Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Ktajjen tal-provvista sostenibbli u xogħol deċenti fil-kummerċ internazzjonali”

(opinjoni esploratorja)

(2020/C 429/25)

Relatur: Tanja BUZEK (DE-II)

Konsultazzjoni Presidenza Ġermaniża tal-UE, 18.2.2020 Bażi legali Artikolu 32(1) tar-Regoli ta' Proċedura Opinjoni esploratorja Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għar-Relazzjonijiet Esterni Adottata fis-sezzjoni 24.7.2020 Adottata fil-plenarja 18.9.2020 Sessjoni plenarja Nru 554 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 216/2/3

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-ktajjen tal-provvista globali (GSC) huma kruċjali fl-attivitajiet ekonomiċi madwar id-dinja u fil-kummerċ globali b'kumpaniji li qed joperaw dejjem aktar bejn il-fruntieri. L-intrapriżi multinazzjonali (MNE) huma l-ixprunaturi ewlenin tagħhom u l-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs) jiffurmaw partijiet importanti minnhom. Huma “kumplessi, diversi u frammentati” bl-opportunitajiet u r-riskji kollha assoċjati. It-tkabbir ekonomiku, il-ħolqien tal-impjiegi u l-intraprenditorija hemm ukoll dubji dwarhom kif turi l-evidenza ta’ implikazzjonijiet negattivi għall-kundizzjonijiet tax-xogħol kif ukoll għas-sostenibbiltà f’ċerti ktajjen tal-provvista ( 1 )

1.2. Il-kriżi tal-COVID-19 kixfet il-fraġilità inkwetanti u r-riskji sinifikanti relatati ma’ ktajjen tal-provvista frammentati ħafna u mhux diversifikati. Ħarġet fid-dieher il-vulnerabbiltà tal-ħaddiema, filwaqt li enfasizzat il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-impatti negattivi soċjali, fuq is-saħħa u fuq is-sigurtà tal-operazzjonijiet tan-negozju fil-ktajjen tal-provvista tal-lum madwar id-dinja.

1.3. Il-pandemija tal-COVID-19 tgħallimna li l-GSCs jeħtieġ li jsiru aktar reżiljenti, diversifikati u responsabbli. Il-kummerċ se jkollu rwol essenzjali biex jippromovi rkupru ekonomiku sostenibbli li jippermetti lill-kumpaniji jibnu mill-ġdid u jorganizzaw mill-ġdid il-ktajjen tal-valur tagħhom, li sofrew tfixkil. Madankollu, strumenti aktar b’saħħithom jeħtieġ li jagħtu r-riżultati f’aġenda tan-negozju, tal-kummerċ u tal-investiment li hija soċjalment u ambjentalment responsabbli.

1.4. Il-KESE jappella lill-UE tiġbor aktar data dwar ktajjen tal-provvista vulnerabbli, speċjalment dwar ir-riskji ta’ tfixkil tal-attivitajiet ekonomiċi u l-identifikazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem. Jenfasizza wkoll l-urġenza li jiġi vvalutat fil-livell globali kif l-istandards internazzjonali tax-xogħol jistgħu jindirizzaw id-defiċits ta’ xogħol deċenti fil-GSCs u jeliminaw il-lakuni fil-governanza identifikati.

1.5. Tagħlima oħra hija l-investiment fil-“politiki” u “ġenwin” fis-sostenibbiltà. Azzjonijiet ambizzjużi jeħtieġ jiżguraw li l-GSCs jikkontribwixxu għal mudell ekonomiku u soċjali aktar ġust, ibbażat fuq is-sostenibbiltà u x-xogħol deċenti. L-azzjonijiet għandhom ikunu konsistenti mal-prinċipji internazzjonali u Ewropej, b’mod partikolari dawk fil-Ftehim ta’ Pariġi, l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs), il-konvenzjonijiet fundamentali tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Dawn għandhom jiffurmaw l-elementi ewlenin tar-reazzjonijiet globali, Ewropej u nazzjonali għall-kriżi tal-COVID-19.

1.6. L-aġenda 2030 tan-NU tirrikonoxxi l-kummerċ kemm bħala mutur għat-tkabbir ekonomiku inklużiv u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll kontributur għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli. Madankollu, b’limitazzjonijiet għall-kummerċ globali u l-investiment fil-GSCs minħabba l-kriżi tal-COVID kif ukoll il-pass dejjem jonqos tat-tnaqqis tal-faqar, li kien diġà qed jonqos qabel il-kriżi, hemm ħtieġa urġenti li jiġu intensifikati r-riformi, jiżdiedu l-investimenti, jiġu promossi l-kummerċ u l-GSCs, u li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw jiġu integrati aktar f’ekonomija globali miftuħa, kollha għal tkabbir sostenibbli.

1.7. Id-drittijiet tal-bniedem, is-sostenibbiltà u r-responsabbiltà soċjali korporattiva (CSR) saru ta’ importanza dejjem akbar għall-komunità tan-negozju. Ħafna kumpaniji jimplimentaw b’mod attiv il-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem (UNGPs) u strumenti rilevanti oħrajn appoġġjati mill-gvern, b’mod partikolari l-Linji Gwida tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) għall-MNEs u d-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar l-Intrapriżi Multinazzjonali. Dawn il-miżuri volontarji wasslu għal xi bidla pożittiva fl-imġiba rigward ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fl-attivitajiet kummerċjali tagħhom, iżda hija meħtieġa azzjoni għal titjib.

1.8. Huwa essenzjali li l-UE u l-Istati Membri tagħha jaġixxu b’mod konsistenti fil-livell nazzjonali, Ewropew u internazzjonali, jikkoordinaw l-inizjattivi u jnaqqsu l-lakuni identifikati. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jistieden lill-Kummissjoni Ewropea (KE) tiżviluppa Pjan ta’ Azzjoni Ewropew dwar id-drittijiet tal-bniedem, ix-xogħol deċenti u s-sostenibbiltà fil-ktajjen tal-provvista globali, bi qbil mal-Parlament Ewropew (PE) u mal-Kunsill, u li jibni fuq id-djalogu soċjali u fuq approċċ li jinvolvi diversi partijiet ikkonċernati.

1.9. Għandu jkun ambizzjuż, komprensiv u trasversali biex jirrispondi b’mod effettiv għar-realtajiet tal-GSC. L-għanijiet ewlenin tiegħu għandhom ikunu li jippromovi l-imġiba responsabbli fin-negozju, li jiżgura r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-objettivi soċjali u ambjentali tal-UE fl-attivitajiet kummerċjali u fil-ktajjen tal-provvista tagħhom, li jappoġġja lin-negozji u lill-SMEs biex jadottaw approċċ ta’ mġiba responsabbli fin-negozju, u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet indaqs għan-negozji.

1.10. Bħala qafas ġenerali kemm għall-politika kif ukoll għal inizjattivi leġiżlattivi, għandu jirrikonoxxi r-rwoli essenzjali, differenti u komplementari tal-atturi differenti f’dan il-qasam, b’mod partikolari l-istituzzjonijiet Ewropej, l-Istati Membri, il-korpi internazzjonali, il-kumpaniji, l-imsieħba soċjali u l-partijiet ikkonċernati.

1.11. Il-pjani ta’ azzjoni nazzjonali għandhom jimplimentaw l-objettivi tiegħu u jkollhom l-obbligu li jilħqu l-istandards minimi ta’ implimentazzjoni tal-UNGPs.

1.12. Il-kisba ta’ progress multilaterali xi kultant tibda b’azzjoni unilaterali ambizzjuża. Il-KESE jqis li l-UE tinsab f’pożizzjoni unika biex tassumi t-tmexxija fir-rigward tad-diliġenza dovuta, b’mod partikolari fid-dawl tat-tmexxija globali tal-kumpaniji Ewropej. Filwaqt li jappella lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex jiżguraw strumenti internazzjonali aktar effettivi u vinkolanti, huwa jafferma mill-ġdid l-appoġġ tiegħu għal Trattat Vinkolanti tan-NU dwar in-negozju u d-drittijiet tal-bniedem ( 2 ) u jappella għal Konvenzjoni tal-ILO dwar ix-xogħol deċenti fil-ktajjen tal-provvista ( 3 )

1.13. Il-KESE jfaħħar lill-KE talli mxiet mat-talba tiegħu biex il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar id-diliġenza dovuta ( 4 ) tkun fuq quddiem nett tal-Pjan ta’ Azzjoni. Sabiex ikun hemm kundizzjonijiet ekwi għall-kumpaniji Ewropej, għandu jkun hemm inizjattiva leġiżlattiva vinkolanti u transsettorjali dwar id-diliġenza dovuta rigward id-drittijiet tal-bniedem u l-imġiba responsabbli fin-negozju li tkopri lill-kumpaniji kollha stabbiliti jew attivi fl-UE, kif ukoll lis-settur pubbliku, u tkun tirrispondi għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs u l-limitazzjonijiet tagħhom.

1.14. Se jkun essenzjali li l-kumpaniji jintalbu jistabbilixxu mekkaniżmi effettivi ta’ diliġenza dovuta bħala approċċ preventiv, iżda wkoll biex jiġu żgurati rimedji effettivi u aċċess għall-ġustizzja u anke biex jiġi previst infurzar effettiv, inkluż permezz ta’ monitoraġġ pubbliku, kontrolli u sanzjonijiet. Il-karatteristiċi speċifiċi ta' dan l-approċċ, inkluża r-responsabbiltà korporattiva, se jiġu segwiti minn Opinjoni speċifika tal-KESE ( 5 )

1.15. Il-ħaddiema u t-trade unions iridu jkunu parti mis-soluzzjoni. Id-diliġenza dovuta għandha tkopri b’mod espliċitu d-drittijiet tat-trade unions u tal-ħaddiema, b’mod partikolari d-dritt għan-negozjar kollettiv u azzjoni kollettiva, kundizzjonijiet tax-xogħol u remunerazzjoni ġusti, l-informazzjoni u l-konsultazzjoni, u s-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Dawn id-drittijiet tal-bniedem ewlenin jiffurmaw parti essenzjali mix-xogħol deċenti.

1.16. Id-djalogu soċjali transsettorjali u settorjali Ewropew u d-djalogu soċjali nazzjonali għandhom jassistu fl-implimentazzjoni tiegħu, inkluż inizjattivi u proġetti komuni, linji gwida, bini tal-kapaċità, ftehimiet, appoġġ għall-kumpaniji biex iwettqu obbligi ta’ diliġenza dovuta u għat-trade unions biex jidħlu f’diskussjonijiet u negozjati mal-amministrazzjoni.

