Rapport 	Speċjali	Il-Kummissjoni 	żgurat	
l-implimentazzjoni 	
effettiva 	tad-Direttiva 	
dwar is-Servizzi?MT	2016	Nru	05
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa ( http://europa.eu ).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978-92-872-4190-0 ISSN 1831-0907 doi:10.2865/7245 QJ-AB-16-002-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-4135-1 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/97201 QJ-AB-16-002-MT-N
EPUB ISBN 978-92-872-4158-0 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/61731 QJ-AB-16-002-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
Il-Kummissjoni 	żgurat	
l-implimentazzjoni 	
effettiva	tad-Direttiva 	
dwar	is-Servizzi?
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport 	SpeċjaliMT	 2016	Nru	05
02
 Tim	tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha li jikkonċernaw oqsma 
baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt 
massimu billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu 
għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla IV tal-Awditjar — immexxija minn Milan Martin Cvikl, Membru tal-
QEA — li tispeċjalizza fl-awditjar ta’ dħul, riċerka u politiki interni, governanza ekonomika u finanzjarja, u istituzzjonijiet 
u korpi tal-Unjoni Ewropea. L-awditu tmexxa minn Neven Mates, Membru tal-QEA, b’appoġġ mill-Kap tal-kabinett tiegħu, 
Georgios Karakatsanis u Marko Mrkalj, Attaché; Paul Stafford, Maniġer Prinċipali; Wayne Codd, Kap tal-Kompitu; Sandra 
Dreimane, Jurgen Manjé u Wolfgang Stolz, awdituri.
Mix-xellug għal-lemin: J. Manjé, P . Stafford, N. Mates, W. Codd, S. Dreimane, G. Karakatsanis.

03
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju	u	abbrevjazzjonijiet
I-VIII  Sommarju 	eżekuttiv
1-11  Introduzzjoni
6-7 Objettivi 	tad-Direttiva 	dwar	is-Servizzi
8 -11  Rwoli	u	responsabbiltajiet
12-13  Ambitu	u	approċċ	tal-awditjar
14 -110  Osservazzjonijiet
16-42  Traspożizzjoni	u	monitoraġġ	tal-implimentazzjoni
16-18  Il-Kummissjoni 	assistiet 	u	mmonitorjat 	it-traspożizzjoni
19-20  Għoxrin	Stat	Membru	ttardjaw	biex	jagħmlu	t-traspożizzjoni
21-27  Evalwazzjonijiet	reċiproċi	kienu	prattika	innovattiva,	immaniġġjata	tajjeb	mill-Kummissjoni,	u	dawn 	
sussegwentement	intużaw	ukoll	għal	Direttivi	oħra
28-29  Għad	fadal	ħafna	x’isir	għal	implimentazzjoni	b’suċċess
30-32  Saru	kontrolli	tal-prestazzjoni	dwar	kif	il-leġiżlazzjoni	tal-UE	taħdem	f’xenarji	kummerċjali	prattiċi
33-34  L-eżiti	wasslu	għal	aktar	proposti	leġiżlattivi	mill-Kummissjoni
35-36  Il-Kummissjoni	setgħet	użat	ir-riżultati	aħjar	biex	tinforza	d-Direttiva	dwar	is-Servizzi	b’mod	sistematiku
37-42  Ma	saritx	valutazzjoni	tal-impatt	ekonomiku
43-77  Implimentazzjoni
43-45  L-għodod 	u	l-appoġġ 	ipprovduti 	mill-Kummissjoni 	għall-implimentazzjoni 	tad-Direttiva 	dwar	is-Servizzi 	ma	
ntużawx	biżżejjed	u	għalhekk	huma	biss	parzjalment	effettivi
46-52  Dewmien	fl-istabbiliment	ta’	Punti	ta’	Kuntatt	Waħdieni	u	kwalità	li	tvarja	madwar	l-Istati	Membri
53-55  Huwa	diffiċli	biex	jinstabu	Punti	ta’	Kuntatt	Waħdieni,	u	ftit	hemm	għarfien	kummerċjali
56-64  Ftit	li	xejn	hemm	kooperazzjoni	amministrattiva	fi	kwistjonijiet	relatati	mad-Direttiva	dwar	is-Servizzi
65-71  Il-konsumaturi	jkomplu	jiltaqgħu	ma’	problemi	biex	jaċċessaw	is-suq	uniku	għas-servizzi
04 Werrej	
72-75  Il-fornituri	ta’	servizzi	għadhom	jiddiskriminaw	b’mod	inġust
76-77  Ir-riżoluzzjoni 	tal-problemi
78 -110  Infurzar
78-79  Il-Kummissjoni	tuża	għadd	ta’	għodod	ta’	infurzar
80-85  Solvit	rarament	jintuża	għad-Direttiva	dwar	is-Servizzi
86-93  EU	Pilot	—	sistema	ta’	qabel	il-ksur	li	hija	apprezzata	mill-Istati	Membri
94-99  Il-Kummissjoni	bilkemm	użat	il-proċeduri	ta’	ksur
100-101  Każijiet	ta’	ksur	jieħdu	wisq	fit-tul
102-104  Ilmenti	individwali	relatati	ma’	servizzi	jingħataw	segwitu	fuq	bażi	regolari;	madankollu,	hemm	perjodi 	
twal	ta’	inattività	matul	il-proċeduri	ta’	ksur
105-107  Każ	wieħed	biss	ġie	riferut	lill-Qorti	tal-Ġustizzja
108-110  Rakkomandazzjonijiet	Speċifiċi	għall-Pajjiżi	kellhom	suċċess	limitat
111-120  Konklużjonijiet 	u	rakkomandazzjonijiet
112-114  Traspożizzjoni	u	monitoraġġ	tal-implimentazzjoni 		
115 -118  Implimentazzjoni
119 -120  Infurzar
 Ir-risposta 	tal-Kummissjoni
05
 Glossarju 	
u abbrevjazzjonijiet
CHAP : Sistema tal-Kummissjoni għar-reġistrazzjoni ta’ lmenti
CPC : Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur
CSRs : Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi
ECC-net : Netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumaturi
ESA : Sistema Ewropea tal-Kontijiet
EU	Pilot : EU Pilot jinvolvi kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar kwistjonijiet li jikkonċernaw 
il-konformità tal-liġi nazzjonali mal-liġi tal-UE jew l-applikazzjoni korretta tal-liġi tal-UE. Dan jintuża bħala l-ewwel 
pass bl-għan li jiġu evitati proċedimenti formali ta’ ksur jekk dan ikun possibbli.
IMI: Sistema ta’ Informazzjoni tas-Suq Intern
NACE	Rev	2 : Klassifikazzjoni statistika tal-attivitajiet ekonomiċi fil-Komunità Ewropea
PDG:	Prodott Domestiku Gross
PQD : Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali
PSC : Punt ta’ Kuntatt Waħdieni
QtĠ : Qorti Ewropea tal-Ġustizzja
SM: Stat(i) Membru/i
Solvit : Mekkaniżmu Alternattiv għar-Riżoluzzjoni ta’ Tilwim li ġie stabbilit biex jgħin lil ċittadini u negozji tal-UE li 
ġew rifjutati l-possibbiltà li jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom tas-Suq Intern Ewropew minħabba li amministrazzjoni 
pubblika fi Stat Membru ieħor tkun applikat il-leġiżlazzjoni tas-Suq Intern b’mod skorrett.
Sweeps : Skrinjar ta’ siti web madwar l-UE kollha f’setturi online partikolari
TFUE : Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
UE: Unjoni Ewropea
06
 Sommarju 	eżekuttiv
I
Filwaqt li s-suq uniku għall-merkanzija huwa żviluppat tajjeb f’termini ta’ kummerċ intra-UE, huwa rikonoxxut 
b’mod wiesa’ li s-suq tas-servizzi ma kisibx il-potenzjal sħiħ tiegħu. Id-Direttiva dwar is-Servizzi tindirizza attivitajiet 
ta’ servizzi li jkopru bejn wieħed u ieħor 46 % tal-PDG tal-UE, bl-għan li jitnaqqsu l-ostakli legali u amministrat -
tivi kemm għall-fornituri kif ukoll għar-riċevituri ta’ servizzi. Dan għandu jinkiseb mill-Istati Membri permezz tat-
traspożizzjoni legali tad-Direttiva, aktar trasparenza u proċeduri ssimplifikati li jagħmluha aktar faċli biex negozji 
u konsumaturi jipprovdu jew jirċievu servizzi fis-Suq Uniku.
II
L-awditu tal-Qorti ffoka fuq l-azzjonijiet li l-Kummissjoni Ewropea kienet ħadet biex tappoġġa l-Istati Membri, min -
barra f’eżami tal-miżuri ta’ infurzar li għandhom iwasslu għal riżoluzzjoni tal-kwistjonijiet ta’ nuqqas ta’ konformità, 
li jillimitaw il-funzjonament xieraq tas-suq uniku għas-servizzi.
III
Il-biċċa l-kbira mill-Istati Membri ma ttrasponewx id-Direttiva fil-leġiżlazzjoni nazzjonali fil-ħin. Madankollu, matul 
il-proċess, il-Kummissjoni mmonitorjat il-progress u pprovdiet appoġġ biex tgħin fl-implimentazzjoni tad-Direttiva 
matul u wara t-traspożizzjoni, billi orgranizzat il-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka kif ukoll billi pprovdiet gwida 
matul laqgħat tematiċi u regolari ta’ gruppi ta’ esperti.
IV
L-evalwazzjonijiet reċiproċi u l-kontrolli tal-prestazzjoni fis-setturi mmirati kienu utli għall-Istati Membri iżda 
ddimostraw ukoll li għadu jippersisti għadd sinifikanti ta’ ostakli. Il-Kummissjoni ma tathomx biżżejjed segwitu, 
u b’mod partikolari qagħdet lura milli tikkontesta l-ġustifikazzjoni ta’ “proporzjonalità” li ntużat minn xi Stati Mem -
bri biex iżommu rekwiżiti li ma jikkonformawx.
V
Il-Kummissjoni kienet biss parzjalment effettiva fl-iżgurar tal-implimentazzjoni tad-Direttiva. Xi snin wara l-2009, 
li kienet id-data ta’ skadenza għall-implimentazzjoni, għad fadal xi ostakli għas-suq intern għal servizzi li huma 
ko perti mid-Direttiva, u l-Kummissjoni qiegħda toqgħod lura milli tagħti bidu għal proċedimenti legali, sa ċertu 
punt minħabba t-tul tal-proċedura ġudizzjarja iżda wkoll minħabba nuqqas ta’ saħħa fil-leġiżlazzjoni. Intużaw miżuri 
bħal Solvit u EU Pilot biex jiġu riżolti problemi, iżda mingħajr ma kien hemm ir-riżultati rapidi meħtieġa kemm min-
negozji kif ukoll mir-riċevituri ta’ servizzi. Il-konsumaturi għadhom ma jibbenefikawx mil-livell ta’ aċċess għas-Suq 
Intern tas-servizzi li huwa intenzjonat mid-Direttiva
VI
Il-benefiċċju ekonomiku potenzjali tal-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva għadu mhuwiex magħruf, għalkemm 
spiss il-gwadanji stmati fl-output jiġu kkwotati biex jiġi ddimostrat l-impatt tat-tnaqqis ta’ ostakli. Minħabba fin-
nuqqas ta’ data  ddettaljata b’mod xieraq dwar setturi affettwati mid-Direttiva, għad ma hemm ebda kwantifikazz -
joni affidabbli tal-impatt tagħha.
Sommarju 	eżekuttiv 07
VII
Fost ir-rakkomandazzjonijiet tagħha, il-Qorti, b’mod partikolari, titlob lill-Kummissjoni biex tkun aktar awdaċi fl-
infurzar tad-Direttiva, billi:
– tagħti segwitu għal riżultati minn eżerċizzji bħall-evalwazzjoni reċiproka u l-kontrolli ta’ prestazzjoni biex 
tirriżolvi n-nuqqas ta’ konformità; u, flimkien mal-Istati Membri, tindirizza l-kwistjonijiet li huma l-aktar sinifi -
kanti ekonomikament;
– tibda każijiet ta’ EU Pilot kemm jista’ jkun malajr meta jiġi identifikat li hemm problema. Informazzjoni dwar 
riżoluzzjonijiet għandha tiġi kondiviża;
– tnaqqas kemm jista’ jkun it-tul tal-proċeduri ta’ ksur;
– tiffereri kwistjonijiet importanti ta’ nuqqas ta’ implimentazzjoni u ta’ applikazzjoni skorretta lill-Qorti 
tal-Ġustizzja.
VIII
Barra minn hekk:
– il-Kummissjoni għandha tabbozza gwida għat-traspożizzjoni u toħroġha malajr kemm jista’ jkun wara 
l-adozzjoni;
– il-Kummissjoni għandha tagħmel sforz biex tiżgura li l-kwistjoni ta’ data  meħtieġa għall-valutazzjoni tal-impatt 
ta’ leġiżlazzjoni ġdida tiġi indirizzata kmieni fil-proċedura leġiżlattiva;
– l-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-Karta dwar il-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni billi, pereżempju, jagħmlu 
informazzjoni disponibbli f’ħafna lingwi u jippermettu l-ikkompletar tal-passi amministrattivi kollha meħtieġa 
għall-forniment ta’ servizzi b’mod transkonfinali;
– il-leġiżlatur għandu jintroduċi perjodu ta’ waqfien għan-notifika tal-abbozz ta’ rekwiżiti u jiżgura li dawn jiġu 
ppubblikati fuq sit web li jkun disponibbli għall-pubbliku, biex ikun hemm aċċess aħjar u skrutinju f’waqtu;
– ir-reviżjoni tar-Regolament dwar Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur għandha testendi l-kamp ta’ 
applikazzjoni biex dan jinkludi l-Artikolu 20 tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
08
 Introduzzjoni
01	
Id-Direttiva dwar is-Servizzi (minn hawn ’il quddiem imsejħa d-Direttiva) ġiet 
adottata fl-2006 bl-għan li tnaqqas ostakli legali u amministrattivi kemm għall-
fornituri kif ukoll għar-riċevituri ta’ servizzi. Dan għandu jinkiseb mill-Istati 
Membri (SM) permezz tat-traspożizzjoni legali tad-Direttiva, aktar trasparenza 
u proċeduri ssimplifikati li jagħmluha aktar faċli biex negozji u konsumaturi jipp -
rovdu jew jagħmlu użu minn servizzi fis-Suq Uniku. Hija tkopri servizzi li jikkon -
tribwixxu 46 %1 tal-PDG tal-UE. Il-pajjiżi kollha tal-UE kellhom jimplimentawha sa 
tmiem l-2009.
02	
L-oriġini tad-Direttiva tmur lura għall-1997 meta l-Kummissjoni ppreżentat il-Pjan 
ta’ Azzjoni għal suq uniku2, fejn appellat għat-tneħħija ta’ ostakli settorjali għall-
integrazzjoni tas-suq. Dokumenti li ġew wara ffukaw speċifikament fuq servizzi, 
bl-argument li firxa ta’ ostakli fis-suq intern tas-servizzi tirriżulta fi tfixkil kon -
siderevoli għall-ekonomija tal-UE u għall-potenzjal tagħha ta’ tkabbir, ta’ kom -
petittività u ta’ ħolqien ta’ xogħol3, u eventwalment dan wassal għal proposta, 
fl-2004, għal Direttiva dwar is-Servizzi (spiss imsejħa d-Direttiva Bolkestein) li 
bbażat il-moviment liberu ta’ servizzi fuq il-prinċipju tal-pajjiż tal-oriġini. Dan 
jimplika li l-fornituri ta’ servizzi għandhom jikkonformaw biss mar-regolamenti 
tal-Istat Membru ta’ stabbiliment, irrispettivament minn fejn fil-fatt tkun twettqet 
l-attività ta’ servizz. Madankollu, il-prinċipju tal-pajjiż tal-oriġini ġie abbandunat 
fuq talba tal-Parlament Ewropew4. Id-Direttiva dwar is-Servizzi5, adottata fl-2006, 
minflok introduċiet obbligu għall-Istati Membri biex “jiżgura(w) aċċess liberu 
(għal) u eżerċizzju liberu ta’ attività ta’ servizz fi ħdan it-territorju” tagħhom 
u biex ma “jissuġġettaw l-aċċess għal attività ta’ servizz jew l-eżerċizzju tagħha 
għal ebda rekwiżit... li ma jirrispettax il-prinċipji ta’ non-diskriminazzjoni, ħtieġa 
u proporzjonalità”6.
03	
Id-Direttiva eżentat għadd ta’ attivitajiet ekonomiċi: servizzi mhux ekonomiċi ta’ 
interess ġenerali, servizzi finanzjarji, komunikazzjonijiet elettroniċi, aġenziji ta’ 
xogħol temporanju, kura tas-saħħa, servizzi awdjoviżivi, logħob tal-flus, attivita -
jiet konnessi mal-eżerċizzju ta’ awtorità uffiċjali, servizzi soċjali, servizzi privati ta’ 
siġurtà, nutara u uffiċjali ġudizzjarji (bailiffs) u tassazzjoni. Id-Direttiva lanqas ma 
taffettwa l-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri dwar is-sigurtà soċjali.1 SWD(2014) 131 final tal-
31 ta’ Marzu 2014 “Work plan 
for reporting on national 
reforms in services markets” 
(Pjan ta’ ħidma għar-rappurtar 
dwar riformi nazzjonali 
fis-swieq tas-servizzi).
2 CSE(97)1 final tal-
4 ta’ Ġunju 1997 
Komunikazzjoni tal-
Kummissjoni lill-Kunsill 
Ewropew “Action plan for the 
single market” (Pjan ta’ azzjoni 
għas-suq uniku).
3 COM(2002) 441 final 
tat-30 ta’ Lulju 2002 “Report 
from the Commission to the 
Council and the European 
Parliament on the state of the 
internal market for services” 
(Rapport mill-Kummissjoni 
lill-Kunsill u l-Parlament 
Ewropew dwar l-istat tas-suq 
intern tas-servizzi).
4 COM/2013/547 final tal-24 
ta’ Lulju 2013 “Proposta għal 
Direttiva tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill dwar 
is-servizzi ta’ ħlas fis-suq intern 
li temenda d-Direttivi 
2002/65/KE, 2013/36/UE 
u 2009/110/KE u li tħassar 
id-Direttiva 2007/64/KE”.
5 Id-Direttiva 2006/123/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
12 ta’ Diċembru 2006 dwar 
is-servizzi fis-suq intern 
(ĠU L 376, 27.12.2006, p. 36).
6 L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 
dwar is-Servizzi. 
Proporzjonalità: ir-rekwiżit 
għandu jkun adatt biex jikseb 
l-objettivi mfittxa, 
u m’għandux imur lil hinn 
minn dak li hu meħtieġ biex 
jinkiseb dan l-objettiv.
09 Introduzzjoni 	
7 Ir-rapport Corazza Bildt dwar 
is-Suq Intern tas-Servizzi: 
Is-sitwazzjoni attwali u l-Passi 
li Jmiss ( 2012/2144(INI) ( http://
www.europarl.europa.eu/
sides/getDoc.do?pubRef=-//
EP//TEXT+REPORT+A7-2013-
0273+0+DOC+XML+V0//MT ).
8 Ir-rapport Cofferati dwar 
il-governanza tas-Suq Uniku 
fil-qafas tas-Semestru 
Ewropew 2014 (2013/2194(INI)) 
(http://www.europarl.europa.
eu/sides/getDoc.
do?pubRef=-//EP//
TEXT+REPORT+A7-2014-
0066+0+DOC+XML+V0//MT ).
