MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 204/77

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Green Paper dwar is-Sistema ta' Ażil Komuni Ewropea tal-ġejjieni

COM(2007) 301 finali

(2008/C 204/17)

Nhar is-6 ta' Ġunju 2007, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

Il-Green Paper dwar is-Sistema ta' Ażil Komuni Ewropea tal-ġejjieni

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-21 ta' Frar 2008. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Le Nouail-Marlière.

Matul l-443 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-12 u t-13 ta' Marzu 2008 (seduta tat-12 ta' Marzu 2008), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'118-il vot favur, vot wieħed kontra u 9 astensjonijiet.

1. Introduzzjoni tal-konsultazzjoni dwar il-Green Paper dwar is-Sistema ta' Ażil Komuni Ewropea tal-ġejjieni

1.1 Is-sorsi legali tas-sistema ta' ażil komuni Ewropea tal-ġejjieni jinsabu fit-Trattat ta' Amsterdam (1999), f'titolu IV: Viżi, Ażil, Immigrazzjoni u Politiki oħra marbuta mal-moviment liberu tal-persuni, fid-deċiżjonijiet tas-Summit ta' Tampere, il-Finlandja (1999), u reċentement, f'dawk tas-Summit ta' l-Aja. Ta' min ifakkar ukoll fl-oriġini “funzjonali” tagħha, jiġifieri r-Regolament ta' Dublin I fl-1997, Dublin II fl-2003, li daħal fis-seħħ fl-2006, u l-ewwel ftehim ta' Schengen fl-1985, li fl-2007 ġie estiż għal għadd ta' Stati Membri ġodda. Wieħed m'għandu jinsa qatt li l-għan ewlieni kien li tiġi implimentata u trasposta l-Konvenzjoni Internazzjonali ta' Ġinevra dwar il-protezzjoni tar-refuġjati, ta' l-1951, ratifikata mill-maġġoranza ta' l-Istati Membri, b'mod uniformi fl-Unjoni Ewropea kollha, billi jiġi garantit li dawk il-persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonali jingħataw din il-protezzjoni b'mod effettiv. Dan kollu sar bil-ħsieb li l-Unjoni ssir spazju ta' protezzjoni uniku għar-refuġjati, ibbażat fuq l-applikazzjoni integrali u globali tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra u fuq il-valuri umanitarji komuni għall-Istati Membri kollha. Il-pjan ta' azzjoni li jimplimenta l-programm ta' l-Aja jipprevedi l-adozzjoni tal-proposta li twassal għall-ħolqien ta' sistema ta' l-ażil qabel tmiem is-sena 2010.

1.2 Bil-ħsieb li tinbeda t-tieni fażi, u qabel ma jitnieda l-pjan ta' azzjoni tagħha li hija għandha l-intenzjoni li tippubblika f'Lulju 2008, il-Kummissjoni bdiet proċess vast ta' konsultazzjoni bl-għajnuna tal-Green Paper preżenti, bl-għan li jiġu ddeterminati l-għażliet differenti possibbli fil-qafas legali Komunitarju attwali.

1.3 Il-programm ta' Tampere, li ġie kkonfermat iżjed tard f'dak ta' l-Aja, jista' jitqassar kif ġej: il-ħolqien ta' proċedura komuni, status uniformi, qafas omoġenju, livell għoli ta' protezzjoni armonizzata fl-Istati Membri kollha li għandhom l-intenzjoni li jiggarantixxu l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra b'mod omoġenju.

1.4 Matul l-ewwel fażi, bejn l-1999 u l-2006, l-adozzjoni ta' l-erba' strumenti leġiżlattivi kbar irriżultat fl-acquis attwali, u waqqfet il-bażi tas-sistema komuni Ewropea ta' l-ażil. Il-Kummissjoni tiżgura li t-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni ta' l-istrumenti legali li diġà ġew adottati jitwettqu mhux iżjed tard mill-iskadenzi ffissati.

1.5 Għalkemm l-evalwazzjoni ta' l-istrumenti ta' l-ewwel fażi għadha ma tlestietx, u b'kunsiderazzjoni tal-ħtieġa li jitressqu xi proposti għat-tieni fażi kmieni biżżejjed sabiex jilħqu jiġu adottati fl-2010, il-Kummissjoni tħoss li huwa indispensabbli li wieħed iniedi minn issa riflessjoni u dibattitu dettaljati dwar l-istruttura futura tas-sistema ta' l-ażil.

1.6 Il-Kummissjoni għandha wkoll l-għan li tikseb solidarjetà ikbar bejn l-Istati Membri, li ssaħħaħ il-kapaċità tal-partijiet interessati kollha u l-kwalità ġenerali tal-proċess, li timla l-lakuni preżenti u li tarmonizza l-prattiki fis-seħħ, permezz ta' l-implimentazzjoni tal-miżuri ta' akkumpanjament dwar il-kooperazzjoni prattika bejn l-Istati Membri.

1.7 Il-Kummissjoni qassmet il-konsultazzjoni tagħha f'4 kapitoli u 35 mistoqsija: strumenti leġiżlattivi, implimentazzjoni, solidarjetà u qsim ta' responsabbiltajiet, dimensjoni esterna.

2. Sommarju tal-konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

2.1 Il-Kumitat jikkunsidra l-opinjonijiet (numerużi) tiegħu, li ġew adottati preċedentement, dwar dan is-suġġett, ir-rakkomandazzjonijiet ta' l-NGOs li jgħinu lir-refuġjati, kif ukoll l-osservazzjonijiet li l-UNHCR (1) ressaq quddiem il-Presidenza Portugiża u dik Slovena ta' l-Unjoni Ewropea;

2.2 Ifakkar li l-kwistjonijiet dwar l-ażil diġà qegħdin jiġu ttrattati permezz ta' maġġoranza kwalifikata fi ħdan il-Kunsill, filwaqt li dawk dwar l-immigrazzjoni għadhom jiġu ttrattati bis-sistema ta' unanimità u għandhom jgħaddu għas-sistema ta' maġġoranza kwalifikata skond it-Trattat ta' Lisbona, jirrakkomanda li hekk kif tiġi implimentata proċedura komuni, il-Kummissjoni u l-Kunsill għandhom jiżguraw li jiġu esklużi jew evitati l-klawsoli ta' eżenzjoni nazzjonali li ta' spiss jintużaw minn ċerti Stati Membri (“opt out”);

2.3 Il-Kumitat jappoġġja l-adozzjoni ta' sistema ta' ażil ġusta, jiġifieri sistema umana, li tikkunsidra l-bżonnijiet ta' protezzjoni ta' dawk li jfittxu l-ażil bħala għan ewlieni fost l-għanijiet għall-ħolqien ta' Ewropa li tkun ukoll soċjali. Il-Kumitat ifakkar li dawn l-għanijiet soċjali m'humiex f'kompetizzjoni ma' xulxin, u ma jeskludux l-interessi ekonomiċi u dawk ta' sigurtà, u lanqas dawk tal-popolazzjonijiet ospitanti u jew ta' l-Istati Membri.

2.4 Huwa juri x-xewqa tiegħu li jinħolqu kondizzjonijiet li jiffavorixxu l-ħarsien tal-Konvenzjonijiet Internazzjonali, id-Direttivi Ewropej konformi mal-liġi internazzjonali u l-liġi umanitarja u l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Kunsill ta' l-Ewropa; tqassim aħjar tar-responsabbiltà ta' l-Istati Membri; ir-rilokazzjoni u l-integrazzjoni mgħaġġla tal-persuni li jibbenifikaw minn protezzjoni ta' refuġjat jew protezzjoni sussidjarja; politika ta' kooperazzjoni u ta' żvilupp konġunt sinċiera li ttejjeb il-livell ta' demokrazija effettiva ta' ċerti pajjiżi terzi u li tikkontribwixxi għas-solidarjetà internazzjonali b'rabta mal-bżonnijiet ta' l-ażil.

