Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-indiċi użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji /* COM/2013/0641 final - 2013/0314 (COD) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. KUNTEST TAL-PROPOSTA 1.1. Kuntest ġenerali, raġunijiet għal u għanijiet tal-proposta Indiċi huwa kejl, tipikament ta’ prezz jew kwantità, stabbilit minn żmien għal żmien minn sett rappreżentattiv ta’ dejta sottostanti. Meta indiċi jintuża bħala prezz ta’ referenza għal strument finanzjarju jew kuntratt isir parametru referenzjarju. Attwalment jiġu prodotti varjetà wiesgħa ta’ parametri referenzjarji bl-użu ta’ metodoloġiji differenti minn fornituri differenti, li jvarjaw minn entitajiet pubbliċi sa fornituri indipendenti dedikati għall-parametri referenzjarji. Ir-riżoluzzjonijiet li waslu għalihom diversi awtoritajiet kompetenti ma’ għadd ta’ banek dwar il-manipulazzjoni l-parametri referenzjarji tar-rati tal-imgħax LIBOR u EURIBOR enfasizzaw l-importanza tal-parametri referenzjarji u d-dgħufijiet tagħhom. Allegazzjonijiet reċenti ta’ tentattiv ta’ manipulazzjoni fil-valutazzjonijiet tal-prezzijiet tal-kommoditajiet fornuti minn aġenziji ta’ rappurtar tal-prezzijiet tal-kommoditajiet (PRAs) ukoll jinsabu taħt investigazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti u l-IOSCO wettqet analiżi tal-valutazzjonijiet tal-prezz taż-żejt mill-PRAs. L-integrità tal-parametri referenzjarji hija ta' importanza kruċjali għall-ipprezzar ta’ bosta strumenti finanzjarji, bħal swaps tar-rati tal-imgħax u kuntratti kummerċjali u mhux kummerċjali, bħal ipoteki. Jekk parametru referenzjarju jiġi mmanipulat dan jikkawża telf sinifikanti għal xi investituri li jkollhom strumenti finanzjarji li l-valur tagħhom jiġi ddeterminat b’referenza mal-parametru referenzjarju. Meta jintbagħtu sinjali qarrieqa dwar l-istat tas-suq sottostanti tista’ tinħoloq distorsjoni tal-ekonomija reali. B'mod aktar ġenerali, tħassib dwar ir-riskju ta’ manipulazzjoni ta’ parametru referenzjarju jhedded il-fiduċja fis-suq. Il-parametri referenzjarji huma suxxettibbli għall-manipulazzjoni meta jkunu jeżistu kunflitti ta’ interess u diskrezzjoni fil-proċess tal-parametru referenzjarju u dawn ma jkunux soġġetti għal governanza u kontrolli adegwati. L-ewwel parti tar-reazzjoni tal-Kummissjoni għall-allegazzjoni tal-manipulazzjoni tal-LIBOR u l-EURIBOR kienet li temenda l-proposti eżistenti għal Regolament dwar l-abbuż tas-suq (MAR) u d-Direttiva tas-sanzjonijiet kriminali kontra l-abbuż tas-suq (CSMAD) biex tikkjarifika li kwalunkwe manipulazzjoni tal-parametri referenzjarji hija b’mod ċar u bla ebda ekwivoku illegali u soġġetti għal sanzjonijiet amministrattivi jew kriminali. Madankollu, il-bdil tar-reġim tas-sanzjonar waħdu mhux se jtejjeb il-mod li bih jiġu prodotti u użati l-parametri referenzjarji; is-sanzjonar ma jneħħix r-riskji ta’ manipulazzjoni li jirriżultaw minn governanza inadegwata tal-proċess tal-parametri referenzjarji fejn jeżistu kunflitti ta’ interess u diskrezzjoni. It-tieni nett, sabiex jiġu protetti l-investituri u l-konsumaturi, huwa meħtieġ li l-parametri referenzjarji jkunu robusti, kredibbli u tajbin għall-iskop użati għalih. Fid-dawl ta’ dawn il-kunsiderazzjonijiet, din il-proposta għal Regolament għandha erba’ għanijiet ewlenin li jimmiraw li jtejbu l-qafas li skontu jiġu fornuti, tingħatalhom kontribuzzjoni u jintużaw il-parametri referenzjarji: – li ttejjeb il-governanza u l-kontrolli fuq il-proċess tal-parametri referenzjarji u b’mod partikolari tiżgura li l-amministraturi jevitaw il-kunflitti ta’ interess, jew tal-anqas jimmaniġġawhom b’mod adegwat; – li jtejbu l-kwalità tad-dejta mdaħħla u l-metodoloġiji użati mill-amministraturi tal-parametri referenzjarji u b’mod partikolari tiżgura li tintuża dejta suffiċjenti u preċiża fid-determinazzjoni tal-parametri referenzjarji; – li tiżgura li l-kontributuri tal-parametri referenzjarji jkunu soġġetti għal kontrolli adegwati, b’mod partikolari biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess u li l-kontribuzzjonijiet tagħhom għall-parametri referenzjarji jkunu soġġetti għal kontrolli adegwati. Fejn meħtieġ l-awtorità kompetenti rilevanti għandu jkollha s-setgħa li tobbliga lill-kontributuri jkomplu jikkontribwixxu għall-parametri referenzjarji; u – li tiżgura protezzjoni adegwata għall-konsumaturi u l-investituri li jużaw il-parametri referenzjarji billi żżid it-trasparenza, tiżgura drittijiet adegwati ta’ rimedju u tiżgura li fejn meħtieġ tiġi vvalutata l-adegwatezza. 1.2. Dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta Il-liġi tal-Unjoni attwalment tindirizza ċerti aspetti tal-użu tal-parametri referenzjarji: – Il-proposti għal Regolament dwar l-Abbuż tas-Suq (MAR)[1] fl-Artikoli 2(3)(d) u 8(1)(d) u għal Direttiva dwar Sanzjonijiet Kriminali kontra l-Abbuż tas-Suq (CSMAD)[2] (il-MAR kienet is-soġġett ta' ftehim politiku bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill f'Ġunju 2013) jikkjarifikaw li kwalunkwe manipulazzjoni tal-parametri referenzjarji hija b’mod ċar u bla ebda ekwivoku illegali u soġġetta għal sanzjonijiet amministrattivi jew kriminali. – Ir-Regolament dwar l-Integrità u t-Trasparenza tas-Suq tal-Enerġija (REMIT)[3] jipprovdi li l-manipulazzjoni tal-parametri referenzjarji li jintużaw għal bejgħ fil-livell ta' operaturi ta' prodotti tal-enerġija hija illegali. – Id-Direttiva dwar is-Swieq fl-Istrumenti Finanzjarji[4] teħtieġ li kwalunkwe strument finanzjarju ammess għall-kummerċ f’suq regolat ikun jista' jiġi nnegozjat b’mod ġust, ordnat u effiċjenti. Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni[5] ta’ dik id-Direttiva jispeċifika wkoll li l-prezz jew kejl ieħor tal-valur tas-sottostanti jrid ikun kredibbli u disponibbli pubblikament. – L-Artikolu 30 tal-proposta tal-Kummissjoni Ewropea għal Regolament dwar is-Suq tal-Istrumenti Finanzjarji (MiFIR)[6] (li attwalment qed tiġi nnegozjata mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill) fiha dispożizzjoni li tirrikjedi liċenzja mhux esklużiva tal-parametri referenzjarji għall-ikklerjar u finijiet kummerċjali. – Id-Direttiva dwar il-Prospett u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni[7] jiddisponu li fejn prospett jinkludi referenza għal indiċi, l-emittent għandu jistipula t-tip ta’ sottostanti u d-dettalji ta’ minn fejn tista' tinkiseb informazzjoni dwar is-sottostanti, indikazzjoni ta’ minn fejn tista' tinkiseb informazzjoni dwar il-passat u l-prestazzjoni ulterjuri tas-sottostanti u l-volatilità tiegħu, u isem l-indiċi. Jekk l-indiċi inkwistjoni jkun kompost mill-emittent, l-emittent jeħtieġlu wkoll jinkludi deskrizzjoni tal-indiċi. Jekk l-indiċi ma jkunx kompost mill-emittent, l-emittent jeħtieġlu jikkjarifika minn fejn tista’ tinkiseb informazzjoni dwar l-indiċi, u jekk is-sottostanti jkun rata ta’ imgħax l-emittent jeħtieġlu jipprovdi deskrizzjoni tar-rata tal-imgħax. – Id-Direttiva dwar l-Impriżi għall-Investiment Kollettiv fit-Titoli Trasferibbli[8] tiddisponi li l-fondi UCITS jista’ jkollhom biss sehem massimu ta' strumenti maħruġa mill-istess korp fil-portafoll tagħhom. L-Istati Membri jistgħu jgħollu l-limiti li japplikaw għal kemm mill-portafoll totali tagħha UCITS tista' żżomm sa massimu ta’ 20 % għal investiment f’ishma jew titoli ta’ dejn maħruġa mill-istess korp meta jkun jikkonċerna indiċi li l-UCITS tkun trid tirreplika, sakemm il-kompożizzjoni tal-indiċi tkun diversifikata biżżejjed, l-indiċi jirrappreżenta parametru referenzjarju adegwat għas-suq li jirreferi għalih u jiġi ppubblikat b’mod xieraq. 2. IR-RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT 2.1. Konsultazzjonijiet Konsultazzjoni pubblika ta' tliet xhur tnediet fit-3 ta’ Settembru u ngħalqet fid-29 ta’ Novembru 2012. Waslu 84 kontribuzzjoni mingħand kontributuri, fornituri tal-parametri referenzjarji u utenti inklużi boroż, banek, investituri, gruppi tal-konsumaturi, korpi kummerċjali u korpi pubbliċi. Il-partijiet interessati rikonoxxew id-dgħufijiet fil-produzzjoni u l-użu tal-parametri referenzjarji, u jappoġġaw b’mod wiesa’ azzjoni fil-livell tal-UE. Ir-rispondenti enfasizzaw ukoll il-ħtieġa ta' koordinazzjoni internazzjonali, u kalibrazzjoni bir-reqqa tal-kamp ta' applikazzjoni ta’ kwalunkwe inizjattiva. L-AETS u l-ABE investigaw flimkien in-nuqqasijiet fil-forniment tal-EURIBOR minn EBF-EURIBOR u fil-11 ta’ Jannar 2013 nedew konsultazzjoni dwar il-prinċipji tal-Proċessi tal-Istipular tal-parametri referenzjarji fl-UE[9]. F’ittra bid-data tas-7 ta’ Marzu 2013, l-ABE, l-AETS u l-AEAPX taw parir dwar il-kontenut ta’ din il-leġiżlazzjoni proposta fid-dawl ta’ din il-ħidma. Fit-13 ta’ Frar 2013 is-servizzi tal-Kummissjoni pparteċipaw f'seduta miftuħa tal-AETS u l-ABE[10] dwar dawn il-Prinċipji tal-Proċessi tal-Istipular tal-Parametri Referenzjarji. Is-servizzi tal-Kummissjoni pparteċipaw ukoll f'seduta pubblika dwar kif tiġi indirizzata l-kultura tal-manipulazzjoni tas-suq — azzjoni globali wara l-LIBOR/EURIBOR li organizzata mill-Parlament Ewropew fid-29 ta’ Settembru 2012. 2.2. Valutazzjoni tal-Impatt B’konformità mal-politika tagħha ta’ “Regolamentazzjoni Aħjar”, il-Kummissjoni wettqet valutazzjoni tal-impatt tal-alternattivi politiċi. L-alternattivi politiċi inkludew alternattivi biex jiġu limitati l-inċentivi għal manipulazzjoni, tiġi mminimizzata d-diskrezzjoni u jiġi żgurat li l-parametri referenzjarji jkunu bbażati fuq dejta suffiċjenti, kredibbli u rappreżentattiva, tiġi żgurata governanza interna u li l-kontrollli jindirizzaw ir-riskji, jiżguraw superviżjoni effettiva tal-parametri referenzjarji u jsaħħu t-trasparenza u l-protezzjoni tal-investituri. Kull alternattiva ta’ politika ġiet ivvalutata fl-isfond tal-kriterji li ġejjin: l-impatt fuq il-partijiet interessati, l-effikaċja u l-effiċjenza. Id-drittijiet fundamentali li ġejjin tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali huma ta’ rilevanza partikolari: ir-rispett għall-ħajja privata u tal-familja, il-protezzjoni tad-dejta personali, il-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni. Huma permessi limitazzjonijiet għal dawn id-drittijiet u l-libertajiet skont l-Artikolu 52 tal-Karta. L-għanijiet kif definiti hawn fuq huma konsistenti mal-obbligi tal-UE li tirrispetta d-drittijiet fundamentali. Madankollu, kwalunkwe limitazzjoni fuq l-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet u l-libertajiet trid tkun prevista mil-liġi u tkun tirrispetta l-essenza ta’ dawn id-drittijiet u l-libertajiet. Suġġett għall-prinċipju ta' proporzjonalità, jistgħu jsiru limitazzjonijiet biss fejn ikun meħtieġ u jekk dawn ġenwinament jilħqu l-għanijiet ta' interess ġenerali rikonoxxuti mill-Unjoni jew il-ħtieġa li jiġu protetti d-drittijiet u l-libertajiet tal-oħrajn. Fil-każ ta’ parametri referenzjarji, l-objettiv ta’ interess ġenerali li jiġġustifika ċerti limitazzjonijiet tad-drittijiet fundamentali huwa l-għan li tiġi żgurata l-integrità tas-suq. Il-ħtieġa li jiġi protett id-dritt għall-proprjetà (l-Artikolu 17 tal-Karta) jiġġustifika wkoll ċerti limitazzjonijiet tad-drittijiet fundamentali, billi l-investituri huma intitolati li l-valur tal-proprjetà tagħhom (pereż. self, derivattivi) ikun protett minn telf ikkawżat minn distorsjonijiet tas-suq. Id-dritt għal-libertà tal-espressjoni u għall-informazzjoni jirrikjedi li l-libertà tal-midja tkun rispettata. Dan ir-Regolament għandu jiġi interpretat u applikat b’rispett għal dan id-dritt fundamentali. Għalhekk meta persuna sempliċiment tippubblika jew tirreferi għal xi parametru referenzjarju bħala parti mill-attivitajiet ġurnalistiċi tagħha iżda ma jkollhiex kontroll fuq il-forniment ta’ dak il-parametru referenzjarju, dik il-persuna ma għandhiex tkun suġġetta għar-rekwiżiti imposti fuq l-amministraturi minn dan ir-Regolament. Dan għalhekk iħalli lill-ġurnalisti ħielsa meta jwettqu attivitajiet ġurnalistiċi ta' rappurtaġġ dwar is-swieq finanzjarji u tal-kommoditajiet. Għalhekk id-definizzjoni tal-amministratur ta’ parametru referenzjarju ġiet definita b'mod strett biex jiġi żgurat li tinkludi l-forniment ta’ parametru referenzjarju iżda ma tinkludix fil-kamp ta’ applikazzjoni tagħha l-attivitajiet ġurnalistiċi. 3. L-ELEMENTI ĠURIDIĊI TAL-PROPOSTA 3,1. Bażi ġuridika Il-proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ("TFUE"). 