Avviż tal-Kummissjoni — Manwal dwar it-trasferiment ta' persuni ssentenzjati u l-pieni ta' kustodja fl-Unjoni Ewropea

(2019/C 403/02)

Werrej

Lista ta’ abbrevjazzjonijiet 5

DAĦLA 6

INTRODUZZJONI U KUNTEST LEGALI ĠENERALI 6

1. ĦARSA ĠENERALI 6

1.1. Karatteristiċi ewlenin tad-Deċiżjoni Qafas 7

1.1.1. It-trażmissjoni 8

1.1.2. Ċertifikat 8

1.1.3. Sentenza 8

1.1.4. Piena 8

1.1.5. L-Istat emittenti u l-Istat ta’ eżekuzzjoni 9

1.2. Il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku 9

1.3. Effett legali tad-deċiżjonijiet qafas tal-UE 9

1.4. L-Artikolu 267 TFUE: Proċedura għal deċiżjoni preliminari 10

PARTI I: IT-TRAŻMISSJONI TA’ SENTENZA U TA’ ĊERTIFIKAT 10

2. IR-REKWIŻITI GĦAT-TRAŻMISSJONI 10

2.1. Il-Kamp ta’ Applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas 10

2.1.1. Ratione personae 10

2.1.2. Ratione materiae 10

2.1.3. Ratione temporis 11

2.2. L-awtoritajiet kompetenti 11

2.3. Għażla tal-Istat ta’ eżekuzzjoni 11

2.3.1. Ix-xenarji skont l-Artikolu 4(1) 11

2.3.2. Trasferiment fl-Istat Membru taċ-ċittadinanza tal-persuna ssentenzjata fejn hija tgħix (l-Artikolu 4(1)(a)) 12

2.3.3. Trasferiment fl-Istat Membru li fih il-persuna se tiġi deportata (Artikolu 4(1)(b)) 12

2.3.4. Trasferiment lil kwalunkwe Stat Membru ieħor li jagħti kunsens għat-trasferiment (Artikolu 4(1)(c)) 12

2.4. Il-kunsens informat tal-persuna ssentenzjata 13

2.5. Kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni 13

2.6. L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata 14

2.7. Valutazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali 14

2.7.1. L-Istat emittenti jrid ikun sodisfatt 14

2.7.2. Konsultazzjoni mal-Istat ta’ eżekuzzjoni fejn xieraq 14

2.7.3. Definizzjoni ta’ riabilitazzjoni soċjali 15

2.7.4. Modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tal-piena 15

2.8. Il-lista ta’ 32 reat li jagħtu lok għal konsenja mingħajr verifika ta’ kriminalità doppja 15

2.9. Gruppi vulnerabbli: minorenni u trasgressuri b’disturbi mentali u t-trasferiment ta’ miżuri tal-kura psikjatrika jew tas-saħħa 16

2.10. Kunsiderazzjonijiet relatati mad-drittijiet fundamentali mill-Istat emittenti 16

3. IL-PROĊEDURA GĦAT-TRAŻMISSJONI 17

3.1. Suġġetti intitolati jiftħu l-proċedura 17

3.2. Il-proċedura għall-kisba tal-opinjoni tal-persuna ssentenzjata 17

3.3. In-notifika tal-persuna ssentenzjata (l-Artikolu 6(4) u l-formola fl-Anness II) 18

3.4. Dokumenti li għandhom jintbagħtu 18

3.4.1. Ċertifikat 18

3.4.2. Sentenza 19

3.5. Informazzjoni supplimentari siewja mill-Istat emittenti 22

3.6. It-trażmizzjoni 22

3.7. Talba għal informazzjoni dwar id-dispożizzjonijiet dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali possibbli 22

3.8. Talba għal arrest proviżorju 23

3.9. Irtirar taċ-ċertifikat 23

PARTI II: IR-RIKONOXXIMENT TAS-SENTENZA U L-INFURZAR TAL-PIENA 24

4. IL-PROĊEDURA GĦAR-RIKONOXXIMENT 24

4.1. L-iskadenza għat-teħid tad-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent u r-rimedji kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment 24

4.2. Talba għat-traduzzjoni tas-sentenza 24

4.3. Il-posponiment 24

4.4. L-arrest proviżorju 25

5. ID-DEĊIŻJONI DWAR IR-RIKONOXXIMENT U L-INFURZAR 25

5.1. Dmir ġenerali ta’ rikonoxximent u ta’ infurzar 25

5.2. Kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni 25

5.3. Il-lista ta’ 32 reat li għalihom ma hemm ebda verifika ta’ kriminalità doppja 25

5.4. L-adattament tas-sentenza 26

5.5. Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent jew għan-nuqqas ta’ infurzar 27

5.5.1. Ċertifikat inkomplet jew mhux korrett (l-Artikolu 9(1)(a)) 27

5.5.2. Nuqqas ta’ konformità mal-kriterji għat-trażmizzjoni (l-Artikolu 9(1)(b) 27

5.5.3. Ne bis in idem (l-Artikolu 9(1)(c)) 27

5.5.4. In-nuqqas ta’ kriminalità doppja (l-Artikolu 9(1)(d)) 27

5.5.5. L-infurzar ta’ piena preskritta skont il-liġi (l-Artikolu 9(1)(e)) 28

5.5.6. Immunità skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 9(1)(f)) 28

5.5.7. L-età għar-responsabbiltà kriminali (l-Artikolu 9(1)(g)) 28

5.5.8. Il-bqija taż-żmien tal-piena li trid tiġi skontata hija qasira wisq (l-Artikolu 9(1)(h)) 28

5.5.9. Proċessi in absentia (l-Artikolu 9(1)(i)) 28

5.5.10. Il-prosekuzzjoni għal reati qabel it-trasferiment (l-Artikolu 9(1)(j)) 29

5.5.11. Miżura ta’ kura psikjatrika jew tas-saħħa jew miżura oħra li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà (l-Artikolu 9(1)(k)) 30

5.5.12. L-extraterritorjalità (L-Artikolu 9(1)(l)) 30

5.6. Rikonoxximent u infurzar parzjali 30

6. TRASFERIMENT TAL-PERSUNA SSENTENZJATA 30

6.1. It-termini għat-trasferiment fiżiku 30

6.2. Tranżitu minn Stat Membru ieħor 30

6.3. L-ispejjeż tat-trasferiment 31

6.4. Dokumenti tal-ivvjaġġar 31

7. L-INFURZAR TAL-PIENA 31

7.1. Il-liġi li tirregola l-infurzar 31

7.2. It-tnaqqis 31

7.3. Ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali 31

7.4. Amnestija, maħfra 31

7.5. Eżami mill-ġdid tas-sentenza 32

7.6. Id-dritt ta’ infurzar tas-sentenza 32

7.7. Dmirijiet ta’ komunikazzjoni u informazzjoni 32

8. IR-REGOLA TA’ SPEĊJALITÀ 32

PARTI III MIXXELANJA 33

9. KOMUNIKAZZJONI BEJN L-AWTORITAJIET KOMPETENTI FL-ISTADJI DIFFERENTI TAL-PROĊEDURA 33

10. IR-RELAZZJONI MA’ FTEHIMIET OĦRA 34

11. IR-RABTIET MA’ STRUMENTI OĦRA DWAR IL-KOOPERAZZJONI ĠUDIZZJARJA F’MATERJI KRIMINALI 34

11.1. Id-Deċiżjoni Qafas 2002/584/ĠAI fuq il-mandat ta’ arrest Ewropew 34

11.2. Strumenti oħrajn 35

11.2.1. Id-Direttiva 2012/29/UE dwar id-drittijiet tal-vittmi 35

11.2.2. Id-Deċiżjoni Qafas 2008/947/ĠAI dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ deċiżjonijiet li jinvolvu probation u ta’ sanzjonijiet alternattivi 35

ANNESS I – Id-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI, konsolidazzjoni mhux uffiċjali 37

ANNESS IIANNESS II – Ċertifikat ta’ Trasferiment 52

ANNESS IIIANNESS III– Notifika tal-persuna ssentenzjata 58

ANNESS IVANNESS IV - Flowchart tad-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI 59

ANNESS VANNESS V – Sorsi ta’ informazzjoni 60

ANNESS VIANNESS VI – Lista ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li jirrigwardaw id-Deċiżjoni Qafas 2008/909/ĠAI 61

ANNESS VIIANNESS VII – Lista ta’ sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja li jirrigwardaw id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 62

Lista ta’ abbrevjazzjonijiet

Konvenzjoni CISA Il-Konvenzjoni li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen tad-19 ta’ Ġunju 1990 MAE Mandat ta’ arrest Ewropew KEDB Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali QEDB Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem NĠE Netwerk Ġudizzjarju Ewropew f’materji kriminali EuroPris L-Organizzazzjoni Ewropea tal-Ħabsijiet u s-Servizzi Korrettivi Id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/584/ĠAI tat-13 ta’ Ġunju 2002 fuq il-mandat ta’ arrest Ewropew u proċeduri ta’ ċediment bejn l-Istati Membri Id-Deċiżjoni Qafas Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea Id-Deċiżjoni Qafas 2008/947 Id-Deċiżjoni Qafas 2008/947/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi u deċiżjonijiet li jinvolvu probation bil-ħsieb ta’ sorveljanza ta’ miżuri ta’ probation u ta’ sanzjonijiet alternattivi Id-Deċiżjoni Qafas 2009/299 Id-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas-26 ta’ Frar 2009 li temenda d-Deċiżjonijiet Kwadru 2002/584/ĠAI, 2005/214/ĠAI, 2006/783/ĠAI, 2008/909/ĠAI u 2008/947/ĠAI, u b’hekk issaħħaħ id-drittijiet proċedurali ta’ persuni, li trawwem l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku fir-rigward ta’ deċiżjonijiet mogħtija fl-assenza tal-persuna konċernata fil-kawża TUE It-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea TFUE Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Vittmi Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Ottubru 2012 li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2001/220/ĠAI Il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983 Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar it-Trasferiment ta’ Persuni Kkundannati tal-21 ta’ Marzu 1983 Protokoll Addizzjonali tal-KtE tal-1997 Protokoll Addizzjonali għall-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar it-Trasferiment ta’ Persuni Kkundannati tat-18 ta’ Diċembru 1997

Dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà: Dan il-manwal la huwa legalment vinkolanti u lanqas eżawrjenti. Huwa mingħajr preġudizzju għal-liġi eżistenti tal-Unjoni u għall-iżvilupp tagħha fil-ġejjieni. Huwa wkoll mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni awtoritattiva tad-dritt tal-Unjoni li tista’ tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

DAĦLA

Dan il-manwal għandu l-għan li jipprovdi lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet kompetenti deżinjati tagħhom bi gwida prattika dwar l-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 (minn hawn ’il quddiem imsejħa: “id-Deċiżjoni Qafas”), kif emendata bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2009/299/ĠAI tas-26 ta’ Frar 2009 dwar proċessi in absentia (1) (minn hawn ’il quddiem: “Id-Deċiżjoni Qafas 2009/299”). Id-data ta’ implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas ġiet stabbilita għall-5 ta’ Diċembru 2011. Fl-abbozzar ta’ dan il-Manwal, il-Kummissjoni qieset il-fehmiet espressi mill-operaturi fil-qasam f’diversi laqgħat ta’ esperti organizzati f’kooperazzjoni mal-Organizzazzjoni Ewropea tal-Ħabsijiet u s-Servizzi Korrettivi (minn hawn ’il quddiem: “EuroPris”) fejn il-parteċipanti qasmu l-isfidi u l-ostakoli fl-implimentazzjoni ta’ dan l-istrument u fl-eżekuzzjoni ta’ trasferimenti ta’ priġunieri fil-prattika (2). Barra minn hekk, l-esperti mistiedna mill-Kummissjoni ġew ikkonsultati fuq abbozz ta’ dokument. Fil-5 ta’ Frar 2014 ġie ppubblikat rapport ta’ implimentazzjoni dwar id-Deċiżjoni Qafas (3).

Dan il-manwal huwa disponibbli fuq l-Internet fuq: https://e-justice.europa.eu u fuq is-sit web tan-Netwerk Ġudizzjarju Ewropew (minn hawn ’il quddiem: “NĠE”) (4) bil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni.

Informazzjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas u d-Dikjarazzjonijiet magħmula mill-Istati Membri differenti tista’ tinstab mis-sit web tan-NĠE (5).

Dokument siewi, li fih linji gwida prattiċi, huwa l-EuroPris “Resource Book on the Transfer of Sentenced Persons” (6).

Skont l-Artikolu 3 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/187/ĠAI, wieħed mill-objettivi tal-Eurojust huwa li ttejjeb l-eżekuzzjoni tat-talbiet għal kooperazzjoni ġudizzjarja, u d-deċiżjonijiet dwar din, inklużi talbiet u deċiżjonijiet ibbażati fuq strumenti li jħaddmu fil-prattika l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku. B’hekk, il-Eurojust tkun tista’ taġixxi bħala faċilitatur u koordinatur f’każijiet ta’ trasferiment ta’ priġunieri (7).

L-informazzjoni li tinsab f’dan il-Manwal hija aġġornata sal-1 ta’ Lulju 2019.

INTRODUZZJONI U KUNTEST LEGALI ĠENERALI

1. ĦARSA ĠENERALI

Ir-relazzjonijiet ġudizzjarji bejn l-Istati Membri huma msejsa fuq il-fiduċja reċiproka fis-sistemi ġuridiċi ta’ Stati Membri oħrajn, li tippermetti r-rikonoxximent mill-Istat ta’ eżekuzzjoni ta’ deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tal-Istat emittenti b’possibiltajiet limitati biss li jiġi kkontestat it-tali rikonoxximent.

Matul l-aħħar deċennji, sar jiġri aktar spiss li l-Istati Membri jikkundannaw u jissentenzjaw lil ċittadini minn Stati Membri oħra tal-UE għal pieni ta’ kustodja jew għal miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà. (8) Iċ-ċifri li huma l-aktar riċentement disponibbli (9) juru li l-perċentwal ta’ ċittadini minn Stati Membri oħra tal-UE mill-popolazzjoni totali ta’ priġunieri għal kull Stat Membru jvarja minn 0,3 % (PL u RO) sa 39,4 % (LU). Uħud huma residenti abitwali fl-Istat Membru fejn huma priġunieri. Madankollu, uħud minn dawk ir-residenti jistgħu jkunu soġġetti għal deportazzjoni malli jiskontaw il-piena kollha.

Għal ħafna ċittadini kkundannati tal-Istati Membri tal-UE, l-infurzar tal-piena fl-Istat Membru tal-kundanna jista’ ma jkunx ottimali għall-fini tar-riabilitazzjoni soċjali tagħhom.

Id-Deċiżjoni Qafas iżżid il-possibiltajiet sabiex persuna barranija ssentenzjata tkun tista’ tiġi ttrasferita fi Stat Membru ieħor tal-UE bl-għan li tissaħħaħ ir-riabilitazzjoni tal-persuna.

Id-Deċiżjoni Qafas tapplika għaċ-ċittadini kollha tal-UE u għaċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jinsabu fi Stat Membru tal-UE. Madankollu, fir-rigward taċ-ċittadini barranin, li ma jkunux qed jirresjedu fi Stat Membru tal-UE, japplikaw strumenti internazzjonali oħra ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja, bħall-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar it-Trasferiment ta’ Persuni Kundannati tal-21 ta’ Marzu 1983 (minn hawn ’il quddiem: (“il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983”) u l-Protokoll Addizzjonali għal din il-Konvenzjoni tat-18 ta’ Diċembru 1997 (minn hawn ’il quddiem: “il-Protokoll Addizzjonali tal-KtE tal-1997”) (10).