2.5 Għal dawn ir-raġunijiet, huwa jirrakkomanda miżuri li jmorru id f'id u li jikkumplimentaw lil xulxin:

2.5.1 Li l-persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonali jkunu dejjem jistgħu jidħlu fit-territorju ta' l-Unjoni Ewropea, hu x'inhu l-livell ta' kontroll, sabiex kulħadd ikollu d-dritt li japplika għall-ażil, hu x'inhu t-tip, u sabiex kulħadd ikollu aċċess għal proċedura ġusta u effiċjenti;

2.5.2 Li l-applikazzjonijiet għar-rikonoxximent ta' l-istatus ta' refuġjat jiġu dejjem eżaminati, u li d-deċiżjoni tittieħed u tiġi ġġustifikata bil-miktub mill-awtorità li tieħu d-deċiżjoni qabel ma tiġi eżaminata l-protezzjoni sussidjarja, inklużi l-applikazzjonijiet li jiġu ppreżentati fil-fruntieri;

2.5.3 Li dawk li jfittxu l-ażil ikollhom il-libertà li jagħżlu f'liema pajjiż ikunu jixtiequ jippreżentaw l-applikazzjoni tagħhom;

2.5.4 Li t-tfal ta' taħt l-età li jkunu waħedhom, in-nisa u l-persuni vulnerabbli (2) — dawk li jfittxu l-ażil li għandhom diżabilità fiżika, psikoloġika jew mentali u għandhom bżonn ta' assistenza partikolari: nisa tqal, tfal, anzjani, morda, nies b'diżabilità, eċċ. — jibbenifikaw minn protezzjoni partikolari;

2.5.5 Li l-persekuzzjonijiet speċifiċi li jaffrontaw ċerti nisa jingħataw importanza u jitqiesu bħala raġunijiet għall-għoti ta' protezzjoni, fuq bażi personali, u indipendentement mill-persuni li qed jakkumpanjaw jew li jkunu qegħdin jakkumpanjawhom (tfal taħt l-età jew l-irġiel tagħhom, ġenituri jew qraba, oħrajn) (3).

2.5.6 Li dawk kollha li jfittxu l-ażil jibbenifikaw minn stħarriġ effettiv u individwali ta' l-applikazzjoni tagħhom, mill-għajnuna ta' interpretu, għajnuna legali mingħajr ħlas, u minn perjodu ta' żmien suffiċjenti sabiex jippreżentaw l-applikazzjoni tagħhom;

2.5.7 Li l-prinċipji essenzjali li magħhom għandha tkun konformi l-proċedura ta' ażil jiġu applikati għal kull talba għall-ażil, inkluż f'każi fejn ikun evidenti li m'humiex validi;

2.5.8 Li kull appell kontra deċiżjoni li ma tirrikonoxxix status ta' refuġjat jew benefiċjarju ta' protezzjoni sussidjarja jipposponi deċiżjoni ta' espulsjoni, b'mod partikolari għal dawk il-persuni li wieħed ma jistax jibgħathom lura f'pajjiżhom mingħajr ma jieħu r-riskju li l-ħajja jew il-libertà tagħhom ikunu mhedda jew imqiegħda f'periklu f'każ li jintbagħtu f'pajjiż ieħor;

2.5.9 Li l-integrazzjoni u r-rilokazzjoni fil-kundizzjonijiet ta' ħajja normali u denja ikunu garantiti permezz ta' aċċess għall-awtonomija. Il-kundizzjonijiet tagħha għandhom jiġu implimentati mill-aktar fis possibbli mal-wasla tal-persuna kkonċernata, u bi qbil magħha: aċċess għall-kura medika, familjarizzazzjoni u tagħlim tal-lingwa; kuntatti ma' l-assoċjazzjonijiet li jgħinu lir-refuġjati, kif ukoll mal-popolazzjoni lokali; edukazzjoni, li tinkludi l-evalwazzjoni u r-rikonoxximent tal-kwalifiki; aċċess għal impjieg legali, eċċ.

2.6 Jirrakkomanda li l-NGOs u l-assoċjazzjonijiet li jipprovdu għajnuna legali, materjali u umanitarja lir-refuġjati jkollhom dejjem aċċess għaċ-ċentri ta' akkoljenza u ta' detenzjoni, kemm miftuħin kif ukoll magħluqin, u rigward is-soluzzjonijiet ta' rilokazzjoni tal-persuni li ngħataw l-istatus ta' refuġjat, f'perspettiva ta' tqassim ta' responsabbiltajiet bejn l-Istati Membri, il-Kumitat jirreferi għall-opinjoni tiegħu KESE 1643-2004 tal-15 ta' Diċembru 2004, b'mod partikolari għal kapitolu 2.4 tagħha fejn jitlob li: “Il-kundizzjonijiet tal-preżenza ta' l-NGOs u l-assoċjazzjonijiet li jipprovdu għajnuna għar-refuġjati fiċ-ċentri ta' akkoljenza għandhom jitjiebu permezz ta' ftehimiet ta' sħubija ma' l-awtoritajiet tal-pajjiż ospitanti, jew ta' l-inqas billi d-drittijiet tagħhom jiġu kkjarifikati.”

2.6.1 Li r-regoli ta' akkoljenza li jħarsu lill-persuni għandhom japplikaw, mingħajr distinzjoni, għal kull min ifittex l-ażil u huwa eliġibbli għall-istatus ta' refuġjat jew għal protezzjoni sussidjarja;

2.6.2 Li tingħata spinta lil soluzzjonijiet alternattivi (ċentri ta' akkoljenza miftuħin) minflok id-detenzjoni sistematika ta' dawk li jfittxu l-ażil f'ċentri totalment magħluqa u inaċċessibbli għall-NGOs, u kultant anki għas-Soċjetà tas-Salib l-Aħmar.

2.7 Ma jirrakkomandax li jintużaw listi ta' pajjiżi kkunsidrati bħala pajjiżi siguri (ħarsien tal-proċeduri ta' stħarriġ individwali li skond il-Konvenzjoni ta' Ġinevra, dawk kollha li jfittxu l-ażil għandu jkollhom dan id-dritt) u jirrakkomanda li terġa' tiġi eżaminata l-kwalifikazzjoni ta' “stati terzi siguri” mogħtija lill-istati terzi ta' oriġini jew ta' transitu, li jċaħħdu lil dawk li jfittxu l-ażil mill-possibbiltà ta' analiżi tas-sitwazzjoni individwali tagħhom u tad-drittijiet riżultanti tagħhom (4).

2.8 Madankollu, jirrakkomanda li f'każ li dawn il-listi ta' pajjiżi kkunsidrati “siguri” jinżammu, dawn ikunu komuni għall-Istati Membri u approvati mill-Parlamenti nazzjonali u mill-Parlament Ewropew, jikkunsidraw it-tagħrif ipprovdut mill-NGOs, li jiġu kkonsultati kif inhu xieraq, u li sadattant, ikun xi jkun il-każ, dawn ma jibqgħux jintużaw;

2.9 Jirrakkomanda li l-gwardji kostali, aġenti ta' l-awtorità pubblika, aġenti tas-servizzi pubbliċi jew privati li jkunu f'kuntatt ma' dawk li jfittxu l-ażil fl-ewwel fażijiet kif ukoll fil-fażijiet suċċessivi (pulizija, dwana, saħħa, edukazzjoni, impjieg) jibbenifikaw minn taħriġ dwar id-dritt ta' l-ażil u l-liġi umanitarja;

2.10 Jerġa' jressaq u jżomm ir-rakkomandazzjoni li jiġu kkunsidrati d-dmirijiet ta' l-awtoritajiet reġjonali u lokali rigward l-ewwel għajnuna u l-integrazzjoni permanenti hekk kif dawk li jfittxu l-ażil jingħataw l-istatus ta' refuġjati jew ta' benefiċjarji ta' protezzjoni internazzjonali, u li għalhekk jiġu assoċjati b'mod ġust ma' l-iżvilupp ta' politika komuni ta' ażil, u li jinżammu u jiġu ċċarati l-użu u l-allokazzjoni ta' l-ERF (Fond Ewropew għar-Refuġjati), imsemmi aktar 'il quddiem;

2.11 Japprova l-ħolqien ta' uffiċċju Ewropew ta' appoġġ għall-Istati Membri, li jikkomplementa l-ħidma ta' l-uffiċċji reġjonali jew lokali tal-UNHCR, u bil-kundizzjoni li jwettaq l-għanijiet — li jtejjeb il-kwalità u l-koerenza tad-deċiżjonijiet sabiex jiggarantixxi li l-persuni li huma fil-bżonn ta' protezzjoni internazzjonali jsibuha, hu fejn hu l-post fl-Unjoni Ewropea fejn japplikaw għaliha — u li kontinwament jevalwa li l-liġijiet Ewropej ikunu kompletament konformi mal-liġi internazzjonali tar-refuġjati u mal-liġi umanitarja. Dan l-uffiċċju ta' appoġġ ikun jista' jorganizza t-taħriġ tal-gwardji fil-fruntieri sabiex dawn ikunu jistgħu jagħmlu distinzjoni bejn ir-refuġjati u l-immigranti l-oħra, f'kooperazzjoni mal-UNHCR li s'issa jipprovdi u jipparteċipa f'dan it-taħriġ, b'mod partikulari iżda mhux biss, fil-fruntieri tal-Lvant ta' l-UE minn mindu sar it-tkabbir taż-żona Schengen (l-Ungerija, il-Polonja, is-Slovakkja, is-Slovenja).

