Il-Greċja għamlet progress fir-riforma tal-qafas tal-valutazzjoni tat-taxxa fuq il-proprjetà tal-ENFIA, għalkemm it-tħejjijiet għal allinjament mill-ġdid tal-valuri tal-proprjetà sa nofs l-2019 għadhom ma tlestewx. Sar progress mhux ħażin rigward l-aspetti operazzjonali, tal-IT u legali tal-proċess ta’ valwazzjoni, u kien hemm qbil li eżerċizzju ta’ valwazzjoni ġdid nazzjonali mill-valwaturi mhuwiex meħtieġ f’nofs l-2019 (li kien impenn speċifiku). Fl-istess ħin, għad irid jitlesta x-xogħol fuq allinjament mill-ġdid parzjali tal-valuri tat-taxxa fuq il-proprjetà fl-2019, li l-awtoritajiet kienu qed jaħdmu fuqu bħala pass intermedju lejn l-allinjament sħiħ tal-valuri żonali tat-taxxa tal-proprjetà mal-prezzijiet tas-suq sal-2020.

Qed isir progress f’riformi oħra ta’ politika fiskali iżgħar. Bl-għajnuna tal-appoġġ tekniku, bħalissa qed isiru rieżamijiet tas-sistema tat-Taxxa tal-Boll u tar-responsabbiltà individwali potenzjali tal-maniġers korporattivi għal reati fiskali.

Ir-reklutaġġ tal-persunal fl-Awtorità Indipendenti għad-Dħul Pubbliku (Independent Authority for Public Revenue - IAPR) għadu miexi bil-mod. Matul l-ewwel tliet xhur tal-2019 wieħed seta’ jinnota żieda marġinali biss: jekk tkompli t-tendenza kurrenti dwar ir-reklutaġġ, hemm ir-riskju li l-impenn speċifiku għall-aħħar tal-2019 ma jintlaħaqx. Barra minn hekk, aktar kmieni din is-sena ġew adottati għadd ta’ miżuri komplementari biex jiżguraw li l-kapaċità tal-IAPR tkompli tissaħħaħ u għax-xhur li ġejjin mistennija jittieħdu azzjonijiet ta’ segwitu, b’mod partikolari marbutin mar-riforma tar-Riżorsi Umani, l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni u l-arranġamenti tal-IT.

Il-progress f’impenji oħra u elementi ta’ riforma huwa mħallat. Rigward id-dwana, kompla l-progress biex titwettaq l-istrateġija kontra l-kuntrabandu u l-pjan ta’ azzjoni tat-tankijiet tal-karburant. Ix-xogħol fuq il-promozzjoni tal-pagamenti elettroniċi miexi sew, filwaqt li min-naħa l-oħra r-reġistru ppjanat dwar l-assi għadu ma tlestiex. Fl-aħħar nett, emenda reċenti fil-liġi tista’ toħloq duplikazzjoni bejn ir-responsabbiltajiet tas-Segretarjat Ġenerali għas-Sistemi tal-IT u dawk tal-IAPR, u huwa essenzjali li jiġi miftiehem qafas ta’ kooperazzjoni.

Ir-riżultati għall-ewwel tliet xhur tal-2019 dwar l-indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni stabbiliti mill-IAPR jippreżentaw stampa mħallta. Il-ġbir tat-taxxi kien aktar dgħajjef milli ppjanat, filwaqt li indikaturi ewlenin tal-prestazzjoni fil-parti l-kbira tal-oqsma l-oħra, inkluż il-ġbir wara l-awditi, qed jintlaħqu. Iċ-Ċentru Konġunt għall-Ġbir tad-Dejn tas-Sigurtà Soċjali (KEAO) qed ikompli jilħaq il-miri għall-ġbir tad-dejn tas-sigurtà soċjali, li huma aktar ambizzjużi minn dawk tas-sena preċedenti, minkejja li l-ġbir tad-dejn f’April 2019 naqas sena wara sena. L-IAPR u l-KEAO qed jaħdmu biex isaħħu l-kooperazzjoni tagħhom f’qafas koerenti. F’dan il-kuntest, l-adozzjoni ta’ leġiżlazzjoni rilevanti li tippermetti li l-KEAO japplika l-klassifikazzjoni tal-IAPR tal-persuni / entitajiet meqjusa li għandhom dejn impossibbli jinġabar għandha tiġi adottata mingħajr aktar dewmien.

