Proposta Konġunta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-pożizzjoni tal-Unjoni fi ħdan il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mwaqqaf permezz tal-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-adozzjoni ta’ rakkomandazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija li jimplimenta s-sħubija privileġġjata (2013-2017) /* JOIN/2014/036 final - 2014/0316 (NLE) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI It-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea huma marbuta bi Ftehim Ewro‑Mediterranju ta’ Assoċjazzjoni, li ilu fis-seħħ minn Marzu 1998, u li abbażi tiegħu, f’Mejju 2005 ġie approvat Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) miż-żewġ partijiet għal perjodu ta’ ħames snin. F’dan il-qafas, ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Tuneżija żviluppaw u mmaturaw b’mod konsiderevoli. Il-preżentazzjoni, f'Marzu 2010, ta' proposta Tuneżina dwar l-għoti ta' status avvanzat[1] tathom spinta ġdida u mmarkat it-tisħiħ sinifikanti tagħhom fl-oqsma tar-relazzjonijiet politiċi u tas-sigurtà, tal-ekonomija u tal-kummerċ, kif ukoll f'bosta setturi u fil-kuntatti bejn il-popli. Billi l-Pjan ta’ Azzjoni attwali fil-qafas tal-PEV skada fl-2010, tqies opportun li jiġi negozjat u konkluż Pjan ta’ Azzjoni ġdid, ibbażat fuq l-għanijiet u l-ambizzjonijiet tad-dokument konġunt rigward is-sħubija privileġġjata. Għaldaqstant, sakemm jiġi konkluż dan il-pjan il-ġdid, f'Settembru 2010 iż-żewġ partijiet qablu li jkomplu japplikaw il-Pjan ta’ Azzjoni tal-2005. Ir-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Tuneżija jitqiesu fil-kuntest ta’ sitwazzjoni politika globali fir-reġjun li ilha għaddejja minn evoluzzjoni kbira sa mill-bidu tal-2011. Il-komunikazzjoni konġunta li ġġib l-isem "Strateġija Ġdida għal Viċinat li qed jinbidel"[2] stabbilixxiet strateġija ġdida bbażata fuq divrenzjar imsaħħaħ, li tippermetti lil kull sieħeb jiżviluppa r-relazzjonijiet tiegħu mal-UE skont l-ambizzjonijiet, il-ħtiġijiet u l-ħiliet tiegħu stess, iżda wkoll skont il-prinċipju ta' responsabbiltà reċiproka u l-livell ta' rabta mal-valuri universali tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-Istat tad-Dritt, kif ukoll f'kunsiderazzjoni tal-ħiliet biex jiġu implimentati l-prijoritajiet definiti bi qbil komuni. Dan il-Pjan ta’ Azzjoni l-ġdid jistabbilixxi b’mod ċar l-għanijiet prijoritarji tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Tuneżija filwaqt li jqis b’mod sħiħ is-sħubija privileġġjata u l-kompletezza tar-relazzjonijiet bejn iż-żewġ partijiet. Is-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), b’kooperazzjoni mill-qrib mas-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri tal-UE, mexxa diskussjonijiet preliminari mat-Tuneżija li wasslu għal ftehim rigward l-abbozz tal-Pjan ta’ Azzjoni, b'mod partikolari l-lista ta' azzjonijiet prijoritarji li għandhom jitwettqu f'dan il-qafas. Waqt l-aħħar laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Tuneżija, li saret fl-14 ta' April 2014, iż-żewġ partijiet sabu li kienu waslu għal konklużjoni. Il-finalizzazzjoni ta' konsultazzjonijiet tekniċi fuq kull naħa ġiet innotifikata permezz ta' skambju ta' ittri. Il-pjan ġdid ta' azzjoni UE-Tuneżija jiddefinixxi l-miżuri speċifiċi li jwasslu biex il-partijiet jissodisfaw l-obbligi tagħhom stipulati skont il-Ftehim Ewro-Mediterranju. Huwa jipprovdi wkoll qafas usa' għat-tisħiħ tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Tuneżija sabiex jintlaħaq grad għoli ta' integrazzjoni ekonomika u sabiex tiġi approfondita l-kooperazzjoni politika, skont l-objettivi ġenerali tal-Ftehim Ewro-Mediterranju. Skont ir-Regolament dwar l-Istrument Ewropew ta’ Viċinat[3], il-pjan ta' azzjoni jikkostitwixxi element essenzjali ta' referenza biex jiġu definiti l-prijoritajiet tal-Unjoni fil-qafas tal-PEV. Il-PEV se jkompli jkollha rwol ta’ katalista bħala qafas strateġiku uniku msejjes b’mod partikolari fuq is-sħubija u s-sjieda komuni, kif ukoll fuq divrenzjar skont ir-riżultati u għajnuna adattata għall-ħtiġijiet. Il-Kummissjoni Ewropea u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà (aktar ’il quddiem ir-“Rappreżentant Għoli”) qed jehmżu bħala Anness it-test ta’ proposta konġunta għal deċiżjoni tal-Kunsill fir-rigward tal-pożizzjoni li għandha tiġi adottata mill-Unjoni Ewropea fi ħdan il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni UE-Tuneżija fid-dawl tal-adozzjoni ta’ rakkomandazzjoni rigward l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni. Għalhekk, il-Kummissjoni Ewropea u r-Rappreżentant Għoli jistiednu lill-Kunsill biex jadotta l-proposta konġunta għal Deċiżjoni tal-Kunsill mehmuża hawnhekk. 2014/0316 (NLE) Proposta Konġunta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-pożizzjoni tal-Unjoni fi ħdan il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mwaqqaf permezz tal-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-adozzjoni ta’ rakkomandazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija li jimplimenta s-sħubija privileġġjata (2013-2017) IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 217 flimkien mal-Artikolu 218, il-paragrafu 9 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta konġunta mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà u mill-Kummissjoni Ewropea, Billi: (1) Il-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, ġie ffirmat fis-17 ta’ Lulju 1995 u daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 1998. (2) Il-partijiet beħsiebhom japprovaw il-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija l-ġdid fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) għall-implimentazzjoni tas-sħubija privileġġjata (2013-2017) li tirrifletti s-sħubija speċjali bejn iż-żewġ partijiet u li se tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Ftehim Ewro‑Mediterranju permezz tat-tfassil u l-adozzjoni ta' miżuri konkreti maħsuba biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 Il-pożizzjoni tal-Unjoni fi ħdan il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mwaqqaf permezz tal-Ftehim Ewro‑Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-PEV li jimplimenta s-sħubija privileġġjata (2013-2017), hija bbażata fuq l-abbozz ta’ rakkomandazzjoni tal-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mehmuż ma’ din id-Deċiżjoni. Artikolu 2 Din id-Deċiżjoni tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President [1] Adottata mill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni UE-Tuneżija fil-11 ta' Mejju 2010. [2] COM(2011) 303 tal-25.5.2011. [3] Regolament (UE) Nru 232/2014 tal-11.3.2014. ANNESS għall- Proposta konġunta ta’ DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-pożizzjoni tal-Unjoni fi ħdan il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni mwaqqaf mill-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, rigward l-adozzjoni ta’ rakkomandazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija li jimplimenta s-sħubija privileġġjata (2013-2017) ANNESS 1 Abbozz ta’ Rakkomandazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-PEV li jimplimenta s-sħubija privileġġjata (2013-2017) Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni UE-Tuneżija, Wara li kkunsidra l-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa waħda, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra, u b’mod partikolari l-Artikolu 80 tiegħu, Billi: (1) L-Artikolu 80 tal-Ftehim Ewro-Mediterranju jagħti s-setgħa lill-Kunsill ta' Assoċjazzjoni li jagħmel ir-rakkomandazzjonijiet xierqa, għall-iskop li jintlaħqu l-għanijiet tal-Ftehim. (2) B’mod konformi mal-Artikolu 90 tal-Ftehim Ewro-Mediterranju, il-Partijiet għandhom jieħdu kull miżura ġenerali jew speċifika meħtieġa biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim u għandhom jaraw li l-għanijiet stipulati fil-Ftehim jintlaħqu. (3) Il-partijiet fil-Ftehim Ewro-Mediterranju approvaw it-test tal-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) li jimplimenta s-Sħubija Privileġġjata (2013-2017). (4) Dan il-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-PEV ser jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Ftehim permezz tat-tfassil u l-adozzjoni, bi qbil bejn il-partijiet, ta' miżuri konkreti li jipprovdu gwida prattika għal din l-implimentazzjoni. (5) Il-Pjan ta’ Azzjoni għandu l-għan doppju li jippreżenta miżuri konkreti għat-twettiq, mill-partijiet, tal-obbligi stipulati fil-Ftehim Ewro-Mediterranju u li jipprovdi qafas aktar wiesa’ għat-tisħiħ tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-Tuneżija, sabiex jintlaħaq livell għoli ta’ integrazzjoni ekonomika u approfondiment tal-koperazzjoni politika, b’mod konformi mal-għanijiet ġenerali tal-Ftehim Ewro-Mediterranju, ADOTTA DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI: Artikolu Uniku Il-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni jirrakkomanda li l-partijiet jimplimentaw il-Pjan ta’ Azzjoni UE-Tuneżija fil-qafas tal-PEV li jimplimenta s-Sħubija Privileġġjata (2013-2017), li tidher fl-Anness, sakemm din l-implimentazzjoni jkollha l-mira li jintlaħqu l-għanijiet tal-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, minn naħa, u r-Repubblika tat-Tuneżija, min-naħa l-oħra. Magħmul fi […], Għall-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni Il-President ANNESS 2 Relazzjonijiet Tuneżija – Unjoni Ewropea: sħubija privileġġjata Pjan ta’ Azzjoni 2013-2017 sommarju I. INTRODUZZJONI Mill-14 ta’ Jannar 2011, it-Tuneżija bdiet paġna ġdida fl-istorja moderna tagħha, ikkaratterizzata minn rivoluzzjoni paċifika għad-dinjità u l-libertà, li l-attur ewlieni tagħha kien il-poplu Tuneżin. Din ir-rivoluzzjoni stabbiliet il-pedament għall-iżvilupp ta’ demokrazija ġenwina, ibbażata fuq l-Istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali. Huma dawn il-valuri, li issa huma kondiviżi mal-Unjoni Ewropea, li jimmotivaw ix-xewqa taż-żewġ partijiet li jieħdu r-relazzjonijiet tagħhom f’livell ogħla u aktar strateġiku, jiġifieri s-sħubija privileġġjata. Bis-saħħa tar-rivoluzzjoni, illum infetħu prospetti radikalment differenti fir-relazzjonijiet bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea. L-UE hija ddeterminata li timpenja ruħha fit-tul fit-tranżizzjoni demokratika tat-Tuneżija, konxja li s-suċċess tagħha ser ikollu effetti pożittivi kemm fuq il-prosperità tat-Tuneżija kif ukoll fuq ir-reġjun kollu. L-appoġġ għat-tranżizzjoni tat-Tuneżija fil-fatt jikkostitwixxi, opportunità storika għall-Unjoni Ewropea biex twieġeb b’mod sostanzjali, effikaċi u pożittiv għall-isfidi li nħolqu kemm tat-Tuneżija kif ukoll tar-“Rebbiegħa Għarbija”, skont l-aġġustament tal-Politika Ewropea tal-Viċinat deċiż fl-2011. Politika ġdida tal-viċinat Minħabba l-isfidi storiċi li qed jiffaċċja l-viċinat tagħha, l-Unjoni Ewropea ddefinixxiet approċċ ġdid li jipprovdi soluzzjonijiet aktar adattati għall-iżvilupp rapidu tal-pajjiżi sħab u għall-ħtiġijiet ta’ riformi tagħhom sabiex jistabbilixxu u jikkonsolidaw demokraziji b’saħħithom, isostnu tkabbir ekonomiku sostenibbli u inklużiv u jimmaniġġjaw ir-rabtiet u l-flussi transfruntieri. Dan l-approċċ il-ġdid[1] huwa bbażat fuq responsabbiltà reċiproka u impenn kondiviż għall-valuri universali tad-drittijiet tal-bniedem, tad-demokrazija u tal-Istat tad-dritt. Huwa jimplimenta livell ogħla ta’ divrenzjar, li jiddefinixxi l-appoġġ tiegħu skont l-ambizzjonijiet tal-pajjiż sieħeb f’dak li jirrigwarda rabtiet eqreb mal-UE, il-ħtiġijiet speċifiċi tiegħu u l-kapaċitajiet li għandu, il-progress miksub fl-implimentazzjoni tar-riformi, fil-konsolidament tad-demokrazija u tal-Istat tad-dritt kif ukoll fir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali. Huwa ser jippermetti wkoll li t-tisħiħ tar-relazzjonijiet isarraf f’integrazzjoni ekonomika usa’ kif ukoll f'kooperazzjoni politika eqreb fl-oqsma tal-governanza, tas-sigurtà, tas-soluzzjoni tal-kunflitti u fl-adozzjoni ta’ inizjattivi konġunti fil-fora internazzjonali dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni. L-approċċ il-ġdid tal-Politika tal-Viċinat għandu l-għan fost l-oħrajn li: a) joffri appoġġ akbar lis-sħab b’involviment fl-approfondiment tad-demokrazija u fir-rispett tal-Istat tad-dritt, tad-drittijiet tal-bniedem, tal-libertajiet fundamentali u tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri; b) jappoġġja l-iżvilupp ta’ ekonomija sostenibbli u inklużiva, billi jnaqqas l-inugwaljanzi soċjali u reġjonali, joħloq l-impjiegi u jtejjeb il-livell tal-għajxien tal-popolazzjonijiet; c) jistabbilixxi sħubija eqreb mal-popli u mas-soċjetà ċivili fil-pajjiżi sħab. Prijoritajiet ġodda għat-Tuneżija Ir-rivoluzzjoni Tuneżina ġġib magħha t-tama ta’ ħajja aħjar għaċ-ċittadini Tuneżini, filwaqt li tissimbolizza t-tmiem ta’ mudell ta’ żvilupp antik li għal żmien twil kien affettwat minn qasmiet strutturali ekonomiċi