Proposta għal regolament tal-Kunsill li jwaqqaf id-dispożizzjonijiet ġenerali għall-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond tal-Koeżjoni {SEG(2004) 924} /* KUMM/2004/0492 finali - AVC 2004/0163 */





Brussel 14.7.2004 KUMM(2004) 492 finali 2004/0163 (AVC) Proposta għal REGOLAMENT TAL-KUNSILL li jwaqqaf id-dispożizzjonijiet ġenerali għall-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond tal-Koeżjoni (ippreżentata mill-Kummissjoni){SEG(2004) 924} MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. Introduzzjoni: Il-Ħtieġa li jiġu riveduti r-regolamenti Fl-10 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni adottat proposta għall-perspettivi finanzjarji tat-tkabbir ta’ l-Unjoni Ewropea ta’ 27 Stat Membru għall-perjodu 2007-2013 [KUMM(2004)101]. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni qieset li l-intervent ta’ l-Unjoni f’numru ta’ oqsma ewlenin ta’ politika kienu jeħtieġu li jkunu msaħħa. L-aktar, il-Kummissjoni ddeċidiet li politika ta’ koeżjoni ambizzjuża għandha tkun element importanti tal-pakkett finanzjarju. Id-deċiżjoni rriflettiet ix-xogħol li sar mill-pubblikazzjoni tat-tieni rapport ta’ Koeżjoni fl-2001 li kien ta bidu għad-dibattitu fuq il-ġejjieni tal-politika ta’ koeżjoni fl-Unjoni mkabbra [KUMM(2001)24]. Fit-18 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni adottat it-tielet rapport ta’ Koeżjoni [KUMM(2004)107] li ppreżenta proposta ddettaljata għall-prijoritajiet u s-sistema tat-twassil tal-programmi tal-ġenerazzjoni l-ġdida taħt il-politka tal-koeżjoni għall-perjodu 2007-2013. Il-proposta hija koerenti mal-linjigwidi wiesgħa stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq il-perspettivi finanzjarji li ġejjin. It-Tielet rapport ta’ koeżjoni kien temm li t-tkabbir ta’ l-Unjoni għal 25 Stat Membru, u aktar tard għal 27 jew aktar, jippreżenta sfida mingħajr preċedent għall-kompetittività u l-koeżjoni interna ta’ l-Unjoni. It-tkabbir wassal fit-twessiegħ tal-vojt ta’ l-iżvilupp ekonomiku, bidla ġeografika fil-problema ta’ nuqqas ta’ qbil lejn il-lvant u sitwazzjoni ta’ xogħol aktar diffiċli: - Il-vojt fil-PGD (prodott gross domestiku) per capita bejn l-10% tal-popolazzjoni li tgħix fl-aktar reġjuni sinjuri u l-istess persentaġġ ta’ nies li jgħixu f’dawk li huma l-inqas sinjuri aktar milli rdoppja meta mqabbel mas-sitwazzjoni ta’ UE15. - F’UE25, 123 miljun ruħ – li jirrappreżentaw madwar 27% tal-popolazzjoni sħiħa – jgħixu f’reġjuni li għandhom PGD per capita ta’ inqas minn 75% tal-medja ta’ l-UE kontra it-72 miljun ruħ, jew 19% tat-total, f’UE15. Minn dawn, erbgħa minn kull għaxar ċittadini qed jgħixu f’reġjuni li huma tal-15-il Stat Membru “ta’ qabel”, waqt li s-sitta l-oħra huma ċittadini ta’ l-10 Stati Membri l-“ġodda”. - Għandhom jinħolqu erba’ miljun impjieg jekk il-medja tax-xogħol fl-10 Stati Membri l-ġodda għandha titqiegħed fuq l-istess livell ta’ dik tal-bqija ta’ l-UE. Fl-UE mkabbra, xorta se jibqa’ jeżisti vojt sostanzjali ta’ xogħol skond l-età u s-sess. Fl-istess ħin, l-Unjoni kollha qed tiffaċċja sfidi li jkunu x’aktarx ġejjin minn għaġġla fir-ristrutturar ekonomiku minħabba l-globalizzazzjoni, il-ftuħ fil-kummerċ, ir-rivoluzzjoni teknoloġika, l-iżvilupp ta’ l-għerf, l-ekonomija u s-soċjetà, it-tixjiħ tal-popolazzjoni u t-tkabbir fl-immigrazzjoni. Fl-aħħarnett, it-tkabbir ekonomiku fl-UE naqas sostanzjalment mill-2001 lil hawn. Dan wassal biex ix-xogħol reġa’ żdied f’ħafna partijiet ta’ l-Unjoni bl-implikazzjonijiet soċjali kollha li dan iġorr miegħu. Bħala imbuttatura għall-ġejjieni, l-Unjoni għandha tuża b’mod sħiħ l-opportunitajiet li hemm bix-xejriet ta’ bħalissa lejn l-irkupru. Fi sforz biex titjieb it-turija ta’ l-ekonomija ta’ l-UE, il-Laqgħa tal-Kapijiet ta’ l-Istat u tal-Gvern ta’ l-Unjoni li nżammet f’Lisbona f’Marzu 2000 stabbiliet strateġija mfassla biex sa l-2010 l-Ewropa ssir l-aktar ekonomija b’saħħitha fid-dinja u l-aktar waħda kompetittiva bbażata fuq l-għerf. Il-Kunsill ta’ Nizza f’Diċembru 2000 kien ittraduċa l-għanijiet ta’ Lisbona fuq it-tnaqqis tal-faqar fi strateġija kkoordinata ta’ l-UE għall-inklużjoni soċjali. Fil-Kunsill ta’ Gothenburg f’Ġunju 2001, l-istrateġija ta’ Lisbona twessgħet biż-żieda ta’ enfasi ġdida fuq il-ħarsien ta’ l-ambjent u l-akkwist ta’ mudell aktar sostenibbli ta’ żvilupp. Il-politika tal-koeżjoni hija ta’ għajnuna kbira biex jintlaħqu dawn l-għanijiet. Fil-fatt, it-tkabbir u l-koeżjoni jappoġġjaw lil xulxin. Bit-tnaqqis tad-disparità, l-Unjoni tgħin biex ikun żgurat li r-reġjuni u l-gruppi soċjali kollha jkunu jistgħu jgħinu fi u jgawdu mill-iżvilupp ekonomiku ġenerali ta’ l-Unjoni. L-Artikoli 3 u 158 tat-Trattat jirriflettu din il-viżjoni, li ġiet infurzata fl-abbozz tat-Trattat li jwaqqaf Kostituzzjoni bid-dħul ta’ referenza aktar ċara fid-dimensjoni territorjali tal-koeżjoni. Il-politika tal-koeżjoni hija meħtieġa wkoll f’sitwazzjoni fejn politika oħra tal-Komunità jkollha benefiċċji importanti magħquda ma’ spejjeż limitati iżda lokalizzati. Il-politika tal-koeżjoni tgħin biex tifrex dawn il-benefiċċji. Bil-bidla mistennija u bit-tħaffif ta’ l-adattazzjoni, il-politika tal-koeżjoni tista’ tgħin biex jitnaqqsu l-effetti negattivi. Għal din ir-raġuni, il-politika tal-koeżjoni fid-dimensjonijiet kollha tagħha għandha titqies bħala parti integrali ta’ l-istrateġija ta’ Lisbona, anke jekk illum, bħalma l-Kummissjoni saħqet fil-proposti tagħha fuq il-perspettiva finanzjarja li jmiss, it-tfassil tal-politika fuq il-bażi ta’ l-istrateġija ta’ Lisbona jeħtieġ jitlesta u jiġi aġġornat. Fi kliem ieħor, il-politika tal-koeżjoni jeħtieġ tiġbor fiha l-għanijiet ta’ Lisbona u Gothenburg u li ssir mutur ewlieni għat-twettiq tagħhom bi programmi ta’ żvilupp nazzjonali u reġjonali. It-tisħiħ tal-kompetittività reġjonali b’investiment immirat tajjeb fl-Unjoni kollha u li jkun hemm oppotunitajiet ekonomiċi li jgħinu lin-nies jilħqu l-ħiliet tagħhom, għalhekk, isaħħaħ it-tkabbir li jista’ jkun hemm ta’ l-ekonomija ta’ l-UE kollha għall-ġid ta’ kulħadd. Bl-akkwist ta’ firxa aktar ibbilanċjata fil-ħidma ekonomika fl-Unjoni kollha, il-politika reġjonali tgħin biex jitnaqqsu l-pressjonijiet ta’ konċentrazzjoni żejda, konġestjoni u għeluq. Ir-riforma tal-politika tal-koeżjoni għandha tagħti opportunità biex ikun hemm aktar effiċjenza, trasparenza u kontabbiltà politika. Dan jeħtieġ, l-ewwel u qabel kollox, id-definizzjoni ta’ avviċinament strateġiku għall-politika li tfassal il-prijoritajiet tiegħu, waqt li tkun żgurata l-koordinazzjoni mas-sistema tal-kontroll ekonomiku u soċjali u waqt li jkun hemm reviżjoni regolari u miftuħa tal-progress li jkun sar. Din tagħmel sejħa għal aktar tħaffif fis-sistema tat-tmexxija billi jiddaħħlu d-divrenzja u l-proporzjonalità fil-kuntest ta’ tmexxija finanzjarja tajba. Aktar minn hekk, huwa meħtieġ li fl-Istati Membri, fir-reġjuni kif ukoll fl-awtoritajiet lokali jkun hemm aktar deċentralizzazzjoni fir-responsabbiltà billi jinħolqu sħubiji fost il-popli. L-abbozz tar-regolament preżenti huwa proposta tal-Kummissjoni għall-ġenerazzjoni li ġejja tal-programmi tal-koeżjoni soċjali. Dan fih il-bażi li fuqha, skond l-Artikolu 55 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal-21 ta’ Ġunju 1999 li jwaqqaf id-dispożizzjonijiet ġenerali tal-Fondi Strutturati, il-Kunsill għandu jirrevedi r-regolament imsemmi sa mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2006. Il-Kummissjoni tagħti deskrizzjoni fil-qosor dwar il-ħtieġa li jkunu adottati r-regolamenti matul l-2005 biex l-2006 tkun iddedikata għall-ipprogrammar tal-perjodu 2007-2013. 2. L-Arkitettura l-ġdida għall-politika tal-koeżjoni ta’ l-UE wara l-2006 Il-Kummissjoni qed tipproponi li l-azzjonijiet appoġġjati bil-politika tal-koeżjoni għandhom jiffukaw fuq l-investiment f’numru limitat ta’ prijoritajiet tal-Komunità, li jirriflettu l-aġendi ta’ Lisbona u Gothenburg, fejn l-intervent tal-Komunità jista’ jkun mistenni biex iġib effett ta’ qligħ u valur miżjud sostanzjali. Għalhekk, għall-programmi ta’ l-operat, il-Kummissjoni qed tipproponi lista importanti ta’ numru limitat ta’ suġġetti ewlenin kif ġej: l-innovazzjoni u l-ekonomija ta’ l-għerf, l-ambjent u l-prevenzjoni tar-riskju, l-aċċessibbiltà u s-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali. Għal programmi marbuta max-xogħol, il-mira għandha tkun fuq l-implimentazzjoni tar-riformi meħtieġa għall-progress lejn xogħol sħiħ, it-titjib fil-kwalità u l-produttività tax-xogħol, u t-tmexxija ’l quddiem ta’ l-inklużjoni u l-koeżjoni soċjali, skond il-linjigwidi u r-rakkomandazzjonijiet taħt l-Istrateġija Ewropea dwar ix-Xogħol (EES). Il-Konċentrazzjoni fuq tliet għanijiet tal-Komunità L-issuktar tas-suġġetti ta’ prijorità għandu jkun organizzat madwar qafas imħaffef u aktar trasparenti mal-ġenerazzjoni tal-ġejjieni ta’ programmi miġbura taħt tliet titoli: il-konverġenza; il-kompetittività reġjonali u x-xogħol, u l-kooperazzjoni territorjali. 2.1. Il-Konverġenza L-għan tal-“konverġenza” jikkonċerna l-Istati Membri u r-reġjuni l-anqas żviluppati li skond it-Trattat huma ta’ prijorità għolja għall-politika tal-koeżjoni tal-Komunità. It-Trattat jagħmel sejħa għal tnaqqis fid-disparità bejn “il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni differenti u n-nuqqas ta’ progress fir-reġjuni jew il-gżejjer li huma l-inqas favorevoli, inklużi nħawi rurali” (Artikolu 158). It-tkabbir se joħloq żieda mingħajr preċedenza fid-disparità fl-Unjoni, li t-tnaqqis tagħha ikun jeħtieġ sforzi appoġġjati fuq perjodu twil ta’ żmien. Dan l-għan jikkonċerna, l-ewwel u qabel kollox, dawk ir-reġjuni li l-PGD per capita tagħhom huwa inqas minn 75% tal-medja tal-Komunità. L-għan ewlieni tal-politika tal-koeżjoni f’dan il-kuntest huwa li jitmexxew ’il quddiem kundizzjonijiet u fatturi li jsaħħu t-tkabbir u li jwasslu għal konverġenza reali. L-istrateġiji għandhom ifasslu żvilupp ta’ kompetittività fuq perjodu twil u xogħol. Il-Kummissjoni qed tipproponi wkoll li l-appoġġ temporanju għandu jkun jgħodd taħt din il-prijorità għal dawk ir-reġjuni fejn il-PGD per capita kellu jkun inqas minn 75% tal-medja tal-Komunità kif maħduma għall-Unjoni ta’ Ħmistax (l-hekk imsejjaħ effett statistiku tat-tkabbir). Dawn huma reġjuni fejn iċ-ċirkustanzi oġġettivi ma jkunux inbdilu, għalkemm il-PGD per capita ikun relattivament ogħla f’Unjoni mkabbra. Fl-interess ta’ l-ekwità, u biex ir-reġjuni kkonċernati jkunu jistgħu jwettqu l-proċess tal-konverġenza, l-appoġġ għandu jkun ogħla minn dak li kien ġie deċiż f’Berlin fl-1999 għall-hekk imsejħa reġjuni tal-ġenerazzjoni ta’ bħalissa “li qed jispiċċaw gradatament”. Il-programmi se jkunu appoġġjati bir-riżorsi finanzjarji tal-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF), u l-Fond tal-Koeżjoni, skond il-prinċipji stabbiliti fit-Trattat. Il-Fond tal-Koeżjoni se jgħodd għall-Istati Membri li jkollhom PGN li jkun inqas minn 90% tal-medja tal-Komunità. L-għajnuna tal-Fond tal-Koeżjoni se jkun ikkundizzjonat għat-twettiq tal-kundizzjonijiet tal-konverġenza ekonomika kif ukoll tal-ħtieġa li jkunu evitati żbilanċi pubbliċi kbar ħafna skond l-Artikolu 104 tat-Trattat. Skond il-prijoritajiet stabbiliti bil-perspettiva finanzjarja, il-Fond tal-Koeżjoni se jsaħħaħ l-għajnuna tiegħu għal żvilupp sostenibbli. F’dan id-dawl, in- networks tat-trasport trans-Ewropew, l-aktar il-proġetti ta’ interess Ewropew u l-infrastrutturi ta’ l-ambjent, jistgħu jibqgħu l-prijoritajiet ċentrali. Biex jintlaħaq bilanċ xieraq biex ikunu riflessi l-ħtiġiet partikulari ta’ l-Istati Membri l-ġodda, qed ikun previst ukoll li jkunu appoġġjati proġetti bħalma huma l-programmi ferrovjali, marittimi, ta’ passaġġi ta’ l-ilma interni u ta’ ġarr b’diversi modi barra t-TEN-T, it-trasport urban sostenibbli u l-investimenti li huma ambjentalment importanti fl-oqsma ewlenin ta’ l-effiċjenza ta’ l-enerġija jew l-enerġiji li jiġġeddu. Se jkun hemm enfasi wkoll fuq it-tisħiħ tal-ħila istituzzjonali u fuq l-effiċjenza ta’ l-amministrazzjoni pubblika, inkluża l-ħila għall-immaniġġjar tal-Fondi Strutturali u l-Fond tal-Koeżjoni. 