KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT SOĊJALI U EKONOMIKU EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Il-politika tal-ajruporti fl-Unjoni Ewropea - nindirizzaw il-kapaċità u l-kwalità biex nippromwovu t-tkabbir, il-konnettività u l-mobbiltà sostenibbli /* KUMM/2011/0823 finali */





1. Daħla 1. L-ajruporti għandhom rwol kruċjali fil-katina tal-avjazzjoni, permess li jgħaqqdu l-linji tal-ajru mal-passiġġieri tagħhom u mal-klijenti tal-merkanzija. Saru wkoll dejjem iktar importanti għall-ekonomija Ewropea, billi jipprovdu firxa wiesgħa ta’ konnessjonijiet fl-UE u jassiguraw li l-Ewropa tibqa’ konnessa mal-bqija tad-dinja. Huma wkoll ċentrali fis-suċċess tal-Ajru Uniku Ewropew. 2. Kif ġie rikonoxxut fid-Dikjarazzjoni adottata fis-Summit dwar l-Avjazzjoni ta’ Bruges f’Ottubru 2010[1], hemm bżonn ta’ riforma tar-regoli tal-UE biex titrawwem il-kompetittività tal-ajruporti Ewropej u jiġu eliminati l-konġestjonijiet ta’ kapaċità, sabiex titjieb l-effiċjenza ta’ kull konnessjoni fil-katina tat-trasport tal-avjazzjoni (eż. operaturi tal-ajruport, trasportaturi, fornituri ta’ servizzi oħrajn) u jingħata valur aħjar għall-flus lill-passiġġieri u lill-kumpaniji. 3. Din il-ħtieġa hija wkoll rikonoxxuta fil-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni għall-2011, li jitlob għal użu iktar ottimali tan-netwerk Ewropew tal-ajruporti sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal ta' tkabbir tas-Suq Uniku. Dan min-naħa tiegħu se jgħin fit-tħejjija tal-UE biex timxi lejn l-għanijiet tagħha tal-Ewropa 2020, u biex iġġib tkabbir sostenibbli permezz ta’ ekonomija kompetittiva u b'użu effiċjenti tar-riżorsi. Fl-istess spirtu, il-White Paper - Pjan Direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport[2], tidentifika t-titjib tal-aċċess għas-suq u l-forniment ta’ servizzi ta’ kwalità fl-ajruporti bħala essenzjali għat-tlestija taż-Żona Unika Ewropea tat-Trasport. 4. Dan id-dokument jiddeskrivi l-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni 2007 għall-kapaċità, l-effiċjenza u s-sikurezza tal-ajruporti fl-Ewropa[3]. Jidentifika wkoll żewġ sfidi ewlenin għall-ajruporti Ewropej: il-kapaċità u l-kwalità. Jiddeskrivi l-kuntest għat-tliet proposti ta’ leġiżlazzjoni li, flimkien mal-Komunikazzjoni, jifformaw sensiela koerenti ta’ miżuri speċifiċi: proposta għal użu iktar effiċjenti tal-kapaċità eżistenti billi tiġi rreveduta s-sistema attwali tal-allokazzjoni tal-islotts, proposta dwar is-servizzi tal-groundhandling fl-ajruporti tal-UE, u proposta dwar restrizzjonijiet fuq l-operat marbutin mal-istorbju. 2. L-isfida tal-kapaċità tal-ajruporti 2.1. Kriżi ta’ kapaċità fl-akbar ajruporti tal-UE f’dinja li qed tinbidel malajr 5. Il-Pjan ta’ Azzjoni 2007 identifika diskrepanza dejjem tikber bejn il-kapaċità u d-domanda f’numru ta’ ajruporti ċentrali tal-UE. Il-konġestjoni f’dawn l-ajruporti se tibqa’ ta’ tħassib. It-traffiku se jkompli jikber fil-futur, kif għamel dawn l-aħħar 50 sena minkejja perjodi ta’ tnaqqis ekonomiku u tfixkil ieħor[4]. Għalkemm it-traffiku tal-ajru fl-Ewropa se jikber iktar bil-mod milli fl-ekonomiji emerġenti, madankollu se jirdoppja sal-2030[5]. 6. Madankollu, l-Ewropa mhux se tkun f’pożizzjoni li tlaħħaq mal-parti l-kbira ta’ din id-domanda minħabba n-nuqqas ta’ kapaċità tal-ajruporti. Il-livelli ta’ konġestjoni previsti mill-istudju tal-2008 Challenges of Growth (L-Isfidi tat-Tkabbir) kienu konfermati fl-2010. Minkejja l-kriżi ekonomika dinjija u tbassir ta’ 40% żieda fil-kapaċità tal-ajruporti bejn l-2007 u l-2030 (inklużi ajruporti ġodda, runways ġodda u infrastruttura ġdida tal-ajru u tal-art), madwar 2 miljun titjira – 10 % tad-domanda prevista - mhux se jkunu akkomodati minħabba nuqqas ta’ kapaċità[6]. 7. F’termini konkreti, sal-2030 mhux inqas minn 19-il ajruport Ewropew[7] se jkun qed jopera b’kapaċità massima tmien sigħat kuljum, kull ġurnata tas-sena (mqabbel mal-2007 meta 5 ajruporti biss kienu qed joperaw kważi jew b’kapaċità massima 10 % tal-ħin). Dan se jkollu impatt kbir fuq in-netwerk tal-avjazzjoni kollu peress li sal-2030 il-konġestjoni f’dawn l-ajruporti se tfisser 50 % tat-titjiriet kollha affettwati minn dewmien mat-tluq jew wasla, jew it-tnejn (meta mqabbel ma’ 17 % fl-2007). Dan ikun aggravatt mill-fatt li s-sistema se tkun iktar vulnerabbli għal tfixkil minħabba l-konġestjoni fl-ajruporti u tkun inqas kapaċi tirkupra minn sitwazzjonijiet ta’ kriżi. Id-dewmien se jippersisti fis-sistema għal tul itwal ta’ żmien u se jippropaga b’aktar ħeffa u firxa. Il-puntwalità tat-trasport tal-ajru - li fl-2010 kienet l-agħar irreġistrata fl-Ewropa mill-2001 minkejja traffiku taħt il-livelli tal-2007[8] - se tingħata ħafna importanza. 8. Id-dejta miġbura minn ajruporti kbar fi studju indipendenti li sar għall-Kummissjoni turi xejra simili fl-2025[9]. Għalkemm it-tnaqqis fit-traffiku tal-ajru globali mill-2008 naqqas id-distakk bejn id-domanda u l-kapaċità ppjanata u minkejja l-fatt li wieħed mill-akbar ċentri fl-Ewropa, Frankfurt, għandu runway ġdid, sal-2025 id-domanda se tkompli taqbeż il-kapaċità l-ġurnata kollha f’London Heathrow, London Gatwick, Paris Orly, Milan Linate u Düsseldorf. Jekk il-kapaċità ma tistax tiżdied aktar mill-120 movimenti kull siegħa ppjanati, id-domanda se taqbeż il-kapaċità l-ġurnata kollha f’Paris Charles de Gaulle. Barra minn hekk, id-domanda se tkompli taqbeż il-kapaċità matul parti mill-ġurnata f’Amsterdam, Madrid, Munich, Ruma Fiumicino u Vjenna. Dawn l-ajruporti huma fost l-iktar kruċjali għan-netwerk tal-avjazzjoni u huma nodi kruċjali għan-netwerk għall-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru. Problemi f’dawn l-ajruporti għandhom effett indirett sinifikanti, b’mod partikolari f’każijiet ta’ dewmien, għall-ajruporti supplimentari li jiddependu fuq il-konnessjonijiet ma’ dawn iċ-ċentri konġestjonati, u għall-konnessjonijiet tal-Ewropa ma’ reġjuni oħra dinjija. 