C 517/56

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Inrawmu approċċ Ewropew għall-Intelliġenza Artifiċjali”

(COM(2021) 205 final)

(2021/C 517/08)

Relatur: Marie-Françoise GONDARD-ARGENTI

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 1.7.2021 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Adottata fis-sezzjoni 2.9.2021 Adottata fil-plenarja 22.9.2021 Sessjoni plenarja Nru 563 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 235/0/7

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jilqa’ din ir-reviżjoni tal-pjan ikkoordinat dwar l-intelliġenza artifiċjali (IA), li tirriżulta mill-ħidma konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Istati Membri. Huwa jappella għall-implimentazzjoni aċċellerata tal-pjan ikkoordinat billi jiġu mmobilizzati l-atturi rilevanti kollha.

1.2. Il-KESE jappoġġja l-approċċ olistiku tal-Kummissjoni għall-istrateġija tagħha għal IA inklużiva u sostenibbli, ibbażata fuq il-ħolqien ta’ ekosistema ta’ eċċellenza u fiduċja. Il-proposti għall-pjan u għal regolament, li kull proposta hijaa s-suġġett ta’ Opinjoni separata, huma ż-żewġ pilastri biex l-Ewropa tieħu pożizzjoni bħala attur globali fl-IA.

1.3. Sabiex jinkisbu l-benefiċċji ekonomiċi, soċjali, ambjentali u tas-saħħa pubblika mistennija għaċ-ċittadini Ewropej kollha mingħajr diskriminazzjoni, il-pjan għandu jagħti spinta ġdida lill-edukazzjoni billi jintegra kwistjonijiet etiċi u ambjentali, it-tagħlim u l-iżvilupp tal-ħiliet tul il-ħajja, kif ukoll l-isfidi fl-oqsma tal-innovazzjoni u l-appoġġ għall-ħaddiema u n-negozji, inklużi dawk iżgħar.

1.4. Fid-dinja tax-xogħol, il-fiduċja hija ċ-ċavetta għas-suċċess. L-IA mhijiex eċċezzjoni għal din ir-regola. Il-KESE jemmen li bir-raġun dan il-pjan il-ġdid għandu jagħti rwol ewlieni lid-djalogu soċjali u lill-imsieħba soċjali matul il-proċess kollu. Filwaqt li l-kwistjoni tal-ħiliet hija essenzjali, ir-riflessjoni għandha tkopri l-kwistjonijiet problematiċi kollha relatati mal-awtomatizzazzjoni fid-dinja tax-xogħol.

1.5. Il-KESE jirrakkomanda li, fil-qafas ta’ politika li beħsiebha tistabbilixxi, il-Kummissjoni tħeġġeġ bil-qawwa lill-Istati Membri jsaħħu d-djalogu soċjali u ċiviku dwar kwistjonijiet problematiċi u għodod tal-IA.

1.6. Il-KESE jfakkar li l-fiduċja tiddependi fuq id-dritt ta’ kull ħaddiem, konsumatur jew ċittadin għall-ispjegabbiltà tal-proċessi algoritmiċi meta dawn ikollhom impatt fuq ħajjithom u l-ambjent tagħhom. Il-pjan koordinat il-ġdid għandu jissodisfa dan ir-rekwiżit ta’ trasparenza u spjegabbiltà, inseparabbli mid-dritt ta’ kull ċittadin li jikkontesta deċiżjonijiet meħuda biss minn proċess algoritmu.

1.7. Il-KESE jemmen li l-UE tista’ tistabbilixxi lilha nnifisha bħala mexxejja globali kredibbli fil-qasam tal-IA dment li jkun hemm koordinazzjoni kostanti bejn l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u s-soċjetà ċivili organizzata — l-imsieħba soċjali, il-konsumaturi u ċ-ċittadini — b’definizzjoni ċara tar-responsabbiltajiet ta’ kull parti. Il-koordinazzjoni bejn l-istituzzjonijiet Ewropej, bejnhom u l-Istati Membri u bejn l-Istati Membri, se timmassimizza l-impatt ġenerali filwaqt li tiżgura l-implimentazzjoni rapida u konsistenti tal-politiki u l-programmi ta’ investiment.