1.17. Biex iwettaq l-approċċ komprensiv u konsistenti tiegħu, il-Pjan ta’ Azzjoni għandu wkoll ifassal reviżjoni ambizzjuża tad-Direttiva dwar ir-rappurtar mhux finanzjarju biex tinkludi lill-kumpaniji kollha, filwaqt li tindirizza l-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs u l-limitazzjonijiet tagħhom, u tinkludi wkoll indikaturi u miri tal-prestazzjoni ewlenin u speċifiċi. Miżuri leġiżlattivi rigward id-dmirijiet tad-diretturi fil-livell tal-UE biex jaġixxu fl-interess tal-partijiet ikkonċernati kollha u biex l-attivitajiet tal-kumpaniji jikkontribwixxu għall-ilħuq tal-objettivi soċjali u ambjentali.

1.18. Fil-qafas tal-istrument il-ġdid għall-irkupru Next Generation EU u ta’ finanzjament ieħor tal-UE, il-KESE jissuġġerixxi li jkun hemm kundizzjonalità u inċentivi speċifiċi marbutin mar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, ix-xogħol deċenti u l-objettivi tas-sostenibbiltà fl-attivitajiet u l-ktajjen tal-provvista tal-kumpaniji.

1.19. L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa u l-infurzar tal-klawżola soċjali fid-direttivi dwar l-akkwist pubbliku. Proposti ġodda tal-KE għandhom jiżguraw li l-proċeduri tal-akkwist pubbliku jkunu jappoġġjaw u jippromovu kemm id-diliġenza dovuta rigward id-drittijiet tal-bniedem kif ukoll mġiba responsabbli fin-negozju fl-operazzjonijiet u fil-ktajjen tal-provvista tagħhom, inkluż ix-xogħol deċenti.

1.20. Il-Pjan ta’ Azzjoni għandu jinkludi wkoll miżuri mhux leġiżlattivi, inklużi inizjattivi ta' sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi, l-investituri, u partijiet interessati oħra, kif ukoll inċentivi għal negozji responsabbli, li jmorru lil hinn mill-obbligi legali u l-appoġġ speċifiku għall-SMEs biex jintroduċu politiki ta’ diliġenza dovuta.

1.21. L-elementi kummerċjali tal-għanijiet tal-Pjan ta’ Azzjoni għandhom ikunu riflessi fir-Reviżjoni l-ġdida tal-Istrateġija Kummerċjali tal-UE. Il-ftehimiet kummerċjali u ta’ investiment internazzjonali jistgħu jagħtu spinta u jiżguraw implimentazzjoni aktar uniformi tal-istandards kemm mill-investituri kif ukoll mill-gvernijiet. Investituri barranin għandu jkollhom l-obbligu jikkonformaw mad-diliġenza dovuta qabel ma jkunu jistgħu jibbenefikaw minn ftehim ta’ investiment internazzjonali. Il-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (FTA) għandhom jippromovu l-aħjar prattiki dwar kif għandhom jiġu inklużi kriterji ambjentali u soċjali fl-akkwist pubbliku, u bl-ebda mod m’għandhom jillimitaw l-applikazzjoni tagħhom.

1.22. L-Uffiċjal Kap tal-Infurzar għall-Kummerċ (CTEO) il-ġdid għandu jkollu strumenti aktar b’saħħithom biex jinforza l-impenji tal-Kummerċ u tal-Iżvilupp Sostenibbli (TSD). Bord ta’ esperti ġdid għandu jkun kapaċi jiskatta mekkaniżmu ta’ soluzzjoni tat-tilwim bejn Stat u Stat skont it-trattat, bil-possibbiltà ta’ penali jew sanzjonijiet finanzjarji, u rimedji għall-parti aggravata ( 6 ) . Segretarjat indipendenti tax-xogħol u mekkaniżmu kollettiv tal-ilmenti għandhom jikkomplementaw l-infurzar tal-kapitoli tat-TSD ( 7 ) . L-impatt tar-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp Konsultattiv Domestiku (DAG) fuq l-investigazzjoni ta' ksur relatat mat-TSD jeħtieġ li jissaħħaħ b’mod konsiderevoli. Approċċi ġodda għat-tilwim dwar ix-xogħol għandhom ifittxu rimedji kontra kumpaniji li ma jikkonformawx u barra minn hekk ifittxu sistema ispirata mill-miżuri ta' antidumping tal-UE biex jindirizzaw id-dumping soċjali.

1.23. L-ingranaġġ biex jiġu żgurati r-ratifiki tal-ILO jibqa’ l-akbar matul in-negozjati tal-ftehim u qabel il-konklużjoni tagħhom; dan għandu għalhekk jimmaterjalizza fil-ftehim iffirmat. Il-klawżola tal-“elementi essenzjali” għandha tiġi estiża biex tkopri l-Konvenzjonijiet fundamentali u aġġornati tal-ILO ratifikati mill-Istati Membri kollha tal-UE, u fl-FTAs ( 8 ) għandu jiġi inkluż il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjonijiet tal-ILO. Il-KESE jissuġġerixxi li t-tnaqqis fit-tariffi jintrabat mal-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet tat-TSD.

2. Kuntest:

2.1. F’din l-Opinjoni Esploratorja, il-Presidenza Ġermaniża tal-UE talbet lill-KESE jressaq firxa ta’ inizjattivi biex tittejjeb is-sostenibbiltà u biex jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u x-xogħol deċenti fil-GSCs. Il-Presidenza pprovdiet lista dettaljata ta’ mistoqsijiet fuq dawn il-linji: — Kif jista' jitfassal u jiġi implimentat Pjan ta’ Azzjoni Ewropew biex jimplimenta strateġija komprensiva u ambizzjuża għal xogħol deċenti fil-GSCs filwaqt li jiġu analizzati, b’mod partikolari, ir-rwol tad-djalogu soċjali u s-soċjetà ċivili u l-appoġġ għalihom; — X’għandhom ikunu l-karatteristiċi ewlenin ta’ regolament Ewropew dwar id-diliġenza dovuta, u kif għandu jissaħħaħ l-aċċess għal rimedji effettivi għal ksur tad-drittijiet tal-bniedem fil-GSCs; — Kif jistgħu jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-kumpaniji Ewropej, filwaqt li jitqiesu l-isfidi u l-benefiċċji tagħhom, u kif jista' jingħata kontribut għar-reżiljenza tal-GSCs għal kriżijiet bħall-pandemija tal-COVID-19; — Kif jista' jingħata kontribut għall-implimentazzjoni komuni tal-SDGs u tal-UNGPs, inkluż permezz ta’ standards minimi fil-Pjani ta’ Azzjoni Nazzjonali (NAPs) tal-Istati Membri; — Kif tista’ tissaħħaħ il-promozzjoni ta’ xogħol deċenti fi ktajjen tal-provvista sostenibbli fil-politika kummerċjali, b’mod partikolari billi jiġi analizzat l-infurzar aħjar tal-kapitoli dwar is-sostenibbiltà fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (FTAs).

2.2. Il-KESE diġà ta diversi kontributi rilevanti. Fl-2016, huwa stieden lill-KE tadotta “strateġija komprensiva u ambizzjuża sabiex bil-politiki interni (aċċess għal akkwist pubbliku tal-UE, tikkettar eċċ) u esterni (kummerċ, żvilupp, politika tal-viċinat eċċ) kollha tagħha tippromovi x-xogħol deċenti” fil-GSC. Huwa rrakkomanda li jiġu inklużi “kemm miżuri leġiżlattivi kif ukoll mhux leġiżlattivi, l-aqwa prattiki, inċentivi finanzjarji, aċċess għat-taħriġ, u bini ta' kapaċità għal djalogu soċjali u t-trade unions” ( 9 )

2.3. Fl-2018, il-KESE ħeġġeġ lill-KE “biex tkun aktar ambizzjuża fl-approċċ tagħha, b’mod partikolari fir-rigward tat-tisħiħ tal-eżegwibilità tal-impenji fil-kapitoli tat-TSD” ( 10 ) u enfasizza l-urġenza tar-ratifika tal-Konvenzjonijiet Ewlenin tal-ILO qabel jiġi konkluż ftehim kummerċjali. Fir-rigward tat-tisħiħ tad-dispożizzjonijiet tax-xogħol, huwa rrakkomanda li jiġu studjati b’mod partikolari l-istabbiliment ta’ segretarjat indipendenti tax-xogħol u mekkaniżmu għall-ilmenti kollettiv.

2.4. Fl-2019, il-KESE appella lill-istituzzjonijiet Ewropej biex jappoġġjaw il-proċess ta’ Trattat tan-NU Vinkolanti u jinvolvu ruħhom fin-negozjati, billi jaqblu dwar il-kontenut meħtieġ ta’ trattat vinkolanti ( 11 )

2.5. Diliġenza Dovuta Korporattiva u l-Obbligu ta’ Rendikont Korporattiv Il-Kumitat Legali tal-PE dan l-aħħar talab lill-KESE għal Opinjoni dwar id- ( 12 ) . Diversi riżoluzzjonijiet tal-PE appellaw għal leġiżlazzjoni vinkolanti dwar id-diliġenza dovuta u inizjattivi oħra biex jiżguraw ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fl-operazzjonijiet tan-negozju u fil-GSCs.

2.7. Wara l-preżentazzjoni ta’ studju mid-Direttorat Ġenerali għall-Ġustizzja u l-Konsumaturi (DĠ JUST), f’April 2020, il-Kummissarju Ewropew Didier Reynders impenja ruħu li jressaq inizjattiva legali transsettorjali vinkolanti dwar id-diliġenza dovuta b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u l-imġiba responsabbli fin-negozju, li tkopri l-ktajjen tal-provvista tal-kumpaniji, inklużi r-responsabbiltà u s-sanzjonijiet u bbażata fuq definizzjoni komprensiva tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi wkoll id-drittijiet tal-ħaddiema u tat-trade unions ( 15 )

3. Ktajjen tal-provvista globali: l-istatus quo u l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19

3.1. data tal-ILO tal-2013, 453 miljun impjieg jew aktar minn wieħed minn kull ħamsa kienu marbuta mal-GSCs, żieda ta’ 53 % meta mqabbel mad-deċennju preċedenti L-operazzjonijiet fil-GSCs għandhom rwol ewlieni fl-attivitajiet ekonomiċi madwar id-dinja u fil-kummerċ globali. Il-kumpaniji multinazzjonali u l-ktajjen tal-provvista tagħhom jimpjegaw mijiet ta' miljuni ta’ ħaddiema u dawn in-networks jammontaw għal 80 % tal-kummerċ globali ( 16 ) . Skont id-tal-ILO tal-2013, 453 miljun impjieg jew aktar minn wieħed minn kull ħamsa kienu marbuta mal-GSCs, żieda ta’ 53 % meta mqabbel mad-deċennju preċedenti ( 17 ) . “Fid-deċennju ta’ trasformazzjoni” li jmiss, it-teknoloġija diġitali, il-governanza ambjentali u soċjali u x-xejriet ta’ sostenibbiltà ser ikollhom effetti multidimensjonali fuq il-produzzjoni internazzjonali ( 18 )

3.2. “Il-kummerċ internazzjonali huwa mutur għat-tkabbir ekonomiku inklużiv u għat-tnaqqis tal-faqar, u jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli ( 19 ) ”. Bil-limitazzjonijiet għall-kummerċ u l-investiment globali fil-GSCs b’riżultat tal-kriżi tal-COVID u minħabba l-pass tat-tnaqqis tal-faqar li diġà kien naqqas ir-ritmu qabel il-kriżi, hemm ħtieġa urġenti li jiġu intensifikati r-riformi, jiżdiedu l-investimenti u jiġu promossi l-kummerċ sostenibbli u l-GSCs. L-organizzazzjonijiet u l-aġenziji internazzjonali isaħħu l-evidenza li l-kummerċ kellu rwol ewlieni fit-tnaqqis tal-faqar. Il-banek tal-iżvilupp enfasizzaw ir-rwol kritiku tal-kummerċ u li l-integrazzjoni ulterjuri tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw f’ekonomija globali miftuħa se tkun essenzjali biex jintlaħaq l-għan li jintemm il-faqar estrem sal-2030. Pereżempju, l-iżvilupp tas-swieq rurali u l-integrazzjoni tagħhom b’mod ġust fis-swieq globali jistgħu jsiru sors dejjem aktar importanti ta’ dħul għall-foqra f'żoni rurali. Evidenza oħra turi l-importanza ta’ impjiegi deċenti u produttivi, intrapriżi sostenibbli u trasformazzjoni ekonomika biex jitnaqqas il-faqar.

