Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, tat-Trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, b'Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat. /* COM/2013/0926 final - 2013/0444 (NLE) */





MEMORANDUM TA' SPJEGAZZJONI 1. KUNTEST TAL-PROPOSTA Nies għomja, b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat irid ikollhom aċċess ugwali għal kotba u materjal stampat biex jieħdu sehem fis-soċjetà b’mod sħiħ u effettiv. L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa testima li 285 miljun persuna madwar id-dinja kollha għandhom diżabbiltà fil-vista: 39 miljun huma għomja u 246 miljun għandhom vista batuta.[1] Il-World Blind Union tgħid li fl-Ewropa 5% biss tal-kotba pubblikati huma disponibbli f'format aċċessibbli għall-persuni b'diżabbiltà fil-vista, filwaqt li fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw– fejn jgħixu madwar 90% tal-persuni b'diżabbiltà fil-vista– din ir-rata tinżel għal saħansitra 1%.[2] Kopji ta' kotba f'format aċċessibbli ġeneralment jiġu prodotti u mqassma fil-livell nazzjonali, minn entitajiet speċjalizzati, pereżempju libreriji għall-għomja, jew b'liċenzji jew skont limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur. Madankollu, in-nuqqas ta’ qafas legali internazzjonali li jippermetti l-iskambju transfruntier ta’ formati aċċessibbli prodotti skont limitazzjoni jew eċċezzjoni iwassal għal duplikazzjoni tal-isforzi biex isiru dawn il-kopji, saħansitra bejn pajjiżi li jużaw l-istess lingwa. Dan jikkostitwixxi problema minħabba l-ispejjeż tal-produzzjoni tal-kopji f’formati aċċessibbli u r-riżorsi limitati disponibbli għall-entitajiet li jaqdu lill-għomja. L-Unjoni Ewropea ilha minn Jannar 2011 marbuta mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltajiet li tħaddan id-dritt tal-aċċess għall-informazzjoni (Artikolu 21) u d-dritt tal-persuni b’diżabbiltajiet li jieħdu sehem fil-ħajja kulturali fuq bażi ugwali bħal ħaddieħor (Artikolu 30). Il-Konvenzjoni saret parti integrali mill-ordni ġuridiku tal-UE. 25 Stat Membru huma partijiet għall-Konvenzjoni u tliet pajjiżi qed jiffinalizzaw ir-ratifika. Fl-2009 bdew negozjati fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO) dwar il-possibbiltà ta’ trattat internazzjonali li jintroduċi limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur għall-benefiċċju ta' persuni li huma għomja, għandhom diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, bil-għan li jiġi ffaċilitat l-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli. Fis-26 ta’ Novembru 2012 il-Kunsill adotta Deċiżjoni li tawtorizza lill-Kummissjoni tipparteċipa f’dawn in-negozjati, f’isem l-Unjoni Ewropea.[3] In-negozjati fil-WIPO ġew konklużi b’suċċess fil-Konferenza Diplomatika li saret f’Marrakexx mis-17 sat-28 ta’ Ġunju 2013, li wasslet għall-adozzjoni tat-Trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Faċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, li għandhom Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat, (minn hawn 'il quddiem “it-Trattat”) fis-27 ta’ Ġunju 2013. It-Trattat jistabbilixxi sett ta’ regoli internazzjonali li jiżguraw li hemm limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur fil-livell nazzjonali għall-benefiċċju ta’ persuni għomja, li għandhom diżabbiltà fil-vista jew li għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, u jippermettu l-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli ta’ xogħlijiet pubblikati li jkunu saru skont eċċezzjoni jew limitazzjoni għad-drittijiet tal-awtur f’xi Parti Kontraenti tat-Trattat. B’din il-proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill, il-Kummissjoni qed titlob l-awtorizzazzjoni tal-Kunsill biex tiffirma t-Trattat f’isem l-Unjoni Ewropea, suġġett għall-konklużjoni tiegħu f'data aktar tard. 2. ELEMENTI ĠURIDIĊI TAL-PROPOSTA Il-benefiċjarji tat-Trattat huma persuni li huma għomja, għandhom diżabbiltà fil-vista jew diżabbiltà fil-perċezzjoni jew biex jaqraw, jew b'xi mod ieħor ma jistgħux, minħabba diżabbiltà fiżika jżommu jew jimmanipulaw ktieb jew jiffokaw jew iċaqalqu għajnejhom sal-grad li normalment ikun aċċettabbli għal qari. It-Trattat jobbliga lil kull Parti Kontraenti tipprovdi, fil-liġijiet nazzjonali tagħha tad-drittijiet tal-awtur, limitazzjoni jew eċċezzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni, id-dritt ta’ distribuzzjoni u d-dritt tat-tqegħid għad-dispożizzjoni pubblika sabiex tiġi ffaċilitatat id-disponibbiltà ta’ xogħlijiet f’kopji f'format aċċessibbli għal dawn il-benefiċjarji.[4] Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jiddeċiedu li jillimitaw dawn il-limitazzjonijiet jew l-eċċezzjonijiet għal każijiet fejn kopji f'format aċċessibbli ma jkunux kummerċjalment disponibbli skont termini raġonevoli għall-benefiċjarji fit-territorju tagħhom. Fl-UE, l-Artikolu 5(3)(b) tad- Direttiva 2001/29/KE dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni[5] diġà jipprevedi eċċezzjoni jew limitazzjoni fakultattiva għal dawn id-drittijiet fir-rigward tal-użi, għall-benefiċċju tal-persuni b’kwalunkwe diżabbiltà, li huma direttament relatati mad-diżabbiltà u huma ta’ natura mhux kummerċjali, sal-punt meħtieġ mid-diżabbiltà speċifika. B’differenza mit-Trattat, l-Artikolu 5(3)(b) tad-Direttiva 2001/29/KE mhuwiex limitat għal xi diżabbiltà partikolari. Barra minn hekk, l-Istati Membri huma ħielsa jagħżlu jekk jimplimentawx din il-limitazzjoni jew l-eċċezzjoni. Madankollu, issa hija ġurisprudenza stabbilita li kwalunkwe diskrezzjoni li l-Istati Membri għandhom meta jużaw kwalunkwe eċċezzjoni jew limitazzjoni skont l-Artikolu 5 tad- Direttiva 2001/29/KE għandha tiġi eżerċitata fil-limiti imposti mil-liġi tal-UE.