MT    MT MT 
MT    MT  IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussell 8.10.2008 
SEC(2008) 2570 
Dokument li jakkumpanja  
il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kuns ill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat 
Ekonomiku u So ċjali Ewropew u l-kumitat tar-re ġjuni  
L-Awtorijajiet Lokali: Atturi g ħall-iżvilupp  
  
{KUMM(2008) 626 finali} 
MT 2   MT Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsi ll, lill-Parlament Ewropew u lill-Kumitat 
Ekonomiku u So ċjali Ewropew u l-kumitat tar-re ġjuni  
L-Awtorijajiet Lokali: Atturi g ħall-iżvilupp  
L-Awtoritajiet Lokali: B'kunsiderazzjoni g ħall-atturi tal-i żvilupp li jin ħtieġu sabiex jinkisbu l-
għanijiet stipulati fil-Komunik azzjoni li titfa' dawl fuq l-im portanza tal-fatt li, dan l-a ħħar, l-
atturi u l-awtoritajiet lokali  saru l-atturi ewlenin tal-i żvilupp, kif ukoll sabi ex jidentifikaw l-
ewwel elementi ta' strate ġija ta' azzjoni fl-livell tal-UE , il-Kummissjoni tipproponi li l-
istrateġija li dwarha sar ftehim g ħandha tiġi żviluppata mill-atturi lokali, li jinkludu l-
awtoritajiet lokali, dwar kooperazzjoni g ħall-iżvilupp strumentalista b'appo ġġ għal 
governanza lokali. L-g ħan se jkun li ti żdied il-koerenza, il-komplementarjetà u l-effettività 
tal-atturi lokali differenti. Il-prin ċipji u l-modalitajiet ewlenin li g ħalihom jistg ħu 
jissottoskrivu volontarjament jinkludu l-applikazzjoni fl-livell lokali tal-prin ċipji tad-
Dikjarazzjoni ta’ f'Pari ġi dwar l-Effettività tal-G ħajnuna, appo ġġ għall-governanza 
demokratika lokali, it-tis ħiħ ta' oqfsa nazzjonali b ħala bażi għall- governanza lokali u l-
promozzjoni tal-i żvilupp so ċjali u ekonomiku. It-test li ġej f’dan il-kuntest, fil-pre żent 
qiegħed jiġi eloborat minn atturi kkon ċernati. 
MT 3   MT KOOPERAZZJONI G ĦALL-IŻVILUPP  
B'APPOĠĠ GĦALL-GOVERNANZA LOKALI  
 
DAĦLA 
Filwaqt li l-importanza tad-dimensjoni lokali li tikkon ċerna l-iżvilupp hija mag ħrufa minn 
bosta, l-awtoritajiet lokali u territorjali saru l-atturi ewlenin tal-i żvilupp. 
Il-multipli ċità li qed ti żdied tal-atturi ta' kooperazzjoni f il-livell lokali (o rganizzazzjonijiet 
internazzjonali, l-Istati, l-awtoritajiet loka li u territorjali, l-organizzazzjonijiet tas-so ċjetà 
ċivili, is-settur privat) tenfasizza n-ne ċessità għal titjib fil-koerenza, il-komplementarjetà kif 
ukoll l-effettività tal-appo ġġ tagħhom. 
L-ISKOP  
Dan id-dokument jistipula l-prin ċipji u l-modalitajiet g ħal effettività a ħjar fil-kooperazzjoni 
b'appoġġ għal governanza u d-de ċentraliżazzjoni lokali f’pajji żi msieħba.  
Huwa indirizzat lejn it-tipi kollha ta' atturi differenti Ewropej li huma involuti f'dan il-qasam: 
l-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri, il-gvernijie t lokali u territorjali, l-organizazzjonijiet tas-
soċjetà ċivili, u s-settur privat. X'aktarx li fil-futur ikun miftu ħ għall-atturi internazzjonali 
kollha ta' kooperazzjoni. 