3.3. Il-GSCs huma “kumplessi, diversi u frammentati”, b’xi MNEs ikollhom aktar minn 100 000 fornitur dirett. Dawn għandhom opportunitajiet u riskji. Dawn ikkontribwew għat-tkabbir ekonomiku, il-ħolqien tal-impjiegi u l-intraprenditorija u jistgħu jikkontribwixxu għal tranżizzjoni mill-ekonomija informali għall-ekonomija formali ( 20 ) , li hija favorevoli għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Bl-ammont dejjem jiżdied ta’ kummerċ u investiment globali li qed iseħħu permezz tal-GSC kif ukoll bis-sottokuntrattar u l-koordinazzjoni transfruntiera tal-produzzjoni globali minn korporazzjonijiet ewlenin, l-operazzjonijiet tan-negozju għandhom impatti soċjali sinifikanti ( 21 )

3.4. It-tul tal-ktajjen tal-provvista u d-durata tar-relazzjoni mal-fornituri huma għażliet ta’ negozju b’diversi aspetti, ibbażati fuq ir-relazzjonijiet kummerċjali l-aktar interessanti, il-prossimità għas-swieq tal-konsumatur, il-loġistika, il-ħiliet, eċċ. Madankollu, is-sottokuntrattar sistematiku hija wkoll prodott sekondarju tal-kompetizzjoni u tal-ixprunaturi ekonomiċi f’mudell ta’ negozju fejn il-GSCs spiss wisq jorganizzaw ruħhom madwar l-irħas spiża. Barra minn hekk, dan it-tiftix tal-kumpaniji għall-effiċjenza fil-kost lavorattiv mhux bilfors ifisser benefiċċji għall-ekonomiji, il-ħaddiema, il-partijiet ikkonċernati u s-soċjetà inġenerali.

3.5. Il-qafas attwali dwar l-attivitajiet kummerċjali u d-drittijiet tal-bniedem jikkonsisti l-aktar fi strumenti li mhumiex vinkolanti. Il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż id-drittijiet tal-ħaddiema u tat-trade unions, ikompli jseħħ fl-operazzjonijiet tal-kumpaniji, li jinkludu l-kumpaniji multinazzjonali, il-ktajjen tal-provvista u tas-sottokuntrattar tagħhom. Barra minn hekk huwa diffiċli li jiġu intraċċati l-impatti negattivi tagħhom. Diġà jeżistu oqfsa speċifiċi ta’ responsabbiltà fil-ktajjen tas-sottokuntrattar fid-dritt tal-UE u dawn ġew introdotti, pereżempju, fl-akkwist pubbliku, l-istazzjonar tal-ħaddiema u l-leġiżlazzjoni dwar il-migrazzjoni.

3.6. Il-kriżi tal-COVID-19 kixfet il-fraġilità inkwetanti u r-riskji sinifikanti relatati ma’ ktajjen tal-provvista frammentati ħafna u mhux diversifikati u esponiet il-vulnerabbiltà tal-ħaddiema li jżommuhom operazzjonali. Tfixkil fuq skala kbira wera l-ħtieġa li jissaħħu l-affidabbiltà u r-reżiljenza tal-GSCs, b’mod partikolari f’reġjuni u setturi ewlenin, kemm fis-suq intern tal-UE kif ukoll ma’ gvernijiet ta’ pajjiżi terzi.

3.7. Il-KESE jissuġġerixxi li tinġabar jew tiġi pproċessata aktar data dwar ktajjen tal-provvista vulnerabbli, kemm fir-rigward tar-riskji ta’ tfixkil tal-attivitajiet ekonomiċi kif ukoll fir-rigward tal-identifikazzjoni ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem. Ir-rapport annwali dwar l-implimentazzjoni tal-FTA jista’ jservi bħala pjattaforma għal informazzjoni regolari.

3.8. Is-Segretarju Ġenerali tan-NU António Guterres irrefera għall-pandemija tal-COVID-19 bħala emerġenza tas-saħħa pubblika, li nbidlet fi kriżi ekonomika u soċjali u “kriżi umana li malajr qed issir kriżi tad-drittijiet tal-bniedem” ( 22 ) . “Is-soċjetà ċivili kixfet in-nuqqas ta’ ħafna gvernijiet meta ma jipproteġux liċ-ċittadini tagħhom u ta’ ħafna negozji meta ma jirrispettawx id-drittijiet tal-bniedem skont il-UNGP. Il-ħaddiema regolarment jiġu mġiegħla jaħdmu mingħajr tagħmir adegwat biex jipproteġihom milli jieħdu l-marda, ma jingħatawx il-liv imħallas tal-mard meta jimirdu jew ikollhom bżonn jiżolaw lilhom infushom u jingħataw is-sensja mingħajr avviż jew kumpens” ( 23 ) . Fost affarijiet oħra, ġew enfasizzati r-riskji fir-rigward tal-preżenza ta’ xogħol furzat f’kumpaniji attivi fil-ktajjen tal-provvista għall-produzzjoni tal-ingwanti u ta’ tagħmir protettiv personali ieħor mixtri fl-Ewropa u fl-Istati Uniti ( 24 )

3.9. F'dikjarazzjoni sinifikanti, il-Grupp ta’ Ħidma tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem għaraf il-ħtieġa li tiġi segwita “triq sostenibbli ċċentrata fuq il-persuni” fil-ġlieda kontra l-COVID-19. Dan “m’għandux jirriżulta fi standards aktar baxxi – jew saħansitra jintuża bħala skuża mill-gvernijiet u mill-atturi tan-negozju biex jevitaw l-impenji internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem”. Progress reali fl-implimentazzjoni tal-UNGP ser “jippreparana aħjar għall-kriżi li jmiss, mhux l-anqas meta nixħtu l-attenzjoni kollettiva tagħna fuq il-kriżi klimatika u sfidi oħrajn tad-drittijiet tal-bniedem li jirriżultaw minn inġustizzji u inugwaljanzi li qed jiżdiedu” ( 25 )

3.10. Il-KESE appella għall-irkupru tal-flussi kummerċjali biex jibnu fuq impenji b’saħħithom fir-rigward ta’ standards soċjali u tax-xogħol u l-infurzar effettiv tagħhom. It-tfixkil tal-proċessi tal-provvista u l-produzzjoni wera l-importanza li jkunu stabbiliti miżuri tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u li dawn ikunu infurzati b’mod effettiv, u li l-ħaddiema jinżammu sikuri u f’saħħithom biex jipprovdu lid-dinja bil-prodotti u s-servizzi. Ir-ratifika, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-konvenzjonijiet ewlenin tal-ILO dwar il-libertà ta’ assoċjazzjoni u n-negozjar kollettiv jikkostitwixxu gateway essenzjali biex jiġu żgurati kundizzjonijiet tax-xogħol siguri u deċenti, flimkien mal-Konvenzjonijiet ewlenin u aġġornati kollha tal-ILO ( 26 )

4. Il-punt tat-tluq: L-istrumenti u d-definizzjonijiet internazzjonali eżistenti ewlenin

4.1. Hemm diversi strumenti internazzjonali li jindirizzaw il-ktajjen tal-provvista transnazzjonali. Dawn jipprovdu definizzjonijiet ta’ mġiba responsabbli fin-negozju, mekkaniżmi ta’ diliġenza dovuta u l-obbligi tal-kumpaniji fir-rigward tal-ktajjen tal-provvista tagħhom, kif ukoll ir-rwoli, l-obbligi u l-impenji tal-Istati biex jiżguraw ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi prevenzjoni effettiva, kontrolli, rimedji u sanzjonijiet.

4.2. 17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) jifformaw il-qalba tal-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli. L-organizzazzjoni tal-GSCs u r-rwol tas-settur privat huma kruċjali għall-promozzjoni u l-ilħuq tal-għanijiet u l-miri tagħha, inkluż “tkabbir ekonomiku sostenibbli u impjiegi produttivi (Għan 8), il-bini ta’ industriji inklużivi u sostenibbli (Għan 9), it-tnaqqis tal-inugwaljanzi (Għan 10), l-iżgurar ta’ produzzjoni u konsum sostenibbli (Għan 12), u t-tisħiħ tas-sħubijiet għall-iżvilupp sostenibbli (Għan 17)”. L-SDG 9 u 12 jiffukaw b’mod speċifiku fuq il-ktajjen tal-provvista, u l-SDG 17 fuq l-imġiba tal-kumpaniji.

