Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tad-dritt kriminali u li tissostitwixxi d-Direttiva 2008/99/KE”

(COM(2021) 851 final — 2021/0422 (COD))

(2022/C 290/23)

Relatur: Arnaud SCHWARTZ Korelatur: Ozlem YILDIRIM

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 2.5.2022 Bażi legali Artikolu 83(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent Adottata fis-sezzjoni 8.3.2022 Adottata fil-plenarja 23.3.2022 Sessjoni plenarja Nru 568 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 215/3/6

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni li tirrieżamina d-Direttiva dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tad-dritt kriminali u li tissostitwixxi d-Direttiva 2008/99/KE (id-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali), peress li tindirizza n-nuqqasijiet ewlenin tad-Direttiva attwali u għandha l-għan li tindirizza ż-żieda fir-reati kriminali ambjentali fl-Ewropa.

1.2. Il-KESE jindika li l-Proposta żżomm il-kamp ta’ applikazzjoni preċedenti tagħha permezz ta’ lista ta’ reati u ma għandhiex definizzjoni ta’ reat ġenerali awtonomu li jagħmel ħsara jew li jipperikola l-ambjent. Il-KESE jemmen li l-lista ta’ reati għandha tiġi estiża għall-akbar numru ta’ tipi ta’ reati possibbli sabiex jiġi evitat li d-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali terġa’ tiġi riveduta ftit wara d-dħul fis-seħħ tagħha u biex jiġi impedit li attività kriminali ambjentali partikolari tibqa’ ma tiġix ikkastigata.

1.3. Il-KESE jirrikonoxxi l-ħtieġa urġenti li tittejjeb l-implimentazzjoni tad-dritt kriminali ambjentali fl-Ewropa u jirrikonoxxi li Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali b’dispożizzjonijiet aktar ċari tikkontribwixxi għal implimentazzjoni aħjar. Il-KESE jemmen li l-elementi proposti li għandhom jitqiesu meta jiġi vvalutat jekk id-dannu huwiex sostanzjali ma humiex sodisfaċenti, li tista’ tkun meħtieġa gwida ulterjuri u li definizzjoni awtonoma ta’ “dannu sostanzjali” tkun aktar ċara.

1.4. Il-KESE jilqa’ r-referenza għal “ekoċidju” fil-premessi. Madankollu, il-KESE jemmen li jkun xieraq li dan it-terminu jiġi inkluż fil-parti operazzjonali tad-Direttiva.

1.5. Il-KESE japprova l-inklużjoni ta’ standards minimi għall-iffissar ta’ limiti massimi għall-pieni għal persuni privati u limiti massimi għas-sanzjonijiet għal persuni ġuridiċi. Madankollu, il-KESE jemmen li sabiex is-sanzjonijiet ikunu verament effettivi, proporzjonati u dissważivi, il-limiti tagħhom għandhom jiżdiedu sostanzjalment.

1.6. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta l-possibbiltà li testendi l-ġurisdizzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għar-reati ambjentali, u b’hekk toħloq Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ekoloġiku Ewropew li jkun jista’ jappoġġja l-ġlieda kontra r-reati ambjentali b’rabtiet magħrufa mal-kriminalità organizzata.

1.7. Evalwazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li tissaħħaħ il-katina tal-infurzar u jiġi implimentat id-dritt kriminali ambjentali Ewropew. Huwa jtenni r-rakkomandazzjoni tiegħu fir-Rapport ta’ Informazzjoni NAT/767 dwar ( 1 ) għall-Istati Membri tal-UE biex jistabbilixxu forzi tal-pulizija speċjalizzati, prosekuturi, imħallfin u qrati fil-qasam tar-reati ambjentali. Il-KESE jemmen li d-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali tista’ tkun effettiva biss jekk tkun akkumpanjata minn riżorsi u taħriġ adegwati fil-livell tal-Istati Membri.

