Ir-Rapport Speċjali Nru 8/2012 “Identifikazzjoni ta’ għajnuna għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli”





GLOSSARJU Assi : L-iżvilupp rurali fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007–13 jiġi implimentat taħt erba’ assi tematiċi, li jirrappreżentaw gruppi koerenti ta’ miżuri ta’ żvilupp rurali. CMEF : Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni Deadweight : Sitwazzjoni fejn ikun twettaq kompletament proġett issussidjat jew parti minnu mingħajr l-għajnuna ta’ għotja. EERP : Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku FAEŻR : Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali GVA : Valur Miżjud Gross "Kontroll tas-Saħħa" : Il-Politika Agrikola Komuni ġiet aġġustata fl-2009 sabiex b’hekk il-bdiewa jkunu f’pożizzjoni aħjar sabiex iwieġbu għas-sinjali tas-suq, l-amministrazzjoni ta’ pagamenti diretti tiġi ssimplifikata u l-bdiewa jiġu megħjuna sabiex jilħqu l-isfidi l-ġodda tal-ġejjieni, b’mod partikolari dik tat-tibdil fil-klima. Dan l-aġġustament huwa magħruf bħala l-"Kontroll tas-Saħħa". Linji gwida strateġiċi Komunitarji : B’dawn il-linji gwida strateġiċi l-Kunsill jidentifika l-prijoritajiet tal-Unjoni Ewropea taħt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR). Huwa jistabbilixxi konnessjoni mal-għanijiet stabbiliti mill-Kunsilli Ewropej ta’ Lisbona u Göteborg u jittraduċihom f’politika ta’ żvilupp rurali. L-idea hija li tiġi żgurata l-konsistenza tal-iżvilupp rurali ma’ politiki oħra tal-UE, b’mod partikolari fil-qasam tal-koeżjoni u l-ambjent, u li tiġi akkumpanjata l-implimentazzjoni tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) il-ġdida u r-ristrutturar involut. L-istrateġija ta’ Lisbona : L-istrateġija tal-UE għat-tkabbir u l-impjiegi varati fis-sena 2000, li l-għan tagħha huwa l-ġenerazzjoni ta’ tkabbir u iktar impjiegi li jkunu itjeb permezz ta’ investiment fil-ħiliet, it-tħaddir tal-ekonomija u l-innovazzjoni. M121 : "Miżura 121" — Modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli. Miżura : Skema ta’ għajnuna għall-implimentazzjoni ta’ politika. Miżura tiddefinixxi r-regoli għall-proġetti li jistgħu jiġu ffinanzjati f’assi. Operazzjoni : Proġett, kuntratt jew arranġament individwali ieħor, ikkofinanzjat mill-FAEŻR. PAK : Politika Agrikola Komuni: il-grupp ta’ leġiżlazzjonijiet u prattiki adottati mill-Unjoni Ewropea sabiex tiġi pprovduta politika komuni u unifikata dwar l-agrikoltura. Perjodu ta’ programmazzjoni : Qafas multiannwali għall-ippjanar u l-implimentazzjoni ta’ politiki tal-UE bħall-politika ta’ Żvilupp Rurali, il-perjodu ta’ Żvilupp Rurali huwa mill-2007 sal-2013. PŻR : Programm ta’ Żvilupp Rurali, dokument ta’ programmazzjoni mħejji minn Stat Membru u approvat mill-Kummissjoni għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE. PŻR jista’ jitħejja fuq livell reġjonali jew nazzjonali. Strateġija ta’ Göteborg : L-istrateġija ta’ Göteborg tvarat fl-2001 bħala l-ewwel Strateġija ta’ Żvilupp Sostenibbli tal-UE. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. L-Unjoni Ewropea (UE) tikkofinanzja proġetti ta’ investiment dwar azjendi agrikoli permezz tal-politika ta’ Żvilupp Rurali tagħha. Taħt il-perjodu ta’ programmazzjoni attwali għall-2007–13, EUR 11,1 [1] biljun qegħdin jiġu bbaġitjati għal miżura speċifika ta’ investiment imsejħa "modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli". Il-finanzjament tal-UE jiġi kkumplementat iżjed minn infiq pubbliku nazzjonali sabiex tiġi koperta parti mill-ispiża totali ta’ investiment. II. Fil-linji gwida strateġiċi tiegħu għall-iżvilupp rurali l-Kunsill iddefinixxa prijoritajiet speċifiċi tal-UE li għandhom jiġu indirizzati permezz tal-politika ta’ Żvilupp Rurali u l-Istati Membri huma mitluba li jidentifikaw il-finanzjament fuq objettivi definiti b’mod ċar li jirriflettu l-ħtiġijiet identifikati fiż-żoni rurali tal-Istati Membri. III. Fl-2009, sabiex jissaħħu iżjed l-operazzjonijiet relatati mal-prijoritajiet tal-UE tat-tibdil fil-klima, l-enerġija rinnovabbli, il-ġestjoni tal-ilma, il-bijodiversità u r-ristrutturar tas-settur tal-ħalib ġew allokati EUR 4,95 biljun żejda għall-miżuri ta’ żvilupp rurali, inkluża modernizzazzjoni permezz tal-"Kontroll tas-Saħħa" u l-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku (l-EERP). IV. Il-verifika eżaminat jekk l-għajnuna tal-UE għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli kinitx indirizzata lejn il-prijoritajiet tal-UE u l-ħtiġijiet speċifiċi fl-Istati Membri. V. Il-Qorti sabet li: (a) Waqt li l-miżura 121 "modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli" kienet qiegħda tilħaq l-objettiv nominali tagħha ta’ modernizzazzjoni, dan kien kważi inevitabbli billi kwalunkwe investiment jew xiri ta’ tagħmir ġdid jirriżulta f’ċertu grad ta’ modernizzazzjoni. Il-miżura għandha l-potenzjal li tipprovdi valur ikbar għall-flus kieku l-fondi disponibbli kellhom jiġu mmirati aħjar. (b) Il-punt safejn jista’ jsir immirar ivarja b’mod sinifikanti bejn l-Istati Membri analizzati. Xi wħud jimmiraw b’mod effikaċi waqt li oħrajn ma applikawx il-kriterji tajba ta’ għażla li huma kienu stabbilixxew jew inkella għandhom sistemi ta’ mmirar dgħajfa. (c) Il-Programmi ta’ Żvilupp Rurali (PŻR) tal-Istati Membri ħafna drabi ma jinkludux informazzjoni biżżejjed sabiex juru li għajnuna ta’ investiment tkun ġiet immirata b’mod adegwat. Bl-istess mod hija nieqsa informazzjoni dwar il-proċess tal-għażla tal-proġetti. Konsegwentement, il-proċeduri tal-għażla tal-proġetti tal-Istati Membri ħafna drabi ma jkunux magħrufa mill-Kummissjoni meta hija tapprova l-PŻR. (d) Il-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni ma jiġġenerax it-tip ta’ data meħtieġa sabiex tippermetti li jiġi mmonitorjat il-progress fl-ilħuq tal-prijoritajiet tal-UE; instab li d-data ma kinitx affidabbli u ma tippermettix li jsir tqabbil bejn Stati Membri (u/jew reġjuni). (e) Ċerti Stati Membri ma rnexxielhomx isaħħu iżjed l-operazzjonijiet relatati mal-prijoritajiet tal-UE minħabba s-sostituzzjoni tal-finanzjament żejjed b’fondi diġà pprogrammati għall-miżuri kkonċernati qabel il-"Kontroll tas-Saħħa". (f) Il-proċeduri sabiex jiġu stabbiliti l-vijabbiltà u s-sostenibbiltà ta’ azjenda jew tal-proġett ta’ investiment ma kinux effettivi fl-Istati Membri kollha. (g) Il-Qorti sabet li għad hemm ir-riskju ta’ deadweight marbut mal-approvazzjoni retroattiva ta’ investimenti li kienu diġà bdew. VI. Fuq il-bażi tas-sejbiet tagħha l-Qorti qiegħda tagħmel ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin: (a) Il-Kummissjoni m’għandhiex tapprova l-PŻR minbarra jekk dawn juru li l-għajnuna hija mmirata u tinkludi kriterji ta’ għażla ċari u rilevanti li jindirizzaw prijoritajiet tal-UE u ħtiġijiet nazzjonali jew reġjonali. (b) Il-Kummissjoni għandha tiżgura li għall-perjodu ta’ programmazzjoni li ġej tinkiseb informazzjoni rilevanti u affidabbli sabiex jiġu ffaċilitati l-ġestjoni u l-monitoraġġ tar-riżultati tal-miżura u sabiex jintwera l-punt safejn l-għajnuna mogħtija qiegħda tikkontribwixxi għall-ilħuq tal-prijoritajiet tal-UE. (c) Fejn ikun hemm l-intenzjoni li jiġu assenjati miżuri u allokazzjonijiet baġitarji partikolari sabiex jiġu identifikati prijoritajiet speċifiċi, bħalma kien il-każ għall-"Kontroll tas-Saħħa" sabiex jiġi żgurat li l-finanzjament ikollu effett addizzjonali l-Kummissjoni għandha tipproponi leġiżlazzjoni sabiex dan ir-rekwiżit isir speċifiku fir-Regolamenti ta’ bażi tal-UE. (d) L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu proċeduri effettivi, bi proporzjon