/* KUMM/2010/0802 finali */ RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI dwar l-implimentazzjoni mill-Istati Membri tad-Direttiva 2003/88/KE ("Id-Direttiva dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol")





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 21.12.2010 KUMM(2010) 802 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI dwar l-implimentazzjoni mill-Istati Membri tad-Direttiva 2003/88/KE ("Id-Direttiva dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol") {SEG(2010) 1611 finali} RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI dwar l-implimentazzjoni mill-Istati Membri tad-Direttiva 2003/88/KE ("Id-Direttiva dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol") 1. INTRODUZZJONI Dan ir-Rapport janalizza l-implimentazzjoni min-naħa tal-Istati Membri tad-Direttiva dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol 2003/88/KE[1] (minn hawn 'il quddiem imsejħa “id-Direttiva”) kif jitlob l-Artikolu 24 tagħha. Huwa jfakkar l-għanijiet u d-dispożizzjonijiet ewlenin tad-Direttiva u jistabbilixxi r-riżultati ewlenin tal-eżami tal-implimentazzjoni tal-Kummissjoni min-naħa tal-Istati Membri, appoġġjat bid-Dokument ta’ Ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni li huwa mehmuż, fejn ir-riżultati tal-eżami huma żviluppati f’iżjed dettall. L-għan ta’ dan ir-Rapport huwa li jagħti deskrizzjoni fil-qosor ta’ kif l-Istati Membri implimentaw id-Direttiva u li jenfasizza l-problemi ewlenin. Ma jistax jipprovdi rendikont eżawrjenti tal-miżuri nazzjonali kollha tal-implimentazzjoni[2]. 2. L-GħAN U R-REKWIżITI TAD-DIRETTIVA Id-Direttiva ġiet adottata mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill skont l-Artikolu 137(2) tat-Trattat tal-KE (issa l-Artikolu 153(2) TFUE). L-għan ewlieni tagħha huwa li tistabbilixxi rekwiżiti minimi tas-sigurtà u s-saħħa għall-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol. Ħafna studji[3] juru li ħinijiet twal tax-xogħol u nuqqas ta’ mistrieħ (b’mod partikolari għal perjodi twal ta’ żmien) jista’ jkollhom effetti ħziena (rati ogħla ta’ inċidenti u żbalji, iżjed stress u għeja, riskji għas-saħħa għal perjodu qasir u twil.) Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li r-rekwiżiti tad-Direttiva dwar il-ħinijiet massimi tax-xogħol, il-liv annwali bil-ħlas u l-perjodi minimi ta’ mistrieħ "jikkostitwixxu regoli tal-liġi soċjali tal-Komunità ta' importanza partikolari, li minnhom kull ħaddiem għandu jibbenefika".[4] B’mod simili, il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali[5] fl-Artikolu 31(2) tipprovdi li: "Kull ħaddiem għandu dritt għal-limitu tal-ħinijiet massimi tax-xogħol, għal perjodi ta’ mistrieħ ta’ kuljum u kull ġimgħa u għal perjodu annwali ta’ liv bil-ħlas." Id-Direttiva tistabbilixxi rekwiżiti minimi komuni għall-ħaddiema fl-Istati Membri kollha, li jinkludu: - limiti fuq il-ħinijiet tax-xogħol (mhux iżjed minn medja ta’ 48 siegħa kull ġimgħa, inkluż kwalunkwe xogħol wara l-ħin) - waqfien minimu mix-xogħol għall-mistrieħ ta’ kuljum u kull ġimgħa (mill-inqas 11-il siegħa konsekuttiva ta’ mistrieħ kuljum u 35 siegħa ta’ mistrieħ kull ġimgħa mingħajr waqfien) - liv annwali bil-ħlas (mill-inqas erba' ġimgħat kull sena) - iżjed protezzjoni għall-ħaddiema ta’ billejl. Id-Direttiva tipprovdi wkoll flessibbiltà fl-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol. F’ċerti attivitajiet il-perjodu minimu ta’ mistrieħ jista’ jiġi pospost, kompletament jew parti minnu. Ħaddiema individwali jistgħu jagħżlu li jaħdmu għal numru ta’ sigħat li jaqbżu l-limitu ta’ 48 siegħa (l-hekk imsejjaħ opt-out ). Il-ftehimiet kollettivi jistgħu jistipulaw li jkun hemm flessibbiltà fl-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol, pereżempju billi jippermettu li l-ħinijiet tax-xogħol ta’ kull ġimgħa jiġu maqsuma f’medja ta’ perjodi li jaslu sa 12-il xahar. 