Sa mill-2009, il-Karta għandha l-istess status legali bħat-Trattati, id-dritt primarju tal-UE li fuqu hija bbażata l-leġiżlazzjoni tal-UE. L-Istituzzjonijiet Ewropej iridu jikkonformaw magħha fl-azzjonijiet kollha tagħhom, u l-Istati Membri tal-UE jridu jikkonformaw magħha meta jimplimentaw id-dritt tal-UE. L-Istati Membri meta jeħtieġ li jikkonformaw mal-Karta? - Meta l-Istati Membri jaqblu fil-Kunsill u mal-Parlament Ewropew li jadottaw leġiżlazzjoni ġdida tal-UE, spiss ikun meħtieġ li tali leġiżlazzjoni tingħata effett permezz ta’ miżuri nazzjonali li jimplimentaw dik il-leġiżlazzjoni. - Meta l-Istati Membri jadottaw jew jibdlu l-liġijiet dwar kwistjoni fejn id-dritt tal-UE jimponi obbligi konkreti, il-liġijiet tagħhom ma jistgħux jiksru d-dritt tal-UE, inkluża l-Karta, minħabba li tali azzjoni leġiżlattiva tikkostitwixxi implimentazzjoni tad-dritt tal-UE. - Il-programmi ta’ finanzjament tal-UE huma stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-UE. L-Istati Membri jridu jiżguraw li dawn il-flus jintefqu skont ir-regoli f’dik il-leġiżlazzjoni. Meta jimplimentaw programmi ta’ finanzjament, ikunu qed jimplimentaw id-dritt tal-UE. - Meta l-Istati Membri jadottaw jew jibdlu l-liġijiet f’qasam fejn l-UE ma jkollha l-ebda kompetenza u fejn ma jeżisti l-ebda dritt tal-UE, dawn ma jkunux qed jimplimentaw id-dritt tal-UE. F’każijiet bħal dawn, ma humiex marbuta bil-Karta. Madankollu, ħafna drittijiet fundamentali stabbiliti fil-Karta huma fl-istess ħin stabbiliti fil-kostituzzjonijiet nazzjonali u fil-ġurisprudenza kif ukoll fil-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem li għaliha l-Istati Membri kollha tal-UE huma firmatarji.

Sabiex iżżid l-għarfien ta’ kulħadd dwar il-Karta, il-Kummissjoni Ewropea ilha tippubblika rapporti dwar l-applikazzjoni tagħha mill-2010. Din l-edizzjoni hija l-ewwel waħda li segwiet approċċ ġdid imħabbar fl-Istrateġija biex tissaħħaħ l-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali fl-UE (l-Istrateġija tal-Karta) . Ir-rapport annwali se jiffoka fuq suġġett speċifiku rregolat mid-dritt tal-UE u se jħares aktar mill-qrib lejn l-aħjar prattiki u sfidi fl-Istati Membri f’dan il-qasam. Dan jippermetti li jiġu esplorati żviluppi sistemiċi, biex jintwera kif drittijiet differenti jistgħu jsaħħu lil xulxin, u kif l-iżviluppi politiċi, soċjetali u ekonomiċi jistgħu jaffettwaw għadd ta’ drittijiet fl-istess ħin.

Is-suġġett tal-edizzjoni tal-2021 huwa l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali fl-era diġitali, f’konformità mal-enfasi strateġika tal-Kummissjoni Ewropea fuq it-tranżizzjoni diġitali.

Fuq liema informazzjoni huwa bbażat dan ir-rapport? Dan ir-rapport tħejja abbażi ta’: – kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri tal-UE, li ġew mistiedna jipprovdu għarfien mill-perspettivi nazzjonali rispettivi tagħhom; - konsultazzjoni mmirata mal-organizzazzjonijiet ċentrali tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Ewropej (OSĊ) li jaħdmu fil-qasam tad-drittijiet fundamentali; u - rapporti minn aġenziji tal-UE, b’mod partikolari r-rapporti annwali dwar id-drittijiet fundamentali mill-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali (FRA), li fihom taqsima dwar id-drittijiet fundamentali u d-diġitalizzazzjoni.