2.12 Jirrakkomanda li l-miżuri meħuda sabiex tiġi kkontrollata l-immigrazzjoni ma jsirux is-sors ta' ksur tad-drittijiet bażiċi, b'mod partikolari tad-dritt li wieħed jitlob u jibbenifika minn ażil minħabba każijiet ta' persekuzzjoni.

2.13 Jitlob li jiġi enfasizzat l-obbligu totali tal-kmandanti tal-bastimenti, fil-każijiet ta' interċettazzjoni u ta' salvataġġ fil-baħar, li jgħinu lill-persuni li jkunu f'diffikultà, li jsolvu n-nuqqas ta' rikonoxximent rigward ir-responsabbiltajiet tagħhom għall-isbark ta' persuni salvati mill-baħar, li jorganizzaw l-istħarriġ ta' l-applikazzjonijiet immedjatament u li f'każ ta' bżonn jipprovdu protezzjoni internazzjonali.

2.14 Rigward id-dibattitu speċifiku dwar it-twaqqif ta' proċedura Ewropea komuni unika, jagħmel referenza għall-opinjoni tiegħu KESE 1644-2004 tal-15 ta' Diċembru 2004, b'mod partikolari għar-rakkomandazzjonijiet u t-twissijiet tiegħu dwar it-tnaqqis fil-livell ta' regoli ta' protezzjoni li jistgħu jinħolqu fil-perijodu 2004/2008 bejn il-konsultazzjoni dwar il-proċedura unika u l-Green Paper dwar politika komuni ta' l-ażil.

2.15 Ifakkar lill-Istati Membri li, hu x'inhu t-tip ta' proċedura (amministrattiva, ġudizzjarja), l-istadji kollha tagħha għandhom jimxu skond il-loġika tal-protezzjoni u mhux skond dik ta' l-akkuża.

2.16 Jirrakkomanda lill-Kummissjoni u lill-Kunsill li jallokaw u jużaw il-Fond Ewropew għar-Refuġjati għall-perijodu 2008-2013 b'ċarezza u trasparenza, fil-kuntest tal-programm ġenerali “Solidarjetà u amministrazzjoni tal-flussi migratorji” hekk kif huwa rrakkomanda fl-opinjoni tiegħu (5), b'mod partikolari li jittieħdu dispożizzjonijiet konkreti fid-deċiżjonijiet li jistabbilixxu dawn il-Fondi differenti sabiex l-operaturi li m'humiex ta' l-istat jiġu assoċjati dejjem iżjed mal-qafas annwali u pluri-annwali tal-linji gwida definiti mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni stess.

2.17 Jirrakkomanda li l-miżuri finanzjarji ta' inċentiv imqassma pro rata skond l-isforzi magħmula minn ċerti Stati Membri — per eżempju l-Isvezja — jew tal-kapaċitajiet imnaqqsa (daqs ġeografiku u pro rata tal-popolazzjoni) — bħal Malta u Ċipru — ma jwasslux lil Stati Membri oħra li jeħilsu minn ċerti responsabbiltajiet jew obbligazzjonijiet li għandhom, kemm fir- rigward ta' l-aċċess għat-territorju kif ukoll ta' l-istħarriġ tad-domandi, jew tar-rilokazzjoni interna (solidarjetà u distribuzzjoni) jew esterna (kontribuzzjoni għall-isforzi extra-reġjonali) ta' gruppi ta' refuġjati.

3. Osservazzjonijiet ġenerali

3.1 Il-Kumitat jilqa' b'mod pożittiv il-konsultazzjoni pubblika dwar is-sistema komuni Ewropea ta' l-ażil fil-ġejjieni permezz tal-Green Paper attwali. Huwa jinsab sodisfatt dwar il-fatt li l-Kummissjoni ħadet l-okkażjoni li tenfasizza l-mod ta' kif wieħed għandu jaffronta n-nuqqasijiet tal-pjan legali Ewropew, id-differenzi bejn il-liġijiet Ewropej u l-prattiki ta' l-Istati Membri.

3.2 Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni u l-Kunsill sabiex jiżguraw li d-diskussjonijiet dwar l-amministrazzjoni tal-fruntieri ma jkunux ta' ħsara għad-dritt fundamentali li wieħed jitlob l-ażil jew il-protezzjoni internazzjonali, inklużi l-miżuri għall-fruntieri ta' l-art, ta' l-ajru u tal-baħar, b'mod partikolari permezz ta' l-interċettazzjoni u s-salvataġġ fuq il-baħar, kemm ġewwa kif ukoll barra mill-ibħra territorjali ta' l-Istati Membri.

3.3 B'mod partikolari fil-kuntest tal-ġlieda kontra t-terroriżmu u dik kontra l-kriminalità u t-traffikar tal-persuni, il-Kumitat jagħmel pressjoni fuq il-Kummissjoni u l-Kunsill sabiex jiżguraw li n-nuqqas ta' sigurtà globali ma jkollux impatt negattiv fuq l-attitudni tal-pubbliku fir-rigward tar-refuġjati u dawk li jfittxu l-ażil, u li ma jipperikolax l-integrità u n-natura ta' l-ażil.

4. Osservazzjonijiet partikolari

4.1 Strumenti leġiżlattivi; Proċessar ta' l-applikazzjonijiet għall-ażil; Klawsoli ta' eżenzjoni nazzjonali

Skond il-Kummissjoni, li tispira ruħha mir-rapporti numerużi ta' l-NGOs u tal-UNHCR, id-Direttiva dwar il-Proċedura ta' l-ażil iddeterminat ċerti regoli ta' proċedura bbażati fuq minimu ta' kriterji komuni, li jippermettu li jkun hemm adattamenti nazzjonali u klawsoli ta' eżenzjoni ta' l-Istati Membri. B'hekk, il-persuni li qegħdin ifittxu l-protezzjoni fl-UE ma jibbenifikawx minn garanziji identiċi f'kull pajjiż li huma jikkuntattjaw. Kultant dawn ivarjaw anki skond il-post fil-pajjiż fejn issir l-applikazzjoni għall-ażil. Bħala konsegwenza ta' dan, din il-libertà naqqset b'mod progressiv il-livell ta' ħarsien tad-drittijiet ta' dawk li jfittxu l-ażil, hekk kif jixhdu ċerti riformi leġiżlattivi nazzjonali.

Il-Kumitat jappoġġja l-għan li titwaqqaf sistema komuni Ewropea ta' ażil li l-għan fundamentali tagħha jkun li tiggarantixxi aċċess għal proċeduri ġusti u effiċjenti lil dawk kollha li jfittxu l-ażil. B'hekk, l-implimentazzjoni ta' proċedura komuni ma tantx tidher kompatibbli mal-klawsoli ta' eżenzjoni nazzjonali li jintużaw ħafna mill-Istati Membri. Il-Kumitat ser joqgħod attent għall-karattru komuni tal-proċeduri partikolari proposti fil-“pjan ta' azzjoni” tal-Kummissjoni, u sabiex id-definizzjoni tar-regoli ta' proċedura u tal-kriterji komuni ma jiġux armonizzati fuq il-livell tad-denominatur komuni l-iżjed baxx għall-protezzjoni tar-refuġjati.

