Rapport Speċjali L‑Assistenza ta’ Qabel 
l‑Adeżjoni tal‑UE lis‑SerbjaMT 2014  Nru  19
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2014
ISBN 978 ‑92‑872‑1808 ‑7
doi: 10.2865/62649
© L‑Unjoni Ewropea, 2014
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
L‑Assistenza ta’ Qabel 
l‑Adeżjoni tal‑UE lis‑Serbja
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2014  Nru 19
02
 Werrej
Paragrafu
 Akronimi
I–VII  Sommarju eżekuttiv
1–6 Introduzzjoni
1–4 Sfond
5–6 Assistenza ta’ qabel l‑adeżjoni tal‑UE lis‑Serbja
7–8 Ambitu u Approċċ tal‑Awditjar
9–71 Osservazzjonijiet
9–48 L‑ewwel parti — Il‑ġestjoni mill‑Kummissjoni ta’ proġetti taħt l‑IPA
9–22 Id‑deċiżjonijiet ta’ finanzjament ġew derivati minn strateġiji rilevanti
23–38 Il‑Kummissjoni bdiet tindirizza dgħufijiet fit‑tfassil ta’ proġetti li kkontribwixxew għal dewmien 
fl‑implimentazzjoni
39–48 Ġeneralment, il‑proġetti taħt l‑IPA ipproduċew l‑outputs ippjanati, iżda r‑riżultati lil hinn mill‑outputs 
jistgħu ma jkunux sostenibbli
49–71 It‑tieni parti  — Ġestjoni mill‑Kummissjoni tal‑assistenza mhux finanzjarja b’appoġġ 
għall‑governanza
49–63 Il‑Kummissjoni indirizzat problemi tal‑governanza b’mod estensiv fid‑djalogu tagħha mas‑Serbja b’impatt 
dejjem aktar pożittiv
64–71 Fl‑approvazzjoni tas‑sistema tas‑Serbja għall‑ġestjoni tal‑fondi tal‑UE, il‑Kummissjoni ma ħaditx kont sħiħ 
tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi mis‑Serbja
03 Werrej
72–81 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
72–79 Konklużjonijiet
80–81 Rakkomandazzjonijiet
 Anness  I — Lista ta’ proġetti taħt l‑IPA awditjati
 Anness  II —  Lista ta’ proġetti taħt l‑IPA analizzati għal eżaminar tal‑governanza u l‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni bħala kwistjonijiet trażversali
 Risposti tal‑Kummissjoni
04
 Akronimi
DIPP : Dokumenti Indikattivi ta’ Ppjanar Pluriennali 
DPR : Djalogu Permanenti Rinfurzat
DVĦ : Dokument ta’ Valutazzjoni tal‑Ħtiġijiet
FI: Ftehim Interim dwar il‑kummerċ u kwistjonijiet relatati mal‑kummerċ 
FSA : Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni
ĠFP : Ġestjoni tal‑Finanzi Pubbliċi
IPA: Strument għal Qabel l‑Adeżjoni
MOR : Monitoraġġ orjentat lejn ir‑Riżultati
NIPAC : Koordinatur Nazzjonali tal‑IPA
OSĊ : Organizzazzjoni tas‑Soċjetà Ċivili
PE: Il‑Parlament Ewropew
PEFA : Nefqa Pubblika u Responsabbiltà Finanzjarja
PSA : Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni
QFPI : Qafas Finanzjarju Pluriennali Indikattiv
RAP : Riforma tal‑Amministrazzjoni Pubblika
SEIO : Servizz Ewropew ta’ Integrazzjoni fir‑Repubblika tas‑Serbja
SID : Sistema ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata
SIGMA : Appoġġ għal Titjib fil‑Governanza u l‑Ġestjoni
SME : Intrapriżi Żgħar u Medji
05
 Sommarju  
eżekuttiv
I
Mill ‑2007 ‘l hawn, l‑appoġġ finanzjarju mill‑UE 
lis‑Serbja permezz tal‑Istrument għall‑Assistenza ta’ 
Qabel l‑Adeżjoni (IPA) ammontat għal bejn wieħed 
u ieħor EUR 170 miljun fis‑sena. Il‑governanza, identi ‑
fikata mill‑Kummissjoni bħala l‑qasam tal‑akbar sfida 
għas‑Serbja, irċeviet kwart mill‑finanzjament taħt 
l‑IPA. L‑UE tikkomplementa l‑finanzjament taħt l‑IPA 
b’xi mezzi mhux finanzjarji biex tgħin lis‑Serbja tħejji 
ruħha għas‑sħubija fl‑UE.
II
L‑objettiv tal‑awditjar kien il‑valutazzjoni ta’ jekk 
il‑Kummissjoni hijiex timmaniġġja b’mod effet ‑
tiv l‑appoġġ ta’ qabel l‑adeżjoni lis‑Serbja u, b’mod 
aktar approfondit, l‑appoġġ tagħha fil‑qasam ewlieni 
tal‑governanza. L‑awditu kopra l‑perjodu 2007‑13 
u indirizza ż‑żewġ mistoqsijiet li ġejjin:
(a) Il‑Kummissjoni kienet qed timmaniġġja l‑proġetti 
taħt l‑IPA b’mod effettiv?
(b) Fl‑appoġġ tagħha għall‑governanza, il‑Kummis ‑
sjoni kienet qed timmaniġġja l‑assistenza mhux 
finanzjarja b’mod effettiv?
III
L‑awditu eżamina l‑proċess ta’ programmazzjoni 
tal‑IPA u 15 ‑il proġett ffinanzjat taħt l‑IPA mill‑pro ‑
grammi annwali tal ‑2007, l ‑2008 u l ‑2009 taħt l‑IPA 
għas‑Serbja, b’fokus partikolari fuq ir‑riżultati 
tal‑proġetti. L‑assistenza mhux finanzjarja awditjata 
kienet tinkludi d‑djalogu bejn l‑UE u s‑Serbja dwar 
kwistjonijiet ta’ governanza u l‑kooperazzjoni biex 
is‑Serbja titħejja għal ġestjoni deċentralizzata tal‑fondi 
mill‑UE. Il‑Qorti analizzat ukoll kampjun ieħor ta’ 
10 proġetti taħt l‑IPA mill‑programmi annwali tal ‑
2010, l ‑2011 u l ‑2012 biex tiċċekkja jekk il‑governanza 
u l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni kinux kwistjonijiet tras ‑
versali fi proġetti fejn il‑governanza tajba ma kinitx 
objettiv primarju.IV
L‑awditu sab li, kumplessivament, il‑Kummissjoni 
qed timmaniġġja b’mod effettiv l‑appoġġ ta’ qabel 
l‑adeżjoni lis‑Serbja. L‑assistenza finanzjarja ta’ qabel 
l‑adeżjoni lis‑Serbja, flimkien ma’ forom oħra ta’ 
appoġġ, tgħin lis‑Serbja b’mod effettiv biex timpli ‑
menta riformi soċjali u ekonomiċi u biex ittejjeb il‑gov ‑
ernanza fil‑pajjiż. Fuq il‑bażi tal‑esperjenza miksuba 
f’pajjiżi benefiċjarji oħra taħt l‑IPA, il‑Kummissjoni qed 
tqiegħed enfasi dejjem akbar fuq kwistjonijiet ta’ gov ‑
ernanza fl‑ippjanar tagħha tal‑assistenza finanzjarja 
u mhux finanzjarja lis‑Serbja.
V
Il‑Kummissjoni kienet qed timmaniġġja l‑proġetti taħt 
l‑IPA b’mod effettiv. Il‑programmazzjoni ta’ assistenza 
finanzjarja taħt l‑IPA hija bbażata fuq qafas strateġiku 
koerenti, u l‑approċċ għall‑għażla ta’ proġetti rile ‑
vanti biex is‑Serbja titħejja għall‑adeżjoni qed jitjieb 
gradwalment. B’mod ġenerali, il‑proġetti awditjati 
pproduċew l‑eżiti ppjanati iżda batew minn dgħufijiet 
fir‑rigward tat‑tfassil, l‑implimentazzjoni u s‑sostenib ‑
biltà tagħhom. Meta kienet qed tħejji l‑programmi 
annwali taħt l‑IPA l‑aktar reċenti, il‑Kummissjoni 
ħadet passi biex tindirizza n‑nuqqasijiet identifikati 
mill‑Qorti fil‑proġetti aktar bikrin tal‑IPA.
Sommarju eżekuttiv 06
VI
Il‑Kummissjoni kienet effettiva fil‑ġestjoni 
tal‑assistenza mhux finanzjarja lis‑Serbja fil‑qasam 
ta’ governanza. L‑awditu sab li d‑djalogu struttu ‑
rat bejn l‑UE u s‑Serbja kopra l‑oqsma ewlenin ta’ 
governanza b’mod adegwat u għamel ir‑rabta bejn 
il‑prijoritajiet politiċi u l‑formulazzjoni ta’ politiki. 
L‑enfasi li tqiegħdet fuq il‑governanza fid‑djalogu 
ma kinitx ġeneralment espliċita fit‑tfassil tal‑proġetti, 
iżda l‑biċċa l‑kbira mill‑proġetti analizzati mill‑Qorti 
kienu kkontribwixxew indirettament għal governanza 
aħjar u/jew għall‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni permezz 
tal‑attivitajiet tagħhom relatati mal‑bini ta’ kapaċità 
amministrattiva. Fir‑rigward tat‑tħejjija tas‑Serbja 
għal ġestjoni deċentralizzata tal‑fondi mill‑UE, 
l‑awditu sab li l‑approċċ tal‑Kummissjoni kien effet ‑
tiv fl‑appoġġ għall‑governanza, iżda biss fl‑isfera 
limitata tal‑istrutturi ta’ ġestjoni tal‑IPA. Ix‑xogħol 
tal‑awditjar tal‑Kummissjoni fuq l‑istrutturi nazzjonali 
tal‑IPA, skont ir‑regolament dwar l‑IPA, ma kienx parti 
minn valutazzjoni komprensiva tal‑ġestjoni tal‑finanzi 
pubbliċi fil‑livell tal‑pajjiż.VII
Ir‑rapport jistipula rakkomandazzjonijiet konkreti 
għat‑titjib tal‑programmazzjoni, it‑tfassil u l‑impli ‑
mentazzjoni ta’ proġetti taħt l‑IPA fis‑Serbja. Fir‑rig ‑
ward tal‑assistenza mhux finanzjarja, il‑Qorti tirrak ‑
komanda li l‑Kummissjoni tappoġġa lill‑awtoritajiet 
Serbi fir‑razzjonalizzar ulterjuri tal‑istrateġiji naz ‑
zjonali tagħhom u fil‑finalizzar ta’ pjan direzzjonali 
fis‑sod għall‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi, ittejjeb 
il‑mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni tal‑OSĊ, tivvaluta 
sistematikament il‑ħtieġa għal miżuri speċifiċi kontra 
l‑korruzzjoni jew miżuri oħra ta’ governanza tajba 
matul it‑tfassil ta’ proġetti u tieħu passi biex tintegra 
x‑xogħol tal‑awditjar tal‑Kummissjoni fuq l‑istrutturi 
nazzjonali tal‑IPA fil‑valutazzjoni, fil‑pajjiż kollu, 
tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi.
07
 Introduzzjoni
Sfond
01 
Wara l‑waqgħa tar‑reġim ta’ Slobodan 
Milošević f’Ottubru 2000, is‑Serbja, 
l‑akbar fost il‑pajjiżi tal‑Balkani 
tal‑Punent f’termini kemm tal‑pop ‑
olazzjoni kif ukoll tal‑erja tal‑art1, 
beda triqtu lejn il‑proċess ta’ qabel 
l‑adeżjoni tal‑UE fil‑qafas tal‑Proċess 
ta’ Stabilizzazzjoni u Assoċjazzjoni. 
Il‑Figura 1  tipprovdi ħarsa ġenerali 
lejn l‑avvenimenti ewlenin li mmarkaw 
ir‑relazzjonijiet bejn l‑UE u s‑Serbja 
bejn l ‑1999 u l ‑2014.1 It‑territorju Serb ikopri 
77 474 km2 b’popolazzjoni ta’ 
7,2 miljun abitant ( data  tal‑2014, 
CIA World Factbook).Figura 1Dati ewlenin fir‑relazzjonijiet bejn l‑UE u s‑Serbja
2014•  21 ta’ Jannar - Issir l -ewwel Konferenza Intergovernattiva (il -Kunsill tal -Unjoni Ewropea, il -Kummissjoni Ewropea u s -Serbja), li ġabet 
magħha l -bidu formali tan -negozjati għall -adeżjoni tas -Serbja.
2013•  1 ta’ Settembru - Jidħol fis -seħħ il -Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bejn l -UE u s -Serbja. Jibda l -eżami analitiku tal -acquis 
(“skrinjar”).
• 28 ta’ Ġunju - Il -Kunsill Ewropew jiddeċiedi li jiftaħ in -negozjati għall -adeżjoni mas -Serbja.
2012 • 1 ta’ Marzu — Il -Kunsill Ewropew jikkonferma s -Serbja bħala pajjiż kandidat tal -UE.
2011• 14 ta’ Ottubru - II -Kummissjoni toħroġ l -opinjoni tagħha dwar l -applikazzjoni tas -Serbja għas -sħubija fl -UE.
• 20 ta’ Lulju - L -arrest ta’ Goran Hadžić, l -aħħar maħrub imfittex mit -Tribunal Kriminali Internazzjonali għal dik li kienet il -Jugoslavja (ICTY).
• 26 ta’ Mejju - L -arrest ta’ Ratko Mladić.
2010•  1 ta’ Frar - Jidħol fis -seħħ il -Ftehim Interim dwar il -kummerċ u Kwistjonijiet relatati mal -kummerċ (parti mill -Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni bejn l -UE u s -Serbja).
2009• 22 ta’ Diċembru — Is -Serbja tapplika għal sħubija fl -UE.
• 19 ta’ Diċembru - Vvjaġġar mingħajr viża lejn iż -żona ta’ Schengen għaċ -ċittadini tas -Serbja.
2008• 21 ta’ Lulju - L -arrest ta’ Radovan Karadžić.
•  29 ta’ April - Jiġi ffirmat il -Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bejn l -UE u s -Serbja, flimkien mal -Ftehim interim dwar il -kummerċ 
u kwistjonijiet relatati mal -kummerċ.
2006•  3 ta’ Mejju - L -UE tissospendi t -taħdidiet dwar il -Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni bejn l -UE u s -Serbja, u tiddikjara li s -Serbja ma 
tikkooperax bis -sħiħ mat -Tribunal Kriminali Internazzjonali għal dik li kienet il -Jugoslavja (ICTY).
2005•  1 ta’ Ottubru - Is -Serbja tibda negozjati mal -UE dwar l -iffirmar tat -trattat internazzjonali msejjaħ il -Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni.
2003 • 1 ta’ Ġunju - Il -Kunsill Ewropew ta’ Tessalonika jikkonferma l -perspettiva tal -UE għall -pajjiżi tal -Balkani tal -Punent.
2001 • 1 ta’ April - L -arrest ta’ Slobodan Milošević.
2000•  1 ta’ Ġunju - Il -Kunsill Ewropew ta’ Santa Maria da Feira jiddikjara li l -pajjiżi kollha tal -Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni huma 
kandidati potenzjali għal sħubija fl -UE.
1999•  26 ta’ Mejju - Proposta tal -Kummissjoni dwar il -Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, il -politika tal -UE lejn il -pajjiżi tal -Balkani 
tal-Punent, stabbiliti bil -għan ta’ sħubija eventwali fl -UE.
08 Introduzzjoni
02 
Il‑proċess ta’ Stabilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni mibdija mill‑UE fl ‑1999 
wara deċennju ta’ taqlib u kunflitti 
armati f’dik li kienet ir‑Repubblika 
Federali Soċjalista tal‑Jugoslavja 
kien ibbażat fuq l‑idea li kien biss 
il‑prospett reali ta’ integrazzjoni fl‑UE 
li seta’ jġib paċi sostenibbli, stab ‑
biltà u demokrazija fil‑pajjiżi Bal ‑
kani. Il‑Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni jikkombina rabtiet 
kuntrattwali fil‑forma ta’ Ftehimiet 
ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni 
(FSA), miżuri kummerċjali li jipprovdu 
r‑reġjun b’aċċess ħieles għas‑swieq 
tal‑UE għal kważi l‑prodotti kollha, 
u assistenza finanzjarja sostanzjali 
mill‑baġit tal‑UE.
03 
L‑UE insistiet li s‑Serbja twassal 
kemm kriminali tal‑gwerra suspet ‑
tati lill‑Qorti Kriminali Internazzjonali 
fl‑Aja kif ukoll issib soluzzjoni dejjiema 
għar‑relazzjonijiet tagħha mal‑Kosovo 
qabel ma tkun tista’ tagħmel progress 
sinifikanti lejn sħubija fl‑UE. Is‑Serbja 
ppreżentat l‑applikazzjoni tagħha għal 
sħubija fl‑UE fit ‑22 ta’ Diċembru 2009 
u ngħatat l‑istatus ta’ Pajjiż Kandi ‑
dat fl ‑1 ta’ Marzu 2012 mill‑Kunsill 
Ewropew abbażi tal‑konklużjonijiet 
tal‑Kunsill Affarijiet Ġenerali tat ‑
28 ta’ Frar. B’mod partikolari, 
il‑konklużjonijiet innutaw il‑progress 
tas‑Serbja fid‑djalogu tagħha mal‑Ko ‑
sovo2. Il‑progress li sar mis‑Serbja 
lejn l‑issodisfar tal‑elementi politiċi 
tal‑kriterji ta’ Kopenħagen3 u l‑konsen ‑
ja lill‑awtoritajiet ġudizzjarji ta’ bosta 
allegati kriminali tal‑gwerra kienu 
wkoll fatturi determinanti fid‑deċiżjoni 
tal‑Kunsill.04 
In‑negozjati għall‑adeżjoni mas‑Serbja 
nfetħu formalment fl ‑1 ta’ Jannar 2014. 
Il‑Kummissjoni Ewropea kienet diġà in ‑
dikat qabel li hija qieset il‑kwistjonijiet 
ta’ governanza bħala l‑isfida prinċipali 
li qed tiffaċċja s‑Serbja u ddeċidiet li 
dan il‑qasam ferm diffiċli għandu jiġu 
indirizzat kmieni fin‑negozjati kapitolu 
kapitolu4.2 Id‑djalogu bejn Belgrad 
u Pristina kien medjat 
mir‑Rappreżentant Għoli 
tal‑Unjoni għall‑Affarijiet 
Barranin u l‑Politika ta’ Sigurtà 
u Viċi President 
tal‑Kummissjoni Ewropea 
Catherine Ashton, b’appoġġ 
mis‑Servizz Ewropew 
għall‑Azzjoni Esterna.
3 Il‑kriterji ta’ Kopenħagen, 
stabbiliti mill‑Kunsill Ewropew 
f’Ġunju 1993, jikkonsistu f’: 
(a)  Kriterji politiċi: stabbiltà 
tal‑istituzzjonijiet li 
tiggarantixxi 
d‑demokrazija, l‑istat 
tad‑dritt, id‑drittijiet 
tal‑bniedem, u r‑rispett 
lejn il‑minoranzi 
u l‑protezzjoni tagħhom;
(b)  Kriterji ekonomiċi: 
l‑eżistenza ta’ ekonomija 
tas‑suq li taħdem, kif ukoll 
il‑kapaċita li l‑pajjiż jiflaħ 
għall‑pressjoni 
kompetittiva 
u għall‑qawwiet tas‑suq 
fl‑Unjoni;
(c)  Il‑kapaċità li (l‑pajjiż) jerfa’ 
l‑obbligi tas‑sħubija, 
inkluża l‑aderenza 
mal‑għanijiet tal‑unjoni 
politika, ekonomika 
u monetarja.
4 Biex in‑negozjati għall‑adeżjoni 
jiġu ffaċilitati, il‑proċess huwa 
maqsum f’35 kapitolu dwar 
il‑politika tal‑UE. In‑negozjati 
dwar il‑kapitoli varji mhumiex 
limitati għal aspetti regolatorji 
u leġiżlattivi, iżda jkopru wkoll 
l‑istabbiliment tal‑istrutturi 
amministrattivi meħtieġa 
u l‑progress miksub fil‑bini 
tal‑kapaċità tagħhom 
għall‑ġestjoni. Il‑kapitoli relatati 
mal‑governanza huma 
essenzjalment il‑Kapitoli 23 
(il‑Ġudikatura u d‑Drittijiet 
Fundamentali) u 24 
(il‑Ġustizzja, il‑Libertà 
u s‑Sigurtà).
09 Introduzzjoni
Assistenza ta’ qabel 
l‑adeżjoni tal‑UE lis‑Serbja
05 
Il‑prijoritajiet tal‑assistenza ta’ qabel 
l‑adeżjoni tal‑UE jinkludu għajnuna 
lill‑pajjiżi benefiċjarji biex iqawwu 
l‑kapaċità amministrattiva tagħhom 
u biex jappoġġaw l‑adozzjoni u l‑im ‑
plimentazzjoni tal‑ acquis commu ‑
nautaire5. Sabiex tqawwi l‑kapaċità 
amministrattiva, il‑Kummissjoni tiffi ‑
nanzja attivitajiet bħalma huma l‑bini 
ta’ istituzzjonijiet, l‑istabbiliment ta’ 
sistemi ta’ ġestjoni u t‑taħriġ.06 
Matul il‑perjodu 2007‑13, l‑UE pprovdi ‑
et assistenza lis‑Serbja fil‑qasam 
tal‑kapaċità amministrattiva per ‑
mezz tal‑Komponent I (Assistenza ta’ 
Tranżizzjoni u l‑Bini ta’ Istituzzjonijiet) 
tal‑Istrument għall‑Assistenza ta’ 
Qabel l‑Adeżjoni (IPA)6. Finanzja ‑
ment taħt l‑IPA ‑ medja ta’ madwar 
EUR 170 miljun kull sena ‑ kienet 
allokata b’mod pjuttost ibbilanċjat 
fuq firxa wiesgħa ta’ setturi kif muri 
fit‑Tabella 1 . Il‑qasam ta’ governanza 
‑ “ġustizzja u affarijiet Interni” inkluża 
l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni u “r‑ri ‑
forma tal‑amministrazzjoni pubblika” 
inkluża r‑riforma tal‑ġestjoni tal‑fi ‑
nanzi pubbliċi (jew ĠFP) ‑ rċieva kwart 
mill‑finanzjament, li jirrefletti r‑rikon ‑
oxximent mill‑Kummissjoni tal‑im ‑
portanza li jiġu indirizzati nuqqasijiet 
f’dan il‑qasam.5 L‑acquis jiddenota l‑firxa kollha 
ta’ prinċipji, politiki, liġijiet, 
prattiki, obbligi u objettivi li 
jkunu ġew miftiehma jew 
żviluppati fi ħdan l‑Unjoni 
Ewropea.
6 L‑IPA ġie stabbilit 
mir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1085/2006 tas ‑17 ta’ Lulju 
2006 li jistabbilixxi Strument 
għall‑Assistenza ta’ Qabel 
l‑Adeżjoni (IPA) (ĠU L 210, 
31.7.2006, p. 82) u r‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (KE) 
Nru 718/2007 tat ‑12 ta’ Ġunju 
2007 li jimplimenta 
r‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1085/2006 li jistabbilixxi 
strument għall‑assistenza ta’ 
qabel l‑adeżjoni (IPA) (ĠU L 170, 
29.6.2007, p. 1).Tabella 1Assistenza taħt l‑IPA lis‑Serbja (2007‑13)
SetturAllokazzjoni  
(miljun EUR)Perċentwal tat‑total 
tal‑allokazzjonijiet 
Ġustizzja u  Affarijiet Interni 117 9,7 %
Riforma tal -Amministrazzjoni Pubblika 164 13,6  %
Żvilupp Soċjali 171 14,2  %
Żvilupp tas -Settur Privat 109 9,1 %
Trasport 146 12,1  %
Ambjent, Tibdil fil -Klima u  Enerġija 192 16,0  %
Agrikoltura u  Żvilupp Rurali 109 9,1 %
Attivitajiet oħra tal -UE relatati mal -Acquis u attivitajiet 
orizzontali195 16,2  %
Total 1 203
Sors:  Dokument indikattiv ta’ ppjanar pluriennali għas‑Serbja, 2011‑13.
