Superviżjoni, ġestjoni ta’ kriżijiet u assigurazzjoni tad-depożiti komuni se jippermettu integrazzjoni finanzjarja aktar fil-fond imsejsa fuq sistema finanzjarja stabbli. Dan se jsaħħaħ l-istabbilità finanzjarja, kemm fl-Istati Membri li qed jipparteċipaw fl-Unjoni Bankarja kif ukoll fl-Unjoni Ewropea kollha kemm hi. Fl-aħħar nett, settur bankarju aktar stabbli se jfisser ukoll opportunitajiet ikbar ta’ finanzjament għall-kumpaniji ta’ kull daqs u aktar xogħol u tkabbir għaċ-ċittadini Ewropej. Integrazzjoni finanzjarja aktar fil-fond hi essenzjali wkoll biex tingħata firxa usa’ ta’ servizzi bi prezzijiet aktar baxxi. Sabiex tagħmel il-benefiċċji tal-integrazzjoni tanġibbli għaċ-ċittadini Ewropej, kif stabbilit fil-Pjan ta’ Azzjoni tas-Servizzi Finanzjarji għall-Konsumatur, il-Kummissjoni qed tikkunsidra wkoll li tipproponi emendi għar-Regolament dwar ħlas transfruntier sabiex tnaqqas il-miżati għal tranżazzjonijiet bankarji transfruntieri fil-muniti kollha tal-Unjoni Ewropea.

Minkejja l-progress li sar fuq it-tnaqqis tar-riskju, l-Unjoni Bankarja għadha fil-bidu tagħha. Diversi riskji li qed jidhru issa fil-karti bilanċjali tal-banek akkumulaw qabel ma nħolqot l-Unjoni Bankarja, meta s-superviżjoni u r-riżoluzzjoni kienu esklussivament taħt ir-responsabbiltà nazzjonali. Dawn il-kwistjonijiet ta’ legat iridu jiġu indirizzati b’mod konvinċenti jekk l-Unjoni Ewropea se tipproċedi rapidament lejn it-tlestija tal-Unjoni Bankarja. Waħda mill-isfidi li jifdal hi biex titkompla b’mod deċiżiv ix-xejra riċenti ta’ tnaqqis tal-livelli għoljin ta’ self improduttiv (NPLs) f’partijiet tas-settur bankarju. Sar ħafna xogħol b’konsegwenza tal-forzi tas-suq u miżuri regolatorji, li diġà ta riżultati. Madankollu, il-kompetittività ta’ xi banek Ewropej u l-kapaċità tagħhom li jisilfu lill-ekonomija hija mxekkla. Il-Kummissjoni se tkompli tappoġġa dan il-proċess permezz tal-adozzjoni ta’ miżuri ulterjuri biex jitnaqqas il-livell ta’ Selfiet Improduttivi. Ir-riskji fis-sistema bankarja Ewropea jridu jkomplu jitnaqqsu wkoll billi tkompli tinħall l-interkonnessjoni bejn il-banek u l-“pajjiż ta’ oriġini” tagħhom, li kien wieħed mill-objettivi ewlenin tal-Unjoni Bankarja sa mill-bidu tagħha. Bis-superviżjoni u bir-riżoluzzjoni ta’ banek ikbar u sistemiċi li issa qed jitwettqu b’mod ċentrali u mhux aktar fil-livell nazzjonali, l-għoti ta’ għajnuna lill-banek biex jiddiversifikaw ġeografikament l-investimenti tagħhom f’bonds sovrani se jkompli jdgħajjef il-konnessjoni bejn il-banek u l-emittent sovran nazzjonali u b’hekk isaħħaħ il-kondiviżjoni tar-riskju transfruntier permezz tas-settur privat. Filwaqt li l-Unjoni Bankarja tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-istabbiltà finanzjarja, hija mistennija wkoll li tagħti benefiċċji ekonomiċi permezz ta’ integrazzjoni akbar tas-settur bankarju Ewropew u permezz ta’ allokazzjoni tal-assi ġeografikament diversifikata. Għal dan l-għan, il-Kummissjoni se tkompli taħdem fuq l-approfondiment tal-Unjoni Bankarja bl-għan li jinkiseb ir-rikonoxximent tagħha bħala ġuriżdizzjoni waħda.

