MT    MT MT 
MT    MT  KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussel 6.8.2010 
SEG(2010) 983 finali 
Tweġiba tal-Kummissjoni g ħar-Rapport Spe ċjali 
"Hemm probabbiltà li t-tfassil u l- ġestjoni tal-iskema tal-mobbiltà tal-programm 
Leonardo da Vinci jwasslu g ħal riżultati effettivi?"
MT 2   MT Tweġiba tal-Kummissjoni g ħar-Rapport Spe ċjali  
"Hemm probabbiltà li t-tfassil u l- ġestjoni tal-iskema tal-mobbiltà tal-programm 
Leonardo da Vinci jwasslu g ħal riżultati effettivi?" 
SOMMARJU E ŻEKUTTIV 
I-III. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb il-konklu żjoni ġenerali tar-rapport tal-Qo rti tal-Awdituri li t-
tfassil u l- ġestjoni tal-iskema tal-mobbiltà tal-programm Leonardo da Vinci jistg ħu jwasslu 
għal riżultati effettivi.  
Ċertament, il-programm juri domanda li qed tikber li b ħalissa tista' ti ġi koperta biss 
parzjalment (ta ħt il-baġit disponibbli jistg ħu jintlaqg ħu inqas minn 50% tal-applikazzjonijiet). 
Fl-2009 ġew iffinanzjati aktar minn 80 000 ru ħ (67 % persuni f'ta ħriġ tal-bidu, 20 % nies fis-
suq tax-xog ħol, 13 % g ħalliema/ħarrieġa). Fil-biċċa l-kbira tag ħhom (kwa żi 90 %) fir-rapporti 
finali tagħhom il-parte ċipanti qalu li kienu sodisfatti bil-kbir bis-so ġġorn tagħhom barra minn 
pajjiżhom.  
L-impatt po żittiv fuq il-parte ċipanti fil-programm ta' qabel ġie kkonfermat mill-istudju dwar 
l-impatt li ġie mitbug ħ fl-2007. L-esperjenzi ta' mobbiltà tejbu l-kapa ċitajiet u l-kompetenzi 
taż-żgħażagħ u influwenzaw tajjeb il-possibbiltajiet tag ħhom li jsibu xog ħol kif ukoll l-
iżvilupp personali tag ħhom. Dalwaqt ji ġi ffinalizzat studju dwar l-impatt tal-mobbiltà tal-
għalliema u ħarrieġa fl-edukazzjoni vokazzjonali li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo (VETPRO) u 
r-riżultati inizjali jikkonfermaw l-effetti po żittivi mhux biss fuq l-i żvilupp personali tal-
parteċipanti imma wkoll fuq l-iskejjel tal-Edukazzjoni u t-Ta ħriġ Vokazzjonali, u fuq il-
fornituri u sistemi tat-ta ħriġ.  
Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb il-fatt li l-Qorti g ħarfet li ġiet stabbilita sistema xierqa g ħall-
ġestjoni ta ċ-ċiklu tal-ħajja tal-pro ġett u li l-aspetti tat-t ħaddim tal-programm b'mod ġenerali 
kienu ġestiti tajjeb. Il-Kummissjoni tis ħaq fuq il-fatt li bosta mir-rakkomandazzjonijiet dwar 
il-ġestjoni huma validi g ħall-Programm g ħat-Tagħlim Tul il- Ħajja (Lifelong Learning 
Programme – il-LLP) kollu kemm hu, g ħax il-Programm Leonardo jifforma parti integrali 
mil-LLP. 
IV. Il-Kummissjoni tis ħaq li l-awditjar  kopra primarjament is -snin 2007 u 2008, li kienu l-
ewwel sentejn ta' programm integrat ġdid. Barra minn hekk, i ċ-ċiklu tal-programmazzjoni u 
tar-rappurta ġġ mal-Aġenziji Nazzjonali jkopri sentejn mit-t ħejjija tal-abbozz tal-programm ta' 
ħidma mill-A ġenzija Nazzjonali sal-iffinalizzar tal- valutazzjoni tar-rapport annwali mill-
Kummissjoni. G ħalhekk, titjib li sar wara , notevolment fl-2010, mhux kollu tqies mill-Qorti. 
Barra minn dan, wie ħed irid jinnota li spiss ir-ri żultati ta' azzjonijiet i kkofinanzjati fl-2007 u l-
2008 ma jirri żultawx mill-ewwel wara l-azzjonijiet, min ħabba li l-effetti tal-mobbiltà u t-
taħriġ normalment jie ħdu diversi snin biex jidhru.  
IV. l-ewwel in ċiż 
Għat-tfassil tal-programm Leonardo da Vinci li g ħaddej bħalissa, il-Kummissjoni varat 
proċess ta' konsultazzjoni mal-A ġenziji Nazzjonali, mal-Awtoritajiet Nazzjonali u ma' dawk li 
għandhom interessi fil-qasam sabiex tag ħti kas tal-esperjenza di ġà miksuba. Il-Kummissjoni 
MT 3   MT kkunsidrat mhux biss is -sejbiet u s-su ġġerimenti li rri żultaw mill-evalwazzjonijiet mandatarji, 
iżda użat ukoll studji esterni o ħrajn bħala għajn ta' ideat u biex tipprovdi intuwitu 
addizzjonali.  
IV. is-sitt in ċiż 
Il-Kummissjoni taf li l-kwa lità tal-kontrol li sekondarji mill-Awtoritaji et Nazzjonali fuq l-
Aġenziji Nazzjonali tvarja, kif indikat ukoll il-Q orti fid-Dikjarazzjoni ta' Assigurazzjoni g ħas-
sena finanzjarja 2008. Wara din l-osservazzjon i aktar bikrija mill-Qorti, il-Kummissjoni ħadet 
azzjoni u żviluppat linji gw ida ddettaljati g ħall-Awtoritajiet Nazzj onali sabiex tipprovdi 
kemm appo ġġ metodolo ġiku kif ukoll g ħodod pratti ċi għall-kontrolli sekondarji mill-
Awtoritajiet Nazzjonali. Dawn il-linji gwida n ħarġu lill-Istati Membri f'Di ċembru 2009 u 
kienu wkoll is-su ġġett ewlieni ta' seminar g ħall-Awtoritajiet Nazzjona li li sar f'Marzu 2010 
sabiex jiġu rrimedjati d-dg ħjufijiet li kienu ġew identifikati. 