4.2 Pajjiżi ta' oriġini siguri

Il-Kumitat jitħasseb dwar l-ostakli li ċerti persuni li qed ifittxu l-ażil iridu jħabbtu wiċċhom magħhom sabiex jiksbu l-aċċess għal proċedura ġusta, b'kuntrast mal-prinċipju tan-non-diskriminazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Ġinevra (Artikolu 3).

Eżempju ta' dan huma l-persuni li ġejjin minn pajjiżi kkunsidrati bħala pajjiżi “siguri” jew “pajjiżi terzi siguri”, u li l-applikazzjoni tagħhom tista' titqies bħala waħda li “m'hijiex valida” f'kuntest ta' sentenza mgħaġġla jew trattata permezz ta' proċedura “aċċellerata” jew “prijoritarja” mingħajr garanzija ta' appell b'effett ta' sospensjoni. Il-fatt li l-Istati Membri ma rnexxielhomx jaqblu dwar lista komuni joħloq l-inugwaljanzi, b'mod partikolari fl-implimentazzjoni tar-Regolament Dublin II: “l-Istat responsabbli”, jista' b'hekk jiddikkjara l-applikazzjoni bħala waħda li ma tistax tintlaqa' skond il-lista nazzjonali tiegħu tal-pajjiżi siguri, filwaqt li dan il-pajjiż ma jidhirx fuq il-lista tal-pajjiż li qiegħed jibgħat lill-persuna lura.

Il-Kumitat jirrakkomanda lill-Istati Membri li jħejju lista unika kemm jista' jkun malajr.

Jqis li l-eżistenza ta' ċerti differenzi f'dawn il-listi nazzjonali tmur kontra s-sens ta' l-ekwità u li dan jista' biss imur kontra l-għan li jiġu llimitati l-prattiki ta' “asylum shopping”, il-Kumitat jipproponi li r-referenza għal pajjiż meqjus bħala wieħed “sigur” ma tibqax tinżamm, billi l-lista tal-pajjiżi meqjusa bħala siguri m'hijiex komuni għall-Istati Membri kollha. Ifakkar li l-aċċess ħieles u illimitat għat-territorju u għall-proċedura ta' l-ażil huma garanziji fundamentali li l-Istati Membri għandhom jagħmlu mill-aħjar li jistgħu sabiex jiksbuhom (6), il-Kumitat jikkunsidra, barra minn hekk, li r-referenza għal pajjiż imsejjaħ ta' oriġini sigura ma tista' qatt tiġġustifika waħedha r-rifjut ta' l-applikazzjoni (7) iżda għandha tkun akkumpanjata minn stħarriġ speċifiku, b'konformità mal-Konvenzjoni ta' Ġinevra. Fil-fatt, l-obbligu li kull applikazzjoni għall-protezzjoni u għall-ażil tiġi eżaminata individwalment ma jippermettix li wieħed jikkunsidra li pajjiż jista' jkun sigur għal kulħadd, u li persuna ma tistax tkun vittma potenzjali ta' persekuzzjoni minħabba fl-istatus partikolari tagħha (jekk il-persuna tkun tagħmel parti minn grupp soċjali, persekuzzjonijiet min-naħa ta' aġent(i) mhux ta' l-istat, u raġunijiet oħra).

Barra minn hekk, wieħed jista' jenfasizza li l-pjan imfassal ma jagħtix lok li tingħata garanzija li l-pajjiż li fih ikun ser jintbagħat dak li jfittex l-ażil jista' joffrilu protezzjoni effettiva u sostenibbli.

4.3 Appell li jissospendi l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet

Permezz ta' l-implimentazzjoni tal-prinċipji ta' effiċjenza u ġustizzja, id-deċiżjonijiet meħuda m'għandhomx imorru kontra l-possibbiltà li jitressaq appell quddiem awtorità jew ġurisdizzjoni imparzjali u indipendenti. Billi josserva li dan id-dritt huwa applikat b'mod restrittiv jew artifiċjali min-naħa ta' ċerti Stati Membri f'diversi sitwazzjonijiet, il-Kumitat jinsisti dwar il-fatt li dan l-appell dejjem għandu jkollu l-effett ta' sospensjoni u jitlob li l-Kummissjoni u l-Kunsill jiżguraw dan.

4.4 Tagħrif dwar il-pajjiżi ta' oriġini

Huwa jikkunsidra li l-istħarriġ ta' l-applikazzjoni għall-ażil għandu jkun akkumpanjat minn data affidabbli dwar ir-riskji li jġarrbu fil-pajjiżi ta' oriġini. Fl-opinjoni tiegħu tas-26 ta' April 2001, il-Kumitat wera x-xewqa li dan it-tagħrif dwar il-pajjiż ta' oriġini ta' dak li qiegħed ifittex l-ażil u dwar il-pajjiżi ta' transitu li huwa għadda minnhom jista' wkoll jiġi pprovdut mill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili, li huma attivi f'kull Stat Membru li jkun qiegħed jeżamina l-applikazzjoni għall-ażil (8).

Fil-perspettiva ta' sistema komuni għall-Istati Membri kollha, il-Kumitat jikkunsidra li l-kwalità u l-omoġeneità tad-deċiżjonijiet ta' l-ewwel istanza ser jiddependu ħafna mill-kwalità u l-omoġeneità tat-tagħrif disponibbli dwar il-pajjiżi ta' oriġini li għalihom ser jirreferu l-istanzi u l-ġurisdizzjonijiet ta' l-Istati Membri.

4.5 L-ażil fil-fruntiera

Il-Kumitat jieħu nota dwar il-fatt li l-Istati Membri huma mħeġġa jtejbu l-kwalità ta' l-aċċess għall-proċeduri, iżda jitħasseb dwar in-nuqqas ta' tagħrif mogħti lil dawk li jfittxu l-ażil dwar id-drittjiet tagħhom u l-garanziji li jingħataw.

It-tnaqqis kontinwu ta' l-applikazzjonijiet għall-ażil imressqa (9) quddiem l-UE, għall-kuntrarju ta' dak li jħobbu jgħidu l-mezzi tax-xandir, iwasslu biex ifakkar li kull min qiegħed ifittex l-ażil, hi x'inhi s-sitwazzjoni tiegħu u jinsab fejn jinsab, għandu jkollu d-dritt li jippretendi stħarriġ effettiv ta' l-applikazzjoni tiegħu u, għaldaqstant, jibbenifika minn għajnuna ta' interpretu, għajnuna legali bla ħlas u minn perijodu ta' żmien suffiċjenti biex iressaq it-talba tiegħu. Ifakkar li huwa ressaq proposta li tgħid li dak li qiegħed ifittex l-ażil għandu wkoll jkollu d-dritt li jikkuntattja lill-organizzazzjonijiet non-governattivi (NGOs) rikonoxxuti li għandhom l-għan li jiddefendu u jippromovu d-dritt ta' l-ażil. (10)

Bl-istess mod, il-Kumitat ifakkar fir-riservi li kien għamel dwar l-użu estensiv min-naħa ta' l-Istati Membri ta' l-evalwazzjoni ta' l-applikazzjonijiet meqjusa bħala “ċarament mhux validi”. Huwa josserva ż-żieda eċċessiva fl-applikazzjoni ta' dan il-kunċett, li tirriżulta mill-fatt li l-Artikolu 23(4) tad-Direttiva dwar il-Proċedura huwa miktub b'mod vag wisq, u jħoss li hemm il-ħtieġa li dan il-kunċett jiġi definit mill-ġdid. Bi qbil mal-UNHCR dwar dan il-punt, huwa jirrepeti x-xewqa tiegħu li l-prinċipji essenzjali li magħhom għandha tikkonforma l-proċedura ta' l-ażil, japplikaw għal kull applikazzjoni għall-ażil, anki dawk li huma meqjusa bħala ċarament mhux validi. (11)

B'konsegwenza ta' dan, il-Kumitat jirreġistra b'interess il-proposta tal-Kummissjoni għal rinforz tal-miżuri ta' protezzjoni legali matul il-fażi deċiżiva tal-bidu tal-proċeduri fil-fruntiera, u b'mod partikolari tal-proċess ta' reġistrazzjoni u ta' l-iskrinjar.