Id-Dokument hu konformi mal-koerenza u jsegwi l-orjentazzjonijiet me ħudin "mill-
Konsensus Ewropew g ħall-Iżvilupp" (2006), mal-Komunikazzjonjiet aktar spe ċifiċi tal-
Kummissjoni Ewropea fil-qasam tal-governanza, mal-awtoritajiet loka li u mal-atturi mhux 
tal-istat, mal-Konklu żjonijiet tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, mar-Re żoluzzjonijiet tal-
Parlament Ewropew u mal-Opinjoni tal-Kumitat tar-Re ġjuni kif ukoll mal-Kumitat 
Ekonomiku u So ċjali Ewropew, fuq dawn it-temi.  
Id-Dokument jag ħraf l-impenji tad-Dikjarazzjoni ta’ Pari ġi dwar l-Effettività tal-G ħajnuna. 
Id-Dokument jaqbel uko ll mal-inizjattivi spe ċifiċi internazzjonali li jappartjenu g ħad-
deċentralizzazzjoni u g ħall-governanza lokali b ħal m’huma "id-Dokument Ewropew dwar il-
Gvern Awtonomu Lokali"  (1985) u dokumenti o ħrajn tal-Kunsill Ewropew, il-“Linji Gwida 
tan-NU dwar il- Ħabitat dwar id-de ċentralizzazzjoni u t-tis ħiħ tal-awtoritajiet lokali" (2007), 
id-“Dokument tal-Afrika dwar id-demokrazija, l-elezzjonjiet u l-governanza lokali" (2007), u 
l-“Prinċipji tal-OECD g ħall-impenn internazzjonali lejn stati fra ġili" (2007), kif ukoll mal-
lezzjonijiet li ttie ħdu mill-ħidmiet tal-grupp ta' ħidma informali tal-imsie ħba tal-Iżvilupp dwar 
il-governanza lokali u d-de ċentralizzazzjoni. 
Id-dokument huwa bba żat fuq id-definizzjonijiet li ġejjin:  
Deċentraliżazzjoni:  proċess li jinvolvi d-delegazzjoni ta' firxa ta' setg ħat, kompetenzi u 
riżorsi mill-gvern ċentrali lill- ġvernijiet lokali (s ottonazzjonali) li ġew eletti. Id-
deċentraliżazzjoni ġġib magħha tliet dimensjonijiet inseparabbli minn xulxin:  
• Dimensjoni politika: tinvolvi d-distribuzzjoni mill- ġdid ta' setg ħat skont il-
prinċipju tas-sussidjarjetà, bl-g ħan li tissa ħħaħ il-leġittimità demokratika 
• Dimensjoni amministrattiva: tinvolvi organizzazzjoni mill- ġdid u assenjazzjoni 
ċara tal-ħidmiet u l-funzjonijiet bejn il-livelli te rritorjali biex titjib l-effettività, l-
effiċjenza u t-trasparenza tal-amministrazz joni fit-territorju nazzjonali kollu.  
MT 4   MT • Dimensjoni fiskali: tinvolvi l-allokazzjoni mill- ġdid tan-nefqa pubblika lil 
awtoritajiet lokali u territorjali u tag ħtihom il-ħila li jiġġeneraw id-d ħul tagħhom 
skont il-ħidmiet li ġew assenjati 
Deċentralizzazzjoni: id-delegazzjoni tal-funzj onijiet amministrattivi m ill-Istat lil strutturi 
lokali u pubbli ċi mhux eletti.  
MT 5   MT Governanza demokratika lokali:  iteħid tad-deċiżjonijiet u l-pro ċess tal-implimentazzjoni ta' 
politika pubblika li, fost il-gverniji et lokali (elett i fil-kuntest tad-de ċentralizzazzjoni), 
tinkoraġixxi parte ċipazzjoni ugwali fost il-partijiet intere ssati kollha ta' xi territorju (Stat, 
soċjetà ċivili taċ-ċittadini, settur privat), issa ħħaħ il-kontabilità lejn i ċ-ċittadini u l-kapa ċità ta’ 
rispons għal talbiet so ċjali f'isem l-interess ġenerali.  
