MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

Raġunijiet għall-proposta u l-objettivi tagħha

Fid-9 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni adottat il-Komunikazzjoni “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (“Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali”). Il-Komunikazzjoni ppreżentat viżjoni, miri u toroq għal trasformazzjoni diġitali b’suċċess tal-Unjoni Ewropea sal-2030. Din it-trasformazzjoni hi wkoll kritika biex tinkiseb it-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, ċirkolari u reżiljenti. L-ambizzjoni tal-UE hi li tkun sovrana diġitalment f’dinja miftuħa u interkonnessa, u li ssegwi politiki diġitali li jagħtu s-setgħa lin-nies u lin-negozji biex isawru futur diġitali ffokat fuq il-bniedem, sostenibbli u aktar prosperu. Dan jinkludi li jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet u d-dipendenzi u li jitħaffef l-investiment. Il-Komunikazzjoni wieġbet is-sejħa tal-Kunsill Ewropew għal “Kumpass Diġitali”, u hi msejsa fuq l-istrateġija diġitali tal-Kummissjoni ta’ Frar 2020. Il-Komunikazzjoni pproponiet li jintlaħaq qbil fuq sett ta’ prinċipji diġitali, li jitniedu malajr proġetti multinazzjonali importanti, u li titħejja proposta leġiżlattiva li tistabbilixxi governanza soda b’mekkaniżmu ta’ monitoraġġ u kooperazzjoni mal-Istati Membri biex ikun żgurat il-progress – il-Programm ta’ Politika “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali (“Programm ta’ Politika”)”.

Fil-konklużjonijiet tiegħu tal-25 ta’ Marzu 2021, il-Kunsill Ewropew enfasizza l-importanza tat-trasformazzjoni diġitali għall-irkupru, il-prosperità, is-sigurtà u l-kompetittività tal-Unjoni u għall-benesseri tas-soċjetajiet tagħna. Enfasizza wkoll il-ħtieġa li tissaħħaħ is-sovranità diġitali tal-UE b’mod awtodeterminat u miftuħ, billi din tissejjes fuq il-preġji tagħha u jonqsu d-dgħufijiet tagħha u billi tittieħed azzjoni intelliġenti u selettiva li tippreserva s-swieq miftuħa u l-kooperazzjoni dinjija. Identifika l-“Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” bħala pass lejn it-tfassil tal-iżvilupp diġitali tal-UE għad-deċennju li jmiss. Stieden rieżami rapidu fid-dawl tat-tħejjija tal-Programm ta’ Politika previst “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali”. Barra minn hekk, stieden lill-Kummissjoni biex twessa’ s-sett ta’ għodod ta’ politika tal-Unjoni Ewropea għat-trasformazzjoni diġitali, kemm fil-livell tal-Unjoni Ewropea kif ukoll f’dak nazzjonali, u biex tuża l-istrumenti kollha disponibbli mill-politika industrijali, kummerċjali u tal-kompetizzjoni, il-ħiliet u l-edukazzjoni, il-politika dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-istrumenti ta’ finanzjament fit-tul biex tiffaċilita t-trasformazzjoni diġitali.

Il-Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali ħabbret ukoll li l-Kummissjoni se tippreżenta sett ta’ prinċipji u drittijiet diġitali f’dikjarazzjoni solenni interistituzzjonali bejn il-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, abbażi ta’ proposta mill-Kummissjoni Ewropea. Il-proposta se tibni fuq l-esperjenza tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u fuq l-inizjattivi riċenti tal-Istati Membri fil-qasam, b’mod partikolari d-“Dikjarazzjoni ta’ Lisbona – Demokrazija Diġitali bi Skop” imnedija mill-Presidenza Portugiża tal-Kunsill.

Il-“Perkors għad-Deċennju Diġitali” għandu l-għan li jiżgura li l-Unjoni Ewropea tilħaq l-objettivi u l-miri tagħha lejn trasformazzjoni diġitali tas-soċjetà u tal-ekonomija tagħna f’konformità mal-valuri tal-UE, filwaqt li ssaħħaħ it-tmexxija diġitali tagħna u tippromwovi politiki diġitali li jiffokaw fuq il-bniedem, inklużivi u sostenibbli li jagħtu s-setgħa liċ-ċittadini u lin-negozji. Dan bil-għan li t-trasformazzjoni diġitali tal-UE ssir f’konformità ma’ din il-viżjoni billi jiġi stabbilit proċess ċar, strutturat u kollaborattiv biex jinkiseb dan ir-riżultat.

