Kommunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill dwar il-ftuħ tal-konsultazzjonijiet mal-Mawritanja bis-saħħa tal-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou /* KUMM/2008/0537 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussell, COM(2008) KOMMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar il-ftuħ tal-konsultazzjonijiet mal-Mawritanja bis-saħħa tal-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou KOMMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar il-ftuħ tal-konsultazzjonijiet mal-Mawritanja bis-saħħa ta’ l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou 1. L-isfond storiku L-istorja reċenti tal-Mawritanja[1], wara s-snin tmenin, hi kkaratterizzata minn ħafna tentattivi ta’ kolp ta’ stat. Kien b’dan il-mod li l-Kurunell Ould Taya ħataf il-poter fl-1984, biex ħa post il-President Ould Haidallah. Il-President Taya dam fil-poter kważi għoxrin sena. Ir-reġim Taya kien ikkaratterizzat minn sensiela ta’ elezzjonijiet ikkontestati u fuq kollox minn tindif etniku mill-amministrazzjoni lejn l-aħħar tas-snin tmenin u fil-bidu tas-snin disgħin. Ittieħdu wkoll għadd ta’ miżuri ta’ natura etnika li wasslu biex eluf ta’ ċittadini Mawritani telqu mill-pajjiż u marru s-Senegal u l-Mali. Huwa f’dan il-kuntest li seħħ il-kolp mhux imdemmi tat-3 ta’ Awwisu 2005 mill-membri tal-militar li kienu qrib ħafna tal-president ta’ qabel, Ould Taya, li fformaw kunsill militari taħt it-tmexxija tal-Kulunell Ely Ould Mohamed Vall. Din it-tmexxija temporanja wettqet tranżizzjoni demokratika eżemplari bl-appoġġ tal-komunità internazzjonali u partikolarment tal-Unjoni Ewropea. Sensiela ta’ elezzjonijiet demokratiċi – kostituzzjonali, leġislattivi u presidenzjali – wasslu biex f’Marzu 2007 il-Mawritanja jkollha l-ewwel president elett demokratikament fl-istorja tagħha. Fis-6 ta’ Awwissu 2008, ġenerali tal-armata Mawritana, eks membri tal-kunsill militari li kienu wettqu t-tranżizzjoni demokratika bejn l-2005 u l-2007, għamlu kolp ta’ stat ieħor mhux imdemmi. Arrestaw lill-President elett Sidi Ould Cheikh Abdallahi, u lill-Prim Ministru, Yahya Ould Ahmed Waghf (li nħeles ftit jiem wara). Fl-istess jum, il-Presidenza tal-Unjoni Ewropea u l-Kummissjoni kkundannaw il-kolp u appellaw biex tkun rispettata d-demokrazija u l-qafas istituzzjonali legali li kien ilu stabbilit mill-2007 filwaqt li talbu għall-ħelsien u r-ritorn fit-tmexxija tal-President u tal-Prim Ministru. Wieħed mill-ġenerali involuti fil-kolp ta’ stat, Mohamed Ould Abdel Aziz, imbagħad ipproklama lilu nnifsu kap tal-" Kunsill għoli tal-Istat tal-forzi armati u tas-sigurtà " (il-ġunta), magħmul minn 11-il membru tal-militar li, skont hu " għandhom jieħdu l-passi neċessarji biex jiggarantixxu l-kontinwità tal-Istat u flimkien mal-istituzzjonijiet, il-forzi politiċi u s-soċjetà ċivili jissorveljaw l-elezzjoni presidenzjali ". Il-kolp ta’ stat kien ikkundannat mill-parti l-kbira tal-komunità internazzjonali inklużi l-Istati Uniti tal-Amerika u l-Unjoni Afrikana li, bħall-Unjoni Għarbija