RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar garanziji koperti mis-Sitwazzjoni tal-baġit ġenerali fil-31 ta' Diċembru 2012 /* COM/2013/0871 final */





Werrej 1............ Introduzzjoni 4 2............ Tipi ta' operazzjonijiet koperti mill-Baġit tal-UE.. 4 3............ X'ġara minn mindu sar l-aħħar rapport fit-30 ta' Ġunju 2012. 5 3.1......... Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro 5 3.2......... Assistenza makrofinanzjarja. 5 3.3......... Euratom.. 5 3.4......... Il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja. 5 3.5......... Il-garanzija tal-Baġit tal-UE għall-finanzjament estern tal-BEI. 6 4............ Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit tal-UE.. 7 4.1......... Definizzjoni tar-riskju. 7 4.2......... Kompożizzjoni tar-riskju. 7 4.3......... Riskju annwali kopert mill-Baġit tal-UE.. 9 4.3.1...... Ir-riskju marbut mal-Istati Membri 9 4.3.2...... Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi 10 4.4......... L-iżvilupp tar-riskju. 11 5............ Inadempjenzi, attivazzjoni tal-Garanziji Baġitarji tal-UE u arretrati 14 5.1......... Pagamenti mir-riżorsi ta’ flus kontanti 14 5.2......... Ħlasijiet mill-Baġit tal-UE.. 14 5.3......... Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni 14 6............ Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni 16 6.1......... Irkupri 16 6.2......... Assi 16 6.3......... Ammont fil-mira. 16 7............ Evalwazzjoni tar-riskji: il-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ pajjiżi terzi li huma esposti għall-ikbar riskju 16 7.1......... Objettivi 16 7.2......... Metodi għall-valutazzjoni tar-riskju. 16 1. Introduzzjoni L-għan ta' dan ir-rapport huwa li jiġu ssorveljati r-riskji tal-kreditu merfugħin mill-Baġit tal-UE li jirriżultaw mill-garanziji mogħtija u mill-operazzjonijiet ta' għoti b'self implimentati direttament mill-Unjoni Ewropea jew indirettament permezz tal-mandati esterni tal-BEI. Dan ir-rapport huwa ppreżentat skont ir-Regolament Finanzjarju[1] li jesiġi li l-Kummissjoni tirrapporta darbtejn fis-sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-garanziji tal-Baġit tal-UE u r-riskji relatati magħhom[2]. Dan huwa kkompletat minn Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jinkludi sett ta' tabelli ddettaljati u noti ta' spjegazzjoni. 2. Tipi ta' operazzjonijiet koperti mill-Baġit tal-UE Ir-riskji koperti mill-baġit tal-UE ("il-Baġit tal-UE") ġejjin minn firxa ta’ operazzjonijiet ta' għoti b'self u ta’ operazzjonijiet ta’ garanziji li jistgħu jinqasmu f’żewġ kategoriji: – self mogħti mill-Unjoni Ewropea b’għanijiet makroekonomiċi, jiġifieri self ta’ assistenza makrofinanzjarja[3] (MFA) lil pajjiżi terzi flimkien mal-istituzzjonijiet ta’ Bretton Woods, self għall-bilanċ tal-pagamenti[4] (BOP) li jagħti appoġġ lill-Istati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro li qegħdin jiffaċċjaw diffikultajiet fil-bilanċ tal-pagamenti, self mogħti taħt il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM)[5]; self mogħti b’appoġġ lill-Istati Membri li jkunu qed jiffaċċjaw, jew huma mhedda serjament minn diffikultajiet ekonomiċi serji kkawżati minn avvenimenti straordinarji li huma lil hinn mill-kontroll tagħhom; u – self b'għanijiet mikroekonomiċi, jiġifieri self tal-Euratom u, l-aktar importanti, il-finanzjament mill-Bank Ewropew tal-Investiment ("il-BEI") ta' operazzjonijiet fi stati li mhumiex Stati Membri tal-UE ("il-finanzjament estern tal-BEI") li huwa kopert mill-garanziji tal-UE[6]. Il-finanzjament estern garantit tal-BEI, is-self tal-Euratom u s-self tal-MFA lil pajjiżi terzi ġew koperti mill-Fond ta’ Garanzija mill-1994 għall-azzjonijiet esterni (“il-Fond”),[7] filwaqt li s-self għall-BOP u tal-EFSM huma koperti direttament mill-baġit. Il-Fond ikopri inadempjenzi fuq is-self u l-garanziji