ANNESS

Opinjoni tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI) dwar “Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa: l-implikazzjonijiet tal-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għad-difiża u l-manifattura ajruspazjali” (opinjoni komplementari għal INT/984) Relatur: Maurizio MENSI Korelatur: Jan PIE Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja 18.1.2022 Bażi legali Artikolu 37(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni komplementari Sezzjoni kompetenti Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI) Adottat fis-sezzjoni 13.5.2022 1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 1.1. Il-KESE jemmen li s-semikondutturi jinsabu fil-qofol tal-ġeopolitika moderna u tat-tmexxija teknoloġika industrijali. It-trawwim ta’ ekosistema ta’ semikondutturi Ewropea tal-ogħla livell u ta’ ktajjen tal-provvista reżiljenti, għalhekk, huwa vitali għall-awtonomija strateġika, is-sovranità teknoloġika, ir-reżiljenza, u l-kompetittività industrijali tal-UE, inkluż fis-setturi tad-difiża strateġika u l-ajruspazju. Għaldaqstant, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-objettivi ambizzjużi tal-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa dwar iċ-Ċipep. 1.2. Il-KESE jemmen li huma meħtieġa aktar riżorsi minn dawk previsti bħalissa biex l-UE tilħaq l-għanijiet ambjentali tagħha fis-semikondutturi. Sabiex tagħmel l-aħjar użu mir-riżorsi limitati tagħha, l-UE għandha tqis ukoll il-prijoritizzazzjoni ta’ teknoloġiji jew segmenti tal-katina tal-valur speċifiċi u s-segwitu ta’ sforzi komplementari ma’ msieħba tal-istess fehma. 1.3. Il-KESE huwa konvint li l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandu jiżgura li, b’mod partikolari, id-difiża u l-ajruspazju jiġu appoġġjati skont l-importanza strateġika u l-istatus tagħhom bħala setturi kritiċi, irrispettivament mid-daqs tas-suq tagħhom. Dan għandu jiġi rifless fil-pilastri kollha tal-inizjattiva, inkluż bl-inċentivazzjoni ta’ disinji taċ-ċipep ġodda li jissodisfaw ir-rekwiżiti speċifiċi għad-difiża u l-ajruspazju. Miżuri speċifiċi jinvolvu aċċess permezz ta’ rata ta’ prijorità għal linji pilota u l-possibbiltà li jiġu prijoritizzati ordnijiet minn setturi kritiċi għall-Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u l-Fonderiji Miftuħa tal-UE mhux fi “stat ta’ kriżi”. 1.4. Fil-fehma tal-KESE, il-partijiet ikkonċernati industrijali mis-settur kritiku tas-semikondutturi u dak downstream għandhom ikunu membri sħaħ tal-Bord Ewropew dwar is-Semikondutturi u l-korpi sussidjarji tiegħu, sabiex tiġi żgurata koordinazzjoni massima bejn dawk li jfasslu l-politika u l-atturi tas-suq upstream u downstream. 1.5. Il-KESE jqis li l-investimenti fil-produzzjoni ta’ ċipep kemm avvanzati kif ukoll maturi fl-Ewropa huma meħtieġa biex jiġu żgurati ktajjen tal-provvista reżiljenti għall-manifattura ta’ materjal tad-difiża u l-ajruspazju, u jqis ukoll li l-innovazzjoni għandha tiġi appoġġjata għat-tipi kollha ta’ semikondutturi meħtieġa mill-industrija Ewropea. 1.6. Il-KESE jemmen li l-istrateġija tal-UE għandha tinkludi miżuri speċifiċi biex tiġi indirizzata l-provvista ta’ materja prima. 