet xierqa kontra t-theddida g ħas-saħħa, għandhom 
jitħaddmu sistemi li jimmonitorjaw l-impatt tag ħhom jew kwalunkwe effetti sekondarji jekk 
is-sistemi normali ta’ sorveljanza u monitora ġġ m’humiex suffi ċjenti, bl-iżvilupp ta’ database  
komuni, punti ta’ kuntatt u rakkomandazzjon ijiet dwar tratta ment potenzjali. 
3.2. Il-komunikazzjonijiet 
Id-distribuzzjoni ta’ informazzjoni e żatta u f’waqtha fil-livelli kollha hija xi ħaġa kritika 
sabiex timminimizza d-di żordni soċjali u l-konsegwenzi ekonomi ċi li la jkunu mixtieqa u 
lanqas imbassra, u biex timmassimizza ir-ri żultat effettiv mir-respons. L-immani ġġjar ta’ l-
informazzjoni deskritta fis-sezzjoni  ta’ qabel ma jistax jinkiseb ming ħajr id-distribuzzjoni 
eżatta u f’waqtha ta’ l-inform azzjoni. Il-komunikazzjonijiet jistg ħu jaslu f’ ħafna forom b ħal 
bil-miktub, bil-vu ċi u b’filmat u, g ħal skopijiet ta’ kmand u kont roll, l-infrastruttura tag ħhom 
għandha tkun kif suppost u qawwija kemm jista ’ jkun, sabiex il-kanali ta’ komunikazzjoni 
jitħarsu anke f’emer ġenzi fejn xi forom minnhom ma jkunux jistg ħu jaħdmu sew u biex 
jinbena ammont żejjed suffi ċjenti biex jag ħmel tajjeb g ħal xi telf ta’ sistemi partikulari (e ż. it-
telefonija) jew ta’ postijiet jew me ta dawn is-sistemi jikkollassaw min ħabba traffiku e ċċessiv 
(eż. sistemi ta’ kompjuter jew meta  jikkraxxja l-Internet). Fil-ka ż ta’ emerġenza maġġuri tas-
saħħa pubblika, l-infrastruttura e żistenti tal-komunikazzjoni bil-fili tista’ ssirilha ħsara jew 
tinqered, u b’hekk tipprevjeni l-u żu ta’ netwerks tal-fili g ħall-komunikazzjoni. G ħandhom 
ikunu pprovduti alternattivi, inklu ża trasmissjoni ta’ bla fili. 
Proċeduri ta’ komunikazzjoni minn u bejn dawk inka rigati mill-ippjanar, dawk inkarigati milli 
jgħaddu l-informazzjoni finali dwar is-sa ħħa pubblika lill-awtorità politika li tie ħu d-
deċiżjonijiet u dawk inkarigati milli jg ħaddu l-informazzjoni finali intersettorjali lil dawn l-
awtoritajiet huma essenzjali jekk iridu jittie ħdu d-deċiżjonijiet it-tajbin. L- awtoritajiet f’livell 
nazzjonali kif ukoll il-Kummissjoni g ħandhom is-sistemi ta’ komunikazzjoni u l-pro ċeduri 
standard operattivi biex jifhmu u jaqblu dwar l-implikazzjonijiet xjentifi ċi, ekonomi ċi, politiċi 
u soċjali tal-messa ġġi. 
L-awtoritajiet pubbli ċi għandhom jikkomunikaw b’mod effettiv mal-pubbliku u mal-medja 
qabel u f’anti ċipazzjoni ta’ l-avvenimenti li jistg ħu jwasslu g ħall-emerġenzi tas-sa ħħa 
pubblika, minn stadju bikri fi kwalunkwe in ċident maġġuri, biex isiru s-sors prin ċipali, jekk 
mhux l-uniku wie ħed, ta’ informazzjoni awtorevoli u jkomplu jag ħmlu dan matul il- ġrajja ta’ 
l-avveniment u l-konsegwenzi tieg ħu. L-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-a ġenziji rilevanti 
tal-Komunità qed ja ħdmu biex jikkoordinaw il-komunikazzjonijiet tag ħhom ta’ kri żi sabiex 
jiżguraw li l-messa ġġi li jagħtu jkunu pre ċiżi u komprensivi. 
Fuq il-livell ta’ kull Stat Membru kif ukoll ta l-Kummissjoni, dan jitlob li jkun hemm sistemi u 
proċeduri għal komunikazzjoni bejn l-awtoritajiet u mal-professjonisti u l-pubbliku f’termini 
ċari u mhux ambigwi. Il-koordinazzjoni hi vitali sabiex fl-UE tinkiseb konsistenza u 
preċiżjoni fil-messa ġġi lill-pubbliku, tit ħares il-fidu ċja fl-abbiltà ta’ l-awtoritajiet biex 
jiffaċċjaw emer ġenzi u jevitaw kri żi ta’ saħħa pubblika. Dan jimplika fluss ċar ta’ input ta’ 
data u feedback , fluss bla ma jaqta’ ta’ inform azzjoni u trasferiment ta’ data, u 
responsabbiltajiet ta’ kull parti rilevanti biex ti ġbor, tanalizza u tirrappo rta d-data tar-respons 
tas-sorveljanza u l-monitora ġġ sa mill-ewwel notifika lill-istru tturi adatti. Il-konnessjoni bejn 
l-awtoritajiet kompetenti u min jie ħu d-deċiżjonijiet te ħtieġ punti ta’ kuntatt operattivi 24 
 
MT 8   MT siegħa kuljum fl-Istati Membri u fil-Kummissjoni, u dawn di ġà qegħdin f’posthom g ħal ħafna 
setturi ta’ attività ta’ l-UE. 