4.3. Il-UNGPs tal-2011 jenfasizzaw id-dover tal-Istati biex jipproteġu kontra l-abbuż tad-drittijiet tal-bniedem fit-territorju u/jew il-ġurisdizzjoni tagħhom, u biex jistabbilixxu b’mod ċar il-fatt li l-intrapriżi kummerċjali kollha domiċiljati fit-territorju u/jew il-ġurisdizzjoni tagħhom huma mistennija jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem fl-operazzjonijiet tagħhom. Ir-responsabbiltà tal-kumpaniji biex jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem tirrikjedi li dawn jevitaw li jikkawżaw jew jikkontribwixxu għal impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem permezz tal-attivitajiet tagħhom u jfittxu li jipprevjenu jew jimmitigaw impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem li jkunu relatati direttament mal-operazzjonijiet, il-prodotti u s-servizzi tagħhom minħabba r-relazzjonijiet kummerċjali tagħhom, avolja ma jkunux ikkontribwixxew għal dawk l-impatti. L-intrapriżi kummerċjali għandu jkollhom politiki u proċessi fis-seħħ, inkluż proċess ta’ diliġenza dovuta rigward id-drittijiet tal-bniedem biex jidentifikaw, jipprevjenu, jimmitigaw u jkunu responsabbli ta’ kif jindirizzaw l-impatti tagħhom fuq id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll biex jieħdu sehem attiv fir-rimedju ta’ kwalunkwe impatt negattiv fuq id-drittijiet tal-bniedem li jikkawżaw jew li jikkontribwixxu għalih. Skont il-kummentarji tal-UNGP fir-rigward tal-impatti negattivi li jkunu ġraw iżda li l-intrapriża kummerċjali ma tkunx ikkawżat jew ikkontribwiet għalihom, u li huma direttament marbuta mal-operazzjonijiet, il-prodotti jew is-servizzi tagħha permezz ta’ relazzjoni kummerċjali, ir-responsabbiltà għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem ma tirrikjedix li l-intrapriża nnifisha tipprovdi għar-rimedju, għalkemm din tista’ tieħu rwol biex tagħmel dan tal-2011 jenfasizzaw id-dover tal-Istati biex jipproteġu kontra l-abbuż tad-drittijiet tal-bniedem fit-territorju u/jew il-ġurisdizzjoni tagħhom, u biex jistabbilixxu b’mod ċar il-fatt li l-intrapriżi kummerċjali kollha domiċiljati fit-territorju u/jew il-ġurisdizzjoni tagħhom huma mistennija jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem fl-operazzjonijiet tagħhom. Ir-responsabbiltà tal-kumpaniji biex jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem tirrikjedi li dawn jevitaw li jikkawżaw jew jikkontribwixxu għal impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem permezz tal-attivitajiet tagħhom u jfittxu li jipprevjenu jew jimmitigaw impatti negattivi fuq id-drittijiet tal-bniedem li jkunu relatati direttament mal-operazzjonijiet, il-prodotti u s-servizzi tagħhom minħabba r-relazzjonijiet kummerċjali tagħhom, avolja ma jkunux ikkontribwixxew għal dawk l-impatti. L-intrapriżi kummerċjali għandu jkollhom politiki u proċessi fis-seħħ, inkluż proċess ta’ diliġenza dovuta rigward id-drittijiet tal-bniedem biex jidentifikaw, jipprevjenu, jimmitigaw u jkunu responsabbli ta’ kif jindirizzaw l-impatti tagħhom fuq id-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll biex jieħdu sehem attiv fir-rimedju ta’ kwalunkwe impatt negattiv fuq id-drittijiet tal-bniedem li jikkawżaw jew li jikkontribwixxu għalih. Skont il-kummentarji tal-UNGP fir-rigward tal-impatti negattivi li jkunu ġraw iżda li l-intrapriża kummerċjali ma tkunx ikkawżat jew ikkontribwiet għalihom, u li huma direttament marbuta mal-operazzjonijiet, il-prodotti jew is-servizzi tagħha permezz ta’ relazzjoni kummerċjali, ir-responsabbiltà għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem ma tirrikjedix li l-intrapriża nnifisha tipprovdi għar-rimedju, għalkemm din tista’ tieħu rwol biex tagħmel dan ( 27 ) . Barra minn hekk, skont il-kummentarji tal-INGP l-intrapriżi kummerċjali li jwettqu din id-diliġenza dovuta ma għandhomx jassumu li din waħedha se teħlishom b'mod awtomatiku u b'mod sħiħ mir-responsabbiltà li jikkawżaw jew jikkontribwixxu għall-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem ( 28 ) . Il-UNGPs jenfasizzaw ir-rwol tal-akkwist pubbliku fil-promozzjoni tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-possibbiltà ta’ diżimpenn responsabbli bħala l-aħħar alternattiva, bħala fatturi ewlenin fil-ġestjoni tal-ktajjen tal-provvista.

4.4. Diversi strumenti u inizjattivi tal-ILO jindirizzaw il-ktajjen tal-provvista u x-xogħol deċenti, inklużi r-responsabbiltajiet tal-Istati Membri u tal-kumpaniji. Il-kunċett tal-ILO ta’ xogħol deċenti jkopri erba’ għanijiet strateġiċi: — il-promozzjoni tal-ħolqien ta' impjiegi, tal-iżvilupp tal-ħiliet u tal-għajxien sostenibbli; — il-garanzija tad-drittijiet fuq il-post tax-xogħol u b’mod partikolari għal ħaddiema żvantaġġati u foqra; — l-estensjoni tal-protezzjoni soċjali għall-irġiel u n-nisa sabiex ikun ipprovdut kumpens adatt fil-każ ta' dħul mitluf jew imnaqqas, u aċċess għal kura tas-saħħa adatta; — il-promozzjoni ta’ djalogu soċjali permezz tal-involviment ta’ organizzazzjonijiet tal-ħaddiema u tal-impjegaturi b’saħħithom u indipendenti.

4.5. Ir-Riżoluzzjoni tal-ILO tal-2016 dwar ix-xogħol deċenti fil-GSCs tittratta kemxejn ir-rwol tal-gvernijiet biex jobbligaw lill-kumpaniji jimplimentaw proċessi ta’ diliġenza dovuta fil-ktajjen tal-provvista tagħhom, biex jiżguraw ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u biex jippromovu mġiba responsabbli fin-negozju, inkluż permezz ta’ politiki dwar l-akkwist pubbliku.

4.6. Ibbażata fuq il-UNGP u l-proċess ta’ diliġenza dovuta tagħhom, id-Dikjarazzjoni Tripartitika tal-Prinċipji dwar l-MNEs u l-Politika Soċjali tiċċara li dan il-proċess għandu jqis ir-rwol ċentrali tal-libertà ta’ assoċjazzjoni u n-negozjar kollettiv kif ukoll ir-relazzjonijiet industrijali u d-djalogu soċjali bħala proċess kontinwu.

4.7. Linji Gwida tal-OECD għall-MNEs jipprovdu linji gwida ddettaljati għal mġiba responsabbli fin-negozju u jirrakkomandaw diliġenza dovuta bbażata fuq ir-riskju u jirrikjedu lill-Istati jistabbilixxu punti ta’ kuntatt nazzjonali NCPs bil-għan li jippromovu l-osservanza tal-Linji Gwida, inkluż is-sensibilizzazzjoni u l-ilqugħ ta’ lmenti f’każ ta’ ksur tagħhom. Il-KESE kien diġà talab lill-Istati Membri jiżguraw li l-NCPs ikunu “indipendenti u strutturati sabiex jinvolvu lill-imsieħba soċjali bħala membri tal-NCPs, jew tal-kumitat tas-sorveljanza tal-NCP. Dawn għandhom ikunu mħarrġin kif xieraq, ikollhom biżżejjed persunal u jiġu ffinanzjati kif xieraq Filwaqt li huma mandatorji għall-pajjiżi membri, il-jipprovdu linji gwida ddettaljati għal mġiba responsabbli fin-negozju u jirrakkomandaw diliġenza dovuta bbażata fuq ir-riskju u jirrikjedu lill-Istati jistabbilixxu punti ta’ kuntatt nazzjonali NCPs bil-għan li jippromovu l-osservanza tal-Linji Gwida, inkluż is-sensibilizzazzjoni u l-ilqugħ ta’ lmenti f’każ ta’ ksur tagħhom. Il-KESE kien diġà talab lill-Istati Membri jiżguraw li l-NCPs ikunu “indipendenti u strutturati sabiex jinvolvu lill-imsieħba soċjali bħala membri tal-NCPs, jew tal-kumitat tas-sorveljanza tal-NCP. Dawn għandhom ikunu mħarrġin kif xieraq, ikollhom biżżejjed persunal u jiġu ffinanzjati kif xieraq ( 29 ) . Fil-kuntest tal-ktajjen tal-provvista tagħhom, l-intrapriżi għandhom ifittxu li jipprevjenu jew jimmitigaw impatt negattiv fejn ma jkunux ikkontribwew għal dak l-impatt, meta l-impatt ikun madankollu marbut direttament mal-operazzjonijiet, il-prodotti jew is-servizzi tagħhom permezz ta’ relazzjoni kummerċjali. Dan mhux maħsub biex jittrasferixxi r-responsabbiltà mill-entità li tikkawża impatt negattiv fuq l-intrapriża li magħha jkollha relazzjoni ta’ negozju ( 30 ) . Fil-kuntest tal-katina tal-provvista tagħha, jekk l-intrapriża tidentifika riskju li tikkawża impatt negattiv, allura għandha tieħu l-passi meħtieġa biex twaqqaf jew tipprevjeni dak l-impatt. Jekk l-intrapriża tidentifika riskju li tikkontribwixxi għal impatt negattiv, allura għandha tieħu l-passi meħtieġa biex twaqqaf jew tipprevjeni l-kontribut tagħha u tuża l-effett ta’ lieva tagħha biex timmitiga kemm jista’ jkun kwalunkwe impatt li jifdal ( 31 ) . Fi kwalunkwe każ, dan huwa mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe responsabbiltà stabbilita mill-UE jew l-istati għall-kumpaniji fir-rigward tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u impatti negattivi oħra fl-attivitajiet tagħhom u l-ktajjen tal-provvista u tas-sottokuntrattar, inkluż għall-ksur tal-obbligi tad-diliġenza dovuta.

5. Kundizzjonijiet indaqs għall-kumpaniji Ewropej

5.1. 3 u Bettercoal. Il-kumpaniji Ewropej igawdu reputazzjoni tajba lil hinn mill-Ewropa fir-rigward tal-impenji u l-kontributi tagħhom għall-iżvilupp sostenibbli permezz tal-preżenza lokali tagħhom. Madankollu, dawn il-miżuri volontarji ma ġabux magħhom il-bidla sħiħa fl-imġiba meħtieġa Ħafna kumpaniji huma impenjati u involuti f’inizjattivi individwali li wasslu għal bidla fl-imġiba lejn ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fl-attivitajiet kummerċjali tagħhom stess. L-inizjattivi settorjali jinkludu amfori, Together for Sustainability, Chemieu Bettercoal. Il-kumpaniji Ewropej igawdu reputazzjoni tajba lil hinn mill-Ewropa fir-rigward tal-impenji u l-kontributi tagħhom għall-iżvilupp sostenibbli permezz tal-preżenza lokali tagħhom. Madankollu, dawn il-miżuri volontarji ma ġabux magħhom il-bidla sħiħa fl-imġiba meħtieġa ( 32 )

5.2. Studju riċenti ( 33 ) mid-DĠ JUST jippreżenta analiżi effettiva u komprensiva tal-istatus quo, fejn ftit aktar minn terz biss tan-negozji li wieġbu indikaw azzjoni ta’ diliġenza dovuta b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u l-impatti ambjentali, li l-maġġoranza tagħhom huma biss għall-fornituri tal-ewwel livell. Huwa jenfasizza l-ħtieġa għal leġiżlazzjoni Ewropea vinkolanti u transsettorjali dwar id-diliġenza dovuta b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u l-imġiba responsabbli fin-negozju. Il-kriżi attwali saħansitra saħħet l-appoġġ għall-azzjoni.

