Rapport mill-Kummssjoni lill-awtorità tal-baġit dwar il-garanziji koperti mill-baġit ġenerali Is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2007 {SEG(2008) 2249} /* KUMM/2008/0451 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 14.7.2008 KUMM(2008) 451 finali RAPPORT MILL-KUMMSSJONI lill-awtorità tal-baġit dwar il-garanziji koperti mill-baġit ġenerali Is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2007 {SEG(2008) 2249} WERREJ 1. Daħla u t-tipi ta’ operazzjonijiet koperti 3 2. Il-bażijiet legali ġodda 3 3. L-avvenimenti mill-aħħar rapport fit-30 ta’ Ġunju 2007 4 4. Id- data dwar riskji koperti mill-Baġit 4 4.1. Id-definizzjoni tar-riskju 4 4.2. Ir-riskju marbut ma’ l-Istati Membri 5 4.3. Ir-riskju marbut ma’ pajjiżi terzi 6 4.4. Ir-riskju globali kopert mill-Baġit 7 4.5. L-evoluzzjoni tar-riskju 7 5. In-nuqqas ta’ ħlasijiet, l-attivazzjoni tal-garanziji tal-Baġit u l-arretrati 8 5.1. Il-ħlasijiet minn riżorsi ta’ flus kontanti 8 5.2. Il-ħlasijiet mill-Baġit 8 5.3. L-attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni 9 6. Il-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni 9 6.1. L-irkupri 9 6.2. L-assi 9 6.3. L-ammont fil-mira 9 7. L-evalwazzjoni tar-riskji: Is-sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja tal-pajjiżi terzi li jibbenefikaw mill-operazzjonijiet ta’ self l-aktar importanti ta’ l-UE 9 7.1. Daħla 9 7.2. Il-pajjiżi kandidati 10 7.3. Il-pajjiżi kandidati potenzjali 10 7.4. Stati Indipendenti Ġodda 11 7.5. Pajjiżi oħra li mhumiex membri 12 7.5.1. Il-pajjiżi tal-Mediterran 12 7.5.2. Il-pajjiżi ta’ l-Amerika t’Isfel 14 7.5.3. L-Afrika t’Isfel 14 1. DAħLA U T-TIPI TA’ OPERAZZJONIJIET KOPERTI Dan ir-rapport huwa ppreżentat skond l-Artikolu 130 tar-Regolament Finanzjarju li jeħtieġ li l-Kummissjoni tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill darbtejn fis-sena dwar il-garanziji tal-baġit u r-riskji relatati magħhom [1]. Dan huwa kkompletat b’Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jinkludi sett ta’ tabelli ddettaljati u noti ta’ spjegazzjoni (l-"Anness")[2]. Ir-riskji koperti mill-baġit ta’ l-Unjoni Ewropea ("il-Baġit") ġejjin minn firxa ta’ operazzjonijiet ta’ self u ta’ garanzija li jistgħu jinqasmu f’żewġ kategoriji: is-self mogħti mill-Komunitajiet Ewropej b’għanijiet makroekonomiċi, jiġifieri s-self ta’ għajnuna makrofinanzjarja ("MFA") lil pajjiżi terzi, u self b’għanijiet mikroekonomiċi (is-self ta’ l-Euratom u, l-iktar importanti, l-iffinanzjar estern tal-Bank Ewropew ta’ l-Investiment ("BEI")[3]). Sa mill-1994 dawn l-operazzjonijiet ġew koperti mill-Fond ta’ Garanzija għall-iffinanzjar estern ("il-Fond")[4] li ġie stabbilit, fost l-oħrajn, sabiex jillimita l-impatt baġitarju li jiġi minn sejħiet għal garanziji mogħtija mill-Baġit għal operazzjonijiet ta’ self f’pajjiżi terzi. Jekk ma jkunx hemm riżorsi biżżejjed fil-Fond, isir rikors għall-Baġit. Ir-Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond (ir-"Regolament tal-Fond"[5]), li ġie adottat fl-1994, ġie emendat għall-ewwel darba fl-1999. Wara emenda oħra għar-Regolament tal-Kunsill li ġiet adottata mill-Kunsill fl-2004, il-kopertura tal-Fond titneħħa jekk il-pajjiżi terzi jsiru Stati Membri. Il-Baġit ikopri b’mod dirett is-self mogħti jew garantit lill-Istati Membri mill-Komunità. 2. IL-BAżIJIET LEGALI ġODDA Fil-qafas tad-Deċiżjoni tal-Kunsill ta’ l-2006[6] li tagħti garanzija Komunitarja mill-ġdid lill-BEI kontra telf minn self u minn garanziji għal self għal proġetti barra mill-Komunità (il-mandat estern tal-BEI għall-perjodu 2007-2013, minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-mandat ġenerali l-ġdid"), il-Kummissjoni u l-BEI iffirmaw Ftehim ta’ Garanzija u Ftehim ta’ Rkupru f’Awwissu 2007[7], li jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet u l-proċeduri dettaljati relatati mal-Garanzija Komunitarja u ma’ l-irkupru ta’ talbiet wara sejħa fuq il-Garanzija. Il-Ftehim ta’ Garanzija jkopri l-operazzjonijiet ta’ finanzjament tal-BEI ffirmati wara s-17 ta’ April 2007, id-data li fiha ġie approvat il-mandat ġenerali l-ġdid mill-Bord tal-Gvernaturi tal-BEI. Fir-rigward ta’ l-għajnuna makrofinanzjarja mogħtija lil pajjiżi terzi, ġiet adottata Deċiżjoni tal-Kunsill ġdida fl-10 ta’ Diċembru 2007 li tipprovdi għal għajnuna makrofinanzjarja lil-Libanu[8]. 