2. Sfond

2.1. Ir-reati ambjentali huma r-raba’ kategorija ta’ kriminalità li tħalli l-aktar qligħ globalment u l-Eurojust irreġistrat li dawn ir-reati qed jiżdiedu fl-Unjoni Ewropea ( 2 ) . Filwaqt li l-kundanni transfruntiera għar-reati ambjentali ma żdidux b’mod sostanzjali, ma nistgħux ngħidu l-istess għar-rata ta’ reati ambjentali mwettqa fl-Ewropa.

2.2. Fil-15 ta’ Diċembru 2021, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat il-Proposta tagħha għal reviżjoni tad-Direttiva dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tad-dritt kriminali u li tissostitwixxi d-Direttiva 2008/99/KE.

2.3. L-objettiv tad-Direttiva huwa li tipprovdi regoli minimi komuni għall-kriminalizzazzjoni tar-reati ambjentali billi tindirizza n-nuqqasijiet tad-Direttiva 2008/99/KE attwali.

2.4. Il-Kummissjoni ppubblikat l-evalwazzjoni tagħha tad-Direttiva 2008/99/KE fl-2020 ( 3 ) . Din l-evalwazzjoni identifikat nuqqasijiet sinifikanti relatati mal-infurzar fil-prattika, il-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni, id-definizzjoni ta’ reati kriminali, il-livelli ta’ sanzjonijiet, in-nuqqas ta’ ċarezza tat-terminoloġija legali, in-nuqqas ta’ kooperazzjoni transfruntiera, is-sistema ta’ responsabbiltà għal persuni ġuridiċi, u oqsma oħra tad-Direttiva.

2.5. Il-Proposta għal Direttiva għandha l-għan li ttejjeb l-effettività tal-investigazzjonijiet u tal-prosekuzzjonijiet billi taġġorna l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva u billi tiċċara jew telimina termini vagi użati fid-definizzjonijiet tar-reati ambjentali, tiżgura tipi u livelli effettivi, dissważivi u proporzjonati ta’ sanzjonijiet għal reati ambjentali, ittejjeb l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni transfruntiera, ittejjeb it-teħid ta’ deċiżjonijiet infurmati dwar ir-reati ambjentali permezz ta’ ġbir u tixrid imtejjeb ta’ data statistika, u ttejjeb l-effettività operazzjonali tal-ktajjen nazzjonali ta’ infurzar għat-titjib tal-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u s-sanzjonar.

2.6. Il-Proposta hija bbażata fuq l-Artikolu 83(2) tat-TFUE li, għall-kuntrarju tal-bażi legali preċedenti minn qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, huwa ankrat b’mod aktar qawwi fin-natura transfruntiera tar-reat ambjentali u jagħti lill-UE l-kompetenza li tistabbilixxi regoli minimi fir-rigward tad-definizzjoni ta’ reati kriminali u sanzjonijiet.

2.7. Għalhekk, l-objettiv ta’ din il-proposta huwa li tarmonizza l-użu tad-dritt kriminali bħala għodda aħħarija biex jiġi infurzat l-acquis kollu tad-dritt ambjentali tal-UE, inkluż il-Patt Ekoloġiku Ewropew, filwaqt li jiġu rrispettati l-objettivi tal-UE rigward l-iżvilupp sostenibbli, kwalità ambjentali aħjar u l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni li tirrieżamina d-Direttiva dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tad-dritt kriminali u tissostitwixxi d-Direttiva 2008/99/KE, peress li tindirizza n-nuqqasijiet ewlenin tad-Direttiva attwali u għandha l-għan li tindirizza ż-żieda fir-reati kriminali ambjentali fl-Ewropa.