5.3. Minħabba l-esperjenzi importanti tagħhom fl-implimentazzjoni ta’ politiki effettivi u ambizzjużi ta’ diliġenza dovuta, ta’ spiss fuq il-bażi ta’ ftehimiet konklużi mat-trade unions, il-kumpaniji Ewropej ikunu tabilħaqq jibbenefikaw minn kundizzjonijiet ekwi u minn kompetizzjoni ġusta, ibbażati fuq standards minimi komuni applikabbli wkoll għal kumpaniji stabbiliti f’pajjiżi terzi u attivi fl-UE. Ir-reputazzjoni tajba tal-“marka tal-UE” ta’ kif isir in-negozju hija bbażata wkoll fuq l-ambjent regolatorju tagħha ta’ standards għoljin.

5.4. 2017/821 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Hemm diversi liġijiet tal-UE rilevanti għall-ġestjoni tal-ktajjen tal-provvista u r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u x-xogħol deċenti, b’mod partikolari d-Direttiva 2014/95/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 34 ) dwar ir-rappurtar mhux finanzjarju għall-kumpaniji kbar ta’ interess pubbliku dwar l-impatti u r-riskji tal-attivitajiet tagħhom, kif ukoll il-politiki tagħhom, jekk ikun hemm, li jnaqqsuhom, inklużi l-proċessi ta’ diliġenza dovuta. Fir-rigward ta’ setturi speċifiċi, ir-Regolament dwar l-Injam (UE) Nru 995/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 35 ) u r-Regolament dwar il-Minerali minn żoni affettwati minn kunflitti (UE)tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 36 ) stabbilixxew rekwiżiti ta’ diliġenza dovuta għall-ktajjen tal-provvista tal-kumpaniji.

5.5. Diversi liġijiet nazzjonali dan l-aħħar introduċew ukoll id-diliġenza dovuta, b’mod partikolari l-liġi tal-kumpaniji Franċiża dwar id-dmir tal-viġilanza ( 37 ) . Din tipprovdi qafas legali nazzjonali ambizzjuż, li jobbliga lil kumpaniji kbar jiddefinixxu, jippubblikaw u jimplimentaw pjan ta’ viġilanza biex jidentifikaw u jipprevjenu l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u l-impatti ambjentali negattivi fl-attivitajiet tagħhom, fl-attivitajiet tal-kumpaniji li huma jikkontrollaw direttament jew indirettament u fl-attivitajiet tas-sottokuntratturi u tal-fornituri li magħhom għandhom “relazzjoni kummerċjali stabbilita”. Tinkludi qafas ta’ responsabbiltà li jżomm lill-kumpaniji responsabbli meta ksur tal-obbligi ta’ diliġenza dovuta tagħhom jirriżulta fi ħsara jew ksur tad-drittijiet tal-bniedem.

5.6. Dan il-qafas legali frammentat eżistenti jaffettwa b’mod negattiv lin-negozji li min-naħa tagħhom ikollhom jikkonformaw ma’ settijiet differenti ta’ regoli. Huma jsofru minn kompetizzjoni inġusta, inċertezza legali u spejjeż amministrattivi, li għandhom jiġu evitati. Għadd dejjem jikber ta’ negozji u investituri għalhekk qed jitolbu li jkun hemm strumenti obbligatorji ta’ diliġenza dovuta ( 38 )

5.7. Barra minn hekk, l- istatus quo ma jippremjax lil kumpaniji responsabbli, minħabba n-nuqqas ta’ rekwiżiti minimi komuni, ta’ proċessi komparabbli, ta’ inċentivi adegwati mill-awtoritajiet pubbliċi, ta’ infurzar effettiv tar-regoli eżistenti, u ta’ għarfien fost l-investituri, il-partijiet ikkonċernati u l-konsumaturi.

6. Pjan ta’ Azzjoni Ewropew dwar id-drittijiet tal-bniedem u x-xogħol deċenti fil-ktajjen tal-provvista globali

6.1. Il-ħolqien ta’ qafas regolatorju effettiv

6.1.1. Ix-xogħol deċenti, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u s-sostenibbiltà fil-ktajjen tal-valur u tal-provvista globali huma fuq quddiem fl-aġenda politika tal-istituzzjonijiet globali, Ewropej u nazzjonali, u ta’ importanza dejjem akbar għall-komunità tan-negozju. Madankollu, jenħtieġ b’mod urġenti qafas regolatorju aktar effettiv u konsistenti biex jintlaħqu dawk l-għanijiet u biex jiġu promossi l-objettivi soċjali u ambjentali globali u tal-UE, il-kompetizzjoni ġusta bejn l-operaturi ekonomiċi u biex jiġu appoġġjati l-attivitajiet ekonomiċi Ewropej.

6.1.2. Abbażi ta' inizjattivi li diġà ttieħdu minn bosta kumpaniji Ewropej u li jikkonfermaw it-tmexxija globali tagħhom f’dan il-qasam, huwa importanti ħafna li tiġi żviluppata strateġija ambizzjuża, komprensiva u trasversali li torbot b’mod effettiv l-inizjattivi u tnaqqas il-lakuni identifikati. “Il-miżuri volontarji u vinkolanti ma jeskludux lil xulxin, iżda għandhom jikkomplementaw lil xulxin” ( 39 )

6.1.3. Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għandu jitfassal bħala qafas ġenerali għal inizjattivi leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi dwar id-drittijiet tal-bniedem, ix-xogħol deċenti u s-sostenibbiltà fl-attivitajiet u l-ktajjen tal-provvista tal-kumpaniji. Dan jeħtieġ jirrikonoxxi r-rwoli essenzjali, differenti u komplementari tal-atturi differenti f’dan il-qasam, b’mod partikolari l-istituzzjonijiet Ewropej, l-Istati Membri, il-korpi internazzjonali, il-kumpaniji, l-imsieħba soċjali u l-partijiet ikkonċernati. Sabiex jiġi żgurat is-suċċess tiegħu, l-atturi kollha jeħtieġ li jkunu involuti bis-sħiħ fil-kisba tal-għanijiet tal-Pjan ta’ Azzjoni li għandhom jiġu żviluppati fuq il-bażi ta' djalogu soċjali u approċċ li jinvolvi diversi partijiet ikkonċernati.

6.1.4. L-għanijiet ewlenin għandhom ikunu l-promozzjoni ta’ mġiba responsabbli fin-negozju, l-iżgurar tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-objettivi soċjali u ambjentali tal-UE fl-attivitajiet kummerċjali u fil-ktajjen tal-provvista, l-appoġġ għan-negozji u għall-SMEs fl-adozzjoni ta’ approċċ ta’ mġiba responsabbli fin-negozju u biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għan-negozji. Approċċ preventiv ta’ diliġenza dovuta obbligatorja għandu jirriżulta f’inqas ksur tad-drittijiet tal-bniedem. Peress li l-kumpaniji kollha jkollhom isegwu l-istess sett bażiku ta’ regoli, dan jippermetti wkoll proċessi komparabbli għall-konsumaturi.

6.1.5. Definizzjoni wiesgħa għandha tkopri d-drittijiet tal-bniedem , inklużi d-drittijiet tal-ħaddiema u tat-trade unions, u tibni fuq firxa ta’ strumenti internazzjonali , inklużi d-drittijiet tal-ħaddiema u tat-trade unions, u ( 40 ) , l-aktar il-konvenzjonijiet tal-ILO. Id-drittijiet jinkludu, fost l-oħrajn, il-libertà ta’ assoċjazzjoni u d-dritt għal negozjar kollettiv u azzjoni kollettiva, informazzjoni, konsultazzjoni u drittijiet ta’ parteċipazzjoni, kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti, saħħa u sikurezza okkupazzjonali, pagi ġusti, kopertura tas-sigurtà soċjali. Fil-ġlieda kontra t-tħaddim tat-tfal u x-xogħol furzat, “l-approċċ ta’ tolleranza żero għat-tħaddim tat-tfal” tal-KE għandu jiġi segwit minn azzjonijiet effettivi u ambizzjużi. Il-Pjan ta’ Azzjoni għandu wkoll jkopri b'mod aktar wiesgħa l-imġiba responsabbli fin-negozju, b’mod partikolari l-impatti soċjali u ambjentali, il-governanza korporattiva, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-politika tat-tassazzjoni ġusta u t-trasparenza fit-tassazzjoni. Biex jittieħdu passi konkreti lejn ktajjen ta’ provvista sostenibbli, huwa importanti li jiġu implimentati miżuri konkreti fil-livell lokali, fejn il-kumpaniji jeħtieġu jevalwaw il-leġiżlazzjoni u l-ftehimiet lokali meta jinvolvu ruħhom barra mill-UE. Billi jirrikonoxxu l-importanza tal-infurzar tal-gvern tar-regoli dwar ix-xogħol, b’mod partikolari permezz ta’ spezzjonijiet, il-gvernijiet fil-livelli nazzjonali u lokali jridu jaqdu r-rwol sħiħ tagħhom ( 41 )

6.1.6. Il-pjani ta’ azzjoni nazzjonali li għandhom jiġu żviluppati b’kooperazzjoni mal-imsieħba soċjali nazzjonali u mas-soċjetà ċivili għandhom ikunu marbuta mill-qrib mal-NAPs għall-implimentazzjoni tal-UNGPs u għandhom jirrikonoxxu r-rwol tal-Linji Gwida tal-OECD u tal-NCPs, li għandhom ikunu “indipendenti u strutturati sabiex jinvolvu lill-imsieħba soċjali bħala membri tal-NCPs, jew tal-kumitat tas-sorveljanza tal-NCPs. Dawn għandhom ikunu mħarrġin kif xieraq, ikollhom biżżejjed persunal u jiġu ffinanzjati kif xieraq Il-koordinazzjoni bejn il-livell tal-UE u dak nazzjonali hija kruċjali.għandhom ikunu marbuta mill-qrib mal-NAPs għall-implimentazzjoni tal-UNGPs u għandhom jirrikonoxxu r-rwol tal-Linji Gwida tal-OECD u tal-NCPs, li għandhom ikunu “indipendenti u strutturati sabiex jinvolvu lill-imsieħba soċjali bħala membri tal-NCPs, jew tal-kumitat tas-sorveljanza tal-NCPs. Dawn għandhom ikunu mħarrġin kif xieraq, ikollhom biżżejjed persunal u jiġu ffinanzjati kif xieraq ( 42 ) . Il-Pjan ta’ Azzjoni Ewropew jista’ jinkludi wkoll standards minimi f’oqsma differenti biex tiġi żgurata implimentazzjoni nazzjonali sħiħa u effettiva tal-istrumenti internazzjonali rilevanti. Fil-livell tal-KE, il-konsistenza u l-koordinazzjoni bejn l-oqsma ta’ politika differenti u d-Direttorati Ġenerali responsabbli, b’mod partikolari tal-Ġustizzja, tal-Finanzi, tal-Kummerċ, jew tal-Impjiegi, u s-SEAE huma meħtieġa.

