Fl-2017 beda jiġi implimentat il-Pjan ta’ Investiment Estern (PIE) ambizzjuż tal-UE, wara d-dħul fis-seħħ tar-regolament dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli (EFSD, European Fund for Sustainable Development) f’Settembru. B’input ta’ EUR 4,1 biljun (EUR 2,6 biljun għall-finanzjament imħallat u EUR 1,5 biljun għall-garanziji), dan għandu l-għan li jimmobilizza investiment totali ta’ EUR 44 biljun fl-Afrika u fil-Viċinat tal-UE b’ħames “Twieqi ta’ Investiment” li jkopru: l-Enerġija Sostenibbli u l-Konnettività; il-Finanzjament ta’ Intrapriżi Mikro, Żgħar u ta’ Daqs Medju (MSMEs, Micro, Small and Medium Enterprises); l-Agrikoltura Sostenibbli, l-Intraprendituri Rurali u l-Agroindustrija; Bliet Sostenibbli; u d-Diġitali għall-Iżvilupp.

L-implimentazzjoni tal-EUGS fir-rigward tas-sigurtà u d-difiża kienet rapida u sostanzjali. Sar xogħol fuq Rieżami Annwali Koordinat dwar id-Difiża (CARD, Coordinated Annual Review on Defence), fuq l-istabbiliment tal-Kapaċità Militari tal-Ippjanar u t-Tmexxija (MPCC, Military Planning and Conduct Capability), fuq l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni Ewropew għad-Difiża u tad-Dikjarazzjoni Konġunta UE-NATO, u fuq il-ftehim dwar il-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (PESCO, Permanent Structured Cooperation) .

Permezz tal-kontribut li tat għal inizjattivi globali bħall-Fond Globali għall-Ġlieda kontra l-AIDS, it-Tuberkulożi u l-Malarja (GFATM, Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria), l-Alleanza għat-Tilqim (GAVI), is-Sħubija Globali għall-Edukazzjoni (GPE, Global Partnership for Education), u l-fond “Education Cannot Wait”, l-UE żgurat li jkollha rwol sinifikanti fit-tfassil tal-aġenda politika internazzjonali fil-qasam tas-saħħa (SDG 3) u tal-edukazzjoni (SDG 4). Dawn l-inizjattivi għenu lil 11-il miljun ruħ permezz ta’ trattament li jsalva l-ħajjiet ta’ persuni morda bl-HIV. Barra minn hekk ġew ittrattati 17,4-il miljun każ ta’ tuberkulożi u tqassmu 795 miljun xibka tas-sodda għall-prevenzjoni tal-malarja. Permezz tal-appoġġ li l-UE tat lill-GPE, fl-2015 kien hemm 72 miljun tifel u tifla iktar fl-iskejjel primarji tal-pajjiżi sħab meta mqabbel mal-2002.

L-inizjattiva tal-Patt tas-Sindki (CoM, Covenant of Mayors) tal-UE tappoġġa muniċipalitajiet fl-Armenja, fl-Ażerbajġan, fil-Belarussja, fil-Georgia, fil-Moldova u fl-Ukrajna biex jiġu implimentati miri tal-enerġija u tal-klima. Permezz ta’ għotjiet immirati għal proġetti, l-UE qiegħda tikkontribwixxi lejn il-mira tagħhom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta’ CO2 bi 30 % sal-2030. Iktar minn 300 muniċipalità fir-reġjun tas-Sħubija tal-Lvant iffirmaw il-CoM.

L-UE affermat mill-ġdid l-appoġġ inkundizzjonat tagħha għad-demokrazija, għad-drittijiet tal-bniedem u għall-governanza tajba madwar id-dinja (SDG 16), filwaqt li kkonfermat ir-rwol globali ċentrali tagħha permezz tal-Istrument Speċjali Ewropew għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem (EIDHR, European Instrument for Democracy and Human Rights).