3.2. Il-KESE jenfasizza r-rwol ta’ tmexxija internazzjonali tal-Unjoni Ewropea fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima globali u l-protezzjoni tal-ambjent. Il-KESE huwa tal-fehma li l-ġlieda kontra r-reati ambjentali u l-kriminalità ambjentali organizzata fil-livell Ewropew hija element kruċjali ta’ dan ir-rwol ta’ tmexxija u jenfasizza l-ħtieġa li tiżdied il-kooperazzjoni mal-pajjiżi tal-viċinat tal-UE u ma’ pajjiżi terzi oħra.

3.3. Il-KESE jemmen li r-reviżjoni hija pass pożittiv lejn l-indirizzar taż-żieda fir-reati ambjentali u fir-reati ambjentali organizzati fl-Ewropa. Il-Kumitat japprezza d-deċiżjoni li d-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali l-antika u li ma tiffunzjonax sew tiġi sostitwita għalkollox minflok ma tiġi emendata.

3.4. Il-KESE jirrikonoxxi l-ħtieġa urġenti li tittejjeb l-implimentazzjoni tad-dritt kriminali ambjentali fl-Ewropa u jirrikonoxxi li Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali b’dispożizzjonijiet aktar ċari se tikkontribwixxi għal implimentazzjoni aħjar. Barra minn hekk, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-obbligi konkreti ta’ implimentazzjoni tal-istrateġiji nazzjonali, tad-dmirijiet ta’ rapportar u tar-rekwiżiti minimi għar-riżorsi, it-taħriġ u l-għodod investigattivi.

3.5. Għaldaqstant, il-KESE jilqa’ l-estensjoni proposta tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali. Il-Kumitat jinnota li d-definizzjoni riveduta proposta ta’ “illegali” telimina kawża ewlenija ta’ ambigwità u l-estensjoni sinifikanti proposta tal-lista ta’ reati tippermetti protezzjoni ħafna aħjar tal-acquis ambjentali tal-UE.

3.6. Il-KESE jindika li l-proposta ma għandhiex definizzjoni ta’ reat ġenerali awtonomu li jagħmel ħsara lill-ambjent jew li jipperikola l-ambjent. Filwaqt li testendi b’mod sinifikanti l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali, il-proposta xorta torbot il-kamp ta’ applikazzjoni ma’ dawk ta’ diversi fergħat oħra tad-dritt u ma’ leġiżlazzjoni sekondarja tal-UE, u b’hekk issir dipendenti fost l-oħrajn fuq il-liġi amministrattiva u ma tkunx tista’ tibqa’ valida fil-futur. Il-KESE jinnota li l-lista esklużiva proposta ta’ reati tista’ tirrikjedi proċeduri leġiżlattivi futuri sabiex tiġi aġġornata.

3.7. Il-KESE jilqa’ r-referenza għall-ekoċidju fil-premessi. Madankollu, il-KESE jemmen li jkun xieraq li l-ekoċidju jiġi inkluż fil-parti operazzjonali tad-Direttiva. Barra minn hekk, il-KESE jenfasizza li kwalunkwe referenza għall-ekoċidju jeħtieġ li taderixxi mal-formulazzjoni proposta mill-Bord ta’ Esperti Indipendenti għad-Definizzjoni Legali ta’ Ekoċidju f’Ġunju 2021 ( 4 ) . Il-KESE jirrakkomanda li l-ekoċidju jfisser atti illegali jew malizzjużi mwettqa fl-għarfien sħiħ li hemm probabbiltà sostanzjali li dawn l-atti jagħmlu ħsara serja u mifruxa jew fit-tul lill-ambjent. Il-KESE jilqa’ l-fatt li jissemmew il-kunflitti armati fil-premessi u jinnota li dawn huma prattikament dejjem ekoċidji. Il-KESE jiddispjaċih li l-ebda waħda mill-miżuri u d-deċiżjonijiet issuġġeriti ma kienet jew hija applikabbli għal dawk il-każi.