1.7. Il-KESE jqis li, sabiex tiġi evitata tiġrija detrimentali tas-sussidji, il-finanzjament għandu jiġi kkoordinat kemm jista’ jkun fil-livell tal-UE, filwaqt li l-mekkaniżmu ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107 tat-TFUE għandu jiġi aġġustat biex jiżgura l-prevedibbiltà tal-valutazzjoni u l-koerenza ma’ għanijiet oħrajn tal-UE. 1.8. Il-KESE jemmen li l-għajnuna mill-Istat għandha tingħata lil Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u lil Fonderiji Miftuħa tal-UE li huma ta’ benefiċċju dirett lil bosta Stati Membri, u li l-appoġġ pubbliku għandu jkun iffokat fuq inizjattivi li huma marbutin mill-qrib ma’ applikazzjonijiet “ekoloġiċi”. 1.9. Fil-fehma tal-KESE, il-ġbir tad-data għall-monitoraġġ tal-ktajjen tal-provvista u l-antiċipazzjoni ta’ kriżijiet futuri għandu jitwettaq minn korp individwali fil-livell tal-UE. 1.10. Il-KESE jirrakkomanda qafas xieraq ta’ governanza tad-data, li jkopri t-trasparenza, l-interoperabbiltà, il-kondiviżjoni, is-sigurtà tad-data u l-aċċess għaliha. 1.11. Il-KESE jemmen li, bħala setturi strateġiċi, id-difiża u l-ajruspazju għandhom jiġu prijoritizzati għall-iżvilupp ta’ proċeduri ta’ ċertifikazzjoni u l-Inizjattiva Ċipep għall-Ewropa tista’ tappoġġja l-iżvilupp ta’ standards militari-ċivili fil-kuntest tal-Istrateġija Ewropea dwar l-Istandardizzazzjoni. 1.12. Il-KESE jqis li l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandu jkun koerenti u marbut b’mod ċar mal-istrumenti l-oħra kollha tal-politika tal-UE u nazzjonali b’objettivi relatati, inklużi l-Alleanza Industrijali dwar il-Proċessuri u t-Teknoloġiji tas-Semikondutturi, l-Osservatorju għat-Teknoloġiji Kritiċi u l-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima. 1.13. Il-KESE jilqa’ l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa u jitlob li jinbdew negozjati dwar l-inizjattiva mingħajr dewmien, kif ukoll l-implimentazzjoni rapida, ambizzjuża u effettiva tiegħu. 2. Sfond 2.1. F’dinja dejjem aktar diġitalizzata, is-semikondutturi huma komponent essenzjali ta’ ħafna setturi ekonomiċi u oqsma tal-ħajja. Huma jħaddmu l-prodotti diġitali kollha, iwittu t-triq għal teknoloġiji essenzjali tal-futur, bħall-IA, il-5G, u l-cloud/edge computing, u jsostnu l-infrastrutturi kritiċi li jappoġġjaw is-soċjetajiet tagħna. 2.2. Is-semikondutturi huma vitali wkoll għall-manifattura tad-difiża u l-ajruspazju. Is-sistemi sofistikati li l-forzi militari Ewropej u utenti aħħarin oħrajn jiddependu dejjem aktar fuqhom fihom ċipep ta’ kull tip, inkluż ħafna minn dawk li jinsabu fi prodotti kummerċjali. Madankollu, filwaqt li l-produzzjoni taċ-ċipep kummerċjali tiffoka fuq il-kosteffiċjenza f’volumi kbar, id-difiża u l-ajruspazju jeħtieġu volumi żgħar u jenfasizzaw id-durabbiltà, l-affidabbiltà u s-sigurtà tal-informazzjoni. Is-setturi tad-difiża u l-ajruspazju flimkien jammontaw għal madwar 1 % tas-suq globali taċ-ċipep fl-2020 ( 1 ) 2.3. L-aċċellerazzjoni globali tat-trasformazzjoni diġitali qed issaħħaħ domanda li qed tikber għat-tipi kollha ta’ semikondutturi fis-setturi kollha tal-industrija, li hija mistennija li tirdoppja sal-2030. It-tifqigħa tal-pandemija tal-coronavirus saħħet id-domanda u fixklet il-ktajjen tal-provvisti globali, u minn dakinhar sfidi sinifikanti ta’ provvista affettwaw kull settur industrijali downstream madwar id-dinja. Dan wassal għal dewmien twil fil-konsenja, il-kanċellazzjoni ta’ ordnijiet u l-għeluq ta’ fabbriki b’konsegwenzi ekonomiċi