4.6 Proċedura unika

Il-Kummissjoni tqis li “jista' jsir progress sinifikanti (…) billi [fis-sistema komuni Ewropea ta' l-ażil] tiġi inkluża proċedura unika għall-valutazzjoni ta' l-applikazzjonijiet għall-istatus tar-refuġjati u għall-protezzjoni sussidjarja” (12). Jidher li kull fejn ġiet implimentata, il-“proċedura unika” fil-fatt ippermettiet li jiġi llimitat b'mod konsiderevoli t-tul taż-żmien tad-deċiżjoni u b'hekk l-inċertezza li tikkaratterizza kull applikazzjoni għall-ażil.

Tali proċedura timplika li dak li jfittex l-ażil għandu jressaq l-applikazzjoni tiegħu f'“post” wieħed biss, u li l-awtorità li tieħu d-deċiżjonijiet l-ewwel tesprimi ruħha dwar ir-rikonoxximent ta' l-istatus ta' refuġjat skond il-Konvenzjoni ta' Ġinevra, imbagħad u għal raġunijiet komplementari biss, dwar il-protezzjoni sussidjarja. Sabiex jitwettaq dan l-għan, tali proċedura għandha tapplika għall-postijiet kollha, inkluż meta l-applikazzjonijiet jiġu ppreżentati fil-fruntiera (13).

Madankollu, il-Kumitat jinsisti, hekk kif kien għamel fl-opinjoni tiegħu tad-29 ta' Mejju 2002, fuq il-fatt li “l-protezzjoni sussidjarja ma tistax tkun mezz li jdgħajjef il-protezzjoni miksuba permezz ta' l-istatus ta' refuġjat” (14), u jinnota, bħalma jinnota l-UNHCR (15), li l-Istati Membri donnhom qegħdin jużaw ħafna l-protezzjoni sussidjarja mingħajr ma dan l-aspett ikun jista' verament jintrabat ma' l-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni fil-pajjiżi ta' oriġini, u lanqas ma jkun jista' jiġi ġġustifikat dejjem fid-deċiżjonijiet, kif dawk li jfittxu l-ażil għandhom id-dritt li jistennew li jseħħ.

4.7 Kondizzjonijiet ta' akkoljenza għal min ifittex l-ażil; standards

Rigward il-kondizzjonijiet ta' akkoljenza għal min ifittex l-ażil, il-Kumitat josserva diskrepanzi kbar bejn l-Istati Membri. Huwa jinnota li uħud minnhom pjuttost jixtiequ jarmonizzaw ir-regoli li huma l-iżjed ristretti fil-liġi, bħal per eżempju l-istabbiliment ta' restrizzjonijiet ġeografiċi fir-rigward tal-preżentazzjoni ta' l-applikazzjoni jew tar-residenza (16), għaliex jaħsbu li b'hekk jistgħu jnaqqsu l-livell ta' attrazzjoni ta' ċerti pajjiżi meta mqabbel ma' oħrajn.

Il-Kumitat huwa konxju li l-eżistenza ta' standards nazzjonali asimmetriċi hija sors ta' flussi sekondarji; dan ma jfissirx li huwa jikkonkludi li hemm bżonn li jitnaqqas il-livell tad-drittijiet ta' dawk li jfittxu l-ażil. Sabiex jinstab bilanċ għal dawn id-diskrepanzi, m'hemmx għalfejn jintalab livell ta' protezzjoni ogħla milli meħtieġ, ladarba l-istandards ikunu komuni għall-Istati Membri u sakemm jiġu applikati b'mod uniformi.

4.8 Aċċess għat-taħriġ u għas-suq tax-xogħol

Ċerti Stati Membri jressqu żewġ raġunijiet ewlenin kontra l-għoti ta' l-aċċess għas-suq tax-xogħol lil dawk li jfittxu l-ażil: jixtiequ jżommu ċerta flessibbiltà ta' azzjoni sabiex jindirizzaw il-qagħda ta' l-impjieg fil-pajjiż; il-fatt li billi l-livell ta' rifjut ta' l-applikazzjonijiet għall-ażil huwa mistenni li jibqa' wieħed għoli u li l-proċeduri ta' stħarriġ huma mistennija li jsiru iżjed mgħaġġlin, l-aċċess għas-suq tax-xogħol ikun biss wieħed temporanju.

Il-Kumitat jikkunsidra li minkejja l-għan li l-applikazzjonijiet għall-ażil jiġu pproċessati aktar malajr, in-numru tagħhom u n-natura tan-numru ta' każijiet ippreżentati minn dawk li jfittxu l-ażil jistgħu jwasslu għal dewmien sinifikanti fl-istħarriġ ta' l-applikazzjonijiet min-naħa ta' ċerti pajjiżi. Minħabba f'hekk,josserva li anki meta d-Direttiva dwar l-Akkoljenza tipprevedi li l-Istati Membri jieħdu ċerti miżuri li jippermettu li jiggarantixxu livell ta' ħajja adegwat għas-saħħa u li jassiguraw is-sussistenza ta' dawk li jfittxu l-ażil (Artikolu 13), l-integrazzjoni tar-refuġjati fil-pajjiżi ospitanti isseħħ permezz ta' l-aċċess tagħhom għall-awtonomija, u li dan kollu jkun iżjed effiċjenti jekk il-kondizzjonijiet adegwati jiġu pprovduti mill-aktar fis possibbli wara l-wasla tar-refuġjat.

Fl-opinjoni tiegħu tat-28 ta' Novembru 2001, il-Kumitat qies li l-vantaġġ materjali u morali, kemm għall-Istat ospitanti kif ukoll għall-persuni li jfittxu l-ażil, li jirriżulta mill-possibbiltà mogħtija lil dawn ta' l-aħħar li jidħlu fis-suq tax-xogħol, żgur li m'huwiex iddubitat (17); huwa jenfasizza din ir-referenza bħalma jinsisti dwar il-fatt li dawk li jfittxu l-ażil għandhom jibbenifikaw minn taħriġ, tagħlim tal-lingwa u aċċess għall-kura medika.

Il-fatt li xi wħud ma jkunux jistgħu jibqgħu jgħixu fit-territorju jekk it-talba tagħhom ma tiġix aċċettata ma joħloqx kontro-argument validu għal ċerti miżuri li jippermettu li tikber l-awtonomija ta' dawk li jfittxu l-ażil u li huma l-aħjar garanti ta' proċess ta' integrazzjoni li rnexxa jew, jekk ikun il-każ, ta' ritorn ġust fil-pajjiż ta' oriġini (18). Min-naħa l-oħra, kollox jindika li l-esklużjoni mis-suq tax-xogħol tista' twassal għall-inkoraġġiment tax-xogħol klandestin.

Il-Kumitat jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-fatt li dawn l-istandards ta' akkoljenza li jirrispettaw lill-persuni jistgħu jiġu applikati mingħajr distinzjoni għal kull min ifittex l-ażil, kemm jekk ikun eliġibbli għall-istatus ta' refuġjat jew inkella għal protezzjoni sussidjarja.

4.9 Id-detenzjoni

Il-Kumitat jesprimi t-tħassib tiegħu meta jara li għadd ta' pajjiżi membri għandhom it-tendenza li jpoġġu lil dawk li jfittxu l-ażil f'“ċentri magħluqa” li iktar jagħtu l-impressjoni ta' filosofija ta' detenzjoni milli waħda ta' akkoljenza.

Meta qabel mar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill ta' l-Ewropa, il-KESE diġà esprima l-opinjoni tiegħu dwar il-fatt li d-detenzjoni ta' dawk li jfittxu l-ażil għandha titqies biss bħala eċċezzjoni u għal tul ta' żmien strettament neċessarju (19). Ċerti soluzzjonijiet alternattivi għandhom jiġu privileġġati (20).

Ikun xi jkun il-każ, l-applikant li jitpoġġa f'tali sitwazzjoni m'għandux jiġi trattat ta' “kriminali” u għandu jibbenifika, bl-istess mod bħall-applikanti l-oħra, minn assistenza legali bla ħlas, indipendenti u kwalifikata; l-NGOs għandu jkollhom id-dritt li jieħdu azzjoni sabiex jipprovdu pariri u assistenza lil dawk li jfittxu l-ażil. Il-persuni “vulnerabbli” (21), bħat-tfal taħt l-età, b'mod partikolari dawk li jinsabu waħedhom, għandhom jibbenifikaw minn protezzjoni speċifika.