3.8. Il-Kumitat stabbilixxa r-rakkomandazzjonijiet tiegħu għar-reviżjoni tad-Direttiva fir-Rapport ta’ Informazzjoni tiegħu NAT/767 dwar Evalwazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali. Fid-dawl tal-Proposta ppubblikata, il-KESE jtenni r-rakkomandazzjonijiet preċedenti tiegħu li tintuża r-reviżjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali biex jinħoloq reat ġenerali li jipperikola l-ambjent, li jiġi stabbilit djalogu permanenti bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u li jiġi estiż il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt kriminali ambjentali biex ikopri ċ-ċiberkriminalità ambjentali.

3.9. Diversi investigazzjonijiet urew li hemm użu dejjem akbar ta’ reati ambjentali bħala mezz ta’ korruzzjoni jew ikollhom rabta ma’ mġiba korrotta jew bħala reat predikat għall-ħasil tal-flus. Peress li aktar riżorsi mill-baġit tal-UE huma allokati għat-tranżizzjoni ekoloġika, aħna nistennew ukoll li naraw riskju akbar ta’ mġiba kriminali bħal din assoċjata mal-implimentazzjoni ta’ fondi bħal dawn. Filwaqt li huwa minnu li l-ġestjoni tal-iskart hija waħda mis-setturi b’riskju għoli, ħafna oqsma oħra li għandhom impatt fuq il-protezzjoni tal-ambjent jistgħu jiġu affettwati mill-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus jew il-frodi. Il-KESE jilqa’ l-inklużjoni ta’ dawn ir-riskji fil-premessi iżda jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta’ aktar riżorsi allokati biex jiġu identifikati u investigati reati bħal dawn, kif ukoll għat-taħriġ tal-infurzar tal-liġi jew l-aċċess tas-soċjetà ċivili u l-ġurnalisti għal informazzjoni li tista’ tesponi tali mġiba.

3.10. Il-protezzjoni ambjentali bħala prerekwiżit għar-rispett tad-drittijiet fundamentali Fir-Rapport ta’ Informazzjoni tiegħu NAT/824 dwar ( 5 ) , il-Kumitat enfasizza l-ħtieġa urġenti li l-UE tressaq proposta dwar Direttiva dwar il-Governanza Korporattiva Sostenibbli u liġi tal-UE kontra s-SLAPP (Kawża Strateġika Kontra l-Parteċipazzjoni Pubblika) biex jiġu protetti dawk li jiddefendu l-ambjent, il-ġurnalisti u l-informaturi. Il-KESE jtenni dawn ir-rakkomandazzjonijiet u jilqa’ l-inklużjoni ta’ dispożizzjoni dwar il-protezzjoni tal-persuni li jirrapportaw reati ambjentali jew li jassistu l-investigazzjoni.

3.11. Il-KESE jilqa’ l-armonizzazzjoni tal-istandards minimi għall-pieni u s-sanzjonijiet kif ukoll l-estensjoni tal-imġiba kriminali biex jiġu inklużi reati serji ta’ negliġenza u ta’ pperikolar, l-inklużjoni ta’ ċirkostanzi aggravanti u ta’ mitigazzjoni, u r-referenza għal pieni u sanzjonijiet addizzjonali.

3.12. Il-KESE jappoġġja s-sejħa tal-Parlament fir-rapport 2020/2027(INI) dwar ir-responsabbiltà tal-kumpaniji għad-danni ambjentali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta l-possibbiltà li testendi l-ġurisdizzjoni tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew għar-reati ambjentali, biex b’hekk jinħoloq Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ekoloġiku Ewropew li jkun jista’ jappoġġja l-ġlieda kontra r-reati ambjentali b’rabtiet magħrufa mal-kriminalità organizzata. Barra minn hekk, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta l-possibbiltà li testendi l-mandat tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi biex dan ikun jista’ jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi ta’ reati ambjentali.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. Pieni u sanzjonijiet