serji. Pereżempju, il-proporzjon ta’ ordnijiet ġodda tal-PMI mal-ħinijiet ta’ konsenja tal-fornituri għall-manifatturi fiż-żona tal-euro żdied b’aktar mit-triplu bejn l-2019 u l-2021, b’mod partikolari f’industriji li jużaw is-semikondutturi għall-produzzjoni (eż. karozzi, tagħmir teknoloġiku), filwaqt li l-produzzjoni ta’ vetturi bil-mutur fiż-żona tal-euro naqset bi 18,2 % bejn Novembru 2020 u Marzu 2021 ( 2 ) 2.4. Dawn l-iżviluppi żvelaw id-dipendenza tal-Ewropa fuq għadd żgħir ta’ fornituri barranin ta’ ċipep u komponenti, u l-vulnerabbiltà konsegwenti tagħha għat-tfixkil fil-ktajjen tal-provvista. B’mod partikolari, l-industrija tad-difiża u l-ajruspazju tal-UE ħasset din il-vulnerabbiltà b’mod intensiv. Minħabba li mhumiex kapaċi jissodisfaw iż-żieda fid-domanda globali, u xprunati minn loġika tas-suq, il-manifatturi taċ-ċipep jipprijoritizzaw is-swieq domestiċi u l-industriji b’volum kbir, b’mod li l-bqija ma jinqdewx biżżejjed. 2.5. Billi ċ-ċipep jinsabu fil-qofol tal-ekonomiji tagħna, it-tfixkil fil-katina tal-provvista jippreżenta sfida ekonomika, u potenzjalment soċjali. Madankollu, fir-rigward tas-setturi strateġiċi bħad-difiża u l-ajruspazju, id-dipendenza saret ukoll problema ta’ sigurtà, għaliex tipperikola l-konsenja tal-prodotti tad-difiża u l-ajruspazju fl-UE. 2.6. Din hija problema kbira f’kuntest ta’ żieda fit-tensjonijiet ġeopolitiċi u l-użu tal-armamenti fil-flussi tal-kummerċ u tat-teknoloġija, b’mod li s-semikondutturi saru ġeopolitikament kritiċi. B’riżultat ta’ dan, l-ekonomiji ewlenin qed jagħmlu sforz kbir biex isaħħu l-kapaċitajiet ta’ produzzjoni tagħhom u jnaqqsu d-dipendenzi tagħhom. Pereżempju, l-Istati Uniti qed jippjanaw li jinvestu USD 52 biljun fl-ekosistema tas-semikondutturi tagħhom sal-2026, iċ-Ċina għandha l-għan li timmobilizza USD 150 biljun biex issir 70 % awtosuffiċjenti sal-2025, u l-Korea t’Isfel qed tippjana li timmobilizza sa USD 450 biljun fl-investimenti privati sal-2030. 2.7. F’dan l-isfond, l-UE għandha tnaqqas b’mod urġenti d-dipendenzi tagħha, tagħti spinta lill-kompetittività tagħha, u ssaħħaħ is-sigurtà tal-provvista ta’ ċipep tagħha, billi ssaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fil-katina tal-provvista globali. Dan l-għan huwa speċjalment rilevanti għal settur strateġiku bħad-difiża u l-ajruspazju. Fl-istess ħin, minħabba l-kumplessità għolja, l-ispejjeż u l-ostakli għad-dħul, l-awtokrazija fil-produzzjoni tas-semikondutturi mhi la realistika u lanqas mixtieqa. Għalhekk, it-tisħiħ tas-sħubijiet internazzjonali se jkun essenzjali biex titjieb is-sigurtà tal-provvista tal-Ewropa. 2.8. Fl-Istrateġija Industrijali tal-2020, il-Kummissjoni rrikonoxxiet is-semikondutturi bħala qasam industrijali strateġiku fejn id-dipendenzi Ewropej għandhom jiġu indirizzati. Il-Kumpass Diġitali tal-2021 jiddeskrivi l-għan li jiġi rduppjat is-sehem tal-Ewropa fil-produzzjoni globali ta’ ċipep avvanzati u sostenibbli b’20 % sal-2030. Fid-diskors tagħha tal-2021 dwar l-Istat tal-Unjoni, il-President tal-Kummissjoni, von der Leyen, ħabbret l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa, bl-għan li tinħoloq ekosistema ta’ ċipep Ewropej tal-ogħla livell. Fl-aħħar nett, f’Marzu 2022, il-Kunsill Ewropew afferma mill-ġdid l-importanza ta’ din l-inizjattiva, u talab li jitnaqqsu d-dipendenzi strateġiċi tal-UE f’oqsma sensittivi ħafna inklużi s-semikondutturi. 