RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport Annwali mill-Kummissjoni Ewropea tal-2009 dwar l-Istrument għall-Istabbiltà {SEG(2010)1114} /* KUMM/2010/0512 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 28.9.2010 KUMM(2010) 512 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport Annwali mill-Kummissjoni Ewropea tal-2009dwar l-Istrument għall-Istabbiltà{SE G(2010)1114} 1. Introduzzjoni Dan it-tielet Rapport Annwali qed jiġi ppreżentat lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni, f'konformità mar-rekwiżit ta' rappurtaġġ stipulat fl-Artikolu 23 tar-Regolament (KE) Nru 1717/2006 tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2006 li jistabbilixxi l-Istrument għall-Istabbiltà (ir-Regolament tal-IfS). Dan ir-rapport qed jiġi ppreżentat wkoll b'mod kumplimentari għall-informazzjoni provduta diġà skont ir-rekwiżit ta' rappurtaġġ tal-Artikolu 6(6) tar-Regolament tal-IfS. Il-prattika stabbilita mill-Kummissjoni mill-2007 hija li tinforma lill-Kunsill kif ukoll lill-Parlament Ewropew b'Miżuri ta' Assistenza Eċċezzjonali li jkunu se jiġu appoġġjati taħt l-IfS bħala parti mir-reazzjoni tal-UE għall-kriżijiet. Ir-Rapport Annwali hu kumplimentat b'dokument ta' ħidma tal-Istaff tal-Kummissjoni li jipprovdi għal aġġornament globali għall-implimentazzjoni dwar miżuri li għadhom għaddejjin sabiex tiġi ppreżentata wkoll informazzjoni dwar progress 'l isfel ta' miżuri adottati. 2. L-isfond tal-istrument għall-istabbiltà Mill-bidu tagħha fl-2007 u dotat b'xi €2 biljun fuq il-perjodu 2007-2013, l-Istrument tal-Istabbiltà rreaġixxa għall-kunflitt u l-kriżi fuq livell globali, billi ħa azzjonijiet sabiex jindirizza theddid għas-sigurtà fuq livell nazzjonali u reġjonali u billi jsaħħaħ l-kapaċita' sabiex jirrispondi għall-kriżijiet u jipprevjeni l-kunflitt. Permezz tal-Istrument għall-Istabbiltà l-UE setgħat taħdem fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta' kunflitt u interveniet fil-ħin, b'manjiera effiċjenti u kumplimentari. Reazzjoni għall-Kriżijiet Il-komponent tal-Istrument għall-Istabbiltà ta' 'reazzjoni għall-kriżi', taħt l-Artikolu 3 tar-Regolament IfS, jirrappreżenta l-maġġor parti tal-baġit IfS allokat għal dan l-istrument (€1.4 għal perjodu 2007-2013) Dan l-istrument jista' jiġi utilizzat sabiex jantiċipa jew jirrispondi għal kriżi politika, kunflitti vjolenti jew katastrofi naturali u hu maħsub sabiex jiżgura t-twettiq ta' għajnuna f'waqtha, flessibbli, integrata u politikament sensittiva lil pajjiżi terzi. Mill-2007, numru sinifikanti ta' miżuri IfS ġew elaborati sabiex jikkomplimentaw ir-reazzjoni ġenerali tal-UE jew tal-komunità internazzjonali fit-territorju, ħafna mid-drabi flimkien ma' għajnuna umanitarja sabiex tiġi rafforzata r-rabta bejn għajnuna urġenti, riabilitazzjoni u żvilupp (LRRD), jew li tiġi ffaċilitata l-kisba ta' għanijiet politiċi ta' missjonijiet CSDP. Min-natura tagħhom stess, il-programmi ta' reazzjoni għall-kriżijiet tal-IfS ma jistgħux jiġu pprogrammati minn qabel. Huma jiġu żviluppati bħala reazzjoni għal sitwazzjonijiet ta' kriżi jew kriżi emerġenti, meta ma tistax tiġi pprovduta għajnuna malajr biżżejjed taħt l-istrumenti finanzjarji l-oħra tal-UE, fil-kunsiderazzjoni ta' għanijiet orizzontali u ġeografiċi u prijoritajiet strateġiċi tal-UE. L-azzjonijiet meħuda għandhom ikunu kumplimentari u anki jfittxu li jkun hemm sinerġiji mal-linji ta' politika u ma' strumenti ġeografiċi tal-UE. Dawn għandhom ikunu wkoll koerenti ma' għanijiet ta' strateġiji tal-pajjiż jew dawk reġjonali. Il-proċeduri ta' approvazzzjoni tal-IfS huma maħsuba biex jiżguraw adozzjoni malajr ta' programmi ta' reazzjoni għall-kriżijiet li jlaħħqu sa €20 miljun. Azzjonijiet tal-IfS huma miżuri ta' politika. F'dan l-ispirtu, konsultazzjonijiet politiċi kif suppost fi ħdan l-UE, ma' awtoritajiet nazzjonali kif xieraq, u ma' atturi oħra internazzjonali u dawk mhux tal-istat, huma parti importanti tal-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet. Sfidi fit-tul L-IfS fih ukoll dimensjoni fit-tul