L-awtoritajiet lokali  huma relatati mal-gvernijiet kollha e żistenti fil-livell lokali 
(sottonazzjonali). 
Qafas 
Il-prinċipji ta' dan id-Dokument huma appo ġġati mill-opinjonijiet li ġejjin: 
• Il-governanza demokratika u d-de ċentralizzazzjoni  lokali huma f undamentali fil-
ġlieda kontra l-faqar u l-in ekwitajiet, sabiex jintla ħqu l-Għanijiet tal-Millenju 
għall-Iżvilupp u biex ikunu rispettati d-Drittijiet ta l-Bniedem (li jinkludu dawk 
ekonomiċi, soċjali u kulturali). Il-g overnanza lokali demokr atika, billi tinvolvil-
atturi kollha kkon ċernati fl-elaborazzjoni, fl-imp limentazzjoni u fil-valutazzjoni 
tal-politiki lokali, tinkora ġixxi żvilupp li jrrispondi g ħad-drittijiet u t-talbiet tal-
popolazzjoni, notevolment dawk il -gruppi l-aktar vulnerabbli.  
• L-awtoritajiet lokali li ġew eletti g ħandhom rwol ta' katalista g ħall-governanza 
lokali u l-i żvilupp lokali min ħabba l-leġittimità demokratika li jgawdu minnha, kif 
ukoll min ħabba l-prossimità tag ħhom maċ-ċittadini u l-kapa ċità li għandhom biex 
jimmobilizzaw l-atturi lokali. Fil-qafas tal-politiki ta' de ċentralizzazzjoni u 
b'konformità mal-prin ċipju tas-sussidjarjetà, huwa importanti li l-gvern awtonomu 
lokali jissa ħħaħ billi jingħatawlu l-kompetenzi u r-ri żorsi neċessarji.  
• L-ebda kwistjoni dwar żvilupp ma tista' ti ġi trattata fuq livell wie ħed. L-
interazzjoni bejn il-livelli territorja li (sottonazzjonali, nazzjonali, globali) hija 
essenzjali g ħal koeżjoni tal-politiki pubbli ċi. 
• Il-politiki dwar id-de ċentralizzazzjoni u l-governan za demokratika lokali jag ħmlu 
parti mill-qafas istituzzjonali tal-Istat, li jikkontribwixxu g ħar-riforma tieg ħu u 
jsaħħu l-leġittimità tal-azzjoni pubblika.  
I IL-PRIN ĊIPJI  TA'  KOOPERAZZJONI:  LEJN  KOOPERAZZJONI  AKTAR  
EFFETTIVA  FIR-RISPONS  GĦAT-TALBIET 
L-implimentazzjoni tad-Dokument hija kontribuzzjoni g ħall-prinċipji tad-Dikjarazzjoni ta’ 
Pariġi. Hija tiddependi fuq il-prin ċipji ġenerali ta' koerenza, ta' komplimentarjetà u ta' 
koordinazzjoni kondivi ża fost l-atturi Ewropej fil-qasam tal-i żvilupp. 
Sjieda 
• Li tintagħraf it-tmexxija tal-gvernijiet loka li u nazzjonali, l-organizzazzjoni tas-
soċjetà ċivili u ċ-ċittadini fl-livell nazzjona li u lokali fil-pajii żi msieħba, fil-
ġestjoni tad-de ċentralizzazzjoni tal-pro ċessi ta' governanza lokali.  
• Li titrawwem l-implikazzjoni tal-awtorita jiet lokali u tal-orga nizzazzjonijiet tas-
soċjetà ċivili fid-djologu politi ku fir-rigward ta' kwis tjonijiet dwar l-i żvilupp. 
• Li jiġi approvat, skont strate ġija sistematika, l-i żvilupp tal-kapa ċità tal-atturi 
kollha involuti fil-governanza lokali (f’livell individw ali, ta' organizzazzjoni u 
istituzzjonali), waqt li ting ħata attenzjoni spe ċjali lil kwistjonijiet dwar is-sessi.  