u soċjali. L-approċċ il-ġdid huwa għalhekk ibbażat fuq il-bini ta’ proġett soċjali ġdid, li jkun inklużiv u bbilanċjat, ibbażat fuq il-governanza tajba u t-trasparenza u t-tqassim ekwu tal-ġid. Tingħata prijorità lill-impjiegi u l-koeżjoni soċjali, l-iżvilupp reġjonali, is-sigurtà u l-istabilità, u l-ġustizzja tranżitorja biex il-proċess ta’ tranżizzjoni demokratika jkun ankrat fit-tul. Barra minn hekk, dawn il-prijoritajiet jenfasizzaw l-impenn biex jiġu intensifikati r-riformi meħtieġa bil-għan li jiġu stabbiliti istituzzjonijiet demokratiċi, li jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali u jikkonfermaw l-impenn tat-Tuneżija li tibni soċjetà miftuħa u moderna, spazju kulturali plurali u nisġa soċjali effettiva. Il-ħidma għar-riforma ser tkun imsaħħa wkoll fil-qasam ekonomiku u soċjali sabiex tingħata spinta lill-ekonomija u jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli b’livell għoli ta’ impjiegi, ibbażat fuq l-għarfien u l-innovazzjoni. L-isforz ser jiffoka b’mod partikolari fuq l-iżvilupp ta’ politika soċjali ġusta, solidari u ta’ ġid għall-kategoriji u għar-reġjuni kollha u l-immodernizzar tal-istruttura tal-ekonomija billi jdur aktar lejn l-attivitajiet innovattivi, b’kontenut teknoloġiku għoli u li jħarsu l-ambjent kif ukoll lejn it-titjib tal-kompetittività u tal-klima tan-negozju biex titrawwem l-inizjattiva privata u s-sħubija pubblika-privata. Sħubija privileġġjata F’dan il-kuntest, il-kundizzjonijiet huma kollha ssodisfati biex it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea jgħaddu għal livell ogħla u aktar strateġiku ta’ approfondiment tar-relazzjonijiet tagħhom u ta’ integrazzjoni, meta wieħed jikkunsidra l-ambizzjonijiet reċiproċi aktar għolja. L-approssimazzjoni mal-Unjoni Ewropea hija tendenza permanenti u għażla fundamentali tal-politika esterna tat-Tuneżija[2], b’mod parallel mal-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-Maghreb u mal-konsolidament tar-relazzjonijiet mal-pajjiżi Għarab, Mediterranji u Afrikani. It-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea jaqsmu wkoll l-istess viżjoni li t-tisħiħ tal-liberalizzazzjoni ekonomika u tal-integrazzjoni ekonomika u soċjali huwa sors ta’ tkabbir u ta’ impjiegi biex ikun promoss l-iżvilupp b’solidarjetà u l-ġid kondiviż. Fil-qafas tas-sħubija privileġġjata, it-Tuneżija tixtieq li jkollha aċċess għall-ogħla livell ġdid possibbli ta’ integrazzjoni mal-UE. Dan l-istatus il-ġdid jirrifletti x-xewqa taż-żewġ partijiet li jkunu parti minn konċiljazzjoni dinamika li tmur lil hinn mill-fruntieri tal-kummerċ ħieles u li tinkludi mobilità effettiva tal-persuni li tkun ta’ benefiċċju reċiproku u kondiviżjoni akbar tal-għarfien. Il-kunsiderazzjoni tad-dimensjoni umana u xjentifika f’din is-sħubija hija essenzjali biex tiġi promossa l-approssimazzjoni bejn l-atturi tas-soċjetà ċivili, l-operaturi privati, ir-riċerkaturi u l-istudenti u l-awtoritajiet lokali u reġjonali u se tkun sinjal politiku qawwi għaċ-ċittadini u għall-komunitajiet tan-negozju taż-żewġ partijiet. Dan il-pjan ta’ azzjoni evoluttiv, stabbilit b’mod konġunt għall-perjodu 2013-2017, huwa l-qafas ta’ referenza msejjaħ biex jiddefinixxi l-assi prijoritarji li se jsaħħu r-relazzjonijiet bejn iż-żewġ partijiet, fil-livelli kollha (politiku, ekonomiku, xjentifiku, soċjali, kulturali u uman). F’dan il-qafas ta’ evoluzzjoni, u abbażi tal-implimentazzjoni tas-sħubija privileġġjata, skont l-Artikolu 8 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u l-aspirazzjonijiet tal-UE u tat-Tuneżija li jkabbru r-relazzjonijiet tagħhom, il-partijiet jaqblu li jibdew jirriflettu dwar il-possibbiltà li jaslu għal ftehim ġdid li jirregola r-relazzjonijiet reċiproċi. L-elementi ewlenin tas-sħubija privileġġjata bejn l-Unjoni Ewropea u t-Tuneżija It-tisħiħ tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u t-Tuneżija taħt is-sħubija privileġġjata ser isegwi l-linji li ġejjin: a) Kooperazzjoni politika profonda. Il-Partijiet jaspiraw li jagħtu spinta ġdida lid-djalogu u lill-kooperazzjoni politiċi. B’mod partikolari huma previsti t-tisħiħ tad-djalogu politiku ta’ livell għoli, il-kooperazzjoni parlamentari, il-kooperazzjoni fuq kwistjonijiet ta’ sigurtà, il-kooperazzjoni fir-rigward tad-demokrazija u tal-Istat tad-dritt, kif ukoll fir-rigward tal-ugwaljanza tas-sessi, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni mal-Kunsill tal-Ewropa u l-organizzazzjonijiet internazzjonali l-oħrajn. Din id-dimensjoni tinkludi wkoll kooperazzjoni akbar f’dak li jirrigwarda s-sigurtà, il-ġustizzja, il-ġestjoni tal-fruntieri u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata. b) Integrazzjoni ekonomika u soċjali usa’ mal-Unjoni Ewropea li tgħin fil-bini ta’ Żona Ekonomika Komuni. Is-sħubija privileġġjata tfittex ukoll integrazzjoni aktar profonda tas-sħab, fl-aspetti ekonomiċi, soċjali u umani tagħha. Hija tqis l-isfidi li t-Tuneżija trid tiffaċċja f’din il-fażi ta’ tranżizzjoni demokratika inkluż l-irkupru tal-ekonomija u l-eżiġenzi ta’ żvilupp sostenibbli u solidali. Fid-dawl tal-iżvilupp tar-rabtiet kummerċjali u ekonomiċi, qed ikun ippjanat li jiġi konkluż ftehim ta’ kummerċ ħieles profond u komprensiv (DCFTA) bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni gradwali tat-Tuneżija fis-suq intern tal-Unjoni Ewropea li eventwalment twassal għall-ħolqien ta’ Żona Ekonomika Komuni. It-Tuneżija tixtieq taħdem lejn armonizzazzjoni akbar tar-regoli b’approssimazzjoni gradwali tal-liġijiet. Għal dan il-għan, f’konformità ma’ dan il-pjan ta’ azzjoni, it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea sejrin jiddeterminaw flimkien is-setturi li fihom l-isforz ta’ approssimazzjoni ser jingħata prijorità. Imbagħad, wara li jkunu ġew identifikati d-diskrepanzi bejn il-liġijiet Tuneżini u l-acquis communautaire, l-għanijiet tal-approssimazzjoni fil-konfront tal-acquis communautaire sejrin ikunu stabbiliti mit-Tuneżija fi programm nazzjonali ta’ armonizzazzjoni u miżuri ta’ akkumpanjament sejrin ikunu implimentati mill-UE sabiex tappoġġja t-twettiq ta’ dawn l-għanijiet. L-integrazzjoni sejra tibbenefika minn djalogu msaħħaħ dwar ir-riformi soċjoekonomiċi inkluża l-prestazzjoni ekonomika, il-promozzjoni tal-impriżi ż-żgħar u medji (SMEs), l-iżvilupp ta’ strateġija għall-impjiegi integrata u l-inklużjoni soċjali, kif ukoll minn kooperazzjoni settorjali wiesgħa li tkopri l-oqsma ewlenin bħall-enerġija, it-trasport, l-industrija, l-agrikoltura, l-ambjent jew il-bidliet fil-klima (ara l-Anness 2). c) Sħubija eqreb bejn il-popli. Sħubija privileġġjata ma tistax tkun ikkunsidrata mingħajr it-tisħiħ tar-rabtiet bejn il-popli permezz ta’ approssimazzjoni u kooperazzjoni diretti bejn l-individwi u l-organizzazzjonijiet. F’dan il-kuntest, il-kooperazzjonijiet u l-iskambji fl-oqsma tal-edukazzjoni, tat-taħriġ professjonali, tal-impjiegi, tar-riċerka u l-innovazzjoni, tas-saħħa, tal-kultura u taż-żgħażagħ sejrin ikollhom rwol determinanti. Id-djalogu ser jiżviluppa wkoll f’dak li jirrigwarda l-migrazzjoni, il-mobilità u s-sigurtà bil-ħsieb li tiġi konkluża sħubija għall-mobilità li tistabbilixxi qafas ta’ kooperazzjoni bilanċjat u responsabbli f’dak li jirrigwarda ċ-ċirkolazzjoni tal-persuni, il-ġestjoni tal-migrazzjoni legali, ir-rabtiet bejn il-migrazzjoni u l-iżvilupp, il-ħarsien tad-drittijiet tal-migranti u l-ġlieda kontra l-migrazzjoni irregolari, il-kriminalità organizzata marbuta mal-immigrazzjoni, kif ukoll ir-ripatrijazzjoni. Bl-istess mod, it-tisħiħ tar-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea u t-Tuneżija jimplika mobilizzazzjoni wiesgħa tal-atturi kollha mhux statali u tas-soċjetà ċivili, li għandhom rwol importanti x’jaqdu fis-suċċess tad-demokratizzazzjoni. Sejrin jitwaqqfu mekkaniżmi ta’ konsultazzjoni sabiex ikun żgurat li s-soċjetà ċivili tassumi bis-sħiħ ir-rwol tagħha ta’ interlokutur fid-djalogu mal-awtoritajiet u l-istituzzjonijiet Ewropej, b’mod partikolari fil-kuntest tal-finalizzazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ dan il-pjan ta’ azzjoni. Metodu ġdid Il-qabża fil-kwalità ppjanata mill-Unjoni Ewropea u mit-Tuneżija fir-relazzjonijiet tagħhom sejra tistrieħ fuq ċertu għadd ta’ prinċipji u għodod li jagħtu garanzija akbar li jintlaħqu l-għanijiet maħsuba. Impenji mmirati, speċifiċi u konkreti għal perjodu ta’ ħames snin. Relazzjonijiet approfonditi jfissru li s-sħab jassumu impenji kbar fir-rigward ta’ ċerti setturi ta’ prijorità sabiex jiġu ffaċċjati l-isfidi assoċjati mat-tranżizzjoni demokratika: l-irkupru tal-ekonomija, il-promozzjoni tal-SMEs u l-iżvilupp sostenibbli u inklużiv, l-impjiegi, it-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien u l-ġlieda kontra l-inugwaljanzi; il-konsolidament tal-Istat tad-dritt, il-governanza tajba u l-pluraliżmu demokratiku, l-indipendenza tal-ġustizzja, ir-rispett tad-drittjiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali, l-ugwaljanza tas-sessi, ir-riforma tas-settur tas-sigurtà, l-indipendenza tal-midja u l-appoġġ lis-soċjetà ċivili. Is-sħubija privileġġjata għandha wkoll tikkontribwixxi għall-approssimazzjoni tas-soċjetajiet tagħna f’sens usa’, permezz ta’ djalogu interkulturali fil-fond. Il-parteċipazzjoni f’aġenziji u programmi tal-Unjoni Ewropea. Għodda oħra li tikkontribwixxi għall-integrazzjoni akbar mixtieqa bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea hija l-parteċipazzjoni tat-Tuneżija f’ċertu numru ta’ aġenziji u programmi tal-Unjoni, li għalihom il-bażi legali tipprovdi l-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi terzi. Dwar dan l-aspett, il-pjan ta’ azzjoni jispeċifika l-passi prattiċi li għandhom ikunu segwiti. Appoġġ tekniku u finanzjarju aktar ambizzjuż, adattat għall-prijoritajiet tat-Tuneżija u konformi mal-linji gwida ġodda tal-Politika ta’ Viċinat, b’appoġġ għall-implimentazzjoni tal-għanijiet tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni u fil-qafas tal-prospettivi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea mill-2014. Is-sħubija privileġġjata tinkludi l-aspettattiva li l-Unjoni Ewropea tipprovdi għajnuna finanzjarja xierqa lit-Tuneżija li tkun ugwali għall-ambizzjoni tar-riformi, għall-ħtiġijiet speċifiċi tagħha, għall-kapaċitajiet li għandha, kif ukoll għall-progress lejn l-implimentazzjoni effettiva tar-riformi. L-UE diġà kkonfermat id-deċiżjoni tagħha li żżid b’mod sinifikanti l-appoġġ tagħha lit-Tuneżija, b’impenn ta’ mill-inqas 400 miljun Ewro f’donazzjonijiet għall-perjodu 2011-2013 (imqabbla mal-240 miljun Ewro previsti qabel ir-rivoluzzjoni). Il-fondi disponibbli sejrin ikunu ddedikati l-ewwel nett għall-akkumpanjament tar-riformi meħtieġa għall-istabbiliment ta’ Stat demokratiku (appoġġ fl-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet, ir-riforma tas-settur tas-sigurtà, tal-ġustizzja, tal-midja, appoġġ għall-proċess ta’ ġustizzja tranżizzjonali u għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali), għall-isforz ta’ rkupru ekonomiku u għat-tisħiħ tal-koeżjoni soċjali (riformi ekonomiċi, promozzjoni tal-impjiegi u tal-iżvilupp reġjonali u l-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali, l-inugwaljanza u l-faqar, it-tisħiħ istituzzjonali, eċċ.). Min-naħa l-oħra, ċerti Stati Membri, il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) sejrin jagħtu appoġġ konsegwenti b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-investiment, l-infrastruttura, l-appoġġ għas-settur privat u tal-impjiegi, fost l-oħrajn permezz l-impenji tal-G8 (is-Sħubija ta’ Deauville). L-ipprogrammar ta’ dan l-appoġġ, filwaqt li jsegwi l-proċeduri xierqa, ser jikkunsidra l-impenji magħmula f’dan il-pjan ta’ azzjoni kif ukoll f’kull strument rilevanti, inklużi l-konklużjonijiet tat-Task Force bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea tat-28 u tad-29 ta’ Settembru 2011. Karattru adattiv u evalwazzjoni intermedjarja. Il-pjan ta’ azzjoni, adottat għal perjodu ta’ ħames snin, jista’ jkun rivedut mill-Kunsill ta’ Assoċjazzjoni skont il-progress fl-implimentazzjoni jew skont kwalunkwe ħtieġa ġdida ddeterminata mis-sitwazzjoni fit-Tuneżija jew fl-Unjoni Ewropea. Il-korpi stabbiliti mill-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni sejrin ikunu inkarigati li jagħmlu l-proposti adegwati. Monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni. L-istabbiliment tar-riformi f’għadd kbir ta’ setturi ewlenin jeżiġi li jiġu stipulati għanijiet preċiżi u li jiġu pprovduti mezzi xierqa. Biex ikun żgurat l-aħjar twettiq possibbli u ssir konnessjoni bejn, minn naħa, l-għanijiet u l-progress magħmul fil-kisba ta’ dawn il-miri, u, min-naħa l-oħra, l-appoġġ mogħti, il-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni u s-sottokumitati mwaqqfa taħt il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni sejrin iwettqu monitoraġġ regolari, u sejrin isiru wkoll rapporti ta’ progress minn