MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 223/7

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2015/C 223/08)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1).

DOKUMENT UNIKU

“VARAŽDINSKO ZELJE”

Nru tal-UE: HR-PDO-0005-01132– 25.6.2013

DPO ( X ) IĠP ( )

1. Isem

“Varaždinsko zelje”

2. Stat Membru jew pajjiż terz

Il-Kroazja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.6. Frott, ħaxix u ċereali, friski jew ipproċessati

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Il-“Varaždinsko zelje” hija ħaxixa derivata mill-varjetà ta’ konservazzjoni awtoktona tal-kaboċċi Varaždin (Brassica oleracea var. capitata f. alba). Ir-ras tal-kaboċċa hija ċatta, il-weraq huma kompatti fil-parti ta’ fuq u kemxejn iktar miftuħin fil-parti ta’ isfel, skont il-kundizzjonijiet ta’ tkabbir. Il-weraq huma imgeżwra b’mod kompatt madwar ir-ras u jgħattu aktar minn żewġ terzi tal-wiċċ. Meta l-kaboċċa tkun laħqet u tkun lesta għall-qtugħ, ix-xfar tal-weraq ta’ barra normalment jibdew jinnoklaw “l fuq. Il-weraq huma rqaq u għandhom venatura prominenti. Il-vina ewlenija, speċjalment fil-weraq ta’ barra, għandha bażi ħoxna. It-tarf tal-weraq m’huwiex maqsum jew imxellef. Il-weraq huma ta’ lewn iż-żebbuġ ċar. Għandha togħma morra, b’noti qawwija, u riħa punġenti ta’ kaboċċi frisk. Il-kontenut minimu ta’ materja niexfa huwa ta’ 8 %, filwaqt li l-kontenut minimu ta’ zokkor huwa ta’ 40 g/kg. Il-weraq ta’ ġewwa ta’ kaboċċa li tkun laħqet huwa ta’ lewn abjad safrani. Il-qalba tal-kaboċċa hija partikolarment twila u tista” testendi sa żewġ terzi tat-tul tar-ras. Effettivament, il-qalba, hija zokk b’internodi qosra u blanzun b’forma ta’ ras. L-għerq tal-“Varaždinsko zelje” huwa b’saħħtu ħafna u z-zokk huwa pjuttost evidenti. Għalkemm hija varjetà imwaħħra li tittollera l-kesħa, tista’ wkoll tiġi mkabbra bħala kaboċċa tar-rebbiegħa. Minħabba l-forma speċifika u l-elastiċità tal-weraq tagħha, il-“Varaždinsko zelje” hija tradizzjonalment użata biex jiġu ppreparati speċjalitajiet artiġjanali.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-produzzjoni tal-“Varaždinsko zelje”, min-nebbieta sal-qtugħ, isseħħ fi ħdan iż-żona ġeografika speċifikata fil-punt 4.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

—

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

—

4. Deskrizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Il-produzzjoni tal-“Varaždinsko zelje” hija strettament limitata għaż-żona li tinsab fil-konfini amministrattivi tal-Kontea ta’ Varaždin. Lejn it-tramuntana, il-konfin naturali tal-Kontea ta’ Varaždin hija x-Xmara Drava. Din tinkludi l-ibliet u l-muniċipalitajiet li ġejjin: Varaždin, Ivanec, Ludbreg, Novi Marof, Lepoglava, Varaždinske Toplice, Bednja, Beretinec, Breznica, Breznički Hum, Cestica, Donja Voća, Martijanec, Gornji Kneginec, Jalžabet, Klenovnik, Ljubeščica, Mali Bukovec, Maruševec, Petrijanec, Sračinec, Sveti Đurđ, Sveti Ilija, Trnovec Bartolovečki, Veliki Bukovec, Vidovec, Vinica u Visoko.

5. Rabta maż-żona ġeografika

5.1. Speċifiċità taż-żona ġeografika

Fatturi naturali:

Skont il-klassifikazzjoni klimatika ta’ Köppen, il-Kontea ta’ Varaždin għandha klima moderatament sħuna u moderatament kiesħa.

Kejl tal-klima meħud tul diversi snin bejn Ġunju u Ottubru, meta il-“Varaždinsko zelje” titkabbar fil-miftuħ, juru temperatura medja ta’ 14,9–20,1 °C u umdità relattiva medja ta’ 78,3–85 %

Medjament, ix-xita li tinżel kull xahar hija ta’ 73–100 mm. B’medja ta’ xita ta’ iktar minn 90 mm, it-tliet xhur tas-sajf (Ġunju-Awwissu) huma l-iktar xhur li fihom tagħmel xita, u huma responsabbli għal madwar terz tax-xita li tinżel f’sena. Madwar 60 % ta’ dan l-ammont ta’ xita jinżel matul l-perjodu ta’ tkabbir (April-Settembru).

Okkażjonalment, ix-xtiewi fil-Kontea ta’ Varaždin jistgħu jkunu kesħin u mingħajr borra, b’temperaturi minimi ta’ kuljum ta’ inqas minn -10 °C.

