Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar Strateġija Ewropea għall-Universitajiet”

(COM(2022) 16 final)

u l-“Proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-bini ta’ konnessjonijiet għal kooperazzjoni effettiva Ewropea fl-edukazzjoni għolja”

(COM(2022) 17 final)

(2022/C 290/17)

Relatur: Tatjana BABRAUSKIENĖ

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 1.3.2022 Bażi legali L-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza Adottata fil-plenarja 23.3.2022 Sessjoni plenarja Nru 568 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 190/0/2

1. Konklużjonjiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jissottolinja l-importanza tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-inizjattiva: “L-universitajiet jeħtieġ li jkunu postijiet ta’ libertà: għal-libertà tal-kelma, tal-ħsieb, tat-tagħlim, tar-riċerka u tal-libertà akkademika b’mod ġenerali. Il-libertà akkademika ma tistax tiġi iżolata mill-awtonomija istituzzjonali, u lanqas mill-parteċipazzjoni tal-istudenti u tal-persunal fil-governanza tal-edukazzjoni għolja.” ( 1 ) Huwa jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jikkunsidraw dan bħala prinċipju ta’ gwida għall-implimentazzjoni.

1.2. Il-KESE huwa kuntent li l-inizjattiva tħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja biex isaħħu l-kooperazzjoni tranżnazzjonali sabiex itejbu l-ħiliet u l-kompetenzi tal-istudenti għat-tranżizzjonijiet doppji tas-suq tax-xogħol u tal-ekonomija, jiddefendu l-valuri, l-identità u d-demokrazija tal-UE, u jagħmlu s-soċjetà u l-ekonomija Ewropea aktar reżiljenti.

1.3. Il-KESE jindika ( 2 ) r-rwol importanti li għandhom l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja fit-titjib tal-akkwist tal-ħiliet ekoloġiċi, tar-responsabbiltà ambjentali u tal-iżvilupp sostenibbli li jenħtieġ jiġu integrati b’mod trażversali fl-eżiti tal-apprendiment tal-edukazzjoni. Huwa jilqa’ l-azzjonijiet previsti tal-Kummissjoni Ewropea biex tgħin lill-Istati Membri u lill--istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jiżviluppaw approċċi nazzjonali u istituzzjonali sħaħ għas-sostenibbiltà u l-litteriżmu klimatiku u ambjentali. Il-KESE jindika li dan huwa importanti għall-istudenti fi programmi ta’ studju sħaħ u għall-istudenti li jattendu għall-programmi ta’ apprendiment tul il-ħajja tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja, mhux biss għall-mikrokredenzjali ( 3 )

1.4. Il-KESE jistieden lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jtejbu l-kwalità, il-ġustizzja, l-ugwaljanza u l-inklużjoni soċjali tal-edukazzjoni għolja u r-riċerka meta jistabbilixxu strateġiji ta’ diġitalizzazzjoni, itejbu l-aċċess ugwali għall-materjal diġitali għall-istudenti kollha, jappoġġjaw l-użu sikur tat-teknoloġiji diġitali filwaqt li dejjem tingħata prijorità lill-interazzjoni soċjali tat-tagħlim wiċċ imb wiċċ, u jirrispettaw id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tal-akkademiċi. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea timpenja ruħha mal-istudenti u mal-akkademiċi meta tiżviluppa programmi ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ dwar il-ħiliet diġitali fi ħdan il-Programm Ewropa Diġitali.

1.5. Il-KESE jenfasizza l-importanza ta’ sħubijiet ibbilanċjati bejn l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u l-kumpaniji, bil-għan li jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-ħiliet tal-istudenti, tas-soċjetà u tas-suq tax-xogħol, u li jiġi żgurat u mwessa’ l-aċċess għall-istudenti għal apprendistati u traineeships ta’ kwalità għolja u mħallsa f’kumpaniji u f’istituzzjonijiet. Huwa jistieden lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jiżguraw il-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali, speċjalment fir-rigward tal-kollaborazzjoni ma’ atturi mhux akkademiċi dwar l-iżvilupp tal-kurrikulu, il-ħiliet u r-rekwiżiti li huma kompetenza tal-persunal akkademiku.

