Rapport tal-Attività tal-Kumitat ta’ Superviżjoni tal-OLAF

Ġunju 2009 – Diċembru 2010

2011/C 188/01

Membri tal-Kumitat ta’ Superviżjoni tal-OLAF

WERREJ

DAĦLA MIĊ-ĊERMEN GĦAR-RAPPORT TAL-ATTIVITÀ TAL-KUMITAT TA’ SUPERVIŻJONI

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

DAĦLA MIĊ-ĊERMEN GĦAR-RAPPORT TAL-ATTIVITÀ TAL-KUMITAT TA’ SUPERVIŻJONI

Dan ir-rapport tal-attività, li huwa r-raba' ta’ dan il-Kumitat, ikopri l-perjodu minn Ġunju 2009 sa Diċembru 2010, perjodu immarkat b'mod profond mill-mewt tas-Sur Franz–Hermann Brüner kmieni f'Jannar tal-2010. Meta organizzazzjoni tiġi mċaħħda mingħajr mistenni mill-mexxej tagħha f'dawn iċ-ċirkostanzi ta’ niket, ikollha impatt profond fuq ix-xogħol tagħha fil-livelli kollha. Osservajna, b'sodisfazzjon, li OLAF kompla x-xogħol tiegħu bħas-soltu, li kien l-aħjar mod sabiex tiġi kkommemorata l-memorja tas-Sur Brüner.

Matul dan il-perjodu, OLAF kien fiċ-ċentru tal-attenzjoni ta’ numru ta’ inizjattivi differenti mmirati lejn il-bidla. Waħda minn dawn hija l-proċedura li twassal għall-ħatra ta’ Direttur Ġenerali ġdid għal OLAF, li tnediet f'April ta’ din is-sena meta l-avviż formali ta’ kariga battala ġie ppubblikat. Il-Kumitat ta’ Superviżjoni ġie assoċjat mill-qrib ma’ din il-proċedura u ta l-opinjoni tiegħu fit-23 ta’ Settembru 2010. Is-Sur Giovanni Kessler ġie finalment maħtur mill-Kummissjoni fl-14 ta’ Diċembru. Il-KS jilqa' l-ħatra tas-Sur Giovanni Kessler u jantiċipa kollaborazzjoni mill-qrib u produttiva miegħu.

Proġett ieħor immirat lejn il-bidla huwa r-riforma proposta tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. Il-KS f'diversi okkażjonijiet ta l-opinjoni tiegħu dwar aspetti differenti tal-proposta kif żviluppat maż-żmien – dan l-aħħar f'opinjoni fid-“Dokument ta’ Riflessjoni” maħruġ mill-Kummissarju Šemeta xi xhur ilu. Il-Kumitat ta’ Superviżjoni huwa involut b'mod profond fid-dibattitu, partikolarment ladarba x-xogħol u l-istatus tal-Kumitat se jiġu affettwati mir-riżultat; iżda anke, u l-aktar importanti, minħabba fl-effett immedjat li jkollu fuq il-mod kif jiffunzjona l-OLAF. L-ewwel prijorità tal-Kumitat dejjem kienet, u dejjem se tkun, it-tisħiħ tal-poteri investigattivi tal-OLAF u tal-indipendenza tiegħu fl-investigazzjonijiet.

Il-Kumitat ta’ Superviżjoni jiżgura l-indipendenza ta’ OLAF permezz tal-monitoraġġ regolari tal-funzjonijiet investigattivi tiegħu u billi jgħin lid-Direttur Ġenerali fit-twettiq tar-responsabbiltajiet tiegħu. Dan il-Kumitat issa ddedika lilu nnifsu għal perjodu ta’ aktar minn ħames snin għal dak ix-xogħol. Il-Kumitat jirrappreżenta esperjenza kollettiva ta’ tmexxija ta’ awtoritajiet tal-istat kif ukoll ta’ korpi politiċi fi ħdan il-qasam tat-tmexxija, il-ġestjoni u t-twettiq ta’ investigazzjonijiet kriminali u amministrattivi. Bl-użu ta’ dik l-esperjenza l-Kumitat ta’ Superviżjoni jibbaża l-opinjonijiet formali tiegħu u l-opinjonijiet tiegħu dwar tliet regoli fondamentali b'importanza ugwali.

L-ewwel regola hija li wieħed dejjem imur lura għas-sors tal-informazzjoni, jiġifieri l-fajls attwali tal-każijiet, is-Sistema tal-Ġestjoni tal-Każijiet, id-diversi rapporti mħejjija mill-OLAF bi tħejjija għat-tnedija ta’ investigazzjonijiet, u rapporti abbozzati mill-OLAF għall-Kumitat (eż. ir-rapporti tad-disa' xhur).

It-tieni regola hija l-indipendenza assoluta tal-Kumitat kif ukoll tal-membri individwali tiegħu.

It-tielet regola, li tirriżulta mill-esperjenza tal-membri stess, hija r-rispett għall-indipendenza tal-OLAF u impenn strett li ma jiġux influwenzati investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin, anke meta jiġu studjati fajls tal-każijiet u materjal tal-każ relatat mal-investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin.

Nixtieq nestendi l-gratitudni tiegħi u tal-Kumitat lis-Segretarjat tal-Kumitat ta’ Superviżjoni li mingħajr il-ħidma eċċellenti tiegħu ma kienet tkun possibbli l-ebda attività fil-Kumitat.

1. INTRODUZZJONI

Ir-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Mejju 1999 (1) jiddikjara li r-rwol tal-Kumitat ta’ Superviżjoni tal-OLAF (KS) huwa li jsaħħaħ u jiggarantixxi l-indipendenza tal-OLAF, kif ukoll jgħin lid-Direttur Ġenerali fit-twettiq tar-responsabbiltajiet tiegħu. Il-KS huwa meħtieġ li jirrapporta lill-istituzzjonijiet dwar l-attivitajiet tiegħu kull sena. Matul il-perjodu ta’ dan ir-Rapport, il-KS adotta ħames Opinjonijiet li ntbagħtu lill-istituzzjonijiet u lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF u li huma mehmuża mar-Rapport.

Fil-perjodu kopert minn dan ir-Rapport, is-Sur Luis López Sanz-Aranguez kien il-President tal-KS sa Novembru 2009, meta s-Sur Peter Strömberg ġie maħtur President warajh. Il-mandat tas-Sur Strömberg ġie estiż għal sena oħra f'Novembru 2010.

Huwa importanti li wieħed jiftakar li mill-mewt tas-Sur Brüner fid-9 ta’ Jannar 2010, OLAF iffunzjona mingħajr Direttur Ġenerali maħtur skont il-proċedura ad hoc stipulata fir-Regolament (KE) Nru 1073/1999.

Matul l-2010, fil-waqt li kienu qed jistennew il-ħatra ta’ Direttur Ġenerali ġdid, il-preżenza u l-appoġġ tal-KS kienu partikolarment importanti għall-kontinwità tal-ħidma tal-OLAF.

F'April 2010, il-Kummissjoni Ewropea nediet il-proċedura għar-reklutaġġ ta’ Direttur Ġenerali ġdid għall-Uffiċċju. Din il-proċedura ġiet konkluża bin-nomina tas-Sur Giovanni Kessler fl-14 ta’ Diċembru 2010. Il-KS jantiċipa kooperazzjoni mill-qrib u produttiva mad-Direttur Ġenerali tal-futur tal-OLAF.

Minbarra li huwa ġabra fil-qosor tal-attivitajiet tas-sena li għaddiet, il-KS jittama li dan ir-Rapport ikun ta’ għajnuna għad-Direttur Ġenerali tal-futur, kemm fl-analiżi ta’ sfidi attwali ffaċċjati mill-istituzzjoni, kif ukoll fid-definizzjoni tad-direzzjoni ewlenija tal-politika tal-OLAF għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE.

Id-Direttur Ġenerali tal-futur se jkollu jiffaċċja ħafna sfidi sabiex tiġi rinfurzata l-effiċjenza tal-OLAF u sabiex jiġi żgurat li l-OLAF jiddedika l-isforzi kollha tiegħu għal ġlieda aktar iffukata kontra l-frodi. Fost dawk l-isfidi li se jiffaċċjaw lid-Direttur Ġenerali l-ġdid tal-OLAF, il-KS jixtieq jenfasizza n-neċessità li jitqassar it-tul tal-investigazzjonijiet tal-OLAF u li jiddaħħlu fis-seħħ it-tibdiliet meħtieġa fl-organizzazzjoni sabiex jiġi żgurat li r-riżorsi limitati disponibbli jintużaw għall-aħjar vantaġġ u jiġu ddedikati għax-xogħolijiet investigattivi ewlenin tal-OLAF. Wieħed mill-għanijiet tar-Rapport attwali huwa li jagħti lid-Direttur Ġenerali tal-futur xi suġġerimenti għat-titjib tal-enfasi u l-ħin meħud għall-investigazzjonijiet.

2. METODI TA' ĦIDMA TAL-KUMITAT TA' SUPERVIŻJONI

2.1. Laqgħat

Il-KS kellu 16-il laqgħa plenarja fi Brussell (2). Il-minuti ta’ dawn il-laqgħat huma disponibbli lil OLAF u lill-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew, u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea f'ġieħ it-trasparenza u sabiex jiġu provduti b'informazzjoni regolari dwar l-attivitajiet tal-KS.

Bħal ma sar fil-perjodu ta’ rappurtaġġ ta’ qabel, il-KS kompla bil-prassi li jistieden lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF jew l-aġent Direttur Ġenerali u numru ta’ personal tal-OLAF għal-laqgħat tiegħu. Dawn il-laqgħat kienu l-okkażjoni sabiex l-OLAF jinforma lill-KS bi kwalunkwe kwistjonijiet rilevanti għax-xogħol tal-KS u wkoll biex jinfurmaw lill-OLAF dwar l-attivitajiet tal-KS. Flimkien maż-żjarat regolari għal-laqgħat tal-KS mill-Unità tal-Pariri Ġudizzjarji u Legali tal-OLAF sabiex jippreżentaw każijiet trażmessi lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali, kien hemm numru ta’ oqsma wiesgħin diskussi b'mod attiv matul laqgħat tal-KS mad-Direttur Ġenerali u l-maniġment tal-OLAF matul il-perjodu ta’ dan ir-Rapport. Il-KS iffoka, partikolarment, fuq l-aspetti operattivi tal-ħidma tal-OLAF, notevolment f'relazzjoni mas-segwitu ta’ Opinjonijiet tal-KS f'oqsma tal-Pjan ta’ Ġestjoni Annwali tal-OLAF, l-abbozz tal-baġit, ir-rapporti tad-disa' xhur tal-OLAF u l-politika tal-personal tal-OLAF. Kien hemm diskussjonijiet mad-Direttur Ġenerali tal-OLAF, is-Sur Brüner, dwar il-proposta tal-Kummissjoni li l-OLAF jiġi esternalizzat kif ukoll skambju informali ta’ opinjonijiet dwar is-suġġett ta’ koordinazzjoni bejn l-OLAF u organizzazzjonijiet internazzjonali. Barra minn hekk, saru preżentazzjonijiet u seħħew diskussjonijiet dwar l-elementi ta’ kuljum tal-ħidma tal-OLAF: pereżempju l-proċess għar-reġistrazzjoni u l-ħażna minn servizzi tal-Kummissjoni ta’ dokumenti tal-OLAF u dwar aċċess mill-OLAF għal dejta miżmuma minn istituzzjonijiet tal-UE. Il-KS kellu l-pjaċir ta’ preżentazzjoni fil-fond mill-OLAF dwar każ ta’ frodi transkonfinali partikolarment kumpless u importanti u li josserva l-passi prattiċi li kienu ttieħdu sabiex il-prattiċi investigatorji tal-OLAF jiġu adattati fid-dawl tat-tagħlimiet meħuda (ara infra 3.1.5).

2.2. Relaturi u Opinjonijiet

Ħames opinjonijiet ġew adottati mill-KS matul il-perjodu ta’ referenza (ara l-annessi). Il-prassi tal-ħatra ta’ relaturi (3) inżammet biex tiżdied l-effiċjenza tal-preparazzjoni u s-segwitu ta’ oġġetti speċifiċi ta’ interess lill-KS. L-oqsma prinċipali tal-ħidma tal-KS f'dan il-perjodu kienu jkopru t-tħejjija tal-Opinjoni dwar il-baġit, l-Opinjoni dwar id-Dokument ta’ Riflessjoni dwar ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999, l-Opinjoni dwar l-ippjanar tal-investigazzjonijiet, l-Opinjoni dwar l-implimentazzjoni tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali f'investigazzjonijiet tal-OLAF, kif ukoll l-Opinjoni dwar in-nomina tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF.

2.3. Is-Segretarjat

Ir-responsabbiltajiet tas-Segretarjat tal-KS huma deskritti fir-Regoli tal-Proċedura tal-KS (4), li jispeċifikaw ir-rwol tiegħu fil-faċilitazzjoni u l-kontribuzzjoni tat-twettiq tax-xogħolijiet kollha mwettqa mill-KS u li jiżguraw li l-KS ikun kapaċi jwettaq il-mandat legali tiegħu b'indipendenza sħiħa.

Matul dan il-perjodu, wara l-pubblikazzjoni tal-kariga tal-Kap tas-Segretarjat li sar battal f'Lulju 2009, ġie miftiehem mas-Sur Brüner li ma kienet se ssir l-ebda ħatra għall-kariga mingħajr l-approvazzjoni tal-KS. Wara proċedura tal-għażla, l-aġent Direttur Ġenerali tal-OLAF, bħal AIPN, ħatar, bi ftehim mal-KS, is-Sinjura Isabelle Jegouzo bħala Kap tas-Segretarjat tal-KS. Ħadet il-kariga fis-16 ta’ Ġunju 2010.

F'Novembru 2009 membru wieħed ħalla lis-Segretarjat tal-KS u fi Frar 2010 uffiċjal ġdid ingħaqad mat-tim. Illum kariga waħda tibqa' battala u għandha timtela kemm jista' jkun malajr.

Kif kien il-każ s'issa, il-ħatra ta’ membri tal-personal tas-Segretarjat tal-KS għandha ssir biss bi ftehim mal-KS, biex b'hekk tiġi żgurata l-indipendenza sħiħa tal-KS fit-twettiq tad-doveri tiegħu. L-involviment neċessarju tal-KS fil-proċess ta’ reklutaġġ ġie aċċettat mill-OLAF u l-Kummissjoni.

Il-KS jikkunsidra wkoll li għandu jiġi involut fl-eżerċizzju annwali ta’ evalwazzjoni tal-personal tas-Segretarjat meta jitqies li s-Segretarjat jaħdem taħt l-awtorità diretta tiegħu.

3. FUNZJONI INVESTIGATTIVA TAL-OLAF

3.1. Monitoraġġ tal-funzjoni investigattiva tal-OLAF

3.1.1. L-iżgurar tal-indipendenza tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF

Il-funzjoni ewlenija tal-KS hi li jissorvelja l-funzjoni investigattiva tal-OLAF sabiex jiżgura li l-indipendenza tiegħu ma tiġix kompromessa. F'dan il-kuntest, il-garanzija ta’ rispett għall-istat tad-Direttur Ġenerali hija ta’ importanza kbira.

Wara l-mewt tas-Sur Brüner, il-Kummissjoni Ewropea ikkunsidrat fid-Deċiżjoni tagħha tat-13 ta’ Jannar 2010, li s-Sur Nicholas Ilett, li kien id-deputat Direttur Ġenerali permezz ta’ deċiżjoni meħuda mill-Kummissjoni f'Lulju 2005, jassumi awtomatikament il-kariga ta’ aġent Direttur Ġenerali. Wara din id-Deċiżjoni, seħħ dibattitu intens bejn il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea. F'dan il-kuntest, fl-14 ta’ Jannar 2010, il-President tal-Kumitat bagħat ittra lill-Viċi-President Kallas b'kopja lill-Parlament Ewropea u lill-Kunsill fejn iddikjara:

Il-KS jikkunsidra li huwa importanti li jkollu bħala l-Kap tal-Uffiċċju persuna maħtura wara konsensus interistituzzjonali u appoġġjata mill-istituzzjonijiet kollha. Dan huwa importanti sabiex tiġi appoġġjata l-ħidma ta’ kuljum tal-OLAF.