Għal dan l-għan, il-“Perkors għad-Deċennju Diġitali” jistabbilixxi l-miri diġitali konkreti li l-Unjoni kollha kemm hi mistennija tilħaq sa tmiem id-deċennju, kif delinjat għall-ewwel darba fil-Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali. Imbagħad jistabbilixxi forma ġdida ta’ governanza mal-Istati Membri, permezz ta’ mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni annwali bejn l-istituzzjonijiet tal-Unjoni u l-Istati Membri biex jiġi żgurat li l-Unjoni tilħaq l-ambizzjoni tagħha b’mod konġunt. Il-miri diġitali għall-2030 huma bbażati fuq erba’ punti kardinali: il-ħiliet diġitali, l-infrastrutturi diġitali, id-diġitalizzazzjoni tan-negozji u d-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi.

Fid-dinja ta’ għada, il-ħiliet diġitali bażiċi u avvanzati se jkunu essenzjali biex tissaħħaħ ir-reżiljenza kollettiva tagħna bħala soċjetà: iċ-ċittadini b’setgħa u kapaċitajiet diġitali u forza tax-xogħol b’ħiliet diġitali għoljin biss jistgħu jkunu l-mexxejja tad-destin tagħhom stess, kunfidenti u assertivi fil-mezzi, fil-valuri u fl-għażliet tagħhom. Filwaqt li naturalment għandu l-għan li jagħti ħiliet diġitali bażiċi lill-popolazzjoni kollha tal-Unjoni Ewropea, skont il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali, il-“Perkors għad-Deċennju Diġitali” jipproġetta l-mira għal dawk li għandhom bejn is-16 u l-74 sena b’mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi sa 80% fl-2030. Barra minn hekk, it-taħriġ u l-edukazzjoni diġitali jenħtieġ li jappoġġaw forza tax-xogħol li tippermetti lin-nies jiksbu ħiliet diġitali speċjalizzati biex ikollhom impjiegi ta’ kwalità u karrieri ta’ sodisfazzjon. Barra minn hekk, se jkun essenzjali li jiġi indirizzat in-nuqqas kbir tal-ħiliet fiċ-ċibersigurtà fil-forza tax-xogħol tal-UE, bħala komponent importanti tal-protezzjoni tal-UE kontra t-theddid ċibernetiku. Għalhekk, minbarra l-mira dwar il-ħiliet diġitali bażiċi stabbilita fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, l-UE għandu jkollha mira ta’ 20 miljun speċjalista impjegati fis-settur tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni fl-UE, b’konverġenza bejn in-nisa u l-irġiel.

Jekk il-ħiliet ikunu prerekwiżit meħtieġ, l-istrument abilitanti essenzjali għat-teħid ta’ vantaġġ mill-benefiċċji tad-diġitalizzazzjoni, għal aktar żviluppi teknoloġiċi u għat-tmexxija diġitali tal-Ewropa hu infrastruttura diġitali sostenibbli għall-konnettività, il-mikroelettronika u l-kapaċità li tiġi pproċessata data vasta. Konnettività eċċellenti u sigura għal kulħadd u kullimkien fl-Ewropa, inkluż f’żoni rurali u remoti, se tippermetti liċ-ċittadini u lin-negozji Ewropej kollha jgawdu bis-sħiħ l-opportunitajiet tad-Deċennju Diġitali. Il-ħtiġijiet tas-soċjetà għall-wisa’ tal-banda tad-download u tal-upload qed jiżdiedu b’mod kostanti. Sal-2030, jenħtieġ li n-networks b’veloċitajiet tal-gigabits ikunu disponibbli f’kundizzjonijiet aċċessibbli għal dawk kollha li jeħtieġu jew jixtiequ din il-kapaċità, u maż-żoni popolati kollha koperti mill-5G. Bl-istess mod, il-mikroproċessuri jkunu fil-bidu tal-biċċa l-kbira tal-ktajjen ta’ valur strateġiċi ewlenin, bħall-karozzi konnessi, it-telefowns, l-Internet tal-Oġġetti, il-kompjuters ta’ prestazzjoni għolja, l-edge computers u l-Intelliġenza Artifiċjali. Għalhekk, il-produzzjoni ta’ semikondutturi mill-aktar avvanzati u sostenibbli fl-Ewropa, inkluż il-proċessuri, jenħtieġ li sal-2030 tkun mill-inqas 20% tal-produzzjoni dinjija f’termini ta’ valur (jiġifieri kapaċitajiet tal-manifattura taħt nodi ta’ 5nm, li jimmiraw għal 2nm, u 10 darbiet aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija mil-lum). Barra minn hekk, jenħtieġ li jiġu installati 10 000 edge node sigur u newtrali għall-klima fl-UE sal-2030, b’mod li jiggarantixxi l-aċċess għal servizzi ta’ data b’latenza baxxa kull fejn ikunu jinsabu n-negozji.

