Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) /* KUMM/2011/0627 finali - 2011/0282 (COD) */





MEMORANDUM TA' SPJEGAZZJONI 1. KUNTEST TAL-PROPOSTA Il-proposta tal-Kummissjoni għall-Qafas Finanzjarju Multiannwali (QFM) għall-2014-2020 (il-proposta dwar il-QFM)[1] tistabbilixxi l-qafas baġitarju u l-orjentazzjonijiet ewlenin għall-Politika Agrikola Komuni (PAK). Abbażi ta’ dan, il-Kummissjoni tippreżenta sett ta’ regolamenti li jistipulaw il-qafas leġiżlattiv għall-PAK għall-perjodu 2014-2020, flimkien ma’ valutazzjoni tal-impatt tax-xenarji alternattivi għall-iżvilupp tal-politika. Il-proposti kurrenti għal riforma huma bbażati fuq il-Komunikazzjoni dwar il-PAK fid-dawl tas-sena 2020[2] li tiddeskrivi l-għażliet politiċi ġenerali li jistgħu jittieħdu bħala reazzjoni għall-isfidi futuri għall-agrikoltura u ż-żoni rurali, u biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti għall-PAK, jiġifieri 1)il-produzzjoni vijabbli tal-ikel; 2) il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u azzjonijiet relatati mal-klima; u 3)l-iżvilupp territorjali bbilanċjat. Minn dak iż-żmien lil hawn, l-orjentazzjonijiet tar-riforma inklużi fil-Komunikazzjoni ġew appoġġjati b’mod wiesa’, kemm fid-dibattitu interistituzzjonali[3] kif ukoll fil-konsultazzjoni mal-partijiet interessati li saret fl-ambitu tal-valutazzjoni tal-impatt. Suġġett komuni li rriżulta minn dan il-proċess huwa l-ħtieġa li jiġi promoss l-użu effiċjenti tar-riżorsi għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv għall-agrikoltura u ż-żoni rurali tal-UE f’konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020, filwaqt li l-istruttura tal-PAK tibqa’ bbażata fuq iż-żewġ pilastri li jużaw strumenti kumplimentari biex jilħqu l-istess għanijiet. Il-Pilastru I ikopri l-pagamenti diretti u l-miżuri tas-suq u jipprovdi appoġġ għad-dħul annwali bażiku tal-bdiewa tal-UE u appoġġ f’każ ta’ tfixkil fis-suq speċifiku, filwaqt li l-Pilastru II ikopri l-iżvilupp rurali fejn l-Istati Membri jfasslu u jikkofinanzjaw il-programmi multiannwali abbażi ta’ qafas komuni[4]. Permezz tar-riformi suċċessivi, il-PAK żiedet l-orjentazzjoni tas-suq għall-agrikoltura filwaqt li pprovdiet appoġġ għad-dħul lill-produtturi, tejbet l-integrazzjoni tar-rekwiżiti ambjentali u saħħet l-appoġġ għall-iżvilupp rurali bħala politika integrata għall-iżvilupp taż-żoni rurali fl-UE. Madankollu, l-istess proċess ta’ riforma żied it-talbiet għal distribuzzjoni aħjar tal-appoġġ kemm fl-Istati Membri kif ukoll fosthom, u għal indirizzar aħjar tal-miżuri maħsuba biex jindirizzaw l-isfidi ambjentali u t-titjib fl-indirizzar żied il-volatilità tas-suq. Fl-imgħoddi, ir-riformi fil-biċċa l-kbira tagħhom, kienu reazzjoni għal sfidi endoġeniċi, li kienu jvarjaw minn eċċessi kbar tal-ikel għal kriżijiet tas-sikurezza tal-ikel; huma qdew lill-UE kemm mil-lat domestiku kif ukoll minn dak internazzjonali. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-isfidi tal-lum huma kkawżati minn fatturi esterni li mhumiex ġejjin mis-settur tal-agrikoltura u, għaldaqstant, jeħtieġu reazzjoni politika iktar mifruxa. Il-pressjoni fuq id-dħul agrikolu hija mistennija tkompli minħabba li l-bdiewa qed jaffrontaw iktar riskji, tnaqqis fil-produttività u pressjoni fuq il-marġni kawża tal-prezzijiet tal-inputs li qed jogħlew; għaldaqstant, hemm il-ħtieġa li jinżamm l-appoġġ għad-dħul u li jissaħħew l-istrumenti sabiex ir-riskji jiġu mmaniġġjati aħjar u jingħata rispons aħjar għas-sitwazzjonijiet ta’ kriżi. Agrikoltura b’saħħitha hija vitali għall-industrija tal-ikel tal-UE u s-sigurtà tal-ikel globali. Fl-istess ħin, is-setturi tal-agrikoltura u ż-żoni rurali qed tintalabu biex iżidu fl-isforzi tagħhom biex jintlaħqu l-miri ambizzjużi fir-rigward tal-klima u l-enerġija u fir-rigward tal-istrateġija dwar il-bijodiversità li jagħmlu parti mill-aġenda tal-Ewropa 2020. Il-bdiewa, li flimkien mal-persuni li jieħdu ħsieb il-foresti, huma l-persuni ewlenin responsabbli mill-ġestjoni tal-art, se jkunu jeħtieġu appoġġ biex jadottaw u jżommu sistemi u prattiki tal-biedja li b'mod partikolari huma vantaġġużi għall-għanijiet ambjentali u klimatiċi minħabba li l-prezzijiet tas-suq ma jirriflettux il-forniment ta' dawn il-prodotti pubbliċi. Se jkun essenzjali wkoll li jkun ikkontrollat bl-aħjar mod il-potenzjal varjat taż-żoni rurali u, għaldaqstant, jingħata kontribut għat-tkabbir inklużiv u l-koeżjoni. Għaldaqstant, il-PAK tal-futur mhijiex se tkun politika li taqdi biss parti żgħira, għalkemm essenzjali, tal-ekonomija tal-UE, iżda se tkun ukoll politika ta’ importanza strateġika għas-sigurtà tal-ikel, l-ambjent u l-bilanċ territorjali. Dan jikkostitwixxi l-valur miżjud tal-UE ta’ politika verament komuni li tuża bl-iktar mod effiċjenti r-riżorsi baġitarji limitati biex tinżamm l-agrikoltura sostenibbli fl-UE, biex jiġu indirizzati kwistjonijiet transkonfinali importanti bħat-tibdil fil-klima u t-tisħiħ tas-solidarjetà fost l-Istati Membri, filwaqt li tkun possibbli wkoll il-flessibbiltà fl-implimentazzjoni sabiex jiġu moqdija l-ħtiġijiet lokali. Il-qafas stabbilit fil-proposta dwar l-QFM jipprevedi li l-PAK għandha żżomm l-istruttura tagħha msejsa fuq żewġ pilastri, bil-baġit għal kull pilastru jinżamm f’termini nominali fil-livell tiegħu tal-2013 u b’fokus ċar li l-prijoritajiet ewlenin tal-UE jiksbu riżultati. Il-pagamenti diretti għandhom jippromwovu l-produzzjoni sostenibbli billi jallokaw 30% tal-pakkett baġitarju tagħhom għall-miżuri obbligatorji li huma ta’ benefiċċju għall-klima u l-ambjent. Gradwalment, il-livelli tal-pagamenti għandhom isiru uniformi u l-pagamenti lill-benefiċjarji l-kbar għandhom ikunu suġġetti għal limitu progressiv. L-iżvilupp rurali għandu jiġi inkluż f’Qafas Strateġiku Komuni flimkien ma’ fondi ta’ ġestjoni konġunti oħrajn tal-UE b’approċċ imsaħħaħ orjentat lejn ir-riżultati u suġġett għal kondizzjonalitajiet ex ante iktar ċari u mtejba. Fl-aħħar nett, fir-rigward tal-miżuri tas-suq, il-finanzjament tal-PAK għandu jissaħħaħ b’żewġ strumenti li ma jagħmlux parti mill-MFF: 1)ir-riserva ta’ emerġenza bħala reazzjoni għal sitwazzjonijiet ta’ kriżi; u 2) l-estensjoni tal-ambitu tal-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni. Abbażi ta’ dan, l-elementi ewlenin tal-qafas leġiżlattiv għall-PAK għall-perjodu 2014-2020 huma stabbiliti fir-regolamenti li ġejjin: – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli għal pagament dirett lill-bdiewa fi skemi ta’ appoġġ fil-qafas tal-politika agrikola komuni (ir-“Regolament dwar il-pagamenti diretti”); – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-suq għall-prodotti agrikoli ('ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS'); – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) ('ir-Regolament dwar l-iżvilupp rurali'); – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-finanzjament, l-immaniġġjar u l-monitoraġġ tal-politika agrikola komuni ('ir-regolament orizzontali'). – Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri dwar l-iffissar ta' ċerti għajnuniet u rimborżi relatati mal-organizzazzjoni komuni tas-swieq tal-prodotti agrikoli; – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 dwar l-applikazzjoni tal-pagamenti diretti lill-bdiewa għas-sena 2013; – Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 fir-rigward tar-reġim tal-iskema ta' pagament uniku u l-appoġġ għal min ikabbar id-dwieli. Ir-Regolament dwar l-iżvilupp rurali jibni fuq il-proposta mressqa mill-Kummissjoni fis-6 ta’ Ottubru 2011 li tistabbilixxi regoli komuni għall-fondi kollha li joperaw taħt Qafas Stateġiku Komuni[5]. Dan se jkun segwit minn regolament dwar l-iskema għall-iktar persuni fil-bżonn, li l-finanzjament tagħha issa jinsab taħt intestatura differenti tal-QFM. Barra minn hekk, qed jitħejjew ukoll regoli ġodda dwar il-pubblikazzjoni tal-informazzjoni dwar il-benefiċjarji, b'kunsiderazzjoni għall-oġġezzjonijiet imressqa mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea sabiex jinstab l-iktar mod adegwat biex id-dritt tal-benefiċjarji għall-protezzjoni tad-dejta personali jkun konsistenti mal-prinċipju tat-trasparenza. 2. RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U VALUTAZZJONI TAL-IMPATT Fuq il-bażi tal-evalwazzjoni tal-qafas politiku attwali u ta’ analiżi tal-isfidi u l-ħtiġijiet tal-futur, il-valutazzjoni tal-impatt tivvaluta u tqabbel l-impatt ta’ tliet xenarji alternattivi. Dan huwa r-riżultat ta’ proċess twil li nbeda f’April 2010 u li tmexxa minn grupp bejn is-servizz li għaqqad flimkien analiżi kwantittattiva u kwalitattiva estensiva, inkluż l-istabbiliment ta’ bażi fil-forma ta’ projezzjonijiet għal tul ta' żmien medju għas-swieq agrikoli u d-dħul sal-2020 u l-immudellar tal-impatt tax-xenarji politiċi differenti fuq l-ekonomija tas-settur. It-tliet xenarji żviluppati fil-valutazzjoni tal-impatt huma: 1) xenarju ta’ aġġustament li jkompli bil-qafas politiku kurrenti filwaqt li jindirizza l-iktar nuqqasijiet importanti tiegħu, bħad-distribuzzjoni tal-pagamenti diretti; 2) xenarju ta’ integrazzjoni li jinvolvi bidliet politiċi kbar fil-forma ta’ pagamenti diretti iktar immirati u iktar ekoloġiċi, u mmirar strateġiku msaħħaħ għall-politika ta’ żvilupp rurali f’koordinazzjoni aħjar ma’ politiki oħra tal-UE, kif ukoll l-estensjoni tal-bażi legali għal ambitu usa’ għall-kooperazzjoni tal-produtturi; u 3) xenarju ta’ ffukar mill-ġdid li jerġa’ jorjenta l-politika esklużivament lejn l-ambjent bi tneħħija progressiva tal-pagamenti diretti, sakemm tkun tista’ tinżamm il-kapaċità produttiva mingħajr appoġġ u li l-ħtiġijiet soċjoekonomiċi taż-żoni rurali jkunu jistgħu jiġu sodisfatti permezz ta’ politiki oħra. Fl-isfond tal-kriżi ekonomika u l-pressjoni fuq il-finanzi pubbliċi, li l-UE wieġbet għalihom permezz tal-Istrateġija Ewropa 2020 u l-proposta dwar il-QFM, it-tliet xenarji kollha kemm huma ma jagħtux l-istess importanza lil kull wieħed mit-tliet għanijiet politiċi tal-PAK tal-futur, li għandha l-għan li toħloq agrikoltura iktar kompetittiva u sostenibbli f’żoni rurali fejn hemm iktar attività. Għal konformità aħjar mal-Istrateġija Ewropa 2020, b’mod partikolari f’termini tal-użu effiċjenti tar-riżorsi, se jkun dejjem iktar essenzjali li titjieb il-produttività agrikola permezz tar-riċerka, it-trasferiment tal-għarfien u l-promozzjoni tal-kooperazzjoni u l-innovazzjoni (inkluż permezz tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar il-produttività u s-sostenibbiltà agrikola). Billi l-politika agrikola tal-UE m’għadhiex topera fi ħdan ambjent politiku ta’ distorsjoni kummerċjali, huwa mistenni li ssir iktar pressjoni fuq is-settur minħabba l-liberalizzazzjoni ulterjuri, b’mod partikolari fl-ambitu tal-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp (Doha Development Agenda) jew tal-Ftehim għall-Kummerċ Ħieles (Free Trade Agreement) mal-Mercosur. It-tliet xenarji politiċi tfasslu b'kunsiderazzjoni għall-preferenzi espressi fil-konsultazzjoni li twettqet fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-impatt. Il-partijiet interessati ġew mistiedna jissottomettu l-kontribuzzjonijiet bejn it-23.11.2010 u l-25.1.2011 u ġie organizzat kumitat konsultattiv fit-12.1.2011. Il-punti ewlenin huma miġbura fil-qosor hawn taħt[6]: – - Il-partijiet interessati jaqblu b’mod ġenerali dwar il-ħtieġa ta’ PAK b’saħħitha bbażata fuq struttura b’żewġ pilastri sabiex jiġu indirizzati l-isfidi tas-sigurtà tal-ikel, il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-iżvilupp territorjali. – Il-biċċa l-kbira tal-persuni li wieġbu jqisu li l-PAK għandu jkollha rwol fl-istabbilizzazzjoni tas-swieq u l-prezzijiet. – Il-partijiet interessati għandhom opinjonijiet diversi dwar l-indirizzar tal-appoġġ (speċjalment dwar id-distribuzzjoni mill-ġdid tal-għajnuna diretta u l-limitar tal-pagamenti). – Hemm qbil li ż-żewġ pilastri jista’ jkollhom rwol importanti fiż-żieda tal-azzjonijiet relatati mal-klima u ż-żieda fil-prestazzjoni ambjentali għall-benefiċċju tas-soċjetà tal-UE. Filwaqt li ħafna bdiewa jemmnu li llum dan diġà qed iseħħ, il-pubbliku ġenerali jargumenta li l-pagamenti tal-Pilastru I jistgħu jintużaw b’mod iktar effiċjenti. – - Il-persuni li wieġbu jixtiequ li l-partijiet kollha tal-UE, inklużi ż-żoni żvantaġġati, ikunu parti mit-tkabbir u l-iżvilupp tal-futur. – L-integrazzjoni tal-PAK ma’ politiki oħra, speċjalment fil-livell tal-ambjent, tas-saħħa, tal-kummerċ u tal-iżvilupp, kienet enfasizzata minn ħafna