Rapport Speċjali Il‑Ftehimiet ta’ Sħubija 
dwar is‑Sajd huma 
mmaniġġjati tajjeb 
mill‑Kummissjoni?MT 2015  Nru  11
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
Print ISBN 978 ‑92‑872‑2690 ‑7 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/525283 QJ‑AB‑15‑010‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑2713 ‑3 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/90453 QJ‑AB‑15‑010‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑2700 ‑3 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/48603 QJ‑AB‑15‑010‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Għal kwalunkwe użu jew riproduzzjoni tal‑mappa fil‑paġna  46, għandu jintalab permess direttament mingħand 
id‑detentur tad‑drittijiet tal‑awtur.
Printed in Luxembourg
Il‑Ftehimiet ta’ Sħubija 
dwar is‑Sajd huma 
mmaniġġjati tajjeb 
mill‑Kummissjoni?
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2015  Nru 11
02
 Tim tal‑awditjar
Ir‑rapporti speċjali tal‑QEA jagħtu r‑riżultati tal‑awditi tal‑prestazzjoni u tal‑konformità tagħha, ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il‑QEA tagħżel u tfassal dawn il‑kompiti tal‑awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir‑riskji għall‑prestazzjoni jew għall‑konformità, il‑livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l‑iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l‑interess politiku u pubbliku.
Dan l‑awditu tal‑prestazzjoni ġie prodott mill‑Awla I tal‑Awditjar  — immexxija mill‑Membru tal‑QEA Augustyn Kubik — 
li tispeċjalizza fl‑oqsma ta’ nfiq ta’ preservazzjoni u ġestjoni tar‑riżorsi naturali. L‑awditu tmexxa mill‑Membru tal‑QEA 
Jan Kinšt, b’appoġġ mill‑kap tal‑kabinett tiegħu, Alejandro Ballester Gallardo; Colm Friel, kap tal‑unità; Maria Luisa 
Gómez‑Valcárcel, awditur prinċipali; Oana Dumitrescu, awditur u Frédéric Soblet, awditur.
Mix‑xellug għal‑lemin: F. Soblet, M. L. Gómez‑Valcárcel, C. Friel, J. Kinšt,  
A. Ballester Gallardo, O. Dumitrescu.

03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
I – XIII Sommarju eżekuttiv
1 – 13 Introduzzjoni
1 – 3 Il‑ħtieġa għal ftehimiet internazzjonali dwar is‑sajd
4 – 8 Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd (FPAs)
9 – 13 Il‑flotta Ewropea tal‑ilmijiet imbiegħda u l‑FPAs
14 – 16 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
17 – 83 Osservazzjonijiet
17 – 53 Parti I — Negozjar tal‑FPAs
17 – 25 Il‑Kummissjoni nnegozjat u ġeddet l‑FPAs fil‑waqt biex tiġi evitata kwalunkwe interruzzjoni fl‑attivitajiet 
tas‑sajd
26 – 28 Il‑Kummissjoni nnegozjat netwerk rilevanti ta’ ftehimiet, iżda tista’ tittejjeb il‑konsistenza fi ħdan ir‑reġjun 
tal‑Oċean Indjan
29 – 32 Kien diffiċli biex jintlaħaq l‑objettiv tal‑FPAs, li jiġi żgurat li l‑opportunitajiet tas‑sajd innegozjati 
jikkonċernaw biss ir‑riżorsi eċċessivi tas‑sajd
33 – 46 L‑ispiża tal‑FPAs innegozjati mill‑Kummissjoni kienet relattivament għolja, meta wieħed iqis ir‑rati ta’ użu 
fil‑passat
47 – 53 L‑informazzjoni pprovduta mill‑evalwazzjonijiet ex post  mhux dejjem kienet utli fil‑proċess tat‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet u fin‑negozjati
54 – 83 Parti II — Implimentazzjoni tad‑drittijiet ta’ aċċess u l‑komponenti tal‑appoġġ settorjali tal‑FPAs
55 – 60 Il‑proċess ta’ awtorizzazzjoni tas‑sajd (ħruġ tal‑liċenzji) kien twil u ingombranti, iżda l‑Kummissjoni ma 
kinitx ħadet miżuri biex tidentifika x’jista’ jittejjeb
61 – 65 Il‑monitoraġġ ċentrali tal‑qabdiet ma kienx adegwat, u b’hekk ipoġġi f’riskju l‑identifikazzjoni f’waqtha 
tal‑problemi u l‑kalkolu korrett tal‑pagamenti
66 – 70 Il‑Kummissjoni u l‑pajjiżi sħab qablu dwar l‑attivitajiet rilevanti li għandhom jiġu ffinanzjati bl‑użu 
tal‑appoġġ settorjali, iżda l‑koordinazzjoni ma’ sħab oħra fis‑settur kienet nieqsa
71 – 76 Il‑kontroll mill‑Kummissjoni tal‑azzjonijiet ta’ appoġġ settorjali kien limitat u l‑azzjonijiet li fil‑fatt ġew 
implimentati mill‑pajjiżi sħab, f’xi każijiet, kienu differenti minn dawk maqbula
04 Werrej
77 – 83 Pagamenti li saru mill‑Kummissjoni għall‑appoġġ settorjali ma kinux marbuta mal‑progress miksub 
mill‑pajjiżi sħab fl‑implimentazzjoni ta’ azzjonijiet maqbula
84 – 95 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I —  Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd: informazzjoni ulterjuri dwar in‑negozjar 
u l‑implimentazzjoni tagħhom
 Anness II — Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd fis‑seħħ għall ‑2015
 Anness III — Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd
 Risposta tal‑Kummissjoni
05
 Abbrevjazzjonijiet
DĠ: Direttorat Ġenerali
ERS : Sistema Elettronika ta’ Rappurtar (jew ġurnal ta’ abbord elettroniku)
FAO : Organizzazzjoni tal‑Ikel u l‑Agrikoltura
FEŻ : Fond Ewropew għall‑Iżvilupp
FPA : Ftehim ta’ Sħubija dwar is‑Sajd
IOC : Kummissjoni tal‑Oċean Indjan
IOTC : Kummissjoni għat‑Tonn tal‑Oċean Indjan
MSY : Rendiment Massimu Sostenibbli
PS: Pajjiżi Sħab
QEA : Qorti Ewropea tal‑Awdituri
RFMO : Organizzazzjoni Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd
STECF : Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas‑Sajd
UE: Unjoni Ewropea
UNCLOS : Konvenzjoni tan‑Nazzjonijiet Uniti dwar id‑Dritt tal‑Baħar
VMS : Sistema ta’ Monitoraġġ tal‑Bastimenti
ŻEE : Żona Ekonomika Esklussiva
06
 Sommarju eżekuttiv
IV
Il‑proċeduri għan‑negozjar u l‑aġġornament tal‑FPAs 
huma spiss kumplessi u twal, iżda l‑Kummissjoni ttrat ‑
tat dawn id‑diffikultajiet sew u, bi ftit eċċezzjonijiet, 
irnexxielha tevita li tinterrompi l‑attivitajiet tas‑sajd 
tal‑flotta tal‑UE. In‑netwerk ta’ ftehimiet innegozjati 
kien relevanti għall‑ħtiġijiet u l‑prijoritajiet tal‑flotta 
tal‑UE kkonċernata.
V
Fejn negozjati twal ta’ protokolli ġodda pperikolaw 
il‑kontinwazzjoni tal‑attivitajiet tas‑sajd, il‑bastimenti 
tħallew, kif previst fl‑Artikolu 9 tar‑Regolament (KE) 
Nru 1006/2008, japplikaw mal‑pajjiż terz ikkonċernat 
għal awtorizzazzjonijiet tas‑sajd permezz tal‑Kum ‑
missjoni, sakemm jiġi ffirmat il‑protokoll il‑ġdid. 
Madankollu, dan mhuwiex konsistenti ma’ rekwiżit 
regolatorju ieħor, jiġifieri “il‑klawżola ta’ esklussività”, 
u l‑applikazzjoni tiegħu wasslet għal nuqqas ta’ ftehim 
bejn pajjiż sieħeb u l‑Kummissjoni.
VI
L‑FPAs huma ppreżentati bħala strumenti li jiżguraw 
is‑sostenibbiltà tas‑sajd ikkonċernat. Kif stab ‑
bilit fir‑Regolament bażiku dwar il‑Politika Komuni 
tas‑Sajd, l‑opportunitajiet tas‑sajd li ġew innegozjati 
għandhom jippermettu li l‑bastimenti tal‑UE jistadu 
biss ir‑riżorsi eċċessivi tal‑pajjiżi sħab. Madankollu, 
il‑kunċett ta’ eċċess huwa diffiċli ħafna biex jiġi app ‑
likat fil‑prattika minħabba nuqqas ta’ informazzjoni 
affidabbli dwar l‑istokkijiet ta’ ħut u l‑isforz tas‑sajd 
min‑naħa tal‑flotot tas‑sajd domestiċi, jew tal‑flotot 
tas‑sajd barranin oħra li wkoll ingħataw aċċess 
mill‑pajjiżi sħab.I
L‑Unjoni Ewropea (UE) tinnegozja ftehimiet ma’ pajjiżi 
kostali sabiex tikseb drittijiet ta’ aċċess għall‑postijiet 
għas‑sajd ta’ dawn il‑pajjiżi, għall‑flotta esterna 
tal‑UE. Dawn il‑ftehimiet evolvew mill‑ftehimiet ta’ 
aċċess sempliċi tas‑snin 80 għall‑Ftehimiet ta’ Sħubija 
dwar is‑Sajd Sostenibbli (SFPAs) li jfittxu li jsostnu 
r‑riżorsi tas‑sajd filwaqt li jiżviluppaw ukoll is‑settur 
tas‑sajd tal‑pajjiż sieħeb permezz tal‑provvediment ta’ 
appoġġ settorjali. Il‑Kummissjoni qed tfittex li testendi 
n‑netwerk ta’ ftehimiet billi dawn joffru vantaġġi sin ‑
ifikanti mhux biss lill‑flotta tal‑UE, iżda wkoll lill‑pajjiżi 
sħab.
II
Il‑Qorti awditjat ftehimiet dwar is‑sajd li għalihom 
issir kontribuzzjoni finanzjarja mill‑baġit tal‑UE 
(jiġifieri ġew esklużi ftehimiet ibbażati fuq l‑iskambji 
ta’ kwoti tas‑sajd). Fiż‑żmien tal‑awditu, il‑Qorti 
eżaminat 4 mit ‑12‑il ftehim fis‑seħħ: tal‑Mauritania 
(ftehim dwar ħafna speċijiet fl‑Oċean Atlantiku), ta’ 
Madagascar, tal‑Mozambique u tas‑Seychelles (ftehi ‑
miet dwar it‑tonn fl‑Oċean Indjan). Dawn l‑erba’ FPAs 
kienu jirrappreżentaw 77 % tal‑pagamenti taħt l‑FPAs 
fl‑2013.
III
L‑objettiv ta’ dan l‑awditu kien li jevalwa jekk 
l‑FPAs humiex immaniġġjati tajjeb mill‑Kummiss ‑
joni. Dan kien jinvolvi l‑eżaminar tan‑negozjar ta’ 
FPAs, u l‑implimentazzjoni tad‑drittijiet ta’ aċċess 
u tal‑appoġġ settorjali. L‑awditu kkonkluda li l‑FPAs 
huma ġeneralment immaniġġjati tajjeb mill‑Kum ‑
missjoni, iżda li għad hemm bosta oqsma għal titjib, 
fir‑rigward tal‑proċess ta’ negozjar u l‑implimentazz ‑
joni tal‑protokolli.
Sommarju eżekuttiv 07
VII
L‑ispiża tal‑unità reali mħallsa għal tunnellata ta’ 
ħut kienet frekwentement ogħla mill‑prezz tal‑unità 
nnegozjat. Filwaqt li n‑negozjati qiesu l‑qabdiet 
irrappurtati minn protokolli preċedenti, it‑tunnellaġġ 
ta’ referenza maqbul fil‑protokolli l‑aktar reċenti ta’ 
spiss baqa’ ogħla, u b’hekk regolarment ġew utiliz ‑
zati b’mod insuffiċjenti. Madankollu, il‑kontribuzzjoni 
finanzjarja mill‑UE tħallset bis‑sħiħ irrispettivament 
mill‑opportunitajiet tas‑sajd użati. L‑użu insuffiċjenti 
tal‑protokolli u l‑ispejjeż għoljin riżultanti jistgħu 
jkunu parzjalment attribwibbli għall‑kundizzjonijiet 
tekniċi li ġew innegozjati mal‑pajjiżi sħab biex jikkon ‑
formaw mal‑leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom jew biex 
jiżguraw is‑sostenibbilta tal‑attivitajiet tas‑sajd.
VIII
L‑informazzjoni mogħtija f’evalwazzjonijiet ex post  
indipendenti tal‑FPAs mhux dejjem tkun kompleta, 
konsistenti jew kumparabbli b’mod suffiċjenti, 
u għaldaqstant tnaqqas l‑utilità tagħha biex tkun ta’ 
informazzjoni għad‑deċiżjonijiet meta jkunu qed jiġu 
nnegozjati l‑protokolli.
IX
L‑awditu kkonkluda li l‑ġestjoni tal‑implimentazzjoni 
tal‑kundizzjonijiet ta’ aċċess ma kinitx robusta b’mod 
suffiċjenti. Il‑Kummissjoni ma mmonitorjatx b’mod 
xieraq il‑fluss tax‑xogħol ta’ proċessi twal u ingom ‑
branti ta’ ħruġ tal‑liċenzji biex tidentifika r‑raġunijiet 
għat‑tidwim u l‑oqsma għal titjib.
X
L‑awditu identifika nuqqasijiet fil‑ġestjoni tad‑ data  
dwar il‑qabdiet, kif muri mid‑differenzi bejn tad‑ data  
dwar il‑qbid ipprovduta mill‑Istati Membri, mill‑Kum ‑
missjoni u mill‑evalwazzjonijiet ex post . Peress li 
l‑pagamenti taħt l‑FPAs huma bbażati fuq data  dwar 
il‑qabdiet, dan iwassal għal riskju finanzjarju.XI
Filwaqt li l‑ippjanar tal‑appoġġ settorjali tjieb, ir‑rwol 
tal‑Kummissjoni fil‑monitoraġġ tal‑implimentazzjoni 
tal‑protokolli awditjati kien għadu limitat. Ma hemm 
l‑ebda qafas ċar li jistabbilixxi regoli ta’ eliġibbilta u ta’ 
traċċabbiltà għall‑azzjonijiet iffinanzjati. Barra minn 
hekk, il‑Kummissjoni ma għandhiex drittijiet suffiċjenti 
ta’ kontroll; pereżempju, f’xi każijiet il‑pajjiżi sħab 
implimentaw azzjonijiet differenti minn dawk ipp ‑
janati, u jista’ jkun li dawn ma jikkontribwixxux b’mod 
effettiv għall‑ilħuq tal‑objettivi tal‑FPAs.
XII
Fl‑aħħar nett, il‑protokolli jippermettu sospensjoni ta’ 
pagamenti, iżda mhux għal tnaqqis parzjali tal‑pag ‑
amenti għall‑appoġġ settorjali meta l‑azzjonijiet jew 
ir‑riżultati maqbula jkunu biss parzjalment miksuba. 
Barra minn hekk, minkejja l‑kondiviżjoni tal‑istess 
kunċett ta’ żvilupp, il‑kundizzjonijiet għall‑pagament 
tal‑appoġġ settorjali huma differenti minn dawk 
għall‑appoġġ baġitarju taħt il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp (FEŻ), u xi drabi dan iwassal għal inkon ‑
sistenzi tal‑approċċ.
XIII
Il‑Qorti għandha r‑rakkomandazzjonijiet li ġejjin.
Biex ittejjeb in‑negozjar ta’ FPAs u protokolli ġodda, 
il‑Kummissjoni għandha:
(a) tirrieżamina ftehimiet inattivi u tqis kif għandha 
tindirizza l‑interruzzjoni tal‑attivitajiet tas‑sajd 
imposti mill‑klawżola ta’ esklussività, filwaqt li 
tirrispetta l‑prinċipji tal‑Politika Komuni tas‑Sajd. 
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni għandha tik ‑
kjarifika u tinkludi fil‑protokolli dispożizzjonijiet 
xierqa biex tiżgura l‑kontinwità tal‑operazzjonijiet 
tas‑sajd bejn iż‑żewġ protokolli;
(b) tiddefinixxi strateġiji reġjonali għall‑iżvilupp 
ta’ governanza tas‑sajd u tiżgura li l‑protokolli 
nnegozjati fi ħdan l‑istess reġjun ikunu konsistenti 
mal‑istrateġija reġjonali rilevanti u ma’ fondi oħra 
tal‑UE;
Sommarju eżekuttiv 08
(i) għal protokolli ġodda, tipproponi l‑introduzz ‑
joni ta’ rekwiżiti tal‑eliġibbiltà biex jiġu vvalu ‑
tati azzjonijiet li qed jitqiesu għall‑finanzjament 
tal‑appoġġ settorjali (rekwiżiti oħra jistgħu jkunu 
relatati mat‑traċċabbiltà, l‑għażla, ir‑rappurtar 
u l‑kejl tal‑prestazzjoni, u d‑drittijiet ta’ kontroll 
għall‑Kummissjoni);
(j) tiżgura koordinazzjoni effettiva dwar is‑suġġett 
tal‑appoġġ settorjali tal‑FPAs ma’ sħab oħra 
għall‑iżvilupp li huma attivi fis‑settur tas‑sajd;
(k) tiżgura li l‑iżborżamenti tal‑appoġġ settor ‑
jali jkunu konsistenti ma’ pagamenti oħra 
għall‑appoġġ baġitarju tal‑UE u bbażati fuq 
ir‑riżultati miksubin mill‑pajjiżi sħab fl‑impli ‑
mentazzjoni tal‑matriċi ta’ azzjonijiet maqbula 
komunement.(c) meta tkun qed tinnegozja l‑possibbiltajiet tas‑sajd 
ta’ protokolli ġodda, tqis ir‑rati ta’ utilizzazzjoni ta’ 
protokolli preċedenti u tistinka biex torbot aħjar 
il‑pagamenti għad‑drittijiet ta’ aċċess mal‑qabdiet 
reali, filwaqt li tiżgura li l‑attivitajiet tas‑sajd ma 
jiġux affettwati b’mod avvers;
(d) tanalizza aħjar l‑impatt potenzjali ta’ klawżoli 
tal‑SFPA dwar l‑użu tal‑protokoll, filwaqt li tissal ‑
vagwardja l‑benefiċċji reċiproċi għall‑UE u l‑pajjiżi 
sħab ikkonċernati, forsi billi tikkonsulta l‑partijiet 
interessati rilevanti biex tidentifika fejn valutazz ‑
jonijiet aktar dettaljati ta’ klawżoli kritiċi huma 
neċessarji;
(e) tiffoka aħjar l‑evalwazzjonijiet ex post  biex tik ‑
seb analiżi konsistenti u kumparabbli tar‑redditu 
fuq il‑flus pubbliċi minfuqa taħt il‑protokolli 
kif ukoll analiżi komprensiva u kritika tal‑effet ‑
tività tagħhom għall‑UE u għall‑pajjiż sieħeb 
ikkonċernat.
Biex titjieb l‑implimentazzjoni tal‑FPAs, il‑Kummissjoni 
għandha, mingħajr tidwim:
(f) tistabbilixxi proċeduri biex timmonitorja kull 
wieħed mill‑passi fil‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji, 
inkluż iż‑żmien meħud mill‑Istati Membri, 
il‑pajjiżi sħab, u s‑servizzi tal‑Kummissjoni, sabiex 
tidentifika u tagħmel segwitu għad‑dgħufijiet 
fil‑proċedura;
(g) tippromwovi l‑aċċettazzjoni ta’ liċenzji 
elettroniċi jew ta’ lista ta’ bastimenti awtorizzati 
għall‑perjodu kollu ta’ validità tal‑liċenzji;
(h) tiżgura li l‑bażi tad‑ data  l‑ġdida dwar il‑qabdiet 
tintuża bis‑sħiħ mill‑Istati Membri tal‑bandiera 
u tipprovdi data  affidabbli dwar il‑qabdiet li tista’ 
tiġi kkonsolidata, immonitorjata u miżmuma 
aġġornata;
09
 Introduzzjoni
Il‑ħtieġa għal ftehimiet 
internazzjonali dwar 
is‑sajd
01 
Il‑prinċipju ta’ aċċess mingħajr ħlas 
għall‑ibħra internazzjonali għeb 
gradwalment minn nofs is‑snin 70 
’il quddiem u b’segwitu għat‑tielet 
Konferenza tan‑Nazzjonijiet Uniti dwar 
id‑Dritt tal‑Baħar (UNCLOS III). Bid‑dħul 
fis‑seħħ fl ‑1982 wara disa’ snin ta’ 
negozjati, il‑Konvenzjoni stabbilixxiet 
fil‑liġi internazzjonali d‑dritt li l‑istati 
jitolbu s‑sovranità fuq ilmijiet li jinsabu 
sa 200 mil nawtiku ‘l bogħod mil‑linji 
tal‑kosta tagħhom (iż‑Żona Ekono ‑
mika Esklussiva (ŻEE)), għall‑iskop ta’ 
esplorazzjoni u sfruttar, konservazzjoni 
u ġestjoni tar‑riżorsi naturali f’dawn 
l‑ilmijiet. Aktar u aktar pajjiżi ddeċidew 
li jestendu s‑sovranità tagħhom 
għal‑limitu ta’ 200 mil u, b’riżultat ta’ 
dan, madwar 90 % tar‑riżorsi tal‑ħut 
ġew taħt il‑kontroll ta’ pajjiżi kostali. 
Ħafna flotot tal‑ilmijiet mbiegħda1, 
li qabel kienu stadu dawn l‑ilmijiet, 
imbagħad ġew obbligati li jidħlu fi 
ftehimiet ta’ aċċess ma’ stati kostali.
02 
B’riżultat ta’ dan, l‑UE (jew “il‑Ko ‑
munità Ewropea” kif kienet tissejjaħ 
f’dak iż‑żmien) bdiet tinnegozja 
ftehimiet bilaterali dwar is‑sajd ma’ 
stati kostali, fil‑biċċa l‑kbira ma’ pajjiżi 
fil‑fażi tal‑iżvilupp. Dawn il‑ftehimiet 
kienu inizjalment ftehimiet ta’ aċċess 
sempliċi, li kienu jipprovdu oppor ‑
tunitajiet tas‑sajd għall‑flotta tal‑UE 
tal‑ilmijiet imbiegħda u sors impor ‑
tanti ta’ dħul għal dawn l‑istati fil‑fażi 
tal‑iżvilupp. Il‑ftehimiet kienu ta’ 
natura kummerċjali u ġeneralment 
ibbażati fuq il‑prinċipju ta’ “ħallas, stad 
u itlaq”.03 
Mill ‑1981 ‘il hawn, l‑UE nnegozjat ukoll 
għadd ta’ “ftehimiet tat‑Tramuntana”. 
Dawn huma ftehimiet reċiproċi li 
jinvolvu skambju ta’ opportunitajiet 
tas‑sajd bejn il‑flotot tal‑UE u dawk 
tan‑Norveġja, l‑Iżlanda u l‑Gżejjer 
Faeroe, mingħajr l‑ebda kontribuzzjoni 
finanzjarja. Dan ir‑rapport ma jkoprix 
dawn il‑ftehimiet.
Ftehimiet ta’ Sħubija 
dwar is‑Sajd (FPAs)
04 
Il‑ftehimiet ta’ aċċess sempliċi kienu 
suġġetti għall‑kritika, notevolment 
fir‑rigward tal‑effett tagħhom fuq 
stokkijiet sfruttati b’mod eċċessiv, 
in‑nuqqas ta’ trasparenza u ta’ infurzar 
u konformità tagħhom mar‑regola ‑
menti, l‑isfruttament minnhom 
tal‑kapaċità dgħajfa tan‑negozjar 
u ta’ infurzar tal‑istati kostali fil‑fażi 
tal‑iżvilupp, u talli ma kinux mezz 
xieraq għat‑twassil ta’ kooperazzjoni 
għall‑iżvilupp fis‑sajd.
05 
B’rispons għal dawn il‑kritiki, ir‑rifor ‑
ma 2002 tal‑Politika Komuni tas‑Sajd 
introduċiet il‑kunċett ta’ “sħubija” 
biex tenfasizza l‑objettivi tal‑UE li jiġi 
appoġġat l‑iżvilupp tas‑settur nazzjon ‑
ali tas‑sajd fil‑pajjiżi sħab tagħha (PS), 
li jitrawwem u jissaħħaħ id‑djalogu 
ta’ politika bejn l‑UE u l‑pajjiżi fil‑fażi 
tal‑iżvilupp, u li jiġi promoss is‑sajd 
sostenibbli. Din il‑ġenerazzjoni ġdida 
ta’ ftehimiet kienet imsejħa Ftehimiet 
ta’ Sħubija dwar is‑Sajd (FPAs) (ara 
l‑Kaxxa 1 ). Il‑kontribuzzjoni finanz ‑
jarja nqasmet f’żewġ partijiet distinti: 
drittijiet ta’ aċċess għaż‑ŻEE u appoġġ 
finanzjarju “settorjali”, li għandu l‑għan 
li jippromwovi l‑iżvilupp tas‑sajd sos ‑
tenibbli fil‑pajjiżi sħab.1 Bastimenti tas‑sajd li jistadu 
barra l‑ilmijiet nazzjonali 
tagħhom.
10 Introduzzjoni
Objettivi tal‑FPAs2
 οLi jiżguraw l‑isfruttar (sfruttament) razzjonali u sostenibbli ta’ riżorsi ħajjin tal‑baħar fil‑pajjiżi sħab (l‑intro ‑
duzzjoni tal‑kunċett ta’ eċċess mill‑Konvenzjoni tan‑Nazzjonijiet Uniti dwar id‑Dritt tal‑Baħar)3.
 οLi jissalvagwardjaw l‑impjiegi fir‑reġjuni tal‑Unjoni li jiddependu mis‑sajd
 οLi jiżguraw li s‑settur tas‑sajd tal‑UE jibqa’ jeżisti u jibqa’ kompetittiv
 οLi jiżguraw forniment adegwat għas‑suq tal‑Unjoni
 οLi jiġġeneraw valur miżjud għall‑Unjoni
 οLi jtejbu l‑amministrazzjoni tas‑sajd tal‑pajjiżi sħab billi jiżviluppaw il‑ġestjoni tar‑riżorsi tas‑sajd 
u l‑kapaċitajiet ta’ kontroll tagħhom
 οLi jippromwovu l‑iżvilupp ekonomiku tas‑settur tas‑sajd f’pajjiżi sħab, kif ukoll l‑impjiegi, il‑kundizzjonijiet 
tas‑saħħa u l‑ambjent kummerċjali fis‑settur
2 Il‑konklużjonijiet tal‑Kunsill Agrikoltura u Sajd, id ‑19 ta’ Lulju 2004 u d ‑19 u l ‑20 ta’ Marzu 2012.
Il‑biċċa l‑kbira minn dawn l‑objettivi kienu wkoll fir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 861/2006 tat ‑22 ta’  2006 li jistabbilixxi miżuri finanzjarji 
Komunitarji għall‑implimentazzjoni tal‑Politika Komuni tas‑Sajd u fil‑qasam tal‑Liġi tal‑Baħar (l‑Artikolu 7) (ĠU L 160, 14.6.2006, p. 1).
L‑Artikolu 31 tar‑Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal‑Parlament Ewropew u tal‑Kunsill tal ‑11 ta’ Diċembru 2013 dwar il‑Politika Komuni tas‑Sajd, li 
jemenda r‑Regolamenti tal‑Kunsill (KE) Nru 1954/2003 u (KE) Nru 1224/2009 u li jħassar ir‑Regolamenti tal‑Kunsill (KE) Nru 2371/2002 
u (KE) Nru 639/2004 u d‑Deċiżjoni tal‑Kunsill 2004/585/KE (ĠU L 354, 28.12.2013, p 22) jistipula l‑prinċipji u l‑objettivi tal‑Ftehimiet ta’ sħubija dwar 
is‑sajd sostenibbli.
3 L‑Artikolu 62(2) tal‑Konvenzjoni tan‑Nazzjonijiet Uniti dwar id‑Dritt tal‑Baħar (UNCLOS) jirreferi għal dan l‑eċċess bħala s‑sehem tal‑qabda 
permessa li l‑Istat kostali ma jistax jew ma jixtieqx jisfrutta hu stess.Kaxxa 1
06 
Il‑Kummissjoni tqis li l‑FPAs joffru 
vantaġġi sinifikanti fuq modi oħra kif 
il‑flotta Ewropea tal‑ilmijiet imbiegħda 
tista’ tikseb aċċess għall‑ilmijiet 
u r‑riżorsi tal‑pajjiżi terzi. B’mod 
partikolari:
 ‑ L‑FPAs jagħtu lill‑flotta Ewropea 
l‑aċċess għall‑postijiet għas‑sajd 
taħt qafas legali aktar ċar, uni ‑
formi u aktar stabbli, u joffru 
ċertezza akbar tad‑dritt minn 
ftehimiet privati bejn is‑sidien 
Ewropej tal‑bastimenti u pajjiżi 
mhux tal‑UE. Is‑sidien Ewropej 
tal‑bastimenti esprimew ukoll pref ‑
erenza għall‑FPAs u talbu lill‑Kum ‑
missjoni testendi n‑netwerk ta’ 
ftehimiet, anke akkost ta’ żieda fil‑kontribuzzjoni tagħhom 
għad‑drittijiet ta’ aċċess.
 ‑ L‑FPAs irawmu kooperazzjoni 
xjentifika bejn l‑UE u l‑pajjiżi sħab 
tagħha. Il‑protokolli jipprevedu 
laqgħat tal‑kumitat xjentifiku biex 
jirrieżamina l‑livelli tal‑istokkijiet 
u jqis riżoluzzjonijiet tal‑organiz ‑
zazzjonijiet reġjonali tas‑sajd. Xi 
drabi, il‑pajjiżi sħab jikkollaboraw 
ma’ xjentisti tal‑UE li jaħdmu fuq 
attivitajiet tal‑flotot fil‑pajjiżi 
tagħhom.

