Rapport mill-Kummissjoni lill-awtorità tal-baġit dwar il-garanziji koperti mill-baġit ġenerali - Is-sitwazzjoni fit-30 ta’ Ġunju 2007 {SEC(2008) 18} /* KUMM/2008/0002 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 19.2.2008 KUMM(2008) 2 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI lill-awtorità tal-baġit dwar il-garanziji koperti mill-baġit ġenerali Is-sitwazzjoni fit-30 ta’ Ġunju 2007 {SEC(2008) 18} WERREJ 1. Daħla u t-tipi ta’ operazzjonijiet koperti 4 2. Il-bażijiet legali l-ġodda 4 3. L-avvenimenti mill-aħħar rapport fil-31 ta’ Diċembru 2006 5 4. Id- data dwar ir-riskji li jkopri l-Baġit 5 4.1. Id-definizzjoni ta’ riskju 5 4.2. Ir-riskju marbut ma’ l-Istati Membri 7 4.3. Ir-riskju marbut ma’ pajjiżi terzi 8 4.4. Ir-riskju globali li jkopri l-Baġit 9 4.5. L-evoluzzjoni tar-riskju 9 5. In-nuqqas ta’ ħlasijiet, l-attivazzjoni tal-garanziji tal-Baġit u l-arretrati 10 5.1. Il-ħlasijiet mir-riżorsi ta’ flus kontanti 10 5.2. Il-ħlasijiet mill-Baġit 10 5.3. L-attivazzjoni tal-Fond ta' garanzija għall-azzjonijiet esterni 11 6. Il-Fond ta’ Garanzija Għall-azzjonijiet esterni 11 6.1. L-irkupri 11 6.2. L-assi 11 6.3. L-ammont fil-mira 11 7. L-evalwazzjoni tar-riskji: Is-sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja tal-pajjiżi terzi li jibbenefikaw mill-aktar operazzjonijiet ta’ self importanti ta’ l-UE 12 7.1. Daħla 12 7.2. It-Turkija 12 7.3. Il-Brażil 12 7.4. L-Eġittu 12 7.5. L-Afrika t’Isfel 13 7.6. Il-Marokk 13 7.7. It-Tuneżija 13 7.8. Il-Libanu 14 7.9. L-Ukraina 14 7.10.1 Is-Serbja 15 7.10.2 Il-Montenegro 15 7.11. Il-Ġordan 15 1. DAħLA U T-TIPI TA’ OPERAZZJONIJIET KOPERTI Dan ir-rapport huwa ppreżentat skond l-Artikolu 130 tar-Regolament Finanzjarju li permezz tiegħu l-Kummissjoni trid tirrapporta darbtejn fis-sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-garanziji tal-baġit u r-riskji relatati magħhom [1]. Dan huwa komplut b'Dokument ta' Ħidma ta' l-Impjegati tal-Kummissjoni li jinkludi sett tabelli ddettaljati u noti ta' spjegazzjoni ("l-Anness")[2]. Ir-riskji li jkopri l-baġit ta’ l-Unjoni Ewropea (“il-Baġit”) ġejjin minn firxa ta’ operazzjonijiet ta’ self u ta’ garanziji li jistgħu jinqasmu f’żewġ kategoriji: is-self mogħti mill-Komunitajiet Ewropej b’għanijiet makroekonomiċi, jiġifieri s-self ta’ għajnuna makrofinanzjarja (“MFA”) lil pajjiżi terzi, u s-self b’għanijiet mikroekonomiċi (is-self ta' l-Euratom u, l-iktar importanti, is-self estern tal-Bank Ewropew ta’ l-Investiment (“BEI”)[3]). Sa mill-1994 dawn l-operazzjonijiet ġew koperti mill-Fond ta’ garanzija għall-azzjonijiet esterni (“il-Fond”)[4] li twaqqaf, fost l-oħrajn, sabiex ikun limitat l-impatt finanzjarju li ġej minn sejħiet għal garanziji mogħtija mill-Baġit għal operazzjonijiet ta’ self fil-pajjiżi terzi. Jekk mhemmx biżżejjed riżorsi fil-Fond, se jsir rikors għall-Baġit. Ir-Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond (ir-“Regolament tal-Fond”[5]), li kien adottat fl-1994, ġie emendat għall-ewwel darba fl-1999. Skond emenda oħra għar-Regolament tal-Kunsill li kienet adottata fl-2004 mill-Kunsill, il-kopertura tal-Fond titneħħa jekk il-pajjiżi terzi jsiru Stati Membri. Il-Baġit ikopri direttament is-self jew is-self garantit lill-Istati Membri. 2. IL-BAżIJIET LEGALI L-ġODDA Fil-qafas tad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta' l-2006[6] li tagħti garanzija Komunitarja mill-ġdid lill-BEI kontra telf minn self u garanziji għal self għal proġetti barra mill-Komunità (il-mandat estern tal-BEI għall-perjodu 2007-2013, minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "il-mandat ġenerali l-ġdid"), il-Kummissjoni u l-BEI iffirmaw Ftehim ta' Garanzija u Ftehim ta' Rkupru f'Awwissu ta' l-2007[7], li jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet u l-proċeduri dettaljati relatati mal-Garanzija Komunitarja u ma' l-irkupru ta' talbiet wara sejħa fuq il-Garanzija. Il-Ftehim ta' Garanzija jkopri l-operazzjonijiet ta' finanzjament tal-BEI iffirmati wara s-17 ta' April 2007, id-data meta l-Bord tal-Gvernaturi tal-BEI approva l-mandat ġenerali l-ġdid. Fl-ewwel nofs tas-sena 2007 ma kien hemm l-ebda deċiżjoni ġdida dwar is-self ta’ l-MFA jew dwar is-self ta' l-Euratom. 