IV. is-seba' in ċiż 
Il-Kummissjoni ta ċċetta li x-xog ħol fuq l-indikaturi dwar ir-ri żultati jrid ji ġi ffinalizzat.  
Tisħaq, madanakollu, li l- ħidma fuq il-kumitat tal-programm biex ji ġu stabbiliti l-indikaturi 
ilu li beda mill-2007. Barra minn hekk, meta t ħares lejn l-istudji dwar l-impatt u l-
evalwazzjonijiet tal-programm Leonardo ta' qa bel, id-dejta kwantitattiva disponibbli u r-
rispons kwalitattiv mill-parte ċipanti tal-programm li g ħaddej bħalissa, il-Kummissjoni hija 
fiduċjuża li l-programm tal-mobbiltà Leonardo da Vinci qed jipprodu ċi riżultati effettivi.  
V. Il-Kummissjoni ta ċċetta r-rakkomandazzjonijiet mag ħmulin mill-Qorti u di ġà 
implimentathom g ħal kollox jew parzjalment, inklu ż: ir-rispons kwalitattiv lill-Awtoritajiet 
Nazzjonali dwar ir-rapporti annwali tal-A ġenziji Nazzjonali, l-integrazzjoni tar-rapporti 
annwali dwar l-attivitajiet fi ż-żjarat ta' monitera ġġ, l-allinjament tal-is truttura tar-rappurta ġġ 
annwali dwar l-attivita jiet mal-programmi ta' ħidma, l-inklu żjoni ta' indikaturi orjentati lejn ir-
riżultati fil-programmi ta' ħidma tal-A ġenziji Nazzjonali u t-tlestija tal-LLPLink. 
Il-Kummissjoni tixtieq tis ħaq li: 
– Fl-2009 di ġà tejbet bil-kbir is-sistema tat-TI g ħas-sostenn tal- ġestjoni tal-programm u fl-
2010 qed tissokta ttejjeb il-fa ċilitajiet tag ħha għar-rappurta ġġ; 
– Diġà qed tipprovdi rispons kwalitattiv dwar il-programmi annwali ta' ħidma tal-A ġenziji 
Nazzjonali, i żda għal raġunijiet ta' effettività illimitat ir-rispons tag ħha għal dawk il-
każijiet li jitolbu revi żjoni min ħabba li ma jkunux jikkorrispondu mal-istandards 
kwalitattivi mistennijin. 
– Taqbel mal-Qorti li l-appo ġġ biex jinstabu s ħab huwa importanti u qed tg ħarrex għal 
possibbiltajiet o ħrajn, min ħabba li l-ba żi tradizzjonali tad-dejta g ħas-sejbien ta' s ħab ma 
tatx is-servizz ta' kwalità li kien mistenni minnha; 
– Diġà elaborat linji gwida ddettaljati bi ex tivvaluta l-applikazzjonijiet g ħal proġetti. Il-
Kummissjoni tqis li s-supervi żjoni tal-valutazzjoni tal-kwalità  tal-applikazzjoni hija parti 
mill-kontrolli sekondarji tal-Awt oritajiet Nazzjonali fuq l-A ġenziji Nazzjonali; 
madanakollu, qed tittestja jekk tistax timmoniterja dawn il-pro ċeduri aktar mill-qrib, b'mod 
li jagħti kas kif xieraq tal-effi ċjenza tar-ri żultati miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż; 
MT 4   MT – Inkludiet indikatu ri dwar ir-ri żultati waqt li kienu qed jit ħejjew il-programmi ta' ħidma tal-
Aġenziji Nazzjonali g ħall-2011, li ntlaqg ħu tajjeb mid-diretturi tal-A ġenziji Nazzjonali fil-
laqgħa tagħhom tal-20 ta' Mejju 2010 u g ħalhekk se jkunu applikati sa mill-perjodu ta' 
ppjanar u rappurta ġġ għall-2011; 
– Il-Kummissjoni ta ċċetta li je ħtieġ li x-xog ħol fuq l-indikaturi dwar ir-ri żultati jiġi 
ffinalizzat. Tis ħaq, madanakollu, li l- ħidma id f'id mal-kumitat tal-programm biex ji ġu 
stabbiliti indikaturi ilu li beda mill-2007. Il-proposta tal-Kummissjoni ġiet adottata mill-
kumitat waqt il-laqg ħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-ba żi, id-dejta rilevanti se 
titqabbel mal-indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa mistenni li r-ri żultati finali ta' dan l-
eżerċizzju jkunu ħarġu sa nofs l-2011. Barra minn hekk, meta wie ħed iħares lejn l-istudji 
dwar l-impatt u l-evalwazzjonijiet tal-progra mm Leonardo ta' qabel, id-dejta kwantitattivi 
disponibbli u r-rispons kwalitattiv mill-parte ċipanti tal-programm li g ħaddej bħalissa, il-
Kummissjoni hija fidu ċjuża li l-programm tal-mobbiltà Leonardo da Vinci qed jipprodu ċi 
riżultati effettivi.  
L-AMBITU TAL-AWDITJAR U L-METODU LI JSIR BIH 
13. Il-Kummissjoni tis ħaq fuq il-fatt li l-2007 u l-2008 ki enu l-ewwel sentejn tal-Programm 
għat-Tagħlim Tul il- Ħajja li, għall-ewwel darba, integra l-Leonar do da Vinci u dak li kien il-
programm Socrates fi programm wie ħed. Kaġun ta' dan, kellhom ji ġu elaborati pro ċeduri 
komuni ġodda. Barra minn hekk, i ċ-ċiklu tal-programmazzjoni u tar-rappurta ġġ mal-Aġenziji 
Nazzjonali jkopri sentejn mit-t ħejjija tal-programmi ta' ħidma mill-A ġenziji Nazzjonali sal-
iffinalizzar tal-valutazzjoni tar-rapport annwali. G ħalhekk, titjib li sar wara, notevolment fl-
2010, mhux kollu tqies mill-Qorti.  
OSSERVAZZJONIJIET 
16. Il-Kummissjoni tis ħaq fuq il-fatt li spiss ir-ri żultati ta' azzjonijiet sostnuti fl-2007 u fl-
2008 ma jirri żultawx mill-ewwel wara l-azzjonijiet, min ħabba li l-effetti tal-mobbiltà u t-
taħriġ normalment jie ħdu diversi snin biex jidhru.  
18. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb is-sejba tal-Qor ti li, waqt it-tfassil tal-programm Leonardo l-
ġdid, ingħata kas tar-ri żultati tal-evalwazzjonij iet ta' nofs it-terminu u ta' dawk finali tal-
programm ta' qabel permezz ta' pjanijiet strutturati ta' azzjoni.  
Mill-2007 'l quddiem, il-Kummissjoni ddiskutiet b'mod estensiv mal-kumitat g ħall-ġestjoni 
tal-programm dwar sensiela ta' indikaturi dwar l-impatt tal-progr amm li jkunu applikabbli 
għal-LLP kollu kemm hu. Il-kumitat esprima ru ħu "bla opinjoni" dwar żewġ proposti 
mressqin mill-Kummissjoni  u talab li ssir anali żi ulterjuri dwar l-effettività tar-ri żultati 
miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż. Il-proposta l- ġdida ġiet adottata mill-kumitat waqt il-
laqgħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-ba żi, id-dejta rilevanti se titqabbel mal-
indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa  mistenni li r-ri żultati finali ta' dan l-e żerċizzju jkunu 
ħarġu sa nofs l-2011.  
19-20. Il-Kummissjoni tibqa' ssostni li mhux xog ħolha li ssegwi jekk ir-rakkomandazzjonijiet 
iffissati fil-livell nazzjonali jkunux ġew segwiti mill-Awtoritajiet Nazzjonali. Madanakollu, il-
Kummissjoni tista' tistieden lill-Awtoritajiet Nazzjonali biex iwettqu tali insegwiment fil-
livell nazzjonali.  
Il-Kummissjoni tenfasizza li r-rapporti nazzjonali finali li tressqu fil- ħin mill-Awtoritajiet 
Nazzjonali ng ħaddew lill-kuntrattur estern biex janalizzahom u r-ri żultati kienu vvalidati mill-
MT 5   MT Kummissjoni. Kwistjonijiet transettorjali dda ħħlu fil-pjan finali ta' azzjoni stabbilit mill-
Kummissjoni.  
22. Il-Kummissjoni tqis li mhemmx g ħalfejn isiru pjanijiet ta' azzj oni rigward studji esterni li 
mhumiex evalwazzjonijiet formali tal-programm.  
Il-kontenut ta' studji esterni b ħall-Istudju "MoVE-iT " dwar ix-xkiel g ħall-mobbiltà 
transnazzjonali u l-Anali żi tal-Impatt tal-Mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci fuq 
żgħażagħ li jkunu qed jir ċievu t-taħriġ u impjegati żgħażagħ, li huma kkwotati mill-Qorti, 
jintuża bħala tagħrif dwar l-isfond u b ħala għajn ta' ideat g ħal żvilupp jew adattament ulterjuri 
tal-programm u tar-regoli tieg ħu. Dawn l-istudji jipprovdu wkoll intuwitu aktar iddettaljat 
dwar ċerti aspetti tal-azzjonijiet tal-programm. 
Kaxxa 1 
L-ewwel in ċiż 
Il-Kummissjoni taqbel li g ħad baqa' lok g ħal titjib fit-twettiq tal-programm fil-pajji żi li 
jilqgħu u fit-tħejjija tal-parte ċipanti, kif indikat fir-rakkomandazzjoni tal-istudju dwar l-impatt 
imsemmi. Madanakollu, l-istu dju jikkonkludi wkoll li l-prin ċipji u mekkani żmi fundamentali 
tal-programm la hemm b żonn u lanqas g ħandhom jinbidlu. L-istu dju jikkonkludi li: "il-
programm Leonardo da Vinci g ħall-mobbiltà jista' ji ġi deskritt b ħala partikularment effi ċjenti, 
effettiv u li r-ri żultati tieg ħu huma effettivi meta mqabblin mal-ispejje ż."  
27. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb l-apprezzament ġenerali tal-Qorti g ħall-ġestjoni taċ-ċiklu tal-
ħajja tal-pro ġett għall-programm. 
Kif tosserva l-Qorti, is-sistema tat-TI li sso stni l-programm tista' titjieb. Il-Kummissjoni 
tinnota li g ħal-LLP, li minnha l-Leona rdo da Vinci huwa biss bi ċċa, kellha ti ġi stabbilita 
sistema ġdida għal kollox tat-TI, li tkopri kotra ta' so ttoprogrammi u azzjonijiet. Sadattant, il-
kwalità tar-rappurta ġġ dwar it-twettiq tjiebet u issa  hija robusta. Barra minn hekk, g ħas-sejħa 
tal-2010 ġew offruti 8 formoli elettroni ċi tal-applikazzjonijiet, żewġ formoli tar-rapporti qed 
jinħadmu u tlieta o ħrajn għandhom jibdew jin ħadmu fl-2010. B'hekk il-ma ġġoranza l-kbira 
tal-applikazzjonijie t tal-Leonardo da Vinci fl-2010 qed ji ġu pproċessati elettronikament, u 
b'riżultat ta' dan qed ti żdied l-effi ċjenza u qed titnaqqa s il-possibbiltà ta' żbalji manwali tal-
input. 
28. Il-Kummissjoni ttenni li, fir-ri gward tas-sistemi tat-TI, saru żviluppi importanti fl-2009 u 
dawn baqg ħu għaddejjin fl-2010.  Mhux it-titjib kollu li sar wara l-awditjar mill-Qorti, 
notevolment fl-2010, tqies mill-Qorti. 
29. Minn mindu beda l-LLP, il-Kummissjoni ssuktat ti ġbor dejta kwantitattiva u rispons 
kwalitattiv ming ħand il-parte ċipanti dwar il-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci 
permezz tar-Rap4Leo1, u dan irri żulta f'sensiela ma taqta' xejn u affidabbli ta' dejta g ħall-
programm.  
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tis ħaq li, minn tmiem l-2008 'l hawn, il-LLPLink intu ża 
għall-produzzjoni ta' rapporti finanz jarji u statistiki dwar l-ammi nistrazzjoni li jkunu uniformi 
                                                 
1 Ir-Rap4Leo huwa g ħodda tat-TI li tag ħmilha possibbli, fost affarijiet o ħrajn, li jin ġabru dejta 
kwantitattiva u l-opinjonijiet tal-parte ċipanti fl-azzjonijiet tal-mobbiltà tal-Leonardo da Vinci.  