3.3. Il-parir xjentifiku 
It-tħejjija u l-g ħoti ta’ parir xjentifiku je ħtieġ li jkunu integrati fl-immani ġġjar ta’ l-
emerġenza, billi jkunu stabbiliti fil-livelli u l-oqsma ko llha ta’ l-istrutturi, b ħalma huma 
gruppi ta’ esperti jew kumitati u permezz ta’ konsultazzjoni rapida dwar valutazzjoni ta’ riskju u l-e żami tal-ba żi xjentifika u teknika ta ’ l-opzjonijiet disponibbli  tar-respons. Il-parir 
xjentifiku g ħandu jinkludi appo ġġ lill-istrutturi ta’ kmand, kontroll u rabta flimkien b ħala 
għajnuna biex wie ħed jasal g ħal azzjonijiet korrispondenti ta’ kontroll biex ikunu identifikati 
għarfien espert xjentifiku u tekniku u ri żorsi għall-implimentazzjoni.  
Fuq livell ta’ Komunità je żistu mekkani żmi u strutturi biex jag ħtu parir xjentifiku lid-diversi 
setturi li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-emer ġenzi tas-sa ħħa pubblika u li jippermettu l-
integrazzjoni ta’ evidenza xjentifika mill -Istati Membri u l-Kummissjoni kif ukoll il-
kunsiderazzjoni ta’ aspetti so ċjali u ekonomi ċi. Fil-qasam tas-sa ħħa, iċ-Ċentru ta’ Ri ċerka 
Konġunta u sitt a ġenziji tal-Komunità huma l-muftie ħ għall-għoti ta’ pariri xjentifi ċi rilevanti 
għall-emerġenzi tas-sa ħħa pubblika, u dawn huma l-ECDC, l-A ġenzija Ewropea g ħall-
Mediċini (EMEA), l-Awtorità Ewropea g ħas-Sigurtà ta’ l-Ikel (EFSA), l-A ġenzija Ewropea 
ta’ l-Ambjent (EEA), i ċ-Ċentru Ewropew g ħall-Monitora ġġ tad-Droga u d-Dipendenza mid-
Droga (EMCDDA) u l-A ġenzija Ewropea tas-Sa ħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xog ħol (EU-
OSHA).  
Hekk kif l-emer ġenza tiġi rikonoxxuta, gwida xjentifika, inklu ż tbassir fuq mudellar 
xjentifiku, g ħandha tkun disponibbli  dwar opzjonijiet g ħar-respons u l-irkuprar u ż-żamma ta’ 
sistemi ewlenin b ħalma hi l-provvista ta’ l-ilma, l-indafa, is-servizzi tas-sa ħħa u l-prodotti u l-
provvisti medi ċi, eċċ, postijiet ta’ kenn u strutturi ta’ salvata ġġ u materjal ta’ protezzjoni, 
netwerks ta’ portijiet u trasport, im ħażen u sistemi ta’ komunikazz joni. L-Istati Membri u l-
Kummissjoni qed ja ħdmu flimkien biex itejbu l-kapa ċità tat-tbassir tal-mudelli. Fil-qasam tal-
mard li jixtered, qed titwaqqaf u qed ti ġi ffinanzjata kapa ċità ta’ mudelli ta’ tbassir ta’ l-UE li 
tkun ikkoordinata u f’ ħin reali
11 biex tgħin fl-identifikazzjoni ta’ l-ik tar azzjonijiet adegwati li 
jeħduha kontra t-tixrid tal-mard u l-a ġenti tagħha u biex tassisti lill-a wtoritajiet billi tinforma 
l-politika tas-sa ħħa pubblika u tippjana bil-quddiem. 
Il-Kummissjoni u l-A ġenziji rilevanti tal-Komunità żviluppaw u g ħadhom qed ji żviluppaw 
mekkaniżmi sabiex jinstab b’mod rapidu g ħarfien espert fl-Istati Me mbri u f’live ll ta’ l-UE. 
Direttorji ta’ l-UE ta’ l-esperti jippermettu  li l-Istati Membri jitolbu servizzi spe ċifiċi fi 
żminijiet ta’ b żonn.  
3.4. L-istrutturi ta’ kollegam ent u ta’ kmand u kontroll 
It-tliet fażijiet ta’ respons waqt emer ġenza tas-sa ħħa pubblika huma l-iskoperta-dijanjosi, il-
kontroll u t-trattament, imma  jista’ jkun li waqt l-emer ġenza dawn je żistu simultanjament. L-
interazzjoni bejniethom it-tlieta to ħloq problemi serji f’termini ta’ te ħid tal-passi t-tajba u l-
mod ta’ l-azzjoni t-tajba li g ħandu jkun segwit tul ir-respons m ill-partijiet kollha involuti u r-
riżorsi. Il-kmand u l-kontroll g ħandhom f’idejhom l-isfida li jsolvu dawn il-problemi u li 
                                                 
11 http://europa.eu.int/comm/health/ph_projects/2003/action2/action2_2003_03_en.htm 
 
MT 9   MT jiksbu kontroll fuq it-tixrid tal-marda jew tal- kontaminazzjoni permezz tal-poplu u l-ambjent 
u din hija responsabbiltà ċentrali għall-Istati Membri. 
