[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 30.5.2007 KUMM(2007) 273 finali IR-RABA’ RAPPORT dwar il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali (preżentata mill-Kummissjoni) {SEG(2007) 694} IR-RABA’ RAPPORT dwar il-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali L-Artikolu 159 tat-Trattat jistipula li kull tliet snin il-Kummissjoni għandha tressaq rapport lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-progress li sar fil-kisba ta' koeżjoni ekonomika u soċjali, u dwar il-mod kif dawn id-diversi mezzi msemmija f'dan l-Artiklu (l-Istati Membri u l-politiki tal-Komunità) ikkontribwew għaliha. Dan ir-raba' rapport ta' koeżjoni, jagħti, l-ewwel u qabel kollox, aġġornament dwar il-qagħda u l-aspettazzjonijiet fir-rigward tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali u, t-tieni, analiżi ta' l-impatt tal-politika fl-livell nazzjonali u Komunitarju dwar il-koeżjoni fl-Unjoni. Tingħata enfasi partikolari lil: 1) l-evalwazzjoni preliminari ta' l-impatt tal-politika Ewropea ta’ koeżjoni fil-perjodu ta' programmazzjoni 2000-2006, u 2) l-ewwel evalwazzjoni tat-tħejjija għall-perjodu l-ġdid 2007-2013, fuq il-bażi ta’ l-istrateġiji nazzjonali u l-abbozzi tal-programmi operattivi mressqa quddiem il-Kummissjoni mill-Istati Membri sa tmiem April 2007 [ara SEG(2007) 694][1]. 1. IL-VALUR MIżJUD TAL-POLITIKA TA' KOEżJONI Hemm firxa ta’ fatturi li jinfluwenzaw l-effettività u l-impatt tal-politika Ewropea ta’ koeżjoni. Kuntest ekonomiku kkaratterizzat minn stabbilità fil-prezzijiet u bilanċi baġitarji tajba għandu jgawdi minn rati ta’ interess baxxi. Dan min-naħa tiegħu, jistimola l-investiment u l-akkumulazzjoni tal-kapital sabiex iżid kemm il-produttività kif ukoll l-impjiegi. Jgħin ukoll biex iżid ir-rata u d-diffużjoni ta’ l-innovazzjoni u jnaqqas l-ispiża tal-kapital. L-effiċjenza u l-effettività ta’ l-amministrazzjonijiet pubbliċi fuq il-livell nazzjonali, reġjonali u lokali huma fatturi kritiċi oħra. Fl-aħħarnett, ħafna drabi huma l-fatturi esterni, partikolarment il-globalizzazzjoni, li huma l-fatturi kontribwenti ewlenin għall-bdil strutturali fil-livelli kollha u li jkollhom impatt kbir fuq l-iżvilupp ekonomiku u l-ħolqien ta’ l-impjiegi. Madankollu, minħabba fi strateġija rigoruża, il-politika ta' koeżjoni rnexxielha tagħmel differenza fl-istandards tal-ħajja u fil-livelli ta' opportunitajiet madwar l-Unjoni. - Il-konverġenza qed isseħħ f'livell nazzjonali u reġjonali. Bħala grupp, il-benefiċjarji finanzjarji ewlenin tal-programmi Ewropej tal-politika ta' koeżjoni matul il-perjodu 2000-2006 komplew juru rati ta' tkabbir impressjonanti. Fil-livell reġjonali, ir-rendiment ekonomiku qawwi f'reġjuni bi PGD per capita baxx matul l-aħħar għaxar snin kien ifisser li, madwar l-UE, ir-reġjuni kienu fi proċess ta' konverġenza meta mkejla f'termini ta' PGD per capita . - L-estimi jissuġġerixxu li dawn ix-xejriet se jissuktaw Għall-perjodu 2007-2013, l-istudji jissuġġerixxu li l-investiment li sar bil-programmi għandu jżid madwar 5-15% lil-livelli assoluti ta' PGD fil-parti l-kbira mill-Istati Membri l-ġodda, meta mqabbel max-xenarju bażilari. Flimkien ma' dan, huwa stmat li sa s-sena 2015, madwar 2 miljun impjieg addizzjonali għandhom jiġu ġġenerati b’riżultat ta' dawn il-livelli ta' investiment. - Il-politika ta' koeżjoni tappoġġja t-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien ta' impjiegi wkoll barra r-reġjuni ta' konverġenza. It-tkabbir ekonomiku u l-iżvilupp f'ekonomija tas-suq inevitabbilment ifissru li jkun hemm xi ristrutturar, u li ħafna drabi jkun assoċjat mat-telf ta' impjiegi u l-ħolqien ta’ impjiegi ġodda li jkunu mifruxa b'mod irregolari, u li jista' jwasslu għal konċentrazzjoni territorjali ta' problemi soċjali u ekonomiċi. It-tisħiħ tal-kapaċità ta' l-Unjoni li tadatta ruħha għall-bidla u biex toħloq impjiegi ġodda sostenibbli huwa wieħed mir-rwoli tal-politika Ewropea ta' koeżjoni, anki fl-Istati Membri l-aktar sinjuri ta’ l-Unjoni. Matul il-perjodu 2000-2005, l-estimi jissuġġerixxu l-ħolqien ta' 'l fuq minn 450 000 impjieg gross f'sitt pajjiżi, li jirrappreżentaw madwar żewġ terzi mill-għajnuna Ewropea allokata għall-Objettiv 2. - Il-politika ta' koeżjoni tappoġġja l-kapaċità innovattiva ta' l-Istati Membri u r-reġjuni Il-politika ta' koeżjoni tat kontribut importanti fil-perjodu bejn l-2000 u l-2006 lill-isforzi fir-riċerka u l-iżvilupp u qawwiet il-kapaċità innovattiva, notevolment fir-reġjuni ta' l-Objettiv 1. Fuq il-bażi tal-programmi disponibbli meta ġie adottat dan ir-rapport, il-proporzjon tar-riżorsi tal-politika ta' koeżjoni li kellhom jiġu investiti fl-innovazzjoni u fir-riċerka u l-iżvilupp se jiżdiedu b'aktar mid-doppju fil-perjodu bejn l-2007 u l-2013. - L-investiment fin-nies mill-politika ta' koeżjoni jirrendi ħafna It-titjib fil-kwalità tal-kapital uman jispjega aktar min-nofs il-qligħ ta' produttività fl-aħħar għaxar snin. Il-programmi Ewropej ta' koeżjoni jikkofinanzjaw it-taħriġ ta' madwar 9 miljun ruħ fis-sena, fejn iktar minn nofshom huma nisa. Persentaġġ għoli ta' benefiċjarji jew (jerġgħu) jidħlu fl-impjieg wara t-taħriġ jew inkella jirrappurtaw kundizzjonijiet aħjar ta' impjieg u qligħ ogħla. - Il-politika ta’ koeżjoni tiggwida l-kapital pubbliku u privat lejn appoġġ ta’ l-investiment produttiv Bejn l-2000 u l-2006, kull euro investit mill-politika ta’ koeżjoni wassal għal iktar infiq fir-reġjuni ta’ l-Objettiv 1 b’medja ta’ 0.9 euro. Fir-reġjuni ta’ l-Objettiv 2, dan wassal biex