Lil hinn mill-istrumenti abilitanti, it-teknoloġija kollha msemmija se tkun fil-qalba ta’ prodotti ġodda, proċessi ġodda ta’ manifattura u mudelli kummerċjali ġodda bbażati fuq il-kondiviżjoni ġusta tad-data fl-ekonomija tad-data. F’dan il-kuntest, l-ebda negozju ma jista’ jitħalla lura. It-trasformazzjoni tan-negozji se tkun tiddependi fuq il-kapaċità tagħhom li jadottaw teknoloġiji diġitali ġodda malajr u b’mod ġenerali, inkluż fl-ekosistemi industrijali u tas-servizzi li bħalissa għadhom lura. Dan hu partikolarment importanti għan-negozji ż-żgħar li jikkostitwixxu s-sinsla tal-ekonomija Ewropea. Din hi r-raġuni għalfejn sal-2030 mill-inqas 75% tal-intrapriżi Ewropej kellhom jadottaw servizzi tal-cloud computing, big data u Intelliġenza Artifiċjali; u aktar minn 90% tal-SMEs Ewropej jenħtieġ li jkunu laħqu mill-inqas livell bażiku ta’ intensità diġitali. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċifika lill-innovazzjoni avvanzata u fixkiela li għandha l-għan li tirdoppja l-għadd ta’ unicorns fl-Ewropa sal-2030, permezz tat-tkabbir tas-sensiela ta’ negozji innovattivi tal-UE li qed jespandu u t-titjib tal-aċċess tagħhom għall-finanzi.

Fl-aħħar iżda mhux l-inqas, sal-2030, il-ħajja demokratika u s-servizzi pubbliċi online jridu jkunu aċċessibbli kompletament għal kulħadd, u kulħadd irid jibbenefika minn ambjent diġitali mill-aqwa li jipprovdi servizzi u għodod faċli biex jintużaw, effiċjenti u personalizzati bi standards għoljin ta’ sigurtà u privatezza. Il-Gvern bħala Pjattaforma hu l-mod il-ġdid kif jinbnew is-servizzi pubbliċi diġitali. L-ambizzjoni hi li sal-2030, il-forniment online kollu ta’ servizzi pubbliċi ewlenin ikun disponibbli għaċ-ċittadini u għan-negozji Ewropej, li ċ-ċittadini Ewropej kollha jkollhom aċċess għar-rekords mediċi (rekords elettroniċi) tagħhom u li 80% taċ-ċittadini jużaw soluzzjoni ta’ ID diġitali.

Biex jintlaħqu dawn il-miri, hemm bżonn sforz konġunt mill-Istati Membri kollha u fil-livell tal-Unjoni, b’investimenti konġunti, meta meħtieġ. Din se sseħħ biss b’mod armonjuż, inklużiv u sostenibbli, permezz ta’ konverġenza kkoordinata apposta fil-livell tal-Unjoni. Dan hu l-għan tas-sistema ta’ governanza ġdida stabbilita fil-“Perkors għad-Deċennju Diġitali”.