1.6. Il-KESE jinnota li l-Kummissjoni Ewropea u kull Stat Membru għandhom jipproteġu l-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali bħala valuri fundamentali stabbiliti fil-Komunikat ta’ Ruma. Il-KESE jilqa’ l-inizjattiva tal-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej bħala proġetti tal-Erasmus+ li jinkludu azzjonijiet volontarji u minn isfel għal fuq mill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja, u huma importanti għal kooperazzjoni aktar mill-qrib taħt tmexxija demokratika. Il-KESE huwa mħasseb li l-valuri fundamentali jkunu f’riskju meta l-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill jistituzzjonalizzaw il-proġetti tal-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej, u jitolbu lill-Istati Membri jistabbilixxu statut legali għall-gradi Ewropej konġunti tal-Alleanzi, kif ukoll l-assigurazzjoni tal-kwalità esterna u l-akkreditazzjoni għall-attivitajiet u għall-programmi edukattivi tranżnazzjonali konġunti tal-Alleanzi.

1.7. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-valur essenzjali tad-diversità tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja li jistgħu jappoġġjaw tipi differenti ta’ ħtiġijiet kulturali, edukattivi, tas-soċjetà u ekonomiċi. Il-KESE jappella għar-rikonoxximent tal-valur ugwali tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja kemm barra kif ukoll fi ħdan l-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej u li jinżamm il-prinċipju tal-libertà tal-għarfien. Il-KESE jilqa’ l-istabbiliment ta’ prinċipji ta’ gwida li jipproteġu l-valuri akkademiċi fundamentali, ibbażati fuq il-Komunikat ta’ Ruma, bl-involviment tal-imsieħba soċjali u tal-partijiet ikkonċernati rilevanti.

1.8. Il-KESE jesprimi dispjaċir dwar il-fatt li l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja mhumiex iffinanzjati biżżejjed ( 4 ) minkejja ż-żieda fil-ħtiġijiet tagħhom matul il-pandemija, u jistieden lill-Istati Membri biex iżidu l-finanzjament pubbliku għalihom. Huwa jinsab imħasseb dwar il-privatizzazzjoni dejjem akbar tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u l-investiment privat fl-edukazzjoni għolja u r-riċerka, li jistgħu jipperikolaw il-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali. Huwa jindika wkoll li ż-żamma tal-appoġġ finanzjarju għall-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej se tiżgura finanzjament pubbliku nazzjonali sostenibbli għall-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja kollha. Il-KESE jistieden lill-Istati Membri biex jużaw is-Semestru Ewropew u l-fondi tal-UE, inklużi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, l-FSE+, l-Erasmus+ u l-Orizzont Ewropa, biex jgħinu lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jilħqu l-għanijiet tagħhom.

1.9. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea timmonitorja l-investiment fil-livell tal-UE, nazzjonali u istituzzjonali fl-edukazzjoni għolja, bl-użu tal-għodod politiċi ewlenin tas-Semestru Ewropew u tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Huwa jistieden ukoll lill-Kummissjoni tillimita l-użu tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Settur Ewropew tal-Edukazzjoni Għolja u s-sejbiet tal-Grupp ta’ Esperti dwar l-Investiment ta’ Kwalità fl-Edukazzjoni u t-Taħriġ għal rwol ta’ appoġġ.

1.10. Il-KESE jinsab imħasseb dwar l-objettivi u l-governanza tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Settur Ewropew tal-Edukazzjoni Għolja li twettaq valutazzjonijiet annwali tal-progress li jkun sar madwar l-UE biex jintlaħqu l-prijoritajiet ewlenin tal-inizjattiva: l-inklużjoni, il-valuri, il-kwalità u r-rilevanza, il-mobbiltà, il-ħiliet ekoloġiċi u diġitali, l-impjegabbiltà, il-kooperazzjoni tranżnazzjonali, it-trasferiment tat-teknoloġija u l-valorizzazzjoni tal-għarfien. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiċċara r-rwol ta’ din l-għodda fil-monitoraġġ tal-progress tal-Istati Membri u l-governanza ta’ din l-għodda ta’ monitoraġġ fir-rigward tal-proċess tas-Semestru Ewropew, u tispeċifika jekk din l-għodda hijiex se tintuża wkoll għall-monitoraġġ tal-investiment nazzjonali fl-edukazzjoni għolja. Il-KESE jitlob li jinżamm ir-rwol tal-Istati Membri, tal-imsieħba soċjali fil-qasam tal-edukazzjoni u tal-partijiet ikkonċernati rilevanti fil-proċess.