10
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
07 
L‑objettiv tal‑awditjar kien il‑valutazz ‑
joni ta’ jekk il‑Kummissjoni hijiex 
timmaniġġja b’mod effettiv l‑appoġġ 
ta’ qabel l‑adeżjoni lis‑Serbja u, b’mod 
aktar approfondit, l‑appoġġ tagħha 
fil‑qasam ewlieni ta’ governanza. 
L‑awditu indirizza żewġ mistoqsijiet 
prinċipali:
(a) Il‑Kummissjoni kienet qed 
timmaniġġja l‑proġetti taħt l‑IPA 
b’mod effettiv?
(b) Fl‑appoġġ tagħha 
għall‑governanza, il‑Kummissjoni 
kienet qed timmaniġġja l‑assisten ‑
za mhux finanzjarja b’mod effettiv?
08 
Ix‑xogħol tal‑awditjar, imwettaq bejn 
Mejju 2013 u Jannar 2014, kien jinvolvi:
(a) L‑eżaminar ta’ 15 ‑il proġett iffi ‑
nanzjat taħt l‑IPA b’enfasi par ‑
tikolari fuq ir‑riżultati tal‑proġetti 
(ara l‑ Anness I )7. Il‑kampjun kien 
jinkludi tmien proġetti ta’ gov ‑
ernanza biex jiġi rifless il‑fokus 
tal‑awditu fuq il‑governanza, 
u seba’ proġetti minn oqsma oħra 
ta’ intervent ‑  l‑iżvilupp soċjali, 
it‑trasport, l‑enerġija, l‑iżvilupp 
rurali, u l‑iżvilupp tas‑settur privat.(b) L‑analiżi fl‑uffiċċju ta’ kampjun 
ieħor ta’ 10 proġetti taħt l‑IPA 
magħżula mill‑programmi an ‑
nwali tal ‑2010, l ‑2011 u l ‑2012 (ara 
l‑Anness II ) għall‑valutazzjoni 
tal‑integrazzjoni tal‑governanza 
u l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni 
bħala kwistjonijiet trażversali fi 
proġetti fejn il‑governanza tajba 
ma kinitx objettiv primarju.
(c) L‑analiżi tal‑proċess ta’ program ‑
mazzjoni taħt l‑IPA, tal‑mekkaniżmi 
ta’ djalogu dwar kwistjonijiet 
ta’ governanza u tal‑proċeduri 
fis‑seħħ għall‑valutazzjoni ta’ 
kemm is‑Serbja hija lesta biex 
timmaniġġja sistema ta’ impli ‑
mentazzjoni deċentralizzata (SID) 
għall‑assistenza taħt l‑IPA.
(d) Żjarat tal‑awditjar mwettqa mis ‑17 
sat‑28 ta’ Ġunju 2013 lid‑Delegazz ‑
joni tal‑Unjoni Ewropea f’Belgrad 
u l‑ministeri, l‑aġenziji8, l‑awtori ‑
tajiet reġjonali jew lokali, kif ukoll 
l‑intrapriżi pubbliċi Serbi rilevanti. 
Inżaru siti tal‑proġetti f’Belgrad, 
Horgos, Kragujevac, Kraljevo, 
Leskovac, Niš, Novi Sad, Obreno ‑
vac, Prokuplje, Subotica u Ušće.7 Il‑15‑il proġett taħt l‑IPA 
awditjati ntgħażlu 
mill‑programmi annwali 
tal‑2007, l ‑2008 u l ‑2009 taħt 
l‑IPA għas‑Serbja għax dawn 
il‑proġetti kellhom jiksbu 
r‑riżultati tagħhom mistennija 
saż‑żmien tal‑awditu (f’nofs 
l‑2013). L‑uniku programm ta’ 
appoġġ baġitarju għas‑Serbja 
sal‑lum, iffinanzjat taħt l‑IPA 
tal‑2009 għal EUR 100 miljun 
kien ukoll parti mill‑ambitu 
tal‑awditjar.
8 Notevolment is‑Servizz 
Ewropew ta’ Integrazzjoni 
fir‑Repubblika tas‑Serbja, 
l‑Aġenzija Kontra l‑Korruzzjoni 
u l‑Uffiċċju tal‑Akkwist 
Pubbliku.
11
 Osservazzjonijiet
L‑ewwel parti — 
Il‑ġestjoni 
mill‑Kummissjoni ta’ 
proġetti taħt l‑IPA
Id‑deċiżjonijiet ta’ 
finanzjament ġew derivati 
minn strateġiji rilevanti
09 
Il‑Qorti eżaminat jekk id‑dokumenti 
strateġiċi kinux konsistenti ma’ 
xulxin, kienx fihom prijoritajiet u in ‑
dikaturi tal‑prestazzjoni ċari, u jekk 
il‑Kummissjoni u l‑awtoritajiet Serbi 
kinux żviluppaw proċess għall‑għażla 
tal‑aktar proġetti rilevanti għal finan ‑
zjament taħt l‑IPA. Il‑Qorti eżaminat 
ukoll jekk l‑assistenza taħt l‑IPA 
għall‑governanza kinitx tinvolvi 
adegwatament organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili u jekk il‑koordinazzjo ‑
ni tad‑donaturi kinitx qed taħdem.
L‑assistenza taħt l‑IPA hija 
bbażata fuq sett koerenti ta’ 
dokumenti strateġiċi
10 
Il‑qafas ta’ programmazzjoni tal‑IPA 
huwa kumpless u jikkonsisti f’bosta 
dokumenti li jiddefinixxu l‑għanijiet 
politiċi u l‑prijoritajiet strateġiċi 
(ara l‑paragrafi 13, 14 u l‑ Figura 3 ). 
Minkejja dan, id‑dokumenti huma 
ġeneralment konsistenti ma’ xulxin 
fil‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet u l‑pri ‑
joritajiet tal‑pajjiż. Id‑dokumenti ta’ 
programmazzjoni tal‑IPA għas‑Serbja 
huma wkoll konsistenti mal‑istrateġija 
nazzjonali għall‑integrazzjoni fl‑UE, kif 
ukoll mal‑valutazzjonijiet tal‑ħtiġijiet 
nazzjonali.11 
L‑awtoritajiet Serbi żviluppaw aktar 
minn 70 strateġija u pjanijiet ta’ azz ‑
joni nazzjonali biex jindirizzaw kwist ‑
jonijiet politiċi u soċjoekonomiċi varji, 
iżda l‑kwalità tagħhom mhux dejjem 
kienet uniformi. Barra minn hekk, 
il‑firxa wiesgħa ta’ strateġiji nazzjonali 
ma koprietx żewġ oqsma kbar relatati 
mal‑governanza:
 — Minħabba n‑natura politikament 
sensittiva tad‑deċentralizzazzjoni 
territorjali fis‑Serbja, il‑proċess 
ta’ deċentralizzazzjoni ġie 
implimentat mingħajr qafas 
strateġiku li jiffissa l‑prijoritajiet 
nazzjonali u skeda ta’ żmien 
għall‑implimentazzjoni tagħhom.
 — Ma kien hemm l‑ebda strateġija 
predominanti għall‑koordinazzjoni 
tal‑implimentazzjoni tar‑riforma 
tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi 
(ĠFP).
12 
Il‑gvern ta’ koalizzjoni fil‑poter 
bejn Lulju 2012 u r‑Rebbiegħa 2014 
għamel sforzi kbar biex jikkonsolida 
l‑qafas strateġiku Serb għat‑tħejjijiet 
għall‑adeżjoni mal‑UE, jiġifieri 
l‑adozzjoni, f’Diċembru 2012, ta’ pjan 
ta’ azzjoni għas‑segwitu tas‑sejbiet 
tar‑rapporti ta’ progress tal‑Kummiss ‑
joni u, fi Frar 2013, tal‑pjan nazzjonali 
għall‑approssimazzjoni mal‑acquis. 
Sadanittant, il‑Kummissjoni u Servizz 
Ewropew ta’ Integrazzjoni fir‑Re ‑
pubblika tas‑Serbja (SEIO) wkoll 
ħadu miżuri biex itejbu l‑koerenza 
tal‑qafas strateġiku Serb, pereżempju, 
permezz tal‑isforzi tagħhom 
għall‑konsolidazzjoni tal‑istrateġiji 
nazzjonali numerużi fid‑Dokument ta’ 
Valutazzjoni tal‑Ħtiġijiet (DVĦ) 2011‑13. 
L‑allinjament bejn l‑istrateġiji naz ‑
zjonali u l‑miri tal‑IPA sar saħansitra 
aktar konsistenti bis‑saħħa tal‑approċċ 
ibbażat fuq is‑setturi mill ‑2012 ‘il hawn.
12 Osservazzjonijiet
Id‑dokumenti strateġiċi kien 
fihom prijoritajiet rilevanti 
u d‑definizzjoni tal‑objettivi 
u tal‑indikaturi tal‑prestazzjoni 
kienet qed titjieb gradwalment
13 
Is‑Sħubija Ewropea mas‑Serbja l‑aktar 
reċenti, imħejjija fl ‑20079, serviet bħala 
qafas ta’ politika biex jitħeġġew riformi 
u, permezz ta’ klawsola ta’ kundizz ‑
jonalità, bħala l‑bażi għas‑sospensjoni 
potenzjali tal‑assistenza finanzjarja10. 
Hija tat sett wiesa’ ħafna ta’ prijoritajiet 
fuq terminu qasir u dak medju fejn ġew 
koperti l‑kriterji tal‑adeżjoni u l‑infur ‑
zar tal‑istandards tal‑UE, iżda mingħajr 
l‑ebda klassifikazzjoni ta’ dawn il‑pri ‑
joritajiet skont l‑importanza tagħhom 
għall‑adeżjoni tas‑Serbja mal‑UE jew 
biex jiġu riċevuti fondi tal‑UE.
14 
Id‑Dokumenti Indikattivi ta’ Ppjanar 
Pluriennali (DIPP), id‑dokument ta’ 
valutazzjoni tal‑ħtiġijiet tas‑Serbja 
u d‑dokumenti sussegwenti ta’ pro ‑
grammazzjoni ddefinixxew għadd 
ta’ objettivi u indikaturi tal‑pre ‑
stazzjoni, iżda dawn ta’ spiss kienu 
wiesgħa wisq. Dan għamilha diffiċli 
biex jiġi evalwat oġġettivament 
il‑progress fl‑oqsma ta’ intervent11. 
Is‑sottokumitati li nħolqu dan l‑aħħar 
għall‑monitoraġġ tas‑setturi (SMSC, 
ara l‑paragrafu 58) ikkonfermaw 
is‑serjetà tal‑problema. Pereżempju, 
f’Novembru 2012, is‑sottokumitati 
għall‑monitoraġġ tas‑setturi għall‑istat 
tad‑dritt u għall‑amministrazzjoni pubblika, it‑tnejn irrappurtaw li kien 
ġeneralment mhux possibbli li jitke ‑
jjel il‑progress minħabba indikaturi 
definiti b’mod fqir u rrakkomandaw 
titjib tad‑definizzjoni ta’ indikaturi 
f’ċikli ta’ programmazzjoni futuri12.
15 
Madankollu, biċ‑ċaqliq gradwali lejn 
l‑approċċ settorjali, ġew introdotti 
bidliet matul il‑proċessi ta’ program ‑
mazzjoni tal‑IPA 2012 u 2013. Indi ‑
katuri RACER13, linji ta’ bażi u miri 
għall‑perjodu sal ‑2020, marbuta 
mal‑aħħar dokument ta’ valutazzjoni 
tal‑ħtiġijiet tas‑Serbja, ġew miftiehma 
fil‑Gruppi ta’ Ħidma Settorjali biex 
jiġu inklużi f’fiches 2013 tas‑setturi 
u tal‑proġetti14.
Il‑Kummissjoni, mal‑awtoritajiet 
Serbi, kienet qed ittejjeb 
gradwalment il‑metodoloġija 
tagħha għall‑għażla ta’ proġetti 
rilevanti
16 
Fl‑ewwel parti tal‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni 2007‑13, il‑prijoritiz ‑
zazzjoni ta’ proġetti mis‑SEIO, mid‑del ‑
egazzjonijiet tal‑UE u mill‑kwartieri 
ġenerali tal‑Kummissjoni, ma ppre ‑
venitx l‑għażla ta’ proġetti immaturi 
jew problematiċi. Dawk il‑proġetti 
ma kienx imisshom intgħażlu jew 
inkella kien imisshom inżammu 
f’riżerva għal programm annwali 
sussegwenti15. Problemi rilevanti 9 Id‑Deċiżjoni tal‑Kunsill 
2008/213/KE tat ‑18 ta’ Frar 2008 
dwar il‑prinċipji, il‑prijoritajiet 
u l‑kundizzjonijiet kontenuti 
fis‑Sħubija Ewropea mas‑Serbja 
inkluż il‑Kosovo kif definit 
mir‑Riżoluzzjoni tal‑Kunsill 
tas‑Sigurtà tan‑Nazzjonijiet 
Uniti 1244 tal ‑10 ta’ Ġunju 1999 
u li tħassar id‑Deċiżjoni 
2006/56/KE (ĠU L 80, 19.3.2008, 
p. 46).
10 L‑assistenza tiddependi 
mill‑progress li jkunu wettqu 
biex jirrispettaw il‑kriterji ta’ 
Kopenħagen u jirrispettaw 
il‑prijoritajiet speċifiċi 
tas‑Sħubiji Ewropej huma stess 
(l‑Anness 1, il‑punt 5 
tad‑Deċiżjoni tal‑Kunsill 
2008/213/KE).
11 L‑evalwazzjoni tal‑assistenza 
taħt l‑IPA għall‑agrikoltura 
u l‑iżvilupp rurali fil‑perjodu 
2007‑11 ikkonkludiet li l‑kejl 
tal‑prestazzjoni u l‑impatt 
mistennija kien qasam ta’ 
dgħufija kontinwa, minħabba 
n‑nuqqas ta’ indikaturi xierqa 
u li jistgħu jitkejlu 
fid‑dokumenti ta’ 
programmazzjoni ‑  Ir‑rapport 
ta’ evalwazzjoni mill‑Konsorzju 
AESA, Jannar 2013.
12 Minuti tal‑laqgħa tal‑SMSC 
għall‑Istat tad‑Dritt tal ‑
15.11.2012 u tal‑SMSC 
għar‑Riforma 
tal‑Amministrazzjoni Pubblika 
tas‑16.11. 2012.
13 RACER tfisser Rilevanti ‑ jiġifieri 
marbuta mill‑qrib mal‑objettivi 
tal‑intervent; Aċċettati 
mill‑partijiet interessati kollha; 
Kredibbli għal min mhuwiex 
espert, u faċli biex jiġu 
interpretati; Faċli biex jiġu 
mmonitorjati ‑ eż. il‑ġbir 
tad‑ data  jkun possibbli bi prezz 
baxx; u Robusti ‑ jiġifieri diffiċli 
biex jiġu manipulati.
14 Il‑fiches tas‑setturi 
u tal‑proġetti huma dokumenti 
standardizzati li pajjiż 
benefiċjarju taħt l‑IPA 
jippreżenta lill‑Kummissjoni, 
għal sena partikolari, wara 
diskussjonijiet bejn 
il‑Kummissjoni u l‑pajjiż 
benefiċjarju. Il‑fiches 
għandhom jistipulaw b’mod 
ċar, fil‑livell tas‑settur jew 
tal‑proġett, l‑assi prijoritarji, 
l‑objettivi, l‑operazzjonijiet 
previsti, ir‑riżultati mistennija 
u l‑indikaturi oġġettivament 
verifikabbli relatati, 
u l‑modalitajiet ta’ 
implimentazzjoni previsti 
inklużi l‑miri.
13 Osservazzjonijiet
għall‑programmazzjoni, identifikati 
mix‑xogħol ta’ monitoraġġ tal‑Kum ‑
missjoni, jinkludu n‑nuqqas ta’ appoġġ 
mill‑awtoritajiet nazzjonali; nuqqas 
ta’ koordinazzjoni interistituzzjonali; 
tfassil fqir ta’ proġetti; definizzjoni 
fqira tat‑termini ta’ referenza; soluzz ‑
jonijiet insostenibbli ta’ finanzjament 
u użu inadegwat minn tagħlimiet 
meħuda minn proġetti preċedenti.
17 
Il‑livell ta’ kofinanzjament tal‑proġetti 
u l‑effett ta’ lieva mistenni mill‑finan ‑
zjament taħt l‑IPA ma kinux kriterji 
użati fil‑proċess tal‑għażla. Sal ‑2012, 
ma kien hemm l‑ebda linji gwida 
maħruġa mill‑Kummissjoni Ewropea 
dwar kofinanzjament parallel fir‑rig ‑
ward tal‑IPA. Is‑Serbja impenjat ruħha 
għal kontribuzzjoni ta’ EUR 289 miljun 
f’kofinanzjament għall‑programmi an ‑
nwali 2007‑12 taħt l‑IPA, jiġifieri 24 % 
tal‑finanzjament kumplessiv nazzjonali 
u mill‑UE taħt l‑IPA16. Madankollu, kien 
diffiċli li jiġi mmonitorjat jekk l‑impenn 
ta’ kofinanzjament nazzjonali kienx ġie 
ssodisfat u ma kien hemm l‑ebda linja 
gwida dwar l‑azzjoni li kellha tittieħed 
meta tali impenji ma ġewx issodisfati.
18 
Kemm id‑delegazzjoni tal‑UE kif ukoll 
l‑awtoritajiet Serbi għamlu sforzi 
ġenwini biex jirriżolvu l‑problemi 
identifikati u biex jeħduhom inkun ‑
siderazzjoni fl‑eżerċizzji sussegwenti 
ta’ programmazzjoni. Barra minn 
hekk, titjib fil‑proċessi tal‑għażla 
introdott mill‑Kummissjoni flimkien 
mas‑SEIO taħt il‑programmi taħt l‑IPA 
2012 u 2013 kien jinkludi:
(a) rekwiżiti aktar stretti dwar kemm 
ikunu lesti l‑proġetti;
(b) ftehim tal‑Kummissjoni fl ‑2012 
mal‑awtoritajiet Serbi dwar 
linji gwida għal ko‑finanzjament 
parallel.Fondi taħt l‑IPA 
għall‑governanza 
involvew dejjem aktar 
l‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili
19 
L‑istrateġija dwar it‑tkabbir Ewropew 
tagħmel enfasi fuq it‑tqawwija 
tal‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili (OSĊ) u l‑involviment tagħhom 
fl‑iżvilupp ta’ politiki. Erba’ proġetti 
Support to Civil Society (Appoġġ 
lis‑Soċjetà Ċivili) ġew approvati fi 
ħdan il‑programmi annwali taħt l‑IPA 
2007‑10 għas‑Serbja għal ammont 
totali ta’ EUR 9 miljun.
20 
Mill ‑2007 ‘l hawn, l‑istatus tal‑OSĊ 
u l‑kooperazzjoni li l‑Gvern għandu 
magħhom tjiebu b’mod konsiderevoli. 
Fil‑preżent, l‑OSĊ fis‑Serbja huma 
attivi ħafna fil‑qasam tal‑governanza 
u l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni17. B’mod 
iktar ġenerali, mill ‑2010 ‘l hawn, kien 
possibbli li l‑OSĊ jiġu kkonsultati dwar 
il‑programmazzjoni tal‑IPA fuq bażi 
regolari, iżda fiż‑żmien tal‑awditu l‑użu 
mill‑mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni 
kien għadu mhux mifrux.15 Matul il‑perjodu Mejju 
2009 – Mejju 2013, kien hemm 
medja ta’ 14 ‑il proġett taħt 
l‑IPA kull xahar ta’ meqjusa 
mid‑delegazzjoni tal‑UE bħala 
problematiċi.
16 Fuq il‑bażi tad‑ data  
fil‑programmi annwali taħt 
l‑IPA għas‑Serbja. Dan il‑livell 
għoli ta’ kofinanzjament 
inkiseb prinċipalment għaliex, 
fl‑2011, l‑awtoritajiet Serbi 
impenjaw rwieħhom li jallokaw 
EUR 122 miljun 
għall‑programm muniċipali ta’ 
investiment għall‑ambjent 
fil‑għamla ta’ għotjiet (MEGLIP) 
fis‑settur tal‑ambjent, il‑bidla 
fil‑klima u l‑enerġija.
17 Ara pereżempju r‑riżultati 
tal‑proġett 15 “Civil society 
dialogue” (Djalogu tas‑soċjetà 
ċivili) fil‑ Kaxxa 8 .
14 Osservazzjonijiet
Il‑koordinazzjoni ma’ donaturi 
oħra kienet biss parzjalment 
effettiva iżda qed titjieb
21 
Minkejja xi sforzi, ma kien hemm l‑eb ‑
da dixxiplina stretta fil‑koordinazzjoni 
ta’ proġetti bikrija taħt l‑IPA ma’ dawk 
ta’ donaturi oħra bil‑ħsieb li tiġi żgurata 
l‑komplementarjetà u tiġi evitata 
d‑duplikazzjoni, notevolment fis‑settur 
tal‑istat tad‑dritt (ara l‑ Kaxxa 1 ).
18 Is‑sħubija tal‑Kummissjoni ma’ 
organizzazzjonijiet 
internazzjonali mhijiex limitata 
għall‑ġenerazzjoni ta’ 
informazzjoni li għandha 
tintuża għad‑djalogu. Għadd 
ta’ proġetti taħt l‑IPA huma 
attwalment implimentati 
bl‑involviment ta’ dawn 
l‑organizzazzjonijiet, 
bħall‑proġett “ Corridor X ” 
(Kuritur X) (2010) mal‑Bank 
Dinji; il‑proġett “ Good Local 
Governance ” (Governanza 
Lokali Tajba) (2007) u l‑proġjett 
kontra “ Money Laundering ” 
(Ħasil tal‑Flus) (2010) mal‑Kunsill 
tal‑Ewropa; il‑proġett “ Hospital 
Information System ” (Sistema ta’ 
Informazzjoni tal‑Isptarijiet) 
(2008) mal‑Uffiċċju tas‑Servizzi 
tal‑Proġetti tan‑NU; il‑proġett 
“Support for Civil Society ” 
(Appoġġ għas‑Soċjetà Ċivili) 
(2010) masl‑OSKE; u l‑proġett 
“Support for SME 
Development” (Appoġġ 
għall‑Iżvilupp tal‑SMEs) (2012) 
mal‑BERŻ.Eżempji ta’ lakuni fil‑koordinazzjoni fis‑settur tal‑istat tad‑dritt
Il‑proġett 3 “Judiciary System” (Sistema Ġudizzjarja) huwa eżempju ċar ta’ koordinazzjoni fqira, mit‑tfassil 
sal‑implimentazzjoni. Tabilħaqq, is‑sistema ta’ ġestjoni ta’ każijiet iffinanzjata mill‑UE mxiet b’mod parallel 
ma’ sistema oħra ffinanzjata mill‑USAID. In‑nuqqas ta’ koordinazzjoni u sjieda lokali fir‑rigward ta’ kwistjoni ‑
jiet tal‑IT fis‑settur tal‑istat tad‑dritt jintwera mill‑fatt li investimenti kbar tal‑IT taħt l‑IPA ġew implimentati 
mingħajr strateġija tal‑IT sewwa.Kaxxa 1
22 
Madankollu, mill‑implimentazzjoni 
tal‑approċċ settorjali ‘l hawn, id‑doku ‑
mentazzjoni tal‑IPA hija x‑xhieda ta’ 
koordinazzjoni mtejba u aktar sistema ‑
tika tad‑donaturi. Fil‑preżent, il‑Gruppi 
ta’ Ħidma Settorjali jikkonsultaw 
lid‑donaturi regolarment u, fid‑djalogu 
tagħha mas‑Serbja, il‑Kummissjoni 
sserraħ b’mod estensiv fuq l‑involvi ‑
ment ta’ organizzazzjonijiet inter ‑
nazzjonali fl‑oqsma ta’ kompetenza 
rispettivi tagħhom, b’mod notevoli 
l‑Bank Dinji (rapporti tal‑PEFA), 
il‑Bank Ewropew għar‑Rikostruzzjoni 
u l‑Iżvilupp, l‑Organizzazzjoni 
għall‑Kooperazzjoni u l‑Iżvilupp 
Ekonomiċi (valutazzjonijiet tas‑SIG ‑
MA), l‑Organizzazzjoni għas‑Sigurtà 
u l‑Kooperazzjoni fl‑Ewropa, il‑Kunsill 
tal‑Ewropa u l‑organizzazzjonijiet 
tan‑Nazzjonijiet Uniti18.Il‑Kummissjoni bdiet 
tindirizza dgħufijiet 
fit‑tfassil ta’ proġetti li 
kkontribwixxew għal 
dewmien fl‑implimentazzjoni
23 
Il‑Qorti eżaminat jekk il ‑15‑il proġett 
awditjat (ara l‑ Anness I ) kellhomx, 
bħala għan, objettivi preċiżi u kinux 
ibbażati fuq valutazzjoni speċifika 
tal‑ħtiġijiet, u jekk it‑tfassil tal‑proġett 
kienx jinkludi kundizzjonalità rilevanti. 