3. ANALIżI TAL-APPLIKAZZJONI FL-ISTATI MEMBRI Fl-2008 il-Kummissjoni nediet eżami bir-reqqa tal-implimentazzjoni tad-Direttiva mill-Istati Membri kollha, ibbażat fuq rapporti nazzjonali (inklużi l-fehmiet tal-imsieħba soċjali fil-livell nazzjonali), rapporti mill-imsieħba soċjali fil-livell Ewropew, u informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni minn sorsi oħra, bħar-rapporti tal-esperti indipendenti. Is-sejbiet l-iżjed importanti ta’ rilevanza ġenerali huma mniżżla fil-qosor fil-punti minn 3.1 sa 3.9 hawn taħt. Teżisti interkonnessjoni qawwija ħafna bejn dawn il-punti, u kwalunkwe valutazzjoni ta’ konformità mad-Direttiva għandha tikkunsidra dan. 3.1. Limiti fuq il-ħinijiet tax-xogħol Skont id-Direttiva, il-ħinijiet medji tax-xogħol ta’ kull ġimgħa (inkluż ix-xogħol wara l-ħin) ma għandhomx jaqbżu t-48 siegħa kull ġimgħa. B’mod ġenerali, dan il-limitu ġie traspost b’mod sodisfaċenti; ħafna Stati Membri qegħdin jistabbilixxu iżjed standards protettivi. Madankollu, it-tobba jistgħu jkollhom jaħdmu għal medja ta' 60 siegħa kull ġimgħa fl- Awstrija skont il-leġiżlazzjoni settorjali, mingħajr il-kunsens tagħhom. Fi Franza , in-nuqqas ta’ ċarezza fid-dispożizzjonijiet dwar it-tul tal-ħinijiet tax-xogħol tat-tobba jidher li wassal għal prattika fejn ir-rosters regolari tal-ħinijiet tax-xogħol tat-tobba fl-isptarijiet pubbliċi jistgħu diġà jaqbżu l-limitu tat-48 siegħa skont id-Direttiva. L- Ungerija tippermetti medja ta’ ħinijiet tax-xogħol ta’ bejn 60 u 70 siegħa kull ġimgħa, skont il-ftehim min-naħa tal-partijiet ikkonċernati, fl-hekk imsejħa "xogħlijiet ta’ riżerva": mhuwiex ċar jekk dawn il-kuntratti għandhomx jaqgħu taħt id-deroga tal- opt-out . Barra dan, f’ħafna Stati Membri l-applikazzjoni ta’ regoli relatati mal-ħin tal-għassa ( on call ), mat-tobba li qegħdin jitħarrġu, jew mal-ħaddiema tas-settur pubbliku tqajjem kwistjonijiet dwar il-konformità mal-limitu tal-ħinijiet tax-xogħol. Id-Direttiva tistipula li, meta jkunu qegħdin jiġu kkalkulati l-limiti għall-ħinijiet tax-xogħol ta’ kull ġimgħa, is-sigħat maħduma jistgħu jitqassmu f’medja tul "perjodu ta’ referenza". Dan jippermetti li jkunu jistgħu jinħadmu sigħat itwal f'ċerti ġimgħat, bil-kundizzjoni li b'mod korrispondenti jinħadmu sigħat iqsar f'ġimgħat oħra. Normalment, il-perjodu ta’ referenza ma għandux jaqbeż l-erba’ xhur; iżda jista’ jiġi estiż bil-liġi għal mhux iżjed minn sitt xhur f’ċerti attivitajiet, u permezz tan-negozjar kollettiv, għal mhux iżjed minn 12-il xahar fi kwalunkwe attività. B’mod ġenerali, il-perjodu ta’ referenza ġie applikat b’mod sodisfaċenti fl-Istati Membri; u f’ċerti Stati Membri, riċentement saru emendi sinifikanti sabiex tittejjeb il-konformità. Madankollu, jidher li numru ta’ Stati Membri għadhom ma jikkonformawx għal kollox mad-Direttiva. Il-Bulgarija u l-Ġermanja jippermettu perjodu ta’ referenza ta’ sitt xhur għall-attivitajiet kollha . Il-Ġermanja, l-Ungerija, il-Polonja, u Spanja jippermettu perjodu ta’ referenza ta’ 12–il xahar mingħajr ftehim kollettiv. 3.2. Ħin tal-għassa Il-"ħin tal-għassa" tirreferi għal perjodi fejn jintalab li ħaddiem jibqa’ fil-post tax-xogħol, sabiex ikun lest li jwettaq id-dmirijiet tiegħu jekk dan jiġi mitlub. Skont id-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja[6], il-ħin tal-għassa kollu fil-post tax-xogħol għandu jingħadd kompletament bħala ħin tax-xogħol għall-finijiet tad-Direttiva. Dan il-prinċipju japplika kemm għall-perjodi fejn il-ħaddiem ikun qed jaħdem b’rispons għal sejħa, (ħin tal-għassa " attiv "), u kif ukoll għall-perjodi fejn huwa jkun jista' jistrieħ waqt li jkun qiegħed jistenna sejħa, (ħin tal-għassa " mhux attiv "), bil-kundizzjoni li jibqa' fil-post tax-xogħol. L-analiżi wriet li numru ta’ Stati Membri għamlu tibdil sinifikanti fil-leġiżlazzjoni jew prattika tagħhom sabiex din toqrob iżjed lejn dak li huwa meħtieġ skont id-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja: notevolment ir- Repubblika Ċeka, Franza, il -Ġermanja, l- Ungerija, il- Pajjiżi l-Baxxi, il- Polonja (għal ċerti setturi), is- Slovakkja u r- Renju Unit . Fi 11-il Stat Membru dawn it-tibdiliet kienu jinkludu l-introduzzjoni tal- opt-out , ara l-punt 3.7. F’dan l-istadju, jidher minn informazzjoni disponibbli li l-ħin tal-għassa fil-post tax-xogħol huwa ttrattat kompletament bħala ħin tax-xogħol skont il-liġi nazzjonali f’disa’ Stati Membri: Ċipru, ir- Repubblika Ċeka, l- Estonja, l- Italja, il- Latvja, il- Litwanja, Malta, il- Pajjiżi l-Baxxi , u r- Renju Unit . Din hija wkoll il-pożizzjoni ġenerali, b’ċerti eċċezzjonijiet settorjali relattivament limitati, fl-Awstrija u l-Ungerija. Barra dan, il-ħin tal-għassa fil-post tax-xogħol huwa ttrattat kompletament bħala ħin tax-xogħol skont il-Kodiċi tax-Xogħol għal dak li jirrigwarda s-settur privat (iżda mhux għas-settur pubbliku kollu) fi Spanja u s- Slovakkja . Barra dan, il-ħin tal-għassa fil-post tax-xogħol fil-kuntest speċifiku tas- settur tas-saħħa pubblika issa huwa ttrattat kompletament bħala ħin tax-xogħol fi Franza , il- Polonja, is- Slovakkja u Spanja . Huwa ċar ukoll li hemm numru sinifikanti ta’ Stati Membri fejn il-ħin tal-għassa fil-post tax-xogħol għadu mhuwiex ittrattat kompletament bħala ħin tax-xogħol skont id-deċiżjonijiet tal-Qorti: - Ma hemm l-ebda rekwiżit jew prattika legali sabiex il-ħin tal-għassa ‘attiv’ jiġi trattat bħala ħin tax-xogħol fl- Irlanda (bħala regola ġenerali) jew fil- Greċja (it-tobba fis-servizzi tas-saħħa pubblika). - Il-ħin tal-għassa "mhux attiv" fil-post tax-xogħol, bħala regola ġenerali, ma jingħaddx kompletament bħala ħin tax-xogħol bil-liġi nazzjonali jew il-ftehim kollettiv applikabbli fid- Danimarka , il- Greċja u l- Irlanda ; dan ukoll huwa l-każ (ħlief f’setturi speċifiċi) fil- Polonja [7]. Ma jingħaddx kompletament bħala ħin tax-xogħol, taħt regoli settorjali speċifiċi, fil- Greċja (tobba tas-settur pubbliku); is- Slovenja (il-forzi armati, il-pulizija, l-imħallfin, il-prosekuturi) u Spanja (Gwardja Ċivili). - Fil- Belġju , il- Finlandja u l- Isvezja , il-liġi nazzjonali ġeneralment tittratta l-ħin tal-għassa mhux attiv bħala ħin tax-xogħol, iżda ppermettiet derogi minn dan il-prinċipju permezz ta’ ftehimiet kollettivi, li ħafna drabi ma jikkonformawx mad-deċiżjonijiet tal-Qorti. Fi Franza , huwa komuni li l-ftehimiet kollettivi settorjali jipprovdu "équivalence" (jiġifieri li l-perjodi mhux attivi ta’ ħin tal-għassa fil-post tax-xogħol għandhom jingħaddu biss b'mod parzjali). L-awtoritajiet Franċiżi talbu lill-imsieħba soċjali tagħhom sabiex jirrevedu l-ftehimiet tagħhom, iżda mhuwiex ċar jekk kollha kemm huma jikkonformawx kompletament. - Il-konformità dwar il-ħin tal-għassa għadha mhijiex ċara fil- Bulgarija u r- Rumanija (b’mod ġenerali), fis- Slovenja (minbarra partijiet tas-servizz pubbliku msemmija hawn fuq) u fi Spanja (is-servizz pubbliku, il-pulizija, il-ħaddiema tat-tifi tan-nar). 3.3. Mistrieħ kumpensatorju Ir-rekwiżiti ewlenin tad-Direttiva għal perjodi minimi ta’ mistrieħ ta’ kuljum u kull ġimgħa u waqfa mix-xogħol għall-mistrieħ waqt il-jum tax-xogħol ġew, b’mod ġenerali, trasposti b’mod sodisfaċenti. Id-diffikultajiet ewlenin jinsabu pjuttost fl-użu ta' derogi, li jippermettu li waqfa minima għall-mistrieħ tiġi posposta jew imqassra, iżda biss bil-kundizzjoni li l-ħaddiem jirċievi perjodu żejjed ta’ mistrieħ ta’ tul ekwivalenti f’ħin ieħor sabiex ikun hemm kumpens għall-perjodu ta’ mistrieħ li jkun intilef ("mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti"). Ir-regoli ma jippermettux li perjodi minimi ta’ mistrieħ jintilfu kompletament, minbarra f’każijiet eċċezzjonali fejn ikun oġġettivament impossibbli li jiġi pprovdut perjodu ta’ mistrieħ kumpensatorju, u fejn il-ħaddiema jkunu rċevew ħarsien alternattiv xieraq. Barra dan, skont is-sentenza Jaeger , il-mistrieħ kumpensatorju għandu jiġi pprovdut minnufih, fil-perjodu li jiġi minnufih wara dak li fih il-perjodu ta’ mistrieħ ikun intilef. F’ħafna Stati Membri, intużaw derogi b’mod li jmur lil hinn minn dak li huwa permess b’dawn ir-regoli. Jeżistu tliet problemi ewlenin: - L-esklużjoni ta’ ċerti ħaddiema mid-dritt għal perjodi ta’ mistrieħ: din hija problema għal setturi speċifiċi