tal-Magreb, bagħtet rappreżentant diplomatiku, il-Kummissarju għall-Paċi u s-Sigurtà, l-ambaxxatur Ramtane Lamamra, biex isegwi l-iżviluppi tas-sitwazzjoni u biex jippromwovi soluzzjoni paċifika tal-kriżi. Dan l-avveniment huwa l-epilogu ta’ kriżi politika li bdiet 3 xhur ilu iżda li, sal-mument tal-kolp ta’ stat, kienet tirrispetta l-qafas kostituzzjonali. It-Tlieta 6 ta’ Mejju, il-President Mawritan neħħa lill-Prim Ministru, Zein Ould Zeidane, li kien ilu jmexxi minn żmien it-tranżizzjoni, u poġġa minfloku lil Yahya Ahmed el Waghf, li kien iktar qrib tiegħu u li kien il-mexxej tal-partit fil-gvern. Il-Gvern tiegħu malajr kien ikkritikat, prinċipalment minħabba li kellu fi ħdanu elementi mid-dittatura ta’ qabel ta’ żmien Taya kif ukoll "Islamisti moderati". Mhedded b’mozzjoni ta’ sfiduċja minn deputati dissidenti tal-partit presidenzjali, il-Patt Nazzjonali għad-Demokrazija u l-Iżvilupp (PNDD), il-Prim Ministru xolja l-gvern fit-3 ta’ Lulju 2008, sitt ġimgħat wara li twaqqaf. Il-Prim Ministru reġa’ nħatar mill-President u, fil-15 ta’ Lulju 2008, ġie ffurmat gvern ġdid, mingħajr l-islamisti, iżda xorta waħda ma ssodisfax il-maġġoranza tal-membri parlamentari u l-militar, li minn dejjem kienu ssuspettati li qed jappoġġjaw l-insurrezzjoni fost il-parlamentari. Ftit jiem qabel il-kolp, 25 deputat u 23 senatur kienu rriżenjaw mill-partit presidenzjali, il-Patt Nazzjonali għad-Demokrazija u l-Iżvilupp (PNDD). Uffiċjalment, kienu qegħdin jipprotestaw kontra t-tendenzi awtoritarji tal-kap tal-Istat, għall-mod kif kien juża l-pożizzjoni tiegħu għall-gwadann personali u għaliex irrifjuta li jsejjaħ seduta parlamentari speċjali biex jiġu indirizzati suspetti ta’ serq u frodi. Fil-għodwa tal-kolp ta’ stat, il-President Mawretan kien iffirma digriet li bih neħħa lill-kapijiet tal-armata, tal-pulizija u tal-gwardja presidenzjali. Kien il-kap tal-aħħar, il-Ġeneral Mohamed Ould Abdel Aziz, li mexxa t-twaqqigħ tal-gvern u ħoloq Kunsill Għoli tal-Istat taħt il-presidenza tiegħu stess. L-għada tal-kolp ta’ stat, il-Ġeneral Mohamed Ould Abdel Aziz għamel diskors li fih appella għall-għaqda fil-pajjiż, u wiegħed li kien se jaħdem biex " isolvi l-problemi kollha tal-pajjiż u jġib il-ġustizzja u l-ugwaljanza ." Imdawwar bil-membri tal-Kunsill Għoli tal-Istat, il-Ġeneral Mohamed Ould Abdel Aziz sostna li " l-forzi armati ser jieqfu mal-poplu biex jassiguraw id-demokrazija, kienu huma li ġiebu d-demokrazija, u huma jimpenjaw ruħhom biex iħarsuha. Se naħdmu biex l-affarijiet tal-Istat ikunu ġestiti tajjeb, nirriorganizzaw l-amministrazzjoni, insaħħu l-pilastri varji tal-Istat u nippresevaw l-istat ta’ dritt ", filwaqt li ppropona li fi żmien qasir isiru elezzjonijiet presidenzjali ġodda. Il-mexxejja militari kif ukoll dawk fl-awtorità li jappoġġjawhom iġġustifikaw il-kolp bħala l-unika soluzzjoni possibbli għall-imblokk istituzzjonali li kien hemm fl-aħħar xhur u għad-deterjorament kontinwu fis-sitwazzjoni tal-pajjiż. 