3.1.2. Monitoraġġ tat-tul ta’ investigazzjonijiet tal-OLAF

Id-Direttur Ġenerali tal-OLAF jipprovdi rapport ta’ kull xahar lill-KS bil-ġabra fil-qosor ta’ kull investigazzjoni li ilha għaddejja għal iżjed minn disa' xhur (“ir-rapporti tad-disa' xhur”). Ir-“rapporti tad-disa' xhur” stipulaw ir-raġunijiet għaliex l-investigazzjonijiet ma tlestewx kif ukoll skeda taż-żmien previst għall-għeluq ta’ kull każ. Dawn ir-rapporti huma s-suġġett ta’ analiżi li tkun għaddejja mill-KS u s-Segretarjat tal-KS.

Il-KS għal darb'oħra (5) jissottolinja l-importanza ta’ dawn ir-rapporti li mhux biss jikkonformaw ma’ obbligu legali iżda għandhom iservu wkoll bħala riżors utli sabiex titjieb l-effiċjenza tal-investigazzjonijiet.

Matul il-perjodu attwali ta’ rappurtaġġ, il-KS ta attenzjoni partikolari lit-tbassir tal-OLAF fir-rigward tal-iskeda ta’ żmien previst għat-tlestija ta’ investigazzjonijiet li jsiru fir-“rapporti tad-disa' xhur”. Il-KS eżamina l-qafas taż-żmien imbassar għall-għeluq ta’ każijiet f'164 “rapport tad-disa' xhur” irċevuti minn Ġunju 2009 sa Lulju 2010. F'14 mill-164 rapport ma ngħatat l-ebda stima ta’ żmien għat-tlestija. Mill-bqija tal-150 rapport, f'71 każ, id-dewmien fl-għeluq kien ta’ diversi xhur aktar milli mistenni (minn 4 sa 12-il xahar). Il-KS josserva t-titjib f'relazzjoni mal-perjodu ta’ rappurtaġġ ta’ qabel, matul liema madwar 23 % tal-275 “rapport tad-disa' xhur” eżaminati ma semmew xejn l-iskeda ta’ żmien prevista għat-tlestija. Madankollu, jikkunsidra li r-“rapporti tad-disa' xhur” għad iridu jkunu aktar preċiżi fir-rigward ta’ għaliex il-qafas taż-żmien inizjali ma ġiex osservat.

3.1.3. Rakkomandazzjonijiet lill-Istituzzjonijiet

Id-Direttur Ġenerali tal-OLAF hu obbligat li jinforma lill-KS bil-każijiet fejn istituzzjoni, korp jew aġenzija kkonċernata tkun naqset milli toqgħod għar-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF. (6)

Matul dan il-perjodu ta’ rappurtaġġ il-KS ma rċieva l-ebda rapport li jindika li Istituzzjoni, korp jew aġenzija naqset milli toqgħod għar-rakkomandazzjonijiet u l-konklużjonijiet tal-OLAF.

3.1.4. Każijiet li jirrikjedu li l-informazzjoni tingħadda lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali: l-effett tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim' Istanza fil-każ T-48/05

Matul il-perjodu attwali tar-rappurtaġġ, il-KS eżamina 43 każ imsemmi mill-OLAF, qabel it-trażmissjoni ta’ informazzjoni lill-Awtoritajiet Ġudizzjarji Nazzjonali (minn issa 'l quddiem, NJA).

Wara s-sentenza Franchet u Byk (7), il-Qorti tal-Prim'Istanza iddeċidiet li r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 kien jirrikjedi li l-OLAF “jikkonsulta [lill-KS] qabel ma jgħaddi l-informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali” u li dan ir-rekwiżit huwa “mingħajr kundizzjoni u ma jħalli ebda marġini ta’ diskrezzjoni”.

Ġew stabbiliti prattiċi ta’ ħidma ġdida bejn il-KS u l-OLAF sabiex tiġi implimentata d-deċiżjoni tal-Qorti: L-OLAF jinforma lill-KS ħamest ijiem tax-xogħol qabel it-trażmissjoni lill-NJA; il-membri tal-Unità tal-Pariri Ġudizzjarji u Legali jipprovdu lill-KS b'nota li tiġbor fil-qosor it-tmexxija tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali fi ħdan il-każijiet trażmessi lill-NJA. Safejn huma kkonċernati l-garanziji proċedurali din in-nota tindika, jekk il-persuna kkonċernata ġietx infurmata bil-ftuħ tal-investigazzjoni jew le u jekk ingħatatx l-opportunità li tesprimi l-opinjonijiet tagħha lill-OLAF. Tindika wkoll ir-riżultat tal-investigazzjoni (konklużjonijiet fattwali, evalwazzjoni legali, l-awtorità ġudizzjarja kompetenti, il-konsiderazzjonijiet ta’ preskrizzjoni u r-rakkomandazzjoni tal-OLAF).

Il-KS imbagħad jagħmel analiżi preliminari tal-informazzjoni li jkun irċieva li tippermettieh li jiddiskuti mal-OLAF kwistjonijiet bħar-rispett għad-drittijiet tal-persuni taħt investigazzjoni, l-evalwazzjoni legali tal-fatti, il-kompetenza tad-destinatarju NJA, it-tul ta’ żmien tal-investigazzjonijiet u l-ħruġ ta’ preskrizzjoni. Mingħajr ma jindaħal f'każijiet li jkunu għaddejjin, il-KS jista' jasal għal konklużjonijiet ġenerali mill-analiżi ta’ dawn il-każijiet u jikkomunikahom lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF bil-ħsieb li jtejjeb il-prassi attwali. Partikolarment, il-KS wasal għal konklużjonijiet li għandhom x'jaqsmu mar-rispett għad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali fi ħdan investigazzjonijiet tal-OLAF fl-Opinjoni Nru 5/2010 (8) tiegħu.

Għalkemm dawn il-ġabriet fil-qosor abbozzati mill-membri tal-Unità tal-Pariri Ġudizzjarji u Legali jippermettu li l-KS jifhem il-merti u l-kwistjonijiet proċedurali li jinħolqu minn kull każ, il-KS jikkunsidra li għandha tingħata aktar attenzjoni għall-kompletezza u l-eżattezza tal-informazzjoni rċevuta. Fil-fatt, xi kultant il-ġabriet fil-qosor mhumiex komprensivi (il-kunsiderazzjoni tal-preskrizzjoni jew ir-rakkomandazzjonijiet huma neqsin, it-tmexxija tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali mhumiex kompluti jew mhumiex iddettaljati għal kull persuna kkonċernata) jew jinkludu żbalji materjali (pereżempju, it-titolu tal-investigazzjoni jew dati rilevanti). Barra minn hekk, il-KS juri d-dispjaċir tiegħu li l-kontroll legali ta’ ħidma investigattiva ma jidhirx li qed jitwettaq b'mod sistematiku f'kull stadju. Mill-każijiet eżaminati, dan in-nuqqas ta’ eżami legali kontinwu matul l-investigazzjonijiet wassal għal nuqqasijiet fl-osservazzjoni ta’ rekwiżiti proċedurali.

Fl-Opinjoni Nru 5/2010 tiegħu, il-KS ipprovda lill-OLAF bi skeda ta’ analiżi dwar ir-rispett għad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali f'kull stadju tal-investigazzjoni. Din l-iskeda tinkludi wkoll suġġerimenti fir-rigward tal-valutazzjoni tal-valur probatorju tal-evidenza fuq liema huma bbażati l-konklużjonijiet tal-investigazzjoni u r-rispett tar-regoli tal-Istat Membri kkonċernat.

Il-KS jirrakkomanda r-reviżjoni tal-ġabriet fil-qosor attwalment abbozzati mill-membri tal-Unità tal-Pariri Ġudizzjarji u Legali li jikkonċernaw id-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali li jistgħu jiġu bbażati fuq il-mudell ta’ din l-iskeda.

Il-KS josserva li, b'mod ġenerali, il-kwalità tal-maġġoranza tar-rapporti dwar investigazzjonijiet trażmessi lill-NJA tista' tittejjeb sostanzjalment, b'referenza partikolari għall-istruttura, iċ-ċarezza, l-analiżi tal-elementi ta’ reati kriminali f'riskju u anke mill-aspett lingwistiku tagħhom. Barra minn hekk, il-KS osserva li żewġ rapporti ta’ każijiet ġew trażmessi lill-NJA rispettivament 16-il xahar u 24 xahar wara l-għeluq tal-investigazzjonijiet. Il-KS jikkunsidra li l-OLAF għandu jikkunsidra l-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ twissija elettronika sabiex jiġu evitati dawn is-sitwazzjonijiet.

3.1.5. Metodi ġodda ta’ ħidma

F'Mejju 2010, il-President tal-KS ippresieda l-“Kooperazzjoni Operattiva bejn OLAF u Direttorati Ġenerali oħra tal-Kummissjoni Ewropea (DGs) – Segwitu tal-Konferenza tal-2007” organizzata fuq inizjattiva tal-OLAF. L-intenzjoni espressa ta’ dawn il-konferenzi kienet li titjieb il-kooperazzjoni tal-OLAF mad-Direttorati Ġenerali (DGs) tal-Kummissjoni f'livell operattiv sabiex jinkisbu riżultati aħjar u sabiex jintlaħaq ftehim komuni.

Il-KS jemmen li r-rwol ewlieni tal-OLAF dwar l-iskoperta, l-analiżi tar-riskju u l-ġlieda kontra l-frodi jirrikjedi skambju regolari ta’ informazzjoni rilevanti bejn id-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni. Saru sforzi partikolari mill-2007 u ġew żviluppati Strateġiji Konġunti għall-Prevenzjoni tal-Frodi ma’ xi Direttorati Ġenerali fl-2008-2009. Ir-riżultat kien il-ħolqien ta’ approċċ operattiv ġdid lejn każijiet kbar u aktar kumplessi, l-involviment tad-Direttorati Ġenerali aktar minn qrib fl-investigazzjonijiet u l-introduzzjoni ta’ approċċ proattiv iggwidat mill-intelliġenza.

Fil-qasam tan-Nefqa Diretta fejn l-OLAF għandu l-uniku responsabbiltà għat-tmexxija tal-investigazzjonijiet, dan il-metodu ġie imħaddem b'DĠ wieħed li l-awdituri interni tiegħu kienu involuti mill-qrib u aġixxew bħala esperti tal-OLAF matul il-verifiki fuq il-post. Għodda ta’ intelliġenza tal-IT ġdida ġiet żviluppata wkoll b'mod konġunt mid-DĠ ikkonċernat u l-OLAF, sabiex jiġu identifikati aħjar oqsma ta’ riskju.

Il-KS jilqa' dan il-metodu ġdid ta’ ħidma u jixtieq jarah żviluppat aktar minħabba li jippermetti li l-OLAF jiffoka fuq każijiet aktar serji u kumplessi fil-waqt li nuqqasijiet żgħar jiġu ttrattati mis-servizzi tal-Kummissjoni f'livell ieħor.

Is-sitwazzjoni finanzjarja tal-UE inbidlet drammatikament f'dawn l-aħħar sentejn. Il-kriżi finanzjarja wasslet lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tadotta miżuri sabiex tiżdied l-għajnuna u l-fluss tal-flus f'ċerti setturi li jista' jwassal ukoll għal żieda fi frodi u irregolaritajiet finanzjarji. Il-KS jemmen li metodi ġodda ta’ ħidma huma meħtieġa sabiex jiġu implimentati mekkaniżmi ta’ kontroll rigoruż ta’ nefqa tal-fondi u li kooperazzjoni operattiva serja bejn id-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni u l-OLAF issa hija essenzjali.

3.2. Segwitu tal-Opinjoni tal-KS Nru 5/2008 - dwar l-implimentazzjoni ta’ politika“de minimis”tal-OLAF

Wara l-opinjoni tal-KS dwar il-politika “de minimis” tal-OLAF u l-prijoritizzazzjoni ta’ ħidma fuq il-każijiet (9), regoli “de minimis” tal-OLAF żdiedu riċentement mal-Manwal u issa huma disponibbli għall-investigaturi.

Il-Kumitat ta’ Superviżjoni jilqa' l-inizjattiva li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-politika “de minimis” permezz ta’ linji gwida operattivi. Madankollu jeħtieġ li dawn il-linji gwida jinqraw u jiġu kkombinati mal-limiti indikattivi għall-investigazzjonijiet interi u esterni u għall-ftuħ ta’ linji finanzjarji ta’ segwitu kif speċifikat fil-Pjan ta’ Ġestjoni Annwali tal-OLAF.

Il-KS jilqa' l-ħolqien ta’ anness “de minimis” li jelenka l-kriterji differenti li jridu jitqiesu mill-Bord fir-rigward ta’ jekk tinfetaħx investigazzjoni esterna jew le u bħala titjib fil-qasam tat-trasparenza tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet.

Il-KS jixtieq jara analiżi sħiħa mill-OLAF tal-implimentazzjoni tal-politika “de minimis” inkluż relazzjonijiet ma’ IDOC, fis-sena ta’ wara l-implimentazzjoni tal-politika.

3.3. Monitoraġġ regolari fuq inizjattiva tal-KS

3.3.1. Ippjanar u direzzjoni strateġika tal-investigazzjonijiet

Fit-12 ta’ Ottubru 2010, il-KS adotta l-Opinjoni Nru 4/2010 tiegħu dwar l-Ippjanar tal-Investigazzjonijiet (10).

Fl-analiżi regolari tiegħu ta’ investigazzjonijiet li ilha għaddejja għal aktar minn disa' xhur, il-KS osserva “nuqqas ta’ metodoloġija investigattiva u rigorożità u ħtieġa għal titjib fil-livelli interni ta’ ġestjoni u kontroll ta’ investigazzjonijiet” (11).

Wara analiżi mill-qrib ta’ kampjun ta’ każijiet fid-Direttorat A u d-Direttorat B, il-KS kien iddiżappuntat li osserva nuqqas ta’ konsistenza f'approċċ fi ħdan id-direttorati operattivi lejn l-ippjanar u l-ġestjoni ta’ investigazzjonijiet. L-Opinjoni tirrakkomanda li jiġi żviluppat pjan ta’ investigazzjoni ddettaljat fil-bidu ta’ kull investigazzjoni, li jistipula l-għanijiet tal-investigazzjoni, ir-riżorsi li x'aktarx ikunu meħtieġa għat-tlestija tagħha u l-ispejjeż ipproġettati. Il-pjan għandu jkun dinamiku u bir-reqqa biżżejjed sabiex jippermetti t-tbassir ta’ data għad-deċiżjoni finali. Pjanijiet ta’ investigazzjoni għandhom jiġu abbozzati għall-Bord u mbagħad aġġornati regolarment. Għandhom ikopru kull pass investigattiv previst u jkunu assoċjati ma’ orarju preliminari għal kull pass. Dawn il-pjanijiet għandhom ikunu bil-miktub u annessi b'mod sistematiku mal-fajl tal-każ, sabiex tiġi faċilitata r-reviżjoni u l-konsultazzjoni tagħhom fil-każ li investigaturi jiltaqgħu ma’ domandi għal posponimenti jew tipi oħra ta’ dewmien. Il-maniġment, fil-livell tal-unità, għandu jeżamina l-pjanijiet ta’ investigazzjoni b'mod regolari sabiex isegwi, u fejn meħtieġ, jiggwida l-iżvilupp ta’ każijiet.

Il-KS kellu l-pjaċir li josserva li, immedjatament qabel ma ħareġ l-Opinjoni tiegħu, xi ideat dwar ippjanar imtejjeb ġew implimentati mill-OLAF.

Flimkien mal-ippjanar ta’ investigazzjonijiet, għal kull każ, il-KS jirrakkomanda li l-maniġment tal-OLAF għandu jiddisinja u jimplimenta proċeduri aħjar sabiex tingħata prijorità lil każijiet miftuħa, li se jkunu adattabbli skont ir-riżorsi disponibbli.

Il-KS jantiċipa rispons ċar mill-OLAF dwar din il-kwistjoni importanti u se jilqa' l-inklużjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet f'Manwal aġġornat.

3.3.2. L-implimentazzjoni ta’ drittijiet fondamentali u garanziji proċedurali fl-investigazzjonijiet tal-OLAF

Ir-rispett mill-OLAF għad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali fit-tmexxija ta’ investigazzjonijiet huwa marbut direttament mal-indipendenza u l-effiċjenza tal-ħidma tiegħu. Il-każijiet imressqa quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja ġibdu l-attenzjoni għal xi nuqqasijiet u dgħufijiet fit-tmexxija tal-investigazzjonijiet tal-OLAF (12). Għalhekk, il-KS iddeċieda li jivvaluta l-mod li bih OLAF jiżgura r-rispett ta’ dawn id-drittijiet u garanziji.