11 Introduzzjoni
4 Data  mit‑2014 Annual 
Economic Report on the EU 
Fishing Fleet (STECF 14 ‑16) 
(Rapport Ekonomiku Annwali 
tal‑2014 dwar il‑Flotta tal‑UE 
tas‑Sajd) (KXTES 14 ‑16), li 
tikkorrispondi għall‑flotta 
tal‑2012 tal‑ilmijiet imbiegħda. 
Il‑flotta Ewropea tal‑ilmijiet 
imbiegħda hija definita f’dan 
ir‑rapport bħala li tinkludi 
l‑bastimenti rreġistrati kollha 
fl‑UE li huma ta’ aktar minn 
24 metru u li joperaw f’Reġjuni 
Oħra tas‑Sajd (OFR), inklużi xi 
reġjuni ultraperiferiċi tal‑UE. ‑ Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet 
ekwi għad‑diversi flotot tal‑ilmijiet 
mbiegħda fil‑pajjiżi kostali taż‑ŻEE, 
il‑protokolli jipprevedu wkoll 
klawżola tan‑nondiskriminazzjoni. 
Dan ifisser li l‑istandards tekniċi 
u prinċipji oħra ta’ sostenibbiltà li 
japplikaw għall‑FPAs, għandhom 
japplikaw ukoll għal ftehimiet bejn 
il‑pajjiżi sħab ikkonċernati u flotot 
oħra preżenti fiż‑ŻEE tagħhom. 
Dan għandu jrawwem ukoll 
il‑ġestjoni sostenibbli tar‑riżorsi 
tas‑sajd.
 ‑ Fil‑pajjiżi sħab, l‑FPAs iħeġġu gov ‑
ernanza u ġestjoni mtejba tas‑set ‑
tur tas‑sajd lokali billi jappoġġaw 
il‑monitoraġġ, il‑kontroll u s‑sor ‑
veljanza ta’ attivitajiet tal‑flotot 
nazzjonali u dawk barranin. L‑FPAs 
jipprovdu finanzjament sinifikanti 
biex jikkontribwixxu għall‑iżvilupp 
sostenibbli ta’ attivitajiet tas‑sajd 
lokali.
07 
Ir‑riforma 2014 tal‑Politika Komuni 
tas‑Sajd introduċiet il‑kunċett ta’ 
ftehim ta’ sħubija dwar is‑sajd sos ‑
tenibbli (SFPAs). Ir‑riforma għandha 
l‑għan li ttejjeb xi aspetti tal‑FPAs, 
bħall‑ammont ta’ informazzjoni 
disponibbli li abbażi tagħha jiġi de ‑
terminat l‑eċċess disponibbli fiż‑ŻEE 
ta’ pajjiżi sħab, il‑promozzjoni ta’ 
sajd sostenibbli fl‑ilmijiet tal‑pajjiżi 
sħab permezz ta’ mmirar aħjar 
u monitoraġġ regolari tal‑appoġġ set ‑
torjali tal‑UE, u l‑inklużjoni ta’ klawżola 
tad‑drittijiet tal‑bniedem. L‑objettiv 
prinċipali għall‑SFPAs huwa li jipprovdi 
qafas ta’ governanza legali, ambjentali, 
ekonomiku u soċjali għall‑attivitajiet 
tas‑sajd imwettqa mill‑bastimenti 
tas‑sajd tal‑Unjoni fl‑ilmijiet tal‑pajjiżi 
terzi, fejn standards simili għal dawk 
applikabbli għall‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑Unjoni fl‑ilmijiet tal‑UE għandhom 
japplikaw.08 
Għal bosta snin, il‑Kummissjoni 
introduċiet klawżola ta’ esklussività, 
applikabbli għall‑FPAs kollha fis‑seħħ, 
biex il‑qafas ta’ governanza jsir 
aktar strett għall‑attivitajiet tas‑sajd 
tal‑flotta tal‑UE tal‑ilmijiet imbiegħda. 
Ladarba ftehim ikun fis‑seħħ bejn l‑UE 
u pajjiż sieħeb, il‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑UE jistgħu joperaw biss fl‑ilmijiet 
tal‑pajjiż sieħeb jekk ikollhom awtoriz ‑
zazzjoni tas‑sajd li tkun inħarġet taħt 
il‑qafas ta’ protokoll għal dan il‑ftehim 
(ara l‑paragrafu 10).
Il‑flotta Ewropea 
tal‑ilmijiet imbiegħda 
u l‑FPAs
09 
Għalkemm il‑flotta tal‑ilmijiet 
imbiegħda tikkostitwixxi inqas minn 
1 % tal‑flotta tal‑UE, bi 335 bastiment 
biss mis ‑86 283 bastiment irreġistrat 
fl‑UE, huwa ħafna aktar sinifikanti 
f’termini ta’ kapaċità tas‑sajd, bi 18 % 
tat‑tunnellaġġ gross u b’7 % mis‑saħħa 
tal‑magna4 tal‑flotta totali tas‑sajd, 
tal‑UE. Il‑flotta tal‑ilmijiet imbiegħda 
hija fornitur importanti tal‑ħut lis‑suq 
Ewropew billi hija stmata li tipprovdi 
15 % tal‑qabdiet totali tal‑flotta 
tal‑UE. Hija tirrappreżenta wkoll 4 % 
tal‑impjiegi tal‑flotta tal‑UE. Madwar 
nofs il‑qabdiet tal‑flotta tal‑ilmijiet 
mbiegħda jsiru taħt ftehimiet ta’ 
sħubija dwar is‑sajd.
12 Introduzzjoni
10 
Fit‑tfassil ta’ FPAs, l‑UE u l‑pajjiżi sħab 
tagħha jinnegozjaw ftehim u l‑pro ‑
tokolli ta’ implimentazzjoni tiegħu. 
Dan il‑ftehim jipprovdi qafas għal koo ‑
perazzjoni fuq terminu twil fis‑settur 
tas‑sajd, u l‑protokolli jistipulaw 
termini u kundizzjonijiet dettaljati. 
Il‑protokolli jiġu ġeneralment inne ‑
gozjati kull tlieta sa sitt snin, bi ftehim 
mal‑pajjiż sieħeb. Meta ssir referenza 
għall‑FPAs, dan ir‑rapport jikkonċerna 
prinċipalment il‑protokolli. Aktar 
dettalji dwar il‑proċessi ta’ negoz ‑
jar u r‑responsabbiltajiet taħt l‑FPAs 
jingħataw fl‑ Anness I .
11 
Fl‑2014, saru pagamenti ta’ 
EUR 69 miljun mill‑baġit tal‑UE ddedi ‑
kat għall‑FPAs, li jirrappreżenta tnaqqis 
sinifikanti mill‑ammont ta’ aktar minn 
EUR 200 miljun imħallsa fis‑snin 90. 
Dan huwa spjegat parzjalment 
mill‑iskadenza tal‑protokoll mal‑Mauri ‑
tania f’Diċembru 2014, li għalih ma sar 
l‑ebda pagament fl ‑2014, iżda tħallsu 
EUR 67 miljun fl ‑2013. Il‑Marokk waħdu 
kien jirrappreżenta aktar minn 40 % 
tat‑total tal ‑2014. Barra minn hekk, 
l‑operaturi wkoll jagħmlu kontribuzz ‑
jonijiet finanzjarji għal dawn l‑FPAs bi 
bdil mal‑awtorizzazzjonijiet tas‑sajd 
li jirċievu. Il‑kontribuzzjoni tagħhom 
żdied b’mod stabbli fis‑snin reċenti.12 
L‑Anness II  juri t ‑13‑il FPA fis‑seħħ 
għall ‑2015, b’kontribuzzjoni finanzjarja 
annwali ta’ EUR 71 miljun. Mit ‑13‑il 
ftehim fis‑seħħ, 3 huma ftehimiet 
imħallta li jippermettu aċċess lill‑flotta 
tal‑UE għal stokkijiet differenti ta’ ħut 
fiż‑ŻEE tal‑pajjiż sieħeb. Il‑bqija huma 
ftehimiet dwar it‑tonn li jagħtu d‑drit ‑
tijiet ta’ sajd fiż‑ŻEE tal‑pajjiż sieħeb 
lill‑bastimenti tal‑UE li jsegwu stok ‑
kijiet tat‑tonn migratorju u speċijiet 
oħra migratorji ħafna fil‑movimenti 
tagħhom madwar l‑Afrika, u l‑Oċean 
Indjan u dak Paċifiku.
13 
FPAs oħra mingħajr protokolli attwali 
huma l‑Gambja (mill ‑1.7.1996 ‘il hawn), 
il‑Guinea Ekwatorjali (mit ‑30.6.2001 
‘il hawn), il‑Gżejjer Solomon (mid ‑
9.10.2012 ‘il hawn), il‑Mikroneżja (mill ‑
25.2.2015 ‘il hawn), il‑Mauritania (minn 
Diċembru 2014 ‘il hawn)5 u l‑Mozam ‑
bique (minn Jannar 2015 ‘il hawn). 
Meta ftehim ikun għadu fis‑seħħ iżda 
l‑protokolli tiegħu għad iridu jiġġeddu, 
bħalma huwa l‑każ b’dawn il‑ftehi ‑
miet (“ftehimiet inattivi”), il‑flotta 
tal‑UE ma għandha l‑ebda aċċess 
għaż‑żona tas‑sajd ta’ dak il‑pajjiż, 
skont il‑klawżola ta’ esklussività (ara 
l‑paragrafu 8).5 Negozjati bejn il‑Kummissjoni 
Ewropea u l‑Mauritania, 
fid‑dawl tal‑istabbiliment ta’ 
protokoll ġdid, ġew konklużi 
b’suċċess fl ‑10 ta’ Lulju 2015. 
Dan il‑protokoll fuq erba’ snin 
jammonta għal 
EUR 59.125 miljun kull sena, 
u għadu jeħtieġ 
l‑approvazzjoni tal‑Kunsill 
u l‑kunsens tal‑Parlament 
Ewropew.
13
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
14 
L‑objettiv tal‑awditu kien li jiġi evalwat 
jekk l‑FPAs humiex immaniġġjati tajjeb 
mill‑Kummissjoni billi jiġu indirizzati 
l‑mistoqsijiet li ġejjin:
(1)  Il‑Kummissjoni timmaniġġja tajjeb 
in‑negozjati tal‑FPAs u l‑protokolli 
tagħhom?
Sabiex twieġeb din il‑mistoqsija, 
il‑Qorti rrieżaminat il‑proċess ta’ 
negozjar għall‑erba’ FPAs awditjati 
u ħarset lejn jekk il‑Kummissjoni 
nnegozjatx jew ġeddidtx il‑protokol ‑
li fil‑ħin biex tiżgura l‑kontinwazzjoni 
tal‑attivitajiet tal‑flotta Ewropea. 
Barra minn hekk, l‑awditu vvaluta 
jekk in‑negozjar ta’ possibbiltajiet 
tas‑sajd u l‑kontribuzzjonijiet finan ‑
zjarji kinux konsistenti mal‑objettivi 
tal‑FPAs li tiġi żgurata s‑sostenib ‑
biltà tal‑istokkijiet ta’ ħut bi spiża 
raġonevoli għall‑UE, li tittejjeb 
il‑governanza tas‑sajd tal‑pajjiżi 
sħab u li jitrawwem l‑iżvilupp ekono ‑
miku tas‑settur tas‑sajd tagħhom.
(2)  Il‑Kummissjoni timmaniġġja tajjeb 
l‑implimentazzjoni tal‑FPAs?
Sabiex twieġeb din il‑mistoqsija, 
il‑Qorti rrieżaminat il‑ġestjoni 
mill‑Kummissjoni tal‑proċess ta’ 
ħruġ tal‑liċenzji u l‑affidabbiltà 
tas‑sistema ta’ rappurtar tad‑ data  
dwar il‑qabdiet. Barra minn hekk, 
l‑awditu vvaluta jekk il‑Kummissjo ‑
ni fasslitx, ikkontrollatx u mmoni ‑
torjatx b’mod xieraq l‑azzjonijiet 
iffinanzjati taħt il‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali tal‑FPAs.15 
L‑approċċ tal‑awditjar kien jinvolvi 
laqgħat ma’ partijiet interessati6 
rilevanti, l‑analiżi ta’ informazzjoni 
miksuba mill‑Kummissjoni, u żjarat 
fuq il‑post fi Stati Membri magħżula 
(Spanja u Franza) u f’erba’ pajjiżi sħab 
li magħhom l‑UE kkonkludiet FPAs. 
Tlieta mill‑pajjiżi sħab magħżula għal 
dan l‑awditu kienu fl‑Oċean Indjan 
(Madagascar, il‑Mozambique u s‑Sey ‑
chelles) sabiex tinkiseb perspettiva 
reġjonali. Barra minn hekk, il‑Maurita ‑
nia ntgħażlet bħala eżempju ta’ ftehim 
dwar ħafna speċijiet u billi huwa l‑ak ‑
tar ftehim finanzjarjament sinifikanti. 
B’kollox, l‑erba’ FPAs awditjati kienu 
jirrappreżentaw 77 % tal‑pagamenti 
taħt l‑FPAs fl‑ 2013.
16 
L‑evidenza għall‑awditjar kienet issup ‑
plimentata minn stħarriġ indirizzat 
lill‑operaturi tal‑flotta tal‑UE tas‑sajd 
tal‑ilmijiet imbiegħda. Is‑sidien tal‑bas ‑
timenti li jirrappreżentaw 70 % ta’ din 
il‑flotta wieġbu għall‑istħarriġ 7.6 Il‑partijiet interessati kienu 
jinkludu l‑Parlament Ewropew, 
u NGOs fil‑qasam tal‑impjiegi 
fuq il‑bastimenti u fl‑ambjent 
tal‑baħar. Il‑Qorti żaret ukoll 
assoċjazzjonijiet ta’ operaturi 
tal‑bastimenti u ta’ proċessuri 
tal‑ħut fi Spanja u fi Franza.
7 Kien hemm 21 sid/
assoċjazzjoni tal‑bastimenti li 
wieġbu għall‑istħarriġ 
tal‑Qorti, li flimkien joperaw 
319‑il bastiment (li minnhom, 
233 itajru l‑bandiera fl‑Istati 
Membri tal‑UE) li jistadu barra 
l‑ilmijiet Ewropej. Il ‑
233 bastiment kienu 
jirrappreżentaw 70 % 
tat‑335 bastiment li jiffurmaw 
il‑flotta Ewropea tal‑ilmijiet 
imbiegħda. Mill‑bastimenti 
inklużi fl‑istħarriġ, 79 % kienu 
joperaw fir‑reġjuni tal‑Oċean 
Atlantiku u dak Indjan, li 
minnhom 32 % huma 
bastimenti tas‑sajd demersali, 
22 % huma bastimenti 
tat‑tkarkir għas‑sajd pelaġiku, 
7 % huma bastimenti tas‑sajd 
bit‑tartarun, 7 % huma 
bastimenti tas‑sajd bil‑konz ta’ 
kapaċità għolja, 7 % huma 
bastimenti tat‑tkarkir 
u bastimenti tas‑sajd bil‑konz 
tal‑qiegħ għas‑sajd 
tal‑merluzz iswed, u 4 % huma 
bastimenti bil‑qasab u x‑xlief 
għas‑sajd tat‑tonn.
14
 Osservazzjonijiet
Parti I — Negozjar 
tal‑FPAs
Il‑Kummissjoni nnegozjat 
u ġeddet l‑FPAs fil‑waqt 
biex tiġi evitata kwalunkwe 
interruzzjoni fl‑attivitajiet 
tas‑sajd
17 
In‑negozjati ta’ ftehimiet li jagħtu 
aċċess lill‑flotta tal‑UE għal postijiet 
għas‑sajd tal‑istati kostali taż‑ŻEE 
għandhom ikollhom l‑għan li jiżguraw 
li l‑aċċess ikun kontinwu, sabiex jiġi 
evitat kwalunkwe impatt negattiv fuq 
is‑settur. Il‑Kunsill talab lill‑Kummissjo ‑
ni biex tipprevjeni kwalunkwe inter ‑
ruzzjoni fl‑attivitajiet tas‑sajd wara 
l‑iskadenza ta’ ftehim jew protokoll. 
Bl‑istess mod, meta tkun qed tinne ‑
gozja protokoll, il‑Kummissjoni tippro ‑
va tintroduċi l‑possibbiltà ta’ applika ‑
zzjoni proviżorja mid‑data tal‑iffirmar 
sad‑data tar‑ratifika finali.
18 
Il‑Qorti rrieżaminat il‑proċess ta’ 
negozjar tal‑Kummissjoni għall‑erba’ 
FPAs li kienu inklużi fl‑awditu 
u fis‑seħħ f’dak iż‑żmien. L‑awditu qies 
jekk il‑protokolli ġġeddewx b’mod 
f’waqtu biex b’hekk tkun evitata li tint ‑
errompi l‑attivitajiet tas‑sajd tal‑flotta 
tal‑UE tal‑ilmijiet imbiegħda.19 
In‑negozjar ta’ protokolli ġodda huwa 
proċess twil u kumpless. Il‑Kummis ‑
sjoni tinnegozja abbażi ta’ mandat 
mill‑Kunsill, li jiffirma l‑protokoll 
mal‑pajjiż sieħeb. Il‑Parlament irid 
imbagħad jagħti l‑kunsens tiegħu. 
Aktar dettalji dwar il‑proċess ta’ ne ‑
gozjar jingħataw fl‑ Anness I . Għalhekk 
għall‑kontinwità tal‑attivitajiet tal‑flo ‑
tot, il‑Kummissjoni trid tibda l‑proċess 
ta’ negozjar ta’ protokoll ġdid ħafna 
minn qabel l‑iskadenza ta’ dak attwali.
20 
Il‑proċess kollu ta’ negozjar 
għall ‑4 protokolli inklużi fl‑awditu – 
mill‑mandat tal‑Kunsill, sad‑data 
tad‑dħul fis‑seħħ wara l‑kunsens 
tal‑Parlament jew ir‑ratifika mill‑pajjiż 
sieħeb – dam bejn 71 ġimgħa 
u 134 ġimgħa (kif muri fil‑ Figura 1 ). 
Id‑durata tan‑negozjati tiddependi 
minn fatturi li n‑negozjaturi ma 
jistgħux jantiċipaw jew jikkontrollaw 
bis‑sħiħ. Il‑Kummissjoni stmat li 
teħtieġ minimu ta’ 12 ‑il ġimgħa 
mill‑finalizzazzjoni tan‑negozjati 
(“l‑inizjalar” tal‑protokoll) sat‑tħejjija 
tal‑protokoll għall‑iffirmar mill‑Kunsill, 
u li l‑Kunsill jeħtieġ 6 sa 8 ġimgħat ad ‑
dizzjonali għal skrutinju. L‑ammont ta’ 
żmien mistenni li jgħaddi bejn il‑final ‑
izzazzjoni tan‑negozjati u l‑iffirmar 
mill‑Kunsill huwa għalhekk minimu ta’ 
20 ġimgħa, meta jitqies li jista’ jkun 
hemm tidwim possibbli matul id‑dis ‑
kussjonijiet fil‑Kunsill biex jiġi adottat 
il‑protokoll, iżda fil‑każ ta’ Madagas ‑
car, tal‑Mozambique u tas‑Seychelles 
il‑perjodu ta’ żmien kien ivarja minn 
29 sa 35 ġimgħa.
15 Osservazzjonijiet
21 
Il‑Qorti sabet li l‑Kummissjoni 
timmaniġġja tajjeb il‑proċess ta’ 
negozjar, kull fejn possibbli bl‑użu 
ta’ għodod leġiżlattivi disponibbli 
biex tevita li tinterrompi l‑attivitajiet 
tas‑sajd. Madankollu, 83 % tal‑opera ‑
turi li wieġbu għall‑istħarriġ tal‑Qorti, 
li jirrappreżentaw madwar 30 % 
tal‑flotta tal‑ilmijiet mbiegħda, id ‑
dikjaraw li ġew affettwati minn tidwim 
fin‑negozjar ta’ protokolli, fil‑biċċa 
l‑kbira mal‑Mauritania u l‑Marokk, li 
huma żewġ każijiet sinifikanti iżda 
eċċezzjonali.22 
Fil‑każ tal‑Mauritania, in‑negozjati 
kienu twal (7 serji ta’ negozjati li damu 
71 ġimgħa b’kollox) u l‑protokoll 
preċedenti skada kważi ħames xhur 
qabel ma ġie ffirmat wieħed ġdid. 
Peress li l‑applikazzjoni proviżorja 
ma kinitx possibbli qabel l‑iffirmar 
mill‑Kunsill, u sabiex tiġi evitata 
kwalunkwe interruzzjoni ta’ attivita ‑
jiet tal‑flotta tal‑UE, il‑Kummissjoni 
applikat id‑dispożizzjonijiet tal‑liġi 
tal‑UE8 u pproponiet lill‑awtoritajiet 
Mauritanjani li tkompli tippreżenta 
applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ‑
jiet tas‑sajd matul dan il‑perjodu ta’ 
ħames xhur. Din il‑possibbiltà ntużat 
biss mis‑sidien tal‑bastimenti ta’ erba’ 
kategoriji tas‑sajd9 bejn l ‑1 ta’ Aw ‑
wissu 2012 u l ‑15 ta’ Diċembru 2012. 
Għaldaqstant, is‑sajd seta’ jkompli 
għal dawn il‑kategoriji, iżda mhux 
għall‑kategoriji li jifdal, li fihom is‑sajd 
kellu jieqaf temporanjament. Il‑Qorti 
tinnota li, filwaqt li l‑applikazzjoni għal 
awtorizzazzjonijiet tas‑sajd fin‑nuqqas 
ta’ protokoll iffirmat suppost kellha 
tipproteġi l‑interessi tal‑flotta tal‑UE, 
ma kinitx konsistenti mal‑klawżola ta’ 
esklussività (ara l‑paragrafu 8).8 L‑Artikolu 9 tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1006/2008 
tad‑29 ta’ Settembru 2008 
dwar l‑awtorizzazzjonijiet 
għall‑attivitajiet tas‑sajd 
tal‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑Komunità barra mill‑ilmijiet 
tal‑Komunità u l‑aċċess ta’ 
bastimenti ta’ pajjiżi terzi 
għall‑ilmijiet tal‑Komunità, li 
jemenda r‑Regolamenti (KEE) 
Nru 2847/93 u (KE) Nru 1627/94 
u li jħassar ir‑Regolament (KE) 
Nru 3317/94 (ĠU L 286, 
29.10.2008, p. 33). Dan 
l‑Artikolu jipprovdi li fejn 
protokoll ikun skada, u meta 
protokoll ġdid ikun ġie inizjalat 
mill‑Kummissjoni iżda ma ġiex 
iffirmat mill‑Kunsill jew ma 
jipprovdix l‑applikazzjoni 
proviżorja, il‑Kummissjoni 
tista’, għal perjodu ta’ sitt xhur 
mid‑data ta’ skadenza 
tal‑protokoll preċedenti, 
tittrażmetti l‑applikazzjonijiet 
mal‑pajjiż terz ikkonċernat 
għal awtorizzazzjonijiet 
tas‑sajd.
9 Il‑Kategorijia 2 (merluzz 
iswed), il‑Kategorja 3 
(demersali minbarra merluzz 
iswed), il‑Kategorija 5 (tonn) 
u l‑Kategorija 6 (bastimenti 
tat‑tkarkir bil‑friża għas‑sajd 
pelaġiku).Figura 1Durata tal‑proċess ta’ negozjar
ġimgħat140 120 100 80 60 40 20 0Bidu tal-applikazzjoni proviżorjaIż-żmien li għadda bejn l-iﬃrmar
u l-approvazzjoni mill-Parlament jew ir-ratiﬁka mill-PSIż-żmien li għadda bejn tmiem in-negoz-
jati u l-iﬃrmar mill-Kunsill u l-PSIż-żmien li għadda bejn il-mandat u tmiem 
in-negozjati (inizjalar)Madagascar (serje waħda)  
1/2013-12/2014
Il-Mauritania (7 serji)  
12/2013-12/2014
Il-Mozambique (2 serji)  
2/2012-1/2015
Is-Seychelles (3 serji)  
1/2014-1/2020
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq dokumenti tan‑negozjar u leġiżlazzjoni tal‑UE.
16 Osservazzjonijiet
23 
Barra minn hekk, anke waqt li kienet 
qed tisfrutta l‑possibbiltajiet kollha 
pprovduti mil‑leġiżlazzjoni, il‑Kummis ‑
sjoni ma setgħetx tipprevjeni l‑interru ‑
zzjoni tal‑attivitajiet tas‑sajd. L‑aw ‑
toritajiet Mauritanji qiesu li l‑attività 
fil‑perjodu Awwissu sa Diċembru 2012 
seħħet taħt l‑applikazzjoni proviżorja 
tal‑protokoll il‑ġdid. Konsegwente ‑
ment, huma infurzaw għeluq bikri 
tal‑attivitajiet tas‑sajd fl‑erba’ katego ‑
riji li kienu ġew awtorizzati jkomplu 
jistadu qabel l‑iffirmar tal‑protokoll 
il‑ġdid. Dan ikkawża telfiet għal dawk 
is‑sidien tal‑bastimenti li kienu ħallsu 
wkoll għal liċenzji sad‑data attwali ta’ 
skadenza tal ‑15 ta’ Diċembru 2014.
24 
Fil‑każ tal‑Marokk, il‑protokoll ġie 
ffirmat fi Frar 2011 u kien japplika 
proviżorjament sa Diċembru 2011, 
meta l‑Parlament Ewropew irrifjuta 
l‑konklużjoni tiegħu10. Wara ne ‑
gozjati ġodda, Protokoll ieħor ġie 
inizjalat fl ‑24 ta’ Lulju 2013 u rrati ‑
fikat mill‑Parlament Ewropew fl ‑
10 ta’ Diċembru 2013, mingħajr l‑ebda 
klawżola ta’ applikazzjoni proviżorja 
minħabba l‑fatt li n‑negozjaturi Marok ‑
kini ma qablux mal‑introduzzjoni 
tiegħu. Huwa daħal fis‑seħħ biss fil ‑
15 ta’ Lulju 2014 minħabba r‑ratifika 
tardiva mill‑Marokk, li wasslet għal 
nefqa addizzjonali mill‑baġit tal‑UE11 
u wkoll għal impatt finanzjarju dirett 
fuq is‑sidien tal‑bastimenti u l‑industri ‑
ja tal‑UE billi l‑attivitajiet tas‑sajd ġew 
interrotti.
25 
Fir‑rigward tal‑protokolli tal‑Oċean 
Indjan awditjati, ġiet assigurata 
l‑kontinwità tal‑attivitajiet tas‑sajd 
fiż‑ŻEE ta’ Madagaskar u tas‑Seychelles 
peress li l‑protokolli l‑ġodda ġew if ‑
firmati qabel l‑iskadenza tal‑protokolli preċedenti u kienu jinkludu klawżola 
ta’ applikazzjoni proviżorja. Fil‑każ 
tal‑Mozambique, ma kien hemm l‑eb ‑
da protokoll fis‑seħħ għal perjodu ta’ 
xahar (iż‑żmien li għadda bejn id‑data 
ta’ skadenza tal‑protokoll preċedenti 
(1.1.2012) u l‑applikazzjoni proviżorja 
tal‑ġdid (1.2.2012)), iżda dan ma kellu 
l‑ebda impatt sinifikanti fuq il‑flotta 
tal‑UE, billi l‑istokkijiet tat‑tonn ma 
kinux disponibbli għas‑sajd fl‑ilmijiet 
tal‑Mozambique matul dan il‑perjodu.
Il‑Kummissjoni nnegozjat 
netwerk rilevanti ta’ 
ftehimiet, iżda tista’ tittejjeb 
il‑konsistenza fi ħdan 
ir‑reġjun tal‑Oċean Indjan
26 
Il‑Qorti tqis li netwerk reġjonali ko ‑
erenti u rilevanti ta’ ftehimiet huwa 
importanti. L‑ewwel nett, taħt kundiz ‑
zjonijiet imtejba ta’ ċertezza tad‑dritt, 
il‑flotta tal‑UE tista’ ssegwi speċijiet 
migratorji. It‑tieni nett, netwerk bħal 
dan isaħħaħ il‑pożizzjoni tan‑ne ‑
gozjar tal‑Kummissjoni billi jnaqqas 
il‑pressjoni biex jintlaħaq ftehim meta 
l‑attivitajiet tal‑flotta jirriskjaw li jiġu 
interrotti. Barra minn hekk, l‑impatt 
pożittiv intenzjonat f’termini ta’ gov ‑
ernanza għall‑pajjiżi sħab minħabba 
l‑appoġġ settorjali u l‑kontroll tal‑UE 
fuq il‑flotta tagħha stess, jista’ jkollu 
impatt katalitiku fuq l‑attivitajiet 
tas‑sajd reġjonali. Dan l‑impatt jiżdied 
mill‑firxa ta’ attivitajiet tal‑flotta 
Ewropea f’ċerti reġjuni (pereżempju li 
l‑bastiment tas‑sajd tal‑UE bit‑tartarun 
tal‑borża kienu jirrappreżentaw 66 % 
tal‑qabdiet tal‑bastimenti tas‑sajd 
bit‑tartarun tal‑borża fl‑Oċean Indjan 
tal‑Punent fl ‑201112, filwaqt li l‑qabdiet 
tal‑bastimenti tas‑sajd bit‑tartarun 
tal‑borża min‑naħa tagħhom kienu 
jirrappreżentaw 49 % tal‑qabda totali 
fir‑reġjun dik is‑sena).10 Ir‑Riżoluzzjoni Leġiżlattiva 
tal‑Parlament Ewropew 
tal‑14 ta’ Diċembru 2011 
(P7_TA(2011)0569).
11 Skont l‑awtoritajiet Spanjoli, 
l‑ammont imħallas lill‑flotta 
Spanjola b’kumpens 
għat‑telfiet imġarrba 
minħabba l‑isfrattar 
tal‑attivitajiet tagħhom 
fil‑Marokk kien ta’ 
EUR 4,5 miljun (li minnhom 
EUR 4,3 miljun tħallsu 
mill‑Fond Ewropew 
għas‑Sajd).