[6] It-Trattat jiddefinixxi “xogħlijiet” bħala xogħlijiet letterarji u artistiċi skont it-tifsira tal-Artikolu 2(1) tal-Konvenzjoni ta’ Berna għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi (minn hawn 'il quddiem “il-Konvenzjoni ta’ Berna”), fil-forma ta’ test, notazzjoni u/jew illustrazzjonijiet relatati, kemm jekk ippubblikati kemm jekk jitqegħdu għad-dispożizzjoni pubblika fi kwalunkwe midja. Tispeċifika wkoll li d-definizzjoni tkopri l-kotba awdjo. “Kopja f'format aċċessibbli” hija kopja f’mod u f'forma alternattivi meta mqabbla mal-format li jkun ġie ppubblikat fihom ix-xogħol u li tagħti lill-benefiċjarji aċċess għax-xogħol bl-istess komdità li jista' jaċċessjah biha persuna li tara. Il-kopja f'format aċċessibbli trid tintuża esklussivament mill-benefiċjarji u jrid tirrispetta l-integrità tax-xogħol oriġinali. Kopji f'format aċċessibbli li saru skont limitazzjoni jew eċċezzjoni għad-dritt tal-awtur jistgħu jiġu esportati minn “entitajiet awtorizzati” definiti bħala istituzzjonijiet governattivi jew organizzazzjonijiet oħra li jipprovdu edukazzjoni, taħriġ, qari adattiv jew aċċess għall-informazzjoni lill-għomja, dawk b'diżabbiltà fil-vista, jew li xi mod ieħor għandhom b'diffikultà biex jaqraw materjal stampat, fuq bażi ta' mingħajr skop ta' qligħ. Dawn l-entitajiet iridu jiżguraw li jqassmu formati aċċessibbli lill-benefiċjarji biss, li jiskoraġġixxux ir-riproduzzjoni, id-distribuzzjoni u d-disponibbiltà ta’ kopji mhux awtorizzati u li jżommu l-attenzjoni dovuta meta jimmaniġġaw il-kopji u fir-reġistrazzjonijiet tagħhom. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jippermettu biss l-esportazzjoni ta’ kopji f'format aċċessibbli jekk, jiżguraw li l-limitazzjonijiet jew l-eċċezzjonijiet għad-drittijiet ta’ riproduzzjoni, distribuzzjoni u disponibblità għall-pubbliku jkunu suġġetti għar-rekwiżit tat-“test fuq tliet livelli”, jew billi jkunu parti fit-Trattat tal-WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur (WCT), jew billi jiżguraw b’mod ieħor li l-limitazzjonijiet jew l-eċċezzjonijiet rilevanti jkunu ristretti għal ċerti każijiet speċjali li ma jmorrux kontra l-isfruttament normali tax-xogħol u li ma jippreġudikawx b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tad-detentur tad-drittijiet. It-Trattat jiċċara li sa fejn Parti Kontraenti tippermetti persuna benefiċjarja jew entità awtorizzata biex tagħmel kopja f'format aċċessibbli ta’ xogħol, għandha tippermetti wkoll l-importazzjoni ta’ dawn il-kopji. Il-partijiet kontraenti huma obbligati jieħdu miżuri xierqa, jekk meħtieġ, biex jiżguraw li meta jipprovdu protezzjoni legali adegwata u rimedji legali effettivi kontra ċ-ċirkomvenzjoni tal-miżura teknoloġiċi effettivi, din il-protezzjoni legali ma twaqqafx lill-benefiċjarji milli jgawdu l-limitazzjonijiet u l-eċċezzjonijiet previsti fit-Trattat. Obbligu ekwivalenti huwa diġà stabbiliti fl-UE skont l-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 2001/29/KE. It-Trattat jirrikjedi wkoll lill-Partijiet Kontraenti jipproteġu l-privatezza tal-persuni benefiċjarji u jikkooperaw biex jiffaċilitaw l-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli. Il-WIPO se tistabbilixxi punt ta’ aċċess għall-informazzjoni biex tgħin lill-entitajiet awtorizzati jidentifikaw lil xulxin. Barra minn hekk, it-Trattat jinkoraġġixxi lill-entitajiet awtorizzati biex jipprovdu informazzjoni dwar il-politiki u l-prassi tagħhom lill-partijiet interessati u lill-membri tal-pubbliku. It-Trattat jikkonferma li l-Partijiet Kontraenti huma ħielsa jiddeterminaw il-metodu xieraq kif jimplimentaw it-Trattat fis-sistema u l-prassi legali tagħhom. Madankollu, huma jridu jikkonformaw mal-obbligi internazzjonali eżistenti skont il-Konvenzjoni ta’ Berna, il-Ftehim dwar Aspetti Relatati mal-Kummerċ ta’ Drittijiet ta’ Proprjetà Intellettwali u d-WCT. It-Trattat jirrikonoxxi l-possibbiltà li l-Partijiet Kontraenti jżommu jew jimplimentaw limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet, barra mill-ambitu tat-Trattat, għall-benefiċċju ta’ persuni benefiċjarji u persuni b’diżabbiltajiet oħra. L-Artikoli 13 sa 22 fihom dispożizzjonijiet u proċeduri amministrattivi li huma simili ħafna għal dawk fit-Trattat ta’ Beijing dwar il-Prestazzjonijiet Awdjoviżivi adottat fl-24 ta’ Ġunju 2012. It-Trattat se jidħlu fis-seħħ ladarba jkun ġie rratifikat mill-għoxrin Parti Kontraenti. L-Unjoni Ewropea tista’ ssir parti għat-Trattat wara li għamlet d-dikjarazzjoni matul il-Konferenza Diplomatika ta' Marrakexx, li hija kompetenti fir-rigward ta’ u li għandha l-leġiżlazzjoni tagħha stess li hija vinkolanti fuq l-Istati Membri kollha tagħha dwar il-materji koperti minn dan it-Trattat u li ġiet awtorizzata kif dovut, skont il-proċeduri interni tagħha, biex issir parti mit-Trattat. L-Unjoni Ewropea ffirmat ukoll l-att finali tal-Konferenza Diplomatika fit-28 ta’ Ġunju 2013. It-Trattat huwa miftuħ għall-iffirmar minn kwalunkwe parti eliġibbli għal sena wara l-adozzjoni tiegħu. Il-Kummissjoni hija ssodisfata bir-riżultati tan-negozjati u titlob lill-Kunsill biex jawtorizza l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, tat-Trattat ta’ Marrakexx biex Jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, b'Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat. Meta jitqies is-suġġett tat-Trattat, id-Deċiżjoni tal-Kunsill għandha tkun ibbażata fuq l-Artikoli 114 u 207, kif ukoll fuq l-Artikolu 218(5) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. 