3. L-AVVENIMENTI MILL-AħħAR RAPPORT FIL-31 TA’ DIċEMBRU 2006 Matul l-ewwel nofs ta’ l-2007 ma kien hemm l-ebda ħruġ ta' flus taħt is-self ta’ l-MFA. F'dak li għandu x'jaqsam mas-self ta' l-Euratom, il-ħruġ ta' l-ewwel parti minn EUR 39 miljun għall-finanzjament ta’ aġġornament ta’ sigurtà ta’ l-Unità 2 u ta’ l-Unità 4 ta’ l-impjanti nukleari ta’ l-enerġija ta’ Khmelnitsky u ta' Rovno fl-Ukraina (K2R4) taħt il-ftehim ta’ self ta’ l-2004 (l-ekwivalenti f’EUR ta’ Ftehim dwar Faċilità ta’ Self ta’ USD 83 miljun) seħħ f’Marzu 2007. Fl-ewwel nofs tas-sena 2007 , il-BEI kompla l-attivitajiet tiegħu taħt il-mandat ġenerali deċiż fil-qafas tal-Perspettiva Finanzjarja għall-perjodu 2000-2006, (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "il-mandat ġenerali attwali"). Barra minn hekk, fit-28 ta' Ġunju 2007, il-BEI iffirma l-ewwel kuntratt ta self ta' EUR 30 miljun mar-Repubblika tal-Moldova taħt id-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2005/48 tat-22 ta' Diċembru 2004 li tagħti garanzija Komunitarja lill-BEI kontra telf taħt self għal ċerti tipi ta’ proġetti fir-Russja, l-Ukraina, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Belarus (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "il-mandat tar-Russja, l-Ukraina, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Belarus"). Kif imsemmi fit-Taqsima 2 hawn fuq, il-Ftehim ta' Garanzija mal-BEI il-ġdid ikopri l-operazzjonijiet ta' finanzjament iffirmati wara s-17 ta' April 2007. Minkejja dan, l-ebda operazzjonijiet ma kienu ffirmati mill-BEI taħt il-mandat ġenerali l-ġdid sat-30 ta' Ġunju 2007. 4. ID- DATA DWAR IR-RISKJI LI JKOPRI L-BAġIT 4.1. Id-definizzjoni ta’ riskju Ir-riskji sostnuti mill-Baġit ġejjin mill-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax li għad irid jitħallas f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-operazzjonijiet garantiti. L-operazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ħlas se jkunu koperti mill-Fond meta jkunu marbuta ma’ pajjiżi terzi (70% ta’ l-ammont pendenti kollu garantit mit-30 ta' Ġunju 2007) u direttament mill-Baġit meta jkunu involuti l-Istati Membri (self lil jew għall-benefiċċju ta’ proġetti fl-Istati Membri jammontaw għat-30% li jibqa' mill-ammont pendenti kollu). Il-proporzjon kbir ta’ self garantit marbut ma’ l-Istati Membri ġej minħabba l-proċessi ta' tkabbir li saru dan l-aħħar. Skond l-Artikolu 1(3) tar-Regolament tal-Fond, ladarba pajjiż isir Stat Membru, ir-riskju fuq is-self jiġi trasferit mill-Fond għall-Baġit. Għall-fini ta’ dan ir-rapport, qed jintużaw żewġ metodi għall-evalwazzjoni tar-riskji sostnuti mill-Baġit (kemm direttament kif ukoll indirettament permezz tal-Fond): - Il-metodu li bih jinħadem l-ammont kollu tal-kapital li għad irid jitħallas għall-operazzjonijiet ikkonċernati f’data partikolari, inkluż l-imgħax akkumulat. Din il-metodoloġija tagħti l-livell ta’ riskju sostnut mill-Baġit f’data partikolari. - Il-metodu tal-baġit imfisser bħala “ir-riskju annwali sostnut mill-Baġit” huwa bbażat fuq il-kalkolu ta’ l-ammont massimu li l-Komunità jkollha tħallas f’sena finanzjarja jekk wieħed jassumi li s-self garantit kollu ma jkunx tħallas[8]. Tabella 1: L-ammonti kollha pendenti koperti sat-30 ta' Ġunju 2007 f’EUR miljuni | Il-kapital pendenti | L-imgħax akkumulat | It-total | % | L-Istati Membri* | L-MFA | 309 | 2 | 311 | 2% | L-Euratom | 436 | 5 | 441 | 3% | Il-BEI | 4 224 | 38 | 4 262 | 26% | Is-sottototal ta’ l-Istati Membri* | 4 969 | 46 | 5 014 | 30% | Il-pajjiżi terzi | L-MFA | 568 | 7 | 575 | 3% | L-Euratom | 39 | 0 | 39 | 0% | Il-BEI | 10 901 | 116 | 11 018 | 66% | Is-sottototal tal-pajjiżi terzi | 11 508 | 124 | 11 632 | 70% | It-total | 16 477 | 170 | 16 647 | 100% | * Dan ir-riskju huwa kopert direttament mill-Baġit u jinkludi l-Bulgarija u r-Rumanija, minħabba li dawn ingħaqdu ma' l-UE fl-1.1.2007. | It-tabelli A1, A2, A3 u A4 ta' l-Anness jagħtu tagħrif iktar dettaljat dwar dawn l-ammonti pendenti, b’mod partikolari f’termini tal-limitu massimu, ta’ l-ammonti ta' flus maħruġa jew tar-rati ta’ garanzija. 