Din il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983 pprovdiet ukoll tweġiba inizjali sabiex jiġu ffaċilitati t-trasferimenti transfruntiera fi ħdan l-UE. Madankollu, mill-5 ta’ Diċembru 2011, id-Deċiżjoni Qafas ħadet post il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983 u l-Protokoll Addizzjonali tagħha tal-KtE tal-1997 fost l-Istati Membri tal-UE.

Waħda mit-tibdiliet ewlenin tad-Deċiżjoni Qafas meta mqabbla mal-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983, hija l-qabża lejn sistema obbligatorja ta’ trasferimenti ta’ priġunieri għal ċerti sitwazzjonijiet, filwaqt li fl-istess ħin tippermetti possibiltajiet ferm aktar mifruxa għat-trasferiment meta mqabbla mal-imgħoddi. Il-ħtieġa għal kunsens għal kull trasferiment miż-żewġ stati u mill-persuna kkonċernata tabilħaqq wasslet għal diffikultajiet fl-applikazzjoni tal-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983. Sabiex jegħlbu dan l-intopp, il-membri tax-Schengen diġà ddeċidew li jissupplimentaw il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983 billi jżidu l-possibbiltà ta’ trasferiment furzat. Skont l-Artikoli 67 sa 69 tal-Konvenzjoni tal-1990 li timplimenta l-Ftehim ta’ Schengen (minn hawn ’il quddiem: “il-Konvenzjoni CISA”), il-kunsens tal-individwu sabiex jiskonta piena fil-pajjiż tan-nazzjonalità tiegħu mhuwiex neċessarju, jekk ikun evita l-infurzar ta’ piena jew ta’ ordni ta’ detenzjoni billi ħarab f’dak il-pajjiż. Din l-innovazzjoni fil-Konvenzjoni CISA ġiet riflessa fil-Protokoll Addizzjonali tagħha tal-KtE tal-1997 għall-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983.

Kemm il-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983 kif ukoll id-Deċiżjoni Qafas primarjament għandhom l-għan li jiffaċilitaw ir-riabilitazzjoni soċjali tal-priġunieri billi jagħtu lil barranin ikkundannati b’reat kriminali l-possibbiltà li jiskontaw il-pieni tagħhom fi Stat Membru ieħor.

Finalment, id-Deċiżjoni Qafas tapplika għat-trasferiment ta’ priġunieri li għadhom jiskontaw il-pieni tagħhom u, għaldaqstant, ma tindirizzax id-deportazzjoni ta’ trasgressuri li jkunu spiċċaw jiskontaw il-pieni tagħhom u, għalhekk, ma jkunux għadhom soġġetti għal proċedimenti kriminali. Madankollu, id-Deċiżjoni Qafas għandha tiġi applikata skont il-leġiżlazzjoni applikabbli tal-Unjoni, inkluża d-Direttiva 2004/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqalqu u jgħixu liberament fit-territorju tal-Istati Membri. L-Artikolu 28 ta’ dik id-Direttiva jiddikjara li ċittadini tal-UE jistgħu jiġu ddeportati minn Stat Membru ieħor għal raġunijiet ta’ ordni pubbliku jew ta’ sigurtà pubblika biss.

1.1. Karatteristiċi ewlenin tad-Deċiżjoni Qafas

Id-Deċiżjoni Qafas tistabbilixxi f’liema sitwazzjonijiet u kif l-Istati Membri tal-UE għandhom jikkooperaw fir-rigward tar-rikonoxximent tas-sentenzi u tal-infurzar tal-pieni imposti minn Stat Membru ieħor, bl-għan li jiffaċilitaw ir-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata. L-istrument għandu l-għan li jsaħħaħ il-kooperazzjoni effiċjenti, meta mqabbel mal-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983, billi japplika l-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku li jeħtieġ li l-Istati Membri jafdaw id-deċiżjonijiet ġudizzjarji ta’ xulxin. Għaldaqstant, id-Deċiżjoni Qafas tieħu approċċ differenti rigward uħud mill-karatteristiċi ewlenin tal-Konvenzjoni tal-KtE tal-1983:

— Fil-prinċipju, id-Deċiżjoni Qafas timponi obbligu li jiġu aċċettati t-talbiet għal trasferiment f’żewġ sitwazzjonijiet. Madankollu, ma hemm ebda obbligu għall-Istat emittenti sabiex jittrażmetti sentenza għall-finijiet li tiġi rikonoxxuta u infurzata fi Stat Membru ieħor.

— It-trasferimenti jistgħu jiġu rifjutati biss fuq il-bażi ta’ numru limitat ta’ raġunijiet ta’ nuqqas ta’ rikonoxximent jew ta’ nuqqas ta’ infurzar.

— Id-Deċiżjoni Qafas tillimita s-sitwazzjonijiet li fihom huwa meħtieġ il-kunsens tal-persuna ssentenzjata. Fil-Protokoll Addizzjonali tal-KtE tal-1997, dan il-kunsens diġà ma kienx għadu neċessarju meta tfittex it-trasferiment lejn Stat li fih il-persuna kienet ħarbet (11), jew meta l-persuna ssentenzjata tkun soġġetta għal tkeċċija jew għal ordni ta’ deportazzjoni lejn l-Istat rikjest. (12) Minbarra dawn iż-żewġ eżenzjonijiet, fid-Deċiżjoni Qafas hija pprovduta t-tielet eżenzjoni meta t-trasferiment jitfittex lejn l-Istat Membru tan-nazzjonalità fejn tgħix il-persuna ssentenzjata.

— Il-verifika tradizzjonali tar-rekwiżit ta’ kriminalità doppja (13) hija abolita għal lista ta’ 32 reat (però hija soġġetta għall-possibbiltà li l-Istati Membri jżommuha) (14).

— L-istrument jippreskrivi perjodu ta’ żmien ċar għall-proċedura.

— Id-Deċiżjoni Qafas tipprovdi għal infurzar issoktat tal-pieni kif imposti mill-Istat emittenti, b’possibiltajiet limitati għall-Istat ta’ eżekuzzjoni biex jadatta s-sentenza taħt kondizzjonijiet stretti. L-istat emittenti għandu l-aħħar kelma rigward it-trasferiment, jekk hu sodisfatt bl-adattament tal-piena u bil-modalitajiet għall-eżekuzzjoni tas-sentenza.

1.1.1. It-trażmissjoni

It-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat tista’ ssir meta l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti – fejn xieraq wara konsultazzjoni mal-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni – tkun sodisfatta li t-trasferiment u l-infurzar tal-piena mill-Istat ta’ eżekuzzjoni jkunu jaqdu l-għan ta’ faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata (l-Artikolu 4(2)).

1.1.2. Ċertifikat

L-Istat emittenti jittrażmetti s-sentenza lill-Istat Membru li lilu jista’ jittrasferixxi l-persuna ssentenzjata, jiġifieri lill-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 4(1)). Sabiex jitħaffef dan il-proċess, is-sentenza tkun akkumpanjata minn ċertifikat standard, li jkun jinkludi l-informazzjoni meħtieġa għat-trasferiment (l-Artikoli 4 u 5, ara l-Anness I għad-Deċiżjoni Qafas).

Iċ-ċertifikat irid jimtela kif suppost u jrid ikun jikkorrispondi għas-sentenza. Iċ-ċertifikat irid jiġi ffirmat u l-kontenut tiegħu jiġi ċċertifikat bħala preċiż mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti.

Għandu jkun tradott fil-lingwa uffiċjali – jew, meta jkunu applikabbli aktar lingwi uffiċjali, f’waħda mil-lingwi uffiċjali – tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 23(1)). Madankollu, kull stat Membru jista’ jiddepożita dikjarazzjoni mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill li hu jkun se jaċċetta traduzzjoni f’lingwa uffiċjali waħda jew aktar tal-UE.

Jekk it-taqsimiet taċ-ċertifikat ma jkunux mimlija jew ikunu nieqsa mid-dettalji, dan jirriżulta f’sitwazzjoni li fih l-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun nieqes minn informazzjoni suffiċjenti sabiex jieħu deċiżjoni dwar it-trasferiment u jkollu jitlob aktar informazzjoni mingħand l-Istat emittenti, u b’hekk jittardja l-proċess (ara l-Artikolu 9(1)(a)).

Ċertifikati standard huma disponibbli bil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE. Id-dikjarazzjonijiet dwar il-lingwi aċċettati mill-Istati Membri jistgħu jiġu kkonsultati fuq is-sit web tan-NĠE (15).

Id-Deċiżjoni Qafas tuża ċerti tifsiriet (skont l-Artikolu 1(a) sa (d)) li jistgħu jkunu jeħtieġu spjegazzjoni addizzjonali. Il-paragrafi li ġejjin jippreżentaw it-terminoloġija rilevanti tal-istrument.

1.1.3. Sentenza

“Sentenza” għandha tfisser “deċiżjoni finali jew ordni tal-qorti tal-Istat emittenti li timponi piena fuq persuna fiżika”. Id-Deċiżjoni Qafas teħtieġ li s-sentenza jew l-ordni ta’ qorti li għandha tiġi trażmessa tkun deċiżjoni finali (Artikolu 1 (a)), jiġifieri l-għażliet ta’ appell nazzjonali kollha kontra d-deċiżjoni jkunu ġew eżawriti, jew ikunu skadew it-termini għat-tali rimedji (16).

1.1.4. Piena

“Piena” għandha tfisser “kwalunkwe piena ta’ kustodja jew kwalunkwe miżura li tinvolvi ċaħda tal-libertà imposta għal perjodu ta’ żmien limitat jew mhux limitat minħabba reat kriminali abbażi ta’ proċedimenti kriminali” (Artikolu 1(b)).

L-Artikolu 3(3) jispeċifika li d-Deċiżjoni Qafas għandha tapplika biss għar-rikonoxximent ta’ sentenzi u għall-infurzar ta’ pieni fi ħdan it-tifsira ta’ din id-Deċiżjoni Qafas. Il-fatt li, flimkien mal-piena, tiġi imposta multa jew ordni ta’ konfiska, li ma tkunx għadha tħallset, ġiet irkuprata jew infurzata, m’għandux iwaqqaf sentenza milli tiġi trażmessa. Ir-rikonoxximent reċiproku ta’ deċiżjonijiet li jimponu multi u ordnijiet ta’ konfiska mhuwiex kopert mid-Deċiżjoni Qafas, iżda minn strumenti oħra bħad-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2005/214/ĠAI (17) dwar l-infurzar transfruntier ta’ penali finanzjarji u d-Deċiżjoni Qafas 2006/783/ĠAI (18) dwar il-konfiska.

1.1.5. L-Istat emittenti u l-Istat ta’ eżekuzzjoni

Id-Deċiżjoni Qafas tirreferi għall-“Istat emittenti” bħala “l-Istat Membru li fih tkun ingħatat sentenza”, filwaqt li “l-Istat ta’ eżekuzzjoni” huwa “l-Istat Membru li tiġi trażmessa lilu sentenza għall-fini tar-rikonoxximent u l-infurzar tagħha” (Artikolu 1(c) u (d)).

1.2. Il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku

Wara l-approvazzjoni tar-rikonoxximent reċiproku bħala l-pedament għall-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali, fl-2018 dan il-prinċipju ġie applikat ukoll bħala bażi għall-adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas (19).

Dan il-prinċipju jimplika li Stat Membru jrid jirrikonoxxi u jinforza deċiżjonijiet ġudizzjarji f’materji kriminali maħruġa minn Stat Membru ieħor, ħlief meta tkun tapplika waħda mir-raġunijiet eżawrjenti għaċ-ċaħda. Dan hu bbażat fuq livell għoli ta’ fiduċja reċiprok” bejn l-Istati Membri tal-UE.

Il-kunċett ta’ fiduċja reċiproka hu bbażat fuq is-suppożizzjoni li l-Istati Membri kollha tal-UE huma konformi għalkollox mal-prinċipji ta’ libertà, ta’ demokrazija u ta’ rispett għad-drittijiet tal-bniedem, mad-drittijiet fundamentali u mal-istat tad-dritt.

1.3. Effett legali tad-deċiżjonijiet qafas tal-UE

Skont il-bażi ġuridika tagħhom (l-Artikolu 34(2)(b) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem: “TUE”) fil-verżjoni li kienet applikabbli qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona), id-deċiżjonijiet qafas huma vinkolanti fuq l-Istati Membri kollha rigward ir-riżultat li jrid jinkiseb iżda jħallu f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali li jagħżlu l-forma u l-metodi; id-deċiżjonijiet qafas m’għandhomx effett dirett Skont it-Trattat ta’ Lisbona, id-Deċiżjoni Qafas ma ġietx soġġetta għal xi revoka, annullament jew emenda (kif imsemmija fl-Artikolu 9 tal-Protokoll Nru 36 dwar id-dispożizzjonijiet tranżizzjonali dwar id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona). Konsegwentement, in-natura tagħha ma nbidlitx, u b’mod partikolari m’għandha ebda effett dirett (20).

Madankollu, jidher ċar mill-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja jirriżulta li n-natura vinkolanti ta’ deċiżjoni qafas twassal sabiex, fir-rigward tal-awtoritajiet nazzjonali, inklużi l-qrati nazzjonali, ikun hemm obbligu ta’ interpretazzjoni konformi tad-dritt tal-UE billi jittieħed f’kunsiderazzjoni l-korp sħiħ tad-dritt domestiku u billi jiġu applikati metodi interpretattivi. Meta japplikaw il-liġi domestika, dawn il-qrati, li huma mitluba jinterpretawha, għandhom jagħmlu dan, sa fejn huwa possibbli, fid-dawl tat-test u tal-għan tad-deċiżjoni qafas sabiex jintlaħaq ir-riżultat intiż minnha. Dan l-obbligu ta’ interpetazzjoni tal-liġi nazzjonali f’konformità mad-dritt tal-UE huwa inerenti fis-sistema tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem: “TFUE”), peress li jippermetti lill-qrati nazzjonali, għall-materji li jaqgħu fi ħdan il-ġurisdizzjoni tagħhom, sabiex jiżguraw l-effettività sħiħa tad-dritt tal-UE meta jiddeċiedu dwar it-tilwimiet quddiehom (21).

Huwa minnu li l-prinċipju ta’ interpretazzjoni tal-liġi nazzjonali konformi mad-dritt tal-UE għandu ċerti limiti. B’dan il-mod, l-obbligu tal-qorti nazzjonali li tirreferi għall-kontenut ta’ deċiżjoni qafas meta hija tinterpreta u tapplika r-regoli rilevanti tal-liġi nazzjonali tagħha huwa limitat bil-prinċipji ġenerali tad-dritt, b’mod partikolari, b’dawk ta’ ċertezza tad-dritt u ta’ nonretroattività. Dawn il-prinċipji jipprekludu, b’mod partikolari, interpretazzjoni li tista’ twassal sabiex tiġi ddeterminata jew aggravata, abbażi ta’ deċiżjoni qafas u indipendentement mil-liġi adottata għall-implementazzjoni ta’ din tal-aħħar, ir-responsabbiltà kriminali ta’ dawk li jiksru d-dispożizzjonijiet tagħha. Barra minn hekk, il-prinċipju ta’ interpretazzjoni konformi ma jistax ikun ta’ bażi għal interpretazzjoni li tmur kontra l-liġi nazzjonali (22).

Madankollu, ir-rekwiżit ta’ interpretazzjoni tal-liġi nazzjonali f’konformità mad-dritt tal-UE jinkludi l-obbligu, fuq il-qrati nazzjonali, inklużi dawk li jiddeċiedu bħala qrati tal-aħħar istanza, sabiex ibiddlu, fejn ikun hemm bżonn, il-ġurisprudenza nazzjonali stabbilita jekk dik il-ġurisprudenza tkun ibbażata fuq interpretazzjoni tal-liġi nazzjonali li tkun inkompatibbli mal-objettivi ta’ deċiżjoni qafas. Għaldaqstant, hija r-responsabbiltà tal-qorti kompetenti li tiżgura li d-Deċiżjoni Qafas tingħata l-effett sħiħ, u jekk ikun hemm bżonn li ma tiġix applikata, bl-awtorità tagħha stess, l-interpretazzjoni adottata minn Qorti Suprema, jekk dik l-interpretazzjoni ma tkunx kompatibbli mad-dritt tal-UE (23).

