Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar “Il-futur tal-ajruporti reġjonali — Sfidi u opportunitajiet”

(2021/C 440/10)

Relatur: Władysław ORTYL (PL/KRE), President tar-Reġjun ta’ Podkarpackie

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Is-sitwazzjoni attwali tal-ajruporti reġjonali

1. jenfasizza li fil-livell tal-UE ma hemm l-ebda definizzjoni maqbula minn kulħadd għat-terminu “ajruport reġjonali”. Għall-finijiet ta’ din l-Opinjoni, huwa kkunsidrat li dan it-terminu jirreferi għal ajruporti mhux hub li ż-żona ta’ lħuq prinċipali tagħhom mhijiex il-belt kapitali tal-pajjiż ikkonċernat. Madankollu, it-terminu għandu jiġi ċċarat mill-Kummissjoni Ewropea abbażi ta’ kriterji bħat-tip ta’ konnessjonijiet offruti, l-għadd ta’ passiġġieri u l-għadd ta’ konnessjonijiet ma’ ajruporti oħrajn. Għalhekk, il-KtR jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tistabbilixxi kriterji li jipprovdu definizzjoni dwar il-kategoriji differenti ta’ ajruporti reġjonali (dawk f’reġjuni periferiċi, gżejjer jew reġjuni ultraperiferiċi u inqas żviluppati), kif ukoll dwar liema regoli tal-finanzjament u liema politika tal-kompetizzjoni għandhom jiġu applikati għal dawn il-kategoriji;

2. jirrimarka li t-trasport bl-ajru huwa wieħed mis-setturi li ntlaqtu l-agħar mill-pandemija tal-COVID-19 u li s-sitwazzjoni tal-ajruporti reġjonali hija partikolarment inkwetanti. ’Il fuq minn 6 000 rotta li kienu disponibbli fl-2019 mill-ajruporti Ewropej għadhom mhumiex qed joperaw disa’ xhur wara li faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19 ( 1 ) . L-akbar telf ta’ konnessjonijiet diretti ġie rreġistrat fl-ajruporti reġjonali iżgħar, partikolarment fir-rigward ta’ titjiriet tal-passiġġieri. Pereżempju, fi Treviso (l-Italja) intilfu 95 % tal-konnessjonijiet, f’Vaasa (il-Finlandja) 91 %, fi Quimper (Franza) 87 % u f’Burgas (il-Bulgarija) 82 %; madankollu, l-ajruporti ewlenin tal-merkanzija tal-Ewropa, eż. Liège (il-Belġju) raw żieda fit-titjiriet tal-merkanzija ta’ 10,7 %;

3. jinnota li, skont il-previżjonijiet ta’ organizzazzjonijiet bħall-Eurocontrol ( 2 ) , il-linji tal-ajru, l-ajruporti u l-fornituri tas-servizzi tan-navigazzjoni bl-ajru sofrew telf nett ta’ EUR 56,2 biljun fl-2020, li l-għadd ta’ passiġġieri naqas b’1,7 biljun u l-għadd ta’ titjiriet naqas b’6,1 miljun (ħafna drabi dan naqas b’50 % fl-aħjar ipoteżi). Barra minn hekk, fl-Ewropa kien hemm telf dirett ta’ 191 000 impjieg fis-settur. Il-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti jistma ( 3 ) li, b’riżultat tat-tnaqqis f’daqqa fit-traffiku tal-passiġġieri, id-dħul tal-ajruporti Ewropej naqas b’mod sinifikanti fl-2020 bi EUR 33,6 biljun (-68,8 %); Eurocontrol ippreveda li fl-aktar xenarju favorevoli, se jkun biss fl-2024 li t-traffiku tal-ajru jerġa’ jirritorna għal-livelli tal-2019, filwaqt li jekk jitqies l-agħar xenarju dan iseħħ fl-2029;

4. jinnota li, skont l-analiżi tal-fergħa Ewropea tal-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti, fuq perjodu medju ta’ żmien, l-ajruporti jistgħu jitilfu EUR 25 biljun oħra fi dħul fl-2021 b’paragun mal-2019;