3.2. Sussidjarjetà u proporzjonalità Il-proposta tal-Kummissjoni biex jiġu rregolati l-parametri referenzjarji hija konformi mal-prinċipju tas-sussidjarja stipulat fl-Artikoli 5(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), li jitlob li l-Unjoni tieħu azzjoni biss jekk u sakemm l-għanijiet tal-azzjoni proposta ma jkunux jistgħu jinkisbu biżżejjed mill-Istati Membri u għalhekk ikunu jistgħu, minħabba l-iskala jew l-effetti tal-azzjoni proposta, jinkisbu aħjar mill-Unjoni. Filwaqt li ħafna parametri referenzjarji huma nazzjonali, l-industrija tal-parametri referenzjarji hija waħda internazzjonali kemm fil-produzzjoni kif ukoll fl-użu. Filwaqt li azzjoni fil-livell nazzjonali fir-rigward l-indiċijiet nazzjonali tista' tgħin biex jiġi żgurat li kwalunkwe intervent jiġi mfassal b’mod adegwat għall-problemi fil-livell nazzjonali, dan jista’ jwassal għal geġwiġija ta’ regoli diverġenti, jista’ joħloq kundizzjonijiet mhux ekwi fis-suq uniku u jwassal għal approċċ inkonsistenti u mhux koordinat. Parametri referenzjarji jintużaw biex jiġu pprezzati varjetà wiesgħa ta’ tranżazzjonijiet transfruntieri, b’mod partikolari fis-suq tal-finanzjament interbankarju u d-derivattivi. Geġwiġija ta’ regoli nazzjonali jtellfu l-opportunità li jiġu prodotti parametri referenzjarji transfruntieri u għaldaqstant jimpedixxu dawn it-tranżazzjonijiet transfruntieri. Din il-problema ġiet rikonoxxuta mill-G20 u l-FSB li qabbdu lill-IOSCO tipproduċi sett globali ta’ prinċipji li japplikaw għall-parametri referenzjarji finanzjarji. Inizjattiva tal-UE tgħin biex jissaħħaħ is-suq uniku billi toħloq qafas komuni għal parametri referenzjarji kredibbli u użati korrettament fi Stati Membri differenti. Filwaqt li fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri attwalment ma hemmx regolamentazzjoni fuq livell nazzjonali dwar il-produzzjoni tal-parametri referenzjarji, żewġ Stati Membri diġà adottaw leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-parametri referenzjarji tar-rata tal-imgħax fil-muniti nazzjonali tagħhom. Barra minn hekk, reċentement l-IOSCO qablet dwar prinċipji għall-parametri referenzjarji li għandhom jiġu implimentati mill-membri tagħha. Madankollu dawn il-prinċipji jipprovdu flessibbiltà dwar l-iskop u l-mezzi tal-implimentazzjoni tagħhom u b'rabta ma’ ċerti termini. Fin-nuqqas ta’ qafas armonizzat Ewropew għall-parametri referenzjarji, xi Stati Membri x'aktarx li jadottaw leġiżlazzjoni fuq livell nazzjonali li tkun diverġenti. Pereżempju, fil-preżent, l-ambitu tal-leġiżlazzjoni ta’ Stat Membru wieħed jidher wiesa' daqs tal-IOSCO, filwaqt li l-leġiżlazzjoni ta' Stat Membru ieħor li introduċa regoli dwar il-parametri referenzjarji tkopri biss il-parametri referenzjarji tar-rati tal-imgħax. Dawn l-approċċi diverġenti jirriżultaw fil-frammentazzjoni tas-suq intern, billi l-amministraturi u l-utenti tal-parametri referenzjarji jkunu suġġetti għal regoli differenti fi Stati Membri differenti. Fin-nuqqas ta’ qafas leġiżlattiv tal-Unjoni, azzjonijiet nazzjonali individwali jkunu wkoll ineffettivi, billi ma hemmx obbligu jew inċentiv għall-Istati Membri biex jikkooperaw ma’ xulxin u n-nuqqas ta’ din il-kooperazzjoni tħalli spazju għal arbitraġġ regolatorju. Ċerti aspetti tal-protezzjoni tal-investituri f’dan il-qasam huma ġeneralment koperti mill-MiFID. B’mod partikolari, hemm r-rekwiżit skont il-MiFID li d-ditti jwettqu valutazzjoni tal-adegwatezza. Dan it-test jiddetermina jekk il-klijent għandux l-esperjenza u l-għarfien neċessarji biex jifhem ir-riskji involuti f’rabta mal-prodott jew is-servizz ta’ investiment offrut jew mitlub. Għalhekk, jipprovdi livell suffiċjenti ta’ protezzjoni lill-investituri. Fir-rigward tal-protezzjoni tal-konsumatur, id-Direttiva dwar il-Kreditu tal-Konsumatur tinkludi regoli dwar id-divulgazzjoni ta' informazzjoni adegwata, kif ukoll id-Direttiva dwar il-Kreditu Ipotekarju li dalwaqt se tiġi adottata li tinkludi r-rekwiżit li jiġu rakkomandati ftehimiet ta’ kreditu xierqa. Madankollu, dawk ir-regoli tal-protezzjoni tal-konsumaturi tal-UE ma jindirizzawx il-kwistjoni partikolari tal-adegwatezza tal-parametri referenzjarji fil-kuntratti finanzjarji. Barra minn hekk, saħħa mhux ugwali ta' negozjar u l-użu ta' termini standard ifissru li l-konsumaturi jista' jkollhom għażla limitata dwar il-parametru referenzjarju użat. Il-konsumaturi ma għandhomx l-għarfien jew l-esperjenza meħtieġa biex ikunu jistgħu jivvalutaw b’mod xieraq l-adegwatezza ta' parametru referenzjarju. Għalhekk din il-proposta għandha ttikkomplementa l-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE f’dan il-qasam billi tiżgura li r-responsabbiltà għall-valutazzjoni tal-adegwatezza ta’ parametru referenzjarju għal kuntratti fil-livell ta' konsumatur tkun fuq il-mutwanti jew il-kredituri. Dan se jiżgura wkoll regoli tal-protezzjoni tal-konsumatur tal-UE armonizzati dwar l-użu tal-parametri referenzjarji biex jiġu rreferenzjati kuntratti finanzjarji. Qafas regolatorju komuni għall-konsumaturi u l-kredituri f’dak li għandu x’jaqsam ma’ kuntratti finanzjarji huwa wkoll meħtieġ biex jippermetti l-użu ta’parametri referenzjarji transfruntieri minflok approċċ nazzjonali frammentat. B'riżultat tal-ilmenti u l-litigazzjoni tal-konsumaturi b'rabta mal-użu ta' parametri referenzjarji mhux adegwati f'diversi Stati Membri, huwa probabbli li jiġu adottati miżuri diverġenti dwar il-protezzjoni tal-konsumatur fil-livell nazzjonali. Dan jista’ jirriżulta fil-frammentazzjoni tas-suq intern. Ir-Regolament propost huma wkoll proporzjonat, kif mitlub mill-Artikolu 5(4) TUE. Jimmira biss lejn dawk l-indiċi li jintużaw biex jiġu referenzjati strumenti finanzjarji jew kuntratti finanzjarji bħal ipoteki, minħabba li dawn huma l-parametri referenzjarji li jista’ jkollhom impatt ekonomiku dirett u ta' ċertu tip jekk jiġu mmanipulati. Barra minn hekk, ir-Regolament propost jinkludi dispożizzjonijiet biex ir-rekwiżiti tiegħu jkunu mfassla għal setturi differenti u t-tipi differenti ta’ parametri referenzjarji bħal tal-kommoditajiet, ir-rati tal-imgħax interbankarji u parametri referenzjarji li jużaw dejta tal-kambju. Qed jiġi żgurat approċċ proporzjonat billi l-maġġoranza vasta tal-obbligi qed jiġu imposti fuq l-amministratur tal-parametru referenzjarju. Ħafna amministraturi ta’ parametri referenzjarji diġà jikkonformaw ma’ mill-inqas uħud minn dawn ir-rekwiżiti u dan jimplika li l-piż amministrattiv ma għandux jiżdied b'mod sproporzjonat. Barra minn hekk, proċessi ta' governanza interna u kontroll huma meħtieġa biss minn kontributuri taħt superviżjoni, li jfisser li l-impatt fuq kontributuri, mhux taħt superviżjoni, ta' parametru referenzjarju, pereżempju negozjat mhux reġistrat, mhux se jkunu sostanzjali. Fl-aħħar nett, fil-partijiet importanti kollha tiegħu, dan ir-Regolament huwa allinjati mal-Prinċipji IOSCO miftehma internazzjonalment għall-parametri referenzjarji finanzjarji pubblikati fis-17 ta' Lulju 2013 u li fir-rigward tagħhom il-partijiet interessati ġew ikkonsultati estensivament. Din se jillimita l-kostijiet tal-adattament. F’dan l-isfond, azzjoni tal-UE hija xierqa f’termini tal-prinċipji tas-sussidjaretà u l-proporzjonalità. 3.3. L-għażla ta’ strument Regolament huwa meqjus bħala l-aktar strument ġuridiku xieraq biex jiġu introdotti regoli uniformi marbuta mal-forniment tal-parametri referenzjarji, il-kontribuzzjoni tad-dejta tal-input għal dawk il-parametri referenzjarji, u l-użu tal-parametri referenzjarji fl-Unjoni. Id-dispożizzjonijiet ta’ din il-proposta qed jistabbilixxu ċerti rekwiżiti għall-amministraturi, il-kontributuri u l-utenti tal-parametri referenzjarji. In-natura transfruntiera ta’ ħafna parametri referenzjarji toħloq ħtieġa għal armonizzazzjoni massima ta’ dawn ir-rekwiżiti. Ladarba r-regolamentazzjoni tal-parametri referenzjarji tinvolvi miżuri li jispeċifikaw rekwiżiti preċiżi li għandhom x’jaqsmu mad-dejta u l-metodoloġiji, anki diverġenzi żgħar fl-approċċ segwit jistgħu jwasslu għal tfixkil sinifikanti fil-forniment transfruntier tal-parametri referenzjarji. L-użu ta’ Regolament, li huwa applikabbli direttament mingħajr il-ħtieġa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, se jirrestrinġi l-possibilità li jittieħdu miżuri diverġenti mill-awtoritajiet kompetenti fil-livell nazzjonali, u se jiżgura approċċ konsistenti u ċertezza ġuridika akbar madwar l-UE kollha. 3.4. Spjegazzjoni dettaljata tal-proposta 3.4.1. Kamp ta' Applikazzjoni (l-Artikolu 2) Ir-Regolament propost japplika għal parametri referenzjarji pubblikati kollha li jintużaw biex jiġi rreferenzjat strument finanzjarju negozjat jew ammess f’ċentru regolat, jew f'kuntratt finanzjarju (bħall-ipoteki) jew parametri referenzjarji li jkejlu l-prestazzjoni ta' fond ta' investiment. Fin-nuqqas ta’ governanza u kontrolli adegwati u fejn hemm diskrezzjoni fil-proċess ta' parametru referenzjarju li huwa suġġett għal kunflitt ta’ interess, hemm ir-riskju ta’ manipulazzjoni. Għalhekk l-indiċijiet li jinvolvu diskrezzjoni għandhom ikunu soġġetti għal miżuri regolatorji. Filwaqt li l-grad ta’ diskrezzjoni jvarja, l-indiċijiet kollha jinvolvu xi diskrezzjoni. Għalhekk, l-ambitu għandu jinkludi l-parametri referenzjarji kollha, irrispettivament mill-metodu tal-kalkolu jew min-natura tal-kontribuzzjonijiet. L-ambitu għandu jinkludi l-indiċijiet kollha, inklużi l-indiċi pubblikati, billi kwalunkwe dubju dwar il-preċiżjoni u l-kredibbiltà ta’ dawn l-indiċi x'aktarx li jikkawża aktar ħsara fuq popolazzjoni usa’ milli jikkawżaw indiċijiet li mhumiex pubbliċi. Meta l-parametri referenzjarji jintużaw bħala prezz ta’ referenza għal strument finanzjarju jew kuntratt, kwalunkwe manipulazzjoni tikkawża telf ekonomiku. Fil-każ meta l-kontributur juża wkoll l-istrument finanzjarju li jirreferenzja mal-parametru referenzjarju, jeżisti kunflitt ta’ interess inerenti u hemm inċentiv għal manipulazzjoni. Barra minn hekk, meta jintużaw parametri referenzjarji biex titkejjel il-prestazzjoni ta’ strumenti finanzjarji, dawn jistgħu jkunu suġġetti għal kunflitti ta’ interess u manipulazzjoni tagħhom twassal biex ma jsirux l-aħjar għażliet ta’ investiment mill-investituri. Għalhekk, huwa importanti li jiġu indirizzati l-parametri referenzjarji kollha li jipprezzaw strument finanzjarju jew kuntratt tal-konsumatur jew ikejlu l-prestazzjoni ta’ fondi ta' investiment. Għalparametri referenzjarji użati ħafna, anki manipulazzjoni minuri jista’ jkollha impatt sinifikanti iżda l-vulnerabbiltà u l-importanza ta’ parametru referenzjarju tvarja maż-żmien. Ir-restrizzjoni tal-ambitu b’referenza għal indiċi importanti jew vulnerabbli ma tindirizzax ir-riskji li kwalunkwe parametru referenzjarju jista' joħloq fil-ġejjieni. Minħabba dawn il-kunsiderazzjonijiet kollha u sabiex tiġi żgurata applikazzjoni tar-Regolament ċara u komprensiva, il-kamp ta' applikazzjoni lanqas mhuwa dipendenti fuq in-natura tad-dejta tal-input, jiġifieri jekk id-dejta ta’ input hijiex ekonomika (pereż. prezz tal-ishma) jew numru jew valur mhux ekonomiku (pereż. parametru tat-temp). Dan minħabba li element kritiku fid-determinazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni huwa kif il-valur tal-output jiddetermina l-valur ta’ strument finanzjarju, kuntratt finanzjarju jew ikejjel il-prestazzjoni ta’ fond ta’ investiment. F’dan il-kuntest, ladarba valur jintuża biex jirreferenzja kuntratt jew strument finanzjarju, in-natura mhux ekonomika preċedenti tiegħu ssir irrelevanti. Fir-rigward tal-amministraturi tal-parametri referenzjarji, l-amministraturi kollha huma potenzjalment suġġetti għall-kunflitti ta’ interess, jeżerċitaw diskrezzjoni u jista’ jkollhom governanza u sistemi ta’ kontroll inadegwati fis-seħħ. Għalhekk, dawn jeħtieġ li jkunu soġġetti għal regolamentazzjoni xierqa. Barra minn hekk, billi huma jikkontrollaw il-proċess tal-parametru referenzjarju, qed jiġi impost rekwiżit ta' awtorizzazzjoni fuq l-amministraturi kollha tal-parametri referenzjarji billi s-superviżjoni hija l-aktar mod effettiv biex tkun żgurata l-integrità tal-parametri referenzjarji. Dwar il-kontributuri tal-parametri referenzjarji, dawn huma wkoll potenzjalment suġġetti għal kunflitti ta’ interess, jeżerċitaw diskrezzjoni u għalhekk jisgħu jkunu sors ta’ manipulazzjoni. Il-kontribuzzjoni għal parametru referenzjarju hija attività volontarja. Jekk kwalunkwe inizjattiva teħtieġ lill-kontributuri jinbidlu b’mod sinifikanti l-mudelli kummerċjali tagħhom, huma jistgħu ma jibqgħux jikkontribwixxu għall-parametru referenzjarju konċernata. Madankollu, fil-każ tal-entitajiet li diġà huma soġġetti għal regolamentazzjoni u superviżjoni, (l-hekk imsejħa kontributuri taħt superviżjoni), ir-rekwiżit ta' governanza u sistemi ta’ kontroll tajbin mhux mistenni jwassal għal spejjeż sostanzjali jew għal piż amministrattiv sproporzjonat. Huwa għalhekk xieraq li l-kontributuri taħt superviżjoni kollha jiġu inklużi fil-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Għall-kontributuri li mhumiex soġġetti għal regolamentazzjoni u superviżjoni (kontributuri li mhumiex taħt superviżjoni), awtorizzazzjoni jew li b'xi mod ieħor isiru soġġetti għal regoli jista' jimponi spejjeż u piż amministrattiv sinifikanti. Ir-regolaturi wkoll ma jkunux effettivi fis-superviżjoni ta' ditti li ma jkollhomx l-għarfien espert dwarhom. L-impożizzjoni ta' superviżjoni fuq entitajiet u persuni li attwalment mhumiex taħt superviżjoni timponi spejjeż sinifikanti u tipprovdi benefiċċji minimi. Madankollu, ċerti partijiet ta’ dan ir-Regolament, bħal pereżempju l-ħtieġa li tiġi pprovduta dejta tal-input preċiża u kredibbli huma indirettament rilevanti għall-kontributuri kollha billi dawn jibqgħu suġġetti għar-Regolament dwar l-Abbuż tas-Suq u skont dan ir-Regolament se jkunu marbutin kontrattwalment li jikkonformaw mar-rekwiżit tal-kodiċi ta’ kondotta tal-amministratur. Il-proposta teżenta mill-kamp ta' applikazzjoni tagħha lill-banek ċentrali li huma membri tas-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali. Fl-aħħar nett, f’xi każijiet persuna tista’ tipproduċi indiċi iżda ma tkunx konxja li dan l-indiċi huwa parametru referenzjarju minħabba li, pereżempju, ikun qed jintuża bħala referenza għal strument finanzjarju mingħajr ma l-produttur ikun jaf. Ir-Regolament għalhekk jipprevedi mekkaniżmu biex il-produtturi jiġu nnotifikati li l-indiċi tagħhom ikun sar, jew jista' jsir, parametru referenzjarju u jagħtihom is-setgħa jirrifjutaw li l-indiċi jintuża bħala parametru referenzjarju. Jekk il-produttur jagħti l-kunsens tiegħu, huwa jsir soġġett għar-Regolament propost fir-rigward ta’ dak il-parametru referenzjarju. Jekk jirrifjuta, l-indiċi ma jkunx jista' jintuża bħala parametru referenzjarju u r-rekwiżiti tal-amministratur f’dan ir-Regolament ma japplikawx. 