1.4. L-Artikolu 267 TFUE: Proċedura għal deċiżjoni preliminari

Il-Qorti tal-Ġustizzja tista’ tinterpreta deċiżjonijiet qafas bħal kwalunkwe miżura oħra tad-dritt tal-UE. Fil-qasam tal-koperazzjoni tal-pulizija u ġudizzjarja f’materji kriminali, il-qrati kollha ta’ kwalunkwe Stat Membru jistgħu, mill-1 ta’ Diċembru 2014, f’tilwimiet li jitressqu quddiemhom, jirreferu kwistjonijiet lill-Qorti tal-Ġustizzja dwar l-interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni Ewropea jew il-validità ta’ att tal-Unjoni Ewropea. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma tiddeċidix fuq it-tilwima hija stess. Huwa f’idejn il-qorti nazzjonali li tiddisponi mill-kawża skont id-deċiżjoni tal-Qorti, li tkun vinkolanti b’mod simili fuq qrati nazzjonali oħra li quddiemhom titqajjem kwistjoni simili. Il-proċedura għal deċiżjoni preliminari hija proċedura mhux kontenzjuża mfassla sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tiggwida lill-qrati nazzjonali dwar kif jinterpretaw id-dritt tal-UE, sabiex ikunu jistgħu japplikawh kif suppost.

Il-karatteristiċi essenzjali tal-proċedura għal deċiżjoni preliminari jistgħu jinsabu fir-“Rakkomandazzjonijiet (tal-Qorti tal-Ġustizzja) lill-qrati nazzjonali, dwar l-introduzzjoni ta’ talbiet għal deċiżjoni preliminari” (24).

Fl-2017, iż-żmien medju għall-kunsiderazzjoni ta’ deċiżjoni preliminari kien ta’ anqas minn 16-il xahar (25). Dan jista’ jkun żmien twil ta’ stennija għal xi ħadd li jkun jinsab f’detenzjoni (26). Għalhekk, sa mill-2008, il-Qorti tal-Ġustizzja implimentat proċedura urġenti għal deċiżjonijiet preliminari, imsejħa l-“PPU” (procédure préjudicielle d’urgence). Fl-2017, iż-żmien medju għall-kunsiderazzjoni ta’ dawn il-każijiet kien ta’ 2.9 xhur biss (27).

PARTI I: IT-TRAŻMISSJONI TA’ SENTENZA U TA’ ĊERTIFIKAT

2. IR-REKWIŻITI GĦAT-TRAŻMISSJONI

2.1. Il-Kamp ta’ Applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas

2.1.1. Ratione personae

Ir-rikonoxximent ta’ sentenza u l-infurzar ta’ piena għandhom japplikaw għaċ-ċittadini kollha tal-UE u għaċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, li jinsabu fl-Istat emittenti jew fl-Istat ta’ eżekuzzjoni (Artikolu 3(2)).

2.1.2. Ratione materiae

Bl-għan li tiġi ffaċilitata r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata, id-Deċiżjoni qafas tkopri kwalunkwe piena ta’ kustodja jew kwalunkwe miżura li tinvolvi ċaħda tal-libertà imposta għal perjodu ta’ żmien limitat jew mhux limitat minħabba reat kriminali abbażi ta’ proċedimenti kriminali (l-Artikolu 1(b)).

Hekk kif jidher ċar mid-definizzjoni, kwalunkwe sentenza, wara proċedimenti kriminali minħabba reat kriminali, u li tirriżulta f’ċaħda tal-libertà, tista’ tiġi trażmessa skont id-Deċiżjoni Qafas. Dan ifisser li deċiżjonijiet li jimponu internament – wara l-istabbiliment tar-responsabbiltà kriminali sħiħa jew parzjali tat-trasgressur minħabba diżabilità mentali (ara l-premessa 20) – huma inklużi fid-definizzjoni użata fl-istrument.

Barra minn hekk, l-hekk imsejħa pieni – fejn l-awtorità ġudizzjarja tkun qieset li hemm bżonn li tiġi imposta taħlita ta’ miżura ta’ kustodja flimkien ma’ miżura oħra li tinvolvi ċaħda tal-libertà, bħal trattament psikjatriku – huma koperti mid-Deċiżjoni Qafas.

2.1.3. Ratione temporis

Id-Deċiżjoni Qafas tapplika mill-5 ta’ Diċembru 2011 dwar (l-Artikolu 26).

Talbiet għal trasferiment riċevuti qabel il-5 ta’ Diċembru 2011 għandhom jibqgħu jiġu rregolati skont l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati. Talbiet riċevuti wara dik id-data għandhom jiġu rregolati bir-regoli adottati mill-Istati Membri skont din id-Deċiżjoni Qafas (l-Artikolu 28(1)).

Madankollu, l-Istati Membri kellhom il-possibbiltà, fid-data tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas, li jagħmlu dikjarazzjoni li tindika li, fir-rigward ta’ sentenzi finali maħruġa qabel data speċifikata (mhux aktar tard mill-5 ta’ Diċembru 2011), ser ikomplu japplikaw l-istrumenti legali eżistenti dwar it-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati (l-Artikolu 28(2)). Id-data tal-adozzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas kienet is-27 ta’ Novembru 2008.

Erba’ Stati Membri (l-Irlanda, Malta, in-Netherlands (28) u l-Polonja) għamlu dikjarazzjonijiet bħal dawn. Madankollu, dawk l-Istati Membri għamlu hekk wara d-data ta’ adozzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, jiġifieri wara s-27 ta’ Novembru 2008. Għaldaqstant, fil-fehma tal-Kummissjoni, dawn id-dikjarazzjonijiet mhumiex validi u l-Istati Membri għandhom ineħħu l-limitazzjoni taż-żmien mil-leġiżlazzjoni tagħhom minnufih (29).

2.2. L-awtoritajiet kompetenti

L-atturi ewlenin li jiżguraw il-kooperazzjoni skont id-Deċiżjoni Qafas huma l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat emittenti u tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. L-Istati Membri huma liberi li jaħtru l-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti tagħhom skont id-dritt nazzjonali tagħhom, kemm meta jaġixxu bħala Stat emittenti kif ukoll bħala Stat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 2).

Ta’ min jgħid li d-Deċiżjoni Qafas ma tillimitax id-definizzjoni ta’ “awtorità kompetenti” għal awtorità ġudizzjarja, u b’hekk tagħti lill-Istati Membri d-diskrezzjoni li jagħżlu l-awtorità kompetenti li jqisu li tkun l-aktar xierqa sabiex tindirizza l-proċeduri ta’ dan l-istrument. F’ċerti Stati Membri, dawn il-kompiti ngħataw lill-Ministeru tal-Ġustizzja filwaqt li fi Stati Membri oħra dawn ġew inkarigati lil korpi ġudizzjarji jew kważi ġudizzjarji. L-Istati Membri jridu jinformaw lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li jagħmel din l-informazzjoni disponibbli (l-Artikolu 2) (30).

Ċerti Stati Membri aċċettaw sistema ta’ ġurisdizzjonijiet devoluti, li jfisser li l-qrati kollha tqabbdu bħala l-awtoritajiet kompetenti. Dan jista’ jwassal għal komplikazzjonijiet fl-identifikazzjoni tal-awtorità rilevanti u f’approċċi diverġenti fi ħdan l-istess Stat Membru. Ċerti Stati Membri indirizzaw din is-sitwazzjoni billi qabbdu awtorità ċentrali li tieħu ħsieb it-talbiet li jaslu (31).

2.3. Għażla tal-Istat ta’ eżekuzzjoni

2.3.1. Ix-xenarji skont l-Artikolu 4(1)

L-Artikolu 4(1) tad-Deċiżjoni Qafas jipprovdi għall-possibbiltà ta’ trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat lil:

— l-Istat Membru taċ-ċittadinanza tal-persuna ssentenzjata fejn hija tgħix; JEW

— l-Istat Membru taċ-ċittadinanza, li għalih, filwaqt li m’huwiex l-Istat Membru fejn hi tgħix, il-persuna ssentenzjata ser tkun deportata, ladarba hija tkun rilaxxata mill-infurzar tal-piena abbażi ta’ ordni ta’ tkeċċija jew ta’ deportazzjoni; JEW

— kwalunkwe Stat Membru ieħor li l-awtorità kompetenti tiegħu tagħti l-kunsens għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat, soġġetta għall-kunsens tal-persuna ssentenzjata fejn ikun hemm bżonn (ara l-Artikolu 4(3) flimkien mal-Artikolu 4(6) u mal-Artikolu 4(7), u mal-Artikolu 6).

2.3.2. Trasferiment fl-Istat Membru taċ-ċittadinanza tal-persuna ssentenzjata fejn hija tgħix (l-Artikolu 4(1)(a))

Id-determinazzjoni ta’ fejn persuna tgħix għall-finijiet tal-Artikolu 4(1)(a) hija aspett importanti tal-applikazzjoni korretta tad-Deċiżjoni Qafas u hija marbuta b’mod dirett man-natura obbligatorja ta’ dik id-dispożizzjoni. Meta din il-kundizzjoni ma tiġix issodisfata, il-proċess ta’ trasferiment tal-piena spiss ikun jeħtieġ il-kunsens ta’ persuna ssentenzjata (ara aktar ’il fuq għas-sitwazzjonijiet l-oħra li fihom il-kunsens ma jkunx meħtieġ).

Il-kunċett ta’ “l-Istat li fih tgħix il-persuna ssentenzjata” huwa ċċarat b’mod ulterjuri fil-premessa 17. Skont din il-premessa, l-Istat li fih il-persuna tgħix jindika l-post li miegħu l-persuna hija marbuta abbażi tar-residenza abitwali u ta’ elementi bħal irbit familjari, soċjali u professjonali (32).

Tista’ tittieħed ispirazzjoni mid-deċiżjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-kawża Kozlowski. Fil-kuntest tad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2002/584/ĠAI dwar il-mandat ta’ arrest Ewropew u l-proċeduri ta’ ċediment bejn l-Istati Membri (33) (minn hawn ’il quddiem: “id-Deċiżjoni Qafas 2002/584”), il-Qorti ddikjarat li l-aċċertament tal-konnessjoni ta’ persuna ma’ Stat ta’ eżekuzzjoni jrid ikun ibbażat fuq valutazzjoni kumplessiva ta’ “diversi fatturi oġġettivi li jikkaratterizzaw is-sitwazzjoni ta’ din il-persuna, li jinkludu, partikolarment, it-tul, in-natura u l-kundizzjonijiet taż-żmien li l-persuna mfittxija tkun qattgħet fl-Istat Membru li jeżegwixxi kif ukoll ir-rabtiet familjari u ekonomiċi li din il-persuna jkollha mal-Istat Membru li jeżegwixxi” (34). Barra minn hekk, il-Qorti ddikjarat li t-terminu “tirresjedi” ifisser li l-persuna stabbilixxiet ir-residenza reali tagħha hemmhekk u li l-persuna qed “tgħix” f’dak l-Istat Membru meta, wara perjodu stabbli ta’ ċertu tul ta’ żmien li tkun qattgħet f’dan l-Istat Membru, tkun intrabtet ma’ dak l-Istat ta’ livell simili għal dawk li jirriżultaw minn residenza (35).

2.3.3. Trasferiment fl-Istat Membru li fih il-persuna se tiġi deportata (Artikolu 4(1)(b))

Skont l-Artikolu 4(1)(b), is-sentenza u ċ-ċertifikat jistgħu jiġu trażmessi wkoll lill-Istat Membru taċ-ċittadinanza, filwaqt li dan ma jkunx l-Istat Membru fejn tgħix il-persuna ssentenzjata, li fih se tiġi deportata, ladarba tkun rilaxxata mill-infurzar tal-piena. Sabiex tkun tapplika din id-dispożizzjoni, hemm bżonn li l-ordni ta’ tkeċċija jew ta’ deportazzjoni sottostanti tkun inkluża fis-sentenza jew f’deċiżjoni ġudizzjarja jew amministrattiva jew kwalunkwe miżura oħra meħuda bħala konsegwenza tas-sentenza.

2.3.4. Trasferiment lil kwalunkwe Stat Membru ieħor li jagħti kunsens għat-trasferiment (Artikolu 4(1)(c))

It-tielet sitwazzjoni li hija koperta mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas (Artikolu 4(1)(c)) tapplika meta l-Istat emittenti jkun jixtieq jittrażmetti s-sentenza u ċ-ċertifikat lil Stat Membru li ma jkunx l-Istat Membru taċ-ċittadinanza fejn tgħix il-persuna ssentenzjata jew li fih se tiġi ddeportata din il-persuna fuq il-bażi ta’ ordni ta’ tkeċċija jew ta’ deportazzjoni. Dan jista’ jkun, pereżempju, l-Istat Membru fejn il-persuna ssentenzjata tkun qed tirrisjedi jew tistudja, jew l-Istat Membru li din il-persuna hija ċittadin tiegħu, iżda fejn hi ma tgħix u lanqas mhi se tiġi ddeportata fih.

F’dik is-sitwazzjoni, ikun meħtieġ il-kunsens minn qabel tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 4(1)(c)) u konsultazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tkun obbligatorja (l-Artikolu 4(3)). L-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu kont ta’ elementi bħal, pereżempju, id-dewmien tar-residenza jew rabtiet oħra mal-Istat ta’ eżekuzzjoni. F’każijiet li fihom il-persuna ssentenzjata tkun tista’ tiġi ttrasferita lejn Stat Membru jew lejn pajjiż terz skont id-dritt nazzjonali jew strumenti internazzjonali, l-awtoritajiet tal-Istati emittenti u ta’ eżekuzzjoni għandhom, f’konsultazzjonijiet, jikkunsidraw jekk l-infurzar fl-Istat ta’ eżekuzzjoni jsaħħaħx l-għan ta’ riabilitazzjoni soċjali aktar mill-infurzar fil-pajjiż terz (il-premessa 8).

Il-kunsens minn qabel tal-persuna ssentenzjata dejjem ikun meħtieġ, ħlief fis-sitwazzjoni speċifika prevista fl-Artikolu 6(2)(c).

2.4. Il-kunsens informat tal-persuna ssentenzjata

Wieħed mill-elementi ġodda introdotti mid-Deċiżjoni Qafas fil-qasam tat-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati - meta mqabbla mar-reġimi ta’ trasferiment internazzjonali preċedenti, huwa li din iżżid in-numru ta’ sitwazzjonijiet li fihom il-kunsens tal-persuna ssentenzjata mhuwiex meħtieġ.

Il-kunsens tal-persuna ssentenzjata ma jkunx meħtieġ (l-Artikolu 6(2)) meta:

— il-persuna tkun ċittadin tal-Istat ta’ eżekuzzjoni u tkun tgħix hemm ukoll; jew

— il-persuna se tkun deportata fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ladarba tkun rilaxxata mill-infurzar tal-piena fuq il-bażi ta’ ordni ta’ tkeċċija jew ta’ deportazzjoni inkluża fis-sentenza jew f’deċiżjoni ġudizzjarja jew amministrattiva jew fi kwalunkwe miżura oħra li tirriżulta mis-sentenza; jew

— il-persuna tkun ħarbet jew irritornat b’xi mod ieħor fl-Istat ta’ eżekuzzjoni minħabba l-proċedimenti kriminali pendenti kontriha fl-Istat emittenti jew wara l-kundanna f’dak l-Istat emittenti.

