Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro”

(opinjoni addizzjonali)

(COM(2019) 652 final)

(2021/C 10/17)

Relatur ġenerali: Judith VORBACH (1)

Deċiżjoni tal-Bureau 28.5.2020 Bażi legali Artikolu 32(1) tar-Regoli ta' Proċedura u Artikolu 29(a) tad-Dispożizzjonijiet ta' Implimentazzjoni tar-Regoli ta' Proċedura Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 8.9.2020 Adottata fil-plenarja 29.10.2020 Sessjoni plenarja Nru 555 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 148/9/21

Preambolu

Din l-Opinjoni hija parti minn pakkett ta' żewġ Opinjonijiet ta' segwitu, din il-waħda dwar ir-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (COM(2019) 652 final) u waħda dwar l-Istrateġija Annwali għall-Iżvilupp Sostenibbli 2020 (COM(2019) 650 final). L-għan huwa li jiġu aġġornati u żviluppati l-proposti preċedenti tal-KESE (2) , b’kont meħud tal-iżviluppi reċenti, l-impatt tal-COVID-19 u l-irkupru minnha, kif ukoll id-diversi rapporti u rakkomandazzjonijiet ippubblikati fis-Semestru Ewropew attwali. Dan il-pakkett jipprovdi input komprensiv tas-soċjetà ċivili tal-UE rigward il-politika ekonomika, soċjali u ambjentali għaċ-ċiklu li jmiss tas-Semestru Ewropew, li huwa mistenni li jitnieda f’Novembru 2020. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kunsill biex jagħmlu użu minn dan l-input fil-Pakkett tas-Semestru tal-Ħarifa li ġej u fil-proċess deċiżjonali interistituzzjonali li se jirriżulta minnu.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-ħasda eżoġena u simmetrika kkawżat mill-COVID-19 qed taffettwa ħafna l-ekonomija taż-żona tal-euro. It-Tbassir Ekonomiku tar-Rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni Ewropea jsemmi li l-UE daħlet fl-agħar reċessjoni ekonomika fl-istorja tagħha ( 3 ) , filwaqt li t-Tbassir Ekonomiku tas-Sajf 2020 ( 4 ) jipprevedi reċessjoni saħansitra iktar profonda b'diverġenzi kbar".

1.2. L-ikkompletar tas-suq uniku u l-iżgurar li jirkupra malajr u li jkun kompletament funzjonali għandhom jibqgħu waħda mill-ogħla prijoritajiet. Dan jinkludi l-infurzar tal-20 prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

1.3. Il-previżjonijiet jindikaw li l-qgħad, il-faqar u l-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi se jiżdiedu b'mod drammatiku, filwaqt li għadd sinifikanti ta' negozji se jfallu. Barra minn hekk, il-pandemija laqtet lill-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro, iżda l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali jvarjaw. Minħabba l-biża’ ta’ reċessjoni profonda, iċ-ċittadini u l-investituri Ewropej aġixxew b’kawtela u qed jistennew tbassir aktar affidabbli. Il-KESE jwissi wkoll kontra riskji sistemiċi oħra akkumpanjati minn tnaqqis qawwi fl-ekonomija, bħall-instabbiltà tas-settur finanzjarju jew it-tendenzi deflazzjonarji.

1.4. Il-KESE jitlob li jkun hemm solidarjetà bejn l-Istati Membri taż-żona tal-euro u bejn iċ-ċittadini sabiex jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-introjtu u l-ġid fi ħdan is-soċjetajiet. Il-pandemija hija mistennija jkollha impatti serji fuq is-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet soċjali fiż-żona tal-euro, b'żieda fil-qgħad, inugwaljanzi fl-introjtu, faqar u esklużjoni soċjali. Ir-rata tal-qgħad fiż-żona tal-euro hija mbassra li tiżdied għal 9,6 % fl-2020 u tinżel biss bi ftit għal 8,6 % fl-2021, għal darb'oħra b'differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri, ir-reġjuni u saħansitra bejn gruppi ta' ċittadini. Hija mistennija wkoll żieda qawwija fil-qgħad fost iż-żgħażagħ, li tista’ tiġi indirizzata b’garanzija effettiva għaż-żgħażagħ. Barra minn hekk, l-inugwaljanzi fl-introjtu u l-ġid jimxu id f'id mal-inugwaljanzi fl-istennija tal-għomor u l-aċċess għal edukazzjoni u kura tas-saħħa ta' kwalità għolja. Il-politiki futuri tal-UE għandhom ukoll iqisu bir-reqqa l-impatt tal-kriżi fuq il-gruppi żvantaġġati u l-persuni b’diżabilità.

1.5. Il-KESE jistenna li l-pandemija se tirristruttura l-ekonomija tagħna u li jitfasslu mudelli ġodda ta’ negozju. L-Ewropa hija diġà minn ta' quddiem nett fl-ekonomija ċirkolari, it-tranżizzjoni ekoloġika u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. L-adozzjoni tad-diġitalizzazzjoni b'mod rapidu u effiċjenti għandha taċċellera t-tranżizzjoni lejn tkabbir ekoloġiku intelliġenti. L-UE għandha tuża dan il-momentum biex issaħħaħ il-vantaġġi kompetittivi tagħna u tiżgura li l-Ewropa tirsisti biex tkun minn ta' quddiem nett u tieħu rwol ewlieni f'oqsma ta' importanza kruċjali: is-settur diġitali, l-IA, it-teknoloġija, id-dekarbonizzazzjoni u t-tkabbir ċirkolari sostenibbli. Il-KESE jisħaq li l-mument biex tittieħed azzjoni huwa issa u mhux meta tgħaddi l-pandemija tal-COVID-19.

1.6. Il-KESE jilqa' bi pjaċir id-deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-Pjan ta' Rkupru tal-UE, li għandu jkollu rwol ewlieni fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u jgħin lill-Istati Membri jiġġieldu l-pandemija u jiżguraw irkupru ekonomiku rapidu u sostenibbli. Il-pjani ta' rkupru għandhom ikunu marbuta mal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u l-SDGs, filwaqt li jagħtu spinta lit-tkabbir sostenibbli u inklużiv.

1.7. Il-Kumitat jemmen li l-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss għandu jipprovdi l-mezzi meħtieġa biex jiġi żgurat tkabbir sostenibbli u inklużiv u jintlaħqu l-għanijiet strateġiċi tal-UE. Għalhekk, il-KESE jinnota li l-Kunsill Ewropew stabbilixxa l-kamp ta' applikazzjoni tal-QFP f'livell iktar baxx minn kif intalab mill-Parlament Ewropew u l-KESE. Barra minn hekk, ġew eliminati jew imnaqqsa b'mod drastiku s-somom stabbiliti fin-Next Generation EU biex jikkumpensaw għat-tnaqqis fil-QFP. Il-KESE huwa partikolarment imħasseb dwar it-tnaqqis fl-investimenti fl-innovazzjoni u r-riċerka, id-diġitalizzazzjoni u l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, kif ukoll l-abbandun tal-kriterji li jirrispettaw l-istat tad-dritt.