12 It‑Tabelli 4.2 u 4.4 tar‑rapport 
finali tar ‑“Review of tuna 
fisheries in the western Indian 
Ocean” (Rieżami tas‑sajd 
tat‑tonn fl‑Oċean Indjan 
tal‑Punent), 2014, POSEIDON, 
MRAG, NFDS u COFREPECHE.
17 Osservazzjonijiet
27 
L‑istrateġija attwali tal‑Kummissjoni 
għandha l‑għan li tindirizza dawn 
il‑ħtiġijiet billi tkabbar in‑netwerk ta’ 
ftehimiet f’konformità mar‑rekwiżiti 
u l‑prijoritajiet tal‑industrija. Fir‑rispos ‑
ti tagħhom għall‑istħarriġ tal‑awditjar, 
is‑sidien tal‑bastimenti esprimew inter ‑
ess primarju fl‑Angola, fil‑Guinea‑Bis ‑
sau u fi Sjerra Leone, segwiti mill‑Guin ‑
ea‑Conakry, mil‑Liberia, mit‑Tanzanija, 
mill‑Kenja u mis‑Senegal. Il‑Kummiss ‑
joni kienet bdiet diskussjonijiet inizjali 
mat‑Tanżanija, ikkompletat negozjati 
mal‑Liberja u reġgħet issoktat il‑fte ‑
himiet mal‑Gabon, mal‑Marokk, ma’ 
Mauritius (li għalihom il‑protokolli 
kienu diġà daħlu fis‑seħħ fiż‑żmien 
tal‑istħarriġ), mal‑Guinea‑Bissau 
u mas‑Senegal (li għalihom il‑protokol ‑
li kienu diġà ġew iffirmati). Madankol ‑
lu, fiż‑żmien tal‑awditu, in‑negozjati 
għat‑tiġdidiet mal‑Mozambique 
u mal‑Mauritania kienu ġew sospiżi 
minħabba nuqqas ta’ kunsens bejn 
il‑Kummissjoni u ż‑żewġ pajjiżi sħab.
28 
Madankollu, l‑awditu fl‑Oċean In ‑
djan sab li kien hemm lok għal 
titjib fil‑konsistenza bejn l‑FPAs 
u l‑kumplimentarjetà tagħhom ma’ 
azzjonijiet reġjonali oħra tal‑UE u sorsi 
ta’ finanzjament fis‑settur tas‑sajd. 
Pereżempju, dan kien il‑każ biċ‑ċentri 
tal‑monitoraġġ tas‑sajd. Hemm ftehim 
stabbilit għall‑iskambju reġjonali 
ta’ data  tas‑Sistema ta’ Monitoraġġ 
tal‑Bastimenti (VMS) bejn il‑pajjiżi 
tal‑Kummissjoni tal‑Oċean Indjan 
(IOC) (Comoros, Mauritius, Mada ‑
gascar, Réunion u s‑Seychelles) per ‑
mezz tas‑server żviluppat bl‑appoġġ 
tal‑IOC bil‑fondi reġjonali tal‑FEŻ. 
Il‑Mozambique mhijiex parti mill‑IOC 
u, minkejja li hija sieħeb importanti fin‑netwerk reġjonali tal‑FPAs, bħalissa 
ma għandhiex aċċess għal din id‑ data . 
Minflok tappoġġa l‑aċċess tal‑Mo ‑
zambique għas‑sistema ta’ skambju 
tad‑ data  reġjonali eżistenti tal‑VMS, 
il‑Kummissjoni tappoġġa lill‑Mozam ‑
bique fl‑iżvilupp ta’ ċentru reġjonali 
tal‑monitoraġġ tas‑sajd billi tiffi ‑
nanzja l‑istudju tal‑fattibbiltà tiegħu 
permezz tal‑ACP FISH II, iffinanzjat 
mill‑FEŻ. B’mod parallel, il‑Kummiss ‑
joni appoġġat ukoll il‑VMS nazzjonali 
tal‑pajjiż permezz ta’ appoġġ settorjali 
tal‑FPAs.
Kien diffiċli biex jintlaħaq 
l‑objettiv tal‑FPAs, li jiġi 
żgurat li l‑opportunitajiet 
tas‑sajd innegozjati 
jikkonċernaw biss ir‑riżorsi 
eċċessivi tas‑sajd
29 
Il‑prinċipju ewlieni ta’ sostenibbiltà 
tal‑FPAs huwa li l‑opportunitajiet 
tas‑sajd innegozjati fil‑protokolli 
(kwantitajiet u għadd ta’ liċenzji) 
għandhom jippermettu biss li l‑bas ‑
timenti tal‑UE jistadu riżorsi eċċessivi 
tal‑ħut13. Dan jeħtieġ informazzjoni 
affidabbli dwar l‑istokkijiet (ibbażata 
fuq l‑aħjar parir xjentifiku disponib ‑
bli), u dwar l‑isforz tas‑sajd14 min‑naħa 
tal‑istati kostali u ftehimiet oħra. 
Il‑protokolli għandhom imbagħad 
jagħtu drittijiet ta’ aċċess għal parti 
speċifika ta’ dan l‑eċċess. Il‑Kum ‑
missjoni għandha wkoll tiżgura li 
l‑FPAs jirriflettu l‑prinċipju tar‑Rendi ‑
ment Massimu Sostenibbli (MSY)15, 
u r‑riżoluzzjonijiet u r‑rakkoman ‑
dazzjonijiet tal‑Organizzazzjonijiet 
Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd (RFMOs) 
dwar l‑istat tal‑istokkijiet ta’ ħut.13 L‑Artikolu 31 tar‑Regolament 
(UE) Nru 1380/2013.
14 Sforz tas‑sajd huwa l‑prodott 
tal‑kapaċità u l‑attività ta’ 
bastiment tas‑sajd; għal grupp 
ta’ bastimenti, huwa l‑ammont 
tal‑isforz tas‑sajd eżerċitat 
minn kull bastiment fil‑grupp.
15 L‑MSY, li huwa indikatur 
tal‑aħjar rata ta’ sfruttament, 
huwa definit 
mill‑Organizzazzjoni tal‑Ikel 
u l‑Agrikoltura (FAO) tan‑NU 
bħala l‑qabda massima li tista’ 
tinkiseb fuq bażi sostenibbli.
18 Osservazzjonijiet
30 
Il‑Qorti rrieżaminat kif ġie kkalkolat 
l‑eċċess u jekk il‑kwantitajiet ta’ ħut 
li għandhom jinqabdu taħt il‑ftehim 
kinux jiirrispettaw il‑kunċett ta’ eċċess. 
Id‑diversi FPAs innegozjati ġew analiz ‑
zati wkoll u mqabbla għall‑konsistenza 
testwali.
31 
L‑awditu sab li l‑kunċett ta’ eċċess 
huwa diffiċli ħafna biex jiġi applikat 
fil‑prattika. L‑Artikolu 61 tal‑UNC ‑
LOS jipprovdi li r‑responsabbiltà 
għad‑determinazzjoni tal‑eċċess, 
filwaqt li tittieħed inkunsiderazzjoni 
l‑aħjar evidenza xjentifika disponib ‑
bli, qiegħda f’idejn il‑pajjiż sieħeb. 
Madankollu, l‑awditu nnota li l‑pajjiżi 
sħab ma għandhomx il‑kapaċità li 
jiddeterminaw l‑eċċess. Dan huwa 
partikolarment rilevanti għal ftehimiet 
imħallta (eż. il‑Mauritania) jew riżorsi 
tas‑sajd mifruxa b’mod wiesa’, bħal 
speċijiet pelaġiċi żgħar jew migratorji 
ħafna, minħabba d‑diffikultà li jiġi 
determinat eċċess fiż‑ŻEE ta’ pajjiżi 
kostali partikolari, speċjalment fejn 
ma hemm l‑ebda sistema ta’ kwoti 
tas‑sajd stabbiliti fuq livell reġjonali16. 
Barra minn hekk, l‑informazzjoni dwar 
l‑isforz tas‑sajd min‑naħa tal‑flotot 
tas‑sajd domestiċi jew tal‑flotot tas‑sa ‑
jd barranin oħra li wkoll ingħataw 
aċċess mill‑pajjiżi sħab17, mhux dejjem 
hija affidabbli. Għalhekk, huwa diffiċli 
ħafna għall‑Kummissjoni biex tikkalku ‑
la l‑proporzjon tal‑isforz totali tas‑sajd 
irrappreżentat mill‑flotta tal‑UE u, 
b’riżultat ta’ dan, il‑limiti tal‑qbid 
għall‑flotta tal‑UE skont l‑approċċ 
eċċessiv.32 
Fir‑reġjun tal‑Oċean Indjan, il‑Kum ‑
missjoni għat‑Tonn tal‑Oċean Indjan 
(IOTC) irrakkomandat rendimenti 
massimi sostenibbli (MSY) għal xi 
speċijiet (eż. pixxispad) bħala parti 
mill‑pariri xjentifiċi18 tagħha u adot ‑
tat riżoluzzjonijiet għall‑protezzjoni 
ta’ żewġ speċijiet ta’ kelb il‑baħar. 
Madankollu, l‑istandard tal‑MSY jista’ 
jiġi applikat biss b’diffikultà fuq livell 
ta’ pajjiż individwali għal speċijiet 
migratorji ħafna, bħal dawk immirati 
mill‑FPAs.
L‑ispiża tal‑FPAs innegozjati 
mill‑Kummissjoni kienet 
relattivament għolja, meta 
wieħed iqis ir‑rati ta’ użu 
fil‑passat
33 
Meta tkun qed tinnegozja, il‑Kum ‑
missjoni għandha tiżgura li l‑klawżoli 
tal‑protokolli b’impatt ekonomiku 
fuq il‑flotta Ewropea u l‑ekonomiji 
tal‑pajjiżi sħab (jiġifieri d‑durata 
tal‑protokoll, il‑prezz, il‑kwantitajiet, 
l‑ispeċijiet, il‑kundizzjonijiet tekniċi, 
il‑kontribuzzjonijiet mis‑sidien tal‑bas ‑
timenti, ir‑rekwiżiti ta’ rappurtar u ta’ 
ħatt l‑art) jippermettu lill‑flotta Ewro ‑
pea tagħmel użu effiċjenti tal‑ftehi ‑
miet u jagħtuha aċċess għal sehem 
xieraq tal‑eċċess disponibbli bi prezz 
ġust għall‑pajjiżi sħab. Il‑Kummissjoni 
għandha tiżgura wkoll li l‑prinċipji 
ta’ ekonomija, effiċjenza u effettiv ‑
ità jittieħdu inkunsiderazzjoni meta 
tkun qed tħejji n‑negozjati tal‑FPAs. 
Il‑Kunsill talab19 lill‑Kummissjoni, 
f’kooperazzjoni mal‑Istati Membri, biex 
jimpenjaw irwieħhom għall‑aħjar użu 
tal‑opportunitajiet tas‑sajd sabiex jiġu 
żgurati l‑valur għall‑flus u l‑konformità 
mal‑prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja 
tajba.16 Ir‑Riżoluzzjoni 14/02 tal‑IOTC 
tipprevedi l‑introduzzjoni ta’ 
sistema ta’ kwoti fuq il‑livell 
reġjonali.
17 Fuq il‑livell tal‑Organizzazzjoni 
Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd, 
l‑UE qed titlob aktar 
trasparenza, notevolment billi 
tirrikjedi lill‑partijiet jipprovdu 
d‑data  kollha b’rabta 
mal‑attivitajiet tas‑sajd 
tal‑pajjiżi terzi u aċċess 
għaż‑ŻEE rispettivi tagħhom. 
L‑IOTC adottat 
ir‑Riżoluzzjoni 14/05 relatata 
ma’ reġistru ta’ bastimenti 
barranin liċenzjati li jistadu 
għal speċijiet tal‑IOTC 
fil‑qasam ta’ kompetenza u ta’ 
informazzjoni dwar 
il‑ftehimiet ta’ aċċess tal‑IOTC.
18 Ir‑rapporti xjentifiċi tal‑IOTC 
mill‑2013 u l ‑2014.
19 It‑3155 laqgħa tal‑Kunsill 
Agrikoltura u Sajd fi Brussell, li 
saret fid ‑19 u l ‑20 ta’ Marzu 
2012.
19 Osservazzjonijiet
34 
Il‑kontribuzzjoni finanzjarja mill‑UE 
lill‑pajjiżi sħab għandha żewġ kom ‑
ponenti: drittijiet ta’ aċċess għaż‑ŻEE 
u appoġġ finanzjarju “settorjali” 
(ara l‑paragrafu 5). Filwaqt li l‑pajjiż 
sieħeb ma għandu l‑ebda restrizzjoni 
fir‑rigward tal‑użu tal‑ewwel kompo ‑
nent, li strettament jirregola l‑aċċess 
għaż‑żoni nazzjonali tas‑sajd, il‑pag ‑
ament tal‑fondi ta’ appoġġ settorjali 
għandu jkun kundizzjonali fuq it‑twet ‑
tiq tal‑azzjonijiet maqbula, jiġifieri 
dawk li jikkonċernaw il‑governanza 
tas‑settur tas‑sajd, bejn l‑UE u l‑pajjiż 
sieħeb. Din il‑kundizzjonalità tnaqqxet 
fil‑Politika Komuni tas‑Sajd il‑ġdida 
u fl‑FPAs iffirmati sussegwentement. 
Id‑distribuzzjoni tal‑kontribuzzjoni 
finanzjarja totali bejn iż‑żewġ kompo ‑
nenti hija aspett importanti tal‑proċess 
ta’ negozjar.
In‑negozjar tal‑komponent 
tad‑drittijiet ta’ aċċess
35 
Il‑protokolli jiddeterminaw it‑tip 
ta’ ħut li għalih jingħata aċċess 
u l‑kundizzjonijiet li jirregolaw dan 
l‑aċċess f’termini ta’ għadd ta’ liċenzji, 
tip ta’ bastiment u tunnellaġġ ta’ 
referenza. Dan it ‑”tunnellaġġ ta’ 
referenza” jirrappreżenta l‑volum ta’ 
qabdiet li għalih pagament minimu 
għad‑drittijiet ta’ aċċess20 irid jitħallas 
mill‑UE. F’każ li dan il‑livell jinsebaq, 
l‑UE tagħmel pagament supplimentari 
għal qabdiet addizzjonali. Il‑protokolli 
jispeċifikaw ukoll kundizzjonijiet 
tekniċi u operattivi.36 
Meta tkun qed tinnegozja l‑kom ‑
ponent tad ‑“drittijiet ta’ aċċess”, 
il‑Kummissjoni tipprova tikseb l‑għadd 
ta’ liċenzji mitluba mill‑Istati Membri 
(suġġett għal‑limiti disponibbli21), fil ‑
waqt li tqis ukoll il‑fatturi esterni li jis ‑
ta’ jkollhom impatt fuq l‑użu tal‑ħruġ 
tal‑liċenzji tas‑sajd. Il‑pajjiż sieħeb 
normalment ifittex li jikseb l‑akbar 
kontribuzzjoni finanzjarja possibbli, li 
mbagħad tiġi “konvertita” f’tunnellaġġ 
ta’ referenza.
37 
Il‑Figura 2  ta’ hawn taħt turi l‑użu 
storiku tal‑opportunitajiet tas‑sajd 
(qabdiet tal‑ħut) fil‑pajjiżi sħab li sari ‑
tilhom żjara fir‑reġjun tal‑Oċean Indjan 
f’termini ta’ tunnellaġġ ta’ referenza. 
Minkejja l‑utilizzazzjoni insuffiċjenti 
tal‑opportunitajiet tas‑sajd li ġew 
innegozjati fi protokolli preċedenti, 
it‑tunnellaġġ ta’ referenza maqbul 
fil‑protokolli l‑aktar reċenti baqa’ relat ‑
tivament stabbli.
38 
Peress li l‑kontribuzzjoni finanzjarja 
mill‑UE hija bbażata fuq it‑tunnellaġġ 
ta’ referenza aktar milli fuq il‑qabdiet 
reali, l‑użu insuffiċjenti tal‑protokolli 
jwassal għal spiża tal‑unità reali 
mħallsa li hija frekwentement ogħla 
mill‑prezz tal‑unità użat bħala bażi 
għan‑negozjati. Il‑ Figura 3  turi l‑ispiża 
reali ta’ kull ftehim dwar it‑tonn meta 
tittieħed inkunsiderazzjoni l‑kon ‑
tribuzzjoni finanzjarja totali għall‑FPAs. 
Hija turi, pereżempju, li l‑ispiża reali 
għal kull tunnellata ta’ tonn maqbud 
fil‑Mozambique fl ‑2013 kienet madwar 
sitt darbiet ogħla mill‑prezzijiet in ‑
negozjati. Dan huwa spjegat permezz 
ta’ kontribuzzjoni finanzjarja għolja 
ħafna (li ġiet miżjuda aktar fil‑Pro ‑
tokoll 2/2012 ‑1/2015 minn EUR 900 000 
sa EUR 980 000) flimkien ma’ utiliz ‑
zazzjoni baxxa ħafna tal‑opportunitaji ‑
et tas‑sajd.20 Il‑kontribuzzjoni finanzjarja 
minima għad‑drittijiet ta’ 
aċċess tiġi kkalkolata billi jiġi 
multiplikat it‑tunnellaġġ ta’ 
referenza bil‑prezz tal‑unità 
maqbul.
21 Fir‑reġjun tal‑Oċean Indjan, 
l‑għadd ta’ bastimenti 
u t‑tunnellaġġ gross ġew 
iffriżati fuq il‑livell tal ‑2006 
għal bastimenti li jistadu 
għat‑tonn tropikali u fuq 
il‑livell tal ‑2007 għal 
bastimenti li jistadu 
l‑pixxispad u l‑alonga, skont 
ir‑Riżoluzzjoni 12/11 tal‑IOTC 
dwar l‑implimentazzjoni ta’ 
limitazzjoni tal‑kapaċità 
tas‑sajd ta’ partijiet kontraenti 
u partijiet mhux kontraenti li 
jikkooperaw.
20 Osservazzjonijiet Figura 2Użu tal‑opportunitajiet tas‑sajd għat‑tonn fil‑pajjiżi sħab li saritilhom żjara 
fir‑reġjun tal‑Oċean Indjan
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq data  tad‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd dwar l‑użu tal‑opportunitajiet tas‑sajd.0 %10 %20 %30 %40 %50 %60 %70 %80 %90 %100 %
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013% tat-tunnellaġġ ta’ referenza 
użat% tat-tunnellaġġ ta’ referenza 
mhux użat
Is-Seychelles Il-Mozambique MadagascarFigura 3Spiża tal‑unità għal kull tunnellata ta’ tonn imħallsa mill‑UE
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq protokolli u d‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd dwar l‑użu tal‑opportunitajiet tas‑sajd.01002003004005006007008009001 000
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Madagascar Il-Mozambique Is-Seychelleseuro
Spiża reali għal kull tunnellata
Prezz maqbul għal kull tunnellata li 
tikkorrispondi għad-drittijiet ta’ aċċess u 
l-appoġġ settorjali
21 Osservazzjonijiet
39 
Il‑valur tas‑suq tal‑istokkijiet ta’ ħut 
innegozjat fil‑protokolli għandu influ ‑
wenza diretta fuq il‑valur tal‑protokoll. 
Għalhekk, il‑Kummissjoni għandha 
tqis dan meta tkun qed tinnegozja 
l‑prezz kumplessiv tal‑protokolli. 
Madankollu, dan ma kienx dejjem 
il‑każ. Fil‑protokoll l‑aktar reċenti 
(2013 ‑2014) mal‑Mauritania, il‑katego ‑
rija taċ‑ċefalopodi, li għandha valur 
kummerċjali għoli u ntużat b’rata 
medja ta’ 93 % fil‑protokoll 2008 ‑2012, 
tneħħiet mill‑protokoll minħabba 
l‑applikazzjoni tal‑kunċett ta’ eċċess 
u d‑deċiżjoni tal‑awtoritajiet naz ‑
zjonali li jirriżervaw iċ‑ċefalopodi 
għall‑flotta nazzjonali. Minħabba 
l‑valur għoli u r‑rata għolja ta’ utiliz ‑
zazzjoni tal‑kategorija, din id‑deċiżjoni 
kellha impatt negattiv sinifikanti fuq 
il‑flotta tal‑UE. Ġew miżjuda l‑op ‑
portunitajiet tas‑sajd għall‑ispeċijiet 
pelaġiċi fil‑protokoll 2013 ‑2014, li 
għandhom valur kummerċjali aktar 
baxx. Il‑kontribuzzjoni finanzjarja 
għall‑aċċess ġiet miżjuda minn medja ta’ EUR 60 miljun kull sena fl ‑2008 ‑
2012 (u EUR 50 miljun biss kull sena 
fl‑2012) għal EUR 67 miljun kull 
sena għall ‑2013 u l ‑2014. Għalhekk, 
il‑protokoll il‑ġdid kien relattivament 
aktar għali għall‑UE. L‑evalwazzjoni 
ex post  tal‑protokoll (li kienet tkopri 
l‑ewwel 11 ‑il xahar) innotat li l‑valur 
miżjud dirett għall‑benefiċjarji kolha 
kien ta’ EUR 0.8. Madankollu, il‑valur 
miżjud dirett għall‑UE, li jirrappreżenta 
l‑ġid maħluq għall‑UE għal kull euro 
investit kien ta’ EUR 0.3922 biss. Dan 
il‑proporzjon kien medja ta’ EUR 0.63 
fil‑perjodu 2006 ‑2009.
40 
B’mod kumplessiv, fil‑Mauritania, 
il‑prezz tal‑unità finali mħallas kien 
ħafna ogħla mill‑ispiża teoretika 
tal‑aċċess ibbażata fuq utilizzazz ‑
joni sħiħa. Il‑ Figura 4  turi l‑ispiża 
stmata tad‑drittijiet ta’ aċċess għall‑UE 
bbażata fuq l‑użu reali tal‑opportuni ‑
tajiet tas‑sajd23.22 Kif jidher fit‑ Tabella 3 , dan 
il‑proporzjon huwa ta’ 5.53 
għas‑Seychelles, 4.09 għal 
Madagascar u 0.91 
għall‑Mozambique.
23 Id‑ data  għall ‑2014 hija 
disponibbli biss sa Settembru 
u l‑ammonti ġew aġġustati 
fuq bażi prorata  temporis.  
Sabiex tistma r‑ripartizzjoni 
tal‑pagament tad‑drittijiet ta’ 
aċċess għal kull kategorija, 
il‑Qorti ħadet 
inkunsiderazzjoni t‑tunnellaġġ 
ta’ referenza u l‑prezz tas‑suq 
tal‑ħut (mill‑evalwazzjoni 
ex post  u d‑ data  
tad‑DĠ Affarijiet Marittimi 
u Sajd). Din ir‑ripartizzjoni 
mhijiex ippreżentata 
għall‑protokoll preċedenti billi 
l‑kategoriji ma kinux 
kumparabbli.Figura 4Spiża stmata tal‑opportunitajiet tas‑sajd użati fil‑Mauritania
Sors: Il‑QEA, ibbażat fuq il‑protokoll 2013 ‑2014, id‑ data  tad‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd, l‑evalwazzjoni ex post  2014.Spiża tal-aċċess ta’ opportuni-
tajiet użatiSpiża tal-aċċess imħallsaelf euro
2014 (sa Settembru) 201370 000
60 000
50 000
40 000
30 000
20 000
10 000
0
22 Osservazzjonijiet
41 
L‑aċċettazzjoni ta’ xi klawżoli li was ‑
slu għal problemi ta’ implimentazz ‑
joni, b’mod partikolari fil‑Mauritania 
u l‑Mozambique, setgħet ikkontrib ‑
wixxiet l‑utilizzazzjoni insuffiċjenti 
tal‑protokolli. Fil‑Mozambique, 
il‑kwistjoni prinċipali kienet ir‑rekwiżit 
li 33 % tal‑bastimenti jgħaddu minn 
spezzjonijiet ta’ qabel is‑sajd24.
42 
Fil‑Mauritania, il‑kwistjonijiet prinċipali 
kienu kundizzjonijiet tekniċi restrittivi, 
li jinkludu definizzjoni stretta taż‑żoni 
tas‑sajd, b’tal‑protokoll 2013 ‑2014. 
Il‑biċċa l‑kbira minn dawn il‑kundizz ‑
jonijiet tfasslu biex jipproteġu l‑istok ‑
kijiet sfruttati b’mod eċċessiv, jevitaw 
qabdiet mhux mixtieqa u jipproteġu 
l‑ekosistemi. Matul il‑perjodu Awwis ‑
su 2012 sa Diċembru 2013, is‑segmenti 
tal‑flotta tal‑UE affettwati l‑aktar 
mill‑kundizzjonijiet tekniċi25 kellhom 
rati baxxi ħafna ta’ utilizzazzjoni: eż. 
żero għall‑granċi rata baxxa ferm 
għall‑kategorija “ħut pelaġiku mhux tal‑friża” u “krustaċji”. Dan ġie kkonfer ‑
mat mir‑risposti għall‑istħarriġ tal‑Qor ‑
ti fejn 70 % tal‑operaturi li wieġbu 
b’rabta mal‑protokoll Mauritanjan qalu 
li l‑kundizzjonijiet tekniċi nnegozjati 
kienu adegwati u 58 % qalu li l‑profit ‑
tabbiltà kienet affettwata.
In‑negozjar tal‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali
43 
L‑appoġġ settorjali huwa għodda 
importanti għall‑ilħuq tal‑objettivi 
li tittejjeb il‑governanza tas‑sajd 
tal‑pajjiżi sħab u li jitrawwem 
l‑iżvilupp ekonomiku tas‑settur 
tas‑sajd tagħhom. Matul in‑negozjati, 
il‑Kummissjoni, f’tentattiv biex jinkiseb 
l‑impenn tal‑pajjiż għat‑titjib tal‑gov ‑
ernanza fis‑settur tas‑sajd, tfittex li 
żżid l‑appoġġ settorjali. Madankollu, 
dan huwa limitat f’livell ta’ 50 % 
tal‑kontribuzzjoni totali mill‑UE ara 
t‑Tabella 1 ).24 L‑ispezzjoniiet ta’ qabel is‑sajd 
huma meħtieġa għal 33 % 
tal‑bastimenti tal‑UE 
awtorizzati li jistadu fl‑ilmijiet 
Mozambiquejani. Fir‑risposti 
tagħhom għall‑istħarriġ 
tal‑Qorti, l‑operaturi 
tal‑bastimenti qiesu li dan 
ir‑rekwiżit kien eċċessivament 
jiswa ħafna flus.
25 Il‑kundizzjonijiet tekniċi kienu 
restrittivi ħafna u wara rati 
baxxi ħafna ta’ utilizzazzjoni 
għall‑ewwel xhur, il‑Kumitat 
Konġunt qabel li jiffaċilita 
dawn ir‑restrizzjonijiet, filwaqt 
li jżomm il‑kunsiderazzjonijiet 
ambjentali. Il‑kwistjoni dwar 
il‑kundizzjonijiet tekniċi 
dewmet l‑implimentazzjoni 
reali tal‑protokoll bi kważi 
sena.Tabella 1Importanza tal‑appoġġ settorjali fiż‑żewġ protokolli l‑aktar reċenti rieżaminati għal 
kull pajjiż sieħeb li saritlu żjara
Protokoll1 u 2Madagascar Il‑Mauritania Il‑Mozambique Is‑Seychelles
Kontribuzzjoni totali1 (EUR) 1 525 000 76 250 0003650 000 5 600  000
% ta’ appoġġ settorjali 36.1 % 21.3 % 38.5 % 39.6 %
Kontribuzzjoni totali2 (EUR) 1 526  875370 000  000 980 000 5 116 6673
% ta’ appoġġ settorjali 45.8 % 4.3 % 45.9 % 49.5 %
1  Protokolli preċedenti msemmija:  ta’ Madagascar (2005 ‑2011), tal‑Mauritania (2008 ‑2012), tal‑Mozambique (2008 ‑2011) 
u tas‑Seychelles (2011 ‑2013).
2  Protokolli fis‑seħħ fiż‑żmien tal‑awditu msemmija:  ta’ Madagascar (2013 ‑2014), tal‑Mauritania (2013 ‑2014), tal‑Mozambique (2012 ‑2014) 
u tas‑Seychelles (2014 ‑2020).
3 Ġiet ikkalkolata medja għal dan il‑protokoll peress li l‑kontribuzzjoni annwali tinbidel kull sena.
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq it‑test tal‑protokolli.
23 Osservazzjonijiet
44 
Il‑Qorti tqis li ż‑żieda fil‑proporzjon 
tal‑appoġġ settorjali hija konsist ‑
enti mal‑objettivi tal‑FPAs li tittejjeb 
il‑governanza tas‑sajd tal‑pajjiżi terzi 
u li jiġi promoss l‑iżvilupp ekonomiku 
tas‑settur tas‑sajd tagħhom.
45 
Il‑Mauritania kienet l‑unika eċċezzjoni 
għal din ix‑xejra pożittiva taż‑żieda 
fis‑sehem tal‑kontribuzzjoni finan ‑
zjarja totali mill‑UE li għandu jmur 
għall‑appoġġ settorjali. F’dan il‑każ, 
il‑Kummissjoni qablet li tnaqqas 
b’mod sinifikanti l‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali minn 21 % 
tal‑kontribuzzjoni totali għall‑FPAs 
fil‑protokoll 2008 ‑2012 għal 4 % 
biss tal‑protokoll 2013 ‑2014. Dan 
it‑tnaqqis ġie introdott bħala riżultat 
tal‑problemi ffaċċjati mill‑Kummissjoni 
fil‑ksib ta’ informazzjoni mingħand 
l‑awtoritajiet Mauritanjani rigward 
l‑azzjonijiet iffinanzjati mill‑appoġġ 
settorjali fil‑protokoll 2008 ‑2012 (kif 
muri fil‑ Kaxxa 2 ). Kif jidher fit‑ Tabel -
la 1  hawn fuq, il‑kontribuzzjonijiet finanzjarji annwali totali nnegozjati 
mill‑Kummissjoni fiż‑żewġ protokolli 
huma simili. Dan ifisser li l‑Kummiss ‑
joni naqqset is‑sehem tal‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali u żiedet b’mod 
proporzjonali l‑komponent tad‑drit ‑
tijiet ta’ aċċess, li għalih il‑pajjiżi sħab 
għandhom trasparenza limitata jew 
obbligi ta’ rappurtar limitati. Fl‑opin ‑
joni tal‑Qorti, dan ir‑rispons ma kienx 
konsistenti mal‑objettiv tal‑iżvilupp 
tal‑FPAs.