3. Kummenti ġenerali 3.1. Viżjoni 3.1.1. Filwaqt li l-Ewropa hija b’saħħitha f’xi segmenti tal-katina tal-valur taċ-ċipep (eż. riċerka u żvilupp, tagħmir tal-manifattura), jeħtiġilha li ssaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fil-katina kollha. Għalhekk, il-KESE jilqa’ l-għan tal-Kummissjoni Ewropea li tisfrutta l-punti b’saħħithom eżistenti biex jingħalaq id-distakk “mil-laboratorju għall-pmanifattura”. 3.1.2. Il-KESE jinsab imħasseb li l-istrateġija tal-Ewropa ma tindirizzax b’mod suffiċjenti s-suġġett tal-materja prima, li huwa dimensjoni ewlenija tas-sigurtà tal-provvista u fejn l-Ewropa għandha dipendenzi fuq pajjiżi terzi għal ċerti inputs (eż. metall fotoreżistenti tas-siliċju). L-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandu jinkludi miżuri speċifiċi biex jiġi indirizzat dan ir-riskju, inklużi rabtiet għall-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima. 3.1.3. Il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-għan li tingħata spinta lill-produzzjoni Ewropea tas-semikondutturi avvanzati u sostenibbli. Madankollu, is-setturi kritiċi inklużi l-manifattura tad-difiża u l-ajruspazju jeħtieġu wkoll ċipep ta’ ġenerazzjoni eqdem. Il-KESE għalhekk iqis li l-investiment fil-produzzjoni ta’ ċipep kemm avvanzati kif ukoll maturi huwa meħtieġ biex jiġu żgurati ktajjen tal-provvista reżiljenti. 3.1.4. Il-KESE jemmen bis-sħiħ li l-involviment qawwi tal-ekosistema kollha, inklużi n-negozji ġodda, in-negozji li qed jespandu u l-SMEs kif ukoll impriżi akbar, huwa indispensabbli għall-appoġġ tal-bini tal-kapaċità teknoloġika u l-innovazzjoni fuq skala kbira fl-Unjoni kollha. 3.2. Investiment 3.2.1. Sabiex jinkisbu l-għanijiet tal-istrateġija taċ-ċipep tagħha, il-Kummissjoni Ewropea qed isserraħ fuq madwar EUR 43 biljun ta’ investiment immexxi mill-politika sal-2030, inkluż EUR 11-il biljun ta’ investiment pubbliku fl-ambitu tal-Inizjattiva Ċipep għall-Ewropa. Madankollu, tenħtieġ ħafna aktar ċarezza dwar is-sorsi u l-ammonti tal-finanzjament, l-użu tal-approprjazzjonijiet ta’ baġits eżistenti, u l-objettivi li għandhom jiġu appoġġjati minn kull linja baġitarja. 3.2.2. Il-KESE huwa xettiku li l-ammonti ta’ investiment pubbliku previsti fl-istrateġija taċ-ċipep tal-UE, li wħud minnhom kienu diġà allokati għall-azzjonijiet fil-mikroelettronika, jilħqu l-livell ta’ ambizzjoni tagħha. Il-kompetituri industrijali tal-UE kienu qed jipprovdu u jkomplu jipprovdu appoġġ ħafna akbar lill-ekosistemi tas-semikondutturi tagħhom, li diġà jinsabu f’pożizzjoni aħjar fil-katina tal-valur globali. Għalhekk, il-KESE jemmen li huma meħtieġa aktar riżorsi minn dawk previsti bħalissabiex jinkisbu l-objettivi ddikjarati tal-inizjattiva ambizzjuża, kemm fit-termini tas-sehem mis-suq kif ukoll tal-perjodu ta’ żmien. It-tnaqqis tal-piż amministrattiv għall-aċċess għal dawn ir-riżorsi għandu jitqies bħala prijorità. 3.2.3. Biex tuża r-riżorsi limitati tagħha b’mod aktar effiċjenti, l-UE għandha tqis ukoll il-prijoritizzazzjoni ta’ teknoloġiji jew segmenti tal-katina tal-valur speċifiċi. Il-koordinazzjoni ma’ msieħba tal-istess fehma f’dan ir-rigward tista’ tiżgura kumplimentarjetajiet u sforzi mhux idduplikati. 