1.11. Il-KESE jilqa’ l-istabbiliment ta’ Osservatorju Ewropew tas-Settur tal-Edukazzjoni Għolja biex jgħaqqad flimkien l-aħjar għodod u kapaċitajiet attwali tad-data tal-UE. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea żżomm ir-rwol tal-Istati Membri, tal-imsieħba soċjali fil-qasam tal-edukazzjoni u tal-partijiet ikkonċernati rilevanti f’dan il-proċess. L-imsieħba soċjali għandhom rwol importanti fit-tranżizzjoni mill-edukazzjoni għax-xogħol, fir-rappreżentanza tal-interessi tas-suq tax-xogħol tal-istudenti u fit-tnaqqis tal-għadd ta’ NEETs. Għandhom isiru aktar sforzi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll tal-Istati Membri biex l-istudenti jiġu traċċati hekk kif jagħmlu t-tranżizzjoni mill-edukazzjoni għax-xogħol.

1.12. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex jinvolvu b’mod attiv lill-imsieħba soċjali fil-qasam tal-edukazzjoni u ‘l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp ulterjuri tal-inizjattivi u l-azzjonijiet tal-Kummissjoni skont din l-istrateġija u fl-implimentazzjoni fil-livell tal-Istati Membri. Dan huwa importanti sabiex jiġi żgurat li l-istudenti jiksbu l-ħiliet meħtieġa biex ikunu ċittadini ta’ demokrazija u biex jaċċessaw impjiegi ta’ kwalità fi ħdan it-tranżizzjonijiet doppji. Il-governanza demokratika u d-djalogu soċjali effettiv huma essenzjali biex jittejbu l-benesseri tal-istudenti, il-libertà akkademika, l-istatus permanenti u l-kundizzjonijiet tax-xogħol għall-persunal, u l-awtonomija istituzzjonali. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tinvolvi lill-imsieħba soċjali fil-qasam tal-edukazzjoni u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp ta’ kriterji Ewropej għall-għoti ta’ tikketta tal-Lawrja Ewropea.

1.13. Il-KESE jitlob lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jinvolvu lill-istudenti, lill-akkademiċi u lir-riċerkaturi b’mod aktar effettiv fil-governanza tal-politika tal-edukazzjoni għolja u tal-istrutturi ta’ kooperazzjoni istituzzjonali u tranżnazzjonali, bi tmexxija kollaborattiva effettiva, governanza kolleġġjali u djalogu soċjali. Dan għandu jsir biex jiġu żgurati edukazzjoni għolja u riċerka ta’ kwalità tajba u inklużivi, mobbiltà effettiva tal-istudenti, tal-persunal u tar-riċerkaturi, u diversità sħiħa (inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri) tal-istudenti, tal-akkademiċi, tar-riċerkaturi u tal-persunal professjonali.

1.14. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li jkun hemm djalogu soċjali mat-trade unions akkademiċi meta jiġi żviluppat qafas Ewropew għal karrieri attraenti u sostenibbli fl-edukazzjoni għolja, biex jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol, il-benesseri u l-istatus tal-akkademiċi, u biex jiġu appoġġjati karrieri akkademiċi fi ħdan l-akkademja u lil hinn. Iż-żieda fil-parteċipazzjoni tal-istudenti fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u t-titjib tal-kapaċità operazzjonali tal-organizzazzjonijiet tal-istudenti għandhom jingħataw attenzjoni kostanti. Il-fondi tal-FSE+ jistgħu jiġu allokati għal dan il-għan.

1.15. Il-KESE jilqa’ l-promozzjoni tal-persunal u tal-istudenti minn sfondi diversi, li tinvolvi t-twaqqif ta’ qafas Ewropew għad-diversità u l-inklużjoni (inklużi d-differenzi bejn il-ġeneri), l-għoti ta’ appoġġ lir-riċerkaturi f’riskju bi prinċipji gwida għall-universitajiet biex tiġi ffaċilitata l-inklużjoni tagħhom, u l-istabbiliment ta’ strateġiji nazzjonali u istituzzjonali għall-inklużjoni b’enfasi fuq ir-refuġjati u dawk li jfittxu l-asil. Il-KESE jappella għar-rikonoxximent trasparenti u ġust tal-kwalifiki ta’ pajjiżi terzi, inklużi dawk tar-refuġjati, permezz tan-network ta’ ċentri ta’ rikonoxximent akkademiku. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jiżviluppaw strateġiji bħal dawn flimkien mal-istudenti u mal-persunal, b’mod partikolari dawk li jistgħu japplikaw l-esperjenza tagħhom fl-iżvilupp tal-istrateġija.

