1.

“L-indikazzjoni ġeografika protetta ‘Limone Femminello del Gargano’ hija riżervata għall-kultivari tal-lumi, hekk imsejħa ‘nostrani’ [mkabbra lokalment] jew lokali, jiġifieri tipi stabbilizzati tal-varjetà Femminello Comune, storikament u kummerċjalment magħrufa hekk: 1. Il-lumi bil-qoxra ratba (Citrus limonium tenue Riss.), magħruf ukoll bħala Lustrino. Il-pedunkulu hu ta’ ħxuna u tul medji, l-għamla tal-frotta hi sferojdali u ta’ kulur isfar ċar, b’mod partikolari lixx u b’qoxra fina ħafna. Id-dijametru minimu taċ-ċentru tal-lumija hu ta’ 50 mm, il-piż mhux anqas minn 80 g. Il-flavedo fih ħafna żjut essenzjali u għandu rwejjaħ intensi ħafna; kull frotta jkollha bejn 8 u 11-il felli. Il-polpa u l-meraq huma ta’ kulur isfar lewn iċ-ċitru, b’għadd żgħir ħafna ta’ żrieragħ; il-meraq li jammonta għal mill-inqas 35 % skont il-piż tal-frotta u jkollu aċidità ogħla minn 3,5 gr/100 ME. 2. Il-lumi żenguli (C. limonium obhmgum Riss.), magħrufa aħjar bħala Fusillo. Il-pedunkulu hu ta’ ħxuna u tul medji, l-għamla tal-frotta ellittika, b’qisien ta’ kobor medju, b’dijametru minimu taċ-ċentru ta’ 60 mm, il-piż mhux inqas minn 100 g; qoxra ta’ ħxuna medja b’kulur isfar lewn iċ-ċitru, pjuttost lixxa. Il-flavedo fih ħafna żjut essenzjali u għandu rwejjaħ intensi ħafna; kull frotta jkollha bejn 8 u 11-il felli. Il-polpa u l-meraq għandhom kulur isfar lewn iċ-ċitru; il-meraq jammonta għal mill-inqas 30 % skont il-piż tal-frotta u jkollu aċidità ogħla minn 3,5 gr/100 ml.” Huwa emendat kif ġej: “L-indikazzjoni ġeografika protetta Limone Femminello del Gargano hija riżervata għall-kultivari, tradizzjonalment imkabbra, u li jappartjenu għall-varjetà Femminello Comune, lokalment magħrufa bħala ‘Limone nostrale’. Il-Limone Femminello del Gargano jvarja fl-għamla, fid-daqs u fil-piż minħabba perjodi varji tat-twarrid fir-rebbiegħa u fis-sajf/fil-ħarifa. L-għamliet tagħhom ivarjaw bejn tipikament ellittiċi/żenguli, għal dawk ovali, għal dawk aktar tondi, bi protuberanza aktar evidenti fil-frotta tax-xitwa. Id-dijametru minimu taċ-ċentru tal-lumija hu ta’ 50 mm, il-piż mhux anqas minn 80 g; qosra b’kulur isfar lewn iċ-ċitru jleqq. Il-flavedo hu oħxon, fih ħafna żjut essenzjali u għandu rwejjaħ intensi ħafna; kull frotta jkollha bejn 8 u 11-il felli. Polpa mmerrqa ħafna ta’ kulur isfar fl-aħdar (il-meraq jagħmel mill-inqas 30 % tal-piż tal-frotta); aċidità ogħla minn 3,5 gr/100 ml.” Id-deskrizzjoni tal-Limone Femminello del Gargano ġiet issimplifikata billi tħassru r-referenzi għat-tipi “Lumi bil-qoxra ratba” u “Lumi żenguli”. Meta tfasslet l-ispeċifikazzjoni attwali tal-prodott, il-kultivar inqasam f’żewġ tipi abbażi ta’ karatteristiċi botaniċi li kienu jirriżultaw f’binomji klassiċi li issa ġew skaduti. Fil-verità d-differenzi huma minħabba li l-kultivar preżenti magħruf bħala l-“Femminello comune” fiż-żona tal-Gargano jwarrad diversi drabi matul is-sena. It-tipi ta’ lumi bil-qoxra ratba u tondi (“Limone lustrino” fl-ispeċifikazzjoni attwali) huma l-frott tat-tielet u r-raba’ perjodi tat-twarrid li juru dijametru fiċ-ċentru, piż u kontenut immerrqa differenti minn dawk tat-tip żenguli li jikkostitwixxi l-parti l-kbira tal-frott tat-tieni perjodu tat-twarrid. L-artikolu l-ġdid għandu l-għan li jissimplifika u jiċċara li l-varjazzjonijiet fl-għamla, fid-daqs u fil-piż tal-lumi huma riżultat tad-diversi perjodi ta’ twarrid, u jistabbilixxi valur minimu uniku għad-dijametru fiċ-ċentru, il-piż u l-kontenut tal-meraq.