MT 6   MT u standardizza ti. It-tlaqqig ħa flimkien ta' dejta statistika mir-Rap4Leo u mil-LLPLink ti żgura 
l-kwalità u l-koerenza tad-dejta g ħall-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci.  
Mill-2007 'l quddiem, il-Kummissjoni ddiskutiet b'mod estensiv mal-kumitat g ħall-ġestjoni 
tal-programm dwar sensiela ta' indikaturi dwar l-impatt tal-progr amm li jkunu applikabbli 
għal-LLP kollu kemm hu. Il-kumitat esprima ru ħu "bla opinjoni" dwar żewġ proposti 
mressqin mill-Kummissjoni  u talab li ssir anali żi ulterjuri dwar l-effettività tar-ri żultati 
miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż. Il-proposta l- ġdida ġiet adottata mill-kumitat waqt il-
laqgħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-ba żi, id-dejta rilevanti se titqabbel mal-
indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa  mistenni li r-ri żultati finali ta' dan l-e żerċizzju jkunu 
ħarġu sa nofs l-2011. 
31. Il-Kummissjoni tilqa' b'sodisfazzj on is-sejba tal-Qo rti li l-arran ġamenti g ħall-
approvazzjoni tal-pr ogrammi annwali ta' ħidma tal-A ġenziji Nazzjonali huma xerqin.  
Għal raġunijiet ta' effettività tar-ri żultati miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż, il-
Kummissjoni rrestrin ġiet ir-rispons tag ħha lill-A ġenziji Nazzjonali dwar l-abbozzi tal-
programmi annwali ta' ħidma tagħhom għal dawk il-ka żijiet li je ħtieġu reviżjoni, sabiex 
tiżgura li l-istandards mistennija ta' kwalità jintla ħqu. 
Il-Kummissjoni tis ħaq, madanakollu, li lill-Awtorit ajiet Nazzjonali u lill-A ġenziji Nazzjonali 
fil-fatt tipprovdilhom rispons kwal itattiv iddettaljat dwar il- ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-
programmi fil-konklu żjonijiet tal-evalwazzjoni tag ħha tar-rapport annwali tal-A ġenziji 
Nazzjonali, li fihom tindika wkoll l-azzjoni  ta' rimedju li tkun mistennija tittie ħed, skont il-
bżonn. Il-Kummissjoni tara wkoll li l-azzjonijiet ta' rimedju jkunu inklu żi fil-programm ta' 
ħidma li jkun imiss tal-A ġenzija Nazzjonali, sabiex ti żgura li jkun hemm titjib kontinwu fit-
twettiq tal-programm. 
32. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb l- opinjoni tal-Qorti li l-pajji żi li qed jie ħdu sehem u l-
Kummissjoni jippubbli ċizzaw u jippromwovu l-programm b'mod sodisfa ċenti. 
33-35. Il-Kummissjoni taf bid- diffikultajiet li qed jiltaqg ħu magħhom xi applikanti biex isibu 
sħab li jilqg ħuhom f'pajji żi oħrajn, u tie ħu nota tas-su ġġeriment biex tiffa ċilita dan il-pro ċess. 
Il-bażi tad-dejta li kien hemm qabel b ħala parti mill-Programm Leonar do da Vinci II, li kienet 
tippermetti li ssir tiftixa g ħal sħab, ingħaqlet min ħabba li ma setg ħetx tiżgura li r-
reġistrazzjonijiet tad-dejta fis-sistemi jkunu ta' kwalità bi żżejjed. Iridu ji ġu mfittxin 
soluzzjonijiet o ħrajn biex iservu b ħala alternattivi adegwati. E żempju li jipprometti huwa n-
netwerk u pjattaforma EuroApprenticeship, li n ħoloq minn korpi kompetenti inklu żi Kmamar 
tas-Snajja' jew tal-Kummer ċ u fornituri ta' Ta ħriġ u Edukazzjoni Vokazzj onali, li nbeda fl-
2010 wara sej ħa għall-proposti, u li jista' jkun aktar ada ttat biex jindirizza l-kwistjoni tas-
sejbien ta' intrapri żi ta' kwalità li jilqg ħu. Il-Kummissjoni tqis li alternattivi b ħal dawn jistg ħu 
jiġu esplorati g ħall-ġenerazzjoni li jmiss tal-programm.  
36. Il-Kummissjoni tinnota b'sdisfazzjon li l-pro ċeduri għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet 
u għall-għażla ta’ proġetti fil-pajji żi parteċipanti huma trasparenti, organizzati b’mod tajjeb, u 
f’konformità mal-istruzzj onijiet tal-Kummissjoni. 
Hija ssostni li r-regoli tal-pro ċedura fil-gwida g ħall-Aġenziji Nazzjonali huma  mfasslin biex 
jagħtu biżżejjed garanzija dwar il-kwalità tal-g ħotjiet mag ħżulin. 
37. Kif stabbilit mill-linji gwida a ġġornati tal-Kummissjoni li n ħarġu fl-2009, je ħtieġ li 
kontroll tal-assigurazzjo ni tal-kwalità fuq il-valutazzj onijiet tal-applikazzjonijiet g ħall-għotjiet 
MT 7   MT ikun parti mill-kontrolli sekondarji ta l-Awtoritajiet nazzjonali fuq l-A ġenziji Nazzjonali. Il-
proċedura tal-g ħoti tal-għotjiet – li l-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet g ħall-għotjiet hija 
element importanti minnha – hija parti mill" kontrolli ewlenin" li fuqhom l-Awtoritajiet 
Nazzjonali jridu jesprimu l-opinjoni tag ħhom fid-dikjarazzjoni ta ' assigurazzjoni annwali 
tagħhom.  
