Rapport Speċjali L-Arranġamenti 
Kummerċjali Preferenzjali 
huma ġestiti b’mod 
xieraq?MT 2014  NRU  02
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITURI

IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2014
ISBN 978 ‑92‑9241 ‑852‑6
doi:10.2865/64291
© L‑Unjoni Ewropea, 2014  
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed  in Luxembourg
MT 2014  NRU 02
Rapport Speċjali L-Arranġamenti 
Kummerċjali Preferenzjali 
huma ġestiti b’mod 
xieraq?
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)
02
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet 
 Glossarju
I – V Sommarju eżekuttiv
1 – 19 Introduzzjoni
1 – 6 Arranġamenti Kummerċjali Preferenzjali
7 – 14 Valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-effetti tal-PTAs
15 – 19 Superviżjoni u kontrolli fuq il-PTAs
20 – 25 Ambitu u approċċ tal-awditjar
21 – 22 Valutazzjoni tal-effetti ekonomiċi tal-PTAs
23 – 25 Superviżjoni u kontrolli fuq il-PTAs
26 – 106 Osservazzjonijiet
26 – 53 Minkejja t-titjib matul iż-żmien, il-Kummissjoni ma vvalutatx b’mod xieraq l-effetti ekonomiċi 
kollha tal-PTAs
27 – 31 Il-Kummissjoni mhux dejjem wettqet valutazzjoni tal-effetti ekonomiċi kollha tal-PTAs
32 – 53 Il-valutazzjonijiet imwettqa fil-parti l-kbira tal-każijiet kien fihom ineżattezzi u ma kinux utli jew 
komprensivi b’mod sħiħ, iżda sar titjib
54 – 55 L-evalwazzjoni interim dwar l-SPĠ turi li l-politika għadha ma wasslitx il-benefiċċji intenzjonati 
kollha tagħha
56 – 80 Il-kontrolli doganali applikati mill-awtoritajiet tal-Istati Membri magħżula huma dgħajfa
58 – 67 Dgħufijiet fl-istrateġija ta’ kontroll u fil-ġestjoni tar-riskju
68 – 73 Dgħufijiet fil-ġestjoni tal-kooperazzjoni amministrattiva mill-awtoritajiet tal-Istati Membri magħżula
03  
74 – 75 Is-sistemi ta’ ġestjoni tar-riskju tal-Istati Membri mhux dejjem jinkludu komunikazzjonijiet ta’ assistenza 
reċiproka
76 – 80 Żbalji fil-proċeduri ta’ rkupru fi tlieta mill-Istati Membri magħżula
81 – 99 Hemm dgħufijiet fis-superviżjoni mill-Kummissjoni tal-Istati Membri u tal-pajjiżi benefiċjarji/sħab 
fir-rigward tal-PTAs
82 – 86 Il-Kummissjoni wettqet ftit li xejn evalwazzjonijiet minn qabel u ma wettqet l-ebda żjara ta’ monitoraġġ 
lill-pajjiżi li jibbenefikaw mit-trattament preferenzjali
87 – 89 Il-Kummissjoni ħadet passi biex tiżgura l-ħidma mingħajr xkiel tal-arranġamenti ta’ kooperazzjoni 
amministrattiva, iżda għad hemm il-problemi
90 – 92 L-investigazzjonijiet tal-oriġini mill-OLAF huma essenzjali iżda hemm dgħufijiet fis-segwitu finanzjarju 
tagħhom
93 – 99 Użu insuffiċjenti ta’ miżuri preventivi u reattivi għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE
100 – 106 Id-dispożizzjonijiet legali tal-PTAs ma fihomx salvagwardji suffiċjenti għall-protezzjoni tal-
interessi finanzjarji tal-UE
100 – 103 Kumplessità tar-regoli tal-akkumulazzjoni
104 – 105 Sostituzzjoni ta’ ċertifikati ta’ oriġini u ta’ ċertifikati ta’ moviment b’awtoċertifikazzjoni
106 Setgħat legali limitati għall-ġlieda kontra l-frodi
107 – 120 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I — Data  statistika dwar il-PTAs fl-2011
 Anness II — Ħarsa ġenerali lejn evalwazzjonijiet ex ante  mill-Kummissjoni dwar il-PTAs
 Anness III —  Ħarsa ġenerali lejn evalwazzjonijiet interim u/jew ex post  mill-Kummissjoni dwar 
il-PTAs
 Anness IV — Approċċ tal-awditjar fl-Istati Membri magħżula
 Anness V — Limitazzjonijiet tal-mudell CGE
 Risposta tal-Kummissjoni
04
 Abbrevjazzjonijiet
AKP : Grupp ta’ Stati Afrikani, tal -Karibew u tal -Paċifiku
AMA : Assistenza Reċiproka li tikkonċerna prodotti agrikoli jew tas -sajd
MA: Assistenza Reċiproka
CGE : Mudell Komputabbli ta’ Ekwilibriju Ġenerali
CLWP : Programm Leġiżlattiv u ta’ Ħidma tal -Kummissjoni
DAKD : Dispożizzjonijiet b’Applikazzjoni tal -Kodiċi Doganali
EPE : Evalwazzjoni ex post
FAO : Organizzazzjoni tal -Ikel u l -Agrikoltura tan -Nazzjonijiet Uniti
FSE : Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika
FTA : Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles
GTAP : Proġett ta’ Analiżi tal -Kummerċ Globali
ILO: Organizzazzjoni Internazzjonali tax -Xogħol
KA: Kooperazzjoni Amministrattiva
KDK : Kodiċi Doganali Komunitarju
OLAF : Uffiċċju Ewropew Kontra l -Frodi
PTAs : Arranġamenti Kummerċjali Preferenzjali
RPT : Riżorsi Proprji Tradizzjonali
SPĠ : Sistema ta’ Preferenzi Ġeneralizzati
TRIPS : Ftehim dwar l -Aspetti tad -Drittijiet tal -Proprjetà Intellettwali Relatati mal -Kummerċ
UE: Unjoni Ewropea
VI: Valutazzjoni tal -Impatt
VIS: Valutazzjoni tal -Impatt għas- Sostenibbiltà
05
 Glossarju
Akkumulazzjoni : sistema li tippermetti lill -prodotti li joriġinaw fil -pajjiż A li jkomplu jiġu pproċessati jew miżjuda 
ma’ prodotti li joriġinaw fil -pajjiż B, bħallikieku kienu oriġinaw fil -pajjiż B. Il -prodott li jirriżulta jkollu l -orġini 
tal-pajjiż B. Ix -xogħol jew l -ipproċessar imwettaq f’kull pajjiż benefiċjarju/sieħeb dwar prodotti oriġinarji ma hemmx 
għalfejn ikun xogħol jew ipproċessar suffiċjenti kif stipulat fil -lista tar -regoli.
Applikazzjonijiet REM -REC : klejms għal remissjoni/ħlas lura tad -dejn doganali jew għar -rinunzja tal -entrata 
sussegwenti fil -kontijiet tiegħu sottomessi mill -awtoritajiet doganali tal -Istati Membri lill -Kummissjoni skont 
l-Artikoli 871 u 905 tad -DAKD.
CARIFORUM : korp li jinkludi Stati AKP tal -Karibew għall -iskop tal -promozzjoni u l -koordinazzjoni ta’ djalogu 
tal-politika, kooperazzjoni u integrazzjoni reġjonali, prinċipalment fi ħdan il -qafas tal -Ftehim ta’ Cotonou bejn l -AKP 
u l-Unjoni Ewropea kif ukoll il -Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika UE -CARIFORUM (FSE).
Comext : id-database statistika dwar il -kummerċ tal -merkanzija minn u bejn il -pajjiżi tal -Unjoni Ewropea (Ġewwa 
u Barra mill -UE). Din l -istatistika tkopri t -tranżazzjonijiet ta’ aktar minn 11 000 oġġett ta’ merkanzija klassifikat 
fin-Nomenklatura Magħquda.
Dħul ċedut : id-dħul li l -UE ċċedi minħabba l -preferenzi tariffarji mogħtija lill -pajjiżi benefiċjarji/sħab tal -PTAs.
Dħul mitluf : dazji doganali dovuti li ma jistgħux jinġabru aktar.
Dikjarazzjoni doganali : l-att li permezz tiegħu persuna tindika xewqa li tpoġġi merkanzija taħt proċedura doganali 
partikolari.
Ġestjoni tar -riskju/ analiżi tar -riskju : l-identifikazzjoni sistematika tar -riskju u l -implimentazzjoni tal -miżuri kollha 
neċessarji biex jillimitaw l -esponiment għar -riskju, preferibbilment bl -użu ta’ tekniki awtomatizzati tal -ipproċessar 
tad-data . Dan jinkludi attivitajiet bħall -ġbir ta’ data  u informazzjoni, l -analiżi u l -valutazzjoni tar -riskju, 
il-preskrizzjoni u t -teħid ta’ azzjoni u l -monitoraġġ regolari u l -analiżi tal -proċess u tar -riżultati tiegħu, ibbażati fuq 
sorsi u strateġiji internazzjonali, madwar l -UE kollha, u nazzjonali.
06 Glossarju
Komunikazzjoni ta’ Assistenza Reċiproka (MA) : trażmissjoni lill -Istati Membri mill -Kummissjoni ta’ informazzjoni 
li tikkonċerna operazzjonijiet li jikkostitwixxu, jew jidhru li jikkostitwixxu, ksur tal -leġiżlazzjoni doganali jew agrikola 
li huwa ta’ rilevanza partikolari fil -livell tal -UE.
Kontrolli doganali : atti speċifiċi mwettqa mill -awtoritajiet doganali sabiex tiġi żgurata l -applikazzjoni korretta 
tar-regoli doganali; tali atti jistgħu jinkludu l -eżaminar tal -merkanzija, il -verifikazzjoni tad -data  ddikjarata 
u l-eżistenza u l -awtentiċità ta’ dokumenti elettroniċi jew bil -miktub, l -eżaminar tal -kontijiet ta’ impriżi u rekords 
oħra, l -ispezzjoni ta’ mezzi tat -trasport, l -ispezzjoni ta’ bagalji u atti oħra simili.
Kooperazzjoni Amministrattiva (KA) : skambju ta’ informazzjoni bejn il -pajjiżi benefiċjarji/sħab, il -Kummissjoni 
u l-Istati Membri, li permezz tiegħu dawn tal -aħħar jinfurmaw lill -Kummissjoni, li twassal din l -informazzjoni lill -Istati 
Membri, dwar l -awtoritajiet kompetenti biex joħorġu ċertifikati ta’ oriġini jew ċertifikati ta’ moviment u l -kampjun 
tat-timbri użati fihom. L -Istati Membri jibagħtu talbiet lil dawn l -awtoritajiet sabiex jikkonfermaw il -validità u/jew 
l-awtentiċità tal -provi ta’ ċertifikati tal -oriġini preferenzjali u ta’ moviment.
Mode 4 : Provvista ta’ servizzi fil -kummerċ transkonfinali mwassla fi ħdan it -territorju ta’ sieħeb tal -kummerċ, 
bil-fornitur tal -UE preżenti bħala persuna fiżika
Mudell Komputabbli ta’ Ekwilibriju Ġenerali (CGE) : mudell ekonomiku kwantitattiv użat biex jissimula 
kif ekonomija tirreaġixxi għal bidliet fil -politika, f’oqsma bħall -politika tat -tassazzjoni, dwar il -migrazzjoni 
u kummerċjali. Huwa jassumi li s -swieq f’ekonomija jxaqilbu lejn l -ekwilibriju, jekk mhux imfixkla minn skossi, 
u fil -prinċipju jwasslu għal allokazzjoni effiċjenti ta’ riżorsi. L -ewwel mudell CGE ġie mibni minn Leif Johansen 
fl-1960.
Preskrizzjoni tad -dejn doganali : il-fatt li dejn doganali ma jistax jiġi notifikat aktar lid -debitur minħabba li jkun 
għadda perjodu ta’ tliet snin mid -data li fiha d -dejn doganali jkun iġġarrab.
Proċedura ta’ dikjarazzjoni simplifikata : proċedura simplifikata li permezz tagħha negozjant jippreżenta 
l-merkanzija lid -dwana u jiddepożita jew formola ta’ dikjarazzjoni simplifikata jew inkella dokument kummerċjali 
(eż. fattura) minflok dikjarazzjoni dettaljata standard.
Proċedura ta’ Kklerjar Lokali : proċedura simplifikata li permezz tagħha negozjant jirċievi l -merkanzija direttament 
fil-post tiegħu/tagħha (jew fil -post deżinjat) u normalment id -dikjarazzjoni doganali tiġi ddepożitata u l -merkanzija 
tiġi rilaxxata permezz ta’ entrata fir -rekords proprji tan -negozjant.
07 Glossarju
Profil tar -riskju : kombinament ta’ kriterji tar -riskju u oqsma ta’ kontroll (eż. tip ta’ merkanzija, pajjiżi ta’ oriġini) li 
jindika l -eżistenza ta’ riskju u jwassal għal proposta għat -twettiq ta’ miżura ta’ kontroll. Meta dawn il -kriterji jiġu 
żviluppati fil -livell tal -UE wara qafas komuni ta’ ġestjoni tar -riskju, jiġu magħrufa bħala profili tar -riskju tal -UE.
Proġett ta’ Analiżi tal -Kummerċ Globali (GTAP) : netwerk globali ta’ riċerkaturi u dawk li jfasslu l -politika li 
jwettaq analiżi kwantitattiva ta’ kwistjonijiet dwar il -politika internazzjonali. Il -GTAP huwa kkoordinat miċ -Ċentru 
għall -Analiżi tal -Kummerċ Globali fl -Università ta’ Purdue. Mudell CGE ta’ pajjiż uniku u reġjonali żviluppat 
mill -Kummissjoni Awstraljana tal -Industrija, ipprovda l -ispirazzjoni għall -proġett GTAP fl-1990-91. L -oġġett prinċipali 
tal-Proġett ta’ Analiżi tal -Kummerċ Globali huwa database globali li tiddeskrivi x -xejriet kummerċjali bilaterali, 
il-produzzjoni, il -konsum u l -użu intermedju ta’ komoditajiet u servizzi.
Sistema tal -UE ta’ Preferenzi Ġeneralizzati (SPĠ) : arranġament kummerċjali unilaterali li permezz tiegħu l -UE 
tagħti aċċess għas -suq tagħha lil pajjiżi u territorji li qed jiżviluppaw fil -forma ta’ tariffi mnaqqsa għall -merkanzija 
tagħhom mad -dħul fis -suq tal -UE. Lil pajjiżi u territorji li qed jiżviluppaw, l -SPĠ standard tipprovdi preferenzi fuq 
aktar minn 6 200 linja tariffarja, filwaqt li l -SPĠ speċjali favur żvilupp sostenibbli u governanza tajba, magħrufa 
bħala SPĠ +, toffri tnaqqis addizzjonali fit -tariffi biex tassisti lil pajjiżi vulnerabbli li qed jiżviluppaw fir -ratifika 
u fl-applikazzjoni tagħhom ta’ ftehimiet internazzjonali f’dawn l -oqsma. Permezz tal -iskema ‘kollox ħlief l -armi’ (EBA 
- everything but arms) il -prodotti kollha għall -pajjiżi l -anqas żviluppati huma mingħajr dazju u mingħajr kwoti.
Valutazzjoni tal -Impatt (VI) : evalwazzjoni ex ante  mħejjija mill -Kummissjoni sabiex tipprovdi lil dawk li jfasslu 
l-politika b’evidenza tal -vantaġġi u l -iżvantaġġi ta’ għażliet possibbli ta’ politika billi tivvaluta l -impatt potenzjali 
tagħhom.
Valutazzjoni tal -Impatt għas -Sostenibbiltà (VIS) : studju indipendenti mwettaq minn konsulenti esterni biex 
jipprovdi lin -negozjaturi b’analiżi, ibbażata fuq l -evidenza, tal -impatti potenzjali ekonomiċi, ambjentali u soċjali li 
ftehim ta’ kummerċ jista’ jkollu, kemm fl -UE kif ukoll fil -pajjiżi sħab. Konsulenti esterni huma marbuta b’linji gwida 
u termini ta’ referenza li jinsabu fil -Manwal tal -Kummissjoni dwar il -VIS tal -Kummerċ.
Żoni ta’ Kummerċ Ħieles u Unjonijiet Doganali : arranġamenti kummerċjali preferenzjali, li jirrappreżentaw 
eċċezzjoni għar -regola ta’ trattament tan -Nazzjon l -Aktar Iffavorit (NAI) tal -GATT u tal -GATS, li bis -saħħa tagħhom, 
is-sħab negozjanti reċiprokament jagħtu aċċess preferenzjali għall -prodotti u s -servizzi tagħhom sabiex jiffaċilitaw 
il-kummerċ bejniethom. Filwaqt li t -tnejn iwasslu għall -eliminazzjoni reċiproka ta’ tariffi u kwoti fit -territorji 
kostitwenti u għad -diskriminazzjoni tal -kummerċ tal -pajjiżi mhux Membri, dak tal -aħħar jimplika l -istabbiliment ta’ 
tariffa doganali komuni bejniethom.
08
I
L-Arranġamenti Kummerċjali Preferenzjali (PTAs) 
jippermettu lis -sħab kummerċjali jagħtu termini 
preferenzjali fil -kuntest tal -kummerċ tagħhom ma’ 
xulxin. Dawn jistgħu jkunu jew reċiproċi jew inkella 
unilaterali. Dawk ta’ qabel inaqqsu l -ostakoli tarif -
farji bl -objettiv li jiżdiedu l -kummerċ, it -tkabbir 
ekonomiku, l -impjieg u l -benefiċċji tal -konsumaturi 
għaż -żewġ partijiet. B’dawn tal -aħħar l -UE tagħti 
preferenza mingħajr reċiproċità bl -objettiv li tipprovdi 
aċċess mingħajr tariffi għas -suq tal -UE lil pajjiżi li qed 
jiżviluppaw, u b’hekk tikkontribwixxi għall -qerda 
tal-faqar u għall -promozzjoni tal -iżvilupp sostenibbli.
II
L-objettiv tal -awditu tal -Qorti kien li jiġi evalwat 
jekk il -Kummissjoni vvalutatx b’mod xieraq l -effetti 
ekonomiċi tal -PTAs u jekk il -kontrolli fuqhom humiex 
effettivi biex jiżguraw li l -importazzjonijiet ma jistgħux 
jibbenefikaw b’mod skorrett minn tariffa preferenzjali, 
li tirriżulta fit -telf tad -dħul tal -UE.
III
Il-Qorti sabet li:
(a) il-Kummissjoni ma vvalutatx b’mod xieraq l -effetti 
ekonomiċi kollha tal -PTAs. Madankollu, żdied 
l-użu tal -għodda ta’ valutazzjoni tal -impatt u sar 
progress fil -kwalità tal -analiżi mwettqa,
(b) l-evalwazzjoni interim dwar l -SPĠ turi li l -politika 
għadha ma wasslitx bis -sħiħ il -benefiċċji intenz -
jonati tagħha,
(c) hemm dgħufijiet fil -kontrolli doganali applikati 
mill -awtoritajiet tal -Istati Membri magħżula,(d) hemm dgħufijiet fis -superviżjoni mill -Kummissjoni 
tal-Istati Membri u tal -pajjiżi benefiċjarji/sħab 
fir-rigward tal -PTAs, u
(e) id-dispożizzjonijiet legali tal -PTAs ma fihomx sal -
vagwardji suffiċjenti għall -protezzjoni tal -interessi 
finanzjarji tal -UE.
IV
Sabiex ittejjeb il -valutazzjoni tal -effetti ekonomiċi 
tal-PTAs il -Kummissjoni għandha:
(a) sakemm ma jkunx debitament iġġustifikat, twet -
taq VI u VIS għal kull PTA, li jipprovdu analiżi 
fil-fond, komprensiva u kwantifikata tal -impatti 
ekonomiċi mistennija, li tinkludi stima tad -dħul 
ċedut,
(b) tinvolvi lill -Eurostat skont ir -rutina fil -valutazzjoni 
tal-kwalità tas -sorsi tad -data  statistika użati 
fil-VIS, u tiżgura l -puntwalità tal -analiżi mwettqa 
għan -negozjaturi;
(c) twettaq evalwazzjonijiet interim u  ex post  sabiex 
tivvaluta l -punt sa fejn il -PTAs li jkollhom impatt 
sinifikanti jilħqu l -objettivi tal -politika tagħhom 
u kif il -prestazzjoni tagħhom tista’ tittejjeb 
f’setturi ekonomiċi ewlenin, u bl -inklużjoni ta’ 
stima tad -dħul ċedut.Sommarju  
eżekuttiv
09
 Sommarju eżekuttiv 
V
Sabiex ittejjeb il -protezzjoni tal -interessi finanzjarji 
tal-UE l -Kummissjoni għandha:
(a) toħloq profili tar -riskju tal -UE dwar il -PTAs sa -
biex l -Istati Membri jkollhom approċċ komuni 
għall -analiżi tar -riskju sabiex jitnaqqas it -telf 
lill-baġit tal -UE,
(b) tivverifika li l -Istati Membri jtejbu l -effettività 
tas-sistemi ta’ ġestjoni tar -riskju u tal -istrateġija 
ta’ kontroll tagħhom biex jitnaqqas it -telf lill -baġit 
tal-UE,
(c) tħeġġeġ lill -Istati Membri biex jadottaw miżuri xi -
erqa ta’ prekawzjoni mal -wasla ta’ komunikazzjoni 
ta’ assistenza reċiproka,
(d) tevalwa u  twettaq żjarat ta’ monitoraġġ fuq bażi 
ta’ riskju lill -pajjiżi li jibbenefikaw mit -trattament 
preferenzjali, notevolment fir -rigward tar -regoli 
tal-oriġini u tal -akkumulazzjoni,
(e) teħtieġ mill -Istati Membri li dawn itejbu l -kwalità 
tal-informazzjoni provduta minnhom fir -rigward 
tal-kooperazzjoni amministrattiva,
(f) ittejjeb is -segwitu finanzjarju tal -investigazzjoniji -
et mill -OLAF sabiex tipprevieni telf lill -baġit tal -UE 
minħabba preskrizzjoni,
(g) issaħħaħ il -pożizzjoni tal -UE f’PTAs reċiproċi 
u tagħmel aktar użu ta’ miżuri ta’ prekawzjoni u ta’ 
salvagwardja, waqt li tinkludihom fil -ftehimiet 
futuri kollha ta’ kummerċ, u
(h) tippromwovi s -sostituzzjoni ta’ ċertifikati 
ta’ oriġini u ta’ ċertifikati ta’ moviment 
mal -awtoċertifikazzjoni tal -esportaturi.
10
Introduzzjoni
Arranġamenti 
Kummerċjali Preferenzjali
01 
L-Arranġamenti Kummerċjali Prefer -
enzjali (PTAs) jippermettu lis -sħab 
kummerċjali jagħtu termini pref -
erenzjali fil -kuntest tal -kummerċ 
tagħhom ma’ xulxin. Dawn jistgħu 
jkunu jew reċiproċi jew inkella unilat -
erali. Dawk ta’ qabel inaqqsu l -os-
takoli tariffarji bl -objettiv li jiżdiedu 
l-kummerċ, it -tkabbir ekonomiku, 
l-impjieg u l -benefiċċji tal -konsumaturi 
għaż -żewġ partijiet. B’dawn tal -aħħar 
l-UE tagħti preferenza mingħajr 
reċiproċità bl -objettiv li tipprovdi 
aċċess mingħajr tariffi għas -suq tal -UE 
lil pajjiżi li qed jiżviluppaw, u b’hekk 
tikkontribwixxi għall -qerda tal -faqar 
u għall -promozzjoni tal -iżvilupp 
sostenibbli.
02 
Fi tmiem l-2013, 39 PTA kienu fis -seħħ 
u koprew il -kummerċ bejn l -UE u 180 
pajjiż u territorju. Fl-2011, il -valur 
tal-merkanzija importata fl -UE taħt 
il-PTAs ammonta għal aktar minn EUR 
242 biljun, li jirrappreżentaw 14 % 
tal-importazzjonijiet tal -UE. L -Anness I  
jipprovdi ħarsa ġenerali lejn id -data  
għall-10 Stati Membri li importaw 
l-aktar, u għall-10 pajjiżi benefiċjarji/
sħab li esportaw l -aktar, taħt il -PTAs 
dik is- sena.03 
Skont it -Trattat dwar il -Funzjonament 
tal-UE1, il-politika kummerċjali komuni 
hija l -kompetenza esklussiva tal -Un-
joni. Il -proċedura għall -istabbiliment 
tal-PTAs hija stipulata fl -Artikoli 206 
u 207 tiegħu.
04 
Il-Kummissjoni hija responsabbli 
min -negozjar tal -PTAs, mill -valutazz -
joni u mill -evalwazzjoni tal -impatti 
ekonomiċi, soċjali u ambjentali 
tagħhom u mis -superviżjoni tal -impli -
mentazzjoni tagħhom mill -Istati Mem -
bri u mill -pajjiżi benefiċjarji/sħab.
05 
L-awtoritajiet doganali tal -Istati Mem -
bri jġorru r -responsabbiltà prinċipali 
biex jissorveljaw il -kummerċ internaz -
zjonali tal -UE. B’mod partikolari, huma 
jimplimentaw miżuri biex jissalvag -
wardjaw l -interessi finanzjarji tal -UE 
u biex jipproteġuha minn prattiki ta’ 
kummerċjar inġust jew illegali, waqt li 
jħeġġu kummerċ leġittimu.1 L -Artikolu 3(1)(e) 
u l-Artikolu 3(2) tat -TFUE.
11 Introduzzjoni
06 
L-awtoritajiet tal -pajjiżi benefiċjarji/
sħab huma responsabbli milli 
jiċċekkjaw li jkun hemm adeżjoni 
mal -arranġamenti u għalhekk, huma 
għandhom parti essenzjali fid -determi -
nazzjoni inizjali tal -istatus ‘oriġinarju’ 
tal-prodotti.
Valutazzjoni 
mill -Kummissjoni 
tal-effetti tal -PTAs
07 
Hemm żewġ tipi ta’ valutazzjonijiet 
ex ante  użati għall -appoġġ tat -teħid 
ta’ deċiżjonijiet fi kwistjonijiet 
kummerċjali: Valutazzjonijiet tal -Im-
patt (VI) u Valutazzjonijiet tal -Impatt 
għas- Sostenibbiltà (VIS). Il -VI huma 
għodda użata fil -Kummissjoni kollha 
għall -appoġġ tat -teħid ta’ deċiżjonijiet 
fil-każ ta’ inizjattivi b’impatti sinifi -
kanti mistennija. Il -VIS huma strument 
speċifiku għall -kummerċ, li jipprovdu 
analiżi aktar dettaljata tal -ftehimiet ta’ 
kummerċ li jkunu qed jiġu nnegozjati.
08 
Fl-20022, il-Kummissjoni introduċiet 
VI bħala għajnuna fl -identifikazzjoni 
tal-għażliet prinċipali biex jintlaħqu 
l-objettivi intenzjonati tal -politika 
u biex issir analiżi tal -impatti l -ak-
tar probabbli tagħhom fl -oqsma 
ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Il -VI 
jistipulaw ukoll qafas għall -monitoraġġ 
u għall -evalwazzjoni. Il -VI jitwettqu 
mill -Kummissjoni qabel il -mandat ta’ 
nnegozjar jiġi propost għall -adozzjoni 
mill -Kunsill.09 
Sa mill-2003, il -Kummissjoni kienet 
meħtieġa li twettaq evalwazzjoni ex 
ante  jew VI biex tirrispetta l -obbligi 
legali3 jew ir -regoli tal -Kummissjoni4. 
Dan għaliex il -PTAs iġibu magħhom 
tnaqqis fid -dħul għall -baġit tal -UE 
(dħul ċedut) u huma proposti maġġuri 
tal-politika li għandhom impatti 
ekonomiċi kemm fuq ġewwa kif 
ukoll barra l -UE (ara aktar dettalji 
fl-Anness II ).
10 
Fl-1999, il -Kummissjoni ddeċidiet li 
tintegra l -iżvilupp sostenibbli fin -ne-
gozjati kummerċjali billi tiżviluppa 
għodda ta’ valutazzjoni msejħa l -VIS 
tal-Kummerċ5.
11 
Wara li n -negozjati kummerċjali jkunu 
bdew uffiċjalment iżda qabel il -firma 
tal-PTAs, il -Kummissjoni testernalizza 
VIS, li huma studji mwettqa minn 
konsulenti esterni użati bħala għodda 
ta’ politika għal valutazzjoni ex ante  
tal-implikazzjonijiet ekonomiċi, soċjali 
u ambjentali ta’ negozjat kummerċjali.
12 
Evalwazzjonijiet interim u  ex post  jiv-
valutaw l -impatti reali tal -PTAs bħala 
riżultat tal -implimentazzjoni tagħhom. 
Fil-fehma tal -Qorti huma għandhom 
jitwettqu fir -rigward tal -PTAs kollha 
b’impatt sinifikanti ekonomiku, 
soċjali u ambjentali, idealment wara 
tliet snin mid -dħul tagħhom fis- seħħ. 
Dawn jippermettu lil dawk li jfasslu 
l-politika, lill -partijiet interessati 
u lill -kontribwenti Ewropej li jivvalutaw 
jekk il -PTAs humiex fil -verità qed jilħqu 
l-objettivi tal -politika tagħhom.2 COM(2002) 276 finali tal-5 ta’ 
Ġunju 2002.
3 Skont l -Artikolu 21, taħt 
l-intestatura “Prinċipju ta’ 
treġija (ġestjoni) finanzjarja 
tajba”, tar -Regolament 
tal-Kummissjoni (KE, 
Euratom) Nru 2342/2002 
tat-23 ta’ Diċembru 2002 li 
jippreskrivi regoli ddettaljati 
għall -implimentazzjoni 
tar-Regolament tal -Kunsill (KE, 
Euratom) Nru 1605/2002 fuq 
ir-Regolament Finanzjarju li 
jgħodd għall -baġit ġenerali 
tal-Komunitajiet Ewropej 
fis-seħħ mill-1.1.2003 (ĠU L 357, 
31.12.2002, p. 1). Madankollu, 
sa mit-22 ta’ Awwissu 2006 
dan l -Artikolu jeħtieġ biss 
evalwazzjonijiet ex ante  
fir-rigward ta’ “programmi jew 
attivitajiet li jagħtu lok għal 
nefqa tal -baġit”.
