L-infurzar u l-kooperazzjoni biex jintlaħqu l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew

Minbarra li tippermetti l-finanzjament pubbliku meħtieġ, il-Kummissjoni tista’ wkoll tmexxi ’l quddiem l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew permezz ta’ infurzar vigoruż tar-regoli dwar l-antitrust u l-fużjonijiet. Pereżempju, f’Lulju 2021, il-Kummissjoni imponiet multa ta’ EUR 875 miljun fuq ħames produtturi tal-karozzi talli ftiehmu biex imexxu aktar bil-mod it-tnedija ta’ żvilupp tekniku b’potenzjal li jnaqqas it-tniġġis mill-karozzi.

Il-politika tal-kompetizzjoni tista’ tikkontribwixxi aktar għat-tranżizzjoni ekoloġika billi tippermetti lill-kumpaniji jikkooperaw biex isegwu inizjattivi ġenwinament ekoloġiċi b’mod konġunt, filwaqt li tipprevjeni l-“greenwashing” li jkun ta’ ħsara għall-konsumaturi. Il-preferenzi tal-konsumaturi għal prodotti, servizzi u teknoloġiji sostenibbli jenħtieġ li jitqiesu fil-valutazzjoni tal-kompetizzjoni, kull meta jkun xieraq. Pereżempju, ftehimiet li jillimitaw il-kompetizzjoni jistgħu potenzjalment jiġu eżentati mill-projbizzjoni tal-Artikolu 101(1) TFUE, jekk il-benefiċċji li joħolqu għall-klijenti jikkumpensaw għall-ħsara li jikkawżawlhom. Pereżempju, dawn il-benefiċċji jistgħu jinkludu s-sostituzzjoni ta’ prodott mhux sostenibbli b’ieħor aktar sostenibbli biex b’hekk titejjeb il-lonġevità jew karatteristiċi oħra tiegħu, u jiżdied il-valur li l-konsumaturi jattribwixxu għal dak il-prodott.

Barra minn hekk, biex il-bdiewa Ewropej jiġu megħjuna jindirizzaw it-tniġġis, it-tibdil fil-klima u sfidi oħrajn relatati mas-sostenibbiltà, ir-riforma tal-Politika Agrikola Komuni tipprevedi deroga ġdida mir-regoli tal-antitrust b’rabta mal-ftehimiet dwar is-sostenibbiltà agrikola. Il-Kummissjoni se tabbozza linji gwida biex tgħin lill-partijiet ikkonċernati jimplimentaw id-deroga l-ġdida.

Il-Kummissjoni tinsab lesta twieġeb għat-talbiet tal-kumpaniji għal gwida biex tipprovdi ċertezza legali, inkluż fejn il-kumpaniji jikkontemplaw ftehimiet biex jippruvaw jilħqu objettivi ta’ sostenibbiltà. B’mod parallel, qed tikkonsulta wkoll dwar il-kundizzjonijiet li fihom il-kooperazzjoni bejn il-kompetituri tista’ tikkontribwixxi għal prodotti jew għal proċessi ta’ produzzjoni aktar sostenibbli fir-rieżami li għaddej tar-Regolamenti u l-Linji Gwida Orizzontali dwar l-Eżenzjoni ta’ Kategorija.