fuq is-self mogħtija lil stati li mhumiex Stati Membri tal-UE jew għall-proġetti fi stati li mhumiex Stati Membri tal-UE. Ġie stabbilit: – biex jipprovdi “riżerva ta' likwidità” sabiex ikun evitat li wieħed jirrikorri għall-Baġit tal-UE kull darba li jkun hemm inadempjenza jew pagament tard fuq self garantit; u – biex joħloq strument ta' dixxiplina baġitarja billi jistabbilixxi qafas finanzjarju għall-iżvilupp tal-politika tal-UE fuq garanziji ta' self mill-Kummissjoni u l-BEI lil pajjiżi mhux membri tal-UE[8]. Jekk pajjiżi terzi jsiru Stati Membri, is-self marbut ma’ dawn il-pajjiżi ma jibqax kopert mill-Fond u r-riskju għandu jiġi mġarrab direttament mill-Baġit tal-UE. Il-Fond hu allokat mill-Baġit tal-UE u jrid jinżamm f'ċertu perċentwali tal-ammont pendenti tas-self jew tal-garanziji fuq is-self koperti mill-Fond. Dan il-perċentwali, magħruf bħala r-rata tal-mira, bħalissa huwa 9 %[9]. Jekk ir-riżorsi tal-Fond mhumiex biżżejjed, il-Baġit tal-UE se jipprovdi l-fondi neċessarji. 3. X'ġara minn mindu sar l-aħħar rapport fit-30 ta' Ġunju 2012 3.1. Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro Ma saru l-ebda operazzjonijiet ġodda matul it-tieni semestru tal-2012. L-assistenza finanzjarja prekawzjonarja fuq medda medja ta’ żmien tal-UE lir-Rumanija ma ġietx attivata. Id-data tal-iskadenza għal talba għal fondi kienet il-31 ta’ Marzu 2013. 3.2. Assistenza makrofinanzjarja Ma kien hemm l-ebda ħruġ ta’ flus matul dan il-perjodu iżda 64.5 miljun tħallsu lura mill-pajjiżi benefiċjarji (ir-Rumanija EUR 12.5 miljuni, il-BiH: EUR 2 miljuni, FYRoM EUR 5 miljuni, is-Serbja EUR 44.8 miljuni u l-Montenegro EUR 0.2 miljun). 3.3. Euratom Ma tħallas l-ebda self matul il-perjodu rrapportat. L-ammonti mħallsa lura kienu jikkonsistu f’EUR 6,5 miljun mill-Bulgarija u EUR 4,8 miljun mill-Ukraina. 3.4. Il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja L-iżborżi lill-Irlanda u lill-Portugall kienu jammontaw rispettivament għal EUR 3,3 biljuni u EUR 2 biljuni matul l-aħħar sitt xhur tal-2012. L-ammonti pendenti fit-31 ta’ Diċembru 2012 għall-erba’ faċilitajiet huma ppreżentati fit-Tabella 1. Faċilitajiet addizzjonali implimentati: Bħala parti mir-reazzjoni għall-kriżi, ġew stabbiliti diversi mekkaniżmi oħra li, madankollu, ma jimplikaw l-ebda riskju għall-Baġit tal-UE: Il-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (l-EFSF)[10]: l-EFSF inħolqot mill-Istati Membri taż-żona tal-euro wara d-deċiżjonijiet li ttieħdu fid-9 ta' Mejju 2010 fil-qafas tal-Kunsill tal-Ecofin. Mandat tal-FESF huwa li titħares l-istabbiltà finanzjarja fl-Ewropa billi tipprovdi assistenza finanzjarja għal Stati Membri taż-żona euro fi ħdan il-qafas ta’ programm ta’ aġġustament makroekonomiku. L-EFSF inħolqot bħala mekkaniżmu temporanju ta' salvataġġ u kienet parti interessata f’self mogħti lil il-Greċja (flimkien mal-FMI u xi Stati Membri) kif ukoll għall-Irlanda u l-Portugall (flimkien mal-FMI, xi Stati Membri u UE/EFSM)[11]. F’Ottubru 2010, ġie deċiż li jinħoloq mekkaniżmu ta’ salvataġġ permanenti, il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà. il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabilità (MES)[12]: It-Tattat tal-MES daħal fis-seħħ fis-27 ta' Settembru 2012. Minn din id-data ‘l quddiem, il-MES sar mekkaniżmu permanenti għall-kriżijiet u l-istrument ewlieni biex jiffinanzja programmi ġodda. B’mod parallel mal-MES, l-EFSF ser ikompli bil-programmi li għaddejjin bħalissa għall-Greċja, il-Portugall u l-Irlanda. Mill-1 ta’ Lulju 2013, l-FESF ma jistax jibqa' jieħu sehem fi programmi ta’ finanzjament ġodda jew jidħol fi ftehimiet ġodda għall-faċilità ta’ self. Il-MES huwa organizzazzjoni intergovernattiva skont il-liġi pubblika internazzjonali, ibbażat fil-Lussemburgu. L-azzjonisti huma 17-il Stat Membru fiż-żona tal-euro. Il-kapital sottoskritt totali huwa ta’ EUR 700 biljun, li minnhom EUR 80 biljun hu kapital imħallas (l-aħħar parti ta’ 5 segmenti hija dovuta sal-ewwel nofs tal-2014) u l-kapital eżerċitabbli impenjat huwa ta’ EUR 620 biljun. Il-kapaċità ta’ self effettiv hija ta’ EUR 500 biljun - il-Faċilità tas-Self għall-Greċja (GLF) [13] li hija ffinanzjata permezz ta’ self bilaterali mill-Istati Membri l-oħra taż-żona tal-euro, li hija ġestita ċentralment mill-Kummissjoni. 