6.2. It-tfassil ta’ leġiżlazzjoni Ewropea vinkolanti dwar id-diliġenza dovuta

6.2.1. inizjattiva leġiżlattiva transsettorjali vinkolanti dwar id-diliġenza dovuta b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u l-imġiba responsabbli fin-negozju , li jqis is-sejbiet tal-istudju kkummissjonat mid-DĠ JUST u f’konformità mal-impenn mill-Kummissarju tal-UE Reynders. Il-KESE jilqa’ l-fatt li l-KE ssegwi r-rakkomandazzjoni tiegħu ( 43 ) biex tipproponi leġiżlazzjoni tal-UE f’dan il-qasam u jitlob li Pjan ta’ Azzjoni Ewropew ikollu fil-qalba tiegħu, li jqis is-sejbiet tal-istudju kkummissjonat mid-DĠ JUST u f’konformità mal-impenn mill-Kummissarju tal-UE Reynders.

6.2.2. Sabiex tiġi evitata kompetizzjoni inġusta u kundizzjonijiet mhux ekwi, dan għandu jkopri l-kumpaniji kollha stabbiliti jew attivi fl-UE u l-attivitajiet tagħhom, inkluż il-ktajjen kollha tal-provvista u tas-sottokuntrattar tagħhom, kif ukoll is-settur pubbliku, u għandu jwieġeb għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs u l-limitazzjonijiet tagħhom. Dan isegwi l-approċċ tal-UNGP li jiġu koperti “l-intrapriżi kollha irrispettivament mid-daqs, mis-settur, mill-kuntest operazzjonali, mis-sjieda u mill-istruttura tagħhom” ( 44 ) . Il-kumpaniji għandhom jirrispettaw standards għoljin ta’ mġiba responsabbli fin-negozju li jkopru d-drittijiet tal-bniedem, l-impatti ambjentali u soċjali, il-governanza korporattiva, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u t-tassazzjoni ġusta.

6.2.3. Abbażi tal- istadji ewlenin tal-proċessi ta’ diliġenza dovuta identifikati mill-istrumenti rilevanti tan-NU, tal-ILO u tal-OECD, il-kumpaniji għandhom jintalbu jfasslu u jivvalutaw l-impatti negattivi reali u potenzjali, jieħdu azzjoni fuq is-sejbiet (iwaqqfu l-operazzjonijiet li qed jikkawżaw impatti negattivi), jiżviluppaw u jimplimentaw pjan ta’ diliġenza dovuta biex jiġi evitat kemm kwalunkwe riskju potenzjali kif ukoll il-materjalizzazzjoni ta’ impatti negattivi, jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ twissija bikrija, jivverifikaw u jimmonitorjaw b’mod effettiv u trasparenti l-implimentazzjoni tal-pjani ta’ diliġenza dovuta u jirrapportaw dwar l-implimentazzjoni tiegħu. Il-proċess ta’ diliġenza dovuta li permezz tiegħu jissodisfaw ir-responsabbiltajiet tagħhom għandu jkun proporzjonali għas-severità tal-impatti potenzjali u l-kuntest operazzjonali tagħhom.

6.2.4. rimedji effettivi u aċċess għall-ġustizzja għall-vittmi u r-rappreżentanti tagħhom, inklużi t-trade unions u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem. Il-monitoraġġ pubbliku tal-obbligi tal-kumpanija u l-konsegwenzi legali f’każ li ma jiġux rispettati huma kruċjali. Il-karatteristiċi speċifiċi tiegħu, inkluża r-responsabbiltà korporattiva, se jiġu segwiti permezz ta' opinjoni speċifika tal-KESE L-istrument legali għandu jkun ibbażat fuq approċċ preventiv iżda fl-istess ħin jiżguragħall-vittmi u r-rappreżentanti tagħhom, inklużi t-trade unions u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem. Il-monitoraġġ pubbliku tal-obbligi tal-kumpanija u l-konsegwenzi legali f’każ li ma jiġux rispettati huma kruċjali. Il-karatteristiċi speċifiċi tiegħu, inkluża r-responsabbiltà korporattiva, se jiġu segwiti permezz ta' opinjoni speċifika tal-KESE ( 45 ) . Madankollu, kwalunkwe inizjattiva tal-UE f’dan il-qasam m’għandhiex tippreġudika jew tillimita mekkaniżmi ta’ obbligazzjoni in solidum jew oqfsa ta’ responsabbiltà oħrajn fil-livell internazzjonali, Ewropew jew nazzjonali.

6.3. Ir-rwol ewlieni tal-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili

6.3.1. Id-djalogu soċjali għandu jkollu rwol ewlieni fid-diliġenza dovuta u fl-imġiba responsabbli fin-negozju, filwaqt li jiżgura r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fl-attivitajiet fil-ktajjen tal-provvista u tas-sottokuntrattar tal-kumpaniji. Kwalunkwe Pjan ta’ Azzjoni u inizjattiva leġiżlattiva għandhom ikunu bbażati fuq il-valur tiegħu u fuq in-negozjar kollettiv u għandhom jiżguraw ir-rispett tad-drittijiet tal-ħaddiema għall-informazzjoni u għal konsultazzjoni. Dawn l-elementi sfortunatament mhumiex indirizzati fl-istudju tad-DĠ JUST.

6.3.2. Il-kumpaniji u t-trade unions jistgħu jinnegozjaw, fil-livell rilevanti, ftehimiet biex jiddefinixxu l-applikazzjoni konkreta tal-obbligi inklużi fid-Direttiva. Dan jenfasizza l-prattika tajba u l-kontribut pożittiv ta’ diversi ftehimiet eżistenti dwar il-proċessi ta’ diliġenza dovuta. Barra minn hekk, ir-rappreżentanti tal-ħaddiema għandhom jiġu infurmati u kkonsultati għad-definizzjoni tal-pjan ta’ diliġenza dovuta u l-implimentazzjoni tiegħu.

6.3.3. Id-djalogu soċjali transsettorjali u settorjali Ewropew għandu jgħin biex isir titjib f’dawk l-oqsma, billi jinkludi inizjattivi u proġetti komuni, linji gwida, bini tal-kapaċità, u ftehimiet.

6.3.4. Esperjenzi preċedenti wrew kif inizjattivi bbażati fuq id-djalogu soċjali jistgħu jġibu ’l quddiem passi importanti f’termini ta’ xogħol deċenti fil-GSC. Il-Ftehim dwar is-Sikurezza Kontra n-Nirien u s-Sikurezza tal-Bini fil-Bangladesh ġie ffirmat f’Mejju 2013 bħala ftehim legalment vinkolanti bejn aktar minn mitejn ditta tal-ħwejjeġ prinċipalment Ewropej u bejjiegħa bl-imnut u żewġ unions globali, jiġifieri l-IndustriALL u l-UNI Global Union, kif ukoll diversi trade unions lokali u firmatarji xhieda.

6.3.5. Il-Pjan ta’ Azzjoni għandu jinkludi wkoll miżuri ta' sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi u l-investituri dwar l-importanza tal-impatti soċjali u ambjentali tal-kumpaniji, biex jiġu promossi strumenti li jippermettu l-komparabbiltà tal-prestazzjonijiet tal-kumpaniji u biex jiġu identifikati aħjar dawk li qed iressqu strateġiji effettivi tal-imġiba responsabbli fin-negozju. L-inizjattivi kollha għandhom ikunu bbażati fuq l-involviment tal-partijiet ikkonċernati, inklużi l-imsieħba soċjali u l-NGOs, li jistgħu jaġixxu bħala multiplikaturi tal-informazzjoni u jikkontribwixxu għas-sensibilizzazzjoni dwar imġiba pożittiva u negattiva.

6.4. Miżuri li jikkomplementaw Pjan ta’ Azzjoni Ewropew

6.4.1. Rieżami tad-direttiva dwar ir-rappurtar mhux finanzjarju. L-appoġġ għal reviżjoni ambizzjuża biex jiġu inklużi l-kumpaniji kollha fil-kamp ta’ applikazzjoni personali li tkun sensittiva wkoll għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-SMEs u l-limitazzjonijiet tagħhom. Il-kamp ta’ applikazzjoni materjali għandu jiġi definit aħjar biex ir-rappurtar mhux finanzjarju jkun komprensiv, komparabbli u effettiv. Billi r-rappurtar huwa element ewlieni fil-mekkaniżmi ta’ diliġenza dovuta, dan għandu jkun konsistenti mal-inizjattiva legali rispettiva u jinkludi indikaturi u miri tal-prestazzjoni ewlenin speċifiċi (pereżempju abbażi tal-Ftehim ta’ Pariġi u tal-SDGs), kif ukoll ikun ibbażat fuq il-UNGPs u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn.

6.4.2. Id-dmirijiet tal-Bord tad-Diretturi, il-governanza korporattiva sostenibbli u l-liġi tal-kumpaniji. Miżuri leġiżlattivi ta’ appoġġ dwar id-dmirijiet tad-diretturi fil-livell tal-UE biex jaġixxu fl-interess tal-partijiet ikkonċernati tal-kumpaniji kollha u biex l-attivitajiet tal-kumpaniji jikkontribwixxu għall-kisba tal-objettivi soċjali u ambjentali. Barra minn hekk, l-identifikazzjoni ta’ miżuri leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi oħrajn biex jippromovu governanza korporattiva u liġi tal-kumpaniji aktar sostenibbli, li jħarsu ’l quddiem u li huma orjentati lejn il-perjodu twil ta' żmien

6.4.3. Il-finanzjament pubbliku u l-appoġġ pubbliku. It-tressiq ta' proposti dwar kundizzjonalitajiet speċifiċi u inċentivi pożittivi marbutin mar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, ix-xogħol deċenti u l-objettivi tas-sostenibbiltà fl-attivitajiet tal-kumpaniji u fil-ktajjen tal-provvista għall-aċċess għall-finanzjament u l-appoġġ pubbliku u tal-UE, b’mod partikolari fil-kuntest tal-pjani għall-irkupru ekonomiku mill-COVID-19 tal-UE u nazzjonali.