fil- Belġju (l-iskejjel residenzjali, il-forzi armati); fil- Greċja (it-tobba tas-settur pubbliku); u fl- Ungerija (il-ħaddiema okkażjonali, l-iskejjel tas-settur pubbliku, il-forzi armati). Hija problema, f’sens iżjed wiesa’, għal dak li jirrigwarda ċerti ħaddiema fl- Awstrija (inklużi l-ħaddiema fl-istituzzjonijiet tas-saħħa u l-kura residenzjali) u fil- Latvja . - Il-permess li jsiru derogi li ma jirrikjedux mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti: Il- Belġju , il- Bulgarija , l- Estonja , l- Ungerija , u l- Latvja kollha jippermettu derogi bħal dawn f’medda ta’ attivitajiet jew setturi definiti b’mod wiesa’. Il -Ġermanja (permezz ta’ ftehim kollettiv biss) u r- Rumanija jippermettu li jsiru derogi bħal dawn f'xogħol ta' ħin tal-għassa u s-servizzi tas-saħħa rispettivament. Il -Portugall jippermetti li jsiru fis-settur pubbliku. - Dewmien fl-għoti ta’ mistrieħ kumpensatorju, kuntrarjament għas-sentenza Jaeger : f’disa’ Stati Membri, jidher li ma hemm l-ebda norma ġenerali li torbot legalment dwar il-ħin tal-mistrieħ kumpensatorju. Hemm: l- Awstrija (rigward il-mistrieħ ta’ kull ġimgħa), Ċipru , id- Danimarka , il- Greċja , l- Irlanda , l- Italja , il- Lussemburgu u Malta . Fil- Belġju , il- Ġermanja , u l- Latvja , ma hemm l-ebda norma li torbot legalment għal setturi jew sitwazzjonijiet sostanzjali.Fl- Awstrija (rigward il-mistrieħ ta’ kuljum), fil- Belġju (is-settur pubbliku), fid- Danimarka (taħt ċerti ftehimiet kollettivi), fil- Finlandja , fl- Ungerija , fil- Polonja (għal ċerti setturi), fil- Portugall (is-settur pubbliku), fis- Slovakkja , fis- Slovenja , u fi Spanja , għandu jiġi pprovdut il-mistrieħ kumpensatorju f’perjodu speċifiku, iżda dak il-perjodu jista’ jinvolvi dewmien ħafna iżjed twil minn dak taħt is-sentenza Jaeger . 3.4. Tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu It-tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu huma koperti bid-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol, wara Direttiva ta’ emenda tal-2000[8]. Din ippermettiet li l-limitu ta’ 48 siegħa tal-ħin tax-xogħol medju ta’ kull ġimgħa jiġi introdott b’mod gradwali ħafna għal dawn il-ħaddiema, sal-31 ta’ Lulju 2009. Din il-bidla wasslet b’mod ċar għal titjib sinifikanti fil-ħarsien tas-saħħa u s-sigurtà, f’numru ta’ Stati Membri fejn l-ebda perjodu minimu ta’ mistrieħ, jew limitu għall-ħin tax-xogħol, ma kienu applikati qabel għat-tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu. Madankollu, is-sitwazzjoni għadha mhijiex sodisfaċenti. Il- Greċja ssospendiet it-traspożizzjoni għal dan il-grupp: b’riżultat ta’ dan, it-tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu jkunu meħtieġa li jitilfu perjodi ta’ mistrieħ minimi u li jaħdmu sigħat eċċessivi ħafna (medja ta’ bejn 66 u 80 siegħa kull ġimgħa). L -Irlanda ma tapplikax il-leġiżlazzjoni tat-traspożizzjoni tagħha, sabiex b’hekk numru sostanzjali ta’ tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu għadhom jaħdmu għal medja ta’ iżjed minn 60 siegħa kull ġimgħa u xi wħud minnhom qegħdin jaħdmu għal iżjed minn 90 siegħa f’ġimgħa waħda, mingħajr ma jirċievu l-mistrieħ minimu ta’ kulljum. Il -Belġju ma għamilx traspożizzjoni minn qabel tad-Direttiva għat-tobba li qegħdin jitħarrġu, li jkunu ħadmu għal medja li tasal sa 79 siegħa kull ġimgħa, iżda attwalment qed ifassal leġiżlazzjoni sabiex iwettaq dan[9]. Fi Franza , ir-regoli nazzjonali dwar it-tobba li jkunu qegħdin jitħarrġu ma jidhirx li qegħdin jistabbilixxu xi limitu massimu effettiv għall-ħin tax-xogħol tagħhom. 