3.5. Il-garanzija tal-Baġit tal-UE għall-finanzjament estern tal-BEI Skont il-mandat estern għall-2007-2013, l-iffirmar tas-self żdied bi 16 % matul l-ewwel semestru tal-2012 u kien jammonta għal EUR 3,163 miljun. L-ammont ta’ self żborżat kien ta’ EUR 1,736 miljun (+18% mqabbel ma' Ġunju 2012). Għalhekk, l-ammont kumulattiv ta’ self iffirmat u self żborżat taħt il-mandat laħaq — rispettivament — – EUR 23,161 miljun u EUR 11,362 miljun fil-31 ta’ Diċembru 2012. Għall-mandati esterni tal-BEI ta’ qabel, ara l-Anness għat-Tabella A1 tad-DĦP. 4. Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit tal-UE 4.1. Definizzjoni tar-riskju Ir-riskju merfugħ mill-Baġit tal-UE ġej mill-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax pendenti fir-rigward tal-operazzjonijiet garantiti. Għall-fini ta’ dan ir-rapport, jintużaw żewġ metodi għall-valutazzjoni tar-riskji merfugħa mill-Baġit tal-UE (direttament jew indirettament permezz tal-Fond): – “Ir-riskju totali kopert” huwa bbażat fuq is-somma tal-ammont totali tal-kapital pendenti għall-operazzjonijiet ikkonċernati f’data speċifika, inkluż l-imgħax dovut[14]. – L-approċċ baġitarju ddefinit bħala “ir-riskju annwali merfugħ mill-Baġit” huwa bbażat fuq il-kalkolu tal-ammont massimu ta’ ħlasijiet annwali dovuti li l-UE jkollha tħallas f’sena finanzjarja jekk wieħed jassumi li l-ħlasijiet kollha tas-self garantit ikunu inadempjenti[15]. 4.2. Kompożizzjoni tar-riskju Sal-2010 ir-riskju massimu f’termini ta’ ammonti pendenti totali koperti kien prinċipalment marbut mas-self mogħti lill-pajjiżi terzi. Mill-2011 ‘l hawn, il-kriżi finanzjarja ħalliet impatt qawwi fuq il-finanzi pubbliċi tal-Istati Membri u dan wassal għal żieda fl-attività tas-self tal-UE bħala appoġġ għal ħtiġijiet ikbar ta’ finanzjament sovran lill-gvernijiet fl-Istati Membri. Bħala konsegwenza ta' dan, il-kompożizzjoni tar-riskju nbidlet. Fit-31 ta' Diċembru 2012: · 72 % tal-ammont pendenti totali ggarantit jirrigwarda l-operazzjonijiet tat-teħid ta’ self marbuta ma’ self lill-Istati Membri li huma koperti direttament mill-Baġit tal-UE (imqabbla ma’ 45% fil-31.12.2010). Ir-riskju totali kopert mill-Baġit tal-UE fil-31 ta' Diċembru 2012 huwa ppreżentat fit-tabella 1 li ġejja. Tabella 1: Ammonti pendenti totali koperti mill-Baġit tal-UE fit-31 ta' Diċembru 2012, f’miljuni ta’ Euro || Kapital pendenti || Imgħax dovut || Total || % Stati Membri* || || || || MFA || 13 || 0 || 13 || <1% Euratom || 387 || 2 || 389 || <1% BOP || 11,400 || 223 || 11,623 || 14% BEI*** || 2,653 || 23 || 2,676 || 3% MESF || 43,800 || 677 || 44,477 || 54% Subtotal tal-Istati Membri || 58,253 || 925 || 59,178 || 72 % Pajjiżi Terzi** || || || || MFA || 533 || 4 || 537 || 1 % Euratom || 36 || 0 || 36 || <1% BEI*** || 22,367 || 159 || 22,526 || 27 % Subtotal tal-pajjiżi terzi || 22,936 || 163 || 23,099 || 28 % Total || 81,189 || 1,088 || 82,277 || 100 % * Dan ir-riskju hu kopert direttament mill-Baġit tal-UE. Dan jinkludi wkoll is-self tal-MFA, tal-Euratom u tal-BEI mogħtija lill-pajjiżi qabel l-adeżjoni tagħhom fl-UE. ** Dan ir-riskju huwa kopert mill-Fond. ***Madwar 82 % tal-operazzjonijiet ta' self tal-BEI (l-operazzjonijiet ta' self sovran u subsovran) huma koperti minn garanzija komprensiva, filwaqt li, għall-bqija tal-operazzjonijiet, il-BEI jibbenefika biss minn kopertura tar-riskju politiku. It-Tabelli A1, A2, A3 u