4.2. Ir-riskju marbut ma’ l-Istati Membri Ir-riskji attwali fuq l-Istati Membri ġejjin minn self mogħti qabel l-adeżjoni. Fit-tieni nofs tas-sena 2007, il-Baġit se jsostni riskju ta’ EUR 398 miljun marbut ma’ l-Istati Membri, inklużi l-Bulgarija u r-Rumanija minħabba li dawn issieħbu fl-Unjoni fl-1 ta’ Jannar 2007. It-2 tabella turi li dawn iż-żewġ stati huma kklassifikati fl-ewwel u fit-tieni post f’termini ta’ l-ammont tagħhom li għad irid jitħallas. Tabella 2: Il-klassifika ta’ l-Istati Membri skond l-esponiment f'dak li għandu x'jaqsam mar-riskju massimu sostnut mill-baġit fit-tieni nofs tas-sena 2007 (f'EUR miljuni) | Il-klassifikazzjoni | Il-pajjiż | It-tieni nofs tas-sena 2007 | % | 1 | Ir-Rumanija | 119.7 | 30.1% | 2 | Il-Bulgarija | 90.4 | 22.7% | 3 | Il-Polonja | 48.7 | 12.2% | 4 | Ir-Repubblika Ċeka | 45.7 | 11.5% | 5 | Is-Slovakkja | 35.1 | 8.8% | 6 | L-Ungerija | 19.7 | 5.0% | 7 | Is-Slovenja | 19.6 | 4.9% | 8 | Ċipru | 7.8 | 2.0% | 9 | Il-Latvja | 4.7 | 1.2% | 10 | Il-Litwanja | 3.6 | 0.9% | 11 | L-Estonja | 2.4 | 0.6% | 12 | Malta | 0.5 | 0.1% | Total | 398.0 | 100.0% | Ir-riskju fuq l-Istati Membri jolqot lill-Istati Membri kollha involuti fl-aħħar żewġ proċessi ta' tkabbir b’maturitajiet li jintemmu fl-2031. 4.3. Ir-riskju marbut ma’ pajjiżi terzi Fit-tieni nofs tas-sena 2007, il-Fond se jsostni riskju massimu marbut ma’ pajjiżi terzi ta’ EUR 714 miljun. Hawn taħt huma mniżżla l-ewwel għaxar pajjiżi skond it-total pendenti tagħhom. Dawn jammontaw għal 82% mir-riskju sostnut mill-Fond fit-tieni nofs tas-sena 2007. Is-sitwazzjoni ekonomika ta’ dawn il-pajjiżi hija analizzata u diskussa fit-Taqsima 7 aktar ’l isfel. It-3 Tabella: Il-klassifika ta’ l-aktar 10 pajjiżi terzi importanti skond l-esponiment f'dak li għandu x'jaqsam mar-riskju massimu sostnut mill-Fond fit-tieni nofs tas-sena 2007 (f'EUR miljun) | Il-klassifikazzjoni | Il-pajjiż | It-tieni nofs tas-sena 2007 | Il-% tar-riskju massimu totali | 1 | It-Turkija | 100.9 | 14.1% | 2 | Il-Brażil | 82.7 | 11.6% | 3 | L-Eġittu | 75.2 | 10.5% | 4 | L-Afrika t’Isfel | 69.0 | 9.7% | 5 | Il-Marokk | 61.0 | 8.5% | 6 | It-Tuneżija | 58.5 | 8.2% | 7 | Il-Libanu | 54.2 | 7.6% | 8 | L-Ukraina | 36.6 | 5.1% | 9 | Is-Serbja u l-Montenegro[9] | 24.5 | 3.4% | 10 | Il-Ġordan | 21.8 | 3.1% | It-total ta’ l-10 | 584.3 | 81.8% | Il-Fond ikopri s-self garantit ta’ 40 pajjiż u ta’ 2 entitajiet reġjonali b’maturitajiet li jintemmu fl-2037. Id-dettalji skond il-pajjiż jinsabu fit-Tabella A2 ta' l-Anness. 4.4. Ir-riskju globali li jkopri l-Baġit B’kollox, fit-tieni nofs tas-sena 2007, il-Baġit se jkopri ammont ta’ EUR 1 112-il miljun li jirrappreżentaw l-ammonti dovuti matul dan il-perjodu, li minnhom 36% huma dovuti mill-Istati Membri (ara t-Tabella A2 fl-Anness). 4.5. L-evoluzzjoni tar-riskju Fil-ġejjieni, ir-riskju fil-konfront ta’ l-Istati Membri għandu jonqos hekk kif is-self lill-Istati Membri taħt is-self garantit ta' l-Euratom, ta’ l-MFA jew tal-BEI jitħallas lura (ara l-Grafika A1 fit-Taqsima 1.3 ta’ l-Anness). Is-self ta’ l-MFA lill-pajjiżi terzi huwa suġġett għad-deċiżjonijiet individwali tal-Kunsill. Il-proposta tal-Kummissjoni li jingħata self ta' l-MFA ta' EUR 50 miljun u għotja ta' EUR 30 miljun lil-Libanu ġiet adottata fl-20 ta' Awwissu 2007 u ġiet mgħoddija lill-Parlament Ewropew għall-konsultazzjoni u lill-Kunsill għal deċiżjoni. Is-self ta' l-Euratom lill-Istati Membri jew f’ċerti pajjiżi eliġibbli li mhumiex membri (il-Federazzjoni Russa, l-Armenja, l-Ukraina) għandu limitu massimu ta’ EUR 4 biljuni li minnu diġà ntużaw madwar 85%. Il-marġni li baqa' huwa ta’ madwar EUR 600 miljun. Taħt il-ftehim ta' self eżistenti li sar