MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 12.07.2004 
KUMM(2004) 473 finali 
2004/0146 (COD)   
Proposta g ħal 
ID-DIRETTIVA TAL-PARLAMEN T EWROPEW U TAL-KUNSILL 
dwar Liċenzja Komunitarja g ħall-Kontroll tat-Traffiku ta’ l-Ajru 
  
(preżentata mill-Kummissjoni) 
 
MT 2   MT MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI  
1. I NTRODUZZJONI  
L-ispazju ta’ l-ajru Ewropew jibqa’ wie ħed mill-iktar ambjenti fid-dinja ma ħnuqa bit-traffiku. 
Il-frammentazzjoni ta s-sistema ta’ l-immani ġjar ta’ l-ajru f’ bosta zoni ta’ l-ajru nazzjonali, b’ 
regoli, pro ċeduri, swieq u livelli ta’ effi ċjenza kienet identifikata  mill-Grupp ta’ Livell G ħoli 
dwar Sema Wa ħda Ewropea b ħala l-ostaklu ewlieni g ħal ksib ta’ progress sostanzjali f’din l-
industrija. Il-pakkett dwar Sema Wa ħda Ewropea tipprova ssib soluzzjoni g ħal dawn il-forom 
differenti ta’ frammentazzjoni pe rmezz ta’ numru ta’ attivitajiet: ċertifikazzjoni ta’ 
navigazzjoni ta’ l-ajru g ħal min jipprovdi dan is-servizz, tw aqqif ta’ blokok f unzjonali ta’ l-
ispazju ta’ l-ajru, armonizzazzjoni tal-klassifikazzj oni ta’ l-ispazju ta’ l- ajru, interoperabilità 
tat-tagħmir, eċċ. Il-Liċenzja Komunitarja tal-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru wkoll twettaq dan 
permezz tat-twaqqif ta’ rego li Komunitarji li jwasslu g ħal livelli g ħola ta’ kompetenza li huma 
iktar komparabbli fuq livell Ewropew. Dan isir ta’ importanza ikbar billi l-immani ġġjar tat-
traffiku ta’ l-ajru hija industrija ta’ ħidma intensiva b’ suq ta’ 6 biljun €. Madwar 60% ta’ l-
ispejjeż tan-navigazzjoni bl-ajru huma relatati mal-persunal. 
Fl-2001, l-industrija g ħat-tmexxija tat-traffiku ta’ l-ajru ta ’ l-Ewropa (il 15-il Stat Membru) 
kellhom qawwa tax-xog ħol li tlaħħaq madwar 33,000, xi 35% minnhom jew madwar 13,500 
huma kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru. Il-professj oni ta’ kontrollur tat-tr affiku ta’ l-ajru hija 
pożizzjoni fondamentali fil-katina tas-sigurtà. Id-direttiva g ħandha tkopri dawn il-kontrolluri 
tat-traffiku kollha, flimkien ma’ kontrolluri m ilitari involuti fil-forniment ta’ kontroll tat-
traffiku ta’ l-ajru sa t-traffiku ta’ l-ajru ġeneriku. 
2. L-ELEMENT TAL -PAKKETT TA ’ SEMA WA ĦDA EWROPEA  
L-adozzjoni ta’ l-erba’ regolamen ti li jikkomponu il-pakkett tas-Sema Wa ħda Ewropea 
għandhom ibiddlu fundamentalment it-tmexxija fil- kwadru tat-traffiku ta ’ l-ajru. Il-proposta 
komplementari g ħal-liċenzja Komunitarja g ħall-kontroll ta’ traffiku ta ’ l-ajru hija importanti 
għal bosta ra ġunijiet. 
Il-liċenzja tikkontribwixxi g ħall-bilanċ bejn l-elementi differenti tal-pakkett tas-Sema Wa ħda 
Ewropea, biex ti żgura li mhux biss aspetti istituzzjonali, ekonomi ċi jew tekni ċi huma me ħuda 
in konsiderazzjoni, i żda ukoll l-aspetti so ċjali. 
Il-Liċenzja hija parti minn politika tas-si gurtà usa li tinsab fil-pakkett: g ħandha tipprovdi l-
opportunità biex aspetti tas-sigurtà ta t-tmexxija tat-traffiku ta’ l-ajru ji ġu riveduti jew 
rinfurzati u biex ji ġu introdotti standards  għola għas-sistemi tat-ta ħriġ. 
Il-leġislazzjoni tas-Sema Wa ħda Ewropea g ħandha twassalna biex ji ġu stabbiliti blokok 
funzjonali ta’ l-ispazju ta’ l-aj ru li jkunu transf runtieri. Il-pro ċess ta’ konsolidazzjoni tan-
navigazzjoni ta’ l-ajru g ħal min jipprovdi dan is-servizz jirrikjedi u żu aktar flessibli tan-nies 
tax-xogħol. Il-liċenzja għandha tiffa ċilita l-organizzazzjoni tax-xog ħol transnazzjonali. 
Il-proposta g ħandha tag ħraf it-taħriġ bħala servizz spe ċifiku u tikkontribwixxi g ħall-kwalità 
tat-tipi differenti ta’ ta ħriġ. Il-proċess ta’ ċertifikazzjoni jo ħloq effettivament kundizzjonijiet 
indaqs għas-servizzi tat-ta ħriġ. 
 
MT 3   MT 3. X OGĦOL TA ’ TĦEJJIJA  
Sabiex titlesta din l-inizjattiva le ġislattiva l-Kummissjoni va rat studju biex tippre żenta l-istat 
tas-sistema tal- ħruġ tal-liċenzji fl-Istati Membri differenti. Dan l-istudja żvela illi, minkejja 
ħafna regolamenti interni, ma ħruġa mill-ICAO jew mill-Eurokontroll, is-sistema tal- ħruġ tal-
liċenzji jibqa’ wie ħed frammentat fl-Istati Membri ta’ l-UE. L-istudju jag ħti l-parir li l-
leġislazzjoni tal-Komunità g ħandha tkopri l-oqsma li ġejjin: 
– Limiti fl-età, validità tal-kwalifiki an notati u annotazzjoni ta’ unitajiet g ħandhom ji ġu 
pprovduti in relazzjoni mal-kundizzj onijiet biex tinkiseb u tin żamm liċenzja. 
– Verifiki dwar il-kompeten za tal-kontrolluri, l-pro ċess tat-ta ħriġ u l-kriterji g ħall-
eżaminizzazzjoni, inklu ż kwalifiki lingwisti ċi u monitora ġġ, għandhom ji ġu deskritti 
f’relazzjoni mat-ta ħriġ tal-kandidati u l- istandards  tal-kompetenza. 
– Kull faċilità trid tkun akkredidat a, u l-kriterji ta’ kwalifikazzj oni istruttivi g ħandhom 
jiġu speċifikati f’relazzjoni ma l-g ħarfien ta’ l-Istitut ta’ Ta ħriġ u l-Unitajiet ta’ 
Taħriġ. 
– Għandhom ji ġu deskritti l-jeddijiet tal-kandidati li je ħlu mill-eżamijiet u l-kontrolluri 
li jagħmlu valutazzjonijiet ħżiena, f’dak li huma ċ-ċirkostanzi u l-pro ċess ta’ l-appell. 
– Id-distinzjoni g ħandha tkun trasparenti u definita b’mod ċar in relazzjoni ma’ l-
indipendenza bejn l-Awtoritajiet Rego laturi u min Jipprovdi s-Servizzi. 
– Standard  Ewropew g ħall-għarfien ta’ l-istituzzjonijiet ta’ ta ħriġ huwa rakomandati 
b’qawwa, inklu ża sistema ta’ valutazzjoni inte rna li tkun trasparenti u kontinwa. 
– Għalkemm l-introduzzjoni tal-li ċenzja Komunitarja tal-kont rollur tat-traffiku hija 
milqugħa b’ ħerqa, id-Direttiva g ħandha tiddiferenzja b’atte nzjoni bejn dak li g ħandu 
jkun regolat fuq livell ta’ l-UE u dak li g ħandu jitħalla biex ji ġi kunsidrat 
nazzjonalment. 
– Djalogu so ċjali proprju huwa komponent fondamentali g ħal forniment ta’ servizzi ta’ 
kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru  li jkunu protetti u effi ċjenti u, g ħalhekk, id-Direttiva 
proposta g ħandha tinkludi referenza li tirrigwardja l-g ħarfien ta’ li ċenzji minn pajji żi 
terzi. 
– Għarfien reċiproku tal-li ċenzja Komunitarja jew ċertifikat tal-kompetenza jista’ jkun 
biss effettiv jekk l-g ħarfien li ġġib magħha l-liċjenza huwa l-istess. 
4. T ĦEJJIJA TAD -DIRETTIVA  
L-għoti ta’ li ċenzji għall-kontrolluri tat-traffiku h ija tradizzjoni li ila te żisti fiż-żmien. 
Regolamenti ICAO dwar l-g ħoti ta’ liċenzji jinkludi rekwi żiti li jkopru l-età, l-g ħarfien, 
kwalifiki, esperjenzi, g ħarfien lingwistiku u li tkun idoneju fi żikament. Il-Eurokontroll adottat 
is-Safety Regulatory Requirement Nru 5  (ESARR5) g ħall-persunal dwar is-servizzi fl-
Immaniġġjar tat-Traffiku ta’ l-Ajru, flimkien ma’ serje ta’ mezzi a ċċettabli sabiex ji ġi rispettat 
ESARR5. Ir-rekwi żiti fuq il-kontrolluri tat-tr affiku ta’ l-ajru kellhom ji ġu implimentati sa’ l-
10 ta’ Novembru 2003. Dawn ir-rekwi żiti huma indirizzati lill-Awtoritajiet Nominati, lil min 
 
MT 4   MT jipprovdi servizzi ta’ traffiku bl-ajru u lill-ind ividwi. Il-proposta tal-Kummissjoni titrasponi 
ir-rekwiżiti rilevanti ta’ l-ESARR fi ħdan il-liġi Komunitarja. 
ESARR5 issib il-ba żi tagħha f’materjal żviluppat mill-Eurokontroll sabiex jiffa ċilita l-
implimentazzjoni tieg ħu, jissema l-manwal Ewropew g ħall-għoti ta’ liċenzja lill-persunal li 
jagħti d-dettalji tal-kwalifiki u annotamenti ta’ l-istruttura; l- common core content , jipprovdi 
ir-regoli Ewropej komuni g ħal-liċenzji tal-kontrolluri ta ’ l-ajru u r-rekwi żiti fiżiċi. Il-valur ta’ 
dan il-materjal huwa rikonoxxut ma dwar l-Ewropa u pprovdiet g ħall-elementi essenzjali ta’ 
din il-proposta, li de facto  fetħet it-triq g ħall-introduzzjoni tal-li ċenzja Komunitarja. 
Minħabba fil-kompatibilità bejn il-le ġislazzjoni tal-Komunità u l-ESARR5, d-dokumenti 
maħruġa mill-Eurokontroll jistg ħu jibqgħu ikollhom rwol importanti biex ji żguraw 
implimentazzjoni effettiva tal-le ġislazzjoni tal-Komunità. 
L-istudju preparatorju żvela li, minkejja ir-regolament intern e żistenti, tradizzjonijiet 
nazzjonali huma qawwija, li jo ħolqu livelli diversi ta’ kwalità u jipprodu ċu kompetenzi li 
diffiċli tqabbel. Din il-framentazzjoni mhix aktar a ċċettabli fil-kuntest Komunitarju, g ħax 
tista’ twassal g ħal żieda ta’ riskji g ħas-sigurtà fl-ispazju ta’ l-ajru Ewropew li huwa ġa 
konġestjonat. L-armonizzazzjoni tal-li ċenzji tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru g ħandha iżżid 
is-sigurtà g ħax il-livelli ta’ kompetenza ji ġu armonizzati fost u bejn min jipprovdi s-servizzi, 
li għandu jwassal g ħall-interattività iktar effi ċjenti u protezzjoni bejniethom. Dan g ħandu 
jwassal g ħal organizzazzjoni effi ċjenti tas-swieq tax-xog ħol għal kontrolluri tat-traffiku ta’ l-
ajru, żieda fid-disponibbilità tag ħhom u għall-iffaċilitar tat-twaqqif ta’ bl okok funzjonali ta’ l-
ispazju ta’ l-ajru. Il-li ċenzja għandha tag ħmel il-jedd ta ċ-ċaqlieq ħieles aktar effettiv billi 
teradika d-diskrezzjoni pre żenti li ċerti Stati Membri jie ħdu f’dak li jirrigwarda l-g ħarfien 
reċiproku tal-li ċenzji ta’ xulxin. 
5. I L-PRINĊIPJI LI JIFFURMAW ID -DIRETTIVA  
Minħabba fil-fatt li ħafna mill-Istati Membri ġa għandhom le ġislazzjoni e żistenti ibba żata fuq 
il-prinċipji ta’ l-ICAO u li b ħalissa qeg ħdin jimplimentaw il-le ġislazzjoni dwar Sema Wa ħda 
Ewropea u ESARR5, huwa ta ’ importanza vitali li ti ġi żgurata konsistenza ma’ din id-
direttiva. 
5.1. Koerenza mal-pakkett ta’ Sema Wa ħda Ewropea 
Fl-istess mod b ħas-servizzi tan-navigazzjoni ta’ l-ajru, li ji ġi provdut ta ħriġ ikun suġġett għaċ-
ċertifikazzjoni. Hekk kif suq g ħat-taħriġ jiġi mwaqqaf, trid ting ħata attenzjoni spe ċjali sabiex 
ikun hemm sigurtà adegwata biex ji ġi evitat dumping  fit-taħriġ. Iż-żewġ għodod ewlenin biex 
jiġi evitat tali dumping  huma l-lista tal-kompetenzi li jiddeskrivu l-livell ta’ ta ħriġ miksub fl-
aħħar u r-rekwi żiti għaċ-ċertifikazzjoni sa biex tipprovdi ta ħriġ fuq livell Ewr opew. Dawk biss 
li huma ċ-ċertifikati sabiex jippovdu ta ħriġ ikunu jistg ħu jippreżentaw korsijiet u pjanijiet 
għat-taħriġ għall-approvazzjoni ta’ l-awtori tajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni. 
5.2. Koerenza bejn ir-regoli e żistenti 
Il-leġislazzjoni dwar Sema Wa ħda Ewropea u b’mod partikulari l-Artikolu 4 tar-Regolament 
dwar min Jipprovdi Servizzi jiddisponi g ħat-transpo żizzjoni ta’ l-ESARRs fil-li ġi tal-
Komunità. Id-direttiva hija t-transpo żizzjoni tar-rekwi żiti mandatorji kollha relatati mal-
kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru u tag ħti appoġġ lil azzjonijiet li ġa ttieħdu mill-Istati Membri 
fl-isforz li jimplimentaw ESARR5. Billi d-direttiva fiha ħafna iktar elementi ta’ kritika 
 