MT 6   MT Allinjament 
• Li jiġi żgurat l-allinjament tal-appo ġġ għall-governanza lokali u g ħall-iżvilupp 
lokali mad-di ċentralizzazzjoni nazzjonali tal-politiki u l-istrate ġiji, permezz tal-
appoġġ ta' proċeduri u sistemi nazzjonali. 
• Li jiġu promossi strate ġiji ta' appo ġġ flessibbli u funzjonali u modalitajiet ta' 
għajnuna li ġew adattati g ħal sitwazzjonijiet lokali u nazzjonali, waqt li ting ħata 
attenzjoni spe ċjali lil anali żi tar-riskji ta' frammentazzjoni relatati mad-
deċentralizzazzjoni, u g ħall-ħtiġijiet speċifiċi tas-sitwazzjonijet ta' fra ġilità, ta' 
pajjiżi mifrudin min ħabba kunflitti jew ta' pajji żi li kellhom xi kunflitt 
(pereżempju l-iżvilupp tal-kapa ċità, il-bini tal-istat) 
• Li tingħata prieminenza lil anali żi lokali u biex ji ġu kkunsidrati l-kwistjonijiet ta' 
legittimità fid-definizzjoni tal-istrate ġiji ta' appo ġġ. 
Armonizzazzjoni 
• Li jiġu kkordinati azzjoni u appo ġġ finanzjarju favur id-de ċentralizzazzjoni u 
proċessi tal-governanza lokali fost l-a tturi ta' kooperazzjoni u mal-pajji ż imsieħeb. 
• Li tiġi promossa strate ġija territorjali g ħall-iżvilupp, li tippermetti soluzzjonijiet 
integrati li jinkora ġixxu l-koerenza mal- politiki settorali. 
• Li jiġu appoġġati proċessi ta' governanza lokali u ta' de ċentralizzazzjoni fuq 
medda twila ta' żmien. 
• Li jiġu kkunsidrati l-kwistjonijiet dwar id-dri ttijiet tal-Bniedem, id-drittijiet tat-
tfal, id-drittijiet tal-popli indi ġeni, l-ekwità, l-inklu żjoni soċjali, is-sessi, i ż-
żgħażagħ, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, l-HIV/ AIDS, l-ambjent u t-tibdil fil-
klima, fl-istrate ġiji u programmi ta' appo ġġ kollha favur il-governanza lokali u d-
deċentralizzazzjoni. 
Riżultati 
• Li tiġi appoġġata l-implimentazzjoni tas-sistem i ta' sorveljanza u evalwazzjoni 
tar-riformi ta' de ċentralizzazzjoni u ta' governanza lo kali, b'mod partikolari biex 
jitrawwem it-tqassim ta' informazzjoni, is-s egwitu u l-evalwazzjoni bejn il-livell 
ċentrali u dak lokali, u l-i żvilupp tal-kapa ċità tal-istatistika . 
• Li jiġi żgurat is-segwitu u l-evalwazzj oni tal-applikaz zjoni tal-prin ċipji ta' 
kooperazzjoni li ġew iddikjarati fid-Dokument.  
• Li jkun hemm impenn biex isir investiment fil-pro ċess ta' tag ħlim u tat-tqassim 
tal-esperjenzi dwar l-appo ġġ għall-governanza lokali u d-de ċentralizzazzjoni. 
Kontabilità re ċiproka 
• Li tiġi promossa l-kontabilità re ċiproka, in-natura previs ta u t-trasparenza fir-
relazzjonijiet mal-imsie ħba lokali u l-u żu tar-riżorsi maħsuba għall-iżvilupp.  
• Li titrawwem ir-re ċiproċità ta' skambju fost l-imsie ħba tal-kooperazzjoni. 
MT 7   MT II A SSI TA ' INTERVENT B 'APPOĠĠ GĦALL- GOVERNANZA DEMOKRATIKA LOKALI U D -
DEĊENTRALIZZAZZJONI  
L-għan tad-Dokument huwa li jidd efinixxi u jikkondividi prin ċipji ta' azzjoni fil-qasam ta' 
appoġġ għall-governanza demokratika lokali u d-de ċentralizazzjoni. Dawn il-prin ċipji 
għandhom ji ġu adattati g ħall-ispeċifikazzjonijiet tal-kuntesti lokali.  