1.8. Il-pandemija żiedet il-pressjoni fuq il-baġits pubbliċi, u huwa mistenni li l-livelli tad-dejn jikbru madwar iż-żona tal-euro kollha. Fl-istess ħin, saru impenji biex jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima u tiġi mħaddna d-diġitalizzazzjoni u, sabiex jiġi żgurat l-irkupru ekonomiku u soċjali, huwa kruċjali li jsiru investimenti ta' kwalità għolja li jistimulaw il-valur miżjud u joħolqu impjiegi ta' kwalità għolja. Il-KESE huwa tal-fehma li t-tisħiħ tad-domanda għall-indirizzar tal-kriżi klimatika, għall-promozzjoni ta' impjiegi b'pagi tajbin u għall-ġlieda kontra l-faqar mhux biss huma meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet fihom infushom, iżda wkoll biex jiġi żgurat l-irkupru ekonomiku.

1.9. Il-KESE jemmen li l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja kienet inizjattiva meħtieġa u jwissi kontra ritorn għar-regoli kif kienu qabel il-pandemija peress li dan jimponi awsterità fil-pajjiżi l-aktar milquta u jiddomina kwalunkwe benefiċċju li jirriżulta min-Next Generation EU. Barra minn hekk, il-KESE jemmen li regoli fiskali modernizzati m'għandhomx jerġgħu jidħlu fis-seħħ sakemm il-qgħad jonqos b'mod sinifikanti. Barra minn hekk, il-KESE jħeġġeġ bidla lejn governanza ekonomika ffukata fuq il-prosperità u bbażata fuq is-solidarjetà billi tiġi implimentata, pereżempju, regola tad-deheb.

1.10. L-inklużjoni rapida tal-flessibbiltà fl-użu tal-fondi tal-UE bl-Istati Membri jitħallew jagħmlu trasferimenti bejn il-fondi, ir-reġjuni u l-objettivi tal-politika hija approċċ meħtieġ u utli. Madankollu, il-KESE jwissi li l-Istati Membri għandhom bżonn itejbu b'mod sinifikanti l-kapaċità ta' programmazzjoni tagħhom filwaqt li jiżguraw li l-fondi kollha użati jiġu assorbiti u jintużaw b'mod effiċjenti, speċjalment għal investimenti b'effetti pożittivi immedjati biex tingħeleb ir-reċessjoni u/jew l-investimenti fit-tranżizzjoni lejn ekonomija sostenibbli, inklużiva, diġitalizzata u b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju.

1.11. Reċentement, is-Semestru Ewropew tqiegħed fil-qalba tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Madankollu, il-KESE jinnota li l-korpi politiċi bħall-Parlament Ewropew u xi parlamenti nazzjonali ftit li xejn huma involuti fil-proċess jew mhuma involuti bl-ebda mod, u għalhekk m'hemmx biżżejjed sorveljanza demokratika. Ir-rwol tal-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandu jkun imsaħħaħ iżjed ukoll.

1.12. Il-KESE jistenna li l-banek taż-żona tal-euro jaġixxu bħala ammortizzaturi fil-kriżi billi jippermettu l-likwidità u l-kreditu meħtieġa għall-individwi. L-Unjoni Bankarja għandha titlesta immedjatament, inkluża l-implimentazzjoni tal-Iskema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti. L-ikkompletar tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali tant ieħor għandu jkun fuq quddiem fl-aġenda. F'dak il-kuntest, il-KESE jisħaq li regolamentazzjoni effiċjenti tas-suq finanzjarju hija tassew importanti sabiex tinkiseb l-istabbiltà tas-settur finanzjarju.

1.13. L-implimentazzjoni tal-politiki soċjali fil-livell tal-UE u permezz tas-Semestru Ewropew hija essenzjali sabiex jiġu kkoreġuti l-fallimenti tas-suq jew jiġu appoġġjati l-iżviluppi tas-suq fil-livell nazzjonali. Il-KESE jisħaq li l-indirizzar tal-iżbilanċi kbar fl-Istati Membri u bejniethom huwa prerekwiżit biex tinkiseb reżiljenza ekonomika u soċjali.

1.14. Il-KESE jemmen li investiment sinifikanti u rapidu fir-riċerka u l-iżvilupp u l-ħiliet għandu jsir prijorità immedjata jekk l-UE beħsiebha tindirizza l-isfida ta' popolazzjoni li qed tonqos u tixjieħ u tħaddan id-diġitalizzazzjoni. Il-gvernijiet għandhom ikunu lesti li jinkoraġġixxu ideat innovattivi ġodda u li jiffinanzjaw l-esperimentazzjoni f'setturi b'potenzjal għoli ta' tkabbir.

1.15. Sistemi nazzjonali ta' protezzjoni soċjali għandhom jiġu appoġġjati. Biex jinħolqu strutturi reżiljenti u bbażati fuq is-solidarjetà li jistabbilizzaw iż-żona tal-euro fi żminijiet ta' kriżi, għandha tiġi implimentata skema ta' riassigurazzjoni tal-qgħad tal-UE biex issaħħaħ is-sistemi nazzjonali billi tagħmel l-għotjiet tagħha soġġetti għall-kondizzjoni li l-iskemi nazzjonali jkunu ffinanzjati b'mod robust.

1.16. Il-KESE jistaqsi kif l-Istati Membri taż-żona tal-euro se jirreaġixxu għal ħasda asimmetrika differenti fil-perjodu ta' wara s-sitwazzjoni attwali kieku Stat Membru wieħed jew tnejn biss jiġu affettwati minn kriżi oħra. Il-KESE jemmen li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jeħtieġu aktar kooperazzjoni u strumenti mfassla apposta biex itejbu r-reżiljenza u l-kapaċità tagħhom li jassorbu ħasdiet simmetriċi u asimmetriċi.