5. jirrimarka li t-tnaqqis f’daqqa fid-dħul poġġa lill-ajruporti f’sitwazzjoni tant diffiċli li, mingħajr għajnuna esterna, se jirriskjaw falliment. F’Ottubru 2020, mhux inqas minn 193 ajruport fl-Ewropa irriskjaw li jfallu fi żmien ftit xhur ( 4 ) . Dawn huma prinċipalment ajruporti reġjonali li jaqdu lin-nies fir-reġjuni rispettivi tagħhom. Flimkien, dawn jammontaw għal 277 000 impjieg u jiġġeneraw EUR 12,4-il biljun tal-PDG. Il-falliment tagħhom ikollu impatt drammatiku fuq l-impjieg u l-ekonomiji tar-reġjuni fejn jinsabu;

Ir-rabta bejn l-avjazzjoni u l-Patt Ekoloġiku Ewropew

6. 2 mill-avjazzjoni fl-istrateġija għal mobbiltà sostenibbli u intelliġenti 2 . Il-Patt Ekoloġiku Ewropew jenfasizza li l-kwalità tal-arja għandha tittejjeb qrib l-ajruporti billi jiġu indirizzati l-emissjonijiet ta’ sustanzi niġġiesa mill-ajruplani u l-operazzjonijiet tal-ajruporti, inkluż biż-żieda gradwali ta’ fjuwils alternattivi newtrali għall-klima, it-trasformazzjoni f’ċentri ta’ mobbiltà multimodali u l-ħolqien ta’ ajruporti b’emissjonijiet żero. L-ajruporti reġjonali jistgħu jkunu pijunieri ideali tal-innovazzjoni ekoloġika, peress li l-karatteristiċi inerenti tagħhom jinkludu li jkunu iżgħar, aktar flessibbli u aktar adattabbli għal tipi ta’ inġenji tal-ajru aktar moderni u aktar ekoloġiċi; jinnota li l-Kummissjoni Ewropea stabbiliet il-viżjoni tagħha għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas COmill-avjazzjoni fl-istrateġija għal mobbiltà sostenibbli u intelliġenti ( 5 ) , li għandha l-għan li tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra b’rabta mat-trasport b’90 % sal-2050. L-avjazzjoni u l-ajruporti għandhom jikkontribwixxu għall-kisba tal-miri tal-Unjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO. Il-Patt Ekoloġiku Ewropew jenfasizza li l-kwalità tal-arja għandha tittejjeb qrib l-ajruporti billi jiġu indirizzati l-emissjonijiet ta’ sustanzi niġġiesa mill-ajruplani u l-operazzjonijiet tal-ajruporti, inkluż biż-żieda gradwali ta’ fjuwils alternattivi newtrali għall-klima, it-trasformazzjoni f’ċentri ta’ mobbiltà multimodali u l-ħolqien ta’ ajruporti b’emissjonijiet żero. L-ajruporti reġjonali jistgħu jkunu pijunieri ideali tal-innovazzjoni ekoloġika, peress li l-karatteristiċi inerenti tagħhom jinkludu li jkunu iżgħar, aktar flessibbli u aktar adattabbli għal tipi ta’ inġenji tal-ajru aktar moderni u aktar ekoloġiċi;

7. jenfasizza li, minħabba l-ispejjeż addizzjonali tal-insularità, il-bini ta’ infrastruttura biex fil-gżejjer ikun hemm bidla lejn ajruporti b’emissjonijiet żero ser ikun ħafna aktar għali meta mqabbel mal-istess tip ta’ intervent f’reġjun kontinentali; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw appoġġ finanzjarju speċifiku għall-awtoritajiet u/jew il-kumpaniji reġjonali biex jippromovu l-bidla lejn ajruporti b’emissjonijiet żero fil-gżejjer;