fl-2004 lill-K2R4 fl-Ukraina (l-ekwivalenti f’EUR ta’ Ftehim dwar Faċilità ta’ Self ta’ USD 83 miljun), żewġ partijiet oħra jistgħu jitħallsu fl-2008 (ara t-Taqsima 3 hawn fuq). Taħt il-mandati eżistenti tal-BEI ta' qabel il-mandat ġenerali l-ġdid, jonqos jinħareġ ammont ta' EUR 8 067 miljun għal self li kien diġà ffirmat. Dan l-ammont se jkun marbut l-aktar mal-mandat ġenerali l-ġdid[10]. Fl-aħħar ta' Lulju, l-BEI iffirma ftehim ta' self ta' EUR 200 miljun ma' l-Ukraina taħt il-mandat tar-Russja, l-Ukraina, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Belarus. Dan il-mandat u l-mandat ġenerali attwali skadew fil-31 ta' Lulju 2007[11]. Fil-ġejjieni, l-iktar ħaġa importanti li se jkollha effett fuq ir-riskju sostnut mill-Baġit hija l-garanzija Komunitarja mogħtija dan l-aħħar lill-BEI taħt il-mandat ġenerali l-ġdid. Il-garanzija Komunitarja hija ristretta għal 65% ta’ l-ammont aggregat tal-kreditu maħruġ u tal-garanziji pprovduti skond l-Operazzjonijiet ta’ Finanzjament tal-BEI, mingħajr l-ammonti mħallsa lura u flimkien mas-somom relatati kollha, b’limitu massimu ta’ EUR 27,800 miljun[12]. F'Taqsima 1.3 ta' l-Anness, il-Grafika A2 turi simulazzjonijiet ta' xi xenarji ta' ħruġ ta' flus taħt il-mandati ta' qabel il-mandat ġenerali l-ġdid, kif ukoll taħt il-mandat ġenerali l-ġdid, minħabba li dan il-ħruġ ta' flus għandu effett qawwi fuq il-proviżjon tal-Fond. 5. IN-NUQQAS TA’ ħLASIJIET, L-ATTIVAZZJONI TAL-GARANZIJI TAL-BAġIT U L-ARRETRATI 5.1. Il-ħlasijiet mir-riżorsi ta’ flus kontanti Il-Kummissjoni tagħmel użu mir-riżorsi ta’ flus kontanti tagħha biex tħallas l-operazzjonijiet ta' self tagħha sabiex tevita d-dewmien u l-ispejjeż li jirriżultaw meta debitur jittardja fil-ħlas tiegħu lill-Kummissjoni[13]. 5.2. Il-ħlasijiet mill-Baġit Ma ntalbet l-ebda approprjazzjoni skond l-Artikolu tal-Baġit 01 04 01, “Garanziji tal-Komunità Ewropea għall-operazzjonijiet ta’ self”, peress li fl-ewwel nofs tas-sena 2007 ma kien irreġistrat l-ebda nuqqas ta’ ħlas. 5.3. L-attivazzjoni tal-Fond ta' garanzija għall-azzjonijiet esterni F'każ ta’ ħlas tard mill-benefiċjarju ta’ self (pajjiżi terzi) mogħti jew iggarantit mill-Komunità, il-Fond jissejjaħ biex ikopri n-nuqqas ta’ ħlas fi żmien tliet xhur mid-data li fiha jkun dovut il-ħlas[14]. Matul il-ewwel nofs ta’ l-2007, il-Fond ma ssejjaħ biex ikopri l-ebda nuqqas ta’ ħlas bħal dan. L-arretrati totali sat-30 ta’ Ġunju 2007, jiġifieri l-imgħaxijiet bħala penali mar-Repubblika ta’ l-Arġentina, ammontaw għal USD 1 718 493.12; li USD 1 448 433.44 minnhom (ekwivalenti għal EUR 1 072 516.43) għad iridu jiġu rkuprati mill-Fond. Minħabba li l-Fond ma ntalabx ikopri d-differenza li baqa', dan l-ammont huwa dovut lill-BEI. F’diversi okkażjonijiet, il-Kummissjoni u l-BEI fakkru lill-awtoritajiet ta' l-Arġentina bil-ħtieġa li jħallsu għal kollox dawn l-arretrati qabel ma jerġgħu jibdew l-operazzjonijiet il-ġodda ta’ self tal-BEI fil-pajjiż. Id-diskussjonijiet dwar din il-kwistjoni se jkomplu fil-qafas tal-laqgħa li jmiss tad-djalogu makroekonomiku bejn l-UE u l-Arġentina. 6. IL-FOND TA’ GARANZIJA G ħALL -AZZJONIJIET ESTERNI[15] 6.1. L-IRKUPRI Fl-ewwel nofs tas-sena 2007 ma kien hemm l-ebda rkupru. 6.2. L-assi Fit-30 ta’ Ġunju 2007, l-assi netti tal-Fond kienu jammontaw għal EUR 1 119 961 441.29. 6.3. L-ammont fil-mira Il-Fond għandu jilħaq livell xieraq (ammont fil-mira) iffissat għal 9% ta' l-obbligi kapitali pendenti totali li ġejjin minn kull operazzjoni, flimkien ma’ l-imgħax akkumulat. Il-proporzjon bejn ir-riżorsi tal-Fond (EUR 1 119 961 441.29) u l-obbligi kapitali pendenti (EUR 11 632 230 697.97) fit-tifsira tar-Regolament tal-Fond kien ta’ 9.6%. Fl-aħħar tas-sena 2006, ir-riżorsi tal-Fond kienu diġà ogħla mill-ammont fil-mira. Skond ir-regoli l-ġodda ta' proviżjon adottati mill-Kunsill nhar it-30 ta' Jannar 2007[16], bilanċ favorevoli ta' EUR 125.75 miljun iddaħħal fl-Abbozz Preliminari tal-Baġit ta' l-2008. 