Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-ħarsien tal-wirt naturali, arkitettoniku u kulturali Ewropew f'reġjuni rurali u insulari (2006/2050(INI))



Official Journal 305 E , 14/12/2006 P. 0254 - 0258



P6_TA(2006)0355 Il-wirt naturali, arkitettoniku u kulturali Ewropew f'reġjuni rurali u insulari Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar il-ħarsien tal-wirt naturali, arkitettoniku u kulturali Ewropew f'reġjuni rurali u insulari (2006/2050(INI)) Il-Parlament Ewropew, - wara li kkunsidra l-Artikolu 151 tat-Trattat KE, - wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' l-UNESCO tas- 16 ta' Novembru 1972 dwar il-Ħarsien tal-Wirt Kulturali u Naturali Dinji, - wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa tat- 3 ta' Ottubru 1985 dwar il-Ħarsien tal-Wirt Arkitettoniku ta' l-Ewropa (Granada), - wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa tas- 16 ta' Jannar 1992 dwar il-Ħarsien tal-Wirt Arkitettoniku ta' l-Ewropa (Valletta), - wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Pajsaġġ ta' l- 20 ta' Ottubru 2000 adottata mill-Kunsill ta' l-Ewropa (Firenze), - wara li kkunsidra l-Konvenzjoni ta' Qafas tal-Kunsill ta' l-Ewropa tas- 27 ta' Ottubru 2005 dwar il-Valur tal-Wirt Kulturali għas-Soċjetà (Faro), - wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tat- 13 ta' Mejju 1974 dwar il-ħarsien tal-wirt kulturali Ewropew [1], ta' l- 14 ta' Settembru 1982 dwar il-ħarsien tal-wirt arkitettoniku u arkeoloġiku Ewropew [2], tat- 28 ta' Ottubru 1988 dwar il-konservazzjoni tal-wirt arkitettoniku u arkeoloġiku tal-Komunità [3], tat- 12 ta' Frar 1993 dwar il-preservazzjoni tal-wirt arkitettoniku u l-ħarsien tal-beni kulturali [4] u tas- 16 ta' Jannar 2001 dwar l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni dwar il-Ħarsien tal-Wirt Kulturali u Naturali Dinji fl-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea [5], - wara li kkunsidra d-Deċiżjoni 508/2000/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l- 14 ta' Frar 2000 li tistabbilixxi l-programm Culture 2000 [6], - wara li kkunsidra l-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tal- 25 ta' Ottubru 2005 fl-ewwel qari bil-mira li tiġi adottata d-Deċiżjoni Nru .../2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-programm Culture 2007 (2007-2013) [7], - wara li kkunsidra l-Artikolu 45 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, - wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni (A6-0260/2006), A. billi l-wirt kulturali huwa element ewlieni fl-identità u fl-iżvilupp storiku tal-ġnus ta' l-Ewropa, B. billi l-"wirt kulturali" jinkludi kemm elementi tanġibbli kif ukoll intanġibbli, li b'mod kostanti jistagħnew mill-kontribuzzjonijiet kulturali u kreattivi ta' kull ġenerazzjoni suċċessiva, C. billi l-wirt kulturali jinkludi kemm il-wirt arkitettoniku kif ukoll il-wirt naturali ikkaratterizzati mill-mod ta' għajxien tal-bniedem matul iż-żminijiet u f'postijiet differenti, D. billi l-Unjoni Ewropea hija ddedikata għall-ħidma li tippromwovi u tikkonserva d-diversità kulturali u lkwalità tal-ħajja u tħares l-ambjent, E. billi l-konservazzjoni ta' bosta elementi tal-wirt kulturali toħloq il-pedament għal aktar żvilupp soċjali u ekonomiku u b'hekk issaħħaħ il-ħarsien ambjentali, l-opportunitajiet ta' impjieg u l-integrazzjoni Ewropea, F. billi l-wirt kulturali huwa ta' importanza sinifikanti f'zoni rurali li, filwaqt li jagħmlu 90 % tat-territorju Ewropew, qed ibatu mill-konsegwenzi ta' l-abbandun, tat-tnaqqis fil-popolazzjoni u ta' l-istaġnar ekonomiku, G. billi l-gżejjer Ewropej, b'mod partikulari