Il-KS ħareġ l-Opinjoni Nru 5/2010 tiegħu dwar Rispett għad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali f'investigazzjonijiet mill-Uffiċċju Ewropew għall-Ġlieda kontra l-Frodi (13) ibbażata fuq l-analiżi ta’ 28 każ trażmess lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali minn Diċembru 2009 (14) sa Ottubru 2010. Wettqet analiżi tal-qafas legali attwali applikabbli għall-investigazzjonijiet tal-OLAF (leġiżlazzjoni u każistika), kif ukoll tal-implimentazzjoni tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali.

Il-KS osserva li l-persuni kkonċernati bl-investigazzjonijiet interni huma protetti minn sett ta’ regoli stipulati f'diversi strumenti legali. Is-sitwazzjoni hija differenti fil-qasam ta’ investigazzjonijiet esterni, fejn ma hemm l-ebda regoli speċifiċi u l-protezzjoni garantita mill-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli għall-verifiki fuq il-post tista' tvarja minn Stat Membru għal Stat Membru.

Il-KS ikkunsidra li l-OLAF ġeneralment jirrispetta d-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali tal-persuni kkonċernati. Fejn identifika problemi speċifiċi, il-KS għamel rakkomandazzjonjiet lill-OLAF immirati lejn it-titjib tal-prassi attwali. Partikolarment, il-KS irrakkomanda li l-OLAF jemenda l-Manwal u jiżgura li d-dispożizzjonijiet tiegħu jiġu applikati.

Il-KS osserva wkoll li n-nuqqas ta’ regoli ta’ proċedura ċari, speċjalment rigward investigazzjonijiet esterni, iwassal għal varjazzjoni fi prattiċi fi ħdan l-OLAF. Ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 għandha tkun l-okkażjoni għal kjarifika tal-qafas legali, partikolarment fir-rigward ta’ investigazzjonijiet esterni. Il-poteri ta’ investigazzjoni tal-OLAF jeħtieġ li jiġu rinfurzati, speċjalment fir-rigward tal-ħtieġa li jitwettqu intervisti. Il-KS ġibed l-attenzjoni li din il-kjarifika m'għandhiex twassal għal regolamentazzjoni żejda. Il-leġiżlatur irid iqis in-natura speċifika tal-investigazzjonijiet tal-OLAF li huma amministrattivi u jirrappreżentaw biss stadju preliminari ta’ proċedura akbar, fejn ir-rispett għad-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati huwa ggarantit matul il-proċeduri ta’ segwitu. L-impożizzjoni fuq l-OLAF ta’ obbligi proċedurali mingħajr ma titqies din in-natura speċifika kif ukoll id-diversità ta’ investigazzjonijiet interni u esterni se tillimita l-effettività tal-ġlieda kontra l-frodi mingħajr ma neċessarjament itejjeb ir-rispett għad-drittijiet fondamentali.

Il-KS elenka l-prinċipji ġenerali li jirregolaw it-tmexxija ta’ investigazzjonijiet, kif ukoll tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali li jridu jiġu rrispettati mill-OLAF. Il-KS jirrakkomanda r-rinfurzar tal-mekkaniżmi ta’ kontroll tal-imparzjalità u l-kunfidenzjalità ta’ investigazzjonijiet, kif ukoll tat-tul ta’ żmien tagħhom. Barra minn hekk, il-KS issuġġerixxa miżuri li għandhom jittieħdu mill-OLAF sabiex jiġi rinfurzat ir-rispett tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali f'kull stadju ta’ investigazzjoni. Fl-aħħarnett, il-KS ipprovda lill-OLAF bi skeda ta’ analiżi tal-metodu ta’ implimentazzjoni tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali li jridu jintużaw mill-investigaturi matul investigazzjonijiet u mit-tim ta’ maniġment waqt il-kontroll tal-legalità tal-investigazzjonijiet.

Il-KS jiddispjaċih ukoll li r-rakkomandazzjonijiet preċedenti tiegħu (ara partikolarment ir-rakkomandazzjoni XI tar-Rapport tal-Attività tal-2008-2009) rigward il-ħtieġa għal involviment aħjar u aktar kmieni tal-membri tal-Unità tal-Pariri Ġudizzjarji u Legali fil-proċess tal-investigazzjoni, ma tqisux biżżejjed mill-OLAF. Il-KS jisħaq li l-membri ta’ din l-unità għandhom ikunu f'pożizzjoni li jipprovdu parir legali fl-istadji kollha u fil-każijiet kollha fejn ikun meħtieġ, partikolarment fi kwistjonijiet li jikkonċernaw ir-rispett tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali ta’ partijiet f'investigazzjoni. Dispożizzjonijiet li jissodisfaw dawn ir-rakkomandazzjonijiet għandhom jiġu stipulati b'mod ċar fil-Manwal il-ġdid tal-OLAF – Proċeduri Operattivi kif kien il-każ qabel.

Fir-rakkomandazzjoni tiegħu X tar-rapport 2008-2009, il-KS esprima x-xewqa li “jkun infurmat bl-ilmenti kollha li l-OLAF irċieva jew li eżamina minn partijiet f'investigazzjoni fejn id-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali jidhru li ġew kompromessi”. It-talba tinkludi mhux biss każijiet trażmessi lil awtoritajiet ġudizzjarji iżda l-każijiet kollha. Il-KS irċieva żewġ notifiki mill-OLAF matul il-perjodu ta’ żmien kopert minn dan ir-rapport. Irċieva wkoll notifika waħda diretta mill-partijiet involuti f'każ wieħed.

3.4. Ir-regoli tal-investigazzjoni proċedurali tal-OLAF u l-Manwal tal-OLAF – Proċeduri Operattivi

Il-KS segwa b'interess żviluppi suċċessivi fir-rigward tal-Manwal tal-OLAF u kkomunika lill-OLAF numru sinifikanti ta’ rimarki bil-miktub matul il-proċess tal-abbozzar.

Il-KS japprezza t-titjib fil-forma u l-kontenut tal-Manwal il-ġdid, madankollu, safejn huma kkonċernati proċeduri operattivi, din il-verżjoni tal-aħħar ma tissodisfax l-aspettattivi tal-KS fil-fatt li mhijiex sett ta’ regoli fissi maħsuba biex jiggwidaw l-investigaturi f'kull stadju tal-investigazzjonijiet tagħhom.

Il-KS qal ripetutament li kien importanti li proċeduri tal-każ jindikaw b'mod ċar għal kull tip ta’ investigazzjoni liema huma l-azzjonijiet proċedurali differenti mill-bidu sal-konklużjoni. Il-KS esprima wkoll tħassib rigward “valutazzjoni ta’ informazzjoni inizjali” minħabba fin-nuqqas ta’ limiti ta’ żmien ċari qabel id-deċiżjoni li jinfetaħ każ. L-għan ta’ dan l-istadju kien li jiddetermina l-eżistenza ta’ suspetti serji biżżejjed u ingħatat attenzjoni mill-qrib li ma titmexxa l-ebda attività operattiva f'dan l-istadju. B'konformità ma’ din l-idea, il-KS irrikjeda aktar kjarifika fir-rigward tal-hekk imsejħa missjoni ta’ tħejjija ta’ sejbien tal-fatti li m'għandhiex tirkeb u tantiċipa l-investigazzjoni attwali. Il-KS jiddispjaċih li dawn il-kummenti indirizzati lill-OLAF ma ġewx integrati fil-Manwal tal-OLAF eventwalment adottati.

Barra minn hekk, il-KS jemmen li l-Manwal għandu jkun dokument dinamiku, kapaċi li jiġi aġġornat f'kull żmien, li għandu jservi bħala vademecum għal użu minn investigaturi li jistgħu jirreferu għalih matul l-investigazzjonijiet tagħhom. Partikolarment, il-KS jikkunsidra li r-rakkomandazzjonjiet tiegħu fir-rigward tal-ippjanar tal-investigazzjonijiet, il-protezzjoni tad-drittijiet fondamentali u r-rispett għall-garanziji proċedurali għandhom jiġu inkorporati fil-Manwal.

Taħriġ fil-fond dwar il-Manwal għandu jkompli jseħħ fuq bażi regolari.

Flimkien ma’ titjib tal-qafas leġiżlattiv, il-KS jemmen li l-OLAF għandu jabbozza sett sempliċi ta’ regoli li jiffoka prinċipalment fuq il-passi differenti ta’ investigazzjonijiet iżda li jqis ukoll id-drittijiet ta’ individwi, ir-rekwżiti tal-protezzjoni tad-dejta, u r-rekwiżiti għal verifiki fuq il-post. Il-Manwal għandu mbagħad jiġi adattat u juża dan is-sett ta’ regoli sabiex jagħti struzzjonijiet ċari lill-investigaturi.

Il-Manwal għandu jinkludi wkoll eżempji ta’ prassi tajba żviluppata fid-diversi tipi ta’ investigazzjonijiet inkluż mudelli ivvalidati bit-tmexxija ta’ OLAF li għalihom jista' jirreferi kull investigatur.

3.5. Organizzazzjoni amministrattiva, baġit u politika tal-personal b'rabta mal-funzjoni investigattiva tal-OLAF

3.5.1. Organizzazzjoni amministrattiva u politika tal-personal

Personal ikkwalifikat sew huwa ċ-ċavetta għal politika tal-investigazzjoni b'suċċess. Fil-qafas tal-missjoni ta’ monitoraġġ tiegħu tal-funzjoni investigattiva tal-OLAF, il-KS jikkunsidra li huwa d-dmir tiegħu li jiżgura li l-politika tar-riżorsi umani tal-OLAF tipppermetti li l-OLAF iwettaq il-missjoni tiegħu b'mod effettiv (15).

Il-KS jikkunsidra li d-definizzjoni ta’ strateġija komprensiva dwar ir-Riżorsi Umani għandha tkun waħda mill-ewwel prijoritajiet tad-Direttur Ġenerali l-ġdid.

Determinazzjonijiet ta’ prijoritajiet interni

Sabiex tiġi abbozzata strateġija dwar ir-riżorji umani adattati għall-ħtiġijiet tiegħu, l-OLAF għandu jwettaq analiżi fil-fond tal-prijoritajiet interni tiegħu. F'dan ir-rigward, il-KS għal darboħra se jenfasizza l-ħtieġa li l-OLAF jiffoka fuq in-negozju ewlieni tiegħu u jirrinforza l-kapaċità investigattiva tiegħu. Il-KS se jirrakkomanda li d-Direttur Ġenerali l-ġdid jagħti konsiderazzjoni dovuta lill-allokazzjoni ta’ riżorsi fi ħdan l-OLAF sabiex tiġi indirizzata l-mistoqsija ta’ bilanċ ta’ personal bejn id-Direttorati operattivi A u B ikkombinati u d-Direttorat D li għandu jaġixxi primarjament f'appoġġ tal-attivitajiet investigattivi tal-OLAF.

Barra minn hekk, il-KS jikkunsidra li fi ħdan il-qafas tal-ħidma investigattiva tal-OLAF, għandhom jiġu stipulati prijoritajiet li jikkunsidraw is-sinerġiji possibbli ma’ partijiet oħra tal-Kummissjoni jew ma’ Stati Membri. Il-KS jilqa' l-politika riċenti tal-OLAF ta’ iffokar fuq il-każijiet ta’ frodi akbar u aktar kumplessi li jridu jiġu investigati f'kollaborazzjoni mill-qrib mad-Direttorat Ġenerali kkonċernat u appoġġjati mill-intelliġenza tal-IT.

Il-bini ta’ politika komprensiva dwar ir-Riżorsi Umani (HR)

Abbażi ta’ analiżi u definizzjoni tan-negozju ewlieni tal-OLAF bħal dak stipulat hawn fuq, għandhom jiġu adattati u kkonċentrati riżorsi sabiex jippermettu enfasi fuq prijoritajiet. Fid-definizzjoni tal-politika tal-HR tiegħu l-OLAF għandu, partikolarment, iqis:

Il-KS jirrakkomanda wkoll li l-OLAF għandu jagħmel l-aħjar użu mill-possibbiltajiet tar-reklutaġġ miftuħa minn kompetizzjonijiet riċenti. Il-KS jilqa' l-estensjoni riċenti tad-data ta’ validità tal-lista ta’ kandidati iżda juri d-dispjaċir tiegħu bit-tul tal-proċeduri tar-reklutaġġ għal kandidati.

Barra minn hekk, il-KS jiġbed l-attenzjoni dwar il-ħtieġa li tiġi ċċarata l-politika tal-OLAF rigward personal temporanju. Il-membri kollha tal-personal għandhom jibbenefikaw minn viżjoni ċara tal-istatus u l-iżvilupp tal-karriera potenzjali tagħhom. Il-KS juri d-dispjaċir tiegħu għan-nuqqas ta’ ċarezza f'dan ir-rigward, li xi kultant, matul dawn l-aħħar snin, wassal għal diffikultajiet personali serji għal membri tal-personal tal-OLAF.

Matul l-ewwel nofs tal-2010, il-President tal-KS żar id-diversi unitajiet u direttorati fi ħdan l-OLAF. Dawn iż-żjarat identifikaw, fost affarijiet oħra, il-piż amministrattiv tqil fuq l-investigaturi tal-OLAF. Din hija xi ħaġa li teħtieġ aktar riflessjoni, li tippermetti għall-investigaturi ż-żmien massimu possibbli sabiex jikkonċentraw fuq il-funzjoni investigattiva tagħhom.

3.5.2. Baġit

Il-KS josserva xi livell ta’ titjib fil-ġestjoni ta’ missjonijiet u spejjeż tal-ivvjaġġjar. Jirrakkomanda li din il-politika tiġi estiża aktar u li valutazzjoni tal-ħtieġa għal missjonijiet sabiex jitwettqu investigazzjonijiet tiġi mwettqa b'mod sistematiku. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll l-għażliet provduti mit-teknoloġiji tal-informazzjoni bħall-vidjokonferenzi sabiex tiġi evitata l-ħtieġa għal ivvjaġġjar kumpless u li jiswa ħafna flus.

4. RELAZZJONIJIET MAL-OLAF, L-ISTITUZZJONIJIET TAL-UE, IS-SĦAB TAL-OLAF U L-PARTIJIET INTERESSATI

4.1. Relazzjonijiet mal-OLAF

Il-KS kompla jiżviluppa relazzjoni kostruttiva mat-tim tal-maniġment tal-OLAF u uffiċjali matul il-perjodu ta’ dan ir-Rapport. Diversi laqgħat formali u informali kienu l-okkażjoni għal skambji ta’ valur ta’ opinjonijiet u ta’ informazzjoni.

F'okkażjonijiet separati fi Frar, Marzu, April, Mejju u Ġunju 2010, il-President tal-KS iltaqa' ma’ membri tal-personal tal-unitajiet Investigattivi u Operattivi u tal-unitajiet Operattivi u ta’ Appoġġ Politiku tal-OLAF. L-għan ta’ dawn il-laqgħat kien li tinżamm rabta mill-qrib mal-oqsma operattivi tal-OLAF u sabiex jinstemgħu kummenti u suġġerimenti dwar kif tittejjeb il-funzjoni investigattiva.

Matul iż-żjara tiegħu, il-President iltaqa' mal-biċċa l-kbira tal-membri tat-tim tat-tlettax -il unità flimkien mal-Kapijiet tal-Unità kollha. Il-punti diskussi kienu jinkludu:

Memorandum dwar iż-żjara se jiġi diskuss mad-Direttur Ġenerali l-ġdid tal-OLAF.

Membri tal-personal tal-OLAF, inkluż, f'diversi okkażjonijiet, id-Direttur Ġenerali nnifsu u aktar tard l-aġent Direttur Ġenerali, attendew il-laqgħat tal-KS fil-perjodu kopert minn dan ir-Rapport.