7. L-EVALWAZZJONI TAR-RISKJI: IS-SITWAZZJONI EKONOMIKA U FINANZJARJA TAL-PAJJIżI TERZI LI JIBBENEFIKAW MILL-AKTAR OPERAZZJONIJIET TA’ SELF IMPORTANTI TA’ L-UE 7.1. Daħla It-taqsimiet ta' qabel tar-rapport jagħtu tagħrif dwar l-aspetti kwantitattivi tar-riskju sostnut mill-Baġit. Minkejja dan, il-kwalità tar-riskji, li tiddependi mit-tip ta' operazzjoni u mill-qagħda ta' min qed jissellef (ara t-Taqsima 4.3 hawn fuq), ukoll għandha tiġi eżaminata. It-tabelli dwar l-evalwazzjoni tar-riskju tal-pajjiż qed jintwerew b'mod separat fid-Dokument ta' Ħidma ta' l-Impjegati tal-Kummissjoni. Taqsira ta' din l-analiżi hija mogħtija hawn isfel għall-għaxar pajjiżi li, fit-tieni nofs tas-sena 2007, jippreżentaw l-ogħla riskju annwali għall-Baġit. It-Taqsima 2 ta’ l-Anness tipprovdi analiżi ta’ ħames pajjiżi oħra. 7.2. It-Turkija Fit- Turkija , it-tkabbir annwali tal-PGD ammonta għal 5.3% fl-ewwel nofs tas-sena 2007, inqas mis-6.1% tas-sena 2006. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti naqas ftit għal 7.8% tal-PGD minn 7.9% tal-PGD fis-sena 2006. L-influssi grossi ta’ l-IBD (investiment barrani dirett) laħqu l-5% tal-PGD fis-sena 2007, u madwar żewġ terzi minnhom kienu mmirati lejn il-qasam finanzjarju. Matul is-sena ta' qabel, id-dejn estern tal-pajjiż żdied b'madwar 5 punti perċentwali għal 45% tal-PGD sa nofs l-2007. Fl-istess ħin, id-dejn pubbliku naqas għal 61% tal-PGD minn 68% tal-PGD f'nofs l-2006. 7.3. Il-Brażil L-ekonomija tal- Brażil qed tkompli titjieb. Wara żieda għal 3.7% fl-2006, it-tkabbir ekonomiku annwali huwa mistenni jilħaq madwar 4.75% fl-2007. Il-fattur ewlieni li qed iwassal għal dan it-tkabbir huwa d-domanda domestika, li qed tkompli tgawdi mill-illaxkar monetarju sostanzjali. B'mod partikolari, l-investiment privat qed jikber b'rata mgħaġġla. Waqt li jibqgħu taħt il-mira ta' 4.5% tal-bank ċentrali, il-pressjonijiet ta' inflazzjoni żdiedu daqsxejn dan l-aħħar minħabba żieda fil-prezzijiet ta' l-ikel u xi dgħajfien fis-saħħa tal-munita marbut mat-taqlib riċenti fis-swieq finanzjarji. Waqt li d-domanda domestika qawwija wasslet għat-tkabbir f'daqqa fl-importazzjoni u ż-żieda ta' qabel fil-valur tal-munita naqqas it-tkabbir ta' l-esportazzjoni, il-kont kurrenti baqa' b'bilanċ favorevoli. Dan huwa dovut għal termini ta' kummerċ li qed jitjiebu (minħabba li qed jogħlew il-prezzijiet tal-prodotti) u għal espansjoni qawwija fil-volum ta' prodotti esportati. Il-kont kurrenti jibqa' b'bilanċ favorevoli. Il-vulnerabbiltà esterna tal-Brażil ittaffiet hekk kif il-proporzjonijiet ta' dejn estern tiegħu naqsu b'mod sinifikanti. B'mod partikolari, il-proporzjon tad-dejn estern fuq il-PGD naqas minn 40.8% fl-2002 għal madwar 16% bħalissa. L-isforzi biex jitnaqqas id-dejn pubbliku estern qed ikollhom riżultat tajjeb: Aġenziji għall-valutazzjoni tal-krediti għollew il-kreditu sovran tal-Brażil u l-firxiet ta’ imgħax huma f'livelli storikament baxxi. Minkejja l-progress li sar dan l-aħħar, id-dejn pubbliku, li jammonta għal madwar 45% tal-PGD, għadu għoli u n-nefqa pubblika attwali qed tiżdied b'rata mgħaġġla. 7.4. L-Eġittu It-tkabbir ekonomiku ta' l-Eġittu żdied minn 4.5% fis-sena fiskali 2005 għal 7.1% fis-sena fiskali 2007, xprunat bl-investimenti barranin diretti u l-esportazzjoni ta' prodotti u servizzi (l-aktar tat-turiżmu). L-inflazzjoni reġgħet għoliet għal ċifra b'żewġ numri fis-sena fiskali 2007, wara li kienet tnaqqset għal ċifra b'numru wieħed fis-sena fiskali 2006. It-tnaqqis tal-qgħad fis-sena riċenti kien sinjal pożittiv. Iżda bħala perċentwal mis-suq tax-xogħol, il-qgħad jibqa' relattivament għoli. Minkejja t-tkabbir ekonomiku qawwi u l-bejgħ ta' l-intrapriżi (semi-)statali, l-iżbilanċ ġenerali tal-gvern bilkemm naqas (9.2% fis-sena fiskali 2007 meta mqabbel ma' 7.7% għas-sena fiskali 2006). B'hekk, id-dejn gross tal-gvern baqa' 'l fuq mill-100% tal-PGD. Ir-riformi fil-qasam finanzjarju mexjin 'il quddiem. Politika fiskali soda flimkien ma’ politika monetarja xierqa għandu jkollhom effetti pożittivi fuq il-ħolqien ta’ l-impjiegi. 