8. jinnota li l-ajruporti mhumiex imqassma b’mod uniformi fost l-Istati Membri u r-reġjuni. F’xi reġjuni, bħall-pajjiżi tal-Benelux, il-Ġermanja jew fit-Tramuntana tal-Italja, dawn huma distribwiti b’densità għolja, f’oħrajn, bħall-Ewropa tal-Lvant Ċentrali, joperaw relattivament ftit li xejn ajruporti reġjonali. Dan jiġbor fih problema usa’ ta’ inugwaljanza fl-aċċess għat-trasport, kemm għaċ-ċittadini li jgħixu barra mit-territorji ċentrali tal-Unjoni Ewropea kif ukoll għan-negozji bbażati hemmhekk; għalhekk għandhom jittieħdu passi biex jitnaqqsu dawn id-disparitajiet u jitnaqqas l-għadd ta’ reġjuni mingħajr ajruport reġjonali;

9. 2 (eż. fwar tal-ilma u sulfat f’altitudnijiet għoljin). Dawn l-effetti huma stmati li huma sinifikanti daqs dawk tal-emissjonijiet tas-CO 2 waħedhom jinnota li l-avjazzjoni hija t-tieni l-akbar sors ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra b’rabta mat-trasport, wara t-trasport bit-triq, u għandha wkoll impatt fuq il-klima permezz tar-rilaxx ta’ elementi li mhumiex CO(eż. fwar tal-ilma u sulfat f’altitudnijiet għoljin). Dawn l-effetti huma stmati li huma sinifikanti daqs dawk tal-emissjonijiet tas-COwaħedhom ( 6 ) . Minkejja l-fatt li dan l-aħħar l-effiċjenza tal-fjuwil ittejbet, il-benefiċċji ambjentali kienu kontrobilanċjati minn tkabbir kostanti fit-traffiku tal-ajru (li żdied b’60 % bejn l-2005 u l-2017 u huwa pproġettat li jittrippla sal-2050). It-tnaqqis qawwi ħafna fid-densità tat-traffiku assoċjat mal-kriżi tal-COVID-19 huwa mistenni li jkun temporanju;

10. fl-istess waqt jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, skont nota ta’ politika mill-Istitut Universitarju Ewropew (EUI) ( 7 ) , l-attività fl-ajruporti għandha impatt dirett fuq madwar 2 % biss tal-emissjonijiet globali tal-avjazzjoni;

11. jirrimarka li l-għan tal-White Paper riveduta fl-2011, li hija dokument ewlieni għall-politika tat-trasport tal-UE, huwa li titnaqqas id-dipendenza tat-trasport Ewropew mill-importazzjonijiet taż-żejt, tiżdied l effiċjenza tiegħu u jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO 2 . Id-dokument jenfasizza wkoll l-importanza tal-intermodalità u l-komodalità permezz tal-użu effiċjenti ta’ modi differenti ta’ trasport, li jintużaw b’mod separat jew f’kombinazzjoni ma’ modi oħrajn, bil-għan li jsir użu sostenibbli tar-riżorsi u bl-aħjar mod; jenfasizza, f’dan il-kuntest, il-ħtieġa ta’ skambju kontinwu ta’ esperjenzi bejn l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar l-approfondiment tal-integrazzjoni bejn il-modi tat-trasport, b’mod partikolari t-trasport bl-ajru u bil-ferrovija, pereżempju fir-rigward tal-introduzzjoni ta’ biljetti kkombinati tal-ajru u l-ferrovija, jew ir-reġistrazzjoni tal-bagalji fl-istazzjon ferrovjarju, saħansitra qabel ma jaslu fl-ajruport; fuq medda twila ta’ żmien, għandu jiġi kkunsidrat jekk huwiex xieraq li jitneħħew it-titjiriet fuq distanzi qosra u li dawn jiġu sostitwiti b’investimenti f’konnessjonijiet ferrovjarji u f’ferroviji ta’ veloċità għolja;

12. jenfasizza li sabiex l-intermodalità u l-komodalità jiġu ffaċilitati, jeħtieġ li fil-futur qarib jinbnew b’mod sistematiku konnessjonijiet ferrovjarji attraenti, inkluż għal ferroviji ta’ veloċità għolja u tal-ġarr tal-merkanzija lejn l-ajruporti, u bħala servizz għall-passiġġieri, il-linji tal-ajru u l-kumpaniji ferrovjarji u tal-karozzi tal-linji għandu jkollhom l-obbligu li joffru għall-bejgħ biljetti konġunti b’mod li l-passiġġieri jkunu jistgħu jixtru biljett uniku għal vjaġġ ikkombinat; kwistjonijiet relatati ma’ konnessjonijiet mitlufa jeħtieġ li jiġu indirizzati fir-Regolament dwar id-drittijiet tal-passiġġieri;