2013/0444 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar, f’isem l-Unjoni Ewropea, tat-Trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, b'Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat. IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u partikolarment l-Artikoli 114 u 207, flimkien mal-Artikolu 218(5) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Billi: (1) L-Unjoni Ewropea ilha marbuta mill-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltajiet mit-22 ta’ Jannar 2011; id-dispożizzjonijiet tagħha saru parti integrali mill-ordni ġuridiku tal-Unjoni Ewropea.[7] (2) Fis-26 ta’ Novembru 2012 il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja, f’isem l-Unjoni Ewropea, ftehim internazzjonali fi ħdan l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali dwar aċċess aħjar għall-kotba għall-persuni b'diffikultà biex jaqraw materjal stampat. (3) In-negozjati ġew konklużi b’suċċess fil-Konferenza Diplomatika li saret f’Marrakexx mis-17 sat-28 ta’ Ġunju 2013 u t-Trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, li għandhom Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat, (minn hawn 'il quddiem “it-Trattat”) ġie adottat fis-27 ta’ Ġunju 2013. (4) It-Trattat jistabbilixxi sett ta’ regoli internazzjonali li jiżguraw li hemm limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur fil-livell nazzjonali għall-benefiċċju ta’ persuni għomja, li għandhom diżabbiltà fil-vista jew li għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, u jippermettu l-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli ta’ xogħlijiet pubblikati li jkunu saru skont limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet tal-awtur. (5) It-Trattat għandu jkun miftuħ għall-iffirmar minn kull parti eliġibbli sa sena wara l-adozzjoni tiegħu. Għandu jiġi ffirmat f’isem l-Unjoni Ewropea, soġġett għall-konklużjoni tiegħu f’data aktar ’il quddiem, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 L-iffirmar tat-trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, li għandhom Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat, f’isem l-Unjoni huwa b’dan approvat, soġġett għall-konklużjoni tal-imsemmi Trattat f’data aktar tard. Artikolu 2 Is-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill għandu jistabbilixxi l-istrument tas-setgħat sħaħ biex jiġi ffirmat it-Trattat, soġġett għall-konklużjoni tiegħu, għall-persuna/i indikat(i) mill-Kummissjoni Ewropea Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President [1] Skeda informattiva Nru 282, Ġunju 2012; http://www.who.int [2] http://www.worldblindunion.org [3] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni Ewropea f’negozjati għal ftehim internazzjonali fi ħdan l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali dwar aċċess aħjar għal kotba għal persuni li għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat; 16259/12 UE RISTRETT [4] Il-Partijiet Kontraenti jistgħu wkoll jipprevedu limitazzjoni jew eċċezzjoni għad-dritt tal-prestazzjoni pubblika u, skont id-dikjarazzjoni miftiehma mehmuża, għad-dritt tat-traduzzjoni sal-limitu permess mill-Konvenzjoni ta’ Berna. [5] ĠU L 167, 22.6.2001, pp. 10–19. [6] Ara pereż. il-każ C-145/ Eva Maria Painer, paragrafu104. [7] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/48/KE tas-26 ta’ Novembru 2009 dwar il-konklużjoni, mill-Komunità Ewropea, tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà. ĠU L 23, 27.1.2010, pp. 35-61. ANNESSI tal-proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar f'isem l-Unjoni Ewropea tat-Trattat ta’ Marrakexx biex jiġi Ffaċilitat l-Aċċess għal Xogħlijiet Pubblikati għal Persuni Għomja, b'Diżabbiltà fil-Vista jew li b'xi mod ieħor għandhom Diffikultà biex Jaqraw Materjal Stampat TRATTAT TA' MARRAKEXX BIEX JIĠI FFAĊILITAT L-AĊĊES GĦAL XOGĦLIJIET PUBBLIKATI GĦAL PERSUNI GĦOMJA, B'DIŻABBILTÀ FIL-VISTA JEW LI B'XI MOD IEĦOR GĦANDHOM DIFFIKULTÀ BIEX JAQRAW MATERJAL STAMPAT Preambolu Il-Partijiet Kontraenti, Filwaqt li jiftakru fil-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, opportunitajiet indaqs, aċċessibbiltà u parteċipazzjoni u inklużjoni sħaħ u effettivi fis-soċjetà, proklamati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Persuni b’Diżabbiltà, Konsapevoli mill-isfidi li jippreġudikaw l-iżvilupp sħiħ ta’ persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, li jillimitaw il-libertà tal-espressjoni, inkluża l-libertà li wieħed ifittex, jirċievi u jagħti informazzjoni u ideat ta’ kull tip fuq bażi ugwali ma’ ħaddieħor, inkluż permezz tal-forom ta’ komunikazzjoni kollha tal-għażla tagħhom, it-tgawdija tad-dritt għall-edukazzjoni, u l-opportunità li jwettqu riċerka, Filwaqt li jenfasizzaw l-importanza tal-ħarsien tad-drittijiet tal-awtur bħala inċentiv u premju għal kreazzjonijiet letterarji u artistiċi u li jtejbu l-opportunitajiet għal kulħadd, inklużi tal-persuni b'diżabbiltà fil-vista jew b’diffikultà biex jaqraw materjal stampat, biex jipparteċipaw fil-ħajja kulturali tal-komunità, biex igawdu l-arti u biex jaqsmu l-progress xjentifiku u l-benefiċċji tiegħu, Konxji mill-ostakli ta’ persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat biex jaċċessaw ix-xogħlijiet ippubblikati u biex jiksbu opportunitajiet ugwali fis-soċjetà, u kemm il-ħtieġa li jikber l-għadd ta’ xogħlijiet f’formati aċċessibbli kif ukoll li titjieb iċ-ċirkolazzjoni ta’ xogħlijiet bħal dawn, Filwaqt li jqisu li l-maġġoranza tal-persuni b’diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat jgħixu f’pajjiżi li qed jiżviluppaw u l-pajjiżi l-anqas żviluppati, Filwaqt li jirrikonoxxu li, minkejja d-differenzi fil-liġijiet nazzjonali dwar id-drittijiet tal-awtur, l-impatt pożittiv ta’ teknoloġiji ġodda tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni fuq il-ħajja ta’ persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat jista’ jissaħħaħ permezz ta’ qafas legali mtejjeb fil-livell internazzjonali, Filwaqt li jirrikonoxxu li bosta Stati Membri stabbilixxew limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet fil-liġijiet nazzjonali tad-drittijiet tal-awtur għal persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat ieħor, iżda hemm in-nuqqas dejjem jikber ta’ xogħlijiet disponibbli f'kopji f’format aċċessibbli għal dawn il-persuni, u li hemm bżonn ta’ riżorsi konsiderevoli għall-isforz tagħhom biex ix-xogħlijiet isiru aċċessibbli għal dawn il-persuni, u li n-nuqqas ta’ possibbiltajiet ta’ skambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli ħoloq il-ħtieġa tad-duplikazzjoni ta’ dawn l-isforzi, Filwaqt li jirrikonoxxu kemm l-importanza tal-irwol tad-detenturi li jgħamlu x-xogħlijiet tagħhom aċċessibbli għal persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat u l-importanza ta’ limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet xierqa biex ix-xogħlijiet isiru aċċessibbli għal dawn il-persuni, b’mod partikolari meta s-suq ma jkunx jista’ jipprovdi dan l-aċċess, Filwaqt li jirrikonoxxu l-ħtieġa li jinżamm bilanċ bejn il-ħarsien effettiv tad-drittijiet tal-awtur u l-interessi tal-pubbliku, b’mod partikolari l-edukazzjoni, ir-riċerka u l-aċċess għall-informazzjoni, u li dan il-bilanċ għandu jiffaċilita l-aċċess effettiv u f’waqtu għal xogħlijiet għall-benefiċċju ta’ persuni b’diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, Filwaqt li jtennu mill-ġdid l-obbligi tal-Partijiet Kontraenti skont it-trattati internazzjonali eżistenti dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur u l-importanza u l-flessibbiltà tat-test fuq tliet livelli għal limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet stabbilit fl-Artikolu 9(2) tal-Konvenzjoni ta’ Berna għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi, u strumenti internazzjonali oħra, Filwaqt li jfakkru l-importanza tar-rakkomandazzjonijiet tal-Aġenda għall-Iżvilupp, adottata fl-2007 mill-Assemblea Ġenerali tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO), li għandha l-għan li tiżgura li l-konsiderazzjonijiet dwar l-iżvilupp jiffurmaw parti integrali mix-xogħol tal-Organizzazzjoni, Filwaqt li jirrikonoxxu l-importanza ta’ sistema internazzjonali dwar id-drittijiet tal-awtur u x-xewqa li l-limitazzjonijiet u l-eċċezzjonijiet jiġu armonizzati bil-għan li jiġi ffaċilitat l-aċċess għal u l-użu ta’ xogħlijiet minn persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat, Ftiehmu kif ġej: L-Artikolu 1 - Relazzjoni ma’ Konvenzjonijiet u Trattati Oħra Xejn f’dan it-Trattat m’għandu jidderoga minn xi obbligi li l-Partijiet Kontraenti għandhom lejn xulxin skont kwalunkwe trattat ieħor, u lanqas ma għandu jippreġudika kwalunkwe dritt li Parti Kontraenti jkollha skont xi trattati oħra. L-Artikolu 2 - Definizzjonijiet Għall-finijiet ta’ dan it-Trattat: (a) “xogħlijiet” tfisser xogħlijiet letterarji u artistiċi fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 2(1) tal-Konvenzjoni ta’ Berna għall-Protezzjoni ta’ Xogħlijiet Letterarji u Artistiċi, fil-forma ta’ test, notazzjoni u/jew illustrazzjonijiet relatati, kemm jekk ippubblikati kif ukoll jekk b’mod ieħor magħmula disponibbli pubblikament bi kwalunkwe midja[1]; (b) “kopja f'format aċċessibbli” tfisser kopja ta' xogħol f’mod jew għamla alternattiva li tagħti lil persuna benefiċjarja aċċess għax-xogħol, inkluż li l-persuna tingħata permess ikollha aċċess realistiku u fil-kumdità daqs persuna mingħajr diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandha diffikultà biex taqra materjal stampat. Il-kopja f'format aċċessibbli tintuża esklussivament mill-persuni benefiċjarji u għandha tirrispetta l-integrità tax-xogħol oriġinali, billi tittieħed konsiderazzjoni xierqa tal-bidliet meħtieġa biex jagħmlu xogħol aċċessibbli fil-format alternattiv u tal-ħtiġijiet tal-aċċessibbiltà tal-persuni benefiċjarji; (ċ) “entità awtorizzata” tfisser entità li hija awtorizzata jew rikonoxxuta mill-gvern li tipprovdi edukazzjoni, taħriġ, qari adattiv jew aċċess għal informazzjoni għal persuni benefiċjarji fuq bażi ta' mingħajr skop ta' qligħ. Tinkludi wkoll istituzzjoni jew organizzazzjoni mingħajr skop ta' qligħ li tipprovdi l-istess servizzi lil persuni benefiċjarji bħala waħda mill-attivitajiet primarji jew l-obbligi istituzzjonali tagħha[2]. Entità awtorizzata tistabbilixxi u ssegwi l-prattiċi tagħha stess: (i) li tistabbilixxi li l-persuni li sservi huma persuni benefiċjarji; (ii) li tillimita d-distribuzzjoni u t-tqiegħid għad-disponibbiltà ta’ kopji f'format aċċessibbli tagħha għal persuni benefiċjarji u/jew entitajiet awtorizzati; (iii) li tiskoraġġixxi r-riproduzzjoni, id-distribuzzjoni u d-disponibilità ta' kopji mhux awtorizzati, u (iv) li żżomm attenzjoni kif imiss fi, u reġistri ta’, l-immaniġġar tagħha ta’ kopji ta’ xogħlijiet, filwaqt li tirrispetta l-privatezza tal-persuni benefiċjarji skont l-Artikolu 8. L-Artikolu 3 - Persuni Benefiċjarji Persuna benefiċjarja hija persuna li: (a) hija għamja; (b) għandha diżabbiltà fil-vista jew diżabbiltà fil-perċezzjoni jew biex taqra, li ma tistax titjieb biex tagħti funzjoni viżiva sostanzjalment ekwivalenti għal dik ta’ persuna li ma jkollhiex tali diffikultà jew diżabbiltà u għalhekk ma tkunx tista’ taqra xogħlijiet stampati sa sostanzjalment l-istess grad bħala persuna mingħajr xi diffikultà jew diżabbiltà; jew[3] (c) ma tkunx tista', minħabba diżabbiltà fiżika, żżomm jew timmanipula ktieb jew tiffoka u iċċaqlaq għajnejha sal-grad li normalment ikun aċċettabbli għal qari; irrispettivament minn