4 COM(2002) 276 finali, li jgħodd 
mill-2003, u COM(2005) 12 
finali tas-26 ta’ Jannar 2005, 
dwar il -Miri (l -Objettivi) 
Strateġiċi 2005-2009.
5 Prefazju minn P. Mandelson, 
eks Kummissarju Ewropew 
għall -Kummerċ, għall -Manwal 
dwar il -VIS tal -Kummerċ.
12 Introduzzjoni
13 
Fil-komunikazzjoni tagħha dwar il-
”Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija, 
Il-Politika tal -Kummerċ bħala ele -
ment prinċipali mill -Istrateġija tal -UE 
2020”6, il-Kummissjoni ddikjarat li 
evalwazzjonijiet ex post  jitwettqu 
għall -monitoraġġ tal -impatti ta’ PTAs 
eżistenti fuq bażi aktar sistematika (ara 
aktar dettalji fl -Anness III ).
14 
Dħul ċedut huwa d -dħul li l -UE 
ċċedi minħabba l -preferenzi tarif -
farji mogħtija lill -pajjiżi benefiċjarji/
sħab taħt il -PTAs. Evalwazzjoni ex ante  
u ex post  ta’ dan id -dħul ċedut jip -
permetti lill -Kummissjoni ttejjeb 
il-ġestjoni finanzjarja tal -baġit tal -UE 
billi tipprovdi lill -awtorità baġitarja bi 
tbassir annwali preċiż tal -ġbir tad -dazji 
doganali u tal -kalkolu tal -ispejjeż 
baġitarji assoċjati mal -PTAs.
Superviżjoni u kontrolli 
fuq il -PTAs
15 
L-awtoritajiet doganali tal -Istati 
Membri, l -awtoritajiet tal -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab u l -Kummissjoni 
għandhom iġestu b’mod konġunt 
il-PTAs u jikkooperaw biex jiżguraw li 
jintlaħqu l -kundizzjonijiet meħtieġa 
għall -benefiċċju mit -trattament pref -
erenzjali. Il -protezzjoni tal -interessi 
finanzjarji tal -UE billi jiġi pprevenut telf 
lill-baġit tal -UE minħabba l -importazz -
joni ta’ merkanzija taħt il -PTAs mhux 
intitolati għal trattament tariffarju 
preferenzjali hija r -responsabbiltà ta’ 
dawk it -tliet gruppi ta’ awtoritajiet.16 
Iċ-ċertifikazzjoni u l -verifikazzjoni 
tal-istatus preferenzjali tal -prodotti 
huma kruċjali u jeħtieġu kontrolli 
dettaljati fuq l -oriġini tal -merkanzija 
u kooperazzjoni amministrattiva effet -
tiva mal -pajjiżi li jesportaw.
17 
Ir-regoli tal -oriġini jintużaw biex jiġi 
aċċertat li l -prodotti joriġinaw f’pajjiż 
partikolari intitolat li jibbenefika 
minn preferenzi u għaldaqstant, jis -
sodisfaw il -kriterji għall -preferenza 
kummerċjali7. Dawn ir -regoli 
għandhom tliet komponenti :
(a) komponent tal‑oriġini8 (li jikkat -
egorizza prodotti skont fejn jiġu 
prodotti) ,
(b) standard ta’ konsenja (li jiżgura 
li l-prodotti mhumiex suġġetti 
għall -manipulazzjoni billi jkun 
meħtieġ trasport dirett bejn 
il-pajjiż ta’ oriġini u l -UE) jew billi 
jiġi stabbilit b’mod dirett l -hekk 
imsejjaħ prinċipju ta’ nonmanip -
ulazzjoni) u
(c) standard tad‑dokumenti (doku -
mentazzjoni adegwata teħtieġ li 
tiġi provduta fir -rigward tal -oriġini 
tal-prodott).6 KUMM(2010) 612 finali tad-
9 ta’ Novembru 2010.
7 Kull ftehim fih lista ta’ 
proċeduri ta’ ħidma jew 
ta’ proċessar li għandhom 
jitwettqu fuq materjali mhux 
oriġinarji sabiex il -prodott 
manifatturat jista’ jikseb status 
oriġinarju.
8 Ir-regoli tal -oriġini tal -UE 
huma bbażati fuq kriterji 
tal-proċess: biex ikollhom 
l-oriġini preferenzjali ta’ pajjiż, 
il-merkanzija trid tinkiseb 
b’mod sħiħ (jiġifieri mkabbra, 
estratta) hemm jew, fejn dan 
ma jkunx il -każ, tkun għaddiet 
minn ipproċessar suffiċjenti 
hemmhekk.
13 Introduzzjoni
18 
Eżempju tal -proċedura biex jiġi deter -
minat jekk il -prodotti humiex eliġibbli 
għal trattament preferenzjali jidher 
fiċ- Ċart 1 .19 
Kooperazzjoni amministrattiva bejn 
l-awtoritajiet tal -Istati Membri, il -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab u l -Kummissjoni 
tintuża biex tikkonferma l -awtentiċità 
tal-provi tal -oriġini u tal -istatus 
tal-prodotti esportati. L -għoti jew 
ir-rifjut tal -preferenza tariffarja mit -
luba mill -importatur ikun jiddependi 
fil-parti l -kbira tal -każijiet mir -riżultati 
ta’ din il -proċedura. Iċ -Ċart 2  turi dijag -
ramma ta’ kontrolli fuq il -kummerċ 
preferenzjali.
Proċedura biex tiddetermina jekk il -prodotti humiex eliġibbli għal trattament 
tariffarju preferenzjali taħt l -SPĠ
1) Il-prodotti jinħadmu b'mod
 suﬃċjenti (lista ta' proċessi)?2) Ir-regoli dwar l-oriġini kumulattivi huma applikabbli?Il-prodotti jinkisbu
b'mod sħiħ?Konformi għall-Formola A
jew
għad-dikjarazzjoni fuq fattura
IVA
X'inhi r-regola fuq il-lista?
Il-prodott huwa konformi magħha?
Ebda trattament
preferenzjaliLe,
u l-prodott
mhuwiex konformi Ir-regola ġenerali
tat-tolleranza tapplika?
(materjali mhux oriġinarji
setgħu jiġu inklużi)Iva,
u l-prodott huwa
konformi magħha.IVAIVALE
LELEĊart 1
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal -Awdituri.
14 Introduzzjoni Ċart 2Dijagramma ta’ kontrolli fuq il -PTAs
Pajjiż tal-importazzjoni (Stat Membru X)
L-importatur jiddepożita
dikjarazzjoni doganali
tal-importazzjoni
bil-kodiċi preferenzjali
2XX, 3XX jew 4XX
ﬁl-kaxxa 36 tad-DAU
Il-prodotti jaslu jew
ﬁl-post tal-importatur
jew inkella ﬁl-post
tal-konsumatur
tiegħuL-importatur iżomm
l-evidenza u r-rekords
tal-oriġini preferenzjali
matul tliet snin wara
t-tmiem tas-sena li
ﬁha titwettaq
l-importazzjoni
L-importatur jiddepożita
dikjarazzjoni doganali
tal-importazzjoni bil-kodiċi
preferenzjali 2XX,
3XX jew 4XX
ﬁl-kaxxa 36 tad-DAUL-esportatur japplika
għal ċertiﬁkat tal-oriġini
preferenzjali jew joħroġ
dikjarazzjoni fuq fattura
Il-prodotti jiġu
direttament trasportati
lill-Istat Membru XProva li oriġini preferenzjali
ntbgħatet lill-importatur
Esportazzjoni
 
---------------------------------------------- 
Id-dwana twettaq kontrolli
u awditi ex post li jkunu
aleatorji u bbażati fuq
ir-riskju, u żżur il-post
tal-kummerċjant
u tanalizza r-rekords
tal-kummerċjant. Jekk
meħtieġ, id-Dwana
tibgħat talbiet tal-KA
lill-pajjiż beneﬁċjarjuL-awtoritajiet kompetenti
jiċċekkjaw li l-merkanzija
għandha l-oriġini
preferenzjali u joħorġu
ċ-ċertiﬁkat, fejn meħtieġ
L-awtoritajiet kompetenti
jridu jirrispondu għat-talba
taħt kooperazzjoni
amministrattiva ﬁ żmien
sitt xhur mill-wasla tagħha
jew ﬁ żmien erba' xhur
mill-wasla tan-nota ta'
tfakkir tagħha, l-aktar tardKooperazzjoni amministrattiva (KA) 
Il-prodotti jiġu
rilaxxati għal
ċirkolazzjoni liberaImportazzjoniPajjiż bene/f_iċjarju li jesporta (Mhux tal-UE)
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal -Awdituri.
15
20 
L-objettiv tal -awditu tal -Qorti kien li 
jiġi evalwat jekk il -Kummissjoni vvalu -
tatx b’mod xieraq l -effetti ekonomiċi 
tal-PTAs9 u jekk il -kontrolli fuqhom 
jiżgurawx li l -importazzjonijiet ma 
jkunux jistgħu jibbenefikaw bi żball 
minn tariffa preferenzjali, li tirriżulta 
fit-telf tad -dħul tal -UE.
Valutazzjoni tal -effetti 
ekonomiċi tal -PTAs
21 
Il-Qorti eżaminat l -evalwazzjonijiet 
ex ante  u ex post  imwettqa minn, 
jew f’isem, il -Kummissjoni tal -effetti 
ekonomiċi previsti jew realizzati. 
Għal dan il -fini, il -Qorti analizzat 
id-dokumentazzjoni disponibbli 
għand il -Kummissjoni fir -rigward ta’ 
kampjun ta’ 44 PTA10, notevolment 
kwalunkwe rapport dwar il -VI, studji 
dwar il -VIS, evalwazzjonijiet ex post , 
u l-arranġamenti għall -monitoraġġ 
futur. Ħarsa ġenerali lejn dawn il -PTAs 
hija provduta fl -Annessi II  u III.
22 
Ir-rekwiżiti definiti mil -linji gwida 
tal-VI u tal -VIS, ir -rapporti tal -Bord 
għall -Valutazzjoni tal -Impatt, id -dik-
jarazzjonijiet ta’ attività u r -rapporti 
annwali tal -attività tal -Kummissjoni u l-komunikazzjonijiet rilevanti tagħha 
dwar kwistjonijiet kummerċjali ttieħdu 
inkunsiderazzjoni biex tiġi vvalutata 
l-kwalità ta’ tali evalwazzjonijiet. At -
tenzjoni partikolari ngħatat għal kif 
il-Kummissjoni żgurat ir -robustezza 
ta’ sorsi tad -data  użati f’dawn l -eval -
wazzjonijiet u anke għas -segwitu 
mill -Kummissjoni tas -sejbiet u tar -rak-
komandazzjonijiet preċedenti tal -Qorti 
li jikkonċernaw il -VI11 u tal -Kumitat 
Ekonomiku u Soċjali Ewropew li 
jikkonċernaw il -VIS12. Il-Qorti vverifikat 
ukoll jekk l -evalwazzjonijiet ex post  
jurux li l -PTAs qed iwasslu l -benefiċċji 
intenzjonati tagħhom. 
Superviżjoni u kontrolli 
fuq il -PTAs
23 
Il-Qorti eżaminat l -effettività 
tal-arranġamenti ta’ superviżjoni 
u tal -kontroli mwettqa fuq il -PTAs 
mill -awtoritajiet kompetenti f’ħames 
Stati Membri13, li rrappreżentaw żewġ 
terzi tal -valur totali tal -importazzjoni -
jiet taħt il -PTAs li bbenefikaw minn 
miżuri preferenzjali tariffarji fl-2011, 
billi wettqet l -ittestjar deskritt fl -An‑
ness IV . L-awditu kopra l -istrateġija ta’ 
kontroll u l -ġestjoni tar -riskju, il -funz -
jonament ta’ arranġamenti ta’ kooper -
azzjoni amministrattiva u l -proċeduri 
għall -irkupru ta’ kwalunkwe RPT 
dovut.9 Attenzjoni dovuta ngħatat 
lill-analiżi tal -impatti soċjali 
u ambjentali tal -PTAs u tal -FSE 
unilaterali, li għandhom 
kontenut qawwi ta’ żvilupp 
sostenibbli.
10 Minn dawn, 39 
jirrappreżentaw il -PTAs kollha 
fis-seħħ waqt ix -xogħol 
tal-awditjar u 5 kienu 
għadhom mhux fis -seħħ f’dak 
il-waqt.
11 Ir-Rapport Speċjali Nru 3/2010 
tal-Qorti Ewropea tal -Awdituri 
Il-valutazzjonijiet tal -Impatt 
fl-istituzzjonijiet tal- UE 
huma ta’ appoġġ għat -teħid 
tad-deċiżjonijiet? ( http://eca.
europa.eu )
12 Opinjonijiet tal -Kumitat 
Ekonomiku u Soċjali Ewropew 
Nru 818/2011 dwar il -VIS 
u l-politika kummerċjali 
tal-Unjoni Ewropea 
u Nru 1621/2011 Ir -rwol 
tas-soċjetà ċivili fil -ftehim ta’ 
kummerċ ħieles bejn l -UE 
u l-Indja ( http://www.eesc.
europa.eu ).
13 Il-Ġermanja, Spanja, Franza, 
l-Italja u r -Renju Unit, li kienu 
l-ħames Stati Membri li 
importaw l -aktar taħt il -PTAs 
fl-2010.Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
16 Ambitu u approċċ tal -awditjar
24 
Il-Qorti vvalutat l -evalwazzjoni minn 
qabel u l -funzjoni ta’ monitoraġġ 
ex post  tal-Kummissjoni fil -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab, ir -rwol tagħha 
fl-arranġamenti ta’ kooperazzjoni am -
ministrattiva, l -ispezzjonijiet tagħha 
tal-awtoritajiet doganali tal -Istati 
Membri, l -analiżi tal -investigazzjonijiet 
tal-oriġini mwettqa mill -OLAF u r -ri-
nunzja ta’ applikazzjonijiet għall -ġbir 
tad-dazji, u l -adegwatezza tal -qafas 
leġiżlattiv fis -seħħ sabiex tiġi żgurata 
l-kompletezza tal -ġbir tad -dħul.
25 
L-attivitajiet ta’ superviżjoni u kontroll 
tal-Kummissjoni fuq il -PTAs ġew ivval -
utati bi tqabbil mad -dispożizzjonijiet 
legali fis -seħħ, l -istqarrijiet rilevanti 
tal-missjoni, id -dikjarazzjonijiet ta’ at -
tività u l -komunikazzjonijiet mill -Kum -
missjoni dwar ir -regoli tal -oriġini 
u l-PTAs. Ingħatat attenzjoni 
għas -segwitu mill -Kummissjoni ta’ se -
jbiet preċedenti u rakkomandazzjoni -
jiet mill -Qorti li jikkonċernaw il -PTAs14.14 Ir-Rapport Annwali tal -Qorti 
Ewropea tal -Awdituri fuq 
is-sena finanzjarja 2003, 
il-Kapitolu 3, il -paragrafu 3(30) 
(ĠU C 293, 30.11.2004. p. 1).
17
 Osservazzjonijiet
Minkejja t -titjib matul 
iż-żmien, il -Kummissjoni 
ma vvalutatx b’mod 
xieraq l -effetti ekonomiċi 
kollha tal -PTAs
26 
L-effetti ekonomiċi tal -PTAs għandhom 
jiġu vvalutati b’mod xieraq mill -Kum -
missjoni kemm ex ante  kif ukoll ex post 
(ara l -paragrafi 7 sa 14).
Il-Kummissjoni mhux 
dejjem wettqet valutazzjoni 
tal-effetti ekonomiċi kollha 
tal-PTAs
Valutazzjonijiet tal -Impatt jew 
evalwazzjonijiet ex ante
27 
Valutazzjonijiet tal -Impatt jew eval -
wazzjonijiet ex ante  ma tħejjewx għal 
7 mit-13-il PTA fejn kien hemm jew 
rekwiżit legali jew inkella impenn 
formali biex isir dan. Ara aktar dettalji 
fl-Anness II .
28 
Fis-sitt VI analizzati mill -Qorti, ingħatat 
stima15 tal-impatt tal -proposti differ -
enti tal -politika dwar id -dħul tal -UE, 
biss mill -VI tas -Sistema ta’ Preferenzi 
Ġeneralizzati16 (SPĠ).Valutazzjonijiet tal -Impatt 
għas -Sostenibbiltà
29 
Valutazzjonijiet tal -Impatt 
għas- Sostenibbiltà ma tħejjewx għal 
5 mit-28 PTA fejn kien hemm impenn 
biex isir dan (Ara aktar dettalji fl -An‑
ness II ). Id -dħul ċedut ma ġie stmat 
fl-ebda mill -VIS analizzati mill -Qorti.
Evalwazzjonijiet interim u/jew 
ex post
30 
Għalkemm evalwazzjoni interim u/jew 
ex post  kellha titwettaq fir -rigward 
ta’ 27 PTA fis -seħħ, skont l -impenn 
tal-Kummissjoni f’dan ir -rigward 
u l-prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja 
tajba u obbligu ta’ rendikont pubbliku, 
din għadha ma saritx f’16 minnhom17 
(Ara aktar dettalji fl -Anness III ).
31 
Mis-27 PTA analizzat mill -Qorti, fejn 
hija tqis li kien imissha twettqet eval -
wazzjoni ex post , id-dħul ċedut ġie 
stmat biss fir -rigward tal -SPĠ. Ir -rap-
port statistiku tal -Kummissjoni dwar 
l-SPĠ18 juri, matul il -perjodu 2006-2009, 
l-impatt fuq il -baġit tal -UE bħala ta’ 
EUR 8,6 biljun li jirrappreżentaw kwazi 
14 % tad -dazji doganali miġbura f’dak 
il-perjodu. Il -Kummissjoni ma spjegatx 
kif dan l -ammont ġie kkalkulat.15 Il-VI (SEC(2011) 536 final) li 
tikkonċerna l -SPĠ li daħlet 
fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2014 
tistma li, fl -għażla preferuta, 
meta mqabbel max -xenarju ta’ 
referenza, l -impatt kumbinat 
ta’ esportazzjonijiet minn 
ċerti benefiċjarji preċedenti li 
jsiru suġġetti għal dazji ogħla, 
u ż-żieda fl -esportazzjonijiet 
minn pajjiżi terzi li huma diġà 
suġġetti għad -dazji, jimplikaw 
li d-dħul mit -tariffi jiżdied 
fil-perjodu qasir b’madwar 
EUR 2 biljun (ara l -Anness 6.4 
t-Tabella 6-4), li jiġi miżjud 
mad -dħul tariffarji attwali ta’ 
madwar EUR 19 biljun.
16 Ir-Regolament (UE) 
Nru 978/2012 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill tal-
25 ta’ Ottubru 2012 li japplika 
skema ta’ preferenzi tariffarji 
ġeneralizzati u li jħassar 
ir-Regolament tal -Kunsill 
(KE) Nru 732/2008 (ĠU L 303, 
31.10.2012, p. 1).
17 PTAs mat -Turkija, l- EEA, 
l-Isvizzera, il -FYROM, 
il-Kroazja, l -Albanija, 
il-Montenegro, 
il-Bosnja -Ħerzegovina, 
is-Serbja, il -Libanu, l -OPT 
(Territorju Palestinjan 
Okkupat), is- Sirja, 
il-CARIFORUM (Pajjiżi 
tal-Karibew), l -Istati 
tal-Paċifiku, il -PTE (Pajjiżi 
u Territorji extra -Ewropej), 
u l-Moldova.
18 KUMM(2011) 272 finali 
tas-17 ta’ Mejju 2011.
18 Osservazzjonijiet
Il-valutazzjonijiet imwettqa 
fil-parti l -kbira tal -każijiet 
kien fihom ineżattezzi u ma 
kinux utli jew komprensivi 
b’mod sħiħ, iżda sar titjib
Valutazzjonijiet tal -Impatt jew 
evalwazzjonijiet ex ante
32 
Skont il -linji gwida tal -VI tal -Kummiss -
joni19, l-impatti għandhom jiġu kwanti -
fikati u valorizzati fejn possibbli u jiġu 
bbażati fuq metodi robusti u  data  
affidabbli.
33 
Sabiex jipprovdi appoġġ għall -kwalità 
għall -VI, Bord għall -Valutazzjoni 
tal-Impatt ġie stabbilit fil -Kummis -
sjoni fi tmiem l-2006. Barra minn 
hekk, il -Kapaċità tal -Awditjar Intern 
tad-Direttorat Ġenerali għall -Kummerċ 
tal-Kummissjoni wettqet awditu tal -VI 
u tal -VIS fl-2007.
34 
Il-Qorti analizzat is-6 VI20 mwettqa 
fir-rigward tal -PTAs fost it-13 li 
għalihom il -Qorti tqis li VI kienet 
meħtieġa (ara aktar dettalji fl -An‑
ness II ) u sabet id -dgħufijiet li ġejjin:
Dgħufijiet li jikkonċernaw 
ir-robustezza 
tal-kwantifikazzjoni tal -impatti 
fil-VI
35 
Mis-sitt VI analizzati, dik biss li 
tikkonċerna r -Regolament tal -SPĠ 
Nru 978/2012, kien fiha analiżi komp -
rensiva tal -effetti ekonomiċi fil -pajjiżi 
benefiċjarji bbażata fuq sorsi robusti 
tad-data .36 
L-impatti ekonomiċi tal -PTA mar -Re-
pubblika tal -Korea li ntwerew fil -VI 
tiegħu21 huma bbażati fuq studju 
mwettaq minn konsulenti esterni22. 
Dan l -istudju juża l -mudell Kom -
putabbli ta’ Ekwilibriju Ġenerali 
(CGE) u d -database tal -Proġett ta’ 
Analiżi tal -Kummerċ Globali (GTAP) 
bħala data  tas- sors li l -limitazzjoni -
jiet u d -dgħufijiet inerenti tagħha 
jingħataw fil -paragrafi 44 sa 46 hawn 
taħt.
37 
Mis-sitt VI eżaminati, żewġ rapporti 
tal-VI li jikkonċernaw l -SPĠ ġew pro -
dotti wara li l -Bord għall -Valutazzjoni 
tal-Impatt beda operazzjonijiet fl-2007; 
huma ġew sottomessi debitament 
lill-Bord għal analiżi tal -kwalità. Rak -
komandazzjonijiet li saru minn dan 
tal-aħħar għat -titjib tal -kwalità ta’ 
dawk l -abbozzi ta’ rapporti fil -parti 
l-kbira ttieħdu inkunsiderazzjoni 
mill -Kummissjoni u ma kinux jeħtieġu 
sottomessjoni mill -ġdid.19 Il-linji gwida tal -Valutazzjoni 
tal-impatt tal -Kummissjoni 
Ewropea tal-15.1.2009 
(SEC(2009) 92) u l -linji gwida 
aktar bikrija tal -Valutazzjoni 
tal-impatt tal-15.6.2005 
(SEC(2005) 791).
20 Il-VI li jikkonċernaw l -Amerika 
Ċentrali, il -Komunità Andina, 
ir-Repubblika tal -Korea, 
l-Indja, ir -Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 732/2008 
tat-22 ta’ Lulju 2008 li japplika 
skema ta’ preferenzi tariffarji 
ġeneralizzati għall -perjodu 
mill-1 ta’ Jannar 2009 sal-
31 ta’ Diċembru 2011 u li 
jemenda r- Regolamenti (KE) 
Nru 552/97, (KE) Nru 1933/2006 
u r-Regolamenti 
tal-Kummissjoni 
(KE) Nru 1100/2006 
u (KE) Nru 964/2007 
(ĠU L 211, 6.8.2008, p. 1), 
u r-Regolament (UE) 
Nru 978/2012 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill tal-
25 ta’ Ottubru 2012 li japplika 
skema ta’ preferenzi tariffarji 
ġeneralizzati u li jħassar 
ir-Regolament tal -Kunsill 
(KE) Nru 732/2008 (ĠU L 303, 
31.10.2012, p. 1).
21 Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal -Kummissjoni, 
li jakkumpanja d -dokument 
għar -Rakkomandazzjoni 
għal deċiżjoni tal -Kunsill li 
tawtorizza lill -Kummissjoni 
biex tinnegozja Ftehim 
ta’ Kummerċ Ħieles 
mar-Repubblika tal -Korea 
f’isem il -KE u l -Istati Membri 
tagħha, il -Valutazzjoni 
tal-Impatt tas-27.11.2006 
((SEC(2006) 1562).
22 Copenhagen Economics & 
Prof. J. F. Francois, Economic 
Impact of a Potential FTA 
between the EU and South 
Korea , Marzu 2007.
19 Osservazzjonijiet
Eżempju tal -importanza tar -ratifika u tal -implimentazzjoni effettiva ta’ konvenz -
jonijiet internazzjonali dwar id -drittijiet tal -bniedem u tax -xogħol, dwar l -ambjent 
u dwar il -governanza tajba
Fl-24 ta’ April 2013, fil -Bangladexx, bini ta’ tmien sulari li kien jospita bosta fabbriki tal -ħwejjeġ (Rana Plaza) 
ikkollassa u wassal għall -mewt ta’ 1 129 ħaddiem. Dan l -aċċident żied it -tħassib pubbliku li l -kummerċ tal -UE 
ma’ pajjiżi li qed jiżviluppaw ma għandux biss jiżgura provvista rħisa ta’ ħwejjeġ lil impriżi u konsuma -
turi tal -UE, iżda wkoll li jiġu manifatturati taħt kundizzjonijiet tax -xogħol skont standards internazzjonali, 
bħall -istandards fundamentali tax -xogħol tal -ILO.  Fit-8 ta’ Lulju 2013, il -Kummissjoni, flimkien mal -Gvern 
tal-Bangladexx u l -ILO, varat inizjattiva konġunta (“Compact”) għat -titjib tal -kundizzjonijiet tax -xogħol, 
tas-saħħa u tas -sikurezza għall -ħaddiema fil -fabbriki tal -ħwejjeġ tal -Bangladexx.Kaxxa 123 COM(2004) 461 final tas-
7 ta’ Lulju 2004. Ara wkoll 
il-Pjan direzzjonali ( http://
ec.europa.eu/governance/
impact/planned_ia/docs/88_
trade_gsp_regulation_en.pdf ) 
u SEC(2011) 536 final tal-
10 ta’ Mejju 2011 (dan jirreferi 
wkoll għar -Regolament 
tal-SPĠ Nru 978/2012).
24 SEC(2011) 536 final.
25 Ara l -Anness 6 ta’ SEC(2011) 
536 final.
26 COM(2002) 276 finali u l -linji 
gwida tal -VI.
27 Il-VI li jikkonċernaw l -Amerika 
Ġentrali, il -Komunità Andina, 
ir-Repubblika tal -Korea, 
u l-Indja.Dgħufijiet li jikkonċernaw 
l-utilità u l -kompletezza tal -VI
38 
L-objettivi tal -SPĠ huma li tikkon -
tribwixxi għall -ġlieda kontra l -faqar 
globali, li tippromwovi l -iżvilupp 
sostenibbli u li tiżgura salvagwardja 
aħjar għall -interessi finanzjarji 
u ekonomiċi tal -UE23. Madankollu, 
il-VI li tikkonċerna l -iskema tal -SPĠ li 
bdiet fl-1 ta’ Jannar 201424 kopriet biss 
l-objettiv ġenerali tal -SPĠ li jiġu pro -
mossi żvilupp sostenibbli u governan -
za tajba fir -rigward ta’ 10 mill-85 pajjiż 
benefiċjarju potenzjali25. Il-ħtieġa 
għar -ratifika u għall -implimentazzjoni 
effettiva ta’ konvenzjonijiet internaz -
zjonali dwar id -drittijiet tal -bniedem 
u tax -xogħol, dwar l -ambjent u dwar 
il-governanza tajba, tqieset biss għal 
dawn l-10 pajjiżi u mhux fir -rigward ta’ 
pajjiżi benefiċjarji oħra (ara l -Kaxxa 1 ).39 
L-identifikazzjoni ta’ indikaturi ta’ 
monitoraġġ ewlenin sabiex jitħejjew 
evalwazzjonijiet ex post  ta’ xi nk -
iseb hija pass proċedurali ewlieni 
tal-proċess tal -VI26.
40 
Arranġamenti għall -monitoraġġ 
kienu inklużi fis -sitt VI eżaminati 
mill -Qorti. Madankollu, f’erbgħa min -
nhom27 il-Kummissjoni ma speċifikatx 
it-twaqqit, l -ambitu u l -indikaturi 
għall -valutazzjoni tal -effettività 
tal-għażla preferuta u min ikun re -
sponsabbli biex iwettaqha.
20 Osservazzjonijiet
41 
Il-ħtieġa għal tali azzjonijiet ta’ 
monitoraġġ ġiet enfasizzata mill -Ku-
mitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew 
fir-rigward tal -PTA bejn l -UE u l -In-
dja. Il -Kumitat Ekonomiku u Soċjali 
Ewropew28 irrakkomanda “ li jsiru 
immedjatament studji ġodda li jqisu 
b’mod dirett l‑impatt reali tal‑ftehim ta’ 
kummerċ ħieles fuq is‑soċjetà ċivili tal‑UE 
u dik Indjana (b’mod partikolari Mode 
4, l‑SMEs, id‑drittijiet tal‑ħaddiema, 
in‑nisa, il‑protezzjoni tal‑konsumatur, 
l‑ekonomija informali, l‑agrikoltura, 
il‑faqar u l‑effetti fuq l‑aċċessibiltà 
ta’ prodotti bażiċi bħall‑mediċini ta’ 
emerġenza li jsalvaw il‑ħajja) ”.