kull parti. Iż-żewġ partijiet sejrin jirrevedu s-sottokumitati sabiex jadattaw il-kompożizzjonijiet u l-funzjonijiet tagħhom għall-ambizzjonijiet il-ġodda tal-istatus privileġġjat. II. IL-PJAN TA’ AZZJONI Peress li ż-żewġ partijiet jixtiequ jagħtu karattru kemm strateġiku kif ukoll operattiv lil dan il-pjan ta’ azzjoni, huma jaqblu li jiffukaw il-kooperazzjoni tagħhom fuq għadd limitat ta’ oqsma u għanijiet li jixtiequ jilħqu kif miġbura fit-tabella tal-Anness 1. Barra minn hekk, it-twettiq tal-għanijiet tal-pjan ta’ azzjoni jeħtieġ tisħiħ tad-djalogu dwar ir-riformi soċjoekonomiċi, b’mod partikolari l-politika tal-impjiegi u l-inklużjoni soċjali u l-istrateġiji ta’ rkupru għall-ħolqien ta’ tkabbir sostenibbli bbażat fuq l-għarfien, kif ukoll ta’ kooperazzjoni settorjali wiesgħa li tkopri l-oqsma ewlenin bħall-enerġija, it-trasport, l-industrija, l-agrikoltura, it-turiżmu, l-iżvilupp tal-ħiliet, l-ambjent jew it-tibdil fil-klima. Dan tal-aħħar jibqa’ d-dokument ta’ referenza tal-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni (FA). Huwa jkopri l-oqsma kollha li jagħmlu parti mill-FA u jissorvelja l-kooperazzjoni bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea inkluża l-ħidma tal-Kumitat ta’ Assoċjazzjoni u tas-sottokumitati. Is-sottokumitati sejrin ikollhom il-kompitu li jiddefinixxu, mill-prijoritajiet indikati fil-pjan ta’ azzjoni, l-azzjonijiet konkreti meħtieġa biex ikunu segwiti dawn il-prijoritajiet. Għall-perjodu li ġej, il-partijiet sejrin jiffukaw il-prijoritajiet tagħhom fuq l-oqsma li ġejjin: L-Istat tad-dritt u d-demokrazija 1) It-twaqqif ta’ sistema elettorali demokratika, b’mod partikolari permezz tal-konsolidament tal-indipendenza u tal-funzjonament tal-“Forum Pubbliku Indipendenti” inkarigat mill-ġestjoni u l-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet. 2) L-iżgurar tal-indipendenza tal-ġustizzja, iż-żieda tal-professjonaliżmu u l-effikaċja tagħha (l-aċċess għall-ġustizzja, it-tul tal-proċessi), l-iżgurar tar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, tal-preżunzjoni tal-innoċenza u tad-dritt għal smigħ xieraq. 3) It-twettiq tar-riforma tas-settur tas-sigurtà, taħt riforma komprensiva u profonda, bl-għan li jkun żgurat ir-rispett tal-istandards internazzjonali f’dak li jirrigwarda l-Istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u l-liġi internazzjonali. 4) Il-konsolidament tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tan-nisa u tat-tfal. 5) It-twettiq tar-riforma tal-midja u l-professjonalizzazzjoni tas-settur. 6) It-tisħiħ tar-rwol u l-kapaċitajiet tas-soċjetà ċivili. Kooperazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni, tal-mobilità u tas-sigurtà 7) Id-djalogu dwar il-migrazzjoni, il-mobilità u s-sigurtà u konklużjoni ta’ Sħubija għall-Mobilità. Integrazzjoni ekonomika u soċjali usa’ 8) Ir-riforma ekonomika għat-tkabbir inklużiv, il-kompetittività u t-titjib tal-ambjent kummerċjali u tal-investimenti. 9) L-approfondiment tal-integrazzjoni ekonomika u l-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kummerċ ħieles sħiħ u profond u l-approssimazzjoni għall-acquis tal-UE. 10) L-iżvilupp tal-ħiliet, l-aċċess għall-għarfien u l-innovazzjoni. 11) L-impjiegi, il-koeżjoni u l-integrazzjoni soċjali u l-iżvilupp reġjonali u lokali. 12) L-iżvilupp agrikolu u rurali. L-iżvilupp sostenibbli 13) L-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji u l-programmi li jiżguraw żvilupp sostenibbli, inkluż it-titjib tal-protezzjoni tal-ambjent skont l-intenzjoni murija fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Qafas finanzjarju Multiannwali ta’ Ġunju 2011[3], li jiżdied is-sehem tal-baġit tal-Unjoni allokat għall-klima għal mill-inqas 20 %. It-tabella fl-Anness 1 tipprovdi qafas ta’ referenza għar-reviżjoni ta’ dawn il-prijoritajiet, filwaqt li tipprovdi indikaturi, skeda ta’ implimentazzjoni kif ukoll ir-riżorsi mobilizzati. A. Kooperazzjoni politika I. Djalogu u kooperazzjoni politika u strateġika 1. It-tisħiħ tad-djalogu politiku u strateġiku Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tad-djalogu politiku b’mod partikolari permezz tal-organizzazzjoni ta’ Samits bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea fuq bażi ad hoc, laqgħat regolari kemm fil-livell ministerjali kif ukoll f’dak tal-ogħla uffiċjali. · Il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ rappreżentanti tat-Tuneżija f’laqgħat informali tal-kumitati u tal-gruppi tal-Kunsill, responsabbli għall-politika barranija u dik dwar is-sigurtà komuni tal-Unjoni Ewropea, fuq bażi ad hoc. · Aktar konsultazzjoni fil-fora multilaterali (Nazzjonijiet Uniti, eċċ.), bl-għan li jiġu armonizzati u kkoordinati l-pożizzjonijiet politiċi dwar kwistjonijiet ta’ interess komuni. · Il-kooperazzjoni fil-qasam diplomatiku, b’mod partikolari permezz tal-istabbiliment ta’ relazzjonijiet ta’ kooperazzjoni u ta’ skambji ta’ esperjenzi bejn l-Istitut Diplomatiku għat-Taħriġ u l-Istudji tat-Tuneżija u l-istituzzjonijiet universitarji u l-akkademji diplomatiċi tal-Istati Membri. 2. Kooperazzjoni parlamentari Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-iżvilupp tal-kooperazzjoni parlamentari, b’mod partikolari permezz tal-appoġġ lill-Assemblea Parlamentari, it-twaqqif ta’ kummissjoni parlamentari mħallta bejn il-Parlament Ewropew u l-Parlament Tuneżin, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni u tas-sħubija bejn il-Parlament Tuneżin u l-Assemblea Parlamentari tal-Unjoni għall-Mediterran u t-tisħiħ tal-iskambji bejn il-partiti politiċi u l-gruppi parlamentari tat-Tuneżija u tal-UE. 3. It-tisħiħ tad-djalogu u tal-kooperazzjoni fil-qasam tal-prevenzjoni tal-kunflitti u l-ġestjoni tal-kriżijiet Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tal-kooperazzjoni u tad-djalogu bejn it-Tuneżija u l-UE fil-qasam tal-Politika Barranija u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) u tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK). · Il-kontribuzzjoni għall-iżvilupp tas-sħubija għall-paċi u għas-sigurtà fl-Afrika, waqt li jiġu kkunsidrati l-interessi taż-żewġ partijiet. · It-titjib tal-parteċipazzjoni tat-Tuneżija fis-sħubija Mediterranja tal- Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSKE) permezz tal-grupp ta’ kuntatt u ta’ kontribuzzjonijiet bilaterali fuq bażi volontarja. 4. It-titjib tal-kooperazzjoni f’dak li jirrigwarda n-nuqqas ta’ tixrid tal-armi ta’ qerda massiva (AQM) u tal-vetturi tagħhom, il-kontroll tat-trasferimenti tal-armi konvenzjonali u l-ġlieda kontra t-tixrid ta’ armi ħfief u ta’ kalibru żgħir. Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: Armi ta’ qerda massiva u oġġetti b’użu doppju: · Kooperazzjoni u kontribuzzjoni fl-implimentazzjoni sħiħa tal-obbligi internazzjonali eżistenti f’dak li jirrgwarda l-ġlieda kontra t-tixrid tal-AQM u tal-vetturi tagħhom u appoġġ lir-rwol tal-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika (IAEA). · Skont l-impenji internazzjonali tal-partijiet, u b’mod partikolari r-riżoluzzjonijiet internazzjonali rilevanti, inkluża r-Riżoluzzjoni 1540/2004 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, l-implimentazzjoni ta’ sistema li tippermetti kontroll effettiv fil-livell nazzjonali tal-oġġetti b’użu doppju u l-kriminalizzazzjoni tat-tixrid tal-AQM u tal-vetturi tagħhom. · Jittieħdu l-miżuri meħtieġa għall-iffirmar, ir-ratifika jew l-adeżjoni, mat-trattati u l-istrumenti internazzjonali l-oħrajn kontra t-tixrid tal-AQM u tal-vetturi tagħhom. · L-adozzjoni ta’ liġi nazzjonali li tippermetti l-kriminalizzazzjoni tat-tixrid tal-AQM u tal-vetturi tagħhom. · L-implimentazzjoni bl-appoġġ tal-UE ta’ sistema nazzjonali effikaċi ta’ kontroll tal-esportazzjonijiet u tat-tranżitu tal-oġġetti marbuta mal- armi ta’ qerda massiva, inkluż kontroll tal-użu finali tat-teknoloġiji b’użu doppju . Armi konvenzjonali: · L-iżvilupp tad-djalogu politiku regolari dwar it-trasferimenti ta’ armi konvenzjonali u tisħiħ tal-kooperazzjoni dwar il-prevenzjoni tat-traffiku illegali. · It-tisħiħ tal-konsultazzjoni bl-għan li jiġi adottat trattat tan-Nazzjonijiet Uniti li jistabbilixxi standards komuni għall-kummerċ dinji tal-armi konvenzjonali. · L-implimentazzjoni, bl-appoġġ loġistiku tal-UE, ta’ sistema nazzjonali effikaċi ta’ kontroll tal-esportazzjonijiet ta’ armi konvenzjonali u tal-munizzjon tagħhom, inklużi kontrolli fuq l-utent aħħari tagħhom. 5. Kooperazzjoni fil-qasam tal-protezzjoni ċivili Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Tissokta l-kooperazzjoni reġjonali dwar il-prevenzjoni, it-tħejjija, it-taħriġ, l-iskoperta, it-twissija bikrija u r-reazzjoni għad-diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem, inklużi r-riskji teknoloġiċi. · L-istabbiliment ta’ arranġamenti operattivi bejn l-organizzazzjonijiet Tuneżini u dawk tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-kooperazzjoni maċ-ċentru ta’ Monitoraġġ u ta’ Informazzjoni (MIC) meta jiġi attivat il-mekkaniżmu Komunitarju għall-protezzjoni ċivili. II. Demokrazija, Stat tad-dritt u governanza 6. Approssimazzjoni tal-qafas leġiżlattiv tat-Tuneżija ma’ dak tal-UE/tal-Kunsill tal-Ewropa f’dawn l-oqsma Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn it-Tuneżija u l-Kunsill tal-Ewropa f’dak li jirrigwarda l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, tal-Istat tad-dritt u tad-demokrazija, b’mod partikolari fid-dawl tal-adeżjoni possibbli tat-Tuneżija għal ċerti Konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropa. 7. It-tisħiħ tal-istituzzjonijiet li jiggarantixxu d-demokrazija u l-Istat tad-dritt Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali, leġiżlattivi u regolatorji li jsaħħu l-Istat tad-dritt (ir-rwol tal-Parlament, l-indipendenza tal-partiti politiċi, eċċ.). · It-tisħiħ tal-ħiliet amministrattivi tal-istituzzjonijiet u tal-atturi demokratiċi (il-Parlament, il-partiti politiċi, eċċ.). · L-adozzjoni ta’ qafas elettorali demokratiku, l-istabbiliment ta’ Kummissjoni indipendenti għall-organizzazzjoni tal-elezzjonijiet u t-tisħiħ tal-ħiliet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Tuneżina rigward l-osservazzjoni elettorali, l-adozzjoni tad-dispożizzjonijiet regolatorji dwar l-osservazzjoni elettorali (inkluż mill-atturi internazzjonali). 8. It-tisħiħ tal-indipendenza u l-effikaċja tal-ġustizzja u l-isforzi biex jittejbu l-kundizzjonijiet fil-ħabsijiet Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Ir-riforma u l-modernizzazzjoni tas-settur tal-ġustizzja, biex ikunu garantiti l-indipendenza, l-imparzjalità, il-professjonaliżmu, ir-responsabbiltà u funzjonament aqwa tal-ġustizzja, imfassla, skont il-ħtieġa, fuq l-istandards żviluppati min-Nazzjonijiet Uniti u l-Kunsill tal-Ewropa. · Fil-kuntest tar-riforma tal-ġustizzja, l-akkumpanjament tal-isforzi tat-Tuneżija biex timmodernizza s-settur b’appoġġ tekniku, inkluż permezz tal-kompjuterizzazzjoni tal-amministrazzjoni tagħha, it-titjib tal-aċċess għall-ġustizzja u t-tisħiħ tal-ħiliet tal-atturi tas-sistema. · L-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmi/azzjonijiet f’dak li jirrigwarda l-ġustizzja tranżitorja. · Ir-riforma tal-kodiċi kriminali u l-kodiċi tal-proċeduri kriminali biex ikunu konformi mal-liġi internazzjonali fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem. · It-tisħiħ tal-azzjonijiet li jtejbu l-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni u tal-ħajja fil-ħabs, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw lill-minorenni, u l-assigurazzjoni tad-drittijiet tal-ħabsin, inkluż permezz tat-taħriġ u t-tisħiħ tal-ħiliet ta’ dawk responsabbli għall-applikazzjoni tal-liġijiet. III. Djalogu u kooperazzjoni dwar il-kwistjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem u mal-libertajiet fundamentali 9. Djalogu u kooperazzjoni dwar il-kwistjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem u mal-libertajiet fundamentali Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tad-djalogu u tal-kooperazzjoni bejn l-UE u t-Tuneżija rigward ir-rispett u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tad-drittijiet fundamentali. · It-titjib tad-djalogu dwar il-kooperazzjoni fi ħdan istituzzjonijiet internazzjonali, b’mod partikolari n-NU. 10. L-implimentazzjoni tal-konvenzjonijiet internazzjonali relatati mad-drittijiet tal-bniedem, u l-kooperazzjoni mal-proċeduri u l-mekkaniżmi speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-iżgurar tar-rispett tal-prinċipju tas-supremazija tal-konvenzjonijiet internazzjonali ratifikati fil-liġi nazzjonali. · Jitkompla gradwalment il-proċess ta’ traspożizzjoni u ta’ implimentazzjoni tal-Konvenzjonijiet internazzjonali ratifikati mit-Tuneżija[4] u bl-għan li jitneħħew ir-riżervi. · Il-kooperazzjoni mal-Uffiċċju tal-Kummissarjat Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem, u l-mekkaniżmi speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-drittijiet tal-bniedem, b’mod partikolari wara l-istedina permanenti magħmula mill-awtoritajiet Tuneżini fi Frar 2011. · Wara li t-Tuneżija għaddiet mill-proċess tar-Reviżjoni Perjodika Universali (Mejju 2012), jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet aċċettati mit-Tuneżija f’dan il-kuntest. 