Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Id-djalogu soċjali bħala għodda għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol”

(opinjoni esploratorja mitluba mill-Presidenza Franċiża)

(2022/C 194/09)

Relatur: Franca SALIS-MADINIER

Talba għall-konsultazzjoni mill-Presidenza Franċiża tal-Kunsill Ittra tal-21.9.2021 Bażi legali L-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza Adottata fis-sezzjoni 16.12.2021 Adottata fil-plenarja 20.1.2022 Sessjoni plenarja Nru 566 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 172/32/70

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jikkondividi l-fehma tal-Kummissjoni fl-istrateġija tagħha 2021-2027 dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u jqis li d-djalogu soċjali huwa għodda essenzjali biex jintlaħqu t-tliet objettivi ewlenin: l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tal-bidliet fid-dinja tax-xogħol li jirriżultaw minn tranżizzjonijiet ekoloġiċi, diġitali u demografiċi; it-titjib tal-prevenzjoni ta’ inċidenti fuq il-post tax-xogħol u mard relatat max-xogħol; u t-tħejjija għal kriżijiet potenzjali futuri tas-saħħa.

1.2. Il-pandemija hija opportunità biex jinħolqu kapaċitajiet kollettivi ġodda biex jiġu indirizzati l-kriżijiet li ġejjin, u biex jittaffew l-effetti tagħhom fuq is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Il-pjan ta’ rkupru għandu jagħmilha possibbli li jissaħħaħ ir-rwol tal-imsieħba soċjali fl-Istati Membri fejn l-inqas li għandu effett.

1.3. Il-KESE jirrakkomanda analiżi komprensiva u integrata li tħares ’il quddiem tal-impatt tat-tranżizzjoni diġitali fuq is-suq tax-xogħol sabiex jiġi antiċipat it-taqlib li din tinvolvi u tiġi żviluppata strateġija fit-tul dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

1.4. Il-Ftehim Qafas Ewropew tal-2002 ma jweġibx għall-isfidi l-ġodda maħluqa mit-telexogħol. Il-KESE jirrakkomanda li jitfasslu linji gwida ġodda, b’attenzjoni partikolari għall-prevenzjoni tar-riskji psikosoċjali u disturbi muskoloskeletali.

1.5. Il-KESE jistieden lill-ispettorati tax-xogħol iwettqu spezzjoni tal-kundizzjonijiet tat-telexogħol, fuq talba tal-impjegati u waqt li tiġi rispettata l-ħajja privata tagħhom b’konformità mar-regoli nazzjonali.

1.6. Il-KESE jirrakkomanda li jiġi investigat bir-reqqa l-mard relatat max-xogħol, bħall-mard tal-qalb u l-burnout, bil-għan li jiġu identifikati miżuri rilevanti f’konformità mal-“Viżjoni Żero”.

1.7. Il-KESE jappella li tiġi żviluppata kultura ta’ prevenzjoni, permezz tat-taħriġ tal-atturi tad-djalogu soċjali, għarfien tar-riskji emerġenti, u t-tisħiħ u t-tixrid tar-riżorsi disponibbli.

1.8. Il-KESE jqis li skont l-Artikolu 155(2) tat-TFUE, il-ftehimiet konklużi bejn l-imsieħba soċjali għandhom jiġu implimentati fl-Istati Membri. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tiddiskuti mal-imsieħba soċjali l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet awtonomi u l-proċess ta’ talba konġunta għal deċiżjoni tal-Kunsill, filwaqt li tirrispetta l-awtonomija tal-imsieħba soċjali u ssegwi l-proċedura tal-Artikolu 155 tat-TFUE.

1.9. Il-KESE jħeġġeġ li jiġu żviluppati standards ta’ referenza u għodod għall-valutazzjoni tar-riskju lesti għall-użu, li huma partikolarment utli għall-intrapriżi żgħar ħafna u ta’ daqs medju. L-SMEs jeħtieġu l-gwida, it-taħriġ u l-appoġġ finanzjarju adatti biex jikkonformaw mal-obbligi tas-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

1.10. Il-KESE jitlob li jiġi stabbilit mekkaniżmu li jista’ jivvaluta l-impatt tal-inizjattivi leġiżlattivi, il-ftehimiet kollettivi u l-pjani ta’ azzjoni Ewropej f’dan il-qasam, u jtenni r-rakkomandazzjoni tiegħu ( 1 ) ta’ spettur tax-xogħol wieħed għal 10 000 ħaddiem.

1.11. Il-KESE jappella għal kampanja “Viżjoni Żero” aktar proattiva, li timmira lejn il-prevenzjoni u l-eliminazzjoni tar-riskji, skont id-Direttiva Qafas.

1.13. Il-KESE jappella għal leġiżlazzjoni Ewropea dwar ir-riskji psikosoċjali. Approċċ effettiv għall-prevenzjoni għandu jieħu azzjoni fir-rigward tal-ambjent tax-xogħol u mhux biss fir-rigward tas-saħħa mentali tal-individwu.

1.14. Il-KESE jqis li t-tfassil ta’ politika ta’ prevenzjoni komprensiva, sostenibbli u integrata jeħtieġ ir-riattivazzjoni tal-abbozz ta’ direttiva dwar id-disturbi muskoloskeletali.

1.15. Il-KESE jitlob li jiġi emendat l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali ( 4 ) . Il-KESE jirrakkomanda li l-valutazzjonijiet tal-konformità ta’ partijiet terzi jsiru obbligatorji għall-IA kollha b’riskju kbir.