kwalunkwe diżabilità oħra. L-Artikolu 4 - Limitazzjonijiet u Eċċezzjonijiet tal-Liġi Nazzjonali Rigward Kopji f'Format Aċċessibbli 1. (a) Il-Partijiet Kontraenti għandhom jipprovdu fil-liġijiet nazzjonali tagħhom dwar id-drittijiet tal-awtur għal limitazzjoni jew eċċezzjoni għad-dritt ta’ riproduzzjoni, id-dritt ta’ distribuzzjoni, u d-dritt li jagħmlu disponibbli għall-pubbliku kif previst fit-Trattat WIPO tad-Drittijiet tal-Awtur (WCT), biex jiffaċilitaw id-disponibbiltà ta’ xogħlijiet f'kopji f’format aċċessibbli għal persuni benefiċjarji. Il-limitazzjoni jew l-eċċezzjoni prevista fil-liġi nazzjonali għandha tippermetti bidliet meħtieġa sabiex jagħmlu xogħol aċċessibbli f’format alternattiv. (b) Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jipprovdu wkoll limitazzjoni jew eċċezzjoni għad-dritt tal-prestazzjoni pubblika biex jiffaċilitaw l-aċċess għal xogħlijiet għal persuni benefiċjarji. 2. Parti Kontraenti tista’ tissodisfa l-Artikolu 4(1) fir-rigward tad-drittijiet kollha li huma identifikati fih billi tipprovdi limitazzjoni jew eċċezzjoni fil-liġi tad-drittijiet tal-awtur nazzjonali tagħha b’tali mod li: (a) L-entitajiet awtorizzati għandhom ikunu permessi, mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-detentur tad-drittijiet tal-awtur, li jagħmlu kopja f'format aċċessibbli ta’ xogħol, jiksbu mingħand entità awtorizzata oħra kopja f'format aċċessibbli, u jipprovdu dawn il-kopji lil persuni benefiċjarji bi kwalunkwe mezz, inkluż permezz ta’ self mhux kummerċjali jew b' komunikazzjoni elettronika b’mezzi bil-fili jew mingħajr fili, u jieħdu kwalunkwe pass intermedjarju biex jiksbu dawk l-għanijiet, meta jintlaħqu l-kundizzjonijiet kollha li ġejjin: (i) l-entità awtorizzata li tixtieq timpenja ruħha b'din l-attività għandha aċċess legali għal dak ix-xogħol jew kopja ta’ dak ix-xogħol; (ii) ix-xogħol jinbidel f'kopja f'format aċċessibbli, li tista' tinkludi kwalunkwe mezz li jkun meħtieġ biex titfittex informazzjoni f’format aċċessibbli, iżda ma tintroduċix bidliet minbarra dawk meħtieġa biex jagħmlu x-xogħol aċċessibbli lill-persuna benefiċjarja; (iii) kopji f'format aċċessibbli bħal dawn huma pprovduti esklussivament biex jintużaw minn persuni benefiċjarji, u (iv) l-attività titwettaq fuq bażi ta' mingħajr skop ta' qligħ; kif ukoll (b) persuna benefiċjarja, jew xi ħadd li qed jaġixxi f’ismha inkluż il-persuna primarja li tieħu ħsiebha jew tipprovdilha kura, jista’ jagħmel kopja f'format aċċessibbli ta’ xogħol għall-użu personali tal-persuna benefiċjarja jew inkella jista’ jassisti l-persuna benefiċjarja tagħmel u tuża kopji f'format aċċessibbli meta l-persuna benefiċjarja jkollha aċċess legali għal dak ix-xogħol jew kopja ta’ dak ix-xogħol. 3. Parti Kontraenti tista’ tissodisfa l-Artikolu 4(1) billi tipprovdi limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet oħra fil-liġi tad-drittijiet tal-awtur nazzjonali tagħha skont l-Artikoli 10 u 11[4]. 4. Parti Kontraenti tista’ tillimita l-limitazzjonijiet jew l-eċċezzjonijiet skont dan l-Artikolu għal xogħlijiet li, f'format aċċessibbli partikolari, ma jistgħux jinkisbu kummerċjalment skont termini raġonevoli għal persuni benefiċjarji f’dak is-suq. Kwalunkew Parti Kontraenti li tuża din il-possibbiltà għandha tiddikjara dan f'notifika depożitata mad-Direttur Ġenerali tal-WIPO meta ssir ir-ratifika, l-aċċettazzjoni ta' jew l-adeżjoni għal dan it-Trattat jew fi kwalunkwe żmien sussegwenti[5]. 5. Għandha tkun kwistjoni għal-liġi nazzjonali li tiddetermina jekk limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet skont dan l-Artikolu humiex suġġetti għal remunerazzjoni. L-Artikolu 5 - L-Iskambju Transfruntier ta’ Kopji f'Format Aċċessibbli 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jipprovdu li jekk kopja f'format aċċessibbli ssir taħt limitazzjoni jew eċċezzjoni jew skont il-liġi, dik il-kopja f'format aċċessibbli tista' titqassam jew issir disponibbli permezz ta’ entità awtorizzata lil persuna benefiċjarja jew entità awtorizzata f’Parti Kontraenti oħra[6]. 2. Parti Kontraenti tista’ tissodisfa l-Artikolu 5(1) billi tipprovdi limitazzjoni jew eċċezzjoni fil-liġi tad-drittijiet tal-awtur nazzjonali tagħha b’tali mod li: (a) l-entitajiet awtorizzati għandhom ikunu permessi, mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-detentur tad-drittijiet, li jqassmu jew jagħmlu disponibbli għall-użu esklussiv ta’ persuni benefiċjarji kopji f'format aċċessibbli lil entità awtorizzata f’Parti Kontraenti oħra; u (b) l-entitajiet awtorizzati għandhom ikunu permessi, mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-detentur tad-drittijiet u skont l-Artikolu 2(c), li jqassmu jew jagħmlu disponibbli kopji f'format aċċessibbli lil persuna benefiċjarja f’Parti Kontraenti oħra; sakemm qabel id-distribuzzjoni jew id-disponibilità, l-entità awtorizzata oriġinarja ma kinitx taf jew ma kelliex bażi raġonevoli biex tkun taf li l-kopja f'format aċċessibbli se tintuża għal persuni oħra barra l-persuni benefiċjarji[7]. 3. Parti Kontraenti tista’ tissodisfa l-Artikolu 5(1) billi tipprovdi limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet oħra fil-liġi tad-drittijiet tal-awtur nazzjonali tagħha skont l-Artikoli 5(4), 10 u 11. 