11. Ir-rispett tal-libertajiet tal-espressjoni, ta’ assoċjazzjoni u ta’ assemblea skont il-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tan-Nazzjonijiet Uniti (ICCPR) Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tal-libertà ta’ assoċjazzjoni u ta’ assemblea paċifika kif ukoll tal-libertà tal-espressjoni u tal-opinjoni fuq il-bażi tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-Kumitat tal-ICCPR u tar-Reviżjoni Perjodika Universali tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, inkluż f’dak li jirrigwarda l-NGOs u l-atturi mhux statali. · It-titjib tal-Kodiċi l-ġdid tal-Istampa sabiex dan isir konformi mal-istandards internazzjonali; it-tneħħija, b’mod partikolari, tal-pieni ta’ kustodja għad-delitti tal-istampa u ta’ malafama u garanzija tal-protezzjoni tas-sorsi. · L-iżgurar ta’ aċċess liberu u mingħajr restrizzjonijiet għat-teknoloġiji l-ġodda, inkluż l-Internet, u l-iżgurar tal-libertà tal-espressjoni u t-tixrid tal-informazzjoni fuq l-Internet, skont l-istandards internazzjonali. · Il-faċilitazzjoni tal-iskambji u l-għoti ta’ appoġġ lill-inizjattivi ta’ kooperazzjoni bejn l-assoċjazzjonijiet Tuneżini u dawk Ewropej. 12. Il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tan-nisa u tat-tfal Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni dwar l-Eliminazzjoni tal-Forom Kollha ta’ Diskriminazzjoni Kontra n-Nisa (CEDAW) u tal-prinċipju ta’ ugwaljanza tad-drittijiet u tal-libertajiet ċivili, politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali. · Il-konsolidament tad-dispożittiv leġiżlattiv biex tkompli l-ġlieda kontra kull forma ta’ diskriminazzjoni, tkun promossa l-ugwaljanza bejn is-sessi u tiżdied il-parteċipazzjoni u l-integrazzjoni tan-nisa fil-ħajja pubblika, politika, kulturali u ekonomika; · Jitkomplew l-azzjonijiet mibdija biex tkun żgurata l-ugwaljanza bejn is-sessi u tkompli l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni u l-vjolenza kontra n-nisa taħt il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti; it-tisħiħ tal-qafas leġiżlattiv sabiex tkun offruta protezzjoni aqwa lin-nisa kontra kwalunkwe forma ta’ vjolenza, inkluża l-vjolenza domestika. · It-tisħiħ tar-rwol tas-soċjetà ċivili fil-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tan-nisa u tat-tfal u jiġi inkoraġġit in-netwerking f’dan il-qasam. · Il-konsolidament tad-drittijiet tat-tfal abbażi tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat dwar id-Drittijiet tat-Tfal tan-Nazzjonijiet Uniti, b’mod partikolari l-protezzjoni tat-tfal kontra kull forma ta’ vjolenza, kontra l-abbandun u l-isfruttar. 13. It-tneħħija tal-piena tal-mewt u l-ġlieda kontra t-tortura u kull forma ta’ diskriminazzjoni Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Iż-żamma tal-moratorju de facto dwar l-eżekuzzjonijiet. · Ikompli d-djalogu dwar ir-reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali bl-għan li tiġi abolita l-piena tal-mewt. · Tiġi kkunsidrata l-assoċjazzjoni fl-inizjattiva transreġjonali dwar il-piena tal-mewt, appoġġjata mill-UE taħt l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti. · Wara r-ratifika mill-awtoritajiet Tuneżiji tal- ”Protokoll fakultattiv għall-Konvenzjoni kontra t-Tortura u t-Trattamenti jew Kastigi oħra Krudili, Inumani jew Degradanti”, jingħata appoġġ tekniku għall-implimentazzjoni tal-Protokoll u tal-istrumenti tiegħu, inkluż l-appoġġ għall-istabbiliment tal-Awtorità nazzjonali għall-prevenzjoni prevista mill-Protokoll. 14. Il-promozzjoni tar-rwol tas-soċjetà ċivili u l-protezzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-tisħiħ tal-parteċipazzjoni tal-komponenti kollha tas-soċjetà Tuneżina fil-ħajja pubblika u politika, b’mod partikolari permezz tal-konsolidament tal-garanziji għal-libertajiet fundamentali u l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ konsultazzjoni u ta’ djalogu. · L-iżvilupp tal-involviment tad-diversi atturi tas-soċjetà ċivili u tal-partijiet interessati fil-proposta, it-tfassil u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tar-riformi kostituzzjonali u leġiżlattivi. 15. Il-kooperazzjoni fl-applikazzjoni universali tal-Istatut ta’ Ruma dwar il-Qorti Kriminali Internazzjonali Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-implimentazzjoni tal-Istatus ta’ Ruma u skambju ta’ esperjenzi dwar l-aġġustamenti legali meħtieġa għall-applikazzjoni tal-Istatus ta’ Ruma. · L-appoġġ għat-taħriġ tal-maġistrati, tal-avukati u tal-forzi tas-sigurtà fl-oqsma li jaqgħu taħt il-kompetenza tal-Qorti Kriminali Internazzjonali (QKI), b’mod partikolari permezz tal-istudju tal-ġurisprudenza tal-QKI u nazzjonali fl-oqsma koperti mill-QKI. IV. Kooperazzjoni u inizjattivi kontinentali u reġjonali 16. L-appoġġ lill-implimentazzjoni tal-inizjattivi u l-proġetti ta’ integrazzjoni kontinentali u reġjonali Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · It-trawwim tal-integrazzjoni intrareġjonali inkluża dik intraMaghreb, b’mod partikolari fi ħdan l-Unjoni tal-Maghreb Għarbi u tal-proċess ta’ Agadir. · L-intensifikar tal-kooperazzjoni fi ħdan l-istituzzjonijiet reġjonali tal-Maghreb, il-Forum 5+5, il-Forum tal-Mediterran, l-Unjoni għall-Mediterran, is-Sħubija Afrika-UE u l-organizzazzjonijiet reġjonali, bħall-Osservatorju tas-Saħara u tas-Saħel. · Jingħata bidu għal djalogu dwar il-possibbiltajiet ta’ kooperazzjoni trijangolari li tinvolvi atturi Tuneżini u Ewropej pubbliċi u privati biex tingħata spinta lill-iżvilupp fl-Afrika. V. Kooperazzjoni fir-rigward tal-ġustizzja u s-sigurtà 17. Il-promozzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-kooperazzjoni legali u ġudizzjarja bejn l-Istati u t-twaqqif ta’ miżuri xierqa ta’ akkumpanjament Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Issir riflessjoni malajr kemm jista’ jkun dwar il-Konvenzjonijiet internazzjonali ewlenin, b’mod partikolari, dawk imfassla fil-qafas tal-Konferenza tal-Aja dwar il-liġi privata internazzjonali rigward il-liġi tal-familja. · Ikomplu jiġu mħeġġa s-soluzzjonijiet konkreti għall-prevenzjoni, il-ġestjoni u r-risoluzzjoni tal-kunflitti dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri inkluża l-kwistjoni tat-tfal ta’ koppji mħallta separati; · Jitkompla d-djalogu dwar il-protezzjoni internazzjonali tat-tfal u l-liġi tal-familja fil-kuntest tal-parteċipazzjoni tat-Tuneżija fil-Konferenza Ġudizzjarja ta’ Malta dwar il-kwistjonijiet transfruntieri tal-liġi tal-familja (il-proċess ta’ Malta). · Tiġi studjata l-possibbiltà tal-iffirmar, ir-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Konvenzjonijiet internazzjonali ewlenin, bħal: il-Konvenzjoni tal-Aja tal-1965 dwar in-Notifika Barra l-Pajjiż tal-Atti Ġudizzjarji u Extra-Ġudizzjarji fi Kwistjonijiet Ċivili u Kummerċjali; il-Konvenzjoni tal-Aja tal-1970 dwar il-Ksib Barra mill-Pajjiż ta’ Provi fi Kwistjonijiet Ċivili u Kummerċjali; il-Konvenzjoni tal-Aja tal-1980 dwar l-Aspetti Ċivili tal-Ħtif Internazzjonali tat-Tfal; il-Konvenzjoni tal-Aja tal-1996 dwar ir-Responsabbiltà tal-Ġenituri u l-Protezzjoni tat-Tfal. 18. Konsolidament tal-kooperazzjoni ġudizzjarja u l-approssimazzjoni tas-sistemi ġudizzjarji taż-żewġ partijiet Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Isir rapport dwar il-kooperazzjoni ġudizzjarja bejn it-Tuneżija u l-UE u dwar il-miżuri li jintensifikawha. · Tissokta l-implimentazzjoni tal-miżuri previsti mill-Konvenzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti (Konvenzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali (UNTOC) u kontra l-Korruzzjoni (UNCAC)) irratifikati mit-Tuneżija. · L-implimentazzjoni ta’ programm ta’ appoġġ għall-immodernizzar u għall-indipendenza tal-ġustizzja fit-Tuneżija. 19. It-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji u l-pulizija tat-Tuneżija u dawk tal-Istati Membri Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Isir rapport dwar il-kooperazzjoni bejn it-Tuneżija u l-UE, biex din tiġi intensifikata, b’mod partikolari fil-kuntest tal-iskambju tal-esperjenzi bejn l-iskejjel ta’ taħriġ eżistenti fil-livell tal-Istati Membri tal-UE u l-kontropartijiet Tuneżini tagħhom f’dak li jirrigwarda l-qasam ġudizzjarju u dak tas-sigurtà . · L-iżgurar tal-applikazzjoni tal-miżuri previsti mill-Konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti 20. Tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-korruzzjoni Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Skambju ta’ informazzjoni dwar il-leġiżlazzjonijiet u l-istrateġiji Ewropej u Tuneżini u dwar l-applikazzjoni tal-istrumenti internazzjonali, skambju tal-aħjar prassi f’dak li jirrigwarda l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u żvilupp ta’ kooperazzjoni f’dan il-qasam inkluż fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-NU tal-2003 dwar il-Korruzzjoni. · Appoġġ lill-isforzi tal-awtoritajiet Tuneżini fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, inkluż il-ħolqien ta’ diviżjoni ġudizzjarja speċjalizzata fuq il-każijiet ta’ korruzzjoni fil-livell tal-Qorti tal-Prim’Istanza ta’ Tunis. · Tiġi studjata l-possibbiltà li jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tad-Digriet-Liġi Nru 120 tal-14 ta’ Novembru 2011 dwar l-awtorità ta’ kontra l-korruzzjoni. · Ikompli jingħata appoġġ lill-isforzi tat-Tuneżija permezz tal-assistenza reċiproka f’materji kriminali għar-ripatrijazzjoni tal-assi u l-ġid akkwistati bi frodi mill-president preċedenti u l-membri tal-familja tiegħu, li fil-preżent huma ffriżati taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istati Membri tal-UE, fi ħdan il-qafas tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, fosthom il-Konvenzjoni tan-NU tal-2003 kontra l-Korruzzjoni. 21. Il-kooperazzjoni f’dak li jirrigwarda l-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Tisħiħ tal-kooperazzjoni rigward il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-kriminalità organizzata u l-kriminalità elettronika, bejn id-diversi organizzazzjonijiet ġudizzjarji u dawk tas-sigurtà, inkluż abbażi tar-ratifika u l-implimentazzjoni tal-istrumenti internazzjonali xierqa, u permezz tal-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tat-Tuneżini responsabbli fit-taħriġ speċifiku u speċjalizzat fil-qasam tal-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-terroriżmu eżistenti fil-livell tal-Istati Membri tal-UE. · Kooperazzjoni permezz tal-iskambju ta’ prattiki tajbin u skambji tekniċi u jitkomplew l-isforzi ta’ sensitizzazzjoni taż-żgħażagħ għall-perikli tar-radikalizzazzjoni vjolenti u tal-estremiżmu fil-forom kollha tiegħu sabiex tinbet fihom il-kultura tal-ftuħ, tat-tolleranza u tas-solidarjetà, fost oħrajn mal-vittmi tat-terroriżmu, u jiġu mħarsa mill-abbużi kriminali b’mod partikolari dawk marbuta mat-terroriżmu. · Appoġġ lill-isforzi tat-Tuneżija biex tiggarantixxi r-rispett tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, inkluż fil-kuntest tar-riforma tas-settur tas-sigurtà. 