1. Li jiġi promoss qafas nazzjonali li jraw wem governanza demokratika lokali 
1.1. Is-suċċess tal-appo ġġ għall-governanza demokr atika lokali u d-de ċentralizzazzjoni 
joħloq il-ħtieġa ta' rieda politika u qafas nazzjonali legali fil-pajji żi msieħba li 
jistipula b'mod ċar id-divi żjoni tar-rwoli, ir-responsabilitajiet u r-ri żorsi bejn l-atturi 
li jinsabu fuq saffi differ enti tal-gvern kif ukolljif fissa l-kundizzjonijiet g ħall-
governanza komuni.  
Governanza fuq divers i livelli tista' ti ġi ffaċilitata permezz ta' mi żuri ta' operazzjoni mmirati 
biex: 
• Jiġu appoġġjati arran ġamenti istituzzjonali li jrawmu d-djalogu bejn is-saffi 
differenti ta' gvern, biex b'hekk ti ġi żgurata l-koerenza bejn l-i żvilupp u l-ippjanar 
tal-politika nazzjonali u lokali; 
• Jiġu żviluppati l-kapa ċitajiet ta' strutturi nazzjonali li jie ħdu ħsieb l-ifformular u l-
implimentazzjoni ta' politiki u strate ġiji ta' de ċentralizzazzjoni, li b'mod 
partikolari ji żguraw il-koordinazzjoni, l-ippjanar adegwat u l- ġestjoni finanzjarja, 
il-koordinazzjoni, is-sorveljanza u l-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tag ħhom.  
• Tiġi żviluppata l-kapa ċità tal-awtoritajiet lokali, spe ċjalment fil-qasam tad-djalogu 
u tal-kooperazzjoni ma' livelli di fferenti ta' gvernijiet.  
• Jiġi appoġġjat ir-rwol li g ħandhom l-asso ċjazzjonijiet  nazzjonali, re ġjonali, 
internazzjoniali u kon tinentali li jirrappre żentaw il-gvernijiet lokali, li 
jippromwovi l-interessi tal-awto ritajiet lokali, notevolment billi ji ġi appoġġjat l-
iżvilupp tal-kapa ċità tagħhom u tiġi rrikonoxxuta l- ħtieġa ta' appo ġġ finanzjarju.  
2. Li tissaħħaħ il-governanza demokrat ika fl-livell lokali 
L-appoġġ għall-governanza lokali g ħandu jrawwem l-ekwità, it-trasparenza, ir-responsabilità, 
is-sensittività dwar is-sessi u l-parte ċipazzjoni attiva tal-atturi kollha, sabiex tissa ħħaħ il-
fiduċja reċiproka, l-effettività ta l-azzjoni pubblika b'appo ġġ għall-iżvilupp.  
2.1. Li tiġi kkonsolidata l-le ġittimità tal-gvernijiet lokali  
• Li jiġu appoġġati l-mekkani żmi ta' kontabilità tal-awtori tajiet lokali indirizzati 
lejn il-gvern ċentrali, lejn i ċ-ċittadini u bejniethom stess.  
• Li jiġu appoġġati l-oqfsa istituzzjonali li jiggarantixxu d-dritt g ħall-informazzjoni, 
jinkoraġġixxu d-djalogu, id-distr ibuzzjoni tar-rwoli u l- kunsens bejn il-gruppi 
soċjali kollha, li ji nkludu gruppi emar ġinati.  
• Li jiġu żviluppati l-kapa ċitajiet tal-awtoritajiet lokali, notevolment dwar l-
implimentazzjoni tal-politiki ta' parte ċipazzjoni, billi ti żdied il-parte ċipazzjoni 
min-naħa tan-nisa u t-tfal fil-pro ċessi ta' teħid ta' deċiżjonijiet biex ti ġi żgurata s-
sostenibbilità tag ħhom. 