9. Din l-isfida ta’ kapaċità hija ffaċjata fil-kuntest ta’ kompetizzjoni akbar u bidla fis-suq tal-avjazzjoni globali. Matul il-ftit snin li ġejjin, it-tkabbir tat-trasport bl-ajru se jkun mmexxi prinċiparjament mir-reġjuni bħall-Asja tal-Paċifiku, il-Lvant Nofsani u l-Amerika Latina. Dan ifisser li filwaqt li storikament l-Amerika ta’ Fuq kien l-akbar suq dinji tal-avjazzjoni bl-Ewropa fit-tieni post, sal-2012-2013 dawn iż-żewġ reġjuni huma mistennija li jkunu misbuqa mir-reġjun tal-Asja tal-Paċifiku. Is-sena 2010 kienet turi din it-tendenza: Bejġing sar it-tieni l-aktar ajruport traffikuż bil-volum tal-passiġġieri, wara Atlanta. London Heathrow niżel għar-raba’, misbuq minn kemm Bejġing kif ukoll Chicago O’Hare. Il-lista tal-ajruporti li qed jikbru malajr fl-2010 tikkonferma din it-tendenza, b’ajruport wieħed biss mill-UE fost l-ewwel 25[10]. 10. Dawn huma r-raġunijiet għalfejn l-Ewropa teħtieġ li tagħmel l-aħjar użu possibbli tal-kapaċità eżistenti tal-ajruporti tagħha u, fejn neċessarju, iżżidha biex tilqa’ d-domanda dejjem tikber għall-ivvjaġġar. F’dan ir-rigward, filwaqt li l-Istati Membri huma kompetenti għall-infrastuttura tal-ajruport u għalhekk huma fuq quddiemnett tal-isfida tal-kapaċità, l-UE tista’ tikkontribwixxi għal network Ewropew ta’ ajruporti modernizzat billi tenfessizza l-kwistjonijiet komuni u taġġorna r-regoli attwali tal-ajruporti. Hija tista’ wkoll tinkoraġġixxi l-investimenti, speċjalment permezz tal-użu ta’ strumenti finanzjarji innovattivi, sabiex tidderieġi t-tkabbir, tiżgura l-koeżjoni mal-UE u ttejjeb ir-rabtiet ekonomiċi, soċjali u kulturali tagħha mal-bqija tad-dinja. 2.2. Ottimizzazzjoni tal-użu tal-kapaċità eżistenti u ż-żieda tal-kapaċità tal-ajruporti 2.2.1. Allinjament tal-kapaċità fuq l-art u fl-ajru 11. Mill-2007, il-proċess tat-twaqqif ta’ qafas regulatorju għall-Ajru Uniku Ewropew (minn hawn ’il quddiem ‘SES’) kompla b’pass mgħaġġel. It-tieni pakkett ta’ leġiżlazzjoni kien adottat fl-2009 bil-għan li jiġi żgurat li l-Ajru Uniku ikun fis-seħħ mill-2012 ’il quddiem. Illum, il-qafas huwa kważi lest. L-ajruporti, li flimkien mal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru jikkostitwixxu l-infrastruttura tal-avjazzjoni ċivili, huma wieħed mill-pilastri ta’ din l-arkitettura[11]. Tabilħaqq, huma essenzjali għan-netwerk u jekk il-kapaċità fuq l-art hija nieqsa, il-proġett tal-Ajru Uniku kollu kemm hu se jkun affettwat b’mod negattiv. Fi kliem ieħor, iż-żieda tal-kapaċità fl-ajru tkun inutli jekk il-kapaċità fl-ajruport ma tibqax allinjata mal-kapaċità tal-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru[12]. 12. Ta’ importanza essenzjali għall-SES hija l-Iskema ta’ Prestazzjoni[13] li tirrappreżenta opportunità biex titjieb il-prestazzjoni tas-servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru fuq livell tal-UE fl-oqsma ta’ sigurtà, l-ambjent, il-kapaċità/dewmien u l-kosteffiċjenza. Fl-2010 ġiet maħtura l-Kummissjoni għar-Reviżjoni tal-Prestazzjoni tal-EUROCONTROL bħala l-Korp tar-Reviżjoni tal-Prestazzjoni u ġew iffissati miri ta’ prestazzjoni madwar l-UE għall-ewwel perjodu ta’ referenza 2012-2014[14]. Il-‘parti tal-ajru’ tal-ajruport hija parti minn dan l-approċċ. Madankollu, ir-rwol tal-ajruport huwa attwalment limitat. 13. Mill-2012 sal-2014 servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru en route biss se jkunu suġġetti għall-miri ta’ prestazzjoni filwaqt li l-prestazzjoni tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru tat-terminal (jiġifieri fi u madwar l-ajruporti) se jiġu mmonitorjati mill-2012[15]. Barra minn hekk, il-kapaċità tas-servizzi tan-navigazzjoni tal-ajru mhux l-unika restrizzjoni. Id-dejta miġbura mill-Uffiċċju Ċentrali għall-Analiżi tad-Dewmien fl-Ewropa tindika li 70 % tad-dewmien huma dovuti għal proċessi ta’ turn around: dewmien primarju kkaġunat minn linji tal-ajru u l-fornituri tas-servizzi ta’ groundhandling tagħhom (tekniki, l-imbark, eċċ), l-ajruporti (tagħmir, eċċ.) jew partijiet oħra involuti fil-proċess ta’ turn around. 14. Fid-dawl ta’ dawn is-sejbiet, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-loġika tal-iskema ta’ prestazzjoni għandha tiġi estiża għall-ajruporti kollha skont approċċ ta’ gate-to-gate u bil-għan ta’ ottimizzazzjoni u l-integrazzjoni ta’ kull fażi ta’ titjira, minn ajruport għall-ieħor. Għalhekk, filwaqt li l-prestazzjoni tas-servizzi ta’ navigazzjoni tal-ajru tat-terminal għandhom ikunu suġġetti għall-miri ta’ prestazzjoni mill-2015 (bidu tat-tieni perjodu ta’ referenza 2015-2019), il-prestazzjoni m’għandhiex tieqaf fit-torri tal-kontroll. Għandha tiġi msaħħa fuq il-livell tal-art ukoll u tinkludi l-operaturi kollha tal-art (linji tal-ajru, korpi tal-ġestjoni tal-ajruport, fornituri tas-servizzi ta’ groundhandling, is-sigurtà u s-servizzi tad-dwana). Il-proposti biex jiġu rreveduti r-regoli attwali għall-allokazzjoni tal-islotts tal-ajruporti u l-aċċess għas-servizzi tal-groundhandling, li l-Kummissjoni qiegħda tressaq flimkien ma' din il-Komunikazzjoni, għandhom jikkontribwixxu lejn dan il-għan. 15. L-ajruporti wkoll jipparteċipaw fid-dimensjoni teknoloġika tal-SES, il-programm SESAR. SESAR għandu l-potenzjal li jespandi l-kapaċità fl-ajruporti, u b’hekk jakkomoda domanda addizzjonali, inaqqas in-numru ta’ titjiriet imdewma jew kanċellazzjonijiet u jżid il-livelli ta’ attività u mobbiltà. L-attivitajiet relatati mal-ajruport jikkostitwixxu bħalissa madwar 30 % tal-attivitajiet globali ta’ SESAR[16]. Il-forniment ta’ dan it-titjib fil-kapaċità jirrikjedi investimenti li jkunu adattati, f’waqthom u sinkronizzati sew fit-tagħmir konformi mas-SESAR. 16. L-ajruporti huma fost l-ambjenti operattivi l-aktar kumplessi u interdipendenti u l-Airport Collaborative Decision Making (A-CDM) (it-teħid tad-deċiżjonijiet kollaborattivi mill-Ajruport) jikkostitwixxi soluzzjoni eċċellenti biex titjieb l-effiċjenza globali f’ajruport billi jaġixxi fuq informazzjoni komuni, mingħajr nefqa kapitali maġġuri[17]. Dan huwa wkoll faċilitatur importanti għal ħafna avvanzi teknoloġiċi li qed jiġu żviluppati mis-SESAR. Għaldqastant, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-implimentazzjoni tiegħu fl-ajruporti l-kbar tal-UE għandha tkun iktar mgħaġġla mibnija fuq il-Pjan ta’ Azzjoni A-CDM inizjata mill-EUROCONTROL[18]. Maż-żmien, għandha tingħata konsiderazzjoni għall-estensjoni tal-A-CDM għall-atturi kollha fuq l-art biex ikun żgurat li l-passiġġieri, il-bagalji, il-merkanzija u l-ajruplani huma trattati ‘mingħajr intoppi’. 