Fil-każijiet kollha l-oħra, huwa meħtieġ il-kunsens informat tal-persuna ssentenzjata.

L-Artikolu 6(4) fih obbligu għall-Istat emittenti biex jinforma lill-persuna ssentenzjata, f’lingwa li hija tifhem, li hi ddeċidiet li s-sentenza flimkien maċ-ċertifikat ikunu trażmessi bl-użu tal-formola standard tan-notifikazzjoni elenkata fl-Anness II (ara wkoll t-taqsimiet 3.2 u 3.3). Meta l-persuna ssentenzjata tkun fl-Istat ta’ eżekuzzjoni fil-ħin ta’ dik id-deċiżjoni, dik il-formola għandha tiġi trażmessa lill-Istat ta’ eżekuzzjoni li għandu jinforma lill-persuna kif meħtieġ.

Minħabba l-importanza tar-riabilitazzjoni soċjali bħala prinċipju ewlieni tad-Deċiżjonijiet Qafas, irid jiġi żgurat li l-persuna kkonċernata tiġi kkonsultata kif xieraq f’deċiżjonijiet ta’ trasferiment. Għaldaqstant huwa rakkomandat li l-Istat emittenti jipprovdi informazzjoni bażika lill-persuna ssentenzjata sabiex dik il-persuna tkun tista’ tagħti kunsens informat jew opinjoni informata. Informazzjoni bħal din tista’ tinkludi l-loġistika tat-trasferiment, ir-reġimi tal-ħabsijiet fl-Istat ta’ eżekuzzjoni dwar arranġamenti ta’ rilaxx bikri u ta’ libertà kondizzjonali.

F’każijiet li fihom il-persuna ssentenzjata ma tagħtix il-kunsens tagħha għat-trasferiment, l-ebda trasferiment ma jkun possibbli meta jkun meħtieġ it-tali kunsens (l-Artikoli 4(1) u 6(1)). Fis-sitwazzjoni li fiha ma jkun meħtieġ ebda kunsens, opinjoni negattiva tal-persuna ssentenzjata trid tingħata kunsiderazzjoni iżda ma tikkostitwixxix bażi għaċ-ċaħda minħabba r-riabilitazzjoni soċjali (il-premessa 10).

2.5. Kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni

Il-kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa meħtieġ fis-sitwazzjonijiet l-oħra kollha li mhumiex koperti mill-Artikoli 4(1)(a) u (b) (eż. meta l-persuna tkun ċittadin tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, iżda ma tkunx tgħix fih u lanqas ma tkun se tiġi deportata fih; jew meta l-persuna tkun qed tirresjedi fl-Istat ta’ eżekuzzjoni mingħajr ma tkun ċittadina ta’ dak l-Istat) (Artikolu 4(1)(c)). F’dan il-każ, konsultazzjoni bejn l-awtoriatjiet kompetenti tal-Istat emittenti u tal-Istat ta’ eżekuzzjoni hija obbligatorja u l-Istat ta’ eżekuzzjoni jista’ jirrifjuta l-kooperazzjoni billi ma jagħtix kunsens għat-trażmissjoni tas-sentenzi lilu (premessa 8).

Madankollu, l-Artikolu 4(7) jippermetti lil kull Stat Membru sabiex jagħmel dikjarazzjoni li tindika li l-kunsens minn qabel tiegħu mhuwiex meħtieġ għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat jekk il-persuna ssentenzjata:

(a) tgħix u kienet kontinwament tirresjedi legalment għal tal-anqas ħames snin fl-Istat ta’ eżekuzzjoni u ser iżżomm dritt permanenti ta’ residenza f’dak l-Istat (36), u/jew

(b) hija ċittadin tal-Istat ta’ eżekuzzjoni f’każijiet barra dawk previsti mill-Artikolu 4(1)(a) u (b).

It-tali dikjarazzjoni hija valida fir-relazzjonijiet tagħha ma’ Stati Membri oħra li jkunu taw l-istess notifika jew fil-mument tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas jew fi kwalunkwe żmien wara din (l-Artikolu 4(7)). Id-dikjarazzjonijiet skont l-Artikolu 4(7) jistgħu jiġu kkonsultati fuq is-sit web tan-NĠE (37).

Fl-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri li, b’mod partikolari, jieħdu kont tal-għan li tiġi ffaċilitata r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata u li għandhom jikkostitwixxu l-bażi għall-awtoritajiet kompetenti tagħhom sabiex jiddeċiedu jekk jagħtux kunsens jew le għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat f’każijiet skont l-Artikolu 4(1)(c) (Artikolu 4(6)).

2.6. L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata

Anki jekk ma jkun meħtieġ l-ebda kunsens tal-persuna ssentenzjata, huwa meħtieġ li l-persuna ssentenzjata, meta hija tkun għadha fl-Istat emittenti, tingħata l-opportunità li tiddikjara l-opinjoni tagħha (bil-fomm jew bil-miktub) dwar it-trasferiment, ir-rikonoxximent u l-infurzar tas-sentenza (l-Artikolu 6(3)).

Għad li l-opinjoni tal-persuna ssentenzjata ma tistax tikkostitwixxi raġuni għaċ-ċaħda minħabba r-riabilitazzjoni soċjali (il-premessa 10), l-opinjoni trid tingħata kunsiderazzjoni meta jiġu vvalutati l-faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali u l-adegwatezza tat-trasferiment imfittex. Barra minn hekk, meta l-persuna ssentenzjata tuża l-opportunità li tiddikjara l-opinjoni tagħha, rekord bil-miktub ta’ din l-opinjoni għandu jiġi trażmess lill-Istat ta’ eżekuzzjoni sabiex ikun jista’ jiġi inkorporat fl-opinjoni motivata tiegħu stess rigward l-iskop ta’ riabilitazzjoni (l-Artikolu 6(3)).

2.7. Valutazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali

2.7.1. L-Istat emittenti jrid ikun sodisfatt

Skont il-premessa 15 tagħha, id-Deċiżjoni Qafas għandha tiġi applikata skont id-dritt taċ-ċittadini tal-Unjoni li jiċċaqalqu u jirrisjedu liberament fi ħdan it-territorju tal-Istati Membri mogħti mill-Artikolu 18 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li issa huwa mnaqqax fl-Artikolu 21 tat-TFUE.

Kif intqal aktar ’il fuq, ir-riabilitazzjoni soċjali hija aspett importanti tad-Deċiżjoni Qafas (38). L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandha tkun “sodisfatt[a] li l-infurzar tal-piena mill-Istat ta’ esekuzzjoni jkun jaqdi l-għan li jiffaċilita r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna sentenzjata” (ara l-premessa 9 u l-Artikolu 4(2)).

Il-valutazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali ffaċilitata ma tistax tkun ristretta għas-sempliċi stabbiliment ta’ konnessjoni ġeografika iżda trid tkun ibbażata fuq evalwazzjoni dettaljata ta’ każ b’każ. Għal dan l-għan, l-istrument jipprevedi proċedura ta’ konsultazzjoni bejn l-Istat emittenti u l-Istat ta’ eżekuzzjoni.

2.7.2. Konsultazzjoni mal-Istat ta’ eżekuzzjoni fejn xieraq

Meta l-Istat emittenti jikkonsulta l-Istat ta’ eżekuzzjoni, fuq bażi fakultattiva jew mandatorja, bl-iskop li jiġi stabbilit li r-riabilitazzjoni soċjali tiġi msaħħa, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tippreżenta opinjoni motivata lill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti li l-infurzar tal-piena ma jkunx iservi għall-fini ta’ faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata. Barra minn hekk, l-Istat ta’ eżekuzzjoni jżomm din il-possibbiltà anki f’sitwazzjoni li fiha ma tkun seħħet ebda konsultazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti. F’dan il-każ, tali opinjoni tista’ tiġi ppreżentata mingħajr dewmien wara t-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat. L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandha tikkonsidra tali opinjoni u tiddeċiedi jekk tirtirax iċ-ċertifikat jew le (Artikolu 4(4)). In-NĠE jista’ jipprovdi assistenza fil-konsultazzjonijiet bejn l-awtoritajiet kompetenti (39).

Ta’ min jinnota li opinjoni negattiva minnha nfisha ma tikkostitwixxix bażi għar-rifjut minħabba r-riabilitazzjoni soċjali (ara l-premessa 10).

Meta l-Istat emittenti jiġi kkonfrontat bl-opinjoni tal-persuna ssentenzjata jew tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li l-infurzar tal-piena jkun jonqos milli jikseb il-faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata, l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti ser ikollha tikkunsidra din l-opinjoni u, jekk tkun tixtieq tkompli bil-proċedimenti, tissodisfa lilha nfisha li, fl-aħħar mill-aħħar, minkejja l-argumenti inklużi fl-opinjoni kkonċernata, ir-riabilitazzjoni se tiġi ffaċilitata jew tittejjeb (il-premessa 10).

2.7.3. Definizzjoni ta’ riabilitazzjoni soċjali

Filwaqt li d-Deċiżjoni Qafas ma tipprovdi ebda definizzjoni espliċita ta’ riabilitazzjoni soċjali, madankollu din tipprovdi lista mhux eżawrjenti ta’ elementi għall-valutazzjoni ta’ jekk ir-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata hix ser tissaħħaħ bħala riżultat tat-trasferiment tal-piena. L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandha tqis it-tali elementi bħal, pereżempju “r-rabta tal-persuna mal-Istat ta’ esekuzzjoni, jekk hi tikkonsidrahx bħala l-post b’rabtiet familjari, lingwistiċi, kulturali, soċjali jew ekonomiċi u rabtiet oħrajn mal-Istat ta’ esekuzzjoni” (il-premessa 9).

Minn dan ta’ hawn fuq isegwi li fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas, ir-riabilitazzjoni soċjali għandha tinftiehem fis-sens li hija aktar xierqa għal miżuri ta’ riabilitazzjoni li jridu jittieħdu fi Stat fejn il-persuna ssentenzjata tifhem il-lingwa u li hija għandha rabtiet miegħu. L-opportunità għal kuntatt soċjali mal-qraba u mal-ħbieb tgħin fit-tħejjija tal-persuna ssentenzjata għal ritorn fil-komunità. Dan l-objettiv jaf ma jintlaħaqx jekk it-tali persuna tinżamm fi Stat barrani meta jkun probabbli li hija ma tkunx ser tibqa’ titħalla tibqa’ f’ dak l-Istat wara li tiskonta l-piena.

2.7.4. Modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tal-piena

Il-prospetti għar-riabilitazzjoni soċjali jistgħu jiddependu wkoll mill-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tas-sentenza fl-Istat ta’ eżekuzzjoni.

Meta l-Istat ta’ eżekuzzjoni – matul il-konsultazzjonijiet jew meta jkun sfrutta l-opportunità li jippreżenta l-opinjoni motivata tiegħu wara t-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat – jantiċipa l-ħtieġa għal adattament tal-piena, din l-informazzjoni tista’ tiġi inkluża fil-motivazzjoni tiegħu rigward il-prospetti ta’ faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali.

Tista’ ssir osservazzjoni simili rigward id-dispożizzjonijiet potenzjali dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali li jistgħu jkunu applikabbli fl-Istat ta’ eżekuzzjoni (ara l-Artikolu 17). L-Istat emittenti għandu l-opportunità li jitlob informazzjoni dwar dawn il-modalitajiet ta’ infurzar li l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu l-obbliga li jipprovdi minnufih (ara l-Artikolu 17(3)).

Għaldaqstant, din tkun tippermetti lill-Istat ta’ eżekuzzjoni jissostanzja l-evalwazzjoni tiegħu tat-trasferiment imfittex, kif ukoll jipprovdi lill-Istat emittenti b’informazzjoni rilevanti addizzjonali sabiex jissodisfa lilu nnifsu li r-riabilitazzjoni soċjali se tkun imsaħħa.

2.8. Il-lista ta’ 32 reat li jagħtu lok għal konsenja mingħajr verifika ta’ kriminalità doppja

Qabel ma tittrasferixxi l-piena, l-awtorità emittenti kompetenti jenħtieġ li tiddetermina jekk reat wieħed jew aktar jagħmilx parti min waħda mit-32 kategorija li għaliha ma tapplikax il-verifika ta’ kriminalità doppja. Il-lista ta’ reati tista’ tinsab fl-Artikolu 7(1) u anki fiċ-ċertifikat, fejn għandhom jiġu “mmarkati” ir-reati li jagħmlu parti mil-lista. Sabiex ikun japplika l-Artikolu 7, ir-reati fil-lista għandhom ikunu punibbli fl-Istat emittenti b’piena ta’ kustodja jew b’miżura li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà għal perjodu massimu ta’ tal-anqas tliet snin.

Hija l-liġi tal-Istat Membru emittenti li hija deċiżiva. Dan ġie kkonfermat fis-sentenza fil-Kawża C-303/05 Advocaten voor de Wereld relatata mad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (40).

L-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tivverifika l-kriminalità doppja biss għar-reati li mhumiex f’dik il-lista ta’ 32 reat.

Madankollu, diversi Stati Membri sfruttaw il-possibbiltà li jivverifikaw il-kriminalità doppja fil-każijiet kollha (l-Artikolu 7(4), ara n-nota f’qiegħ il-paġna). Id-dikjarazzjonijiet magħmula għal dak l-effett jistgħu jiġu rtirati fi kwalunkwe waqt.

2.9. Gruppi vulnerabbli: minorenni u trasgressuri b’disturbi mentali u t-trasferiment ta’ miżuri tal-kura psikjatrika jew tas-saħħa

Kategorija speċifika ta’ persuni ssentenzjati suxxettibbli għal vulnerabbiltà rigward it-trattament, il-kura u l-akkomodazzjoni hija dik tat-trasgressuri minorenni u t-trasgressuri li jbatu minn problemi tas-saħħa mentali. Għandha tingħata attenzjoni speċjali għall-applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas għal dawn il-gruppi speċifiċi ta’ trasgressuri.

Id-Deċiżjoni Qafas fiha żewġ dispożizzjonijiet applikabbli għal sitwazzjonijiet li fihom ikunu involuti minorenni u persuni b’disturbi mentali u/jew b’dipendenzi (it-tnejn fl-Artikolu 9). Essenzjalment, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta li tirrikonoxxi s-sentenza u li tinforza l-piena, jekk:

(i) il-piena ġiet imposta fuq persuna li, taħt il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, ma setgħetx, minħabba l-età tagħha, tinżamm kriminalment responsabbli għall-atti li fir-rigward tagħhom tinħareġ is-sentenza (l-Artikolu 9(1)(g); jew jekk

(ii) il-piena imposta tinkludi miżura ta’ kura psikjatrika jew tas-saħħa jew miżura oħra li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà, li, minkejja l-possibbiltà ta’ adattament tas-sentenza kif previst fl-Artikolu 8(3) (41), ma tistax tiġi eżegwita mill-Istat ta’ eżekuzzjoni skont l-ordinament ġuridiku jew is-sistema tal-kura tas-saħħa tiegħu (l-Artikolu 9(1)(k);

Fil-każijiet imsemmija fl-Artikolu 9(1)(k), l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu jikkunsidra l-possibbiltà li l-piena tiġi addattata skont din id-Deċiżjoni Qafas qabel ma jirrifjuta li jirrikonoxxi u jinfurza l-piena li tinvolvi miżura oħra minbarra piena ta’ kustodja (ara l-premessa 19).

Barra minn hekk, f’dawn it-tipi ta’ sitwazzjonijiet, qabel ma jiddeċiedi li ma jirrikonoxxix is-sentenza u jinfurza l-piena, l-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa obbligat jikkonsulta lill-Istat emittenti, bi kwalunkwe mezz xieraq, u, fejn xieraq, għandu jitolbu jipprovdi kwalunkwe informazzjoni addizzjonali mingħajr dewmien (l-Artikolu 9(3)).