1.16. Il-KESE jappella biex il-ħaddiema tal-pjattaformi jiġu inklużi fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-qafas strateġiku. Id-drittijiet għall-organizzazzjoni, ir-rappreżentanza u n-negozjar kollettiv għandhom jiġu ggarantiti u d-drittijiet tal-protezzjoni soċjali għandhom jiġu estiżi għal dawn il-ħaddiema.

2. Kuntest

2.1. Fil-kuntest tal-Presidenza futura tal-UE, Franza talbet lill-Kumitat jesplora permezz ta’ din l-Opinjoni l-kwistjoni relatata mal-effettività tad-djalogu soċjali ( 5 ) bħala għodda għall-promozzjoni tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

2.2. Il-Kummissjoni qed tipproponi qafas strateġiku ġdid dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol li t-tliet objettivi ewlenin tiegħu huma: l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni tal-bidliet fid-dinja tax-xogħol li jirriżultaw minn tranżizzjonijiet ekoloġiċi, diġitali u demografiċi; it-titjib tal-prevenzjoni ta’ inċidenti fuq il-post tax-xogħol u mard relatat max-xogħol; u t-tħejjija għal kriżijiet potenzjali futuri tas-saħħa ( 6 ) . Il-Kummissjoni qed tiddependi b’mod partikolari mid-djalogu soċjali biex jintlaħqu dawn it-tliet objettivi.

2.3. Il-qafas strateġiku jadotta l-approċċ “Viżjoni Żero” biex jitnaqqsu l-imwiet relatati max-xogħol fl-UE, u jenfasizza l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-qasam tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

2.4. Il-ġlieda kontra l-kanċer relatat max-xogħol hija definita bħala qasam ta’ prijorità. Il-Kummissjoni timpenja ruħha wkoll li tistabbilixxi limiti vinkolanti tal-esponiment fuq il-post tax-xogħol għal sustanzi karċinoġeni addizzjonali.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Id-djalogu soċjali bħala għodda essenzjali fil-prevenzjoni tar-riskji

3.1.1. In-negozjati bipartitiċi tal-imsieħba soċjali Ewropej huma ta’ importanza kbira biex jiġu solvuti l-kwistjonijiet tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Madankollu, l-applikazzjoni ta’ ftehimiet awtonomi kultant tkun irregolari, skont is-saħħa relattiva tad-djalogu soċjali u d-diversità tas-sistemi ta’ relazzjonijiet relatati max-xogħol fl-Istati Membri ( 7 ) . Il-ftehimiet li jirriżultaw f’direttivi tal-Kunsill wara li ssir talba miż-żewġ partijiet firmatarji jidhru li huma aktar effettivi peress li jiżguraw pjani ta’ azzjoni speċifiċi fl-Istati Membri kollha. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tiddiskuti mal-imsieħba soċjali l-implimentazzjoni mtejba ta’ ftehimiet awtonomi u l-proċess ta’ talba konġunta għal deċiżjonijiet tal-Kunsill, filwaqt li tirrispetta l-awtonomija tal-imsieħba soċjali u ssegwi l-proċedura tal-Artikolu 155 tat-TFUE.

3.1.3. Il-ftehimiet settorjali li jistabbilixxu standards minimi jew linji gwida ġenerali dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol huma b’mod partikolari importanti għall-SMEs, peress li dawn mhux dejjem ikollhom ir-riżorsi meħtieġa biex jippjanaw li jtejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol. L-SMEs jeħtieġu pariri, taħriġ u appoġġ finanzjarju biex jimplimentawhom.

3.1.4. Id-djalogu soċjali huwa għodda siewja għall-intrapriżi u għas-soċjetà kollha kemm hi. Il-miżuri tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol mwettqa permezz tad-djalogu soċjali jikkontribwixxu b’mod pożittiv għas-saħħa tal-ħaddiema, jistgħu jtejbu l-profittabbiltà tal-intrapriżi, inaqqsu l-ispejjeż tal-kura u jnaqqsu l-assenteiżmu ( 14 ) . L-ispiża fuq is-soċjetà tal-korrimenti u l-mard marbuta max-xogħol hija stmata għal 3,3 % ( 15 ) tal-PDG tal-UE (EUR 476 biljun), jiġifieri iktar min-nofs tal-fondi tal-pjan ta’ rkupru. Dan il-perċentwal ivarja ħafna bejn l-Istati Membri skont ix-xenarju industrijali, il-kuntest leġiżlattiv u l-miżuri preventivi fis-seħħ.

3.1.5. Fl-iżjed fażi urġenti tal-kriżi, il-miżuri meħuda mill-awtoritajiet pubbliċi kellhom impatti settorjali kbar: għeluq ta’ skejjel, ħwienet, eċċ. Ħafna negozji beżgħu li se jfallu, b’mod partikolari fis-setturi tal-ospitalità u l-kultura ( 16 )

3.1.6. In-negozjati għamlu possibbli li tiġi żgurata l-kontinwità tal-attivitajiet, u għalhekk is-sopravivenza tal-ekonomija Ewropea. F’setturi bħat-trasport, il-kummerċ u l-agrikoltura, l-imsieħba soċjali Ewropej kellhom rwol essenzjali fir-rigward tal-aġġustamenti meħtieġa, il-waqfien temporanju jew saħansitra permanenti ta’ attività, u l-impatt tagħhom fuq l-impjieg. Jeħtieġ li nitgħallmu mill-kriżi attwali biex nitħejjew għal kriżijiet futuri possibbli.