1.8. Peress li intrinsikament l-IA hija globali, min-naħa l-oħra hija sensittiva għall-iskala tal-implimentazzjoni tagħha: din hija funzjoni diretta tagħha. Billi l-Istati Membri huma atturi ewlenin fix-xenarju globali tal-IA, il-pjan ikkoordinat iservi bħala sies għall-istrateġija Ewropea tal-IA.

1.9. Il-KESE jilqa’ l-fatt li l-pjan ikkoordinat rivedut jipproponi azzjonijiet konkreti biex tiġi stimulata l-implimentazzjoni ta’ strateġiji nazzjonali u jiżdiedu s-sinerġiji. Madankollu, se jkun sinifikanti biss jekk ikun ikkoordinat mill-qrib mal-istrateġija Ewropea tad-data — il-ħolqien ta’ spazju Ewropew tad-data u l-protezzjoni tiegħu — u ċ-ċibersigurtà.

1.10. Biex jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta’ koordinazzjoni vinkolanti, il-KESE jirrakkomanda li jiġi stabbilit strument ta’ monitoraġġ permanenti tal-progress permezz ta’ indikaturi tal-prestazzjoni. żviluppati mill-partijiet ikkonċernati kollha.

1.11. Il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri jużaw il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza — kif ukoll strumenti finanzjarji oħra bħal “Orizzont Ewropa”, il-programm Ewropa Diġitali u InvestEU — biex jiġu appoġġjati l-iżvilupp u l-adozzjoni tal-IA, b’mod partikolari minn intrapriżi żgħar. Rapport reċenti tal-BEI jitfa’ dawl fuq dak li għad baqa’ li jsir ( 1 )

2. Kummenti ġenerali

2.1. Il-Kummissjoni biħsiebha tagħmel lill-UE l-mutur globali tal-IA ffokata fuq in-nies, inklużiva, sigura, sostenibbli u affidabbli. Abbażi tat-tagħlimiet mill-kriżi sanitarja, hija trid taċċellera l-investiment, issaħħaħ il-miżuri attwali u tallinjahom b’mod rigoruż biex tippromovi sinerġiji u aġilità ( 2 ) . Il-KESE jappoġġja l-applikazzjoni urġenti u deċiżiva ta’ dan l-approċċ biex tissaħħaħ l-eċċellenza interna u internazzjonali tal-UE.

2.2. Il-KESE jieħu nota tal-progress li sar mill-ewwel pjan ikkoordinat tal-2018. Il-pjan aġġornat jidentifika b’mod ċar il-prijoritajiet: investiment fl-infrastruttura u l-kondiviżjoni tad-data, it-trawwim tal-eċċellenza billi jiġu mmobilizzati l-innovazzjoni u l-ħiliet, żgurar tal-affidabbiltà u tat-trasparenza matul il-katina tal-valur. L-investiment ta’ 7 biljun euro fl-2019 (+ 30 %) huwa kkunsidrat inkoraġġanti.

2.3. Il-pjan ikkoordinat huwa konformi mad-drittijiet fundamentali u soċjali u tan-nondiskriminazzjoni mill-algoritmi. Din l-Opinjoni hija inseparabbli minn dik dwar il-proposta konġunta għal Regolament, li jindirizza aspetti etiċi u jistabbilixxi regoli armonizzati ( 3 )

2.4. Il-KESE jemmen li l-qafas etiku u standard rikonoxxut u kondiviż flimkien ma’ pjan ikkoordinat huma l-katalisti ewlenin u strutturali għall-impenn tal-Ewropej għall-IA filwaqt li jiżguraw vantaġġ kompetittiv u inċentiv fil-livell globali.