2.2. Il-Kompetittività reġjonali u x-xogħol: l-antiċipazzjoni u l-promozzjoni tal-bidla Waqt li l-interventi fl-Istati Membri li huma l-anqas żviluppati jibqgħu l-prijorità tal-politika tal-koeżjoni, hemm sfidi importanti li jolqtu l-Istati Membri kollha ta’ l-UE bħalma huma l-ekonomija mgħaġġla u l-bdil u r-ristutturar soċjali, il-globalizzazzjoni tal-kummerċ, il-mixi lejn ekonomija u soċjetà bbażati fuq l-għerf, it-tixjiħ tal-popolazzjoni, l-immigrazzjoni li qed tikber, in-nuqqasijiet ta’ xogħol fl-oqsma ewlenin u l-problemi ta’ l-inklużjoni soċjali. F’dan il-kuntest, l-Unjoni għandha sehem importanti ħafna. Għall-politika tal-koeżjoni barra l-Istati Membri u r-reġjuni li huma l-anqas żviluppati, il-Kummissjoni qed tipproponi avviċinament maqsum fi tnejn: - L-ewwel, bi programmi reġjonali ffinanzjati mill-ERDF, il-politika tal-koeżjoni tgħin lir-reġjuni u lill-awtoritajiet reġjonali biex jantiċipaw u jmexxu ’l quddiem il-bidla ekonomika fi nħawi industrijali, urbani u rurali billi jissaħħu l-kompetittività u l-ġibda tagħhom, waqt li titqies id-disparità ekonomika, soċjali u territorjali. - It-tieni, bi programmi iffinanzjati mill-ESF, il-politika tal-koeżjoni tgħin lin-nies biex jantiċipaw u jadattaw il-bidla ekonomika, skond il-prijoritajiet tal-politika ta’ l-EES, billi tkun appoġġjata politika li jkollha l-għan li twassal għal xogħol għal kulħadd, kwalità u produttività fuq ix-xogħol, u inklużjoni soċjali. Taħt il-programmi reġjonali l-ġodda ffinanzjati mill-ERDF il-Kummissjoni qed tipproponi konċentrazzjoni aktar stretta ta’ interventi fuq it-tliet suġġetti ta’ prijorità: l-innovazzjoni u l-ekonomija ta’ l-għerf, l-ambjent u l-prevenzjoni tar-riskju, u l-aċċessibbilità u s-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali. L-għajn waħda biss ta’ ffinanzjar għall-programmi l-ġodda se tkun l-ERDF. Mill-punt ta’ l-allokazzjoni tar-riżorsi, wieħed għandu jagħraf żewġ gruppi ta’ ħtiġiet tar-reġjuni: - Ir-reġjuni li bħalissa huma eliġibbli għall-Għan 1 li ma jkunux jilħqu l-kriterji għall-prijorità tal-konverġenza anke fin-nuqqas ta’ l-effett statistiku tat-tkabbir. Dawn ir-reġjuni se jgawdu minn appoġġ fuq bażi transitorja (taħt l-intestatura “li jidħol b’mod gradwali”) u se jsegwu triq li tixbah lil dik ta’ reġjuni li m’għadhomx aktar eliġibbli għall-Għan 1 fil-perjodu 2000-2006. - Ir-reġjuni l-oħra kollha ta’ l-Unjoni koperti la bil-programmi tal-konverġenza u lanqas bl-apoġġ li “jidħol b’mod gradwali” deskritt fuq. Dwar il-programmi ta’ l-operat iffinanzjati mill-ESF, il-Kummissjoni qed tipproponi li ssaħħaħ l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tax-xogħol u li ssaħħaħ l-inklużjoni soċjali, skond l-għanijiet u l-linjigwidi ta’ l-EES. Għal dan il-għan, l-appoġġ għandu jiffoka fuq erba’ prijoritajiet ta’ politika li huma importanti ħafna għall-implimentazzjoni ta’ l-EES u fejn l-iffinanzjar tal-Komunità jkun jista’ jipprovdi valur miżjud: li tiżdied l-adattabbiltà tal-ħaddiema u l-impriżi; li jissaħħaħ l-aċċess għax-xogħol u li tiżdied il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol; li tkun imsaħħa l-inklużjoni soċjali u li tkun miġġielda d-diskriminazzjoni, li jiġu mmobilizzati r-riformi fl-oqsma tax-xogħol u l-inklużjoni. 2.3. Il-Kooperazzjoni territorjali Ewropea Waqt li tkompli tibni fuq l-esperjenza ta’ l-Inizjattiva INTERREG preżenti, il-Kummissjoni qed tipproponi li toħloq għan ġdid iddedikat biex iżid l-integrazzjoni armonjuża u bbilanċjata tat-territorju ta’ l-Unjoni billi tkun appoġġjata l-kooperazzjoni bejn il-komponenti differenti tagħha fuq punti li huma ta’ importanza Komunitarja fuq livell interterritorjali, transnazzjonali u interreġjonali. L-azzjoni se tiġi ffinanzjata mill-ERDF u se tiffoka fuq programmi integrati mmexxija minn awtorità waħda fl-issuktar ta’ prijoritajiet Komunitarji ewlenin marbuta ma’ l-aġendi ta’ Lisbona u Gothenburg. Ir-reġjuni kollha tul it-territorji terrestri interni u ċerti reġjuni tul dawk esterni kif ukoll tul ċerti territorji marittimi ġirien se jkunu eliġibbli għall-kooperazzjoni ta’ bejn it-territorji. L-għan huwa li jmexxi ’l quddiem soluzzjonijiet konġunti għal problemi komuni li jkun hemm bejn awtoritajiet ġirien, bħalma huma l-iżvilupp urban, rurali u kostali u l-iżvilupp tar-relazzjonijiet ekonomiċi u l-ħolqien ta’ xibka ta’ impriżi żgħar u medji (SMEs). Sa fejn għandhom x’jaqsmu l-azzjonijiet usa’ biex titmexxa ’l quddiem il-kooperazzjoni transnazzjonali, l-Istati Membri u r-reġjuni huma mistiedna jassessjaw l-użu u l-effettività tat-13-il żona ta’ kooperazzjoni transnazzjonali li hemm bħalissa (iddefiniti taħt INTERREG IIIB) fid-dawl tat-tkabbir. L-għan se jkun li tittieħed deċiżjoni flimkien mal-Kummissjoni fuq numru ta’ żoni għall-kooperazzjoni transnazzjonali li jkunu koerenti biżżejjed u fejn ikun hemm interessi u opportunitajiet komuni biex jiġu żviluppati. Huwa previst li din il-kooperazzjoni se tiffoka fuq prijoritajiet strateġiċi b’karattru transnazzjonali, bħalma huma ir-R&Ż, l-ambjent, il-prevenzjoni tar-riskju u t-tmexxija integrata ta’ l-ilma. Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni qed tipproponi li fil-ġejjieni r-reġjuni għandhom jinkorporaw azzjonijiet fil-qasam tal-kooperazzjoni interreġjonali fil-programmi reġjonali tagħhom. Biex jinkiseb dan, il-programmi reġjonali jeħtieġ jiddedikaw ċertu ammont ta’ riżorsi għall-bdil, il-kooperazzjoni u l-ħolqien ta’ networks ma’ reġjuni fi Stati Membri oħra. 3. Tweġiba integrata għal karatteristiċi territorjali speċifċi Politika ta’ koeżjoni effettiva teħtieġ tqis il-ħtiġiet speċifiċi u l-karatteristiċi tat-territorji bħalma huma r-reġjuni l-aktar imbiegħda ta’ l-Unjoni, il-gżejjer, inħawi bil-muntanji, f’inħawi fl-iktar parti ta’ fuq ta’ l-Unjoni li ma tantx jgħixu nies fihom u f’ċerti inħawi territorjali ta’ l-Unjoni. Din jeħtieġ ukoll tappoġġja b’mod xieraq ir-riġenerazzjoni urbana, ta’ inħawi rurali u ta’ inħawi li jiddependu fuq is-sajd, waqt li jkunu żgurati l-kumplementarjetà u l-konsistenza ma’ l-istrumenti finanzjarji speċifiċi ta’ l-agrikoltura u s-sajd. Għalhekk, il-Kummissjoni beħsiebha, fl-għan tal-konverġenza, twaqqaf allokazzjoni speċifika biex tikkumpensa l-isforzi speċifiċi tar-reġjuni l-aktar imbiegħda, kif magħruf bl-Artikolu 299.2 tat-Trattat u kif meħtieġ bil-Kunsill ta’ l-Ewropa ta’ l-21 u t-22 ta’ Ġunju 2002 li kien iltaqa’ f’Sivilja. Barra minn hekk, l-azzjoni “Grand Voisinage” maħsuba biex tħaffef il-kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien se tiddaħħal taħt il-programmi l-ġodda ta’ “kooperazzjoni territorjali Ewropea”. Minħabba li l-problemi ta’ aċċessibbiltà u ta’ distanza ’l bogħod minn swieq kbar jinħassu l-aktar f’ħafna gżejjer, f’inħawi bil-muntanji u f’reġjuni li fihom ma tantx jgħixu nies, speċjalment fl-inħawi l-aktar ta’ fuq ta’ l-Unjoni, l-allokazzjoni tar-riżorsi għall-kompetittività reġjonali u l-prijorità tax-xogħol għandhom iqisu dan billi jintużaw kriterji “territorjali”, u b’hekk din tkun qed tirrifletti l-iżvantaġġ relattiv tar-reġjuni ma’ żvantaġġi ġeografiċi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ispeċifiċitajiet ta’ dawn ir-reġjuni jkunu tqiesu meta jkunu qed jiġu mmirati r-riżorsi fil-programmi reġjonali. Fi sforz biex titmexxa ’l quddiem aktar azzjoni f’dawn l-inħawi kultant minsija, u biex titqies l-ispiża ogħla ta’ l-investiment pubbliku f’termini ta’ per capita , qed ikun propost li għall-perjodu li jmiss it-territorji bi żvantaġġi ġeografiċi permanenti għandhom igawdu minn żieda fl-ogħla għajnuna mill-Komunità. Waqt li tibni fuq is-saħħiet ta’ l-inizjattiva URBAN, il-Kummissjoni beħsiebha ssaħħaħ il-post ta’ punti urbani billi tintegra b’mod sħiħ azzjonijiet f’dan il-qasam fil-programmi reġjonali. Il-programmi reġjonali għandhom juru kif l-azzjonijiet urbani jiġu ttrattati u kif se tiġi organizzata s-sotto-delegazzjoni tar-responsabbiltajiet lill-awtoritajiet ta’ belt għal dawn l-azzjonijiet. 4. Organizzazzjoni aħjar ta’ l-istrumenti li jaħdmu f’oqsma rurali u favur ir-ristrutturar tal-qasam tas-sajd Il-Kummissjoni qed tipproponi li tħaffef u tiċċara s-sehem ta’ l-istrumenti differenti li jappoġġjaw l-iżvilupp rurali u l-qasam tas-sajd. L-istrumenti ta’ bħalissa marbuta mal-politika ta’ l-iżvilupp rurali se jinġabru fi strument wieħed taħt il-Politika Agrikola Komuni mfassla biex: - Iżżid il-kompetittività fil-qasam agrikolu b’appoġġ għar-ristrutturar - Issaħħaħ l-ambjent u l-kampanja b’appoġġ għall-immaniġġjar ta’ l-art, inkluż il-ko-finanzjar ta’ l-azzjonijiet ta’ l-iżvilupp rurali marbuta ma’ siti ta’ ħarsien naturali ta’ Natura 2000 - Issaħħaħ il-kwalità tal-ħajja fi nħawi rurali u tmexxi ’l quddiem id-diversifikazzjoni tal-ħidmiet ekonomiċi b’miżuri li jolqtu l-qasam tal-biedja u atturi rurali oħrajn. L-Inizjattiva tal-Komunità preżenti, LEADER+, se tiġi integrata fl-ipprogrammar ta’ taqsim ewlieni. Bl-istess mod, azzjoni favur ir-ristrutturar fil-qasam tas-sajd għandha tinġabar taħt strument wieħed, li għandu jiffoka fuq azzjonijiet li jakkumpanjaw ir-ristrutturar tal-ħtiġiet tal-qasam tas-sajd, u li jtejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol u ta’ l-għajxien f’oqsma fejn is-settur tas-sajd, inkluża l-akwakultura, għandu sehem importanti. Parti importanti minn dawn il-proposti hija li r-riżorsi finanzjarji ttrasferiti minn politika ta’ koeżjoni lejn dawn l-istrumenti l-ġodda se jkomplu jitfasslu b’mod li l-istess grad ta’ konċentrazzjoni jinkiseb bħal-lum billi jkunu megħjuna r-reġjuni u l-pajjiżi li huma l-anqas żviluppati koperti bil-programmi tal-konverġenza. Barra minn dawn l-interventi, il-politika tal-koeżjoni se tappoġġja d-diversifikazzjoni ta’ l-ekonomija rurali u ta’ l-inħawi li jiddependu fuq is-sajd lil hinn minn ħidmiet tradizzjonali. 5. IT-TħAFFIF U D-DEċENTRALIZZAZZJONI: SISTEMA TA’ TWASSIL IRRIFORMATA Filwaqt li l-mekkaniżmu tat-twassil tal-politika tal-koeżjoni wera l-ħila tiegħu li jimplimenta programmi u proġetti ta’ kwalità ta’ interess Ewropew fost il-poplu, kien hemm diversi problemi fit-tmexxija tal-programmi ta’ bħalissa. Għalhekk, il-Kummissjoni beħsiebha żżomm il-prinċipji ewlenin tal-politika tal-koeżjoni – il-programmi, is-sħubija, il-ko-finanzjar u l-valutazzjoni. Madankollu, din qed tipproponi li ssaħħaħ l-effiċjenza tal-politika billi ddaħħal numru ta’ riformi mfassla, l-ewwel, biex jinkuraġġixxu avviċinament aktar strateġiku għall-ipprogrammar, it-tieni, li jdaħħlu aktar deċentralizzazzjoni ta’ responsabbiltajiet lejn sħubiji fost in-nies fl-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, it-tielet, li jsaħħu t-turija u l-kwalità tal-programmi li jkunu ko-finanzjati minn sħubija msaħħa u aktar trasparenti u minn mekkaniżmi ċari u ta’ monitoraġġ aktar iebes, u r-raba’, li titħaffef is-sistema ta’ tmexxija billi jiddaħħlu aktar trasparenza, divrenzja u proporzjonalità waqt li tkun żgurata tmexxija finanzjarja tajba. 5.1. Orjentazzjoni aktar strateġika fuq il-prijoritajiet ta’ l-Unjoni Il-Kummissjoni qed tipproponi li l-Kunsill għandu jadotta bil-quddiem dokument strateġiku ġenerali għall-politika tal-koeżjoni, b’opinjoni mill-Parlament, dwar il-perjodu l-ġdid ta’ programmi u fuq il-bażi ta’ proposta mill-Kummissjoni, li tkun tiddefinixxi prijoritajiet ċari għall-Istati Membri u r-reġjuni. L-avviċinament strateġiku jgħin lill-politka fl-implimentazzjoni tagħha u jagħmilha politikament aktar kredibbli. Dan jgħin biex ikun speċifikat b’rabta akbar il-livell mixtieq ta’ sinerġija li għandha tinkiseb bejn il-politika tal-koeżjoni u l-aġendi ta’ Lisbona u Gothenburg kif ukoll biex iżid il-konsistenza mal-Linjigwidi Wiesgħa dwar il-Politika Ekonomika u l-Istrateġija Ewropea dwar ix-Xogħol. Ta’ kull sena, l-Istituzzjonijiet Ewropej għandhom jeżaminaw il-progress fuq il-prijioritajiet strateġiċi u r-riżultati miksuba fuq il-bażi ta’ rapport mill-Kummissjoni li jkun jiġbor fil-qosor ir-rapporti tal-progress ta’ l-Istati Membri. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qed tipproponi li tħaffef aktar is-sistema f’numru ta’ aspetti ewlenin. 5.2. L-Ipprogrammar Is-sistema ta’ l-ipprogrammar se titħaffef kif ġej: Fuq il-livell politiku: fuq il-bażi tal-linjigwidi strateġiċi adottati mill-Kunsill, kull Stat Membru għandu jħejji dokument ta’ qafas nazzjonali fuq l-istrateġija ta’ l-iżvilupp tiegħu. Dan għandu jiġi nnegozjat mal-Kummissjoni u jkun jifforma l-qafas biex jitħejjew il-programmi tematiċi u reġjonali, iżda ma jkollux ir-rwol – bħall-Qafas ta’ Appoġġ tal-Komunità – ta’ strument ta’ tmexxija; Fuq il-livell ta’ l-operat: fuq il-bażi ta’ dokument ta’ politika, il-Kummissjoni tadotta programmi nazzjonali u reġjonali għal kull Stat Membru. Il-programmi jiġu ddefiniti fuq livell aggregat jew ta’ prijorità biss, li jkunu jagħtu importanza lill-iktar operat importanti. Aktar dettalji, illum riflessi fl-hekk imsejjaħ “il-kumplement tal-programm”, għandhom jitħallew, kif ukoll l-immaniġġjar, skond il-miżura. In-numru ta’ fondi se jkunu limitati għal tlieta (il-ERDF, il-ESF u l-Fond tal-Koeżjoni) meta mqabbla mas-sitta li hemm bħalissa. Kontra l-programmi li hemm bħalissa li jinvolvu ħafna fondi, l-interventi tal-ġejjieni ta’ l-ERDF u ta’ l-ESF għandhom l-għan li jaħdmu b’fond wieħed biss għal kull programm. B’hekk, l-azzjoni ta’ kull fond issir aktar koerenti billi l-ERDF u l-ESF ikunu jistgħu jiffinanzjaw, rispettivament, ħidmiet ta’ residwu marbuta mal-kapital uman u dak fiżiku. L-iffinanzjar ta’ dawn il-ħidmiet se jkun limitat u marbut direttament fl-isferi ewlenin ta’ intervent ta’ kull Fond. Dan iwassal biex ikun hemm tħaffif kif ukoll aktar effettività ta’ l-ipprogrammar. Il-Fond tal-Koeżjoni u l-ERDF se jsegwu sistema ta’ pprogrammar waħda, fejn huma kkonċernati t-trasport u l-infrastrutturi ta’ l-ambjent. Proġetti maġġuri jiġu adottati mill-Kummissjoni b’mod separat, iżda jitmexxew fi programmi relatati. 