li jkopri tliet komponenti, li jistgħu jiġu programmati u li jipprovdu għal "għajnuna fil-kuntest ta' kundizzjonijiet stabbli għall-kooperazzjoni", għal miżuri li jindirizzaw theddid fuq sigurezza u sigurtà taħt l-Artikolu 4(1), mitigazzjoni ta' riskji relatati ma' materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari taħt l-Artikolu 4(2) kif ukoll għal raġunijiet ta' tħejjija għall-kriżi taħt l-Artikolu 4(3). Fid-Dokument dwar l-Istrateġija tal-Istrument għall-Istabbiltà 2007-2011, il-Kummissjoni identifikat il-prijoritajiet għall-azzjonijiet fit-tul taħt l-Artikolu 4. Dawn jinkludu (i) appoġġ lill-isforzi internazzjonali sabiex jindirizzaw il-proliferazzjoni ta' armi tal-qerda tal-massa, permezz ta' azzjonijiet li jimmiraw lejn titjib ta' kontroll effettiv ta' materjali u aġenti kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari, kontroll ta' oġġetti li għandhom użu doppju u l-orjentazzjoni mill-ġdid tat-tagħrif dwar l-armi tax-xjentisti lejn attivitajiet ta' paċi, (ii) appoġġ lill-isforzi globali u transreġjonali li jindirizzaw it-theddid li ġej mill-ittraffikar, mit-terroriżmu u mill-kriminalità organizzata, u (iii) twaqqif ta' miżuri iktar fit-tul bl-għan li jinħolqu kapaċitajiet destinati li jirrafforzaw lill-organizzazzjonijiet internazzjonali u lill-atturi mhux tal-istat inkarigati b'missjoni ta' prevenzjoni ta' kriżi jew ta' risposta għal din. 3. Reazzjoni għall-kriżi taħt l-istrument għall-istabbilta' (miżuri eċċezzjonali ta' assistenza skont l-artikolu 3 tar-regolament ifs) Identifikazzjoni minn kmieni u ta' malajr ta' azzjonijiet bħala reazzjoni għall-kriżi IfS possibbli tiddependi minn kooperazzjoni u komunikazzjoni tajba bejn is-Servizzi tal-UE fi Brussell u Delegazzjonijiet tal-UE fuq l-art. Tliet tipi ta' kunsiderazzjonijiet huma rilevanti fl-istadju ta' identifikazzjoni: (i) l-eliġibilta' ta' miżura (l-eżistenza attwali ta' kriżi, il-karattru kumplimentari tal-miżura u l-iskop għal sinerġiji ma' interventi oħra ta' reazzjoni għall-kriżi tal-UE); (ii) il-fattibilta' (i.e. ħin suffiċjenti minn qabel disponibbli għal preparazzjoni soda tal-azzjoni, disponibbilta' ta' sħab solidu għall-implimentazzjoni); u (iii) kemm hi xierqa politikament l-azzjoni ppjanata. Assoċjazzjoni mill-qrib tal-Istati Membri tal-UE minn kmieni pereżempju l-assoċjazzjoni ta' esperti tal-Istati Membri mal-missjonijiet ta' tiftix għall-fatti IfS, tista' żżid fil-valur u tikkontribwixxi għal azzjoni koerenti tal-UE. 3.1. Distribuzzjoni ġeografika s'issa Mill-2007, €350 miljun ġew mobilizzati għal 100 azzjoni individwali fi 48 pajjiż madwar id-dinja. F'termini ta' distribuzzjoni ġeografika ta' interventi ta' reazzjoni għal kriżi fuq dawn l-aħħar tliet snin, tibqa' stampa pjuttost bilanċjata, b'parti imdaqqsa ta' appoġġ li tibqa' tiġi pprovduta fl-Afrika (prinċipalment ir-Repubblika Ċentrali tal-Afrika (RĊA), iċ-Ċad, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo (RDK), is-Somalja u ż-Żimbabwe – xi 25%), segwita minn azzjonijiet fl-Asja (prinċipalment f'Bangladexx, Timor tal-Lvant, Nepal, il-Pakistan, il-Filippini, it-Tajlanda t'Isfel u Sri Lanka, – xi 20%), il-Lvant Nofsani (il-Libanu, territorju Palestinjan okkupat, u refuġjati fis-Sirja – xi 18%), il-Balkani tal-Punent u l-Ewropa tal-Lvant (il-Bosnja-Ħerzegovina, Kosovo[1] u r-Repubblika tal-Moldova – xi 15%), l-Amerika Latina u l-Karibew (il-Bolivja, Kolombja, Kuba, Ħaiti, Ħonduras, Nikaragwa u l-Perù – xi 11%), u l-Asja Ċentrali u in-Nofsinhar tal-Kawkażu (Armenja/Nagorno-Karabakh, Ġeorġja u l-Kirgiżistan– 11%). 