9 Nota dwar il-pjan ta’ ħidma 
tal-Kummissjoni għall-2014 
dwar ir-rappurtar fuq riformi 
nazzjonali fis-swieq tas-
servizzi, 5431/14, COMPET 29, 
MI 51, il-Kunsill tal-UE, Brussell, 
it-22 ta’ Jannar 2014.
10 Kif deskritti fl-Artikolu 14 
tad-Direttiva.04	
Filwaqt li s-suq uniku għall-merkanzija huwa żviluppat tajjeb f’termini ta’ 
kummerċ intra-UE, huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ li s-suq tas-servizzi ma kisibx 
il-potenzjal sħiħ tiegħu, bil-ħtieġa għal tkabbir li ġiet enfasizzata mill-Parlament 
Ewropew fir-rapport Corazza Bildt7 dwar is-Suq Intern tas-Servizzi u aktar 
reċentement fir-rapport Cofferati8. Fid-dawl tal-importanza tas-servizzi fl-
ekonomija Ewropea, l-impatt tal-implimentazzjoni b’suċċess tad-Direttiva huwa 
potenzjalment għoli ħafna.
05	
Id-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni ġiet stabbilita għall-2009, iżda l-Komu -
nikazzjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Ottubru 2013 ddikjarat li “l-Ewropa għadha 
ma kisbitx l-ambizzjonijiet tagħha dwar is-suq uniku, b’mod partikolari fl-oqsma 
ewlenin bħal l-ekonomija diġitali, l-enerġija u s-servizzi”. F’Jannar 2014, il-Kunsill 
enfasizza l-ħtieġa għal koordinazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri 
biex jittejjeb il-mod ta’ kif ir-regoli tas-Suq Intern jiġu implimentati, applikati 
u infurzati9.
Objettivi	tad-Direttiva	dwar	is-Servizzi
06	
L-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva għandha telimina l-burokrazija żejda 
u tiffaċilita b’mod sinifikanti l-istabbiliment ta’ fornituri ta’ servizzi kemm lokal -
ment kif ukoll barra mill-pajjiż. Din għandha tiffaċilità l-forniment transkonfinali 
ta’ servizzi. Biex jgħinu fil-ksib ta’ dan l-objettiv, l-Istati Membri huma meħtieġa 
jistabbilixxu “Punti ta’ Kuntatt Waħdieni” (PSC), li għandhom jassistu lin-negozji 
billi jipprovdu informazzjoni komprensiva dwar il-proċeduri meħtieġa biex jiġu 
offruti u pprovduti servizzi, u billi jippermettulhom li jikkompletaw il-formalitaji -
et meħtieġa online. Id-Direttiva ssaħħaħ ukoll id-drittijiet tar-riċevituri ta’ servizzi, 
b’mod partikolari tal-konsumaturi, billi tipprojbixxi d-diskriminazzjoni abbażi tan-
nazzjonalità jew tar-residenza.
07	
L-ostakli li d-Direttiva hija intenzjonata li telimina jinkludu10:
(a) ir-rekwiżiti diskriminatorji bbażati direttament jew indirettament fuq in-nazz -
jonalità jew, f’każ ta’ kumpaniji, il-post tal-uffiċċji rreġistrati tagħhom;
(b) il-projbizzjoni li fornituri ikollu stabbiliment f’aktar minn Stat Membru wieħed 
jew li jkun jinsab fir-reġistri jew ikun irreġistrat ma’ korpi jew assoċjazzjonijiet 
professjonali f’aktar minn Stat Membru wieħed;
10 Introduzzjoni 	
(c) l-obbligu li fornitur ikollu l-istabbiliment prinċipali tiegħu fit-territorju 
riċevitur;
(d) il-kundizzjonijiet ta’ reċiproċità mal-Istat Membru fejn il-fornitur diġà għandu 
stabbiliment;
(e) il-kundizzjoni ta’ riżultat pożittiv f’test dwar il-ħtieġa ekonomika jew dwar 
id-domanda tas-suq għall-ksib ta’ awtorizzazzjoni, jew evalwazzjoni obbliga -
torja tal-effetti ekonomiċi potenzjali jew attwali tal-attività, jew evalwazzjoni 
tal-adegwatezza tal-attività għal dak li huwa relatat mal-objettivi tal-ippjanar 
ekonomiku stabbiliti mill-awtorità kompetenti;
(f) l-involviment ta’ operaturi li jikkompetu, inkluż fi ħdan korpi konsultattivi, 
fil-proċess tal-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet jew fl-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet 
rilevanti oħrajn tal-awtoritajiet kompetenti;
(g) il-garanziji finanzjarji, inkluż kwalunkwe obbligu biex jinkisbu poloz ta’ as -
sigurazzjoni minn fornitur jew korp stabbilit fit-territorju riċevitur;
(h) l-obbligu li persuna tkun reġistrata minn qabel, għal perjodu ffissat, fir-
reġistri miżmuma fl-Istat Membru jew li tkun wettqet l-attività qabel għal 
perjodu ffissat fit-territorju tagħhom.
Rwoli	u responsabbiltajiet
08	
Id-Direttiva tistipula r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni u tal-Istati 
Membri.
09	
L-Istati Membri huma responsabbli għat-traspożizzjoni tad-Direttiva fil-
leġiżlazzjoni tagħhom u għal għadd ta’ kompiti li jikkonċernaw is-segwitu tat-
traspożizzjoni permezz ta’ evalwazzjoni reċiproka (ara l-paragrafi 21 sa 29) biex 
jiffaċilitaw l-assistenza għal negozji bl-istabbiliment ta’ Punti ta’ Kuntatt Waħdieni 
(PSCs). Din hija l-ewwel darba li l-Istati Membri kienu legalment obbligati jistab -
bilixxu servizzi ta’ Governanza elettronika bħal dawn u li jagħmluhom disponibb -
li għal utenti transkonfinali.
11 Introduzzjoni 	
10	
Solvit huwa mekkaniżmu għar-riżoluzzjoni ta’ tilwim li ġie stabbilit biex jgħin lil 
ċittadini u negozji tal-UE li ma ngħatawx il-possibbiltà li jeżerċitaw id-drittijiet 
tagħhom relatati mas-Suq Intern Ewropew minħabba li amministrazzjoni pubb -
lika fi Stat Membru ieħor tkun applikat il-leġiżlazzjoni tas-Suq Intern b’mod 
skorrett. Is-sistema topera permezz ta’ netwerk ta’ Ċentri Solvit ibbażati fl-am -
ministrazzjoni nazzjonali ta’ kull Stat Membru. Solvit huwa alternattiva prattika 
għal mekkaniżmi formali għar-riżoluzzjoni ta’ problemi bħal proċeduri nazzjonali 
tal-qorti jew ilmenti lill-Kummissjoni Ewropea.
11	
Id-DĠ Suq Intern, Industrija, Intraprenditorija u SMEs (li qabel kien id-DĠ Suq In -
tern u Servizzi) jikkoordina l-politika tal-Kummissjoni dwar is-Suq Uniku Ewropew 
u jfittex it-tneħħija ta’ ostakli mhux ġustifikati għall-kummerċ, b’mod partikolari 
fil-qasam tas-servizzi u tas-swieq finanzjarji. Huwa għandu jimmonitorja kif il-liġi 
tal-UE qed tiġi implimentata fil-prattika, jassisti lill-Istati Membri u jagħti bidu 
għal proċeduri ta’ ksur meta dan ikun meħtieġ.
12
 Ambitu	u approċċ 	
tal-awditjar
12	
Il-mistoqsija prinċipali tal-awditjar tal-Qorti kienet li jiġi vvalutat jekk il-Kummiss -
joni żguratx implimentazzjoni effettiva tad-Direttiva. Din ġiet maqsuma f’żewġ 
sottomistoqsijiet:
(a) Il-Kummissjoni mmonitorjat u evalwat l-implimentazzjoni tad-Direttiva 
b’mod adegwat?
(b) Il-Kummissjoni ffaċilitat u infurzat biżżejjed l-implimentazzjoni tad-Direttiva?
13	
Twettqu intervisti u sar eżami tal-fajls fil-Kummissjoni. Barra minn hekk, l-awditu 
kien jinkludi żjarat ta’ tiftix tal-fatti f’firxa ta’ ministeri responsabbli, organizzazz -
jonijiet kummerċjali, kmamar tal-kummerċ u korpi għall-konsumaturi f’seba’ Stati 
Membri, biex tinġabar informazzjoni dwar l-ostakli għall-kummerċ li kien għad 
fadal u dwar l-effettività tal-mekkaniżmi eżistenti għall-eliminazzjoni tagħhom. 
Il-Qorti għażlet Stati Membri li kellhom kummerċ transkonfinali sinifikanti: 
il-Ġermanja, ir-Renju Unit, l-Awstrija, is-Slovakkja, Franza, in-Netherlands u l-
Portugall. Barra minn hekk, ġew ikkonsultati wkoll għadd ta’ organizzazzjonijiet 
Ewropej.
13
 Osservazzjonijiet
11 Il-verżjonijiet lingwistiċi kollha 
ġew ippubblikati fuq l-internet 
f’Novembru 2007, u l-verżjoni 
lingwistika bl-Ingliż biss kienet 
disponibbli 
fit-30 ta’ Lulju 2007.14	
Wara tmiem il-proċess ta’ traspożizzjoni fl-2009, il-Kummissjoni ppruvat tidentifi -
ka oqsma li fihom id-Direttiva ma kinitx ġiet implimentata, filwaqt li stabbilixxiet 
ukoll bosta mekkaniżi għat-tnaqqis tal-ostakli li kien għad fadal. Madankollu, l-os -
takli għadhom hemm, u xi wħud minnhom huma dovuti għall-abbozzar mhux ċar 
tad-Direttiva. Il-Kummissjoni qagħdet lura milli tieħu miżuri ta’ ksur, minn banda 
minħabba f’nuqqas ta’ solidità fil-bażi legali u mill-banda l-oħra minħabba fit-tul 
ta’ żmien meħtieġ biex proċedura legali bħal din tinforza l-konformità (bosta snin 
anke jekk l-iskambji jsiru fil-ħin).
15	
Għadu mhuwiex possibbli li jiġi evalwat il-punt sa fejn il-benefiċċji ekonomiċi 
mistennija tad-Direttiva ġew irrealizzati. Filwaqt li l-Kummissjoni ppubblikat 
stimi dwar gwadanji potenzjali fil-PDG mid-Direttiva, dan ġie stmat abbażi 
ta’ data  app  rossimata. Il-Kummissjoni ma bdiet ebda sforz sistematiku għall-
kompilazzjoni ta’ data  dwar kummerċ transkonfinali fis-servizzi koperti mid-
Direttiva qabel l-2014. Barra minn hekk, fl-2015 din id- data  għadha mhijiex 
disponibbli, li jagħmilha impossibbli li jiġu vvalutati t-tkabbir fis-servizzi tran -
skonfinali jew iż-żidiet fil-PDG li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tad-Direttiva.
Traspożizzjoni 	u monitoraġġ 	tal-implimentazzjoni
Il-Kummissjoni 	assistiet 	u mmonitorjat 	it-traspożizzjoni
16	
Id-Direttiva daħlet fis-seħħ fit-28 ta’ Diċembru 2006 u ssettjat id-data ta’ 
skadenza għat-traspożizzjoni għat-28 ta’ Diċembru 2009. It-traspożizzjoni kienet 
eżerċizzju oneruż għall-Istati Membri, billi kopriet leġiżlazzjoni dwar għadd kbir 
ta’ attivitajiet ekonomiċi, u għalhekk id-Direttiva ppermettiet tliet snin minflok 
is-sentejn normali.
17	
Il-Kummissjoni ppubblikat il-”Manwal dwar l-Implimentazzjoni tad-Direttiva 
dwar is-Servizzi”, li kellu l-għan li jipprovdi assistenza teknika lill-Istati Membri 
billi jiddeskrivi approċċi xierqa għall-implimentazzjoni. Madankollu, dan sar 
biss disponibbli fil-lingwi kollha kważi sena wara l-approvazzjoni tad-Direttiva11. 
Rappreżentanti tal-Istati Membri miżjura rrappurtaw li l-manwal kien gwida utli, 
għalkemm huma qiesu li l-impatt tiegħu kien ikun akbar li kieku sar disponibbli 
f’qasir żmien wara li d-Direttiva kienet daħlet fis-seħħ. Minbarra l-Manwal, il-Kum -
missjoni pprovdiet konsulenza lill-Istati Membri permezz ta’ żjarat ta’ monitoraġġ 
u billi rrispondiet għall-mistoqsijiet tagħhom.
14 Osservazzjonijiet 	
12 COM (2012) 261 final 
tat-8 ta’ Ġunju 2012 “Sħubija 
għal tkabbir ġdid fis-servizzi 
2012-2015” u d-dokumenti ta’ 
sostenn.
13 Ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, 
il-Kroazja, il-Litwanja, 
l-Ungerija, Malta, in-
Netherlands, l-Iżvezja.
14 Il-Ġermanja (magħluq 
fis-26.01.2012), l-Awstrija 
(magħluq fis-26.04.2012), 
il-Greċja (magħluq 
fil-31.05.2012).
15 PSCs tal-ewwel ġenerazzjoni 
jikkonformaw mar-rekwiżiti 
limitati stabbiliti fid-Direttiva. 
PSCs tat-tieni ġenerazzjoni 
mhux biss għandhom 
jissodisfaw l-obbligi 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi 
iżda għandhom imorru lil hinn 
minnhom, kemm f’termini ta’ 
ambitu kif ukoll ta’ 
funzjonalità, skont il-Karta 
dwar il-PSCs.18	
Permezz ta’ xogħol bilaterali u appoġġ mogħti lill-Istati Membri, il-Kummissjoni 
ħadet il-passi meħtieġa biex timmonitorja l-progress fit-traspożizzjoni u rrap -
purtat dwaru lill-Kunsill Kompetittività. F’Ġunju 2012 hija ħarġet rapport aktar 
komprensiv fil-forma tal-”Pakkett għas-Servizzi”12.
Għoxrin	Stat	Membru	ttardjaw	biex	jagħmlu	t-traspożizzjoni
19	
Id-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni ġiet irrispettata minn tmien Stati Membri 
biss13. Avviżi ta’ tqegħid fil-mora ntbagħtu lill-Istati Membri li ma kinux innotifi -
kaw it-traspożizzjoni, bħala sinjal ta’ bidu tal-proċeduri ta’ ksur. Fis-27 ta’ Ottu -
bru 2011, it-tliet każijiet14 li sadanittant ma kinux ġew riżolti ġew riferiti lill-Qorti 
Ewropea tal-Ġustizzja. Madankollu, dawn il-każijiet ġew riżolti qabel ġew ikkun -
sidrati mill-Qorti. L-aħħar Stat Membru li kkompleta t-traspożizzjoni kien il-Greċja 
fil-31 ta’ Mejju 2012.
20	
Il-Kummissjoni pprevediet li l-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni (ara l-paragrafi 44 sa 
55) kien se jkollhom rwol sinifikanti fl-implimentazzjoni tad-Direttiva. Għalhekk 
il-Kummissjoni tathom prominenza fir-rappurtar tagħha dwar il-progress tal-
Istati Membri fl-implimentazzjoni, filwaqt li qagħdet fuq l-analiżi tagħha kif ukoll 
fuq studji li saru minn organizzazzjonijiet kummerċjali. Sal-iskadenza tal-2009, 
21 minn 27 Stat Membru kienu stabbilixxew PSCs tal-”Ewwel ġenerazzjoni”15, 
għalkemm il-punt sa fejn il-proċeduri amministrattivi setgħu jiġu kkompletati 
online, u jintużaw b’mod transkonfinali, kien ivarja.
Evalwazzjonijiet	reċiproċi	kienu	prattika	innovattiva, 	
immaniġġjata	tajjeb	mill-Kummissjoni,	u dawn 	
sussegwentement	intużaw	ukoll	għal	Direttivi	oħra
21	
L-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni reċiproka previst fid-Direttiva ħtieġ li kull Stat Mem -
bru jivvaluta l-ġustifikazzjonijiet għar-rekwiżiti nazzjonali dwar il-fornituri ta’ 
servizzi, u mbagħad jikkondividi s-sejbiet tiegħu ma’ Stati Membri oħra. L-iskop 
tiegħu kien li jżid il-fehim tar-raġunijiet li fuqhom huma bbażati r-rekwiżiti stab -
biliti u li jħeġġeġ lill-Istati Membri biex iqabblu l-approċċi regolatorji tagħhom 
u jikkondividu l-aħjar prattiki, filwaqt li jneħħu rekwiżiti li huma jaqblu li mhum -
iex ġustifikati.
15 Osservazzjonijiet 	
16 KUMM(2011) 20 finali 
tas-27 ta’ Jannar 2011 “Lejn 
funzjonament aħjar tas-Suq 
Uniku għas-servizzi —  nibnu 
fuq ir-riżultati tal-proċess ta’ 
evalwazzjoni reċiproka 
tad-Direttiva tas-Servizzi”, p. 6.
17 SEC(2011) 102 finali tas-27 ta’ 
Jannar 2011, Dokument ta’ 
ħidma tal-persunal tal-
Kummissjoni dwar il-proċess 
ta’ evalwazzjoni reċiproka 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi, 
Dokument ta’ 
akkumpanjament għal 
KUMM(2011) 20 finali, p. 10.22	
Id-Direttiva stabbilixxiet il-proċess u r-rekwiżiti għall-evalwazzjonijiet reċiproċi 
tal-qafas regolatorju applikabbli għall-attivitajiet ta’ servizzi fl-Istati Membri. 
Sat-28 ta’ Diċembru 2009, l-Istati Membri kellhom jippreżentaw rapport lill-
Kummissjoni b’informazzjoni dwar: i) skemi ta’ awtorizzazzjoni, ii) rekwiżiti 
nazzjonali speċifiċi li l-Istati Membri kellhom l-intenzjoni li jżommu u iii) attivita -
jiet multidixxiplinarji. L-Istati Membri kellhom jipprovdu spjegazzjonijiet li juru 
l-kompatibbiltà tal-iskemi ta’ awtorizzazzjoni jew ir-rekwiżiti li jifdal mas-sustanza 
tad-Direttiva, jiġġustifikaw għalfejn dawk ir-rekwiżiti kienu jikkonformaw mal-
kundizzjonijiet ta’ non-diskriminazzjoni, neċessità u proporzjonalità, kif ukoll 
jindikaw liema fornituri baqgħu suġġetti għal rekwiżiti bħal dawn.
23	
Il-Kummissjoni kkomunikat l-ispjegazzjonijiet dwar ir-rekwiżiti lill-Istati Membri 
l-oħra, u tathom sitt xhur biex jirrispondu. Il-Kummissjoni mbagħad ikkompletat 
rapport dwar il-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka fit-28 ta’ Diċembru 2010, wara 
li kkoordinat ir-risposti tal-Istati Membri, akkumpanjat, fejn xieraq, minn proposti 
għal inizjattivi addizzjonali. Il-Kummissjoni kienet meħtieġa li tagħti segwitu għal 
dan fuq bażi annwali. Dan l-ewwel sar fil-forma tal-Pakkett għas-Servizzi, ippubb -
likat f’Ġunju 2012 u mbagħad permezz ta’ inizjattivi bħal evalwazzjoni bejn il-pari 
dwar forma ġuridika, parteċipazzjoni azzjonarja u rekwiżiti tariffarji, evalwazzjoni 
tar-regolamenti nazzjonali dwar l-aċċess għal professjonijiet u l-aċċess għal sess -
jonijiet ta’ ħidma tal-partijiet interessati involuti fl-assigurazzjoni.
24	
Is-suċċess tal-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni reċiproka fl-iskrinjar tal-leġiżlazzjoni 
ta’ ħafna Stati Membri kien tant li aktar tard, din il-prattika ġiet emulata f’oqsma 
oħra bħad-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali, riveduta.
