Mill-akbar foresti madwar id-dinja sal-iċken ġonna u ġardini, mill-baleni blu sal-fungi mikroskopiċi, il-bijodiversità tiġbor kull varjetà straordinarja ta’ ħlejqiet fid-dinja. Aħna l-bnedmin niffurmaw parti minn din ix-xibka tal-eżistenza u niddependu għalkollox minnha: tagħtina l-ikel biex ngħixu, issaffi l-ilma li nixorbu u tagħtina l-arja għan-nifs. In-natura hi tassew importanti għall-benesseri mentali u fiżiku tagħna daqskemm hi importanti għas-soċjetà tagħna biex tkun tiflaħ tegħleb l-isfidi dinjin, it-theddidiet tas-saħħa u d-diżastri. F’ħajjitna neħtieġu n-natura.

2.2.2.Inreġġgħu lura n-natura fl-art agrikola

Bħala l-gwardjani tal-art tagħna, il-bdiewa jaqdu rwol vitali fil-priżervazzjoni tal-bijodiversità. Dawn huma minn tal-ewwel li jbatu l-konsegwenzi meta tintilef il-bijodiversità iżda huma wkoll minn tal-ewwel li jaħsdu l-benefiċċji meta l-bijodiversità tiġi restawrata. Bis-saħħa tal-bijodiversità jkunu jistgħu jipprovdulna ikel sikur, sostenibbli, nutrittiv u affordabbli, filwaqt li huma jkollhom l-introjtu meħtieġ biex jirnexxu u jiżviluppaw. Il-bdiewa Ewropej huma parti essenzjali mill-futur tal-UE u jridu jibqgħu jkunu ċ-ċentru soċjali u ekonomiku ta’ ħafna komunitajiet madwar l-Unjoni tagħna.

Fl-istess ħin, ċerti prattiki agrikoli huma fattur ewlieni għat-tnaqqis fil-bijodiversità. Din hi r-raġuni għalfejn hu importanti li naħdmu mal-bdiewa biex nappoġġaw u ninċentivaw it-tranżizzjoni għal prattiki għalkollox sostenibbli. It-titjib tal-kundizzjoni u tad-diversità tal-agroekosistemi se jżid ir-reżiljenza tas-settur għat-tibdil fil-klima, għal riskji ambjentali u għal xokkijiet soċjoekonomiċi, filwaqt li joħloq impjiegi ġodda, bħal pereżempju fil-biedja organika, fit-turiżmu rurali jew fir-rikreazzjoni.

Biex tappoġġa s-sostenibbiltà fit-tul tan-natura u tal-biedja, din l-istrateġija se taħdem id f’id mal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u mal-Politika Agrikola Komuni (PAK) riveduta, inkluż bil-promozzjoni ta’ skemi ekoloġiċi u ta’ skemi tal-pagament ibbażati fuq ir-riżultati. Waqt l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Bijodiversità u tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, il-Kummissjoni se tissorvelja mill-qrib il-progress u t-titjib mil-lat ta’ sigurtà tal-ikel u introjtu tal-bdiewa. Il-Kummissjoni se tiżgura li l-pjanijiet strateġiċi tal-Politika Agrikola Komuni jiġu vvalutati skont kriterji klimatiċi u ambjentali sodi, u li l-Istati Membri jistabbilixxu valuri nazzjonali espliċiti għall-miri rilevanti stabbiliti f’din l-istrateġija, kif ukoll fl-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”. Dawn il-pjanijiet għandhom iwasslu għal prattiki sostenibbli, bħall-agrikoltura ta’ preċiżjoni, il-biedja organika, l-agroekoloġija, l-agroforestrija, bwar permanenti b’intensità baxxa, u standards aktar stretti fejn jidħol it-trattament xieraq tal-annimali.