l-infiq jogħla sa 3 darbiet iktar mill-ammont li kien investit oriġinarjament. Dan inkiseb permezz ta’ regoli politiċi bħall-kofinanzjament u s-sħubija, u permezz ta’ l-involviment dejjem ikbar tal-kapital privat, inkluża varjetà ta’ arranġamenti ta’ sħubiji pubbliċi-privati. Fi żmien iktar riċenti, il-Kummissjoni, flimkien ma’ istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, żviluppat strumenti finanzjarji innovattivi, biex tħaddimhom flimkien mal-finanzjament Ewropew f’għotjiet, u biex jikkomplementawh. JEREMIE għall-promozzjoni ta’ l-SMEs u l-mikrokreditu u JESSICA għall-iżvilupp urban. Dan għandu jittrasforma l-għotjiet f’għamliet riċiklabbli ta’ finanzi sabiex b’hekk isiru iktar sostenibbli fil-medda t-twila taż-żmien; se jżid l-effett ta’ amplifikazzjoni li jirriżulta billi dawn l-għotjiet jintużaw biex jattiraw u jitħalltu ma’ kapital privat; u se jintroduċi inċentivi iktar qawwija lejn rendiment aħjar. - Il-politika ta’ koeżjoni kattret approċċi integrati lejn l-iżvilupp Il-politika ta' koeżjoni tgħin biex tkattar l-iżvilupp, inkluż l-impatt ta’ problemi kumplessi bħall-isfidi li jinħolqu mill-globalizzazzjoni, il-bdil fil-klima u x-xejriet demografiċi f’mod integrat li jagħti koerenza lil politiki settorjali differenti. Dan l-approċċ integrat għen biex ittejjeb l-impatt ġenerali ta' l-interventi settorjali billi ġew sfruttati s-sinerġiji bejn l-oqsma politiċi u l-kontroll ta' l-effetti sekondarji tagħhom; billi ngħatat preferenza lid-djalogu bejn l-amministrazzjonijiet; u billi l-interventi ġew adattati aħjar għall-karatteristiċi soċjo-ekonomiċi tar-reġjuni u l-lokalitajiet. - Il-politika ta' koeżjoni tgħin fit-titjib tal-kwalità ta' l-investiment pubbliku L-approċċ tal-politika li jinvolvi programmazzjoni ta' 7 snin, ibbażat fuq baġit garantit matul dan il-perjodu, tejjeb b'mod sinifikanti l-ippjanar baġitarju għall-medda t-twila taż-żmien f'ħafna Stati Membri u reġjuni. Barra minn hekk, il-politika ta' koeżjoni tgħin fl-identifikazzjoni ta' prijoritajiet għad-deċizjonijiet dwar l-investimenti pubbliċi, u għalhekk wasslet, notevolment fil-pajjiżi ta' koeżjoni, għal użu aktar effettiv u effiċjenti ta' l-investiment pubbliku b'mod ġenerali, u mhux biss fejn dak l-investiment kien ikkofinanzjat mill-Komunità. B’dan il-mod, il-politika ta’ koeżjoni tinfluwenza t-tendenzi ta’ l-investiment billi tiggwidah lejn produttività u sostenibilità ogħla. - Il-politika ta' koeżjoni ppromwoviet is-sħubija bħala element ewlieni ta' governanza tajba Il-prinċipju ta' sħubija huwa prinċipju fundamentali li jsostni l-aspetti kollha tal-politika ta' koeżjoni – il-programmazzjoni, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni - u issa huwa aċċettat b’mod wiesa’ bħala element ewlieni ta' governanza tajba. Is-sistema ta' governanza fuq livelli differenti, abbażi ta’ approċċ strateġiku u li jinvolvi l-awtoritajiet Komunitarji, nazzjonali, reġjonali u lokali u l-partijiet interessati, tgħin biex tiżgura li l-azzjonijiet ikunu adattati għaċ-ċirkostanzi fil-prattika u li jkun hemm impenn ġenwin għas-suċċess. 2. IL-QAGħDA U X-XEJRIET TAD-DIVERġENZI EKONOMIċI, SOċJALI U TERRITORJALI 2.1. Il-Koeżjoni Ekonomika - Il-konverġenza qed isseħħ kemm f'livell nazzjonali... L-akbar benefiċjarji tal-politika ta' koeżjoni matul il-perjodu 1994-2006 – il-Greċja, Spanja, l-Irlanda u l-Portugall – kisbu, bħala grupp, rata tat-tkabbir impressjonanti. Bejn l-1995 u l-2005, il-Greċja naqqset id-differenza mal-bqija ta' l-UE-27, u marret minn 74% għal 88% tal-medja ta' l-UE-27 fl-2005. Fl-istess sena, Spanja u l-Irlanda telgħu minn 91% għal 102%, rispettivament, biex laħqu l-102% u l-145% tal-medja ta' l-Unjoni. Fl-istess żmien, it-tkabbir fil-Portugall ilu taħt il-medja ta' l-UE mill-1999. Fl-2005, il-PGD kull ras kien 74% tal-medja ta' l-UE. Huwa fost l-Istati Membri l-ġodda, speċjalment dawk bi PGD per capita baxx ħafna, li l-ekonomiji jidhru li qed jikbru b’aktar ħeffa u qed ilaħħqu ma’ l-oħrajn b'pass mgħaġġel. Il-PGD tat-tliet Stati Baltiċi kważi rdoppja matul l-għaxar snin bejn l-1995 u l-2005. Il-Polonja, l-Ungerija u s-Slovakkja wkoll kellhom prestazzjoni tajba, b’rati ta' tkabbir aktar mid-doppju tal-medja ta' l-UE. Madankollu, minħabba punti inizjali baxxi ħafna għall-PGD per capita , u jekk wieħed jassumi r-rati attwali ta’ tkabbir, jidher li x’aktarx se jkollhom jgħaddu iktar minn 15-il sena qabel ma l-Polonja, u speċjalment, il-Bulgarija u r-Rumanija, jilħqu PGD per capita ta’ 75% tal-medja ta’ l-UE-27. - ... u fuq livell reġjonali Tkabbir ekonomiku relattivament qawwi f’reġjuni bi PGD per capita baxx matul l-aħħar għaxar snin, fisser li, kollox ma’ kollox, ir-reġjuni ta’ l-UE qegħdin jikkonverġu. Bejn l-1995 u l-2004, l-għadd ta’ reġjuni bi PGD per capita ta’ inqas minn 75% tal-medja ta’ l-UE naqas minn 78 għal 70, u l-għadd ta’ dawk taħt il-50% tal-medja ta’ l-UE naqas minn 39 għal 32. Ir-reġjuni fl-UE-15 li għadhom lura, li kienu benefiċjarji ewlenin ta’ l-appoġġ taħt il-politika ta’ koeżjoni matul il-perjodu 2000-2006, urew żieda sinifikanti fil-PGD per capita meta mqabbla mal-bqija ta’ l-UE bejn l-1995 u l-2004. Fl-1995, 50 reġjun b’total ta’ 71 miljun abitant kellhom PGD per capita taħt il-75% tal-medja ta’ l-UE-15. Fl-2004, fi kważi wieħed minn erbgħa minn dawn ir-reġjuni fejn jgħixu kważi 10 miljun ruħ, il-PGD per capita qabeż il-75%. - ....iżda d-diverġenzi għadhom importanti Minkejja dan il-progress, id-diverġenzi assoluti għadhom kbar. Dan huwa parzjalment