5.3. It-Tmexxija u l-kontroll finanzjarji Fil-qafas ta’ tmexxija mqassma, wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-pakkett regolatorju tal-ġejjieni għall-perjodu ta’ pprogrammar 2007-2013 huwa li jkun iddefinit b’mod ċar, fuq il-bażi ta’ l-esperjenza miksuba bil-liġi preżenti, il-qafas, in-natura, u l-qsim tar-responsabbiltà bejn l-atturi differenti kkonċernati fit-twettiq ta’ l-estmi tal-Komunità. Dawn jinkludu l-Istati Membri u l-entitajiet ta’ implimentazzjoni, min-naħa waħda, u l-Kummissjoni, min-naħa l-oħra. B’hekk, kjarifikazzjoni bħal din tgħin biex ittejjeb l-effiċjenza, l-effikaċja u l-bilanċ ġenerali tas-sistema. Is-Sistema tat-tmexxija u l-kontroll L-abbozz tar-regolament li jwaqqaf dispożizzjonijiet ġenerali għall-ERDF, il-ESF u l-Fond tal-Koeżjoni jżid il-koerenza u t-trasparenza ta’ l-arkitettura ġenerali tas-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll tal-Fondi: - Il-koerenza, minħabba li din tiddefinixxi b’mod ċar il-kundizzjonijiet minimi li jgħoddu għas-sistemi tal-kontroll u l-awditjar fuq il-livelli kollha tal-proċess, kif ukoll il-ħidmiet u r-rabtiet rispettivi ta’ l-atturi differenti; - It-trasparenza, minħabba li huwa meħtieġ li l-atturi differenti kkonċernati mill-kontrolli jkunu konxji mir-riżultati tal-kontrolli ta’ kull parti, biex jitjiebu l-effiċjenza, l-effikaċja u l-bilanċ ġenerali tas-sistema. L-abbozz tar-regolament jiddefinixxi bażi komuni ta’ sett minimu ta’ kundizzjonijiet, li kull sistema ta’ tmexxija u kontroll intern ikkonċernata mat-tmexxija tal-Fondi għandha tħares, u r-responsabbiltajiet ta’ l-Istati Membri u tal-Kummissjoni biex ikun żgurat ir-rispett tal-prinċipju ta’ tmexxija finanzjarja tajba. Għal dan il-għan, l-Istati Membri għandhom jipprovdu assigurazzjoni f’rabta mas-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll: - Fil-bidu tal-perjodu, permezz ta’ opinjoni fuq is-sistema minn entità ta’ awditjar indipendenti; - Ta’ kull sena, permezz ta’ opinjoni fuq l-awtorità ta’ l-awditjar li tkun appoġġjata minn rapport ta’ kontroll annwali; u - Fl-aħħar tal-perjodu, b’assigurazzjoni fuq ir-rendikont finali tan-nefqa. Meta l-Kummissjoni tiddisponi mill-assigurazzjoni fuq l-eżistenza u t-tħaddim tajjeb tat-tmexxija nazzjonali u s-sistemi tal-kontroll – assigurazzjoni bbażata fuq l-awditjar tagħha stess u dak nazzjonali - din tkun tista’ tibbaża l-assigurazzjoni tagħha dwar il-legalità u r-regolarità tan-nefqa ddikjarata fuq ir-riżultati tal-kontrolli nazzjonali. B’hekk, din tkun tista’ tillimita l-awditjar tagħha stess li jsir fuq il-post għal każijiet biss li ma jkunux normali. Fuq l-istess termini, l-arkitettura regolatorja tipproponi li l-grad ta’ l-intervent tal-Komunità fit-tmexxija, il-valutazzjoni, u l-kontroll huwa funzjoni – fost ħwejjeġ oħrajn – ta’ importanza ta’ l-għajnuna tagħha. L-abbozz tar-regolament ġenerali jippermetti li l-Istati Membri japplikaw ir-regoli u l-istrutturi tat-tmexxija u l-kontroll tagħhom stess meta l-għajnuna nazzjonali tkun laħqet grad sostanzjali. Din l-għażla tgħodd biss jekk il-Kummissjoni tkun irċeviet assigurazzjoni fuq il-kredibbiltà tat-tmexxija nazzjonali u s-sistemi tal-kontroll. Il-prinċipju ta’ l-addizzjonalità – i.e. ir-riżorsi ta’ l-UE għandhom iżidu aktar milli jibdlu r-riżorsi nazzjonali – għandu jibqa’ prinċipju ewlieni fil-politika tal-koeżjoni. Madankollu, skond il-prinċipju tal-proporzjonalità, il-Kummissjoni se tivverifika l-applikazzjoni ta’ dan biss fl-għan tal-“konverġenza”. L-Istati Membri se jkunu responsabbli biex jiżguraw li l-prinċipju ta’ l-addizzjonalità jkun jgħodd fil-programmi tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” u tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea”. It-Tmexxija finanzjarja Dwar it-tmexxija finanzjarja, qed jiddaħħlu żewġ aspetti importanti biex iħaffu s-sistema. Fil-fatt, il-ħlasijiet se jitħaddmu fuq il-livell tal-prijoritajiet, u mhux aktar fuq dak tal-miżuri kif inhu llum. Barra minn hekk, l-għajnuna tal-Komunità se tinħadem fuq il-bażi ta’ nefqa pubblika biss. Is-sistema tal-ħlas (pagament fuq il-kont u l-ħlas lura) kif ukoll il-prinċipju tat-taħlil awtomatiku mill-irbit qed jinżammu. L-abbozz tar-regolament jipproponi wkoll it-twaqqif ta’ proċedura ta’ interruzzjoni, iż-żamma u s-sospensjoni ta’ ħlasijiet f’każ ta’ problemi serji meta ssir il-preżentazzjoni tat-talba għall-ħlas interim. Bil-ħsieb li titħaffef it-tmexxija finanzjarja, il-Kummissjoni qed tipproponi li jkun hemm għeluq parzjali tal-programmi għall-ħidmiet li jkunu tlestew. L-iskeda ta’ dan l-għeluq tkun deċiża minn kull Stat Membru. Ir-regoli nazzjonali jiddeterminaw ħafna l-eliġibbiltà tan-nefqa, ħlief għal numru limitat ta’ oqsma bħalma huma l-VAT, fejn ir-regoli tal-Komunità se jkomplu jgħoddu. 5.4. Il-Konċentrazzjoni tar-riżorsi L-akbar konċentrazzjoni ta’ riżorsi għandha tibqa’ fuq l-iktar Stati Membri u reġjuni fqar, b’enfasi fuq l-Istati Membri l-ġodda. Fuq il-livell tal-programm ta’ żvilupp individwali, il-konċentrazzjoni tinkiseb billi tingħata attenzjoni lill-prijoritajiet ta’ Lisbona u Gothenburg kif ukoll, fir-reġjuni tal-“konverġenza”, fuq il-bini tal-ħila istituzzjonali. Dwar il-programmi ta’ kompetittività reġjonali, l-enfasi ta’ bħalissa (taħt l-Għan 2) fuq it-taqsim f’żoni ta’ oqsma eliġibbli fuq il-livell ta’ distretti, muniċipalitajiet u kostitwenzi fisser li l-konċentrazzjoni kienet miftiehma kważi esklussivament f’termini mikro-ġeografiċi. Waqt li l-konċentrazzjoni ġeografika tar-riżorsi fl-inħawi li huma l-aktar żvantaġġati tibqa’ parti essenzjali mill-isforz fil-ġejjieni, għandu jkun magħruf li l-propsetti ta’ dawn l-inħawi huma marbutin mill-qrib mas-suċċess tar-reġjun kollu. Kif ħafna reġjuni skoprew, dan jeħtieġ l-iżvilupp ta’ strateġija koerenti għar-reġjun kollu bħala mezz biex ikunu indirizzati l-ħtiġiet ta’ l-iktar partijiet dgħajfa tiegħu. Għall-ġejjieni, qed ikun għalhekk propost li titħalla s-sistema preżenti ta’ żoni żgħar, biex ikun hemm bilanċ xieraq bejn il-konċentrazzjoni ġeografika u għamliet oħrajn ta’ konċentrazzjoni li għandhom ikunu stabbiliti fit-tfassil tal-programmi tal-kompetittività reġjonali bi sħab mal-Kummissjoni. Dan m’għandux ifisser li l-livell ta’ l-isforz biex jintużaw ir-riżorsi finanzjarji ta’ l-UE jintemm fix-xejn. Taħt il-linja ta’ żvilupp “kompetittività reġjonali”, kull programm ta’ ħidma għandu jiġġustifika l-konċentrazzjoni ġeografika, tematika u finanzjarja tiegħu. Fil-kuntest tas-sħubija, ir-reġjuni għandhom l-ewwelnett ir-responabbiltà biex jikkonċentraw ir-riżorsi finanzjarji fuq is-suġġetti meħtieġa biex jindirizzaw id-disparità ekonomika, soċjali u territorjali fuq livell reġjonali. Il-Kummissjoni għandha tivverifika u tikkonferma l-konsistenza waqt li jkunu qed jiġu deċiżi l-programmi. Fl-aħħarnett, bil-prinċipju tat-taħlil mill-irbit ta’ fondi mhux użati (ir-regola “N+2”), u b’dixxiplina unika għall-politika reġjonali u tal-koeżjoni, jibqa’ jkun hemm inċentiv b’saħħtu favur li jitwettqu l-programmi b’mod effiċjenti u mgħaġġel. 5.5. Aċċenn aktar b’saħħtu fuq it-turija u l-kwalità L-effettività ssejjaħ biex ikun hemm attenzjoni akbar fuq l-impatt u t-turija, u għal definizzjoni aħjar tar-riżultati li jridu jinkisbu. B’mod ġenerali, l-effiċjenza tal-politika tal-koeżjoni tista’ tijieb bit-twaqqif ta’ djalogu annwali ma’ l-Istituzzjonijiet Ewropej biex dawn jitkellmu – fuq il-bażi tar-rapport ta’ kull sena tal-Kummissjoni – fuq il-progress u r-riżultati tal-programmi nazzjonali u reġjonali biex b’hekk jissaħħu t-trasparenza u l-kredibbiltà lejn l-istituzzjonijiet u ċ-ċittadini. Il-valutazzjoni qabel, matul u wara t-tmiem tal-programmi tibqa’ importanti għall-isforz ġenerali biex tinżamm il-kwalità. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qed tipproponi li twaqqaf riżerva ta’ turija tal-Komunità li l-għan ewlieni tagħha jkun li jiġu ppremjati l-Istati Membri u r-reġjuni li jkunu wrew l-aktar progress sostanzjali lejn dawk l-għanijiet li dwarhom ikun hemm qbil. Fl-aħħarnett, il-Kummissjoni qed tipproponi li l-Istati Membri joħolqu fl-allokazzjoni nazzjonali tagħhom riżerva żgħira biex ikunu jistgħu jwieġbu mill-ewwel għal problemi settorjali jew lokali mhux mistennija li jkunu ġejjin mir-ristrutturar industrijali jew mill-effetti ta’ ftehim kummerċjali. Din ir-riżerva għandha tintuża biex jingħata appoġġ anċillari lill-ħaddiema milquta u lid-diversifikazzjoni ta’ l-ekonomija fl-inħawi kkonċernati, waqt li taġixxi bħala kumplement għall-programmi nazzjonali u u reġjonali li għandhom jiffurmaw l-istrument ewlieni għar-ristrutturar qabel il-bidla ekonomika. Dawn il-bidliet proposti għandhom iġibu aktar trasparenza fit-tħaddim tal-politika, waqt li jħaffu l-aċċess taċ-ċittadini u l-kumpanniji u b’hekk jiżdied in-numru ta’ proġetti li jgħinu biex ikun hemm valur akbar għall-flus bil-kompetizzjoni miżjuda għall-appoġġ. 6. IR-RIżORSI FINANZJARJI Ir-riżorsi finanzjarji mogħtija għall-politika tal-koeżjoni jirriflettu l-ambizzjoni ta’ Unjoni mkabbra biex tmexxi ’l quddiem it-tkabbir u l-ħolqien tax-xogħol fl-inħawi tagħha li huma l-anqas favorevoli. Għall-perjodu 2007-2013, il-Kummissjoni qed tipproponi li talloka 336.1 biljun Euro (li huwa ugwali għal 373.9 biljun Euro qabel ma jkunu seħħew it-trasferimenti lejn strument wieħed rurali u ieħor tas-sajd li huma proposti) biex jappoġġjaw it-tliet prijoritajiet tal-politika tal-koeżjoni rrifurmata. It-tqassim mill-ġdid indikattiv ta’ dan l-ammont bejn it-tliet għanijiet tal-politika rrifurmata għandu jkun kif ġej: - Madwar 78% għall-għan tal-“Konverġenza” (ir-reġjuni l-anqas żviluppati, il-fond tal-koeżjoni, u r-reġjuni ta’ l-“effett statisitku”), b’enfasi fuq l-għajnuna għat-tnax-il Stat Membru l-ġdid. Il-limitu ta’ assorbiment (“riżerva”) għat-trasferimenti finanzjarji għal kull Stat Membru taħt il-politika tal-koeżjoni se jinżamm fuq il-livell kurrenti ta’ 4% tal-PGD nazzjonali, waqt li jitqiesu l-ammonti inklużi taħt l-istrumenti ta’ l-iżvilupp rurali u s-sajd. Ir-reġjuni kkonċernati mill-hekk imsejjaħ effett statistiku se jgawdu minn allokazzjoni speċfika u li tonqos taħt l-għan tal-Konverġenza biex titħaffef “it-tneħħija gradwali” tagħhom. - Madwar 18% għall-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol”. Barra r-reġjuni li qed jidħlu gradwalment, il-firxa bejn il-programmi reġjonali ffinanzjati mill-ERDF u l-programmi nazzjonali ffinanzjati mill-ESF għandha tkun 50-50. - Madwar 4% għall-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea”. Għall-firxa tar-riżorsi finanzjarji bejn l-Istati Membri, il-Kummissjoni qed tipproponi li tapplika l-metodu bbażat fuq il-kriterji oġġettivi li ntużaw fil-Kunsill ta’ Berlin (1999) għall-prijorità tal-“konverġenza”, waqt li tqis il-ħtieġa biex ikun hemm sens ta’ ġustizzja fejn għandhom x’jaqsmu r-reġjuni milquta bl-effett statistiku tat-tkabbir. Ir-riżorsi għall-għan tal-“kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandhom jiġu allokati mill-Kummissjoni bejn l-Istati Membri fuq il-bażi tal-kriterji ekonomiċi, soċjali u territorjali tal-Komunità. Fl-aħħarnett, il-popolazzjoni li tgħix fir-reġjuni eliġibbli kif ukoll il-popolazzjoni kollha ta’ l-Istati Membri kkonċernati għandhom jiggwidaw il-firxa tar-riżorsi taħt l-għan tal-“kooperazzjoni territorjali Ewropea”. 