2.5. Din il-fiduċja taċ-ċittadini hija marbuta b’mod inseparabbli mad-dritt għall-ispjegabbiltà tal-algoritmi u l-possibbiltà li tiġi kkontestata kwalunkwe deċiżjoni li taffettwa ħajjithom. Il-viġilanza għandha tiġi applikata għall-iżviluppaturi tal-IA u l-applikazzjonijiet tagħha u għall-utenti, u għandha tirriżulta f’awditi u ttestjar regolari. Il-bniedem għandu jibqa’ fil-kontroll tad-deċiżjoni.

2.6. Il-KESE jinsab imħasseb dwar ir-riskju ta’ frammentazzjoni marbut mal-istrateġiji nazzjonali differenti, u jistieden lill-Istati Membri jżidu l-kooperazzjoni tagħhom, b’mod partikolari dwar iċ-ċibersigurtà li, għalkemm prerogattiva tas-sovranità, tifforma s-sinsla tal-pjan, fl-interess tal-UE.

2.7. Il-KESE jappella għal IA sostenibbli fl-objettivi ekonomiċi, soċjali u ambjentali tagħha, u li jiġu rispettati r-responsabbiltajiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali.

3. Kummenti speċifiċi

3.1. L-ambizzjonijiet tal-Kummissjoni, li huma ġġustifikati bis-sħiħ, jobbligawha taħdem flimkien mal-Istati Membri, mas-settur privat u mas-soċjetà ċivili organizzata biex: — taċċellera l-investiment fl-IA għal irkupru ekonomiku u soċjali rapidu u reżiljenti, ibbażat fuq soluzzjonijiet diġitali avvanzati; — twettaq fil-ħin l-istrutturi u l-programmi previsti biex jiġu sfruttati l-benefiċċji leġittimi dovuti għall-pijunieri fil-produzzjoni jew fl-adozzjoni teknoloġika; — ittejjeb il-koeżjoni tal-politiki biex tevita t-tixrid u tilqa’ din l-isfida globali flimkien.

3.2. Il-KESE japprova x-xewqa tal-Kummissjoni li tuża l-programm Ewropa Diġitali u “Orizzont Ewropa” sa mill-inqas EUR 1 biljun fis-sena bejn l-2021 u l-2027: l-effett ta’ ingranaġġ mistenni jmexxi l-investiment fis-settur pubbliku u privat fl-IA sa EUR 20 biljun fis-sena matul dan l-istess perjodu. Il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza se ssaħħaħ dan l-effett ta’ ingranaġġ.

3.3. Il-ħolqien tal-kundizzjonijiet favorevoli — data u infrastruttura

3.3.1. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-governanza tal-IA: applikazzjoni ta’ strateġiji nazzjonali, kondiviżjoni ta’ għarfien, ta’ għarfien espert u ta’ prattiki tajba biex jitħaffu l-iżvilupp u l-adozzjoni tal-IA u jiġu indirizzati l-isfidi globali tal-IA.

3.3.2. Id-disponibbiltà, l-aċċessibbiltà u l-moviment liberu tad-data huma l-prekundizzjonijiet għall-iżvilupp tal-IA, flimkien mal-istrateġija għad-data, il-protezzjoni tad-data u ċ-ċibersigurtà. Il-KESE jfakkar li l-fluwidità tal-iskambju ta’ data personali tiddependi minn koordinazzjoni mill-qrib u konformità assoluta mal-GDPR. Bħas-sigurtà u t-trasparenza tad-data, ir-regolament jista’ jipprovdi vantaġġ kompetittiv fil-kompetizzjoni globali ( 4 ) . Il-KESE jappoġġja l-iżvilupp tal-Ispazju Ewropew tad-Data u spazji settorjali speċifiċi.

3.3.3. Minbarra ċerti sistemi tal-IA li ma jiddependux fuq id-data, il-prestazzjoni tal-IA tiddependi direttament fuq il-volum, ir-rilevanza u l-kwalità tad-data disponibbli. Għalhekk il-KESE jqis bħala essenzjali l-potenzjal ottimizzat li jiffaċilita skambji ta’ data flessibbli, interoperabbli u sikuri. Il-KESE jappoġġja l-identifikazzjoni ta’ setturi ewlenin bħall-produzzjoni industrijali, il-Patt Ekoloġiku, il-mobilità, is-saħħa, il-finanzi, l-enerġija, sabiex jiġu mmonitorjati b’mod preċiż l-iżviluppi u jiġi evalwat il-progress li jkun sar.