Il‑Qorti eżaminat ukoll jekk il‑proġetti 
ġewx implimentati skont l‑iskeda 
ppjanata u mmonitorjati sewwa, u jekk 
itteħdux azzjonijiet korrettivi fejn 
xieraq.
15 Osservazzjonijiet
Fit‑tfassil ta’ proġetti u ta’ 
kuntratti, il‑Kummissjoni 
inizjalment tat attenzjoni 
inadegwata għad‑definizzjoni 
preċiża tal‑objettivi 
tal‑proġetti, għall‑valutazzjoni 
speċifika tal‑ħtiġijiet 
u għat‑tagħlimiet meħuda minn 
proġetti fil‑passat
24 
Il‑proġetti kollha eżaminati kienu 
jaqblu mal‑prijoritajiet stipulati 
fid‑dokumenti ta’ strateġija tal‑IPA iżda 
madwar nofshom segwew objettivi li 
kienu wisq vagi jew mhux realistiċi (ara 
l‑Kaxxa 2 ). Fl‑istess ħin, il‑Kummiss ‑
joni kienet flessibbli fl‑aġġustament 
tal‑lista ta’ objettivi u riżultati tanġibbli 
mistennija meta din il‑flessibbiltà 
kienet meħtieġa minħabba l‑perjodu 
twil ta’ żmien — sa erba’ jew ħames 
snin  — bejn id‑deskrizzjoni tal‑proġett 
u t‑twassil reali tal‑outputs19. Din 
il‑flessibbiltà kkontrobilanċjat sostanzjalment  — għalkemm mhux 
bis‑sħiħ — l‑effett avvers ta’ objet ‑
tivi inizjali tal‑proġetti vagi jew mhux 
realistiċi.
25 
Xi proġetti awditjati ġew imfassla 
u implimentati mingħajr referenza 
għal valutazzjoni preċiża tal‑ħtiġijiet 
li, f’xi każijiet, wassal għal allokazzjoni 
ineffiċjenti tal‑fondi taħt l‑IPA (ara 
l‑Kaxxa 3 ). Fl‑2012 il‑Kummissjoni 
bdiet tintroduċi miżuri li għamlu aktar 
enfasi fuq valutazzjoni tal‑ħtiġijiet 
fit‑tfassil tal‑intervent, kif iddimostrat 
l‑analiżi mill‑Qorti tal‑fiches 2012 
tal‑proġetti u tas‑setturi taħt l‑IPA.19 Il‑ħinijiet twal għall‑bidla huma 
nnutati wkoll fl‑Abbozz ta’ 
rapport tal‑CONT dwar il‑Fondi 
tal‑UE ta’ qabel l‑adeżjoni, ref.: 
2011/2033(INI), 20.6.2013, 
l‑Artikolu 11, p. 25.
Eżempji ta’ valutazzjoni dgħajfa tal‑ħtiġijiet
Fil‑proġett 14 “Rural Development” (Żvilupp Rurali), 40 % tat‑tagħmir imwassal ma ntużax u parti minnu kien 
għadu fil‑maħżen tal‑aġenzija tal‑pagamenti fiż‑żmien taż‑żjara tal‑awditjar.Eżempji ta’ objettivi vagi, jew mhux realistiċi, ta’ proġetti
Billi l‑ebda data  ta’ referenza ma ġiet ipprovduta, kien diffiċli li tiġi vvalutata l‑firxa tal‑ilħuq tal‑iskopijiet 
ta’ proġetti bħal “strengthen the role of the Ministry of Health” (inqawwu r‑rwol tal‑Ministeru tas‑Saħħa) 
fil‑Proġett 10 “Emergency Medical Service” (Servizz Mediku ta’ Emerġenza); jew “enhancing the accession 
process through the promotion and improvement of mutual knowledge and the understanding of Serbia’s EU 
integration process” (insaħħu l‑proċess ta’ adeżjoni permezz tal‑promozzjoni u t‑titjib ta’ għarfien reċiproku 
u fehim tal‑proċess ta’ integrazzjoni tas‑Serbja fl‑UE) fil‑Proġett 15 “Serbia ‑ EU Civil Society Dialogue” (Dja ‑
logu tas‑Soċjetà Ċivili bejn is‑Serbja u l‑UE).
Il‑proġett 7 “Public Procurement Office” (Uffiċċju tal‑Akkwist Pubbliku) kien jinkludi element ta’ akkwist 
elettroniku li, sussegwentement, irriżulta li ma kienx realistiku.Kaxxa 3 Kaxxa 2
16 Osservazzjonijiet
26 
It‑tfassil tal‑proġetti awditjati għamel 
ftit li xejn użu mit‑tagħlimiet meħuda 
mill‑implimentazzjoni ta’ proġetti 
preċedenti. It‑taqsimiet tat‑tagħlimiet 
meħuda fil‑fiches tal‑proġetti kienu 
aktar ta’ eżerċizzju formali. Barra 
minn hekk, l‑ebda waħda mill‑fiches 
tal‑proġetti awditjati ma semmiet 
tagħlimiet speċifiċi meħuda minn 
proġetti simili f’pajjiżi benefiċjarji oħra. 
Fil‑fatt, il‑mekkaniżmi ta’ tagħlimiet 
meħuda fi ħdan il‑Kummissjoni serrħu 
prinċipalment fuq is‑sejbiet ta’ evalwa ‑
zzjonijiet fuq il‑livell makro, xi kult ‑
ant snin wara l‑fatt, u għaldaqstant 
ma kinux addattati biex jalimentaw 
risponsi f’waqthom fil‑livell tat‑tfassil 
ta’ proġetti.
Dgħufijiet fil‑kundizzjonalità 
għat‑tnedija tal‑proġetti 
u s‑sekwenzjar 
tal‑operazzjonijiet kienu qed 
jiġu mitigati progressivament
27 
Attenzjoni inadegwata 
għall‑kundizzjonalità u s‑sekwenzjar, 
fit‑tfassil ta’ proġetti, ta’ sikwit heddet 
l‑implimentazzjoni bla xkiel u f’waqtha 
tal‑proġetti taħt l‑IPA (ara l‑ Kaxxa 4 ).28 
Normalment, il‑Kummissjoni ċċekkjat 
jekk il‑leġiżlazzjoni nazzjonali kinitx 
stabbilita biex tiżgura li l‑intervent 
kien effettiv. Madankollu, elementi 
minn tnejn mill‑proġetti awdit ‑
jati ma kinux allinjati biżżejjed 
mal‑leġiżlazzjoni Serba attwali jew 
prospettiva u għaldaqstant kienu inutli 
(ara l‑ Kaxxa 5 ).
29 
Fi proġetti li jikkonsistu f’kuntratti 
kumplementari għall‑forniment 
u għall‑bini tal‑kapaċità, il‑kundiz ‑
zjonalità ma kinitx tinkludi analiżi 
approfondita u ta’ tħejjija tas‑suq, 
b’mod partikolari fil‑każ ta’ tagħmir 
speċjalizzat jew sensittiv. Pereżempju 
ma ntalbet l‑ebda riċerka tas‑suq 
fil‑proġett 1 “Police reform” (Riforma 
tal‑pulizija). In‑nuqqas tal‑kuntratt ta’ 
forniment affettwa fundamentalment 
ir‑rilevanza u l‑effettività tal‑kuntratt 
kumplementari ta’ ġemellaġġ.
Eżempji ta’ kundizzjonalità u sekwenzjar ta’ kwalità baxxa fi proġetti
Kien hemm sekwenzjar ta’ kwalità baxxa bejn iż‑żewġ kuntratti ta’ servizz li kkostitwixxew il‑proġett 9 “Re ‑
gional Development” (Żvilupp Reġjonali). L‑istrateġiji ta’ żvilupp reġjonali kienu ġew abbozzati qabel il‑pjan 
nazzjonali għall‑iżvilupp reġjonali u għaldaqstant kellhom jiġu sussegwentement abbozzati mill‑ġdid biex 
jiġu allinjati miegħu.
Fil‑proġett 12 “Žeželj Bridge” (Il‑Pont ta’ Žeželj), il‑ksib tal‑permessi meħtieġa tal‑bini ma kienx prerekwiżit 
iżda kien attività fi ħdan il‑proġett. Din irriżultat bħala problema għaliex il‑ksib ta’ permessi tal‑bini huwa 
proċess fit‑tul fis‑Serbja. Tabilħaqq, il‑proġett beda f’Marzu 2011 iżda l‑kuntratturi ma rċevewx il‑permessi es ‑
senzjali sa April 2012, bil‑konsegwenza li ddewwem il‑proġett.Kaxxa 4
17 Osservazzjonijiet
30 
Fl‑istess ħin, il‑kundizzjonalità kienet 
robusta u implimentata b’mod strett 
f’sejħiet għal proposti, eż. fil‑proġett 
15 “ Serbia‑EU Civil Society Dialogue ” 
(Djalogu tas‑Soċjetà Ċivili bejn is‑Serb ‑
ja u l‑UE) li bbenefika mil‑livell għoli ta’ 
impenn fost l‑OSĊ u sħab tal‑proġetti 
tagħhom.
31 
Meta mqabbla mal‑IPA 2007 u 2008, 
id‑dokumenti ta’ programmazzjoni 
wara l ‑2012 jirriflettu enfasi akbar 
fuq il‑kundizzjonalità. Proposti għal 
proġetti ġew posposti minħabba 
permessi neqsin20 jew skalati ‘l isfel 
wara n‑nuqqas tal‑istudju ta’ fattibilità 
meħtieġ.Seħħ dewmien 
fl‑implimentazzjoni tal‑proġetti 
awditjati, iżda l‑kapaċità 
kumplessiva ta’ assorbiment 
tal‑IPA ġiet ivvalutata 
mill‑Kummissjoni bħala tajba
32 
L‑implimentazzjoni tal‑proġetti awdit ‑
jati kollha kienet affettwata minn dew ‑
mien li, xi drabi, kien sinifikanti. Dan 
jista’ jindika li l‑kapaċità ta’ xi wħud 
mis‑sħab Serbi tal‑proġetti biex jimpli ‑
mentaw l‑intervent ġiet stmata b’mod 
eċċessiv. Kien hemm konġestjonijiet 
frekwenti marbuta mal‑kapaċità ta’ as ‑
sorbiment fi proġetti ta’ infrastruttura 
kbar bħall‑proġett 12 “Žeželj Bridge” 
(Il‑Pont ta’ Žeželj) (ara l‑paragrafu 43). 
Assorbiment aħjar tal‑fondi taħt l‑IPA 
ġie rifless mis‑suċċess tas‑sejħiet għal 
proposti, notevolment fl‑iskema ta’ 
għotja inkluża fil‑proġett 5 “Munici ‑
pal Support Programme” (Programm 
ta’ Appoġġ Muniċipali) fejn ġew 
ippreżentati aktar minn 200 proġett, 
li minnhom 67 kienu ffinanzjati 
u fil‑biċċa l‑kbira kkompletaw l‑at ‑
tivitajiet tagħhom fi ħdan il‑qafas ta’ 
żmien ippjanat.20 Eżempju ta’ dan huwa l‑proġett 
għat‑trasport intermodali li ġie 
pospost għal bosta snin ta’ 
programmazzjoni mill‑IPA 2011 
‘il hawn minħabba permessi 
neqsin.Eżempji ta’ inkonsistenzi legali
Element mill‑proġett 1 “Police Reform” (Riforma tal‑Pulizija) kellu jitwaqqa’ billi l‑benefiċjarju afferma li 
l‑ittestjar tal‑integrità tal‑pulizija ma kienx permess taħt il‑liġi Serba.
Fil‑proġett 10 “Emergency Medical Service” (Servizz Mediku ta’ Emerġenza), id‑defribillaturi li ġew ordnati 
għall‑wiri u l‑użu mill‑pubbliku baqgħu prattikament ma ntużawx peress li l‑liġi Serba ma tippermettix l‑użu 
minn defibrillaturi minn persuni li mhumiex persunal mediku.Kaxxa 5
18 Osservazzjonijiet
33 
Fl‑istess ħin, minkejja dewmien 
u estensjonijiet b’xejn tal‑kuntratti 
fil‑kampjun awditjat, ir‑rati kontraenti 
u ta’ pagament għoljin irrappurtati 
mid‑delegazzjoni tal‑UE għaċ‑ċiklu 
ta’ programmazzjoni 2007‑13 kollu 
jissuġġerixxu kapaċità ta’ assorbiment 
pjuttost għolja, fil‑livell nazzjonali, 
tal‑iskema tal‑IPA kollha kemm hi.
L‑interventi tal‑IPA ġew 
immonitorjati fil‑livell 
tal‑kuntratti, iżda mhux fil‑livell 
tal‑proġetti
34 
L‑interventi tal‑IPA ma ġewx im ‑
monitorjati sistematikament fil‑livell 
tal‑proġetti. Il‑kumitati ta’ tmexxija, 
għalkemm imsejħa b’mod qarrieqi “ku ‑
mitati ta’ tmexxija tal‑proġett”, kienu 
inkarigati biss b’ċerti kuntratti u mhux 
bil‑proġett kumplessiv.
35 
Il‑prattika fir‑rigward ta’ spezzjonijiet 
fuq il‑post mid‑delegazzjoni tal‑UE 
kienet tvarja inizjalment iżda d‑dele ‑
gazzjoni tal‑UE tejbet is‑sitwazzjoni 
kumplessiva fl ‑2011 bit‑tnedija ta’ 
mekkaniżmu formali għal monitoraġġ 
intern. Il‑Monitoraġġ orjentat lejn 
ir‑riżultati (MOR) mibdi fl ‑2009 issa 
huwa mekkaniżmu prevalenti ta’ 
monitoraġġ estern għal proġetti 
ta’ bini tal‑kapaċità. Il‑Qorti sabet li 
r‑rapporti tal‑MOR dwar il‑proġetti 
awditjati ġeneralment ipprovdew in ‑
formazzjoni adegwata dwar il‑progress 
ta’ proġetti.36 
Fi proġetti fejn kien hemm kemm 
element nazzjonali u kemm element 
tal‑IPA, bħall‑proġett 6 “Support 
to Customs” (Appoġġ lid‑Dwana), 
iż‑żewġ elementi kienu mmaniġġati 
separatament mingħajr l‑ebda 
fluss formali ta’ informazzjoni bejn 
l‑awtoritajiet Serbi u d‑delegazzjoni 
tal‑UE. Il‑kostrizzjonijiet ta’ żmien 
applikabbli għall‑elementi nazzjonali 
kienu wkoll inqas impenjattivi minn 
dawk applikabbli għal komponenti 
tal‑IPA. Mill ‑2012 ‘il hawn, il‑ftehim 
konkluż mal‑awtoritajiet Serbi dwar 
il‑kofinanzjament parallel ippermetta 
lill‑Kummissjoni żżid l‑isforzi tagħha 
biex tindirizza dan in‑nuqqas ta’ koor ‑
dinazzjoni (ara l‑paragrafi 17 u 18).
L‑approċċ tal‑Kummissjoni 
f’termini ta’ azzjoni korrettiva 
kien pjuttost limitat
37 
L‑azzjonijiet korrettivi meħuda 
mill‑Kummissjoni, fejn meħtieġ, 
matul il‑proċess ta’ implimentazz ‑
joni, ma indirizzawx id‑diffikultajiet li 
kkawżaw dewmien (ara l‑paragrafu 16). 
Prinċipalment dawn kienu jikkonsistu 
fl‑estensjoni flessibbli tad‑durata 
tal‑kuntratt mingħajr tiġrib tal‑ebda 
spiża żejda jew l‑ebda emenda 
tal‑attivitajiet tal‑kuntratt. Fejn, 
pereżempju, proġett ġie imblukkat 
minħabba impenn inadegwat mill‑aw ‑
toritajiet Serbi, ir‑riżorsi ffinanzjati 
taħt l‑IPA ġew allokati mill‑ġdid għal 
attivitajiet ġodda oħra. Il‑Kummissjoni 
ma qisitx reazzjoni aktar qawwija, eż. 
posponiment tal‑implimentazzjoni 
sakemm il‑problemi ġew riżolti jew 
saħansitra kanċellazzjoni tal‑proġett.
19 Osservazzjonijiet
38 
Ġeneralment, il‑kundizzjonijiet 
inkorporati fit‑tfassil ta’ proġetti ma 
kinux restrittivi biżżejjed biex iwasslu 
awtomatikament għal azzjoni korret ‑
tiva (ara l‑paragrafi 27 sa 29)21. Fl‑istess 
ħin, id‑delegazzjoni tal‑UE indiriz ‑
zat u rriżolviet problemi importanti 
min‑naħa tal‑benefiċjarju li għandhom 
mnejn jipperikolaw il‑proċessi ta’ 
sejħiet għall‑offerti, ta’ kkuntrat ‑
tar, u ta’ implimentazzjoni. Prob ‑
lemi li ma setgħux jiġu riżolti fil‑livell 
tad‑delegazzjoni tal‑UE ġew eskalati 
lill‑kumitati ta’ monitoraġġ u fl‑aħħar 
mill‑aħħar lill‑Kumitat Konġunt ta’ 
Monitoraġġ tal‑IPA.
Ġeneralment, il‑proġetti taħt 
l‑IPA ipproduċew l‑outputs 
ippjanati, iżda r‑riżultati lil 
hinn mill‑outputs jistgħu ma 
jkunux sostenibbli
39 
Il‑Qorti eżaminat jekk l‑outputs 
ippjanati u riżultati oħra kinux ink ‑
isbu u jekk il‑proċeduri ta’ sejħiet 
għall‑offerti u ta’ akkwist kinux ġew 
implimentati sewwa. Il‑Qorti eżaminat 
ukoll jekk l‑outputs u riżultati oħra 
tal‑proġetti x’aktarx li kienu se jibqgħu 
sostenibbli wara tmiem il‑finanzjament 
taħt l‑IPA.
40 
It‑Tabella 2 , għal proġetti relatati 
mal‑governanza, u t‑ Tabella 3 , għal 
proġetti f’oqsma oħra minbarra 
l‑governanza, juru stampa dettaljata 
tas‑sejbiet tal‑Qorti dwar l‑outputs 
u riżultati oħra tal‑proġetti. Il‑valutazz ‑
joni tal‑Qorti ħadet inkunsiderazzjoni, 
fejn disponibbli, il‑konklużjonijiet 
rilevanti mir‑rapporti u mill‑evalwa ‑
zzjonijiet tal‑Monitoraġġ orjentat lejn 
ir‑riżultati (MOR)22.Il‑proġetti taħt l‑IPA pproduċew 
il‑biċċa l‑kbira mill‑outputs 
ippjanati u riżultati lil hinn 
mill‑outputs
41 
Minkejja dewmien sistematiku, 
il‑proġetti awditjati kkompletati 
fiż‑żmien tal‑awditu kienu wasslu 
l‑biċċa l‑kbira mill‑outputs inizjal ‑
ment ippjanati jew irreveduti matul 
l‑implimentazzjoni tal‑proġetti. 
Fil‑fatt, it‑twassil tal‑outputs kien 
prerekwiżit biex isiru l‑pagamenti 
finali mill‑Kummissjoni, li jispjega 
għaliex kien hemm ftit li xejn każijiet 
ta’ outputs li ma kinux inkisbu bis‑sħiħ 
mal‑ikkompletar tal‑proġetti (ara 
l‑Kaxxi 7 , 9 u 10). Madankollu, xi 
wħud mis‑sejbiet tal‑awditjar qajmu 
l‑kwistjoni tal‑utilità ta’ ċerti outputs 
tal‑proġetti fit‑terminu medju jew twil, 
li ta’ sikwit ikunu relattivament żgħar 
(ara l‑paragrafu 48).
42 
Ġeneralment, il‑proġetti kisbu riżultati 
tajba, saħansitra lil hinn mill‑outputs, 
u b’hekk ikkontribwixxew għall‑ilħuq 
tal‑għanijiet ta’ assistenza taħt l‑IPA. 
Kumplessivament, it‑tmien proġetti 
awditjati taħt l‑IPA, li huma relatati 
mal‑governanza, għenu biex iżidu 
l‑kapaċitajiet tal‑istituzzjonijiet 
benefiċjarji u/jew biex itejbu l‑qafas 
legali nazzjonali (ara l‑ Kaxxa 6 ). 
Il‑Qorti identifikat nuqqasijiet materjali 
f’termini tar‑riżultati f’erba’ proġetti 
għall‑governanza (ara l‑ Kaxxa 7 ).21 Kif ikkonfermat mill ‑”Evaluation 
of the rule of law sector 
implemented and financed by 
IPA and other donors in Serbia” 
(Evalwazzjoni tas‑settur tal‑istat 
tad‑dritt implimentat 
u ffinanzjat mill‑IPA u minn 
donaturi oħra fis‑Serbja) (li 
tkopri l‑perjodu 2007‑2011), 
Abbozz Mejju 2013: “It is always 
a sign of poor design if 
a project is commenced under 
circumstances which are 
premature for proper delivery 
of its activities” (Huwa dejjem 
sinjal ta’ tfassil ta’ kwalità baxxa 
jekk proġett jinbeda taħt 
ċirkustanzi li jkunu prematuri 
għat‑twassil sewwa tal‑attivita ‑
jiet tiegħu) (p. 24) u “Condition ‑
ality should be introduced, with 
the possible sanction of 
suspending the implementa ‑
tion of the project” (Għandha 
tiġi introdotta l‑kundizzjonalità, 
bil‑possibbiltà ta’ sanzjoni li 
tinvolvi s‑sospensjoni 
tal‑implimentazzjoni 
tal‑proġett) (p. 59).
22 Notevolment l‑Evalwazzjoni 
u l‑metaevalwazzjoni interim 
tal‑assistenza taħt l‑IPA, 
ir‑Rapport tal‑Pajjiż dwar 
is‑Serbja, ECORYS, Awwissu 
2013. Ara wkoll 
l‑evalwazzjonijiet referenzjati 
fin‑noti 22, 24, 28 u 30 f’qiegħ 
il‑paġna.
20 Osservazzjonijiet
Eżempji ta’ riżultati tanġibbli minn proġetti relatati mal‑governanza
Il‑proġett 2 “Fight against corruption” (Ġlieda kontra l‑korruzzjoni) appoġġa b’suċċess it‑tqawwija tal‑kapaċità 
amministrattiva tal‑Aġenzija Kontra l‑Korruzzjoni (ACA), notevolment billi pprovda soluzzjonijiet tal‑IT. Huwa 
tejjeb ukoll il‑qafas ġuridiku u istituzzjonali għall‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni billi kkontribwixxa għall‑abbozzar 
ta’ strateġija u pjan ta’ azzjoni rreveduti, kontra l‑korruzzjoni.
Il‑proġett 5 “Municipal support programme” (Programm ta’ appoġġ muniċipali) kkontribwixxa għat‑tisħiħ 
tal‑kapaċitajiet tal‑amministrazzjonijiet lokali u għat‑titjib tal‑kwalità tas‑servizzi liċ‑ċittadini. Dan kien ikkon ‑
fermat minn awditi mill‑Qorti fuq il‑post fi Kraljevo (Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika) u Niš (Ċentru Tel ‑
efoniku u Ċentru għall‑Permessi tal‑Bini). Il‑proġett għen ukoll biex itejjeb il‑komunikazzjoni u l‑kooperazzjoni 
bejn il‑muniċipalitajiet u l‑kumpaniji tal‑utilitajiet pubbliċi li huma attivi fl‑oqsma tagħhom.
Eżempji ta’ riżultati mħallta minn proġetti relatati mal‑governanza
Fil‑qafas tal‑proġett 5 “Municipal support programme” (Programm ta’ appoġġ muniċipali), il‑modulu speċifiku 
li jappoġġa l‑inizjattiva ta’ bonds muniċipali kellu riżultati limitati. Il‑konferenza permanenti tal‑bliet żgħar 
u l‑muniċipalitajiet (tal‑SCTM) ħeġġet il‑bonds muniċipali bħala alternattiva għal selfiet bankarji tradizzjonali, 
iżda kellha tiffaċċja oppożizzjoni mill‑banek u reżistenza għall‑bidla mill‑muniċipalitajiet. Il‑volum ta’ bonds 
muniċipali kien dgħajjef b’mod estrem. F’nofs l ‑2013, żewġt ibliet biss kienu ħarġu bonds muniċipali: il‑belt ta’ 
Novi Sad, għal EUR 35 miljun u l‑Belt ta’ Pančevo, għal EUR 1 miljun. Is‑suq sekondarju ffinanzjat mill‑IPA qatt 
ma kien beda jaħdem minħabba l‑għadd baxx ta’ ħruġ.