Hemm rabta bejn it-tkabbir tal-“Varaždinsko zelje” u x-Xmara Drava. L-aktar żoni adattati għall-kultivazzjoni tal-“Varaždinsko zelje” huma l-pjanuri u l-għoljiet żgħar tal-baċir tax-Xmara Drava. L-artijiet fil-widien żgħar minquxa minn xmajjar u nixxigħat ukoll huma adattati.

Il-proprjetajiet ġeoloġiċi u litoloġiċi differenti huma responsabbli għall-kompożizzjonijiet differenti ta’ ħamrija fl-artijiet b’altitudni baxxa madwar x-Xmara Drava. Il-biċċa l-kbira tal-ħamrija fil-baċir tax-Xmara Drava hija kklassifikata bħala ħamrija tat-tip P-1. Din hija ħamrija kannella, aċiduża u magħmula miż-żrar ewtriku kif ukoll ħamrija ramlija u loess b’livell ta’ sedimenti Plejstoċeni-Oloċeni tul ix-Xmara Drava.

Fatturi umani:

Il-prodott “Varaždinsko zelje” ġie influwenzat ukoll minn metodi ta’ produzzjoni, li ġew adattati għall-kundizzjonijiet taż-żona ġeografika: Assenjazzjonijiet frammentati, żoni żgħar, produtturi fuq skala żgħira. L-element essenzjali fil-produzzjoni tal-“Varaždinsko zelje” huwa l-ħila tal-produtturi lokali, b’mod partikolari waqt il-ħsad. Ġenerazzjonijiet differenti tal-familji jieħdu sehem fil-ħsad, filwaqt li tiġi mgħallma l-esperjenza u l-ħiliet meħtieġa biex il-prodott jinqata’ bl-idejn. Il-ħsad jiddependi ħafna fuq il-ġudizzju ta’ min jaħsad biex jiġi determinat, abbażi tal-esperjenza u l-għarfien tiegħu/tagħha, liema kaboċċi huma maturi u lesti biex jiġu maħsuda. Bil-ħars u bil-mess, min jaħsad jinduna u jiżgura li jintgħażlu biss dawk il-kaboċċi li mmaturaw sal-punt li fih għandhom jinħasdu. Il-qtugħ bl-idejn jiżgura wkoll protezzjoni aħjar tal-uċuħ u jipprevjeni kwalunkwe ħsara li tiġi kkawżata minn ħsad mekkaniżżat. Il-produtturi tal-“Varaždinsko zelje”, wara ħafna snin ta’ kultivazzjoni tal-pjanta u ħin jitgħallmu dwar il-produzzjoni tagħha taħt dawn il-kundizzjonijiet speċifiċi, irnexxielhom joħolqu prodott b’karatteristiċi uniċi li ma jintużawx f’postijiet oħra (Naše pravice, 1905).

5.2. Speċifiċità tal-prodott:

Il-“Varaždinsko zelje” hija varjetà imwaħħra li tiflaħ għall-kesħa. Fiż-żmien ta’ maturità, il-“Varaždinsko zelje” turi dawn il-karatteristiċi morfoloġiċi speċifiċi li ġejjin li jiddistingwuha minn varjetajiet oħra ta’ kaboċċi: Minbarra l-kulur u l-venatura prominenti tal-weraq, il-kaboċċa tifforma ras tipika, li mhix kbira wisq, solida ħafna, soda u ċatta li tiżen bejn 1 kg u 3 kg, filwaqt li t-truf tal-weraq ta’ barra jibdew jinnuklaw “l fuq. Werqa tal-‘Varaždinsko zelje’ tant hija irqieqa li meta titqiegħed fuq il-pala tal-id, jidhru s-swaba” minnha, pero’ hija wkoll flessibli u reżistenti. Il-weraq huma ta’ lewn iż-żebbuġ ċar. Għandha togħma morra, b’noti qawwija, u riħa punġenti ta’ kaboċċi frisk.

Bosta studji kkonfermaw li l-“Varaždinsko zelje” għandha bosta kwalitajiet speċjali meta mqabbla ma’ tipi oħra ta’ kaboċċi. L-ispeċifiċità tagħha hija l-kontenut għoli ta’ materja niexfa u l-kontenut eċċezzjonalment għoli ta’ zokkor (F. Vešnik, Utjecaj sorte na kvalitetu kiselog kupusa f’: Poljoprivredna znanstvena smotra, 1969).

Analiżi ta’ estratt tal-weraq tal-kaboċċa waqt il-maturità teknoloġika uriet l-ogħla attività anti-ossidanti. Fil-maturità teknoloġika, l-ammont totali ta’ fenoli fil-“Varaždinsko zelje” huwa ta’ 0,94–1,03 mg/ml GAE, filwaqt li l-ammont totali ta’ flavonojdi huwa 0,15–0,25 mg/ml CE. Il-kontenut totali ta’ fenoli u flavonojdi fil-pjanti jiddependi fuq il-proprjetajiet ġenetiċi (ġenus, speċi, kultivar) u l-kundizzjonijiet ambjentali u ta’ tkabbir, u hija kkorrelata mal-attività anti-ossidanti (D. Šamec et al., Antioxidant potency of white (Brassica oleracea L. var. capitata) and Chinese (Brassica rapa L. var. pekinensis (Lour.)) cabbage: The influence of development stage, cultivar choice and seed selection in: Scientia Horticulturae, 2011).