3.2 L-appoġġ għat-tranżizzjoni diġitali

Il-kriżi tal-COVID-19 wasslet għal aċċellerazzjoni enormitat-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija Ewropea. Kważi mil-lum għall-għada, ix-xogħol u l-istudju mill-bogħod saru n-norma, in-negozji għamlu bidla lejn il-kummerċ elettroniku fuq skala bla preċedent, u l-amministrazzjonijiet pubbliċi niedew applikazzjonijiet diġitali biex jipprovdu servizzi pubbliċi. Dan juri l-potenzjal inerenti ta’ adattabilità u innovazzjoni preżenti fl-Ewropa. Madankollu, jenħtieġ li dan ma jkunx il-bażi għall-kompjaċenza – ħafna partijiet tal-ekonomija Ewropea u diversi reġjuni, b’mod partikolari dawk l-inqas żviluppati, għadhom lura f’termini tat-trasformazzjoni diġitali, mill-aċċess sal-ħiliet it-tajba jew it-tnedija ta’ infrastrutturi u kapaċitajiet mill-aktar avvanzati, sal-użu ta’ għodod diġitali fin-negozji biex titjieb il-produttività. Il-komunikazzjoni “2030 Digital Compass: the European way for the Digital Decade” (Il-Kumpass Diġitali 2030: il-perkors Ewropew għad-Deċennju Diġitali) tistipula objettivi u miri għat-trasformazzjoni diġitali tal-UE sal-2030, bl-għan li jitfassal futur diġitali għaċ-ċittadini u għan-negozji tal-Unjoni li jkun iċċentrat fuq il-bniedem, sostenibbli u prosperuż. Fil-15 ta’ Settembru 2021, il-Kummissjoni pproponiet deċiżjoni koleġiżlattiva li tistabbilixxi programm ta’ politika, il-“Perkors għad-Deċennju Diġitali”, li jintegra l-objettivi u l-miri diġitali u jipprovdi għodod konkreti biex dawn jintlaħqu permezz ta’ kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Mill-inqas 20 % tal-fondi allokati lill-Istati Membri taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza jridu jintużaw għal miżuri li jikkontribwixxu għat-tranżizzjoni diġitali..

Bl-importanza dejjem tikber tal-ekonomija diġitali, jenħtieġ li l-UE ma tibqax lura fil-progress tad-diġitalizzazzjoni, filwaqt li fl-istess ħin jenħtieġ li tippreserva kundizzjonijiet kompetittivi u kundizzjonijiet ekwi ta’ kompetizzjoni fis-Suq Uniku diġitali. Il-politika dwar l-għajnuna mill-Istat tista’ tgħin biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet għal investimenti fuq skala kbira biex jiġi appoġġat l-iżvilupp tal-infrastruttura meħtieġa bħala s-sinsla għall-ekonomija diġitali, mingħajr ma jiġi eskluż l-investiment privat u b’kontribut għall-eliminazzjoni tad-distakk diġitali. B’mod parallel, objettiv ċentrali tal-politika tal-kompetizzjoni jżomm is-swieq diġitali kompetittivi. Rigward pjattaformi online, li tipikament ikollhom effetti qawwija fuq in-network u dinamika fejn “ir-rebbieħ jirbaħ kollox”, kif ukoll ekonomiji ta’ skala sinifikanti u kważi l-ebda spiża marġinali, huwa ta’ importanza kbira li jiġu żgurati l-aċċess miftuħ, il-ġustizzja u l-kontestabbiltà mill-bidu nett. Minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-pjattaformi online, huwa meħtieġ kemm li jkomplu jiġu infurzati r-regoli tal-kompetizzjoni kif ukoll li jiġi kkomplementat u komplut is-sett ta’ għodod biex isir l-aħjar użu mill-pjattaformi online u mill-ekonomija tad-data.

L-eliminazzjoni tad-distakk fl-investiment diġitali

Hemm tipi differenti ta’ infrastruttura diġitali, u għad hemm distakki kbar fl-investiment. Tul dawn, in-networks tal-konnettività jirrikjedu attenzjoni partikolari billi huma l-pedament ta’ ekonomija u ta’ soċjetà diġitali, rilevanti għal prattikament in-negozji u l-konsumaturi kollha. Id-diġitalizzazzjoni timplika li dejjem qed ikomplu jikbru l-ħtiġijiet tal-utenti għal wisa’ tal-banda għat-tniżżil u għat-tlugħ ta’ data. Il-Komunikazzjoni dwar il-Kumpass Diġitali tipprevedi li, sa mhux aktar tard mill-2030, l-unitajiet domestiċi Ewropej kollha jenħtieġ li jkunu koperti minn network tal-Gigabits, u ż-żoni popolati kollha jenħtieġ li jkunu koperti mill-5G.

Il-biċċa l-kbira mill-investimenti fl-infrastruttura tat-telekomunikazzjoni joriġinaw minn investituri privati. Sabiex tiżdied il-kosteffettività tat-tnedija tan-network tagħhom, il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-operaturi privati biex jikkooperaw fl-hekk imsejħa “kondiviżjoni tan-network”, filwaqt li tiżgura li dan isir mingħajr ma titnaqqas bla bżonn il-kompetizzjoni f’kull każ speċifiku. Fil-futur, il-Kummissjoni tista’ toffri gwida ulterjuri għal kondiviżjoni tan-networks fil-kuntest tar-rieżami tal-Linji Gwida Orizzontali.