F'Settembru u Novembru 2010, l-OLAF iddeskriva għall-KS id-diffikultajiet li kien iltaqa' magħhom sabiex jikseb dak illi jqis bħala livell raġonevoli ta’ aċċess għal taqsimijiet ta’ xi dejtabejżis tal-Kummissjoni. Din il-kwistjoni ilha għaddejja mill-2007. L-OLAF jikkunsidra li din id-diffikultà fl-aċċess ta’ dejtabejżis tal-Kummissjoni tista' potenzjalment tnaqqas il-kapaċità tiegħu li jwettaq investigazzjonijiet effettivament u indipendentement u f'Novembru 2010, talab lill-KS sabiex iwassal opinjoni formali. Ġie maħtur relatur fi ħdan l-KS sabiex jibda jaħdem fuq dan il-fajl.

Il-ħames Membri kollha tal-KS attendew il-Konferenza tal-10 Anniversarju tal-OLAF fit-12 ta’ Ottubru 2009, fejn il-President u membru tal-Kumitat għamlu diskorsi.

Il-KS ipparteċipa fil-konferenza dwar perspettivi għal Prosekutur Pubbliku Ewropew “Il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji u fondamentali tal-Unjoni”, fil-Qorti ta’ Kassazzjoni f'Pariġi fil-11 ta’ Frar 2010, fl-10 seminar tal-OAFCN f'Budapest fit-13-15 ta’ Ottubru 2010 u fil-konferenza tal-prosekuturi tal-frodi f'Pariġi fit-18 u d-19 ta’ Novembru.

4.2. Relazzjonijiet mal-istituzzjonijiet tal-UE

4.2.1. Relazzjonijiet mal-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea

Peress li huwa korp interistituzzjonali, il-KS huwa partikolarment impenjat sabiex isostni relazzjoni ta’ ħidma mill-qrib mal-Kummissjoni, il-Parlament u l-Kunsill.

It-tiġdid tal-Parlament fir-Rebbiegħa 2009 u l-ħatra tal-Kummissjoni l-ġdida fi Frar 2010 ippermettew li l-KS tibda tibni rabtiet ġodda u aktar mill-qrib ma’ sħab istituzzjonali li għadhom kemm inħatru.

Il-KS jilqa' l-impenn tal-Kummissarju Šemeta, bħala l-Kummissarju l-ġdid inkarigat mill-OLAF, sabiex jiżviluppa relazzjoni produttiva mal-KS. Attenda għal-laqgħat tal-KS f'Marzu u Lulju 2010 u membru tal-kabinett tiegħu attenda l-laqgħat tal-KS f'Settembru, Ottubru u Novembru. Dawn il-laqgħat kienu ta’ benefiċċju reċiproku fir-rigward ta’ dawk il-proġetti li jikkonċernaw ir-riforma tal-OLAF. Il-KS japprezza ħafna l-appoġġ mogħti mill-Kummissarju Šemeta u l-kabinett tiegħu lill-OLAF u lill-ħidma tiegħu stess.

Matul il-perjodu tar-rappurtaġġ, il-KS iltaqa' wkoll mad-Deputat Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni, is-Sur Alexander Italianer fil-21 ta’ Ottubru 2009 u l-President tal-Kumitat tal-Kontroll Baġitarju tal-Parlament Ewropew (COCOBU) is-Sur Luigi de Magistris fis-17 ta’ Novembru 2009. Il-KS għamel preżentazzjoni tar-Rapport tal-Attività 2008-2009 lill-Grupp ta’ Ħidma għall-Ġlieda kontra l-Frodi tal-Kunsill matul il-Presidenza Svediża fil-25 ta’ Novembru 2009 u lill-Kumitat dwar il-Kontroll Baġitarju tal-Parlament (COCOBU) tat-3 ta’ Diċembru. Il-KS bagħat ukoll tweġiba bil-miktub għall-mistoqsijiet li saru mill-Parlament Ewropew f'din l-okkażjoni. Il-KS hu sodisfatt bit-tagħrif pożittiv u appoġġ li rċieva. Fil-15 ta’ Diċembru 2010, il-KS irċieva lis-Sinjura Catherine Day, is-Segretarju Ġenerali tal-Kummissjoni fejn, fost affarijiet oħra, kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mad-dejtabejżis tal-Kummissjoni u r-riżorsi umani ġew diskussi.

4.2.2. Relazzjonijiet mal-Qorti Ewropea tal-Awdituri

Ir-relatur tal-KS iltaqa' mal-Qorti tal-Awdituri f'Lussemburgu fil-21 ta’ Settembru 2009, sabiex jiddiskuti kwistjonijiet ta’ interess komuni u l-involviment tal-KS fil-verifika ppjanata tal-OLAF.

Fi Frar 2010, rappreżentanti mill-Qorti tal-Awdituri attendew għal-laqgħa tal-KS sabiex jiddiskutu u jippreżentaw l-ambitu tas-segwitu tagħhom għar-Rapport Speċjali 1/2005 dwar l-OLAF. F'Ġunju tal-istess sena l-awdituri inkarigati żaru lis-Segretarjat tal-KE u talbu kopji tal-minuti tal-laqgħat tal-KS flimkien mal-Opinjonijiet l-aktar riċenti tal-KS. Aktar dokumenti ġew mgħoddija wkoll f'Ottubru 2010 fuq it-talba tagħhom.

4.2.3. Kontribuzzjoni għar-riflessjoni dwar ir-riforma tal-OLAF

Wara n-nomina tiegħu, il-Kummissarju Šemeta ħa d-deċiżjoni li jniedi mill-ġdid ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999, fiż-żmien li kien għadu pendenti quddiem il-Kunsill u l-Parlament. Sabiex tiżblokka diskussjonijiet bejn l-Istituzzjonijiet, il-Kummissjoni adottat Dokument ta’ Riflessjoni (16) fis-7 ta’ Lulju 2010 li se jservi bħala bażi għal aktar progress fil-proċess tar-riforma.

Fl-14 ta’ Lulju 2010 il-Kummissarju Šemeta attenda għal-laqgħa tal-KS fejn ippreżenta d-dokument u l-KS laqa' l-ġest tal-Kummissarju li stieden kontribuzzjonijiet mill-KS għad-dibattitu li kien għaddej u d-dokument tal-Kummissjoni. Għaldaqstant, il-KS adotta l-Opinjoni Nru 3/2010 tiegħu dwar id-Dokument ta’ Riflessjoni dwar ir-Riforma tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) (17) fit-23 ta’ Settembru 2010

Fl-Opinjoni tiegħu, il-KS laqa' d-determinazzjoni tal-Kummissjoni li tipprogressa bir-riforma tal-OLAF sabiex tirrinforza l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE, partikolarment fil-kuntest tal-kriżi ekonomika u finanzjarja attwali. Osserva l-approċċ tal-Kummissjoni li testendi għal stadju aktar tard il-konsolidazzjoni tal-leġiżlazzjoni kontra l-frodi f'qafas legali uniku, sabiex tistenna, partikolarment, id-dibattitu dwar il-ħolqien ta’ Uffiċċju ta’ Prosekutur Pubbliku Ewropew.

Il-KS qabel li kien hemm ħtieġa ta’ riforma tal-governanza tal-OLAF sabiex tittejjeb l-effiċjenza tiegħu iżda wera d-dispjaċir tiegħu li d-Dokument ta’ Riflessjona ma poġġiex aktar enfasi fuq il-kompetenza investigattiva tal-OLAF, minkejja l-opportunitajiet ġodda miftuħa mit-Trattat ta’ Lisbona. Barra minn hekk, il-KS enfasizza wkoll il-ħtieġa li tiġi rinfurzata r-responsabbiltà tal-ġestjoni tal-OLAF fil-qasam tat-tmexxija u l-kontroll ta’ investigazzjonijiet, prinċipalment bl-intenzjoni li jitqassar it-tul ta’ żmien ta’ investigazzjonijiet u tittejjeb l-effiċjenza tal-OLAF.

Fir-rigward tal-proposta li jiġi żviluppat djalogu interistituzzjonali, il-KS ikkonċeda li dan id-djalogu jista' jtejjeb appoġġ istituzzjonali għall-ġlieda kontra l-frodi tal-OLAF iżda enfasizza li dan id-djalogu, taħt l-ebda ċirkostanza, m'għandu jwassal għal interferenza politika f'investigazzjonijiet. Bħala gwardjan tal-indipendenza tal-OLAF, il-KS ippropona li jkollu r-rwol tat-tmexxija fil-ġestjoni ta’ dan id-djalogu.

Il-KS esprima tħassib qawwi fir-rigward tal-proposta li tinħoloq il-kariga ta’ Konsulent ta’ Reviżjoni li jista' jkollha l-effett li żżid il-piż amministrattiv fuq OLAF kif ukoll li tiddupplika jew anke tfixkel il-funzjonijiet ewlenin tal-KS. Il-KS madankollu, appoġġjat il-ħolqien tal-kariga ta’ Uffiċjal tal-Ilmenti intern, fi ħdan l-OLAF, sabiex jaġixxi bħala l-ewwel kuntatt li jittratta ilmenti minn dawk taħt investigazzjoni fir-rigward tal-mod kif tmexxiet l-investigazzjoni tagħhom.

Il-KS laqa' r-rieda, kif espressa mill-istituzzjonijiet kollha tal-UE, li jsaħħaħ ir-rwol tiegħu, iżda ma qabilx b'mod qawwi mal-proposta kif stipulata fid-Dokument ta’ Riflessjoni, fejn il-KS se jirċievi biss dejta statistika sabiex iwettaq ix-xogħol tiegħu. Il-KS huwa għal kollox tal-istess fehma li m'għandux jindaħal fil-ħidma operattiva tal-OLAF iżda jikkunsidra li aċċess sħiħ għall-fajls tal-każijiet huwa essenzjali sabiex tiġi salvagwardjata l-indipendenza tal-OLAF billi tiġi mmonitorjata l-effiċjenza u l-effettività tal-proċeduri investigatorji tiegħu.

Il-KS attenda żewġ laqgħat fil-Kunsill sabiex jippreżenta l-Opinjoni tiegħu. Il-KS jappoġġja b'mod qawwi l-intenzjoni tal-Kummissjoni li timxi 'l quddiem b'din ir-riforma, bil-ħsieb li tissaħħaħ l-effettività u l-indipendenza tal-funzjoni investigattiva tal-OLAF, u se jkollu l-pjaċir li jagħmel aktar kontribuzzjonijiet fl-istadji aktar tard tad-dibattiti.

4.3. Proċedura tal-għażla tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF

L-Artikolu 12.2 tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 jistipula li l-Kummissjoni Ewropea għandha tfassal lista tal-kandidati li għandhom il-kwalifiki meħtieġa wara opinjoni favorevoli tal-KS.

Sabiex jitwettaq dan ir-rekwiżit, il-KS ġie assoċjat mill-qrib mal-ewwel stadji tal-proċedura tal-għażla. Analizza s-CVs tal-kandidati u membru wieħed tal-Kumitat attenda l-kumitat ta’ qabel l-għażla li ltaqa' fil-bidu ta’ Lulju 2010 u l-Kumitat Konsultattiv tal-Ħatriet li ltaqa' fl-10 ta’ Settembru bħala osservatur. Fil-laqgħa tiegħu tat-23 ta’ Settembru 2010, il-KS wassal l-Opinjoni Nru 2/2010 (18) tiegħu dwar is-sitt kandidati li l-ismijiet tagħhom ġew ikkomunikati mill-Kummissjoni Ewropea. L-Opinjoni ġiet ikkomunikata lill-Kummissjoni u lill-Istituzzjonijiet oħra.

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

(1) ĠU L 136, 31.5.1999, p. 1.

(2) Ara l-Anness I: Kalendarju ta’ Laqgħat tal-Kumitat ta’ Superviżjoni.

(3) L-Artikolu 8 tar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kumitat ta’ Superviżjoni tal-OLAF (ĠU L 33, 7.2.2007, p. 7).

(4) Ir-Regoli ġew adottati mill-KS f'Awwissu 2006 u ppubblikati fi Frar 2007 (Ir-Regoli ta’ Proċedura tal-Kumitat ta’ Superviżjoni tal-OLAF (ĠU L 33, 7.2.2007, p. 7)).

(5) Ara partikolarment l-Opinjoni Nru 4/2010 dwar ippjanar investigattiv (anness 5) u l-Opinjoni Nru 5/2010 dwar ir-rispett tad-drittijiet fondamentali u l-garanziji proċedurali (anness 6).

(6) L-Artikolu 11(7) tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999.

(7) Franchet u Byk v il-Kummissjoni, Kawża T-48/05, paragrafi 168-170.

(8) Ara l-Anness 6.

(9) Ara l-Opinjoni Nru 5/2008 (ĠU C 314, 22.12.2009, p. 15).

(10) Ara l-Anness 5.

(11) Ara partikolarment l-Opinjoni Nru 2/2009 (ĠU C 314, 22.12.2009, p. 22).

(12) Ara Camos Grau v il-Kummissjoni, 6 ta’ April 2006, Kawża T-309/03; Nikolaou v il-Kummissjoni, 12 ta’ Settembru 2007, Kawża T-259/03; Franchet u Byk v il-Kummissjoni, 8 ta’ Lulju 2008, Kawża T-48/05.

(13) Ara l-Anness 6.

(14) Il-Manwal tal-OLAF il-ġdid daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Diċembru 2009.

(15) Ara l-anness 2: Opinjoni Nru 1/2010 L-Abbozz tal-Baġit Preliminari tal-OLAF għall-2011.

(16) SEC (2010)859.

(17) Ara l-anness 4.

(18) Ara l-Anness 3.

Minkejja li l-organizzazzjoni ta’ dawn il-kompetizzjonijiet kienet eżerċizzju importanti u tikkorrispondi għall-impenji meħuda mill-OLAF, ir-riżultat globali għat-92 eks aġent temporanju tal-Uffiċċju kkonċernati minn din l-operazzjoni baqa' xorta waħda limitat minħabba li minnhom 21 biss għaddew minn waħda minn dawn il-kompetizzjonijiet. Barra minn hekk, erba' AT b'kuntratt definit setgħu jibbenefikaw minn dawn il-kompetizzjonijiet. Sal-lum 63 AT ikkonċernati min-negozjat tal-2007 ma setgħux jibbenefikaw minn dawn il-kompetizzjonijiet, jew minħabba li ma kinux għaddew, jew minħabba li ma setgħux jew ma xtaqux jipparteċipaw. Fil-fatt, il-gradi li għalihom kienu miftuħa dawn il-kompetizzjonijiet, iżda wkoll id-diplomi mitluba kif ukoll it-tul ta’ żmien ta’ dawn id-diplomi b'paragun mal-esperjenza professjonali ma ppermettewx numru ħafna ikbar ta’ AT li jinkitbu għal dawn il-kompetizzjonijiet.

Wara l-pubblikazzjoni riċenti tar-riżultat tal-kompetizzjonijiet interni, l-Uffiċċju għandu jwettaq eżerċizzju simili sabiex jipproponi pożizzjonijiet ta’ uffiċjali lill-kandidati magħżula. Dan għandu jippermetti lill-OLAF li jirrekluta matul l-2010 tlettax-il AT b'kuntratt indefinit u żewġ AT b'kuntratt definit. Barra minn hekk, tliet eks AT magħżula minn kompetizzjonijiet esterni għaddew minn kompetizzjoni interna fuq livell ogħla.

Fir-rigward tal-kwistjoni tal-persunal temporanju, il-Kumitat ta’ sorveljanza qed jilqa' b'mod favorevoli ċertu numru ta’ żviluppi pożittivi li seħħew fl-2008, 2009 u 2010, speċjalment it-tnedija u l-pubblikazzjoni tar-riżultati tal-kompetizzjonijiet esterni u interni fil-qasam tal-ġlieda kontra l-frodi. Dan diġà ppermetta lill-Uffiċċju biex jirrekluta, mill-bidu tal-2010, bħala uffiċjali, 11-il eks aġent temporanju (disa' AT b'kuntratt indefinit u żewġ AT b'kuntratt definit) li għaddew minn kompetizzjonijiet esterni. Dan seta' kien possibbli wara modifika tal-pjan ta’ stabbiliment u n-negozjati ta’ baġit emendatorju mal-awtorità baġitarja.