3.3.4. Il-KESE jappoġġja: — l-għanijiet li tiżdied b’mod konsiderevoli l-potenza komputazzjonali disponibbli fl-Ewropa sabiex id-data tiġi sfruttata u vvalorizzata f’ħin reali, u li l-proċessuri essenzjali jinħolqu u jiġu manifatturati fl-UE, bħala parti minn programm ta’ żvilupp sostenibbli; — il-kunċett ta’ data ta’ interess ġenerali mifhum bħala l-ftuħ ta’ data mill-awtoritajiet pubbliċi sabiex jgħinhom jew sabiex jippromovi l-kondiviżjoni ta’ data meqjusa essenzjali (5), billi jassoċjaw id-data minn atturi li joperaw fit-territorju Ewropew iżda li ma jipparteċipawx fil-politika industrijali tagħha.

3.3.5. Il-KESE jistenna impenn akbar mill-Istati Membri fir-riċerka u l-innovazzjoni biex jiżviluppaw l-istrutturi, l-infrastrutturi u l-istrumenti meħtieġa għall-ġid komuni u biex jikkontribwixxu għas-sovranità tal-UE fil-qasam tal-IA.

3.4. It-trawwim tal-eċċellenza tal-laboratorju għas-suq — innovazzjoni u sħubijiet

3.4.1. Il-KESE jappoġġja l-approċċ olistiku biex l-UE ssir żona ta’ eċċellenza, mir-riċerka fundamentali u l-innovazzjoni sal-introduzzjoni tagħha fis-suq. Il-KESE jqis li huwa essenzjali li l-UE u l-Istati Membri jżidu l-kooperazzjoni tagħhom biex joħolqu l-kundizzjonijiet għall-innovazzjoni, għall-prospetti tan-negozju tal-IA, u għall-iżvilupp ta’ talenti u ħiliet f’konformità mal-viżjoni Ewropea ffokata fuq il-bniedem u l-fiduċja. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-istrutturi ta’ kollaborazzjoni orizzontali jappoġġjaw dawn l-ambizzjonijiet.

3.4.2. Il-KESE jilqa’ l-ambizzjonijiet tal-Kummissjoni li tinkoraġġixxi l-esperimentazzjoni, taċċentwa ċ-ċentri ta’ innovazzjoni diġitali f’kooperazzjoni mal-inizjattivi nazzjonali u reġjonali u tikkondividi l-esperjenzi. Dawn iċ-ċentri ta’ innovazzjoni u l-pjattaformi fuq talba jagħmluha aktar faċli għall-mikrointrapiżi u l-SMEs biex jieħdu pussess tal-IA minbarra appoġġ finanzjarju mmirat. Il-KESE jqis li huwa importanti li jiġu appoġġjati n-negozji l-ġodda, in-negozji li qed jespandu u l-SMEs tradizzjonali fl-iżvilupp tal-IA.

3.4.3. Il-KESE jenfasizza, madankollu, li din il-politika ta’ ċentri ta’ eċċellenza m’għandhiex tagħmel ħsara lill-finanzjament normali u fit-tul tal-laboratorji ta’ riċerka “standard”, minħabba l-biża’ li ddewwem l-emerġenza ta’ teknoloġiji innovattivi.

3.4.4. Il-KESE jixtieq jippromovi l-programmi ta’ akkulturazzjoni għall-organizzazzjonijiet u għall-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (MSMEs) billi jiżviluppa networks ta’ appoġġ immirati. Ikun xieraq li l-inizjattivi stabbiliti biex jappoġġjaw l-aċċess tal-MSMEs għall-IA (Faċilitajiet tal-Ittestjar u l-Esperimentazzjoni (TEFs), Ċentri ta’ Innovazzjoni Diġitali (DHI) u pjattaformi tal-IA fuq talba) jiġu rinforzati u evalwati għall-effetti prattiċi tagħhom ma’ dawn tal-aħħar, għall-finijiet ta’ titjib.