13. jenfasizza l-impatt pożittiv tal-avjazzjoni fuq l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjuni, inkluż is-settur tat-turiżmu; jenfasizza l-Opinjoni tiegħu tal-2020 intitolata Lejn turiżmu aktar sostenibbli għall-bliet u r-reġjuni tal-UE , li tappella għal modi biex tiżdied il-konnettività tal-bliet u r-reġjuni tal-Ewropa, billi jiġu appoġġjati l-għażliet li jniġġsu inqas u tittejjeb l-intermodalità f’konformità mal-objettiv aħħari tal-Patt Ekoloġiku Ewropew;

14. jirrakkomanda li jiġu vvalutati l-esperjenzi li saru matul il-pandemija u li jiġi evalwat l-impatt tat-tnaqqis tat-traffiku tal-ajru fuq l-ambjent u l-klima, iżda wkoll fuq l-iżvilupp ekonomiku tar-reġjuni u l-bliet, u b’hekk tiġi provduta evidenza għal aktar diskussjonijiet u deċiżjonijiet fir-rigward ta’ strateġiji futuri u sostenibbli għat-turiżmu, u l-futur tal-ajruporti reġjonali;

15. Sabiex itaffu l-emissjonijiet tagħhom, l-ajruporti jistgħu jimmodulaw it-tariffi tal-ajruport imħallsa mil-linji tal-ajru abbażi ta’ kriterji ambjentali, pereżempju, billi jnaqqsu t-tariffi tal-ajruport għall-inġenji tal-ajru li jipproduċu inqas storbju u jirrilaxxaw inqas sustanzi li jniġġsu l-arja. Jistgħu jiffavorixxu wkoll lil-linji tal-ajru b’fatturi ta’ tagħbija ogħla, biex inaqqsu l-emissjonijiet għal kull passiġġier. Barra minn hekk, l-ajruporti jistgħu jużaw inċentivi biex jappoġġjaw l-użu ta’ fjuwil ġdid jew it-tnaqqis tal-istorbju, billi jipprojbixxu t-tluq wara ċertu ħin filgħaxija, jew billi jintroduċu projbizzjonijiet bil-lejl għal ajruplani li mhumiex tal-aħħar ġenerazzjoni. Fl-aħħar nett, jistgħu jintroduċu limitazzjonijiet ta’ slottijiet abbażi ta’ tipi ta’ ajruplani u objettivi oħra;

16. jinsisti li kundizzjoni għall-investimenti pubbliċi f’ajruporti reġjonali (permezz ta’ finanzjament Ewropew jew skemi ta’ għajnuna mill-Istat) għandha tikkonforma mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-prinċipju “l-ebda ħsara għall-ambjent”;

17. jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea qed iżżid l-isforzi tagħha biex tnaqqas l-emissjonijiet tal-avjazzjoni u li l-Istati Membri tal-UE jappoġġjaw l-Iskema ta’ Kumpens u Tnaqqis tal-Karbonju għall-Avjazzjoni Internazzjonali (CORSIA);

L-importanza tal-ajruporti reġjonali

18. jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fl-2018, l-avjazzjoni fl-Ewropa kienet tirrappreżenta 25,9 % tat-traffiku globali tal-passiġġieri. Dan ipprovda, direttament u indirettament, ’il fuq minn 13,5-il miljun impjieg u ħalla USD 991 biljun fl-ekonomija. Huwa stmat li madwar 1,7 miljun persuna huma impjegati direttament minn operaturi tal-ajruport u istituzzjonijiet/kumpaniji li jaħdmu mal-ajruporti ( 8 )

19. jenfasizza li l-ajruporti reġjonali huma essenzjali biex tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tat-trasport f’reġjuni li jinsabu ’l bogħod mill-hubs prinċipali tat-trasport, huma relattivament sottożviluppati ekonomikament u huma reġjuni periferiċi jew gżejjer, u b’hekk jagħtu kontribut deċiżiv għall-iżvilupp ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi f’dawn ir-reġjuni. Dawn jipprovdu momentum għall-iżvilupp li jgħin biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni fid-dimensjonijiet territorjali, ekonomiċi u soċjali tagħha;