MT 8   MT 2.2. Li lis-soċjetà ċivili tingħatalha s-setg ħa, b'kunsiderazzjoni g ħall-parteċipazzjoni 
attiva li g ħandha fil-pro ċessi tal-governanza lokali u tad-di ċentralizzazzjoni 
• Li jiġu rrikonoxxuti l-awtonomija, id-diversità u r-rwoli tal-orga nizzazzjonijiet 
tas-soċjetà ċivili bħala msieħba fid-djalogu politiku u b ħala interlokaturi tal-
istituzzjonjiet pubbli ċi, kif ukoll fl-oqsma tas-servizzi so ċjali u l-infrastrutturi 
essenzjali.  
• Li tiġi promossa ċittadinanza parte ċipattiva u attiva billi ji ġi appogġat l-
involviment tal-organizzazzjonijiet tas-so ċjetà ċivili fit-tfassil tal-politika, fl-
ippjanar, fil-pro ċess baġitarju, fis-sorveljanza u fl-evalwazzjoni.  
• Li jiġu żviluppati l-kapa ċitajiet tal-organiz zazzjonijiet tas-so ċjetà ċivili fil-livelli 
kollha (nazzjonali, lokali, tal-kommunità ) notevolment fid-dawl tal-impenn 
tagħhom għal azzjoni pubblika lokali.  
3. Li jiġi promoss l-i żvilupp so ċjali u ekonomiku lokali g ħat-tnaqqis fil-faqar u fl-
inugwaljanza.  
L-effiċjenza ta' strate ġiji għall-iżvilupp tat-territorji, li ġew eleborati u implimentati minn 
atturi lokali, tiddependi fuq bilan ċ bejn l-i żvilupp ekonomiku, l-ekwità so ċjali u l-
kunsiderazzjonijiet ambjentali. G ħandu jkun hemm koerenza mal-pol itiki settorali nazzjonali 
b'kunsiderazzjoni g ħal kwistjonijiet marbutin mal-ippjanar tal-u żu tal-art .  
3.1. Li tiġi żgurata l-ekwità fis-servizzi pubbli ċi forniti lokalment 
• Bażi ta' aċċess għas-servizzi essenzjali dwar id-drittijiet fundamentali so ċjali u 
appoġġ għat-titjib fil-kopertura, fil-kwalità u fl-a ċċess għall-infrastrutturi so ċjali 
bażiċi kollha.  
• Li tiġi appoġġjata l-kapa ċità tal-gvernijiet lokali li jfornu servizzi pubbli ċi lokali 
billi tinstab ġestjoni effi ċenti u sostenibbli, ibba żata fuq il-parte ċipazzjoni tal-
atturi kollha kkon ċernati (l-utenti, il-kuntratturi , is-servizzi tal-Istat...), l-
adattament g ħall-ispeċifikazzjonijiet lokali u r-ri ċerka dwar is-sostenibbilità 
istituzzjonali, finanzjarja u ambjentali. 
3.2. Li jiġi promoss l-i żvilupp ekonomiku lokali 
• Li jiġu appoġġati l-gvernijiet lokali fir-rwol li g ħandhom kemm b ħala katalisti kif 
ukoll bħala promoturi tal-i żvilupp ekomomiku lokali. 
• Li jiġi nkoraġġit il-ħolqien ta' ambjent favorevoli g ħas-settur privat u li jinbdew 
attivitajiet ta’str utturar ekonomiku (s ħubijiet privati-pubbli ċi, iffinanzjar tal-
infrastrutturi, sigurtà g ħaż-żamma tal-art, l-a ċċess għas-servizzi finanzjarji).  
• Li jiġi nkoraġġit l-użu ta' riżorsi lokali u l-poten zjalitajiet, u li ji ġu promossi l-
intrapriżi lokali fl-livelli nazzjonali u internazzjonali.  
• Li tiġi nkoraġġita strateġija multisettorjali li tintegra l-i żvilupp tal-ekonomija ma' 
kwistjonijiet marbutin mal-i żvilupp territorjali (b ħall-aċċess għas-servizzi pubbli ċi 
u l-ħarsien tar-ri żorsi naturali).  