minħabba fit-tkabbir riċenti ta’ l-Unjoni u parzjalment minħabba li t-tkabbir ekonomiku għandu t-tendenza li jkun ikkonċentrat – matul il-fażijiet inizjali ta' l-iżvilupp – fl-iktar żoni dinamiċi tal-pajjiżi. Anki xi wħud mir-reġjuni l-iktar żviluppati (dawk li għandhom livell ta’ PGD ‘il fuq minn 75% tal-medja ta’ l-UE-27) qed jibdew jesperjenzaw rati ta’ tkabbir ekonomiku baxxi ħafna jew saħansitra negattivi. Fil-perjodu bejn is-sena 2000 u s-sena 2004, il-PGD reali per capita naqas f'27 reġjun u f'24 oħra kiber b'inqas minn 0.5% fis-sena. F’ħamsa minn dawn ir-reġjuni, il-PGD per capita niżel taħt il-75% tal-medja ta’ l-UE. - Iż-żidiet fl-impjiegi u l-produttività qed iżidu t-tkabbir fir-reġjuni Ir-reġjuni li għandhom lura malajr qegħdin ilaħħqu ma’ l-oħrajn f’termini ta’ produttività. Dan huwa partikolarment evidenti fl-Istati Membri l-ġodda: fit-tliet Stati Baltiċi u f’partijiet mill-Polonja, il-produttività kibret b’rata erba’ darbiet iktar mgħaġġla mill-medja ta’ l-UE bejn l-1995 u l-2004. Xi wħud minn dawn ir-reġjuni, madankollu, bdew minn livelli baxxi ħafna. Hekk kif l-impjiegi f’dawn ir-reġjuni jgħaddu għal setturi b’valur miżjud ogħla, il-produttività reġjonali aktarx li togħla anki jekk il-produttività settorjali tibqa’ stabbli. Fl-2004, ir-reġjuni fil-Portugall, il-Greċja, l-Irlanda u Spanja kien għad kellhom livelli ta’ produttività konsiderevolment ogħla mill-Istati Membri l-ġodda. L-Irlanda għaqqdet l-ogħla żieda fl-impjiegi minn fost il-pajjiżi ta’ l-UE, ma’ żidiet sinifikanti fil-produttività. It-tkabbir ekonomiku reġjonali fi Spanja, min-naħa l-oħra, serraħ esklussivament fuq iż-żieda fl-impjiegi, li jagħti biex wieħed jifhem li jista' jkun diffiċli li dan it-tkabbir jiġi sostnut fil-medda t-twila taż-żmien. Fil-Portugall, l-impjiegi żdiedu sostanzjalment sa l-2001 iżda minn dak iż-żmien baqgħu stabbli, fil-waqt li fil-Greċja, iż-żieda fl-impjiegi kienet limitata sa l-2001, iżda wara żdiedet b'mod sinifikanti. Disgħa minn kull għaxra tar-reġjuni l-iktar żviluppati raw il-livelli ta’ l-impjiegi tagħhom jiżdiedu u kważi l-istess ammont raw il-produttività tiżdied. Madankollu, bejn l-1995 u l-2004, il-produttività naqset f’29 reġjun fl-Italja, Franza, Spanja u l-Ġermanja, filwaqt li l-impjiegi naqsu f’16-il reġjun li l-biċċa l-kbira minnhom jinsabu fil-Lvant tal-Ġermanja u fit-Tramuntanta ta’ l-Ingilterra. 2.2. Il-Koeżjoni Soċjali - Konverġenza fir-rati ta’ l-impjiegi fil-livell ta’ l-UE u fil-livell nazzjonali... Bejn l-2000 u l-2005, kien hemm konverġenza fir-rati reġjonali ta’ l-impjiegi fl-UE. Iżda fl-2005, ir-rati ta’ l-impjiegi fir-reġjuni li għadhom lura kienu għadhom madwar 11-il punt perċentwali inqas minn dawk fil-bqija ta’ l-Unjoni. Matul dan il-perjodu, ċerti pajjiżi esperjenzaw żieda konsistenti u mifruxa fl-impjiegi, filwaqt li oħrajn - bħar-Rumanija u l-Polonja – irreġistraw tnaqqis fil-biċċa l-kbira tar-reġjuni, u f’ċerti każi ta’ iktar minn żewġ punti perċentwali. Sabiex jintlaħqu l-miri ta’ Liżbona għar-rati ta’ l-impjiegi, l-UE jeħtiġilha toħloq 23.5 miljun impjiegi oħra li minnhom 7 miljuni għandhom jittieħdu min-nisa u 7 miljuni minn persuni fl-età ta’ bejn 55 u 64. Il-ħolqien ta’ l-impjiegi fuq din l-iskala se jeħtieġ investiment f’attivitajiet ġodda u biżżejjed ħaddiema mħarrġa biex iwettquhom. - ...u d-diverġenzi fir-rati tal-qgħad naqsu Bejn l-2000 u l-2005, il-qgħad naqas minn 13.4% għal 12.4% fir-reġjuni li għadhom lura, għalkemm fi 17 minnhom il-qgħad żdied b’iktar minn 2 punti perċentwali. Fir-reġjuni l-aktar żviluppati, il-qgħad baqa’ stabbli bejn l-2000 u l-2005, b'rata ftit taħt it-8%, għalkemm reġjuni fi Spanja, l-Italja, Franza u r-Renju Unit ġeneralment esperjenzaw tnaqqis fir-rata, filwaqt li reġjuni fil-Ġermanja, l-Awstrija, l-Olanda u l-Belġju esperjenzaw xi żidiet. Fl-2005, ir-rata tal-qgħad fost in-nisa kienet ogħla minn dik ta’ l-irġiel fl-UE, iżda d-differenza naqset b’terz bejn l-2000 u l-2005. L-ikbar distakk kien fil-Greċja, Spanja u l-Italja. - Il-faqar għadu sfida... Is-sehem tal-popolazzjoni li jinsab f’riskju ta’ faqar għadu relattivament għoli f’xi Stati Membri. Iddefinit bħala dawk li għandhom dħul li hu inqas minn 60% tad-dħul nazzjonali medju, fl-2004 il-proporzjon li kien jaqa’ f’din il-kategorija kien jilħaq madwar 20% fil-Litwanja, il-Polonja, l-Irlanda, il-Greċja, Spanja u l-Portugall, iżda 10% biss fl-Olanda, ir-Repubblika Ċeka u l-Iżvezja. Il-medja ta’ dawk fir-riskju ta’ faqar fl-2004 kienet tammonta għal 16% tal-popolazzjoni ta’ l-UE, jew madwar 75 miljun persuna. Ir-riskju huwa ogħla għan-nisa, it-tfal żgħar, ix-xjuħ u dawk qiegħda. - Il-livelli ta’ l-edukazzjoni qed jiżdiedu iżda għadhom baxxi fir-reġjuni li għadhom lura Fattur importanti f’ekonomija kompetittiva bbażata fuq l-għarfien huwa ħaddiema kkwalifikati b’livell tajjeb ta’ edukazzjoni. Wieħed jista’ jara xi titjib li sar maż-żmien: l-għadd ta’ żgħażagħ fl-età ta’ bejn 25 u 34 bi grad universitarju jew ekwivalenti qed jiżdied u issa huwa kważi d-doppju tal-proporzjon tal-ġenerazzjoni ta' qabel fl-età ta’ bejn 55 u 64. Madankollu, il-livelli ta’ edukazzjoni li jilħqu ż-żgħażagħ għadhom baxxi f’ċerti Stati Membri, partikolarment ir-Rumanija, ir-Repubblika Ċeka, l-Italja u s-Slovakkja. Fl-2005, madwar 23% tal-persuni bl-età ta' bejn il-25 u l-64 sena fl-UE kellhom edukazzjoni sal-livell terzjarju, li jvarjaw minn 35% fil-Finlandja għal madwar 10% fir-Rumanija. Id-differenzi bejn ir-reġjuni huma saħansitra ikbar u mhumiex qed jikkonverġu. Bħala medja, ir-reġjuni li għadhom lura għandhom proporzjon iżgħar ta' persuni fl-età ta' bejn il-25 u l-64 sena b’livel ta' edukazzjoni terzjarja. 