persuni li wieġbu. – L-innovazzjoni, l-iżvilupp ta’ negozji kompetittivi u l-provvista tal-prodotti pubbliċi liċ-ċittadini tal-UE jitqiesu bħala modi kif il-PAK tista’ tiġi allinjata mal-Istrateġija Ewropa 2020. Għaldaqstant, il-valutazzjoni tal-impatt qabblet it-tliet xenarji politiċi alternattivi: Ix-xenarju tal-iffukar mill-ġdid iħaffef il-proċess tal-aġġustament strutturali fis-settur agrikolu, filwaqt li l-produzzjoni tiġi spustata lejn l-iktar żoni kosteffikaċi u s-setturi li jagħmlu qligħ. Filwaqt li jżid b’mod sinifikanti l-finanzjament għall-ambjent, dan ix-xenarju jista’ jesponi s-settur għal riskji ikbar minħabba l-ambitu limitat għall-intervent fis-suq. Barra minn hekk, huwa jkollu prezz soċjali u ambjentali sinifikanti minħabba li ż-żoni inqas kompetittivi jkollhom jiffaċċjaw telf fid-dħul u degradazzjoni ambjentali konsiderevoli, minħabba li l-politika titlef l-ingranaġġ tal-pagamenti diretti flimkien mar-rekwiżiti ta’ kundizzjonalità. Fit-tarf l-ieħor tal-ispettru, ix-xenarju tal-aġġustament jippermetti l-kontinwità politika, b’titjib limitat iżda tanġibbli kemm fil-kompetittività agrikola kif ukoll fil-prestazzjoni ambjentali. Madankollu, hemm dubji serji dwar jekk dan ix-xenarju jistax jindirizza b’mod adegwat l-isfidi klimatiċi u ambjentali importanti tal-futur, li huma wkoll il-bażi tas-sostenibbiltà tal-agrikoltura fuq perjodu ta' żmien twil. Ix-xenarju tal-integrazzjoni jikkostitwixxi innovazzjoni billi huwa kkaratterizzat minn żieda fl-indirizzar tal-pagamenti diretti u f’pagamenti diretti iktar ekoloġiċi. L-analiżi turi li huwa possibbli li dawn il-pagamenti jsiru iktar ekoloġiċi bi prezz raġonevoli għall-bdiewa, għalkemm ma jistgħux jiġu evitati ċerti piżijiet amministrattivi. Bl-istess mod, huwa possibbli li jingħata impetu ġdid għall-iżvilupp rurali sakemm il-possibbiltajiet il-ġodda jintużaw b’mod effiċjenti mill-Istati Membri u r-reġjuni u li l-qafas strateġiku komuni flimkien mal-fondi l-oħra tal-UE ma jneħħix is-sinerġiji mal-Pilastru I u ma jdgħajjifx il-kwalitajiet distinti tal-iżvilupp rurali. Jekk jinstab bilanċ tajjeb, dan ix-xenarju jindirizza bl-aħjar mod is-sostenibbiltà tal-agrikoltura u ż-żoni rurali fit-tul. Abbażi ta’ dan, il-valutazzjoni tal-impatt tikkonkludi li x-xenarju tal-integrazzjoni huwa l-iktar wieħed ibbilanċjat biex jallinja l-PAK b’mod progressiv, mal-għanijiet strateġiċi tal-UE u dan il-bilanċ jinsab ukoll fl-implimentazzjoni tal-elementi differenti fil-proposti leġiżlattivi. Huwa jkun essenzjali wkoll biex jiġi żviluppat qafas ta’ evalwazzjoni biex titkejjel il-prestazzjoni tal-PAK abbażi ta’ sett ta’ indikaturi komuni marbut mal-għanijiet politiċi. Is-simplifikazzjoni kienet kunsiderazzjoni importanti matul il-proċess u għandha tissaħħaħ b’diversi modi, pereżempju s-simplifikazzjoni tal-kundizzjonalità u tal-istrumenti tas-suq, jew it-tfassil tal-iskema għall-bdiewa żgħar. Barra minn hekk, il-pagamenti diretti iktar ekoloġiċi għandhom jitfasslu b’tali mod li jimminimizzaw il-piżijiet amministrattivi inklużi l-ispejjeż tal-kontrolli. 3. ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA Qed jiġi propost li tinżamm l-istruttura kurrenti tal-KAP f'żewġ pilastri b'miżuri annwali obbligatorji tal-applikazzjoni ġenerali fil-Pilastru I flimkien ma' miżuri volontarji mfassal apposta b'mod aħjar għall-ispeċifiċitajiet nazzjonali u reġjonali skont approċċ ta' programmazzjoni multiannwali fil-Pilastru II. Madankollu, l-iskema ġdida ta' pagamenti diretti għandha l-għan li tisfrutta aħjar is-sinerġiji mal-Pilastru II, li jinsab fil-Qafas Strateġiku Komuni sabiex ikun ikkoordinat aħjar ma' fondi ta' ġestjoni komuni tal-UE. Abbażi ta’ dan, se tinżamm ukoll l-istruttura kurrenti tal-erba’ strumenti legali bażiċi, għalkemm l-ambitu tar-regolamenti dwar il-finanzjament huwa estiż biex jgħaqqad flimkien id-dispożizzjonijiet komuni f’dak li issa qed jissejjaħ ir-regolament orizzontali. Il-proposti jikkonformaw mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Il-PAK hija politika verament komuni: hija qasam ta’ kompetenzi kondiviżi bejn l-UE u l-Istati Membri li qed tiġi mmaniġġjata fil-livell tal-UE biex tinżamm agrikoltura sostenibbli u varjata fl-UE, biex jiġu indirizzati kwistjonijiet transkonfinali importanti bħat-tibdil fil-klima u tissaħħaħ is-solidarjetà fost l-Istati Membri. Fid-dawl tal-importanza tal-isfidi futuri għas-sigurtà tal-ikel, l-ambjent u l-bilanċ territorjali, il-PAK tibqa’ politika ta’ importanza strateġika biex tkun żgurata l-iktar reazzjoni effettiva għall-isfidi politiċi u l-iktar użu effiċjenti tar-riżorsi baġitarji. Barra minn hekk, qed jiġi propost li tinżamm l-istruttura kurrenti taż-żewġ pilastri fejn l-Istati Membri huma aktar liberi biex isibu soluzzjonijiet imfassla apposta għall-ispeċifiċitajiet lokali tagħhom u biex jikkofinanzjaw il-Pilastru II. Is-Sħubija Ewropea l-ġdida għall-Innovazzjoni u l-għodod għall-immaniġġjar tar-riskju huma mpoġġija wkoll taħt il-Pilastru II. Fl-istess ħin, il-politika se tkun allinjata aħjar mal-istrateġija Ewropa 2020 (inkluż qafas komuni ma' fondi oħra tal-UE) u ma' għadd ta' elementi ta' titjib u simplifikazzjoni introdotti. Fl-aħħar nett, l-analiżi li twettqet fl-ambitu tal-valutazzjoni tal-impatt, turi b’mod ċar il-prezz li jkollu jitħallas jekk ma titteħidx azzjoni, f’termini ta’ konsegwenzi ekonomiċi, ambjentali u soċjali negattivi. Ir-Regolament dwar l-iżvilupp rurali huwa bbażat fuq l-approċċ starteġiku introdott fil-perjodu kurrenti, li kellu impatt pożittiv fuq l-Istati Membri li żviluppaw strateġiji u programmi fuq il-bażi ta’ analiżi SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats) biex l-azzjoni tkun adattata bl-aħjar mod għall-ispeċifiċitajiet nazzjonali u reġjonali. Il-mekkaniżmu eżekuttiv il-ġdid għandu l-għan li jsaħħaħ l-approċċ strateġiku – fost affarijiet oħra billi jistabbilixxi prijoritajiet komuni definiti b’mod ċar għall-iżvilupp rurali fil-livell tal-UE (b’indikaturi tal-miri komuni assoċjati) kif ukoll billi jagħmel l-aġġustamenti meħtieġa fid-dawl tal-esperjenza miksuba sa issa. Ir-Regolament jinkludi wkoll is-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar il-Produttività u s-Sostenibbiltà Agrikola li għandha l-għan li tippromwovi l-użu effiċjenti tar-riżorsi, tnaqqas id-distakk bejn ir-riċerka u l-prattika u tħeġġeġ l-innovazzjoni b’mod ġenerali. Is-sħubija taġixxi permezz ta’ gruppi operazzjonali responsabbli għal proġetti innovattivi u hija appoġġjata minn netwerk. Abbażi tal-proposta ppreżentata mill-Kummissjoni fis-6 ta' Ottubru 2011 li tistabbilixxi r-regoli komuni għall-fondi kollha li joperaw taħt il-Qafas Strateġiku Komuni, il-Pilastru II tal-PAK għandu jaħdem b'mod ikkordinat u kumplimentari mal-Pilastru I, kif ukoll ma' fondi oħra tal-UE (b'mod partikolari il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF), il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajf (EMFF). Il-fondi qed jitpoġġew taħt Qafas Strateġiku Komuni (CSF) fil-livell tal-UE li se jiġi traspost f'Kuntratti ta' Sħubija fil-livel nazzjonali inklużi objettivi u regoli komuni għall-operat tagħhom. L-istabbiliment ta' regoli komuni għall-fondi kollha li jopperaw taħt Qafas Strateġiku Komuni se jiffaċilita l-immaniġġjar tal-proġetti kemm għall-benefċijarji kif ukoll għall-awtoritajiet nazzjonali u se jiffaċilita wkoll l-implimentazzjoni ta' proġetti integrati. F’dan il-kuntest, il-politika ta' żvilupp rurali żżomm l-għanijiet strateġiċi fit-tul jiġifieri li tikkontribwixxi għall-kompetittività tal-agrikoltura, l-immaniġġjar sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-azzjonijiet relatati mal-klima u l-iżvilupp territorjali bbilanċjat taż-żoni rurali. B’konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020, dawn l-għanijiet ġenerali tal-appoġġ għall-iżvilupp rurali għall-2014-2020 huma spjegati b’mod aktar dettaljat permezz tas-sitt prijoritajiet għall-UE kollha li ġejjin: – it-trawwim tat-trasferiment tal-għarfien u l-innovazzjoni fl-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni rurali; – it-titjib tal-kompetittività tat-tipi kollha ta’ agrikoltura u t-titjib tal-vijabbiltà tal-azjendi agrikoli; – il-promozzjoni tal-organizzazzjoni tal-katina tal-ikel u l-immaniġġjar tar-riskji fl-agrikoltura; – l-, il-preservazzjoni u t-titjib tal-ekosistemi dipendenti fuq l-agrikoltura u l-forestrija; – il-promozzjoni tal-effikaċja tar-riżorsi u l-appoġġ tal-bidla lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u reżistenti għat-tibdil fil-klima fis-setturi tal-agrikoltura, tal-ikel u tal-forestrija; – il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, it-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp ekonomiku fiż-żoni rurali. Dawn il-prijoritajiet għandhom ikunu l-bażi tal-ipprogrammar, u għandhom jinkludu d-definizzjoni tal-indikaturi tal-miri b’rabta ma’ kull waħda minnhom. Ir-Regolament jinkludi regoli dwar it-tħejjija, l-approvazzjoni u r-reviżjoni ta’ programmi li fil-biċċa l-kbira tagħhom isegwu r-regoli kurrenti, u jiftaħ il-possibbiltà għal sottoprogrammi (pereżempju l-bdiewa żgħażagħ, il-bdiewa żgħar, iż-żoni muntanjużi, il-ktajjen tal-provvista qosra) li jibbenefikaw minn ammonti ogħla ta’ għajnuna. Il-lista ta’ miżuri individwali ġiet issimplifikata u ġew riveduti miżuri individwali, filwaqt li ġew introdotti għadd ta’ aġġustamenti sabiex jiġu inidirizzati kwistjonijiet dwar l-ambitu, l-implimentazzjoni u l-użu li tqajmu fil-perjodu kurrenti. Minħabba li l-biċċa l-kbira tal-miżuri għandhom il-potenzjal li jaqdu iktar minn għan wieħed jew prijorità waħda, m’għadux jitqies adegwat li jiġu ggruppati f’assi; l-ipprogrammar fuq il-bażi tal-prijoritajiet għandu jiżgura programmi bbilanċjati. Inħolqot miżura speċifika għall-biedja organika u ġiet introdotta delimitazzjoni ġdida għaż-żoni li jaffrontaw restrizzjonijiet naturali speċifiċi. Sar titjib biex jiġi previst appoġġ għall-azzjoni ambjentali konġunta. Il-miżura ta’ kooperazzjoni kurrenti ġiet imsaħħa u estiża b’mod sinifikanti biex tiġi appoġġjata firxa wiesgħa ta’ tipi ta’ kooperazzjoni (ekonomika, ambjentali u soċjali) bejn firxa wiesgħa ta’ benefiċjarji potenzjali. Issa hija tkopri b’mod espliċitu l-proġetti pilota kif ukoll il-kooperazzjoni li tmur lil hinn mill-fruntieri reġjonali u nazzjonali. L-approċċi Leader u tan-netwerking se jibqa’ jkollhom rwol ewlieni, b’mod partikolari għall-iżvilupp taż-żoni rurali u t-tixrid tal-innovazzjoni. L-appoġġ permezz tal-Leader se jkun konsistenti u kkoordinat mal-appoġġ għall-iżvilupp lokali minn fondi ta’ ġestjoni konġunta oħrajn tal-UE. Premju għal proġetti ta’ kooperazzjoni innovattiva lokali se jappoġġja l-inizjattivi transnazzjonali favur l-innovazzjoni. Sett ta’ għodod għall-immaniġġjar tar-riskji li jinkludi l-appoġġ għall-fondi mutwi u għodda ġdida ta’ stabbilizzazzjoni tad-dħul joffru possibbiltajiet ġodda biex tiġi trattata l-volatilità kbira fis-swieq agrikoli li mistennija li tkompli fiż-żmien medju. It-tneħħija tas-sistema kurrenti tal-assi se tissimplifika wkoll l-ipprogrammar mill-Istati Membri. Fl-aħħar nett, huwa propost li l-ħidma titkompla abbażi tal-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (CMEF) introdott fil-perjodu kurrenti, li se jiġi ssimplifikat u mtejjeb abbażi tal-esperjenza miksuba sa issa. Lista komuni ta’ indikaturi se tkun marbuta mal-prijoritajiet politiċi għall-finijiet ta' monitoraġġ u evalwazzjoni. 4. IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA Il-proposta dwar il-QFM tistipula li parti sinifikanti tal-baġit tal-UE għandha tkompli tkun iddedikata għall-agrikoltura, li hija politika komuni ta’ importanza strateġika. Għaldaqstant, f’termini tal-prezzijiet kurrenti, qed jiġi propost li l-PAK għandha tiffoka fuq l-attivitajiet ewlenin tagħha, b’EUR 317.2 biljun allokati għall-Pilastru I u EUR 101.2 biljun allokati għall-Pilastru II għall-perjodu 2014-2020. Il-finanzjament tal-Pilastru I u l-Pilastru II huwa kkumplimentat b’finanzjament addizzjonali ta’ EUR 17.1 biljun li jikkonsisti minn EUR 5.1 biljun għar-riċerka u l-innovazzjoni, EUR 2.5 biljun għas-sikurezza tal-ikel u EUR 2.8 biljun għall-appoġġ alimentari għall-iktar persuni fil-bżonn f’intestaturi oħra tal-QFM, kif ukoll minn EUR 3.9 biljun f’riserva ġdida għall-kriżijiet fis-settur agrikolu u sa EUR 2.8 biljun fil-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni li ma jagħmilx parti mill-QFM, biex b’hekk il-baġit totali jammonta għal EUR 435.6 biljun għall-perjodu 2014-2020. Fir-rigward tad-distribuzzjoni tal-appoġġ fost l-Istati Membri, qed jiġi propost li l-Istati Membri kollha li għandhom pagamenti diretti inqas minn 90 % tal-medja tal-UE, se jaraw dan id-distakk jonqos b'terz. Il-livelli massimi nazzjonali fir-regolament dwar il-pagamenti diretti huma kkalkolati fuq din il-bażi. Id-distribuzzjoni tal-appoġġ għall-iżvilupp rurali huwa bbażat fuq kriterji oġġettivi marbuta mal-objettivi ta' politika b'kunsiderazzjoni għad-distribuzzjoni kurrenti. Kif inhi llum is-sitwazzjoni, ir-reġjuni inqas żviluppati għandhom ikomplu jibbenefikaw minn rati ta' kofinanzjament ogħla, li jkunu japplikaw ukoll għal ċerti miżuri bħat-trasferiment tal-għarfien, il-gruppi ta' produtturi, il-kooperazzjoni u l-Leader. Qed tiġi introdotta ftit flessibbiltà bejn il-Pilastri (sa 5 % tal-pagamenti diretti): mill-Pilastru I sal-Pilastru II li tippermetti lill-istati Membri biex isaħħu l-politika ta' żvilupp rurali tagħhom u mill-Pilastru II għall-Pilastru I għal dawk l-istati Membri fejn il-livell ta' pagamenti diretti jibqa' inqas minn 90 % tal-medja tal-UE. Id-dettalji dwar l-impatt finanzjarju tal-proposti ta' riforma tal-PAK huma stabbiliti fid-dikjarazzjoni finanzjarja li tinsab mal-proposti. 2011/0282 (COD) Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u b'mod partikolari l-Artikolu 42 u l-Artikolu 43 tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea[7], Wara t-trażmissjoni tal-abbozz tal-att leġiżlattiv lill-Parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[8] Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[9], Wara li kkonsultaw lill-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Dejta[10], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, Billi: (1) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar "Il-PAK fid-dawl tas-sena 2020: nindirizzaw l-isfidi tal-futur fl-ambitu tal-ikel, tar-riżorsi naturali u dak territorjali”[11] (minn hawn ’il quddiem “il-Komunikazzjoni dwar il-PAK fid-dawl tas-sena 2020”) tistabbilixxi sfidi, għanijiet u orjentazzjonijiet potenzjali fir-rigward tal-politika agrikola komuni (minn hawn ’il quddiem “il-PAK”) wara l-2013. Fid-dawl tad-dibattitu dwar dik il-Komunikazzjoni, il-PAK għandha tiġi rriformata b’effett mill-1 ta’ Jannar 2014. Dik ir-riforma għandha tkopri l-istrumenti ewlenin kollha tal-PAK, inkluż ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal-20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)[12]. Fid-dawl tal-ambitu tar-riforma, huwa xieraq li jitħassar ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 u li jiġi sostitwit b’test ġdid. (2) Politika ta' żvilupp rurali għandha takkompanja u tikkumplimenta l-pagamenti diretti u l-miżuri tas-suq tal-PAK u għaldaqstant għandha tikkontribwixxi għall-għanijiet ta’ dik il-politika kif stabbiliti fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (iktar ’il quddiem “it-Trattat”). Barra minn hekk, politika ta' żvilupp rurali għandha tintegra l-għanijiet ewlenin ta’ politika deskritti fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tat-3 ta’ Marzu 2010 “Ewropa 2020 Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv”[13] (iktar ’il quddiem l-“Istrateġija Ewropa 2020”) u għandha tkun koerenti mal-għanijiet ġenerali tal-politika ta’ koeżjoni ekonomika u soċjali stabbiliti fit-Trattat. (3) Peress li l-għan ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri l-iżvilupp rurali, ma jistax jintlaħaq kif xieraq mill-Istati Membri minħabba r-rabtiet li għandu mal-istrumenti tal-PAK, l-għadd ta’ disparitajiet bejn id-diversi żoni rurali u l-limiti tar-riżorsi finanzjarji tal-Istati Membri wara t-tkabbir tal-Unjoni, u għaldaqstant jista’ jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni permezz tal-garanzija multiannwali tal-finanzi tal-Unjoni u permezz ta’ konċentrazzjoni fuq il-prijoritajiet tiegħu, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità kif stabbilit fl-Artikolu 5(4) ta’ dan it-Trattat, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħaq dan l-għan. (4) Sabiex ċerti elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament jiġu ssupplimentati jew emendati, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 290 tat-Trattat. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul il-ħidma preparatorja tagħha, inkluż fil-livell tal-esperti. Meta tħejji u tfassal l-atti delegati, il-Kummissjoni għandha tiżgura li d-dokumenti rilevanti jiġu trażmessi simultanjament, fil-ħin u b’mod xieraq lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. (5) Sabiex jiġi żgurat l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali, jeħtieġ li ssir enfasi fuq għadd limitat ta’ prijoritajiet ewlenin relatati mat-trasferiment tal-għarfien u l-innovazzjoni fl-agrikoltura u l-forestrija u ż-żoni rurali, il-kompetittività tat-tipi kollha tal-agrikoltura u l-vijabbiltà tal-azjendi agrikoli, l-organizzazzjoni tal-katina tal-ikel u l-immaniġġjar tar-riskji fl-agrikoltura, l-, il-preservazzjoni u t-tisħiħ tal-ekosistemi dipendenti fuq l-agrikoltura u l-forestrija, l-użu effiċjenti tar-riżorsi u t-tranżizzjoni għal ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju fis-setturi tal-agrikoltura u tal-ikel u tal-forestrija, u l-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, it-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp ekonomiku taż-żoni rurali. F'dan il-proċess għandha tkun ikkunsidrata d-diversità ta' sitwazzjonijiet li jaffettwaw iż-żoni rurali b'karatteristiċi differenti jew kategoriji differenti ta' benefiċjarji potenzjali u l-objettivi trasversali tal-innovazzjoni, l-ambjent, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih. L-azzjoni ta' mitigazzjoni għandha tkun relatata kemm mal-limitazzjoni tal-emissjonijiet fl-agrikoltura u l-forestrija mill-attivitajiet ewlenin bħall-produzzjoni tal-bhejjem, l-użu ta' fertilizzanti u l-preservazzjoni ta' bjar tal-karbonju u t-tisħiħ tal-ġbir tal-karbonju fir-rigward tal-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u s-settur tal-forestrija. Il-prijorità tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali marbuta mat-trasferiment tal-għarfien u l-innovazzjoni fl-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni ruraligħandha tapplika orizzontalment b’rabta mal-prijoritajiet l-oħra tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali. (6) Il-prijoritàjiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rirali għandhom ikunu segwiti fil-kuntest tal-iżvilupp sostenibbli u l-promozzjoni tal-Unjoni tal-għan tal-ħarsien u t-titjib tal-ambjent kif stabbilit fl-Artikoli 11 u 19 tat-Trattat, b'kunsiderazzjoni għall-prinċipju ta' min iħammeġ iħallas. L-Istati Membri għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-appoġġ għall-objettivi dwar it-tibdil tal-klima f'konformità mal-ambizzjoni li mill-inqas 20 % tal-baġit tal-Unjoni jkun iddedikat għal dan l-għan, permezz tal-użu ta' metodoloġija adottata mill-Kummissjoni. (7) L-attivitajiet tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (iktar ’il quddiem il- “FAEŻR”) u l-operazzjonijiet li jikkontribwixxi għalihom għandhom ikunu konsistenti u kompatibbli mal-appoġġ minn strumenti oħra tal-PAK. Sabiex jiġu żgurati l-aħjar allokazzjoni u użu effiċjenti tar-riżorsi tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat fir-rigward tad-definizzjoni tal-eċċezzjonijiet għar-regola li m’għandu jingħata ebda appoġġ taħt dan ir-Regolament għal operazzjonijiet appoġġjati minn organizzazzjonijiet tas-suq komuni. (8) Sabiex jiġu żgurati l-bidu immedjat u l-implimentazzjoni effiċjenti tal-programmi għall-iżvilupp rurali, l-appoġġ mill-FAEŻR għandu jkun ibbażat fuq l-eżistenza ta’ kundizzjonijiet ta’ qafas amministrattiv tajjeb. Għalhekk l-Istati Membri għandhom jivvalutaw il-konformità ma’ ċerti kundizzjonalitajiet ex ante. Kull Stat Membru għandu jipprepara jewprogramm nazzjonali għall-iżvilupp rurali għat-territorju kollu tiegħu jew sett ta’ programmi reġjonali. Kull programm għandu jidentifika strateġija li tilħaq il-miri b’rabta mal-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali u għażla ta’ miżuri. L-ipprogrammar għandu jikkonforma mal-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali, filwaqt li jkun adattat għal kuntesti nazzjonali u jikkumplimenta l-politiki l-oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari l-politika tas-suq agrikolu, il-politika ta’ koeżjoni u l-politika komuni tas-sajd. L-Istati Membri li jagħżlu sett ta’ programmi reġjonali għandhom ikunu kapaċi li jħejju wkoll qafas nazzjonali, mingħajr allokazzjoni baġitarja separata, sabiex jiffaċilitaw il-koordinazzjoni fost ir-reġjuni biex jindirizzaw l-isfidi nazzjonali. (9) L-Istati Membri għandhom ikunu kapaċi jinkludu fil-programmi għall-iżvilupp rurali tagħhom sottoprogrammi tematiċi li jindirizzaw ħtiġijiet speċifiċi f’żoni ta’ importanza partikolari għalihom. Is-sottoprogrammi tematiċi għandhom jikkonċernaw fost affarijiet oħra l-bdiewa żgħażagħ, l-azjendi agrikoli żgħar, iż-żoni bil-muntanji u l-ħolqien ta’ ktajjen tal-provvista qosra. Għandhom jintużaw ukoll sottoprogrammi tematiċi li jipprovdu għall-possibbiltà li jiġi indirizzat ir-ristrutturar tas-setturi agrikoli li għandhom impatt qawwi fuq l-iżvilupp taż-żoni rurali. Bħala mezz biex jiżdied l-intervent effiċjenti ta’ tali sottoprogrammi tematiċi, l-Istati Membri għandhom jitħallew jipprovdu għal rati ta’ appoġġ ogħla għal ċerti operazzjonijiet koperti minnhom. (10) Il-programmi ta' żvilupp rurali għandhom jidentifikaw il-ħtiġijiet taż-żona koperta, u għandhom jiddeskrivu strateġija koerenti biex jissodisfawhom fid-dawl tal-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali. Din l-istrateġija għandha tkun ibbażata fuq l-istabbiliment ta’ miri. Għandhom jiġu stabbiliti r-rabtiet bejn il-ħtiġijiet identifikati, il-miri stabbiliti u l-għażla tal-miżuri magħżula biex jiġu ssodisfati dawn il-ħtiġijiet. Il-programmi ta' żvilupp rurali għandhom jinkludu ukoll l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-valutazzjoni tal-konformità tagħhom mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament. (11) Il-miri għandhom jiġu stabbiliti fi programmi tal-iżvilupp rurali abbażi ta’ sett komuni ta’ indikaturi ta’ mira għall-Istati Membri kollha. Sabiex jiġi ffaċilitat dan l-eżerċizzju, iż-żoni koperti b’dawn l-indikaturi għandhom jiġu definiti, skont il-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali. Minħabba l-applikazzjoni orizzontali tal-prijorità tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali marbuta mat-trasferiment tal-għarfien fl-agrikoltura u l-forestrija, l-interventi taħt din il-prijorità għandhom jitqiesu bħala strumentali għall-indikaturi ta’ mira definiti għall-kumplment tal-prijoritajiet tal-Unjoni. (12) Jeħtieġ li jiġu stabbiliti ċerti regoli għall-ipprogrammar u għar-reviżjoni ta’ programmi ta' żvilupp rurali. Għandha tiġi prevista proċedura eħfef għar-reviżjonijiet li taffettwax l-istrateġija tal-programmi jew il-kontribuzzjonijiet finanzjarji rispettivi tal-Unjoni. (13) Sabiex jiġu żgurati ċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita fil-każ ta’ emendi fil-programm, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment tal-kriterji li fuq il-bażi tagħhom il-bidliet proposti tal-miri kwantifikati tal-programmi għandhom jitqiesu bħala ewlenin, biex b’hekk jagħtu bidu għall-modifiki tal-programm permezz ta’ att ta’ implimentazzjoni adottat skont l-Artikolu 91 ta’ dan ir-Regolament.. (14) L-evoluzzjoni u l-ispeċjalizzazzjoni tal-agrikoltura u l-forestrija u l-isfidi partikolari affrontati mill-mikrointrapriżi, l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (iktar ’il quddiem “SMEs”) fiż-żoni rurali jirrikjedu livell xieraq ta’ taħriġ tekniku u ekonomiku kif ukoll iktar kapaċità biex jaċċessaw u jiskambjaw l-għarfien u l-informazzjoni, inkluż fil-forma ta’ tixrid tal-aħjar prattiki tal-produzzjoni għall-agrikoltura u l-forestrija. L-azzjonijiet tat-trasferiment tal-għarfien u l-informazzjoni mhux biss għandhom jikkonsistu f’korsijiet ta' taħriġ tradizzjonali iżda għandhom jiġu adattati għall-ħtiġijiet tal-atturi rurali. Għaldaqstant għandhom jiġu appoġġjati wkoll workshops, kowċing, attivitajiet ta’ dimostrazzjoni, azzjonijiet ta’ informazzjoni u kif ukoll skemi ta’ skambju jew żjarat qosra fl-azjendi agrikoli. L-għarfien u l-informazzjoni miksuba għandhom jippermettu lill-bdiewa, is-sidien