42 
Il-VI li tikkonċerna l -iskema tal -SPĠ li 
bdiet fl-1 ta’ Jannar 2014 turi li wieħed 
mill -objettivi tal -SPĠ29 huwa l -iżgurar 
ta’ salvagwardja aħjar għall -interessi 
finanzjarji u ekonomiċi tal -UE. Minkejja 
l-fatt li l -parti l -kbira tal -investigazz -
jonijiet ta’ frodi mwettqa mill -OLAF 
fil-qasam tal -PTAs jikkonċernaw 
il-pajjiżi benefiċjarji tal -SPĠ, l -indikatu -
ri mill -Kummissjoni għall -monitoraġġ 
tal-effettività ma jipprovdu l -ebda 
rabta diretta mal -frodi u mal -evażjoni 
tad-dazji doganali. Għalhekk, il -parti -
jiet interessati ma għandhom l -ebda 
possibbiltà li jiċċekkjaw il -vulner -
abbiltà tal -SPĠ għall -frodi u li jkejlu 
kwalunkwe titjib fil -ġlieda kontra 
l-frodi u kontra l -evażjoni tad -dazji 
doganali.Valutazzjonijiet tal -Impatt 
għas -Sostenibbiltà
43 
Il-Qorti analizzat 10 VIS30 u sabet 
id-dgħufijiet deskritti hawn taħt.
Dgħufijiet li jikkonċernaw 
ir-robustezza 
tal-kwantifikazzjoni tal -impatti 
fil-VIS
44 
Fil-VIS, konsulenti esterni japplikaw 
il-mudell Komputabbli ta’ Ekwilibriju 
Ġenerali (CGE), ibbażat fuq id -database 
tal-Proġett ta’ Analiżi tal -Kummerċ 
Globali (GTAP). Dan huwa mudell użat 
b’mod wiesa’ minn organizzazzjonijiet 
internazzjonali. Madankollu, il -mudell 
isofri minn xi limitazzjonijiet (ara 
l-Anness V ).
45 
Il-Qorti sabet li l -GTAP juża data  
antika31 li mhijiex ivverifikata b’mod 
suffiċjenti għall -konsistenza u l -affid -
abbiltà. Għalhekk, l -użu tagħha jista’ 
jwassal għal konklużjonijiet żbaljati 
fil-VIS. Il -Kummissjoni għandha 
aċċertament limitat dwar il -konsisten -
za tal -qafas statistiku bejn ir -reġjuni 
differenti u bejn l -Istati Membri tal -UE 
u l-pajjiżi benefiċjarji/sħab.28 L-Opinjoni Nru 1612/2011 
tal-Kumitat Ekonomiku Soċjali 
u Ewropew.
29 Skont is -SEC(2011) 536 finali.
30 Il-VIS li jikkonċernaw il -PTAs 
maċ -Ċilì, sitt FSE mal -pajjiżi 
AKP , l -Amerika Ċentrali, 
il-Komunità Andina, l- FTAs 
Ewro -Mediterranji ma’ disa’ 
pajjiżi, ir -Repubblika tal -Korea, 
il-Mercosur, l -Indja, il -Kanada, 
u d-DCFTA mal -Marokk.
31 Għall -iskopijiet tal -mudell 
tas-CGE, Matriċijiet 
ta’ Kontabbiltà Soċjali 
jinġabru għal kull reġjun 
iżda fil -verżjonijiet l -aktar 
reċenti tal -GTAP l -użu ta’ 
koeffiċjenti u strutturi tekniċi 
ta’ komoditajiet għall -użi finali 
u intermedji huma bbażati 
fuq Tabelli ta’ Provvista u Użu 
bi prezzijiet attwali għas -sena 
referenzjarja 2000, għalkemm 
l-Eurostat (id -dipartiment 
tal-istatistika tal -Kummissjoni) 
attwalment għandu data  
disponibbli għas -snin 2007, 
2008  u 2009.
21 Osservazzjonijiet
46 
L-Eurostat u l -istituti nazzjonali 
tal-istatistika qegħdin fl -aħjar 
pożizzjoni biex jipprovdu opinjoni 
dwar il -kwalità tad -data  għall -Istati 
Membri, iżda d -DĠ Kummerċ ma 
talabx l -opinjoni ta’ dak ta’ qa -
bel dwar il -kwalità tad -data  użata 
fil-GTAP . Il -Qorti fir -Rapport 
Speċjali Nru 3/201032 tagħha sa -
bet li sorsi interni bħall -Eurostat 
mhumiex qed jintużaw b’mod attiv 
għad -determinazzjoni tad -disponib -
biltà ta’ data  speċifika tal -Istati Membri 
u biex tingħata tali data  (pereżempju 
f’kooperazzjoni mal -uffiċċji nazzjonali 
tal-istatistika).
Dgħufijiet li jikkonċernaw 
l-utilità u l -kompletezza tal -VIS
47 
Il-puntwalità ta’ VIS hija impor -
tanti ħafna sabiex tiżgura li tkun utli 
għan -negozjaturi. Madankollu, f’każ 
wieħed, il -PTA maċ -Ċilì kien diġà ffir -
mat qabel ma l -VIS kien ġie ffinalizzat.
48 
Il-VI u l -VIS janalizzaw l -impatti tal -PTA 
fis-settur agrikolu. Madankollu, 
l-impatt tal -Politika Agrikola Komuni 
fl-ekonomiji lokali tal -pajjiżi sħab ġiet 
ivvalutata biss fil -VIS tal -kummerċ 
reġjonali mal -pajjiżi tal -Karibew, 
filwaqt li impatti negattivi ġew iċċitati 
f’rapporti tal -Organizzazzjonijiet Inter -
nazzjonali (ILO33, FAO34), speċjalment 
fir-rigward ta’ Ftehimiet ta’ Sħubija 
Ekonomika (FSE)35.49 
Barra minn hekk, il -VIS li tikkonċerna 
FSE tal-2007 ma tindirizzax punti trat -
tati fi ħdan VIS oħra, bħall -impatt ta’ 
kapitolu dwar id -Drittijiet ta’ Proprjetà 
Intellettwali fuq is -saħħa pubblika, 
minħabba li restrizzjonijiet fuq l -aċċess 
għal mediċini ġeneriċi jistgħu jaf -
fettwaw b’mod negattiv l -abbiltà 
tal-gvernijiet biex itejbu l -kundizz -
jonijiet tas- saħħa pubblika. Dan jixħet 
dubju fuq il -kompletezza tal -analiżi 
mwettqa minħabba li, madankollu, 
il-Kummissjoni introduċiet miżuri 
xierqa ta’ salvagwardja f’dak ir -rigward 
fit-test tal -Ftehim36.
Evalwazzjoni interim u/jew 
ex post
50 
Il-Qorti analizzat l -evalwazzjonijiet 
ex post  kollha mwettqa sa tmiem 
l-201237 li jikkonċernaw il -PTAs u sabet 
dan li ġej:
Il-kwantifikazzjoni ta’ impatti 
f’xi evalwazzjonijiet interim 
u/jew ex post
51 
Il-Qorti sabet li analiżi komprensiva, 
kwantitattiva u bbażata fuq l -evidenza, 
tar-riżultati ekonomiċi, kienet twettqet 
fl-evalwazzjoni ex post  tal-PTA maċ -Ċilì 
u fl-evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu 
tal-SPĠ tal -UE. Iż -żewġ evalwazz -
jonijiet jużaw, simulazzjonijiet CGE, 
flimkien ma’ stimi ekonometriċi (ara 
l-paragrafi 44 sa 46 u l -Anness III ).32 Ara l -paragrafu 70 tar -Rapport 
Speċjali Nru 3/2010.
33 ILO, Trade and employment 
from Myths to facts  
(Il-Kummerċ u l -Impjiegi 
mill-Miti għall -fatti), 2011.
34 FAO, The agricultural dimension 
of the ACP‑EU Economic 
Partnership Agreements  
(Id-dimensjoni agrikola 
tal-Ftehimiet ta’ Sħubija 
Ekonomika bejn l -AKP u l -UE), 
2006.
35 PTAs li joħolqu FTA bejn l -UE 
u l-pajjiżi AKP.
36 Skont l -Artikolu 139(2) tal -FSE 
bejn l -Istati tal -CARIFORUM 
u l-UE, minn naħa waħda, 
u l-Komunità Ewropea u l -Istati 
Membri tagħha, min -naħa 
l-oħra, il -Parti tal -KE u l -Istati 
Firmatarji tal -CARIFORUM 
jaqblu li l -prinċipji stipulati 
fl-Artikolu 8 tal -Ftehim TRIPS 
japplikaw għal din it -Taqsima. 
Il-Partijiet jaqblu wkoll li 
infurzar adegwat u effettiv 
tad-drittijiet ta’ proprjetà 
intellettwali għandu jieħu kont 
tal-ħtiġijiet ta’ żvilupp tal -Istati 
tal-CARIFORUM, jipprovdi 
bilanċ tad -drittijiet u l -obbligi 
bejn id -detenturi u l -utenti 
tad-drittijiet u jippermetti 
lill-Parti tal -KE u l -Istati 
Firmatarji tal -CARIFORUM 
jipproteġu s- saħħa 
u n-nutrizzjoni pubblika. 
Xejn f’dan il -Ftehim ma 
għandu jiġi interpretat biex 
ifixkel il -kapaċità tal -Partijiet 
u tal -Istati Firmatarji 
tal-CARIFORUM li jippromovu 
l-aċċess għall -mediċini.
37 L-evalwazzjoni ta’ nofs 
it-terminu tal -SPĠ tal -UE, 
ir-rapport tal -integrazzjoni 
ekonomika fiż -Żona 
Ewro -Mediterranja, 
l-evalwazzjoni tal -impatt 
ekonomiku tal -pilastru 
tal-kummerċ tal -Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni bejn l -UE u ċ -Ċilì 
u l-valutazzjoni  ex post ta’ sitt 
FTAs tal- UE.
22 Osservazzjonijiet
Dgħufijiet li jikkonċernaw 
il-kompletezza 
tal-evalwazzjonijiet interim 
u/jew ex post
52 
L-evalwazzjoni ex post  ta’ sitt PTAs38 
tillimita l -analiżi ta’ impatti ekonomiċi 
għal flussi tal -kummerċ u tqiegħed 
enfasi fuq l -effetti tagħhom fil -pajjiżi 
sħab. Il -Kummissjoni ma wettqet l -ebda 
analiżi settorjali u l -flussi tal -kummerċ 
mhumiex ripartiti aktar taħt il -livell 
tal-prodott agrikolu u industrijali.
53 
Ir-rapport ta’ evalwazzjoni ex post  
għall -pajjiżi Ewro -Mediterranji39 fih 
analiżi bir -reqqa tar -riżultati ekonomiċi 
tal-liberalizzazzjoni tal -kummerċ. 
Madankollu, il -valur miżjud tal -PTA 
lix-xenarju ta’ referenza fl -UE ma 
kienx stipulat. Ma saret l -ebda analiżi 
tal-kostijiet -benefiċċji u mhuwa inkluż 
l-ebda arranġament għal evalwazzjoni 
ex post  futura.
L-evalwazzjoni interim 
dwar l -SPĠ turi li l -politika 
għadha ma wasslitx 
il-benefiċċji intenzjonati 
kollha tagħha
54 
Fir-rigward tal -objettiv tal -SPĠ li tik -
kontribwixxi għall -ġlieda kontra l -faqar 
globali u li tippromwovi l -iżvilupp 
sostenibbli, l -evalwazzjoni interim turi 
riżultati mħallta. Min -naħa l -waħda, 
hija tipprovdi evidenza pożittiva li:
(a) l-UE qed toffri aċċess preferenzjali 
mtejjeb lil dawk il -pajjiżi bi ħtieġa 
akbar tal -iżvilupp.(b) l-evidenza ekonometrika 
tissuġġerixxi li, globalment, 
il-preferenzi tassew għandhom 
impatt pożittiv fuq il -kummerċ kif 
ukoll fuq l -investiment, u
(c) hemm evidenza li esportaturi 
fil-pajjiżi l -anqas żviluppati tassew 
jibbenefikaw mill -marġnijiet ta’ 
preferenza u li l -profitt mhu -
wiex sempliċiment approprjat 
mill -importaturi.
55 
Min -naħa l -oħra, il -Kummissjoni tqis 
li l-SPĠ għandha tgħin lill -ekonomiji 
li qed jiżviluppaw biex iżidu l -espor -
tazzjonijiet industrijali tagħhom40, u li 
l-provvista tal -preferenzi fi prodotti 
industrijali tgħin biex tħeġġeġ tali 
esportazzjonijiet u jikkontribwixxi 
għad -diversifikazzjoni permezz 
tal-iżvilupp ta’ bażi industrijali usa’. 
Madankollu, l -evalwazzjoni interim 
tal-SPĠ turi li ma kinitx effettiva biex 
iżżid id -diversifikazzjoni41, u li ma 
hemm l -ebda evidenza ċara ta’ żieda 
fit-tkabbir ekonomiku42 jew fl -iżvilupp 
sostenibbli43 f’pajjiżi li qed jiżviluppaw.38 L-Afrika t’Isfel, il -Messiku, 
il-Marokk, it -Tuneżija, iċ -Ċilì 
u l-Ġordan.
39 Il-Libanu, it -Territorji 
Palestinjani Okkupati u s- Sirja 
kienu ‘l barra mill -ambitu 
tal-evalwazzjoni.
40 SEC(2011) 536 final.
41 Skont il -paragrafu 7(1) 
tal-evalwazzjoni ta’ nofs 
it-terminu tas -SPĠ tal -UE, 
ma hemm l -ebda evidenza li 
l-iskemi tal -SPĠ wasslu għal 
kwalunkwe diversifikazzjoni 
tal-esportazzjoni u għal 
dħul fi prodotti ġodda 
tal-esportazzjoni min -naħa 
tal-pajjiżi benefiċjarji.
42 Il-paragrafu 7(1) 
tal-evalwazzjoni ta’ nofs 
it-terminu tal -SPĠ tal -UE 
jiddikjara li l -evidenza dwar 
il-punt sa fejn liema marġnijiet 
ta’ preferenza huma assoċjati 
ma’ indikaturi tal -iżvilupp 
hija mħallta bil -bosta, u ma 
toħroġ l -ebda stampa ċara 
li tissuġġerixxi li l -preferenzi 
huma mmirati partikolarment 
tajjeb lejn dawk il -pajjiżi 
li huma l -aktar fil -bżonn/
vulnerabbli...huwa x’aktarx 
possibbli li r -reġim tal -SPĠ 
kien fattur importanti għal 
pajjiżi partikolari fl -iżvilupp 
tagħhom. Madankollu, il -punt 
huwa li globalment ma hemm 
l-ebda evidenza qawwija li 
dan huwa l -każ.
43 Il -paragrafu 7(1) 
tal-evalwazzjoni ta’ nofs 
it-terminu tal -SPĠ tal -UE 
jintroduċi l -oppożizzjoni 
legali li ġejja: Filwaqt li 
hemm xi evidenza li l -iskema 
tal-SPĠ+ jista’ jkollha impatt 
pożittiv fuq ir -ratifikazzjoni 
ta’ konvenzjonijiet partikolari, 
l-evidenza li hemm 
implimentazzjoni attiva reali 
tal-konvenzjonijiet rilevanti 
(speċjalment fir -rigward 
tal-istandards tax -xogħol) hija 
ħafna aktar dgħajfa.
23 Osservazzjonijiet
44 Kampjun minn unitajiet 
monetarji (MUS), ibbażat 
fuq il -valur doganali 
tal-merkanzija. Il -materjalità 
ġiet iffissata f’livell ta’ 5 %, livell 
ta’ fiduċja ta’ 95 %.
45 Skont l -Artikolu 221(3) 
tal-KDK, ma għandhiex issir 
komunikazzjoni mad -debitur 
wara t -temma ta’ perjodu 
ta’ tliet snin mid -data li fiha 
ntefaq id -dejn mad -dwana. 
Għaldaqstant, l -ammonti 
dovuti jsiru preskritti wara 
jkun għadda dan il -perjodu.Il-kontrolli doganali 
applikati mill -awtoritajiet 
tal-Istati Membri 
magħżula huma dgħajfa
56 
Il-kontrolli mwettqa mill -awtoritajiet 
kompetenti (l -Istati Membri, il -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab u l -Kummissjoni) kif 
ukoll mill -maniġment tal -kooperazzjo -
ni amministrattiva għandhom jiżguraw 
l-implimentazzjoni korretta tal -PTAs, 
u b’hekk jipproteġu l -interessi leġittimi 
ekonomiċi u finanzjarji.
57 
Il-Qorti analizzat l -istrateġija kumples -
siva ta’ kontroll applikata għall -PTAs 
minn awtoritajiet doganal f’ħames 
Stati Membri (ara l -paragrafu 23). 
Strateġija xierqa ta’ kontroll hija 
waħda bbażata fuq analiżi effettiva 
tar-riskju li tinkludi element alea -
torju għall -introduzzjoni ta’ grad ta’ 
inċertezza.Dgħufijiet fl -istrateġija 
ta’ kontroll u fil -ġestjoni 
tar-riskju
58 
L-effettività ta’ arranġamenti ta’ 
kontroll ġiet ittestjata bl -użu ta’ żewġ 
kampjuni aleatorji. Intgħażel kamp -
jun statistiku44 ta’ 60 importazzjoni 
preskritta45 tal-2009 taħt il -PTAs f’kull 
Stat Membru magħżul. L -iskop ta’ dan 
il-kampjun kien doppju:
(a) li jiġi verifikat jekk l -importazzjoni -
jiet kinux konformi mal -kundiz -
zjonijiet kollha meħtieġa biex 
jibbenefikaw minn miżuri prefer -
enzjali tariffarji u jekk il -kontrolli 
doganali kienux kapaċi jaqbdu 
każijiet ta’ nuqqas ta’ ssodisfar 
ta’ tali kundizzjonijiet u jirkupraw 
id-dejn doganali mġarrab qabel 
dak tal -aħħar sar preskritt, u
(b) li jiġi estrapolat l -ammont tat -telf 
definittiv lill -baġit tal -UE meta 
d-dejn doganali ma ġiex irku -
prat f’waqtu biex jipprevieni 
l-preskrizzjoni.
59 
Il-Qorti sabet dgħufijiet fl -istrateġija 
ta’ kontroll u fil -ġestjoni tar -riskju 
fil-Ġermanja, fi Franza u fir -Renju Unit 
li jwasslu għal telf potenzjali lill -baġit 
tal-UE.
24 Osservazzjonijiet
60 
Fil-Ġermanja, instabu dgħufijiet li 
jikkonċernaw is -sistema ta’ ġestjoni 
tar-riskju għall -PTAs: intervent man -
wali huwa meħtieġ sabiex jiġu vvalu -
tati r -riżultati tal -profili tar -riskju; dan 
jieħu ħafna żmien, huwa kumpless 
u ta’ piż; profil tar -riskju46 ġdid u lokali 
wieħed biss ġie introdott fis -sistema 
fl-2011 u fl-2012; u l -għażla ta’ impor -
taturi għal awditi a posteriori  ma tiħux 
inkunsiderazzjoni r -riskju speċifiku 
tal-preskrizzjoni b’mod suffiċjenti 
fil-PTAs47.
61 
Fi Franza, l -oriġini preferenz -
jali tittieħed inkunsiderazzjoni 
b’kombinament ma’ kriterji oħra. 
Madankollu, l -oriġini preferenzjali 
mhijiex prijorità fis -sistema ta’ ġestjoni 
tar-riskju.
62 
Fir-Renju Unit, l -awtoritajiet doga -
nali jaċċettaw kopji taċ -ċertifikati ta’ 
moviment u ta’ oriġini meta jwettqu 
kontrolli dokumentarji fuq l -impor -
tazzjonijiet taħt il -PTAs. L -oriġinali biss 
jistgħu jipprovdu bis -sħiħ aċċertament 
tal-awtentiċità ta’ dawn iċ -ċertifikati. 
Barra minn hekk, il -frekwenza ta’ 
kontrolli dokumentarji fuq l -impor -
tazzjonijiet taħt il -proċedura ta’ dik -
jarazzjoni simplifikata48 u l-proċedura 
ta’ kklerjar lokali49 kienet baxxa 
ħafna50. Fir-rigward tal -awditi a poste ‑
riori , il-PTAs ma ntgħażlux bħala tema 
tal-awditjar.63 
Dawn id -dgħufijiet ġew ikkonfermati 
mill -ammont ta’ dħul potenzjalment 
mitluf f’dawn it -tliet Stati Membri. 
Permezz ta’ estrapolazzjoni tal -iżbalji 
misjuba fil -kampjun tagħha tal-
2009, il -Qorti stmat li l -ammont ta’ 
dazji f’riskju f’dawn l -Istati Membri 
minħabba l -preskrizzjoni huwa ta’ 
EUR 655 miljun51. Dan jirrappreżenta 
madwar 6 % tal -ammont gross ta’ dazji 
tal-importazzjoni miġbura fil -ħames 
Stati Membri magħżula dik is -sena.
64 
Fin-nuqqas tal -evidenza neċessarja 
ta’ appoġġ, il -merkanzija ma tkunx 
intitolata għal trattament tarrifarju 
preferenzjali. L -iżbalji misjuba jinkludu 
l-assenza taċ -ċertifikati ta’ oriġini jew 
ta’ moviment, in -nuqqas tal -evidenza 
tat-trasport dirett, każijiet ta’ ċertifikati 
mhux iffirmati jew mhux ittimbrati 
mill -awtoritajiet kompetenti tal -pajjiż 
benefiċjarju/sieħeb jew li juru timbru li 
ma jikkorrispondix mat -timbru aw -
tentiku kkomunikat lill -Kummissjoni 
mill -awtoritajiet ta’ din tal -aħħar, 
u ċertifikati li ma jaqblux mad -doku -
menti ta’ sostenn tal -importazzjoni. 
Dawn l -iżbalji ġraw f’10 % tal -każijiet 
fil-Ġermanja, fi 11 % fi Franza u fi 38 % 
fir-Renju Unit.
65 
It-tieni kampjun statistiku ta’ 30 im -
portazzjoni taħt il -PTAs tal-2011 ġie 
ċċekkjat mill -Qorti f’kull wieħed mill-5 
Stati Membri biex jiġi determinat:
(a) jekk l -importazzjonijiet kinux 
intitolati għal miżuri preferenzjali 
tariffarji u jekk le,
(b) jekk id -dwana kinitx bdiet il -ver-
ifikazzjoni a posteriori  ta’ każijiet 
mhux konformi bl -użu ta’ kooper -
azzjoni amministrattiva.46 Kombinament ta’ kriterji 
tar-riskju u oqsma ta’ kontroll 
(eż. tip ta’ merkanzija, pajjiżi ta’ 
oriġini) li jindika l -eżistenza ta’ 
riskju u jwassal għal proposta 
li titwettaq miżura ta’ kontroll.
47 Sabiex tiġi evitata 
l-preskrizzjoni, il-perjodu 
massimu ta’ 10 xhur li 
matulu l -pajjiżi benefiċjarji/
sħab iridu jirrispondu 
għat -talbiet tal -kooperazzjoni 
amministrattiva, għandu 
jittieħed inkunsiderazzjoni.
48 Proċedura simplifikata li 
permezz tagħha negozjant 
jippreżenta merkanzija 
lid-dwana u jiddepożita jew 
formola ta’ dikjarazzjoni 
simplifikata jew inkella 
dokument kummerċjali (eż. 
fattura) minflok dikjarazzjoni 
standard dettaljata.
49 Proċedura simplifikata li 
permezz tagħha negozjant 
jirċievi l -prodotti direttament 
fil-post tiegħu/tagħha 
(jew fil -post deżinjat) 
u normalment id -dikjarazzjoni 
doganali tiġi depożitata 
u l-merkanzija tiġi rilaxxata 
permezz ta’ entrata fir -rekords 
proprji tan -negozjant.
50 L-ebda tali dikjarazzjoni 
relatata mal -importazzjonijiet 
taħt il -PTAs ma ntgħażlet 
mis-sistema ta’ ġestjoni 
tar-riskju biex isir kontroll 
dokumentarju ex post  fl-2009 
jew fl-2010, filwaqt li fl-2011 
u fl-2012, il -perċentwal ta’ tali 
dikjarazzjonijiet magħżula 
għal kontroll dokumentarju 
kien rispettivament, 0,0209 % 
u 0,0289 %.
51 Magħmula minn 
EUR 167 miljun fir -rigward 
tal-Ġermanja, EUR 176 miljun 
fir-rigward ta’ Franza 
u EUR 312-il miljun fir -rigward 
tar-Renju Unit.
25 Osservazzjonijiet
52 Diment li jkun 
hemm konformità 
mal-kundizzjonijiet kollha 
ffissati fid -dispożizzjonijiet 
u l-Ġurisprudenza rilevanti, 
notevolment fis -Sentenza 
tal-Qorti tad-9 ta’ Marzu 2006, 
fil-Kawża C-293/04 
Beemsterboer [2006] Ġabra p. 
I-2284.66 
Ir-riżultati ta’ dan il -kampjun urew 
dgħufijiet ta’ kontroll fil -Ġermanja, 
fi Spanja u fir -Renju Unit. L -iżbalji 
misjuba kienu simili għal dawk mis -
juba fil -kampjun tal-2009: in -nuqqas 
taċ-ċertifikati ta’ oriġini jew ta’ movi -
ment, każijiet ta’ ċertifikati li juru timbru 
jew inħarġu minn uffiċċju doganali li 
ma jikkorrispondux ma’ dawk ikkomu -
nikati lill -Kummissjoni mill -awtoritajiet 
tal-pajjiżi benefiċjarji/sħab, u ċertifikati li 
ma jaqblux mad -dokumenti ta’ sostenn 
tal-importazzjoni. Dawn l -iżbalji ġraw 
f’7 % tal -każijiet fil -Ġermanja, f’7 % fi 
Franza u fi 23 % fir -Renju Unit.
67 
Madankollu, żbalji fil -kampjun tal-2011 
ma jiġux preskritti sal-2014 u sa dak 
iż-żmien l -aworitajiet doganali tal -Istati 
Membri jistgħu jibagħtu ċ -ċertifikati 
ta’ moviment u ta’ oriġini lill -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab biex jiġu vverifikati taħt 
l-arranġamenti ta’ kooperazzjoni am -
ministrattiva. Kwalunkwe dejn li jirriżulta 
xorta jista’ jiġi rkuprat, u għalhekk 
il-Qorti ma estrapolatx l -iżbalji misjuba.
Dgħufijiet fil -ġestjoni 
tal-kooperazzjoni 
amministrattiva 
mill -awtoritajiet tal -Istati 
Membri magħżula
68 
Talbiet għal kooperazzjoni amministrat -
tiva jintbagħtu mill -awtoritajiet tal -Istati 
Membri lil pajjiżi benefiċjarji/sħab 
f’każijiet ta’ dSubju raġonevoli dwar 
it-trattament preferenzjali jew fuq bażi 
aleatorja. Fl -ewwel każ, jekk ma jkunx 
hemm risposta jew rispons sodisfaċenti 
fi żmien 10 xhur, it -trattament tarif -
farju preferenzjali għandu jiġi rifjutat 
u jingħata bidu għal irkupru52. Fil-każ 
ta’ talbiet aleatorji, it -trattament tarif -
farju preferenzjali jinżamm jekk ma tasal 
l-ebda risposta mill -pajjiżi benefiċjarji/
sħab.69 
Arranġamenti ta’ kooperazzjoni am -
ministrattiva ġew ittestjati permezz 
ta’ kampjun addizzjonali ta’ 30 talba 
mibgħuta fl-2011 minn kull Stat Memb -
ru magħżul lill -pajjiżi benefiċjarji/sħab. 
Għaldaqstant, il -Qorti ttestjat jekk:
(a) ladarba d -data ta’ skadenza 
inizjali għal risposta (normal -
ment sitt xhur) kienet għaddiet, 
intbagħtet nota ta’ tfakkir lill -pajjiż 
benefiċjarju/sieħeb;
(b) jekk l -ebda risposta jew l -ebda 
rispons sodisfaċenti ma kien jasal fi 
żmien id -data ta’ skadenza ulterjuri 
ta’ erba’ xhur, kien jingħata bidu 
għal azzjoni ta’ rkupru.
70 
Il-Qorti sabet nuqqasijiet fil -ġestjoni 
ta’ kooperazzjoni amministrattiva fi 
Spanja, fi Franza u fl -Italja.
71 
Fi Spanja, id -dwana Spanjola bagħtet 
11-il talba lill -Filippini u l -ittri ġew 
irritornati mhux imwassla. Id -dwana 
Spanjola ma ħadet l -ebda azzjoni, la 
biex jinstab kwalunkwe mod ieħor 
biex jiġu kkuntattjati l -awtoritajiet 
kompetenti tal -pajjiż benefiċjarju 
u lanqas biex jinbeda l -irkupru a poste ‑
riori  tad -dejn.
26 Osservazzjonijiet
72 
Fl-Italja, l -awtoritajiet doganali ma 
bdewx irkupru a posteriori  sa Frar 2013, 
għalkemm it -trattament preferenzjali 
kien ġie miċħud mill -pajjiż benefiċjarju 
fir-risposta tiegħu fir -rigward ta’ 
erba’ talbiet għal kooperazzjoni 
amministrattiva. F’10 każijiet oħra, 
il-proċedimenti ta’ rkupru a posteriori  
ddewmu.
73 
L-awtoritajiet doganali Franċiżi ma 
jibdewx irkupru a posteriori  meta 
l-pajjiżi benefiċjarji/sħab jibagħtu 
risposti tard għal talbiet aleatorji għal 
kooperazzjoni amministrattiva. Anke 
f’każijiet fejn dawn ir -risposti tard jik -
konfermaw li ċ -ċertifikati ta’ moviment 
jew iċ -ċertifikati ta’ oriġini huma fil -fatt 
jew invalidi jew inkella mhux awtentiċi, 
l-ebda azzjoni ta’ rkupru ma tittieħed 
mill -awtoritajiet doganali Franċiżi (ara 
l-paragrafu 68).
