Rapport Speċjali Titjib tas-sigurtà 
tal-provvista tal-enerġija 
permezz tal-iżvilupp 
tas-suq intern 
tal-enerġija: jinħtieġu 
sforzi akbarMT 2015  Nru  16
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa (http://europa.eu).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
Print ISBN 978 ‑92‑872‑3341 ‑7 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/88830 QJ‑AB‑15‑018‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑3331 ‑8 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/929517 QJ‑AB‑15‑018‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑3340 ‑0 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/72847 QJ‑AB‑15‑018‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Għal kwalunkwe użu jew riproduzzjoni tar ‑ritratti 1, 2, 3 u tal ‑istampa fil ‑kaxxa 13, għandu jintalab permess direttament 
mingħand id ‑detentur tad ‑drittijiet tal ‑awtur.
Printed in Luxembourg
Titjib tas-sigurtà  
tal-provvista tal-enerġija 
permezz tal-iżvilupp  
tas-suq intern  
tal-enerġija: jinħtieġu 
sforzi akbar
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2015  Nru 16
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha, ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla II tal-Awditjar — immexxija mill-Membru tal-QEA Henri Grethen — li 
tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ politiki strutturali, trasport u enerġija. L-awditu tmexxa mill-Membru tal-QEA Phil Wynn 
Owen, b’appoġġ mill-kap tal-kabinett tiegħu, Gareth Roberts, u Katharina Bryan, attaché; Pietro Puricella, kap tal-unità; 
Erki Must, kap tal-kompitu; Jolita Korzunienė, Pekka Ulander, Svetoslav Hristov, Aleksandra Klis-Lemieszonek u Andrew 
Judge, awdituri.
Mix-xellug għal-lemin:  P . Puricella, A. Judge, G. Roberts, J. Korzunienė, P . Ulander, K. Bryan, E. Must,  
A. Klis-Lemieszonek, P . Wynn Owen, S. Hristov.
03
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju
I–VIII   Sommarju Eżekuttiv
 1–19   Introduzzjoni
 5–8  Is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u r-relazzjoni tagħha mas-suq intern tal-enerġija
 9–13   Il-qafas legali tas-suq intern tal-enerġija
 14–19   Ħtiġijiet ta’ investiment u għodda finanzjarja tal-UE fil-qasam tal-infrastruttura tal-enerġija
 20–26   Ambitu u approċċ tal-awditjar
 27–112   Osservazzjonijiet
 27–71   L-objettiv li s-suq intern tal-enerġija jiġi kkompletat sal-2014 ma ntlaħaqx
 30–42   Għad fadal problemi bl-implimentazzjoni tal-qafas legali tal-UE għas-suq intern tal-enerġija
 43–54   Differenzi importanti fil-mod kif l-Istati Membri jorganizzaw is-swieq tal-enerġija tagħhom jistgħu jżommu 
lura l-iżvilupp ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija
 55–71   Minkejja li sar progress biex jingħaqdu s-swieq fl-Ewropa, l-effetti sħaħ fuq il-prezzijiet tas-suq intern tal-
enerġija għadhom ma ġewx irrealizzati
 72–98   B’mod ġenerali, l-infrastruttura tal-enerġija fl-Ewropa għadha mhijiex imfassla għal swieq 
kompletament integrati u għaldaqstant attwalment ma tipprovdix sigurtà effettiva tal-provvista 
tal-enerġija
 73–81   L-infrastruttura f’ħafna Stati Membri u bejniethom għadha mhijiex adatta għas-suq intern tal-enerġija
 82–87   Ma hemm ebda valutazzjoni kumplessiva tal-ħtiġijiet fil-livell tal-UE biex tipprovdi l-bażi għall-
prijoritizzazzjoni tal-investimenti fl-infrastruttura tal-enerġija fl-UE
 88–98  L-iżvilupp ta’ infrastruttura transkonfinali teħtieġ kooperazzjoni bejn Stati Membri ġirien
04 Werrej
 99 –112   L-appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE fil-qasam tal-infrastruttura tal-enerġija kellu biss kontribut 
limitat għas-suq intern tal-enerġija u għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija
 100–109   L-UE għandha bosta strumenti ta’ finanzjament biex tappoġġa proġetti tal-infrastruttura tal-enerġija, iżda 
ebda wieħed ma għandu s-suq intern tal-enerġija bħala objettiv primarju
 110 –112   Ħafna infrastrutturi tal-enerġija kkofinanzjati mill-UE għad irid ikollhom impatt fuq is-suq intern 
tal-enerġija
 113 –127   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I —  (a) Prezzijiet medji tal-elettriku bl-imnut bit-taxxi għal konsumaturi f’unitajiet 
domestiċi: l-ewwel tliet xhur tal-2015 f’ċenteżmi tal-euro għal kull kWh  
(b) Prezzijiet medji tal-elettriku mingħajr il-VAT u t-taxxi mhux rikuperabbli 
għal konsumaturi industrijali: l-ewwel tliet xhur tal-2015, ċenteżmi tal-euro għal 
kull kWh
 Anness II —  Valutazzjoni tal-prezzijiet tal-akkwist tal-gass fl-Istati Membri tal-UE - medja 
annwali għall-2014 - EUR/MWh
 Anness III —  Parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-gruppi ta’ ħidma tal-ACER, minn Jannar 2013 
sa Mejju 2015
 Risposta tal-Kummissjoni
05
 Glossarju
Aġenzija għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER):  aġenz ija tal-UE bis-sede tagħha f’Ljubljana, 
is-Slovenja, li nħolqot f’Marzu 2011 taħt it-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija biex isir progress ulterjuri fuq l-ikkompletar 
tas-suq intern tal-enerġija kemm għall-elettriku kif ukoll għall-gass naturali. L-ACER hija struttura Ewropea 
indipendenti li trawwem il-kooperazzjoni fost ir-regolaturi Ewropej tal-enerġija.
Awtoritajiet regolatorji nazzjonali (ARN):  l-AR N huma organizzazzjonijiet pubbliċi tal-Istati Membri li jiċċekkjaw 
li s-suq għandu regoli ġusti dwar l-aċċess u f’xi Stati Membri jissettjaw il-prezzijiet bl-ingrossa u bl-imnut għall-
konsumaturi. Dawn jipprovdu analiżijiet li jintużaw biex jiġu ddeterminati t-tariffi imposti mit-TSOs.
Biljun metru kubu (bcm) : kejl ta’ volumi ta’ gass użat kemm fil-produzzjoni kif ukoll fil-kummerċ.
Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF):  is-CEF t ipprovdi, sa mill-2014, għajnuna finanzjarja lil tliet setturi - l-enerġija, 
it-trasport, u t-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT). F’dawn it-tliet oqsma, is-CEF tidentifika 
l-prijoritajiet ta’ investiment li għandhom jiġu implimentati fid-deċennju li ġej, bħall-kurituri tal-elettriku u tal-gass, 
l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kurituri tat-trasport interkonnessi u modi tat-trasport aktar nodfa, konnessjonijiet 
broadband b’veloċità qawwija u netwerks diġitali.
Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS):  il-FEIS  għandu l-għan li jimmobilizza, matul il-perjodu mill-
2015 sal-2017, mill-inqas EUR 315-il biljun f’investiment privat u pubbliku fuq terminu twil madwar l-UE kollha. Il-FEIS 
se jiġi stabbilit fi ħdan il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) bħala fond fiduċjarju, b’durata illimitata, biex jiffinanzja 
l-aktar partijiet riskjużi ta’ proġetti. Garanzija sa EUR 16-il biljun appoġġata mill-baġit tal-UE se tikkumpensa r-riskju 
addizzjonali meħud mill-BEI. L-Istati Membri jistgħu jikkontribwixxu għall-FEIS. Il-FEIS jista’ jiffinanzja Proġetti ta’ 
Interess Komuni (PCIs) jew proġetti ta’ interkonnessjoni oħra. L-infrastruttura tal-enerġija hija waħda mill-prijoritajiet 
tal-fond.
Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej  (FSIE):  qafas ko muni li taħtu joperaw il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp 
Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE), il-Fond ta’ Koeżjoni (FK), il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp 
Rurali (FAEŻR) u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS).
Gass naturali likwifikat (LNG):  l-LNG huwa g ass naturali li jkun ġie kkonvertit f’forma likwida għall-ħżin jew 
għat-trasport.
Gżira tal-Enerġija : reġjun b’kollegamenti insuffiċjenti ma’ netwerks ta’ trażmissjoni tal-enerġija. B’riżultat ta’ dan, 
dawn spiss ikunu dipendenti fuq sors jew fornitur estern tal-enerġija wieħed.
Il-Pjan ta’ Interkonnessjoni tas-Suq tal-Enerġija tal-Baltiku  (BEMIP):  inizjat tiva reġjonali ffirmata fl-2009 għall-
integrazzjoni tal-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja mas-swieq tal-enerġija Ewropej, biex jintemm l-istatus tagħhom 
bħala gżejjer tal-enerġija u biex jiġu liberalizzati s-swieq tal-enerġija tagħhom.
Interkonnettur tal-Enerġija : struttura li tippermetti l-fluss tal-elettriku jew tal-gass bejn netwerks nazzjonali. 
Dawn l-istrutturi jistgħu jappartjenu għal u jiġu operati minn operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni wieħed jew aktar.
It-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija : pakkett leġiżlattiv li jikkonċerna s-swieq tal-enerġija fl-UE. Dan jistabbilixxi 
r-regoli prinċipali għall-funzjonament tas-suq intern tal-enerġija, inkluż il-kummerċ transkonfinali u l-istruttura 
istituzzjonali.
Kodiċijiet u Linji Gwida tan-Netwerk : dawn huma settijiet ta’ regoli li japplikaw għal parti waħda jew aktar 
mis-settur tal-enerġija. Dawn huma intenzjonati bħala għodda biex jinkiseb is-suq intern tal-enerġija billi 
jikkumplementaw ir-regoli nazzjonali eżistenti biex jiġu indirizzati kwistjonijiet transkonfinali b’mod sistematiku.
Komitoloġija : sistema ta’ kumitati li tissorvelja l-atti delegati implimentati mill-Kummissjoni Ewropea. Il-kumitati 
huma magħmula minn rappreżentanti tal-Istati Membri u għandhom il-mandat li jirregolaw ċerti aspetti 
delegati tal-leġiżlazzjoni sekondarja adottata mill-Kunsill u, fejn tapplika l-kodeċiżjoni, mill-Parlament Ewropew. 
Il-Kummissjoni tippresiedi dawn il-laqgħat u tipprovdi s-segretarjat.
06 Glossarju
Kummerċ minn negozju għal negozju (B2B):  tranża zzjoni kummerċjali bejn żewġ negozji, bħal bejn manifattur 
u bejjiegħ bl-ingrossa, jew bejn bejjiegħ bl-ingrossa u bejjiegħ bl-imnut.
Netwerk Trans-Ewropew tal-Enerġija (TEN-E):  il-programm  TEN-E għandu l-għan li jiżviluppa s-suq intern tal-
enerġija permezz ta’ interkonnessjoni, interoperabbiltà u żvilupp ta’ netwerks trans-Ewropej għat-trasport tal-
elettriku u l-gass kif ukoll li jiżgura s-sigurtà u d-diversifikazzjoni tal-provvista u jippromwovi l-iżvilupp sostenibbli.
Netwerks Ewropej tal-Operaturi tas-Sistemi ta’ Trażmissjoni tal-Elettriku u l-Gass (ENTSO-E / ENTSO-G):  dawn 
in-netwerks jirrappreżentaw it-TSOs tal-elettriku/gass kollha fl-UE u oħrajn konnessi man-netwerks tagħhom, għar-
reġjuni kollha, u għall-kwistjonijiet tekniċi u tas-suq kollha tagħhom.
Operatur tas-sistema ta’ trażmissjoni (TSO):  entità f data bit-trasport tal-enerġija fil-forma ta’ gass naturali jew 
potenza elettrika fuq livell nazzjonali jew reġjonali, bl-użu ta’ infrastruttura fissa.
Pjanijiet fuq Għaxar Snin għall-Iżvilupp tan-Netwerk  (TYNDPs):  it-TYNDPs għall-elettriku u l-gass huma 
dokumenti biannwali mhux vinkolanti ppubblikati mill-ENTSO-E u l-ENTSO-G. It-TYNDPs huma mfassla biex iżidu 
l-informazzjoni u t-trasparenza rigward l-investimenti fis-sistemi ta’ trażmissjoni tal-elettriku u l-gass.
Proġetti ta’ Interess Komuni (PCIs):  f’Ottubru 2013 il-K ummissjoni adottat lista ta’ 248 proġett ewlieni ta’ 
infrastruttura tal-enerġija. Il-PCIs għandhom jibbenefikaw minn proċeduri aktar veloċi u aktar effiċjenti tal-għoti 
tal-permessi u trattament regolatorju aħjar. Dawn jistgħu jkunu appoġġati wkoll fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa.
Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru (EEPR):  l-EEPR ġie int rodott lejn tmiem l-2008 b’rispons għall-kriżi 
ekonomika u finanzjarja. Dan jipprovdi finanzjament għal proġetti li għandhom l-għan li jagħmlu l-provvisti tal-
enerġija aktar affidabbli u li jnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gass serra.
Separazzjoni : il-proċess tas-separazzjoni tal-attivitajiet tat-trażmissjoni, ta’ kumpanija tal-enerġija integrata 
vertikalment, minn attivitajiet oħra bħall-ġenerazzjoni u d-distribuzzjoni.
Sigurtà tal-provvista tal-enerġija : disponibbiltà mhux interrotta ta’ sorsi tal-enerġija bi prezz mhux għali, kif 
definit mill-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija.
Suq Intern tal-Enerġija : is-suq intern tal-enerġija huwa l-istruttura regolatorja u infrastrutturali li għandha 
tippermetti l-fluss liberu u l-kummerċ mingħajr fruntieri tal-gass u l-elettriku fit-territorju tal-UE.
07
 Sommarju eżekuttiv
I
Matul dawn l-aħħar 20 sena, l-Unjoni Ewropea (UE) 
żviluppat approċċ komprensiv għall-politika dwar 
l-enerġija u l-klima. Din il-politika tkompli tevolvi 
fil-kuntest tal-isfida dejjem tikber tat-tibdil fil-klima, 
u l-kuntest internazzjonali dejjem jinbidel li jin -
kludi żviluppi politiċi fil-fruntieri tal-UE u ftehimiet 
kummerċjali ma’ sħab esterni.
II
Is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija saret kwist -
joni importanti ħafna fl-Ewropa matul dan l-aħħar 
deċennju. It-tħassib tal-gvern u tal-pubbliku ffoka fuq 
ir-riskji assoċjati mad-dipendenza fuq sorsi esterni, 
l-inċertezza politika fl-istati fornituri u l-istati ta’ 
tranżitu esterni, u l-potenzjal ta’ qtugħ fil-provvisti 
tal-enerġija. Qed jiżdied ukoll ir-rikonoxximent li 
t-trasformazzjonijiet fis-sistema tal-enerġija tal-UE, 
minħabba tibdil fix-xejriet tad-domanda u l-espansjoni 
tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, joħolqu sfidi ġodda 
għall-provvista kontinwa tal-enerġija għall-utenti 
finali bi prezz mhux għali.
III
L-UE adottat firxa ta’ leġiżlazzjoni biex tappoġġa 
l-iżvilupp ta’ suq intern tal-enerġija. Is-suq intern 
tal-enerġija huwa l-istruttura regolatorja u infrastrut -
turali li għandha tippermetti l-fluss liberu u l-kummerċ 
mingħajr fruntieri tal-gass u l-elettriku madwar it-
territorju tal-UE. Il-pakkett leġiżlattiv l-aktar reċenti, 
magħruf bħala t-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija, issettja 
objettiv għall-ksib tas-suq intern sal-2014. Il-baġit 
tal-UE pprovda wkoll EUR 3,7 biljun ta’ finanzjament 
għall-infrastruttura tal-enerġija bejn l-2007 u l-2013, 
b’bejn wieħed u ieħor EUR 7,4 biljun oħra mistennija li 
jiġu pprovduti bejn l-2014 u l-2020.
IV
L-awditu tagħna fittex li jiddetermina jekk l-impli -
mentazzjoni tal-miżuri tal-politika tas-suq intern tal-
enerġija u l-infiq tal-UE fuq l-infrastruttura tal-enerġija 
pprovdewx benefiċċji għas-sigurtà tal-provvista tal-
enerġija, b’mod effettiv.
08 Sommarju eżekuttiv
V
L-objettiv tal-UE li s-suq intern tal-enerġija jiġi 
kkompletat sal-2014 ma ntlaħaqx. B’mod ġenerali, 
l-infrastruttura tal-enerġija fl-Ewropa għadha mhi -
jiex imfassla għal swieq kompletament integrati 
u għaldaqstant attwalment ma tipprovdix sigurtà 
effettiva tal-provvista tal-enerġija. L-appoġġ finan -
zjarju mill-baġit tal-UE fil-qasam tal-infrastruttura 
tal-enerġija kellu biss kontribut limitat għas-suq intern 
tal-enerġija u għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija.
VI
Għad fadal problemi bl-implimentazzjoni tal-qafas 
legali tal-UE għas-suq intern tal-enerġija. Differenzi 
importanti fil-mod kif l-Istati Membri jorganizzaw 
is-swieq tal-enerġija tagħhom jistgħu jżommu lura 
l-iżvilupp ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija. Minkej  ja 
li sar progress biex jingħaqdu s-swieq fl-Ewropa, 
l-effetti sħaħ fuq il-prezzijiet tas-suq intern tal-
enerġija għadhom ma ġewx irrealizzati. Aħna nirrak -
komandaw li:
Rakkomandazzjoni  1: billi s-suq intern tal-enerġija 
għadu ma ġiex ikkompletat, il-Kummissjoni għandha 
tikkompleta l-valutazzjonijiet tagħha u tibda 
kwalunkwe proċedura ta’ ksur meħtieġa kontra l-Istati 
Membri sa tmiem l-2016.
Rakkomandazzjoni  2:
(a) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-Awtorita -
jiet Regolatorji Nazzjonali (ARN) tagħhom ikunu 
indipendenti u ma jiffaċċjawx restrizzjonijiet għall-
ambitu tar-rwol tagħhom. L-ARN għandu jkoll -
hom biżżejjed riżorsi disponibbli għall-attivitajiet 
tagħhom, inkluż li jkunu jistgħu jipparteċipaw bis-
sħiħ f’attivitajiet ta’ kooperazzjoni fil-livell tal-UE;
(b) il-Kummissjoni għandha taċċerta li l-Aġenzija 
għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija 
(ACER) jkollha s-setgħat meħtieġa biex tikseb, 
mingħand istituzzjonijiet ewlenin fl-Istati Membri, 
l-informazzjoni li teħtieġ biex twettaq il-kompiti 
assenjati lilha.Rakkomandazzjoni  3: il-Kummissjoni għandha tip -
promwovi l-iżvilupp mifrux ta’ mekkaniżmi ta’ skambju 
trasparenti kemm għall-gass kif ukoll għall-elettriku. 
Dan għandu jinkludi l-iffaċilitar u l-appoġġ tal-istab -
biliment ta’ skambji fl-Istati Membri fejn attwalment 
dawn ma jeżistux jew fejn jiddominaw il-mekkaniżmi 
ta’ skambju B2B.
Rakkomandazzjoni  4: il-Kummissjoni għandha 
tħaffef il-proċess tal-komitoloġija, bil-ħsieb li tiżgura 
l-approvazzjoni tal-kodiċijiet tan-netwerk tal-elettriku 
sa tmiem l-2015. Il-Kummissjoni għandha tħeġġeġ 
ukoll lill-ACER u lill-ENTSOs biex jappoġġaw l-impli -
mentazzjoni bikrija tal-kodiċijiet tan-netwerk mill-
Istati Membri fil-qafas tal-inizjattivi ta’ kooperazzjoni 
reġjonali.
Rakkomandazzjoni  5: il-Kummissjoni għandha:
(a) tqis jekk għandhiex tistabbilixxi objettivi ta’ in -
terkonnessjoni tal-elettriku bbażati fuq il-ħtiġijiet 
tas-suq aktar milli fuq il-kapaċità ta’ produzzjoni 
nazzjonali fissa.
(b) terġa’ tivvaluta l-ispejjeż u l-benefiċċji potenzjali 
tal-mudell ta’ mira għall-gass, u tqis, fid-dawl 
ta’ domanda inċerta, jekk hemmx alternattivi 
għall-kostruzzjoni estensiva ta’ pipelines tal-gass, 
bħall-installazzjoni ta’ terminals tal-LNG f’postijiet 
strateġiċi biex iservu suq nazzjonali wieħed jew 
aktar bl-użu ta’ soluzzjonijiet kompatibbli mas-
suq intern tal-enerġija. Dan għandu jkun ibbażat 
fuq valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet fil-livell 
tal-UE.
09 Sommarju eżekuttiv
VII
L-infrastruttura f’ħafna Stati Membri u bejniethom 
għadha mhijiex adatta għas-suq intern tal-enerġija. 
Ma hemm ebda valutazzjoni kumplessiva tal-
ħtiġijiet fil-livell tal-UE biex tipprovdi l-bażi għall-
prijoritizzazzjoni tal-investimenti fl-infrastruttura 
tal-enerġija fl-UE. L-iżvilupp ta’ infrastruttura transkon -
finali teħtieġ kooperazzjoni bejn Stati Membri ġirien. 
Aħna nirrakkomandaw li:
Rakkomandazzjoni  6: il-Kummissjoni għandha:
(a) tidentifika infrastruttura transkonfinali tal-enerġija 
li mhijiex qed tintuża fil-potenzjal sħiħ tagħha 
biex tappoġġa s-suq intern tal-enerġija, jew għax 
tinsab marbuta f’kuntratti bilaterali fit-tul li ma 
jippermettux li partijiet terzi jkollhom aċċess, jew 
għax il-kapaċitajiet tekniċi tagħha, bħall-flussi 
fid-direzzjoni opposta għall-gass, mhumiex qed 
jintużaw;
(b) taħdem ma’ partijiet interessati fl-Istati Membri 
sabiex ittejjeb il-limitu sa fejn din l-infrastruttura 
tintuża realment b’mod kontinwu għall-benefiċċju 
tas-suq intern tal-enerġija;
(c) tesplora l-benefiċċji tal-istabbiliment ta’ operaturi 
tas-sistema ta’ trażmissjoni (TSOs) reġjonali bħala 
mezz biex tinkoraġġixxi u timmaniġġja b’mod 
effiċjenti l-flussi tal-enerġija bejn il-fruntieri, 
u b’hekk tisfrutta l-infrastruttura eżistenti bl-aħjar 
mod.
Rakkomandazzjoni  7: il-Kummissjoni għandha:
(a) tfassal valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet għal 
infrastruttura tal-enerġija fil-livell tal-UE, bħala 
bażi għall-iżvilupp ta’ suq intern tal-enerġija, din 
għandha tiffunzjona bħala referenza għal doku -
menti strateġiċi oħra bħat-TYNDPs;
(b) iddaħħal fis-seħħ, biex tappoġġa l-valutazzjoni tal-
ħtiġijiet, kapaċità għall-immudellar tas-swieq tal-
enerġija inkluża firxa wiesgħa ta’ projezzjonijiet 
tad-domanda, jew internament jew inkella fl-ACER;
(c) taħdem mal-ENTSO-E u l-ENTSO-G biex il-valu -
tazzjoni tal-ħtiġijiet tiffunzjona bħala input għall-
ippjanar tal-infrastruttura relatat mas-suq intern 
tal-enerġija fl-UE, inklużi l-Pjanijiet fuq Għaxar 
Snin għall-Iżvilupp tan-Netwerk (TYNDPs).VIII
L-UE għandha bosta strumenti ta’ finanzjament biex 
tappoġġa proġetti tal-infrastruttura tal-enerġija, iżda 
ebda wieħed ma għandu s-suq intern tal-enerġija 
bħala objettiv primarju. L-infrastrutturi tal-enerġija 
kkofinanzjati mill-UE għandhom impatt limitat fuq is-
Suq Intern tal-Enerġija. Aħna nirrakkomandaw li:
Rakkomandazzjoni  8: il-Kummissjoni għandha tirfina 
l-proċeduri tal-ippjanar tagħha u b’mod partikolari 
l-prijoritizzazzjoni u l-finanzjament ta’ Proġetti ta’ 
Interess Komuni (PCIs) fid-dawl tal-valutazzjoni kom -
prensiva tal-ħtiġijiet għal infrastruttura tal-enerġija 
fil-livell tal-UE;
Rakkomandazzjoni 9:  il-Kummissjoni għandha 
tagħmel proposti leġiżlattivi dwar kif għandha tieħu 
d-deċiżjonijiet tagħha biex tagħżel liema proġetti 
tal-infrastruttura tal-enerġija jiġu ffinanzjati, suġġett 
għall-funzjonament xieraq u kontinwu tas-suq tal-
enerġija fl-Istati Membri.
10
 Introduzzjoni
01 
Matul dawn l-aħħar 20 sena, l-Unjoni 
Ewropea żviluppat approċċ kompren -
siv għall-politika dwar l-enerġija u l-
klima1. Din il-politika tkompli tevolvi 
fil-kuntest tal-isfida dejjem tikber 
tat-tibdil fil-klima, u l-kuntest inter -
nazzjonali dejjem jinbidel li jinkludi 
żviluppi politiċi fil-fruntieri tal-UE 
u ftehimiet kummerċjali ma’ sħab 
esterni.
02 
Il-mandat għall-iżvilupp ta’ politika 
tal-UE fil-qasam tal-politika dwar 
l-enerġija huwa stabbilit fl-Artikolu 4 
tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-
Unjoni Ewropea (TFUE), li jiddefinixxi 
l-enerġija bħala kompetenza kondiviża 
bejn l-UE u l-Istati Membri. L-Artiko -
lu 194 jgħid li l-objettivi tal-politika 
tal-UE dwar l-enerġija huma li:
(a) tassigura l-funzjonament tas-suq 
tal-enerġija;
(b) tassigura s-sigurtà tal-provvista 
tal-energija fl-Unjoni;
(c) tippromwovi l-effiċjenza fl-
enerġija u l-iffrankar fl-użu tal-
enerġija kif ukoll l-iżvilupp ta’ 
forom ta’ enerġija ġodda u rinno -
vabbli; u
(d) tippromwovi l-interkonnessjoni ta’ 
netwerks tal-enerġija.
03 
L-Istati Membri jieħdu deċiżjonijiet 
dwar it-taħlita enerġetika nazzjonali 
tagħhom, it-taxxi u s-sovraimposti li 
japplikaw għall-gass u l-elettriku, u jis -
sorveljaw il-funzjonament tas-swieq 
tal-elettriku u tal-gass naturali ġewwa 
l-fruntieri tagħhom.04 
Is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija 
saret kwistjoni importanti ħafna fl-
Ewropa matul dan l-aħħar deċennju. It-
tħassib tal-gvern u tal-pubbliku ffoka 
fuq ir-riskji assoċjati mad-dipendenza 
fuq sorsi esterni, l-inċertezza politika 
fl-istati fornituri u l-istati ta’ tranżitu 
esterni, u l-potenzjal ta’ qtugħ fil-
provvisti tal-enerġija. Qed jiżdied ukoll 
ir-rikonoxximent li t-trasformazzjoni -
jiet fis-sistema tal-enerġija tal-UE, 
minħabba tibdil fix-xejriet tad-doman -
da u l-espansjoni tas-sorsi tal-enerġija 
rinnovabbli, joħolqu sfidi ġodda 
għall-provvista kontinwa tal-enerġija 
għall-utenti finali bi prezz mhux għali.1 Dawn jinkludu, iżda mhumiex 
limitati għal, 
komunikazzjonijiet tal-
Kummissjoni dwar il-politika 
tal-UE dwar l-enerġija 
ppubblikati fl-1995 u fl-2007, 
il-pakketti dwar l-Enerġija 
u l-Klima għall-2020 u l-2030, 
u l-komunikazzjoni reċenti 
tal-Kummissjoni dwar l-Unjoni 
tal-Enerġija.
11 Introduzzjoni
Is-sigurtà tal-provvista 
tal-enerġija u r-relazzjoni 
tagħha mas-suq intern 
tal-enerġija
05 
Il-Kummissjoni Ewropea ppromwoviet 
b’mod konsistenti l-iżvilupp tas-swieq 
interni tal-elettriku u l-gass naturali 
bħala l-bażi biex jiġu żgurati l-provvisti 
tal-enerġija fi ħdan l-Unjoni. Is-suq 
intern tal-enerġija huwa l-istruttura 
regolatorja u infrastrutturali li għandha 
tippermetti l-fluss liberu u l-kummerċ 
mingħajr fruntieri tal-gass u l-elettriku 
madwar it-territorju tal-UE. Fl-aktar 
komunikazzjoni reċenti tal-Kummiss -
joni dwar l-istrateġija Ewropea għas-
sigurtà tal-enerġija, li ġiet ippubblikata 
fit-28 ta’ Mejju 20142, il-Kummissjoni 
tiddikjara li: “Is-soluzzjoni biex tittejjeb 
is-sigurtà tal-enerġija tinsab qabelxejn 
f’approċċ aktar kollettiv permezz ta’ 
suq intern li jiffunzjona u permezz ta’ 
kooperazzjoni akbar fil-livell reġjonali 
u Ewropew, b’mod partikolari għall-
koordinazzjoni u l-iżviluppi tan-
netwerks u sabiex jinfetħu s-swieq …”
06 
L-iżvilupp ta’ swieq interni miftuħa, 
kompetittivi u li jiffunzjonaw bis-sħiħ 
għall-provvisti tal-elettriku u l-gass 
naturali għandu l-potenzjal li jwassal 
għal sigurtà tal-benefiċċji tal-provvista 
għall-Unjoni kollha. Dan jiftaħ possib -
biltajiet għal diversifikazzjoni akbar 
fil-provvista, mitigazzjoni tar-riskji 
għall-provvista lokali, kummerċ lik -
widu u flessibbli fi ħdan l-Istati Membri 
u bejniethom, u t-twassil tal-provvisti 
tal-enerġija fuq bażi ekonomikament 
effiċjenti. Is-sigurtà tal-provvista hija 
ġid pubbliku li jiġi bi spiża, u l-kisba 
ta’ dan bl-aktar mod kosteffettiv huwa 
objettiv ewlieni tal-politika tal-UE 
dwar l-enerġija.07 
F’Diċembru 2014, il-Kunsill tal-Unjoni 
Ewropea tenna l-appoġġ tiegħu għall-
ikkompletar tas-suq intern tal-enerġija, 
u enfasizza li “jridu jiġu mobilizzati 
l-isforzi kollha biex jintlaħaq l-għan 
ta’ suq intern tal-enerġija li jaħdem 
sew u konness bħala kwistjoni ta’ 
urġenza”3.
08 
Sabiex jiġi żviluppat suq intern tal-
enerġija, huwa meħtieġ kemm li jiġu 
stabbiliti regoli dwar kif għandhom 
jiffunzjonaw is-swieq tal-enerġija tal-
gass u tal-elettriku kif ukoll li jitfittex 
l-iżgurar ta’ infrastruttura adegwata 
fis-seħħ għal dan il-għan.2 COM(2014) 330 final 
tat-28 ta’ Mejju 2014 “Strateġija 
Ewropea għas-Sigurtà 
tal-Enerġija”.
3 Konklużjonijiet tal-Kunsill 
tal-Unjoni Ewropea tal-laqgħa 
tad-9 ta’ Diċembru 2014 
tal-Kunsill Trasport, 
Telekomunikazzjoni 
u Enerġija.
12 Introduzzjoni
Il-qafas legali tas-suq 
intern tal-enerġija
09 
Ir-regoli għall-funzjonament tas-suq 
intern tal-enerġija jieħdu bosta forom. 
L-ewwel stadju huwa l-iżvilupp ta’ qa -
fas leġiżlattiv li jistabbilixxi l-prinċipji 
għall-iżvilupp ta’ swieq interni tal-
elettriku u tal-gass naturali u l-kundizz -
jonijiet regolatorji li taħthom għandha 
tiġi nnegozjata l-enerġija. Dan il-qafas 
leġiżlattiv ġie żviluppat permezz ta’ 
tliet “pakketti” ta’ leġiżlazzjoni sekon -
darja tal-UE (ara l- Figura 1 ).10 
It-tielet pakkett dwar l-enerġija ġie 
kkomplementat fl-2011 mir-regola -
ment dwar l-integrità4 u t-trasparenza 
tas-swieq tal-enerġija bl-ingrossa 
(REMIT)5. Dan ir-Regolament huwa 
mmirat lejn il-kwistjonijiet tal-integrità 
tas-suq u l-abbuż tas-suq, u jipprevedi 
l-monitoraġġ tas-swieq tal-enerġija 
bl-ingrossa sabiex tiġi individwata 
u skoraġġuta l-manipulazzjoni tas-suq. 
Suppost dan għandu jiġi implimentat 
bis-sħiħ sa April 2016.Figura 1Żvilupp tat-tliet pakketti dwar l-enerġija
Komponenti Ewlenin
Id-Direttiva 2009/72/KE
Id-Direttiva 2009/73/KEIr-Regolament (KE) Nru 713/2009Ir-Regolament (KE) Nru 714/2009Ir-Regolament (KE) Nru 715/2009 It-Tielet Pakkett
2009It-Tieni Pakkett
2003L-Ewwel Pakkett 
1996/1998
Koordinazzjoni tat-TSOs 
mill-ENTSO-E u l-ENTSO-GPjanijiet fuq Għaxar 
Snin għall-Iżvilupp 
tan-NetwerkIt-TSO bħala 
entità separataKoordinazzjoni 
tar-regolaturi 
mill-ACERLegaliRegolatur 
Nazzjonali 
IndipendentiAċċess irregolat 
biss100 %KontabbiltàKwalunkwe 
awtorità 
kompetentiNegozjat, 
Irregolat jew 
Xerrej UnikuGradwali u 
ristrettŻvilupp 
tan-NetwerkSeparazzjoni 
tat-TSOsRegolazzjoni 
tas-SuqAċċess għal 
Partijiet TerziFtuħ tas-Suq
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.4 Il-bejgħ bl-ingrossa jsir bejn 
l-importaturi jew il-produtturi 
tal-enerġija u l-fornituri li 
jbigħu l-prodotti tal-enerġija 
lill-klijenti finali.
5 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1227/2011 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar 
l-integrità u t-trasparenza 
tas-swieq tal-enerġija 
bl-ingrossa (ĠU L 326, 
8.12.2011, p. 1).