l-iżgħar fosthom, irnexxielhom bejn wieħed u ieħor jippreservaw mingħajr bidliet il-konfigurazzjonijiet oriġinali tagħhom u l-wirt kulturali konsiderevoli tagħhom jeħtieġu appoġġ, ħarsien u promozzjoni, H. billi huwa importanti li jiġu konservati u żviluppati mhux biss monumenti iżda wkoll elementi kulturali oħrajn li jiffurmaw u jagħmlu possibbli kundizzjonijiet ta' l-għajxien xieraq għall-abitanti ta' l-UE ta' llum, I. billi l-wirt kulturali Ewropew fis-sħuħija tiegħu, indipendentement mid-dimensjoni Ewropea, nazzjonali jew lokali tiegħu, huwa ta' valur fondamentali għaċ-ċittadini Ewropej, 1. Jistieden lill-Kunsill biex jirrikonoxxi b'mod espliċitu l-kontribuzzjoni tal-wirt kulturali għall-integrazzjoni Ewropea fir-rigward ta' l-identità u ċ-ċittadinanza Ewropea, l-iżvilupp ekonomiku u soċjali sostenibbli, l-iskambji interkulturali u d-diversità kulturali; 2. Jistieden lill-Kummissjoni biex fit-tfassil tal-proposti leġiżlattivi tagħha, timplimenta b'mod effettiv ilklawsola orizzontali ta' l-Artikolu 151(4) tat-Trattat KE fir-rigward tal-kultura, u tikkunsidra fid-dettall limplikazzjonijiet tal-leġiżlazzjoni proposta għall-kultura u għall-wirt kulturali bil-għan li tiżgura li miżuri għall-promozzjoni tagħhom ikunu inkorporati fil-linji politiċi ta' l-Unjoni Ewropea; 3. Huwa tal-fehma li l-wirt kulturali jrid jitħares bħala xi ħaġa sħiħa indiviżibbli li teħtieġ l-adozzjoni ta' miżuri konġunti ta' ħarsien; 4. Jenfasizza li l-iżvilupp sostenibbli jeħtieġ li jkun hemm approċċ integrat lejn l-ambjent kulturali, naturali u arkitettoniku kemm f'zoni urbani kif ukoll f'dawk rurali waqt li jisħaq li hemm bżonn li tingħata attenzjoni b'mod partikulari għall-wirt kulturali Ewropew f'zoni rurali; 5. Jenfasizza wkoll li trid tingħata attenzjoni partikulari għall-ħarsien u l-promozzjoni tal-wirt naturali u arkitettoniku taz-zoni insulari Ewropej; 6. Huwa tal-fehma li kull azzjoni li tittieħed f'zoni rurali u insulari trid tqis dawn il-prinċipji li ġejjin: - bilanċ sostenibbli bejn il-popolazzjoni u l-ambjent, - approċċ integrat għal zoni li tradizjonalment huma agrikoli, - parteċipazzjoni mill-popolazzjoni lokali fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta' linji politiċi u l-alinjament bejn il-fehmiet tagħhom u d-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-awtoritajiet ċentrali; - djalogu kontinwu ma' organizzazzjonijiet soċjali, privati u volontarji li huma involuti b'mod attiv filqasam tal-wirt kulturali, 7. Iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea, lill-Istati Membri, lill-awtoritajiet lokali u lill-organizzazzjonijiet kulturali u mhux governattivi biex jieħdu azzjoni biex jipproteġu u jirrijabilitaw il-wirt kulturali ta' l-Ewropa, b'mod partikulari komunitajiet żgħar tradizzjonali, u li titqajjem kuxjenza mal-pubbliku dwar l-importanza ta' dan; 8. Jaħseb li l-fatturi li għandhom jitqiesu sabiex jiġi żviluppat dan is-settur partikolari, b'kunsiderazzjoni xierqa għall-prinċipju ta' sussidjarjetà, għandhom jinkludu: - stħarriġ sistematiku tal-wirt rurali, - il-ħolqien ta' qafas leġiżlattiv biex jiġi garantit il-ħarsien tiegħu, li jinkorpora kemm inċentivi għallkonservazzjoni ta' bini u komunitajiet tradizzjonali kif ukoll miżuri li jiżguraw li attivitajiet fir-rigward ta' bini ġdid ikunu kompatibbli ma' bini storiku li jinsab fil-viċinanzi u ma' l-arkitettura lokali, - għajnuna finanzjarja għar-restawr ta' monumenti lokali u t-tkomplija ta' metodi tradizzjonali tal-biedja, - restawr komprensiv ta' abitazzjonijiet tradizzjonali u ta' forom tradizzjonali ta' l-arkitettura, li jinvolvu lużu xieraq ta' materjali