3.4.5. Studju reċenti, ikkummissjonat mill-KESE, juri kif l-“iscaling up” huwa pass meħtieġ, kemm jekk jikkonċerna l-aċċess għall-ħiliet meħtieġa, għall-ġbir ta’ data għall-algoritmi, jew għall-finanzjament essenzjali, jew inkella li jimmira lejn suq kbir biżżejjed biex jiżgura l-ammortizzament rapidu ta’ infrastrutturi għaljin. Dawk li jfasslu l-politika għandhom għalhekk jagħtu l-prijorità lill-MSMEs u jipproponu politiki adattati. Fid-dawl tal-ħsara ekonomika kkawżata mill-pandemija, issa huwa obbligu urġenti l-appoġġ għan-negozji l-ġodda, għan-negozji li qed jespandu u għall-SMEs tradizzjonali fl-iżvilupp tal-IA.

3.4.6. Il-KESE jappoġġja l-iżvilupp ta’ “sandboxes ta’ data” biex jiġu esperimentati ideat ġodda f’kundizzjonijiet qrib ir-realtà u tiġi promossa l-aġilità. Il-KESE jirrakkomanda kondiviżjoni aħjar tar-riżultati u l-għarfien reċiproku mingħajr fruntieri.

3.4.7. L-eċċellenza fir-riċerka tirrifletti t-talenti u l-ħiliet li jimlew il-laboratorji, iżda wkoll il-fiduċja tal-utenti fl-IA. Din hija r-raġuni għaliex il-KESE jrid li l-programmi ta’ edukazzjoni għolja jiġġeneraw talent ta’ livell dinji fl-innovazzjoni u l-iżvilupp tan-negozju. Huwa jistieden lill-UE biex tipprovdi l-kundizzjonijiet li jagħmluha possibbli li jinżammu t-talenti u jiġu attirati l-ħiliet minn barra. Il-KESE jixtieq ambjent kummerċjali globali stabbli u ta’ fiduċja, li jippermetti lin-negozji u l-ħaddiema jsiru aktar familjari mal-IA għall-benefiċċju tar-riċerka u l-innovazzjoni.

3.4.8. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jistħoqqilhom li jiġu appoġġjati fl-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet tal-IA u li jingħaddu fost ir-riċevituri ta’ fondi u riżorsi ddedikati għall-IA. Dan jgħodd b’mod partikolari għas-servizzi soċjali, b’rispett sħiħ għad-dritt għall-privatezza u r-regoli dwar l-ipproċessar u l-ħżin tad-data, inkluża data bijometrika.

3.5. Jiġi żgurat li l-IA taħdem għaċ-ċittadini — ħiliet u fiduċja

3.5.1. Il-KESE jappoġġja l-istrateġija tal-Kummissjoni ibbażata fuq il-ħolqien ta’ ekosistema ta’ eċċellenza u ekosistema ta’ fiduċja. Dan l-approċċ huwa s-suġġett tal-White Paper adottata fl-2019 ( 6 ) . Hekk kif l-edukazzjoni u t-taħriġ jipprovdu ċ-ċwievet biex titrawwem l-eċċellenza u tiżdied il-fiduċja fl-IA, hija r-responsabbiltà tas-sistemi edukattivi u ta’ taħriġ li jindirizzaw firxa wiesgħa ta’ ħtiġijiet, minn għarfien bażiku għal fehim ġenerali sal-akkwist ta’ għarfien espert speċjalizzat u ħiliet ta’ livell għoli ( 7 )

3.5.2. Il-KESE jilqa’ l-adozzjoni tal-pjan ta’ azzjoni ġdid dwar l-edukazzjoni diġitali adottat mill-Kummissjoni għall-perjodu 2020-2027. Huwa se jippermetti fehim aħjar tan-natura u l-funzjonament tal-IA mill-iskola primarja sal-università kif ukoll it-tiġdid tal-ħiliet.