mar-riskji, sabiex jiżguraw li ma jingħatawx għotjiet lil proġetti fejn ikun hemm dubji dwar il-vijabbiltà tal-investiment jew is-sostenibbiltà tal-azjenda. (e) Il-Kummissjoni għandha tinkoraġġixxi lill-Istati Membri sabiex isegwu l-prattika tajba li biha n-nefqa ta’ proġett tkun eliġibbli biss mid-data li fiha l-għotja tiġi approvata. INTRODUZZJONI L-IŻVILUPP RURALI — IL-QAFAS TAL-MIŻURA 121 1. L-UE stabbilixxiet politika komuni ta’ żvilupp rurali, magħrufa wkoll bħala t-"tieni pilastru" tal-Politika Agrikola Komuni (il-PAK). Il-politika tiġi implimentata permezz ta’ perjodi multiannwali ta’ programmazzjoni. Il-perjodu attwali huwa mill-2007 sal-2013 u l-pagamenti għandhom isiru sal-2015. Il-politika hija bbażata fuq il-prinċipju tal-kofinanzjament: Il-fondi tal-UE jiġu kkumplementati b’finanzjament nazzjonali, kif ukoll permezz ta’ finanzjament privat. L-UE tikkofinanzja operazzjonijiet permezz tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), li għalih ġew ibbaġitjati EUR 96 biljun għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007 sal-2013. Dan jinkludi kważi EUR 5 biljun ta’ finanzjament supplimentari li jsir disponibbli wara l-"Kontroll tas-Saħħa" u l-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku (EERP [2]). 2. Il-politika hija bbażata fuq tliet temi ("assi"), kif ukoll assi orizzontali magħruf bħala LEADER. It-tliet assi huma: - l-Assi 1: It-titjib tal-kompetittività tas-settur agrikolu u tal-foresterija; - l-Assi 2: It-titjib tal-ambjent u tal-kampanja; u - l-Assi 3: It-titjib tal-kwalità tal-ħajja fiż-żoni rurali. 3. Il-linji gwida strateġiċi jistabbilixxu l-prijoritajiet strateġiċi għall-iżvilupp rurali fil-livell tal-Komunità, filwaqt li r-regoli ewlenin li jamministraw il-politika ta’ żvilupp rurali għall-perjodu 2007 sal-2013, kif ukoll il-miżuri ta’ politika disponibbli għall-Istati Membri u r-reġjuni, huma stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 [3]. 4. F’kull assi, il-leġiżlazzjoni ddefiniet grupp ta’ "miżuri ta’ żvilupp rurali" li huma strumenti speċifiċi għall-implimentazzjoni tal-assi. 5. L-Istati Membri jfasslu l-Programmi ta’ Żvilupp Rurali tagħhom stess (PŻR), fuq livell nazzjonali jew reġjonali, li fihom jiddefinixxu strateġija u jipproponu l-miżuri li huma jixtiequ jużaw sabiex jindirizzaw il-ħtiġijiet identifikati tagħhom. Dawn il-PŻR huma l-istrument ewlieni ta’ programmazzjoni li permezz tiegħu jitwassal il-finanzjament tal-UE. Dawn il-programmi huma approvati mill-Kummissjoni Ewropea. Ġie approvat total ta’ 97 PŻR għall-perjodu ta’ programmazzjoni attwali. 6. Sabiex jimmonitorjaw u jevalwaw l-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp rurali, il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri ddefinixxew il-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (CMEF). Is-CMEF jipprovdi grupp ta’ indikaturi li huma maħsuba li jivvalutaw, fil-livell ta’ produzzjoni, riżultat u impatt, safejn l-objettivi mistennija jkunu ntlaħqu. 7. Dan ir-rapport jindirizza l-miżura 121 speċifika taħt l-Assi 1, li tissussidja proġetti ta’ investiment li l-mira tagħhom hija l-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli. X’INHI L-"MIŻURA 121"? 8. Il-miżura 121 tiffinanzja investimenti fl-azjendi agrikoli. Il-firxa ta’ dawn l-investimenti tista’ tvarja minn oġġetti sempliċi bħal għodod tal-biedja u kaxxi tal-injam għall-frott sa proġetti kumplessi bħal installazzjonijiet tal-bijogass. It-total tal-baġit tal-UE speċifiku tagħha huwa ta’ EUR 11,1 biljun (iffinanzjat permezz tal-FAEŻR [4]), li jirrappreżenta, matul il-perjodu kollu ta’ programmazzjoni 2007–13, madwar 11 % tal-ispiża ppjanata kollha tal-UE fuq l-iżvilupp rurali fl-UE. L-Istati Membri kollha għażlu li jużaw il-miżura 121. IL-KAXXA 1 EŻEMPJI TAL-FIRXA U T-TIP TA’ INVESTIMENTI FFINANZJATI BIL-MIŻURA 121 Ritratti meħuda waqt il-verifika juru kif il-firxa tal-oġġetti ta’ investiment iffinanzjati permezz tal-miżura 121 tvarja minn forklifters... +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ 9. Ir-regolament ewlieni tal-iżvilupp rurali jistabbilixxi li r-rata standard tal-għajnuna għall-għajnuna pubblika totali (jiġifieri mill-FAEŻR u l-baġits pubbliċi nazzjonali jew reġjonali) għandhom ikunu ta’ 40 % tal-ispejjeż ta’ investiment eliġibbli. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu rati iżjed baxxi, jew inkella spejjeż massimi eliġibbli, u b’hekk jillimitaw l-għajnuna. Ir-rata tal-għajnuna standard tista’, madankollu, tiġi miżjuda f’ċirkostanzi partikolari. Għalhekk, bdiewa żgħażagħ jistgħu jirċievu sa 50 % tal-investiment eliġibbli. Bdiewa f’żoni muntanjużi, f’żoni żvantaġġati oħra jew f’żoni tan-Natura 2000 [5] jistgħu jirċievu wkoll 10 % oħra. F’każijiet ta’ eċċezzjoni (jiġifieri fir-reġjuni l-aktar imbiegħda u l-gżejjer minuri tal-Eġew), ir-rata ta’ għajnuna tista’ tasal sal-75 %. L-ebda rata ta’ għajnuna minima ma hija ddefinita mir-regolamenti tal-UE. L-IDENTIFIKAZZJONI TAL-GĦAJNUNA IL-MIŻURA 121 GĦANDHA TINDIRIZZA L-PRIJORITAJIET TAL-UE U L-ĦTIĠIJIET IDENTIFIKATI 10. Il-Linji Gwida Strateġiċi tal-Komunità jistabbilixxu l-prijoritajiet tal-UE għat-titjib tal-kompetittività tal-agrikoltura, li jinkludu l-modernizzazzjoni, l-innovazzjoni u l-kwalità. Il-preambolu għar-Regolament ewlieni (KE) Nru 1698/2005 jiddikjara l-objettiv tal-għajnuna ta’ investiment għall-modernizzazzjoni taħt il-miżura 121 b’dan il-mod [6]: "L-għan tal-għajnuna Komunitarja għall-investiment fl-azjendi agrikoli huwa li jiġu modernizzati l-azjendi agrikoli biex titjieb il-prestazzjoni ekonomika tagħhom permezz tal-użu aħjar tal-fatturi ta’ produzzjoni, li jinkludu l-introduzzjoni ta’ teknoloġiji ġodda u ta’ innovazzjoni, filwaqt li jiġu ppreferuti l-kwalità, il-prodotti organiċi u d-diversifikazzjoni intra u extra-azjendali, inklużi s-setturi li mhux tal-ikel u tal-prodotti tar-raba’ enerġetiċi, kif ukoll it-titjib tas-sitwazzjoni ambjentali, tas-sigurtà fuq ix-xogħol, tal-iġjene u tat-trattament xieraq tal-annimali fl-azjendi agrikoli." 11. Il-korp tar-regolament jistabbilixxi l-kriterji ta’ eliġibbiltà, li jiddefinixxu li għandu jingħata appoġġ biss lill-investimenti li [7]: - itejbu l-prestazzjoni ġenerali tal-azjenda agrikola; u - jirrispettaw l-istandards Komunitarji applikabbli għall-investiment ikkonċernat. 12. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-miżuri ta’ investiment inklużi fil-PŻR tagħhom jiġu mmirati lejn objettivi ddefiniti b’mod ċar li jirriflettu ħtiġijiet strutturali u territorjali identifikati u żvantaġġi strutturali [8], b’kunsiderazzjoni tal-linji gwida strateġiċi Komunitarji. 13. L-Istati Membri jistgħu jadottaw approċċi differenti sabiex jilħqu dan. L-ewwel livell ta’ mmirar jista’ jintlaħaq permezz tat-twaqqif ta’ kriterji restrittivi ta’ eliġibbiltà u rati differenzjati ta’ għajnuna għal tipi differenti ta’ proġetti ta’ investiment, li għandhom ikunu mniżżla fid-dettall fil-PŻR. Għalhekk, l-Istat Membru jista’ jiddikjara ċerti tipi ta’ bdiewa u ta’ azjendi agrikoli bħala eliġibbli (eliġibbiltà tal-benefiċjarji), u jistabbilixxi kriterji ta’ eliġibbiltà għal proġetti ta’ investiment, jew bit-twaqqif ta’ lista "pożittiva" ta’ tipi ta’ investiment eliġibbli, jew inkella bid-definizzjoni ta’ lista "negattiva" ta’ oġġetti ta’ investiment li mhumiex eliġibbli. Dan jista’ jirriżulta f’differenzjazzjoni reġjonali u settorjali (billi jiġu esklużi ċertu setturi mill-ambitu) u fl-iffissar ta’ limiti massimi ta’ għajnuna (marbuta mad-daqs tal-proġetti). 