3.5. Ħaddiema tas-settur pubbliku Id-Direttiva tapplika għas-settur pubbliku. Hemm eċċezzjoni limitata għal ċerti attivitajiet tas-servizz pubbliku, bħall-forzi armati, il-pulizija jew ċerti attivitajiet tas-servizz tal-protezzjoni ċivili. Madankollu, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li din id-deroga għandha tkun limitata għal kuntesti eċċezzjonali, bħal diżastri naturali jew teknoloġiċi, attakki jew inċidenti serji, u li l-attivitajiet normali ta’ ħaddiema bħal dawn jkunu koperti bid-Direttiva[10]. B’mod ġenerali, l-Istati Membri għamlu traspożizzjoni tad-Direttiva għas-settur pubbliku. Madankollu, ħafna Stati Membri ma għamlux traspożizzjoni tad-Direttiva sabiex ikopru ċerti gruppi ta’ ħaddiema. Ma saritx traspożizzjoni tad-Direttiva f’Ċipru , fl- Irlanda , jew fl- Italja , rigward il-forzi armati u l-pulizija. Fi Spanja , ma saritx traspożizzjoni tad-Direttiva għall-pulizija (Gwardja Ċivili) u ma jidhirx li saret traspożizzjoni tagħha għall-parti l-kbira tal-ħaddiema l-oħra tas-settur pubbliku, inklużi s-servizzi tal-protezzjoni ċivili. Lanqas fl- Italja ma ġiet trasposta għas-servizzi ta' emerġenza; u d-derogi għat-tobba fis-servizzi tas-saħħa pubblika, il-persunal tal-qorti u l-ħabs, kif ukoll l-esklużjoni ta’ impjegati fil-libreriji, il-mużewijiet u l-postijiet arkeoloġiċi tal-Istat, jidher li jeċċedu dak li huwa permess mid-Direttiva. Fil- Greċja , id-Direttiva mhijiex trasposta għat-tobba li jaħdmu fis-settur pubbliku. 3.6. Ħaddiema b’iżjed minn kuntratt ta’ impjieg wieħed Id-Direttiva ma tiddikjarax espressament kif il-limiti tal-ħin tax-xogħol għandhom jiġu applikati fil-każ ta’ ħaddiem li qed jaħdem taħt żewġ relazzjonijiet ta’ impjieg jew iżjed fl-istess ħin. Il-limiti għandhom jiġu rispettati "għal kull ħaddiem" (billi jingħaddu s-sigħat maħduma għal dawk kollha li jħaddmu b’mod konkorrenti): jew "għal kull kuntratt" (bl-applikazzjoni separata tal-limiti għal kull relazzjoni ta’ impjieg)? Il-prattika fl-Istati Membri tvarja b’mod konsiderevoli fuq dan il-punt. Erbatax-il Stat Membru japplikaw id-Direttiva għal kull ħaddiem. Madankollu, 11-il Stat Membru japplikawha qabel il-kuntratt. Dawn huma: ir- Repubblika Ċeka , id- Danimarka , l- Ungerija[11] , il- Latvja , Malta , il- Polonja , il- Portugall , ir- Rumanija , is- Slovakkja , Spanja , u l- Isvezja . Il -Belġju u l- Finlandja jadottaw pożizzjoni intermedja. Il-Kummissjoni diġà ddikjarat li, kemm jista’ jkun possibbli, id-Direttiva għandha tiġi applikata għal kull ħaddiem[12]. Billi l-għan tagħha huwa l-ħarsien tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema, l-Istati Membri għandhom iwaqqfu mekkaniżmi xierqa għall-monitoraġġ u l-infurzar, b’mod partikolari fejn ikun hemm kuntratti konkorrenti mal-istess persuna li tħaddem. 3.7. L-opt-out Is-sitwazzjoni dwar l-użu tal- opt-out inbidlet b’mod konsiderevoli matul dawn l-aħħar snin. Fis-sena 2000, ir-Renju Unit kien l-uniku Stat Membru li għamel użu mill- opt -out. Sittax-il Stat Membru issa qegħdin jagħmlu dan, inkluż wieħed li attwalment qed jgħaddi leġiżlazzjoni sabiex jintroduċieha. Ħdax-il Stat Membru indikaw li ma ppermettewx l-użu tal- opt-out fil-leġiżlazzjoni tat-traspożizzjoni tagħhom: dawn huma l- Awstrija , id- Danimarka , il- Finlandja , il- Greċja , l- Irlanda , l- Italja , il- Litwanja , il- Lussemburgu , il- Portugall , ir- Rumanija u l- Isvezja . Huwa importanti li jiġi osservat li l-użu tal- opt-out ivarja b’mod konsiderevoli. Ħames Stati Membri (il- Bulgarija , Ċipru , l- Estonja , Malta , u r- Renju Unit ) jippermettu l-użu tagħha, irrispettivament mis-settur. Ħdax-il Stat Membru (il- Belġju , ir- Repubblika Ċeka , Franza[13], il- Ġermanja , l- Ungerija , il- Latvja , il- Pajjiżi l-Baxxi , il- Polonja , is- Slovakkja , is- Slovenja , u Spanja ) jippermettu (jew qegħdin attwalment jintroduċu) użu iżjed limitat tal- opt-out , ristrett għal setturi speċifiċi jew għal impjiegi li jagħmlu użu estensiv mill-ħin tal-għassa. Teżisti wkoll varjazzjoni wiesa’ fil-kundizzjonijiet tal-ħarsien konnessi mal- opt-out . Pereżempju, ċerti Stati Membri jispeċifikaw limiti għan-numru medju ta' sigħat kull ġimgħa ta' ħaddiema li jagħżlu l- opt-out (li jvarja minn 51 siegħa fi Spanja , sa 72 siegħa inkluż il-ħin tal-għassa fl- Ungerija ), waqt li seba' Stati Membri ma għandhom l-ebda limitu speċifiku għal dawn il-ħaddiema. Żewġ Stati Membri (il- Ġermanja u l- Pajjiżi l-Baxxi ) jeħtieġu ftehim kollettiv, kif ukoll il-kunsens tal-ħaddiem individwali, sabiex