3.1.7. Ir-riżultati miksuba m’għandhomx jaħbu nuqqasijiet importanti. Il-kwalità tal-mekkaniżmi nazzjonali tad-djalogu soċjali mhijiex uniformi ( 17 ) . F’ħafna Stati Membri ġew adottati miżuri mingħajr konsultazzjoni f’waqtha u sinifikanti mal-imsieħba soċjali nazzjonali. Xi gvernijiet adottaw miżuri ta’ emerġenza li jirrestrinġu l-awtonomija tagħhom, bħallikieku kienu ostakli aktar milli soluzzjonijiet. Il-kriżi tas-saħħa wriet il-ħtieġa li jiġu ġestiti u kkoordinati aħjar il-miżuri meħtieġa meħuda fl-Istati Membri. Djalogu msaħħaħ bejn l-Istati Membri, l-istituzzjonijiet Ewropej kif ukoll l-imsieħba soċjali nazzjonali u Ewropej huwa meħtieġ biex jipprovdi soluzzjonijiet fil-ġestjoni tal-kriżi.

3.1.8. Il-KESE jinnota li s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE ta’ Settembru 2021 iddikjarat li l-Kummissjoni mhijiex obbligata taġixxi fuq it-talbiet tal-imsieħba soċjali biex jimplimentaw il-ftehimiet konklużi u jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi kriterji ċari għall-implimentazzjoni tal-ftehimiet iffirmati mill-imsieħba soċjali ( 18 ) . Il-KESE jqis li skont l-Artikolu 155(2) tat-TFUE, il-ftehimiet bejn l-imsieħba soċjali għandhom jiġu implimentati fl-Istati Membri

3.2. Kummenti speċifiċi

3.2.1. Tranżizzjonijiet diġitali u klimatiċi u vulnerabbiltajiet ġodda

3.2.1.1. Il-Bank Ċentrali Ewropew jissottolinja r-riskji makroekonomiċi u finanzjarji ( 19 ) marbuta mat-tisħin globali (telf ekonomiku ikkawżat miż-żieda fil-livell tal-baħar u l-modifika tax-xejra tax-xita) u mat-tranżizzjoni ekoloġika (żieda fl-assi mhux rekuperabbli, żieda fil-qgħad strutturali, volatilità tal-prezzijiet u inflazzjoni).

3.2.1.2. Ir-robotizzazzjoni, l-intelliġenza artifiċjali, l-iżvilupp ta’ mudelli ġodda ta’ negozju, forom ta’ sottokuntrattar u x-xogħol mill-bogħod se jkollhom effett dejjiemi fuq is-suq tax-xogħol, kif ukoll fuq it-titjib tal-ħiliet, l-organizzazzjoni tax-xogħol, l-adattament tal-postijiet tax-xogħol, ir-riskji okkupazzjonali u l-mezzi biex jiġu evitati.

3.2.1.3. kundizzjonijiet tax-xogħol ħżiena (qagħdiet skomdi, pass tax-xogħol li jkun eċċessiv, pressjoni għolja fuq ix-xogħol, u nuqqas ta’ awtonomija u ftit li xejn varjetà fil-kompiti) Għalkemm il-kuntratt għal żmien indefinit jibqa’ l-istandard ta’ referenza, qed naraw żieda fl-hekk imsejħa forom ta’ impjieg “flessibbli” jew “mhux standard”, bħal xogħol fuq talba u xogħol fuq pjattaforma. Minħabba li ftit li xejn għandhom influwenza fuq il-mod kif jaħdmu, dawn il-ħaddiema jħabbtu wiċċhom aktar spiss ma’(qagħdiet skomdi, pass tax-xogħol li jkun eċċessiv, pressjoni għolja fuq ix-xogħol, u nuqqas ta’ awtonomija u ftit li xejn varjetà fil-kompiti) ( 20 )

3.2.1.4. Dawn it-tranżizzjonijiet jissarrfu f’bidla fir-riskji okkupazzjonali . L-ewwel nett lejn il-marġini tal-forza tax-xogħol, permezz tal-iżvilupp ikkombinat ta’ sottokuntrattar u kuntratti prekarji, inqas protettivi fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Imbagħad lejn vulnerabbiltajiet ġodda marbuta mal-kundizzjonijiet tax-xogħol, permezz tal-ibridizzazzjoni ta’ forom flessibbli ta’ organizzazzjoni u forom imġedda ta’ prattiki qodma tat-tip Taylor. U fl-aħħar nett, lejn mard ġdid relatat max-xogħol, rifless fiż-żieda endemika fl-istress okkupazzjonali u patoloġiji assoċjati.