3. Il-mixja ‘l quddiem lejn Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti (EDIS)

Il-Pjan Direzzjonali tal-Kunsill tal-2016 Status Il-passi li jmiss Titkompla l-ħidma kostruttiva fil-livell tekniku. In-negozjati fil-livell politiku se jibdew kif isir biżżejjed progress fuq il-miżuri għat-tnaqqis tar-riskju. Il-ħidma teknika għadha għaddejja iżda bi progress politiku limitat. Issa jridu jibdew in-negozjati politiċi bil-għan li jintlaħaq ftehim malajr kemm jista’ jkun matul l-2018.

Ir-Rapport tal-Ħames Presidenti tal-2015 identifika Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti bħala pass essenzjali biex titlesta l-Unjoni Bankarja. Kif imfakkar sussegwementement fil-Karta ta’ riflessjoni dwar l-Unjoni Ekonmika u Monetarja, tibqa’ l-prijorità li jiġu żgurati l-istabbiltà tas-sistema bankarja tal-Unjoni Ewropea u l-funzjonament tas-suq intern fis-servizzi bankarji. Permezz tat-tnaqqis tal-vulnerabbiltà tad-depożitanti għal xokkijiet lokali kbar (li għalihom l-iskemi nazzjonali ta’ garanzija tad-depożiti għandhom mezzi finanzjarji iktar limitati) u l-konnessjoni bejn il-banek u l-emittent sovran lokali tagħhom, Skema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti tkun qed iżżid ir-reżiljenza tal-Unjoni Bankarja kontra kriżijiet finanzjarji futuri billi tipprovdi kopertura tal-assigurazzjoni b’saħħitha u uniformi għad-depożitanti kollha indipendentement minn fejn jinsabu ġeografikament fl-Unjoni Bankarja.

Il-proposta mressqa mill-Kummissjoni f’Novembru 2015 tipprovdi soluzzjoni komprensiva ħafna sabiex jinkisbu dawn l-għanijiet permezz tat-trasferiment progressiv, skont skeda ta’ żmien definita (li suppost bdiet fl-2017), tal-fondi u tal-immaniġġar tal-avvenimenti ta’ żborż lill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti mill-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali. Fond ċentrali bħal dan b’kapaċità finanzjarja mtejba jkun mgħammar aħjar biex jittratta l-fallimenti bankarji. Fl-istess ħin, l-allinjament ħażin tas-superviżjoni u r-riżoluzzjoni tal-banek ċentralizzati fl-Unjoni Bankarja, minn naħa waħda, u l-assigurazzjoni tad-depożiti nazzjonali, min-naħa l-oħra, ikunu ġew issuperati.

Filwaqt li l-ambizzjoni tal-Kummissjoni tibqa’ b’saħħitha, diskussjonijiet fil-Parlament Ewropew u fil-Kunsill żvelaw pożizzjonijiet diverġenti rigward id-disinn tas-sistema fl-istadju finali tagħha (riassigurazzjoni, koassigurazzjoni jew assigurazzjoni sħiħa), it-tempestività tal-istabbiliment ta’ sistema bħal din, u l-grad differenti ta’ kwistjonijiet ta’ legat u ta’ riskji ta’ periklu morali preżenti fis-sistemi bankarji nazzjonali differenti. Ġie espress tħassib dwar il-ħtieġa li jiġi żgurat li l-banek ikunu robusti biżżejjed fuq bażi awtonoma, qabel ma jinqasam il-piż potenzjali tal-fallimenti bankarji fl-Unjoni Bankarja.

Il-Pjan Direzzjonali tal-2016 ikkonferma li l-Kunsill se jkompli bil-ħidma kostruttiva fil-livell tekniku u li n-negozjati fil-livell politiku se jibdew malli jkun sar biżżejjed progress fuq il-miżuri ta’ tnaqqis tar-riskju.