25	
Il-metodoloġija ta’ evalwazzjoni reċiproka kienet tikkonsisti fil-passi li ġejjin16: 
awtovalutazzjonijiet individwali tal-Istati Membri, diskussjonijiet fi gruppi ta’ 
ħames Stati Membri, u laqgħat plenarji mal-Istati Membri kollha. Il-Kummissjoni 
nnutat it-titjib miksub bħas-sostituzzjoni ta’ skemi ta’ awtorizzazzjoni trażversali 
b’metodi inqas onerużi bħal dikjarazzjonijiet u l-abolizzjoni ta’ skemi speċifiċi 
għal setturi, rekwiżiti minimi ta’ kapital, projbizzjonijiet fuq il-pussess ta’ aktar 
minn stabbiliment wieħed, tariffi obbligatorji u restrizzjonijiet kwantitattivi 
u territorjali17.
16 Osservazzjonijiet 	
18 J. Monteagudo, Al. Rutkowski, 
D. Lorenzani, “The economic 
impact of the Services 
Directive: A first assessment 
following implementation” 
(L-impatt ekonomiku 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi: 
L-ewwel valutazzjoni wara 
l-implimentazzjoni), Economic 
Papers  Nru 456, Ġunju 2012, 
Il-Kummissjoni Ewropea, 
Brussell, 2012, p. 30.26	
Saru passi sinifikanti lejn it-tneħħija ta’ ostakli. Uffiċjali fl-Istati Membri miżjura 
qiesu l-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka kien wieħed mill-punti ewlenin tal-im -
plimentazzjoni tad-Direttiva minħabba l-fatt li l-Istati Membri kellhom jikkoope -
raw b’mod intensiv fl-iskrinjar ta’ ammonti kbar ħafna ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali 
u reġjonali, biex tiġi vvalutata l-kompatibbiltà tagħha mad-Direttiva u mal-
każistika eżistenti tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja.
27	
L-Istati Membri miżjura rrikonoxxew il-fatt li l-Kummissjoni għamlet ħafna fuq 
livell prattiku biex tgħin fl-implimentazzjoni tad-Direttiva, billi organizzat dis -
kussjonijiet fi gruppi għall-evalwazzjoni reċiproka kif ukoll billi ipprovdiet gwida 
matul il-laqgħat tematiċi u regolari tal-gruppi ta’ esperti.
Għad	fadal	ħafna	x’isir	għal	implimentazzjoni	b’suċċess
28	
Ir-rapporti dwar il-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka indikaw li l-ostakli tneħħew 
parzjalment biss. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, mill-ostakli kollha li d-Diret -
tiva tfittex li tneħħi għall-gruppi professjonali magħżula li ġew studjati, 10 % 
kienu tneħħew kompletament, 60 % kienu tneħħew parzjalment, u 30 % kienu 
għadhom hemm18. Dan jindika li kien għad fadal ħafna x’isir għal implimentazz -
joni kompleta.
29	
Filwaqt li l-Evalwazzjonijiet Reċiproċi kienu jinvolvu kooperazzjoni fl-iskrinjar 
ta’ ammonti kbar ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali u reġjonali, uffiċjali f’għadd ta’ Stati 
Membri miżjura kkritikaw l-effettività eventwali ta’ dan l-eżerċizzju. Huma qiesu 
li l-Kummissjoni ftit kienet għamlet biex telimina l-ostakli li potenzjalment ma 
kinux ġustifikati u li ġew identifikati matul il-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka. 
Barra minn hekk, grupp ta’ sitt Stati Membri kienu tal-opinjoni li l-Kummissjoni 
ma kkontestatx biżżejjed il-ġustifikazzjoni ta’ “proporzjonalità”. Huma kienu favur 
il-pubblikazzjoni ta’ gwida speċifika b’eżempji ta’ x’inhu u x’mhuwiex propor -
zjonat. Dan kieku jipprovdi fehim komuni tal-proporzjonalità u jippermetti li 
l-Kummissjoni jkollha bażi ta’ paragun meta tivvaluta rekwiżiti eżistenti u dawk 
ġodda.
17 Osservazzjonijiet 	
19 KUMM(2011) 20 finali, p. 9.
20 SWD(2012) 147 final tat-8 ta’ 
Ġunju 2012 “Commission staff 
working document on the 
results of the performance 
checks of the internal market 
for services (construction, 
business services and 
tourism)” (Dokument ta’ 
ħidma tal-persunal tal-
Kummissjoni dwar ir-riżultati 
tal-kontrolli tal-prestazzjoni 
tas-suq intern tas-servizzi 
(kostruzzjoni, servizzi 
kummerċjali u turiżmu)).
21 Id-Direttiva 2013/55/UE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
20 ta’ Novembru 2013 li 
temenda d-Direttiva 2005/36/
KE dwar ir-rikonoxximent ta’ 
kwalifiki professjonali 
u r-Regolament (UE) 
Nru 1024/2012 dwar 
il-kooperazzjoni 
amministrattiva permezz 
tas-Sistema ta’ Informazzjoni 
tas-Suq Intern (“ir-Regolament 
tal-IMI”) (ĠU L 354, 28.12.2013, 
p. 132).Saru	kontrolli	tal-prestazzjoni	dwar	kif	il-leġiżlazzjoni	tal-UE 	
taħdem 	f’xenarji 	kummerċjali 	prattiċi
30	
Fl-2011 u l-2012 il-Kummissjoni wettqet “kontrolli tal-prestazzjoni” biex tivvaluta 
“kif huma applikati biċċiet differenti tal-leġiżlazzjoni tal-UE u kif jaħdmu fil-prat -
tika”19 mill-perspettiva ta’ utenti differenti tas-Suq Uniku. Dan kien jinvolvi t-teħid 
inkunsiderazzjoni ta’ strumenti tal-UE minbarra d-Direttiva. Il-Kummissjoni 
ddeċidiet li twettaq il-kontrolli bbażat fuq studji tal-każijiet f’setturi kummerċjali 
magħżula u għal attivitajiet magħżula.
31	
L-Istati Membri ġew mistiedna jipprovdu informazzjoni dwar kif il-leġiżlazzjoni 
nazzjonali tagħhom tiġi applikata fil-prattika għal fornituri potenzjali ta’ servizzi, 
li riedu jew jistabbilixxu negozju jew inkella jipprovdu servizzi transkonfinali fuq 
it-territorju tagħhom.
32	
Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal20 tal-Kummissjoni ta sommarju tar-riżultati 
tal-kontrolli tal-prestazzjoni għal tliet setturi meqjusa importanti għall-kummerċ 
transkonfinali fl-UE: il-kostruzzjoni (li jikkontribwixxi 6.3 % għall-PDG); is-servizzi 
kummerċjali (11.7 %); u t-turiżmu (4.4 %).
L-eżiti	wasslu	għal	aktar	proposti	leġiżlattivi 	
mill-Kummissjoni
33	
Il-kontrolli wrew li kien hemm rabta mill-qrib ħafna bejn id-Direttiva u d-Direttiva 
dwar il-Kwalifiki Professjonali. Spiss ikun jinħtieġ li l-kwalifiki jiġu rikonoxxuti 
qabel ma individwu jingħata permess biex jipprovdi servizzi jew biex jistabbilixxi 
negozju transkonfinali. Ir-riżultati tal-kontrolli tal-prestazzjoni ġiegħlu lill-Kum -
missjoni tippreżenta emendi għad-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali u dwar 
il-kooperazzjoni permezz tal-IMI21.
18 Osservazzjonijiet 	
22 SWD(2013) 402 final 
tat-2 ta’ Ottubru 2013 
“Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal-Kummissjoni 
dwar l-eżitu tal-evalwazzjoni 
bejn il-pari dwar il-forma 
ġuridika, il-parteċipazzjoni 
azzjonarja u r-rekwiżiti tariffarji 
skont id-Direttiva dwar 
is-Servizzi”.
23 SWD(2014) 130 final 
tal-31 ta’ Marzu 2014 
“Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal-Kummissjoni 
—  Aċċess għal servizzi ta’ 
assigurazzjoni pprovduti fi Stat 
Membru ieħor”.34	
Il-kontrolli tal-prestazzjoni identifikaw ostakli fil-leġiżlazzjoni nazzjonali li tim -
poni rekwiżiti għal strutturi u assigurazzjoni speċjali ta’ parteċipazzjoni azzjo -
narja. Spiss ikun meħtieġ li n-negozji jadattaw il-forma ġuridika jew l-istruttura 
azzjonista tagħhom biex ikunu jistgħu joperaw fi Stat Membru ieħor permezz 
ta’ stabbiliment sekondarju, li jista’ jwassal għal spejjeż supplimentari. Diffikultà 
komuni oħra identifikata kienet il-kopertura tal-assigurazzjoni. F’għadd sinifikanti 
ta’ Stati Membri, il-kopertura tal-assigurazzjoni fl-Istat Membru ta’ stabbiliment 
mhijiex rikonoxxuta mill-Istat Membru li fih il-kumpanija għandha l-intenzjoni 
li tipprovdi s-servizz, u għal darb’oħra dan jirriżulta fi spejjeż addizzjonali għall-
fornitur. Dokumenti ta’ ħidma tal-persunal dwar dawn iż-żewġ kwistjonijiet ġew 
ippubblikati f’Ottubru 201322 u f’Marzu 201423.
Il-Kummissjoni 	setgħet 	użat	ir-riżultati 	aħjar	biex	tinforza 	
d-Direttiva 	dwar	is-Servizzi 	b’mod	sistematiku
35	
Il-kontrolli tal-prestazzjoni żvelaw li għadhom jeżistu ostakli sinifikanti fl-Istati 
Membri, li xi wħud minnhom huma komuni għat-tliet setturi kollha (ostakli 
trażversali) u xi wħud huma speċifiċi għall-industrija.
36	
Minkejja li dan ma kienx l-iskop prinċipali tal-eżerċizzju, il-konklużjonijiet tal-
kontrolli tal-prestazzjoni tennew dawk tal-evalwazzjoni reċiproka, jiġifieri li 
kien għad fadal għadd sinifikanti ta’ ostakli. Ir-riżultati setgħu jappoġġaw aktar 
infurzar sistematiku tad-Direttiva mill-Kummissjoni, bl-indirizzar tal-kwistjonijiet 
li huma l-aktar sinifikanti ekonomikament.
Ma	saritx	valutazzjoni 	tal-impatt 	ekonomiku
37	
Il-Kummissjoni għamlet biss valutazzjoni previżjonali tal-benefiċċji ekonomiċi 
tad-Direttiva, li saret fiż-żmien tal-introduzzjoni tagħha, u li ma kellhiex data  
ekonomika ddettaljata biżżejjed biex tkopri biss dawk l-attivitajiet affettwati 
mid-Direttiva.
19 Osservazzjonijiet 	
24 J. Monteagudo, Al. Rutkowski, 
D. Lorenzani, “The economic 
impact of the Services 
Directive: A first assessment 
following implementation” 
(L-impatt ekonomiku 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi: 
L-ewwel valutazzjoni wara 
l-implimentazzjoni), Economic 
Papers  Nru 456, Ġunju 2012, 
Il-Kummissjoni Ewropea, 
Brussell, 2012.
25 Servizzi: l-isfruttament 
tal-potenzjal għat-tkabbir 
u l-impjiegi, il-kontribut 
mill-Kummissjoni lill-Kunsill 
Ewropew 
tal-20-21 ta’ Marzu 2014.
26 Fir-rigward tar-ripartizzjoni 
f’64 fergħa tan-NACE rev. 2 
fil-Kontijiet Nazzjonali. Skont 
il-programm ta’ trażmissjoni 
tal-ESA 2010 li ġie ffinalizzat 
reċentement, din ir-
ripartizzjoni issa se tiġi 
ppreżentata mill-Istati 
Membri. Ara r-Regolament 
(UE) Nru 549/2013 tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
21 ta’ Mejju 2013 dwar 
is-sistema Ewropea tal-
kontijiet nazzjonali u reġjonali 
fl-Unjoni Ewropea (ĠU L 174, 
26.6.2013, p. 1).38	
Fl-2012 il-Kummissjoni stmat li l-PDG ta’ 0.8 % ddijarat li diġà nkiseb, seta’ jiżdied 
b’1.6 % aktar permezz ta’ implimentazzjoni aħjar tad-Direttiva24. Dan l-istudju 
uża mudell ekonometriku u  data  dwar ostakli li kienu jeżistu qabel l-iskadenza 
tal-2009 għall-implimentazzjoni, miġbura matul il-proċess ta’ evalwazzjoni 
reċiproka, flimkien ma’ data  ekonomika dwar is-setturi kkonċernati, biex ibas -
sar l-effetti tat-tneħħija tal-ostakli. Għalhekk, ma kienx eżerċizzju ex post  għall-
kwantifikazzjoni tal-effetti tal-implimentazzjoni tad-Direttiva.
39	
Il-Kummissjoni kienet obbligata li tagħmel suppożizzjonijiet dwar id-daqs 
tas-setturi ekonomiċi affettwati mid-Direttiva billi ma hemmx ripartizzjonijiet 
dettaljati disponibbli mis-sorsi eżistenti tal-Kontijiet Nazzjonali jew tal-Bilanċ 
tal-Pagamenti.
40	
Il-Kummissjoni damet sal-201425 biex tagħmel impenji lill-Kunsill Ewropew li 
hija kienet se tirrinforza l-għodod ta’ monitoraġġ tagħha permezz ta’ rappurtar 
kwantitattiv u kwalitattiv aktar approfondit dwar riformi settorjali u nazzjonali li 
jikkonċernaw is-servizzi. B’mod partikolari, hija qablet li tiġbor data  relatata mas-
servizzi għall-2012, l-2013 u l-2014 li tiddistingwi bejn dawk rilevanti għal setturi 
koperti mid-Direttiva u dawk rilevanti għal setturi barra mill-kamp ta’ applikazz -
joni tagħha. Billi d- data  mhijiex se tinkludi l-perjodu ta’ qabel l-implimentazzjoni 
tad-Direttiva, mhux se tkun tista’ ssir valutazzjoni tal-effett kumplessiv tagħha.
41	
F’Mejju 2014, il-Kummissjoni ppreżentat dokument lill-Grupp ta’ Ħidma dwar 
il-Kontijiet Nazzjonali li ddeskriva l-analiżi ekonomika mwettqa fir-rigward tad-
Direttiva u li ppreżenta l-ħtiġijet tad- data  li jirriżultaw mill-impenji analitiċi futuri 
li kienet għamlet. B’mod partikolari hija enfasizzat il-ħtieġa għal data  li tiddisting -
wi bejn attività ekonomika li hija koperta mid-Direttiva u attività ekonomika li 
mhijiex. Il-Kummissjoni nnutat li d-disponibbiltà tad- data  attwalment tirrestrinġi 
serjament l-ambitu ta’ analiżi approfondita u ta’ rappurtar dwar il-progress, 
u fittxet soluzzjoni għall-problemi ta’ data  skaduta jew nieqsa26, xi kultant għal 
perjodu sa 10 snin.
42	
Il-Membri tal-Grupp ta’ Ħidma dwar il-Kontijiet Nazzjonali qablu li jirrispondu 
għal talbiet mill-Kummissjoni sabiex jippruvaw jirriżolvu għal kwistjonijiet 
speċifiċi fejn ikun possibbli li jipprovdu data  li tista’ ma tkunx disponibbli għall-
pubbliku. Madankollu, ma ngħata ebda impenn biex tiġi pprovduta d- data  
meħtieġa għal evalwazzjoni xierqa tad-Direttiva.
20 Osservazzjonijiet 	
27 L-Artikolu 7 tad-Direttiva.Implimentazzjoni
L-għodod	u l-appoġġ	ipprovduti	mill-Kummissjoni	għall-
implimentazzjoni	tad-Direttiva	dwar	is-Servizzi	ma	ntużawx 	
biżżejjed	u għalhekk	huma	biss	parzjalment	effettivi
43	
Għadd ta’ għodda, servizzi ta’ informazzjoni u mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni jew 
ġew previsti fid-Direttiva jew inkella ġew stabbiliti b’xi mod ieħor mill-Kummiss -
joni biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva. Il-PSCs kienu l-aktar 
prominenti fost dawk li jidderivaw direttament mid-Direttiva. Oħrajn, inkluża 
s-Sistema ta’ Informazzjoni tas-Suq Intern u n-Netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-
Konsumaturi ġew żviluppati wkoll bl-intenzjoni li jsir titjib fil-kummerċ fis-servizzi 
ġewwa l-UE. Madankollu, l-effettività ta’ dawn l-istrumenti għad-Direttiva ma 
kinitx għolja daqs kemm kien intenzjonat.
44	
Id-Direttiva tobbliga lill-Istati Membri biex jiżguraw li l-PSCs jippermettu li l-
fornituri ta’ servizzi jikkompletaw, elettronikament u f’punt uniku, il-proċeduri 
u l-formalitajiet kollha meħtieġa għall-awtorizzazzjoni mill-awtoritajiet kompe -
tenti. Huma għandhom jipprovdu wkoll informazzjoni lil fornituri u utenti poten -
zjali. L-Istati Membri għandhom jagħmlu l-informazzjoni u s-servizzi “aċċessibbli 
minn distanza u b’mezzi elettroniċi”27 u huma mħeġġa jipprovduhom f’lingwi 
Komunitarji oħra.
45	
L-istabbiliment tal-PSCs kien kompitu diffiċli, u l-Istati Membri għandhom libertà 
konsiderevoli fl-għażla ta’ approċċ, li jirriżulta f’modi differenti ta’ kif il-PSCs jiġu 
integrati fl-istrutturi amministrattivi tal-Istati Membri.
Dewmien	fl-istabbiliment	ta’	Punti	ta’	Kuntatt	Waħdieni 	
u kwalità	li	tvarja	madwar	l-Istati	Membri
46	
Sa meta kienet għaddiet id-data ta’ skadenza għat-traspożizzjoni (it-
28 ta’ Diċembru 2009), ħafna Stati Membri kien għad ma kellhomx PSC li jiffun -
zjona. Sabiex tassisti lill-Istati Membri, il-Kummissjoni stabbilixxiet żewġ gruppi 
ta’ esperti minbarra fil-grupp ta’ esperti ġenerali inkarigat mill-implimentazzjoni 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi. Il-grupp ta’ esperti EUGO jittratta l-PSCs inġenerali 
u għandu isem in-netwerk ta’ PSCs li jintuża wkoll biex joħloq marka kummerċjali 
komuni madwar l-Ewropa (ara l- Figura 1 ). Il-grupp ta’ esperti dwar proċeduri 
elettroniċi jiffoka fuq kwistjonijiet aktar tekniċi li huma involuti biex jagħmluha 
possibbli għall-fornituri ta’ servizzi li jikkompletaw proċeduri amministrattivi 
online.
21 Osservazzjonijiet 	
28 -  Services Directive 
implementation survey 
—  The Chambers’ 
perspective on the Points of 
Single Contact (Stħarriġ 
dwar l-implimentazzjoni 
tad-Direttiva dwar 
is-Servizzi —  Il-perspettiva 
tal-Awli dwar il-Punti ta’ 
Kuntatt Waħdieni), 
Eurochambres, Stħarriġ 
dwar Politika, is-seba’ 
edizzjoni, Jannar 2011
 -  Are the points of Single 
Contact truly making things 
easier for European 
companies? (Il-punti ta’ 
Kuntatt Waħdieni qegħdin 
tabilħaqq jagħmluha aktar 
faċli għall-kumpaniji 
Ewropej?) —  Services 
Directive Implementation 
Report (Rapport dwar 
l-Implimentazzjoni 
tad-Direttiva dwar 
is-Servizzi), BusinessEurope, 
Novembru 2011
 -  The functioning and 
usability of the Points of 
Single Contact under the 
Services Directive —  State 
of Play and Way Forward 
Final Report by Deloitte and 
tech4i2 for European 
Commission (Il-
funzjonament 
u l-utilizzabbiltà tal-Punti ta’ 
Kuntatt Waħdieni skont 
id-Direttiva dwar is-Servizzi 
—  Rapport Finali dwar 
is-Sitwazzjoni Attwali 
u t-Triq ’il Quddiem, minn 
Deloitte u tech4i2 
għall-Kummissjoni 
Ewropea), id-Direttorat 
Ġenerali għas-Suq Intern 
u s-Servizzi, 
DĠ MARKT/2010/22/E 
(SMART 2007/035, LOT 4), 
21-01-2012.