3.3. Sfidi għas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol fl-ekosistema diġitali

3.3.1. telexogħol . Il-ġeneralizzazzjoni tagħha twieġeb għal aspettattiva: 80 % It-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni qed isawru gradwalment ekosistema diġitali ġdida, li r-rappreżentant prinċipali tagħha huwa t-. Il-ġeneralizzazzjoni tagħha twieġeb għal aspettattiva: 80 % ( 21 ) tal-impjegaturi u 76 % tal-ħaddiema Ewropej jixtiequ jkomplu jaħdmu bit-telexogħol anke wara l-kriżi. Minkejja li jipprovdi aktar flessibbiltà, it-telexogħol madankollu joħloq sfidi ġodda: tagħmir inadegwat, sensazzjoni ta’ iżolament, diffikultajiet fl-iskonnettjar psikoloġiku mix-xogħol u nuqqas ta’ appoġġ mill-ġerarkija. Madwar 25 % ( 22 ) tal-ħaddiema jgħidu li l-ħin kollu jinsabu emozzjonalment eżawriti mix-xogħol, u dan b’mod regolari – fattur ċentrali tal-burnout. It-telexogħol fisser ukoll sfidi ġodda għall-impjegaturi rigward pereżempju ż-żieda fix-xiri tat-tagħmir tat-telexogħol, l-isfidi tal-ġestjoni u l-organizzazzjoni tax-xogħol mill-bogħod.

3.3.2. robotika qed iwassal għal bidla minn kompiti ta’ produzzjoni għal kompiti ta’ monitoraġġ tal-proċessi awtomatizzati. Huwa stmat li 22 % tal-impjiegi fl-UE jistgħu jkunu awtomatizzati sal-2030, jiġifieri 53 miljun impjieg Il-progress fil-qasam tar-qed iwassal għal bidla minn kompiti ta’ produzzjoni għal kompiti ta’ monitoraġġ tal-proċessi awtomatizzati. Huwa stmat li 22 % tal-impjiegi fl-UE jistgħu jkunu awtomatizzati sal-2030, jiġifieri 53 miljun impjieg ( 23 ) . L-awtomatizzazzjoni tista’ ttejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol (sigurtà u ergonomija tal-postijiet tax-xogħol, arrikkiment tal-kompiti, eliminazzjoni ta’ kompiti diffiċli u perikolużi). Naturalment, huwa importanti wkoll li jiġi mmonitorjat u evitat kwalunkwe riskju possibbli għas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol li jirriżulta minn dawn l-iżviluppi li, jekk jiġu ffinalizzati biss għall-produttività, jistgħu jwasslu għad-deterjorament tal-kundizzjonijiet tax-xogħol.

3.3.3. ġestjoni algoritmika fl-ekonomija tal-pjattaformi, u għand xi ġganti tal-loġistika. L-isfida hija doppja: is-sostituzzjoni tas-superviżur fil-missjonijiet tiegħu ta’ kontroll u ta’ monitoraġġ tal-prestazzjoni, u ż-żieda tal-produttività permezz ta’ razzjonalizzazzjoni tax-xogħol kultant meħuda għall-estrem. Skont rapport ta’ riċerka tal-Istitut Ewropew tat-Trade Unions, f’termini ta’ saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, dawn il-prattiki jaraw ir-riskji “klassiċi” marbuta mar-razzjonalizzazzjoni (żieda fl-intensità u l-ebusija tax-xogħol, impjiegi bla sustanza) superimposti fuq ir-riskji “emerġenti” marbuta mad-diġitalizzazzjoni tax-xogħol (pressjoni psikoloġika żejda, iperkonnettività, iżolament soċjali) Ħafna mill-progress dovut għall-intelliġenza artifiċjali għadu fi stadju embrijoniku, bħall-fl-ekonomija tal-pjattaformi, u għand xi ġganti tal-loġistika. L-isfida hija doppja: is-sostituzzjoni tas-superviżur fil-missjonijiet tiegħu ta’ kontroll u ta’ monitoraġġ tal-prestazzjoni, u ż-żieda tal-produttività permezz ta’ razzjonalizzazzjoni tax-xogħol kultant meħuda għall-estrem. Skont rapport ta’ riċerka tal-Istitut Ewropew tat-Trade Unions, f’termini ta’ saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, dawn il-prattiki jaraw ir-riskji “klassiċi” marbuta mar-razzjonalizzazzjoni (żieda fl-intensità u l-ebusija tax-xogħol, impjiegi bla sustanza) superimposti fuq ir-riskji “emerġenti” marbuta mad-diġitalizzazzjoni tax-xogħol (pressjoni psikoloġika żejda, iperkonnettività, iżolament soċjali) ( 24 )

3.3.4. xogħol mill-bogħod . Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni kostanti joħolqu riskju għas-saħħa mentali tal-ħaddiema Il-ġestjoni algoritmika qed tiġi introdotta gradwalment fl-intrapriżi fejn din tindirizza l-isfidi tax-. Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni kostanti joħolqu riskju għas-saħħa mentali tal-ħaddiema ( 25 ) , b’mod partikolari permezz tal-effett “Big Brother” u t-tneħħija tal-limiti bejn il-ħajja privata u dik professjonali. Mingħajr is-salvagwardji meħtieġa, dawn it-teknoloġiji jistgħu jimminaw id-drittijiet fundamentali, jiġifieri r-rispett tal-privatezza u tad-dinjità.

3.3.5. applikazzjonijiet b’riskju għoli fuq il-post tax-xogħol. Il-KESE jirrakkomanda li l-valutazzjonijiet tal-konformità ta’ partijiet terzi jsiru obbligatorji għall-IA kollha b’riskju għoli Fil-proposta tagħha għal Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali ( 26 ) , il-Kummissjoni ma tindirizzax l-isfidi ta’fuq il-post tax-xogħol. Il-KESE jirrakkomanda li l-valutazzjonijiet tal-konformità ta’ partijiet terzi jsiru obbligatorji għall-IA kollha b’riskju għoli ( 27 ) . Sistemi li jivvalutaw l-imġiba, il-ħin tax-xogħol u l-prestazzjoni tal-ħaddiema jew dawk li jagħrfu l-emozzjonijiet tagħhom, meta jikkwalifikaw bħala intelliġenza artifiċjali b’riskju għoli, għandhom ikunu soġġetti għal valutazzjoni tal-konformità minn parti terza.