46 
Barra minn hekk, matul in‑negozjati, 
il‑Qorti tqis li huwa importanti li 
tittieħed inkunsiderazzjoni l‑kon ‑
tribuzzjoni finanzjarja totali mill‑UE 
lill‑pajjiżi sħab. L‑ammonti involuti 
għandhom rwol importanti fl‑iżvilupp 
tal‑pajjiżi sħab, kif indikat fit‑ Tabel -
la 2 . Madankollu, il‑kontribuzzjoni ‑
jiet għall‑FPAs u mill‑FEŻ, l‑objettivi 
u l‑arranġamenti ta’ implimentazzjoni 
tagħhom huma nnegozjati indip ‑
endentement. Il‑Qorti tqis li dan ma 
jiffaċilitax il‑pożizzjoni tal‑Kummissjoni 
matul in‑negozjati mal‑pajjiżi sħab.Tabella 2Kontribuzzjonijiet mill‑UE għall‑pajjiżi sħab li saritilhom żjara matul l‑awditu 
u s‑sinifikat tagħhom b’rabta mal‑baġits tas‑sajd u l‑baġits nazzjonali totali (2013)
2013 Madagascar Il‑Mauritania Il‑Mozambique Is‑Seychelles
Kontribuzzjoni għall‑FPAs b’rabta 
mal‑baġit nazzjonali tas‑sajd 41 % 689 %120 % 250 %2
Kontribuzzjoni totali mill‑UE b’rabta 
mal‑baġit nazzjonali totali5 % 11 % 2 % 2 %
1 Il‑baġit tal‑Ministeru tas‑Sajd kif jidher fil‑Liġi tal‑Finanzi Mauritanjana. Huwa ma jinkludix spejjeż sinifikanti bħall‑ispejjeż għall‑portijiet.
2 Spejjeż operattivi biss, esklużi l‑investimenti kapitali tal‑Awtorità tas‑Sajd tas‑Seychelles.
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq dokumenti nazzjonali, dokumenti tad‑DĠ Kooperazzjoni Internazzjonali u Żvilupp tal‑Kummissjoni, u l‑FPAs.
24 Osservazzjonijiet
L‑informazzjoni pprovduta 
mill‑evalwazzjonijiet ex post  
mhux dejjem kienet utli  
fil‑proċess tat‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet u fin‑negozjati
47 
Evalwazzjonijiet ex ante  u ex post26 
jintużaw mill‑Kunsill, mill‑Parlament 
u mill‑Kummissjoni fil‑proċess 
tat‑teħid ta’ deċiżjonijiet. Huma inten ‑
zjonati li jipprovdu informazzjoni af ‑
fidabbli dwar l‑użu tal‑ftehim u l‑valur 
miżjud għall‑UE u l‑pajjiż sieħeb, jivval ‑
utaw l‑impatt ambjentali, ekonomiku 
u soċjali ta’ ftehim ta’ sħubija u jivveri ‑
fikaw li r‑riżultati miksuba mill‑FPAs 
huma konsistenti mal‑objettivi ssettjati 
għalihom, skont ir‑rekwiżiti stabbiliti 
mill‑Kunsill27 u mill‑Politika Komuni 
tas‑Sajd il‑ġdida28.
48 
Qabel ma jipprovdi lill‑Kummissjoni 
b’mandat biex tinnegozja protokoll 
ġdid, il‑Kunsill jeħtieġ mill‑Kummiss ‑
joni li din twettaq evalwazzjoni kemm 
ex post  kif ukoll ex ante  indipendenti 
fejn protokoll huwa diġà stabbilit, 
u evalwazzjoni ex ante  fejn ma hemm 
l‑ebda FPA minn qabel. Dan l‑obbligu 
ġie rinforzat billi ġie inkluż fil‑Politika 
Komuni tas‑Sajd il‑ġdida.
49 
Il‑partijiet interessati li ġew ik ‑
konsultati matul l‑awditu indikaw 
l‑apprezzament tagħhom tal‑fatt 
li rapport ex post  kien disponibbli. 
Huma jqisu dan bħala għodda utli billi 
jagħti stampa kumplessiva tal‑użu 
tal‑opportunitajiet tas‑sajd taħt ftehim (liċenzji meħuda u qabdiet) u tal‑fun ‑
zjonament u l‑valur miżjud tal‑ftehim. 
Madankollu, id‑ data  dwar il‑qabdiet 
ippreżentata fir‑rapport mhijiex 
l‑aktar aġġornata, għalkemm huwa 
r‑rwol tal‑Kummissjoni, bħala maniġer 
tad‑ data , li tagħmel din id‑ data  dis‑
ponibbli b’mod f’waqtu għall‑partijiet 
interessati deċiżjonali.
50 
Iż‑żmien meħtieġ għat‑twettiq 
tal‑evalwazzjoni għandu mbagħad jiġi 
miżjud ma’ dak li diġà huwa proċess 
twil ta’ negozjar. Qabel l‑introduzzjoni 
tal‑Politika Komuni tas‑Sajd il‑ġdida, 
il‑biċċa l‑kbira mill‑protokolli kellhom 
tul ta’ ħajja qasira ħafna (ta’ madwar 
tliet snin29). Għalhekk, l‑evalwazzjoniji ‑
et setgħu jkopru biss perjodu operattiv 
qasir, ta’ sena jew inqas, tal‑protokoll 
evalwat. Dan naqqas l‑utilità tal‑eval ‑
wazzjonijiet bħala għodda għat‑teħid 
ta’ deċiżjonijiet. Bidla pożittiva kienet 
it‑tul ta’ ħajja itwal (ta’ erba’ sa sitt 
snin) tal‑protokolli l‑aktar reċenti, 
li jista’ jkollhom impatt pożittiv fuq 
il‑kompletezza tad‑ data  li tinsab 
fl‑evalwazzjonijiet ex post  tagħhom.
51 
L‑evalwazzjonijiet ex post  tal‑FPAs 
fl‑Oċean Indjan jippreżentaw in ‑
formazzjoni fuq l‑istokkijiet u l‑qab ‑
diet fuq livell reġjonali u jinkludu 
informazzjoni deskrittiva mhux 
essenzjali li tiġi ripetuta minn perjodu 
evalwat wieħed għal dak li jmiss u li, 
ir‑rapport tagħmlu estensiv wisq.26 It‑tfassil ta’ evalwazzjoni 
ex ante  u ex post  tal‑FPAs huwa 
obbligu taħt ir‑Regolament 
Finanzjarju (UE) Nru 966/2012 
(ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1) 
għall‑programmi 
u l‑attivitajiet kollha li jinvolvu 
infiq sinifikanti (iktar minn 
EUR 5 000 000) sabiex jiġi 
vverifikat li r‑riżorsi allokati 
u r‑riżultati miksuba kienu 
konsistenti mal‑objettivi 
ssettjati.
27 L‑2599 Laqgħa tal‑Kunsill, 
Agrikoltura u Sajd, Brussell, 
id‑19 ta’ Lulju 2004.
28 L‑Artikolu 31 tar‑Regolament 
(UE) Nru 1380/2013.
29 Id‑durata qasira kienet 
iddeterminata mill‑fatt li 
l‑Kummissjoni ma riditx li 
l‑protokolli eżistenti jiġu 
applikati ferm wara d‑dħul 
fis‑seħħ tal‑Politika Komuni 
tas‑Sajd il‑ġdida, biex b’hekk 
il‑bidliet miġjuba minn din 
il‑politika jiġu applikati malajr 
kemm jista’ jkun.
25 Osservazzjonijiet
52 
Min‑naħa l‑oħra, l‑awditu sab li l‑eval ‑
wazzjonijiet ma jivvalutawx b’mod 
suffiċjenti l‑punt sa fejn dawn l‑FPAs 
jissodisfaw l‑objettivi kollha tagħhom 
(ara l‑paragrafu 5 u l‑ Kaxxa 1 ) (eż. l‑eb ‑
da referenza għall‑impjiegi fir‑reġjuni 
tal‑UE li jiddependu mis‑sajd, l‑ebda 
informazzjoni dwar il‑forniment ta’ 
ħut fis‑suq tal‑UE). Barra minn hekk, 
l‑evalwazzjonijiet fl‑Oċean Indjan ma 
kkalkolawx il‑valur miżjud tal‑FPAs 
b’mod konsistenti. Dan ma ffaċilitax 
il‑proċess tat‑teħid ta’ deċiżjonijiet 
billi l‑metodoloġiji użati għall‑kalkolu 
tal‑valur miżjud ma kinux kumparabbli 
bejn il‑protokolli u, fil‑każ tal‑Mozam ‑
bique, ipproduċew riżultat differenti 
ħafna (it‑ Tabella 3 ).53 
Matul l‑awditu u wara awditu intern 
tal‑proċess ta’ evalwazzjoni, il‑Kum ‑
missjoni żviluppat metodoloġija ġdida 
ta’ evalwazzjoni tal‑valur miżjud, li 
ilha tiġi applikata minn Jannar 2015 
‘il hawn. Il‑metodoloġija użata biex 
jiġu evalwati l‑protokolli ma’ Mada ‑
gascar (Frar 2014) u l‑Mozambique 
(April 2014) kienet ukoll relattivament 
ġdida (Jannar 2014), iżda l‑metodi użati 
għall‑kalkolu tal‑valur miżjud kienu 
għadhom mhumiex kumparabbli.Tabella 3Inkonsistenzi fil‑kalkolu tar‑redditu fuq l‑investiment pubbliku tal‑UE għal kull 
pajjiż, kif ippreżentati fl‑evalwazzjonijiet ex post  tal‑protokolli tal‑Oċean Indjan
Redditu kkalkolat 
għal kull euro 
tal‑flus pubbliċi 
investiti mill‑UE  
(ex post)Kummenti 
Madagascar
(maħruġ fi Frar 2014)4.09Il‑mudell jinkludi benefiċċji u spejjeż f’kategoriji wesgħin biss (eż. il‑fjuwil, il‑ma ‑
nutenzjoni, it‑tariffi tal‑portijiet, l‑assigurazzjoni, eċċ.) li mhux dejjem huma konsist ‑
enti mal‑kategoriji użati f’evalwazzjonijiet oħra (eż. fis‑Seychelles, huma barra minn 
hekk jispeċifikaw l‑ekwipaġġ, id‑deprezzament tal‑bastimenti u t‑tagħmir, l‑spejjeż 
ġenerali). Madankollu, dan il‑mudell1 tqies mill‑Qorti biex tivvaluta tajjeb l‑ispejjeż 
u l‑benefiċċji.
Il‑Mozambique (maħruġ f’April 2014) 2.08L‑evalwaturi ma qasmux il‑benefiċċji bejn l‑UE u l‑Mozambique u mhux l‑ispejjeż 
pubbliċi kollha mġarrba mill‑UE ġew inklużi fil‑kalkolu (l‑appoġġ settorjali ġie 
eskluż). Meta jiġi kkalkolat mill‑ġdid mill‑Qorti bl‑użu tal‑istess mudell bħal dak 
għal Madagascar, ir‑redditu fuq l‑investiment pubbliku jkun biss ta’ EUR 0.91 għal 
kull euro investit mill‑UE.
Is‑Seychelles (maħruġ f’Jannar 2013) 4.5Il‑pagamenti tas‑sidien tal‑bastimenti ġew inklużi, mhux bħal fl‑evalwazzjonijiet 
l‑oħra, fejn tqiesu biss il‑flus pubbliċi; l‑ispejjeż ġew distribwiti b’mod korrett fost 
il‑partijiet u tqiesu l‑ispejjeż pubbliċi kollha. Meta jiġi kkalkolat mill‑ġdid mill‑Qorti 
bl‑użu tal‑istess mudell bħal dak għal Madagascar, ir‑redditu fuq l‑investiment 
pubbliku jkun ogħla, f’ammont ta’ EUR 5.53 għal kull euro investit mill‑UE.
1 Proporzjon:  Valur miżjud dirett imwassal lill‑UE / Kontribuzzjoni Totali mill‑UE (drittijiet ta’ aċċess u appoġġ settorjali).
Sors:  Evalwazjonijiet ex post .
26 Osservazzjonijiet
Parti II — 
Implimentazzjoni 
tad‑drittijiet ta’ aċċess 
u l‑komponenti 
tal‑appoġġ settorjali 
tal‑FPAs
54 
L‑implimentazzjoni tal‑FPAs tinvolvi 
żewġ aspetti prinċipali: l‑aċċess ta’ 
bastimenti tal‑UE għall‑opportunitajiet 
tas‑sajd (ara l‑paragrafi 55 sa 65), 
u l‑appoġġ għall‑iżvilupp tas‑setturi 
tas‑sajd tal‑pajjiżi sħab (ara l‑para ‑
grafi 66 sa 83). Sabiex kull aspett jiffun ‑
zjona tajjeb (jiġifieri biex jiġi żgurat li 
l‑flotta tista’ tistad taħt kundizzjonijiet 
tajbin, u li l‑appoġġ settorjali jtejjeb 
il‑governanza tas‑sajd fil‑pajjiżi sħab), 
il‑Kummissjoni teħtieġ sistemi xierqa 
stabbiliti biex timmonitorja l‑impli ‑
mentazzjoni. L‑awditu eżamina dawn 
is‑sistemi ta’ monitoraġġ.
Il‑proċess ta’ awtorizzazzjoni 
tas‑sajd (ħruġ tal‑liċenzji) 
kien twil u ingombranti, iżda 
l‑Kummissjoni ma kinitx 
ħadet miżuri biex tidentifika 
x’jista’ jittejjeb
55 
Il‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji li per ‑
mezz tiegħu l‑bastimenti jiksbu 
permess biex jistadu taħt il‑protokolli 
ma għandux ikun kumpless jew li 
jieħu ħafna żmien, bla meħtieġ, 
għall‑operaturi tas‑sajd. Il‑Kummissjoni 
għandha tirrieżamina d‑diversi fażijiet 
tal‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji u tiv ‑
valuta jekk jistax isir titjib fl‑effiċjenza. 
Il‑Qorti tqis li ħarsa ġenerali kompleta 
taż‑żmien meħtieġ għad‑diversi stadji 
tal‑proċess hija essenzjali sabiex jiġu 
identifikati u kkoreġuti l‑ineffiċjenzi. 
L‑awditu sab li l‑Kummissjoni ma 
għandhiex informazzjoni suffiċjenti 
dwar l‑iskeda ta’ żmien għall‑proċess 
ta’ ħruġ tal‑liċenzji.56 
Il‑protokolli jistabbilixxu l‑proċess 
ta’ ħruġ tal‑liċenzji bejn il‑pajjiżi 
sħab u l‑UE, bħall‑preżentazzjoni ta’ 
applikazzjonijiet lill‑awtorità pubb ‑
lika rilevanti. Il‑protokolli jipprevedu 
wkoll skambju elettroniku ta’ in ‑
formazzjoni dwar l‑attivitajiet tas‑sajd. 
Il‑proċess jinvolvi lill‑Kummissjoni, 
lill‑Istati Membri, lid‑Delegazzjonijiet 
tal‑UE u lill‑pajjiżi sħab. Aktar det ‑
talji jingħataw fl‑ Anness 1 . L‑awditu 
tal‑Qorti ffoka fuq id‑ data  disponibbli 
sabiex jiġi mmonitorjat dan il‑proċess 
u jiġi analizzat kwalunkwe tidwim.
57 
Hemm indikazzjonijiet li t‑tidwim 
fil‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji af ‑
fettwa b’mod negattiv l‑attivitajiet 
tas‑sajd: 78 % ta’ dawk li wieġbu 
għall‑istħarriġ tal‑Qorti qajmu tħassib 
dwar dan it‑tidwim, li ġie wkoll es ‑
press f’komunikazzjonijiet minn 
rappreżentanti tal‑operaturi tas‑sajd 
lill‑Kummissjoni.
58 
L‑awditu nnota li l‑pajjiżi sħab li 
saritilhom żjara kienu riluttanti li, jew 
ma setgħux, minħabba rekwiżiti legali 
nazzjonali, jaċċettaw awtorizzazz ‑
jonijiet elettroniċi tas‑sajd, u kollha 
kemm huma kienu jeħtieġu li l‑oriġinal 
tal‑liċenzja jinżamm abbord il‑bas ‑
timent awtorizzat waqt l‑attivitajiet 
tas‑sajd.
27 Osservazzjonijiet
59 
Kif jidher fil‑ Figura 5 , filwaqt li fil‑Mo ‑
zambique u fis‑Seychelles id‑Dele ‑
gazzjonijiet u l‑attachés għas‑sajd 
kellhom informazzjoni dwar l‑ammont 
ta’ żmien li għadda mit‑talba mill‑op ‑
eratur sad‑data tal‑ħruġ mill‑pajjiż 
sieħeb, f’Madagascar l‑informazzjoni 
miżmuma fid‑Delegazzjoni kienet 
relatata biss maż‑żmien li għadda 
mill‑wasla tal‑fajl tal‑applikazzjoni 
għand id‑Delegazzjoni sa meta 
ngħadd lill‑Kummissjoni. Fil‑Maurita ‑
nia, it‑tabella ta’ monitoraġġ ma kinitx 
disponibbli.
60 
Il‑Qorti nnotat li f’xi każijiet seħħ 
tidwim sinifikanti qabel ma l‑fajl 
tal‑applikazzjonijiet għal‑liċenzji 
wasal għand l‑awtoritajiet tal‑pajjiżi 
sħab. Madankollu, għall‑protokolli 
eżaminati, il‑Kummissjoni ma kellha l‑ebda sistema ta’ informazzjoni biex 
tgħinha żżomm rekord taż‑żmien 
meħtieġ għal kull wieħed mill‑passi 
fil‑fluss tax‑xogħol tal‑applikazzjonijiet 
għal‑liċenzji li kienet żviluppat u, kon ‑
segwentement, hija ma setgħetx tiden ‑
tifika fejn it‑tidwim kien seħħ (jekk 
fuq il‑livell tal‑Istati Membri, tal‑pajjiżi 
sħab, jew tal‑Kummissjoni). Barra minn 
hekk, filwaqt li l‑bażi tad‑ data  dwar 
l‑awtorizzazzjonijiet tas‑sajd meħtieġa 
bir‑Regolament (KE) Nru 1006/2008 
teżisti u tinkludi informazzjoni 
aġġornata dwar liċenzji eżistenti, ma 
fihiex data  suffiċjenti biex jiġi analizzat 
kwalunkwe tidwim. Għalhekk, il‑Qorti 
ma setgħetx tidentifika r‑raġunijiet 
għat‑tidwim. Ir‑reviżjoni ta’ dan 
ir‑Regolament dwar l‑Awtorizzazzjoni ‑
jiet tas‑Sajd, imħabbra fl ‑2011, tista’ 
tgħin biex jiġu identifikati u mnaqqsa 
l‑konġestjonijiet proċedurali, iżda 
l‑proposta tal‑Kummissjoni għadha ma 
ġietx iffinalizzata u ppreżentata għal 
kodeċiżjoni.Figura 5Durata magħrufa tal‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji
Operatur  —  
 Stat Membru
Stat Membru —  
Kummissjoni
Kummissjoni —  
Delegazzjoni
Delegazzjoni — 
Pajjiż Sieħeb
Awtoritajiet 
tal‑Pajjiż Sieħeb
Pajjiż Sieħeb —
Delegazzjoni
Delegazzjoni —  
Kummissjoni
Kummissjoni —  
Stat Membru
Stat Membru —  
Operatur
Madagascar L‑ebda informazzjoni disponibbli 41 jum L‑ebda informazzjoni disponibbli
Il‑Mauritania L‑ebda tabella ta’ monitoraġġ disponibbli
Il‑Mozambique Aktar minn 5 xahar 1 jum1L‑ebda informazzjoni disponibbli
Is‑SeychellesL‑ebda informazzjoni disponibbli 19‑il jum L‑ebda informazzjoni disponibbli
126 jumMhux applikabbli (il‑liċenzja tintbagħat diretta ‑
ment lill‑operaturi)
1 Il‑fatt li l‑awtorizzazzjonijiet tas‑sajd inħarġu fl‑istess jum meta ġew irreġistrati l‑fajls tal‑applikazzjonijiet jixħet dubji fuq l‑affidabbiltà 
tad‑data ta’ reġistrazzjoni.
Sors: Tabelli ta’ monitoraġġ ipprovduti mid‑Delegazzjoni u l‑attachés għas‑sajd.
28 Osservazzjonijiet
Il‑monitoraġġ ċentrali 
tal‑qabdiet ma kienx 
adegwat, u b’hekk ipoġġi 
f’riskju l‑identifikazzjoni 
f’waqtha tal‑problemi 
u l‑kalkolu korrett 
tal‑pagamenti
61 
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri 
jeħtieġu jimmonitorjaw u jivverifikaw 
il‑preċiżjoni tad‑ data  rigward il‑qabdi ‑
et reali, sabiex jidentifikaw il‑problemi 
ta’ implimentazzjoni, jippermettu 
deċiżjonijiet infurmati meta jkunu 
qed jinnegozjaw protokolli ġodda, 
u jiżguraw l‑kalkolu korrett tal‑paga ‑
menti għal qabdiet addizzjonali, kull 
meta dan jista’ jseħħ.
62 
Ir‑Regolament (KE) Nru 1006/2008 
jeħtieġ li l‑bastimenti jippreżentaw 
id‑data  dwar il‑qabdiet lill‑Istati 
Membri tagħhom kull ġimgħa. Abbażi 
ta’ din l‑informazzjoni, l‑Istati Membri 
jridu mbagħad jippreżentaw id‑ data  
kollha dwar il‑qabdiet lill‑Kummissjoni 
kull xahar, b’ripartizzjoni skont iż‑żona 
tas‑sajd fiż‑ŻEE kollha (jekk suġġetti 
għal ftehim jew xort’oħra) u fl‑ilmijiet 
internazzjonali. Aktar dettalji dwar 
ir‑rwol tal‑Istati Membri f’dan il‑qasam 
huma pprovduti fl‑ Anness I . Il‑Kum ‑
missjoni għandha żżomm bażi tad‑ da‑
ta dwar il‑qabdiet b’din l‑informazz ‑
joni. Dan ir‑Regolament jeħtieġ ukoll 
li l‑Kummissjoni tospita bażi tad‑ data  
tal‑awtorizzazzjonijiet tas‑sajd li 
għandha tiġi aġġornata regolarment 
mill‑Istati Membri.63 
L‑awditu identifika nuqqasijiet 
fil‑ġestjoni, mill‑Kummissjoni, tad‑ data  
dwar il‑qabdiet għall‑protokolli 
rieżaminati. Il‑Qorti sabet bosta dif ‑
ferenzi sinifikanti fost id‑ data  dwar 
il‑qabdiet ipprovduta mid‑diversi sorsi: 
mill‑Istati Membri, mid‑DĠ Affarijiet 
Marittimi u Sajd u mill‑evalwazzjonijiet 
ex post . Differenzi bħal dawn jintwerew 
fit‑Tabella 4 . Kien hemm nuqqas ta’ 
data  affidabbli, konsistenti u kompleta 
dwar il‑qabdiet reali tal‑ħut meħuda 
taħt l‑FPAs fuq il‑livell tal‑Kummissjoni.
64 
Differenzi simili ġew innotati bejn 
id‑data  li l‑Qorti rċeviet mill‑Istati 
Membri u dik mill‑Kummissjoni. Dawn 
id‑differenzi jistgħu jiġu spjegati wkoll 
mill‑fatt li l‑Istati Membri bagħtu data  
dwar il‑qabdiet (b’ripartizzjoni skont 
il‑bastiment u l‑ispeċi) lill‑Kummissjoni 
f’formati differenti. Il‑Kummissjoni 
mbagħad ipproċessat id‑ data  man ‑
walment, iżda ma kkonsolidathiex 
f’bażi tad‑ data  ċentrali. Reċentement, 
il‑Kummissjoni ħadet miżuri biex 
tirrimedja din is‑sitwazzjoni. 
F’Jannar 2015, il‑ġestjoni tad‑ data  
ġiet trasferita lis‑servizz responsab ‑
bli għall‑FPAs. Barra minn hekk, data  
storika dwar il‑qabdiet ġiet ikkonsoli ‑
data, għalkemm din l‑informazzjoni 
kkonsolidata ma kinitx disponibbli 
għall‑perjodu kopert mill‑protokolli 
awditjati. Fl‑aħħar nett, il‑Kummiss ‑
joni stabbilixxiet bażi tad‑ data  (data  
dwar il‑qabdiet mill ‑2013 ‘il hawn), 
għalkemm din ma kinitx operazzjonali 
fiż‑żmien tal‑awditu billi l‑Istati Mem ‑
bri kienu għadhom mhumiex konformi 
ma’ rekwiżiti ta’ rappurtar tagħhom.
29 Osservazzjonijiet
65 
In‑nuqqas ta’ data  kkonsolidata 
u vverifikata jista’ jkollu konsegwenzi 
negattivi. Pereżempju, jekk il‑qabda 
finali tkun ogħla miit‑tunnellaġġ ta’ 
referenza, pagament addizzjonali 
jista’ jkun meħtieġ, u għaldaqstant 
iwassal għal riskju finanzjarju. 
Fil‑fatt, il‑Qorti diġà identifikat 
każ fejn monitoraġġ inadegwat ta’ qabdiet irriżulta f’nefqa mhux prevista 
għall‑Kummissjoni30. Barra minn hekk, 
il‑monitoraġġ u l‑aġġornament rego ‑
lari tal‑informazzjoni dwar il‑qabdiet, 
jippermettu l‑użu ta’ informazzjoni 
aġġornata u jiffaċilitaw it‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet f’negozjati fejn l‑in ‑
formazzjoni fl‑evalwazzjonijiet ex post  
ma tkunx l‑aktar waħda reċenti (ara 
l‑paragrafu 49).30 Kif irrappurtat fir‑Rapport 
Annwali 2011 tal‑Qorti, 
it‑Taqsima 4.46 dwar 
il‑protokoll 2008 ‑2012 
mal‑Mauritania. F’dan il‑każ, 
l‑awtoritajiet nazzjonali 
infurmaw lill‑Kummissjoni li 
l‑kwota ta’ 300 000 tunnellata 
għas‑sena li ntemmet 
fil‑31 ta Lulju 2010 kienet 
inqabżet. Il‑Kummissjoni 
kellha tħallas EUR 1.9 miljun 
lill‑Mauritania għal 
47 346 tunnellata li nqabdu lil 
hinn mill‑kwota. Monitoraġġ 
aħjar tal‑qabdiet tal‑ħut, kieku, 
kien jippermetti li s‑servizzi 
tal‑Kummissjoni jqisu li 
tittieħed azzjoni preventiva 
biex jiġi evitat li jsiru 
pagamenti addizzjonali.Tabella 4Eżempji ta’ differenzi fid‑ data  dwar il‑qabdiet bejn id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 
u l‑evalwazzjonijiet ex post  għall‑protokolli tal‑Oċean Indjan
(tunnellati) 
2009 2010 2011 2012
Madagascar
Qabdiet totali skont l‑evalwazzjoni ex post 14 596 10 055 10 282 8 053
Qabdiet totali skont id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 14 653 9 916 9 870 8 083
Differenza (t) ‑57 139 412 ‑30
Differenza (%) 0 % 1 % 4 % 0 %
Il‑Mozambique
Qabdiet totali skont l‑evalwazzjoni ex post 3 840 4 261 2 330 1 156
Qabdiet totali skont id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 3 426 4 261 1 442 1 132
Differenza (t) 414 0 888 24
Differenza (%) 12 % 0 % 62 % 2 %
Is‑Seychelles
Qabdiet totali skont l‑evalwazzjoni ex post md md 40 545 md
Qabdiet totali skont id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 23 762 41 668 40 078 34 779
Differenza (t) md md 467 md
Differenza (%) md md 1 % md
md: mhux disponibbli.
Sors: Id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd u l‑evalwazzjonijiet ex post .
30 Osservazzjonijiet
Il‑Kummissjoni u l‑pajjiżi 
sħab qablu dwar l‑attivitajiet 
rilevanti li għandhom 
jiġu ffinanzjati bl‑użu 
tal‑appoġġ settorjali, iżda 
l‑koordinazzjoni ma’ sħab 
oħra fis‑settur kienet nieqsa
66 
Skont id‑dispożizzjonijiet tal‑FPAs, 
il‑Kumitat Konġunt għandu jistab ‑
bilixxi programm settorjali plurien ‑
nali fil‑forma ta’ matriċi f’konformità 
mal‑ħtiġijiet u l‑prijoritajiet tal‑pajjiżi 
sħab għas‑settur tas‑sajd. Il‑linji 
gwida tal‑Kummissjoni għall‑ġestjoni 
tal‑appoġġ settorjali jindikaw li 
l‑azzjonijiet inklużi f’din il‑matriċi 
għandhom jieħdu kont tal‑objettiv 
li tittejjeb il‑governanza permezz 
tal‑iżvilupp ta’ sistema ta’ ġestjoni 
u kontroll effettiva għas‑settur tas‑sajd 
u tal‑isfruttar sostenibbli tar‑riżorsi tas‑sajd. Il‑matriċi tal‑appoġġ settorjali 
għandha tkun akkumpanjata minn 
objettivi, kriterji, proċeduri u indikaturi 
ċari għall‑evalwazzjoni tar‑riżultati 
tal‑azzjonijiet maqbula. L‑appoġġ set ‑
torjali tas‑sajd għandu jiġi kkoordinat 
ma’ azzjonijiet ta’ sħab finanzjarji oħra 
fil‑pajjiżi sħab.
67 
Fl‑erba’ pajjiżi li saritilhom żjara, 
il‑Qorti sabet li l‑azzjonijiet proposti 
għall‑appoġġ settorjali kienu 
f’konformità mal‑istrateġiji nazzjonali. 