13 Introduzzjoni
11 
Hemm ukoll żewġ miżuri leġiżlattivi 
tal-UE li jindirizzaw direttament is-
sigurtà tal-provvisti tal-elettriku u tal-
gass. Dawn il-miżuri huma bbażati 
fuq iż-żamma tal-funzjonament tajjeb 
u kontinwu tas-suq intern tal-enerġija, 
anke taħt ċirkostanzi eċċezzjonali:
(a) id- Direttiva dwar il-Provvista 
tal-Elettriku6, li ġiet adottata 
fl-2005, timpenja lill-Istati Membri 
għall-istabbiliment ta’ livell adeg -
wat ta’ kapaċità ta’ ġenerazzjoni, 
bilanċ adegwat bejn il-provvista 
u d-domanda, u livell xieraq ta’ 
interkonnessjoni ma’ Stati Membri 
oħra; u
(b) ir-Regolament dwar is-Sigurtà 
tal-Provvista tal-Gass Naturali , 
li ġie adottat fl-20107, jistabbi -
lixxi l-istandards tal-provvista 
u l-infrastruttura u jiddefinixxi 
r-responsabbiltajiet tal-impriżi 
tal-gass naturali, tal-Istati Membri 
u tal-Kummissjoni kemm biex jip -
previenu kif ukoll biex jirreaġixxu 
għal qtugħ fil-provvista.12 
Dan il-qafas leġiżlattiv jistabbilixxi 
l-prinċipji bażiċi tas-suq intern tal-
enerġija, iżda fih innifsu ma jikkos -
titwixxix mudell prattiku għas-swieq 
tal-enerġija. Għal dan il-għan, il-
mudelli ta’ mira għall-elettriku u l-gass 
inbdew mill-Kummissjoni biex jiġi 
realizzat l-objettiv tal-konverġenza 
tal-prezzijiet.8 Dawn il-mudelli ġew 
żviluppati ulterjurment bl-involviment 
tal-ENTSOs u l-ACER u rappreżentanti 
tal-industrija tal-enerġija u attwalment 
jinsabu fil-proċess li jiġu stabbiliti 
f’qafas ta’ linji gwida u kodiċijiet tan-
netwerk li jispeċifikaw ir-regoli tekniċi 
dwar kif għandhom jiffunzjonaw dawn 
is-swieq:
(a) Il- Mudell ta’ Mira għall-Elettriku  
jipprevedi l-akkoppjar tas-swieq 
nazzjonali f’suq uniku pan-
Ewropew9. Minbarra li jiffaċilita 
l-konverġenza tal-prezzijiet, l-
akkoppjar tas-suq għandu jaċċerta 
l-użu ottimu tat-trażmissjoni 
transkonfinali.
(b) Il-Mudell ta’ Mira għall-Gass  
jippromwovi l-konverġenza tal-
prezzijiet permezz ta’ kummerċ 
ibbażat ċentralment10. Dan jip -
prevedi l-iżvilupp ta’ żoni ta’ dħul-
ħruġ u punti tal-kummerċ likwidi 
virtwali.6 Id-Direttiva 2005/89/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
18 ta’ Jannar 2006 dwar miżuri 
għas-salvagwardja tas-sigurtà 
fil-provvista tal-elettriku 
u tal-investiment fl-
infrastruttura (ĠU L 33, 
4.2.2006, p. 22).
7 Ir-Regolament (UE) Nru 
994/2010 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-20 ta’ Ottubru 2010 dwar 
miżuri li jissalvagwardaw 
is-sigurtà tal-provvista tal-gass 
u li jħassar id-Direttiva 
tal-Kunsill 2004/67/KE (ĠU 
L 295, 12.11.2010, p. 1).
8 Għal aktar informazzjoni dwar 
l-iżvilupp tal-mudelli ta’ mira 
ara: https://ec.europa.eu/
energy/en/consultations/
consultation-generation-
adequacy-capacity-
mechanisms-and-internal-
market-electricity
9 L-akkoppjar tas-suq jiddeskrivi 
r-rabta ta’ swieq spot separati 
tal-elettriku ta’ ġurnata 
bil-quddiem bl-użu tal-
kapaċità tat-trażmissjoni 
transkonfinali disponibbli. 
Algoritmu speċifiku msejjaħ 
EUPHEMIA ġie żviluppat biex 
jimplimenta l-akkoppjar 
tas-swieq tal-elettriku 
fl-Unjoni Ewropea.
10 Hub tal-gass huwa punt 
tal-kummerċ fiżiku jew virtwali 
fejn il-provvisti tal-gass jiġu 
pprezzati skont id-domanda 
fir-reġjun. Il-prezzijiet tal-hub 
jiċċaqilqu bbażat fuq 
l-interazzjoni dejjem tinbidel 
bejn id-domanda u l-provvista 
tal-gass.
14 Introduzzjoni
Rwoli u responsabbiltajiet 
tal-parteċipanti prinċipali fil-
qasam tal-politika tal-UE dwar 
l-enerġija
13 
Il-proċess tal-iżvilupp, l-implimen -
tazzjoni u r-regolamentazzjoni tas-
suq intern tal-enerġija jinvolvi firxa 
ta’ parteċipanti pubbliċi u privati, li 
għandhom rwoli u responsabbiltajiet 
partikolari.
(a) Fil- Kummissjoni Ewropea , id-
Direttorat Ġenerali għall-Enerġija 
(DĠ Enerġija) huwa responsabbli 
għall-iżvilupp u l-implimentazz -
joni tal-politika Ewropea dwar 
l-enerġija fl-ambitu tal-Artiko -
lu 194 tat-TFUE. Dan jinkludi 
l-iżgurar tal-funzjonament tas-suq 
tal-enerġija u s-sigurtà tal-prov -
vista tal-enerġija fl-Unjoni, u l-
promozzjoni tal-interkonnessjoni 
tan-netwerks tal-enerġija. Sa fejn 
jikkonċerna s-suq intern tal-
enerġija, il-Kummissjoni:
(i) tipproponi dokumenti ta’ 
politika u miżuri leġiżlattivi kif 
meħtieġ;
(ii) timmonitorja t-traspożizzjoni 
tal-Pakketti dwar l-Enerġija 
f’liġi nazzjonali;
(iii) tadotta kodiċijiet tan-netwerk 
mal-Istati Membri permezz tal-
proċess tal-komitoloġija.
(b) Is-swieq tal-enerġija għandhom 
jiġu mmonitorjati mill- Awtorita -
jiet Regolatorji Nazzjonali  
(ARN) li huma kompletament 
indipendenti mill-gvernijiet tal-
Istati Membri. Ir-rekwiżit għall-
istabbiliment tal-ARN ġie introdott 
fit-Tieni Pakkett dwar l-Enerġija. 
It-Tielet Pakkett kompla jsaħħaħ 
ir-rwol tagħhom.(c) L-Aġenzija għall-Kooperazzjoni 
tar-Regolaturi tal-Enerġija 
(ACER), stabbilita taħt it-Tielet 
Pakkett dwar l-Enerġija, għandha 
tippromwovi u tiffaċilita l-ko -
operazzjoni fost l-ARN. L-ACER 
tiżviluppa linji gwida ta’ qafas li 
minnhom jiġu derivati l-kodiċijiet 
tan-netwerk, u tadotta opinjonijiet 
dwar firxa ta’ kwistjonijiet relatati 
mas-suq tal-enerġija. L-ACER ma 
għandhiex setgħat eżekuttivi, 
u għaldaqstant id-deċiżjonijiet 
tagħha mhumiex direttament 
vinkolanti għall-parteċipanti 
tas-suq.
(d) Operaturi tas-Sistema ta’ 
Trażmissjoni  (TSOs) huma enti -
tajiet responsabbli għat-trasport 
tal-enerġija fil-forma ta’ gass 
naturali jew elettriku fuq livell 
nazzjonali jew reġjonali, bl-użu ta’ 
infrastruttura fissa. Dawn huma 
mistennija jikkooperaw ma’ xulxin 
fil-qafas tan- Netwerks Ewropej 
għall-Operaturi tas-Sistema ta’ 
Trażmissjoni tal-Elettriku u tal-
Gass (ENTSO–E u ENTSO-G). L-
ENTSOs huma responsabbli għall-
iżvilupp tal-kodiċijiet tan-netwerk 
ibbażat fuq il-linji gwida ta’ qafas 
tal-ACER u t-tħejjija tal-Pjanijiet fuq 
Għaxar Snin għall-Iżvilupp tan-
Netwerk (TYNDPs).
15 Introduzzjoni
Ħtiġijiet ta’ investiment 
u għodda finanzjarja 
tal-UE fil-qasam tal-
infrastruttura tal-enerġija
14 
L-investimenti fl-infrastruttura tal-
enerġija huma meħtieġa sabiex 
is-sigurtà tal-benefiċċji tal-provvista 
permezz tas-suq intern tal-enerġija 
tkun tista’ tiġi realizzata. Fl-UE, l-in -
frastruttura tal-enerġija hija ffinanzjata 
primarjament mit-TSOs permezz ta’ 
tariffi tal-konsumatur taħt il-prinċipju 
“l-utent iħallas”. Ir-riżorsi proprji tat-
TSO użati biex jiġu ffinanzjati l-investi -
menti fl-infrastruttura jistgħu jvarjaw 
minn livell baxx ta’ 20 % tal-ispejjeż 
tal-proġett, sal-ispiża kollha tal-inves -
timent meħtieġ. Skont iċ-ċifri tal-Kum -
missjoni mill-2011, it-TSOs investew 
EUR 9.1 biljun kull sena fl-infrastruttura 
tal-enerġija bejn l-2005 u l-2009. 
Dan kien jinkludi EUR 5.8 biljun kull 
sena għall-infrastruttura tal-elettriku 
u EUR 3.3 biljun kull sena għall-
infrastruttura tal-gass.
15 
Il-Bank Ewropew tal-Investiment 
(BEI)  huwa l-akbar fornitur sovranazz -
jonali ta’ self u garanziji għal proġetti 
tal-infrastruttura tal-enerġija fl-UE. Bejn l-2007 u l-2012, il-BEI pprovda 
self ta’ EUR 29.4 biljun għal investi -
menti fil-modernizzazzjoni u l-iżvilupp 
tan-netwerks Ewropej tal-elettriku 
u tal-gass11.
16 
L-infrastruttura tal-enerġija hija 
wkoll waħda mill-prijoritajiet tal-
Fond Ewropew għall-Investimenti 
Strateġiċi (FEIS)12 stabbilit ġdid. Dan 
il-fond jikkombina l-kapital mill-baġit 
tal-UE u mill-BEI bil-ħsieb li jqajjem 
investiment pubbliku u privat ta’ mill-
inqas EUR 315-il biljun madwar l-UE13.
17 
Meta mqabbel mal-investiment 
proprju tat-TSOs u l-finanzjament 
disponibbli mill-BEI u l-FEIS, il- baġit 
tal-UE  huwa fornitur relattivament 
żgħir ta’ investimenti fl-infrastruttura 
tal-enerġija. Ġew allokati bejn wieħed 
u ieħor EUR 3.7 biljun mill-baġit tal-UE 
għall-infrastruttura tal-enerġija bejn 
l-2007 u l-2013, u EUR 7.4 biljun oħra 
huma previsti għall-perjodu 2014-2020, 
kif jidher fit- Tabella 1 .Tabella 1Fondi allokati għall-infrastruttura tal-enerġija għall-perjodu 2007-2020 (f’miljun EUR)
Settur TEN-E EEPR Enerġija tas-CEF FSIE Total
2007-2013Elettriku 81 905 498 1 484
Gass 64 1 363 814 2 241
TOTAL 145 2 268 1 312 3 725
2014-2020 Elettriku u Gass 5 350 2 00017 350
TOTAL 2007 - 2020 145 2 268 5 350 3 312 11 075
1 Ċifra indikattiva ppreżentata lit-tim tal-awditjar mid-DĠ Politika Reġjonali u Urbana.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id-databases tad-DĠ Politika Reġjonali u Urbana, rapporti ta’ implimentazzjoni tal-EEPR.11 Il-Bank Ewropew tal-
Investiment, “Energy Lending 
Criteria” (Kriterji għas-Self 
tal-Enerġija), 
it-23 ta’ Lulju 2013.
12 Ir-Regolament (UE) 2015/1017 
tal-Parlament Ewropew u 
tal-Kunsill tal-25 ta' Ġunju 2015 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Investimenti Strateġiċi, 
iċ-Ċentru Ewropew ta' 
Konsulenza għall-Investimenti 
u l-Portal Ewropew ta' Proġetti 
ta' Investiment u li jemenda 
r-Regolamenti (UE) Nru 
1291/2013 u (UE) Nru 
1316/2013.
13 L-Opinjoni Nru 4/2015 dwar 
il-proposta għal Regolament 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill dwar il-Fond 
Ewropew għall-Investimenti 
Strateġiċi u li jemenda 
r-Regolamenti (UE) 
Nru 1291/2013 u (UE) 
Nru 1316/2013 (ĠU 121, 
15.4.2015, p. 1).
16 Introduzzjoni
18 
L-allokazzjonijiet saru permezz ta’ 
bosta fondi, immaniġġjati mill-Kum -
missjoni, li jvarjaw f’termini tad-daqs 
relattiv tagħhom, it-tipi ta’ proġetti li 
jiffinanzjaw, u t-tip ta’ finanzjament li 
jipprovdu (ara t- Tabella 1 ):
(a) In- Netwerks Trans-Ewropej tal-
Enerġija (TEN-E) stabbiliti fl-199614 
kienu strument, immaniġġjat mill-
Kummissjoni, li ffinanzja l-in -
frastruttura tal-elettriku u tal-gass 
naturali. Ir-regolamenti tal-201315 
tat-TEN-E stabbilixxew kriterji 
għall-identifikazzjoni ta’ Proġetti 
ta’ Interess Komuni (PCIs);
(b) il-Programm Ewropew tal-
Enerġija għall-Irkupru  (EEPR) 
ġie stabbilit fl-2009 biex jistimula 
l-ekonomija tal-UE permezz ta’ 
investimenti fl-infrastruttura16. 
L-EEPR iffinanzja l-lista maqbula 
ta’ proġetti taħt l-immaniġġjar 
dirett tal-Kummissjoni. L-impli -
mentazzjoni tal-proġetti ffinanzjati 
għadha għaddejja, iżda mhu se jiġi 
appoġġat ebda proġett ġdid minn 
din l-iskema;
(c) il- Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 
(CEF)17 ġiet stabbilita biex tip -
provdi investimenti fid-dominji 
tat-trasport, l-enerġija u t-teleko -
munikazzjonijiet għall-perjodu 
2014-202018. Il-fond huwa mfas -
sal biex jattira investiment privat 
permezz ta’ għadd ta’ għodod, 
inklużi għotjiet, self speċjali, 
garanziji, strumenti ta’ dejn u ta’ 
ekwità. Il-kofinanzjament per -
mezz ta’ għotjiet huwa bbażat 
fuq sejħiet miftuħa għal proposti 
u huwa mmaniġġjat mill-Aġenzija 
Eżekuttiva għall-Innovazzjoni u n-
Netwerks (INEA); u(d) il-finanzjament għall-infrastruttura 
tal-enerġija huwa pprovdut ukoll 
mill- Fondi Strutturali u ta’ Inves -
timent Ewropej (FSIE)19. Dan il-
finanzjament huwa bbażat fuq Pro -
grammi Operazzjonali nazzjonali li 
huma approvati mill-Kummissjoni.
19 
Il-Kummissjoni stmat fl-2010 li s-settur 
tal-enerġija tal-Ewropa se jkun jeħtieġ 
EUR 1 triljun ta’ investiment sal-2020. 
Minn dawn, madwar EUR 210 biljun 
se jkunu meħtieġa għan-netwerks 
tal-elettriku u tal-gass ta’ impor -
tanza Ewropea20. Aktar reċentement, 
l-Aġenzija Internazzjonali tal-
Enerġija (AIE) stmat li l-investiment 
totali meħtieġ għan-netwerks tal-
elettriku u tal-gass fl-UE se jiżdied 
għal EUR 931 biljun matul il-perjodu 
2014-203521.14 Il-programm TEN-E ġie stabbilit 
bl-atti legali li ġejjin: id-Deċiżjoni 
Nru 1364/2006/KE tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-6 ta’ Settembru 2006 li 
tistabbilixxi linji gwida għal 
networks tal-enerġija 
trans-Ewropej u li tħassar 
id-Deċiżjoni Nru 96/391/KE 
u d-Deċiżjoni Nru 1229/2003/KE 
(ĠU L 262, 22.9.2006, p. 1).
15 Ir-Regolament (UE) Nru 347/2013 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2013 
dwar linji gwida għall-
infrastruttura tal-enerġija 
trans-Ewropea u li jħassar 
id-Deċiżjoni Nru 1364/2006/KE 
u li jemenda r-Regolamenti (KE) 
Nru 713/2009, (KE) Nru 714/2009 
u (KE) Nru 715/2009 (ĠU L 115, 
25.4.2013, p. 39) huwa 
intenzjonat li jiffaċilita l-iżvilupp 
f’waqtu u l-interoperabbiltà 
tan-netwerks tal-enerġija 
trans-Ewropej (TEN-E).
16 Ir-Regolament (KE) 
Nru 663/2009 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tat-13 ta’ Lulju 2009 li 
jistabbilixxi programm li jgħin 
l-irkupru ekonomiku permezz 
tal-għoti ta’ għajnuna finanzjarja 
tal-Unjoni għal proġetti 
fil-qasam tal-enerġija (ĠU L 200, 
31.7.2009, p. 31).
17 Skont ir-Regolament (UE) 
2015/1017 dwar il-Fond 
Ewropew għall-Investimenti 
Strateġiċi, il-pakkett finanzjarju 
għas-settur tal-enerġija taħt 
is-CEF għall-perjodu 2014-2020 
tnaqqas b' EUR 500 miljun (minn 
EUR 5 850 miljun għal EUR 5 350 
miljun) sabiex il-kontribuzzjoni 
għall-FEIS tiġi ffinanzjata 
parzjalment mill-baġit ġenerali 
tal-Unjoni. 
18 Ir-Regolament (UE) Nru 
1316/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-11 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi l-Faċilità 
Nikkollegaw l-Ewropa, li 
jemenda r-Regolament (UE) 
Nru 913/2010 u jħassar 
ir-Reglamenti (KE) Nru 680/2007 
u (KE) Nru 67/2010 (ĠU L 348, 
20.12.2013, p. 129).
19 Ir-Regolament (UE)  
Nru 1303/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-17 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
komuni dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond 
Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ 
Koeżjoni, il-Fond Agrikolu 
Ewropew għall-Iżvilupp Rurali 
u l-Fond Marittimu u tas-Sajd 
17
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
20 
Permezz ta’ dan l-awditu l-Qorti fittxet 
li tiddetermina jekk l-implimentazzjoni 
tal-miżuri tal-politika tas-suq intern 
tal-enerġija u l-infiq tal-UE fuq l-
infrastruttura tal-enerġija pprovdewx 
benefiċċji għas-sigurtà tal-provvista 
tal-enerġija, b’mod effettiv.
21 
B’mod partikolari aħna eżaminajna 
jekk:
 ο il-Kummissjoni u l-Istati Mem -
bri żgurawx l-implimentazzjoni 
tal-politiki tas- suq intern tal-
enerġija , biex b’hekk titjieb is-
sigurtà tal-provvista tal-enerġija;
 ο l-infrastruttura tal-enerġija  fl-
Ewropa hijiex adatta għal swieq in -
tegrati kompletament, biex b’hekk 
tiġi pprovduta sigurtà effettiva 
tal-provvista tal-enerġija; u
 ο l-appoġġ finanzjarju tal-UE  
għall-infrastruttura tal-enerġija 
kkontribwixxiex b’mod effet -
tiv għall-iżvilupp tas-suq intern 
tal-enerġija.
22 
Ix-xogħol fuq il-post tal-awditjar twet -
taq minn nofs l-2014 sa nofs l-2015.
23 
L-awditu tagħna ffoka fuq it-trasport 
tal-gass permezz ta’ pipelines; il-
ħżin, inklużi t-terminals tal-LNG; 
u t-trażmissjoni tal-elettriku. Ma ko -
prejniex il-ġenerazzjoni tal-enerġija22 
u lanqas l-effiċjenza enerġetika23. 
Lanqas ma koprejna s-sistemi tad-dis -
tribuzzjoni tal-enerġija lill-konsuma -
turi finali, il-faqar enerġetiku, it-taxxi 
u s-sussidji fuq l-enerġija, u l-miri 
tal-politika dwar l-enerġija u l-klima 
għall-2020 u l-2030.24 
L-awditu tagħna kopra miżuri ta’ 
politika u finanzjament mill-2007 ‘l 
hawn. Aħna ħadna approċċ reġjonali 
u eżaminajna studji tal-każijiet f’sitt 
Stati Membri - il-Bulgarija, l-Estonja, il-
Litwanja, il-Polonja, Spanja u l-Iżvezja. 
Analizzajna s-swieq reġjonali u l-firxa 
tal-interkonnessjonijiet bejn dawn l-
Istati Membri u l-ġirien tagħhom.
25 
F’dawn l-istudji tal-każijiet, aħna vvalu -
tajna kif ġew iddeterminati l-ħtiġijiet 
għall-investiment, l-implimentazzjoni 
tal-prinċipji tas-suq intern tal-enerġija, 
l-aspetti tal-kooperazzjoni transkon -
finali u r-raġunar wara l-proposti 
għall-proġetti. Din l-għażla pprovdiet 
rappreżentazzjoni ġeografika wiesgħa 
minn madwar l-UE. L-istudji tal-każijiet 
kienu jinkludu 15-il eżempju ta’ 
proġetti speċifiċi kofinanzjati mill-UE. 
Ix-xogħol tal-awditjar għal kull studju 
tal-każ kien jinvolvi intervisti ma’ 
uffiċjali mill-Istat Membru u mill-UE.
26 
Identifikajna wkoll, fejn possibbli, prat -
tiki tajba li jistgħu jiġu kondiviżi fost 
il-partijiet interessati fi Stati Membri 
oħra.Ewropew u li jistabbilixxi 
d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew, 
il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond 
Ewropew għall-Affarijiet 
Marittimi u s-Sajd u li jħassar 
ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 320).
20 KUMM(2010) 677 finali 
tas-17 ta’ Novembru 2010 
“Prijoritajiet tal-infrastruttura 
tal-enerġija għall-2020 
u wara - Pjan dettaljat għal 
netwerk tal-enerġija Ewropew 
integrat”.
21 World Investment Outlook 
2014 tal-Aġenzija 
Internazzjonali tal-Enerġija. 
Pariġi: OECD/AIE, p. 167.
22 Rigward il-ġenerazzjoni ara 
r-Rapport Speċjali Nru 6/2014 
“L-appoġġ mill-fondi taħt 
il-politika ta’ Koeżjoni 
għall-ġenerazzjoni ta’ enerġija 
rinnovabbli - inkisbu riżultati 
tajbin?” ( http:/eca.europa.eu ).
23 Rigward il-konsum ara 
r-Rapport Speċjali Nru 21/2012 
“Il-kosteffettività tal-
Investimenti tal-Politika ta’ 
Koeżjoni fl-Effiċjenza 
Enerġetika” ( http:/eca.europa.
eu).
18
 Osservazzjonijiet
L-objettiv li s-suq intern 
tal-enerġija jiġi 
kkompletat sal-2014 ma 
ntlaħaqx
27 
Mill-2007 ‘l hawn, is-suq intern tal-
enerġija kien fiċ-ċentru tal-iżvilupp 
tal-politika dwar l-enerġija fil-livell 
tal-UE. It-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija, 
adottat fl-2009,  kien jirrikjedi 
t-traspożizzjoni tad-Direttivi dwar il-
Gass u l-Elettriku sat-3 ta’ Marzu 201124. 
Madankollu, dan l-objettiv ma 
ntlaħaqx f’dik is-sena. Barra minn hekk, 
tliet regolamenti tal-Kummssjoni li 
jiffurmaw parti mit-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija ġew adottati fl-200925.
28 
Fl-2011, il-Kunsill iddikjara mill-ġdid 
l-impenn tiegħu għas-suq intern tal-
enerġija, meta ddikjara li “għandu jiġi 
kkompletat sal-2014 sabiex jippermetti 
l-fluss liberu tal-gass u l-elettriku”26. 
Sa Diċembru 2014, bl-objettiv li kien 
għadu ma ntlaħaqx, il-Kunsill reġa’ af -
ferma l-”ħtieġa urġenti għal implimen -
tazzjoni effettiva u konsistenti u app -
likazzjonijiet tad-dispożizzjonijiet 
stabbiliti fit-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija mill-Istati Membri kollha...”27.29 
Dawn li ġejjin huma importanti għall-
kisba ta’ dan l-objettiv:
 ο l-implimentazzjoni tal-qafas 
regolatorju tal-UE tas-suq intern 
tal-enerġija;
 ο l-armonizzazzjoni tal-fram -
mentazzjoni tas-swieq lokali 
u nazzjonali;
 ο il-kisba tal-konverġenza fil-prezzi -
jiet; u
 ο id-disponibbiltà ta’ infrastruttu -
ra tal-enerġija xierqa (ara 
mill-paragrafu 72).24 Rigward l-elettriku, 
l-Artikolu 49(1) tad-Direttiva 
2009/72/KE tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar 
ir-regoli komuni għas-suq 
intern fil-qasam tal-elettriku 
u li tħassar id-Direttiva 
2003/54/KE (ĠU L 211, 
14.8.2009, p. 55). Rigward 
il-gass, l-Artikolu 54(1) 
tad-Direttiva 2009/73/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
13 ta’ Lulju 2009 dwar ir-regoli 
komuni għas-suq intern 
tal-gass naturali u li tħassar 
id-Direttiva 2003/55/KE (ĠU 
L 211, 14.8.2009, p. 94).
25 Ir-Regolament (KE) 
Nru 714/2009 dwar 
kundizzjonijiet għall-aċċess 
għan-networks għall-bdil bejn 
il-fruntieri fl-elettriku u li 
jħassar ir-Regolament (KE) 
Nru 1228/2003. Ir-Regolament 
(KE) Nru 715/2009 dwar 
il-kundizzjonijiet għall-aċċess 
għan-networks ta’ 
trażmissjoni tal-gass naturali 
u li jħassar ir-Regolament (KE) 
Nru 1775/2005. Ir-Regolament 
(KE) Nru 713/2009 tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
13 ta’ Lulju 2009 li jistabbilixxi 
Aġenzija għall-Kooperazzjoni 
tar-Regolaturi tal-Enerġija.
26 Konklużjonijiet adottati 
mill-Kunsill Ewropew 
fl-4 ta’ Frar 2011.
27 Konklużjonijiet tal-Kunsill, 
laqgħa tal-Kunsill Trasport, 
Telekomunikazzjoni 
u ENERĠIJA, Brussell, 
id-9 ta’ Diċembru 2014.
19 Osservazzjonijiet
Għad fadal problemi 
bl-implimentazzjoni tal-
qafas legali tal-UE għas-suq 
intern tal-enerġija
30 
It-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija 
jinkludi kemm regolamenti li huma 
applikabbli b’mod dirett, u direttivi 
li jeħtieġu li jiġu integrati fil-qafas 
leġiżlattiv ta’ kull Stat Membru. Il-Kum -
missjoni timmonitorja dan il-progress 
billi twettaq:
(a) kontrolli tat-traspożizzjoni, li 
jfittxu li jivverifikaw jekk l-Istati 
Membri aġġornawx il-liġi nazzjo -
nali tagħhom bil-ħsieb li jinkorpo -
raw id-dispożizzjonijiet tad-diretti -
vi28. Fejn il-Kummissjoni tqis li Stat 
Membru ma jkunx għamel dan, 
hija tista’ tiftaħ proċedura ta’ ksur 
li tista’ twassal għal każ li jitressaq 
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja; u
(b) kontrolli tal-konformità,  li 
jivvalutaw jekk il-bidliet li saru 
fil-prattika humiex konsistenti 
mad-dispożizzjonijiet tad-direttivi. 
Biex tiġi ffaċilitata din il-valutazz -
joni, il-Kummissjoni tibgħat talbiet 
għal informazzjoni u kjarifika lill-
Istati Membri – dan l-iskambju 
ta’ informazzjoni jsir permezz ta’ 
għodda magħrufa bħala “UE-pilo -
ti”. Fejn il-Kummissjoni tivvaluta 
li l-bidliet li jkunu saru fil-prattika 
fi Stat Membru ma jirriflettux kif 
xieraq id-dispożizzjonijiet tad-
direttivi, hija tista’ tiftaħ proċedura 
formali ta’ ksur taħt l-Artikolu 258 
tat-TFUE.28 Il-valutazzjoni tal-Kummissjoni 
hija bbażata fuq dokumenti 
uffiċjali mill-Istati Membri, 
rapporti tal-kuntrattur, 
għarfien tal-uffiċċju tal-pajjiż, 
u monitoraġġ tas-suq 
permezz ta’ stabbilimenti 
tal-midja, u talbiet speċifiċi lil 
partijiet terzi.
20 Osservazzjonijiet
31 
It-Tabella 2  tipprovdi dettalji tal-
istatus ta’ dawn il-kontrolli, inklużi 
l-proċeduri ta’ ksur fir-rigward tal-
leġiżlazzjoni tat-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija sat-30 ta’ Ġunju 2015. Din 
l-analiżi turi li għad fadal ħafna xi 
jsir qabel ma t-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija jkun jista’ jitqies li ġie 
implimentat bis-sħiħ fl-Istati Membri. 
Sat-30 ta’ Ġunju 2015:
(a) fir-rigward tan- nuqqas 
tat-traspożizzjoni  tad-
dispożizzjonijiet tat-Tielet Pakkett 
dwar l-Enerġija, il-Kummissjoni 
qieset li huwa neċessarju li 
jitnedew proċeduri ta’ ksur kon -
tra 19 mit-28 Stat Membru. Dawn 
il-proċeduri kollha kienu ngħalqu 
sat-30 ta’ Ġunju 2015;
(b) fir-rigward tan- nuqqas ta’ kon -
formità mad-dispożizzjonijiet 
tat-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija, 
fl-2013, il-Kummissjoni bdiet il-
proċess li titlob l-informazzjoni 
mingħand l-Istati Membri u f’xi 
każijiet tniedi proċeduri ta’ ksur:
(i) għal 10 Stati Membri, il-Kum -
missjoni kienet ikkompletat 
il-valutazzjoni tagħha, u fetħet 
proċeduri ta’ ksur taħt l-Artiko -
lu 258 tat-TFUE. Dawn kollha 
għadhom miftuħa;
(ii) għal erba’ Stati Membri, il-
Kummissjoni kienet talbet 
l-informazzjoni, permezz ta’ 
UE-pilota, iżda kienet għadha 
ma kkompletatx il-valutazzjoni 
tagħha; u
(iii) għal 14-il Stat Mem -
bru, il-Kummissjoni kienet 
għadha ma bagħtitx talba 
għall-informazzjoni.32 
Id-dispożizzjonijiet fit-Tielet Pakkett 
dwar l-Enerġija, rilevanti għal dan 
l-awditu, li l-kontrolli tal-Kummissjoni 
żvelaw problemi dwarhom jinkludu:
 ο il-funzjonament tar-regolaturi naz -
zjonali (ara l-paragrafi 34 sa 36);
 ο il-funzjonament tal-operaturi 
tas-sistema ta’ trażmissjoni (ara 
l-paragrafi 37 sa 42);
 ο kwistjonijiet relatati ma’ forom dif -
ferenti ta’ regolazzjoni tal-prezzi -
jiet (ara l-paragrafu 64).
33 
Matul l-awditu, aħna kkonfermajna 
l-eżistenza ta’ problemi f’dawn l-oqs -
ma kif stabbilit fil-paragrafi li ġejjin.
21 Osservazzjonijiet
Il-kontrolli tat-traspożizzjoni u tal-konformità tat-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija li 
saru mill-Kummissjoni - is-sitwazzjoni fit-30 ta’ Ġunju 2015
Kontrolli tat-traspożizzjoni Kontrolli tal-konformità
Il-kontroll tat-traspożizzjoni 
li sar mill-Kummissjoni ġie 
kkompletatProċedura ta’ ksur 
miftuħa u  magħluqaIl-Kummissjoni fetħet proċedura 
ta’ ksurProċedura ta’ ksur 
magħluqa
Il-Belġju  √  √  √ Mhux magħluqa
Il-Bulgarija  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Ir-Repubblika Ċeka  √ M/A Ma hemmx proċedura miftuħa
Id-Danimarka  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Ġermanja  √ M/A  √ Mhux magħluqa
L-Estonja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
L-Irlanda  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Greċja  √ M/A Ma hemmx proċedura miftuħa
Spanja  √  √  √ Mhux magħluqa
Franza  √  √  √ Mhux magħluqa
Il-Kroazja  √ M/A  √ Mhux magħluqa
L-Italja  √ M/A  √ Mhux magħluqa
Ċipru  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Latvja  √ M/A Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Litwanja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Lussemburgu  √  √  √ Mhux magħluqa
L-Ungerija  √ M/A  √ Mhux magħluqa
Malta  √ M/A Ma hemmx proċedura miftuħa
In-Netherlands  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
L-Awstrija  √  √  √ Mhux magħluqa
Il-Polonja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Portugall  √ M/A Ma hemmx proċedura miftuħa
Ir-Rumanija  √  √  √ Mhux magħluqa
Is-Slovenja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Is-Slovakkja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Il-Finlandja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
L-Iżvezja  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Ir-Renju Unit  √  √ Ma hemmx proċedura miftuħa
Nota:  
— “M/A” tfisser li ma nfetħet ebda proċedura ta’ ksur, u li l-Kummissjoni mhux se tiftaħ waħda fil-futur ibbażat fuq il-kontrolli tat-traspożizzjoni, 
li issa ġew ikkompletati għall-Istati Membri kollha.  
— “Ma hemmx proċedura miftuħa” tfisser li ma nfetħet ebda proċedura ta’ ksur għall-Istat Membru inkwistjoni. Il-Kummissjoni qed tanalizza 
s-sitwazzjoni u tista’ tiftaħ proċeduri ta’ ksur fil-futur.  
— “Mhux magħluqa” tfisser li bħalissa għaddejja proċedura ta’ ksur iżda din għadha ma ngħalqitx.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri bbażat fuq informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni.Tabella 2
22 Osservazzjonijiet
Ir-regolaturi tal-enerġija 
jiffaċċjaw sfidi biex iwettqu 
l-kompiti tagħhom kemm fuq 
livell nazzjonali kif ukoll tal-UE
34 
L-evidenza miġbura bħala parti minn 
dan l-awditu kienet indikat il-problemi 
li ġejjin fl-operazzjonijiet tal-ARN:
(a) l-indipendenza tal-ARN hija 
kruċjali biex jiġi żgurat li jkunu 
jistgħu jwettqu l-kompiti tagħhom 
kif xieraq. Il-kapijiet tal-korpi rego -
latorji għandhom jintgħażlu b’mod 
trasparenti u jingħataw il-libertà 
biex jaħdmu. Dawn il-prinċipji 
mhux dejjem jiġu segwiti, ara 
l-eżempji fil- Kaxxa 1 .
(b) ir-rappreżentanti ta’ bosta ARN 
enfasizzaw ir-riskji li jikkonċernaw 
ir-restrizzjonijiet fuq l-ambitu 
tar-rwol tagħhom.  Xi gvernijiet 
żammew għalihom ċerti setgħat 
regolatorji, jew imponew fuq l-ARN 
metodoloġiji għall-issettjar ta’ 
tariffi li jistgħu jiffavorixxu ċerti 
parteċipanti tas-suq. Ara l-eżempji 
fil-Kaxxa 2 .
(c) minkejja li d-dmirijiet tal-ARN 
huma l-istess għall-Istati Membri 
kollha, il- livell ta’ riżorsi  dis-
ponibbli għal ARN differenti jvarja 
b’mod konsiderevoli. L-għadd 
ta’ persuni li jittrattaw kwistjoni -
jiet relatati mal-enerġija fl-ARN 
li żorna kien ivarja minn 21 għal 
aktar minn 200. Xi ARN iqisu 
lilhom infushom li għandhom 
biżżejjed riżorsi biex jittrattaw l-
aspetti kollha tas-suq tal-enerġija. 