3.2. Setturi immirati Tematikament, il-miżuri adottati jkopru firxa wiesgħa ta' kwistjonijiet, immirati fuq il-ħtiġijiet speċifiċi ta' kull sitwazzjoni f'kunflitt/wara l-kunflitt emerġenti: - parir fuq żmien qasir sabiex jiġi żviluppat u tingħata bidu lir-riforma fis-settur ta' sigurtà ta' wara l-kunflitt (CAR, DRC, Guinea-Bissau, il-Libanu, territorju Palestinjan okkupat, Pakistan, Timor-Leste), - Miżuri għat-twettiq jew ta' għajnuna f'żoni fejn qed iseħħu missjonijiet CSDP (l-Afganistan, iċ-Ċad, DRC, Ġeorġja, il-Qarn tal-Afrika/piraterija, Kosovo[2], territorju Palestinjan okkupat), - għajnuna għaż-Żamma tal-Paċi min-NU u/jew mill-organizzazzjonijiet reġjonali u għall-attivitajiet ta' konsolidazzjoni tal-Paċi (MINURCAT fiċ-Ċad, Medjazzjoni AU-NU fid-Darfur, AU fis-Somalja), - Stat ta' dritt u ġustizzja tranżizzjonali (l-Afganistan, Kolombja, Kirgiżistan, il-Libanu, Sjerra Leone, Gżejjer Solomon, Timor-Leste, Balkani tal-Punent), - għajnuna lill-amministrazzjonijiet temporanji u tribunali speċjali (ICO Kosovo, Tribunal tal-Libanu, Sjerra Leone SC, programm fil-Balkani ta' ODIHR /ICTY), - għajnuna fir-riżoluzzjoni ta' kunflitt u fir-rikonċiljazzjoni (Kolombja, Ġeorġja, Repubblika tal-Moldova, Myanmar/Burma, Nepal, territorju Palestinjan okkupat, Perù, Sri Lanka, Tajlandja tan-Nofs-in-nhar, Uganda, Żimbabwe), - għajnuna lill-proċessi elettorali fraġli (mal-Afrika kollha, Bolivja, Komoros, Ħaiti, Repubblika tal-Moldova, Pakistan), - programmi ta' rkupru ta' wara l-kunflitti u ta' wara d-diżastri ( Bangladexx, Kuba, DRC tal-Lvant, Gaza Strip, Ħaiti, il-Libanu, Myanmar/Burma, Nikaragwa, Perù) u finanzjament tal-valutazzjonijiet ta' bżonnijiet li saru b'mod konġunt min-Nazzjonijiet Uniti (NU)/mill-Bank Dinji u mill-UE (saru tmien valutazzjonijiet konġunti ta' wara l-kriżi), u - għajnuna lill-populazzjonijiet spustati (Ġeorġja, il-Libanu, Sirja). 3.3. Ma' min taħdem l-UE? Xi 48% tal-finanzjamenti IfS huma implimentati permezz ta' aġenziji tan-NU, li ħafna drabi għandhom strutturi fuq it-territorju li diġà jeżistu u li jistgħu jipprovdu l-ewwel għajnuna f'pajjiżi affettwati minn kriżi u minn kunflitti. Minkejja r-rwol prinċipali tan-NU, is-Servizzi tal-Kummissjoni responsabbli għall-attivitajiet ta' reazzjoni għall-kriżi IfS taw ukoll attenzjoni speċifika sabiex ikomplu jibnu fuq il-kompetenza ta' esperti disponibbli fi ħdan in-netwerk li dejjem qed jikber ta' NGOs internazzjonali u lokali speċjalizzati fil-prevenzjoni ta' kunflitt u fil-konsolidazzjoni tal-paċi. Bħala riżultat ta' dan, 22% tal-finanzjament jiġi implimentat permezz tal-NGOs. 17% hu implimentat bi sħubija ma' organizzazzjonijiet oħra internazzjonali mhux NU, inklużi, l-Unjoni tal-Afrika, l-Organizzazzjoni għas-Sigurta' u Kooperazzjoni fl-Ewropa (OSCE) jew il-Bank Dinji. Il-bqija ġie distribwit permezz ta' operaturi privati (6%), aġenżiji tal-Istati Membri tal-UE (4%), u f'xi każijiet permezz ta' strutturi governamentali nazzjonali (3%). [pic] 3.4. Programmi ta' Reazzjoni għall-Kriżijiet ( Miżuri ta' Assistenza Eċċezzjonali ) adottati fl-2009 Fit-tielet sena tiegħu ta' tħaddim, l-Istrument għall-Istabbiltà reġa' ffinanzja għadd sinifikanti ta' proġetti ta' reazzjoni għall-kriżijiet billi adotta Miżuri ta' Assistenza Eċċezzjonali skont ir-Regolament tal-IfS. B'kollox, 20 deċiżjoni dwar finanzjament u 26 azzjoni taħt il-faċilitajiet IfS ġew adottati u mnedija fl-2009. Lista sħiħa tad-deċiżjonijiet kollha ta' finanzjament adottati fl-2009 taħt l-intestatura tal-baġit 19.0601 tinstab fid-Dokument ta' Ħidma tal-Istaff li qed jakkumpanja dan ir-Rapport u li jipprovdi l-Annessi lil dan ir-Rapport. Eżempji jinkludu r-reazzjoni ta' malajr fil-bidu tal-2009 għad-devastazzjoni kkawżata mill-inkursjoni tal-Iżraeliti f'Gaża b'konnessjoni mal-operazzjoni ta' għajnuna umanitarja kondotta mid-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Għajnuna Umanitarja u Protezzjoni Ċivili (DĠ-ECHO). Programmi prinċipali oħra li ġew imħabbra jinkludu l-appoġġ ċivili ta' kontra t-terrorizmu fil-Pakistan (€15-il miljun), il-pakkett ta' għajnuna għall-kunflitt ta' wara għal Ġeorġja (€14-il miljun), u l-kontribuzzjoni IfS lill-istrateġija tal-UE ta' tranżazzjoni fuq perjodu qasir ta' żmien fiż-Żimbabwe (€10.5-il miljun). Proġetti ġew ukoll imħabbra malajr sabiex jipprovdu appoġġ li kien bżonnjuż b'mod urġenti lill-proċessi ta' elezzjoni fraġli li ssejħu fuq avviż qasir bħal eżempju fil-Bolivja, fiż-Żambja u fil-Komoros. Barra minn hekk, it-tħabbir immedjat tal-miżuri ta' mitigazzjoni tal-kunflitti kkontribwixxa sabiex jistabilizza s-sitwazzjoni fil-Moldova u fil-Libanu. Is-sitwazzjoni mhux stabbli madwar il-Qarn tal-Afrika ġiet indirizzata permezz ta' programm li jiġġieled kontra t-traffikar illegali tul il-Golf ta' Aden fil-Jemen, u permezz ta' għajnuna fil-Kenja u fis-Seychelles sabiex jgħinu fil-proċessi ta' sospettati tal-piraterija miżmuma minn missjoni militari tal-UE EUNAVFOR ATALANTA. 