Il-Kumitat ta’ Superviżjoni jikkunsidra li d-Direttur Ġenerali tal-OLAF għandu jkollu l-ħila u d-determinazzjoni li jmexxi organizzazzjoni kumplessa u li għandha ħafna kompiti f'kuntest multinazzjonali sabiex tikseb riżultati konkreti fil-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni fl-Ewropa. Hu jew hi għandu/ha jkollu/ha esperjenza biżżejjed f'dan il-qasam sabiex ikun j/tista' j/tikseb il-lealtà u r-rispett ta’ tim speċjalizzat ħafna, u sabiex j/tiżgura l-kredibbiltà kemm fi ħdan kif ukoll 'il barra mill-OLAF. Hu jew hi għandu/ha j/turi prova ta’ ħiliet distinti ta’ mmaniġġjar sabiex j/tiffaċċja l-isfidi kurrenti tal-OLAF li ta’ spiss ġew deskritti mill-Kumitat Superviżorju fl-opinjonijiet varji tiegħu. Għandu jkollu biżżejjed esperjenza tax-xogħol f'kuntest internazzjonali u multikulturali sabiex jindirizza malajr l-isfidi speċifiċi ta’ ambjent istituzzjonali kumpless bħal dan. Barra minn hekk, bħala għassies tal-indipendenza tal-OLAF, il-Kumitat ta’ Superviżjoni jagħti importanza partikolari lill-impenn tal-kandidati għall-indipendenza tal-organizzazzjoni kif ukoll għall-viżjoni tagħhom rigward ir-rwol speċifiku tal-OLAF fi ħdan l-istituzzjonijiet Ewropej.