Ir-raġuni għar-rifjut prevista fl-Artikolu 9(1)(k) tista’ tiġi applikata wkoll f’każijiet li fihom il-persuna ma tinstabx ħatja ta’ reat kriminali għalkemm l-awtorità kompetenti tkun applikat il-miżura li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà li ma tkunx sentenza ta’ kustodja bħala konsegwenza ta’ reat kriminali (ara l-premessa 20).

Meta l-Istat emittenti jikkunsidra li dan huwa meħtieġ fid-dawl tal-età tal-persuna ssentenzjata jew tal-kundizzjoni fiżika jew mentali tagħha, għandha tingħata l-opportunità lir-rappreżentant legali tagħha sabiex jiddikjara l-opinjoni tagħha bil-fomm jew bil-miktub rigward it-trasferiment (l-Artikolu 6(3)).

2.10. Kunsiderazzjonijiet relatati mad-drittijiet fundamentali mill-Istat emittenti

Id-Deċiżjoni Qafas tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti mill-Artikolu 6 tat-TUE u riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem: “Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE”) (il-premessa 13).

Skont l-Artikolu 3(4) tagħha, id-Deċiżjoni Qafas m’għandux ikollha l-effett li timmodifika l-obbligu tar-rispett ta’ dawn id-drittijiet fundamentali u l-prinċipji legali fundamentali.

Għaldaqstant, l-Istat emittenti, speċjalment f’sitwazzjonijiet li fihom it-trasferiment tal-piena jitfittex mingħajr il-kunsens tal-persuna ssentenzjata, irid jiżgura li t-trasferiment, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tal-piena ma jikkompromettux id-drittijiet fundamentali bażiċi tal-persuna ssentenzjata.

Il-kundizzjonijiet tal-ħabs iwasslu għal problemi sinifikanti f’diversi Stati Membri tal-UE, bl-iffullar eċċessiv fil-ħabsijiet meqjus bħala waħda mill-aktar problemi urġenti. Il-kundizzjonijiet inumani jew degradanti fil-ħabsijiet għandhom il-potenzjal li jxekklu serjament l-applikazzjoni tal-istrumenti tal-UE dwar ir-rikonoxximent reċiproku, peress li dawn jistgħu jwasslu għal ksur tad-dispożizzjonijiet kemm tal-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (minn hawn ’il quddiem: “KEDB”) kif ukoll tal-Karta tal-UE dwar id-Drittijiet Fundamentali.

Madankollu, s’issa, din il-kwistjoni ġiet indirizzata mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (42). Skont id-Deċiżjoni Qafas 2002/584, l-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa marbut bil-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku u, għaldaqstant, fil-prinċipju dan irid jeżegwixxi l-MAE u, b’hekk, jikkonsenja l-persuna kkonċernata lill-Istat emittenti, sakemm ma jkunux japplikaw ir-raġunijiet għar-rifjut. Għall-kuntrarju, is-sitwazzjonijiet skont id-Deċiżjoni Qafas jikkonċernaw it-trasferiment ta’ persuni ssentenzjati mill-Istat emittenti għall-Istat ta’ eżekuzzjoni. F’dak ir-rigward, l-Istat emittenti mhuwiex obbligat jittrasferixxi l-piena jekk iqumu dubji dwar il-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni, anki meta l-Istat Membru l-ieħor ikun talab it-trasferiment b’mod espliċitu. L-Artikolu 4 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, li jipprojbixxi t-tortura jew it-trattament inuman jew degradanti, japplika bl-istess għat-trasferimenti tal-priġunieri, b’mod partikolari f’sitwazzjoni li fiha Stat ikun jixtieq jittrasferixxi persuna mingħajr il-kunsens tagħha.

3. IL-PROĊEDURA GĦAT-TRAŻMISSJONI

3.1. Suġġetti intitolati jiftħu l-proċedura

Id-Deċiżjoni Qafas tippermetti lill-Istat emittenti, lill-Istat ta’ eżekuzzjoni, kif ukoll lill-persuna ssentenzjata sabiex iniedu l-mekkaniżmu li jista’ jwassal għal trasferiment. Madankollu, hemm differenzi importanti skont min jiftaħ il-proċedura.

L-Istat ta’ eżekuzzjoni jista’, fuq l-inizjattiva tiegħu stess, jitlob lill-Istat emittenti sabiex jittrażmetti s-sentenza. Bl-istess mod, il-persuna ssentenzjata tista’ wkoll titlob lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat emittenti jew tal-Istat ta’ eżekuzzjoni sabiex tiftaħ proċedura għat-trażmissjoni tas-sentenza (l-Artikolu 4(5)).

Madankollu, fiż-żewġ xenarji, m’għandu jkun hemm l-ebda obbligu għall-Istat emittenti sabiex jikkonforma mat-trażmissjoni mitluba tas-sentenza. Dan jirriżulta loġikament mill-fatt li l-Istat emittenti jibqa’ l-uniku attur li, wara reat kriminali, ikun qata’ sentenza li għaliha kellu l-kompetenza sovrana li jagħmel dan. B’hekk, l-Istat emittenti jżomm il-marġni diskrezzjonali sabiex jivvaluta t-talbiet tal-Istat emittenti jew tal-persuna ssentenzjata jew inkella tat-tnejn li huma.

Pereżempju, l-Istat emittenti jista’ jkun jixtieq li ma jittrasferixxix lill-persuna ssentenzjata jekk tkun prevista inkarċerazzjoni anqas twila fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, filwaqt li jiġu kkunsidrati d-dispożizzjonijiet dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali f’dak l-Istat. L-interessi tal-vittmi jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll meta jiġi deċiż fejn it-trasgressur jista’ jiskonta bl-aħjar mod is-sentenza tiegħu. Stat Membru jista’ ma jkunx jixtieq jittrasferixxi persuna jekk trasferiment bħal dan ikun jimplika r-riintegrazzjoni fl-ambjent kriminali tal-istat ta’ oriġini tiegħu, minflok ma jkun fl-interess tar-riabilitazzjoni soċjali tiegħu.

Is-setgħa deċiżjonali sħiħa tal-Istat emittenti hija murija wkoll mill-Artikolu 13 tad-Deċiżjoni Qafas li tindika li dment li l-infurzar tas-sentenza fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ma jkunx beda, l-Istat emittenti jista’ jirtira ċ-ċertifikat, filwaqt li jagħti raġunijiet sabiex jagħmel dan. Ara f’dan il-kuntest ukoll l-Artikolu 17(3).

Għaldaqstant, ta’ min jinnota li l-Istat emittenti, min-naħa tiegħu, mhuwiex obbligat jittrażmetti s-sentenza u ċ-ċertifikat, anki jekk dak ikun fl-interess tal-persuna kkundannata. Għaldaqstant, ma hemm ebda “dritt” ta’ trasferiment għall-persuna ssentenzjata (43).

Sar hemm sensibilizzazzjoni dejjem akbar fost l-Istati Membri li l-opinjonijiet tal-vittmi għandhom jiġu kkunsidrati fil-kuntest tal-infurzar tal-pieni ta’ trasgressuri kkundannati, inkluż it-trasferiment internazzjonali tal-priġunieri. Il-vittmi jistgħu jkunu preżenti fl-Istat ta’ eżekuzzjoni kif ukoll fl-Istat emittenti. Ħafna Stati Membri adottaw proċedura li fiha l-vittmi jkollhom l-opportunità li jiġu kkonsultati rigward it-trasferimenti u tiġi kkunsidrata l-opinjoni tagħhom. Madankollu, dan ma jistabbilixxix dritt għall-vittmi sabiex jopponu trasferiment.

3.2. Il-proċedura għall-kisba tal-opinjoni tal-persuna ssentenzjata

Il-persuna ssentenzjata, meta hija tkun għadha fl-Istat emittenti, tingħata l-opportunità li tiddikjara l-opinjoni tagħha (bil-fomm jew bil-miktub) dwar it-trasferiment, ir-rikonoxximent u l-infurzar tas-sentenza (l-Artikolu 6(3)). Meta l-Istat emittenti jikkunsidra li dan huwa meħtieġ fid-dawl tal-età tal-persuna ssentenzjata jew il-kundizzjoni fiżika jew mentali tagħha, dik l-opportunità għandha tingħata lir-rappreżentant legali tagħha.

L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata dejjem għandha tintalab anki jekk ma jkun meħtieġ ebda kunsens.

Għad li l-opinjoni tal-persuna ssentenzjata ma tistax tikkostitwixxi raġuni għaċ-ċaħda minħabba r-riabilitazzjoni soċjali (il-premessa 10), l-opinjoni trid tingħata kunsiderazzjoni meta jiġu vvalutati l-faċilitazzjoni tar-riabilitazzjoni soċjali u l-adegwatezza tat-trasferiment imfittex (l-Artikolu 6(3)).

L-informazzjoni dwar l-opinjoni tal-persuna ssentenzjata trid tiġi pprovduta taħt il-kaxxa (k) taċ-ċertifikat:

(k) L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata: 1. ☐ Il-persuna ssentenzjata ma setgħatx tinstema’ għax diġà tinsabfl-Istat ta’ eżekuzzjoni. 2. ☐ Il-persuna ssentenzjata tinsab fl-Istat emittenti u: a. ☐ talbet it-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat ☐ talbet it-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat ☐ ma tatx il-kunsens għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat (iddikjara r-raġunijiet mogħtija mill-persuna ssentenzjata): … b. ☐ L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata hija mehmuża. ☐ L-opinjoni tal-persuna ssentenzjata ġiet trażmessa lill-Istat ta’ eżekuzzjoni (agħti d-data: jj-xx-ssss): …

3.3. In-notifika tal-persuna ssentenzjata (l-Artikolu 6(4) u l-formola fl-Anness II)

L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti għandu jinforma lill-persuna ssentenzjata, f’lingwa li hija tifhem, li huwa ddeċida li jittrażmetti s-sentenza flimkien maċ-ċertifikat bl-użu tal-formola standard ta’ notifika stipulata fl-Anness II. Meta l-persuna ssentenzjata tkun fl-Istat ta’ eżekuzzjoni fil-ħin ta’ dik id-deċiżjoni, dik il-formola għandha tiġi trażmessa lill-Istat ta’ eżekuzzjoni li għandu jinforma lill-persuna ssentenzjata kif meħtieġ (l-Artikolu 6(4)).

L-Anness II għad-Deċiżjoni Qafas tipprovdi għal formola standard ta’ notifika lill-persuna ssentenzjata:

ANNESS II NOTIFIKA TAL-PERSUNA SSENTENZJATA B’dan inti qed tiġi nnotifikat(a) bid-deċiżjoni ta’ … (l-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti) sabiex tittrażmetti s-sentenza ta’ … (il-qorti kompetenti tal-Istat emittenti) datata … (data tas-sentenza) … (numru ta’ referenza; jekk disponibbli) lil … (l-Istat ta’ eżekuzzjoni) bl-għan tar-rikonoxximent u tal-infurzar tagħha tal-piena imposta fiha skont il-liġi nazzjonali li timplimenta d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/909/ĠAI tas-27 ta’ Novembru 2008 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ rikonoxximent reċiproku ta’ sentenzi f’materji kriminali li jimponu pieni ta’ kustodja jew miżuri li jinvolvu ċ-ċaħda tal-libertà bil-għan li dawn jiġu infurzati fl-Unjoni Ewropea. L-infurzar tal-piena ser ikun irregolat mil-liġi ta’ … (l-Istat ta’ eżekuzzjoni). L-awtoritajiet ta’ dak l-Istat ser ikunu kompetenti sabiex jiddeċiedu dwar il-proċeduri għall-infurzar u sabiex jiddeterminaw il-miżuri kollha relatati magħhom, inklużi r-raġunijiet għar-rilaxx bikri jew għal-libertà kondizzjonali. L-awtorità kompetenti ta’ … (l-Istat ta’ eżekuzzjoni) trid tnaqqas il-perjodu sħiħ ta’ ċaħda tal-libertà diġà skontat b’konnessjoni mal-piena mit-tul totali taċ-ċaħda tal-libertà li għandu jiġi skontat. Adattament tal-piena mill-awtorità kompetenti ta’ … (l-Istat ta’ eżekuzzjoni) jista’ jseħħ biss jekk dan ikun kompatibbli mal-liġi ta’ dak l-Istat f’termini tat-tul jew tan-natura tiegħu. Il-piena adattata ma tistax taggrava l-piena mogħtija fi … (l-Istat emittenti) minħabba n-natura jew it-tul tagħha.

3.4. Dokumenti li għandhom jintbagħtu

3.4.1. Ċertifikat

Id-Deċiżjoni Qafas tipprovdi għal proċess differenti minn dak ta’ strumenti multilaterali preċedenti: minflok ma jissottometti talba formali, l-Istat emittenti jittrażmetti s-sentenza lill-Istat Membru li lilu jixtieq jittrasferixxi l-persuna ssentenzjata. Sabiex jitħaffef dan il-proċess, is-sentenza tkun akkumpanjata minn ċertifikat standard, li jkun jinkludi l-informazzjoni neċessarja għat-trasferiment (l-Artikoli 4 u 5, ara l-Anness I għad-Deċiżjoni Qafas). Iċ-ċertifikat irid jimtela kif suppost u jrid ikun jikkorrispondi għas-sentenza. Iċ-ċertifikat irid jiġi ffirmat u l-kontenut tiegħu jiġi ċċertifikat bħala preċiż mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti (l-Artikolu 5(2)). Fuq is-sit web tan-NĠE hemm għodda online disponibbli għall-abbozzar taċ-ċertifikat - l-għodda tal-Kompendju (44).

Iċ-ċertifikat għandu jkun tradott fil-lingwa uffiċjali – jew, meta jkunu applikabbli aktar lingwi uffiċjali, f’waħda mil-lingwi uffiċjali – tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 23(1)). Madankollu, kull stat Membru jista’ jiddepożita dikjarazzjoni mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill li hu jkun se jaċċetta traduzzjoni f’lingwa uffiċjali waħda jew aktar tal-UE. Jekk it-taqsimiet taċ-ċertifikat ma jkunux mimlija jew ikunu nieqsa mid-dettalji, dan jirriżulta f’sitwazzjoni li fih l-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun nieqes minn informazzjoni suffiċjenti sabiex jieħu deċiżjoni dwar it-trasferiment u jkollu jitlob aktar informazzjoni mingħand l-Istat emittenti, u b’hekk jittardja l-proċess.

Iċ-ċertifikati standard fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE kif ukoll id-dikjarazzjonijiet dwar il-lingwi aċċettati mill-Istati Membri huma disponibbli fuq is-sit web tan-NĠE (45).

3.4.2. Sentenza

L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti trid tittrażmetti flimkien maċ-ċertifikat is-sentenza jew kopja ċċertifikata tagħha.

Bħala regola, m’għandha tkun meħtieġa ebda traduzzjoni tas-sentenza (l-Artikolu 23(2)). Madankollu, jifdal possibbiltà li l-Istat ta’ eżekuzzjoni jitlob li s-sentenza jew partijiet essenzjali minnha jkunu akkumpanjati minn traduzzjoni. Sabiex jagħmlu dan, l-Istati Membri l-ewwel iridu jkunu ddepożitaw dikjarazzjoni mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill li huma jixtiequ jkollhom l-opportunità li jifformulaw talba bħal din (l-Artikolu 23(3)). It-tieni, talba bħal din tista’ ssir biss meta l-Istat ta’ eżekuzzjoni jqis li l-kontenut taċ-ċertifikat ma jkunx suffiċjenti sabiex jiddeċiedi dwar l-infurzar tas-sentenza, u fejn meħtieġ wara konsultazzjoni fejn ikun hemm bżonn bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni u emittenti sabiex jiġi indikat liema partijiet essenzjali tas-sentenza jeħtieġu traduzzjoni.