L-għasafar u l-insetti tal-art agrikola, b’mod partikolari d-dakkara, huma indikaturi ewlenin tas-saħħa tal-agroekosistemi u huma vitali għall-produzzjoni agrikola u s-sigurtà tal-ikel. It-tnaqqis allarmanti tagħhom irid jitreġġa’ lura. Kif stabbilit fl-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, il-Kummissjoni se tieħu azzjoni biex sal-2030 tnaqqas b’50% l-użu ġenerali – u r-riskju – tal-pestiċidi kimiċi u biex sal-2030 tnaqqas b’50% wkoll l-użu ta’ pestiċidi aktar perikolużi. Din għandha titwieżen bl-implimentazzjoni sħiħa tal-Inizjattiva tal-UE dwar il-Pollinaturi . Sa tmiem l-2020, il-Kummissjoni se tirrevedi l-inizjattiva u tipproponi miżuri addizzjonali, jekk ikunu meħtieġa. Biex l-annimali selvaġġi, il-pjanti, id-dakkara u r-regolaturi tal-pesti naturali jingħataw spazju, hemm bżonn urġenti li titreġġa’ lura mill-inqas 10% taż-żona agrikola b’karatteristiċi tal-pajsaġġi ta’ diversità għolja. Fost l-oħrajn, din tinkludi l-art tal-ilqugħ, l-art mistrieħa b’rotazzjoni jew mhux b’rotazzjoni, is-sisien tal-ħaxix, is-siġar mhux produttivi, il-ħitan imtarrġa, u l-għadajjar. Dawn jgħinu biex itejbu s-sekwestru tal-karbonju, jevitaw l-erożjoni u t-tnaqqis tal-ħamrija, jiffiltraw l-arja u l-ilma, u jappoġġaw l-adattament għall-klima. Barra minn hekk, ħafna drabi ż-żieda fil-bijodiversità tgħin biex tinkiseb aktar produzzjoni agrikola. L-Istati Membri jridu jsarrfu l-mira ta’ 10% tal-UE fi skala ġeografika aktar baxxa biex tkun żgurata l-konnettività fost il-ħabitats, speċjalment bl-istrumenti tal-PAK u l-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK, f’konformità mal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, u bl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. Il-progress biex tintlaħaq il-mira se jiġi rieżaminat b’mod kostanti, u aġġustat jekk meħtieġ, biex jittaffa l-impatt mhux xieraq fuq il-bijodiversità, is-sigurtà tal-ikel u l-kompetittività tal-bdiewa.

L-agroekoloġija tista’ tipprovdi ikel san filwaqt li żżomm il-produttività, iżżid il-fertilità tal-ħamrija u l-bijodiversità, u tnaqqas l-impronta tal-produzzjoni tal-ikel. Il-biedja organika, b’mod partikolari, għandha potenzjal kbir kemm għall-bdiewa kif ukoll għall-konsumaturi. Is-settur joħloq l-impjiegi u jattira bdiewa żgħażagħ. Il-biedja organika tipprovdi wkoll bejn 10 u 20% aktar impjiegi għal kull ettaru milli tipprovdi l-biedja konvenzjonali, u toħloq valur miżjud għall-prodotti agrikoli . Biex dan il-potenzjal jinħataf bl-aħjar mod, mill-inqas 25% tal-art agrikola tal-UE trid tinħadem b’mod organiku sal-2030. Minbarra l-miżuri tal-PAK, il-Kummissjoni se tressaq Pjan ta’ Azzjoni għall-biedja organika, biex tgħin lill-Istati Membri jistimulaw il-provvista u d-domanda tal-prodotti organiċi. B’kampanji promozzjonali u b’akkwist pubbliku ekoloġiku se tiżgura wkoll il-fiduċja tal-konsumaturi. Fl-implimentazzjoni tal-miri agroekoloġiċi għall-UE kollha stabbiliti f’din l-istrateġija u fl-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, se jiġu kkunsidrati l-punti tat-tluq differenti u d-differenzi fil-progress li diġà għamlu l-Istati Membri.

Trid tiżdied l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ appoġġ agroforestali permezz tal-iżvilupp rurali, għax din għandha potenzjal kbir li tikseb benefiċċji multipli għall-bijodiversità, għan-nies u għall-klima.