Ir-rekwiżiti għal kmand u kontroll adegwati jinkludi g ħarfien tas-sitwazzjoni tal-vittmi u r-
riżorsi, koordinazzjoni dwar resp ons u komunikazzjonijiet, anali żi ta’ l-informazzjoni u 
mmaniġġjar u simulazzjoni ta’ l-anali żi ta’ l-avveniment u ta ħriġ.  
Il-kmand u l-kontroll i ħaddnu l-funzjonijiet u l- operazzjonijiet kollha ta’ l-ippjanar u r-
respons u jintegrawhom f’ ħaġa waħda ta’ valur. Dan huwa l-mezz li permezz tieg ħu il-
ġerarkija tat-te ħid tad-deċiżjonijiet hija organizzata bejn a ġenti ta’ intervent f’respons multi-
settorjali. Persuni inka rigati (PICs) huma ma ħtura għas-sitwazzjonijiet kollha li jistg ħu 
jinqalgħu, l-iktar fejn ikun hemm l-intervent ta’ diversi servizzi u awtoritajiet u dawn il-PICs 
jagħrfu x’jeħtieġ isir u jaraw li jittie ħdu azzjonijiet xierqa. Min jag ħmel xiex, meta, kif u 
b’liema implikazzjonijiet g ħar-riżorsi u l-impatt fuq ir-respons ġenerali huwa ċentrali għar- 
rwol ta’ kmand u kontroll. 
Fil-kmand u l-kontroll il-fattur ewlieni li wie ħed irid iqis huwa l- ħin u l-isfidi primarji huma l-
inċertezza, il-kumplessità , u l-varjabilità. F’ ċerti każijiet, ikun hemm ftit jew xejn 
informazzjoni dwar is-sitwazzjoni; f’ka żijiet oħra, l-informazzjoni di sponibbli tista’ tkun 
imħawwda, konfli ġġenti jew mhux kompluta. Kwa żi fil-każijiet kollha, il-PICs u l-personal 
jaħdmu f’restrizzjonijiet severi ta’ ħin, bi ftit ħin biex jie ħdu deċiżjonijiet kriti ċi. Il-PICs iridu 
jikkontrollaw il-livell ta’ l-in ċertezza, filwaqt li jag ħrfu li din qatt ma tista’ titne ħħa għal 
kollox. Il-kmand u l-kontroll jg ħinu lil dawk inkarigati biex ja ħdmu b’mod effettiv minkejja l-
kumplessità filwaqt li s-simulazzjoni tista’ tintu ża bħala għodda prezzju ża biex tħoll il-
kumplessità u tanti ċipa riżultati varjabbli. Wie ħed irid ifittex bilan ċ sabiex il-PICs f’kull livell 
ikollhom is-setg ħa li jiffokaw ri żorsi fuq missjoni filwaqt li dawk ta’ ta ħthom ikunu jistg ħu 
jħaddmu l-inventività u l-inizjattiva. Fuq livell ta’ Stat Membru. fil-qalba tal-gvern je żisti 
ċentru li jħaddan kollox kif ukoll xibka ta’ ċentri f’livell inqas ta’ kmand u kontroll f’livelli 
reġjonali u lokali li jillinkjaw aw toritajiet u servizzi integrati fis-sistema tar-respons permezz 
ta’ katini orizzontali u vertikal i ta’ kmand ta’ awtorità u flu ssi ta’ komunikazzjoni, b’kull 
wieħed jaħdem f’limiti fissi ta’ awtonomija u diskrezzjoni. 
Iċ-ċentri ta’ kmand u kontroll fl-Istati Membri je ħtieġ li jkollhom sistemi tajba ta’ 
kollegament ma’ Stati Membri o ħra, mal-Kummissjoni u l-a ġenziji tal-Komunità kif ukoll 
ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali, b’ mod partikulari l-WHO. Il-Komunità g ħandha 
ħafna sistemi ta’ kollegament, il-parti l-kbira tag ħhom jindirizzaw il- ħtieġa għal twissijiet u 
allarmi bikrija u li huma bba żati fuq strumenti legali tal-Ko munità, b’mod partikulari fl-
oqsma tal- ħarsien mir-radjazzjoni, is-sigurtà fl-ikel, is-sa ħħa ta’ l-annimali, is-sa ħħa tal-pjanti, 
il-protezzjoni ċivili, l-affarijiet barranin, id-dwana, e ċċ. It-theddidiet g ħas-saħħa li l-EWRS 
jew is-Sistema ta’ Allarm Rapidu tal-Komunità dwar attakki u theddidiet bijolo ġiċi, kimiċi u 
radjunukleari12 li jirrappurtaw, skond kr iterji maqbula, jistg ħu jwasslu g ħall-għarfien ta’ 
emerġenza tas-sa ħħa pubblika u jattiva strutturi adegwa ti ta’ kollegament u koordinazzjoni 
fuq livell ta’ l-UE kif ukoll fi ħdan il-Kummissjoni.  