Il‑proġett 8 “Public Internal Financial Control”, (Kontroll Finanzjarju Intern Pubbliku) kien ta’ suċċess fit‑twaqqif 
ta’ unità ċentrali ta’ armonizzazzjoni (CHU) fi ħdan il‑Ministeru tal‑Finanzi, iżda fiż‑żmien tal‑awditu l‑unità 
kienet qed tiffoka r‑riżorsi kollha tagħha fuq attivitajiet ta’ taħriġ u kienet għadha ma teżerċitax responsab ‑
biltajiet tradizzjonali oħra tas‑CHU, bħall‑iżviluppar ta’ strateġiji u standards tal‑awditjar intern. B’mod par ‑
tikolari, is‑CHU kienet għadha ma pprovdiet l‑ebda appoġġ dwar il‑valutazzjoni tar‑riskju u l‑ġestjoni tal‑frodi 
lill‑maniġers finanzjarji u lill‑awdituri interni. L‑unitajiet tal‑awditjar intern ippjanati kienu formalment stab ‑
biliti iżda kienu qed jiffaċċjaw problemi bil‑persunal. Madankollu, il‑proġett irnexxielu jiżviluppa skema ta’ 
ċertifikazzjoni għall‑awdituri interni.
Eżempji ta’ riżultati tajbin minn proġetti taħt l‑IPA li mhumiex relatati 
mal‑governanza
Elementi ffinanzjati taħt l‑IPA tal‑proġett 13 “Electric power of Serbia” (Potenza elettrika tas‑Serbja) kienu 
kisbu r‑riżultati mistennija li jikkonċernaw il‑bini tal‑kapaċità għall‑akkwist, u l‑installazzjoni ta’ sistemi kontra 
t‑tniġġis li huma konformi mal‑acquis.
L‑għotjiet tal‑OSĊ relatati mal‑korruzzjoni inklużi fil‑proġett 15 “Civil Society dialogue” (Djalogu tas‑soċjetà 
ċivili) kisbu riżultati sostenibbli bħall‑iżvilupp ta’ metodoloġiji prattiċi għall‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni fis‑set ‑
tur tas‑saħħa u l‑monitoraġġ ta’ proċeduri ta’ akkwist pubbliku miċ‑ċittadini, u r‑realizzazzjoni ta’ stħarriġ 
dwar sistema ta’ integrità nazzjonali.Kaxxa 6 Kaxxa 7 Kaxxa 8
21 Osservazzjonijiet
43 
Mis‑seba’ proġetti awditjati f’oqsma 
ta’ intervent minbarra l‑governanza, 
erbgħa kienu kisbu jew fil‑biċċa 
l‑kbira kienu fit‑triq it‑tajba biex jiksbu 
r‑riżultati ppjanati lil hinn mill‑outputs 
(ara l‑ Kaxxa 8 ) u tnejn ġew ivvalu ‑
tati bħala parzjalment effettivi (ara 
l‑Kaxxa 9 ). Fiż‑żmien tal‑awditu, 
is‑seba’ proġett, il‑proġett 12 “Žeželj 
Bridge” (il‑Pont ta’ Žeželj), kien għadu 
għaddej u kien mistenni li jaffaċċja 
18‑il xahar dewmien. Il‑proġetti ta’ 
infrastruttura l‑kbar huma preval ‑
enti fil‑listi dwar il‑konġestjonijiet 
u jiżvelaw problema rikorrenti ta’ 
progress wieqaf u skadenzi li ma 
jintlaħqux23. Qabel, l‑UE kienet iffinan ‑
zjat żewġ proġetti oħra għall‑appoġġ 
tar‑rikostruzzjoni tal‑pont ta’ 
Žeželj: proġett taħt CARDS 200424 
għall‑finanzjament tal‑ispeċifikazzjoni 
dettaljata tat‑tfassil u proġett tal ‑
2008 taħt l‑IPA għas‑superviżjoni 
tar‑rikostruzzjoni. Minkejja finanzja ‑
ment sostanzjali u assistenza teknika 
mill‑UE, l‑awtoritajiet Serbi għadhom 
dgħajfa fl‑ippjanar u l‑implimentazz ‑
joni ta’ proġetti għall‑investiment. 
Id‑disponibbiltà ta’ permessi tal‑bini tibqa’ problema serja li l‑Kummiss ‑
joni qed tindirizza progressivament 
fil‑programmazzjoni tal‑IPA (ara 
l‑paragrafu 31).23 Evaluation of effectiveness and 
efficiency of development 
assistance to the Republic of 
Serbia per sector  (Evalwazzjoni 
tal‑effettività u l‑effiċjenza 
tal‑assistenza fl‑iżvilupp 
lir‑Repubblika tas‑Serbja skont 
is‑settur), Maxima Consulting, 
ir‑referenza SWE14/OC01 ‑18, 
2014, p. 80.
24 Matul il‑perjodu 2000 ‑06, 
il‑programmi li kienu qed 
jappoġġaw lis‑Serbja kienu 
fil‑biċċa l‑kbira ffinanzjati taħt 
ir‑Regolament CARDS 
tal‑Kunsill (KE) Nru 2666/2000 
tal‑5 ta’ Diċembru 2000 dwar 
l‑assistenza għall‑Albanija, 
il‑Bosnja u l‑Ħerzegovina, 
il‑Kroazja, ir‑Repubblika 
Federali tal‑Jugoslavja u dik li 
qabel kienet ir‑Repubblika 
Yugoslava tal‑Maċedonja, li 
jħassar ir‑Regolament (KE) Nru 
1628/96 u li jemenda 
r‑Regolamenti (KEE) Nru 
3906/89 u (KEE) Nru 1360/90 
u d‑Deċiżjonijiet 97/256/KE 
u 1999/311/KE (ĠU L 306, 
7.12.2000, p. 1). CARDS huwa 
akronimu għal Għajnuna 
Komunitarja 
għar‑Rikostruzzjoni, l‑Iżvilupp 
u l‑Istabbilizzazzjoni.
Eżempji ta’ proġetti li huma parzjalment effettivi taħt l‑IPA li mhumiex relatati 
mal‑governanza
Il‑proġett 11 “Private sector competitiveness” (Kompetittività tas‑settur privat) parzjalment kiseb ir‑riżultati 
mistennija fir‑rigward tat‑tqawwija tal‑istituzzjonijiet: fil‑livell governattiv, l‑istrateġija ta’ raggruppament 
teħtieġ li titfassal mill‑ġdid u hemm ħtieġa għall‑iżviluppar ta’ miżuri ta’ appoġġ effettivi għall‑iżvilupp 
tal‑katina lokali. L‑ilħuq parzjali tal‑objettivi ġie nnutat ukoll għall‑internazzjonalizzazzjoni: intlaħqu ħamsa 
minn tmien objettivi.
Il‑proġett 14 “Rural development” (Żvilupp Rurali) kien ukoll parzjalment effettiv. L‑Aġenzija tal‑Pagamenti 
u l‑Awtorità Maniġerjali kienu ġew stabbiliti, iżda l‑akkreditament tagħhom kien iddewwem (b’1,5 snin 
fiż‑żmien tal‑awditu) minħabba żviluppi barra l‑kontroll tal‑proġett. L‑Aġenzija tal‑Pagamenti ma kinitx kapaċi 
tassorbi l‑attivitajiet ippjanati tal‑proġetti, b’mod partikolari t‑taħriġ. It‑tieni element tal‑proġett (Leader) ukoll 
kiseb riżultati parzjali. L‑isforzi biex jiġu ffurmati l‑istrutturi lokali ppjanati kienu ta’ suċċess iżda l‑proġett ma 
kienx kapaċi jiżviluppa massa kritika ta’ persunal imħarreġ.Kaxxa 9
22 Osservazzjonijiet
Il‑proċeduri ta’ sejħiet 
għall‑offerti u ta’ akkwist kienu 
ġeneralment effettivi
44 
Il‑proċeduri ta’ sejħiet għall‑offerti 
u ta’ akkwist instabu ġeneralment 
adegwati għall‑iżgurar tat‑twassil 
f’waqtu tal‑outputs mistennija25. 
Madankollu, f’erba’ proġetti awditjati, 
kien hemm problemi severi bl‑akkwist 
tat‑tagħmir ppjanat kollu jew ta’ parti 
minnu, b’mod partikolari fejn kien 
hemm tagħmir speċjalizzat u sensittiv 
ikkonċernat (ara l‑ Kaxxa 10 ).
45 
Il‑Kummissjoni ma rrikjediet l‑ebda 
dokument ta’ monitoraġġ fil‑qosor 
dwar l‑istorja ta’ offerti li ma kellhomx 
suċċess u ma analizzatx ir‑raġunijiet 
għalfejn xi offerti ma kellhomx suċċess, 
saħansitra ripetutament. Ma nstabet 
l‑ebda evidenza li kien hemm ader ‑
enza mad‑dispożizzjonijiet tal‑Gwida 
ta’ Programmazzjoni tal‑IPA 2008 dwar 
tagħmir speċjalizzat26.Il‑prospett ta’ sostenibbiltà 
tal‑proġetti tal‑IPA ma kienx 
sodisfaċenti bis‑sħiħ
46 
F’żewġ terzi mill‑proġetti awdit ‑
jati, il‑Qorti sabet problemi relatati 
mas‑sostenibbiltà ta’ ċerti outputs 
individwali u ta’ riżultati oħra. Is‑sos ‑
tenibbiltà tal‑benefiċċji pprovduti 
mill‑oġġetti mixtrija kienet f’riskju 
b’mod partikolari meta deċiżjonijiet 
kruċjali kienu neqsin jew meta 
l‑benefiċjarju ma kellux biżżejjed 
riżorsi baġitarji u kien jiddependi 
mid‑donaturi (ara l‑ Kaxxa 11 ). 
Is‑sostenibbiltà ta’ proġetti relatati 
mal‑governanza kienet ipperikolata 
b’mod partikolari minħabba prob ‑
lemi bil‑persunal, li saru aktar diffiċli 
minħabba l‑miżuri ta’ awsterità 
meħuda mill‑Gvern tas‑Serbja b’riżultat 
tal‑kriżi globali (ara l‑ Kaxxa 12 ).25 Peress li d‑delegazzjoni tal‑UE 
daħlet għall‑proċeduri ta’ 
akkwist taħt ġestjoni 
ċentralizzata, ma tista’ tinsilet 
l‑ebda konklużjoni 
mill‑proġetti fir‑rigward 
tal‑kapaċità amministrattiva 
tal‑Awtoritajiet Serbi fil‑qasam 
tal‑akkwist.
26 Għal proġetti ta’ investiment 
jew elementi ta’ proġetti li 
jkopru tagħmir speċjalizzat jew 
b’ammont sostanzjali assenjat, 
l‑approvazzjoni finali tal‑fiche 
relatata tal‑proġett se tkun 
suġġetta għall‑preżentazzjoni 
minn qabel ta’ studju adegwat 
tas‑suq. Kwalunkwe eċċezzjoni 
meħtieġa minn din ir‑regola 
teħtieġ li tiġi ġġustifikata 
bil‑miktub mill‑Koordinatur 
Nazzjonali tal‑IPA 
lill‑Kummissjoni Ewropea 
(il‑Parti 7.2 tal‑Gwida ta’ 
Programmazzjoni tal‑IPA).
Eżempji ta’ problemi fis‑sejħiet għall‑offerti u fl‑akkwist
Fil‑proġett 1 “Police reform” (Riforma tal‑pulizija), il‑proċess ta’ sejħiet għall‑offerti għat‑tagħmir meħtieġ għal 
sorveljanza sigrieta, għaddielu l‑ħin u l‑fondi allokati fl‑aħħar ġew diżimpenjati. In‑nuqqas ta’ suċċess biex 
jiġi akkwistat it‑tagħmir idgħajjef l‑impenn tal‑benefiċjarju u għadu qed iħassar il‑kapaċità tad‑dipartiment 
tal‑kontroll intern biex dan jiġġieled kontra l‑korruzzjoni fi ħdan il‑forza tal‑pulizija b’mod effettiv, li kien għan 
ewlieni tal‑proġett.
Fil‑proġett 6 “Support to customs” (Appoġġ lid‑Dwana), il‑lott 2 tat‑tagħmir iffinanzjat taħt l‑IPA (ilbies) 
fl‑aħħar twaqqa’ mill‑offerta minħabba diffikultajiet ta’ konformità mar‑regoli tal‑oriġini tal‑UE u ġie ffinanzjat 
direttament mis‑Serbja.Kaxxa 10
23 Osservazzjonijiet
Eżempji ta’ problemi bil‑persunal fi proġetti relatati mal‑governanza
Is‑sostenibbiltà tar‑riżultati tal‑proġett 8 “Public internal financial control (PIFC)” (Kontroll finanzjarju intern 
pubbliku (PIFC)) tiddependi mill‑abbiltà tal‑Ministeru tal‑Finanzi li joħloq pula permanenti u adegwata ta’ 
awdituri interni b’ħiliet speċjalizzati fis‑settur pubbliku. Billi jinsab f’kompetizzjoni mas‑settur privat u mal‑Is ‑
tituzzjoni tal‑Awditjar tal‑Istat, sabha diffiċli biex jiffinalizza l‑pjan ta’ reklutaġġ tiegħu u biex jillimita d‑daw ‑
ran tal‑persunal28.
Id‑dawran tal‑persunal iqiegħed f’riskju wkoll il‑kapaċità istituzzjonali tal‑korpi ġodda inkarigati mill‑impli ‑
mentazzjoni tal‑komponent tal‑iżvilupp rurali tal‑IPA, iffinanzjat permezz tal‑proġett 14 “Rural Development” 
(Żvilupp Rurali)29.
28 L‑unitajiet tal‑Awditjar Intern miżjura matul l‑awditu kienu qed jiffaċċjaw problemi bil‑persunal. Fil‑Ministeru tal‑Ġustizzja, kien hemm żewġ awdituri 
interni (mhux ċertifikati) minflok it‑tmienja ppjanati. Fil‑Ministeru tal‑Finanzi, kien hemm awditur intern wieħed biss (il‑Kap tal‑Unità) attiv mit‑tlieta li 
huma ppjanati.
29 Ara wkoll “Evaluation of Agriculture and Rural development Sector implemented and financed by IPA programme and other donors” (Evalwazzjoni 
tas‑Settur tal‑Agrikoltura u l‑Iżvilupp rurali implimentat u ffinanzjat mill‑programm tal‑IPA u minn donaturi oħra), Jannar 2013, Evalwazzjoni 
tas‑settur, pp. 37‑39.Eżempji ta’ riskji għas‑sostenibbiltà
Għas‑sostenibilità tal‑proġett 3 “Judiciary system” (Sistema ġudizzjarja) id‑deċiżjoni kruċjali dwar liema 
sistema (SPUE tal‑UE jew AVP tal‑Istati Uniti) kellha titferrex lin‑netwerk ta’ Qrati Serb kienet għadha ma 
tteħditx mill‑awtoritajiet Serbi fiż‑żmien tal‑awditu. Id‑disponibbiltà tal‑finanzjament għal tifrix man‑nazzjon 
kollu ma kinitx ċara u x’aktarx li kienet se tixxekkel minn problemi bit‑tul ta’ ħajja tas‑softwer u b’ħardwer 
insuffiċjenti jew skadut. Madwar 70 % tal‑baġit tal‑IT għall‑ġudikatura fis‑Serbja ġie pprovdut permezz tal‑IPA 
jew donaturi oħra, bit ‑30 % li jifdal ġej mill‑baġit tal‑Istat, li mhijiex soluzzjoni sostenibbli għall‑iżvilupp tal‑IT 
u għall‑iżgurar ta’ sjieda mill‑benefiċjarji.
Il‑problema prinċipali bis‑sostenibbiltà fil‑proġett 9 “Regional development” (Żvilupp Reġjonali) kienet 
l‑istruttura organizzazzjonali mhux ċara għall‑politika ta’ żvilupp reġjonali, kemm fil‑livell nazzjonali kif 
ukoll dak reġjonali. Ma kien hemm l‑ebda konsensus ċar dwar il‑grad ta’ deċentralizzazzjoni u dwar kif 
ir‑reġjonalizzazzjoni kienet se tiġi inkwadrata.27 Kien hemm riskju sostanzjali li l‑aġenziji reġjonali ta’ żvilupp 
(RDAs) appoġġati ma setgħux ikomplu joperaw mingħajr rwoli u responsabbiltajiet ċari. Huma ffaċċjaw ukoll 
problemi finanzjarji sinifikanti u kienu għadhom jiddependu mid‑donaturi.
Ma kien hemm l‑ebda ppjanar u skedar għal sostituzzjoni tal‑ambulanzi ffinanzjati taħt l‑IPA li dalwaqt kienu 
se jaslu fi tmiem il‑ħajja operattiva tagħhom u li kien qed ikollhom spejjeż ta’ manutenzjoni dejjem jogħlew. 
Għalhekk ma kienx ċert jekk kapaċitajiet imsaħħa li rriżultaw mill‑proġett 10 “Emergency Medical Service” 
(Servizz Mediku ta’ Emerġenza) setgħux jiġu sostnuti fuq medda twila ta’ żmien.
27 Evalwazzjoni ex‑ante  tal‑pjan nazzjonali għall‑iżvilupp reġjonali u l‑istrateġiji ta’ żvilupp reġjonali, IBF International Consulting, Lulju 2012, p. 7.Kaxxa 12 Kaxxa 11
24 Osservazzjonijiet
47 
Filwaqt li l‑leġiżlazzjoni spiċċat kienet 
ta’ xkiel għall‑effettività ta’ ċerti ele ‑
menti tal‑proġetti (ara l‑paragrafu 28), 
f’xi każijiet wasslet għas‑sostenibbiltà 
ta’ proġetti sħaħ. Il‑liġi ġdida Serba 
dwar l‑akkwist pubbliku, pereżempju, 
żgurat is‑sostenibbiltà ta’ ħafna 
mir‑riżultati tal‑proġett 7 “Public 
Procurement” (Akkwist pubbliku), kif 
ukoll xi wħud mill‑isforzi ffinanzjati 
mill‑għotjiet għal azzjonijiet awditjati 
taħt il‑proġett 15 “Civil Society dia ‑
logue” (djalogu tas‑Soċjetà Ċivili). Tabella 2Proġetti taħt l‑IPA relatati mal‑governanza — Valutazzjoni ta’ outputs u ta’ riżultati 
oħra
Kriterji tal‑awditjarProġett1. Police Reform (Riforma 
tal‑Pulizija)
2. Fight against corruption 
(Ġlieda kontra l‑korruzzjoni)
3. Judiciary System (Sistema 
ġudizzjarja)
4. Prosecutors and penal sys ‑
tem (Prosekuturi u sistema 
penali)
5. Municipal Support 
Programme (Programm ta’ 
Appoġġ Muniċipali)
6. Serbian Customs (Dwana 
Serba)
7 . Public Procurement Of ‑
fice (Uffiċċju tal‑Akkwist 
Pubbliku)
8. Public Internal Financial Con ‑
trol (PIFC) (Kontroll Finanzjarju 
Intern Pubbliku (PIFC)) il‑Fażi 3
L-outputs ippjanati twasslu.
Inkisbu r -riżultati mistennija lil hinn mill -outputs.MA
għadu 
għaddej
Il-proċeduri ta’ sejħiet għall -offerti u ta’ akkwist 
tħejjew b’mod adegwat sabiex jiġi żgurat it -twassil 
f’waqtu tal -outputs mistennija.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali meħtieġa għall -iżgurar 
tal-effettività tal -intervent kienet stabbilita.
Il-proġett kellu prospetti tajbin għas -sostenibbiltà 
wara tmiem il -finanzjament taħt l -IPA, b’mod 
partikolari: il -finanzjament wara l -IPA kien garantit 
u l-benefiċjarju kellu s -sjieda u l -kapaċità biex 
jiżgura l -kontinwità tal -proġett.
Sodisfaċenti
Parzjalment sodisfaċenti
Mhux sodisfaċenti
25 Osservazzjonijiet
48 
Hemm nuqqas ta’ sforzi ta’ segwitu 
xierqa fir‑rigward tas‑sostenibbiltà. 
L‑impatt u l‑utilità tal‑kuntratti rara ‑
ment jiġu vvalutati wara li l‑kuntratti 
jkunu spiċċaw. Għadhom ma tnedewx 
eżerċizzji ta’ MOR ex post  fis‑Serbja 
bil‑ħsieb li tiġi ċċekkjata s‑sostenib ‑
biltà, fuq terminu medju u dak twil, 
tar‑riżultati tal‑proġetti taħt l‑IPA. 
Il‑proġetti/kuntratti nfushom ma 
humiex responsabbli mill‑impatt 
fuq terminu medju jew twil jew 
mis‑sostenibbiltà tar‑riżultati ppjanati. Tali responsabbiltà tieqaf minnufih 
ma’ tmiem l‑attivitajiet kuntrattati. 
Mekkaniżmu ta’ segwitu xieraq huwa 
nieqes b’mod partikolari meta l‑utilità 
prattika ta’ ċerti riżultati tanġibbli 
tkun tista’ tiġi vvalutata biss snin 
wara li l‑proġett, pereżempju fil‑każ 
ta’ dokumenti ta’ politika, protokolli, 
proċeduri, manwali, analiżijiet, studji 
varji, eċċ. jew meta dan ikun iddikjarat 
espliċitament eż. fil‑proġetti 1 “ Po‑
lice reform ” (Riforma tal‑pulizija) u 10 
“Emergency Medical Service ” (Servizz 
Mediku ta’ Emerġenza).Tabella 3Proġetti taħt l‑IPA mhux relatati mal‑governanza — Valutazzjoni ta’ outputs u ta’ 
riżultati oħra
Kriterji tal‑awditjarProġett9. Regional Development 
Programme (Programm 
ta’ Żvilupp Reġjonali)
10. Emergency Medical 
Services (Servizzi Mediċi 
ta’ Emerġenza)
11. Private Sector Com ‑
petitiveness (Kompetit ‑
tività tas‑Settur Privat)
12. Žeželj Bridge (Pont ta’ 
Žeželj) 
13. Electric Power of 
Serbia (Potenza Elettrika 
tas‑Serbja) 
14. Rural Development 
policies (Politiki ta’ 
Żvilupp Rurali) 
15. Civil Society (Soċjetà 
Ċivili)
L-outputs ippjanati twasslu.MA
għadu 
għaddej
Inkisbu r -riżultati mistennija lil hinn mill -outputs.MA
għadu 
għaddej
Il-proċeduri ta’ sejħiet għall -offerti u ta’ akkwist 
tħejjew b’mod adegwat sabiex jiġi żgurat it -twassil 
f’waqtu tal -outputs mistennija.
Il-leġiżlazzjoni nazzjonali meħtieġa għall -iżgurar 
tal-effettività tal -intervent kienet stabbilita.MA
Il-proġett kellu prospetti tajbin għas -sostenibbiltà wara 
tmiem il -finanzjament taħt l -IPA, b’mod partikolari: 
il-finanzjament wara l -IPA kien garantit u li l -benefiċjarju 
kellu s -sjieda u l -kapaċità biex jiżgura l -kontinwità 
tal-proġett.
Sodisfaċenti
Parzjalment sodisfaċenti
Mhux sodisfaċenti
26 Osservazzjonijiet
It‑tieni parti  — Ġestjoni 
mill‑Kummissjoni 
tal‑assistenza mhux 
finanzjarja b’appoġġ 
għall‑governanza
Il‑Kummissjoni indirizzat 
problemi tal‑governanza 
b’mod estensiv fid‑djalogu 
tagħha mas‑Serbja b’impatt 
dejjem aktar pożittiv
49 
Il‑Qorti eżaminat jekk id‑djalogu bejn 
l‑UE u s‑Serbja indirizzax espliċitament 
problemi ewlenin bil‑governanza 
u inkludiet it‑twaqqif ta’ punti ta’ 
azzjoni u s‑segwitu tagħhom. Hija 
eżaminat ukoll jekk il‑prijoritajiet 
politiċi tteħdux abbord fil‑formulazz ‑
joni ta’ politiki u fit‑tfassil ta’ proġetti. 