22. Strumenti internazzjonali kontra l-kriminalità organizzata Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Skambju ta’ informazzjoni u ta’ esperjenzi fil-qasam tal-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali (2000 u tal-Protokolli addizzjonali tagħha). · Żvilupp tal-leġiżlazzjoni skont in-normi u l-istrumenti internazzjonali rilevanti fil-kuntest tal-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata. 23. Żvilupp tal-metodi u tal-mezzi ta’ ġlied kontra t-traffikar tal-bnedmin u ta’ protezzjoni tal-vittmi ta’ dan it-traffikar Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-adozzjoni ta’ qafas leġiżlattiv kontra t-traffikar tal-bnedmin u li jipproteġi lill-vittmi tat-traffikar. · Tisħiħ tal-kapaċitajiet tad-diversi oqsma fil-ġustizzja u tal-forzi tas-sigurtà fosthom permezz ta’ azzjonijiet immirati ta’ taħriġ speċjalizzat kontra t-traffikar tal-bnedmin u favur il-protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar. · Jingħata bidu għal djalogu għad-definizzjoni ta’ approċċ ta’ ġlieda komuni kontra minn jirrekluta, il-persuni li jittrasportaw lill-vittmi, l-operaturi, l-intermedjarji l-oħrajn, il-klijenti u l-benefiċjarji; · Jissaħħaħ l-appoġġ lill-gruppi l-aktar vulnerabbli (nisa u tfal). · Jiġu żviluppati azzjonijiet ta’ prevenzjoni tal-immigrazzjoni illegali b’mod partikolari favur il-gruppi l-aktar vulnerabbli, l-aktar permezz tal-għoti ta’ appoġġ, inkluż dak Ewropew, li jgħin il-ko-żvilupp, il-ħolqien ta’ mezzi ta’ għajxien u ta’ impjieg u t-titjib tal-kundizzjonijiet u l-kuntesti ta’ ħajja fir-reġjuni bi pressjoni kbira ta’ migrazzjoni. VI. Kooperazzjoni fl-oqsma tal-Migrazzjoni, tal-mobilità u tas-sigurtà 24. Il-protezzjoni ta’ dawk li jitolbu l-ażil u tar-refuġjati Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Kooperazzjoni bejn it-Tuneżija u l-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Refuġjati, biex tkun tista’ taqdi l-mandat tagħha. · Żvilupp u implimentazzjoni mit-Tuneżija ta’ leġiżlazzjoni dwar l-ażil li tieħu spunt mill-prinċipji u l-istandards internazzjonali, kif ukoll ta’ amministrazzjoni inkarigata mill-identifikazzjoni, il-protezzjoni u l-għajnuna u l-kenn lil dawk li jitolbu l-ażil u lir-refuġjati. · Appoġġ tal-UE lit-Tuneżija għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali, kif ukoll għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta’ amministrazzjoni speċjalizzata fil-qasam tal-ażil, inkluż permezz tal-provvediment ta’ pariri, taħriġ u appoġġ tekniku. · Skambju ta’ informazzjoni bejn l-UE u t-Tuneżija dwar il-politiki, il-liġijiet u s-sitwazzjonijiet rispettivi fil-qasam tal-ażil. 25. Kooperazzjoni fil-qasam tal-migrazzjoni, tal-mobilità u tas-sigurtà · Żvilupp ta’ Djalogu dwar il-migrazzjoni, il-mobilità u s-sigurtà bl-għan li tiġi konkluża Sħubija għall-Mobilità. Implimentazzjoni tal-miżuri li jkunu pprovduti taħt is-Sħubija għall-Mobilità VII. Drogi 26. Tissaħħaħ il-ġlieda kontra t-traffikar tad-droga u kontra l-abbuż tad-droga Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · Appoġġ għall-implimentazzjoni tal-prinċipji rilevanti li jinsabu fil-Konvenzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti (1967, 1971, 1988), kif ukoll tal-prinċipji mħabbra mis-Sessjoni Speċjali tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti (UNGASS). · It-tnedija ta’ azzjonijiet ta’ taħriġ speċjalizzat għall-aġenziji inkarigati mill-infurzar tal-liġi f’dan il-qasam. · Żvilupp u implimentazzjoni tal-programmi ta’ prevenzjoni, trattament u riabilitazzjoni tal-vittmi tad-droga. VIII. Ħasil ta’ flus, reati ekonomiċi u finanzjarji 27. It-tisħiħ tal-isforzi u l-kooperazzjoni kontra l-ħasil tal-flus Attivitajiet/għanijiet speċifiċi: · L-iżvilupp ulterjuri ta’ qafas leġiżlattiv effettiv għall-ħasil tal-flus u l-finanzjament tar-terroriżmu skont il-leġiżlazzjoni Ewropea u l-prinċipji tar-rakkomandazzjonijiet tat-Task Force għal Azzjoni Finanzjarja (FATF); l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ assistenza amministrattiva u teknika u ta’ taħriġ. · L-intensifikazzjoni tal-kooperazzjoni bejn is-servizzi tal-pulizija u l-kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet internazzjonali, bħall-FATF u l-Kunsill tal-Ewropa, kif ukoll mas-servizzi korrispondenti tal-Istati Membri tal-UE b’mod partikolari rigward l-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-“Unitajiet ta’ Intelligence Finanzjarja” (UIF) (Financial Intelligence Units - FIU) Ewropej u l-UIF Tuneżina. B. Integrazzjoni ekonomika u soċjali: lejn l-istabbiliment ta’ żona ekonomika komuni Pilastru 1 – Qafas makroekonomiku u finanzi pubbliċi : 28. L-istabilizzazzjoni tal-qafas makroekonomiku · Terġa’ tingħata l-ħajja lit-tkabbir ekonomiku u jitħaffef il-pass tiegħu, · Jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ reżiljenza tal-ekonomija bil-konsolidament tas-sisien makroekonomiċi, b’mod partikolari f’dak li jirrigwarda l-pagamenti barranin u l-baġit Statali; · L-iżgurar tas-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u tad-dejn nazzjonali estern; · Tkompli l-implimentazzjoni tal-konklużjonijiet tal-istudju dwar it-titjib tal-ġestjoni tad-dejn pubbliku permezz tas-sorveljanza tal-ħruġ tat-Teżor u l-kontroll tal-ġestjoni tal-likwidità tal-Istat. 29. Konsolidament tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi · Jingħata bidu għal diskussjonijiet dwar ir-riforma tas-sistema tas-sussidji għall-ikel u għall-enerġija bl-għan li jiġu mmirati l-kategoriji żvantaġġjati. · Tkompli l-implimentazzjoni tal-ġestjoni tal-baġit skont l-għanijiet; · Titjieb it-trasparenza fil-baġit b’konverġenza fuq terminu medju lejn il-pubblikazzjoni tar-riżultati konsolidati tal-operazzjonijiet finanzjarji tal-Istat, tal-awtoritajiet lokali, tal-fondi tas-sigurtà soċjali u tal-istabbilimenti pubbliċi ta’ natura amministrattiva. 30. Tkompli r-riforma tat-tassazzjoni · Tkompli r-riforma tas-sistema tat-taxxa għal ġustizzja fiskali aħjar; · Ikompli l-proċess ta’ modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa (taħriġ professjonali, kompjuterizzazzjoni u użu ta’ teknoloġiji ġodda ta’ komunikazzjoni, governanza tal-amministrazzjoni tat-taxxa u sistema ta’ informazzjoni); · Jitkompla u jiġi approfondit id-djalogu dwar il-prinċipji ta’ governanza fiskali tajba, inkluż il-Kodiċi ta’ kondotta tal-Unjoni Ewropea dwar it-tassazzjoni korporattiva, sabiex jiġi żgurat ambjent ekwu matul il-proċess ta’ integrazzjoni tat-Tuneżija fis-suq intern; · Jitħeġġeġ l-iskambju tal-esperjenza u tal-esperti fis-sistemi tat-tassazzjoni tal-Istati Membri tal-UE. 31. Tissaħħaħ it-trasparenza u l-effikaċja tal-proċeduri tal-għoti ta’ kuntratti pubbliċi, u b’mod partikolari tal-akkwisti pubbliċi u tal-konċessjonijiet (din l-azzjoni tiġi diskussa fis-sottokumitat ‘Suq intern') · Tkompli l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni Tuneżina mal-istandards internazzjonali u l-istandards Ewropej biex ikunu żgurati l-ftuħ gradwali, l-effikaċja, ir-responsabbiltà, it-trasparenza, l-ugwaljanza tal-aċċess għall-informazzjoni u l-kompetittività; · Jitkompla l-immodernizzar tal-proċeduri ta’ amministrazzjoni, ta’ ġestjoni u ta’ monitoraġġ tal-eżekuzzjoni tal-kuntratti pubbliċi u b’mod partikolari, l-implimentazzjoni tal-proċeduri għall-akkwist pubbliku mingħajr karti · Jitkomplew il-programmi ta’ taħriġ effettiv tax-xerrejja/tal-uffiċjali tal-awtorizzazzjoni tal-Istat u tal-awtoritajiet lokali, kif ukoll tal-aġenti responsabbli mill-monitoraġġ tal-akkwisti u l-eżekuzzjoni tal-kuntratti; · Jissaħħu l-kooperazzjoni u l-iskambju ta’ esperjenzi f’dak li jirrigwarda l-monitoraġġ u l-ġestjoni tad-dejta bejn il-kontropartijiet Tuneżini u Ewropej, b’mod partikolari l-Osservatorju Nazzjonali tal-Akkwisti Pubbliċi u s-servizzi kompetenti tal-Kummissjoni Ewropea, inkarigati mis-swieq · Il-promozzjoni tal-kooperazzjoni u l-iskambju tal-esperjenzi u tal-informazzjoni fil-qasam tar-risoluzzjoni tat-tilwim relatat mal-akkwist pubbliku skont l-istandards internazzjonali u Ewropej bl-għan li jiġu adattati jekk ikun meħtieġ Pilastru 2 - Governanza, kompetittività u ambjent tan-negozju : 2.1: Governanza u riforma amministrattiva 32. Tisħiħ tal-governanza pubblika · L-istabbiliment ta’ strateġija ta’ komunikazzjoni dwar il-governanza; · L-iżvilupp tal-portal parteċipattiv dwar il-governanza; · L-istabbiliment ta’ stħarriġ dwar il-perċezzjoni u t-tisħiħ tal-evalwazzjoni tal-politiki pubbliċi u l-iżvilupp ta’ indikaturi ta’ prestazzjoni li jippermettu l-evalwazzjoni u t-teħid ta’ deċiżjonijiet; · L-istabbiliment ta’ sistema ta’ integrità nazzjonali. 33. It-tisħiħ tal-kontroll finanzjarju intern fi ħdan is-settur pubbliku · It-tfassil ta’ dokument ta’ politika u ta’ strateġija ta’ kontroll intern tal-finanzi pubbliċi (ġestjoni finanzjarja, kontroll finanzjarju u verifika interna) b’referenza għall-aħjar prattiki u standards internazzjonali, li jinkludi analiżi komparattiva bejn l-oqsfa u l-istandards internazzjonali u l-prattika attwali tal-Kontroll pubbliku intern fit-Tuneżija; · Skont ir-riżultati tal-istudju komparattiv u tad-dokument strateġiku, jissaħħaħ il-qafas leġiżlattiv u regolatorju u jekk ikun meħtieġ il-koordinazzjoni dwar il-kontroll finanzjarju intern fi ħdan is-settur pubbliku u jiġi promoss l-iżvilupp ta’ kapaċità amministrattiva u istituzzjonali adegwata (taħriġ, gwidi, manwali ta’ verifika, softwer ta’ verifika, ċertifikazzjoni, eċċ.); · Issir armonizzazzjoni gradwali man-normi u l-metodoloġiji rikonoxxuti b’mod internazzjonali kif ukoll mal-aqwa prattiki tal-Unjoni Ewropea għall-kontroll u l-verifika tad-dħul, tal-infiq pubbliku, tal-assi u tal-passiv. 34. It-tisħiħ tal-verifika u tal-awditjar estern · L-approssimazzjoni gradwali tal-proċeduri ta’ kontroll tal-Qorti tal-Awdituri u tal-Korp ta’ Kontroll Ġenerali mal-istandards internazzjonali kif ukoll mal-aħjar prattiki tal-UE f’dak li jirrigwarda l-awditjar estern; · It-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva u proċedurali tal-Qorti tal-Awdituri bħala Istituzzjoni Suprema tal-Awditjar (ISC) billi r-rwol tagħha jiffoka biss fuq l-awditjar estern, filwaqt li tissaħħaħ l-indipendenza tagħha u jkun żgurat li l-baġit tagħha jkun approvat mill-Parlament u li r-rapport tagħha jkun pubbliku; · It-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali tal-Kumitat Għoli ta’ Kontroll Amministrattiv u Finanzjarju fil-koordinazzjoni tal-missjonijiet ta’ kontroll (ippjanar, proċeduri ta’ kontroll, għodod ta’ ħidma) u monitoraġġ tar-rapporti relatati; · It-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva u żvilupp tal-iskambju ta’ esperjenza fl-iskoperta bikrija ta’ irregolaritajiet u frodi li jistgħu jaffettwaw l-allokazzjoni u l-ġestjoni tal-fondi nazzjonali u internazzjonali inklużi dawk Komunitarji; · Il-promozzjoni tal-missjonijiet ta’ evalwazzjoni tal-proġetti, azzjonijiet u politiki pubbliċi u żvilupp tal-għodod ta’ awditjar u ta’ evalwazzjoni; · It-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta’ kontroll tal-opportunità ta’ azzjoni u ta’ ġestjoni pubblika kif ukoll fl-approċċ tal-“valur għall-flus”; · L-istabbiliment ta’ sistema ta’ ċertifikazzjoni tal-awdituri pubbliċi; · Tkun żgurata l-kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet u l-korpi rilevanti tal-UE fil-missjonijiet ta’ kontroll operattiv relatat mal-ġestjoni u l-kontroll tal-fondi tal-UE. 35. Titħeġġeġ ir-rikonċiljazzjoni tal-metodi tal-istatistika mal-istandards Ewropej (Artikolu 60 tal-FA) · L-iżvilupp ta’ strateġija għall-konsolidament tal-armonizzazzjoni mal-kunċetti, il-klassifikazzjonijiet, l-istandards u l-metodoloġiji Ewropej u internazzjonali b’mod partikolari fl-oqsma tal-istatistika ekonomika, soċjali u ambjentali; · Tittejjeb il-kwalità tal-istatistika (fost l-oħrajn ir-rilevanza mal-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju, tal-Iżvilupp Sostenibbli u tal-iżviluppi fl-oqsma l-oħrajn), l-aċċessibbiltà u ċ-ċarezza (tixrid tal-istatistika u għarfien fost l-utenti), l-aġġornamenti u l-puntwalità (fil-kompletezza tat-trażmissjoni tad-data bejn il-Eurostat u l-Istatistika tat-Tuneżija); · L-istabbiliment ta’ pjan ta’ azzjoni fuq terminu medju għat-tiġdid tal-“Istatistika tat-Tuneżija” u l-istrutturi l-oħrajn tal-istatistika (aspetti istituzzjonali u ġuridiċi) li jirrigwarda b’mod partikolari lir-riżorsi umani, l-ippjanar u l-produzzjoni tal-istatistika, l-analiżi u l-pubblikazzjoni eċċ.; · Jingħata appoġġ lill-“Istatistika tat-Tuneżija” fl-impllimentazzjoni ta’ tikketta ta’ kwalità tal-istatistika pubblika skont l-aħjar prattiki fil-livell Ewropew; · Jissaħħu l-azzjonijiet ta’ kooperazzjoni bejn l-UE u t-Tuneżija fil-qasam tal-istatistika sabiex tiġi żviluppata s-sistema nazzjonali tal-istatistika tat-Tuneżija u tiġi żgurata integrazzjoni aqwa tagħha fis-sistema tal-istatistika internazzjonali; · Ikun hemm parteċipazzjoni attiva fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ strateġija reġjonali (għall-Maghreb, għall-Mediterran) għall-iżvilupp tal-istatistika; · Titħeġġeġ il-kooperazzjoni reġjonali u sottoreġjonali, kif ukoll l-iskambji tal-aħjar prattiki biex jiżdied it-titjib fil-kwalità tad-data tal-istatistika prodotta u tkun iggarantita l-komparabbiltà tagħhom mal-livell internazzjonali. 36. Tkompli l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika · Ikompli t-titjib tal-kwalità tas-servizzi amministrattivi u l-proċess ta’ semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi u jitnaqqas it-tul tagħhom u t-tisħiħ tal-amministrazzjoni elettronika; · Tittejjeb ir-relazzjoni mal-utenti u tiġi żviluppata l-komunikazzjoni permezz fost l-oħrajn tal-istabbiliment ta’ mekkaniżmi ta’ smigħ u ta’ stħarriġ tal-opinjoni eċċ.; · Tiġi stabbilita sistema ta’ evalwazzjoni parteċipattiva tas-servizzi amministrattivi fi ħdan id-diversi strutturi pubbliċi; · Jiġi assigurat servizz lokali lill-utenti permezz fost l-oħrajn tal-estensjoni tal-kumpaniji tas-servizzi pubbliċi b’mod partikolari fir-reġjuni li mgħandhomx kopertura ġeografika mis-servizzi amministrattivi; · Jiġu stabbiliti mekkaniżmi u l-għodod meħtieġa biex tiġi żgurata l-applikazzjoni tad-Digriet-Liġi dwar l-aċċess għad-dokumenti amministrattivi; · Jingħata kontribut għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni permezz tal-istabbiliment ta’ mekkaniżmi ta’ rappurtar ta’ atti ta’ korruzzjoni; · Jiġi promoss it-taħriġ tal-uffiċjali Tuneżini f’dak li jirrigwarda l-politiki u l-programmi Komunitarji. 