20. jinnota li l-ajruporti reġjonali jipprovdu wkoll servizzi ta’ groundhandling professjonali u komprensivi għall-inġenji tal-ajru fis-settur tal-Avjazzjoni Ġenerali, li jaqdi rwol importanti, b’mod partikolari fir-rigward tat-taħriġ fl-avjazzjoni;

21. jirrimarka li l-ajruporti reġjonali huma parti estremament importanti tal-infrastruttura kritika, li hija essenzjali għas-sigurtà ta’ pajjiż u taċ-ċittadini tiegħu. Dawn jaqdu rwol kruċjali għas-servizzi ta’ ambulanza bl-ajru (ta’ emerġenza jew ippjanati) u għat-titjiriet għall-monitoraġġ u t-tifi tan-nar, iżda wkoll f’emerġenzi (avvenimenti naturali u katastrofiċi, għargħar), u b’hekk jikkontribwixxu għall-funzjonament tajjeb tas-servizzi ta’ emerġenza, tal-amministrazzjoni pubblika, l-istituzzjonijiet u n-negozji;

L-iżvilupp sostenibbli ta’ reġjun jiddependi mill-aċċessibbiltà tiegħu

22. jirrimarka, madankollu, li l-pass tal-iżvilupp tar-reġjuni jiddependi ħafna mill-kwalità tal-konnettività tagħhom u li l-ajruporti reġjonali jaqdu rwol importanti fil-koeżjoni territorjali tal-UE, iktar u iktar fil-każ tal-arċipelagi, fejn l-ajruporti reġjonali huma essenzjali għall-koeżjoni interna tar-reġjuni li ma jkollhomx alternattivi bħat-trasport bil-ferrovija u bit-triq, u fil-każ tar-reġjuni skarsament popolati, periferiċi u ultraperiferiċi jew inqas żviluppati, meta dawn ma jkollhomx mezzi oħrajn ta’ trasport konvenjenti u li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent;

23. itenni li l-koeżjoni territorjali hija objettiv tal-Unjoni Ewropea, rikonoxxut mit-Trattat ta’ Lisbona bħala t-tielet dimensjoni tal-objettiv ta’ koeżjoni, flimkien mal-koeżjoni ekonomika u soċjali;

24. jilqa’, f’dan ir-rigward, il-ftehim dwar ir-regolament futur dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, li, f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet li għamel il-Kumitat tar-Reġjuni fl-Opinjoni tiegħu dwar il-FEŻR ( 9 ) , jirrikonoxxi s-sitwazzjoni speċifika tar-reġjuni remoti u l-ajruporti reġjonali. Ir-Regolament ma jippermettix investiment tal-UE fl-infrastruttura tal-ajruporti, bl-eċċezzjoni ta’ reġjuni remoti u ajruporti reġjonali diġà eżistenti, dment li l-investiment jappoġġja miżuri mmirati biex jittaffa l-impatt ambjentali, filwaqt li jiġu żgurati s-sigurtà jew id-difiża;

Il-futur tal-ajruporti reġjonali

25. jemmen li issa huwa l-mument li tiġi vvalutata r-rilevanza tal-ajruporti reġjonali fl-Ewropa. Il-valutazzjoni jeħtieġ li tqis ir-rwol tagħhom fir-rigward tal-konnettività tagħhom għaċ-ċittadini tagħhom, l-iżvilupp ekonomiku reġjonali, inkluż it-turiżmu u t-trasport tal-merkanzija, u tqis l-esperjenza u l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, u l-kontribut tagħhom għall-politika ambizzjuża tal-UE dwar il-klima;