4. (a) Meta entità awtorizzata f’Parti Kontraenti tirċievi kopja f'format aċċessibbli skont l-Artikolu 5(1) u dik il-Parti Kontraenti ma jkollhiex obbligi skont l-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni ta’ Berna, tiżgura, f'konsistenza mas-sistema u prattiki legali tagħha stess, li kopji f'format aċċessibbli jiġu biss ripprodotti, distribwiti jew isiru disponibbli għall-benefiċċju ta’ persuni benefiċjarji fil-ġurisdizzjoni ta’ dik il-Parti Kontraenti. (b) Id-distribuzzjoni u d-disponibbiltà ta’ kopji f'format aċċessibbli permezz ta’ entità awtorizzata skont l-Artikolu 5(1) għandha tkun limitata għal dik il-ġurisdizzjoni sakemm il-Parti Kontraenti tkun parti fit-Trattat WIPO tad-Drittijiet tal-Awtur jew inkella tillimita limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet li jimplimentaw dan it-Trattat għad-dritt ta’ distribuzzjoni u għad-dritt li jkunu disponibbli għall-pubbliku għal ċerti każijiet speċjali li ma jmorrux kontra l-isfruttament normali tax-xogħol u li ma jippreġudikawx b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tad-detentur tad-drittijiet[8][9]. (c) Xejn f’dan l-Artikolu ma jaffettwa d-determinazzjoni ta’ dak li jikkostitwixxi att ta’ distribuzzjoni jew att ta' tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku. 5. Xejn f’dan it-Trattat m’għandu jintuża biex tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-eżawriment tad-drittijiet. L-Artikolu 6 - Importazzjoni ta’ Kopji f'Format Aċċessibbli Sa fejn il-liġi nazzjonali ta’ Parti Kontraenti tippermetti lil persuna benefiċjarja, min jaġixxi f’isimha, jew entità awtorizzata, biex tagħmel kopja f'format aċċessibbli ta’ xogħol, il-liġi nazzjonali ta’ dik il-Parti Kontraenti għandha wkoll tħallih jimporta kopja f'format aċċessibbli għall-benefiċċju tal-persuni benefiċjarji, mingħajr l-awtorizzazzjoni tad-detentur tad-dritt[10]. L-Artikolu 7 - Obbligi dwar Miżuri Teknoloġiċi Il-Partijiet Kontraenti għandhom jieħdu l-miżuri xierqa, fejn meħtieġ, biex jiġi żgurat li meta jipprovdu protezzjoni legali adegwata u rimedji legali effettivi kontra ċ-ċirkumvenzjoni ta’ miżuri teknoloġiċi effettivi, din il-protezzjoni legali ma ċċaħħadx lil persuni benefiċjarji milli jgawdu l-limitazzjonijiet u l-eċċezzjonijiet previsti f’dan it-Trattat[11]. L-Artikolu 8 - Rispett għall-Privatezza Fl-implimentazzjoni ta' limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet previsti f’dan it-Trattat, il-Partijiet Kontraenti għandhom jaħdmu biex jipproteġu l-privatezza ta’ persuni benefiċjarji fuq bażi ugwali ma’ ħaddieħor. L-Artikolu 9 - Kooperazzjoni biex jiġi Ffaċilitat l-Iskambju Transfruntier 1. Il-Partijiet Kontraenti għandhom ifittxu li jrawmu l-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli billi jinkoraġġixxu l-kondiviżjoni volontarja tal-informazzjoni biex jgħinu lill-entitajiet awtorizzati fl-identifikazzjoni ta’ xulxin. L-Uffiċċju Internazzjonali tal-WIPO għandu jistabbilixxi punt ta’ aċċess ta’ informazzjoni għal dan l-għan. 2. Il-Partijiet Kontraenti jintrabtu li jassistu lill-entitajiet awtorizzati tagħhom involuti f’attivitajiet skont l-Artikolu 5 biex jagħmlu informazzjoni dwar il-prattiki tagħhom disponibbli skont l-Artikolu 2(c), kemm permezz ta’ kondiviżjoni ta’ informazzjoni fost l-entitajiet awtorizzati, kif ukoll billi jagħmlu disponibbli informazzjoni dwar il-politiki u l-prattiki tagħhom, inkluż dawk relatati mal-iskambju transfruntier ta’ kopji f'format aċċessibbli, lil partijiet interessati u lil membri tal-pubbliku kif xieraq. 3. L-Uffiċċju Internazzjonali tal-WIPO huwa mistieden biex jaqsam l-informazzjoni, fejn disponibbli, dwar il-funzjonament ta’ dan it-Trattat. 4. Il-Partijiet Kontraenti jagħrfu l-importanza tal-kooperazzjoni internazzjonali u l-promozzjoni tagħha, b’appoġġ għall-isforzi nazzjonali għat-twettiq tal-iskop u l-għanijiet ta’ dan it-Trattat[12]. L-Artikolu 10 - Prinċipji Ġenerali dwar l-Implimentazzjoni 1. Il-Partijiet Kontraenti jimpenjaw ruħhom li jadottaw il-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw l-applikazzjoni ta’ dan it-Trattat. 2. Xejn m’għandu jipprevjeni lill-Partijiet Kontraenti milli jiddeterminaw il-metodu xieraq ta' implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Trattat fis-sistema u fil-prattika legali tagħhom stess[13]. 3. Il-Partijiet Kontraenti jistgħu jissodisfaw id-drittijiet u l-obbligi tagħhom skont dan it-Trattat permezz ta’ limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet speċifikament għall-benefiċċju tal-persuni benefiċjarji, limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet oħra, jew taħlita tagħhom, fi ħdan is-sistema u l-prattika legali nazzjonali tagħhom. Dawn jistgħu jinkludu determinazzjonijiet ġudizzjarji, amministrattivi jew regolatorji għall-benefiċċju tal-persuni benefiċjarji bħala prattiki ġusti, negozjar jew użi biex iżommu l-ħtiġijiet tagħhom konsistenti mad-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet Kontraenti skont il-Konvenzjoni ta’ Berna, trattati oħra internazzjonali, u l-Artikolu 11. L-Artikolu 11 — Obbligi Ġenerali dwar Limitazzjonijiet u Eċċezzjonijiet Fl-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa biex jiżguraw l-applikazzjoni ta’ dan it-Trattat, Parti Kontraenti tista’ teżerċita d-drittijiet u għandha tikkonforma mal-obbligi li dik il-Parti Kontraenti jkollha skont il-Konvenzjoni ta’ Berna, il-Ftehim dwar Aspetti relatati mal-Kummerċ ta’ Drittijiet ta’ Proprjetà Intellettwali u t-Trattat WIPO tad-Drittijiet tal-Awtur, inklużi ftehimiet interpretattivi tagħhom sabiex: (a) skont l-Artikolu 9(2) tal-Konvenzjoni ta’ Berna, Parti Kontraenti tista’ tippermetti r-riproduzzjoni ta’ xogħlijiet f’ċerti każijiet speċjali sakemm din ir-riproduzzjoni ma tmurx kontra sfruttament normali tax-xogħol u ma tippreġudikax b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tal-awtur; (b) skont l-Artikolu 13 tal-Ftehim dwar Aspetti relatati mal-Kummerċ ta’ Drittijiet ta’ Proprjetà Intellettwali, Parti Kontraenti għandha tillimita limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet esklussivi għal ċerti każijiet speċjali li ma