3. L-AVVENIMENTI MILL-AħħAR RAPPORT FIT-30 TA’ ĠUNJU 2007 Ġiet approvata d-Deċiżjoni tal-Kunsill għal self ta’ MFA lil-Libanu. Ma kien hemm ebda ħruġ ta’ flus taħt self ta’ MFA u ta’ l-Euratom matul it-tieni nofs ta’ l-2007. Kif imsemmi fit-Taqsima 2 hawn fuq, il-Ftehim ta’ Garanzija l-ġdid mal-BEI jkopri l-operazzjonijiet ta’ finanzjament iffirmati wara s-17 ta’ April 2007. Sal-31 ta’ Diċembru 2007, l-ammont totali ta’ EUR 3 165 miljun f’operazzjonijiet ta’ finanzjament mill-BEI kienu ġew iffirmati mill-BEI, li minnhom EUR 1 267 miljun kienu taħt il-mandat ġenerali li skada fil-31 ta’ Lulju 2007[9] u EUR 1 898 miljun taħt il-mandat ġenerali l-ġdid. 4. ID- DATA DWAR RISKJI KOPERTI MILL-BAġIT 4.1. Id-definizzjoni tar-riskju Ir-riskji sostnuti mill-Baġit ġejjin mill-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax pendenti fir-rigward ta’ operazzjonijiet garantiti. L-operazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ ħlas jiġu koperti mill-Fond meta jkunu marbuta ma’ pajjiżi terzi (72 % ta’ l-ammont totali pendenti garantit mill-31 ta’ Diċembru 2007) u direttament mill-Baġit meta jkunu involuti l-Istati Membri (is-self lil, jew għall-benefiċċju ta’, proġetti fi Stati Membri jirrappreżentaw it-28 % li jibqa’ ta’ l-ammont totali pendenti). Il-parti l-kbira ta’ self garantit marbut ma’ l-Istati Membri huwa r-riżultat tal-proċessi reċenti ta’ tkabbir. Skond it-tielet paragrafu ta’ l-Artikolu 1 tar-Regolament tal-Fond, ladarba pajjiż isir Stat Membru, ir-riskju fuq is-self jiġi trasferit mill-Fond għall-Baġit. Għall-fini ta’ dan ir-rapport, qed jintużaw żewġ metodi għall-evalwazzjoni tar-riskji sostnuti mill-Baġit (direttament jew indirettament permezz tal-Fond): - Il-metodu li bih jinħadem l-ammont totali ta’ kapital pendenti għall-operazzjonijiet konċernati f’xi data partikolari inkluż l-imgħax akkumulat. Din il-metodoloġija tagħti l-livell ta’ riskju sostnut mill-Baġit f’data partikolari. - L-approċċ baġitarju mfisser bħala "ir-riskju annwali sostnut mill-Baġit" huwa bbażat fuq il-kalkolu ta’ l-ammont massimu li l-Komunità jkollha tħallas matul sena finanzjarja jekk wieħed jassumi li s-self garantit kollu ma jitħallasx[10]. Tabella 1: L-ammonti pendenti totali koperti sal-31 ta’ Diċembru 2007 f’EUR miljuni | Il-Kapital Pendenti | L-Imgħax Akkumulat | It-Total | % | L-Istati Membri * | L-MFA | 253 | 2 | 255 | 1 % | L-Euratom | 435 | 7 | 442 | 3 % | Il-BEI | 4 060 | 38 | 4 098 | 24 % | Is-Sottototal ta’ l-Istati Membri * | 4 748 | 48 | 4 795 | 28 % | Il-Pajjiżi Terzi | L-MFA | 534 | 7 | 540 | 3 % | L-Euratom | 39 | 1 | 40 | <1 % | Il-BEI | 11 729 | 118 | 11 848 | 69 % | Is-sottototal tal-pajjiżi terzi | 12 302 | 126 | 12 428 | 72 % | It-Total | 17 050 | 173 | 17 223 | 100 % | * Dan ir-riskju huwa kopert direttament mill-Baġit u jinkludi l-Bulgarija u r-Rumanija billi dawn issieħbu fl-UE fl-01.01.2007. | It-Tabelli A1, A2, A3 u A4 ta’ l-Anness jagħtu informazzjoni aktar dettaljata dwar dawn l-ammonti pendenti, b’mod partikolari f’termini ta’ limitu massimu, ammonti li nħarġu jew rati ta’ garanzija. 4.2. Ir-riskju marbut ma’ l-Istati Membri Ir-riskji korrenti fuq l-Istati Membri ġejjin minn self mogħti qabel l-adeżjoni. Fl-2008, il-Baġit se jsostni riskju ta’ EUR 769 miljun marbut ma’ l-Istati Membri, inklużi l-Bulgarija u r-Rumanija billi dawn issieħbu fl-Unjoni fl-1 ta’ Jannar 2007. It-Tabella 2 turi li dawn iż-żewġ stati huma kklassifikati fl-ewwel u t-tieni post f’dak li huwa l-ammont pendenti tagħhom. Tabella 2: Il-klassifika ta’ l-Istati Membri skond l-esponiment b’rigward għar-riskju massimu sostnut mill-baġit fl-2008 (EUR miljuni) | Il-klassifika | Il-pajjiż | 2008 | % | 1 | Ir-Rumanija | 257.5 | 33.5 % | 2 | Il-Bulgarija | 158.1 | 20.6 % | 3 | Il-Polonja | 89.0 | 11.6 % | 4 | Ir-Repubblika Ċeka | 88.8 | 11.5 % | 5 | Is-Slovakkja | 71.7 | 9.3 % | 6 | L-Ungerija | 38.2 | 5.0 % | 7 | Is-Slovenja | 30.4 | 4.0 % | 8 | Ċipru | 15.3 | 2.0 % | 9 | Il-Latvja | 8.0 | 1.0 % | 10 | Il-Litwanja | 6.9 | 0.9 % | 11 | L-Estonja | 4.3 | 0.6 % | 12 | Malta | 0.8 | 0.1 % | Total | 768.9 | 100.0 % | Ir-riskju fuq l-Istati Membri jikkonċerna lill-Istati Membri kollha li kienu involuti fl-aħħar żewġ proċessi ta’ tkabbir b’maturitajiet li jagħlqu fl-2031. 4.3. Ir-riskju marbut ma’ pajjiżi terzi Fl-2008, il-Fond se jsostni riskju massimu marbut ma’ pajjiżi terzi ta’ EUR 1 322 miljun. L-ewwel għaxar pajjiżi skond it-total pendenti tagħhom huma elenkati hawn taħt. Dawn huma responsabbli għal 78 % tar-riskju sostnut mill-Fond fl-2008. Is-sitwazzjoni ekonomika ta’ dawn il-pajjiżi hija analizzata u diskussa fit-Taqsima 7 hawn taħt. Tabella 3: Il-klassifika ta’ l-10 pajjiżi terzi l-aktar importanti skond l-esponiment b’rigward għar-riskju massimu sostnut mill-Fond fl-2008 (EUR miljuni) | Il-klassifika | Il-pajjiż | 2008 | % tar-riskju massimu totali | 1 | It-Turkija | 255.6 | 19.3 % | 2 | L-Eġittu | 199.3 | 15.1 % | 3 | Il-Marokk | 127.1 | 9.6 % | 4 | It-Tuneżija | 121.9 | 9.2 % | 5 | Il-Brażil | 86.1 | 6.5 % | 6 | L-Afrika t’Isfel | 84.3 | 6.4 % | 7 | Is-Serbja u l-Montenegro[11] | 55.0 | 4.2 % | 8 | Il-Kroazja | 38.5 | 2.9 % | 9 | Il-Bożnja u l-Ħerzegovina | 30.0 | 2.3 % | 10 | Is-Sirja | 27.9 | 2.1 % | It-total ta’ l-10 | 1 025.6 | 77.6 % | Il-Fond ikopri s-self garantit ta’ 54 pajjiż b’maturitajiet li jagħlqu fl-2037. Id-dettalji skond il-pajjiż jinsabu fit-Tabella A2 ta’ l-Anness. 4.4. Ir-riskju globali kopert mill-Baġit B’kollox, fl-2008 il-Baġit se jkopri l-ammont ta’ EUR 2 091 miljun li jirrappreżentaw l-ammonti dovuti matul dan il-perjodu, li minnhom 37 % huma dovuti minn Stati Membri (ara t-Tabella A2 fl-Anness). 