1.17. L-evażjoni tat-taxxa, l-erożjoni tal-bażi, it-trasferiment tal-profitti, il-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni għadhom suġġetti sensittivi u politikament diffiċli għal ħafna Stati Membri. Il-KESE jappella għal skeda ta’ żmien deċiżiva u aċċellerata għar-riformi tal-politiki tat-taxxa li telimina l-lakuni u tiġġieled l-evażjoni madwar l-Unjoni, peress li issa dan huwa ta’ rilevanza akbar. Għandha titfassal aġenda moderna tal-UE dwar it-taxxa sabiex jiġu indirizzati l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ekoloġiċi tal-futur filwaqt li jittejjeb ukoll l-approċċ demokratiku tagħha. Fil-fatt, is-sena l-oħra l-KESE jappoġġja bis-sħiħ it-tnedija tad-diskussjonijiet dwar il-bidla gradwali lejn il-votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata u l-proċedura leġiżlattiva ordinarja fi kwistjonijiet ta’ taxxa, filwaqt li jirrikonoxxi li l-Istati Membri kollha kif ukoll l-istituzzjonijiet u l-korpi Ewropej jeħtiġilhom f’kull ħin ikollhom possibbiltajiet adegwati biex jipparteċipaw fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. Il-KESE jitlob li jittieħdu azzjonijiet dwar il-proposti tal-Kummissjoni bl-aktar mod urġenti possibbli skont it-termini rakkomandati f’Opinjonijiet preċedenti tal-KESE ( 5 )

2. Introduzzjoni u kummenti ġenerali

2.1. Fi Frar 2020, il-KESE adotta, b’maġġoranza kbira, l-Opinjoni tiegħu dwar Il-politika ekonomika taż-żona tal-euro 2020 . Għalkemm iż-żona tal-euro kienet għadha qed tgawdi minn perjodu ta’ tkabbir, l-ekonomija kienet qed tiffaċċja nuqqas ta’ ritmu u żbilanċi esterni u interni inkwetanti. Minn dak iż-żmien, iċ-ċirkostanzi ekonomiċi u soċjali nbidlu b’mod drammatiku kemm fl-Ewropa kif ukoll fid-dinja kollha, peress li l-pandemija tal-COVID-19 inxterdet malajr u affettwat lill-Istati Membri kollha. Din il-ħasda eżoġena u simmetriku estrema qed taffettwa l-ekonomija taż-żona tal-euro, u qed iżżid il-faqar u l-inugwaljanzi fl-introjtu. Skont it-Tbassir Ekonomiku tal-Kummissjoni Ewropea tar-Rebbiegħa 2020, fl-2020 l-UE waqgħet fir-reċessjoni ekonomika l-aktar profonda fl-istorja tagħha. It-Tbassir Ekonomiku tas-Sajf 2020 itenni l-prospett xejn sabiħ billi jbassar reċessjoni saħansitra iktar profonda b'diverġenzi kbar”.

2.2. Fl-Ewropa jeżisti l-akbar suq uniku tad-dinja, u t-tieni l-aktar munita użata. Madankollu, il-munita unika tista’ tikseb il-potenzjal sħiħ tagħha biss ladarba l-Istati Membri kollha jkunu introduċewha u l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) tkun kompluta. Għalkemm hemm interess dejjem akbar fil-Kummissjoni li jissaħħaħ ir-rwol tal-euro fid-dinja, dan jista' jinkiseb biss jekk ir-reċessjoni tiġi mitigata kemm jista' jkun u jiġi żgurat tkabbir sostenibbli dinamiku u inklużiv immedjatament wara. Għalhekk, huwa meħtieġ ukoll li l-Istati Membri jiġu appoġġjati permezz ta' strateġija koerenti u mmirata komuni tal-UE. Il-President tal-Grupp tal-Euro rrikonoxxa fid-diskors tiegħu fil-11 ta’ Ġunju li l-koordinazzjoni, b’mod partikolari fiż-żona tal-euro, hija kruċjali biex jiġi żgurat li jiġu evitati d-diverġenzi u l-akkumulazzjoni tal-iżbilanċi tagħna. Il-protezzjoni tal-munita unika hija kruċjali għall-protezzjoni tas-suq uniku. Fil-fatt, dawn huma interkonnessi” ( 6 )

2.3. Is-suq uniku huwa wieħed mill-kisbiet l-aktar notevoli tal-proġett tal-UE. Ippermetta li jkun hemm kummerċ ħieles u bla xkiel bejn l-Istati Membri, u kkontribwixxa għall-ġid ekonomiku, il-prosperità u xi wħud mill-ogħla livelli ta’ għajxien fid-dinja. It-tlestija tas-suq uniku u l-iżgurar li jirkupra malajr u li jkun kompletament funzjonali jenħtieġ li jibqgħu prijoritajiet ewlenin, filwaqt li jitqiesu n-negozjati dwar il-Brexit u l-impatt possibbli tiegħu. Dan jinkludi Aġenda Soċjali b’miżuri ta’ konverġenza soċjali ’l fuq biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti u aħjar u distribuzzjoni aktar ugwali tad-dħul u l-ġid. L-20 prinċipju tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, bħall-prinċipju ta’ “paga ugwali għal xogħol ugwali fl-istess post tax-xogħol”, għandhom jiġu infurzati kif xieraq sabiex jiġu implimentati miżuri ta’ konverġenza soċjali u jinkisbu kundizzjonijiet aħjar tax-xogħol. L-effetti negattivi tal-pandemija fuq il-progress tal-pjan tal-SDG għandhom jitkejlu wkoll, u l-UE għandha tagħmel ħilitha biex iżżomm mas-sett oriġinali ta' skadenzi.

2.4. Fit-Tbassir tar-Rebbiegħa, il-Kummissjoni enfasizzat li “il-pandemija tal-coronavirus laqtet b'mod serju l-infiq tal-konsumaturi, l-output industrijali, l-investiment, il-kummerċ, il-flussi tal-kapital u l-katini tal-provvista” filwaqt li s-suq tax-xogħol huwa mistenni li jintlaqat b’mod gravi. Il-Kummissjoni nnotat ukoll li hemm “ir-riskju li l-pandemija twassal għal bidliet aktar drastiċi u permanenti fl-attitudnijiet lejn il-katini ta' valur mondjali u l-kooperazzjoni internazzjonali”. Hemm aktar riskji 'l isfel, bħall-gravità tal-pandemija, falliment, kriżi fis-settur finanzjarju, kwistjonijiet ta' likwidità u negozjati diffiċli. Is-suq tax-xogħol jista’ jġarrab konsegwenzi fit-tul. It-Tbassir Ekonomiku tas-Sajf ibassar li l-ekonomija taż-żona tal-euro se tiċkien bi 8,75 % fl-2020 filwaqt li l-ekonomija ġenerali tal-UE mistennija tiċkien bi 8,3 %.

2.5. Wara l-ħasda simmetrika u eżoġena mingħajr preċedent tal-pandemija tal-COVID-19, il-previżjonijiet jindikaw li l-qgħad, il-faqar u l-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi se jiżdiedu b'mod drammatiku, b'għadd sinifikanti ta' negozji jfallu. Il-pandemija laqtet lill-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro, iżda l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali jvarjaw. F’xi pajjiżi tal-UE, dan l-impatt se jżid mal-problemi soċjali preeżistenti. Il-previżjonijiet tal-PDG tal-2020 ivarjaw minn tnaqqis ta’ 4,6 % fil-Polonja sa tnaqqis ta’ 11,2 % fl-Italja, u l-intensità tat-tnaqqis fl-2021 hija mistennija li tvarja ħafna bejn l-Istati Membri u r-reġjuni. Id-diverġenzi f’termini ta’ aċċess u spejjeż ta’ self bejn l-Istati Membri u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni Ewropea ta’ politiki ekonomiċi, soċjali u ambjentali jistgħu jaffettwaw il-kapaċità tal-Istati Membri li jindirizzaw il-kriżi. Id-differenzi fl-abbiltà li jiġi ffinanzjat l-investiment meħtieġ biex jerġgħu jirpiljaw l-ekonomiji jistgħu wkoll jgħawġu l-kundizzjonijiet ekwi fiż-żona tal-euro. Barra minn hekk, l-inugwaljanza għolja persistenti bejn l-Istati Membri u r-reġjuni tista’ twassal għal migrazzjoni minn pajjiżi ifqar għal pajjiżi aktar sinjuri, u b’hekk tikkawża eżodu tal-imħuħ inkwetanti u problemi soċjali oħrajn.