2.2: Ekonomija kompetittiva li tiffavorixxi l-għarfien 37. Tittejjeb il-prestazzjoni u l-kompetittività tal-ekonomija Tuneżina · Jitkomplew ir-riformi strutturali bl-għan li tissaħħaħ il-kompetittività tal-ekonomija u jkun promoss id-djalogu ekonomiku bejn it-Tuneżija u l-UE u l-koordinazzjoni dwar l-istrateġija ta’ rkupru fl-ispirtu tal-inizjattiva 2020 (għal tkabbir u impjiegi sostenibbli); · Tiġi mħeġġa t-trasformazzjoni strutturali tal-ekonomija lejn ekonomija mmexxija mis-setturi b’valur miżjud għoli, tiżdied il-produttività u jiżdied il-kontribut tagħha lejn it-tkabbir ekonomiku; · Jitkompla l-programm ta’ aġġornament industrijali, tkun żgurata l-kontinwità tal-programmi ta’ strutturar Tuneżini-Ewropej bl-għan li jingħata appoġġ lill-kompetittività tal-impriżi u lill-innovazzjoni, bħall-programm ta’ appoġġ għall-kompetittività tal-impriżi u għall-faċilitazzjoni tal-aċċess għas-suq (PCAM) u l-proġett ta’ appoġġ għas-sistema ta’ riċerka u tal-innovazzjoni (PASRI) u titħaffef l-implimentazzjoni tal-programmi ta’ aġġornament bl-appoġġ tal-UE fis-settur agrikolu; · Titħaffef l-implimentazzjoni tal-programm ta’ aġġornament tas-servizzi bl-appoġġ tal-UE, l-istabbiliment ta’ sistema ta’ informazzjoni u ta’ monitoraġġ, l-iżvilupp ta’ tqabbil aħjar bejn l-offerta u d-domanda tax-xogħol, kif ukoll it-tisħiħ tal-kooperazzjoni rigward il-kwalità u ċ-ċertifikazzjoni u l-intraprenditorija, l-alleanzi u n-netwerking; · Tiġi implimentata l-istrateġija tal-gvern fir-rigward tal-iżvilupp tal-investiment privat inkluż fir-rigward tal-privatizzazzjoni; · Tiġi żviluppata l-istrateġija tal-gvern li tiftaħ is-settur tal-infrastruttura għall-parteċipazzjoni tas-settur privat u titfassal l-liġi-qafas dwar is-sħubija pubblika-privata. 2.3: Ambjent tan-negozju aktar attraenti 38. Jittejjeb l-ambjent tan-negozju · Jiġi rivedut u msaħħaħ il-qafas regolatorju li jirregola l-investiment u l-prattika tan-negozju għal aktar sempliċità, trasparenza u effiċjenza; · Tinħoloq Awtorità Nazzjonali għall-Investiment li tkun l-uniku rappreżentant tal-investituri lokali u barranin u jiġi stabbilit fond sovran għall-Investiment; · Jiġi promoss ambjent favorevoli għall-impriżi bl-indirizzar speċifiku tar-riforma tas-sistema ġudizzjarja inklużi l-proċeduri ġudizzjarji ta’ eżekuzzjoni, u t-tisħiħ tal-ispeċjalizzazzjoni tal-imħallfin u r-riforma tal-leġiżlazzjoni li tirrigwarda l-falliment; · Jiġu stabbiliti mekkaniżmi li jippermettu l-osservazzjoni u l-monitoraġġ tal-ambjent amministrattiv tan-negozju fit-Tuneżija u tal-prattiki internazzjonali f’dan il-qasam; · Tissaħħaħ is-sbuħija tat-Tuneżija għall-attivitajiet b’valur miżjud għoli u innovattiv u jingħata appoġġ lill-promozzjoni tal-investiment fir-reġjun inkluż permezz tal-identifikazzjoni u l-iżvilupp tal-potenzjalitajiet u l-ispeċifiċitajiet reġjonali. 39. Jiġi promoss l-investiment u s-sħubija u tittejjeb l-integrazzjoni lokali tal-investimenti · Jitħeġġeġ l-iżvilupp tas-sħubiji bejn impriżi u clusters Tuneżini u Ewropej u jiġi promoss it-trasferiment teknoloġiku; · Jiġu mmobilizzati l-impriżi lokali madwar l-investimenti barranin biex tiġi stimulata l-innovazzjoni u l-iżvilupp ekonomiku endoġeniku; · Tiġi promossa u istituzzjonalizzata l-kooperazzjoni bejn l-assoċjazzjonijiet tal-impjegaturi Tuneżini u Ewropej u jingħata appoġġ għall-organizzazzjoni ta’ forum ekonomiku bejn it-Tuneżija u l-UE. 40. Tiġi armonizzata l-liġi korporattiva biex tiġi assigurata protezzjoni tal-partijiet kollha u jiġu ffaċilitati l-attivitajiet tal-impriżi · Tiġi promossa l-approssimazzjoni tal-liġi korporattiva man-normi Ewropej u internazzjonali; · Tkun assigurata l-protezzjoni tal-azzjonisti skont l-istandards u l-prattiki Ewropej fil-qasam; · Skont l-istandards Ewropej u internazzjonali, i) is-settur privat jiġi akkumpanjat fl-iffinalizzar tal-gwidi ta’ governanza tajba għad-diversi tipi ta’ impriża u ii) jitfasslu gwidi ta’ governanza tajba għall-entitajiet pubbliċi; · Tiġi mmodernizzata l-ġestjoni prattika tar-reġistru tal-kummerċ u s-sistema ta’ reklamar fil-ġurnal uffiċjali biex ikunu infurmati l-partijiet terzi. 41. Jiġu adottati l-istandards Ewropej u internazzjonali ta’ awditjar finanzjarju u ssir riforma tas-sistema ta’ kontabilità tal-impriżi Tuneżini f’konverġenza mal-istandards Ewropej u internazzjonali tal-kontabilità · Jitkomplew l-isforzi ta’ promozzjoni tal-kwalità tal-awditjar legali tal-kontijiet; · Jitkomplew l-isforzi ta’ żvilupp tas-sistema ta’ kontabilità tal-impriżi lejn l-adozzjoni tal-istandards ta’ kontabilità Ewropej u internazzjonali; · Tiġi żgurata l-kooperazzjoni mal-istituzzjonijiet u l-awtoritajiet tal-UE inkarigati mill-istandardizzazzjoni tal-kontijiet u mis-sorveljanza tal-awditjar legali tal-kontijiet. 42. Tissaħħaħ il-kooperazzjoni f’dak li jirrigwarda l-politika tal-kumpaniji · Tissaħħaħ il-kooperazzjoni mal-UE f’dak li jirrigwarda l-politika li tappoġġja l-SMEs permezz tal-implimentazzjoni tal-Karta Ewro-Mediterranja għall-Intrapriża, b’referenza partikolari għas-Small Business Act u billi jitnaqqsu d-diskrepanzi fis-servizzi ta’ appoġġ lill-SMEs; · Tiġi promossa l-integrazzjoni aktar mill-qrib tal-SMEs Tuneżini fin-netwerk Entreprise Europe Network permezz tal-konklużjoni ta’ protokoll ta’ ftehim; · Titħeġġeġ il-parteċipazzjoni tat-Tuneżija fil-programm għall-kompetittività tal-impriżi u tal-SMEs; · Jingħata appoġġ lit-titjib tal-mekkaniżmi ta’ ħolqien ta’ impriżi u jitħeġġeġ l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament permezz tat-tisħiħ tal-istrumenti ta’ finanzjament tal-ekwità u l-mekkaniżmi ta’ qabel il-ftuħ ta’ kumpanija favur l-iżviluppaturi żgħażagħ u l-attivitajiet innovattivi; · It-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali jiġi akkumpanjat mill-istrutturi ta’ appoġġ lill-SMEs, b’mod partikolari fir-rigward ta’ linji gwida għall-investituri, il-kummerċjalizzazzjoni u t-tfassil ta’ pjanijiet ta’ negozju, eċċ.; · Tiġi żviluppata l-attività ta’ fondi tal-investiment u jissaħħu l-interventi tagħhom fir-reġjuni. Pilastru 3: It-tisħiħ tal-integrazzjoni u l-konklużjoni ta’ Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles Profond u Komprensiv Iż-żewġ Partijiet jenfasizzaw ir-rieda tagħhom li jkomplu l-implimentazzjoni tal-integrazzjoni gradwali tal-ekonomiji tagħhom bl-għan li eventwalment jaslu għal Żona Ekonomika Komuni permezz ta’ aktar faċilitazzjoni tal-kummerċ u t-tnedija fl-iqsar żmien possibbli tan-negozjar ta’ Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles Profond u Komprensiv (DCFTA), fil-kuntest tal-impenn tat-Tuneżija fi proċess ta’ riformi demokratiċi u ekonomiċi. Il-Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles Profond u Komprensiv jipprovdi t-titjib tal-possibbiltajiet ta’ aċċess għas-suq, tal-klima tal-investiment u t-tisħiħ tal-appoġġ għar-riformi ekonomiċi li għandhom jitwettqu għal dan l-iskop. B’hekk, id-DCFTA li ser ikun parti integrali mill-FA ser ikopri firxa wiesgħa ta’ oqsma ta’ interess komuni (lista mhux eżawrjenti; l-aċċent ser ikun fuq is-setturi ta’ prijorità magħżulin miż-żewġ partijiet u fil-qafas tal-approssimazzjoni leġiżlattiva): · Aktar liberalizzazzjoni biex jitjiebu l-opportunitajiet ta’ aċċess għas-suq għall-prodotti agrikoli, il-prodotti agrikoli pproċessati, il-prodotti tas-sajd u l-prodotti industrijali waqt li jiġu kkunsidrati ċ-ċirkostanzi speċifiċi taż-żewġ partijiet; · Regolamenti tekniċi dwar il-prodotti industrijali, l-istandards, il-valutazzjoni tal-konformità u s-sorveljanza tas-suq; · Miżuri sanitarji u fitosanitarji; · Liberalizzazzjoni tal-kummerċ tas-Servizzi u ħarsien tal-investimenti; · Akkwist Pubbliku; · Il-politika dwar il-kompetizzjoni; · Il-moviment u l-ħlas tal-kapitali; · Il-ħarsien tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inkluża l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi Tuneżini u Ewropej; · Dwana; · Il-faċilitazzjoni tal-kummerċ; · Id-djalogu dwar l-istrumenti ta’ difiża kummerċjali; · Kummerċ u żvilupp sostenibbli. Meta jkunu qegħdin jinnegozjaw id-DCFTA, il-partijiet sejrin jikkunsidraw is-sensittività ta’ ċerti setturi u għandhom jipprovdu assimetrija fl-impenji minħabba d-differenzi fl-iżvilupp bejn iż-żewġ partijiet. Id-DCFTA għandu jidentifika wkoll il-prijoritajiet minħabba l-approssimazzjoni regolatorja mal-acquis communautaire fuq il-bażi tal-interessi reċiproċi u bl-adozzjoni ta’ approċċ dinamiku li jippermetti approssimazzjoni regolatorja addizzjonali sussegwenti u żieda gradwali fl-implimentazzjoni tagħhom. Għaldaqstant, permezz tad-DCFTA, iż-żewġ partijiet għandhom l-għan li: 3.1 Joħolqu aċċess akbar għas-swieq tal-prodotti permezz tat-tneħħija tal-ostakoli tariffarji u dawk mhux tariffarji : 43. Prodotti agrikoli u kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji · Jerġgħu jibdew u jitlestew, jekk ikun meħtieġ, in-negozjati dwar il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ tal-prodotti agrikoli, ipproċessati u tas-sajd; · Tissaħħaħ il-kooperazzjoni bl-għan li tittejjeb is-saħħa tal-annimali u tal-ħxejjex kif ukoll is-sigurtà sanitarja tal-ikel, waqt li jiġi kkunsidrat il-benesseri tal-annimali u sabiex jiġi ffaċilitat il-kummerċ tal-prodotti agrikoli bejn it-Tuneżija u l-UE; · Tkompli l-implimentazzjoni tal-Ftehim tad-WTO dwar l-applikazzjoni tal-miżuri sanitarji u fitosanitarji (SPS) u tal-istandards internazzjonali tal-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE), tal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC) u tal-Codex Alimentarius; · Jiġu rikonċiljati gradwalment, abbażi tal-istandards tal-organizzazzjonijiet rilevanti, il-leġiżlazzjonijiet u r-regolamenti Tuneżini mal-leġiżlazzjonijiet u r-regolamenti tal-UE applikabbli fl-oqsma sanitarji, fitosanitarji u l-qasam tal-benesseri tal-annimali biex tinkiseb protezzjoni ekwivalenti li tinkludi wkoll ir-regoli dwar l-iġjene, l-identifikazzjoni u t-traċċabbiltà, l-annimali ħajjin, l-għalf għall-annimali u l-oġġetti tal-ikel; · Tiġi adottata u tibda l-implimentazzjoni tal-abbozz tal-liġi-qafas relatata mas-sikurezza tal-ikel; · Jissaħħu u jiġu aġġornati l-istituzzjonijiet u l-laboratorji, inkluża ċ-ċertifikazzjoni tal-prodotti agrikoli; · Ikun hemm kooperazzjoni bl-għan li jittejbu l-miżuri ta’ prevenzjoni u ta’ eliminazzjoni tal-mard tal-annimali u tal-pesti tal-pjanti; inkluż l-istabbiliment ta’ korpi professjonali tas-saħħa; · Isir skambju ta’ kompetenzi tekniċi u tal-esperjenza, inkluż permezz tal-parteċipazzjoni fil-workshops tal-programm ta’ taħriġ tal-Kummissjoni Ewropea “Taħriġ aħjar għal ikel aktar sikur (BTSF)”; · Tkompli l-kooperazzjoni dwar it-twissijiet sanitarji b’mod partikolari fil-qafas tas-sistema ta’ twissija bikrija tal-UE; · Jiġi aġġornat u msaħħaħ il-kontroll sanitarju u fitosanitarju fuq il-fruntieri, inklużi l-infrastrutturi tal-postijiet ta’ spezzjoni fuq il-fruntiera (BIP). 44. Il-prodotti industrijali · Jiġi ffinalizzat l-allinjament tal-leġiżlazzjoni orizzontali dwar iċ-ċertifikazzjoni, il-valutazzjoni tal-konformità u s-sorveljanza tas-suq bl-għan li jkun hemm armonizzazzjoni mal-qafas leġiżlattiv orizzonali Ewropew il-ġdid (QLĠ) tal-2008; · Jiġi ffinalizzat, għas-setturi ta’ prijorità magħżula, l-allinjament tal-leġiżlazzjoni settorjali u jiġu adottati l-istandards Ewropej kif ukoll jitneħħew l-istandards konfliġġenti u jiġu identifikati setturi potenzjali addizzjonali; · Jitkompla u jitlesta l-aġġornament tal-istituzzjonijiet inkarigati miċ-ċertifikazzjoni, mill-istandardizzazzjoni, mill-valutazzjoni tal-konformità, mill-metroloġija u mis-sorveljanza tas-suq, b’mod partikolari bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-proġetti ta’ ġemellaġġ u ta’ assistenza teknika u permezz ta’ skambji ta’ informazzjoni u ta’ esperjenzi u permezz tal-integrazzjoni tagħhom fl-istrutturi Ewropej u internazzjonali; · Tiġi finalizzata t-tħejjija għas-setturi tal-materjali ta’ konstruzzjoni u l-prodotti elettriċi, jiġi nnegozjat u konkluż ftehim dwar il-valutazzjoni tal-konformità u l-aċċettazzjoni tal-prodotti industrijali (ACAA) għal dawn iż-żewġ setturi ta’ prijorità; is-setturi l-oħrajn ta’ prijorità, b’mod partikolari tal-makkinarji, tal-apparat tal-pressa u l-istrumenti tal-kejl jistgħu jiżdiedu mal-ftehim gradwalment mal-allinjament leġiżlattiv; · Tkompli titqajjem kuxjenza dwar l-atturi ekonomiċi u b’mod partikolari l-SMEs Tuneżiji u jingħataw l-appoġġ meħtieġ għall-applikazzjoni tad-direttivi u l-istandards Ewropej adottati mit-Tuneżija; · Jiġi implimentat l-ACAA, l-estensjoni tiegħu u l-perpetwità tiegħu bl-appoġġ xieraq tal-UE. 45. Il-faċilitazzjoni u l-iżvilupp tal-kummerċ · Issir riformulazzjoni tar-reġim tal-kummerċ estern biex jitnaqqsu l-ostakoli mhux tariffarji u jissaħħu l-istrumenti u l-korpi ta’ faċilitazzjoni tal-iskambju ta’ tqajjim ta’ kuxjenza u tal-kontroll u tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni; · Tissaħħaħ, safejn huwa possibbli, il-kooperazzjoni b’mod partikolari permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni rigward id-difiża kummerċjali; · Jissaħħu l-punti ta’ kuntatt “TBT” (technical barriers to trade) biex tittejjeb it-trażmissjoni tal-informazzjoni u l-kooperazzjoni bejn l-UE u t-Tuneżija u biex iservu ta’ rappreżentanti għall-operaturi. 