MT 5   MT rigward is-sigurtà, b ħal per eżempju ċ-ċertifikazzjoni g ħal min jipprovdi ta ħriġ jew l-obbligu 
li l-proċess tal-ħruġ tal-liċenzji jiġi vverifikat, l-implimentazzjoni  biss ta’ ESARR5 ma’ tkunx 
biżżejjed biex ti ġi implimentata id-direttiva. Minn na ħa l-oħra, billi ma hemmx 
inkompatibilità bejn din id-direttiva u l-ESARR5, l-Istati Membri jistg ħu jagħżlu li jqisu 
dokumenti ta’ l-Eurokontroll b ħala strumenti sabiex ti ġi implimentata d-direttiva. 
5.3. Tqabbil ma li ċenzji oħra Komunitarji 
Din id-direttiva tmur lil hinn mil-li ċenzji li ġa jeżistu għall-piloti fl-avjazzjoni ċivili 
(91/670/KEE), li hija direttiva dwar l-g ħarfien reċiproku tad-diplomi na zzjonali. Tista’ ti ġi 
mqabbla a ħjar ma’ li ċenzji fis-setturi marittimi u tal-ferroviji (proposta li tinsab fi 
KUMM(2004)142) fejn ir-regoli tal-kompeten za huma fuq livel l Ewropew u ma jit ħallewx 
għad-diskrezzjoni ta’ l-Istati Membri. Il-li ċenzja għall-baħħara (01/25/KE) twassal g ħat-
tħaddim tal-Konvenzjoni ta’ l-Organizzazzj oni Marittima Inte rnazzjonali dwar l- Istandards  
tat-Taħriġ, iċ-Ċertifikazzjoni u i ż-Żamma ta’ l-G ħassa għall-Baħħara. Id-differenza ma’ din 
id-direttiva hija li l-li ċenzja għall-baħħara tiddisponi g ħall-promozzjoni ta’ l-impjiegi b ħala 
baħħara Komunitarji billi timponi standards  ta’ taħriġ għall-persunal kollu tal-vapuri li jid ħlu 
f'port Komunitarju. Huwa ċar li din id-Direttiva g ħal kontrolluri tat-tr affiku ta’ l-ajru g ħandu 
jkollha wkoll ċertu awtorità li tmur lil hinn mit-territorju Komunitarju. 
6. S TUTTURA U KONTENUT TAD -DIRETTIVA  
L-għan ta’din id-direttiva hija li tisti pola regoli dwar l-elementi kollha fi ħdan il-ħruġ tal-
liċenzji. 
Artikolu 1  
Dan l-Artikolu jispe ċifika l-għanjiet tal-proposta g ħal Direttiva u l-iskopijiet tag ħha. 
Artikolu 2  
Dan l-Artikolu jiddefinixxi it-termini u żati fid-Direttiva. 
Artikolu 3  
Dan l-Artikolu jag ħmel applikabbli g ħat-taħriġ il-qafas istituzzjonali stipulat fil-le ġislazzjoni 
dwar Sema Wa ħda Ewropea. It-ta ħriġ jiġi meqjus b ħala servizz simili g ħas-servizzi ta’ 
navigazzjoni ta’ l-ajru, inklu ż il-possibilità ta’ spezzjonijiet u st ħarriġ. 
Artikolu 4  
Dan l-Artikolu jistipola l-prin ċipji bażiċi ta’ l-iskema g ħal-liċenzjar: jistabbilixxi suq ta’ 
ħaddiema g ħall-attivitajiet g ħall-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru u karatteristi ċi bażiċi tal-
liċenzja, li tinkorpora kemm il- kompetenzi ta’ min hi l-li ċenzja u l-awtorizzazzjoni mog ħtija 
mill-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni. 
Artikoli 5 u 6  
Dawn l-Artikoli jispe ċifikaw il-kundizzj onijiet biex li ċenzja tinħareġ u tibqa’ valida. 
 
MT 6   MT Artikolu 7  
Dan l-Artikolu jirrapre żenta l-armonizzazzjoni tal-kompete nzi billi jimponi struttura ta’ 
kwalifiki u annotamenti li jispe ċifikaw it-tip tas-servizz li l- kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru 
huwa kompetenti li jag ħti. 
Artikolu 8  
Dan l-Artikolu jinforza l-a ħħar emendi lill-Anness I ta’ l-ICAO dwar ir-rekwi żiti lingwisti ċi. 
Artikolu 9  
Dan l-Artikolu jirreferi g ħar-rekwiżiti mediċi żvillupati mill-Eurokontroll li ġew adottati 
reċentament. 
Artikoli 10 u 11  
Dawn l-Artikoli jispe ċifikaw il-kundi zzjonijiet g ħaċ-ċertifikazzjoni sabiex tkun tista’ 
tipprovdi ta ħriġ. Konsistenza s ħiħa maċ-ċertifikazzjoni ta’ servizzi o ħra ta’ navigazzjoni ta’ l-
ajru huwa żgurat. 
Artikolu 12  
Dan l-Artikolu jag ħti aktar garanziji g ħal-livell g ħola ta’ kompetenza, fost l-o ħrajn permezz 
tar-rekwiżiti ta’ verifikar u s-sistem a ta’ approvazzjoni ta’ l-e żaminaturi. 
Artikolu 13  
Dan l-Artikolu jispe ċifika kif l-g ħarfien mutwali irid ikun mmexxi, billi jikkonferma l-
prinċipji stabbiliti mill- ġurisprudenza tal-Qorti tal- Ġustizzja Ewropea. 
Artikoli 14 sa 18  
Dawn l-Artikoli fihom dispo żizzjonijiet standard  li jirrigwardaw l-u żu tal-proċedura ta’ 
kumitat, penali u l-inkorporazzjoni tad-Direttiva fil-le ġislazzjoni nazzjonali. 
Anness I  
Dan l-Anness jag ħti l-kontenut tat-ta ħriġ li huwa me ħtieġ sabiex jinkisbu u jin żammu l-
kompetenzi attwali. 
Anness II  
Dan l-Anness jispe ċifika ir-rekwi żiti lingwisti ċi, li l-ICAO ħa f’idejh. 
Anness III  
Dan l-Anness jelenka il-kritetrji g ħaċ-ċertifikazzjoni sabiex  tkun tista’ tipprovdi ta ħriġ u 
tidentifika l-kundizzjonijiet li awto rità nazzjonali ta’ supervi żjoni tista’ tinkludi ma’ ċertifikat. 
 
MT 7   MT 7. F AŻI TA’ KONSULTAZZJONI  
Fuq il-ba żi tar-rakkomandazzjonijiet ta’ l-istudju, dokument ta’ ħidma intern kien m ħejji, 
msejjes fuq l-esperjenzi mi ġbura mill-ICAO, l-Eurokontroll u l- Istati Membri. Id-dokument 
ta’ ħidma kien diskuss estensivament waqt laqg ħat ma’ trade unions , organizzazzjonijiet ta’ 
min iħaddem, Eurokontroll u amministrazzj onijiet nazzjonali. Dan id-dokument jie ħu in 
konsiderazzjoni l-kumme nti kollha li jing ħadu waqt il-fa żi ta’ konsultazzjoni. 
8. I MPATT EKONOMIKU U FINANZJARJU TAD -DIRETTIVA  
L-impatt tad-direttiva ivarja skond l- istandards  tat-taħriġ li huma ġa fis-seħħ fl-Istati Membri 
differenti. 
Spejjeż għall-amministrazzjoni pubblika: 
M’hemmx spejje ż addizjonali żejda asso ċjati mal-ħruġ ta’ liċenzji, għax l-Istati Membri 
kollha ġa għandhom sistema ta’ li ċenzji. Skond il-livell attwali ta’ monitora ġġ u verifikar, l-
amministrazzjonijiet jafu jkunu jridu ji ġu rinfurzati biex ila ħħqu mal-funzjonijiet tad-direttiva 
f’ perjodu ta’ żmien raġjonevoli, e ż. biex ting ħata approvazzjoni. 
Id-Direttiva tipprovdi espli ċitament g ħall-possibilità ta’ outsourcing , eż. li l-ivverifikar jista’ 
jiġi delegat lill-organi zzazzjonijiet rikonoxxuti. 
L-ispejjeż għas-supervi żjoni jistg ħu jiġu ddebitati lil dawk li jipprovdu li japplikaw g ħal 
ċertifikazzjoni u a pprovazzjoni jew jistg ħu jiġu nklużi fl-ispejje ż ta’ bażi tar-reġim li jimponi. 
Spejjeż għal min jipprovdi s-servizz tan-navigazzjoni fl-ajru: 
Hawn, ukoll, l-ispejje ż jiddependu fuq il-livell kurrenti tal-kwalità tas-sistemi tat-ta ħriġ. Id-
Direttiva tg ħolli l-kwalità tas-sistemi tat-ta ħriġ għal-livell ne ċesarju sabiex tikseb ir-rekwi żiti 
ta’ sigurtà imposti mis-sistema tat-traffi ku ta’ l-ajru fl-Ewropa, li kif inhu mag ħruf huwa 
kemmxejn dens u kompless. L-is tudju preparatorju rrevela mo żajk ta’ sitwazzjonijiet 
differenti madwar l-Unjoni, li jag ħmilha impossibli li jkun hemm anali żi uniformi ta’ l-
ispejjeż / l-benefi ċċji. Minbarra dan, huwa diffi ċli li tiddistingwi bejn l-ispejje ż tad-Direttiva u 
l-ispejjeż ġenerati minn le ġislazzjoni Komunitarja o ħra jew mir-rekwi żiti ta’ l-ICAO jew 
Eurokontroll. Numru ta’ indikazz jonijiet kwalitativi biss jistg ħu jingħataw. 
Billi toħloq standards g ħolja għat-taħriġ fil-bidu u billi tinforza i żjed garanziji g ħal 
eżaminaturi newtrali u o ġġettivi waqt it-ta ħriġ ta’ l-unità operativa, huwa previst li r-rata 
ta’suċċess fit-tmiem ta’ dawn il-korsijiet ta’ ta ħriġ għandha tiżdied. Irid jitfakkar illi l-ispejje ż 
tat-taħriġ kollu għal kontrollur ta t-traffiku, inklu ż is-salarju, huma stmati bejn 150,000€ u 
400,000€. G ħalhekk, jekk wie ħed jeħel lejn it-tmiem tat-ta ħriġ dan ikun telfa finanzjarja 
għolja. 
L-ispiża għaż-żieda fil-persunal min ħabba standards g ħola għal kull unità jew biex jitkompla 
t-taħriġ huma limitati min ħabba l-u żu approprjat tas-sussidjarjetà, fejn l-awtoritajiet 
nazzjonali ta’ supervi żjoni qegħdin fl-aħjar sitwazzjoni sabiex ikunu jistg ħu jiġġudikaw dwar 
il-bżonnijiet funzjonali ta’ l-un itajiet meta jkunu qed ja pprovaw pjanijiet tat-ta ħriġ jew skemi 
ta’ kompetenza. 
 
MT 8   MT L-ispiża biex jiġu segwiti l-elementi differenti fi ħdan il-ħruġ tal-liċenzji jista’ ji żdied bi ftit, 
in parti min ħabba fiż-żamma ta’ rekordi g ħall-ivverifikar. G ħal darb’oħra , spejje ż addizjonali 
ġenerati mid-Direttiva jridu ji ġu stmati ma l-ispejje ż li joħorġu minn rekwi żiti oħra, eż. 
sistemi ta’ mmani ġġjar tal-kwalità u sigurtà.  
Kompetenzi armonizzati g ħandhom i żidu s-sigurtà u jag ħmlu aktar effika ċi l-organizzazzjoni 
tax-xogħol, inkluż it-twaqqif ta’blokok funzjona li ta’ l-ispazju ta’ l-ajru. 
Konklużjonijiet: 
Kollox ma kollox, i ż-żieda possibli fl-ispejje ż fil-ġejjieni qarib g ħandu jagħmel tajjeb g ħalih 
l-użu aktar razzjonali tal-persunal mal-medda ta ż-żmien. L-a ħħar iżda mhux lanqas, id-
Direttiva g ħandha żżid is-sigurtà tal-pubb liku li jkun qed itir. 
9. I MPATT FINANZJARJU  
Din il-proposta ma tinkludix di kjarazzjoni finanzjarja. 
Kumitat ġa eżistenti (Kumitat g ħal Sema Wa ħda, mwaqqaf mill-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ 
Qafas (2004/549/KE)) g ħandu jiġi użat għall-proċeduri deċiżjonali stabbiliti minn din l-
proposta.  
10. K ONKLUŻJONIJIET  
Il-Kumissjoni g ħalhekk tipproponi li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill g ħandhom jadottaw l-
proposta g ħal Direttiva hawn inklu ża.  
 