3.5.3. Il-KESE jixtieq li l-Istati Membri jiżviluppaw offerta edukattiva tal-IA li tintegra wkoll it-temi tal-etika u ambjentali relatati, u tħeġġeġ l-iskambju ta’ prattiki tajba sabiex tippromovi d-diversità fl-aċċess għat-taħriġ, l-iżvilupp u l-użu tal-IA. Iż-żieda fl-IA u l-użu tagħha għall-benefiċċju ta’ kulħadd teħtieġ approċċ multidixxiplinarju kif ukoll konnessjonijiet.

3.5.4. Il-KESE jqis li l-imsieħba soċjali huma atturi essenzjali fl-antiċipazzjoni tal-iżvilupp tal-ħiliet u l-bidliet fl-impjiegi. Id-djalogu soċjali huwa essenzjali biex jgħin jappoġġja lill-ħaddiema affettwati mill-awtomatizzazzjoni tal-kompiti tagħhom.

3.5.5. Il-KESE jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni bejn il-gvernijiet, l-istabbilimenti edukattivi, l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet rilevanti tas-soċjetà ċivili fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ programmi ġodda ta’ edukazzjoni u taħriġ kontinwu, primarjament immirati għal persuni mċaħħda mill-impjieg. Huwa meħtieġ taħriġ xieraq għall-MSMEs u l-SMEs, għall-intraprendituri u l-impjegati.

3.5.6. Il-KESE jesprimi dispjaċir li l-pjan ma jipprevedix għal riflessjoni konġunta possibbli dwar id-dinja u l-futur tax-xogħol fil-konfront tal-awtomatizzazzjoni. Il-bini tal-fiduċja tal-ħaddiema fl-applikazzjonijiet tal-IA jirrikjedi djalogu soċjali msaħħaħ, li huwa essenzjali biex jiġu introdotti sistemi tal-IA li għandhom impatt fuq il-ħaddiema, b’mod partikolari fil-qasam tal-ġestjoni jew tar-riżorsi umani. Fid-dawl tal-qerda potenzjali tal-impjiegi, iż-żieda fl-inugwaljanzi u r-rikompożizzjoni tas-setturi produttivi, jidher li huwa meħtieġ li tiġi żgurata koordinazzjoni perfetta bejn l-Istati Membri, bil-kollaborazzjoni mill-qrib ma’ intrapriżi, territorji, imsieħba soċjali u korpi intermedjarji, bil-għan li: — jiġu żviluppati kapaċitajiet prospettivi, sostenibbli u istituzzjonalizzati fl-awtomatizzazzjoni; — jiġu żviluppati mekkaniżmi innovattivi u proattivi għat-tranżizzjoni ta’ impjiegi u ħiliet; — issir riflessjoni fuq il-komplementarjetà, mhux biss biex “tiġi żviluppata l-IA” fl-impjiegi iżda wkoll biex tiġi identifikata l-bidla f’termini ta’ kultura u prattika u jiġu stabbiliti standards ta’ “komplementarjetà tajba” li jiffavorixxu l-emanċipazzjoni individwali.

3.5.7. Peress li l-fiduċja hija s-sies ta’ soċjetà diġitalizzata, il-KESE japprezza b’mod partikolari l-approċċ tal-Kummissjoni fl-oqsma kollha mfassla biex jiżguraw l-interess ġenerali u b’mod partikolari l-interess taċ-ċittadini, tal-konsumaturi kif ukoll tal-ħaddiema u ċ-ċittadini u l-intrapriżi, inklużi dawk tas-settur tal-ekonomija soċjali, biex jiżdied il-livell ġenerali ta’ fiduċja fl-IA: il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali, iċ-ċibersigurtà, il-protezzjoni tad-data, il-proprjetà intellettwali u l-użu sostenibbli u effiċjenti tar-riżorsi, mingħajr ma jiġu ttraskurati l-kwistjonijiet regolatorji marbuta mal-innovazzjoni. Jidher importanti li jiġu identifikati preċiżament il-perikli possibbli tal-użu ħażin tal-IA u li jiġu proposti r-rimedji xierqa. Il-KESE jappoġġja l-miżuri previsti mill-Kummissjoni biex issaħħaħ is-sigurtà fl-oqsma kollha u tadatta l-qafas regolatorju għall-isfidi ppreżentati mill-IA. Ifakkar, f’dan ir-rigward, ir-rwol pijunier tas-soċjetà ċivili organizzata, pereżempju fil-valutazzjoni tar-riskji inerenti fir-rikonoxximent tal-wiċċ.