4.5. L-evoluzzjoni tar-riskju Ir-riskju fil-konfront ta’ l-Istati Membri għandu jonqos fil-futur billi s-self mogħti lill-Istati Membri taħt finanzjament garantit ta’ l-Euratom, l-MFA jew il-BEI jitħallas lura (ara l-Grafika A1 fit-Taqsima 1.3 ta’ l-Anness). Is-self ta’ MFA lil pajjiżi terzi huwa soġġett għal deċiżjonijiet individwali tal-Kunsill. L-għajnuna finanzjarja mogħtija skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/860/KE ta’ l-10 ta’ Diċembru 2007 li tipprovdi għal għajnuna makrofinanzjarja lil-Libanu tikkonsisti f’EUR 50 miljun f’self u sa EUR 30 miljun f’għotjiet. L-intenzjoni hija li l-parti tas-self tinħareġ f’żewġ partijiet indaqs mill-2008. Is-self ta’ l-Euratom lill-Istati Membri jew f’ċerti pajjiżi eliġibbli li mhumiex membri (il-Federazzjoni Russa, l-Armenja, l-Ukraina) għandu limitu massimu ta’ EUR 4 biljun li minnhom diġà ntużaw madwar 85 %. Il-marġini li jifdal huwa ta’ madwar EUR 600 miljun. Skond il-ftehim eżistenti ta’ self li sar fl-2004 lil K2R4 fl-Ukraina (l-ekwivalenti f’EUR ta’ Ftehim dwar Faċilità ta’ Self ta’ USD 83 miljun), li minnhom diġà nħarġu EUR 39 miljun, jistgħu jinħarġu aktar partijiet fl-2008. Il-mandat ġenerali preċedenti tal-BEI skada fil-31 ta’ Lulju 2007. Sa din id-data, kienu ġew iffirmati kuntratti li jikkorrispondu għal total ta’ 98 % tal-limitu massimu ġenerali skond dan il-mandat (EUR 20 060 miljun – ara t-Tabella A5 ta’ l-Anness). L-ammont totali ta’ EUR 7 663 miljun għad irid jinħareġ skond il-mandati preċedenti tal-BEI, li minnu 93 % huma relatati mal-mandat ġenerali preċedenti[12] u għandhom jinħarġu fi żmien 10 snin mit-tmiem ta’ dan il-mandat, billi l-garanzija Komunitarja tiskadi fi tmiem dan il-perjodu[13]. L-aktar ħaġa importanti li se jkollha impatt fuq ir-riskju sostnut mill-Baġit fil-futur, hija l-garanzija Komunitarja reċenti mogħtija lill-BEI skond il-mandat ġenerali l-ġdid. Il-garanzija Komunitarja hija ristretta għal 65 % ta’ l-ammont aggregat ta’ kreditu maħruġ u garanziji mogħtija skond Operazzjonijiet ta’ Finanzjament tal-BEI, wara li jitnaqqsu l-ammonti mħallsa lura u jiżdiedu l-ammonti relatati kollha, b’limitu massimu ta’ EUR 27 800 miljun[14]. L-ammont ta’ EUR 1 898 miljun ġie ffirmat matul l-2007 skond dan il-mandat il-ġdid, li minnhom EUR 1 820 miljun kienu għadhom ma nħarġux sa l-aħħar ta’ l-2007. Fit-Taqsima 1.3 ta’ l-Anness, il-Grafika A2 tippreżenta simulazzjonijiet ta’ xi xenarji ta’ ħruġ ta’ flus skond il-mandati ta’ qabel il-mandat ġenerali l-ġdid, kif ukoll skond il-mandat ġenerali l-ġdid, billi dak il-ħruġ għandu impatt qawwi fuq il-forniment tal-Fond. 5. IN-NUQQAS TA’ ħLASIJIET, L-ATTIVAZZJONI TAL-GARANZIJI TAL-BAġIT U L-ARRETRATI 5.1. Il-ħlasijiet minn riżorsi ta’ flus kontanti Il-Kummissjoni tagħmel użu mir-riżorsi ta’ flus kontanti tagħha sabiex tevita d-dewmien u l-ispejjeż li jirriżultaw mis-servizz ta’ l-operazzjonijiet ta’ self tagħha meta xi debitur jittardja fil-ħlas tiegħu lill-Kummissjoni[15]. 5.2. Il-ħlasijiet mill-Baġit Ma ġiet mitluba ebda approprjazzjoni skond l-Artikolu 01 04 01 tal-Baġit, "Garanziji tal-Komunità Ewropea għall-operazzjonijiet ta’ self", billi ma ġie rreġistrat ebda nuqqas ta’ ħlas fit-tieni nofs ta’ l-2007. 5.3. L-attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni F’każ ta’ ħlas tard mill-benefiċjarju ta’ self (pajjiżi terzi) mogħti jew garantit mill-Komunità, il-Fond jissejjaħ sabiex ikopri n-nuqqas fi żmien tliet xhur mid-data li fiha jkun dovut il-ħlas.[16] Matul it-tieni nofs ta’ l-2007, il-Fond ma’ ġiex imsejjaħ. L-arretrati totali sal-31 ta’ Diċembru 2007, jiġifieri l-imgħaxijiet bħala penali mar-Repubblika ta’ l-Arġentina, jammontaw għal USD 1 718 493.12; USD 1 448 433.44 (ekwivalenti għal EUR 983 923.27) minnhom għad iridu jiġu rkuprati mill-Fond. Billi l-Fond ma ssejjaħx għad-differenza li jifdal, dan l-ammont huwa dovut lill-BEI. Il-Kummissjoni u l-BEI kemm-il darba fakkru lill-awtoritajiet ta’ l-Arġentina dwar il-ħtieġa li jħallsu dawn l-arretrati kollha qabel ma jerġa’ jibda finanzjament ta’ self ġdid mill-BEI fil-pajjiż. 6. IL-FOND TA’ GARANZIJA GħAL AZZJONIJIET ESTERNI 6.1. L-irkupri Ma kien hemm ebda rkupru fl-2007. 6.2. L-assi Fil-31 ta’ Diċembru 2007, l-assi netti tal-Fond kienu jammontaw għal EUR 1 026 515 043.63. 6.3. L-ammont fil-mira Il-Fond irid jilħaq livell xieraq (l-ammont fil-mira) iffissat għal 9 % ta’ l-obbligi kapitali pendenti totali li ġejjin minn kull operazzjoni, flimkien ma’ l-imgħax akkumulat. Il-proporzjoni bejn ir-riżorsi tal-Fond (EUR 1 026 515 043.63) u l-obbligi kapitali pendenti[17] (EUR 12 427 584 330.13) skond it-tifsira tar-Regolament tal-Fond kien ta’ 8.26 %. Fl-aħħar tas-sena 2007, ir-riżorsi tal-Fond kienu inqas mill-ammont fil-mira. Skond ir-regoli l-ġodda dwar il-forniment adottati mill-Kunsill fit-30 ta’ Jannar 2007[18], iddaħħal forniment ta’ EUR 91.60 miljun fl-Abbozz Preliminari tal-Baġit għall-2009 flimkien ma’ l-ammont ta’ EUR 500 000.00 għall-evalwazzjoni esterna skond ir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-mandat estern tal-BEI skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/1016/KE tad-19 ta’ Diċembru 2006[19]. 