2.2.2. Użu aħjar tal-kapaċità eżistenti f’ajruporti konġestjonati billi tiġi żgurata sistema ta’ allokazzjoni ta’ slotts b’użu aktar effiċjenti tar-riżorsi 17. L-analiżi ta’ kif ir-Regolament dwar l-Islotts kurrenti qed jaħdem uriet li s-sistema ta’ allokazzjoni fis-seħħ tipprevjeni l-użu ottimali tal-kapaċità skarsa fl-ajruporti b’ħafna traffiku[19]. Minħabba n-nuqqas imbassar ta’ kapaċità f’xi ajruporti kritiċi u l-effett mifrux tiegħu fuq il-prestazzjoni globali ta’ netwerk, u b’kunsiderazzjoni tal-iżvilupp limitat ta’ infrastruttura ta’ ajruport ġdida fl-UE, din hija xi ħaga li l-Ewropa ma tiflaħx għaliha. 18. Għalhekk il-Kummissjoni qed tipproponi bidliet għar-Regolament kurrenti sabiex tippermetti l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi bbażati fuq is-suq madwar l-UE sakemm ikunu stabbiliti salvagwardji biex jiżguraw it-trasparenza jew il-kompetizzjoni mhux distorta, inkluż l-indipendenza akbar għall-koordinaturi tal-islotts. Dan se jgħin biex jiżgura li l-islotts jingħataw lil dawk it-trasportaturi li jistgħu jagħmlu l-aħjar użu minnhom. Numru ta’ miżuri addizzjonali se jtejbu l-utilizzazzjoni tal-islotts filwaqt li jiġi żgurat l-użu korrett ta’ din ir-riżorsa skarsa. 19. Ġie stmat li bir-reviżjoni tas-sistema kurrenti ta’ allokazzjoni sa 24 miljun passiġġier addizzjonali jistgħu jkunu akkomodati kull sena fl-ajruporti Ewropej li jfisser iżjed minn EUR 5 biljun f’benefiċċji ekonomiċi u sa 62 000 impjieg sal-2025 minħabba sistema ta’ allokazzjoni b’użu iktar effiċjenti tar-riżorsi[20]. 2.2.3. Bilanċ tal-livell mixtieq tal-protezzjoni mill-ħsejjes mal-bżonnijiet tat-trasport u l-mobbiltà 20. Għalkemm l-ajruplani saru 75 % inqas storbjużi matul l-aħħar 30 sena[21], sehem kbir taċ-ċittadini tal-UE għadu espost għal livelli għolja ta’ storbju li jwasslu għal effetti negattivi sostanzjali għas-saħħa. Sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-avjazzjoni, se jibqgħu neċessarji miżuri mmirati lejn l-impatt tal-istorbju f’numru ta’ ajruporti importanti. Madankollu, miżuri relatati mall-istorbju jillimitaw mhux biss il-kapaċità tal-ajruport f’ajruport partikolari imma anke s-sistema tal-avjazzjoni b’mod ġenerali minħabba ta’ effetti mnissla. Għalhekk, deċiżjonijiet dwar miżuri għall-istorbju u l-livell mixtieq ta’ protezzjoni mill-istorbju għandhom jiżguraw bilanċ xieraq b’implikazzjonijiet ta’ kapaċità globali. 21. Il-Kummissjoni għalhekk qed tipproponi bdil għar-regoli attwali dwar restrizzjonijiet tal-operat relatati mal-istorbju biex l-awtoritajiet ikunu f’pożizzjoni aħjar biex l-ajruplani l-iktar storbjużi jinqatgħu gradwalment mill-ajruporti. Dan se jsaħħaħ ukoll il-proċess tal-valutazzjoni tal-istorbju f’konformità mal-prinċipji tal-Approċċ Bilanċjat tal-ICAO dwar il-ġestjoni tal-istorbju sabiex tinstab l-aħjar kombinazzjoni tal-miżuri l-iktar kosteffettivi għall-ibbilanċar tal-bżonnijiet tat-trasport u l-mobbiltà mal-livelli tal-protezzjoni mill-istorbju. Fl-aħħarnett, dan jagħmilha possibbli għall-Kummissjoni li tanalizza l-proċess tal-valutazzjoni tal-istorbju, u jekk ikun meħtieġ, tissospendi d-deċiżjoni dwar restrizzjoni tal-operat relatata mal-istorbju, qabel l-implimentazzjoni. 2.2.4. Inkoraġġiment ta’ investimenti pubbliċi u privati għall-finanzjament tal-infrastruttura tal-ajruporti fuq livell tal-UE 22. Jidher ċar li l-ottimizzazzjoni tal-użu tal-faċilitajiet eżistenti mhux se tkun biżżejjed. L-ajruporti għandhom bżonn jaġġornaw u jiżviluppaw kontinwament il-faċilitajiet tagħhom għal raġunijiet varji mill-użu ta’ apparat b’użu iktar effiċjenti tal-enerġija u ekoloġiku għal miżuri ta’ sigurezza u sigurtà kif ukoll minħabba l-ħtiġijiet tas-suq. L-investimenti l-iktar għaljin ġeneralment ikollhom x’jaqsmu mal-espansjoni tal-kapaċità u l-ajruporti Ewropej jipprevedu li filwaqt li kkommettew total ta’ €120 biljun għal faċilitajiet ġodda bejn l-2000 u 2015, dan se jkun ħafna inqas milli meħtieġ[22]. 23. Il-proposta adottata reċentement għal linji gwida ġodda għal TEN-T[23] tintroduċi netwerk f’żewġ saffi: network komprensiv u wieħed ċentrali. In-netwerk komprensiv se jiżgura l-aċċessibbilità fuq livell reġjonali u għan-netwerk ċentrali. Dan tal-aħħar se jikkonsisti fil-partijiet strateġikament l-aktar importanti tan-netwerk komprensiv ibbażat fuq il-kunċett ta’ nodi multimodali (prinċiparjamnt - iżda mhux esklussivament - bliet u konurbazzjonijiet kbar). Dan għandu jitwettaq sa mhux aktar tard mill-2030 u jsir is-sinsla ta’ sistema Ewropea ta’ transport integrat. 24. Iżjed minn 340 ajruport se jikkostitwixxu n-netwerk tal-ajruporti TEN-T u mill-inqas 82 minnhom se jkunu parti min-netwerk ċentrali[24]. Proġetti eliġibbli ta’ ajruporti għall-finanzjament se jikkonċernaw il-konnessjoni tal-ajruporti mal-ferroviji, l-ottimizzazzjoni tal-infrastruttura eżistenti, żidiet fil-kapaċità u appoġġ għall-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew, b’mod partikolari l-użu tas-SESAR. Il-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni huma element ewlieni tal-politika tal-infrastruttura tat-trasport tal-UE u se jkunu koordinati mal-prijoritajiet tat-TEN-T filwaqt li jirrispettaw ir-regoli dwar għajnuna mill-Istat. 25. Fil-qafas tat-TEN-T, l-istrumenti finanzjarji li ġejjin se jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-ajruporti: l-istrument integrat il-ġdid “Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa” (CEF) [25] se jappoġġa proġetti ta’ konnessjoni bejn l-ajru u l-ferrovija għall-ajruporti tan-netwerk ċentrali kif ukoll SESAR u l-Ajru Uniku Ewropew; għotjiet għall-ajruporti fin-netwerk komprensiv se jkunu ġestiti mill-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR). Barra minn hekk, biex tassisti għall-finanzjament tal-CEF, il-Kummissjoni għandha tadotta wkoll il-kundizzjonijiet għall-Inizjattiva tal-Bonds Ewropa 2020 għall-Proġetti, li se tkun waħda minn numru ta' strumenti għall-kondiviżjoni tar-riskju li fuqha tista’ titfassal il-faċilità sabiex tattira finanzjament privat fil-proġetti ta’ prijorità fis-setturi kollha tat-trasport. 