Is-sistemi ta’ ġestjoni 
tar-riskju tal -Istati Membri 
mhux dejjem jinkludu 
komunikazzjonijiet ta’ 
assistenza reċiproka
74 
Kull meta l -OLAF jiġi konxju minn 
operazzjonijiet li jikkostitwixxu, 
jew jidhru li jikkostitwixxu, ksur 
tad-dispożizzjonijiet tal -PTA, huwa 
joħroġ komunikazzjonijiet ta’ Assisten -
za Reċiproka (MA) lill -Istati Membri. 
Sabiex jipprevienu telf lill -baġit tal -UE, 
dawn tal -aħħar għandhom jintroduċu 
din l -informazzjoni fis- sistemi ta’ 
ġestjoni tar -riskju tagħhom.75 
Il-Qorti analizzat kampjun ta’ 30 
importazzjoni koperta mill -komuni -
kazzjonijiet ta’ assistenza reċiproka 
maħruġa mill -OLAF f’kull wieħed 
mill-5 Stati Membri magħżula. Hija 
sabet li l -Ġermanja, Spanja u Franza 
ma introduċewx l -informazzjoni rile -
vanti fis -sistemi ta’ ġestjoni tar -riskju 
tagħhom.
Żbalji fil -proċeduri ta’ rkupru 
fi tlieta mill -Istati Membri 
magħżula
76 
Il-Qorti ċċekkjat jekk l -Istati Mem -
bri magħżula rreaġixxewx fil -pront 
għar -rapporti tal -OLAF. Dawn ir -rap-
porti jagħtu sommarju tar -riżultati 
tal-investigazzjonijiet tal -oriġini 
u jistgħu jwasslu lill -Istati Membri 
biex jidentifikaw importazzjonijiet li 
jistgħu ma jkunux intitolati għal trat -
tament tariffarju preferenzjali u biex 
jipproċedu għall -irkupru tad -dejn 
doganali. L -awtoritajiet doganali 
tal-Istati Membri għandhom jibdew 
din l -azzjoni ta’ rkupru fi żmien tliet 
xhur53. Kwalunkwe dewmien jista’ 
jwassal sabiex id -dejn doganali jiġi 
preskritt.
77 
Il-Qorti sabet żewġ kawżi, fi Spanja 
u fir -Renju Unit, li jammontaw għal 
aktar minn EUR 2 miljun, li kienu saru 
preskritti minħabba r -reazzjoni tard 
tal-awtoritajiet doganali tal -Istati 
Membri għar -rapporti tal -OLAF. 
F’kawża oħra, l -awtoritajiet doga -
nali Franċiżi ma varawx proċedura ta’ 
rkupru wara li l -kontropartijiet Span -
joli tagħhom innotifikawhom dwar 
l-invalidità ta’ ċertifikat ta’ moviment.53 Perjodu ta’ tliet xhur minn 
meta l -Kummissjoni tibgħat 
l-ittra sabiex tinnotifika 
lid-debitur dwar id -dazji 
tal-importazzjoni legalment 
dovuti ġie kwotat mill -Qorti 
tal-Ġustizzja fis- Sentenza 
tagħha tal-1 ta’ Lulju 2010 
fil-kawża C 442/08, 
il-Kummissjoni Ewropea 
vs Ir-Repubblika Federali 
tal-Ġermanja, il -paragrafi 47, 
59 u 81.
27 Osservazzjonijiet
54 Talba għal remissjoni/ħlas lura 
u għal rinunzja tal -irkupru 
ex post  skont l -Artikoli 871 
u 905 tad -DAKD.
55 Skont il -paragrafu 3(2) ta’ 
KUMM(2005) 100 finali tas-
16 ta’ Marzu 2005.78 
Sabiex tiżgura l -applikazzjoni uniformi 
tal-liġi tal -UE, il -liġi doganali tikkon -
ferixxi fuq il -Kummissjoni s -setgħa li 
tiddeċiedi fir -rigward tal -applikazzjoni -
jiet REM -REC54. Is-Sentenza tal -Qorti 
tal-Ġustizzja tal-20 ta’ Novembru 2008 
fil-kawża C-375/07, Heuchen and 
Schrouff, tiddeċiedi li “b’hekk, meta 
qorti nazzjonali, (...) li tkun qed 
teżamina rikors kontra l -avviż ta’ rkup -
ru tad -dazji fuq l -importazzjoni ssir taf, 
fil-kuntest tal -proċedimenti mressqa 
quddiemha, bil -fatt li l -Kummissjoni 
tkun ġiet adita b’każ (...), hija għandha 
tevita li tieħu deċiżjonijiet li jmorru 
kontra deċiżjoni li l -Kummissjoni tkun 
biħsiebha tadotta (...). Dan jimplika li 
l-qorti tar -rinviju, li ma tistax tissos -
titwixxi l -evalwazzjoni tagħha għal 
dik tal -Kummissjoni, tista’ tissospendi 
l-proċedimenti sakemm il -Kummissjoni 
tadotta d -deċiżjoni tagħha”.
79 
Skont din is -Sentenza, qorti nazzjonali 
ma għandhiex tiddeċiedi dwar kawżi li 
d-deċiżjoni dwarhom għadha penden -
ti għand il -Kummissjoni. Madankollu, 
il-Qorti sabet kawża fi Spanja fejn 
qorti nazzjonali ma ssospendietx 
il-proċedimenti anke jekk din il -kawża 
kienet ġiet sottomessa lill -Kummis -
sjoni għal deċiżjoni. It -telf li rriżulta 
għall -baġit tal -UE ammonta għal aktar 
minn EUR 600 000.
80 
Għaldaqstant, hemm ir -riskju li l -im-
portaturi jirreferu l -kwistjoni b’mod 
simultanju għaż -żewġ saffi u jagħżlu 
dak l -aktar favorevoli, u b’hekk 
idgħajfu l -utilità u l -effettività tas -sis-
tema REM -REC.Hemm dgħufijiet 
fis-superviżjoni 
mill -Kummissjoni 
tal-Istati Membri 
u tal -pajjiżi benefiċjarji/
sħab fir -rigward tal -PTAs
81 
Il-Qorti analizzat l -attività ta’ 
monitoraġġ u ta’ spezzjoni tal -Kum -
missjoni intenzjonata li tiżgura l -impli -
mentazzjoni affidabbli u konsistenti 
tal-PTAs fl -Istati Membri u fil -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab u sabet id -dgħufijiet 
li ġejjin.
Il-Kummissjoni wettqet 
ftit li xejn evalwazzjonijiet 
minn qabel u ma wettqet 
l-ebda żjara ta’ monitoraġġ 
lill-pajjiżi li jibbenefikaw 
mit -trattament preferenzjali
82 
Il-Kummissjoni għandha tevalwa 
l-kapaċità kontinwa tal -pajjiż li jib -
benefika mit -trattament preferenzjali 
(jew grupp ta’ pajjiżi) biex tamministra 
l-arranġament u r -regoli u l -proċeduri 
relatati fuq bażi ta’ riskju55. Il-Qorti 
sabet li evalwazzjonijiet minn qabel 
twettqu biss fir -rigward ta’ għadd limi -
tat ta’ pajjiżi sħab.
28 Osservazzjonijiet
83 
Skont il -Komunikazzjoni rilevanti 
mill -Kummissjoni56, għandhom jit -
wettqu żjarat ta’ monitoraġġ lill -pajjiżi 
li jibbenefikaw mit -trattament pref -
erenzjali. Il -Kummissjoni ma wettqet 
l-ebda tali żjara ta’ monitoraġġ biex 
tiċċekkja l -implimentazzjoni korretta 
tal-iskema.
84 
Dan jista’ jwassal għal konsegwenzi 
finanzjarji sinifikanti billi n -nuqqas ta’ 
żjara ta’ monitoraġġ jista’ jiġġustifika 
klejms tal -importaturi għall -ħlas lura 
jew għar -remissjoni tad -dejn doganali 
rkuprat ex post  meta jiġri li l -merkan -
zija ma kinitx eliġibbli għal trattament 
preferenzjali57.
85 
Barra minn hekk, il -Komunikazzjoni 
mill -Kummissjoni tipprevedi sistema 
ta’ rappurtar perjodiku minn pajjiżi 
benefiċjarji dwar il -ġestjoni u l -kontroll 
tagħhom tal -oriġini preferenzjali. 
Il-Qorti vverifikat jekk tali sistema 
ġietx stabbilita f’pajjiżi li jibbenefikaw 
mill -SPĠ u sabet li dan ma kienx il -każ.
86 
Il-Qorti analizzat ukoll l -attività ta’ 
spezzjoni tal -Kummissjoni fil -qasam 
tal-PTAs u sabet li normalment din 
titratta kwistjonijiet ta’ oriġini prefer -
enzjali matul l -ispezzjonijiet tagħha 
tal-RPT fl -Istati Membri, inkluża 
l-istrateġija ta’ kontroll fuqhom. 
L-ispezzjonijiet tal -RPT ma jistgħux 
jitwettqu fil -pajjiżi benefiċjarji/sħab.Il-Kummissjoni ħadet 
passi biex tiżgura 
l-ħidma mingħajr 
xkiel tal -arranġamenti 
ta’ kooperazzjoni 
amministrattiva, iżda għad 
hemm il -problemi
87 
Fil-qasam tal -kooperazzjoni ammin -
istrattiva l -Kummissjoni stinkat biex 
tiżgura li jkun hemm komunikazzjoni 
mingħajr intoppi u simplifikata tal -in-
formazzjoni neċessarja taħt kooper -
azzjoni amministrattiva bejn l -Istati 
Membri, il -pajjiżi benefiċjarji u hija 
nfisha.
88 
Madankollu, l -Istati Membri magħżula 
infurmaw lill -Qorti li huma ltaqgħu ma’ 
diffikultajiet b’pajjiżi bħall -Filippini, 
l-Indja, l -Indoneżja, il -Malasja, 
il-Vjetnam, ir -Repubblika Domini -
kana u l -Emirati Għarab Magħquda li 
jikkonċernaw risposti tard għal talbiet 
għal kooperazzjoni amministrattiva 
u kwalità fqira tar -risposti.
89 
Il-Kummissjoni tistaqsi b’mod 
regolari lill -Istati Membri għal 
statistika li tikkonċerna t -talbiet 
għal kooperazzjoni amministrat -
tiva mibgħuta lill -pajjiżi benefiċjarji/
sħab. Din l -informazzjoni hija l -punt 
tat-tluq għall -ippjanar tal -attività ta’ 
monitoraġġ u għall -għażla tal -pajjiżi 
li jeħtieġu attenzjoni partikolari. 
Madankollu, il -kwalità tal -informazzjo -
ni provduta mill -Istati Membri kienet 
fqira minħabba li ma kienx possibbli li 
ssir distinzjoni bejn talbiet mibgħuta 
fuq bażi aleatorja u dawk mibgħuta 
f’każ ta’ dubju raġonevoli (ara 
l-paragrafu 68).56 Ara n -nota 55 f’qiegħ il -paġna.
57 Fis-Sentenza tagħha fil -Kawża 
C-204/07P , il -Qorti tal -Ġustizzja 
sabet li peress li, f’każ 
partikolari, il -Kummissjoni 
ma użatx b’mod sħiħ 
il-prerogattivi (id -drittijiet 
u s-setgħat) ta’ sorveljanza 
u kontroll li għandha 
fil-kuntest tal -imsemmi 
Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, 
sabiex tiżgura l -applikazzjoni 
korretta tiegħu, in -nuqqas 
tagħha jikkostitwixxi 
sitwazzjoni partikolari fis -sens 
tal-Artikolu 239 tal -Kodiċi 
Doganali tal -Komunità, 
ħaġa li tiġġustifika l -ħlas lura 
ta’ jew il -maħfra tad -dazji 
tal-importazzjoni miġbura 
abbażi ta’ ċertifikati mhux 
awtentiċi jew irregolari.
29 Osservazzjonijiet
58 Li tikkonċerna 
l-importazzjonijiet ta’ 
surimi ddikjarati li joriġinaw 
fit-Tajlandja.
59 Spanja u r -Renju Unit, ara 
l-paragrafu  77.
60 Ir-Renju Unit.L-investigazzjonijiet 
tal-oriġini mill -OLAF huma 
essenzjali iżda hemm 
dgħufijiet fis -segwitu 
finanzjarju tagħhom
90 
Barra milli joħroġ komunikazzjoni -
jiet ta’ assistenza reċiproka lill -Istati 
Membri biex iwissihom dwar im -
portazzjonijiet suspettużi relatati 
maċ -ċirkomvenzjoni tal -kundizzjoni 
tal-oriġini, l -OLAF iwettaq investi -
gazzjonijiet dwar l -oriġini fil -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab biex jiġi aċċertat, 
b’kooperazzjoni mal -awtoritajiet 
kompetenti, jekk il -merkanzija im -
portata fl -UE kinitx fil -fatt eliġibbli 
għal miżuri preferenzjali tariffarji. 
Sabiex tivverifika l -effettività tar -rwol 
tal-OLAF fil -protezzjoni tal -interessi 
finanzjarji tal -UE li jikkonċernaw 
il-PTAs, il -Qorti analizzat kampjun 
ta’ 10 investigazzjonijiet tal -oriġini 
preferenzjali. Hija sabet li, ħlief għal 
investigazzjoni waħda58, l-OLAF wera 
b’suċċess li l -merkanzija importata ma 
kinitx eliġibbli għal miżuri preferenzjali 
tariffarji.
91 
L-indikaturi tal -prestazzjoni attwal -
ment użati mill -OLAF biex jiġu analiz -
zati l -effettività u l -effiċjenza tal -in-
vestigazzjonijiet tiegħu (eż. l -għadd 
ta’ kawżi miftuħa li jixkattaw investi -
gazzjoni, l -għadd ta’ investigazzjoni -
jiet li jwasslu għal rakkomandazzjoni) 
ma jipprovdux rabta bejn il -kawża, 
l-ammont tal -RPT f’riskju u l -ammont 
irkuprat fil -verità.92 
Il-Qorti sabet każijiet ta’ preskrizzjoni 
fis-segwitu finanzjarju tal -investigazz -
jonijiet mill -OLAF minħabba n -nuqqas 
ta’ rkupru f’waqtu mill -Istati Membri59 
jew fejn ir -rata reali ta’ rkupru tal -am-
mont ta’ dazji evażi stmat mill -OLAF 
fir-rapport tiegħu ma setgħetx tiġi 
stabbilita60.
Użu insuffiċjenti ta’ miżuri 
preventivi u reattivi 
għall -protezzjoni tal -interessi 
finanzjarji tal -UE
93 
Il-Qorti analizzat attivitajiet oħra 
tal-Kummissjoni biex jipproteġu 
l-interessi finanzjarji tal -UE billi jip -
previenu merkanzija ineliġibbli milli 
tiġi importata taħt miżuri preferenzjali 
tariffarji, u billi jirkupraw l -RPT dovuti 
jekk dan ma jkunx il -każ.
94 
L-Istati Membri mhux dejjem ad -
ottaw miżuri xierqa mal -wasla 
ta’ komunikazzjoni ta’ assistenza 
reċiproka, bħall -għoti ta’ garanzija 
għall -importazzjonijiet li jkunu qed 
jiġu investigati.
30 Osservazzjonijiet
95 
In-nuqqas ta’ tali miżuri wassal lill -Ista-
ti Membri biex jiddikjaraw l -ammonti 
bħala li mhux irkuprabbli meta l -im-
portatur isir insolventi u jieqaf mill -at-
tivitajiet ekonomiċi (Ara l -Kaxxa 2 ).
96 
Għandhom jintużaw miżuri ta’ 
prekawzjoni u ta’ salvagwardja 
fil-każ ta’ kontroll insuffiċjenti jew 
tan-nuqqas ta’ għoti ta’ kooperazzjoni, 
inkluża assistenza fl -investigazzjonijiet 
kontra l -frodi. Dawn il -miżuri jinkludu 
avviżi lill -importaturi61, sospensjoni ta’ 
preferenzi62 fejn previst u responsab -
biltà finanzjarja possibbli tal -pajjiż li 
jinsab fit -tort63.
97 
L-Istati Membri għandhom jikkomu -
nikaw lill -Kummissjoni64 l-ammont 
tal-RPT mħallsin lura/remissi jew 
tal-irkupri a posteriori rinunzjati 
minħabba żbalji amministrattivi 
impenjati mill -awtoritajiet tal -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab. Għall -perjodu 
2007 sa 2012, l -ammont tal -RPT 
mitlufa b’dan il -mod kien aktar minn 
EUR 5 miljun. Dan jirrappreżenta telf 
definittiv għall -baġit tal -UE.98 
Sabiex tiġi trattata din is -sitwazzjoni, 
il-Kummissjoni introduċiet il -klawsola 
dwar l -MAE fil -PTAs kollha li ġew 
negozjati mill-2006 ‘l hawn. Dan huwa 
pass pożittiv fil -protezzjoni tal -interessi 
finanzjarji tal -UE.
99 
Eżempji oħra ta’ użu insuffiċjenti ta’ 
miżuri preventivi u reattivi jistgħu jin -
stabu fil -Kaxxa 3 .
Id-dispożizzjonijiet legali 
tal-PTAs ma fihomx 
salvagwardji suffiċjenti 
għall -protezzjoni 
tal-interessi finanzjarji 
tal-UE
Kumplessità tar -regoli 
tal-akkumulazzjoni
100  
L-akkumulazzjoni tippermetti lill -pro-
dotti li joriġinaw fil -pajjiż A li jkomplu 
jiġu pproċessati jew miżjuda ma’ pro -
dotti li joriġinaw fil -pajjiż B, bħallikieku 
kienu oriġinaw fil -pajjiż B. Il -prodott 
li jirriżulta jkollu l -orġini tal -pajjiż B. 
Ix-xogħol jew l -ipproċessar imwettaq 
f’kull pajjiż benefiċjarju/sieħeb fuq pro -
dotti oriġinarji ma hemmx għalfejn ikun 
xogħol jew ipproċessar suffiċjenti kif 
stipulat fir -regoli standard tal -oriġini65.61 Skont l -Artikolu 220(2)(b) 
tal-KDK in fine , l-importaturi 
ma jistgħux iġibu bi skuża 
l-bona fede  fl-applikazzjoni -
jiet tagħhom għar -rinunzja 
tal-entrata sussegwenti 
fil-kontijiet, jekk il -Kummissjoni 
tkun ippubblikat avviż fil -ĠU 
tal-UE, li jgħid li hemm lok għal 
dubji rigward l -applikazzjoni kif 
għandha tkun ta’ arranġamenti 
preferenzjali mill -pajjiż 
benefiċjarju.
62 L-hekk imsejħa klawsola kontra 
l-frodi.
63 L-hekk imsejħa klawsola dwar 
il-Ġestjoni ta’ Żbalji Ammin -
istrattivi (MAE). Tipikament, 
din taqra kif ġej: “F’każ ta’ żball 
mill-awtoritajiet kompetenti 
fil-ġestjoni tajba tas -sistema 
preferenzjali fl -esportazzjoni, 
u b’mod partikolari fl -applika -
zzjoni tad -dispożizzjonijiet 
tal-protokoll għall- ftehim 
preżenti dwar it -tifsira 
tal-kunċett ta’ prodotti li 
joriġinaw u l -metodi tal -koo-
perazzjoni amministrattiva, 
fejn dan l -iżball iwassal għal 
konsegwenzi f’termini ta’ dazji 
doganali, il -parti kontraenti li 
tkun qed tħabbat wiċċha ma’ 
tali konsegwenzi tista’ titlob 
lill-(korp istituzzjonali taħt 
dan il -ftehim) biex teżamina 
l-possibbiltajiet li jiġu adottati 
l-miżuri kollha bl -għan li tiġi 
solvuta s -sitwazzjoni”.
64 Skont l -Artikoli 871 u 905 
tad-DAKD (każijiet REM-REC); 
l-Artikoli 870(1), u 904a(1) 
tad-DAKD (li jelenkaw każijiet 
notifikati lid -DĠ Baġit); 
u l-Artikoli 870(2) u 904a(2) 
tad-DAKD (li jelenkaw każijiet 
notifikati lid -DĠ Tassazzjoni 
u Unjoni Doganali).
65 Tipikament għaż -żieda ta’ 
ċertu perċentwal tal -valur 
finali tal -merkanzija esportata.
Eżempju ta’ dazji doganali li ma nġabrux minħabba n -nuqqas ta’ miżuri preventivi 
u reattivi adottati mill -Istati Membri:
Fl-2007, id -dwana Pollakka pproċediet bil -ġbir tad -dazji doganali dovuti għall -importazzjoni ta’ tewm 
mit-Turkija koperti minn ċertifikati foloz ta’ moviment. L -irkupru ma rnexxiex minħabba l -insolvenza tal -im-
portatur. Ammont ta’ EUR 0,4 miljun ġie ddikjarat bħala li mhux irkuprabbli u mitluf lill -baġit tal -UE fl-2012.
Din is -sitwazzjoni kienet tiġi pprevenuta bl -għoti ta’ garanzija.Kaxxa 2
31 Osservazzjonijiet
66 Eż.: Investigazzjonijiet 
mill-OLAF dwar it -tonn 
fis-Seychelles, fil -Kolombja, 
fl-El Salvador, fl -Ekwador 
u fit-Tajlandja. Investigazzjoni 
fil-Curaçao li jikkonċernaw 
importazzjonijiet 
taz-zokkor mhux maħdum 
tal-kannamieli ddikjarat bħala 
li joriġina fl -Antilli Olandiżi. 
Investigazzjoni fil -Kambodja 
dwar l -esprtazzjoni tal -biċikletti 
lejn l -UE taħt l -iskema tal -SPĠ.101  
Il-pajjiżi benefiċjarji/sħab jitolbu 
l-applikazzjoni tal -akkumulazzjoni 
matul negozjati kummerċjali sabiex 
l-esportazzjonijiet tagħhom ikunu 
jistgħu jibbenefikaw bis -sħiħ mill -PTA, 
speċjalment meta jkollhom nuqqas 
ta’ infrastruttura industrijali adegwata 
għat -twettiq tal -ipproċessar meħtieġ 
mir-regoli standard tal -oriġini.102  
Ir-regoli tal -akkumulazzjoni huma 
tassew kumplessi u jeħtieġu mill -aw-
toritajiet fil -pajjiżi benefiċjarji/sħab 
li dawn ikollhom grad għoli ta’ kom -
petenza u kmand ta’ dawn ir -regoli 
kumplessi. Fil -fatt, bosta investigazz -
jonijiet mill -OLAF66 żvelaw in -nuqqas 
ta’ kapaċità amministrattiva ta’ ċerti 
pajjiżi benefiċjarji biex jifhmu l -kump -
lessità tar -regoli tal -kumulazzjoni 
tal-SPĠ.
Il-Qorti sabet użu insuffiċjenti ta’ miżuri preventivi u reattivi mill -Kummissjoni 
għall -ġlieda kontra l -frodi u għall -protezzjoni tal -interessi finanzjarji tal -UE:
(a) Avviż lill -importaturi li jikkonċerna importazzjonijiet tat -tonn mit -Tajlanda ġie ppubblikat mid -DĠ Tassazzjoni 
u Unjoni Doganali sentejn wara t -talba tal -OLAF biex isir dan. Barra minn hekk, skont l -OLAF tista’ tingħata 
kunsiderazzjoni għal proposta biex jiġi sospiż ir -reġim preferenzjali applikabbli għal prodotti tat -tonn 
ipproċessat, iddikjarat li joriġina mit -Tajlandja. L -ebda tali sospensjoni ma ġiet proposta mill -Kummissjoni.
(b) Il-Kummissjoni ma ppubblikatx avviż lill -importaturi, la bis -Slovakk u lanqas bl -Ungeriż, li jikkonċerna im -
portazzjonijiet ta’ prodotti taz -zokkor mill -Kroazja67. Li kieku dan l -avviż ġie ppubblikat b’dawk il -lingwi, 
l-importatur ma kienx ikun jista’ jinvoka l -bona fede68, waħda mir -raġunijiet  għan -nuqqas ta’ rkupru ta’ 
EUR 1 000 00069.
(c) Il-Kummissjoni ma ħadet l -ebda azzjoni wara l -pubblikazzjoni tal -avviż lill -importaturi li jikkonċerna impor -
tazzjonijiet tat -tonn mill -El Salvador70. Dan kien minkejja Komunikazzjoni71 li permezz tagħha hija kienet 
meħtieġa ssegwi l -verifikazzjoni a posteriori  tal-oriġini tat -tonn importat. B’riżultat ta’ dan is -segwitu, il -Kum -
missjoni għandha tiddeċiedi jekk tipproponix l -irtirar tal -preferenzi tariffarji.
(d) Il-klawsola kontra l -frodi ma ġietx inkluża fil -PTA mar -Repubblika tal -Korea . L-OLAF ħareġ bosta komunikazz -
jonijiet ta’ assistenza reċiproka72 li jikkonċernaw deskrizzjoni skorretta tal -oriġini tal -importazzjonijiet minn 
dan il -pajjiż. 
67 Il-Kroazja ngħaqdet mal -Unjoni Ewropea fl-1 ta’ Lulju 2013.
68 Skont il -ħames paragrafu tal -Artikolu 220(2)(b) tal -KDK.
69 Id-Deċiżjoni tal -Kummissjoni tal-21 ta’ Ottubru 2010 li sabet li huwa ġġustifikat li tiġi rinunzjata l -entrata a posteriori  fil-kontijiet tad -dazji 
tal-importazzjoni f’każ partikolari (REC 03/2010).
70 ĠU C 132, 21.5.2010, p. 15.
71 ĠU C 348, 5.12.2000, p. 4.
72 Fost l -oħrajn MA 2007/002, MA 2007/022, MA 2007/047 u AMA 2010/027.Kaxxa 3
32 Osservazzjonijiet
103  
Barra minn hekk, l -akkumulazzjoni 
għandha tkun bejn il -pajjiżi li għandhom 
regoli identiċi tal -oriġini sabiex jippre -
vienu ċ -ċirkomvenzjoni. Madankollu, 
fl-SPĠ attwali jinżammu l -possibbilta -
jiet eżistenti ta’ akkumulazzjoni bejn 
il-pajjiżi fl -istess grupp reġjonali, minke -
jja d -divrenzjar fir -regoli tal -oriġini f’xi 
każijiet bejn il -pajjiżi l -anqas żviluppati 
u pajjiżi benefiċjarji oħra.
Sostituzzjoni ta’ 
ċertifikati ta’ oriġini u ta’ 
ċertifikati ta’ moviment 
b’awtoċertifikazzjoni
104  
Il-Qorti ddikjarat fir -Rapport An -
nwali tagħha tal-2003 li ż -żieda fl -użu 
tal-awtoċertifikazzjoni permezz ta’ dikja -
razzjoni fuq fattura għaċ -ċertifikazzjoni 
tal-oriġini tkun tirrappreżenta vantaġġi 
mill-aspett tar -riżorsi proprji. Dan 
minħabba li taħt id -dispożizzjonijiet 
attwali l -importaturi ma jistgħux jitolbu 
l-ħlas lura/ir -remissjoni jew ir -rinunzja 
tal-irkupru a posteriori  minħabba żbalji 
amministrattivi73 min -naħa tal -awtori -
tajiet tal -pajjiżi benefiċjarji/sħab meta 
jintużaw dikjarazzjoni fuq fattura jew 
forma oħra ta’ awtoċertifikazzjoni. 
B’mod konsiderevoli dan inaqqas 
il-litigazzjoni tan -negozjanti fir -rigward 
tal-PTAs.105  
Madankollu, l -użu ta’ ċertifikati ta’ 
oriġini u ta’ ċertifikati ta’ moviment 
għadu mifrux fuq medda wiesgħa.
Setgħat legali limitati 
għall -ġlieda kontra l -frodi
106  
Il-possibbiltajiet għall -ġlieda kontra 
l-frodi huma limitati fil -każ ta’ PTAs 
reċiproċi. Sabiex jirkupraw id -dazji 
relatati mas -sejbiet tal -OLAF, l -awtori -
tajiet tal -pajjiż sieħeb li fih instabu 
l-irregolaritajiet iridu jaċċettawhom 
u jiddikjaraw l -invalidità taċ -ċertifikati 
maħruġa bi żball (Ara l -Kaxxa 4 ).73 Skont l -Artikoli 220(2)(b) 
u 236(1) tal -KDK.
Tewm “Messikan”?
Konsenja ta’ tewm importat fi Spanja f’Marzu 2012 u ddikjarat bħala li joriġina fil -Messiku nstab li joriġina 
fiċ-Ċina mir -riżultati ta’ test mitlub mill -OLAF fuq kampjun ta’ din il -konsenja f’laboratorju. Id -dwana Spanjola 
ma setgħetx tipproċedi għall -irkupru a posteriori  tad -dazji doganali evażi applikabbli għall -importazzjonijiet 
tat-tewm miċ -Ċina minħabba li f’Awwissu 2013 l -awtoritajiet Messikani kkonfermaw il -validità taċ -ċertifikati ta’ 
oriġini fir -risposta tagħhom għat -talba għal kooperazzjoni amministrattiva mibgħuta mid -dwana Spanjola.
Każijiet oħra ta’ importazzjonijiet tat -tewm, iddikjarati bħala li joriġinaw fil -Messiku iżda fejn hemm evidenza 
li joriġina fiċ -Ċina, qegħdin attwalment iseħħu fi Stati Membri oħra (eż. ir -Renju Unit) iżda l -Kummissjoni 
ssuġġeriet lill -Istati Membri biex ma jissospendux jew ma jirrifjutawx trattament preferenzjali mingħajr ma 
jitolbu verifikazzjoni tal -provi rilevanti tal -oriġini lill -awtoritajiet Messikani.Kaxxa 4
33
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
107  
Il-Qorti sabet li l -Kummissjoni ma 
vvalutax l -effetti ekonomiċi kollha 
tal-PTAs b’mod xieraq u li l -kompletez -
za tal -ġbir tad -dħul mhijiex żgurata. 
Madankollu, l -użu tal -għodda ta’ 
valutazzjoni tal -impatt żdied u sar pro -
gress fil -kwalità tal -analiżi mwettqa.