ANNESS 6

OPINJONI Nru 5/2010 L-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali fl-investigazzjonijiet tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi Brussell, id-29 ta’ Novembru 2010 WERREJ 1. Introduzzjoni 1.1. L-għan tal-opinjoni u l-metodu 2. Il-prinċipji ġenerali li għandhom jiġu osservati mill-OLAF 2.1. Ir-rekwiżit tal-imparzjalità fit-tmexxija tal-investigazzjonijiet 2.2. Dewmien raġonevoli tal-investigazzjonijiet 2.3. Il-kunfidenzjalità tal-investigazzjoni 3. Garanziji proċedurali 3.1. Investigazzjonijiet interni 3.1.1. L-istadju tal-ftuħ tal-investigazzjoni 3.1.1.1. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tiġi infurmata dwar l-involviment personali tagħha fl-investigazzjoni 3.1.2. L-istadju tat-twettiq tal-investigazzjoni 3.1.2.1. L-obbligu tal-awtorizzazzjoni tal-aġenti tal-OLAF 3.1.2.2. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tesprimi lilha nnifisha dwar il-fatti kollha li jikkonċernawha 3.1.2.3. Id-dritt li wieħed jesprimi ruħu bil-lingwa uffiċjali tal-għażla tiegħu 3.1.2.4. Id-dritt li wieħed jiġi mgħejun minn persuna magħżula minnu 3.1.2.5. Id-dritt li wieħed ma jinkriminax ruħu 3.1.2.6. Id-dritt għall-protezzjoni tad-dejta personali 3.1.2.7. Id-dritt għall-aċċess għad-dokumenti tal-investigazzjoni u/jew għar-rapport finali 3.1.3. L-stadju tal-għeluq tal-investigazzjoni 3.1.3.1. L-obbligu li jissemmew l-osservazzjonijiet tal-persuna kkonċernata fil-konklużjonijiet meħuda fit-tmiem tal-investigazzjoni 3.1.3.2. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tiġi infurmata dwar l-għeluq tal-investigazzjoni 3.2. Investigazzjonijiet esterni 3.2.1. L-istadju tal-ftuħ tal-investigazzjoni 3.2.1.1. L-għoti tal-informazzjoni lill-persuna kkonċernata 3.2.2. L-istadju tat-twettiq tal-investigazzjoni 3.2.2.1. L-obbligu tal-awtorizzazzjoni tal-aġenti tal-OLAF 3.2.2.2. Il-possibbiltà li l-persuna kkonċernata tesprimi lilha nnifisha dwar il-fatti kollha li jikkonċernawha 3.2.2.3. Id-dritt li wieħed jesprimi ruħu bil-lingwa uffiċjali tal-għażla tiegħu 3.2.2.4. Id-dritt li wieħed jiġi mgħejun minn persuna magħżula minnu u l-kunfidenzjalità tal-korrispondenza bejn il-klijent u l-avukat 3.2.2.5. Id-dritt li wieħed ma jinkriminax ruħu 3.2.3. L-istadju tal-għeluq tal-investigazzjoni 3.2.3.1. Il-possibbiltà li wieħed jiġi infurmat dwar l-għeluq tal-investigazzjoni ANNESS 1. INTRODUZZJONI 1. L-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (minn issa 'l quddiem, l-OLAF) għandu setgħat sinifikanti fit-tmexxija tal-investigazzjonijiet amministrattivi, sabiex jirnexxi fil-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kull attività illegali oħra li tkun ta’ ħsara għall-interessi finanzjarji tal-UE. It-twettiq ta’ dawn is-setgħat huwa soġġett b'mod partikolari għar-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fundamentali (1). Billi għamel il-Karta tad-drittijiet fundamentali (minn hawn ’il quddiem, il-Karta) vinkolanti, it-Trattat ta’ Lisbona kompla saħħaħ dan l-obbligu. Ir-regoli tal-liġi Komunitarja u b’mod partikolari tal-Protokoll dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Komunitajiet Ewropej, kif ukoll tar-Regolamenti tal-Persunal tal-Komunitajiet Ewropej u tal-Kundizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għall-aġenti l-oħra ta’ dawk il-komunitajiet ukoll għandhom jiġu osservati. 2. Il-Kumitat ta’ Sorveljanza (minn issa ’l quddiem, il-KS) ifakkar il-karatteristiċi tal-OLAF: dan huwa servizz investigattiv; l-attività tiegħu tidħol l-ewwel nett f’qafas amministrattiv u jekk ikun hemm bżonn, hija intiża sabiex twassal għal proċeduri ġudizzjarji, finanzjarji jew dixxiplinarji li matulhom japplikaw bis-sħiħ il-garanziji tad-drittijiet fundamentali. Għalhekk il-ġurisprudenza Komunitarja tikkunsidra uħud mill-atti investigattivi tal-OLAF bħala atti preparatorji li m’għandhomx effetti negattivi, u b’hekk, probabbilment ma jitħassrux (2). Madankollu, il-ksur ta’ rekwiżiti proċedurali essenzjali waqt investigazzjonijiet preparatorji jista’ jdgħajjef il-legalità tad-deċiżjoni finali meħuda abbażi tal-investigazzjonijiet tal-OLAF (3). Barra minn hekk, huma jkunu ta’ natura li tinvolvi r-responsabbiltà tal-Kummissjoni. 3. Għalhekk, il-konformità mal-garanziji proċedurali fil-fażi amministrattiva tal-investigazzjoni tal-OLAF hija essenzjali. Barra minn hekk, il-KS jqis li l-effettività u l-effikaċja tal-attività tal-OLAF jiddependu direttament mir-rispett tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali. Dan huwa essenzjali wkoll għar-reputazzjoni tal-OLAF. OLAF li l-kredibbiltà tiegħu tiġi kkontestata għandu aktar probabbiltà li ssirlu pressjoni u li jiffaċċja theddid għall-indipendenza tiegħu. 1.1. L-għan tal-opinjoni u l-metodu 4. Il-KS b’mod konsistenti enfasizza l-ħtieġa ta’ regoli ta’ proċedura preċiżi u addattati biżżejjed għall-istadji differenti tal-investigazzjoni. Fil-fatt, il-konformità ma’ corpus ta’ regoli ċari tippermetti li jiġu żgurati kemm il-kwalità, l-effikaċja, it-trasparenza u l-indipendenza tal-investigazzjonijiet kif ukoll ir-rispett tal-legalità u taċ-ċertezza legali. 5. Dawn ir-regoli jinsabu parzjalment fil-liġi attwali u fl-istruzzjonijiet tal-Manwal tal-proċeduri operattivi tal-OLAF (minn issa ’l quddiem, il-Manwal). Madankollu l-prinċipji applikabbli jibqgħu mxerrdin (ir-Regolament (KE) Nru 1073/1999 u (KE, Euratom) Nru 2185/96, il-Ftehim Interistituzzjonali, ir-Regolamenti tal-Persunal …) u hija meħtieġa kjarifika. F’dan ir-rigward, il-KS jqis li huwa importanti ħafna li r-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tkun l-okkażjoni biex tingħata kjarifika legali tas-setgħat tal-OLAF (4). Il-KS jispera li din l-Opinjoni tikkontribwixxi għal dan id-dibattitu. 6. Abbażi tal-esperjenza tiegħu miksuba permezz tal-kontroll regolari tal-investigazzjonijiet u tar-rwol tiegħu rikonoxxut mill-qorti tal-Unjoni fis-sentenza Franchet u Byk vs il-Kummissjoni (5), il-KS eżamina 28 investigazzjoni li jeħtieġu t-trażmissjoni ta’ informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali mibgħuta mill-OLAF minn Diċembru 2009 sa Ottubru 2010 (6), b’mod partikolari r-rapporti tal-investigazzjoni u s-sommarji mħejjija mill-unità ta’ “Konsulenza Ġudizzjarja u Legali”, li jiddeskrivu fil-qosor il-mod kif ċerti garanziji proċedurali ġew osservati matul l-investigazzjoni (7). Huwa analizza wkoll il-qafas legali u l-prassi attwali, kif ukoll il-proposti leġiżlattivi eżistenti dwar ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 (8). 7. Permezz ta’ din l-Opinjoni, il-KS jipprovdi rakkomandazzjonijiet maħsuba sabiex jiċċaraw l-applikazzjoni tal-prinċipji ġenerali li għandhom jipprevalu fit-twettiq mill-OLAF tal-prerogattivi tiegħu, kif ukoll tal-garanziji proċedurali fil-fażijiet differenti tal-investigazzjoni. Din l-Opinjoni hija akkumpanjata wkoll minn diversi Annessi, b’mod partikolari minn proposta ta’ qafas ta’ analiżi dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali li tista’ sservi bħala gwida għall-investigaturi (9). 2. IL-PRINĊIPJI ĠENERALI LI GĦANDHOM JIĠU OSSERVATI MILL-OLAF 8. L-investigazzjonijiet tal-OLAF għandhom jitwettqu f’konformità ma’ sett ta’ regoli u prinċipji: legalità, proporzjonalità, imparzjalità, oġġettività, ekwità, tul ta’ żmien raġonevoli, rispett tal-preżunzjoni tal-innoċenza, kunfidenzjalità u sigriet professjonali eċċ. Il-KS għażel li jeżamina biss dawk il-prinċipji li jistgħu jkollhom impatt fuq l-indipendenza tal-investigazzjoni u li għalihom hemm diġà ġurisprudenza stabbilita sewwa dwar l-OLAF. 9. Il-KS jixtieq ukoll ifakkar il-possibbiltà għall-aġenti tal-OLAF li jinnotifikaw lill-President tal-KS bi kwalunkwe informazzjoni fattwali jew prova li tikkonċerna attivitajiet illegali potenzjali jew fatti serji marbuta mat-twettiq tal-attivitajiet professjonali fi ħdan l-OLAF li jkunu saru jafu bihom (10). 2.1. Ir-rekwiżit tal-imparzjalità fit-tmexxija tal-investigazzjonijiet 10. Ir-rekwiżit tal-imparzjalità fit-tmexxija tal-investigazzjonijiet jorbot flimkien mal-indipendenza operattiva tal-OLAF. Huwa jimplika n-nuqqas ta’ kull preġudizzju u ta’ kull kunflitt ta’ interess min-naħa tal-aġenti (11). Il-qorti tal-Unjoni tat interpretazzjoni wiesgħa ta’ dan il-kunċett tal-aħħar, li ġie definit bħala “kwalunkwe ċirkostanza fejn l-uffiċjal li jkun imsejjaħ biex jiddeċiedi dwar kwistjoni għandu jqis b’mod raġonevoli li, f’għajnejn terzi persuni,din tkun tista’ tidher bħala sors potenzjali ta’ preġudizzju tal-indipendenza tiegħu f’dan ir-rigward” (12). 11. Il-KS jilmenta li, minkejja r-rakkomandazzjonijiet irripetuti tiegħu (13), il-miżuri meħuda mill-OLAF għall-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmi stretti ta’ kontroll intern meħtieġa sabiex jiġi evitat kwalunkwe kunflitt ta’ interess li jista’ jkun ta’ ħsara għall-indipendenza u għar-reputazzjoni tal-OLAF, baqgħu insuffiċjenti. Il-Manwal jistabbilixxi l-obbligu għall-investigaturi li jindikaw kunflitt potenzjali lid-Direttur Ġenerali, iżda ma jsemmix l-obbligu li jitneħħew mill-fajl il-konklużjonijiet eventwali li jistgħu jippreġudikaw ir-rapport tal-investigazzjoni (14). Il-KS innota l-eżistenza ta’ każijiet fejn l-investigaturi tneħħew mill-funzjonijiet tagħhom matul l-investigazzjoni, mingħajr ma ngħatalhom motiv. Il-KS iqis li dan il-motiv hu essenzjali biex ikunu magħrufa r-raġunijiet għaliex investigatur jista’ jitwarrab mill-investigazzjoni. Il-mekkaniżmi attwali ta’ kontroll tal-imparzjalità fl-investigazzjonijiet għandhom jissaħħu: (i) id-deċiżjonijiet kollha li jinvolvu t-tneħħija tal-aġenti tal-OLAF mill-funzjonijiet tagħhom matul l-investigazzjoni għandhom ikollhom raġunijiet xierqa; (ii) meta jiġi ppruvat kunflitt ta’ interess, il-Manwal għandu jistabbilixxi l-obbligu li jitneħħew mill-fajl tal-investigazzjoni, il-konklużjonijiet li jistgħu jkunu ppreġudikati. Il-KS jilqa’ l-inklużjoni tal-prinċipju tal-imparzjalità fost il-garanziji elenkati fil-proposti ta’ riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 (15). 2.2. Dewmien raġonevoli tal-investigazzjonijiet 12. Id-dritt tal-persuni kkonċernati li jkollhom il-kwistjonijiet tagħhom ittrattati mill-OLAF fi żmien raġonevoli huwa ggarantit mill-Artikolu 41 tal-Karta. 13. Dewmien sproporzjonat għaċ-ċirkostanzi u għall-kumplessità tal-kwistjoni jista’ jkollu konsegwenzi negattivi serji kemm għad-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati kif ukoll għas-segwitu tal-investigazzjonijiet. B’hekk ġie deċiż, fir-rigward ta’ spezzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni, li t-tul ta’ żmien jista’ jagħmel il-ġbir tal-provi aktar diffiċli jekk mhux improbabbli, b’mod partikolari d-dikjarazzjonijiet tax-xhieda f’isimhom (16). Bl-istess mod, is-segwitu amministrattiv, dixxiplinarju jew ġudizzjarju jista’ jiġi ppreġudikat l-aktar minħabba l-preskrizzjoni tal-fatti (17), in-nuqqas ta’ motivazzjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali biex isegwu fatti antiki wisq fl-Istati li jistgħu jagħmlu użu minn proċedimenti kriminali, jew minħabba li jgħaddi ż-żmien ta’ limitu raġonevoli tal-proċedura amministrattiva (18). 14. Il-KS innota li l-estensjoni tal-perjodu tal-investigazzjonijiet tiddependi minn diversi fatturi: a) funzjonament ħażin fil-ġestjoni ta’ ċerti investigazzjonijiet bħal bidliet suċċessivi tal-persuni responsabbli. Il-KS ma jikkuntestax id-diffikultajiet amministrattivi li jista’ jiltaqa’ magħhom l-OLAF, iżda jfakkar li l-persuni kkonċernati mill-investigazzjonijiet m’għandhomx ibatu l-konsegwenzi (19) ta’ dan. b) kontroll ġerarkiku insuffiċjenti tal-ġustifikazzjonijiet attwali tad-dewmien tal-investigazzjonijiet (20), fuq l-istima tad-dewmien biex dawn jitlestew, fuq il-programmazzjoni tal-atti ta’ investigazzjoni li għandhom jitwettqu (21), jew fuq l-iżvolġiment effettiv tal-investigazzjonijiet (pereżempju, f’ċerti investigazzjonijiet il-KS innota perjodi ta’ inattività mhux ġustifikati li damu għaddejjin għal madwar sena (22). 15. Il-KS innota wkoll li r-rapporti perjodiċi (li jkopru perjodi ta’ 3 xhur jew 18-il xahar) tfasslu f’ċerti fajls biex jiġi sewgit il-progress tal-investigazzjoni. Madankollu huma mhux dejjem ikopru l-perjodu kollu tal-investigazzjoni u l-istima taż-żmien ta’ limitu biex din tiġi ffinalizzata kultant tkun spekulattiva wisq (23). Il-KS jinnota li, minkejja r-rakkomandazzjonijiet ripetuti tiegħu, il-miżuri stabbiliti sabiex iwasslu għal kontroll regolari tad-dewmien tal-investigazzjonijiet, mhumiex qed jiġu applikati b’mod sistematiku biżżejjed. Il-KS ifakkar il-ħtieġa: (i) ta’ kontroll ikbar fuq it-tfassil tar-rapporti ta’ 9 xhur (24) u fuq l-implimentazzjoni sistematika lil hinn minn dan iż-żmien ta’ limitu ta’ sistema ta’ rapporti regolari; (ii) tal-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmu għas-sinjalar tal-perjodi ta’ inattività operattiva ta’ aktar minn tliet xhur (“lista ta’ tliet xhur” (25) akkumpanjata minn twissija awtomatika fil-Case Management System - CMS-). Il-KS jinnota li l-laqgħat operattivi regolari taw kontribut għal ġestjoni tajba tad-dewmien tal-investigazzjonijiet (26) u għalhekk jinkoraġġixxi l-użu tagħhom. Il-KS jilqa’ l-inklużjoni tad-dewmien raġonevoli tal-investigazzjonijiet fost il-garanziji elenkati fil-proposti tar-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 (27). 2.3. Il-Kunfidenzjalità tal-investigazzjoni 16. Ir-regola tal-kunfidenzjalità tal-investigazzjonijiet hija stipulata fl-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. Hija tirriżulta wkoll mill-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba ggarantit mill-Karta (id-dritt li persuna jkollha l-kwistjonijiet personali tagħha ttrattati b’kunfidenzjalità (28). Hi għandha l-għan li tipproteġi s-segretezza tal-investigazzjoni kif ukoll li tissalvagwardja l-preżunzjoni tal-innoċenza (b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna r-reputazzjoni tal-uffiċjali u l-aġenti kkonċernati mill-investigazzjonijiet tal-OLAF (29) u l-kunfidenzjalità tad-dejta personali (30). 17. Il-KS jinnota li l-Manwal ma jipprovdix istruzzjonijiet ċari fir-rigward tar-regoli konkreti għall-implimentazzjoni tal-obbligu tal-kunfidenzjalità. 18. B’mod iktar partikolari, fil-kuntest tat-trażmissjoni tal-informazzjoni jeħtieġ li ssir distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ sitwazzjonijiet: il-każijiet li fihom l-OLAF jkollu jittrażmetti informazzjoni lill-istituzzjonijiet u/jew lill-awtoritajiet nazzjonali u l-każijiet li fihom l-OLAF jkollu jwieġeb għal talba ta’ informazzjoni mingħand parti terza. — Trażmissjoni ta’ informazzjoni mill-OLAF 19. Għandhom jiġu osservati żewġ kundizzjonijiet kumulattivi li jikkonċernaw il-komunikazzjoni tal-informazzjoni li tkun tinsab fl-investigazzjonijiet tal-OLAF: (i) il-prinċipju tal-“ħtieġa tal-għarfien” (need to know) tad-destinatarju u (ii) il-finijiet speċifiċi tat-trażmissjoni (pereżempju, sabiex jiġi żgurat is-segwitu ta’ investigazzjoni, biex l-operatur ekonomiku jkun jista’ jiġi rreġistrat fis-Sistema ta’ twissija bikrija eċċ.) (31). 20. Il-KS jinnota li dan in-nuqqas ta’ ċarezza jwassal għal prattika mhux uniformi fit-tfassil tan-noti li jitqassmu (“dissemination sheet”) li jindikaw il-persuni, fi ħdan l-istituzzjonijiet jew l-Istati Membri, li minħabba l-funzjonijiet tagħhom, jeħtieġ li jkunu jafu l-informazzjoni sottomessa jew miksuba fil-kuntest tal-investigazzjonijiet tal-OLAF. Dawn in-noti ma jitfasslux fl-investigazzjonijiet kollha u ma jkoprux l-informazzjoni kollha trażmessa. 21. Il-KS innota wkoll xi żbalji fit-trażmissjoni tal-informazzjoni (32). — Tweġiba tal-OLAF għal talba għal informazzjoni/aċċess għal dokumenti li jkunu ġejjin mingħand parti terza 22. L-OLAF ta’ spiss ikollu jwieġeb għal talbiet għal informazzjoni jew għall-aċċess għal dokumenti li jkunu ġejjin mingħand parti terza, dwar kawżi li jkunu għadhom għaddejjin jew li jkunu ngħalqu. Il-qorti tal-Unjoni reċentement stabbilixxiet li meta talba tkun ibbażata fuq ir-Regolament Nru 1049/2001 u jkollha l-għan li tikseb aċċess għal dokumenti li jkun fihom dejta personali, id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 45/2001 dwar il-protezzjoni ta’ persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar tad-dejta personali mill-istituzzjonijiet u l-korpi Komunitarji u ċ-ċirkolazzjoni ħielsa ta’ din id-dejta isiru kompletament applikabbli (33). 23. Barra minn hekk, il-KS josserva li fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat il-qorti tal-Unjoni rrikonoxxiet l-eżistenza ta’ preżunzjoni ġenerali tal-kunfidenzjalità tad-dokumenti dwar l-attivitajiet ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni. Din il-preżunzjoni tista’ teżenta lill-Kummissjoni meta tiċħad talba ta’ aċċess għad-dokumenti, milli tispjega kull dokument biex tiġġustifika kif l-aċċess għal dan id-dokument jista’ jolqot konkretament u effettivament b’mod negattiv l-attivitajiet ta’ investigazzjoni, u tawtorizzaha biex tibbaża ruħha fuq spjegazzjoni komuni għal kategorija ta’ dokumenti tal-istess tip (34). Il-KS jistaqsi jekk dan ir-raġunament jistax japplika wkoll għall-investigazzjonijiet tal-OLAF. Il-KS iqis li l-OLAF għandu jfassal in-noti li jitqassmu b’mod sistematiku kull darba li tiġi trażmessa informazzjoni u għandu jindika (i) il-persuni li, fi ħdan l-istituzzjonijiet jew l-Istati Membri, huma obbligati li jkunu jafuha minħabba l-funzjonijiet tagħhom u (ii) l-għan ta’ din it-trażmissjoni, sabiex jiġi vverifikat li r-regola tal-kunfidenzjalità qed tiġi rrispettata. Il-KS jixtieq isir jaf dwar dawn in-noti, sabiex ikun jista’ jwettaq il-missjoni tiegħu li jħares ir-rispett lejn ir-regola tal-kunfidenzjalità mogħtija lilu mill-Artikolu 8(4) tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. Meta persuni terzi jitolbu informazzjoni jew aċċess għad-dokumenti dwar l-investigazzjonijiet, l-OLAF għandu jqis il-ħtieġa li tiġi osservata l-liġi dwar il-protezzjoni tad-dejta personali. 