26. Barra minn hekk, il-proġetti tal-ajruporti jistgħu jibbenefikaw minn strumenti oħra ffinanzjati mill-UE ta’ inġinerija finanzjarja. Proġetti tal-ajruporti jistgħu jibbenefikaw mill-“Garanzija tas-Self għall-proġetti tat-TEN-T” (LGTT - Loan Guarantee for TEN-T projects) li huwa prodott imfassal speċifikament u amministrat mill-Bank Ewropew għall-Investiment għat-TEN-T. Prodott ieħor imsejjaħ il-Fond Marguerite huwa fond ta’ ekwità pan-Ewropew bl-għan li jaġixxi bħala katalista għall-investimenti infrastrutturali fl-implimentazzjoni tal-politika ewlenija tal-UE inkluż fis-settur tat-trasport. B’mod ġenerali, l-appoġġ tal-UE se jiffaċilita l-aċċess għas-suq kapitali. 27. Barra minn hekk, minħabba n-natura kompetittiva tas-suq tal-avjazzjoni, trid tingħata attenzjoni għar-riskju li l-finanzjament pubbliku tal-infrastruttura tal-ajruporti jista’ jgħawweġ il-kompetizzjoni. Il-Linji Gwida Komunitarji dwar il-finanzjament tal-ajruporti u għajnuna għall-bidu mogħtija lil linji tal-ajru li jitilqu minn ajruporti reġjonali, li kienu adottati fl-1994 u 2005, qed jiġu riveduti[26]. F’dan ir-rigward, il-konsistenza tal-finanzjament pubbliku tal-ajruporti mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għandha tiġi kkunsidrata. Filwaqt li ċerti kategoriji ta’ għajnuna jistgħu jkunu ġġustifikati, din l-għajnuna m’għandhiex twassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni. 3. L-isfida tal-kwalità tal-ajruporti 28. L-ajruporti huma interfaċċja ewlenija bejn il-passiġġieri u l-linji tal-ajru, u l-kwalità tas-servizz ipprovdut fl-ajruporti huwa fattur ewlieni fl-esperjenza tal-passiġġieri u tal-linji tal-ajru. Għall-passiġġieri, l-aspetti l-iktar apprezzati tal-esperjenza tagħhom tal-ajruport x’aktarx jinkludu aċċess faċli għall-ajruport, l-aċċess malajr għall-informazzjoni affidabbli, proċessi sempliċi għar-reġistrazzjoni u għall-bagalji, ħinijiet qosra ta’ stennija, u persunal disponibbli biex joffri pariri jekk tiġri xi ħaġa mhux mistennija. Għall-ajruporti ikbar hija kwistjoni ta’ għotja ta’ esperjenza pjaċevoli għall-passiġġier filwaqt li jiġu pproċessati eluf ta’ passiġġieri kuljum f’ambjent ta’ infrastruttura konġestjonata. 29. Safejn hija kkonċernata r-relazzjoni mal-klijenti tal-linji tal-ajru, il-bidliet sinifikanti fis-settur tat-trasport bl-ajru fl-aħħar 15-il sena minħabba s-suq Ewropew tal-avjazzjoni u numru ta’ ftehimiet tas-servizzi tal-ajru ma’ msieħba globali ewlenin, irriżultaw f’ajruporti li evolvew minn sempliċi fornituri ta’ infrastruttura għal mudelli ta’ negozju żviluppati u diversifikati li jservu varjetà ta’ bżonnijiet tas-suq. It-trasportaturi tal-merkanzija b’mod partikolari għandhom bżonnijiet speċifiċi għall-infrastruttura loġistika biex tappoġja l-operat tagħhom li huwa bbażat fuq kunsinni ‘fil-ħin’ ta’ oġġetti kritiċi lin-negozji madwar id-dinja. 30. Intervent regolatorju f’dan il-qasam għandu naturalment igħin biex titjieb il-kwalità tas-servizz ipprovdut fl-ajruporti filwaqt li jiżgura li l-ajruporti jibqgħu l-ambjenti b’saħħithom u kompetittivi li huma llum. Barra minn hekk, il-passiġġieri fl-Ewropa issa jistennew livell għoli ta’ sigurezza u sigurtà fl-avjazzjoni u standards ċentrali f’dan ir-rigward huma importanti ħafna. 3.1. Promozzjoni tal-aċċessibbiltà u l-effiċjenza fl-ajruporti permezz ta’ konnessjonijiet mal-ferroviji 31. Rekwiżit ewlieni għal ajruport effiċjenti huwa li jkun faċilment aċċessibbli. Filwaqt li l-ajruporti ta’ daqs żgħir jistgħu jirrazzjonalizzaw l-aċċess għall-ajruport permezz ta’ network organizzat sew ta’ servizzi tal-karozzi tal-linja, il-ferrovija hija għażla addizzjonali u sostenibbli għall-ajruporti ta’ ċertu daqs jew li diġà għandhom linji tal-ferroviji fil-viċinanzi tat-terminal. Bażikament jeżistu tliet tipi ta’ konnessjonijiet tal-ferroviji mal-ajruporti. Is-servizzi hekk imsejħa ‘Airport Express’ jipprovdu konnessjoni diretta u mingħajr periklu bejn iċ-ċentru tal-belt u l-ajruport, jevitaw il-konġestjonijiet tat-traffiku, jeħilsu t-toroq ta’ aċċess, u jnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2. L-ajruporti ta’ daqs medju jistgħu joperaw ukoll servizzi ta’ ferroviji reġjonali. Dawn iwessgħu l-firxa ta’ nies li jistgħu jużawhom (u għalhekk inqas ajruporti huma meħtieġa biex iservu żona partikolari). Ajruporti kbar b’numru sinifikanti ta’ titjiriet fuq distanzi twal jistgħu jagħmlu konnessjoni b’suċċess ma’ linji tal-ferroviji ta’ veloċità għolja li jservu ta' servizzi li jwasslu għal servizzi oħra u jistgħu jissostitwixxu titjiriet fuq distanzi qosra u għaljin, u b'hekk jilliberaw slotts prezzjużi li jistgħu jintużaw fis-swieq li bħalissa mhumiex moqdija. Dan it-tip ta’ servizz huwa ovvjament ta’ benefiċċju għall-passiġġieri imma meta jkun implimentat sewwa huwa wkoll soluzzjoni pożittiva għall-partijiet interessati kollha tal-industrija: it-trasportaturi tal-ajru, l-operaturi tal-ferroviji u l-arjuporti. 32. It-tendenza fl-iżvilupp tal-intermodalità bejn l-ajru u l-ferrovija hija evidentement pożittiva kif iktar u iktar ftehimiet qed jiġu ffirmati bejn it-trasportaturi tal-ajru u tal-ferroviji u l-passiġġieri jidraw dawn is-servizzi. Ġie stmat li fl-2011 madwar 23 miljun passiġġier se jkunu aċċessaw l-ajruporti tal-UE bis-sistemi tal-ferroviji minn barra ż-żona metropolitana tagħhom. Madankollu, jibqgħu ħafna ostakli, minn frammentazzjoni tal-IT fil-modalità tal-ferrovija, sa kwistjonijiet li jikkonċernaw responsabbiltajiet legali u operattivi, il-koordinazzjoni tal-iskeda, il-ħruġ ta’ biljetti komuni, l-allokazzjoni tad-dħul, eċċ. 33. Il-Kummissjoni se tkompli tippromwovi l-iżvilupp tas-servizzi tal-ajru u l-ferroviji minn perspettivi varji, li jvarjaw minn appoġġ finanzjarju għall-infrastutturi intermodali (l-ajruporti ewlenin tal-UE għandhom jiġu konessi man-netwerk tat-toroq u tal-ferroviji tat-TEN-T sal-2050), sa gruppi ta’ ħidma li jimmiraw li jġibu l-partijiet interessati kollha madwar l-istess mejda, u sa l-iżvilupp ta’ standards interoperabbli għall-informazzjoni u l-ħruġ ta’ biljetti permezz tar-regoli TAP-TSI[27] li qed jiġu żviluppati mill-Aġenzija Ewropea tal-Ferroviji. 