2004/0163 (AVC) Proposta għal REGOLAMENT TAL-KUNSILL li jwaqqaf id-dispożizzjonijiet ġenerali għall-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond tal-Koeżjoni IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jwaqqaf il-Komunità Ewropea, u l-aktar l-Artikolu 161 miġjub fih, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni[1], Wara li kkunsidra l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew[2], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[3], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[4], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Qorti ta’ l-Awdituri, Billi: (1) L-Artikolu 158 tat-Trattat jgħid li, biex tissaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali tagħha, il-Komunità għandha jkollha l-għan li tnaqqas id-disparità bejn il-livelli ta’ żvilupp tar-reġjuni differenti u n-nuqqas ta’ progress fir-reġjuni u l-gżejjer li huma l-anqas vantaġġati, inklużi l-inħawi rurali. L-Artikolu 159 jeħtieġ biex din l-azzjoni tkun appoġġjata mill-Fondi Strutturati, mill-Bank ta’ l-Investiment Ewropew (EIB) u minn strumenti finanzjarji oħrajn li hemm bħalissa. (2) Il-politika tal-koeżjoni għandha tgħin biex iżżid it-tkabbir, il-kompetittività u x-xogħol billi tinkorpora l-prijoritajiet tal-Komunità għal żvilupp sostenibbli, kif iddefiniti fil-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Göteborg. (3) Id-disparità ekonomika, soċjali u territorjali fuq livell reġjonali u nazzjonali żdiedet fil-Komunità mkabbra. Il-kompetittività u x-xogħol għandhom, għalhekk, jiżdiedu fl-Ewropa kollha. (4) Iż-żieda fin-numru ta’ territorji ta’ l-art u tal-baħar ta’ l-Unjoni u t-twessiegħ tat-territorju tagħha jfissru li l-valur miżjud tal-kooperazzjoni interterritorjali, transnazzjonali u interreġjonali fl-Unjoni għandu jiżdied. (5) Ix-xogħol tal-Fond tal-Koeżjoni għandu jiġi integrat fl-ipprogrammar ta’ l-għajnuna strutturali biex ikun hemm koerenza akbar fost il-Fondi differenti. (6) Taħt l-Artikolu 55 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/99 tal-21 ta’ Ġunju 1999 li jwaqqaf id-dispożizzjonijiet ġenerali fuq il-Fondi Strutturati[5], il-Kunsill għandu jirrevedi dak ir-Regolament fuq il-bażi ta’ proposta mill-Kummissjoni sa mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2006. Biex tkun implimentata r-riforma tal-Fondi proposti b’dan ir-Regolament, ir-Regolament (KE) Nru 1260/99 għandu jitħassar. (7) Is-sehem ta’ l-istrumenti differenti li jipprovdu għajnuna għall-iżvilupp rurali, l-aktar ir-Regolament (KE) Nru , u għall-qasam tas-sajd, l-aktar ir-Regolament (KE) Nru [6], għandu jiġi speċifikat u dawn għandhom jiġu integrati fl-istrumenti taħt il-politika agrikola komuni u dik tas-sajd; dawn l-istrumenti għandhom ikunu kkoordinati ma’ dawk li jinsabu taħt il-politika tal-koeżjoni. (8) In-numru ta’ Fondi li joffru għajnuna taħt il-politika tal-koeżjoni huwa, għalhekk, limitat għall-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF) u l-Fond tal-Koeżjoni. Ir-regoli li jgħoddu għal kull Fond għandhom jiġu speċifikati fir-regoli ta’ implimentazzjoni adottati taħt l-Artikoli 148, 161 u 162 tat-Trattat. (9) Biex jiżdied il-valur miżjud tal-politika tal-koeżjoni tal-Komunità, ix-xogħol tal-Fondi Strutturali u tal-Fond tal-Koeżjoni għandu jkun ikkonċentrat u mħaffef, u għalhekk l-għanijiet stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1260/99 għandhom ikunu ddefiniti mill-ġdid. Għalhekk, dawn għandhom jiġu ddefiniti bħala li qed ifittxu l-konverġenza ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni, il-kompetittività reġjonali u x-xogħol, kif ukoll il-kooperazzjoni territorjali Ewropea. (10) F’dawk it-tliet għanijiet, għandhom jitqiesu b’mod xieraq kemm karatterisitiċi ekonomiċi u soċjali u kemm dawk territorjali. (11) L-iktar reġjuni imbiegħda għandhom igawdu minn miżuri speċifiċi u minn fondi oħra biex jittaffew l-iżvantaġġi li jkunu ġejjin mill-fatturi msemmija fl-Artikolu 299(2) tat-Trattat. (12) L-inħawi ta’ fuq ta’ l-Unjoni, li għandhom popolazzjoni żgħira ħafna, jeħtieġu trattament finanzjarju xieraq biex jittaffew l-effetti ta’ dak l-iżvantaġġ. (13) Minħabba l-importanza tad-dimensjoni urbana u l-għajnuna ta’ l-ibliet, l-aktar dawk ta’ qies medju, għall-iżvilupp reġjonali, għandha tingħata aktar attenzjoni lil dawn billi jiġi żviluppat is-sehem tagħhom fl-ipprogrammar biex titmexxa ’l quddiem ir-riġenerazzjoni urbana. (14) Il-Fondi għandhom jieħdu azzjoni speċjali u kumplementari li tkun ferm aktar minn dik tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) u tal-Fond Ewropew għas-Sajd (EFF) biex titmexxa ’l quddiem id-diversifikazzjoni ekonomika ta’ l-inħawi rurali u ta’ inħawi li jiddependu mis-sajd. Aktar minn hekk, ir-reġjuni li l-iżvilupp tagħhom għadu lura għandhom ikomplu jgawdu mill-istess konċentrazzjoni finanzjarja bħal fil-perjodu 2000-2006, bl-għajnuna mogħtija minn dawn l-istrumenti biex din tkun appoġġjata mill-Fondi. (15) Azzjonijiet għal inħawi bi żvantaġġ naturali, i.e. ċerti gżejjer, inħawi bil-muntanji u nħawi b’densità ta’ popolazzjoni baxxa, għandhom ikunu msaħħa biex ikunu megħjuna d-diffikultajiet ta’ l-iżvilupp partikulari tagħhom; l-itess jgħodd għal ċerti inħawi territorjali tal-Komunità wara li jkun sar it-tkabbir tagħha. (16) Għandhom jiġu ffissati kriterji oġġettivi biex jintgħażlu reġjuni u nħawi li jkunu eliġibbli. Għal dan il-għan, l-identifikazzjoni ta’ reġjuni u nħawi ta’ prijorità fuq livell ta’ Komunità għandha tiġi bbażata fuq is-sistema komuni ta’ klassifikazzjoni tar-reġjuni, stabbilita bir-Regolament (KE) Nru 1059/2003 tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tas-26 ta’ Mejju 2003 fuq it-twaqqif ta’ klassifikazzjoni komuni ta’ taqsimiet territorjali għall-istatistika (NUTS)[7]. (17) L-għan tal-“Konverġenza” għandu jkopri l-Istati Membri u r-reġjuni li l-iżvilupp tagħhom għadu lura; ir-reġjuni mmirati bl-għan tal-“Konverġenza” huma dawk li l-prodott gross domestiku (PGD) per capita tagħhom, imkejjel f’paritajiet ta’ qawwa ta’ xiri, ikun inqas minn 75% tal-medja tal-Komunità. Ir-reġjuni li jbatu mill-effett statistiku marbut mat-tnaqqis fil-medja tal-Komunità wara t-tkabbir ta’ l-Unjoni se jgawdu għal dak il-għan minn għajnuna transitorja sostanzjali biex dawn ikomplu bil-proċess ta’ konverġenza tagħhom. Din l-għajnuna tintemm fl-2013 u mhux se tkun issuktata b’perjodu transitorju ieħor. L-Istati Membri mmirati bl-għan tal-konverġenza li d-dħul gross nazzjonali (DGN) per capita huwa inqas minn 90% tal-medja tal-Komunità se jgawdu mill-Fond tal-Koeżjoni. (18) L-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandu jkopri t-territorju tal-Komunità barra l-għan tal-“Konverġenza”. Ir-reġjuni eliġibbli huma dawk taħt l-Għan 1 fil-pejodu ta’ pprogrammar 2000-06 li m’għadhomx aktar jilħqu l-kriterji ta’ l-eliġibbiltà reġjonali ta’ l-għan tal-“Konverġenza” u li, għalhekk, qed igawdu minn għajnuna transitorja, kif ukoll ir-reġjuni l-oħra kollha tal-Komunità. (19) L-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” huwa li jkopri reġjuni li jkollhom territorji ta’ l-art jew tal-baħar, l-inħawi għall-kooperazzjoni transitorja ddefiniti skond azzjonijiet li jkunu jmexxu ’l quddiem żvilupp territorjali integrat, kif ukoll appoġġ għan- networks ta’ kooperazzjoni interreġjonali u bdil ta’ esperjenzi. It-titijib u t-tħaffif tal-kooperazzjoni fit-territorji esterni tal-Komunità jitolbu l-użu ta’ qrubija Ewropea u ta’ strument ta’ sħubija skond ir-Regolament (KE) Nru kif ukoll ta’ l-istrument ta’ qabel is-sħubija skond ir-Regolament (KE) Nru . (20) Il-ħidmiet tal-Fondi u l-operat li dawn jiffinanzjaw għandhom ikunu koerenti u jaqblu mal-politika l-oħra tal-Komunità kif ukoll mal-leġislazzjoni tal-Komunità. (21) L-azzjoni mill-Komunità għandha tkun kumplementari għal dik li tkun twettqet mill-Istati Membri jew għandha tfittex li ssaħħaħha. Is-sħubija għandha tkun imsaħħa b’arranġamenti għall-parteċipazzjoni ta’ għamliet differenti ta’ msieħba, l-aktar ir-reġjuni; għandhom jitqiesu b’mod sħiħ l-arranġamenti istituzzjonali ta’ l-Istati Membri. (22) L-ipprogrammar ta’ ħafna snin għandu jkun dirett biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Fondi, billi jkunu żgurati d-disponibbiltà tar-riżorsi finanzjarji meħtieġa u l-konsistenza u l-kontinwità ta’ azzjoni konġunta mill-Komunità u l-Istati Membri. (23) Il-Komunità tista’ tieħu miżuri, skond il-prinċipju tas-sussidjarjetà stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat, biex tmexxi ’l quddiem l-għanijiet tal-“Konverġenza”, tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” u tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea”. Dawn l-għanijiet ma jistgħux jintlaħqu tajjeb mill-Istati Membri minħabba l-livell ta’ disparità u l-limitu tar-riżorsi finanzjarji ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni li huma eliġibbli taħt l-għan tal-“Konverġenza”. Dawn l-għanijiet, għalhekk, jistgħu jintlaħqu aħjar fuq livell ta’ Komunità permezz ta’ garanzija multiannwali ta’ ffinanzjar mill-Komunità li tkun tippermetti li l-politika tal-koeżjoni tkun ikkonċentrata fuq il-prijoritajiet tal-Komunità. Skond il-prinċipju tal-proporzjonalità stabbilit fl-Artikolu t’hawn fuq, dan ir-Regolament ma jagħmilx aktar milli suppost biex jintlaħqu dawk l-għanijiet. (24) Huwa xieraq li jissaħħu s-sussidjarjetà u l-proporzjonalità ta’ l-intervent tal-Fondi Strutturali u tal-Fond tal-Koeżjoni. (25) Taħt l-Artikolu 274 tat-Trattat, fil-kuntest ta’ tmexxija mqassma, il-kundizzjonijiet li jħallu lill-Kummissjoni twettaq ir-responsabbiltajiet tagħha għall-implimentazzjoni ta’ l-estmi ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej għandhom jiġu speċifikati, waqt li l-obbligi tal-kooperazzjoni fuq l-Istati Membri jiġu ċċarati. Bl-applikazzjoni ta’ dawn il-kundizzjonijiet il-Kummissjoni tkun tista’ tissodisfa lilha nfisha li l-Istati Membri qed jużaw il-Fondi b’mod leġittmu u korrett u skond il-prinċipju ta’ tmexxija finanzjarja tajba fit-tifsira tar-Regolament Finanzjarju. (26) Biex ikun żgurat impatt ekonomiku ġenwin, l-għajnuniet mill-Fondi Strutturali jistgħu ma jibdlux in-nefqa pubblika mill-Istati Membri taħt it-termini ta’ dan ir-Regolament. Il-verifika, bi sħab, tal-prinċipju ta’ l-addizjonalità għandha tikkonċentra fuq ir-reġjuni taħt l-għan tal-“Konverġenza” minħabba l-livell tar-riżorsi finanzjarji allokati lilhom. Jekk l-addizzjonalità ma tiġix irrispettata dan jista’ jwassal għal korrezzjoni finanzjarja. (27) Fil-kuntest ta’ l-isforz tagħha favur koeżjoni ekonomika u soċjali, il-Komunità tmexxi ’l quddiem l-għan li jitneħħew l-inugwaljanzi u li jkun hemm ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, kif ikkontemplat fl-Artikoli 2 u 3 tat-Trattat. (28) Il-konċentrazzjoni finanzjarja fuq l-għan tal-“Konverġenza” għandha tiżdied minħabba d-disparità akbar fl-Unjoni mkabbra, l-isforz favur l-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” biex jgħin fit-titjib tal-kompetittività u x-xogħol fil-bqija ta’ l-Unjoni għandu jinżamm, waqt li r-riżorsi għall-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” żdiedu minħabba l-valur miżjud tiegħu. (29) Għandu jkun hemm dispożizzjonijiet fuq l-allokazzjoni tar-riżorsi disponibbli. Dawn għandhom jiġu allokati kull sena u għandha tkun żgurata konċentrazzjoni sostanzjali ta’ dawn fuq ir-reġjuni li l-iżvilupp tagħhom għadu lura, inklużi dawk li qed jirċievu appoġġ transitorju minħabba l-effett statistiku. (30) L-approprijazzjonijiet ta’ kull sena għal Stat Membru, taħt il-Fondi, għandhom ikunu ta’ limitu li jiġi ffissat skond kemm dan ikollu ħila jassorbi. (31) Il-Kummissjoni għandha twaqqaf taqsim indikattiv ta’ l-approprijazzjonijiet ta’ rabta disponibbli bl-użu ta’ metodu oġġettiv u trasparenti. 3% ta’ l-approprijazzjonijiet tal-Fondi Strutturali allokati lill-Istati Membri taħt l-għanijiet tal-“Konverġenza” u tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandhom jitpoġġew f’riżerva tal-Komunità biex jiġu ppremjati l-kwalità u t-turija. (32) Għall-użu fl-ipprogrammar l-approprijazzjonijiet disponibbli taħt il-Fondi għandhom jiġu indiċjati fuq bażi ta’ rata fissa. (33) Biex jiżdied il-kontenut strateġiku tal-politika tal-koeżjoni bl-integrazzjoni tal-prijoritajiet tal-Komunità u b’hekk titmexxa ’l quddiem it-trasparenza tagħha, il-Kunsill għandu jadotta linjigwidi strateġiċi fuq proposta mill-Kummissjoni; il-Kunsill għandu jistħarreġ l-implimentazzjoni ta’ dawn mill-Istati Membri fuq il-bażi ta’ rapport mill-Kummissjoni. (34) Fuq il-bażi tal-linjigwidi strateġiċi adottati mill-Kunsill, kull Stat Membru għandu jħejji dokument ta’ referenza nazzjonali fuq l-istrateġija ta’ l-iżvilupp tiegħu, li tiġi nnegozjata mal-Kummissjoni u tkun deċiża mill-Kummissjoni wkoll; dan ir-rapport ikun jifforma l-qafas biex jitħejjew il-programmi ta’ l-operat. (35) L-ipprogrammar u t-tmexxija tal-Fondi Strutturali għandhom jitħaffu, waqt li jitqiesu l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom billi jkun hemm programmi ta’ l-operat li jiġu ffinanzjati jew mill-ERDF jew mill-ESF, li kull wieħed minn dawn jista’ jiffinanzja b’mod kumplementari u limitat azzjonijiet li jkunu jaqgħu taħt l-għan tal-Fond l-ieħor. (36) Bil-ħsieb li titjieb il-kumplementarjetà tagħhom u li titħaffef l-implimentazzjoni tagħhom, l-għajnuna tal-Fond tal-Koeżjoni u ta’ l-ERDF għandha tkun ipprogrammata b’mod konġunt fil-programmi ta’ l-operat marbuta mat-trasport u l-ambjent. (37) L-ipprogrammar għandu jiżgura l-koordinazzjoni tal-Fondi bejniethom u ma’ strumenti finanzjarji oħrajn li jeżistu, ma’ l-EIB u mal-Fond ta’ l-Investment Ewropew. Din il-koordinazzjoni tkopri wkoll it-tħejjija ta’ skemi finanzjarji kumplessi u sħubiji bejn il-pubbliku u l-privat. (38) Il-perjodu ta’ pprogrammar għandu jdum għal perjodu wieħed ta’ seba’ snin, biex tinżamm il-ħeffa tas-sistema tat-tmexxija ddefinita fir-Regolament (KE) Nru 1260/1999. (39) Fil-programmi ta’ l-operat ko-finanzjati mill-ERDF l-Istati Membri u l-awtoritajiet tat-tmexxija għandhom jorganizzaw l-arranġamenti għall-kooperazzjoni interreġjonali u jqisu wkoll il-karatteristiċi speċjali ta’ dawk l-inħawi li għandhom żvantaġġi naturali. (40) Biex tkun indirizzata l-ħtieġa għall-ħeffa u d-deċentralizzazzjoni, l-ipprogrammar u t-tmexxija finanzjarja għandhom isiru fuq il-livell