Il-Kummissjoni qed twa qqaf is-sistema ARGUS13,14 li tillinkja flimkien is-sistemi kollha ta’ l-
allarm rapidu tal-Komunità u ċentru ta’ koordin azzjoni ta’ kri żi bi strutturi adegwati ta’ 
                                                 
12 KUMM(2003) 320 finali, tat-2.6.2003 
13 KUMM(2004) 701 finali, ta’ l-24.11.2004 
14 Abozz tad-De ċiżjoni tal-Kummissjoni ta’ xxx li temenda r-Regoli ta’ Pro ċedura interni tag ħha 
 
MT 10   MT koordinazzjoni biex f’ka ż ta’ emerġenza jkunu żgurati inizjattivi u responsi f’waqthom f’kull 
qasam ta’ politika tal-Komunità.  
3.5. L-istat tat-t ħejjija tas-settur tas-sa ħħa 
Kif wieħed jieħu ħsieb il-persuni milquta se jvarja minn Stat Membru g ħal ieħor skond l-
infrastruttura tas-sa ħħa u l-organizzazzjonijiet tal-kura f’kull wie ħed minnhom. I żda se jkun 
hemm ħafna xebh fil-prin ċipji ta’ l-ippjanar u l-iskambju ta’ informazzjoni f’dan il-qasam se 
jkun prezzju ż. Barra minn hekk, meta jkun hemm b żonn ta’ appo ġġ bejn il-fruntieri, wie ħed 
jeħtieġlu jifhem il-pro ċeduri applikati fl-Istat Membru li jkun qed jir ċievi. Biex dan jinkiseb, 
hemm bżonn li jkun hemm qsim ta’ informazzjoni dwar attivitajiet ippjana ti u assistenza fir-
reviżjoni u l-iżvilupp tal-pjanijiet nazzjona li. Pjanijiet nazzjonali g ħandhom jinkludu l-appo ġġ 
meħtieġa waqt kri żi għall-popolazzjoni milquta b’mod ġenerali u b’mod partikulari g ħall-
personal tal-kura tas-sa ħħa, u l-esperjenza dwar l-esekuzzjoni  attwali tal-pjan ijiet li jipprovdu 
dawn ir-ri żorsi għandha tinqasam bejn l-Istati Membri.  
Ir-riżorsi għal stħarriġ epidemjolo ġiku u li jsir fil-laboratorju huma mi ġbura u maqsuma 
b’mod konsiderevoli f’livell ta’ l-UE permezz ta’ netwerks bl-g ħajnuna tal-Kummissjoni u se 
jkunu ssorveljati u mtejjba ulterjorment mill-ECDC. 
Il-proċeduri dwar trasferimenti ta’ pazjenti minn Stat Membru g ħal ieħor jeħtieġu estensjoni. 
Il-kollaborazzjoni transfruntieri , li hi marbuta fil-qrib mas-servizzi ta’ l-ambulanza u l-
isptarijiet, g ħandha tkun ippjanata mill-Istati Membri fir-re ġjuni interni kollha ta’ l-UE. Il-
qsim tar-ri żorsi sabiex l-istaff u l- ħażniet tar-ri żorsi bejn l-Istati Membri jkunu jistg ħu jiġu 
estiżi diġà jeżisti f’xi w ħud u qed ikun ikkunsidrat b’mod attiv f’ żoni oħra ta’ fruntieri. Hemm 
il-ħsieb għal proċeduri dwar trasferiment ta’ ri żorsi bħalma huma sptarijiet mobbli li kienu 
diġà żviluppati fl-oqsma militari u ta’ protezzjoni ċivili. F’ċerti sitwazzjonijiet, l-g ħażla tista’ 
tkun għal riżorsi mobbli, fejn imbag ħad wieħed irid jistudja l-possibilitajiet li jinqasmu fuq 
livell internazzjonali. Il-Kum missjoni tipproponi fil-Programm futur tal-Komunità g ħas-
Saħħa u l-Ħarsien tal-Konsumatur 2007-201315, li tgħin proġetti ta’ twaqqif u żamma ta’ 
grupp intern ta’ esperti tas-sa ħħa pubblika li jkun m ħarreġ u disponibbli b’mod permanenti 
biex jintbag ħat ta’ malajr madwar id-dinja f’dawk il-postijiet ta’ kri żijiet maġġuri ta’ saħħa 
flimkien ma’ laboratorji mobbli, tag ħmir protettiv u fa ċilitajiet ta’ i żolazzjoni. 
Proċeduri ta’ i żolazzjoni, inklu ża d-definizzjoni tal-ka żijiet li jridu jkunu i żolati u meta dawn 
jiġu rilaxxati, huma di ġà disponibbli g ħal ċertu mard u je ħtieġ li jkunu żviluppati g ħal oħrajn. 
Għal mard ġdid, għandhom jit ħaddmu pro ċeduri biex ikunu żviluppati malajr linji gwida, 
ibbażati fuq konsensus komuni f’livell ta’ l-UE ta ħt l-awspiċji ta’ l-ECDC.  
Ir-riċerka dwar l-immani ġġjar tat-theddidiet tas-sa ħħa hi mistennija li tte jjeb l-identifikazzjoni 
tat-theddida u t-trattament ta’ dawk milquta.  Dan jillimita t-tixrid tal-marda u jeqred it-
theddida. 
Qasam spe ċjali tar-riċerka huwa l-i żvilupp ta’ prodotti medi ċinali u strumenti medi ċi ġodda. 