L-informazzjoni dwar is-sentenza trid tiġi pprovduta fil-kaxex (h) u (i) taċ-ċertifikat:

(h) Sentenza li timponi l-piena: 1. Is-sentenza tkopri …. reati b’kollox. Sommarju tal-fatti u deskrizzjoni taċ-ċirkostanzi li fihom twettaq/twettqu r-reat(i), inklużi l-ħin u l-post; u n-natura tal-involviment tal-persuna ssentenzjata: … … … In-natura u l-klassifikazzjoni legali tar-reat(i) u d-dispożizzjonijiet statutorji applikabbli abbażi ta’ liema saret is-sentenza: … … … 2. Sa fejn ir-reat(i) identifikat(i) taħt il-punt (h) 1 jikkostitwixxi/u wieħed mir-reati li ġejjin jew iżjed, kif definit fil-liġi tal-Istat emittenti, li huma punibbli fl-Istat emittenti b’piena ta’ kustodja jew b’ordni ta’ detenzjoni ta’ massimu ta’ tal-anqas tliet snin, jekk jogħġbok ikkonferma billi timmarka l-kaxxa/i rilevanti: ☐ parteċipazzjoni f’organizzazzjoni kriminali; ☐ terroriżmu; ☐ traffikar tal-bnedmin; ☐ sfruttament sesswali tat-tfal u materjal ta’ abbuż sesswali tat-tfal; ☐ traffikar illeċitu fid-drogi narkotiċi u fis-sustanzi psikotropiċi; ☐ traffikar illeċitu fl-armi, munizzjon u splussivi; ☐ korruzzjoni; ☐ frodi, inkluż dik li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej fit-tifsira tal-Konvenzjoni tas-26 ta’ Lulju 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej; ☐ laundering tar-rikavati mill-kriminalità; ☐ falsifikazzjoni ta’ flus, inkluża l-falsifikazzjoni tal-euro; ☐ reati relatati mal-informatika; ☐ reati ambjentali, inkluż it-traffikar illeċitu fi speċijiet ta’ annimali fil-periklu u ta’ speċijiet ta’ pjanti u varjetajiet fil-periklu; ☐ faċilitazzjoni ta’ dħul u ta’ residenza mhux awtorizzati; ☐ qtil, offiżi gravi fuq il-persuna; ☐ kummerċ illeċitu ta’ organi u ta’ tessuti umani; ☐ ħtif ta’ persuni, iż-żamma illegali ta’ persuni u t-teħid ta’ ostaġġi; ☐ razziżmu u ksenofobija; ☐ serq organizzat jew bl-użu ta’ armi; ☐ traffikar illeċitu f’beni kulturali, inklużi antikitajiet u opri tal-arti; ☐ imbrolju; ☐ rikattar organizzat u estorsjoni; ☐ falsifikazzjoni u piraterija ta’ prodotti; ☐ falsifikazzjoni ta’ dokumenti amministrattivi u t-traffikar tagħhom; ☐ falsifikazzjoni ta’ mezzi ta’ ħlas; ☐ traffikar illeċitu ta’ sustanzi ormonali u ta’ promoturi oħrajn ta’ tkabbir; ☐ traffikar illeċitu ta’ materjali nukleari jew radjuattivi; ☐ traffikar ta’ vetturi misruqa; ☐ stupru; ☐ ħruq doluż; ☐ reati li jaqgħu fil-ġurisdizzjoni tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; ☐ ħtif illegali ta’ inġenji tal-ajru/bastimenti; ☐ sabotaġġ. 3. Sa fejn ir-reat(i) identifikat(i) fil-punt 1 mhux kopert(i) mill-punt 2 jew jekk is-sentenza u ċ-ċertifikat huma trażmessi lill-Istat Membru, li jkun iddikjara li se jivverifika l-kriminalità doppja (Artikolu 7(4) tad-Deċiżjoni Qafas), jekk jogħġbok agħti deskrizzjoni sħiħ tar-reat(i) kkonċernat(i): … … … (i) Status tas-sentenza li timponi l-piena: 1. Indika jekk il-persuna dehritx personalment fil-proċess li wassal għad-deċiżjoni: 1. ☐ Iva, il-persuna dehret personalment fil-proċess li wassal għad-deċiżjoni. 2. ☐ Le, il-persuna ma dehritx personalment fil-proċess li wassal għad-deċiżjoni. 3. Jekk immarkajt il-kaxxa fil-punt 2, jekk jogħġbok ikkonferma l-eżistenza ta’ waħda minn dawn li ġejjin: ☐ 3.1a. il-persuna tħarrket personalment fi… (jum/xahar/sena) u għaldaqstant kienet infurmata bid-data u bil-post skedati tal-proċess li wassal għad-deċiżjoni u kienet infurmata li tista’ tittieħed deċiżjoni jekk hija ma tidhirx fil-proċess; JEW ☐ 3.1b. il-persuna ma tħarrkitx personalment iżda b’mezzi oħrajn u fil-fatt irċeviet l-informazzjoni uffiċjali tad-data u tal-post skedati tal-proċess li wassal għad-deċiżjoni, b’tali mod li ġie stabbilit inekwivokabbilment li hija kienet konxja mill-proċess skedat, u kienet infurmata li tista’ tittieħed deċiżjoni jekk hija ma tidhirx fil-proċess; JEW ☐ 3.2. konxja mill-kawża skedata l-persuna kienet tat mandat lil konsulent legali, li kien jew appuntat mill-persuna konċernata jew mill-Istat, sabiex jiddefendiha fil-proċess, u kienet fil-fatt ġiet difiża minn dak il-konsulent fil-proċess; JEW ☐ 3.3. il-persuna kienet innotifikata bid-deċiżjoni fi … (jum/xahar/sena) u kienet infurmata espressament dwar id-dritt ta’ proċess ġdid jew ta’ appell, li fihom hija għandha d-dritt li tipparteċipa u li jippermetti li jiġu eżaminati mill-ġdid il-merti tal-każ, inkluża evidenza ġdida, u li jistgħu jwasslu sabiex tinbidel id-deċiżjoni oriġinali, u ☐ il-persuna ddikjarat espressament li hija ma tikkontestax din id-deċiżjoni; JEW ☐ il-persuna ma talbitx proċess ġdid jew appell fil-perjodu ta’ żmien applikabbli. 4. Jekk immarkajt il-kaxxa taħt il-punt 3.1b, 3.2 jew 3.3 fuq, jekk jogħġbok ipprovdi informazzjoni dwar kif ġiet issodisfata l-kundizzjoni rilevanti: … … 2. Dettalji dwar it-tul tas-sentenza: 2.1. Tul totali tal-piena (f’jiem): … 2.2. Il-perjodu sħiħ ta’ ċaħda tal-libertà li huwa diġà skontat b’konnessjoni mal-piena fir-rigward ta’ liema nqatgħet is-sentenza (f’jiem): …, fi (…) (agħti d-data li fiha sar il-kalkolu: jj-xx-ssss): … 2.3. Numru ta’ jiem li għandhom jitnaqqsu mit-tul totali tal-piena għal raġunijiet oħra minbarra dawk imsemmija fi 2.2. (pereżempju, amnestiji, maħfriet jew klemenzi eċċ. diġà mogħtija fir-rigward tal-piena): …, fi (agħti d-data li fiha sar il-kalkolu: jj/xx/ssss): … 2.4. Data ta’ skadenza tal-piena fl-Istat emittenti: ☐ Mhux applikabbli, għax il-persuna bħalissa mhix f’kustodja ☐ Il-persuna bħalissa hija miżmuma f’kustodja u l-piena, taħt il-liġi tal-Istat emittenti, tkun kompletament skontata sa (agħti d-data: jj-xx-ssss): … 3. Tip ta’ piena: ☐ piena ta’ kustodja ☐ miżura li tinvolvi ċ-ċaħda tal-libertà (jekk jogħġbok speċifika): …

3.5. Informazzjoni supplimentari siewja mill-Istat emittenti

Għad li dan mhuwiex meħtieġ mid-Deċiżjoni Qafas, il-prattika turi li ċerti dokumenti relatati mal-priġunier huma meqjusa bħala suppliment siewi li jakkumpanja t-talba għal trasferiment jew jistgħu jiġu kondiviżi mal-Istat ta’ eżekuzzjoni meta fil-fatti seħħ it-trasferiment sabiex titħaffef ir-rilokazzjoni tal-priġunier. Dawn id-dokumenti huma: l-iskeda kronoloġika tal-priġunier, ir-rekord ta’ priġunerija tal-priġunier, rapporti ta’ informazzjoni dwar is-sigurtà tal-priġunier (ara l-EuroPris “Resource Book on the Transfer of Sentenced Persons”) (46).

3.6. It-trażmizzjoni

L-awtorità kompetenti tal-istat emittenti ser ikollu bżonn jittrażmetti s-sentenza jew kopja ċċertifikata tagħha, flimkien maċ-ċertifikat, direttament lill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. Rekord miktub huwa meħtieġ sabiex l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun jista’ jistabbilixxi l-awtentiċità tat-talba. Jekk l-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun jeħtieġ hekk, l-oriġinal tas-sentenza, jew kopja ċċertifikata tiegħu, u l-oriġinal taċ-ċertifikat, għandhom jintbagħtulu. Il-komunikazzjonijiet uffiċjali kollha għandhom isiru wkoll direttament bejn l-awtoritajiet kompetenti msemmijin (l-Artikolu 5(1)).

Is-sentenza jew kopja ċċertifikata tagħha u ċertifikat jistgħu jintbagħtu lill-awtorità kompetenti fl-Istat ta’ eżekuzzjoni bi kwalunkwe mezz li jħalli rekord bil-miktub, pereżempju posta elettronika u fax, f’kundizzjonijiet li jippermettu lill-Istat ta’ eżekuzzjoni jistabbilixxi l-awtentiċità (il-premessa 18).

L-Istat emittenti għandu jittrażmetti s-sentenza flimkien maċ-ċertifikat lil Stat ta’ eżekuzzjoni wieħed biss fi kwalunkwe mument (l-Artikolu 5(3)).

Jekk l-awtorità kompetenti fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ma tkunx magħrufa mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, din tal-aħħar għandha tfittex b’kull mezz ta’ tiftix neċessarju, anke permezz tal-punti ta’ kuntatt tan-NĠE, sabiex tikseb l-informazzjoni mill-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 5(4)) (47).

Meta awtorità tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li tirċievi sentenza flimkien ma’ ċertifikat ma jkollhiex il-kompetenza li tirrikonoxxiha u tieħu l-miżuri neċessarji għall-infurzar tagħha, hija għandha, ex officio, tittrażmetti s-sentenza flimkien maċ-ċertifikat lill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni u tinforma lill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti kif meħtieġ (l-Artikolu 5(5)).

3.7. Talba għal informazzjoni dwar id-dispożizzjonijiet dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali possibbli

L-infurzar ta’ piena għandu jkun irregolat bil-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. L-awtoritajiet tal-Istat ta’ eżekuzzjoni biss huma kompetenti sabiex jiddeċiedu dwar il-proċeduri għall-infurzar u sabiex jiddeterminaw il-miżuri kollha relatati magħhom, inklużi r-raġunijiet għal rilaxx bikri jew għal libertà kondizzjonali (l-Artikolu 17(1)).

Kemm iddum il-ħabs il-persuna kkundannata jiddependi ħafna mid-dispożizzjonijiet dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali fl-Istat ta’ eżekuzzjoni. Id-differenzi bejn l-Istati Membri huma konsiderevoli f’dan ir-rigward: pereżempju f’xi Stati Membri l-persuna kkundannata tinħeles wara li tiskonta żewġ terzi tas-sentenza, f’oħrajn wara terz tas-sentenza (48).

Fuq talba, l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu jinforma lill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti dwar id-dispożizzjonijiet applikabbli għar-rilaxx bikri jew għal-libertà kondizzjonali. L-Istat emittenti jista’ jaqbel mal-applikazzjoni ta’ tali dispożizzjonijiet jew jista’ jirtira ċ-ċertifikat (l-Artikolu 17(3)).

L-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li jipprovdu li kwalunkwe deċiżjoni dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali tista’ tieħu kont ta’ dawk id-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali, indikati mill-Istat emittenti, li skont dawn il-persuna tkun intitolata għar-rilaxx bikri jew għal-libertà kondizzjonali f’mument speċifiku (l-Artikolu 17(4)).

Huwa rakkomandat li l-Istat ta’ eżekuzzjoni jipprovdi komunikazzjoni ċara u spjegazzjoni tad-dispożizzjonijiet applikabbli tiegħu dwar il-libertà kondizzjonali lill-Istat emittenti u lill-persuna ssentenzjata. Dan jista’ jimplika li jkun hemm bżonn li tiġi pprovduta informazzjoni aktar dettaljata dwar il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni minbarra d-dispożizzjonijiet legali applikabbli.

L-informazzjoni dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali fl-Istat emittenti trid tiġi pprovduta taħt il-kaxxa (j) taċ-ċertifikat. Informazzjoni aktar dettaljata dwar id-dispożizzjonijiet applikabbli fuq ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali tista’ tiġi pprovduta fil-kaxxa (l) taċ-ċertifikat:

(j) Informazzjoni relatata ma’ rilaxx bikri jew ma’ libertà kondizzjonali: 1. Skont il-liġi tal-Istat emittenti l-persuna ssentenzjata hija intitolata għar-rilaxx bikri jew għal-libertà kondizzjonali wara li tkun skontat: ☐ nofs is-sentenza ☐ żewġ terzi tas-sentenza ☐ proporzjoni ieħor tas-sentenza (jekk jogħġbok indika): 2. L-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti titlob li tkun infurmata dwar: ☐ Id-dispożizzjonijiet applikabbli tal-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni dwar ir-rilaxx bikri jew il-libertà kondizzjonali tal-persuna ssentenzjata; ☐ Il-bidu u t-tmiem tal-perjodu tar-rilaxx bikri jew tal-libertà kondizzjonali. (l) Ċirkustanzi oħra rilevanti għall-każ (informazzjoni mhux obbligatorja): … …

3.8. Talba għal arrest proviżorju

Meta l-persuna ssentenzjata tkun fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, l-Istat ta’ eżekuzzjoni jista’, fuq it-talba tal-Istat emittenti, jarresta lill-persuna ssentenzjata, jew jieħu kwalunkwe miżura oħra sabiex tiżgura li l-persuna ssentenzjata tibqa’ fit-territorju tiegħu. Talba bħal din għall-arrest tista’ ssir qabel il-wasla tas-sentenza u taċ-ċertifikat, jew qabel it-teħid tad-deċiżjoni ta’ rikonoxximent tas-sentenza u ta’ infurzar tal-piena. It-tul tal-piena m’għandux ikun aggravat bħala riżultat ta’ kwalunkwe perjodu mqatta’ f’kustodja fuq il-bażi ta’ arrest proviżorju (l-Artikolu 14).

Din id-dispożizzjoni tippermetti lill-Istat tas-sentenzjar sabiex jiżgura li l-persuna ssentenzjata ma taħrabx, pereżempju filwaqt li tkun qed tistenna l-eżitu tal-eżaminazzjoni mwettqa mill-Istat ta’ eżekuzzjoni ta’ jekk fil-fatt huwiex possibbli li jieħu f’idejh l-eżekuzzjoni tal-piena.