46. Ir-reviżjoni tar-regoli dwar l-oriġini · Tiġi konkluża l-Konvenzjoni reġjonali dwar ir-regoli ta’ oriġini preferenzjali pan-Ewro-Mediterranji; · Ikomplu n-negozjati dwar ir-reviżjoni ta’ dawn ir-regoli bl-għan li jkunu ssemplifikati u waqt li jitqiesu l-bidliet tekniċi u teknoloġiċi ġodda fil-qasam industrijali kif ukoll il-prijoritajiet ta’ żvilupp f’ċerti setturi strateġiċi fit-Tuneżija bħat-tessuti u l-ikel sabiex jittaffa l-impatt tat-tneħħija tat-tariffi fiż-żona. 47. Kooperazzjoni doganali · Tissoktal-implimentazzjoni tal-miżuri doganali li jiffavorixxu l-iffaċilitar tal-kummerċ filwaqt li jassiguraw is-sigurtà tal-katina loġistika internazzjonali (użu msaħħaħ tal-analiżi tar-riskju kompjuterizzata, tal-kontrolli ex-post, tal-proċeduri semplifikati tal-ikklerjar mid-dwana għall-operaturi magħrufa u ċertifikati, trasparenza tal-leġiżlazzjoni, estensjoni tal-esperjenza pilota ta’ one-stop shop, eċċ.); · Tissokta l-ħidma għal ġestjoni integrata mal-partijiet interessati l-oħrajn fuq il-fruntiera; · Jissaħħaħ id-djalogu dwar is-sistema tal-operatur ekonomiku awtorizzat bl-għan li jkunu approssimati r-regoli Tuneżini ma’ dawk tal-UE, bil-prospett ta’ ftehim dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-istatus tal-operatur ekonomiku awtorizzat bejn l-amministrazzjoni tad-dwana Tuneżina u l-amministrazzjonijiet tad-dwana Ewropej, meta l-kundizzjonijiet ikunu ssodisfati; · Jitkompla t-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali tad-dwana Tuneżina; · Parteċipazzjoni fil-programm DWANA 2020. 48. Id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali: Tiġi approssimata gradwalment il-leġiżlazzjoni tat-Tuneżija mal-istandards Ewropej u tissaħħaħ l-applikazzjoni effettiva ta’ dawn id-dispożizzjonijiet, inkluż fil-livell ġudizzjarju · Tkompli l-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tat-Tuneżija mal-istandards tal-UE fl-oqsma tal-proprjetà industrijali, tad-drittijiet tal-awtur u tad-drittijiet relatati u tiġi ffinalizzata l-adeżjoni mal-konvenzjonijiet internazzjonali previsti fil-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni (analiżi tad-diskrepanzi mal-istandards tal-UE, l-istabbiliment ta’ leġiżlazzjoni approssimata); · L-approssimazzjoni tal-leġiżlazzjoni tat-Tuneżija mal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi (IĠ) u d-denominazzjonijiet tal-oriġini (DO) (analiżi tad-diskrepanzi mal-istandards tal-UE, l-istabbiliment ta’ leġiżlazzjoni approssimata); · It-tisħiħ tal-kapaċitajiet amministrattivi u ġudizzjarji, b’mod partikolari fil-ġlieda kontra l-piraterija u l-iffalsifikar f’koordinazzjoni mal-istituzzjonijiet, il-korpi u s-settur privat fil-livell tal-UE (introduzzjoni ta’ azzjonijiet regolari: pjan ta’ azzjoni, djalogu); · Jissaħħu l-mezzi bl-għan li tiġi assigurata protezzjoni effiċjenti u dissważiva tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (it-tisħiħ tas-setgħat u tal-kapaċitajiet tad-dwana, tal-monitoraġġ kriminali u ġudizzjarju, tal-valutazzjoni ekonomika tal-impatt tal-iffalsifikar u tal-piraterija fuq il-ħolqien u l-innovazzjoni nazzjonali); · Jitkomplew l-azzjonijiet ta’ tqajjim ta’ kuxjenza u ta’ taħriġ dwar il-proprjetà intellettwali. 3.2 Aċċess aqwa lis-servizzi u lill-fornituri tas-servizzi għas-swieq u l-libertà tal-istabbiliment 49. Jiġi liberalizzat il-kummerċ tas-servizzi u tal-istabbiliment · Jitkomplew u jiġu finalizzati n-negozjati dwar il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ tas-servizzi u tal-istabbiliment; · Ikun żgurat li l-kundizzjonijiet ta’ stabbiliment tal-impriżi ma jsirux aktar restrittivi milli meta kien konkluż il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni; · Jinstab ftehim fuq qafas li jiffaċilita d-diskussjonijiet dwar (i) ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki professjonali sabiex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-konċessjonijiet skambjati miż-żewġ partijiet u tkun promossa l-mobilità tal-fornituri tas-servizzi u (ii) l-implimentazzjoni tal-miżuri rilevanti tal-paragrafu 25. 50. L-iżvilupp tas-settur tas-servizzi fit-Tuneżija · Is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi waqt li jkun żgurat li l-proċeduri relatati mal-aċċess u l-eżerċizzju tal-attivitajiet tas-servizzi ikunu trasparenti, proporzjonati, ibbażati fuq kriterji oġġettivi sabiex jipprovdu previdibbiltà u sigurtà ġuridika lill-fornituri tas-servizzi; · Ir-riforma tas-servizzi finanzjarji (dwar ir-regolamentazzjoni u l-monitoraġġ permezz ta’ approssimazzjoni mal-istandards Ewropej u internazzjonali): · Ikompli t-tisħiħ tal-qafas regolatorju u prudenzjali għas-swieq u l-atturi finanzjarji billi jkun approssimat għal dak tal-UE bl-għan li jiġi liberalizzat gradwalment; · It-tisħiħ tal-prerogattivi, tal-effettività u tal-indipendenza tal-awtoritajiet ta’ superviżjoni tas-swieq finanzjarji skont l-istandards internazzjonali; · Il-konsolidament tal-bażijiet finanzjarji tal-istabbiliment ta’ kreditu u t-tisħiħ tal-istrutturi prudenzjali għal aktar konverġenza lejn l-istandards internazzjonali. L-iżvilupp tas-sistema ta’ garanzija tad-depożiti bankarji; · L-iżvilupp tas-settur tal-mikrofinanzjament, b’mod speċjali f’żoni rurali u l-iżvilupp tas-servizzi finanzjarji adattati għall-ħtiġijiet tal-bdiewa li jaħdmu fl-azjendi żgħar u medji; · L-iżvilupp tal-attività tal-aġenziji ta’ klassifikazzjoni u l-implimentazzjoni tal-qafas ġuridiku tagħha bbażati fuq il-prinċipji tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Kummissjonijiet tat-Titoli (IOSCO) u tar-regolamenti Ewropej f’dan il-qasam. · Ikompli l-proċess ta’ żvilupp tas-settur postali fit-Tuneżija u jiġi ffaċilitat permezz tal-istabbiliment ta’ qafas regolatorju settorjali xieraq; · Skambju tal-esperjenzi u tal-kompetenzi fil-qasam regolatorju settorjali postali bl-għan li l-qafas regolatorju jiġi approssimat għal dak tal-UE; · Issir ħidma, bl-appoġġ tal-UE, għall-introduzzjoni ta’ awtorità li tirregola s-suq tas-servizzi postali. 51. Il-promozzjoni u l-iżvilupp tal-kummerċ elettroniku · Tiġi żviluppata kooperazzjoni dwar il-promozzjoni tal-attivitajiet tan-Network Marketing (bejgħ fuq in-netwerks); · Jiġu adottati l-aħjar prattiki fil-livell Ewropew u internazzjonali; · Jiġu stabbiliti regolamenti adattati u tingħata l-possibbiltà liż-żgħażagħ gradwati li jintegraw fl-attivitajiet tal-ekonomija virtwali u li ġġib valur miżjud u jinfetħu l-prospetti tal-impjieg. 52. Il-moviment tal-kapital u pagamenti kurrenti: Tiġi finalizzata l-liberalizzazzjoni tal-pagamenti kurrenti u tkompli l-liberalizzazzjoni tat-tranżazzjonijiet kapitali: · Titlesta b’mod gradwali l-liberalizzazzjoni tal-pagamenti kurrenti u tkompli l-liberalizzazzjoni tal-movimenti tal-kapital skont l-Artikolu 34 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni; · Isir skambju ta’ informazzjoni dwar l-aħjar prattiki ta’ eliminazzjoni tar-restrizzjonijiet għal-moviment liberu tal-kapital. 3.3 Ambjent ta’ kompetizzjoni ġusta 53. Il-politika dwar il-kompetizzjoni: Tkompli l-implimentazzjoni u l-konsolidament tal-impenji magħmula fuq il-leġiżlazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ politika dwar il-kompetizzjoni effettiva (l-Artikoli 36 u 37 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni) · Issir valutazzjoni tas-sistema attwali (il-leġiżlazzjoni qafas fis-seħħ u l-implimentazzjoni tagħha) u jiġu adottati miżuri xierqa b’mod partikolari fil-qasam tal-antitrust sabiex tkun iffaċilitata l-approssimazzjoni tar-regolamenti Tuneżini ma’ dawk tal-Unjoni Ewropea filwaqt li jkun assigurati l-prinċipji ta’ nondiskriminazzjoni, trasparenza u imparzjalità fil-proċeduri; · Jitkompla t-tisħiħ tal-istatus tal-Kunsill għall-Kompetizzjoni. 54. Il-monopolji tal-Istat: Jiġu implimentati l-impenji meħuda taħt l-Artikoli 37 u 38 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni · Isir skambju tal-informazzjoni dwar il-monopolji tal-Istat, l-impriżi pubbliċi u l-impriżi li jkunu ngħataw drittijiet speċjali jew esklussivi bl-għan li jkun iffaċilitat il-progress tat-Tuneżija fl-implimentazzjoni tal-Artikolu 37 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. 55. Għajnuna mill-Istat: Jiġu implimentati l-impenji meħuda dwar l-għajnuniet mill-Istat, l-Artikolu 36 tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni · Jinħolqu kundizzjonijiet ta’ trasparenza f’dak li jirrigwarda l-għajnuniet mill-Istat. 3.4 Integrazzjoni Nofsinhar-Nofsinhar aktar fil-fond 56. Jingħata kontribut għall-ħolqien ta’ żona ta’ kummerċ ħieles bejn l-UE u s-sħab Mediterranji kollha · Tkompli l-implimentazzjoni tal-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles (FTA) mas-sħab Mediterranji fil-livell reġjonali, intrareġjonali jew bilaterali; · Tiġi assigurata l-implimentazzjoni tal-Ftehim Għarbi-Mediterranju dwar il-kummerċ ħieles (Agadir) u l-estensjoni tiegħu għal sħab oħra fil-Mediterran skont id-dispożizzjonijiet tal-istess Ftehim; · Jiġu miftiehma u stabbiliti mekkaniżmi li jiffaċilitaw il-kummerċ u l-investimenti u li jiffavorixxu integrazzjoni aktar fil-fond fil-livell Nofsinhar-Nofsinhar. 3.5 Approssimazzjoni għall-acquis communautaire · Titkompla, b’mod gradwali u sekwenzjali, l-approssimazzjoni tal-qafas ġuridiku u regolamentari tat-Tuneżija mal-acquis communautaire, bl-għajnuna b’mod partikolari tal-istrumenti Komunitarji ta’ appoġġ istituzzjonali, speċjalment fl-oqsma rilevanti tas-suq intern. · Għal dan il-għan, ser jiġi stabbilit mekkaniżmu konġunt li jidentifika l-oqsma prijoritarji li jeħtieġu li jkunu approssimati, id-diversi fażijiet u r-riżorsi meħtieġa biex dan ikun implimentat. It-Tuneżija sejra tistabbilixxi programm nazzjonali ta’ konverġenza mal-acquis bl-appoġġ tal-UE sabiex jirnexxielha timplimenta l-pjan ta’ azzjoni. Pilastru 4 – Kooperazzjoni fil-qasam tal-impjiegi, tal-politika soċjali u tas-sigurtà soċjali 57. L-implimentazzjoni tar-riformi tal-politika dwar l-impjiegi, flimkien mat-tisħiħ tal-impjegabbiltà u tax-xogħol deċenti · Tiġi żviluppata u implimentata strateġija nazzjonali integrata tal-impjiegi b’kont meħud tal-programm ekonomiku u soċjali post-Kostitwenti u b’kunsiderazzjoni tal-linji gwida tal-Istrateġija Ewropea għall-Impjiegi u d-disa’ prijoritajiet definiti fil-qafas tal-kooperazzjoni Ewro-Mediterranja dwar l-Impjiegi u x-Xogħol; · Jiġi żgurat adattament aqwa tal-kwalifiki skont il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ informazzjoni u gwida u ta’ għajnuna għall-inseriment professjonali; · Jingħata appoġġ lill-iżvilupp ta’ sistema ta’ ċertifikazzjoni li tiffaċilita r-rikonoxximent tal-kwalifiki u tiffavorixxi l-mobilità, l-iżvilupp tal-karriera u l-impjegabbiltà; · Tkompli l-konsultazzjoni u d-djalogu dwar l-impjiegi, l-impjegabbiltà u x-xogħol deċenti, b’mod partikolari fil-kuntest tal-Konferenza Ministerjali Euro-Med dwar l-impjiegi u x-xogħol, skont il-prinċipji tal-flessigurtà, tal-ġustizzja u tal-ekwità soċjali; · Tiżdied il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol produttiv u formali, b’mod partikolari taż-żgħażagħ u tan-nisa u tkun żgurata l-ekwità tal-politiki attivi tal-impjieg b’mod partikolari billi tissaħħaħ l-inserzjoni tan-nisa u tal-persuni qiegħda għal żmien twil fost iż-żgħażagħ gradwati fl-edukazzjoni terzjarja; · Tissaħħaħ is-sistema ta’ valutazzjoni regolari tal-politiki attivi tal-impjieg biex tiżdied l-effiċjenza u l-adegwatezza tagħhom għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol; · Jissaħħu l-kapaċitajiet u jiġi mmodernizzat it-twassil tas-servizzi pubbliċi inkarigati mill-impjiegi u mill-osservazzjoni tas-suq tax-xogħol, b’mod partikolari fir-rigward tas-sistema ta’ informazzjoni dwar l-impjiegi u n-netwerking tal-operaturi pubbliċi, privati u tas-soċjetà ċivili; 58. Jiġu implimentati bis-sħiħ id-drittijiet soċjali fundamentali u l-istandards fundamentali tax-xogħol u jissaħħu l-istrutturi tad-djalogu soċjali · Jitkomplew id-djalogu u l-kooperazzjoni relatati mal-implimentazzjoni tal-prinċipji, tad-drittijiet fundamentali, tal-istandards u tal-Konvenzjonijiet fundamentali tax-xogħol skont id-Dikjarazzjoni tal-1998 tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO); · Tiġi żviluppata l-leġiżlazzjoni dwar ix-xogħol bl-għan li tikber il-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol filwaqt li jiġu mħarsa d-drittijiet tal-ħaddiema; · Tingħata spinta lill-bidliet ekonomiċi u soċjali fit-Tuneżija permezz tal-konklużjoni ta’ kuntratt soċjali ġdid u djalogu soċjali effettiv bejn is-sħab soċjali: tisħiħ tal-istrutturi tripartitiċi kif ukoll tad-djalogi