3.2. Titjib tas-servizzi tal-groundhandling 34. Għalkemm is-servizzi tal-groundhandling mhumiex dejjem viżibbli, l-esperjenza tal-passiġġieri kemm fl-ajruporti kif ukoll fl-ajru isserraħ fuq il-kwalità tas-servizzi tal-groundhandling. Irrispettivament minn jekk dawn jikkonċernax l-akkoljenza xierqa tal-passiġġieri fl-ajruport, il-preparazzjoni korretta tal-ajruplani (pereżempju, it-tindif tal-kabina) jew il-funzjonijiet vitwali għall-operat sigur tat-tijira (pereżempju it-tneħħija tas-silġ mill-ajruplan), titjiriet komdi, affidabbli, siguri u ta' valur għall-flus ma jistgħux jiġu operati mingħajrhom. 35. Id-Direttiva oriġinali tal-1996 dwar il-groundhandling iffokat primarjament fuq il-ftuħ tal-aċċess għas-suq tal-groundhandling u wasslet għal swieq dejjem aktar dinamiċi tal-groundhandling. Madankollu, il-livell ta’ kompetizzjoni f'servizzi ristretti u mar-reġim kollu tal-aċċess għadu jvarja b'mod sinifikanti minn Stat Membru għal ieħor. Barra minn hekk, dak li bħalissa jirrikjedi attenzjoni, huwa li jiġi assigurat li l-partijiet kollha tal-katina tal-avjazzjoni ċivili jwettqu b’mod adegwat għall-benfiċċju tas-sistema tal-avjazzjoni kollha kemm hi (l-approċċ ‘gate-to-gate’ għall-avvjazzjoni). 36. Il-qafas legali tal-1996 m’għadux biżżejjed. Is-servizzi tal-groundhandling mhumiex effiċjenti biżżejjed minħabba l-ostakli għad-dħul u l-espansjoni. Barra minn hekk, il-kwalità ġenerali tas-servizzi tal-groundhandling ma żammitx mal-bżonnijiet li qed jevolvu f’termini ta’ affidabbiltà, reżistenza, sigurezza, u prestazzjoni ambjentali. Bħala konsegwenza, il-benefiċċji tal-liberalizzazzjoni mhumiex sfruttati biżżejjed u mgħoddija kompletament lill-utenti aħħarija (jiġifieri in-negozji u ċ-ċittadini). 37. Għalkemm huma meħtieġa aktar passi biex ikun żgurat l-aċċess ugwali għas-suq, il-provvista ta’ servizzi ta’ kwalità tiddependi ukoll fuq fatturi oħra. F’settur ta’ xogħol intensiv bħall-groundhandling, hemm kwistjonijiet soċjali importanti li għandhom jitqiesu. Is-sistema ta’ offerti taffettwa il-kondizzjoniet tax-xogħol tal-persunal u tinkoraġġixxi l-bdil tal-persunal. Madankollu, il-qafas legali fis-settur tal-groundhandling fil-preżent ma jippermettix li jittieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni fir-rigward tat-trasferiment tal-persunal minn operatur tal-groundhandling ta’ qabel għal wieħed ġdid, lil hinn mis-salvagwarji diġà pprovduti fid-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE[28]. L-iżvilupp u t-taħriġ kontinwu tal-persunal għandhom impatt qawwi fuq il-kwalità tas-servizz imma l-qafas legali attwali ma jindirizzax il-kwistjoni tat-taħriġ tal-persunal. Barra minn hekk, is-sitwazzjoni ekonomika diffiċli tirriżulta fi prassi ta’ tnaqqis tal-ispejjeż li jistgħu jsarrfu f’investiment imnaqqas fin-nies li jwassal għal persunal mhux imħarreġ sew. L-użu ta’ persunal mhux imħarreġ sew imbagħad iżid ir-riskju ta’ servizzi ta’ kwalità baxxa u jbaxxi l-livell tas-sigurtà u s-sigurezza tas-servizzi tal-groundhandling. 38. Avvenimenti importanti li jwasslu għal xkiel kritiċi tat-titjiriet bħall-kriżi tal-irmied volkaniku u borra qawwija li jipparalizzaw ajruporti ewlenin urew il-bżonn għal aktar koordinazzjoni tal-operat tal-art għall-ajruporti Ewropej u n-netwerk kollu kemm hu (li jitratta l-effetti mnissla minnhom) u għajnuna effettiva għall-passiġġieri milqutin. F’ajruporti kbar, li huma partikolarment importanti għan-netwerk, il-korp ta’ ġestjoni tal-ajruport għandu jassigura li l-operat fl-art huwa koordinat b’mod partikolari permezz ta’ pjanijiet ta’ kontinġenza u standards minimi ta’ kwalità. Barra minn hekk, sabiex il-passiġġieri jkunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom, l-esperjenza uriet li t-trasportatur jeħtieġ li jkun preżenti jew li jkun rappreżentat fl-ajruport. Dan mhux dejjem il-każ u, bħala riżultat, l-ajruporti jiffaċċjaw sitwazzjonijiet diffiċli. Il-Kummissjoni se tikkunsidra dan fil-kuntest ta’ reviżjoni tar-Regolament 261/2004[29], li se tipprovdi wkoll opportunità biex ikun ikkunsidrat jekk il-piż finanzjarju għall-provvista tal-kura u l-għajnuna għandhiex tinġarr mil-linja tal-ajru biss jekk partijiet oħra jkunu responsabbli għad-dewmien jew it-tħassir tat-tijiriet. 3.3. Imposti tal-ajruport: titjib tat-trasparenza u r-rabta mal-ispejjeż tal-imposti tal-ajruport u tas-sigurtà għal-linji tal-ajru u l-passiġġieri 39. Aċċess ġust għall-infrastruttura tal-ajruport bi prezz ġust huwa kontribut importanti għal sistema ġenerali ta' avjazzjoni effiċjenti. Pass importanti ttieħed fl-Unjoni Ewropea fl-2009 bl-adozzjoni tad-Direttiva dwar l-Imposti tal-Ajruporti dwar standards minimi komuni għat-twaqqif ta’ imposti fuq il-linji tal-ajru għall-użu tal-infrastruttura ajrunawtika meħtieġa għall-operat tat-titjiriet. 40. Jibqgħu żewġ objettivi. Wieħed huwa l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-2009, li għandha tiġi trasposta mill-Istati Membri sal-15 ta’ Marzu 2011. Il-Kummissjoni bdiet l-iskrutinju tal-miżuri nazzjonali meħuda u se tirraporta lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew fl-2013. 41. It-tieni objettiv jirrigwarda l-imposti tas-sigurtà. Mill-2002. il-liġi tal-UE imponiet rekwiżiti ta’ sigurtà iktar stretti fuq l-Istati Membri u l-ajruporti. Fil-preżent, l-ikupru tal-ispejjeż tas-sigurtà tal-avjazzjoni huwa regolat fuq livell nazzjonali. Madankollu, l-informazzjoni lill-passiġġieri fuq dawn l-ispejjeż tista’ ma tkunx biżżejjed u l-linji tal-ajru mhumiex ikkonsultati sistematikament fl-ajruporti kollha tal-UE. L-informazzjoni u l-konsultazzjoni huma essenzjali biex jiggarantixxu li l-prezzijiet imħallsa mill-passiġġieri u ċ-ċittadini huma stabbiliti b’mod ġust u trasparenti. Barra minn hekk, din is-sitwazzjoni tfixkel l-eżistenza ta’ kundizzjonijiet ekwiv għall-ajruporti u t-trasportaturi bl-ajru. Imposti ta’ sigurtà nondiskriminatorji u relatati strettament mal-ispejjeż huma għalhekk essenzjali biex jassiguraw kompetizzjoni ġusta u mhux mgħawġa bejn il-linji tal-ajru u l-ajruporti. Fl-2009 kienet saret proposta dwar l-imposti tas-sigurtà, bbażata fuq l-approċċ magħżul għad-Direttiva dwar l-Imposti tal-Ajruporti, bil-ħsieb li jkun assigurat li l-imposti tas-sigurtà huma relatati mal-ispejjeż. 