1.16. Il-KESE jilqa’ l-iżvilupp ulterjuri tal-inizjattiva tal-Karta Ewropea tal-Istudenti, sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv involut fil-ġestjoni tal-mobbiltà u l-iskambji tal-istudenti u tal-persunal, filwaqt li jenfasizza wkoll l-importanza li jiġu żgurati s-sigurtà u l-protezzjoni tad-data. It-tnaqqis tal-burokrazija u l-iffaċilitar tat-trasferimenti ta’ kreditu bejn l-Istati Membri huma fattur essenzjali biex tiġi żgurata mobbiltà adatta fil-livell tal-UE.

1.17. Il-KESE jilqa’ l-azzjoni biex tiġi estiża l-mobbiltà tal-istudenti u tal-persunal għal pajjiżi terzi, u jindika l-importanza tal-mobbiltà tal-persuni u l-iżgurar tas-saħħa u s-sikurezza. Huwa jilqa’ l-Karta Erasmus għall-Edukazzjoni Għolja l-ġdida u l-Karta Erasmus għall-Istudenti l-ġdida; dawn jintegraw il-libertà u l-integrità akkademiċi u jrawmu d-dibattiti akkademiċi u l-iskambju ta’ prattiki tajbin dwar il-valuri u d-demokrazija, bħala parti mill-attivitajiet ta’ Edukazzjoni Għolja Jean Monnet ta’ Erasmus+, inkluż f’pajjiżi terzi.

2. Kuntest ta’ din l-Opinjoni

2.1. Wara li l-Kunsill tal-UE kien adotta konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej – Inqarrbu l-edukazzjoni għolja, ir-riċerka, l-innovazzjoni u s-soċjetà: Inwittu t-triq għal dimensjoni ġdida fl-edukazzjoni għolja Ewropea, il-Kummissjoni Ewropea ppubblikat żewġ dokumenti. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar Strateġija Ewropea għall-Universitajiet tinkludi l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni Ewropea bejn l-2022 u l-2024 dwar l-edukazzjoni għolja u r-riċerka, filwaqt li l-proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-bini ta’ konnessjonijiet għal kooperazzjoni effettiva Ewropea fl-edukazzjoni għolja, li għandha tiġi adottata mill-Kunsill tal-Ministri tal-Edukazzjoni fil-laqgħa tal-4–5 ta’ April 2022, tinkludi rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-Istati Membri. Dawn l-inizjattivi għandhom l-għan li jilħqu l-mira l-ġdida tal-UE fejn sal-2030, mill-anqas 45 % ta’ dawk ta’ bejn il-25 u l-34 sena jiksbu livell terzjarju. ( 5 )

2.2. Permezz ta’ din l-inizjattiva, il-Kummissjoni qed tippjana li tespandi l-41 Alleanza Ewropea eżistenti tal-Universitajiet għal 60, filwaqt li sa nofs l-2024 aktar minn 500 università jkunu membri. Se jkun hemm baġit indikattiv tal-Erasmus+ ta’ EUR 1,1 biljun għall-2021-2027 u diversi inizjattivi ta’ appoġġ.

2.3. Ir-rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri jitolbuhom jippermettu lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jiżviluppaw u jimplimentaw attivitajiet edukattivi tranżnazzjonali konġunti innovattivi (fl-UE u lil hinn minnha), jistabbilixxu statut legali għall-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej sal-2024, jiffaċilitaw it-twettiq fil-livell nazzjonali ta’ lawrja Ewropea konġunta sal-2024, inkluża r-rabta mal-Oqfsa Nazzjonali tal-Kwalifiki, jappoġġjaw aktar mobbiltà għall-istudenti u l-persunal (inkluż online), jipprovdu appoġġ finanzjarju sostenibbli għall-Alleanzi tal-Universitajiet Ewropej, u jippromovu u jipproteġu l-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE josserva ( 6 ) li: “Huwa importanti li jinstabu aktar rabtiet bejn iż-Żona Ewropea ta’ Edukazzjoni Għolja (EHEA) u ż-Żona Ewropea tar-Riċerka biex jittejbu l-kwalità u l-inklużività tal-edukazzjoni għolja u r-riċerka għall-istudenti kollha irrispettivament mill-età jew l-isfond soċjoekonomiku tagħhom. It-tisħiħ tal-kwalità u r-rikonoxximent tal-istudji bejn l-universitajiet jeħtieġ li jkun punt fokali importanti tal-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej. Filwaqt li l-edukazzjoni ogħla hija kompetenza nazzjonali, il-proposti tal-KE għal-Lawrja Ewropea, Statut Universitarju Ewropew u Sistema Ewropea ta’ Rikonoxximent u Assigurazzjoni tal-Kwalità jidhru li huma pass lejn is-sinkronizzazzjoni ta’ studji ta’ edukazzjoni ogħla. Għalhekk, il-KESE jitlob li l-ideat wara dawn l-inizjattivi u aktar azzjonijiet ta’ politika jiġu diskussi aktar mal-gvernijiet, l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili rilevanti.” Il-KESE huwa kuntent li l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili setgħu jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar din l-inizjattiva permezz ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi.