Il‑Qorti analizzat 10 proġetti reċenti 
taħt l‑IPA implimentati f’setturi li ma 
jinkludux il‑governanza (ara l‑ An-
ness II ) biex tivvaluta l‑punt sa fejn 
il‑governanza u l‑ġlieda kontra l‑korru ‑
zzjoni ġew inkorporati bħala kwistjoni ‑
jiet trażversali f’dawn il‑proġetti.
Kien hemm djalogu strutturat 
bejn il‑Kummissjoni u s‑Serbja 
dwar il‑governanza
50 
Il‑Ftehim ta’ Stabbilizzazzjoni 
u Assoċjazzjoni (ara l‑paragrafu 2) jin ‑
kludi dispożizzjonijiet dwar id‑djalogu 
bejn l‑UE u s‑Serbja dwar kwistjonijiet 
politiċi u politiki ta’ kooperazzjoni30. 
Il‑Kummissjoni stabbilixxiet sistema 
kumplessa ta’ laqgħat uffiċjali u inqas 
formali u dokumenti f’livelli multipli 
biex tippermetti djalogu kontinwu ap ‑
profondit mas‑sħab Serbi. L‑istrutturi 
stabbiliti għad‑Djalogu Permanenti 
Rinfurzat (DPR), għad‑djalogu ta’ Fte ‑
him Interim (FI) u għad‑djalogu ta’ liv ‑
ell ogħla taħt l‑IPA huma rappreżentati fil‑Figura 2 . ll‑Figura 3  turi l‑kumples ‑
sità tad‑djalogu ta’ politika kumplessiv 
u tal‑programmazzjoni taħt l‑IPA.
51 
Id‑DPR ta importanza kbira lir‑riforma 
tal‑amministrazzjoni pubblika (RAP) 
u lir‑riforma tas‑settur tal‑ġustizzja, 
inkluża l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni, 
bħala parti mill‑kriterji politiċi. Dawn 
l‑oqsma ġew indirizzati fid‑dettall 
b’mod konsistenti kemm mid‑DPR 
kif ukoll minn sotto‑DPR deżinjati. 
L‑importanza kontinwata tar‑riforma 
ġudizzjarja u l‑ġlieda kontra l‑korru ‑
zzjoni b’rabta mal‑istatus tas‑Serbja 
bħala pajjiż kandidat tintwera mill‑fatt 
li l‑kapitoli relatati tal‑acquis (23 u 24) 
huma ttrattati kmieni fil‑proċess 
tan‑negozjati, fuq il‑bażi tal‑esperjen ‑
za ta’ proċessi preċedenti ta’ adeżjoni.30 Notevolment it‑Titoli II u VIII 
tal‑FSA.
27 Osservazzjonijiet
Strutturi tad‑Djalogu bejn l‑UE u s‑Serbja (sa Settembru 2013)Figura 2
Struttura tad-Djalogu taħt l-IPAFtehim Interim (FI)
Struttura tad-Djalogu
L-Istati Membri 
tal-UE biss
Il-Gvern 
tas-SerbjaIl-KummissjoniStati Membri 
tal-UE
Il-Gvern 
tas-Serbja 
(NIPAC 
u SEIO)Il-KummissjoniKumitat Annwali 
tal-IPA
Il-Gvern 
tas-SerbjaIl-KummissjoniKumitat 
Annwali tal-IA
Trasport
Suq Intern 
u Kompetizzjoni
Kummerċ, 
Dwana u Tassazzjoni
Agrikoltura 
u Sajd
StatistikaSottokumitati 
tal-IAFSA
Plenarja tad-DPR 
Annwali 
Ġustizzja, Libertà, 
Sigurtà
Trasport, Enerġija, 
Ambjent, Politika Reġjonali
Suq InternPolitika Soċjali, 
Soċjetà tal-Infor-mazzjoni, Awdjoviżiv, Riċerka u Innovazzjoni
Kwistjonijiet 
Ekonomiċi u Finanzjarji, Statistika
Agrikoltura, Sajd, 
Sikurezza tal-Ikel
IndustrijaSottokumitati 
tad-DPRKumitat Konġunt 
ta’ Monitoraġġ 
tal-IPA
Gruppi ta’ Ħidma 
Settorjali / 
Sottokumitati 
għall-Monitoraġġ 
tas-Setturi
Stat tad-drittRiforma tal-Ammin-
istrazzjoni Pubblika
L-OSĊ u l-MidjaŻvilupp EkonomikuTrasportŻvilupp SoċjaliAgri u Żvilupp RuraliAmbjent u EnerġijaFtehim ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni 
(FSA)
Struttura tad-Djalogu Permanenti 
Rinfurzat (DPR)
Sors:  Il‑QEA, fuq il‑bażi ta’ informazzjoni mill‑Kummissjoni u mis‑SEAE.
28 Osservazzjonijiet
Elementi Ewlenin tad‑Djalogu bejn l‑UE u s‑Serbja relatat mal‑Politika u mal‑IPAFigura 3
Djalogu Politiku Djalogu ta’ Politika Implimentazzjoni u Segwitu
Rapport tal-Awditjar Evalwazzjonijiet Rapporti tal-MORRapporti Annwali 
ta’ Progress 
tal-Kummissjoni Rapporti Interim 
u Finali dwar 
il-KuntrattIl-KummissjoniRappurtar, Monitoraġġ u EvalwazzjoniProposti għal ProġettiIs-SerbjaValutazzjoni tal-Ħtiġijiet 
tas-SerbjaProgramm dwar 
l-Integrazzjoni tas-Serbja 
ﬂ-UE
Programm 
Annwali tal-IPADeċiżjoni ta’ 
FinanzjamentDIPP QFPIIs-Serbja
Il-KummissjoniIl-KummissjoniKomunikazzjonijiet 
tal-KummissjoniDokument ta’ 
Strateġija dwar 
it-TkabbirKonklużjonijiet 
tal-KunsillRapporti tal-PESħubija 
EwropeaFI FSA
Aġġustamenti Kuntrattwali Sejħiet għall-Oﬀerti, AkkwistDeċiżjoni għat-tnedija 
ta’ kuntrattIl-KummissjoniImplimentazzjoni tal-Proġett/KuntrattIppjanar tal-IPAQafas tal-Istrateġija Politika
Pjanijiet ta’ Azzjoni 
Nazzjonali tas-SerbjaStrateġiji Nazzjonali 
tas-Serbja
Sors:  Il‑QEA, abbażi ta’ informazzjoni mill‑Kummissjoni u mis‑SEAE.
29 Osservazzjonijiet
52 
Normalment, ir‑riforma tal‑ġestjoni 
tal‑finanzi pubbliċi (ĠFP) kienet tiġi in ‑
dirizzata mill‑plenarji tad‑DPR taħt l‑in ‑
testatura tar‑RAP , iżda rċeviet kemxejn 
inqas enfasi intensa mill‑oqsma l‑oħra 
ta’ governanza. Madankollu, suġġetti 
speċifiċi tal‑ĠFP — bħall‑Istituzzjoni 
tal‑Awditjar tal‑Istat, il‑kontroll fi ‑
nanzjarju intern pubbliku (PIFC), 
l‑Unità Ċentrali ta’ Armonizzazzjoni, 
l‑awditu intern u l‑liġi dwar is‑sistema 
baġitarja — ġew indirizzati f’aktar det ‑
tall fil‑livell tas‑sotto‑DPR.
53 
Il‑Kummissjoni kellha opportunità 
addizzjonali biex tiddiskuti kwistjoni ‑
jiet tal‑ĠFP mas‑Serbja meta kienet 
qed tfassal it‑termini tal‑programm 
ta’ appoġġ baġitarju ġenerali 
għas‑Serbja taħt il‑Komponent I tal‑IPA 
għall ‑2009. Il‑programm kellu l‑għan 
li jappoġġa l‑istabbiltà makrofinanz ‑
jarja fis‑Serbja fuq terminu qasir u li 
jippermetti lill‑pajjiż isegwi riformi 
strutturali minkejja l‑kriżi ekonomika31. 
Il‑kundizzjonijiet għall‑pagament if ‑
fukaw notevolment fuq l‑affidabbiltà 
tal‑proċeduri finanzjarji u amminis ‑
trattivi fis‑Serbja, il‑preżentazzjoni 
mill‑Gvern Serb ta’ liġi baġitarja 
ġdida u l‑adozzjoni ta’ dokument ta’ 
strateġija dwar il‑kontroll finanzjarju 
fis‑settur pubbliku. Kundizzjoni oħra 
kienet it‑tnedija ta’ aġġornament 
tal‑PEFA bil‑għan li jitfassal pjan 
direzzjonali tal‑ĠFP . Il‑Kummissjoni 
qieset li dawn il‑kundizzjonijiet kollha 
kienu ġew issodisfati sa tmiem l ‑2010. 
Għalkemm is‑Serbja ma ħejjietx pjan 
direzzjonali tal‑ĠFP speċifiku, il‑Qorti 
sabet li l‑istrateġija tas‑Serbja tar‑RAP 
għall ‑2013‑16 tindirizza xi problemi 
tal‑ĠFP . Barra minn hekk, il‑liġi tal ‑2012 
dwar l‑Akkwist Pubbliku rrettifikat 
għadd min‑nuqqasijiet identifikati 
fis‑snin preċedenti.Id‑djalogu kien jinkludi 
it‑twaqqif sistematiku ta’ 
punti ta’ azzjoni relatati 
mal‑governanza tajba 
u s‑segwitu tagħhom
54 
L‑istrutturi f’diversi livelli (ara l‑ Figuri 2  
u 3) pprovdew bażi soda għal djalogu 
miftuħ biex il‑prijoritajiet jiġu miftie ‑
hma, stabbiliti, segwiti u mmonitorjati. 
Kemm il‑laqgħat tad‑DPR kif ukoll 
dawk tas‑sottokumitati rrevedew 
speċifikament, minn sena għal sena, 
punti ta’ azzjoni relatati ma’ problemi 
ewlenin tal‑governanza.
55 
Il‑proċess ta’ monitoraġġ tal‑Kum ‑
missjoni huwa kkonkretizzat fir‑rap ‑
porti annwali ta’ progress. L‑analiżi 
tal‑Qorti sabet li r‑rapporti ta’ progress 
tal‑Kummissjoni vvalutaw b’mod 
realistiku l‑progress li sar fl‑oqsma 
ewlenin ta’ governanza fis‑Serbja. 
Skont ir‑rapporti, is‑snin 2007‑13 raw 
xi riżultati tanġibbli fil‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni, li jvarjaw mit‑twaqqif 
ta’ qafas istituzzjonali (bl‑involviment 
ta’ assistenza taħt l‑IPA), permezz 
tal‑parteċipazzjoni akbar mill‑OSĊ, 
sa investigazzjonijiet fir‑rigward ta’ xi 
każijiet ta’ korruzzjoni bi profili għolja. 
Ġie wkoll ipperċepit progress fir‑ri ‑
forma tal‑amministrazzjoni pubblika 
u fl‑element tal‑kontroll finanzjarju 
tar‑riforma tal‑ġestjoni tal‑finanzi 
pubbliċi, u wkoll progress notevoli 
fil‑qasam tal‑akkwist pubbliku. Ir‑ri ‑
forma tas‑settur tal‑ġustizzja kellha 
l‑aktar defiċjenzi fost l‑oqsma ewlenin 
tal‑governanza tajba, bi ftit li xejn pro ‑
gress irrappurtat mill ‑2007 ‘l hawn.31 EUR 100 miljun tal‑allokazzjoni 
tal‑2009 għas‑Serbja taħt l‑IPA 
ġew deżinjati għall‑appoġġ 
baġitarju. Dan issuplimenta 
programm rrevedut ta’ EUR 2,9 
biljun tal‑FMI u selfiet mill‑Bank 
Dinji marbuta mal‑politika 
tal‑iżvilupp.
30 Osservazzjonijiet
56 
Min‑naħa tas‑Serbja, mill ‑2010 ’l 
quddiem, il‑pjanijiet ta’ azzjoni naz ‑
zjonali għall‑implimentazzjoni tar‑rak ‑
komandazzjonijiet tal‑Kummissjoni 
jagħtu evidenza ta’ għanijiet u kompiti 
trasparenti, kif ukoll monitoraġġ ade ‑
gwat u sistematiku u sommarju, faċli li 
jitqabbel, tal‑azzjoni ta’ segwitu.
Id‑djalogu stabbilixxa rabtiet 
bejn il‑prijoritajiet politiċi 
u l‑formulazzjoni ta’ politiki
57 
Id‑dokumenti prinċipali ta’ program ‑
mazzjoni taħt l‑IPA għas‑Serbja32 
mis‑snin 2007 sa 2013 ‑ li l‑eżitu 
tagħhom huwa bażikament doku ‑
menti ta’ djalogu ewlenin ‑ koprew 
l‑oqsma ewlenin ta’ governanza 
b’mod suffiċjenti, għalkemm ir‑rifor ‑
ma tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi 
rċeviet enfasi kemxejn inqas intensa. 
Id‑djalogu jirreferi b’mod regolari 
għall‑assistenza taħt l‑IPA inġenerali, 
jew għal proġetti speċifiċi taħt l‑IPA 
bħala għodod importanti għat‑titjib 
tal‑governanza fis‑Serbja. Il‑Kumitat 
Konġunt ta’ Monitoraġġ tal‑IPA (ara 
l‑Figura 2 ), li nħoloq fl ‑2008, indirizza 
aspetti speċifiċi tal‑implimentazzjoni 
tad‑djalogu ta’ livell ogħla u kopra 
wkoll il‑livell strateġiku tal‑assistenza 
finanzjarja33.58 
Fl‑2012, tmien sottokumitati ta’ 
monitoraġġ tas‑setturi bdew jop ‑
eraw taħt il‑Kumitat Konġunt ta’ 
Monitoraġġ. Il‑fokus primarju tagħhom 
huwa l‑kuntest li fih titwassal as ‑
sistenza taħt l‑IPA. Dawn jitmexxew 
mill‑Kummissjoni u mis‑Serbja (SEIO), 
huma strutturati b’mod trasparenti 
u effettiv u stabbilixxew għodda ta’ 
monitoraġġ li hija faċli li titqab ‑
bel. Is‑sottokumitati ta’ monitoraġġ 
tas‑setturi wkoll tejbu l‑koordinazzjoni 
b’mod sinifikanti bejn l‑identifikazzjoni 
tal‑ħtiġijiet nazzjonali u l‑assistenza 
taħt l‑IPA. Pereżempju, proġetti relatati 
mar‑RAP taħt il‑programmi nazzjonali 
tal‑IPA l‑aktar reċenti indirizzaw kważi 
kull prijorità definita mit‑taqsima 
RAP tad‑Dokument ta’ Valutazzjoni 
tal‑Ħtiġijiet tas‑Serbja għall ‑2011‑1334.
Ġeneralment, l‑enfasi li 
tqiegħdet fuq il‑governanza 
fid‑djalogu u fil‑proċess ta’ 
programmazzjoni ma kinitx 
espliċita fit‑tfassil ta’ proġetti
59 
Il‑programmazzjoni tal‑IPA fuq livell 
għoli ħa l‑governanza tajba abbord 
b’mod speċifiku, parzjalment fid‑dawl 
tal‑problemi bil‑governanza ffaċċjati 
fi proċessi preċedenti ta’ adeżjoni, 
li tqies bħala indikatur tat‑tħejjija 
inadegwata tal‑pajjiżi kkonċernati. 
Madankollu, din l‑enfasi inġenerali ma 
kinitx riflessa espliċitament fil‑livell ta’ 
ppjanar tal‑proġetti mill‑Kummissjoni 
u mill‑awtoritajiet Serbi.32 FSA, Strateġiji ta’ Tkabbir 
tal‑Kummissjoni, Sħubija 
Ewropea, DIPP u Programmi 
Nazzjonali Annwali taħt l‑IPA.
33 Il‑Kumitat Konġunt ta’ 
Monitoraġġ tal‑IPA huwa 
kopresedut minn 
rappreżentant ta’ livell għoli 
(livell ta’ Direttur) 
tal‑Kummissjoni 
u mill‑Koordinatur Nazzjonali 
tal‑IPA, li bħalissa huwa 
l‑Ministru għall‑Integrazzjoni 
Ewropea.
34 Barra minn hekk, attenzjoni 
dejjem akbar mogħtija 
lill‑formulazzjoni ta’ politiki hija 
riflessa fl‑istrateġija dwar 
it‑tkabbir tal‑UE 2013‑14 li 
tipprevedi aktar sforzi 
sostanzjali għall‑iżvilupp 
tal‑ġestjoni u l‑kontroll 
finanzjarji tas‑settur pubbliku.
31 Osservazzjonijiet
60 
Inqas minn nofs id‑dokumenti ta’ 
tfassil tal‑proġetti tal ‑2007‑12 kien 
fihom referenzi speċifiċi għal gov ‑
ernanza tajba. Fil‑każ ta’ proġetti fejn 
l‑aspetti tal‑governanza kienu relevan ‑
ti iżda mhux fost l‑objettivi primarji, 
id‑dokumentazzjoni tal‑proġetti kienet 
tirreferi l‑aktar, f’termini ġenerali, 
għall‑ħtieġa għat‑trasparenza. 
Kien biss fi ftit dokumenti ta’ tfassil 
tal‑proġetti li l‑Kummissjoni u l‑aw ‑
toritajiet Serbi rreferew speċifikament 
għar‑riskji ta’ korruzzjoni jew ta’ kun ‑
flitti ta’ potenzjali interess. Madankol ‑
lu, mill ‑2011 ‘il quddiem, kien hemm 
enfasi akbar fuq il‑governanza tajba 
fit‑tfassil ta’ proġetti.
61 
Il‑lista ta’ kwistjonijiet trażversali 
fit‑tfassil ta’ proġetti ma kinitx tinkludi 
l‑governanza tajba jew il‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni. Fil‑fatt, id‑dokumenti ta’ 
tfassil tal‑proġetti tal‑perjodu 2007‑11 
kienu limitati strettament għal tliet 
kriterji trażversali: opportunitajiet in ‑
daqs, l‑ambjent u minoritajiet. L‑in ‑
volviment tas‑soċjetà ċivili u tal‑parti ‑
jiet interessati ġie miżjud bħala r‑raba’ 
kwistjoni trażversali fl ‑2012.
62 
Fit‑tfassil tagħhom, l‑ebda wieħed 
mill‑proġetti eżaminati (ara l‑ An-
ness II ) ma kien jinkludi valutazzjoni 
formali tal‑ħtieġa għal miżuri kon ‑
tra l‑korruzzjoni jew miżuri oħra ta’ 
governanza tajba speċifiċi għas‑settur 
benefiċjarju, bl‑eċċezzjonijiet 
tal‑proġett E “Strengthening leg ‑
islation at central level” (Inqawwu 
l‑leġiżlazzjoni fil‑livell ċentrali) li l‑fiche 
tal‑proġett tiegħu ttrattat il‑korruzz ‑
joni b’mod limitat, u l‑proġett I  “Sup ‑
port for SME development”  (Appoġġ 
għall‑iżvilupp tal‑SMEs) li kien immirat 
espliċitament lejn il‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni u l‑ekonomija informali 
permezz tal‑introduzzjoni ta’ servizzi 
elettroniċi.63 
Madankollu, minkejja n‑nuqqas ta’ 
referenza espliċita kontra l‑korruzz ‑
joni jew għall‑governanza fit‑tfassil 
tagħhom, il‑biċċa l‑kbira mill‑proġetti 
eżaminati kkontribwixxew indiretta ‑
ment għall‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni 
u għal governanza aħjar. Attivitajiet f’xi 
proġetti li kkontribwixxew għat‑tixrid 
tal‑għarfien dwar u l‑użu ta’ prattiki ta ‑
jba għall‑akkwist u għall‑kuntratti (eż. 
il‑ proġetti A “Municipal Infrastructure” 
(Infrastruttura Muniċipali) u B “Su ‑
pervision of road construction along 
Corridor X” (Superviżjoni ta’ kostru ‑
zzjoni ta’ toroq tul il‑Kuritur X) kienu 
f’konformità mal‑istrateġija nazzjonali 
kontra l‑korruzzjoni. Il‑proġett A “Mu ‑
nicipal Infrastructure” (Infrastruttura 
Muniċipali) appoġġa il‑governanza 
tajba permezz ta’ attivitajiet li jittrat ‑
taw il‑ġestjoni, il‑kontroll u l‑awditu 
finanzjarji fil‑livell lokali u attivitajiet li 
jittrattaw it‑twaqqif ta’ sett ta’ proġetti 
taħt l‑istandards tal‑UE. Proġetti li 
jappoġġaw il‑bini tal‑kapaċità am ‑
ministrattiva fis‑settur ambjentali 
u tal‑enerġija (il‑proġetti D “Strength ‑
ening environmental inspectorate” 
(Inqawwu l‑ispettorat ambjen ‑
tali) u H “Energy Agency” (Aġenzija 
tal‑Enerġija)) u fis‑settur agrikolu 
(il‑proġetti C “Effective land manage ‑
ment’” (Ġestjoni effettiva tal‑art) u J 
“Support for agriculture” (Appoġġ 
għall‑agrikoltura)) jistgħu jitqiesu wkoll 
bħala li għandhom effett fuq it‑trażżin 
tal‑korruzzjoni.
32 Osservazzjonijiet
Fl‑approvazzjoni 
tas‑sistema tas‑Serbja 
għall‑ġestjoni tal‑fondi 
tal‑UE, il‑Kummissjoni ma 
ħaditx kont sħiħ tal‑ġestjoni 
tal‑finanzi pubbliċi 
mis‑Serbja
64 
Il‑Qorti eżaminat jekk il‑Kummissjoni 
vvalutatx ir‑riskji fil‑korpi tal‑IPA inkari ‑
gati mill‑implimentazzjoni sistematika ‑
ment, jekk l‑awtoritajiet Serbi ħadux 
miżuri xierqa ta’ mitigazzjoni u seg ‑
wewhomx fejn meħtieġ, u jekk dan 
il‑proċess kienx parti mill‑valutazzjoni 
komprensiva mill‑Kummissjoni ta’ 
kwistjonijiet tal‑ĠFP .
Il‑korpi tal‑IPA inkarigati 
mill‑implimentazzjoni 
kienu suġġetti għal analiżi 
sistematiku tar‑riskju, 
iżda ma kien hemm l‑ebda 
valutazzjoni komprensiva 
tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi 
qabel id‑deċentralizzazzjoni 
tal‑ġestjoni tal‑fondi tal‑UE
65 
Ir‑Regolament dwar l‑IPA jipprovdi 
li, kull fejn ikun possibbli, il‑ġestjoni 
tal‑fondi tal‑UE għandha tiġi 
deċentralizzata mill‑Kummissjoni 
lill‑pajjiżi kandidati biex tissaħħaħ 
ir‑responsabbiltà għall‑ġestjoni 
tal‑assistenza min‑naħa tal‑pajjiżi 
benefiċjarji. Dan isir permezz ta’ 
korpi nazzjonali ġodda, kollettiva ‑
ment magħrufa bħala sistema ta’ 
implimentazzjoni deċentralizzata, li 
jimplimentaw l‑assistenza ta’ qabel 
l‑adeżjoni. Qabel ma tiddeċiedi li 
tagħti setgħat ta’ implimentazzjoni35 
fuq pajjiż benefiċjarju, il‑Kummissjoni 
għandha tiżgura li l‑pajjiż ikkonċernat 
jilħaq il‑kundizzjonijiet stabbiliti, par ‑
tikolarment fir‑rigward tas‑sistemi ta’ 
ġestjoni u kontroll tiegħu36.66 
Biex tikseb id‑deċentralizzazzjoni, 
l‑ewwel bil‑kontrolli ex‑ante  
tal‑Kummissjoni u sussegwentement 
mingħajrhom, is‑Serbja qed issegwi 
pjan direzzjonali dettaljat b’parametri 
referenzjarji indikattivi u dati ta’ 
skadenza.Bħala parti mill‑pjan di ‑
rezzjonali, l‑istrutturi ta’ implimen ‑
tazzjoni tal‑IPA37 kienu suġġetti għal 
valutazzjonijiet sistematiċi tar‑riskju 
fil‑qafas tal‑akkreditament tagħhom 
mill‑awtoritajiet Serbi u mill‑Kum ‑
missjoni. Madankollu, il‑proċess ta’ 
akkreditament kien jikkonċerna biss 
l‑istrutturi mwaqqfa għall‑ġestjoni 
deċentralizzata tal‑fondi tal‑IPA. Ma 
kien hemm l‑ebda rekwiżit legali 
biex titwettaq valutazzjoni kom ‑
prensiva tal‑progress kumplessiv 
bil‑ĠFP u l‑prevenzjoni tal‑korruzzjoni 
u l‑ġlieda kontriha fis‑Serbja. Konseg ‑
wentement, il‑proċedura ta’ akkredita ‑
ment tas‑SID kienet effettiva fl‑appoġġ 
għall‑governanza fl‑isfera limitata 
tal‑istrutturi ta’ ġestjoni tal‑IPA iżda 
ma kinitx parti minn strateġija globali 
ta’ ĠFP fil‑livell tal‑pajjiż.