2. Il-Proposta tal-Kummissjoni Il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li kull soluzzjoni barra mill-qafas kostituzzjonali tal-pajjiż hija inaċċettabbli. Hija temmen li soluzzjoni fi ħdan dan il-qafas, minkejja li diffiċli, hija possibbli u kienet tkun aħjar milli sempliċement twaqqaf proċess demokratiku li kien tpoġġa fil-post b’tant sostenn politiku u finanzjarju mill-komunità internazzjonali u partikolarment mill-UE. L-Artikolu 9(2) tal-Ftehim ta’ Paternarjat AKP-KE ffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 u rivedut fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005 jiddefinixxi l-elementi essenzjali li fuqhom hu bbażat il-partenarjat. Ir-rispett tal-prinċipji demokratiċi u ta’ l-istat ta’ dritt jispiraw il-politika interna u internazzjonali tal-partijiet u jikkostitwixxu elementi essenzjali tal-Ftehim. Fid-dawl ta’ dan l-Artikolu u tal-kundizzjonijiet li fihom il-ġunta ħatfet il-poter fil-Mawritanja, il-Kummissjoni tinnota li seħħet vjolazzjoni partikolarment serja u flagranti ta’ dawn l-elementi essenzjali u tikkunsidra din il-qagħda bħala waħda urġenti skont it-tifsira tal-Artikolu 96(2)(b) tal-Ftehim. Hija għalhekk tikkunsidra li hemm il-ħtieġa li jinfetħu konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet li bħalissa għandhom il-poter fil-Mawritanja biex jeżaminaw soluzzjonijiet possibbli għal din il-kriżi biex terġa’ tiġi stabbilita l-ordni kostituzzjonali. Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom jitmexxew b'konformità mal-Artikolu 96 tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou. Għandhom jieħdu kont tar-riżultati tal-medjazzjonijiet u l-konsultazzjonijiet immexxijin mill-Unjoni Ewropea kif ukoll istituzzjonijiet internazzjonali oħra, partikolarment l-Unjoni Afrikana. Dan id-djalogu għandu jagħti lill-ġunta fil-Mawritanja l-opportunità li tippreċiża l-intenzjonijiet u l-proposti tagħha għal soluzzjoni biex tintemm il-kriżi u lill-Unjoni Ewropea biex tiddeċiedi, abbażi ta’ dan id-djalogu, safejn tista’ tappoġġja inizjattivi li jwasslu għal konformità mal-Artikolu 9(2) tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou. Għalhekk il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill biex jistieden ir-Repubblika Islamika tal-Mawritanja għal konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou b’konformità ma’ l-abbozz ta’ l-ittra mehmuża hawnhekk. Il-Kummissjoni tipproponi li waqt il-perjodu ta’ konsultazzjonijiet, l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni jkunu ristretti għal miżuri umanitarji jew dawk li jgawdi minnhom direttament il-poplu (inkluż is-sostenn skont il-pakkett B tad-disa’ EDF li jindirizza l-effett tal-għargħar) u ħlasijiet li għandhom x’jaqsmu ma’ kuntratti diġà fis-seħħ (inklużi xogħolijiet ta’ toroq u infrastruttura) sakemm ikunu rispettati l-kundizzjonijiet speċifiċi tal-ftehimiet finanzjarji. Il-miżuri umanitarji jistgħu eventwalment jinkludu wkoll assistenza lill-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin, lil dawk li qed ifittxu l-asil, lir-refuġjati u lill-immigranti meta jkun hemm riskju ta’ ħajja jew