Il-politika dwar l-għajnuna mill-Istat għandha funzjoni abilitanti ewlenija biex jintlaħqu l-miri tad-Deċennju Diġitali b’mod li jgħin biex jiġi eliminat id-distakk diġitali, billi jiġi żgurat livell ogħla ta’ kopertura tal-broadband, speċjalment fiż-żoni rurali u remoti, u penetrazzjoni u appoġġ ta’ servizzi ta’ kwalità ogħla u aktar affordabbli. Il-Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-Broadband u r-regoli tal-GBER jiffaċilitaw it-tnedija ta’ networks siguri u effiċjenti b’mod immirat u sostenibbli, fejn il-fornituri privati aktarx li ma jinvestux jew ma jwasslux il-livell adegwat ta’ infrastruttura għall-ħtiġijiet tal-klijenti li jevolvu malajr. Ir-reviżjoni li għaddejja tal-Linji Gwida għandha l-għan li tkompli tiffaċilita t-tnedija u l-użu tan-network tal-broadband, u b’hekk li tiġi aċċellerata t-tranżizzjoni diġitali u tiżdied il-konnettività. Pereżempju, bil-Linji Gwida l-ġodda, il-Kummissjoni għandha l-għan li tidderieġi fir-rigward ta’ liema tipi ta’ investimenti fil-konnettività normalment jitqiesu bħala meħtieġa sabiex ikun hemm rispons għall-ħtiġijiet li qed jevolvu, filwaqt li tibqa’ miftuħa għall-Istati Membri li jidentifikaw ħtiġijiet aktar avvanzati. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tipprevedi li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Linji Gwida jkun jestendi għall-investimenti fl-infrastruttura mobbli u jinkludi wkoll miżuri bħall-konnettività u l-vawċers soċjali, filwaqt li jkun allinjat mal-iżviluppi teknoloġiċi u mal-għanijiet diġitali u soċjali tal-Unjoni.

Fl-aħħar nett, ir-reviżjoni tal-Qafas tar-R&Ż&I u tar-regoli korrispondenti tal-GBER għandhom l-għan li jaġġornaw dawn ir-regoli biex jirriflettu l-iżviluppi reċenti fis-suq u fit-teknoloġija, u b’hekk jiffaċilitaw l-investimenti tas-settur privat li jaċċelleraw it-tranżizzjonijiet doppji.

Iż-żamma tas-saħħa tas-suq ta’ pjattaformi dominanti taħt kontroll

Il-Kummissjoni tinsab fuq quddiem nett fil-livell globali rigward l-infurzar tar-regoli tal-antitrust fis-settur diġitali. Bħalissa hija qed tinvestiga, f’diversi każijiet, jekk il-pjattaformi diġitali dominanti kisrux ir-regoli tal-antitrust tal-UE, pereżempju billi ddiskriminaw fl-aċċess ta’ partijiet terzi għad-data jew billi abbużaw mir-rwoli tagħhom ta’ gwardjani biex ixerrdu xi kontenut permezz tal-app store. Jekk it-tħassib tal-Kummissjoni jiġi kkonfermat, din tista’ timponi multi u ttemm il-prattiki antikompetittivi, jew inkella taċċetta impenji li jħarsu ’l quddiem li jibdlu l-mod kif il-kumpaniji rilevanti jwettqu n-negozju tagħhom fl-UE.

Il-Kummissjoni diġà ssanzjonat imġiba antikompetittiva minn atturi diġitali dominanti f’diversi każijiet fil-passat. Pereżempju, f’Ġunju 2017, il-Kummissjoni tat multa ta’ EUR 2,42 biljun lil Google talli, b’mod illegali, Google tat preferenza lis-servizzi tat-tqabbil tal-prezzijiet tagħha stess meta mqabbla ma’ dawk tal-kompetituri tagħha. Fl-10 ta’ Novembru 2021, il-Qorti Ġenerali aċċettat id-deċiżjoni tal-Kummissjoni u kkonfermat li l-approċċ ta’ din tal-aħħar kien korrett u legalment sod. B’riżultat ta’ dan, Google emendat ’l hekk imsejħa “shopping box” biex tippermetti li s-servizzi tat-tqabbil tal-prezzijiet ta’ partijiet terzi jiġu rriklamati hemmhekk. Illum, madwar 75 % tal-prodotti kollha rriklamati f’din il-kaxxa huma minn partijiet terzi, meta mqabbel mal-ebda prodott qabel l-intervent tal-Kummissjoni.