3.4. Ir-reviżjoni tal-kontrolli tas-sigurtà attwali fl-ajruporti Ewropej u żvilupp ta’ aġenda għall-futur 42. Il-qafas legali attwali tal-Unjoni Ewropea dwar is-sigurtà tal-avjazzjoni[30] jipprovdi lill-UE b’sistema ta’ sigurtà robusta. Iżda l-kontrolli tas-sigurtà huma spiss meqjusa ta’ piż mill-passiġġieri, l-industrija tal-avjazzjoni u l-ajruporti. Huwa meħtieġ bilanċ bejn it-tisħiħ tas-sigurtà u l-faċilitazzjoni tal-ivvjaġġar. 43. B’dan il-ħsieb, il-projbizzjoni attwali fuq il-likwidi u ġellijiet f’bagalji tal-idejn għandha titneħħa sa’ April 2013: il-passiġġieri għandhom jitħallew itellgħu likwidi fuq l-ajruplan sakemm dawn ikunu skrutinizzati fl-ajruporti tal-UE[31]. Aktar reċenti, l-iskeners tas-sigurtà li ma jużawx radjazzjoni jonizzanti tħallew jintużaw konformi ma' kundizzjonijiet minimi, bħala metodu għall-iskrinjar tal-passiġġieri[32]. It-teknoloġija tal-iskener qed tiżviluppa b’rata mgħaġġla u għandha l-potenzjal li tiffaċilita l-operat tas-sigurtà kemm għall-passiġġieri kif ukoll għall-ajruporti - pereżempju billi jnaqqsu t-tiftix bl-idejn. 44. Il-Kummissjoni qed tagħmel riflessjoni usa’ dwar kif ittejjeb is-sigurtà tal-avjazzjoni fit-tul għall-benefiċċju tal-passiġġieri u l-partijiet interessati l-oħra. B’mod ġenerali, approċċ iżjed ‘ibbażat fuq riskju’ biex jistabbilixxi miżuri ta’ mitigazzjoni huwa kunċett li jista’ jiġi żvilupat aktar sabiex jiġu mmirati l-kontrolli ta’ sigurtà fejn, skont informazzjoni ta’ intelliġenza, ir-riskju huwa akbar. Sistema ta’ sigurtà fil-ġejjieni għandha tkun sistema ta’ kwalità li tiżgura livell għoli ta’ sigurtà u żżomm il-fiduċja u l-aċċettazzjoni tal-passiġġieri. 3.5. Titjib tas-sikurezza tal-operat tal-ajruport 45. Kif enfasizzat fil-Pjan ta’ Azzjoni 2007, l-użu intensiv tal-ajrudromi u volum ogħla tat-traffiku jirrikjedu livelli mtejba ta’ sikurezza. 46. L-UE aġixxiet b’mod deċiżiv f’dan il-qasam bl-adozzjoni tar-Regolament 1108/2009[33] fl-2009 li jestendi l-attivitajiet ta’ regolamentazzjoni, l-istandardizzazzjoni, u l-attivitajiet tal-analiżi ta’ sikurezza tal-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA) għas-sikurezza tal-ajrudromi. Dan ifisser li l-ajruporti dalwaqt ser ikunu suġġetti għar-rekwiżiti komuni tas-sikurezza. Għaddejja ħidma dwar ir-regoli dettaljati tas-sikurezza għall-ajrudromi, u l-abbozzi tagħhom se jkunu ppubblikati mill-EASA qabel tmiem l-2012, qabel l-adozzjoni finali mill-Kummissjoni. Koordinazzjoni aħjar tal-operat tal-ajruporti se tagħti wkoll kontribut siewi għat-titjib tas-sikurezza. 4. L-osservatorju tal-komunità dwar il-kapaċità tal-ajruporti: Żmien li ningranaw 47. Bħala l-ewwel pass lejn l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni 2007, il-Kummissjoni waqqfet Osservatorju tal-Komunità fl-2008 dwar il-kapaċità tal-ajruporti bħala forum konsultattiv biex jitjieb l-għarfien u l-iskambju ta’ dejta u biex jagħti pariri dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni. Ingħatat prijorità lil kwistjonijiet bħall-iżvilupp ta’ metodoloġija għall-valutazzjoni tal-kapaċità tal-ajruporti, inventarju tal-infrastruttura tal-ajruporti Ewropej, ajruporti fl-approċċ gate-to-gate u l-intermodalità bejn l-ajru u l-ferrovija. Fl-istess ħin, ittieħdu numru ta’ azzjonijiet fl-oqfsa ta’ politika oħra. L-anness għal din il-komunikazzjoni jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-progress li sar s’issa fir-rigward tal-ħames azzjonijiet ewlenin li ġew identifikati fil-Pjan ta’ Azzjoni. 48. Fix-xhur li ġejjin, il-Kummissjoni se tirrevedi l-mandat tal-Osservatorju li jkopri l-kwalità kif ukoll il-kwistjonijiet ta’ prestazzjoni. Barra minn hekk, peress li hija l-intenzjoni li tissorvelja aktar mill-qrib l-evoluzzjoni tal-kapaċità tal-ajruporti fuq livell tal-UE, il-Kummissjoni se tikkummissjona lill-Osservatorju biex sal-aħħar tal-2012 jaġġorna l-istudju tal-2008 Challenges of Growth (L-Isfidi tat-Tkabbir) filwaqt li tapplika l-kapaċità teknika u l-kompetenza tal-EUROCONTROL. Dan l-aġġornament għandu jikkontribwixxi għat-twettiq tar-rwoli operattivi u strateġiċi tal-Maniġer tan-Netwerk li għadu kif ġie stabbilit. Fuq il-bażi tar-riżultati, il-Kummissjoni tista’ titlob lill-Istati Membri biex jiżviluppaw u jipprovdu strateġiji nazzjonali fuq il-kapaċità tal-ajruporti, filwaqt li jitqiesu l-implikazzjonijiet kollha tan-netwerk u b’mod partikolari il-ħtieġa li jiġi assigurat is-suċċess tal-SES. 5. Konklużjoni 49. Illum, is-settur tal-avjazzjoni Ewropew huwa wieħed mill-partijiet bl-aħjar rendiment u l-aktar dinamiċi tal-ekonomija Ewropea u l-ajruporti Ewropej għandhom rwol ċentrali fil-katina tal-avjazzjoni. Bi kważi 800 miljun passiġġier li jivvjaġġaw kull sena bl-ajru minn u lejn l-UE (terz tas-suq dinji, kważi tliet darbiet iżjed minn meta t-traffiku kien liberalizzat fil-bidu tas-snin disgħin), is-settur tal-avjazzjoni Ewropew huwa industrija dinjija ewlenija. 