tal-prijoritajiet biss. Il-qafas ta’ appoġġ tal-Komunità u l-kumplement tal-programm kif previsti bir-Regolament (KE) Nru 1260/99 m’għandhomx jissuktaw. (41) L-Istati Membri, ir-reġjuni u l-awtoritajiet tat-tmexxija għandhom jorganizzaw, fil-programmi ta’ l-operat ko-finanzjati mill-ERDF taħt l-għanijiet tal-“Konverġenza” u tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol”, sotto-delegazzjoni għall-awtoritajiet urbani b’rabta ma’ dawk il-prijoritajiet li jolqtu r-riġenerazzjoni ta’ l-ibliet. (42) L-allokazzjoni żejda biex ikunu kkumpensati l-ispejjeż żejda li r-reġjuni l-aktar imbiegħda jkollhom jiffaċċjaw, għandha tiġi integrata fil-programmi ta’ l-operat iffinanzjati mill-ERDF f’dawk ir-reġjuni. (43) Għandu jkun hemm aranġamenti separati għall-implimentazzjoni ta’ l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” li huwa ffinanzjat mill-ERDF. (44) Il-Kummissjoni għandha tapprova proġetti maġġuri li huma mdaħħla fil-programmi ta’ l-operat, jekk jista’ jkun flimkien ma’ l-EIB, biex tkun tista’ ssir valutazzjoni ta’ l-għan, l-impatt u l-arranġamenti tagħhom għall-użu ppjanat tar-riżorsi tal-Komunità. (45) Taħt għajnuna teknika, il-Fondi għandhom jipprovdu appoġġ għal valutazzjonijiet, għal titjib fil-ħila amministrattiva marbuta mat-tmexxija tal-Fondi, studji, proġetti pilota u bdil ta’ esperjenzi maħsuba, l-aktar, biex jinkuraġġixxu avviċinamenti u prattiċi ġodda. (46) L-effettività ta’ l-għajnuna tal-Fondi tistrieħ ukoll fuq l-inkorporazzjoni ta’ valutazzjoni kredibbli fl-ipprogrammar u l-monitoraġġ; ir-responsabbiltajiet ta’ l-Istati Membri u l-Kummissjoni f’dan il-kuntest għandhom jiġu speċifikati. (47) L-Istati Membri għandhom jipprevedu, fil-pakkett nazzjonali tagħhom taħt l-għanijiet tal-“Konverġenza” u tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol”, riżerva żgħira biex ikunu jistgħu jilqgħu malajr għal problemi settorjali jew lokali mhux mistennija li jkunu ġejjin mir-ristutturar soċjo-ekonomiku jew mill-effetti ta’ ftehim kummerċjali. (48) Huwa meħtieġ li jkunu stabbiliti l-elementi biex tkun aġġustata l-parteċipazzjoni tal-Fondi fil-programmi ta’ l-operat. Biex jiżdied l-effett tal-multiplikatur tar-riżorsi tal-Komunità, huwa għalhekk meħtieġ li jitqiesu n-natura u l-gravità tal-problemi li jiġu ffaċċjati mill-inħawi kkonċernati, l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tal-Komunità inklużi l-ħarsien u t-tijib ta’ l-ambjent, kif ukoll il-mobilizzazzjoni ta’ għejjun privati fil-programmi ta’ l-operat bi sħab mal-pubbliku u l-privat. Għal dak il-għan, huwa meħtieġ ukoll li jkun iddefinit il-kunċett ta’ proġett li jiġġenera d-dħul u li tiġi identifikata għal din l-għamla ta’ proġetti l-bażi li fuqha tinħadem il-parteċipazzjoni tal-Fondi. (49) Skond il-prinċipju tas-sussidjarjetà u suġġett għall-eċċezzjonijiet previsti fir-Regolamenti (KE) Nru fuq il-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew, Nru fuq il-Fond Soċjali Ewropew u Nru fuq il-Fond tal-Koeżjoni, għandu jkun hemm regoli nazzjonali fuq l-eliġibbiltà tan-nefqa. (50) Biex ikunu żgurati l-effettività, is-sens ta’ ġustizzja u l-impatt sostenibbli ta’ l-intervent tal-Fondi, għandu jkun hemm dispożizzjonijiet li jiggaranatixxu li l-investmenti fin-negozji jdumu għal ħafna żmien u li jevitaw li dawn il-Fondi jintużaw biex idaħħlu kompetizzjoni li ma tkunx ġusta. Huwa meħtieġ li jkun żgurat li l-investmenti li jgawdu mill-għajnuna tal-Fondi jkunu jistgħu jitħassru matul perjodu pjuttost twil. (51) L-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri adegwati biex jiggarantixxu t-tħaddim xieraq tas-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll. Għal dak il-għan, huwa meħtieġ li jitwaqqfu l-prinċipji ġenerali u l-funzjonijiet meħtieġa li s-sistemi tal-programmi ta’ l-operat kollha għandhom iwettqu fuq il-bażi tal-liġi tal-Komunità li hemm fis-seħħ għall-perjodu ta’ pprogrammar 2000-2006. (52) Għalhekk huwa meħtieġ li tinżamm l-għażla ta’ awtorità ta’ tmexxija waħda għal kull intervent u li jiġu ċċarati r-responsabbiltà kif ukoll il-funzjonijiet ta’ l-awtorità ta’ l-awditjar. Huwa meħtieġ ukoll li jkunu ggarantiti standards uniformi ta’ kwalità dwar iċ-ċertifikazzjoni tan-nefqa u tat-talbiet għall-ħlas qabel ma dawn jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni; huwa meħtieġ li jiġu ċċarati n-natura u l-kwalità tat-tagħrif li fuqu dawn it-talbiet jiġu bbażati u, għal dak il-għan, li titwaqqaf il-funzjoni ta’ l-awtorità taċ-ċertifikazzjoni. (53) Il-monitoraġġ tal-programmi ta’ l-operat huwa meħtieġ biex jiżgura l-kwalità ta’ l-implimentazzjoni tagħhom. Għal dan il-għan, ir-responsabbiltajiet tal-kumitat tal-monitoraġġ għandhom ikunu ddefiniti, kif ukoll it-tagħrif li għandu jintbagħat lill-Kummissjoni u l-qafas biex ikun eżaminat dan it-tagħrif. (54) Skond il-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, l-Istati Membri għandhom ir-responsabbiltà ewlenija għal-implimentazzjoni u l-kontroll ta’ l-interventi. (55) L-obbligi fuq l-Istati Membri dwar is-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll, iċ-ċertifikazzjoni tan-nefqa, u l-prevenzjoni, it-tisjib u l-korrezzjoni ta’ irregolaritajiet u l-ksur tal-liġi tal-Komunità għandhom jiġu speċifikati biex jiggarantixxu l-implimentazzjoni effiċjenti u korretta tal-programmi ta’ l-operat. L-aktar, dwar it-tmexxija u l-kontroll, huwa meħtieġ li jkunu stabbiliti l-modalitajiet li bihom l-Istati Membri jagħtu l-assigurazzjoni tagħhom li s-sistemi huma kif suppost u jaħdmu tajjeb. (56) Mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Kummissjoni dwar il-kontroll finanzjarju, f’dan il-qasam għandha tiżdied il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni waqt li jiġu stabbiliti l-kriterji li jħallu lill-Kummissjoni twaqqaf, fil-kuntest ta’ l-istrateġija tagħha tal-kontroll tas-sistemi nazzjonali, livell ta’ assigurazzjoni li din tista’ tikseb mill-entitajiet ta’ awditjar nazzjonali. (57) Il-livell u l-intensità tal-kontrolli tal-Komunità għandhom ikunu bbilanċjati skond l-għajnuna tagħha. Fejn Stat Membru jkun dak li jkun qed jipprovdi l-aktar għall-iffinanzjar ta’ programm, ikun xieraq li l-Istat Membru jkun jista’ jagħżel li jorganizza ċerti elementi ta’ arranġamenti ta’ kontroll skond ir-regoli nazzjonali. F’dawn l-istess ċirkustanzi, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit li l-Kummissjoni tiddistingwi l-mezzi li bihom l-Istati Membri għandhom iwettqu l-funzjonijiet taċ-ċertifikazzjoni tan-nefqa u tal-verifika tas-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll. Huwa meħtieġ ukoll li jitwaqqfu l-kundizzjonijiet li taħthom il-Kummissjoni tista’ tillimita l-awditjar tagħha stess u tistrieħ fuq l-assigurazzjonijiet mogħtija mill-entitajiet nazzjonali. (58) Il-ħlas fuq il-kont fil-bidu tal-programmi ta’ l-operat jiżgura likwidità regolari li tħaffef il-ħlas lill-benefiċjarji fl-implimentazzjoni tal-programmi ta’ l-operat. Għalhekk, ħlas fuq il-kont ta’ 7% għall-Fondi Strutturali u ta’ 10,5% għall-Fond tal-Koeżjoni jgħin biex jgħaġġel l-implimentazzjoni tal-programmi ta’ l-operat. (59) Barra s-sospensjoni ta’ pagamenti meta jinstabu nuqqasijiet fis-sistemi tat-tmexxija u l-kontroll, għandu jkun hemm miżuri li bis-saħħa tagħhom l-uffiċjal maħtur b’delegazzjoni jkun jista’ jawtorizza s-sospensjoni ta’ pagamenti fejn dan ikollu dubji dwar it-tħaddim tajjeb ta’ dawn is-sistemi jew biex il-Kummissjoni tkun tista’ tagħmel tnaqqis fil-pagamaneti jekk l-Istat Membru kkonċernat ma jkunx implimenta l-miżuri kollha li jkun għad fadal fil-pjan korrettiv ta’ azzjoni. (60) Ir-regola tat-taħlil awtomatiku mir-rabta tgħin biex titħaffef l-implimentazzjoni tal-programmi u biex ittejjeb it-tmexxija finanzjarja. Għal dak il-għan, ikun xieraq li jiġu ddefiniti l-modalitajiet ta’ l-applikazzjoni tagħha u l-partijiet tar-rabtiet ta’ l-estmi li jistgħu jitħallew barra, l-aktar meta d-dewmien fl-implimentazzjoni jkun ġej minn ċirkustanzi li jkunu indipendenti mis-suġġett li jappella għaliha, mhux normali jew mhux mistennija, u li l-konsegwenzi tagħhom ma jkunux jistgħu jiġu evitati minkejja d-diliġenza li tkun intweriet. (61) Il-proċeduri għat-tmiem għandhom ikunu mħaffa waqt li joffru l-possibbiltà lil dawk l-Istati Membri li jekk ikunu jridu, skond l-iskeda li huma stess jagħżlu, jagħlqu parzjalment programm ta’ operat b’rabta mal-ħidmiet li jkunu tlestew; il-qafas xieraq biex isir dan għandu jingħata wkoll. (62) Huwa meħtieġ li jkunu adottati l-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li twaqqaf il-proċeduri li bihom il-Kummissjoni tkun tista’ tħaddem is-setgħat ta’ implimentazzjoni mogħtija lilha[8], ADOTTA DAN IR-REGOLAMENT: TITOLU I L-GħANIJIET U R-REGOLI ġENERALI FUQ L-GħAJNUNA KAPITOLU I L-GĦAN U D-DEFINIZZJONIJIET Artikolu 1 Il-materja tas-suġġett Dan ir-Regolament iwaqqaf ir-regoli ġenerali li jikkontrollaw il-Fond ta’ l-Iżvilupp Reġjonali Ewropew (ERDF), il-Fond Soċjali Ewropew (ESF) (minn hawn ’il quddiem: il-“Fondi Strutturali”) u l-Fond tal-Koeżjoni, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet speċifiċi stabbiliti fir-Regolament fuq il-ERDF, il-ESF u l-Fond tal-Koeżjoni. Dan ir-Regolament jiddefinixxi l-għanijiet li għalihom il-Fondi Strutturali u l-Fond tal-Koeżjoni (minn hawn ’il quddiem: il-“Fondi”) għandhom jagħtu l-għajnuna, il-kriterji għall-Istati Membri u r-reġjuni biex ikunu eliġibbli taħt dawk il-Fondi, ir-riżorsi finanzjarji disponibbli u l-kriterji għall-allokazzjoni tagħhom. Dan ir-Regolament jiddefinixxi l-kuntest għall-politika tal-koeżjoni, inkluż il-metodu għall-iffissar tal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità għall-politika tal-koeżjoni, il-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali, kif ukoll l-istħarriġ ta’ kull sena fuq livell ta’ Komunità. Ir-Regolament jistabbilixxi l-prinċipji u r-regoli fuq is-sħubija, l-ipprogrammar, il-valutazzjoni, it-tmexxija, inkluż dik finanzjarja, il-monitoraġġ u l-kontroll fuq il-bażi tar-responsabbiltajiet maqsuma bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni. Artikolu 2 Definizzjonijiet Għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament, it-termini li ġejjin għandu jkollhom it-tifsiriet mogħtija lilhom hawnhekk: 1) “programm ta’ l-operat” : dokument sottomess mill-Istat Membru u adottat mill-Kummissjoni bħala parti minn qafas ta’ referenza strateġika li jwaqqaf strateġija ta’ żvilupp li tuża sett koerenti ta’ prijoritajiet, biex tinkiseb kull għajnuna ta’ xi Fond, jew, fil-każ ta’ l-għan tal-“Konverġenza”, tintalab l-għajnuna tal-Fond tal-Koeżjoni u ta’ l-ERDF; 2) “prijorità” : waħda mill-prijoritajiet ta’ l-istrateġija fi programm ta’ l-operat li tkun tħaddan fiha grupp ta’ ħidmiet li jkunu relatati u jkollhom għanijiet speċifiċi li jitkejlu; 3) “ħidma” : proġett jew grupp ta’ proġetti magħżula mill-awtorità tat-tmexxija tal-programm ta’ l-operat ikkonċernat jew taħt ir-responsabbiltà tagħha skond il-kriterji stabbiliti mill-kumitat tal-monitoraġġ u implimentati minn benefiċjarju wieħed jew aktar biex ikunu jistgħu jintlaħqu l-għanijiet tal-prijorità li magħha dan il-proġett ikollu x’jaqsam; 4) “ benefiċjarju” : operatur, entità jew kumpannija, kemm jekk pubblika jew privata, li jkunu responsabbli biex jibdew u/jew jimplimentaw ħidmiet. Fil-kuntest ta’ l-iskemi ta’ l-għajnuna taħt l-Artikolu 87 tat-Trattat, il-benefiċjarji jkunu kumpanniji pubbliċi jew privati li jwettqu azzjoni individwali u jirċievu għajnuna pubblika; 5) “nefqa pubblika” : kull għajnuna pubblika biex ikunu ffinanzjati ħidmiet li l-oriġini tagħhom ikun l-estmi ta’ l-Istat, ta’ awtoritajiet reġjonali u lokali, tal-Komunitajiet Ewropej u li jkollhom x’jaqsmu mal-Fondi Strutturali, mal-Fond tal-Koeżjoni u ma’ nefqa simili oħra. Kull għajnuna biex jiġu ffinanzjati l-ħidmiet li l-oriġini tagħhom ikun l-estmi ta’ entitajiet jew għaqdiet ta’ liġi pubblika ta’ waħda mill-awtoritajiet reġjonali jew lokali jew aktar jew ta’ entitajiet ta’ liġi pubblika fit-tifsira tad-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-31 ta’ Marzu 2004 fuq il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti ta’ xogħlijiet pubbliċi, kuntratti ta’ provvista pubblika u kuntratti ta’ servizz pubbbliku[9], għandha titqies bħala waħda pubblika; 6) “entità intermedja” : kull entità jew servizz pubbliku jew privat li jaġixxu taħt ir-responsabbiltà ta’ awtorità tat-tmexxija jew taċ-ċertifikazzjoni jew li jwettqu obbligi f’isem awtorità bħal din vis-à-vis il-benefiċjarji li jkunu qed jimplimentaw il-ħidmiet. KAPITOLU II L-GĦANIJIET U L-MISSJONIJIET Artikolu 3 L-Għanijiet 1. L-azzjoni meħuda mill-Komunità taħt l-Artikolu 158 tat-Trattat għandha titfassal biex issaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali tal-Komunità mkabbra biex jitmexxa ’l quddiem l-iżvilupp armonjuż, ibbilanċjat u sostenibbli tal-Komunità. Din l-azzjoni għandha tittieħed bl-għajnuna tal-Fondi, tal-Bank ta’ l-Investment Ewropew (EIB) u strumenti finanzjarji oħra eżistenti. Din għandha tilħaq l-isfidi marbuta mad-disparità ekonomika, soċjali u territorjali li żviluppat l-aktar f’pajjiżi u reġjuni li l-iżvilupp tagħhom għadu lura, mat-tħaffif tar-ristrutturar ekonomiku u soċjali, kif ukoll mat-tixjiħ tal-popolazzjoni. L-azzjoni meħuda taħt il-Fondi għandha tiġbor fiha, fuq livell nazzjonali u reġjonali, il-prijoritajiet tal-Komunità favur żvilupp sostenibbli billi jissaħħu t-tkabbir, il-kompetittività u x-xogħol, l-inklużjoni soċjali, kif ukoll il-ħarsien u l-kwalità ta’ l-ambjent. 