7.5. L-Afrika t’Isfel Il-PGD reali ta' l-Afrika t'Isfel kiber b'4.75 % u b'4.5 % fl-ewwel żewġ kwarti tas-sena 2006. Dan juri li l-kundizzjonijiet għall-kummerċ għadhom favorevoli, partikolarment għall-kostruzzjoni, l-agrikoltura, s-servizzi finanzjarji u t-trasport. Id-dħul disponibbli li qed jiżdied u l-effetti tal-ġid minħabba żieda fil-prezzijiet ta’ l-assi wkoll għenu biex jikber il-konsum privat. Fl-2006, il-Bank Ċentrali żied ir-rata ta’ rifinanzjament (REPO) minn 7.0% għal 9.0% sabiex iżomm l-inflazzjoni f’medda ta’ bejn it-3% u s-6%. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti żdied għal 7% u 6.5% fl-ewwel żewġ kwarti tas-sena 2007, l-iktar minħabba d-domanda domestika qawwija li wasslet għal tkabbir qawwi fil-volum ta' l-importazzjonijet u mhux ta' l-esportazzjonijiet. L-iżbilanċ ġie kopert bil-wisq aktar milli kien hemm bżonn b'influssi ta' portafoll għoljin, l-iktar ta' ekwità. F'nofs is-sena 2007 ir-riżervi internazzjonali żdiedu għal iktar minn USD 28 biljun, li jammontaw għal 3.4 xhur ta' importazzjonijiet ta' prodotti u servizzi. Il-bilanċ fiskali tal-gvern nazzjonali nbidel f'wieħed favorevoli ta' 0.6%, hekk li d-dejn tal-gvern niżel għal madwar 31% tal-PGD. Mil-lat estern, l-ekonomija tista' tintlaqat ħażin minn domanda iktar baxxa għal assi ta' swieq emerġenti, tnaqqis globali, jew tgħarriq qawwi fit-termini tal-kummerċ. Minkejja dan, il-prinċipji fundamentali sodi tal-pajjiż għandhom jillimitaw l-impatt negattiv ta' dawn ix-xokkijiet fuq l-ekonomija. Jistgħu jinħolqu pressjonijiet interni minħabba l-livell għoli ta' qgħad, in-nuqqas kbir ta' ugwaljanza, il-prevalenza għolja ta' l-HIV/AIDS, u r-rati għoljin ta' kriminalità. 7.6. Il-Marokk Il-programm ambizzjuż ta' riforma ekonomika tal- Marokk qed jibda jkollu r-riżultat mixtieq. Il-prinċipji fundamentali ta' l-ekonomija ssaħħew, u l-kundizzjonijiet makroekonomiċi għadhom sodi. It-tkabbir reali tal-PGD fl-aħħar tas-sena 2006 kien ta' 8.1%, li kien l-aktar dovut għal ħsad tajjeb, iżda minħabba l-kundizzjonijiet ta' maltemp fl-2007, ir-rata ta' tkabbir tal-PGD se tonqos għal 2.5%. Għadd ta' riformi importanti fil-baġit u riformi importanti fiskali urew riżultati inkoraġġanti. L-iżbilanċ fiskali mbassar għall-2007 (meta ma tqisx id-dħul mill-privatizzazzjoni) jilħaq it-2.5% tal-PGD (żieda mit-2.1% ta' l-2006). Il-pressjonijiet ma jaqtgħu xejn tan-nefqa relatati mas-sussidji għoljin għaż-żejt u l-ikel (2.5% tal-PGD) huma raġunijiet ewlenijin għal żbilanċ pubbliku dejjem jogħla fl-2007. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku fuq il-PGD huwa mistenni jilħaq it-58.0% tal-PGD fl-aħħar tas-sena 2007. Ir-riżervi grossi uffiċjali huma mistennija li jkomplu jiżdiedu u li jaqbżu t-USD 23 biljun fl-2007 (fuq 8 xhur ta' importazzjonijiet), żieda minn kważi USD 20 biljun fl-2006. Il-Marokk kellu serja ta' disa' arranġamenti mal-FMI bejn l-1980 u l-1993, iżda ma kellux programm megħjun mill-FMI minn dak iż-żmien u spiċċa jħallas lura s-self tiegħu mingħand il-FMI fl-1997. 7.7. It-Tuneżija It-tkabbir ekonomiku tat-Tuneżija żdied minn 4.0% fl-2005 għal 6.0% fl-2007, b'oriġini fil-qasam ta' l-agrikultura, tal-manifattura mhux tat-tessuti, u tas-servizzi. Minkejja t-tkabbir ekonomiku ogħla, il-livell ta' qgħad baqa' għoli - madwar 14%. B'mod eċċezzjonali, numru sinifikanti tan-nies qiegħda għandhom lawrja universitarja. L-iżbilanċ pubbliku ċentrali, meta ma tqisx il-privatizzazzjonijiet, stabbilizza ruħu għal madwar 3%. Il-politika fiskali prudenti, flimkien ma' politika monetarja iktar stretta, kienu ta' benefiċċju għall-ekonomija Tuneżina, għax l-inflazzjoni baqgħet waħda moderata ta' 3.0% fl-2007. Bis-saħħa tat-tneħħija ftit ftit tas-sussidji, il-prezzijiet ogħla taż-żejt ma wasslux għal sussidji ogħla. Minħabba ż-żieda fit-tkabbir ekonomiku, id-dejn tal-gvern ċentrali naqas u huwa mistenni jkompli jonqos fil-ġejjieni qrib. Id-dejn iżda għadu xorta waħda 'l fuq mill-50% tal-PGD, u l-parti l-kbira