3.4. Trasformazzjonijiet, tranżizzjonijiet u “mard ġdid”

3.4.1. Qed naraw bidla minn żieda fil-korrimenti fuq il-post tax-xogħol għal żieda fil-mard relatat max-xogħol. Bejn l-2000 u l-2016, l-imwiet minn mard tal-qalb u puplesiji assoċjati ma’ esponiment għal sigħat twal ta’ xogħol żdiedu b’41 % u 19 % rispettivament madwar id-dinja ( 28 ) . Il-mard psikiku marbut max-xogħol qed jiżdied ukoll, bħal disturbi dipressivi. 17 sa 35 % tal-każi ta’ dipressjoni jistgħu jiġu attribwiti għax-xogħol ( 29 ) , li jindika xejra dejjem tiżdied fir-riskji psikosoċjali u l-impatt tagħhom fuq is-saħħa tal-ħaddiema.

3.4.2. fatturi ta’ riskju fiżiku . L-inċidenti tax-xogħol qed jonqsu xi ftit Stħarriġ Ewropew ta’ Intrapriżi dwar Riskji Ġodda u Emerġenti (ESENER ) juri li movimenti ripetittivi tal-idejn u tad-driegħ u ż-żamma fit-tul f’pożizzjoni bilqiegħda huma ż-żewġ fatturi ta’ riskju li l-ħaddiema huma l-aktar esposti għalihom Din il-bidla fil-problemi relatati max-xogħol toħroġ fid-dieher ukoll fil-. L-inċidenti tax-xogħol qed jonqsu xi ftit ( 30 ) , filwaqt li d-disturbi muskoloskeletali jibqgħu l-kawża ewlenija ta’ inkapaċità għax-xogħol madwar id-dinja ( 31 ) . L-aħħar) juri li movimenti ripetittivi tal-idejn u tad-driegħ u ż-żamma fit-tul f’pożizzjoni bilqiegħda huma ż-żewġ fatturi ta’ riskju li l-ħaddiema huma l-aktar esposti għalihom ( 32 ) . Għalhekk, m’għadux daqstant l-esponiment iżolat għal sitwazzjonijiet perikolużi ħafna li jhedded is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol iżda pjuttost esponiment fit-tul għal fatturi ta’ riskju ta’ livell iżjed baxx.

4. Opportunitajiet biex tittejjeb l-effiċjenza tad-djalogu soċjali u jittaffew ir-riskji tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol

4.1. Il-pandemija hija opportunità biex jinħolqu kapaċitajiet kollettivi ġodda fl-indirizzar ta’ kriżijiet tas-saħħa, ekoloġiċi u demografiċi. L-imsieħba soċjali jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jantiċipaw il-bidliet, jantiċipaw il-ħtiġijiet ġodda ta’ taħriġ, jadattaw għal ambjenti ġodda, jidentifikaw riskji emerġenti ( 33 ) , u jħejju għat-trasformazzjoni tal-proċessi ta’ produzzjoni.

4.2. Huwa importanti li tiġi żgurata l-applikazzjoni effettiva tal-ftehimiet li ntlaħqu permezz tad-djalogu soċjali. Il-KESE jtenni l-appoġġ tiegħu ( 34 ) għar-rakkomandazzjoni tal-ILO ( 35 ) ta’ spettur tax-xogħol wieħed għal 10 000 ħaddiem u jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħaħ ir-rwol tar-rappreżentanti tat-trade unions fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Fil-livelli kollha, l-imsieħba soċjali għandhom ikunu involuti biżżejjed fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-miżuri preventivi, f’konformità mad-Direttiva Qafas.

4.3. L-użu mifrux tat-telexogħol jitlob li l-metodi ta’ ħidma tal-ispettorati tax-xogħol jiġu estiżi. Bħal fi Spanja ( 36 ) , l-ispetturi jridu jkunu jistgħu jivverifikaw il-kundizzjonijiet li fihom isir it-telexogħol, fuq talba tal-impjegati u waqt li tiġi rispettata l-ħajja privata tagħhom. Dan jinkludi l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta’ lmenti dwar in-nuqqas ta’ tagħmir meħtieġ, in-nuqqas ta’ konformità mad-dritt ta’ skonnessjoni, eċċ.

4.4. Il-KESE jirrakkomanda analiżi li tħares ’il quddiem tal-impatt tad-diġitalizzazzjoni fuq ix-xogħol fl-Istati Membri, b’mod partikolari fir-rigward tat-titjib tal-ħiliet, l-organizzazzjoni tax-xogħol, ir-riskji okkupazzjonali u l-mezzi biex dawn jiġu evitati.

4.5. Iż-żieda fl-ispiża tal-mard relatat max-xogħol bħall-mard tal-qalb u l-burnout jeħtieġ li tiġi monitorjata bir-reqqa sabiex jiġu identifikati l-miżuri rilevanti fil-livell adatt relatati mal-Viżjoni Żero (imwiet).