3.4.2. Governanza u Kontroll tal-Amministraturi (l-Artikoli 5-6) Il-proposta tiżgura li jiġu evitati l-kunflitti ta’ interess u tiżgura li l-governanza u l-kontrolli jkunu effettivi. Dawn huma indirizzati permezz ta' rekwiżiti dwar il-governanza u l-kontrolli, b'rekwiżiti aktar dettaljati inklużi fl-anness. 3.4.3. Dejta tal-Input u Metodoloġija (l-Artikolu 7) Il-proposta tistabbilixxi tliet rekwiżiti, li d-dettalji tagħhom jinsabu fl-Anness, fir-rigward tad-dejta tal-input u l-metodoloġija użati biex jiġi prodott parametru referenzjarju ħalli titnaqqas id-diskrezzjoni u ttejjeb l-integrità u l-kredibbiltà: – id-dejta tal-input għandha tkun suffiċjenti u preċiża ħalli tkun tirrappreżenta s-suq reali jew ir-realtà ekonomika li l-parametru referenzjarju huwa maħsub biex ikejjel; – id-dejta tal-input għandha tinkiseb minn panil kredibbli u rappreżentattiv jew minn kampjun ta’ kontributuri; u – l-amministratur għandhom jużaw metodoloġija robusta u kredibbli għad-determinazzjoni l-parametru referenzjarju. 3.4.4. Rekwiżiti tal-Kontributuri (l-Artikoli 9 u 11) L-amministratur huwa meħtieġ iħejji kodiċi ta’ kondotta għall-kontributuri li tispeċifika b’mod ċar l-obbligi u r-responsabbiltajiet tal-kontributuri meta dawn jipprovdu dejta tal-input għad-determinazzjoni tal-parametru referenzjarju. Meta l-kontributuri diġà jkunu entitajiet regolati huma meħtieġa wkoll jevitaw il-kunflitti ta’ interess u jimplimentaw kontrolli adegwati. 3.4.5. Rekwiżiti Settorjali (l-Artikoli 10 u 12-14) Sabiex tiġi żgurata l-proporzjonalità u li l-proposta tkun imfassla adegwatament għal tipi u setturi ta’ parametri referenzjarji differenti, l-Annessi II u III jinkludu dispożizzjonijiet iktar dettaljati dwar il-parametri referenzjarji tal-kommoditajiet u tar-rati tal-imgħax. Huma imposti rekwiżiti addizzjonali fuq parametri referenzjarji ta' importanza kritika, inkluża s-setgħa lill-awtorità kompetenti rilevanti li tobbliga kontribuzzjonijiet. Il-parametri referenzjarji li d-dejta tal-input tagħhom tkun ipprovduta minn ċentri regolati huma wkoll eżentati minn ċerti obbligi biex tiġi evitata r-regolamentazzjoni doppja. 3.4.6. Trasparenza u Protezzjoni tal-Konsumatur (l-Artikoli 15-18) Il-protezzjoni tal-investitur qed tiġi msaħħa permezz ta' dispożizzjonijiet tat-trasparenza. L-amministraturi huma meħtieġa jipprovdu dikjarazzjoni li tistabbilixxi xi jkejjel il-parametru referenzjarju, il-vulnerabbiltajiet tiegħu, flimkien mal-pubblikazzjoni tad-dejta sottostanti ħalli l-utenti jkunu jistgħu jagħżlu l-parametru referenzjarju l-aktar xieraq u adattat. Din id-dikjarazzjoni tipprovdi wkoll l-avviż li l-utenti għandhom jaħsbulu b'mod adegwat f'każ li l-amministratur ma jibqax jipprovdi l-parametru referenzjarju. Fl-aħħar nett, hija imposta valutazzjoni tal-adegwatezza fuq il-banek meta jittrattaw mal-konsumaturi tagħhom f’kuntratti finanzjarji bħal selfiet iggarantiti b'ipoteki. 3.4.7. Superviżjoni u Proċedura ta’ Awtorizzazzjoni għall-Amministraturi (l-Artikoli 22-37) L-attività tal-forniment ta’ parametri referenzjarji se tkun soġġetta għal awtorizzazzjoni minn qabel u superviżjoni kontinwa. Il-proposta tistabbilixxi l-kundizzjonijiet u l-proċedura għall-amministraturi ta’ parametri referenzjarji li jinsabu fl-Unjoni biex jiksbu awtorizzazzjoni mingħand l-awtorità kompetenti rilevanti. Il-proposta toħloq mekkaniżmu biex tiżgura l-infurzar effettiv tar-Regolament. Tagħti s-setgħat meħtieġa lill-awtoritajiet kompetenti biex jiżguraw li l-amministraturi jikkonformaw mar-Regolament. Għal parametri referenzjarji ta' importanza kritika għandhom jiġu fformati kulleġġi ta' superviżuri biex jitjieb l-iskambju tal-informazzjoni u jiġu żgurati awtorizzazzjoni u superviżjoni uniformi. 4. IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA Il-proposta għandha implikazzjonijiet għall-baġit Komunitarju. L-implikazzjonijiet speċifiċi tal-proposta għall-baġit huma relatati mal-kompitu allokat lill-AETS kif speċifikat fid-dikjarazzjonijiet finanzjarji leġiżlattivi mehmuża ma’ din il-proposta. Il-kompiti l-ġodda se jitwettqu bir-riżorsi umani disponibbli fl-allokazzjoni tal-baġit annwali, fid-dawl tal-limiti baġitarji li huma applikabbli għall-korpi kollha tal-UE u f'konformità mal-ipprogrammar finanzjarju għall-aġenziji. Partikolarment, ir-riżorsi meħtieġa mill-aġenzija għall-kompiti l-ġodda se jkunu konsistenti u kompatibbli mal-ipprogrammar tar-riżorsi umani u finanzjarji għall-AETS, stabbilit permezz tal-Komunikazzjoni reċenti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill - Programmar tar-riżorsi umani u finanzjarji għall-aġenziji deċentralizzati 2014-2020" (COM(2013) 519). Implikazzjonijiet baġitjarji speċifiċi għall-Kummissjoni huma wkoll valutati fid-dikjarazzjoni finanzjarja li takkumpanja din proposal. Fil-qosor, l-implikazzjonijiet baġitarji ewlenin tal-proposta huma: a) persunal tad-DĠ MARKT: membru tal-persunal AD (full-time) wieħed għall-abbozzar tal-atti delegati, kif ukoll għall-evalwazzjoni, il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni u r-rieżami potenzjali tal-inizjattiva. L-ispejjeż totali stmati huma EUR 0,141 miljun fis-sena. b) AETS: (i) Spejjeż għall-persunal: żewġ aġenti temporanji biex jipparteċipaw u jimmedjaw fil-kulleġġi tas-superviżuri għall-parametri referenzjarji ta' importanza kritika, jagħtu pariri tekniċi lill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jikkoordinaw l-iżvilupp ta’ arranġamenti ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi, jabbozzaw linji gwida għall-promozzjoni tal-konverġenza u l-konsistenza bejn is-setturi tar-reġimi tal-penali u jżommu reġistri ta’ notifiki dwar l-użu tal-parametri referenzjarji u lista ta’ amministraturi reġistrati tal-parametri referenzjarji. L-ispiża annwali totali ta’ dawn iż-żewġ (2) aġenti temporanji tkun ta’ EUR 0,326 miljun, li minnhom il-Kummissjoni tikkontribwixxi 40 % (EUR 0,130 miljun) u l-Istati Membri 60 % (EUR 0,196 miljun) fis-sena. (ii) Spejjeż operattivi u infrastrutturali: nefqa inizjali ta’ EUR 0,25 miljun hija stmata għall-AETS, li minnha l-Kummissjoni tikkontribwixxi 40 % (EUR 0,1 miljun) u l-Istati Membri 60 % (EUR 0,15 miljun) fl-2015. Din in-nefqa tirrigwarda prinċipalment is-sistemi tal-IT għall-AETS biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti ta’: - Iż-żamma ta' lista ta’ amministraturi reġistrati skont dan ir-Regolament u d-ditti minn pajjiżi terzi li jfornu parametri referenzjarji fl-Unjoni. - Li tirċievi notifiki tal-użu ta’ parametru referenzjarju fi strument finanzjarju jew kuntratt finanzjarju fl-Unjoni, u żżomm reġistru u tiżgura li l-amministraturi jkunu konxji minn dan l-użu. L-AETS se tkun meħtieġa wkoll tipproduċi rapport dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament sal-1 ta’ Jannar 2018, bi spiża totali ta’ EUR 0,3 miljun li minnhom il-Kummissjoni tikkontribwixxi 40 % (EUR 0,12 miljun) u l-Istati Membri 60 % (EUR 0,18 miljun) fl-2017. 2013/0314 (COD) Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-indiċi użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji (Test b’rilevanza għaż-ŻEE) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Erwopea, Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-Parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[11], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew, Waqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, Billi: (1) L-ipprezzar ta’ bosta strumenti u kuntratti finanzjarji jiddependi fuq il-preċiżjoni u l-integrità tal-parametri referenzjarji. Każijiet ta’ manipulazzjoni ta’ parametri referenzjarji tar-rati tal-imgħax bħal-LIBOR u l-EURIBOR, kif ukoll allegazzjonijiet li parametri referenzjarji tal-enerġija, iż-żejt u l-kambju ġew immanipulati, urew li l-parametri referenzjarji li l-proċessi tal-istipular tagħhom jikkondividu ċerti karatteristiċi, bħal li jkunu soġġetti għal kunflitti ta’ interess, l-użu ta’ diskrezzjoni u governanza dgħajfa jistgħu jkunu vulnerabbli għall-manipulazzjoni. Nuqqasijiet fi, jew dubji dwar il-preċiżjoni u l-integrità tal-indiċi użati bħala parametri referenzjarji jistgħu jheddu l-fiduċja fis-suq, jikkawżaw telf għall-konsumaturi u l-investituri u joħolqu distorsjoni tal-ekonomija reali. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġu żgurati l-preċiżjoni, ir-robustezza u l-integrità tal-parametri referenzjarji u l-proċess tal-istipular tal-parametri referenzjarji. (2) Id-Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji[12] fiha ċerti rekwiżiti fir-rigward tal-kredibbiltà tal-parametri referenzjarji użati għall-ipprezzar ta' strument finanzjarju elenkat. Id-Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ[13] fiha ċerti rekwiżiti dwar il-parametri referenzjarji użati mill-emittenti. Id-Direttiva 2009/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar il-koordinazzjoni ta’ liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi fir-rigward tal-impriżi ta’ investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS)[14] fiha ċerti rekwiżiti dwar l-użu tal-parametri referenzjarji mill-fondi ta' investiment UCITS. Ir-Regolament (UE) Nru 1227/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar l-integrità u t-trasparenza tas-swieq tal-enerġija bl-ingrossa[15] fih ċerti dispożizzjonijiet li jipprojbixxu l-manipulazzjoni tal-parametri referenzjarji li jintużaw għal prodotti tal-enerġija fil-livell ta' operatur. Madankollu dawn l-atti leġiżlattivi jkopru biss ċerti aspetti ta’ ċerti parametri referenzjarji u ma jindirizzawx il-vulnerabbiltajiet kollha fil-proċess tal-produzzjoni tal-parametri referenzjarji kollha. (3) Il-parametri referenzjarji huma ta' importanza vitali għall-ipprezzar tat-tranżazzjonijiet transfruntieri u għalhekk jiffaċilitaw il-funzjonament effettiv tas-suq intern f’varjetà wiesgħa ta’ strumenti u servizzi finanzjarji. Ħafna parametri referenzjarji li jintużaw bħala rati ta' referenza f’kuntratti finanzjarji, parikolarment ipoteki, jiġu prodotti fi Stat Membru wieħed iżda użati minn istituzzjonijiet ta’ kreditu u konsumaturi fi Stati Membri oħra. Barra minn hekk, dawn l-istituzzjonijiet ta’ kreditu ta' spiss jiħħeġġaw ir-riskji tagħhom jew jiksbu l-fondi biex jagħtu dawn il-kuntratti finanzjarji fis-suq interbankarju transfruntier. Żewġ Stati Membri biss adottaw leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-parametri referenzjarji, iżda l-oqfsa ġuridiċi rispettivi tagħhom dwar il-parametri referenzjarji diġà qed juru diverġenzi dwar aspetti bħall-kamp ta' applikazzjoni. Barra minn hekk, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) reċentement qablet dwar prinċipji għall-parametri referenzjarji u, billi dawn il-prinċipji jipprovdu ċerta flessibbiltà fil-kamp ta' applikazzjoni preċiż tagħhom u l-mezzi tal-implimentazzjoni tagħhom u f’relazzjoni ma’ ċerti termini, l-Istati Membri x’aktarx li jadottaw leġiżlazzjoni fuq