bilaterali awtonomi inklużi l-kapaċitajiet tas-sħab soċjali; · Jiġi implimentat il-programm tat-Tuneżija għax-xogħol deċenti wara l-adozzjoni tiegħu mit-Tuneżija u l-ILO, u jiġu segwiti l-għanijiet u l-indikaturi tiegħu. · Jissaħħaħ id-djalogu soċjali fil-kuntest tal-impriża, permezz tat-taħriġ kontinwu tal-membri tal-Kummissjonijiet Konsultattivi tal-Impriżi sabiex tittejjeb il-prevenzjoni tal-kunflitti tax-xogħol u l-produttività u l-impjegabbiltà fl-impriża; · Jissaħħu l-miżuri ta’ promozzjoni u ta’ sorveljanza tas-saħħa tal-ħaddiema, l-iġjene u s-sigurtà fuq il-postijiet tax-xogħol inkluż permezz ta’ taħriġ dwar dawn is-suġġetti, l-istituzzjonalizzazzjoni tal-prinċipju ta’ prekawzjoni, il-prevenzjoni tar-riskji professjonali marbuta mal-immaniġġjar ta’ sustanzi perikolużi jew tossiċi u l-iskambju ta’ prattiki tajbin u ta’ analiżijiet f’dan il-qasam; · Tiġi żviluppata leġiżlazzjoni dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, tiġi żviluppata strateġija ta’ prevenzjoni għat-tnaqqis tal-inċidenti fatali u gravi fuq ix-xogħol, jitfasslu kriterji ta’ referenza u ta’ gwidi għaċ-ċertifikazzjoni kif ukoll jiġu individwati r-riskji fuq ix-xogħol; · Jissaħħaħ u jiġi ristrutturat l-Istitut għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol bl-għan li jkun jista’ jadatta għall-ħtiġijiet il-ġodda nazzjonali u internazzjonali ta’ promozzjoni tas-saħħa fuq ix-xogħol, ta prevenzjoni tar-riskji fuq ix-xogħol u ta’ sjieda tal-approċċi l-ġodda ta’ ppjanar u programmazzjoni dwar il-benesseri tal-ħaddiema; · Jiġi implimentat il-Programm Nazzjonali ta’ Ġestjoni tar-Riskji fuq ix-Xogħol (PNĠRX) inkluża l-implimentazzjoni ta’ prevenzjoni speċifika għall-espożizzjoni għar-riskji fuq ix-xogħol fis-settur tal-agrikoltura u tas-sajd; · Tiġi promossa r-responsabbiltà soċjali tal-impriżi u jingħata appoġġ lill-iżvilupp ta’ prattiki intraprenditorjali li jirrispettaw il-Patt Globali tan-Nazzjonijiet Uniti u tad-Dikjarazzjoni Tripartitika tal-ILO dwar l-Intrapriżi Multinazzjonali u l-Politika Soċjali, kif ukoll il-prattiki tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) dwar is-suġġett. 59. Tiġi promossa l-politika tal-inklużjoni soċjali u jitkomplew ir-riformi dwar il-protezzjoni soċjali · Tkompli l-kooperazzjoni bl-għan li tiġi msaħħa u kkonsolidata politika ta’ inklużjoni soċjali integrata u effiċjenti, li tkun tinvolvi lis-soċjetà ċivili; · Jitnaqqas il-proporzjon tal-popolazzjoni li tinsab f’faqar assolut jew relattiv jew f’sitwazzjoni ta’ vulnerabbiltà fl-aktar livell baxx rikonoxxut mill-istandards internazzjonali u jitnaqqsu d-differenzi soċjali u tiġi implimentata sistema ta’ informazzjoni dwar il-kategoriji tal-fqar; · Tkun garantita l-inklużjoni soċjali attiva ta’ kulħadd waqt li tiġi mħeġġa l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, l-aktar għall-gruppi l-aktar vulnerabbli; · Jiġi promoss ir-rwol tal-istrutturi soċjali u tal-atturi tas-soċjetà ċivili fil-proċess ta’ akkumpanjament u ta’ għajnuna għall-integrazzjoni tal-kategoriji f’riskju ta’ esklużjoni u tkompli l-implimentazzjoni tal-politika ta’ integrazzjoni soċjoprofessjonali tal-persuni b’diżabilità; · Issir riforma fis-sistema tal-irtirar u tiġi żgurata s-sostenibbiltà finanzjarja tal-iskemi tal-irtirar u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-korpi pubbliċi inkarigati mill-ġestjoni tal-iskemi tal-irtirar u tal-kura tas-saħħa; · Issir ħidma lejn il-ġeneralizzazzjoni tal-kopertura soċjali u jkompli d-djalogu dwar it-titjib tal-miżuri li jirregolaw il-protezzjoni soċjali tal-ħaddiema li jkunu tilfu l-impjieg tagħhom għal raġunijiet ekonomiċi jew teknoloġiċi, b’mod partikolari fil-qafas tal-istabbiliment mit-Tuneżija ta’ bażi ta’ protezzjoni soċjali. 60. Tiġi żgurata l-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ trattament ugwali f’dak li jirrigwarda l-leġiżlazzjoni soċjali u jiġu implimentati prinċipji ta’ koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali bejn it-Tuneżija u l-Unjoni Ewropea · Ikun assigurat li l-klawżola ta’ trattament ugwali fil-kundizzjonijiet tax-xogħol, il-pagi u t-tkeċċijiet tiġi applikata bis-sħiħ, kemm għall-ħaddiema Tuneżini kif ukoll għall-ħaddiema tal-Unjoni Ewropea li jkunu ġew impjegati b’mod legali; · Jiġu implimentati bis-sħiħ l-impenji sottoskritti taħt id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni dwar il-kooprdinazzjoni tas-sigurtà soċjali għall-ħaddiema u l-membri tal-familja tagħhom; · Tiġi garantita l-applikazzjoni sħiħa tal-klawżola ta’ non-diskriminazzjoni fil-qasam tas-sigurtà soċjali għaċ-ċittadini Tuneżini u tal-Unjoni Ewropea u l-membri tal-familja tagħhom. Pilastru 5 – Żvilupp reġjonali u lokali bilanċjat u inklużiv : 61. Jingħata appoġġ lill-isforzi ta’ żvilupp reġjonali bl-għan li jonqsu d-differenzi bejn ir-reġjuni u jiġu promossi l-kapaċitajiet lokali ta’ żvilupp · Jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tal-politiki u l-programmi li jnaqqsu d-differenzi reġjonali (l-aktar permezz tal-implimentazzjoni ta' azzjonijiet ta’ riabilitazzjoni u ta’ żvilupp tal-infrastrutturi soċjokollettivi), il-ġlieda kontra l-qgħad, il-faqar u l-insigurtà, u l-iżvilupp tal-investiment b’mod partikolari fir-reġjuni interni żvantaġġjati; · Jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni tal-programmi ta’ żvilupp integrati (rurali/urbani) u jittieħdu azzjonijiet immirati fir-reġjuni bi problemi speċifiċi (potenzjal qawwi ta’ migrazzjoni, rata għolja ta’ qgħad, reġjuni fuq il-fruntieri); · Jittejbu l-kapaċitajiet lokali ta’ żvilupp awtonomu tar-reġjuni, jiġi promoss l-iżvilupp rurali u jittejbu l-kundizzjonijiet ta’ ħajja fl-ambjent rurali, bl-involviment sħiħ tas-soċjetà ċivili; 62. Tisħiħ tal-kooperazzjoni deċentralizzata u l-kooperazzjoni transfruntiera · Tissaħħaħ il-kooperazzjoni territorjali mal-UE b’mod partikolari fid-dijanjosi u fid-definizzjoni ta’ strateġiji reġjonali ta’ żvilupp ekonomiku, u ta’ kummerċjalizzazzjoni territorjali u ta’ promozzjoni ekonomika; · Jissaħħu l-kapaċitajiet istituzzjonali tal-korpi inkarigati mill-iżvilupp fil-livell reġjonali u mill-governanza ekonomika u jiġu promossi l-programmi ta’ modernizzazzjoni u ta’ tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-entitajiet lokali biex jixprunaw l-iżvilupp fuq skala lokali, · Tiġġedded, tiġi mobilizzata u użata l-informazzjoni reġjonali multisettorjali għas-servizz tal-għarfien espert territorjali, tal-ipprogrammar u l-ippjanar reġjonali (użu reċiproku tas-“Sistema territorjali ta’ informazzjoni ekonomika”, l-iżvilupp ta’ ċelloli ta’ għassa u intelliġenza ekonomika territorjali, ħolqien ta’ Osservatorju Nazzjonali għall-Iżvilupp Reġjonali u t-Tisħiħ tal-Kooperazzjoni Deċentralizzata); · Tiġi mħeġġa l-approssimazzjoni mal-mudell Ewropew ta’ żvilupp reġjonali u ta’ koeżjoni u tiġi żviluppata l-kooperazzjoni deċentralizzata bejn l-istituzzjonijiet ta’ żvilupp reġjonali u lokali, u jiġi mħeġġeġ l-iskambju ta’ għarfien u kompetenzi u r-relazzjonijiet ta’ kooperazzjoni fil-qafas tal-proġetti mfassla u mwettqa bi sħubija ma’ organizzazzjonijiet Ewropej. 63. Appoġġ għall-proċess ta’ deċentralizzazzjoni u ta’ governanza lokali · Appoġġ istituzzjonali għall-istabbiliment ta’ politika ta’ deċentralizzazzjoni u akkumpanjament tal-evoluzzjoni tal-missjonijiet tas-servizzi tal-Istat, fil-livell ċentrali u reġjonali, fil-qafas tal-implimentazzjoni tad-deċentralizzazzjoni; · Appoġġ għar-riforma tas-sistemi ġuridiċi u regolatorji (liġijiet u regolamenti), istituzzjonali u organizzattivi (Kompetenzi u poteri), u finanzjarji (tassazzjoni lokali) li jirregolaw lill-awtoritajiet lokali; · Appoġġ għad-definizzjoni ta’ strateġija ta’ ġestjoni tar-riżorsi umani u tal-programmi ta’ tisħiħ tal-ħiliet u ta’ promozzjoni tal-potenzjal uman fil-livell lokali permezz tal-programmi mmirati ta’ taħriġ, ta’ taħriġ mill-ġdid u ta’ perfezzjonament u l-implimentazzjoni ta' strutturi ta’ taħriġ u ta’ appoġġ għal dawk li jkunu eletti; · Appoġġ għall-istabbiliment ta’ mod ta’ governanza bbażat fuq id-demokrazija parteċipattiva u promozzjoni tal-istabbiliment ta’ proġetti li jkunu kapaċi jiġġeneraw l-appoġġ pubbliku permezz tal-entitajiet lokali; 64. Żvilupp urban u ppjanar tat-territorju · Jingħata appoġġ għall-governanza fl-ippjanar u l-ġestjoni tal-ispazji u tal-ibliet u jittejbu r-relazzjonijiet bejn il-livelli ċentrali u lokali; · Jissaħħu l-kapaċitajiet tal-muniċipalitajiet fl-ippjanar urban u fl-ippjanar tat-territorju; · Jittejbu l-miżuri ta’ sorveljanza tal-ippjanar tat-territorju u tal-ibliet inkluż bil-ħolqien ta’ osservatorji ddedikati. Pilastru 6 – Infrastruttura moderna għas-servizz ta’ ekonomija kompetittiva : 6.1: Trasport u servizzi loġistiċi 65. Tiġi implimentata l-politika nazzjonali dwar it-trasport u l-iżvilupp tat-trasport sostenibbli · Tiġi implimentata politika dwar it-trasport nazzjonali sostenibbli għat-titjib tal-mezzi kollha ta’ trasport, b’mod partikolari biex jiġu garantiti sistemi effiċjenti, siguri u li jnaqqsu l-impatt tat-trasport fuq l-ambjent u l-bidla fil-klima u jingħata appoġġ lill-iżvilupp tar-riċerka; · Ikomplu b’mod partikolari l-programmi MedaMos u SafeMed, fil-kuntest tad-djalogu dwar it-trasport Ewro-Mediterranju (Euromed); · Ikompli l-iżvilupp ta’ politika dwar l-infrastruttura bl-identifikazzjoni u l-valutazzjoni tal-proġetti ta’ infrastruttura għad-diversi mezzi ta’ trasport, waqt li jiġu kkunsidrati b’mod partikolari l-għanijiet internazzjonali għall-qasam tat-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra; · Jissaħħu u jiġu mmodernizzati l-infrastrutturi tal-portijiet u tal-ajruporti u jiġu aġġornati l-portijiet marittimi tal-kummerċ; · Jiġi assigurat, għall-portijiet identifikati bħala portijiet “awtostrada tal-baħar”, l-impenn għal ċerti kriterji ta’ kwalità (infrastrutturi portwarji, servizzi portwarji, proċeduri u koordinazzjoni amministrattiva tal-ispezzjonijiet u tas-servizzi marittimi intermodali; · Jiġu żviluppati strateġiji tas-settur b’mod li jilħqu l-għanijiet li jirriżultaw mill-iżvilupp tal-kummerċ mal-Unjoni Ewropea u fil-qafas tal-implimentazzjoni tal-Unjoni għall-Mediterran. · Tiġi promossa l-applikazzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-Unjoni Ewropea għall-interoperabbiltà mil-linji ferrovjarji tat-Tuneżija; · Tkompli l-parteċipazzjoni fl-eżerċizzju ta’ ppjanar għall-infrastrutturi tat-trasport fil-Mediterran, b’mod partikolari n-Netwerk Trans-Mediterranju futur tat-Trasport u fit-titjib tal-konnessjonijiet man-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport; 66. L-approssimazzjoni regolatorja u t-tisħiħ istituzzjonali · Jibdew in-negozjati tal-Ftehim Ewro-Mediterranju dwar l-Avjazzjoni (open sky); · Tkompli l-approssimazzjoni tal-oqsfa regolatorji u leġiżlattivi mal-istandards Ewropej u internazzjonali għall-mezzi kollha tat-trasport u jissaħħu l-kapaċitajiet istituzzjonali tal-istrutturi Tuneżini responsabbli mit-trasport; · Jissaħħu l-istrutturi tal-awtorità marittima u jingħata appoġġ għall-armonizzazzjoni tar-relazzjonijiet tagħha mal-awtorità portwarja; · Jiġi promoss l-iskambju tal-esperjenzi u tal-prattiki tajbin f’dak li jirrigwarda t-trasport sostenibbli u għall-mezzi kollha ta’ trasport. 67. L-iżvilupp tal-loġistika u l-promozzjoni tal-intermodalità · Ikompli l-immodernizzar tas-servizzi u tal-attività loġistika inkluż l-appoġġ għall-istabbiliment tal-Osservatorju tal-loġistika u l-implimentazzjoni tal-istrateġija ta’ żvilupp tal-loġistika u tal-ħolqien ta’ netwerk ta’ pjattaformi loġistiċi li jiffaċilitaw il-kummerċ bejn it-Tuneżija u l-UE; · Tiġi żviluppata l-kooperazzjoni għat-titjib tal-miżuri nazzjonali ta’ taħriġ fil-qasam tal-loġistika u l-użu ta’ teknoloġiji ġodda ta’ komunikazzjoni (e-loġistika); · Jissaħħaħ id-djalogu mal-UE dwar il-katina ta’ provvista biex it-Tuneżija tiġi assoċjata mal-azzjonijiet imnedija mill-UE dwar it-titjib tal-katina ta’ provvista u s-sigurtà tagħha. 6.2: Enerġija 68. Konverġenza gradwali lejn l-għanijiet tal-politika tal-UE dwar l-enerġija; · Jiġi żviluppat dokument ta’ politika dwar l-enerġija li jikkonverġi b’mod gradwali lejn l-għanijiet tal-UE dwar l-enerġija; · Tiġi promossa l-kooperazzjoni fil-qasam tar-riċerka xjentifika u tat-trasferiment teknoloġiku. 69. Jissaħħu, jiġu żviluppati u ottimizzati n-netwerks u tal-infrastrutturi tal-enerġija · Jiġu żviluppati u msaħħa n-netwerks, l-infrastrutturi u l-interkonnessjonijiet (gass, elettriku, żejt) fit-Tuneżija (b’mod partikolari fir-reġjuni interni), mal-pajjiżi tal-Maghreb u fir-reġjun Ewro-Mediterranju (b’mod partikolari pipeline u interkonnessjonijiet elettriċi mal-Italja). 70. Jiġi mħeġġeġ l-użu ta’ enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika · Issir ħidma lejn it-twettiq tal-għan li jintlaħaq 20 % tas-sehem ta’ enerġija rinnovabbli fil-bilanċ tal-enerġija sal-2020; · Kooperazzjoni fil-qafas tal-Pjan Solari Tuneżin