A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni jagħtu tagħrif iktar iddettaljat dwar dawn l-ammonti pendenti, b’mod partikolari f’termini tal-limitu massimu, tal-ammonti mħallsa u tar-rati ta’ garanzija kkonċernati. L-ammont totali pendenti ta’ kapital jew ta’ mgħax kopert mill-Baġit tal-UE kompla jiżdied l-aktar minħabba l-ammonti mogħtija taħt l-EFSM. 4.3. Riskju annwali kopert mill-Baġit tal-UE Għall-2013, l-ammont massimu li l-UE jkollha tħallas (direttament jew permezz tal-Fond) — jekk wieħed jassumi li s-self garantit kollu jkun inadempjenti — kien ta’ EUR 1,871 miljun. Dan jirrappreżenta l-ħlasijiet kapitali u tal-imgħaxx mis-self garanti li huma dodovuti fl-2013 (mill-ammont totali pendenti fil-31 ta' Diċembru 2012) u jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat (għad-dettalji ara t-Tabella A2 mogħtija fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). 4.3.1. Ir-riskju marbut mal-Istati Membri Ir-riskju marbut mal-Istati Membri jirrigwarda: (a) is-self tal-BEI u/jew tal-MFA u/jew tal-Euratom li ngħata qabel l-adeżjoni mal-UE (b) is-self mogħti taħt il-faċilità tal-bilanċ ta’ pagamenti, u (c) is-self mogħti taħt l-iskema tal-EFSM. Tabella 2: Klassifika tal-Istati Membri skont ir-riskju annwali merfugħ mill-Baġit tal-UE fl-2013 (f’miljuni ta’ EUR) Klassifika || Pajjiż || Self || Massimu ta' riskju annwali || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju annwali tal-Istati Membri (SM) || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju totali annwali (SM u mhux SM) 1 || L-Irlanda || c) || 665.5 || 30.0 % || 15.3 % 2 || Il-Portugall || c) || 648.3 || 29.2 % || 14.9 % 3 || Ir-Rumanija || a)+b) || 392.5 || 17.7 % || 9.0 % 4 || L-Ungerija || a)+b) || 133.3 || 6.0 % || 3.1 % 5 || Il-Latvja || a)+b) || 96.6 || 4.4 % || 2.2 % 6 || Il-Bulgarija || a) || 85.8 || 3.9 % || 2.0 % 7 || Il-Polonja || a) || 72.5 || 3.3 % || 1.7 % 8 || Ir-Repubblika Ċeka || a) || 68.4 || 3.1 % || 1.6 % 9 || Ir-Repubblika Slovakka || a) || 37.2 || 1.7 % || 0.9 % 10 || Is-Slovenja || a) || 9.4 || 0.4 % || 0.2 % 11 || Il-Litwanja || a) || 5.1 || 0.2 % || 0.1 % 12 || Ċipru || a) || 5.1 || 0.2 % || 0.1 % 13 || Malta || a) || 0.3 || 0.0 % || 0.0 % Total || || || 2,219.9 || 100 % || 51.1 % 4.3.2. Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi Il-Fond ikopri s-self garantit li jikkonċerna lil pajjiżi terzi b’dati ta’ maturità li jestendu sal-2042. Fl-2013, il-Fond se jerfa’ riskju annwali massimu marbut mal-pajjiżi terzi ta’ EUR 2,127 miljun (49% tar-riskju annwali totali). Il-pajjiżi li qegħdin fl-ewwel 10 postijiet (minn sitta u erbgħin) huma kklassifikati hawn taħt skont it-total pendenti tagħhom. Huma jammontaw għal EUR 1,642.2 miljun jew 77.2 % tar-riskju annwali merfugħ mill-Fond. Il-qagħda ekonomika ta’ dawn il-pajjiżi hija analizzata u diskussa fil-punt 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. L-affidabbiltà finanzjarja kif ivvalutata mill-aġenziji tal-klassifikazzjoni hija wkoll indikata f’kull tabella tal-pajjiż. Ir-riskju marbut mal-pajjiżi terzi jirrigwarda s-self tal-BEI u/jew tal-MFA u/jew is-self tal-Euratom (id-dettalji huma inklużi fit-Tabella A3b u A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Tabella 3: Klassifika tal-10 pajjiżi terzi l-aktar importanti skont ir-riskju massimu merfugħ mill-Fond fl-2013 (f’miljuni ta’ EUR). Klassifika || Pajjiż || Riskju annwali massimu || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju annwali tal-pajjiżi terzi || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju annwali totali (SM u mhux SM) 1 || It-Turkija || 483.4 || 22.7 % || 11.1 % 2 || It-Tuneżija || 209.3 || 9.8 % || 4.8 % 3 || L-Eġittu || 204.8 || 9.6 % || 4.7 % 4 || Il-Marokk || 192.2 || 9.0 % || 4.4 % 5 || Is-Serbja || 167.5 || 7.9 % || 3.9 % 6 || Il-Libanu || 89.5 || 4.2 % || 2.1 % 7 || L-Afrika t’Isfel || 88.8 || 