Sentejn wara l-preżentazzjoni tal-proposta tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, li għadha fuq il-mejda u mhux mibdula, ċertament li wasal iż-żmien li l-affarijiet jimxu ‘l quddiem, billi mingħajr l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, l-Unjoni Bankarja tista’ tibqa’ vulnerabbli għall-kriżijiet futuri. Sabiex in-negozjati jitkomplew fis-sod, jista’ jiġi kkunsidrat pereżempju mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill li fin-negozjati kurrenti jintroduċu l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti b’manjiera iżjed gradwali, li tikkorrispondi mal-progress li jkun sar fir-rigward tat-tnaqqis tar-riskju u t-trattament tal-kwistjonijiet ta’ legat, l-ewwel nett b’fażi ta’ riassigurazzjoni aktar limitata u passaġġ gradwali lejn il-koassigurazzjoni.

Fl-ewwel fażi tar-riassigurazzjoni, l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti tista’ tipprovdi biss kopertura ta’ likwidità, u l-ebda kopertura tat-telf.

Fil-każ ta’ inadempjenza ta’ bank, l-ewwel l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali jkollhom jużaw il-fondi tagħhom kollha qabel ma jkun hemm intervent possibbli mill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti. L-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti tipprovdi biss likwidità lill-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali (li fir-realtà hi self billi jenħtieġ li tiġi rkuprata kompletament mingħand is-settur bankarju wara) u tkopri biss sa 30 % min-nuqqas ta’ likwidità fl-ewwel sena (2019), 60 % fit-tieni sena (2020) u 90 % fit-tielet sena (2021). Il-bqija jkun kopert mill-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali bir-riżorsi li ma jiġux ittrasferiti lill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti matul din il-fażi jew permezz ta’ kontribuzzjonijiet ex post mill-banek. Billi t-telf jitħalla li jiġi kopert nazzjonalment u bil-provvista ta’ assistenza ta’ likwidità għall-iskemi nazzjonali jekk ikun hemm bżonn, din is-soluzzjoni minn naħa waħda tkun qed tiżgura l-protezzjoni tad-depożitanti mill-bidu (li għalihom hi meħtieġa l-likwidità) u, min-naħa l-oħra, tqis kunsiderazzjonijiet ta’ legat u ta’ periklu morali.

Il-Fond ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (Deposit Insurance Fund, DIF) konġunt immaniġġat taħt l-awspiċi tal-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni eżistenti u ffinanzjat minn kontribuzzjonijiet mill-banek jinbena gradwalment.

Idea oħra għall-kunsiderazzjoni tista’ tkun li fi tmiem il-fażi ta’ riassigurazzjoni, it-tranżizzjoni lejn il-fażi ta’ koassigurazzjoni ma tkunx awtomatika, iżda tkun tiddependi fuq sett ta’ kundizzjonijiet. Sabiex jiġi indirizzat it-tħassib relatat mar-riskji ta’ legat u mal-periklu morali, il-bidu tal-fażi ta’ koassigurazzjoni, u għalhekk l-aċċess għall-kopertura tat-telf mill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, jista’ jkun konness ma’ kundizzjonijiet li jridu jiġu vvalutati permezz ta’ deċiżjoni tal-Kummissjoni, li tinkludi Analiżi tal-Kwalità tal-Assi (Asset Quality Review, AQR) mmirata biex jiġu indirizzati s-Selfiet Improduttivi u l-assi tal-Livell III segwita mis-soluzzjoni tal-problemi identifikati (eż. tnaqqis fil-portafolli attivi). Din l-Analiżi tal-Kwalità tal-Assi jenħtieġ li ssir matul il-fażi ta’ riassigurazzjoni (jiġifieri mhux aktar tard minn qabel l-2022), sabiex tiżgura li r-riskji ta’ legat jiġu indirizzati fis-setturi bankarji fejn kienu ġġenerati qabel il-bidu tal-fażi ta’ koassigurazzjoni, abbażi tal-progress sinifikanti fl-indirizzar tal-assi legat li qed isir u li huwa mistenni li jkompli jsir. Din it-tieni fażi tibda biss meta jiġu sodisfatti dawn il-kundizzjonijiet. Pereżempju, fir-rigward tal-Analiżi tal-Kwalità tal-Assi, jista’ jiġi stabbilit livell limitu (eż. ċertu livell ta’ proporzjonijiet ta’ Selfiet Improduttivi u assi tal-Livell III) u l-banek li ma jilħqux il-livell limitu jkunu meħtieġa mill-awtoritajiet superviżorji jħejju strateġiji adattati dwar dawn il-kwistjonijiet.