2. Għal dak il-għan, il-ERDF, il-ESF, il-Fond tal-Koeżjoni, il-Bank ta’ l-Investment Ewropew (EIB) u l-istrumenti finanzjarji l-oħra tal-Komunità li hemm bħalissa għandu kull wieħed jgħin b’mod xieraq biex jintlaħqu t-tliet għanijiet li ġejjin: a) l-għan tal-“Konverġenza” għandu jkun immirat li jħaffef il-konverġenza ta’ l-Istati Membri u r-reġjuni li huma l-inqas żviluppati billi jitjiebu l-kundizzjonijiet għat-tkabbir u x-xogħol billi jiżdiedu u jitjiebu l-kwalità ta’ l-investment f’kapital fiżiku u uman, l-iżvilupp ta’ l-innovazzjoni u ta’ soċjetà ta’ l-għerf, l-adattabbiltà għall-bidliet ekonomiċi u soċjali, il-ħarsien u t-titjib ta’ l-ambjent, kif ukoll l-effiċjenza amministrattiva. Dan l-għan għandu jsawwar il-prijorità tal-Fondi. b) l-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandu, barra r-reġjuni li huma l-inqas żviluppati, jkun immirat li jsaħħaħ il-kompetittività u l-ġibda tar-reġjuni kif ukoll ix-xogħol billi jantiċipa l-bidliet ekonomiċi u soċjali, inklużi dawk li għandhom x’jaqsmu mal-ftuħ tal-kummerċ, bl-innovazzjoni u t-tmexxija ’il quddiem tas-soċjetà ta’ l-għerf, l-imprenditorjat, il-ħarsien u t-titjib ta’ l-ambjent, u t-titjib ta’ l-aċċessibbiltà, l-adattabbiltà tal-ħaddiema u n-negozji, kif ukoll l-iżvilupp ta’ swieq inklussivi ta’ xogħol. c) l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” għandu jkun immirat lejn it-tisħiħ tal-kooperazzjoni interterritorjali b’inizjattivi lokali konġunti, fuq livell transnazzjonali b’azzjonijiet li jwasslu għal żvilupp territorjali integrat marbut mal-prijoritajiet tal-Komunità, u b’ħolqien ta’ networks u bdil ta’ esperjenzi fuq livell territorjali li jkunu xieraq. 3. Taħt it-tliet għanijiet, l-għajnuna tal-Fondi għandha, skond in-natura tagħhom, tqis min-naħa waħda l-karatteristiċi ekonomiċi u soċjali speċifiċi, u min-naħa l-oħra l-karatteristiċi territorjali speċifiċi. L-għajnuna għandha, b’mod xieraq, tappoġġja r-riġenerazzjoni urbana, l-aktar bħala parti minn żvilupp reġjonali, u t-tiġdid ta’ l-inħawi rurali li jiddependu fuq is-sajd permezz tad-diversifikazzjoni ekonomika. L-għajnuna għandha tappoġġja wkoll dawk l-inħawi li huma milqutin minn żvantaġġi ġeografiċi jew naturali li jkomplu jkabbru l-problemi ta’ l-iżvilupp, l-aktar fir-reġjuni l-aktar imbiegħda (Guadeloupe, il-Gujana Franċiża, Martinique, Reunion, l-Azores, Madeira u l-Gżejjer Kanari) kif ukoll l-inħawi ta’ fuq li għandhom densità ta’ popolazzjoni baxxa, ċerti gżejjer u Stati Membri gżejjer, u nħawi bil-muntanji. Artikolu 4 L-Istrumenti u l-missjonijiet 1. Il-Fondi għandhom jgħinu, kull wieħed skond id-dispożizzjonijiet speċifiċi li jikkontrollawh, biex jintlaħqu t-tliet għanijiet kif ġej: a) l-għan tal-“Konverġenza”: il-ERDF, il-ESF u l-Fond tal-Koeżjoni; b) l-għan tal-“Kompetittività Reġjonali u x-xogħol”: il-ERDF u l-ESF; c) l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea”: il-ERDF. 2. Il-Fondi għandhom jgħinu biex, fuq l-inizjattiva ta’ l-Istati Membri u l-Kummissjoni, tkun tista’ tiġi ffinanzjata għajnuna teknika. KAPITOLU III L-ELIĠIBBILTÀ ĠEOGRAFIKA Artikolu 5 Il-Koverġenza 1. Ir-reġjuni eliġibbli għall-fondi mill-Fondi Strutturali taħt l-għan tal-“Konverġenza” għandhom ikunu r-reġjuni li jikkorrispondu għal-livell II tan-Nomenklatura ta’ l-Unitajiet Statitisiċi Territorjali (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “il-livell II NUTS”) fit-tifsira tar-Regolament (KE) Nru 1059/2003 tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tas-26 ta’ Mejju 2003 li l-Prodott Gross Domestiku (PGD) per capita tagħhom, li jitkejjel f’paritajiet ta’ qawwa ta’ xiri u li jinħadem fuq il-bażi tal-figuri tal-Komunità għal dawn l-aħħar tliet snin u li kienu disponibbli fil- […], ikun inqas minn 75% tal-medja tal-Komunità. 2. Ir-reġjuni tal-livell II NUTS li l-PGD per capita tagħhom, imkejjel f’paritajiet ta’ qawwa ta’ xiri u li jinħadem fuq il-bażi tal-figuri tal-Komunità għal dawn l-aħħar tliet snin u li kienu disponibbli fil-[…], ikun bejn 75% u […] % tal-medja tal-Komunità għandhom ikunu eliġibbli, fuq bażi transitorja u speċifika, għall-iffinanzjar mill-Fondi Strutturali. 3. L-Istati Membri eliġibbli għall-iffinanzjar mill-Fond tal-Koeżjoni għandhom ikunu Stati Membri li d-Dħul Gross Nazzjonali (DGN) per capita tagħhom, imkejjel f’paritajiet ta’ qawwa ta’ xiri u maħdum fuq il-bażi tal-figuri tal-Komunità għal dawn l-aħħar tliet snin u li kienu disponibbli fil- […], ikun inqas minn 90% tal-medja tal-Komunità u jkollhom programm biex jilħqu l-kundizzjonijiet tal-konverġenza ekonomika msemmija fl-Artikolu 104 tat-Trattat. 4. Minkejja l-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu, u l-Artikolu 6, ir-reġjuni l-aktar imbiegħda (Guadeloupe, il-Gujana Franċiża, Martinique, Reunion, l-Azores, Madeira u l-Gżejjer Kanari) għandhom igawdu minn iffinanzjar speċifiku mill-ERDF biex iħaffu l-integrazzjoni tagħhom fis-suq intern u biex jikkumpensaw għall-problemi speċifiċi tagħhom. 5. Minnufih wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tadotta skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 104(2) il-lista ta’ reġjuni li jkunu jilħqu l-kriterji taħt il-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu u ta’ l-Istati Membri li jkunu jilħqu l-kriterji taħt l-Artikolu 5(3). Din il-lista għandha tkun valida mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013. Artikolu 6 Il-Kompetittività reġjonali u x-xogħol 1. L-inħawi eliġibbli għall-fondi mill-Fondi Strutturali taħt l-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandhom ikunu dawk li mhumiex koperti bl-Artikolu 5(1) u 5(2).Meta jippreżentaw il-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali msemmija fl-Artikolu 25, kull Stat Membru kkonċernat għandu juri r-reġjuni tal-Livelli I NUTS jew II NUTS li għalihom dan ikun qed jippreżenta programm biex jiġi ffinanzjat mill-ERDF. 2. Ir-reġjuni tal-livell II NUTS li fl-2006 se jkunu koperti kompletament bl-Għan 1 taħt ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 iżda mhumiex imsemmija fl-Artikolu 5(1) u 5(2) għandhom ikunu eliġibbli għal finanzjar speċifiku u transitorju mill-Fondi Strutturali. 3. Immedjatament wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tadotta, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 104(2) il-lista tar-reġjuni li jkunu jilħqu l-kriterji taħt it-tieni paragrafu ta’ dan l-Artikolu. Din il-lista għandha tkun valida mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013. Artikolu 7 Il-Kooperazzjomi territorjali Ewropea 1. Għall-għan tal-kooperazzjoni interterritorjali, għandhom ikunu eliġibbli għall-iffinanzjar ir-reġjuni tal-Komunità tal-livell III NUTS tul it-territorji ta’ ġewwa u ċerti territorji ta’ l-art ta’ barra u ċerti reġjuni tal-Komunità tal-livell III NUTS tul it-territorji tal-baħar mifrudin, bħala regola ġenerali, b’massimu ta’ 150 kilometru, waqt li jitqiesu l-aġġustamenti meħtieġa li jista’ jkun hemm biex ikunu żgurati l-koerenza u l-kontinwità ta’ l-azzjoni ta’ kooperazzjoni.Minnufih wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tadotta, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 104(2) il-lista tar-reġjuni eliġibbli. Din il-lista għandha tkun valida mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013. 2. Għall-għan tal-kooperazzjoni transnazzjonali, fuq il-bażi tal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità msemmija fl-Artikoli 23 u 24, il-Kummissjoni, skond il-proċedura msemmuja fl-Artikolu 104(2), għandha tadotta l-lista ta’ l-inħawi transnazzjonali eliġibbli. Din il-lista għandha tkun valida mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013. 3. Għall-għan ta’ networks ta’ kooperazzjoni u bdil ta’ esperjenza, it-territorju kollu tal-Komunità għandu jkun eliġibbli. KAPITOLU IV IL-PRINĊIPJI TA’ L-GĦAJNUNA Artikolu 8 Il-Kumplementarjetà, il-konsistenza u-tħaris 1. Il-Fondi għandhom jipprovdu għajnuna li tkun tikkumplementa miżuri nazzjonali, reġjonali u lokali, li jkunu jintegraw fihom il-prijoritajiet tal-Komunità. 2. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-għajnuna tal-Fondi u ta’ l-Istati Membri tkun konsistenti mal-ħidmiet, il-politika u l-prijoritajiet tal-Komunità. Din il-konsistenza għandha tintwera l-aktar fil-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità, fil-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali u fil-programmi ta’ l-operat. 3. Il-ħidmiet iffinanzjati mill-Fondi għandhom ikunu skond id-dispożizzjonijiet tat-Trattat u ta’ atti li jkunu ġew adottati taħthom. Artikolu 9 L-Ipprogrammar L-għanijiet tal-Fondi għandhom jissuktaw fil-qafas ta’ sistema ta’ pprogrammar ta’ diversi snin li tkun tinkludi l-prijoritajiet, proċess ta’ tmexxija, it-teħid ta’ deċiżjoni u l-iffinanzjar organizzat f’diversi stadji. Artikolu 10 Is-Sħubija 1. L-għajnuna tal-Fondi għandha tiġi deċiża mill-Kummissjoni fil-qafas ta’ kooperazzjoni mill-qrib, minn hawn ’il quddiem imsejħa "sħubija", bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru. L-Istat Membru jorganizza, skond ir-regoli u l-prattiċi nazzjonali kurrenti, sħubija ma’ awtoritajiet u entitajiet li dan ikun għażel, l-aktar: a) l-awtoritajiet kompetenti reġjonali, lokali u urbani kif ukoll awtoritajiet pubbliċi oħrajn; b) l-imsieħba ekonomiċi u soċjali; c) kull entità xierqa oħra li tirrappreżenta s-soċjetà ċivili, l-imsieħba ambjentali, organizzazzjonijiet non-governattivi, u entitajiet responsabbli mit-tmexxija ’l quddiem ta’ l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa. Kull Stat Membru għandu jaħtar l-iktar imsieħba rappreżentattivi fuq livell nazzjonali, reġjonali u lokali u fl-isferi ekonomiċi u soċjali jew oħrajn, minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-imsieħba”. L-Istat Membru għandu jiżgura l-involviment wiesa’ u effettiv ta’ l-entitajiet xierqa kollha, skond ir-regoli u l-prattiċi nazzjonali waqt li titqies il-ħtieġa biex jitmexxew ’il quddiem l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli bl-integrazzjoni tal-kriterji tal-ħarsien u t-titjib ta’ l-ambjent. 2. Is-sħubija għandha titmexxa b’mod sħiħ skond il-ġurisdizzjoni istituzzjonali, legali u finanzjarja rispettiva ta’ kull kategorija ta’ msieħeb. Is-sħubija għandha tkopri t-tħejjija u l-monitoraġġ tal-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali kif ukoll it-tħejjija, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-programmi ta’ l-operat. L-Istati Membri għandhom jinvolvu kull wieħed minn dawn l-imsieħba, u l-aktar ir-reġjuni, fid-diversi stadji ta’ pprogrammar fil-limitu taż-żmien stabbilit għal kull stadju. 3. Ta’ kull sena l-Kummissjoni għandha tikkonsulta, fuq livell Ewropew, lill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-imsieħba soċjali dwar l-għajnuna tal-Fondi. Artikolu 11 L-Intervent sussidjarju u proporzjonali 1. L-implimentazzjoni tal-programmi ta’ l-operat msemmija fl-Artikolu 23 għandha tkun ir-responsabbiltà ta’ l-Istati Membri fuq il-livell territorjali xieraq, skond is-sistema istituzzjonali speċifika għal kull Stat Membru. Dik ir-responsabbiltà għandha titħaddem skond dan ir-Regolament. 2. Il-mezzi li jintużaw mill-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom ivarjaw skond il-qies ta’ l-għajnuna tal-Komunità b’rabta mad-dispożizzjonijiet tal-kontroll. Id-divrenzja tgħodd ukoll għal dispożizzjonijiet fuq il-valutazzjoni u l-parteċipazzjoni mill-Kummissjoni fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ imsemmija taħt l-Artikolu 62, kif ukoll għar-rapporti ta’ kull sena fuq il-programmi ta’ l-operat. Artikolu 12 Tmexxija mqassma 1. L-estmi tal-Komunità allokati għall-Fondi għandhom ikunu implimentati fil-qafas ta’ tmexxija mqassma bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni, skond l-Artikolu 53, il-paragrafu 1, il-punt b) tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002[10] tal-Kunsill, ħlief għall-għajnuna teknika msemmija fl-Artikolu 43. L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżguraw li jkun hemm konformità mal-prinċipju ta’ tmexxija finanzjarja tajba. 2. Il-Kummissjoni tħaddem ir-responsabbiltà tagħha biex timplimenta l-estmi ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej f’dawn il-modi li ġejjin: a) il-Kummissjoni għandha tivverifika l-eżistenza u t-tħaddim xieraq tas-sistemi ta’ tmexxija u kontroll fl-Istati Membri skond il-proċeduri deskritti fl-Artikoli 69 u 70; b) il-Kummissjoni għandha twaqqaf, iżżomm jew tissospendi l-ħlasijiet kollha jew parti minnhom skond l-Artikoli 89, 90 u 91 jekk is-sistemi ta’ tmexxija u kontroll nazzjonali jonqsu, u għandha tapplika kull korrezzjoni finanzjarja meħtieġa, skond il-proċeduri deskritti fl-Artikoli 101 u 102; c) il-Kummissjoni għandha tivverifika r-rimborż ta’ ħlas fuq il-kont u tħoll b’mod awtomatiku r-rabtiet ta’ l-estmi skond il-proċeduri stabbiliti fl-Artikoli 81(2), 93 u 96. Artikolu 13 L-Addizzjonalità 1. L-għajnuniet mill-Fondi Strutturali m’għandhomx jieħdu post nefqa strutturali pubblika jew ekwivalenti minn xi Stat Membru. 2. Għar-reġjuni li huma koperti bl-għan tal-“Konverġenza”, il-Kummissjoni u l-Istat Membru għandhom jistabbilixxu l-livell tan-nefqa strutturali pubblika jew ekwivalenti li l-Istat Membru għandu jżomm fir-reġjuni kollha kkonċernati matul il-perjodu ta’ pprogrammar. Dwar in-nefqa għandu jkun hemm ftehim bejn l-Istat Membru u l-Kummissjoni fil-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali msemmi fl-Artikolu 25. 3. Il-livell tan-nefqa msemmija fil-paragrafu 2 għandu jkun mill-inqas ugwali għall-ammont tan-nefqa medja ta’ kull sena f’termini reali li jkun intlaħaq matul il-perjodu ta’ pprogrammar ta’ qabel. Il-livell tan-nefqa għandu jkun stabbilit b’referenza għall-kundizzjonijiet makroekonomiċi ġenerali li fihom ikun sar l-iffinanzjar u waqt li jitqiesu ċerti sitwazzjonijiet ekonomiċi speċifiċi, l-aktar il-privatizzazzjonijiet kif ukoll il-livell eċċezzjonali ta’ nefqa strutturali pubblika jew ekwivalenti li tkun saret mill-Istat Membru matul il-perjodu ta’ pprogrammar ta’ qabel. 4. Għall-għan tal-“Konverġenza” il-Kummissjoni għandha, flimkien ma’ kull Stat Membru, tivverifika l-addizzjonalità ta’ nofs it-terminu fl-2011 u l- ex-post sat-30 ta’ Ġunju 2016. Fejn sat-30 ta’ Ġunju 2016 Stat Membru ma jkunx jista’ juri li l-addizzjonalità mifthiema fil-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali kienet ġiet imħarsa, il-Kummissjoni għandha tkompli biex tittieħed korrezzjoni finanzjarja skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 101. Artikolu 14 Ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżguraw li l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa u l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneru jitmexxew ’il quddiem matul l-istadji differenti ta’ l-implimentazzjoni tal-Fondi. KAPITOLU V IL-QAFAS FINANZJARJU Artikolu 15 Ir-Riżorsi globali 1. Ir-riżorsi disponibbli għal rabta mill-Fondi għall-perjodu bejn l-2007 u l-2013 għandhom ikunu, fuq il-bażi tal-prezzijiet ta’ l-2004, ta’ 336.1 biljun Euro, skond it-taqsim ta’ kull sena muri fl-Anness 1. Għall-għan ta’ l-ipprogrammar tagħhom u l-inklużjoni tagħhom aktar tard fl-estmi ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej, l-ammonti msemmija fl-ewwel sotto-paragrafu għandhom ikunu indiċjati għal 2% kull sena. It-taqsim tar-riżorsi ta’ l-estmi bejn l-għanijiet iddefiniti fl-Artikolu 3(2) għandu jkun tali li jilħaq konċentrazzjoni sostanzjali fuq ir-reġjuni ta’ l-għan tal-“Konverġenza”. 2. Il-Kummissjoni għandha tagħmel it-taqsim indikattiv ta’ kull sena li għandu jsir mill-Istati Membri skond il-kriterji stabbiliti fl-Artikoli 16, 17 u 18 u mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet imsemmija fl-Artikoli 20 u 21. Artikolu 16 Ir-Riżorsi għall-għan tal-“Konverġenza” 1. Ir-riżorsi ġenerali għall-għan tal-“Konverġenza” għandhom ilaħħqu it-78,54% tar-riżorsi msemmija fl-ewwel paragrafu ta’ l- Artikolu 15 (i.e. total ta’ 264.0 biljun Euro). Dawn għandhom jitqassmu bejn il-komponenti differenti kif ġej: a) 67.34% għall-iffinanzjar msemmi fl-Artikolu 5(1), billi jintużaw il-popolazzjoni eliġibbli, il-ġid reġjonali, il-ġid nazzjonali u l-qgħad bħala kriterji biex ikun jista’ jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru; b) 8.38% għall-appoġġ transitorju u speċifiku msemmi fl-Artikolu 5(2), billi jintużaw il-popolazzjoni eliġibbli, il-ġid reġjonali, il-ġid nazzjonali u l-qgħad bħala kriterji biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru; c) 23.86% għall-iffinanzjar imsemmi fl-Artikolu 5(3), billi jintużaw il-popolazzjoni, id-DGN per capita waqt li jitqies it-tijib fil-ġid nazzjonali fuq il-perjodu ta’ qabel, u l-erja tal-wiċċ biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru; u d) 0.42% għall-iffinazjar imsemmi fl-Artikolu 5(4), billi tintuża l-popolazzjoni eliġibbli bħala kriterju biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru. 2. It-taqsim ta’ kull sena ta’ l-approprijazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, is-sotto-paragrafu b) għandu jkun digressiv mill-1 ta’ Jannar 2007. L-approprijazzjoni fl-2007 għandha tkun iktar baxxa milli fl-2006, ħlief għal dawk ir-reġjuni li ma jkunux eliġibbli kompletament għall-Għan 1 fl-1 ta’ Jannar 2000 skond ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 u li għalihom l-approprijazzjoni fl-2007 għandha tkun oġġettiva u ġusta. Artikolu 17 Ir-Riżorsi għall-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” 1. Ir-riżorsi ġenerali għall-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandhom ikunu ta’ 17.22% tar-riżorsi msemmija fl-ewwel paragrafu ta’ l- Artikolu 15 (i.e. total ta’ 57.9 biljun Euro) u għandhom jitqassmu bejn il-komponenti differenti kif ġej: a) 83.44% għall-iffinanzjar msemmi fl-Artikolu 6(1), billi jintużaw il-popolazzjoni eliġibbli, il-ġid reġjonali, il-qgħad, ir-rata tax-xogħol u d-densità tal-popolazzjoni bħala kriterji biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru; u b) 16.56% għall-appoġġ transitorju u speċifiku msemmi fl-Artikolu 6(2), billi jintużaw il-popolazzjoni eliġibbli, il-ġid reġjonali, il-ġid nazzjonali u l-qgħad bħala kriterji biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru. 2. L-approprijazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, is-sotto-paragrafu a) għandhom jinqasmu b’mod ugwali bejn il-programmi ffinanzjati mill-ERDF u dawk iffinanzjati mill-ESF. 3. Il-programmi ta’ l-operat iffinanzjati mill-ESF jibbenefikaw sa 50% tal-krediti disponibbli kif imsemmi fil-paragrafu 1, is-sotto-paragrafu b). Għal dan il-għan, il-programmi ta’ l-operat iffinanzjati mill-ESF għandhom jipprevedu prijorità speċifika. 4. It-taqsim ta’ kull sena ta’ l-approprijazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1, is-sotto-paragrafu b) għandu jkun digressiv mill-1 ta’ Jannar 2007. L-approprijazzjonijiet fl-2007 għandhom ikunu aktar baxxi milli fl-2006, ħlief għal dawk ir-reġjuni li l-eliġibbiltà tagħhom għall-Għan 1 skond ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 tkun bdiet fl-2004 u li għalihom l-approprijazzjoni fl-2007 għandha tkun waħda oġġettiva u ġusta. Artikolu 18 Ir-Riżorsi għall-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” Ir-riżorsi ġenerali għall għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” għandhom ilaħħqu t-3.94% tar-riżorsi msemmija taħt il-paragrafu ta’ l- Artikolu 15 (i.e. total ta’ 13.2 biljun Euro) u għandhom jitqassmu bejn il-komponenti differenti kif ġej: a) 35.61% għall-iffinanzjar tal-kooperazzjoni interterritorjali msemmija fl-Artikolu 7(1), billi tintuża l-popolazzjoni eliġibbli bħala kriterju biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru. 12.12% għall-għajnuna ta’ l-ERDF għal-linja ta’ żvilupp interterritorjali ta’ l-Istrument tal-Qrubija u s-Sħubija Ewropea skond ir-Regolament (KE) Nru […] u ta’ l-Istrument għal Qabel is-Sħubija skond ir-Regolament (KE) Nru […]. Dawn ir-Regolamenti juru li l-għajnuna taż-żewġ strumenti għall-kooperazzjoni interterritorjali ma’ l-Istati Membri hija ekwivalenti għal dik ta’ l-ERDF. b) 47.73% għall-iffinanzjar tal-kooperazzjoni transnazzjonali kif hemm imsemmi fl-Artikolu 7(2), billi tintuża l-popolazzjoni eliġibbli bħala kriterju biex jinħadem it-taqsim indikattiv mill-Istat Membru. c) 4.54% għall-iffinanzjar ta’ networks ta’ kooperazzjoni u ta’ bdil ta’ esperjenzi kif hemm imsemmi fl-Artikolu 7(3). Artikolu 19 Ir-Riżorsi li mhumiex trasferibbli L-approprijazzjonijiet kollha allokati mill-Istat Membru taħt kull wieħed mill-għanijiet tal-Fondi u l-komponenti tagħhom m’għandhomx jiġu ttrasferiti bejniethom. B’deroga, l-allokazzjoni finanzjarja mill-Istat Membru taħt l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” tista’ tkun suġġetta għall-flessibbiltà ta’ 10% ta’ l-ammonti allokati bejn il-komponent interterritorjali u dak transnazzjonali. Artikolu 20 Ir-Riżorsi għar-riżerva tat-turija u l-kwalità 3,0% tar-riżorsi msemmija fl-Artikolu 16(1), is-sotto-paragrafi a) u b), u l-Artikolu 17(1) għandhom jiġu allokati skond l-Artikolu 48. Artikolu 21 Ir-Riżorsi għall-għajnuna teknika 0,30% tar-riżorsi msemmija fl-Artikolu 15(1), għandhom jingħataw għall-għajnuna teknika lill-Kummissjoni kif iddefinit fl-Artikolu 43. Artikolu 22 Ir-Riżorsi għar-riżerva Il-Kummissjoni tiżgura li l-allokazzjonijiet kollha ta’ kull sena mill-Fondi għal kull Stat Membru skond dan ir-Regolament, inkluża l-għajnuna ta’ l-ERDF biex tiġi ffinanzjata l-linja ta’ żvilupp interterritorjali ta’ l-Istrument tal-Qrubija u s-Sħubija Ewropea skond ir-Regolament (KE) Nru […] u l-Istrument għal Qabel is-Sħubija skond ir-Regolament (KE) Nru […], u dik mill-parti tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (EAFRD) skond ir-Regolament (KE) Nru […] li joriġina mis-taqsima tal-Gwida tal-FAEGG, u tal-Fond Ewropew għas-Sajd (FES) skond ir-Regolament (KE) Nru […] li kollha jgħinu fl-għan tal-“Konverġenza”, m’għandhomx ikunu aktar minn 4% tal-PGD ta’ l-Istati Membri kif kien stmat fi żmien l-adozzjoni tal-ftehim interistituzzjonali. Ir-regolamenti ta’ l-istrumenti finanzjarji msemmija fil-paragrafu ta’ qabel, għajr il-Fondi, fihom dispożizzjoni simili. TITOLU II AVVIċINAMENT STRATEġIKU GħALL-KOEżJONI KAPITOLU I IL-LINJIGWIDI STRATEĠIĊI TAL-KOMUNITÀ FUQ IL-KOEŻJONI Artikolu 23 Il-Kontenut Il-Kunsill qed iwaqqaf fuq livell ta’ Komunità linjigwidi strateġiċi fuq il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali li jiddefinixxu qafas għall-intervent tal-Fondi. Għal kull wieħed mill-għanijiet tal-Fondi, dawk il-linjigwidi għandhom jolqtu l-aktar il-prijoritajiet tal-Komunità bil-ħsieb li jitmexxa ’l quddiem żvilupp ibbilanċjat, armonjuż u sostenibbli. Dawn il-linjigwidi qed ikunu stabbiliti waqt li titqies l-istrateġija tal-politika ekonomika ta’ nofs it-terminu kif imfisser fil-Linjigwidi Wiesgħa dwar il-Politika Ekonomika (BEPGs). Fl-isfera tax-xogħol u r-riżorsi umani, il-prijoritajiet għandhom ikunu dawk ta’ l-Istrateġija Ewropea għax-Xogħol waqt li jitqiesu l-ispeċifiċtajiet reġjonali u lokali. Artikolu 24 L-Adozzjoni u r-reviżjoni Sa mhux aktar tard minn tliet xhur wara l-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità msemmija fl-Artikolu 23 għandhom ikunu adottati skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 161 tat-Trattat. Din id-deċiżjoni għandha tiġi ppubblikata fil- Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea . Il-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità għandhom ikunu suġġetti, jekk ikun meħtieġ, għal reviżjoni ta’ nofs it-terminu skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 161 tat-Trattat, biex jitqiesu b’mod partikulari it-tibdiliet fil-prijoritajiet tal-Komunità. KAPITOLU II IL-QAFAS TA’ REFERENZA STRATEĠIKA NAZZJONALI Artikolu 25 Il-Kontenut 1. L-Istat Membru għandu jippreżenta qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali li jkun jiżgura li l-għajnuna strutturali tal-Komunità tkun konsistenti mal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità, u li jkun jidentifika r-rabta bejn il-prijoritajiet tal-Komunità, min-naħa waħda, u l-prijoritajiet nazzjonali u reġjonali biex jitmexxa ’l quddiem żvilupp sostenibbli kif ukoll il-pjan ta’ azzjoni nazzjonali fuq ix-xogħol, min-naħa l-oħra. Il-qafas għandu jsawwar strument ta’ referenza biex jitħejja l-ipprogrammar tal-Fondi. 2. Kull qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali għandu jkollu deskrizzjoni fil-qosor dwar l-istrateġija ta’ l-Istat Membru u dwar l-implimentazzjoni ta’ l-operat tiegħu. 