MT 9   MT 2004/0146 (COD) 
Proposta g ħal  
ID-DIRETTIVA TAL-PARLAMEN T EWROPEW U TAL-KUNSILL 
dwar Liċenzja Komunitarja g ħall-Kontroll tat-Traffiku ta’ l-Ajru 
(Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) 
IL-PARLAMENT EWROPEW U L- KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, 
Wara li kkunsidraw t-Trattat li jistabbilixxi l- Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-
Artikolu 80(2) tieg ħu, 
Wara li qiesu il-proposta tal-Kummissjoni,1 
Wara li kkunsidraw l-opinjoni  tal-Kumitat Ekonomiku u So ċjali Ewropew,2 
Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Re ġjuni,3 
Jaġixxu skond il-pro ċedura stabbilita fl-A rtikolu 251 tat-Trattat,4 
Billi: (1) L-implimentazzjoni tal-le ġislazzjoni dwar Sema Wa ħda Ewropea tirrikjedi t-twaqqif 
ta’ leġislazzjoni aktar dettaljata, b’ mod partikolari dwar arran ġamenti li jikkon ċernaw 
l-illiċenzjar tal-kontrolluri tat-tr affiku ta’ l-ajru, sabiex ji ġi mtejjeb id-disponibbilità 
tagħhom u sabiex jippromwovi l-g ħarfien reċiproku tal-li ċenzji, kif previst mill-
Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 550/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 
ta’ l-10 ta’ Marzu 2004 dwar il-fo rniment ta’ servizzi ta’ navi gazzjoni ta’ l-ajru f’Sema 
Waħda Ewropea (ir-Regolament dwar  il-forniment ta’ servizzi)
5. 
(2) L-introduzzjoni ta’ tali li ċenzja tal-Komunità hija mezz ta’ kif tag ħraf ir-rwol spe ċifiku 
li għandhom il-kontrolluri ta t-traffiku ta’ l-ajru biex ji pprovdu sigurtà fil-kontroll tat-
traffiku. It-twaqqif ta’ standards  ta’ kompetenza tal-Komunità g ħandu jirridu ċi l-
frammentazzjoni f’dan il-qasam, u g ħandu jikkontribwixxi f’organizzazzjoni aktar 
effiċjenti tax-xog ħol fil-qafas ta’ ħidma ta’ kollaborazzjoni re ġjonali li qeda dejjem 
tikber bejn min jipprovdi s-servizzi ta’ navi gazzjoni ta’ l-ajru. Din id-Direttiva hija 
għalhekk parti essenzjali tal-le ġislazzjoni dwar Sema Wa ħda Ewropea. 
                                                 
1 ĠU 
2 ĠU 
3 ĠU 
4 ĠU 
5 ĠU L 96, tal-31.03.2004, p.10. 
 
MT 10   MT (3) Direttiva hija l-aktar strument adatt sabiex ji ġu stabbiliti standards  għall-kompetenzi li 
jitħallew f’idejn l-Istati Membri biex jidde ċiedu dwar il-mod kif g ħandhom ji ġu 
miksuba l- istandards  li ġew miftiehma flimkien. 
(4) Din id-Direttiva g ħandha tkompli tibni fuq standards  internazzjonali li ġa jeżistu. L-
Organizzazzjoni Internazzj onali ta’ l-Avjazzjoni Ċivili (ICAO) adottat 
dispożizzjonijiet dwar il -kontroll ta’ l-g ħoti ta’ liċenzji għall-kontrolluri tat-traffiku ta’ 
l-ajru, inklu ż ir-rekwi żiti lingwisti ċi. L-Organizzazzjoni Ewropea tas-Sigurtà tan-
Navigazzjoni bl-Ajru (Eurokontroll) mwaqqaf permezz tal-Konvenzjoni Internazzjonali tat-13 ta’ Di ċembru 1960 li g ħandha x’taqsam mal-Kooperazzjoni 
għas-Sigurtà tan-Navigazzj oni bl-Ajru adottat is- Safety Regulatory Requirements  ta’ l-
Eurokontroll. Fi qbil ma’ l-Artikolu 4 ta r-Regolament (KE) Nru 550/2004 din id-
Direttiva titrasponi r-rekwi żiti stipulati fis- Safety Regulatory Requirement Nru 5  ta’ l-
Eurokontroll li huwa rilevanti g ħall-kontrolluri tat- traffiku ta’ l-ajru. 
(5) Il-karatteristi ċi partikolari tat-traffiku ta’ l- ajru tal-Komunità jitolbu g ħall-
applikazzjoni effettiva ta’ l- istandards  tal-Komunità f’dak li g ħandu x’jaqsam mal-
kontrolluri tat-traffiku ta’ l-aj ru impjegati minn min jipprovdi servizzi ta’ navigazzjoni 
ta’ l-ajru involuti f’traffiku ġenerali ta’ l-ajru. 
(6) Fejn l-Istati Membri jie ħdu azzjoni sabiex ji żguraw konformità mar-rekwi żiti tal-
Komunità, l-awtoritajiet li jag ħmlu supervi żjoni u vverifikar tal-konformità g ħandhom 
ikunu suffi ċjentement indipendenti minn min jipprovdi t-ta ħriġ. L-awtoritajiet 
għandhom ukoll ikunu kapa ċi li jwettqu il-funzjonijiet tag ħhom b’mod effi ċjenti. 
(7) Il-forniment ta’ servizzi ta’ navigazzj oni bl-ajru jirrikjedi persunal ta’ kompetenza 
għolja li l-kompetenzi tieg ħu jistgħu jintwerew permezz ta’ mezzi diversi. G ħall-
kontroll tat-traffiku ta’ l-aj ru l-mezz xieraq huwa l-li ċenzja tal-Komunità, li qisha b ħal 
tip ta’ diploma, li hi proprjetà individwali ta’ kull kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru. Il-
kwalifika li tinsab fuq il-li ċenzja tindika it-tip tas-servizz tat-traffiku ta’ l-ajru li 
kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru g ħandu l-kompetenza li jipprvodi. Fl-istess ħin, l-
annotamenti inklu żi fuq il-li ċenzja jirriflettu kemm il-kompetenzi spe ċifiċi tal-
kontrollur u l-awtorizzazzjoni  mill-organi ta’ supervi żjoni biex jipprovdi servizzi g ħal 
settur jew gruppi ta’ settur i partikolari. Dan huwa g ħalfejn l-awtoritajiet iridu jkunu f’ 
pożizzjoni li jevalwaw il-kompetenzi tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru meta jo ħorġu 
liċenzji jew jestendu l-validità ta’ l-annotazzjonjijiet; l-awto ritajiet iridu ukoll ikunu f’ 
pożizzjoni li jissospendu l-li ċenzja billi jirrevokaw l-endorsjar tal-li ċenzja meta jkun 
hemm dwar il-kompetenza. Sabiex ti ġi promossa kultura tajb a, din id-Direttiva 
m’għandiex tag ħmel ness awtomatiku bejn in ċident u s-sospensjoni tal-li ċenzja. 
Revoka tal-li ċenzja għandha tkun ikkunsidrata b ħala l-aħħar mezz f’ka żijiet estremi li 
m’għandhomx x’jaqsmu ma dubbji dwar il-kompetenza. 
(8) Sabiex ti żdied il-kunfidenza ta’ l-Istati Membri fis-sistema ta’ l-g ħoti ta’ liċenzji mill-
Membri l-o ħra, huma ne ċessarji regoli tal-Komunità g ħal-ħruġ u għaż-żamma tal-
liċenzji. Huwa g ħalhekk importanti li kundizzjonijiet ta’ d ħul fil-professjoni ta’ 
kontrollur tat-tra ffiku ta’ l-ajru ji ġu armonizzati. Dan g ħandu iwassal g ħall-għarfien 
tal-liċenzji fi ħdan il-Komunità kollha, u b’hekk i żid il-jedd ta ċ-ċaqlieq ħieles u jtejjeb 
id-disponibbilità tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru. 
(9) Sabiex il-kompetenzi jkunu paraguna bbli fost il-Komunità, dawn iridu ji ġu strutturati 
b’mod ċar li hu ġeneralment a ċċettat minn kul ħadd. Dan g ħandu jgħin biex 
 
MT 11   MT jiggarantixxi sigurtà mhux biss fi ħdan spazju ta’ l-ajru ta ħt il-kontroll ta’ fornitur 
wieħed tas-servizzi ta’ navigazzjoni ta’ l-ajru, i żda b’ mod partikolari fl-interattività 
bejn il-fornituri ta’ servizzi differenti. 
(10) L-o ġġettivi tat-ta ħriġ inizjali huma deskritti fil-materjal ta’ gwida żvillupat fuq talba 
tal-membri ta’ l-Eurokontroll u huma kkunsidrati b ħala l- istandards  xierqa. G ħall-fini 
ta’ taħriġ fi ħdan ta’ l-unità, n-nuqqas ta’ standards  ġeneralment a ċċettati irid jag ħmel 
tajjeb għalih sensiela ta’ mi żuri, li jinkludu l-a pprovazzjoni ta’ e żaminaturi, li 
għandhom jiggarantixxu standards  għolja ta’ kompetenza. Dan huwa aktar ta’ 
importanza billi ta ħriġ fi ħdan l-unità jiswa ħafna u ferm importanti ta ħt il-profil tas-
sigurtà. 
(11) F’bosta in ċidenti u inkonvenjenti o ħra, l-komunikazzjoni tilg ħab rwol ta’ importanza 
fondamentali. L-ICAO g ħalhekk adottat rekwi żiti dwar l-kompetenza fil-lingwa. Din 
id-direttiva hija l-mezz biex ji ġu infurzati dawk l- istandards  internazzjonali li huma 
soltu aċċettati. 
(12) Ir-rekwi żiti mediċi ġew svillupati fuq it-talba ta’ l-Is tati Membri ta’ l-Eurokontroll u 
huma kkunsidrati b ħala mezz a ċċettabli biex ti ġi żgurata l-konformità. 
(13) Ċertifikazzjoni g ħal min jipprovdi ta ħriġ għandha tkun ikkunsidrata b ħala wieħed 
mill-pilastri essenzjali g ħas-sigurtà tal-kwalità tat-ta ħriġ. It-taħriġ għandu jiġi meqjus 
bħala servizz simili g ħas-servizzi ta’ navigazzj oni ta’ l-ajru, li jkun su ġġett għal 
proċess ta’ ċertifikazzjoni. Din id-Direttiva g ħandha tag ħmilha possibli li ti ċċertifika 
taħriġ għat-tip ta’ ta ħriġ, għal grupp ta’ servizzi ta’ ta ħriġ jew għal grupp ta’ servizzi 
ta’ taħriġ u ta’ navigazzjoni ta’ l-ajru, ming ħajr ma titlef minn ta ħt għajnejha il-
karatteristi ċi partikolari tat-ta ħriġ. Għandu jing ħata wkoll trattament xieraq lill-istituti 
ta’ taħriġ, li qed iħejju l-għoti ta’ liċenzji militari, sabiex ikopru wkoll sa fejn huwa 
possibli l-kontrolluri militari tat-traffiku ta’ l-ajru. 
(14) Din id-Direttiva tikkonferma il- ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal- Ġustizzja Ewropea 
fil-qasam ta’ l-g ħarfien reċiproku ta’ diplomi u ta ċ-ċaqlieq ħieles tal-ħaddiema. Il-
prinċipju tal-proporzjonalità, l-b żonn ta’ valutazzjoni ta’ l-ekwivalenza, 
ġustifikazzjoni ra ġunata dwar l-imponiment ta’ mi żuri ta’ kumpens u li jkun hemm 
proċeduri ta’ appell xier aq, jikkostitwixxu prin ċipji bażiċi li b’mod aktar vi żibbli jridu 
jsiru applikabbli g ħat-tmexxija tas-settur tat-traffiku ta’ l-ajru. 
(15) Il-professjoni ta l-kontrollur tat-traffi ku ta’ l-ajru huwa su ġġett għal innovazzjonijiet 
tekniċi li jirrikjedu a ġġornamenti fuq ba żi regolari tal-kompetenzi tag ħhom. Din id-
Direttiva g ħandha tag ħti lok għal dawn il-bidliet fl-i żviluppi tekni ċi u fil-progress 
xjentifiku permezz ta’ l-u żu ta’ kumitati. 
(16) Din id-direttiva jaf ikollha impatt fuq il-prattika ta’ kuljum tax-xog ħol tal-kontrolluri 
tat-traffiku. L-imsie ħba soċjali għandhom ikunu infurmati u kkonsultati f’mod proprju 
dwar il-mi żuri kollha li g ħandhom impatt so ċjali sinjifikanti. G ħalhekk, ġie kkonsultat 
il-Kumitat ta’ Djalogu Settorjali mwaqqaf ta ħt id-Deċiżjoni tal-Kummisjoni 
1998/500/KE ta’ l-20 ta’ Mejju 1998 dwar it-twaqqif ta’ Kumitati ta’ Djalogu 
Settorjali li jippromwovu djalogu bejn l-imsie ħba soċjali fuq livell Ewropew6. 
                                                 
6 ĠU L 225, tat-12.8.1998, p. 27. 
 