14. L-użu ta’ kriterji bażiċi ta’ eliġibbiltà, kif deskritt fil-paragrafu ta’ qabel, jista’ jħalli barra proġetti li mhumiex relatati mal-ħtiġijiet u l-prijoritajiet identifikati. Ir-regolament, madankollu, jirrikjedi iżjed immirar: L-Istati Membri għandhom jagħmlu għażla mill-popolazzjonji ta’ proġetti ta’ investiment eliġibbli sottomessi, bl-użu ta’ kriterji speċifiċi ta’ għażla [9]. 15. Mod wieħed kif jista’ jsir dan — minkejja li mhuwiex meħtieġ fil-leġiżlazzjoni ta’ bażi — huwa li l-applikazzjonijiet tal-proġetti jiġu kklassifikati billi jingħataw punti għal kull kriterju ta’ għażla indirizzat. Sistemi ta’ valutazzjoni bħal dawn għandhom il-mira li jistabbilixxu lista tal-"aqwa" proġetti — dawk li jagħmlu l-ikbar kontribut għall-ilħuq tal-objettivi stabbiliti għall-miżura. 16. Dijagramma ta’ kif l-Istati Membri jistgħu jimmiraw lejn il-miżura 121 hija ppreżentata fil-Figura. IL-FIGURA +++++ TIFF +++++ L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 17. Il-verifika eżaminat kif il-miżura "modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli" (il-miżura 121) kienet qiegħda tiġi ġestita mill-Kummissjoni Ewropea u implimentata mill-Istati Membri. Il-mistoqsija ġenerali tal-verifika kienet: L-għajnuna tal-UE għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli hija indirizzata lejn il-prijoritajiet tal-UE u l-ħtiġijiet speċifiċi fl-Istati Membri? Permezz ta’ din, il-verifika fittxet li tistabbilixxi jekk l-EUR 11,1 biljun ibbaġitjat għall-miżura kinux indirizzati lejn il-proġetti li jilħqu bl-aqwa mod il-prijorità ta’ modernizzazzjoni tal-UE, b’mod partikolari fir-rispetti speċifiċi identifikati fir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 (ara l-paragrafu 10). 18. Il-verifika vvalutat ukoll l-implimentazzjoni tal-finanzjament żejjed magħmul disponibbli taħt il-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP permezz tal-miżura 121. 19. Finalment, il-verifika vvalutat jekk l-Istati Membri kinux introduċew sistemi effettivi għat-tnaqqis tar-riskju ta’ finanzjament ta’ investimenti fuq irziezet li ma kinux ekonomikament vijabbli u għat-tnaqqis tar-riskju ta’ deadweight. 20. Il-verifika ffukat fuq l-istadji ewlenin li fihom l-għajnuna ta’ investiment tista’ titwassal lejn prijoritajiet u ħtiġijiet identifikati permezz ta’ aspetti differenti tal-qafas tal-politika, prinċipalment il-qafas regolatorju tal-UE, il-PŻR, l-approvazzjoni mill-Kummissjoni tal-PŻR u l-implimentazzjoni min-naħa tal-Istati Membri tal-miżura. 21. Ix-xogħol ta’ verifika kopra kemm il-Kummissjoni kif ukoll 10 Stati Membri [10]. Fil-livell tal-Kummissjoni ġew eżaminati t-tfassil tal-miżura permezz tal-leġiżlazzjoni ta’ bażi applikabbli tal-UE [11] u l-attivitajiet tal-Kummissjoni Ewropea waqt l-approvazzjoni tal-PŻR sottomessi mill-Istati Membri, u kwalunkwe segwitu sussegwenti. It-timijiet tal-verifika żaru sebgħa mill-10 Stati Membri magħżula (u/jew reġjuni f’dawn l-Istati) u tlieta oħra kienu soġġetti għal reviżjoni fl-uffiċċju. Il-verifika kienet tinkludi reviżjoni dokumentarja tal-PŻR ta’ bażi u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali/reġjonali rilevanti u l-proċeduri stabbiliti għall-għażla tal-proġetti ta’ investiment li għandhom jiġu ffinanzjati bil-miżura 121. Sabiex tivvaluta s-CMEF bħala għodda ta’ monitoraġġ għall-miżura 121, il-Qorti eżaminat id-data miġbura u rrapportata kull sena mill-Istati Membri. 22. Il-Qorti rrivediet kampjun ta’ 100 proġett ta’ investiment approvati waqt l-2009 [12] mill-awtoritajiet kompetenti nazzjonali jew reġjonali (10 proġetti ta’ investiment għal kull Stat Membru jew reġjun ivverifikat) sabiex tanalizza l-proċess li bih dawn il-proġetti kienu ġew magħżula. L-awdituri tal-Qorti żaru 21 mill-proġetti fil-kampjun fuq il-post u intervistaw il-benefiċjarji finali. OSSERVAZZJONIJIET L-IMMIRAR TAL-FINANZJAMENT TAL-MIŻURA 121 GĦALL-ILĦUQ TAL-PRIJORITAJIET TAL-UE U L-ĦTIĠIJIET IDENTIFIKATI ĊERTU GRAD TA’ MODERNIZZAZZJONI ĠEJ MIX-XIRI TA’ TAGĦMIR JEW TA’ FAĊILITAJIET ĠODDA 23. Il-Qorti sabet li kull wieħed mill-100 proġett fil-kampjun analizzat kien diġà laħaq, jew kien probabbli li se jilħaq, il-modernizzazzjoni tal-azjenda u/jew tas-settur tal-biedja kkonċernat. Madankollu, din kienet kważi inevitabbli billi l-investimenti ġeneralment jiffinanzjaw makkinarju ġdid, tagħmir ġdid, bini ġdid jew it-tiġdid ta’ bini u grad ta’ modernizzazzjoni jirriżulta minn kwalunkwe xiri ta’ tagħmir ġdid jew faċilitajiet ġodda. 24. B’mod simili, investimenti ġodda probabbilment se jindirizzaw sa ċertu punt b’mod awtomatiku l-prijoritajiet tal-UE (ara l-paragrafu 10), bħall-introduzzjoni ta’ teknoloġiji ġodda u t-titjib tal-istat ambjentali u dak tas-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, tal-iġjene u tal-benesseri tal-annimali tal-azjendi agrikoli. Avvanzi kostanti fl-istandards tat-teknoloġija u dawk ambjentali jfissru li kwalunkwe tagħmir ġdid probabbilment se jirrappreżenta xi titjib fl-effiċjenza enerġetika u fl-emissjonijiet b’relazzjoni ma’ tagħmir eqdem. Bħala eżempju akkomodazzjoni ġdida għall-annimali għandha tilħaq l-istandards stabbiliti fid-direttivi tal-UE, għalhekk se tirrappreżenta ċertu titjib fuq il-faċilitajiet eqdem f’termini ta’ iġjene, benesseri tal-annimali, sigurtà fuq il-post tax-xogħol u ħarsien ambjentali. Madankollu, prijoritajiet oħra tal-UE, bħall-innovazzjoni, il-kwalità u d-diversifikazzjoni ma jiġux neċessarjament indirizzati b’mod awtomatiku billi sempliċement isir investiment f’tagħmir ġdid jew faċilitajiet ġodda. ĊERTU STATI MEMBRI JIMMIRAW L-GĦAJNUNA LEJN PROĠETTI LI JINDIRIZZAW ĦTIĠIJIET IDENTIFIKATI U PRIJORITAJIET TAL-UE … 25. Fejn l-għajnuna hija mmirata lejn ħtiġijiet speċifiċi b’konformità mal-prijoritajiet tal-UE, jista’ jintlaħaq użu iżjed effettiv tal-għajnuna. Il-proġetti li jindirizzaw b’mod speċifiku prijoritajiet miftiehma u l-ħtiġijiet identifikati għandhom jirrappreżentaw valur aħjar għall-flus għall-kontribwenti tat-taxxa tal-UE u dawk nazzjonali li jipprovdu l-finanzjament. 26. Il-parti l-kbira tal-Istati Membri applikaw kundizzjonijiet restrittivi ta’ eliġibbiltà sabiex jintlaħaq immirar bażiku tal-għajnuna. Pereżempju: - fl-Ungerija, l-awtoritajiet ħarġu sejħiet għal proposti ta’ proġetti għal setturi speċifiċi jew tipi ta’ proġetti bħall-modernizzazzjoni ta’ rziezet ta’ bhejjem, tagħmir ortikulturali, proġetti ta’ irrigazzjoni, eċċ.; - fil-Ġermanja (Baden-Württemberg) il-makkinarju tar-raba’ bħat-tratturi ġew esklużi. Madankollu, f’ċertu Stati Membri bħall-Polonja u l-Lussemburgu, kważi kwalunkwe tip ta’ investiment tal-biedja kien eliġibbli. 27. L-immirar ta’ għajnuna bl-għoti ta’ inċentiv lil proġetti li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet u l-prijoritajiet identifikati fil-PŻR instab f’bosta Stati Membri. Pereżempju: - Il-Lussemburgu offra rati ogħla ta’ għajnuna (10 % addizzjonali tal-ispiża tal-proġett) għall-investimenti li jindirizzaw kwistjonijiet ambjentali jew il-benesseri tal-annimali; - Fil-Belġju, rata ta’ għajnuna ta’ 40 % ġiet applikata għall-proġetti li tejbu l-ħżin u l-faċilitajiet ta’ tixrid tad-demel tar-raba’ — id-doppju tar-rata standard ta’ 20 %. 