L-azzjonijiet previsti mill-Kummissjoni u fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Unjoni Ewropea dwar is-Selfiet Improduttivi (ara t-taqsima 5) se jiffaċilitaw l-implimentazzjoni ta’ strateġiji individwali bħal dawn.

Meta dawn il-kundizzjonijiet ikunu ġew sodisfatti u l-koassigurazzjoni (it-tieni fażi) tkun bdiet, l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, minbarra l-kopertura sħiħa tal-likwidità, tibda progressivament tkopri wkoll it-telf sakemm il-kundizzjonijiet kollha jiġu sodisfatti b’mod kontinwu. Rigward it-telf, l-Iskemi tal-Garanzija tad-Depożiti nazzjonali u l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti jkunu qed jikkontribwixxu b’mod parallel sa mill-ewwel euro ta’ telf, skont indikatur li jiżviluppa b’mod progressiv, li jibda b’kontribuzzjoni ta’ 30% mill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti sa mill-ewwel sena tal-fażi ta’ koassigurazzjoni.

Dan effettivament ikun qed jindirizza b’mod effettiv it-tħassib relatat mar-riskji ta’ legat u mal-periklu morali, filwaqt li jibqa’ jiżgura koperatura sħiħa tal-likwidità u tat-telf mill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti fl-aħħar stadju. Dan jagħmel kull azzjoni għall-kopertura tat-telf mill-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti soġġetta għall-indirizzar tal-kwistjonijiet tal-legat mill-Istati Membri, jipprovdi lill-Istati Membri rilevanti biż-żmien adegwat biex jieħdu l-miżuri meħtieġa u jiżgura, fl-istadju finali tiegħu, li l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti tipprovdi l-aktar protezzjoni b’saħħitha possibbli għad-depożitanti u, fl-istess ħin, salvagwardji għall-istabbilità finanzjarja. Fond uniku tal-Unjoni Ewropea hu superjuri f’termini ta’ kapaċità ta’ assorbiment tar-riskju u ta’ ksur taċ-ċirku vizzjuż bejn il-banek u s-sovrani minn kull sistema nazzjonali. L-amministrazzjoni ċentrali tal-fondi tiżgura wkoll ġestjoni aktar rapida u effiċjenti tal-każijiet ta’ inadempjenza, li tista’ tikkontrolla aħjar sitwazzjonijiet ta’ kriżi.

Ħarġu wkoll xi aspetti oħra matul in-negozjati tal-proposta tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti tal-2015 rigward uħud mill-għażliet u mid-diskrezzjonijiet inklużi fid-Direttiva dwar l-Iskema ta’ Garanzija tad-Depożiti li jistgħu jiġu inklużi wkoll fl-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti (eż. il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, il-livell ta’ mira, l-użu tal-fondi tal-Fond ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti għal miżuri alternattivi). Dawn il-kwistjonijiet se jkollhom jiġu kkunsidrati wkoll b’kont meħud tal-fatt li f’sistema komuni ta’ assigurazzjoni tad-depożiti, il-parteċipanti kollha se jkunu affettwati mill-mod kif jiġu implimentati dawn l-għażliet u d-diskrezzjonijiet. Għalhekk, trid tintlaħaq soluzzjoni iktar ibbilanċjata li tikkunsidra l-karatteristiċi speċifiċi nazzjonali u reġjonali, filwaqt li tiżgura trattament indaqs għall-banek parteċipanti kollha li jikkontribwixxu għall-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti.

Il-Kummissjoni lesta li tiddiskuti attivament u malajr kemm jista’ jkun l-ideat imsemmija hawn fuq mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill fil-qafas tan-negozjati tal-proposta tagħha.