3.5. Rwol tad-Delegazzjonijiet tal-UE fir-Reazzjoni għal Kriżi Delegazzjonijiet tal-UE ħafna drabi jipprovdu proposti għal proġetti lill-Kummissjoni fi Brussell u huma responsabbli direttament għall-ġestjoni ta' miżuri ta' assistenza eċċezzjonali adottati. Fl-2009, il-biċċa l-kbira tal-miżuri − 19 minn 20 deċiżjoni ta' ffinanzjar u 15-il azzjoni taħt il-faċilitajiet tal-IfS − ġew sottodelegati għall-implimentazzjoni lid-Delegazzjonijiet tal-UE fil-pajjiż ikkonċernat. Dan jippermetti li kuntratti jiġu negozjati ma' kontroparti lokali fi żmien xieraq u jipprovdi għal monitoraġġ mill-qrib ta' implimentazzjoni ta' proġett fil-qasam. Bħala riżultat ta' dan, id-Delegazzjonijiet tal-UE kienu jammontaw għal 80% tal-impenji u 90% tal-pagamenti taħt l-IfS fl-2009. [pic][pic] In-numru ta' staff fil-qasam tal-IfS fid-Delegazzjonijiet tal-UE kiber għal 22, bi tmienja li jaġixxu bħala uffiċjali tal-ippjanar tar-reazzjoni għal kriżi reġjonali , u 14 bħala ġesturi ta' proġetti IfS fid-Delegazzjoniejit b'portafoll IfS sostanzjali. 3.6. Koordinazzjoni internazzjonali u sensibilizzazzjoni Il-Kummissjoni Ewropea organizzat konferenza intitolata “Tagħmel id-differenza: tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' reazzjoni għal kriżijiet u għat-theddid lis-sigurtà” (Brussell, 3-4 ta' Ġunju 2009). L-għan tal-konferenza kien li jiġi esplorat dak li jiffunzjona fl-identifikazzjoni ta' approċċi effettivi għat-tisħiħ ta' kapaċitajiet ta' reazzjoni għal kriżi. Il-konferenza ġabet flimkien lil ħafna sħab mill-istituzzjonijiet tal-UE, soċjetà ċivili, id-dinja universitarja u organizzazzjonijiet internazzjonali, bħal eżempju n-NU, il-Bank Dinji, Lega tal-Istati Arabi u l-Unjoni tal-Afrika. Ġew ippubblikati serje ta' kotba dwar is-soġġetti ta' prevenzjoni ta' kunflitt tal-UE, ġestjoni ta' kriżi u kostruzzjoni tal-paċi. L-għan hu li jiġi żgurat li gruppi ta' mira jibqgħu informati kif suppost dwar żviluppi fil-kapaċità ta' reazzjoni għall-kriżi tal-UE u l-azzjonijiet li jittieħdu mill-UE f'kunflitti madwar id-dinja. Dawn huma disponibbli onlajn fuq http://ec.europa.eu/external_relations/ifs/publications/index_en.htm. 3.7. Komplimentarjetà tar-Reazzjoni għall-Kriżi IfS ma' CSDP u l-link bejn sigurtà u żvilupp Sabiex tiġi żgurata reazzjoni komprensiva tal-UE, azzjonijiet żviluppati taħt l-IfS baqgħu jiffokaw fuq komplimentarjetà mal-Politika Komuni ta’ Sigurtà u ta’ Difiża (CSDP) fl-2009 kif hu provat bl-appoġġ fil-Kenja u fis-Seychelles sabiex dawn il-pajjiżi jiġu megħjuna fil-proċedimenti ta' sospettati ta' piraterija li huma miżmuma minn EUNAVFOR ATALANTA. Hemm eżempji oħra għal komplimentarjetà meta azzjonijiet tal-IfS jitwettqu fil-kuntest ta' CSDP min-naħa l-waħda u programmi għall-għajnuna tal-UE eżistenti min-naħa l-oħra. Is-sitwazzjonijiet ta' kriżi fit-tul ta' prijorità għolja fit-territorju okkupat Palestinjan, Kosovo[3] u l-Afganistan jippreżentaw elementi komuni għall-fatt li għajnuna għall-iżvilupp tal-UE diġà bdiet tindirizza prijoritajiet ta' stabilizzazzjoni prinċipali tal-UE, peress li dawn jistgħu jiġu integrati fiċ-ċiklu ta' programmazzjoni 2007-2013. Ir-rwol ta' profil għoli tal-UE dwar sigurtà u żvilupp f'dawn it-tliet każijiet hi enfasizzata mill-erba' missjonijiet CSDP li attwalment qed iseħħu hemmhekk (EUPOL COPPS u EUBAM Rafah, EUPOL Afganistan u EULEX Kosovo). Minħabba l-baġits sostanzjali li huma diġà involuti f'dawn il-każijiet, l-IfS ġiet mobilizzata b'mod mmirat u kumplimentari mill-qrib sabiex tindirizza l-bżonnijiet li kien fadal bħal eżempju fil-Kosovo l-fażi ta' għeluq ta' UNMIK Kolonna IV, l-għażla tal-imħallfin