livell nazzjonali li timplimenta dawn il-prinċipji b’mod diverġenti. (4) Dawn l-approċċi diverġenti jirriżultaw fil-frammentazzjoni tas-suq intern billi l-amministraturi u l-utenti tal-parametri referenzjarji jkunu suġġetti għal regoli differenti fi Stati Membri differenti u l-parametri referenzjarji prodotti fi Stat Membru jkunu jistgħu jinżammu milli jintużaw fi Stati Membri oħra. Fin-nuqqas ta’ qafas armonizzat biex tiġi żgurata l-preċiżjoni u l-integrità tal-parametri referenzjarji użati fl-istrumenti finanzjarji u l-kuntratti finanzjarji fl-Unjoni, huwa probabbli li d-differenzi fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri se joħolqu ostakoli għall-funzjonament mingħajr intoppi tas-suq intern għall-forniment tal-parametri referenzjarji. (5) Ir-regoli tal-protezzjoni tal-konsumaturi tal-UE ma jkoprux il-kwistjoni partikolari tal-adegwatezza tal-parametri referenzjarji fil-kuntratti finanzjarji. B'riżultat tal-ilmenti u l-litigazzjoni tal-konsumaturi b'rabta mal-użu ta' parametri referenzjarji mhux adegwati f'diversi Stati Membri, huwa probabbli li jiġu adottati miżuri diverġenti fil-livell nazzjonali, minħabba t-tħassib leġittimu dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, u dan jista’ jirriżulta fil-frammentazzjoni tas-suq intern minħabba l-kundizzjonijiet diverġenti tal-kompetizzjoni marbuta ma' livelli differenti ta' protezzjoni tal-konsumatur. (6) Għalhekk biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern u jittejbu l-kundizzjonijiet tal-funzjonament tiegħu, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mas-swieq finanzjarji, u biex jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni għall-konsumatur u għall-investituri, huwa għalhekk xieraq li jiġi stipulat qafas regolatorju għall-parametri referenzjarji fil-livell tal-Unjoni. (7) Huwa xieraq u meħtieġ li dawk ir-regoli jieħdu l-forma leġiżlattiva ta’ Regolament sabiex jiġi żgurat li dispożizzjonijiet li jimponu direttament obbligi fuq il-persuni involuti fil-produzzjoni, il-kontribuzzjoni u l-użu ta’ parametri referenzjarji jiġu applikati b’mod uniformi fl-Unjoni kollha. Billi qafas ġuridiku għall-forniment tal-parametri referenzjarji bilfors jinvolvi miżuri li jispeċifikaw rekwiżiti preċiżi dwar l-aspetti differenti inerenti fil-forniment tal-parametri referenzjarji, anki diverġenzi żgħar fl-approċċ lejn wieħed minn dawn l-aspetti jistgħu jwasslu għal tfixkil sinifikanti fil-forniment transfruntier tal-parametri referenzjarji. Għalhekk l-użu ta’ Regolament, li huwa applikabbli direttament mingħajr il-ħtieġa ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, inaqqas il-possibilità li jittieħdu miżuri diverġenti fil-livell nazzjonali, u jiżgura approċċ konsistenti, ċertezza ġuridika akbar u jimpedixxi li jinħoloq tfixkil sinifikanti fil-forniment transfruntier tal-parametri referenzjarji. (8) Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandu jkun wiesa’ kemm meħtieġ biex jinħoloq qafas regolatorju preventiv. Il-produzzjoni ta’parametri referenzjarji tinvolvi diskrezzjoni fid-determinizzjoni tagħhom u hija soġġetta, b'mod inerenti għal ċerti tipi ta’ kunflitti ta’ interess, li jimplikaw l-eżistenza ta’ opportunitajiet u inċentivi għall-manipulazzjoni ta' dawk il-parametri referenzjarji. Dawn il-fatturi ta’ riskju huma komuni għall-parametri referenzjarji kollha, u kollha kemm huma għandhom ikunu soġġetti għal rekwiżiti xierqa ta’ governanza u ta’ kontroll. Minħabba li l-vulnerabbiltà u l-importanza ta' parametru referenzjarju tvarja maż-żmien, ir-restrizzjoni tal-kamp ta' applikazzjoni b’referenza għal indiċi li attwalment huma importanti jew vulnerabbli ma tindirizzax ir-riskji li kwalunkwe parametru referenzjarju jista' joħloq fil-ġejjieni. B’mod partikolari, il-parametri referenzjarji li attwalment mhumiex użati ħafna jistgħu jibdew jintużaw tant fil-futur, b'mod li fir-rigward tagħhom, anki manipulazzjoni żgħira jkun jista' jkollha impatt sinifikanti. (9) Id-determinazzjoni kritika tal-kamp ta' applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandha tkun jekk il-valur tal-output ta’parametru referenzjarju jiddeterminax il-valur ta’ strument finanzjarju, kuntratt finanzjarju jew ikejjilx il-prestazzjoni ta’ fond ta’ investiment. Għalhekk il-kamp ta' applikazzjoni ma għandux jiddipendi fuq in-natura tad-dejta tal-input. Għalhekk għandhom jiġu inklużi l-parametri referenzjarji kalkulati minn dejta tal-input ekonomika, bħal prezzijiet tal-ishma kif ukoll minn numru jew valuri mhux ekonomiċi bħal parametri tat-temp. Il-qafas għandu jkopri dawk il-parametri referenzjarji soġġetti għal dawn ir-riskji, iżda għandu wkoll jipprovdi għal rispons proporzjonat għar-riskji li joħolqu parametri referenzjarji differenti. Dan ir-Regolament għandu għaldaqstant ikopri l-parametri referenzjarji kollha li jintużaw għall-ipprezzar ta' strumenti finanzjarji elenkati jew negozjati f'ċentri regolati. (10) Għadd kbir ta’ konsumaturi huma partijiet f'kuntratti finanzjarji, b’mod partikolari ftehimiet ta’ kreditu lill-konsumatur garantit b'ipoteki, li jagħmlu referenza għal parametri referenzjarji li huma soġġetti għall-istess riskji. Dan ir-Regolament għandu għaldaqstant ikopri l-indiċijiet jew ir-rati ta’ referenza msemmija f’[id-Direttiva 2013/.../UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ftehimiet ta’ kreditu għall-konsumaturi marbuta ma’ proprjetà immobbli residenzjali u li temenda d-Direttiva 2008/48/KE.] (11) Ħafna indiċijiet tal-investiment jinvolvu kunflitti ta’ interess sinifikanti u jintużaw biex titkejjel il-prestazzjoni ta’ fond bħal fond UCITS. Xi wħud minn dawn il-parametri referenzjarji jiġu ppubblikati u oħrajn jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-pubbliku, jew ta’ sezzjoni tal-pubbliku, b’xejn jew bi ħlas ta’ tariffa u l-manipulazzjoni tagħhom tista' taffettwa ħażin lill-investituri. Dan ir-Regolament għandu għaldaqstant ikopri l-indiċijiet jew ir-rati ta’ referenza li jintużaw biex titkejjel il-prestazzjoni ta’ fond ta' investiment. (12) L-amministraturi tal-parametri referenzjarji kollha huma potenzjalment suġġetti għall-kunflitti ta’ interess, jeżerċitaw diskrezzjoni u jista’ jkollhom governanza u sistemi ta’ kontroll inadegwati fis-seħħ. Barra minn hekk, billi l-amministraturi jikkontrollaw il-proċess tal-parametru referenzjarju, ir-rekwiżit li l-amministraturi jiġu awtorizzati u ssirilhom superviżjoni huwa l-aktar mod effettiv biex tiġi żgurata l-integrità tal-parametri referenzjarji. (13) Il-kontributuri huma suġġetti għal kunflitti ta’ interess potenzjali, jeżerċitaw diskrezzjoni u għalhekk jisgħtu jkunu sors ta’ manipulazzjoni. Il-kontribuzzjoni għal parametru referenzjarju hija attività volontarja. Jekk kwalunkwe inizjattiva teħtieġ lill-kontributuri jinbdlu b’mod sinifikanti l-mudelli kummerċjali tagħhom, huma jistgħu ma jibqgħux jikkontribwixxu. Madankollu, fil-każ tal-entitajiet li diġà huma soġġetti għal regolamentazzjoni u superviżjoni, ir-rekwiżit ta' governanza u sistemi ta’ kontroll tajbin mhux mistenni jwassal għal spejjeż sostanzjali jew għal piż amministrattiv sproporzjonat. Għalhekk dan ir-Regolament jimponi ċertu obbligu fuq il-kontributuri taħt superviżjoni. (14) Amministratur huwa l-persuna fiżika jew ġuridika li jkollha kontroll fuq il-forniment ta’ parametru referenzjarju, b’mod partikolari li tamministra l-parametru referenzjarju, tiġbor u tanalizza d-dejta tal-input, tiddetermina l-parametru referenzjarju u f’xi każijiet tippubblika l-parametru referenzjarju. Madankollu, meta persuna sempliċiment tippubblika jew tirreferi għal xi parametru referenzjarju bħala parti mill-attivitajiet ġurnalistiċi tagħha iżda ma jkollhiex kontroll fuq il-forniment ta’ dak il-parametru referenzjarju, dik il-persuna ma għandhiex tkun suġġetta għar-rekwiżiti imposti fuq l-amministraturi minn dan ir-Regolament. (15) Indiċi jiġi kkalkulat bl-użu ta’ formula jew xi metodoloġija oħra fuq il-bażi ta’ valuri sottostanti. Teżisti diskrezzjoni fil-kostruzzjoni ta’ din il-formula, fit-twettiq tal-kalkolu jew fid-determinazzjoni tad-dejta tal-input. Din id-diskrezzjoni toħloq riskju ta’ manipulazzjoni u għalhekk il-parametri referenzjarji kollha li jikkondividu din il-karatteristika għandhom ikunu koperti minn dan ir-Regolament. Madankollu meta jintuża prezz jew valur wieħed bħala referenza għal strument finanzjarju, pereżempju meta l-prezz ta' titolu wieħed ikun il-prezz ta’ referenza għal opzjoni, ma jkun hemm l-ebda kalkolu, dejta tal-input jew diskrezzjoni. Għalhekk il-prezzijiet ta' referenza bi prezz uniku jew valur uniku ma għandhomx jitqiesu bħala parametri referenzjarji għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament. Il-prezzijiet ta’ referenza jew prezzijiet tas-saldu prodotti minn Kontropartijiet Ċentrali (CCPs) ma għandhomx jitqiesu bħala parametri referenzjarji għax jintużaw biex jiġu ddeterminati saldu, marġni u mmaniġġar tar-riskju u għalhekk ma jiddeterminawx l-ammont pagabbli skont strument finanzjarju jew il-valur ta’ strument finanzjarju. (16) Parametri referenzjarji li huma fornuti minn banek ċentrali fl-Unjoni huma suġġetti għall-kontroll mill-awtoritajiet pubbliċi u jissodisfaw prinċipji, standards u proċeduri li jiżguraw il-preċiżjoni, l-integrità u l-indipendenza tal-parametri referenzjarji tagħhom kif previst minn dan ir-Regolament. Għalhekk mhuwiex neċessarju li dawn il-parametri referenzjarji jkunu suġġetti għal dan ir-Regolament. Madankollu banek ċentrali ta’ pajjiżi terzi wkoll jistgħu jfornu parametri referenzjarji li jintużaw fl-Unjoni. Huwa neċessarju li jiġi stabbilit li dawk il-banek ċentrali ta’ pajjiżi terzi li jipproduċu parametri referenzjarji huma soġġetti għal standards simili għal dawk stabbiliti minn dan ir-Regolament biss, jiġu eżentati mill-obbligi skont dan ir-Regolament. (17) Il-vulnerabbiltajiet fil-proċess tal-forniment ta' parametru referenzjarju li mhumiex suġġetti għal governanza adegwata joħlqu l-possibbiltà ta' manipulazzjoni ta' parametru referenzjarju. Meta l-parametri referenzjarji jkunu disponibbli għall-pubbliku, jista' jkun li ma titqiesx id-dimensjoni sħiħa ta' dawn ir-riskji u għalhekk jista' jkun li ma jiġux implimentati kontrolli u governanza suffiċjenti. Sabiex tkun żgurata l-integrità tal-parametri referenzjarji, l-amministraturi tal-parametri referenzjarji għandhom ikunu meħtieġa jimplimentaw arranġamenti ta’ governanza adegwati biex jikkontrollaw dawn il-kunflitti ta’ interess u biex jissalvagwardjaw il-fiduċja fl-integrità tal-parametri referenzjarji. Anki meta jkunu mmaniġġati b’mod effikaċi, il-biċċa l-kbira tal-amministraturi jkunu soġġetti għal xi kunflitt ta’ interess u jista’ jkun li jkollhom jiġġudikaw u jieħdu deċiżjonijiet li jaffettwaw grupp diversifikat ta’ partijiet interessati. Huwa għalhekk meħtieġ li l-amminsitraturi jkollhom funzjoni indipendenti li tissorvelja l-implimentazzjoni u l-effettività tal-arranġamenti ta’ governanza li jipprovdu sorveljanza effettiva. (18) Il-manipulazzjoni jew in-nuqqas tal-kredibbiltà tal-parametri referenzjarji tista’ tikkawża ħsara lill-investituri u lill-konsumaturi. Għalhekk dan ir-Regolament jistabbilixxi qafas għaż-żamma tar-reġistri mill-amministraturi u l-kontributuri kif ukoll jipprovdi trasparenza dwar l-għan tal-parametru referenzjarju u d-dejta tal-input li tiffaċilita b'mod iktar effikaċi u ġust ir-riżoluzzjoni ta’ kwalunkwe pretensjoni potenzjali skont il-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni. (19) L-awditjar u l-infurzar effettiv ta’ dan ir-Regolament jeħtieġu analiżi u evidenza ex post u għalhekk huwa meħtieġ li l-amministraturi tal-parametri referenzjarji jżommu rekords adegwati b'rabta mal-kalkolu tal-parametru referenzjarju għal perjodu suffiċjenti ta’ żmien. Ir-realtà li parametru referenzjarju jipprova jkejjel u l-ambjent li titkejjel fih x’aktarx li jinbidlu matul iż-żmien. Għalhekk huwa meħtieġ li l-proċess u l-metodoloġija tal-forniment tal-parametri referenzjarji jiġu awditjati jew analizzati fuq bażi perjodika biex jiġu identifikati n-nuqqasijiet u t-titjib possibbli. Ħafna partijiet interessati jistgħu jiġu affettwati minħabba nuqqasijiet fil-forniment ta' parametru referenzjarju u jistgħu jgħinu biex dawn in-nuqqasijiet jiġu jidentifikati. Għalhekk huwa meħtieġ li tiġi stabbilita proċedura tal-ilmenti indipendenti biex jiġi żgurat li dawn il-partijiet interessati jkunu jistgħu jinnotifikaw lill-amministratur tal-parametru referenzjarju bl-ilmenti u li l-amministratur tal-parametru referenzjarju jevalwa oġġettivament il-meriti ta’ kull ilmenti. (20) Il-forniment ta’ parametri referenzjarji ta’ spiss jinvolvi l-esternalizzazzjoni ta’ funzjonijiet importanti bħall-kalkolu tal-parametru referenzjarju, il-ġbir tad-dejta tal-input u t-tqassim tal-parametru referenzjarju. Sabiex tiġi żgurata l-effikaċja tal-arranġamenti tal-governanza, huwa meħtieġ li jkun żgurat li kull tali esternalizzazzjoni ma tneħħi l-ebda obbligu u responsabbiltà minn fuq l-amministratur tal-parametru referenzjarju, u ssir b’tali mod li ma tinterferixxi la mal-ħila tal-amministraturi li jindirizzaw dawn l-obbligi jew ir-responsabbiltajiet, u lanqas mal-ħila tal-awtorità kompetenti li tagħmel superviżjoni tagħhom. (21) L-amministratur tal-parametru referenzjarju huwa r-riċevituri ċentrali tad-dejta tal-input u jista' jevalwa l-integrità u l-preċiżjoni ta’ din id-dejta tal-input fuq bażi konsistenti. Huwa għalhekk meħtieġ li l-amministratur tal-parametru referenzjarju jkollu kontrolli xierqa biex jivvaluta l-preċiżjoni tad-dejta tal-input u jinnotifika lill-awtorità kompetenti rilevanti dwar dejta suspettuża. (22) L-impjegati tal-amministratur jistgħu jidentifikaw ksur possibbli ta’ dan ir-Regolament jew vulnerabbiltajiet potenzjali li jistgħu jwasslu għal manipulazzjoni jew tentattiv ta' manipulazzjoni. Dan ir-Regolament għandu għalhekk jiżgura li jkun hemm fis-seħħ arranġamenti adegwati biex l-impjegati jkunu jistgħu jiġbdu l-attenzjoni b’mod kunfidenzjali tal-amministraturi dwar ksur possibbli ta’ dan ir-Regolament. (23) Kwalunkwe diskrezzjoni li tista’ tiġi eżerċitata fil-forniment tad-dejta tal-input toħloq opportunità li jiġi jimmanipulat il-parametru referenzjarju. Meta d-dejta tal-input tkun dejta bbażata fuq it-tranżazzjonijiet, hemm inqas diskrezzjoni u għalhekk l-opportunità li d-dejta tiġi mmanipulata tonqos. Għalhekk, bħala regola ġenerali u meta possibbli, l-amministraturi tal-parametri referenzjarji għandhom jużaw dejta tal-input ta' tranżazzjonijiet reali iżda jistgħu jużaw dejta oħra f'dawk il-każijiet meta d-dejta tat-tranżazzjonijiet ma tkunx suffiċjenti biex tiżgura l-integrità u l-preċiżjoni tal-parametri referenzjarji. (24) Il-preċiżjoni u l-kredibbiltà ta’ parametru referenzjarju fil-kejl tar-realtà ekonomika li huwa maħsub li jsegwi jiddependi fuq il-metodoloġija u d-dejta tal-input użati. Huwa għalhekk neċessarju li tiġi adottata metodoloġija li tiżgura l-kredibbiltà u l-preċiżjoni tal-parametru referenzjarju. (25) Jista’ jkun meħtieġ li tinbidel il-metodoloġija biex tiġi żgurata l-preċiżjoni kontinwa tal-parametru referenzjarju, iżda kwalunkwe bidla fil-metodoloġija jkollha impatt fuq il-partijiet interessati u l-utenti tal-parametru referenzjarju. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġu speċifikati l-proċeduri li għandhom jiġu segwiti meta tinbidel il-metodoloġija ta' parametru referenzjarju, inkluża l-ħtieġa għal konsultazzjoni, sabiex l-utenti u l-partijiet interessati jkunu jistgħu jieħdu l-azzjonijiet neċessarji fid-dawl ta’ dawn il-bidliet jew jinnotifikaw lill-amministratur jekk ikollhom tħassib dwar dawn il-bidliet. (26) L-integrità u l-preċiżjoni tal-parametri referenzjarji jiddependu fuq l-integrità u l-preċiżjoni tad-dejta tal-input provduta mill-kontributuri. Huwa essenzjali li l-obbligi tal-kontributuri fir-rigward ta’ din id-dejta tal-input ikunu speċifikati b’mod ċar, ikunu kredibbli u jkunu konsistenti mal-kontrolli u l-metodoloġija tal-amministratur tal-parametru referenzjarju. Huwa għalhekk meħtieġ li l-amministratur tal-parametru referenzjarju jipproduċi kodiċi ta’ kondotta li jispeċifika dawn ir-rekwiżiti u li l-kontributuri jkunu marbuta b’dan il-kodiċi tal-kondotta. (27) Ħafna parametri referenzjarji jiġu ddeterminati minn dejta tal-input li tiġi pprovduta minn ċentri regolati, skambji tal-enerġija u rkantijiet tal-kwoti tal-emissjonijiet. Dawn iċ-ċentri huma soġġetti għal regolamentazzjoni u superviżjoni li jiżguraw l-integrità tad-dejta tal-input, jipprovdu għar-rekwiżiti tal-governanza u l-proċeduri għan-notifika tal-ksur. Għalhekk dawn il-parametri referenzjarji huma meħlusa minn ċerti obbligi sabiex tiġi evitata regolamentazzjoni doppja u minħabba li s-superviżjoni tiżgura l-integrità tad-dejta tal-input użata. (28) Il-kontributuri jistgħu jkunu soġġetti għal kunflitt ta’ interess u jistgħu jeżerċitaw diskrezzjoni fid-determinazzjoni tad-dejta tal-input. Għalhekk huwa meħtieġ li kontributuri jkunu soġġetti għal arranġamenti ta’ governanza sabiex ikun żgurat li dawn il-kunflitti jkunu mmaniġġati u li d-dejta tal-input tkun preċiża, tikkonforma mar-rekwiżiti tal-amministratur u tista’ tiġi vvalidata. (29) Tipi differenti ta’ parametri referenzjarji u setturi differenti ta' parametri referenzjarji għandhom karatteristiċi, vulnerabbiltajiet u r-riskji differenti. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament għandhom ikunu speċifikati aktar fil-fond għal setturi u tipi partikolari ta' parametri referenzjarji. Il-parametri referenzjarji tar-rati tal-imgħax interbankarji huma parametri referenzjarji li jaqdu rwol importanti fit-trażmissjoni tal-politika monetarja u għalhekk huwa meħtieġ li jiġi speċifikat kif dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw għal dawn il-parametri referenzjarji f’dan ir-Regolament. Il-parametri referenzjarji tal-kommoditajiet jintużaw ħafna u għandhom karatteristiċi speċifiċi għas-settur u għalhekk jeħtieġ li f’dan ir-Regolament jiġi speċifikat kif dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw għal dawn il-parametri referenzjarji. (30) Il-falliment ta’ ċerti parametri referenzjarji ta' importanza kritika jista’ jkollu impatt sinifikanti fuq l-istabbiltà finanzjarja, l-ordni fis-suq jew tal-investituri u huwa għalhekk meħtieġ li jiġu applikati rekwiżiti addizzjonali biex jiżguraw l-integrità u r-robustezza ta’ dawn il-parametri referenzjarji ta' importanza kritika. Meta parametru referenzjarju jirreferenzja valur sinifikanti ta' strumenti finanzjarji jkollu tali impatt. Huwa għalhekk meħtieġ li l-Kummissjoni tiddetermina dawk il-parametri referenzjarji li jirreferenzjaw strumenti finanzjarji 'l fuq minn ċertu limitu massimu u li għandhom jitqiesu bħala parametri referenzjarji ta' importanza kritika. (31) Il-kontributuri li ma jibqgħux jikkontribwixxu jistgħu jheddu l-kredibbiltà tal-parametri referenzjarji ta' importanza kritika. Sabiex tiġi indirizzata din il-vulnerabbiltà, huwa meħtieġ li tkun inkluża setgħa għall-awtorità kompetenti rilevanti li titlob kontribuzzjonijiet obbligatorji għall-parametri referenzjarji ta' importanza kritika. (32) Sabiex l-utenti tal-parametri referenzjarji jkunu jistgħu jagħmlu għażliet adegwati dwar il-parametri referenzjarji u jifhmu r-riskji tagħhom, huma għandhom bżonn ikunu jafu x'ikejjel il-parametru referenzjarju u x'inhuma l-vulnerabblitajiet tiegħu. Għalhekk l-amministratur tal-parametru referenzjarju għandu jippubblika rapport li jispeċifika dawn l-elementi kif ukoll jippubblika d-dejta tal-input użata biex jiġi ddeterminat il-parametru referenzjarju. (33) Konsumaturi jistgħu jidħlu f’kuntratti finanzjarji, partikolarment ipoteki u kuntratti ta' kreditu li huma riferenzjati ma' parametru referenzjarju, iżda saħħa inugwali ta' negozjar u l-użu ta' termini standard ifissru li huma ftit li xejn ikollhom għażla dwar il-parametru referenzjarju użat. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġi żgurat li r-responsabbiltà għall-valutazzjoni tal-idoneità ta’ tali parametru referenzjarju għall-konsumatur taqa’ fuq il-mutwanti jew il-kredituri, li huma entitajiet taħt superviżjoni, minħabba li dawn għandhom kapaċità ikbar jagħżlu l-parametru referenzjarju. Madankollu, f'dan ir-Regolament ma għandhiex tkun meħtieġa l-valutazzjoni tal-adegwatezza għal strumenti finanzjarji li jirreferenzjaw ma' parametru referenzjarju, billi dan diġà huwa previst fid-Direttiva [MiFID]. (34) Dan ir-Regolament għandu jqis il-Prinċipji tal-parametri referenzjarji maħruġa mill-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) (minn hawn ’il quddiem imsejħa “il-prinċipji IOSCO”) fis-17 ta’ Lulju 2013 li jservu bħala standard globali għar-rekwiżiti regolatorji tal-parametri referenzjarji. Huwa meħtieġ għall-protezzjoni tal-investituri li ssir valutazzjoni li s-superviżuri u r-regolamentazzjoni f’kwalunkwe pajjiż terz huma ekwivalenti għas-superviżjoni u r-regolamentazzjoni tal-parametri referenzjarji fl-Unjoni qabel kwalunkwe parametru referenzjarju fornut mill-pajjiż terz ikun jista’ jintuża fl-Unjoni. (35) L-amministratur għandu jiġi awotrizzat u superviżat mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru fejn ikun jinsab dak l-amministratur. (36) F’xi ċirkostanzi persuna tista’ tforni indiċi iżda ma tkunx konxja li dan l-indiċi qed jintuża bħala referenza għal strument finanzjarju. Dan huwa partikolarment il-każ meta l-utenti u amministratur tal-parametru referenzjarju jkunu jinsabu fi Stati Membri differenti. Għaldaqstant huwa neċessarju li l-awtoritajiet kompetenti, kull meta jsiru konxji mill-użu ta’ parametru referenzjarju fi strument finanzjarju jinnotifikaw awtorità ċentrali ta' koordinazzjoni bħall-AETS, li mbagħad għandha tinnotifika lill-amministratur. (37) Sett ta’ għodod u setgħat u riżorsi effettivi għall-awtoritajiet kompetenti ta’ kull Stat Membru jiggarantixxi l-effettività tas-superviżjoni. Dan ir-Regolament għalhekk b’mod partikolari jipprevedi sett minimu ta’ setgħat superviżorji u investigattivi li għandhom jingħataw lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri f'konformità mal-liġi nazzjonali. Meta jeżerċitaw is-setgħat tagħhom skont dan ir-Regolament l-awtoritajiet kompetenti u l-AETS għandhom jaġixxu b’mod oġġettiv u imparzjali u jibqgħu awtonomi fit-teħid tad-deċiżjoni tagħhom. (38) Għall-finijiet ta' skoperta ta’ ksur ta’ dan ir-Regolament, huwa meħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom aċċess, skont il-liġi nazzjonali, għal siti ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi sabiex jikkonfiskaw dokumenti. L-aċċess għal dawn is-siti huwa meħtieġ meta jkun hemm suspett raġonevoli li jeżistu dokumenti u dejta oħra relatata mas-suġġett ta’ spezzjoni jew investigazzjoni u jistgħu jkunu relevanti biex jippruvaw ksur ta’ dan ir-Regolament. Barra minn hekk, l-aċċess għal tali bini huwa meħtieġ meta: il-persuna li għaliha tkun diġà saret talba għal informazzjoni tonqos milli tikkonforma magħha; jew meta hemm raġunijiet ġustifikabbli biex wieħed jemmen li, kieku kellha ssir talba, ma tiġix milqugħa, jew id-dokumenti jew l-informazzjoni li t-talba għal informazzjoni tkun marbuta magħhom jitneħħew, jiġu mmanipulati jew jinqerdu. Jekk tkun meħtieġa awtorizzazzjoni minn qabel minn awtorità ġudizzjarja tal-Istat Membru konċernat, f’konformità mal-liġi nazzjonali, tali setgħa ta' aċċess għal siti għandha tintuża wara li tkun kisbet awtorizzazzjoni ġudizzjarja minn qabel. (39) Reġistrazzjonijiet eżistenti ta’ konverżazzjonijiet telefoniċi u reġistri tat-traffiku tad-dejta mingħand entitajiet taħt superviżjoni jistgħu jikkostitwixxu evidenza kruċjali, u kultant anki l-unika evidenza biex tiġi identifikata u provata l-eżistenza ta’ ksur ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari l-konformità mar-rekwiżiti tal-governanza u l-kontroll. Tali reġistri u r-reġistrazzjonijiet jistgħu jgħinu biex tiġi vverifikata l-identità tal-persuna responsabbli għas-sottomissjoni, dawk responsabbli għall-approvazzjoni tagħha, u jekk hemmx separazzjoni fiżika tal-impjegati. Għalhekk, l-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu jistgħu jitolbu r-reġistrazzjonijiet eżistenti ta' konverżazzjonijiet telefoniċi, komunikazzjonijiet elettroniċi u reġistri tat-traffiku tad-dejta li jkollha entità taħt superviżjoni, fejn ikun hemm suspett raġonevoli li dawn ir-reġistri jew reġistrazzjonijiet b’rabta mas-suġġett tal-ispezzjoni jew l-investigazzjoni jistgħu jkunu relevanti biex jevidenzjaw ksur ta’ dan ir-Regolament. (40) Xi dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament japplikaw għal persuni fiżiċi jew ġuridiċi f’pajjiżi terzi li jistgħu jużaw parametri referenzjarji jew ikunu kontributuri għal parametri referenzjarji jew jistgħu ikunu involuti b’xi mod ieħor fil-proċess ta' parametru referenzjarju. L-awtoritajiet kompetenti għandhom għalhekk jidħlu f'arranġamenti ma’ awtoritajiet superviżorji f’pajjiżi terzi. L-AETS għandha tikkoordina l-iżvilupp ta’ dawn l-arranġamenti ta’ kooperazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni rċevuta minn pajjiżi terzi bejn l-awtoritajiet kompetenti. (41) Dan ir-Regolament jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikolari d-dritt tar-rispett tal-ħajja privata u tal-familja, il-protezzjoni tad-dejta personali, id-dritt