41. Għall-2011 tfasslet struttura riveduta ta' organizzazzjoni g ħall-programmi ta' ħidma tal-
Aġenziji Nazzjonali, li tinkludi l-miri u indikaturi dwar ir-ri żultati li se jkomplu jiffa ċilitaw il-
paragun b'mod sinifikattiv tar-ri żultati miksubin ma' dawk ippjanati. Dan il-metodu ġdid 
intlaqa' b'sodisfazzjon mid-diretturi tal-A ġenziji Nazzjonali waqt il-laqg ħa tagħhom tal-20 ta' 
Mejju 2010 u g ħalhekk mill-2001 'l quddiem se jitwet taq fir-rigward tal-ippjanar u r-
rappurtaġġ. 
43. Sabiex tindirizza n-nuqqas ta' konsistenza fil-metodi u żati mill-A ġenziji Nazzjonali g ħar-
rappurtaġġ annwali dwar l-attivitajiet, il-Kummissj oni pprovdiet formola unika fuq l-internet 
għar-rapporti biex tintu ża mill-Aġenziji Nazzjonali kollha. Barra minn hekk, bl-esperjenza 
tas-snin ta' qabel b ħala bażi, fl-2009 l-Kummissjoni pprovdiet struzzjonijiet dettaljati g ħat-
tlestija tar-rapporti annwali. 
Kaxxa 2 
Il-Kummissjoni tis ħaq li d-dg ħjufijiet li sabet il-Qorti fil-mod kif l-A ġenziji Nazzjonali 
ppreżentaw ir-ri żultati tal-implimentazzjoni tal-programmi ta' ħidma tal-2007 jirreferu g ħal 
tlieta mis-sitt A ġenziji Nazzjonali li ġew eżaminati u ma kinux je żistu sistematikament f'kull 
waħda mit-tlieta.  
44. Mir-rapporti annwali tal-2008 dwar l-attivitajiet 'il quddi em, il-Kummissjoni kienet di ġà 
bagħtet konklu żjonijiet estensivi tal-evalwazzjoni lill-Awtoritajiet Nazzjonali u lill-A ġenziji 
Nazzjonali. Dawn il-konklu żjonijiet tal-evalwazzjoni jipprovdu rispons dettaljat dwar il-
kwalità tat-twettiq u l-amministrazzjoni tal-programmi fil-pajji ż ikkonċernat, u g ħandhom it-
tir li jiggwidaw lill-A ġenziji Nazzjonali sabiex itejbu r-ri żultati tagħhom. B'hekk, jin ħoloq 
link dirett bejn il-programm ta' ħidma tal-A ġenzija Nazzjonali u r-r apport annwali dwar l-
attivitajiet. 
46. Ċertament, kif tinnota l-Qorti, l-A ġenziji Nazzjonali huma mitlubin iwettqu attivitajiet ta' 
monitoraġġ sabiex jag ħtu appoġġ lill-benefi ċjarji tal-programmi, mi nbarra l-kontrolli fuq il-
benefiċjarji li jiffukaw fuq l-i żgurar li jsir u żu korrett tal-fondi tal-UE. Min ħabba l-fatt li l-
Aġenziji Nazzjonali g ħandhom ri żorsi limitati, u meta wie ħed iqis ir-rekwi żiti sostanzjali 
dwar il-kontrolli,  il-Kummissjoni ma ħassitx li jkun xieraq li tiffissa rekwi żiti minimi g ħall-
Aġenziji Nazzjonali fir-rigward ta ż-żjarat lill-benefi ċjarji għal skop ta' monitera ġġ. Dan 
jippermetti lill-A ġenziji Nazzjonali jorganizzaw il-monitera ġġ tal-benefi ċjarji bl-aktar mod 
effettiv u xieraq, b'mod li jag ħti kas tal-kuntesti u tar-restrizzjonijiet nazzjonali, ng ħidu aħna 
l-organizzazzjoni ta' laqg ħat ta' monitora ġġ li jlaqqgħu flimkien gruppi ta' benefi ċjarji minflok 
żjarat ta' monitora ġġ lil benefi ċjarji individwali. 
47. Il-kun ċett ta' "Żjarat biex ji ġu mmoniterjati l-kwal ità u l-impatt" idda ħħal għall-ewwel 
darba fl-2008 u ftit ftit minn dak i ż-żmien 'l hawn ittejjeb sabiex iwassal g ħall-kisba ta' 
assigurazzjoni soda tal-effetti tal-programm fuq il-ba żi ta' eżempji ta' pro ġetti li għaddejjin. 
Minn Awwissu 2008 'l hawn lill-A ġenziji Nazzjonali ntbag ħtilhom rispons fuq ba żi regolari. 
Għat-tieni rawnd tal-Monitera ġġ tal-Kwalità u tal-Impatt tal-Leonardo da Vinci, li jibda fl-
2010, iż-żjarat se jkunu aktar iffukati b'mod re ġjonali.  
MT 8   MT 48. L-objettivi tal-prog ramm Leonardo huma spe ċifikati fil-ba żi legali tal-Programm g ħat-
Tagħlim Tul il- Ħajja, li ntla ħaq qbil dwaru mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Il-
Kummissjoni qed ta ħdem biex ti żviluppa indikaturi xerqin g ħal dawn l-objettivi g ħal-LLP 
kollu kemm hu. Dan hu e żerċizzju partikularment kumpless, meta wie ħed iqis li fil-ba żi legali 
ġew stipulati 58 objet tiv. Il-Kummissjoni ta ċċetta li s-sistema ġenerali għar-rappurta ġġ dwar 
ir-riżultati, l-effetti u l-impatt imsejsa fuq l-indikaturi dwar ir-ri żultati għad trid ti ġi 
ffinalizzata. Madankollu, fil-laqg ħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010, il-Kumitat tal-LLP adotta l-
metodu propost mill-Kummissjoni.  
Il-Kummissjoni tis ħaq, madanakollu, li xhieda mill-istudji es terni dwar l-effett i tal-mobbiltà li 
sseħħ b'riżultat tal-Leonardo g ħaż-żgħażagħ li jkunu qed jir ċievu t-taħriġ u għall-gradwati 
żgħażagħ2 u l-impatt tal-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-VETPRO fuq l-individwi u fuq is-
sistemi3 tindika li l-mobbiltà offruta mil-Leonardo ti ssodisfa bil-kbir l-objettivi tal-programm. 
Tosserva wkoll li sensiela ġmielha ta' dejta kwantitatti va hija disponibbli fil-ba żijiet tad-dejta 
tar-Rap4Leo u tal-LLPLink. Barra minn hekk, ir -Rap4Leo fih risponsi kwalitattivi ming ħand 
il-parteċipanti li juri li l-livell ta ' sodisfazzjon bl-esperjenza tag ħhom fil-Leonardo huwa g ħoli 
ħafna.  