4.1.1. Il-KESE japprova l-inklużjoni ta’ standards minimi għall-iffissar ta’ limiti massimi għall-pieni għall-persuni privati u limiti massimi għas-sanzjonijiet għall-persuni ġuridiċi. Barra minn hekk, il-KESE japprezza r-rikonoxximent tal-ħtieġa li jiġu permessi multi amministrattivi u kriminali simultanji kif ukoll miżuri ta’ ffriżar u konfiska, li jirrispettaw il-prinċipju bażiku li l-prosekuzzjoni ma tiġix ikkunsidrata darbtejn għall-istess reat. Madankollu, il-KESE jemmen li, sabiex is-sanzjonijiet ikunu verament effettivi, proporzjonati u dissważivi, il-limiti tagħhom għandhom jiżdiedu b’mod sostanzjali. L-iffissar ta’ livelli ta’ sanzjonijiet għall-ksur tad-dritt ambjentali aktar baxxi minn dak f’oqsma oħra tad-dritt tal-UE, pereżempju d-dritt tal-kompetizzjoni, jgħaddi messaġġ ħażin dwar il-prijorità tal-acquis tad-dritt ambjentali tal-UE, inkluż il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-miri klimatiċi tal-2030.

4.2. Reati ambjentali

4.2.1. Il-KESE jappoġġja t-talba tal-Parlament, fir-rapport tiegħu 2020/2027(INI) dwar ir-responsabbiltà tal-kumpaniji għad-danni ambjentali, biex il-Kummissjoni tevalwa l-possibbiltà li r-reati ambjentali jiġu inklużi fost l-għaxar kategoriji eżawrjenti ta’ reati fl-Artikolu 83(1) tat-TFUE ( 6 )

4.2.2. Il-KESE jilqa’ l-estensjoni tal-lista ta’ reati fil-Proposta għal Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali. B’mod partikolari, huwa jilqa’ ż-żieda ta’ ksur tad-Direttiva 2011/92/UE dwar il-valutazzjoni tal-effetti li ċerti proġetti pubbliċi u privati jkollhom fuq l-ambjent.

4.2.3. Il-KESE jemmen li l-lista ta’ reati għandha tiġi estiża għall-akbar għadd ta’ tipi ta’ reati possibbli sabiex jiġi evitat li d-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali terġa’ tiġi riveduta ftit wara d-dħul fis-seħħ tagħha u biex jiġi evitat li attività kriminali ambjentali partikolari tibqa’ ma tiġix ikkastigata. Il-KESE jħeġġeġ lill-koleġiżlaturi jipproponu kwalunkwe espansjoni għal-lista ta’ kondotta li tikkostitwixxi reat kriminali meta din tkun illegali u titwettaq intenzjonalment jew b’negliġenza serja.

4.3. Definizzjoni ta’ dannu sostanzjali

4.3.1. Meta jitqies li l-ambigwità tat-terminu “dannu sostanzjali” fid-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali l-antika kienet ġiet identifikata bħala ostaklu ewlieni għal investigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet effettivi, il-KESE jemmen li l-elementi proposti li għandhom jitqiesu meta jiġi vvalutat jekk id-dannu huwiex sostanzjali ma humiex sodisfaċenti, li tista’ tkun meħtieġa gwida ulterjuri u li definizzjoni awtonoma ta’ “dannu sostanzjali” kieku tkun aktar ċara. Dan jista’ jikkontribwixxi sostanzjalment għall-armonizzazzjoni interna sħiħa tant meħtieġa tad-definizzjonijiet, il-parametri u l-fehim fi ħdan id-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali.

4.4. Ir-responsabbiltà kriminali għall-persuni ġuridiċi

4.4.1. Il-KESE jirrikonoxxi li r-regolamentazzjoni tar-responsabbiltà tal-kumpaniji u tal-kumpaniji prinċipali tvarja b’mod sinifikanti bejn is-sistemi legali tal-Istati Membri iżda, madankollu, jiddispjaċih li l-Proposta tal-Kummissjoni ma tirrevedix it-test oriġinali dwar ir-responsabbiltà tal-persuni ġuridiċi biex iħabirku għal aktar armonizzazzjoni.