28. Żewġ Stati Membri mmiraw iżjed billi għażlu l-aqwa proġetti minn dawk il-proġetti li kienu kkunsidraw bħala eliġibbli. L-Italja (Veneto) u r-Rumanija użaw kriterji ta’ għażla bħal dawn ma’ metodi oħra ta’ mmirar sabiex jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-PŻR, b’konformità mal-prijoritajiet tal-UE. IL-KAXXA 2 EŻEMPJU TA’ PRATTIKA TAJBA: L-ITALJA (IR-REĠJUN TA’ VENETO) LI TIMMASSIMIZZA L-PROBABBILTÀ LI TAGĦŻEL PROĠETTI TA’ INVESTIMENT LI JINDIRIZZAW L-AĦJAR ĦTIĠIJIET IDENTIFIKATI KIF UKOLL PRIJORITAJIET TAL-UE Veneto jistabbilixxi l-kriterji ta’ għażla tiegħu sabiex jagħżel proġetti mill-applikazzjonijiet eliġibbli permezz ta’ sistema ta’ punteġġ li tikkunsidra l-prijoritajiet definiti fil-PŻR reġjonali u jiddefinixxi listi ta’ tipi ta’ "investiment prijoritarju" għal kull settur. Dawn il-prijoritajiet kienu benefiċċji ambjentali; it-titjib tal-valur tal-prodotti; l-integrazzjoni tal-impriża; il-modernizzazzjoni strutturali; l-aċċess għat-teknoloġija tal-informatika u tal-komunikazzjoni; ir-rikonverżjoni u r-ristrutturazzjoni ta’ setturi agrikoli partikolari u proġetti li jinsabu f’żoni muntanjużi. Bħala eżempju, intgħażel proġett għall-bini ta’ maħżen u maħżen kiesaħ għat-tuffieħ billi huwa jikkorrispondi għall-prijoritajiet tal-produzzjoni organika (li ttejjeb il-valur); huwa uża pannelli fotovoltajċi għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija (benefiċċji ambjentali) u kien jinsab f’żona muntanjuża. … IŻDA FIL-PRATTIKA SSIR FTIT PRIJORITIZZAZZJONI 29. Fil-Ġermanja (Baden-Württemberg), fi Spanja (Katalunja), fi Franza, fl-Ungerija, u fil-Portugall (Contintente), il-proċeduri nazzjonali stabbilixxew kriterji ta’ għażla li fuqhom ġew ivvalutati l-proġetti kollha. Madankollu, irrispettivament mir-riżultat ta’ din il-valutazzjoni l-applikazzjonijiet eliġibbli kollha tal-proġetti ngħataw għotja billi l-baġit għall-miżura kien biżżejjed. 30. Pereżempju fi Franza, l-awtoritajiet ikkunsidraw proġett għal EUR 76000 għall-bini ta’ stalel għaż-żwiemel bħala eliġibbli iżda huwa rċieva punteġġ ta’ żero punti fil-valutazzjoni billi huwa ma kien jindirizza l-ebda waħda mill-prijoritajiet stabbiliti għall-miżura. Madankollu, billi kien hemm iżjed baġit disponibbli mid-domanda totali mill-applikazzjonijiet eliġibbli tal-proġetti li waslu f’dak iż-żmien il-proġett ingħata għotja. 31. Fil-Belġju, fil-Lussemburgu u fil-Polonja ma kienu ġew stabbiliti l-ebda kriterji ta’ għażla: dan minkejja l-parir tal-Kummissjoni lill-Istati Membri li huwa obbligu legali li jiġu definiti kriterji ta’ għażla bħal dawn. IL-KAXXA 3 IL-PŻR POLLAKK, EŻEMPJU TA’ NUQQAS TA’ MMIRAR Evalwazzjoni indipendenti ex-ante tal-PŻR Pollakk uriet li s-sistema ta’ mmirar kienet dgħajfa u rrikmandat it-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ kriterji ta’ għażla. Madankollu, il-PŻR ma jistabbilixxi l-ebda kriterji ta’ għażla jew mezz ieħor li jindirizza ħtiġijiet jew objettivi speċifiċi. Billi l-kriterji adottati eskludew biss irziezet taħt ċertu daqs, kważi l-azjendi kollha fis-setturi agrikoli kollha kienu eliġibbli sabiex japplikaw. Dan wassal għal livell ta’ domanda li kien jaqbeż ħafna n-numru ta’ proġetti li kien possibbli li jiġu ffinanzjati. Bħala riżultat ta’ dan, waqt l-ewwel sejħa għal proposti għal proġetti fl-2007, l-awtorità ta’ ġestjoni Pollakka applikat il-prinċipju ta’ "min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel". L-applikazzjonijiet ta’ eliġibbiltà ġew riċevuti skont l-ordni tas-sottomissjoni tagħhom sakemm intlaħaq il-limitu massimu għar-reġjun ikkonċernat. Dan wassal għall-fatt li f’ċerti uffiċċji reġjonali kien hemm kjus ta’ applikanti jistennew quddiem l-uffiċċju amministrattiv. Waqt it-tieni sejħa għal proġetti fl-2009, l-għażla ta’ proġetti saret fuq bażi aleatorja. L-applikazzjonijiet kollha ammissibbli li kienu jilħqu l-kriterji bażiċi ta’ eliġibbiltà ntgħażlu f’ordni aleatorju sakemm il-baġit disponibbli għar-reġjun ġie eżawst. B’dawn il-metodi ta’ għażla ma hemm l-ebda mekkaniżmu sabiex il-finanzjament jiġi mmirat lejn proġetti li jindirizzaw ħtiġijiet strutturali jew territorjali identifikati. Minn Ottubru 2010 ’l quddiem l-awtoritajiet Pollakki introduċew kriterji ta’ għażla għall-proġetti ta’ investiment. ĦARSA ĠENERALI LEJN IL-METODI DIFFERENTI TA’ MMIRAR UŻATI MILL-ISTATI MEMBRI (REĠJUNI) RIVEDUTI 32. Ħarsa ġenerali lejn il-metodi differenti ta’ mmirar implimentati madwar l-10 Stati Membri tingħata fit-Tabella 1, flimkien mal-analiżi tal-Qorti tal-grad ta’ mmirar milħuq permezz ta’ dispożizzjonijiet tal-PŻR, il-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-proċeduri ta’ implimentazzjoni. IT-TABELLA 1 IL-METODI U L-GRADI DIFFERENTI TA’ MMIRAR FL-10 STATI MEMBRI (REĠJUNI) RIVEDUTI L-Istat Membru | Il-kriterji ristrettivi ta’ eliġibbiltà konnessi ma’ prijoritajiet żviluppati u/jew inċentivi mogħtija | Il-kriterji ta’ għażla definiti sabiex jimmiraw l-għajnuna | Il-kriterji ta’ għażla applikati b’mod effettiv | Il-valutazzjoni ġenerali tal-immirar | Il-Belġju (Wallonja) | √ | X | X | dgħajfa | Il-Ġermanja (Baden-Württemberg) | √ | √ | X | limitata | Spanja (Katalunja) | √ | √ | X | limitata | Franza (kontinentali) | √ | √ | X | limitata | L-Italja (Veneto) | √ | √ | √ | qawwija | Il-Lussemburgu | limitati | X | X | dgħajfa | L-Ungerija | √ | √ | X | limitata | Il-Polonja | X | X | X | dgħajfa | Il-Portugall (Kontinentali) | √ | √ | X | limitata | Ir-Rumanija | √ | √ | √ | qawwija | IL-KUMMISSJONI APPROVAT ĊERTI PŻR LI MA MMIRAWX L-GĦAJNUNA LEJN ĦTIĠIJIET U PRIJORITAJIET IDENTIFIKATI 33. In-nuqqas ta’ mmirar effettiv osservat fil-paragrafi 29 sa 32 ta’ hawn fuq m’għandux jinħoloq billi l-PŻR stabbiliti mill-Istati Membri jiġu sottomessi lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni, u l-leġiżlazzjoni tirrikjedi li huma jinkludu evidenza biżżejjed li l-miżuri ta’ investiment jiġu mmirati fuq objettivi definiti b’mod ċar li jirriflettu ħtiġijiet strutturali u territorjali u żvantaġġi strutturali identifikati [13]. Il-leġiżlazzjoni attwali ma tobbligax lill-Istati Membri li jiżvelaw fil-PŻR il-kriterji ta’ għażla li għandhom jintużaw. Dawn jistgħu jiġu adottati mill-Istat Membru wara li l-Kummissjoni tkun approvat il-PŻR. Madankollu, l-inklużjoni fil-PŻR tal-elementi ewlenin li l-Istat Membru bi ħsiebu juża għall-għażla ta’ proġetti ta’ investiment hija essenzjali għall-fini li jiġi identifikat jekk u sa liema punt l-immirar meħtieġ ikun se jintlaħaq. 34. Tnejn mill-10 PŻR eżaminati kienu jinkludu evidenza ċara ta’ mmirar tajjeb tal-miżura 121 (l-Italja (Veneto) u l-Ungerija). Sitt PŻR oħra kien fihom ftit li xejn evidenza ta’ mmirar bħal dan (Il-Belġju (Wallonja), il-Ġermanja (Baden-Württemberg), Spanja (Katalunja), Franza, ir-Rumanija [14], il-Portugall). Żewġ PŻR (il-Lussemburgu u l-Polonja) ma kinux jinkludu biżżejjed evidenza li l-miżura 121 kienet immirata. Kull wieħed mill-10 PŻR, madankollu, ġie approvat mill-Kummissjoni. 35. Is-servizzi tal-Kummissjoni qajmu dubji dwar in-nuqqas ta’ mmirar tal-miżura 121 waqt il-valutazzjoni tagħhom tal-PŻR Pollakk propost f’Lulju tal-2007. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni qajmet il-kwistjoni tal-approċċ propost "min ikun l-ewwel, jinqeda l-ewwel". Il-PŻR Pollakk ma ġiex modifikat sussegwentement, madankollu l-Kummissjoni approvatu f’Settembru tal-2007 minkejja l-immirar insuffiċjenti. 36. Il-PŻR tal-Lussemburgu jistabbilixxi kriterji ta’ eliġibbiltà u rati differenzjati ta’ għajnuna iżda huwa jonqos milli jispeċifika l-mod kif l-għajnuna se tiġi mmirata lejn l-objettivi li huwa ddefinixxa sabiex jindirizza l-ħtiġijiet partikolari tiegħu. Il-Kummissjoni bosta drabi fakkret lill-awtoritajiet tal-Lussemburgu bl-obbligu tagħhom li jistabbilixxu kriterji ta’ għażla. 