49. Sabiex ittejjeb il-kwa lità u l-koeren za tar-rappurta ġġ annwali mill-A ġenziji Nazzjonali, fl-
2009 l-Kummissjoni pprovditilhom lin ji gwida estens ivi dwar dan. 
50. Fir-rigward tal-i żvilupp ta' indikaturi dwar l-impatt g ħall-Programm g ħat-Tagħlim Tul il-
Ħajja, waqt il-laqg ħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010 l-Kumitat tal-LLP adotta l-metodu rivedut 
propost mill-Kummissjoni.   
51-52. Minn mindu beda l-LLP, il-Kummissjoni ssuktat ti ġbor dejta kwantitattiva u rispons 
kwalitattiv ming ħand il-parte ċipanti dwar il-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci 
permezz tar-Rap4Leo, u dan irri żulta f'sensiela ma taqta' xejn u affidabbli ta' dejta g ħall-
programm.  
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tis ħaq li, minn tmiem l-2008 'l hawn, l-LLPLink intu ża 
għall-produzzjoni ta' rapporti finanz jarji u statistiki dw ar l-amministrazz joni uniformi u 
standardizzati. It-tlaqqig ħa flimkien ta' dejta statistika mir-Rap4Leo u mil-LLPLink ti żgura l-
kwalità u l-koerenza tad-dejta g ħall-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci.  
Mill-2007 'l quddiem, il-Kummissjoni ddiskutiet b'mod estensiv mal-kumitat g ħall-ġestjoni 
tal-programm dwar sensiela ta' indikaturi dwar l-impatt tal-progr amm li jkunu applikabbli 
għal-LLP kollu kemm hu. Il-kumitat esprima ru ħu "bla opinjoni" dwar żewġ proposti 
mressqin mill-Kummissjoni  u talab li ssir anali żi ulterjuri dwar l-effettività tar-ri żultati 
miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż. Il-proposta l- ġdida ġiet adottata mill-kumitat waqt il-
laqgħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-ba żi, id-dejta rilevanti se titqabbel mal-
indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa  mistenni li r-ri żultati finali ta' dan l-e żerċizzju jkunu 
ħarġu sa nofs l-2011. 
56. Il-Kummissjoni taf b il-fatt li bosta A ġenziji Nazzjonali g ħandhom dg ħjufijiet fil- ġestjoni 
tagħhom tal-kontrolli primarji. Dan ġie indikat formalment lill-Awtoritajiet Nazzjonali u lill-
Aġenziji Nazzjonali fl-osservazzjonijiet u rakkomandazzjonijiet ma ħruġin wara l-anali żi tar-
                                                 
2 http://ec.europa.eu/edu cation/pdf/doc218_en.pdf 
3 Ir-rapport finali se ji ġi ppubblikat dalwaqt.  
MT 9   MT rapporti annwali tal-A ġenziji Nazzjonali, kif ukoll wara żjarat fuq il-post g ħal skopijiet ta' 
moniteraġġ u awditjar. Min ħabba li l-kontrolli pr imarji huma element importanti biex ikun 
hemm garanzija ra ġonevoli dwar l-u żu tal-fondi tal-UE, il-Kummissjoni timmoniterja mill-
qrib ħafna d-dg ħjufijiet f'dan il-qasam u tara li  fil-livell nazzjonali tittie ħed l-azzjoni xierqa 
biex tirrimedja. 
56. l-ewwel in ċiż.  
Il-Kummissjoni taf li fil-ka ż ta' Aġenzija Nazzjonali wa ħda minn dawk li żarithom il-Qorti 
fil-kuntest ta' dan l-aw ditjar il-45 jum mog ħtijin għall-għeluq taż-żmien u għall-approvazzjoni 
tar-rapporti finali nqab żu. Il-Kummissjoni nnifisha g ħamlet osservazzjoni u 
rakkomandazzjoni dwar din il-kwistjoni wara ż-żjara tagħha fil-pajji ż biex timmoniterja s-
sistemi fl-2008. 
56. it-tieni in ċiż.  
L-eżempju misjub mill-Qorti ta' ħlasijiet finali lill-benefi ċjarji li saru ming ħajr ma kien 
inkiseb r-rispons mitlub mill-parte ċipanti kollha tal-mobbiltà huwa limitat g ħal Aġenzija 
Nazzjonali wa ħda biss.  
58. Il-Kummissjoni ilha mill-2008 tipprovdi gw ida lill-Awtoritajiet Nazzjonali dwar il-
kontrolli sekondarji rikjesti. Fuq il-ba żi tal-esperjenza tal-ewwel sentejn tal-programm u l-
eżerċizzji ta' awditjar tal-Kummi ssjoni nnifisha, kif ukoll tas- segwitu tar-rakkomandazzjoni 
tal-Qorti fil-kuntest tad-DAS 2008, fl-2009, il -Kummissjoni kkumplimentat dawn il-linji 
gwida bi pro ċeduri speċifiċi għall-kontrolli sekondarji. 
KONKLU ŻJONI U RAKKOMANDAZZJONIJIET 
59. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb il-konklu żjoni tal-Qorti li stabbi liet sistema xierqa g ħall-
ġestjoni taċ-ċiklu tal-ħajja tal-pro ġetti għall-Programm g ħat-Tagħlim Tul il- Ħajja.  
Il-Kummissjoni qieset mhux biss is-sejbiet u s-su ġġerimenti li rri żultaw mill-evalwazzjonijiet 
mandatarji, i żda wkoll dawk li rri żultaw mill-istudji esterni. Ma danakollu, l-iskop ewlieni tal-
istudji u rapporti esterni huwa li jipprovdu lill-Kummissjoni b'tag ħrif dwar l-isfond u 
b'analiżi. Minkejja dan, l-istejtus tag ħhom huwa sostanzjalment differenti mill-
evalwazzjonijiet mitlubin mill-ba żi legali. G ħalhekk, il-Kummissjoni mhix obbligata li 
ssegwihom bl-istess mod formali b ħalma tagħmel fil-ka ż tal-evalwazzjonijiet mandatarji. 