67 
Kapaċità tal‑awditjar intern żviluppata 
biżżejjed fil‑Ministeru tal‑Finanzi 
u fi ħdan il‑ministeri relevanti 
hija mistennija tagħmel kontribut 
pożittiv għas‑sistema ta’ ġestjoni 
u kontroll meħtieġa għal ġestjoni 
deċentralizzata. Minkejja xi progress 
riċenti38, il‑kapaċità tal‑awditjar intern 
nazzjonali għadha fl‑istadji bikrin ta’ 
għoti ta’ appoġġ effettiv għall‑ġestjoni 
deċentralizzata tal‑fondi tal‑UE. 
Ir‑Rapport 2013 tas‑SIGMA39 indika li 
ma kienet ġiet adottata l‑ebda politika 
dwar frodi u irregolaritajiet fil‑ġestjoni 
finanzjarja u li l‑unità ċentrali ta’ armo ‑
nizzazzjoni40 fil‑Ministeru tal‑Finanzi 
ma kinitx ipprovdiet biżżejjed appoġġ 
metodoloġiku lill‑maniġers finanzjarji 
u lill‑awdituri interni dwar il‑valutazz ‑
joni tar‑riskju u l‑frodi.35 Taħt ġestjoni deċentralizzata, 
il‑Kummissjoni tħalli l‑ġestjoni 
ta’ ċerti azzjonijiet f’idejn 
il‑pajjiż benefiċjarju, filwaqt li 
żżomm ir‑responsabbiltà finali 
għall‑eżekuzzjoni tal‑baġit 
ġenerali.
36 L‑Artikolu 56(2) tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 1605/2002 tal ‑25 ta’ Ġunju 
2002 dwar ir‑Regolament 
Finanzjarju applikabbli 
għall‑baġit ġenerali 
tal‑Komunitajiet Ewropej 
(ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1) 
u l‑Artikoli 11 u 19 
tar‑Regolament ta’ 
Implimentazzjoni tal‑IPA (KE) 
Nru 718/2007.
37 Il‑ġestjoni deċentralizzata 
tirrikjedi li s‑Serbja tistabbilixxi 
strutturi għall‑akkwist 
pubbliku, l‑ikkuntrattar, 
il‑pagament, il‑monitoraġġ 
u r‑rappurtar dwar 
il‑programmi taħt l‑IPA.
38 Ara l‑konklużjonijiet dwar 
il‑proġett 8 “ Public Internal 
Financial Control ” (Kontroll 
Finanzjarju Intern Pubbliku) 
fil‑Kaxxi 7  u 12.
39 Il‑Valutazzjoni tas‑Serbja 
mis‑SIGMA, April 2013, Public 
administration reform 
coordination, implementation 
and priorities (Koordinazzjoni, 
implimentazzjoni u prijoritajiet 
tar‑riforma tal‑amministrazzjoni 
pubblika).
40 Ir‑rwol tal‑unità ċentrali ta’ 
armonizzazzjoni huwa li 
tiżviluppa u tarmonizza 
l‑kapaċità tal‑awditjar intern 
tas‑servizz pubbliku. Ara wkoll 
l‑Kaxxi 7  u 12.
33 Osservazzjonijiet
68 
Fl‑istrateġija tagħha tal ‑2013 dwar 
it‑tkabbir, il‑Kummissjoni ħadet 
passi fid‑direzzjoni t‑tajba u enfasiz ‑
zat il‑ħtieġa li l‑ewwel jiġu indirizzati 
l‑punti fundamentali mal‑pajjiżi tat‑tk ‑
abbir. Hija semmiet speċifikament li 
s‑sistemi tal‑ĠFP se jeħtieġ li jitqaw ‑
wew b’mod sinifikanti biex jitnaqqas 
ir‑riskju ta’ frodi u korruzzjoni. Barra 
minn hekk, appoġġ baġitarju settor ‑
jali taħt l‑IPA jingħata bil‑kundizzjoni 
li jiġu ssodisfati l‑istandards tal‑ĠFP 
meħtieġa.
Ittieħdu u ssegwew miżuri 
għall‑mitigazzjoni tar‑riskji
69 
Il‑miżuri meħuda għall‑mitigazzjoni 
tar‑riskji identifikati fil‑korpi tal‑IPA 
inkarigati mill‑implimentazzjoni 
kienu rilevanti u l‑implimentazzjoni 
tagħhom issegwiet mill‑Kummissjoni. 
Ladarba jkunu ngħataw setgħat ta’ 
ġestjoni, il‑Kummissjoni tkompli 
timmonitorja s‑sistema billi ssegwi 
kwalunkwe kwistjoni pendenti (eż. se ‑
jbiet tal‑awditjar, li jifdal, b’riskji medji 
u baxxi). Fattur importanti ta’ mitigazz ‑
joni tar‑riskju huwa li l‑Kummissjoni 
tista’ tirtira jew tissospendi l‑għoti 
minnha ta’ setgħat ta’ ġestjoni f’każ li 
r‑rekwiżiti ma jibqgħux issodisfati.70 
Riskji relatati ma’ dawran tal‑persunal41 
u bidla politika matul l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑ġestjoni deċentralizzata li 
jistgħu jwasslu għat‑telf ta’ esperjenza 
u sinerġiji ma jistgħux jiġu indiriz ‑
zati faċilment fl‑istadju tal‑għoti ta’ 
ġestjoni u jirrikjedu segwitu attiv. 
Barra minn hekk, ladarba jkun ġie 
rreklutat, il‑persunal prinċipalment 
jattendi għal taħriġ u jkollu opportu ‑
nità limitata biex jikseb esperjenza 
prattika minħabba li għad ma hemm 
l‑ebda tranżazzjoni. Dan iwassal għal 
aktar riskji f’termini ta’ demotivazzjoni 
u dawran għoli tal‑persunal.
71 
Riskju ieħor preżenti fl‑istrutturi tal‑IPA 
huwa l‑limitazzjoni attwali fil‑ħarsien 
ta’ informaturi kif rikonoxxut 
mill‑istrateġija nazzjonali 2013‑18 kon ‑
tra l‑korruzzjoni. Leġiżlazzjoni ġdida 
dwar żvelar ta’ informazzjoni protetta 
qed titħejja mill‑awtoritajiet Serbi sa ‑
biex tintrebaħ il‑fiduċja ta’ informaturi 
potenzjali.41 Ir‑Rapport 2013 tas‑SIGMA 
jistma r‑rata f’livell ta’ 15‑20 % 
fis‑sena. Huwa jinnota wkoll li 
bidliet fil‑gvern iwasslu għal 
rati ogħla ta’ dawran, 
speċjalment f’pożizzjonijiet 
għolja.
34
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
Konklużjonijiet
72 
Kumplessivament, il‑Kummissjoni qed 
timmaniġġja b’mod effettiv l‑appoġġ 
ta’ qabel l‑adeżjoni lis‑Serbja. L‑as ‑
sistenza finanzjarja ta’ qabel l‑adeżjoni 
lis‑Serbja, flimkien ma’ forom oħra ta’ 
appoġġ, tgħin lis‑Serbja b’mod effet ‑
tiv biex timplimenta riformi soċjali 
u ekonomiċi u biex ittejjeb il‑gov ‑
ernanza fil‑pajjiż. Fuq il‑bażi tal‑esper ‑
jenza miksuba f’pajjiżi benefiċjarji oħra 
taħt l‑IPA, il‑Kummissjoni qed tqiegħed 
enfasi dejjem akbar fuq kwistjonijiet 
ta’ governanza fl‑ippjanar tagħha 
tal‑assistenza finanzjarja u mhux finan ‑
zjarja lis‑Serbja.
Il‑Kummissjoni kienet qed 
timmaniġġja l‑proġetti taħt 
l‑IPA b’mod effettiv?
73 
B’mod ġenerali, il‑Kummissjoni kienet 
qed timmaniġġja l‑proġetti taħt l‑IPA 
fis‑Serbja b’mod effettiv. Il‑program ‑
mazzjoni ta’ assistenza finanzjarja taħt 
l‑IPA hija bbażata fuq qafas strateġiku 
koerenti, u l‑approċċ għall‑għażla ta’ 
proġetti rilevanti biex is‑Serbja titħejja 
għall‑adeżjoni qed jitjieb gradwalment 
(ara l‑paragrafi 9 sa 22).
74 
Il‑proġetti awditjati, kemm fil‑qasam 
tal‑governanza u f’oqsma oħra min ‑
barra l‑governanza, fil‑biċċa l‑kbira 
pproduċew l‑outputs tagħhom (ara 
l‑paragrafi 39 sa 43) iżda batew minn 
problemi fir‑rigward ta’:(a) it‑tfassil tagħhom: Ingħatat attenz ‑
joni inadegwata għad‑definizzjoni 
tal‑objettivi, għall‑valutazzjoni 
tal‑ħtiġijiet, għat‑tagħlimiet 
meħuda minn proġetti fil‑pas ‑
sat u għall‑kundizzjonalità 
għat‑tnedija ta’ proġetti u s‑sek ‑
wenzjar ta’ operazzjonijiet (ara 
l‑paragrafi 24 sa 31).
(b) l‑implimentazzjoni tagħhom: 
Il‑proġetti awditjati mill‑program ‑
mi aktar bikrin taħt l‑IPA ġew af ‑
fettwati minn dewmien, li kultant 
kien sinifikanti; l‑interventi ġew 
immonitorjati sistematikament 
fil‑livell tal‑kuntratt, iżda mhux 
fil‑livell tal‑proġett u l‑azzjonijiet 
korrettivi meħuda mill‑Kum ‑
missjoni kienu fil‑biċċa l‑kbira 
limitati għal bidliet fl‑attivitajiet; 
xi proċeduri individwali ta’ sejħiet 
għall‑offerti u ta’ akkwist ma kinux 
effiċjenti jew effettivi bis‑sħiħ (ara 
l‑paragrafi 32 sa 38, 44 u 45); u
(c) is‑sostenibbiltà tagħhom: 
Ir‑riżultati kellhom prospetti 
dubjużi għas‑sostenibbiltà f’żewġ 
terzi mill‑proġetti; b’mod partiko ‑
lari, is‑sostenibbiltà ta’ proġetti 
relatati mal‑governanza kienet 
f’riskju minħabba problemi bil‑per ‑
sunal (ara l‑paragrafi 46 sa 48).
75 
L‑approċċ ta’ ġestjoni flessibbli 
tal‑Kummissjoni mmitiga l‑effetti 
ta’ xi wħud minn dawn id‑dgħufijiet 
fit‑tfassil u, meta kienet qed tħejji 
l‑aktar programmi annwali taħt l‑IPA 
reċenti, il‑Kummissjoni kienet ħadet 
passi biex tindirizza n‑nuqqasijiet iden ‑
tifikati fil‑programmi aktar bikrin taħt 
l‑IPA (ara l‑paragrafi 27 sa 31 u 38).
35 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Fl‑appoġġ tagħha 
għall‑governanza, 
il‑Kummissjoni kienet qed 
timmaniġġja l‑assistenza 
mhux finanzjarja b’mod 
effettiv?
76 
Kumplessivament, il‑Kummissjoni 
kienet effettiva fil‑ġestjoni tal‑as ‑
sistenza mhux finanzjarja lis‑Serbja 
fil‑qasam ta’ governanza. Hija użat 
id‑djalogu tagħha mas‑Serbja b’mod 
effettiv fl‑indirizzar ta’ kwistjoni ‑
jiet ta’ governanza u l‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni. Hija gradwalment tejbet 
l‑approċċ tagħha biex teħodhom 
abbord fil‑formulazzjoni ta’ politiki 
u fit‑tfassil ta’ proġetti. Il‑Kummissjoni 
kienet effettiva fl‑appoġġ tagħha 
għall‑governanza fi ħdan l‑istrutturi 
tal‑finanzjament mill‑UE iżda ma qisitx 
bis‑sħiħ il‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi 
nazzjonali (ara l‑paragrafi 50 sa 71).
77 
Il‑Kummissjoni stabbilixxiet dja ‑
logu strutturat dwar kwistjonijiet ta’ 
governanza mas‑Serbja. Id‑djalogu 
jkopri l‑oqsma ewlenin ta’ governanza 
b’mod adegwat, jinkludi t‑twaqqif ta’ 
punti ta’ azzjoni u s‑segwitu tagħhom 
u jagħmel ir‑rabta bejn il‑prijoritajiet 
politiċi u l‑formulazzjoni ta’ politiki. 
L‑istrateġija dwar it‑tkabbir tal‑UE 
u r‑regolament irrevedut dwar l‑IPA 
jagħtu attenzjoni dejjem akbar lill‑gov ‑
ernanza finanzjarja u ekonomika 
fil‑pajjiżi ta’ adeżjoni (ara l‑paragrafi 50 
sa 58).78 
Il‑Qorti sabet li l‑enfasi fuq il‑gov ‑
ernanza fid‑djalogu u fil‑proċess ta’ 
programmazzjoni kienet riflessa sa 
grad aktar baxx fit‑tfassil tal‑proġetti. 
Il‑kont meħud tar‑riskji relatati 
mal‑governanza kien limitat jew 
kompletament nieqes fis‑segmenti 
tad‑dokumentazzjoni tal‑proġetti 
li jikkonċernaw il‑kundizzjonalità, 
it‑tagħlimiet meħuda mill‑passat u l‑as ‑
petti trażversali. Madankollu, minkejja 
l‑ebda tismija espliċita tal‑ħtieġa għal 
miżuri kontra l‑korruzzjoni jew miżuri 
oħra ta’ governanza tajba fil‑biċċa 
l‑kbira mill‑proġetti reċenti li analiz ‑
zat, il‑Qorti sabet li l‑biċċa l‑kbira minn 
dawk il‑proġetti kienu kkontribwixxew 
indirettament għall‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni u għal governanza aħjar 
permezz tal‑attivitajiet tagħhom rela ‑
tati mal‑bini ta’ kapaċità amministrat ‑
tiva (ara l‑paragrafi 59 sa 63).
79 
Fl‑approvazzjoni tas‑SID, il‑Kum ‑
missjoni vvalutat l‑istrutturi Serbi 
għall‑ġestjoni tal‑fondi tal‑UE. Hija 
vvalutat sistematikament ir‑riskji fi 
ħdan l‑istrutturi tal‑IPA u mmonitorjat 
il‑miżuri meħuda għall‑mitigazzjoni 
tagħhom. Madankollu, skont 
ir‑rekwiżiti legali, il‑proċess ta’ ak ‑
kreditament kien jikkonċerna biss 
il‑korpi tal‑IPA inkarigati mill‑impli ‑
mentazzjoni, li jfisser li s‑SID ma kinitx 
marbuta ma’ valutazzjoni komprensiva 
preliminari tal‑ġestjoni tal‑finanzi 
pubbliċi u l‑ġlieda kontra l‑korruzzjoni 
fil‑livell tal‑pajjiż (ara l‑paragrafi 65 
sa 71).
36 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjonijiet
80 
Għat‑titjib tal‑programmazzjoni, 
it‑tfassil u l‑implimentazzjoni ta’ 
proġetti taħt l‑IPA, il‑Kummissjoni 
għandha:
(a) Tagħmel il‑proċessi ta’ prijoritiz ‑
zazzjoni u ta’ għażla tal‑proġetti 
aktar trasparenti u dokumentati 
aktar sistematikament, b’mod li 
jirrifletti l‑istadji individwali 
tal‑prijoritizzazzjoni raġunata 
tal‑proġetti.
(b) Ittejjeb il‑proċess ta’ tagħlimiet 
meħuda billi tiżviluppa bażi 
tad‑ data  dedikata li tinkor ‑
pora t‑tagħlimiet meħuda minn 
proġetti fil‑passat fis‑Serbja 
u pajjiżi benefiċjarji rilevanti oħra. 
It‑tagħlimiet meħuda għandhom 
jieħu inkunsiderazzjoni r‑rekord 
jew it‑tipoloġija ta’ offerti li ma 
kellhomx suċċess jew li kienu rip ‑
etuti. Għandu jitqies ukoll id‑dħul 
fil‑bażi tad‑ data  ta’ rakkoman ‑
dazzjonijiet sinifikanti mir‑rapporti 
finali dwar il‑kuntratti. Il‑bażi 
tad‑ data  tista’ tiġi raggruppata 
skont is‑setturi kbar użati mill‑pro ‑
grammazzjoni taħt l‑IPA.
(c) Tiddokumenta sistematikament 
il‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet li fuqha 
huma bbażati l‑outputs misten ‑
nija minn proġetti u kuntratti, 
notevolment biex titjieb is‑sjieda 
mill‑benefiċjarji tal‑ħtiġijiet 
identifikati.(d) Tirrinforza l‑prinċipju tal‑kundiz ‑
zjonalità. B’mod partikolari, 
il‑kapaċità tal‑benefiċjarju biex 
jagħmel dak li huwa meħtieġ għal 
proġett ta’ kwalità għolja għandha 
tiġi vverifikata minn qabel 
u f’termini speċifiċi li jistgħu jitke ‑
jlu, kif għandu jsir ukoll fir‑rigward 
ta’ jekk l‑elementi tal‑proġett 
ikunux konformi mal‑qafas legali 
nazzjonali u ta’ jekk il‑permessi 
tal‑bini meħtieġa jkunux disponib ‑
bli. Kundizzjonalità aktar qaw ‑
wija għandha tgħin biex tnaqqas 
l‑għadd ta’ proġetti li ma jkunux 
lesti għall‑implimentazzjoni, 
b’mod partikolari proġetti ta’ in ‑
frastruttura kbar.
(e) Twaqqaf sistema għal rapport ta’ 
progress regolari fil‑qosor sabiex 
jiġi żgurat rendikont tal‑entrati 
xieraq għall‑proġett kollu kemm 
hu minflok għal kuntratti individ ‑
wali. Ir‑rapporti ta’ ħarsa ġenerali 
għandhom jinkludu lista kompleta 
tal‑kuntratti li jaqgħu taħt proġett/
settur partikolari.
(f) Tistabbilixxi sistema biex tiċċekkja 
l‑utilità tal‑outputs ta’ proġetti 
(inklużi studji, analiżijiet, proċeduri, 
protokolli u materjali ta’ taħriġ) 
fuq it‑terminu medju u dak twil. 
Aktar enfasi fuq l‑utilità aħħarija 
għandha tgħin biex tibdel il‑fokus 
mit‑twassil ta’ outputs u l‑ilħuq ta’ 
ċifri mmirati ta’ kkuntrattar u ta’ 
pagamenti, għal riżultati aktar 
dejjiema.
37 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla III, immexxija mis‑Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tal‑21 ta’ Ottubru 2014.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 President
81 
Fir‑rigward tad‑djalogu strutturat 
tagħha mas‑Serbja dwar kwistjoni ‑
jiet ta’ governanza u fir‑rigward 
tal‑proċess tas‑SID, il‑Kummissjoni 
għandha:
(a) Tesprimi l‑ħtieġa li l‑awtoritajiet 
Serbi jirrazzjonalizzaw b’mod 
ulterjuri s‑sett ta’ strateġiji nazz ‑
jonali tagħhom u jiffinalizzaw pjan 
direzzjonali sħiħ għall‑ĠFP u jekk 
ikun meħtieġ tipprovdi appoġġ 
tekniku f’dak ir‑rigward.
(b) Tieħu miżuri, fil‑program ‑
mazzjoni tal‑IPA, biex 
issaħħaħ il‑mekkaniżmu ta’ konsultazzjoni mal‑OSĊ attivi 
fil‑qasam tal‑governanza.
(c) Toħroġ linji gwida biex tiżgura 
l‑valutazzjoni kull meta jkun 
rilevanti fit‑tfassil ta’ proġetti, 
tal‑ħtieġa għal miżuri speċifiċi 
għas‑settur, kontra l‑korruzzjoni 
jew miżuri oħra ta’ governanza 
tajba.
(d) Fil‑valutazzjoni tagħha tar‑ri ‑
formi tal‑ĠFP mal‑pajjiż kollu, 
tivverifika li jittieħed inkun ‑
siderazzjoni bis‑sħiħ ix‑xogħol 
tal‑awditjar li jkun sar mill‑Kum ‑
missjoni fil‑kuntest tal‑proċess ta’ 
akkreditament tas‑SID.
38
 Annessi
Lista ta’ proġetti taħt l‑IPA awditjati
Nru 
tas‑SerjeTitoluNru tal‑Programm / 
Proġett NazzjonaliBaġit  
(miljun EUR)1
Proġetti għall‑Governanza
Ġustizzja u Intern — Ġlieda kontra l‑Korruzzjoni u Kapaċità Amministrattiva
1. Police Reform (Riforma tal -Pulizija): Internal Affairs (Affarijiet Interni) 2007/6 1,0
2. Fight against corruption (Ġlieda kontra l -korruzzjoni) 2008/5 2,5
3.Improvement of efficiency and transparency of Judiciary System (Titjib fl -effiċjenza u fit -tras-
parenza tas -Sistema Ġudizzjarja) 2007/4 2,6
4.Improvement of transparency and efficiency (prosecutors and penal system) (Titjib fit -trasparenza 
u fl-effiċjenza (prosekuturi u sistema penali))2008/8 4,5
Riforma tal‑Amministrazzjoni Pubblika (RAP)
5. Municipal Support Programme (Programm ta’ Appoġġ Muniċipali) 2007/2 22,5
6.Harmonization of the Serbian Customs Enforcement Division with the standards, organization and 
operational methodology of EU enforcement agencies (Armonizzazzjoni tad -Diviżjoni tal -Infurzar 
tad-Dwana Serba mal -istandards, l -organizzazzjoni u l -metodoloġija operazzjonali tal -aġenziji 
tal-infurzar tal -UE)2008/6 4,4
Ġestjoni tal‑Finanzi Pubbliċi (ĠFP)
7. Support to Public Procurement Office (Appoġġ lill -Uffiċċju tal -Akkwist Pubbliku) 2007/7 2,0
8.Support to the Development of Public Internal Financial Control (PIFC) (Appoġġ lill -Iżvilupp 
tal-Kontroll Finanzjarju Intern Pubbliku (PIFC)), il -Fażi 32008/2 2,0
Proġetti mhux Relatati mal‑Governanza
Żvilupp Soċjali
9.Regional Economic and Social Development Programme (Programm Reġjonali għall -Iżvilupp, 
Ekonomiku u  Soċjali)2007/13 23,3
10.Health Sector Reform Emergency Medical Services (Servizzi Mediċi ta’ Emerġenza tar -Riforma 
tas-Settur tas -Saħħa)2007/16 10,0
Żvilupp tas‑Settur Privat
11. Support to Private Sector Competitiveness (Appoġġ lill -Kompetittività tas -Settur Privat) 2007/22 3,5
Trasport
12.Žeželj Bridge — Rebuilding Serbian infrastructure (Pont ta’ Žeželj — Bini mill -ġdid tal -in-
frastruttura Serba) 2009/4 30,0
Ambjent, Tibdil fil‑Klima u  Enerġija
13.Environmental protection at the Electric Power of Serbia company (Ħarsien ambjentali fil -kumpani -
ja Electric Power of Serbia) 2008/17 11,0
Agrikoltura u  Żvilupp Rurali
14.Capacity building to implement Rural Development policies to EU standards (Bini tal -kapaċità 
għall -implimentazzjoni ta’ politiki ta’ Żvilupp Rurali skont l -istandards tal -UE) 2007/32 4,4
Attivitajiet oħra tal‑UE relatati mal‑Acquis u  Attivitajiet Trażversali
15.Support to Civil Society I (Appoġġ lis -Soċjetà Ċivili I)
Support to Civil Society II (Appoġġ lis -Soċjetà Ċivili II)2007/12
2008/112,0
2,5
Total 128,4
1 Il‑kofinanzjament nazzjonali mhuwiex inkluż.Anness I
39 Annessi Anness IILista ta’ proġetti taħt l‑IPA analizzati għal eżaminar tal‑governanza u l‑ġlieda kontra 
l‑korruzzjoni bħala kwistjonijiet trażversali
Nru tas‑Serje TitoluNru tal‑Programm / 
Proġett NazzjonaliBaġit  
(miljun EUR)
A.Municipal Infrastructure Support Programme (Programm ta’ Appoġġ 
għall -Infrastruttura Muniċipali) — MISP 20102010/3 31,1
B.Supervision of road construction works along corridor X  (Superviżjoni 
ta’ kostruzzjoni ta’ toroq tul il -Kuritur X) (Grdelica — Vladicin Han 
u Pirot — taqsimiet Čiflik)2010/15 10,0
C.Institutional capacity -building and support for agriculture and rural 
development in Serbia (Bini tal -kapaċità istituzzjonali u appoġġ 
għall -agrikoltura u l -iżvilupp rurali fis -Serbja)2010/20 2,8
D.Strengthening the Serbian Environmental Inspectorate and relevant 
stakeholders (Inqawwu l -Ispettorat Ambjentali Serb u l -partijiet 
interessati rilevanti)2010/23 2,5
E.Strengthening legislation, policy and coordination capacities at central 
level (Inqawwu l -kapaċitajiet tal -leġiżlazzjoni, tal -politiki u  tal-koordi -
nazzjoni fil -livell ċentrali)2011/3 6,5
F.Socioeconomic development in the Danube region (Żvilupp 
soċjoekonomiku fir -reġjun tad -Danubju)2011/13 18,5
G.Municipal Environment Grant -Loan Investment Programme (Programm 
ta’ Investiment għall -Ambjent fil -livell Muniċipali fil -Għamla ta’ 
Għotjiet) (MEGLIP)2011/17 19,1
H.Capacity -building for the Energy Agency (Bini tal -kapaċità 
għall -Aġenzija tal -Enerġija)2011/19 1,5
I. Support for SME development (Appoġġ għall -iżvilupp tal -SMEs) 2012/7 6,2
J.Support for agriculture and rural development (Appoġġ 
għall -agrikoltura u l -iżvilupp rurali) (b’mod partikolari l -miżuri 1.4 u 2)2012/10 15,6
Total 113,8
40
11 L‑ewwel inċiż
L‑appoġġ (limitat) ipprovdut mill‑IPA għall‑proċess 
ta’ deċentralizzazzjoni kien ibbażat fuq l‑istrateġija 
tar‑riforma tal‑amministrazzjoni pubblika (PAR) 
adottata mill‑Gvern tas‑Serbja fl ‑2004 u l‑pjanijiet 
tiegħu ta’ azzjoni relatati. L‑oqsma partikolari 
għas‑sostenn tal‑IPA kienu derivati direttament 
mill‑pjanijiet ta’ azzjoni tal‑Istrateġija PAR. Il‑Proġett 
5 magħżul (Programm ta’ Appoġġ Muniċipali) iffoka 
fuq il‑bini tal‑kapaċitajiet tal‑amministrazzjoni lokali 
f’oqsma prijoritarji tal‑integrazzjoni tal‑UE. Barra 
minn hekk, skont il‑pjan ta’ azzjoni tal‑Istrateġija 
PAR, il‑proġett kien imfassal biex jappoġġja l‑elabo ‑
razzjoni ta’ strateġija ta’ deċentralizzazzjoni kif mit ‑
lub minn dak li dak iż‑żmien kien il‑Ministeru inkari ‑
gat mid‑deċentralizzazzjoni. Madankollu, il‑proġett 
sofra minn nuqqas ta’ rieda politika. Madankollu, 
l‑eżiti ta’ dan il‑komponent tal‑proġett huma aktar 
użati mill‑Kunsill għad‑Deċentralizzazzjoni li għadu 
kif ġie stabbilit u li reġa’ ltaqa’ fil‑ħarifa tal ‑2013 
biex jipproċedi bl‑elaborazzjoni tal‑istrateġija. 