tiegħu għandu x'jaqsam ma' dejn barrani. Minkejja dan, it-Tuneżija donnha tiflaħ għal xokkijiet esterni jew għal kriżijiet ta' kunfidenza minħabba li d-dejn barrani huwa mqassam fuq medda twila ta' żmien. Huwa mistenni li l-prospetti sbieħ għall-ekonomija fil-ġejjieni qarib se jġiegħlu d-dejn jinżel għal anke ħafna inqas mill-50% tal-PGD dalwaqt. Huwa maħsub li dħul ġdid mill-privatizzazzjoni se jibda jintuża l-aktar għall-ħlas lura tad-dejn. 7.8. Il-Libanu Il- Libanu jibqa' wieħed mill-pajjiżi l-aktar midjun fid-dinja, fl-istess waqt li qed iħabbat wiċċu ma' ħtiġijiet immedjati ta' bini mill-ġdid wara l-gwerra li seħħet f'Lulju ta' l-2006. Il-kunflitt millitari żied pressjoni oħra fuq il-finanzi pubbliċi u l-kont kurrenti, li diġà kienu vulnerabbli. Minħabba dan, huwa kkalkulat li fis-sena 2006, l-ekonomija ċkienet b'5% f'termini reali, l-iżbilanċ pubbliku kważi rdoppja meta mqabbel ma' l-2005 u laħaq il-11% tal-PGD, u d-dejn tal-gvern ta' 178% tal-PGD kważi baqa' ma nbidilx. F'Jannar tas-sena 2007, il-gvern adotta programm ambizzjuż u komprensiv ta' riformi soċjo-ekonomiċi maħsub għal tul medju ta' żmien. L-awtoritajiet ippreżentaw dan il-programm f'Jannar 2007 waqt il-Konferenza Internazzjonali tad-Donaturi dwar l-Appoġġ għal-Libanu (Pariġi III). Il-finanzjament mill-FMI li ġie miftiehem dan l-aħħar taħt il-programm dwar Għajnuna ta’ Emerġenza għal Wara l-Kunflitti (EPCA) isaħħaħ il-kredibbiltà tal-programm, u joffri mezz ta’ monitoraġġ mill-qrib ta’ l-implimentazzjoni tiegħu, partikolarment appoġġ tal-baġit. Iżda l-2007 hija sena diffiċli ħafna minħabba li għad fadal nuqqas ta' stabbiltà politika u tifqigħat rikorrenti ta' vjolenza qabel l-elezzjoni presidenzjali fil-perjodu bejn Settembru u Novembru. 7.9. L-Ukraina Fl- Ukraina , domanda domestika qawwija qed twassal għal tkabbir ekonomiku b'saħħtu waqt li l-esportazzjonijiet netti diġà ilhom negattivi għal sentejn issa. Fl-ewwel nofs tas-sena 2007, it-tkabbir reali tal-PGD laħaq it-8.4% (7.1% fis-sena 2006 kollha), megħjun minn tkabbir b'saħħtu tal-kreditu u żidiet fid-dħul reali. Minħabba d-domanda qawwija għall-importazzjoni u l-prezzijiet ogħla ta' l-importazzjoni ta' l-enerġija, il-kont kurrenti spiċċa b'bilanċ negattiv ta' madwar 1.5% tal-PGD, għall-kuntrarju ta' bilanċ favorevoli ta' 3% is-sena ta' qabel. Fl-2007, l-iżbilanċ fil-kont kurrenti huwa mistenni jiżdied għal madwar 3.5% tal-PGD, minħabba t-tkabbir fl-importazzjonijiet, li kienu aktar mill-esportazzjonijiet. L-esportazzjonijiet iżda xorta waħda gawdew mill-prezzijiet dinjin għoljin ta' l-azzar (il-qasam prinċipali ta' l-esportazzjoni ta' l-Ukraina, li jammonta għal madwar 40% ta' l-esportazzjonijiet totali kollha). Id-dejn pubbliku estern ta’ l-Ukraina naqas għal madwar 12% tal-PGD (15% fl-2005), filwaqt li l-aċċess aħjar tas-settur privat għas-swieq kapitali barranin wassal biex id-dejn estern totali joqrob għal kważi 50% tal-PGD. Ir-riskji prinċipali xorta waħda għadhom marbuta mas-sitwazzjoni politika mqallba, li tilħaq il-qofol tagħha fl-elezzjonijiet parlamentari li se jsiru qabel iż-żmien f'Settembru 2007. Madanakollu, Standard & Poor's ikkonfermaw il-valutazzjoni ta’ BB- tal-kreditu sovran ta’ l-Ukraina imqassam fuq medda twila ta' żmien, megħjuna b’mod partikolari bil-livell baxx tad-dejn. 7.10.1 Is-Serbja Fis- Serbja , fl-ewwel nofs tas-sena 2007, it-tkabbir annwali tal-PGD kien jammonta għal madwar 8% (f’termini reali). Fl-ewwel nofs tas-sena, l-iżbilanċ tal-kont kurrenti twessa' għal madwar 16% tal-PGD. Matul l-istess perjodu, l-influssi netti ta’ l-IBD naqsu għal madwar 4% tal-PGD u fi tmiem Lulju 2007 id-dejn estern tal-pajjiż kien jammonta għal madwar 60% tal-PGD. Fl-istess ħin, id-dejn pubbliku naqas għal madwar 35% tal-PGD, minħabba l-maħfra ta' djun u ħlasijiet lura kmieni lil istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali. 7.10.2 Il-Montenegro Fil- Montenegro , it-tkabbir annwali tal-PGD żdied għal 6.9% fit-tieni kwart tas-sena 2007. Matul l-istess perjodu, l-iżbilanċ fil-kont kurrenti twessa' iktar għal 31% tal-PGD, minħabba żbilanċ dejjem jikber fil-kummerċ. Fit-tieni nofs tas-sena 2007, l-influssi netti ta’ l-IBD laħqu t-28.2% tal-PGD. Id-dejn pubbliku kompla jonqos għal 35.6% tal-PGD, filwaqt li d-dejn pubbliku estern tal-pajjiż kien jammonta għal 23.7% tal-PGD fi tmiem Ġunju 2007. 