jmorrux kontra sfruttament normali tax-xogħol u li ma jippreġudikawx b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tad-detentur tad-drittijiet; (ċ) skont l-Artikolu 10(1) tat-Trattat tal-WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur, Parti Kontraenti tista’ tipprevedi limitazzjonijiet jew eċċezzjonijiet għad-drittijiet mogħtija lill-awturi skont il-WCT f’ċerti każijiet speċjali li ma jmorrux kontra sfruttament normali tax-xogħol u li ma jippreġudikawx b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tal-awtur; (d) skont l-Artikolu 10(2) tat-Trattat tal-WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur, Parti Kontraenti għandha tillimita, meta tapplika l-Konvenzjoni ta' Berna, kwalunkwe limitazzjoni ta', jew eċċezzjoni għad-drittijiet f'ċerti każijiet speċjali li ma jmorrux kontra sfruttament normali tax-xogħol u li ma jippreġudikawx b’mod mhux raġonevoli l-interessi leġittimi tal-awtur. L-Artikolu 12 - Limitazzjonijiet u Eċċezzjonijiet Oħra 1. Il-Partijiet Kontraenti jagħrfu li Parti Kontraenti tista’ timplimenta fil-liġi nazzjonali tagħha limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet oħra tad-drittijiet tal-awtur għall-benefiċċju tal-persuni benefiċjarji apparti dawk li huma previsti f'dan it-Trattat wara li tkun ikkunsidrat is-sitwazzjoni ekonomika ta' dik il-Parti Kontraenti u l-bżonnijiet soċjali u kulturali tagħha, b’konformità mad-drittijiet u l-obbligi internazzjonali ta' dik il-Parti Kontraenti, u fil-każ ta’ pajjiż inqas żviluppat jitqiesu l-bżonnijiet speċjali u d-drittijiet u l-obbligi internazzjonali partikolari u flessibiltajiet tiegħu. 2. Dan it-Trattat huwa mingħajr preġudizzju għal limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet oħra għal persuni b’diżabbiltà previsti fil-liġi nazzjonali. L-Artikolu 13 - Assemblea 1. (a) Il-Partijiet Kontraenti għandhom ikollhom Assemblea. (b) Kull Parti Kontraenti għandha tkun rappreżentata fl-Assemblea minn delegat wieħed li jista’ jkun assistit minn delegati, konsulenti u esperti sostituti. (c) L-ispejjeż ta’ kull delegazzjoni għandhom jitħallsu mill-Parti Kontraenti li tkun ħatret id-delegazzjoni. L-Assemblea tista’ titlob lill-WIPO biex tagħti għajnuna finanzjarja sabiex tiffaċilita l-parteċipazzjoni ta’ delegazzjonijiet minn Partijiet Kontraenti kkunsidrati bħala pajjiżi li qed jiżviluppaw f’konformità mal-prattika stabbilita tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti jew li jkunu pajjiżi fi tranżizzjoni għal ekonomija tas-suq. 2. (a) L-Assemblea għandha titratta kwistjonijiet li jirrigwardaw iż-żamma u l-iżvilupp ta’ dan it-Trattat u l-applikazzjoni u t-tħaddim ta’ dan it-Trattat. (b) L-Assemblea għandha twettaq il-funzjoni mogħtija lilha bl-Artikolu 15 fir-rigward tal-ammissjoni ta’ ċerti organizzazzjonijiet intergovernattivi sabiex jissieħbu f’dan it-Trattat. (c) L-Assemblea għandha tiddeċiedi l-konvokazzjoni ta’ kwalunkwe konferenza diplomatika għar-reviżjoni ta’ dan it-Trattat u tagħti l-istruzzjonijiet neċessarji lid-Direttur Ġenerali tal-WIPO għall-preparazzjoni ta’ din il-konferenza diplomatika. 3. (a) Kull Parti Kontraenti li tkun Stat għandu jkollha vot wieħed u għandha tivvota f’isimha stess biss. (b) Kwalunkwe Parti Kontraenti li tkun organizzazzjoni intergovernattiva tista’ tipparteċipa fil-vot, minflok l-Istati Membri tagħha, b’għadd ta’ voti daqs l-għadd tal-Istati Membri tagħha li jkunu msieħba f’dan it-Trattat. L-ebda organizzazzjoni intergovernattiva bħal din ma għandha tipparteċipa fil-vot jekk xi wieħed mill-Istati Membri tagħha jeżerċita d-dritt tiegħu li jivvota u viċi versa. 4. L-Assemblea għandha tiltaqa’ wara konvokazzjoni mid-Direttur Ġenerali u, fin-nuqqas ta’ ċirkustanzi eċċezzjonali, matul l-istess perjodu u fl-istess post bħall-Assemblea Ġenerali tal-WIPO. 5. L-Assemblea għandha tagħmel l-almu tagħha biex tieħu d-deċiżjonijiet tagħha b’kunsens u għandha tistabbilixxi r-regoli ta’ proċedura tagħha stess, inklużi l-konvokazzjoni ta’ sessjonijiet straordinarji, ir-rekwiżiti ta’ kworum u, soġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Trattat, il-maġġoranza meħtieġa għal diversi tipi ta’ deċiżjonijiet. L-Artikolu 14 - Uffiċċju Internazzjonali L-Uffiċċju Internazzjonali tal-WIPO għandu jaqdi l-kompiti amministrattivi fir-rigward tat-Trattat. L-Artikolu 15 - Eliġibbiltà għal Sħubija fit-Trattat 1. Kwalunkwe Stat Membru tal-WIPO jista’ jissieħeb f’dan it-Trattat. 2. L-Assemblea tista’ tiddeċiedi li tħalli kwalunkwe organizzazzjoni intergovernattiva tissieħeb f’dan it-Trattat li tiddikjara li hija kompetenti fir-rigward ta’, u li jkollha l-leġiżlazzjoni tagħha li torbot lill-Istati Membri tagħha kollha fuq il-kwistjonijiet koperti minn dan it-Trattat u li tkun ġiet awtorizzata, skont il-proċeduri interni tagħha, li tissieħeb f’dan it-Trattat. 3. L-Unjoni Ewropea, wara li għamlet id-dikjarazzjoni msemmija fil-paragrafu preċedenti fil-Konferenza Diplomatika li adottat dan it-Trattat, tista’ tissieħeb f’dan it-Trattat. L-Artikolu 16 - Drittijiet u Obbligi Skont it-Trattat Soġġetta għal kwalunkwe dispożizzjoni kuntrarja speċifika f’dan it-Trattat, kull Parti Kontraenti għandha tgawdi d-drittijiet kollha u tassumi l-obbligi kollha skont dan it-Trattat. L-Artikolu 17 - Iffirmar tat-Trattat Dan it-Trattat ikun miftuħ għall-iffirmar fil-Konferenza Diplomatika f'Marrakexx, u wara fil-kwartieri ġenerali tal-WIPO minn kwalunkwe parti eliġibbli għal sena wara l-adozzjoni tiegħu. L-Artikolu 18 Dħul fis-Seħħ tat-Trattat Dan it-Trattat għandu jidħol fis-seħħ tliet xhur wara li 20 parti eliġibbli msemmija fl-Artikolu 15 ikunu ddepożitaw l-istrumenti tagħhom ta’ ratifika jew adeżjoni. L-Artikolu 