Ġew adottati skemi ġodda ta’ pagament akkont għat-taxxa, is-sigurtà soċjali u d-dejn muniċipali b’pagamenti mensili sa 120 xahar. Dan jibdel riforma importanti adottata fl-2013, li kienet issostitwixxiet skemi preċedenti ta’ saldu permezz ta’ skema ‘bażika’ unika aċċessibbli skont kriterji stretti ta’ eliġibbiltà, b’mod li reġgħu ddaħħlu l-problemi ta’ tfassil li kellhom l-iskemi ta’ qabel. Filwaqt li l-ambitu tad-dejn tas-sigurtà soċjali huwa aktar immirat, billi l-attenzjoni tiegħu hija fuq dawk li jaħdmu għal rashom u jorbot l-intitolamenti mal-kontribuzzjonijiet, l-iskema l-ġdida ta’ pagament akkont fuq it-taxxi ma tinkludix xi prijoritizzazzjoni speċifika għall-eliġibbiltà jew xi valutazzjoni ta’ vijabbiltà preċedenti. Fid-dawl tal-esperjenza miksuba, it-tħabbir ta’ skema ġdida ta’ pagament akkont setgħet ikkontribwixxiet biex jiddgħajjef il-ġbir tad-dħul u tista’ toħloq riskji għad-dixxiplina fil-ġbir.

Il-progress fis-saldu tal-arretrati għadu diżappuntanti. L-awtoritajiet Griegi impenjaw ruħhom li jikklerjaw l-istokk tal-arretrati, jevitaw l-akkumulazzjoni ta’ arretrati ġodda (azzjoni kontinwa) u jlestu l-implimentazzjoni tar-riformi identifikati mill-Qorti Ellenika tal-Awdituri sa nofs l-2019. Minkejja li l-istokk nett ta’ arretrati naqas minn tmiem il-programm ’l hawn, il-pass tat-tnaqqis naqas b’mod sinifikanti u għadhom qed ikomplu jinħolqu arretrati ġodda f’xi setturi. L-istokk ta’ tmiem Marzu 2019 tal-arretrati netti kien ta’ EUR 1,4 biljun, u filwaqt li hu EUR 0,3 biljun inqas mill-aħħar tal-programm (Awwissu 2018), dan huwa l-istess livell li kien fi tmiem Diċembru 2018. Mit-total ta’ EUR 7 biljun żborżati għas-saldu tal-arretrati matul il-programm, EUR 0,1 biljun baqgħu ma ntużawx sa tmiem April 2019.

L-awtoritajiet bħalissa qed jimplimentaw miżuri strutturali biex jindirizzaw il-konġestjonijiet tal-ġestjoni tal-arretrati, fuq il-bażi tar-rakkomandazzjonijiet ta’ natura sistemika maħruġa mill-Qorti Ellenika tal-Awdituri. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet għamlu progress fl-implimentazzjoni ta’ żewġ pjanijiet ta’ azzjoni, fl-oqsma tar-responsabbiltà tal-Uffiċċju Ġenerali tal-Kontabbiltà u l-IAPR rispettivament. L-implimentazzjoni ġenerali tar-riformi fiż-żewġ pjanijiet ta’ azzjoni se tiġi vvalutata mill-Qorti Ellenika tal-Awdituri f’nofs l-2019 fil-kuntest tal-awditu ta’ segwitu tagħhom.

Ġie miftiehem perkors ’il quddiem dwar l-abolizzjoni ta’ verifiki ex ante mwettqa mill-Qorti Ellenika tal-Awdituri għal entitajiet barra mill-gvern ċentrali. L-awtoritajiet emendaw il-leġiżlazzjoni rilevanti sabiex jiżguraw li l-isptarijiet u l-aġenzija tal-benefiċċji soċjali ma jibqgħux soġġetti għal awditjar ex ante, filwaqt li għall-fondi extra-baġitarji u l-muniċipalitajiet li jifdal l-abolizzjoni se ssir fl-aħħar ta’ Lulju 2019 fid-dawl ta’ kunsiderazzjonijiet tal-kapaċità. L-awtoritajiet ħadu l-impenn li jwettqu sett ta’ azzjonijiet supplimentari speċifiċi, bil-għan li jiżguraw li l-abolizzjoni tal-awditi ex ante, li tqarreb lill-Greċja lejn konformità akbar mal-prassi internazzjonali, timxi ħarir. L-awtoritajiet se jkollhom bżonn iżommu mal-pjan ta’ saldu komplet tal-arretrati u jimplimentaw azzjonijiet komplementari li jimmiraw il-ħolqien ta’ sorsi strutturali tal-arretrati.