4.6. L-arranġamenti attwali ma jippermettux valutazzjoni rigoruża tal-impatt tal-ftehimiet qafas awtonomi. Id-data disponibbli hija irregolari u l-protokolli ma jippermettux li tiġi stabbilita l-kawżalità. Huwa meħtieġ li jsir investiment fl-iżvilupp ta’ indikaturi speċifiċi għal kull ftehim u f’mekkaniżmu lonġitudinali biex tiġi stabbilita l-kawżalità filwaqt li tiġi rispettata bis-sħiħ l-awtonomija tal-imsieħba soċjali fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet qafas.

4.7. Dawn l-indikaturi speċifiċi se jkunu supplimentati b’indikaturi usa’ li jippermettu l-monitoraġġ tal-progress li sar dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Dan jista’ jiġi devolut għall- istħarriġiet ESENER , li l-KESE jirrakkomanda li għandhom isiru b’mod aktar regolari u jkopru l-isfidi relatati mas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol b’mod aktar sistematiku. Dan se jagħmilha possibbli li tiġi vvalutata l-kopertura tal-inizjattivi implimentati u li jiġu proposti miżuri ġodda jekk ikun meħtieġ.

4.8. Kumitat ta’ Spetturi Anzjani fuq ix-Xogħol , jista’ jiġi eżerċitat permezz ta’ opportunitajiet u rakkomandazzjonijiet għall-iskambju tal-aħjar prattika u l-appoġġ għall-bini tal-kapaċità dwar l-infurzar tal-leġiżlazzjoni u dwar l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet tad-djalogu soċjali li ma jinbidlux f’direttivi . Ir-rwol superviżorju tal-Awtorità Ewropea tax-Xogħol ( 37 ) , permezz tal-, jista’ jiġi eżerċitat

4.9. Approċċ ikkoordinat kif imiss bejn id-djalogu soċjali Ewropew u nazzjonali jeħtieġ li l-imsieħba soċjali fl-Istati Membri kollha jiġu involuti aktar. Jistgħu jiġu mmobilizzati fondi biex jissaħħu l-kapaċitajiet tal-imsieħba soċjali fejn dawn ikunu dgħajfa.

4.10. Il-KESE jinkoraġġixxi kwalunkwe inizjattiva biex jiġu assistiti l-SMEs fl-approċċ ta’ prevenzjoni tagħhom. Eżempji hawnhekk jinkludu l-istandard ISO 45003 ( 38 ) reċenti dwar ir-riskji psikosoċjali, u l-proġett OiRA (Online interactive Risk Assessment), fornut regolarment b’moduli ġodda kif ukoll il-Portal “Healthy Workplaces” li jiġbor f’post wieħed ir-riżorsi disponibbli għall-impjegaturi. Fi Franza, l-OiRA ntuża 61 000 darba ( 39 ) minn 42 000 utent, jew nofs l-utenti tal-pjattaforma. Il-KESE jenfasizza l-valur li dawn l-għodod lesti għall-użu għandhom għall-intrapriżi li m’għandhomx ir-riżorsi meħtieġa internament, u jfakkar li l-valutazzjoni tar-riskju hija pilastru essenzjali tal-prevenzjoni.

4.11. L-approċċ “Viżjoni Żero” għandu jkun aktar proattiv billi jiffoka fuq l-eliminazzjoni tar-riskji, skont id-Direttiva Qafas. Kwalunkwe politika dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol għandha tirrispetta l-prinċipju tal-prevenzjoni, żviluppat u implimentat permezz tad-djalogu soċjali, u appoġġjati minn regoli b’saħħithom.

4.12. Fir-rigward tal-ġlieda kontra l-kanċer relatat max-xogħol, il-KESE jappella għal pożizzjoni aktar ambizzjuża li tkopri l-50 karċinoġenu prijoritarju. Il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2004/37/KE għandu jiġi estiż ukoll għas-sustanzi tossiċi għar-riproduzzjoni u għall-prodotti mediċinali perikolużi ( 40 ) . Barra minn hekk, l-istress kroniku jżid ir-riskju li jiġi żviluppat kanċer ( 41 ) , u x-xogħol bix-xift billejl jista’ jikkawża l-kanċer tas-sider, tal-prostata u dak kolorettali ( 42 ) . Għandu jiġi adottat approċċ ibbażat fuq ir-riskju, mhux metodoloġija li tqis il-protezzjoni tal-ħaddiema bħala spiża.

4.13. Id-disturbi muskoloskeletali jibqgħu problema prinċipali tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol fl-UE. Fil-livell tal-intrapriża, il-kwalità tad-djalogu soċjali u l-funzjonament tajjeb tal-kumitat tas-saħħa u s-sigurtà, fejn dawn jeżistu, jiggarantixxu l-effettività tal-prevenzjoni. Id-djalogu soċjali fil-livell settorjali jista’ wkoll jipprovdi appoġġ, permezz ta’ linji gwida speċifiċi, sensibilizzazzjoni u skambju ta’ esperjenzi, u t-tixrid ta’ prattiki tajbin. Fil-livell Ewropew, l-iżvilupp ta’ politika komprensiva, sostenibbli u integrata jeħtieġ ir-riattivazzjoni tal-abbozz ta’ direttiva dwar id-disturbi muskoloskeletali.