2.3. Il-Koeżjoni Territorjali - Inqas konċentrazzjoni territorjali tal-PGD ta’ l-UE-27 fil-qalba tradizzjonali ta’ l-Ewropa... L-evidenza turi li l-prosperità ekonomika fl-UE qed issir inqas ikkonċentrata ġeografikament: il-“qalba” ekonomika tradizzjonali ta’ l-Ewropea (iż-żona bejn Londra, Pariġi, Milan, Munich u Hamburg) ikkontribwiet sehem sostanzjalment iżgħar mill-PGD ta’ l-UE-27 fl-2004 minn dak ta’ l-1995, filwaqt li s-sehem tagħha mill-popolazzjoni baqa' stabbli. Din it-tendenza hija r-riżultat ta' ċentri ġodda ta' tkabbir bħal Dublin, Madrid, Ħelsinki u Stokkolma, iżda wkoll Varżavja, Praga, Bratislava u Budapest. - ... Iżda ferm inqas fil-livell nazzjonali... Fl-Istati Membri, madankollu, l-attività ekonomika saret iktar ikkonċentrata fir-reġjuni tal-bliet kapitali fl-UE, ħlief Berlin u Dublin. Bejn l-1995 u l-2004, is-sehem tar-reġjun tal-kapitali mill-PGD nazzjonali żdied b'medja ta' 9%, filwaqt li l-popolazzjoni tagħhom żdiedet b'2%. Din it-tendenza kienet partikolarment qawwija bejn l-1995 u l-2000, speċjalment f'Varżavja u Bucharest. Il-konċentrazzjoni dejjem ikbar tal-popolazzjoni u l-attività ekonomika fir-reġjuni tal-bliet kapitali, fil-medda t-twila taż-żmien, tista' tfixkel it-tkabbir ekonomiku kumplessiv għaliex esternalitajiet negattivi bħaż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar, in-nuqqas ta' spazju għan-negozji, il-konġestjoni u t-tniġġis jistgħu jaffettwaw b'mod ħażin id-dehra u l-kompetittività tagħhom. Il-poli sekondarji ta’ tkabbir jistgħu jgħinu biex inaqqsu l-pressjoni fuq ir-reġjun tal-belt kapitali u jippromwovu potenzjal ta’ tkabbir kumplessiv ogħla. - ...B'tendenza lejn is-suburbanizzazzjoni,.... Ix-xejra dominanti fil-bliet Ewropej hija lejn is-suburbanizzazzjoni. Bejn l-1996 u l-2001, f’90% ta’ l-agglomerazzjonijiet urbani, il-popolazzjoni fis-subborgi żdiedet b’rati ogħla minn dawk tal-qalba tal-belt. Terz ta' dawn l-agglomerazzjonijiet urbani naqsitilhom il-popolazzjoni matul dan il-perjodu, iżda l-biċċa l-kbira ta’ dawn il-bliet raw is-subborgi tagħhom jikbru filwaqt li ċ-ċentri tal-bliet naqsu. Is-suburbanizzazzjoni tal-popolazzjoni inevitabbilment tpoġġi iktar piż fuq is-sistema tat-trasport urban, filwaqt li s-suburbanizzazzjoni ta’ l-attività ekonomika tista’ twassal għal tnaqqis ekonomiku fiċ-ċentru tradizzjonali tal-belt. Il-konċentrazzjoni ta’ faqar fid-distretti urbani għadha kwistjoni ta’ tħassib f’ħafna bliet Ewropej. Minkejja l-konċentrazzjoni ta’ impjiegi fil-bliet, dawk li jgħixu fil-bliet, speċjalment dawk inqas kwalifikati, isibuha diffiċli biex isibu impjieg, filwaqt li terz ta' l-impjiegi jittieħdu minn persuni li jivvjaġġaw lejn il-belt. Dan flimkien ma’ konċentrazzjoni ta’ qgħad f’distretti partikolari tal-bliet. F’dawn id-distretti b’qgħad għoli jkunu jinsabu tipikament konċentrati aspetti oħra ta’ deprivazzjoni. Dawn jinkludu djar ta’ kwalità ħażina u servizzi ineffiċjenti ta’ trasport pubbliku u servizzi oħra bħall-edukazzjoni, kif ukoll livelli baxxi ta’ introjtu u rati għolja ta’ kriminalità - ...filwaqt li f’xi żoni rurali, il-popolazzjoni għadha qed tonqos Ix-xejra prevalenti f’ħafna partijiet ta’ l-UE, partikolarment fin-Nofsinhar ta’ l-Italja, it-Tramuntana tal-Finlandja, l-Iżvejza u l-Iskozja, il-Lvant tal-Ġermanju u l-partijiet tal-Lvant tal-Polonja hija migrazzjoni sinifikanti ’l barra miż-żoni rurali. In-nuqqas ta’ prospetti għal impjieg barra mill-agrikoltura u standards ta’ għajxien baxxi jwasslu biex in-nies, speċjalment iż-żgħażagħ u l-persuni kwalifikati, ifittxu opportunitajiet x'imkien ieħor. Dan ikollu effetti kumulattivi fuq iż-żoni kkonċernati, filwaqt li jħallihom b’popolazzjoni li qed tixjieħ u servizzi bażiċi li jiddgħajfu biż-żmien[2]. - ....u hemm potenzjal kbir għal iktar skambji bejn il-pajjiżi Bosta snin ta' programmi ta’ kooperazzjoni transkonfinali tejbu l-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni konfinali fl-UE-15, speċjalment bejn il-pajjiżi tal-Benelux, il-Ġermanja u Franza. Il-fruntieri interni l-ġodda għadhom mhumiex daqshekk permeabbli u l-flussi tat-traffiku għandhom rata iktar baxxa. Permeabbiltà ikbar f'dawn il-fruntieri, kemm fiżika kif ukoll amministrattiva, għandha tgħin biex tiffaċilita l-fluss ta' persuni u prodotti bejn dawn ir-reġjuni u twassal għal livelli ta' skambju ekonomiku li jaqbel mal-potenzjal ekonomiku ta' dawn ir-reġjuni. Dan it-tip ta’ attività ta' kooperazzjoni huwa saħansitra iktar importanti għar-reġjuni konfinali li jinsabu fuq il-fruntiera esterna. 3. IR-RIFORMA TAL-POLITIKA TA’ KOEżJONI - 2007-2013 Il-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa fl-2005 indika li: “Huwa essenzjali li jerga' jingħata bidu għall-Istrateġija ta’ Liżbona mingħajr dewmien u li l-prijoritajiet jiġu ffukati fuq it-tkabbir u l-impjiegi. L-Ewropa għandha ġġedded il-bażi tal-kompetittività tagħha, iżżid il-potenzjal ta’ tkabbir u l-produttività tagħha u ssaħħaħ il-koeżjoni soċjali, filwaqt li tpoġġi l-enfasi ewlieni fuq l-għarfien, l-innovazzjoni u l-ottimizzazzjoni tal-kapital uman. Biex dawn l-għanijiet jintlaħqu, l-Unjoni għandha timmobilizza f’livell ogħla kull riżorsa xierqa nazzjonali u Komunitarja - inkluż il-politika ta’ koeżjoni – fit-tliet dimensjonijiet ta' l-Istrateġija (ekonomika, soċjali u ambjentali) sabiex nisfruttaw aħjar is-sinerġiji tagħhom f’kuntest