3.2.4. Il-KESE jemmen ukoll li r-riallokazzjonijiet baġitarji minn Orizzont Ewropa u Ewropa Diġitali m’għandhomx iħallu oqsma ta’ prijorità oħrajn, bħall-ispazju, l-IA, u ċ-ċibersigurtà, mingħajr biżżejjed riżorsi biex jilħqu l-objettivi speċifiċi tagħhom. Barra minn hekk, m’għandhomx isiru riallokazzjonijiet mill-Fond Ewropew għad-Difiża, għaliex dan inaqqas ir-riżorsi diġà limitati li jappoġġjaw is-settur tad-difiża strateġika. 3.3. Setturi kritiċi 3.3.1. L-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa jirrikonoxxi l-importanza tas-“setturi kritiċi”, inklużi d-difiża u l-ajruspazju, u jipprovdi l-prijoritizzazzjoni tagħhom f’każ ta’ tfixkil sinifikanti fil-provvista. Il-KESE jilqa’ dan l-approċċ strateġiku, għaliex jirrifletti r-rwol vitali ta’ dawn is-setturi fis-sigurtà u r-reżiljenza tas-soċjetajiet tagħna. 3.3.2. Madankollu, il-KESE jemmen li l-kunċett ta’ “setturi kritiċi” għandu jkun rifless fil-pilastri kollha tal-inizjattiva. B’mod partikolari, l-Inizjattiva Ċipep għall-Ewropa għandha tinkludi miżuri speċifiċi biex jiġu appoġġjati s-setturi kritiċi, inkluż aċċess ikklassifikat bħala prijorità għal linji pilota, filwaqt li l-Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u l-Fonderiji Miftuħa tal-UE għandhom jirriżervaw ammont minimu tal-kapaċità ta’ produzzjoni totali tagħhom biex ikopru domandi minn dawn is-setturi. 3.4. Importanza strateġika tad-difiża u l-ajruspazju 3.4.1. Il-KESE huwa konvint li l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandu jiżgura l-appoġġ għas-setturi tad-difiża u l-ajruspazju skont l-importanza strateġika tagħhom u l-istatus “kritiku” tagħhom. L-appoġġ għandu jqis il-karatteristiċi speċifiċi ta’ dawn is-setturi, inklużi s-sehem żgħir tagħhom mis-suq u l-kapaċità limitata li jaffettwaw l-investimenti u l-għażliet tas-suq relatati. 3.4.2. Minħabba dawn l-ispeċifiċitajiet, l-iżgurar tas-sigurtà tal-provvista għal dawn is-setturi jeħtieġ bilanċ xieraq bejn approċċ immexxi mis-suq ibbażat fuq il-volum u approċċ strateġiku bbażat fuq il-kritikalità. Dan il-bilanċ għandu jkun rifless, b’mod partikolari, fil-prijoritizzazzjoni relattiva tal-ordnijiet għal faċilitajiet tal-produzzjoni u l-allokazzjoni ta’ prodotti wara xiri komuni, fejn il-manifattura tad-difiża u l-ajruspazju tikkompeti ma’ industriji li huma ħafna akbar. 3.5. Ambjent 3.5.1. Il-KESE jemmen li l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandu jkun allinjat bis-sħiħ mal-objettiv strateġiku tal-UE għal ekonomija tal-UE ekoloġika u sostenibbli sal-2030 u jappoġġjah. Għal dan l-għan, ir-riċerka dwar l-impatt ambjentali tal-inizjattivi tas-semikondutturi għandha tissaħħaħ, biex jinftiehem aktar fil-fond l-impatt ambjentali tal-katina tal-valur sħiħa, u mhux biss tal-prestazzjoni tal-prodott finali. 3.5.2. Għaldaqstant, l-appoġġ pubbliku għandu jiffoka fuq inizjattivi tas-semikondutturi li huma marbutin mill-qrib ma’ applikazzjonijiet “ekoloġiċi”, inkluż billi jingħataw termini aħjar għall-appoġġ pubbliku lil impriżi li jiżviluppaw tali prodotti. 