Madankollu, minħabba r-restrizz -
jonijiet tar-riżorsi, xi ARN huma 
mgħammra aħjar minn oħrajn 
biex jipparteċipaw f’kooperazzjoni 
internazzjonali, li hija kruċjali għas-
suq intern tal-enerġija (ara l-para -
grafu 35). Ara l-eżempji fil- Kaxxa 3 .
23 Osservazzjonijiet
Kwistjonijiet li jaffettwaw l-indipendenza tal-ARN
Il-Bulgarija  - Fil-perjodu mill-2009 sal-2015, il-president tal-Kummissjoni Regolatorja tal-Enerġija u l-Ilma 
(EWRC) ġie sostitwit mill-gvern bosta drabi, inkluż erba’ darbiet fl-2013 biss. Ir-regolaturi indipendenti huma 
meħtieġa jistabbilixxu tariffi tal-enerġija b’referenza għall-bażi reali tal-ispejjeż. Madankollu, l-EWRC stabbi -
lixxiet prezzijiet tal-elettriku rregolati li wasslu għas-sitwazzjoni li fiha l-kumpanija tal-enerġija magħżula hija 
obbligata tixtri l-elettriku bi prezzijiet għolja u tbigħu bi prezzijiet aktar baxxi bħala fornitur pubbliku, biex 
b’hekk akkumulat defiċit ta’ madwar EUR 800 miljun bejn l-2010 u tmiem l-2014.
Il-Litwanja  - Mill-2013 ‘l hawn, il-Parlament Litwan beda jkollu s-setgħa li jivvota għas-sostituzzjoni tal-kap 
tal-ARN jekk ma japprovax ir-rapport annwali tal-attivitajiet tar-regolatur tal-enerġija.
Restrizzjonijiet fuq l-ambitu tar-rwol tal-ARN
Spanja  - Il-Ministeru tal-Industrija, l-Enerġija u t-Turiżmu jistabbilixxi t-tariffi tal-gass u l-elettriku, jew l-
imposti tas-sistema, li t-TSOs jiffatturaw lill-utenti tal-infrastruttura kemm għall-gass kif ukoll għall-elettriku. 
L-ARN tipproponi metodoloġija għall-elementi li jammontaw għal terz biss tat-tariffi finali tal-grilja, filwaqt li 
l-oġġetti ta’ spiża li jagħmlu ż-żewġ terzi l-oħra jiġu stipulati biss mill-gvern Spanjol. Dan iqajjem dubji dwar 
jekk l-ARN għandhiex setgħat adegwati biex teżerċita din il-parti tal-funzjonijiet regolatorji tagħha.
Il-Litwanja  - Huwa previst, fit-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija, li l-ARN għandu jkollhom ir-responsabbiltà 
għall-istabbiliment tat-tariffi tat-trażmissjoni jew tad-distribuzzjoni skont kriterji trasparenti. Madankollu 
fil-Litwanja, il-gvern jippreskrivi l-metodoloġija għall-istabbiliment tat-tariffi tat-trażmissjoni tal-gass u tal-
elettriku u l-prezzijiet bl-imnut huma rregolati. B’riżultat ta’ dan, skont il-kalkoli preliminari tal-ARN, iż-żewġ 
kumpaniji tal-enerġija inkarigati li jappartjenu għall-gvern se jkunu jistgħu jiġbru, sal-2024, permezz tat-tariffi, 
EUR 167 miljun aktar milli kieku t-tariffi ġew stabbiliti mill-ARN.
Adegwatezza tar-riżorsi tal-ARN
L-Iżvezja  - L-Ispettorat tal-Enerġija Żvediż ikkonferma li, bil-100 speċjalist tas-settur tiegħu, jinsab mgħammar 
kompletament biex jipparteċipa fix-xogħol tal-ACER, inkluż li jipprovdi esperti nazzjonali sekondati. Ikkonfer -
ma wkoll li għamel it-tħejjijiet kollha biex jimplimenta r-Regolament tar-REMIT, inkluż billi għammar komple -
tament lit-tim neċessarju.
L-Estonja  - Huma biss 21 mill-61 impjegat tal-Awtorità tal-Kompetizzjoni Nazzjonali li huma involuti fil-qasam 
tal-enerġija. Il-Kummissjoni qajmet tħassib, fl-analiżi tagħha tas-suq tal-enerġija Estonjan, dwar jekk l-ARN 
għandhiex biżżejjed riżorsi adegwati biex tirregola s-swieq tal-enerġija tal-Estonja u biex tipparteċipa fl-attivi -
tajiet ta’ kooperazzjoni fil-livell tal-UE (ara l-Anness III ).Kaxxa 1 Kaxxa 2 Kaxxa 3
24 Osservazzjonijiet
35 
Ma jeżistix regolatur wieħed uniku 
tal-enerġija fil-livell tal-UE, iżda l-ARN 
huma mistennija jikkooperaw fil-qafas 
tal-ACER (ara l-paragrafu 13). Hekk kif 
is-swieq tal-enerġija tal-UE jsiru aktar 
integrati, is-soluzzjoni tal-kwistjonijiet 
regolatorji transkonfinali qed issir 
dejjem aktar importanti. Attwalment, 
l-ACER topera permezz ta’ sistema ta’ 
gruppi ta’ ħidma, inkluż dwar l-elettri -
ku, il-gass, l-integrità u l-monitoraġġ 
tas-suq, biex tittratta dawn il-kwist -
jonijiet. Filwaqt li dan l-approċċ ifittex 
li jiffaċilita l-involviment dirett tal-
Istati Membri, fil-prattika mhux l-Istati 
Membri kollha jipparteċipaw sal-istess 
livell, u l-Istati Membri aktar attivi 
għaldaqstant ikollhom aktar influ -
wenza fix-xogħol ta’ dawn il-gruppi. 
Xi wħud mill-ARN indikaw li r-riżorsi, 
fil-forma tal-eżistenza tal-ispeċjalisti 
li huma kapaċi jinteraġixxu f’ambjent 
internazzjonali, kif ukoll il-baġits tal-
ivvjaġġar, huma ristretti (ara l-paragra -
fu 34). L-Anness III  jipprovdi dettalji 
tal-parteċipazzjoni tar-rappreżentanti 
tal-Istati Membri fil-gruppi ta’ ħidma 
tal-ACER.
36 
Wieħed mid-dmirijiet tal-ACER huwa li 
tanalizza x-xejriet tas-suq tal-enerġija 
u tipprovdi pariri dwar il-politika 
lill-ARN u lill-istituzzjonijiet tal-UE. 
Madankollu, hija ma għandhiex 
is-setgħat li ġġiegħel lill-ARN jew 
lill-gvernijiet tal-Istati Membri biex jip -
provduha b’ data  rilevanti dwar is-suq 
tal-enerġija. In-nuqqas ta’ data  jillimita 
l-kapaċità tal-ACER li tipprovdi l-analiżi 
tas-suq u l-pariri dwar il-politika lill-
istituzzjonijiet tal-UE u lill-ARN tal-
Istati Membri.Is-separazzjoni tat-TSOs ġiet 
realizzata formalment, iżda dan 
mhux dejjem wassal għal swieq 
liberalizzati u kompetittivi
37 
L-elettriku u l-gass huma rarament ik -
kunsmati fil-post fejn jiġu prodotti jew 
fejn jidħlu fil-pajjiż. Sabiex l-ammont 
vast ta’ enerġija jilħaq il-konsumaturi, 
ġew żviluppati sistemi ta’ trażmissjoni. 
L-organizzazzjonijiet li jimmaniġġjaw 
dawn is-sistemi ta’ trażmissjoni huma, 
fl-Istati Membri tal-UE, imsejħa Opera -
turi tas-Sistema ta’ Trażmissjoni.
38 
Il-proċess tas-separazzjoni tat-
trażmissjoni minn attivitajiet oħra, 
bħall-ġenerazzjoni u d-distribuzzjoni 
f’impriżi tal-enerġija integrati verti -
kalment, huwa magħruf bħala sepa -
razzjoni. Dan beda bl-Ewwel u bit-Tieni 
Pakkett dwar l-Enerġija. Il-Kummiss -
joni kkonfermat li l-Istati Membri 
kollha formalment ittrasponew 
il-leġiżlazzjoni tat-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija, inklużi d-dispożizzjonijiet 
relatati mas-separazzjoni (ara l-para -
grafu 31). Il-  Figura 2  tiddeskrivi r-rwol 
u l-pożizzjoni tat-TSO fil-kummerċ tal-
enerġija qabel u wara s-separazzjoni.
25 Osservazzjonijiet
39 
Filwaqt li l-għan tas-separazzjoni 
u ta’ miżuri oħra kien li jinħolqu l-
kundizzjonijiet regolatorji għal suq 
intern tal-enerġija, spiss ma rriżultawx 
f’suq liberalizzat u kompetittiv. Dan 
minħabba li ħafna gvernijiet u kumpa -
niji tal-enerġija magħżula komplew 
jirrestrinġu l-aċċess ta’ partijiet terzi 
għan-netwerk permezz ta’ regola -
menti u restrizzjonijiet tekniċi. 
Pereżempju, fornituri ġodda fis-swieq 
tal-gass u tal-elettriku jeħtieġu aċċess 
għall-faċilitajiet tat-trażmissjoni u tal-ħżin. Mingħajr dan l-aċċess, id-
dħul fis-swieq nazzjonali tal-elettriku 
jew tal-gass għal min jidħol ġdid 
huwa diffiċli. Pereżempju, fil-Polonja 
l-kumpanija tal-gass magħżula stab -
bilixxiet kumpanija bi skop speċjali 
fl-2010, li mhijiex meqjusa mill-ARN li 
hija TSO, u li għandha sjieda ta’ 100 % 
tal-kapaċitajiet tal-ħżin tal-gass taħt 
l-art fil-Polonja. Din is-sitwazzjoni ġġib 
magħha r-riskju li din is-sussidjarja 
hija kapaċi tirrestrinġi l-aċċess ta’ 
fornituri ġodda tal-gass għas-suq 
għall-Polonja29.Figura 2Il-kummerċ u t-trażmissjoni tal-enerġija qabel u wara s-separazzjoni
Wara s-separazzjoni Qabel is-separazzjoni
Interazzjoni mhux irregolataInterazzjoni rregolata
KonsumaturKumpanija jew funzjoni separataDidaskalija:Konsumatur KonsumaturDistribuzzjoni Trażmissjoni (TSOs) Operazzjonijiet tal-Grilja
BejgħIntermedjarju KummerċjaliProduzzjoni / Importazzjoni
Produzzjoni / Importazzjoni
Operazzjonijiet tal-Grilja
Kummerċ
BejgħKumpanija integrata 
vertikalment
Sors:  Preżentazzjoni minn James Matthys-Donnadieu fis-26 ta’ Awwissu 2014 fl-Iskola Sajf “Economics of Electricity Markets” (L-Ekonomija tas-
Swieq tal-Elettriku), l-Università ta’ Ghent.29 Skont iċ-ċifri ppubblikati 
fir-rapport nazzjonali tal-2014 
tal-Uffiċċju Regolatorju 
tal-Enerġija tal-Polonja, 
il-fornitur tal-gass magħżul 
għandu madwar 95 % tas-suq 
tal-gass bl-ingrossa fil-Polonja.
26 Osservazzjonijiet
40 
Hekk kif in-netwerks tal-Istati Mem -
bri jsiru dejjem aktar interkonnessi 
permezz ta’ infrastruttura, huwa ċar 
li hemm il-ħtieġa għal aktar koop -
erazzjoni bejn it-TSOs ġirien, inkluż 
approċċ koordinat għall-iżvilupp ta’ 
infrastruttura, speċjalment b’rilevanza 
għas-sigurtà tal-provvista. Bħala 
eżempju ta’ kooperazzjoni tajba, it-TSO 
tal-elettriku Żvediż huwa kapaċi wkoll 
jimmaniġġja n-netwerks fin-Norveġja 
u fid-Danimarka minħabba li qablu li 
jagħmlu dan u minħabba li n-netwerks 
tagħhom huma teknikament interkon -
nessi. Madankollu, dan il-livell ta’ koo -
perazzjoni mhuwiex mifrux ħafna.
41 
It-TSOs kollha għandhom ikunu 
ċċertifikati mill-ARN tagħhom. Il-Kum -
missjoni għandha rwol f’dan il-proċess 
u tipprovdi opinjoni dwar l-abbozz 
tad-deċiżjonijiet imħejjin mill-ARN. 
Meta tagħti l-opinjoni tagħha, il-
Kummissjoni tivverifika jekk it-TSO 
għandux biżżejjed assi u jistax jagħmel 
deċiżjonijiet ta’ investiment indipen -
denti. Għad hemm TSOs li għalihom il-
Kummissjoni għadha ma kkonkludietx 
iċ-ċertifikazzjoni30.42 
Ma hemm ebda TSO uniku fil-livell 
tal-UE. It-TSOs jikkooperaw ma’ xulxin 
fil-qafas tal-ENTSO-E u l-ENTSO-G. 
Il-parteċipazzjoni ta’ TSOs nazzjonali 
fl-attivitajiet tal-ENTSOs tvarja, u dan 
jippreżenta riskju li kwalunkwe soluzz -
joni teknika li tiġi żviluppata tkun aktar 
adatta għall-partijiet involuti bl-aktar 
mod attiv.30 Mill-1 ta’ Ġunju 2015, 
il-Kummissjoni kienet ħarġet 
109 opinjonijiet. Hemm seba’ 
TSOs tal-gass u tliet TSOs 
tal-elettriku li għadhom 
jistennew iċ-ċertifikazzjoni: 
it-TSOs tal-gass għall-Estonja, 
il-Latvja, il-Finlandja, l-Italja, 
l-Ungerija, il-Belġju 
(ċertifikazzjoni mill-ġdid) 
u r-Renju Unit (ċertifikazzjoni 
mill-ġdid); it-TSOs tal-elettriku 
għall-Ungerija, il-Baltic Cable 
bejn l-Iżvezja u l-Ġermanja, 
l-Italja (ċertifikazzjoni 
mill-ġdid).
27 Osservazzjonijiet
Differenzi importanti fil-
mod kif l-Istati Membri 
jorganizzaw is-swieq tal-
enerġija tagħhom jistgħu 
jżommu lura l-iżvilupp 
ulterjuri tas-suq intern 
tal-enerġija
43 
Il-Kummissjoni evalwat il-progress lejn 
is-suq intern tal-enerġija u kkonkludiet 
li hemm 28 qafas legali nazzjonali 
differenti għas-swieq tal-enerġija31. 
Għaldaqstant l-UE għandha frammen -
tazzjoni ta’ swieq lokali, nazzjonali 
u reġjonali minflok suq intern tal-
enerġija uniku. L-isfida għall-iżvilupp 
ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija 
hija li jinstabu mezzi kif dawn is-swieq 
jaħdmu flimkien. Din hija sfida sinifi -
kanti minħabba li:
 ο għad hemm bosta mekkaniżmi ta’ 
skambju differenti użati fl-UE;
 ο is-swieq tal-enerġija huma influ -
wenzati minn diversi interventi;
 ο l-iżvilupp u l-implimentazzjoni 
tal-kodiċijiet tan-netwerk jibqgħu 
ta’ sfida; u
 ο il-livell tal-integrità u t-trasparenza 
tas-suq ivarja bejn is-swieq.Għad hemm bosta mekkaniżmi 
ta’ skambju differenti fl-UE
44 
It-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija ma 
jistipulax mekkaniżmi ta’ skambju 
speċifiċi li għandhom jiġu implimen -
tati madwar l-UE. Fil-prattika, il-
kummerċ tal-gass u tal-elettriku jsir 
b’diversi modi (ara l-paragrafu 60). Il-
likwidità, it-trasparenza u l-ftuħ għall-
parteċipazzjoni huma karatteristiċi 
tas-swieq li jiffaċilitaw b’mod effettiv 
is-suq intern. Matul l-awditu os -
servajna mill-inqas erba’ mekkaniżmi 
ta’ skambju differenti li juru dawn 
il-karatteristiċi fi gradi differenti, kif 
stabbilit fit- Tabella 3 .
Is-swieq tal-enerġija nazzjonali 
huma influwenzati mill-
interventi governattivi li 
għandhom l-għan li jilħqu 
l-objettivi ta’ politiki oħra 
nazzjonali jew tal-UE
45 
Il-politika dwar l-enerġija hija marbuta 
mill-qrib ma’ ħafna oqsma ta’ politika 
oħra, kemm fil-livell nazzjonali kif 
ukoll tal-UE, bħal politiki ekonomiċi 
usa’, politiki usa’ dwar it-tibdil fil-
klima, industrijali, ta’ innovazzjoni 
jew tas-suq tax-xogħol. Il-miżuri li 
jimplimentaw dawn il-politiki jista’ 
jkollhom effett fuq il-funzjonament 
tas-swieq tal-enerġija, pereżempju billi 
jinfluwenzaw l-għażla ta’ ċerti sorsi 
tal-enerġija, jew jipprovdu appoġġ 
speċifiku lil wieħed minnhom. Fil -
waqt li dawn il-politiki jistgħu jkunu 
kompletament razzjonali fil-livell ta’ 
Stat Membru uniku – pereżempju, 
billi jappoġġaw is-sorsi indiġeni tal-
enerġija u għaldaqstant possibbilment 
jikkontribwixxu għall-perċezzjonijiet 
domestiċi dwar is-sigurtà tal-enerġija 
fl-Istat Membru kkonċernat – dawn 
jistgħu jintroduċu distorsjonijiet għas-
swieq u l-ipprezzar madwar is-suq 
intern tal-enerġija.31 COM(2015) 80 final tal-
25 ta’ Frar 2015 “Qafas 
Strateġiku għal Unjoni 
tal-Enerġija Reżiljenti b’Politika 
dwar il-Bidla fil-Klima li Tħares 
‘il Quddiem”.
28 Osservazzjonijiet
Mekkaniżmi ta’ skambju tal-enerġija identifikati
Likwidu
Trasparenti
Miftuħ għall-
parteċipazzjoniEżempju mill-istudji tal-każijiet tal-awditu
Skambji Reġjonali
Dawn is-swieq huma appoġġati minn mekkaniżmi ta’ ħħeġġjar 
finanzjarju fuq terminu twil, jinkludu bosta pajjiżi, u għandhom 
l-għan li joħolqu żona ta’ fluss liberu għall-enerġija. Spiss dawn 
ikunu likwidi ħafna, u jiffunzjonaw abbażi tar-rieda volontarja 
tal-parteċipanti tas-suq.√ √ √L-iskambju komuni għall-kummerċ tal-elettriku fir-reġjun 
Nordiku u  Baltiku.
Kummerċ Dirett minn Negozju għal Negozju (B2B)
Dan jinvolvi kummerċ bejn produttur tal-enerġija u  l-klijent 
tiegħu. Dawn il-ftehimiet, li spiss ikunu kuntratti fit-tul, 
mhumiex trasparenti minħabba li l-kundizzjonijiet tal-
kummerċ ma jsirux pubbliċi għal parteċipanti oħra tas-suq. 
Dan jagħmilha diffiċli biex jiġi ddeterminat prezz ta’ referenza 
għall-gass u għall-elettriku f’żona tas-suq speċifika.X X √Fiż-żmien tal-awditu, 100 % tal-gass u tal-elettriku ġie 
nnegozjat b’dan il-mod fil-Bulgarija.
Ma kien hemm ebda suq tal-gass integrat u organizzat 
fi Spanja sal-2014. Fl-2013, madwar 66 % tal-gass ġie 
nnegozjat f’terminals tal-LNG permezz ta’ kuntratti bilaterali. 
L-ARN iffaċċjat diffikultajiet biex kisbet data imparzjali dwar 
il-prezzijiet tal-gass.
Skambji Limitati
Dawn huma stabbiliti b’inizjattiva jew ordni ta’ gvern tal-Istati 
Membri. L-obbligu li jsir il-kummerċ permezz ta’ skambju 
bħal dan jista’ jindika li l-offerti tal-prezz mhumiex ibbażati 
kompletament fuq id-dinamiċi tal-provvista u d-domanda.√ √ XFl-2013, 50 % tal-elettriku fil-Polonja nbiegħ permezz ta’ 
skambju filwaqt li l-bqija kien kummerċ B2B. L-Iskambju tal-
Enerġija Pollakk inbeda minn grupp ta’ kummerċjanti, iżda 
aktar tard kien appoġġat minn awtoritajiet nazzjonali li kienu 
jeħtieġu li l-produtturi tal-elettriku jbigħu mill-inqas 70 % 
tal-produzzjoni tagħhom permezz tal-iskambju.
Swieq ta’ Kwantitajiet Eċċessivi
Dawn jeżistu fil-biċċa l-kbira fis-settur tal-gass. Dawn l-
iskambji qed jaħdmu f’sitwazzjoni fejn is-suq huwa rregolat fil-
biċċa l-kbira tiegħu jew iddominat minn fornitur kbir wieħed. 
Dan jirriżulta f’negozji li, għalkemm isiru b’mod trasparenti, ma 
jirriflettux id-dinamiċi tal-prezz fis-suq kollu.√ X XL-iskambju tal-gass Pollakk jipprovdi għażliet ta’ xiri tal-gass 
li huwa pprezzat aktar minn 20 % orħos mill-prezz bl-
ingrossa rregolat.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.Tabella 3
29 Osservazzjonijiet
46 
Il-Kummissjoni hija konxja mill-
influwenza li dawn l-interventi jista’ 
potenzjalment ikollhom fuq il-fun -
zjonament tas-swieq tal-enerġija. 
Madankollu, il-kapaċità tagħha li 
tirrestrinġihom, anke f’każijiet fejn 
xtaqet tagħmel dan, hija limitata. Il-
Kummissjoni stabbilixxiet il-pożizzjoni 
tagħha fil-linji gwida għall-għajnuna 
mill-Istat fl-Enerġija32 u fin-noti ta’ 
spjegazzjoni li jikkonċernaw il-Pakketti 
dwar l-Enerġija. Il-punti prinċipali rrak -
komandati mill-Kummissjoni li huma 
ta’ rilevanza għal dan l-awditu huma:
 ο ir-regolamentazzjoni tal-prezzijiet 
bl-ingrossa ma għandhiex tkun 
permessa33; u
 ο il-prezzijiet bl-imnut irregolati 
għandhom jiġu stabbiliti f’livell 
li jippermetti l-possibbiltà ta’ 
offerti f’kompetizzjoni. L-ispiża tal-
komponent tal-elettriku fil-prezz 
irregolat ma għandhiex tkun taħt 
il-prezz medju bl-ingrossa f’suq 
speċifiku34.
L-adozzjoni ta’ kodiċijiet 
tan-netwerk u linji gwida: 
partikolarment bil-mod fil-każ 
tal-elettriku
47 
Il-Kodiċijiet tan-Netwerk huma regoli 
tekniċi li jfittxu li jipprovdu bażi għal 
interoperabbiltà teknika f’sistemi ta’ 
trażmissjoni tal-elettriku u tal-gass fl-
UE. Il-kodiċijiet jistabbilixxu standards 
tekniċi komuni li għandhom jiżguraw 
il-fluss liberu tal-enerġija minn naħa 
għal oħra tal-fruntieri. Dawn iżidu 
aktar dettall għall-qafas leġiżlattiv tas-
swieq tal-enerġija sabiex tiġi żgurata 
l-implimentazzjoni komuni tal-Pak -
ketti. Il-Kodiċijiet tan-Netwerk, meta 
jiġu implimentati bis-sħiħ, jistgħu 
jippermettu li l-għadd ta’ mekkaniżmi 
ta’ skambju jitnaqqas u jipprovdu 
l-kundizzjonijiet neċessarji biex tiġi 
żgurata l-integrazzjoni tas-swieq kompatibbli. L-ACER għandha rwol 
partikolarment prominenti fil-proċess; 
din tiżviluppa linji gwida qafas 
u anke tevalwa l-kodiċijiet żviluppati 
mill-ENTSOs qabel tippreżentahom 
lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni hija 
mbagħad responsabbli biex tadotta 
t-test finali tal-kodiċijiet u biex tik -
koordina l-proċess tal-komitoloġija li 
permezz tiegħu l-kodiċijiet jiġu adot -
tati formalment.
48 
Attwalment, il-kummerċ tal-enerġija 
jsir f’xi Stati Membri u bejniethom anke 
jekk il-kodiċijiet tan-netwerk għadhom 
mhumiex maqbula u approvati kom -
pletament. Madankollu, it-twettiq ta’ 
dan il-proċess ikun pass importanti 
fl-iżvilupp ta’ suq intern tal-enerġija li 
jiffunzjona kif suppost.
49 
Kif jidher fit- Tabella 4 , il-qbil dwar 
il-kodiċijiet kien proċess twil u diffiċli. 
Fit-30 ta’ Ġunju 2015:
 ο fir-rigward tal-gass, sar xi progress, 
billi erbgħa mill-ħames kodiċijiet 
kienu ġew approvati, filwaqt li 
wieħed kien qed jiġi nnegozjat; u
 ο fis-settur tal-elettriku, b’kuntrast, 
ebda wieħed mill-11-il kodiċi ma 
ġie approvat. Anke wara li l-ACER 
ippreżentat il-fajl lill-Kummissjoni, 
l-approvazzjoni tal-kodiċijiet tan-
netwerk permezz tal-proċeduri 
ta’ komitoloġija qed tesperjenza 
dewmien twil. Mid-disa’ kodiċijiet 
li ġew ippreżentati lill-Kummiss -
joni, ħamsa biss daħlu fil-proċess 
tal-komitoloġija.32 Linji gwida dwar l-għajnuna 
mill-Istat għall-protezzjoni 
ambjentali u l-enerġija 
2014-2020; (2014/C 200/01).
33 Reċentement fis-sentenza li 
ngħatat fl-
10 ta’ Settembru 2015 fil-każ 
ta’ ksur kontra l-Polonja dwar 
prezzijiet regolati tal-gass għal 
konsumaturi mhux f’unitajiet 
domestiċi (C-36/14), il-Qorti 
tal-Ġustizzja kkonfermat 
il-kriterji li għandom jiġu 
ssodisfati mir-regolazzjoni 
tal-prezzijiet sabiex ikun 
hemm konformità mal-
leġiżlazzjoni tal-UE.
34 Komunikazzjoni mill-
Kummissjoni dwar il-prezzijiet 
u l-ispejjeż tal-Enerġija 
fl-Ewropa, SWD(2014) 19 final 
u SWD(2014) 20 final.
30 Osservazzjonijiet
Il-proċess tal-iżvilupp tal-Kodiċijiet tan-Netwerk
Linji Gwida 
Qafas stabbiliti 
mill-ACERTmiem l-iżvilupp 
tal-kodiċi 
fl-ENTSO-G 
u l-ENTSO-ERakkoman -
dazzjoni finali 
tal-ACERBidu tal-
proċedura ta’ 
komitoloġijaKodiċi ppubb -
likat f’Il-Ġurnal 
Uffiċjali tal-UEGassMekkaniżmi għall-allokazzjoni 
tal-kapaċitàQ3 2011 Q3 2012 Q4 2012 Q1 2013 Q4 2013
Proċeduri għall-ġestjoni 
tal-konġestjoniM/A M/A M/A Q1 2012 Q3 2012
Sistemi għall-ibbilanċjar 
u t-trażmissjoni tal-gassQ 4 2011 Q1 2013 Q1 2013 Q3 2013 Q1 2014
Interoperabbiltà u regoli dwar l-
iskambju tad- dataQ3 2012 Q4 2013 Q1 2014 Q3 2014 Q2 2015
Strutturi armonizzati għat-tariffi 
tat-trażmissjoniQ4 2013ElettrikuAllokazzjoni tal-kapaċità u ġestjoni 
tal-konġestjoni
Q2 2011Q3 2012 Q1 2013 Q3 2014
Allokazzjoni tal-kapaċità 
bil-quddiemQ3 2013 Q2 2014 Q2 2015
Konnessjoni tal-ġenerazzjoni
Q2 2011Q2 2012 Q1 2013 Q1 2015
Konnessjoni tad-domanda Q4 2012 Q1 2013 Q2 2015
Konnessjoni ta’ Kurrent Dirett 
b’Vultaġġ GħoliQ2 2014 Q3 2014 Q2 2015
Sigurtà operazzjonali
Q 4 2011Q1 2013 Q4 2013
Ippjanar u skedar operazzjonali Q1 2013 Q4 2013
Kontroll tal-frekwenza tal-karga 
u riżerviQ2 2013 Q3 2013
Taħriġ operazzjonali
Rekwiżiti u proċeduri operazzjonali 
f’emerġenzaQ1 2015 Q2 2015
Ibbilanċjar Q3 2012 Q4 2013
Nota:  Il-proċeduri ta’ ġestjoni tal-konġestjoni tal-gass ma għaddewx mill-istess proċess bħal kodiċijiet tan-netwerk oħra. Proċeduri bħal dawn 
diġà kienu ġew stabbiliti bħala parti mit-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija fir-Regolament (KE) Nru 715/2009 u sussegwentement ġew aġġornati 
fl-2012 permezz tal-komitoloġija.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq informazzjoni pprovduta mill-ACER.Tabella 4
31 Osservazzjonijiet
50 
L-awditu tagħna identifika erba’ 
raġunijiet għalfejn dan il-proċess kien 
wieħed bil-mod:
(a) in- nuqqas ta’ ħtieġa perċepita  fi 
swieq li diġà jiffunzjonaw b’mod 
adegwat. Il-partijiet interessati 
f’dawn is-swieq huma riluttanti 
li jibdlu għal sett ġdid ta’ regoli 
tekniċi u l-benefiċċji għal swieq 
Ewropej aktar integrati mhu -
miex prijoritizzati. Pereżempju, 
il-mekkaniżmu tas-suq tal-istess 
ġurnata ELBAS35 tal-iskambju ko -
muni tal-elettriku Nordiku u Bal -
tiku mhuwiex teknikament kon -
formi mal-pjattaformi tal-kummerċ 
tal-istess ġurnata fl-Ewropa 
Ċentrali. L-Istati Membri Nordiċi 
u Baltiċi kienu riluttanti li jaqblu 
dwar soluzzjoni Ewropea komuni 
li kienet differenti mill-ELBAS. 
Id-dibattitu li rriżulta dwar liema 
sistema għandha tintuża fl-Ewropa 
kollha qed idewwem l-akkoppjar 
tas-suq;
(b) fit-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija 
hemm nuqqas ta’ perjodu ta’ 
żmien ċar  jew indikazzjoni ta’ 
skadenzi għat-tħejjija, l-approvazz -
joni jew l-implimentazzjoni tal-
kodiċijiet tan-netwerk;
(c) hemm proċess ikkumplikat biex 
jiġu żviluppati l-kodiċijiet bejn 
l-ENTSOs u l-ACER. Id-deċiżjonijiet 
dwar l-iżvilupp tal-kodiċijiet tan-
netwerk jittieħdu permezz ta’ 
votazzjoni b’maġġoranza tat-TSOs 
fl-ENTSOs u tal-ARN fl-ACER. Din 
hija problematika minħabba li, 
għalkemm l-ENTSOs huma korpi 
Ewropej bi rwoli għall-iżvilupp 
tas-suq intern tal-enerġija, 
jirrappreżentaw ukoll l-interessi 
tal-membri individwali tagħhom. 
Dan jindika kunflitti ta’ interess po -
tenzjali għall-parteċipanti, u jista’ 
jwassal għar-riskju li jintlaħaq 
ftehim fuq soluzzjonijiet tad-de -
nominatur komuni l-aktar baxx, li 
ma jiffaċilitawx l-akkoppjar tas-suq 
b’mod ottimu;(d) b’mod speċjali fir-rigward tal-
elettriku, il- Kummissjoni għadha 
ma bdietx u ma mexxietx il-
proċess tal-komitoloġija fi żmien 
opportun.
51 
Kien hemm implimentazzjoni bikrija 
limitata tal-kodiċijiet tan-netwerk. 
Għall-implimentazzjoni bikrija ta’ 
żewġ kodiċijiet tan-netwerk, it-TSOs 
u l-ARN minn xi Stati Membri ffurmaw 
inizjattivi reġjonali; seba’ Stati Membri 
kkooperaw fuq l-implimentazzjoni 
bikrija tal-kodiċi tal-mekkaniżmi tal-
allokazzjoni tal-kapaċità għall-gass 
mill-2012 ‘l hawn36.
Il-livell tal-integrità 
u t-trasparenza jvarja bejn 
mekkaniżmi ta’ skambju
52 
Il-prinċipji tas-suq intern tal-enerġija 
jeħtieġu li l-enerġija tiġi nnegozjata 
fi swieq ibbażati fuq ir-regoli li huma 
trasparenti. Kif deskritt hawn fuq, 
mekkaniżmi ta’ skambju differenti 
għandhom gradi differenti ta’ tras -
parenza (ara l-paragrafu 44). Huwa 
f’dan il-kuntest li fl-2011, ġie adottat 
ir-Regolament tal-UE37 dwar l-integrità 
u t-trasparenza tas-swieq tal-enerġija 
bl-ingrossa (ara l- Kaxxa 4 ).35 Għal aktar informazzjoni dwar 
l-ELBAS, ara: http://www.
nordpoolspot.com/TAS/
Intraday-market-Elbas/ .
36 Ir-Repubblika Ċeka, Spanja, 
Franza, l-Ungerija, il-Polonja, 
il-Portugall u r-Rumanija.
37 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1227/2011 
ikkomplementat mill-Atti ta’ 
Implimentazzjoni tar-REMIT 
f’nofs Diċembru 2014.
32 Osservazzjonijiet
53 
L-ACER u r-regolaturi minn erbgħa mis-
sitt Stati Membri li żorna għall-awditu 
ddikjaraw li mhumiex ippreparati bis-
sħiħ għall-implimentazzjoni tar-REMIT. 
Waħda mill-ARN, fil-Bulgarija, indikat li 
billi attwalment ma hemm ebda skam -
bju tal-enerġija f’pajjiżhom, ir-REMIT 
mhuwiex applikabbli.
54 
L-iskambji li jiffunzjonaw tajjeb 
għandhom mekkaniżmi ta’ trasparenza 
interni li huma mfassla biex jip -
prevjenu manipulazzjonijiet tas-suq. 
Dawn is-servizzi jistgħu jipprovdu 
inputs għall-ACER u għar-regolaturi fil-
qafas tar-REMIT. Mekkaniżmi ta’ skam -
bju inqas trasparenti, bħall-kummerċ 
B2B u s-swieq ta’ kwantitajiet eċċessivi, 
għad ma għandhomx mekkaniżmi ta’ 
sorveljanza li jaħdmu. B’riżultat ta’ dan, 
anke wara li r-Regolament tar-REMIT 
jidħol fis-seħħ bis-sħiħ, ir-riskji ta’ 
manipulazzjoni tas-suq u tal-iskambju 
irregolari tal-informazzjoni jistgħu 
jibqgħu hemm.Minkejja li sar progress 
biex jingħaqdu s-swieq 
fl-Ewropa, l-effetti sħaħ fuq 
il-prezzijiet tas-suq intern 
tal-enerġija għadhom ma 
ġewx irrealizzati
55 
L-approċċ tat-Tielet Pakkett dwar 
l-Enerġija għas-swieq tal-elettriku 
u l-gass huwa simili. Bl-istess mod, 
il-mudelli li ġew żviluppati għaż-żewġt 
iswieq huma simili, sa fejn jipprevedu 
l-aċċess għall-enerġija minn bosta 
sorsi u l-eżistenza tal-kompetizzjoni 
fil-prezzijiet f’kull qasam tas-suq (ara 
l-paragrafu 12).