37. Il-każijiet tal-Lussemburgu u tal-Polonja jenfasizzaw il-ħtieġa li l-Kummissjoni tiżgura livell suffiċjenti ta’ mmirar evidenzjat fil-PŻR sottomess għall-approvazzjoni tagħha. Ladarba l-PŻR jiġi approvat mill-Kummissjoni u l-fondi tal-FAEŻR isiru disponibbli għall-Istat Membru, ikun iżjed diffiċli għall-Kummissjoni li tiżgura l-immirar b’mod retroattiv. ID-DESKRIZZJONI TAL-ELEMENTI TA’ MMIRAR INKLUŻI FIL-PŻR MHUX DEJJEM TIKKORRISPONDI GĦALL-IMMIRAR APPLIKAT FIL-PRATTIKA 38. Il-Qorti sabet li l-proċess tal-għażla implimentat u l-immirar milħuq fil-prattika xi drabi kienu differenti b’mod sinifikanti mid-deskrizzjoni fil-PŻR, id-dokument ewlieni li fuqu l-Kummissjoni tibbaża d-deċiżjoni tagħha sabiex tapprova l-programm kumplessiv ta’ nfiq. Xi Stati Membri ddeskrivew sistemi dettaljati ta’ għażla fil-PŻR tagħhom iżda fil-prattika ffinanzjaw il-proġetti eliġibbli kollha u b’hekk il-proċeduri tal-għażla tagħhom tilfu kull sinifikat (Franza, l-Ungerija). Min-naħa l-oħra, Stati Membri oħra, prinċipalment il-Portugall, żviluppaw sistemi ta’ mmirar iżjed dettaljati minn dawk deskritti fil-PŻR approvat mill-Kummissjoni. IS-CMEF MA JIPPERMETTIX MONITORAĠĠ TAL-PUNT SAFEJN IL-MIŻURA TINDIRIZZA L-PRIJORITAJIET KOLLHA TAL-UE 39. Is-CMEF jipprovdi informazzjoni dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-programm rigward l-indikaturi ta’ riżorsi, prodotti u riżultati finanzjarji. Għalhekk, huwa għandu jgħin sabiex jiġu identifikati r-riżultati tal-immirar tal-miżura. 40. L-indikaturi tas-CMEF definiti għall-miżura 121 (ara t-Tabella 2) mhumiex rilevanti għall-monitoraġġ tal-punt safejn ċerti prijoritajiet tal-UE, jew l-azzjonijiet speċifiċi tal-miżura, bħall-kwalità, id-diversifikazzjoni intra u extra-azjendali u t-titjib tal-istat ambjentali, dak tas-sigurtà fuq ix-xogħol, tal-iġjene u tal-benesseri tal-annimali fl-azjendi agrikoli, jiġu indirizzati mill-proġetti ffinanzjati billi ma tinġabar l-ebda data bħal din. ID-DATA TAS-CMEF DWAR IR-RIŻULTATI HIJA TA’ AFFIDABBILTÀ BAXXA 41. L-indikatur tar-riżultati "Prodotti u/jew tekniki ġodda" huwa importanti għal miżura ta’ investiment li l-objettiv ewlieni tagħha huwa l-modernizzazzjoni tal-azjendi. Il-verifika żvelat li kien diffiċli għall-Istati Membri li jiġbru data li tikkorrispondi għad-definizzjoni tas-CMEF ta’ dan l-indikatur speċifiku [15]. Ċerti Stati Membri ddeċidew li ma jirrapportaw xejn dwarha (Franza) jew li jkejluha parzjalment biss (il-Belġju (Wallonja), li jirreferi biss għal "prodotti ġodda"). Barra dan, ir-rapporti ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu identifikaw, għal ħamsa mill-10 Stati Membri vverifikati, id-diffikultà li jiġu definiti "tekniki ġodda" (il-Belġju (Wallonja), il-Ġermanja (Baden-Württemberg), Franza, il-Lussemburgu, ir-Rumanija). Stati Membri oħra applikaw definizzjoni li l-ambitu tagħha huwa usa’ minn dak tad-definizzjoni proposta mis-CMEF. Fir-Rumanija, id-definizzjoni tinkludi kwalunkwe prodott jew teknika li hija ġdida għall-azjenda. Id-definizzjoni għalhekk tinkludi kważi l-proġetti kollha ta’ investiment appoġġati permezz tal-miżura (98 % tal-investimenti finalizzati [16]). IT-TABELLA 2 L-INDIKATURI TAS-CMEF GĦALL-MIŻURA 121 It-tip ta’ indikatur | L-indikatur | Ix-xenarju bażi | Il-produttività tax-xogħol fl-agrikoltura | Il-formazzjoni ta’ kapital gross fiss fl-agrikoltura | Ir-riżorsi | L-ammont ta’ nefqa pubblika mwettqa (it-total kontra l-FAEŻR) | Il-prodott [9999] | In-numru ta’ azjendi ta’ rziezet li rċevew appoġġ ta’ investiment (id-diviżjoni skont is-sess, l-istat legali, il-kategorija tal-età, it-tip ta’ investimenti — FADN [8888] — u t-tip ta’ fergħa agrikola) | Il-volum totali ta’ investiment (diviżjoni skont it-tip ta’ investiment — FADN — u t-tip ta’ fergħa agrikola) | Ir-riżultat | In-numru ta’ azjendi li jintroduċu prodotti u/jew tekniki ġodda (diviżjoni skont it-tip ta’ riallokazzjoni tal-produzzjoni) | Iż-żieda fil-valur gross miżjud fl-azjendi appoġġati | L-impatt | It-tkabbir ekonomiku | Il-produttività tax-xogħol | 42. Skont dokument ta’ gwida maħruġ mill-Kummissjoni, l-indikatur ta’ riżultati "Żieda fil-Valur miżjud gross (GVA)" huwa maħsub li jkejjel it-titjib tal-prestazzjoni ekonomika fil-livell tal-azjendi appoġġati [17]. Tnejn mis-seba’ Stati Membri li ġew miżjura ma rrapportawx dwar iż-żieda fil-GVA fil-perjodu 2007–10 minħabba d-diffikultajiet fil-ġbir tad-data meħtieġa (il-Lussemburgu u Franza). Għall-Istati Membri l-oħra miżjura l-verifika sabet definizzjonijiet u metodi għall-ġbir tad-data li jvarjaw ħafna. Ir-rapport ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu għal Spanja (Katalunja) ġibed l-attenzjoni dwar il-fatt li l-affidabbiltà tal-indikatur taż-"żieda fil-GVA" hija baxxa ħafna, billi l-informazzjoni ta’ kontabilità meħtieġa kienet disponibbli biss għal kampjun limitat ħafna ta’ azjendi benefiċjarji. 43. Konsegwenza tal-affidabbiltà baxxa u n-nuqqas ta’ definizzjonijiet komuni hija li d-data li tinġabar mhijiex komparabbli bejn l-Istati Membri u ma tistax tiġi aggregata b’mod sinifikanti fil-livell tal-UE. L-IDENTIFIKAZZJONI TA’ FONDI ADDIZZJONALI PERMEZZ TAL-KONTROLL TAS-SAĦĦA IL-KONTROLL TAS-SAĦĦA LI GĦANDU L-GĦAN LI JIMMIRA LEJN FONDI ADDIZZJONALI GĦAL "SFIDI ĠODDA" 44. Bil-proposta tal-"Kontroll tas-Saħħa" tagħha tal-2007 [18], il-Kummissjoni identifikat ħafna "sfidi ġodda" għall-agrikoltura Ewropea, fl-oqsma tat-tibdil fil-klima, l-enerġija rinnovabbli, il-ġestjoni tal-ilma u l-bijodiversità. Il-Kunsill żied ir-ristrutturazzjoni tas-settur tal-ħalib bħala sfida oħra. Il-Kunsill għamel EUR 4,95 biljun addizzjonali disponibbli [19] permezz tal-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP u enfasizza l-importanza li jiġu mmirati dawn il-fondi b’"iżjed tisħiħ" [20] tal-operazzjonijiet relatati mal-isfidi l-ġodda tal-UE fil-PŻR tal-Istati Membri. L-Istati Membri li kellhom il-ħsieb li jindirizzaw l-isfidi l-ġodda fil-PŻR tagħhom u b’hekk jattivaw il-finanzjament supplimentari disponibbli permezz tal-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP minn Jannar tal-2010 ’l quddiem kellhom jissottomettu PŻR riveduti lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni tagħha sa Ġunju tal-2009. Wara dan, ġew ipprogrammati EUR 630 miljun addizzjonali stmati għall-miżura 121. 45. Is-servizzi tal-Qorti analizzaw l-użu tal-miżura 121 sabiex jindirizzaw l-isfidi l-ġodda billi vvalutaw il-PŻR tal-"Kontroll tas-Saħħa" riveduti approvati mill-Kummissjoni u l-proċeduri ta’ implimentazzjoni nazzjonali fl-10 Stati Membri analizzati għal din il-verifika. ĊERTI STATI MEMBRI MA UŻAWX IL-FINANZJAMENT ADDIZZJONALI GĦAL "IŻJED TISĦIĦ" TAL-MIŻURA 121 46. L-Istati Membri jistgħu jagħmlu użu mill-finanzjament addizzjonali sabiex iżidu r-rati ta’ għajnuna għal proġetti rilevanti, pereżempju, jew billi jintroduċu sottomiżuri speċifiċi sabiex jindirizzaw sfidi ġodda. Huma jistgħu wkoll jirrevedu l-proċeduri u l-kriterji tagħhom sabiex jiffavorixxu, waqt il-proċess tal-għażla, investimenti li jindirizzaw l-isfidi l-ġodda. 47. Għal sebgħa mill-10 Stati Membri koperti mill-verifika [21], l-adozzjoni tal-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP żiedet il-baġit allokat lill-miżura 121. F’dawn il-każijiet kollha, il-PŻR kienu diġà indirizzaw objettivi konnessi mal-prijoritajiet ġodda qabel il-"Kontroll tas-Saħħa". 