ta’ foresti, il-persuni involuti fis-settur tal-ikel u l-SMEs rurali li jtejbu b’mod partikolari l-kompetittività u l-użu effiċjenti tar-riżorsi tagħhom u li jtejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom filwaqt li fl-istess ħin jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà tal-ekonomija rurali. Sabiex jiġi żgurat li l-azzjonijiet tat-trasferiment tal-għarfien u l-informazzjoni jkunu effettivi biex jinkisbu dawn ir-riżultati, għandu jkun rikjest li l-fornituri tas-servizzi tat-trasferiment tal-għarfien ikollhom il-kapaċitajiet adattati kollha. (15) Sabiex jiġi żgurat li l-korpi li jipprovdu s-servizzi tat-trasferiment tal-għarfien ikunu kapaċi jipprovdu servizzi ta’ kwalità u ta’ natura li jkunu konformi mal-finijiet tal-politika tal-iżvilupp rurali, sabiex tiġi żgurata allokazzjoni aħjar tal-fondi u sabiex jiġi żgurat li l-iskemi tal-iskambju u ż-żjarat fl-irziezet ikunu demarkati b’mod ċar b’rabta ma’ azzjonijiet simili taħt skemi oħra tal-Unjoni, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-kwalifiki minimi tal-korpi li jipprovdu t-trasferiment tal-għarfien, l-ispejjeż eliġibbli u t-tul u l-kontenut tal-iskemi ta’ skambju u ż-żjarat fl-irziezet. (16) Is-servizzi konsultattivi għall-azjendi agrikoli jgħinu lill-bdiewa, lis-sidien tal-foresti u lill-SMEs f’żoni rurali biex itejbu l-ġestjoni sostenibbli u l-prestazzjoni kumplessiva tal-azjenda jew in-negozju tagħhom. Għaldaqstant, għandu jiġi mħeġġeġ kemm it-twaqqif ta’ dawn is-servizzi u kif ukoll l-użu ta’ servizzi ta’ konsulenza minn bdiewa, sidien tal-foresti u SMEs. Sabiex jittejbu l-kwalità u l-effikaċja tal-pariri offruti, għandhom jiġu previsti l-kwalifiki minimi u t-taħriġ regolari tal-konsulenti. Is-servizzi konsultattivi tal-biedja, kif provduti fir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (UE) Nru HR/2012 ta’ …[14], għandhom jgħinu lill-bdiewa biex jivvalutaw il-prestazzjoni tal-azjenda agrikola tagħhom u jidentifikaw it-titjib meħtieġ fir-rigward tar-rekwiżiti statutorji tal-ġestjoni, il-kundizzjonijiet agrikoli u ambjentali tajba, il-prattiki agrikoli li huma ta’ benefiċċju għall-klima u l-ambjent stabbiliti fir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (UE) Nru DP/2012 ta’ …[15], ir-rekwiżiti jew l-azzjonijiet relatati mal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih, il-bijodiversità, il-protezzjoni tal-ilma, in-notifikar ta’ mard tal-annimali u l-innovazzjoni, għall-inqas kif stabbilit fl-Anness I għar-Regolament (UE) Nru HR/2012. Fejn ikun rilevanti, il-pariri għandhom ikopru wkoll l-istandards tas-sikurezza fuq il-post tax-xogħol. Il-pariri jistgħu jkopru wkoll kwistjonijiet relatati mal-prestazzjoni ekonomika, agrikola u ambjentali tal-azjenda jew l-intrapriża. Is-servizzi ta’ ġestjoni u ta’ għajnuna b’rabta mal-azjendi agrikoli għandhom jgħinu lill-bdiewa jtejbu u jiffaċilitaw il-ġestjoni tal-azjenda tagħhom. (17) Sabiex jiġi żgurat li l-korpi u l-awtoritajiet li joffru servizzi konsultattivi jkunu kapaċi jipprovdu pariri ta’ kwalità u ta’ natura li jkunu konformi mal-finijiet tal-politika ta' żvilupp rurali, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-ispeċifikazzjoni ulterjuri tal-kwalifiki minimi tal-awtoritajiet u l-korpi konsultattivi. (18) Skemi ta’ kwalità tal-Unjoni jew nazzjonali għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel jipprovdu lill-konsumaturi garanziji dwar il-kwalità u l-karatteristiċi tal-prodott jew il-proċess tal-produzzjoni użat b’riżultat tal-parteċipazzjoni tal-bdiewa f’dawn l-iskemi, jiksbu valur miżjud għall-prodotti kkonċernati u jtejbu l-opportunitajiet tagħhom fis-suq. Il-bdiewa għandhom għaldaqstant ikunu mħeġġa biex jipparteċipaw f’dawn l-iskemi. Peress li fiż-żmien meta jidħlu f’dawn l-iskemi u fl-ewwel snin tal-parteċipazzjoni tagħhom, l-ispejjeż u l-obbligi addizzjonali imposti fuq il-bdiewa minħabba l-parteċipazzjoni tagħhom ma jiġux remunerati kompletament mis-suq, l-appoġġ għandu jkun limitat għall-parteċipazzjonijiet il-ġodda u għandu jkopri perjodu ta’ mhux iżjed minn ħames snin. Minħabba l-karatteristiċi speċjali tal-qoton bħala prodott tal-biedja, l-iskemi tal-kwalità tal-qoton għandhom ikunu koperti wkoll. Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-iskemi tal-kwalità tal-Unjoni li jistgħu jkunu koperti minn din il-miżura. (19) Sabiex tittejjeb il-prestazzjoni ekonomika u ambjentali tal-azjendi agrikoli u l-intrapriżi rurali, sabiex tittejjeb l-effikaċja tas-settur tal-kummerċjalizzazzjoni u l-ipproċessar tal-prodotti agrikoli, sabiex tiġi provduta l-infrastruttura meħtieġa għall-iżvilupp fl-agrikoltura u sabiex jiġu appoġġjati l-investimenti mhux remunerattivi meħtieġa għall-ilħuq tal-għanijiet ambjentali, għandu jingħata appoġġ lill-investimenti fiżiċi li jikkontribwixxu għal dawn l-għanijiet. Matul il-perjodu ta’ pprogrammar 2007-2013, varjetà ta’ miżuri koprew oqsma differenti ta’ intervent. Fl-interess tas-simplifikazzjoni iżda wkoll biex il-benefiċjarji jkunu jistgħu jfasslu u jwettqu proġetti integrati b’iżjed valur miżjud, miżura waħda għandha tkopri t-tipi kollha ta’ investimenti fiżiċi. L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu limitu minimu għall-azjendi agrikoli eliġibbli għall-għajnuna għal investimenti relatati mal-appoġġ tal-vijabbiltà tal-azjendi agrikoli abbażi tar-riżultati tal-analiżi tal-preġji, id-dgħjufijiet, l-opportunitajiet u t-theddid (“SWOT” - Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats) bħala mezz biex l-għajnuna tkun indirizzata. (20) Is-settur agrikolu hu suġġett għal ħsara fil-potenzjal produttiv tiegħu iżjed minn setturi oħra minħabba d-diżastri naturali. Sabiex tingħata għajnuna għall-vijabbiltà u l-kompettitività tal-biedja fid-dawl ta’ dawn id-diżastri, għandu jingħata appoġġ lill-bdiewa biex jiġu megħjuna jirkupraw il-potenzjal agrikolu li tkun saritlu l-ħsara. L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll li ma jkunx hemm kumpens żejjed tal-ħsara mġarrba, minħabba l-kombinazzjoni ta’ skemi ta’ kumpens tal-Unjoni (b’mod partikolari l-miżura tal-immaniġġjar tar-riskji), nazzjonali u privati. Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tad-definizzjoni tal-ispejjeż eliġibbli taħt din il-miżura. (21) Il-ħolqien u l-iżvilupp ta’ attività ekonomika ġdida fil-forma ta’ azjendi agrikoli ġodda, negozji ġodda jew investimenti ġodda f’attivitajiet mhux agrikoli huma essenzjali għall-iżvilupp u l-kompetittività taż-żoni rurali. Miżura għall-iżvilupp tal-azjendi agrikoli u n-negozji għandha tiffaċilita l-istabbiliment inizjali ta’ bdiewa żgħażagħ u l-aġġustament strutturali tal-azjendi tagħhom wara t-twaqqif inizjali, id-diversifikazzjoni tal-bdiewa f’attivitajiet mhux agrikoli u t-twaqqif u l-iżvilupp ta’ SMEs mhux agrikoli f’żoni rurali. Għandu jkun inkoraġġit ukoll l-iżvilupp ta' azjendi agrikoli żgħar li potenzjalment huma ekonomikament vijabbli. Sabiex tkun żgurata l-vijabbiltà ta' attivitajiet ekonomiċi ġodda appoġġjati minn din il-miżura, l-appoġġ għandu jkun kundizzjonali fuq it-tressiq ta' pjan ta' negozju. L-appoġġ għal bidu ta' negozju għandu jkopri biss il-perjodu inizjali tal-ħajja ta' negozju u ma għandux isir għajnuna għall-operat. Għalhekk, meta l-Istati Membri jagħżlu li jagħtu għajnuna f'pagamenti, dawn ħandhom ikunu għal perjodu ta' mhux iktar minn ħames snin. Barra minn hekk, sabiex ikun inkoraġġit ir-ristrutturar tas-settur agrikolu, għandu jkun ipprovdut appoġġ fil-forma ta' pagamenti annwali għall-bdiewa parteċipanti fl-iskemi ta' bdiewa żgħar stabbilita bit-Titolu V tar-Regolament (UE) Nru DP/2012 li jimpenjaw ruħhom li jitrasferixxu l-impriża kollha tagħhom u l-intitolamenti ta' pagament korrispondenti għal bidwi ieħor li ma jipparteċipax fl-iskema. (22) L-SMEs huma s-sinsla tal-ekonomija rurali tal-Unjoni. L-iżvilupp tan-negozju tal-biedja u dak mhux agrikolu għandu jkun immirat lejn il-promozzjoni tal-impjiegi u l-ħolqien ta’ xogħlijiet ta’ kwalità fiż-żoni rurali, iż-żamma tax-xogħlijiet li diġà jeżistu, it-tnaqqis taċ-ċaqliq staġjonali b’rabta mal-impjiegi, l-iżvilupp ta’ setturi mhux agrikoli barra l-agrikoltura u l-ipproċessar agrikolu u tal-ikel filwaqt li fl-istess ħin jitrawmu l-integrazzjoni tan-negozju u r-rabtiet intersettorjali lokali. Għandhom jiġu mħeġġa wkoll proġetti li fl-istess ħin jintegraw l-agrikoltura, it-turiżmu rurali permezz tal-promozzjoni ta’ turiżmu sostenibbli u responsabbli fiż-żoni rurali, il-wirt naturali u kulturali kif ukoll l-investimenti fl-enerġija rinnovabbli. (23) Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR u biex tiġi garantita l-protezzjoni tad-drittijiet tal-benefiċjarji u tiġi evitata d-diskriminazzjoni bejniethom, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet li abbażi tagħhom persuni ġuridiċi jistgħu jiġu kkunsidrati bħala bdiewa żgħar, l-istabbiliment ta’ perjodu ta’ konċessjoni għall-akkwist tal-ħiliet tax-xogħol, il-kontenut minimu tal-pjanijiet tan-negozju u l-kriterji li għandhom jintużaw mill-Istati Membri għad-definizzjoni ta’ azjendi agrikoli żgħar u tal-limiti massimi u minimi għall-istabbiliment tal-eliġibbiltà ta’ operazzjoni taħt l-appoġġ għall-bdiewa żgħażagħ jew l-iżvilupp tal-irziezet iż-żgħar rispettivament. (24) L-iżvilupp tal-infrastruttura lokali u tas-servizzi bażiċi lokali fiż-żoni rurali, inklużi d-divertiment u l-kultura, it-tiġdid ta’ villaġġi u l-attivitajiet immirati lejn ir-restawr u l-ammeljorament b’rabta mal-wirt kulturali u naturali tal-villaġġi u l-pajsaġġi rurali huma element essenzjali ta’ kwalunkwe sforz biex jiġi sfruttat il-potenzjal tat-tkabbir u tiġi promossa s-sostenibbiltà taż-żoni rurali. Għaldaqstant għandu jingħata appoġġ għal dan l-għan, inkluż l-aċċess għat- Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni u l-iżvilupp ta’ broadband veloċi u ultraveloċi. Fid-dawl ta’ dawn l-għanijiet, għandu jkun mħeġġeġ l-iżvilupp ta’ servizzi u infrastruttura li jwasslu għall-inklużjoni soċjali u li jaqilbu x-xejra negattiva soċjali u ekonomika u dik tat-tnaqqis tal-popolazzjoni fiż-żoni rurali. Sabiex jinkiseb il-massimu tal-effikaċja għal dan l-appoġġ, l-operazzjonijiet koperti għandhom jiġu implimentati f’konformità mal-pjanijiet għall-iżvilupp tal-muniċipalitajiet, u s-servizzi bażiċi tagħhom għandhom jiġu elaborati minn komunità rurali waħda jew iktar. Sabiex tiġi żgurata l-koerenza mal-għanijiet tal-Unjoni relatati mal-klima, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat fir-rigward tad-definizzjoni tat-tipi ta’ infrastruttura tal-enerġija rinnovabbli li għandhom ikunu eliġibbli għall-appoġġ. (25) Il-forestrija hija parti integrali mill-iżvilupp rurali, u l-appoġġ għal użu tal-art sostenibbli u li ma jagħmilx ħsara lill-klima għandu jinkludi l-iżvilupp taż-żoni tal-foresti u l-ġestjoni sostenibbli tal-foresti. Matul il-perjodu ta’ pprogrammar 2007-2013, varjetà ta’ miżuri koprew diversi tipi ta’ appoġġ għal investimenti fil-forestrija u għall-ġestjoni tagħha. Fl-interess tas-simplifikazzjoni iżda wkoll biex il-benefiċjarji jkunu jistgħu jfasslu u jwettqu proġetti integrati b’iżjed valur miżjud, għandu jkun hemm miżura waħda li tkopri t-tipi kollha ta’ appoġġ għall-investiment u l-ġestjoni b’rabta mal-forestrija. Il-miżura għandha tkopri l-estensjoni u t-titjib tar-riżorsi tal-foresti, permezz tal-afforestazzjoni tal-art u l-ħolqien ta’ sistemi agroforestali li jikkombinaw agrikoltura estensiva ma’ sistemi ta’ forestrija, l- tal-foresti li tkun saritilhom ħsara minn nirien jew diżastri naturali oħra u miżuri ta’ prevenzjoni rilevanti, l-investimenti f’teknoloġiji ġodda tal-forestrija u fl-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti tal-forestrija mmirati biex itejbu l-prestazzjoni ekonomika u ambjentali tad-detenturi tal-foresti u investimenti mingħajr qligħ li jtejbu r-reżistenza għat-tibdil fil-klima u l-valur ambjentali tal-ekosistemi tal-foresti. L-appoġġ għandu jevita d-distorsjoni tal-kompetizzjoni u jkun newtrali f’termini tas-suq. B’konsegwenza ta’ dan, għandhom jiġu imposti limitazzjonijiet relatati mad-daqs u l-istatus legali tal-benefiċjarji. L-azzjonijiet preventivi kontra n-nirien għandhom ikunu f’żoni kklassifikati mill-Istati Membri bħala ta’ riskju medju jew għoli. L-azzjonijiet preventivi kollha għandhom ikunu parti minn pjan ta’ protezzjoni tal-foresti. L-okkorrenza ta’ diżastru naturali fil-każ ta’ azzjoni għall- tal-potenzjal ta’ foresta li tkun ġarrbet ħsara għandha tkun suġġetta għal