Il‑biċċa l‑kbira mill‑azzjonijiet ipp ‑
janati kienu relatati mal‑governanza 
u l‑investimenti fis‑settur tas‑sajd. 
Dan ipprovda bażi tajba għall‑appoġġ 
settorjali ppjanat, u kien konsist ‑
enti mal‑azzjonijiet ippjanati taħt 
il‑protokolli preċedenti. Dan jintwera 
fit‑Tabella 5 .
Stampa  1 — Stazzjon tal‑alimentazzjoni tal‑fjuwil għall‑flotta tas‑sajd artiġjanali 
fis‑Seychelles
Sors:  Il‑QEA.
31 Osservazzjonijiet Tabella 5Azzjonijiet prinċipali ffinanzjati u l‑proporzjon tal‑appoġġ settorjali totali (AS) 
(spejjeż ibbaġitjati 2013)
Azzjonijiet prinċipali kif ippjanati 
għall‑ 2013Madagascar1
% tal‑ASIl‑Mauritania2
% tal‑AS
(2012 ‑2013)Il‑Mozambique1,5
% tal‑ASIs‑Seychelles1
% tal‑AS
Attivitajiet ta’ monitoraġġ, ta’ kontroll u ta’ 
sorveljanza (pattulji, spezzjonijiet, VMS, 
ERS)52 % 38 % 7 % 16 %
Attivitajiet ta’ monitoraġġ, ta’ kontroll u ta’ 
sorveljanza (osservaturi)4 % ‑ 4 % 2 %
Riċerka xjentifika għall‑istokkijiet ‑ 3 % 63 % 10 %
Laboratorji, sikurezza alimentari 
(esportazzjonijiet)44 % 2 %Azzjonijiet esegwiti 
fil‑passat3 %
Bini ta’ kapaċità u parteċipazzjoni 
f’laqgħat‑ 3 % 22 % 22 %
Infrastruttura marbuta direttament 
mal‑attivitajiet/settur tas‑sajd‑ 53 %38 % tal‑bilanċ 
tal‑protokoll preċedenti, 
minfuqa fl‑ 2012538 %
Infrastruttura mhux marbuta mal‑attivita ‑
jiet tas‑sajd‑3,4‑46 % tal‑bilanċ 
tal‑protokoll preċedenti, 
minfuqa fl‑ 20125‑
Fond ta’ self għas‑settur tal‑sajd lokali ‑ ‑ ‑ 10 %
1 Kalkolu bbażat fuq spejjeż ibbaġitjati.
2 Kalkolu bbażat fuq pagamenti fil‑perjodu 2012 ‑2013.
3 Azzjonijiet ġew esegwiti fil‑passat.
4 L‑ammont mhuwiex disponibbli.
5 Is‑somma tal‑ispejjeż proposti mill‑PS ma taqbilx mal‑baġit totali tal‑UE għas‑sena.
Sors: Matriċi u rapporti tal‑attività.
68 
Madankollu, il‑protokolli ma jinkludux 
kundizzjonijiet formali ta’ eliġibbiltà 
għall‑finanzjament ta’ azzjonijiet 
mill‑appoġġ settorjali. Ma hemm 
l‑ebda evidenza fil‑miinuti tal‑Kumitati 
Konġunti tal‑protokolli tal‑Oċean In ‑
djan awditjati li l‑kriterji, il‑proċeduri u l‑indikaturi għall‑evalwazzjoni 
tar‑riżultati tal‑appoġġ settorjali ġew 
diskussi fid‑dettall. L‑eżempju pożittiv 
tal‑protokoll 2008 ‑2012 mal‑Mauri ‑
tania, li stabbilixxa oqsma ta’ attività 
speċifiċi u indikaturi speċifiċi, ma ġiex 
emulat mill‑protokolli tal‑Oċean Indjan 
li ġew approvati f’data aktar tard.
32 Osservazzjonijiet
Stampa  2 — Bastimenti tal‑iskejjel tas‑sajd iffinazjati mill‑appoġġ settorjali fis‑Seychelles
Sors:  Il‑QEA.
69 
L‑awditu sab ukoll li, fil‑pajjiżi 
tal‑Oċean Indjan li saritilhom 
żjara, il‑koordinazzjoni fost is‑sħab 
għall‑iżvilupp li huma attivi fis‑settur 
tas‑sajd, kienet dgħajfa. L‑appoġġ 
settorjali mhuwiex diskuss fil‑laqgħat 
regolari ta’ koordinazzjoni bejn 
ir‑rappreżentanti responsabbli 
għall‑appoġġ taħt il‑FEŻ fid‑Delegazz ‑
joni tal‑UE u s‑sħab finanzjarji l‑oħra, 
u l‑attaché għas‑sajd ma jiħux sehem 
f’dawn il‑laqgħat. Dan minkejja l‑fatt 
li l‑Ftehim ta’ Cotonou31 jidentifika 
l‑iżvilupp sostenibbli tas‑settur tas‑sa ‑
jd bħala li huwa prijorità għall‑iżvilupp 
ekonomiku ġenerali.70 
Barra minn hekk, fl‑ebda wieħed 
mill‑pajjiżi li saritilhom żjara l‑appoġġ 
settorjali tal‑FPAs ma kien inkluż 
f’matriċi globali flimkien mal‑fondi 
l‑oħra intenzjonati għall‑użu fis‑settur 
tas‑sajd. Pereżempju fil‑Mozambique, 
fejn sħab differenti qed jiffinanzjaw 
azzjonijiet simili, hemm riskju ta’ 
finanzjament doppju, partikolarment 
fir‑rigward ta’ parteċipazzjoni f’laqgħat 
u f’attivitajiet ta’ spezzjoni. Għalkemm 
il‑Mozambique ma għandhiex matriċi 
globali stabbilità, la tinkludi s‑sħab ri ‑
levanti kollha u lanqas l‑appoġġ settor ‑
jali. Dan kien il‑każ ukoll f’Madagascar.31 Il‑Ftehim ta’ Sħubija bejn 
l‑Istati Afrikani, tal‑Paċifiku 
u tal‑Karibew u l‑Unjoni 
Ewropea, l‑Artikoli 23 u 23a, kif 
rivedut fil ‑11 ta’ Marzu 2010.
33 Osservazzjonijiet
Il‑kontroll mill‑Kummissjoni 
tal‑azzjonijiet ta’ appoġġ 
settorjali kien limitat 
u l‑azzjonijiet li fil‑fatt ġew 
implimentati mill‑pajjiżi 
sħab, f’xi każijiet, kienu 
differenti minn dawk 
maqbula
71 
Għal riassigurazzjoni li l‑objettivi tal‑el ‑
ement ta’ appoġġ settorjali tal‑FPAs 
qed jintlaħqu u li l‑fondi tal‑UE qed 
jintużaw kif intenzjonat, il‑Kummissjo ‑
ni għandha timmonitorja l‑effettività 
tal‑azzjonijiet imwettqa u tiċċekkja 
jekk dawn jikkorrispondux għal dawk 
approvati mill‑Kumitat Konġunt. Dan 
ikun jeħtieġ ukoll li l‑pajjiż sieħeb 
jipprovdi informazzjoni suffiċjenti 
biex jil‑Kumitat Konġunt ikun jista’ 
jivvaluta r‑riżultati u l‑kosteffettività 
tal‑azzjonijiet appoġġati. Il‑Kummiss ‑
joni żviluppat linji gwida għas‑segwitu 
tal‑appoġġ settorjali. Dawn il‑linji 
gwida jipprovdu li l‑attaché għas‑sajd 
ikun responsabbli għall‑kontrolli, 
fuq il‑post, tal‑implimentazzjoni ta’ 
azzjonijiet, għad‑djalogu ta’ politika, 
għall‑monitoraġġ ta’ attivitajiet oħra 
tas‑sieħeb finanzjarju u għaż‑żamma 
ta’ fajl tal‑pajjiż.72 
F’termini prattiċi, il‑Kummissjoni 
timmonitorja l‑implimentazzjoni 
ta’ azzjonijiet ta’ appoġġ settorjali 
maqbula permezz tal‑parteċipazzjoni 
tagħha fil‑Kumitat Konġunt annwali. 
Madankollu, il‑protokolli awdit ‑
jati ma kien fihom l‑ebda rekwiżit li 
jispeċifika liema dokumentazzjoni 
l‑pajjiżi sħab kellhom jipprovdu għal 
skopijiet ta’ monitoraġġ, u lanqas ma 
kienu jistabbilixxu proċeduri dwar kif 
għandhom jiġu ttrattati l‑problemi 
ta’ implimentazzjoni fi ħdan il‑Ku ‑
mitat Konġunt. Fin‑nuqqas ta’ regoli 
speċifiċi ta’ monitoraġġ u drittijiet 
ta’ kontroll fil‑protokolli, il‑kompitu 
ta’ monitoraġġ tal‑appoġġ settor ‑
jali ta’ monitoraġġ kien ikkumplikat. 
Barra minn hekk, fil‑prattika, l‑attaché 
għas‑sajd fl‑Oċean Indjan ma għandux 
ir‑riżorsi meħtieġa biex iwettaq 
monitoraġġ fil‑fond f’ħames pajjiżi 
sħab (jiġifieri żjarat fuq il‑post għal 
proġetti appoġġati), b’mod partikolari 
f’każijiet fejn il‑kooperazzjoni mal‑aw ‑
toritajiet hija kumplessa.
73 
Minbarra d‑diffikultajiet ikkawżati 
min‑nuqqas ta’ qafas ta’ monitoraġġ 
komprensiv, il‑kontroll mill‑Kummis ‑
sjoni tan‑nefqa għall‑appoġġ set ‑
torjali xxekkel aktar minħabba l‑fatt li 
l‑informazzjoni pprovduta mill‑pajjiżi 
sħab, minbarra li normalment kienet 
limitata għall‑outputs, mhux dejjem 
kienet verifikabbli. Tabilħaqq, il‑biċċa 
l‑kbira mill‑azzjonijiet ma kinux 
traċċabbli fil‑baġit, u l‑Kummissjoni 
kellha assigurazzjoni limitata li l‑azz ‑
jonijiet ikklejmjati fil‑fatt twettqu u li 
l‑ispiża hija raġonevoli.
34 Osservazzjonijiet
74 
Il‑Qorti sabet li l‑Kumitat Konġunt 
ma vverifikax b’mod sistematiku 
l‑kosteffettività tal‑azzjonijiet ta’ 
appoġġ settorjali bħalma għamel 
għall‑protokoll 2011 ‑2013 mas‑Sey ‑
chelles. F’dan il‑każ partikolari, 
awditu tal‑prestazzjoni twettaq 
għall‑valutazzjoni tal‑azzjonijiet 
iffinanzjati mill‑appoġġ settorjali, li 
ġew implimentati fl ‑2012, li għalihom 
ġew ibbaġitjati EUR 8.45 miljun. 
L‑awditu kkonkluda li ftit azzjonijiet 
biss kienu ġew esegwiti tajjeb (eż. 
il‑VMS), xi wħud kienu fl‑idejn (eż. 
bażijiet tad‑ data , studji, proġetti ta’ 
infrastruttura għall‑flotta industrijali 
u semiindustrijali), u oħrajn kellhom 
jew rata medja ta’ kkompletar ta’ taħt 
il‑50 % (pjanijiet ta’ ġestjoni, studji 
ta’ riċerka) jew inkella ma kienu ġew 
implimentati xejn (eż. osservaturi 
abbord, tagħmir ta’ komunikazzjoni 
fuq il‑baħar, infrastrutturi artiġjanali, 
eċċ.). Is‑sejbiet tal‑awditu ġew dis ‑
kussi fil‑laqgħa segwenti tal‑Kumitat 
Konġunt, flimkien mal‑progress li sar 
fl‑implimentazzjoni tar‑rakkoman ‑
dazzjonijiet u ta’ azzjonijiet ulterjuri. 
Fil‑każ tal‑Mozambique, għalkemm 
dispożizzjoni għall‑valutazzjoni 
tal‑valur għall‑flus ta’ investimenti ffi ‑
nanzjati mill‑UE ġiet introdotta fit‑test 
tal‑protokoll 2012 ‑2014, ma nstabet 
l‑ebda evidenza li din il‑valutazzjoni 
kienet twettqet.75 
Barra minn hekk, l‑awditu sab li l‑Kum ‑
missjoni ma tatx attenzjoni suffiċjenti 
għad‑diffikultajiet tal‑pajjiżi sħab fl‑as ‑
sorbiment tal‑fondi ta’ appoġġ settor ‑
jali, li affettwa tlieta mill‑erba’ pro ‑
tokolli awditjati. It‑ Tabella 6  ta’ hawn 
taħt turi l‑bilanċ pendenti tal‑baġits 
tal‑appoġġ settorjali fi tmiem l‑erba’ 
protokolli awditjati. Minkejja s‑sinifikat 
tal‑proporzjon ta’ fondi mhux min ‑
fuqa, il‑Kummissjoni saret konxja 
biss tal‑ammont ta’ finanzjament li 
baqa’ ma ntużax u tal‑azzjonijiet li 
għandhom jiġu implimentati bl‑użu 
ta’ dawn il‑fondi ladarba l‑protokolli 
kienu waslu biex jiskadu. Xenarju bħal 
dan joħloq ir‑riskju li, speċjalment 
lejn tmiem protokoll, il‑pajjiżi sħab 
jonfqu l‑bilanċ tal‑appoġġ settorjali 
fuq azzjonijiet li huma kapaċi jassorbu 
proporzjon sinifikanti tal‑fondi mhux 
minfuqa, iżda li mhumiex f’konformità 
mal‑prijoritajiet tal‑FPAs fir‑rigward 
tat‑titjib tal‑governanza tas‑sajd, sa ‑
biex ma jitilfux il‑fondi disponibbli.Tabella 6Bilanċ pendenti tal‑appoġġ settorjali fi tmiem il‑protokolli preċedenti, minfuq matul 
il‑protokolli fis‑seħħ fiż‑żmien tal‑awditu
Pajjiż Madagascar Il‑Mauritania Il‑Mozambique Is‑Seychelles
Bilanċ pendenti fi tmiem il‑protokoll 
preċedenti (euro)0 25 000  000 788 555 5 568 928
Proporzjon tal‑bilanċ li jikkorrispondi 
għall‑appoġġ settorjali totali matul 
il‑protokoll0 % 38 % 63 % 63 %
Sors:  Protokolli, minuti tal‑Kumitati Konġunti u rapport ta’ implimentazzjoni.
35 Osservazzjonijiet
76 
Fil‑fatt, l‑awditu sab li, minkejja 
l‑għażla relattivament tajba ta’ azz ‑
jonijiet, il‑fondi ma ntużawx bis‑sħiħ 
kif intenzjonat fil‑pajjiżi sħab kollha 
li saritilhom żjara matul l‑awditu (kif 
jintwera fil‑ Kaxxa 2 ). Minflok, f’xi 
każijiet, il‑fondi ntużaw għal proġetti oħra, li ma kinux daqstant rilevanti 
għall‑ġestjoni tas‑sajd bħall‑azzjonijiet 
ippjanati u li kienu differenti mit‑tipi 
indikattivi ta’ azzjoni ppreżentati 
fil‑linji gwida tal‑Kummissjoni 
għall‑implimentazzjoni tal‑appoġġ 
settorjali.
Eżempji ta’ fondi ta’ appoġġ settorjali mhux traċċabbli fil‑baġit nazzjonali jew 
mhux użati kif maqbul bejn il‑Kummissjoni u l‑pajjiżi sħab
Madagascar
It‑traċċabbiltà tal‑fondi fil‑baġit nazzjonali ma kinitx żgurata, minkejja talbiet ripetuti mid‑Delegazzjoni biex 
tiġi pprovduta linja baġitarja speċifika għall‑appoġġ settorjali. Il‑fatt li l‑kontribuzzjoni mill‑UE u l‑finanzja ‑
ment minn sħab oħra għall‑iżvilupp ma kinux assenjati u identifikabbli fil‑baġit nazzjonali, għamel it‑trasferi ‑
menti diffiċli biex jiġu mmonitorjati. Dan in‑nuqqas ta’ traċċabbiltà jista’ wkoll ifixkel il‑qbid ta’ finanzjament 
doppju mal‑programm ta’ spezzjoni reġjonali.
Il‑Kummissjoni ssospendiet il‑pagamenti għal sena waħda (2011) minħabba kwistjonijiet ta’ implimentazzjoni.
Il‑Mauritania
Il‑pajjiż ibbenefika minn EUR 65 miljun ta’ appoġġ settorjali taħt il‑protokoll 2008 ‑2012. Mill ‑2011 sa tmiem 
il‑protokoll f’Lulju 2012, l‑awtoritajiet naqsu milli jinfurmaw b’mod suffiċjenti lill‑Kummissjoni dwar kif kienu 
qed jużaw il‑fondi ta’ appoġġ settorjali. Kien biss f’Awwissu 2012, wara bosta talbiet mill‑Kummissjoni, li 
l‑pajjiż sieħeb żvela li l‑allokazzjonijiet ta’ appoġġ settorjali mhux minfuqa fi tmiem il‑protokoll kienu jam ‑
montaw għal EUR 25 miljun. Bejn wieħed u ieħor 90 % ta’ dan il‑bilanċ ġew assenjati għal partiti tal‑in ‑
frastruttura bħall‑infrastruttura tal‑portijiet, u bastimenti tal‑pattulji. Minn dan l‑ammont, bejn wieħed u ieħor 
50 % kienu ntnefqu mill‑pajjiż sieħeb mingħajr il‑ftehim ex ante  tal‑Kummissjoni.
Il‑Mozambique
L‑awtoritajiet jassenjaw kodiċi tal‑proġetti fil‑baġit. Madankollu, dawn waħidhom mhumiex suffiċjenti biex 
jimmitigaw ir‑riskju ta’ finanzjament doppju mid‑diversi sħab finanzjarji għal azzjonijiet bħal osservaturi, jiem 
ta’ spezzjoni, jiem ta’ missjoni għal laqgħat internazzjonali, eċċ.
Il‑bilanċ tal‑appoġġ settorjali minn protokoll preċedenti (2007 ‑2011) iffinanzja azzjonijiet li ma kinux inklużi 
fil‑matriċi pluriennali (2012 ‑2014) jew annwali (2012) u għalhekk mhux approvati ex ante  mill‑Kumitat Konġunt. 
Il‑Kummissjoni ma ssospendietx pagamenti f’dan il‑każ. L‑infrastruttura kienet tirrappreżenta 84 % tal‑fondi 
minfuqa fl ‑2012. Il‑Kummissjoni ġiet infurmata darba biss li l‑azzjonijiet kienu ġew implimentati. In‑nefqa 
mhux dejjem kienet marbuta direttament mal‑iżvilupp tas‑settur tas‑sajd Mozambiquejan jew mat‑titjib 
fil‑governanza tas‑sajd (il‑bini tal‑ministeru li jirrappreżenta 46 % tal‑bilanċ għall ‑2012 u l‑bini ta’ ċnut madwar 
l‑iskola tas‑sajd li jirrappreżenta 38 %).Kaxxa 2
36 Osservazzjonijiet
Pagamenti li saru 
mill‑Kummissjoni 
għall‑appoġġ settorjali ma 
kinux marbuta mal‑progress 
miksub mill‑pajjiżi sħab 
fl‑implimentazzjoni ta’ 
azzjonijiet maqbula
77 
Sabiex jiżgura l‑applikazzjoni 
tal‑prinċipju ta’ kundizzjonalità, 
il‑protokoll għandu jipprevedi l‑pos ‑
sibbiltà ta’ aġġustament tal‑pagamenti 
biex jiġi rifless il‑progress fuq l‑azzjoni ‑
jiet jew meta ma jkun hemm l‑ebda 
ġestjoni finanzjarja tajba fil‑pajjiż 
sieħeb, aktar milli sempliċiment 
jissospendihom.
78 
L‑awditu sab li l‑protokolli ma ppre ‑
vedewx tnaqqis fil‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali abbażi tal‑pro ‑
gress reali miksub mill‑pajjiżi sħab 
meta jkunu qed jimplimentaw l‑azz ‑
jonijiet maqbula.
79 
Il‑protokolli tal‑Oċean Indjan awditjati 
jipprovdu li l‑komponent tal‑appoġġ 
settorjali jista’ jiġi sospiż, wara kon ‑
sultazzjoni fil‑Kumitat Konġunt, 
fejn l‑azzjonijiet implimentati jkunu 
inkonsistenti mal‑programm ibbaġitjat 
(azzjonijiet u eżekuzzjoni finanzjarja). 
Din id‑definizzjoni ta’ kundizzjonalità 
tagħmilha diffiċli għall‑Kummissjoni 
biex tapplika b’mod xieraq is‑sospen ‑
sjoni tal‑komponent tal‑appoġġ set ‑
torjali. Fil‑fatt, kien hemm biss każ reali 
wieħed ta’ sospensjoni, f’Madagaskar 
fl‑2011, u dan ma kienx marbut 
mal‑progress tal‑pajjiż fl‑implimen ‑
tazzjoni tal‑appoġġ settorjali.80 
Fil‑Mauritania, il‑Kummissjoni tej ‑
bet il‑kundizzjonalità tal‑appoġġ 
settorjali għall‑protokoll 2013 ‑2014 
billi introduċiet kundizzjonijiet aktar 
espliċiti. B’mod partikolari, l‑ewwel 
pagament taħt il‑protokoll sar 
kundizzjonali skont l‑assorbiment 
tal‑bilanċ mill‑protokoll preċedenti, 
u l‑iżborżament tal‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali kien marbut 
mal‑implimentazzjoni tal‑azzjonijiet 
maqbula. Il‑Kummissjoni applikat 
dawn id‑dispożizzjonijiet u ma ħallsitx 
il‑komponent tal‑appoġġ settorjali 
billi l‑bilanċ eżistenti ma kienx intne ‑
faq kollu. Madankollu, fir‑rigward 
tal‑protokolli tal‑Oċean Indjan, l‑ebda 
żborżament parzjali ma kien possibbli.
81 
Il‑Politika Komuni tas‑Sajd il‑ġdida 
introduċiet il‑prinċipju ta’ frid 
(diżakkoppjar) tad‑drittijiet ta’ aċċess 
u l‑pagamenti għall‑appoġġ set ‑
torjali32. Dan ifisser li l‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali ma għadx 
għandu data fissa għall‑pagamenti 
bħalma huwa l‑każ tal‑komponent 
tad‑drittijiet ta’ aċċess, iżda għandu 
jitħallas ladarba l‑pajjiżi sħab ikunu 
jistgħu juru r‑riżultati miksuba. Il‑Qorti 
tqis li dan huwa titjib fuq il‑fokus 
preċedenti fuq l‑azzjonijiet. Madankol ‑
lu, l‑applikazzjoni ta’ dan il‑prinċipju 
hija mxekkla mill‑fatt li l‑protokolli 
attwalment fis‑seħħ għadhom ma 
jipprevedux il‑possibbiltà ta’ tnaqqis 
parzjali ta’ pagamenti meta r‑riżultati 
jkunu biss parzjalment miksuba, iżda 
biss il‑possibbiltà li l‑Kummissjoni tis ‑
sospendi l‑pagamenti fejn ir‑riżultati 
ma jkunux sodisfaċenti.32 L‑Artikolu 32 tar‑Regolament 
(UE) Nru 1380/2013 jipprovdi li 
l‑appoġġ settorjali huwa 
kondizzjonali skont il‑kisba ta’ 
riżultati speċifiċi 
u jikkomplementa u huwa 
konsistenti mal‑proġetti 
u l‑programmi ta’ żvilupp 
implimentati fil‑pajjiż terz 
ikkonċernat. L‑appoġġ 
settorjali għandu jinfired 
mill‑ħlasijiet għall‑aċċess 
għar‑riżorsi tas‑sajd. L‑Unjoni 
titlob riżultati speċifiċi bħala 
kondizzjoni tal‑ħlasijiet taħt 
l‑assistenza finanzjarja, 
u timmonitorja mill‑qrib 
il‑progress.
37 Osservazzjonijiet
82 
L‑awditu sab ukoll li hemm nuqqas 
ta’ konsistenza bejn it‑trattament 
tal‑appoġġ settorjali tal‑FPAs 
(mid‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 
tal‑Kummissjoni) u l‑pagamenti 
taħt il‑FEŻ għall‑appoġġ baġitarju 
(mid‑DĠ Kooperazzjoni Internazzjonali 
u Żvilupp). L‑appoġġ settorjali (FPAs) 
u l‑appoġġ baġitarju (FEŻ) jikkondividu 
l‑istess kunċett, peress li l‑pagamenti 
jiġu żborżati direttament lill‑awtorita ‑
jiet pubbliċi fil‑pajjiżi sħab ibbażati fuq 
il‑progress miksub f’għadd ta’ oqsma 
definiti qabel. F’xi każijiet, il‑paga ‑
menti taħt il‑FEŻ iddewmu mill‑Kum ‑
missjoni minħabba diversi problemi 
marbuta jew mas‑sitwazzjoni politika 
jew inkella mal‑ġestjoni ta’ finanzi 
pubbliċi. Approċċ simili ma tteħidx 
mid‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd 
fir‑rigward ta’ pagamenti għall‑appoġġ 
settorjali. Il‑ Kaxxa 3  turi din l‑inkon ‑
sistenza fil‑każijiet ta’ Madagascar 
u tal‑Mozambique.83 
Il‑protokolli ma jinkludux regoli relatati 
mat‑trasparenza baġitarja fil‑pajjiż 
sieħeb, b’kuntrast mal‑Linji gwida 
dwar l‑Appoġġ Baġitarju tal‑UE33. 
Filwaqt li l‑Mozambique kienet, b’mod 
ta’ min ifaħħru, ħadet l‑inizjattiva li 
tidentifika azzjonijiet skont il‑kodiċi 
tal‑proġett fil‑baġit, kien hemm ftit li 
xejn traċċabbiltà tal‑fondi fit‑tliet pajjiż 
l‑oħra li saritilhom żjara, u dan affett ‑
wa l‑viżibbiltà tal‑appoġġ u l‑potenzjal 
għall‑monitoraġġ sussegwenti tal‑użu 
ta’ fondi ta’ appoġġ settorjali tal‑UE. 
Il‑fatt li l‑protokolli ma jeħtiġux li 
l‑pajjiżi sħab jiżguraw it‑traċċabbiltà 
u t‑trasparenza tal‑fondi mhuwiex 
konsistenti mar‑rekwiżiti għall‑appoġġ 
baġitarju għar‑riformi settorjali taħt 
il‑Ftehim ta’ Cotonou.
Inkonsistenzi bejn il‑pagamenti tal‑UE fil‑pajjiżi sħab
F’Madagascar, kważi l‑assistenza finanzjarja kollha tal‑UE ġiet sospiża mill ‑2010 sa Mejju 2014, skont l‑Artiko ‑
lu 96 tal‑Ftehim ta’ Cotonou, jew miżuri xierqa pendenti fir‑rigward tad‑drittijiet tal‑bniedem, il‑prinċipji 
demokratiċi u l‑istat tad‑dritt. Madankollu, il‑pagamenti taħt l‑FPAs tkomplew.
Fil‑Mozambique, pagament wieħed għall‑appoġġ baġitarju ddewwem b’seba’ xhur sakemm il‑Gvern solva 
kwistjoni li taffettwa t‑trasparenza tal‑finanzi pubbliċi nazzjonali, kif mitlub mid‑donaturi tal‑Fond Monetarju 
Internazzjonali/Appoġġ Baġitarju Ġenerali. Madankollu, il‑pagamenti għall‑appoġġ settorjali tal‑FPAs saru 
matul dan il‑perjodu.
Sors:  Il‑QEA, ibbażat fuq informazzjoni mid‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd u mid‑DĠ Kooperazzjoni Internazzjonali u Żvilupp.Kaxxa 333 L‑appoġġ baġitarju huwa 
suġġett għal kriterji ta’ 
eliġibbiltà (it‑Taqsima 5.1 
tal‑Linji Gwida dwar l‑Appoġġ 
Baġitarju, 2012). Tnejn minn 
dawn huma:  
‑ ġestjoni finanzjarja pubblika 
tajba jew programm kredibbli 
u rilevanti biex itejjibha;  
‑ trasparenza u sorveljanza 
tal‑baġit.  
Barra minn hekk, 
l‑Artikolu 61(2) tal‑Ftehim ta’ 
Cotonou jistipula li: “Għandha 
tingħata assistenza baġitarja 
diretta b’sostenn għal riformi 
makroekonomiċi jew settorjali 
fil‑każijiet fejn: [...] (c) ġestjoni 
finannzjarja pubblika tkun 
suffiċjentement trasparenti, 
responsabbli u effettiva.”
38
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
84 
Il‑Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd 
(FPAs) bejn l‑UE u l‑pajjiżi sħab tagħha 
jippermettu li l‑flotot tas‑sajd tal‑UE 
jistadu fl‑ilmijiet tal‑pajjiżi sħab, 
u jappoġġaw l‑iżvilupp sostenibbli 
tas‑settur nazzjonali tas‑sajd tagħhom. 
L‑awditu tal‑Qorti eżamina jekk l‑FPAs 
humiex immaniġġjati tajjeb mill‑Kum ‑
missjoni, billi ġew investigati n‑ne ‑
gozjar ta’ FPAs u l‑protokolli tagħhom, 
l‑eżerċizzju tad‑drittijiet ta’ aċċess 
għas‑sajd, u l‑implimentazzjoni ta’ 
appoġġ għas‑settur nazzjonali tas‑sa ‑
jd. L‑awditu kkonkluda li l‑FPAs huma 
ġeneralment immaniġġjati tajjeb 
mill‑Kummissjoni, iżda li għad hemm 
bosta oqsma għal titjib, partikolarment 
fir‑rigward tal‑implimentazzjoni.
85 
In‑negozjar ta’ FPA u tal‑protokolli 
assoċjati tiegħu huwa proċess twil 
u kkumplikat, iżda l‑Kummissjoni 
ttrattat dawn id‑diffikultajiet sew u, 
bi ftit eċċezzjonijiet, irnexxielha tevita 
li tinterrompi l‑attivitajiet tas‑sajd 
tal‑flotta tal‑UE. Minkejja dan, l‑awditu 
identifika għadd ta’ dgħufijiet fil‑mod 
kif il‑Kummissjoni ttrattat il‑proċess ta’ 
negozjar (il‑paragrafi 17 sa 25).