3.3 Li ti ġi promossa ġestjoni sostenibbli tar-ri żorsi naturali 
• Li jiġi appoġġat ir-rwol tal-gvernijiet lokali fil- ġestjoni miftiehma u sostenibbli 
tagħhom tar-ri żorsi naturali, b'konformità  mal-politiki nazzjonali. 
MT 9   MT 4. Li tissaħħaħ id-deċentralizzazzjoni fiskali u l-iffina nzjar tal-awtoritajiet lokali.  
Sabiex tittie ħed azzjoni fil-konfront tal- ħtiġijiet finanzjarji li huma importanti g ħall-
awtoritajiet lokali, huwa xieraq li ji ġu stabbiliti pjanijiet finanzjarji spe ċifiċi li ġew adattati 
għas-sitwazzjoni tag ħhom sabiex ikunu jistg ħu jattwaw il-kompetenzi li ġew fdati lilhom 
mill-liġijiet dwar id-de ċentralizzazzjoni.  
4.1. Li tissaħħaħ il-mobilizzazzjoni u n-na tura prevista tar-ri żorsi tal-gvernijiet lokali 
• Li titrawwen il-mobilizzazzjoni sostenibbli tar-ri żorsi tagħhom mill-awtoritajiet 
lokali, b'rabta mas-serv izzi relevanti. Li ji ġi inkuraġġit l-iżvilupp u t-twaqqif ta' 
sistema lokali ta' taxxa sostenibbli u flessibbli, li tu ża tipi ta' ri żorsi differenti, 
adattata g ħall-ispeċifikazzjonijiet territorjali u g ħar-realtajiet ekonomi ċi ġodda, u 
konsistenti mas-sistema nazzjonali tat-taxxa.  
• Li tissaħħaħ il-kapaċità tal-gvernijiet lokali li jinnegozjaw ri żorsi esterni: l-
iżvilupp ta' pro ġetti, l-implikazzjoni fi programmi settorjali, u l-a ċċess għas-suq 
finanzjarju. Li ji ġi kkunsidrat, fi ħdan il-qafas tal-ba ġit lokali li ġie elaborat, it-
tbassir ta' appo ġġ għall-proġett immexxi mill-imsie ħba kollha tal-i żvilupp.  
• Li jsir kontribut biex ji ġu żgurati mekkani żmi għat-trasferiment finanzjarju mill-
Istat għall-gvernijiet sottonazzjonali, b'mod re golari, trasparenti u prevedibbli; u 
biex jiġu appoġġati modalitajiet ta' ugwaljanza mmirati biex isa ħħu il-bilanċ u s-
solidarjetà bejn it-territorji. 
4.2. Li tissaħħaħ il-governanza finanzajarja lokali sabiex ti żdied it-trasparenza fil-
ġestjoni tar-ri żorsi lokali 
• Li jiġu appoggati l-kapa ċitajiet tal-gvernijiet lokali li j ħallsu l-ispejje ż ta' prijorità, 
żviluppati fuq il-ba żi ta' informazzjoni u djalogu fost l-atturi lokali.  
• Li jissaħħaħ mekkani żmu trasparenti marbut mal-impenn tal-gvernijiet lokali u 
mal-kanali g ħall-pagamenti dwar infiq bit-twaqqif ta’ in ġenerija ta' kontabilità u 
jiġu żviluppati l-kapa ċitajiet ta' persunal im ħarreġ. 
III MODALITAJIET TA' KOOPERAZZJONI G ĦALL-ATTURI EWROPEJ  
L-imsieħba Ewropej g ħall-iżvilupp huma impenjati biex  jarmonizzaw u jikkoordinaw l-
interventi tag ħhom filwaqt li jirrispettaw l-ispe ċifiċità tal-istrumenti ta' xulxin. Huma 
jakkumpanjaw l-awtoritajiet lokali ta’ pajji żi msieħba f'kull stadju tal-appo ġġ tagħhom fir-
rigward tal-i żvilupp lokali (elaborazzjoni, pjanifikazzjon i, sorveljanza u evalwazzjoni). Huma 
jaraw li l-modalitajiet ta s-soltu tal-interventi, ikunu koerenti mal-istrate ġiji u mas-sistemi 
nazzjonali, u mal-ipprogrammar tal-awtorità lokali kkon ċernata u mal-kapa ċità baġitarja. 