moderni u l-inkorporazzjoni ta' utilitajiet moderni fi strutturi tradizzjonali b'mod li ma jaffettwawx il-karattru tagħhom, - konservazzjoni tal-kompetenza lokali u tal-professjonijiet tradizzjonali; 9. Jistieden lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jipprovdu meta meħtieġ inċentivi għat-twaqqigħ jew il-modifikazzjoni ta' bini li jistona u li jnaqqas mill-karattru arkitettoniku partikolari talkomunità jew lokalità fejn jinsabu jew ma' l-ambjent naturali u l-bini ieħor fil-viċinanzi; 10. Jistieden lill-Istati Membri, b'koperazzjoni mal-Kummissjoni, biex jippromwovu l-ħarsien u l-konservazzjoni tal-wirt kulturali tagħhom permezz tal-fondi strutturali u ta' inizjattivi li jeżistu bħal LEADER +, URBAN II u INTERREG III li fil-perjodu finanzjarju li jmiss (2007-2013) se jiġu inkorporati fl-istrumenti finanzjarji l-ġodda ta' koeżjoni politika u tal-politika agrikola komuni; 11. Jistieden lill-Istati Membri biex iżommu f'moħħhom li strateġiji ta' inċentivi finanzjarji jridu jinvolvu koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet ċentrali u lokali u korpi u istituzzjonijiet lokali oħrajn (mingħajr ma wieħed jinsa li l-biċċa l-kbira tal-wirt reġistrat huwa ta' natura reliġjuża) waqt li jfittxu biex jipproteġu u jtejbu l-ambjent naturali u kulturali tal-lokalitajiet ikkonċernati; 12. Jikkunsidra li jista' jsir użu sinifikanti mill-wirt naturali, arkitettoniku u kulturali Ewropew permezz ta' l-iżvilupp, f'zoni rurali u insulari, ta' forom alternattivi ta' turiżmu, bħat-turiżmu kulturali, dak tal-mixi, dak ekoloġiku u dak marittimu; jisħaq dwar il-bżonn li jiġu promossi politiki li jippermettu liċċittadini Ewropej kollha sabiex igawdu l-benefiċċji tat-turiżmu alternattiv; 13. Jistieden lill-Istati Membri biex jinkoraġġixxu u jappoġġjaw l-iżvilupp ta' turiżmu alternattiv sostenibbli, li jagħtu prijorità lil komunitajiet tradizzjonali żgħar bl-għajnuna ta' strumenti finanzjarji tal-Komunità bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, il-Fond Ewropew għas-Sajd, eċċ.; 14. Jistieden lill-Kummissjoni, fi ħdan il-qafas tal-programmi Komunitarji preżenti, bħall-Programm ta' Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni, biex jippromwovu miżuri biex jappoġġjaw is-snajja', l-arti applikata u l-attivitajiet professjonali, b'mod partikulari dawk li huma fil-periklu li jisparixxu u li huma meħtieġa għal restawr u konservazzjoni xierqa tal-wirt arkitettoniku; 15. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jinkoraġġixxu t-taħriġ għal professjonisti speċjalizzati fl-użu u fil-ġestjoni ta' l-ispazju, ta' l-arkitettura, tar-restawr u t-tiswija tal-bini u attivitajiet relatati, sabiex jiġu kkonservati l-kwalitajiet partikulari tal-wirt kulturali waqt li jkunu konformi mal-ħtiġijiet ta' llum; jistieden ukoll li jkun hemm miżuri biex jittejjeb it-taħriġ ta' ħaddiema tas-sengħa u ta' fornituri ta' materjali tradizzjonali u għall-għażla ta' metodi li jinvolvu l-użu kontinwu tagħhom; 16. Jistieden lill-Kummissjoni, fi ħdan il-qafas tas-Seba' Programm ta' Qafas għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u l-attivitajiet ta' dimostrazzjoni (2007-2013) biex tappoġġja l-isforzi biex jiġu żviluppati għodod, tekniki u metodi ġodda ta' konservazzjoni tal-wirt kulturali; 17. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex ma jipprovdux fondi Komunitarji għal proġetti li jista' jintwera biċ-ċar li se jwasslu għall-qerda ta' elementi ta' valur tal-wirt kulturali tagħna; 18. Jistieden lill-Kummissjoni, fi ħdan il-qafas ta' programmi Komunitarji preżenti, biex tadotta miżuri li jiffaċilitaw aktar aċċessibilità u jinkoraġixxu kumpanniji żgħar, snajja' u negozji tradizzjonali u tradizzjonijiet u drawwiet lokali, permezz ta' kampanja kbira biex jiġu promossi rħula u komunitajiet fl-Istati Membri, sabiex tikkontribwixxi b'mod deċiżiv lejn l-iżvilupp ta' l-ekonomija lokali u sabiex twaqqaf l-esodu rurali; 19. Jistieden lill-Kummissjoni biex tippromwovi l-qsim u l-iskambju ta' esperjenzi f'dan il-qasam permezz ta' konferenzi u laqgħat internazzjonali; 20. Jistieden lill-Kummissjoni, l-aktar fi ħdan il-qafas tal-programm "Kultura" (2007-2013) biex tagħti lopportunità lil networks sħab fl-Istati Membri varji li jimplimentaw proġetti plurijennali biex jippromwovu komunitajiet tradizzjonali ppreservati tajjeb b'popolazzjoni ta', ngħidu aħna, inqas minn 1000 ruħ; 21. Iqis li miżuri bħal dawn se jippermettu li jiġu organizzati attivitajiet kulturali li jfittxu li jiżviluppaw il-wirt kulturali ta' dawn il-komunitajiet bil-mira iktar fit-tul li tissaħħaħ il-koperazzjoni bejn komunitajiet tradizzjonali fl-Ewropa u jkunu jistgħu jiżviluppaw il-kulturi lokali speċifiċi tagħhom flimkien mad-dimensjoni Ewropea tagħhom; 22. Jixtieq l-iżvilupp fil-ġejjieni ta' azzjoni favur komunitajiet żgħar, tradizzjonali simili għal dik li tistabilixxi l-bliet kapitali tal-kultura; 23. Iqis li l-"Premju ta' l-Unjoni Ewropea għall-Wirt Kulturali" li huwa amministrat mill-"Europa Nostra" huwa inizjattiva ta' valur li għandha titkompla fil-ġejjieni; jaħseb li f'dan ir-rigward u f'kuntest aktar wiesgħa għandha tiġi introdotta kategorija ġdida ta' premji għall-aqwa restawr f'sens ġenerali ta' komunità tradizzjonali sabiex dawk il-komunitajiet li jirnexxielhom jikkonservaw bis-sħiħ jew parti mill-elementi tradizzjonali tagħhom jitħeġġu jsaħħu l-isforzi tagħhom f'dan il-kamp; 24. Jilqa' l-proposta riċenti fi ħdan il-qafas tal-Kunsill għat-tfassil ta' lista tal-Wirt Ewropew u jistieden lill- Kummissjoni biex tappoġġjaha; huwa tal-fehma li f'dan il-kuntest, għandha tingħata importanza partikulari lill-wirt kulturali lokali ta' zoni rurali u insulari, u jridu jitqiesu wkoll l-aspetti intanġibbli tal-wirt kulturali; huwa tal-fehma li pajjiżi kandidati għandhom ukoll jiġu mistiedna biex jipparteċipaw f'din l-inizjattiva; 25. Jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex jippromwovu "Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali" sabiex ilpubbliku Ewropew isir iktar konxju ta' l-importanza li jittieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiġi promoss il-wirt kulturali tagħhom; 26. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jikkooperaw mal-Kunsill ta' l-Ewropa bil-għan li jsir iktar promozzjoni ta' komunitajiet tradizzjonali u tal-wirt arkitettoniku f'zoni rurali u insulari bħala parti mill-inizjattiva "Jiem Ewropej tal-Wirt Kulturali" sabiex il-pubbliku Ewropew isir iktar konxju tal-valur ta' monumenti arkitettoniċi lokali; 27. Jitlob lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri sabiex iqisu d-diversi konvenzjonijiet tal- Kunsill ta' l-Ewropa u tal-UNESCO dwar il-ħarsien tal-wirt naturali, arkitettoniku u kulturali Ewropew, u sabiex isaħħu l-koperazzjoni tagħhom ma' dawk l-organizzazzjonijiet skond l-Artikolu 151, paragrafu 3 tat-Trattat KE; 28. Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u lill-parlamenti ta' l-Istati Membri u lill-Kunsill ta' l-Ewropa. [1] ĠU C 62, 30.5.1974, p 5. [2] ĠU C 267, 11.10.1982, p 25. [3] ĠU C 309, 5.12.1988, p 423. [4] ĠU C 72, 15.3.1993, p 160. [5] ĠU C 262, 18.9.2001, p 48. [6] ĠU L 63, 10.3.2000, p 1. [7] Testi adottati P6_TA(2005)0397. --------------------------------------------------