MT 12   MT (17) L-Istati Membri g ħandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penali li huma applikabbli 
għall-ksur ta’ dispo żizzjonijiet nazzjonali li ġew adottati in segwitu g ħal din id-
Direttiva u g ħandhom jie ħdu l-miżuri kollha ne ċessarji biex ji żguraw li ji ġu 
implimentati. Dawn il-penali g ħandhom ikunu effettivi, proporzjonati u disswa żivi. 
(18) Il-mi żuri neċessarji għall-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva g ħandhom ji ġu adottati 
fi qbil mad-De ċiżjoni tal-Kunsill 19 99/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li tistipola r-
regoli ta’ pro ċedura li bihom l-poteri ta’ implimentazzjoni li ġew konferiti fuq il-
Kummissjoni7 jistgħu jiġu eżerċitati. 
ADOTTAW DIN ID–DIRETTIVA: 
Artikolu 1 
Għan u Skop 
1. L-g ħan ta’ din id-Direttiva hija li ji żdiedu l- istandards  tas-sigurtà u biex ji ġu mtejba 
l-operazzjonijiet tas- sistema ta’ kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru tal- Komunità billi 
tinħareġ linċenzja għall-kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru tal-Komunità. 
Il-liċenzja ser tistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ a ċċess u ta’ e żerċizzju tal-professjoni 
ta’ kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru. 
2. Din id-Direttiva ser tapplika g ħal min japplika g ħal-liċenzja bħala student g ħal 
kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru u g ħal kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru impjegati minn 
min jipprovdi s-servizz tan-navigazzjoni ta’ l-ajru li joffru s-servizzi tag ħhom 
primarjament lit-traffiku ta’ l-ajru ġenerali. 
Artikolu 2 
Definizzjonijiet 
Għall-għanjiet ta’ din id-Direttiva, id-definizjonijiet li ġejjin ser japplikaw: 
1. “kontrollur tat-traffiku ta’ l-aj ru” tfisser il-persuna intitola ta li tipprovdi s-servizz tal-
kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru jew ta ħt is-supervi żjoni ta’ g ħalliem fuq il-post tax-
xogħol jew indipendentement; 
2. “servizz tal-kontrol tat-tr affiku ta’ l-ajru” tfisser servizz fornut bil-g ħan li jiġu evitati 
inċidenti bejn vetturi ta’ l-ajru, u dwar i ż-żona ta’ mmanuvrar bejn vetturi ta’ l-ajru u 
ostakli, u sabiex it-traffiku ta’ l-ajru jit ħaffef u jin żamm mmexxi b’ordni; 
3. “min jipprovdi s-servizz ta’ navigazzjoni fl-ajru” tfisser ku ll entità pubblika jew 
privata li tipprovdi servizzi ta’ navigazzjoni g ħat-traffiku ta’ l-ajru ġenerali; 
4. “li ċenzja” tfisser ċertifikat b’ kull isem  li jista’ jkun' mag ħruf bih, ma ħruġ u annotat 
fi qbil ma’ din id-Direttiva u li jag ħti d-dritt lil min g ħandu tali li ċenzja li jipprovdi 
servizzi ta’ kontroll tat-tra ffiku ta’ l-ajru skond il-privile ġġi li jinsabu hawn stipulati; 
                                                 
7 ĠU L 184, tas-17.7.1999, p.23. 
 
MT 13   MT 5. “il-kwalifika” tfisser l-awto rizzazzjoni li tinsab fuq il-li ċenzja jew li hi asso ċjata ma’ 
din u li tifforma parti ta’ dan, li tispe ċifika l-kundizzjonijiet, privile ġġi, jew 
limitazzjonijiet li huma ta’ rilevanza g ħal tali liċenzja; il-kwalifiki fuq il-li ċenzja 
jridu jinkludu g ħallinqas wie ħed milli ġejjin: 
a) kontroll ajrudrom vi żiv; 
b) kontroll ajrudrom strumentali; c) kontroll ta’ appro ċċ proċedurali; 
d) kontroll ta’ appro ċċ ta’ sorveljanza; 
e) kontroll ta’ żona proċedurali; 
f) kontroll ta’ żona ta’ sorveljanza; 
6. “annotament” tfisser l-awto rizzazzjoni li tinsab fuq il-li ċenzja; b’mod partikolari: 
a) annotament ta’ kwalifika li tindika l-kundizzjonijiet spe ċifiċi, privileġġi jew 
limitazzjonijiet li g ħandhom x'jaqsmu mal-kwalifika, 
b) annotament ta’ unità li tindika l-indi katur ta’ lokament ta’ l-ICAO u s-setturi 
u/jew il-po żizzjonijiet tax-xog ħol fejn min g ħandu liċenzja huma kompetenti 
biex jaħdem, 
c) annotament dwar il-lingwa li tindika  l-kompetenza lingwistika ta’ min g ħandu 
l-liċenzja; u 
d) annotament ta’ l-istruzzjoni li tindika l-kompetenza biex jg ħallem; 
taf ikollha x’taqsam ma kwalifiki jew mal-li ċenzja u tag ħmel parti ta’ dan; 
7. “indikatur ta’ lokament ta’ l-ICAO” tfisser il-kodi ċi ta’ erba’ ittri li huwa ffurmat 
skond ir-regolamenti preskritti mill-ICAO fil-manwali DOC-7910 u li ġie assenjat 
lil-lokament ta’ stazjoni fissa ta’ l-aeronawtika; 
8. “settur” tfisser parti ta’ arja ta’ kotroll u/jew parti ta’ re ġjun jre re ġjun superjuri ta’ 
informazzjoni dwar titjiriet; 
9. “ta ħriġ” jikkonsisti fl-intier tieg ħu ta’ korsi teoreti ċi, eżerċizzji prattiki, inklu ż 
simulazjoni, u ta ħriġ fuq il-post tax-xog ħol meħtieġ sabiex tikseb dawk il-
kompetenzi ne ċessarji biex tiggarantixxi servizzi ta ’ kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru li 
jkunu żguri u ta’ kwalità g ħolja; t-taħriġ għandu jikkonsisti fi: 
a) taħriġ inizjali, li jipprovdi ta ħriġ ta’ livell ba żiku u ta’ kwalità, li jwassal g ħall-
għoti ta’ liċenzja ta’ student; 
b) taħriġ ta’ unità, inklu ż taħriġ transizzjonali, ta’ qabel ma tibda x-xog ħol, ta’ fuq 
il-post tax-xog ħol, li jwasslu g ħall-għoti ta’ liċenzja ta’ kontrollur tat-traffiku 
ta’ l-ajru; 
 
MT 14   MT c) taħriġ kontinwu, li j żomm l-annotamenti tal-li ċenzja validi; 
d) taħriġ ta’ għalliema ta’ fuq il-post tax-xog ħol, li jwassal g ħall-għoti ta’ 
annotament ta’ g ħalliem ta’ fuq il-post tax-xog ħol; 
e) taħriġ ta’ eżaminaturi u /jew assessuri; 
10. “min jipprovdi ta ħriġ” hija organizzazzjoni li ġiet iċċertifikata mill-awtorità 
nazzjonali g ħas-supervi żjoni biex tipprovdi wie ħed jew aktar mit-tipi ta’ ta ħriġ kif 
definiti f’dan l-Artikolu, u li hi, g ħal dan il-g ħan, intitolata li tppre żenta għall- 
approvazzjoni, korsijiet tat-ta ħriġ, pjanijiet g ħat-taħriġ ta’ l-unitajiet jew skemi ta’ 
kompetenzi g ħall-unitajiet; 
11. ir-rekwi żiti tal-kompetenza stabbiliti fost l-g ħanjiet tal- Guidelines for Common Core 
Content and Training Objectives fo r Air Traffic Controllers’ Training  huma l-
għanjiet li studenti g ħal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru ser jiksbu g ħal taħriġ bażiku 
u kwalifiki, li jirri żultaw mill-dokument ta’ l-Eurokontroll ‘ Guidelines for Common 
Core Content and Training for Air Traffic Controllers ’ Taħriġ (Fażi 1:Rivedut), 
HRS/TSP-002-GUI-01, tieni edizzjoni  ta’ l-20.07.2001; u fid-dokument ta’ l-
Eurokontroll, ‘ Guidelines for Common Core Cont ent and Training for Air Traffic 
Controllers ’ Taħriġ (Fażi II), HUM.ET1.ST05.1000-GUI- 02, l-ewwek edizzjonita’ l-
20.07.2000; 
12. “Rekwi żiti għaċ-Ċertifikazzjoni Medika tal-Kontro lluri tat-Traffiku fil-Klassi 
Ewropea 3” huma r-rekwi żiti stipulati fid-dokument ta’ l-Eurokontroll, Ir-Rekwi żiti 
għal Klassi Ewropea 3 ta’ Ċertifikazzjoni Medika tal-Kontrolluri tat-Traffiku ta’ l-
Ajru, HUM.ET1.ST08.10000-STD-02, l-ewwel edizzjoni tal-31.01.2003; 
13. “Skemi ta’ kompetenza ta’ l-unità” hija skema approvata li tindika l-metodu b’liema 
l-unità għandha żżomm il-kompetenza ta’ dawk il- ħaddiema tag ħha li għandhom 
liċenzja. 
Artikolu 3 
Awtoritajiet Nazzjonali ta’ Supervi żjoni 
1. L-Istati Membri ser jinnomina w jew iwaqqfu korp jew korpi b ħala l-awtoritajiet 
nazzjonali ta’ supervi żjoni sabiex jassumu l-funzjonijiet assenjati lil tali awtorità ta ħt 
din id-Direttiva. 
2. L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser ikunu indipe ndenti minn min jipprovdi 
t-taħriġ. Din l-indipendenza g ħandha tinkiseb permezz ta’ separazzjoni adegwata, 
almenu fuq il-livell f unzjonali, bejn l-awtoritaji et nazzjonali ta’ supervi żjoni u tali 
organizzazzjonijiet li jipprovdu tali servizz. 
L-Istati Membri ser ji żguraw li l-awtoritajiet  nazzjonali ta’ supervi żjoni jagħmlu użu 
mill-poteri tag ħhom b’mod imparzjali u trasparenti. 
3. L-Istati Membri g ħandhom jinnotifikaw lill-Kummissj oni bl-ismijiet u l-indirizzi ta’ 
l-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni, kif ukoll tat-tibdiliet ta’ dawn, u tal-mi żuri 
li ser jittie ħdu sabiex ji ġi żgurat li jkunu konformi mal-paragrafu 2. 
 
MT 15   MT Artikolu 4 
Il-prinċipji dwar l-g ħoti tal-liċenzji 
1. L-Istati Membri ser ji żguraw li s-servizzi tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru 
għandhom ikunu biss fornuti minn kontro lluri tat-traffiku ta’ l-ajru li ċenzjati kif 
suppost. 
2. L-g ħoti tal-liċenzji jing ħata biss lil dawk il-persuni li huma kompetenti biex ja ġixxu 
bħala kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru jew b ħala studenti g ħal kontrolluri tat-traffiku 
ta’ l-ajru. 
3. L-g ħoti tal-liċenzja ser tkun so ġġetta għall-inklużjoni ta’: 
(a) fil-ka ż tal-liċenzja ta’ student g ħal kontrollur tat-tra ffiku ta’ l-ajru, g ħal 
kwalifika wa ħda jew aktar, 
(b) fil-ka ż tal-liċenzja ta’ kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru, g ħal kwalifika wa ħda 
jew annotament wie ħed, jew aktar, 
4. L-applikanti g ħal liċenzja ser jag ħtu l-evidenza li huma kompetenti biex ja ħdmu 
bħala kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru jew b ħala studenti g ħal kontrolluri tat-traffiku 
ta’ l-ajru. Din l-evidenza li turi l-kompetenza tag ħhom ser tirrelata ma’ l-g ħarfien, l-
esperjenza, l-abilitajiet u l-kompetenza lingwistika. 
5. Il-li ċenzja ser tibqa l-proprjetà tal-persuna lil min il-li ċenzja tkun ing ħatat u li g ħanda 
jiffirma. 
Il-liċenzja tista’ ti ġi sospiża meta ikun hemm xi dubju dwar il-kompetenza tal-
kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru jew min ħabba f’xi negli ġenza kbira. Tista’ ti ġi 
revokata biss fil-ka ż ta’ xi abbu ż. 
6. Il-li ċenzja ta’ l-istudent g ħal kontrollur tat-traffiku ta’ l- ajru ser tawtor izza lil dak li 
jkun biex jipprovdi s-servizz tal-ko ntroll tat-traffiku ta’ l-ajru ta ħt is-supervi żjoni ta’ 
għalliem fuq il-post tax-xog ħol. Għal dan il-g ħan, il-liċenzja ta’ l-istudent ser 
tinkludi il-kwalifika li tispe ċjalizza liema tip ta’ servizz ta’ kontroll ta’ traffiku ta’ l-
ajru qed ti ġi mħarrġa lill-istudent sabiex jipprovdiha hu. 
7. Li ċenzja hija valida biss jekk ikun fiha ċertifikat mediku tal-mument. 
Artikolu 5 
Kundizzjonijiet sabiex tinkiseb li ċenzja 
1. Li ċenzji ta’ studenti g ħal kontrolluri tat-traffi ku ta’ l-ajru li fihom g ħallinqas 
kwalifika wa ħda ser jing ħataw lil dawk l-applikanti li: 
(a) għallinqas g ħandhom ċertifikat li jindika livell ta’ edukazzjoni sekondarja jew 
diploma li bih tista’ tid ħol l-università; 
(b) kkompletaw b’su ċċess kors ta’ ta ħriġ inizjali li huwa rilevanti g ħall-kwalifika 
jew għal annotament ta’ kwalifika, inklu ż taħriġ prattiku u ta’ simulazzjoni, kif 
stipulat f’Parti A ta’ Anness I ta’ din id-Direttiva; 
 
MT 16   MT (c) għandhom ċertifikat mediku validu; u 
(d) urew livell ta’ kompetenza lingwistika adegwata fi qbil mar-rekwi żiti stipulati 
fl-Anness II. 
2. Li ċenzji ta’ kontrolluri tat-traffiku ta ’ l-ajru li fihom kwalifiki li g ħalihom ġie segwit 
b’ suċess xi taħriġ u l-annotamenti ne ċessarji ser jing ħataw lil dawk l-applikanti li: 
(a) għallinqas g ħandhom 21 sena; madankollu, l-Istati Membri jistg ħu jipprovdu 
għal proċedura ta’ deroga ta’ dan ir-rekwi żit, b’mod partikolari jekk l-applikant 
juri waqt il-kors ta’ ta ħriġ li għandu l-kompetenza li jope ra f’ kundizzjonijiet 
ta’ sigurtà; 
(b) għandhom li ċenzja ta’ student u li kkompletaw kors ta’ ta ħriġ ta’ unità li hu 
approvat u li g ħaddew mill-e żamijiet rilevanti jew mi nn mezzi ta’ valutazzjoni 
li huma skond ir-rekwi żiti stipulati f’ Parti B ta’ l-Anness I; 
(c) għandhom ċertifikat mediku validu; u 
(d) urew livell ta’ kompetenza lingwistika adegwata fi qbil mar-rekwi żiti stipulati 
fl-Anness II. 
3. L-annotazzjoni fuq il-li ċenzja li hi ne ċessarja sabiex wie ħed isir għalliem ta’ fuq il-
post tax-xog ħol ser ting ħata lil dawk li g ħandhom li ċenzja ta’ kontrollur tat-traffiku u 
li: 
(a) jkun ħa sehem fil-perjodu qa bel dan, li t-tul tieg ħu għandu jiġi stabbilit mill-
awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni, dawk id-dmirijiet li huma asso ċjati mal-
kwalifika u ma’ l-annot azzjoni li biha jistg ħu jħarrġu fi ħdan l-unità; 
(b) jkunu kkomplewtaw b’su ċċess kors g ħal għalliem ta’ fuq ix-xog ħol li matulu l-
għarfien rikjest u l-abilitajiet pedago ġiċi kienu valutati permezz ta’ l-e żamijiet 
rilevanti. 
Artikolu 6 
Kundizzjonijiet g ħaż-żamma tal-validità ta’ kwalifiki u annotamenti 
1. L-Istati Membri g ħandhom ji żguraw li l-validità ta’ l-annotamenti jkunu esti żi għat 
12-il xahar li jmiss jekk min jipprovdi s-serv izz ta’ navigazzjoni ta’ l-ajru juri bil-
provi li: 
(a) l-applikant ilu je żerċita l-privile ġġi tal-liċenzja għal numru minimu ta’ sieg ħat, 
kif indikat fl-iskemi approvati ta l-kompetenzi ta’ l-unità, fl-a ħħar12-il xahar; 
(b) l-kompetenzi ta’ l-applikant biex je żerċita l-privile ġġi ta’ l-annotamenti kienu 
valutati, fid-dawl ta’ l- istandards  stipulati fi Parti C ta’ l-Anness I; u  
(c) għandu ċertifikat mediku validu. 
2. Bla ħsara għall-paragrafu 1, l-annotamenti g ħal għalliema ta’ fuq ix-xog ħol ser ikun 
validu għal perjodu rinnovabbli ta’ 36 xahar. 
 