56 
Il-prezzijiet bl-ingrossa aktar milli l-
prezzijiet bl-imnut għandhom jintużaw 
biex jitqabblu l-livelli tal-prezzijiet tal-
enerġija bejn l-Istati Membri minħabba 
li l-prezzijiet bl-imnut jinkludu t-taxxi, 
sovraimposti u skontijiet oħra li jvarjaw 
bejn l-Istati Membri. Il-prezzijiet medji 
li jħallsu l-klijenti f’unitajiet domestiċi 
u klijenti industrijali huma sinifikat -
tivament differenti mill-prezzijiet bl-
ingrossa, ara l- Anness I.REMIT u ACER
REMIT , implimentat mill-ACER, huwa sistema ta’ monitoraġġ tas-swieq tal-enerġija bl-ingrossa fl-Ewropa, 
u huwa responsabbiltà sinifikanti ġdida għall-ACER flimkien ma’ dawk assenjati lilha fit-Tielet Pakkett 
dwar l-Enerġija. L-ACER ħtieġet infrastruttura tal-IT ġdida, għodod ta’ monitoraġġ u kompetenza esperta 
speċjalizzata.
 οIl-fażi ta’ implimentazzjoni  bdiet bl-adozzjoni tar-regolament u ġiet ikkompletata bid-dħul fis-seħħ ta’ 
regoli dwar il-ġbir tad- data . L-ACER iddefinixxiet il-metodoloġija, il-proċeduri u l-għodod tal-IT għall-
monitoraġġ tas-suq tal-enerġija bl-ingrossa, inkluż rigward il-kondiviżjoni tad- data  mal-ARN u awtoritajiet 
oħra fil-livell nazzjonali u tal-UE.
 οFil-fażi operazzjonali , l-ACER qed tiġbor u tanalizza d- data  f’approċċ b’erba’ stadji: sorveljanza, investi -
gazzjoni minn qabel ta’ avvenimenti anomali, investigazzjoni ta’ każijiet u infurzar. L-ACER tiġbor id- data 
direttament mingħand il-parteċipanti tas-suq u partijiet terzi.Kaxxa 4
33 Osservazzjonijiet
57 
Wieħed mill-indikaturi għal suq intern 
tal-enerġija li jiffunzjona tajjeb ikun 
differenzi relattivament żgħar fil-
prezzijiet bl-ingrossa tal-enerġija bejn 
pajjiżi ġirien u fir-reġjuni. Differenzi 
sinifikanti fil-prezzijiet bl-ingrossa 
jindikaw li l-gwadanji ekonomiċi 
potenzjali li jistgħu jwasslu s-swieq 
miftuħa u l-kapaċitajiet ta’ interkon -
nessjoni mhumiex qed jiġu realizzati.
58 
Il-prezzijiet tal-enerġija bl-ingrossa 
u bl-imnut huma rregolati f’xi Stati 
Membri, u dan jista’ jkollu effett fuq 
il-punt sa fejn prezzijiet fost l-Istati 
Membri huma differenti (ara l-para -
grafi 45 u 46).59 
Il-prezzijiet bl-ingrossa tal-elettriku ma 
kkonverġewx bejn l-Istati Membri. Kif 
ippreżentat fil- Figura 3 , il-prezzijiet 
tal-elettriku bl-ingrossa jvarjaw ħafna 
madwar l-UE. L-ogħla prezz bl-ingrossa 
huwa aktar minn 85 % ogħla minn dak 
l-aktar baxx38. Jistgħu jiġu nnutati dif -
ferenzi sostanzjali bejn xi Stati Mem -
bri ġirien. Pereżempju bejn l-Estonja 
u l-Latvja jew bejn ir-Repubblika Ċeka 
u l-Polonja.Figura 3Tqabbil tal-prezzijiet medji bl-ingrossa tal-karga bażika għall-elettriku fl-2014 fi 
Stati Membri bi skambji
Enerġija tal-karga bażika bl-ingrossa
EUR/MWh
EL IE UK IT LT LV PL ES PT NL BE HU SI EE FI FR RO SK AT CZ DESE DK70
60
50
40
30
20
10
058 57
53 5250 50
4443 42 41 41 41 40
383635 3534 33 33 3332 31
Nota:  L-informazzjoni dwar il-prezzijiet mhijiex disponibbli għall-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, il-Lussemburgu u Malta.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq data tal-Kummissjoni Ewropea.38 Kien hemm firxa simili ta’ 
prezzijiet tal-elettriku 
bl-ingrossa bejn l-ogħla 
u l-aktar baxx anke fl-2013 
u fl-ewwel tliet xhur tal-2015.
34 Osservazzjonijiet
60 
F’termini ekonomiċi tas-suq, sabiex tiġi 
realizzata l-konverġenza tal-prezzijiet 
fil-prattika, tliet kundizzjonijiet huma 
essenzjali:
(a) l-Istati Membri għandhom ikunu 
impenjati biex jiżguraw l-iżvilupp 
ta’ swieq liberalizzati u kompetit -
tivi (ara l-paragrafu 39);
(a) il-mekkaniżmi ta’ skambju użati 
fl-Istati Membri għandhom ikunu 
kompatibbli minn naħa għal oħra 
tal-fruntieri. Jekk Stat Membru 
wieħed juża mudell B2B u l-ieħor 
ikun parti minn skambju reġjonali, 
l-akkoppjar effettiv tas-suq ikun 
impossibbli (ara l-paragrafu 44); u
(b) għandu jkun hemm disponibbli 
kapaċità suffiċjenti tan-netwerks 
ta’ trażmissjoni minn naħa għal 
oħra tal-fruntieri, iżda anke fl-Istati 
Membri.
61 
Il-biċċa l-kbira mill-Istati Membri li 
jużaw xi forma ta’ skambju bħala 
mekkaniżmu ta’ skambju huma invo -
luti fl-akkoppjar tas-suq ta’ ġurnata 
bil-quddiem39. Madankollu dan ma 
wassalx għal prezzijiet bl-ingrossa 
tal-elettriku li jikkonverġu bis-sħiħ 
minħabba li dawn l-Istati Membri 
mhux neċessarjament jużaw l-istess 
mekkaniżmi ta’ skambju u l-interkon -
nessjonijiet bejn u fl-Istati Membri 
huma limitati. Kif jidher evidenti 
mill- Figura 3,  għad hemm differenzi 
fil-prezzijiet bejn dawn l-Istati Membri.62 
L-interkonnetturi jiffaċilitaw l-akkopp -
jar tas-swieq tal-enerġija nazzjonali, li 
fit-teorija għandu jkollhom effett fuq 
il-prezzijiet tal-enerġija billi jippermet -
tu l-effetti tas-suq transkonfinali. L-UE 
stabbilixxiet objettiv biex il-kapaċità 
ta’ interkonnessjonijiet transkonfinali 
tal-elettriku tkun mill-inqas 10 % 
tal-kapaċità installata ta’ produzzjoni 
tal-elettriku fi Stat Membru speċifiku40 
(ara wkoll il-paragrafu 75). Madankollu, 
il-kisba ta’ rata ta’ interkonnessjoni ta’ 
10 % mhux neċessarjament wasslet 
għal konverġenza fil-prezzijiet.
63 
Ir-rata ta’ interkonnessjoni neċessarja 
biex fil-fatt tinkiseb il-konverġenza tal-
prezzijiet tvarja minħabba l-ħtiġijiet 
tas-suq u ċ-ċirkostanzi speċifiċi fl-Istati 
Membri u fir-reġjuni tal-madwar. Il-
kapaċità ta’ interkonnessjoni biex 
tinkiseb il-konverġenza tal-prezzijiet 
tal-elettriku tista’ tkun ferm aktar minn 
10 %, iżda f’ċerti sitwazzjonijiet, b’mod 
speċjali bejn swieq kbar, il-kapaċità 
ta’ interkonnessjoni neċessarja tista’ 
tkun aktar baxxa. Pereżempju, skont 
it-Tabella 5 , ir-rata tal-interkonnessjoni 
tal-Portugall hija taħt l-10 % iżda, kif 
jidher fil- Figura 3 , ma hemm ebda 
differenza sinifikanti fil-prezzijiet minn 
Spanja, li huwa pajjiż ġar. Eżempji 
oħra tar-relazzjoni bejn il-konverġenza 
tal-prezzijiet u din il-mira għall-
interkonnessjoni jingħataw fil- Kaxxa 5 .39 L-eċċezzjonijiet huma l-Greċja, 
l-Irlanda u l-Polonja.
40 Il-mira ta’ 10 % għall-
interkonnessjoni ġiet 
żviluppata fil-Kunsill Ewropew 
tal-2002 f’Barċellona. Dan 
jitlob lill-Istati Membri kollha 
jiżviluppaw kapaċitajiet ta’ 
interkonnessjoni li huma 
mill-inqas 10 % tal-kapaċità 
installata ta’ produzzjoni 
tal-elettriku tagħhom sal-2020. 
Dan ifisser li kull Stat Membru 
għandu jkollu stabbiliti kejbils 
tal-elettriku li jippermettu li 
mill-inqas 10 % tal-elettriku li 
jiġi prodott mill-impjanti 
tal-enerġija tiegħu jiġi 
ttrasportat minn naħa għal 
oħra tal-fruntieri lejn il-pajjiżi 
ġirien tiegħu.
35 Osservazzjonijiet
64 
Xi Stati Membri, minkejja li huma im -
penjati li jimplimentaw riformi relatati 
mas-suq intern tal-enerġija, xorta ma 
jippermettux li l-prezzijiet tal-enerġija 
jiġu ddeterminati mid-dinamiċi tal-
provvista u d-domanda. Ir-regolazzjoni 
tal-prezzijiet tal-enerġija bl-ingrossa 
intużat f’wieħed mill-Istati Membri 
koperti fl-awditu tagħna, u ġew użati 
forom differenti ta’ regolamentazzjoni 
tal-prezzijiet bl-imnut f’erba’ Stati 
Membri fil-kampjun tal-awditjar.L-implimentazzjoni sħiħa tal-
mudell ta’ mira għall-gass jista’ 
jkollha biss effett limitat fuq 
il-prezzijiet medji bl-ingrossa 
tal-gass
65 
Il-mudell ta’ mira għall-gass jis -
tipula l-ħtieġa ta’ kummerċ ibbażat 
ċentralment (ara l-paragrafu 12). Sa 
issa, seba’ Stati Membri biss attwal -
ment għandhom ipprezzar ċentrali41. Fi 
Stati Membri oħra, in-negozju fil-gass 
isir bl-użu ta’ mudelli kummerċjali 
B2B b’kuntratti esklussivi għall-użu 
tal-kapaċitajiet tal-pipeline, li bihom 
il-produtturi tal-gass jimpenjaw lilhom 
infushom li jwasslu ammonti speċifiċi 
ta’ gass għal prezz fiss. Dan il-prezz 
fiss ikun imbagħad il-bażi għall-prezz 
bl-ingrossa fil-pajjiż.Konverġenza tal-prezzijiet tal-elettriku u l-mira ta’ 10 % għall-interkonnessjoni 
tal-elettriku
L-Estonja u l-Latvja  għandhom kapaċità attwali ta’ interkonnessjoni ta’ madwar 60 % tal-kapaċità ta’ pro -
duzzjoni Estonjana u 33 % tal-kapaċità Latvjana. Għaldaqstant ir-rata tal-interkonnessjoni hija ferm ogħla mill-
mira ta’ 10 %, iżda d-differenzi fil-prezzijiet jibqgħu sinifikanti.
Il-Polonja għandha biżżejjed kapaċitajiet ta’ interkonnessjoni mal-pajjiżi ġirien tagħha. Meta jkunu esklużi 
l-interkonnessjonijiet ma’ Stati Membri mhux tal-UE - il-Belarussja u l-Ukrajna - il-kapaċità ta’ interkonnessjoni 
tkun ta’ 15 % tal-kapaċità tal-ġenerazzjoni disponibbli. Madankollu, il-linji transkonfinali eżistenti, b’kapaċità 
totali ta’ 5 GW, fil-biċċa l-kbira tagħhom mhumiex disponibbli għan-negozju kummerċjali minħabba r-restrizz -
jonijiet stabbiliti mit-TSO Pollakk biex ilaħħaq mal-influssi tal-enerġija mhux ippjanati mill-Ġermanja.
Dawn l-influssi mhux ippjanati huma r-riżultat ta’ kapaċitajiet kbar ta’ produzzjoni ta’ elettriku mill-qawwa 
tar-riħ fit-Tramuntana tal-Ġermanja, u kapaċità tat-trażmissjoni limitata fil-Ġermanja. Billi l-elettriku ma jistax 
jiġi trażmess fil-Ġermanja, jista’ jkun hemm fluss fin-netwerks tal-pajjiżi ġirien u jinħolqu dawk hekk imsejħa 
“flussi f’ċirku.” Biex ilaħħaq ma’ dawn il-flussi potenzjali, it-TSO Pollakk jagħlaq il-kapaċità kollha ħlief għal 
parti żgħira ħafna tal-interkonnessjoni mal-Ġermanja għall-kummerċ tal-elettriku.
L-unika interkonnessjoni kompletament operazzjonali li għandha impatt fuq il-prezz tal-elettriku fil-Polonja 
hija r-rabta  SwePol  għall-Iżvezja (600 MW), li tirrappreżenta madwar 1.6 % tal-kapaċità nazzjonali totali ta’ 
produzzjoni tal-elettriku disponibbli fil-Polonja (ara l- Kaxxa 7 ).Kaxxa 5
41 In-negozju tal-gass 
transkonfinali minn hub għal 
hub huwa attwalment 
possibbli bejn il-Belġju, 
il-Ġermanja, Franza, l-Italja, 
in-Netherlands, l-Awstrija 
u r-Renju Unit.
36 Osservazzjonijiet
66 
Kemm il-mekkaniżmi ta’ skambju 
għall-gass ibbażati ċentralment kif 
ukoll dawk B2B jistgħu jinstabu 
jaħdmu b’mod parallel fi Stat Membru. 
Pereżempju, fl-Italja jeżisti hub tal-gass 
u l-fornituri tal-gass tagħha impenjaw 
lilhom infushom għal erba’ kuntratti 
B2B separati. Min-naħa l-oħra, l-Eston -
ja u l-Latvja t-tnejn għandhom sors 
uniku ta’ gass b’kuntratti B2B li jidde -
terminaw il-prezz42.
67 
Il-hubs jiddependu fuq li jkun hemm 
aktar minn sors wieħed ta’ prov -
vista tal-gass, imwassla jew permezz 
ta’ interkonnetturi tal-pipeline jew 
minn sorsi oħra, bħal-LNG. L-iżvilupp 
ta’ kummerċ kompetittiv ibbażat 
ċentralment madwar l-UE kollha 
jeħtieġ investimenti sinifikanti fl-in -
frastruttura sabiex jiġi ffaċilitat it-twas -
sil tal-gass minn sorsi alternattivi. Jekk 
dawn l-ispejjeż sinifikanti ta’ investi -
ment kienu mistennija li jiġu rkuprati 
f’żidiet fit-tariffi tan-netwerk matul iż-
żmien, il-każ ekonomiku għat-tfittxija 
tal-iżvilupp ta’ kummerċ ibbażat 
ċentralment madwar l-UE kollha jista’ 
jkun limitat, speċjalment meta jitqies li 
l-prezzijiet medji bbażati ċentralment 
huma biss 10 % orħos mill-prezzijiet 
medji B2B43.
68 
Barra minn hekk, il-kummerċ kom -
petittiv ibbażat ċentralment jeħtieġ 
biżżejjed provvista minn sorsi differen -
ti tal-gass. Madankollu, filwaqt li meta 
jkun hemm bosta fornituri tal-gass 
mill-istess sors nazzjonali dan jista’ 
joħloq kompetizzjoni fil-marġnijiet, 
mhux neċessarjament jiżgura 
l-benefiċċji tas-sigurtà tal-provvista, 
minħabba li l-qtugħ minn dak is-sors 
nazzjonali uniku jista’ jkollu impatt fuq 
ir-rotot kollha tal-provvista minnu.42 Xi pajjiżi implimentaw ċerti 
sistemi ibridi. Pereżempju, 
il-Polonja rregolat il-prezzijiet 
bl-ingrossa u bl-imnut 
għall-gass, iżda parti 
mill-importazzjoni u ċerti 
kapaċitajiet mhux użati 
mbagħad jinbiegħu fuq 
skambju. Fl-aħħar tliet xhur 
tal-2014 il-prezz tal-gass fuq 
skambju kien ta’ EUR 26.2 għal 
kull MW/h filwaqt li l-prezz 
irregolat kien ta’ EUR 36 għal 
kull MW/h. Fl-2013, tlieta 
fil-mija biss tal-kummerċ totali 
fil-gass seħħ permezz 
tal-iskambju.
43 Ibbażat fuq informazzjoni 
pprovduta mill-ACER, il-prezz 
medju tal-hub fl-2014 fuq firxa 
tas-seba’ Stati Membri fejn 
kien hemm hubs kien ta’ 
EUR 24.8 għal kull MW/h 
filwaqt li l-prezz medju 
tal-importazzjoni fuq kuntratti 
B2B fl-2014 kien ta’ EUR 27.0 
(ara l- Anness II ). Il-firxa 
fil-prezzijiet bejn l-ogħla 
kuntratt B2B u dak l-aktar baxx 
kienet tvarja bejn EUR 22.1 
u 32.0 għal kull MW/h u bejn 
EUR 23.4 u 27.8 għal kull MW/h 
għall-hubs. Il-kalkolu medju 
tal-prezz tal-B2B iqis l-iskont 
retroattiv ta’ 21 % miksub 
mil-Litwanja kif deskritt 
fil-Kaxxa 6 .
37 Osservazzjonijiet
69 
Jeħtieġ ukoll li dan kollu jitqies fil-
kuntest tal-inċertezza sinifikanti dwar 
id-domanda futura għall-gass fl-UE. 
Bejn l-2010 u l-2013, kif muri fil- Figu -
ra 4 , id-domanda aggregata għall-gass 
fl-UE waqgħet b’14 %, u anke t-tbassir 
tal-Kummissjoni stess jissuġġerixxi li 
d-domanda għall-gass probabbilment 
mhux se tiżdied. Dan jagħmel lill-in -
vestituri potenzjali kawti dwar impenji 
futuri ta’ investiment.70 
Il-Kummissjoni ma għandhiex il-
kapaċità funzjonanti interna tagħha 
stess biex tiġġenera projezzjonijiet 
għad-domanda tal-gass fl-UE; minflok 
tuża t-tbassir ipprovdut minn kuntrat -
tur estern (ara l-paragrafu 83). Il- Figu -
ra 4  turi wkoll li l-Kummissjoni b’mod 
persistenti stmat b’mod eċċessiv id-
domanda għall-gass matul il-perjodu, 
u jeħtieġ li tirrestawra l-kredibbiltà 
tat-tbassir li tuża.Figura 4Konsum tal-gass fl-UE 27 għall-2000-2013 imqabbel mat-tbassir tal-Kummissjoni 
sal-2030
Konsum Intern Gross
Miljun Tunnellata ta' Ekwivalenti taż-Żejt
Tbassir tal-2011Tbassir tal-2005
Tbassir tal-2009Tbassir tal-2003
Tbassir tal-2013Tbassir tal-2007Konsum Reali
2030 2028 2026 2024 2022 2020 2018 2016 2014 2012 2010 2008 2006 2004 2002 2000600
500
400
300
Nota:  It-tbassir kollu huwa għall-konsum tal-UE27 f’intervalli ta’ ħames snin (2005, 2010, 2015, eċċ.). Iċ-ċifri l-aktar reċenti disponibbli mill-Eurostat 
għall-konsum reali tal-gass huma għall-2013.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq it-tbassir biannwali tal-Eurostat u tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-enerġija, ippubblikat bejn 
l-2003 u l-2013.
38 Osservazzjonijiet
71 
Hemm modi alternattivi kif tista’ tiġi 
introdotta l-kompetizzjoni fis-swieq 
tal-gass li, filwaqt li mhumiex ipprez -
zar kompetittiv ibbażat ċentralment 
u li jiffunzjona bis-sħiħ, għandhom 
iwasslu għal sigurtà akbar fil-provvista 
tal-enerġija. Dan jista’ jsir billi jiġi 
pprovdut sors alternattiv li jinfluwenza 
l-prezz offrut mill-fornitur l-ieħor tal-
gass. It-terminal tal-LNG fil-Litwanja 
huwa eżempju ta’ kif jista’ jinkiseb dan 
l-effett fuq il-prezzijiet, filwaqt li jiġi 
żgurat ukoll li jkun hemm disponibbli 
provvista alternattiva fil-każ ta’ qtugħ 
li jaffettwa l-pipelines tal-gass fir-
reġjun Baltiku. Ara l- Kaxxa 6 .
“Independence”: it-terminal tal-LNG fi Klaipeda, il-Litwanja
It-bastiment terminal tal-LNG bl-isem “Independence” ġie installat fil-Port ta’ Klaipeda f’Novembru 2014. Dan 
huwa bastiment terminal bi sjieda Norveġiża mikri mil-Litwanja għal perjodu ta’ 10 snin, bi dritt sussegwenti 
ta’ xiri mil-Litwanja. It-terminal, li kapaċi jforni 3.8 biljun m3 ta’ gass kull sena, żied b’mod sinifikanti s-sigurtà 
tal-provvista tal-gass tal-Litwanja u l-kompetizzjoni bejn il-fornituri tal-gass fir-reġjun kollu.
Skont l-ARN tal-Litwanja, wara l-ikkompletar tax-xogħlijiet prinċipali għat-terminal tal-LNG fl-2014 ġie 
pprovdut tnaqqis ta’ 21 % fil-prezz tal-importazzjoni tal-gass, għal-livell ta’ EUR 28.6 għal kull MW/h, mill-for -
nitur l-ieħor tal-gass lejn il-Litwanja, anke qabel ma t-terminal tal-LNG kien kompletament operazzjonali.Kaxxa 6
Ritratt 1 — Wasla tal-bastiment terminal tal-LNG bl-isem “Independ -
ence” fil-port ta’ Klaipeda
© Hoëgh LNG
39 Osservazzjonijiet
B’mod ġenerali, 
l-infrastruttura tal-
enerġija fl-Ewropa 
għadha mhijiex imfassla 
għal swieq kompletament 
integrati u għaldaqstant 
attwalment ma tipprovdix 
sigurtà effettiva tal-
provvista tal-enerġija
72 
L-infrastruttura adatta hija neċessarja 
għall-funzjonament tas-suq intern 
tal-enerġija daqs l-istrutturi tas-suq 
u r-regolamentazzjoni effettiva. Din 
it-taqsima tar-rapport:
(a) tevalwa jekk l-infrastruttura tal-
enerġija fl-UE hijiex attwalment 
imfassla għall-iżvilupp tas-suq 
intern tal-enerġija;
(b) tivvaluta jekk l-infrastruttura hijiex 
qed tiġi żviluppata bbażat fuq 
valu  tazzjoni komprensiva tal-
ħtiġijiet, u;
(c) tqis il-kooperazzjoni meħtieġa 
biex jiġu rrealizzati proġetti 
tal-infrastruttura.L-infrastruttura f’ħafna 
Stati Membri u bejniethom 
għadha mhijiex adatta għas-
suq intern tal-enerġija
L-infrastruttura tal-enerġija 
fi Stat Membru wieħed tista’ 
tinfluwenza s-swieq tal-
enerġija fi Stati Membri oħra
73 
Il-karatteristiċi tal-infrastruttura 
tal-enerġija fi Stat Membru jistgħu, 
fil-prattika, iwasslu għal restrizzjonijiet 
fuq il-fluss tal-elettriku u l-gass bejn 
Stati Membri ġirien u oħrajn. Aħna 
osservajna sitwazzjonijiet bħal dawn 
matul l-awditu f’dawn il-modi li ġejjin:
(a) kapaċità ta’ assorbiment 
insuffiċjenti. Din il-problema 
tista’ titfaċċa meta l-infrastruttura 
fi Stat Membru ma jkollhiex 
biżżejjed kapaċità biex tippermetti 
l-importazzjoni u l-esportazzjoni 
bejn swieq nazzjonali ġirien. Dan 
iseħħ meta n-netwerks nazzjonali 
ta’ trażmissjoni jkollhom karga 
eċċessiva, jew meta n-netwerks 
tal-elettriku jkollhom nuqqas ta’ 
frekwenza, jew is-sistemi tal-gass 
ikollhom nuqqas ta’ kapaċità libera 
u/jew ta’ pressjoni. Ara l-eżempji 
fil-Kaxxa 7 ;
Eżempji ta’ kapaċità ta’ assorbiment insuffiċjenti tal-infrastruttura nazzjonali ta’ 
trażmissjoni
L-interkonnettur SwePol bejn il-Polonja u l-Iżvezja , b’kapaċità installata ta’ 600 MW, ikkummissjonat fis-
sena 2000, mhux qed jintuża fil-kapaċità sħiħa tiegħu minkejja li hemm differenzi sinifikanti fil-prezzijiet bl-
ingrossa tal-elettriku bejn is-swieq fiż-żewġ Stati Membri. Skont it-TSO Pollakk, l-infrastruttura ta’ trażmissjoni 
tal-elettriku fit-Tramuntana tal-Polonja ma għandhiex biżżejjed kapaċità biex tirċievi dan l-ammont ta’ 
elettriku fil-Polonja u tqassmu fin-netwerk nazzjonali. Matul l-2014 il-kapaċità offruta lis-suq kienet tvarja bejn 
273 MW u 424 MW, li hija ferm aktar baxxa mill-kapaċità massima tal-interkonnettur.
L-Estonja  għandha interkonnetturi tal-gass ma’ pajjiżi terzi u mal-Latvja, u l-pressjoni fis-sistema tagħha 
hija żgurata mill-istazzjonijiet tal-ippumpjar fil-Latvja. Hemm ippjanat pipeline tal-gass ġdid taħt l-ilma bejn 
l-Estonja u l-Finlandja. Biex ikun hemm fluss tal-gass f’dan il-pipeline, il-pressjoni tal-gass fis-sistema Eston -
jana jkollha tiżdied, jew permezz tal-kostruzzjoni ta’ stazzjon tal-ippumpjar fl-Estonja jew permezz tat-titjib 
tal-istazzjon tal-ippumpjar Latvjan.Kaxxa 7
40 Osservazzjonijiet
(b) kapaċità insuffiċjenti biex tip -
permetti t-tranżitu tal-enerġija. 
Xi Stati Membri saru, jew huma 
mistennija li jsiru, l-hekk imsejħa 
kurituri għat-tranżitu tal-enerġija. 
Dawn jinsabu bejn Stati Membri li 
huma sinjuri fl-enerġija u jistgħu 
jesportaw gass jew elettriku bi 
prezzijiet kompetittivi u Stati 
Membri li jibbenefikaw minn dan 
il-fluss. It-tranżitu tal-enerġija tul 
Stat Membru jeħtieġ kapaċità li ma tkunx użata kompletament mid-
domanda domestika. Xi pajjiżi ta’ 
tranżitu ma għandhomx kapaċità 
bħal din u dan jista’ jwassal għal 
konġestjoni, ara l-eżempji fil-
Kaxxa 8 . Il-problema opposta tista’ 
sseħħ meta l-pipelines tal-gass 
ikunu riżervati minn kuntratti fuq 
terminu twil għat-tranżitu u ma 
jkunux disponibbli għall-użu do -
mestiku (ara l-paragrafu 111).
Sfidi bit-tranżitu tal-enerġija
L-Iżvezja  huwa pajjiż ta’ tranżitu għall-elettriku tan-Norveġja li jgħaddi għall-Finlandja, id-Danimarka, il-
Ġermanja u l-Polonja. Huwa investa f’interkonnessjonijiet li jiffaċilitaw dan il-fluss. Madankollu, il-konġestjoni 
interna fl-Iżvezja ma ppermettietx l-esportazzjoni stabbli lejn id-Danimarka. Għaldaqstant fl-2011, wara t-talba 
li għamlet id-Danimarka lill-Kummissjoni Ewropea, l-Iżvezja rristrutturat mill-ġdid is-suq tal-elettriku tagħha 
f’erba’ żoni kummerċjali. Dan għen biex jiġu identifikati ż-żoni ta’ konġestjoni, li mbagħad wassal għar-
rinfurzar tan-netwerk.
Franza  jkollha taġixxi bħala pajjiż ta’ tranżitu għall-fluss tal-gass bejn il-Peniżola Iberika u l-bqija tal-Ewropa. 
Madankollu, attwalment dan ma jistax ikun possibbli minħabba l-kundizzjonijiet prevalenti tas-suq, il-
konġestjoni tan-netwerk fin-Nofsinhar ta’ Franza, u l-problemi relatati mal-flussi tal-gass bejn it-Tramuntana 
u n-Nofsinhar ta’ Franza.
Fis-settur tal-elettriku wkoll, minbarra d-disponibbiltà limitata tal-konnessjonijiet fiżiċi bejn Spanja u Franza, 
ostaklu sinifikanti ieħor għall-integrazzjoni ta’ Spanja u l-Portugall mas-suq intern tal-enerġija huwa l-ħtieġa li 
jissaħħu s-sistemi tal-grilji tal-elettriku interni kemm fi Spanja kif ukoll fi Franza, għax inkella ma jkunx possib -
bli li jiġi trażmess l-elettriku bejn il-Peniżola Iberika u l-Ewropa ċentrali.Kaxxa 8
41 Osservazzjonijiet
Għad fadal lakuni fl-
infrastruttura transkonfinali 
bejn l-Istati Membri
74 
Il-problemi bil-kapaċità tal-interkon -
netturi transkonfinali jsiru evidenti 
hekk kif tiżdied id-domanda għall-
kummerċ fl-enerġija bejn l-Istati 
Membri. Ma hemm ebda analiżi kom -
prensiva unika tal-istat tal-lakuni fl-
infrastruttura transkonfinali fl-UE (ara 
l-paragrafu 82). Minkejja li ma hemm 
ebda valutazzjoni tal-ħtiġijiet strateġiċi 
bħal din, il-miri għall-interkonnessjoni 
tal-elettriku u tal-gass ġew stabbiliti 
fil-livell tal-UE.75 
Il-mira ta’ 10 % għall-
interkonnessjoni tal-elettriku44 
ġiet stabbilita mill-Kunsill Ewropew 
fl-200245. Madankollu, għad fadal Stati 
Membri li għandhom ftit jew ebda in -
terkonnessjoni tal-elettriku mal-ġirien 
tagħhom, u, minn Ġunju 2015 ‘l hawn, 
kien hemm 12-il Stat Membru taħt 
il-mira ta’ 10 % għall-interkonnessjoni, 
ara t- Tabella 5 . Kif indikat fil-parag -
rafu 62, l-issodisfar tal-mira ta’ 
10 % għall-interkonnessjoni mhux 
neċessarjament ifisser li l-konverġenza 
tal-prezzijiet se tinkiseb fis-swieq tal-
elettriku tal-Istati Membri ġirien.Tabella 5Proporzjonijiet ta’ interkonnessjoni tal-elettriku tal-Istati Membri tal-UE fl-2014
Proporzjon ta’ interkonnessjoni tal-elettriku ogħla minn 10  % Proporzjon ta’ interkonnessjoni tal-elettriku aktar baxx minn 10  %
Stat Membru % Stat Membru %
Il-Lussemburgu 245 L-Irlanda 9
Il-Kroazja 69 L-Italja 7
Is-Slovenja 65 Il-Portugall 7
Is-Slovakkja 61 Ir-Rumanija 7
Id-Danimarka 44 Ir-Renju Unit 6
Il-Finlandja 30 L-Estonja 4
L-Ungerija 29 Il-Latvja 4
L-Awstrija 29 Il-Litwanja 4
L-Iżvezja 26 Spanja 3
In-Netherlands 17 Il-Polonja 2
Il-Belġju 17 Ċipru 0
Ir-Repubblika Ċeka 17 Malta 0
Il-Bulgarija 11
Il-Ġreċja 11
Il-Ġermanja 10
Franza 10
Nota:  it-tliet pajjiżi Baltiċi jitqiesu bħala reġjun, għalkemm individwalment jissodisfaw il-mira ta’ 10 %.
Sors:  Il-komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-ilħuq tal-mira ta’ 10 % tal-interkonnessjoni tal-elettriku.44 Il-proporzjon ta’ 
interkonnessjoni huwa 
kkalkulat billi titqabbel 
il-kapaċità installata ta’ 
produzzjoni tal-elettriku 
mal-kapaċità totali ta’ 
interkonnessjonijiet 
tal-elettriku ta’ Stat Membru. 
Jeżistu interpretazzjonijiet 
differenti dwar jekk il-
produzzjoni tal-elettriku 
għandhiex tiġi kkalkulata 
skont il-kapaċità installata jew 
skont il-kapaċità li verament 
tintuża.
45 Il-Konklużjonijiet tal-
Presidenza: il-Kunsill Ewropew 
ta’ Barċellona tal-15 
u s-16 ta’ Marzu 2002 SN 
100/1/02 REV 1.
42 Osservazzjonijiet
76 
Xi Stati Membri, bħal Ċipru, huma 
ġenwinament gżejjer tal-enerġija 
tal-elettriku, li l-iżvilupp tal-interkon -
nessjonijiet għalihom huwa kkump -
likat ħafna. Xi Stati Membri għandhom 
proporzjon ta’ interkonnessjoni baxx 
minħabba li jirrestrinġu l-iżvilupp jew 
l-użu tal-interkonnetturi, ara l- Kaxxa 5 .
77 
Ir-regola N-1 għall-gass46, introdotta 
fl-2010 bir-Regolament dwar is-Sigurtà 
tal-Provvista tal-Gass, tfittex li tiżgura 
li jkun hemm fornituri alternattivi 
tal-gass disponibbli f’kull suq. Sup -
post kien hemm konformità ma’ din 
ir-regola sa Diċembru 2014. Il-mod kif 
Stat Membru jitqies li kkonforma mar-
regola jew le huwa bbażat fuq kalkolu 
li jqabbel is-sinifikanza tal-akbar punt 
tad-dħul tal-gass mas-sinifikanza tal-
punti tad-dħul l-oħra kollha kkombi -
nati għal dak l-Istat Membru. Huwa 
possibbli li tiġi ssodisfata r-regola N-1 
fuq livell reġjonali jekk l-Istati Mem -
bri rilevanti jistabbilixxu Valutazzjoni 
tar-Riskju Konġunta u Pjan Konġunt ta’ 
Azzjoni Preventiva u ta’ Emerġenza. 
Skont il-Kummissjoni, ibbażat fuq id-
data  pprovduta lilha mill-Istati Membri, 
sa Diċembru 2014, 6 mis-26 Stat Mem -
bru b’punti tad-dħul tal-gass fl-UE ma 
kinux jissodisfaw ir-regola N-147.