Il-persekuzzjonijiet speċifiċi li tagħhom huma vittmi ċerti nisa għandhom jiġu kkunsidrati u meqjusa bħala raġunijiet għall-ħtieġa ta' protezzjoni, fuq bażi personali u indipendentement mill-persuni li jkunu qegħdin jakkumpanjaw jew dawk li jkunu qegħdin jakkumpanjawhom (tfal taħt l-età jew l-irġiel tagħhom, ġenituri u qraba, oħrajn…).

Barra minn hekk, il-Kumitat iħoss li għandha ssir valutazzjoni regolari taċ-“ċentri magħluqa” mill-Kumitat Ewropew għall-Prevenzjoni tat-Tortura (is-CPT).

4.10 L-għoti ta' protezzjoni

Il-persuni li la huma protetti u lanqas ma jistgħu jiġu espulsi.

Il-Kummissjoni tikkunsidra l-armonizzazzjoni ta' l-istatus tal-persuni li, għal raġunijiet speċifiċi, ma jkunux jistgħu jiġu espulsi mit-territorju ladarba l-applikazzjoni tagħhom għall-ażil tkun ġiet irrifjutata. Dan jiġri permezz ta' l-applikazzjoni tal-prinċipji li jinsabu fl-istrumenti internazzjonali dwar id-drittjiet tar-refuġjati jew id-drittijiet tal-bniedem li jenfasizzaw b'perseveranza l-każistika tal-Qorti Ewropea tad-drittijiet tal-bniedem.

F'dan il-kuntest, il-prattiki ta' l-Istati Membri huma differenti minn xulxin, u l-Kumitat iħoss il-bżonn li l-bażijiet ta' tali status jiġu effettivament definiti b'mod uniformi fit-territorju. Huwa partikolarment inaċċettabbli li, f'ċerti pajjiżi, ċerti persuni jsibu ruħhom “mingħajr status” — m'għanhomx permess ta' residenza, u fl-istess ħin ma jistgħux jiġu espulsi — huma soġġetti għal sitwazzjoni instabbli fil-qasam legali, soċjali u ekonomiku li tmur kontra r-rispett tad-dinjità tal-persuni u li ssir kwistjoni tal-politiki ta' espulsjoni tal-persuni f'sitwazzjoni irregolari. Mingħajr ma tiġi ssottovalutata d-diffikultà ta' din il-kwistjoni, il-Kumitat jikkunsidra li tali sitwazzjonijiet għandhom iwasslu għall-għoti ta' permess ta' residenza provviżorju li jinkludi d-dritt li wieħed ikollu impjieg.

4.11 Solidarjetà u qsim tal-piżijiet

Qsim tar-responsabbiltajiet — Is-sistema ta' Dublin

F'opinjoni mogħtija fit-12 ta' Lulju 2001 dwar proċedura ta' ażil komuni u status uniformi (22), il-Kumitat esprima l-fehma tiegħu dwar l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni ta' Dublin. Huwa osserva li, l-ewwel u qabel kollox, dan il-mekkaniżmu joħloq problemi li ma jistax isolvi u jwassal għal spejjeż eżaġerati meta mqabbla mar-riżultati miksuba, mingħajr ma jevita l-“evaporazzjoni” ta' dawk li jfittxu l-ażil qabel ma jiġu trasferiti lejn il-pajjiż minn fejn ikunu waslu.

Il-Kumitat jemmen li l-iskema ta' Dublin (ir-Regolament u l-EURODAC) hija rilevanti għax qajmet il-kwistjoni dwar l-ipproċessar ta' l-applikazzjonijiet għall-ażil fuq livell Komunitarju. Iżda josserva wkoll li din l-iskema, li l-għan prinċipali tagħha kien li “li jiġi stabbilit malajr liema Stat Membru huwa responsabbli għall-eżaminazzjoni ta' applikazzjoni ta' l-ażil”, ma wettqitx l-għan li “jiġu evitati movimenti sekondarji bejn l-Istati Membri” (23) u, barra minn hekk, twassal għal spejjeż supplimentari, li kultant ċerti Stati Membri ma jkunux jifilħu għalihom, b'mod partikolari dawk li jiffurmaw il-fruntiera esterna ta' l-UE.

Barra minn hekk, skond ħidma ta' valutazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni (24), ir-rata ta' trasferiment bejn ċerti pajjiżi hija ftit jew wisq bilanċjata, tant li jidher li huwa possibbli li “tippermetti lill-Istati Membri li jkunu jistgħu jikkonkludu ftehimiet bilaterali dwar l-”annullament “ta' tpartit ta' għadd indaqs ta' applikanti għall-ażil f'ċirkustanzi determinati” (25). Ir-reġistrar diġitali tal-marki tas-swaba', fl-EURODAC, ta' dawk li jfittxu l-ażil, għandu jkun biżżejjed fih inniffsu sabiex jerġa' jnaqqas l-asylum shopping u l-prattika ta' applikazzjonijiet doppji.

Għalhekk, il-Kumitat josserva li l-prezz uman huwa sproporzjonat ma' l-applikazzjoni tas-sistema ta' Dublin meta mqabbel ma' l-għanijiet tekniċi tagħha. Huwa jqis li l-adozzjoni ta' standards komuni bit-twarrib tad-differenzi waqt l-ipproċessar ta' l-applikazzjoni mill-Istati Membri, għandha tnaqqas il-post ta' dan il-kriterju fost dawk li jiddeterminaw l-għażla ta' persuna li tressaq l-applikazzjoni ta' ażil tagħha quddiem Stat minflok ieħor iżda li, min-naħa l-oħra, il-konsiderazzjonijiet kulturali u soċjali jibqgħu jaqdu rwol importanti fl-integrazzjoni tar-refuġjat fil-pajjiż ospitanti.

Għalhekk, il-Kumitat jirrakkomanda, hekk kif għamel fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu (26), li dak li jfittex l-ażil ikollu l-libertà li jagħżel il-pajjiż li jkun irid iressaq l-applikazzjoni tiegħu quddiemu u li, f'din il-perspettiva, l-Istati Membri jkunu diġà mħeġġa sabiex japplikaw il-klawsola umanitarja prevista fl-Artikolu 15-1 tar-Regolament. F'każ li r-refuġjati statutorji jkollhom il-libertà li jmorru f'pajjiż differenti minn dak li tahom l-istatus tagħhom, dan ikun ifisser biss li wieħed jantiċipa l-implimentazzjoni ta' dan id-dritt.

Ikun xi jkun il-każ, il-Kumitat iqis li r-Regolament m'għandux jiġi applikat għat-tfal ta' taħt l-età li jkunu waħedhom, ħlief jekk ikun evidenti li dan jista' jkun l-aħjar soluzzjoni fl-interess superjuri tat-tifel/tifla.

4.12 Solidarjetà finanzjarja

Riforma tas-sistema ta' Dublin f'dan il-kuntest għandha tħaffef, b'mod konsiderevoli, il-piż ta' l-Istati Membri li attwalment huma d-destinazzjonijiet ewlenin ta' dawk li jfittxu l-ażil. Madankollu, xorta waħda hemm diskrepanzi kbar bejn l-Istati Membri fir-rigward tal-piż relattiv ta' l-applikazzjonijiet irreġistrati. Għalhekk, jidher li hemm bżonn ta' mekkaniżmu effiċjenti ta' distribuzzjoni tal-piżijiet, sabiex ikun ta' għajnuna għal dawk li jirreġistraw l-ikbar numru ta' applikazzjonijiet.

Ir-rilokazzjoni msejħa “interna” (għall-Unjoni Ewropea) tista' tkun ukoll soluzzjoni parzjali, iżda ma tistax tkun ir-regola u lanqas is-soluzzjoni unika, ladarba l-ebda rilokazzjoni m'għandha tiġi organizzata mingħajr il-ftehim espliċitu u ċar mar-refuġjat ikkonċernat u mingħajr il-garanzija li l-kondizzjonijiet ta' din ir-rilokazzjoni se jkunu ta' livell għoli f'dik li hi integrazzjoni tar-refuġjat fil-pajjiż ospitanti l-ġdid.