Għalkemm is-sistema tat-TI tal- Kummissjoni, il-LLPLink, kienet g ħadha mhix lesta g ħal 
kollox meta l-Qorti g ħamlet l-awditjar tag ħha minħabba li kienet bdiet ti ġi żviluppata fl-2008, 
is-sistema issa hija stabbli u qed ta ħdem tajjeb, u l-kwalità tad-dejta tjiebet ħafna b'riżultat tal-
introduzzjoni tal-formoli elettroni ċi. Fl-istess ħin, l-użu parallel ta' g ħodda speċifika għall-
mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo żgura li ma kien hemm l-ebda telf ta' dejta, u l-
Kummissjoni ssuktat ti ġbor id-dejta kollha me ħtieġa dwar l-azzjoni ming ħajr l-ebda lakuna 
mill-programm ta' qabel 'l hawn. 
60. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb l-apprezzament tal-Qorti g ħal elementi operazzjonali b ħall-
programm annwali ta' ħidma tal-A ġenziji Nazzjonali, l-informazzjoni, il-pubbli ċità u l-
promozzjoni tal-programm. 
Il-Kummissjoni waqqfet il-ba żi tad-dejta li kien hemm qabel g ħas-sejbien ta' s ħab minħabba 
problemi marbutin mal-assigurazzjoni tal-kwalità. Filwaqt li b ħalissa qed ji ġu analizzati 
MT 10   MT soluzzjonijiet alternattivi g ħal mekkani żmi tat-tiftix g ħal sħab, il-Kummissjoni sa ħqet li n-
nuqqas ta' ba żi tad-dejta g ħat-tiftix g ħal sħab, ngħidu aħna, ma jxekkilx is-su ċċess tat-twettiq 
tal-programm min ħabba li d-domanda tisboq bil-kbir il-ba ġit disponibbli biex isostni l-
proġetti tal-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo. 
Kif stabbilit mill-linji gwida a ġġornati tal-Kummissjoni li n ħarġu fl-2009, je ħtieġ li kontroll 
tal-assigurazzjoni tal-kwalità fuq il-v alutazzjonijiet tal- applikazzjonijiet g ħall-għotjiet ikun 
parti mill-kontrolli sekondarji tal-Awtoritajiet nazzjonali fuq l-A ġenziji Nazzjonali. 
Rakkomandazzjoni 1  
(a) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 1 (a), li di ġà qed tiġi implimentata: Mir-
rappurtaġġ annwali tal-2008 'l hawn il- Kummissjoni pp rovdiet lill-A ġenziji Nazzjonali 
b'rispons kwalitattiv. Barra minn hekk, kif i rrikonoxxiet il-Qorti, ipprovdiet ukoll rispons 
dwar il-programmi annwali ta' ħidma għal dawk il-ka żijiet fejn kien me ħtieġ li ssir revi żjoni 
sabiex jintla ħqu l-istandards mist ennija tal-kwalità. 
(b) Il-Kummissjoni ta ċċetta parzjalment ir-Rakkomandazzjoni  1 (b). Il-Kummissjoni waqqfet 
il-bażi tad-dejta li kien hemm qabel g ħat-tiftix g ħal sħab minħabba problemi marbutin mal-
assigurazzjoni tal-kwalità. Filwaqt li b ħalissa qed ji ġu analizzati soluzzjonijiet alternattivi 
għal mekkani żmi tat-tiftix g ħal sħab, il-Kummissjoni tis ħaq li n-nuqqas ta' ba żi tad-dejta g ħat-
tiftix għal sħab, ngħidu aħna, ma jxekkilx is-su ċċess tat-twettiq ta l-programm, min ħabba li d-
domanda tisboq bil-kbir il-ba ġit disponibbli biex isostni l-pro ġetti tal-mobbiltà li sse ħħ 
b'riżultat tal-Leonardo. 
(c) Il-Kummissjoni tqis li l-A ġenziji Nazzjonali m'g ħandux ikollhom rwol formali li 
jiffaċilitaw l-ammissjoni ta' parte ċipanti minn pajji żi oħrajn, min ħabba li dan ikun ifisser 
ċaqliqa kbira fir-reponsabbiltajiet u fl-implikazzjonijiet g ħar-relazzjonijiet legali bejn 
organizzazzjonijiet minn pajji żi oħrajn. Dan ma jwaqqafhomx milli jwettqu tpartit ta' 
intermedjarji xerqin b'mod informali. 
(d) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 1( d). Il-Kummissjoni qed ta ħdem biex 
tkompli ti żviluppa l-manwal dwar il-valutazzjonijiet g ħall-evalwaturi b'rabta mal-
applikazzjoni l- ġdida fuq l-internet u mal-form ola riveduta ta l-valutazzjoni. 
(e) Il-Kummissjoni tag ħmel l-osservazzjoni, fir-rigward tar-Rakkomandazzjoni 1(e), li 
bħalissa qed tirrevedi l-metodu li tu ża għaż-żjarat biex timmoniterja l-Kwalità u l-Impatt, billi 
tintegra kampjun żgħir tal-kontrolli tal-valutazzjonijiet tal- kwalità tal-applikazzjonijiet li jsiru 
mill-Aġenziji Nazzjonali. Sussegwentement, il- Kummissjoni se tanalizza l-valur mi żjud ta' 
tali kontrolli u l-impatt tag ħhom fuq ir-ri żorsi mill-punto di vista tal-effettività tar-ri żultati tal-
kontrolli meta mqabblin mal-ispejje ż.  
(f) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 1(f).  
61. Il-Kummissjoni tilqa' tajjeb il -valutazzjoni tal-Qorti dwar is-sistemi tal-kontroll li hemm 
fil-livell tal-Kummissj oni u f'dak nazzjonali. Dawn is-sis temi ta' kontroll jiffukaw fuq il-
provvediment ta' assigurazzjoni rigward l-u żu tal-fondi tal-UE sena b'sena. 
Il-Kummissjoni hija mg ħarrfa bir-ri żultati tal-programm b'mod regolari permezz tar-Rapporti 
Annwali tal-A ġenziji Nazzjonali dwar il- ġestjoni u t-twettiq tal-programm kif ukoll permezz 
taż-żjarat tagħha għal skop ta' Monitera ġġ tal-Kwalita u l-Impatt. 