7.11. Il-Ġordan Fl-2007, l-ekonomija tal- Ġordan qed tkompli tikber b'saħħitha, u t-tkabbir reali tal-PGD huwa stmat għal 6%. Wara li lesta b'suċċess serje ta' programmi megħjunin mill-FMI, il-Ġordan żamm relazzjonijiet mill-qrib mal-Fond taħt it-termini tal-monitoraġġ ta' wara tmiem il-programm. Il-politiki kienu konsistenti ma' l-għanijiet li ddikjaraw l-awtoritajiet, li jinkoraġġixxu t-tkabbir filwaqt li jsaħħu l-pożizzjoni fiskali sabiex jonqos il-proporzjon tad-dejn pubbliku mal-PGD. L-aġġustament fiskali fl-2005 u l-2006 taħt strateġija ffokata fuq it-tneħħija tas-sussidji għall-fjuwil u fuq iż-żamma tat-trażżin fl-infiq niżżlu l-iżbilanċ tal-baġit (inklużi l-għotjiet) għal 2.7% tal-PGD fl-2006 minn 5% fl-2005. Minħabba politiki fiskali prudenti, il-piż ta' dejn tal-Ġordan ukoll qed jonqos. F'Ottubru 2007, il-gvern iffirma ftehim mal-Klabb ta’ Pariġi biex jixtri lura USD 3.3 biljun tad-djun tiegħu. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti għas-sena 2007 huwa mistenni li jonqos ftit minn 13.6% fl-2006 għal 13.4% tal-PGD (u mqabbel ma' 17.8% fl-2005). Dan ikompli jiġi ffinanzjat bil-wisq aktar milli hemm bżonn b'influssi kapitali eċċezzjonalment għoljin, inklużi investimenti barranin diretti, ħlasijiet u influssi ta' portafoll, l-aktar mir-reġjun.[pic] [1] COM(2007)454 u SEC(2007)1050 jiffurmaw ir-rapport ta' qabel dwar il-garanziji koperti mill-Baġit fil-31 ta’ Diċembru 2006. [2] SEC(2007)[…]. [3] Il-figuri li għandhom x'jaqsmu mal-mandati tal-BEI huma murija fit-Tabella A1 u r-referenzi għall-bażijiet legali huma mniżżla fit-Tabella A4 fl-Anness. [4] Għall-aktar rapport reċenti dwar il-Fond, ara COM(2006)695 “ Comprehensive Report on the functioning of the Guarantee Fund ” (Rapport Komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond ta’ Garanzija) u d-dokument ta’ ħidma ta' l-impjegati anness (SEC(2006)1460). [5] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2728/94 tal-31 ta' Ottubru, 1994, li jistabbilixxi Fond ta' garanzija għall-azzjonijiet esterni, ĠU L 293, 12.11.1994, p.1, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1149/1999 tal-25 ta' Mejju 1999, ĠU L 139, 2.6.1999, p. 1, ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2273/2004 tat-22 ta' Diċembru 2004, ĠU L 396, 31.12.2004, p. 28, u r-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 89/2007 tat-30 ta' Jannar 2007, ĠU L 22, 31.1.2007, p. 1 . [6] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (KE) Nru 1016/2006 tad-19 ta’ Diċembru 2006, ĠU L 414, 30.12.2006, p. 95. [7] C/2007/3592. [8] Għall-fini ta’ dan il-kalkolu, wieħed jassumi li s-self li ma tħallasx ma ġiex mgħaġġel, jiġifieri wieħed iqis biss il-ħlasijiet dovuti (ara wkoll it-Taqsima 1 ta’ l-Anness). [9] Illum il-ġurnata r-Repubblika tas-Serbja u r-Repubblika tal-Montenegro. [10] Ara t-Taqsima 1.3 ta' l-Anness. [11] Ir-rapport li jmiss (fuq il-qagħda fil-31 ta' Diċembru 2007) se jiffoka, b'figuri dettaljati, fuq il-qagħda dakinhar tad-data ta' skadenza. [12] Maqsum f'limitu bażiku ta' ammont minimu fiss ta' EUR 25 800 miljun u f'mandat mhux obbligatorju ta' EUR 2 000 miljun. [13] Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000, kif emendat, li jimplimenta d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom, dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet. [14] Għal aktar dettalji, ara t-Taqsima 1.4.3. ta’ l-Anness. [15] Rapport Annwali mill-Kummissjoni dwar il-Fond ta’ Garanzija u l-Ġestjoni tiegħu fl-2006: COM(2007)362 u SEC(2007)869. [16] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 89/2007 tat-30 ta' Jannar 2007, ĠU L 22, 31.1.2007, p. 1 .