Huma jimpenjaw irwie ħhom li:  
• Issaħħu l-azzjonijiet ta' kooperazzjoni b'appo ġġ għal governanza lokali u d-
deċentralizzazzjoni.  
• Fejn il-qafas ġudizzjarju jippermetti, jinkora ġixxu u ji żviluppaw s ħubijiet 
sosstenibbli bejn l-awtoritajiet lokali Ewr opej u l-awtoritajiet lokali tan-Nofsinhar, 
u bejniet l-awtoritajiet lokali tan-Nofsinhar. Dan jista' jrawwem skambji u żvilupp 
tal-kapaċità fil-qasam tal-governanza lokali. Irawmu s ħubijiet ta' kooperazzjoni 
bejn l-awtoritajiet lokali minn diversi Sta ti membri Ewropej, sabiex it-tqassim tar-
riżorsi jieħu spinta.  
MT 10   MT • Irawmu l-g ħarfien dwar l-i żvilupp u l-edukazzjoni fl- opinjoni pubblika Ewropea.  
MT 11   MT B'mod aktar partikolari:  
• Fir-rigward tal-Ista ti Membri tal-UE u l-Kummi ssjoni Ewropea, ikunu konformi 
mal-Kodi ċi ta' Kondotta dwar il-Komplimentarjetà u d-Divi żjoni tax-Xog ħol fil-
Politika tal-I żvilupp sabiex tissa ħħaħ l-effettività tal-g ħajnuna.  
• Jagħmlu progress (notevolment f'isem l-Is tati membri, il-Kummissjoni Ewropea u 
l-awtoritajiet lokali Ewropej), fi ħdan il-qafas g ħall-kontroll tar-riskji fidu ċjarji, 
lejn modalitajiet g ħal mekkani żmi diretti ta' appo ġġ baġitarju għall-baġits tal-
awtoritajiet lokali jew g ħal fondi lokali g ħall-iżvilupp. L-u żu ta' dawn il-
modalitajiet ta' appo ġġ, li m'għandhux jie ħu post ir-ri żorsi proprji tal-awtoritajiet 
lokali jiddependi fuq kemm se ti ġi rrikonoxxuta t-tmexxija tag ħhom fil-ġestjoni 
tal-politiki lokali.  
• Fir-rigward tal-organizzazzjonijiet tas-so ċjetà ċivili, jaħsbu biex jikkoordinaw ma' 
interventi o ħra, jfittxu strate ġija kontrattwali mal-awtoritaji et lokali li jirrispettaw 
l-awtonomija tag ħhom. 
• Jiffaċilitaw l-implikazzjoni tal- atturi differenti pubbli ċi u mhux tal-istat 
f'kooperazzjoni g ħall-iżvilupp, spe ċjalment permezz ta' qafas le ġiżlattiv u 
istituzzjonali xieraq.  
IV RAPPURTAR DWAR IL -PROGRESS FIR -RIGWARD TAL -IMPLIMENTAZZJONI TAD -
DOKUMENT  
• Is-segwitu tal-implimentazzjoni tad-Dokument g ħandu jkun ibba żat fuq 
mekkaniżmu ta' sħubija li jinvolvi l-atturi kollha li pparte ċipaw fit-tiswir tal-
abbozz tad-Dokument, u li huma konformi mieg ħu: wara l-implimentazzjoni 
tiegħu fil-post, l-anali żi tal-esperjenzi, il-laqg ħat dwar te ħid tal-istokk, l-
arrikkiment tad-dokument, u l-kontribut g ħad-dibattitu internazzjonali.  
• Dan il-mekkani żmu għandu jkun immirat biex ji żviluppa kumplimentaritajiet u 
sinerġiji ma' inizjattivi li g ħadhom g ħaddejjin fl-livelli nazzjonali u 
internazzjonali.