3. Konsegwenzi tal-COVID-19

3.1. Anke llum, issa li l-pandemija ilha diversi xhur, is-sitwazzjoni hija instabbli, bi previżjonijiet li jinbidlu minn xahar għal xahar u r-riskji dejjem jiżdiedu. Għalissa, ħadd ma jista' jipprevedi jekk hux se jkollna niffaċċjaw reċessjoni b'mewġa doppja b'forma ta' “W” segwita minn irkupru jew saħansitra tnaqqis reċessiv kontinwu aktar komplikat u li jdum fit-tul, segwit minn irkupru aktar tard u aktar bil-mod. Minħabba l-biża’ ta’ reċessjoni profonda, iċ-ċittadini u l-investituri Ewropej aġixxew b’kawtela u qed jistennew tbassir aktar affidabbli. Il-KESE jenfasizza r-rwol importanti li l-aspettattivi għandhom fid-domanda makroekonomika. Il-Bord Fiskali Ewropew (EFB) diġà ddikjara li se jkun hemm bżonn ukoll ta' appoġġ fiskali akbar u aktar fit-tul fl-2021, peress li t-tnaqqis tal-miżuri tal-konfinament se jieħu aktar fit-tul milli kien mistenni fil-bidu u l-konsumaturi x'aktarx jakkumulaw tfaddil ta' prekawzjoni. Meta l-unitajiet domestiċi u d-ditti privati, kemm domestiċi kif ukoll barranin, inaqqsu l-infiq, l-infiq tal-gvern, flimkien mal-akkomodazzjoni monetarja, huwa l-uniku mod biex tiġi sostnuta d-domanda ( 7 ) . Il-KESE jappoġġja b'mod espliċitu din il-fehma u jwissi dwar riskji sistemiċi oħrajn akkumpanjati minn tnaqqis ekonomiku qawwi, bħall-instabbiltà tas-suq finanzjarju jew it-tendenzi deflazzjonarji.

3.2. Il-pandemija żiedet il-pressjoni fuq il-baġits pubbliċi, u l-livelli tad-dejn huma mistennija li jikbru madwar iż-żona tal-euro kollha, iżda għal darb'oħra b'mod differenti ħafna bejn l-Istati Membri. Xi pajjiżi daħlu fil-pandemija b’livelli għolja ta’ dejn. Fl-istess ħin, saru impenji biex jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima u tiġi mħaddna d-diġitalizzazzjoni, u l-investimenti ta' kwalità għolja li jistimulaw il-valur miżjud u joħolqu impjiegi ta' kwalità għolja se jkollhom rwol ewlieni fl-irkupru ekonomiku u soċjali. L-UE għandha tagħmel ħilitha biex tisfrutta l-effetti sinerġiċi pożittivi bejn l-investimenti pubbliċi u privati u tikkoordina l-implimentazzjoni futura tal-programmi strutturali.

3.3. Wara l-kriżi tas-saħħa, ġie nnutat tnaqqis sinifikanti fil-provvista u d-domanda madwar l-UE. Inizjalment, il-pandemija nħasset bħala ħasda fil-provvista, iżda l-effetti sekondarji issa ġġeneraw ħasda massiva fid-domanda aggregata. L-impatt globali se jiddependi fuq liema wieħed minn dawn iż-żewġ ħasdiet se tiddomina ( 8 ) . L-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) ntlaqtu l-agħar matul il-pandemija u ħafna minnhom se jfallu mingħajr pjani ta’ salvataġġ speċifiċi u realistiċi għall-SMEs. L-UE diġà aġixxiet fil-livell ċentrali, iżda hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jimplimentaw b’mod urġenti u jagħtu direzzjoni ġdida lill-fondi disponibbli b’mod koordinat fejn huma l-aktar meħtieġa. Il-Kummissjoni Ewropea għandha għalhekk timmonitorja bir-reqqa l-assorbiment ikkorrelat tal-fondi disponibbli.

3.4. Il-lockdown infurzat mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ħareġ fid-dieher il-vulnerabbiltajiet tal-ktajjen ta’ provvista twal u l-effetti negattivi meta setturi kritiċi jkunu jiddependu minn fornituri esterni. Għalhekk, jenħtieġ pjan strateġiku mfassal ċar u bir-reqqa fil-livell tal-UE, b’investiment pubbliku li jinċentiva l-investiment privat. Is-settur privat jista’, sa ċertu punt, jiddetermina l-livell ta’ dipendenza tiegħu mill-għażla tal-post ta’ konsenja tal-materja prima, ir-riżorsi umani, il-loġistika, eċċ. L-Istrateġija Industrijali Ġdida għandha tgħin biex titnaqqas din id-dipendenza. Barra minn hekk, għandha sseħħ diskussjoni fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri fir-rigward tal-produzzjoni nazzjonali f’ċerti setturi ewlenin, b’mod partikolari s-saħħa.

3.5. Il-KESE kien diġà qal li huwa neċessarju li jerġgħu jinbnew il-ktajjen tal-valur industrijali integrati fl-UE sabiex tingħata spinta lill-awtonomija strateġika u r-reżiljenza ekonomika tal-Ewropa ( 9 ) . Fit-13 ta’ Ġunju, il-President tal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) iddikjara li l-isforz biex jinbnew ktajjen ta’ provvista aktar reżiljenti jista’ jkun il-katalist li għandna bżonn biex nikkompletaw definittivament is-suq uniku ( 10 ) . Dan jgħin ukoll biex jiġu ssalvagwardjati impjiegi deċenti u effiċjenti, jiġu assistiti kumpaniji biex jinħoloq valur miżjud, tittejjeb il-kompetittività, titnaqqas id-dipendenza, jiġu indirizzati xejriet demografiċi sfavorevoli u tinkiseb konverġenza 'l fuq.