19 Data Effettiva tas-Sħubija fit-Trattat Dan it-Trattat għandu jorbot: (a) l-20 parti eliġibbli msemmija fl-Artikolu 18, mid-data li fiha jkun daħal fis-seħħ dan it-Trattat; (b) kull parti eliġibbli oħra msemmija fl-Artikolu 15, mill-għeluq ta’ tliet xhur mid-data li fiha tkun iddepożitat l-istrument ta’ ratifika jew adeżjoni tagħha mad-Direttur Ġenerali tal-WIPO. L-Artikolu 20 - Iffirmar tat-Trattat Dan it-Trattat jista’ jiġi denunzjat minn kwalunkwe Parti Kontraenti permezz ta’ notifika indirizzata lid-Direttur Ġenerali tal-WIPO. Kwalunkwe denunzja għandha tidħol fis-seħħ sena mid-data li fiha d-Direttur Ġenerali tal-WIPO jkun irċieva n-notifika. L-Artikolu 21 - Lingwi tat-Trattat 1. Dan it-Trattat huwa ffirmat f’verżjoni oriġinali unika bl-Ingliż, bl-Għarbi, biċ-Ċiniż, bil-Franċiż, bir-Russu u bl-Ispanjol, bil-verżjonijiet f’dawn il-lingwi kollha jkunu awtentiċi daqs xulxin. 2. Test uffiċjali fi kwalunkwe lingwa għajr dawk imsemmija fl-Artikolu 21(1) għandu jiġi stabbilit mid-Direttur Ġenerali tal-WIPO fuq talba ta’ xi parti interessata, wara konsultazzjoni mal-partijiet kollha interessati. Għall-iskopijiet ta’ dan il-paragrafu, "parti interessata" tfisser kwalunkwe Stat Membru tal-WIPO li l-lingwa uffiċjali tiegħu, jew xi waħda mil-lingwi uffiċjali tiegħu, tkun involuta u l-Unjoni Ewropea, u kwalunkwe organizzazzjoni intergovernattiva oħra li tista’ tissieħeb f’dan it-Trattat, jekk tkun involuta waħda mil-lingwi uffiċjali tagħha. L-Artikolu 22 - Depożitarju Id-Direttur Ġenerali tal-WIPO huwa d-depożitarju ta’ dan it-Trattat. Magħmul f’Marrakexx fis-27 jum ta’ Ġunju, 2013. [1] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 2(a): Għall-finijiet ta’ dan it-Trattat, huwa mifhum li din id-definizzjoni tinkludi tali xogħlijiet f’forma awdjo, bħal audiobooks. [2] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 2(c): Għall-finijiet ta’ dan it-Trattat, huwa mifhum li “entitajiet rikonoxxuti mill-gvern” jistgħu jinkludu entitajiet li jirċievu appoġġ finanzjarju mill-gvern biex jipprovdu edukazzjoni, taħriġ, qari adattiv jew aċċess għal informazzjoni għal persuni benefiċjarji fuq bażi ta' mingħajr skop ta' qligħ. [3] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 3(b): Xejn f’din il-lingwa ma jimplika li “ma tistax titjieb” teħtieġ l-użu tal-proċeduri u trattamenti dijanjostiċi mediċi kollha possibbli. [4] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 4(3): Huwa mifhum li dan il-paragrafu la jnaqqas u lanqas jestendi l-ambitu tal-applikabbiltà ta’ limitazzjonijiet u eċċezzjonijiet permessi skont il-Konvenzjoni ta’ Berna, rigward id-dritt ta’ traduzzjoni, fir-rigward ta’ persuni b'diżabbiltà fil-vista jew li b'xi mod ieħor għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat. [5] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 4(4): Huwa mifhum li rekwiżit tad-disponibbiltà kummerċjali ma jippreġudikax jekk limitazzjoni jew eċċezzjoni skont dan l-Artikolu tkunx konsistenti mat-test fuq tliet livelli. [6] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 5(1): Huwa mifhum ukoll illi xejn f’dan it-Trattat ma jnaqqas jew jestendi l-ambitu ta’ drittijiet esklussivi skont kwalunkwe trattat ieħor. [7] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 5(2): Huwa mifhum li biex kopji f'format aċċessibbli jitqassmu jew jitqiegħdu għad-disponibilità direttament ta' persuna benefiċjarja f’Parti Kontraenti oħra, jista’ jkun xieraq li entità awtorizzata tapplika aktar miżuri, biex tikkonferma li l-persuna li qiegħda tirċievi s-servizz hija persuna benefiċjarja, u biex isegwi l-prattiki tagħha stess kif deskritt fl-Artikolu 2(c). [8] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 5(4)(b): Huwa mifhum li xejn f’dan it-Trattat ma jeħtieġ jew jimplika li Parti Kontraenti tadotta jew tapplika t-test fuq tliet livelli lil hinn mill-obbligi tagħha skont dan l-istrument jew skont trattati oħra internazzjonali. [9] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 5(4)(b): Huwa mifhum li xejn f’dan it-Trattat ma joħloq xi obbligi għal Parti Kontraenti biex tirratifika, jew taderixxi mal-WCT jew biex tkun konformi ma’ kwalunkwe dispożizzjoni tiegħu u xejn f’dan it-Trattat ma jippreġudika kwalunkwe dritt, limitazzjoni u eċċezzjoni fil-WCT. [10] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 6: Huwa mifhum li l-Partijiet Kontraenti għandhom l-istess flessibilitajiet stabbiliti fl-Artikolu 4 fl-implimentazzjoni tal-obbligi tagħhom skont l-Artikolu 6. [11] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 7: Huwa mifhum li l-entitajiet awtorizzati, f’bosta ċirkostanzi, jagħżlu li japplikaw miżuri teknoloġiċi fil-produzzjoni, distribuzzjoni u tqiegħed għad-dispożizzjoni ta’ kopji f'format aċċessibbli u xejn hawn ma jfixkel dawn il-prattiki meta jkunu skont il-liġi nazzjonali. [12] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 9: Huwa mifhum li l-Artikolu 9 ma jimplikax reġistrazzjoni obbligatorja għal entitajiet awtorizzati u lanqas ma jikkostitwixxi prekondizzjoni għal entitajiet awtorizzati biex ikunu involuti f'attivitajiet rikonoxxuti skont dan it-Trattat, iżda jipprovdi possibilità għall-kondiviżjoni ta' informazzjoni li tiffaċilita l-iskambju transfruntier ta' kopji f'format aċċessibbli. [13] Dikjarazzjoni maqbula dwar l-Artikolu 10(2): Huwa mifhum li meta xogħol jikkwalifika bħala xogħol taħt l-Artikolu 2(a), inklużi dawn ix-xogħlijiet f’forma awdjo, il-limitazzjonijiet u l-eċċezzjonijiet previsti minn dan it-Trattat japplikaw mutatis mutandis għal drittijiet relatati kif meħtieġ biex issir il-kopja f' format aċċessibbli, biex titqassam u biex issir disponibbli għall-persuni benefiċjarji .