l- opt-out tkun valida. Tliet Stati Membri biss (il- Ġermanja , il- Latvja u Malta ) isemmu obbligu ċar fuq min iħaddem sabiex jirreġistra s-sigħat ta’ xogħol tal-ħaddiema li jagħżlu l- opt-out , u tnejn biss (ir- Repubblika Ċeka u s- Slovakkja ) isemmu obbligu fuq min iħaddem li jinnotifika lill-ispettorat tax-xogħol meta tintuża l- opt-out . Barra dan, il- Ġermanja teħtieġ miżuri speċifiċi sabiex jiġu kkunsidrati s-saħħa u s-sigurtà, u l- Pajjiżi l-Baxxi jeħtieġu li l-imsieħba soċjali l-ewwel jikkunsidraw jekk il-ħtieġa ta’ opt-out tkunx tista’ tiġi evitata billi x-xogħol jiġi organizzat b’mod differenti. L- opt-out ġiet introdotta dan l-aħħar f’ħafna Stati Membri. Madankollu l-Kummissjoni ma tistax tevalwa kompletament l-operat tagħha fil-prattika, billi r-rapporti tal-Istati Membri ma jipprovdux informazzjoni adegwata dwar in-numru ta’ sigħat li effettivament inħadmu mill-ħaddiema li għażlu l- opt-out , u f’liema perjodu ta’ żmien. Il-parti l-kbira tal-Istati Membri ma jidhrux li jipprovdu xi tip ta' monitoraġġ jew reġistrazzjoni tal-ħin tax-xogħol tal-ħaddiema li jagħżlu l- opt-out . Din s-sitwazzjoni ċċaħħad lil dawk li jfasslu l-politika, lill-Istati Membri li huma primarjament responsabbli għall-infurzar tal-liġi tal-UE, u lill-Kummissjoni bħala gwardjan tat-Trattati, mill-informazzjoni bażika meħtieġa sabiex jiġi eżaminat sa liema punt l-impjegati li jagħżlu l- opt-out (kif ukoll il-ko-ħaddiema jew il-klijenti) jistgħu jiġu esposti għal riskji kkawżati minn ħinijiet ta' xogħol eċċessivi. Hemm ukoll lok għal tħassib li, f’ċerti Stati Membri, l-għanijiet tas-saħħa u s-sigurtà tad-Direttiva jistgħu ma jiġux rispettati, u li r-rekwiżit tal-kunsens volontarju avvanzat tal-ħaddiem sabiex ma jipparteċipax jista’ ma jiġix applikat tajjeb. 3.8. Liv annwali Id-dritt għal liv annwali bil-ħlas skont l-Artikolu 7 jidher, b’mod ġenerali, li ġie traspost b’mod sodisfaċenti. Il-problemi ewlenin jirrigwardaw dewmien, u l-eżawriment tad-dritt għal liv annwali bi ħlas. F’ċerti Stati Membri, il-liġi nazzjonali tista’ tirrikjedi li ħaddiem ikollu jistenna sa sena qabel ma huwa jew hija jkunu jistgħu effettivament jieħdu kwalunkwe tip ta' liv annwali bil-ħlas. Barra dan, f’ċerti Stati Membri, id-dritt għal liv annwali bil-ħlas mogħti mid-Direttiva jintilef fl-aħħar ta’ sena ta’ liv jew ta’ perjodu ta’ trasferiment, anki jekk il-ħaddiem ma jkunx għad kellu l-opportunità li jieħdu għal raġunijiet lil hinn mill-kontroll tiegħu, bħal mard. Dan mhuwiex kompatibbli mad-Direttiva[14]. 3.9. Xogħol ta’ billejl Minħabba li l-ġisem tal-bniedem huwa iżjed sensittiv billejl għal tibdil fl-ambjent tiegħu u għal ċerti tipi ta’ xogħol iżjed oneruż, perjodi twal ta’ xogħol billejl jistgħu joħolqu riskji żejda għas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. Id-Direttiva għalhekk tipprovdi iżjed standards ta’ ħarsien għall-ħaddiema ta' billejl: mhux iżjed minn medja ta’ tmien sigħat ta’ xogħol kuljum, u mhux iżjed minn tmien sigħat fi kwalunkwe jum fix-xogħol ta’ billejl li huwa partikolarment perikoluż jew stressanti. Id-derogi huma possibbli, kemm permezz ta’ leġiżlazzjoni kif ukoll permezz ta’ ftehim kollettiv, bil-kundizzjoni li l-ħaddiem ta’ billejl jirċievi mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti. Kollox ma’ kollox, ir-regoli dwar ix-xogħol ta’ billejl ġew trasposti b’mod sodisfaċenti. In-nuqqasijiet ewlenin fit-traspożizzjoni li ġew osservat fl-aħħar rapport tal-implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar din id-Direttiva ġew indirizzati. Madankollu, fl- Ungerija , il-limitu fuq ix-xogħol ta’ billejl ma jidhirx li ġie traspost. Il-limitu speċjali għall-ħin tax-xogħol f’xogħol ta’ billejl li jkun partikolarment perikoluż jew stressanti ma jidhirx li ġie traspost kompletament fl- Estonja u bl-ebda mod ma jidher li ġie traspost fl- Italja , u fi Spanja jista' jiġi eċċedut. Barra dan, fl- Estonja , il- Latvja , ir- Rumanija , l- Irlanda u l- Italja , xogħol bħal dan ma jidhirx li huwa definit b’mod ċar, bir-riskju li kwalunkwe limitu ma jibqax effettiv. 