3.6. Il-pandemija se jkollha wkoll impatti serji fuq is-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet soċjali fi ħdan iż-żona tal-euro. Il-kriżi tal-COVID-19 hija mistennija żżid b'mod sinifikanti l-qgħad, l-inugwaljanzi fl-introjtu, il-faqar u l-esklużjoni soċjali. Skont it-Tbassir Ekonomiku tar-Rebbiegħa 2020, ir-rata tal-qgħad fiż-żona tal-euro hija mbassra li tiżdied għal 9,6 % fl-2020 u tinżel biss bi ftit għal 8,6 % fl-2021, għal darb'oħra b'differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri, ir-reġjuni u saħansitra bejn gruppi ta' ċittadini. Xi setturi, bħat-turiżmu, il-gastronomija, l-avjazzjoni u l-kultura, jistgħu jiġu affettwati fit-tul. Minkejja l-miżuri massivi ta’ stabilizzazzjoni implimentati, x’aktarx ħafna nies se jibqgħu jirċievu dħul prekarju. Dawk li kienu diġà vulnerabbli qabel il-kriżi x’aktarx li jkunu l-aktar li jintlaqtu. Ħafna mill-impjiegi li rriżultaw li huma ta’ importanza kruċjali matul il-kriżi fil-biċċa l-kbira tagħhom jitħallsu ftit u huma sottovalutati mis-suq tax-xogħol. L-impatt tal-kriżi fuq il-gruppi żvantaġġati u l-persuni b’diżabilità għandu jitqies bir-reqqa fil-politiki tal-UE li ġejjin. Barra minn hekk, hija mistennija żieda qawwija fil-qgħad fost iż-żgħażagħ, li tenfasizza l-ħtieġa għal garanzija taż-żgħażagħ effettiva u msaħħa u programmi ta’ appoġġ għall-impjiegi.

3.7. Il-KESE jistenna li l-pandemija se tirristruttura l-ekonomija tagħna u li jitfasslu mudelli ġodda ta’ negozju. Analiżi settur b’settur turi li d-differenzi diġà huma notevoli sa ċertu punt. Jekk kull kriżi hija opportunità, mela rridu nużaw din il-kriżi biex insaħħu l-vantaġġi kompetittivi tagħna u niżguraw li l-Ewropa tkun minn ta' quddiem nett u tieħu rwol ta' tmexxija f'oqsma ta' importanza essenzjali: is-settur diġitali, l-IA, it-teknoloġija, id-dekarbonizzazzjoni, it-tkabbir sostenibbli u ċirkolari u ekonomija inklużiva. Dan jeħtieġ enfasi qawwija fuq l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni, kif ukoll fuq l-iżvilupp tal-kompetenzi u l-ħiliet. Qafas ta' politika stabbli, prevedibbli u kompetittiv huwa parti importanti minn ambjent favorevoli għall-investiment privat. Fuq kollox, l-UE għandha tipprovdi lill-kumpaniji l-kundizzjonijiet it-tajba biex jimmaniġġjaw it-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi b'mod li jiġġeneraw negozji u impjiegi ġodda u b'hekk iwasslu għal diversi benefiċċji simultanjament.

3.8. L-għadd ta’ mwiet u r-riperkussjonijiet soċjali u ekonomiċi li qed jiżdiedu minħabba l-pandemija jikkostitwixxu sfida kbira għall-proġett Ewropew. Issa, aktar minn qatt qabel, iż-żona tal-euro hija mitluba turi solidarjetà u toħroġ aktar b'saħħitha. Il-KESE jappella għal passi deċiżivi biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-introjtu u l-ġid fis-soċjetajiet fil-livell nazzjonali, peress li dawn jimxu id f’id ma’ inugwaljanzi fl-istennija tal-għomor u l-aċċess għal edukazzjoni u kura tas-saħħa ta’ kwalità għolja.

3.9. Politika Ewropea dwar is-saħħa kkoordinata tajjeb tkun element importanti biex tingħeleb il-pandemija, u tippermetti l-kooperazzjoni u l-appoġġ bejn l-Istati Membri. Id-distribuzzjoni ugwali ta’ prodotti mediċi li huma meqjusa ta’ għajnuna u xierqa għall-ġlieda kontra t-tixrid tal-COVID-19 għandha tkun prijorità ta’ politika Ewropea tas-saħħa u prova ta’ solidarjetà bejn l-Istati Membri. Sakemm il-pandemija ma tkunx megħluba, mhux se jkun hemm irkupru ekonomiku b’saħħtu u sostenibbli.

4. Irkupru ekonomiku u soċjali

4.1. Il-KESE jenfasizza li ż-żmien biex tittieħed azzjoni huwa issa u mhux meta tgħaddi l-pandemija tal-COVID-19. L-azzjoni politika u l-proċessi ta' riforma jridu jkomplu fi żminijiet ta' inċertezza enormi. Dan ifisser li minnufih għandhom jitkomplew id-dibattiti li suppost ilhom li saru, pereżempju r-rieżami tal-governanza ekonomika, ir-riformulazzjoni tas-Semestru Ewropew kif ukoll il-bidu tal-Konferenza dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa, u l-implimentazzjoni ta' politiki importanti bħall-inkorporazzjoni tal-SDGs fil-qafas regolatorju. Il-kriżi tal-COVID-19 tista' titqies ukoll bħala mument ta' opportunità, jekk l-UE tkun kuraġġuża biżżejjed biex taħtaf din l-okkażjoni.

4.2. Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-Pjan ta' Rkupru tal-UE. Għalkemm l-ammonti involuti huma modesti f'termini makroekonomiċi, dan huwa pass importanti ħafna peress li jsaħħaħ il-pożizzjoni tal-BĊE ta' “tkun xi tkun il-ħtieġa”, li issa hija rrappreżentata mill-UE kollha. In-Next Generation EU, implimentat bħala parti mill-QFP, għandu jkollu rwol ewlieni fl-irkupru ekonomiku tal-Ewropa u biex jgħin lill-Istati Membri jiġġieldu l-pandemija u jiżguraw irkupru ekonomiku rapidu u sostenibbli. Madankollu, għad hemm xi nuqqasijiet li jridu jiġu indirizzati. Għandu jiġi żgurat li ma jkun hemm l-ebda riskju ta' kundizzjonalità negattiva fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi u fis-Semestru Ewropew, li fil-fatt isiru aktar vinkolanti permezz tar-rwol tagħhom fi ħdan il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Il-pjani ta’ rkupru għandhom ikunu mmirati lejn it-tisħiħ tat-tkabbir sostenibbli u inklużiv b’fokus imsaħħaħ fuq il-miri tal-SDGs u l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Għandha titqies ukoll is-sitwazzjoni soċjoekonomika ta’ kull Stat Membru.