Fis-sena 2017 tkompliet l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ azzjoni għad-Demokrazija u għad-Drittijiet tal-Bniedem bl-ewwel rapport ta’ implimentazzjoni f’Ġunju 2017. L-appoġġ għad-Delegazzjonijiet tal-UE ġie pprovdut permezz ta’ żewġ faċilitajiet: “Supporting Democracy” u “Media4Democracy”, li għandhom l-għan li jibnu l-kapaċità fl-oqsma, rispettivament, tal-appoġġ għad-demokrazija u tal-libertà ta’ espressjoni. F’Settembru saret kampanja globali bl-isem “EU4Democracy”.

Prijorità għall-Affarijiet Fundamentali għat-Tkabbir L-approċċ ta’ “prijorità għall-affarijiet fundamentali” jibqa’ wieħed mill-prinċipji tal-politika tat-tkabbir, li jiżgura li sa minn kmieni fil-proċess ta’ adeżjoni l-pajjiżi jagħtu prijorità lil riformi f’oqsma bħall-istat tad-dritt u d-drittijiet fundamentali, l-istituzzjonijiet demokratiċi u r-riforma tal-amministrazzjoni pubblika.

F’Marzu ġew adottati l-Linji Gwida Riveduti għall-Promozzjoni u l-Protezzjoni tad-Drittijiet tat-Tfal , li jistabbilixxu l-istrateġija globali tal-UE u li għandhom l-għan li jiżguraw li l-politiki u l-azzjonijiet tal-UE jappoġġaw it-tisħiħ tas-sistemi tal-pajjiżi sħab, inkluż il-protezzjoni tat-tfal.

Appoġġ għar-Riforma tal-Ġustizzja fit-Tuneżija Fis-sena 2017 l-UE ġeddet l-appoġġ tagħha għas-settur tal-ġustizzja fit-Tuneżija billi adottat it-tielet fażi tal-“Programme d’Appui à la Réforme de la Justice III” (EUR 70 miljun) f’kooperazzjoni mal-Kunsill tal-Ewropa. Il-programm se jirrinforza l-indipendenza u l-imparzjalità tal-ġudikatura u fl-istess waqt se jtejjeb l-aċċess taċ-ċittadini għall-ġustizzja.

Reżiljenza u fraġilità

Il-Komunikazzjoni Konġunta dwar “Approċċ Strateġiku għar-Reżiljenza” tas-sena 2017 ippermettiet li l-UE tadotta impenn multisettorjali estiż dwar ir-reżiljenza. Proċess pilota f’sitt pajjiżi (iċ-Chad, l-Iraq, il-Myanmar, in-Niġerja, is-Sudan u l-Uganda) ittestja rabta usa’ ta’ miżuri umanitarji / żvilupp / paċi.

Fl-2017 il-ħidma fuq ir-reżiljenza u l-indirizzar tal-fraġilitajiet kienet tiffoka fuq erba’ oqsma: ir-rinforzar tal-qafas ta’ reżiljenza; l-iżvilupp ta’ approċċ integrat għal konflitti u kriżijiet esterni bbażat fuq l-approċċ komprensiv eżistenti; ir-rinforzar tal-importanza tar-reżiljenza f’sitwazzjonijiet ta’ konflitt u ta’ kriżi; u l-appoġġ għad-Djalogu Internazzjonali għat-Tiswir tal-Paċi u għall-Bini tal-Istat (IDPS, International Dialogue for Peacebuilding and State building), li huwa mmexxi mill-pajjiżi fraġli stess.

Sigurtà

L-2017 uriet għal darba oħra r-rwol ewlieni tal-UE fil-qasam tas-sigurtà. L-emenda tar-Regolament dwar l-Istrument li Jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi (IcSP, Instrument contributing to Stability and Peace), it-Tisħiħ tal-Kapaċitajiet għas-Sigurtà u l-Iżvilupp (CBSD, Capacity Building in support of Security and Development) , daħal fis-seħħ f’Diċembru 2017. Dan l-iżvilupp politiku importanti jippermetti lill-UE taħdem flimkien ma’ atturi militari f’ċirkostanzi ddefiniti b’mod ċar, sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-iżvilupp.