78 
Sabiex tiġi ssodisfata r-regola N-1, il-
kapaċità tal-fluss fid-direzzjoni oppos -
ta ġiet installata f’xi pipelines tal-gass 
eżistenti. Minn sitt Stati Membri inklużi 
fl-awditu, erbgħa48 għammru interkon -
nettur tal-gass wieħed jew aktar 
bil-kapaċità tal-fluss fid-direzzjoni op -
posta, sabiex il-fluss tal-gass ikun jista’ 
jsir fiż-żewġ direzzjonijiet. Madankollu, 
dawn il-kapaċitajiet tal-fluss fid-direzz -
joni opposta kważi ma kellhom ebda 
impatt fuq il-funzjonament tas-swieq 
tal-gass minħabba li huma intenzjonati 
primarjament għall-użu matul il-qtugħ 
fil-provvista.79 
B’mod simili għall-mira ta’ 10 % għall-
elettriku, ir-regola N-1 hija ta’ użu 
limitat biex jiġu analizzati l-ħtiġijiet 
tal-infrastruttura tal-gass, minħabba 
li meta l-punt tad-dħul alternattiv jip -
provdi l-gass mill-istess sors nazzjonali 
bħall-ikbar punt tad-dħul, dan mhux 
neċessarjament iżid il-kompetizzjoni 
u jkollu effett żgħir fuq is-sigurtà tal-
provvista tal-enerġija. Pereżempju, il-
Finlandja u l-Latvja, għalkemm it-tnejn 
għandhom aktar minn punt tad-dħul 
wieħed, fir-realtà jibqgħu dipendenti 
fuq fornitur uniku tal-gass, minħabba li 
l-gass kollu li jidħol minn dawn il-punti 
jiġi mill-istess sors nazzjonali.
80 
Minħabba l-fatt li l-kostruzzjoni ta’ 
infrastruttura tal-gass spiss tinvolvi 
investiment sinifikanti, mhux dejjem 
ikun hemm każ ekonomiku b’saħħtu 
għall-kostruzzjoni ta’ interkonness -
jonijiet bil-pipeline ma’ bosta fornituri 
(ara wkoll il-paragrafi 67 u 69). F’dan 
l-isfond, xi Stati Membri qed iqisu 
l-merti komparattivi ta’ approċċi alter -
nattivi għall-iżvilupp tas-swieq tal-gass 
tagħhom, bħall-installazzjoni ta’ termi -
nals tal-LNG. Proġetti ta’ terminals tal-
LNG jew huma ppjanati jew qed jiġu 
ffinalizzati minn, fost oħrajn, il-Litwan -
ja (ara l- Kaxxa 6 ), il-Polonja, l-Estonja, 
il-Finlandja, l-Iżvezja, u l-Kroazja.
81 
Madankollu, xi Stati Membri qed 
ikomplu jqisu żviluppi ambizzjużi 
fis-sistemi tal-gass tagħhom, inkluża 
l-kostruzzjoni ta’ infrastruttura tal-gass 
ġdida bil-ħsieb li jinħolqu hubs tal-
gass. Pereżempju, minkejja l-konsum 
tal-gass domestiku dejjem jonqos49, il-
Bulgarija u l-Polonja t-tnejn qed iħejju 
għall-ħolqien ta’ hubs tal-gass.46 Il-kriterju N-1 ġie introdott 
bir-Regolament (UE) 
Nru 994/2010 dwar is-sigurtà 
tal-provvista tal-gass 
f’Ottubru 2010. Din ir-regola - 
ibbażata fuq l-eżempju 
mis-settur tal-elettriku - 
tobbliga lil dawk l-Istati 
Membri li huma dipendenti 
fuq pipeline tal-importazzjoni 
uniku, faċilità tal-ħżin taħt l-art 
unika jew xi tip ieħor ta’ 
infrastruttura essenzjali unika, 
biex jiżguraw li d-domanda 
f’jiem estremament kesħin 
tkun tista’ tiġi koperta anke 
jekk tfalli l-infrastruttura 
prinċipali tal-importazzjoni.
47 SWD(2014) 325 final 
tas-16 ta’ Ottubru 2014, 
“Commission Staff Working 
Document. Report on the 
implementation of Regulation 
(EU) 994/2010 and its 
contribution to solidarity and 
preparedness for gas 
disruptions in the EU” 
(Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal-Kummissjoni. 
Rapport dwar 
l-implimentazzjoni tar-
Regolament (UE) 
Nru 994/2010 u l-kontribut 
tiegħu għas-solidarjetà 
u l-istat ta’ tħejjija għal qtugħ 
fil-provvista tal-gass fl-UE). 
Is-sitt Stati Membri kienu: 
l-Iżvezja, il-Litwanja, 
il-Bulgarija, il-Greċja, 
is-Slovenja u l-Lussemburgu. 
Tlieta minnhom, il-
Lussemburgu, is-Slovenja 
u l-Iżvezja, ingħataw eżenzjoni 
skont l-Artikolu 6(10) 
tar-Regolament.
48 Bl-eċċezzjoni tal-Estonja 
u l-Iżvezja.
49 Skont l-Uffiċċju tal-Istatistika 
Bulgaru, il-konsum tal-gass 
naqas minn 3 218-il biljun 
metru kubu (bcm) fl-2011 għal 
2 840 bcm fl-2014.
43 Osservazzjonijiet
Ma hemm ebda valutazzjoni 
kumplessiva tal-ħtiġijiet fil-
livell tal-UE biex tipprovdi 
l-bażi għall-prijoritizzazzjoni 
tal-investimenti 
fl-infrastruttura tal-enerġija 
fl-UE
Ma hemmx stabbilita 
valutazzjoni komprensiva 
tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura 
fil-livell tal-UE
82 
Valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet 
tal-infrastruttura fil-livell tal-UE hija 
meħtieġa biex tinforma d-deċiżjonijiet 
dwar l-iżvilupp tas-suq intern tal-
enerġija u s-sigurtà tal-provvista 
tal-enerġija u impenji oħra tal-politika 
tal-UE li fihom is-settur tal-enerġija 
għandu rwol importanti, speċjalment 
dawk relatati mal-azzjoni dwar il-klima. 
Barra minn hekk, bi ħtiġijiet sinifikanti 
ta’ investiment fl-infrastruttura tal-
enerġija madwar l-UE, valutazzjoni 
bħal din hija wkoll għodda kruċjali biex 
tinforma deċiżjonijiet dwar l-immirar 
tal-fondi limitati tal-UE u fondi oħra dis -
ponibbli. Il-Kummissjoni ma żviluppatx 
pjan komprensiv bħal dan li jista’ jik -
kombina l-inputs tal-politika fil-livell 
tal-UE fi pjan ta’ żvilupp ta’ infrastruttu -
ra ta’ trażmissjoni fuq terminu twil.
83 
L-input indispensabbli li jinforma 
valutazzjoni komprensiva bħal din 
għandu jkun mudell sofistikat għall-
iżvilupp tas-suq li kapaċi jiddeskrivi 
t-tbassir għal ħtiġijiet infrastrutturali 
taħt diversi xenarji ta’ politika u tas-
suq, inkluża firxa robusta ta’ xenarji 
tad-domanda (ara l-paragrafu 70). Fil-
preżent, il-Kummissjoni ma għandhiex 
għodda interna għall-immudellar, 
u lanqas ma għandha aċċess għal 
għodda bħal din fl-ACER. Sal-lum, 
il-Kummissjoni użat l-immudellar 
tas-suq tal-enerġija minn kuntrattur 
estern, filwaqt li l-ACER tiddependi fuq 
l-immudellar tal-ENTSO-E u l-ENTSO-G.84 
In-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
bħal din bħala l-bażi għall-immirar 
tal-fondi tal-UE jista’ jwassal biex jiġu 
ffinanzjati proġetti madwar l-UE li 
ma jkunux meħtieġa biex jissodisfaw 
id-domanda antiċipata għall-enerġija, 
jew li jkollhom potenzjal limitat biex 
jipprovdu s-sigurtà tal-benefiċċji tal-
provvista tal-enerġija. Pereżempju, 
minkejja li l-kapaċità tat-terminal 
tal-LNG ta’ Klaipeda (ara l- Kaxxa 6 ) 
hija biżżejjed biex tkopri d-domanda 
dejjem tonqos għall-gass tat-tliet 
pajjiżi Baltiċi50, hemm terminal tal-
LNG reġjonali addizzjonali fir-reġjun 
madwar il-kosta tal-Lvant tal-baħar 
Baltiku, li għandu jinbena fil-Finlandja 
jew fl-Estonja, li huwa inkluż fil-pjan 
BEMIP51 (ara l- Kaxxa 9 ) u li huwa fost 
il-lista ta’ Proġetti ta’ Interess Komuni 
(ara l- Kaxxa 12 ).
L-għodod ta’ ppjanar użati 
biex jinfurmaw l-ippjanar 
tal-investiment għandhom 
limitazzjonijiet
85 
Fin-nuqqas ta’ valutazzjoni kompren -
siva, il-Kummissjoni ddependiet fuq 
għadd ta’ għodod aktar speċifiċi ta’ 
ppjanar tal-infrastruttura, inklużi:
 ο lista ta’ Proġetti ta’ Inte  ress 
Komuni (PCIs) (ara l-analiżi 
fil-paragrafu 103);
 ο Pjanijiet fuq Għaxar Snin għall-
Iżvilupp tan-Netwerk (TYNDPs).50 Skont l-istatistika tal-
EUROSTAT, id-domanda totali 
għall-gass naturali tal-Estonja, 
il-Latvja u l-Litwanja naqset 
minn 5.6 bcm kull sena fl-2010 
għal 4.6 bcm fl-2014.
51 Il-ftehim milħuq 
f’Novembru 2014 bejn il-Prim 
Ministri tal-Finlandja 
u tal-Estonja jipprevedi 
l-kostruzzjoni ta’ terminal 
tal-LNG reġjonali akbar 
għall-Finlandja u wieħed 
iżgħar għall-użu lokali 
fl-Estonja. Jekk il-proġett 
Finlandiż ma jipprogressax 
skont l-iskeda, l-Estonja 
żżomm l-għażla li tibni 
t-terminal reġjonali.
44 Osservazzjonijiet
86 
Minkejja li jipprovdu ħarsa ġenerali 
lejn l-investimenti ppjanati mit-TSOs 
nazzjonali tal-elettriku u tal-gass, it-
TYNDPs ma jippreżentawx l-istampa 
kompleta tal-investimenti, f’termini 
tal-politika fil-livell tal-UE u l-ħtiġijiet 
għall-iżvilupp tas-suq, minħabba li:
 ο mhumiex ibbażati fuq valutazz -
joni kumplessiva tal-UE li tieħu 
inkunsiderazzjoni firxa ta’ objettivi 
tal-politika tal-UE;
 ο ma jiħdux kont dovut tal-
investimenti fl-infrastruttura 
futuri ppjanati minn entitajiet 
privati u l-ġenerazzjoni futura 
tal-enerġija;
 ο ir-regolaturi nazzjonali ma 
għandhomx rwol b’saħħtu fl-eval -
wazzjoni tal-proposti għat-TYNDP;
 ο mhumiex dejjem koerenti mal-
pjanijiet nazzjonali ta' investiment 
fl-infrastruttura tal-enerġija. L-AC -
ER identifikat 51 proġett nazzjonali 
fl-ENTSO-E TYNDP tal-2012 li ma 
kinux inklużi fil-pjanijiet ta' żvilupp 
nazzjonali52.
87 
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li n-notifiki 
tal-Istati Membri lill-Kummissjoni dwar 
il-kapaċità tat-trażmissjoni tal-elettriku 
eżistenti u ppjanata spiss ma jkunux 
konformi mat-TYNDPs. Għaldaqstant, 
il-Kummissjoni mhijiex f’pożizzjoni 
li tilħaq konklużjonijiet definittivi 
u tagħmel valutazzjoni adegwata 
tal-lakuni futuri bejn l-infrastruttura 
tal-enerġija u l-potenzjal tagħha li 
tissodisfa d-domanda53. L-ACER, li 
timmonitorja l-implimentazzjoni 
tagħhom, ukoll esprimiet tħassib 
dwar firxa ta’ kwistjonijiet prattiċi li 
jikkonċernaw it-TYNDPs54.L-iżvilupp ta’ infrastruttura 
transkonfinali teħtieġ 
kooperazzjoni bejn Stati 
Membri ġirien
88 
Kooperazzjoni reġjonali li tiffunzjona 
u perċezzjoni reċiproka tal-ħtiġijiet 
għall-iżvilupp huma prekundiz -
zjonijiet neċessarji biex jitwettaq 
kwalunkwe proġett ta’ infrastruttura 
transkonfinali. Madankollu fil-prattika, 
inizjattivi ta’ proġetti transkonfinali 
jistgħu jiffaċċjaw firxa ta’ sfidi, inklużi 
n-nuqqas ta’ perċezzjoni ta’ ħtieġa 
għall-proġetti fuq naħa waħda jew 
iż-żewġ naħat, diffikultajiet biex jin -
kisbu l-permessi kollha tal-ippjanar, kif 
ukoll finanzjament aktar ekwu għall-
proġetti tal-infrastruttura tal-enerġija 
u l-allokazzjoni tal-ispejjeż, spiss 
għoljin, bejn il-partijiet. Madankollu, 
hemm xi eżempji ta’ kooperazzjoni 
effettiva fl-UE li wittew it-triq għall-
iżvilupp ta’ infrastruttura komuni 
u żvilupp komuni tas-suq.
Il-kooperazzjoni reġjonali fis-
settur tal-enerġija qed titfaċċa
89 
Fil-qasam tal-enerġija, kooperazzjoni 
reġjonali li tinvolvi żewġ Stati Membri 
jew aktar hija r-riżultat ta’ inizjattivi 
politiċi jew inkella tekniċi.52 L-Opinjoni Nru 8/2014 
tal-ACER.
53 Id-Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal-Kummissjoni 
“Investment Projects in Energy 
Infrastructure” (Proġetti ta’ 
Investiment fl-Infrastruttura 
tal-Enerġija) li jakkumpanja 
d-dokument Komunikazzjoni 
mill-Kummissjoni lill-
Parlament Ewropew, il-Kunsill, 
il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali 
Ewropew u l-Kumitat 
tar-Reġjuni: “Progress towards 
completing the Internal 
Energy Market” (Progress lejn 
l-ikkompletar tas-Suq Intern 
tal-Enerġija) 
(SWD(2014) 313 final 
tat-13.10.2014, p. 4).
54 Fl-Opinjoni tagħha 
Nru 16/2014, l-ACER esprimiet 
tħassib dwar it-TYNDPs, 
speċjalment rigward 
id-disponibbiltà limitata 
tad- data , il-preżentazzjoni 
tal-kapaċitajiet ta’ trasferiment 
tal-grilja, l-użu ta’ Analiżi 
Kost-Benefiċċju għall-
investimenti kollha fit-
trażmissjoni u n-nuqqas ta’ 
biżżejjed ċarezza f’xi 
deskrizzjonijiet 
tal-investimenti.
45 Osservazzjonijiet
90 
Fost l- inizjattivi politiċi , eżempju at -
twali notevoli huwa l-Pjan ta’ Interkon -
nessjoni tas-Suq tal-Enerġija tal-Baltiku 
(BEMIP), ara l- Kaxxa 9 . Inizjattiva 
reġjonali oħra qed titfaċċa fil-forma 
ta’ forum dwar l-Enerġija għall-Ewropa 
tax-Xlokk u Ċentrali. Kien hemm ukoll 
impenji politiċi konġunti għall-iżvilupp 
ta’ infrastruttura bħad-dikjarazzjoni ta’ 
Madrid55, inizjattivi għal kooperazzjoni 
reġjonali, bħal CORESO56, u l-gruppi 
għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija 
bħall-Grupp Baltiku u Finlandiż għall-
Koordinazzjoni tal-Gass. Dawn il-
gruppi, li spiss jibdew bl-involviment 
tal-Kummissjoni, spiss jiġu formalizzati 
permezz ta’ ftehimiet f’livell politiku 
għoli bejn l-Istati Membri. Dawn 
kultant jestendu għal ftehimiet dwar 
proġetti speċifiċi, pereżempju r-rabta 
tal-elettriku bejn Spanja u Franza li 
nfetaħ reċentement (ara l- Kaxxa 10  
u l-paragrafu 93).91 
Inizjattivi ta’ kooperazzjoni teknika  
huma fil-biċċa l-kbira dawk imnedija 
fil-qafas tas-CEER57 u l-ACER, bħall-
gruppi li jqisu l-iżvilupp tal-kodiċijiet 
tan-netwerk (ara wkoll l- Anness III ). 
Dawn il-gruppi jistgħu jwasslu wkoll 
għall-ħolqien ta’ forom ġodda ta’ 
kooperazzjoni reġjonali, bħall-
inizjattivi reġjonali ta’ koordinazzjoni 
tas-sigurtà58.
X’inhu l-Pjan ta’ Interkonnessjoni tas-Suq tal-Enerġija tal-Baltiku (BEMIP)?
Il-Pjan ta’ Interkonnessjoni tas-Suq tal-Enerġija tal-Baltiku (BEMIP)  ġie approvat mill-Kapijiet tal-Istat 
tal-Litwanja, il-Polonja, il-Latvja, id-Danimarka, l-Estonja, l-Iżvezja, il-Finlandja u l-Ġermanja u l-President tal-
Kummissjoni Ewropea fis-17 ta’ Ġunju 2009.
L-objettiv tal-pjan BEMIP huwa l-integrazzjoni tal-Estonja, il-Latvja u l-Litwanja mas-swieq tal-Enerġija Ewropej, 
biex jintemm l-istatus tagħhom bħala gżejjer tal-enerġija u biex jiġu liberalizzati s-swieq tal-enerġija tagħhom, 
bħala tħejjija biex jingħaqdu mal-iskambju komuni tal-elettriku. Il-pjan jinkludi wkoll għadd ta’ proġetti ta’ 
infrastruttura, li jvarjaw minn parks għall-enerġija eolika fil-Baħar tat-Tramuntana Daniż, sa żvilupp ta’ Netwerk 
tal-gass fl-Estonja. L-interkonnettur tal-elettriku EstLink2 bejn l-Estonja u l-Finlandja, li kien inkluż fil-BEMIP , 
inbena bl-appoġġ finanzjarju tal-UE u diġà kellu impatt fuq is-suq tal-elettriku fl-Estonja (ara l- Kaxxa 13).
Il-BEMIP għadu fil-proċess li jiġi implimentat. Pereżempju, il-prezzijiet bl-imnut tal-gass u tal-elettriku 
għadhom irregolati fil-Litwanja u ċerti proġetti ta’ infrastruttura għadhom ma ġewx realizzati, bħat-terminal 
Reġjonali Baltiku tal-LNG li l-kostruzzjoni tiegħu hija prevista li ssir fil-Finlandja jew fl-Estonja.Kaxxa 955 Dikjarazzjoni konġunta ffirmata 
fl-4 ta’ Marzu 2015 mill-President 
tal-Kummissjoni Ewropea 
Jean-Claude Juncker, il-President 
ta’ Franza François Hollande, 
il-Prim Ministru ta’ Spanja 
Mariano Rajoy u l-Prim Ministru 
tal-Portugall Pedro Passos Coelho 
biex jaqblu dwar modi kif isaħħu 
l-konnessjonijiet bejn il-Peniżola 
Iberika u l-bqija tas-suq 
tal-enerġija tal-UE.
56 CORESO (Koordinazzjoni 
tal-Operaturi tas-Sistemi 
tal-Elettriku), l-ewwel ċentru ta’ 
koordinazzjoni teknika reġjonali 
għall-elettriku li jlaqqa’ flimkien 
bosta TSOs minn Franza, il-Belġju, 
il-Ġermanja, l-Italja u r-Renju Unit.
57 CEER – Il-Kunsill tar-Regolaturi 
Ewropej tal-Enerġija: NGO 
bbażata fi Brussell li tfittex li 
tippreżenta l-interess tal-ARN 
fil-proċess tal-iżvilupp tas-suq 
intern tal-enerġija.
58 Il-parteċipazzjoni ta’ organizzazz -
jonijiet tal-Istati Membri 
fl-inizjattivi ta’ kooperazzjoni 
reġjonali tvarja bil-kbir. 
Pereżempju l-ARN Żvediża 
pparteċipat fil-gruppi ta’ ħidma 
kollha tal-ACER u fl-inizjattivi ta’ 
adozzjoni bikrija. Barra minn 
hekk, it-TSO tal-elettriku Żvediż 
huwa involut f’diversi inizjattivi ta’ 
kooperazzjoni reġjonali 
u jipparteċipa fil-gruppi ta’ 
implimentazzjoni bikrija 
tal-Kodiċijiet tan-Netwerk. 
B’kuntrast, fiż-żmien tal-awditu, 
iż-żewġ TSOs tal-Bulgarija ma 
pparteċipaw f’ebda kooperazz -
joni reġjonali jew fi gruppi ta’ 
implimentazzjoni bikrija.
46 Osservazzjonijiet
92 
Il-Kummissjoni qed tippromwovi l-koo -
perazzjoni fl-infrastruttura bejn l-Istati 
Membri, u qed tfittex li tifrex dak li 
tqis bħala prattika tajba skont il-BEMIP 
f’reġjuni oħra bħal fl-Ewropa ċentrali 
u tax-Xlokk u fil-Peniżola Iberika. 
F’dan l-aħħar każ, fejn il-kooperazzjoni 
fis-settur tal-enerġija bejn Franza, 
il-Portugall u Spanja reċentement ġiet 
iddikjarata u maqbula fl-ogħla livell 
politiku.
93 
Fil-perjodu mill-2007–2013, il-Kummiss-
joni ddeżinjat ukoll erba’ koordinaturi 
bl-għan li jiffaċilitaw il-ftehimiet bejn 
l-Istati Membri għall-kostruzzjoni ta’ 
elementi speċifiċi ta’ infrastruttura 
transkonfinali59. Ix-xogħol tal-koordina -
tur biex itejjeb l-interkonnessjoni tal-
enerġija bejn Franza u Spanja kien jin -
volvi l-interazzjoni kemm mal-politiċi 
u kemm mal-partijiet interessati naz -
zjonali u lokali u l-identifikazzjoni tal-
ħtieġa għal soluzzjonijiet tekniċi. Dan 
ikkontribwixxa għad-definizzjoni tal-
proġett ta’ interkonnettur tal-elettriku 
li sussegwentement inbena bl-appoġġ 
tal-fondi tal-UE60 (ara l- Kaxxa 10 ).L-allokazzjoni tal-ispejjeż 
transkonfinali hija kumplessa
94 
Proġetti ta’ enerġija transkonfinali 
jinvolvu l-kostruzzjoni ta’ infrastruttura 
f’mill-inqas żewġ Stati Membri. L-
allokazzjoni tal-ispejjeż ta’ kostruzzjoni 
ta’ proġetti bħal dawn hija proċess 
kumpless, bl-Istati Membri involuti 
jfittxu li jiżguraw li l-ispejjeż li jġarrbu 
jkunu proporzjonati mal-benefiċċji 
futuri li huma mistennija jgawdu 
minn hom. Il-kumplessitajiet jirriżultaw 
b’mod partikolari għal proġetti 
fejn ikun hemm aktar minn żewġ 
Stati Membri involuti u/jew fejn ma 
jkunx ovvju kif u min se jgawdi mill-
benefiċċji futuri.59 Il-proġetti l-oħra li għalihom 
ġew maħtura l-koordinaturi 
kienu: “Poland – Lithuania 
link”, “Nabucco” u “Connection 
of offshore wind power in 
Denmark, Germany and 
Poland”.
60 Rapport du Coordonnateur 
Europeen, Mario Monti, Projet 
d’Interet Europeen EI 3, 
“Interconnexion électrique 
France - Espagne”, Brussell, 
Settembru 2008.
47 Osservazzjonijiet
Proġett ta’ interkonnessjoni tal-elettriku bejn Spanja u Franza
Il-proġett ta’ interkonnessjoni tal-elettriku bejn Franza u Spanja  kien jinvolvi l-kostruzzjoni ta’ konness -
joni ta’ 2 000 MW b’Kurrent Dirett u b’Vultaġġ Għoli bejn iż-żewġ pajjiżi. L-interkonnettur ta’ 64.5 km jinkludi 
33.5 km fi Franza, 31 km fi Spanja, u jaqsam il-Pirenej permezz ta’ mina ta’ 8.5 km.
Il-ħtieġa għal din l-interkonnessjoni ġiet identifikata fl-1978 u saru studji tekniċi bejn l-1998 u l-2006. 
Iffaċilitata mill-koordinatur Ewropew fl-2007 u fl-2008, id-deċiżjoni dwar it-tfassil tal-proġett ittieħdet 
f’Ġunju 2008 meta l-Gvern ta’ Franza u l-Gvern ta’ Spanja ffirmaw ftehim. L-ispejjeż tal-proġett inqasmu 
b’mod ugwali bejn Franza u Spanja, flimkien ma’ kontribuzzjoni li saret mill-UE. Il-kostruzzjoni bdiet 
f’Settembru 2011, u t-twassil tekniku ġie kkompletat f’Diċembru 2014. L-interkonnettur kellu jibda jaħdem 
f’Ġunju 2015, iżda sat-30 ta’ Ġunju 2015, dan kien għadu ma bediex.
L-ispiża totali tal-proġett kienet ta’ EUR 721 miljun, li minnhom EUR 225 miljun ġew ipprovduti mill-EEPR. Il-
mogħdija tal-interkonnettur minn taħt l-art minn ġol-Pirenej żied l-ispiża b’10 darbiet aktar mill-ispiża stmata 
għal kejbil mgħoddi fuq l-art. Dan kien meqjus neċessarju l-aktar minħabba kunsiderazzjonijiet ambjentali 
speċifiċi u ġie ddefinit bħala soluzzjoni eċċezzjonali għal sett eċċezzjonali ta’ problemi fuq il-post. Il-kolle -
gament irdoppja l-proporzjon ta’ interkonnessjoni tal-elettriku ta’ Spanja minn 3 % għal 6 % u żied ir-rata ta’ 
interkonnessjoni ta’ Franza minn 10 % għal 11 %.Kaxxa 10
Ritratt 2 — Sezzjoni mill-interkonnettur b’kurrent dirett u  b’vultaġġ għoli 
qed tiġi installata fil-mina taħt il-Pirenej
©  RTE, Philippe Grollier 
48 Osservazzjonijiet
95 
L-allokazzjoni tal-ispejjeż transkon -
finali hija rilevanti fil-qafas tal-allokazz -
jonijiet tal-fondi tal-UE taħt il-Faċilità 
Nikkollegaw l-Ewropa. Ir-Regolament 
tat-TEN-E jirrikjedi li d-deċiżjonijiet 
dwar allokazzjonijiet tal-ispejjeż tran -
skonfinali jittieħdu mill-ARN tal-Istati 
Membri kkonċernati. Jekk promoturi 
tal-proġetti mill-Istati Membri jkunu 
jixtiequ japplikaw għall-finanzjament 
taħt is-CEF iżda l-ARN ma jkunux 
jistgħu jaqblu fi żmien sitt xhur, huma 
mbagħad ikunu jistgħu jirreferu l-każ 
lill-ACER sabiex tinkiseb deċiżjoni 
li ssolvi l-kwistjoni (ara l-eżempju 
fil-Kaxxa 11 ). Dan il-proċess għandu 
dawn l-iżvantaġġi li ġejjin:
(a) jgħaddi ħafna żmien sakemm jip -
prova jintlaħaq ftehim bejn l-ARN 
u sakemm imbagħad tinkiseb 
deċiżjoni mill-ACER, u l-proċess 
jista’ jdum sa sena;
(b) xi partijiet huma kritiċi dwar il-
metodoloġija użata.Il-kisba tal-permessi tista’ tkun 
problematika u twassal għal 
dewmien
96 
Proġetti transkonfinali spiss jiffaċċjaw 
oppożizzjoni lokali minħabba li 
proġetti bħal dawn jistgħu jiġu 
perċeputi li jikkawżaw tfixkil fl-
attivitajiet lokali filwaqt li jġibu ftit 
jew ebda benefiċċju lokali. F’dan 
il-kuntest, il-kisba tal-permessi tal-
ippjanar lokali hija spiss proċess twil 
u kumpless, u dan ġie enfasizzat matul 
l-awditu mit-TSOs u r-regolaturi bħala 
raġuni importanti għad-dewmien 
fl-implimentazzjoni ta’ proġetti ta’ in -
frastruttura. Il-Kummissjoni tirrapporta 
li d-dewmien li jirriżulta jipprevieni 
madwar 50 % tal-proġetti tal-elettriku 
kummerċjalment vijabbli milli jiġu 
rrealizzati sal-202061.
L-allokazzjoni tal-ispejjeż għall-proġett ta’ interkonnettur transkonfinali LitPol
Il-proġett Litpol  jinvolvi l-kostruzzjoni ta’ interkonnettur tal-elettriku bejn il-Polonja u l-Litwanja sabiex 
jitnaqqas l-iżolament tat-tliet pajjiżi Baltiċi mis-suq tal-enerġija tal-Unjoni Ewropea. Għax-xogħlijiet fuq 
il-proġett li saru fit-territorju tal-Litwanja, l-ARN tal-Litwanja talbet li l-Iżvezja għandha tikkontribwixxi 
EUR 47 miljun minħabba fil-benefiċċji li hija saħqet li se tgawdi minnhom l-Iżvezja b’riżultat tal-proġett. 
La l-ARN u lanqas it-TSO Żvediżi ma jaqblu mat-talba għall-kontribuzzjoni tal-ARN tal-Litwanja, u stipulaw 
ir-raġunijiet tagħhom lill-ACER meta l-ACER intalbet tiddeċiedi dwar il-kwistjoni. L-ACER qablet mal-Iżvezja, 
u ddeċidiet, għall-finijiet tal-finanzjament taħt is-CEF, li l-Litwanja kienet l-uniku pajjiż li se jibbenefika mill-
proġett u li l-Iżvezja ma għandhiex għalfejn tikkontribwixxi għall-proġett. Din id-deċiżjoni sussegwentement 
ippermettiet li t-TSO tal-Litwanja japplika għall-finanzjament taħt is-CEF (ara t- Tabella 6 ). Il-proċess tad-
deċiżjoni dam kważi sena biex jiġi kkompletat.Kax xa 1161 2020 COM (2010) 677.
49 Osservazzjonijiet
97 
Ir-Regolament TEN-E tal-2013 fittex li 
jindirizza dawn il-problemi billi:
(a) introduċa limitu kumplessiv taż-
żmien ta’ tliet snin u nofs għall-
proċeduri tal-permessi;
(b) ħtieġ li l-Istati Membri jissimplifi -
kaw il-proċeduri ta’ awtorizzazz -
joni ambjentali tagħhom;
(c) ħtieġ li l-Istati Membri jikkon -
solidaw is-setgħat tal-għoti 
tal-permessi jew il-koordinazzjoni 
f’awtorità waħda, punt uniku 
ta’ servizz, sa Novembru 2013. 
F’Ġunju 2015, l-Istati Membri kollha 
kienu stabbilixxew punti uniċi ta’ 
servizz u kollha kemm huma ħlief 
wieħed ippubblikaw manwali dwar 
l-għoti tal-permessi62. Madankollu, 
il-punti uniċi ta’ servizz għadhom 
inizjattivi reċenti, u għadu kmieni 
wisq biex jiġi vvalutat jekk fir-
realtà humiex qed ikunu effettivi.
98 
Il-koordinatur Ewropew li ħadem 
fuq l-interkonnettur bejn Franza 
u Spanja (ara l- Kaxxa 10 ) osserva 
li l-oppożizzjoni għall-proġetti ta’ 
infrastruttura mill-komunitajiet 
lokali għandha tiġi indirizzata l-aħjar 
permezz ta’ komunikazzjoni di -
retta u lokali li tindika l-benefiċċji 
ta’ interkonnessjonijiet addizzjonali 
speċjalment għall-konsumaturi. B’mod 
ġenerali, iż-żieda fl-għarfien tal-
konsumaturi dwar il-mod kif jaħdmu 
s-swieq tal-enerġija tista’ twassal ukoll 
għal imġiba intelliġenti fil-konsum, 
u aċċettabbiltà akbar għal proġetti ta’ 
interkonnessjoni bħal dawn.L-appoġġ finanzjarju 
mill-baġit tal-UE fil-
qasam tal-infrastruttura 
tal-enerġija kellu biss 
kontribut limitat għas-suq 
intern tal-enerġija u għas-
sigurtà tal-provvista 
tal-enerġija
99 
L-UE allokat EUR 3.7 biljun għal investi -
menti fl-infrastruttura tal-enerġija per -
mezz ta’ bosta strumenti fil-perjodu 
2007-2013, u EUR 7.35 biljun oħra huma 
previsti għall-perjodu 2014-202063. 
Minkejja li dan huwa ammont sinifi -
kanti ta’ finanzjament, huwa jkopri biss 
bejn wieħed u ieħor 5 % tal-ħtiġijiet 
stmati ta’ investiment fl-infrastruttura 
identifikati fit-TYNDPs għall-elettriku 
u l-gass. Għaldaqstant jeħtieġ li l-fondi 
tal-UE disponibbli jintużaw b’mod 
strateġiku, għall-aktar proġetti impor -
tanti, ibbażat fuq valutazzjoni tal-
ħtiġijiet strateġiċi (ara l-paragrafu 83).62 Skont l-informazzjoni 
pprovduta mill-Istati Membri 
lill-Kummissjoni Ewropea.
63 Din iċ-ċifra teskludi 
kwalunkwe appoġġ futur 
potenzjali għall-infrastruttura 
tal-enerġija mill-Fond 
Ewropew għall-Investimenti 
Strateġiċi, li jipprevedi 
garanziji ta’ EUR 16-il biljun 
mill-baġit tal-UE.
50 Osservazzjonijiet
L-UE għandha bosta 
strumenti ta’ finanzjament 
biex tappoġġa proġetti tal-
infrastruttura tal-enerġija, 
iżda ebda wieħed ma għandu 
s-suq intern tal-enerġija 
bħala objettiv primarju
Il-prijoritizzazzjoni insuffiċjenti 
tal-proġetti naqqset 
l-effettività tal-finanzjament 
tal-UE għall-infrastruttura 
tal-enerġija
100  
Billi r-riżorsi tal-UE għall-finanzjament 
tal-infrastruttura tal-enerġija huma 
limitati, huwa importanti li jkun 
hemm xi mezz ta’ prijoritizzazzjoni 
tal-proġetti. Għalkemm ma hemm 
ebda valutazzjoni tal-ħtiġijiet fil-
livell tal-UE, il-Kummissjoni użat 
bosta listi ta’ proġetti speċifiċi bħala 
mod kif tfittex li tipprijoritizza l-
investimenti mill-baġit tal-UE u biex 
tidentifika l-proġetti li huma eliġibbli 
għall-finanzjament:
 ο lista ta’ PCIs taħt ir-Regolamenti 
TEN-E;
 ο lista ta’ Proġetti ta’ Interess Komu -
ni kritiċi, ippreżentati fl-Istrateġija 
għas-Sigurtà tal-Enerġija tal-2014; ο lista ta’ proġetti applikabbli għall-
appoġġ mill-Programm Ewropew 
tal-Enerġija għall-Irkupru (EEPR);
 ο Lista ta’ proġetti applikabbli għall-
appoġġ mill-Fond Ewropew għall-
Investimenti Strateġiċi.
101  
Il-lista ta’ PCIs taħt ir-Regolament TEN-
E ġiet żviluppata f’żewġ stadji:
(a) il-lista oriġinali ta’ PCIs ġiet 
żviluppata fl-2006. Din kienet 
tinkludi 550 proġett ta’ interess 
Ewropew fl-Istati Membri kollha 
ta’ dak iż-żmien, iżda ma kien 
hemm ebda gwida ċara dwar liema 
proġetti għandhom jiġu pprijori -
tizzati għall-finanzjament tal-UE 
(ara l- Kaxxa 12 );
Kif jista’ proġett tal-infrastruttura tal-enerġija jikseb l-istatus ta’ PCI?