26. jistenna azzjoni kkoordinata mill-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri, ir-reġjuni, il-komunità tar-riċerka u n-negozji biex tiġi proposta sistema tat-trasport komprensiva ġdida fl-Ewropa, li żżomm il-mezz ta’ trasport tal-avjazzjoni u li tpoġġih fit-triq lejn tkabbir sostenibbli. Dawn il-miżuri għandhom iwasslu għal settur tal-avjazzjoni aktar reżiljenti f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi, konnessjonijiet eqreb bejnu u modi oħrajn tat-trasport, b’mod partikolari l-ferroviji, u l-inklużjoni tiegħu fl-isforzi biex jiġu ssodisfati l-obbligi skont il-Ftehim ta’ Pariġi;

27. jenfasizza l-importanza li jinstab bilanċ bejn l-issodisfar tar-rekwiżiti ambjentali mmirati lejn id-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-avjazzjoni u d-dipendenza ta’ ċerti reġjuni periferiċi jew ultraperiferiċi u gżejjer mill-ajruporti reġjonali tagħhom, li għalihom ma hemm l-ebda alternattiva vijabbli;

Għajnuna mill-Istat u mill-UE

28. jemmen li l-Kummissjoni Ewropea tista’ l-ewwel titlob lill-Istati Membri jippreżentaw pjani strateġiċi fuq perjodu qasir u twil għall-ajruporti reġjonali, inkluż l-iżvilupp ta’ strumenti ta’ appoġġ dedikati biex itaffu l-impatt klimatiku tal-industrija tal-avjazzjoni u jappoġġjaw it-tranżizzjoni ekoloġika tagħha;

29. jinnota li skont il-linji gwida tal-Kummissjoni Ewropea dwar ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u l-obbligi tas-servizz pubbliku, u r-regoli applikabbli għas-settur tat-trasport bl-ajru matul it-tifqigħa tal-COVID-19, l-Istati Membri jistgħu jappoġġaw, taħt ċerti kundizzjonijiet, lill-kumpaniji affettwati mill-pandemija tal-COVID-19, inklużi l-ajruporti reġjonali;

30. jenfasizza, madankollu, li l-ajruporti reġjonali, b’mod partikolari dawk li jinsabu fil-gżejjer, f’reġjuni skarsament popolati, periferiċi u ultraperiferiċi, jew inqas żviluppati, fil-parti l-kbira tagħhom ma għandhomx l-istrutturi biex ikopru l-kapital u l-ispejjeż operattivi u għalhekk jeħtieġu riżorsi addizzjonali. Ajruporti bħal dawn joperaw fi żvantaġġ kompetittiv li jżommhom milli jikkumpensaw għall-ispejjeż fissi minħabba l-kamp ta’ applikazzjoni limitat tal-attivitajiet tagħhom;

31. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, bħala parti mill-ħidma leġiżlattiva tagħha, tiżviluppa regoli aktar flessibbli u effiċjenti dwar l-għajnuna mill-Istat li jippermettu lill-Istati Membri jipprovdu l-appoġġ finanzjarju, f’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-FEŻR u tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, għal investiment f’ajruporti reġjonali li jinsabu f’reġjuni periferiċi, gżejjer jew reġjuni ultraperiferiċi, jew inqas żviluppati, fejn ma teżistix alternattiva aktar effiċjenti u sostenibbli (pereżempju, il-ferrovija);

32. jissuġġerixxi wkoll li l-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu japplikaw approċċ komprensiv għall-ajruporti reġjonali fir-rigward tar-rekwiżiti ambjentali, filwaqt li jitqiesu l-miżuri meħuda kemm mill-ajruporti reġjonali nfushom kif ukoll mill-partijiet interessati li jaħdmu direttament magħhom fil-livell lokali;

Post l-avjazzjoni fil-perspettiva finanzjarja l-ġdida tal-UE għall-2021-2027

33. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, fil-kuntest tal-politika ta’ koeżjoni għall-2021-27, tawtorizza, bil-limitazzjonijiet imsemmijin hawn fuq, finanzjament ta’ investiment li jipprovdi għajnuna għall-ajruporti reġjonali li jappoġġja direttament proċessi b’rabta mad-dekarbonizzazzjoni u l-mudell ta’ ekonomija ċirkolari b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju;