ġenerali ta’ żvilupp sostenibbli.” Il-biċċa l-kbira ta’ l-isforz ta' l-UE għat-tnaqqis tad-diverġenzi fl-UE fil-livell territorjali ssir permezz tal-politika ta’ koeżjoni. Din għandha l-għamla ta’ għotja kondizzjonali, bil-kundizzjonijiet marbuta mat-trasferimenti fil-livell ta’ l-għanijiet u fil-livell tas-sistema ta’ implimentazzjoni. B’mod partikolari, l-Istati Membri huma rikjesti jfasslu strateġija għat-terminu mezzan għall-użu tar-riżorsi, li jikkonfinanzjaw l-għajnuna Ewropea mir-riżorsi nazzjonali, li jaħdmu fi sħubija fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali, u li jirrispettaw il-liġijiet u l-politiki ta’ l-UE. Dawn il-kundizzjonijiet wasslu għall-iżvilupp ta’ sistema ta’ ġestjoni konġunta, bejn il-livell Ewropew, u dak nazzjonali, reġjonali u lokali: fi kliem ieħor, sistema ta’ governanza li għandha bosta livelli. Wara r-riforma tal-politika ta’ koeżjoni fl-2006 għall-perjodu 2007-2013, l-għan ewlieni tal-politika ta’ koeżjoni għadu dak li jitnaqqsu d-diverġenzi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni permezz tal-konċentrazzjoni tar-riżorsi fiż-żoni li huma inqas żviluppati. Għall-perjodu 2007-2013, il-biċċa l-kbira ta’ l-isforzi se jiġu kkonċentrati fl-ifqar reġjuni u pajjiżi: filwaqt li fl-1989, 56% tar-riżorsi disponibbli kienu ġew allokati lir-reġjuni bl-inqas dħul, fi tmiem il-perjodu l-ġdid ta' programmazzjoni, il-proporzjon se jkun ta’ 85%. L-Istati Membri l-ġodda, li jirrappreżentaw madwar 21% tal-popolazzjoni ta’ l-UE-27, se jirċievu ftit iktar minn 52% tat-total matul dak il-perjodu. Madankollu, f’konformità ma’ l-aġenda l-ġdida għat-tkabbir u l-impjiegi u fil-kuntest tal-globalizzazzjoni, il-politika ta' koeżjoni qed tqiegħed iktar enfasi fuq it-titjib tal-pożizzjoni kompetittiva tar-reġjuni fl-ekonomija dinjija. Għalhekk, ir-riżorsi se jkunu ffukati fuq ir-reġjuni kollha li qed jindirizzaw aġġustamenti strutturali u fuq l-investiment b’enfasi partikolari fuq ir-raggruppamenti ta’ attivitajiet madwar ir-riċerka, l-innovazzjoni u s-soċjetà ta’ l-informazzjoni u l-iżvilupp tan-negozju. Ir-riżultat ta’ dawn l-għanijiet huwa li, fil-perjodu 2007-2013, il-politika ta’ koeżjoni se ssegwi kullimkien l-istess aġenda ta’ tkabbir u impjiegi, iżda, fl-istess ħin, l-intensità ta’ l-appoġġ mill-Unjoni tkun tirrifletti l-ħtiġijiet u r-riżorsi disponibbli ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni. Ir-riżultat tan-negozjati dwar il-Perspettiva Finanzjarja għall-perjodu 2007-2013 li rriżultaw f’allokazzjoni kbira għall-politika ta’ koeżjoni (35% tal-baġit totali ta' l-UE) jissuġġerixxi li hemm grad għoli ta' konsensus politiku dwar din is-sistema għat-twettiq tal-prijoritajiet Komunitarji. 3.1. It-twettiq ta’ l-Istrateġija l-ġdida Ewropea għat-tkabbir u l-impjiegi Il-ħolqien tat-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi kien storikament fiċ-ċentru tal-programmi ta’ koeżjoni ta’ l-UE u r-riforma tal-politika għall-2007 u l-2013 fittxet li ssaħħaħ din id-dimensjoni. - Approċċ strateġiku ġdid Approċċ iktar strateġiku bbażat fuq il-prijoritajiet Ewropej se jinkwadra l-proċess ta' implimentazzjoni fil-livell ta’ politika ta’ koeżjoni ta' l-UE, fil-livell nazzjonali u mbagħad, l'isfel sal-livelli reġjonali u lokali. Dan għandu jikkontribwixxi lejn żieda fl-effettività ekonomika, kif ukoll lejn żieda fit-trasparenza u l-faċilitazzjoni tar-responsabilità politika. Dan huwa l-approċċ stipulat fil-Linji ta’ Gwida Strateġiċi Komunitarji, li jirriflettu l-prijoritajiet stipulati mill-istrateġija mġedda ta’ Liżbona, u li, min-naħa tagħhom, joħolqu l-qafas għat-tħejjija ta’ l-istrateġiji nazzjonali taħt il-politika u l-programmi ta’ koeżjoni. - Allokazzjoni F’Diċembru 2005, l-Istati Membri ddeċidew li l-awtoritajiet responsabbli għat-tħejjija tal-ġenerazzjoni l-ġdida ta’ programmi ta’ koeżjoni għandhom “jallokaw” ċerta proporzjoni tar-riżorsi għall-investimenti ewlenin marbuta ma' l-istrateġija mġedda għat-Tkabbir u l-Impjiegi (riċerka u żvilupp u innovazzjoni; infrastrutturi ta’ importanza Ewropea; il-kompetittività industrijali; enerġiji li jiġġeddu, l-effiċjenza ta’ l-enerġija, l-eko-innovazzjonijiet; ir-riżorsi umani), u b’mod partikolari 60% fir-reġjuni l-inqas żviluppati u 75% fir-reġjuni l-oħrajn. Skond id-dokumenti ta’ programmazzjoni disponibbli għal dan ir-rapport, dawn il-miri, fil-biċċa l-kbira tagħhom, intlaħqu. Fl-UE-27, il-proporzjon medju tar-riżorsi allokati għall-investimenti ewlenin ta’ Liżbona huwa 61.2% inqas mill-għan tal-Konverġenza u 76.7% inqas mill-għan tal-kompetittività u l-impjiegi reġjonali. Kollox ma’ kollox, madwar € 200 biljun se jiġu allokati għal dawn l-investimenti. Meta mqabbel mal-perjodu preċedenti, dan jirrappreżenta żieda ta’ iktar minn € 50 biljun. 