4.4.2. Il-KESE jenfasizza l-kunsiderazzjonijiet tal-Parlament, fir-rapport tiegħu 2020/2027(INI) dwar ir-responsabbiltà tal-kumpaniji għad-danni ambjentali, li f’konformità mal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas, il-kumpaniji għandhom iġarrbu l-ispejjeż kollha tal-ħsara ambjentali li jkunu kkawżaw direttament sabiex jinċentivawhom ħalli jinternalizzaw l-esternalitajiet ambjentali u jevitaw l-esternalizzazzjoni tal-ispejjeż.

4.4.3. Il-KESE jinsab imħasseb dwar l-esklużjoni espliċita tar-responsabbiltà għall-awtoritajiet tal-Istat u jemmen li ma għandu jkun hemm l-ebda ostaklu għall-prosekuzzjoni tat-trasgressuri ambjentali, speċjalment meta l-permessi u l-liċenzji jinkisbu permezz tal-korruzzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi.

4.5. Interazzjoni mal-pubbliku

4.5.1. Il-KESE jilqa’ l-inklużjoni ta’ dispożizzjoni dwar il-protezzjoni tal-informaturi u ta’ persuni li jirrapportaw reati ambjentali jew li jgħinu fl-investigazzjoni. Il-Kumitat jisħaq fuq ir-rwol li għandhom l-organizzazzjonijiet pubbliċi u tas-soċjetà ċivili ġenerali fl-identifikazzjoni u r-rapportar ta’ reati ambjentali u jenfasizza l-ħtieġa li l-awtoritajiet pubbliċi jsaħħu l-protezzjoni u d-djalogu mad-difensuri ambjentali. Il-Kumitat jenfasizza li l-protezzjoni mogħtija lill-persuni li jirrapportaw reati ambjentali jew li jassistu l-investigazzjoni jeħtieġ li tiġi estiża għall-persuni fiżiċi u ġuridiċi.

4.5.2. Il-KESE jappoġġja l-attenzjoni li l-Proposta tagħti lill-protezzjoni tal-persuni li jirrappurtaw reati ambjentali jew li jassistu fl-investigazzjonijiet. Madankollu, f’dawn l-aħħar snin, ma kinux biss l-informaturi iżda wkoll l-attivisti ambjentali u l-ġurnalisti investigattivi li rrappurtaw dwar reati ambjentali li spiċċaw vittmi ta’ pressjoni serja jew saħansitra vjolenza. Għalhekk, aħna nappellaw lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżgura li jkun hemm protezzjoni adegwata fl-Istati Membri kollha għall-informaturi, kif ukoll għal dawk li jistgħu jgħinuhom ixandru r-rapporti tagħhom lill-pubbliku, bħall-attivisti u l-ġurnalisti.

4.5.3. Il-KESE jilqa’ r-rikonoxximent tad-dritt għall-membri tal-pubbliku kkonċernati li jipparteċipaw fil-proċedimenti. Il-Kumitat jenfasizza l-importanza li dan id-dritt jiġi applikat u interpretat fid-dawl tal-Artikolu 2(5) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus ( 7 ) . Barra minn hekk, peress li l-ambjent la jista’ jiddefendi lilu nnifsu u lanqas jirrappreżenta lilu nnifsu fil-qorti, il-KESE jenfasizza l-importanza li jiġi pprovdut aċċess pubbliku adegwat għall-ġustizzja kif definit fl-Artikolu 9(3) tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus.

4.5.4. Il-KESE jħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej u lill-Istati Membri jżidu wkoll l-appoġġ tagħhom għad-difensuri ambjentali barra mill-Unjoni Ewropea, permezz ta’ mezzi diplomatiċi, il-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (NU/KEE) u s-soċjetà ċivili.