4.3. Il-KESE japprezza r-rispons immedjat tal-UE u tal-Istati Membri għall-pandemija tal-COVID-19. Il-Kumitat jemmen li l-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss għandu jipprovdi lill-UE l-mezzi meħtieġa biex tiżgura tkabbir sostenibbli u inklużiv, taħdem mingħajr xkiel u tilħaq l-għanijiet strateġiċi tagħha. Dan jimplika finanzjament suffiċjenti għar-R&Ż, it-teknoloġiji diġitali u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Il-QFP għandu jistabbilixxi wkoll l-prijoritajiet it-tajbin biex tissaħħaħ il-koeżjoni bejn l-Istati Membri u l-UE b'mod ġenerali. Għalhekk, il-KESE jinnota li, fis-Summit tal-Kunsill, il-kamp ta' applikazzjoni tal-QFP ġie stabbilit għal 1,05 % tal-ING tal-UE-27, li ma jilħaqx la l-1,3 % tal-ING mitlub mill-Parlament Ewropew u l-KESE, u lanqas il-1,1 % tal-ING tal-UE-27 propost f'Mejju 2018. Barra minn hekk, is-somom stabbiliti fin-Next Generation EU biex jikkumpensaw għat-tnaqqis fil-QFP, pereżempju fir-rigward tal-politiki ta' koeżjoni, ġew finalment eliminati jew imnaqqsa sew. Il-KESE huwa mħasseb ukoll dwar it-tnaqqis fl-investimenti fl-innovazzjoni u r-riċerka, id-diġitalizzazzjoni u l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, kif ukoll l-abbandun tal-kriterji li jirrispettaw l-istat tad-dritt. Fl-aħħar nett, il-KESE jitlob li jittieħdu passi rapidi u deċiżivi biex jiġu implimentati riżorsi proprji addizzjonali.

4.4. Il-KESE jirrakkomanda li jinżamm bilanċ prudenti bejn il-miżuri min-naħa tal-provvista u dawk min-naħa tad-domanda. Fir-rigward tan-naħa tad-domanda, wieħed għandu jżomm f'moħħu li l-ixprunar tal-investiment fiż-żona tal-euro għall-indirizzar tal-kriżi klimatika, għall-ġlieda kontra l-qgħad, għall-promozzjoni ta' impjiegi mħallsin tajjeb u għall-ġlieda kontra l-faqar mhumiex biss għanijiet fihom infushom, iżda għandhom ukoll effetti pożittivi fuq id-domanda aggregata u għalhekk jistgħu jagħtu spinta lill-irkupru ekonomiku.

4.5. Il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES) għandu l-għodod meħtieġa biex jindirizza ħasda bħal dik tal-COVID-19. Fid-9 ta’ April 2020, il-Grupp tal-euro ddeċieda li jadotta pakkett komprensiv ta’ EUR 540 biljun, inkluż strument ta’ self ta’ EUR 240 biljun (Appoġġ fil-Kriżi Pandemika – PCS) imsejjes fuq il-Linja ta’ Kreditu b’Kundizzjonijiet Imsaħħa tal-MES li għandha tkun disponibbli għall-pajjiżi kollha taż-żona tal-euro. Fil-15 ta’ Mejju 2020, il-Bord tal-Gvernaturi tal-MES qabel li jqiegħed il-PCS disponibbli għall-Istati Membri taż-żona tal-euro. Il-Bord tal-Gvernaturi se jiddeċiedi jekk jagħtix l-appoġġ mitlub minn kull pajjiż jew le, abbażi tal-valutazzjoni magħmula mill-Kummissjoni Ewropea flimkien mal-BĊE u b’kollaborazzjoni mal-MES ( 11 )

4.6. Il-KESE jemmen ukoll li l-attivazzjoni rapida tal-klawżola liberatorja tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir kienet inizjattiva meħtieġa. Madankollu, il-KESE jinnota r-rakkomandazzjonijiet tal-EFB li l-kjarifiki dwar iż-żmien u l-kundizzjonijiet għal ħruġ jew rieżami għandhom jiġu offruti fir-rebbiegħa tal-2021. F'dan il-kuntest, il-KESE jwissi kontra kwalunkwe ritorn prematur għar-regoli hekk kif kienu qabel il-pandemija, peress li dan jimponi awsterità fil-pajjiżi l-aktar milquta u jiddomina kwalunkwe benefiċċju li ser jirriżulta min-Next Generation EU. Barra minn hekk, kwalunkwe regoli fiskali ġodda m'għandhomx jerġgħu jidħlu fis-seħħ qabel ma l-qgħad jonqos b'mod sinifikanti.

4.7. Il-KESE jħeġġeġ bidla lejn governanza ekonomika ffukata fuq il-prosperità u bbażata fuq s-solidarjetà. Il-KESE jaqbel mat-talbiet tal-EFB li t-tendenza li jitnaqqas l-investiment tal-gvern meta l-finanzi pubbliċi jiġu taħt pressjoni għandha tiġi indirizzata, u jilqa' bi pjaċir ir-rieda tiegħu li jimplimenta regola tad-deheb u r-rakkomandazzjonijiet tiegħu biex jingħelbu n-nuqqasijiet fir-regoli fiskali tal-passat biex jitħares l-investiment tal-gvern, inkluża l-implimentazzjoni tal-kapaċità fiskali ċentrali ( 12 ) . Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tipproċedi bir-rieżami li qed twettaq sabiex tħaffef il-modernizzazzjoni tal-qafas ta' governanza ekonomika. Pereżempju, minkejja politika monetarja espansjonarja ħafna, għadna qed niffaċċjaw it-theddida ta' deflazzjoni.

4.8. L-UE ppruvat b’mod attiv timmobilizza l-fondi kollha disponibbli biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jirreaġixxu immedjatament għall-pandemija. Il-KESE jilqa’ bi pjaċir l-inklużjoni rapida tal-flessibbiltà fl-użu tal-fondi tal-UE billi l-Istati Membri jitħallew jagħmlu trasferimenti bejn il-fondi, ir-reġjuni u l-objettivi ta’ politika. Fl-istess ħin, il-KESE jemmen li l-Istati Membri jeħtieġ li jtejbu b'mod sinifikanti l-kapaċità ta' programmazzjoni tagħhom filwaqt li jiżguraw li l-fondi kollha skjerati jiġu assorbiti u jintużaw b'mod effiċjenti. Il-fondi jridu jintużaw għal investimenti b'effetti pożittivi immedjati biex tingħeleb ir-reċessjoni u/jew għal investimenti fit-tranżizzjonijiet tal-Istati Membri tal-UE lejn ekonomija sostenibbli, inklużiva, diġitalizzata, b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipprovdi ħarsa ġenerali strutturata lejn ir-riżorsi u l-fondi kollha li huma disponibbli.

4.9. Is-Semestru Ewropew huwa għodda ewlenija ta' ppjanar, monitoraġġ u governanza għall-Unjoni u dan l-aħħar tqiegħed fil-qalba tal-Faċilità ġħall-Irkupru u r-Reżiljenza. Il-KESE jirrikonoxxi r-riforma mħabbra tal-proċess tas-Semestru Ewropew u r-rwol ġdid propost tiegħu li jikkoordina l-miżuri ta’ rkupru, filwaqt li jirrispetta bis-sħiħ il-prinċipji tal-Patt Ekoloġiku Ewropew ( 13 ) , tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali ( 14 ) u tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti ( 15 ) . Madankollu, il-KESE jinnota li l-korpi politiċi bħall-Parlament Ewropew u xi parlamenti nazzjonali ftit li xejn huma involuti fil-proċess jew mhuma involuti bl-ebda mod, u għalhekk m'hemmx biżżejjed sorveljanza demokratika. Ir-rwol tal-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandu jkun imsaħħaħ iżjed ukoll.