Għal ħafna theddidiet tas-sa ħħa, m’hawnx prodotti medi ċinali adegwati, g ħax l-iżvilupp kien 
bil-mod, min ħabba nuqqas ta’ prospetti fis-suq u n-nuqqas ta’ su ċċess li dan ġab miegħu biex 
jiġbed interess bi żżejjed min-na ħa ta’ l-industrija, l-intrapri żi u l-akkademja tal-
bijoteknolo ġija biex jinvestu fl-i żvilupp ta’ prodotti simili. Dan isejja ħ għal: 1) sforz ma’ l-UE 
                                                 
15 KUMM(2005) 115 finali 
 
MT 11   MT kollha biex ikun identifikat u żgurat aċċess ekwu u ħażna għal prodotti medi ċinali essenzjali 
kontra t-theddidiet ewlenin tas-sa ħħa; il-Kummissjoni qed tqis liema mi żuri għandhom ikunu 
proposti f’dan il-qasam u 2) strate ġija ma’ l-UE kollha g ħall-iżvilupp u l-produzzjoni ta’ 
prodotti medi ċinali ta’ prijorità kont ra t-theddidiet ma ġġuri tas-saħħa b’kollaborazzjoni ma’ l-
industrija farma ċewtika. 
Il-Komunità di ġà għandha leġiżlazzjoni estensiva fil-qasam tal-farma ċewtiċi li toħloq ambjent 
favorevoli g ħall-iżvilupp u t-tqeg ħid fis-suq ta’ medi ċini, inklu żi dispożizzjonijiet u 
arranġamenti biex jit ħaffef l-għoti tal-pariri u biex l-EMEA tne ħħi l-ħlas għal dossiers ta’ 
prova ta’ va ċċini. Hija wkoll qed tg ħaddi fondi g ħall-Programm tar-Ri ċerka u l-I żvilupp 
Teknoloġiku għal riċerka ta’ va ċċini u antivirali u qed tippjana li twaqqaf mekkani żmu ġdid li 
jippermetti g ħal ħtiġijiet ta’ ri ċerka mhux prevista li jirri żultaw minn emer ġenzi ta’ mard li 
jittieħed li jiħtieġu appoġġ. Permezz tal-Mekkani żmu tal-Protezzjoni Ċivili16 17 18 19 il-
Kummissjoni toffri informazzjoni dwar medi ċini u assi o ħra li Stati Membri jistg ħu jagħmlu 
għad-dispożizzjoni ta’ Stati Membri o ħra li jitolbuhom u g ħal pajjiżi oħra parteċipanti f’dan 
il-Mekkani żmu. 
Barra dan, il-Kummissjoni di ġà ħadet sensiela ta’ inizjattivi bl-g ħan li jkun hemm antivirali u 
vaċċini disponibbli fil-ka ż ta’ influwenza pandemika20. Bil-proposta g ħal Regolament li 
jwaqqaf il-Fond ta’ Solidarjetà ta’ l-Unjoni Ewropea21, il-Kummissjoni tissu ġġerixxi t-tis ħiħ u 
t-twessigħ tal-possibilitajiet tar-respons g ħall-emerġenzi tas-sa ħħa pubblika wkoll. Dan ikopri 
l-assistenza medika immedjata u l-mi żuri li jħarsu lill-popolazzjoni mi nn theddidiet imminenti 
tas-saħħa, inklużi l-ispejje ż għal vaċċini, medi ċini, prodotti medi ċinali, tag ħmir u 
infrastruttura li jintu żaw waqt l-emer ġenza. L-u żu ta’ dan il-fond, madankollu, hu marbut ma’ 
rekwiżiti speċifiċi u fil-kun ċett bażiku tiegħu jirrappre żenta rimbor ż u għalhekk huwa 
strument f’forma ta’ respons bi pro ċeduri standard li s-soltu jie ħdu ż-żmien. Għalhekk, il-
Kummissjoni ssu ġġerit mekkani żmu ta’ finanzjament bil-quddiem biex ikun hemm fond 
limitat bi żmien qasir ta’ reazzjoni. 
Bil-Proposta22 tagħha dwar linji gwida strate ġiċi tal-Komunità g ħal politika ta’ koe żjoni favur 
l-iżvilupp u l-impjiegi (2207-2013), il-Kummissjoni ssu ġġerit li, bħala parametri strate ġiċi 
għall-politika futura ta’ koe żjoni, tinkludi l-prevenzjoni mir-riskji tas-sa ħħa u timla n-
nuqqasijiet fl-infrastruttura tas-sa ħħa. Għal dawk l-Istati Membri li qed jippjanaw li 
jiżviluppaw programmi ta ’ politika ta’ koe żjoni orizzontali dwar is-sa ħħa u għal dawk ir-
reġjuni li bi ħsiebhom jintegraw il-prijori tajiet relatati mas-sa ħħa fil-programmi ta’ ħidma 
tagħhom, il-Kummissjoni tirrakkomanda rabta s ħiħa bejniethom u bejn il-pjanijiet Nazzjonali 
għal stat ta’ t ħejjija. Trid ting ħata attenzjoni pa rtikulari wkoll g ħall-possibilitajiet offruti mill-
                                                 
16 Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u 
Soċjali u lill-Kumitat tar-Re ġjuni (Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) – Intejjbu l-Mekkani żmu tal-Protezzjoni 
Ċivili tal-Komunità, KUMM (2005) 137 finali, ta’ l-20.04.2005 
17 Proposta g ħal Regolament tal-Kunsill li jwaqqaf Strument ta’ Stat ta’ T ħejjija u Respons Rapidu g ħal 
emerġenzi maġġuri KUMM(2005) 113 finali, tas-06.04.2005 
18 2005/12/KE: Id-De ċiżjoni tal-Kunsill ta’ l-20 ta’ Di ċembru 2004 li temenda d-De ċiżjoni 1999/847/KE 
fir-rigward ta’ l-estensjoni tal-programm ta’ azzjoni tal-Komunità f il-qasam tal-protezzjoni ċivili. ĠU 
Nru. L 6, 08.01.2005, pa ġna 7 
19 2001/792/KE, EURATOM: Id-De ċiżjoni tal-Kunsill tat-23 t’Ottubru 2001 li twaqqaf mekkani żmu tal-
Komunità biex jiffa ċilita l-kooperazzjoni msa ħħa fl-interventi ta’ assi stenza ta’ protezzjoni ċivili. ĠU 
Nru. L 297, tal-15.11.2001, pa ġna 7 
20 http://europa.eu.int/comm/health/ph_threats/com/Influenza/influenza_key03_en.pdf 
21 KUMM(2005) 108 finali, tas-6.4.2005 
22 KUMM(2005) 304 finali, tal-5.7.2005 
 
MT 12   MT istrumenti ta’ politika ta’ koe żjoni dwar kooperazzjoni territorjali li se sse ħħ ma ddumx, 
b’mod partikulari l-kooper azzjoni transfruntieri. 
3.6. L-istat ta’ t ħejjija fis-setturi kollha u inter-settorjalment 
Il-proċessi meħtieġa biex jie ħdu ħsieb l-emer ġenzi tas-sa ħħa pubblika lil hinn mis-settur tas-
saħħa jaħdmu b’żewġ modi: huma jservu biex i ħejju setturi o ħra sabiex jassistu lill-
awtoritajiet tas-sa ħħa pubblika fl-interventi medi ċi, bħalma huma l-prijorità ta’ kura, 
iżolament, kwarantina, trattament u amministrazzjoni ta’ medi ċini u tilqim, u huma jservu 
wkoll biex jintrodu ċu u japplikaw mi żuri li fil-parti l-kbira tag ħhom ikunu ttrattati minn 
setturi oħra, bħalma hija l-lo ġistika (eż. bini ta’ ħażniet - riżorsi u ħtiġijiet minimi ta’ lbies 
protettiv u strumenti medi ċi u kontro-mi żuri oħra), it-tnaqqis ta’ kwistjonijiet ta’ 
dekontaminazzjoni, il-provvisti ta’ ener ġija u ilma g ħax-xorb, il-mi żuri tat-trasport, b’mod 
partikulari f’punti ta’ d ħul u ħruġ tat-territorji ta’ l-Istati Membri, it-telekomunikazzjonijiet, 
operazzjonijiet ta’ protezzjoni ċivili u ta’ difi ża ċivili dwar kenn, salvata ġġ u li tagħmel 
disponibbli provvisti essenzjali b ħalma huma ikel, materjal u tag ħmir ta’ l-ilma u t-
trasferiment ta’ dawn ir-ri żorsi u l-assi bejn il-pajji żi; kooperazzjoni bejn interventi medi ċi u 
infurzar tal-li ġi għall-projbizzjoni ta’ laqg ħat pubbli ċi u għal għeluq ta’ postijiet, dwar 
epidemjolo ġija forensika u dwar l-implikazzjonijiet legali u eti ċi tal-kontro-mi żuri (eż. 
kwarantina; kunfidenzjalità  dwar listi ta’ passi ġġieri, trasport ta’ o ġġetti perikolu żi, dwana, 
kontroll u infurzar, rekwi żizzjoni ta’ propjetà…) e ċċ.  
Partikolarment, is-sistemi ta’ ġestjoni tar-riskju tad-dwana Komunitarji g ħandhom jintu żaw 
sabiex jintbag ħat tagħrif direttament lil ċentri speċjalizzati u punti ta’ spezzjoni fuq il-
fruntieri. L-u żu tad-Dwana internazzjonali g ħandu jgħin ukoll fl-i żgurar tal-katina tal-provista 
u għalhekk jiffa ċilita l-moviment rapidu ta' provvisti essenzjali lil żoni fil-mira. 
L-immani ġġjar tat-theddidiet g ħas-sigurtà hu primarjament funzjoni ta’ l-infurzar tal-li ġi illi 
tiffoka fuq il-mi żuri ta’ anti ċipazzjoni, prevenzjoni  u/jew soluzzjoni g ħal xi theddida jew 
inċident terroristiku. Awtoritajiet jew a ġenziji ta’ infurzar tal-li ġi ta’ l-Istati Membri qeg ħdin 
fuq quddiem fl-immani ġġjar tat-theddid. Il-Kummissjoni qed tibni netwerk li jillinkja 
flimkien l-awtoritajiet rileva nti ta’ l-Istati Membri  biex jipprovdu koordi nazzjoni f’dan il-
qasam fuq livell ta’ l-UE23. 
L-immani ġġjar tal-konsegwenzi mill-Istati Membri jinkludi mi żuri għall-għarfien u d-
dijanjosi ta’ meta to ħroġ u tfaqqa’ l-marda kif ukoll il- ħarsien tas-sa ħħa pubblika: tfittxija, 
salvataġġ u kura medika g ħal dawk milquta; evakwazzjoni ta ’ nies f’riskju kontinwu; il-
protezzjoni ta’ dawk li jirrispondu l-ewwel; u l-pr evenzjoni tat-tixrid tal-marda billi jkunu 
ttraċċati l-kuntatti, l-i żolazzjoni u t-trattament tal-ka żijiet, kwarantina g ħal dawk esposti u 
restrizzjoni ta’ ċaqliq24 għal żoni speċifiċi u l-għeluq ta’ postijiet (postijiet so ċjali, skejjel, 
teatri, laqg ħat tal-massa o ħra). Dawn l-a ħħar tnejn jitolbu l-intervent ta’ awtoritajiet o ħra 
barra s-servizzi tas-sa ħħa u għalhekk il-koordinazzjoni bejn is-servizzi u l-awtoritajiet 
involuti. L-immani ġġjar tal-konsegwenzi jiffoka wkoll fuq ki f servizzi essenzjali tal-gvern u 
lokali jerġgħu lura għal li kienu kif ukoll fuq g ħoti ta’ għajnuna ta’ emer ġenza lill-gvern, lill-
                                                 
23 KUMM(2004) 701 finali 
24 Id-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 t’April 2004 dwar id-dritt ta ċ-
ċittadini ta’ l-Unjoni u tal-membri tal-familja tag ħhom li jiċċaqalqu u jg ħixu liberament fit-territorju ta’ 
l-Istati Membri li temenda r-Regolament (KEE) Nru 1612/68 u tirrevoka d-Direttivi 64/221/KEE, 
68/360/KEE, 72/194/KEE, 73/148/KEE, 75/34/KEE, 75/35/KEE, 90/364/KEE, 90/365/KEE u 
93/96/KEE (Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) Ġurnal Uffi ċjali L 158, tat-30/04/2004 P. 0077 - 0123 
 
MT 13   MT kumpaniji u lill-individwi milqut a mill-konsegwenzi tar-respons g ħall-emerġenza. Jekk fil-
każ ta’ emer ġenza maġġuri tas-sa ħħa jkun hemm b żonn għajnuna usa’ lill-komunità, il-
Mekkaniżmu tal-Komunità tal-Protezzjoni Ċivili19 jista’ jkun g ħodda prezzju ża biex tiżgura li 
l-għajnuna li tkun te ħtieġ tintbagħat malajr. Biex tg ħin l-isforzi ta’ l-Istati Membri, il-
Kummissjoni waqqfet programm dwar il-protezzjoni ta’ in frastruttura kritika fil- ġlieda kontra 
t-terroriżmu25. Il-Kummissjoni bi ħsiebha tippubblika Green Paper dwar il-kwistjonijiet 
ewlenin tal-Programm Ewropew g ħall-Protezzjoni ta’ Infrastruttura Kritika (EPCIP) 26. 
L-istat ta’ t ħejjija f’pajji żi oħra huwa kru ċjali jekk l-Unjoni Ewropea trid tkun im ħarsa minn 
riskji tas-sa ħħa li jistgħu jinfirxu minn dawn il-pajji żi għall-UE. Sabiex sa ħħet iċ-ċittadini ta’ 
l-UE tkun im ħarsa minn theddidiet ta’ mard li nafu bihom u o ħrajn mhux mistennija je ħtieġ li 
jkun indirizzat appro ċċ koordinat ġewwa u barra l-UE. G ħal dak li g ħandu x’jaqsam mal-
politika esterna, l-UE di ġà qed taħdem ma’ pajji żi terzi u organizzazzjonijiet internazzjonali, 
b’mod partikulari l-a ġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti, b ħalma huma l-Organizzazzjoni ta’ l-Ikel 
u l-Agrikoltura (FAO), il-WHO, il-Bank Dinji, e ċċ, biex tassist i lill-pajji żi milquta minn 
emerġenzi tas-sa ħħa pubblika. L-UE timpenja ru ħha li tassisti lil kull pajji ż li jitlobha 
għajnuna, kemm fil-fa żijiet preparatorji kif ukoll f’dawk ta’ pandemija, b’mod partikolari 
dawk il-pajji żi li huma l-anqas żviluppati u li g ħalhekk huma l-aktar vulnerabbli, b'referenza 
speċifika għall-Afrika u l-Asja. Barra dan, il-Kummissjoni qed tag ħmilha eħfef għall-
imsieħba tal-Politika Ewropea tal- Ġirien (ENP) fin-netwerks Ewropej li jinvolvu ru ħhom, 
bħal dwar mard li jittie ħed u għandha pjanijiet ta’ azzjoni ma ’ l-Ukraina, il-Moldova, I żrael, 
il-Ġordan, il-Marokk u t-Tuni żija. 
L-istruttura ta’ koo rdinazzjoni ta’ kri żi li qed tibni l-Kummissjoni, mg ħejjuna bl-
operazzjonijiet tas-si stema ARGUS, se ti żgura koordinazzjoni fi s-setturi kollha f’ka ż ta’ 
emerġenzi maġġuri. 
4. K ONKLUŻJONIJIET  
Din il-komunikazzjoni turi l-b żonnijiet u l-g ħanijiet ta’ ppjanar ġeneriku g ħal emerġenzi tas-
saħħa pubblika u g ħal żvilupp ta’ appro ċċi kkoordinati ġewwa u barra l-UE biex is-sa ħħa taċ-
ċittadini Ewropej tkun im ħarsa minn theddidiet tas-sa ħħa pubblika, kemm dawk mag ħrufa 
diġà kif ukoll dawk mhux anti ċipati. Hemm ħtieġa kontinwa li l-pjanijiet u l-arran ġamenti 
magħmula separatament f’oqsma individwali ta ’ politika fuq livell ta’ UE jkunu integrati 
f’qafas komuni u li tkun żgurata kunsiderazzjoni kon ġunta ta’ l-aspetti kollha ta’ emer ġenza 
tas-saħħa pubblika sabiex fis-setturi kollha kkon ċernati wie ħed jasal g ħal azzjonijiet u 
inizjattivi f’waqthom. F’dan il-kunt est, l-identifikazzjoni u l-kolle gament flimkien  ta’ strutturi 
ta’ kmand u kontroll fl-UE, u l- kuntatti u l-komunikazzjonijiet f’ ħin reali ta’ sie ħeb ma’ ie ħor 
fost l-Istati Membri u l-Kumm issjoni u dawk inkarigati mill -ippjanar, dawk inkarigati li 
jagħtu l-informazzjoni finali dwar is-sa ħħa pubblika lill-awtor ità politika li tidde ċiedi u dawk 
inkarigati li jg ħaddu l-informazzjoni finali inter-settorjali lil dawn  l-awtoritajiet hi xi ħaġa 
essenzjali u l- ħidma biex ikunu ffinalizzati arran ġamenti għal din teħtieġ li timxi ’l quddiem 
b’urġenza.  
Il-Kummissjoni trid tqis ukoll safejn il-mi żuri eżistenti ta’ l-UE rilevanti g ħal emerġenzi tas-
saħħa pubblika huma suffi ċjenti għal ċirkostanzi li jinbidlu b’mod mg ħaġġel u għal 
                                                 
25 20.10.2004 KUMM(2004) 702 finali 
26 KUMM(2005) 576 finali 
 
MT 14   MT aspettattivi mkabbra jew hemmx b żonn li jkunu a ġġornati u jekk inizjattivi ġodda humiex 
meħtieġa. 
• Il-Kummissjoni se tkompli tibni koordinazzjoni mas-setturi kollha tal-politika ta’ l-UE billi 
tħaddem is-sistema ta’ ARGUS tal-kollegament bejn is-sistema ta’ l-allarm rapidu tal-
Komunità u billi tag ħmel użu mill-istrutturi ta ċ-ċentru ta’ koordinazzjoni ta’ kri żi sabiex 
tiżgura inizjattivi u respons f’waqt hom f’kull qasam ta’ politika.  
• Li jkun hemm pjanijiet nazzjonali ta’ t ħejjija għal emerġenzi tas-sa ħħa fl-Istati Membri u li 
dawn ikunu a ġġornati b’mod regolari huwa l-prerekwi żit għal respons adegwat g ħat-
theddidiet tas-sa ħħa pubblika fl-UE. Il-Kummissjoni se tkompli bil- ħidma li nbdiet billi 
taqsam flimkien, tqabbel u ttejje b il-pjanijiet nazzjonali dwar il- ġidri, is-SARS u l-
influwenza, ta ġġorna d-dokument ta’ gwida te knika dwar l-ippjanar g ħal stat ta’ t ħejjija 
ġenerika u tipprodu ċi algoriżmi, terminolo ġija u livelli maqbula fl imkien jew b’livelli 
ekwivalenti g ħall-introduzzjoni ta’ kontro-mi żuri speċifiċi. Ħidma urġenti għall-ġejjieni hi 
l-organizzazzjoni ta’ iktar e żerċizzji u pro ċess minn sie ħeb għal ieħor li tagħti ħarsa mill-
ġdid lejn il-pjanijiet nazzjonali. Li wie ħed isegwi x’ji ġri wara, kif ukoll e żerċizzji u testijiet 
li jiffokaw fuq l-interoperabbiltà tal-pjanijiet, li di ġà huma a ċċettati għal emerġenzi tas-
saħħa pubblika, b ħalma huma l- ġidri u l-influwenza pandemika u emer ġenzi tal-
protezzjoni ċivili minn di żastri naturali jew teknolo ġiċi, għandhom isa ħħu l-bini ta’ fidu ċja 
fil-pjanijiet nazzjonali fi ħdan l-UE. 
• Lil hinn minn dawn ir-rekwi żiti ta’ ppjanar, huwa essenzjali  li dawk il-persuni li fil-
prattika jkunu qed imexxu r-respons g ħal avvenimenti futuri, komuni u li wie ħed jista’ 
jobsorhom g ħandhom ja ħdmu biżżejjed flimkien biex jo ħolqu netwerk u vi żjoni komuni 
ta’ l-għan għal reazzjonijiet koordinati fl-UE: huwa biss meta jiffunzjonaw dawn in-
netwerks ta’ nies illi ċ-ċittadini ta’ l-UE jkunu ċerti li se jie ħdu l-benefi ċċji kollha ta’ 
respons kooerenti transfruntieri g ħal kriżi vera.