4. VALUTAZZJONIJIET MIN-NAħA TAL-ISTATI MEMBRI U TAL-IMSIEħBA SOċJALI Fir-rapporti tal-implimentazzjoni tagħhom, 16-il Stat Membru kkunsidraw li t-traspożizzjoni tad-Direttiva ħolqot impatt ġenerali pożittiv; bil-provvista ta' livell ogħla ta' ħarsien għall-ħaddiema, billi l-liġi nazzjonali saret iżjed sempliċi u effettiva, jew bl-estensjoni tal-ħarsien legali għal gruppi li qabel kienu esklużi. Madankollu, 11-il Stat Membru kkunsidraw li l- acquis dwar il-ħin tal-għassa u l-mistrieħ kumpensatorju immedjat kellhom, jew se jkollhom, impatt negattiv sinifikanti, bil-ħolqien ta’ diffikultajiet prattiċi għall-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol, b’mod partikolari fis-servizzi ta’ 24 siegħa, bħall-kura tas-saħħa jew it-tifi tan-nar. Erbatax-il Stat Membru talbu li jsir tibdil fid-Direttiva bħala prijorità urġenti dwar il-ħin tal-għassa, perjodi ta’ referenza iżjed flessibbli jew il-ħin tal-mistrieħ kumpensatorju. It-trejdjunjins enfasizzaw l-importanza tad-Direttiva għal politika soċjali Ewropea, u l-ħtieġa kontinwa għal standards minimi komuni f’dan il-qasam fuq livell Ewropew. Il-ħarsien kontra ħinijiet ta’ xogħol eċċessivi ma għandux jitnaqqas; id-derogi għandhom isiru iżjed stretti, l- opt-out għandha titneħħa b’mod gradwali, il-kundizzjonijiet ta’ ħarsien għandhom jiġu applikati b’iżjed strettezza u l-infurzar ġenerali għandu jittejjeb. Min iħaddem f'livell Ewropew ikkunsidra l-ħin tax-xogħol bħala element ewlieni għall-flessibbiltà u l-kompetittività. Iżda b’mod ġenerali kkunsidraw id-Direttiva bħala pass li jmur lil hinn minn dak li kien meħtieġ għall-ħarsien tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. Talbu iżjed sempliċità u flessibbiltà fit-traspożizzjoni nazzjonali u għal tibdil fid-Direttiva bħala prijorità urġenti sabiex jiġu permessi perjodi itwal ta’ referenza, u dwar il-ħin tal-għassa u l-ħin tal-mistrieħ kumpensatorju. Ir-rapporti nazzjonali minn 11-il Stat Membru, u r-rapport tat-trejdjunjins ta’ livell Ewropew, esprimew tħassib qawwi dwar kemm jista’ jkun effettiv il-monitoraġġ u l-infurzar tad-Direttiva fuq livell nazzjonali, b’mod partikolari f’setturi speċifiċi. Il-kwistjonijiet li l-iżjed issemmew kienu: - ħin ta’ xogħol żejjed u mistrieħ minimu mitluf fl-isptarijiet pubbliċi, b’mod partikolari rigward il-ħin tal-għassa min-naħa tat-tobba - persuni li jħaddmu li ma osservawx il-limiti tal-ħinijiet tax-xogħol, il-perjodi ta’ referenza jew il-mistrieħ minimu ta’ kuljum jew li ma żammewx tajjeb ir-rekords tal-ħin tax-xogħol żejjed. - regoli nazzjonali li ttrasponew id-Direttiva b’mod mhux ċar jew prattiku - ambitu mhux ċar tad-deroga fl-Artikolu 17.1 ("ħaddiema awtonomi")[15] - persuni li jħaddmu li ma pprovdewx drittijiet ta’ liv annwali qabel it-tmiem tas-sena. L-organizzaturi tal-impjegati ġeneralment kienu jikkunsidraw l-infurzar u l-monitoraġġ bħala sodisfaċenti F’ċerti Stati Membri, ħassew li l-monitoraġġ kien jimponi piżijiet regolatorji eċċessivi fuq l-SMEs u fuq impriżi li jikkonformaw. 5. KONKLUżJONIJIET Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-isforzi kunsiderevoli li saru f’ħafna Stati Membri sabiex titwettaq it-traspożizzjoni jew tittejjeb il-konformità wara deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja jew tal-qrati nazzjonali, jew notifiki min-naħa tal-Kummissjoni. F’termini ġenerali, il-parti l-kbira tal-impjegati fl-UE jaħdmu skont regoli tal-ħinijiet tax-xogħol li jirrispettaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. F’ħafna każijiet, ir-regoli nazzjonali jifilħu ħarsien ikbar minn dak li huwa meħtieġ taħt id-Direttiva. Madankollu, l-analiżi tal-Kummissjoni turi li numru kbir ta’ Stati Membri introduċew l-użu tal- opt-out mis-sena 2000, bi 11 jagħmlu hekk, sabiex jamministraw id-diffikultajiet attwali tagħhom dwar il-ħin tal-għassa u l-mistrieħ kumpensatorju fis-servizzi ta’ 24 siegħa. L-analiżi turi wkoll li għad hemm problemi bl-implimentazzjoni ta' elementi ewlenin tad-Direttiva, kif ġew interpretati mill-Qorti tal-Ġustizzja bħal: - id-definizzjoni tal-ħin tax-xogħol (inkluż ħin "tal-għassa"), u r-regoli dwar il-mistrieħ kumpensatorju ekwivalenti (fejn il-perjodi minimi ta' mistrieħ huma posposti), b’mod partikolari fis-servizzi li joperaw fuq bażi ta’ 24 siegħa kuljum; - is-sitwazzjoni tal-ħaddiema b’iżjed minn kuntratt wieħed; - is-sitwazzjoni ta’ gruppi speċifiċi (b’mod partikolari fis-servizzi tad-difiża u s-sigurtà pubbliċi; u l-hekk imsejħa "ħaddiema awtonomi"); - in-nuqqas ta’ monitoraġġ jew infurzar tajba tal-kundizzjonijiet konnessi mal- opt-out , f’ħafna mill-Istati Membri li jippermettu l-użu tagħha. Il-Kummissjoni se tkompli: - Tivvaluta l-impatt ġenerali tad-Direttiva fuq is-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema fl-isfond tal-organizzazzjoni ta' tendenzi u mudelli ta’ xogħol li qegħdin jiżviluppaw; - Tiċċara l-interpretazzjoni ta’ ċerti regoli, billi jikkunsidra l-ġurisprudenza, l-esperjenza tal-Istati Membri fl-applikazzjoni tagħha, u l-fehmiet tal-imsieħba soċjali[16]; - Tittratta l-pożizzjoni li kkawżati minn liġijiet jew prattiċi nazzjonali, b'attenzjoni partikulari għal dawk li jirriżultaw meta l-ħaddiema jiġu obbligati li jaħdmu sigħat żejda. Bla ħsara għar-rwol tagħha bħala l-għassiesa tat-Trattati, il-Kummissjoni se tkompli tappoġġja l-isforzi tal-Istati Membri biex itejbu l-implimentazzjoni tagħhom, u hija lesta li tiffaċilita l-iskambji bejn l-Istati membri, u bejn l-imsieħba soċjali, fejn dawn ikunu ta' għajnuna. Il-Kummissjoni nediet reviżjoni tad-Direttiva f’Marzu 2010[17], ibbażata fuq konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali fuq livell Ewropew skont l-Artikolu 154(2) TFUE. Nediet ukoll studju dettaljat tal-impatt ekonomiku u soċjali tad-Direttiva, li għandu jikkomplementa l-valutazzjoni tal-impatt legali pprovdut minn dan ir-Rapport. Il-Kummissjoni hija determinata li twassal l-analiżi tagħha tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol għal konklużjoni b’suċċess. B’dan it-tir, qiegħda tadotta, b’mod simultanju ma’ dan ir-Rapport, Komunikazzjoni għat-tnedija tat-tieni fażi ta’ konsultazzjoni tal-imsieħba soċjali skont l-Artikolu 154(3) TFUE. [1] Id-Direttiva 2003/88/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Novembru 2003 li tikkonċerna ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħinijiet tax-xogħol (ĠU L 299, 18.11.2003, p. 9). Id-Direttiva tikkonsolida u tirrevoka żewġ Direttivi ta’ qabel mill-1993 u s-sena 2000. [2] Xejn f'dan ir-rapport ma għandu jinftiehem li jippreġudika l-pożizzjoni li l-Kummissjoni tista' tieħu fil-ġejjieni fi kwalunkwe proċeduri legali. [3] Ara l-firxa ta’ studji kkwotati fil-Kapitolu 5.2 tad-Dokument ta' Ħidma. [4] Dellas, il-Każ C-14/04, [2005] ECR-I-10253, il-paragrafi 40-41 u 49: FNV , il-Każ C-124/05, il-paragrafu 28. [5] Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 303, 14.12.2007, p. 1). [6] SIMAP (C-303/98), Jaeger (C-151/02), Pfeiffer (C-398/01) u Dellas (C-14/04). [7] Bl-eċċezzjoni tas-servizzi tas-saħħa u s-suldati professjonali. [8] Id-Direttiva 2000/34/KE (ĠU L 195, 1.8.2000, p. 41). [9] Fit-13 ta’ Diċembru 2010, il-leġiżlazzjoni ta’ emenda kienet ġiet approvata miż-żewġt Ikmamar u kienet qiegħda tistenna l-firma rjali. Kienet mistennija li tidħol fis-seħħ kmieni fl-2011. [10] Feuerwehr Hamburg (C-52/04) u Il-Kummissjoni v Spanja (C-132/04). [11] Minbarra fl-attivitajiet tal-kura tas-saħħa. [12] Ir-Rapport tal-Kummissjoni dwar id-Direttiva dwar il-Ħinijiet tax-Xogħol, - COM(2000) 787, il-punt 14.2. [13] Is-sitwazzjoni legali fi Franza dwar il-ħinijiet żejda maħduma fil-postijiet tax-xogħol tal-għassa hija partikolari u hija spjegata fid-dettall fid-Dokument ta' Ħidma mehmuż. [14] BECTU (C- 173/99); Schultz – Hoff u Stringer (C-350/06 u C-520/06). [15] Ara d-Dokument ta' Ħidma mehmuż, it-taqsimiet 4.2, 9.1 u 9.2. [16] Id-dettalji huma spjegati f'COM(2010) 801, imsemmija fin-nota f’qiegħ il-paġna ta’ hawn taħt. [17] COM(2010) 106, 24.3.2010; COM(2010) 801, 21.12.2010.