4.2 % || 2.0 % 8 || Is-Sirja || 77.7 || 3.7 % || 1.8 % 9 || Il-Brażil || 71.4 || 3.4 % || 1.6 % 10 || Il-Bosnija u l-Ħerzegovina || 57.0 || 2.7 % || 1.3 % || Total tal-10 pajjiżi || 1,641.6 || 77.2 % || 37.8 % 4.4. L-iżvilupp tar-riskju Fis-swieq finanzjarji, l-2012 rat eskalazzjoni tal-kriżi tal-bonds sovrani periferiċi u volatilità għolja fis-swieq tal-bonds Ewropej. F’dan il-kuntest, it-tħassib dwar is-sostenibbiltà tad-dejn tal-gvern taż-żona tal-euro u l-futur tal-unjoni monetarja, jew “ir-riskju ta' ridenominazzjoni”, kisbu impetu ġdid. Dan id-deterjorament wassal lil dawk li jfasslu l-politika biex jirrispondu, b’bosta avviżi ewlenin lejn l-aħħar ta’ Ġunju, inkluż l-implimentazzjoni ta’ reġim regolatorju komuni tal-bank (l-“unjoni bankarja”) mal-BĊE bħala s-superviżur aħħari, programm ġdid tal-BĊE għax-xiri tal-bonds (il-Programm ta' “Tranżazzjonijiet Monetarji Diretti” jew OMT) li pprovda l-abbiltà li jintervjeni b’mod illimitat fis-swieq finanzjarji u wassal għal żieda sostanzjali fil-bonds periferiċi. Barra minn hekk, il-MES sar operattiv f’Ottubru fejn ħareġ kapaċità tas-self ġdida ta' EUR 500 biljun. Minkejja dan, il-livell ta’ inċertezza jibqa’ għoli minħabba li l-kriżi ekonomika u finanzjarja globali tkompli taffettwa l-irkupru ekonomiku fl-UE u t-tkabbir globali. It-tensjonijiet ġeopolitiċi li jaffettwaw ċerti pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Mediterran ukoll żiedu mal-inċertezza dwar l-irkupru ekonomiku f’xi pajjiżi terzi. · Il-faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti L-assistenza finanzjarja tal-UE fuq medda medja ta’ żmien taħt il-faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti ġiet attivata mill-ġdid f’Novembru 2008 biex tgħin lill-Ungerija u sussegwentement f’Jannar u f’Mejju 2009 biex tgħin lil-Latvja u lir-Rumanija jerġgħu jiksbu l-fiduċja fis-suq għal impenn totali ta’ EUR 14.6 biljun. EUR 1.2 biljun m’humiex sejrin jitħallsu peress li l-iskadenza għall-ħlas għaddiet. Minbarra l-EUR 5 biljuni ta’ assistenza għall-bilanċ ta’ pagamenti lir-Rumanija li diġà ngħataw, fit-12 ta' Mejju 2011, il-Kunsill iddeċieda li jipprovdi assistenza finanzjarja prekawzjonarja lil dan il-pajjiż sa EUR 1.4 biljuni[16]. Madankollu, ma sar l-ebda żborż u l-Faċilità skadiet fil-31 ta’ Marzu 2013. Il-faċilità tal-BOP, li għandha limitu massimu kumplessiv ta’ EUR 50 biljun, fil-31 ta' Diċembru 2012 kien fadlilha kapaċità ta’ EUR 37.2 biljun biex, jekk ikun meħtieġ, tipprovdi iktar assistenza tal-BOP. · Il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (l-MESF) Bħala riżultat tal-miżuri meħuda minn dawk li jfasslu l-politika, is-swieq finanzjarji, relattivament ikkalmaw mill-aħħar xhur tal-2012. Madankollu, għad hemm riskji politiċi, ekonomiċi u finanzjarji u fil-pajsaġġ finanzjarju li ma jistgħux jiġu injorati li jistgħu jaffettwaw it-twettiq b'suċċess ta' ħtiġijiet akbar tar-rifinanzjament tal-gvernijiet tal-Istati Membri fix-xhur u s-snin li ġejjin. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin stabbilixxew il-volum massimu tal-mekkaniżmu għal EUR 60 biljun[17], fejn il-limitu legali huwa previst fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament tal-Kunsill, li jillimita l-ammont pendenti għall-marġini disponibbli skont il-limitu massimu tar-riżorsi proprji. Wara d-deċiżjonijiet tal-Kunsill li tingħata assistenza finanzjarja mill-Unjoni lill-Irlanda[18] (sa EUR 22.5 biljun) u lill-Portugall[19], (sa EUR 26 biljun), l-iżborżamenti laħqu EUR 21.7 biljun lill-Irlanda u EUR 22.1 biljun lill-Portugall. Mill-volum massimu tiegħu ta’ EUR 60 biljun, sal-31 ta’ Diċembru 2012, l-EFSM kien fadallu kapaċità ta’ EUR 11.5 biljun sabiex ikun jista’ jipprovdi assistenza ulterjuri jekk din tkun meħtieġa[20]. · Is-self ta' assistenza makrofinanzjarja Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Liżbona, id-deċiżjonijiet