4.10. Il-Kumitat jemmen li jkun utli immens jekk il-baġit tal-UE jkun aktar flessibbli fl-indirizzar ta’ ħasdiet negattivi, speċjalment dawk li mhumiex ta’ oriġini ekonomika. Il-KESE jirrakkomanda li l-UE ssegwi politiki li jtejbu immedjatament il-kooperazzjoni tal-Istati Membri fi żminijiet ta’ kriżi. Protokolli aħjar u kollaborazzjoni mtejba għandhom jippermettu rispons Ewropew f’waqtu u kkoordinat għal kull tip ta’ katastrofi.

4.11. Min-naħa l-oħra, il-banek kienu ppreparati aħjar għal din il-kriżi milli kienu għall-kriżi finanzjarja tal-2008. Il-KESE jistenna li l-banek taż-żona tal-euro jaġixxu bħala ammortizzaturi fil-kriżi billi jippermettu l-likwidità u l-kreditu meħtieġa għall-individwi u n-negozji. L-Unjoni Bankarja għandha titlesta malajr kemm jista’ jkun, inkluża l-implimentazzjoni tal-Iskema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti. Barra minn hekk, l-ikkompletar tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali tant ieħor għandu jkun fuq quddiem fl-aġenda tal-UE. Barra minn hekk, il-KESE jenfasizza li regolamentazzjoni effiċjenti tas-suq finanzjarju hija importanti sabiex tinkiseb l-istabbiltà tas-settur finanzjarju.

4.12. Il-KESE jirrimarka li l-ġlieda kontra l-iżbilanċi interni u esterni u l-inugwaljanza tfisser, minn naħa, l-implimentazzjoni ta’ politiki soċjali fil-livell tal-UE u permezz tas-Semestru Ewropew sabiex jiġu kkoreġuti n-nuqqasijiet tas-suq jew jiġu appoġġjati l-iżviluppi tas-suq fil-livell nazzjonali. Min-naħa l-oħra, kwalunkwe azzjoni ta’ politika ekonomika tal-UE – minn regolamentazzjoni tas-suq finanzjarju sa miżuri għall-ġlieda kontra l-kriżi klimatika u tal-COVID-19 – għandha tqis l-effetti distributtivi tagħha. Barra minn hekk, il-benesseri tal-unitajiet domestiċi għandha tendenza li tiddependi aktar u aktar fuq fatturi Ewropej, pereżempju politiki baġitarji unilaterali, dimensjoni soċjali dgħajfa u dewmien fl-approfondiment tal-UEM. Il-KESE jenfasizza li l-indirizzar tal-iżbilanċi kbar fl-Istati Membri u bejniethom huwa prerekwiżit biex tinkiseb reżiljenza ekonomika u soċjali.

5. It-triq ’il quddiem

5.1. Il-KESE jemmen li investiment sinifikanti u rapidu pubbliku u privat fir-R&Ż u l-ħiliet għandu jsir prijorità jekk l-UE beħsiebha tindirizza l-isfida ta' popolazzjoni li qed tonqos u tixjieħ u tħaddan id-diġitalizzazzjoni. Il-KESE diġà qal li “il-ħaddiema Ewropej għandhom jiġu pprovduti b’taħriġ, taħriġ mill-ġdid, titjib tal-ħiliet u programmi ta’ tagħlim tul il-ħajja, sabiex jibbenefikaw bis-sħiħ mill-bidla teknoloġika” ( 16 ) . Il-gvernijiet għandhom ikunu lesti li jinkoraġġixxu ideat innovattivi ġodda u li jiffinanzjaw l-esperimentazzjoni f'setturi b'potenzjal għoli ta' tkabbir.

5.2. Sabiex tiġi evitata tbatija kbira, jeħtieġ li s-sistemi nazzjonali ta’ protezzjoni soċjali jiġu appoġġjati.. Sabiex jinħolqu strutturi reżiljenti u bbażati fuq is-solidarjetà li jistabbilizzaw iż-żona tal-euro fi żminijiet ta’ kriżi u tiġi kkonsolidata l-protezzjoni soċjali fl-Istati Membri, għandha tiġi implimentata skema Ewropea ta’ riassigurazzjoni tal-qgħad. Bħal fil-każ ta’ sistemi oħrajn tal-qgħad, din tkun taġixxi bħala stabilizzatur awtomatiku u fl-istess ħin tappoġġja s-sistemi nazzjonali tal-assigurazzjoni tal-qgħad f’każ ta’ reċessjonijiet kbar. Barra minn hekk, tkun issaħħaħ is-sistemi nazzjonali billi l-għotjiet tagħha jsiru bil-kondizzjoni li l-iskemi nazzjonali jiġu ffinanzjati b’mod sod u abbażi tas-solidarjetà. L-istrument SURE (Appoġġ biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza) huwa pass fid-direzzjoni t-tajba, iżda għandu jsir aktar.

5.3. L-istimi tal-Kummissjoni Ewropea li saru fl-aħħar ta’ Mejju 2020 juru li sabiex issir it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, jeħtieġ li l-UE tinvesti mill-inqas EUR 595 biljun fis-sena ( 17 ) . Il-KESE jemmen li l-irkupru ekonomiku jrid ikun allinjat bis-sħiħ mal-prinċipji tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-SDGs. L-Ewropa diġà tinsab minn ta’ quddiem fl-ekonomija ċirkolari, it-tranżizzjoni ekoloġika u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Il-KESE huwa tal-fehma li meta d-diġitalizzazzjoni tiġi adottata b’ħeffa u b’effiċjenza dan għandu jaċċellera l-bidla lejn tkabbir ekoloġiku intelliġenti.

5.4. Il-KESE kemm-il darba wissa li “aktar ma nkomplu bil-politika attwali mmirata lejn l-iffrankar mingħajr pjan ta' investiment effettiv, aktar se tkun mhedda l-prosperità tal-Ewropa” u li “hemm nuqqas ċar ta' viżjoni strateġika għall-futur u ta' kapaċità sabiex ikun hemm rispons adegwat għal kriżijiet ekonomiċi u finanzjarji oħrajn”. Barra minn hekk, fil-bidu tal-2018, il-Kumitat enfasizza “l-ħtieġa li jiġu żviluppati strumenti finanzjarji ġodda għall-prevenzjoni tal-kriżijiet u l-ġlieda kontra miżuri proċikliċi” ( 18 ) . Il-KESE jappella għal darb’ oħra biex jiġu identifikati miżuri biex titnaqqas il-pressjoni fuq il-finanzi pubbliċi li għandhom jippermettu aktar flessibbiltà fit-trattament ta’ xokkijiet esterni.