Fir-rigward ta’ riformi oħra ta’ ġestjoni finanzjarja pubblika, l-awtoritajiet qed jagħmlu progress fl-implimentazzjoni ta’ Kont Uniku tat-Teżor fil-Bank tal-Greċja u bit-twaqqif ta’ Tabella Unifikata tal-Kontijiet. Fl-ewwel xhur tal-2019 sar xi progress fil-Kont Uniku tat-Teżor minkejja li għad iridu jittieħdu l-miżuri l-aktar importanti. Pass intermedjarju importanti kien l-introduzzjoni ta’ Tabella Unifikata tal-Kontijiet għall-baġit tal-Istat tal-2019, u l-awtoritajiet se jkollhom ikomplu jibnu fuq dan bil-għan li jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa tat-Tabella Unifikata tal-Kontijiet sal-2023.

Is-servizzi soċjali

Dan l-aħħar l-awtoritajiet għaddew leġiżlazzjoni li tħassar elementi importanti tar-riformi fil-pensjonijiet li kienu adottati fl-2012 u fl-2016 u li twassal għal żieda fl-infiq fuq il-pressjonijiet bħala sehem mill-PDG. F’Mejju 2019, l-awtoritajiet ħassru r-riforma tal-2016 tal-pensjonijiet tas-superstiti li modernizzata u allinjat l-intitolamenti tal-pensjoni għal prattiki standard ta’ Stati Membri oħra, biex b’hekk illaxkaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà u żiedu l-intitolamenti. Barra minn hekk, l-awtoritajiet reġgħu daħħlu t-tlettax-il pensjoni permanenti li kienet tneħħiet fl-2012. Iż-żewġ miżuri se jnaqqsu s-sehem relattiv tal-benefiċċji soċjali li jibbenefikaw minnhom iż-żgħażagħ u l-popolazzjoni fl-età tax-xogħol fejn ir-riskju tal-faqar huwa ferm ogħla milli għall-pensjonanti.

Riċentement sar titjib fir-ritmu tal-ġbir tal-irkupri tal-kura tas-saħħa, u l-ġbir tal-irkupru għall-2018 bħalissa jinsab għaddej (impenn speċifiku ta’ nofs l-2019). Tlesta madwar terz mill-irkupru għall-farmaċewtiċi u d-drogi tal-outpatients iċċirkolati permezz ta’ spiżeriji affiljati mal-fond nazzjonali tal-assikurazzjoni tas-saħħa, filwaqt li għas-servizzi pprovduti mill-privat, l-ammont għall-2018 għadu ma ġiex ikkwantifikat. Għad hemm xi xogħol b’lura meta mqabbel mal-irkupru tas-snin ta’ qabel. Minkejja li l-ġbir tjieb, qed jitfaċċaw irkupri ġodda b’rata għolja li maż-żmien żdiedu għal livelli li f’qasir żmien jistgħu jsiru insostenibbli. Dan jenfasizza l-ħtieġa għal sforzi aktar kostanti biex jiġu implimentati miżuri strutturali mfassla biex irażżnu d-domanda li tikkawża l-provvista. F’dan ir-rigward, xi miżuri riċenti, inklużi bidliet fil-mekkaniżmu ta’ pprezzar mill-ġdid għall-farmaċewtiċi, imorru fid-direzzjoni l-ħażina u jistgħu jaggravaw is-sitwazzjoni f’dak li jirrigwarda t-tqassim tal-piż bejn is-settur pubbliku u l-kumpaniji privati.

L-introduzzjoni tal-kura tas-saħħa primarja qed tipproċedi iżda b’pass kajman u b’differenzi sinifikanti madwar il-pajjiż. L-awtoritajiet issodisfaw l-impenn ta’ tmiem l-2018 li jiftħu ta’ mill-inqas 120 unità ta’ kura tas-saħħa primarja, u sadanittant qabżu l-mira billi nfetħu 124 unità. Madankollu, l-introduzzjoni usa’ tal-kura tas-saħħa primarja qed isseħħ b’pass kajman u b’distribuzzjoni żbilanċjata madwar il-pajjiż, parzjalment minħabba d-diffikultajiet bir-reklutaġġ ta’ tobba tal-kura primarja.

Il-progress fl-akkwist ċentralizzat fil-kura tas-saħħa qed ikompli b’pass kajman, billi r-restrizzjonijiet fil-persunal qed jirriżultaw f’kapaċità limitata biex jitniedu offerti ġodda. Li jintlaħaq il-livell minimu meħtieġ ta’ persunal se jkun fattur ewlieni li jiddetermina l-kapaċità tal-korp ta’ akkwist ċentralizzat għall-kura tas-saħħa li jopera b’mod effettiv u sistematiku biex iwettaq l-iffrankar potenzjali li jkun ġej mill-akkwist ċentrali.