saħħa. Safejn il-preparamenti tal-programmi ġodda tal-għaxar EDF ffirmati reċentement jimplikaw kuntatti ripetuti mal-awtoritajiet nazzjonali, l-attivitajiet preparatorji tal-proġetti għandhom ikunu limitati, minbarra f’każi ta’ miżuri umanitarji jew li jibbenefika minnhom il-poplu direttament. Fil-każ tal-attivitajiet ibbażati fuq l-Istrumenti tal-Komunità għall-għajnuna esterna, il-Kummissjoni tipproponi trattament simili għall-attivitajiet taħt il-Ftehim ta’ Cotonou, filwaqt li jkunu rispettati r-regolamenti ta’ dawn l-Istrumenti kif ukoll ir-Regolament Finanzjarju. Barra minhekk bħalissa l-Kummissjoni qed tivverifika li l-kundizzjonijiet għat-tħaddim tal-partenarjat dwar is-sajd u l-protokoll dwaru li reċentement ġie rivedut għadhom jgħoddu u wara din il-verifika tirriżerva d-dritt li tieħu l-passi neċessarji skont l-eżiġenzi li jirriżultaw rigward il-partenarjat dwar is-sajd mal-Mawritanja. ANNESS Brussell, Prim Ministru Interim tar-RepubblikaIżlamika tal-MawritanjaNouakchottIl-Mawritanja ABBOZZ Onorevoli Prim Ministru, Fid-dikjarazzjoni tagħha tas-6 ta’ Awwissu 2008 dwar il-kolp ta’ stat li seħħ fil-Mawritanja, il-Presidenza tal-Unjoni Ewropea ikkundannat bil-qawwa dan l-att ta' forza u, filwaqt li fakkret fil-ħtieġa li t-tensjonijiet politiċi jiġu riżolti fil-qafas istituzzjonali li jirriżulta mit-tranżizzjoni demokratika, sejħet biex fl-inqas ħin possibbli iseħħ ir-ritorn għall-ordni kostituzzjonali. Fl-istess jum, dikjarazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea kkundannat il-kolp ta’ stat b’sejħa għar-rispett tad-demokrazija u tal-qafas legali istituzzjonali li tqiegħed fil-post mill-2007 fil-Mawritanja u fakkret ir-riskji ta’ din is-sitwazzjoni biex tiġi implimentata l-kooperazzjoni tal-Komunità. Id-dikjarazzjoni indikat ukoll li, meta jasal il-waqt, is-sitwazzjoni tiġi evalwata skont id-dispożizzjonijiet applikabbli tal-Ftehim ta’ Cotonou li tiegħu l-Mawritanja hi firmatarja. Fit-tħaddim tal-Artikolu 96(2)(b) tal-Ftehim ta’ Cotonou, u fid-dawl tal-vjolazzjoni serja u flagranti tal-elementi essenzjali msemmija fl-Artikolu 9 ta’ dan l-istess Ftehim, għandna l-unur, f’isem il-Komunità u l-Istati Membri tal-UE, li nistiednu lil pajjiżek għal konsultazzjonijiet bil-għan li, kif jipprovdi l-Ftehim, neżaminaw fil-fond is-sitwazzjoni u fejn ikun hemm il-ħtieġa, nirremedjaw. Qed nissuġġerixxu li dawn il-konsultazzjonijiet iseħħu dalwaqt f’data li dwarha jinstab ftehim komuni, fil-bini tal-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea fi Brussell. Għoddna dejjem tiegħek, Għall-Kunsill Għall-Kummissjoni Kopji : Presidenza tal-Kunsill tal-Ministri ta’ l-AKP - UE Presidenza tal-Kumitat tal-Ambaxxaturi AKP Is-Segretarju Ġenerali tal-Grupp ta’ l-Istati ta’ l-AKP [1] Il-Mawritanja la hi membru tas-CEDEAO (li hi ħalliet fl-2000) lanqas tal-UEMOA, iżda hi membru tal-Lega Għarbija tal-Magreb (il-UMA). Minn Novembru 2007 il-pajjiż beda jipparteċipa fil-proċess Euro-mediterranju ta’ Barcellona bħala membru sħiħ. Jipparteċipa wkoll fl-Unjoni tal-Mediterran.