5.5. Il-KESE jistaqsi kif l-Istati Membri taż-żona tal-euro se jirreaġixxu għal ħasda asimmetrika differenti fil-perjodu ta' wara s-sitwazzjoni attwali u l-irkupru diffiċli mistenni, meta titqies l-inċertezza li ż-żona tal-euro għadha qed tiffaċċja. Ir-reazzjoni tal-UE se tkun immedjata u fil-pront jekk Stat Membru wieħed jew tnejn biss taż-żona tal-euro jintlaqtu minn kriżi oħra? Filwaqt li din hija ħaġa ferm mhux mixtieqa, il-KESE jemmen li tali ħasda asimmetrika tkun test deċiżiv għas-solidarjetà tal-Unjoni u għall-proġett kollu kemm hu. Għalhekk, il-KESE jemmen li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jeħtieġu aktar kooperazzjoni u strumenti mfassla apposta biex itejbu r-reżiljenza u l-kapaċità tagħhom li jassorbu ħasdiet simmetriċi u asimmetriċi. Minbarra t-tisħiħ tar-reżiljenza ekonomika, għandha tiġi żviluppata wkoll ir-reżiljenza tax-xogħol u dik soċjali. Wieħed mill-fatturi ewlenin biex jintlaħaq dan l-għan huwa involviment akbar mill-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-proċessi kollha, fil-livell nazzjonali u tal-UE ( 19 )

5.6. Hekk kif id-defiċits u l-livelli tad-dejn jikbru madwar l-Unjoni kollha, jeħtieġ li nerġgħu nikkunsidraw l-approċċ tagħna lejn it-taxxi u l-komponenti l-oħra kollha li jaffettwaw it-taxxa. L-evażjoni tat-taxxa, ippjanar aggressiv tat-taxxa, l-erożjoni tal-bażi, it-trasferiment tal-profitt, il-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni kienu suġġetti politikament diffiċli għal ħafna Stati Membri iżda ma naffordjawx aktar nippretendu li ma nafux bihom. Il-KESE jappella għal riforma deċiżiva tal-politiki tat-taxxa li telimina l-lakuni u tiġġieled l-evażjoni madwar l-Unjoni. Barra minn hekk, il-KESE jappella għal politika fiskali kkoordinata tajjeb sabiex tittejjeb il-pożizzjoni monetarja, is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi u r-reżiljenza kontra x-xokkijiet fiż-żona tal-euro. Il-KESE jtenni wkoll ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jaċċelleraw l-iskedi ta’ żmien biex jindirizzaw l-evitar tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa peress li issa huma aktar rilevanti. Għandha titfassal aġenda moderna tal-UE dwar it-taxxa sabiex jiġu indirizzati l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ekoloġiċi tal-futur filwaqt li jittejjeb ukoll l-approċċ demokratiku tagħha. Fil-fatt, is-sena l-oħra l-KESE jappoġġja bis-sħiħ it-tnedija tad-diskussjonijiet dwar il-bidla gradwali lejn il-votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata u l-proċedura leġiżlattiva ordinarja fi kwistjonijiet ta’ taxxa, filwaqt li jirrikonoxxi li l-Istati Membri kollha kif ukoll l-istituzzjonijiet u l-korpi Ewropej jeħtiġilhom f’kull ħin ikollhom possibbiltajiet adegwati biex jipparteċipaw fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. Il-KESE jitlob li jittieħdu azzjonijiet dwar il-proposti rilevanti tal-Kummissjoni bl-aktar mod urġenti possibbli skont it-termini rakkomandati f’Opinjonijiet preċedenti tal-KESE ( 20 )

Brussell, id-29 ta’ Ottubru 2020. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Din l-Opinjoni tħejjiet matul il-mandat tal-KESE 2015-2020 minn Mihai Ivașcu bħala relatur u Judith Vorbach bħala korelatur. L-Opinjoni ġiet ippreżentata fl-ewwel sessjoni plenarja tal-mandat tal-KESE 2020-2025 f’Ottubru 2020 minn Judith Vorbach bħala relatur ġenerali.

(2) Ara l-Opinjonijiet tal-KESE dwar “Strateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli 2020” (ĠU C 120, 14.4.2020, p. 1) u dwar “Il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (2020)” (ĠU C 120, 14.4.2020, p. 7).

(3) Tbassir Ekonomiku tar-Rebbiegħa 2020: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/ip_20_799

(4) Tbassir Ekonomiku tas-Saj 2020: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/IP_20_1269

(5) Ara l-Opinjonijiet tal-KESE dwar “Lejn teħid ta’ deċiżjonijiet aktar effiċjenti u demokratiku fil-qasam tal-politika tat-tassazzjoni tal-UE” (ĠU C 353, 18.10.2019, p. 90) u dwar “It-tisħiħ tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli fl-UE” (ĠU C 364, 28.10.2020, p. 29).

(6) Kummenti minn Mário Centeno b'segwitu għall-vidjokonferenza tal-Grupp tal-Euro tal-11 ta’ Ġunju 2020 https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2020/06/11/remarks-by-mario-centeno-following-the-eurogroup-videoconference-of-11-june-2020/

(7) Assessment of the fiscal stance appropriate for the euro area in 2021 [Valutazzjoni tal-pożizzjoni fiskali adatta għaż-żona tal-euro fl-2021]: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2020_06_25_efb_assessment_of_euro_area_fiscal_stance_en.pdf

(8) The European Central Bank in the COVID-19 crisis: whatever it takes, within its mandate [Il-Bank Ċentrali Ewropew fil-kriżi tal-COVID-19: jagħmel dak kollu li jippermetti l-mandat tiegħu]

(9) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Strateġija Industrijali” (ĠU C 364, 28.10.2020, p. 108).

(10) The path out of uncertainty [It-triq lil hinn mill-inċertezza]

(11) https://www.esm.europa.eu/content/europe-response-corona-crisis

(12) Assessment of the fiscal stance appropriate for the euro area in 2021 [Valutazzjoni tal-pożizzjoni fiskali adatta għaż-żona tal-euro fl-2021]: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2020_06_25_efb_assessment_of_euro_area_fiscal_stance_en.pdf

(13) Patt Ekoloġiku Ewropew.

(14) Il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (ĠU C 428, 13.12.2017, p. 10).

(15) L-Għanjiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

(16) ĠU C 228, 5.7.2019, p. 57.

(17) SWD(2020) 98 final (mhux disponibbli bil-Malti).

(18) ĠU C 262, 25.7.2018, p. 28.

(19) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn ekonomija Ewropea aktar reżiljenti u sostenibbli” (ĠU C 353, 18.10.2019, p. 23).

(20) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 5.