Fil-qasam tas-sigurtà soċjali, ġie introdott benefiċċju ġdid fil-qasam tad-djar għall-inkwilini, li kompla jsaħħaħ l-effettività tas-sistema tal-assistenza soċjali Griega. L-iskema tindirizza l-piż żejjed tal-ispiża tal-akkomodazzjoni billi tipprovdi sussidju fuq il-bażi tal-mezzi lill-familji bi dħul baxx biex iħallsu l-kera fuq ir-residenza primarja tagħhom. Sa l-aħħar ta’ April 2019 kienu ġew aċċettati 240 000 applikazzjoni, li jikkorrispondu għal madwar 630 000 persuna (qrib is-6 % tal-popolazzjoni Griega), li huwa riżultat konformi mal-aspettattivi inizjali.

Ir-riforma tas-sistema tal-benefiċċji tad-diżabilità miexja ’l quddiem iżda b’ħafna dewmien. Proċeduri aġġornati u simplifikati qed jiġu introdotti ftit ftit fil-pajjiż kollu. L-approċċ il-ġdid biex jiġi ddeterminat l-istatus tad-diżabilità fuq il-bażi ta’ valutazzjoni kemm medika kif ukoll funzjonali (li l-applikazzjoni tagħha hija impenn speċifiku ta’ nofs l-2019) għandu jiġi żviluppat fuq il-bażi ta’ proġett pilota li rċieva sostenn tekniku mill-Bank Dinji. Fid-dawl tad-dewmien amministrattiv, l-evalwazzjoni tal-proġett pilota għandha sal-aħħar tas-sena biex titlesta, u dan jimplika li l-proġett jista’ jiġi konkluż biss fl-2020. Jenħtieġ li tiġi definita skeda ta’ żmien riveduta li tagħti d-dettalji tal-passi intermedji u l-iskadenza finali għall-adozzjoni.

L-iskema tad-Dħul ta’ Solidarjetà Soċjali waslet biex timmatura. Fl-ewwel erba’ xhur tal-2019, l-iskema laħqet madwar 270 000 familja (madwar 500 000 persuna), għal nefqa annwali ta’ madwar EUR 680 miljun. Dan huwa ftit anqas mis-sena l-oħra, li x’aktarx jirrifletti taħlita ta’ verifiki ta’ kontroll u eliġibbiltà aktar effikaċi u t-titjib ġenerali tal-qagħda ekonomika u soċjali. Sadanittant, qed isir progress fl-implimentazzjoni tat-tieni u t-tielet pilastru tad-Dħul ta’ Solidarjetà Soċjali (impenn speċifiku tal-aħħar tal-2019). Rigward it-tieni pilastru (l-inklużjoni soċjali), ġie stabbilit netwerk ta’ Ċentri Komunitarji madwar il-pajjiż kollu bl-appoġġ tal-Fond Soċjali Ewropew, li espanda l-forniment tas-servizzi soċjali fil-livell lokali b’mod koordinat. Għat-tielet pilastru (l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol), l-awtoritajiet qed jersqu lejn approċċ aktar sistematiku għat-tfassil u l-ġestjoni ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol, li bħalissa qed jiġu ttestjati fi proġett pilota.

Il-politiki tas-settur finanzjarju

Il-qagħda tas-settur finanzjarju qed tkompli tkun diffiċli b’titjib kajman ħafna u għad fadal vulnerabbiltajiet sinifikanti. Fuq nota pożittiva, il-qagħda tal-likwidità tal-banek Griegi kompliet titjieb. Il-banek Griegi għadhom jiddependu primarjament fuq il-kapaċità interna tagħhom biex jiġġeneraw il-kapital, li kompliet tiddgħajjef minn profittabilità baxxa minħabba l-kwalità fqira tal-assi tagħhom. Għalkemm ġeneralment adegwata, il-pożizzjoni kapitali tas-sistema bankarja ddeterjorat ftit matul l-2018 f’kuntest ta’ profittabilità baxxa u kwalità dgħajfa tal-assi, filwaqt li krediti ta’ taxxa differita qed ikomplu jammontaw għal parti mdaqqsa tal-kapital tal-Grad 1 ta’ ekwità komuni. Is-self improduttiv (non-performing loans, NPLs) qed jonqos gradwalment, iżda baqa’ għoli, hekk li fl-aħħar tal-2018 kien jammonta għal EUR 81,8 biljun meta mqabbel ma’ massimu ta’ EUR 107,2 biljun f’Marzu 2016. Dan jittraduċi fi proporzjon tas-self improduttiv ta’ 45,4 % li huwa 1,8 punti perċentwali anqas mis-sena ta’ qabel. Minkejja l-progress li sar sa issa, hemm bżonn li jsiru aktar sforzi kbar biex is-self improduttiv jonqos b’pass aktar mgħaġġel.