50. Huwa għalhekk ta’ importanza kbira li dan il-mudell jiġi aġġornat, fejn neċessarju, u jiġi żgurat is-suċċess kontinwu tiegħu. Linji tal-ajru, ajruporti, is-servizzi ta’ ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, ta’ groundhandling u servizzi oħra tat-trasport huma interkonnessi inseparabbilment u jeħtieġ li jikooperaw bl-aktar mod ottimizzat biex ikomplu joperaw f'termini ta' mobbiltà, kwalità u reżistenza. L-ajruporti nnifishom huma interdipendenti ħafna mill-aspett operattiv u m’għandhomx ikunu kkunsidrati b’mod iżolat iżda pjuttost bħala parti min-netwerk Ewropew tal-ajruporti. Netwerk Ewropew modernizzat tal-ajruporti huwa essenzjali għall-istrateġija tal-UE għat-tkabbir u biex jiżgura l-konnettività fi ħdan l-UE u lilhinn minnha kif ukoll għal-mobbiltà sostenibbli. Il-Kummissjoni għalhekk tipproponi li: – Tirrevedi r-Regolament 95/93 dwar ir-regoli komuni għall-allokazzjoni ta' slots f'ajruporti tal-Komunità; – Tirrevoka d-Direttiva 96/67/KE u tibdilha b’Regolament dwar is-servizzi tal-groundhandling f’ajruporti tal-UE; – Tirrevoka d-Direttiva 2002/30/KE u tibdilha b’Regolament dwar restrizzjonijiet tal-operat relatati mal-istorbju fl-ajruporti tal-UE f’Approċċ Bilanċjat. ANNESS DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-PJAN TA’ AZZJONI PJAN TA’ AZZJONI 2007 || KRONOLOĠIJA || AZZJONI It-twaqqif tal-Osservatorju || || It-twaqqif tal-Osservatorju tal-Komunità dwar il-kapaċità tal-ajruporti f’Novembru 2008. 1) UŻU AĦJAR TAL-KAPAĊITÀ EŻISTENTI TAL-AJRUPORTI Mandat lill-EUROCONTROL biex jiżviluppa għodda ta’ metodoloġija armonizzati tal-kapaċità u tal-valutazzjoni tal-ajruporti. || Fil-bidu tal-2007 || Grupp ta’ ħidma 1 ‘Kapaċità’ pproduċa lista ta’ kontroll tar-‘rekwiżiti funzjonali’ li jistgħu jiġu kkunsidrati f’kull metodoloġija tal-valutazzjoni tal-kapaċità. Inventarju tal-valutazzjoni tal-kapaċità madwar l-UE biex itejjeb l-għarfien u l-informazzjoni dwar il-ħtiġijiet reġjonali tal-kapaċità. || 2007 || Grupp ta’ ħidma 1 ‘Kapaċità’ żviluppa abbozz ta’ kwestjonarju biex joħloq inventarju tal-kapaċità tal-ajruporti, li mbagħad ġie validat ma’ kampjun ta’ ajruporti. Wieġbu 24 Stat Membru li jkopru 62 ajruport. Konsistenza bejn l-islotts tal-ajruporti u l-pjanijiet tat-titjiriet. || 2007 – 2008 || Regolament tal-Kummissjoni 225/2010 dwar ATFM. Impatt potenzjali tal-implimentazzjoni fl-2007 tar-rapport dwar l-Ajru Uniku Ewropew fuq l-operat tal-ajruporti. || Min-nofs l-2007 ’l quddiem || Grupp ta’ ħidma 2 ‘approċċ gate-to-gate’ kkontribwixxa għall-proposta tal-Kummissjoni għal Regolament dwar regoli komuni għall-allokazzjoni ta’ slotts fl-ajruporti tal-Komunità (riformulazzjoni tar-Regolament 95/93). Mandat lill-EUROCONTROL biex jiżviluppa regoli ta’ implimentazzjoni dwar l-introduzzjoni ta’ CDM fl-ajruporti Ewropej. || 2008 || Pjan ta’ Azzjoni tal-A-CDM konġunt ta’ ACI-EUROPE/ EUROCONTROL/CANSO: implimentat kompletament f’4 ajruporti, ix-xogħol għadu għaddej f’25 ajruport ieħor. 2) APPROĊĊ KONSISTENTI GĦALL-OPERAT TA’ SIGURTÀ FL-AJRU Estensjoni tal-kompetenza tal-EASA għall-operat tal-ajruporti. || Fil-bidu tal-2008 || Ir-Regolament 1108/2009 li jestendi l-attivitajiet ta’ regolamentazzjoni, standardizzazzjoni, u attivitajiet tal-analiżi tas-sigurtà tal-EASA għall-qasam tas-sigurtà tal-ajrudromi kien adottat. Ix-xogħol fuq l-implimentazzjoni tiegħu beda fl-2010. EASA bħalissa qed taħdem fuq l-abbozz u l-konsultazzjoni dwar ir-regoli ta’ sigurtà għall-ajrudromi. Ċertifikazzjoni tas-sinjal EGNOS/Galileo fl-ispazju u l-inklużjoni tal-isfruttament GNSS fil-Pjan Ewropew għar-Radjunavigazzjoni. || Mill-2008 || Il-Fornitur tas-Servizz EGNOS (ESSP) ġie ċertifikat mill-NSA Franċiża bħala Fornitur tas-Servizz tan-Navigazzjoni tal-Ajru (taħt ir-regolamenti SES) f’Lulju 2010. Mill-2012 ’il quddiem, EASA se tieħu f’idejha s-sorveljanza tas-sigurtà tal-ESSP. Is-servizz EGNOS Sigurtà tal-Ħajja (SoL) kien disponibbli minn Jannar 2011 u numru ta’ proċeduri ta’ nżul ibbażati fuq EGNOS diġà ġew ippubblikati fi Franza. Inklużjoni komprensiva ta’ GNSS fi proċessi operattivi ATM huwa mistenni mis-SESAR. || 2007 || Issir referenza għal EGNOS fil-Pjan Ewlieni Ewropew ATM bħala faċilitatur teknoloġiku għas-SESAR li jappoġġa Titjib Operattiv (OIs) fir-rigward ta’ navigazzjoni msaħħa u kapaċitajiet ta’ nżul. 3) PROMOZZJONI TAL-KOMODALITÀ TAL-MEZZI TAT-TRASPORT Promozzjoni u finanzjament ta’ infrastrutturi intermodali mill-programmi TEN-T u l-Politika Ewropea ta' Koeżjoni. || Mill-2007 ’l quddiem || Grupp ta’ ħidma 3 ‘Intermodalità bejn l-ajru u l-ferroviji’ qed jaħdem fuq abbozz ta’ serje ta’ rakkomandazzjonijiet ibbażati fuq esperjenzi prattiċi u l-aħjar prassi. Ħruġ ta’ biljetti integrati tal-ajru u l-ferroviji. || Fil-bidu tal-2007 || Konsultazzjoni pubblika dwar il-ħruġ ta’ biljetti integrati tal-ajru u l-ferroviji tnediet bejn l-4 ta' Lulju u t-30 ta' Settembru 2008. Ix-xogħol fuq il-ħruġ tal-biljett qed jitwettaq mill-ERA permezz tal-inizjattiva TAP-TSI. 4) INFRASTRUTTURA ĠDIDA TEĦTIEĠ KONSIDERAZZJONI BIR-REQQA Implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Istorbju || 2007 – 2008 || Fil-15 ta’ Frar 2008 il-Kummissjoni adottat rapport dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2002/30/KE. 5) ŻVILUPP U IMPLIMENTAZZJONI TA’ TEKNOLĠIJI ĠODDA Implimentazzjoni bikrija ta’ teknoloġiji maturi bħall-funzjonijiet tas-sorveljanza u tal-kontroll A-SMGCS. || Mill-2007 ’l quddiem || Ara hawn fuq dwar A-CDM. Għodda u sistemi SESAR li jżidu b’mod sinifikanti il-kapaċità tal-ajruporti. || 2007 – 2013 || L-attivitajiet relatati mal-ajruport bħalissa jikkostitwixxu madwar 30 % tal-attivitajiet ġenerali SESAR b’aktar minn 50 proġett maħruġa fi ħdan iż-żewġ pakketti tax-xogħol speċifiċi għall-ajruporti. [1] Is-Summit dwar l-Avjazzjoni ta’ Bruges ġabar flimkien personalitajiet ta’ livell għoli mill-komunità Ewropea tal-avjazzjoni biex jiddiskutu l-isfidi li qed jiffaċċja s-settur. Dan irriżulta fid-‘Dikjarazzjoni ta’ Bruges’. [2] COM(2011) 144. [3] COM(2006) 819. Ara wkoll il-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-2 ta’ Ottubru 2007 u r-Reżoluzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta’ Ottubru 2007. [4] L-Assoċjazzjoni Internazzjonali tat-Trasport bl-Ajru (IATA) tbassar globalment 16-il biljun passiġġier u 400 miljun tunnellata ta’ merkanzija fl-2050 (mqabbel rispettivament ma’ 2.4 biljun u 40 miljun fl-2010). Airbus tbassar tkabbir annwali medju fit-traffiku ta’ 4.8 % mill-2010 sal-2030. [5] Skont il-EUROCONTROL se jkun hemm 16,9 miljun moviment ta’ titjiriet fl-Ewropa fl-2030, 1,8 darba aktar mill-2009 (EUROCONTROL ‘Long-Term Forecast Flight Movements 