tal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, il-libertà li wieħed ikollu negozju, id-dritt għal proprjetà, id-dritt għal protezzjoni tal-konsumatur, id-dritt għal rimedju effettiv, id-dritt għal difiża. Għalhekk dan ir-Regolament għandu jiġi interpretat u applikat b’rispett għal dawk id-drittijiet u l-prinċipji. (42) Id-drittijiet tad-difiża tal-persuni konċernati jiġu rrispettati bis-sħiħ. B’mod partikolari, persuni soġġetti għal proċedimenti jingħataw aċċess għas-sejbiet li fuqhom l-awtoritajiet kompetenti jkunu bbażaw id-deċiżjoni u jingħataw id-dritt li jinstemgħu. (43) Trasparenza fir-rigward tal-parametri referenzjarji hija neċessarja għal raġunijiet ta’ stabbiltà tas-suq finanzjarju u protezzjoni tal-investituri. Kwalunkwe skambju jew trażmissjoni ta’ informazzjoni minn awtoritajiet kompetenti għandha ssir skont ir-regoli tat-trasferiment tad-dejta personali stipulati fid-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta’ Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta’ individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta’ dejta personali u dwar il-moviment liberu ta’ dik id-dejta[16]. Kwalunkwe skambju jew trasmissjoni ta’ informazzjoni mill-AETS għandha ssir skont ir-regoli tat-trasferiment tad-dejta personali stipulati fir-Regolament (KE) Nru 45/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2000 dwar il-protezzjoni ta' individwu fir-rigward tal-ipproċessar ta' dejta personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi tal-Komunità u dwar il-moviment liberu ta' dak id-dejta[17]. (44) Filwaqt li jitqiesu l-prinċipji stipulati fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tisħiħ tar-reġimi ta’ sanzjoni fis-settur tas-servizzi finanzjarji u atti legali tal-Unjoni adottati bħala segwitu għal dik il-Komunikazzjoni, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar penali u miżuri amministrattivi applikabbli għal ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament u jiżguraw li jiġu implimentati. Dawk il-penali u l-miżuri amministrattivi għandhom ikunu effikaċi, proporzjonati u dissważivi. (45) Għalhekk, għandu jkun previst sett ta’ miżuri, sanzjonijiet u multi amministrattivi sabiex jiġi żgurat approċċ komuni fl-Istati Membri u sabiex jiġi mtejjeb l-effett deterrenti tagħhom. Is-sanzjonijiet applikati f’każijiet speċifiċi għandhom jiġu determinati filwaqt li jitqiesu fejn xieraq fatturi bħall-ħlas lura ta’ kwalunkwe benefiċċju finanzjarju identifikat, il-gravità u t-tul taż-żmien tal-ksur, kwalunkwe fattur li jaggrava jew jimmitiga, il-ħtieġa li l-multi jkollhom effett deterrenti u, fejn xieraq, jinkludu tnaqqis għall-kooperazzjoni mal-awtorità kompetenti. B’mod partikolari, l-ammont attwali ta’ multi amministrattivi li għandhom jiġu imposti f’każ speċifiku jista’ jilħaq il-livell massimu previst f’dan ir-Regolament, jew l-ogħla livell previst fil-liġi nazzjonali, għal ksur serju ħafna, filwaqt li multi li jkunu sinifikattivament inqas mil-livell massimu jistgħu jiġu applikati għal ksur minuri jew fil-każ ta’ soluzzjoni. Għandha tkun disponibbli għall-awtorità kompetenti l-possibbiltà li timponi projbizzjoni temporanja fuq il-funzjonijiet tal-maniġment tal-amministraturi jew il-kontributuri tal-parametri referenzjarji. Dan ir-Regolament ma għandux jillimita l-Istati Membri fil-kapaċità tagħhom li jipprevedu sanzjonijiet amministrattivi ta' livelli ogħla. (46) Sabiex jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet li jieħdu l-awtoritajiet kompetenti jkollhom effett ta’ deterrent fuq il-pubbliku inġenerali, huma normalment għandhom jiġu ppubblikati. Il-pubblikazzjoni ta’ deċiżjonijiet hija wkoll għodda importanti għall-awtoritajiet kompetenti biex jinfurmaw lill-parteċipanti tas-suq liema mġiba titqies li tikkostitwixxi ksur ta’ dan ir-Regolament u biex tiġi promossa mġiba tajba usa’ fost il-parteċipanti tas-suq. Jekk tali pubblikazzjoni tirriskja li tikkawża ħsara sproporzjonata lil persuni involuti, tipperikola l-istabbiltà tas-swieq finanzjarji jew ta' investigazzjoni fis-seħħ, l-awtorità kompetenti għandha tippubblika s-sanzjonijiet u l-miżuri fuq bażi anonima jew iddewwem il-pubblikazzjoni. L-awtoritajiet kompetenti għandu jkollhom l-għażla li ma jippubblikawx sanzjonijiet fejn pubblikazzjoni anonima jew imdewma titqies insuffiċjenti biex tiżgura li ma tiġix ipperikolata l-istabbiltà tas-swieq finanzjarji. Bl-istess mod, l-awtoritajiet kompetenti mhumiex meħtieġa jippubblikaw miżuri meqjusa ta’ natura minuri meta l-pubblikazzjoni tkun sproporzjonata. (47) Parametri referenzjarji ta' importanza kritika jistgħu jinvolvu kontributuri, amministraturi u l-utenti f’aktar minn Stat Membru wieħed. Għalhekk, il-waqfien tal-forniment ta' tali parametru referenzjarju jew kwalunkwe avveniment li jista' jhedded b'mod sinifikanti l-intgerità tiegħu jista' jkollu impatt f’aktar minn Stat Membru wieħed, li jfisser li s-superviżjoni ta’ tali parametru referenzjarju mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li fih ikun jinsab biss, mhux se tkun effiċjenti u effikaċi f’termini ta' indirizzar tar-riskji li joħloq parametru referenzjarju ta' importanza kritika. Sabiex ikun żgurat l-iskambju effettiv ta’ informazzjoni superviżorja bejn l-awtoritajiet kompetenti, il-koordinazzjoni tal-attivitajiet tagħhom u l-miżuri superviżorji, għandhom jiġu ffurmati kulleġġi tal-awtoritajiet kompetenti. L-attivitajiet tal-kulleġġi għandhom jikkontribwixxu għall-applikazzjoni armonizzata tar-regoli f’dan ir-Regolament u għall-konverġenza tal-prassi ta’ superviżjoni. Il-medjazzjoni legalment vinkolanti tal-AETS hija element ewlieni biex jinkisbu l-koordinazzjoni, il-konsistenza superviżorja u l-konverġenza tal-prassi tas-superviżorji. Il-parametri referenzjarji jistgħu jirreferenzjaw strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji b'duratura twila. F’ċerti każijiet il-forniment ta' dawn il-parametri referenzjarji jista' ma jkunx għadu permess ladarba dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ għaliex ikollhom karatteristiċi li ma jistgħux jiġu aġġustati biex jikkonformaw mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament. Madankollu, il-projbizzjoni li jitkompla l-forniment ta’ dawn il-parametri referenzjarji tista’ tirriżulta wkoll fit-terminazzjoni jew it-tfixkil tal-istrumenti finanzjarji jew il-kuntratti finanzjarji u għalhekk tagħmel ħsara lill-investituri. Għalhekk huwa neċessarju li ssir dispożizzjoni li tippermetti l-issoktar tal-forniment ta’ dawn il-parametri referenzjarji tul perjodu tranżizzjonali. (48) Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament u jiġu speċifikati aktar l-elementi tekniċi tal-proposta, għandha tiġi ddelegata lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 TFUE fir-rigward tal-ispeċifikazzjoni tal-elementi tekniċi tad-definizzjonijiet, ir-rekwiżiti tal-governanza u l-kontroll applikati lill-amministraturi u lill-kontributuri taħt superviżjoni, ir-rekwiżiti dwar id-dejta tal-input u l-metodoloġija, il-kodiċi ta’ kondotta, rekwiżiti speċifiċi għal tipi u setturi differenti ta’ parametri referenzjarji kif ukoll dwar l-informazzjoni li għandha tingħata fl-applikazzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-amministraturi. (49) Il-Kummissjoni għandha tadotta l-abbozzi ta’ standards tekniċi regolatorji żviluppati mill-AETS li jistabbilixxu l-kontenut minimu tal-arranġamenti ta’ kooperazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti ta’ pajjiżi terzi, permezz ta’ atti delegati skont l-Artikolu 290 TFUE u skont l-Artikoli minn 10 sa 14 tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010. (50) Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, fir-rigward ta' ċerti aspetti tiegħu, il-Kummissjoni għandha tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni. Dawk l-aspetti jikkonċernaw l-aċċertazzjoni tal-ekwivalenza tal-qafas ġuridiku li huma soġġetti għalih il-banek ċentrali u l-fornituri ta’ parametri referenzjarji minn pajjiżi terzi, kif ukoll tal-fatt li parametru referenzjarju għandu natura kritika. Dawn is-setgħat għandhom ikunu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011[18] li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni. (51) Il-Kummissjoni għandha wkoll tingħata s-setgħa tadotta l-istandards tekniċi ta' implimentazzjoni żviluppati mill-AETS li jistabbilixxu l-proċeduri u l-forom tal-iskambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u l-AETS permezz ta’ atti ta' implimentazzjoni skont l-Artikolu 291 TFUE u skont l-Artikolu 15 tar-Regolament (UE) Nru 1095/2010. Billi l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jiġi stabbilit reġim konsistenti u effettiv biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet li jippreżentaw il-parametri referenzjarji, ma jistgħux jinkisbu suffiċjentement mill-Istati Membri, billi l-impatt kumplessiv tal-problemi relatati mal-parametri referenzjarji jista’ jkun ipperċepit b’mod sħiħ biss f’kuntest tal-Unjoni u għalhekk jista’ jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stipulat f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet, ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: TITOLU 1: SUĠĠETT, KAMP TA’ APPLIKAZZJONI U DEFINIZZJONIJIET Artikolu 1 Suġġett Dan ir-Regolament jintroduċi qafas komuni biex tiġi żgurta l-preċiżjoni u l-integrità tal-indiċijiet użati bħala parametri referenzjarji fi strumenti finanzjarji u kuntratti finanzjarji fl-Unjoni. Ir-Regolament b’hekk jikkontribwixxi għal funzjonament xieraq tas-suq intern filwaqt li jinkiseb livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur u l-investitur. Artikolu 2 Kamp ta' applikazzjoni 1. Dan ir-Regolament japplika għall-forniment ta’ parametri referenzjarji, il-kontribuzzjoni ta’ dejta tal-input għal parametru referenzjarju u l-użu ta' parametru referenzjarju fl-Unjoni. 2. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għal: (a) Il-Membri tas-Sistema Ewropea ta’ Banek Ċentrali (SEBĊ). (b) Banek ċentrali ta’ pajjiżi terzi li l-qafas ġuridiku tagħhom huwa rikonoxxut mill-Kummissjoni li jipprovdi għal prinċipji, standards u proċeduri ekwivalenti għar-rekwiżiti dwar il-preċiżjoni, l-integrità u l-indipendenza tal-forniment ta’ parametri referenzjarji previsti minn dan ir-Regolament. 3. Il-Kummissjoni tistabbilixxi lista ta’ banek ċentrali ta’ pajjiżi terzi msemmija fil-paragrafu 2(b). Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni jiġu adottati skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 38(2). Artikolu 3 Definizzjonijiet 1. Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (1) “indiċi” tfisser kwalunkwe ċifra: (a) li tiġi ppubblikata jew titpoġġa għad-dispożizzjoni tal-pubbliku; (b) li tiġi ddeterminata regolarment, totalment jew parzjalment, bl-applikazzjoni ta’ formula jew kwalunkwe metodu ieħor ta’ kalkolu, jew permezz ta' valutazzjoni; (c) meta din id-determinazzjoni ssir fuq il-bażi tal-valur ta’ assi sottostanti wieħed jew aktar, jew ta' prezzijiet, inklużi stimi ta' prezzijiet, jew valuri oħra. (2) "parametru referenzjarju" tfisser kwalunkwe indiċi li b’referenza għalih jiġi ddeterminat l-ammont pagabbli skont strument finanzjarju jew kuntratt finanzjarju jew il-valur ta’ strument finanzjarju jew indiċi li jintuża biex titkejjel il-prestazzjoni ta’ fond ta' investiment; (3) “forniment ta’ parametru referenzjarju” tfisser: (a) l-amministrazzjoni tal-arranġamenti għad-determinazzjoni ta' parametru referenzjarju; u (b) il-ġbir, l-analiżi jew l-ipproċessar tad-dejta tal-input għall-iskop tad-determinazzjoni ta’ parametru referenzjarju; u (c) d-determinazzjoni ta' parametru referenzjarju permezz tal-applikazzjoni ta’ formula jew metodu ieħor ta’ kalkolu jew b’valutazzjoni tad-dejta tal-input ipprovduta għal dan l-għan. (4) “amministratur” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li jkollha kontroll fuq il-forniment ta’ parametru referenzjarju; (5) "utent ta’ parametru referenzjarju" tfisser kwalunkwe persuna li toħroġ jew tippossjedi strument finanzjarju jew li hija parti f'kuntratt finanzjarju li jirreferenzja ma' parametru referenzjarju; (6) “kontribuzzjoni ta' dejta tal-input” tfisser il-forniment ta' kwalunkwe dejta lill-amministratur, jew lil persuna oħra għall-finijiet li tgħaddi għand amministratur, li hija meħtieġa f’konnessjoni mad-determinazzjoni ta’ dak il-parametru referenzjarju, u li hija fornuta għal dak l-għan; (7) “kontributur” tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tikkontribwixxi dejta tal-input; (8) “kontributur taħt superviżjoni” tfisser entità taħt superviżjoni li tikkontribwixxi dejta tal-input lill-amministratur li jinsab fl-Unjoni; (9) “sottomententi” tfisser