3.5.8. Il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-ambizzjoni li tippromovi mad-dinja kollha l-viżjoni Ewropea ta’ IA sostenibbli u affidabbli billi tinkoraġġixxi d-definizzjoni ta’ standards globali tal-IA u billi tiżviluppa sħubijiet u inizjattivi konġunti ma’ pajjiżi terzi.

3.6. L-iżvilupp ta’ tmexxija strateġika fis-setturi ta’ impatt għoli

3.6.1. Il-KESE japprezza l-approċċ realistiku tal-Kummissjoni li tiffoka l-azzjonijiet tagħha fuq setturi fejn it-tmexxija fl-IA hija essenzjali: klima u ambjent, saħħa, robotika u awtomatizzazzjoni, servizzi pubbliċi, sigurtà pubblika inkluż l-antiterroriżmu u politiki ta’ migrazzjoni, mobbiltà intelliġenti, agrikoltura u setturi relatati.

3.6.2. Il-KESE jqis it-tranżizzjoni diġitali bħala strument ewlieni għad-dekarbonizzazzjoni u l-ġestjoni ambjentali filwaqt li jiżgura li l-impatt negattiv possibbli ta’ soluzzjonijiet ibbażati fuq l-IA fuq il-klima, l-ambjent u l-konsum tal-fjuwil huwa limitat. L-użu ta’ IA fil-ġestjoni ta’ sistemi ta’ enerġija u trasport, kif ukoll fil-proċessi industrijali u l-agrikoltura, jippromovi l-effiċjenza enerġetika, l-ekonomija ċirkolari u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali; huwa fattur ta’ produttività u effiċjenza ekonomika. L-IA tipprovdi wkoll il-mezzi biex tifhem u tikkontrolla aħjar il-fenomeni klimatiċi u ambjentali.

3.6.3. Il-KESE jappella biex jiġu sfruttati l-opportunitajiet offruti mill-IA fir-riċerka dwar l-oriġini tal-mard, l-iżvilupp ta’ molekuli ġodda, tagħmir mediku u kura avvanzata, jew fl-oqsma tal-investigazzjoni, id-dijanjosi u t-trattament, pereżempju fil-ġlieda kontra l-kanċer. L-ispazju Ewropew tad-data dwar is-saħħa meqjus b’rispett assolut għall-privatezza u d-data personali huwa pass ewlieni lejn l-isfruttar sħiħ tal-potenzjal tal-IA. L-assistenza ta’ kuljum permezz tar-robots lill-pazjenti, lill-persuni akbar fl-età jew b’diżabilità, turi l-benefiċċji ta’ eċċellenza robotika li hija inqas ikkonċernata bil-kapaċità teknoloġika milli bil-kontroll tal-interfaċċa bejn il-bnedmin u r-robots.

Brussell, it-22 ta’ Settembru 2021. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Artificial intelligence, blockchain and the future of Europe (L-intelliġenza artifiċjali, il-blockchain u l-futur tal-Ewropa).

(2) ĠU C 240, 16.7.2019, p. 51.

(3) Opinjoni tal-KESE dwar Regolament dwar l-IA (ara l-paġna 61 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

(4) “La norme sans la force: l’énigme de la puissance européenne” (L-istandard mingħajr forza: l-enigma tal-poter Ewropew), Zaki Laïdi, 2005.

(5) Regolament dwar il-governanza Ewropea tad-data.

(6) ĠU C 364, 28.10.2020, p. 87.

(7) ĠU C 14, 15.1.2020, p. 46.