dwar l-AMF ma għadhomx jittieħdu mill-Kunsill waħdu, iżda skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (kodeċiżjoni). Proposta leġiżlattiva ġdida għal Regolament Qafas tal-AMF ġiet adottata mill-Kummissjoni fl-4.7.2011 sabiex ittejjeb il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet– skont it-Trattat ta’ Lisbona[21], sabiex jinkiseb proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet aktar mgħaġġel u aktar effiċjenti u sabiex dan jiġi armonizzat ma' strumenti oħrajn ta’ finanzjament estern. Madankollu, wara diskussjonijiet intensivi mal-Kunsill u l-Parlament, il-Kummissjoni ddeċidiet fit-8 ta’ Mejju 2013 biex tirtira l-proposta tagħha. L-ammont pendenti ta’ self tal-MFA naqas għall-perjodu rrapportat minn EUR 610 miljun għal EUR 545.5 miljun. · Is-self tal-Euratom Is-self tal-Euratom lill-Istati Membri jew f’ċerti pajjiżi eliġibbli li mhumiex Stati Membri tal-UE (il-Federazzjoni Russa, l-Armenja, l-Ukraina) għandu limitu massimu ta’ EUR 4 biljun, li minnhom diġà ntużaw madwar 85 %. L-ammont li jifdal ta’ madwar EUR 600 miljun jista’ jintuża għall-finanzjament ta’ proġetti ġodda. Fl-2012, kienu qed isiru diskussjonijiet dwar self ta’ EUR 300 miljun lill-Ukraina, li se jkunu ddedikati għall-aġġornament tal-faċilitajiet nukleari eżistenti. Is-self ġie ffirmat fis-7 ta’ Awwissu 2013. · Is-self tal-BEI Fl-ambitu tal-mandat ġenerali tal-BEI li jkopri l-perjodu mill-2007 sal-2013, ammont totali ta' EUR 23,161 miljun ġie ffirmat fil-31 ta' Diċembru 2012, li minnhom EUR 1,362 miljun kienu żborżati f’dik id-data (ara t-Tabella A6 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Għal aktar tagħrif dwar il-pajjiżi koperti mill-mandati tal-BEI, ara t-Tabelli A1 u A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. Il-BEI beda jesperjenza inadempjenzi fuq ċerti pagamenti tal-imgħax u ħlasijiet lura ta’ self mill-Gvern Sirjan sa mill-aħħar tal-2011 (ara l-paragrafu 5.3 hawn taħt). 5. Inadempjenzi, attivazzjoni tal-Garanziji Baġitarji tal-UE u arretrati 5.1. Pagamenti mir-riżorsi ta’ flus kontanti Il-Kummissjoni tagħmel użu mir-riżorsi ta’ flus kontanti tagħha biex tevita d-dewmien u l-kostijiet li jirriżultaw meta hija twettaq l-operazzjonijiet ta' self tagħha meta debitur jittardja fil-pagamenti tiegħu lill-UE[22]. 5.2. Ħlasijiet mill-Baġit tal-UE Minħabba li ma kinux irreġistrati inadempjenzi mill-Istati Membri matul it-tieni nofs tal-2012, ma ntalbet l-ebda approprjazzjoni skont il-linji p.m. tal-Artikolu 01 04 01 tal-Baġit tal-UE "Garanziji tal-Unjoni Ewropea għal operazzjonijiet ta' teħid ta’ self mill-Unjoni u l-Euratom u għal operazzjonijiet ta' għoti ta’ self mill-BEI". 5.3. Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni Fil-każ ta’ ħlas tardiv mill-benefiċjarju ta’ self lill-pajjiżi terzi mogħti jew garantit mill-UE, l-UE tirrikorri għall-Fond biex tkopri l-inadempjenza fi żmien tliet xhur mit-talba[23]. Il-BEI esperjenza inadempjenzi ta’ ċerti ħlasijiet ta’ imgħax u ħlasijiet lura ta’ self mill-Gvern Sirjan. Minħabba li t-talbiet għall-ħlas uffiċjali baqgħu ma rnexxewx, i-BEI għamel talba lill-Fond ta’ garanzija f’Mejju 2012. Fil-31 ta’ Diċembru 2012, il-BEI kien għamel erba’ talbiet għall-ħlas għal ammont totali ta’ EUR 42 miljun. Tnejn tħallsu fl-2012 għal ammont ta’ EUR 24 miljun (li minnhom 2.1 miljun ġew irkuprati mill-Bank f’Awwissu 2012). Minħabba li s-sitwazzjoni tal-pajjiż ma tjibitx, saru talbiet ulterjuri fl-2013 kif deskritt fit-tabella ta’ hawn taħt. Tabella 4: Talbiet għall-Fond ta’ Garanzija għal self inadempjenti fis-Sirja Numru tat-talba || Mitluba fi || Jitħallas/titħallas fi || Ammont mitlub f’miljuni ta’ EUR || Penali u imgħax dovut f’EUR miljun (1) || Ammont irkuprat || Total 1 || 10/05/2012 || 10/08/2012 || 15.45 || n.a. || 2.15 || 13.30 2 || 27/08/2012 || 27/11/2012 || 8.57 || n.a. || || 8.57 3 || 18/10/2012 || 18/01/2013 || 2.60 || 0.01 || || 2.61 4 || 12/11/2012 || 12/02/2013 || 14.96 || 0.40 || || 15.36 5 || 15/01/2013 || 15/04/2013 || 3.18 || n.a. || || 3.18 6 || 21/02/2013 || 21/05/2013 || 8.13 || 0.18 || || 8.31 7 || 15/04/2013 || 15/07/2013 || 4.89 || 0.01 || || 4.90 8 || 15/05/2013 || 15/08/2013 || 14.53 || 0.39 || || 14.92 9 || 24/06/2013 || 24/09/2013 || 3.18 || 0.10 || || 3.29 Total || || || 75.49 || 1.20 || 2.15 || 74.54 (1) Penali u l-imgħaxijiet dovuti huma mitluba mill-Bank biss mat-tieni talba ta’ pagament ta’ kull self individwali u jibda mid-data tal-inadempjenza sad-data tal-ħlas mill-Fond ta’ Garanzija. L-ammonti mitluba mill-Bank jiġu rtirati mill-kont tal-Fond ta’ Garanzija wara awtorizzazzjoni mis-servizzi tal-Kummissjoni u dokumentazzjoni ta’ appoġġ, inkluża evidenza li l-Bank ikun talab l-ammonti inadempjenti minn min jissellef, skont il-Ftehim ta’ Garanzija msemmi fl-Artikolu 14 tad-Deċiżjoni Nru 1080/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 li tagħti garanzija tal-UE lill-Bank Ewropew tal-Investiment kontra telf minn self u garanziji għal self għal proġetti ‘l barra mill-Unjoni u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 633/2009/KE[24]. Il-kapital totali ta’ self garantit pendenti relatat mas-Sirja jammonta għal EUR 551 miljun, bl-aħħar self jimmatura fl-2030. F’konformità mal-Ftehim ta’ Garanzija, meta l-UE tkun għamlet ħlas taħt il-Garanzija tal-UE, hija tissurroga fid-dritt u r-rimedji tal-BEI. Il-proċedimenti ta’ rkupru għandhom jitwettqu mill-BEI fir-rigward tas-somom surrogati. 6. Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni 6.1. Irkupri[25] Fil-31 ta' Diċembru 2012, il-Fond ma kellu l-ebda arretrati x’jirkupra. 6.2. Assi Fil-31 ta' Diċembru 2012, l-assi netti[26] tal-Fond kienu jammontaw għal EUR 2,020.49 miljun. 6.3. Ammont fil-mira Il-Fond għandu jilħaq livell xieraq (ammont fil-mira) iffissat għal 9 % tal-obbligi kapitali pendenti totali li ġejjin minn kull operazzjoni, flimkien mal-imgħax akkumulat. Fil-31 ta’ Diċembru 2012, il-proporzjon bejn ir-riżorsi tal-Fond (EUR 2,020.49 miljun) u l-obbligazzjonijiet kapitali pendenti[27] (EUR 23,099.14 miljun) fit-tifsira tar-Regolament tal-Fond ta' Garanzija kienu inqas mill-ammont fil-mira. Konsegwentement, provviżjonament ta’ EUR 58,43 miljun iddaħħal fl-abbozz tal-Baġit tal-2014. Fi Frar tal-2012, il-Baġit tal-UE ħallas EUR 260.17 miljun lill-Fond kif previst fl-abbozz tal-Baġit preliminari tal-2012 u skont ir-regoli tar-Regolament tal-Fond ta' Garanzija (l-ammont fil-mira ta’ 9%). 7. Evalwazzjoni tar-riskji: il-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ pajjiżi terzi li huma esposti għall-ikbar riskju 7.1. Objettivi It-taqsimiet preċedenti ta' dan ir-rapport jipprovdu informazzjoni dwar aspetti kwantitattivi tar-riskju sostnut mill-Baġit. It-Taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal, tipprovdi analiżi makroekonomika tal-pajjiżi terzi li għalihom il-Fond ta' Garanzija huwa l-aktar espost jew li jibbenefikaw mill-faċilitajiet ta’ self tal-UE (self mill-MFA u mill-Euratom). 7.2. Metodi għall-valutazzjoni tar-riskju Il-valutazzjoni tar-riskju ppreżentata fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni hija bbażata fuq l-informazzjoni dwar il-qagħda ekonomika u finanzjarja, il-klassifika u fatti oħra magħrufa tal-pajjiżi li rċevew is-self garantit. Din il-valutazzjoni ma tinkludix l-istimi tat-telf u tal-irkupri mistennija, li inevitabbilment huma ta' inċertezza kbira. [1] Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1). [2] COM(2013)211 finali u SWD(2013)130 finali jiffurmaw ir-rapport preċedenti dwar il-garanziji koperti mill-Baġit fit-30 ta’ Ġunju 2012. [3] L-assistenza makrofinanzjarja tista’ anki tieħu l-forma ta’ għotjiet lil pajjiżi