persuna fiżika impjegata mill-kontributur għall-iskop li tikkontribwixxi dejta tal-input; (10) "dejta tal-input" tfisser id-dejta dwar il-valur ta’ assi sottostanti wieħed jew aktar, jew il-prezzijiet, inklużi stimi tal-prezzijiet jew valuri oħra użati mill-amministratur biex jiddetermina l-parametru referenzjarju; (11) “dejta regolat” tfisser dejta tal-input li tiġi kkontribwita direttament minn ċentru tan-negozjar kif definit fil-punt (25) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 2 ta’ [il-MIFIR] jew arranġament approvata ta’ pubblikazzjoni kif definit fil-punt (18) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 2 ta’ [il-MIFIR] jew arranġament ta’ rapportar approvat definit fil-punt (20) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 2 ta’ [il-MIFIR] skont ir-rekwiżiti obbligatorji tad-dejta ta' wara n-negozjar jew ta’ skambju elettriku kif imsemmi fil-punt (j) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 37 tad-Direttiva 2009/72/KE[19] jew skambju ta’ gass naturali kif imsemmi fil-punt (j) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 41 tad-Direttiva 2009/73/KE[20] jew pjattaforma tal-irkant imsemmija fl-Artikolu 26 jew fl-Artikolu 30 tar-Regolament (UE) Nru 1031/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill; (12) “dejta tat-tranżazzjoni” tfisser il-prezzijiet, ir-rati, l-indiċi jew il-valuri osservabbli li jirrappreżentaw tranżazzjonijiet bejn kontropartijiet mhux affiljati f’suq attiv soġġett għal forzi kompetittivi tal-provviżjoni u d-domanda; (13) “strument finanzjarju” tfisser kwalunkwe strument elenkat fit-Taqsima C tal-Anness I tad-Direttiva 2004/39/KE li għalih saret talba għal ammissjoni għan-negozjar f’ċentru tan-negozjar jew li jiġi nnegozjat f’ċentru tan-negozjar; (14) “entità taħt superviżjoni” tfisser l-entitajiet li ġejjin: (a) istituzzjonijiet tal-kreditu kif definit fil-punt (1) tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2013/36/UE[21]; (b) ditti tal-investiment kif definit fil-punt (1) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 2 ta’ [il-MIFIR]; (c) impriżi tal-assigurazzjoni kif definit fil-punt (1) tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/138/KE[22]; (d) impriżi tar-riassigurazzjoni kif definit fil-punt (1) tal-Artikolu 13 tad-Direttiva 2009/138/KE; (e) impriżi tal-investiment kollettiv f’titoli trasferibbli (UCITS) kif definit fl-Artikolu 1(2) tad-Direttiva 2009/65/UE[23]; (f) maniġers ta' fundi ta’ investiment alternattiv (AIFMs) kif definit fil-punt (b) tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2011/61/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[24]; (g) kontropartijiet ċentrali kif definit fil-punt 1 tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[25]; (h) repożitorji tat-tranżazzjonijiet kif definit fil-punt (2) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 648/2012; (i) amministratur; (15) “kuntratt finanzjarju” tfisser: (a) kwalunkwe ftehim ta’ kreditu kif definit fil-punt (c) tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2008/48/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[26]; (b) kwalunkwe ftehim ta’ kreditu kif definit fil-punt 3 tal-Artikolu 3 ta' [id-Direttiva [2013/...//] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ftehimiet ta' kreditu marbuta ma' proprjetà residenzjali]; (16) “fond ta’ investiment” tfisser AIFs kif definit fil-punt (a) tal-paragrafu 1 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2011/61/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, jew intrapriża ta' investiment kollettiv li taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2009/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill; (17) "korp maniġerjali" tfisser il-korp governattiv, inklużi l-funzjonijiet superviżorji u maniġerjali, li jkollu l-awtorità finali tat-teħid tad-deċiżjonijiet u li jkollu s-setgħa jistabbilixxi l-istrateġija, l-objettivi u d-direzzjoni kumplessiva tal-entità. (18) "konsumatur" tfisser persuna fiżika li, f'kuntratti finanzjarji koperti minn dan ir-Regolament, tkun qed taġixxi għal finijiet li huma lil hinn mis-sengħa, in-negozju jew il-professjoni tagħha; (19) “parametru referenzjarju ta' rata tal-imgħax interbankarja" tfisser parametru referenzjarju fejn l-assi sottostanti għall-finijiet tal-punt (1)(c) ta' dan l-Artikolu hija r-rata li biha l-banek jistgħu jsellfu jew jissellfu mingħand banek oħra; (20) “parametru referenzjarju ta' kommodità" tfisser parametru referenzjarju fejn l-assi sottostanti għall-finijiet tal-punt (1)(c) ta' dan l-Artikolu huwa kommodità skont it-tifsira tal-punt (2) tal-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1287/2006[27]; Kwoti tal-emissjonijiet kif definit fil-punt (11) tat-Taqsima C tal-Anness I tal-[MiFID] ma għandhomx jitqiesu bħala kommoditajiet għall-fini ta’ dan ir-Regolament; (21) “parametru referenzjarju ta' importanza kritika" tfisser parametru referenzjarju, li l-maġġoranza tal-kontributuri tiegħu huma entitajiet taħt superviżjoni u li jirreferenzja strumenti finanzjarji li għandhom valur nozzjonali ta’ mill-inqas EUR 500 biljun; (22) "jinsab" f’rabta ma’ persuna ġuridika tfisser l-Istat Membru jew il-pajjiż terz fejn jinsab l-uffiċċju reġistrat ta’ dik il-persuna jew indirizz uffiċjali ieħor, filwaqt li f’rabta ma’ persuna fiżika, l-Istat Membru jew il-pajjiż terz fejn dik il-persuna hija residenti għal finijiet ta' taxxa. 2. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati, f’konformità mal-Artikolu 37 bil-għan li tispeċifika aktar l-elementi tekniċi tad-definizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 1, b’mod partikolari li jispeċifikaw x'jikkostitwixxi tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku għall-finijiet tad-definizzjoni ta’ indiċi, u biex jitqiesu l-iżviluppi teknoloġiċi u tas-suq. Meta applikabbli, il-Kummissjoni tqis il-konverġenza internazzjonali tal-prassi superviżorja fir-rigward tal-parametri referenzjarji. Artikolu 4 Esklużjoni tal-amministraturi li ma jkunux konxji mill-użu ta' parametru referenzjarju fornut minnhom u l-amministraturi li ma jagħtux il-kunsens tagħhom 1. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għal amministratur fir-rigward ta’ parametru referenzjarju fornut minnu meta dak l-amministratur ma jkunx konxju u ma setax b’mod raġonevoli jkun konxju li dak il-parametru referenzjarju qed jintuża għall-finijiet msemmija fil-punt (2) tal-Artikolu 3(1). 2. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għall-amministratur ta’ parametru referenzjarju msemmi fl-Artikolu 25(3) fir-rigward ta’ dak il-parametru referenzjarju. TITOLU II INTEGRITÀ U KREDIBBILTÀ TAL-PARAMETRU REFERENZJARJU Kapitolu 1 Governanza u Kontroll tal-Amministraturi Artikolu 5 Rekwiżiti ta' governanza 1. Ir-rekwiżiti ta’ governanza li ġejjin japplikaw għall-amministratur: (a) l-amministratur ikollu arranġamenti ta’ governanza robusti, li jinkludu struttura organizzazzjonali ċara definita b’mod ċar, trasparenti u rwoli u responsabbiltajiet konsistenti għall-persuni kollha involuti fil-forniment ta’ parametru referenzjarju. L-amministratur jieħu l-passi kollha meħtieġa biex jiżgura li l-forniment ta’ parametru referenzjarju ma jkun affettwat mill-ebda kunflitt ta’ interess eżistenti jew potenzjali u li fejn tkun meħtieġa kwalunkwe diskrezzjoni jew ġudizzju fil-proċess tal-parametru referenzjarju, dan jiġi eżerċitat b’mod indipendenti u onest ("Governanza u kunflitti ta' interess"); (b) l-amministratur jistabbilixxi funzjoni ta’ sorveljanza biex jipprovdi sorveljanza tal-aspetti kollha tal-forniment tal-parametri referenzjarji tiegħu ("Sorveljanza"); (c) l-amministratur ikollu qafas ta’ kontroll li jiżgura li l-parametru referenzjarju jiġi fornut u ppublikat jew jitqiegħed għad-dispożizzjoni skont dan ir-Regolament ("Kontrolli"); (d) l-amministratur ikollu qafas ta' responsabbiltà li jkopri ż-żamma tar-reġistri, l-awditjar u l-analiżi, u l-proċess tal-ilmenti, li jipprovdi evidenza tal-konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament ("Responsabbilizzazzjoni"). 2. Amministratur jikkonforma mar-rekwiżiti ta’ governanza u kontroll stabbiliti fit-Taqsima A tal-Anness 1. 3. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati skont l-Artikolu 37 biex tispeċifika r-rekwiżiti ta’ governanza u kontroll skont it-Taqsima A tal-Anness 1. Il-Kummissjoni tqis dan li ġej: (a) l-iżviluppi fil-parametri referenzjarji u s-swieq finanzjarji fid-dawl tal-konverġenza internazzjonali tal-prassi superviżorja fir-rigward tar-rekwiżiti ta’ governanza tal-parametri referenzjarji; (b) karatteristiċi speċifiċi ta' tipi differenti ta' parametri referenzjarji u amministraturi; (c) kunflitti ta’ interess eżistenti jew potenzjali fil-forniment tal-parametri referenzjarji, il-vulnerabbiltà tal-parametri referenzjarji għall-manipulazzjoni u l-importanza tal-parametri referenzjarji għall-istabbiltà finanzjarja, is-swieq u l-investituri. Artikolu 6 Esternalizzazzjoni 1. L-amministarturi ma jesternalizzawx funzjonijiet fil-forniment ta’ parametru referenzjarju b’tali mod li materjalment jiġi mfixkel il-kontroll tal-amministratur fuq il-forniment tal-parametru referenzjarju jew il-kapaċità tal-awtorità kompetenti relevanti li tagħmel superviżjoni tal-parametru referenzjarju. 2. Meta ssir esternalizzazzjoni, l-amministratur jiżgura li jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-esternalizzazzjoni stipulati fit-Taqsima B tal-Anness 1. 3. Meta l-amministratur jesternalizza funzjonijiet jew kwalunkwe servizz u attività rilevanti fil-forniment ta’ parametru referenzjarju lil kwalunkwe fornitur ta’ servizz, huwa jibqa’ kompletament responsabbli għat-twettiq tal-obbligi tiegħu kollha skont dan ir-Regolament. Kapitolu 2 Dejta tal-input u metodoloġija u rappurtar tal-ksur Artikolu 7 Dejta tal-input u metodoloġija 1. Il-forniment ta’ parametru referenzjarju jkun regolat bir-rekwiżiti li ġejjin fir-rigward tad-dejta tal-input u l-metodoloġija: (a) Id-dejta tal-input tkun suffiċjenti biex tirrappreżenta b'mod preċiż u kredibbli r-realtà tas-suq jew l-ekonomika li l-parametru referenzjarju huwa maħsub biex ikejjel ("Dejta suffiċjenti u preċiża"). Id-dejta tal-input tkun dejta tat-tranżazzjonijiet. Jekk id-dejta tat-tranżazzjonijiet disponibbli ma tkunx suffiċjenti biex tirrappreżenta b'mod preċiżi u kredibbli r-realtà tas-suq jew l-ekonomika li l-parametru referenzjarju hu maħsub biex ikejjel, tista' tintuża dejta tal-input li ma tkunx dejta tat-tranżazzjonijiet, sakemm tali dejta tkun verifikabbli. (b) L-amministratur jikseb id-dejta tal-input minn panil jew kampjun kredibbli u rappreżentattiv ta’ kontributuri sabiex jiżgura li l-parametru referenzjarju li jirriżulta jkun kredibbli u rappreżentattiv tas-suq jew ir-realtà ekonomika li l-parametru referenzjarju huwa maħsub biex ikejjel ("Kontributuri rappreżentattivi"). (c) Meta d-dejta tal-input ta’ parametru referenzjarju ma tkunx dejta tat-tranżazzjonijiet u l-kontributur ikun parti f'aktar minn 50 % tal-valur tat-tranżazzjonijiet fis-suq li dak il-parametru referenzjarju huwa intenzjonat ikejjel, l-amministratur jivverifika li d-dejta tal-input tippreżenta suq suġġett għall-forzi kompetittivi tal-provvista u d-domanda. Meta l-amministratur isib li d-dejta tal-input ma tirrappreżentax suq soġġett għall-forzi kompetittivi tal-provvista u d-domanda, huwa jew jibdel id-dejta tal-input, il-kontributuri jew il-metodoloġija biex jiżgura li d-dejta tal-input tirrappreżenta suq li huwa soġġett għall-forzi kompetittivi tal-provvista u d-domanda, jew ma jibqax iforni dak il-parametru referenzjarju (“Impatt fuq is-suq”). (d) L-amministratur juża metodoloġija għad-determinazzjoni tal-parametru referenzjarju li tkun robusta u kredibbli u li għandha regoli ċari li jidentifikaw kif u meta tista' tiġi eżerċitata d-diskrezzjoni fid-determinazzjoni ta’ dak il-parametru referenzjarju ("Metodoloġija robusta u kredibbli"). (e) L-amministratur jiżviluppa, jopera u jamministra d-dejta u l-metodoloġija tal-parametru referenzjarju b'mod trasparenti ("Trasparenza"). 2. Amministratur jikkonforma mar-rekwiżiti dwar id-dejta tal-input u l-metodoloġija stabbiliti fit-Taqsima C tal-Anness I. 3. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 37 li jikkonċernaw miżuri biex tispeċifika aktar il-kontrolli fir-rigward tad-dejta tal-input, iċ-ċirkostanzi li fihom id-dejta tat-tranżazzjonijiet tista’ ma tkunx biżżejjed u kif dan jista’ jintwera lis-superviżuri u r-rekwiżiti għall-iżvilupp ta’ metodoloġiji. Il-Kummissjoni tqis dan li ġej: (a) l-iżviluppi fil-parametri referenzjarji u s-swieq finanzjarji fid-dawl tal-konverġenza internazzjonali tal-prassi superviżorja fir-rigward tal-parametri referenzjarji; (b) karatteristiċi speċifiċi ta' parametri referenzjarji u tipi ta' parametri referenzjarji differenti; u (c) l-vulnerabbiltà tal-parametri referenzjarji li jiġu mmanipulati fid-dawl tal-metodoloġiji u d-dejta tal-input użati; Artikolu 8 Rappurtar ta' ksur 1. L-amministratur jiżgura li hemm sistemi adegwati u kontrolli effettivi li jiżguraw l-integrità tad-dejta tal-input għall-fini tal-paragrafu 2. 2. L-amministratur jimmonitorja d-dejta tal-input u l-kontributuri sabiex jidentifka ksur tar-[Regolament dwar l-Abbuż tas-Suq] u kwalunkwe kondotta li tista’ tinvolvi manipulazzjoni jew tentattiv ta’ manipulazzjoni tal-parametri referenzjarji u jinnotifika lill-awtorità kompetenti rilevanti skont l-Artikolu 11(2) tar-[Regolament dwar l-Abbuż tas-Suq] u jipprovdi l-informazzjoni relevanti kollha fejn jissuspetta li, fir-rigward ta’ parametru referenzjarju, kien hemm: (a) ksur materjali tar-[Regolament dwar l-Abbuż tas-Suq]; (b) kondotta li tista’ tinvolvi manipulazzjoni jew tentattiv ta’ manipulazzjoni ta’ parametru referenzjarju; jew (c) kollużjoni bil-għan ta' manipulazzjoni jew ta' tentattiv ta' manipulazzjoni ta' parametru referenzjarju. 3. L-amministratur ikollu proċeduri għall-maniġers, l-impjegati, u għal kwalunkwe persuna fiżika oħra li s-servizzi tagħha jitqiegħdu għad-dispożizzjoni jew ikunu taħt il-kontroll tiegħu biex jirrappurtaw ksur ta’ dan ir-Regolament b’mod intern permezz ta’ kanal speċifiku u awtonomu. Kapitolu 3 Kodiċi ta' kondotta u rekwiżiti għall-kontributuri Artikolu 9 Kodiċi ta' kondotta 1. L-amministratur jadotta kodiċi ta’ kondotta għal kull parametru referenzjarju li jispeċifika biċ-ċar ir-responsabbiltajiet u l-obbligi tal-amministratur u l-kontributuri fir-rigward tal-forniment ta' parametru referenzjarju li jinkludi deskrizzjoni ċara tad-dejta tal-input li għandha tingħata, u tal-anqas tal-elementi stipulati fit-Taqsima D tal-Anness I. 2. Il-kodiċi ta’ kondotta jiġi ffirmat mill-amministratur u mill-kontributuri u jkun legalment vinkolanti fuq il-partijiet kollha għalih. 3. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 37 li jikkonċernaw miżuri biex tispeċifika aktar it-termini tal-kodiċi ta' kondotta fit-Taqsima D tal-Anness I għal tipi differenti ta' parametri referenzjarji u biex jitqiesu l-iżviluppi fil-parametri referenzjarji u s-swieq finanzjarji. Il-Kummissjoni tqis il-karatteristiċi differenti tal-parametri referenzjarji u tal-kontributuri, notevolment f’termini ta’ differenzi fid-dejta tal-input u l-metodoloġiji, ir-riskji li d-dejta tal-input tiġi mmanipulata u l-konverġenza internazzjonali tal-prassi superviżorja fir-rigward tal-parametri referenzjarji. Artikolu 10 Dejta regolata 1. Meta d-dejta tal-input ikkontribwita lil parametru referenzjarju tkun dejta regolata, l-Artikoli 7(1)(b), 8(1), 8(2) u l-Artikolu 9 ma japplikawx. 2. L-amministratur jidħol fi ftehim mal-kontributur tad-dejta regolata li jidentifika b’mod ċar għall-kontributur il-parametri referenzjarji li l-amministratur qiegħed jiddetermina bid-dejta regolata u jiżgura l-konformità ma’ dan ir-Regolament. Artikolu 11 Governanza u kontrolli 1. Ir-rekwiżiti ta’ governanza u ta’ kontroll li ġejjin japplikaw għal kontributur taħt superviżjoni: (a) Il-kontributur taħt superviżjoni jiżgura li l-forniment ta’ dejta tal-input ma jkun affettwat mill-ebda kunflitt ta’ interess eżistenti u li fejn tkun meħtieġa kwalunkwe diskrezzjoni, din tiġi eżerċitata b’mod indipendenti u onest fuq il-bażi tal-informazzjoni rilevanti skont il-kodiċi ta’ kondotta ("Kunflitti ta' interess"). (b) Il-kontributur taħt superviżjoni jkollu qafas ta’ kontroll li jiżgura l-integrità, il-preċiżjoni u l-kredibbiltà tad-dejta tal-input u li d-dejta tal-input tiġi pprovduta f’konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament u l-kodiċi ta’ kondotta ("Kontrolli adegwati"). 2. Kontributur taħt superviżjoni jikkonforma mar-rekwiżiti dwar is-sistemi u l-kontrolli stabbiliti fit-Taqsima E tal-Anness I. 3. Il-kontributur taħt superviżjoni jikkoopera bis-sħiħ mal-amministratur u l-awtorità kompetenti rilevanti fl-awditjar u s-superviżjoni tal-forniment ta' parametru referenzjarju u jpoġġi għad-dispożizzjoni l-informazzjoni u r-reġistri miżmuma skont it-Taqsima E tal-Anness 1. 4. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 37 fir-rigward ta' miżuri li jkomplu jispeċifikaw aktar ir-rekwiżiti li jikkonċernaw is-sistemi u l-kontrolli stabbiliti fit-Taqsima E tal-Anness I għal tipi differenti ta’ parametri referenzjarji. Il-Kummissjoni tqis il-karatteristiċi differenti tal-parametri referenzjarji u l-kontributuri taħt superviżjoni, notevolment f’termini ta’ differenzi fid-dejta tal-input provduta u l-metodoloġiji użati, ir-riskji ta’ manipulazzjoni tad-dejta tal-input u n-natura tal-attivitajiet imwettqa minn kontributuri taħt superviżjoni, u l-iżviluppi fil-parametri referenzjarji u s-swieq finanzjarji fid-dawl tal-konverġenza internazzjonali tal-prassi superviżorja fir-rigward tal-parametri referenzjarji. TITOLU III REKWIŻITI SETTORJALI U PARAMETRI REFERENZJARJI TA' IMPORTANZA KRITIKA Kapitolu 1 Setturi tal-parametri referenzjarji Artikolu 12 Karatteristiċi speċifiċi għal tipi differenti ta' parametri referenzjarji u setturi 1. Flimkien mar-rekwiżiti tat-Titolu II, ir-rekwiżiti speċifiċi stabbiliti fl-Anness II japplikaw għall-parametri referenzjarji tar-rati tal-imgħax interbankarji. 2. Flimkien mar-rekwiżiti tat-Titolu II, ir-rekwiżiti speċifiċi stabbiliti fl-Anness II japplikaw għall-parametri referenzjarji tal-kommoditajiet. 3. Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti delegati skont l-Artikolu 39 biex tispeċifika, jew taġġusta, fid-dawl tal-iżviluppi fis-suq u teknoloġiċi u l-iżviluppi internazzjonali, l-elementi li ġejjin tal-Annessi II u III: (a) Il-perjodu ta’ żmien li warajh id-dejta ta’ input tiġi ppubblikata (l-Anness II, il-punt 6) (b) Il-proċessi għall-elezzjoni tal-kumitat ta’ sorveljanza u għan-nominazzjoni u r-responsabbiltajiet tiegħu (l-Anness II, il-punti 8, 9 u 10) (c) Il-frekwenza tal-awditi (l-Anness II, il-punt 12) (d) Il-proċessi li bihom id-dejta tal-input tiġi pprovduta għandhom jiġu speċifikati fil-kodiċi ta’ kondotta (l-Anness II, il-punt 13) (e) Is-sistemi u l-kontrolli ta’ kontributur (l-Anness II, il-punt 16) (f) Ir-reġistri li għandhom jinżammu minn kontributur u l-mezz li jridu jinżammu fih (l-Anness II, il-punt 17 u 18 (g) Is-sejbiet li għandhom jiġu rrapportati lill-maniġment mill-funzjoni tal-konformità tal-kontributur (l-Anness II, il-punt 19) (h) Il-frekwenza tal-analiżijiet interni tad-dejta tal-input u l-proċeduri (l-Anness II, il-punt 20) (i) Il-frekwenza tal-awditi esterni tal-kontributur tad-dejta tal-input (l-Anness II, il-punt 21) (j) Il-kriterji u l-proċeduri għall-iżvilupp tal-parametru referenzjarju (l-Anness III, il-punt 1a) (k) L-elementi li għandhom jiġu inklużi fil-metodoloġija u d-deskrizzjoni tal-metodoloġija (l-Anness III, il-punti 1 u 2) (l) Ir-rekwiżiti tal-amministratur fir-rigward tal-kwalità u l-integrità tal-kalkolu tal-parametru referenzjarju u l-kontenut tad-deskrizzjoni mehmuża ma’ kull kalkolu (l-Anness III. il-punti 5 u 6) Kapitolu 2 Parametri referenzjarji ta' importanza kritika Artikolu 13 Parametri referenzjarji ta' importanza kritika 1. Il-Kummissjoni tadotta lista ta’ parametri referenzjarji li jinsabu fl-Unjoni li huma parametri referenzjarji ta' importanza kritika, skont id-definizzjoni stipulata fl-Artikolu 3(21). Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni jiġu adottati skont il-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 38(2). 2. Fi żmien ħamest (5) ijiem ta' xogħol mid-data tal-applikazzjoni tad-deċiżjoni li tinkludi parametru referenzjarju ta' importanza kritika fil-lista msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, l-amministratur ta’ dak il-parametru referenzjarju ta' importanza kritika jinnotifika l-kodiċi ta’ kondotta lill-awtorità kompetenti rilevanti. L-awtorità kompetenti rilevanti tivverifika fi żmien 30 jum jekk il-kontenut tal-kodiċi ta’ kondotta jikkonformax mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament. Fil-każ li l-awtorità kompetenti relevanti ssib elementi li ma jikkonformawx mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, hija tinforma lill-amministratur. L-amministratur jaġġusta l-kodiċi ta’ kondotta biex jiżgura li jikkonforma mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament fi żmien 30 jum minn din it-talba. Artikolu 14 Kontribuzzjoni obbligatorja 1. Meta l-kontributuri, b’valur ta’ mill-anqas 20 % tal-kontributuri ta’ parametru referenzjarju ta' importanza kritika jieqfu jikkontribwixxu, jew ikun hemm biżżejjed indikazzjonijiet li mill-inqas 20 % tal-kontributuri x’aktarx li se jieqfu jikkontribwixxu, fi kwalunkwe sena, l-awtorità kompetenti tal-amministratur tal-parametru referenzjarju ta' importanza kritika jkollha s-setgħa li: (a) teżiġi mill-entitajiet taħt superviżjoni, magħżula skont il-paragrafu 2, li jikkontribwixxu dejta tal-input lill-amministratur skont l-metodoloġija, il-kodiċi tal-kondotta jew regoli oħra; (b) tiddetermina l-għamla li fiha, u ż-żmien sa meta, kull dejta tal-input għandha tiġi kontribwita; (c) tibdel il-kodiċi tal-kondotta, il-metodoloġija jew regoli oħra ta’ parametru referenzjarju ta' importanza kritika. 2. Fil-każ ta' parametru referenzjarju ta' importanza kritika, l-entitajiet taħt superviżjoni li huma meħtieġa jikkontribwixxu skont il-paragrafu 1 jiġu determinati mill-awtorità kompetenti tal-amministratur fuq il-bażi tal-kriterji li ġejjin: (a) id-daqs reali u potenzjali tal-parteċipazzjoni fis-suq tal-entità taħt superviżjoni li l-parametru referenzjarju jipprova jkejjel; (b) l-għarfien espert u l-kapaċità li tipprovdi dejta tal-input tal-kwalità meħtieġa tal-entità taħt superviżjoni. 3. L-awtorità kompetenti ta’ kontributur taħt superviżjoni li kien meħtieġ jikkontribwixxi għal parametru referenzjarju permezz ta’ miżuri meħuda skont il-punti (a) u (b) tal-paragrafu 1 għandhom jassistu lill-awtorità kompetenti tal-amministratur fl-infurzar tat-tali miżuri. 4. L-awtorità kompetenti tal-amministratur tanalizza kull miżura adottata skont il-paragrafu 1 sena wara l-adozzjoni tagħha. Hija tirrevokaha jekk: (a) tikkonkludi li l-kontributuri x’aktarx ikomplu jikkontribwixxu dejta tal-input għal mill-inqas sena jekk is-setgħa tiġi revokata u dan jintwera b’mill-inqas: (1) impenn bil-miktub mill-kontributuri lill-amministratur u lill-awtorità kompetenti li se jkomplu jikkontribwixxu dejta tal-input lill-parametru referenzjarju ta' importanza kritika għal mill-inqas sena jekk is-setgħa ta' kontribuzzjoni obbligatorja tiġi rrevokata; (2) rapport bil-miktub mill-amministratur lill-awtorità kompetenti li jipprovdi evidenza għal valutazzjoni tiegħu li l-vijabbiltà kontinwa tal-parametru referenzjarju ta' importanza kritika tista’ tiġi żgurata ladarba l-parteċipazzjoni obbligatorja tiġi rrevokata. (b) tikkonkludi li huwa disponibbli parametru referenzjarju ta' sostituzzjoni aċċettabbli u li l-utenti tal-parametru referenzjarju jistgħu jaqilbu għal dan is-sostitut bl-inqas spejjeż li jintweraw, b'mill-inqas, b'rapport bil-miktub mill-amministratur li jispjega l-mezzi tat-tranżizzjoni għas-sostitut tal-parametru referenzjarju u l-kapaċità u l-ispejjeż għall-utenti biex jittrasferixxu għan dan il-parametru referenzjarju. 5. L-amministratur jinnotifika lill-awtorità kompetenti rilevanti f’każ li xi kontributur jikser ir-rekwiżiti tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu hekk malli jkun teknikament possibbli. TITOLU IV TRANSPARENZA U PROTEZZJONI TAL-KONSUMATUR Artikolu 15 Dikjarazzjoni ta’ parametru referenzjarju 1. Amministratur jippubblika dikjarazzjoni ta’ parametru referenzjarju għal kull parametru referenzjarju li: (a) b’mod ċar u bla ambigwità tiddefenixxi s-suq jew r-realtà ekonomika mkejla mill-parametru referenzjarju u f’liema ċirkostanzi dan il-kejl jista’ jsir mhux kredibbli; (b) tiddeskrivi jew telenka l-għanijiet li għalihom huwa xieraq li jintuża l-parametru referenzjarju u f’liema ċirkostanzi jista’ ma jibqax adattat għal dawn l-għanijiet; (c) tistipula l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi li b’mod ċar u mhux ambigwu jidentifikaw dawk l-elementi tal-kalkolu fejn tista’ tiġi eżerċitata diskrezzjoni, il-kriterji applikabbli għall-eżerċizzju ta' din id-diskrezzjoni u l-persuni li jistgħu jeżerċitaw id-diskrezzjoni, u kif din id-diskrezzjoni tista' sussegwentement tiġi evalwata; (d) jipprovdi notifika tal-possibbiltà li fatturi, inklużi fatturi esterni lil hinn mi