3.2. Regolamentazzjoni aħjar simplifikazzjoni u proporzjonalità Filwaqt li l-użu tar-riżorsi tal-politika ta’ koeżjoni jeħtieġ jissodisfa l-istandards ta’ kontroll u ġestjoni finanzjarja tajba, ittieħdu passi importanti biex jissimplifikaw il-leġiżlazzjoni u r-regoli għall-ġestjoni tal-politika ta’ koeżjoni. B'mod partikolari: - Ġabra waħda ta’ regoli għall-ġestjoni Issa hemm regolament implimentattiv wieħed tal-Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, li jieħu post 10 regolamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ l-2000-2006. Ir-regoli għall-ġestjoni tal-programmi ffinanzjati mill-Fond ta’ Koeżjoni ġew alinjati ma’ dawk tal-Fondi Strutturali. Dan għandu jiffaċilita l-ġestjoni tal-Fondi u jraħħas l-ispejjeż. - Ġabra waħda ta’ regoli ta’ eliġibilità għan-nefqa L-Istati Membri se jkunu jistgħu jużaw ir-regoli nazzjonali ta’ eliġibiltà għal proġetti kkofinanzjati, minflok żewġ ġabriet ta’ regoli bħalma seħħ fil-passat (waħda għal proġetti kkofinanzjati mill-Komunità u oħra għal proġetti ffinanjzati f’livell nazzjonali), u b'hekk il-ġestjoni tal-proġetti tkun issimplifikata ferm. - Is-simplifikazzjoni tal-ġestjoni finanzjarja Il-pjanijiet finanzjarji, l-iffissar tar-rata ta’ intervent u r-rimborsi ta’ l-UE issa se jsiru f’livell ogħla (fil-livell tal-programm jew ta’ l-assi prijoritarja, minflok fil-livell tal-miżura, bħal ma kien iseħħ qabel). Dan se jissimplifika l-ġestjoni tal-programmi, u jillimita l-każijiet fejn il-pjanijiet finanzjarji jkollhom jiġu mmodifikati, sabiex b’hekk tingħata awtonomija usa’ lill-awtoritajiet nazzjonali li jkollhom f’idejhom il-ġestjoni tal-programmi operattivi. - Proporzjonalità u simplifikazzjoni akbar għas-sistemi ta’ kontroll Għal programmi iżgħar, parti mir-rekwiżiti għall-arranġamenti ta’ kontroll jistgħu jitwettqu minn korpi nazzjonali stabbiliti skond regoli nazzjonali, sabiex b’hekk tonqos il-ħtieġa għall-konformità ma' ċerti rekwiżiti Komunitarji ta' verifika. - Regoli iktar ċari dwar l-informazzjoni u l-komunikazzjoni Iċ-ċittadini u l-benefiċjarji potenzjali tal-Fondi fl-Istati Membri kollha se jkollhom l-istess aċċess għall-informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ ffinanzjar u għotjiet mill-politika ta’ koeżjoni, sabiex b’hekk jonqos il-ħin u l-isforzi li jkollhom jagħmlu biex isibu din l-informazzjoni. - Gvern elettroniku fil-prattika Għall-ewwel darba, l-iskambju tad-dokumenti bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni se jsir biss elettronikament. Dan huwa l-bidu ta’ era ġdida fir-rigward ta’ l-iskambju elettroniku tad- data u l-governanza elettronika. Dan se jiffranka ħafna ħin fit-tmexxija tal-programmi u se jnaqqas ir-riskju ta’ nuqqas ta’ ftehim bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri dwar l-ammont u t-tip ta’ informazzjoni li għandha tingħata. 3.3. Il-politika ta’ koeżjoni u l-projjezzjoni ta’ valuri u politiki ta' l-UE Pajjiżi barra l-Unjoni qed juru interess dejjem ikbar, u xewqa biex jitgħallmu iktar, dwar il-politika Ewropea ta' koeżjoni bħala mezz biex ikattru żvilupp reġjonali iktar ibbilanċjat. B'mod partikolari: - Fil-15 ta’ Mejju 2006, ġie ffirmat Memorandum ta' Ftehim dwar kooperazzjoni fil-politika reġjonali bejn il-Kummissjoni u ċ-Ċina. L-awtoritajiet Ċiniżi għamlu l-iżvilupp reġjonali bbilanċjat wieħed mill-prijoritajiet ewlenin tal-pjan ta’ żvilupp ta’ ħames snin tagħhom u qed isiru dejjem iktar imħassba bid-diverġenzi reġjonali fid-dħul li kull ma jmur qegħdin jitwessgħu. Mill-2005, iċ-Ċina u l-Indja wkoll qablu dwar pjanijiet konġunti ta’ azzjoni u ffirmaw memoranda ta’ ftehim fil-qasam tal-politika soċjali u ta' l-impjiegi mal-Kummissjoni Ewropea. - Fit-23 ta’ Mejju 2007, ġie ffirmat Memorandum ta’ Ftehim dwar il-kooperazzjoni fil-politika reġjonali bejn il-gvern tal-Federazzjoni Russa għall-iskambju ta’ informazzjoni u l-aħjar prassi fuq esperjenzi fl-iffissar u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni. Qed jiġu diskussi approċċi simili ma’ pajjiżi bħall-Afrika t'Isfel u l-Brażil u ma' gruppi ta' integrazzjoni ekonomika bħall-Mercosur. Fl-istess ħin, il-politika Ewropea ta’ koeżjoni qed tqajjem l-interess tan-Nazzjonijiet Uniti, ta’ l-OECD u tal-Kumitati tal-Bank Dinji. Parti ewlenija mill-valur miżjud tal-politika Ewropea ta’ Koeżjoni f’dan il-kuntest hija li ssaħħaħ il-fehmiet Ewropew dwar kwistjonijiet bħas-swieq ħielsa, l-ugwaljanza tas-sessi u l-opportunitajiet indaqs, l-iżvilupp sostenibbli, u sistema msejsa fuq id-demokrazija parteċipattiva. 4. SFIDI ĠODDA Id-dikjarazzjoni ta’ Berlin fl-okkażjoni tal-50 anniversarju mill-iffirmar tat-Trattati ta’ Ruma: “Hemm ħafna għanijiet li waħidna ma nistgħux nilħquhom, iżda flimkien jirnexxielna. Ix-xogħol jitqassam bejn l-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri u r-reġjuni u l-awtoritajiet lokali tagħhom.” It-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi fl-Ewropea jirrikjedu politiki li jkunu kapaċi jantiċipaw u jindirizzaw sfidi ġodda. Xi wħud minn dawn l-isfidi huma partikolarment rilevanti għall-politika ta’ koeżjoni peress li għandhom impatt mhux uniformi fuq it-territorju Ewropew u jistgħu jwessgħu d-diverġenzi soċjali u ekonomiċi. - Żieda fil-pressjoni globali għar-ristrutturar u l-modernizzazzjoni Kważi r-reġjuni kollha qed iħabbtu wiċċhom mal-ħtieġa li jirristrutturaw, jimmodernizzaw u jiffaċilitaw l-innovazzjoni kontinwa bbażata fuq l-għarfien fil-prodotti, il-ġestjoni, u l-proċessi, kif ukoll il-kapital uman, biex ikunu jistgħu jiffaċċjaw l-isfida tal-globalizzazzjoni. Anki fil-kuntest ta’ rati ta’ tkabbir impressjonanti, reġjuni ta’ l-Istati Membri l-ġodda għandhom struttura ekonomika li fil-biċċa l-kbira tagħha hija kkonċentrata fuq setturi fejn il-kompetizzjoni mill-ekonomiji l-ġodda ta’ l-Ażja hija għolja. L-imperattiv ekonomiku għal dawn ir-reġjuni se jkun l-antiċipazzjoni u l-faċilitazzjoni tal-bidla. Dan se jgħin biex inaqqas l-ispejjeż tal-bidla u jkun ukoll fattur determinanti għall-bidla. Għall dawn ir-raġunijiet, il-miżuri antiċipattivi għandhom jittieħdu qabel sewwa, sabiex in-niex u r-reġjuni jkunu mgħammra u mħejjija għall-bidla. Bl-istess mod, ħafna reġjuni fl-Istati Membri iktar sinjuri għandhom sehem għoli ta’ impjiegi fis-setturi