Il-kunċett ta’ PCIs ilu jeżisti mill-bidu tal-programm tan-Netwerks trans-Ewropej. Il-PCIs għandhom ikunu 
jistgħu jibbenefikaw minn proċeduri aktar veloċi u aktar effiċjenti ta’ għoti tal-permessi u trattament regola -
torju aħjar.
Taħt ir-Regolament TEN-E attwali, il-PCIs huma identifikati fi ħdan “kurituri prijoritarji”. Il-proċess tal-għażla 
tal-proġetti li għandhom jiġu inklużi fil-lista ta’ PCIs huwa mibni fuq it-TYNDPs żviluppati mill-ENTSO-G u l-EN -
TSO-E. Biex jiġi inkluż fuq il-lista, proġett għandu jippreżenta benefiċċji sinifikanti għal mill-anqas żewġ Stati 
Membri, jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tas-suq u għal aktar kompetizzjoni, itejjeb is-sigurtà tal-provvista, 
u jnaqqas l-emissjonijiet tas-CO2.Kaxxa 12
51 Osservazzjonijiet
(b) ir-Regolament TEN-E tal-
201364 stabbilixxa qafas għall-
prijoritizzazzjoni ta’ investimenti 
fl-infrastruttura tal-enerġija per -
mezz tal-identifikazzjoni ta’ 12-il 
kuritur prijoritarju65. Ir-Regolament 
kien jipprovdi wkoll gwida fir-rig -
ward tal-identifikazzjoni u l-im -
plimentazzjoni tal-PCIs. Il-lista ta’ 
PCIs taħt dan ir-Regolament kienet 
tinkludi 248 proġett, li minnhom 
132 kienu għall-infrastruttura tal-
elettriku u 107 għall-infrastruttura 
tal-gass66. Il-lista ta’ PCIs taħt 
dan ir-regolament fiha inqas 
proġetti mill-lista ta’ PCIs tal-2006. 
Madankollu, skont l-Artikolu 4(4) 
tar-Regolament tat-TEN-E, il-Kum -
missjoni mhijiex intitolata tikklas -
sifika l-proġetti fi ħdan kull kuritur 
prijoritarju;
(c) il-lista ta’ PCIs tiġi aġġornata kull 
sentejn, u l-aġġornament li jmiss 
huwa dovut f’Novembru 2015.
102  
Fl-2014, lista sussegwenti ta’ 33 proġett 
ġiet żviluppata fl-Istrateġija Ewropea 
għas-Sigurtà tal-Enerġija67 li rreferiet 
għal dawn il-proġetti bħala “PCIs 
kritiċi”. Din kienet tinkludi madwar 
27 proġett tal-gass u 6 biss fl-elettriku, 
bi spiża stmata ta’ madwar EUR 17-il 
biljun. Il-Kummissjoni qieset li dawn 
il-proġetti kienu essenzjali għat-titjib 
fis-sigurtà tal-provvista u biex ikun 
hemm konnessjoni aħjar bejn is-swieq 
tal-enerġija fuq terminu qasir u dak 
medju.103  
Dawn il-listi kollha ġew żviluppati 
mingħajr valutazzjoni ċara, sotto -
stanti u analitika ta’ liema proġetti 
għandhom jiġu prijoritizzati biex 
jippermettu li l-UE tilħaq l-objettivi 
tal-politika tagħha dwar l-enerġija 
(ara l-paragrafu 82). L-użu ta’ dawn 
il-listi bħala l-bażi biex jittieħdu 
d-deċiżjonijiet dwar il-finanzjament 
mill-UE jinvolvi diversi riskji, u jekk 
il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li 
tkompli tuża dawn il-listi bħala mezz 
biex tiddefinixxi l-prijoritajiet tal-in -
vestiment, għandha tieħu dawn ir-riskji 
inkunsiderazzjoni:
(a) lista tista’ tinkludi tant proġetti li 
l-kunċett tal-lista li tirrappreżenta 
l-proġetti ta’ prijorità jista’ jiġi 
mminat b’mod sever, minħabba li 
il-lista għaldaqstant ma tiffukax 
fuq l-għadd żgħir ta’ proġetti li 
jindirizzaw l-aktar ħtiġijiet urġenti 
tal-UE. Il-PCIs inizjali tat-TEN-E 
kienu jinkludu 550 proġett, u wara 
li ġew razzjonalizzati fl-2006, xorta 
kienu jinkludu 248 proġett;
(b) billi dawn jiġu kkompilati bbażat 
fuq proposti mill-Istati Membri, 
aktar milli tkun lista ta’ proġetti 
li jindirizzaw b’mod dimostrab -
bli l-ħtiġijiet fil-livell tal-UE, 
il-lista tista’, fil-prattika, tkun biss 
amalgamazzjoni ta’ proġetti li 
l-promoturi tal-proġetti fl-Istati 
Membri jkunu jixtiequ finanzja -
ment għalihom għal raġunijiet 
domestiċi, u;
(c) xi proġetti fuq listi bħal dawn 
jistgħu diġà jkunu għaddejjin, jew 
diġà ġew ikkompletati bl-użu ta’ 
finanzi minn sorsi oħra nazzjonali 
jew privati68.64 Ir-Regolament (UE) 
Nru 347/2013.
65 Infrastruttura tal-enerġija: 
Prijoritajiet għall-2020 u lil 
hinn, 2011, il-paġna 14. 
Elettriku: il-grid barra 
mill-kosta tal-Ibħra tat-
Tramuntana, 
interkonnessjonijiet 
Tramuntana-Nofsinhar 
fil-Punent tal-Ewropa, 
interkonnessjonijiet 
Tramuntana-Nofsinhar 
fil-Lvant Ċentrali u x-Xlokk 
tal-Ewropa, Pjan ta’ 
Interkonnessjoni tas-Suq 
Baltiku tal-Enerġija, Użu ta’ 
grilji intelliġenti, awtostradi 
tal-Elettriku fuq terminu twil. 
Gass: interkonnessjonijiet 
tal-gass Tramuntana-
Nofsinhar fil-Punent 
tal-Ewropa, 
interkonnessjonijiet tal-gass 
Tramuntana-Nofsinhar 
fil-Lvant Ċentrali u fix-Xlokk 
tal-Ewropa, Kuritur tal-Gass 
tan-Nofsinhar, Pjan ta’ 
Interkonnessjoni tas-Suq 
Baltiku tal-Enerġija.
66 Id-disgħa l-oħra kienu 
jikkonsistu f’seba’ proġetti 
taż-żejt u żewġ proġetti ta’ 
grilji intelliġenti.
67 COM(2014) 330 final, p. 10.
68 F’Ottubru 2014 ġiet 
ikkompletata l-linja elettrika 
ta’ 400 kV bejn Bescanó 
u Santa Llogaia fi Spanja, li 
kien pass ieħor lejn 
l-interkonnessjoni l-ġdida 
tal-elettriku bejn Franza 
u Spanja. Dan il-proġett għadu 
inkluż fil-lista tal-PCIs 
u tal-FEIS.
52 Osservazzjonijiet
L-EEPR, is-CEF u l-FSIE mhumiex 
imfassla primarjament biex 
itejbu s-suq intern tal-enerġija
104  
L-objettiv inizjali tal-programm tal-
EEPR għall-Enerġija kien li jiffinanzja 
proġetti maturi ta’ infrastruttura tal-
enerġija li jistgħu jwasslu għal tkabbir 
ekonomiku f’perjodu qasir ta’ żmien. 
Għaldaqstant l-iżvilupp tas-suq intern 
tal-enerġija u l-forniment tas-sigurtà 
tal-benefiċċji tal-provvista tal-enerġija 
ma kinux l-objettivi primarji tal-
programm. L-Istati Membri kollha ġew 
allokati xi finanzjament għall-proġetti 
tal-infrastruttura tal-enerġija. Fil-biċċa 
l-kbira tiegħu l-programm naqas milli 
jilħaq l-objettiv inizjali tiegħu li jwassal 
għal tkabbir ekonomiku fi ħdan per -
jodu qasir ta’ zmien, billi:
(a) xi wħud mill-proġetti li għalihom 
ġew allokati l-fondi ma kinux 
maturi biżżejjed. Proġetti li jiswew 
EUR 422 miljun, jew 18.6 % tal-
għotjiet totali tal-EEPR mogħtija, 
ġew itterminati. Pereżempju, 
il-pipeline tal-gass Nabucco, l-
interkonnettur tal-gass ITGI-Posei -
don, il-pipelines GALSI u l-proġetti 
tal-gass bi fluss fid-direzzjoni 
opposta tar-Rumanija;
(b) kien hemm dewmien sinifikanti 
fl-implimentazzjoni tal-proġetti 
u, b’riżultat ta’ dan, ġew esegwiti 
biss EUR 1.1 biljun ta’ pagamenti 
taħt l-EEPR sat-28 ta’ Frar 2015. Dan 
jirrappreżenta 48 % tal-ammonti 
allokati inizjalment.105  
L-objettiv tal- Faċilità Nikkollegaw 
l-Ewropa (CEF) fil-qasam tal-enerġija 
huwa li tipprovdi appoġġ għall-
implimentazzjoni tal-PCIs. Huma biss 
il-PCIs li mhumiex kummerċjalment 
vijabbli taħt il-qafas regolatorju 
eżistenti, ikkomplementati minn al -
lokazzjonijiet transkonfinali tal-ispejjeż 
li huma eliġibbli għall-finanzjament 
taħt is-CEF. Din tipprovdi għotjiet 
u strumenti finanzjarji oħra għal 
xogħlijiet u studji tekniċi neċessarji 
permezz ta’ sejħiet għall-proposti.
106  
L-aspetti tat-tfassil tas-CEF jillimitaw 
il-potenzjal tagħha biex tappoġġa 
l-iżvilupp tas-suq intern tal-enerġija:
(a) il-Kummissjoni tista’ tiffinanzja biss 
proġetti li jiġu ppreżentati fis-
sejħiet għall-proposti. Dan ifisser 
li l-Kummissjoni għandha biss pos -
sibbiltajiet limitati biex tqiegħed 
fil-mira PCIs speċifiċi;
(b) minħabba li l-maturità hija kri -
terju importanti meta jingħataw 
għotjiet, huwa aktar probabbli li 
jiġu ffinanzjati azzjonijiet li huma 
aktar maturi. Proġetti bħal dawn 
mhux neċessarjament ikollhom 
l-ogħla impatt fuq l-iżvilupp tas-
suq intern tal-enerġija;
(c) billi l-istat tal-implimentazzjoni 
tas-suq intern tal-enerġija fl-Istati 
Membri mhuwiex wieħed mill-kri -
terji użati għall-għażla tal-proġetti, 
il-Kummissjoni għandha biss pos -
sibbiltà limitata biex tuża l-istru -
ment tas-CEF biex tinkoraġġixxi 
riformi relatati mas-suq intern 
tal-enerġija.
53 Osservazzjonijiet
107  
Bejn l-2007 u l-2013, bejn wieħed 
u ieħor EUR 1.3 biljun ġew allokati 
mill- Fondi Strutturali u ta’ Investi -
ment Ewropej  (FSIE) biex jiffinanzjaw 
l-infrastruttura tal-elettriku u tal-
gass. Bejn l-2014 u l-2020, din iċ-ċifra 
għandha titla’ għal bejn wieħed 
u ieħor EUR 2 biljun. 11-il Stat Mem -
bru rċevew finanzjament bejn l-2007 
u l-2013, bil-Polonja tkun l-akbar 
benefiċjarju bi 63 % tal-allokazzjonijiet 
kollha tal-FSIE għall-infrastruttura 
tal-enerġija.
108  
Il-biċċa l-kbira minn dawn l-allokazz -
jonijiet intużaw għal interkonness -
jonijiet fil-livell reġjonali u għal titjib 
fl-infrastruttura tal-enerġija eżistenti 
fi Stat Membru. Xi wħud intużaw ukoll 
għall-kostruzzjoni ta’ interkonnessjoni -
jiet transkonfinali, terminals tal-LNG 
u ħażniet tal-gass taħt l-art. Bejn l-2014 
u l-2020, sitt Stati Membri – il-Bulgarija, 
ir-Repubblika Ċeka, il-Greċja, il-Litwan -
ja, il-Polonja u r-Rumanija – qed jipp -
janaw biex jużaw l-allokazzjonijiet tal-
FSIE għal investimenti fl-infrastruttura 
tal-enerġija.
109  
L-għażla tal-proġetti taħt il-FSIE hija 
f’idejn l-Istati Membri. Il-Kummissjoni 
tapprova biss il-proġetti l-kbar69. Meta 
kienet qed tinnegozja l-Ftehimiet 
ta’ Sħubija u l-Programmi Operazz -
jonali tal-Istati Membri għall-perjodu 
ta’ finanzjament mill-2014 sal-2020, 
il-Kummissjoni kellha l-opportunità 
li tfittex li tinkludi indikaturi tal-pre -
stazzjoni relatati mal-iżvilupp tas-suq 
intern tal-enerġija, iżda dan ma seħħx. 
L-investimenti fl-infrastruttura tal-
enerġija mhumiex prijorità tal-fondi 
FSIE. Dawn jirrappreżentaw madwar 
0.5 % tal-allokazzjonijiet totali taħt 
il-FEŻR, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-FSE 
kemm fil-perjodu mill-2007 sal-2013 kif 
ukoll f’dak mill-2014 sal-2020.Ħafna infrastrutturi tal-
enerġija kkofinanzjati 
mill-UE għad irid ikollhom 
impatt fuq is-suq intern 
tal-enerġija
110  
Bħala parti mill-awditu, ġew eżaminati 
15-il proġett tal-infrastruttura tal-
enerġija li bbenefikaw mill-kofinanzja -
ment tal-UE, 10 li jikkonċernaw il-gass 
u 5 li jikkonċernaw l-elettriku (ara 
t-Tabella 6 ). Aħna analizzajna l-impatt 
potenzjali tal-proġetti fuq il-funzjona -
ment tas-suq intern tal-enerġija.69 Għal investimenti fl-
infrastruttura tal-enerġija li 
jaqgħu taħt l-objettiv tematiku 
għall-promozzjoni ta’ trasport 
sostenibbli u t-tneħħija ta’ 
konġestjonijiet f’infrastrutturi 
ewlenin tan-netwerk, proġetti 
bi spiża eliġibbli totali ta’ aktar 
minn EUR 75 miljun, għal 
investimenti oħra fl-
infrastruttura tal-enerġija taħt 
il-FSIE, li prinċipalment jaqgħu 
barra mill-ambitu ta’ dan 
ir-rapport, is-soll huwa 
EUR 50 miljun.
54 Osservazzjonijiet
111 
Minn dawn il-proġetti, sa Lulju 2015:
(a) proġett wieħed kellu impatt sinifi -
kanti fuq is-suq intern tal-enerġija - 
l-interkonnettur tal-elettriku 
EstLink 2  bejn il-Finlandja u l-
Estonja, li ġie kkompletat u jinsab 
kompletament operazzjonali (ara 
l-Kaxxa 13 ).
(b) proġett ieħor sinifikanti ġie kkom -
pletat u reċentement sar disponib -
bli għall-użu, jiġifieri, l- interkon -
nettur tal-elettriku bejn Franza 
u Spanja  (ara wkoll il- Kaxxa 10 ).
Il-proġett EstLink 2 bidel is-suq tal-elettriku fir-reġjun
L-EstLink 2  irċieva EUR 100 miljun mill-EEPR. L-għan tal-proġett kien li jinbena t-tieni interkonnettur tal-
elettriku bejn il-Finlandja u l-Estonja b’kapaċità tat-trażmissjoni ta’ 650 MW. Dan il-proġett kien ta’ suċċess 
sa fejn ingħelbu l-isfidi tekniċi u sfidi oħra, ġie kkompletat u beda jaħdem. Il-proġett qed ikollu effett 
pożittiv fuq is-suq tal-elettriku, b’mod partikolari fl-Estonja, fejn il-prezzijiet tal-elettriku saru inqas volatili 
u kkonverġew ma’ dawk fil-Finlandja.Kaxxa 13
1. 330 kV Püssi substation
2. 650 MW Püssi converter station3. Underground cable4. Connection joints for the underground cable and submarine cable5. Submarine cable6. Connection station for the submarine cable and overhead power lines in Nikuviken7. Overhead lines8. 650 MW Anttila converter station9. 400 kV Anttila substation1. 330 kV Püssi substation2. 650 MW Püssi converter station3. Underground cable4. Connection joints for the underground cable and submarine cable5. Submarine cable6. Connection station for the submarine cable and overhead power lines in Nikuviken7. Overhead lines8. 650 MW Anttila converter station9. 400 kV Anttila substation
© Elering
55 Osservazzjonijiet
Lista ta’ proġetti eżaminati għall-awditu
ProġettStatus  
(f’Ġunju  2015)Stati MembriSpiża 
tal-proġett
(miljun EUR)Kofinanzja -
ment tal-UE
(miljun EUR)Strument ta’ 
finanzjament 
tal-UEGassL-interkonnettur Bulgarija-Greċja Mistenni fl-2018 Il-Bulgarija, il-Greċja 220 45 EEPR
L-interkonnettur Bulgarija-Rumanija Mistenni fl-2015 Il-Bulgarija, ir-Rumanija 24 9 EEPR
Il-pipeline Nabucco TerminatL-Awstrija, il-Bulgarija, 
l-Ungerija, il-Ġermanja, 
ir-Rumanija7 900
(ippjanata)200
(allokat)EEPR
L-interkonnettur Latvja-LitwanjaIkkompletat 
fl-2013Il-Litwanja, il-Latvja 33 13 EEPR
Il-pipeline Jurbarkas-KlaipedaIkkompletat 
fl-2013Il-Litwanja 46 21 FSIE
Titjib tal-kapaċità Klaipeda-Kiemenai Għadu għaddej Il-Litwanja 64 28 CEF
Swinuojscie Terminal tal-LNG Mistenni fl-2015 Il-Polonja 65755 EEPR
199 FSIE
Il-pipeline Gustorzyn-OdolanowIkkompletat 
fl-2014Il-Polonja 102 49 FSIE
L-interkonnettur GIPL Għadu għaddej Il-Polonja, il-Litwanja 558 306 CEF
L-interkonnettur Franza-SpanjaIkkompletat 
fl-2012Franza, Spanja 617 45 EEPR
Subtotal 2 321 970ElettrikuL-interkonnettur Franza-SpanjaBeda jaħdem 
f’Ġunju  2015Franza, Spanja 721 225 EEPR
Ir-rinforz Portugall-SpanjaIkkompletat 
fl-2011Il-Portugall, Spanja 136 46 EEPR
L-interkonnettur  EstLink  2Beda jaħdem 
fl-2014L-Estonja, il-Finlandja 320 100 EEPR
L-interkonnettur Nordbalt Mistenni fl-2015 L-Iżvezja, il-Litwanja 366 175 EEPR
L-interkonnettur  
LitPolMistenni fl-2015Il-Polonja 528 207 FSIE
2 TEN-E
Il-Litwanja 132 2 TEN-E
58 CEF (applikazzjoni)
Subtotal 1 543 815
Total 3 864 1 785Tabella 6
56 Osservazzjonijiet
112  
Il-proġetti l-oħra għad ma kellhomx 
impatt fuq is-suq intern tal-enerġija 
bl-istess mod, minħabba li
(a) wieħed mill-10 proġetti tal-gass  
qed jiftaħ perspettivi ġodda tas-
suq, jiġifieri l-proġett GIPL bejn il-
Polonja u l-Litwanja se jippermetti 
li jsir kummerċ tal-gass bejn pajjiżi 
li attwalment ma għandhomx in -
terkonnessjonijiet. Id-disgħa l-oħra 
kienu ffukati prinċipalment fuq li 
jżidu l-kapaċitajiet eżistenti jew li 
jindirizzaw b’mod dirett it-tħassib 
dwar is-sigurtà tal-provvista 
tal-enerġija;(b) 5 mill-15-il proġett kienu ġew 
ikkompletati. Aktar ma l-proġetti 
jiġu kkompletati u jibdew 
jaħdmu malajr, akbar ikun l-
impatt tagħhom fuq is-suq 
intern. Madankollu, il-proġetti 
li ma kinux kompletament ma -
turi meta ttieħdu d-deċiżjonijiet 
ta’ finanzjament jistgħu jieħdu 
aktar fit-tul milli ppjanat biex jiġu 
kkompletati. Minkejja dan, proġetti 
tal-infrastruttura fuq skala kbira 
huma teknikament kumplessi 
u x-xogħlijiet ippjanati spiss idumu 
aktar milli mistenni, parzjalment 
minħabba ċirkustanzi mhux pre -
visti (ara l-eżempju fil- Kaxxa 14 ).
Il-proġett NordBalt
Il-proġett NordBalt  jinvolvi l-kostruzzjoni ta’ interkonnettur tal-elettriku bejn l-Iżvezja u l-Litwanja. Huwa 
għandu l-potenzjal li jkollu impatt sinifikanti fuq il-funzjonament tas-suq tal-elettriku fl-Istati Membri li qed 
jikkooperaw taħt il-pjan BEMIP minħabba li jista’ jżid il-kummerċ fl-iskambju komuni tal-enerġija Nordiku 
u Baltiku. Madankollu, it-tqegħid ta’ kejbil fil-Baħar Baltiku kien proċess kumpless u l-proġett huwa ppjanat li 
jiġi kkompletat biss f’Ġunju 2016, sitt snin u nofs wara l-inklużjoni tiegħu fil-lista ta’ proġetti ffinanzjati mill-
istrument EEPR.Kaxxa 14
Ritratt 3 — L-istazzjon fuq l-art, NordBalt, fi Klaipeda, il-Litwanja
© Litgrid
57 Osservazzjonijiet
(c) il-potenzjal tal-interkonnetturi 
biex jiffaċilitaw il-fluss tal-enerġija 
bejn swieq ġirien jiddependi fuq il-
kapaċità tas-sistemi ta’ trażmissjoni 
tal-enerġija fl-Istati Membri (ara 
l-paragrafu 73). Din il-problema 
ġiet osservata fi tnejn mill-proġetti 
eżaminati għall-awditu (ara 
l-Kaxxa 15 ).(d) l-effiċjenza ta’ tnejn mill-proġetti 
ta’ interkonnettur tal-gass aktarx li 
tkun limitata minħabba li jinvolvu 
l-kostruzzjoni ta’ kapaċità tat-
trażmissjoni ġdida flimkien mal-
kapaċità eżistenti, ara l-eżempji 
fil-Kaxxa 16 .
Eżempji ta’ Interkonnetturi mhux appoġġati min-netwerks domestiċi
Il-proġett LitPol  jinvolvi l-kostruzzjoni ta’ interkonnettur tal-elettriku bejn il-Polonja u l-Litwanja sabiex 
jitnaqqas l-iżolament tat-tliet pajjiżi Baltiċi mis-suq tal-enerġija tal-Unjoni Ewropea. Madankollu, l-użu potenz -
jali tiegħu fl-importazzjoni tal-elettriku fil-Litwanja mill-Polonja huwa limitat minħabba n-nuqqas ta’ kapaċità 
ta’ ġenerazzjoni fil-Polonja qrib il-fruntiera mal-Litwanja, u interkonnessjoni insuffiċjenti ma’ reġjuni Pollakki 
oħra fejn hemm kapaċità ogħla ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku. Il-flussi tal-enerġija bidirezzjonali jkunu possibbli 
biss jekk in-netwerk Pollakk jissaħħaħ, iżda dan mhuwiex previst qabel l-2020.
L-interkonnettur tal-gass bejn il-Bulgarija u r-Rumanija għandu jippermetti l-fluss ta’ 1,3 mcm kuljum ta’ 
provvisti tal-gass naturali mir-Rumanija għall-Bulgarija. Madankollu, taħt il-kundizzjonijiet attwali, il-pressjoni 
baxxa fis-sistema tal-gass Rumena tipprevjeni l-flussi transkonfinali lejn il-Bulgarija f’dan il-volum. Il-flussi 
potenzjali tal-gass lejn u mill-Ungerija attwalment ukoll jiffaċċjaw dawn il-limitazzjonijiet. Teżisti l-ħtieġa għal 
investimenti addizzjonali fin-netwerk Rumen ta’ trażmissjoni tal-gass biex is-sistema ta’ trażmissjoni interna 
tiġi konnessa mal-pipeline ta’ tranżitu tat-trażmissjoni li jaqsam ir-Rumanija. Ir-Rumanija wkoll tkun meħtieġa 
li tħassar liġi domestika li tipprojbixxi esportazzjonijiet tal-gass bħal dawn.
Pipelines ġodda tal-gass qed jinbnew ma’ ġenb pipelines eżistenti
Il-proġetti ta’ interkonnettur tal-gass bejn ir-Rumanija, il-Bulgarija u l-Greċja  qed jibnu pipelines ġodda 
tal-gass minbarra l-pipelines eżistenti. Dan minħabba li l-kapaċità tan-netwerk eżistenti tat-tranżitu tal-gass mir-
Rumanija u l-Bulgarija għall-Greċja ġiet riżervata minn fornitur minn pajjiż terz taħt kuntratt fuq terminu twil.Kaxxa 15 Kaxxa 16
58
 Konklużjonijiet 
u Rakkomandazzjonijiet
113  
L-objettiv tal-UE li s-suq intern 
tal-enerġija jiġi kkompletat sal-
2014 ma ntlaħaqx. B’mod ġenerali, 
l-infrastruttura tal-enerġija fl-
Ewropa għadha mhijiex imfassla 
għal swieq kompletament integrati 
u għaldaqstant attwalment ma tip -
provdix sigurtà effettiva tal-provvista 
tal-enerġija. L-appoġġ finanzjarju mill-
baġit tal-UE fil-qasam tal-infrastruttura 
tal-enerġija kellu biss kontribut limitat 
għas-suq intern tal-enerġija u għas-
sigurtà tal-provvista tal-enerġija (ara 
l-paragrafu 27).
L-objettiv li s-suq intern tal-
enerġija jiġi kkompletat sal-
2014 ma ntlaħaqx
114  
Mill-2007 ‘l hawn, is-suq intern tal-
enerġija kien fiċ-ċentru tal-iżvilupp 
tal-politika tal-UE dwar l-enerġija. It-
Tielet Pakkett dwar l-Enerġija, adottat 
fl-2009, kien jirrikjedi t-traspożizzjoni 
tad-Direttivi dwar il-Gass u l-Elettriku 
sat-3 ta’ Marzu 2011. Madankollu, dan 
l-objettiv ma ntlaħaqx f’dik is-sena. 
Fl-2011, il-Kunsill iddikjara mill-ġdid 
l-impenn tiegħu għas-suq intern 
tal-enerġija, filwaqt li ddikjara li dan 
għandu jiġi kkompletat sal-2014. 
Madankollu, anke dan l-aħħar objettiv 
ma ntlaħaqx minħabba firxa ta’ prob -
lemi (ara l-paragrafu 29).115  
Għad fadal ħafna xi jsir qabel ma 
t-Tielet Pakkett dwar l-Enerġija jkun 
jista’ jitqies li ġie implimentat bis-sħiħ. 
Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni tal-
implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet 
tagħha fl-Istati Membri għadu għaddej 
anke wara li għalqet l-iskadenza tal-
2014 (ara l-paragrafi 30 sa 33).
Rakkomandazzjoni 1  
L-ikkompletar tal-kontrolli 
tan-nuqqas tal-konformità
Billi s-suq intern tal-enerġija għadu 
ma ġiex ikkompletat, il-Kummissjoni 
għandha tikkompleta l-valutazzjonijiet 
tagħha u tiftaħ kwalunkwe proċedura 
ta’ ksur meħtieġa kontra Stati Membri 
sa tmiem l-2016.
59 Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet
116  
L-Awtoritajiet regolatorji nazzjonali 
(ARN) madwar l-UE jkomplu jiffaċċjaw 
sfidi relatati mal-indipendenza 
tagħhom u l-libertà tagħhom li 
jeżerċitaw ġudizzju professjonali. 
Mhux l-ARN kollha għandhom riżorsi 
disponibbli għalihom li huma propor -
zjonati mal-kompiti li huma meħtieġa 
jwettqu, inkluża l-kooperazzjoni 
f’attivitajiet fil-livell tal-UE, bħal 
dawk immexxija mill-Aġenzija għall-
Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-
Enerġija (ACER). L-ACER ma għandhiex 
is-setgħat li ġġiegħel lill-ARN fl-Istati 
Membri kollha biex jipprovduha b’ data  
rilevanti dwar is-suq tal-enerġija (il-
paragrafi 35 sa 36).
Rakkomandazzjoni 2  
ARN u ACER
(a) L-Istati Membri għandhom 
jiżguraw li l-ARN tagħhom ikunu 
indipendenti u ma jiffaċċjawx res -
trizzjonijiet għall-ambitu tar-rwol 
tagħhom. L-ARN għandu jkollhom 
biżżejjed riżorsi disponibbli għall-
attivitajiet tagħhom, inkluż li jkunu 
jistgħu jipparteċipaw bis-sħiħ 
f’attivitajiet ta’ kooperazzjoni fil-
livell tal-UE;
(b) Il-Kummissjoni għandha taċċerta li 
l-ACER jkollha s-setgħat meħtieġa 
biex tikseb, mingħand istituzz -
jonijiet ewlenin fl-Istati Membri, 
l-informazzjoni li teħtieġ biex 
twettaq il-kompiti assenjati lilha.117  
Differenzi importanti fil-mod kif 
l-Istati Membri jorganizzaw is-swieq 
tal-enerġija tagħhom iżommu lura 
l-iżvilupp ulterjuri tas-suq intern 
tal-enerġija. Fil-fatt, hemm 28 qafas 
legali nazzjonali, li, fil-prattika jiffur -
maw frammentazzjoni ta’ swieq lokali, 
nazzjonali u reġjonali aktar milli suq 
intern tal-enerġija. Filwaqt li l-għan 
tas-separazzjoni u ta’ miżuri oħra kien 
li jinħolqu l-kundizzjonijiet regolatorji 
għal suq intern tal-enerġija, spiss ma 
rriżultawx f’suq liberalizzat u kom -
petittiv. L-iżvilupp ulterjuri tas-suq 
intern tal-enerġija tal-UE, billi jinstabu 
modi prattiċi għal dawn is-swieq biex 
joperaw flimkien, jibqa’ sfida sinifi -
kanti. Dan minħabba li hemm bosta 
mekkaniżmi ta’ skambju differenti 
użati fl-UE u s-swieq tal-enerġija huma 
influwenzati minn diversi interventi 
(il-paragrafi 39 u 43 sa 46).
Rakkomandazzjoni 3  
Kummerċ trasparenti
Il-Kummissjoni għandha tippromwovi 
l-iżvilupp mifrux ta’ mekkaniżmi ta’ 
skambju trasparenti kemm għall-gass 
kif ukoll għall-elettriku. Dan għandu 
jinkludi l-iffaċilitar u l-appoġġ tal-
istabbiliment ta’ skambji fl-Istati Mem -
bri fejn attwalment dawn ma jeżistux 
jew fejn jiddominaw il-mekkaniżmi ta’ 
skambju B2B.
60 Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet
118  
Il-Kodiċijiet tan-Netwerk huma regoli 
tekniċi li jfittxu li jipprovdu bażi għal 
interoperabbiltà teknika f’sistemi ta’ 
trażmissjoni tal-elettriku u tal-gass fl-
UE. Il-kodiċijiet jistabbilixxu standards 
tekniċi komuni li għandhom jiżguraw 
il-fluss liberu tal-enerġija minn naħa 
għal oħra tal-fruntieri. Minkejja li 
reċentement sar progress bl-ap -
provazzjoni tal-kodiċijiet tan-netwerk 
għall-gass, ebda wieħed mill-kodiċijiet 
tan-netwerk tal-elettriku għadu ma 
ġie approvat finalment permezz tal-
proċess tal-komitoloġija. Xi kodiċijiet 
tan-netwerk qed jiġu adottati mill-
Istati Membri qabel ma jiġu approvati 
finalment f’qafas ta’ inizjattivi reġjonali 
għall-implimentazzjoni bikrija (il-para -
grafi 47 sa 51).
Rakkomandazzjoni 4  
L-approvazzjoni 
u l-implimentazzjoni tal-
kodiċijiet tan-netwerk
Il-Kummissjoni għandha tħaffef il-
proċess tal-komitoloġija, bil-ħsieb li 
tiżgura l-approvazzjoni tal-kodiċijiet 
tan-netwerk tal-elettriku sa tmiem 
l-2015. Il-Kummissjoni għandha 
tħeġġeġ ukoll lill-ACER u lill-ENTSOs 
biex jappoġġaw l-implimentazzjoni 
bikrija tal-kodiċijiet tan-netwerk mill-
Istati Membri fil-qafas tal-inizjattivi ta’ 
kooperazzjoni reġjonali.119  
Minkejja li sar progress, l-effetti sħaħ 
fuq il-prezzijiet tas-swieq interni tal-
enerġija għadhom ma ġewx irrealiz -
zati, u għad fadal differenzi sinifikanti 
fil-prezzijiet tal-enerġija bejn l-Istati 
Membri.
120  
Il-prezzijiet bl-ingrossa tal-elettriku 
għadhom ma kkonverġewx fl-UE, 
b’differenzi sostanzjali evidenti anke 
bejn xi Stati Membri ġirien. Sabiex 
jiġi stimulat il-kummerċ tal-elettriku 
transkonfinali, l-UE stabbilixxiet mira 
li l-interkonnessjonijiet transkon -
finali tal-elettriku ta’ Stat Membru 
għandhom ikunu mill-inqas 10 % 
tal-kapaċità installata ta’ produzzjoni 
tiegħu. Madankollu, din il-mira hija 
nieqsa mir-rilevanza minħabba li tif -
foka fuq l-iżvilupp ta’ infrastruttura 
minflok tkun ibbażata fuq id-dinamika 
tad-domanda bil-ħsieb li tinkiseb 
il-konverġenza fil-prezzijiet (il-para -
grafi 59 sa 64).
121  
Anke jekk il-mudell ta’ mira għall-gass, 
ibbażat fuq il-kummerċ iċċentralizzat, 
kellu jiġi implimentat, jista’ jkollu biss 
effett limitat fuq il-medja tal-prezzijiet 
tal-gass bl-ingrossa. Il-bini ta’ pipe -
lines tal-gass sinifikanti madwar l-UE 
bħala mod kif jiġi ffaċilitat l-iżvilupp 
tal-kummerċ iċċentralizzat kompetittiv 
madwar l-Ewropa kollha jkun jeħtieġ 
investiment sinifikanti. Madankollu, jis -
ta’ jkun li l-każ ekonomiku biex jin  kiseb 
dan ma jeżistix f’xi każijiet. Jeżistu 
modi alternattivi għall-introduzzjoni 
tal-kompetizzjoni fis-swieq tal-gass, 
pereżempju, billi jiġu installati termi -
nals tal-LNG f’postijiet strateġiċi biex 
iservu suq nazzjonali wieħed jew aktar 
(il-paragrafi 65 sa 71).
61 Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 5  
Mudelli ta’ żvilupp tas-suq 
u ta’ infrastruttura għall-
elettriku u l-gass
Il-Kummissjoni għandha:
(a) tqis jekk għandhiex tistabbilixxi 
objettivi ta’ interkonnessjoni tal-
elettriku  bbażati fuq il-ħtiġijiet 
tas-suq aktar milli fuq il-kapaċità 
ta’ produzzjoni nazzjonali fissa;
(b) terġa’ tivvaluta l-ispejjeż 
u l-benefiċċji potenzjali tal-mudell 
ta’ mira għall- gass , u tqis, fid-dawl 
ta’ domanda inċerta, jekk hemmx 
alternattivi għall-kostruzzjoni 
estensiva ta’ pipelines tal-gass, 
bħall-installazzjoni ta’ terminals 
tal-LNG f’postijiet strateġiċi biex 
iservu suq nazzjonali wieħed jew 
aktar bl-użu ta’ soluzzjonijiet 
kompatibbli mas-suq intern tal-
enerġija. Dan għandu jkun ibbażat 
fuq valutazzjoni komprensiva 
tal-ħtiġijiet fil-livell tal-UE (ara 
r-Rakkomandazzjoni 7 ).