3.6. Governanza 3.6.1. Il-partijiet ikkonċernati tal-industrija jinsabu f’pożizzjoni aħjar minn ħaddieħor biex jimmonitorjaw ix-xejriet fis-suq u jivvalutaw rimedji potenzjali għat-tfixkil fil-provvista. Il-KESE għalhekk huwa konvint li tali partijiet ikkonċernati, b’mod partikolari mis-settur tas-semikondutturi u s-setturi kritiċi, għandhom ikunu involuti mill-qrib fil-governanza tal-istrateġija taċ-ċipep, inkluż bħala membri sħaħ tal-Bord dwar is-Semikondutturi u s-sottogruppi tiegħu. L-involviment tas-setturi downstream u upstream se jtejjeb ukoll il-koordinazzjoni tagħhom, biex b’hekk l-industrija tkun tista’ tindirizza t-tfixkil fil-provvista mingħajr intervent estensiv fis-suq. 3.7. Koerenza 3.7.1. Diversi strumenti tal-politika fil-livell tal-UE diġà jiffokaw fuq iċ-ċipep, bħal Orizzont Ewropa, Ewropa Diġitali, l-Alleanza Industrijali dwar il-Proċessuri u t-Teknoloġiji tas-Semikondutturi, u l-Osservatorju għat-Teknoloġiji Kritiċi. L-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima tindirizza wkoll suġġetti relatati. Sabiex jiġu massimizzati l-effettività u l-effiċjenza kumplessivi, dawn l-istrumenti u l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa għandhom ikunu koerenti għalkollox u konnessi b’mod ċar. Se tkun meħtieġa l-koordinazzjoni bejn l-inizjattivi fil-livell tal-UE u l-proġetti nazzjonali li l-Istati Membri qed jiżviluppaw b’mod attiv. 4. Kummenti speċifiċi 4.1. Tisħiħ tar-riċerka u tat-tmexxija teknoloġika 4.1.1. Il-KESE jilqa’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tappoġġja teknoloġiji tal-ġenerazzjoni li jmiss, bħat-tranżisturi inqas minn 2 nm, it-teknoloġiji ta’ tfixkil tal-IA, u ċ-ċipep kwantistiċi. Dawn it-teknoloġiji għandhom potenzjal kbir biex jindirizzaw il-ħtiġijiet futuri tal-industriji strateġiċi, inklużi d-difiża u l-ajruspazju, għalhekk huwa kruċjali li tiġi żviluppata u protetta l-proprjetà intelliġenti Ewropea f’dawn l-oqsma. 4.1.2. Fl-istess ħin, l-industriji downstream Ewropej, inklużi d-difiża u l-ajruspazju, se jkomplu jeħtieġu ċipep speċjalizzati b’daqs tal-element akbar. Għalhekk, l-Att dwar iċ-Ċipep għall-Ewropa m’għandux jiffoka b’mod esklussiv fuq l-iżgħar ċipep iżda jippromovi l-innovazzjoni għat-tipi kollha meħtieġa ta’ ċipep. 4.2. Tmexxija fid-disinjar, il-manifattura u l-imballaġġ 4.2.1. Il-KESE jilqa’ l-enfasi tal-Inizjattiva Ċipep għall-Ewropa fuq il-kollaborazzjoni mill-qrib bejn l-atturi min-naħa tal-provvista u dawk min-naħa tad-domanda, u r-rwol konsultattiv previst tal-Alleanza dwar il-Proċessuri u t-Teknoloġiji tas-Semikondutturi, li t-tnejn se jgħinu jiżguraw il-koerenza tal-isforz. 4.2.2. Il-KESE huwa konvint li huwa ta’ importanza partikolari għar-reżiljenza u l-awtonomija tal-industrija tad-difiża u l-ajruspazju tal-Ewropa li l-UE jkollha l-abbiltajiet tagħha nnifisha li tiddisinja l-elettronika tal-futur, inkluż għal karatteristiċi bħall-protezzjoni ċibernetika, l-abbiltajiet tal-IA, il-modularità u l-użu mill-ġdid. 4.2.3. Il-KESE jappoġġja bis-sħiħ il-ħolqien ta’ linji pilota innovattivi għall-prototipi. Sabiex jitrawmu sinerġiji bejn il-produzzjoni kummerċjali u s-settur ta’ importanza strateġika tal-manifattura tad-difiża u l-ajruspazju, id-disinji taċ-ċipep żviluppati f’dan il-kuntest għandhom iqisu r-rekwiżiti uniċi ta’ dawn iż-żewġ setturi. Id-disinji li għandhom l-għan li jissodisfaw il-ħtiġijiet tad-difiża u l-ajruspazju għandu jkollhom ukoll aċċess prijoritarju għal linji pilota. 4.2.4. Il-KESE jemmen li, bħala setturi strateġiċi, id-difiża u l-ajruspazju għandhom jingħataw prijorità għall-iżvilupp ta’ proċeduri ta’ ċertifikazzjoni. L-iżvilupp tal-istandards se jkun kruċjali. Sabiex jiġi massimizzat il-potenzjal għas-sinerġiji, l-Inizjattiva Ċipep għall-Ewropa tista’ tappoġġja l-iżvilupp ta’ standards militari-ċivili konġunti fl-Istrateġija Ewropea dwar l-Istandardizzazzjoni. 