tradizzjonali, fejn il-vantaġġ kompetittiv huwa bbażat fil-biċċa l-kbira fuq metodi ta' produzzjoni li ma jqumux ħafna u b'pagi baxxi. Il-kompetizzjoni bbażata fuq il-fatturi ta’ l-ispiża biss mhijiex għażla vijabbli, u r-reġjuni jeħtiġilhom jimmodernizzaw u jiddiversifikaw l-istruttura ekonomika f’setturi b’valur miżjud għoli billi joħolqu l-kundizzjonijiet għan-negozji u partikolarment l-SMEs, biex jadottaw u jadattaw prodotti u proċessi innovattivi, biex jistabbilixxu netwerks ta’ kooperazzjoni ma’ intrapriżi oħra u ma’ istituti ta’ riċerka, biex ikollhom aċċess għal kapital ta’ riskju u biex l-attivitajiet tagħhom jagħtuhom xejra internazzjonali. Attivitajiet u talent eknonomiċi avvanzati għandhom it-tendenza li jkunu kkonċentrati ħafna ġeografikament fi ftit ċentri urbani li jkunu atturi globali. Dan qed joħloq l-opportunitajiet iżda r-riċerka turi li wara li dawn jilħqu daqs partikolari, jibdew jitfaċċaw l-esternalitajiet negattivi marbuta mal-konċentrazzjoni tal-popolazzjoni bħat-tniġġis, l-espansjoni urbana u l-konġestjoni. Hemm ħafna reġjuni fl-Unjoni li huma kklassifikati bħala l-aktar reġjuni kompetittivi u innovattivi fid-dinja u li qed jibbenefikaw mill-globalizzazzjoni. Dan inkiseb billi sar investiment f'ħiliet ġodda, il-ħolqien jew l-attrazzjoni ta' ħażniet ġodda ta' talent u l-preferenza għal netwerks u raggruppamenti. Huwa billi tkompli tibni fuq dawn is-suċċessi u l-istrateġiji ta’ żvilupp li l-Unjoni tkun tista’ timmobilizza l-potenzjal kollu tagħha u tpoġġi l-ekonomija tagħha fuq rotta sostenibbli ta' tkabbir għoli. - Il-bdil fil-klima Ħafna reġjuni madwar l-Ewropa se jkunu qed iħabbtu wiċċhom dejjem aktar ma’ l-impatt asimetriku tal-bdil fil-klima. Dan se jqajjem sfidi serji għall-agrikoltura, is-sajd u għall-industrija tat-turiżmu f’ċerti żoni, u se jirrikjedi investiment sinifikanti biex jiffaċċjaw in-nixfiet, in-nirien, l-erożjoni kostali u l-għargħar. Dawn il-bidliet jista’ jkollhom effetti sproporzjonati fuq il-gruppi żvantaġġati jew li jkollhom dħul baxx, u li jista’ ma jkollhomx il-mezzi biex jadattaw irwieħhom għalihom. Se jkunu meħtieġa wkoll investimenti sinifikanti biex tinkiseb konformità ma’ l- acquis Komunitarju u mal-miri għat-tnaqqis ta’ l-emissjonijiet li rriżultaw mill-Kunsill tar-Rebbiegħa ta’ Marzu 2007. Kull rapport ekonomiku disponibbli jindika, madankollu, li l-ispiża għan-nuqqas ta’ azzjoni f'termini ta’ diżastri naturali jisboq sewwa l-ispejjeż għat-tnaqqis ta’ l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra għal livell li huwa kompatibbli ma’ l-għan ta’ l-UE li tillimita l-bdil fil-klima għal 2 gradi Celsius. Il-ġlieda kontra l-bdil tal-klima tipprovdi l-ekonomiji reġjonali b’inċentivi u opportunitajiet ekonomiċi ġodda permezz ta’ l-eko-innovazzjoni, it-tkabbir ta’ industriji li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u l-impjiegi f'dan il-qasam. - Prezzijiet ogħla ta’ l-enerġija Il-prezzijiet ogħla ta' l-enerġija se jaffettwaw ir-reġjuni ta’ l-UE f’modi differenti skond it-taħlita ta' enerġija li jużaw, l-istruttura ekonomika tagħhom u l-effiċjenza enerġetika tal-kumpaniji tagħhom. Spejjeż ogħla għat-trasport għandhom it-tendenza li jaffettwaw lir-reġjuni ġeografikament periferali, bħall-partijiet tat-tramuntana tal-Finlandja u l-Iżvezja jew il-partijiet fin-nofsinhar estrem tal-Portugall, Spanja u l-Italja, u l-gżejjer, inkluż Malta u Ċipru. Is-setturi ewlenin għal ħafna reġjuni bħal dawn, bħat-turiżmu, jistgħu jkunu vulnerabbli għal żidiet fl-ispejjeż, għalkemm fil-medda l-qasira taż-żmien, iż-żieda fl-effiċjenza ta’ trasportaturi ta' l-ajru low-cost tista' tagħmel tajjeb għalihom. Iż-żidiet fil-prezzijiet ta’ l-enerġija jkollhom effett sproporzjonat fuq gruppi bi dħul baxx u jżidu l-faqar ta’ l-iżvantaġġati fir-rigward ta’ l-enerġija. L-iżvilupp jew l-espansjoni ta’ enerġiji rinovabbli u l-investiment fl-effiċjenza ta' l-enerġija jipprovdu opportunitajiet ewlenin għal ħafna reġjuni, b’potenzjal għoli lokali ta’ impjiegi. Pereżempju, huwa stmat li d-dħul annwali ta’ l-industrija globali ta’ l-enerġija solari se jiżdied b’erba’ darbiet fit-tliet snin sa l-2010. Ukoll, iż-żidiet fil-prezzijiet ta’ l-enerġija jistgħu jħeġġu l-iżvilupp ta’ strateġiji ta’ tkabbir, speċjalment fir-reġjuni li għadhom lura, ibbażati fuq metodi ta' produzzjoni li huma inqas intensivi fl-enerġija. - Żbilanċi demografiċi u tensjonijiet soċjali li qed jitfaċċaw Wieħed minn kull tliet reġjuni fl-Unjoni esperjenza tnaqqis fil-popolazzjoni bejn l-2000 u l-2003. Fil-maġġoranza tal-każijiet, dan seħħ kemm minħabba tnaqqis naturali fil-popolazzjoni kif ukoll il-migrazzjoni netta 'l barra. Il-previżjonijiet juru li t-tkabbir naturali tal-popolazzjoni se jkompli jonqos, inkluż f’ħafna mir-reġjuni li għadhom lura. B’hekk, dawn ir-reġjuni se jiffaċċjaw sfida doppja biex ikattru t-tkabbir u l-impjiegi filwaqt li jindirizzaw l-impatti avversi tat-tixjiħ u t-tnaqqis fil-popolazzjoni. Il-bdil demografiku u t-tnaqqis iqiegħed fir-riskju ż-żieda fl-impjiegi fil-ġejjieni. Sal-2011, għad hemm lok għal tkabbir sinifikanti fl-impjiegi u l-ekonomija. Bejn l-2012 u madwar l-2017 iż-żidiet fir-rati ta’ l-impjiegi huma mistennija jibbilanċjaw it-tnaqqis fid-daqs tal-popolazzjoni li għandha l-età biex taħdem. Mill-2017 'il quddiem, madankollu, it-tnaqqis fil-popolazzjoni fl-età tax-xogħol jista’ jwassal għal staġnar u, sussegwentement, għal tnaqqis fil-livell assolut ta' l-impjiegi. B'mod parallel, ir-reġjuni se jkollhom jindirizzaw għadd ta’ sfidi soċjali li jirriżultaw mill-iżbilanċi fil-ħiliet (is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol bejn ħiliet avvanzati/pagi għoljin u ħiliet mhux avvanzati/pagi baxxi, żieda fil-migrazzjoni) hekk kif l-ekonomija timxi 'l fuq fil-katina tal-valur lejn attivitajiet ibbażati fuq l-għarfien, f’ambjent fejn l-istituzzjonijiet tradizzjonali tas-sigurtà qed jispiċċaw. - Il-politiki nazzjonali qed jiffaċċjaw diffikultajiet akbar biex iżommu mal-pass mgħaġġel tal-bidla impost minn dawn it-tendenzi. Filwaqt li l-ġestjoni ta' l-investimenti pubbliċi kull ma jmur qed isseħħ dejjem iżjed fil-livell subnazzjonali, it-tendenza f’dawn l-aħħar snin kienet qed tonqos hekk kif il-baġits nazzjonali u subnazzjonali qed iħabbtu wiċċhom mal-konsegwenzi ta' popolazzjoni dejjem ixjeħ (ir-riforma tas-sistema tal-pensjonijiet, sistemi iktar għalja għas-servizzi tas-saħħa, l-edukazzjoni u s-servizzi soċjali) u riforma ekonomika bbażata parzjalment fuq inqas tassazzjoni. Barra minn hekk, ir-riżorsi li għadhom disponibbli biex jakkumpanjaw il-modernizzazzjoni ta’ l-ekonomija huma indirizzati primarjament lejn il-poli tat-tkabbir. Dan jista’ joħloq diżekonomiji kbar ta’ agglomerazzjoni (konġestjoni, tniġġis, segregazzjoni soċjali, espansjoni urbana) fuq naħa waħda, u diverġenzi reġjonali dejjem akbar fuq in-naħa l-oħra. 5. IL-PASSI LI JMISS Matul l-2007 u l-2008, il-Kummissjoni se tiżviluppa l-approċċ tagħha għar-reviżjoni baġitarja ta’ l-2008/2009, filwaqt li tistabbilixxi kriterji għall-evalwazzjoni tal-politika, se tħares lejn il-politiki għall-ġejjieni u se tittestja l-vijabbilità ta' għażliet differenti. Fi ħdan dan il-qafas, u mingħajr preġudizzju għar-riżultati tar-reviżjoni baġitarja, dan ir-rapport jindika firxa ta' sfidi li l-politika ta’ koeżjoni tista’ tiffaċċja fis-snin li ġejjin. Il-Forum ta’ Koeżjoni, li se jseħħ fis-27 u t-28 ta’ Settembru, se jipprovdi l-ewwel opportunità biex dawn jiġu diskussi mal-partijiet interessati rilevanti. B'mod iktar speċifiku, il-Forum jista' jiġi organizzat madwar il-mistoqsijiet li ġejjin. 1. X'tagħlimiet jistgħu jinsiltu mill-esperjenza tal-preparazzjoni tal-programmi ta' l-2007-2013? F'dan il-kuntest u fid-dawl ta' l-analiżi mogħtija f'dan ir-rapport, il-politika ta' koeżjoni kemm hija adattata għall-isfidi l-ġodda li r-reġjuni Ewropej se jiffaċċjaw fis-snin li ġejjin? Pereżempju: 1.1. Kif jistgħu r-reġjuni jirreaġixxu għall-pressjoni ta' ristrutturar li ġejja minn kompetituri dinamiċi fis-setturi tat-teknoloġija baxxa u għolja? 1.2. Billi hemm differenzi kbar fir-rati tat-twelid, ir-rati ta' l-imwiet u l-flussi migratorji fuq il-livell reġjonali, x'inhu s-sehem tal-politika ta' koeżjoni bħala rispons għall-bidla demografika? 1.3. Sa liema punt il-bidla fil-klima hija sfida għall-politika ta' koeżjoni? 2. Kif tista' l-politika ta' koeżjoni tiżviluppa aktar strateġija integrata u li tkun aktar flessibbli għall-iżvilupp/it-tkabbir ekonomika u l-impjiegi f'dan il-kuntest? 2.1. Kif tista' l-politika ta' koeżjoni tippromwovi aħjar żvilupp armonjuż,ibbilanċjat u sostenibbli filwaqt li titqies id-diversità tat-territorji ta' l-UE, bħalma huma ż-żoni żvantaġġati, il-gżejjer u ż-żoni rurali u kostali kif ukoll il-bliet, ir-reġjuni industrijali li sejrin lura u żoni oħrajn b'karatteristiċi partikolari ġeografiċi? 2.2. X'inhuma l-impatti ta' l-isfidi identifikati fir-rapport għall-elementi ewlenin tal-koeżjoni soċjali bħalma huma l-inklużjoni, l-integrazzjoni u l-opportunità għal kulħadd? Hemm bżonn ta' aktar sforzi biex ikunu antiċipati u jingħelbu dawn l-impatti? 2.3. X’inhuma l-ħiliet ewlenin tal-ġejjieni li huma essenzjali għaċ-ċittadini tagħna biex jiffaċċjaw sfidi ġodda? 2.4. X’inhuma l-kompetenzi kritiċi li għandhom jiġu żviluppati fil-livell reġjonali biex ir-reġjuni jsiru kompetittivi globalment? 3. Wara l-evalwazzjoni tal-mistoqsijiet preċedenti, x'inhi l-valutazzjoni tas-sistema tal-ġestjoni tal-politika għall-perjodu 2007-2013? 3.1. Meta wieħed iqies il-ħtieġa għal ġestjoni effiċjenti tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, liema hi l-aħjar allokazzjoni tar-responsabbiltà bejn il-livell Komunitarju, nazzjonali u reġjonali fis-sistema ta' governanza b'ħafna livelli? 3.2. Kif tista’ l-politika ta’ koeżjoni ssir iktar effettiva fl-appoġġ tal-politiki pubbliċi fl-Istati Membri u r-reġjuni? X'mekkaniżmi ta' twettiq jistgħu jagħmlu din il-politika bbażata aktar fuq il-prestazzjoni u aktar faċli biex tintuża? 3.3. Kif nistgħu nsaħħu aktar ir-relazzjoni bejn il-politika ta' koeżjoni u l-politiki l-oħra nazzjonali u Komunitarji biex jinkisbu iktar sinerġiji u kumplimentarjitajiet mtejba? 3.4. X’inhuma l-opportunitajiet il-ġodda għall-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni, kemm ġo l-UE kif ukoll barra? [1] Mill-2000 sa l-2006, ħames fondi kkontribwew għall-politika ta’ koeżjoni – l-ERDF, l-ESF, il-Fond ta’ Koeżjoni, l-EAGGF Gwida u l-FIFG. Għall-perjodu attwali ta' bejn l-2007 u l-2013, dan ir-rapport jiffoka fuq il-kontribut ta’ l-ERDF, l-ESF u l-Fond ta’ Koeżjoni lejn il-politika ta’ Koeżjoni. Dik li qabel kienet it-Taqsima Gwida ta’ l-EAGGF issa ġiet assorbita fil-Fond għall-Iżvilupp Rurali l-ġdid li jikkontribwixxi wkoll għall-koeżjoni ekonomika u soċjali. [2] Il-Fond għall-Iżvilupp Rurali għandu rwol importanti x’jaqdi biex dawn l-isfidi jintlaħqu. Ara l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew dwar l-Impjiegi fiż-żoni rurali: innaqqsu d-distakk fl-impjiegi - KUMM(2006) 857, 21.12.2006.