4.13 Dimensjoni esterna ta' l-ażil:

Għajnuna lill-pajjiżi terzi sabiex isaħħu l-protezzjoni — Il-programmi ta' protezzjoni reġjonali

Fir-rigward ta' l-esperimenti li saru fil-kuntest tal-programmi ta' protezzjoni reġjonali bl-għan li jorganizzaw il-protezzjoni tar-refuġjati fir-reġjuni ta' oriġini tagħhom jew fil-pajjiżi ta' transitu, il-Kummissjoni tippjana li tikkonsolidahom u tagħmilhom permanenti. Din il-linja gwida hija waħda mit-temi ċentrali tal-Programm ta' l-Aja.

Il-Kumitat iħeġġeġ l-inizjattivi li jistgħu jtejbu l-kondizzjonijiet ta' akkoljenza ta' dawk li jfittxu l-ażil fil-pajjiżi terzi, iżda iqajjem mistoqsijiet dwar il-finalità ta' l-organizzazzjoni taċ-ċentri ta' akkoljenza f'ċerti pajjiżi, bħal fl-Istati indipendenti l-ġodda (l-Ukraina, il-Moldavja, il-Belarus), li jidhru li għadhom 'il bogħod milli joffru l-garanziji kollha li jikkonċernaw il-kondizzjonijiet ta' l-akkoljenza ta' dawk li jfittxu l-ażil. Jenfasizza li dawn il-programmi jidhru inqas immirati lejn it-titjib tal-protezzjoni tar-refuġjati milli lejn il-limitazzjoni tal-possibbiltà li dawn jippreżentaw ruħhom fil-fruntieri ta' l-Unjoni Ewropea.

L-Assemblea Parlamentari tal-Kunsill ta' l-Ewropa (27), tispeċifika li jekk il-ħolqien ta' tali ċentri jkompli għaddej, dawn għandhom, l-ewwel u qabel kollox, jiġu stabbiliti fl-Unjoni Ewropea, qabel ma wieħed ikun jista' jestendi l-esperiment barra mill-Unjoni jew mill-Ewropa. Il-Kumitat jinsisti li l-pajjiżi li ma rratifikawx il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni tar-Refuġjati (Ġinevra, 1951) għandhom jiġu esklużi minn dawn il-programmi. Min-naħa l-oħra, il-Kumitat jenfasizza s-solidarjetà li l-Unjoni Ewropea tista' turi lejn ċerti pajjiżi terzi li jaffrontaw flussi qawwija jew inqas qawwija.

4.14 Flussi imħallta fil-fruntieri

Il-Kumitat ifakkar li fl-opinjoni tiegħu dwar l-aġenzija Frontex, huwa kien insista fuq il-fatt li l-effiċjenza b'rabta mal-kontroll fil-fruntieri ma kellhiex tmur kontra d-dritt ta' l-ażil. Tajjeb ukoll li flimkien mad-dmirijiet ta' l-Aġenzija tiġi inkluża wkoll il-koordinazzjoni mas-servizzi ta' salvataġġ (b'mod partikolari dik marittima) sabiex jittieħdu azzjonijiet preventivi u sabiex tingħata l-għajnuna lil persuni li jsibu ruħhom fil-periklu minħabba użu ta' mezzi riskjużi għall-immigrazzjoni klandestina (28), u jitlob li l-gwardji kostali jitħarrġu dwar id-dritt umanitarju.

Rigward l-operazzjonijiet ta' interċettazzjoni marittima, il-Kumitat josserva li ma teżisti l-ebda proċedura ta' stħarriġ għall-applikazzjonijiet ta' aċċess għat-territorju, a fortiori ta' l-applikazzjonijiet għall-ażil. Huwa jitlob li l-mezzi għall-implimentazzjoni ta' tali proċeduri jidħlu fis-seħħ, sabiex b'mod partikolari jkun hemm il-possibbiltà li l-applikazzjonijiet għall-ażil jiġu rreġistrati fl-iżjed post viċin ta' l-interċettazzjoni.

4.15 L-UE bħala attur globali fil-kwistjonijiet marbuta mar-refuġjati

Il-Kumitat jikkunsidra li fil-perspettiva ta' sistema komuni ta' l-ażil, l-UE għandha wkoll torganizza din is-sistema ta' ażil tal-ġejjieni b'tali mod li tkun tista' tħeġġeġ il-partijiet l-oħra tad-dinja sabiex jipparteċipaw b'mod eżemplari fis-sistema ta' protezzjoni internazzjonali tar-refuġjati, billi tiggarantixxi li l-liġijiet Ewropej ikunu kompletament konformi mal-liġi internazzjonali tar-refuġjati u mal-liġi umanitarja, billi tassumi r-responsabbiltajiet tagħha.

4.16 Strumenti ta' kontroll

Il-Kumitat josserva li l-opinjoni tiegħu dwar l-istruttura futura tas-sistema komuni Ewropea hija mitluba mill-Kummissjoni, minkejja li l-istrumenti u l-inizjattivi kollha ta' l-ewwel fażi ma ġewx evalwati u d-Direttivi għadhom ma ġewx trasposti fil-leġislazzjonijiet nazzjonali kollha. Fil-perspettiva li tiġi rrispettata l-iskadenza 2010, huwa jissuġġerixxi li jiġu ppjanati mekkaniżmi ta' adattament għall-evalwazzjonijiet tal-ġejjieni u jipproponi li l-implimentazzjoni ta' strumenti ġodda u/jew ir-reviżjoni ta' strumenti eżistenti tkun magħmula minn sistema ta' analiżi u ta' kontroll ta' l-effetti tas-sistema komuni ta' l-ażil u dwar is-sitwazzjoni tar-refuġjati u li tista' tiġi fdata f'idejn l-uffiċċju ta' appoġġ imsemmi fil-Green Paper u li miegħu jistgħu jiġu assoċjati l-UNHCR, l-NGOs attivi f'dan il-qasam, l-Aġenzija tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea, u jwasslu għal rapport annwali maħsub għall-istituzzjonijiet ta' l-Unjoni Ewropea u għall-Istati Membri.

Sussegwentement, il-Kumitat jitlob li l-Kummissjoni tħejji rapport annwali dwar l-implimentazzjoni tas-sistema komuni, li jintbagħat lill-istituzzjonijiet konsultattivi (il-KESE u l-Kumitat tar-Reġjuni) kif ukoll lill-Parlament Ewropew.

Brussell, it-12 ta' Marzu 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati.

(2) Skond il-UNHCR (Master Glossary of Terms, Ġunju 2006).

(3) Stupri, stupri fi żmien il-gwerra, persekuzzjonijiet fiżiċi, mentali jew soċjali kkawżati minn rifjut li mara tissoġġetta ruħha għal ordni mogħtija mill-irġiel, eċċ. Ara punt 2.5.1 ta' l-opinjoni tal-KESE dwar id-Direttiva dwar il-Kwalifika, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière, (ĠU C 221, 17.9.2002): Għalkemm m'humiex previsti b'mod espliċitu fil-Konvenzjoni ta' Ġinevra ta' l-1951, il-forom speċifiċi ta' persekuzzjoni tas-sess (il-mutilazzjonijiet ta' l-organi ġenitali femminili, iż-żwieġ sfurzat, tħaġġir minħabba preżunzjoni ta' adulterju, stupri sistematiċi ta' nisa u tfajliet bħala strateġija tal-gwerra, biex insemmu xi uħud) għandhom jiġu rrikonoxxuti bħala raġunijiet validi sabiex persuna tapplika għall-ażil, u bħala raġunijiet leġittimi għall-għoti ta' l-ażil fl-Istati Membri.

(4) Opinjoni tal-KESE tal-15.12.2004 dwar il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew dwar “Is- Sistema Komuni Ewropea ta' Kenn Politiku Aktar Effiċjenti: Il-Proċedura Unika bħala l-Pass li Jmiss”, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière (ĠU C 157, 28.6.2005), punt 2.7.

(5) Opinjoni tal-KESE ta' l-14.2.2006, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière (ĠU C 88, 11.4.2006), punt 2.4 u Konklużjonijiet tar-raba' inċiż.