 -  J. Montesgudo, 
A Rutkowski, D Lorenzani, 
“Part 2: Assessing the 
economic impact of setting 
up Points of Single Contact: 
an approximation based on 
the Doing Business” (Parti 2: 
Valutazzjoni tal-impatt 
ekonomiku tal-
istabbiliment ta’ Punti ta’ 
Kuntatt Waħdieni: 
approssimazzjoni bbażata 
fuq Meta Jsir Negozju) 
f’“The economic impact of 
the Services Directive: a first 
assessment following 
implementation” (L-impatt 
ekonomiku tad-Direttiva 
dwar is-Servizzi: l-ewwel 
valutazzjoni wara 
l-implimentazzjoni) 
Economic Papers  Nru 456, 
Ġunju 2012.
29 COM(2012) 261 final, p. 1247	
Il-PSCs huma inklużi fit-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Suq Uniku tal-Kummissjoni, 
u kienu s-suġġett ta’ għadd ta’ studji li saru mill-Kummissjoni u minn bosta 
organizzazzjonijiet esterni28. Dawn l-analiżijiet urew li l-livell ta’ ambizzjoni jvarja 
ħafna f’termini ta’ dak li ppruvaw jiksbu l-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri, 
u konsegwentement il-kwalità tal-PSCs tvarja. Jeżistu dgħufijiet f’termini ta’ 
lingwi disponibbli għall-ikkompletar tar-rekwiżiti amministrattivi, il-faċilità ta’ użu 
mill-utenti, l-aċċettazzjoni ta’ firem elettroniċi u l-punt sa fejn dawn fil-fatt jif -
funzjonaw bħala portals tal-amministrazzjoni elettronika. Il-promozzjoni tal-PSCs 
u l-faċilità biex jinstabu tvarja, u mhux il-PSCs kollha jidentifikaw lilhom infushom 
mal-logo tal-EUGO li nħoloq mill-Kummissjoni.
48	
Wara tħabbira fil-Pakkett ta’ Servizzi tal-201229, u biex il-PSCs isiru aktar risponsivi 
għall-ħtiġijiet tan-negozju, il-Kummissjoni żviluppat “Karta għall-Punti elettroniċi 
ta’ Kuntatt Waħdieni taħt id-Direttiva dwar is-Servizzi” (il-Karta dwar il-PSCs) 
biex isservi ta’ linja gwida għal dawk il-pajjiżi li għandhom l-intenzjoni li l-PSCs 
tagħhom imorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ legalment. Il-Karta dwar il-
PSCs għandha l-għan li tirfed l-iżvilupp tal-PSCs tat-tieni ġenerazzjoni. Figura 1Il-logo	li	tintuża	fl-UE	kollha	u li	hi	intenzjonata	għall-
identifikazzjoni	ta’	siti	web	tal-PSCs
22 Osservazzjonijiet 	
30 The Performance of the Points 
of Single Contact; An 
Assessment against the PSC 
Charter (Il-Prestazzjoni 
tal-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni; 
Valutazzjoni mqabbla 
mal-Karta dwar il-PSCs), Studju 
mħejji għad-DĠ Suq Intern, 
Industrija, Intraprenditorija 
u SMEs tal-Kummissjoni 
Ewropea, 2015.49	
Il-Karta dwar il-PSCs tiggwida lill-Istati Membri li jridu u li għandhom ambizzjoni 
biex jiżviluppaw il-PSCs tagħhom u tippermettilhom jiżviluppaw f’direzzjoni si -
mili. Il-Karta tista’ sservi bħala qafas għal diskussjoni dwar kif tista’ tiġi implimen -
tata bl-aħjar mod u għall-iskambju tal-aħjar prattiki.
50	
L-iżvilupp tal-Karta mill-Kummissjoni hija azzjoni pożittiva biex jingħeleb is-sett 
limitat ta’ obbligi legali li jeżistu għall-PSCs għal negozji u individwi privati li 
jistennew ferm aktar.
51	
L-użu tal-Karta dwar il-PSCs għall-ittestjar tal-PSCs jagħmilha ċara għall-Istati 
Membri liema kriterji għandhom jintużaw biex jitkejlu l-PSCs tagħhom. Min-naħa 
waħda l-inklużjoni tal-kriterji volontarji tgħin lil Stati Membri ambizzjużi biex 
jiksbu valutazzjoni indipendenti ta’ fejn jinsabu. Min-naħa l-oħra, Stati Membri 
li huma inqas ambizzjużi fir-rigward tal-PSCs tagħhom jistgħu jitħeġġew biex 
jiżviluppaw il-PSCs skont il-Karta.
52	
Studju kkuntrattat mil-Kummissjoni30 li ġie ppubblikat fl-2015 sab li l-prestazzjoni 
tal-PSCs kienet medjokri u li kien hemm lok konsiderevoli għal titjib, u pprovda 
lista dettaljata ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi.
Huwa	diffiċli	biex	jinstabu	Punti	ta’	Kuntatt	Waħdieni,	u ftit 	
hemm	għarfien 	kummerċjali
53	
Biex il-PSCs jikkontribwixxu għaż-żieda tal-kummerċ transkonfinali u l-forniment 
transkonfinali ta’ servizzi, in-negozji għandhom ikunu konxji mill-informazzjoni 
u s-servizzi li huma joffru. Aċċess online tajjeb jippermetti li n-negozji li jkunu 
qed ifittxu informazzjoni jew appoġġ jiġu ggwidati lejn il-PSCs.
23 Osservazzjonijiet 	
31 Pereżempju fid-dokument 
SWD(2012) 148 final 
tat-8 ta’ Ġunju 2012 
“Commission Staff Working 
Document: Detailed 
information on the 
implementation of Directive 
2006/123/EC on services in the 
internal market” (Dokument 
ta’ Ħidma tal-Persunal 
tal-Kummissjoni: 
Informazzjoni dettaljata dwar 
l-implimentazzjoni tad-
Direttiva 2006/123/KE dwar 
is-servizzi fis-suq intern), p. 20.54	
Madankollu, ħafna organizzazzjonijiet ikkonsultati mill-QEA rrappurtaw ftit kien 
hemm għarfien fost in-negozji dwar il-PSCs. Kemm l-awtoritajiet tal-Istati Membri 
kif ukoll il-gruppi kummerċjali ddikjaraw li l-Kummissjoni għandha tagħmel aktar 
biex tippromwovi l-PSCs.
55	
Il-Kummissjoni tiddikjara li r-raġuni għall-promozzjoni limitata tagħha tal-PSCs 
hija n-nuqqas ta’ riżorsi31. Il-Kummissjoni tgħid li huma attivitajiet immirati ta’ 
promozzjoni online li jkollhom l-akbar effett, iżda li jekk organizzazzjonijiet 
kummerċjali jkollhom rwol aktar attiv fil-promozzjoni tal-PSCs fost il-membri 
tagħhom, dan kieku jsaħħaħ il-livell ta’ għarfien.
Ftit	li	xejn	hemm	kooperazzjoni	amministrattiva	fi 	
kwistjonijiet 	relatati 	mad-Direttiva 	dwar	is-Servizzi
56	
Il-libertà li jsiru fornimenti transkonfinali tfisser li l-awtoritajiet jiffaċċjaw sfida ad -
dizzjonali fit-twettiq tal-kontrolli meħtieġa fuq fornituri minn Stat Membru ieħor. 
Id-Direttiva tipprevedi l-mezz biex dan isir permezz ta’ kooperazzjoni ammin -
istrattiva, li titwettaq elettronikament permezz tas-sistema IMI (ara l- Kaxxa 1 ). 
Din tieħu l-forma ta’ assistenza reċiproka fejn Stat Membru wieħed jista’ jitlob 
lil Stat Membru ieħor biex jipprovdi informazzjoni, pereżempju dwar permessi 
u konformità ma’ standards kummerċjali, jew biex iwettaq kontrolli, spezzjonijiet 
u investigazzjonijiet.
Is-sistema	IMI
Id-Direttiva tirrikjedi li l-Kummissjoni tistabbilixxi sistema elettronika għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar 
il-kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri, b’kont meħud tas-sistemi eżistenti ta’ informazzjoni. Id-
Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/739/KE32 tiddikjara li s-sistema ta’ Informazzjoni tas-Suq Intern (IMI) għandha 
tintuża għal dan l-iskop. L-IMI kienet tiġa tnediet fi Frar 2008 biex tappoġġa lid-Direttiva 2005/36/KE dwar 
ir-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali33. Minn Diċembru 2009, l-IMI saret strument għall-iskambju ta’ 
informazzjoni fil-qasam tas-servizzi. Matul dan iż-żmien, l-għadd ta’ oqsma li fihom tintuża l-IMI żdied għal 
tmienja: Kwalifiki Professjonali; Servizzi; Ħaddiema Stazzjonati; Trasport transkonfinali tal-euro fi flus kontanti 
bit-triq; Solvit; Drittijiet tal-Pazjenti fil-kura tas-saħħa transkonfinali; Kummerċ elettroniku (proġett pilota); 
Liċenzji tas-Sewqan tal-Ferroviji (proġett pilota).
32 ĠU L 263, 7.10.2009, p. 32.
33 Id-Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Settembru 2005 dwar ir-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali (ĠU L 255, 
30.9.2005, p. 22).Kaxxa 1
24 Osservazzjonijiet 	
57	
L-għadd ta’ talbiet relatati mad-Direttiva (ara l- Figura 2 ) tiddependi fuq fatturi 
bħall-għadd ta’ fornituri ta’ servizzi li jibdew jipprovdu servizzi transkonfinali, 
il-leġiżlazzjoni rilevanti fil-pajjiż ospitanti, is-sensibilizzazzjoni u l-konnessjoni 
mal-IMI min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti, u l-ħtieġa li jiġu kkuntattati l-aw -
toritajiet kompetenti fi Stati Membri oħra. Għalhekk, l-interpretazzjoni tal-għadd 
ta’ talbiet li jsiru permezz tal-IMI hija diffiċli, iżda l-Kummissjoni tirrikonoxxi l-fatt 
li din ftit li xejn tintuża fir-rigward tad-Direttiva meta mqabbla mad-Direttiva dwar 
il-Kwalifiki Professjonali. Sabiex tingħata spinta għall-użu tal-IMI għal kwistjonijiet 
relatati mad-Direttiva, il-Kummissjoni organizzat konferenzi u korsijiet ta’ taħriġ. Figura 2Total	tat-talbiet	permezz	tal-IMI	relatati	mad-Direttiva	dwar	is-Servizzi,	
għal	kull	tliet	xhur
Sorsi: http://ec.europa.eu/internal_market/scoreboard/performance_by_governance_tool/internal_market_information_system/index_en.htm  
http://ec.europa.eu/internal_market/imi-net/statistics/index_mt.htm
58	
L-IMI tintuża wkoll bħala l-għodda ta’ komunikazzjoni għall-mekkaniżmu ta’ 
twissija tad-Direttiva, fejn awtoritajiet f’pajjiżi oħra għandhom jiġu mwissija kon -
tra fornitur speċifiku ta’ servizz għal raġunjiet ta’ tħassib dwar saħħa, sikurezza 
jew tħassib ambjent. Madankollu, l-awtoritajiet fl-Istati Membri miżjura rarament 
jużaw il-mekkaniżmu ta’ twissija, u jiddikjaraw li l-funzjoni korrispondenti fl-IMI 
hija superfluwa. Intbagħat total ta’ tliet twissijiet biss, li minnhom waħda kienet 
żbaljata u l-oħra ġiet irtirata.140
120
100
80
60
40
20
0
Q1 Q2 Q3 Q4
2010Q1 Q2 Q3
2011Q4 Q1 Q2 Q3
2012Q4 Q1 Q2 Q3
2013Q4 Q1 Q2 Q3
2014Q4 Q1 Q2
2015
25 Osservazzjonijiet 	
34 Ċifri sal-1 ta’ Ġunju 2015 
ipprovduti mill-Kummissjoni.
35 Id-Direttiva 98/34/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
22 ta’ Ġunju 1998 li 
tistabbilixxi proċedura dwar 
l-għoti ta’ informazzjoni 
fil-qasam tal-istandards 
u r-regolamenti tekniċi 
(ĠU L 204, 21.7.1998, p. 37).
36 L-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni 
nazzjonali tiġi posposta sa 
tmiem il-perjodu ta’ waqfien.
37 L-Artikolu 18 tad-Direttiva: 
Deroga mill-Artikolu 16 
—  f’ċirkustanzi eċċezzjonali 
biss, Stat Membru jista’, 
fir-rispett ta’ fornitur stabbilit fi 
Stat Membru ieħor, jieħu 
miżuri fir-rigward is-sigurtà 
tas-servizzi.59	
Permezz tas-sistema IMI, id-Direttiva dwar is-Servizzi tipprevedi notifiki ta’ 
rekwiżiti nazzjonali ġodda rigward il-forniment transkonfinali ta’ servizzi u l-
libertà tal-istabbiliment. F’Settembru 2013 tnieda modulu ta’ notifiki fl-IMI biex 
jissostitwixxi n-notifiki permezz ta’ emails. Notifiki li jintbagħtu permezz tal-IMI 
jiġu riċevuti mill-Kummissjoni u mill-Koordinaturi Nazzjonali tal-IMI fl-Istati Mem -
bri, bl-intenzjoni li dawn għandhom jiġu suġġetti għal evalwazzjoni bejn il-pari 
mill-Istati Membri l-oħra.
60	
Il-proċess ta’ notifika ma tqiesx utli mill-amministrazzjonijiet fl-Istati Membri 
miżjura. Il-kritika kienet tinkludi l-volum ta’ xogħol assoċjat min-naħa tal-awtori -
tajiet tal-Istati Membri, u n-nuqqas ta’ ċarezza fin-notifiki riċevuti.
61	
Total ta’ 310 notifiki34 ntbagħtu permezz tal-IMI minn meta s-sistema bdiet 
tintuża għal dan l-iskop. Għalkemm il-ħruġ tan-notifiki huwa obbligu legali, mill-
31 Stat Membru, tal-UE u taż-ŻEE li huma konnessi mal-IMI, 7 qatt ma bagħtu no -
tifiki. Għall-24 Stat Membru li jifdal, l-għadd ta’ notifiki matul perjodu ta’ 20 xahar 
varja minn 1 sa 73.
62	
In-notifika ta’ rekwiżiti ġodda huwa obbligu li d-Direttiva għandha inkomuni 
mad-Direttiva 98/34/KE35 li tobbliga lill-Istati Membri biex jinnotifikaw lill-Kum -
missjoni, fl-istadju ta’ abbozz, dwar ir-regolamenti tekniċi tagħhom relatati ma’ 
prodotti u ma’ servizzi tas-soċjetà tal-informatika. Madankollu, id-Direttiva ma 
tinkludix il-perjodu ta’ waqfien ta’ tliet xhur36 li japplika għan-notifiki tad-Diretti -
va 98/34/KE qabel dawn ma jiġu adottati, u lanqas il-konsultazzjoni pubblika tan-
notifiki. Skont il-persunal tal-Kummissjoni, il-possibbiltà li n-notifiki tad-Direttiva 
jiġu ppubblikati fuq sit web miftuħ qed tiġi kkunsidrata. Bosta interlokuturi 
fl-Istati Membri indikaw li kieku jilqgħu proċedura ta’ waqfien simili.
63	
Kumplessivament, l-użu tal-IMI għad-Direttiva huwa minn moderat għal baxx: 
isiru talbiet għal informazzjoni, kif ukoll notifiki, iżda twissijiet u derogi każ 
b’każ37 huma rari.
26 Osservazzjonijiet 	
64	
Minħabba l-fatt li d-Direttiva tobbliga lill-Istati Membri biex jinnotifikaw 
kwalunkwe rekwiżit ġdid, l-użu tal-IMI għal dan l-iskop huwa loġiku. L-IMI bħala 
pjattaforma ta’ komunikazzjoni toffri l-funzjonalità meħtieġa. L-estensjoni tas-
sistema IMI biex tinkludi perjodu ta’ waqfien u sit web aċċessibbli għall-pubbliku, 
li jkun fih rekwiżiti nnotifikati, tkun tippermetti aċċess aħjar lil partijiet interessati 
għan-notifiki u għall-iskrutinju ta’ rekwiżiti ġodda.
Il-konsumaturi	jkomplu	jiltaqgħu	ma’	problemi	biex 	
jaċċessaw	is-suq	uniku	għas-servizzi
65	
L-Artikolu 20 tad-Direttiva jiddikjara li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li 
r-riċevituri ta’ servizzi (inklużi konsumaturi) ma jiġux suġġetti għal rekwiżiti 
diskriminatorji bbażati fuq in-nazzjonalità tagħhom jew il-post ta’ residenza u li, 
b’mod simili, l-aċċess għal servizz ma għandux ikun ristrett. Eżempji tipiċi ta’ 
restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu, pereżempju, jikkonċernaw bejjiegħ bl-imnut 
multinazzjonali online li ma jippermettix li klijent jixtri direttament minn sit web 
wieħed iżda jidderieġi mill-ġdid lil dak il-klijent lejn ħanut online f’pajjiżu stess, 
fejn il-prezzijiet u l-kundizzjonijiet jistgħu jkunu differenti. F’każijiet oħra ta’ 
nuqqas ta’ konformità, negozjant jista’ jirrifjuta li jforni prodott lil klijent f’pajjiż 
ieħor mingħajr ġustifikazzjoni. Id-Direttiva tippermetti “differenzi fil-kundizz -
jonijiet tal-aċċess fejn dawk id-differenzi huma ġustifikati direttament bi kriterji 
oġġettivi”.
66	
Il-Kummissjoni u l-Istati Membri stabbilixxew netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-Kon -
sumaturi (ECC-net) biex jipprovdi informazzjoni u jagħti assistenza lil riċevituri 
ta’ servizzi li jkollhom problemi ma’ negozjanti f’pajjiżi oħra. Iċ-ċentri f’dan in-
netwerk, li huwa magħmul mill-Istati Membri tal-UE, min-Norveġja u mill-Iżlanda, 
huma ffinanzjati b’mod konġunt mill-baġit tal-UE u minn fondi nazzjonali. Kull 
Stat Membru jospita ċentru li għandu jirrispondi għad-domandi tal-konsumaturi, 
jipprovdi konsulenza dwar proċeduri ta’ rimedju u juża l-kuntatti ma’ ċentri ECC-
net f’pajjżi oħra meta jkun meħtieġ.
67	
In-netwerk ippubblika rapport li analizza l-ilmenti tal-konsumaturi li saru bejn 
Jannar 2010 u Diċembru 2012. F’dan il-perjodu, in-netwerk irċieva 222 ilment rela -
tati mal-Artikolu 20. Fiż-żjarat tagħha lill-ECCs u lil korpi oħra f’seba’ Stati Membri, 
il-QEA fehmet li din iċ-ċifra ma tiddikjarax b’mod suffiċjenti l-iskala tal-problema, 
billi l-ECC/l-Istati Membri jqisu li l-konsumaturi mhumiex infurmati tajjeb dwar 
id-drittijiet tagħhom, u b’mod partikolari dwar dawk li jidderivaw mid-Direttiva. 
Barra minn hekk, anke fejn il-konsumaturi jkunu konxji li jista’ jkun hemm ksur 
tad-drittijiet, l-isforz meħtieġ biex iressqu lment spiss ma jitqiesx vallapena jew 
meta mqabbel mal-valur tas-servizz ikkonċernat jew minħabba fil-ħtieġa li tink -
iseb soluzzjoni fil-pront.
27 Osservazzjonijiet 	
38 Ippubblikat fis-7 
ta’ Diċembru 2009.
39 Ippubblikat f’Settembru 2011.
40 Il-prodotti kienu jinkludu 
ħwejjeġ, oġġetti għall-isports, 
oġġetti tad-dar, kotba, DVDs 
tal-mużika, logħob vidjo jew 
logħob tal-kompjuter, softwer, 
tagħmir elettroniku u prodotti 
għall-kura personali.
41 Pereżempju, “diffikultajiet biex 
jinstabu biżżejjed negozjanti 
online li kienu lesti li jbigħu 
b’mod transkonfinali, rati ta’ 
konsenji li saru b’mod korrett, 
offerti ta’ konsenja bla ħlas li 
ġew irtirati u differenzi 
fl-ammont li kellu jiġi ddebitat 
mill-karti tal-kreditu”, li 
mbagħad ġew attribwiti għal 
“problemi bir-rati tal-VAT, 
bl-iżdoganar u bil-munita”. 
Ħafna negozjanti ma 
pprovdewx biżżejjed 
informazzjoni dwar id-drittijiet 
tal-klijenti li jibagħtu 
l-merkanzija lura.68	
Ġew ippubblikati żewġ rapporti fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ rekwiżiti dis -
kriminatorji: “Study on business practices applying different conditions of access 
based on the nationality or the place of residence of service recipients” (Studju 
dwar prattiki kummerċjali li japplikaw kundizzjonijiet differenti ta’ aċċess ibbażat 
fuq in-nazzjonalità jew il-post ta’ residenza tar-riċevituri ta’ servizzi)38 u “Online 
cross-border mystery shopping —  State of the e-Union” (Xiri transkonfinali 
online li jsir bil-moħbi għal skopijiet ta’ evalwazzjoni —  Is-sitwazzjoni attwali fl-
Unjoni elettronika), li ġew prodotti min-Netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsuma -
turi (ECC-Net)39.
69	
L-ewwel rapport fittex li jidentifika jekk hemmx differenzi fit-trattament tal-
klijenti bbażat fuq in-nazzjonalità jew ir-residenza. L-istudju kopra erba’ setturi 
—  kiri ta’ karozzi, tniżżil ta’ kontenut diġitali, bejgħ online ta’ prodotti elettroniċi 
u turiżmu. Huwa kkonkluda li, prima facie , kien hemm evidenza ta’ divrenzjar 
sistematiku bbażat fuq ir-residenza tal-klijent, għall-erba’ setturi koperti, iżda 
mhux ibbażat fuq in-nazzjonalità. Id-divrenzjar ġie identifikat b’mod partikolari 
fir-rigward ta’ servizzi pprovduti online, b’ridirezzjonar awtomatiku bbażat fuq 
l-indirizz jew l-eżistenza ta’ siti web paralleli bbażati fil-pajjiż.
70	
L-istudju jissuġġerixxi li jista’ jkun hemm motivi kemm legali u regolatorji kif 
ukoll kummerċjali li jagħtu lok għal differenzi bħal dawn. Eżempji ta’ motivi legali 
u regolari li jagħtu lok għal divrenzjar jistgħu jkunu spejjeż finanzjarji, spejjeż 
ta’ konformità, differenzi fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri, filwaqt li motivi 
kummerċjali jistgħu jkunu spejjeż għat-trasport u għall-konsenja, spejjeż għall-
kummerċjalizzazzjoni u struttura korporattiva, inkluża l-frankiġja.
71	
It-tieni rapport kellu l-għan li jidentifika ostakli għax-xiri transkonfinali online. 
Bl-għajnuna ta’ 17-il Stat Membru tal-UE li huma fin-netwerk taċ-Ċentru Ewropew 
tal-Konsumaturi, sar eżerċizzju ta’ xiri ta’ 305 xirjiet transkonfinali online għal 10 
kategoriji ta’ prodotti rilevanti40. Kumplessivament, l-ECCs irrappurtaw li 173 każ 
mit-305 (56 %) kellhom xi problemi li rriżultaw41 fir-rigward tat-termini kuntrat -
twali u d-drittijiet tal-klijenti, u dan juri li l-konsumaturi għadhom qed jiffaċċjaw 
ostakli meta jirċievu servizzi transkonfinali.
28 Osservazzjonijiet 	
Il-fornituri 	ta’	servizzi 	għadhom 	jiddiskriminaw 	b’mod	inġust
72	
Filwaqt li l-Artikolu 20.2 tad-Direttiva jirrikjedi li kwalunkwe diskriminazzjoni 
tkun “iġġustifikata direttament bi kriterji oġġettivi”, il-Premessa Nru 95 tiftaħ 
lakuna billi tirreferi għal “raġunijiet oġġettivi li jistgħu jvarjaw minn pajjiż għal 
ieħor, bħalma huma spejjeż addizzjonali mġarrbin minħabba d-distanza involuta 
jew minħabba fil-karatteristiċi tekniċi tal-għoti tas-servizz, jew kundizzjonijiet 
tas-suq differenti, bħal domanda ogħla jew aktar baxxa influwenzata mill-fattur 
staġunali, perjodi ta’ vaganzi differenti fl-Istati Membri u l-iffissar tal-prezzijiet 
mill-kompetituri differenti, jew riskji żejda marbutin ma’ regoli li jvarjaw minn 
dawk tal-Istat Membru ta’ stabbiliment”.
73	
Dan wassal għal diskriminazzjoni inġustifikabbli kif jintwera fl-eżempji 
fil-Kaxxa 2 .
Prattiki	diskriminatorji	lejn	il-konsumaturi
Waqt li kienet qed tibbukkja pakkett ta’ vaganza online ma’ park ta’ divertiment ibbażat fi Franza, 
konsumatriċi Bulgara bi żball għażlet ir-Renju Unit bħala l-pajjiż ta’ residenza tagħha. Din malajr rat l-iżball 
tagħha u minflok għażlet il-Bulgarija. Il-konsumatriċi ndunat li kien hemm differenza ta’ kważi 40 % fil-prezz 
u ntalbet tħallas EUR 500 aktar mill-kontropartjiet Brittaniċi tagħha.
Waqt li kien fuq btala f’ċentru tal-iskijjar Awstrijak, konsumatur Ġermaniż skopra li l-prezz għax-xiri tal-biljetti 
għal-lifts kien ferm aktar għali għat-turisti milli għar-residenti Awstrijaċi.
Sors: Enhanced Consumer Protection —  the Services Directive 2006/123/EC. Analysis of Article 20.2 and Article 21 related consumer com -
plaints reported to ECC-Net between 2010 and 2012. (Protezzjoni tal-Konsumatur Imsaħħa —  id-Direttiva dwar is-Servizzi 2006/123/KE. Analiżi 
tal-ilmenti ta’ konsumaturi relatati mal-Artikolu 20.2 u l-Artikolu 21 li ġew irrappurtati lil ECC-Net bejn l-2010 u l-2012). p. 20-21.Kaxxa	2
74	
Ir-rapport ta’ ECC-net jelenka għadd ta’ eżempji simili ta’ trattament diskrimina -
torju bħal dan, li spiss ikunu bbażati fuq ir-residenza aktar milli fuq in-nazzjon -
alità, u spiss jiġu applikati b’mod indirett ibbażat fuq il-pajjiż tal-ħruġ tal-karta 
tal-kreditu jew fuq il-post tal-konsenja.
29 Osservazzjonijiet 	
42 SWD(2012) 146 final 
tat-8 ta’ Ġunju 2012 
“Commission Staff Working 
Document —  With a view to 
establishing guidance on the 
application of Article 20(2) of 
Directive 2006/123/EC on 
services in the internal market” 
(Dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tal-Kummissjoni 
—  Bil-ħsieb li tiġi stabbilita 
gwida dwar l-applikazzjoni 
tal-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 
2006/123/KE dwar is-servizzi 
fis-suq intern) (“id-Direttiva 
dwar is-Servizzi”).
43 Evalwazzjoni (esterna) 
tar-Regolament dwar 
Kooperazzjoni għall-
Protezzjoni tal-Konsumatur, 
Rapport Finali ppreżentat 
mill-Konsorzju għall-
Evalwazzjoni tal-Politika 
tal-Konsumatur (CPEC), 
is-17 ta’ Diċembru 2012.75	
L-Artikolu 20.2 huwa wkoll kawża ta’ anzjetà u inċertezza għan-negozji li ma 
jifhmux x’obbligi jista’ jkollhom meta jbigħu fuq distanza twila lil klijenti f’pajjiżi 
oħra. Skont rappreżentanti tal-bejjiegħa bl-imnut fl-Istati Membri, il-gwida 
pprovduta sa issa42 naqset milli tagħti assigurazzjoni jew ċertezza dwar meta n-
negozji jkollhom jipprovdu s-servizzi tagħhom b’mod transkonfinali.
Ir-riżoluzzjoni 	tal-problemi
76	
Il-Kummissjoni adottat approċċ tematiku għar-riżoluzzjoni tal-aktar tipi sinifikanti 
ta’ problemi relatati mal-fornituri ta’ servizzi. Hija tuża n-Netwerk ta’ Kooperazz -
joni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur (CPC) biex twettaq “sweeps” li jikkonsistu 
fi skrinjar ta’ siti web madwar l-UE kollha f’setturi online partikolari. Isiru kontrolli 
simultanji u kkoordinati biex jiġi identifikat ksur tal-liġi tal-konsumatur u biex 
sussegwentement jiġi żgurat l-infurzar tagħha. Wara investigazzjonijiet bħal 
dawn, l-awtoritajiet nazzjonali rilevanti għandhom jieħdu azzjoni ta’ infurzar 
xierqa, jikkuntattjaw lill-kumpaniji dwar irregolaritajiet suspettati u jitolbuhom 
jieħdu azzjoni korrettiva jew jiffaċċjaw proċedimenti legali. Saru “Sweeps” fl-
oqsma li ġejjin: linji tal-ajru, kontenut ta’ telefowns ċellulari, prodotti elettroniċi, 
bejgħ online ta’ biljetti, kreditu għall-konsumatur, kontenuti diġitali u bbukjar ta’ 
vjaġġi online.
77	
Skont evalwazzjoni esterna43 mwettqa fl-2012, ir-rata ta’ infurzar li rriżultat kienet 
għolja għas-setturi kollha, għalkemm l-impatt tas-”Sweeps” jista’ jiżdied permezz 
ta’ aktar pubbliċità u azzjonijiet ta’ segwitu biex tiġi żgurata konformità kontin -
wata. Sfortunatament, ir-rekwiżiti tad-Direttiva ma ġewx integrati speċifikament 
fl-evalwazzjonijiet imwettqa f’dawn l-eżerċizzji billi, skont il-Kummissjoni, il-
leġiżlazzjoni dwar is-CPC twaqqfet qabel ma daħlet fis-seħħ id-Direttiva. L-eval -
wazzjoni esterna għamlet rakkomandazzjonijiet biex il-kamp ta’ applikazzjoni 
tas-”sweeps” jiġi estiż, iżda ma aċċettatx li d-Direttiva tiġi inkluża f’dan, minkejja 
li rrikonoxxiet li d-Direttiva tiggarantixxi ċerti drittijiet lir-riċevituri ta’ servizzi, 
bħan-nondiskriminazzjoni, id-drittijiet għall-informazzjoni, u assigurazzjoni fuq 
ir-responsabbiltà professjonali u komunikazzjoni kummerċjali. Il-kriterji ta’ rile -
vanza transkonfinali u ta’ konsistenza huma sinifikanti f’dan ir-rigward. Madankol -
lu, l-evalwazzjoni qieset li d-Direttiva dwar is-Servizzi għandha fokus qawwi fuq 
l-obbligi tal-Istati Membri aktar milli fuq l-attivitajiet ta’ fornituri individwali ta’ 
servizzi, u t-tieni nett, id-Direttiva tkopri wkoll aspetti minn negozju għal negozju 
(jiġifieri l-kunċett ta’ “riċevituri ta’ servizzi” mhuwiex limitat għall-konsumaturi) 
li huma inkonsistenti mal-fokus tal-objettivi tas-CPC fuq il-konsumatur. Din il-
fehma tikkontradixxi l-evidenza ppreżentata fir-rapport tal-ECC-net li jenfasizza 
l-effett importanti, fuq il-konsumaturi, tan-nuqqas ta’ konformità mad-Direttiva.
30 Osservazzjonijiet 	
44 Ir-Rakkomandazzjoni 
tal-Kummissjoni tas-
7 ta’ Diċembru 2001 dwar 
il-prinċipji tal-użu ta’ “SOLVIT” 
—  in-Netwerk għas-
Soluzzjoni ta’ Problemi fis-Suq 
Intern (ĠU L 331, 15.12.2001), 
p. 79.
45 Ir-Rakkomandazzjoni 
tal-Kummissjoni tas-
17 ta’ Settembru 2013 fuq 
il-prinċipji li jirregolaw 
is-SOLVIT, Brussell 
(C(2013) 5869 final).
46 Ir-Rakkomandazzjoni 
tal-Kummissjoni fuq il-prinċipji 
li jirregolaw is-SOLVIT 
(is-17 ta’ Settembru 2013), p. 2.
47 http://ec.europa.eu/solvit/
index_mt.htm .Infurzar
Il-Kummissjoni	tuża	għadd	ta’	għodod	ta’	infurzar
78	
Il-konformità mad-Direttiva hija importanti kemm mill-perspettiva legali kif ukoll 
minn dik ekonomika. Meta d-drittijiet tal-UE jinkisru, ikunu jinħtieġu soluzzjoni -
jiet rapidi u effiċjenti kemm għall-fornituri ta’ servizzi kif ukoll għar-riċevituri ta’ 
servizzi.
79	
Il-Kummissjoni tista’ tagħti bidu għal proċedura ta’ ksur kontra Stat Membru li 
jkun naqas milli jissodisfa obbligu tat-Trattat. Il-Kummissjoni stabbilixxiet ukoll 
il-mekkaniżmu ġenerali ta’ qabel il-ksur, EU Pilot, u l-mekkaniżmu alternattiv 
għar-riżoluzzjoni ta’ tilwim, Solvit, li huwa mfassal b’mod speċifiku għal problemi 
fis-suq intern. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista’ tindirizza kwistjonijiet ta’ 
li     vell għoli fil-livell politiku billi tagħmel Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-
Pajjiżi taħt is-Semestru Ewropew.
Solvit	rarament 	jintuża	għad-Direttiva 	dwar	is-Servizzi
80	
Solvit huwa servizz bla ħlas, prinċipalment online bejn l-Istati Membri, li jiġi 
pprovdut mill-amministrazzjonijiet nazzjonali. Huwa ġie stabbilit fl-200144 
u aġġornat fl-201345. Solvit jipprovdi soluzzjonijiet għal firxa ta’ sitwazzjonijiet 
prattiċi bħal: ksib tar-rikonoxximent ta’ kwalifiki professjonali, drittijiet tal-
visa u ta’ residenza, kummerċ u servizzi (negozji), vetturi u liċenzji tas-sewqan, 
benefiċċji tal-familja, drittijiet tal-pensjoni, xogħol barra mill-pajjiż, benefiċċji 
tal-qgħad, assigurazzjoni medika, aċċess għall-edukazzjoni, trasferiment tran -
skonfinali ta’ kapital jew pagamenti u rifużjonijiet tal-VAT. Fl-2013 il-Kummissjoni 
ħarġet fuljett b’eżempji ta’ soluzzjonijiet prattiċi għal problemi individwali li 
nkisbu bl-użu taċ-ċentri Solvit.
81	
Inġenerali, il-maġġoranza tal-każijiet jiġu riżolti b’suċċess, fi żmien medju ta’ 9 
ġimgħat46 (imqabbla ma’ mira ta’ 10 ġimgħat47). Tipikament, is-sistema rċeviet 
bejn wieħed u ieħor 1 400 każ kull sena, iżda dawn żdiedu għal 2 368 fl-2014.
31 Osservazzjonijiet 	
48 Rapport dwar l-Innovazzjoni 
Nordika “Delivering a stronger 
Single Market” (It-Twassil ta’ 
Suq Uniku aktar b’saħħtu), 
Ġunju 2012, p. 50.
49 Ibid.
50 Dr. M. Kaeding, F. Voskamp, 
“Better Implementation of EU 
Legislation is not just 
a question of taking Member 
States to Court” 
(Implimentazzjoni Aħjar 
tal-Leġiżlazzjoni tal-UE mhijiex 
sempliċiment kwistjoni li Stati 
Membri jittellgħu l-Qorti), 
Dokument ta’ ħidma 
(2011/w/01 EIPA), p. 10.82	
Madankollu, Solvit għandu rwol minuri fir-rigward tad-Direttiva. Fl-2014, 17-il każ 
biss minn 2 368 kienu relatati magħha (6 fl-2013, 16 kemm fl-2012 kif ukoll fl-2011).
83	
Solvit għandu persunal u kapaċitajiet tekniċi limitati għat-trattament ta’ każijiet 
kummerċjali kumplessi48. F’pajjiżi kbar bħall-Ġermanja, Franza u r-Renju Unit, iċ-
ċentri Solvit ma għandhomx biżżejjed persunal49 u l-għadd ta’ persunal bi kwali -
fiki legali mhuwiex biżżejjed50. Madankollu, il-Kummissjoni torganizza korsijiet 
regolari ta’ taħriġ dwar kwistjonijiet legali għall-persunal taċ-ċentri Solvit.Soluzzjonijiet 	Solvit
Solvit	jippermetti	li	turisti	jikru	jottijiet	Ġermaniżi	fl-Italja
Intrapriża Ġermaniża kriet erba’ jottijiet taħt bandiera Ġermaniża lil turisti fl-Italja. Sid in-negozju weħel 
multa għax ma kienx irreġistra l-jottijiet kummerċjali tiegħu mal-awtoritajiet tal-port lokali skont regolamenti 
Taljani reċenti. Ħames xhur wara, wara ħafna sforzi biex jikseb ir-reġistrazzjoni, sid in-negozju ġie nfurmat li 
r-reġistrazzjoni tista’ ssir biss jekk in-negozju jkun stabbilit fl-Italja. Solvit intervjena biex jagħmilha ċara li din 
il-kundizzjoni ma kinitx tikkonforma mal-liġi tal-UE u li l-awtoritajiet għandhom jaċċettaw ir-reġistrazzjoni fil-
Kamra tal-Kummerċ Ġermaniża. L-erba’ jottijiet kollha ġew irreġistrati u nħarġu l-liċenzji tal-kiri.
Solvuta fi żmien disa’ ġimgħat
Solvit	jiżgura	trattament	ġust	għal	kumpaniji	tar-rafting	fis-Slovenja
Kumpaniji tar-rafting mill-Ungerija u mis-Slovakkja lmentaw li kumpaniji Sloveni kellhom aċċess orħos matul 
is-sena kollha fi xmara partikolari fis-Slovenja riżervat għalihom. Kumpaniji barranin mhux biss kellhom iħallsu 
aktar iżda kellhom l-inkonvenjenza ta’ kuljum tax-xiri ta’ biljetti. Bis-saħħa ta’ Solvit, ir-regoli diskriminatorji 
nbidlu u issa kumpaniji barranin jistgħu joffru s-servizzi tagħhom fix-xmajjar tas-Slovenja fuq l-istess bażi bħal 
kumpaniji lokali. Minħabba li dan kien jimplika bidla fir-regoli, il-każ dam aktar mill-medja ta’ Solvit biex jiġi 
solvut.
Solvuta fi żmien 10 xhur
Sors:  Il-Kummssjoni Ewropea, Solvit — Stejjer ta’ suċċess, 2013.Kaxxa	3
32 Osservazzjonijiet 	
51 Ir-Repubblika Ċeka, id-
Danimarka, il-Ġermanja, 
l-Irlanda, Spanja, l-Italja, 
il-Litwanja, l-Ungerija, 
in-Netherlands, l-Awstrija, 
il-Portugall, is-Slovenja, 
il-Finlandja, l-Iżvezja u r-Renju 
Unit.84	
Il-biċċa l-kbira mill-każijiet ġew introdotti minn individwi privati u bejn wieħed 
u ieħor 20 każ biss ġew introdotti minn kumpaniji, billi dawn ġeneralment ikoll -
hom mezzi oħra biex jirriżolvu problemi li jirriżultaw meta jkunu qed iwettqu 
negozju barra minn pajjiżhom. Studju li sar mill-Kummissjoni fl-2011 iddikjara li 
n-negozji jippreferu jmorru fi qrati formali biex isibu soluzzjonijiet.
85	
Is-soluzzjonijiet ipprovduti minn Solvit mhumiex soluzzjonijiet leġiżlattivi u l-
informazzjoni dwar każijiet u dwar kif dawn ikunu ġew riżolti mhijiex disponibbli 
għall-pubbliku, u għalhekk din ma tgħinx lil partijiet oħra li jistgħu jkunu interes -
sati. Barra minn hekk, jistgħu jiġu pprovduti soluzzjonijiet differenti għal prob -
lemi identiċi eż. minn Stati Membri u awtoritajiet reġjonali differenti.
EU	Pilot	—		sistema	ta’	qabel	il-ksur	li	hija	apprezzata	mill-
Istati	Membri
86	
EU Pilot huwa mekkaniżmu kunfidenzjali għall-iskambju ta’ informazzjoni bejn il-
Kummissjoni u l-Istati Membri. Huwa ġie stabbilit mill-Kummissjoni fl-2008 bi 15-
il Stat Membru volontarju51 u sa Lulju 2013 kien jinkludi t-28 Stat Membru kollha. 
EU Pilot jintuża bħala tentattiv biex jiġu kkjarifikati jew riżolti problemi sabiex, 
jekk ikun possibbli, jiġu evitati proċedimenti formali ta’ ksur taħt l-Artikolu 258 
tat-TFEU.
87	
Il-Kummissjoni fetħet 1 502 każijiet ta’ EU Pilot fl-oqsma kollha fl-2013 u 1 208 
każijiet fl-2014. Sal-ewwel xhur tal-2015, kien hemm 84 każ relatat mad-Direttiva.
Każ	ta’	EU	Pilot	relatat	mad-Direttiva	dwar	is-Servizzi	jieħu	medja	
ta’	ftit	aktar	minn	16-il	xahar	biex	jiġi	riżolt
88	
Il-Kummissjoni tippreżenta każijiet individwali lill-Istati Membri kkonċernati 
bl-użu tal-applikazzjoni ta’ EU Pilot. L-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom 
skadenza ta’ 10 ġimgħat biex jipprovdu risposta u jipproponu soluzzjoni.
33 Osservazzjonijiet 	
52 http://ec.europa.eu/
internal_market/scoreboard/
performance_by_
governance_tool/eu_pilot/
index_
en.htm #maincontentSec
53 SEC(2011) 1629/2 tal-
21 ta’ Diċembru 2011 “Second 
Evaluation Report on EU Pilot” 
(It-Tieni Rapport ta’ 
Evalwazzjoni dwar EU Pilot).89	
Il-Kummissjoni tippubblika r-rata medja ta’ rispons tal-Istati Membri għall-ittri 
kollha ta’ EU Pilot, wara li ssettjat data ta’ skadenza ta’ 70 jum. Skont it-Tabella ta’ 
Valutazzjoni tas-Suq Uniku (07/14)52 il-maġġoranza tal-pajjiżi ġew immarkati bil-
kulur “aħdar” għax irrispettaw id-data ta’ skadenza. Ir-Repubblika Ċeka, l-Irlanda, 
Spanja, l-Italja, il-Latvja, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, l-Iżvezja u r-Renju 
Unit huma kklassifikati bil-kulur “isfar” jew kważi rrispettaw id-data ta’ skadenza 
(bi żmien medju ta’ 71 sa 77 jum għar-rispons). Madankollu, iż-żmien medju għar-
rispons ta’ Franza huwa ta’ 93 jum. Iż-żmien li ttieħed mill-Kummissjoni mhuwiex 
indikat fit-Tabella ta’ Valutazzjoni iżda skont it-Tieni Rapport ta’ Evalwazzjoni 
dwar EU Pilot53, fejn hija ssettjat ukoll data ta’ skadenza ta’ 70 jum għaliha stess, 
biex tivvaluta r-risposti u tiddeċiedi dwar is-segwitu, iż-żmien medju li ttieħed 
kien ta’ 102 jum.
90	
Għall-biċċa l-kbira mill-każijiet ta’ EU Pilot li jikkonċernaw id-Direttiva, kien 
meħtieġ li jsiru bosta skambji ta’ korrispondenza, li żiedu mal-ħin meħtieġ. Id-
durata medja tal-każijiet relatati mad-Direttiva huwa ta’ 16.6 xhur.
F’xi	każijiet	il-Kummissjoni	damet	tistenna	wisq	biex	tieħu	azzjoni
91	
Il-Qorti eżaminat sitt każijiet ta’ EU Pilot li jikkonċernaw id-Direttiva. F’dan il-
kampjun, il-proċess ħa bejn ħames u tmien xhur fejn il-każ ġie riżolt bl-użu ta’ EU 
Pilot. Madankollu, il-każijiet li kienu l-aktar kumplessi u li aktar tard ġew trasferiti 
għall-istadju tal-ksur ħadu bejn 9 u 30 xahar.
92	
L-Istati Membri bagħtu r-risposti tagħhom fil-ħin. Madankollu, il- Kaxxa 4  tagħti 
eżempji ta’ dewmien fil-proċedura ta’ EU Pilot.
Eżempji	ta’	dewmien	fil-proċedura	ta’	EU	Pilot
Fil-każ ta’ pajjiż wieħed, il-Kummissjoni ħadet 16-il xahar wara li identifikat il-kwistjoni biex bagħtet l-ittra am -
ministrattiva lil Stat Membru u 6 xhur oħra biex nediet il-każ ta’ EU Pilot.
Fil-każ ta’ Stat Membru ieħor, il-Kummissjoni ħadet kważi 20 xahar minn meta rċeviet l-ilment sakemm bdiet 
il-proċedura ta’ EU Pilot.
Każ wieħed ta’ EU Pilot inbeda fl-2012 u għadu ma ngħalaqx, billi għadha meħtieġa ssir il-verifikazzjoni tal-
implimentazzjoni korretta ta’ bidliet leġiżlattivi li ġew introdotti.Kaxxa	4
34 Osservazzjonijiet 	
54 L-ilmenti kollha, dwar 
is-suġġetti kollha, inklużi dawk 
li jwasslu għal proċedura ta’ 
EU-Pilot u/jew għal proċedura 
ta’ ksur, jiġu rreġistrati f’CHAP 
(sistema għar-reġistrazzjoni ta’ 
lmenti u ta’ domandi). CHAP 
tinkludi l-immarkar f’kamp 
relatat fejn l-ilmenti jkunu 
jappartjenu għall-Artikolu 56 
(libertà li jiġu provduti servizzi) 
jew għall-Artikolu 49 (libertà 
tal-istabbiliment) tat-TFUE.93	
Informazzjoni dwar każijiet ta’ EU Pilot ma tiġix ippubblikata, la matul iż-żmien 
meta jkunu attivi u lanqas wara li jkunu ġew ikkompletati. B’riżultat ta’ dan, anke 
jekk proċeduri bħal dawn jipprovdu rimedju f’pajjiż individwali, ma jibbenefi -
kawx lil partijiet interessati oħra u lanqas ma jikkontribwixxu għall-ħolqien ta’ 
prattika legali stabbilita tal-UE f’dan il-qasam.
Il-Kummissjoni	bilkemm	użat	il-proċeduri	ta’	ksur
94	
Jekk, wara konsultazzjonijiet preliminari f’EU Pilot, il-Kummissjoni tqis li r-regoli 
tal-UE ma jkunux qed jiġu applikati b’mod xieraq, hija tista’ tiftaħ proċedimenti 
ta’ ksur kontra l-Istat Membru inkwistjoni. Il-Kummissjoni għandha s-setgħa 
li tipp  rova ttemm il-ksur li jkun qed isir inkluż, fejn meħtieġ, billi tirreferi l-każ 
quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Dan jista’ jsir jew ibbażat 
fuq ilment li tirċievi l-Kummissjoni54 jew ibbażat fuq l-inizjattiva proprja 
tal-Kummissjoni.
95	
Il-każ jista’ jiġi riżolt jekk l-Istat Membru jipprovdi l-informazzjoni addizzjonali 
meħtieġa li biha l-Kummissjoni tkun sodisfatta li fil-fatt ma jkun qed isir ebda 
ksur tar-regoli, jew jekk l-Istat Membru jaċċetta l-opinjoni tal-Kummissjoni 
u jtemm il-ksur.
96	
Il-”politika ta’ tolleranza żero” tħabbret mill-Kummissjoni bħala parti mill-Pakkett 
ta’ Servizzi tagħha fl-2012. Madankollu, il-Kummissjoni ħadet il-pożizzjoni li huwa 
biss subsett limitat ta’ rekwiżiti li jaqa’ taħt l-ambitu tat-”tolleranza żero” tagħha 
(ara l- Kaxxa 5 ).
35 Osservazzjonijiet 	
97	
Din il-politika tindirizza biss ir-rekwiżiti l-aktar restrittivi li huma koperti mid-
Direttiva. Il-politika ma tiġix applikata għal ostakli oħra identifikati fejn ikun 
meħtieġ li l-ġustifikazzjoni ta’ proporzjonalità pprovduta mill-Istati Membri tiġi 
vvalutata u possibbilment ikkontestata. Il-pożizzjoni tal-Kummissjoni hija li ma 
tistax tgħaddi ġudizzju dwar dawn il-każijiet speċifiċi billi huma jistgħu jiġu deċiżi 
biss mill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja. Madankollu, il-Kummissjoni toqgħod lura 
milli tirreferi każijiet meta ma tkunx assolutament ċerta li s-sentenza tkun tikkon -
ferma l-ksur tal-leġiżlazzjoni.
98	
Għal xi każijiet, il-Kummissjoni pprovdiet gwida fi preżentazzjonijiet lil laqgħat 
tal-gruppi ta’ esperti, dwar rekwiżiti ġodda bbażati fuq notifiki ta’ miżuri 
leġiżlattivi fis-sistema IMI. Madankollu, il-”politika ta’ tolleranza żero” ma tiġix 
applikata għal dak li l-Kummissjoni tqis li huma rekwiżiti mhux ġustifikati imposti 
mill-Istati Membri.“Tolleranza	żero”	għan-nuqqas	ta’	konformità
Il-Kummissjoni ddeċidiet li tinforza l-politika tagħha ta’”tolleranza żero” biss fir-rigward tan-nuqqas ta’ kon -
formità relatat mal-obbligi li ġejjin u li huma stipulati fid-Direttiva dwar is-Servizzi:
Id-Direttiva tipprojbixxi għadd ta’ rekwiżiti diskriminatorji u partikolarment ta’ piż elenkati fl-Artikolu 14.
Id-Direttiva tintroduċi obbligi speċifiċi biex tissimplifika l-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni:
(1) approvazzjoni taċita, jiġifieri li s-silenzju mill-amministrazzjoni jkun ifisser approvazzjoni, hija prevista fl-
Artikolu 13(4) u
(2) il-validità tal-awtorizzazzjonijiet mal-pajjiż kollu hija prevista fl-Artikolu 10(4).
Id-Direttiva tipprojbixxi l-projbizzjoni totali ta’ komunikazzjonijiet kummerċjali għal professjonijiet regolati 
permezz tal-Artikolu 24.
Rekwiżiti ta’ stabbiliment jagħmluha impossibbli li jiġu pprovduti servizzi transfruntiera. Dawn huma fost 
ir-rekwiżiti l-aktar restrittivi indirizzati mill-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar is-Servizzi (il-klawżola tal-libertà li 
jiġu pprovduti servizzi), fil-paragrafu 2 tiegħu, u l-Istati Membri ma jistgħux jimponuhom fuq il-fornituri ta’ 
servizzi.
Sors:  COM (2012) 261 final “Sħubija għal tkabbir ġdid fis-servizzi 2012-2015”, p. 4.Kaxxa	5
36 Osservazzjonijiet 	
55 Mill-1 ta’ April 2015.99	
Mill-introduzzjoni tagħha ’l hawn, kien hemm biss disa’ każijiet ta’ ksur għan-
nuqqas ta’ konformità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mad-Direttiva. Dan huwa baxx 
meta mqabbel mal-għadd ta’ kwistjonijiet irrappurtati matul l-evalwazzjonijiet 
reċiproċi, il-kontrolli tal-prestazzjoni u r-rapport dwar l-implimentazzjoni (il-
Pakkett għas-Servizzi) u mhuwiex konsistenti mal-politika ta’ “tolleranza żero” 
mħabbra mill-Kummissjoni.
Każijiet	ta’	ksur	jieħdu	wisq	fit-tul
100	
Skont id- data  pprovduta mill-Kummissjoni, id-durata medja tat-18-il każ pendenti 
fl-1 ta’ Ottubru 2014 li kienu relatati mad-Direttiva kienet ta’ 19.6 xhur. Dan diġà 
qabeż il-mira ta’ 18-il xahar stabbilita mill-Kummissjoni għar-riżoluzzjoni ta’ ksur 
bħal dan. Sa tmiem l-2015 —  madwar 15-il xahar wara —  11 minn dawk il-każijiet 
kienu għadhom pendenti. Il-Kummissjoni ma tikkumpilax u ma tippubblikax 
b’mod sistematiku l-informazzjoni dwar it-tul tal-proċeduri ta’ ksur magħluqa li 
huma relatati mad-Direttiva dwar is-Servizzi.
101	
Barra mill-20 każ relatat ma’ traspożizzjoni tardiva (ara l-paragrafu 19) u 9 
każijiet għan-nuqqas ta’ konformità (ara l-paragrafu 99), kien hemm 55 każ55 li 
jirrigwardaw l-applikazzjoni jew it-traspożizzjoni skorretta tad-Direttiva dwar 
is-Servizzi u 20 każ ta’ ksur simili li jikkonċernaw l-Artikolu 49 (libertà tal-istabbil -
iment) jew l-Artikolu 56 (libertà li jiġu pprovduti servizzi) tat-TFUE. Dawn huma 
każijiet fejn id-direttiva ġiet trasposta b’mod korrett fil-leġiżlazzjoni nazzjonali 
b’mod korrett, iżda fejn id-dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni ġew trasposti jew 
applikati b’mod skorrett.
Ilmenti	individwali	relatati	ma’	servizzi	jingħataw	segwitu 	
fuq	bażi	regolari;	madankollu,	hemm	perjodi	twal	ta’ 	
inattività	matul	il-proċeduri	ta’	ksur
102	
Il-Qorti eżaminat 10 każijiet ta’ ksur li rriżultaw minn ostakli li ġew aċċennati 
matul iż-żjarat lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jew fejn il-proċedura ħadet 
żmien partikolarment twil.
37 Osservazzjonijiet 	
56 L-Artikoli 14, 15 u 16.
57 Il-Każ C-179/14, il-Kummissjoni 
vs l-Ungerija, 2012/4083.103	
Il-każijiet fis-sistema tal-Kummissjoni għar-reġistrazzjoni ta’ lmenti (CHAP) 
ingħataw segwitu fuq bażi regolari. Dawk relatati mad-Direttiva ġew trasferiti lid-
DĠ Suq Intern u Servizzi li mbagħad ħejja rispons jew fetaħ każ ta’ EU Pilot biex 
jibda l-proċedura ta’ qabel il-ksur. Fil-każijiet kollha saru ħafna komunikazzjonijiet 
bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Madankollu, ladarba nbdew il-proċeduri 
ta’ ksur, kien hemm dewmien twil u kien hemm perjodi ta’ inattività għal każijiet 
individwali kif ukoll dewmien fir-risponsi tal-Istati Membri. Pereżempju, f’każ 
wieħed kien hemm perjodu ta’ inattività bejn Frar 2012 u Marzu 2014, u f’każ 
ieħor ma kienx hemm komunikazzjoni mill-Kummissjoni fil-perjodu bejn Novem -
bru 2012 u Mejju 2015, għalkemm sussegwentement id-deċiżjoni ttieħdet f’qasir 
żmien.
104	
Minkejja li jieħdu aktar fit-tul milli mistenni u ppjanat, ir-riżultati tal-każijiet ta’ 
ksur kollha li ngħalqu kien li l-Istat Membru kkonċernat emenda l-leġiżlazzjoni 
tiegħu, u b’hekk irrimedja l-problemi identifikati. Jista’ jiġi konkluż li meta 
jinbdew proċeduri ta’ ksur dawn iwasslu għal bidliet leġiżlattivi fl-Istati Mem -
bri. Madankollu, l-għadd tagħhom għadu estremament baxx. Barra minn hekk, 
filwaqt li l-Kummissjoni tħabbar il-ftuħ ta’ proċedura ta’ ksur, dokumentazzjoni 
dettaljata ma ssirx disponibbli għall-pubbliku meta jingħalaq il-każ, li jnaqqas it-
trasparenza tal-proċedura u jaffettwa ħażin l-iżvilupp ta’ prattika legali komuni.
Każ	wieħed	biss	ġie	riferut	lill-Qorti	tal-Ġustizzja
105	
Meta l-Kummissjoni ttella’ lil Stat Membru quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, hija l-
Kummissjoni li trid tipprovdi l-evidenza tal-ksur tal-liġi tal-UE. Jekk l-evidenza ma 
tkunx konklużiva biżżejjed, il-Qorti hija intitolata li tiddeċiedi s-sentenza kontra 
l-Kummissjoni billi tiddikjara li l-każ mhuwiex inammissibbli jew huwa mingħajr 
bażi. Il-Kummissjoni rriferiet każ wieħed biss ta’ ksur abbażi tad-Direttiva56 lill-
Qorti tal-Ġustizzja57 (ara l- Kaxxa 6 ).
38 Osservazzjonijiet 	
106	
Fir-rapporti tal-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-korpi l-oħra u b’mod par -
tikolari fil-Pakkett għas-Servizzi (Ġunju 2012), l-għodod ta’ infurzar ġew riveduti 
u saru rakkomandazzjonijiet għal azzjoni fil-futur. Il-Qorti nnutat li kien hemm 
kunsens fl-Istat Membri miżjura li l-kwistjonijiet kollha ta’ nuqqas ta’ konformità 
għandhom jiġu indirizzati b’mod rigoruż u li għandhom jiġu applikati l-proċeduri 
ta’ ksur.
107	
Il-Kummissjoni ma ħalqitx strateġija sistematika biex issaħħaħ is-suq uniku fis-
servizzi, b’mod partikolari l-oqsma koperti mid-Direttiva. L-attivitajiet ta’ infurzar 
attwali mhux dejjem jiffukaw fuq l-industriji li huma l-aktar sinifikanti ekonomi -
kament, magħżula fuq approċċ ibbażat fuq ir-riskju.Każ	ta’	ksur	imressaq	quddiem	il-Qorti	tal-Ġustizzja
Il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet li ttella’ lill-Ungerija quddem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biex 
tikkuntesta l-leġiżlazzjoni tagħha dwar il-ħruġ ta’ vawċers għall-ikliet, għall-ħin liberu u għall-vaganzi. Il-Kum -
missjoni tqis li r-restrizzjonijiet introdotti mil-leġiżlazzjoni Ungeriża fis-seħħ mill-1 ta’ Jannar 2012 imorru kon -
tra l-prinċipji fundamentali tal-libertà tal-istabbiliment u l-libertà li jiġu provduti servizzi, minquxin fit-Trattat 
dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (l-Artikoli 49 u 56 tat-TFUE) u kontra d-Direttiva dwar is-Servizzi 
(id-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq 
intern).
Fl-2011, l-Ungerija emendat il-leġiżlazzjoni tagħha dwar il-ħruġ ta’ vawċers għall-ikliet (sħan u kesħin), għall-
ħin liberu u għall-vaganzi, mogħtija mill-persuni li jimpjegaw lill-impjegati tagħhom, u meqjusin bħala 
benefiċċji in natura  u għalhekk suġġetti għal regoli aktar favorevoli tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali. Din il-
leġiżlazzjoni daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2012 b’ebda perjodu jew miżura tranżitorja sinifikanti. Qabel dan, 
ma kien hemm ebda kundizzjoni speċifika dwar il-ħruġ ta’ vawċers għall-ikliet sħan u kesħin mill-persuni li 
jimpjegaw lill-impjegati tagħhom, jew għall-forma ta’ vawċers bħal dawn.
Din il-leġiżlazzjoni ġdida ħolqot monopolju għal fondazzjoni pubblika responsabbli għall-ħruġ ta’ vawċers 
għall-ikliet kesħin (stampati jew elettroniċi) u vawċers għall-ikliet sħan (stampati), li jingħataw mill-persuni li 
jimpjegaw lill-impjegati tagħhom. Barra minn hekk, hija tistabbilixxi kundizzjonijiet stretti ħafna għall-ħruġ ta’ 
vawċers għall-ikliet sħan, għall-ħin liberu u għall-vaganzi, meqjusin bħala benefiċċji in natura , li ma għadhomx 
jistgħu jinħarġu f’forma elettronika.
Din il-leġiżlazzjoni ġdida tfisser li operaturi li ilhom preżenti fis-suq tal-vawċers għall-ikliet sħan u kesħin għal 
bosta snin, issa huma esklużi mis-suq għal vawċers li huma meqjusin bħala benefiċċji in natura .
Billi l-Ungerija ma allinjatx il-leġiżlazzjoni tagħha mal-opinjoni motivata li ntbagħtitilha f’Novembru 2012, il-
Kummissjoni ddeċidiet li tressaq dan il-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Sa Ottubru 2015, il-każ kien għadu 
pendenti.Kaxxa 6
39 Osservazzjonijiet 	
58 http://ec.europa.eu/
europe2020/pdf/csr2014/
overview_
recommendations_2014_by_
member_state_en.pdf .
59 Pereżempju professjonijiet 
regolati, b’mod partikolari 
spiżeriji u tan-nuċċalijiet, 
il-promozzjoni tal-
kompetizzjoni fis-servizzi, 
it-tnaqqis tal-piż regolatorju li 
jaffettwa lis-settur tal-bejgħ 
bl-imnut bil-”Loi relative 
à l’artisanat, au commerce et 
aux très petites entreprises” 
(ACTPE), bl-għan li tiġi 
ssimplifikata l-proċedura 
għall-istabbiliment ta’ postijiet 
ta’ bejgħ bl-imnut u l-abbozz 
ta’ liġi dwar attività ekonomika 
li tagħti aktar setgħat 
lill-Awtorità tal-Kompetizzjoni.Rakkomandazzjonijiet	Speċifiċi	għall-Pajjiżi	kellhom	suċċess 	
limitat
108	
Minbarra l-proċeduri ta’ ksur, il-Kummissjoni qed tipprova tinfluwenza lill-Istati 
Membri billi tinkludi rakkomandazzjonijiet relatati mad-Direttiva dwar is-Servizzi 
f’Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi (CSRs) maħruġa fil-kuntest tas-Se -
mestru Ewropew. Rakkomandazzjonijiet bħal dawn huma approvati mill-Kunsill. 
Il-Kummissjoni tqis li s-CSRs għandhom impatt politiku akbar mill-proċeduri ta’ 
ksur billi dawn jiġu maqbula u adottati mill-gvernijiet tal-Istati Membri.
109	
F’Ġunju 2014, kwistjonijiet relatati mal-kompetizzjoni fis-settur tas-servizzi ġew 
inklużi f’14-il CSR58. Pereżempju, il-Kummissjoni rrakkomandat li l-gvern ta’ Franza 
“jneħħi r-restrizzjonijiet mhux ġustifikati fuq l-aċċess għal u l-eżerċizzju tal-pro -
fessjonijiet regolati u jnaqqas il-kostijiet tad-dħul u jimpromwovi l-kompetizzjoni 
fis-servizzi”. Fl-2015, ġie nnutat li kien sar xi progress f’dan il-qasam59. Madankollu, 
f’xi pajjiżi jew ma kienx hemm progress, jew kien hemm progress limitat jew 
inkella s-CSR ma ġietx indirizzata. (Ara l- Kaxxa 7 )
110	
Għalkemm il-Kummissjoni tqis li s-CSRs għandhom impatt politiku akbar mill-
proċeduri ta’ ksur, mhux l-Istati Membri kollha jaġixxu fuq ir-rakkomandazzjoni -
jiet b’mod xieraq. Ma hemm ebda evidenza li s-CSRs huma aktar effettivi fit-
tneħħija tal-ostakli milli huma l-proċeduri ta’ ksur.
40 Osservazzjonijiet 	
CSR	tal-2014	ingħatat	segwitu	fl-2015,	bi	progress	limitat	jew	b’ebda	progress	
innutat
Is-CSR 5 għall-Ungerija rrakkomandat li “tistabbilizza l-qafas regolatorju u trawwem kompetizzjoni fis-suq, 
fost l-oħrajn billi tneħħi l-ostakli fis-settur tas-servizzi”.
Madankollu, fl-2015 ġie nnutat li l-Ungerija għamlet progress limitat fl-indirizzar tas-CSR 5 u tar-rakkoman -
dazzjoni tal-Kunsill. Fil-fatt ma nkiseb ebda progress biex jiġi stabilizzat il-qafas regolatorju u titrawwem 
kompetizzjoni fis-suq, speċjalment fis-settur tas-servizzi.
Is-CSR 4 għall-Awstrija biex “tneħħi ostakli eċċessivi għall-fornituri ta’ servizzi, inkluż fir-rigward ta’ forom 
legali u rekwiżiti azzjonarji u fir-rigward tat-twaqqif ta’ kumpaniji interdixxiplinarji tas-servizzi”.
L-Awstrija ma għamlitx progress fir-riforma matul il-perjodu ta’ rappurtar, inkluż fir-rigward tal-forma legali 
u r-rekwiżiti azzjonarji u l-attivitajiet interdixxiplinarji tas-servizzi. Għad ma kemmx analiżi wiesgħa tar-re -
strizzjonijiet eżistenti.
Is-CSR 6 għal Spanja jirrakkomanda li “tadotta riforma ambizzjuża ta’ servizzi professjonali u ta’ 
assoċjazzjonijiet professjonali sa tmiem l-2014, li tiddefinixxi l-professjonijiet li jeħtieġu reġistrazzjoni 
f’organizzazzjoni professjonali, u t-trasparenza u r-responsabbiltà ta’ korpi professjonali, il-ftuħ ta’ attivita -
jiet riżervati mingħajr ġustifikazzjoni u s-salvagwardja tal-unità tas-suq fl-aċċess għal servizzi professjonali fi 
Spanja u fl-eżerċitar tagħhom. Tnaqqas aktar il-ħin, il-kost u n-numru ta’ proċeduri meħtieġa għat-twaqqif ta’ 
negozju li jopera. Tindirizza restrizzjonijiet mhux ġustifikati għall-istabbiliment ta’ postijiet ta’ bejgħ bl-imnut 
fuq skala kbira, b’mod partikolari permezz ta’ reviżjoni tar-regolamenti eżistenti ta’ ppjanar reġjonali”.
Ma sar ebda progress fir-rigward tal-adozzjoni tar-riforma ta’ servizzi professjonali u ta’ assoċjazzjonijiet 
professjonali.
Sar xi progress fit-tnaqqis ulterjuri tal-ħin, il-kost u n-numru ta’ proċeduri meħtieġa għat-twaqqif ta’ negozju li 
jopera.Kaxxa 7
41
 Konklużjonijiet 	
u Rakkomandazzjonijiet
111	
Il-Kummissjoni għandha d-dmir li tikkoordina l-politika dwar is-Suq Uniku 
Ewropew u li tfittex it-tneħħija ta’ ostakli mhux ġustifikati għall-kummerċ fil-
qasam tas-servizzi. Xi snin wara d-data ta’ skadenza għall-implimentazzjoni 
tad-Direttiva dwar is-Servizzi, għadhom jeżistu xi ostakli għas-suq intern għal 
servizzi li huma koperti mid-Direttiva. Il-Kummissjoni stabbilixxiet għadd ta’ 
mekkaniżmi biex tidentifika l-ostakli, ħolqot strutturi ta’ appoġġ biex jassistu 
lill-Istati Membri biex inaqqsuhom u stabbilixxiet mekkaniżmi alternattivi għar-
riżoluzzjoni ta’ tilwim. Madankollu, il-Kummissjoni qagħdet lura milli tagħti bidu 
għal proċedimenti legali, minn banda minħabba t-tul tal-proċedura u mill-banda 
l-oħra minħabba n-nuqqas ta’ fiduċja tagħha fis-saħħa tal-leġiżlazzjoni. Kump -
lessivament, il-Kummissjoni kienet biss parzjalment effettiva fl-iżgurar tal-impli -
mentazzjoni tad-Direttiva.
Traspożizzjoni 	u monitoraġġ 	tal-implimentazzjoni
112	
Il-biċċa l-kbira mill-Istati Membri ma ttrasponewx id-Direttiva fil-leġiżlazzjoni 
nazzjonali fil-ħin. Il-Kummissjoni mmonitorjat il-progress tal-Istati Membri 
u rrappurtat dwaru lill-Kunsill Kompetittività. L-Istati Membri rrikonoxxew il-fatt 
li l-Kummissjoni għamlet ħafna fuq livell prattiku biex tgħinhom jimplimen -
taw id-Direttiva matul u wara t-traspożizzjoni, billi orgranizzat diskussjonijiet fi 
gruppi għall-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka kif ukoll billi pprovdiet gwida 
matul il-laqgħat tematiċi u regolari tal-gruppi ta’ esperti. Inħarġet gwida għat-
traspożizzjoni fil-forma ta’”Manwal dwar l-implimentazzjoni” li għalkemm tqies li 
kien utli, ma nħariġx fil-ħin għall-bidu tal-perjodu ta’ tliet snin u għalhekk ikkon -
tribwixxa għal dewmien fit-traspożizzjoni sħiħa (ara l-paragrafi 16 sa 20).
Rakkomandazzjoni	1
Il-Kummissjoni għandha tabbozza gwida għat-traspożizzjoni u toħroġha malajr 
kemm jista’ jkun wara l-adozzjoni.
113	
Il-proċess ta’ evalwazzjoni reċiproka u l-kontrolli tal-prestazzjoni sussegwenti 
wrew li għadu jippersisti għadd sinifikanti ta’ ostakli. L-Istati Membri jqisu li 
l-Kummissjoni setgħet għamlet aktar biex telimina l-ostakli li potenzjalment 
ma kinux ġustifikati u li ġew identifikati matul dan il-proċess. Barra minn hekk, 
il-Kummissjoni ma kkontestatx il-ġustifikazzjoni ta’ proporzjonalità pprovduta 
minn xi Stati Membri. Ir-riżultati ma ntużawx biex jappoġġaw l-infurzar sistemati -
ku tad-Direttiva mill-Kummissjoni, bl-għan li jiġu indirizzati l-kwistjonijiet l-aktar 
sinifikanti ekonomikament (ara l-paragrafi 21 sa 36).
42 Konklużjonijiet 	u Rakkomandazzjonijiet 	
Rakkomandazzjoni	2
Ir-riżultati minn eżerċizzji bħal evalwazzjonijiet reċiproċi u kontrolli tal-pres -
tazzjoni għandhom jingħataw segwitu biex jiġi riżolt in-nuqqas ta’ konformità; 
il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jindirizzaw il-kwistjonijiet li huma 
l-aktar sinifikanti ekonomikament.
114	
Il-benefiċċju ekonomiku potenzjali tal-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva 
mhuwiex magħruf, għalkemm spiss jiġu kkwotati gwadanji stmati fl-output biex 
jintwera l-impatt tat-tnaqqis tal-ostakli. Minħabba fin-nuqqas ta’ data  ddettaljata 
b’mod xieraq dwar setturi affettwati mid-Direttiva, għad ma hemm ebda kwan -
tifikazzjoni affidabbli tal-impatt tagħha. Kien biss reċentement li l-Kummissjoni 
talbet lill-Istati Membri biex jipprovdu r-ripartizzjonijiet dettaljati meħtieġa tal-
kontijiet nazzjonali (ara l-paragrafi 37 sa 42).
Rakkomandazzjoni	3
Il-Kummissjoni għandha tagħmel sforz biex tiżgura li l-kwistjoni ta’ data  
meħtieġa għall-valutazzjoni tal-impatti tal-leġiżlazzjoni l-ġdida tiġi indirizzata 
kmieni fil-proċedura leġiżlattiva.
Implimentazzjoni
115	
Punti ta’ Kuntatt Waħdieni huma karatteristika prominenti tad-Direttiva. Kien 
hemm dewmien fl-istabbiliment tagħhom u l-kwalità tagħhom tvarja ħafna 
fost l-Istati Membri, filwaqt li xi wħud minnhom juru nuqqas ta’ ambizzjoni biex 
jagħmlu lill-PSCs aktar risponsivi għall-ħtiġijiet tan-negozji. Il-Kummissjoni fasslet 
Karta li titlob lill-Istati Membri biex jagħmlu l-isforz importanti meħtieġ biex dan 
jinkiseb, iżda din għadha ma rendietx riżultati sodisfaċenti (ara l-paragrafi 46 sa 
52).
116	
Mhumiex ħafna n-negozji li jafu bil-PSCs u mhux il-PSCs kollha huma viżibbli 
biżżejjed (ara l-paragrafi 53 sa 55).
Rakkomandazzjoni	4
L-Istati Membri għandhom jirrispettaw il-Karta dwar il-PSCs billi, pereżempju, 
jagħmlu l-informazzjoni disponibbli f’ħafna lingwi u jippermettu l-ikkompletar 
tal-passi amministrattivi kollha meħtieġa għall-forniment ta’ servizzi b’mod 
transkonfinali.
43 Konklużjonijiet 	u Rakkomandazzjonijiet 	
117	
Kooperazzjoni amministrattiva permezz tal-IMI tista’ tiġi applikata b’mod utli 
fir-rigward tad-Direttiva iżda tintuża ħafna inqas milli, pereżempju, taħt id-
Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali. L-IMI hija wkoll mezz ta’ komunikazzjoni 
utli għan-notifiki obbligatorji, iżda ma tintużax biżżejjed minħabba fin-nuqqas 
ta’ sodisfazzjon tal-Istati Membri bil-mod ta’ kif il-Kummissjoni tittratta n-notifiki 
mibgħuta, u bin-nuqqas ta’ intelliġibbiltà fin-notifiki riċevuti minn Stati Membri 
oħra (ara l-paragrafi 56 sa 64).
Rakkomandazzjoni	5
Il-leġiżlatur għandu jintroduċi perjodu ta’ waqfien għan-notifika tal-abbozz ta’ 
rekwiżiti u jiżgura li dawn jiġu ppubblikati fuq sit web li jkun disponibbli għall-
pubbliku, biex ikun hemm aċċess aħjar u skrutinju f’waqtu.
118	
Hemm evidenza li ħafna konsumaturi jkomplu jiltaqgħu ma’ problemi biex 
jaċċessaw is-suq uniku għas-servizzi, anke jekk ma jressqux ilmenti formali. 
Madankollu, il-Kummissjoni tista’ tipproponi li l-kamp ta’ applikazzjoni tar-
Regolament dwar Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur jiġi estiż 
sabiex ikopri l-Artikolu 20 tad-Direttiva dwar is-Servizzi (ara l-paragrafi 65 sa 77).
Rakkomandazzjoni	6
Il-Kummissjoni għandha temenda l-anness għar-Regolament dwar Kooperazzjoni 
għall-Protezzjoni tal-Konsumatur sabiex dan jinkludi l-Artikolu 20 tad-Direttiva 
dwar is-Servizzi.
Infurzar
119	
Filwaqt li EU Pilot huwa għodda utli għall-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri 
u l-Kummissjoni, spiss jittieħed wisq żmien biex jitniedu każijiet u l-informazzjoni 
dwar ir-riżoluzzjoni tagħhom ma tiġix ippubblikata. B’riżultat ta’ dan, anke jekk 
EU Pilot jipprovdi rimedju f’każ individwali, huwa ma jibbenefikax lil partijiet 
interessati oħra u lanqas ma jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ prattika legali stab -
bilita tal-UE f’dan il-qasam (ara l-paragrafi 86 sa 93).
44 Konklużjonijiet 	u Rakkomandazzjonijiet 	
Rakkomandazzjoni	7
Il-Kummissjoni ma għandhiex iddewwem it-tnedija ta’ każ ta’ EU Pilot fejn ikun 
ġie identifikat li hemm problema. L-informazzjoni dwar il-problemi li jkunu ġew 
riżolti permezz ta’ EU Pilot għandha tiġi kkomunikata (b’mod anonimu, jekk 
meħtieġ), biex b’hekk tikkontribwixxi għat-tixrid tal-aħjar prattika.
120	
Minkejja l-politika ta’”tolleranza żero” kien hemm biss disa’ każjiet ta’ ksur għal 
nuqqas ta’ konformità tal-leġiżlazzjoni nazzjonali mad-Direttiva. Ittieħed wisq 
żmien biex dawn jiġu riżolti (medja ta’ sentejn) u każ wieħed biss ta’ ksur tad-
Direttiva dwar is-Servizzi fil-fatt wasal għand il-Qorti tal-Ġustizzja. Il-Kummissjoni 
ma għandhiex strateġija sistematika biex issaħħaħ is-suq uniku fis-servizzi, b’mod 
partikolari l-oqsma koperti mid-Direttiva. L-attivitajiet attwali ta’ infurzar mhux 
dejjem japplikaw approċċ ibbażat fuq ir-riskju biex jiffukaw fuq l-industriji l-aktar 
sinifikanti ekonomikament (ara l-paragrafi 94 sa 107).
Rakkomandazzjoni	8
Il-Kummissjoni għandha tnaqqas kemm jista’ jkun it-tul tal-proċeduri ta’ ksur. Biex 
tagħti bidu għal proċeduri ta’ ksur, hija għandha tapplika approċċ ibbażat fuq 
ir-riskji u fuq l-importanza ekonomika tal-kwistjoni kkonċernata. Fl-aħħar nett, 
minħabba li l-Kummissjoni nfisha tqis li kwistjonijiet importanti ta’ implimentazz -
joni jistgħu jiġu deċiżi biss mill-Qorti tal-Ġustizzja, hija għandha tirreferihom fejn 
ikun meħtieġ.