7. L-EVALWAZZJONI TAR-RISKJI: IS-SITWAZZJONI EKONOMIKA U FINANZJARJA TAL-PAJJIżI TERZI LI JIBBENEFIKAW MILL-OPERAZZJONIJIET TA’ SELF L-AKTAR IMPORTANTI TA’ L-UE 7.1. Daħla It-taqsimiet preċedenti tar-rapport jagħtu informazzjoni dwar l-aspetti kwantitattivi tar-riskju sostnut mill-Baġit. Madankollu, il-kwalità tar-riskji li jiddependu fuq it-tip ta’ operazzjoni u l-qagħda ta’ min ikun qed jissellef (ara t-Taqsima 4.3 hawn fuq) għandha tiġi vvalutata wkoll. It-tabelli dwar l-evalwazzjoni tar-riskju tal-pajjiż qed jiġu ppreżentati b’mod separat fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissioni. Taqsira ta’ din l-analiżi hija mogħtija hawn isfel għall-għaxar pajjiżi li jippreżentaw l-ogħla riskju għall-Baġit fl-2008 (ara t-Taqsima 4.3 hawn fuq) u għall-pajjiżi li għandhom esponiment dirett mal-baġit tal-Komunità. 7.2. Il-pajjiżi kandidati Fil- Kroazja, it-tkabbir tal-PGD (il-Prodott Gross Domestiku) reali żdied sa 5.6 % fl-2007, ’il fuq minn 4.8 % fl-2006. It-tkabbir kien prinċipalment minħabba aċċelerazzjoni fit-tkabbir tal-konsum privat u dak pubbliku, li kienet ikkawżata minn tkabbir qawwi tal-kreditu li madankollu qed jonqos, ħlasijiet ta’ darba lil pensjonanti, u infiq ta’ qabel l-elezzjoni. It-tkabbir ta’ l-investiment naqas għal 6.5 %, minn 10.9 % fl-2006, li jirrifletti t-terminazzjoni ftit ftit ta’ proġetti kbar ta’ investiment pubbliku fin-netwerk tat-trasport. Fl-istess ħin, l-investimenti privati saru aktar dinamiċi, li parzjalment jirrifletti xi titjib fl-ambjent kummerċjali ġenerali. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti żdied għal 8.6 % tal-PGD, imqabbel ma’ 7.9 % sena qabel, prinċipalment minħabba żbilanċ akbar fin-negozju tal-merkanzija, li rriżulta minn importazzjonijiet qawwija u tnaqqis fit-tkabbir ta’ l-esportazzjonijiet fl-aħħar tliet xhur tas-sena. L-influssi netti ta’ l-IBD (Investiment Barrani Dirett) żdiedu b’mod sinifikanti u laħqu d-9.1 % tal-PGD, li għalhekk pattew sew għall-iżbilanċ tal-kont kurrenti. Id-dejn estern gross kompla jiżdied, minħabba aċċelerazzjoni fis-self dirett mis-settur korporattiv filwaqt li l-gvern ġenerali kif ukoll is-settur bankarju naqqsu l-obbligi barranin pendenti tagħhom. Il-proporzjoni tad-dejn estern gross żdied minn 85.5 % tal-PGD fl-aħħar ta’ l-2006 għal 88.9 % fl-aħħar ta’ l-2007. F' dik li kienet ir-Repubblika Jugożlava tal-Maċedonja, it-tkabbir tal-produzzjoni żdied b’mod sinifikanti għal madwar 5 % (f’termini reali) fl-2007, imqabbel ma’ 4 % fl-2006. Sorsi importanti għat-tkabbir kienu l-esportazzjonijiet ta’ prodotti ta’ l-azzar u l-konsum privat. Il-kont kurrenti ddeterjora matul l-aħħar xhur tas-sena, u laħaq żbilanċ ta’ kważi 3 % tal-PGD fl-aħħar ta’ l-2007. L-influssi gross ta’ l-IBD reġgħu rritornaw għal 4.8 % tal-PGD fl-aħħar ta’ l-2007, wara li proġett wieħed ta’ privatizzazzjoni fis-settur ta’ l-enerġija kien għolla l-influssi ta’ l-IBD għal kważi 6 % tal-PGD fl-2006. Il-ħlasijiet lura antiċipati tad-dejn naqqsu d-dejn estern tal-pajjiż għal madwar 50 % tal-PGD. Fit- Turkija, it-tkabbir annwali tal-PGD ammonta għal 4.5 % fl-2007, ’l isfel minn 6.9 % fl-2006. L-inflazzjoni ogħla u l-politika monetarja ħafna iktar stretta tal-Bank Ċentrali f’nofs l-2006 naqqsu t-tkabbir tad-domanda domestika. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti baqa’ kostanti bi kważi 6 % tal-PGD. L-influssi grossi ta’ l-IBD laħqu t-3 % tal-PGD fl-2007, u madwar żewġ terzi minnhom kienu mmirati lejn is-settur finanzjarju. Fis-sena preċedenti, id-dejn estern tal-pajjiż naqas b’madwar 2 punti perċentwali għal 37 % tal-PGD sa l-aħħar ta’ l-2007. Fl-istess ħin, id-dejn pubbliku naqas għal 39 % tal-PGD minn 46 % tal-PGD fl-2006. Il-banek Torok spiss jissellfu internazzjonalment sabiex jiffinanzjaw is-self domestiku, għalhekk huma mistennija jħossu ftit ftit l-effett ta’ l-għafsa globali fil-kreditu. 7.3. Il-pajjiżi kandidati potenzjali Fil- Bożnija u l-Ħerzegovina t-tkabbir tal-PGD reali naqas minn 6.7 % fl-2006 għal 6 % fl-2007. Fl-2007 iż-żieda ta’ l-iżbilanċ fil-kummerċ ikkontribwiet għal żieda fl-iżbilanċ fil-kont kurrenti minn 8.4 % tal-PGD fl-2006 għal 13.1 % tal-PGD fl-2007. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti kien iffinanzjat kompletament mill-IBD nett billi privatizzazzjonijiet kbar fir-Repubblika tas-Serbja flimkien ma’ prestazzjoni relattivament aħjar ta’ l-investimenti greenfield wasslu għal żieda fl-IBD għal 13.8 % tal-PGD. Id-dejn pubbliku estern naqas għal 18.5 % tal-PGD fl-aħħar ta’ l-2007, filwaqt li d-dejn totali estern huwa stimat li huwa inqas minn 50 % tal-PGD. Fis- Serbja l-PGD reali kiber b’7.5 % matul l-2007. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti żdied għal 16 % tal-PGD, minħabba żbilanċ fil-kummerċ li qed jiżdied u tnaqqis fit-trasferimenti kurrenti netti. L-influssi netti ta’ l-IBD naqsu għal 5.1% tal-PGD filwaqt li s-self barrani żdied għal 10.3 % tal-PGD. Bħala konsegwenza tat-tnaqqis fl-influssi tal-kapital, l-akkumulazzjoni ta’ kambju barrani tal-Bank Nazzjonali tas-Serbja naqas għal 3 % tal-PGD. Ir-riżervi ta’ kambju barrani tal-Bank Nazzjonali tas-Serbja kienu ekwivalenti għall-valur ta’ 7.5 xhur ta’ importazzjonijiet ta’ merkanzija u servizzi fl-aħħar tas-sena. Id-dejn estern baqa’ ta’ 62 % tal-PGD filwaqt li d-dejn estern tas-settur privat u ta’ dak pubbliku sa l-aħħar ta’ l-2007 kien jammonta għal 41 % u 21 % tal-PGD, rispettivament. Fil- Montenegro , l-istimi tal-PGD jindikaw espansjoni ta’ l-ekonomija b’7 % fl-2007 sostnuta minn staġun rekord fit-turiżmu, u miż-żieda fid-dħul disponibbli ta' l-unitajiet domestiċi li ngħata spinta mill-espansjoni mgħaġġla tas-self. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti ddeterjora b’mod qawwi għal 44.2 % tal-PGD minħabba l-iżbilanċ sinifikanti fil-kummerċ u t-tnaqqis notevoli fl-esportazzjoni. Minkejja dan, l-influssi ta’ l-IBD żdiedu b’56 % matul is-sena. Madankollu, il-flussi kbar li kien hemm fl-istess żmien irriżulta f’IBD nett ta’ 23 % tal-PGD. Id-dejn pubbliku żdied għal 32.4 % tal-PGD minħabba ż-żieda qawwija fid-dejn domestiku. Għall-kuntrarju, id-dejn pubbliku naqas bi 8.3% sena fuq sena għal 20.3% tal-PGD, wara bosta ħlasijiet lura antiċipati lil kredituri multilaterali li kienu ffaċilitati mir-riżultat fiskali tajjeb. 7.4. Stati Indipendenti Ġodda Fil- Ġeorġja, il-kont kurrenti kompla jiddeterjora fl-2007 u laħaq żbilanċ ta’ kważi 20 % tal-PGD, bi żbilanċ fil-kummerċ ta’ madwar 26 % tal-PGD. Wara l-embargo kummerċjali tar-Russja, qed titwettaq diversifikazzjoni ta’ l-esportazzjoni, iżda t-tkabbir ġenerali fl-esportazzjonijiet ma kienx kbir biżżejjed sabiex ipatti għaż-żieda fid-domanda għall-importazzjonijiet b’mod ġenerali u għall-impatt tal-prezz aktar għoli għall-importazzjoni tal-gass naturali. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti madankollu kien iffinanzjat minn influssi ta’ kapital barrani, inkluż investiment barrani dirett li żdied għal USD 1 584 miljun fl-2007 (USD 1 076 miljun fl-2006). Barra minn hekk, is-settur bankarju żied is-self tiegħu fis-swieq tal-kapital barrani. It-tkabbir ekonomiku kien sod bi 12.4 %, sostnut minn tkabbir qawwi ta’ kreditu, mill-privatizzazzjoni, mill-investiment barrani dirett u mir-riformi strutturali. L-infiq pubbliku (b’mod speċjali fil-militar) żdied matul is-sena 2007, u l-iżbilanċ fiskali huwa stmat li huwa ta’ 4.7 % tal-PGD. Billi d-dħul mill-privatizzazzjoni ffinanzja l-iżbilanċ, id-dejn pubbliku kien stabbli f’termini nominali, u naqas bħala perċentwali tal-PGD għal madwar 25 % (id-dejn pubbliku estern kien ta’ madwar 17 % tal-PGD). L-isfida prinċipali tal-politika ekonomika kienet sabiex l-inflazzjoni tinżamm f’ċifra b’numru wieħed. L-inflazzjoni għat-12-il xahar kienet ta’ 11 % f’Diċembru 2007 u l-prezzijiet internazzjonali tal-kommoditajiet qed ikomplu jqiegħdu pressjoni fuq il-prezzijiet tal-konsumaturi. Standard & Poor's żammew il-klassifikazzjoni tal-kreditu sovran tal-Ġeorġja bħala B+ bi prospett pożittiv. Fitch ta klassifikazzjoni tal-kreditu sovran ta’ BB- lill-Ġeorġja bi prospett stabbli f’Lulju 2007, li tirrifletti partikolarment it-tnaqqis fil-piż tad-dejn pubbliku. Fl- Ukraina , it-tkabbir tal-PGD reali nżamm għal 7.3 % fl-2007, sostnut minn tkabbir qawwi fil-kreditu u żjidiet fid-dħul reali. Il-kont kurrenti ddeterjora xi ftit, u laħaq żbilanċ ta’ 4.2 % tal-PGD. L-iżbilanċ fil-kummerċ kien ta’ 5.6 % tal-PGD, minħabba domanda qawwija għall-importazzjoni u prezzijiet ogħla għall-importazzjoni ta’ l-enerġija. B’mod ġenerali, it-termini tal-kummerċ madankollu baqgħu pożittivi għall-Ukraina bis-saħħa ta’ prezzijiet għoljin ta’ l-azzar fis-swieq globali (is-settur prinċipali ta’ l-esportazzjoni ta’ l-Ukraina li jammonta għal 40 % ta’ l-esportazzjonijiet totali). L-iżbilanċ fiskali nżamm għal 1.5 % billi t-tkabbir ekonomiku sod sostna l-ġbir tad-dħul tal-gvern. Id-dejn pubbliku estern ta’ l-Ukraina naqas għal madwar 10 % tal-PGD, filwaqt li s-self mis-settur bankarju fis-swieq tal-kapital barrani wassal id-dejn estern totali għal madwar 60 % tal-PGD. L-inflazzjoni għat-12-il xahar kompliet tiżdied fl-aħħar ta’ l-2007, u laħqet is-16.6 % f’Diċembru 2007, minħabba l-prezzijiet ta’ l-ikel li jammontaw għal madwar 50 % tal-basket tal-konsum ta’ l-indiċi. Ir-riskji prinċipali għadhom relatati mas-sitwazzjoni politika mqallba, li laħqet il-qofol tagħha fl-elezzjoni parlamentari li saret qabel iż-żmien f’Settembru 2007. Il-maġġoranza parlamentari żgħira tal-gvern li ħa l-poter wara l-elezzjoni, kif ukoll il-ġlieda politika kontinwa bejn l-atturi politiċi prinċipali ma jgħinux fir-riformi strutturali meħtieġa. Standard & Poor's ikkonfermaw, madankollu, li l-klassifikazzjoni tal-kreditu sovran fuq żmien twil ta’ l-Ukraina kienet ta’ BB- sostnuta b’mod partikolari mil-livell baxx ta’ dejn tas-settur pubbliku. L-ekonomija tat- Taġikistan kompliet tikber b’mod qawwi fl-2007, u rreġistrat rata ta’ tkabbir ta’ 7.8 % tal-PGD. Wara baġit b’bilanċ favorevoli ta’ 1.7 % fl-2006 il-baġit tal-gvern huwa mistenni jirreġistra żbilanċ fl-2007 ta’ 14.1 % tal-PGD (stima tal-FMI). B’riżultat tas-suċċess tal-ftehim bilaterali dwar id-dejn prinċipalment mar-Russja – l-akbar kreditur tat-Taġikistan – kif ukoll