(6) Opinjoni tal-KESE tas-26.4.2001“Proposta għal Direttiva mill-Kunsill dwar regoli minimi li jikkonċernaw il-proċedura ta' l-għoti u r-revoka ta' l-istatus ta' refuġjat fl-Istati Membri”, rapporteur: is-Sur Melicías (ĠU C 192, 10.7.2001), punt 3.2.2.

(7) Melicías, punt 3.2.12.3.

(8) Opinjoni tal-KESE tas-26.04.2001“Proposta għal Direttiva mill-Kunsill dwar regoli minimi li jikkonċernaw il-proċedura ta' l-għoti u r-revoka ta' l-istatus ta' refuġjat fl-Istati Membri”, rapporteur: is-Sur Melicías (ĠU C 192, 10.7.2001), punt 2.3.

(9) Fl-2006, l-UE 27 irreġistrat 192 300 applikazzjoni għall-ażil, jiġifieri 50 % inqas mill-2001 u 70 % inqas mill-1992 (UE 15) — Eurostat “Statistika fil-qosor” 110/2007.

(10) Melicías, punt 3.2.4.4.

(11) Melicías, punt 3.2.15.2; Konferenza stampa tal-UNHCR u Rakkomandazzjonijiet lill-Presidenza Portugiża ta' l-Unjoni Ewropea u lill-Presidenza l-ġdida, tal-15 ta' Ġunju 2007 u l-11 ta' Diċembru 2007.

(12) Green Paper, p. 4.

(13) “Asylum in the European Union, A study of the implementation of the Qualification Directive” UNHCR, November 2007.

(14) Opinjoni tal-KESE tad-29.5.2002 dwar il-“Proposta tad-Direttiva tal-Kunsill dwar standards minimi relatati mal-kondizzjonijiet li jridu jissodisfaw iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi u persuni mingħajr stat sabiex ikunu jistgħu jikkwalifikaw għall-istatus ta' refuġjati, jew ta' persuni li, għal xi raġunijiet oħra, għandhom bżonn protezzjoni internazzjonali, u relatati mal-kontenut ta' dan l-istatus”, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière (ĠU C 221, 17.9.2002), punt 2.3.5.

(15) L-istess studju. Barra minn hekk, il-Kumitat jirreferi għall-emendi proposti għad-Direttiva dwar il-Kwalifika (l-Artikoli 8.3; 8.1; Premessa 26 ta' l-Artikolu 15c; l-Artikoli 12 u 14 (b'konformità mal-Konvenzjoni ta' Ġinevra 1951); 17 u 19; u għar-rakkomandazzjonijiet li ġejjin: għall-attenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea: talba għall-interpretazzjonijiet u d-deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja; Assigurazzjoni u kontroll tal-kwalità tad-deċiżjonijiet min-naħa ta' l-Unjoni Ewropea; Taħriġ; Adozzjoni tal-Linji Gwida; għall-attenzjoni ta' l-Istati Membri ta' l-UE: użu tal-linji gwida tal-UNHCR; Mistoqsijiet dwar l-interpretazzjoni u d-deċiżjonijiet mill-qrati nazzjonali lill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja; rapport bil-miktub tad-deċiżjonijiet; Kontroll tal-kwalità tad-deċiżjonijiet meħuda fuq livell nazzjonali; Analiżi tal-potenzjal ta' l-aġenti involuti fil-protezzjoni; Protezzjoni fil-post; Aċċess u eliġibilità; Riskji serji; Motivazzjonijiet u esklużjonijiet UNHCR, Novembru 2007.

(16) Franza: “Rapport ta' informazzjoni ppreżentat mid-delegazzjoni ta' l-Assemblea Nazzjonali f'isem l-UE”, imressaq mis-Sur Lequiller. Nru 105 tal-25 ta' Lulju 2007.

(17) Opinjoni tal-KESE tat-28.11.2001 dwar il-“Proposta għal Direttiva mill-Kunsill dwar l-istandards minimi għall-akkoljenza ta' dawk li jfittxu l-ażil fl-Istati Membri”, rapporteurs: is-Sur Mengozzi u s-Sur Pariza Castaños (ĠU C 48, 21.2.2002), punt 4.3.

(18) Idem, punt 3.1.

(19) Opinjoni tal-KESE tas-26.4.2001“Proposta għal Direttiva mill-Kunsill dwar standards minimi li jikkonċernaw il-proċedura ta' l-għoti u r-revoka ta' l-istatus ta' refuġjat fl-Istati Membri”, rapporteur: is-Sur Melicías (ĠU C 192, 10.7.2001), punt 3.2.11.

(20) Rapport ta' missjoni internazzjonali ta' inkjesta “L-arrest tal-barranin, id-dissważjoni tar-refuġjati: il-kontroll tal-fluss migratorju f'Malta”, Federazzjoni Internazzjonali tal-Legi tad-Drittijiet tal-Bniedem, is-Sinjura Teule, punt 4-1.1.

Ara wkoll il-modernizzazzjoni ta' ċentri ta' akkoljenza kkontrollati iżda miftuħa, meta r-Rumanija daħlet fl-UE, osservata matul il-missjoni li twettqet matul l-abbozzar ta' l-opinjonijiet tal-KESE tal-15.12.2004 dwar il-“Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar il-ġestjoni tad-dħul fl-Unjoni Ewropea ta' persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonali u dwar ir-rinfurzar tal-kapaċitajiet ta' protezzjoni tar-reġjuni ta' oriġini — Intejbu l-aċċess għal soluzzjonijiet sostenibbli” (mhux disponibbli bil-Malti), u dwar il-“Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar Sistema Komuni Ewropea ta' Kenn Politiku Aktar Effiċjenti: Il-Proċedura Unika bħala l-Pass li Jmiss”, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière (ĠU C 157, 28.6.2005).

(21) Skond il-UNHCR (Master Glossary of Terms, Ġunju 2006): il-persuni li għandhom diżabilità fiżika, psikoloġika jew mentali, u għandhom bżonn assistenza partikolari: nisa, nisa tqal, tfal, anzjani, morda, persuni b'diżabilità, eċċ.

(22) Opinjoni tal-KESE tat-12.7.2001 dwar il-“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew — Lejn proċedura ta' ażil komuni u status uniformi, valida fl-Unjoni kollha, għall-persuni li jingħataw id-dritt ta' l-ażil”, rapporteurs: is-Sur Mengozzi u s-Sur Pariza Castaños (ĠU C 260, 17.09.2001).

(23) Green Paper, punt 12.

(24) Kummissjoni: “Rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-valutazzjoni tas-sistema ta' Dublin” — COM (2007) 299 finali — 6 ta' Ġunju 2007.

(25) COM(2007) 299, paġna 8.

(26) Opinjoni tal-KESE tat-12.7.2001 dwar il-“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew — Lejn proċedura ta' ażil komuni u status uniformi, valida fl-Unjoni kollha, għall-persuni li jingħataw id-dritt ta' l-ażil”, rapporteurs: is-Sur Mengozzi u s-Sur Pariza Castaños (ĠU C 260, 17.9.2001) u Opinjoni tal-KESE tad-29.5.2002 dwar il-“Proposta għal Direttiva tal-Kunsill dwar standards minimi relatati mal-kondizzjonijiet li jridu jissodisfaw iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi u persuni mingħajr stat sabiex ikunu jistgħu jikkwalifikaw għall-istatus ta' refuġjati, jew ta' persuni li, għal xi raġunijiet oħra, għandhom bżonn protezzjoni internazzjonali, u relatati mal-kontenut ta' dan l-istatus”, rapporteur: is-Sinjura Le Nouail-Marlière (ĠU C 221, 17.9.2002).

(27) Kunsill ta' l-Ewropa — Assemblea Parlamentari: “Evalwazzjoni taċ-ċentri ta' transitu u ta' l-ipproċessar bħala tweġiba għall-flussi migratorji u ta' dawk li jfittxu l-ażil” — Dok. 11304, 15 ta' Ġunju 2007.

(28) Opinjoni tal-KESE tad-29.1.2004 dwar il-“Proposta tar-Regolament tal-Kunsill li jwassal għall-ħolqien ta' Aġenzija Ewropea għall-amministrazzjoni tal-kooperazzjoni operattiva fil-fruntieri esterni”, rapporteur: is-Sur Pariza Castaños (ĠU C 108, 30.4.2004), punt 3.2.