MT 17   MT 3. Min ikollu kwalif ika u ma jkunx ipprovda s-serv izz ta’ kontrollur tat-traffiku 
permezz ta’ annotazzjoni asso ċjata ma tali kwalifika tul perjodu ta’ ħames snin, ma 
jistgħax jeżerċita l-privile ġġi ta’ tali kwalifika jekk ma jissodisfax ir-rekwi żiti ta’ 
valutazzjoni u ta’ ta ħriġ li jiżguraw li min g ħandu tali li ċenzja huwa kompetenti 
sabiex jibda ta ħriġ ta’ unità f’dik il-kwalifika. 
4. Bla ħsara għal paragrafu 3, annotazzjoni ta’ unità ma tibqax valida jekk min g ħandu 
din ma jkunx ipprovda kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru g ħal numru minimu ta’ sieg ħat 
ta’ servizz permessi ta ħt dan l-annotament waqt il-perjod i stabbiliti ta’ l-iskema ta’ 
kompetenza ta’ l-unità. 
5. In-numru minimu ta’ sieg ħat ta’ ħidma ming ħajr funzjonijiet ta’ t ħarriġ rikjesti 
sabiex jin żamm validu l-annotament jistg ħu jitnaqqsu g ħal għalliema ta’ fuq ix-
xogħol f’ proporzjon ma ż-żmien li jkun g ħamel iħarreġ lil ħaddiema ġodda fuq il-
post tax-xog ħol, li għalihom tkun intalbet l-app likazzjoni ta’ tali estensjoni. 
Artikolu 7 
Kwalifiki u annotazzjonijiet g ħal kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru 
1. Il-li ċenzji ser ikun fihom kwalifika wa ħda jew aktar kif deskritt i fil-paragrafi (2) sa 
(7) sabiex ji ġi indikat t-tip ta’ servizz li min g ħandu l-liċenzja jista’ jipprovdi. 
B’żieda ma’ l-annotazzjonijiet ta’ kwalifika ndikati f’dan l-Artikolu, l-kwalifika ser 
issir valida permezz ta’ l-annotazzjoni li ti ndika l-kompetenza lingwistika, l-indikatur 
ta’ lokalizazzjoni ta’ l-ICAO u l-unità, il-po żizzjoni tax-xog ħol, settur jew gruppi ta’ 
setturi. 
2. Il-kwalifika ta’ Kontroll Ajrudrom Vi żiv (ADV) ser jindika li min g ħandu liċenzja 
huwa kompetenti biex jippr ovdi s-servizz tal-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru g ħat-
traffiku ta’ ajrudrom fuq ajrudrom li ma fihx pro ċeduri ta’ appro ċċ jew tluq. 
3. Il-kwalifika ta’ kontroll ajrudrom st rumentali (ADI) ser jindika li min g ħandu 
liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi s-se rvizz tal-kontroll tat- traffiku ta’ l-ajru 
għat-traffiku ta’ ajrudrom fuq ajrudrom li fih pro ċeduri ta’ appro ċċ jew tluq u ser 
ikun akkumpanjat minn g ħallinqas wie ħed minn dawn l-annotamenti ta’ kwalifika: 
(a) L-annotament tat-Torri ta’ Kont roll (TWR) li ser jindika li min g ħandu dan 
huwa kompetenti biex jipprovdi s-serviz zi ta’ kontroll fejn il-kontroll ta’ 
ajrudrom huwa provdut minn po żizzjoni operattiva wa ħda; 
(b) L-annotament tal-Kontroll tal-Movime nt fl-Art (GMC) ser jindika li min 
għandu tali li ċenzja huwa kompetenti li jipprovdi kontroll tal-moviment fl-art; 
(c) L-annotament ta’ Sorve ljanza tal-Moviment fl-A rt (GMS), li huwa mog ħti 
b’żieda għall-annotament tal-Kontroll tal-Moviment fl-Art jew g ħall-
annotament tat-Torri tal-Kontroll, ser jindika li min g ħandu dan huwa 
kompetenti li jipprovdi kontroll  tal-moviment fuq l-art bl-g ħajnuna ta’ sistemi 
ta’ gwida tal-moviment fil-wi ċċ ta’ l-ajrudrom; 
(d) L-annotament tal-Kontroll ta’ l- Arja (AIR) ser jindika li min g ħandu tali 
liċenzja huwa kompetenti li jippr ovdi kontroll ta’ l-arja; 
 
MT 18   MT (e) L-annotament ta’ Kontroll tar-Radar  ta’ l-Ajrudrom (RAD), li huwa mog ħti 
b’żieda għall-annotament tal-Kont roll ta’ l-Arja jew g ħall-annotament tat-Torri 
tal-Kontroll, ser jindika li min g ħandu dan huwa kompetenti li jipprovdi 
kontroll ta’ l-ajrudrom bl-g ħajnuna ta’ tag ħmir tar-radar. 
4. Il-kwalifika ta’ Kontroll ta’ Appro ċċ Proċedurali (APP) ser jindika li min g ħandu 
liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi s-se rvizz tal-kontroll tat- traffiku ta’ l-ajru 
għal vetturi ta’ l-ajru li  jaslu, jitilqu jew li g ħaddejjin minn hemm ming ħajr l-użu ta’ 
tagħmir ta’ sorveljanza. 
5. Il-kwalifika ta’ Kontroll ta’ Appro ċċ b’ Sorveljanza (APS) ser jindika li min g ħandu 
liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi s-se rvizz tal-kontroll tat- traffiku ta’ l-ajru 
għal vetturi ta’ l-ajru li  jaslu, jitilqu jew li g ħaddejjin minn hemm bl-u żu ta’ tagħmir 
ta’ sorveljanza u ser ikun akkumpanjat minn g ħallinqas wie ħed minn dawn l-
annotamenti ta’ kwalifika: 
(a) L-annotament ta’ Radar (RAD) ser jindika li min g ħandu din il-li ċenzja huwa 
kompetenti li jipprovdi serviz z ta’ kontroll ta’ appro ċċ bl-użu ta’ tagħmir ta’ 
radar primarju u/jew sekondarju; 
(b) L-annotament ta’ Appro ċċ b’ Radar ta’ Pre ċiżjoni (PAR), li huwa mog ħti b’ 
żieda għall-annotament ta’ Radar,  ser jindika li min g ħandu din il-li ċenzja 
huwa kompetenti li jipprovdi appro ċċi għal kontroll ta’ l-art bi pre ċiżjoni, bl-
użu ta’ tagħmir ta’ radar ta’ appro ċċ ta’ preċiżjoni għal vetturi ta’ l-ajru li jkunu 
qrib ħafna tar- runway ; 
(c) L-annotament ta’ Appro ċċ b’ Radar ta’ Pre ċiżjoni (SRA), li huwa mog ħti b’ 
żieda għall-annotament ta’ Radar,  ser jindika li min g ħandu din il-li ċenzja 
huwa kompetenti li jipprovdi appro ċċi għal kontroll ta’ l-art mhux pre ċiżi, bl-
użu ta’ tagħmir ta’ radar ta’ sorveljanza g ħal vetturi ta’ l-aj ru li jkunu qrib 
ħafna tar- runway ; 
(d) L-annotament ta’ Sorveljanza Awtoma tika Dipendenti (ADS) ser tindika li min 
għandu din il-li ċenzja huwa kompetenti li jippr ovdi servizz ta’ kontroll ta’ 
approċċ bl-użu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza awtomatika dipendenti; 
(e) L-annotament tal-Kontroll tat- Terminal  (TCL), li huwa mog ħti b’ żieda għall-
annotament ta’ Radar jew dak ta’ Sorv eljanza Awtomatika Dipendenti, ser 
jindika li min g ħandu din il-li ċenzja huwa kompetenti li jipprovdi servizzi ta’ 
kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru bl-u żu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza g ħal vetturi ta’ 
l-ajru li jkunu qed joperaw f' żona speċifika ta’ terminal  u/jew fi setturi qrib. 
6. Il-kwalifika ta’ Kontroll ta’ Żona Proċedurali (ACP) ser jindika li min g ħandu 
liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi s-se rvizz tal-kontroll tat- traffiku ta’ l-ajru 
għal vetturi ta’ l-ajru ming ħajr l-użu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza. 
7. Il-kwalifika ta’ Kontroll ta’ Żona b’ Sorveljanza (ACS) ser jindika li min g ħandu 
liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi s-se rvizz tal-kontroll tat- traffiku ta’ l-ajru 
għal vetturi ta’ l-ajru bl-u żu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza u ser ikun akkumpanjat minn 
għallinqas wie ħed minn dawn l-annotamenti ta’ kwalifika: 
 
MT 19   MT (a) L-annotament ta’ Radar (RAD) ser jindika li min g ħandu din il-li ċenzja huwa 
kompetenti li jipprovdi se rvizz ta’ kontroll ta’ żona bl-użu ta’ tagħmir ta’ radar 
ta’ sorveljanza; 
(b) L-annotament ta’ Sorveljanza Awtoma tika Dipendenti (ADS) ser tindika li min 
għandu din il-li ċenzja huwa kompetenti li jippr ovdi servizz ta’ kontroll ta’ żona 
bl-użu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza awtomatika dipendenti; 
(c) L-annotament tal-Kontroll tat- Terminal  (TCL), li huwa mog ħti b’ żieda għall-
annotament ta’ Radar jew dak ta’ Sorv eljanza Awtomatika Dipendenti, ser 
jindika li min g ħandu din il-li ċenzja huwa kompetenti li jipprovdi servizzi ta’ 
kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru bl-u żu ta’ tagħmir ta’ sorveljanza g ħal vetturi ta’ 
l-ajru li jkunu qed joperaw f’ żona speċifika ta’ terminal  u/jew fi setturi qrib. 
(d) L-annotament ta’ Kontroll O ċeaniku (OCL) li ser jindika li min g ħandu dan 
huwa kompetenti biex jipprovdi s-servizzi ta’ kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru g ħal 
vetturi ta’ l-ajru li jkunu qed joperaw f’ Żona ta’ Kontroll O ċeaniku. 
8. Bla ħsara għal paragrafu (1), l-Istati Membri jistg ħu, jekk me ħtieġ minn karatteristi ċi 
partikolari tat-traffiku ta’ l-ajru fl-ispazju ta’ l-ajru ta ħt ir-responsabbilità tag ħhom, 
jiżviluppaw annotamenti nazzjonali. 
9. L-annotament g ħal-liċenzja ta’ G ħalliem ta’ Fuq ix-Xog ħol ser tindika li min g ħandu 
din il-liċenzja huwa kompetenti biex jipprovdi ta ħriġ u supervi żjoni f’ po żizzjoni ta’ 
xogħol operattiva g ħal żoni li huma inklu żi minn kwalifika valida. 
10. Emendi lil dan l-Artikolu in kwantu g ħall-progress tekniku jew xjentifiku ser ji ġi 
adottat skond il-pro ċedura riferita fl-Artikolu 14(2). 
Artikolu 8 
Rekwiżiti lingwisti ċi 
1. L-Istati Membri ser ji żguraw li l-kontrolluri tat-traffiku jistg ħu juru l-kompetenza 
tagħhom li jitkellmu u jifhmu bl-Ingli ż f’livell sodisfa ċenti. Il-kompetenza tag ħhom 
ser tkopri il-livell ta’ kwalifika stipulata fl-Anness II. G ħandha tlaħħaq għallinqas il-
livell 4 tar-rekwi żiti tal-kompetenza tal-lingwa li huma spe ċifikati fl-Anness. 
2. Emendi lil dan l-Artikol u u Anness II in kwantu g ħall-progress tekniku jew 
xjentifiku ser ji ġi adottat skond il-pro ċedura riferita fl-Artikolu 14(2). 
3. Ir-rekwi żti tal-kompetenza fil-lingwa ta’ l-applikant ser ji ġu formalment evalwati f’ 
intervalli regolari, ħlief fil-każi fejn l-applikanti juru kompetenza ta’ livell 6. 
Dan l-intervall mhux ser ikun itwal minn 3 snin g ħall-applikanti li juru livell ta’ 
kompetenza 4 u mhux aktar minn 6 snin g ħall-applikanti li juru livell ta’ kompetenza 
5. 
4. L-Istati Membri jistg ħu jimponu rekwi żiti lokali dwar il-lingwa meta meqjusa 
neċessarja għal raġunijiet ta’ sigurtà. Madanakollu, il-livell rikjest ta’ kompetenza 
lingwistika mhux ser ikun aktar mil-livell 4 tat-test ta’ kompetenza ta’ l-ICAO. 
 