L-infrastruttura tal-enerġija fl-
Ewropa għadha mhijiex adatta 
għal swieq kompletament 
integrati u għaldaqstant 
attwalment ma tipprovdix 
sigurtà effettiva tal-provvista 
tal-enerġija
122  
L-infrastruttura tal-enerġija fl-Istati 
Membri u bejniethom għadha mhijiex 
adatta għas-suq intern tal-enerġija. 
Fil-prattika, kapaċità insuffiċjenti 
tal-infrastruttura fi Stat Membru tista’ 
żżomm lura importazzjonijiet u es -
portazzjonijiet potenzjali u l-limitu sa 
fejn Stat Membru jista’ jaġixxi bħala 
pajjiż ta’ tranżitu. Għad fadal ukoll 
lakuni fl-infrastruttura transkonfinali ta’ 
trażmissjoni tal-gass u tal-elettriku bejn 
l-Istati Membri (il-paragrafi 73 sa 81).Rakkomandazzjoni 6  
Użu ottimu tal-
infrastruttura eżistenti
Il-Kummissjoni għandha:
(a) tidentifika infrastruttura transkon -
finali tal-enerġija li mhijiex qed 
tintuża fil-potenzjal sħiħ tagħha 
biex tappoġġa s-suq intern tal-
enerġija, jew għax tinsab marbuta 
f’kuntratti bilaterali fit-tul li ma jip -
permettux li partijiet terzi jkollhom 
aċċess, jew għax il-kapaċitajiet 
tekniċi tagħha, bħall-flussi fid-
direzzjoni opposta, mhumiex qed 
jintużaw;
(b) taħdem ma’ partijiet interessati 
fl-Istati Membri sabiex ittejjeb 
il-limitu sa fejn din l-infrastruttura 
tintuża realment b’mod kontinwu 
għall-benefiċċju tas-suq intern 
tal-enerġija;
(c) tesplora l-benefiċċji tal-istabbili -
ment ta’ TSOs reġjonali bħala mezz 
biex tħeġġeġ u timmaniġġja b’mod 
effiċjenti l-flussi tal-enerġija bejn 
il-fruntieri, u b’hekk tisfrutta l-
infrastruttura eżistenti bl-aħjar mod.
123  
Valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet 
għal infrastruttura tal-enerġija fil-livell 
tal-UE hija meħtieġa biex tinforma 
d-deċiżjonijiet dwar l-iżvilupp tas-suq 
intern tal-enerġija u s-sigurtà tal-
provvista tal-enerġija (il-paragrafu 82). 
Bil-ħtieġa ta’ investimenti sinifikanti 
fl-enerġija madwar l-UE, analiżi kom -
prensiva bħal din hija għodda kruċjali 
għall-immirar ta’ fondi tal-UE u fondi 
oħra fis-settur (il-paragrafi 82, 84 u 99). 
Fil-preżent, l-għodod ta’ ppjanar użati 
mill-Kummissjoni, prinċipalment il-listi 
tal-proġetti ta’ interess komuni u l-
pjanijiet fuq għaxar snin għall-iżvilupp 
tan-netwerk, għandhom limitazzjoni -
jiet importanti (il-paragrafi 85 sa 87). 
Il-Kummissjoni lanqas ma għandha 
mudell avvanzat tal-iżvilupp tas-suq 
biex tappoġġa l-analiżi tal-ħtiġijiet 
neċessarja (il-paragrafu 83).
62 Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 7:  
It-tfassil ta’ valutazzjoni 
komprensiva tal-ħtiġijiet 
għal infrastruttura fil-livell 
tal-UE
Il-Kummissjoni għandha:
(a) tfassal valutazzjoni komprensiva 
tal-ħtiġijiet għal infrastruttura 
tal-enerġija fil-livell tal-UE, għall-
iżvilupp tas-suq intern tal-enerġija, 
din għandha tiffunzjona bħala 
referenza għad-dokumenti l-oħra 
bħat-TYNDPs;
(b) iddaħħal fis-seħħ, biex tappoġġa 
l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet, kapaċità 
għall-immudellar tas-swieq tal-
enerġija inkluża firxa wiesgħa ta’ 
projezzjonijiet tad-domanda, jew 
internament jew inkella fl-Aġenzija 
għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi 
tal-Enerġija (ACER);
(c) taħdem mal-ENTSO-E u l-ENTSO-
G biex il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
tiffunzjona bħala input għall-
ippjanar tal-infrastruttura relatat 
mas-suq intern tal-enerġija fl-UE, 
inklużi l-Pjanijiet fuq Għaxar 
Snin għall-Iżvilupp tan-Netwerk 
(TYNDPs).124  
L-iżvilupp ta’ infrastruttura transkon -
finali tal-enerġija teħtieġ kooperazz -
joni bejn Stati Membri ġirien. F’dan 
il-kuntest, il-finanzjament tal-proġetti, 
l-allokazzjoni tal-ispejjeż u l-kisba 
tal-permessi tal-ippjanar jistgħu 
jkunu ta’ sfida. Kien hemm esperjenzi 
tajbin madwar l-UE ta’ kooperazz -
joni reġjonali fis-settur tal-enerġija li 
tfaċċat fil-forma ta' inizjattivi kemm 
politiċi kif ukoll tekniċi. Xi wħud mill-
attivitajiet ta' koordinazzjoni tal-Kum -
missjoni kellhom riżultati pożittivi (ara 
l-paragrafi 88 sa 93).
L-appoġġ finanzjarju tal-
Unjoni Ewropea fil-qasam 
tal-Infrastruttura tal-Enerġija 
kellu biss kontribut limitat 
għall-iżvilupp tas-suq intern 
tal-enerġija u għas-sigurtà tal-
provvista tal-enerġija
125  
Il-prijoritizzazzjoni insuffiċjenti tal-
proġetti naqqset l-effettività tal-fi -
nanzjament tal-UE għall-infrastruttura 
tal-enerġija. Il-Kummissjoni użat bosta 
listi ta’ proġetti speċifiċi bħala mod kif 
tipprijoritizza l-investimenti mill-baġit 
tal-UE u biex tidentifika l-proġetti li 
huma eliġibbli għall-finanzjament. 
Madankollu, il-Kummissjoni ma 
ddefinietx dawn il-listi abbażi ta’ 
valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet 
għall-iżvilupp ta’ infrastruttura fil-livell 
tal-UE. Dan jinvolvi riskji li jimminaw 
l-utilità ta’ dawn il-listi bħala għodod 
għall-prijoritizzazzjoni tal-investimenti 
u għall-immirar tal-fondi tal-UE (il-
paragrafi 100 sa 103).
63 Konklużjonijiet u Rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 8  
Irfinar tal-użu tal-listi ta’ 
PCIs
Il-Kummissjoni għandha tirfina 
l-proċeduri tal-ippjanar tagħha 
u b’mod partikolari l-prijoritizzazz -
joni u l-finanzjament tal-Proġetti ta’ 
Interess Komuni (PCIs), fid-dawl ta’ 
valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet 
għal infrastruttura tal-enerġija fil-livell 
tal-UE (ara r- Rakkomandazzjoni 7 ).
126  
L-istrumenti ta’ finanzjament prinċipali 
tal-UE għall-finanzjament ta’ proġetti 
tal-infrastruttura tal-enerġija, l-EEPR, 
il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u l-
Fondi Strutturali u ta’ Investiment 
Ewropej, mhumiex imfassla primar -
jament biex itejbu s-suq intern 
tal-enerġija, u dan huwa evidenti 
f’aspetti tal-mod kif jiġu implimen -
tati. Il-finanzjament tas-CEF mhuwiex 
marbut mar-riformi fis-suq tal-enerġija, 
u l-kundizzjonijiet li jikkonċernaw 
l-iżvilupp tas-suq tal-enerġija ma ġewx 
inklużi fil-ftehimiet ta’ sħubija tal-FSIE 
għall-perjodu mill-2014 sal-2020 (il-
paragrafi 104 sa 108).Rakkomandazzjoni 9  
Funzjonament xieraq 
u kontinwu tas-Suq 
Intern tal-Enerġija 
bħala kundizzjoni għall-
finanzjment ta’ proġetti 
tal-infrastruttura tal-
enerġija mill-UE
Il-Kummissjoni għandha tagħmel 
proposti leġiżlattivi dwar kif għandha 
tieħu d-deċiżjonijiet tagħha biex 
tagħżel liema proġetti tal-infrastruttu -
ra tal-enerġija jiġu ffinanzjati, suġġett 
għall-funzjonament xieraq u kontinwu 
tas-suq tal-enerġija fl-Istati Membri.
127  
Jeżistu eżempji ta’ proġetti tal-
infrastruttura tal-enerġija ffinanzjati 
mill-UE li kellhom effett pożittiv fuq 
is-suq intern tal-enerġija u s-sigurtà 
tal-provvista. Madankollu, l-impatt 
ta’ ħafna proġetti oħra sa issa kien 
limitat. Dan minħabba li xi proġetti ma 
ffukawx fuq il-ħtiġijiet għall-iżvilupp 
tas-suq intern; ftit ġew ikkompletati 
u bdew jaħdmu; għal xi wħud, il-prob -
lemi tal-kapaċità fl-Istati Membri 
ġirien żammew lura l-użu tagħhom; 
u l-effiċjenza ta’ xi proġetti hija limi -
tata minħabba li jfittxu li jiżviluppaw 
infrastruttura addizzjonali flimkien 
mal-infrastruttura eżistenti (il-para -
grafi 109 sa 111).
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxja mis-Sur Henri GRETHEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-21 ta’ 
Ottubru 2015.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

64
 Annessi Anness I(a) Prezzijiet medji tal-elettriku bl-imnut bit-taxxi għal konsumaturi f’unitajiet 
domestiċi: l-ewwel tliet xhur tal-2015 f’ċenteżmi tal-euro għal kull kWh
> 22.0119.01 – 22. 00 14.01 – 1 9.00 < 14.00Griż: pajjiż mhux
tal-UEPrezzijiet għal kull kWh (c€)
 14.54
 20.23 18.26 17.67
 13.12 16.23 11.33
 9.31 13.17 19.37 15.84
 12.66
 14.43
 .79 12
 14.59
 .35 20
 24.21 12.47 17.41
 29.74 30.83
 18.08
 20.80 24.35 19.11
 22.53 22.33 10.06
Nota:  L-affordabbiltà tal-prezzijiet tal-konsumaturi hija kwistjoni separata, li għandha titqies fil-kuntest tal-livell ta’ introjtu nett disponibbli f’kull 
Stat Membru. Kif stipulat fil-paragrafu 23, dan l-awditu ma kopriex il-faqar enerġetiku.
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea.
65 Annessi Anness I(b) Prezzijiet medji tal-elettriku mingħajr il-VAT u t-taxxi mhux rikuperabbli għal 
konsumaturi industrijali: l-ewwel tliet xhur tal-2015, ċenteżmi tal-euro għal kull kWh
 > 14.01 12.01 – 14. 00  9.01 – 12. 00 < 9.00 Griż: pajjiż mhux tal-UE Prezzijiet għal kull kWh (c€)
13.8010.24
16.09
15.439.568.628.61
8.358.966.977.44
8.87
8.38
8.27
11.15
10.95
17.0210.9514.94
15.828.47
10.23
10.8513.5212.84
12.0412.3510.06
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea.
66 Annessi Anness IIValutazzjoni tal-prezzijiet tal-akkwist tal-gass imħallsa mill-fornituri tal-Istati Mem -
bri tal-UE - medja annwali għall-2014 (EUR/MWh)
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq l-informazzjoni pprovduta mill-ACER. Ċipru u Malta attwalment ma għandhomx swieq tal-gass u għaldaqstant mhumiex 
inklużi.26.4 
  Prezz tal-hub Prezzijiet tal-importazzjoni ddikjarati /f_il-fruntiera 
 
   
        
 
 
  
  
 
  
    
   Nofsinhar  
24.7 Tramuntana
27.822.1
24.1
31.8 26.227.0 25.724.724.023.923.7
23.924.127.628.8
32.0
29.3
35.3
25.1
26.7
30.9
28.224.3
26.4
28.927.625.4
25.0
67 Annessi Anness IIIParteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-gruppi ta’ ħidma tal-ACER, minn Jannar 2013 sa 
Mejju 2015
Il-Bord 
tar-RegolaturiIl-Grupp ta’ Ħidma 
għall-ElettrikuIl-Grupp ta’ Ħidma 
għall-GassIl-Grupp ta’ 
Ħidma għall-
Implimentazzjoni, 
il-Monitoraġġ 
u l-Valutazzjoni 
KomparattivaIl-Grupp ta’ Ħidma 
għall-Integrità 
u t-Trasparenza 
tas-Suq
Għadd ta’ laqgħat li saru 22 24 25 24 20
L-Awstrija 22 24 25 19 20
Il-Ġermanja 22 23 25 17 19
Ir-Renju Unit 22 24 24 15 20
Franza 20 23 24 17 20
Il-Belġju 22 21 25 24 11
Spanja 22 19 25 19 17
L-Iżvezja 22 23 21 17 19
Il-Portugall 22 24 25 5 16
L-Italja 22 20 21 11 16
In-Netherlands 22 24 22 6 16
Il-Polonja 21 22 25 2 16
L-Ungerija 22 18 22 0 19
Id-Danimarka 22 21 16 6 11
Il-Finlandja 22 21 15 0 16
Ir-Repubblika Ċeka 22 13 9 4 19
L-Irlanda 22 14 14 0 12
Il-Lussemburgu 19 8 9 0 14
Is-Slovenja 18 0 8 0 7
Il-Kroazja 15 3 5 1 4
Il-Ġreċja 20 1 5 0 2
Il-Litwanja 18 1 3 0 2
Il-Latvja 16 0 6 0 1
Malta 22 0 0 0 0
Ir-Rumanija 18 1 2 0 1
L-Estonja 18 0 0 0 0
Ċipru 14 0 0 0 0
Il-Bulgarija 2 0 0 0 0
Is-Slovakkja 1 0 0 0 0
68
Rakkomandazzjoni 1
il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Is-servizzi tal-Kummissjoni ddikjaraw l-infurzar 
tar-regoli tat-Tielet Pakkett bħala prijorità fl-2015. 
Il-kontrolli tal-konformità fuq l-implimentazzjoni 
tat-Tielet Pakkett tlestew fit-28 Stat Membru kollha 
u qed jitqaj  mu l-kwistjonijiet potenzjali kollha li huma 
inkompatibbli mal-leġiżlazzjoni tas-suq intern mal-
awtoritajiet tal-Istati Membri kkonċernati.
Rakkomandazzjoni 2 (a)
Din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati 
Membri. Il-Kummissjoni madankollu taqbel mar-rak -
komandazzjoni u se teżerċita skrutinju partikolari dwar 
l-indipendenza tal-NRAs waqt valutazzjoni ta’ kon -
formità mar-regoli tat-Tielet Suq Intern tal-Enerġija.
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u qed 
tfittex possibbiltajiet biex jissaħħu s-setgħat eżistenti 
ta’ ACER, inkluż vis-à-vis l-Istati Membri, bil-għan li tiġi 
adattata għar-realtajiet ta’ swieq interni aktar integrati.
Rakkomandazzjoni 3
il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Sabiex tiġi indirizzata l-problema ta’ skambji 
kummerċjali sottożviluppati, il-Kummissjoni adottat 
regolamenti fil-qasam tal-gass u l-elettriku li jagħmlu 
l-installazzjoni ta’ skambji tal-enerġija obbligatorju 
(pereżempju “CAM” u r-Regolamenti “ta’ Bilanċ” 
fil-gass, ir-Regolament “CACM”, li jistabbilixxi r-regoli 
għal akkoppjament tas-suq madwar l-UE kollha, 
fl-elettriku). Barra minn hekk, l-implimentazzjoni 
tar-Regolament (UE) Nru 1227/2011 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill dwar l-integrità u t-trasparenza 
tas-swieq tal-enerġija bl-ingrossa (REMIT) għadha 
għaddejja.Sommarju Eżekuttiv
IV
Il-Kummissjoni tenfasizza l-importanza ta’ suq tal-
elettriku u tal-gass li jiffunzjona sew għas-Sigurtà 
tal-Provvista.
V
Il-Komunikazzjoni “Progress lejn it-tlestija tas-suq 
tal-enerġija” (COM(2014) 634 finali), irrikonoxxiet 
li l-Ewropa tinsab fi stadju avvanzat lejn it-tlestija 
tas-suq intern tal-enerġija. Il-kummerċ transfruntier 
qed jiżdied, l-enerġija rinnovabbli qed tiġi integrata 
b’suċċess fis-sistema u bdiet il-ħidma fuq l-introduzz -
joni tal-grilji intelliġenti u l-iffaċilitar ta’ ġenerazzjoni 
distribwita. Iżda huwa ċar ukoll li x-xogħol għadu ma 
tlestiex; ostakli jipprevjenu s-suq milli jaħdem bla 
xkiel. Il-Proġett tal-Unjoni tal-Enerġija huwa mfassal 
biex jindirizza dawn l-ostakli. Il-Kummissjoni ħadet 
passi konkreti biex jitneħħew l-ostakoli tas-suq li għad 
fadal fis-suq intern tal-enerġija, notevolment fl-inizjat -
tiva tagħha tat-tfassil tas-suq.
Fir-rigward tal-infrastruttura tal-enerġija, huwa impor -
tanti li wieħed jinnota, li:
- L-infrastruttura tal-enerġija hija mistennija li 
tiġi ffinanzjata mis-suq - jiġifieri tariffi tal-utent 
approvati minn awtoritajiet regolatorji indi -
pendenti; sostenn finanzjarju mill-baġit tal-UE 
għalhekk għandu jkun l-eċċezzjoni aktar milli 
r-regola.
- Fejn ġie allokat appoġġ finanzjarju, is-sigurtà 
tal-provvista tjiebet b’mod sinifikanti għal ċerti 
reġjuni (ara pereżempju l-eżempji għal EEPR 
taħt l-osservazzjoni tal-Qorti fil-paragrafu 103 
jew bosta mill-proġetti awditjati kofinanzjati 
mis-CEF jew l-ESIF msemmijin fl-osservazzjoni 
tal-Qorti għall-paragrafi 109-111).Risposta  
tal-Kummissjoni
Risposta tal-Kummissjoni 69
VII
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-infrastruttura 
trans-Ewropea jeħtieġ li tkun imtejba biex twas -
sal għall-effett sħiħ tagħha fuq is-suq intern tal-
enerġija. Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li valutazzjoni 
komprensiva tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura fil-livell 
tal-UE hija meħtieġa, iżda tixtieq ukoll tenfasizza 
sa liema punt l-ippjanar tal-infrastruttura diġà qed 
iseħħ fil-biċċa l-kbira fil-livell tal-UE, u kif dan jissarraf 
fil-politika tal-Kummissjoni. Għalkemm il-proċeduri 
u l-għodod jistgħu jeħtieġu li jiġu ottimizzati, diġà 
hemm valutazzjoni tajba ta’ x’hemm bżonn f’termini 
ta’ infrastruttura ewlenija tal-enerġija Ewropea. Ara 
t-tweġiba tal-Kummissjoni għar-Rakkomandazzjoni 7 
u għall-paragrafu 82.
Rakkomandazzjoni 6 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Hija diġà 
bdiet timplimenta l-azzjonijiet f’dan is-sens. Dan huwa 
l-każ speċjalment għall-grupp ta’ livell għoli dwar il-
konnettività tal-gass fl-Ewropa Ċentrali u fix-Xlokk tal-
Ewropa. L-għan tal-grupp huwa li jikkoordina l-isforzi 
biex jiffaċilita infrastruttura transfruntiera u trans-
Ewropea li tiddiversifika l-provvisti tal-gass fir-reġjun, 
kif ukoll biex jimplimenta regoli armonizzati.
Rakkomandazzjoni 6 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Din diġà 
qed taġixxi f’din id-direzzjoni fil-qafas tal-inizjattivi 
reġjonali: wieħed mill-objettivi ewlenin ta’ inizjattivi 
reġjonali huwa li tiffoka fuq l-ostakoli (fiżiċi jew regola -
torji) f’infrastruttura transfruntiera.
Rakkomandazzjoni 6 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-kooperazzjoni fost l-operaturi tas-sistema ta’ 
trażmissjoni (TSO) diġà saret obbligatorja f’bosta 
regoli ta’ implimentazzjoni (“kodiċijiet tan-netwerk”) 
li jikkonċernaw l-operazzjoni tal-grilja u l-kummerċ 
tal-enerġija.
Fil-kuntest tat-tfassil tas-suq tal-elettriku, hija qed 
tesplora possibbiltajiet għal kooperazzjoni msaħħa 
u r-responsabbiltajiet kondiviżi bejn it-TSOs, abbażi 
tal-kunċett ta’ inizjattivi ta’ koordinazzjoni ta’ sigurtà 
reġjonali (RSCIs — Regional Security Coordination ini -
tiatives), b’mod partikolari f’reġjuni konnessi mill-qrib, 
bħala l-ewwel pass lejn aktar integrazzjoni tat-TSOs 
fil-livell reġjonali.Rakkomandazzjoni 4
il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissarju għall-Azzjoni Klimatika u l-Enerġija 
ddikjara l-adozzjoni tal-kodiċijiet tan-netwerk 
prijorità. Il-Kummissjoni ħadmet b’mod intensiv, 
f’kooperazzjoni ma’ regolaturi, it-TSO u partijiet 
interessati oħra, biex tifformula mill-ġdid il-kodiċijiet 
tan-netwerk proposti b’mod li jiggarantixxi n-new -
tralità tagħhom u jiżgura l-implimentazzjoni effettiva 
tagħhom. Tmienja minn għaxar proposti tal-kodiċijiet 
tan-netwerks tal-elettriku huma mistennija jiġu vvo -
tati mill-Kumitat sal-aħħar tal-2015.
Il-Kummissjoni tippromwovi b’mod attiv l-implimen -
tazzjoni bikrija tal-kodiċi tan-netwerk fil-kuntest ta’ 
inizjattivi ta’ koperazzjoni reġjonali.
Rakkomandazzjoni 5 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Filwaqt li l-mira attwali ta’ 10 % għall-2020 hija 
bbażata fuq il-kapaċità ta’ produzzjoni, l-aspetti 
tal-kost u l-potenzjal ta’ skambji kummerċjali se jiġu 
kkunsidrati u għandhom rwol importanti fl-immudel -
lar tal-mira għall-interkonnessjoni għall-2013 fil-livell 
reġjonali jew f’dak tal-pajjiż. Dan se jżid il-flessibilità 
meħtieġa biex taġġusta l-mira minima ta’ 15 % ta’ 
interkonnessjoni għall-elettriku fl-2030 għall-ħtiġijiet 
tas-suq.
Rakkomandazzjoni 5 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-pjan ta’ għaxar snin għall-iżvilupp tan-netwerk 
tal-gass tal-2015 diġà jipprovdi valutazzjoni tajba 
tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura taħt varjetà wiesgħa ta’ 
xenarji dwar id-domanda futura, il-prezzijiet, l-iżvilupp 
tal-infrastruttura u aspetti oħra. L-analiżi turi b’mod ċar 
li mhux il-proġetti kollha ppjanati se jkunu meħtieġa. 
Il-proċess tal-interkonnessjoni ta’ komponent perife -
rali attwali jibni fuq din il-valutazzjoni. Barra minn 
hekk, sabiex wieħed jasal għal valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
imtejba tas-suq tal-gass tal-UE, bdiet ħidma prepara -
torja dwar strateġija tal-UE għal-LNG u għall-ħażna 
tal-gass u l-Kummissjoni se tippubblika strateġija 
għal-LNG u għall-ħażna tagħha f’Jannar 2016.
Risposta tal-Kummissjoni 70
Pereżempju l-għażla tal-proġetti PCI għandha l-għan 
li tidentifika dawk il-proġetti li jikkontribwixxu l-aktar 
biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-enerġija tal-UE 
(affordabilità, sigurtà tal-provvista, sostenibilità).
Analiżi tal-ħtiġijiet aktar robusta li tgħaqqad is-
swieq tal-elettriku u tal-gass se tkun fis-seħħ sa 
tmiem l-2016. Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għar-
Rakkomandazzjoni 7(a).
Fir-rigward tal-finanzjament, fl-għażla ta’ azzjonijiet 
għall-appoġġ finanzjarju, għal dawk il-proġetti fejn 
il-ħtieġa għal appoġġ pubbliku ġiet identifikata, il-
maturità kif ukoll kriterji oħra ta’ evalwazzjoni tqiesu 
wkoll. Il-Kummissjoni qed taħdem mill-qrib mal-BEI 
u ma’ partijiet interessati oħra biex iżżid l-assistenza 
teknika għat-titjib tas-sensiela ta’ proġetti ta’ interess 
strateġiku. Għalhekk, l-ebda azzjoni ulterjuri mhija 
prevista.
Rakkomandazzjoni 9
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni temmen bis-sħiħ li huwa meħtieġ pro -
gress ugwali fuq l-infrastruttura u r-regolamentazzjoni 
tas-suq biex ikun żgurat suq intern tal-enerġija effettiv. 
Madankollu, kundizzjonalità riġida tkun wisq kump -
lessa biex tkun implimentata b’mod ġuridikament 
eżegwibbli u tirriskja li tkun ta’ detriment għall-
iżvilupp tal-infrastruttura meħtieġa.Rakkomandazzjoni 7 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Hija diġà ħadet azzjoni f’din id-direzzjoni. Kien hemm 
ħidma kontinwa biex jiġu żviluppati t-TYNDPs u (mill-
2013) l-analiżi akkumpanjanti tal-kostbenefiċċju. Barra 
minn hekk, l-Artikolu 11(8) tar-Regolament TEN-E 
jipprevedi mudell ta’ netwerk tal-elettriku u tal-gass 
(interkonnessi) li għandu jiġi żviluppat mill-ENTSOs 
u sottomess lill-Kummissjoni u lill-ACER sal-31 ta’ 
Diċembru 2016. Il-Kummissjoni se tiżgura li dan iseħħ 
fil-ħin.
Rakkomandazzjoni 7 (b)
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din 
ir-rakkomandazzjoni.
Il-preżenza ta’ kapaċitajiet analitiċi u ta’ mmudellar 
internament tista’ jkollha implikazzjonijiet ta’ riżorsi 
konsiderevoli għall-Kummissjoni jew għall-ACER. 
L-għoti ta’ din il-kapaċità lill-ENTSOs b’sorveljanza 
u superviżjoni mill-ACER u mill-Kummissjoni tista’ 
titqies bħala alternattiva rilevanti.
Rakkomandazzjoni 7 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
L-analiżi tal-kostbenefiċċji tas-sistema kollha tal-
enerġija li jirfdu l-ippjanar u l-valutazzjoni tal-
ħtiġijiet u t-TYNDPs huma stabbiliti mill-ENTSOs 
b’kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni u l-ACER.
Rakkomandazzjoni 8
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din 
ir-rakkomandazzjoni.
Rigward il-prijoritizzazzjoni, il-Kummissjoni tfakkar 
li t-titjib tal-proċeduri tal-ippjanar huwa parti minn 
mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni regolari mal-partijiet 
interessati kollha involuti.
Risposta tal-Kummissjoni 71
Tweġiba komuni tal-Kummissjoni 
għall-paragrafi 14 sa 18
Fl-infrastruttura tal-enerġija, l-interkonnettività tas-
sistemi ta’ trażmissjoni tal-elettriku u tal-gass Ewropea 
qed tiżdied imma għadhom meħtieġa investimenti 
sinifikanti fl-infrastruttura. Sa tmiem l-2015, 13-il 
proġett mill-ewwel lista tal-Unjoni ta’ proġetti ta’ 
interess komuni (PCIs) għall-gass u l-elettriku se jkunu 
lesti. Ftit aktar minn 100 PCI huma fil-fażi tal-għoti 
tal-permessi u jistgħu jidħlu fil-fażi tal-kostruzzjoni fi 
żmien qasir. Filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-investimenti fl-
infrastruttura tal-enerġija huma magħmula mis-settur 
privat, sett ta’ għodod dedikati tal-UE huwa disponib -
bli biex jgħinu biex jingħelbu sfidi finanzjarji ulter -
juri. Sa mit-tnedija tal-faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 
(CEF) fl-2014, ġew allokati EUR 796 miljun fil-forma 
ta’ għotjiet għal proposti għal proġetti ewlenin ta’ 
infrastruttura tal-enerġija madwar l-Ewropa. Hemm 
ukoll id-disponibbiltà ta’ sostenn komplementari 
mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE). 
Barra minn hekk, il-Fond Ewropew għal Investimenti 
Strateġiċi se jipprovdi aktar appoġġ għal proġetti tal-
enerġija ta’ sinifikat strateġiku.
Biex ikunu indirizzati b’mod aktar effikaċi l-problemi 
speċifiċi ta’ infrastruttura f’xi reġjuni tal-Ewropa, ġiet 
intensifikata l-kooperazzjoni reġjonali msaħħa bejn 
l-Istati Membri kkonċernati. Dan wassal għall-ħolqien 
ta’ Gruppi ta’ Livell Għoli ta’ interkonnettività tal-gass 
u tal-elettriku tal-Peniżola Iberika u l-Konnettività 
tal-Gass fl-Ewropa Ċentrali u tax-Xlokk (CESEC) kif ukoll 
riforma tal-Grupp ta’ Livell Għoli għar-reġjun tal-Baħar 
Baltiku (BEMIP). Il-Gruppi huma mistennija li jippro -
ponu soluzzjonijiet konkreti għal problemi infrastrut -
turali u li jiżguraw l-implimentazzjoni tal-proġetti 
rilevanti.Introduzzjoni
03
Ir-responsabbiltà primarja għall-applikazzjoni 
u l-infurzar tal-liġi tal-UE hija f’idejn l-Istati Membri 
u r-rieda tagħhom li jimplimentaw b’mod sħiħ u kor -
rett il-leġiżlazzjoni hija tal-akbar importanza. Bħalissa, 
il-gvernijiet nazzjonali għadhom responsabbli għall-
iżvilupp ta’ leġiżlazzjoni u politiki tal-enerġija li jaffett -
waw is-suq intern. Anki bħala sidien ta’ kumpaniji ta’ 
forniment u ta’ trażmissjoni tal-enerġija huma jibqgħu 
attur ewlieni fis-swieq tal-enerġija tal-UE.
05
Il-Kummissjoni tqis li suq tal-enerġija verament miftuħ, 
kompetittiv u konness sew huwa l-aħjar mod biex tiġi 
żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u se jip -
permetti li l-Ewropa tagħmel it-tranżizzjoni neċessarja 
għal ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju fis-settur tal-
enerġija bl-aktar mod kosteffiċjenti u sikur.
Il-Kummissjoni, endorsjata mill-Kunsill u mill-Par -
lament, għalhekk żviluppat strateġija għal Unjoni 
tal-Enerġija, u parti ċentrali minn din l-istrateġija 
tikkonċerna l-impenn biex tneħħi l-ostakli prinċipali 
għal swieq aktar integrati tal-enerġija fl-Ewropa.
Bħala parti minn din l-istrateġija, se ssaħħaħ l-isforzi 
tagħha biex tinforza l-implimentazzjoni sħiħa tal-
leġiżlazzjoni eżistenti tal-enerġija u relatata. Il-Kum -
missjoni nediet rieżami komprensiv tal-leġiżlazzjoni 
eżistenti tal-UE, notevolment fil-qasam tal-elettriku 
(“Inizjattiva għat-Tfassil tas-Suq”), sabiex tadatta 
“it-Tielet Pakkett” eżistenti tar-regoli fejn hu meħtieġ 
biex tiġi promossa l-integrazzjoni tas-suq. Barra minn 
hekk, beda proċess ta’ reviżjoni komprensiva tal-
leġiżlazzjoni tagħha relatata mas-sigurtà tal-provvista.
13
Ara r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 5.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li ladarba l-Istati Membri 
huma obbligati jikkunsidraw l-effetti tad-deċiżjonijiet 
nazzjonali tagħhom fuq il-pajjiżi ġirien skont il-liġi 
tal-UE, l-organizzazzjoni tas-suq intern tal-enerġija 
teħtieġ koperazzjoni mill-qrib bejn l-UE u l-Istati Mem -
bri / gvernijiet nazzjonali.
Risposta tal-Kummissjoni 72
40
L-inizjattiva tat-tfassil tas-suq tal-Kummissjoni mnedija 
fil-15 ta’ Lulju 2015 (COM (2015)340) għandha l-għan 
li ssaħħaħ il-qafas legali għall-kooperazzjoni bejn 
it-TSOs.
44
Il-Kummissjoni tqis ukoll li fil-kuntest attwali, 
il-mekkaniżmi eżistenti huma eteroġenji. Biex tegħleb 
din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni adottat leġiżlazzjoni 
biex tarmonizza l-mekkaniżmi ta’ negozjar għall-Gass 
u l-Elettriku. L-implimentazzjoni ta’ din il-leġiżlazzjoni 
tinsab għaddejja (notevolment bl-adozzjoni tal-Linji -
gwida dwar l-Allokazzjoni tal-Kapaċitajiet u l-Ġestjoni 
tal-Konġestjoni (CACM) fl-elettriku u s-CAM/CMP 
u l-kodiċijiet għall-Ibbilanċjar/Linjigwida fil-gass) u se 
tnaqqas b’mod konsiderevoli l-ineffiċjenzi fil-qafas 
regolatorju attwali dwar il-kummerċ tal-enerġija.
46
Il-Kummissjoni tqis il-kwistjoni ta’ interventi statali 
mhux koordinati fis-swieq tal-enerġija bħala waħda 
mill-ikbar ostakli għal suq integrat, u għalhekk ta’ 
importanza fundamentali għall-funzjonament tas-suq 
intern tal-enerġija — u s-Sigurtà tal-Provvista.  Il-Kum -
missjoni ddeskriviet il-kwistjonijiet ewlenin u l-miżuri 
proposti fil-komunikazzjoni tagħha “Inwasslu s-suq 
intern tal-elettriku u niġbdu l-akbar profitt mill-
intervent pubbliku” (C(2013) 7243 finali) u tqiegħed 
enfasi speċifika fuq it-tneħħija ta’ interventi bla bżonn 
fl-inizjattiva għat-tfassil tas-suq li tinsab għaddejja (ara 
“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li tniedi l-proċess ta’ 
konsultazzjoni pubblika dwar disinn ġdid tas-suq tal-
enerġija”, (COM 2015 (340))).