ta’ ħelsien mid-dejn permezz ta’ l-inizjattiva tal-FMI MDRI (Inizjattiva Multilaterali tas-Serħan mid-Dejn) fl-2006, id-dejn estern inizjalment kien naqas għal 33.6 % tal-PGD fl-2006, madankollu wara ż-żieda qawwija fl-iżbilanċ tal-baġit fl-2007, dan reġa’ żdied għal madwar 41.9 % tal-PGD fl-2007. L-iżbilanċ kummerċjali li qed jiddeterjora jitpatta biss parzjalment mit-tkabbir mgħaġġel fi ħlasijiet barranin. L-iżbilanċ fil-kont kurrenti żdied b’mod qawwi minn 3.0 % fl-2006 għal madwar 9.5 % fl-2007. Il-kopertura ta’ l-importazzjoni tar-riżervi uffiċjali gross għadha relattivament baxxa, b’madwar xahrejn ta’ importazzjonijiet. L-arranġament PRGF (il-Faċilità għat-Tnaqqis tal-Povertà u għat-Tkabbir) tal-FMI tlesta b’suċċess fl-2006. L-awtoritajiet bdew jippreparaw arranġament suċċessiv, possibbilment taħt il-programm PSI (l-Istrument għas-Sostenn tal-Politika tal-FMI). 7.5. Pajjiżi oħra li mhumiex membri 7.5.1. Pajjiżi tal-Mediterran L-ekonomija tal- Marokk kienet milquta b’mod qawwi min-nixfiet fl-2007; it-tnaqqis fil-produzzjoni agrikola wasslet għal tnaqqis fit-tkabbir ekonomiku minn 8 % fl-2006 għal 2.2 % fl-2007. It-tkabbir sod tal-PGD mhux agrikolu (5.5 % fl-aħħar ta’ l-2007 minn 5.2 % fl-2006) u d-diversifikazzjoni kontinwa qed jgħinu sabiex tiżdied ir-reżistenza ta’ l-ekonomija Marokkina għax-xokkijiet. It-tkabbir tal-PGD huwa prinċipalment dovut għad-domanda domestika: il-konsum privat kien imħeġġeġ minn tkabbir fis-salarji urbani, espansjoni mgħaġġla ta’ kreditu, l-evoluzzjoni pożittiva tas-suq tax-xogħol, u livell għoli ta’ ħlasijiet; il-konsum pubbliku żdied b’mod qawwi wara ż-żieda ta’ 8 % fl-ispejjeż rikorrenti. L-ambjent estern għadu ffurmat minn żbilanċ kummerċjali sostanzjali u li qed jikber (21.0 % tal-PGD fl-2007). Fl-2007, għall-ewwel darba, id-dħul mit-turiżmu u l-ħlasijiet ma pattewx għal dan b’mod sħiħ, u l-kont kurrenti tal-Marokk kien fi żbilanċ. Il-PGD li qed jikber huwa mistenni jikkonsolida t-tnaqqis stabbli fil-proporzjon tad-dejn estern mal-PGD għal-22 % tal-PGD fl-aħħar ta’ l-2007. L-iżbilanċ fiskali ġenerali huwa stmat li naqas b’mod sinifikanti fl-2007 għal 0.2 % tal-PGD (esklużi l-irċevuti mill-privatizzazzjoni). Il-pressjonijiet ta’ l-inflazzjoni nżammu baxxi, b’inflazzjoni medja ta’ 2.0 % fl-aħħar ta’ l-2007. Iż-żjidiet moderati fil-prezzijiet jirriflettu wkoll is-saħħa tal-munita Marokkina (MAD). Is-sistema tar-rata tal-kambju korrenti li torbot ( peg) il-MAD ma’ basket ta’ muniti ddominat mill-euro wasslet għal termini tal-kummerċ li qegħdin jiddeterjoraw minħabba ż-żieda tal-MAD skond ir-rata ta’ kambju EUR-USD. L-awtoritajiet iddeċidew li jilliberalizzaw ftit ftit il-kont tal-kapital estern, li jkun ifisser l-abbandun tar-rabta ( peg ) korrenti, u b’hekk jersqu lejn sistema ta’ rata tal-kambju aktar flessibli u l-istabbiliment ta’ miri għall-inflazzjoni. It-tkabbir ekonomiku tat- Tuneżija żdied minn 5.5 % fl-2006 għal 6.3 % fl-2007, liema tkabbir ġej mill-fabbrikazzjoni li mhix tat-tessili, mis-settur ta’ l-enerġija, mis-servizzi tat-trasportazzjoni u tat-telekommunikazzjoni. Minkejja tkabbir ekonomiku aktar b’saħħtu, il-qgħad baqa’ għoli b’madwar 14 %. Parti sinifikanti mill-persuni mingħajr impjieg għandhom lawrja universitarja. L-iżbilanċ pubbliku ċentrali, mingħajr il-privatizzazzjonijiet, stabbilizza għal madwar 3 %. Il-politika fiskali prudenti flimkien ma’ politika monetarja aktar stretta kienu ta' benefiċċju għall-ekonomija Tuneżina għax l-inflazzjoni baqgħet moderata fl-2007, bi 3.1 %. Id-dixxiplina fiskali flimkien ma’ żewġ żidiet fil-prezzijiet domestiċi taż-żejt għenu sabiex inaqqsu l-piż fiskali tas-sussidji taż-żejt. Minħabba t-tkabbir ekonomiku akbar u d-dħul mill-privatizzazzjoni użat prinċipalment għall-amortizzazzjoni tad-dejn, id-dejn tal-gvern ċentrali naqas u huwa mistenni jkompli b’din it-tendenza fil-futur qrib. Id-dejn, li fil-biċċa l-kbira huwa barrani, bħalissa għadu ’l fuq minn 50 % tal-PGD. Madankollu, it-Tuneżija turi reżistenza għal xokkijiet esterni minħabba l-istruttura fuq żmien twil tad-dejn estern. Id-dejn pubbliku huwa mistenni jkompli jonqos minħabba l-prospett ekonomiku fuq żmien qasir favorevoli. It-tkabbir ekonomiku ta’ l- Eġittu żdied minn 6.8 % fis-sena fiskali 2006 għal rekord ta’ 7.1 % fis-sena fiskali 2007. It-tkabbir għandu fil-bażi tiegħu l-investiment, b’mod speċjali l-investimenti barranin diretti, u l-konsum privat (anki permezz tat-turiżmu). L-inflazzjoni, li tirrifletti kemm l-infiq tal-gvern kif ukoll il-prezzijiet ogħla għall-importazzjoni ta’ l-ikel, reġgħet għoliet għal ċifri b’żewġ numri matul is-sena fiskali 2007. L-inflazzjoni għolja issa tidher li hija r-riskju prinċipali għall-istabbilità makroekonomika. Sinjal pożittiv kien it-tnaqqis fil-qgħad, iżda dan għadu relattivament għoli bi kważi 10 %. Minkejja t-tkabbir ekonomiku qawwi u l-bejgħ ta’ intrapriżi (semi-) statali, l-iżbilanċ pubbliku ġenerali bilkemm naqas (7.7 % fis-sena fiskali 2007 meta mqabbel ma’ 9.2 % għas-sena fiskali 2006). Għalhekk, id-dejn gross tal-gvern baqa’ għoli, kważi 90 % tal-PGD. Ir-riformi fis-settur finanzjarju qed jagħmlu progress. Politika fiskali soda flimkien ma’ stabbilità fil-prezzijiet ikollhom effetti pożittivi fuq il-ħolqien ta’ l-impjiegi. L-ekonomija tal- Libanu qiegħda tirkupra mill-kunflitt tas-sena 2006 ma’ l-Iżrael f’kuntest ta’ staġnar politiku kontinwu u kunflitti vjolenti rikorrenti. It-tkabbir tal-PGD reali fl-2007 huwa stmat li kien ta’ 4 %, riżultat ħafna aħjar minn dak li kien previst inizjalment. L-inflazzjoni naqset minkejja n-nuqqas fil-valur tad-dollaru Amerikan, li miegħu hija marbuta ( pegged ) l-lira Libaniża. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti huwa stmat li żdied għal 10.7 % tal-PGD, li jirrifletti l-ħtiġijiet tar-rikostruzzjoni. Madankollu, dan huwa ffinanzjat fil-biċċa l-kbira tiegħu minn influssi uffiċjali u investiment barrani dirett. L-iżbilanċ fiskali ġie llimitat minħabba ġbir ta’ dħul li kien aħjar minn dak previst. Il-proporzjoni tad-dejn pubbliku mal-PGD naqas ftit (għal 171 % sa l-aħħar ta’ l-2007), iżda għadu għoli ħafna. Il-gvern għadu jżomm bilanċ attent bejn ir-rikostruzzjoni u l-ħtiġijiet soċjali, u l-isfidi li jirriżultaw mill-piż tad-dejn pubbliku kbir. Il-politika fiskali hija intiża sabiex tikkontrolla l-iżbilanċ primarju filwaqt li takkomoda l-infiq għar-rikostruzzjoni u għal miżuri ta’ sostenn soċjali. L-arranġament finanzjarju tal-Libanu mal-FMI li ntlaħaq f’April 2007 taħt l-Għajnuna ta’ Emerġenza għal Wara l-Kunflitti (EPCA) tal-Fond tlesta b’suċċess fil-bidu ta’ l-2008. It-tkabbir ekonomiku tas- Sirja mmodera għal 3.9 % fl-2007 minn 4.4 % fl-2006, prinċipalment minħabba t-tnaqqis fil-produzzjoni taż-żejt u kundizzjonijiet ta’ maltemp li affettwaw il-ħsad. Dawn it-tendenzi negattivi huma mistennija jitpattew fil-futur minn espansjoni persistenti fis-settur tas-servizzi, li jingħata spinta minn tkabbir sod fit-turiżmu u mid-domanda għall-merkanzija u għas-servizzi, li parti minnha hija dovuta għall-popolazzjoni kbira ta’ rifuġjati mill-Iraq. L-irkupru mistenni fis-settur agrikolu wkoll se jkun ta’ bażi għat-tkabbir ekonomiku. Ir-rata ta’ l-inflazzjoni żdiedet b’medja ta’ 5.5 % fl-2007 prinċipalment minħabba l-preżenza tar-rifuġjati mill-Iraq iżda wkoll bħala riżultat tad-domanda għall-ikel relatata mat-turiżmu u l-prezzijiet ogħla ta’ l-ikel u taż-żejt. It-tnaqqis fil-produzzjoni taż-żejt u l-ispiża tal-kont tas-sussidji li qed tikber, irriżultaw fi żbilanċ fiskali ta’ 5.0 % tal-PGD fl-2007. Minkejja ż-żieda fid-dħul mis-settur tat-telekomunikazzjoni u titjib żgħir fid-dħul mit-taxxi, is-sitwazzjoni fiskali fl-2008 hija mistennija tiddeterjora billi t-tneħħija ta’ sussidji għadha ma ġietx deċiża u l-implimentazzjoni tal-VAT ġiet posposta għall-2009. B’hekk, id-dejn pubbliku żdied għal 37.8 % tal-PGD fl-2007 u huwa mistenni jilħaq il-41 % tal-PGD fl-2008. Ir-rekord ħażin tal-ħlas tas-Sirja, l-iżbilanċi tal-baġit u l-produzzjoni taż-żejt li qed tonqos, kif ukoll il-pass bil-mod tar-riformi ekonomiċi u r-riskju ta’ sanzjonijiet internazzjonali, jimminaw l-affidabbiltà finanzjarja tal-pajjiż. 7.5.2. Pajjiżi ta’ l-Amerika t’Isfel Bis-sostenn ta’ prezzijiet tal-kommoditajiet li qed jiżdiedu u ambjent ekonomiku globali li għadu favorevoli ħafna, il- Brażil irreġistra rata ta’ tkabbir fil-PGD ta’ 5.4 % fl-2007. It-tkabbir ekonomiku kien dovut prinċipalment għad-domanda domestika, bil-formazzjoni tal-kapital li wriet tkabbir għal ċifra b’żewġ numri (+13.4 %). Il-konsum privat ukoll kien qawwi b’rata ta’ tkabbir ta’ 6.5 %. Bid-domanda domestika li kienet qawwija ħafna, il-bilanċ favorevoli tal-kont kurrenti naqas minn 1.3 % tal-PGD fl-2006 għal 0.3 % fis-sena li għaddiet. Minħabba l-influss kbir ta’ investiment kemm dirett kif ukoll tal-portafoll, il-bilanċ tal-pagamenti rreġistra bilanċ favorevoli ta’ USD 87.5 biljun. Wara li rnexxielu jħallas id-dejn pendenti kollu tal-Brażil fl-2006 lill-FMI u lill-Klabb ta’ Pariġi, il-proporzjonijiet tad-dejn barrani tal-Brażil naqsu b’mod sinifikanti. Barra minn hekk, il-pajjiż akkumula riżervi ta’ kambju barrani ta’ USD 180 biljun, jew 14 % tal-PGD. Dan kollu kien wassal sabiex il-Brażil sar inqas vulnerabbli b’mod ċar għal taqlib ekonomiku li jinħoloq esternament milli kien fil-passat. Gwidata minn investiment u konsum domestiku qawwi, l-ekonomija ta’ l- Arġentina kompliet tikber b’mod qawwi fl - 2007, b’espansjoni fil-PGD ta’ 8.7 %. Billi d-domanda finali kienet qawwija, l-importazzjonijiet żdiedu b’19.5 % matul is-sena meta mqabbla ma’ rata ta’ tkabbir ta’ 7.5 % għall-esportazzjonijiet. Filwaqt li l-influssi ta’ l-IBD baqgħu viċin ta’ 2 ½ % tal-PGD, ir-riżerva tal-kambju barrani ta’ l-Arġentina żdiedet għal USD 46.9 biljun (18.6 % tal-PGD) u d-dejn estern totali naqas minn 51.5 % tal-PGD fl-2006 għal 45.2 % tal-PGD fis-sena li għaddiet. Is-sitwazzjoni tal-finanzi pubbliċi, madankollu, iddeterjorat xi ftit fl-2007 billi l-konsum tal-gvern żdied għal ċifri b’żewġ numri fis-sena ta’ l-elezzjoni presidenzjali. Bil-konsum tal-gvern li x’aktarx jerġa’ jiġi għan-normal it-tkabbir Arġentinjan huwa previst li se jonqos għal madwar 6 % tal-PGD fis-sena korrenti. Dawn l-iżviluppi pożittivi huma mitfija mid-deterjorazzjoni tal-prospett ta’ l-inflazzjoni, li jirrifletti parzjalment il-qawwa tad-domanda domestika u politika li tinżamm peso relattivament sottovalutata. L-Arġentina għadha bl-arretrati mal-BEI, wara li naqset li tħallas l-imgħax b’penali (USD 1.7 miljun) li ġejjin minn arretrati preċedenti fuq proġett ta’ Trasportazzjoni Reġjonali bit-Triq. Barra minn hekk, għadha ma nnormalizzatx ir-relazzjonijiet tagħha mal-Klabb ta’ Pariġi. 