86 
Għall‑kontinwità tal‑attivitajiet tal‑flot ‑
ta Ewropea, il‑Kummissjoni tista’ tuża 
l‑possibbiltà offruta bl‑Artikolu 9 
tar‑Regolament (KE) Nru 1006/2008 
biex il‑bastimenti jitħallew japplikaw 
mal‑pajjiż terz ikkonċernat permezz tal‑Kummissjoni għal awtorizzazzjoni ‑
jiet tas‑sajd, filwaqt li jkunu qed jisten ‑
new li jiġi ffirmat protokoll imġedded. 
Madankollu, din il‑possibbiltà regola ‑
torja mhijiex konsistenti ma’ rekwiżit 
regolatorju ieħor, jiġifieri “il‑klawżola 
ta’ esklussività”, u l‑applikazzjoni 
tiegħu wasslet għal nuqqas ta’ ftehim 
bejn pajjiż sieħeb u l‑Kummissjoni 
(il‑paragrafi 22 u 23).
87 
L‑istrateġija tal‑Kummissjoni li tkab ‑
bar in‑netwerk tal‑FPAs hija rilevanti 
għall‑ħtiġijiet u l‑prijoritajiet tal‑flotta 
tal‑UE. Madankollu, għad hemm lok 
biex jittejbu l‑komplementarjetà 
u l‑konsistenza fost l‑FPAs innegozjati 
fi ħdan l‑istess reġjun, biex b’hekk jiġi 
mmassimizzat il‑potenzjal tal‑FPAs 
biex itejbu l‑governanza tas‑sajd fuq 
livell reġjonali (il‑paragrafi 26 sa 28).
88 
Wieħed mill‑objettivi prinċipali 
tal‑FPAs huwa li jiġu mistada stokkijiet 
eċċessivi biss. Madankollu, dan irriżulta 
li huwa diffiċli ħafna biex jiġi impli ‑
mentat fil‑prattika minħabba nuqqas 
ta’ informazzjoni affidabbli dwar l‑is ‑
tokkijiet ta’ ħut u dwar l‑isforz tas‑sajd 
min‑naħa tal‑flotot tas‑sajd domestiċi, 
jew ta’ flotot tas‑sajd barranin oħra li 
wkoll ingħataw aċċess mill‑pajjiżi sħab 
(il‑paragrafi 29 sa 32).
39 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
89 
L‑ispiża tal‑unità reali mħallsa għal 
tunnellata ta’ ħut kienet frekwen ‑
tement ogħla mill‑prezz tal‑unità 
nnegozjat. Filwaqt li n‑negozjati qiesu 
l‑qabdiet irrappurtati minn protokolli 
preċedenti, it‑tunnellaġġ ta’ refer ‑
enza maqbul fil‑protokolli l‑aktar 
reċenti ta’ spiss baqa’ ogħla, u b’hekk 
regolarment ġew utilizzati b’mod 
insuffiċjenti. Madankollu, il‑kontribuzz ‑
joni finanzjarja mill‑UE trid titħallas 
bis‑sħiħ irrispettivament mill‑op ‑
portunitajiet tas‑sajd użati. L‑użu 
insuffiċjenti tal‑protokolli u l‑ispejjeż 
għoljin riżultanti, xi drabi, kienu at ‑
tribwibbli għal klawżoli nnegozjati 
mal‑pajjiżi sħab biex jikkonformaw 
mal‑leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom 
jew biex jiżguraw is‑sostenibbilta 
tal‑attivitajiet tas‑sajd (il‑paragrafi 33 
sa 46)..
90 
L‑utilità tal‑evalwazzjonijiet ex post  
indipendenti bħala għajnuna 
għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet fil‑proċess 
ta’ negozjar huwa mxekkel minn 
informazzjoni inkompleta li qed tiġi 
pprovduta dwar ir‑rati ta’ utilizzazzjoni 
tal‑protokolli, in‑nuqqas ta’ kumparab ‑
biltà tagħhom u l‑fatt li ma hemmx 
analiżi kritika tal‑effettività tal‑FPAs 
(il‑paragrafi 48 sa 53).Rakkomandazzjoni 1  
Negozjar ta’ FPAs
Għal protokolli u ftehimiet futuri, 
il‑Kummissjoni għandha:
(a) tirrieżamina ftehimiet inattivi u tqis 
kif għandha tindirizza l‑inter ‑
ruzzjoni tal‑attivitajiet tas‑sajd 
imposti mill‑klawżola ta’ esklus ‑
sività, filwaqt li tirrispetta l‑prinċipji 
tal‑Politika Komuni tas‑Sajd. Barra 
minn hekk, il‑Kummissjoni għandha 
tikkjarifika u tinkludi fil‑protokolli 
dispożizzjonijiet xierqa biex tiżgura 
l‑kontinwità tal‑operazzjonijiet 
tas‑sajd bejn iż‑żewġ protokolli;
(b) tiddefinixxi strateġiji reġjonali 
għall‑iżvilupp ta’ governanza 
tas‑sajd u tiżgura li l‑protokolli nne ‑
gozjati fi ħdan l‑istess reġjun ikunu 
konsistenti mal‑istrateġija reġjonali 
rilevanti u ma’ fondi oħra tal‑UE;
(c) meta tkun qed tinnegozja l‑pos ‑
sibbiltajiet tas‑sajd ta’ protokolli 
ġodda, tqis ir‑rati ta’ utilizzazzjoni 
ta’ protokolli preċedenti, u tistinka 
biex torbot aħjar il‑pagamenti 
għad‑drittijiet ta’ aċċess mal‑qab ‑
diet reali, filwaqt li tiżgura li l‑attiv ‑
itajiet tas‑sajd ma jiġux affettwati 
b’mod avvers;
(d) tanalizza aħjar l‑impatt poten ‑
zjali ta’ klawżoli tal‑SFPA dwar 
l‑użu tal‑protokoll, filwaqt li 
tissalvagwardja l‑benefiċċji 
reċiproċi għall‑UE u l‑pajjiżi sħab 
ikkonċernati, forsi billi tikkonsulta 
l‑partijiet interessati rilevanti biex 
tidentifika fejn valutazzjonijiet 
aktar dettaljati ta’ klawżoli kritiċi 
huma neċessarji;
(e) tiffoka aħjar l‑evalwazzjonijiet 
ex post  biex tikseb analiżi konsist ‑
enti u kumparabbli tar‑redditu 
fuq il‑flus pubbliċi minfuqa taħt 
il‑protokolli kif ukoll analiżi kom ‑
prensiva u kritika tal‑effettività 
tagħhom għall‑UE u għall‑pajjiż 
sieħeb ikkonċernat.
40 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
91 
L‑awditu kkonkluda wkoll li l‑ġestjoni 
tal‑implimentazzjoni tal‑kundizz ‑
jonijiet ta’ aċċess u l‑komponenti 
tal‑appoġġ settorjali ma kinitx robusta 
b’mod suffiċjenti.
92 
Il‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji huwa 
twil u ingombranti, u t‑tidwim jista’ 
jikkumplika jew inaqqas l‑attivitajiet 
tas‑sajd tal‑flotta. Madankollu, il‑Kum ‑
missjoni ma għandhiex sistema ta’ 
informazzjoni biex tgħinha żżomm 
rekord tad‑diversi stadji tal‑proċess ta’ 
applikazzjoni għal‑liċenzji, li jagħmilha 
aktar diffiċli biex jiġu identifikati 
r‑raġunijiet għat‑tidwim u l‑oqsma 
għal titjib (il‑paragrafi 55 sa 60).
93 
Minkejja inizjattivi reċenti mill‑Kum ‑
missjoni, kien hemm nuqqasijiet 
fil‑ġestjoni tad‑ data  dwar il‑qabdiet 
tal‑ħut, b’nuqqas ta’ informazzjoni 
affidabbli, konsistenti u kompleta 
(il‑paragrafi 61 sa 65).Rakkomandazzjoni 2  
Ġestjoni tal‑kundizzjonijiet 
ta’ aċċess għas‑sajd
Il‑Kummissjoni għandha, mingħajr 
tidwim:
(a) tistabbilixxi proċeduri biex tim ‑
monitorja kull wieħed mill‑passi 
fil‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji, 
inkluż iż‑żmien meħud mill‑Istati 
Membri, il‑pajjiżi sħab, u s‑servizzi 
tal‑Kummissjoni, sabiex tidentifika 
u tagħmel segwitu għad‑dgħufijiet 
fil‑proċedura;
(b) tippromwovi l‑aċċettazzjoni 
ta’ liċenzji elettroniċi jew ta’ 
lista ta’ bastimenti awtorizzati 
għall‑perjodu kollu ta’ validità 
tal‑liċenzji;
(c) tiżgura li l‑bażi tad‑ data  l‑ġdida 
dwar il‑qabdiet tintuża bis‑sħiħ 
mill‑Istati Membri tal‑bandiera 
u tipprovdi data  affidabbli dwar 
il‑qabdiet li tista’ tiġi kkonsoli ‑
data, immonitorjata u miżmuma 
aġġornata;
94 
L‑ippjanar ta’ azzjonijiet iffinanzjati 
mill‑appoġġ settorjali tjieb gradwal ‑
ment. Madankollu, ir‑rwol tal‑Kum ‑
missjoni fil‑monitoraġġ tal‑impli ‑
mentazzjoni ta’ dan il‑komponent 
għadu limitat. Kien hemm nuqqas 
ta’ qafas ċar, mingħajr l‑ebda regola 
ta’ eliġibbilta u ta’ traċċabbiltà jew 
rekwiżiti ta’ rappurtar għall‑azzjonijiet 
iffinanzjati. B’riżultat ta’ dan, ġew 
identifikati każijiet fejn il‑pajjiżi sħab 
implimentaw azzjonijiet differenti 
minn dawk ippjanati b’mod konġunt 
mal‑Kummissjoni, u dan kien jimplika 
riskju sussegwenti għall‑effettività 
tal‑komponent tal‑appoġġ settorjali 
(il‑paragrafi 66 sa 76).
41 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
95 
Fl‑aħħar nett, il‑protokolli jipper ‑
mettu s‑sospensjoni ta’ pagamenti 
għall‑appoġġ settorjali, iżda mhux 
għal tnaqqis fil‑pagamenti abbażi ta’ 
implimentazzjoni reali ta’ azzjonijiet 
maqbula jew ir‑riżultati miksuba. 
Barra minn hekk, il‑kundizzjonijiet 
għall‑pagament tal‑appoġġ set ‑
torjali huma differenti minn dawk 
għall‑appoġġ baġitarju taħt il‑FEŻ, u xi 
drabi dan jista’ jwassal għal inkonsist ‑
enzi tal‑approċċ (il‑paragrafi 78 sa 84).Rakkomandazzjoni 3  
Ġestjoni tal‑appoġġ 
settorjali
Il‑Kummissjoni għandha, mingħajr 
tidwim:
(a) għal protokolli ġodda, tippro ‑
poni l‑introduzzjoni ta’ rekwiżiti 
tal‑eliġibbiltà biex jiġu vvalu ‑
tati azzjonijiet li qed jitqiesu 
għall‑finanzjament tal‑appoġġ 
settorjali (rekwiżiti oħra jistgħu 
jkunu relatati mat‑traċċabbiltà, 
l‑għażla, ir‑rappurtar u l‑kejl 
tal‑prestazzjoni, u d‑drittijiet ta’ 
kontroll għall‑Kummissjoni);
(b) tiżgura koordinazzjoni effet ‑
tiva dwar is‑suġġett tal‑appoġġ 
settorjali tal‑FPAs ma’ sħab oħra 
għall‑iżvilupp li huma attivi 
fis‑settur tas‑sajd;
(c) tiżgura li l‑iżborżamenti 
tal‑appoġġ settorjali jkunu kon ‑
sistenti ma’ pagamenti oħra 
għall‑appoġġ baġitarju u bbażati 
fuq ir‑riżultati miksubin mill‑pajjiżi 
sħab fl‑implimentazzjoni 
tal‑matriċi ta’ azzjonijiet maqbula 
komunement.
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla I, immexxija mis‑Sur Augustyn 
KUBIK, Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tal‑15 ta’ Lulju 2015.
 Għall‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President
42
 Annessi
Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd: informazzjoni ulterjuri dwar in‑negozjar 
u l‑implimentazzjoni tagħhomAnness IIntroduzzjoni
01 
Fit‑tfassil ta’ FPAs, l‑UE u l‑pajjiżi sħab tagħha jinnegozjaw ftehim u l‑pro ‑
tokolli ta’ implimentazzjoni tiegħu. Dan il‑ftehim jipprovdi qafas għal koo ‑
perazzjoni fuq terminu twil fis‑settur tas‑sajd, bl‑inklużjoni tal‑prinċipji 
u l‑istandards ġenerali li jirregolaw l‑aċċess għal bastimenti tal‑UE biex 
jistadu f’ilmijiet taħt il‑ġurisdizzjoni tal‑pajjiżi sħab. Il‑protokolli jistipulaw 
termini u kundizzjonijiet dettaljati rigward, pereżempju, opportunitajiet 
u speċijiet tas‑sajd, il‑kontribuzzjoni finanzjarja (kemm għall‑aċċess kif ukoll 
għall‑appoġġ settorjali), il‑livell ta’ tariffi li għandhom jitħallsu mis‑sidien 
tal‑bastimenti, l‑għadd u d‑daqs ta’ bastimenti awtorizzati għas‑sajd, u ż‑żoni 
speċifiċi li fihom huma għandhom il‑permess jistadu.
Responsabbiltajiet
02 
L‑FPAs huma mmaniġġjati ċentralment mill‑Kummissjoni taħt arranġamenti 
ta’ ġestjoni diretta. Il‑Kunsill jagħti mandat lill‑Kummissjoni, irrappreżentata 
mid‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd, biex tiftaħ negozjati f’isem l‑UE għal kull 
ftehim ġdid jew tiġdid tal‑protokolli. Mit‑Trattat ta’ Lisbona ‘l hawn, il‑fte ‑
him u l‑protokoll iridu jiġu konklużi mill‑Kunsill bil‑kunsens tal‑Parlament 
Ewropew. Ladarba ftehim ikun fis‑seħħ, il‑protokolli jiġu ġeneralment inne ‑
gozjati kull tliet sa sitt snin, kif maqbul mal‑pajjiż sieħeb.
03 
Ir‑responsabbiltà għall‑ġestjoni ta’ kuljum tal‑FPAs qiegħda f’idejn l‑uffiċċji 
ċentrali tad‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd u s‑sitt attachés għas‑sajd respon ‑
sabbli għas‑segwitu u l‑komunikazzjoni regolari mal‑pajjiżi sħab.
04 
Il‑pajjiżi sħab huma responsabbli għall‑osservazzjoni u l‑infurzar ta’ miżuri 
ta’ konservazzjoni u ġestjoni u għall‑istabbiliment ta’ mekkaniżmi effet ‑
tivi li bihom jistgħu jimmonitorjaw u jiċċekkjaw l‑attivitajiet tal‑bastimenti 
tas‑sajd. Madankollu, l‑UE u l‑Istati Membri tal‑Bandiera1 huma responsabbli li 
jeżerċitaw kontroll effettiv fuq il‑bastimenti tagħhom u li jiżguraw li dawn jis ‑
sodisfaw l‑obbligi kollha tagħhom, partikolarment f’termini ta’ ġbir tad‑data 
dwar il‑qabdiet u dwar il‑VMS.1 l‑Istat tal‑bandiera huwa l‑Istat 
fejn il‑bastiment huwa 
rreġistrat.
43 Annessi
Negozjar ta’ FPAs
05 
Il‑proċess ta’ negozjar jikkonsisti f’diversi fażijiet, iżda sabiex tiżgura l‑kon ‑
tinwità tal‑attivitajiet tal‑flotot, il‑Kummissjoni trid tibda l‑proċess ta’ ne ‑
gozjar ta’ protokoll ġdid sa mhux aktar tard minn bejn wieħed u ieħor sena 
qabel l‑iskadenza ta’ dak attwali. Wara inizjattiva mill‑Kummissjoni, jingħata 
mandat mill‑Kunsill, u mbagħad serje waħda jew aktar ta’ negozjati jitwettqu 
bejn il‑Kummissjoni u l‑pajjiż sieħeb. Fi tmiem dawn in‑negozjati, il‑ftehim 
jiġi inizjalat mill‑Kummissjoni u mill‑pajjiż sieħeb ikkonċernat, imbagħad jiġi 
approvat u ffirmat mill‑Kunsill u mill‑pajjiż sieħeb. Il‑protokoll jista’ mbagħad 
jiġu applikat proviżorjament, jekk il‑partijiet jaqblu, qabel ir‑ratifika formali 
tiegħu. Il‑protokoll jiġi rratifikat mill‑pajjiż sieħeb, u l‑Parlament Ewropew 
jagħti l‑kunsens tiegħu għall‑konklużjoni tal‑protokoll, li mbagħad jidħol 
fis‑seħħ.
Awtorizzazzjonijiet tas‑sajd
06 
Ir‑Regolament dwar l‑Awtorizzazzjonijiet tas‑Sajd (KE) Nru 1006/2008 
jeħtieġ li l‑Kummissjoni żżomm bażi tad‑ data  dwar il‑liċenzji li fiha d‑ data  
tiġi aġġornata fuq bażi regolari mill‑Istati Membri, li huma responsab ‑
bli li jiċċekkjaw l‑eliġibbiltà tal‑applikazzjonijiet għal‑liċenzji ippreżentati 
mill‑operaturi. Sussegwentement, dawn l‑applikazzjonijiet jingħaddu 
lill‑Kummissjoni għal verifikazzjoni. Il‑Kummissjoni tgħaddi l‑applikazzjonijiet 
lill‑pajjiżi sħab, permezz tad‑Delegazzjoni. Ladarba l‑pajjiż sieħeb ikun ħareġ 
l‑awtorizzazzjoni, id‑dokument oriġinali jintbagħat lura lill‑operatur permezz 
tad‑Delegazzjoni, il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri.
Il‑Kumitati Konġunti
07 
Il‑ftehimiet jipprevedu l‑istabbiliment ta’ Kumitat Konġunt biex jimmoni ‑
torja l‑applikazzjoni ta’ kull FPAs. Kull Kumitat Konġunt huwa magħmul minn 
rappreżentanti mill‑Kummissjoni u mill‑pajjiż sieħeb ikkonċernat, u huwa re ‑
sponsabbli li jimmonitorja l‑prestazzjoni, l‑interpretazzjoni u l‑applikazzjoni 
tal‑FPAs, li jistabbilixxi l‑programmi annwali u pluriennali għall‑komponent 
tal‑appoġġ settorjali u li jevalwa l‑implimentazzjoni tagħhom, li jikkollega 
dwar kwistjonijiet ta’ interess reċiproku f’rabta mas‑sajd, li jaġixxi bħala fo ‑
rum għall‑paċi ta’ ħbiberija ta’ kwalunkwe tilwim dwar l‑interpretazzjoni jew 
l‑applikazzjoni tal‑FPAs, u li jivvaluta mill‑ġdid, fejn meħtieġ, tal‑livell ta’ op ‑
portunitajiet tal‑sajd u, konsegwentement, dak tal‑kontribuzzjoni finanzjarja.Anness I
44 Annessi
L‑attaché għas‑sajd
08 
L‑attaché għas‑sajd jirrappreżenta d‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd fil‑pajjiżi 
sħab u għandu rwol dirett fil‑monitoraġġ tal‑implimentazzjoni tal‑protokolli. 
L‑attaché għas‑sajd jikkontribwixxi għat‑tħejjija ta’ negozjati u laqgħat 
tal‑Kumitat Konġunt, iżomm kuntatt mal‑awtoritajiet nazzjonali, jiċċekkja 
li d‑dispożizzjonijiet tal‑protokolli u l‑appoġġ settorjali jiġu implimentati 
b’mod xieraq, jirrapporta lid‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd fuq bażi regolari, 
janalizza dokumenti u jieħu sehem fil‑laqgħat xjentifiċi tal‑RFMOs, jimmoni ‑
torja l‑iżvilupp ta’ kwistjonijiet relatati mal‑politika tad‑DĠ Affarijiet Marittimi 
u Sajd fuq livell internazzjonali, jimmonitorja l‑attivitajiet ta’ sħab oħra fis‑set ‑
tur tas‑sajd u jħejji fajls aġġornati tal‑proġetti għall‑proġetti kollha ffinanzjati 
mill‑UE.
09 
Attwalment, id‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd għandu sitt attachés għas‑sajd, 
wieħed fir‑reġjun tal‑Oċean Indjan2, erbgħa fir‑reġjun tal‑Afrika tal‑Punent 
(Atlantiku Ċentrali)3, u ieħor b’responsabbilta għar‑reġjun tal‑Oċean Paċifiku 
u għal Kiribati b’mod partikolari.
Monitoraġġ mill‑Istati Membri
10 
L‑Istati Membri jimmonitorjaw l‑attivitajiet tal‑flotot tagħhom u l‑legalità ta’ 
attivitajiet bħal dawn permezz taċ‑ċentri tal‑monitoraġġ tas‑sajd tagħhom. 
Huma wkoll jagħmlu segwitu għall‑qabdiet tal‑flotot tagħhom permezz 
tas‑sistema ERS. L‑Istati Membri jibagħtu din id‑ data  dwar il‑qabdiet 
lill‑Kummissjoni flimkien mal‑informazzjoni dwar iż‑żoni tas‑sajd ipprovduta 
mill‑VMS. Fil‑każ tal‑protokolli dwar it‑tonn, l‑istituti xjentifiċi tal‑Istati 
Membri jivvalidaw il‑qabdiet annwali wara tmiem is‑sena skont il‑proċeduri 
xjentifiċi proprji tagħhom. Il‑qabdiet ikkonsolidati annwali jintużaw 
għar‑rapport finali tat‑tariffi diskussi mal‑pajjiżi sħab, għal diskussjonijiet 
dwar l‑utilizzazzjoni tal‑FPAs mal‑pajjiżi sħab u għal pagamenti fejn jinqabeż 
it‑tunnellaġġ ta’ referenza, skont il‑kundizzjonijiet tal‑protokoll. Il‑qabdiet 
annwali vvalidati jintbagħtu wkoll lill‑RFMO rilevanti, biex jiġu ssodisfati 
r‑rekwiżiti ta’ rappurtar tal‑UE.2 Dan l‑attaché għas‑sajd 
jaħdem fid‑Delegazzjoni 
f’Mauritius u huwa 
responsabbli għall‑ħames 
ftehimiet fl‑Oċean Indjan 
(Comoros, il‑Mozambique, 
Mauritius, Madagascar 
u s‑Seychelles).
3 Wieħed huwa responsabbli 
għal Cape Verde, il‑Kosta 
tal‑Avorju, is‑Senegal 
u l‑Guinea‑Bissau, ieħor għal 
Sao Tome u Principe 
u l‑Gabon, ieħor 
għall‑Mauritania u r‑raba’ 
wieħed għall‑Marokk.Anness I
45 Annessi
Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑Sajd fis‑seħħ għall ‑2015Anness II
Pajjiż Speċi PerjoduTotal tal‑
kontribuzzjoni 
mill‑ UE 
(euro)Appoġġ 
settorjali 
(euro)Dritt ta’ 
aċċess 
(euro)Tunnellaġġ ta’ referenza (Tn)
Cape Verde1TonnApplikazzjoni proviżorja 
mill ‑ 23.12.2014  
23.12.2014 ‑  22.12.2018525 000 262 500 262 500 5 000 u Għadd ta’ bastimenti
Comoros Tonn 1.1.2014 ‑  1.1.2017 600  000 300 000 300 000 6 000
Il‑Kosta tal‑ Avorju Tonn 1.7.2013 ‑ 30.6.2018 680 000 257 500 422 500 6 500
Il‑Gabon Tonn 24.7. 2013 ‑  2 3.7. 2016 1 350 000 450 000 900  000 20 000
Greenland Ftehim imħallat 1.1.2013 ‑  31.12.2015 17 847 244 2 743 041 15 104 203 Merluzz 2 200 Redfish Pelaġiku 3000 Redfish Demersali 2 000 Ħalibatt ta’ Green ‑
land — il ‑Punent 2 500 Ħalibatt ta’ Greenland — il ‑Lvant 4 315 Gambli — 
il‑Punent 3 400 Gambli — il ‑Lvant 7 500 Ħalibatt tal ‑Atlantiku — il ‑Punent 200 
Ħalibatt tal ‑Atlantiku — il ‑Lvant 200 Kapelin 60 000 Snowcrab 250 Grenadier 
spp. — il ‑Punent 100 Grenadier spp. — il ‑Lvant 100
Il‑Guinea ‑Bissau Ftehim imħallat 24.11.2014 ‑  23.11.2017 9 200 000 3 000  000 6 200 000 Gambli, demersali, ċefalopodi u tonn 
L‑ebda tunnellaġġ ta’ referenza. Għadd ta’ bastimenti u kapaċità globali tas ‑sajd 
biss 
Kiribati Tonn 16.9.2012 ‑  15.9.2015 1 325 000 350 000 975 000 15 000
Madagascar Tonn 1.1.2015 ‑  31.12.2018 1 566 250 700 000 866 250 15.750
Mauritius Tonn 28.1.2014 ‑  27.1.2017 660 000 302 500 357 500 5 500
Il‑Marokk Ftehim imħallat 15.7. 2014 ‑  14.7. 2018 30 000 000 14 000  000 16 000  000 Ħut pelaġiku, demersali u tonn
80 000 ħuta pelaġika. Għall ‑oħrajn: L ‑ebda tunnellaġġ ta’ referenza. Għadd ta’ 
bastimenti u  kapaċità kumplessiva tas ‑sajd biss
Il‑Mozambique Tonn 1.2.2012 ‑  31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
São Tomé u Principe Tonn 23.5.2014 ‑  22.5.2018 710 000 325 000 385 000 7 000
Is‑Senegal1Tonn 20.11.2014 ‑  19.11.2019 1 738 000 750 000 988 000 14 000
Is‑Seychelles1Tonn 18.1.2014 ‑  17.1.2020 5 116 666 2 533  333 2 583 333 50 000
Total ta’ pagamenti annwali 72 298 160 26 433 874 45 864 286 
L‑aħħar protokolli ma’ pajjiżi li n ‑negozjati magħhom iddewmu
Il‑Mauritania2Ftehim imħallat 16.12.2012 ‑  15.12.2014 70 000  000 3 000  000 67 000  000 Krustaċji 5 000 (kwota) Merluzz iswed 4 000 (kwota) Speċijiet demersali li ma 
jinkludix merluzz iswed b’tagħmir li ma jinkludix xbieki tat ‑tkarkir 2 500 (kwota) 
Bastimenti tat ‑tkarkir bil ‑friża għat ‑tonn 5 000 bastimenti bil ‑qasab u x ‑xlief 
għas ‑sajd tat ‑tonn u bastimenti tas ‑sajd bil ‑konz tal ‑wiċċ 10 000 bastimenti 
tat‑tkarkir bil ‑friża għas ‑sajd pelaġiku 285 000 (kwota) Sajd għall ‑granċi 200 
(kwota) bastimenti tas ‑sajd tal ‑ħut pelaġiku mingħajr friża 15000 (kwota)
Il‑Mozambique Tonn 1.2.2012 ‑  31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
1 Il‑kontribuzzjoni finanzjarja għad ‑drittijiet ta’ aċċess ġiet kkalkolata bħala medja tal ‑pagamenti annwali.
2 Negozjati bejn il ‑Kummissjoni Ewropea u l ‑Mauritania, fid ‑dawl tal ‑istabbiliment ta’ protokoll ġdid, ġew konklużi b’suċċess fl ‑10 ta’ Lulju 2015. Dan il ‑protokoll fuq erba’ snin 
jammonta għal EUR 59.125 miljun kull sena, u għadu jeħtieġ l ‑approvazzjoni tal ‑Kunsill u l ‑kunsens tal ‑Parlament Ewropew.
Sors:  Is‑sit web tad ‑DĠ Affarijiet Marittimi u Sajd u r ‑Regolament.
46 Annessi
Ftehimiet ta’ Sħubija dwar is‑SajdAnness III
ilmijiet tal-UE
Ftehimiet tat-TramuntanaGreenland
18
Madagascar
1.5Il-Marokk
30
Il-Mauritania
-
Cape Verde
0.5
Il-Gabon
1.4Is-Seychelles 
5Kiribati
1.3
Ftehim Imħallat Ftehim dwar it-Tonn uIl-Gambja
-Il-Gżejjer Solomon
-Il-Mikroneżja
-
Is-Senegal
1.8Comoros
0.6
Mauritius
0.7Il-Mozambique
- -Sao Tomé
u Principe
0.7Il-Guinea
Ekwatorjali
-Pajjiżi bi ftehimiet iżda l-ebda protokoll 
ﬁs-seħħ:
Il-Guinea Ekwatorjali, il-Gambja, 
il-Mauritania1, il-Mikroneżja,
il-Mozambique, il-Gżejjer Solomon.
1 Negozjati bejn il-Kummissjoni Ewropea
u l-Mauritania, ﬁd-dawl tal-istabbiliment
ta’ protokoll ġdid, ġew konklużi b'suċċess ﬂ-10 ta’ Lulju 2015. Dan il-protokoll fuq erba' snin jammonta għal EUR 59.125 miljun kull sena,u għadu jeħtieġ l-approvazzjoni tal-Kunsillu l-kunsens tal-Parlament Ewropew.Ftehim ta' Sħubija dwar is-Sajd ﬁs-seħħ 
għall-2015:Ftehim ta’ Sħubija dwar is-Sajd ﬁs-seħħ għall-2015:
Greenland, il-Guinea-Bissau, il-Marokk
Tip ta’ 
ftehimPajjiż (ftehim inattiv)Tip ta’ 
ftehimPajjiżCape Verde, Comoros, il-Kosta tal-Avorju, 
il-Gabon, Kiribati, Madagascar,Mauritius, São Tomé u Príncipe, is-Senegal, is-Seychelles.Il-Guinea-Bissau
9
Il-Kosta tal-Avorju
0.7
Kontribuzzjoni mill-UE 
għall-2015 f’miljun EUR
Sors:  Mappa bbażata fuq l‑Istitut tal‑Baħar tal‑Fjandri, 2015. MarineRegions.org. Data  aċċessata fuq http://www.marineregions.org  fl‑20‑04‑2015.