4.14. L-implimentazzjoni mhux kompluta tal-ftehim qafas awtonomu tal-2004 dwar l-istress relatat max-xogħol tenfasizza l-ħtieġa ta’ leġiżlazzjoni Ewropea dwar ir-riskji psikosoċjali. Il-KESE jfakkar li approċċ ta’ prevenzjoni effettiv jinvolvi t-teħid ta’ azzjoni fuq il-fatturi kawżali – jiġifieri l-organizzazzjoni tax-xogħol. Approċċ li jikkonsisti f’intervent fuq is-saħħa mentali tal-individwu ma jkunx jista’ jwaqqaf l-istress fuq il-post tax-xogħol.

4.15. Il-KESE jenfasizza li huma meħtieġa kemm qafas regolatorju b’saħħtu kif ukoll djalogu soċjali li jħalli l-frott. Id-direttivi jistabbilixxu l-linji gwida ġenerali dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, filwaqt li l-livelli differenti ta’ djalogu soċjali jippermettu l-aġġustamenti meħtieġa għaċ-ċirkostanzi speċifiċi settorjali u nazzjonali.

4.16. Il-KESE jiddispjaċih li dawk li jaħdmu għal rashom ġew esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-qafas strateġiku. Xi ħaddiema tal-pjattaforma, magħrufa bħala “persuni li jaħdmu għal rashom”, huma fil-fatt soġġetti għal rabtiet ta’ subordinazzjoni mal-pjattaformi permezz tal-ġestjoni algoritmika. Il-pandemija enfasizzat il-vulnerabbiltà ta’ dawn il-ħaddiema u n-nuqqasijiet tal-pjattaformi f’termini ta’ prevenzjoni. Mhuwiex mixtieq li dawn il-ħaddiema jkomplu jkunu esposti għal riskji mhux ikkontrollati, bħala riżultat tal-esklużjoni tagħhom mill-qafas strateġiku.

4.17. Il-KESE jenfasizza l-eżistenza ta’ relazzjonijiet asimmetriċi bejn il-pjattaformi u dawn il-ħaddiema, u jfakkar li l-libertà ta’ assoċjazzjoni u d-dritt għal negozjar kollettiv huma drittijiet fundamentali. Huwa essenzjali li jiġu żgurati organizzazzjoni u rappreżentanza adegwati sabiex jiġu ffaċilitati d-djalogu soċjali u n-negozjar kollettiv. Barra minn hekk, id-drittijiet tal-protezzjoni soċjali għandhom jiġu estiżi għal ħaddiema bħal dawn.

4.18. Huwa daqstant ieħor importanti li tingħata attenzjoni lill-ħaddiema b’diżabilità u dawk b’mard kroniku. L-impjieg jippermetti l-aċċess għal akkomodazzjoni deċenti, ħajja soċjali u kulturali sodisfaċenti u integrazzjoni fis-soċjetà. Biex jintlaħqu l-objettivi ta’ inklużjoni tal-UE, jeħtieġ li jitnaqqsu d-disparitajiet bejn l-Istati Membri u li jiġu standardizzati l-politiki dwar l-impjegabbiltà u l-inklużjoni ekonomika, soċjali u kulturali.

4.19. Il-prevenzjoni tal-esklużjoni professjonali għandha tkun koperta mid-djalogu soċjali u għandha tkun parti mir-ritorn għall-impjieg (adattament tal-post tax-xogħol, ritorn għax-xogħol part-time, eċċ.). Huma rakkomandati miżuri biex biex ikun hemm aktar għarfien dwar is-sitwazzjoni tal-ħaddiema b’diżabilità u l-ħaddiema li potenzjalment jinsabu f’riskju ta’ esklużjoni minħabba nuqqas ta’ idoneità.

4.20. Ir-rikonoxximent tad-diversità, inklużi d-differenzi bejn il-ġeneri, fil-forza tax-xogħol huwa vitali biex jiġu żgurati s-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema kemm irġiel u kemm nisa. Filwaqt li sar xi progress f’dan il-qasam, il-KESE jemmen li jista’ u għandu jsir aktar. Id-differenzi bejn il-ġeneri għandhom jiġu kkunsidrati fl-iżvilupp ta’ politiki tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u strateġiji ta’ prevenzjoni. Il-KESE jappella għal approċċ sensittiv għall-ġeneru fir-rigward tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol biex il-ġeneru jiġi integrat fl-oqsma kollha tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol. Sabiex jinkisbu l-benefiċċji tad-djalogu soċjali, il-KESE jenfasizza l-importanza li n-nisa jipparteċipaw b’mod ugwali fid-djalogu soċjali.

4.21. L-aċċess għat-teknoloġija tal-informazzjoni għandu jsir aktar faċli għall-ħaddiema żgħażagħ. It-tagħlim tul il-ħajja qed isir is-sors ewlieni tas-sigurtà tal-impjiegi fl-era diġitali. Huwa importanti wkoll li jiġu inklużi ħaddiema akbar fl-età billi jiġu promossi opportunitajiet ta’ tagħlim u protezzjoni kontra d-diskriminazzjoni bbażata fuq l-età.

4.22. Il-benefiċċji tat-telexogħol jiddependu minn kif jiġi organizzat mill-impjegatur. L-użu tat-telexogħol għandu jkun regolat min-negozjar kollettiv sabiex jiġu evitati d-diffikultajiet identifikati f’diversi stħarriġiet ( 43 ) . Il-Ftehim Qafas Ewropew iffirmat fl-2002 ma jweġibx għal dawn l-isfidi l-ġodda. Il-KESE jirrakkomanda li jitfasslu linji gwida ġodda, b’enfasi partikolari fuq il-prevenzjoni tar-riskji psikosoċjali u d-disturbi muskoloskeletali.