u l-prosekuturi, u l-ispejjeż operattivi inizzjali tal-Uffiċċju Ċivili Internazzjonali. Fil-Lvant Nofsani, l-azzjonijiet IfS provdew għal tagħmir ta' pulizija ċivili b'appoġġ lill-isforzi tal-UE sabiex jirriformaw is-servizzi ta' sigurtà Palestinjani fl-istess ħin max-xogħol ta' EUPOL COPPS, flimkien ma' €20 miljun bħala għajnuna IfS ta' wara l-kunflitt f'Gaża Fl-Afganistan, l-IfS tat nifs ġdid lir-riforma ta' ġustizzja Afgana bl-użu ta' tim ta' esperti f'livelli għolja, li issa hu segwit bi programm tal-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (IKI). Bl-istess mod fil-Ġeorġja, minħabba l-kriżi ta' wara l-kunflitt li saret dejjem aktar fit-tul minn żmien il-gwerra mar-Russja fl-2008, l-Istrument Ewropew ta' Viċinat u Sħubija (IEVS), CSDP, u IfS ilkoll ġew mobilizzati flimkien b'manjiera kumplimentari. F'żoni oħra, b'mod partikolari f'Aceh, Bolivja, Kolombja, Ħaiti, Mindanao, Pakistan, Sri Lanka, Tajlandja tan-Nofsinhar, Timor-Leste u l-Jemen, l-IfS ġiet utilizzata sabiex tirreaġixxi b'mod rapidu għall-kriżi jew instabbilità politika meta l-ebda strument ieħor tal-UE ma seta' jintervjeni. F'dawn il-pajjiżi, l-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE hi pprogrammata l-iktar lejn tneħħija fit-tul tal-povertà u l-kisba tal-Miri tal-Iżvilupp għall-Millennju filwaqt li fl-istess ħin m'hemmx skop għall-intervent mis-CSDP. Dan juri li l-IfS żiedet l-għażliet ġeografiċi u politiċi għar-reazzjoni għall-kriżi tal-UE. 4. il-parti fit-tul tal-istrument tal-istabbiltà (artikolu 4 tar-regolament tal-IfS) Il-Kummissjoni adottat il-Programm Indikattiv Multiannwali ġdid 2009-2011 għall-azzjonijiet fit-tul taħt l-IfS f'April 2009. Dan il-programm ippreveda sa €225 miljun għat-tliet żoni ta' prijorità taħt l-Artikolu 4 u jinkludi programmi ġodda ta' bini ta' kapaċità għall-istati ta' madwar il-kosta sabiex jiġġieldu l-piraterija, wieħed mill-ewwel programmi tal-Kummissjoni kontra t-terroriżmu b'attenzjoni fuq ir-Reġjun tal-Afganistan/Pakistan u Sahel, u programm li jindirizza l-kriminalità organizzata li hi konnessa mat-traffikar tal-kokaina fl-Afrika tal-Punent u fl-Amerika Latina. Il-parti għat-tħejjija għall-kriżi tinvolvi djologu intensiv mas-soċjetà ċivili, l-Istati Membri tal-UE u l-organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali taħt "Is-Sħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi". Il-Programmi ta' Azzjoni Annwali 2009 li jirriżultaw għan-nonproliferazzjoni u għat-theddid transreġjonali, kif ukoll għall-Isħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi ġew ilkoll adottati fl-2009. Meta wieħed iħares lura lejn l-2007-2009, total ta' €139 miljun ġew mobilizzati għall-parti fuq terminu twil ta' żmien fl-ewwel tliet snin: €36 miljun kienu allokati għall-azzjonijiet li jindirizzaw theddid lis-sigurtà transreġjonali (l-Artikolu 4.1), €83 miljun għall-azzjonijiet dwar mitigazzjoni ta' riskju u tħejjija relatati ma' materjali jew aġenti kimiċi, nukleari u bijoloġiċi (l-Artikolu 4.2), u €20 miljun għall-azzjonijiet taħt il-komponent ta' tħejjija għall-kriżi (l-Artikolu 4.3, Sħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi). 4.1. Azzjonijiet Transreġjonali fl-oqsma tal-kriminalità organizzata, it-traffikar, il-ħarsien tal-infrastruttura kritika, it-theddid għas-saħħa pubblika u l-ġlieda kontra t-terroriżmu Fuq il-bażi tal-programm il-ġdid indikattiv għall-perjodu 2009-2011, il-Pjan ta' Azzjoni Annwali 2009 li jkopri programmi ġodda dwar rotot tat-traffikar ta' kokaina u dwar rotot marittimi essenzjali, ġie adottat fil-25 ta' Settembru 2009, għal total ta' €14-il miljun, flimkien ma' proġett pilota dwar l-Għarfien tas-sitwazzjoni Marittima u r-Riskji (€1 miljun). Permezz tal-programm l-ġdid ta' azzjoni, il-valur ewlieni miżjud jikkonsisti fil-ġlieda kontra l-fluss illeċitu transreġjonali kif ukoll li wieħed isegwi approċċ integrat fejn ir-rabtiet bejn il-kriminalità organizzata u t-terroriżmu jiġu indirizzati f'reġjuni prinċipali li huma problematiċi għall-UE. It-traffikar illeċitu ta' prekursuri tad-droga u armi ta' kalibru żgħir huwa wieħed mill-problemi trasversali maġġuri li għandhom jiġu solvuti. Sforzi tal-UE f'dawn l-oqsma se jkunu komplimentari għall-attivitajiet li għadhom għaddejjin u dawk li huma ppjanati tal-Istati Membri. Għalhekk, koordinazzjoni mill-qrib u l-involviment tal-esperti tal-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-programmi hi importanti sabiex tiżgura li jiżdiedu s-sinerġiji flimkien mat-tagħrif tal-esperti disponibbli fl-amministrazzjonijiet nazzjonali. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni stabbiliet il-Faċilità ta' Għajnuna tal-Esperti taħt l-IfS, li tippermetti għall-mobilizzazzjoni ta' esperti nazzjonali f'missjonijiet fuq il-post u li tiffinanzja l-partiċipazzjoni tagħhom għall-elaborazzjoni tal-azzjonijiet u fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tagħhom. Is-sejħa informali għall-manifestazzjonijiet ta' interess tal-2009 fil-partiċipazzjoni fil-Faċilità ta' Għajnuna tal-Esperti kienet ta' suċċess – xi 180 manifestazzjoni ta' interess mill-pubbliku u korpi parapubbliċi tal-Istati Membri ġew sottomessi. Sal-aħħar tal-2009 aktar minn 40 missjonijiet ta' esperti twettqu fi 30 pajjiż. Fl-2009, l-UE wkoll kompliet tisħaq fuq il-kwistjoni ta' Armi ta' Kalibru Żgħir u Ħfief (SALW) fil-fora multilaterali kollha u fid-djalogu politiku ma' pajjiżi terzi L-UE indirizzat l-effetti destabbilizzanti tal-proliferazzjoni u tat-traffikar ta' SALW, armi tan-nar u materjali esplossivi permezz ta' proġetti konkreti b'dimensjoni transreġjonali. Fl-Amerika Ċentrali, l-UE tappoġġja lill-Programm tal-Amerika Ċentrali għall-Kontroll tal-Armi Żgħar u Ħfief (CASAC), sabiex tiġġieled kontra t-traffikar illegali ta' armi tan-nar u materjali esplossivi fl-Amerika Ċentrali u fil-pajjiżi ġirien (€1 miljun). Fl-Afrika, l-UE tipprovdi għajnuna permezz taċ-Ċentru Reġjonali dwar Armi Żgħar (RECSA), li jinsab f'Najrobi, fil-ġlieda kontra l-akkumulazzjoni u t-traffikar illegali ta' armi tan-nar u materjali esplossivi f'interazzjoni mal-qafas tal-isħubija strateġika Afrika-UE (€3.3 miljun). 4.2. Azzjonijiet fil-qasam tal-mitigazzjoni tar-riskji u t-tħejjija relatata ma' materjali jew aġenti kimiċi, nukleari u bijoloġiċi. Fuq il-bażi tal-Programm Indikattiv il-ġdid għas-snin 2009-2011 it-tielet Programm ta' Azzjoni Annwali għal dan il-komponent (€ 32 miljun) ġie definit u adottat fit-30 ta' Novembru 2009. Dan jipprovdi finanzjament għat-twaqqif u stabbiliment ta' Ċentri ta' Eċċellenza fl-oqsma tal-kimika, bijoloġija, radjoloġija u nukleari (CBRN), għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet ċivili u skambju ta' informazzjoni fil-ġlieda kontra t-traffikar illegali ta' materjali CBRN, għat-titjib ta' kapaċitajiet kontra theddid bijoloġiku, għal impjieg alternattiv ta' xjentisti u inġiniera li qabel kienu speċjalizzati fl-armi permezz ta' għajnuna liċ-Ċentru Internazzjonali ta' Xjenza u Teknoloġija f'Moskow/Ċentru dwar Xjenza u Teknoloġija fl-Ukraina fi Kiev (ISTC/STCU) u għajnuna lill-bini ta' kapaċità għat-tneħħija ta' faċilitajiet nukleari bl-għan ta' orjentament mill-ġdid ta' xjentisti Iraqin li qabel kienu speċjalizzati fl-Armi tal-Qerda tal-Massa (AQM). L-attivitajiet definiti fiż-żewġ Programmi ta' Azzjoni Annwali preċendenti (2007 u 2008) ġew kuntrattati u nbdew. L-ewwel valutazzjoni tar-riżultati tal-programm ġiet mħabbra f'Jannar 2010. Din tkopri tliet oqsma prinċipali: kontroll tal-esportazzjoni ta' oġġetti li għandhom użu doppju, ġlied kontra t-traffikar illegali ta' materjali CBRN u orjentament mill-ġdid tat-tagħrif ta' xjentisti u inġiniera li qabel kienu speċjalizzati fl-Armi tal-Qerda tal-Massa (AQM) għal attivitajiet paċifiċi. Ir-riżultati tal-valutazzjoni se jittieħdu f'kunsiderazzjoni fid-definizzjoni tal-istrateġija l-ġdida u l-programm indikattiv 2012-2013 għal dan l-element. 