L-informazzjoni dwar l-arrest proviżorju trid tiġi pprovduta fil-kaxxa (e) taċ-ċertifikat:

(e) Talba għal arrest proviżorju mill-Istat emittenti (meta l-persuna ssentenzjata tkun tinsab fl-Istat ta’ eżekuzzjoni): ☐ L-Istat emittenti jitlob lill-Istat ta’ eżekuzzjoni sabiex jarresta lill-persuna ssentenzjata, jew sabiex jieħu kwalunkwe miżura oħra sabiex jiżgura li l-persuna ssentenzjata tibqa’ fit-territorju tiegħu, sakemm ikun hemm deċiżjoni li tirrikonoxxi u tinfurza l-piena. ☐ L-Istat emittenti diġà talab lill-Istat ta’ eżekuzzjoni sabiex jarresta lill-persuna ssentenzjata, jew sabiex jieħu kwalunkwe miżura oħra sabiex jiżgura li l-persuna ssentenzjata tibqa’ fit-territorju tiegħu, sakemm ikun hemm deċiżjoni sabiex il-piena tiġi rikonoxxuta u infurzata. Jekk jogħġbok ipprovdi l-isem tal-awtorità fl-Istat ta’ eżekuzzjoni li ħadet id-deċiżjoni dwar it-talba sabiex tiġi arrestata l-persuna (Jekk applikabbli u disponibbli): … … …

3.9. Irtirar taċ-ċertifikat

L-Istat emittenti jista’ jirtira ċ-ċertifikat, filwaqt li jagħti raġunijiet talli jagħmel dan, dment li l-infurzar tas-sentenza fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ma jkunx għadu beda (l-Artikolu 13). Tabilħaqq, l-Istat emittenti jista’, fuq il-bażi tal-Artikolu 17(3), jitlob informazzjoni dwar il-modalitajiet ta’ eżekuzzjoni tal-piena tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li dan tal-aħħar irid iwieġeb b’informazzjoni preċiża. Imbagħad, u dejjem qabel ma jkun għadu beda l-infurzar tal-piena, l-Istat emittenti jista’ jagħżel li jirtira ċ-ċertifikat. B’mod partikolari, jekk l-Istat emittenti jqis li t-trasferiment ikun iwassal għal rilaxx prematur, dan jista’ jiddeċiedi li ma jittrasferixxix lill-persuna kkonċernata u li jirtira ċ-ċertifikat.

Malli ċ-ċertifikat jiġi rtirat, l-Istat ta’ eżekuzzjoni m’għandux jibqa’ jinforza l-piena.

PARTI II: IR-RIKONOXXIMENT TAS-SENTENZA U L-INFURZAR TAL-PIENA

4. IL-PROĊEDURA GĦAR-RIKONOXXIMENT

4.1. L-iskadenza għat-teħid tad-deċiżjoni dwar ir-rikonoxximent u r-rimedji kontra d-deċiżjoni ta’ trasferiment

Id-Deċiżjoni Qafas għandha l-għan li tistabbilixxi sistema ġdida ssimplifikata u aktar effettiva għat-trasferiment tal-pieni sabiex tiġi ffaċilitata u aċċellerata l-kooperazzjoni ġudizzjarja transfruntiera. Għalhekk, din tipprovdi għal termini fissi sabiex isir trasferiment. L-awtorità kompetenti fl-Istat ta’ eżekuzzjoni għandha tiddeċiedi malajr kemm jista’ jkun jekk tirrikonoxxix is-sentenza u tinforzax il-piena u għandha tinforma lill-Istat emittenti dwar dan, inkluż dwar kwalunkwe deċiżjoni li tadatta l-piena (l-Artikolu 12(1)). Id-deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tas-sentenza u l-infurzar tal-piena għandha tittieħed f’perjodu ta’ 90 jum mir-riċevuta tas-sentenza u taċ-ċertifikat (l-Artikolu 12(2)).

It-terminu jista’ jinqabeż biss f’ċirkustanzi eċċezzjonali. Imbagħad, l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu jinforma lill-Istat emittenti mingħajr dewmien, bi kwalunkwe mezz, filwaqt li jagħti r-raġunijiet għad-dewmien u ż-żmien stmat meħtieġ għat-teħid tad-deċiżjoni finali (l-Artikolu 12(3)).

Għad li hija kawża komuni li l-Istati Membri kollha għandhom jiżguraw li l-persuni ssentenzjati jkunu jistgħu jaċċessaw id-drittijiet u r-rimedji legali skont il-liġi nazzjonali tagħhom, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li t-tali rimedji fis-sistema tagħhom jikkonformaw mal-importanza tar-rispett tat-termini tad-Deċiżjoni Qafas (49).

Skont l-Artikolu 19(1) tat-TUE, l-Istati Membri għandhom jipprovdu rimedji suffiċjenti sabiex jiżguraw il-protezzjoni legali effettiva fl-oqsma koperti mid-dritt tal-UE (ara wkoll l-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE fir-rigward tad-dritt għal rimedju effettiv).

Il-persuni ssentenzjati jistgħu jippreżentaw appell kontra d-deċiżjoni ta’ rikonoxximent u ta’ infurzar tas-sentenza skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li dawn l-appelli ma jxekklux l-applikazzjoni mingħajr intoppi tad-Deċiżjoni Qafas u li jiġu rrispettati t-termini tal-iskadenza. Bħala regola ġenerali, skont il-premessa 22, id-deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tas-sentenza u l-infurzar tal-piena, inkluża kwalunkwe proċedura ta’ appell possibbli, għandha titlesta fi żmien 90 jum mir-riċevuta tas-sentenza u taċ-ċertifikat.

Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, li din id-Deċiżjoni Qafas 2002/584 ma tipprevjenix lill-Istati Membri milli jipprovdu għal appell li jissospendi l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tal-awtorità ġudizzjarja dment li d-deċiżjoni finali tingħata fi ħdan it-termini tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (50).

4.2. Talba għat-traduzzjoni tas-sentenza

Bħala regola, m’għandha tkun meħtieġa ebda traduzzjoni tas-sentenza (l-Artikolu 23(2)). Madankollu, jifdal possibbiltà għall-Istat ta’ eżekuzzjoni li jitlob li s-sentenza jew partijiet essenzjali minnha jkunu akkumpanjati minn traduzzjoni. Sabiex jagħmlu dan, l-Istati Membri l-ewwel iridu jkunu ddepożitaw dikjarazzjoni mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill li huma jixtiequ jkollhom l-opportunità li jifformulaw talba bħal din (l-Artikolu 23(3)). It-tieni, talba bħal din tista’ ssir biss meta l-Istat ta’ eżekuzzjoni jqis li l-kontenut taċ-ċertifikat ma jkunx suffiċjenti sabiex jiddeċiedi dwar l-infurzar tas-sentenza, u fejn meħtieġ wara konsultazzjoni fejn ikun hemm bżonn bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni u emittenti sabiex jiġi indikat liema partijiet essenzjali tas-sentenza jeħtieġu traduzzjoni (Artikolu 23(2) u (3)).

4.3. Il-posponiment

Id-Deċiżjoni Qafas tipprevedi l-posponiment mhux obbligatorju tar-rikonoxximent (jew in-nuqqas ta’ rikonoxximent) meta ċ-ċertifikat ikun inkomplet jew ikun ċar li dan ma jkunx jikkorrispondi għas-sentenza (l-Artikolu 11). L-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tistabbilixxi skadenza raġonevoli għat-tlestija jew għall-korrezzjoni taċ-ċertifikat (ara l-Artikolu 9(1)(a)).

4.4. L-arrest proviżorju

Meta l-persuna ssentenzjata tkun fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, l-Istat ta’ eżekuzzjoni jista’, fuq it-talba tal-Istat emittenti, jarresta lill-persuna ssentenzjata, jew jieħu kwalunkwe miżura oħra sabiex tiżgura li l-persuna ssentenzjata tibqa’ fit-territorju tiegħu. Talba bħal din għall-arrest tista’ ssir qabel il-wasla tas-sentenza u taċ-ċertifikat, jew qabel it-teħid tad-deċiżjoni ta’ rikonoxximent tas-sentenza u ta’ infurzar tal-piena. It-tul tal-piena m’għandux ikun aggravat bħala riżultat ta’ kwalunkwe perjodu mqatta’ f’kustodja fuq il-bażi ta’ arrest proviżorju (l-Artikolu 14).

Din id-dispożizzjoni tippermetti lill-Istat tas-sentenzjar sabiex jiżgura li l-persuna ssentenzjata ma taħrabx, pereżempju filwaqt li tkun qed tistenna l-eżitu tal-eżaminazzjoni mwettqa mill-Istat ta’ eżekuzzjoni ta’ jekk fil-fatt huwiex possibbli li jieħu f’idejh l-eżekuzzjoni tal-piena.

5. ID-DEĊIŻJONI DWAR IR-RIKONOXXIMENT U L-INFURZAR

5.1. Dmir ġenerali ta’ rikonoxximent u ta’ infurzar

L-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni hija obbligata tirrikonoxxi sentenza li tkun ġiet trażmessa, u minnufih għandha tieħu l-miżuri neċessarji kollha għall-infurzar tal-piena, sakemm ma tiddeċidix li tinvoka waħda mir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent jew għan-nuqqas ta’ infurzar (l-Artikolu 8(1)).

5.2. Kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni

Il-kunsens tal-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa rekwiżit preċedenti fis-sitwazzjonijiet kollha mhux koperti mill-Artikoli 4(1)(a) jew (b), eż. fil-każ ta’ ċittadini li ma jgħixux fl-Istat ta’ eżekuzzjoni, u lanqas mhuma se jiġu ddeportati fih jew persuni li jirrisjedu fl-Istat ta’ eżekuzzjoni mingħajr ma jkunu ċittadini ta’ dak l-Istat (l-Artikolu 4(1)(c)). F’dan il-każ, il-konsultazzjonijiet iridu jsiru bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati emittenti u ta’ eżekuzzjoni, u l-Istat ta’ eżekuzzjoni għandu d-dritt li jirrifjuta l-kooperazzjoni billi ma jagħtix il-kunsens tiegħu għat-trasferiment (l-premessa 8).

Tista’ ssir eċċezzjoni għal din ir-regola minn kull Stat Membru billi jagħmel dikjarazzjoni li tindika li l-kunsens minn qabel tiegħu mhuwiex meħtieġ għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat (l-Artikolu 4(7)) jekk il-persuna ssentenzjata:

(a) tgħix u kienet kontinwament tirresjedi legalment għal tal-anqas ħames snin fl-Istat ta’ eżekuzzjoni u ser iżżomm dritt permanenti ta’ residenza f’dak l-Istat (51), u/jew

(b) hija ċittadin tal-Istat ta’ eżekuzzjoni f’każijiet barra dawk previsti mill-Artikolu 4(1)(a) u (b).

It-tali dikjarazzjoni hija valida fir-relazzjonijiet tagħha ma’ Stati Membri oħra li jkunu taw l-istess notifika jew fil-mument tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni Qafas jew fi kwalunkwe żmien wara din (l-Artikolu 4(7)).

Fl-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri li, b’mod partikolari, jieħdu kont tal-għan li tiġi ffaċilitata r-riabilitazzjoni soċjali tal-persuna ssentenzjata u li għandhom jikkostitwixxu l-bażi għall-awtoritajiet kompetenti tagħhom sabiex jiddeċiedu jekk jagħtux kunsens jew le għat-trażmissjoni tas-sentenza u taċ-ċertifikat f’każijiet skont l-Artikolu 4(1)(c) (Artikolu 4(6)).

Id-dikjarazzjonijiet skont l-Artikolu 4(7) jistgħu jiġu kkonsultati fuq is-sit web tan-NĠE (52).

5.3. Il-lista ta’ 32 reat li għalihom ma hemm ebda verifika ta’ kriminalità doppja

L-awtorità eżekutorja għandha tivverifika jekk l-awtorità emittenti ratx jekk ir-reati jaqgħux f’waħda mit-32 kategorija ta’ reati mniżżla fl-Artikolu 7(1). L-awtorità eżekutorja tista’ tivverifika l-kriminalità doppja biss għar-reati li mhumiex f’dik il-lista ta’ 32 reat.

Jenħtieġ li jiġi enfasizzat li għall-valutazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-Artikolu 7(1), huma rilevanti biss it-tifsira tar-reat u tal-piena massima biss fil-liġi tal-Istat Membru emittenti. L-awtorità eżekutorja għandha tirrikonoxxi x’indikat l-awtorità emittenti fiċ-ċertifikat.

Skont id-Deċiżjoni Qafas, l-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li jkomplu japplikaw test tal-kriminalità doppja anki għat-32 il-kategorija ta’ reati. Sabiex tkun tapplika din l-eċċezzjoni, dikjarazzjoni trid tiġi nnotifikata lis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill fil-mument tal-adozzjoni tal-istrument jew fi kwalunkwe stadju aktar tard meqjus xieraq mill-Istat Membru. Bl-istess mod, dawn id-dikjarazzjonijiet jistgħu jiġu rtirati mill-Istati Membri fi kwalunkwe waqt (l-Artikolu 7(4)). Ħafna Stati Membri għamlu dikjarazzjonijiet li jippermettu verifika tal-kriminalità doppja għar-reati kollha (ara n-nota 13 f’qiegħ il-paġna14).

Fis-sentenza tagħha fil-Kawża C-289/15 Grundza (53), il-Qorti tal-Ġustizzja interpretat l-Artikolu 7(3) u l-Artikolu 9(1)(d) tad-Deċiżjoni Qafas (jiġifieri kif għandha tiġi vvalutata l-kundizzjoni tal-kriminalità doppja). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat kif ġej:

“38. … fl-evalwazzjoni tal-kriminalità doppja, hija l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li għandha tivverifika jekk l-elementi fattwali li huma l-bażi tar-reat, kif riflessi fis-sentenza mogħtija mill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti, humiex ukoll, bħala tali, punibbli b’sanzjoni kriminali f’dan it-territorju, fil-każ li jkunu twettqu fit-territorju tal-Istat ta’ eżekuzzjoni. … 49. … fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-kriminalità doppja, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għandha tivverifika mhux jekk inkisirx l-interess protett mill-Istat emittenti, iżda jekk, fil-każ li r-reat inkwistjoni twettaq fit-territorju tal-Istat Membru li taħtu taqa’ din l-awtorità, ikunx tqies li nkiser interess simili, protett mid-dritt nazzjonali ta’ dan l-Istat”.

5.4. L-adattament tas-sentenza

Billi d-Deċiżjoni Qafas hija bbażata fuq il-fiduċja reċiproka tas-sistemi ġuridiċi tal-Istati Membri l-oħra, id-deċiżjoni tal-imħallef fl-Istat emittenti għandha tiġi rrispettata u, fil-prinċipju, ma għandu jkun hemm l-ebda reviżjoni jew adattament ta’ din id-deċiżjoni (l-Artikolu 8(1)) (54). Għal dan il-prinċipju tal-hekk imsejjaħ “infurzar kontinwu” (55) jeżistu żewġ eċċezzjonijiet, li t-tnejn li huma jidderivaw mill-inkompatibbiltà tal-piena imposta fl-Istat emittenti, jew f’termini tad-durata jew tan-natura, mal-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni:

1. It-tul tal-piena jvarja: meta l-piena tal-Istat emittenti tkun inkompatibbli mal-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni f’termini tat-tul tagħha, dan tal-aħħar jista’ jadattaha biss meta tkun taqbeż il-penali massima pprovduta għal reati simili skont il-liġi nazzjonali tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (eż. ċessjoni ta’ piena għal reati relatati mad-drogi ta’ 14-il sena li għalihom hija applikabbli penali massima ta’ 12-il sena skont il-liġi nazzjonali tal-Istat ta’ eżekuzzjoni). Madankollu, il-piena adattata m’għandhiex tkun anqas mill-piena massima prevista għal reati simili skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 8(2)).