Dan jinvolvi l-monitoraġġ u r-rapportar dwar il-progress diġitali li se jiġi ppreżentat f’rapport annwali dwar “L-Istat tad-Deċennju Diġitali”, li għandu jiġi ppreżentat lill-Parlament u lill-Kunsill. F’dik l-okkażjoni, il-Kummissjoni tikkondividi l-valutazzjoni strateġika tagħha tat-trasformazzjoni diġitali tal-UE mal-Kunsill u mal-Parlament, u tipprovdi azzjonijiet u miżuri rakkomandati lill-Istati Membri jew tiddiskuti impenji konġunti meħuda bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri.

Biex titwassal il-viżjoni Ewropea għad-Deċennju Diġitali, huma meħtieġa kapaċitajiet diġitali fl-erba’ oqsma tal-Kumpass Diġitali, li jistgħu jitwettqu biss jekk l-Istati Membri u l-UE jikkondividu r-riżorsi. L-investiment fi proġetti multinazzjonali li għandhom l-iskala meħtieġa u l-massa kritika hu essenzjali biex l-industrija tista’ tkun fuq quddiem nett tal-innovazzjoni u tikkompeti globalment, u biex l-Unjoni ssaħħaħ is-sovranità diġitali tagħha. Madankollu, l-isfida hi li tiġi ffaċilitata l-koordinazzjoni u li jiġu pprovduti proċessi effiċjenti u rapidi, inkluż “permezz ta’ veikoli xierqa biex jiġu appoġġati proġetti multinazzjonali” kif mitlub mill-Kunsill Ewropew, biex jinħolqu inċentivi għall-Istati Membri biex jgħaqqdu l-preġji tagħhom flimkien. Filwaqt li jeżistu għadd ta’ strumenti, hemm lakuna fis-sett ta’ għodod tal-UE biex jiġu kkombinati l-finanzjament mill-Istati Membri, il-baġit tal-UE u l-investiment privat għall-finijiet tal-iskjerament u t-tħaddim ta’ infrastrutturi u servizzi ta’ interess komuni, barra mill-qasam tar-riċerka.

Għal dan l-għan, “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” għandu l-għan li jappoġġa u jikkoordina l-iskjerament u t-tħaddim ta’ Proġetti Multinazzjonali. Dan jipprevedi struttura legali li tippermetti t-twaqqif u l-implimentazzjoni rapidi u flessibbli ta’ proġetti koffinanzjati minn diversi Stati Membri, mill-Kummissjoni, mill-Grupp tal-BEI, minn investituri pubbliċi u privati, u minn partijiet privati oħrajn, b’mod partikolari għall-iskjerament madwar il-pajjiżi ta’ infrastrutturi u/jew servizzi diġitali fuq skala kbira, filwaqt li jiġi żgurat li dawn jibqgħu miftuħa għall-Istati Membri u l-partijiet interessati kollha.

Konsistenza mad-dispożizzjonijiet ta’ politika eżistenti fil-qasam ta’ politika

Il-Programm ta’ Politika preżenti “Il-Perkors għad-Deċennju Diġitali” jikkumplimenta, jissodisfa u jimplimenta l-viżjoni, il-miri u l-azzjonijiet previsti fil-Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali u għandu l-għan li jikkonsolida u jiżgura li l-azzjonijiet definiti fl-Istrateġija tal-2019 bit-titolu “Insawru l-Futur Diġitali tal-Ewropa” jiġu implimentati b’mod effettiv. Din il-proposta hi konsistenti wkoll mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li taġġorna l-istrateġija industrijali l-ġdida tal-2020, li tidentifika oqsma ta’ dipendenzi strateġiċi li jistgħu jwasslu għal vulnerabbiltajiet bħal nuqqas ta’ provvista jew riskji marbuta maċ-ċibersigurtà. Din il-proposta hi konsistenti wkoll mal-objettivi tal-Osservatorju għat-Teknoloġiji Kritiċi, li għandu l-għan li jgħin biex jiġu identifikati d-dipendenzi strateġiċi diġitali attwali u futuri possibbli tal-Unjoni u jikkontribwixxi għat-tisħiħ tas-sovranità diġitali tagħha.

Konsistenza ma’ politiki oħrajn tal-Unjoni