34. jistieden ukoll lill-Kummissjoni Ewropea tintroduċi regoli ġodda dwar l-għajnuna mill-Istat għal ajruporti reġjonali żgħar li mhumiex f’kompetizzjoni ma’ ajruporti oħrajn u bi traffiku annwali medju sa miljun passiġġier, billi teżentahom mill-obbligu li jinnotifikaw l-għajnuna pubblika għall-investiment (jekk ma jkunux jistgħu jiġġeneraw kontribuzzjoni proprja ta’ 25 %) u l-għajnuna operattiva;

35. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea talloka fondi Ewropej adegwati għall-iżvilupp tal-infrastruttura għas-sikurezza u s-sigurtà, u għall-użu ta’ teknoloġiji innovattivi u d-diġitalizzazzjoni tal-ajruporti, li jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew;

36. iqis li, bil-ħsieb li tinħoloq sistema tat-trasport bl-ajru aktar ekoloġika, huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-fondi Ewropej jappoġġjaw l-introduzzjoni u l-applikazzjoni tar-riżultati tal-ħidma tar-riċerka u l-iżvilupp b’rabta, b’mod partikolari, mat-tnaqqis tal-livelli ta’ storbju u emissjonijiet tal-magni tal-inġenji tal-ajru permezz tal-użu ta’ fjuwils alternattivi;

37. jenfasizza li l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ( 10 ) tipprevedi oqsma ta’ intervent relatati mas-“sigurtà, is-sikurezza u s-sistemi tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru għall-ajruporti eżistenti” u “l-appoġġ għall-ajruporti fir-reġjuni ultraperiferiċi” bil-kundizzjoni li dawn il-miżuri “jirrispettaw bis-sħiħ l-istandards u l-prijoritajiet klimatiċi u ambjentali tal-Unjoni u l-prinċipju li ‘ma ssir l-ebda ħsara sinifikanti’ skont it-tifsira tal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 2020/852”. L-Istati Membri, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, għalhekk għandhom jesploraw bir-reqqa l-possibbiltajiet ta’ appoġġ għall-ajruporti reġjonali fil-kuntest tal-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza;

38. barra minn hekk, jistenna li l-Kummissjoni Ewropea se tiżgura li l-ajruporti reġjonali fir-reġjuni ultraperiferiċi jiġu mħeġġa jibbenefikaw minn finanzjament Ewropew fil-qafas tal-programmi nazzjonali u reġjonali implimentati fil-kuntest tal-perspettiva finanzjarja l-ġdida 2021-2027 għal investimenti relatati mal-protezzjoni ambjentali jew akkumpanjati minn investiment meħtieġ biex jittaffa jew jitnaqqas l-impatt ambjentali negattiv tiegħu;

Ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali

39. jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tas-servizzi tat-trasport pubbliku fit-territorji tagħhom, kif ukoll għall-promozzjoni tal-iżvilupp ekonomiku reġjonali. Għadd sostanzjali ta’ awtoritajiet lokali u reġjonali huma sidien jew operaturi ta’ ajruporti reġjonali, jipprovdu l-infrastruttura meħtieġa u servizzi oħra rilevanti għall-funzjonament tagħhom, u jikkontribwixxu għall-finanzjament tagħhom, xi drabi b’mod konsiderevoli;

40. jenfasizza li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkun li jagħmlu sforzi kostanti biex itejbu x-xejriet tal-mobbiltà u jagħżlu l-aktar modi ta’ trasport adatti, inklużi konsiderazzjonijiet ta’ vantaġġi u żvantaġġi tal-aċċess għall-ajruporti reġjonali. Għal dan il-għan, jeħtieġ li fil-qasam tat-trasport newtrali għall-klima jiġu promossi proġetti, b’mod partikolari għall-mobbiltà kollettiva, iżda wkoll dik individwali bi ftit jew xejn emissjonijiet, infrastruttura tat-trasport mhux motorizzat u stazzjonijiet innovattivi tal-iċċarġjar għall-vetturi tat-trasport pubbliku kif ukoll l-integrazzjoni tat-trasport pubbliku. B’mod partikolari, fejn possibbli, għandu jkun possibbli li wieħed jivvjaġġa lejn l-ajruporti bil-ferrovija, li jikkontribwixxi wkoll biex jitnaqqsu l-emissjonijiet prodotti mill-attività ekonomika;

41. jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, flimkien mal-industrija tal-avjazzjoni, jaqdu rwol ewlieni fl-iżvilupp ta’ kampanji konġunti ta’ komunikazzjoni reġjonali biex jissensibilizzaw lill-pubbliku dwar is-sikurezza tal-avjazzjoni, l-innovazzjoni ekoloġika fl-inġenji tal-ajru u s-sikurezza tal-ajruporti, iżda wkoll il-benefiċċji tal-multimodalità bbażata fuq it-trasport bl-ajru, bil-ferrovija, bit-triq u bil-baħar;

42. huwa tal-fehma li l-operaturi tal-ajruporti jeħtieġ li jirrevedu l-istrateġiji ta’ żvilupp tagħhom mingħajr dewmien, mhux biss biex jadattawhom għall-kundizzjonijiet tas-suq tal-avjazzjoni li qed jinbidel bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, iżda fuq kollox biex iqisu l-ħtieġa li jsir investiment fl-iżvilupp sostenibbli u l-kontribut tat-trasport newtrali għall-klima;

43. jirrimarka li l-istrateġija dwar id-diżabilità 2021-2030 adottata mill-Kummissjoni Ewropea f’Marzu 2021 tirreferi għall-ħtieġa li d-drittijiet tal-persuni b’diżabilità jiġu integrati fil-politiki u l-oqsma kollha, u għalhekk anke fit-trasport; jenfasizza, f’dan ir-rigward, kemm huwa importanti għall-operaturi tal-ajruporti reġjonali li jadattaw bis-sħiħ dawn l-ajruporti biex jappoġġjaw lill-persuni b’diżabilità sabiex dawn ikollhom aċċess illimitat għas-servizzi kollha offruti;

Iċ-ċavetta għall-irkupru ekonomiku hija azzjoni rapida u kkoordinata

44. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea timplimenta soluzzjonijiet li jiżguraw il-libertà tal-moviment fi ħdan l-Unjoni Ewropea matul il-pandemija. Regoli uniformi, bħaċ-Ċertifikat COVID Diġitali tal-UE, bla dubju se jgħinu biex il-mobbiltà, inklużi t-trasport bl-ajru u s-settur tat-turiżmu assoċjat mill-qrib miegħu jerġgħu jieħdu l-ħajja, iżda dawn ma għandhom bl-ebda mod ikunu diskriminatorji għall-passiġġieri u l-introduzzjoni tagħhom m’għandhiex tkun ta’ piż biss għall-ajruporti reġjonali biss, inkluż mil-lat finanzjarju;

Brussell, l-1 ta’ Lulju 2021. Apostolos TZITZIKOSTAS Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

(1) Airports Council International (ACI): Airport Industry Connectivity Report 2020. (Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti: Rapport dwar il-Konnettività fl-Industrija tal-Ajruporti, 2020 — mhux disponibbli bil-Malti).

(2) EUROCONTROL Think Paper #8: Impact of COVID-19 on European Aviation in 2020 and Outlook 2021. (Dokument ta’ Riflessjoni #8: l-impatt tal-COVID-19 fuq l-Avjazzjoni Ewropea fl-2020 u l-Perspettiva għall-2021 — mhux disponibbli bil-Malti).

(3) ACI-Bulletin: The impact of COVID-19 on the airport business, 8.12.2020. (Bullettin tal-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti: l-impatt tal-COVID-19 fuq in-negozju tal-ajruporti, 8.12.2020 — mhux disponibbli bil-Malti).

(4) Tbassir tal-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti, 27.10.2020: fergħa Ewropea tal-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti | ACI EUROPE — Midja (aci-europe.org).

(5) Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti.

(6) Studju mill-Aġenzija tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni tal-Unjoni Ewropea (EASA), Novembru 2020.

(7) Nota ta’ politika 2021/02, Jannar 2021.

(8) Grupp ta’ Azzjoni dwar it-Trasport bl-Ajru, Aviation Benefits Beyond Borders, Ottubru 2020.

(9) COTER-VI-046, Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni dwar Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-Fond ta’ Koeżjoni.

(10) Ir-Regolament (UE) Nru 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021.