4.23. Jeħtieġ li jiġu enfasizzati r-rabtiet li jeżistu bejn is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u l-profittabbiltà tal-intrapriżi. Id-djalogu soċjali, minħabba l-effett tiegħu fuq il-kundizzjonijiet u ż-żamma tax-xogħol, jippermetti li jiġu evitati l-ispejjeż relatati mal-inċidenti fuq il-post tax-xogħol u mal-mard relatat max-xogħol. Dan huwa investiment fejn il-benefiċċji jegħlbu l-ispejjeż involuti ( 44 )

4.24. Jeħtieġ li tiġi żviluppata kultura ta’ prevenzjoni, permezz tat-taħriġ tad-diversi atturi tad-djalogu soċjali, l-għarfien tar-riskji emerġenti, u t-tisħiħ u t-tixrid tar-riżorsi disponibbli. Il-KESE jitlob il-mobilizzazzjoni ta’ fondi mill-pjan ta’ rkupru għal dan il-għan.

Brussell, l-20 ta’ Jannar 2022. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) ĠU C 105, 4.3.2022, p. 114.

(2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/

(3) https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce.aspx

(4) Kummissjoni Ewropea (2021), Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (L-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) u li jemenda ċerti atti leġiżlattivi tal-Unjoni, COM(2021) 206 final

(5) Id-djalogu soċjali Ewropew jinkludi diskussjonijiet, konsultazzjonijiet, negozjati u azzjonijiet konġunti meħuda mill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-imsieħba soċjali (l-impjegaturi u l-impjegati). Issir distinzjoni bejn djalogu tripartitiku mal-awtoritajiet pubbliċi u djalogu bipartitiku bejn it-trade unions u l-impjegaturi Ewropej.

(6) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=CELEX%3A52021DC0323&qid=1626089672913#PP1Contents

(7) https://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2021/right-to-disconnect-exploring-company-practices

(8) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=1106

(9) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=5000

(10) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=1202

(11) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=5460

(12) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=1348

(13) https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=en&agreementId=5595

(14) https://osha.europa.eu/en/themes/good-osh-is-good-for-business

(15) https://visualisation.osha.europa.eu/osh-costs#!/.

(16) Ara ĠU C 429, 11.12.2020, p. 172, punt 2.3.

(17) Parteċipazzjoni tal-imsieħba soċjali fit-tfassil tal-politika matul il-pandemija tal-COVID-19, il-Fondazzjoni Ewropea għat-Titjib tal-Kondizzjonijiet tal-Ħajja u tax-Xogħol (l-Eurofound) (2021), l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

(18) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 14.

(19) BĊE (2021), Climate change and monetary policy in the euro area (It-tibdil fil-klima u l-politika monetarja fiż-żona tal-euro), Occasional Paper Series, Nru 271/Settembru 2021.

(20) Bérastégui P. (2021), Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review. ETUI Research Report 2021.01.

(21) Littler Mendelson (2020), Littler European Employer COVID-19 Survey Report

(22) Eurofound (2020), Living, working and COVID-19 (L-għajxien, ix-xogħol u l-COVID-19), COVID-19 series, L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu (mhux disponibbli bil-Malti).

(23) https://www.mckinsey.com/featured-insights/future-of-work/the-future-of-work-in-europe

(24) Bérastégui P. (2021), Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review.Rapport ta’ Riċerka tal-ETUI 2021.01

(25) APPG (2021), The new frontier: Artificial Intelligence at work.

(26) Kummissjoni Ewropea (2021), Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi regoli armonizzati dwar l-intelliġenza artifiċjali (l-Att dwar l-Intelliġenza Artifiċjali) (COM(2021) 206 final).

(27) ĠU C 517, 22.12.2021, p. 61, punt 1.10.

(28) ILO (2021) WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury, 2000–2016.

(29) Niedhammer et al. (2021). Update of the fractions of cardiovascular diseases and mental disorders attributable to psychosocial work factors in Europe. Int Arch Occup Environ Health.

(30) https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20211012-2.

(31) Cieza et al. (2020). Global estimates of the need for rehabilitation based on the Global Burden of Disease study 2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet, 396: 10267.

(32) EU-OSHA (2020) European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks (ESENER 2019) — background briefing.

(33) https://osha.europa.eu/en/emerging-risks.

(34) ĠU C 105, 4.3.2022, p. 114.

(35) https://www.ilo.org/public/english/standards/relm/gb/docs/gb297/pdf/esp-3.pdf

(36) https://ec.europa.eu/social/ajax/BlobServlet?docId=23324&langId=en

(37) L-għan tal-Awtorità Ewropea tax-Xogħol huwa li tappoġġja l-konformità u l-koordinazzjoni bejn l-Istati Membri fl-infurzar tal-atti legali tal-UE fl-oqsma tal-mobbiltà tal-forza tax-xogħol u l-koordinazzjoni tas-sistemi tas-sigurtà soċjali.

(38) https://www.iso.org/standard/64283.html

(39) https://oiraproject.eu/en/news/road-transport-france-now-safer-oira

(40) Sustanza kimika li tista’ tfixkel il-fertilità tar-raġel jew tal-mara jew tfixkel l-iżvilupp tat-tarbija fil-ġuf.

(41) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/

(42) https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce.aspx

(43) https://www.eurofound.europa.eu/data/covid-19/working-teleworking

(44) https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---travail/documents/publication/wcms_571914.pdf