3.2. Il-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali qed ikunu taħt pressjoni dejjem akbar f’ċerti pajjiżi li huma firmatarji tal-Proċess ta’ Bolonja ( 7 ) . Il-Komunikat ta’ Ruma, adottat minn 49 ministeru taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni Għolja fil-Konferenza Ministerjali tal-proċess ta’ Bolonja tal-2020, jafferma mill-ġdid l-impenn tal-ministri għall-promozzjoni u l-protezzjoni tal-valuri fundamentali kondiviżi tagħna fiż-Żona Ewropea ta’ Edukazzjoni Għolja kollha permezz ta’, adottat minn 49 ministeru taż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni Għolja fil-Konferenza Ministerjali tal-proċess ta’ Bolonja tal-2020, jafferma mill-ġdid l-impenn tal-Ministri għall-promozzjoni u l-protezzjoni tal-valuri fundamentali kondiviżi tagħna fiż-Żona Ewropea ta’ Edukazzjoni Għolja kollha permezz ta’ djalogu politiku intensifikat u kooperazzjoni bħala l-bażi meħtieġa għall-apprendiment, it-tagħlim u r-riċerka ta’ kwalità kif ukoll għas-soċjetajiet demokratiċi. Huma ħadu wkoll impenn li jżommu l-awtonomija istituzzjonali, il-libertà u l-integrità akkademiċi, il-parteċipazzjoni tal-istudenti u tal-persunal fil-governanza tal-edukazzjoni għolja, u r-responsabbiltà pubblika tal-edukazzjoni għolja u għall-edukazzjoni għolja. L-Anness I tal-Komunikat ta’ Ruma jiddefinixxi l-libertà akkademika bħala aspett indispensabbli tal-apprendiment, it-tagħlim u r-riċerka ta’ jiddefinixxi l-libertà akkademika bħala aspett indispensabbli tal-apprendiment, it-tagħlim u r-riċerka ta’ kwalità fl-edukazzjoni għolja kif ukoll tad-demokrazija abbażi tal-awtonomija istituzzjonali, u jissottolinja li s-soċjetajiet ma jistgħux ikunu ġenwinament demokratiċi mingħajr ma jiġu rrispettati l-libertà akkademika u l-awtonomija istituzzjonali.

3.3. Il-pandemija tal-COVID-19 kellha impatt bla preċedent fuq il-metodi tat-tagħlim u tar-riċerka, l-operat tal-universitajiet (f’termini ta’ għeluq tal-kampus u l-bidla lejn it-tagħlim online) u l-governanza tal-universitajiet. Il-pandemija enfasizzat ukoll l-importanza tal-involviment komunitarju tal-universitajiet. Madwar nofs l-istudenti kollha ħassew li l-prestazzjoni akkademika tagħhom marret għall-agħar bl-edukazzjoni online, u kellhom ammont ta’ xogħol akbar mat-tranżizzjoni għat-tagħlim online. L-aċċess għall-ħiliet diġitali, l-għodod ta’ komunikazzjoni online u l-Internet baqgħu sfida għal ħafna studenti soċjoekonomikament żvantaġġati. Kien hemm ukoll impatt fuq il-benesseri psikoloġiku u emozzjonali tal-istudenti ( 8 )

3.4. Għall-persunal akkademiku, il-kriżi tal-COVID-19 wasslet għal deterjorament fil-kundizzjonijiet tax-xogħol, inkluż żieda enormi fl-ammont ta’ xogħol minħabba l-apprendiment online u mħallat, u t-telf ta’ impjiegi għal persunal b’terminu fiss u każwali. Dawn l-iżviluppi kellhom effett sproporzjonat fuq gruppi speċifiċi ta’ persunal, bħan-nisa u l-minoranzi etniċi. Il-pandemija kellha wkoll impatt detrimentali fuq is-saħħa mentali u l-benesseri tal-persunal.