4.3. L-ixprunar tal-ekosistema tal-Ewropa u l-iżgurar tas-sigurtà tal-provvista 4.3.1. Il-KESE jaqbel li se jkun meħtieġ appoġġ pubbliku rapidu u konsiderevoli biex jiġu inċentivizzati l-investimenti privati kbar meħtieġa biex tissaħħaħ il-kapaċità tal-produzzjoni tal-Ewropa. Sabiex jiġu attirati dawn l-investimenti, se jkun kruċjali li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u tinqata’ kemm jista’ jkun il-burokrazija żejda. Għalhekk huwa essenzjali li jiġu ddefiniti b’mod ċar il-kriterji għall-ħatra tal-Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u l-Fonderiji Miftuħa tal-UE u għall-awtorizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat, u li jiġu ssemplifikati l-proċeduri amministrattivi. Għandhom jiġu identifikati wkoll il-kriterji għall-koordinazzjoni tad-diversi miżuri ta’ appoġġ disponibbli, sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni effiċjenti u mhux diskriminatorja tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. 4.3.2. Il-KESE jilqa’ l-fatt li l-prinċipju “l-ewwel ta’ dan it-tip” jipprovdi innovazzjoni ta’ appoġġ mhux biss f’termini tan-nodu tat-teknoloġija, iżda wkoll ta’ teknoloġija tal-proċess, il-prestazzjoni, u s-sostenibbiltà. Jista’ jiġi introdott prinċipju komplementari ta’ “madwar l-UE kollha” biex jiġu rikonoxxuti faċilitajiet li huma ta’ benefiċċju dirett għal bosta stati (eż. permezz ta’ impenn ta’ provvista ekwa lil kumpaniji minn bosta Stati Membri). 4.3.3. Sabiex tiġi evitata tiġrija tas-sussidji bejn l-Istati Membri li tiswa ħafna flus, il-KESE jissuġġerixxi l-aktar koordinazzjoni possibbli tal-finanzjament pubbliku fil-livell tal-UE (billi jintużaw l-Impriża Konġunta u l-qafas tal-IPCEI u billi jiġu kkoordinati l-kapitoli diġitali tal-Pjani Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza li suppost jonfqu 20 % jew EUR 145 biljun għat-trasformazzjoni diġitali). L-aġġustament fl-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107 tat-TFUE huwa ġġustifikat ukoll biex jippermetti valutazzjoni aktar rapida u aktar prevedibbli tal-appoġġ pubbliku. Ninnutaw f’dan ir-rigward li, pereżempju, il-Qafas temporanju tal-Covid irnexxielu jiżgura appoġġ f’waqtu u adegwat kif ukoll il-Linji Gwida dwar l-appoġġ għall-broadband. Filwaqt li l-appoġġ pubbliku għall-Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u l-Fonderiji Miftuħin tal-UE jista’ jiġi appoġġjat sa 100 % tad-diskrepanza fil-finanzjament, aktar gwida dwar l-analiżi tintlaqa’ tajjeb ħafna. Pereżempju, il-Faċilitajiet Integrati tal-Produzzjoni u l-Fonderiji Miftuħin tal-UE li jissodisfaw ukoll il-kriterju ta’ madwar l-UE kollha jistgħu jkunu eliġibbli għal awtorizzazzjoni aktar rapida. 4.3.4. Il-KESE jemmen li, meta tivvaluta l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni għandha tqis objettivi addizzjonali, pereżempju l-promozzjoni tas-setturi strateġiċi bħad-difiża u l-ajruspazju, u l-iżgurar tal-koerenza tal-għanijiet ta’ sostenibbiltà tal-UE. 4.4. L-indirizzar tal-iskarsezzi akuti tal-ħiliet 4.4.1. Il-ħiliet diġitali huma essenzjali għall-ksib tal-ambizzjonijiet tal-Ewropa għas-semikondutturi, u d-domanda għalihom se tkompli tikber. Għalhekk, il-KESE jilqa’ l-enfasi fuq l-indirizzar tal-lakuni fil-ħiliet diġitali tal-Ewropa u jitlob l-implimentazzjoni ambizzjuża tal-inizjattivi rilevanti previsti. 