Valutazzjoni tal -effetti 
ekonomiċi tal -PTAs
108  
Il-Kummissjoni mhux dejjem wettqet 
evalwazzjonijiet ex ante  u ex post  
għall -valutazzjoni tal -effetti ekonomiċi 
tal-PTAs. Għaldaqstant, dawk li jfasslu 
l-politika, il -partijiet interessati u l -kon -
tribwenti Ewropej mhumiex infurmati 
b’mod suffiċjenti dwar il -vantaġġi 
u l-iżvantaġġi prinċipali tal -għażliet 
differenti tal -politika tal -kummerċ, 
u dwar jekk il -politika implimentata 
wasslitx ir -riżultati intenzjonati tagħha. 
Evalwazzjoni tad -dħul ċedut twettqet 
biss għall -SPĠ. Il -Kummissjoni ma 
għandhiex informazzjoni dwar id -dħul 
ċedut f’kull sena baġitarja b’riżultat 
tal-PTAs fis -seħħ u lanqas tbassir 
tad-dħul li se jiġi ċedut. (Ara l -para -
grafi 26 sa 31).
109  
Il-Qorti sabet dgħufijiet li jikkonċernaw 
ir-robustezza tal -kwantifikazzjoni 
tal-impatti u tad -data  tagħha tas- sors 
kemm fl -evalwazzjoni ex ante  kif ukoll 
f’dik ex post . Barra minn hekk, l -utilità 
u l-kompletezza tal -analiżi mwettqa 
kemm fil -VI kif ukoll fil -VIS kienu 
limitati. Dawn in -nuqqasijiet jistgħu 
jaffettwaw il -kwalità tal -informazzjoni 
disponibbli għan -negozjaturi u għal 
dawk li jfasslu l -politika (ara l -para -
grafi 32 sa 53).Ilħuq tal -objettivi tal -SPĠ
110  
L-evalwazzjoni interim dwar l -SPĠ turi 
li l-politika mhijiex twassal il -benefiċċji 
intenzjonati kollha tagħha (ara l -para -
grafi 54 u 55).
Rakkomandazzjonijiet 1 
sa 4
Sabiex ittejjeb il -valutazzjoni tal -effetti 
ekonomiċi tal -PTAs u l -ġestjoni finan -
zjarja tajba tal -PTAs il -Kummissjoni 
għandha:
(1) Sakemm ma jkunx debitament 
iġġustifikat, twettaq VI u VIS 
għal kull PTA, li jipprovdu analiżi 
fil-fond, komprensiva u kwantifi -
kata tal -impatti ekonomiċi mis -
tennija, li jinkludu stima tad -dħul 
ċedut;
(2) tinvolvi lill -Eurostat skont rutina 
fil-valutazzjoni tal -kwalità tas- sorsi 
tad-data  statistika użati fil -VIS, 
u tiżgura l -puntwalità tal -analiżi 
mwettqa għan -negozjaturi;
(3) twettaq evalwazzjonijiet interim 
u ex post sabiex tivvaluta l -punt 
sa fejn il -PTAs li jkollhom impatt 
sinifikanti jilħqu l -objettivi tal -poli -
tika tagħhom, kif il -prestazzjoni 
tagħhom tista’ tittejjeb f’setturi 
ekonomiċi ewlenin, u bl -inklużjoni 
ta’ stima tad -dħul ċedut; u
(4) timmonitorja l -iskema tal -SPĠ 
li bdiet fl-1 ta’ Jannar 2014 biex 
tiżgura li hija tilħaq aħjar l -objettivi 
tal-politika tagħha biex tikkon -
tribwixxi għall -ġlieda kontra 
l-faqar globali u biex tippromwovi 
l-iżvilupp sostenibbli.
34 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Kontrolli doganali applikati 
mill -awtoritajiet tal -Istati 
Membri magħżula
111 
Il-ġbir tad -dħul jitqiegħed f’riskju 
minħabba li hemm dgħufijiet 
fil-kontrolli doganali tal -PTAs fl -Istati 
Membri magħżula, li jwasslu għal 
telf potenzjali lill -baġit tal -UE stmat 
f’livell ta’ EUR 655 miljun fl-2009. Dan 
jirrappreżenta madwar 6 % tal -am-
mont gross ta’ dazji tal -importazzjoni 
miġbura dik is -sena fil -ħames Stati 
Membri magħżula (ara l -paragrafi 56 sa 
73, u l -paragrafi 76 sa 77).
112  
Is-sistemi ta’ ġestjoni tar -riskju tal -Istati 
Membri mhux dejjem jinkludu komu -
nikazzjonijiet ta’ assistenza reċiproka, 
u dan jipprevieni lill -Istati Membri milli 
jiżguraw livell ekwivalenti ta’ protezz -
joni tal -interessi finanzjarji tal -UE (ara 
l-paragrafi 74 u 75).
Superviżjoni mill -Kummissjoni 
tal-Istati Membri u tal -pajjiżi 
benefiċjarji/sħab
113  
Is-sistema REM -REC fiha dgħufijiet 
minħabba li l -awtoritajiet nazz -
jonali u l -Kummissjoni jistgħu jieħdu 
deċiżjonijiet diverġenti dwar l -istess 
kwistjoni (ara l -paragrafi 78 sa 80).114  
Il-kapaċità tal -pajjiżi li jibbenefikaw 
minn trattament preferenzjali biex 
jamministraw l -arranġamenti rarament 
ġiet evalwata mill -Kummissjoni. Barra 
minn hekk, ma saret l -ebda żjara ta’ 
monitoraġġ. Għaldaqstant, il -Kummis -
sjoni ma għandha l -ebda aċċertament 
li dawn il -pajjiżi jistgħu jiżguraw li 
merkanzija eliġibbli biss tiġi esportata 
taħt il -PTAs (ara l -paragrafi 81 sa 86).
115  
Il-Kummissjoni ħadet passi biex 
tiżgura l -ħidma mingħajr xkiel 
tal-arranġamenti ta’ kooperazzjoni 
amministrattiva fil -pajjiżi benefiċjarji/
sħab, iżda għad hemm il -problemi (ara 
l-paragrafi 87 sa 89).
116  
F’xi każijiet, is -segwitu finanzjarju 
tal-investigazzjonijiet mill -OLAF ma 
kienx effettiv u rriżulta f’ammonti do -
vuti li ntilfu minħabba li saru preskritti 
(ara l -paragrafi 90 sa 92).
117 
Kien hemm użu insuffiċjenti ta’ miżuri 
reattivi għall -protezzjoni tal -interessi fi -
nanzjarji tal -UE (ara l -paragrafi 93 sa 99).
Dispożizzjonijiet legali
118  
Il-kumplessità tar -regoli tal -akku -
mulazzjoni tfixkel l -implimentazzjoni 
tagħhom mill -pajjiżi benefiċjarji/sħab 
(ara l -paragrafi 100 sa 103).
35 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
119  
Għalkemm iċ -ċertifikati ta’ oriġini 
u ċ-ċertifikati ta’ moviment huma 
suxxettibbli għal litigazzjoni, l -użu 
tagħhom għadu mifrux fuq medda 
wiesgħa, u dan jagħmel il -ġbir ex post  
tad-dazji doganali ingombranti (ara 
l-paragrafi 104 u 105).
120  
Il-pożizzjoni tal -UE f’PTAs reċiproċi 
ma tipproteġix l -interessi finanzjarji 
tagħha b’mod adegwat (ara l -paragra -
fu 106).
Rakkomandazzjonijiet 5 
sa 13
Sabiex ittejjeb il -protezzjoni tal -inter -
essi finanzjarji tal -UE l -Kummissjoni 
għandha:
(5) toħloq profili tar -riskju tal -UE 
dwar il -PTAs biex sabiex l -Istati 
Membri jkollhom approċċ komuni 
għall -analiżi tar -riskju sabiex jit -
naqqas it -telf lill -baġit tal -UE;
(6) tivverifika li l -Istati Membri jtejbu 
l-effettività tas -sistemi ta’ ġestjoni 
tar-riskju tagħhom u tal -istrateġija 
ta’ kontroll tagħhom biex jitnaqqas 
it-telf lill -baġit tal -UE;
(7) tħeġġeġ lill -Istati Membri biex jad -
ottaw miżuri xierqa ta’ prekawzjoni 
mal -wasla ta’ komunikazzjoni ta’ 
assistenza reċiproka;
(8) tevalwa u twettaq żjarat ta’ 
monitoraġġ fuq bażi ta’ riskju 
lill-pajjiżi li jibbenefikaw mit -trat-
tament preferenzjali, notevolment 
fir-rigward tar -regoli tal -oriġini 
u tal -akkumulazzjoni;(9) teħtieġ mill -Istati Membri li dawn 
itejbu l -kwalità tal -informazzjoni 
provduta minnhom fir -rigward 
tal-kooperazzjoni amministrattiva;
(10) issegwi dawk il -pajjiżi li jibben -
efikaw mit -trattament prefer -
enzjali fejn jeżistu problemi li 
jikkonċernaw il -kooperazzjoni 
amministrattiva;
(11) ittejjeb is -segwitu finanzjarju 
tal-investigazzjonijiet mill -OLAF 
sabiex tipprevieni telf lill -baġit 
tal-UE minħabba preskrizzjoni;
(12) issaħħaħ il -pożizzjoni tal -UE f’PTAs 
reċiproċi u tagħmel aktar użu ta’ 
miżuri ta’ prekawzjoni u ta’ salvag -
wardja, waqt li tinkludihom fil -fte-
himiet futuri kollha ta’ kummerċ; u
(13) tippromwovi s- sostituzzjoni ta’ 
ċertifikati ta’ oriġini u ta’ ċertifikati 
ta’ moviment, b’awtoċertifikazzjoni 
tal-esportaturi.
36 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir -Rapport ġiet adottata mill -Awla IV, immexxija mis -Sur Louis 
GALEA, Membru tal -Qorti tal -Awdituri, fil -Lussemburgu fil -laqgħa tagħha 
tat-18 ta’ Marzu 2014.
Għall‑Qorti tal‑Awdituri
Vítor  Manuel  da SILVA  CALDEIRA
President

37
 Annessi
Data  statistika dwar il -PTAs fl-2011
Lista tal -Istati Membri li importaw l -aktar taħt il -PTAs fl-2011
Stat MembruValur tal-importazzjonijiet 
(biljun EUR)Perċentwal
Il-Ġermanja 55 23 %
Franza 30 12 %
L-Italja 29 12 %
Ir-Renju Unit 27 11 %
Il-Pajjiżi l-Baxxi 22 9 %
Spanja 19 8 %
Il-Belġju 12 5 %
L-Isvezja 7 3 %
L-Awstrija 7 3 %
Il-Polonja 5 2 %
Oħrajn 30 12 %
Total 243 100  %
Lista tal-pajjiżi benefiċjarji/sħab li esportaw l-aktar taħt il-PTAs fl-2011
Benefiċjarju/SieħebValur tal-esportazzjonijiet 
(biljun EUR)Perċentwal
L-Isviz zera 38 16 %
It-Turkija   37 15 %
L-Indja    18 8 %
In-Norveġja   13 6 %
Il-Bangladexx 8 3 %
Ir-Russja   7 3 %
It-Tuneżija   7 3 %
L-Afrika t’Isfel 6 3 %
Il-Marokk   6 3 %
It-Tajlandja  6 2 %
Oħrajn 97 38 %
Total 243 100  %
Sors:  Comext.Anness I
38 Annessi
Ħarsa ġenerali lejn l -evalwazzjonijiet ex‑ante  mill -Kummissjoni dwar il -PTAs
Standards:
Evalwazzjonijiet  ex ante:  Skont l -Artikolu 21, taħt l -intestatura “Prinċipju ta’ treġija (ġestjoni) finanzjarja 
tajba”, tar -Regolament tal -Kummissjoni Nru 2342/2002 tat-23 ta’ Diċembru 2002 li jippreskrivi regoli ddettal -
jati għall -implimentazzjoni tar -Regolament tal -Kunsill Nru 1605/2002 fuq ir -Regolamenti Finanzjaru li jgħodd 
għall -baġit ġenerali tal -Komunitajiet Ewropej, il -proposti kollha għal programmi jew attivitajiet li jagħtu lok 
għal nefqa jew għal tnaqqis fid -dħul għall -baġit għandhom ikunu suġġetti għal valutazzjoni ex ante . Din 
id-dispożizzjoni kienet fis -seħħ mill-1.1.2003 sal-21.8.2006.
Valutazzjonijiet tal -Impatt (VI):  Fl-2003, il -Kummissjoni introduċiet rekwiżit li twettaq VI integrata tal -inizjat -
tivi kollha l -aktar importanti tagħha ta’ politika: VI tiġi applikata lill -inizjattivi maġġuri ppreżentati mill -Kummis -
sjoni fl -Istrateġija ta’ Politika Annwali jew fil -Programm ta’ Ħidma tagħha, sew jekk ikunu proposti regolatorji 
u sew jekk ikunu proposti oħra li jkollhom impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali bħal -linji gwida tan -negozjar 
għal ftehimiet internazzjonali li għandhom impatt ekonomiku, soċjali jew ambjentali1. Mill-2005 ‘l hawn, “ Irid 
ikun hemm dejjem  eżami (valutazzjoni) tal -impatt, inkluż dwar il -kompetittività, qabel ma l -inizjattivi jiġu 
varati u matul il -proċess leġiżlattiv kollu”2.
VI huma meħtieġa għall -inizjattivi l -aktar importanti tal -Kummissjoni u għal dawk li jkollhom l -impatti l -aktar 
fil-fond. Dan ikun il -każ għall -proposti leġiżlattivi kollha tal -Programm Leġiżlattiv u ta’ Ħidma tal -Kummissjoni 
(CLWP) u għall -proposti leġiżlattivi mhux CLWP li jkollhom impatti ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jistgħu jiġu 
identifikati b’mod ċar u għall -inizjattivi mhux leġiżlattivi li jiddefinixxu l -politiki futuri3”.
1 COM(2002) 276 final.
2 COM(2005) 12 finali.
3 SEC(2009) 92 – Linji gwida tal -VI.Anness II
39 Annessi
Każijiet li fihom kienet meħtieġa VI jew evalwazzjoni ex ante
PTAs ma’ VI / Rapport ta’ evalwazzjoni ex ante  Adegwatezza ta’ din l-evalwazzjoni
Il-Montenegro L-ebda evalwazzjoni ex ante M/A
Il-Bosnja-Ħerżegovina L-ebda evalwazzjoni ex ante Mhux disponibbli
Is-Serbja L-ebda evalwazzjoni ex ante Mhux disponibbli
L-Amerika Ċentrali VI X
Il-Komunità Andina VI X
Ir-Repubblika tal-Korea VI X
L-Indja VI X
Il-Kanada L- ebda VI M/A
Il-Marokk (Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles Profond 
u Komprensiv)L- ebda VI M/A
Ir-Regolament tal-SPĠ Nru 978/2012 L-ebda evalwazzjoni ex ante M/A
Ir-Regolament tal-SPĠ Nru 732/2008 VI X
Ir-Regolament tal-SPĠ Nru 978/2012 VI √
Il-Moldova L- ebda VI Mhux disponibbli
Leġġenda :
M/A  = Mhux applikabbli  √ = Adegwata X = Kumplessivament inadegwata
Fil-PTAs li ġejjin ma kinitx meħtieġa VI jew evalwazzjoni ex ante :
l-Andorra, it-Turkija, San Marino, il-Gżejjer Faeroe, iż-Żona Ekonomika Ewropea (l-Islanda, in-Norveġja u l-Liech -
tenstein), l-Isvizzera, il-FYROM, il-Kroazja, l-Albanija, l-Alġerija, l-Eġittu, l-Iżrael, il-Ġordan, il-Libanu, il-Marokk, 
it-Territorju Palestinjan Okkupat, is-Sirja, it-Tuneżija, iċ-Ċilì, il-Messiku, l-Afrika t’Isfel, il-MERCOSUR, l-Istati tal-
CARIFORUM, il-Côte d’Ivoire, il-Kamerun, l-ESA (il-Komoros, il-Madagaskar, il-Mawrizju, is-Seychelles, iż-Żambja 
u ż-Żimbabwe), l-SADC (il-Botswana, il-Lesoto, il-Możambik u s-Sważiland), l-Istati tal-Paċifiku, ir-Regolament 
dwar l-Aċċess għas-Suq mal-AKP , Pajjiżi u Territorji Extra-Ewropej, Ceuta u Melilla.Anness II
40 Annessi
Standard:
Valutazzjoni tal -Impatt għas -Sostenibbiltà (VIS): Fl-1999 il -Kummissjoni Ewropea ddeċidiet li tint -
egra l -iżvilupp sostenibbli fin -negozjati kummerċjali billi tiżviluppa għodda ta’ valutazzjoni msejħa l -VIS 
tal-Kummerċ4.
Każijiet li fihom kienet meħtieġa VIS:
PTAs ma’ Adegwatezza ta’ din l-evalwazzjoni
Il-Kroazja L-ebda VIS Mhux disponibbli
L-Albanija L-ebda VIS Mhux disponibbli
Il-Montenegro L-ebda VIS Mhux disponibbli
Il-Bosnja-Ħerżegovina L-ebda VIS Mhux disponibbli
Is-Serbja L-ebda VIS Mhux disponibbli
L-Alġerija VIS5X
L-Eġittu VIS X
L-Iżrael VIS X
Il-Ġordan VIS X
Il-Libanu VIS X
Il-Marokk VIS X
It-Territorju Palestinjan Okkupat VIS X
Is-Sirja VIS X
It-Tuneżija VIS X
L-Amerika Ċentrali VIS √
Leġġenda :
M/A  = Mhux applikabbli  √ = Adegwata X = Kumplessivament inadegwata
4 Prefazju minn P. Mandelson, eks Kummissarju Ewropew għall -Kummerċ, għall -Manwal tal -Kummissjoni dwar il -VIS tal -Kummerċ.
5 Il-VIS dwar iż -Żona Ewro -Mediterranja ta’ Kummerċ Ħieles tikkonċerna l -PTAs mal -Alġerija, l -Eġittu, l -Iżrael, il -Ġordan, il -Libanu, il -Marokk, 
it-Territorju Palestinjan Okkupat, is -Sirja u t -Tuneżija.Anness II
41 Annessi
Każijiet li fihom kienet meħtieġa VIS:
PTAs ma’ Adegwatezza ta’ din l-evalwazzjoni
Iċ-Ċilì VIS X
Il-Komunità Andina VIS X
Ir-Repubblika tal-Korea VIS √
L-Indja VIS X
Il-Kanada VIS √
DCFTA mal-Marokk VIS X
Il-Mercosur VIS X
L-Istati tal-CARIFORUM VIS6X
Il-Côte d'Ivoire VIS X
Il-Kamerun VIS X
ESA
Il-Komoros, il-Madagaskar, il-Mawrizju, is-
Seychelles, iż-Żambja, iż-ŻimbabweVIS X
SADC
Il-Botswana, il-Lesoto, il-Możambik, is-SważilandVIS X
L-Istati tal-Paċifiku
Il-Papwa Ginea Ġdida, il-FiġiVIS X
Leġġenda:
M/A  = Mhux applikabbli √ = Adegwata X = Kumplessivament inadegwata
Fil-PTAs li ġejjin ma kinitx meħtieġa VIS:
l-Andorra, it -Turkija, San Marino, il -Gżejjer Faeroe, iż -Żona Ekonomika Ewropea (l -Islanda, in -Norveġja u l -Liech -
tenstein), l -Isvizzera, il -FYROM, il -Messiku, l -Afrika t’Isfel, ir -Regolament dwar l -Aċċess għas -Suq mal -AKP , Pajjiżi 
u Territorji Extra -Ewropej, ir -Regolament tal -SPĠ (KE) Nru 980/2005, ir -Regolament tal -SPĠ (KE) Nru 732/2008, 
ir-Regolament tal -SPĠ (UE) Nru 978/2012, PTA Unilaterali mal -Moldova, ma’ Ceuta u ma’ Melilla.
6 Il-VIS dwar il -Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika mal -pajjiżi AKP tikkonċerna l -FSE mal -Istati tal -CARIFORUM, il -Côte d’Ivoire, il -Kamerun, l -ESA 
(il-Komoros, il -Madagaskar, il -Mawrizju, is -Seychelles, iż -Żambja u ż -Żimbabwe), l -SADC (il -Botswana, il -Lesoto, il -Możambik u s -Sważiland) u l -Istati 
tal-Paċifiku (il -Papwa Ginea Ġdida, il -Fiġi).Anness II
42 Annessi
ĦARSA ĠENERALI LEJN L -EVALWAZZJONIJIET INTERIM U JEW EX POST  MILL -KUMMIS -
SJONI DWAR IL -PTAs
Standard:
Fil-fehma tal -Qorti, l -evalwazzjonijiet interim u  ex post  għandhom jitwettqu fir -rigward tal -PTAs kollha b’impatti 
sinifikanti ekonomiċi, soċjali u ambjentali wara tliet snin mid -dħul tagħhom fis -seħħ. Dawn jippermettu lil dawk 
li jfasslu l -politika, lill -partijiet interessati u lill -kontribwenti Ewropej li jivvalutaw jekk il -PTAs humiex fil -verità 
qed jilħqu l -objettivi tal -politika tagħhom skont il -prinċipju ta’ ġestjoni finanzjarja tajba u dak ta’ obbligu ta’ 
rendikon pubbliku.
Fil-komunikazzjoni tagħha dwar il-”Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija, il -Politika tal -Kummerċ bħala element 
prinċipali mill -Istrateġija tal -UE 2020”1, il-Kummissjoni ddikjarat li evalwazzjonijiet ex post  kienu se jitwettqu 
għall -monitoraġġ tal -impatti ta’ PTAs eżistenti fuq bażi aktar sistematika.
Każijiet li fihom tinħtieġ evalwazzjoni interim u/jew ex post  (EPE)
PTAs ma’: Evalwazzjoni
interim u/jew ex post Adegwatezza ta’ din l-evalwazzjoni
It-Turkija L-ebda EPE M/A
Iż-Żona Ekonomika Ewropea 
(l-Islanda, in-Norveġja u 
l-Liechtenstein)L-ebda EPE M/A
L-Isviz zera L-ebda EPE M/A
Dik li kienet ir-Repubblika 
Jugoslava tal-MaċedonjaL-ebda EPE M/A
Il-Kroazja L-ebda EPE M/A
L-Albanija L-ebda EPE M/A
1 KUMM(2010) 612.Anness III
43 Annessi
Każijiet li fihom tinħtieġ evalwazzjoni interim u/jew ex post  (EPE)
PTAs ma’: Evalwazzjoni
interim u/jew ex post Adegwatezza ta’ din l-evalwazzjoni
Il-Montenegro L-ebda EPE M/A
Il-Bosnja-Ħerżegovina L-ebda EPE M/A
Is-Serbja L-ebda EPE M/A
L-Alġerija EPE2 X
L-Eġittu EPE X
L-Iżrael EPE X
Il-Ġordan EPE X
Il-Libanu L-ebda EPE M/A
Il-Marokk EPE X
It-Territorju Palestinjan Okkupat L-ebda EPE M/A
Is-Sirja L-ebda EPE M/A
It-Tuneżija EPE X
Iċ-Ċilì EPE √
Il-Messiku L-ebda EPE X
L-Afrika t’Isfel L-ebda EPE X
L-Istati tal-CARIFORUM L-ebda EPE M/A
L-Istati tal-Paċifiku
Il-Papwa Ginea Ġdida, il-FiġiL-ebda EPE M/A
Pajjiżi u Territorji 
Extra-EwropejL-ebda EPE M/A
Ir-Regolament tal-SPĠ 
Nru 980/2005Evalwazzjoni interim √
Ir-Regolament tal-SPĠ 
Nru 732/2008Evalwazzjoni interim √
Il-Moldova L-ebda EPE M/A
Leġġenda :
M/A  = Mhux applikabbli  √ = Adegwata X = Kumplessivament inadegwata
Fil-PTAs li ġejjin ma kinitx meħtieġa evalwazzjoni ex post :
L-Andorra, San Marino, il-Gżejjer Faeroe, l-Amerika Ċentrali, il-Komunità Andina, ir-Repubblika tal-Korea, l-Indja, 
il-Kanada, il-Marokk (Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles Profond u Komprensiv), il-MERCOSUR, il-Côte d’Ivoire, il-Kamer -
un, l-ESA (il-Komoros, il-Madagaskar, il-Mawrizju, is-Seychelles, iż-Żambja u ż-Żimbabwe), l-SADC (il-Botswana, 
il-Lesoto, il-Możambik u s-Sważiland), ir-Regolament dwar l-Aċċess għas-Suq mal-AKP , ir-Regolament dwar l-SPĠ 
Nru 978/2012 u Ceuta u Melilla.
2 L-evalwazzjoni ex post  dwar iż -Żona Ewro -Mediterranja ta’ Kummerċ Ħieles tikkonċerna l -PTAs mal -Alġerija, l -Eġittu, l -Iżrael, il -Ġordan, il -Marokk 
u t-Tuneżija.Anness III
44 Annessi
Approċċ tal -awditjar fl -istati membri magħżula
L-awdituri analizzaw istruzzjonijiet u proċeduri nazzjonali, profili tal -ġestjoni tar -riskju u profili tar -riskju, kon -
trolli ex ante  u ex post , u l-kooperazzjoni amministrattiva. Il -Qorti analizzat l -istrateġija kumplessiva ta’ kontroll 
applikata għall -PTAs minn awtoritajiet doganali f’ħames Stati Membri. Il -valur tal -importazzjonijiet tagħhom 
taħt il -PTAs irrappreżentaw aktar minn żewġ terzi tal -importazzjonijiet totali li jibbenefikaw minn miżuri prefer -
enzjali tariffarji.
Kontrolli doganali fil -ħames Stati Membri magħżula ġew evalwati bl -ittestjar tal -kampjuni aleatorji li ġejjin.
(a) 60 importazzjoni taħt il -PTAs imwettqa fil -perjodu preskritt tal-2009, sabiex jiġi ċċekkjat jekk il -merkanzija 
kinitx fil -verità intitolata għal miżuri preferenzjali tariffarji kif ukoll il -miżuri preventivi, repressivi u korrettivi 
adottati mill -awtoritajiet doganali biex jiġi żgurat dan l -intitolament u biex jinġabru d -dazji dovuti meta dan 
ma kienx il -każ. Twettqet estrapolazzjoni tal -pagamenti insuffiċjenti maqbuda fil -kampjun sabiex jiġi stmat 
l-ammont ta’ RPT potenzjalment mitlufa lill -baġit tal -UE.
(b) 30 importazzjoni taħt il -PTAs, sabiex jiġi ċċekkjat jekk il -merkanzija kinitx fil -verità intitolata għal miżuri 
preferenzjali tariffarji kif ukoll il -miżuri preventivi, repressivi u korrettivi adottati mill -awtoritajiet doganali 
biex jiġi żgurat dan l -intitolament u biex jinġabru d -dazji dovuti meta dan ma kienx il -każ.
(c) Fl-2009, 30 importazzjoni suġġetta għal komunikazzjoni ta’ assistenza reċiproka sabiex jiġi ċċekkjat jekk 
l-Istati Membri kinux introduċew b’mod konsistenti profili awtomatizzati tar -riskju fis -sistemi ta’ ġestjoni 
tar-riskju tagħhom.
(d) Fl-2011, 30 talba mibgħuta mill -Istati Membri lill -pajjiżi benefiċjari/sieħba taħt il -kooperazzjoni amministrat -
tiva sabiex jiġi ttestjat il -ġbir f’waqtu tad -dazji doganali dovuti f’każijiet fejn il -merkanzija ma kinitx intito -
lata għal miżuri preferenzjali tariffarji.Anness IV
45 Annessi
Limitazzjonijiet tal -mudell CGE
1 
Skont il -Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew1 “ir-riżultati tal -mudelli preżentati fil -VIS (...) ikunu (...), mingħajr 
valur informattiv reali għan -negozjaturi jew għall -partijiet interessati, minħabba li ma jiddikjarawx (jindikawx) 
impatti sinifikattivi jew immirati biżżejjed. Peress li n -nuqqas ta’ statistika jew in -nuqqas ta’ statistika affidab -
bli fis -settur informali jagħmluha diffiċli, il -VIS ma tagħtix rendikont ċar biżżejjed tar -riperkussjonijiet possibbli 
f’dan is -settur.”
2 
Kemm il -Kummissjoni kif ukoll il -konsulenti esterni enfasizzaw ukoll il -limitazzjonijiet inerenti tal -mudell CGE:
(a) il-mudell CGE jista’ jintuża biss għal skopijiet ta’ simulazzjoni u mhux għat -tbassir2, u s- simulazzjoni tiegħu 
ta’ effetti fuq perjodu twil hija debboli3;
(b) il-kostruzzjoni kemmxejn tawtoloġika tiegħu, jiġifieri r -riżultati kollha huma impliċitament marbutin 
mas -suppożizzjonijiet u l -kalbrazzjoni li saru4;
(c) il-komoditajiet huma miġbura flimkien fi grupp fi ħdan kategorija wiesgħa u b’hekk huwa impossibbli li jiġi 
determinat b’mod utli l -impatt fuq prodotti speċifiċi fi ħdan kategorija wiesgħa, eż. qamħ ta’ kwalità medja 
fil-kuntest tal -impatt stmat fuq il-”qamħ”5;
(d) pajjiżi diversi bħar -Russja, in -Norveġja, l -Isvizzera u t -Turkija huma kkombinati fi grupp uniku, li jillimita 
l-interpretazzjoni utli li tista’ ssir mill -istimi tas- CGE għal dan il -grupp6;
(e) l-inabbiltà tal -mudellar formali biex jagħtu kont tal -impatt ta’ liberalizzazzjoni u ta’ miżuri tal -investiment li 
jiffaċilitaw il -moviment tal -professjonisti7; u
(f) ir-riżultati tal -mudell CGE mhumiex adattati tajjeb għall -valutazzjonijiet tal -impatt soċjali minħabba 
n-nuqqas tagħhom ta’ informazzjoni diżaggregata fil -livell tal -unità domestika8.