3.5. Il-persunal akkademiku għandu rwol essenzjali fl-għoti ta’ edukazzjoni u riċerka ta’ kwalità fl-universitajiet. Anke qabel il-pandemija, l-akkademiċi madwar l-Ewropa kienu qed jiffaċċjaw tnaqqis fis-sigurtà tal-impjieg, minħabba restrizzjonijiet baġitarji, tnaqqis fl-opportunitajiet tal-impjieg, proporzjon dejjem akbar ta’ persunal f’pożizzjonijiet temporanji, part-time jew għal terminu fiss, u proporzjon dejjem akbar ta’ persunal f’pożizzjonijiet iffinanzjati esternament. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol u s-salarji deċenti huma kruċjali biex dawn jippreparaw b’mod effettiv lill-istudenti għat-tranżizzjonijiet doppji tas-soċjetà u tal-ekonomija. Akkademiċi b’kuntratti għal żmien fiss jinsabu f’sitwazzjonijiet ta’ impjieg prekarju li jagħmilha aktar diffiċli għalihom li jwettqu tagħlim u riċerka ta’ kwalità għolja ( 9 ) . Il-pandemija tal-COVID-19 aggravat il-prospetti tal-karriera tar-riċerkaturi post-dottorali u qed ikollha effett detrimentali fuq il-benesseri tagħhom. Ir-riċerkaturi żgħażagħ u nisa huma aktar probabbli li jiġu affettwati minn kundizzjonijiet prekarji u mill-effetti negattivi tal-pandemija f’dan ir-rigward ( 10 ) . Iż-żieda fl-allowances għar-riċerkaturi tad-dottorat u l-iżgurar ta’ aċċess liberu għal-letteratura u l-parteċipazzjoni f’konferenzi internazzjonali għandhom ikunu ta’ prijorità.

3.6. Sabiex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġi żgurat li l-istudenti mill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja jkunu jistgħu jaċċessaw is-suq tax-xogħol, huma essenzjali kemm sħubijiet effettivi bejn l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja u l-kumpaniji kif ukoll aċċess mill-istudenti għal apprendistati u traineeships ta’ kwalità għolja u mħallsa fil-kumpaniji. Il-KESE josserva li: “Is-sħubijiet bejn in-negozji u l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja għandhom ikunu ta’ benefiċċju għaż-żewġ partijiet mingħajr pressjoni esterna u għandhom ikunu bbilanċjati biex jiżguraw ħidma ta’ riċerka u innovazzjoni tal-kumpaniji fihom infushom u objettivi pubbliċi ta’ edukazzjoni għolja u riċerka fihom infushom.” ( 11 )

3.7. L-iffaċilitar tal-aċċess għall-edukazzjoni għolja għandu jqis il-fatt li t-tariffi universitarji jinsabu taħt pressjoni minħabba l-prezzijiet tal-enerġija u l-kostijiet addizzjonali relatati mal-proċess edukattiv (akkomodazzjoni, aċċess għal-letteratura, eċċ.). Kostijiet addizzjonali jistgħu jiġu ssussidjati mill-fondi tal-UE, u b’hekk jitnaqqas l-esponiment għas-self u metodi finanzjarji oħra użati għall-finanzjament ta’ studji universitarji. Iridu jiġu żgurati sinerġiji bejn id-dinamika tal-progress teknoloġiku u t-tagħmir, l-istandards u l-proċeduri użati fil-proċess edukattiv, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni effiċjenti mill-edukazzjoni għall-ħajja attiva.

Brussell, it-23 ta’ Marzu 2022. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar Strateġija Ewropea għall-universitajiet, 2022.

(2) ĠU C 56, 16.2.2021, p. 1.

(3) ĠU C 56, 16.2.2021, p. 1.

(4) EUA Public Funding Observatory Report 2019/20 [Rapport tal-Osservatorju tal-Finanzjament Pubbliku tal-EUA, (mhux disponibbli bil-Malti)].

(5) Riżoluzzjoni tal-Kunsill dwar qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ lejn iż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni u lil hinn (2021-2030).

(6) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 40.

(7) https://www.scholarsatrisk.org/academic-freedom-monitoring-project-index/?_gp=1

(8) Kummissjoni Ewropea: The impact of COVID-19 on higher education: a review of emerging evidence, 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).

(9) Report to Rome Ministerial Meeting tal-ETUCE (2020) (mhux disponibbli bil-Malti).

(10) OECD: Reducing the precarity of academic research careers, 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).

(11) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 40.