Wieħed mill-vantaġġi tal-“Varaždinsko zelje” huwa li hija adattata għall-kultivazzjoni fil-beraħ. Peress li hija reżistenti għat-temperaturi baxxi, il-“Varaždinsko zelje” tista’ titħalla fl-għelieqi sa tard fil-ħarifa, u dan jelimina l-ħtieġa ta’ mħażen ikbar. Dan jagħti lok li l-materja niexfa u l-kontenut taz-zokkor ikomplu jiżdiedu sakemm il-prodott ikun immatura u jinħasad. Il-metodu speċifiku ta’ produzzjoni b’ċiklu magħluq tal-“Varaždinsko zelje”, miż-żerriegħa ta’ varjetà ta’ konservazzjoni sal-prodott finali, hija garanzija addizzjonali tal-oriġini garantita tagħha.

5.3. Rabta ta’ kawżalità bejn iż-żona ġeografika u l-kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristiċi oħra speċifiċi tal-prodott

Il-kontenut għoli ta’ materja niexfa u l-kontenut eċċezzjonalment għoli ta’ zokkor tal-“Varaždinsko zelje” huma dovuti għall-metodu ta’ produzzjoni, jiġifieri l-fatt li l-prodott, li jista’ jittollera temperaturi baxxi, jitħalla fl-għelieqi sa tard fil-ħarifa. Ir-riċerka kkonfermat li l-kontenut totali għoli ta’ fenoli u flavonojdi fil-“Varaždinsko zelje” huwa frott l-proprjetajiet ġenetiċi tal-prodott, kif ukoll marbut mal-kondizzjonijiet ambjentali u tat-trobbija.

It-temperatura medja ta’ matul il-jum tul ix-xhur tat-tkabbir u d-distribuzzjoni ta’ xita fiż-żona ġeografika identifikata huma ideali għall-kultivazzjoni tal-“Varaždinsko zelje”, li jiġi kkultivat kummerċjalment f’din iż-żona biss. Ix-xtiewi kesħin, u mingħajr borra fiż-żona ġeografika identifikata jikkawżaw l-iffriżar tal-ħamrija li ma tkunx inħartet fil-ħarifa. Minbarra li jinkoraġġixxu l-formazzjoni ta’ ħamrija mrammla, dan jgħin ukoll biex jitrażżnu popolazzjonijiet pesti, u dan jirriżulta fi pjanti b’saħħithom ħafna.

It-terren baxx tal-baċir tax-Xmara Drava jaqdi rwol partikolarment importanti peress li jippermetti provvista regolari ta’ ilma għaż-żoni ta’ produzzjoni. Minbarra l-kanali tal-ilma eżistenti, livelli għolja tal-ilma tal-pjan ifornu iktar tira liż-żoni fejn il-“Varaždinsko zelje” tiġi kkultivata. It-tip ta’ ħamrija predominanti fiż-żona ġeografika identifikata hija kannella, aċiduża, ewtrika u grassa li tgħin fil-kultivazzjoni ta’ ħxejjex, partikolarment il-kaboċċi. Dan huwa korroborat mit-tradizzjoni ta’ mijiet ta’ snin tal-produzzjoni tal-kaboċċi f’din iż-żona.

Fatturi oħra minbarra l-kundizzjonijiet klimatiċi u pedoloġiċi li jżidu l-ispeċifiċità tal-prodott jinkludu l-wirt orali tal-produtturi lokali, li għadda minn ġenerazzjoni għall-oħra, bil-għan li tiġi ppreservata l-varjetà ta’ konservazzjoni awtoktona li minnha hija prodotta l-“Varaždinsko zelje”. Il-ħila ta’ id tal-qbid, l-għarfien ta’ meta kaboċċi tar-ras ikun immatura biżżejjed biex jinħasad u l-għoti ta’ għarfien fir-rigward tal-kultivazzjoni jinqata’ bl-idejn u jiġi żgurat li ġenerazzjonijiet ġodda ta’ dawk li jkabbru jistgħu jkomplu jipproduċu “varaždinsko zelje” b’mod tradizzjonali. Il-ħsad bl-idejn huwa pass essenzjali fil-proċess ta’ selezzjoni li jsir fl-għelieqi, u jiggarantixxi l-kwalità konsistenti tal-“Varaždinsko zelje”.

Il-weraq irqaq u flessibbli tagħha flimkien mat-togħma morra u n-noti qawwija jagħmlu l-“Varaždinsko zelje” ingredjent vitali għat-tħejjija ta’ riċetti lokali tradizzjonali.

L-oriġini u l-istatus speċjali tagħha huma kkorroborati mill-istemma araldika tal-Muniċipalità ta’ Vidovec, li fiha il-kaboċċa “Varaždinsko zelje”.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjoni

(It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament (2))

http://www.mps.hr/UserDocsImages/HRANA/VZ%20ZELJE/Izmijenjena%20Specifikacija%20proizvoda.pdf

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.

(2) Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 1.