L-IcSP ikkontribwixxa għall-akkumpanjament ta’ tranżizzjonijiet politiċi paċifiċi bħal dawk fil-Kenja jew fil-Gambja u għall-kontinwazzjoni tal-appoġġ għall-Proċess tal-Paċi fil-Kolombja kif ukoll għad-Djalogu bejn il-Kosovo u s-Serbja, għal inizjattivi ta’ medjazzjoni fir-reġjun tan-Niġer Delta tan-Niġerja, bejn il-komunitajiet tat-Tebou u tat-Touareg fin-Niġer, u bejn il-Gwatemala u l-Belize. Azzjonijiet ġodda fl-Afganistan, fil-Bożnija-Ħerzegovina, fil-Kosovo , fil-Libja, fin-Niġer u fis-Somalja kkomplementaw direttament il-ħidma tal-missjonijiet tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK).

Flimkien mal-programmi li għaddejjin bħalissa fir-Repubblika Ċentru-Afrikana, fil-Georgia, fil-Mali u fl-Ukrajna, l-IcSP ikkomplementa b’mod dirett 12 mis-16-il missjoni tal-PSDK li għaddejjin bħalissa.

Missjonijiet tal-PSDK madwar id-dinja Is-16-il missjoni u operazzjoni tal-PSDK jinkludu tliet operazzjonijiet militari b’mandat eżekuttiv (Op SOPHIA, Op ATALANTA u Op EUFOR ALTHEA) u tliet missjonijiet ta’ taħriġ militari mhux eżekuttivi (Missjonijiet ta’ Taħriġ tal-UE fir-Repubblika Ċentru-Afrikana, fil-Mali u fis-Somalja). Hemm ukoll missjoni ċivili eżekuttiva (Missjoni tal-UE għall-Istat tad-Dritt (EULEX) fil-Kosovo), missjoni ċivili ta’ monitoraġġ (Missjoni ta’ Monitoraġġ tal-UE (EUMM, EU Monitoring Mission) fil-Georgia), missjoni għat-tisħiħ tal-fiduċja (CBM, confidence building measure) (Missjoni tal-Unjoni Ewropea ta’ Assistenza fil-Fruntieri (EUBAM, European Union Border Assistance Mission) għall-Punt ta’ Qsim ta’ Rafah), erba’ missjonijiet ta’ bini tal-kapaċità (Missjoni tal-Pulizija tal-UE għat-Territorji Palestinjani (EUPOL COPPS), missjonijiet tal-UE ta’ bini ta’ kapaċitajiet (CAPs, EU Capacity Building Missions) fis-Somalja, fil-Mali u fin-Niġer, u żewġ missjonijiet ta’ konsulenza (EUAM Ukraine u EUAM Iraq).

Il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-azzjoni esterna tal-UE dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu, adottati f’Ġunju 2017 , ikomplu jsaħħu n-netwerk ta’ esperti kontra t-terroriżmu fid-Delegazzjonijiet tal-UE u jiksbu koerenza ikbar bejn l-azzjonijiet interni u esterni fil-qasam tas-sigurtà permezz tat-tisħiħ tar-rwol tal-aġenziji tal-Ġustizzja u Affarijiet Interni rigward pajjiżi terzi.

Permezz ta’ kooperazzjoni bejn l-UE u n-NATO ngħata bidu għall-implimentazzjoni tal-ewwel pakkett komuni ta’ proposti (42 azzjoni) li ġie miftiehem fid-Dikjarazzjoni Konġunta ta’ Lulju 2016. F’Diċembru 2017 iż-żewġ Kunsilli approvaw pakkett komuni ta’ proposti ġodda li jikkonsisti minn 32 azzjoni addizzjonali u li jespandi l-kooperazzjoni għal oqsma ewlenin bħall-ġlieda kontra t-terroriżmu, in-nisa, il-paċi u s-sigurtà u l-mobbiltà militari.

Stabbiltà

L-UE tappoġġa azzjonijiet ta’ stabbilizzazzjoni fil-Libja li jiffokaw fuq ir-riabilitazzjoni tal-infrastruttura ewlenija, it-tneħħija ta’ mini għal skopijiet umanitarji, u l-ksib ta’ kunsens nazzjonali permezz ta’ appoġġ fil-medjazzjoni.