Taħt il‑Gvern il‑ġdid, il‑mandat għall‑abbozzar 
tal‑istrateġija ta’ deċentralizzazzjoni ingħata 
lill‑Ministeru għall‑Iżvilupp Reġjonali u l‑Awtonom ‑
ija Lokali.
Il‑Kummissjoni taqbel li kwalunkwe appoġġ 
ulterjuri mill‑IPA II għal kwalunkwe proċess ta’ 
deċentralizzazzjoni għandu jkun ibbażat fuq 
strateġija ta’ deċentralizzazzjoni nazzjonali ċara 
u l‑pjan ta’ azzjoni tagħha.
11 It‑tieni inċiż
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li ma kien hemm l‑ebda 
strateġija għall‑ĠFP komprensiva li tkopri l‑aspetti 
kollha ewlenin tal‑ĠFP . Minflok, aspetti differenti 
tal‑ĠFP ġew koperti fi strateġiji speċifiċi bħalma 
huma l‑istrateġija fiskali jew l‑istrateġija ta’ Kontroll 
Intern tal‑Finanzi Pubbliċi (PIFC ‑ Public Internal 
Financial Control), b’tali mod li kienet teżisti bażi 
strateġika għall‑appoġġ tal‑proġetti tal‑IPA speċifiċi 
anki fin‑nuqqas ta’ strateġija formali komprensiva 
għall‑ĠFP . L‑istrateġija l‑ġdida tat‑tkabbir “Dak li 
hu fundamentali l‑ewwel” minn Ottubru 2013 titfa’ Sommarju eżekuttiv
IV
L‑IPA hija ffukata fuq il‑bżonnijiet u l‑prijoritajiet 
tagħha huma bbażati fuq valutazzjonijiet ta’ livell 
ta’ twettiq ta’ kriterji relatati mal‑UE, inkluż b’mod 
partikolari fid‑dokument ta’ strateġija dwar it‑tkab ‑
bir tal‑Kummissjoni u r‑rapporti annwali. Il‑kriterji 
ta’ allokazzjoni jqisu l‑kapaċità tas‑Serbja biex 
tuża u timmaniġġja l‑fondi u li dawn jirrispettaw 
il‑kundizzjonijiet tal‑adeżjoni. B’dan il‑mod, l‑IPA 
tipprovdi r‑rabta bejn il‑qafas politiku għat‑tkabbir 
u l‑proċess baġitarju tal‑UE.
VI
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi l‑fatt li l‑proċess tas‑Sis ‑
tema ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata (DIS) 
inbena għall‑ġestjoni tal‑fondi tal‑IPA. Is‑Serbja 
bħalissa qed tipprepara pjan komprensiv ta’ riforma 
tal‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi (ĠFP), li se jkun 
ibbażata fuq djanjostika komprensiva tas‑sottosis ‑
temi tal‑ĠFP . Għalhekk se titwettaq Valutazzjoni 
tan‑Nefqa Pubblika u r‑Responsabbiltà Finanzjarja 
(PEFA).
Osservazzjonijiet
11
Il‑Kummissjoni diġà appoġġat lill‑Gvern fit‑titjib 
tal‑kwalità tad‑dokumenti strateġiċi tiegħu per ‑
mezz ta’ numru ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni ffinanzjati 
mill‑IPA. Matul is‑sena li għaddiet, il‑Kummissjoni 
għamlet għadd ta’ evalwazzjonijiet tas‑settur dwar 
l‑aħħar IPA u assistenza oħra minn donaturi fis‑Ser ‑
bja sabiex jappoġġaw tħejjijiet għall‑IPA II, fejn 
l‑objettiv huwa l‑appoġġ għall‑implimentazzjoni ta’ 
strateġiji/programmi settorjali koerenti permezz ta’ 
approċċ settorjali.Risposta  
tal‑Kummissjoni
Risposta tal ‑Kummissjoni 41
16
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li fl‑ewwel pro ‑
grammi tal‑IPA xi proġetti kienu magħżula 
minħabba l‑importanza tagħhom għas‑Serbja 
abbażi ta’ assigurazzjonijiet mogħtija mill‑Gvern 
għall‑implimentazzjoni bla xkiel tagħhom. Rekwiżiti 
aktar stretti dwar it‑tlestija ta’ proġett diġà kienu 
introdotti fil‑programmi tal‑IPA 2012 u 2013 u se 
jkunu nfurzati saħansitra aktar sistematikament 
fl‑IPA II. Permezz tal‑assistenza tal‑IPA l‑Kummis ‑
sjoni appoġġat l‑iżvilupp ta’ metodoloġija ġdida 
għall‑għażla ta’ proġetti ta’ investiment li se 
jkunu parti mill‑pipeline waħdieni nazzjonali ta’ 
proġetti. Il‑metodoloġija għandha l‑għan li tgħin 
lill‑gvern Serb biex jivvaluta a) il‑prijoritizzazzjoni 
u b) il‑maturità tal‑proġetti/programmi fis‑setturi 
infrastrutturali.
20
Il‑Kummissjoni tikkondividi l‑importanza ta’ Organ ‑
izzazzjonijiet tas‑Soċjetà Ċivili (OSĊ) u se tkompli 
tinkoraġġixxi u tappoġġja aktar l‑involviment 
tal‑OSĊ fl‑ipprogrammar tal‑IPA.
Kaxxa 3
Il‑provvisti kienu sinkronizzati ma’ kontributi ta’ 
ġemellaġġ parallel b’appoġġ tal‑pjan ta’ żvilupp 
istituzzjonali għall‑Aġenzija tal‑Pagamenti (AP). 
L‑AP kienet ġiet allokata 105 postijiet fis‑sistematiz ‑
zazzjoni tal‑Ministeru tal‑Agrikoltura. Matul il‑ħajja 
ta’ dan il‑proġett il‑Gvern kien riorganizzat tliet dar ‑
biet, li wasslu għal disturbi fir‑reklutaġġi ppjanati 
għall‑AP.
26
Ittieħdu miżuri biex titjieb il‑kapaċità għaż‑żamma 
ta’ Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi preċedenti 
u b’hekk jittejjeb il‑proċess ta’ pprogrammar 
tal‑IPA II (2014 ‑2020). Tagħlimiet meħuda u rak ‑
komandazzjonijiet tal‑valutazzjonijiet tas‑Settur 
tal‑Komponenti I tal‑IPA fis‑Serbja ġew app ‑
likati fit‑tfassil tal‑programm IPA 2014. Tabella 
b’rakkomandazzjonijiet għal kull settur individwali 
u għall‑ipprogrammar kumplessiv ġiet introdotta 
bħala dokument inizjali ewlieni għall‑Gruppi ta’ 
Ħidma skont is‑Settur fil‑proċess ta’ programmar 
tal‑2014.enfasi speċjali fuq il‑governanza ekonomika kif ukoll 
il‑ġestjoni tal‑finanzi pubbliċi u tipprevedi li l‑pajjiżi 
tat‑tkabbir għandhom jippreparaw pjanijiet ta’ 
azzjoni tal‑ĠFP speċifiċi. Għalhekk, l‑appoġġ fl‑IPA 
II f’dan il‑qasam se jkun ibbażat fuq qafas aktar 
koerenti tal‑ĠFP milli fil‑passat. Huwa importanti 
li wieħed jinnota li l‑istrateġija Serba PAR il‑ġdida 
għall‑perjodu 2013 ‑16 tinkludi wkoll il‑ĠFP . Dan 
huwa titjib importanti meta mqabbel mal‑passat, 
minħabba li jenfasizza l‑fatt li l‑ĠFP tikkonċerna 
l‑utenti kollha tal‑baġit, mhux biss il‑Ministeru 
tal‑Finanzi, u li hemm ħtieġa għal koordinazzjoni 
u koerenza fl‑implimentazzjoni. Barra minn hekk, 
il‑valutazzjoni PEFA li hemm ippjanati se tikkon ‑
tribwixxu għal stampa ġenerali tas‑sistemi tal‑ĠFP 
fis‑seħħ.
13
L‑għan tas‑Sħubiji Ewropej kien li jipprovdu qafas 
ta’ referenza ġenerali aktar milli qafas ta’ politika, 
biex tindika l‑oqsma ta’ prijorità għar‑riforma u tip ‑
provdi linji gwida ġenerali għal assistenza finan ‑
zjarja f’dawn l‑oqsma prijoritarji bl‑aspettattiva li 
l‑pajjiż jirrispetta l‑prinċipji u l‑prijoritajiet indikati 
fiha. Dawn il‑prinċipji ġew maqbula b’mod konsist ‑
enti mas‑Serbja u kienu riflessi fil‑programmi naz ‑
zjonali matul l‑ewwel snin ta’ programmar tal‑IPA. 
Qafas aktar speċifiku u rilevanti għall‑adeżjoni kien 
ipprovdut mill‑istarteġija għat‑tkabbir aġġornata 
kull sena u mir‑Rapporti annwali ta’ progress 
speċifiċi għall‑pajjiżi.
14
Il‑Kummissjoni rrikonoxxiet il‑ħtieġa għal indika ‑
turi mtejba fl‑ipprogrammar tal‑assistenza tal‑IPA 
u indirizzat din il‑kwistjoni fil‑qafas tal‑IPA II. 
Id‑Dokumenti ta’ Strateġija Indikattivi għall‑Pajjiżi, 
li se jiddefinixxu l‑orjentazzjoni strateġika fit‑tul 
għall‑finanzjament tal‑IPA għal kull pajjiż, jinkludu 
anness li jiddeskrivi indikaturi f’livelli differenti. 
Dawn, fost l‑oħrajn, jinkludu wkoll indikaturi 
fl‑oqsma tal‑governanza ekonomika u l‑ġlieda kon ‑
tra l‑korruzzjoni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 42
għal ħruġ ta’ bonds muniċipali, li jirrappreżentaw 
alternattiva għas‑self. Il‑Kummissjoni hija tal‑opin ‑
joni, li mingħajr dan is‑sostenn, is‑suq tal‑bonds 
muniċipali fis‑Serbja probabbilment ma jkunx jeżisti 
u l‑muniċipalitajiet ikomplu jiffaċċjaw rati għolja 
tal‑imgħax fuq is‑self mill‑banek. Għaldaqstant, 
l‑appoġġ mill‑bonds muniċipali kien punt ta’ tluq 
importanti għal suq tal‑kreditu tal‑gvern lokali 
fis‑Serbja, għal finanzjament ta’ infrastruttura 
komunali u għall‑iffrankar fil‑baġits lokali.
Kaxxa 7 — Tweġiba għat‑tieni 
paragrafu
L‑appoġġ finanzjarju tal‑IPA qed jassisti lill‑gvern 
fl‑implimentazzjoni ta’ kriterji tal‑UE u jikkumpli ‑
menta d‑djalogu ta’ politika. Il‑Kummissjoni enfasiz ‑
zat in‑nuqqasijiet f’termini ta’ attivitajiet ta’ CHU 
u persunal ta’ unitajiet ta’ awditjar intern fl‑istrutturi 
rilevanti tad‑djalogu politiku tagħha mal‑awtori ‑
tajiet Serbi, b’mod partikolari fis‑sottokumitat 
rilevanti tal‑FSA kif ukoll fir‑Rapport dwar l‑Eżami 
Analitiku għall‑Kapitolu 32. It‑titjib huwa għalhekk 
mistenni fi żmien qasir fil‑qafas tan‑negozjati ta’ 
adeżjoni. Jekk il‑proġett tal ‑2008 ma kienx biżżejjed 
biex isolvi d‑diffikultajiet kollha, kellu sehem kbir 
biex jintlaħaq livell ta’ tħejjija li jippermetti lill‑Kum ‑
missjoni biex tipproponi l‑ftuħ tal‑Kapitolu 32.
43
Ma jistgħux jinġibdu konklużjonijiet ġenerali 
dwar l‑effikaċja tal‑appoġġ tal‑UE fil‑qasam 
tax‑xogħlijiet pubbliċi fuq il‑bażi ta’ dan il‑proġett 
speċifiku. Il‑biċċa l‑kbira tad‑dewmien ġie vvalutat 
mill‑inġinier li huwa attribwibbli għall‑kuntrattur. 
Aktar ‘il quddiem, b’mod partikolari mill‑IPA 2011, 
dan it‑tip ta’ diffikultajiet issa huwa indirizzat per ‑
mezz tat‑titjib tal‑konnessjonijiet bejn l‑elementi 
tal‑politika u tal‑ipprogrammar.
45
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi n‑nuqqas ta’ sommarju 
tad‑dokument ta’ monitoraġġ dwar il‑passat ta’ 
sejħiet għall‑offerti li ma rnexxewx. Madankollu, 
ir‑raġunijiet għal offerta kkanċellata jew li ma 
rnexxietx huma analizzati fuq bażi ta’ każ b’każ 
u ikkunsidrati għal varar mill‑ġdid possibbli.27
Sa mill‑IPA 2012 il‑kundizzjonalitajiet tal‑ippro ‑
grammar jintużaw b’mod immirat, huma definiti 
b’mod ċar fil‑fiches tas‑setturi/proġetti b’mod li 
jista’ jitkejjel u infurzat waqt l‑implimentazzjoni. 
Bosta proġetti ġew posposti fl‑ipprogrammar meta 
l‑prekundizzjonijiet kritiċi ma kinux f’posthom. 
Madankollu, il‑Kummissjoni tippjana li tin ‑
forza l‑kundizzjonalitajiet b’mod aktar rigoruż 
u għamlitha ċara mal‑Gvern Serb li proġetti 
kompletament maturi biss se jiġu kkunsidrati 
għall‑ipprogrammar.
33
Tabilħaqq, ir‑rapporti tal‑Kummissjoni tal‑uffiċjal 
awtorizzanti b’sottodelega jippreżentaw miri għolja 
milħuqa u r‑rati kuntrattwali, li kienu konsistenti 
sena wara sena, għalhekk juru kapaċitajiet ta’ 
assorbiment għolja.
37
Il‑Kummissjoni rreaġixxiet, b’mod partikolari 
fl‑ewwel Kumitati ta’ Monitoraġġ sabiex tiġi sal ‑
vagwardjata l‑implimentazzjoni b’suċċess ta’ 
proġetti li jinsabu għaddejjin bħalissa, tali reazz ‑
joni rriżultat f’ġestjoni kuntrattwali flessibbli. Dan 
il‑proċess evolva għal mekkaniżmi ta’ monitoraġġ 
aktar b’saħħithom u deċiżjonijiet aktar stretti meta 
jinqalgħu xi diffikultajiet matul l‑implimentazzjoni 
skont il‑każ.
Kaxxa 7 — Tweġiba għall‑ewwel 
paragrafu
Il‑volum ta’ bonds muniċipali għall‑belt ta’ Novi 
Sad jirrappreżenta t‑tieni l‑akbar self mill‑awtori ‑
tajiet lokali fis‑Serbja. Ir‑riżultati miksuba f’dan 
il‑programm għadhom jinfluwenzaw is‑suq 
fl‑2014, fejn, pereżempju, huwa previst li jkunu 
introdotti aktar bonds muniċipali għall‑ibliet ta’ 
Sabac u l‑Muniċipalità ta’ Stara Pazova. Konfer ‑
enza permanenti tal‑bliet u l‑muniċipalitajiet 
għadha qed tirċievi talbiet biex tipprovdi appoġġ 
Risposta tal ‑Kummissjoni 43
sekwenzjar ċar li permezz tagħhom, pereżempju, 
l‑adozzjoni tal‑qafas strateġiku/ leġiżlattiv hija 
prekundizzjoni għall‑għoti ta’ appoġġ ulterjuri.
Kaxxa 11 — Tweġiba għat‑tielet 
paragrafu
Il‑proġett jista’ jitqies bħala assistenza ta’ darba 
mill‑gvern lill‑istrutturi muniċipali, li kienu 
għadhom kemm saru responsabbli mill‑manuten ‑
zjoni u l‑akkwist ta’ tagħmir u infrastruttura 
fl‑istituzzjonijiet tas‑saħħa tagħhom.
Fil‑mument tax‑xiri, il‑Ministeru tas‑Saħħa kellu 
l‑intenzjoni jakkwista aktar vetturi biex ikopri għal 
aktar ħtiġjiet (il‑flotta kellha tkun ta’ 1,000 u s‑Ser ‑
bja kellha biss 400 inkluż id‑donazzjoni tal‑UE ta’ 
252 vettura). Madankollu, ir‑riżorsi finanzjarji kulma 
jmur qed isiru aktar skarsi u dak li hu disponibbli 
għall‑baġits muniċipali humabiss tiswijiet u akkwisti 
sporadiċi.
L‑akkwist magħmul mill‑UE jista’ jitqies bħala 
assistenza ta’ rijabilitazzjoni ta’ emerġenza peress li 
l‑ebda tali xiri ma sar qabel l ‑1991 u dawn il‑vetturi 
kienu ħtieġa serja għas‑sistema. Kieku ma kienx 
hekk, l‑implikazzjonijiet fuq it‑twassil ta’ servizzi 
u s‑saħħa tal‑popolazzjoni kienu jkunu gravi. 
Dawn il‑vetturi għadhom dawk l‑aktar ġodda dis ‑
ponibbli fil‑pajjiż u għadhom jintużaw bl‑aktar mod 
possibbli u l‑kapaċitajiet imtejba miksuba mill‑pro ‑
jett għalhekk għadhom sostnuti. It‑tiġdid tal‑vetturi 
jiddependi fuq il‑futur tal‑iżvilupp ekonomiku 
tal‑pajjiż. 
Kaxxa 12 — Tweġiba għall‑ewwel 
paragrafu
Il‑Kummissjoni taqbel mal‑fatt li l‑persunal tal‑awdit ‑
jar intern huwa diffiċli biex ikun irreklutat f’xi Minis ‑
teri. Madankollu, is‑Serbja infurmat lill‑Kummissjoni li 
l‑funzjoni tal‑awditjar intern ġiet stabbilita f’76 utent 
tal‑baġit (55 fil‑livell tal‑gvern ċentrali, 21 fil‑livell 
tal‑gvern lokali). Dawn l‑utenti jirrappreżentaw 90 % 
tal‑fondi pubbliċi. Il‑Ministeri kollha stabbilixxew 
unitajiet ta’ awditjar intern, iżda f’żewġ ministeri 
l‑pożizzjonijiet kienu għadhom mhux mimlija. 
L‑utenti iżgħar tal‑baġit jistgħu sadattant jew jibnu 
unità konġunta ta’ awditjar intern jew jidħlu fi ftehim 
ma’ utenti tal‑baġit li jkollhom uffiċċju tal‑awditjar 
intern u jużaw l‑awdituri tagħhom.Kaxxa 10 — Tweġiba għall‑ewwel 
paragrafu
Il‑proċedura tal‑offerti għall‑proġett ta’ riforma 
tal‑pulizija falliet minħabba s‑sottomissjoni ta’ 
applikazzjoni waħda biss wara l‑iskadenza formali. 
Wara l‑falliment tal‑proċess tal‑offerti l‑benefiċjarju 
(l‑unità għall‑affarijiet interni fil‑Ministeru 
tal‑Intern) baqa’ impenjat għall‑proġett, filwaqt li 
l‑kwistjonijiet ta’ nuqqas ta’ awtonomija tal‑unità, 
persunal u appoġġ adegwat minn amministratur 
għoli fil‑Ministeru tal‑Intern komplew jaffettwaw 
il‑kapaċità tad‑dipartiment tal‑kontroll intern 
biex jiġġieled b’mod effettiv kontra l‑korruzzjoni 
fi ħdan il‑korp tal‑pulizija. Dawn il‑kwistjonijiet 
kienu s‑suġġett ta’ ittri speċifiċi mibgħuta mill‑Kap 
tad‑Delegazzjoni u l‑Ambaxxatur tas‑sieħeb 
tal‑ġemellaġġ lill‑Ministru.
Kaxxa 11 — Tweġiba għall‑ewwel 
paragrafu
Il‑Kummissjoni diġà applikati t‑tagħlimiet meħuda 
minn din l‑esperjenza. Fil‑programm IPA 2012, 
l‑aspett tal‑IT għall‑ġustizzja jinkludi analiżi 
tal‑ħtiġijiet bħala l‑ewwel attività. Kull assistenza 
oħra tista’ biss tiġi skjerata malli titlesta din l‑analiżi 
tal‑ħtiġijiet.
Kaxxa 11 — Tweġiba għat‑tieni 
paragrafu
Il‑Kummissjoni taqbel li nuqqas ta’ qafas ta’ poli ‑
tika reġjonali ippreżenta riskju għas‑sostenibbiltà. 
Madankollu ma kien hemm l‑ebda mudell tal‑UE 
uniku li seta’ jkun propost minħabba li l‑aspetti 
organizzattivi għandhom jiġu definiti fil‑livell 
nazzjonali bħala deċiżjoni politika tal‑gvern Serb. 