3. GARANZIJI PROĊEDURALI 24. Il-fatti li jkunu soġġetti għall-investigazzjonijiet tal-OLAF spiss ikunu gravi u jistgħu jkollhom konsegwenzi serji għall-persuni kkonċernati, li jistgħu jwasslu għal proċedimenti kriminali. B’hekk, kemm fl-interess tal-persuni involuti, kif ukoll għall-effikaċja fis-segwitu tal-investigazzjonijiet mill-awtoritajiet kompetenti, jeħtieġ li jiġi speċifikat u msaħħaħ ir-rispett lejn il-garanziji proċedurali applikabbli għall-istadji differenti tal-investigazzjoni. 25. Minħabba r-regoli differenti ta’ applikazzjoni tal-garanziji proċedurali li jikkontrollawhom, fl-eżaminazzjoni tiegħu, il-KS għamel distinzjoni bejn l-investigazzjonijiet interni u l-investigazzjonijiet esterni. 3.1. Investigazzjonijiet interni 3.1.1. L-istadju tal-ftuħ tal-investigazzjoni 3.1.1.1. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tiġi infurmata dwar l-involviment personali tagħha fl-investigazzjoni 26. Iż-żmien ta’ limitu biex tingħata l-informazzjoni – Il-persuna kkonċernata għandha tiġi infurmata “malajr” jew “minn meta” l-investigazzjoni tiżvela li tista’ tkun involuta (35). Fil-każijiet eżaminati, iż-żmien ta’ limitu biex jiġu infurmati l-persuni kkonċernati, kien ivarja bejn ġimagħtejn/tliet ġimgħat u xahrejn. Dan iż-żmien ta’ limitu jista’ jitqies bħala wieħed raġonevoli. 27. Id-deċiżjoni li tiġi ddifferita l-informazzjoni - Id-dritt li persuna tiġi infurmata jista’ jiġi ddifferit meta dan ikun ta’ ħsara għall-investigazzjoni. Ir-rekwiżit ta’ motivazzjoni bil-miktub (36) jippermetti li jiġu kkontrollati l-verità u r-rilevanza tar-raġunijiet biex tiġi applikata din l-eċċezzjoni, filwaqt li jiġi evitat kull riskju ta’ arbitrarjetà. L-ittra li tinforma lill-persuni kkonċernati dwar il-ftuħ ta’ investigazzjoni kif ukoll dwar il-fatti li jikkonċernawhom għandha tiżgura r-rispett lejn id-dritt tagħhom li jiġu infurmati. Il-KS jilqa’ l-fatt li l-Manwal jitlob li tingħata motivazzjoni bil-miktub għad-deċiżjoni li l-informazzjoni dwar il-persuna kkonċernata tiġi ddifferita. 3.1.2. L-istadju tat-twettiq tal-investigazzjoni 3.1.2.1. L-obbligu tal-awtorizzazzjoni tal-aġenti tal-OLAF 28. Skont l-Artikolu 6(2) u (3) tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999, l-aġenti tal-OLAF għandhom ikunu awtorizzati bil-miktub biex jipparteċipaw f’kull investigazzjoni u għandhom ikollhom mandat li jindika l-għan tiegħu qabel ma jsir kwalunkwe intervent (37). Għall-kontrolli fuq il-post fil-kuntest tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2185/96, l-awtorizzazzjoni bil-miktub għandha tkun akkumpanjata minn dokument li jindika l-għan u l-iskop tagħhom (38). 3.1.2.2. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tesprimi lilha nnifisha dwar il-fatti kollha li jikkonċernawha 29. Fit-tmiem tal-investigazzjoni, ma jkunux jistgħu jsiru konklużjonijiet li jirreferu għall-isem tal-persuna, qabel ma din il-persuna tkun esprimiet lilha nnifisha dwar il-fatti kollha li jikkonċernawha (39). 30. L-obbligu li l-persuna kkonċernata tiġi infurmata - Biex teżerċita d-dritt tagħha li tesprimi lilha nnifisha b’mod effettiv, il-persuna għandha tkun taf il-fatti kollha li jikkonċernawha. Minn dan jirriżulta l-obbligu tal-OLAF li jiżvela dawn il-fatti lill-persuna, verbalment jew bil-miktub, li jorbot flimkien mal-obbligu li jinġabru l-osservazzjonijiet tal-persuna (40). 31. L-informazzjoni għandha tkun . Għalhekk, meta jfiġġu allegazzjonijiet ġodda matul l-investigazzjoni, il-persuna kkonċernata għandha tiġi infurmata b’dan mhux aktar tard mill-ġurnata tas-smigħ tagħha. Hija tista’ eventwalment tibgħat spjegazzjonijiet bil-miktub aktar tard jew titlob li tinstema’ għal darba oħra (41). Din l-ipoteżi mhijiex stipulata fil-Manwal. 32. Jekk ifiġġu allegazzjonijiet ġodda, l-investigaturi għandhom jifformulawhom sabiex jiddistingwuhom mill-allegazzjonijiet preċedenti (42). Il-Kummissjoni diġà ġiet ikkundannata f’kawża li fiha l-qorti tal-Unjoni qieset li l-persuna kkonċernata ma kinitx ġiet infurmata b’allegazzjoni separata u speċifika, li tressqet kontriha waqt l-investigazzjoni, u li l-OLAF eżamina u semma aktar tard fir-rapport finali tiegħu (43). 33. L-obbligu li l-persuna kkonċernata tkun f’pożizzjoni li tesprimi lilha nnifisha – l-OLAF għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex il-persuna tkun f’pożizzjoni li tesprimi ruħha qabel, matul u wara s-smigħ: (a) qabel is-smigħ: — tintbagħat ittra ta’ stedina fi żmien limitu xieraq, li jippermettilha tieħu l-miżuri adegwati biex tkun akkumpanjata minn persuna magħżula minnha u/jew biex tesprimi l-għażla tagħha tal-lingwa. — kontenut preċiż biżżejjed ta’ din l-ittra, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-fatti kkontestati; — l-ittra għandha tinkiteb bil-lingwa materna tal-persuna kkonċerata jew b’lingwa li hija jkollha għarfien profond tagħha; (b) matul is-smigħ: — formulazzjoni ċara tal-allegazzjonijiet, b’mod partikolari f’każ li jkun hemm aktar minn allegazzjoni waħda; (c) wara s-smigħ: — il-possibbiltà konkreta għall-persuna li tkun qed tinstema’ li taqra u tifformula l-osservazzjonijiet dwar il-minuti tas-seduta, li tehmeż kull dokument fil-pussess tagħha magħhom, kif ukoll li tikseb kopja tagħhom. 34. Il-KS iqis ir-regoli stabbiliti mill-OLAF f’dan ir-rigward bħala inadegwati. La l-Manwal u l-anqas il-mudell tal-ittra ta’ stedina għas-smigħ ma jirreferu għall-obbligu li jintbagħat sommarju ġdid tal-allegazzjonijiet lill-persuna kkonċernata jekk jiżdiedu allegazzjonijiet ġodda ma dawk li tkun ġiet infurmata dwarhom fil-ftuħ tal-investigazzjoni. Barra minn hekk, il-Manwal ma jsemmix il-lingwa li għandha tintuża fl-ittra ta’ stedina għas-seduta ta’ smigħ. 35. Barra minn hekk, il-KS innota ċerti nuqqasijiet formali fil-prattika (44). 36. Id-deċiżjoni li jiġi ddifferit l-obbligu li l-persuna kkonċernata tinstema’ – Il-KS jinnota li l-OLAF rrikorra b’mod marġinali għall-applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni, f’każijiet iġġustifikati b’mod xieraq, u wara li jkun kiseb minn qabel il-kunsens tas-Segretarju Ġenerali jew tal-President tal-istituzzjoni kkonċernata (45). 37. Dan il-kunsens minn qabel jidher bħala garanzija tad-drittijiet tad-difiża (46). Madankollu, meta r-responsabbiltà tad-deċiżjoni tinqasam mal-President jew mas-Segretarju Ġenerali ta’ istituzzjoni, korp jew organizzazzjoni u meta l-possibbiltà li l-OLAF jsegwi l-investigazzjoni tiegħu tkun soġġetta għar-rekwiżit li qabel jinkiseb dan il-ftehim, il-KS jixtieq jiġbed l-attenzjoni fuq ir-riskji marbuta ma’ din il-formalità, li tista’ tikkomprometti l-indipendenza tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF, speċjalment f’każ ta’ rifjut jew dewmien. Fil-fatt. din il-proċedura tista’ tikkawża dewmien sinifikanti li jirriskja li jwaqqaf l-investigazzjoni u li jkollu konsegwenzi fuq il-preskrizzjoni tal-fatti. F’żewġ każijiet reċenti, il-KS innota dewmien ta’ bejn 5 xhur u sena rispettivament. Dan id-dewmien waqqaf it-trażmissjoni tar-rapporti tal-investigazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali (47). B’hekk, il-KS jqis li dan id-dewmien huwa eċċessiv. Il-KS huwa ġeneralment sodisfatt bir-regoli stabbiliti fil-Manwal (48), iżda jinnota ċerti problemi fil-prattika. Huwa jirrakkomanda lill-OLAF: (i) li jagħti attenzjoni partikolari għall-formulazzjoni ċara tal-allegazzjonijiet; (ii) li fil-minuti tas-seduta ta’ smigħ, jispeċifika jekk il-persuna kkonċernata kellhiex il-possibbiltà li tikseb kopja, u li tingħata raġuni għall-posponiment eventwali ta’ din it-trażmissjoni f’deċiżjoni mehmuża mal-fajl. Il-KS iqis li r-rifjut jew id-dewmien tal-President jew tas-Segretarju Ġenerali ta’ istituzzjoni biex jagħti l-kunsens tiegħu sabiex jiddifferixxi s-smigħ ta’ persuna jista’ jwassal sabiex tintlaqat l-indipendenza operattiva tal-OLAF. Il-KS huwa favur l-emenda tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 proposta fil-kuntest tar-riforma tiegħu, sabiex jiġi previst obbligu wieħed biss ta’ għoti ta’ informazzjoni lill-istituzzjoni kkonċernata (49). Bħala gwardjan tal-indipendenza tal-OLAF, il-KS jixtieq ikun infurmat sistematikament dwar il-każijiet kollha li fihom l-istituzzjonijiet ikunu rrifjutaw u/jew ittardjaw biex taw il-kunsens tagħhom biex jiddifferixxu l-obbligu li jisimgħu lill-persuna kkonċernata. 3.1.2.3. Id-dritt li wieħed jesprimi ruħu bil-lingwa uffiċjali tal-għażla tiegħu 38. Għalkemm dan id-dritt mhuwiex stabbilit mil-liġi attwali b’mod espliċitu, il-KS josserva li fil-prattika, il-persuni kkonċernati kellhom il-possibbiltà li jitkellmu bil-lingwa uffiċjali tal-għażla tagħhom. Madankollu għandu jingħatalhom żmien ta’ limitu suffiċjenti biex huma jikkomunikaw l-għażla tagħhom. 39. Meta huma qablu li jitkellmu b’lingwa differenti mil-lingwa materna tagħhom, din iċ-ċirkostanza tniżżlet b’mod espliċitu fil-minuti tas-seduta tas-smigħ, anke jekk dan mhuwiex stabbilit fil-Manwal. Din il-prattika tajba tippermetti lill-OLAF iżomm rekord bil-miktub tal-kunsens u li jipprova li din kienet rinunzja mhux ekwivoka għall-eżerċizzju ta’ dan id-dritt. Il-KS jilqa’ l-prattika attwali li tikkonsisti fir-reġistrazzjoni tal-għażla tal-lingwa tal-persuna kkonċernata fil-minuti tas-seduta tas-smigħ. Il-Manwal għandu jiġi emendat skont dan. Il-KS jirrakkomanda li ż-żmien ta’ limitu biex jintbagħtu l-ittri ta’ stedina għal seduta tas-smigħ ikun osservat biex jippermetti lill-persuni kkonċernati jevalwaw id-dritt tagħhom li jagħżlu l-lingwa li jkunu jixtiequ jesprimu ruħhom biha. Il-KS jilqa’ l-fatt li dan id-dritt jissemma b’mod espliċitu fir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 u jinnota li din tistipula wkoll il-possibbiltà li l-uffiċjali u aġenti oħra tal-UE jiġu mistiedna sabiex jesprimu ruħhom bil-lingwa uffiċjali li huma jkollhom għarfien profond tagħha. 3.1.2.4. Id-dritt li wieħed jiġi mgħejun minn persuna magħżula minnu 40. Dan id-dritt mhuwiex stabbilit b’mod espliċitu fil-liġi attwali. Madankollu, fil-prattika l-OLAF ġeneralment jagħti lill-persuni kkonċernati l-possibbiltà li jiġu megħjuna minn persuna magħżula minnhom. Il-KS b’hekk jappoġġja l-proposta tat-tliet istituzzjonijiet li jiġi inkluż fil-grad tal-garanziji proċedurali applikabbli fl-investigazzjonijiet tal-OLAF (50). 41. Il-KS jilqa’ r-regoli implimentati mill-Manwal dwar ir-regoli li skonthom il-persuna kkonċernata għandha tiġi infurmata bil-possibbiltà li teżerċita dan id-dritt (51). Hu jqis li r-rinunzja għall-eżerċizzju ta’ dan id-dritt għandha tkun ukoll soġetta għal dikjarazzjoni espliċita, kif wara kollox jiġri l-aktar ta’ spiss. Din il-prassi tajba tippermetti lill-aġenti li jipparteċipaw fis-seduta ta’ smigħ jiżguraw il-konformità mar-rekwiżiti li skonthom ir-rinunzja għal dritt għandha tiġi stabbilita b’mod mhux ekwivoku, għandha sseħħ bil-konoxxenza tal-fatti, jiġifieri fuq il-bażi ta’ kunsens infurmat (52) u għandha titwettaq mingħajr restrizzjonijiet (53). Il-KS jirrakkomanda li r-rinunzja possibbli għad-dritt li persuna tiġi rappreżentata minn konsulent legali tal-għażla tagħha, għandha tiġi espressa b’mod mhux ekwivoku fil-minuti tas-seduta tas-smigħ, iffirmati kif xieraq mill-persuna kkonċernata. Għaldaqstant, il-Manwal għandu jiġi emendat. 3.1.2.5. Id-dritt li wieħed ma jinkriminax ruħu 42. L-uffiċjali u l-aġenti huma soġġetti għall-obbligu li jikkooperaw bis-sħiħ mal-OLAF u li joffru l-assistenza kollha meħtieġa għall-investigazzjoni. Għal dan il-għan, huma għandhom jipprovdu lill-aġenti tal-OLAF bit-tagħrif kollu u l-ispjegazzjonijiet kollha li jistgħu jkunu utli (54). Skont il-Manwal, bħala persuni kkonċernati huma jibbenefikaw ukoll mid-dritt li ma jinkriminawx lilhom infushom (55). Dawn iż-żewġ prinċipji għandhom jiġu stabbiliti anki jekk id-dritt li wieħed ma jinkriminax lilu nnifsu jibqa’ l-aktar importanti. Għalhekk, jista’ jiġi meqjus li l-persuna kkonċernata ma tistax tiġi kostretta li tammetti li tkun ikkommettiet irregolarità iżda li min-naħa l-oħra l-obbligu ta’ lealtà tagħha ma jistax pereżempju jippermettilha li tirrifjuta li tkun preżenti fil-konvokazzjonijiet tal-OLAF. Il-KS jilqa’ l-introduzzjoni espliċita ta’ dan id-dritt fir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. 3.1.2.6. Id-dritt għall-protezzjoni tad-dejta personali 43. Dan id-dritt huwa ggarantit mill-Artikolu 8 tal-Karta u tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, kif ukoll mill-Artikolu 8 tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 u (KE, Euratom) Nru 2185/96 u mir-Regolament (KE) Nru 45/2001. Il-KS jqis li l-importanza ta’ din il-kwistjoni ħaqqa riflessjoni aktar profonda li tmur lil hinn mill-kuntest ta’ din l-opinjoni. 3.1.2.7. Id-dritt għall-aċċess għad-dokumenti tal-investigazzjoni u/jew għar-rapport finali 44. Skont il-ġurisprudenza, il-persuna kkonċernata ma tista’ tinvoka effettivament la l-prinċipju tar-rispett lejn id-drittijiet tad-difiża, u lanqas l-Artikolu 41 tal-Karta (id-dritt għall-aċċess ta’ kull persuna għall-fajl li jikkonċernaha) sabiex tikseb l-aċċess għad-dokumenti tal-investigazzjoni u/jew għar-rapport finali. Fil-fatt, il-qorti tal-Unjoni sostniet b’mod konsistenti li l-effikaċja u l-kunfidenzjalità tal-missjoni fdata lill-OLAF kif ukoll l-indipendenza tiegħu jistgħu jiġu mfixkla mill-aċċess għal dawn id-dokumenti qabel ma tittieħed deċiżjoni finali li tikkawża ħsara għall-persuna kkonċernata (56). Billi r-rapporti tal-investigazzjoni tal-OLAF jew id-deċiżjonijiet trażmessi lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali ma ġewx meqjusa ta’ ħsara, l-OLAF mhuwiex obbligat li jippermetti l-aċċess għall-fajl qabel l-adozzjoni ta’ dawn l-atti. Il-ġurisprudenza fil-fatt illimitat dan id-dritt peress li huwa żgurat bis-sħiħ fil-fażijiet sussegwenti (il-fażi ġudizzjarja, dixxiplinarja, jew finanzjarja) tal-investigazzjoni. 45. Madankollu, il-persuni kkonċernati għandhom jagħmlu talbiet għall-aċċess għad-dokumenti tal-Kummissjoni u allura tal-OLAF skont ir-Regolament Nru 1049/2001. Għalkemm dan ir-Regolament jirrigwarda l-aċċess tal-pubbliku għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, huwa ma jeskludix l-aċċess ta’ persuna għall-fajl li jikkonċernaha, aktar u aktar peress li hija mhix obbligata li tiġġustifika t-talba tagħha. L-OLAF madankollu jista’ jirrifjuta l-aċċess għad-dokumenti tiegħu abbażi tal-Artikolu 4 tar-Regolament Nru 1049/2001, partikolarment matul l-investigazzjoni, iżda wkoll meta din titlesta mingħajr ma jkunu għadhom ġew deċiżi l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu. Dan ir-rifjut għandu jkun immotivat kif xieraq, wara analiżi konkreta u individwali ta’ kull dokument li jkun intalab u ġustifikazzjoni ta’ ħtieġa konkreta u mhux biss ipotetika ta’ protezzjoni (57). 46. F’dan ir-rigward, il-KS hawnhekk josserva kontradizzjoni ċara jekk il-ġurisprudenza komunitarja li dejjem interpretat l-Artikolu 4 tal-mudell tad-Deċiżjoni bħala wieħed li ma jinkludix obbligu għall-OLAF li jagħti aċċess għad-dokumenti (58) tiegħu, tista’ tiġi evitata faċilment billi jiġi invokat ir-Regolament Nru 1049/2001. Ir-rieda tal-leġiżlatur, hekk kif tirriżulta mill-premessi ta’ dan ir-Regolament, kienet li jingħata l-akbar effett possibbli lid-dritt għall-aċċess tal-pubbliku għad-dokumenti, sabiex tiġi żgurata aktar trasparenza fix-xogħol tal-istituzzjonijiet tal-UE, u mhux speċifikament biex jiġi rrikonoxxut id-dritt tal-persuni kkonċernati li jkollhom aċċess għall-fajl tagħhom. Barra minn hekk, il-Karta wkoll tagħmel din id-distinzjoni peress li fl-Artikoli 41(2) u 42 tagħha rispettivament issemmi l-aċċess ta’ persuna għall-fajl li jikkonċernaha u l-aċċess ta’ kull ċittadin tal-Unjoni kif ukoll ta’ kull persuna fiżika jew legali li tkun residenti jew ikollha l-uffiċċju rreġistrat tagħha fi Stat Membru għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, tal-korpi u tal-organizzazzjonijiet tal-Unjoni. Riflessjoni aktar profonda dwar il-kontradizzjoni bejn dawn il-prinċipji differenti hija meħtieġa u għandhom jinstabu soluzzjonijiet għaliha. 