4.3. L-element ta' tħejjija għall-Kriżi tal-IfS Fit-30 ta' Ġunju 2009, il-Programm ta' Azzjoni Annwali għall-element ta' tħejjija għall-kriżi tal-Istrument għall-Istabbiltà – magħruf ukoll bħala s-Sħab fil-Konsolidazzjoni tal-Paċi – ġie adottat mill-Kummissjoni għal total ta' €5 miljun u jiffoka fuq l-attivitajiet li ġejjin: i) kooperazzjoni rafforzata u bini ta' kapaċità ma' organizzazzjonijiet internazzjonali, reġjonali u subreġjonali, inkluż għajnuna lill-Unità ta' Għajnuna għall-Medjazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti; lill-Uffiċċju ta' Għajnuna għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi tan-NU; lid-Djalogu Internazzjonali dwar il-Konsolidazzjoni ta' Paċi u tal-Istat bejn stati fraġli u sħab għall-iżvilupp u lill-proġett ta' monitoraġġ dwar l-implimentazzjoni tal-Prinċipji għall-Impenji Internazzjonali Tajba fi Stati u Sitwazzjonijiet Fraġli, taħt il-ġestjoni tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni Ekonomika u l-Iżvilupp (OECD) u tas-segretarjat tal-Kumitat għall-Għajnuna tal-Iżvilupp (DAC); u lin-netwerks tat-twissija minn kmieni fost organizzazzjonijiet internazzjonali/reġjonali/subreġjonali relevanti permezz tal-użu ta' għodod u prattiċi fuq ix-xogħol komuni; ii) taħriġ għal sa 600 espert tal-pulizija addizzjonali għall-parteċipazzjoni fil-missjonijiet ta' stabilizzazzjoni ċivili. Id-djalogu mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili ġie mtejjeb aktar permezz ta' erba' laqgħat ta' konsultazzjoni li saru fl-2009 taħt il-qafas tal-Isħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi. Żewġ laqgħat indirizzaw kwistjonijiet relatati mal-Isħubija nnifisha, bit-tnejn l-oħra jipprovdu l-opportunità kemm għall-esperti tas-soċjetà ċivili Ewropej u dawk li jinsabu fil-post sabiex jaqsmu opinjonijiet ma' dawk li jieħdu deċiżjonijiet politiċi fl-UE dwar kriżijiet ġeografiċi speċifiċi bħal pereżempju fil-Bosnja-Ħerżegovina u Haut Karabakh. Fl-ewwel nofs tal-2009 ġie mħabbar Studju ta' Inventarju u Ambitu dwar Sħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi. Dan l-istudju, li sar b'konsultazzjoni mal-atturi relevanti (Servizzi tal-Kummissjoni, soċjetà ċivili, Parlament Ewropew, eċċ.), kellu l-għan li jiġbor tagħlim mill-ewwel sena ta' implimentazzjoni tal-Isħubija u jifformula rakkomandazzjonijiet li fuq firxa ġenerali jikkostitwixxu bażi għall-abbozz ta' Programm ta' Azzjoni Annwali 2010 għall-element ta' tħejjija għall-kriżi IfS. Ir-rakkomandazzjonijiet prinċipali tal-Istudju jirreferu għall-adozzjoni ta' definizzjoni mill-aktar wiesgħa tal-konsolidazzjoni tal-paċi. Barra minn hekk, għandha tingħata wkoll preferenza lill-oqsma li jikkonċernaw kwistjonijiet tematiċi jew transversali li jwasslu għal serje ta' kuntesti ġeografiċi u li juru komplimentarjetà ċara ma' attivitajiet u prijoritajiet politiċi oħra li huma appoġġjati mill-UE. Fl-aħħar, il-webportal tal-Isħubija tal-Konsolidazzjoni tal-Paċi ġie stabbilit bħala kanal ta' komunikazzjoni mal-atturi tas-soċjetà ċivili. Dan jippermetti lill-organizzjonijiet tas-soċjetà ċivili sabiex jirreġistraw u jirċievu aġġornamenti – permezz ta' twissijiet elettroniċi – tal-aħħar żviluppi fir-rigward tal-Isħubija (https://webgate.ec.europa.eu/tariqa/PeaceBuilding/). 5. EżEKUZZJONI BAġITARJA TAL-ISTRUMENT GħALL-ISTABBILTÀ 5.1. 2009 Fil-baġit tal-2009, total ta' €182,442,000 ġie riżervat u €132,822,913 ġie imħallas taħt it-tliet intestaturi tal-baġit għall-elementi fuq terminu qasir u twil tal-IfS (19.0601, 19.0602 u 19.0603). Dwar ir-Reazzjoni għall-Kriżi u Tħejjija (Artikoli 3 u 4.3 tar-Regolament IfS, intestatura tal-baġit 19.0601), l-impenji sal-aħħar tas-sena urew rata ta' eżekuzzjoni ta' 100%. Mill-ammont totali, €5 miljuni ġew impenjati għat-tħejjija tal-kriżi taħt il-Programm ta' Azzjoni Annwali 2009 tal-Isħubija għall-Konsolidazzjoni għall-Paċi tal-IfS. Il-bqija tal-€130 miljun ġew impenjati għar-Reazzjoni għall-Kriżi. Pagamenti għar-reazzjoni u tħejjija għall-kriżi jammontaw għal €113 miljun. L-eżekuzzjoni ta' approprjazzjonijiet ta' pagamenti sal-aħħar tas-sena laħqu aktar minn 90%. Dan jirrappreżenta żieda ulterjuri fuq l-2008 (86%) u l-2007, meta l-eżekuzzjoni tal-pagamenti laħqu 68%. Indikatur ieħor