48. Is-seba’ Stati Membri li żiedu l-baġit għall-miżura 121 wieġbu għall-prijoritajiet ġodda b’modi differenti. Tliet Stati Membri (L-Italja (Veneto), ir-Rumanija u l-Portugall) irrivedew il-proċeduri tal-għażla tagħhom sabiex jagħtu iżjed preferenza lil proġetti ta’ investiment taħt il-miżura 121 sabiex jindirizzaw il-prijoritajiet ġodda. - Fl-Italja, ir-rati ta’ għajnuna u l-ammont massimu ta’ għotja ġew miżjuda għall-proġetti fis-settur tal-ħalib. Il-prijoritajiet ta’ "sfidi ġodda" ġew miżjuda mal-kriterji ta’ għażla tal-prijoritajiet, u żiedu l-probabbiltà li jintgħażlu proġetti li kienu jindirizzaw l-isfidi l-ġodda. - Ir-Rumanija bidlet il-proċeduri tagħha billi attribwiet punti addizzjonali għal proposti ta’ proġetti li investew fl-enerġija rinnovabbli. - L-awtoritajiet Portugiżi fetħu sejħa speċifika għal proposti ta’ proġetti għas-settur tal-ħalib li fihom ir-rati ta’ għajnuna kienu 10 % ogħla mir-rati għas-setturi mhux prijoritarji. 49. Tliet Stati Membri (il-Ġermanja (Baden-Württemberg), Franza, u l-Lussemburgu) ma biddlux il-proċeduri tagħhom. Il-Polonja kienet qiegħda tirrevedi l-proċeduri tagħha fiż-żmien tal-verifika. 50. Lil hinn minn dan, l-osservazzjonijiet ippreżentati fil-paragrafi 29 sa 32 ta’ hawn fuq juru li ħafna mill-Istati Membri ma implimentawx regoli ta’ eliġibbiltà, proċeduri jew kriterji ta’ għażla li jistgħu jippermettu li huma jimmiraw ir-riżorsi addizzjonali lejn il-prijoritajiet tat-tibdil fil-klima, l-enerġija rinnovabbli, il-ġestjoni tal-ilma u l-bijodiversità. 51. L-Istati Membri huma obbligati li jiżguraw li "ammont daqs" il-finanzjament supplimentari li jirriżulta mill-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP jintefaq fuq operazzjonijiet li jindirizzaw l-isfidi l-ġodda [22]. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li rapportar finanzjarju separat għal operazzjonijiet li jindirizzaw l-isfidi l-ġodda jippermetti li l-Kummissjoni tikkonferma li din il-kundizzjoni tkun ġiet irrispettata. Huwa meħtieġ ukoll li l-Istati Membri jimmonitorjaw, taħt is-CMEF, sa liema punt l-isfidi l-ġodda kienu qegħdin jiġu indirizzati minn operazzjonijiet iffinanzjati mill-FAEŻR, mill-2010 ’l quddiem. Madankollu, qabel il-"Kontroll tas-Saħħa", ma kinux qegħdin isiru rapporti b’mod speċifiku fuq l-operazzjonijiet li kienu diġà qegħdin jindirizzaw l-isfidi l-ġodda, la taħt ir-rapportar finanzjarju tal-Kummissjoni u lanqas taħt is-CMEF. Dan ifisser li huwa kważi impossibbli li jsir tqabbil bejn is-sitwazzjoni ta’ qabel u dik ta’ wara l-"Kontroll tas-Saħħa". 52. Il-verifika tal-Qorti identifikat ir-riskju li l-Istati Membri, li kienu ppjanaw li jiffinanzjaw operazzjonijiet li indirizzaw l-isfidi l-ġodda qabel il-"Kontroll tas-Saħħa", għandhom mnejn jużaw il-finanzjament żejjed għal finijiet oħra minbarra għal iżjed tisħiħ tal-prijoritajiet ġodda. Dan jista’ jseħħ fejn Stati Membri kienu ppjanaw li jindirizzaw prijoritajiet simili bħas-settur tal-ħalib qabel ma jsir disponibbli l-finanzjament ġdid. F’dak il-każ in-nefqa ppjanata minn qabel tiġi kkunsidrata bħala waħda li tissodisfa r-rekwiżiti tal-"Kontroll tas-Saħħa" u l-flus "żejda" tal-"Kontroll tas-Saħħa" jintużaw għal finijiet oħra. 53. Dan ir-riskju mmaterjalizza billi, f’wieħed mill-każijiet eżaminati, sostituzzjoni bħal din ġiet deskritta b’mod espliċitu f’PŻR ta’ "Kontroll tas-Saħħa" sottomess lil u approvat mill-Kummissjoni (ara l-Kaxxa 4): 54. Il-Kummissjoni tikkunsidra t-tip ta’ sostituzzjoni baġitarja illustrata fil-Kaxxa 4 bħala konformi mad-dispożizzjonijiet tar-regolament, billi se jintwera li EUR 59,8 miljun jkopru operazzjonijiet li jindirizzaw prijoritajiet ġodda. Iżda billi eżattament l-istess ammont se jintefaq fuq prijoritajiet ġodda, kif kien ippjanat qabel il-"Kontroll tas-Saħħa", dan ma jirriżulta fl-ebda "żieda fit-tisħiħ". 55. Għalhekk il-Qorti tenfasizza l-fatt li mhux il-flus kollha li saru disponibbli taħt il-"Kontroll tas-Saħħa"/EERP se jintużaw sabiex ikomplu jsaħħu l-prijoritajiet identifikati u li se jkun impossibbli li l-ammont attwali li tabilħaqq isaħħaħ dawk il-prijoritajiet jiġi identifikat, meta mqabbel mas-sitwazzjoni qabel il-"Kontroll tas-Saħħa". IL-KAXXA 4 IL-ĠERMANJA (BADEN WÜRTTEMBERG): FINANZJAMENT ŻEJJED TA’ "KONTROLL TAS-SAĦĦA" JIEĦU POST NEFQA BBAĠITJATA LI TINDIRIZZA DIĠÀ L-ISFIDI L-ĠODDA Fil-PŻR tal-"Kontroll tas-Saħħa" rivedut, sottomess lill-Kummissjoni wara l-"Kontroll tas-Saħħa"/EERP, ġie allokat ammont addizzjonali ta’ EUR 59,8 miljun lill-Baġit tal-PŻR għal Baden-Württemberg sabiex jiġu indirizzati tliet sfidi ġodda: ir-ristrutturazzjoni tas-settur tal-ħalib, it-tibdil fil-klima u l-bijodiversità. Il-fondi ngħataw esklussivament lill-miżuri 121 u 124 eżistenti (miżura agroambjentali). Madankollu, l-awtoritajiet ta’ Baden-Württemberg spjegaw li fil-miżuri 121 u 214 eżistenti, kif definit fil-PŻR tal-bidu adottat f’Novembru tal-2007, kien diġà ġie impenjat ammont ikbar minn EUR 59,8 miljun għal operazzjonijiet li jindirizzaw l-isfidi l-ġodda qabel il-"Kontroll tas-Saħħa". Ir-ristrutturar tas-settur tal-ħalib kellu jiġi indirizzat permezz tal-miżura 121. L-awtoritajiet ta’ Baden-Württemberg asserrixxew li fi ħdan il-miżuri eżistenti 121 u 214, kif definiti fil-PŻR inizjali adottat f’Novembru 2007, ammont akbar minn EUR 59,8 miljun kien diġà ġie impenjat għal operazzjonijiet li indirizzaw l-isfidi l-ġodda qabel il-"Kontroll tas-Saħħa". Konsegwentement l-awtoritajiet ta’ Baden-Württemberg naqqsu ammont ta’ EUR 59,8 miljun mill-baġits eżistenti għall-miżuri 121 u 214, u allokaw dan l-ammont mill-ġdid lil bosta miżuri eżistenti, li minnhom xi EUR 18-il miljun lill-miżura 121 sabiex jiġu indirizzati ħtiġijiet reġjonali speċifiċi. Fi ħdan il-baġit tal-miżura 121, l-awtoritajiet għamlu delimitazzjoni ta’ EUR 26 miljun għall-isfida l-ġdida tar-ristrutturar tas-settur tal-ħalib. Madankollu d-data tan-nefqa ta’ qabel il-"Kontroll tas-Saħħa" tindika li l-ammont probabbli tal-baġit oriġinali li kellu jintefaq fis-settur tal-ħalib kien diġà xi EUR 35 miljun. L-IMMIRAR TAL-GĦAJNUNA SABIEX JIĠU EVITATI R-RISKJI GĦAS-SOSTENIBBILTÀ U D-DEADWEIGHT VERIFIKAŻŻJONI INSUFFIĊJENTI TAL-VIJABBILTÀ EKONOMIKA TAL-AZJENDI U L-PROĠETTI TA’ INVESTIMENT SOTTOMESSI 56. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-vijabbiltà ekonomika tal-investimenti proposti fuq l-azjendi agrikoli tkun tista’ tintwera qabel l-għoti tal-għajnuna sabiex jiġi evitat li tingħata għajnuna lil azjendi li probabbilment ikunu se jfallu u sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-investiment megħjun. Minkejja li ma hemm l-ebda obbligu legali li jsir dan, l-Istati Membri kollha (reġjuni) vverifikati rrikjedew li l-applikanti jissottomettu ċertu livell ta’ evidenza tal-vijabbiltà ekonomika tal-azjenda tagħhom u/jew tal-proposta tal-proġett [23]. Madankollu, il-verifika sabet li l-livell u l-firxa ta’ evidenza bħal din ivarjaw b’mod sinifikanti bejn l-Istati Membri. 57. Fil-Lussemburgu hija meħtieġa attestazzjoni għall-investimenti ’l fuq minn ċertu limitu, li tiċċertifika li l-bidwi jkun irċieva konsulenza ekonomika dwar il-proġett ta’ investiment tiegħu — din l-attestazzjoni fiha ġabra fil-qosor tal-qligħ gross tal-azjenda u l-ispejjeż tal-proġett, iżda mhux ir-riżultat tal-analiżi ekonomika. 58. Fl-Ungerija l-kwalità u s-sodezza tal-pjan finanzjarju li jkun se jiġi sottomess mal-applikazzjoni tal-proġett jiġu evalwati permezz ta’ sistema ta’ valutazzjoni ta’ proġett ibbażata fuq tqabbil kompjuterizzat mad-data ta’ referenza. Iżjed minn kwart tal-proġetti magħżula f’sejħa għal proposti tal-2008 kisbu punteġġ ta’ żero fi kriterju wieħed jew iżjed minn wieħed fil-valutazzjoni tar-"realiżmu tal-pjan finanzjarju". Il-Qorti identifikat li ma kien hemm l-ebda punteġġ minimu stabbilit għall-evalwazzjoni tal-pjan finanzjarju u li l-proġetti kollha kienu ġew aċċettati irrispettivament mill-punteġġ miksub. 