1 Il-paragrafu 2(6) tal -Opinjoni Nru 818/2011 tal -Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.
2 Il-paragrafu 11(5) tal -Anness 8 għal -linji gwida tal -VI tal -Kummissjoni
3 Skont id -dokument dwar il -pożizzjoni tas -servizzi tal -Kummissjoni dwar il -VIS għall -FTA bejn l -UE u r -Repubblika tal -Indja ta’ Marzu 2010 l -effetti 
fuq perjodu twil huma fost il -partijiet l -aktar debboli tal -mudellar CGE minħabba li l -proċess ta’ akkumulazzjoni tal -kapital inevitabbilment 
jiddependi minn suppożizzjonijiet bażiċi u jinjora l -effetti dinamiċi ta’ integrazzjoni u kompetizzjoni msaħħa.
4 Il-paragrafu 11(5) tal -Anness 8 għal -linji gwida tal -VI tal -Kummissjoni.
5 Id-Dokument ta’ Informazzjoni tar -Rapport Finali dwar il -VIS bejn l -UE u l -Kanada, Ġunju 2011.
6 idem.
7 idem.
8 Valutazzjoni tal -Impatt għas -Sostenibbiltà tal -Kummerċ bejn l -UE u l -Andina, ir -Rapport finali, Ottubru 2009.Anness V
46
Il-Kummissjoni użat tekniki ta’ immudellar dif -
ferenti, prinċipalment (iżda mhux esklussivament) 
l-immudellar tal -Ekwilibriju Ġenerali (General Equi -
librium - CGE) u bbażat fuq dejta mill -bażi ta’ dejta 
tal-Proġett Globali tal -Analiżi tal -Kummerċ (Global 
Trade Analysis Project - GTAP)3. Sal -ġurnata tal -lum, 
dawn huma l -aqwa għodod disponibbli li jħalluna 
nikkwantifikaw bl -aqwa mod l -impatt ekonomiku 
tal-bidliet fil -politika tal -kummerċ.
III (b)
Is-Sistema Ġenerali tal -Preferenzi hija skema uni -
laterali, li tfittex li tindirizza, permezz ta’ tnaqqis 
fit-tariffi, il -bżonnijiet ekonomiċi, soċjali u strutturali 
li ilhom preżenti fil -pajjiżi fil -fażi ta’ żvilupp. Filwaqt 
li l-Kummissjoni taċċetta l -osservazzjoni, il -GSP 
hija biss wieħed mill -elementi li jikkontribwixxu 
għall -kisba sħiħa tal -benefiċċji intenzjonati.
Ir-Regolament GSP il -ġdid, li daħal fis -seħħ 
fl-1 ta’ Jannar 2014, għamel riformi sostanz -
jali bil -għan li jiġu mmirati aħjar il -pajjiżi l -iktar 
fil-bżonn.
III (c)
Il-konstatazzjonijiet ewlenin tal -Qorti għandhom 
x’jaqsmu ma’ żbalji individwali li jinkludu doku -
menti neqsin jew evidenza li kellha tinżamm 
mill -importaturi.
III (d)
Fir-rigward iż -żjarat ta’ monitoraġġ, il -Kummissjoni 
qed taġixxi fi ħdan il -qafas tal -bażi legali eżistenti 
u f’konformità mad -dispożizzjonijiet rispettivi 
tal-arranġamenti reċiproċi tal -kummerċ, kif appro -
vati mill -Kunsill u mill -Istati Membri u, kif xieraq, 
mill -Parlament Ewropew.
3 L-użu tal-bażi tad-dejta tal-GTAP fl-immudellar tas-CGE huwa 
aċċettat fuq bażi wiesgħa madwar id-dinja kollha prattikament 
mill-organizzazzjonijiet internazzjonali simili kollha bħad-WTO, 
il-bank Dinji, l-OECD, l-FMI u l-gvern tal-Istati Uniti.Sommarju eżekuttiv
I
Il-qligħ ekonomiku assoċjat mal -liberalizzazzjoni 
tal-kummerċ huwa magħruf sew u ddokumentat 
sew mil -letteratura ekonomika kollha disponibbli. 
Pereżempju, intwera li l -iffinalizzar tan -negozjati 
pendenti kollha (iċ -Ċiklu ta’ Doha u l -ftehimiet 
bilaterali) għandu jwassal għal żieda fil -PDG tal -UE 
ta’ aktar minn 1% minn dak li kieku kien ikun mod 
ieħor. Il -konsumaturi huma mistennija li jibben -
efikaw minn aċċess għal varjetà akbar ta’ oġġetti 
u servizzi. Finalment, hemm iktar minn 36 miljun 
impjieg fl -Ewropa li jiddependu, direttament jew 
indirettament, fuq il -kapaċità tagħna li nagħmlu 
kummerċ mal -bqija tad -dinja1.
Barra minn hekk, l -iskema tal -GSP hija effettiva -
ment il -fergħa tal -UE għall -iżvilupp permezz 
tal-kummerċ; l -ewwel nett, permezz tal -iskema 
tal-ABE “kollox ħlief armi”, hija tipprovdi aċċess 
mingħajr dazju u mingħajr kwoti fis -suq tal -UE 
għall -prodotti kollha (ħlief għall -armi) lill -ifqar 50 
pajjiż fid -dinja; it -tieni nett, permezz tal -benefiċċji 
addizzjonali taħt is -sottoskema tal -GSP+, hija tagħti 
incentiv lill -pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jilħqu 
l-għanijiet tal -iżvilupp sostenibbli.
III (a)
Sa mill-1999, in -negozjati l -kbar kollha bilaterali 
u multilaterali tal -kummerċ ġew akkumpanjati minn 
Valutazzjoni tal -Impatt għas- Sostenibbiltà (VIS). 
Barra minn hekk, sa mill-2010, b’eċċezzjoni waħda2, 
in-negozjati importanti kollha tal -kummerċ ġew 
ippreċeduti minn Valutazzjoni tal -Impatt (VI).
L-arranġamenti tal -kummerċ tagħha kollha setgħu 
jiddependu fuq analiżi ta’ kwalità għolja tal -impatti 
ekonomiċi u impatti oħrajn. B’dan il -mod, il -Kum -
missjoni dejjem ħadmet ukoll biex tilħaq l -istand -
ards applikabbli, li evolvew maż -żmien.
1 “K ummerċ, Tkabbir u Affarijiet Dinjija – Il-Politika tal-Kummerċ 
bħala Element Prinċipali mill-Istrateġija tal-UE 2020”.
2 Fl-2011, il-Kunsill tal-Affarijiet Barranin u l-Kunsill Ewropew 
irrispondew għar-Rebbiegħa Għarbija billi talbu li jingħata bidu 
għal negozjati mal-Marokk, it-Tuneżija, l-Eġittu u l-Ġordan. 
Minħabba din id-deċiżjoni politika, ma baqax neċessarju li ssir 
VI minħabba li din kienet tintroduċi dewmien eċċessiv fit-tnedija 
tal-proċess tan-negozjati.Risposta  
tal-Kummissjoni
Risposta tal-Kummissjoni 47
IV (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r -rakkomandazzjoni 
tal-Qorti fir -rigward tat -twettiq ta’ VI u VIS 
għall -PTAs, u li tiġġustifika debitament sitwa -
zzjonijiet fejn dan jista’ ma jkunx possibbli. Hija 
se tagħmel dan, skont il -linji gwidi eżistenti 
tal-VI u l -manwal tal -VIS u stmat id -dħul mitluf 
fil-valutazzjoni tal -impatt l -iktar riċenti tagħha 
għall -Ġappun u l -Istati Uniti.
Il-Kummissjoni diġà twettaq VI u VIS b’mod kon -
formi maż -żewġ impenji mogħtija u l -aħjar prattika. 
Sa mill-1999, in -negozjati l -kbar kollha tal -kummerċ 
bilaterali u multilaterali ġew akkumpanjati minn 
VIS, u mill-2010 (b’eċċezzjoni waħda, ara t -tweġiba 
tal-Kummissjoni għall -paragrafu III(a)), in -negozjati 
kummerċjali kollha importanti ġew ippreċeduti 
wkoll minn valutazzjoni tal -impatt.
IV (b)
Fir-rigward tat -tempestività tal -analiżi, il -Kum -
missjoni hija impenjata li tniedi l -VIS sa mhux 
iktar tard minn 6 xhur wara l -bidu tan -negozjati 
biex tiżgura li dawn ikunu jistgħu, b’mod utli, jip -
provdu informazzjoni fil -proċess tan -negozjati 
u tal -approvazzjoni.
L-Eurostat issa huwa sistematikament mistieden li 
jkun membru tal -gruppi ta’ tmexxija li jimmonitor -
jaw il -VIS.
Il-Kummissjoni qed tfittex li tintensifika l -koop -
erazzjoni dwar il -kwalità tas -sorsi tad -dejta ta’ 
statistika fi ħdan l -aġġornament kontinwu tal -fte-
him dwar il -livell ta’ servizz bejn id -DĠ Kummerċ 
u l-Eurostat.
IV (d)
Il-Kummissjoni taċċetta r -rakkomandazzjoni 
tal-Qorti għal PTAs b’impatt ekonomiku, soċjali 
u ambjentali sinifikanti.
Din tirrifletti l -impenji diġà assunti mill -Kummissjoni 
biex twettaq evalwazzjonijiet ex post  dwar il- PTAs 
b’impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali sinifikanti 
fuq bażi iktar sistematika biex jgħinu fil -monitoraġġ 
tal-impatti tal -ftehimiet kummerċjali tal -UE5.
5 COM(2010) 612 Komunikazzjoni “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet 
Dinjija”.Filwaqt li l -bażi legali sabiex jitwettqu żjarat ta’ 
monitoraġġ fil -pajjiżi benefiċjarji ilha teżisti biss 
mill-1 ta’ Jannar 2011, anke qabel dan iż -żmien, 
il-Kummissjoni żgurat numru ta’ azzjonijiet ta’ 
monitoraġġ u l -għoti ta’ spjegazzjonijiet, fil -kon -
front ta’ pajjiżi benefiċjarji bħala parti mill -koo -
perazzjoni amministrattiva, b’mod partikolari 
fil-kuntest tal -GSP.
Madankollu, tfassal Pjan ta’ Azzjoni tal -Kummis -
sjoni dwar il -monitoraġġ tar -regoli preferenzjali 
tal-oriġini, li fih, waħda mill -attivitajiet issuġġeriti 
hija li jsiru żjarat f’pajjiż benefiċjarju. Il -Pjan ta’ 
Azzjoni se jkopri kemm l -arranġamenti unilaterali 
bħall -GSP kif ukoll ftehimiet bilaterali mal -pajjiżi 
msieħba.
III (e)
Il-Kummissjoni tieħu nota tal -konstatazzjoni 
tal-Qorti.
Sa mill-2001, il -Kummissjoni pproponiet li r -reġimi 
kollha ta’ kummerċ preferenzjali tal -UE, kemm jekk 
awtonomi kif ukoll jekk konvenzjonali, għandhom 
jinkludu l -possibbiltà tal -irtirar temporanju tal -pref -
erenzi fil -każ ta’ problemi partikolari bil -ġestjoni 
tal-preferenzi u/jew ksur sinifikanti ieħor 
tal-leġiżlazzjoni doganali jew nuqqas ta’ kooperazz -
joni. Il -Kummissjoni tikkunsidra li ngħatat prova li 
dawn is -salvagwardji huma suffiċjenti u ser tkompli 
tipproponi l -inklużjoni tagħhom fl -arranġamenti 
kummerċjali preferenzjali futuri kollha.
Il-Kummissjoni tinnota li f’wieħed biss mill -PTA 
mal -Korea t’Isfel, id -dispożizzjonijiet ta’ salvag -
wardja eventwalment miftehma ma jinkludux 
il-possibbiltà tal -irtirar temporanju ta’ prefer -
enzi, anke jekk dawk id -dispożizzjonijiet fihom 
mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni obbligatorja. 
Il-Kummissjoni kkonfermat in -natura eċċezzjonali 
tal-formolazzjoni tal -kliem ta’ kompromess 
tad-dispożizzjonijiet tas -salvagwardja miftehma 
mal -Korea t’Isfel fil -ħin tad -deċiżjoni tal -Kunsill 
malli ġie ffirmat il -ftehim4.
4 ĠU L 127, 14.5.2011, p. 4.
Risposta tal-Kummissjoni 48
V (f)
Il-Kummissjoni tinnota li l -irkupru finanzjarju huwa 
r-responsabbiltà tal -Istati Membri.
L-OLAF se jkompli jipprovdi lill -awtoritajiet kom -
petenti tal -Istati Membri bl -informazzjoni kollha 
meħtieġa biex jiffaċilitaw l -azzjonijiet tagħhom ta’ 
rkupru.
Id-dispożizzjonijiet il -ġodda li ddaħħlu fir -Regola -
ment 883/2013 dwar l -investigazzjonijiet tal -OLAF6 
jeħtieġu li l -Istati Membri jipprovdu lill -OLAF 
b’informazzjoni dwar l -azzjonijiet li ħadu wara r -rak-
komandazzjonijiet tal -OLAF, inter alia , dwar l -irku -
pru tal -ammonti dovuti. Dan isaħħaħ il -monitoraġġ 
tal-azzjoni ta’ rkupru mill -Istati Membri u jkompli 
jtejjeb is- segwitu finanzjarju tal -investigazzjonijiet 
tal-OL AF.
Il-Kummissjoni sistematikament issegwi l -każijiet 
kollha identifikati tal -obbligazzjoni finanz -
jarja tal -Istati Membri li tirriżulta mid -dewmien 
fil-proċeduri tal -irkupru. Hija se tkompli tagħmel 
dan.
V (g)
Sa mill-2001, il -Kummissjoni pproponiet li r -reġimi 
kummerċjali preferenzjali kollha tal -UE, kemm jekk 
awtonomi kif ukoll jekk konvenzjonali, jinkludu 
l-possibbiltà tal -irtirar temporanju ta’ preferenzi 
fil-każ ta’ problemi partikolari bil -ġestjoni tal -pref -
erenzi u/jew ksur sinifikanti ieħor tal -leġiżlazzjoni 
doganali jew nuqqas ta’ kooperazzjoni. Il -Kummiss -
joni tikkunsidra li dawn is -salvagwardji urew li huma 
suffiċjenti u sejra tkompli tipproponi l -inklużjoni 
tagħhom fl -arranġamenti kummerċjali preferenzjali 
futuri kollha.
Fit-tmiem tal-2013, il -possibbiltà tal -irtirar tem -
poranju tal -preferenzi kienet diġà inkluża f’4 
arranġamenti awtonomi (inkluż l -SĠP) li jkopru lil 
kważi 200 pajjiż, u ftehimiet preferenzjali ma’ aktar 
minn 30 pajjiż.
6 Regolament (UE, EURATOM) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet 
immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li 
jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 
(KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) 
Nru 1074/1999, ĠU L248, 18.9.2013V (a)
Il-Kummissjoni ser tevalwa ulterjorment f’liema 
każijiet partikolari dawn il -profili ta’ riskju huma utli 
u kif dawn għandhom jiġu implimentati fil -qasam 
tar-regoli ta’ oriġini skont il -PTAs.
V (b)
Matul il -proċess tal -ispezzjonijiet tagħha matul 
dawn l -aħħar snin, il -Kummissjoni poġġiet enfasi 
speċjali fuq l -effikaċja tas -sistemi tal -ġestjoni 
tar-riskju u l -istrateġiji ta’ kontroll tal -Istati Membri. 
Hija pproduċiet rapporti tematiċi dwar l -ispezz -
jonijiet tagħha tal -Istrateġija tal -Kontroll Doganali 
(2009), l -Ikklerjar lokali (2011) u t -Tranżitu (2012) 
u ppreżentat dawn ir -rapporti lill -Istati Membri 
fil-Kumitat Konsultattiv dwar ir -Riżorsi Proprji, 
u fil -Grupp tal -Politika Doganali. Hija ser tkompli 
tivverifika li l -Istati Membri jtejbu l -effikaċja tas -sis-
temi tal -ġestjoni tar -riskju tagħhom u l -istrateġiji ta’ 
kontroll tagħhom.
V (c)
Il-Kummissjoni sejra tkompli tħeġġeġ lill -Istati Mem -
bri sabiex jieħdu l -miżuri kollha xierqa ta’ prekawz -
joni malli jirċievu l -kommunikazzjonijiet tal -MA.
V (d)
L-evalwazzjoni tal -kapaċità ta’ pajjiż benefiċjarju 
hija parti integrali mill -proċess tan -negozjati ma’ 
kull sieħeb. Madankollu, mhijiex riflessa f’rapport 
ta’ evalwazzjoni formali. Il -Kummissjoni se tinkludi 
valutazzjoni ta’ din il -kapaċità fl -eżerċizzji formali 
ta’ identifikazzjoni bikrija li jsiru qabel in -negozjati 
l-ġodda.
Ġeneralment, in -negozjati jipprovdu l -qafas xieraq 
biex il -Kummissjoni tevalwa l -kapaċità tal -awtorita -
jiet tal -pajjiżi msieħba biex jamministraw il -ftehim 
b’mod xieraq.
V (e)
Il-Kummissjoni ser tqajjem din il -kwistjoni mal -Istati 
Membri (matul il -monitoraġġ) bil -għan li ttejjeb 
il-kwalità tal -informazzjoni li jipprovdu l -Istati 
Membri dwar il -kooperazzjoni amministrattiva. 
Il-proċedura ta’ rapportar sejra tiġi ssimplikata wkoll.
Risposta tal-Kummissjoni 49
10
L-impenn li jsiru l -VISs sar fl-1999 mill -Kummis -
sarju tal -Kummerċ u saret prattika stabbilita 
għan -negozjati kummerċjali taħt Kummissarji 
tal-Kummerċ sussegwenti.
12
Il-Kummissjoni taqbel fuq l -importanza tal -evalwa -
zzjonijiet għall -PTAs kollha b’impatti sinifikanti.
Meta jiġi evalwat ftehim kummerċjali, irid ikun 
għadda ammont suffiċjenti ta’ ħin biex ikunu 
jistgħu jinstiltu konklużjonijiet affidabbli mid -dejta 
disponibbli.
Il-ftehimiet kummerċjali ħafna drabi jipprevedu 
introduzzjoni gradwali tal -impenji reċiproki fi 
żmien ħames sa seba’ snin.7 It-twaqqif ta’ evalwa -
zzjoni għandu jikkunsidra l -perjodu li fuqu jinħassu 
l-impatti. Għal din ir -raġuni, il -Kummissjoni tqis li 
evalwazzjoni fi żmien tliet snin biss wara li ftehim 
jidħol fis -seħħ, kif issuġġerit mill -Qorti, normalment 
huwa kmieni wisq.
14
Il-Kummissjoni ma tikkunsidrax li evalwazzjoni 
ex ante  u ex post  tad -dħul mitluf ser jipprovdi 
lill-awtoritajiet baġitarji bi tbassir annwali preċiż 
biżżejjed tal -ġbir tad -dazju doganali biex itejbu 
l-ġestjoni finanzjarja tal -baġit tal -UE.
Il-PTAs jifformaw parti mill -istruttura leġiżlattiva 
li fuq il -bażi tagħha jinġabru d -dazji doganali 
u jkunu magħmulin disponibbli għall -baġit tal -UE. 
Għalhekk id -dħul ma jistax jitqies mitluf ladarba 
jkun hemm stabbilita PTA, u lanqas l -ispejjeż 
baġitarji. Għat -tbassir baġitarju tagħha dwar it -TOR, 
il-Kummissjoni għandha tiddependi primarjament 
fuq metodi makroekonomiċi. Madankollu, bħalissa, 
il-metodu qiegħed jiġi rivedut u l -Kummissjoni ser 
teżamina kemm, l -elementi l -oħra, bħall -impatt 
tal-PTAs il -ġodda, jistgħu jitqiesu.
7 Ara wkoll COM(2013) 686 “It-tisħiħ tas-sisien ta’ 
Regolamentazzjoni Intelliġenti – it-titjib tal-evalwazzjoni”Bħalissa, il -Kummissjoni qed tinnegozja l -inklużjoni 
tad-dispożizzjonijiet għall -irtirar temporanju 
tal-preferenzi fil -PTAs ma’ għadd ta’ msieħba, 
inklużi l -Ġappun, il -Vjetnam, il -Marokk, it -Tajlandja 
u l-Kanada.
Il-Kummissjoni sejra tkompli tipproponi l -inklużjoni 
tal-klawsola tal -MAE fil -ftehimiet kummerċjali 
futuri kollha fejn ma jkun sar qbil fuq ebda 
awtoċertifikazzjoni.
V (h)
Il-Kummissjoni sejra tkompli tippromwovi s -sos-
tituzzjoni taċ -ċertifikati tal -oriġini u tal -moviment 
bl-awtoċertifikazzjoni tal -esportaturi.
Introduzzjoni
07
Il-Qorti għamlet tajjeb li enfasizzat il -VIs u l -VISs. 
Madankollu, ma tagħtix mertu lil għodda 
bħall -istudji tal -fattibbiltà, u analiżi ekonomika 
oħra, li fil -passat kienu wkoll element importanti 
fit-teħid tad -deċiżjonijiet dwar uħud mill -ftehimiet 
inklużi fil -kampjun tal -Qorti.
08
Filwaqt li s -sistema tal -VIs iddaħħlet fl-2002, 
il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha evolva gradwal -
ment u l -PTAs b’impatt sinifikanti ma ġewx inklużi 
bis-sħiħ fil -kamp ta’ applikazzjoni tagħha sal-2009.
09
Il-Kummissjoni għandha interpretazzjoni differenti 
dwar l -obbligu legali li twettaq evalwazzjonijiet ex 
ante  għall -PTAs bejn l-2002 u l-2006.
Ir-rekwiżit li jsiru valutazzjonijiet tal -impatt iddaħħal 
gradwalment mill-2003.
Mill-2005, il -VIs bdew ikunu meħtieġa 
għall -inizjattivi kollha stabbiliti fis -CLWP u mill-2009 
għall -inizjattivi l -iktar importanti tal -Kummissjoni 
u dawk bl -iktar impatt wiesa’.
Risposta tal-Kummissjoni 50
27
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l -VIs jew l -eval -
wazzjonijiet ex ante  ma kellhomx għalfejn jiġu 
ppreparati għas -seba’ PTAs identifikati mill -Qorti. 
Fil-maġġoranza tal -każijiet, VI jew evalwazz -
joni ex ante  kienet tkun ta’ valur miżjud baxx 
u tirrappreżenta użu sproporzjonat tar -riżorsi, 
pereżempju għaliex l -għażliet politiċi kienu diġà 
saru fl -ogħla livell biex jintlaħaq ftehim jew il -miżuri 
stipulati kellhom effetti iktar limitati jew kienu ta’ 
natura tranżitorja.
28
Il-Kummissjoni stmat id -dħul mitluf fil -VIs kollha 
relatati mal -ftehimiet kummerċjali prodotti 
mill-2010.
29
Il-Kummissjoni ma tqisx li kien hemm impenn 
sabiex jitwettqu l -VISs għall -ħames ftehimiet 
identifikati mill -Qorti. L -impenn biex twet -
taq il -VISs matul in -negozjati tal -kummerċ kien 
ingħata oriġinarjament fl-1999 mill -Kummissarju 
tal-Kummerċ u kien relatat ma’ dawk in -negozjati 
mmexxija mill -Kummissarju għall -Kummerċ. L -użu 
ġeneralizzat tal -VISs għan -negozjati mmexxija minn 
Kummissarji oħrajn f’isem il -Kummissjoni qatt ma 
kienu soġġetti għal deċiżjoni tal -Kulleġġ, u din hija 
r-raġuni għan -nuqqas ta’ VIS fil -ħames każijiet.
30
Mill-2010, il -Kummissjoni kienet qed issaħħaħ 
is-sistema tagħha tal -evalwazzjoni tal -leġiżlazzjoni 
u l-politiki u hija impennjata li twettaq evalwa -
zzjonijiet fuq bażi iktar sistematika. Għandhom 
jiġu stabbiliti prijoritajiet fit -twettiq ta’ programm 
għall -evalwazzjonijiet, bl -ewwel prijorità mogħtija 
lill-prinċipju “evalwa l -ewwel”, jiġifieri evalwazzjoni 
qabel ir -reviżjoni ta’ inizjattiva; għal dawk l -inizjat -
tivi bl -impatt l -iktar sinifikanti u, finalment, f’termini 
tar-riżorsi skarsi disponibbli.Stima tad -dħul mitluf ġiet inkluża fil -VIs li saru 
sa mill-2011. Madankollu, dan il -kalkolu ex ante  
jista’ biss jagħti stima tat -tnaqqis probabbli 
tar-riżorsi proprji fil -forma ta’ dazji doganali, abbażi 
tax-xenarji l -iktar probabbli li jirriżultaw mill -ftehim 
finali. Fir -rigward tal -effetti ekonomiċi, għandu jiġi 
nnutat li filwaqt li l -PTAs inaqqsu r -rati tad -dazju, 
dawn iwasslu wkoll għal benefiċċji miż -żieda 
fil-flussi tal -kummerċ li jistgħu jirriżultaw ukoll 
f’żieda fl -ammont tad -dazji doganali miġbura.
Kamp ta’ applikazzjoni u approċċ tal-awditjar
21
Il-konklużjoni tal -Qorti hija bbażata fuq l -analiżi 
ta’ perjodu li matulu s -sistema tal -valutazzjoni 
tal-impatt tal -Kummissjoni kienet stabbilita pro -
gressivament u l -evalwazzjoni sistematika tal -poli -
tiki li għad iridu jiġu adottati. Għalhekk, numru 
ta’ ftehimiet fi ħdan il -kampjun ma setgħux kienu 
soġġetti għal VI jew VIS minħabba l -mument meta 
ġew proposti u/jew daħlu fis -seħħ.
22
Il-metodi ta’ ħidma tal -VI ġew stabbiliti progres -
sivament fi ħdan il -Kummissjoni bil -linji gwidi li 
ddaħħlu fl-2005 u li ġew riveduti fl-2009. Standards 
attwali iktar rigorużi m’għandhomx jintużaw biex 
jivvalutaw VI preċedenti, meta s -sistemi kienu qed 
jevolvu. Sabiex jibnu fuq l -esperjenza tal -ewwel 
ħames snin, il -linji gwidi tal -VIS ġew introdotti 
permezz ta’ pubblikazzjoni mis -servizzi tal -Kummis -
sjoni tal -Manwal tal -VIS fl-2006.
Osservazzjonijiet
26
Il-Kummissjoni taqbel mal -importanza li jiġu vvalu -
tati b’mod xieraq l -effetti ekonomiċi u effetti oħrajn 
tal-PTAs kemm ex ante  u ex post . Hija temmen li dan 
kien il -każ sa mill-1999.
Risposta tal-Kummissjoni 51
35
Mis-sitt VIs riveduti mill -Qorti, erba’ saru 
fl-2006/2007 meta l -metodoloġija għall -analiżi 
tal-impatt tal -ftehimiet kummerċjali kienet għadha 
qed tiġi żvluppata. Il -VIs kollha li saru mill-2010 
jinkludu analiżi komprensiva tal -effetti ekonomiċi 
fil-pajjiżi benefiċjarji.
36
Il-Kummissjoni tivvaluta l -impatti ekonomiċi, billi 
tuża mmudellar ekonomiku u settijiet ta’ dejta 
mill -aktar avvanzati, filwaqt li żżomm ruħha 
aġġornata bl -iktar żviluppi riċenti fil -letteratura teo -
retika u empirika fir -rigward tal -effetti tal -ftehimiet 
ta’ kummerċ ħieles.
38
L-iskema tal -GSP tikkonsisti f’arranġament ġenerali 
u żewġ arranġamenti speċjali. L -arranġament 
ġenerali jingħata lill -pajjiżi kollha fil -fażi ta’ żvilupp 
li jikkondividu ħtieġa ta’ żvilupp u huma fi stadju 
simili ta’ żvilupp ekonomiku mingħajr il -ħtieġa li 
jirratifikaw jew jimplimentaw xi konvenzjonijiet 
internazzjonali.
Is-sottoskema tal -GSP+ tal -UE ġiet imfassla biex 
tinkludi inċentivi addizzjonali għall -pajjiżi vulner -
abbli li huma lesti li jieħdu passi addizzjonali lejn 
l-iżvilupp sostenibbli u l -governanza tajba, waqt 
li jħallu l -għażla lil dawk il -pajjiżi dwar jekk jitol -
bux benefiċċji addizzjonali jew le. Dan l -approċċ, 
approvat mill -Kunsill u l -Parlament, jirrappreżenta 
għażla ta’ politika. Għalhekk, il -ħtieġa li jiġu rratifi -
kati u implimentati b’mod effettiv il -konvenzjonijiet 
internazzjonali dwar id -drittijiet tal -bniedem 
u tax -xogħol, l -ambjent u l -governanza tajba, ġiet 
ikkunsidrata għal dawn l-10 pajjiżi u mhux fir -rig-
ward tal -pajjiżi benefiċjarji l -oħrajn tal -arranġament 
ġenerali.B’mod konformi mal -impenn tagħhom li jitwettqu 
evalwazzjonijiet ex post  fuq bażi iktar sistematika, 
il-Kummissjoni wettqet fl-2012 evalwazzjoni ex post  
tal-pilastru tal -kummerċ tal -ftehim ta’ assoċjazzjoni 
UE-Ċili u fl-2013 nediet evalwazzjoni ex post  
tal-implimentazzjoni tal -Ftehim tal -Kummerċ 
Ħieles UE -Messiku u eżami komprensiv tal -FSE 
UE-CARIFORUM. Żewġ evalwazzjonijiet oħra ex post  
(tal-preferenzi awtonomi tal -kummerċ għall -pajjiżi 
tal-Moldova u l -Balkani tal -Punent) huma ppjanati 
fl-2014.
31
L-evalwazzjoni tal -impatt fuq il -baġit tal -UE fir -rap-
port statistiku tal -GSP għall-2006-2009 segwiet 
l-approċċ standard tal -Kummissjoni8.