47
VI
Meta applikabbli, dan il‑kunċett jimplika li l‑għanijiet 
tal‑ġestjoni, il‑miżuri tal‑ġestjoni u l‑kondiviżjoni 
ta’ għodod stabbiliti mill‑Istat kostali flimkien 
mal‑partijiet ikkonċernati differenti huma speċifikati 
b’mod ċar u magħrufa sew, bħalma hu l‑każ tal‑Fte ‑
himiet ma’ Greenland, mal‑Marokk, mal‑Mauritania 
u mal‑Guinea‑Bissau.
Rigward il‑Ftehimiet dwar it‑Tonn, l‑opportunitajiet 
ta’ sajd huma stabbiliti fuq il‑bażi tal‑għanijiet ta’ 
ġestjoni u l‑miżuri adottati mill‑Organizzazzjonijiet 
Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd (ORGS) li għandhom 
il‑mandat li jwettqu dawn il‑kompiti fuq bażi 
reġjonali, u huma appoġġati mill‑ħidma u l‑pariri 
tal‑ORGS.
VII
Il‑Kummissjoni tqis il‑livell tal‑utilizzazzjoni 
tal‑opportunitajiet tas‑sajd fl‑imgħoddi, il‑fatturi 
esterni li jista’ jkollhom impatt fuq it‑teħid tal‑oppor ‑
tunitajiet tas‑sajd skont id‑disponibilità u l‑varjab ‑
biltà tal‑ħut maqbuda.
Il‑livelli ta’ referenza tal‑ħut maqbuda ffissati 
fil‑protokolli tal‑FSS dwar it‑tonn – li mhumiex limiti 
għall‑ammont ta’ ħut maqbuda – huma bbażati 
fuq qabdiet ta’ ħut irrapportati preċedentement 
mill‑flotot tas‑sajd tal‑UE. It‑tunnellaġġ ta’ referenza 
maqbul fil‑Protokolli rispettivi, prerekwiżit essenz ‑
jali għal sħabna, jipprovdi l‑bażi ġuridika għall‑ħlas 
tal‑kontribut tal‑UE għall‑aċċess. Madankollu dawn 
il‑livelli ta’ referenza għall‑qabdiet iridu jqisu wkoll 
il‑varjabbiltà interannwali għolja ta’ qabdiet fiż‑żoni 
differenti, minħabba l‑varjabbiltà tad‑distribuzzjoni 
u l‑abbundanza ta’ speċijiet li jemigraw ħafna fuq 
bażi annwali.
Rigward ir‑rabta bejn is‑sottoutilizzazzjoni possib ‑
bli tal‑possibilitajiet ta’ sajd u l‑implimentazzjoni ta’ 
miżuri ta’ konservazzjoni teknika (MKT) iktar limitat ‑
tivi, irid jiġi mfakkar li dawn il‑MKT huma maqbula 
bejn iż‑żewġ partijiet biex jiġi żgurat l‑isfruttament 
sostenibbli tal‑istokkijiet differenti, biex jitnaqqas 
l‑impatt fuq l‑attivitajiet tas‑sajd fuq l‑ekosistemi 
marini u biex jiġu evitati kunflitti bejn flotot indus ‑
trijali barranin lil hinn mill‑kosta u sajjieda artiġjanali 
qrib il‑kosta tal‑Istat kostali.Sommarju eżekuttiv
I
Skont ir‑Riforma reċenti tal‑PKS, il‑Ftehimiet ta’ 
Sħubija dwar is‑Sajd Sostenibbli, huma primarjament 
għodda għat‑titjib tal‑governanza tas‑sajd fiż‑żona 
ekonomika esklussiva ta’ pajjiżi li huma stati kostali 
sħab, abbażi tal‑istess prinċipju bħal dawk app ‑
likati fl‑UE. Din bil‑għan li jiġi żgurat l‑isfruttament 
sostenibbli tar‑riżorsi, filwaqt li fl‑istess ħin jingħata 
appoġġ lill‑kapaċità ta’ sħabna li jiżviluppaw settur 
tas‑sajd.
Il‑Ftehimiet huma bbażati fuq l‑aqwa pariri xjentifiċi 
disponibbli, huma kompletament trasparenti u non ‑
diskriminatorji. Dawn il‑prinċipji huma mnaqqxa 
fil‑protokolli tal‑FSS li ġew innegozjati reċentement. 
Il‑Protokolli ġew innegozjati bl‑għan li jimmassimiz ‑
zaw il‑valur tal‑flus li jitħallsu għall‑aċċess għaż‑żoni 
tas‑sajd tas‑sħab u l‑forniment tal‑appoġġ settorjali.
Tweġiba għat‑III u l‑IV
In‑negozjati tal‑protokolli tal‑FSS jiddependu minn 
sensiela ta’ fatturi, li ħafna minnhom huma barra 
mill‑kontroll tal‑Kummissjoni. Hemm regoli li jridu 
jiġu segwiti li jinvolvu Istituzzjonijiet tal‑UE oħrajn 
jiġifieri l‑Kunsill u l‑Parlament. Il‑ħin kumplessiv 
tal‑proċess tan‑negozjati huwa wkoll dipendenti 
ħafna mill‑proċeduri ta’ adozzjoni interni tal‑pajjiż 
terz sieħeb.
Meta kien hemm interruzzjonijiet, dawn kienu 
ġeneralment għal żmien qasir u ma laqtux l‑attivita ‑
jiet tas‑sajd tal‑operazzjonijiet tal‑flotta tal‑UE.
V
Dan ir‑reġim tranżitorju huwa bbażat fuq l‑Artikolu 9 
tar‑Regolament (KE) Nru 1006/2008 li jiżgura l‑kon ‑
tinwità tal‑operazzjonijiet tas‑sajd għal perjodu ta’ 
żmien limitat ta’ sitt xhur, f’sitwazzjoni fejn Protokoll 
ikun sar bi qbil bejn l‑UE u l‑pajjiż sieħeb, imma l‑Pro ‑
tokoll għadu mhux qed jiġi applikat provviżorjament. 
Liċenzji tranżitorji bħal dawn li jingħataw fuq bażi 
strettament volontarja mill‑pajjiż sieħeb fuq talba 
mill‑Kummissjoni għandhom jitqiesu xorta bħala 
liċenzji mogħtija skont il‑Ftehim ewlieni (għalkemm 
fin‑nuqqas ta’ protokoll) u għalhekk ma jmorrux 
kontra l‑klawżola ta’ esklużività (kuntrarjament għal 
“liċenzji purament privati” li jkunu skont kif spjegat 
mill‑Qorti fil‑kawża C ‑565/13).Risposta  
tal‑Kummissjoni
Risposta tal ‑Kummissjoni 48
XI
Il‑linji gwida stabbiliti mis‑servizzi tal‑Kummiss ‑
joni fl ‑2013 u aġġornati fl ‑2014 għall‑monitoraġġ 
tal‑implimentazzjoni tal‑appoġġ settorjali jistabbi ‑
lixxu l‑prinċipji li jridu jiġu segwiti għad‑definizzjoni 
u l‑monitoraġġ tal‑appoġġ settorjali u regoli speċifiċi 
rigward ir‑rekwiżiti ta’ rappurtar. Dan jippermetti 
aġġustamenti għall‑programm li jkunu maqbula 
mill‑Kumitat Konġunt.
Dawn il‑linji gwida ġew ikkomplementati fi 
Protokolli reċenti permezz tal‑introduzzjoni 
tad‑dispożizzjonijiet speċifiċi relatati mal‑implimen ‑
tazzjoni u l‑monitoraġġ tal‑appoġġ settorjali.
Dawn jirrikjedu, fost affarijiet oħra, l‑iżvilupp u l‑qbil 
dwar matriċi ta’ attivitajiet li jridu jiġu ffinanzjari 
mill‑appoġġ settorjali li jidentifikaw biċ‑ċar l‑azzjoni ‑
jiet li jridu jiġu appoġġati, il‑miri u r‑riżultati miksuba.
Il‑matriċi tiġi eżaminata regolarment mill‑Kumitat 
Konġunt u mmonitorjata mill‑Attaché tas‑Sajd 
biex jiżgura li l‑programm tal‑matriċi ikun qed jiġi 
rispettat.
XII
Wara l‑PKS il‑ġdida adottata fl ‑2013, inkluż 
id‑diżakkoppjament tal‑ħlasijiet ta’ appoġġ set ‑
torjali minn dawk relatati mad‑drittijiet ta’ aċċess, 
u l‑kundizzjonalità relatata magħhom, ħlasijiet 
ta’ appoġġ settorjali issa huma marbuta diretta ‑
ment mal‑prestazzjoni u l‑utilizzazzjoni tal‑appoġġ 
settorjali.
Appoġġ settorjali pprovdut mill‑FSSS huwa pprovdut 
fuq il‑bażi ta’ għadd limitat ta’ azzjonijiet speċifiċi 
proposti mill‑pajjiż sieħeb u mhux fuq approċċ 
sistemiku bħall‑FEŻ, li, fost affarijiet oħra, jipprovdi 
appoġġ baġitarju. Barra minn hekk, appoġġ settorjali 
ġeneralment ikun inqas minn dak ipprovdut mill‑FEŻ.
Hemm dispożizzjonijiet previsti għar‑reviżjoni 
tal‑appoġġ settorjali fil‑Kumitat Konġunt 
għall‑każijiet fejn il‑pajjiż sieħeb jitlob ir‑riallokazz ‑
joni tal‑fondi fil‑programm b’ġustifikazzjoni xierqa 
jew, jekk ikun hemm bżonn, is‑sospensjoni ta’ 
ħlasijiet settorjali sakemm issir l‑implimentazzjoni 
sodisfaċenti tal‑appoġġ settorjali.Miżuri ta’ konservazzjoni teknika huma f’ħafna 
każijiet, imnaqqxa fil‑leġiżlazzjoni nazzjonali 
tal‑pajjiżi sħab u għalhekk mhumiex negozzjabbli. 
Dawn iridu jiġu inkorporati fil‑FSSS.
Il‑prinċipju ta’ ħlas tal‑kontribuzzjoni tal‑aċċess 
bil‑quddiem mingħand l‑UE jipprovdi dħul stab ‑
bli għall‑pajjiż sieħeb, li jagħmel il‑FSSS għodod ta’ 
governanza attraenti.
VIII
Il‑Kummissjoni kienet konxja bil‑problemi ta’ kumpa ‑
rabbiltà fil‑metodoloġija applikata mill‑konsulenti 
indipendenti fit‑twettiq tal‑evalwazzjonijiet. Wara 
l‑awditjar intern u fuq il‑bażi tal‑linji gwida li 
rriżultaw minn dan l‑awditjar, il‑Kummissjoni stab ‑
biliet mudell komuni għat‑Termini ta’ Referenza 
għall‑evalwazzjonijiet li riedu jitwettqu fil‑kuntest 
tal‑FSSS. Metodoloġija komuni unika relatata 
mal‑valutazzjoni tal‑impatti ekonomiċi tal‑FSS kienet 
maqbula u implimentata mill‑bidu tal ‑2015.
IX
F’dawn l‑aħħar snin il‑Kummissjoni daħlet fi proċess 
ta’ tfassil mill‑ġdid tal‑għodod tal‑IT tagħha u nediet 
l‑hekk imsejjaħ “Proġett ta’ Liċenzja tal‑IT” fil‑bidu 
tal‑2013 li se jirreġistra kemm it‑trażmissjoni u kemm 
is‑segwitu għall‑awtorizzazzjonijiet, b’mod diġitali. 
L‑għodod tal‑IT eżistenti jippermettu lill‑Kummiss ‑
joni tiġġestixxi aħjar il‑proċeduri relatati mal‑app ‑
likazzjonijiet u l‑konċessjonijiet tal‑awtorizzazzjoni 
għas‑sajd, mill‑introduzzjoni tat‑talba kompluta 
mill‑Istat Membru sal‑konċessjoni tal‑awtorizzazzjoni 
mill‑pajjiż terz.
X
Il‑Kummissjoni ilha mill ‑2011 tiżviluppa proċeduri 
ġodda ta’ trażmissjoni tad‑dejta u bażijiet ta’ dejta 
ġodda, partikolarment l‑hekk imsejħa “DataWare ‑
House”, biex ikun hemm monitoraġġ aħjar u iktar xie ‑
raq tal‑qabdiet kollha li jsiru mill‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑UE. Dan kien disponibbli fi tmiem l ‑2013 u sar 
progressivament operattiv tul l ‑2014 skont il‑kapaċità 
tal‑Istati Membri li jimplimentaw is‑sistema. Meta 
ġew identifikati kwistjonijiet speċifiċi dawn ġew 
diskussi mal‑Istati Membri.
Risposta tal ‑Kummissjoni 49
Matul in‑negozjati għat‑tiġdid tal‑Protokolli, il‑Kum ‑
missjoni tippromwovi attivament l‑użu ta’ liċenzji 
elettroniċi għall‑bastimenti tal‑UE.
XIII (h)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
Il‑Kummissjoni qiegħda f’kuntatt kostanti mal‑Istati 
Membri biex jissolvew il‑kwistjonijiet tekniċi kollha.
XIII (i)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li ġiet parzjalment implimentata billi stabbiliet 
linji gwida speċifiċi għall‑ġestjoni u l‑monitoraġġ 
tal‑appoġġ settorjali u l‑Kummissjoni se tieħu l‑passi 
neċessarji għall‑implimentazzjoni sħiħa imma dan 
huwa suġġett għan‑negozjati ma’ pajjiżi terzi.
XIII (j)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li kienet parzjalment implimentata.
Il‑PKS il‑ġdida għamlet il ‑”konsistenza ma’ politiki 
oħrajn tal‑Unjoni” wieħed mill‑prinċipji ta’ gov ‑
ernanza tajba (l‑Artikolu 3(h) tar‑Regolament UE Nru 
1380/2013. Fuq dik il‑bażi, l‑aspetti tas‑sajd qegħdin 
jingħataw dejjem iktar importanza fil‑politika 
tal‑iżvilupp.
XIII (k)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li qiegħda tiġi parzjalment implimentata.
L‑iżborżi jitqiesu fil‑kuntest tal‑Kumitat Konġunt ta’ 
kull FSS fuq bażi annwali. Jekk il‑Kumitat Konġunt 
ikun ra u qabel li ma kienx hemm utilizzazzjoni 
adegwata tal‑finanzjament ipprovdut, il‑ħlas 
għall‑kontribuzzjoni tal‑appoġġ settorjali għas‑snin 
ta’ wara jista’ jkun sospiż.XIII (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
XIII (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u bdiet l‑implimentazzjoni tagħha.
XIII (c)
Il‑Kummissjoni tista’ taċċetta din ir‑rakkomandazz ‑
joni, li l‑implimentazzjoni tagħha hija suġġetta 
għan‑negozjati u l‑qbil kemm tal‑UE kif ukoll 
tal‑pajjiż terz ikkonċernat;
XIII (d)
Il‑Kummissjoni tista’ taċċetta r‑Rakkomandazzjoni, 
diġà bdiet il‑proċess ta’ konsultazzjoni mal‑partijiet 
kkonċernati.
XIII (e)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni..
F’Diċ. 2014 ġiet ippreżentata metodoloġija ġdida 
lill‑Kummissjoni u din ġiet aċċettata f’Jan. 2015. 
Din se tipprovdi bażi komuni għat‑twettiq tal‑val ‑
utazzjonijiet tal‑impatti ekonomiċi tal‑Protokolli, 
li se jitwettqu qabel negozjoti futuri. Ladarba din 
il‑metodolġija tkun applikata sistematikament hija 
tkun it‑tweġiba kompluta għar‑rakkomandazzjonijiet 
tal‑Qorti.
XIII (f)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
F’dawn l‑aħħar snin il‑Kummissjoni daħlet fi proċess 
ta’ tfassil mill‑ġdid tal‑għodod tal‑IT tagħha u nediet 
l‑hekk imsejjaħ “Proġett ta’ Liċenzja tal‑IT” biex 
jirreġistra kemm it‑trażmissjoni u kemm is‑segwitu 
għall‑awtorizzazzjonijiet, b’mod diġitali.
XIII (g)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 50
L‑appoġġ settorjali tal‑UE huwa pprovdut fost 
l‑oħrajn biex jassisti fit‑titjib tal‑governanza fil‑livell 
nazzjonali, filwaqt li l‑finanzjament ipprovdut 
mill‑IOC fil‑livell reġjonali mill‑FEŻ għandu l‑għan li 
jiżviluppa ulterjorment il‑kooperazzjoni reġjonali. 
L‑Attaché tas‑Sajd fid‑Delegazzjoni tal‑UE in situ , 
fil‑kuntatti regolari tiegħu mal‑IOC, jikkontribwixxi 
wkoll għall‑iżgurar tal‑komplementarjetà tal‑azzjoni ‑
jiet iffinanzjati.
31
Permezz tal‑FSS u b’mod iktar partikolari per ‑
mezz tal‑appoġġ settorjali, l‑UE tipprova wkoll 
issaħħaħ proċess xjentifiku dwar l‑istokkijiet, is‑sajd 
u l‑valutazzjonijiet tal‑miżuri ta’ ġestjoni bejn l‑UE 
u x‑xjenzati tal‑pajjiżi sħab permezz tal‑Kumitati 
Xjentifiċi Konġunti f’FSSS imħalltin u tappoġġa wkoll 
il‑parteċipazzjoni tax‑xjenzati u l‑maniġers tal‑pajjiżi 
sħab fil‑laqgħat tal‑ORGS fil‑kuntest tal‑FSSS 
tat‑tonn.
Għall‑ftehimiet dwar it‑tonn, il‑protokolli għandu 
jagħti drittijiet ta’ aċċess biss jekk ikunu konformi 
mal‑prinċipji tal‑ġestjoni espressi fl‑UNCLOS. Il‑Kum ‑
missjoni għandha għalhekk tiżgura li l‑FSS jirriflettu 
r‑riżoluzzjonijiet u r‑rakkomandazzjonijiet tal‑Organ ‑
izzazzjonijiet Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd (ORGS) 
dwar l‑istat tal‑istokkijiet tal‑ħut.
Għal Ftehimiet imħalltin, il‑Kumitat Xjentifiku 
Konġunt jirrevedi regolarment l‑informazzjoni 
rilevanti u disponibbli kollha dwar il‑qabdiet, l‑isforz 
u l‑istatus tal‑istokk tas‑sajd relatat mal‑protokolli 
tal‑FSSS.
Skont l‑Artikolu 61 tal‑UNCLOS, anke jekk stat kostali 
jiddetermina l‑eċċess, l‑UE u l‑Istat tal‑bandiera 
jġorru wkoll ir‑responsabbiltà li ma jkunx hemm 
sajd żejjed. Għal din ir‑raġuni, l‑UE għandha l‑għan 
li tikseb trasparenza sħiħa fl‑opportunitajiet tas‑sajd 
u l‑objettivi tal‑ġestjoni. Il‑kunċett ta’ eċċess ma jfis ‑
sirx madankollu li jrid jiġi adottat qafas ta’ ġestjoni 
bbażata fuq limiti fuq il‑qabdiet. Ir‑rata ta’ mortal ‑
ità mis‑sajd tista’ fil‑fatt tkun ristretta permezz ta’ 
tipi oħra ta’ miżuri, bħal limiti tal‑kapaċità, limiti 
tal‑isforzi, eċċ.Osservazzjonijiet
21
Fil‑każ tal‑Mauritania, ma kien hemm l‑ebda inter ‑
ruzzjoni tal‑attivitajiet tas‑sajd bejn il‑Protokolli tal ‑
2008 ‑2012 u tal ‑2013 ‑14.
22
B’konformità mal‑Artikolu 9 tar‑Regolament dwar 
l‑Attivitajiet tas‑Sajd, l‑awtoritajiet Mawritanjani 
aċċettaw li joħorġu liċenzji għall‑applikazzjonijiet 
li jkunu ntbagħtulhom. Li kieku s‑sidien tal‑vapuri 
tal‑UE kellhom jitolbu li jinħarġulhom liċenzji għal 
kategoriji tas‑sajd oħrajn dawn kienu jkunu jistgħu 
jinħarġu għal dawn il‑kategoriji l‑oħrajn tas‑sajd. 
Madankollu, ma waslet l‑ebda talba mis‑sidien 
tal‑vapuri matul dak iż‑żmien.
23
Is‑soluzzjoni nnegozjata mal‑Mauritania f’Lulju 2014 
hija kompromess għall‑kwistjoni ta’ data ta’ skadenza 
u ġie aċċettat mill‑Kummissjoni bil‑kunsens tal‑Istati 
Membri kkonċernati.
24
Il‑possibilità ta’ għoti ta’ kumpens għall‑interruzzjoni 
tal‑attivitajiet tas‑sajd ġejja mir‑Regolament dwar 
il‑FES (Fond Ewropew tas‑Sajd). Diġà hemm ammont 
fil‑baġit tal‑UE maħsub għal dawn l‑ammonti 
kumpensatorji, għalhekk ma jkun hemm l‑ebda 
nefqa addizzjonali għall‑UE.
28
Il‑PKS il‑ġdida għamlet il ‑”konsistenza ma’ politiki 
oħrajn tal‑Unjoni” wieħed mill‑prinċipji ta’ gov ‑
ernanza tajba (l‑Artikolu 3(h) tar‑Regolament UE Nru 
1380/2013.
Kooperazzjoni msaħħa mad‑DĠ DEVCO, kemm 
fil‑livell tal‑maniġment superjuri kif ukoll fil‑livelli 
iktar baxxi, se tiżgura li jkun hemm użu effiċjenti 
tal‑appoġġ finanzjarju pprovdut mill‑UE, jew per ‑
mezz ta’ FSSS jew FEŻ, u mingħand donaturi oħrajn.
Risposta tal ‑Kummissjoni 51
41
Matul in‑negozjati mal‑Mozambique għall‑protokoll 
il‑ġdid, dawn il‑kundizzjonijiet tekniċi ġew aċċettati 
mill‑Istati Membri meta tqis li l‑Kummissjoni 
saħansitra kisbet deroga mil‑leġiżlazzjoni nazzjonali 
(trid tiġi spezzjonata 1/3 tal‑flotta minflok kollha 
kemm hi) bil‑ħsieb tal‑massimizzazzjoni tal‑utiliz ‑
zazzjoni tal‑Protokoll.
46
L‑appoġġ baġitarju tal‑FSSS u l‑FEŻ huma differenti 
fin‑natura tagħhom u jiġu nnegozjati separatament. 
Il‑kalendarju għan‑negozjati għall‑appoġġ mill‑FEŻ 
u l‑FSSS fil‑fatt rarament jikkoinċidu. Il‑program ‑
mazzjoni tal‑FEŻ tiġi diskussa kull 7 snin filwaqt li 
l‑FSSS kellha dewmien medju ta’ 3 ‑4 snin.
Għalhekk, il‑Kummissjoni tqis li dan ma jaffettwax 
il‑pożizzjoni tal‑Kummissjoni waqt in‑negozjati 
tal‑FSSS.
Kumplessivament, hemm koerenza u konsistenza 
fl‑approċċi meħuda fir‑rigward tal‑pajjiżi sħabna.
49
Il‑Kummissjoni sserraħ fuq dejta pprovduta mill‑Istati 
Membri kif meħtieġ mil‑leġiżlazzjoni tal‑UE. Dis ‑
krepanzi li jistgħu jiġru jiġu solvuti permezz tas‑sis ‑
tema ċentralizzata l‑ġdida ta’ rappurtar tal‑qabdiet. 
Id‑disponibilità tad‑dejta se titjieb bit‑tqabbil 
tal‑qabdiet irrappurtati mat‑tunnellaġġ ta’ referenza 
stabbilit mill‑protokoll fuq bażi kostanti.
50
Id‑dewmien qasir tal‑Protokoll qabel ir‑riforma 
tal‑PKS kien biex jippermetti t‑tranżizzjoni 
għall‑implimentazzjoni tal‑PKS il‑ġdida. Issa li 
din daħlet fis‑seħħ, għandu jkun hemm Protokolli 
b’dewmien itwal, b’medja ta’ 4 sa 5 snin.32
Il‑mortalità mis‑sajd hija limitata mil‑limiti 
tal‑kapaċità li ġew stabbiliti fuq il‑bażi tal‑pjanijiet 
tal‑iżvilupp tal‑flotta tal‑Partijiet fl‑IOTC u l‑livelli 
ta’ kapaċità relatati mal‑UE huma rrispettati 
fil‑Protokolli.
Tweġiba għat ‑33‑34
Fin‑negozjati reċenti kollha, il‑kwistjonijiet ta’ 
ġestjoni finanzjarja tajba u valur għall‑flus kellhom 
parti ewlenija fl‑iżvilupp tan‑negozjati. Dan huwa 
rifless fir‑ristrutturazzjoni tal‑komponent finanzjarju 
li biha issa l‑industrija jkollha sehem ikbar mill‑piż 
finanzjarju tal‑ħlasijiet għall‑aċċess mingħand l‑UE.
39
L‑informazzjoni pprovduta fil‑valutazzjoni turi 
wkoll li l‑valur miżjud dirett għall‑benefiċjarji kollha 
naqas biss bi ftit fil‑Protokoll 2013 ‑2014 meta mqab ‑
bel mal‑protokoll preċedenti (minn 0,86 għal 0,8) 
b’riekwilibrazzjoni tal‑benefiċċju tal‑valur miżjud 
favur il‑Mauritania.
Dan għandu jkun ikkundizzjonat mill‑fatt li 
l‑valutazzjoni kopriet perjodu ta’ 11 ‑il xahar biss 
mis‑sentejn ta’ dan il‑Protokoll, li kkoinċida ma’ per ‑
jodu ta’ utilizzazzjoni baxxa. Barra minn hekk, ta’ min 
jinnota wkoll il‑volatilità għolja fil‑prezzijiet tas‑suq 
għall‑pelaġiċi ż‑żgħar, li kjarament tinfluwenza 
l‑istimi tal‑valur miżjud. Għal dawn ir‑raġunijiet, 
il‑konklużjonijiet tal‑valutazzjoni għandhom jiġu 
ttrattati bir‑reqqa.
40
In‑negozjati mal‑Mauritania għal protokoll suċċessur 
ġew sospiżi għal dik ir‑raġuni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 52
60
Is‑sistema tal‑IT attwali tippermetti lill‑Kummissjoni 
tirrintraċċa applikazzjonijiet tal‑awtorizzazzjoni 
għas‑sajd ladarba jintbagħtu mimlija mill‑Istat 
tal‑Bandiera rilevanti. L‑għan tal‑proġett mibdi 
fil‑bidu tal ‑2013 għat‑titjib tal‑proċess, imsejjaħ 
“Proġett ta’ Liċenzja tal‑IT” se jippermetti 
monitoraġġ aħjar tal‑proċeduri assoċjati mal‑applika ‑
zzjonijiet u l‑konċessjonijiet tal‑awtorizzazzjonijiet 
għas‑sajd. Sadattant, il‑Kummissjoni bħalissa qed 
tirrevedi l‑proċeduri interni kollha tagħha.
62
Id‑dispożizzjonijiet ta’ rrappurtar fil‑Leġiżlazzjoni 
tal‑UE rilevanti huma rrispettati u l‑Kummissjoni 
żomm ir‑reġistri xierqa. Barra minn hekk, qiegħda 
fil‑proċess ta’ żvilupp tal‑għodod tal‑IT neċessarji 
għall‑ħolqien tal‑bażi ta’ dejta tal‑qabdiet.
63
Il‑Kummissjoni ilha mill ‑2011 tiżviluppa proċeduri 
ġodda ta’ trażmissjoni tad‑dejta u bażijiet ta’ dejta 
ġodda, partikolarment l‑hekk imsejħa “DataWare ‑
House”, biex ikun hemm monitoraġġ aħjar u iktar xie ‑
raq tal‑qabdiet kollha li jsiru mill‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑UE. Dan kien disponibbli fi tmiem l ‑2013 u sar 
progressivament operattiv tul l ‑2014 skont il‑kapaċità 
tal‑Istati Membri li jimplimentaw is‑sistema. Meta 
ġew identifikati kwistjonijiet speċifiċi dawn ġew 
diskussi mal‑Istati Membri.
65
Il‑Kummissjoni diġà identifikat din il‑kwistjoni 
u bħalissa qed taħdem mal‑Istati Membri, l‑istituti 
tar‑riċerka fis‑sajd u pajjiżi terzi biex jaqblu dwar 
metodoloġiji komuni u kondiviżi għall‑ivvalutar 
tal‑qabdiet li jsiru fl‑ilmijiet koperti mill‑FSS.
Għalkemm seta’ kien hemm riskju potenzjali li 
jinġarrbu spejjeż addizzjonali għall‑UE, dan ma kienx 
il‑każ għall‑Oċean Indjan fejn il‑qabdiet ma kienu 
jaqbżu t‑tunnellaġġ ta’ referenza fl‑ebda wieħed 
mill‑Ftehimiet li qed jiġu riveduti mill‑Qorti ħlief 
l‑MDG fl ‑2005 u l ‑2007.52
Billi l‑objettivi tal‑PKS fir‑rigward tal‑FSS ma jip ‑
prevedux l‑impatt tagħhom fuq ir‑reġjuni tal‑UE 
u lanqas fuq il‑provvistà tal‑ħut fis‑suq tal‑UE, 
mhux mistenni li jkun hemm evalwazzjoni ta’ dawn 
l‑aspetti.
Fil‑ bidu tal ‑2015, il‑konsulenti mqabbda mill‑Kum ‑
missjoni biex iwettqu evalwazzjoni tal‑FSSS 
żviluppaw u qablu fuq metodu komuni u omoġenju 
għall‑valutazzjoni tal‑impatti ekonomiċi fil‑kuntest 
tal‑FSSS mas‑servizzi tal‑Kummissjoni.