2010-2030’). It-traffiku fl-Ewropa se jiżdied b’4.0 % mill-2010 sal-2030, misjuq prinċiparjament mit-traffiku lejn/minn l-Asja tal-Paċifiku (Airbus ‘Global Market Forecast 2011-2030’). [6] EUROCONTROL ‘Challenges of Growth 2008’ u ‘Long-Term Forecast Flight Movements 2010-2030’. [7] Minn dawn id-19-il ajruport, 13 jinsabu fl-UE. [8] EUROCONTROL ‘Performance Review Report 2010’ mill-Kummissjoni għar-Reviżjoni tal-Prestazzjoni. [9] Valutazzjoni tal-Impatt tar-Reviżjonijiet tar-Regolament 95/93 ippreparat minn Steer Davies Gleave, Marzu 2011. [10] ACI ‘World Annual Traffic Report’ għall-2010. [11] Il-Konferenza ta’ Livell Għoli dwar l-Implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew, li saret f’Budapest f’Marzu 2011, identifikat miżuri konkreti u effettivi biex jiġi implimentat l-Ajru Uniku Ewropew biex jittieħdu mill-partijiet rilevanti interessati inkluż l-ajruporti. L-ajruporti huma kkunsidrati fir-Regolament tal-Kummissjoni dwar il-funzjonament tan-netwerk (Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru. 677/2011, ĠU L 185, 15 ta’ Lulju 2011, p. 1). B’mod partikolari, l-ajruporti Ewropej ewlenin huma kkunsidrati fil-Pjan tal-Operat tan-Netwerks, u kull ajruport inkluż fil-Pjan tal-Operat tan-Netwerks huwa meħtieġ li jikkoopera mal-Maniġer tan-Netwerk. . [12] Dikjarazzjoni ta’ Madrid - Konklużjonijiet tal-Konferenza ta’ Livell Għoli dwar il-pjan direzzjonali lejn l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew, Madrid 25-26 ta’ Frar 2010, punt 4. [13] Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru. 691/2010. ĠU L 201, 3.8.2010, p. 1. [14] Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/121/UE, ĠU L 48, 23 ta’ Frar 2011, p. 16. It-titjib għandu jkun kif ġej: għall-ambjent 0,75 % tal-indikatur tal-effiċjenza medja orizzontali waqt it-titjira fl-2014; għall-kapaċità dewmien medju ta’ 0,5 minuta kull titjira fl-2014, għall-kosteffiċjenza titjib ta’ 10 % matul il-perjodu. [15] Barra minn hekk, l-operaturi tal-ajruporti b’iktar minn 150 000 moviment kummerċjali/sena u l-ajruporti koordinati u faċilitati kollha b’iktar minn 50 000 moviment kummerċjali/sena diġà jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa taħt ir-Regolament dwar l-Iskema ta’ Prestazzjoni SES. [16] Il-proġetti jirrelataw prinċiparjament ma’ soġġetti bħat-tnaqqis tal-ħin tal-okkupazzjoni tar-runway, is-separazzjonijiet tal-ajruplani (inkluż wake vortex), is-sistemi ta’ gwida tal-wiċċ li jindirizzaw kemm issistemi fl-ajruport u abbord kif ukoll is-sigurtà tar-runway (b’mod partikolari l-iżvilupp ta’ sistemi integrati li jħaddnu ATC, ajruplani u vetturi). [17] F’ajruporti CDM informazzjoni ‘kummerċjali mhux sensittiva’ hija disponibbli lill-imsieħba kollha: EUROCONTROL Central Flow Management Unit, ATCO, l-operatur tal-ajruport, l-operatur ta’ inġenju tal-ajru, il-pilota u l-fornitur tas-servizz tal-groundhandling. A-CDM hijaa għodda pprovata li tista’ tgħin lill-ajruporti b’mod partikolari billi ttejjeb l-effiċjenza ġenerali ta’ turnaround tal-ajruplan u l-proċess sekwenzjali qabel it-tluq. Għandha l-potenzjal li tnaqqas id-dewmien imnissel fuq livell ta’ network u ttejjeb l-irkupru minn avvenimenti ta’ temp jew ta’ tfixkil ieħor li jwasslu għall-ħela ta’ kapaċità tal-ajruport. [18] Ara l-Pjan ta’ Azzjoni konġunta ta’ ACI-EUROPE/EUROCONTROL/CANSO għall-implimentazzjoni ta’ A-CDM f’ajruporti Ewropej. [19] Il-Valutazzjoni tal-Impatt tal-Kummissjoni li takkompanja l-proposta għal Regolament dwar regoli komuni għall-allokazzjoni ta’ slotts f’ajruporti Ewropej (reviżjoni). [20] Idem. [21] L-UE hija fuq quddiem tal-iżvilupp ta’ ajruplani iktar nodfa u silenzjużi. B’mod partikolari Clean Sky hija waħda mill-ikbar inizjattivi ta’ riċerka tal-UE b’baġit stmat madwar € 1,6 biljun fuq 7 snin. Din is-sħubija pubblika u privata se tħaffef l-avvanz teknoloġiku li għandu jiġi introdott fil-flotta tal-ajruplani tal-ġejjieni. [22] ACI-EUROPE ‘An outlook for Europe’s airports’ 2010. [23] COM(2011)665. [24] Il-limitu għall-finanzjament tax-xogħolijiet se jirdoppja minn 10 % sa 20 % tal-ispejjeż totali filwaqt li l-istudji se jkomplu jkunu appoġġjati sa 50 % tal-ispejjeż totali. [25] Fil-perjodu 2014-2020 il-faċilità sa talloka € 31,7 biljun għat-trasport, li minnhom € 10 biljuni huma ddedikati għal investimenti tal-infrastruttura tat-trasport fl-Istati Membri eliġibbli taħt il-Fond ta’ Koeżjoni. [26] Il-Kummissjoni nediet konsultazzjoni pubblika tal-partijiet interessati li twettqet minn April sa Ġunju 2011 bħala l-ewwel pass fil-proċess ta’ reviżjoni. Ir-risposti ġew ippubblikati fit-18 ta’ Ottubru 2011 u huma disponibbli fuq is-sit Europa. [27] Technical Specifications for Interoperability for Telematic Applications for Passenger (Speċifikazzjonijiet Tekniċi għall-Interoperabilità għal Applikazzjonijiet Telematiċi għall-Passiġġier). [28] Id-Direttiva tal-Kunsill 2001/23/KE tat-12 ta’ Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet tal-impjegati fil-każ ta’ trasferiment ta’ impriżi, negozji jew partijiet ta’ impriżi jew negozji (ĠU L 82, 22.3.11). [29] Ir-Regolament (KE) Nru 261/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Frar 2004 li jistabbilixxi regoli komuni dwar il-kumpens u l-assistenza għal passiġġieri fil-każ li ma jitħallewx jitilgħu u ta' kanċellazzjoni jew dewmien twil ta' titjiriet, u li li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 295/91 (ĠU L 46, 17.2.2004). [30] Speċifikament ir-Regolament (KE) 300/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2008 dwar regoli komuni fil-qasam tas-sigurtà ta’ l-avjazzjoni ċivili u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 2320/2002 tas-16 ta’ Diċembru 2002 u l-atti ta’ implimentazzjoni tiegħu. [31] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 720/2011, ĠU L 193, 23.7.2011, p. 19-21. [32] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1141/2011 tal-10 ta’ Novembru 2011 u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1147/2011 tal-11 ta’ Novembru 2011. [33] Ir-Regolament (KE) Nru 1108/2009, ĠU L 309, 24.11.2009, p. 51.