4.5. Il-fehim tal-ktajjen tal-provvista globali u l-antiċipazzjoni ta’ kriżijiet futuri 4.5.1. Il-KESE jilqa’ l-enfasi strateġika fuq l-immappjar u l-monitoraġġ tal-ktajjen tal-provvista u l-identifikazzjoni tar-riskji ta’ tfixkil. Ċerti riskji huma rilevanti b’mod partikolari għas-setturi tad-difiża u l-ajruspazju, inkluż l-impatt fuq il-fornituri tal-politiki ambjentali, soċjali u ta’ governanza, ta’ regolamenti tal-UE bħal REACH, u tal-politiki barranin u tal-esportazzjoni tal-pajjiżi ta’ oriġini tal-fornituri barranin (eż. US ITAR/EAR). 4.5.2. Dan ix-xogħol jeħtieġ approċċ li jirrifletti n-natura kumplessa u transkonfinali tal-ktajjen tal-provvista u jiżgura l-koerenza tal-informazzjoni. Għalhekk il-KESE jitlob li jsir ġbir tad-data b’mod ċentrali minn korp wieħed maħtur fil-livell tal-UE, li jirċievi rapporti mill-kumpaniji fl-UE kollha li qed isegwu rekwiżiti ċari u semplifikati. Għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi xierqa biex tiġi żgurata l-kunfidenzjalità tal-informazzjoni sensittiva pprovduta mill-industrija. 4.5.3. Fl-aħħar nett, huwa importanti li jkun hemm ċarezza dwar ir-regoli li japplikaw fi “stat ta’ kriżi”. Pereżempju, billi ħafna tipi ta’ ċipep jintużaw f’industriji differenti, waqt istanza ta’ skarsezza globali, kumpaniji minn diversi setturi kritiċi x’aktarx li se jeħtieġu aċċess għall-istess prodotti u kapaċitajiet ta’ produzzjoni. Għalhekk huma meħtieġa kriterji ċari għall-prijoritizzazzjoni tal-ordnijiet u l-allokazzjoni ta’ prodotti wara xiri komuni. 4.6. Kooperazzjoni internazzjonali 4.6.1. L-ekosistema globali tas-semikondutturi hija kumplessa, speċjalizzata u interdipendenti ħafna. Għaldaqstant, l-isforzi biex tingħata spinta lill-kapaċità tal-produzzjoni u r-reżiljenza fil-livell tal-UE għandhom jiġu akkumpanjati b’kooperazzjoni ma’ msieħba internazzjonali tal-istess fehma. L-użu tal-punti b’saħħithom ta’ kull imsieħeb u l-iżvilupp ta’ strateġiji kkoordinati se jippromovu s-sinerġiji, jevitaw l-isforz doppju, u jżidu l-effiċjenza tul il-katina tal-valur kollha. Sabiex tikseb il-kooperazzjoni mal-imsieħba rigward iċ-ċipep, l-UE għandha tagħmel l-aħjar użu tal-fora eżistenti, bħall-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija bejn l-UE u l-Istati Uniti, bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati tal-industrija, fid-dawl tal-għarfien espert tagħhom u r-rwol tagħhom fl-implimentazzjoni tal-proġetti fuq il-post. Brussell, it-13 ta’ Mejju 2022. Pietro Francesco DE LOTTO Il-President tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali

(1) TechNavio, Semiconductor Market in Military and Aerospace Industry by Product and Geography – Forecast and Analysis 2021-2025, Novembru 2021; Gartner, “Worldwide Semiconductor Revenue Grew 10,4 % in 2020”, Gartner Press Release, 12 ta’ April 2021.

(2) Attinasi, Maria Grazia, et al. “The semiconductor shortage and its implication for euro area trade, production and prices” (In-nuqqas ta’ semikondutturi u l-implikazzjoni tiegħu għall-kummerċ fiż-żona tal-euro, il-produzzjoni u l-prezzijiet”), ECB Economic Bulletin 4/2021, April 2021.