6.4.4. L-akkwist pubbliku. L-iżgurar tal-implimentazzjoni u l-infurzar sħaħ tal-klawżola soċjali fid-direttivi dwar l-akkwist pubbliku mill-Istati Membri u l-preżentazzjoni ta’ proposti għal proċeduri ta’ akkwist pubbliku biex jiġu appoġġjati u promossi b’mod effettiv id-diliġenza dovuta b'rabta mad-drittijiet tal-bniedem u l-imġiba responsabbli fin-negozju fl-operazzjonijiet u fil-ktajjen tal-provvista tagħhom, inkluż ix-xogħol deċenti. Dan jista’ jinkiseb, fost l-oħrajn, permezz ta’ reviżjoni tad-direttivi dwar l-akkwist pubbliku, bini tal-kapaċità għall-awtoritajiet kontraenti u skambju tal-aħjar prattiki, inkluża l-promozzjoni tagħhom permezz tal-FTAs.

6.4.5. Inċentivi. It-tressiq ta' proposti għal inizjattivi li joffru appoġġ lill-kumpaniji li jmorru lil hinn mill-obbligi legali fir-rigward tal-imġiba responsabbli fin-negozju u l-impatti ambjentali u soċjali pożittivi. Dawn jistgħu jinkludu, pereżempju, l-appoġġ għall-iżvilupp ta’ politiki u strumenti speċifiċi, il-promozzjoni ta’ networks ta’ kumpaniji sostenibbli, il-bini tal-kapaċità għall-inizjattivi tal-imsieħba soċjali.

6.4.6. Is-sinerġija mal-aġenda tal-kummerċ u l-investiment internazzjonali. Investituri barranin għandhom jintalbu jikkonformaw mad-diliġenza dovuta qabel ma jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-kopertura ta’ ftehim ta’ investiment internazzjonali. Bl-istess mod, il-Partijiet għal FTA għandhom jiggarantixxu li l-kumpaniji residenti fit-territorji tagħhom jikkonformaw mar-rekwiżiti tad-diliġenza dovuta. Il-Kanada, pereżempju, tejbet l-istrateġija tar-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji tagħha billi ffokat fuq l-imġiba tal-kumpaniji Kanadiżi barra mill-pajjiż u ħolqot Korp Konsultattiv li jinvolvi diversi partijiet ikkonċernati. F’April 2019, inħatar l-ewwel Ombudsperson Kanadiż għal Intrapriża Responsabbli, b’mandat biex jiġu rieżaminati u rrappurtati pubblikament l-allegati abbużi tad-drittijiet tal-bniedem li jinħolqu minn operazzjonijiet ta’ kumpaniji Kanadiżi fis-setturi tat-tħaffir fil-minjieri, taż-żejt u l-gass u tal-ħwejjeġ barra mill-pajjiż, inklużi rakkomandazzjonijiet għal miżuri kummerċjali għall-kumpaniji Investituri barranin għandhom jintalbu jikkonformaw mad-diliġenza dovuta qabel ma jkunu jistgħu jibbenefikaw mill-kopertura ta’ ftehim ta’ investiment internazzjonali. Bl-istess mod, il-Partijiet għal FTA għandhom jiggarantixxu li l-kumpaniji residenti fit-territorji tagħhom jikkonformaw mar-rekwiżiti tad-diliġenza dovuta. Il-Kanada, pereżempju, tejbet l-istrateġija tar-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji tagħha billi ffokat fuq l-imġiba tal-kumpaniji Kanadiżi barra mill-pajjiż u ħolqot Korp Konsultattiv li jinvolvi diversi partijiet ikkonċernati. F’April 2019, inħatar l-ewwel Ombudsperson Kanadiż għal Intrapriża Responsabbli, b’mandat biex jiġu rieżaminati u rrappurtati pubblikament l-allegati abbużi tad-drittijiet tal-bniedem li jinħolqu minn operazzjonijiet ta’ kumpaniji Kanadiżi fis-setturi tat-tħaffir fil-minjieri, taż-żejt u l-gass u tal-ħwejjeġ barra mill-pajjiż, inklużi rakkomandazzjonijiet għal miżuri kummerċjali għall-kumpaniji ( 46 )

6.4.7. Il-Pjan ta' Azzjoni għandu joqgħod attent għal firxa usa’ ta’ elementi, speċjalment it-trasparenza fit-tassazzjoni, inkluż ir-rappurtar pajjiż b’pajjiż u l-obbligi ta' imġiba fiskali ġusta, il-finanzi sostenibbli u l-obbligi għall-investituri. Ir-Regolament dwar il-minerali minn żoni ta' kunflitti u r-Regolament dwar l-injam jistgħu jiġu vvalutati bil-ħsieb tal-ħtieġa li jiġu riveduti jew imsaħħa.

7. Il-kummerċ li jwassal għal xogħol deċenti u infurzar effettiv

7.1. Il-kummerċ jikkostitwixxi element trasversali importanti fl-implimentazzjoni tal-għanijiet ta’ Pjan ta’ Azzjoni Ewropew, li jorbtuh ma’ pajjiżi terzi u mal-aspett multilaterali. Ir-Reviżjoni l-ġdida tal-Istrateġija Kummerċjali tal-UE teħtieġ li tirrifletti dan b’mod urġenti. L-UE għandha l-akbar network kummerċjali fid-dinja, li jagħti lill-ftehimiet kummerċjali bilaterali ingranaġġ partikolarment importanti li hemm bżonn jintuża b’mod effettiv qabel il-konklużjoni tagħhom, u matul l-implimentazzjoni u l-infurzar tagħhom.

7.2. In-negozjati bejn l-UE u l-Vjetnam urew il-progress li l-UE tista’ tikseb fit-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol meta taħdem ma’ pajjiż imsieħeb. Madankollu, snin wara li ġew konklużi l-FTAs, għadna naraw nuqqas ta’ progress fil-konformità mal-impenji tat-TSD f’xi pajjiżi msieħba, b’mod partikolari fis-snin twal ta’ tilwim dwar id-drittijiet tax-xogħol bejn l-UE u l-Korea dwar in-nuqqas ta’ ratifika tal-Konvenzjonijiet fundamentali u aġġornati tal-ILO. Dan jagħti prova li l-akbar ingranaġġ biex jiġu żgurati r-ratifiki tal-ILO jibqa’ matul in-negozjati tal-ftehim u qabel il-konklużjoni tagħhom; dan għandu għalhekk jimmaterjalizza fil-ftehim iffirmat.

7.3. Il-kummerċ mhuwiex l-ixprunatur tal-politika dwar il-klima iżda jista’ jsir fattur abilitanti ewlieni. Il-fatt li l-Ftehim ta’ Pariġi jsir “element essenzjali” għall-ftehimiet kummerċjali komprensivi kollha futuri, bil-għan li dawn jiġu sospiżi f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità, huwa pass pożittiv li għandu jiġi estiż biex jiġu koperti l-Konvenzjonijiet fundamentali u aġġornati tal-ILO li rratifikaw l-Istati Membri kollha tal-UE. Bħala l-korp rikonoxxut fil-livell internazzjonali, l-ILO għandha tkun involuta fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjonijiet tal-ILO fl-FTAs ( 47 )

7.4. F'okkażjonijiet preċedenti, il-KESE rrakkomanda kemm li jkun hemm klawżola speċifika biex jiġu promossi l-SDGs fil-mandati futuri kollha għall-kapitoli tat-TSD, kif ukoll li r-riforma tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) tistabbilixxi regoli li jiżguraw li l-pajjiżi jirrispettaw u jimplimentaw l-SDGs. Hawnhekk, l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jużaw l-influwenza u l-attivitajiet ta' promozzjoni tagħhom fid-diversi strutturi tal-kumitati tad-WTO, u b'mod speċjali jkopru dawk l-oqsma ġodda bħall-kummerċ u x-xogħol deċenti.

7.5. Il-kapitoli tat-TSD jiffurmaw parti dejjem aktar importanti fl-FTAs kollha tal-UE tal-ġenerazzjoni l-ġdida iżda l-infurzar u l-eżegwibilità effettivi issa jridu jsiru elementi kruċjali biex jitwettqu dawn l-impenji, mhux l-anqas biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għan-negozji tal-UE barra minn pajjiżhom. L-impatt tar-rakkomandazzjonijiet tad-DAG fuq l-investigazzjoni tal-ksur tat-TSD jeħtieġ li jissaħħaħ b’mod konsiderevoli.

7.6. ad hoc għas-soluzzjoni tat-tilwim li jimponi rimedji fuq faċilità li ma tkunx konformi. Diġà qed jintuża proċess rapidu għall-miżuri Anti-Dumping tal-UE u dan jista’ jiġi estiż għad-dumping soċjali. F’konformità mad-dokument informali Franċiż u Netherlandiż Il-KESE jħeġġeġ ukoll lill-KE tistudja approċċi ġodda għal soluzzjonijiet tat-tilwim dwar ix-xogħol li jippermettu li jkun hemm bord internazzjonaligħas-soluzzjoni tat-tilwim li jimponi rimedji fuq faċilità li ma tkunx konformi. Diġà qed jintuża proċess rapidu għall-miżuri Anti-Dumping tal-UE u dan jista’ jiġi estiż għad-dumping soċjali. F’konformità mad-dokument informali Franċiż u Netherlandiż ( 48 ) , il-KESE jissuġġerixxi b’mod ġenerali li l-implimentazzjoni effettiva tad-dispożizzjonijiet tat-TSD tkun marbuta ma’ implimentazzjoni fi stadji tat-tnaqqis tat-tariffi.

7.7. Il-KESE jitlob tiġdid tal-mekkaniżmu tal-bord ta’ esperti tat-TSD attwali fejn l-avukati kummerċjali, iżda wkoll l-esperti tax-xogħol, tal-klima jew tad-drittijiet tal-bniedem, jistgħu jinvestigaw ilmenti taħt il-kapitoli tat-TSD. F’każ li tali bordijiet isibu ksur, dan għandu jiskatta mekkaniżmu ta’ soluzzjoni tat-tilwim bejn Stat u Stat skont it-trattat, bil-possibbiltà ta’ penali jew sanzjonijiet finanzjarji, u rimedji għall-parti aggravata ( 49 ) . F’dan ir-rigward, il-KESE kien issuġġerixxa wkoll segretarjat indipendenti tax-xogħol u mekkaniżmu għall-ilmenti kollettivi ( 50 )

7.8. Is-CTEO l-ġdid jeħtieġ li jwitti t-triq għall-infurzar tal-impenji b’mod partikolari dawk relatati mal-kapitoli tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli u t-tħassib soċjali u ambjentali li jirriżulta b’rabta ma’ kapitoli oħra fil-ftehimiet kummerċjali u ta’ investiment, u għandu jniedi investigazzjonijiet f’waqthom u mibdija b’mod effettiv, appoġġjati minn riżorsi adatti u bi rwol ċar għall-partijiet interessati rikonoxxuti, kemm biex iressqu lmenti kif ukoll biex jipparteċipaw fi kwalunkwe smigħ pubbliku sussegwenti ( 51 )

7.9. In-negozji għandhom rwol importanti billi jiżguraw il-konformità mad-drittijiet tax-xogħol u mad-drittijiet soċjali, billi jappoġġjaw u jimplimentaw liġijiet li jipproteġu d-drittijiet tal-ħaddiema u permezz ta’ standards deċenti maqbulin mat-trade unions, kemm fl-operazzjonijiet diretti tagħhom kif ukoll tul il-ktajjen tal-provvista tagħhom. Il-KESE stieden lill-KE tiżviluppa klawżoli dwar is-CSR b’impenji sodi u f’konformità mal-istrumenti tan-NU u tal-OECD ( 52 ) . Dan se jiżgura li l-ftehimiet kummerċjali jappoġġjaw imġiba tajba fin-negozju, u jipprevjeni d-dumping soċjali u t-tnaqqis ta’ standards soċjali.