57
Il‑proċedura ta’ verifika mill‑Kummissjoni tirrispetta 
bis‑sħiħ id‑dispożizzjoni tal‑Protokoll applikabbli.
Il‑Kummissjoni bħalissa qed toħloq sistema ġdida 
li se tirreġistra kemm it‑trażmissjoni tal‑awtoriz ‑
zazzjonijiet u kemm is‑segwitu tagħhom, kollha 
b’mod diġitali (il‑proġett LICENCE) u dan jip ‑
permettu lill‑Kummissjoni tiġġestixxi aħjar par ‑
tijiet mill‑proċeduri relatati mal‑applikazzjonijiet 
u l‑konċessjonijiet tal‑awtorizzazzjoni għas‑sajd, 
mill‑introduzzjoni tat‑talba kompluta mill‑Istati Mem ‑
bri sal‑konċessjoni tal‑awtorizzazzjoni mill‑pajjiż terz.
58
Il‑forma tat‑trażmissjoni ta’ talbiet għal awtoriz ‑
zazzjonijiet jiddependi ħafna mid‑dispożizzjonijiet 
speċifiċi tal‑leġiżlazzjoni nazzjonali tal‑pajjiż sieħeb 
kif ukoll il‑kapaċità umana u amministrattiva rispet ‑
tiva tagħhom.
59
Għall‑Mauritania, id‑Delegazzjoni tal‑UE qed tim ‑
monitorizza mill‑qrib il‑proċedura ta’ liċenzjar 
u qiegħda f’kuntatt kostanti mas‑servizzi kompetenti 
tal‑Mauritania biex tiżgura li d‑dewmien ikun immini ‑
mizzat. Barra minn hekk, il‑proċess huwa ffaċilitat 
mill‑eżistenza ta’ aġenti li jirrappreżentaw lis‑sidien 
tal‑vapuri mal‑awtoritajiet lokali.
Risposta tal ‑Kummissjoni 53
73
Il‑Kummissjoni għandha l‑għan li jkollha l‑kontribut 
tal‑appoġġ settorjali msemmi b’mod ċar fil‑baġit 
nazzjonali imma dan jiddependi mil‑leġiżlazzjoni 
finanzjarja nazzjonali tal‑pajjiż sieħeb.
Hija l‑fehma tal‑Kummissjoni li l‑appoġġ settorjali 
pprovdut ikun rintraċċabbli fil‑matriċijiet rispettivi 
tal‑pajjiżi sħab.
Il‑Kummissjoni ikollha wkoll isserraħ fuq 
il‑fatt li l‑azzjonijiet meħuda mill‑pajjiż sieħeb 
għall‑implimentazzjoni tal‑matriċi rispettiva li tir ‑
rigwarda l‑implimentazzjoni tal‑appoġġ settorjali 
normalment tkun suġġetta għar‑regoli nazzjonali 
rilevanti relatata mal‑offerti u l‑akkwisti pubbliċi.
74
Il‑Kumitati Konġunti skont il‑Protokolli jimmonitor ‑
jaw l‑implimentazzjoni tal‑appoġġ settorjali inkluż, 
meta disponibbli, il‑kosteffettività.
Fir‑rigward tal‑Mozambique, flimkien 
mal‑monitoraġġ regolari tal‑Kumitat Konġunt, 
il‑valutazzjoni finali tal‑implimentazzjoni tal‑appoġġ 
settorjali previsti mill‑Protokoll 2012 ‑2014 għadha 
trid issir. Il‑Mozambique bħalissa qiegħed fil‑proċess 
li jħejji d‑dokumentazzjoni għal din il‑valutazzjoni 
u se jiġi organizzat Kumitat Konġunt biex jirrevedi 
l‑progress.
75
Ara t‑tweġiba għall‑Punt XII tas‑Sommarju Eżekuttiv.
Fil‑każ tal‑Mauritania, il‑livell ta’ utilizzazzjoni kien 
affettwat mill‑kuntest politiku diffiċli fil‑bidu tal‑per ‑
jodu 2008 ‑2012. Barra minn hekk, l‑appoġġ settorjali 
fil‑Protokoll 2013 ‑2014 tnaqqas għal 3 M€/sena wara 
t‑talba espliċita tal‑awtoritajiet Mauritanjani: dan 
ma kienx l‑għan inizjali tal‑Kummissjoni u lanqas ma 
kien reazzjoni diretta għan‑nuqqas ta’ trasparenza 
mis‑sieħeb Mauritanjan.68
Ara t‑tweġiba għall‑Punt XI tas‑Sommarju Eżekuttiv.
69
Meta jkun possibbli fil‑pajjiżi fejn ikunu attivi bosta 
donaturi, l‑UE organizzat laqgħat ta’ koordinament 
mal‑atturi tal‑iżvilupp l‑oħrajn (cf. il‑Mauritania 
u iktar reċentement fil‑Mozambique). L‑attaché 
tas‑sajd jieħu sehem fil‑laqgħat ta’ koordinament. 
Hemm komunikazzjoni attiva bejn it‑taqsimiet 
differenti tad‑Delegazzjoni involuta fl‑iżvilupp 
tal‑kooperazzjoni.
L‑għażla tal‑prijoritajiet tal‑UE hija riflessa fil‑laqgħat 
ta’ koordinament ma’ donaturi oħrajn.
70
Id‑Delegazzjoni fil‑Mozambique tieħu sehem 
fil‑laqgħat ta’ koordinament tad‑donaturi tas‑settur 
organizzati mill‑Ministeru u d‑Delegazzjoni hija 
rrappreżentata bħala donatur ewlieni fis‑settur. 
Barra minn hekk, l‑awtoritajiet tas‑sajd iħejju pjan ta’ 
attivitajiet skont ir‑regoli nazzjonali u huwa relatat 
mat‑trasparenza tal‑attivitajiet iffinanzjati minn 
donaturi differenti u l‑UE. Il‑Kummissjoni tqis li ma 
hemmx riskju ta’ finzanzjament doppju.
72
Irreferi wkoll għat‑tweġiba tal‑Punt XI tas‑Sommarju 
Eżekuttiv.
Risposta tal ‑Kummissjoni 54
Il‑governanza tal‑appoġġ settorjali tjieb wara 
l‑PKS irriformata li ddiżakkoppjat il‑finanzjament 
tal‑appoġġ settorjali mill‑ħlasijiet għall‑aċċess, 
u żiedet il‑monitoraġġ u l‑applikazzjoni tal‑kondizz ‑
jonalità fil‑proċess tal‑Kumitat Konġunt.
Ara t‑tweġiba għall‑Punt XII tas‑Sommarju Eżekuttiv.
80
L‑iżborżi jitqiesu u jiġu riveduti regolarment 
fil‑kuntest tal‑Kumitat Konġunt ta’ kull FSS fuq bażi 
annwali. Jekk il‑Kumitat Konġunt ikun ra u qabel li 
ma kienx hemm utilizzazzjoni adegwata tal‑finan ‑
zjament ipprovdut, il‑ħlas għall‑kontribuzzjoni 
tal‑appoġġ settorjali għas‑snin ta’ wara jista’ jkun 
sospiż sakemm ikun hemm titjib fl‑utilizzazzjoni 
tal‑fondi. Dan kien partikolarment il‑każ rigward 
is‑Seychelles, il‑Mozambique u l‑Comoros.
81
Jekk ma jkunux inkisbu riżultati f’azzjoni prijoritarja 
jew ir‑riżultati li jkunu nkisbu jkunu limitati, il‑ħlas 
għall‑proġetti tal‑appoġġ settorjali għas‑sena ta’ 
wara jkunu sospiżi sakemm il‑miri jintlaħqu.
Dan irid jitqies fil‑kuntest li l‑azzjonijiet mhumiex 
fil‑parti l‑kbira limitati biż‑żmien għas‑sena finan ‑
zjarja kkonċernata, imma jistgħu jkunu ta’ natura 
pluriennali.
82
Għalkemm il‑kunċetti huma l‑istess, l‑għanijiet ivar ‑
jaw b’mod sinifikanti minħabba l‑kamp ta’ applikazz ‑
joni differenti u l‑iskala tal‑appoġġ u kif tiġi ġestita.Il‑kapaċità ta’ assorbiment tiġi mmonitorjata f’kull 
laqgħa tal‑Kumitat Konġunt li tivvaluta u tikkum ‑
menta sistematikament dwar ir‑rata ta’ utilizzazzjoni 
tal‑fondi b’titjibiet sinifikanti fil‑każ tas‑Seychelles 
u l‑Mozambique meta mqabbla mal‑protokolli 
preċedenti.
76
L‑utilizzazzjoni tal‑appoġġ settorjali pprovdut 
għall‑pajjżi sħab hija ddeterminata f’approċċ ta’ każ 
b’każ, fuq il‑bażi ta’ kif il‑pajjiż sieħeb jixtieq juża 
l‑appoġġ fir‑rigward tal‑iżvilupp tal‑politika tas‑sajd 
nazzjonali tagħha.
Kaxxa 2 — Il‑Madagascar
Il‑fondi tal‑UE huma funġibbi fil‑livell tat‑teżor pubb ‑
liku bħal kull sors ta’ introjtu ieħor tal‑gvern.
Kaxxa 2 — Il‑Mauritania
L‑ammont ta’ 25 M€ f’allokazzjonijiet tal‑appoġġ 
settorjali li ma ntefqux huwa r‑riżultat ta’ reviżjoni 
konunta. F’Marzu 2013, il‑Mauritania bagħtet rapport 
lill‑UE fejn indikat li sa dakinhar il‑fondi li kien jifdal 
kienu jammontaw għal 13 M€. Imma din iċ‑ċifra ma 
kinitx rikonoxxuta konġuntament peress li l‑Mauri ‑
tania ma ġġustifikatx bis‑sħiħ il‑bażi għall‑kalkolu 
tagħha.
Kaxxa 2 — Il‑Mozambique
Fil‑laqgħa tiegħu ta’ Ġunju 2012, il‑Kumitat Konġunt 
qabel li jemenda l‑programm ex‑post  kif inno ‑
tat fl‑annessi mehmuża mar‑rapport u li proġetti 
infrastrutturali addizzjonali li kienu previsti fil‑qafas 
kumplessiv tal‑azzjonijiet maqbula u li kienu ġew 
inklużi fl‑eżerċizzju baġitarju nazzjonali.
78
Ara t‑tweġiba għall‑Punt XII tas‑Sommarju Eżekuttiv.
Risposta tal ‑Kummissjoni 55
Il‑Kummissjoni taħdem biex ikollha kontribuzzjoni ‑
jiet għall‑appoġġ settorjali inklużi fil‑Loi de Finance 
tal‑pajjiżi sħab sabiex tkun żgurata t‑trasparenza 
tal‑fondi.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
85
In‑negozjati tal‑protokolli tal‑FSS jiddependu minn 
sensiela ta’ fatturi, li ħafna minnhom huma barra 
mill‑kontroll tal‑Kummissjoni. Hemm regoli li jridu 
jiġu segwiti li jinvolvu Istituzzjonijiet tal‑UE oħrajn 
jiġifieri l‑Kunsill u l‑Parlament. Il‑ħin kumplessiv 
tal‑proċess tan‑negozjati huwa dipendenti ħafna 
mill‑proċeduri ta’ adozzjoni interni tal‑pajjiż terz 
sieħeb.
86
Dan ir‑reġim tranżitorju huwa bbażat fuq l‑Artikolu 9 
tar‑Regolament (KE) Nru 1006/2008 li jiżgura l‑kon ‑
tinwità tal‑operazzjonijiet tas‑sajd għal perjodu ta’ 
żmien limitat ta’ sitt xhur, f’sitwazzjoni fejn Protokoll 
ikun sar bi qbil bejn l‑UE u l‑pajjiż sieħeb, imma l‑Pro ‑
tokoll għadu mhux qed jiġi applikat provviżorjament. 
Liċenzji tranżitorji bħal dawn li jingħataw fuq bażi 
strettament volontarja mill‑pajjiż sieħeb fuq talba 
mill‑Kummissjoni għandhom jitqiesu xorta bħala 
liċenzji mogħtija skont il‑Ftehim ewlieni (għalkemm 
fin‑nuqqas ta’ protokoll) u għalhekk ma jmorrux 
kontra l‑klawżola ta’ esklużività (kuntrarjament għal 
“liċenzji purament privati” li jkunu skont kif spjegat 
mill‑Qorti fil‑kawża C ‑565/13).
87
F’dak li jikkonċerna l‑ftehimiet “tat‑tonn”, dan 
l‑approċċ diġà qiegħed jiġi segwit, speċjalment 
fl‑Oċean Indjan fejn is‑sajd jeżisti ma’ pajjiżi sħab 
li jsegwu r‑rotta migratorja tat‑tonn. Fir‑rigward 
tal‑ftehimiet “imħalltin”, dan ikun iktar diffiċli biex 
jinkiseb minħabba s‑sajd differenti kkonċernat.Madankollu, hemm iktar koerenza u konsist ‑
enza fl‑implimentazzjoni ta’ dawn il‑politiki bejn 
is‑servizzi tal‑Kummissjoni relatati mal‑użu u l‑iżborż 
tal‑appoġġ settorjali. Dan jiġi applikat fuq il‑bażi 
ta’ azzjonijiet fil‑mira u identifikabbli b’indikaturi 
ċari tar‑riżultati li magħhom tkun tista’ titqabbel 
il‑prestazzjoni.
Il‑programmi ta’ appoġġ settorjali huma żviluppati 
u bbażati fuq il‑bżonnijiet tal‑pajjiż sieħeb u huma 
diskussi fil‑Kumitat Konġunt miż‑żewġ Partijiet 
u l‑programm finali tal‑attivitajiet huwa riżultat ta’ 
dan il‑proċess konsultattiv.
Kaxxa 3 — Il‑Madagascar
Fil‑Madagascar, il‑ħlasijiet skont il‑FSSS komplew 
wara d‑deċiżjoni li l‑Madagascar ma jkunx eliġibbli 
iktar għall‑appoġġ baġitarju. Din id‑deċiżjoni 
ttieħdet f’koordinament sħiħ bejn is‑servizzi rilevanti 
tal‑istituzzjonijiet tal‑UE peress li l‑ħlasijiet kienu 
mmirati lejn l‑amministrazzjoni tas‑sajd u kienu qed 
jikkontribwixxu għall‑ħarsien tal‑impjiegi u t‑tkabbir 
fis‑settur tas‑sajd, kif ukoll is‑sigurtà fl‑ikel fil‑pajjiż, 
fil‑kuntest tal‑kriżi politika.
Kaxxa 3 — Il‑Mozambique
Għalkemm l‑appoġġ baġitarju ġie pospost, dan ma 
kellu l‑ebda rabta mal‑pagament ta’ appoġġ set ‑
torjali peress li ma kien hemm l‑ebda implikazzjoni 
diretta fuq l‑implimentazzjoni tal‑programm ta’ 
ħidma ta’ appoġġ settorjali speċifiku. Dan, għalhekk, 
jagħraf in‑natura distinta taż‑żewġ reġimi ta’ appoġġ.
Il‑Kummissjoni temmen li iktar koerenza bejn 
il‑politika tal‑iżvilupp u dik tas‑sajd ma tfissirx bilfors 
approċċ identiku fir‑rigward tal‑ħlasijiet ta’ fondi 
skont il‑politiki rispettivi, peress li dawn huma t‑tnejn 
regolati minn strumenti ġuridiċi speċifiċi, bil‑kundizz ‑
jonijiet rispettivi li jridu jiġu rispettati.
83
Irreferi għat‑tweġiba għall‑Punt XI tas‑Sommarju 
Eżekuttiv.
Risposta tal ‑Kummissjoni 56
Miżuri tekniċi ta’ konservazzjoni huma f’ħafna każijiet 
imnaqqxa fil‑leġiżlazzjoni nazzjonali tal‑pajjiżi sħab 
u għalhekk mhumiex negozzjabbli. Dawn iridu jiġu 
inkorporati fil‑FSSS.
Il‑prinċipju ta’ ħlas tal‑kontribuzzjoni tal‑aċċess 
bil‑quddiem mingħand l‑UE jipprovdi dħul stab ‑
bli għall‑pajjiż sieħeb, li jagħmel il‑FSSS għodod ta’ 
governanza attraenti.
90
Il‑Kummissjoni kienet konxja bil‑problemi ta’ kumpa ‑
rabbiltà fil‑metodoloġija applikata mill‑konsulenti 
indipendenti fit‑twettiq tal‑evalwazzjonijiet. Wara 
l‑awditjar intern u fuq il‑bażi tal‑linji gwida li 
rriżultaw minn dan l‑awditjar, il‑Kummissjoni stab ‑
biliet mudell komuni għat‑Termini ta’ Referenza 
għall‑evalwazzjonijiet li riedu jitwettqu fil‑kuntest 
tal‑FSSS. Metodoloġija komuni unika relatata 
mal‑valutazzjoni tal‑impatti ekonomiċi tal‑FSS kienet 
maqbula u implimentata mill‑bidu tal ‑2015.
Rakkomandazzjoni 1 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
Rakkomandazzjoni 1 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u bdiet bl‑implimentazzjoni tagħha.
Rakkomandazzjoni 1 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazz ‑
joni, li l‑implimentazzjoni tagħha hija suġġetta 
għan‑negozjati u l‑qbil kemm tal‑UE kif ukoll 
tal‑pajjiż terz ikkonċernat.
Rakkomandazzjoni 1 (d)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni, 
diġà bdiet il‑proċess ta’ konsultazzjoni mal‑partijiet 
kkonċernati.88
Meta applikabbli, dan il‑kunċett jimplika li l‑għanijiet 
tal‑ġestjoni, il‑miżuri tal‑ġestjoni u l‑kondiviżjoni 
ta’ għodod stabbiliti mill‑Istat kostali flimkien 
mal‑partijiet ikkonċernati differenti huma speċifikati 
b’mod ċar u magħrufa sew, bħalma hu l‑każ tal‑Fte ‑
himiet ma’ Greenland, mal‑Marokk, mal‑Mauritania 
u mal‑Guinea‑Bissau.
Rigward il‑Ftehimiet dwar it‑Tonn, l‑opportunitajiet 
ta’ sajd huma stabbiliti fuq il‑bażi tal‑għanijiet ta’ 
ġestjoni u l‑miżuri adottati mill‑Organizzazzjonijiet 
Reġjonali tal‑Ġestjoni tas‑Sajd (ORGS) li għandhom 
il‑mandat li jwettqu dawn il‑kompiti fuq bażi 
reġjonali, u huma appoġġati mill‑ħidma u l‑pariri 
tal‑ORGS.
89
Il‑Kummissjoni tqis il‑livell tal‑utilizzazzjoni 
tal‑opportunitajiet tas‑sajd fl‑imgħoddi, il‑fatturi 
esterni li jista’ jkollhom impatt fuq it‑teħid tal‑oppor ‑
tunitajiet tas‑sajd skont id‑disponibilità u l‑varjab ‑
biltà tal‑ħut maqbuda.
Il‑livelli ta’ referenza tal‑ħut maqbuda ffissati 
fil‑protokolli tal‑FSS dwar it‑tonn – li mhumiex limiti 
għall‑ammont ta’ ħut maqbuda – huma bbażati 
fuq qabdiet ta’ ħut irrapportati preċedentement 
mill‑flotot tas‑sajd tal‑UE. It‑tunnellaġġ ta’ referenza 
maqbul fil‑Protokolli rispettivi, prerekwiżit essenz ‑
jali għal sħabna, jipprovdi l‑bażi ġuridika għall‑ħlas 
tal‑kontribut tal‑UE għall‑aċċess. Madankollu dawn 
il‑livelli ta’ referenza għall‑qabdiet iridu jqisu wkoll 
il‑varjabbiltà interannwali għolja ta’ qabdiet fiż‑żoni 
differenti, minħabba l‑varjabbiltà tad‑distribuzzjoni 
u l‑abbundanza ta’ speċijiet li jemigraw ħafna fuq 
bażi annwali.
Rigward ir‑rabta bejn is‑sottoutilizzazzjoni possib ‑
bli tal‑possibilitajiet ta’ sajd u l‑implimentazzjoni ta’ 
miżuri ta’ konservazzjoni teknika (MKT) iktar limitat ‑
tivi, irid jiġi mfakkar li dawn il‑MKT huma maqbula 
bejn iż‑żewġ partijiet biex jiġi żgurat l‑isfruttament 
sostenibbli tal‑istokkijiet differenti, biex jitnaqqas 
l‑impatt fuq l‑attivitajiet tas‑sajd fuq l‑ekosistemi 
marini u biex jiġu evitati kunflitti bejn flotot indus ‑
trijali barranin lil hinn mill‑kosta u sajjieda artiġjanali 
qrib il‑kosta tal‑Istat kostali.
Risposta tal ‑Kummissjoni 57
F’dawn l‑aħħar snin il‑Kummissjoni daħlet fi proċess 
ta’ tfassil mill‑ġdid tal‑għodod tal‑IT tagħha u nediet 
l‑hekk imsejjaħ “Proġett ta’ Liċenzja tal‑IT” biex 
tirreġistra kemm it‑trażmissjoni u kemm is‑segwitu 
għall‑awtorizzazzjonijiet, b’mod diġitali.
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
Matul in‑negozjati għat‑tiġdid tal‑Protokolli, il‑Kum ‑
missjoni tippromwovi attivament l‑użu ta’ liċenzji 
elettroniċi għall‑bastimenti tal‑UE.
Rakkomandazzjoni 2 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
Il‑Kummissjoni qiegħda f’kuntatt kostanti mal‑Istati 
Membri biex jissolvew il‑kwistjonijiet tekniċi kollha.
94
Il‑linji gwida stabbiliti mis‑servizzi tal‑Kummiss ‑
joni fl ‑2013 u aġġornati fl ‑2014 għall‑monitoraġġ 
tal‑implimentazzjoni tal‑appoġġ settorjali jistabbi ‑
lixxu l‑prinċipji li jridu jiġu segwiti għad‑definizzjoni 
u l‑monitoraġġ tal‑appoġġ settorjali u regoli speċifiċi 
rigward ir‑rekwiżiti ta’ rappurtar. Dan jippermetti 
aġġustamenti għall‑programm li jkunu maqbula 
mill‑Kumitat Konġunt.
Dawn il‑linji gwida ġew ikkomplementati fi 
Protokolli reċenti permezz tal‑introduzzjoni 
tad‑dispożizzjonijiet speċifiċi relatati mal‑implimen ‑
tazzjoni u l‑monitoraġġ tal‑appoġġ settorjali.
Dawn jirrikjedu, fost affarijiet oħra, l‑iżvilupp u l‑qbil 
dwar matriċi ta’ attivitajiet li jridu jiġu ffinanzjati 
mill‑appoġġ settorjali li jidentifikaw biċ‑ċar l‑azzjoni ‑
jiet li jridu jiġu appoġġati, il‑miri u r‑riżultati miksuba.Rakkomandazzjoni 1 (e)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
F’Diċembru 2014 ġiet ippreżentata metodoloġija 
ġdida lill‑Kummissjoni u din ġiet aċċettata f’Jannar 
2015. Din se tipprovdi bażi komuni għat‑twettiq 
tal‑valutazzjonijiet tal‑impatti ekonomiċi tal‑Pro ‑
tokolli, li se jitwettqu qabel ma jsiru negozjoti 
futuri. Ladarba din il‑metodolġija tkun applikata 
sistematikament hija tkun it‑tweġiba kompluta 
għar‑rakkomandazzjonijiet tal‑Qorti.
92
F’dawn l‑aħħar snin il‑Kummissjoni daħlet fi proċess 
ta’ tfassil mill‑ġdid tal‑għodod tal‑IT tagħha u nediet 
l‑hekk imsejjaħ “Proġett ta’ Liċenzja tal‑IT” fil‑bidu 
tal‑2013 li se jirreġistra kemm it‑trażmissjoni u kemm 
is‑segwitu għall‑awtorizzazzjonijiet, b’mod diġitali. 
L‑għodod tal‑IT eżistenti jippermettu lill‑Kummiss ‑
joni tiġġestixxi aħjar il‑proċeduri relatati mal‑app ‑
likazzjonijiet u l‑konċessjonijiet tal‑awtorizzazzjoni 
għas‑sajd, mill‑introduzzjoni tat‑talba kompluta 
mill‑Istat Membru sal‑konċessjoni tal‑awtorizzazzjoni 
mill‑pajjiż terz.
93
Il‑Kummissjoni ilha mill ‑2011 tiżviluppa proċeduri 
ġodda ta’ trażmissjoni tad‑dejta u bażijiet ta’ dejta 
ġodda, partikolarment l‑hekk imsejħa “DataWare ‑
House”, biex ikun hemm monitoraġġ aħjar u iktar xie ‑
raq tal‑qabdiet kollha li jsiru mill‑bastimenti tas‑sajd 
tal‑UE. Dan kien disponibbli fi tmiem l ‑2013 u sar 
progressivament operattiv tul l ‑2014 skont il‑kapaċità 
tal‑Istati Membri li jimplimentaw is‑sistema. Meta 
ġew identifikati kwistjonijiet speċifiċi dawn ġew 
diskussi mal‑Istati Membri.
Rakkomandazzjoni 2 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li diġà qed tieħu l‑passi neċessarji biex tirret ‑
tifika din is‑sitwazzjoni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 58
Rakkomandazzjoni 3 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li qiegħda tiġi parzjalment implimentata.
L‑iżborżi jitqiesu fil‑kuntest tal‑Kumitat Konġunt ta’ 
kull FSS fuq bażi annwali. Jekk il‑Kumitat Konġunt 
ikun ra u qabel li ma kienx hemm utilizzazzjoni 
adegwata tal‑finanzjament ipprovdut, il‑ħlas 
għall‑kontribuzzjoni tal‑appoġġ settorjali għas‑snin 
ta’ wara jista’ jkun sospiż.
Tweġiba għat‑tabella 4
Għall‑Mozambique verifika sussegwenti mill‑Kum ‑
missjoni wasslet għall‑korrezzjoni taċ‑ċifri. 
L‑informazzjoni attwali li għandha l‑Kummissjoni 
tindika li l‑qabdiet kienu ta’ 2330t, li jirrifletti l‑kwan ‑
tità rrappurtata minn Spanja u Franza fl‑istess sena 
(2326t).Il‑matriċi tiġi eżaminata regolarment mill‑Kumitat 
Konġunt u mmonitorjata mill‑Attaché tas‑Sajd 
biex jiżgura li l‑programm tal‑matriċi ikun qed jiġi 
rispettat.
95
Wara l‑PKS il‑ġdida adottata fl ‑2013, inkluż 
id‑diżakkoppjament tal‑ħlasijiet ta’ appoġġ set ‑
torjali minn dawk relatati mad‑drittijiet ta’ aċċess, 
u l‑kundizzjonalità relatata ma’ dawn il‑ħlasijiet, issa 
huma marbuta direttament mal‑prestazzjoni u l‑uti ‑
lizzazzjoni tal‑appoġġ settorjali.
Appoġġ settorjali pprovdut mill‑FSSS huwa pprovdut 
fuq il‑bażi ta’ għadd limitat ta’ azzjonijiet speċifiċi 
proposti mill‑pajjiż sieħeb u mhux fuq approċċ 
sistemiku bħall‑FEŻ, li, fost affarijiet oħra, jipprovdi 
appoġġ baġitarju. Barra minn hekk, appoġġ settorjali 
ġeneralment ikun inqas minn dak ipprovdut mill‑FEŻ.
Hemm dispożizzjonijiet previsti għar‑reviżjoni 
tal‑appoġġ settorjali fil‑Kumitat Konġunt 
għall‑każijiet fejn il‑pajjiż sieħeb jitlob ir‑riallokazz ‑
joni tal‑fondi fil‑programm b’ġustifikazzjoni xierqa 
jew, jekk ikun hemm bżonn, is‑sospensjoni ta’ 
ħlasijiet settorjali sakemm issir l‑implimentazzjoni 
sodisfaċenti tal‑appoġġ settorjali.
Rakkomandazzjoni 3 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li ġiet parzjalment implimentata billi stabbiliet 
linji gwida speċifiċi għall‑ġestjoni u l‑monitoraġġ 
tal‑appoġġ settorjali u l‑Kummissjoni se tieħu l‑passi 
neċessarji għall‑implimentazzjoni sħiħa imma dan 
huwa suġġett għan‑negozjati ma’ pajjiżi terzi.
Rakkomandazzjoni 3 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tqis li kienet parzjalment implimentata.
Il‑PKS il‑ġdida għamlet il ‑”konsistenza ma’ politiki 
oħrajn tal‑Unjoni” wieħed mill‑prinċipji ta’ gov ‑
ernanza tajba (l‑Artikolu 3(h) tar‑Regolament UE Nru 
1380/2013. Fuq dik il‑bażi, l‑aspetti tas‑sajd qegħdin 
jingħataw dejjem iktar importanza fil‑politika 
tal‑iżvilupp.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
L‑Unjoni Ewropea (UE) tinnegozja ftehimiet ma’ pajjiżi 
kostali biex tikseb drittijiet ta’ aċċess għall‑bastimenti tal‑UE 
u biex tappoġġa l‑governanza u l‑iżvilupp sostenibbli 
tas‑  tas‑sajd lokali. Il‑Qorti sabet li dawn il‑ftehimiet 
kienu ġeneralment immaniġġjati tajjeb mill‑Kummissjoni 
Ewropea, iżda li kien meħtieġ xi titjib. Il‑kwantitajiet ta’ ħut 
innegozjati mal‑pajjiżi kostali kienu jaqbżu regolarment 
l‑użu reali li kien isir mill‑flotta tal‑UE, u b’hekk kienu 
jagħmlu l‑ftehimiet relattivament aktar għaljin milli mistenni 
għall‑UE. Il‑monitoraġġ tad‑ data  dwar il‑qabdiet 
u tal‑proċess ta’ ħruġ tal‑liċenzji ma kienx robust b’mod 
suffiċjenti, u l‑appoġġ ipprovdut għall‑iżvilupp sostenibbli 
tas‑setturi tas‑sajd lokali kien jeħtieġ kundizzjonijiet aktar 
ċari ta’ eliġibbiltà, u koordinazzjoni u konsistenza aħjar ma’ 
appoġġ ieħor tal‑UE għall‑iżvilupp.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I