terzi. [4] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta' Frar 2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta' pagament tal-Istati Membri (ĠU L 53, 23.2.2002, p. 1). [5] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010, ĠU L 118, 12.5.2010, p.1. [6] Ir-referenzi għall-bażijiet legali huma elenkati fit-Tabella A4 tad-DĦP. [7] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE Euratom) Nru 480/2009 tal-25 ta' Mejju 2009 li jistabbilixxi Fond ta' Garanzija għall-azzjonijiet esterni, (verżjoni kodifikata), ir-"Regolament tal-Fond ta' Garanzija" (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 10). [8] Għalkemm ir-riskji esterni huma koperti in fine mill-baġit tal-UE, il-Fond ta’ Garanzija jaġixxi bħala strument li jipproteġi l-baġit tal-UE mir-riskji ta’ inadempjenzi fil-ħlas. Għall-aħħar rapport komprensiv annwali dwar il-Fond u l-ġestjoni tiegħu, ara d-dokument COM(2013) 661 finali u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjah (SWD(2012) 217 finali). [9] Għal rapport komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond u r-rata ta' provviżjonament fil-mira, ara d-dokument COM(2010) 418 u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjah (SWD(2010) 968 finali). [10] Dwar l-EFSF: http://www.efsf.europa.eu [11] Is-self mogħti taħt UE/EFSM huwa garantit mill-baġit tal-UE [12] Dwar l-MES: http://esm.europa.eu [13] Dwar il-GLF: http://ec.europa.eu/economy_finance/assistance_eu_ms/greek_loan_facility/ [14] Ara t-Tabella 1 tar-Rapport. [15] Għall-finijiet ta’ dan il-kalkolu, wieħed jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat, jiġifieri jitqiesu biss il-pagamenti dovuti (ara wkoll it-Tabelli 2 u 3 tar-Rapport u t-Tabella A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). [16] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/288/UE tat-12 ta' Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ għajnuna finanzjarja prekawzjonarja mill-UE fuq terminu ta’ żmien medju lir-Rumanija (ĠU L 132, 19.5.2011, p. 15). [17] Stqarrija għall-istampa dwar il-laqgħa straordinarja tal-Kunsill Ecofin tad-9/10 ta' Mejju 2010 (http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/114324.pdf). [18] Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill 2011/77/UE tas-7 ta' Diċembru 2011 dwar l-għoti ta' assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Irlanda (ĠU L 30, 4.2.2011, p. 348). [19] Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill 2011/344/UE tat-30 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 159, 17.6.2011, p. 88) u d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni Corrigendum tal-Kunsill tas-17 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 178, 10.7.2012, p. 15). [20] Għal aktar tagħrif dwar l-EFSM, ara wkoll ir-rapport mill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet tal-għoti u t-teħid b’self tal-Unjoni Ewropea fl-2012, COM(2013)752 finali [li għandu jiġi adottat fil-31 ta' Ottubru]. [21] COM(2011) 396 finali. [22] Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000 li jimplimenta d-Deċiżjoni 2007/436/KE, Euratom, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 130, 31.5.2000, p. 11). [23] Minn meta ġie stabbilit fl-1994, il-Fond intalab fid-data tar-rappurtar għal ammont kumulattiv ta’ EUR 502 miljun. Għal aktar dettalji, ara t-Taqsima 2.5.4 tad-DĦP. [24] ĠU L 280, 27.10.2011, p. 1. [25] Mill-bidu tiegħu fl-1994 ’il quddiem, il-Fond irkupra ammont totali ta’ EUR 579 miljun sad-data tar-rappurtar (li jinkludi l-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax imħallsin lura, flimkien mal-imgħax tal-penali għall-ħlasijiet tard u l-qligħ u t-telf li sar mir-rati tal-kambju). [26] L-assi totali tal-Fond minbarra l-ammonti akkumulati li jridu jitħallsu (it-tariffi tal-BEI u l-miżati għall-verifika). [27] Inklużi l-interessi akkumulati.