Fit-tranżizzjoni lejn il-koassigurazzjoni tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, hemm lok għal aktar titjib fil-koordinazzjoni fost l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali u għal implimentazzjoni aktar koerenti tar-regoli. Id-Direttiva tal-Iskema ta’ Garanzija tad-Depożiti adottata fl-2014 tejbet il-funzjonament tal-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali u toffri protezzjoni aħjar lid-depożitanti permezz ta’ kopertura armonizzata tad-depożitanti fl-Unjoni Ewropea kollha u perjodu ta’ żmien iqsar għall-iżborżi. Kif indikat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2015, li takkumpanja l-proposta tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, l-armonizzazzjoni tal-iskemi nazzjonali ta’ depożitu teħtieġ li tagħmel progress b’mod parallel mal-istabbiliment tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti sabiex jiġi żgurat il-funzjonament korrett ta’ dik l-Iskema. Jibqgħu ċerti differenzi importanti bejn l-Istati Membri fl-implimentazzjoni tar-regoli tad-Direttiva tal-Iskema ta’ Garanzija tad-Depożiti, pereżempju dwar il-kundizzjonijiet biex id-depożiti jiġu ddikjarati indisponibbli, l-eliġibbiltà tad-depożiti, il-finanzjament tal-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti jew l-użu tal-fondi tal-Iskema ta’ Garanzija tad-Depożiti. Għall-Unjoni Bankarja, hija meħtieġa armonizzazzjoni ikbar ta’ dawn id-differenzi billi dawn se jkunu ffinanzjati permezz ta’ fond komuni li l-banek kollha fl-Unjoni Bankarja se jikkontribwixxu għalih iżda din iż-żieda fl-armonizzazzjoni se tibbenefika wkoll is-suq intern kollu.

L-iskambju ta’ informazzjoni u l-istrumenti għall-promozzjoni tal-koordinazzjoni fost l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali wkoll iridu jitjiebu għaliex sabiex l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti taħdem sew l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti se jkollhom jikkordinaw bejniethom u mal-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni, f’ċertu ċirkostanzi fi skadenzi stretti ħafna. Is-setgħat mogħtija lill-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni mill-proposta tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti mhumiex ġenerali, ma jinkludux ċertu aspetti relatati mal-attivitajiet ta' assigurazzjoni tad-depożiti li huma rilevanti għat-twettiq tal-kompiti tiegħu (eż. dikjarazzjoni li d-depożiti mhumiex disponibbli) u huma limitati għall-Istati Membri li qed jipparteċipaw fl-Unjoni Bankarja. Huma meħtieġa aġġustamenti għad-Direttiva dwar Skemi ta’ Garanzija tad-Depożiti biex jiġu ffaċilitati l-interventi transfruntieri minn dawn l-Iskemi, tiġi mrawma l-konverġenza u jitjieb l-iskambju ta’ informazzjoni fost l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti nazzjonali, l-awtoritajiet kompetenti, il-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni u l-Awtorità Bankarja Ewropea (EBA). L-Awtorità Bankarja Ewropea, l-awtorità responsabbli mis-salvagwardja tal-integrità, tal-effiċjenza u tal-funzjonament ordnat tas-settur bankarju madwar l-Istati Membri kollha, għandha tingħata s-setgħat li tassisti fi proċessi bħal dawn u tippromwovihom. Dan se jtejjeb il-protezzjoni tad-depożiti fis-suq intern u, bħala konsegwenza, jiffaċilita l-funzjonament tal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti. It-titjib fil-kooperazzjoni u fl-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti minn Stati Membri differenti, permezz tal-Awtorità Bankarja Ewropea, se jiffaċilita wkoll l-interazzjoni mal-Iskemi ta’ Garanzija tad-Depożiti u mal-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri li mhumiex fl-Unjoni Bankarja u mal-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, kif ukoll l-adeżjoni ta’ Stati Membri mhux fiż-żona tal-euro għall-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti.

It-tneħħija ta’ din il-lakuna se tallinja wkoll l-arkitettura tat-tliet pilastri tal-Unjoni Bankarja (is-superviżjoni, ir-riżoluzzjoni u l-assigurazzzjoni tad-depożiti) billi fit-tlieta li huma se jkun hemm istituzzjoni ċentrali jew aġenzija tal-Unjoni Ewropea (il-Bank Ċentrali Ewropew, il-Bord Uniku ta’ Riżoluzzjoni u l-Iskema Ewropea ta' Assigurazzjoni tad-Depożiti, rispettivament) responsabbli mill-implimentazzjoni u aġenzija tal-Unjoni Ewropea (l-Awtorità Bankarja Ewropea) li tikkordina l-awtoritajiet nazzjonali li joperaw fl-oqsma rispettivi tagħhom.