4.5.5. Il-KESE jirrakkomanda li s-soċjetà ċivili tkun involuta fl-implimentazzjoni tad-Direttiva l-ġdida dwar ir-Reati Ambjentali.

4.5.6. Il-KESE jsostni li l-“Katina ta’ infurzar” hija biss it-tieni nofs tal-“Katina tal-provvista” kollha tal-fenomenu tar-reati ambjentali u t-trattament tiegħu (ara: reati mwettqa-skoperti-irrapportati-mistħarrġa-sanzjonati). L-istudji li saru qabel ir-Rapport ta’ Informazzjoni tal-KESE NAT/767 urew lakuna kbira wara oħra fl-ewwel nofs tal-katina, l-aktar minħabba l-għarfien u l-perċezzjonijiet differenti tas-soċjetà dwar ir-reati ambjentali. Il-preżentazzjoni tal-kwistjoni lis-soċjetà kollha u s-sensibilizzazzjoni tagħha huma kruċjali għall-iżvilupp tar-responsabbiltà soċjali, u n-nuqqas tagħha jimmina l-effiċjenza tal-katina tal-infurzar. It-taħriġ u l-komunikazzjoni pubblika huma meħtieġa fejn il-kontribut tas-soċjetà ċivili huwa essenzjali.

4.6. Il-katina ta’ infurzar

4.6.1. Il-KESE jilqa’ d-dispożizzjonijiet dwar il-prevenzjoni, ir-riżorsi, it-taħriġ, l-għodod investigattivi, il-kooperazzjoni transfruntiera u l-istrateġiji nazzjonali. Il-Kumitat itenni r-rakkomandazzjoni tiegħu fir-Rapport ta’ Informazzjoni NAT/767 għall-Istati Membri tal-UE biex jistabbilixxu forzi tal-pulizija speċjalizzati, prosekuturi, imħallfin u qrati fil-qasam tar-reati ambjentali. Kif identifikat matul l-evalwazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali attwali, fil-konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati u mill-qasam akkademiku, il-livelli baxxi ta’ għarfien espert u riżorsi disponibbli għall-ġlieda kontra r-reati ambjentali u l-kriminalità ambjentali organizzata fl-Istati Membri qed joħolqu ostakli kbar għall-identifikazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-infurzar. Il-KESE jemmen li d-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali tista’ tkun effettiva biss jekk tkun akkumpanjata minn riżorsi u taħriġ adegwati fil-livell tal-Istati Membri. Il-KESE jqis li l-istrateġiji nazzjonali proposti tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali huma l-ewwel pass pożittiv fid-direzzjoni t-tajba.

4.6.2. Il-KESE jqis li l-inklużjoni ta’ informazzjoni ambjentali, inkluż it-twettiq ta’ reati minn persuni ġuridiċi, fil-parti mhux finanzjarja annwali tal-kumpaniji tar-rapportar tista’ tkun komponent importanti tar-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva.

4.7. Taħriġ u Edukazzjoni

4.7.1. Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li l-edukazzjoni tinkludi kemm taħriġ għall-uffiċjali nazzjonali kif ukoll sensibilizzazzjoni fost il-pubbliku. Il-KESE jilqa’ l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tisħiħ tal-ġlieda kontra r-reati ambjentali u jitlob lill-Kummissjoni tagħti aktar appoġġ lill-Istati Membri billi tipprovdi networks professjonali, tiżviluppa għodod ġodda ta’ detezzjoni u infurzar, u tirrevedi programmi ta’ taħriġ għall-imħallfin u l-prosekuturi. Madankollu, il-KESE jemmen li l-iskemi ta’ taħriġ u edukazzjoni ma għandhomx japplikaw esklużivament għall-involviment tal-uffiċjali nazzjonali fil-katina tal-infurzar iżda għandhom jiġu estiżi għal udjenza usa’.

4.8. Ir-rapportar tad-data u tal-istatistika tar-reati

4.8.1. Il-KESE jilqa’ d-dmirijiet previsti għall-ġbir u r-rapportar tad-data. Madankollu, huwa jenfasizza r-rapport tal-Eurojust, li jinnota u juri li n-nuqqas ta’ qbil universali dwar id-definizzjoni ta’ reat ambjentali jippreżenta sfidi għall-ġbir ta’ data u statistika sinifikanti dwar il-kriminalità ( 8 )

4.8.2. Il-KESE jilqa’ l-impenn tal-Kummissjoni li toħroġ rapport biennali dwar id-data trażmessa mill-Istati Membri u jindika li l-istatistika annwali dwar il-kriminalità nazzjonali għandha tinforma u ssaħħaħ ir-Rieżami biennali tal-Implimentazzjoni Ambjentali.

5. It-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni finanzjarja

5.1. Ir-reati ambjentali jagħmlu ħsara lill-ambjent u lis-saħħa l-ewwel u qabel kollox, iżda joħolqu wkoll distorsjoni fil-kompetizzjoni u fiċ-ċirkolarità, inaqqsu r-riżorsi pubbliċi permezz tal-esternalizzazzjoni tal-ispejjeż ta’ reintegrazzjoni u ta’ rimedju u jikkawżaw dannu lill-bwiet tal-kontribwenti billi jevitaw il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas. Mingħajr infurzar u sanzjonijiet adegwati għall-ħsara lill-ambjent, inkluż permezz tad-dritt kriminali, ir-reati ambjentali jikkompromettu l-effettività tal-Patt Ekoloġiku Ewropew kollu. Għalhekk, il-KESE jemmen li r-riżorsi meħtieġa għat-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali se jiġu kkumpensati mill-effett pożittiv tagħha fuq ir-riżorsi pubbliċi tal-UE u tal-Istati Membri.

6. Reġjonalità u sussidjarjetà

6.1. Il-KESE jinnota li s-sorsi ta’ nuqqas ta’ konformità ambjentali huma prattikament dejjem lokali/muniċipali jew żgħar/subreġjonali, anke jekk l-impatt tagħhom jista’ jkun mifrux, eż. is-sorsi tat-tniġġis mhumiex biss speċifiċi, intensivi jew mifruxa iżda wkoll addittivi u kumulattivi.

6.2. Il-passi ta’ skoperta u rapportar għandhom jissaħħu u jsegwu wkoll approċċ ibbażat fuq il-post. It-tagħmir tekniku, ir-riżorsi umani u tal-ħiliet, ir-responsabbiltà funzjonali, il-baġit u l-finanzjament għandhom jiġu attribwiti lil din l-isfida reġjonali u jirriflettuha.

Brussell, it-23 ta’ Marzu 2022. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) NAT/767 – Evalwazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali (Rapport ta’ informazzjoni).

(2) Report on Eurojust's Casework on Environmental Crime (Rapport rigward il-Każijiet tal-Eurojust dwar ir-Reati Ambjentali) – Jannar 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).

(3) SWD(2020) 259 final tat-28 ta’ Ottubru 2020 (mhux disponibbli bil-Malti).

(4) Stop Ecocide Foundation, Ġunju 2021, Independent Expert Panel for the Legal Definition of Ecocide, Commentary and Core Text

(5) NAT/824 – Il-ħarsien tal-ambjent bħala prerekwiżit għar-rispett tad-drittijiet fundamentali (Rapport ta’ informazzjoni).

(6) Rapport tal-Parlament 2020/2027(INI).

(7) United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) Convention on Access to Information, Public Participation in Decision-Making and Access to Justice in Environmental Matters (Konvenzjoni tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali) (mhux disponibbli bil-Malti).

(8) Report on Eurojust's Casework on Environmental Crime (Rapport rigward il-Każijiet tal-Eurojust dwar ir-Reati Ambjentali) – Jannar 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).