7.10. Il-ftehimiet kummerċjali u ta’ investiment internazzjonali għandhom effett ta' lieva ewlieni fl-implimentazzjoni uniformi ta’ dawn l-istandards kemm mill-investituri kif ukoll mill-gvernijiet. Rapport reċenti tal-OECD ( 53 ) jelenka diversi inizjattivi eżistenti jew emerġenti fil-livelli nazzjonali u reġjonali. Din il-varjetà ta’ regolamenti hija sfida minħabba li xi approċċi huma orizzontali, oħrajn speċifiċi għal kwistjoni partikolari. Dawn jaffettwaw lin-negozji b’mod differenti minħabba livelli limiti u kampijiet ta’ applikazzjoni differenti. Anki l-pajjiżi tal-OECD għandhom standards ta’ rappurtar varji. Hemm argument ċar favur kundizzjonijiet ekwi: konverġenza ’l fuq fost l-istandards kollha applikabbli tiggarantixxi ċertezza legali u kompetizzjoni ġusta għal kulħadd.

8. It-tnaqqis tal-lakuni fil-governanza: L-importanza tat-tmexxija globali tal-UE

8.1. Standard Ewropew tad-diliġenza dovuta huwa pass indispensabbli biex jiġu żgurati r-rispett u l-infurzar tad-drittijiet tal-bniedem u x-xogħol deċenti fil-ktajjen tal-provvista. Dan jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-UNGPs, tad-Dikjarazzjoni Tripartitika tal-ILO u tal-Linji Gwida tal-OECD. Dan ikun jikkumplementa wkoll l-inizjattiva nazzjonali meħuda biex jintlaħqu l-SDGs, b’mod partikolari fir-rigward tal-qerda tat-tħaddim tat-tfal u tax-xogħol furzat.

8.2. Se jkun jikkontribwixxi wkoll għall-istabbiliment ta’ ktajjen tal-provvista aktar affidabbli, sostenibbli u ġestiti tajjeb, u b’hekk tiżdied ir-reżiljenza u l-effettività tal-ġestjoni fi żminijiet ta’ kriżi. Dan ikun partikolarment importanti, pereżempju, fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

8.3. L-azzjonijiet Ewropej jeħtieġu titjib komplementari tal-qafas tal-istandards internazzjonali biex tintlaħaq koerenza fil-politiki globali. Il-kisba ta’ progress multilaterali xi kultant tibda b’azzjoni unilaterali ambizzjuża. Il-KESE jqis li l-UE tinsab f’pożizzjoni unika biex tassumi t-tmexxija fir-rigward tad-diliġenza dovuta, b’mod partikolari fid-dawl tat-tmexxija globali tal-kumpaniji Ewropej.

8.4. Trattat vinkolanti tan-NU dwar in-negozju u d-drittijiet tal-bniedem Konvenzjoni tal-ILO dwar ix-xogħol deċenti fil-ktajjen tal-provvista Il-KESE jappella lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex jagħmlu progress ġenwin lejn strumenti aktar effettivi u vinkolanti fil-livell internazzjonali, akkumpanjati minn inizjattivi mġedda li jippromovu l-implimentazzjoni effettiva tal-istrumenti u l-oqfsa eżistenti. Dawn għandhom jinkludu l-appoġġ għal ( 54 ) u s-sejħa biex tiġi stabbilita ( 55 ) , f’konformità mad-diskussjoni tal-Konferenza Internazzjonali dwar ix-Xogħol tal-2016 u jkunu bbażati fuq il-Konvenzjonijiet ewlenin u aġġornati tal-ILO u fuq id-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet fuq il-post tax-xogħol. Il-KESE jqis li huwa meħtieġ b’mod urġenti Stħarriġ Globali biex janalizza kif l-istandards internazzjonali tax-xogħol jindirizzaw in-nuqqasijiet fir-rigward tax-xogħol deċenti u kif jistgħu jiġu eliminati l-lakuni kollha identifikati.

Brussell, it-18 ta’ Settembru 2020. Luca JAHIER Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) ILO, Decent Work in Global Supply Chains, Report IV, [Xogħol deċenti fi ktajjen tal-provvista globali] Rapport IV, 2016.

(2) ĠU C 97, 24.3.2020, p. 9.

(3) ĠU C 303, 19.8.2016, p. 17.

(4) ĠU C 47, 11.2.2020, p. 38.

(5) L-Opinjoni tal-KESE dwar Diliġenza dovuta obbligatorja (Opinjoni esploratorja mitluba mill-Kunsill/PE) (INT/911, Settembru 2020), (ara l-paġna 136 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

(6) Ara n-nota 3 f’qiegħ il-paġna.

(7) ĠU C 227, 28.6.2018, p. 27.

(8) L-Opinjoni tal-KESE dwar Implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles 1 ta’ Jannar 2018 – 31 ta’ Diċembru 2018 (REX/525, Lulju 2020), (ĠU C 364, 28.10.2020, p. 160).

(9) Ara n-nota 3 f’qiegħ il-paġna.

(10) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(11) Ara n-nota 2 f’qiegħ il-paġna.

(12) Ara n-nota 5 f’qiegħ il-paġna.

(13) Konklużjonijiet tal-Kunsill (10254/16) tal-20 ta’ Ġunju 2016 dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem.

(14) Konklużjonijiet tal-Kunsill (8833/16) tat-12 ta’ Mejju 2016 dwar L-UE u Katini ta’ Valur Mondjali Responsabbli.

(15) Diskors mill-Kummissarju Reynders fil-webinar dwar id-diliġenza dovuta organizzat mill-Grupp ta’ Ħidma tal-PE dwar l-Imġiba Responsabbli fin-Negozju fid-29 ta’ April 2020.

(16) UNCTAD, World Investment Report [Rapport dwar l-Investiment f'Livell Dinji] (2013).

(17) Ir-Rapport tal-ILO World Employment and Social Outlook [Prospettiva dinjija dwar l-impjiegi u soċjali] fl-2015.

(18) UNCTAD, World Investment Report [Rapport dwar l-Investiment f'Livell Dinji] (2020).

(19) L-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, Punt 68.

(20) Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna.

(21) Ara n-nota 3 f’qiegħ il-paġna.

(22) António Guterres, COVID-19 and Human Rights We are all in this together [COVID-19 u d-Drittijiet tal-Bniedem: Aħna lkoll parti minn din is-sitwazzjoni], April 2020.

(23) What are the avenues for corporate liability for COVID-19-related human rights abuses? [X’inhuma l-possibbilitajiet għar-responsabbiltà korporattiva għal abbużi tad-drittijiet tal-bniedem marbuta mal-COVID-19?], Business & Human Rights Resource Centre, 16 ta’ Ġunju 2020.

(24) Malaysia medical glove manufacturers see surge in orders due to covid-19 amid forced labour concerns [Il-manifatturi tal-ingwanti mediċi tal-Malasja jaraw żieda f’daqqa fl-ordnijiet minħabba l-COVID-19 fost tħassib dwar ix-xogħol furzat], Business & Human Rights Resource Centre.

(25) Dikjarazzjoni mill-Grupp ta’ Ħidma tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem, Ensuring that business respects human rights during the COVID-19 crisis and beyond: The relevance of the UN Guiding Principles on Business and Human Rights [Niżguraw li n-negozju jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem matul il-kriżi tal-COVID-19 u lil hinn minnha: Ir-rilevanza tal-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem].

(26) Ara n-nota 8 f’qiegħ il-paġna.

(27) Il-prinċipju 22 tal-UNGP, kummentarju.

(28) Il-prinċipju 17 tal-UNGP, kummentarju.

(29) Ara nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(30) Il-Linji Gwida tal-OECD, parti II, punt A.12.

(31) Il-Linji Gwida tal-OECD, parti II, kummentarju 18 u 19.

(32) Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna.

(33) Study on due diligence requirements through the supply chain [Studju dwar ir-rekwiżiti tad-diliġenza dovuta fi ħdan il-katina tal-provvista], 2020.

(34) ĠU L 330, 15.11.2014, p. 1.

(35) ĠU L 295, 12.11.2010, p. 23.

(36) ĠU L 130, 19.5.2017, p. 1.

(37) Il-Liġi Franċiża 2017-399 tas-27 ta’ Marzu 2017dwar id-Diliġenza dovuta tal-kumpaniji omm u tal-intrapriżi kontraenti.

(38) Sejħa ta’ investituri li jirrappreżentaw USD 1,3 triljun u Lista ta’ dikjarazzjonijiet u approvazzjonijiet kummerċjali pubbliċi, Business & Human Rights Resource Centre, 2019.

(39) Ara n-nota 4 f’qiegħ il-paġna.

(40) Inkluż il-Karta Internazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem, kif ukoll il-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Karta Soċjali Ewropea. Barra minn hekk għandu jibni fuq it-Trattati tal-UE u fuq il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE kif ukoll fuq strumenti u leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem.

(41) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(42) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(43) Ara n-nota 4 f’qiegħ il-paġna.

(44) UNGP, para. 14.

(45) Ara n-nota 5 f’qiegħ il-paġna.

(46) Ara n-nota 4 f’qiegħ il-paġna.

(47) Ara n-nota 8 f’qiegħ il-paġna.

(48) Non-paper from the Netherlands and France on trade social economic effects and sustainable development [Dokument informali min-Netherlands u Franza dwar l-effetti ekonomiċi soċjali tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli], Mejju 2020.

(49) L-Opinjoni tal-KESE dwar Emerġenza wara l-COVID-19: it-tfassil ta’ Matriċi Multilaterali Ġdida (Opinjoni fuq inizjattiva proprja) (REX/529, Lulju 2020), (ĠU C 364, 28.10.2020, p. 53).

(50) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(51) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(52) Ara n-nota 7 f’qiegħ il-paġna.

(53) Rapport tal-OECD, 2020.

(54) Ara n-nota 2 f’qiegħ il-paġna.

(55) Ara n-nota 3 f’qiegħ il-paġna.