Irid jitreġġa’ lura wkoll it-tnaqqis fid-diversità ġenerika, pereżempju billi jiġi ffaċilitat l-użu ta’ varjetajiet tradizzjonali ta’ għelejjel u razez. Dan jikseb ukoll benefiċċji tas-saħħa b’dieti aktar varjati u nutrittivi. Il-Kummissjoni qed tikkunsidra r-reviżjoni tar-regoli tal-kummerċjalizzazzjoni għall-varjetajiet tradizzjonali tal-għelejjel biex tikkontribwixxi għall-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tagħhom. Il-Kummissjoni se tieħu miżuri wkoll biex tiffaċilita r-reġistrazzjoni tal-varjetajiet taż-żrieragħ, inkluż għall-biedja organika, u biex tiżgura aċċess eħfef għas-suq għall-varjetajiet tradizzjonali u adattati lokalment.

2.2.3.Nindirizzaw it-teħid tal-art u nirrestawraw l-ekosistemi tal-ħamrija

Il-ħamrija hi waħda mill-aktar ekosistemi kumplessi. Din hi ħabitat minnha nnifisha li tilqa’ diversità inkredibbli ta’ organiżmi li jirregolaw u jikkontrollaw bosta servizzi ewlenin tal-ekosistema bħall-fertilità tal-ħamrija, iċ-ċiklaġġ tan-nutrijenti u r-regolazzjoni tal-klima. Il-ħamrija hi riżorsa estremament importanti li mhix rinnovabbli, u li hi vitali għas-saħħa tal-bniedem, għas-saħħa ekonomika, u għall-produzzjoni tal-ikel u ta’ mediċini ġodda.

Fl-UE, id-degradazzjoni tal-ħamrija qed tħalli konsegwenzi ambjentali u ekonomiċi konsiderevoli. Il-ġestjoni ħażina tal-art, bħad-deforestazzjoni, ir-ragħa eċċessiv, il-biedja u l-prattiki tal-forestrija mhux sostenibbli, l-attivitajiet tal-kostruzzjoni, u l-issiġillar tal-art huma fost il-kawżi ewlenin ta’ din is-sitwazzjoni . Minkejja t-tnaqqis riċenti fir-ritmu tas-siġillar tal-ħamrija, il-ħamrija fertili għadha qed tittieħed għall-art u għall-espansjoni urbana . Meta mtaqqla bit-tibdil fil-klima, l-effetti tal-erożjoni u t-telf tal-karbonju organiku fil-ħamrija qed isiru aktar evidenti. Anki d-deżertifikazzjoni hi theddida dejjem akbar fl-UE .

Għaldaqstant, hu essenzjali li nsaħħu l-isforzi biex inħarsu l-fertilità tal-ħamrija, innaqqsu l-erożjoni tal-ħamrija u nżidu l-materja organika tal-ħamrija. Dan irid isir billi jiġu adottati prattiki ta’ ġestjoni sostenibbli tal-ħamrija, inkluż bħala parti mill-PAK. Hemm bżonn ukoll progress sinifikanti fejn jidħlu l-identifikazzjoni ta’ siti tal-ħamrija kontaminata, ir-restawr tal-ħamrija degradata, id-definizzjoni tal-kundizzjonijiet għall-istatus ekoloġiku tajjeb tagħhom, l-introduzzjoni ta’ objettivi tar-restawr, u t-titjib tal-monitoraġġ tal-kwalità tal-ħamrija.

Biex tindirizza dawn il-kwistjonijiet b’mod komprensiv u tgħin biex jintlaħqu l-impenji tal-UE u internazzjonali dwar in-newtralità tad-degradazzjoni tal-art, fl-2021 il-Kummissjoni se taġġorna l-Istrateġija Tematika tal-UE dwar il-Ħamrija . Anki l-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Tniġġis Żero għall-arja, l-ilma u l-ħamrija li l-Kummissjoni se tadotta fl-2021 se jqis dawn il-kwistjonijiet. Is-siġillar tal-ħamrija u r-riabilitazzjoni ta’ siti kontaminati mitluqa se jiġu indirizzati fl-Istrateġija li jmiss għal Ambjent Mibni Sostenibbli. Ċerta missjoni fil-qasam tas-saħħa tal-ħamrija u tal-ikel permezz ta’ Orizzont Ewropa se timmira li ssib soluzzjonijiet għar-restawr tas-saħħa u l-funzjonijiet tal-ħamrija.