MT 20   MT Kompetenza ser tintwera bil- ħruġ ta’ ċertifikat minn min jipprovdi t-ta ħriġ jew minn 
ċertifikat ekwivalenti ma ħruġ minn istitut ta’ ta ħriġ fil-lingwi. 
5. L-evidenza ta’ kompetenza lingwistika ser tkun inklu ża fil-liċenzja permezz ta’ 
annotament spe ċifiku ta’ kompetenza fil-lingwa. 
Artikolu 9 
Rekwiżiti mediċi 
1. Ċertifikati medi ċi ser jinħarġu skond ir-rekwi żiti mediċi għal Klassi Ewropea 3 ta’ 
Ċertifikazzjoni Medika tal-Kontrolluri tat-Traffiku ta’ l-Ajru. 
Eżaminaturi medi ċi approvati mill-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni ser 
jistabbilixxu rapporti fuq il-ba żi ta’ dawn ir-rekwi żiti. 
Il-valutazzjoni ta’ l-applikanti ser jie ħdu in-konsiderazzjoni l-et à ta’ l-app likant u il-
karatteristi ċi partikolari tal-post tax-xog ħol, skond il-prin ċipju ta’ proporzjonalità. 
2. L-Istati Membri ser ji żguraw li pro ċeduri effettivi ta’ appell ji ġu stabbiliti sabiex 
jiggarantixxu trattament ġust ta’ min ji ġi eżaminat u li min jipprovdi s-servizzi tan-
navigazzjoni fl-ajru jie ħu l-miżuri neċessarji fil-ka ż fejn min ikollu li ċenzja ma 
jingħatax rapport mediku validu. 
3. L-Istati Membri ser ji żguraw li pro ċeduri huma stabbiliti sabiex jkunu jistg ħu jieħdu 
ħsieb ta’ dawk il-ka żijiet ta’ nuqqas ta’ sa ħħa fiżika u sabiex dawk li jkollhom 
liċenzja jkunu jistg ħu jinnotifikaw lil min i ħaddimhom ta’ kull tnaqqis fis-sa ħħa 
fiżika jew jekk ta ħt l-influwenza ta’ sustanzi psikoattivi jew medi ċini, li jistg ħu ma 
jippermettulhomx iwettqu xog ħolhom kif stipulat mil-li ċenzja fis-sigurtà u kif 
suppost, sabiex min jipprovdi s-servizzi ta’ navigazzjoni ta ’ l-ajru jkunu jistg ħu 
jimmonitoraw kontrolluri g ħal abużi ta’ sustanzi piskoattivi u biex jipprovdu 
konsulenza g ħal dawk il-kont rolluri li qed jie ħdu mediċini. 
4. Emendi lir-riferenza f’ punt 12 ta’ l-Artikolu 2 in kwantu g ħall-progress tekniku jew 
xjentifiku ser ji ġi adottat skond il-pro ċedura riferita fl-Artikolu 14(2).  
Artikolu 10 
Ċertifikazzjoni ta’ min Jipprovdi Ta ħriġ  
1. It-t ħarriġ ta’ kontrolluri tat-traffiku ta’ l- ajru fil-Komunità ser ikun su ġġett għaċ-
ċertifikazzjoni ta’ l-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni. 
2. Ir-rekwi żiti għaċ-ċertifikazzjoni ser jirrelataw mal-kompetenzi tekni ċi u operattivi u 
li jkunu kapa ċi jorganizza korsijiet ta’ ta ħriġ f’ manjiera pedago ġika effiċjenti kif 
stipulata fil-punt (1 ) ta’ l-Anness III. 
3. Applikazzjonijiet g ħaċ-ċertifikazzjoni ser ji ġu ppreżentati lill-awtoritajiet nazzjonali 
ta’ supervi żjoni ta’ l-Istat Membru fejn l-applikant g ħandu l-post prin ċipali ta’l-
operat tieg ħu u, jekk g ħandu, l-uffi ċju reġistrat. 
 
MT 21   MT L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jo ħorġu ċertifikati li jirrispettaw ir-
rekwiżiti stipulati f’ punt (1) ta’ l-Anness III. 
Iċ-ċertifikati jistg ħu jinħarġu għal kull tip ta’ ta ħriġ, kif definit f’ punt (9) ta’ l-
Artikolu 2, jew flimkien mas-se rvizzi ta’ navigazzjoni ta’ l-ajru, fejn it-tip ta’ ta ħriġ 
u it-tip ta’ servizz tan-navigazzjoni ta’ l-ajru ser ji ġu ċertifikati b ħala grupp ta’ 
servizzi. 
4. I ċ-Ċertifikati ser jispe ċifikaw id-drittijiet u l-obligazzjonijiet g ħal min jipprovdi 
taħriġ. 
Iċ-ċertifikazzjoni tista’ tkun su ġġetta biss g ħal kundizzjonijiet sti pulati f’ punt (2) u 
(3) ta’ l-Anness III. Tali  kundizzjonijiet iridu ji ġu ġustifikati o ġġettivament, b’mod 
mhux diskriminatorju, proporzjon alment u b’ trasparenza. 
5. L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jimmonitoraw il-konformità mar-
rekwiżiti u l-kundizzjonijiet mehmu ża maċ-ċertifikati. Jekk awtorità nazzjonali ta’ 
superviżjoni issib li min g ħandu ċertifikat m’g ħadux jissodisfa tali rekwi żiti jew 
kundizzjonijiet, g ħandha tie ħu dawk il-mi żuri xierqa, li jistg ħu jinkludu ir-revoka 
taċ-ċertifikat. 
6. Stat Membru ser jag ħraf kull ċertifikat ma ħruġ minn Stat Membru ie ħor. 
Artikolu 11 
Kontroll tal-Kotba ta’ min Jipprovdi Ta ħriġ  
1. Min jipprovdi ta ħriġ, tkun xi tkun is-sistema tag ħhom ta’ proprjetà jew forma 
ġuridika, ser jikkompilaw, u jippre żentaw għall-awditjar u ji ppublikaw il-kotba 
finanzjarji tag ħhom. 
Il-kotba ser jaqblu ma’ l- istandards Internazzjonali ta ż-Żamma tal-Kotba adottati 
mill-Komunità. Fejn, min ħabba fl-istatus ġuridiku ta’ min jipprovdi s-servizz, mhux 
possibli konformità kompluta ma’ l-Istandards Internazzjonali ta ż-Żamma tal-Kotba, 
min jipprovdi t-ta ħriġ għandu jara kif jag ħmel biex ikun hemm l-aktar konformità 
massima possibli. 
2. Fil-ka żijiet kollha, min jipprovdi t-ta ħriġ ser jippublika rapport annwali u kull sena 
għandu jissottometti ru ħu għal awditjar finanzjarju indipendenti. 
3. Meta min jipprovdi, jippr ovdi tipi differenti ta’ ta ħriġ, għandu, fiż-żamma tal-kotba 
interna, jidentifika l-ispejje ż rilevanti u d-d ħul għas-servizzi ta’ ta ħriġ u, fejn xieraq, 
għandu jżomm il-kotba kkonsolidati g ħal servizzi o ħra mhux relatati mat-ta ħriġ, 
hekk kif kieku ikun rikjest jag ħmel kieku s-servizzi in  kwistjoni kienu pprovduti 
minn intrapri żi indipendenti. 
4. L-Istati Membri ser ja ħtru l-awtoritajiet kompetenti li g ħandhom dritt ta’ a ċċess 
għall-kontijiet ta’ min jipprovdi t-ta ħriġ. 
 
MT 22   MT 5. L-Istati Membri jistg ħu japplikaw id-dispo żizzjonijiet transizzjonali ta’ l-Artikolu 9 
tar-Regolament (KE) Nru 1606/2002 tal- Parlament Ewropew u tal-Kunsill8 għal min 
jipprovdi ta ħriġ li jaqgħu fi ħdan ir-Regolament. 
6. Dawk, minn fost min jipprovdi t-ta ħriġ, li jipprovdu ta ħriġ li jwassal g ħall-għoti ta’ 
liċenzji militari, jkunu e żenti mill-obbligi stipulati fil-paragrafi 1, 2, u 3. 
Artikolu 12 
Garanzija ta’ konformità ma’ l-istandards ta’ kompetenza 
1. Sabiex ji ġu żgurati livelli ta’ kompe tenza indispensabbli g ħal kontrolluri tat-traffiku 
ta’ l-ajru jag ħmlu xogħolhom f'livell g ħoli ta’ sigurtà, l-Istati Membri ser ji żguraw li 
t-taħriġ isseħħ taħt is-supervi żjoni u l-monitora ġġ ta’ l-awtoritaji et nazzjonali ta’ 
superviżjoni. 
 Din ir-responsabbilità ser tinkludi: 
(a) il-ħruġ, iż-żamma, s-sospensjoni u r-revoka tal-li ċenzji; 
(b) iċ-ċertifikazzjoni ta’ min jipprovdi ta ħriġ; 
(c) l-approvazzjoni ta’ korsijiet ta’ ta ħriġ, pjanijiet g ħat-taħriġ ta’ l-unitajiet u 
skemi ta' kompetenzi g ħal unitajiet; 
(d) l-approvazzjoni ta’ e żaminaturi kompetenti; 
(e) il-monitora ġġ u l-awditjar tas-sistemi ta’ ta ħriġ; u 
(f) t-twaqqif ta’ mekkani żmi ta’ appell u notifikazzjoni xierqa. 
2. L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jorganizzaw database  għaż-żamma tal-
kompetenzi ta’ kull min g ħandu liċenzja u d-dati tal-valid ità ta’ l-annotamenti 
tagħhom. Għal dan il-g ħan, l-unitajiet operattivi fi ħdan min jipprovdi s-servizz ta’ 
navigazzjoni ta’ l-ajru ser jirre ġistraw in-numru effettiv ta’ sieg ħat ta’ ħidma fis-
setturi, gruppi ta’ setturi jew dwar il-po żizzjonijiet operattivi ta’ kul min ikollu 
liċenzja fl-unità u ser jipprovdi din l-in formazzjoni lill-awtorità nazzjonali ta’ 
superviżjoni fuq it-talba tag ħha. 
3. L-awtorità nazzj onali ta’ supervi żjoni ser tapprova min fost dawk li g ħandhom il-
liċenzja lil dawk li g ħandhom id-dritt li jitqiesu b ħala eżaminaturi kompetenti jew li 
għandhom l-kompetenza jivverifikaw it-ta ħriġ ta’ unità u tat-tkomplija tat-ta ħriġ. L-
approvazzjoni ser tkun valida g ħal perjodu rinnovabb li ta’ tliet snin. 
4. L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jawditjaw l-elementi kollha tas-sistema 
ta’ liċenzji fuq ba żi regolari bil-g ħan li jiggarantixxu konformità kompluta ma’ l-
istandards  li huma stipulati f’din id-Direttiva. 
                                                 
8 ĠU L 243, ta’ l-1.9.2002, p. 1. 
 
MT 23   MT B’żieda ma’ l-awditjar regolari, l- awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni jistg ħu 
jwettqu spezzjonijiet ta’ fuq il-post biex jivverifikaw l-implimentazzjoni effettiva 
tad-Direttiva u konformità ma’ l- istandards  ta’ dan. 
L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jibag ħtu lill-Kummissjoni rapport 
annwali dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva, inklu żi is-sejbiet ta’ l-awditjar. 
5. L-awtoritajiet nazzjonali ta’ supervi żjoni jistg ħu jiddeċiedu li jiddelegaw il-
funzjonijiet ta’ awditjar u spezzjonijiet im semmija fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu, 
fl-intier tag ħhom jew in parti, lill-organizza zzjonijiet rikonoxxuti msemmija fl-
Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 550/2004. 
Artikolu 13 
Għarfien reċiproku tal-li ċenzji tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru 
1. Kull Stat Membru irid jirikonoxxi l-li ċenzja u l-kwalifiki u annotamenti asso ċjati 
maħruġa mill-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni ta’ Stat Membru ie ħor skond id-
dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva. 
2. Sabiex jing ħata l-annotament li g ħalih tkun applikajt, l-aw toritajiet nazzjonali ta’ 
superviżjoni jirrikjedu lill-applikant li jag ħti twettiq g ħal kundizzjonijiet asso ċjati 
ma’ l-annotament, billi jispe ċifika l-unità, is-settur jew il-po żizzjoni ta’ ħidma. Meta 
tiġi evalwata l-ekwivalenza bejn  l-annotamenti li l-applikant g ħandu fil-mument u 
dawk li g ħandu bżonn jikseb, min jipprovdi s-servizz ta’ navigazzjoni ta’ l-ajru, meta 
jistabbilixxu il-pjan g ħat-taħriġ ta’ l-unità, g ħandhom jittie ħdu in konsiderazzjoni il-
kompetenzi akkwi żiti u l-esperjenza ta’ l-applikant. 
3. Jekk l-applikant g ħandu liċenzja li hi a nnotata minn pajji ż terz jew li ċenzja militari 
ta’ Stat Membru, l-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni tista’ titlob li l-applikant 
iwettaq dawk il-kundizzjonijiet  rikjesti sabiex tinkiseb il-kwalifika u l-annotamenti 
partikolari. Il-valutaz zjoni ekwivalenti tal-li ċenzja għandha żżomm kont tal-
kompetenzi miksuba skond l- istandards  internazzjonali. 
4. L-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni ser tapprova u tag ħti deċiżjoni raġunata dwar 
il-pjan għat-taħriġ ta’ l-unità li jkun fih it-ta ħriġ propost g ħall-applikant mhux aktar 
tard minn erbg ħa ġimgħat wara l-pre żentazzjoni ta’ l-evidenza, bla ħsara għad-
dewmien li jirri żulta mill-appell li jista’ jsir. Fid-de ċiżjonijiet tag ħhom, l-awtoritajiet 
nazzjonali ta’ supervi żjoni ser ji żguraw li ma jkunx hemm diskriminzazzjoni u li l-
proporzjonalità t kun rispettata. 
Artikolu 14 
Kumitat 
1. Il-Kummissjoni ser ti ġi assistita mill-Kumitat tas-Sema Wa ħda mwaqqaf minn 
Artikolu 5 tar-Regolament KE/549/2004. 
2. Fejn issir referenza g ħal dan il-paragrafu, l-Artikoli 5 u 7 tad-De ċiżjoni 1999/468/KE 
ser japplikaw, wara li ti ġi kkunsidrata d-dispo żizzjoni f’Artikolu 8 ta’ dan. 
 