47. Fil-prattika, il-KS innota li l-biċċa l-kbira tat-talbiet għall-aċċess għad-dokumenti ġew irrifjutati mill-OLAF, b’applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 4(1)(b), (2) u (3) ta’ dan ir-Regolament. Il-KS jappoġġja din il-pożizzjoni. Minkejja dan,l-OLAF għandu jispjega b’mod xieraq u suffiċjenti d-deċiżjonijiet ta’ rifjut tiegħu, sabiex jevita li dawn jiġu annullati mill-qrati tal-Unjoni. (59) 48. Talba għall-aċċess għad-dejta personali skont ir-Regolament Nru 45/2001 tista’ tirrappreżenta wkoll regola indiretta għall-aċċess għad-dokumenti tal-OLAF. Kif huwa indikat hawn fuq, il-KS jirriżerva l-opinjoni tiegħu dwar dan. Il-KS iqis li l-aċċess għad-dokumenti kunfidenzjali tal-OLAF għandu jingħata biss f’każijiet ġustifikati kif xieraq u wara analiżi konkreta u individwali ta’ kull dokument. Fi kwalunkwe każ, dan l-aċċess m’għandux ikun ta’ ostakolu għall-eżerċizzju, b’indipendenza sħiħa, tal-missjoni tal-OLAF. Hija meħtieġa riflessjoni aktar profonda dwar ir-rabta tal-ħtieġa li tiġi protetta l-kunfidenzjalità tal-attivitajiet ta’ investigazzjoni tal-OLAF mal-possibbiltà għall-persuni kkonċernati li jitolbu l-aċċess għad-dokumenti tal-investigazzjoni. 3.1.3. L-istadju tal-għeluq tal-investigazzjoni 3.1.3.1. L-obbligu li jissemmew l-osservazzjonijiet tal-persuna kkonċernata fil-konklużjonijiet meħuda fit-tmiem tal-investigazzjoni 49. Il-KS jiddispjaċih li dan l-obbligu statutorju (60) la huwa stabbilit fil-Manwal u lanqas mhuwa osservat bis-sħiħ fil-prattika (61). 3.1.3.2. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tiġi infurmata dwar l-għeluq tal-investigazzjoni 50. Id-dritt tal-persuna kkonċernata li tiġi infurmata huwa stabbilit b’mod formali biss fil-każ tal-għeluq tal-investigazzjoni mingħajr segwitu (62). Madankollu, fil-każijiet eżaminati li kienu soġġetti għal segwitu, il-KS jinnota b’mod pożittiv li l-persuni kkonċernati ġew infurmati sistematikament dwar l-għeluq tal-investigazzjoni u dwar ir-rakkomandazzjonijiet mill-OLAF relatati mat-trażmissjoni. Dawn it-trażmissjonijiet fil-fatt huma simili għall-ipproċessar tad-dejta personali skont ir-Regolament Nru 45/2001 li jista’ jiġġustifika l-informazzjoni tal-persuna. Minkejja dan il-KS jixtieq kjarifika ta’ din il-kwistjoni mil-leġiżlatur waqt ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 u jqis li għandha tinżamm il-possibbiltà ta’ deroga fil-każijiet li jkunu jeħtieġu ż-żamma tal-kunfidenzjalità 51. Il-KS jilqa’ l-introduzzjoni fir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-obbligu tal-OLAF li jissottometti l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tiegħu lill-persuna kkonċernata qabel ma jintbagħat ir-rapport finali lill-awtoritajiet kompetenti, abbażi tal-ħtieġa li tiġi protetta s-segretezza sabiex is-segwitu tal-investigazzjoni ma jitqiegħedx fil-periklu. Min-naħa l-oħra, il-KS huwa riżervat dwar il-ħtieġa li jinkiseb il-kunsens tal-istituzzjonijiet, il-korpi, l-ufiċċji jew l-aġenziji sabiex jiġi ddifferit l-għoti tal-informazzjoni lill-persuna (63). L-obbligu li jissemmew l-osservazzjonijiet tal-persuna kkonċernata fil-konklużjonijiet tal-investigazzjoni għandu jiġi speċifikat fil-Manwal u osservat fil-prattika. Il-KS jqis li d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi dwar l-investigazzjonijiet tal-OLAF għandhom jipprovdu għall-informazzjoni lill-persuni kkonċernati mal-għeluq tal-investigazzjoni, sakemm ma jkunx każ iġġustifikat kif xieraq. Meta l-OLAF jiddeċiedi li jiddifferixxi din l-informazzjoni, għandu biss jinforma lill-istituzzjonijiet, il-korpi, l-uffiċċji jew l-aġenziji kompetenti. 3.2. Investigazzjonijiet esterni 52. Il-persuni kkonċernati mill-investigazzjonijiet esterni jgawdu minn ċerti drittijiet l-istess bħall-persuni kkonċernati fl-investigazzjonijiet interni (id-dritt għall-aċċess għad-dokumenti, id-dritt għar-rispett tad-dejta personali …). Billi r-regoli għall-applikazzjoni ta’ dawn id-drittijiet huma l-istess tkun xi tkun it-tip ta’ investigazzjoni, il-KS jirreferi għall-kunsiderazzjonijiet preċedenti tiegħu. 53. B’mod ġenerali, il-KS josserva li d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi komunitarji eżistenti f’dak li jikkonċerna l-garanziji proċedurali fl-investigazzjonijiet esterni tal-OLAF mhumiex biżżejjed. L-investigazzjonijiet esterni jiddependu mill-qrib ħafna fuq l-istat tal-liġijiet nazzjonali (64). Madankollu, ir-referenza għal-liġijiet nazzjonali kultant tista’ tikkomprometti l-prinċipju tal-ekwivalenza fil-protezzjoni effettiva kontra l-frodi, stabbilit fl-Artikolu 325 tat-Trattat ta’ Lisbona. Ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/99 għandha tkun l-okkażjoni biex issir il-kjarifika meħtieġa (65). 54. Il-KS josserva li n-nuqqas ta’ regoli ċari fir-Regolamenti (KE, Euratom) Nri 2988/95, 2185/96 u (KE) Nru 1073/1999 wassal għal diversi prattiċi fi ħdan l-OLAF. Il-linji gwida stabbiliti mill-Manwal ma jidhrux biżżejjed biex jarmonizzaw l-approċċi differenti fi ħdan l-unitajiet operattivi. Barra minn hekk, id-diversità fir-regoli nazzjonali applikabbli tista’ tiġġustifika t-tħejjija ta’ manwal li jista’ jgħin lill-investigaturi. 55. Il-KS jinnota wkoll lakuni leġiżlattivi li jikkonċernaw it-twettiq ta’ investigazzjonijiet esterni fil-qasam tan-nefqa diretta. Minħabba li dawn huma proġetti ffinanzjati biss mill-Unjoni Ewropea u mhux amministrati flimkien mal-Istati Membri, spiss huwa diffiċli għall-OLAF li jidentifika l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali li jistgħu jiġu indirizzati matul it-twettiq tal-kontrolli fil-post. Min-naħa l-oħra, l-ambitu tas-setgħat ta’ investigazzjoni tal-OLAF li jirreferi għalihom l-Artikolu 7 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2185/96 mhuwiex definit b’mod ċar. Il-KS wasal li jirrikonoxxi sitwazzjonijiet li fihom dawn il-lakuni wasslu għal dewmien jew għal diffikultajiet serji fl-investigazzjoni. Il-KS għalhekk iqis li kjarifika f’dan il-qasam partikolari hija meħtieġa għar-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. 56. Id-dħul fis-seħħ tal-Karta saħħaħ l-għarfien tal-importanza tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali indipendentement mit-tip ta’ investigazzjoni. Madankollu, jeħtieġ li wieħed iqis il-karatteristiċi speċifiċi tal-OLAF bħala dipartiment amministrattiv tal-investigazzjoni. Li l-obbligi proċedurali fl-investigazzjonijiet esterni jiġu purament jew sempliċement allinjati ma’ dawk eżistenti fl-investigazzjonijiet interni jkun ifisser li tkun qed tiġi ssottovalutata d-differenza fin-natura tagħhom u dan jista’ jikkomprometti b’mod serju l-effikaċja tal-investigazzjonijiet mingħajr ma jissaħħu d-drittijiet tal-persuni b’mod utli u sinifikanti. 3.2.1. L-istadju tal-ftuħ tal-investigazzjoni 3.2.1.1. L-għoti tal-informazzjoni lill-persuna kkonċernata 57. Il-liġi attwali ma tipprevedix l-obbligu li l-OLAF javża lill-persuna kkonċernata dwar l-involviment tagħha f’investigazzjoni. In-nuqqas ta’ informazzjoni hija ġġustifikata mill-ħtiġijiet tal-investigazzjoni. Fil-fatt, b’mod partikolari l-kontrolli u l-verifiki fil-post, spiss jitwettqu mingħajr avviż. L-għoti ta’ informazzjoni minn qabel lill-Istat Membru kkonċernat, dwar it-twettiq tal-kontroll fil-post (iżda mhux dwar il-ftuħ ta’ investigazzjoni) jikkostitwixxi ħtieġa prattika, f’konformità mal-prinċipju ta’ kooperazzjoni leali. (66) Dan għandu jsir “fi żmien debitu” qabel il-kontroll fil-post. Min-naħa l-oħra, il-Manwal jipprovdi għall-għoti ta’ informazzjoni lill-persuna kkonċernata meta dan ma jipperikolax l-investigazzjoni (67). Dan l-approċċ huwa adottat ukoll mir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. 58. Il-KS innota li fil-biċċa l-kbira tal-investigazzjonijiet esterni l-persuni fiżiċi u/jew legali kkonċernati jkunu ġew infurmati jew permezz ta’ notifika li tinfurmahom dwar il-ftuħ tal-investigazzjoni jew li tħabbar kontroll fil-post, jew waqt il-kontrolli fil-post. Meta jiġi deċiż li ma tiġix infurmata l-persuna kkonċernata, din id-deċiżjoni ġeneralment tkun ġiet spjegata. Madankollu, dawn ir-raġunijiet jidhru biss fid-dokumenti mħejjija meta tintbagħat l-informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali. Il-KS iqis li l-fatt li l-persuna kkonċernata tiġi infurmata minn qabel dwar il-ftuħ tal-investigazzjoni, kultant ikun qed jirriskja li tiġi kompromessa l-effikaċja tagħha (b’mod partikolari dik tal-kontrolli fil-post) u li jiżdied il-piż proċedurali fuq l-OLAF. Ir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 għandha tqis dan ir-riskju. Qabel jiġi impost obbligu li tiġi infurmata l-persuna kkonċernata, jeħtieġ li jsir studju aktar fid-dettall dwar il-konsegwenzi possibbli fuq l-effikaċja tal-investigazzjoni. 3.2.2. L-istadju tat-twettiq tal-investigazzjoni 3.2.2.1. L-obbligu tal-awtorizzazzjoni tal-aġenti tal-OLAF 59. Fil-kuntest tal-kontrolli fil-post stabbiliti mir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2185/96 l-investigaturi għandhom jipprovdu awtorizzazzjoni bil-miktub li tindika l-identità u l-kariga tal-aġenti, u mandat li jinkludi l-għan u l-iskop tal-investigazzjoni (68). Dan l-obbligu tal-aħħar jippermetti l-ħarsien tad-drittijiet tad-difiża (69). 60. Fil-prattika, il-KS jinnota li dawn ir-regoli ma jiġux applikati b’mod uniformi. L-awtorizzazzjoni bil-miktub (l-Artikolu 6(2) tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999) tieħu l-forma ta’ “deċiżjoni ta’ ħatra” tal-persuni awtorizzati biex imexxu l-investigazzjoni, iffirmata mill-Kap tal-Unità. Il-mandat (l-Artikolu 6(3) tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999) dejjem għandu jindika l-għan u l-iskop tal-investigazzjoni, iżda f’xi każijiet, l-ismijiet tal-aġenti maħtura ma jissemmewx, u f’oħrajn, il-mandat ikun akkumpanjat minn konferma tar-riċevuta li għandha tiġi ffirmata mill-operatur ekonomiku li jkun soġġett għall-kontroll fil-post. Barra minn hekk, il-minuti tas-seduta ta’ smigħ jew ta’ kontroll fil-post ma jsemmux b’mod sistematiku jekk l-aġenti tal-OLAF jkunux effettivament ippreżentaw il-mandat tagħhom, li madankollu kieku jevita li jinqalgħu kontestazzjonijiet ulterjuri. Il-KS jirrakkomanda li l-prattiċi tal-għoti tal-mandati tal-aġenti tal-OLAF jiġu armonizzati u li jiġu applikati regoli ċari. Il-minuti tal-kontroll fil-post u/jew tas-smigħ għandhom isemmu b’mod espliċitu jekk l-investigaturi jkunux ippreżentaw il-mandat tagħhom, sabiex jiġi evitat li jinqalgħu kontestazzjonijiet ulterjuri. 3.2.2.2. Il-possibbiltà li l-persuna kkonċernata tesprimi lilha nnifisha dwar il-fatti kollha li jikkonċernawha 61. Il-liġi komunitarja attwali ma tirrikonoxxix espliċitament dritt lill-persuni kkonċernati li jesprimu ruħhom dwar il-fatti kollha li jikkonċernawhom, kif inhu stabbilit għall-investigazzjonijiet interni. Madankollu, il-Manwal jistabbilixxi l-possibbiltà li l-persuna kkonċernata tingħata lċ-ċans li tesprimi lilha nnifisha qabel ma jittieħdu konklużjonijiet finali (70). 62. L-Artikolu 7 tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 2185/96 jelenka s-setgħat tal-OLAF waqt il-kontrolli fil-post. Din il-lista mhix eżawrjenti u ma tirreferix b’mod espliċitu għas-setgħa tal-OLAF li jipproċedi għal smigħ formali jew li jitlob spjegazzjonijiet verbalment waqt il-kontrolli fil-post (71). Madankollu, din is-setgħa ta’ aċċess “għall-informazzjoni kollha […] dwar l-attivitajiet ikkonċernati” permezz tal-kontroll fil-post tista’ tiġi eżerċitata f’konformità mal-liġijiet nazzjonali. Waqt l-eżaminazzjoni tal-investigazzjonijiet, il-KS innota li kultant sar smigħ formali, filwaqt li f’każijiet oħrajn, il-persuni kkonċernati kellhom il-possibbiltà li jesprimu ruħhom waqt il-kontrolli fil-post, iżda mingħajr ma dan ħa forma ta’ smigħ. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ seduta ta’ smigħ ġiet spjegata biss meta ġiet trażmessa l-informazzjoni lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali. 63. Il-KS josserva li r-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tipproponi li l-OLAF jiġi obbligat li jisma’ lill-persuni kkonċernati, sakemm ma jkunx hemm eċċezzjonijiet li jiġġustifikaw id-differiment ta’ dan l-obbligu. Il-KS jqis li l-integrazzjoni espliċita, fir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999, tas-setgħat ta’ investigazzjoni bħal pereżempju l-possibbiltà li wieħed jipproċedi għas-smigħ jew li jitlob spjegazzjonijiet verbalment hija meħtieġa sabiex tiġi ggarantita ċ-ċertezza legali u l-applikazzjoni konsistenti u uniformi tar-regoli ta’ proċedura. 64. Madankollu, il-KS huwa tal-fehma li din il-kjarifika tas-setgħat ta’ investigazzjoni m’għandhiex bilfors twassal li l-OLAF jiġi obbligat jisma’ l-persuni kkonċernati, sabiex ma jitfax piż fuq l-investigazzjoni u ma jtawwalx il-proċedura, li diġà hija twila wisq, permezz ta’ regolamentazzjoni żejda. Fil-fatt, l-investigazzjoni amministrattiva tal-OLAF hija biss il-parti preliminarja ta’ proċess usa’. Ir-rispett lejn id-drittijiet tad-difiża għandu jiġi evalwat fid-dawl tal-investigazzjoni fl-intier tagħha, jiġifieri billi jitqies il-monitoraġġ amministrattiv, dixxiplinarju jew ġuridiku tal-investigazzjonijiet li matulhom il-prinċipju tal-kontradittorju jiġi żgurat totalment. Barra minn hekk, fl-istat attwali tal-ġurisprudenza komunitarja, l-investigazzjonijiet tal-OLAF ma jwasslux għal atti li jkunu ta’ ħsara u għalhekk, in-nuqqas tal-applikazzjoni sħiħa u intiera tal-prinċipju tal-kontradittorju u tad-drittijiet tad-difiża f’dan l-istadju ma jwassalx, fil-prinċipju, biex jagħmel il-ħsara fuq il-persuni kkonċernati. (72) 3.2.2.3. Id-dritt li wieħed jesprimi ruħu bil-lingwa uffiċjali tal-għażla tiegħu 65. Ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2185/96 jimponi li r-rapporti tal-investigazzjoni għandhom jitħejjew b’kunsiderazzjoni tar-regoli ta’ proċedura nazzjonali. Għalhekk, l-ispjegazzjonijiet verbali mogħtija mill-persuni kkonċernati waqt il-kontrolli fil-post għandhom jinkitbu bil-lingwa tal-Istat Membru li fuq it-territorju tiegħu jkun seħħ dan il-kontroll. Il-KS innota li dan l-obbligu ġie osservat mill-OLAF. Barra minn hekk, waqt is-seduti ta’ smigħ formali, il-persuni kkonċernati kellhom il-possibbiltà li jesprimu ruħhom bil-lingwa tal-għażla tagħhom. 3.2.2.4. Id-dritt li wieħed jiġi megħjun minn persuna magħżula minnu u l-kunfidenzjalità tal-korrispondenza bejn il-klijent u l-avukat 66. Id-dritt li wieħed jiġi akkumpanjat minn persuna magħżula minnu mhux stabbilit b’mod espliċitu mil-liġi attwali. Il-KS għalhekk jappoġġja l-proposta tat-tliet istituzzjonijiet li jiġi inkluż fil-livell tal-garanziji proċedurali applikabbli fl-investigazzjonijiet tal-OLAF (73). Dan id-dritt jista’ jiġi estiż ukoll għall-operaturi ekonomiċi waqt il-kontrolli fil-post, b’mod partikolari meta jkun stabbilit fil-liġijiet nazzjonali. 67. F’dan ir-rigward, il-KS jirreferi għall-ġurisprudenza komunitarja dwar is-setgħat ta’ verifika tal-Kummissjoni fil-qasam tal-kompetizzjoni. L-investigazzjonijiet f’dan is-settur, bħall-investigazzjonijiet tal-OLAF huma maħsuba sabiex jiġbru provi għall-verifika tal-verità u l-ambitu ta’ sitwazzjoni fattwali u ta’ liġi partikolari. Il-qorti tal-Unjoni ddikjarat b’mod konsistenti li, jekk id-drittijiet tad-difiża jkunu applikabbli biss fil-proċeduri amministrattivi li jistgħu jwasslu għal sanzjonijiet, jeħtieġ madankollu li jiġi evitat li dawn id-drittijiet ikunu kompromessi għal kollox fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ investigazzjoni preċedenti, b’mod partikolari l-verifiki tagħhom, li jistgħu jkollhom natura deċiżiva fil-ġbir tal-provi ta’ natura illegali dwar l-imġiba tal-impriżi, li jkunu jinvolvu r-responsabbiltà tagħhom. B’konsegwenza ta’ dan, jekk ċerti drittijiet ta’ difiża jkunu jikkonċernaw biss proċeduri kontradittorji […], drittijiet oħrajn, bħal pereżempju d-dritt li wieħed jirċievi għajnuna legali jew il-kunfidenzjalità tal-korrispondenza bejn il-klijent u l-avukat, għandhom jiġu osservati sa mill-istadju tal-investigazzjoni preċedenti. (74). Il-KS jilqa’ l-fatt li d-dritt li wieħed jiġi akkumpanjat minn persuna magħżula minnu inkluż mal-garanziji proċedurali li jidhru fir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999 u jqis li dan għandu jiġi applikatkemm waqt is-seduti tas-smigħ kif ukoll waqt il-kontrolli fil-post. 3.2.2.5. Id-dritt li wieħed ma jinkriminax ruħu 68. Bħal ma hu l-każ fl-investigazzjonijiet interni, ma teżistix ġurisprudenza speċifika li tikkonċerna dan id-dritt u l-applikazzjoni tiegħu fl-investigazzjonijiet esterni tal-OLAF. Madankollu huwa jagħmel parti mill-garanziji proċedurali msemmija fil-Manwal u maħsuba mir-riforma tar-Regolament (KE) Nru 1073/1999. 69. Il-KS jirreferi mill-ġdid għall-ġurisprudenza tal-liġi tal-kompetizzjoni u josserva li f’dan il-qasam il-qorti tal-Unjoni ddikjarat li d-dritt tal-operaturi ekonomiċi li ma jinkriminawx lilhom infushom għandu jiġi osservat sa mill-istadju tal-investigazzjoni preliminari li jippreċedi l-fażi kontenzjuża tal-proċedura quddiem il-Kummissjoni. B’hekk, l-operatur ekonomiku jista’ jiġi obbligat li jipprovdi l-informazzjoni kollha meħtieġa dwar fatti li jista’ jkun jaf u li jipprovdi dokumenti li jkunu fil-pussess tiegħu u li mbagħad ikunu jistgħu jintużaw kontrih jew kontra operatur ekonomiku ieħor (75). Madankollu, huwa ma jistax jiġi obbligat li jipprovdi tweġibiet li minħabba fihom jasal biex jammetti l-eżistenza ta’ irregolarità li jkollha tiġi pprovata mill-Kummissjoni (76). 70. Madankollu, il-KS jinsab imħasseb dwar it-trasferibbiltà ta’ dawn il-prinċipji għall-investigazzjonijiet tal-OLAF. Fil-fatt, għall-kuntrarju tal-Kummissjoni fir-rigward tal-kompetizzjoni, l-OLAF m’għandux setgħat ta’ sa