Minħabba li l -kalkolu kien sar ex post , it-telf tad -dħul 
kien ikkalkulat fuq il -bażi tal -istatistiki reali, 
jiġifieri l -kummerċ preferenzjali tal -GSP fil -perjodu 
2006-2009.
34
Sar sforz konsiderevoli fil -produzzjoni tal -val-
utazzjonijiet ta’ impatt ta’ kwalità għolja bl -użu 
tal-aqwa mmudellar disponibbli. Barra minn hekk, 
il-Kummissjoni tinnota li l -analiżi tal -Qorti hija 
bbażata fuq VIs magħmula diversi snin ilu, fi żmien 
meta l -metodoloġiji tal -valutazzjoni ta’ impatt 
kienu għadhom qegħdin jiġu żviluppati. Waħda biss 
mill -ħames VIs b’appoġġ għal ftehim tal -kummerċ 
analizzat mill -Qorti saret taħt il -Linji Gwidi tal -VI 
l-iktar riċenti. Bħala konsegwenza, il -Qorti naqset 
milli tirrikonoxxi l -evoluzzjoni sostanzjali fil -VIs 
b’appoġġ għall -PTAs mill-2010.
8 Id-dħul mitluf jesprimi d-differenza bejn id-drittijiet tal-MFN li 
jkunu pagabbli għall-kummerċ tal-GSP fin-nuqqas tal-iskema 
tal-GSP U d-drittijiet effettivament imħallsa, jiġifieri (It-total 
tad-dazji tan-Nazzjon l-Aktar Iffavorit ikkalkulat fuq il-kummerċ 
preferenzjarju tal-GSP) - (It-total tad-dazju preferenzjarju kkalkulat 
fuq kummerċ preferenzjali tal-GSP).
Risposta tal-Kummissjoni 52
42
Il-VI ma identifikatx frodi jew evażjoni doganali 
bħala nuqqas saljenti tal -iskema tal -GSP applikata 
qabel. Għalhekk, ma kien hemm ebda adatta -
ment maġġuri tad -dispożizzjonijiet kontra l -frodi 
fl-iskema riformata.
Min -naħa l -oħra, il -VI enfasizzat li l -mekkaniżmi ta’ 
salvagwardja fi ħdan l -iskema tal -GSP (fejn l -impor -
tazzjoni tista’ tikkawża jew thedded li tikkawża diffi -
kultà serja lill -produtturi tal -UE) ma kinux operattivi 
u setgħu jippermettu li importazzjonijiet preferen -
zjali jagħmlu ħsara lill -interessi ekonomiċi u finanz -
jarji tal -industrija tal -UE. Ġew identifikati l -opzjoni -
jiet biex jagħmlu tajjeb għalihom u, b’riżultat ta’ 
dan, il -GSP il -ġdida, fis -seħħ mill-1 ta’ Jannar 2014, 
saħħithom.
Sa Novembru 2017, il -Kummissjoni għandha tis -
sottometti rapport lill -Parlament Ewropew 
u lill -Kunsill dwar l -applikazzjoni tar -Regolament 
GSP . Għall -finijiet tar -rapport, il -Kummissjoni sejra 
tevalwa kwistjonijiet ta’ frodi u ta’ evażjoni ta’ dazju 
doganali u, fejn meħtieġ, sejra tikkunsidra miżuri 
biex tindirizzahom.
44
Il-Kummissjoni taqbel li bħal f’kull immudellar 
hemm limitazzjonijiet iżda tikkunsidra s -CGE bħala 
l-aqwa strument disponibbli. L -oqfsa kollha ta’ 
immuddellar għandhom in -nuqqasijiet tagħhom, 
iżda l -mudelli tas -CGE huma mgħammra l -aħjar 
biex jikkwantifikaw l -impatt ekonomiku tal -PTAs. 
L-għanijiet huma li jikkwantifikaw l -impatt tal -bid-
liet fil -politika tal -kummerċ, ceteris paribus , ibbażati 
fuq l -iktar approċċi metodoloġiċi rilevanti u robusti 
disponibbli fil -professjoni ekonomika għall -analiżi 
tal-politika tal -kummerċ. Analiżijiet ekonomiċi bħal 
dawn mhumiex ibbażati fuq “il-” mudell tas -CGE 
iżda fuq mudelli differenti tas -CGE li huma adat -
tati biex jaqdu l -aħjar id -domanda politika preżenti 
f’kull VI u VIS.Kaxxa 1
Il-Bangladexx huwa eżempju tajjeb fejn il -benefiċċji 
tal-GSP kkontribwew b’mod sinfikanti għall -iżvilupp 
tal-pajjiż, Pajjiż l -Anqas Żviluppat (Least Developed 
Country - LDC), li wasslu għat -tkabbir, it -tnaqqis 
tal-faqar, u żieda fl -opportunitajiet ta’ impjieg, 
b’mod partikolari għan -nisa. Id -disponibbiltà 
tal-benefiċċji tal -GSP toħloq spazju politiku għall -UE 
biex tinfluwenza l -iżviluppi fid -drittijiet tal -bniedem 
u tax -xogħol kif muri mill -avveniment ta’ Rana Plaza. 
Barra minn hekk, il -Kummissjoni segwiet mill -qrib 
il-ħidma tal -Organizzazzjoni Internazzjonali 
tax-Xogħol (ILO) fil -pajjiż bil -għan li jittejbu l -kundiz -
zjonijiet tax -xogħol. Huwa dubjuż jekk il -Bangladexx 
kienx jaċċetta l -kundizzjonijiet imposti mill -Patt li 
kieku ma kienx benefiċjarju tal -GSP .
40
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li fid -dawl tal -esperjenza 
hija għamlet ir -rekwiżit li l -monitoraġġ u l -evalwa -
zzjoni jiġu indirizzati fil -VI b’mod iktar effettiv aktar 
strett. Dan irrifletta l -evoluzzjoni gradwali tas- sis-
tema tal -VI.
Fil-VIs kollha mwettqa mill-2010 fil -qasam 
tal-kummerċ, ġew identifikati indikaturi ċari 
u kwantifikabbli f’konformità mal -linji gwida tal -VI 
tal-2009. L -opinjonijiet pożittivi tal -IAB dwar dawn 
il-VIs jikkonfermaw dan.
41
Studju fil -fond tan -natura deskritta fir -rakkoman -
dazzjonijiet tal -KESE fil -kuntest Indjan ma jkunx 
probabbli li jipproduċi riżultati affidabbli, billi 
l-maġġoranza tas -setturi vulnerabbli tas -soċjetà 
huma fl -ekonomija informali fejn id -dejta kwantitat -
tiva mhijiex disponibbli faċilment.
Madankollu, ir -riżultati tal -VIS għall -FTA tal -Indja 
huwa rilevanti fil -kuntest tar -rakkomandazzjoni -
jiet tal -KESE. Il -VIS ikkonkludiet li FTA mal -Indja 
(fix-xenarji kollha analizzati) għandu jwassal għal 
żieda sinifikanti fil -pagi reali kemm tal -ħaddiema 
tas-sengħa kif ukoll għal dawk bla sengħa kif ukoll 
għal effetti moderati favur il -foqra. Barra minn 
hekk, in -negozjaturi jagħmlu konsultazzjonijiet 
regolari mas -soċjetà ċivili u b’hekk ikunu jistgħu 
jiġu diskussi l -kwistjonijiet msemmija fir -rakkoman -
dazzjonijiet tal -KESE.
Risposta tal-Kummissjoni 53
48
Il-VI u l -VIS janalizzaw l -impatt probabbli tal -fte-
him kummerċjali nnifsu dwar is -setturi relevanti, 
billi jqisu l -eżistenza tal -politiki rilevanti kollha 
tal-UE. Billi jagħmlu dan, huma jistgħu (bħal fil -każ 
tal-pajjiżi tal -Karibew) jew jistgħu ma jsemmux 
b’mod espliċitu il -Politika Agrikola Komuni (PAK).
49
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l -VIS dwar l -FSEs 
m’għandhiex l -istess livell ta’ kopertura u profondità 
bħall -VISs l -iktar riċenti. Dan parzjalment jirrifletti 
l-kopertura ġeografika u tematika wiesgħa ħafna ta’ 
din il -VIS speċifika – iktar minn 75 pajjiż. L -ebda VIS 
ma setgħet tagħti kopertura sħiħa tal -kwistjonijiet 
kollha possibbli għall -firmatarji potenzjali kollha.
52
L-istudju kien valutazzjoni ekonometrika tal -impatt 
ta’ 6 PTAs dwar il -kummerċ. L -għan iddikjarat 
tiegħu kien li janalizza jekk il -ftehimiet kellhomx 
impatt statistikament sinifikanti u li jista’ jitkejjel 
fuq l -importazzjonijiet u l -esportazzjonijiet tal -UE. 
Ma kienx intenzjonat li jkollu kamp ta’ applika -
zzjoni usa’ jew li jkun evalwazzjoni ex post  sħiħa. 
Il-Kummissjoni sussegwentament wettqet evalwa -
zzjonijiet ex post  sħaħ għal żewġ pajjiżi kkonċernati 
(il-Messiku u ċ -Ċili).
53
Filwaqt li r -rapport ta’ evalwazzjoni ex post  
għall -pajjiżi tal -Euromed ma kienx fih arranġamenti 
għal evalwazzjoni futura, il -Kummissjoni tista’ tik -
konferma li din l -evalwazzjoni ex post  x’aktarx li ssir 
ladarba jgħaddu n -negozjati li għaddejjin u l -ftehi -
miet jiġu implimentati bis -sħiħ.
55
Wara l -evalwazzjoni interim tal -GSP , saru bidliet 
sostantivi għall -iskema, li daħlet fis -seħħ fl-1 ta’ Jan -
nar 2014, biex jiġu indirizzati n -nuqqasijiet identifi -
kati fl -evalwazzjoni interim tal -iskema.45
Il-bażi ta’ dejta tal -GTAP hija mibnija fuq is -sorsi 
ta’ dejta internazzjonali l -iktar affidabbli (inkluż 
id-dejta tal -Eurostat għall -pajjiżi tal -UE), u tgħaddi 
minn skrutinju kostanti minn partijiet interes -
sati differenti (Bank Dinji, OECD, FMI, Nazzjonijiet 
Uniti, FAO). Il -biċċa l -kbira tad -dejta ekonomika 
użata fil -bażi ta’ dejta tal -GTAP (bħall -flussi 
kummerċjali, mudelli ta’ protezzjoni, PDG, konsum 
finali) tiġi aġġornata għall -aħħar sena disponib -
bli. F’dan il -każ, id -dejta skaduta tirreferi biss għal 
koeffiċjenti tekniċi tat -Tabelli tal -Provvista u l -Użu 
tal-UE (Supply and Use Tables - SUTs). Id -dejta mhux 
ipproċessata tal -Eurostat turi li l -bidla fil -koeffiċjenti 
tekniċi fit -tabelli SUTs tal -UE hija minima 
għall -perjodu 2000-2009.
Il-Kummissjoni, bħala parti mill -konsorzju GTAP , 
ser tiżgura li l -GTAP juża t -tabelli aġġornati tal -Użu 
u l-Provvista u l -Input -Output tal -UE meta jkunu 
disponibbli u li fil -metadejta tal -GTAP ikun indikat, 
pajjiż b’pajjiż, liema huma s -sorsi u liema sena ta’ 
dejta tintuża.
Kif muri mir -rapport ta’ Jannar 2014 tad -DĠ JRC 
(Ċentru Konġunt tar -Riċerka) tal -Kummissjoni 
Ewropea, l -aġġornament tal -koeffiċjenti tekniċi 
tal-UE għall -iktar sena riċenti disponibbli biddel biss 
marġinalment l -impatt simulat tal -FTA UE -Korea.
46
Billi s -sors tal -parti l -kbira tad -dejta tal -UE fil -bażi 
ta’ dejta tal -GTAP huwa l -Eurostat jew l -Uffiċċji 
tal-Istatistika Nazzjonali fl -ewwel post, l -involvi -
ment tal -Eurostat f’valutazzjoni tal -kwalità sekond -
arja tad -dejta tal -GTAP tista’ tkun superfluwa.
47
Il-Kummissjoni taqbel li l -puntwalità ta’ VIS hija 
importanti ħafna sabiex jiġi żgurat li hija utli 
għan -negozjaturi. Is -servizzi tal -Kummissjoni 
huma impenjati li jniedu VIS mhux iktar tard minn 
6 xhur wara l -bidu tan -negozjati biex jiżguraw li 
r-rapporti jikkontribwixxu għan -negozjati. Mit-18-il 
Valutazzjoni tal -Impatt għas- Sostenibbiltà li saru 
mill-1999, il -VIS Ċili kienet l -unika VIS fejn ir -rap-
port finali tlesta biss wara l -inizjalar tal -Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 54
Il-Kummissjoni tinnota wkoll li t -telf potenzjali 
mhux estrapolat irrapportat mill -Qorti lit -tliet Stati 
Membri fir -rigward tal -iżbalji individwali misjuba, 
jammonta għal EUR miljun (1), li minnhom, 91% 
jikkonċernaw Stat Membru wieħed.
64
Jista’ jkun li wħud mid -dokumenti neqsin jew 
mill -evidenza nieqsa għad iridu jiġu pprovduti 
bħala riżultat tas -segwitu tal -Kummissjoni 
għal -konstatazzjonijiet tal -QEA. Għalhekk ir -riżultat 
finali jista’ juri rati sostanzjalment iktar baxxi. 
Barra minn hekk, l -ispezzjonijiet tal -Kummissjoni 
tal-proċeduri ssimplifikati f’21 Stat Membru ma 
wrewx rati għoljin ta’ żbalji fil -kampjun iċċekkjat 
tad-dikjarazzjonijiet ta’ oriġini u l -impatt finanzjarju 
tal-iżbalji kien wieħed baxx.
Ir-riżultati tal -eżaminazzjoni tad -dokumenti origi -
nali ta’ oriġini mwettqa mill -Kummissjoni fl -ispezz -
jonijiet tagħha fir -Renju Unit mhumiex konformi 
mal -konstatazzjonijiet tal -Qorti.
66
L-iżbalji misjuba mill -Qorti prinċipalment jinkludu 
dokumenti ta’ sostenn neqsin jew evidenza nieqsa. 
Meta ċ -ċertifikati ta’ oriġini jkollhom timbru fuqhom 
jew ikunu nħarġu minn uffiċċju mhux ikkomu -
nikat lill -Kummissjoni mill -awtoritajiet tal -pajjiżi 
benefiċjarji/msieħba, dawn jistgħu jintbagħtu għal 
verifika lil dawk l -awtoritajiet.
Barra minn hekk, fir -rigward tal -paragrafu 64 hawn 
fuq, il -Kummissjoni tenfasizza li llum il -ġurnata 
kważi d -dokumenti kollha ta’ sostenn jinżammu 
mill -importaturi u għandhom jinżammu min -
nhom għad -dispożizzjoni tal -awtoritajiet doganali 
skont l -Artikolu 77 tal -Kodiċi Doganali tal -UE. Ma 
jistax ikun hemm kontroll ta’ 100% tad -dokumenti, 
u l-kontrolli għandhom jitwettqu fuq il -bażi ta’ 
analiżi tar -riskju kif stipulat fl -Artikolu 13 tal -Kodiċi 
Doganali tal -UE.Pereżempju, in -numru tal -benefiċjarji tal -GSP 
tnaqqas b’mod sostanzjali sabiex il -benefiċċji jkunu 
ffukati fuq il -pajjiżi l -iktar fil -bżonn (minn iktar minn 
170 għal bejn wieħed u ieħor 90 pajjiż). Barra minn 
hekk, l -opportunitajiet ta’ esportazzjoni għall -pajjiżi 
aktar foqra żdiedu permezz tal -eliminazzjoni 
tal-benefiċċji għas -setturi ferm kompetittivi minn 
ċerti pajjiżi, bħat -tessuti miċ -Ċina u l -Indja.
61
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l -inklużjoni ta’ 
oriġini flimkien ma’ elementi ta’ riskju oħrajn hija 
saħansitra iktar effettiva għaliex hija mmirata aktar 
mill -qrib.
62
L-iżbalji misjuba mill -Qorti fid -dikjarazzjonijiet 
ta’ importazzjoni li fihom ġiet ikklejmjata pref -
erenza taħt il -proċeduri ssimplifikati kienu ftit 
(tlieta). Ir -Renju Unit impenja ruħu biex jeżamina 
l-istrateġija ta’ kontroll għall -oriġini preferenzjali. 
Madankollu, għalkemm il -PTAs ma ntgħażlux bħala 
tema tal -awditjar fir -Renju Unit, dan ma jfissirx 
li l-kontrolli ta’ oriġini ma twettqux fil -kuntest 
tal-verifiki effiċjenti ta’ wara l -approvazzjoni. 
Il-kwistjonijiet imqajma mill -Qorti sejrin jiġu segwiti 
mill -Kummissjoni.
63
L-estrapolazzjoni tal -Qorti hija magħmula fuq 
il-bażi ta’ żbalji individwali li jinkludu dokumenti 
jew evidenza nieqsa li kellha tinżamm mill -impor -
taturi fil -ħin tal -verifika tal -Qorti. Madankollu, 
dawn l -iżbalji ma jissostanzjawx awtomatikament li 
l-oġġetti importati ma kinux tal -oriġini preferenz -
jali ddikjarata fil -ħin tal -importazzjoni. Fis -segwitu 
tagħha tal -iżbalji individwali misjuba mill -Qorti, 
il-Kummissjoni se tagħti lill -Istati Membri inkwist -
joni l -possibbiltà li jagħtu prova li d -dokumenti 
u l-evidenza tal -oriġini kienu disponibbli fil -ħin 
tal-approvazzjoni u li dawn xorta jistgħu jiġu 
pprovduti. Huwa biss meta ma tiġix ipprovduta 
evidenza li aktarx li jkun hemm ammonti ta’ TOR 
dovuti mill -Istati Membri jekk jirriżultaw mill -iżbalji 
amministrattivi tagħhom.
Risposta tal-Kummissjoni 55
75
Fil-każijiet kollha msemmija, l -informazzjoni 
ġiet analizzata u kkunsidrata mill -Istati Mem -
bri fil -valutazzjonijiet tar -riskju tagħhom. Hija 
r-responsabbiltà tal -Istat Membru li jiddeċiedi, 
wara analiżi tax -xejriet tiegħu tal -kummerċ, jekk 
idaħħalx l -informazzjoni minn komunikazzjoni -
jiet ta’ Assistenza Reċiproka fil -forma ta’ profili ta’ 
riskju fis -sistemi ta’ ġestjoni ta’ riskju tiegħu, iżda 
mhuwiex obbligat li jagħmel dan. Franza spjegat 
li l-ħolqien ta’ profil ta’ riskju fil -każ tal -avviż ta’ 
komunikazzjoni tal -Assistenza Reċiproka inkwistjoni 
jkun ineffettiv billi l -informazzjoni ma kellha ebda 
impatt fi Franza. Fil -każ ta’ Spanja, il -kampjun kien 
relatat mal -operaturi li kienu esklużi miċ -ċirkwiti ta’ 
kontroll ta’ “qabel l -approvazzjoni”. Il -Kummissjoni 
kienet diġà talbet lill -awtoritajiet Spanjoli biex 
jikkoreġu din il -prattika. Il -Kummissjoni tikkunsidra 
li profil ta’ riskju bbażat fuq l -informazzjoni misjuba 
f’talba ta’ komunikazzjoni ta’ Assistenza Reċiproka 
jeħtieġ jiġi stabbilit biss jekk l -informazzjoni jkollha 
impatt għall -Istat Membru.
77
Dawn il -każijiet kollha ta’ rkupru qed jiġu segwiti 
mill -Kummissjoni mal -awtoritajiet tal -Istati Mem -
bri, u meta l -ammonti tat -TOR ikunu dovuti bħala 
riżultat ta’ żball amministrattiv, ser jintalbu biex 
jagħmlu disponibbli dawn l -ammonti bl -imgħax, 
jekk applikabbli.
Ir-Renju Unit intalab jagħmel disponibbli l -ammont 
ta’ riżorsi tradizzjonali tiegħu relatati mal -komuni -
kazzjonijiet kkonċernati tal -MA li huwa rrikonoxxa li 
ġew preskritti minħabba l -ineffettività tal -kontrolli 
interni. Franza kkontestat din il -konstatazzjoni 
u l-Kummissjoni talbet informazzjoni addizzjonali.
78
Il-Kummissjoni tenfasizza li f’dan il -każ, l -Istat Mem -
bru kkonċernat diġà ħa miżuri xierqa biex jevita li 
sseħħ sitwazzjoni simili fil -futur.
Ara r -risposta tal -Kummissjoni għall -paragrafu 79.67
L-iżbalji identifikati mill -Qorti se jkunu segwiti 
mill -Kummissjoni u fejn l -ammonti tar -riżorsi proprji 
tradizzjonali jinstabu li jkunu dovuti, l -Istati Membri 
jintalbu jieħdu miżuri biex ikopru dawn l -ammonti 
u jħallsu kull imgħax applikabbli.
71
Il-11-il talba mibgħuta minn Spanja lill -Filippini u li 
ġew lura bħala mhux imqassma sussegwentament 
intbagħtu mill -ġdid lill -Filippini fl -indirizzi t -tajbin.
72
Il-Kummissjoni qed issegwi dawn il -każijiet ta’ wara 
l-approvazzjoni mal -awtoritajiet Taljani. Ser jintalab 
l-imgħax fejn applikabbli.
73
Il-Kummissjoni sejra ssegwi mal -awtoritajiet Franċiżi 
dawk il -każijiet fejn l -irkupru wara l -approvazzjoni 
ma nbediex wara konferma li ċ -ċertifikati huma 
invalidi jew mhumiex awtentiċi u se titlob irkupru 
tal-ammonti tat -TOR dovuti u l -ħlas tal -imgħax, jekk 
applikabbli.
74
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l -Istati Membri 
għandhom iqisu l -informazzjoni fl -istrateġija globali 
tagħhom tar -riskju u l -kontroll doganali, u sal -punt 
li l-informazzjoni mill -komunikazzjoni tal -Assistenza 
Reċiproka għandha impatt fuq l -Istat Membru, 
għandhom jieħdu miżuri biex jirkupraw l -ammonti 
dovuti tat -TOR u jieħdu miżuri biex jevitaw telf 
fil-futur.
Risposta tal-Kummissjoni 56
84
Fis-sentenza tal -Qorti tal -Ġustizzja msemmija 
mill -Qorti tal -Awdituri, il -fatt li l -Kummissjoni 
m’għamlitx użu sħiħ minn dawn id -drittijiet 
u s-setgħat ikkonferiti lilha mill -Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni mat -Turkija jirreferi biss għal każ 
speċifiku u għalhekk ma jistax iwassal għal 
konklużjoni ġenerali.
L-Artikolu 220(2)(b) u l -Artikolu 239 tal -Kodiċi Doga -
nali jipprovdu għal eċċezzjonijiet għall -prinċipju 
ġenerali ta’ rkupru tad -dazji tal -importazzjoni. 
F’dawk il -każijiet, minkejja l -eżistenza ta’ dejn doga -
nali u l -fatt li l -kundizzjonijiet għat -trattament pref -
erenzjali tal -merkanzija ma jkunux ġew sodisfatti, 
l-applikant (appoġġat mill -awtoritajiet nazzjonali 
tiegħu meta l -fajl jiġi sottomess lill -Kummissjoni 
għal deċiżjoni) jitlob li ssir eċċezzjoni għall -prinċipju 
ta’ rkupru jew non -remissjoni/ħlas mill -ġdid ta’ dazji 
tal-importazzjoni.
Id-dispożizzjonijiet li jirregolaw dawn 
l-eċċezzjonijiet iridu jiġu interpretati b’mod restrit -
tiv u jiġu eżaminati fuq il -bażi ta’ każ b’każ.
L-eċċezzjonijiet għall -prinċipju ta’ rkupru jeħtieġu 
jew a) l -eżistenza ta’ żball min -naħa tal -awtorità 
doganali li ma setax jiġi skopert b’mod raġonevoli 
minn persuna responsabbli li tkun qed taġixxi in 
bona fede  u tikkonforma mad -dispożizzjonijiet 
tad-dikjarazzjoni doganali jew b) l -eżistenza ta’ sit -
wazzjoni speċjali li fiha l -ebda negliġenza jew qerq 
ma jistgħu jiġu attribwiti lid -debitur.
85
Il-Kummissjoni ser tikkunsidra sew din is -sistema 
ta’ rapportar perjodiku fi ħdan l -azzjonijiet ta’ 
monitoraġġ ġodda u msaħħa tagħha.
89
Il-Kummissjoni ser tħares lejn din il -kwistjoni fi 
ħdan il -qafas tal -azzjonijiet ta’ monitoraġġ tagħha li 
għadhom kif ġew ippjanati sabiex ittejjeb il -kwalità 
tal-informazzjoni pprovduta mill -Istati Membri 
u sabiex tiżgura, inter alia , li r-rapportar mill -Istati 
Membri jiffoka b’mod effiċjenti fuq l -anomaliji li 
jeħtieġu azzjoni ta’ rimedju.79
Il-Kummissjoni diġà ġiet infurmata mill -Istat Mem -
bru kkonċernat li l -awtoritajiet doganali tagħhom 
kellhom skambji ta’ livell għoli mal -awtoritajiet 
ġudizzjarji nazzjonali u li huma fil -proċess li 
jemendaw il -Liġi tat -Taxxa nazzjonali biex jevitaw li 
sseħħ sitwazzjoni simili fil -futur.
Il-Kummissjoni se ssegwi din il -kwistjoni 
mal -awtoritajiet Spanjoli.
80
Ara t -tweġiba tal -Kummissjoni għall -paragrafu 78.
82
L-evalwazzjoni tal -kapaċità tal -pajjiż benefiċjarju 
hija parti integrali mill -proċess tan -negozjati ma’ 
kull sieħeb, inkluż l -eżerċizzju ta’ identifikazzjoni 
bikrija. Madankollu, dan mhuwiex rifless f’rapport 
ta’ evalwazzjoni formali.
Ġeneralment, in -negozjati jipprovdu l -qafas 
xieraq għall -Kummissjoni biex tevalwa l -kapaċità 
tal-awtoritajiet tal -pajjiżi msieħba biex jamminis -
traw sew il -ftehim billi jqisu, pereżempju, l -esper -
jenzi bil -Ftehimiet ta’ Kooperazzjoni Doganali 
u mekkaniżmi oħrajn ta’ kooperazzjoni eżistenti. 
Saru evalwazzjonijiet preċedenti aktar dettaljati 
fir-rigward ta’ SAAs mal -pajjiżi tal -Balkani.
83
Tfassal Pjan ta’ Azzjoni tal -Kummissjoni dwar 
il-monitoraġġ tar -regoli preferenzjali ta’ oriġini, li 
fih waħda mill -attivitajiet suġġeriti huma ż -żjarat 
f’pajjiż li jibbenefika minn trattament preferenzjali.
Il-Pjan ta’ Azzjoni se jkopri kemm l -arranġamenti 
unilaterali bħall -GSP kif ukoll ftehimiet bilaterali ma’ 
pajjiżi msieħba.
Risposta tal-Kummissjoni 57
94
Il-funzjoni ewlenija tal -komunikazzjoni tal -MA 
hija li twissi lill -Istati Membri dwar riskji ta’ frodi 
identifikati u tikseb il -kooperazzjoni tagħhom biex 
jindirizzawhom b’mod effiċjenti u effettiv. L -OLAF 
japplika bis -sħiħ l -obbligi tar -Regolament 515/9710 
eżistenti (kif emendat permezz tar -Regolament 
766/2008)11. Hija r -responsabbiltà tal -Istati Membri 
li janalizzaw ir -riskju li jappartjeni għat -territorju 
tagħhom abbażi tal -informazzjoni pprovduta u li 
jieħdu l -miżuri meħtieġa skont id -dispożizzjonijiet 
tal-leġiżlazzjoni doganali tal -UE.
95
L-ammonti ddikjarati bħala li ma jistgħux jiġu 
rkuprati mill -Istati Membri mhux neċessarjament 
jikkostitwixxu telf finali għall -Baġit tal -UE per -
ess li l -Kummissjoni teżamina d -diliġenza 
tal-Istati Membri fl -irkupru ta’ dawn l -ammonti 
skont l -Artikolu 17.2 tar -Regolament 1150/2000 
u żżommhom responsabbli meta ma tintweriex 
diliġenza fil -proċeduri ta’ rkupru.
Kaxxa 2
Skont il -proċedura fl -Artikolu 17 tar -Regolament 
tal-Kunsill 1150/2000, il -Kummissjoni kienet diġa’ 
eżaminat dan il -każ fl-2013.
Il-Polonja ntalbet sussegwentement biex tagħmel 
disponibbli dawn l -ammonti, peress li fil -ħin 
tal-importazzjoni ma ttieħdux miżuri ta’ prekawz -
joni, kif mitluba mill -OLAF fil -komunikazzjoni 
tiegħu tal -MA.
10 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 515/97 tat-13 ta’ Marzu 1997 
dwar għajnuna reċiproka bejn l-awtoritajiet amministrattivi 
tal-Istati Membri u l-kooperazzjoni bejn dawn tal-aħħar 
u l-Kummissjoni biex ikun assigurat l-applikar korrett tal-liġi dwar 
materji doganali u agrikoli (ĠU L 82, 22.3.1997, p.1) 
11  Ir-Regolament (KE) Nru 766/2008 dwar għajnuna reċiproka bejn 
l-awtoritajiet amministrattivi tal-Istati Membri u l-kooperazzjoni 
bejn dawn tal-aħħar u l-Kummissjoni biex tiġi assigurata l-applikar 
korrett tal-liġi dwar materji doganali u agrikoli (ĠU L 218, 
13.8.2008, p.48)90
Il-Kummissjoni tilqa’ l -konstatazzjoni tal -Qorti li 
l-OLAF irnexxielu juri li l -merkanzija importata ma 
kinitx eliġibbli għall -miżuri ta’ tariffi preferenzjali, 
ħlief għal investigazzjoni waħda.