MT 11   MT Il-Kummissjoni tis ħaq li ssuktat ti ġbor dejta kwantitattiva u rispons kwalitattiv ming ħand il-
parteċipanti dwar il-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci permezz tar-Rap4Leo, u 
dan irriżulta f'sensiela ma taqta' xejn u affidabb li ta' dejta dwar dawn  l-aspetti minn mindu 
beda l-programm. Min ħabba li għad trid ting ħata deċiżjoni tal-kumitat tal-programm dwar l-
indikaturi dwar l-impatt, g ħadu mhux ċar sa liema punt id-dejta se tissodisfa l- ħtieġa ta' dawn 
l-indikaturi. 
Il-Kummissjoni tis ħaq li l-impatti, madanakollu, jistg ħu jitkejlu biss fuq firxa ta' żmien. L-
Istati Membri huma mistennijin jirrappurta w dwar l-ewwel parti tal-programm fl-
evalwazzjoni interim tag ħhom li għandhom iressquha fl-2010. Da n l-input se jasal fil- ħin biex 
ikunu jistg ħu jitjiebu r-ri żultati tal-Leonardo, kemm fil-programm li g ħaddej bħalissa kif ukoll 
bi tħejjija għall-ġenerazzjoni l- ġdida tal-programm. 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tis ħaq li, minn tmiem l-2008 'l hawn, l-LLPLink intu ża 
għall-produzzjoni ta' rapporti finanz jarji u statistiki dw ar l-amministrazz joni uniformi u 
standardizzati. It-tlaqqig ħa flimkien ta' dejta statistika mir-Rap4Leo u mil-LLPLink ti żgura l-
kwalità u l-koerenza tad-dejta g ħall-mobbiltà li sse ħħ b'riżultat tal-Leonardo da Vinci.  
Mill-2007 'l quddiem, il-Kummissjoni ddiskutiet b'mod estensiv mal-kumitat g ħall-ġestjoni 
tal-programm dwar sensiela ta' indikaturi dwar l-impatt tal-progr amm li jkunu applikabbli 
għal-LLP kollu kemm hu. Il-Kumitat esprima ru ħu "bla opinjoni" dwar żewġ proposti 
mressqin mill-Kummissjoni  u talab li ssir anali żi ulterjuri dwar l-effettività tar-ri żultati 
miksubin meta mqabblin mal-ispejje ż. Il-proposta l- ġdida ġiet adottata mill-kumitat waqt il-
laqgħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-ba żi, id-dejta rilevanti se titqabbel mal-
indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa  mistenni li r-ri żultati finali ta' dan l-e żerċizzju jkunu 
ħarġu sa nofs l-2011.  
Fuq il-ba żi tal-elementi msemmijin hawn fuq u fuq l-istudji dwar l-impatt, il-Kummissjoni 
tqis li għandha biżżejjed assigurazzjoni rigward l-effettività tal-programm. 
Rakkomandazzjoni 2  
(a) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 2 (a) u tis ħaq li l-konklu żjonijiet tal-
evalwazzjoni tar-rappurta ġġ annwali tal-A ġenziji Nazzjonali dwar l-at tivitajiet huma integrati 
kif għandu jkun fi ż-żjarat li l-Kummissjoni twettaq lill-A ġenziji Nazzjonali g ħal skop ta' 
moniteraġġ. 
(b) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 2 (b) u se tallinja l-istruttura tar-rappurta ġġ 
annwali dwar l-attivitajiet ma' dik tal-programmi ta' ħidma tal-A ġenziji Nazzjonali wara r-
reviżjoni tal-istruttura tal-programm ta' ħidma li għandha ssir fl-2011. 
(c) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 2(c). Il-p roposta rriveduta tal-Kummissjoni 
ġiet adottata mill-Kumitat tal-LLP waqt il-laqg ħa tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2010. Fuq din il-
bażi, id-dejta rilevanti se titqabbel mal-indikaturi li issa ġew stabbiliti; huwa mistenni li r-
riżultati finali ta' dan l-e żerċizzju jkunu ħarġu sa nofs l-2011.  
(d) Il-Kummissjoni ta ċċetta r-Rakkomandazzjoni 2 (d) u se tag ħmel ħilitha biex tistabbilixxi 
sistema għall-kejl tal-impatt tal-programm su ċċessur fiż-żmien opportun. 
Il-Kummissjoni tis ħaq li l-impatt ma jistax jitkejjel mill-bidu, i żda biss wara li jkun g ħadda 
ċertu żmien li matulu jkun beda jitwettaq il-p rogramm. Dan normalment isir fuq il-ba żi ta' 
MT 12   MT studji u evalwazzjonijiet. Il-fatt li l-ba żi legali pre żenti tal-LLP fiha 58 objettiv kien fattur 
partikulari ta' kumplessità u ma ffa ċilitax il-bi ċċa xogħol li jiġu ddefiniti indikaturi xerqin.  
62. Il-Kummissjoni tilq a' tajjeb il-konklu żjoni ġenerali tar-rapport tal-Qo rti tal-Awdituri li t-
tfassil u l- ġestjoni tal-iskema ta’ mobbiltà tal-prog ramm Leonardo da Vinci huma strumentali 
biex jinkisbu ri żultati effettivi.  
Diġà bdiet ta ħdem u għamlet progress fuq diversi punti  li enfasizzat il-Qorti, b ħar-rispons 
kwalitattiv rigward il-programmazzjoni annwali tax-xog ħol, il-valutazzjoni tal-
applikazzjonjiet u t-tijib tal-g ħodda tat-TI. 
Il-Kummissjoni ta ċċetta li jeħtieġ li x-xogħol fuq l-indikaturi tar-ri żultati jiġi ffinalizzat. 
Tisħaq, madanakollu, li l- ħidma fuq il-kumitat tal-programm biex ji ġu stabbiliti l-indikaturi 
ilu li beda mill-2007. Barra minn hekk, meta t ħares lejn l-istudji dwar l-impatt u l-
evalwazzjonijiet tal-programm Leonardo ta' qa bel, id-dejta kwantitattiva disponibbli u r-
rispons kwalitattiv mill-parte ċipanti tal-programm li g ħaddej bħalissa, il-Kummissjoni hija 
fiduċjuża li l-programm tal-mobbiltà Leonardo da Vinci qed jipprodu ċi riżultati effettivi.