7.5.3. L-Afrika t’Isfel Fl- Afrika t’Isfel it-tkabbir tal-PGD reali fl-2007 laħaq il-5.1 % b’kontribuzzjonijiet qawwija mis-setturi tal-kostruzzjoni u dak finanzjarju. Il-volumi ta’ l-esportazzjonijiet żdiedu ħafna fl-aħħar ta’ l-2007, bil-prodotti tal-minjieri li kienu fuq quddiem fejn l-inventarji ġew imnaqqsa sostanzjalment, filwaqt li l-prezzijiet ta’ l-esportazzjoni kienu qawwija. L-importazzjonijiet reali baqgħu għoljin, filwaqt li l-prezzijiet medji ta’ l-importazzjoni żdiedu xi ftit, b’riflessjoni pereżempju tal-prezz ogħla għaż-żejt mhux raffinat. Għall-2007 l-iżbilanċ fil-kont kurrenti reġa’ żdied għal 7.3 % tal-PGD. L-influss kapitali nett kien biżżejjed sabiex ikomplu jiżdiedu r-riżervi tal-kambju barrani b’relazzjoni ma’ l-importazzjonijiet (13.5 ġimgħat). Ir-rata ta’ kambju nominali effettiva tar-rand naqset bi 3.5 % matul l-2007, iżda naqset bi 13.5 % matul l-ewwel xahrejn fl-2008 minħabba sentimenti fir-rigward tal-prospetti ta’ tkabbir ekonomiku għall-volumi ta’ l-esportazzjoni dovuti għal nuqqasijiet ta’ l-elettriku. Flimkien ma’ prezzijiet internazzjonali ta’ l-enerġija u ta’ l-ikel li kienu qed jiżdiedu, dan kompla jċajpar il-prospetti ta’ l-inflazzjoni bis-CPI li żdied għal 9.4 % p.a. fi Frar 2008. L-inflazzjoni hija mistennija tilħaq l-ogħla livell tagħha fl-ewwel nofs ta’ l-2008. L-iżbilanċ tal-kont kurrenti li qed jikber u s-serħan fuq l-influssi tal-portafoll żiedu l-vulnerabbilità għal xokkijiet esterni. Madankollu, s-saħħa ta’ l-elementi bażiċi tal-pajjiż għandha tillimita l-impatt negattiv ta’ dawn ix-xokkijiet fuq l-ekonomija. Jistgħu jinħolqu pressjonijiet interni minn nuqqasijiet ta’ enerġija, qgħad għoli, inugwaljanza kbira, prevalenza qawwija ta’ HIV/AIDS, u rati għoljin ta’ kriminalità. [1] COM(2008) 2 u SEC(2008) 18 jiffurmaw ir-rapport preċedenti dwar il-garanziji koperti mill-Baġit sat-30 ta' Ġunju 2007. [2] SEC(2008) […]. [3] Iċ-ċifri li jikkonċernaw il-mandati tal-BEI huma murija fit-Tabella A1 u r-referenzi għall-bażijiet legali huma elenkati fit-Tabella A4 ta’ l-Anness. [4] Għar-rapport l-aktar reċenti dwar il-funzjonament tal-Fond, ara COM(2006) 695 " Comprehensive Report on the functioning of the Guarantee Fund " (Rapport Komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond ta’ Garanzija) u d-dokument ta’ ħidma tal-persunal anness miegħu (SEC(2006) 1460). [5] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2728/94 tal-31 ta’ Ottubru 1994 li jistabbilixxi Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni, ĠU L 293, 12.11.1994, p. 1, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1149/1999 tal-25 ta’ Mejju 1999, ĠU L 139, 2.6.1999, p. 1, bir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2273/2004 tat-22 ta’ Diċembru 2004, ĠU L 396, 31.12.2004, p. 28, u bir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 89/2007 tat-30 ta’ Jannar 2007, ĠU L 22, 31.1.2007, p. 1. [6] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (KE) 2006/1016/KE tad-19 ta’ Diċembru 2006, ĠU L 414, 30.12.2006, p. 95. [7] C/2007/3592. [8] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (KE) 2007/860/KE ta’ l-10 ta’ Diċembru 2007, ĠU L 337, 21.12.2007, p. 111. [9] Il-Mandat Ġenerali ġie deċiż fil-qafas tal-Perspettiva Finanzjarja għall-perjodu 2000-2006, ara d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/24/KE tat-22 ta’ Diċembru 1999, ĠU L 9, 13.1.2000, p. 24, kif emendata (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ "il-mandat ġenerali preċedenti") [10] Għall-fini ta’ dan il-kalkolu, wieħed jassumi li s-self li ma jitħallasx ma jiġix aċċelerat, jiġifieri huma meqjusa biss il-ħlasijiet dovuti (ara wkoll it-Taqsima 1 ta’ l-Anness). [11] Illum il-ġurnata r-Repubblika tas-Serbja u r-Repubblika tal-Montenegro. [12] Ara t-Taqsima 1.3 ta’ l-Anness. [13] Ara l-Artikolu 1.06 tal-Ftehim ta’ Garanzija Konfermat u Emendat iffirmat bejn il-KE u l-BEI fit-30 ta’ Awwissu/2 ta’ Settembru 2005. [14] Imqassmin f’limitu bażiku ta’ ammont massimu fiss ta’ EUR 25 800 miljun u f’mandat mhux obbligatorju ta’ EUR 2 000 miljun li għandu jiġi deċiż mill-Kunsill. [15] Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000, kif emendat, li jimplimenta d-Deċiżjoni 94/728/KE, Euratom, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet. [16] Għal aktar dettalji, ara t-Taqsima 1.4.3 ta’ l-Anness. [17] Inklużi l-imgħaxijiet akkumulati. [18] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 89/2007 tat-30 ta’ Jannar 2007, ĠU L 22, 31.1.2007, p. 1. [19] ĠU L 414, 30.12.2006, p. 102.