91
L-azzjoni ta’ rkupru wara l -investigazzjonijiet 
tal-OLAF f’każijiet doganali hija l -kompitu 
tal-awtoritajiet nazzjonali u tmur lil hinn mill -kon -
troll tal -OLAF.
Għalhekk l -ammont attwalment irkuprat jirrifletti 
l-prestazzjoni tal -Istati Membri u mhux tal -OLAF 
u mhuwiex xieraq li dan l -ammont jintuża bħala 
indikatur tal -prestazzjoni għall -OLAF.
L-OLAF jipprovdi lill -awtoritajiet kompetenti 
tal-Istati Membri bl -informazzjoni kollha meħtieġa 
biex jiffaċilita l -azzjonijiet ta’ rkupru tagħhom.
Dispożizzjonijiet ġodda li ddaħħlu fir -Regolament 
883/2013 dwar l -investigazzjonijiet9 tal-OLAF 
jeħtieġu li l -Istati Membri jipprovdu lill -OLAF 
b’informazzjoni dwar l -azzjonijiet li ħadu wara r -rak-
komandazzjonijiet tal -OLAF, inter alia , dwar l -irku -
pru tal -ammonti dovuti. Dan isaħħaħ il -monitoraġġ 
tal-azzjoni ta’ rkupru mill -Istati Membri u jkompli 
jtejjeb is- segwitu finanzjarju tal -investigazzjonijiet 
tal-OL AF.
92
Il-Kummissjoni sistematikament issegwi l -każijiet 
kollha identifikati tal -obbligazzjoni finanz -
jarja tal -Istati Membri li tirriżulta minn dew -
mien fil -proċeduri tal -irkupru. Hija ser issegwi 
l-konstatazzjonijiet tal -Qorti u titlob l -irkupru ta’ 
riżorsi proprji tradizzjonali u l -ħlas tal -imgħax 
jekk applikabbli. L -ammonti ta’ dazji murija 
fir-rapport tal -OLAF huwa l -ammont rakkomandat 
għall -irkupru u l -ammont attwali li jista’ jiġi rkuprat 
jista’ jiġi stabbilit biss b’mod definittiv meta jiġi 
segwit.
9 Ir-Regolament (UE, EURATOM) Nru 883/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar 
investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi 
(OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-
Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) 
Nru 1074/1999, ĠU L248, 18.9.2013
Risposta tal-Kummissjoni 58
Kaxxa 3 (c)
Fir-rigward tas -segwitu għall -avviż lill -importaturi 
dwar l -importazzjonijiet tat -tonn mill -El Sal -
vador, il -Kummissjoni sadanittant irreaġixxiet 
għall -konstatazzjoni tal -awditu tal -Qorti u bagħtet 
ittra b’mistoqsijiet dettaljati lil El Salvador.
Kaxxa 3 (d)
Ara t -tweġiba għall -paragrafu III (e).
102
L-investigazzjonijiet tal -OLAF imsemmija mill -Qorti 
li juru li pajjiżi benefiċjarji/sħab m’għandhomx 
il-kompetenza li japplikaw dawn ir -regoli, 
għandhom x’jaqsmu mal -perjodu ta’ qabel 
ir-riforma tar -regoli ta’ oriġini tal -GSP . Skont 
ir-riforma, ir -regoli kumulattivi reġjonali tal -GSP 
ġew issimplifikati sabiex ikun eħfef għall -pajjiżi 
msieħba biex jimmaniġġjawhom.
103
Il-Qorti tidentifika sfida kumulattiva partikolari, 
fejn japplikaw regoli differenti għall -pajjiżi fl -istess 
reġjun. Il -flessibbiltà introdotta mir -regoli tal -GSP 
kienet destinata li tiffaċilita kumulazzjoni ta’ oriġini 
bejn il -pajjiżi li qed jiżviluppaw anke f’każijiet fejn 
japplikaw regoli ta’ oriġini differenti. Dan huwa 
partikolarment importanti għall -pajjiżi l -anqas 
żviluppati, li huma soġġetti għal regoli differenti 
meta mqabbla mal -pajjiżi benefiċjarji tal -GSP . 
Hemm mekkaniżmi fir -Regolament GSP biex jip -
prevjenu l -evażjoni.
Kaxxa 4
Ir-relazzjonijiet tal -kummerċ preferenzjali 
UE-Messiku huma rregolati minn sistema prefer -
enzjali bbażata fuq ftehim li permezz tagħha, li 
tintalab verifika sussegwenti tal -oriġini preferen -
zjali mill -pajjiż tal -esportazzjoni hija obbligatorja 
qabel ma tiġi kkunsidrata kwalunkwe ċaħda ta’ 
preferenza. Il -Kummissjoni qed tikkunsidra l -azzjoni 
ulterjuri li jista’ jkun hemm bżonn li tittieħed f’dawn 
il-każijiet.96
Il-Kummissjoni ilha mill-2001 tipproponi li r -reġimi 
kollha ta’ kummerċ preferenzjali tal -UE, kemm 
jekk awtonomi kif ukoll jekk konvenzjonali, 
għandhom jinkludu l -possibbiltà tal -irtirar tempo -
ranju ta’ preferenzi fil -każ ta’ problemi partikolari 
bil-ġestjoni tal -preferenzi u/jew ksur sinifikanti 
ieħor tal -leġiżlazzjoni doganali jew ta’ nuqqas ta’ 
kooperazzjoni. Dawn jinkludu wkoll possibbiltà li 
jinħarġu avviżi lill -importaturi. Il -Kummissjoni sejra 
tkompli tipproponi l -inklużjoni ta’ dawn is -salvag -
wardji fl -arranġamenti kummerċjali preferenzjali 
futuri kollha.
Il-Kummissjoni tipproponi l -inklużjoni tal -klawsola 
tal-MAE fil -ftehimiet kummerċjali kollha meta ma 
jkun hemm ebda qbil fuq awtoċertifikazzjoni u ser 
tkompli tagħmel dan fil -ftehimiet kummerċjali 
futuri kollha u f’dawk li huma nnegozjati mill -ġdid.
97
Ara t -tweġiba taħt il -paragrafu 84. Il -każijiet inno -
tifikati lill -Kummissjoni jirreferu għal eċċezzjonijiet 
għall -prinċipju ġenerali ta’ rkupru tad -dazji ta’ 
importazzjoni jew esportazzjoni u jeħtieġu li 
l-iżbalji tal -awtorità doganali ma setgħux jiġu 
intraċċati minn debitur li aġixxa in bona fede  u li 
kkonforma mad -dispożizzjonijiet applikabbli jew 
kien hemm l -eżistenza ta’ sitwazzjoni speċjali 
diment li d -debitur ma kienx negliġenti. Hija 
r-responsabbiltà tal -awtorità doganali li tieħu 
d-deċiżjonijiet biex teżamina jekk dawn il -kundizz -
jonijiet humiex sodisfatti.
98
Il-Kummissjoni ser tkompli tipproponi l -inklużjoni 
tal-klawsola tal -MAE fil -ftehimiet kummerċjali 
futuri kollha meta ma jkun hemm ebda ftehim dwar 
l-awtoċertifikazzjoni.
Kaxxa 3 (b)
In-nuqqas ta’ pubblikazzjoni kienet relatata ma’ 
problema fit -traduzzjoni fil -proċess għall -adeżjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 59
Rakkomandazzjonijiet 1 sa 4
1. Il-Kummissjoni taċċetta r -rakkomandazzjoni 
tal- Qorti fir -rigward tat -twettiq ta’ VI u VIS 
għall-PTAs, u li sitwazzjonijiet fejn dan jista’ ma 
jkunx possibbli jiġu ġġustifikati kif dovut. Hija 
se tagħmel dan, skont il-linji gwidi eżistenti 
tal-VI u l-manwal tal- VIS u kkalkulat id- dħul 
mitluf fil- valutazzjoni tal-impatt l-iktar riċenti 
għall- Ġappun u l-Istati Uniti.
2. Fir-rigward tat -tempestività tal -analiżi, il -Kum -
missjoni hija impenjata li tniedi l -VISs sa mhux 
iktar tard minn 6 xhur wara l-bidu tan-negozjati 
biex tiżgura li dawn ikunu jistgħu jikkontrib -
wixxu b’mod utli għall-proċess tan-negozjati 
u l-approvazzjoni.
 L-Eurostat issa huwa mistieden sistematikament 
sabiex ikun membru tal- gruppi ta’ tmexxija dwar 
il-monitoraġġ tal- VIS.
 Il-Kummissjoni qed tfittex li tintensifika l-ko -
operazzjoni dwar il-kwalità tas-sorsi tad- dejta 
ta’ statistika fi ħdan l-aġġornament kontinwu 
tal-ftehim fil-livell ta’ servizz bejn id-DĠ Kummerċ 
u l-Eurostat.
3. Il-Kummissjoni taċċetta r -rakkomandazzjoni 
tal-Qorti għal PTAs b’impatt ekonomiku, soċjali 
u ambjentali sinifikanti.
 Dan jirrifletti l-impenji diġà meħuda mill-Kum -
missjoni li twettaq evalwazzjonijiet ex post  dwar 
il-PTAs b’impatt ekonomiku, soċjali u ambjen -
tali sinifikanti fuq bażi iktar sistematika biex 
tgħin fil -monitoraġġ tal -impatti tal -ftehimiet 
tal-kummerċ tal-UE12.
12 COM(2010) 612 Kommunikazzjoni “Kummerċ, Tkabbir u Affarijiet 
Dinjija .Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
108
Filwaqt li l -evalwazzjonijiet ex ante  u ex post  
tal-Kummissjoni biex tevalwa l -effetti ekonomiċi 
u oħrajn tal -PTAs evolvew maż -żmien, il -Kummiss -
joni tikkunsidra li dawk li jfasslu l -politika, il -partijiet 
interessati u l -kontribwenti Ewropej illum huma 
informati b’mod sħiħ bil -vantaġġi u l -iżvantaġġi 
ewlenin tal -għażliet differenti tal -politika 
kummerċjali.
Mill-1999, in -negozjati multilaterali u bilaterali 
kollha ewlenin kienu akkumpanjati minn VIS li 
analizzat fid -dettall l -impatt ekonomiku (iżda wkoll 
dak soċjali u ambjentali) mistenni tal -PTA. Mill-2010 
(b’eċċezzjoni waħda, ara t -tweġiba tal -Kummissjoni 
għall -paragrafu III(a)), in -negozjati kummerċjali 
kollha importanti ġew ippreċeduti, qabel it -tnedija 
tagħhom, minn VI li tevalwa l -effetti ekonomiċi 
possibbli tal -PTA, inkluża l -evalwazzjoni tad -dħul li 
aktarx li jintilef.
109
Għalkemm il -Kummissjoni tirrikonoxxi li hemm lok 
għal titjib, ma taqbilx għal kollox mal -valutazzjoni 
tal-Qorti. Ser ikompli jsir sforz konsiderevoli sabiex 
isiru VI u VIS ta’ kwalità għolja fil -futur. Il -Kummiss -
joni tinnota l -għażla tal -Qorti ta’ kampjun li inkluda 
biss VI waħda magħmula skont il -Linji gwida 
l-ġodda tal -VI maħruġa fl-2009. B’konsegwenza ta’ 
dan, l -analiżi tal -Qorti ma tirrikonoxxix biżżejjed 
il-progress sostanzjali fil -VI b’appoġġ għall -PTAs 
mill-2010.
F’dak li jirrigwarda l -evalwazzjonijiet ex post , saru 
relattivament ftit biss, u dan jirrifletti l -perjodi 
twal biex il -PTAs ikunu kompletament fis -seħħ. 
Madankollu, il -Kummissjoni issa qiegħda żżid 
il-frekwenza f’dan ir -rigward.
110
Skema bħall -GSP hija biss għodda waħda biex jiġu 
indirizzati l -bżonnijiet tal -pajjiżi li qed jiżviluppaw 
u wieħed m’għandux jissopravaluta l -kapaċità 
tagħha biex issolvi l -kwistjonijiet tal -pajjiżi li qed 
jiżviluppaw. L -iskema - fi ħdan il -qafas tal -liġi 
tad-WTO - għadha kif ġiet irriformata fuq il -bażi 
tal-konstatazzjonijiet tal -analiżi interim.
Risposta tal-Kummissjoni 60
112
L-informazzjoni mill -kommunikazzjonijiet tal -MA 
mhux dejjem twassal għall -ħolqien ta’ profil 
tar-riskju billi l -informazzjoni jista’ ma jkollhiex 
impatt fuq l -Istat Membru.
Fil-każijiet kollha msemmija, l -informazzjoni ġiet 
analizzata u meqjusa mill -Istati Membri fil -valutazz -
jonijiet tar -riskju tagħhom.
113
Il-Qorti bbażat il -konklużjonijiet tagħha dwar 
id-dgħjufijiet tas -sistema REM/REC fuq każ speċifiku 
wieħed fi Spanja. Il -Kummissjoni diġà ġiet infur -
mata mill -Istat Membru kkonċernat li l -awtoritajiet 
doganali tagħhom kellhom skambji ta’ livell għoli 
mal -awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali u li huma 
fil-proċess li jemendaw il -Liġi tat -Taxxa nazzjonali 
biex jipprevjenu li sseħħ sitwazzjoni simili fil -futur.
Barra minn hekk, il -Kummissjoni se ssegwi din 
il-kwistjoni mal -awtoritajiet Spanjoli.
114
Jeżistu mezzi oħra minbarra rapporti ta’ evalwa -
zzjoni formali sabiex tkun sodisfatta bil -kapaċità 
tal-pajjiż terz li jamministra sew il -PTA. L -evalwazz -
joni ssir matul il -proċess tan -negozjati tal -ftehimiet 
bilaterali.
Fir-rigward tal -monitoraġġ, il -Kummissjoni tuża 
għodod differenti bħal avviżi lill -importaturi, l -għoti 
ta’ pariri lill -pajjiżi benefiċjarji eċċ, b’mod partikolari 
fil-kuntest tal -GSP . Tfassal Pjan ta’ Azzjoni tal -Komu -
nità dwar il -monitoraġġ tar -regoli preferenzjali 
ta’ oriġini, li fih iż -żjarat f’pajjiż benefiċjarju huma 
attività waħda minn fost dawk issuġġeriti. Il -Pjan ta’ 
Azzjoni se jkopri kemm l -arranġamenti unilaterali 
bħall -GSP kif ukoll il -ftehimiet bilaterali ma’ pajjiżi 
msieħba.
Barra minn hekk, il -Kummissjoni tirreferi wkoll 
għat -tweġibiet tagħha skont il -paragrafi 81 u 86.
115
Il-Kummissjoni se ssegwi każijiet identifikati 
mill -Qorti u tindirizza l -problemi fil -kooperazz -
joni mal -Istati Membri u l -pajjiżi li jibbenefikaw 
mill -preferenzi kemm fil -kuntest tal -arranġamenti 
unilaterali kif ukoll tal -ftehimiet bilaterali.4. Il-Kummissjoni taċċetta r -rakkomandazzjoni 
tal-Qorti.
 Ara t -tweġiba għall-paragrafu 55 hawn fuq. Wara 
l-evalwazzjoni interim tal- GSP , saru bidliet sostan -
tivi għall-iskema li tindirizza dawn in-nuqqasijiet. 
Billi l-preferenzi tariffarji skont ir -Regolament 
il-ġdid tal- GSP (Regolament 978/2012) japplikaw 
biss mill-1 ta’ Jannar 2014, il -Kummissjoni se tkun 
qed tirrevedi l-iskema u tirrapporta lill-Parlament 
Ewropew u lill-Istati Membri sal-2016 fuq l- ef-
fetti tal-iskema u sal-2017 fuq l- operat ġenerali 
tar-Regolament il- ġdid.
111
L-estrapolazzjoni tal -Qorti hija magħmula fuq 
il-bażi ta’ żbalji individwali li jinkludu dokumenti 
jew evidenza nieqsa li kellha tinżamm mill -impor -
taturi fil -ħin tal -verifika tal -Qorti. Madankollu, 
dawn l -iżbalji ma jissostanzjawx awtomatikament 
li l-merkanzija importata ma kinitx tal -oriġini 
preferenzjali ddikjarata fil -ħin tal -importazzjoni. 
Fis-segwitu tagħha tal -iżbalji individwali misjuba 
mill -Qorti, il -Kummissjoni se tagħti lill -Istati Membri 
inkwistjoni l -possibbiltà li jagħtu prova li d -doku -
menti u l -evidenza tal -oriġini kienu disponibbli 
fil-ħin tal -approvazzjoni u li dawn xorta jistgħu jiġu 
pprovduti. Huwa biss meta ma tiġix ipprovduta 
evidenza li aktarx li jkun hemm ammonti ta’ TOR 
dovuti mill -Istati Membri jekk jirriżultaw mill -iżbalji 
amministrattivi tagħhom.
Il-Kummissjoni tirrimarka li llum il -ġurnata 
kważi d -dokumenti kollha ta’ sostenn jinżammu 
mill -importaturi u għandhom jinżammu min -
nhom għad -dispożizzjoni tal -awtoritajiet doganali 
skont l -Artikolu 77 tal -Kodiċi Doganali tal -UE. Ma 
jistax ikun hemm kontroll ta’ 100% tad -dokumenti 
u l-kontrolli għandhom jitwettqu fuq il -bażi ta’ 
analiżi ta’ riskju kif stipulat fl -Artikolu 13 tal -Kodiċi 
Doganali tal -UE.
Il-Kummissjoni tinnota wkoll li t -telf potenzjali 
mhux estrapolat irrapportat mill -Qorti lit -tliet Stati 
Membri fir -rigward tal -iżbalji individwali misjuba, 
jammonta għal EUR miljun (1), li minnhom 91% 
jikkonċernaw Stat Membru wieħed.
Risposta tal-Kummissjoni 61
7. Il-Kummissjoni se tkompli tħeġġeġ lill-Istati 
Membri biex jieħdu l -miżuri kollha xierqa ta’  
prekawzjoni malli jirċievu l-komunikazzjonijiet 
tal-MA.
8. L-evalwazzjoni tal-kapaċità tal-pajjiż li jibben -
efika minn trattament preferenzjali hija parti in -
tegrali mill-proċess tan-negozjati ma’ kull sieħeb. 
Madankollu, dan mhuwiex rifless f’rapport ta’  
evalwazzjoni formali. Il-Kummissjoni se tinkludi 
valutazzjoni ta’ din il-kapaċità fl- eżerċizzji formali 
ta’ identifikazzjoni bikrija li jiġu qabel in-negoz -
jati l- ġodda.
 Ġeneralment, in-negozjati jipprovdu l- qafas 
xieraq biex il-Kummissjoni tevalwa l-kapaċità 
tal-awtoritajiet tal -pajjiżi sħab biex jamministraw 
il-ftehim b’mod xieraq.
9. Il-Kummissjoni ser tqajjem din il-kwistjoni 
mal -Istati Membri (waqt il -monitoraġġ) bil -għan 
li ttejjeb il-kwalità tal-informazzjoni li jipprovdu 
l-Istati Membri dwar il-kooperazzjoni amminis -
trattiva. Il -proċedura ta’ rapportar se tiġi ssimp -
likata wkoll.
10. Il-Kummissjoni se ssegwi l-pajjiżi li jibbenefikaw 
minn trattament preferenzjali li fih il- verifika 
mill- Qorti żvelat li jeżistu problemi dwar il-koop -
erazzjoni amministrattiva. Tfassal Pjan ta’ Azzjoni 
tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ tar -regoli 
preferenzjali ta’ oriġini, li jissuġġerixxi attivitajiet 
ta’ rimedju differenti.
11. Il-Kummissjoni tinnota li l-irkupru finanzjarju 
huwa r -responsabbiltà tal-Istati Membri.
 L-OLAF se jkompli jipprovdi lill-awtoritajiet kom -
petenti tal -Istati Membri bl -informazzjoni kollha 
meħtieġa biex jiffaċilitaw l-azzjonijiet tagħhom 
ta’ rkupru.116
Għalkemm il -Kummissjoni taċċetta li l -preskrizzjoni 
toħloq diffikultajiet għall -irkupru, hija tfakkar li 
huwa d -dmir tal -Istati Membri li jieħdu miżuri xierqa 
biex jiżguraw l -irkupru f’waqtu tad -dazji tal -impor -
tazzjoni sal -grad massimu possibbli.
Il-Kummissjoni sistematikament issegwi l -każijiet 
kollha identifikati tal -obbligazzjoni finanz -
jarja tal -Istati Membri li tirriżulta mid -dewmien 
fil-proċeduri tal -irkupru.  Hija ser issegwi l -kon -
statazzjonijiet tal -Qorti u se titlob il -ħlas tar -riżorsi 
proprji tradizzjonali u tal -imgħax fejn l -ammonti 
dovuti huma riżultat ta’ żbalji amministrattivi.
117
Ara t‑tweġibiet għall‑paragrafi 96 u 99.
Il-Kummissjoni se tkompli tipproponi l -inklużjoni 
tal-klawsola MAE fil -ftehimiet kummerċjali fejn 
ebda awtoċertifikazzjoni ma tkun maqbula.
120
Ara t‑tweġibiet għall‑paragrafi III (d) u (e), 
V (d) u (ġ), 82, 83, 96, 99 (d), 106 u 1 14, 
għar‑rakkomandazzjoni 12.
Rakkomandazzjonijiet 5 sa 13
5. Il-Kummissjoni sejra tevalwa ulterjorment f’liema 
każijiet partikolari profili tar -riskju bħal dawn 
huma utli u kif dawn għandhom jiġu implimen -
tati fil- qasam tar -regoli ta’ oriġini skont il-PTAs.
6. Matul il-proċess tal-ispezzjonijiet tagħha fis-snin 
riċenti, il-Kummissjoni poġġiet enfasi speċjali 
fuq l- effettività tas-sistemi tal- ġestjoni tar -riskju 
u l-istrateġiji ta’ kontroll tal-Istati Membri. Hija 
pproduċiet rapporti tematiċi dwar l-ispezzjoni -
jiet tagħha tal-Istrateġija tal-Kontroll Doganali 
(2009), Ikklerjar lokali (2011) u Tranżitu (2012) 
u ppreżentat dawn ir -rapporti lill-Istati Membri 
fil-Kumitat Konsultattiv dwar ir -Riżorsi Proprji, 
u fil -Grupp tal -Politika Doganali. Hija ser tkom -
pli tivverifika li l-Istati Membri jtejbu l- effettività 
tas-sistemi tal -ġestjoni tar -riskju u l -istrateġiji ta’  
kontroll tagħhom.
Risposta tal-Kummissjoni 62
13. Il-Kummissjoni se tkompli tippromwovi s-sos -
tituzzjoni taċ -ċertifikati tal- oriġini u tal-movi -
ment bl-awtoċertifikazzjoni tal- esportaturi.
Tweġiba għall -Anness V
1
Il-mudelli tas- CGE huma għodod teknikament 
avvanzati u, għall -kuntrarju ta’ mudelli oħrajn dis -
ponibbli, huma l -aktar adattati biex ikejlu l -impatt 
mifrux mal -ekonomija kollha tal -bidliet tal -politika 
kummerċjali li jipproduċu riżultati fuq firxa wiesgħa 
ta’ indikaturi soċjoekonomiċi settorjali (dħul minn 
tariffi, importazzjonijiet, esportazzjonijiet, prezzijiet 
tal-produzzjoni, pagi, emissjonijiet tas -CO2 eċċ.). 
Dan huwa ta’ importanza kritika għan -negozjaturi 
u l-partijiet interessati. Il -VISs jikkumplimentaw 
ir-riżultati tas -CGE b’analiżijiet settorjali u kwalitat -
tivi, inkluż fuq is -settur informali, meta d -dejta tip -
permetti. S’issa, id -dejta dwar is -settur informali ma 
kinitx affidabbli biżżejjed biex tintuża.
Tweġiba għall -Anness V
2
(a) L-effetti fuq perjodu ta’ żmien twil tal-bidliet 
fil-politika kummerċjali ġew ivvalutati minn 
bosta akkademiċi u organizzazzjonijiet inter -
nazzjonali u r -riżultati jintużaw u huma aċċettati 
mill- gvernijiet fuq bażi wiesgħa.
(b) Il-mudelli tas- CGE jintużaw għall-finijiet ta’ sim -
ulazzjoni, mhux għal previżjonijiet. Huma mib -
nija fuq bażi teoretika qawwija filwaqt li fl-istess 
ħin huma bbażati fuq dejta ekonomika reali li 
tirreplika l-imġiba ekonomika tal-aġenti.
(c) L-aggregazzjoni tal-komoditajiet u l-pajjiżi 
f’kategoriji usa’ tiġi deċiża fuq il-bażi  
tal-karatteristiċi speċifiċi tal- ekonomiji meqju -
sa. Jekk jitqiesu li huma bżonnjużi, ir -riżultati 
tas- CGE huma kkumplimentati b’analiżi ta’ ek -
wilibriju parzjali li tista’ tiddistingwixxi bejn, 
pereżempju, kategoriji differenti ta’ qamħ. Dispożizzjonijiet ġodda mdaħħla fir -Regolament 
883/2013 dwar l-investigazzjonijiet13 tal- OLAF 
jeħtieġu li l-Istati Membri jipprovdu lill- OLAF 
b’informazzjoni dwar l-azzjonijiet li ħadu wara 
r-rakkomandazzjonijiet tal- OLAF, inter alia , 
dwar l-irkupru tal-ammonti dovuti. Dan isaħħaħ 
il-monitoraġġ tal-azzjoni ta’ rkupru mill-Istati 
Membri u jkompli jtejjeb is-segwitu finanzjarju 
tal-investigazzjonijiet tal- OLAF.
 Il-Kummissjoni sistematikament issegwi l-każijiet 
kollha identifikati tal- obbligazzjoni finanzjar -
ja tal-Istati Membri li tirriżulta mid- dewmien 
fil-proċeduri tal-irkupru. Hija se tkompli tagħmel 
dan.
12. Sa mill-2001, il-Kummissjoni pproponiet li 
r-reġimi kollha ta’ kummerċ preferenzjali tal-UE, 
kemm jekk awtonomi kif ukoll jekk konvenz -
jonali, jinkludu l-possibbiltà tal-irtirar tempo -
ranju ta’ preferenzi fil-każ ta’ problemi partikolari 
mal- ġestjoni tal-preferenzi u/jew ksur sinifikanti 
ieħor tal-leġiżlazzjoni doganali jew tan-nuqqas 
ta’ kooperazzjoni. Il-Kummissjoni tikkunsidra 
li dawn is-salvagwardji taw prova li huma 
suffiċjenti u ser tkompli tipproponi l -inklużjoni 
tagħhom fl-arranġamenti kummerċjali preferen -
zjali futuri kollha.
 Fit-tmiem tal-2013, il-possibbiltà tal-irtirar tem -
poranju tal-preferenzi kienet diġà inkluża f’4 
arranġamenti awtonomi (inkluż l-SĠP) li jkopru 
kważi 200 pajjiż, u ftehim preferenzjali ma’ aktar 
minn 30 pajjiż.
 Bħalissa l -Kummissjoni qed tinnegozja  
l-inklużjoni tad- dispożizzjonijiet għall-irtirar 
temporanju tal-preferenzi fil-PTAs ma’ numru ta’  
msieħba, inkluż il -Ġappun, il -Vjetnam, il -Marokk, 
it-Tajlandja u l-Kanada.
 Il-Kummissjoni se tkompli tipproponi l-inklużjoni 
tal-klawsola tal-MAE fil-ftehimiet kummerċjali 
futuri kollha fejn m’hemm ebda ftehim dwar 
awtoċertifikazzjoni.
13 Ir-Regolament (UE, EURATOM) Nru 883/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar 
investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi 
(OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-
Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) 
Nru 1074/1999, ĠU L248, 18.9.2013
Risposta tal-Kummissjoni 63
(d) Bħal fil -każ ta’ aggregazzjoni tal -komoditaji -
et, l -aggregazzjoni tar -reġjuni hija adattata 
għas-sitwazzjoni speċifika ta’ kull VI/VIS preżenti 
u ssir bil- għan li tiffoka fuq dak li jitqies bħala 
interess ewlieni.
(e) Matul dawn l-aħħar snin, sar progress sinifikanti 
f’dawn l- oqsma. Il-Kummissjoni ffinanzjat il-ko -
struzzjoni tal-bażi ta’ dejta globali ta’ investiment 
dirett barrani, issa użata fl -immudellar tas -CGE, 
u bħala membru tal-Bord tal- GTAP tappoġġa bażi 
ta’ dejta ġdida tal-migrazzjoni globali.
(f) L-immudellar tas- CGE huwa kkumplimentat 
ukoll minn immudellar kwantitattiv addizzjonali 
(b’mod partikolari tal- effetti ambjentali u soċjali), 
u analiżijiet settorjali iktar dettaljati.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu );
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm ),  
mid- delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm ),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm )  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat -telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it -telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal-EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu ).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l-aġenti tal-bejgħ tal-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm ).
QJ-AB-14-002-MT-C  ISSN  1831-0907
L‑Arranġamenti Kummerċjali Preferenzjali (PTAs) 
huma strument essenzjali tal ‑politika 
kummerċjali tal ‑UE. Il ‑kummerċ iġib benefiċċji 
ekonomiċi kemm lill ‑UE kif ukoll lill ‑pajjiżi sieħba 
tagħha u jippromwovi l ‑iżvilupp sostenibbli 
u l‑qerda tal ‑faqar ta’ pajjiżi li qed jiżviluppaw. 
Dan ir ‑rapport jevalwa jekk il ‑PTAs humiex 
ġestiti b’mod xieraq kemm mill ‑Kummissjoni kif 
ukoll mill ‑Istati Membri. Huwa sab li 
l‑Kummissjoni ma vvalutatx b’mod xieraq 
l‑effetti ekonomiċi kollha tal ‑PTAs u li 
l‑kompletezza tal ‑ġbir tad ‑dħul mhijiex żgurata 
peress li l ‑kontrolli doganali applikati mill ‑Istati 
Membri huma dgħajfa u hemm ukoll defiċjenzi 
fis‑superviżjoni mill ‑Kummissjoni.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITURI