Il-kriżi tat daqqa qawwija lis-soċjetajiet Ewropej b'żieda qawwija fil-qgħad. Il-qiegħda rrappreżentaw 7% tal-għadd totali ta' min lest jaħdem fl-EU-27 fl-2008. Fl-2010 kienu jgħoddu kważi 10%, bil-possibbiltà li r-rata tal-qgħad tibqa' fuq id-9% fl-2012, kif jidher fil-Grafika 7. Ir-rata tal-qgħad hija għolja b'mod partikolari, fejn taqbeż it-12%, fl-Estonja, fl-Irlanda, fil-Greċja, fis-Slovakkja, fil-Latvja, fil-Litwanja u fi Spanja. Il-qgħad għat-tul – dawk li jkunu ilhom bla xogħol għal aktar minn sena - żdied b'mod qawwi u bħalissa jirrappreżenta madwar 40% tal-qgħad totali fl-UE. Dan jitfa' dawl fuq ir-riskju ta' esklużjoni għat-tul mis-suq tax-xoghol. Ir-rata tal-qgħad hija għolja b'mod partikolari fost dawk b'livelli baxxi ta' ħiliet, fost l-immigranti u fost iż-żgħażagħ. Il-qgħad fost iż-żgħażagħ jiżboq l-20% f'aktar minn nofs l-Istati Membri tal-UE u jilħaq it-42% f'pajjiż wieħed (fi Spanja).

Sabiex jiġu indirizzati l-isfidi msemmija hawn fuq, jeħtieġ li ssir azzjoni speċjalment f'dawn l-oqsma li ġejjin fl-2011-2012:

F'livell tal-UE, il-proposti leġiżlattivi biex isaħħu l-governanza ekonomika għandhom ikunu adottati skont il-ftehim mgħaġġel bejn il-koleġiżlaturi.

Il-konsolidazzjoni fl-Istati Membri kollha tal-UE għandha bilfors tibda – jew tkompli – fl-2011. Il-pass ippjanat tal-konsolidazzjoni fiskali għandu jkun ambizzjuż, u se jkollu jaqbeż sew il-limitu ta' 0,5% tal-PDG kull sena f'termini strutturali fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. L-Istati Membri li qegħdin jaffaċċjaw defiċits kbar ħafna ta' baġit strutturali, livelli għoljin ħafna ta' dejn pubbliku jew livelli għoljin ta' diffikultà finanzjarja jeħtieġu li jagħmlu l-isforzi tagħhom b'mod bikri fl-2011. Fejn it-tkabbir ekonomiku jew id-dħul ikunu ogħla milli mistenni, il-konsolidazzjoni fiskali għandha tkun mgħaġġla.

L-Istati Membri li jinsabu fi proċedura ta' defiċit eċċessiv għandhom jistipulaw pjan ta' nefqa u l-miżuri ġenerali li bi ħsiebhom jieħdu sabiex jiksbu t-tneħħija tad-defiċits eċċessivi.

L-Istati Membri kollha għandhom l-ewwel u qabel kollox jaġġustaw in-nefqa tal-gvern, filwaqt li jipproteġu n-nefqa favur it-tkabbir, pereżempju fil-qasam tal-infrastruttura pubblika, l-edukazzjoni u r-riċerka u l-innovazzjoni. L-Istati Membri kollha, speċjalment dawk li jinsabu fi proċedura ta' defiċit eċċessiv, għandhom isegwu politika fiskali prudenti billi jżommu t-tkabbir tan-nefqa pubbliku ferm taħt ir-rata tat-tkabbir tal-PDG ta' żmien medju. Dan għandu jkun kumplimentat bi sforzi biex iżidu l-kosteffiċjenza tan-nefqiet pubbliċi. Fejn il-ħtiġijiet ta' aġġustament huma partikolarment pressanti, in-nefqa għandha titnaqqas. L-Istati Membri kollha jridu juru li l-Programmi tagħhom ta' Stabbiltà jew Konverġenza huma bbażati fuq tkabbir prudenti u tbassir tad-dħul.

Meta tkun meħtieġa kontribuzzjoni mit-taxxi, it-tfixkil ekonomiku għandhu jitnaqqas. Fuq kwalunkwe livell speċifiku tal-piż tat-taxxa ġenerali, is-sistemi tat-taxxa għandhom jiġu riveduti sabiex ikunu iktar favur l-impjieg, l-ambjent u t-tkabbir, pereżempju permezz ta' "riformi tat-taxxa ekoloġika" li tikkonsisti fiż-żieda tat-taxxi ekoloġiċi filwaqt li jnaqqsu taxxi oħra li huma iktar ta' tfixkil. It-twessigħ tal-bażi tat-taxxa huwa preferibbli minn żieda tar-rati tat-taxxa.

Ir-riformi tal-pensjonijiet, li huma maħsuba inter alia biex jgħollu l-età effettiva tal-irtirar, għandhom ikunu adottati u implimentati mingħajr dewmien. Dan se jiżgura s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi u jwassal għal żieda fil-popolazzjoni attiva. Hemm bżonn li s-sistemi tal-kura tas-saħħa jkunu sorveljati ferm sew u, fejn meħtieġ, ikunu riformati sabiex jiżguraw kosteffiċjenza u sostenibbiltà ikbar, speċjalment fir-rigward tat-tixjiħ demografiku.

L-Istati Membri huma mħeġġa biex itejbu l-oqfsa fiskali domestiċi tagħhom, fil-qasam tas-sistemi nazzjonali tal-kontabbiltà pubblika u l-istatistika, it-tbassir makroekonomiku u baġitarju, ir-regoli fiskali numeriċi, l-oqfsa baġitarji ta' żmien medju, it-trasparenza tal-finanzi ġenerali tal-gvern u l-ambitu komprensiv ta' oqfsa baġitarji.

3.is-settur finanzjarju jitranġa malajr sabiex tinstab it-triq għall-irkupru

Grafika 14: Għoti b'self mill-banek fl-UE

Sors: BĊE

Hemm korrelazzjoni qawwija bejn espansjoni tajba tal-kreditu u żvilupp ekonomiku sostnut. Hekk kif bdiet il-kriżi finanzjarja, it-tkabbir tal-kreditu naqas, speċjalment fis-self korporattiv, peress li l-banek għamlu l-istandards ta' kreditu iktar stretti u d-domanda tal-kumpaniji għal finanzjament hija baxxa minħabba l-perspettiva dgħajfa ekonomika. Sa mill-bidu tal-2010, wieħed jista' jinnota żieda fis-self, li tikkoinċidi ma' rkupru kajman (ara l-Grafika 14). L-Istħarriġ tal-BĊE ta' Ottubru tal-2010 dwar is-Self Bankarju jindika li l-banek waqfu milli jagħmlu l-kundizzjonijiet ta' self iktar stretti għall-impriżi u huwa mistenni li jitnaqqsu l-istandards għall-unitajiet domestiċi. Madankollu, il-kundizzjonijiet ta' self mhumiex konsistenti ma' rkupru ekonomiku qawwi, speċjalment fir-rigward ta' self lill-korporazzjonijiet mhux finanzjarji (ara t-tabella fl-Anness).

Huwa essenzjali li titranġa l-karta tal-bilanċ fis-settur bankarju sabiex titjib il-kosteffiċjenza, jerġa' jkun hemm il-kompetittività u jsir ritorn għal self normali. Madankollu, il-perspettiva tal-profitabbiltà tal-banek hija inċerta fost irkupru li huwa pjuttost kajman, skoperturi qawwija fis-settur tal-proprjetà immobbli u tensjonijiet fis-suq tad-dejn sovran. Ir-reazzjoni negattiva mill-ekonomija reali għas-settur finanzjarju ġiet imsaħħa f'ċerti Stati Membri b'dejn għoli tal-unitajiet domestiċi u tas-settur korporattiv mhux finanzjarju. Minħabba f'hekk, il-livell ta' self inadempjenti żdied b'mod konsiderevoli u jista' jkompli jiżdied fiż-żmien qasir (Grafika 15). Riċentement, is-sitwazzjoni ġenerali tas-settur bankarju indikat titjib tentattiv, bi profitti ogħla u tisħiħ tar-riżervi tal-kapital, minkejja li f'ċerti każijiet irriflettiet injezzjonijiet tal-kapital mill-gvern.

Il-waqfien malajr ta' kull appoġġ pubbliku importanti lill-banek se jneħħi tfixkil possibbli lill-kompetizzjoni fl-industrija finanzjarja. F'iktar min-nofs l-Istati Membri, l-assistenza tal-gvern qabżet il-5% tal-PDG u inkludiet miżuri bħal pereżempju l-injezzjonijiet tal-kapital, l-interventi tal-likwidità, u s-salvataġġ tal-assi u garanziji (ara l-Grafika 16). Inbdew strateġiji ta' waqfien tal-appoġġ pubbliku lill-banek filwaqt li nżammet flessibbiltà sabiex jiġi indirizzat tħassib eventwali ta' stabbiltà makro-finanzjarja. Għandhom jiġu kkunsidrati l-effetti transkonfinali tal-interventi pubbliċi minħabba l-integrazzjoni finanzjarja għolja fl-Unjoni Ewropea kif murija mil-livell tal-assi tas-settur bankarju barrani li jilħaq il-50% tal-PDG għal ħafna Stati Membri (ara l-Grafika 14).

Grafika 15: Self li ma jrendix fl-UE Perċentwal mit-total ta’ self Grafika 16: Interventi pubbliċi fis-settur bankarju tal-UE Sors: BĊE, FMI Sors: Servizzi tal-Kummissjoni (Jannar 2010).

Il-kunfidenza fis-settur bankarju hija prerekwiżit biex tinżamm l-istabbiltà finanzjarja. Waħda mill-għodod biex tinżamm il-kunfidenza fuq il-ħeffa tal-istrateġiji tal-ħruġ hija l-eżerċizzju tal-ittestjar tal-istress. L-għan tal-eżerċizzju huwa biex tiġi evalwata r-reżiljenza tas-settur bankarju għal avvenimenti bi probabbiltà żgħira li jseħħu imma li jħallu impatt qawwi. Is-sensittività tar-riżerva ta' kapital tiġi eżaminata għal kundizzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji negattivi. Fuq il-bażi ta' assunzjonijiet rigorużi, l-eżerċizzju li jmiss tal-ittestjar tal-istress madwar l-UE se jsir fl-2011. Ir-riżultati tal-eżerċizzju li jmiss ser ikunu disponibbli f'Ġunju 2011. Kooperazzjoni tajba fost is-superviżuri nazzjonali u l-awtoritajiet tal-UE hija kritika f'dan il-kuntest kif ukoll komunikazzjoni ċara u trasparenti tar-riżultati u l-implikazzjonijiet tagħhom.

Grafika 17: Assi tas-settur bankarji barra 'l pajjiż Perċentwal tal-PDG Grafika 18: Total tal-assi tas-settur bankarju Perċentwal tal-PDG Sors: BIS, Eurostat Sors: BĊE

Il-kriżi riċenti esponiet differenza ċara fil-qafas regolatorju tal-UE għas-settur bankarju u saħħet il-każ għal azzjoni fil-livell tal-UE. L-interkonnessjoni tal-banek u l-istituzzjonijiet finanzjarji bejn l-Istati Membri tal-UE - u ma' pajjiżi li mhumiex tal-UE - tissottolinea l-importanza li jiġu sorveljati l-iżviluppi fis-settur finanzjarju f'kuntest internazzjonali. Id-daqs tal-assi tas-settur bankarju mkejla bħala perċentwali tal-PDG jindika l-vulnerabbiltà partikolari ta' xi Stati Membri f'kaz ta' kriżi sistemika u insuffiċjenza ċara tal-mezzi fiskali biex jindirizzaw taqlib finanzjarju maġġuri (Tabella 18). Għalhekk, fil-livell tal-UE il-qafas regolatorju u superviżorju ssaħħaħ u għandu jitlesta malajr. F'Ottubru 2010, il-Kummissjoni indikat l-għanijiet tal-qafas legali għall-ġestjoni tal-kriżi fis-settur finanzjarju, li se jiġi propost fir-rebbiegħa tal-2011. L-għan prinċipali huwa li bank jitħalla jfalli – irrispettivament mid-daqs tiegħu – filwaqt li tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizzi bankarji essenzjali, jiġi minimizzat l-impatt ta' dak il-falliment fuq is-sistema finanzjarja u jiġu evitati l-ispejjeż lil dawk li jħallsu t-taxxa. Dan huwa essenzjali biex jiġi evitat 'il-periklu morali' li jfiġġ mill-perċezzjoni li xi banek huma kbar wisq biex jitħallew ifallu. Apparti li l-awtoritajiet jiġu mgħammra b'għodod u setgħat komuni u effettivi biex jindirizzaw kriżi bankarja, huwa essenzjali wkoll li tiġi żgurata kooperazzjoni bla problemi fost l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-UE kemm qabel kif ukoll matul kriżi.

"Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà" permanenti se jiġi stabbilit fiż-żona tal-euro mill-Istati Membri biex jissalvagwardja l-istabbiltà finanzjarja taż-żona tal-euro b'mod ġenerali. Dan jissostitwixxi l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni li hemm bħalissa, li jikkonsisti fil-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) u l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) li se jibqgħu fis-seħħ sa Ġunju 2013.