2. In-natura tal-piena tvarja: meta l-piena tal-Istat emittenti tkun inkompatibbli mal-liġi nazzjonali tal-Istat ta’ eżekuzzjoni f’termini tan-natura tagħha (eż. għomor il-ħabs jista’ jiġi adattat għal 20 sena ħabs), dan tal-aħħar jista’ jadattaha għall-piena jew għall-miżura prevista skont il-liġi tiegħu stess għal reati simili. Madankollu, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni trid tiżgura li l-piena jew il-miżura adattata tikkorrispondi bl-aktar mod viċin possibbli għall-piena oriġinali imposta fl-Istat emittenti. Barra minn hekk, huwa impossibbli għall-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni li tikkonverti l-piena oriġinali f’piena pekunarja (l-Artikolu 8(3)).

Fiż-żewġ sitwazzjonijiet, meta l-adattament jitqies neċessarju, l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni għandha mill-aktar fis possibbli tinforma lill-awtorità kompetenti tal-Istat emittenti bid-deċiżjoni tagħha li tadatta l-piena (l-Artikolu 12(1)).

Jekk l-Istat emittenti ma jaqbilx mal-adattament tas-sentenza, jista’ jiddeċiedi li jirtira ċ-ċertifikat (l-Artikolu 13).

Il-piena adattata m’għandhiex taggrava l-piena mogħtija fl-Istat emittenti f’termini tan-natura jew tat-tul tagħha (l-Artikolu 8(4)).

Dment li l-infurzar tal-piena fl-Istat ta’ eżekuzzjoni ma jkunx għadu beda, l-Istat emittenti jkollu l-possibbiltà li jirtira ċ-ċertifikat, jekk huwa jqis li d-deċiżjoni ta’ adattament tal-piena tmur kontra l-intenzjonijiet inizjali tiegħu għat-trasferiment tal-persuna ssentenzjata (qari kombinat tal-Artikoli 12(1) u 13).

L-Artikolu 8(2) u (3) jittrattaw mal-adattament tal-piena li oriġinarjament ġiet imposta mill-Istat emittenti. Għaldaqstant, id-dispożizzjonijiet dwar l-adattament tal-piena ma jkoprux arranġamenti għar-rilaxx bikri jew għal-libertà kondizzjonali peress li l-arranġamenti jikkonċernaw l-eżekuzzjoni tal-piena. Ir-reġim għall-eżekuzzjoni tal-piena huwa stabbilit fl-Artikolu 17 (ara t-taqsima 7.3 hawn isfel).

5.5. Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent jew għan-nuqqas ta’ infurzar

Id-dmir ġenerali ta’ rikonoxximent u ta’ eżekuzzjoni ta’ sentenza li tkun ġiet trażmessa (imnaqqax fl-Artikolu 8(1)) huwa limitat mir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent u għan-nuqqas ta’ infurzar, jiġifieri, ir-raġunijiet għar-rifjut (l-Artikolu 9). Ta’ min jinnota li dawn ir-raġunijiet huma l-uniċi li l-awtorità ta’ eżekuzzjoni tista’ tinvoka bħala l-bażi għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat, b’rabta mad-Deċiżjoni Qafas 2002/584, li l-lista tar-raġunijiet għar-rifjut hija eżawrjenti (56).

Ir-raġunijiet għar-rifjut għandhom jiġu implimentati bħala fakultattivi għall-awtorità kompetenti. L-Artikolu 9 jiddikjara b’mod ċar li l-awtorità kompetenti “tista’” tirrifjuta milli tirrikonoxxi s-sentenza u tinfurza l-piena, jiġifieri l-awtorità ta’ eżekuzzjoni kompetenti jibqa’ jkollha marġni diskrezzjonali fuq bażi ta’ każ b’każ sabiex jivvaluta l-adegwatezza tal-invokar ta’ raġuni għar-rifjut (57).

L-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta milli tirrikonoxxi s-sentenza u tinforza l-piena, jekk tkun tapplika waħda mir-raġunijiet li ġejjin għan-nuqqas ta’ rikonoxximent u għan-nuqqas ta’ infurzar:

5.5.1. Ċertifikat inkomplet jew mhux korrett (l-Artikolu 9(1)(a))

Iċ-ċertifikat imsemmi fl-Artikolu 4 mhuwiex komplet jew b’mod ċar ma jaqbilx mas-sentenza u ma kienx kompletat jew ikkorreġut fi ħdan perjodu ta’ żmien raġonevoli stabbilit mill-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.

5.5.2. Nuqqas ta’ konformità mal-kriterji għat-trażmizzjoni (l-Artikolu 9(1)(b)

Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 4(1) ma jiġux issodisfati. Għal spjegazzjoni ulterjuri, ara t-Taqsima 2.3.1.

5.5.3. Ne bis in idem (l-Artikolu 9(1)(c))

L-infurzar tal-piena jkun kuntrarju għall-prinċipju ta’ ne bis in idem.

Il-Qorti tal-Ġustizzja qatgħet diversi sentenzi f’kawżi dwar l-interpretazzjoni tal-prinċipju ta’ ne bis in idem b’rabta mal-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni CISA. Dawn is-sentenzi huma applikabbli għad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 permezz tas-sentenza fil-Kawża C-261/09 Mantello (58) u jiċċaraw il-kunċetti bħal “id-deċiżjoni finali”, “l-istess att” u “s-sentenza ġiet skontata”. Fis-sentenza tagħha fil-Kawża C-129/14 PPU Spasic (59) , il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni CISA huwa kompatibbli mal-Artikolu 50 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, fejn huwa minqux il-prinċipju ta’ ne bis in idem.

L-Artikolu 54 tal-Konvenzjoni CISA

“Persuna li l-każ tagħha jkun inqata’ b’mod finali f’Parti Kontraenti waħda ma tistax tiġi mixlija f’Parti Kontraenti oħra għall-istess azzjonijiet sakemm, jekk tkun ġiet imposta penali, din tkun ġiet infurzata, tkun fil-fatt fil-proċess li tiġi infurzata jew ma tkunx tista’ tiġi infurzata iżjed taħt il-liġijiet tal-Parti Kontraenti fejn tkun ingħatat is-sentenza.”

L-Artikolu 50 tal-Karta tal-UE dwar id-Drittijiet Fundamentali

“Id-dritt li wieħed ma jiġix iġġudikat jew jingħata piena darbtejn għall-istess reat L-ebda persuna ma tista’ terġa’ tkun ipproċessata jew ikkundannata għal reat li għalih tkun diġà instabet mhux ħatja jew ikkundannata fl-Unjoni b’sentenza li daħlet in ġudikat skont il-liġi”.

5.5.4. In-nuqqas ta’ kriminalità doppja (l-Artikolu 9(1)(d))

F’każ imsemmi fl-Artikolu 7(3) u, fejn l-Istat ta’ eżekuzzjoni jkun għamel dikjarazzjoni skont l-Artikolu 7(4), f’każ imsemmi fl-Artikolu 7(1), l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni tista’ tirrifjuta milli tirrikonoxxi s-sentenza jekk din tkun relatata ma’ atti li ma jkunux jikkostitwixxu reat skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.

Għalhekk, din ir-raġuni għal rifjut tikkonċerna:

(1) dawk ir-reati li ma jappartjenux għal waħda mit-32 kategorija ta’ reati elenkati fl-Artikolu 7(1);

(2) reati li jappartjenu għal waħda mit-32 kategorija ta’ reati elenkati fl-Artikolu 7(1) iżda huma punibbli fl-Istat emittenti biss b’piena ta’ kustodja jew b’ordni ta’ detenzjoni għal perjodu massimu ta’ anqas minn tliet snin, jew

(3) ir-reati kollha meta tkun saret dikjarazzjoni skont l-Artikolu 7(4).

Fir-rigward ta’ taxxi jew dazji, dazji doganali u skambju, ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni ta’ sentenza m’għandhomx ikunu rrifjutati minħabba r-raġuni li l-liġi tal-Istat eżekutorju ma timponix l-istess tip ta’ taxxa jew dazji jew li ma għandhiex l-istess tip ta’ regoli fir-rigward ta’ regolamenti dwar it-taxxi, id-dazji, id-dazji doganali u l-iskambju bħal-liġi tal-Istat Membru emittenti.

Fis-sentenza tagħha fil-Kawża C-289/15 Grundza, il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat kif għandha tiġi vvalutata l-kundizzjoni tal-kriminalità doppja (ara t-Taqsima 5.3).

5.5.5. L-infurzar ta’ piena preskritta skont il-liġi (l-Artikolu 9(1)(e))

L-infurzar tal-piena jiġi preskritt skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni.

5.5.6. Immunità skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni (l-Artikolu 9(1)(f))

Hemm immunità skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, li tagħmel l-infurzar tal-piena impossibbli.

5.5.7. L-età għar-responsabbiltà kriminali (l-Artikolu 9(1)(g))

Il-piena ġiet imposta fuq persuna li, skont il-liġi tal-Istat ta’ eżekuzzjoni, minħabba l-età tagħha, ma setgħetx tinżamm kriminalment responsabbli għall-atti li fuqhom inqatgħet is-sentenza.

Il-liġijiet tal-Istati Membri jiddefinixxu l-età minima ta’ responsabbiltà kriminali b’mod differenti. Din ir-raġuni għal rifjut tapplika jekk, fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, il-persuna rikjesta tista’ tiffaċċja passi ċivili jew amministrattivi biss kontriha, iżda mhux kriminali, minħabba l-età tagħha.

Fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 (60), il-Qorti tal-Ġustizzja ċċarat li l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni trid (61) tirrifjuta milli tikkonsenja dawk il-minorenni biss li, skont il-liġi tal-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni, ikunu għadhom ma laħqux l-età li fiha jitqiesu kriminalment responsabbli għall-atti li fuqhom huwa bbażat il-MAE. Sabiex tivvaluta dan, l-awtorità ġudizzjarja trid tissimplifika jekk il-persuna kkonċernata laħqitx l-età minima meħtieġa sabiex tkun kriminalment responsabbli fl-Istat Membru ta’ eżekuzzjoni għall-atti li fuqhom huwa bbażat il-MAE. L-awtorità m’għandhiex bżonn tikkunsidra kwalunkwe kundizzjoni addizzjonali, relatata ma’ valutazzjoni bbażata fuq iċ-ċirkustanzi tal-individwu, li għalihom il-prosekuzzjoni u l-kundanna ta’ minorenni għal tali atti jkunu soġġetti b’mod speċifiku skont il-liġi ta’ dak l-Istat Membru.

5.5.8. Il-bqija taż-żmien tal-piena li trid tiġi skontata hija qasira wisq (l-Artikolu 9(1)(h))

Fil-mument li fih l-awtorità kompetenti tal-Istat ta’ eżekuzzjoni rċeviet is-sentenza, ikunu għadhom iridu jiġu skontati anqas minn sitt xhur tas-sentenza.

Fid-dawl tat-termini massimi ta’ 120 jum (90 jum għat-teħid tad-deċiżjoni finali dwar ir-rikonoxximent tas-sentenza, ara l-Artikolu 12(2) + 30 jum għat-trasferiment tal-persuna ssentenzjata, ara l-Artikolu 15(1)) previsti fid-Deċiżjoni Qafas, trasferiment ma jistax jitqies xieraq mill-Istat ta’ eżekuzzjoni jekk ikun fadal anqas minn 6 xhur mill-piena x’jiġu skontati. Il-mument li fih is-sentenza ġiet riċevuta mill-Istat ta’ eżekuzzjoni huwa rilevanti f’dak ir-rigward.

5.5.9. Proċessi in absentia (l-Artikolu 9(1)(i))

Id-Deċiżjoni Qafas 2009/299 emendat id-Deċiżjoni Qafas billi emendat l-Artikolu 9(1)(i) dwar deċiżjonijiet meħuda in abstentia. Dawn id-dispożizzjonijiet jikkonċernaw sitwazzjonijiet li fihom awtorità eżekutorja tkun irċeviet sentenza għar-rikonoxximent u għall-infurzar tal-piena li tirriżulta minn proċedimenti fl-Istat emittenti fejn ma tkunx preżenti dik il-persuna.

L-Artikolu 9(1)(i) tad-Deċiżjoni Qafas fih raġuni għal rifjut jekk, skont iċ-ċertifikat previst fl-Artikolu 4, il-persuna ma tkunx dehret personalment fil-proċess li jwassal għad-deċiżjoni.

Madankollu, din ir-regola fiha numru ta’ eċċezzjonijiet. Awtorità ta’ eżekuzzjoni ma tistax tirrifjuta milli teżegwixxi talba għar-rikonoxximent u għall-infurzar tal-piena fuq il-bażi ta’ deċiżjoni mogħtija in absentia meta ċ-ċertifikat jiddikjara li l-persuna, skont ir-rekwiżiti proċedurali ulterjuri ddefiniti fil-liġi nazzjonali tal-Istat emittenti,

(i) fi żmien debitu: — jew tħarrket personalment u għaldaqstant kienet infurmata bid-data u bil-post tal-proċess li wassal għad-deċiżjoni, jew b’mezzi oħra fil-fatt irċiviet informazzjoni uffiċjali dwar id-data u l-post skedati ta’ dak il-proċess b’tali mod li ġie stabbilit inekwivokabbilment li hija kienet konxja mill-proċess skedat, u — kienet infurmata li tista’ tittieħed deċiżjoni jekk hija ma tidhirx fil-proċess; jew

(ii) konxja mill-proċess skedat kienet tat mandat lil konsulent legali, li kien jew appuntat mill-persuna konċernata jew mill-Istat, biex jiddefendiha fil-proċess, u kienet fil-fatt ġiet difiża minn dak il-konsulent fil-proċess; jew

(iii) wara li kienet innotifikata bid-deċiżjoni u kienet infurmata b’mod espliċitu bid-dritt ta’ proċess ġdid, jew appell, li fih il-persuna għandha d-dritt li tipparteċipa u li jippermetti li jiġu eżaminati mill-ġdid il-merti tal-każ, inkluża evidenza ġdida, u li jistgħu jwasslu sabiex tinbidel id-deċiżjoni oriġinali — iddikjarat espressament li hija ma tikkontestax id-deċiżjoni; jew — ma talbitx proċess ġdid jew appell fil-perjodu ta’ żmien applikabbli.

Il-Qorti tal-Ġustizzja diġà qatgħet xi sentenzi rigward proċessi in absentia fil-kuntest tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584.

Is-Sentenza fil-Kawza C-399/11 Melloni (62) kienet tikkonċerna l-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 4a(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 għandux jiġi interpretat bħala wieħed li ma jħallix lill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni, fiċ-ċirkustanzi speċifikati f’dik id-dispożizzjoni, milli jagħmlu l-eżekuzzjoni ta’ MAE maħruġ għall-finijiet tal-eżekuzzjoni ta’ piena kundizzjonali għall-fatt li l-kundanna mogħtija in absentia tkun miftuħa għal stħarriġ fl-Istat Membru emittenti.

Il-Qorti tal-Ġustizzja kkunsidrat li l-Artikolu 4a(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584 jipprovdi raġuni fakultattiva għan-nuqqas ta’ eżekuzzjoni ta’ MAE maħruġ għall-fini tal-eżekuzzjoni ta’ piena, fejn il-persuna kkonċernata tkun ġiet issentenzjata in absentia. Madankollu, dik l-għażla hija akkumpanjata minn erba’ eċċezzjonijiet stipulati fil-punti (a) sa (d) tal-Artikolu 4a(1) tad-Deċiżjoni Qafas 2002/584. Il-Qorti qalet li f’dawn l-erba’ sitwazzjonijiet, l-awtorità ġudizzjarja ta’ eżekuzzjoni ma tistax tissoġġetta l-konsenja ta’ persuna kkundannata in absentia għall-kundizzjoni li l-kundanna tkun miftuħa għal stħarriġ fil-preżenza tagħha.

Barra minn hekk, inqatgħu diversi sentenzi