2.L-implimentazzjoni tal-istrateġija l-ġdida għat-tisħiħ tal-applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali fl-UE

L-Istrateġija tal-Karta, adottata mill-Kummissjoni fl-2020, għandha l-għan li tiżgura li l-Karta tiġi applikata għall-potenzjal sħiħ tagħha, u b’hekk id-drittijiet fundamentali jsiru realtà għal kulħadd. L-Istrateġija tal-Karta tistabbilixxi l-qafas għal ħidma konġunta dwar id-drittijiet fundamentali madwar l-UE għall-10 snin sussegwenti u hija appoġġata bis-sħiħ mill-Istati Membri . L-erba’ prijoritajiet li jiggwidaw l-implimentazzjoni tal-għanijiet stabbiliti fl-Istrateġija tal-Karta huma spjegati hawn taħt.

2.1Appoġġ u monitoraġġ għall-applikazzjoni effettiva tal-Karta fl-Istati Membri

L-amministrazzjonijiet nazzjonali u lokali, il-parlamenti u l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi huma ċentrali għall-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet skont il-Karta u għall-ħolqien ta’ ambjent abilitanti għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u għad-difensuri tad-drittijiet. Il-Kummissjoni qed taħdem mill-qrib mal-Istati Membri biex tgħinhom jimplimentaw il-liġi u l-politiki tal-UE b’mod effettiv, u f’konformità sħiħa mal-Karta.

Il-Kummissjoni qed tgħin ukoll lill-Istati Membri jimplimentaw programmi ffinanzjati mill-UE f’konformità mal-Karta. Ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni jistabbilixxi r-regoli li jridu jiġu osservati fl-użu ta’ diversi fondi tal-UE. Dan jirrikjedi li l-Istati Membri jistabbilixxu u jużaw mekkaniżmi effettivi biex jiżguraw il-konformità tal-programmi ffinanzjati mill-UE mal-Karta, bħal arranġamenti ta’ rapportar lill-kumitat ta’ monitoraġġ rigward każijiet ta’ lmenti rigward il-Karta jew in-nuqqas ta’ konformità mal-Karta tal-operazzjonijiet appoġġati mill-Fondi. Il-Kummissjoni se tkompli tipprovdi assistenza teknika biex tgħin lill-Istati Membri jiżguraw li l-programmi appoġġati mill-Fondi tal-UE jitfasslu u jiġu implimentati b’mod konformi mal-Karta.

Taħt skema ta’ finanzjament speċifika waħda, il-Programm dwar iċ-Ċittadini, l-Ugwaljanza, id-Drittijiet u l-Valuri (CERV), il-Kummissjoni ħolqot opportunitajiet ġodda għall-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali biex jirċievu finanzjament għal proġetti li jippromwovu kultura ta’ valuri u jsaħħu l-għarfien tal-Karta . Il-bliet għandhom rwol importanti fil-promozzjoni ta’ kultura bħal din u fil-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Għadd ta’ bliet ingħaqdu ma’ network ta’ “bliet tad-drittijiet tal-bniedem” u jintegraw id-drittijiet fundamentali fit-tfassil tal-politika tagħhom. Il-FRA nediet rapport intitolat “Human Rights in the EU: a framework for reinforcing rights locally” fil-Forum dwar id-Drittijiet Fundamentali tagħha f’Ottubru 2021 . Il-qafas jinkludi għodod li jgħinu lis-sindki, lill-gvernijiet u lill-amministrazzjonijiet lokali, u lill-organizzazzjonijiet ta’ bażi jintegraw l-istandards tad-drittijiet tal-bniedem fil-ħidma tagħhom. Bħala segwitu għall-Pjan ta’ azzjoni tal-UE għall-ġlieda kontra r-razziżmu 2020–2025, il-Kummissjoni nediet “Premju Ewropew għall-kapital(i) tal-inklużjoni u d-diversità” f’Novembru 2021. Se tagħti għotjiet għall-aħjar prattiki li jistgħu jkunu sors ta’ ispirazzjoni għal bliet u reġjuni Ewropej oħra biex joħolqu ambjenti aktar diversi u inklużivi għall-abitanti tagħhom.