MT 24   MT Il-Perjodu stabbilit fl -Artikolu 5(6) tad-De ċiżjoni 1999/468/KE ser ji ġi stabbilit g ħal 
xahar. 
3. Il-Kumitat ser jadotta ir-Regoli ta’ Pro ċedura tieg ħu. 
Artikolu 15 
Penali 
L-Istati Membri g ħandhom jitabbilixxu r-regoli dwar il-penali li huma applikabbli g ħall-ksur 
ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali li ġew adottati in segwitu g ħal din id-Direttiva u g ħandhom 
jieħdu l-miżuri kollha ne ċessarji biex ji żguraw li ji ġu implimentati. Dawn il-penali g ħandhom 
ikunu effettivi, proporzjonati u disswa żivi. L-Istati Membri ser jinnotifikaw dawk id-
dispożizzjonijiet lill-Kummi ssjoni sad-data spe ċifikata fl-Artikolu 16 l-aktar tard u ser 
jinnotifikawha ming ħajr dewmien ta’ kull emenda sussegwenti li teffettwahom.  
Artikolu 16 
Traspożizzjoni 
1. L-Istati Membdi ser i ġibu fis-se ħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispo żizzjonijiet 
amministrattivi ne ċessarji biex jirrispettaw din id-Direttiva sa9 l-aktar tard. Huma ser 
jikkomunikaw lill-Kummisjoni it-test ta’ dawk id-dispo żizzjonijiet u t-tabella ta’ 
korrelazzjoni bejn dawk id-dispo żizzjonijiet u di n id-Direttiva. 
Meta l-Istati Membri jadottaw dawk id-dispo żizzjonijiet, huma ser ikun fihom 
referenza g ħal din id-Direttiva jew ji ġu akkumpanjati minn tali referenza fl-
okkażżjoni tal-pubblikazzjoni uffi ċjali tagħhom. L-Istati Membri ser jiddeterminaw 
kif tali referenza g ħandha ssir. 
2. L-Istati Membri ser jikkomunikaw lill-Kummissjoni it-test tad-dispo żizzjonijiet 
prinċipali tal-li ġi nazzjonali li adotta w fil-qasam kopert minn din id-Direttiva. 
Artikolu 17 
Dħul fis-seħħ 
Din id-Direttiva ser tid ħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni tag ħha fil-Ġurnal 
Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea . 
Artikolu 8 ser japplika minn [sentejn wa ra d-data provduta fil-paragrafu (1)]. 
                                                 
9 Erbg ħa u għoxrin xahar wara d-data tad-d ħul fis-seħħ. 
 
MT 25   MT Artikolu 18 
(Destinatarji) 
Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri. 
Magħmul f’ Brussel, 
Għall-Parlament Ewropew G ħall-Kunsill 
Il-President Il-President   
 
MT 26   MT ANNESS I  
Rekwiżiti tat-Ta ħriġ 
PARTI A  
REKWIŻITI INIZJALI TAT-TA ĦRIĠ GĦAL KONTROLLURI TAT-TRAFFIKU TA’ 
L-AJRU 
It-taħriġ inizjali ser ji żgura li l-istudenti g ħal kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru jissodisfaw 
għallinqas ir-rekwi żiti ta’ kompetenza stabbiliti fl-g ħanjiet tal- Guidelines for Common Core 
Content and Training Objectives for Air Traffic Controllers’ Training , sabiex il-kontrolluri tat-
trafiku ta’ l-ajru jkunu kapa ċi jimmani ġġjaw is-sigurtà tat-traffiku ta’ l-ajru, b’mod mg ħaġġel u 
effiċjenti. Emendi lir-riferenza kif definiti f’  punt (11) ta’ l-Artikolu 2 in kwantu g ħall-progress 
tekniku jew xjentifiku ser ji ġi adottat skond il-pro ċedura riferita fl-Artikolu 14(2). 
Taħriġ inizjali ser ikopri s-su ġġetti li ġejjin: Liġi ta’ l-Avjazzjoni, Tmexxija tat-Traffiku ta’ l-
Ajru, li jinkludi Pro ċeduri għall-Kooperazzjoni Ċivili-Militari, Meteorolo ġija, Navigazzjoni, 
Vetturi ta’ l-Ajru u Prin ċipji tat-Tajran, li jinkludi li l-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru u l-piloti 
jiftiehmu, Fatturi Umani, Tag ħmir u Sistemi, Ambjent Professjonali, Sitwazzjonijiet mhux tas-
soltu / ta’ Emer ġenza, Sistemi Degradati, G ħerf Lingwistiku, li jinkludi Fra żjoloġija 
radjutelefonija. 
Is-suġġetti ser ikunu mg ħallma b’mod tali li jippreparaw lill-applikanti g ħat-tipi differenti tas-
servizzi tat-traffiku ta’ l-ajru u li jevidenzjaw l-aspetti tas-sigurtà. It-ta ħriġ inizjali ser jikkonsisti 
f’korsijiet teoreti ċi u prattiċi, li jinkludu simulazzjoni, u li t-tul tag ħhom ser ikun determinat fil-
pjanijiet inizjali ta’ ta ħriġ li ġew approvati. Kompetenzi miksuba ser ji żguraw illi l-kandidat jkun 
jista’ jitqies kompetenti jimmani ġġja sitwazzjonijiet ta’ traffi ku kumplessi u densi, u billi 
jiffaċilita it-transizzjoni tat-ta ħriġ ta’ l-unità. Il-kompetenz a tal-kandidat wara t-ta ħriġ inizjali ser 
jiġi valutat permezz ta’ e żamijiet xierqa. 
PARTI B  
TAĦRIĠ INIZJALI TA’ L-UNITÀ G ĦAL KONTROLLURI TAT-TRAFFIKU TA’ L-
AJRU 
Pjanijiet tat-ta ħriġ ta’ l-unità ser jispe ċifika il-pro ċess u żmien neċessarju li hemm b żonn sabiex 
l-applikant g ħal liċenzja ta’ kontrollur tat-traffiku ta’ l-ajru japplika l-pro ċeduri ta’ l-unità li ż-
żona lokali ta ħt is-supervi żjoni ta’ g ħalliem ta’ fuq ix-xog ħol. Il-pjan approvat ser jinkludi 
indikazzjonijiet ta’ l-elementi tas-sistema ta’ valutazzjoni ta’ kompetenza, inklu żi ftehim fuq 
xogħol, valutazzjoni u e żamijiet tal-progress miksub, flimkien mal-pro ċeduri ta’ notifika lill-
awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni. 
It-tul ta’ żmien tat-ta ħriġ ta’ l-unità ser ji ġi determinat fil-pjan tat-ta ħriġ ta’ l-unità. Il-kompetenzi 
rikjesti g ħandhom ji ġu stmati permezz ta’ e żamijiet xierqa jew ta’ sistema kontinwa ta’ 
valutazzjoni, minn e żaminaturi jew li g ħandhom il-kompetenza jivverifikaw u li huma approvati, 
 
MT 27   MT li għandhom ikunu newtrali u o ġġettivi fil-ġudizzju tag ħhom. Għal dan il-g ħan, l-awtoritajiet 
nazzjonali ta’ supervi żjoni ser jistabbilixxu mekkani żmi ta’ appell biex ji żguraw trattament ġust 
taċ-ċittadini. 
PARTI C  
REKWIŻITI GĦAT-TKOMPLIJA TAT-TA ĦRIĠ GĦALL-KONTROLLURI TAT-
TRAFFIKU TA’ L-AJRU 
Kwalifiki u annotamenti ta’ unità fuq il-li ċenzji tal-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru ser jibqg ħu 
validi permezz ta’ ta ħriġ kontinwu li jkun approvat, li jikkonsisti fi ta ħriġ biex jin żammu 
mħaddma l-kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru, korsijiet ta’ a ġġornament, ta ħriġ għall-emerġenzi u, 
fejn neċessarju, ta ħriġ lingwistiku. 
Taħriġ kontinwu ser jikkonsisti f’ korsijiet teoreti ċi u pratti ċi, flimkien ma’ simulazzjonijiet. 
Għal dan il-g ħan, min jipprovdi t-ta ħriġ ser jistabbilixxi skemi ta’ kompetenza ta’ l-unità li jkun 
fihom dettalji tal-pro ċess, il-persunal u ż-żmien neċessarju biex jipprovdu g ħal taħriġ kontinwu 
xieraq u biex juru l-kompetenzi. Dawn l-iskemi ser ji ġu riveduti u approvati g ħallinqas kull tliet 
snin. It-tul ta ż-żmien tat-ta ħriġ kontinwu ser ji ġi deċiż skond il-b żonnijiet funzjonali tal-
kontrolluri tat-traffiku ta’ l-ajru li ja ħdmu fl-unità, b’mod partikolari min ħabba fil-bidla jew fil-
pjan ta’ bidla fil-pro ċeduri jew it-tag ħmir, jew min ħabba r-rekwi żiti ġenerali kollha g ħat-
tmexxija tas-sigurtà. Il-k ompetenza ta’ kull kontroll ur tat-traffiku ser ti ġi valutata kif suppost 
għallinqas kull tliet snin. Min jipprovdi s-se rvizz tan-navigazzjoni ta’ l-ajru ser ji żgura li jiġu 
applikati l-mekkani żmi li jiżguraw trattament ġust ta’ min g ħandu liċenzja li l-validità ta’ l-
annotamenti tag ħha ma jistg ħux jiġu estiżi. 
 
MT 28   MT ANNESS II  
REKWIŻITI GĦAL KOMPETENZA FIL-LINGWI 
Ir-rekwiżiti għall-kompetenza fil-lingwa stipulati fl-Artikolu 8 huma applikabbli kemm g ħall 
frażjoloġija kif ukoll g ħal-lingwa ġġ ta’ kuljum. Sabiex min japplika g ħal liċenzja jew min 
għandu liċenzja juri li la ħaq din il-kompetenza fil-lingwi ser ji ġi eżaminat u jrid juri konformità 
għallinqas mal-Livell Operattiv (Livell 4) tal-Livell ta’ Kwalifika tal-Kompetenza fil-Lingwa 
deskritta f’dan l-Anness. 
Kelliema kompetenti ser: a) jikkomunikaw effett ivament biss bil-le ħen (telefon/telefon bir-radju) u wi ċċ imbwiċċ; 
b) jikkomunikaw bi pre ċiżjoni u b’ kjarezza dwar argumenti komuni, konkreti u dwar 
suġġetti relatati max-xog ħol; 
c) jag ħmlu użu proprju ta’ strate ġiji komunikattivi g ħal skambju ta’ messa ġġi u biex jag ħrfu 
u jsolvu nuqqas ta’ftehim (e ż. biex jivverifikaw, jikkonfermaw u jikkjarifikaw informazzjoni) ta’ 
kuntest ġenerali jew ta’ xog ħol; 
d) jimmani ġġjaw b’suċċess u ming ħajr tbatija żejda d-diffikultajiet lingwisti ċi li jinħolqu 
minn kumplikazzjonijiet jew minn sitwazzjonijiet mhux mistennija fil-kuntest ta’ sitwazzjoni ta’ xogħol ta’ rutina jew funzjonijiet ko munikattivi li huma familjari mag ħhom; u 
e) ju żaw djalett jew a ċċent li jiftiehem mal-komunità aeronawtika. 
 
MT 29  
 MT Klassifikazzjoni tal- kompetenza lingwisti ka: Livell Espert, Avvanzat u Operattiv.  
LIVELL PRONUNZJA  
JUŻA DJALETT U /JEW 
AĊĊENT LI JIFTIEHEM MAL -
KOMUNITÀ AERONAWTIKA . STRUTTURA  
STRUTTURI GRAMMATI ĊI 
RILEVANTI U FRA ŻIJIET 
RILEVANTI HUMA DETERMINATI MILL
-
FUNZJONIJIET TAL -LINGWA 
MEĦTIEĠA GĦALL-FUNZJONI .VOKABULARJU  ĦEFFA FIL -KLIEM KOMPRENSJONI  INTERAZZJONI  
 
ESPERT  
6 Pronunzja, a ċċent, ritmu, u 
intonazzjoni, g ħalkemm 
possibilment influwenzati 
mill-ewwel lingwa jew 
minn varjazzjoni re ġjonali, 
kważi qatt ma jkollhom 
x’jaqsmu mal-fa ċilità li 
wieħed jifhem.  Kemm l-istrutturi 
grammati ċi bażiċi u 
kumplessi u fra żijiet 
rilevanti huma kkontrollati 
tajjeb u b’ konsistenza.  Il-firxa tal-vokabularju u l-preċiżjoni huma suffi ċjenti 
biex tikkomunika b’mod 
effettiv fuq medda wiesa’ ta’ 
suġġetti kemm familjari u le. 
Il-vokabularju huwa 
idjomatiku, varjat u tajjeb 
biex jiġi reġistrat. Kapaċi jitkellem fit-tul b’mod 
naturali u ming ħajr tbatija. 
Kapaċi jvarja d-diskors biex 
jikseb effett stilistiku, e ż. biex 
jemfasizza punt. Jag ħmel użu 
b’mod spontanju mill-marki u l-
konnetturi tad-diskors.  Il-komprensjoni hija kontinwament 
preċiża f' kważi l-kuntesti kollha u 
tinkludi l-komprensjoni ta’ irqaqat 
lingwistiċi u kulturali.  Interazzjoni ming ħajr tbatija 
kważi fis-sitwazzjonijiet kollha. 
Jirrispondi b’mod tajjeb g ħas-
sinjali verbali u mhux verbali.   
 