3. It-taqsima strateġika tal-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali għandha tispeċifika l-istrateġija magħżula għall-għan tal-“Konverġenza” u dak tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol”, u turi kif l-għażliet li jkunu saru jkunu konsistenti mal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità fuq il-bażi ta’ stħarriġ dwar id-disparità ta’ l-iżvilupp, id-dgħufijiet u l-potenzjal marbut, l-aktar, mal-bidliet mistennija fl-ekonomija ta’ l-Ewropa u f’dik tad-dinja. Din għandha tispeċifika: a) il-prijoritajiet tematiċi u territorjali, inkluż għar-riġenerazzjoni urbana u d-diversifikazzjoni ta’ l-ekonomiji rurali u ta’ nħawi li jiddependu mis-sajd; b) għall-għan tal-“Konverġenza” biss, l-azzjoni prevista għat-tisħiħ ta’ l-effiċjenza amministrattiva ta’ l-Istat Membru, inkluż dwar it-tmexxija tal-Fondi, u l-pjan ta’ valutazzjoni msemmi fl-Artikolu 46(1); c) għall-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” biss, il-lista tar-reġjuni magħżula għall-kompetittività reġjonali kif imsemmi fit-tieni sotto-paragrafu ta’ l-Artikolu 6(1). Biex ikun jista’ jsir il-monitoraġġ, l-għanijiet ewlenin tal-prijoritajiet imsemmija fil-punt a) għandhom ikunu kkwantifikati waqt li għandhom jiġu identifikati numru limitat ta’ indikaturi ta’ turija u impatt; 4. Għall-għan tal-“Konverġenza” u għal dak tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol”, it-taqsima tat-tħaddim għandha jkun fiha: a) il-lista tal-programmi ta’ l-operat u l-allokazzjoni indikattiva ta’ kull sena minn kull Fond skond il-programm, waqt li jkun żgurat li jkun hemm bilanċ xieraq bejn l-azzjoni reġjonali u tematika. Din il-lista għandha tinkludi fiha l-ammont tar-riżerva ta’ kontinġenza nazzjonali msemmija fl-Artikolu 49; b) il-mekkaniżmi biex tkun żgurata l-koordinazzjoni bejn il-programmi ta’ l-operat u l-Fondi; c) l-għajnuna ta’ strumenti finanzjarji oħrajn, l-aktar il-EIB, u l-koordinazzjoni tagħhom mal-Fondi. 5. Għar-reġjuni ta’ l-għan tal-“Konverġenza”, it-taqsima tat-tħaddim għandha jkun fiha: a) l-ammont ta’ l-approprijazzjoni totali ta’ kull sena mogħtija taħt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għas-Sajd; b) it-tagħrif meħtieġ għall-verifika ex-ante dwar il-konformità mal-prinċipju ta’ l-addizzjonalità msemmi fl-Artikolu 13. 6. It-tagħrif li jkun hemm fil-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali għandu jqis l-arranġamenti istituzzjonali speċifiċi ta’ kull Stat Membru. Artikolu 26 It-Tħejjija u l-adozzjoni 1. Il-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali għandu jitħejja mill-Istat Membru skond l-istruttura istituzzjonali tiegħu u f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-imsieħba msemmija fl-Artikolu 10. Dan għandu jkopri l-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2007 sal-31 ta’ Diċembru 2013. 2. Kull Stat Membru għandu jibgħat lill-Kummissjoni proposta għal qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali kemm jista’ jkun malajr wara l-adozzjoni tal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li jippreżentaw fl-istess waqt il-programmi ta’ l-operat imsemmija fl-Artikolu 31. Il-Kummissjoni tinnegozja din il-proposta fil-qafas tas-sħubija. 3. Qabel l-adozzjoni tal-programmi ta’ l-operat imsemmija fl-Artikolu 36, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni, wara konsultazzjoni mal-kumitat imsemmi fl-Artikolu 105, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 104(2) li tkun tkopri dawn l-aspetti li ġejjin: a) it-temi ta’ l-istrateġija u l-prijorità magħżula għall-għajnuna tal-Fondi u l-arranġamenti għall-monitoraġġ tagħhom; b) il-lista ta’ programmi ta’ l-operat u l-firxa indikattiva tar-riżorsi skond il-programm għal kull wieħed mill-għanijiet tal-Fondi, inkluż l-ammont tar-riżerva ta’ kontinġenza nazzjonali msemmija fl-Artikolu 49; u c) għall-għan tal-“Konverġenza” biss, il-livell tan-nefqa li jiggrantixxi l-konformità mal-prinċipju ta’ l-addizzjonalità msemmi fl-Artikolu 13 u l-azzjoni prevista biex jissaħħu l-effiċjenza amministrattiva u t-tmexxija tajba. Dik id-deċiżjoni għandha tkun mingħajr preġudizzju għal kull bidliet fil-programmi ta’ l-operat imsemmija fl-Artikolu 32. KAPITOLU III L-ISSUKTAR STRATEĠIKU U D-DIBATTITU TA’ KULL SENA Artikolu 27 Ir-Rapport ta’ kull sena mill-Istati Membri 1. Għall-ewwel darba fl-2008 u sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Ottubru ta’ kull sena, kull Stat Membru għandu jippreżenta lill-Kummissjoni rapport fuq il-progress fl-implimentazzjoni ta’ l-istrateġija tiegħu u biex jilħaq l-għanijiet tiegħu, waqt li jqis l-indikaturi stabbiliti u l-għajnuna ta’ dawn biex ikunu jistgħu jiġu implimentati l-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità fuq il-koeżjoni, kif ukoll il-valutazzjonijiet disponibbli. Ir-rapport għandu jirreferi għall-pjan ta’ azzjoni nazzjonali fuq ix-xogħol. 2. Il-pjan ta’ azzjoni nazzjonali fuq ix-xogħol jiddeskrivi kull sena kif il-linjigwidi ta’ l-istrateġija Ewropea fuq ix-xogħol jiġu implimentati f’kull Stat Membru. Artikolu 28 Ir-Rapport ta’ kull sena mill-Kummissjoni 1. Għall-ewwel darba 2009 u fil-bidu ta’ kull sena, il-Kummissjonui għandha tadotta rapport annwali li jkun jiġbir fil-qosor l-iżviluppi, ix-xejriet u l-isfidi ewlenin dwar l-implimentazzjoni tal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità u l-oqsfa ta’ referenza strateġika nazzjonali. 2. Ir-rapport għandu jkun ibbażat fuq eżami u valutazzjoni mill-Kummissjoni dwar ir-rapporti ta’ kull sena ta’ l-Istati Membri msemmija fl-Artikolu 27 u ta’ kull tagħrif disponibbli ieħor. Ir-rapport għandu jsemmi l-miżuri ta’ ssuktar li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni fid-dawl tal-konklużjonijiet tiegħu. Artikolu 29 L-eżami ta’ kull sena 1. Ir-rapport ta’ kull sena mill-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 28 għandu jintbagħat lill-Kunsill flimkien mar-rapport ta’ implimentazzjoni tal-BEPG, ir-rapport konġunt fuq ix-xogħol u r-rapport ta’ implimentazzjoni ta’ l-Istrateġija tas-Suq Intern, b’viżjoni għall-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa. Dan għandu jintbagħat għall-opinjoni tal-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni. 2. Kull rebbiegħa l-Kunsill għandu jistħarreġ ir-rapport annwali tal-Kummissjoni, flimkien mar-rapport ta’ implimentazzjoni tal-BEPG, ir-rapport konġunt fuq ix-xogħol u r-rapport ta’ implimentazzjoni ta’ l-Istrateġija tas-Suq Intern. 3. Fuq il-bażi tar-rapport annwali tal-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 28 u fuq proposta mill-Kummissjoni, il-Kunsill għandu jadotta konklużjonijiet fuq l-implimentazzjoni tal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-konklużjonijiet ikunu ssuktati. Artikolu 30 Ir-Rapport ta’ koeżjoni Ir-rapport tal-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 159, it-tieni sotto-paragrafu, tat-Trattat għandu jinkludi l-aktar: a) rekord tal-progress li jkun sar b’rabta mal-koeżjoni ekonomika u soċjali, inklużi s-sitwazzjoni soċjo-ekonomika u l-iżvilupp tar-reġjuni, kif ukoll l-integrazzjoni tal-prijoritajiet tal-Komunità; b) rekord tar-rwol tal-Fondi, il-EIB u l-istrumenti finanzjarji l-oħrajn, kif ukoll l-effett tal-politika tal-Komunità u nazzjonali l-oħra fuq il-progress li jkun sar. Ir-rapport għandu jkun fih, jekk ikun meħtieġ, kull proposti fuq il-miżuri tal-Komunità u l-politika li għandhom jiġu adottati biex tissaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali. Dan għandu jipproponi wkoll, jekk ikun meħtieġ, proposti dwar kull aġġustament marbut ma’ inizjattivi ġodda ta’ politika tal-Komunità fil-linjigwidi strateġiċi fuq il-koeżjoni. Fis-sena li fiha r-rapport jiġi ppreżentat, dan għandu jieħu post ir-rapport annwali tal-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 28. Dan għandu jkun suġġett għal dibattitu annwali skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 29. TITOLU III L-IPPROGRAMMAR KAPITOLU I ID-DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI FUQ IL-FONDI STRUTTURALI U L-FOND TAL-KOEŻJONI Artikolu 31 It-Tħejjija u l-approvazzjoni tal-programmi ta’ l-operat 1. Il-ħidmiet tal-Fondi fl-Istati Membri għandhom jieħdu l-għamla ta’ programmi ta’ l-operat fil-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali. Kull programm ta’ l-operat għandu jkopri perjodu bejn l-1 ta’ Jannar 2007 u l-31 ta’ Diċembru 2013. Programm ta’ l-operat għandu jkopri biss wieħed mit-tliet għanijiet msemmija fl-Artikolu 3, ħlief fejn ikun miftiehem mod ieħor bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru. 2. Kull programm ta’ l-operat għandu jitfassal mill-Istat Membru jew minn kull awtorità maħtura mill-Istat Membru, f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-imsieħba msemmija fl-Artikolu 10. 3. L-Istat Membru għandu jibgħat lill-Kummissjoni proposta għal programm ta’ l-operat li jkun fiha l-komponenti kollha msemmija fl-Artikolu 36, kemm jista’ jkun malajr wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni mill-Kummissjoni msemmija fl-Artikolu 26 jew fl-istess żmien tal-preżentazzjoni tal-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali msemmi fl-istess Artikolu 26. 4. Il-Kummissjoni għandha tagħmel valutazzjoni tal-programm ta’ l-operat propost biex ikun stabbilit jekk dan ikunx jgħin tabilħaqq għall-għanijiet u l-prijortajiet tal-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali u għal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità. Fejn il-Kummissjoni tqis li programm ta’ l-operat ma jkunx konsistenti mal-linjigwidi strateġiċi tal-Komunità jew mal-qafas ta’ referenza strateġika nazzjonali, din għandha titlob lill-Istat Membru biex jirrevedi l-programm propost kif suppost. 5. Il-Kummissjoni għandha tadotta kull programm ta’ operat kemm jista’ jkun malajr wara s-sottomissjoni formali tiegħu mill-Istat Membru. Artikolu 32 Ir-Reviżjoni tal-programmi ta’ l-operat 1. Fuq l-inizjattiva ta’ l-Istat Membru jew il-Kummissjoni, u wara l-approvazzjoni mill-Kumitat tal-Monitoraġġ, il-programmi ta’ l-operat għandhom jiġu eżaminati mill-ġdid u, jekk ikun meħtieġ, jiġu riveduti għall-bqija tal-perjodu ta’ pprogrammar wara li jkunu saru tibdiliet soċjo-ekonomiċi sostanzjali jew biex tingħata attenzjoni akbar jew differenti lill-prijoritajiet tal-Komunità, l-aktar fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-Kunsill. Il-programmi ta’ l-operat jistgħu jiġu eżaminati mill-ġdid fid-dawl tal-valutazzjoni u wara diffikultajiet ta’ implimentazzjoni. Jekk ikun meħtieġ il-programmi ta’ l-operat jistgħu jiġu riveduti wara l-allokazzjoni tar-riżervi msemmija fl-Artikoli 48 u 49. 2. Il-Kummissjoni għandha tadotta deċiżjoni fuq it-talbiet għar-reviżjoni tal-programmi ta’ l-operat kemm jista’ jkun malajr wara s-sottomissjoni formali tat-talba mill-Istat Membru. Artikolu 33 Il-Karattru speċifiku tal-Fondi 1. Il-programmi ta’ l-operat għandhom jirċievu l-iffinanzjar minn Fond wieħed biss, ħlief fejn jissemma mod ieħor fil-paragrafu 3. 2. Mingħajr preġudizzju għad-derogi stabbiliti fir-regolamenti speċifiċi tal-Fondi, il-ERDF u l-ESF jistgħu jiffinanzjaw, f’manjiera kumplementari u suġġett għal limitu ta’ 5% ta’ kull prijorità ta’ programm ta’ l-operat, miżuri li jkunu jaqgħu fl-għan ta’ għajnuna ta’ Fond ieħor, sakemm dawn ikunu meħtieġa għall-implimentazzjoni tajba ta’ l-operat u jkunu marbutin direttament miegħu. 3. L-Istati Membri li jirċievu appoġġ mill-Fond tal-Koeżjoni, il-ERDF u l-Fond tal-Koeżjoni għandhom jipprovdu b’mod konġunt għajnuna għall-programmi ta’ l-operat fuq l-infrastruttura tat-trasport u l-ambjent, inklużi proġetti maġġuri. Artikolu 34 L-Għan ġeografiku 1. Il-programmi ta’ l-operat sottomessi taħt l-għan tal-“Konverġenza” għandhom jitfasslu fuq livell ġeografiku xieraq u mill-inqas fuq il-livell reġjonali NUTS II.Il-programmi ta’ l-operat sottomessi taħt l-għan tal-“Konverġenza” li jkollhom l-għajnuna tal-Fond tal-Koeżjoni għandhom jitfasslu fuq livell nazzjonali. 2. Il-programmi ta’ l-operat sottomessi taħt l-għan tal-“Kompetittività reġjonali u x-xogħol” għandhom jitfasslu fuq il-livell reġjonali NUTS I jew NUTS II, skond is-sistema istituzzjonali speċifika għall-Istat Membru u għar-reġjuni li jgawdu mill-iffinanzjar ta’ l-ERDF, ħlief fejn ikun miftiehem mod ieħor bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru. Dawn għandhom jitfasslu mill-Istat Membru fuq il-livell li jkun xieraq jekk dawn ikunu ffinanzjati mill-ESF. 3. Il-programmi ta’ l-operat sottomessi taħt l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” għall-kooperazzjoni interterritorjali għandhom jitfasslu għal kull territorju jew grupp ta’ territorji bi ġbir xieraq fi gruppi fuq livell NUTS III, inklużi territorji mdawrin minn artijiet barranin ta’ ħaddieħor. Il-programmi ta’ l-operat sottomessi taħt l-għan tal-“Kooperazzjoni territorjali Ewropea” għall-kooperazzjoni transnazzjonali għandhom jitfasslu fuq il-livell ta’ kull żona ta’ kooperazzjoni transnazzjonali. Il-programmi ta’ networking għandhom ikollhom x’jaqsmu mat-territorju kollu tal-Komunità. Artikolu 35 Il-Parteċipazzjoni tal-Bank ta’ l-Investment Ewropew u l-Fond ta’ l-Investment Ewropew 1. Il-EIB u l-Fond ta’ l-Investment Ewropew (EIF) jistgħu jieħdu sehem, skond il-modalitajiet stabbiliti fl-istatuti tagħhom, fl-ipprogrammar ta’ l-għajnuna tal-Fondi. 2. Il-EIB u l-EIF jistgħu, fuq it-talba ta’ l-Istati Membri, jieħdu sehem fit-tħejjija ta’ l-oqsfa ta’ referenza strateġika nazzjonali u fil-programmi ta’ l-operat, kif ukoll fil-ħidmiet li għandhom x’jaqsmu mat-tħejjija ta’ proġetti maġġuri