2.2.4.Inżidu l-kwantità tal-foresti u ntejbu s-saħħa u r-reżiljenza tagħhom

Il-foresti huma importanti ħafna għar-regolazzjoni tal-bijodiversità, tal-klima u tal-ilma, għall-provvista tal-ikel, tal-mediċini u tal-materjali, għas-sekwestru u l-ħżin tal-karbonju, għall-istabbilizzazzjoni tal-ħamrija, u għall-purifikazzjoni tal-arja u l-ilma. Huma wkoll post naturali għar-rikreazzjoni u għat-tagħlim dwar in-natura. Il-forestiera jaqdu rwol ewlieni biex tkun żgurata ġestjoni sostenibbli tal-foresti u biex jirrestawraw u jsostnu l-bijodiversità fil-foresti.

Minbarra tipproteġi b’mod strett il-foresti primarji u antiki tal-UE li fadal, l-UE trid iżżid il-kwantità, il-kwalità u r-reżiljenza tal-foresti tagħha, b’mod partikolari kontra n-nirien, in-nixfiet, il-pesti, il-mard u theddidiet oħra li aktarx jiżdiedu mat-tibdil fil-klima. Biex iżommu l-funzjoni tagħhom għall-bijodiversità u għall-klima, il-foresti kollha jeħtieġ jinżammu f’saħħithom. B’aktar foresti reżiljenti jkollna ekonomija aktar reżiljenti. Dawn għandhom rwol importanti wkoll fil-provvista ta’ materjali, prodotti u servizzi, li huma kruċjali għall-bijoekonomija ċirkolari.

Biex dan iseħħ, fl-2021 il-Kummissjoni se tipproponi Strateġija apposta għall-Foresti tal-UE skont l-ambizzjonijiet usa’ tagħna għall-bijodiversità u għan-newtralità tal-klima. Din se tinkludi pjan direzzjonali għat-tħawwil ta’ mill-inqas 3 biljun siġra addizzjonali fl-UE sal-2030, b’rispett sħiħ lejn il-prinċipji ekoloġiċi. Dan se joħloq opportunitajiet sostanzjali ta’ impjiegi marbuta mal-ġbir u l-kultivazzjoni taż-żrieragħ u n-nebbieta għat-tħawwil, u jiżgura l-iżvilupp tagħhom. It-tħawwil tas-siġar hu essenzjali b’mod partikolari fil-bliet, filwaqt li fiż-żoni rurali jista’ jaħdem sew mal-agroforestrija, mal-karatteristiċi tal-pajsaġġ u maż-żieda fil-ħżin tal-karbonju. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni se tkompli taħdem mal-Istati Membri biex tiżgura li l-UE tkun mgħammra biżżejjed biex tipprevjeni u twieġeb għal nirien kbar fil-foresti, li jistgħu jikkawżaw ħsarat sinifikanti fil-bijodiversità tal-foresti.

Permezz tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK u bil-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni se jiġu promossi l-afforestazzjoni, ir-riforestazzjoni u t-tħawwil tas-siġar, b’appoġġ għall-bijodiversità u r-restawr tal-ekosistema. Il-Pjattaforma Ewropea l-ġdida dwar l-Ekoloġizzazzjoni Urbana se tiffaċilita wkoll it-tħawwil urban tas-siġar, inkluż permezz tal-programm LIFE.

Is-sehem taż-żoni forestali koperti bi pjanijiet ta’ ġestjoni jrid ikun ikopri kull foresta pubblika ġestita u għadd akbar ta’ foresti privati, filwaqt li jridu jissoktaw u jiġu żviluppati aktar prattiki favur il-bijodiversità bħall-forestrija eqreb lejn in-natura. Biex tappoġġa dan, il-Kummissjoni se tiżviluppa linji gwida dwar prattiki tal-afforestazzjoni u tar-riforestazzjoni favur il-bijodiversità u għal forestrija eqreb lejn in-natura. Dan se jsir b’mod parallel mal-Istrateġija l-ġdida tal-UE dwar il-Foresti.