59. Fil-Polonja s-sodezza finanzjarja ta’ proġett għandha tintwera mill-applikant f’każijiet biss fejn l-objettiv tal-proġett ikun immirat b’mod speċifiku lejn iż-żieda tal-valur miżjud gross tal-azjenda. Madankollu, hija r-responsabbiltà tal-bidwi li jimmarka, fl-applikazzjoni tiegħu, jekk dan huwiex l-għan tal-proġett tiegħu, u dan kieku jagħti bidu b’mod awtomatiku għal analiżi ulterjuri tal-klejm tiegħu min-naħa tal-amministrazzjoni. L-ebda wieħed mill-10 proġetti riveduti mill-Qorti ma kienu indikaw dan bħala objettiv, u b’hekk ma sar l-ebda kontroll ta’ vijabbiltà għalihom. L-ISTATI MEMBRI GĦAŻLU PROĠETTI LI KIENU DIĠÀ BDEW, U B’HEKK JIĠI INKLUŻ IR-RISKJU TA’ DEADWEIGHT 60. Il-Qorti identifikat f’rapporti ta’ qabel (pereżempju dwar l-approċċ Leader) [24] li r-riskju għall-effiċjenza ta’ kwalunkwe programm ibbażat fuq għotja huwa li l-investiment ikun sar xorta waħda mingħajr l-għajnuna pubblika. Investimenti bħal dawn jikkostitwixxu "deadweight". 61. Indikazzjoni qawwija ta’ effett possibbli ta’ deadweight hija fejn il-proġetti kienu diġà bdew jew anke tlestew qabel ma tkun ingħatat l-għajnuna. Jekk tingħata għajnuna b’mod retroattiv, il-bidwi jkun wera, permezz tad-deċiżjoni ta’ investiment tal-bidu tiegħu, li huwa kien lest li jwettaq l-investiment anke fin-nuqqas ta’ ftehim għal appoġġ pubbliku. 62. Għall-miżura 121, hemm approċċi differenti dwar l-approvazzjoni ta’ proġett li għalih ikun beda x-xogħol: - Fil-Lussemburgu, l-azjendi agrikoli jistgħu japplikaw għal għajnuna għal investiment wara li jkunu diġà wettqu l-investiment jekk l-ammont ikun taħt l-EUR 100 000, jew il-proġett ikun beda bejn il-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni u d-data tal-pubblikazzjoni tal-liġi nazzjonali dwar l-implimentazzjoni. - Fi Stati Membri oħra, inklużi Spanja (Katalunja), l-Italja (Veneto), u l-Portugall, l-azjendi jistgħu jibdew l-investiment li potenzjalment ikun eliġibbli fid-data li fiha huma jissottomettu l-applikazzjoni tagħhom għal għajnuna, mingħajr ma jkollhom iċ-ċertezza li l-proġett ikun se jiġi approvat għal finanzjament. - Fil-Belġju (Wallonja) u r-Rumanija, l-ispejjeż ta’ proġett ta’ investiment huma eliġibbli biss mid-data li fiha l-għotja tkun ġiet approvata, li tirrappreżenta prattika tajba [25]. 63. Il-verifika sabet li għal erbgħa mill-Istati Membri/reġjuni vverifikati (Spanja (Katalunja), l-Italja (Veneto), il-Lussemburgu, u l-Portugall (Kontinentali)), nofs il-proġetti fil-kampjun kienu bdew (jew kienu anke tlestew) qabel ma ngħatat l-għotja. F’dawn il-każijiet, ir-riskju ta’ deadweight, jiġifieri li l-bidwi jkun wettaq l-investiment anke fin-nuqqas ta’ appoġġ pubbliku, huwa sinifikanti. 64. Il-proposti leġiżlattivi mill-Kummissjoni sabiex temenda r-regolament attwali dwar l-iżvilupp rurali [26] jispeċifikaw li l-ispiża tkun eliġibbli biss wara li tkun ġiet sottomessa applikazzjoni għal għotja. Dan se jimpedixxi approvazzjoni retrospettiva tat-tip permess fil-Lussemburgu, iżda mhuwiex se jindirizza biżżejjed ir-riskju ta’ deadweight billi l-proġett ta’ investiment ikun jista’ jibda xorta waħda qabel l-approvazzjoni tal-applikazzjoni (u anke qabel ma l-applikazzjoni tkun ġiet sottomessa, bid-dispożizzjoni li l-ispejjeż imġarrba sad-data tal-applikazzjoni ma jkunux eliġibbli għal appoġġ). 65. Il-proposta tal-Kummissjoni għall-perjodu tal-iżvilupp rurali 2014–20 ittenni dan ir-rekwiżit. Madankollu, tipprevedi wkoll prattika tajba f’dan ir-rigward, bid-dispożizzjoni espliċita li l-Istati Membri jistgħu jistipulaw li l-ispiża tkun eliġibbli biss mid-data tal-approvazzjoni tal-għotja (ara l-Kaxxa 5). IL-KAXXA 5 PROPOSTA TAL-KUMMISSJONI GĦALL-PERJODU TA’ ŻVILUPP RURALI 2014–20 [27] Bl-eċċezzjoni ta’ spejjeż ġenerali [spejjeż preparatorji]…, fir-rigward ta’ operazzjonijiet tal-investiment…, hija biss in-nefqa magħmula wara li tkun ġiet sottomessa applikazzjoni lill-awtorità kompetenti li għandha titqies bħala eliġibbli. L-Istati Membri jistgħu jipprovdu fil-programmi tagħhom li n-nefqa għandha tkun eliġibbli biss wara li l-applikazzjoni għall-appoġġ tkun ġiet approvata mill-awtorità kompetenti. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 66. Il-verifika tal-Qorti sabet li l-miżura 121 għal investiment ta’ żvilupp rurali, "Modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli" laħqet l-objettiv nominali tagħha billi rriżultat fil-modernizzazzjoni ta’ azjendi. Madankollu hija kkonkludiet li dan kien kważi inevitabbli billi kważi kwalunkwe investiment jew xiri ta’ tagħmir ġdid jista’ jiġi kkunsidrat bħala wieħed li sa ċertu punt jimmodernizza u jissodisfa l-kriterji wiesgħa ħafna ta’ eliġibbiltà (il-paragrafi 23 sa 24). 67. Minkejja li huwa meħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw l-għajnuna ta’ investiment fuq ħtiġijiet identifikati b’mod ċar fiż-żoni rurali tagħhom, il-punt safejn jista’ jsir immirar ivarja b’mod sinifikanti bejn l-Istati Membri analizzati. Xi wħud jimmiraw l-għajnuna b’mod qawwi fuq ħtiġijiet speċifiċi u stabbilixxew proċeduri ta’ għażla sabiex jagħżlu l-proġetti l-iżjed xierqa minn dawk l-applikanti eliġibbli (il-paragrafi 25 sa 28). 68. Stati Membri oħra taw għotjiet lill-proposti kollha ta’ proġetti li jissodisfaw il-kundizzjonijiet bażiċi ta’ eliġibbiltà, irrispettivament mill-kontribut tal-proġett għall-ilħuq tal-objettivi stabbiliti għall-miżura. Prattiki bħal dawn iwasslu għal użu inqas effettiv u effiċjenti tal-fondi pubbliċi, kemm dawk tal-UE kif ukoll dawk nazzjonali. L-EUR 11,1 biljun allokati għal din il-miżura mill-FAEŻR għandhom il-potenzjal li jipprovdu valur akbar għall-flus kieku jiġu mmirati aħjar lejn prijoritajiet tal-UE u ħtiġijiet nazzjonali u reġjonali identifikati (il-paragrafi 29 sa 32). 69. Il-Kummissjoni approvat Programmi ta’ Żvilupp Rurali (PŻR) li ma mmirawx b’mod adegwat l-għajnuna u b’mod partikolari, li ma speċifikawx il-proċess jew il-kriterji li għandhom jiġu applikati għall-għażla ta’ proġetti (il-paragrafi 33 sa 38). IR-RAKKOMANDAZZJONI 1 (a) Il-Kummissjoni għandha tipproponi leġiżlazzjoni b’rekwiżiti ċari sabiex l-Istati Membri jagħtu dettalji fil-PŻR tagħhom dwar kif il-miżura tkun se tiġi mmirata lejn ħtiġijiet identifikati, u prijoritajiet ġenerali, inklużi dettalji tal-proċess ta’ għażla tal-proġetti u l-kriterji li għandhom jiġu implimentati; u għandha tiżgura li dawn ir-rekwiżiti jintlaħqu meta tapprova l-PŻR. (b) Meta jkunu qegħdin jimplimentaw il-PŻR tagħhom għall-perjodu ta’ programmazzjoni li ġej, l-Istati Membri għandhom jimmiraw l-għajnuna permezz ta’ kriterji ta’ għażla ċari u rilevanti, billi jindirizzaw il-prijoritajiet tal-UE u l-ħtiġijiet nazzjonali jew reġjonali. 