rikonoxximent formali minn organizzazzjoni pubblika xjentifika. Il-miżura b’rabta mal-forestrija għandha tiġi adottata fid-dawl tal-impenji tal-Unjoni u l-Istati Membri f’livell internazzjonali, u għandha tkun ibbażata fuq il-pjanijiet nazzjonali jew sottonazzjonali tal-Istati Membri relatati mal-foresti jew fuq strumenti ekwivalenti li għandhom jikkunsidraw l-impenji magħmula fil-Konferenza Ministerjali dwar il-Protezzjoni tal-Foresti fl-Ewropa. Hija għandha tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Unjoni għall-Foresti[16]. Sabiex jiġi żgurat li l-afforestazzjoni tal-art agrikola hija konformi mal-għanijiet tal-politika dwar l-ambjent, is-setgħa li jkunu adottati atti f'konformità mal-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tad-definizzjoni ta' ċerti rekwiżiti ambjentali minimi. (26) Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet li abbażi tagħhom l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu l-okkorenza ta’ diżastru naturali jew organiżmi ta’ ħsara jew mard u d-definizzjoni ta’ tipi ta’ azzjonijiet preventivi li għandhom ikunu eliġibbli għall-appoġġ tal-FAEŻR. (27) Gruppi ta' produtturi jgħinu lill-bdiewa jaffaċċjaw b'mod konġunt l-isfidi li jirriżultaw minn iktar kompetizzjoni u mill-konsolidazzjoni tas-swieq downstream b'relazzjoni għall-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti tagħhom inkluż fis-swieq lokali. It-twaqqif ta’ gruppi ta’ produtturi għandu għaldaqstant jiġi mħeġġeġ. Sabiex jiġi żgurat l-aħjar użu tar-riżorsi finanzjarji limitati, il-gruppi ta’ produtturi li jikkwalifikaw bħala SMEs biss għandhom jibbenefikaw mill-appoġġ. Sabiex ikun żgurat li grupp ta' produtturi jsir entità vijabbli, għandu jitressaq pjan ta' negozju bħala kundizzjoni għar-rikonoxximent ta' grupp ta' produtturi minn Stati Membri. Sabiex ikun evitat li tiġi pprovduta għajnuna operattiva u jinżamm ir-rwol inċentiv ta' appoġġ, it-tul massimu tiegħu għandu jkun limitat għal ħames snin. (28) Il-pagamenti agroambjentali klimatiċi għandhom ikomplu jkollhom irwol prominenti fl-appoġġ tal-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali u fir-reazzjoni għad-domanda dejjem tiżdied tas-soċjetà għal servizzi ambjentali. Għandhom jinkoraġġixxu iktar lill-bdiewa u lill-maniġers tal-art biex iservu lis-soċjetà kollha billi jintroduċu jew ikomplu japplikaw prattiki agrikoli li jikkontribwixxu għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih u li jkunu kompatibbli mal-ħarsien u t-titjib tal-ambjent, il-pajsaġġ u l-karatteristiċi tiegħu, ir-riżorsi naturali, il-ħamrija u d-diversità ġenetika. F’dan il-kuntest, il-konservazzjoni tar-risorsi ġenetiċi fl-agrikoltura u l-bżonnijiet addizzjonali tas-sistemi tal-agrikoltura li għandhom valur naturali għoli għandhom jingħataw attenzjoni speċifika. Il-pagamenti għandhom jikkontribwixxu biex ikopru spejjeż addizzjonali u dħul mitluf b’konsegwenza tal-impenn li jkun ittieħed, u għandhom ikopru biss impenji li jmorru lil hinn mill-istandards u r-rekwiżiti obbligatorji rilevanti, Skont il-prinċipju ta' min "iħammeġ iħallas". F'ħafna sitwazzjonijiet, is-sinerġiji li jirriżultaw mill-impenji li ttieħdu b'mod konġunt minn grupp ta' bdiewa jimmoltiplikaw il-benefiċċju ambjentali u tal-klima. Madankollu, azzjoni konġunta twassal għal spejjeż addizzjonali għat-tranżazzjonijiet li għandhom ikun kkumpensati b'mod xieraq. Sabiex ikun żgurat li l-bdiewa u maniġers oħra tal-art huma f'pożizzjoni li jimplimentaw b'mod korrett l-impenji li ħadu, l-Istati Membri għandhom jagħmlu kull sforz biex jipprovdulhom il-ħiliet u l-għarfien meħtieġa. L-Istati Membri għandhom iżommu l-livell tal-isforz li għamlu matul il-perjodu ta' programmazzjoni l-2007 u l-2013 u għandhom jonfqu minimu ta' 25 % tal-kontribuzzjoni totali mill-FAEŻR għal kull programm ta' żvilupp rurali għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih, permezz tal-miżuri agroambjentali klimatiċi, il-biedja organika u pagamenti għal żoni li jaffaċċjaw limitazjonijiet naturali jew speċifiċi oħra. (29) Sabiex jiġi żgurat li l-impenji agroambjentali klimatiċi jiġu definiti f’konformità mal-għanijiet ambjentali globali tal-Unjoni, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment tal-kundizzjonijiet applikabbli b’rabta ma’ impenji għall-estensjoni ta' impenji wara l-perjodu inizjali, impenji li jintensifikaw jew jimmaniġġjaw b’mod differenti tat-trobbija tal-bhejjem, il-limitazzjoni ta’ fertilizzanti, prodotti tal-ħarsien tal-pjanti jew inputs oħra, it-trobbija ta’ razez lokali fil-periklu li jintilfu minħabba skopijiet agrikoli jew il-preservazzjoni ta’ riżorsi ġenetiċi tal-pjanti u l-operazzjonijiet eliġibbli b’rabta mal-konservazzjoni ta’ riżorsi ġenetiċi fl-agrikoltura. (30) Il-pagamenti għall-konverżjoni lejn jew il-ħarsien tal-biedja organika għandhom jinkoraġġixxu lill-bdiewa biex jipparteċipaw f’dawn l-iskemi u b’hekk iwieġbu għad-domanda li qed tiżdied fis-soċjetà għall-użu ta’ prattiki tal-biedja li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u għal standards għolja ta’ benessri tal-annimali. Sabiex tiżdied is-sinerġija b’rabta mal-benefiċċji tal-bijodiversità mogħtija b’din il-miżura, għandhom jiġu mħeġġa kuntratti kollettivi jew kollaborazzjoni bejn il-bdiewa biex jiġu koperti żoni ikbar li jmissu ma’ xulxin. Sabiex jiġi evitat li ħafna bdiewa jmorru lura għall-biedja konvenzjonali, għandhom jiġu appoġġjati kemm miżuri ta’ konverżjoni u kif ukoll miżuri ta’ żamma. Il-pagamenti għandhom jikkontribwixxu biex ikopru spejjeż addizzjonali mġarrba u dħul mitluf b’konsegwenza tal-impenn li jkun ittieħed, u għandhom ikopru biss l-impenji li jmorru lil hinn mill-istandards u r-rekwiżiti obbligatorji rilevanti. (31) L-appoġġ għandu jibqa’ jingħata lill-bdiewa u lis-sidien tal-foresti biex ikunu jistgħu jiġu indirizzati l-iżvantaġġi speċifiċi fiż-żoni kkonċernati b’riżultat tal-implimentazzjoni tad-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġ[17] u d-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa[18], sabiex jikkontribwixxi għall-ġestjoni effettiva tas-siti tan-Natura 2000 filwaqt li l-appoġġ għandu jkun disponibbli wkoll għall-bdiewa biex jgħinhom jindirizzaw l-iżvantaġġi fiż-żoni idrografiċi b’riżultat tal-implimentazzjoni tad-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2000 li tistabbilixxi qafas għall-azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma[19]. L-appoġġ għandu jkun marbut ma' rekwiżiti speċifiċi deskritti fil-programm ta' żvilupp rurali li jmorru lil hinn mill-istandards u r-rekwiżiti obbligatorji rilevanti. Barra minn hekk, għandhom ikunu kkunsidrati l-bżonnijiet speċjali taż-żoni ta' Natura 2000 mill-Istati Membri fit-tfassil kumplessiv tal-programmi ta' żvilupp rurali tagħhom. (32) Pagamenti lil bdiewa f'żoni muntanjużi jew f'żoni oħra li jaffaċċjaw limitazzjonijiet naturali jew speċifiċi oħra għandhom jikkontribwixxu, billi jinkoraġġixxu użu kontinwu ta' art agrikola, għall-manutenzjoni tal-kampanja kif ukoll sabiex jinżammu u jkunu promossi sistemi agrikoli sostenibbli. Sabiex tkun żgurata l-effiċjenza ta' dan l-appoġġ, pagamenti għandhom jikkumpensaw lill-bdiewa għal dħul mitluf u spejjeż addizzjonali marbuta mal-iżvantaġġ taż-żona kkonċernata. (33) Sabiex ikun żgurat użu effiċjenti tal-fondi tal-Unjoni u trattament ugwali għall-bdiewa fl-Unjoni, iż-żoni muntanjużi u ż-żoni li jaffaċċjaw limitazzjonijiet naturali jew speċifiċi oħra għandhom ikunu definiti f'konformità ma' kriterji oġġettivi. Fil-każ ta' żoni li jaffaċċjaw limitazzjonijiet naturali, dawn għandhom ikunu kriterji bijofiżiċi sostnuti b'evidenza xjentifika qawwija. Għandhom ikunu adottati arranġamenti tranżizzjonali sabiex tkun iffaċilitata t-tneħħija gradwali ta' pagamenti f'żoni li mhux se jibqgħu jkunu meqjusa bħala li jaffaċċjaw limitazzjonijiet naturali bħala riżultat tal-applikazzjoni ta' dawn il-kriterji. (34) Il-bdiewa għandhom jibqgħu jiġu mħeġġa biex jadottaw standards għolja tal-benessri tal-annimali billi jipprovdu għal appoġġ għall-bdiewa li jimpenjaw ruħhom li jadottaw standards tat-trobbija tal-annimali, li jmorru lil hinn mill-istandards obbligatorji rilevanti. Sabiex jiġi żgurat li l-impenji tal-benessri tal-annimali jkunu konformi mal-politika globali tal-Unjoni f’dan il-qasam, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tad-definizzjoni taż-żoni li fihom dawn l-impenji għandhom jipprovdu standards aġġornati tal-metodi tal-produzzjoni. (35) Għandhom jibqgħu jingħataw pagamenti lis-sidien tal-foresti li jipprovdu servizzi ta’ konservazzjoni tal-foresti li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u lill-klima billi jimpenjaw ruħhom li jtejbu l-bijodiversità, jippreservaw l-ekosistemi ta’ foresti ta’ valur għoli, itejbu l-potenzal tagħhom ta’ mitigazzjoni u adattament, u jsaħħu l-valur protettiv tal-foresti fir-rigward tal-erożjoni tal-ħamrija, il-ħarsien tar-riżorsi tal-ilma u r-riskji naturali. F’dan il-kuntest, il-konservazzjoni u l-promozzjoni tar-riżorsi ġenetiċi tal-foresti għandhom jingħataw attenzjoni speċifika. Għandhom jingħataw pagamenti għal impenji ambjentali tal-foresti li jmorru lil hinn mill-istandards obbligatorji rilevanti stabbiliti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Sabiex jiġi żgurat użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tat-tipi ta’ operazzjonijiet eliġibbli għall-appoġġ taħt din il-miżura. (36) Waqt il-perjodu ta’ pprogrammar 2007-2013, tip wieħed biss ta’ kooperazzjoni kien appoġġjat b’mod espliċitu taħt il-politika tal-iżvilupp rurali: il-kooperazzjoni għall-iżvilupp ta’ prodotti, proċessi u teknoloġiji ġodda fis-settur agrikolu u tal-ikel u s-settur tal-forestrija. L-appoġġ għal dan it-tip ta’ kooperazzjoni għadu meħtieġ iżda għandu jiġi adattat sabiex jissodisfa aħjar ir-rekwiżiti tal-ekonomija tal-għarfien. F’dan il-kuntest, għandha tiġi provduta l-possibbiltà li proġetti minn operatur uniku jiġu ffinanzjati taħt din il-miżura, bil-kundizzjoni li r-riżultati miksuba jiġu mxerrda, biex b’hekk jintlaħaq l-għan tat-tixrid ta’ prattiki, proċessi jew prodotti ġodda. Barra minn hekk, ħareġ biċ-ċar li l-appoġġ ta’ firxa ħafna usa’ ta’ tipi ta’ kooperazzjoni, b’firxa usa’ ta’ benefiċjarji, mill-operaturi ż-żgħar sa dawk kbar, jista’ jikkontribwixxi għall-ilħuq tal-għanijiet tal-politika għall-iżvilupp rurali billi jgħin lill-operaturi fiż-żoni rurali jegħlbu l-iżvantaġġi ekonomiċi, ambjentali u żvantaġġi oħra tal-frammentazzjoni. Għaldaqstant, il-miżura għandha titwessa’. L-appoġġ għal operaturi żgħar biex jorganizzaw proċessi tax-xogħol konġunti u jaqsmu l-faċilitajiet u r-riżorsi għandu jgħinhom biex ikunu ekonomikament vijabbli minkejja l-iskala żgħira tagħhom. L-appoġġ għal kooperazzjoni orizzontali u vertikali fost l-atturi fil-katina tal-provvista, kif ukoll għal attivitajiet ta’ promozzjoni f’kuntest lokali, għandu jikkatalizza l-iżvilupp ekonomikament razzjonali ta’ ktajjen tal-provvista qosra, swieq lokali u ktajjen tal-ikel lokali. L-appoġġ għal approċċi kollettivi għal proġetti u prattiki ambjentali għandu jgħin biex jipprovdi iżjed benefiċċji ambjentali u klimatiċi u li jkunu iżjed konsistenti, u li jkunu jistgħu jingħataw minn operaturi individwali li jaġixxu mingħajr ma jirreferu għal xulxin (pereżempju, permezz ta’ prattiki applikati fuq żoni ta’ art akbar mhux maħduma). L-appoġġ f’dawn id-diversi żoni għandu jiġi provdut f’diversi forom. Ir-raggruppamenti u n-netwerks huma partikolarmant rilevanti għall-kondiviżjoni tal-kompetenzi kif ukoll għall-iżvilupp ta’ kompetenzi, servizzi u prodotti ġodda u speċjalizzati. Il-proġetti pilota huma għodod importanti biex tiġi ttestjata l-applikabbiltà kummerċjali ta’ teknoloġiji, tekniki u prattiki f’kuntesti differenti, u biex dawn jiġu adattati fejn meħtieġ. Gruppi operazzjonali huma element kardinali tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni (iktar 'il quddiem "is-SEI") għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikola. Għodda importanti ooħra tinsab fl-istrateġiji ta' żvilupp lokali li joperaw barra l-kuntest tal-iżvilupp lokali LEADER – bejn atturi pubbliċi u privati minn żoni rurali u urbani. Għall-kuntrarju tal-approċċ LEADER, dawn is-sħubiji u l-istrateġiji jistgħu jkunu limitati għal settur wieħed u/jew għal għanijiet ta' żvilupp relattivament speċifiċi, inklużi dawk imsemmija iktar 'il fuq. L-organizzazzjoni bejn il-fergħat għandha tkun eliġibbli wkoll għall-appoġġ taħt din il-miżura. Għandha tkun limitata għal seba' snin minbarra għal azzjoni ambjentali u klimatika kollettiva f'każijiet debitament iġġustifikati. (37) Illum il-bdiewa huwa esposti għal riskji ekonomiċi u ambjentali dejjem jiżdiedu bħala konsegwenza għat-tibdil fil-klima u l-volatilità tal-prezzijiet dejjem tiżdied. F'dan il-kuntest, il-ġestjoni effettiva tar-riskji għandha importanza ikbar għall-bdiewa. Għal din ir-raġuni, għandha tiġi stabbilita miżura għall-ġestjoni tar-riskju li tgħin lill-bdiewa jindirizzaw l-iktar riskji komuni affaċċjati minnhom. Għalhekk, din il-miżura għandha tappoġġja lill-bdiewa biex ikopru l-primjums li jħallsu għall-assigurazzjoni tal-uċuħ tar-raba, tal-annimali u tal-pjanti kif ukoll l-istabbiliment ta' fondi mutwi u l-kumpens imħallas minn dawn il-fondi lill-bdiewa għat-telf li jġarrbu bħala riżultat ta' tifqigħ ta' mard tal-annimali jew tal-pjanti jew minħabba inċidenti ambjentali. Għandha tkopri wkoll strument għall-istabbilizzazzjoni tas-suq fil-forma ta' fond mutwu bħala appoċċ lill-bdiewa li jaffaċċjaw tnaqqis kbir fid-dħul tagħhom. Sabiex ikun żgurat li hemm trattament ugwali fost il-bdiewa fl-Unjoni, li ma hemmx tgħawwiġ tal-kompetizzjoni u li l-obbligi internazzjonali tal-Unjoni huma rispettati, għandhom jiġu pprovduti kundizzjonijiet speċifiċi għall-għoti ta' apoġġ taħt dawn il-miżuri. Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tad-definizzjoni tat-tul ta' żmien minimu u massimu tas-self kummerċjali lill-fondi mutwi. (38) L-approċċ LEADER għall-iżvilupp lokali, fuq medda ta’ snin, ta prova tal-utilità tiegħu fil-promozzjoni tal-iżvilupp ta’ żoni rurali billi jikkunsidra b’mod sħiħ il-ħtiġijiet multisettorjali għal żvilupp rurali endoġeniku permezz tal-approċċ minn isfel għal fuq tiegħu. Il-LEADER għandu għaldaqstant jitkompla fil-futur u l-applikazzjoni tiegħu għandha tibqa’ obbligatorja għall-programmi kollha ta’ żvilupp rurali. (39) Sabiex jiġi żgurat li l-istrateġiji tal-iżvilupp lokali jiġu applikati f’livell territorjali li jippermettilhom jagħtu riżultati li effettivament jikkontribwixxu għall-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali u l-innovazzjoni, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment tal- kriterji tal-popolazzjoni għaż-żona li għandha tiġi koperta minn kull strateġija u l-ambitu dettaljat b’rabta mal-ispejjeż preparatorji u tal-attivitajiet li għandhom jiġu koperti. (40) L-appoġġ għall-iżvilupp lokali tal-LEADER mill-FAEŻR għandu jkopri l-aspetti kollha tal-preparazzjoni u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji tal-iżvilupp lokali u l-operat tal-gruppi ta’ azzjoni lokali kif ukoll il-kooperazzjoni fost territorji u gruppi li jwettqu żvilupp lokali minn isfel għal fuq u mmexxi mill-komunità. Sabiex sħab f’żoni rurali li għadhom mhux qed japplikaw il-LEADER ikunu jistgħu jittestjaw u jippreparaw għat-tfassil u l-operat ta’ strateġija tal-iżvilupp lokali, għandu jiġi ffinanzjat ukoll “kitt tal-bidu tal-LEADER”. Sabiex jiġi żgurat użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tat-tipi tad-definizzjoni dettaljata tal-ispejjeż għall-attivitajiet eliġibbli tal-gruppi ta’ azzjoni lokali. (41) L-investimenti huma komuni għal ħafna miżuri tal-iżvilupp rurali taħt dan ir-Regolament u jistgħu jkunu marbuta ma’ operazzjonijiet ta’ natura differenti ħafna. Sabiex tiġi żgurata ċ-ċarezza fl-implimentazzjoni ta’ dawn l-operazzjonijiet, għandhom jiġu stabbiliti ċerti regoli komuni għall-investimenti kollha. Dawn ir-regoli komuni għandhom jiddefinixxu t-tipi ta’ nefqa li jistgħu jiġu kkunsidrati bħala nefqa tal-investiment u jiżguraw li jkunu biss dawk l-investimenti li joħolqu valur ġdid fl-agrikoltura li jirċievu appoġġ. Sabiex jiġu kkunsidrati l-ispeċifiċitajiet marbuta ma’ tipi partikolari ta’ investimenti bħax-xiri ta’ tagħmir użat u investimenti ta’ sostituzzjoni sempliċi filwaqt li jiġi żgurat l-użu effiċjenti tal-fondi tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment tal-kundizzjonijiet li taħthom ċerti tipi ta’ investimenti jistgħu jiġu kkunsidrati bħala nefqa eliġibbli. Sabiex jiġi ffaċilitat it-twettiq ta’ proġetti ta’ investiment, l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jagħmlu pagamenti bil-quddiem. Sabiex jiġu żgurati l-effikaċja, il-ġustizzja u l-impatt sostenibbli tal-assistenza tal-FAEŻR, għandhom jiġu stabbiliti regoli li jiżguraw li l-investimenti marbuta mal-operazzjonijiet ikunu sostenibbli u li l-appoġġ tal-FAEŻR ma jintużax biex ifixkel il-kompetizzjoni. (42) Ċerti miżuri marbuta maż-żoni taħt dan ir-Regolament jinvolvu t-teħid ta’ impenji min-naħa tal-benefiċjarji li jestendu għal mill-inqas ħames snin. Matul dan il-perjodu, jistgħu jseħħu bidliet fis-sitwazzjoni kemm tal-azjenda jew tal-benefiċjarju. Għaldaqstant għandhom jiġu stabbiliti regoli li jiddeterminaw il-proċedura li għandha tiġi segwita f’dawn il-każijiet. Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effiċjenti ta’ miżuri marbuta maż-żoni u sabiex jiġu mħarsa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment tal-kundizzjonijiet applikabbli f’każ ta’ trasferiment parzjali ta’ azjenda, id-definizzjoni ta’ sitwazzjonijiet oħra li fihom ir-rimborż tal-għajnuna m’għandux ikun rikjest. (43) Ċerti miżuri taħt dan ir-Regolament jistipulaw, bħala kundizzjoni għall-għoti tal-appoġġ, li l-benefiċjarji jieħdu impenji li jmorru lil hinn minn xenarju bażi rilevanti definit f’termini ta’ standards jew rekwiżiti obbligatorji. Fid-dawl tal-possibbiltà ta’ emendi fil-leġiżlazzjoni matul il-perjodu tal-impenji li jwasslu għall-emendar tax-xenarju bażi, għandha ssir dispożizzjoni għar-reviżjoni tal-kuntratti kkonċernati sabiex jiġi żgurat li din il-kundizzjoni tibqa’ tiġi ssodisfata. (44) Sabiex jiġi żgurat li r-riżorsi finanzjarji għall-iżvilupp rurali jintużaw bl-aħjar mod possibbli u sabiex jiġu identifikati miżuri taħt il-programmi tal-iżvilupp rurali skont il-prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali iżda wkoll biex jiġi garantit it-trattament ugwali tal-applikanti, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kriterji tal-għażla għall-għażla tal-proġetti. Għandha ssir biss eċċezzjoni għal din ir-regoli għal dawk il-miżuri li għalihom l-appoġġ jikkonsisti f’pagamenti għall-provvista ta’ servizzi agroambjentali jew relatati mal-benessri tal-annimali. Fl-applikazzjoni tal-kriterji tal-għażla, għandu jiġi kkunsidrat il-prinċipju tal-proporzjonalità għal dak li jikkonċerna għotjiet żgħar. (45) Il-FAEŻR għandu jappoġġja permezz ta’ assistenza teknika l-azzjonijiet relatati mal-implimentazzjoni ta’ programmi għall-iżvilupp rurali, inklużi l-ispejjeż marbuta mal-protezzjoni tas-simboli u l-abbrevjazzjonijiet relatati ma’ skemi tal-kwalità tal-Unjoni li biex wieħed jissieħeb fihom jista’ jingħata appoġġ taħt dan ir-Regolament, u l-ispejjeż tal-Istati Membri għad-delimitazzjoni taż-żoni li jiffaċċjaw restrizzjonijiet naturali. Sabiex jiġi żgurat l-użu effiċjenti u effettiv tar-riżorsi baġitarji tal-FAEŻR, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-attivitajiet tal-kontroll li jistgħu jiġu ffinanzjati taħt l-assistenza teknika. (46) In-netwerking tan-netwerks nazzjonali, l-organizzazzjonijiet u l-amministrazzjonijiet involuti fid-diversi stadji tal-implimentazzjoni tal-programm, organizzati fil-kuntest tan-netwerk Ewropew għall-iżvilupp rurali, wera li jista’ jkollu rwol importanti ferm fit-titjib tal-kwalità ta’ programmi għall-iżvilupp rurali billi jżid l-involviment tal-partijiet interessati fil-governanza tal-iżvilupp rurali kif ukoll billi jinforma lill-pubbliku ġenerali bil-benefiċċji tiegħu. Għaldaqstant għandu jiġi ffinanzjat bħala parti mill-assistenza teknika fil-livell tal-Unjoni. (47) Sabiex jikkontribwixxi għall-ilħuq tal-għanijiet tas-SEI għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikola, għandu jiġi stabbilit netwerk tas-SEI li jgħaqqad flimkien f’netwerk gruppi operazzjonali, servizzi konsultattivi u riċerkaturi involuti fl-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet li jindirizzaw l-innovazzjoni fl-agrikoltura. Għaldaqstant għandu jiġi ffinanzjat bħala parti mill-assistenza teknika fil-livell tal-Unjoni. (48) During the 2007 -2013 programming period an evaluation expert network operated in the context of the European network for rural development. Biex jieħu ħsieb il-ħtiġijiet speċifiċi tal-evalwazzjoni, għandu jitwaqqaf netwerk Ewropew tal-evalwazzjoni għall-iżvilupp rurali għall-perjodu ta’ pprogrammar 2014-2020 sabiex jiġbor flimkien l-atturi kollha involuti fl-attivitajiet ta’ evalwazzjoni għall-iffaċilitar tal-iskambju tal-kompetenzi f’dan il-qasam. Dan għandu jkun iffinanzjat bħala parti mill-assistenza teknika. (49) L-Istati Membri għandhom jirriservaw porzjon tal-ammont totali ta’ kull programm għall-iżvilupp rurali dedikat għal assistenza teknika għall-finanzjament tat-twaqqif u l-operat ta’ netwerk rurali nazzjonali li jgħaqqad flimkien l-organizzazzjonijiet u l-amministrazzjonijiet involuti fl-iżvilupp rurali, inkluża s-sħubija, bl-għan li jżidu l-involviment tagħhom fl-implimentazzjoni tal-programm u li jtejbu l-kwalità tal-programmi għall-iżvilupp rurali. In-netwerks rurali nazzjonali għandhom jippreparaw u jimplimentaw pjan ta’ azzjoni. (50) Il-FAEŻR għandu juri r-rikonoxximent tal-Unjoni tal-metodi li bihom l-approċċi lejn l-iżvilupp lokali u d-dimensjoni transnazzjonali jistgħu jsaħħu lil xulxin, speċjalment meta jiġi applikat spirtu innovattiv. Huwa għandu jagħmel dan billi jagħti premji lil numru limitat ta’ proġetti li jagħtu eżempju ta’ dawn il-karatteristiċi. Il-premji għandhom jikkumplimentaw sorsi oħra ta’ finanzjament disponibbli permezz tal-politika għall-iżvilupp rurali billi jagħtu rikonoxximent lil kwalunkwe proġett ewlieni li jkun adegwat, irrispettivament minn jekk dak il-proġett ikunx ġie ffinanzjat ukoll permezz ta’ programm ta' żvilupp rurali. (51) Il-programmi ta' żvilupp rurali għandhom jipprovdu għal azzjonijiet innovattivi li jippromwovu settur agrikolu li jużu r-riżorsi b’mod effiċjenti, li jkun produttiv u li jkollu livell baxx ta’ emissjonijiet, bl-appoġġ tas-SEI għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikola. Is-SEI għandu jkollha l-għan li tippromwovi t-traspożizzjoni iżjed veloċi u usa’ ta’ soluzzjonijiet innovattivi fil-prattika. Is-SEI għandha toħloq valur miżjud billi ttejjeb l-użu u l-effikaċja ta’ strumenti marbuta mal-innovazzjoni u permezz tat-titjib tas-sinerġiji bejniethom. Is-SEI għandha timla d-diskrepanzi permezz ta’ rabta ikbar bejn ir-riċerka u l-biedja fil-prattika. . (52) L-implimentazzjoni ta’ proġetti innovattivi fil-kuntest tas-SEI għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikola għandha sseħħ minn gruppi operazzjonali li jgħaqqdu flimkien bdiewa, riċerkaturi, konsulenti, negozji u atturi oħra kkonċernati permezz tal-innovazzjoni fis-settur agrikolu. Sabiex jiġi żgurat li r-riżultat ta’ dawn il-proġetti jkunu ta’ profitt għas-settur kollu inġenerali, ir-riżultati tagħhom għandhom jiġu mxerrda. (53) Għandu jkun hemm dispożizzjoni għad-determinazzjoni tal-ammont totali tal-appoġġ tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali taħt dan ir-Regolament għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2014 sal-31 ta’ Diċembru 2020, it-tqassim annwali tiegħu u l-ammont massimu li għandu jiġi kkonċentrat fir-reġjuni inqas żviluppati skont il-Qafas Finanzjarju Multiannwali għall-perjodu mill-2014 sal-2020 u l-Ftehim Interistituzzjonali dwar id-dixxiplina baġitarja u t-titjib tal-proċedura baġitarja[20] għall-istess perjodu. L-approprjazzjonijiet disponibbli għandhom jiġu indiċjati fuq bażi ta’ rata fissa għall-ipprogrammar. (54) Sabiex jiġi ffaċilitat l-immaniġġjar tal-fondi tal-FAEŻR, għandha tiġi stabbilita rata ta’ kontribuzzjoni unika tal-FAEŻR għall-ipprogrammar tal-iżvilupp rurali b’rabta man-nefqa pubblika fl-Istati Membri. Sabiex jiġu kkunsidrati l-importanza partikolari jew in-natura ta’ ċerti tipi ta’ operazzjonijiet, għandhom jiġu stabbiliti rati ta’ kontribuzzjoni speċifiċi b’rabta magħhom. Sabiex jitnaqqsu r-restrizzjonijiet speċifiċi li jirriżultaw mil-livell ta’ żvilupp, mid-distanza u l-insularità, għandhom jiġu stabbiliti rati ta’ kontribuzzjoni xierqa tal-FAEŻR għar-reġjuni inqas żviluppati, għar-reġjuni l-iżjed imbiegħda msemmija fit-Trattat u għall-Gżejjer żgħar tal-Eġew. (55) Il-fondi rilaxxati fl-Istati Membri b’konsegwenza tal-applikazzjoni tal-limitu massimu għal pagamenti diretti li jaslu għand azjendi agrikoli individwali kbar taħt l-ewwel pilastru tal-PAK għandhom ikunu rriservati għall-finanzjament, f’kull Stat Membru, ta’ proġetti relatati mal-innovazzjoni biex l-azjendi agrikoli, inklużi l-azjendi agrikoli l-kbar, jiġu megħjuna jżidu l-kompetittività tagħhom fil-qafas tal-għanijiet tal-PAK. Dawn il-proġetti għandhom jinbdew mill-bdiewa irrispettivament mid-daqs tal-azjendi agrikoli tagħhom, il-gruppi operazzjonali SEI u l-gruppi ta' azzjoni lokali, il-gruppi ta' imsieħba involuti fis-settur agrikolu. (56) L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi kollha meħtieġa u jdaħħlu fis-seħħ dispożizzjonijiet xierqa li jiżguraw li l-miżuri tal-iżvilupp rurali tagħhom ikunu verifikabbli u kontrollabbli. Għal dan il-għan, l-Awtorità ta’ Ġestjoni u l-Aġenzija tal-Pagamenti għandhom jipprovdu valutazzjoni ex ante u jintrabtu li jivvalutaw il-miżuri tul l-implimentazzjoni tal-programm. Il-miżuri li ma jirrispettawx din il-kundizzjoni għandhom jiġu aġġustati. (57) Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jiżguraw il-ġestjoni tajba tal-programmi għall-iżvilupp rurali. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni għandha twettaq kontrolli xierqa u l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri li jiggarantixxu l-funzjonament tajjeb tas-sistemi ta’ ġestjoni tagħhom. (58) Għandu jkun hemm Awtorità ta’ Ġestjoni waħda li tkun responsabbli għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta’ kull programm ta' żvilupp rurali. L-obbligi tagħha għandhom ikunu speċifikati f’dan ir-Regolament. L-Awtorità ta’ Ġestjoni għandha tkun tista’ tiddelega parti mill-obbligi tagħha filwaqt li żżomm ir-responsabbiltà għall-effikaċja u l-korrettezza tal-ġestjoni. F’każ li programm għall-iżvilupp rurali jkun fih sottoprogrammi tematiċi, l-Awtorità ta’ Ġestjoni għandha tkun tista’ taħtar korp ieħor biex iwettaq b’mod sħiħ il-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta’ dak is-sottoprogramm b’rabta mal-allokazzjonijiet finanzjarji li ġew identifikati għalih fil-programm filwaqt li tiġi żgurata l-ġestjoni finanzjarja tajba ta’ dawn is-sottoprogrammi. (59) Kull programm ta' żvilupp rurali għandu jkun suġġett għall-monitoraġġ sabiex jiġu mmoniterjati regolarment l-implimentazzjoni tal-programm u l-progress li jkun sar biex jintlaħqu l-miri stabbiliti tal-programm. Il-wiri u t-titjib tal-effikaċja u l-impatt tal-azzjonijiet taħt il-FAEŻR jiddependu wkoll fuq l-evalwazzjoni xierqa matul il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ programm u t-tlestija tiegħu. Għaldaqstant, għandha tiġi stabbilita sistema komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni mill-Kummissjoni u l-Istati Membri, bl-għan li turi l-progress u tivvaluta l-impatt u l-effikaċja tal-implimentazzjoni tal-politika ta' żvilupp rurali. (60) Sabiex jiġi żgurat li tkun tista’ tiġi aggregata l-informazzjoni fil-livell tal-Unjoni, sett ta’ indikaturi komuni għandu jkun parti mis-sistema. L-informazzjoni ewlenija dwar l-implimentazzjoni tal-programmi għall-iżvilupp rurali għandha tiġi rreġistrata u miżmuma elettronikament bħala mezz li jiffaċilita l-aggregazzjoni tad-dejta. Il-benefiċjarji għandhom għaldaqstant ikunu mitluba jipprovdu l-informazzjoni minima meħtieġa għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. (61) Ir-responsabbiltà għall-monitoraġġ tal-programm għandha tinqasam bejn l-Awtorità ta’ Ġestjoni u l-Kumitat għall-Monitoraġġ stabbiliti għal dan l-għan. L-għan tal-Kumitat għall-Monitoraġġ għandu jkun il-monitoraġġ tal-effikaċja tal-implimentazzjoni tal-programm. Għal dan il-għan, ir-responsabbiltajiet tiegħu għandhom jiġu speċifikati. (62) Il-monitoraġġ tal-programm għandu jinvolvi t-tfassil ta’ rapport ta’ implimentazzjoni annwali, li għandu jintbgħat lill-Kummissjoni. (63) Kull programm għall-iżvilupp rurali għandu jkun suġġett għal evalwazzjoni sabiex tittejjeb il-kwalità tiegħu u tingħata prova tal-kisbiet tiegħu. (64) L-Artikoli 107, 108 u 109 tat-Trattat għandhom japplikaw għall-appoġġ għall-miżuri tal-iżvilupp rurali taħt ir-Regolament. Madankollu, għandu jiġi stabbilit li, minħabba l-ispeċifiċità tas-settur agrikolu, il-miżuri tal-iżvilupp rurali li jikkonċernaw l-operazzjonijiet li jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 42 tat-Trattat, u li jitwettqu taħt u f’konformità ma’ dan ir-Regolament, kif ukoll pagamenti magħmula mill-Istati Membri, intiżi li jipprovdu finanzjament nazzjonali addizzjonali għal operazzjonijiet ta’ żvilupp rurali li għalihom jingħata l-appoġġ tal-Unjoni u li jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 42 tat-Trattat, għandhom jiġu esklużi mill-applikazzjoni tal-Artikoli 107, 108, u 109 tat-Trattat. (65) Barra minn hekk, bl-għan li tiġi żgurata l-konsistenza mal-miżuri għall-iżvilupp rurali eliġibbli għall-appoġġ tal-Unjoni u sabiex jiġu ssimplifikati l-proċeduri, il-pagamenti magħmula mill-Istati Membri, maħsuba biex jipprovdu finanzjament nazzjonali addizzjonali għal operazzjonijiet tal-iżvilupp rurali li għalihom jingħata l-appoġġ tal-Unjoni u li jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 42 tat-Trattat, għandhom jiġu awtorizzati bħala parti mill-ipprogrammar abbażi ta’ proċedura ta’ notifika skont id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament. Sabiex jiġi żgurat il-monitoraġġ xieraq tagħhom, meta tevalwa dawn il-pagamenti, il-Kummissjoni għandha tapplika l-kriterji stabbiliti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 107 tat-Trattat permezz ta’ analoġija. Sabiex jiġi żgurat li ma jkunx implimentat finanzjament nazzjonali addizzjonali li ma jkunx awtorizzat mill-Kummissjoni, l-Istat Membru kkonċernat m’għandux idaħħal fis-seħħ il-finanzjament addizzjonali propost għall-iżvilupp rurali sakemm ikun ġie approvat. Il-pagamenti magħmula mill-Istati Membri, intiżi li jipprovdu finanzjament nazzjonali addizzjonali għal operazzjonijiet ta’ żvilupp rurali li għalihom jingħata l-appoġġ tal-Unjoni u li ma jaqgħux fl-ambitu tal-Artikolu 42 tat-Trattat għandhom jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 108(3) tat-Trattat, sakemm ma jaqgħux taħt regolament, adottat skont ir-Regolament tal-Kunsill 994/98[21], u ma jistgħux jiddaħħlu fis-seħħ qabel ma din il-proċedura tirriżulta f’approvazzjoni finali mill-Kummissjoni. (66) Għandha tiġi stabbilita sistema ta’ informazzjoni elettronika biex tipprovdi skambju effiċjenti u sigur tad-dejta.. (67) Hija applikabbli leġiżlazzjoni tal-Unjoni li tikkonċerna l-protezzjoni tal-individwi b’rabta mal-ipproċessa tad-dejta personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-dejta, b’mod partikolari d-Direttiva 95/46KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ dejta personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-dejta u r-Regolament (KE) Nru 45/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2000 dwar il-protezzjoni ta’ individwu fir-rigward tal-ipproċessar ta’ dejta personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità u dwar il-movement liberu ta’ dik id-dejta. (68) Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li timplimenta r-regoli għall-operat tas-sistema ta’ informazzjoni sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament b’rabta mal-preżentazzjoni ta’ programmi ta' żvilupp rurali, l-approvazzjoni ta’ programmi u modifiki tagħhom, il-proċeduri u l-iskedi ta’ żmien għall-approvazzjoni tal-programmi, il-proċeduri u l-iskedi ta’ żmien għall-approvazzjoni tal-modifiki fil-programmi, inkluż id-dħul fis-seħħ tagħhom u l-frekwenza tas-sottomissjoni, il-kundizzjonijiet speċifiċi għall-implimentazzjoni ta’ miżuri għall-iżvilupp rurali, l-istruttura u l-operat tan-netwerks stabbiliti b’dan ir-Regolament, l-adozzjoni tas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. Dawn is-setgħat għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni[22]. (69) L-iskema ġdida ta’ appoġġ provduta b’dan ir-Regolament tissostitwixxi l-iskema ta’ appoġġ stabbilita bir-Regolament (KE) Nru 1698/2005. Għaldaqstant, ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 għandu jiġi revokat mill-1 ta’ Jannar 2014. (70) Sabiex tiġi ffaċilitata tranżizzjoni mingħajr problemi mis-sistema stabbilita mir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 għas-sistema stabbilita minn dan ir-Regolament, is-setgħa li jiġu adottati atti taħt l-Artikolu 290 tat-Trattat għandha tiġi delegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-istabbiliment ta’ dispożizzjonijiet tranżitorji. ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: WERREJ REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)....................................................................... 10 TITOLU I Objettivi u Strateġija.................................................................................................. 29 Kapitolu I Kamp ta' Applikazzjoni u Definizzjonijiet..................................................................... 29 Kapitolu II Missjoni, objettivi, prijoritajiet u konsistenza............................................................... 32 TITOLU II Ipprogrammar.......................................................................................................... 35 Kapitolu I Kontenut tal-ipprogrammar........................................................................................ 35 Kapitolu II Preparazzjoni, approvazzjoni u modifikazzjoni tal-programmi ta' żvilup rurali............... 39 TITOLU III Appoġġ għall-iżvilupp rurali...................................................................................... 42 Kapitolu I Miżuri......................................................................................................................... 42 Taqsima 1 Miżuri Individwali....................................................................................................... 42 Taqsima 2 Leader....................................................................................................................... 67 Kapitolu II Dispożizzjonijiet komuni għal diversi miżuri................................................................. 69 Kapitolu III Assistenza Teknika u Netwerking............................................................................. 71 Kapitolu IV Premju għal kooperazzjoni innovattiva lokali fiż-żoni rurali......................................... 76 TITOLU IV SEI għall-produttività u s-sostenibbiltà agrikola....................................................... 79 TITOLU V Dispożizzjonijiet finanzjarji........................................................................................ 81 TITOLU VI Ġestjoni, kontroll u pubbliċità.................................................................................. 86 TITOLU VII Monitoraġġ u evalwazzjoni..................................................................................... 89 Kapitolu I Dispożizzjonijiet ġenerali............................................................................................. 89 Taqsima 1 Stabbiliment u Objettivi ta’ sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni................................ 89 Taqsima 2 Dispożizzjonijiet tekniċi............................................................................................... 89 Kapitolu II Monitoraġġ............................................................................................................... 90 Kapitolu III Evalwazzjoni............................................................................................................ 92 TITOLU VIII Dispożizzjonijiet dwar il-kompetizzjoni.................................................................. 94 TITOLU IX Setgħat tal-Kummissjoni, dispożizzjonijiet komuni u dispożizzjonijiet tranżitorji u finali 95 Kapitolu I Setgħat tal-Kummissjoni............................................................................................. 95 Kapitolu II Dispożizzjonijiet komuni............................................................................................. 96 Kapitolu III Dispożizzjonijiet tranżitorji u finali.............................................................................. 96 ANNESS I Ammonti u rati ta’ appoġġ....................................................................................... 98 ANNESS II Kriterji bijofiżiċi għad-delimitazzjoni taż-żoni li jiffaċċjaw restrizzjonijiet naturali...... 102 ANNESS III Lista indikattiva ta’ miżuri u operazzjonijiet ta’ rilevanza partikolari għas-sottoprogrammi tematiċi msemmija fl-Artikolu 8................................................................................................................................. 104 ANNESS IV Kundizzjonalitajiet ex ante għall-iżvilupp rurali...................................................... 106 ANNESS V Lista indikattiva ta' miżuri b'rilevanza għal prijorità waħda jew iktar tal-Unjoni għall-iżvilup rurali 114 TITOLU I Objettivi u Strateġija Kapitolu I Kamp ta' Applikazzjoni u Definizzjonijiet Artikolu 1 Kamp ta' Applikazzjoni 1. Dan ir-Regolament: (a) jistabbilixxi r-regoli ġenerali li jirregolaw l-appoġġ tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali, iffinanzjat mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (iktar ’il quddiem “FAEŻR”), stabbilit bir-Regolament (UE) Nru HR/2012; (b) jiddefinixxi l-għanijiet li l-politika ta’ żvilupp rurali għandha tikkontribwixxi għalihom u l-prijoritajiet rilevanti tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali; (c) jiddeskrivi l-kuntest strateġiku għall-politika ta’ żvilupp rurali; (d) jiddefinixxi l-miżuri tal-politika ta' żvilupp rurali; (e) jistabbilixxi r-regoli dwar l-ipprogrammar, in-netwerking, l-immaniġġjar, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni fuq il-bażi tar-responsabbiltajiet maqsuma bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. (f) jistabbilixxi r-regoli bl-għan li tiġi żgurata l-koordinazzjoni tal-FAEŻR ma’ strumenti oħra tal-Unjoni. 2. Dan ir-Regolament jikkumplimenta d-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru [CSF/2012]. Artikolu 2 Definizzjonijiet 1. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (a) “ipprogrammar”: il-proċess ta’ organizzazzjoni, teħid ta’ deċiżonijiet u allokazzjoni tar-riżorsi finanzjarji f’diversi stadji, maħsub għall-implimentazzjoni, fuq bażi multiannwali, tal-azzjoni konġunta mill-Unjoni u l-Istati Membri biex jintlaħqu l-għanijiet prijoritarji tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali; (b) “reġjun”: unità territorjali li tikkorrispondi għal-livell 1 jew 2 tan- Nomenklatura tal-unitajiet territorjali għall-istatistika (livell 1 u 2 tan-NUTS ) skont it-tifsira tar-Regolament (KE) Nru 1059/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[23]; (c) “miżura”: sett ta’ operazzjonijiet li jikkontribwixxu għal prijorità waħda jew iktar tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali; (d) “operazzjoni”: proġett, grupp ta’ proġetti, kuntratt jew arranġament, jew azzjoni oħra magħżula skont kriterji stabbiliti għall-programm ta' żvilupp rurali kkonċernat u implimentat minn wieħed jew aktar mill-benefiċjarji li jippermetti l-ilħuq ta’ wieħed jew iżjed mill-għanijiet prijoritarji tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali; (e) “benefiċjarju”: persuna fiżika jew ġuridika jew korp ieħor, kemm pubbliku u kemm privat, responsabbli għall-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet jew li jirċievi l-appoġġ; (f) “sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni”: approċċ ġenerali żviluppat mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri li jiddefinixxi għadd limitat ta’ indikaturi komuni relatati mas-sitwazzjoni bażi u l-eżekuzzjoni finanzjarja, l-eżiti, ir-riżultati u l-impatti tal-programmi; (g) “strateġija għall-iżvilupp lokali”: użu koerenti ta’ sett ta' operazzjonijiet biex jintlaħqu l-għanijiet u l-ħtiġijiet lokali, li jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet prijoritarji tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali, implimentati bi sħubija fil-livell xieraq; (h) “rata ta’ appoġġ”: ir-rata tal-kontribuzzjoni pubblika totali għal operazzjoni; (i) “nefqa pubblika”: kull kontribuzzjoni pubblika għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet li joriġinaw mill-baġit tal-Istat, tal-awtoritajiet reġjonali jew lokali, tal-Unjoni u kull nefqa simili. Kull kontribuzzjoni għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet li joriġinaw mill-baġit ta' korpi pubbliċi legali jew assoċjazzjonijiet ta' awtorità reġjonali jew lokali waħda jew aktar jew korpi pubbliċi legali skont it-tifsira tad-Direttiva 2004/18/KE[24], għandhom jitqiesu bħala kontribuzzjoni pubblika; (j) “reġjuni inqas żviluppati”: reġjuni li l-prodott domestiku gross (PDG) per capita tagħhom huwa inqas minn 75 % tal-PDG medju tal-UE-27; (k) “mikrointrapriżi, intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju” (iktar ’il quddiem “SMEs”): mikrointrapriżi, intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju kif definiti fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE[25]; (l) “spiża tat-tranżazzjoni”: spiża konnessa ma’ impenn iżda mhux direttament attribwibbli għall-implimentazzjoni tiegħu; (m) "żona agrikola utilizzata (iktar 'il quddiem "ŻAU"): żona agrikola utilizzata skont it-tifsira tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/115/KE tal-24 ta’ Novembru 1999[26]; (n) “telf ekonomiku”: kwalunkwe spiża addizzjonali mġarrba minn bidwi b’konsegwenza ta’ miżuri eċċezzjonali meħuda mill-bidwi bl-għan li jnaqqas il-provvista fis-suq ikkonċernat jew kwalunkwe telf sostanzjali tal-produzzjoni; (o) “avveniment klimatiku negattiv”: kundizzjonijiet tat-temp, bħal ġlata, maltempati u silġ, xita qawwija jew nixfa kbira, li jixbhu lil diżastru naturali; (p) “mard tal-annimali”: mard imsemmi fil-lista tal-mard tal-annimali stabbilita mill-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali jew fl-Anness tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 90/424/KEE[27]; (q) “inċident ambjentali”: okkorrenza speċifika ta’ tniġġis, kontaminazzjoni jew degradazzjoni fil-kwalità tal-ambjent relatati ma’ avveniment speċifiku u li tkun ta’ ambitu ġeografiku limitat. Ma jkoprix riskji ambjentali ġenerali mhux marbuta ma’ avveniment speċifiku, bħat-tibdil fil-klima jew it-tniġġis tal-arja; (r) “diżastru naturali”: avveniment naturali ta’ natura bijotika jew abijotika li jwassal għal tfixkil kbir fis-sistemi ta’ produzzjoni agrikola u fl-istrutturi tal-foresti, u eventwalment jikkawżaw ħsara ekonomika kbira lis-setturi tal-biedja u tal-foresti; (s) “avveniment katastrofiku”: avveniment mhux previst ta’ natura bijotika jew abijotika kkawżat minn azzjoni umana li jwassal għal tfixkil kbir fis-sistemi ta’ produzzjoni agrikola u fl-istrutturi tal-foresti, u eventwalment jikkawżaw ħsara ekonomika kbira lis-setturi tal-biedja u tal-foresti; (t) “katina tal-provvista qasira”: katina tal-provvista li tinvolvi numru limitat ta’ operaturi ekonomiċi, impenjati lejn il-kooperazzjoni, l-iżvilupp ekonomiku lokali, u relazzjonijiet ġeografiċi u soċjali mill-viċin bejn il-produtturi u l-konsumaturi; (u) “bidwi żgħażugħ”: bidwi li jkollu inqas minn 40 sena fil-mument tas-sottomissjoni tal-applikazzjoni, li jkollu ħiliet u kompetenzi tax-xogħol xierqa u li jkun qiegħed jistabbilixxi ruħu għall-ewwel darba f’azjenda agrikola bħala l-kap tal-azjenda. (v) “operazzjoni kkompletata” tfisser operazzjoni li ġiet fiżikament ikkompletata u implimentata kompletament, u li fir-rigward tagħha saru l-pagamenti relatati kollha mill-benefiċjarji u tħallset il-kontribuzzjoni pubblika korrispondenti lill-benefiċjarji; (w) "l-għanijiet tematiċi": L-objettivi tematiċi definiti fl-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) Nru [CSF/2012] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[28]. (x) "Qafas Strateġiku Komuni (iktar 'il quddiem "CSF")": il-Qafas Strateġiku Komuni msemmi fl-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) [CSF/2010]; 2. Fir-rigward tad-definizzjoni ta' bidwi żgħażugħ stabbilita fil-paragrafu 1(u), il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti ddelegati f'konformità mal-Artikolu 90 dwar il-kundizzjonijiet li skonthom persuna legali tista' tkun ikkunsidrata bħala 'bidwi żagħżugħ', inkluż l-istabbiliment ta' perjodu addizzjonali għall-akkwist ta' ħiliet fuq ix-xogħol. Kapitolu II Missjoni, objettivi, prijoritajiet u konsistenza Artikolu 3 Missjonijiet Il-FAEŻR għandu jikkontribwixxi għall-Istrateġija Ewropa 2020 billi jippromwovi l-iżvilupp rurali sostenibbli fl-Unjoni b’mod kumplimentari mal-istrumenti l-oħra tal-politika agrikola komuni (iktar ’il quddiem “PAK”), mal-politika ta’ koeżjoni u mal-politika komuni tas-sajd. Huwa għandu jikkontribwixxi għal settur agrikolu tal-Unjoni li jkun innovattiv, iżjed bilanċjat fil-livell territorjali u ambjentali, li ma jagħmilx ħsara lill-klima u li jkun reżistenti. Artikolu 4 Objettivi Fi ħdan il-qafas ġenerali tal-PAK, l-appoġġ għal żvilupp rurali għandu jikkontribwixxi biex jintlaħqu l-objettivi li ġejjin: (1) il-kompetittività fl-agrikoltura; (2) il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-azzjoni favur il-klima; (3) l-iżvilupp territorjali ibbilanċjat taż-żoni rurali. Artikolu 5 Prijoritajiet tal-Unjoni għall-Iżvilupp Rurali Sabiex jintlaħqu l-objettivi ta' żvilupp rurali li jikkontribwixxu għall-istrateġija Ewropa 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, għandhom jiġu segwiti s-sitt prijoritajiet tal-Unjoni għall-iżvilupp rurali, li jisarrfu fl-Objettivi Tematiċi rilevanti tal-QSK: (1) it-trawwim tat-trasferiment tal-għarfien u l-innovazzjoni fl-agrikoltura, il-forestrija u ż-żoni rurali, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) it-trawwim tal-innovazzjoni u l-bażi tal-għarfien fiż-żoni rurali; (b) it-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-agrikoltura u l-forestrija u r-riċerka u l-innovazzjoni (c) it-trawwim tat-tagħlim tul il-ħajja u t-taħriġ vokazzjonali fis-setturi tal-agrikoltura u l-forestrija. (2) it-titjib tal-kompetittività tat-tipi kollha ta’ agrikoltura u t-titjib tal-vijabbiltà tal-azjendi agrikoli, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) l-iffaċilitar tar-ristrutturar tal-azjendi agrikoli li jiffaċċjaw problemi strutturali ewlenin, speċjalment azjendi agrikoli b’livell baxx ta’ parteċipazzjoni fis-suq, azjendi agrikoli orjentati lejn is-suq f’setturi partikolari u azjendi agrikoli li jeħtieġu diversifikazzjoni agrikola; (b) l-iffaċilitar tat-tiġdid ġenerazzjonali fis-settur agrikolu. (3) il-promozzjoni tal-organizzazzjoni tal-katina tal-ikel u l-ġestjoni tar-riskji fl-agrikoltura, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) integrazzjoni aħjar tal-produtturi primarji fil-katina tal-ikel permezz ta’ skemi tal-kwalità, promozzjoni fis-swieq lokali u ċirkwiti tal-provvista qosra, gruppi tal-produtturi u organizzazzjoni interprofessjonali; (b) l-appoġġ għall-ġestjoni tar-riskji tal-azjendi agrikoli: (4) l-irkupru, il-preservazzjoni u t-tisħiħ tal-ekosistemi dipendenti fuq l-agrikoltura u l-forestrija, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) l- u l-preservazzjoni tal-bijodiversità, Inklużi ż-żoni f'Natura 2000 u l-biedja li għandha valur naturali għoli u l-istat tal-pajsaġġi Ewropej; (b) it-titjib tal-ġestjoni tal-ilma; (c) it-titjib tal-ġestjoni tal-ħamrija. (5) il-promozzjoni tal-effikaċja tar-riżorsi u l-appoġġ tal-bidla lejn ekonomija b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u reżistenti għat-tibdil fil-klima fis-setturi tal-agrikoltura, tal-ikel u tal-forestrija, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) iż-żieda tal-effikaċja fl-użu tal-ilma permezz tal-agrikoltura; (b) iż-żieda tal-effikaċja fl-użu tal-enerġija fl-agrikoltura u l-ipproċessar tal-ikel; (c) l-iffaċilitar tal-provvista u l-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli, prodotti sekondarji, skart, residwi u materja prima oħra mhux tal-ikel għal skopijiet tal-bijoekonomija; (d) it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-ossidu tan-nitroġenu u tal-metanu mill-agrikoltura; (e) it-trawwim tal-ġbir tal-karbonju fl-agrikoltura u l-forestrija; (6) il-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, it-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp ekonomiku fiż-żoni rurali, b’enfasi fuq l-oqsma li ġejjin: (a) l-iffaċilitar tad-diversifikazzjoni, il-ħolqien ta’ intrapriżi żgħar ġodda u l-ħolqien tal-impjiegi; (b) it-trawwim tal-iżvilupp lokali fiż-żoni rurali; (c) it-titjib fl-aċċessibbiltà għat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT), fl-użu u l-kwalità tagħhom fiż-żoni rurali Dawn il-prijoritajiet kollha għandhom jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi trasversali tat-trawwim tal-innovazzjoni u tal-kontribut lejn il-mitigazz