F’Lulju 2018, il-Kummissjoni tat multa ta’ EUR 4,34 biljun lil Google għal firxa ta’ prattiki kummerċjali illegali relatati mas-sistema operattiva u l-apps ta’ Android, li kellhom l-għan li jipproteġu u li jsaħħu l-pożizzjoni dominanti ta’ Google fit-tiftix ġenerali fuq l-internet. B’riżultat ta’ dan, Google irrinunzjat għall-projbizzjoni għall-manifatturi tat-telefonija li jniedu mudelli li jużaw verżjonijiet tas-sistema operattiva Android minn sorsi miftuħa li ma humiex ta’ Google. Google nediet ukoll skrin ta’ għażla għal apparat Android ġdid, fejn bħalissa l-utenti jingħataw għażla bejn 11-il fornitur tat-tiftix rivali matul l-installazzjoni tal-apparat.

Fid-dawl tal-importanza tad-data bħala ingredjent ewlieni għall-potenzjal innovattiv tal-kumpaniji, l-infurzar tal-kompetizzjoni jikkomplementa l-azzjonijiet regolatorji tal-Kummissjoni fil-promozzjoni tal-kondiviżjoni tad-data u fl-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet ekwi ta’ kompetizzjoni bejn il-gwardjani u l-kumpaniji iżgħar. L-aċċess għad-data jew għall-akkumulazzjoni tad-data kellhom rwol f’għadd ta’ każijiet reċenti ta’ fużjoni, u huma ċentrali għat-teoriji ta’ ħsara f’xi kawżi pendenti ta’ antitrust imsemmija hawn fuq. Fl-istess ħin, fil-prattika ta’ infurzar tagħha, il-Kummissjoni rrikonoxxiet ir-rilevanza tal-privatezza bħala parametru tal-kompetizzjoni, u aċċettat impenji biex jiġi żgurat, fost oħrajn, li din id-dimensjoni kompetittiva tiġi ppreservata.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni ħadmet biex tadatta għan-natura li tinbidel malajr u għall-ispeċifiċitajiet tas-swieq diġitali. Pereżempju, il-Kummissjoni għamlet użu minn miżuri interim li kienu jeħtieġu li l-kumpanija Broadcom twaqqaf il-prattika tagħha li timponi kundizzjonijiet ta’ esklużività fuq il-klijenti tagħha ta’ ċipep għall-modems u ta’ kaxxi tad-dekowder tat-TVs, u se tkompli tuża din l-għodda biex tindirizza b’mod effettiv kwalunkwe riskju ta’ dannu serju u irreparabbli għall-kompetizzjoni. B’mod aktar ġenerali, il-Kummissjoni se tirrevedi kontinwament l-effettività tal-għodod proċedurali u analitiċi tal-antitrust tagħha, sabiex tiżgura li dawn ikunu adattati għall-isfidi tal-era diġitali.

Il-Kummissjoni għamlet użu wkoll minn investigazzjonijiet settorjali sabiex tidentifika, fi stadju bikri u b’mod komprensiv, kwistjonijiet potenzjali relatati mal-kompetizzjoni f’suq. L-investigazzjoni settorjali l-aktar reċenti tnediet f’Lulju 2020 dwar l-Internet tal-Oġġetti għall-Konsumatur, settur li qed jikber u li jinkludi prodotti u servizzi konnessi ma’ network u li jistgħu jiġu kkontrollati mill-bogħod minn assistent bil-vuċi jew apparat mobbli. Ir-rapport preliminari ta’ Ġunju 2021 identifika tħassib potenzjali, bħal esklużività jew arranġamenti ta’ rbit, problemi ta’ interoperabbiltà u akkumulazzjoni ta’ data, li se jalimentaw l-infurzar tal-kompetizzjoni tal-Kummissjoni u l-ħidma regolatorja kontinwa tagħha.