AVVANZAT  
5 Pronunzja, a ċċent, ritmu, u 
intonazzjoni, g ħalkemm 
influwenzati mill-ewwel lingwa jew minn 
varjazzjoni re ġjonali, 
rarament jkollhom x’jaqsmu mal-fa ċilità li 
wieħed jifhem.
 L-istrutturi grammatikali 
bażiċi u kumplessi u fra żijiet 
rilevanti huma kkontrollati tajjeb u b’ konsistenza. 
Jipprova ju ża’ strutturi 
kumplessi, i żda bi żbalji li xi 
kultant jeffetwaw is-
sinnifikat. Il-firxa tal-vokabularju u l-preċiżjoni huma suffi ċjenti 
biex tikkomunika b’mod effettiv fuq argumenti 
komuni, konkreti, u dwar 
suġġetti relatati max-xog ħol. 
Jagħmel użu konsistenti u 
tajjeb ta’ parafra żi. Il-
vokabularju huwa xi kultant idjomatiku.
 Kapaċi jitkellem fit-tul mig ħajr 
tbatija dwar su ġġetti familjari, 
iżda mhux kapa ċi jvarja d-
diskors biex jikseb effett 
stilistiku. Jista’ jag ħmel użu 
mill-marki u l-konnetturi tad-diskors kif suppost.  Il-komprensjoni hija pre ċiża fuq 
argumenti komuni, konkreti, u dwar 
suġġetti relatati max-xog ħol u 
b’mod pre ċiż meta l-kelliem jkun 
iffaċċjat bi problema lingwistika 
jew b’sitwazzjoni kumplikata jew minn sitwazzjoni mhux mistennija. 
Huwa kapa ċi jifhem firxa ta’ varjetà 
fid-diskors (djalett u/jew a ċċent) 
jew reġistri. Ir-risposti huma mmedjati, kif 
suppost u informattivi. Imexxi 
b’mod effettiv ir-relazzjoni bejn kelliem/semmieg ħ. 
OPERATTIV  
LIVELL 4 Pronunzja, a ċċent, ritmu, 
u intonazzjoni, huma 
nfluwenzati mill-ewwel 
lingwa jew minn 
varjazzjoni re ġjonali, iżda 
biss xi kultant jkollhom L-istrutturi grammatikali 
bażiċi u kumplessi u 
frażijiet rilevanti huma 
użati b’mod kreattiv u 
huma ġeneralment 
kkontrollati tajjeb. Zbalji Il-firxa tal-vokabularju u l-
preċiżjoni huma 
normalment suffi ċjenti 
biex tikkomunika b’mod 
effettiv fuq argumenti 
komuni, konkreti, u dwar Kapaċi jesprimi kun ċett 
b’ritmu tajjeb. Xi kultant jaf 
ikun hemm xi telf fil- ħeffa tal-
kliem minn irri ħersjar jew 
ifformolar ta’ diskors g ħal 
interazzjoni spontanja, i żda 
dan ma jfixkilx il-Il-komprensjoni hija fil-bi ċċa l-
kbira pre ċiża fuq argumenti 
komuni, konkreti, u dwar su ġġetti 
relatati max-xog ħol meta l-a ċċent 
jew varjazzjoni w żata hija 
suffiċjentament intelli ġibli għal Ir-risposti huma normalment 
mmedjati, kif suppost u 
informattivi. Jibda u j żomm 
il-konversazzjoni anki meta 
jkollu x’jaqsam ma’ 
sitwazzjoni mhux mistennija. 
 
MT 30  
 MT LIVELL PRONUNZJA  
JUŻA DJALETT U /JEW 
AĊĊENT LI JIFTIEHEM MAL -
KOMUNITÀ AERONAWTIKA . STRUTTURA  
STRUTTURI GRAMMATI ĊI 
RILEVANTI U FRA ŻIJIET 
RILEVANTI HUMA DETERMINATI MILL
-
FUNZJONIJIET TAL -LINGWA 
MEĦTIEĠA GĦALL-FUNZJONI .VOKABULARJU  ĦEFFA FIL -KLIEM KOMPRENSJONI  INTERAZZJONI  
x’jaqsmu mal-fa ċilità li 
wieħed jifhem.  jistgħu jseħħu, b’mod 
partikulari f’ 
sitwazzjonijiet mhux tas-
soltu jew mhux mistennija, 
iżda rarament ifixklu s-
sinnifikat.  suġġetti relatati max-
xogħol. Kapaċi ta’ spiss 
jagħmel użu minn 
parafrażi b’suċċess fin-
nuqqas ta’ vokabularju 
f’sitwazzjonijiet mhux tas-
soltu jew mhux mistennija.  komunikazzjoni effettiva. 
Jista’ jag ħmel użu limitat 
mill-marki u l-konnetturi tad-
diskors. Kliem żejjed biex 
timla ma jtellfux l-attenzjoni. komunità internazzjonali li 
tagħmel użu minnha. Meta l-
kelliem ikun iffa ċċjat bi problema 
lingwistika jew b’sitwazzjoni 
kumplikata jew minn sitwazzjoni 
mhux mistennija li tinftiehem jaf 
iseħħ iktar bil-mod jew ikun 
jeħtieġ strateġiji għall-
kjarafikazzjoni.  Jkollu x’jaqsam b’mod 
adegwat f’dak li jkun jidher 
bħala nuqqas ta’ ftehim 
permezz ta’ vverifikar, 
konfermar jew kkjarifikar.  
 
MT 31  
 MT Klassifikazzjoni tal-kompetenza lingwistika: Livell Pre-Operatti v, Elementari u Pre-Elementari.  
LIVELL PRONUNZJA  
JUŻA DJALETT U /JEW 
AĊĊENT LI JIFTIEHEM 
MAL -KOMUNITÀ 
AERONAWTIKA . 
 STRUTTURA  
STRUTTURI 
GRAMMATIKALI RILEVANTI 
U FRA ŻIJIET RILEVANTI 
HUMA DETERMINATI MILL -
FUNZJONIJIET TAL -LINGWA 
MEĦTIEĠA G ĦALL-
FUNZJONI . VOKABULARJU  ĦEFFA FIL -KLIEM KOMPRENSJONI  INTERAZZJONI  
 
PRE- OPERATTIV 
3 Pronunzja, a ċċent, ritmu, u 
intonazzjoni, huma nfluwenzati mill-ewwel 
lingwa jew minn 
varjazzjoni re ġjonali, u ta’ 
spiss jkollhom x’jaqsmu 
mal-faċilità li wie ħed 
jifhem.
 L-istrutturi grammati ċi 
bażiċi u kumplessi u fra żijiet 
rilevanti asso ċjati ma 
sitwazzjonijiet prevedibbli 
mhumiex dejjem kontrollati tajjeb. Żbalji ta’ spiss 
jeffettwaw is-sinnifikat. Il-firxa tal-vokabularju u l-
preċiżjoni huma ta’ spiss 
suffiċjenti biex tikkomunika 
b’mod effettiv fuq argumenti 
komuni, konkreti, jew dwar suġġetti relatati max-xog ħol 
iżda din il-firxa hija limitata 
u l-għażla tal-kliem ta’ spiss 
mhijiex kif g ħandha tkun. 
Ta’ spiss mhux kapa ċi 
jagħmel użu minn parafra żi 
b’suċċess meta il-
vokabularju jkun limitat. Kapaċi jesprimi kun ċett, iżda l-
użu ta' frażijiet u l-waqfiet ta’ 
spiss mhumiex kif g ħandhom 
ikunu. Komunikazzjoni 
effettiva taf ma tinkisibx minħabba f’eżitazzjoni jew 
pproċċessar tal-lingwa bil-mod. 
Kliem żejjed biex timla jafu 
jtellfu l-attenzjoni. Il-komprensjoni hija ta’ spiss preċiża fuq argumenti komuni, 
konkreti, u dwar su ġġetti relatati 
max-xogħol meta l-a ċċent jew 
varjazzjoni w żata hija 
suffiċjentament intelli ġibli għal 
komunità internazzjonali li tag ħmel 
użu minnha. Jaf ma jirnexxilux 
jifhem problema lingwistika jew 
sitwazzjoni kumplikata jew 
sitwazzjoni mhux mistennija. Ir-risposti huma ta’ spiss mmedjati, kif suppost u informattivi. Jaf jibda u j żomm 
konversazzjoni ming ħajr tbatija 
fuq suġġetti familjari u 
f’sitwazzjonijiet prevedibbli. 
Ġeneralment inadegwat meta 
jkollu x’jaqsam ma’ sitwazzjoni mhux mistennija.
 
 E
LEMENTARI  
2 Pronunzja, a ċċent, ritmu, u 
intonazzjoni, huma 
nfluwenzati b’mod qawwi 
mill-ewwel lingwa jew minn varjazzjoni re ġjonali, 
u soltu jkollhom x’jaqsmu 
mal-faċilità li wie ħed 
jifhem. Juri biss kontroll limitat ta’ ftit strutturi grammatikali 
sempliċi u frażijiet 
relevanti.li jaf bl-amment.  Firxa ta’ vokabularju limitat li jikkonsisti biss ta’ kliem 
iżolat u frażijiet li jaf bl-
amment.  Kapaġi jesprimi kun ċetti ferm 
qosra, iżolati, ta' bl-amment, bi 
waqfiet spissi u u żu ta' kliem 
żejjed li jtellfek, sabiex ja ħseb 
fi espressjonijiet u biex ilissen 
kliem li mhumiex tant familjari. Il-komprensjoni hija limitata g ħal 
frażijiet iżolati, ta’ bl-amment meta 
dawn ikunu artikulati b’attenzjoni u 
bil-mod.  Iż-żmien għar-risposta huwa 
bil-mod, u ta’ spiss mhux 
xieraq. Interazzjoni hija limitata 
għal konversazzjonijiet 
sempliċi ta’ rutina.  
 
MT 32  
 MT LIVELL PRONUNZJA  
JUŻA DJALETT U /JEW 
AĊĊENT LI JIFTIEHEM 
MAL -KOMUNITÀ 
AERONAWTIKA . 
 STRUTTURA  
STRUTTURI 
GRAMMATIKALI RILEVANTI 
U FRA ŻIJIET RILEVANTI 
HUMA DETERMINATI MILL -
FUNZJONIJIET TAL -LINGWA 
MEĦTIEĠA G ĦALL-
FUNZJONI . VOKABULARJU  ĦEFFA FIL -KLIEM KOMPRENSJONI  INTERAZZJONI  
PRE- 
ELEMENTARI  
1 Ma jilħaqx il-livell 
Elementari.  Ma jilħaqx il-livell 
Elementari.  Ma jilħaqx il-livell 
Elementari.  Ma jilħaqx il-livell Elementari.  Ma jilħaqx il-livell 
Elementari  Ma jilħaqx il-livell Elementari.  
Nota.— Il-livell Operattiv (Livell 4) huwa il-livell minimu ta’ komprensjoni rikjest g ħal komunikazzjonijiet tar-radjutelefonija. Il-Livelli 1 sa 3 jiddeskrivu livelli ta’ kompetenza 
fil-lingwa Pre-elementari, Elementari, u Pre-operattivi rispettiv ament, li kollha jiddeskrivu livell ta’ kompetenza li huwa anq as mir-rekwi żit ta’ kompetenza tal-lingwa ta’l-ICAO. 
Il-livelli 5 u 6 jiddeskrivu livelli ta’ kompetenza fil-lingwa Avv anzata u Esperta, f’livell ta’ kompetenza aktar avvanzat mill -Istandard minimu rikjest. Kollox ma’ kollox, din il-
klassifikazzjoni g ħandha sservi b ħala riferiment g ħat-taħriġ u l-valutazzjoni, sabiex tg ħin lill-kandidati jiksbu l-Livell Operattiv ICAO (Livell 4).  
 
MT 33   MT ANNESS III  
REKWIŻITI U KUNDIZZJONIJIET LI JRIDU JI ĠU MEHMU ŻA MAĊ-
ĊERTIFIKATI MOG ĦTIJA LIL MIN JIPPROVDI TA ĦRIĠ 
(1) Ir-rekwi żiti msemmija fl-Artikoli 10 u 11 ser jkol lhom x’ jaqsmu b’mod partikolari: 
(a) mal-kontenut, l-organizzazzjoni u t-tul ta’ żmien tal-korsijiet, 
(b) mal-mod kif l-e żamijiet jiġu organizzati, 
(c) mal-kwalità u l-esperjenza ta’ min i ħarreġ u l-għalliema li huma parti mill-
 persunal, 
(d) mal-fa ċilitajiet, tag ħmir u akkomodazzjoni ta’ min jipprovdi t-ta ħriġ, 
(e) mas-sistemi u l-pro ċessi ta’ tmexxija tal-kwalità, 
(f) mal-kwalità tas-servizzi, (g) mas-sa ħħa finanzjarja, 
(h) mar-responsabbilitajiet u assigurazzjoni li tkoprik, u 
(i) ma’ l-istruttura tal-propjetà (ownership) u dik organizzativa  
(2) I ċ-ċertifikati ser jispe ċifikaw: 
(a) l-awtorità nazzjonali ta’ supervi żjoni li toħroġ iċ-ċertifikati; 
(b) l-applikant (isem u indirizz); (c) it-tip ta’ servizzi li huma ċertifikati; 
(d) dikjarazzjoni tal-konformità  ta’ l-applikant bir-rekwi żiti msemmija fi punt (1); 
(e) id-data tal- ħruġ u l-perjodu ta’ validità ta ċ-ċertifikat. 
(3) Kundizzjonijiet addizzjonali mehmu ża maċ-ċertifikati jistg ħu, kif ikun me ħtieġ, 
ikollhom x’jaqsmu ma’: 
(a) l-operazzjonijiet spe ċifiċi għas-servizzi partikolari; 
(b) ż-żmien sa liema s-servizzi g ħandhom ikunu provduti; 
(c) kull kundizzjoni legali o ħra li mhux spe ċifika mas-servizzi ta’ navigazzjoni ta’ 
l-ajru, bħal kundizzjonijiet relatati ma s-sospensjoni jew revoka ta ċ-ċertifikat.