50 (a)
Il-Kummissjoni tinnota li TSOs nazzjonali, l-awtoritajiet 
regolatorji nazzjonali u l-Istati Membri ta’ sikwit 
żammew lura milli jaqblu mal-adattament ta’ regoli 
nazzjonali jew reġjonali eżistenti favur soluzzjoni 
ta’ kompromess li toħloq suq aktar integrat/akbar 
reġjonali jew fuq il-livell tal-UE. Il-Kummissjoni qed 
tippromwovi aktar integrazzjoni tas-suq intern tal-
enerġija anki għal swieq li jiffunzjonaw b’mod ade -
gwat sabiex l-integrazzjoni Ewropea tista’ timmaterja -
lizza l-benefiċċji potenzjali tagħha bis-sħiħ, bħal aktar 
kompetizzjoni, aktar sigurtà ta’ provvista miżjuda 
permezz tal-likwidità.Osservazzjonijiet
29 - L-ewwel inċiż
L-Istati Membri għandhom f’idejhom il-ħolqien ta’ 
suq intern. Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni 
għall-paragrafu 3. L-azzjoni tagħhom tiddetermina 
jekk l-ostakli għall-kummerċ transfruntier tal-enerġija 
jitneħħewx realment u jekk l-operat tas-sistema hux 
ikkoordinat mal-ġirien. Il-Kummissjoni tista’ jkollha 
suċċess fil-kompitu tagħha biex toħloq suq intern tal-
enerġija biss ma’ dawk l-Istati Membri li jaħdmu b’mod 
proattiv lejn it-tneħħija ta’ ostakoli għall-kummerċ 
transfruntier.
32 - It-tielet inċiż
Il-kwistjonijiet relatati mal-protezzjoni tal-konsumatur 
fit-tielet pakkett huma aspett importanti addizz -
jonali li l-Kummissjoni tivverifika fil-kontrolli għall-
konformità u għat-traspożizzjoni tagħha.
35
Il-Kummissjoni tqis li s-soluzzjonijiet għal kwistjonijiet 
transfruntiera kontenzjużi bejn l-Istati Membri jsiru 
dejjem aktar importanti. Aktar ma s-swieq isiru aktar 
integrati, aktar ikun hemm bżonn awtorità indipen -
denti biex timmodera u finalment issolvi l-kunflitti 
bejn l-Istati Membri dwar kwistjonijiet regolatorji.
Il-Kummissjoni tkompli tinkoraġġixxi lill-Istati Mem -
bri kollha biex jipparteċipaw fil-laqgħat tal-Grupp 
ta’ Ħidma. Biex tiġi żgurata t-trasparenza fir-rigward 
tal-ħidma tagħhom, ir-riżultati tal-laqgħa huma 
aċċessibbli għall-Istati Membri kollha.
Risposta tal-Kummissjoni 73
51
Il-Kummissjoni tinnota li b’mod partikolari fil-qasam 
tal-elettriku, it-TSOs u l-NRAs kienu ferm attivi fil-
proġetti ta’ implimentazzjoni bikrija tal-kodiċi tan-
netwerk (ara pereżempju l-proċess ta’ akkoppjament 
tas-swieq volontarju, l-inizzjattivi ta’ bbilanċjar jew 
il-ħidma dwar iċ-Ċentri ta’ Koordinazzjoni ta’ Sigurtà 
Reġjonali).
53
Il-Kummissjoni qed taħdem b’mod attiv mal-Bulgarija 
biex tħaffef il-proċess ta’ stabbiliment ta’ skambju 
tal-enerġija sabiex tieħu sehem bis-sħiħ fil-kummerċ 
tal-enerġija madwar l-UE kollha (“akkoppjament tas-
swieq”), inkluż ma’ pajjiżi tal-Komunità tal-Enerġija (li 
flimkien jiffurmaw it-”8. Reġjun “).
54
Il-Kummissjoni tinnota li l-qafas ta’ monitoraġġ 
REMIT maħluq mir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 
REMIT (UE) Nru 1348/2014 għadu ma daħalx fis-seħħ 
minħabba li jikkonċerna “il-Kummerċ B2B” (l-hekk 
imsejħa “tranżazzjonijiet mhux standard”). Ir-Regola -
ment s’issa jkopri biss l-hekk imsejħa “tranżazzjonijiet 
standard” (jiġifieri tranżazzjoni fil-postijiet tan-negoz -
jar). Id-dispożizzjonijiet li jkopru tranżazzjonijiet “mhux 
standard” (jiġifieri tranżazzjonijiet bilaterali barra 
l-postijiet tan-negozju) se jidħlu fis-seħħ f’Marzu 2016.
59
Il-konverġenza tal-prezzijiet għadha aktar lura milli 
mistenni, l-aktar minħabba interventi statali differenti 
ħafna, li jiffavorixxu forom differenti ħafna ta’ prov -
vista tal-elettriku. Madankollu, inizjattivi tas-suq intern 
bħall-akkoppjament tas-swieq ċertament allinjaw il-
prezzijiet abbażi tal-fluss (ara l-esperjenza reċenti tal-
akkoppjament tas-suq abbażi tal-fluss) u għandhom 
il-potenzjal li jagħmlu dan aktar — b’mod partikolari, 
meta l-Istati Membri jiddeċiedu li jkun hemm aktar 
allinjament tal-interventi statali tagħhom.
61
Ir-Regolament tas-CACM, li sar legalment vinkolanti 
fl-Istati Membri kollha f’Awwissu 2015, ħoloq 
mekkaniżmi ta’ negozjar armonizzati. Il-Kummissjoni 
taqbel li l-konverġenza sħiħa tal-prezz għadha mxek -
kla minn fatturi oħra (bħall-interkonnessjoni nieqsa, 
intervenzjonijiet mhux koordinati fi Stati Membri dif -
ferenti, eċċ.).50 (b)
L-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar ir-regoli 
tekniċi stabbiliti tirrikjedi bidliet fis-sistemi nazzjonali 
u għalhekk li jinstabu kompromessi bejn 28 Stat Mem -
bru dwar kwistjonijiet tekniċi ħafna drabi kumplessi 
ta’ tħaddim tas-sistema jew il-kummerċ tal-enerġija, 
b’effetti distributtivi sinifikanti. Dan jillimita l-abbiltà 
li individwu jippjana b’mod preċiż kemm hu meħtieġ 
żmien biex jinstabu l-kompromessi meħtieġa.
Il-Kummissjoni ħadet passi biex tipprovdi għal ippja -
nar ċar u trasparenti billi tippubblika b’mod regolari 
l-proċess ta’ adozzjoni mistenni.
50 (c)
Il-Kummissjoni qed tħares lejn titjib possibbli għall-
proċess ta’ adozzjoni tal-kodiċi tan-netwerk fil-qafas 
tal-inizjattiva ta’ tfassil tas-suq tagħha.
50 (d)
Il-Kodiċi tan-Netwerk u l-Linjigwida huma dokumenti 
tal-Kummissjoni li għandhom l-għan li jneħħu l-osta -
koli għall-kummerċ permezz ta’ allinjament ta’ regoli 
tas-suq u tal-operat tal-grilja.
Huwa l-kompitu tal-Kummissjoni li tiżgura li l-abbozzi 
ta’ testi kif propost minn ENTSO-E u ACER jikkonfor -
maw mal-liġi tal-UE, ikunu newtrali lejn il-partijiet 
interessati kollha u li ma jikkonfermawx biss l-istatus 
quo, iżda jwassalu għal progress reali għas-suq intern 
tal-enerġija (ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-
paragrafu 50 (a)).
Fil-każ tal-kodiċi tal-elettriku propost, il-Kummissjoni 
kellha taħdem b’mod intensiv fuq it-testi proposti 
qabel ma tkun tista’ tadottahom skont il-liġi tal-UE. 
Il-proċess tal-adozzjoni għalhekk ħa aktar żmien milli 
kien mistenni, anke minħabba r-rilevanza ekonomika 
sinifikanti u l-effetti distributtivi possibbli tar-regoli 
adottati. Iż-żmien imqatta’ għall-abbozzar mill-ġdid 
tal-kodiċi u biex isiru n-negozjati mal-Istati Mem -
bri u mal-partijiet interessati dwar il-ħtieġa għal 
leġiżlazzjoni ambizzjuża kien ħin investit tajjeb, għax 
il-kodiċi finalment adottati se jġibu progress reali 
fl-armonizzazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 74
83
B’kont meħud tar-restrizzjonijiet fuq il-livelli ta’ 
persunal tagħha (u limitazzjonijiet simili fl-ACER), 
il-Kummiss  joni tikkunsidra li l-immudellar tal-
infrastruttura kif ukoll l-iżviluppar ta’ firxa ta’ xenarji 
jistgħu jsiru mill-ENTSOs taħt superviżjoni mill-qrib 
tal-Kummissjoni u tal-ACER.
Għandu jiġi osservat li l-verżjoni tal-2014 tal-Pjan ta’ 
għaxar snin għall-iżvilupp tan-netwerk tal-elettriku 
diġà tinkludi erba’ xenarji. Il-bini ta’ metodoloġija u ta’ 
xenarji jista’ jiġi rfinat u aġġornat, u l-Kummissjoni kif 
ukoll l-ACER jikkooperaw mill-qrib mal-ENTSOs dwar 
dan.
84
Il-finanzjament huwa mhux biss abbażi ta’ valutazzjoni 
tal-ħtiġijiet definiti minn qabel (minn fuq għal isfel) 
iżda neċessarjament għandu jiġi vvalutat u evalwat 
skont rekwiżiti speċifiċi. Meta jkunu qed jiġu vvalutati 
proġetti speċifiċi, il-maturità hija waħda mill-kriterji 
ewlenin, flimkien mal-benefiċċji li proġett jagħti lir-
reġjun fejn jinsab. Dan huwa l-każ kemm għal stru -
menti finanzjarji kif ukoll għal għotjiet.
86 - Ir-raba’ inċiż
Il-pjanijiet ta’ għaxar snin għall-iżvilupp tan-netwerk 
m’għandhomx l-għan li jikkorrispondu għalkollox 
mal-pjanijiet nazzjonali, peress li huma maħsuba biex 
ikunu aktar minn elenkar tal-pjanijiet nazzjonali kollha. 
Dawn jiffukaw fuq l-iżvilupp ta’ infrastruttura trans-
Ewropea li sservi l-objettivi prinċipali ta’ integrazzjoni 
tas-suq, sigurtà tal-provvista u sostenibbiltà.
87
L-ippjanar għandu jistrieħ fuq settijiet ta’ dejta 
kompleti, affidabbli u robusti. Il-kisba ta’ din id-dejta, 
speċjalment minn promoturi ta’ proġetti, iżda wkoll 
mill-Istati Membri, hija fil-fatt waħda mill-isfidi ewlenin 
għar-rawnd li jmiss ta’ pjanijiet ta’ għaxar snin għall-
iżvilupp tan-netwerk.64
Il-Kummissjoni taqbel li r-regolazzjoni tal-prezzijiet li 
jwasslu għal prezzijiet tal-enerġija taħt il-kost għandha 
titneħħa u qajmet din il-kwistjoni f’diskussjonijiet 
mal-Istati Membri, kif ukoll fi proċeduri ta’ ksur. Il-Qorti 
Ewropea tal-Ġustizzja riċentement approvat l-azzjoni 
ta’ infurzar tal-Kummissjoni kontra prezzijiet regolati 
(C-36/14).
70
Il-Kummissjoni għandha dipartiment jaħdem fuq 
il-monitoraġġ tas-suq u t-tbassir tal-enerġija. Il-Kum -
missjoni tirrikonoxxi li l-kapaċità tagħha fuq l-analiżi 
kumplessa hija limitata minħabba restrizzjonijiet ta’ 
riżorsi. Hija tilqa’ t-tisħiħ tal-kapaċitajiet tagħha.
Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tista’ teħtieġ li tir -
referi għal esperti esterni.
75
L-istrument ewlieni biex jgħin lill-Istati Membri sabiex 
jilħqu l-mira ta’ 10 % hija l-identifikazzjoni u l-appoġġ 
tal-implimentazzjoni tal-proġetti rilevanti ta’ interess 
komuni. Pereżempju, parti sostanzjali mill-pjan ta’ 
azzjoni tal-inizjattiva reġjonali fl-Ewropa tal-Lbiċ hija 
ddedikata biex tiżdied ir-rata ta’ interkonnessjoni bejn 
il-peniżola Iberika u s-suq tal-elettriku kontinentali.
82
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-valutazzjoni kompren -
siva tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura fil-livell tal-UE hija 
meħtieġa, iżda tixtieq ukoll tenfasizza sa liema punt 
l-ippjanar tal-infrastruttura diġà qed iseħħ fil-livell tal-
UE, u kif dan jissarraf fil-politika tal-Kummissjoni.
Il-Pjan ta’ Għaxar Snin għall-Iżvilupp tan-Netwerk 
imħejji min-Netwerk Ewropew tal-Operaturi tas-
Sistemi ta’ Trażmissjoni (ENTSO) huwa bbażat fuq 
evalwazzjoni bir-reqqa tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura, 
li wkoll tikkunsidra d-domanda. Il-frekwenza li biha 
jiġu aġġornati, jiġifieri kull sentejn, tiżgura li l-bidla 
fix-xejriet tad-domanda u tal-ġenerazzjoni tkun 
riflessa fil-pjan. Abbażi ta’ dawn il-pjanijiet u bl-użu 
tal-metodoloġija minn analiżi tal-kostbenefiċċju tas-
sistema tal-enerġija kollha kif preskritt fir-Regolament 
TEN-E l-proġetti jiġu mbagħad magħżulin għal-lista 
tal-Unjoni ta’ proġetti ta’ interess komuni (PCI). 
Il-proċess tal-għażla tal-PCIs għandu jsir b’mod tras -
parenti u robust.
Risposta tal-Kummissjoni 75
104
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li d-dewmien fl-implimen -
tazzjoni tal-proġett żamm il-programm EEPR milli 
jwassal malajr għal tkabbir ekonomiku.
Madankollu, il-benefiċċji fit-tul huma konsiderevoli, 
speċjalment fir-rigward tas-sigurtà tal-provvista:
Il-proġetti kollha tal-fluss invertit u tal-interkon -
nessjonijiet fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, minbarra 
wieħed, tlestew biex b’hekk ittejbet b’mod sinifikanti 
r-reżiljenza tal-UE tal-grilji tal-gass f’każ ta’ inter -
ruzzjoni tal-provvista simili għal dak li ġara fil-bidu 
tal-2009.
Il-proġett “NordBalt 02” għen biex jitlesta 
l-aġġornament meħtieġ fil-grilja ta’ trażmissjoni Lit -
wana biex jiġi ffaċilitat il-fluss tal-grilja ta’ trażmissjoni 
tal-elettriku permezz tal-interkonnettur. “Estlink 2” 
ikkonnettja l-grilja Estonjana/l-grilja Baltika mas-suq 
Nordiku tal-enerġija permezz ta’ kejbil taħt il-baħar 
mal-Finlandja.
Kejbil ta’ konnessjoni taħt il-baħar ġdid bejn l-Italja 
u Malta temm l-iżolament tal-grilja Maltija mill-bqija 
tal-Ewropa.
109
Għall-programmi operazzjonali tal-perjodu 2014-2020, 
sitt Stati Membri biss għażlu l-Prijorità ta’ Investiment 
tal-FEŻR marbuta ma’, fost oħrajn, it-titjib tas-sigurtà 
tal-provvista permezz tal-iżvilupp ta’ sistemi ta’ ħżin 
u ta’ trażmissjoni intelliġenti tal-enerġija. Kundizz -
jonalità speċifika ex ante  hija prevista fil-leġiżlazzjoni 
relatata ma’ din il-Prijorità ta’ Investiment, biex 
b’hekk tiżgura l-konsistenza ma’ partijiet rilevanti 
tal-leġiżlazzjoni tas-suq intern tal-enerġija u l-qafas 
tal-Proġett ta’ interess komuni. L-indikaturi tar-riżultati 
mhumiex stabbiliti fil-Programmi Operazzjonali 
rilevanti (minflok Ftehimiet ta’ Sħubija) għal kull 
wieħed mill-objettivi speċifiċi maqbula u jinkludu 
indikaturi tar-riżultati relatati ma’ aspetti tas-suq intern 
tal-enerġija.90
Il-Kummissjoni ddikjarat l-integrazzjoni tas-suq 
reġjonali bħala strument ewlieni biex jinkiseb progress 
fis-suq intern tal-enerġija. Hija se tkompli tappoġġa 
b’mod attiv inizjattivi reġjonali fl-oqsma kollha tas-suq 
intern (pereżempju infrastruttura, il-kummerċ tal-
enerġija, l-operat tas-sistema, l-adegwatezza tal-
ġenerazzjoni, skemi ta’ sostenn għall-enerġija rinno -
vabbli) u tiżviluppahom, mingħajr ma titlef l-għan 
aħħari ta’ suq integrat mal-Ewropa kollha.
100
Kemm fil-każ tal-gass kif ukoll f’dak tal-elettriku 
l-proċess ta’ żvilupp tal-pjanijiet ta’ għaxar snin għall-
iżvilupp tan-netwerk mill-ENTSOs rispettivi jagħti idea 
tajba ta’ fejn l-investimenti fil-grilji huma meħtieġa 
f’livell Ewropew.
Dawn jinfurmaw proċeduri bħal-lista tal-PCIs. 
Madankollu, huwa importanti li wieħed jiftakar li 
proġetti ta’ prijorità jew strateġikament importanti 
mhux bilfors jirrikjedu finanzjament fil-livell tal-
UE biex jipproċedu. Ostakli oħra mhux finanzjarji 
(pereżempju l-għoti tal-permessi) spiss huma aktar 
importanti. Il-proċess tal-PCIs għandu l-għan li jip -
permetti li dawn l-ostakoli jiġu indirizzati. Jekk ikun 
hemm ostakoli speċifiċi relatati mal-finanzjament, 
allura l-appoġġ mill-baġit tal-UE huwa kkunsidrat 
(pereżempju taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa). 
Din hija r-raġuni għaliex ġeneralment il-listi mhumiex 
stabbiliti bl-uniku għan li tingħata prijorità lill-investi -
menti mill-baġit tal-UE.
103
Il-lista ta’ proġetti ta’ interess komuni għandha 
tkun ibbażata fuq valutazzjoni bir-reqqa li qed tiġi 
mtejba billi jiġu rfinati diversi aspetti tal-analiżi tal-
kostbenefiċċji (pereżempju, kif tiġi vvalutata s-sigurtà 
tal-provvista). Skont il-leġiżlazzjoni fis-seħħ dwar 
il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-preżenza fuq il-lista 
hija prerekwiżit biex jinkiseb appoġġ finanzjarju. 
Madankollu, id-deċiżjoni dwar l-għoti ta’ appoġġ, 
f’konformità mal-qafas legali attwali, wara li tkun 
eżaminata l-applikazzjoni abbażi ta’ sett ta’ kriterji 
ta’ għoti li jqisu l-objettivi ta’ politika kif ukoll aspetti 
tekniċi u finanzjarji.
Risposta tal-Kummissjoni 76
Rakkomandazzjoni 1
il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Is-servizzi tal-Kummissjoni ddikjaraw l-infurzar 
tar-regoli tat-Tielet Pakkett bħala prijorità fl-2015. 
Il-kontrolli tal-konformità fuq l-implimentazzjoni 
tat-Tielet Pakkett tlestew fit-28 Stat Membru kollha 
u qed jitqaj  mu l-kwistjonijiet potenzjali kollha li huma 
inkompatibbli mal-leġiżlazzjoni tas-suq intern mal-
awtoritajiet tal-Istati Membri kkonċernati.
Rakkomandazzjoni 2 (a)
Din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati 
Membri. Il-Kummissjoni madankollu taqbel mar-rak -
komandazzjoni u se teżerċita skrutinju partikolari dwar 
l-indipendenza tal-NRAs waqt valutazzjoni ta’ kon -
formità mar-regoli tat-Tielet Suq Intern tal-Enerġija.
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u qed 
tfittex possibbiltajiet biex issaħħaħ is-setgħat eżistenti 
ta’ ACER, inkluż vis-à-vis l-Istati Membri, bil-għan li tiġi 
adattata għar-realtajiet ta’ swieq interni aktar integrati.
Rakkomandazzjoni 3
il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Sabiex tiġi indirizzata l-problema ta’ skambji 
kummerċjali sottożviluppati, il-Kummissjoni adottat ir-
Regolamenti fil-qasam tal-gass u l-elettriku li jagħmel 
l-installazzjoni ta’ skambji tal-enerġija obbligatorju 
(pereżempju “CAM” u r-Regolamenti “ta’ bilanċ” 
fil-gass, ir-Regolament “CACM”, li jistabbilixxi r-regoli 
għal akkoppjament tas-suq madwar l-UE kollha, 
fl-elettriku). Barra minn hekk, l-implimentazzjoni 
tar-Regolament (UE) Nru 1227/2011 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill dwar l-integrità u t-trasparenza 
tas-swieq tal-enerġija bl-ingrossa (REMIT) għadha 
għaddejja.L-appoġġ għall-bidla lejn ekonomija b’livell baxx 
ta’ emissjonijiet tal-karbonju, inklużi l-investimenti 
fl-effiċjenza enerġetika, l-enerġija rinnovabbli 
u netwerks ta’ distribuzzjoni intelliġenti, huwa prijorità 
għall-FSIE għall-perjodu 2014-2020, b’mod partiko -
lari b’allokazzjonijiet minimi obbligatorji għall-FEŻR. 
Investimenti f’infrastruttura tal-enerġija oħra bħal 
pereżempju t-tneħħija ta’ ostakoli fl-infrastrutturi 
tan-netwerks ewlenin huma importanti għal Stati 
Membri speċifiċi. Investimenti bħal dawn fil-fatt 
jirrappreżentaw medja ta’ madwar 0.5 % tal-allokazz -
joni totali tal-FEŻR, il-FK u l-FSE, kemm fil-perjodu tal-
2007 sal-2013 kif ukoll f’dak tal-2014 sal-2020, iżda f’xi 
Stati Membri s-sehem huwa ogħla (madwar 2 %), biex 
jirrifletti l-ħtiġijiet u l-prijoritajiet nazzjonali.
112 (b)
L-implimentazzjoni tal-proġetti kollha kofinanz -
jati mill-baġit tal-UE hija mmonitorjata mill-qrib 
u t-talbiet mill-promoturi tal-proġett biex jemendaw 
id-deċiżjonijiet ta’ għotja jiġu eżaminati bir-reqqa 
u anki rrifjutati fil-każ li l-argumenti mressqa ma 
jkunux biżżejjed.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
113
Huwa importanti li jkun innutat li: 
- L-infrastruttura tal-enerġija hija mistennija li 
tkun iffinanzjata minn tariffi tal-utent u mis-suq; 
sostenn finanzjarju mill-baġit tal-UE għalhekk 
għandu jkun l-eċċezzjoni aktar milli r-regola.
- Fejn ġie allokat appoġġ finanzjarju, is-sigurtà 
tal-provvista tjiebet b’mod sinifikanti għal ċerti 
reġjuni (ara pereżempju l-eżempji għal EEPR 
fl-osservazzjoni tal-Qorti fil-paragrafu 103 
jew bosta mill-proġetti awditjati kofinanzjati 
mis-CEF jew l-ESIF imsemmijin fl-osservazzjoni 
tal-Qorti fil-paragrafi 109-111).
Risposta tal-Kummissjoni 77
tal-infrastruttura u aspetti oħra. L-analiżi turi b’mod ċar 
li mhux il-proġetti kollha ppjanati se jkunu meħtieġa. 
Il-proċess tal-interkonnessjoni ta’ komponent peri -
ferali attwali jibni fuq din il-valutazzjoni. Barra minn 
hekk, sabiex wieħed jasal għal valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
imtejba tas-suq tal-gass tal-UE, bdiet ħidma prepara -
torja dwar strateġija tal-UE għal-LNG u għall-ħażna 
tal-gass u l-Kummissjoni se tippubblika strateġija 
għal-LNG u għall-ħażna tagħha f’Jannar 2016.
Rakkomandazzjoni 6 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Hija diġà bdiet timplimenta l-azzjonijiet f’dan is-sens. 
Dan huwa l-każ speċjalment għall-grupp ta’ livell għoli 
dwar il-konnettività tal-gass fl-Ewropa Ċentrali u fix-
Xlokk tal-Ewropa. L-għan tal-grupp huwa li jikkoordina 
l-isforzi biex jiffaċilita infrastruttura transfruntiera 
u trans-Ewropea li tiddiversifika l-provvisti tal-gass fir-
reġjun, kif ukoll biex jimplimenta regoli armonizzati.
Rakkomandazzjoni 6 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Din diġà qed taġixxi f’din id-direzzjoni fil-qafas tal-
inizjattivi reġjonali: waħda mill-objettivi ewlenin ta’ 
inizjattivi reġjonali huwa li tiffoka fuq l-ostakoli (fiżiċi 
jew regolatorji) f’infrastruttura transfruntiera.
Rakkomandazzjoni 6 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-kooperazzjoni fost l-operaturi tas-sistema ta’ 
trażmissjoni (TSO) diġà saret obbligatorja f’bosta 
regoli ta’ implimentazzjoni (“kodiċijiet tan-netwerk”) 
li jikkonċernaw l-operazzjoni tal-grilja u l-kummerċ 
tal-enerġija.
Fil-kuntest tat-tfassil tas-suq tal-elettriku, hija qed 
tesplora possibbiltajiet għal kooperazzjoni msaħħa 
u r-responsabbiltajiet kondiviżi bejn it-TSOs, abbażi 
tal-kunċett ta’ inizjattivi ta’ koordinazzjoni ta’ sigurtà 
reġjonali (RSCIs — Regional Security Coordination ini -
tiatives), b’mod partikolari f’reġjuni konnessi mill-qrib, 
bħala l-ewwel pass lejn aktar integrazzjoni tat-TSOs 
fil-livell reġjonali.Rakkomandazzjoni 4
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissarju għall-Azzjoni Klimatika u l-Enerġija 
ddikjara l-adozzjoni tal-kodiċijiet tan-netwerk 
prijorità. Il-Kummissjoni ħadmet b’mod intensiv, 
f’kooperazzjoni ma’ regolaturi, it-TSO u partijiet 
interessati oħra, biex tifformula mill-ġdid il-kodiċijiet 
tan-netwerk proposti b’mod li jiggarantixxi n-new -
tralità tagħhom u jiżgura l-implimentazzjoni effettiva 
tagħhom. Tmienja minn għaxar proposti tal-kodiċijiet 
tan-netwerks tal-elettriku huma mistennija jiġu vvo -
tati mill-Kumitat sal-aħħar tal-2015.
Il-Kummissjoni tippromwovi b’mod attiv l-implimen -
tazzjoni bikrija tal-kodiċi tan-netwerk fil-kuntest ta’ 
inizjattivi ta’ koperazzjoni reġjonali.
120
Il-konverġenza tal-prezzijiet għadha aktar lura milli 
mistenni, l-aktar minħabba interventi statali differenti 
ħafna, li jiffavorixxu forom differenti ħafna ta’ prov -
vista tal-elettriku. Madankollu, inizjattivi tas-suq intern 
bħall-akkoppjament tas-swieq ċertament allinjaw il-
prezzijiet abbażi tal-fluss (ara l-esperjenza reċenti tal-
akkoppjament tas-suq abbażi tal-fluss) u għandhom 
il-potenzjal li jagħmlu dan aktar — b’mod partikolari, 
meta l-Istati Membri jiddeċiedu li jkun hemm aktar 
allinjament tal-interventi statali tagħhom.
Rakkomandazzjoni 5 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Filwaqt li l-mira attwali ta’ 10 % għall-2020 hija 
bbażata fuq il-kapaċità ta’ produzzjoni, l-aspetti 
tal-kost u l-potenzjal ta’ skambji kummerċjali se jiġu 
kkunsidrati u għandhom rwol importanti fl-immudel -
lar tal-mira għall-interkonnessjoni għall-2013 fil-livell 
reġjonali jew f’dak tal-pajjiż. Dan se jżid il-flessibilità 
meħtieġa biex taġġusta l-mira minima ta’ 15 % ta’ 
interkonnessjoni għall-elettriku fl-2030 għall-ħtiġijiet 
tas-suq.
Rakkomandazzjoni 5 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-pjan ta’ għaxar snin għall-iżvilupp tan-netwerk 
tal-gass tal-2015 diġà jipprovdi valutazzjoni tajba 
tal-ħtiġijiet tal-infrastruttura taħt varjetà wiesgħa ta’ 
xenarji dwar id-domanda futura, il-prezzijiet, l-iżvilupp 
Risposta tal-Kummissjoni 78
Dawn jinfurmaw proċeduri bħal-lista tal-PCIs. 
Madankollu, huwa importanti li wieħed jiftakar li 
proġetti ta’ prijorità jew strateġikament importanti 
mhux bilfors jirrikjedu finanzjament fil-livell tal-
UE biex jipproċedu. Ostakli oħra mhux finanzjarji 
(pereżempju l-għoti tal-permessi) spiss huma aktar 
importanti. Il-proċess tal-PCIs għandu l-għan li jip -
permetti li dawn l-ostakoli jiġu indirizzati. Jekk ikun 
hemm ostakoli speċifiċi relatati mal-finanzjament, 
allura l-appoġġ mill-baġit tal-UE huwa kkunsidrat 
(pereżempju taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa). 
Din hija r-raġuni għaliex ġeneralment il-listi mhumiex 
stabbiliti bl-uniku għan li tingħata prijorità lill-investi -
menti mill-baġit tal-UE.
Rakkomandazzjoni 8
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din 
ir-rakkomandazzjoni.
Rigward il-prijoritizzazzjoni, il-Kummissjoni tfakkar 
li t-titjib tal-proċeduri tal-ippjanar huwa parti minn 
mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni regolari mal-partijiet 
interessati kollha involuti.
Pereżempju l-għażla tal-proġetti PCI għandha l-għan 
li tidentifika dawk il-proġetti li jikkontribwixxu l-aktar 
biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-enerġija tal-UE 
(affordabilità, sigurtà tal-provvista, sostenibilità).
Analiżi tal-ħtiġijiet aktar robusta li tgħaqqad is-
swieq tal-elettriku u tal-gass se tkun fis-seħħ sa 
tmiem l-2016. Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għar-
Rakkomandazzjoni 7(a).
Fir-rigward tal-finanzjament, fl-għażla ta’ azzjonijiet 
għall-appoġġ finanzjarju, għal dawk il-proġetti fejn 
il-ħtieġa għal appoġġ pubbliku ġiet identifikata, il-
maturità kif ukoll kriterji oħra ta’ evalwazzjoni tqiesu 
wkoll. Il-Kummissjoni qed taħdem mill-qrib mal-BEI 
u ma’ partijiet interessati oħra biex iżżid l-assistenza 
teknika għat-titjib tas-sensiela ta’ proġetti ta’ interess 
strateġiku. Għalhekk, l-ebda azzjoni ulterjuri mhija 
prevista.Rakkomandazzjoni 7 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Hija diġà ħadet azzjoni f’din id-direzzjoni. Kien hemm 
ħidma kontinwa biex jiġu żviluppati t-TYNDPs u (mill-
2013) l-analiżi akkumpanjanti tal-kostbenefiċċju. Barra 
minn hekk, l-Artikolu 11(8) tar-Regolament TEN-E 
jipprevedi mudell ta’ netwerk tal-elettriku u tal-gass 
(interkonnessi) li għandu jiġi żviluppat mill-ENTSOs 
u sottomess lill-Kummissjoni u lill-ACER sal-31 ta’ 
Diċembru 2016. Il-Kummissjoni se tiżgura li dan iseħħ 
fil-ħin.
Rakkomandazzjoni 7 (b)
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din 
ir-rakkomandazzjoni.
Il-preżenza ta’ kapaċitajiet analitiċi u ta’ mmudellar 
internament tista’ jkollha implikazzjonijiet ta’ riżorsi 
konsiderevoli għall-Kummissjoni jew għall-ACER. 
L-għoti ta’ din il-kapaċità lill-ENTSOs b’sorveljanza 
u superviżjoni mill-ACER u mill-Kummissjoni tista’ 
titqies bħala alternattiva rilevanti.
Rakkomandazzjoni 7 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
L-analiżi tal-kostbenefiċċji tas-sistema kollha tal-
enerġija li tirfed l-ippjanar u l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
u t-TYNDPs hija stabbilita mill-ENTSOs b’kooperazzjoni 
mill-qrib mal-Kummissjoni u l-ACER.
125
Kemm fil-każ tal-gass kif ukoll f’dak tal-elettriku 
l-proċess ta’ żvilupp tal-pjanijiet ta’ għaxar snin għall-
iżvilupp tan-netwerk mill-ENTSOs rispettivi jagħti idea 
tajba ta’ fejn l-investimenti fil-grilji huma meħtieġa 
f’livell Ewropew.
Risposta tal-Kummissjoni 79
126
Fir-rigward tal-FSIE, il-FEŻR taħt l-objettiv tematiku 
tal-promozzjoni ta’ trasport sostenibbli u t-tneħħija ta’ 
ostakoli fl-infrastrutturi tan-netwerks ewlenin huwa 
mfassal biex itejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija 
kemm domestka kif ukoll dik tal-pajjiżi tal-viċinat. Is-
sigurtà tal-provvista hija waħda mill-objettivi tas-suq 
intern. Kondizzjonalitajiet ex ante  tal-FSIE, introdotti 
fil-qafas regolatorju għall-2014-2020 biex tiġi żgurata 
l-effikaċja u l-effiċjenza ta’ dawn l-investimenti tal-
FEŻR, jikkontribwixxu ħalli jwasslu r-riformi fis-suq 
intern u biex jgħinu f’implimentazzjoni aħjar tal-
proġetti ffinanzjati mill-FSIE.
Is-CEF għandha biċ-ċar objettivi tas-suq intern tal-
enerġija kif iddikjarat fl-Artikolu 4 tar-Regolament. 
Dan huwa enfasizzat bħala wieħed mill-objettivi 
prijoritarji li għandhom jiġu indirizzati fl-ewwel żewġ 
programmi ta’ ħidma fl-Artikolu 17(6).
Madankollu, mhuwiex fattibbli li l-finanzjament 
tas-CEF jintrabat man-nuqqas/il-preżenza ta’ riformi 
tas-suq tal-enerġija intern kif spjegat fit-tweġiba tal-
Kummissjoni għar-rakkomandazzjoni 9.
Rakkomandazzjoni 9
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni temmen bis-sħiħ li huwa meħtieġ pro -
gress ugwali fuq l-infrastruttura u r-regolamentazzjoni 
tas-suq biex ikun żgurat suq intern tal-enerġija effettiv. 
Madankollu, kundizzjonalità riġida tkun wisq kump -
lessa biex tkun implimentata b’mod ġuridikament 
eżegwibbli u tirriskja li tkun ta’ detriment għall-
iżvilupp tal-infrastruttura meħtieġa.

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Dan l ‑awditu fittex li jiddetermina jekk l ‑implimentazzjoni 
tal‑miżuri tal ‑politika tas ‑suq intern tal ‑enerġija u  l‑infiq 
tal‑UE fuq l ‑infrastruttura tal ‑enerġija pprovdewx 
benefiċċji għas ‑sigurtà tal ‑provvista tal ‑enerġija, b’mod 
effettiv. L ‑objettiv tal ‑UE li s ‑suq intern tal ‑enerġija jiġi 
kkompletat sal ‑2014 ma ntlaħaqx. B’mod ġenerali, 
l‑infrastruttura tal ‑enerġija fl ‑Ewropa għadha mhijiex 
imfassla għal swieq kompletament integrati 
u għaldaqstant attwalment ma tipprovdix sigurtà effettiva 
tal‑provvista tal ‑enerġija. L ‑appoġġ finanzjarju mill ‑baġit 
tal‑UE fil ‑qasam tal ‑infrastruttura tal ‑enerġija kellu biss 
kontribut limitat għas ‑suq intern tal ‑enerġija 
u għas ‑sigurtà tal ‑provvista tal ‑enerġija.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I