għal aktar titjieb fit-twassil f'waqtu ta' reazzjoni għall-kriżi hu l-fatt li 92% tal-impenji tal-2009 ġew kuntrattati u 2/3 tal-finanzjamenti kuntrattati ġew żbursati, kollox fl-istess sena. Il-baġit tal-2009 ta' €47 miljun għall-parti mill-IfS fuq tul ta' żmien li jifdal (l-Artikoli 4.1 u 4.2, intestaturi tal-baġit 19.0603 u 19.0602) ġie wkoll impenjat kompletament b'100%, b'kważi nofs tal-finanzjament kkuntrattat fl-istess sena. 5.2. Il-progress fil-programmi ta' Reazzjoni għall-Kriżijiet adottati fl-2008 u 2007 Il-miżuri u l-faċilitajiet ta' reazzjoni għall-kriżi kollha tal-2008 u l-2007 ġew kuntrattati bl-użu ta' 100% tal-approprjazzjonijiet tal-baġit disponibbli (€215 miljun, eskluż €20 miljun allokati lill-Isħubija għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi). Il-maġġoranza tal-miżuri ta' reazzjoni għal kriżi adottati fl-2007 u bejn wieħed u ieħor nofs l-azzjonijiet adottati fl-2008, ġew ikkompletati tul l-2009. B'kollox, 40 minn 100 miżura adottati mill-2007 ġew ikkompletati u xi 80% tal-finanzjament kuntrattati ġew żbursati. Statistiċi dettaljati dwar impenji, kuntratti u żbursamenti huma inklużi fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal li jakkumpanjaw lir-Rapport u li jikkostitwixxi l-annessi tiegħu. 6. Konklużjoni Meta wieħed jikkunsidra dak li ntqal aktar 'l fuq, l-Istrument għall-Istabbiltà mmatura b'mod konsiderevoli tul l-ewwel tliet snin minn meta twaqqaf f'termini ta' relevanza politika, mira strateġika, koerenza fuq linja ġenerali iżda wkoll dwar eżekuzzjoni operattiva u baġitarja mtejba. Reviżjoni komparattiva ġdida tal-Istrument għall-Istabbiltà, tal-Finanzjament għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi tan-NU u l-Finanzjament tal-Bank Dinji dwar Konsolidazzjoni tal-Istat u tal-Paċi jikkonfermaw din l-opinjoni. L-Analiżi, ikkummissjonata mid-Dipartiment tal-UK għall-Iżvilupp Internazzjonali, u appoġġjat minn grupp ta' donaturi (il-Kanada, il-Ġappun, il-Pajjiżi l-Baxxi, in-Norveġja u l-Isvezja), ikkonkludiet li l-IfS tippermetti lill-UE: "sabiex tikkontribwixxi fi tranżazzjonijiet fraġli ta' wara l-kunflitt, u tikkumplimenta l-kapaċità istituzzjonali (tagħha) aktar wiesgħa u l-impenn tagħha f'dawn il-kuntesti. Il-potenzjal tal-(IfS) sabiex jiġu mobilizzati riżorzi tekniċi u finanzjarji sinifikanti bħala għajnuna għall-proċessi ta' konsolidazzjoni tal-Istat u tal-Paċi u rikostruzzjoni tal-isforzi inkluż it-tisħiħ tal-istituzzjonijiet u sistemi prinċipali, u sabiex tiġi stabbilita konnessjoni ma' programmi tal-iżvilupp fuq tul ta' żmien hu vantaġġ kumparattiv ċar. Is-sistemi ta' governanza u ta' teħid ta' deċiżjonijiet (tagħha) jidhru li huma effettivi u marbuta bis-sħiħ mal-proċessi ta' teħid ta' deċiżjonijiet fuq livell għoli. ...L-istruttura ta' governanza tal-IfS fuq livell tal-kwartieri ġenerali tidher ukoll li se tippermetti teħid ta' deċiżjonijiet strateġiċi, inkluż it-trattament ta' kwistjonijiet li huma politikament sensittivi ħafna u l-ġestjoni ta' riskji assoċjati ma' xogħol f'ambjenti volatili. Laqgħat ta' kull xahar mal-Kumitat dwar Politika u Sigurtà tal-UE jiżguraw li l-Istati Membri huma dejjem aġġornati u jżiedu l-koordinazzjoni mas-sħab tal-UE"[4]. Din hija bażi b'saħħitha li fuqha l-IfS tista' tkompli tikkontribwixxi għat-twassil konġunt mis-Servizz Ewropew ta' Azzjoni Esterna taħt ir-Rappreżentant Għoli/Viċe-President tal-Kummissjoni ta' reazzjonijiet komprensivi tal-UE għall-kriżijiet u kunflitti, flimkien ma' Strumenti tal-Komunità relevanti, CSDP u għodda oħra ta' politika għal ġestjoni ta' kriżi tal-UE. [1] Taħt UNSC Res. 1244 (1999). [2] Taħt UNSC Res. 1244 (1999). [3] Taħt UNSC Res. 1244 (1999). [4] Finanzjament tal-Konsolidazzjoni ta' Paċi u Rkupru. Analiżi Komparattiva ta' Finanzjamenti Fiduċjarji ta' Multidonaturi tat-Totalità tas-Sistema u ta' Strumenti oħra ta' Finanzjament għall-Konsolidazzjoni tal-Paċi u Rkupru ta' Wara l-Kunflitt, rapport minn Donata Garrasi kkummissjonat mid-Dipartiment tal-Iżvilupp Internazzjonali tar-Renju Unit (DFID), 2010.