Is‑sostenibbiltà saret qasam ta’ tħassib meta kien 
evidenti li s‑Serbja mhux se jkollha politika reġjonali 
u qafas leġiżlattiv fis‑seħħ kmieni fil‑proċess, kif 
ukoll mekkaniżmi ċari ta’ finanzjament. Il‑Kummis ‑
sjoni tixtieq tiġbed l‑attenzjoni li l‑aġenziji kollha 
ffinanzjati mill‑UE baqgħu operazzjonali wara 
l‑ikkompletar tal‑proġett u l‑finanzjament tal‑UE. 
Filwaqt li ġeneralment għadhom dipendenti fuq 
il‑proġett, il‑biċċa l‑kbira minnhom kisbu r‑rikon ‑
oxximent reġjonali u jibbenefikaw minn Programmi 
ta’ Kooperazzjoni Tranfruntiera, fondi nazzjonali, 
fondi ta’ donaturi bilaterali u wkoll introjtu privat 
minn diversi provvedimenti ta’ servizzi kummerċjali. 
Tagħlima importanti li għandha tittieħed mill‑Pro ‑
gramm huwa jkunu organizzati attivitajiet ta’ 
Risposta tal ‑Kummissjoni 44
66
Is‑Serbja bħalissa qed tipprepara Programm kom ‑
prensiv ta’ Riforma tal‑Ġestjoni tal‑Finanzi Pubbliċi 
(ĠFP), li se jkun ibbażat fuq dijanjosi komprensiva 
tas‑sottosistemi tal‑ĠFP . Għalhekk se titwettaq 
Valutazzjoni tan‑Nefqa Pubblika u Responsabbiltà 
Finanzjarja (PEFA). Ftehim komprensiv u affidab ‑
bli tal‑programm ta’ riforma tal‑ĠFP jirrappreżenta 
wieħed mir‑rekwiżiti prinċipali fin‑negozjati 
għall‑adeżjoni tas‑Serbja mal‑Unjoni Ewropea 
u fl‑istess ħin, jirrappreżenta wkoll waħda mill‑ele ‑
menti prinċipali għall‑ippjanar u l‑implimentazzjoni 
ta’ riformi fit‑tul.
L‑evalwazzjoni tal‑PEFA se tipprovdi lill‑Gvern 
tas‑Serbja b’ħarsa lejn il‑prestazzjoni wiesgħa 
tal‑ĠFP biex b’hekk tippermetti l‑valutazzjoni 
tal‑istatus attwali f’oqsma ewlenin u biex ikun 
identifikat fejn huma l‑limitazzjonijiet u r‑riskji 
biex titmmexxa ‘l quddiem l‑Istrateġija ta’ riforma 
il‑ġdida tal‑ĠFP . Dan se jinkludi wkoll il‑valutazzjoni 
ta’ strutturi tal‑IPA fl‑awtoritajiet Serbi.
67
Il‑Kummissjoni taqbel li hemm ħtieġa għal aktar 
sforzi sabiex jiġu salvagwardjati l‑interessi finanz ‑
jarji tal‑UE. Il‑funzjoni ta’ awditjar intern twaqqfet 
progressivament b’mod li tlaħħaq ma’ bażi ta’ 
ġestjoni deċentralizzata. In‑numru ta’ awdituri 
interni u awditi mwettqa żdied matul iż‑żmien. 
Madankollu, sistema ta’ awditjar intern effet ‑
tiva u li tiffunzjoni għad trid tkun stabbilita skont 
ir‑rekwiżiti tal‑Liġi dwar is‑Sistema tal‑Baġit għal 
ħafna awtoritajiet baġitarji u benefiċjarji. Il‑kontroll 
intern jiffoka fuq verifiki ex post  tal‑konformità 
mal‑liġijiet u d‑detezzjoni ta’ irregolaritajiet potenz ‑
jali, kif evidenzjat mix‑xogħol imwettaq minn awdi ‑
turi interni, spetturi ċentralizzati tal‑baġit kif ukoll 
l‑Istituzzjoni Statali tal‑Awditjar. Skont il‑prinċipju 
tar‑responsabbiltà maniġerjali, madankollu, l‑atten ‑
zjoni għandha gradwalment tersaq lejn il‑kisba ta’ 
maniġers responsabbli għat‑twaqqif u l‑implimen ‑
tazzjoni xierqa tal‑istritturi tal‑FMC, appoġġjati 
minn funzjoni ta’ awditjar intern, li l‑ewwel u qabel 
kollox tipprevjeni l‑irregolaritajiet.Din il‑kwistjoni se tkun koperta fil‑kapitolu 32 
fin‑negozjati, u għalhekk huwa mistenni progress 
u se tkun immonitorjata mill‑qrib f’dan ir‑rigward 
qabel l‑għeluq tal‑kapitolu.
Kaxxa 12 — Tweġiba għat‑tieni 
paragrafu
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi d‑diffikultà ta’ żamma 
ta’ persunal imħarreġ fi strutturi amministrat ‑
tivi ewlenin bħala sfida orizzontali fil‑pajjiżi 
kandidati. Din il‑kwistjoni se tkun immonitorjata 
fl‑oqsma kollha matul in‑negozjati minħabba li 
kapitolu jista’ jingħalaq biss meta l‑leġiżlazzjoni 
tiġi allinjata b’mod sħiħ ma’ dik tal‑UE u l‑kapaċità 
amministrattiva tkun identifikata bħala suffiċjenti 
għall‑implimentazzjoni tal‑politiki tal‑UE.
48
Diġà ttieħdu passi biex jittaffew in‑nuqqasijiet 
fil‑qasam tas‑sostenibilità. L‑iskeda tal‑monitoraġġ 
MOR 2014 tinkludi għadd ta’ eżerċizzji ROM ex post  
bil‑għan li tkun iċċekkjata s‑sostenibbiltà fuq per ‑
jodu medju u fit‑tul tar‑riżultati tal‑proġetti tal‑IPA.
59
Il‑ftuħ formali tan‑negozjati ta’ adeżjoni mas‑Serbja 
f’Jannar 2014 li jibda bil‑kapitoli tal‑istat tad‑dritt 
(il‑Kapitolu 23 dwar il‑Ġudikatura u d‑Drittijiet Fun ‑
damentali u l‑Kapitolu 24 dwar il‑Ġustizzja, il‑Lib ‑
ertà u s‑Sigurtà) tefgħu enfasi kbira fuq il‑ħtieġa 
jkun żgurat stat tad‑dritt b’saħħtu u prevedibbli 
li jwassal b’mod kumplessiv għal titjib fl‑ambjent 
tal‑governanza. Dan jinvolvi b’mod partikolari, 
u bħala prijorità, ġlieda effiċjenti u deterrenti kontra 
l‑korruzzjoni fil‑livelli kollha u fis‑setturi kollha, 
inkluż fil‑livell tal‑proġett.
61
Fil‑perjodi kollha ta’ programmar kwistjonijiet trans ‑
versali ġew inklużi taħt kwistjonijiet aktar ġenerali 
dwar l‑istat tad‑dritt. Anke jekk mhux imsemmi 
espliċitament fis‑snin preċedenti, il‑Kummissjoni 
tindirizzahom b’mod trasversali, iżda tirrikonoxxi li 
referenzi espliċiti jistgħu jservu għal aktar ċarezza 
f’dan ir‑rigward.
Risposta tal ‑Kummissjoni 45
74 (b)
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi problemi iżolati 
fl‑implimentazzjoni ta’ proġetti preċedenti, li ġew 
indirizzati mill‑Awtorità Kontraenti sabiex tiġi 
salvagwardjata l‑implimentazzjoni kuntrattwali 
u jkun ipprovdut għal imġiba finanzjarja tajba 
fil‑ġestjoni tal‑kuntratti. Il‑kumplessità u proċeduri 
tal‑offerti teknikament eżiġenti wasslu għal xi fal ‑
limenti u tħassru meta reġgħet kienet varata s‑sejħa 
għall‑offerti.
74 (c)
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi d‑diffikultà biex 
ikun impjegat u jinżamm il‑persunal imħarreġ fi 
strutturi amministrattivi bħala sfida trasversali 
fil‑pajjiżi kandidati kollha. Din il‑kwistjoni se tkun 
immonitorjata matul in‑negozjati minħabba li 
kapitolu jista’ jingħalaq biss meta l‑leġiżlazzjoni 
tiġi allinjata b’mod sħiħ ma’ dik tal‑UE u l‑kapaċità 
amministrattiva tkun identifikata bħala suffiċjenti 
għall‑implimentazzjoni tal‑politiki tal‑UE.
76
Is‑Serbja bħalissa qed tipprepara Programm kom ‑
prensiv ta’ Riforma tal‑Ġestjoni tal‑Finanzi Pubbliċi 
(ĠFP), li se jkun ibbażat fuq dijanjosi komprensiva 
tas‑sottosistemi tal‑ĠFP . Għalhekk se titwettaq 
Valutazzjoni tan‑Nefqa Pubblika u Responsabbiltà 
Finanzjarja (PEFA). Ftehim komprensiv u affidab ‑
bli tal‑programm ta’ riforma tal‑ĠFP jirrappreżenta 
wieħed mir‑rekwiżiti prinċipali fin‑negozjati 
għall‑adeżjoni tas‑Serbja mal‑Unjoni Ewropea 
u fl‑istess ħin, jirrappreżenta wkoll waħda mill‑ele ‑
menti prinċipali għall‑ippjanar u l‑implimentazzjoni 
ta’ riformi fit‑tul.
78
Fil‑perjodi kollha ta’ programmar ġew inklużi temi 
trasversali fi kwistjonijiet aktar ġenerali dwar l‑istat 
tad‑dritt. Anke jekk mhux imsemmi espliċitament 
fis‑snin preċedenti, il‑Kummissjoni tindirizzahom 
b’mod trasversali, iżda tirrikonoxxi li referenzi 
espliċiti jistgħu jservu għal aktar ċarezza f’dan 
ir‑rigward.70
Il‑Kummissjoni introduċiet miżuri biex jitnaqqsu 
r‑riskji ta’ ħafna tibdil tal‑persunal. Il‑persunal 
jieħu sehem b’mod attiv fil‑kompiti mwettqa 
mid‑Delegazzjoni fl‑istruttura ċentralizzata attwali 
sabiex jibbenefika minn esperjenza prattika fuq 
każijiet reali qabel ma jwettaq it‑tranżazzjonijiet 
hu stess meta eventwalment tkun introdotta 
l‑istruttura deċentralizzata. Dawn il‑kompiti jin ‑
kludu l‑osservazzjoni ta’ kumitati ta’ evalwazzjoni, 
il‑parteċipazzjoni f’kontrolli fuq il‑post u missjoni ‑
jiet ta’ verifika ta’ proġetti.
71
It‑tisħiħ tal‑protezzjoni tal‑informaturi huwa ele ‑
ment importanti li diġà kien identifikat fir‑rapport 
tal‑eżami analitiku dwar il‑Kapitolu 23. L‑iżvilupp ta’ 
sistema ta’ protezzjoni tal‑informaturi li tiffunzjona 
għandha tingħata prominenza fil‑Pjan ta’ Azzjoni 
li s‑Serbja qed tħejji bħalissa biex twieġeb il‑par ‑
ametru ta’ referenza inizjali għal dan il‑kapitolu. 
Abbozz ta’ liġi dwar il‑protezzjoni tal‑informaturi 
interni tħejja u għandu jkun adottat.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
74. (a)
Il‑Kummissjoni tagħraf ċerti nuqqasijiet relatati 
mat‑tfassil, b’mod partikolari għall‑proġetti bikrija 
tal‑IPA. Għalhekk il‑Kummissjoni tejbet il‑faxxikoli 
tagha tas‑settur f’dan ir‑rigward. L‑evalwazzjonijiet 
tas‑settur ffinanzjati mill‑IPA tgħallmu mill‑impli ‑
mentazzjoni tal‑IPA I (2007 ‑12). Ir‑rakkomandazz ‑
jonijiet minn dawn il‑valutazzjonijiet ingħataw lil 
gruppi ta’ ħidma u qegħdin fil‑proċess li jiġu riflessi 
fl‑ipprogrammar tal‑IPA II. Xi rakkomandazzjonijiet 
speċifiċi indirizzati fl‑evalwazzjonijiet tas‑settur 
diġà ġew riflessi fl‑istruttura l‑ġdida tal‑IPA II 
(ir‑Regolament tal‑UE 231/2014), ir‑Regolament 
Komuni ta’ Implimentazzjoni (ir‑Regolament tal‑UE 
236/2014) u abbozz ta’ Ftehimiet qafas li għandhom 
jiġu konklużi ma’ kull benefiċjarju individwali.
Risposta tal ‑Kummissjoni 46
ta’ assistenza. Barra minn hekk, il‑Kummissjoni ‑  
fil‑kuntest tat‑twaqqif ta’ qafas ta’ monitoraġġ 
u rappurtar biex jissodisfa r‑rekwiżiti ta’ rappurtar 
li jirriżultaw mill‑qafas legali tal‑IPA II ‑ bi ħsiebha 
tistudja jekk tistax tkun stabbilita għodda ta’ rap ‑
purtar effiċjenti u kosteffikaċi li tindirizza wkoll 
proċess ta’ sejħa għall‑offerti, possibbilment billi 
wieħed jibni fuq l‑għodod eżistenti. Barra minn 
hekk, skont orjentazzjonijiet ta’ politika dwar 
l‑evalwazzjoni tad‑DĠ għat‑Tkabbir aġġornati 
riċentament, huwa previst rieżami tal‑prattiki 
u l‑għodod ta’ monitoraġġ attwali kif ukoll tisħiħ 
tas‑sinerġiji bejn il‑funzjonijiet ta’ evalwazzjoni 
u monitoraġġ li għandhom jagħtu kontribut biex 
jiġi żgurat segwitu konsistenti għall‑aħħar sejbiet 
u rakkomandazzjonijiet.
80 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u bi ħsiebha tikkunsidraha billi ttejjeb il‑qafas 
loġiku tal‑interventi fid‑dokumenti ta’ Azzjoni fl‑IPA 
II, b’mod partikolari fir‑rigward ta’ riżultati u eżiti 
tal‑attivitajiet, kif ukoll billi tkompli ttejjeb id‑doku ‑
mentazzjoni relatata ma’ valutazzjonijiet tal‑ħtiġijiet 
bħala annessi tad‑dokumenti ta’ azzjoni.
80 (d)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni. 
De facto, hija fil‑biċċa l‑kbira tagħha kkunsidrata 
minħabba li, mill‑IPA 2012 il‑kundizzjonalitajiet 
tal‑ipprogrammar jintużaw b’mod immirat, 
huma definiti b’mod ċar fil‑fiches tas‑setturi/
proġetti b’mod li jistgħu jitkejlu u infurzati waqt 
l‑implimentazzjoni. Bosta proġetti ġew posposti 
fl‑ipprogrammar meta l‑prekundizzjonijiet kritiċi 
ma kinux f’posthom. Madankollu, il‑Kummissjoni 
tippjana li tinforza l‑kundizzjonalitajiet b’mod 
aktar rigoruż u għamlitha ċara mal‑Gvern Serb 
li proġetti kompletament maturi biss se jiġu 
kkunsidrati għall‑ipprogrammar. Din il‑politika 
se tkun appoġġata ulterjorment, fir‑rigward 
tal‑infrastruttura, permezz tal‑istabbiliment ta’ 
pipeline waħdieni ta’ proġetti, li se jinkludi val ‑
utazzjoni individwali tal‑proġetti kollha fir‑rigward 
tal‑livell ta’ maturità tagħhom (u l‑issodisfar 
tal‑kondizzjonalitajiet).80 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Il‑prijoritizzazzjoni u l‑proċess tal‑għażla kumples ‑
sivamenti diġà tjiebu matul il‑ħajja tal‑IPA I. Pro ‑
gress ulterjuri huwa mistenni għall‑proġetti tal‑IPA 
II, skont il‑metodoloġija żviluppata reċentement 
u l‑bidla lejn approċċ settorjali li żżid ir‑rabtiet 
bejn il‑prijoritajiet tal‑politika u l‑ipprogrammar 
tal‑assistenza. Il‑prijoritajiet ewlenin ta’ politika 
għall‑ipprogrammar se jiġu riflessi fid‑Dokument 
tal‑Istrateġija tal‑Pajjiż, u n‑nuqqasijiet ikunu 
evalwati kull sena fid‑dokument ta’ strateġija 
tal‑Kummissjoni u r‑rapporti ta’ progress. Wara 
l‑ftuħ tan‑negozjati tal‑adeżjoni, f’kull settur, 
l‑ipprogrammar għandu jkun direttament marbut 
mal‑prijoritajiet identifikati fil‑kapitoli relevanti, 
l‑ewwel fir‑rapporti dwar l‑eżami analitiku u susseg ‑
wentement fil‑parametri referenzjari ta’ ftuħ jew ta’ 
għeluq, fejn applikabbli. Titjib ċar ieħor fil‑qasam 
tal‑investiment għandu jirriżulta mill‑iżvilupp ta’ 
pipeline waħdieni nazzjonali ta’ proġetti strateġiċi 
fl‑oqsma tat‑trasport, l‑enerġija, l‑ambjent 
u l‑infrastruttura tan‑negozju, li għandu jiġi adottat 
mill‑gvern u jintuża bħala l‑unika bażi għall‑appoġġ 
tal‑IPA għal proġetti infrastrutturali.
80 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Fil‑kuntest ta’ evalwazzjonijiet tematiċi tas‑settur, 
it‑tagħlimiet miksuba mill‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti, rilevanti fost il‑pajjiżi u jew setturi, 
diġà huma kondiviżi, u b’mod partikolari evalwa ‑
zzjonijiet tas‑settur iffinanzjati mill‑IPA tgħallmu 
mill‑implimentazzjoni tal‑IPA I (2007 ‑12). B’riżultat 
ta’ dan, xi rakkomandazzjonijiet speċifiċi indiriz ‑
zati fl‑evalwazzjonijiet tas‑settur diġà ġew riflessi 
fl‑istruttura l‑ġdid tal‑IPA II (ir‑Regolament tal‑UE 
231/2014), ir‑Regolament Komuni ta’ Implimen ‑
tazzjoni (ir‑Regolament tal‑UE 236/2014) u abbozz 
ta’ Ftehimiet qafas li għandhom jiġu konklużi ma’ 
kull benefiċjarju individwali. Dawn huma riflessi 
wkoll fejn applikabbli fl‑ipprogrammar tal‑IPA II. 
Għal finijiet ta’ monitoraġġ u rapportar intern, 
tabella speċifika tirrifletti l‑evoluzzjoni fuq passi 
meħuda biex ikunu implimentati s‑sejbiet ewlenin 
u r‑rakkomandazzjonijiet dwar evalwazzjonijiet 
li saru fil‑passat dwar iż‑żewġ setturi u forom 
Risposta tal ‑Kummissjoni 47
81 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u tilqa’ l‑involviment ulterjuri tal‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili fil‑proċessi ta’ politika u program ‑
mar. Fil‑fatt hija tal‑fehma li dawn il‑miżuri huma 
diġà fil‑post b’mod ġenerali. Il‑Kummissjoni diġà 
pprovdiet l‑appoġġ tal‑IPA għall‑istabbiliment ta’ 
Uffiċċju għall‑Kooperazzjoni mas‑Soċjetà Ċivili. 
l‑Uffiċċju kien stabbilit fl ‑2010. Fl ‑2010 l‑awtori ‑
tajiet nazzjonali stabilixxew ukoll mekkaniżmu 
msejjaħ SECO (Organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
skont is‑settur) għall‑parteċipazzjoni tas‑soċjetà 
ċivili fl‑ippjanar, l‑ipprogrammar u l‑monitoraġġ 
tal‑assistenza tal‑IPA. Il‑mekkaniżmu SECO huwa 
organizzat f’perspettiva settorjali. Għal kull settur, 
kineu rreġistrati Organizzazzjonijiet tas‑Soċjetà 
Ċivili rappreżentattivi. L‑appogg mill‑IPA ġie 
pprovdut permezz ta’ assistenza teknika għat‑tfassil 
tal‑mekkaniżmu SECO u biex tissaħħaħ l‑influwenza 
tiegħu fuq it‑tfassil usa’ ta’ politika. Għalkemm 
l‑OSĊ ġew ikkonsultati fuq bażi regolari dwar 
l‑ipprogrammar tal‑IPA, fil‑passat huma għamlu użu 
pjuttost limitat minn dan il‑mekkaniżmu.
81 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u se toħroġ linji gwida biex tiżgura li l‑ħtieġa għal 
miżuri kontra l‑korruzzjoni speċifiċi għas‑settur jew 
miżuri oħra ta’ governanza tajba hija, fejn rilevanti, 
ivvalutata fit‑tfassil ta’ proġett.
81 (d)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u se tiżgura li l‑ħidma ta’ awditu magħmula 
fil‑kuntest ta’ akkreditazzjoni u d‑deċiżjoni tal‑kon ‑
feriment tal‑ġestjoni minn Marzu 2014 se titqies 
fil‑proċess ta’ riforma tal‑ĠFP .80 (e)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni. 
Rendikont imtejjeb għall‑awditjar għall‑proġett 
kollu kemm hu ppjanat li jkun inkluż fir‑rapport tal ‑
2014 tal‑Uffiċjal Awtorizzanti b’sottodelega, jiġifieri 
għall‑kuntratti li huma inklużi fl‑Istrateġija ta’ 
Assigurazzjoni Annwali għall ‑2014 u l‑Pjan tal‑Awd ‑
itu mill ‑2014 ’il quddiem. Riżultati, konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet mill‑awditi u l‑monitoraġġ 
fuq il‑post se jkunu ppreżentati fir‑rapporti kump ‑
lessivi li jkun fihom dejta rigward il‑proġett/is‑set ‑
tur kollu. Dawk ir‑rapporti se jkunu mtejba b’tali 
mod li jiffaċilitaw u jissodisfaw rakkomandazzjoni ‑
jiet speċifiċi.
80 (f)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u biħsiebha tistabbilixxi sistema sabiex tinkludi 
kampjuni ta’ tali kontrolli fl‑awditu annwali tagħha 
u fil‑pjanijiet ta’ verifika fuq il‑post.
81 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Il‑Kummissjoni tinsab fi stadju ta’ appoġġ għal val ‑
utazzjoni tan‑Nefqa Pubblika u tar‑Responsabbiltà 
Finanzjarja sabiex tipprovdi lill‑gvern tas‑Serbja bi 
stampa wiesgħa tal‑prestazzjoni tal‑ĠFP . Valutazz ‑
joni bħal din se tivvaluta l‑istatus fl‑oqsma ewlenin 
u tidentifika fejn huma l‑limitazzjonijiet u r‑riskji 
biex titmexxa ‘l quddiem l‑Istrateġija l‑ġdida ta’ 
riforma tal‑ĠFP . Din se tinkludi wkoll il‑valutazzjoni 
ta’ strutturi tal‑IPA fl‑awtoritajiet Serbi. Is‑Serbja 
bħalissa qed tipprepara Programm komprensiv ta’ 
Riforma tal‑Ġestjoni tal‑Finanzi Pubbliċi (ĠFP), li se 
jkun ibbażat fuq dijanjosi komprensiva tas‑sottosis ‑
temi tal‑ĠFP . Il‑progress se jkun immexxi u kkontrol ‑
lat mill‑qrib matul in‑negozjati fil‑qafas tal‑Kapitolu 
32 dwar il‑kontroll finanzjarju.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda: 
permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir‑rappreżentanzi tal‑Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid‑delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s‑servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat‑telefown bla ħlas minn kullimkien fl‑UE) (*).
(*)  L‑informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it‑telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat‑telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l‑aġenti tal‑bejgħ tal‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).
QJ-AB-14-019-MT-N  ISSN 1977-5741
Dan ir‑rapport jevalwa jekk l‑appoġġ 
mill‑UE ‑ madwar EUR 1,2 biljun matul il‑perjodu 
2007 ‑13 ‑ kienx effettiv fit‑tħejjija tas‑Serbja għal 
sħubija fl‑UE. Il‑proġetti awditjati wasslu l‑eżiti 
ppjanati tagħhom iżda batew minn dgħufijiet 
fir‑rigward tat‑tfassil, l‑implimentazzjoni 
u s‑sostenibbiltà tagħhom. Kumplessivament, 
il‑Qorti tikkonkludi li l‑Kummissjoni, kif għandu 
jkun, qed tqiegħed enfasi fuq kwistjonijiet ta’ 
governanza fl‑ippjanar tal‑assistenza tagħha 
lis‑Serbja, u li l‑appoġġ mill‑UE jgħin lis‑Serbja 
b’mod effettiv biex timplimenta riformi 
strutturali u  biex ittejjeb il‑ġestjoni tal‑finanzi 
pubbliċi.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I