70. Is-CMEF ġie stabbilit bħala għodda għall-Istati Membri u l-Kummissjoni. Il-Qorti sabet li ma jiġġenerax data rilevanti li tista’ tintuża għall-monitoraġġ tar-riżultati miksuba bil-fondi minfuqa fuq il-miżura 121. L-indikaturi definiti ma jippermettux li l-progress fl-ilħuq tal-prijoritajiet tal-UE jiġi mmonitorjat, instab li d-data kienet ta’ affidabbiltà baxxa u ma tippermettix li jsir tqabbil bejn l-Istati Membri (u/jew reġjuni) (il-paragrafi 39 sa 43). IR-RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-Kummissjoni għandha tiżgura li għall-perjodu ta’ programmazzjoni li ġej, tinkiseb informazzjoni rilevanti u affidabbli sabiex jiġu ffaċilitati l-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-miżura u sabiex jintwera l-punt safejn l-għajnuna mogħtija qiegħda tikkontribwixxi għall-ilħuq tal-prijoritajiet tal-UE. 71. Il-Kontroll tas-Saħħa tal-2009 pprovda madwar EUR 5 biljun ta’ finanzjament żejjed sabiex jissaħħu aktar dawk il-prijoritajiet speċifiċi tal-UE li kienu definiti bħala l-isfidi l-ġodda tal-UE inklużi t-tibdil fil-klima u l-bijodiversità. In-nuqqas ta’ mekkaniżmi effettivi ta’ mmirar idgħajjef l-effikaċja potenzjali tal-fondi addizzjonali fl-ilħuq ta’ dawn l-isfidi. Barra dan, il-verifika tal-Qorti wriet mumenti fejn "iżjed tisħiħ" mhuwiex se jintlaħaq minħabba s-sostituzzjoni tal-fondi żejda tal-"Kontroll tas-Saħħa"/EERP b’fondi pprogrammati diġà għall-miżuri kkonċernati qabel il-"Kontroll tas-Saħħa" (il-paragrafi 44 sa 45). IR-RAKKOMANDAZZJONI 3 Meta jkun hemm l-intenzjoni li jiġu assenjati miżuri partikolari u allokazzjonijiet baġitarji sabiex jiġu mmirati prijoritajiet speċifiċi, bħalma kien il-każ għall-"Kontroll tas-Saħħa", biex jiġi żgurat li l-finanzjament ikollu effett addizzjonali, il-Kummissjoni għandha tipproponi leġiżlazzjoni sabiex tagħmel dan ir-rekwiżit speċifiku fir-Regolamenti ta’ bażi tal-UE. 72. L-Istati Membri (ir-reġjuni) vverifikati kollha jirrikjedu li l-applikanti jissottomettu xi livell ta’ evidenza tal-vijabbiltà ekonomika tal-azjenda tagħhom u/jew tal-proposta tal-proġett. Madankollu, xi Stati Membri ma kkunsidrawx l-evidenza miksuba meta kienu qegħdin jevalwaw l-applikazzjoni tal-proġett (il-paragrafi 56 sa 59). IR-RAKKOMANDAZZJONI 4 L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu proċeduri effettivi, b’mod proporzjonali mar-riskji, sabiex jiżguraw li l-għotjiet ma jingħatawx lil proġetti fejn ikun hemm dubji dwar il-vijabbiltà finanzjarja tal-investiment jew is-sostenibbiltà tal-azjenda. 73. Il-Qorti sabet li jippersisti ir-riskju ta’ deadweight marbut mal-approvazzjoni retroattiva ta’ investimenti li kienu diġà bdew (il-paragrafi 60 sa 65). IR-RAKKOMANDAZZJONI 5 Il-Kummissjoni għandha tinkoraġġixxi lill-Istati Membri sabiex isegwu l-prattika tajba li biha n-nefqa għal investimenti għandha tkun eliġibbli biss mid-data tal-approvazzjoni tal-għotja. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Ioannis SARMAS, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tal- 14 ta’ Marzu 2012. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] Id-data finanzjarja f’Jannar 2012. [2] Fl-2007, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet "Kontroll tas-Saħħa" fuq il-Politika Agrikola Komuni (PAK) li sussegwentement ġiet adottata mill-Kunsill fl-2008. Sussegwentement għall-"Kontroll tas-Saħħa", u bħala tweġiba għall-kriżi ekonomika tal-2008, il-Kummissjoni fasslet l-EERP li ġie approvat mill-Kunsill f’Diċembru tal-2008. [3] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal- 20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2005, p. 1). [4] Iċ-ċifri finanzjarji f’Jannar 2012, inklużi EUR 630 miljun mill-"Kontroll tas-Saħħa" u l-EERP. [5] Iż-żoni ta’ ’Natura 2000’ huma żoni speċifiċi mħarsa ta’ konservazzjoni. [6] Billi 21 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005. [7] L-Artikolu 26 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005. [8] L-Artikolu 43 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1974/2006 tal- 15 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 368, 23.12.2006, p. 15). [9] L-Artikolu 71 tar-Regolament (KE) 1698/2005 jirrikjedi li l-proġetti jintgħażlu fuq il-bażi ta’ kriterji ta’ għażla li għandhom jiġu stabbiliti mill-Istat Membru jew ir-reġjun ikkonċernat. [10] Il-verifika kopriet il-PŻR nazzjonali jew reġjonali li ġejjin: Il-Belġju (Wallonja), il-Ġermanja (Baden-Württemberg, Spanja (Katalunja), Franza (kontinentali), l-Italja (Veneto), il-Lussemburgu, l-Ungerija, il-Polonja, il-Portugall (Kontinentali) u r-Rumanija. [11] Ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 u r-Regolament (KE) Nru 1974/2006. [12] Għall-Italja (Veneto), il-kampjun kien jinkludi wkoll proġetti approvati waqt l-2008. [13] L-Artikolu 43 tar-Regolament (KE) Nru 1974/2006. [14] Għalkemm il-PŻR Rumen kien fih ftit li xejn evidenza ta’ mmirar tajjeb waqt l-approvazzjoni tiegħu mill-Kummissjoni, l-investimenti taħt il-miżura 121 kienu mmirati b’mod qawwi fil-prattika minħabba l-implimentazzjoni ta’ kriterji ta’ eliġibbiltà ristrettivi u l-applikazzjoni effettiva ta’ kriterji ta’ għażla rilevanti (ara t-Tabella 1). [15] Manwal tas-CMEF: "Changes in land use or in agricultural practices that lead to a change in the composition of the basic agricultural products". (Tibdil fl-użu tal-art jew fil-prattiki agrikoli li jwassal għal tibdil fil-kompożizzjoni tal-prodotti agrikoli bażiċi). [The Handbook on Common Monitoring and Evaluation Framework — Guidance document (Il-Manwal dwar Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni — Dokument ta’ gwida), id-Direttorat Ġenerali Agrikoltura u Żvilupp Rurali, Settembru 2006.] [16] Ir-Rumanija, ir-Rapport ta’ Progress Annwali 2009. [9999] Skont is-CMEF, in-numru ta’ applikazzjonijiet approvati se jiġi pprovdut ukoll. [8888] Netwerk tad-Data tal-Kontabilità Agrikola. [17] Id-Dokument ta’ ħidma dwar l-indikaturi tal-valur miżjud gross tas-CMEF, il-Kummissjoni Ewropea, Marzu 2010. [18] COM(2007) 722 finali tal- 20 ta’ Novembru 2007. [19] Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 74/2009 tad- 19 ta’ Jannar 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għal żvilupp rurali mill-FAEŻR (ĠU L 30, 31.1.2009, p. 100). [20] Billi 6 tar-Regolament (KE) Nru 74/2009 jiddikjara: Huwa importanti li operazzjonijiet relatati ma’ dawn il-prijoritajiet Komunitarji jissaħħu aktar fil-programmi tal-iżvilupp rurali approvati skont ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005. [21] Tliet Stati Membri koperti mill-verifika ma allokawx riżorsi addizzjonali lill-miżura 121 wara l-"Kontroll tas-Saħħa" (dawn huma l-Belġju (Wallonja), Spanja (Katalunja) u l-Ungerija). [22] L-Artikolu 69(5a) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, introdott mir-Regolament (KE) Nru 74/2009. [23] Ir-regolamenti jeħtieġu biss li l-investiment propost itejjeb il-prestazzjoni ġenerali tal-azjenda. [24] Ir-Rapport Speċjali Nru 5/2010 dwar l-implimentazzjoni tal-approċċ Leader għall-iżvilupp rurali (http://eca.europa.eu). [25] Regoli simili applikaw fil-Ġermanja, fi Franza, fl-Ungerija u fil-Polonja minkejja li ġew permessi eċċezzjonijiet. [26] KUMM(2010) 537 finali tat- 30 ta’ Settembru 2020 — il-proposta tal-Kummissjoni għal regolament li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1698/2005; proċedura ta’ kodeċiżjoni leġiżlattiva COD/2010/0266. [27] KUMM(2011) 627 finali/2 — il-proposta tal-Kummissjoni għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR); ippreżentata mill-Kummissjoni fil-qafas leġiżlattiv għall-PAK fil-perjodu 2014–20. -------------------------------------------------- L-ANNESS IL-PROGRAMMI TA’ ŻVILUPP RURALI (PŻR) MAGĦŻULA U L-ISTATI MEMBRI KORRISPONDENTI JEW IR-REĠJUNI TAGĦHOM KOPERTI MILL-VERIFIKA, FLIMKIEN MAL-BAĠIT RISPETTIV GĦALL-MIŻURA 121, GĦALL-2007–13 Il-PŻR | Il-kontribuzzjoni tal-UE (permezz ta’ FAEŻR) 2007–13 (EUR) | Il-baġit pubbliku M121 total 2007–13 [1] (EUR) | | Il-Belġju (Wallonja) | 28800000 | 96000000 | Il-Ġermanja (Baden-Württemberg) | 84196000 | 168393000 | Spanja (Katalunja) | 27628000 | 119082000 | Franza (kontinentali) | 687062000 | 1374125000 | L-Italja (Veneto) | 87816000 | 190381000 | Il-Lussemburgu | 24574000 | 122871000 | L-Ungerija | 1175175000 | 1652571000 | Il-Polonja | 1449672000 | 1919068000 | Il-Portugall (Kontinentali) | 259874000 | 344923000 | Ir-Rumanija | 816404000 | 1020506000 | [1] Inkluż kofinanzjament pubbliku nazzjonali jew reġjonali. --------------------------------------------------