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla IV, immexxija mis-Sur Milan Martin CVIKL, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tat-3 ta’ Frar 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

45 Risposta 		
tal-Kummissjoni
Sommarju 	eżekuttiv
IV
Il-Kummissjoni stipulat il-prijoritajiet tagħha fil-Komunikazzjoni tal-2012 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-
Servizzi1. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni tispjega li qiegħda tikkonċentra fuq l-infurzar, iżda li dan mhuwiex 
l-uniku qasam ta’ azzjoni tagħha. Il-Kummissjoni identifikat ukoll setturi prijoritarji u stabbiliet azzjonijiet għas-snin 
li ġejjin, inklużi Pjan ta’ Azzjoni għas-Settur tal-Konsumatur, riforma tad-Direttiva dwar ir-Rikonoxximent tal-Kwalifiki 
Professjonali, u Evalwazzjoni bejn il-Pari dwar il-Forma Ġuridika u l-Parteċipazzjoni Azzjonarja. Din il-ġabra ta’ azzjoni -
jiet intlaqgħet mill-Kunsill Ewropew fil-Konklużjonijiet tiegħu tat-23 ta’ Ottubru 2013. Kif misħuq mill-Kunsill Ewropew, 
l-Istati Membri għandhom ir-rwol ċentrali tagħhom x’jaqdu fl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Il-Kummissjoni fetħet bosta fajls ta’ ksur fl-ewwel nofs tal-2015 li fihom il-proporzjonalità ta’ miżura nazzjonali jeħtieġ 
li tiġi vvalutata. Pereż. il-Kummissjoni fetħet 8 każijiet ta’ ksur dwar il-forma ġuridika u l-parteċipazzjoni azzjonarja, 
jew it-tariffi (li huma obbligi kundizzjonali previsti mill-Artikolu 15 tad-Direttiva dwar is-Servizzi). Inbdew ukoll għadd 
ta’ każijiet abbażi ta’ restrizzjonijiet kwantitattivi jew territorjali (l-Artikolu 15 tad-Direttiva dwar is-Servizzi) u abbażi 
tal-Artikolu 20.2 (non-diskriminazzjoni fl-aċċess għas-servizzi). Infetħu 10 EU Pilots fit-tieni nofs tal-2015 rigward in-
nuqqas ta’ konformità mal-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar is-Servizzi dwar il-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni li, għal darb’oħra, 
jeħtieġu valutazzjoni tal-proporzjonalità.
V
Il-Kummissjoni tieħu passi legali meta jkun hemm bżonn. Il-Kummissjoni identifikat is-setturi prijoritarji tagħha u ħadet 
azzjoni fihom.
Parti mid-Direttiva hija bbażata fuq valutazzjoni tal-proporzjonalità li għandha titwettaq mill-Istati Membri skont il-każ 
ikkonċernat, u l-Kummissjoni dan għandha tikkunsidrah. (Pereż. l-Artikolu 15 u l-Artikolu 39 li jitolbu li l-Istati Membri 
jevalwaw ċerti rekwiżiti.) L-azzjoni tiġi għaldaqstant deċiża mhux skont il-livelli ta’ fiduċja, iżda skont il-bażi legali. It-tul 
tal-proċedura ġudizzjarja qatt ma naffar milli jinfetħu fajls ta’ ksur. Għall-obbligi inkondizzjonali li jinsabu fid-Direttiva, 
il-Kummissjoni aġixxiet fil-pront permezz ta’ għadd konsistenti ferm ta’ investigazzjonijiet fuq inizjattiva proprja. Minn 
fost medja ta’ 80 EU Pilot fis-sena, il-Kummissjoni tiftaħ aktar minn 30 fajl fuq l-inizjattiva tagħha stess.
1 http://ec.europa.eu/growth/single-market/services/services-directive/implementation/evaluation/index_en.htm
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 46
VI
Rigward l-impatt ekonomiku tad-Direttiva dwar is-Servizzi, l-istudju tal-2012 ( http://ec.europa.eu/economy_finance/
publications/economic_paper/2012/pdf/ecp_456_en.pdf ) kien ibbażat fuq valutazzjoni tal-ostakli f’setturi tas-servizzi 
f’żewġ mumenti partikolari: qabel l-introduzzjoni tad-Direttiva u wara l-introduzzjoni (tmiem l-2011). Il-Kummissjoni 
wettqet ukoll aġġornament ta’ dan l-istudju sabiex tinkludi r-riformi nazzjonali li twettqu bejn l-2012 u l-2014 (dis -
ponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13327/attachments/1/translations/en/renditions/
native ). Barra minn hekk, dan l-aħħar twettqu valutazzjonijiet aktar mirquma dwar il-bqija tal-ostakli u l-potenzjal 
ekonomiku tat-tneħħija tagħhom fis-setturi prijoritarji tas-servizzi tan-negozju u tas-settur tal-konsumatur. Dawn ġew 
ippubblikati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal fir-rigward tal-Istrateġija tas-Suq Uniku (ara t-Taqsimiet 2.3 u 2.4: 
http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13405/attachments/1/translations/en/renditions/native ).
VII	L-ewwel	inċiż
Il-Kummissjoni fetħet aktar minn 30 fajl (każijiet ta’ tolleranza żero) wara l-eżerċizzju ta’ valutazzjoni reċiproka tal-2013. 
Fetħet 15-il fajl EU Pilot wara evalwazzjoni bejn il-pari dwar il-forma ġuridika, il-parteċipazzjoni azzjonarja u t-tariffi 
fl-2014. Minn fost dawk il-15-il fajl, f’5 każijiet intbagħtet Ittra ta’ Tqegħid fil-Mora lill-Istati Membri kkonċernati li 
jikkostitwixxu madwar 80 EU Pilot fis-sena. Dan l-għadd ta’ fajls huwa fost l-akbar li qatt infetħu mill-Kummissjoni 
għal-leġiżlazzjoni sekondarja waħda. Hija ta’ sforz enormi mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni billi kienet tirrikjedi 
1 584 leġiżlazzjoni nazzjonali sabiex tiġi trasposta, l-akbar għadd ta’ miżuri ta’ traspożizzjoni li qatt kien meħtieġ għal-
leġiżlazzjoni sekondarja waħda tal-UE
VII	It-tieni	inċiż
EU Pilot hija sistema li permezz tagħha l-Kummissjoni u l-Istati Membri jiddiskutu, fi stadju bikri, il-possibbiltà ta’ ksur 
tal-liġi tal-UE. Dawn id-diskussjonijiet huma rregolati mill-kunfidenzjalità; il-Kummissjoni ma tiddivulga xejn dwar 
jekk EU Pilot fuq suġġett partikolari huwiex/kienx pendenti fil-konfront ta’ Stat Membru partikolari. Il-Kummissjoni 
tagħmel skambju ta’ prattiki tajba mal-Istati Membri dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni, inkluż it-tħaddim ta’ EU 
Pilot, f’fora apposta. Il-Kummissjoni tippubblika informazzjoni dwar EU Pilot billi tiġmagħha fir-Rapport Annwali dwar 
il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-liġi tal-UE (COM(2015)329). Kieku l-Kummissjoni kellha tippubblika informazzjoni 
speċifika dwar każ ta’ EU Pilot, ikollha tħares l-obbligi ta’ kunfidenzjalità li hija għandha fil-konfront tal-Istati Membri, li 
għandhom jiġu kkunsidrati skont il-każ.  Il-prassi tal-Kummissjoni li tittratta b’mod kunfidenzjali l-investigazzjonijiet EU 
Pilot li jinsabu għaddejjin diġà ġiet ikkonfermata mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-QtĠ) (is-sentenza Petrie 
(il-Kawża T-191/99), is-sentenza Spirlea (il-Kawża T 306/12), ClientEarth vs il-Kummissjoni, T-424/14 u T-425/14). Dawn is-
sentenzi ngħataw f’rabta ma’ rikjesti għal aċċess għad-dokumenti minn partijiet terzi esterni. Fid-dawl tal-preċedenti, 
il-Kummissjoni tikkunsidra li l-politika ta’ tixrid attwali tagħha toħloq bilanċ xieraq bejn il-bżonn li tippromovi l-aħjar 
prattiki dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-UE u l-ħarsien tal-kunfidenzjalità fil-konfront tal-Istati Membri. Il-Kummissjoni 
hija impenjata li xxerred l-informazzjoni miġmugħa dwar EU Pilot.
VII	It-tielet	inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li proċedura ta’ ksur għandha bħala għan dak li jtemm ksur tal-liġi tal-UE u jiżgura l-kon -
formità fl-aktar stadju bikri possibbli. Ħadet impenn li trażżan kemm jista’ jkun il-ħin meħtieġ sabiex dan l-għan 
jintlaħaq. Madankollu l-aktar mod effettiv biex dan l-għan jintlaħaq, mhux dejjem ikun marbut mal-ħeffa ta’ proċedura 
ta’ ksur, billi xi drabi jekk proċedura ta’ ksur jitkompla mingħajr ma jitqiesu sitwazzjonijiet kontinġenti jista’ jkun hemm 
riżultati kontraproduttivi.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 47
VII	Ir-raba’	inċiż
Il-fatt li l-każijiet ma ġewx imressqa lill-Qorti tal-Ġustizzja, ma jfissirx neċessarjament li l-Kummissjoni ma rsistietx li 
tibda proċedura ta’ ksur, iżda jfisser li ġiet żgurata l-konformità qabel ma jsir it-tressiq. L-iskop tal-proċedura ta’ ksur 
huwa li tiżgura l-konformità fl-aktar stadju bikri possibbli. F’dan ir-rigward, l-għodda EU Pilot hija strument effettiv biex 
issolvi kwistjonijiet qabel ma tinbeda proċedura formali ta’ ksur u qabel ma l-każ, eventwalment, jitressaq quddiem 
il-Qorti tal-Ġustizzja, jekk ikun meħtieġ. Wara l-introduzzjoni ta’ EU Pilot, l-għadd ta’ proċeduri ta’ ksur u b’hekk, ta’ 
tressiq ta’ każijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, naqas drastikament b’mod ġenerali. Kif indikat fit-tweġiba, din id-
dikjarazzjoni tgħodd għall-proċedura ta’ ksur inġenerali.
VIII	L-ewwel	inċiż
Il-Kummissjoni qiegħda tassisti lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni permezz ta’ sensiela 
komprensiva ta’ għodod li jippromovu l-konformità (pjanijiet ta’ implimentazzjoni għal inizjattivi leġiżlattivi kbar, 
netwerks u linji gwida u laqgħat tal-kumitati tal-esperti). Il-Pakkett dwar Regolamentazzjoni Aħjar adottat f’Mejju 2015 
ikkonferma l-appoġġ tal-Kummissjoni lill-Istati Membri fl-isforzi ta’ implimentazzjoni tagħhom (il-Linji Gwida għar-
Regolamentazzjoni Aħjar paġni 33-35). F’dan ir-rigward, il-proposti kollha għal Direttivi kbar huma akkumpanjati minn 
pjanijiet ta’ implimentazzjoni li jiddeskrivu l-isfidi ta’ implimentazzjoni u azzjonijiet ta’ sostenn rilevanti li għandhom 
jittieħdu mill-Kummissjoni.
Il-manwal dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi kien disponibbli seba’ xhur wara l-adozzjoni tad-
Direttiva dwar is-Servizzi, u 29 xahar qabel l-iskadenza għat-traspożizzjoni. Kien hemm konsultazzjoni kif ukoll diskuss -
jonijiet estensivi flimkien mal-Istati Membri qabel ma ġie ppubblikat il-manwal, u l-Istati Membri kellhom għaldaqstant 
għarfien sew tal-kontenut minn qabel. L-ippubblikar tal-manwal mingħajr konsultazzjoni kif suppost kien ikun aktar 
problematiku mid-dewmien tal-pubblikazzjoni tiegħu.
VIII	It-tieni	inċiż
Skont, l-Aġenda l-ġdida dwar Regolamentazzjoni Aħjar, il-Kummissjoni qiegħda ssaħħaħ l-approċċ tagħha fir-rigward 
tal-valutazzjoni tal-impatt u l-evalwazzjonijiet, sabiex ittejjeb il-bażi evidenzjali li fuqha l-proposti leġiżlattivi kollha 
huma msejsa, mingħajr preġudizzju għad-deċiżjonijiet politiċi. Il-Kummissjoni esponiet il-proċess tagħha ta’ tfassil tal-
politika għal aktar skrutinju u input pubbliku, permezz ta’ portal fuq l-internet li fih jista’ jsir traċċar tal-inizjattivi u tal-
konsultazzjonijiet pubbliċi ġodda meta l-Kummissjoni tkun qiegħda tevalwa l-linji ta’ politika eżistenti jew tivvaluta 
l-possibbiltà ta’ proposti ġodda.
VIII	Ir-raba’	inċiż
L-Istrateġija għas-Suq Uniku għall-oġġetti u għas-servizzi ppubblikata mill-Kummissjoni fit-28 ta’ Ottubru 2015 ħabbret 
bosta azzjonijiet sabiex ittejjeb it-twettiq tad-Direttiva dwar is-Servizzi, inkluża r-riforma tal-proċedura ta’ notifika. Il-
Kummissjoni qiegħda tikkonsidra bosta alternattivi leġiżlattivi, inklużi elementi bħal perjodu ta’ waqfien u li l-partijiet 
ikkonċernati jingħataw aċċess għan-notifiki sabiex trasparenza aħjar tkun żgurata. L-Istrateġija għas-Suq Uniku tindika 
l-fatt li l-għoti ta’ informazzjoni fuq sit web disponibbli pubblikament għadu mhuwiex disponibbli. Proposta kor -
rispondenti hija ppjanata għall-2016.
VIII	Il-ħames	inċiż
L-Istrateġija għas-Suq Uniku tħabbar tali reviżjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, iżda wkoll 
leġiżlazzjoni li toffri qafas aktar speċifiku lil hinn minn Artikolu 20 tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 48
Introduzzjoni
11
Il-Kummissjoni tinnota li d-DĠ Grow issawwar permezz tal-fużjoni tad-Direttorati Ġenerali preċedenti MARKT u ENTR.
Osservazzjonijiet
14
Il-Kummissjoni identifikat oqsma li fihom id-Direttiva ma kinitx ġiet implimentata u ħadet azzjonijiet xierqa, pereż. 
il-politika ta’ tolleranza żero u l-każijiet tal-forma ġuridika, tal-parteċipazzjoni azzjonarja u tat-tariffi. L-Istati Membri 
għandhom ir-responsabbiltà li jidentifikaw ir-restrizzjonijiet u l-ostakli fit-territorju tagħhom.
Għall-Kummissjoni kien ta’ siwi li tapplika sistematikament l-EU Pilot bħala mod effettiv biex tevita proċeduri ġuridiċi 
mtawwla u biex tiżgura l-ħeffa fil-konformità min-naħa tal-Istati Membri.
Xi dispożizzjonijiet importanti fid-Direttiva jitolbu t-twettiq ta’ valutazzjoni tal-proporzjonalità min-naħa tal-Istat 
Membru skont il-każ ikkonċernat, u l-Kummissjoni trid tqis dak l-element u toqgħod attenta li ma tmurx lil hinn mill-
kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
15
Rigward l-impatt ekonomiku tad-Direttiva dwar is-Servizzi, l-istudju tal-2012 ( http://ec.europa.eu/economy_finance/
publications/economic_paper/2012/pdf/ecp_456_en.pdf ) kien ibbażat fuq valutazzjoni tal-ostakli f’setturi tas-servizzi 
f’żewġ mumenti partikolari: qabel l-introduzzjoni tad-Direttiva u wara l-introduzzjoni (tmiem l-2011).
Il-Kummissjoni wettqet aġġornament ta’ dan l-istudju sabiex tinkludi r-riformi nazzjonali li twettqu bejn l-2012 u l-2014 
(disponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13327/attachments/1/translations/en/renditions/
native ). Barra minn hekk, dan l-aħħar twettqu valutazzjonijiet aktar mirquma dwar il-bqija tal-ostakli u l-potenzjal 
ekonomiku tat-tneħħija tagħhom f’setturi prijoritarji tas-servizzi tan-negozju u tas-settur tal-konsumatur. Dawn ġew 
ippubblikati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal fir-rigward tal-Istrateġija tas-Suq Uniku (ara t-Taqsimiet 2.3 u 2.4: 
http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13405/attachments/1/translations/en/renditions/native ).
17
Il-manwal kien disponibbli seba’ xhur wara l-adozzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi, u 29 xahar qabel l-iskadenza 
għat-traspożizzjoni. Kien hemm konsultazzjoni kif ukoll diskussjonijiet estensivi flimkien mal-Istati Membri qabel ma 
ġie ppubblikat il-manwal, u l-Istati Membri kellhom għaldaqstant għarfien sew tal-kontenut minn qabel. L-ippubblikar 
tal-manwal mingħajr konsultazzjoni kif suppost kien ikun aktar problematiku mid-dewmien ċkejken fir-rigward tal-
pubblikazzjoni tiegħu.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 49
28
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li għandu jsir aktar sabiex tittejjeb l-implimentazzjoni ambizzjuża tad-Direttiva dwar 
is-Servizzi. Fl-2015, is-servizzi tal-Kummissjoni wettqu eżerċizzju ta’ segwitu għall-valutazzjoni tal-2012, li kien jeżamina 
l-progress li sar bejn l-2012 u l-2014. Mill-eżerċizzju rriżulta li l-miżuri li ttieħdu f’dan il-perjodu se jżidu biss 0,1 % 
addizz  jonali tal-PDG tal-UE (minn fost il-1,8 % ta’ PDG potenzjali kif identifikat fl-istudju tal-2012).
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li għandhom jittieħdu miżuri addizzjonali sabiex ir-restrizzjonijiet tal-forma ġuridika 
jitnaqqsu ulterjorment, kif jidher biċ-ċar f’pereż. ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż fl-ambitu tas-Semestru 
Ewropew, u permezz ta’ azzjonijiet ta’ dan l-aħħar tal-Kummissjoni li kellhom fil-mira tali restrizzjonijiet f’bosta Stati 
Membri.
29
Il-Kummissjoni stipulat il-prijoritajiet tagħha fil-Komunikazzjoni tal-2012 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-
Servizzi2. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni tispjega li qiegħda tikkonċentra fuq l-infurzar, iżda li dan mhuwiex 
l-uniku qasam ta’ azzjoni tagħha. Il-Kummissjoni identifikat ukoll setturi prijoritarji u stabbiliet azzjonijiet għas-snin 
li ġejjin, inkluż Pjan ta’ Azzjoni għas-Settur tal-Konsumatur, riforma tad-Direttiva dwar ir-Rikonoxximent tal-Kwalifiki 
Professjonali, u Evalwazzjoni bejn il-Pari dwar il-Forma Ġuridika u l-Parteċipazzjoni Azzjonarja. Din il-ġabra ta’ azzjoni -
jiet intlaqgħet mill-Kunsill Ewropew fil-Konklużjonijiet tiegħu tat-23 ta’ Ottubru 2013. Kif misħuq mill-Kunsill Ewropew, 
l-Istati Membri għandhom rwol ċentrali x’jaqdu fl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Fis-sajf tal-2012, il-Kummissjoni kkuntattjat lill-Istati Membri sabiex tistaqsi kif kienu beħsiebhom ineħħu ksur ovvju 
(il-każijiet ta’ żero tolleranza).
36
Il-verifiki tal-prestazzjoni ma kellhomx l-għan li jidentifikaw ostakli inkompatibbli mad-Direttiva dwar is-Servizzi. 
Wara l-verifiki tal-prestazzjoni, id-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali ġiet emendata fl-2013 (ara l-proposta inizjali 
KUMM(2011) 883 finali, Taqsima 4.11. u l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tal-2011 (KUMM(2011) 20 finali, Taqsima 4.2.) 
u d-Direttiva emendata dwar il-vjaġġi kollox inkluż qiegħed isir qbil dwarha fl-2015 (ara l-proposta inizjali tal-Kummiss -
joni COM(2013) 512 final, it-Taqsima 1.4. tal-proposta).
37
Valutazzjoni mirquma tar-riformi implimentati mill-Istati Membri mill-introduzzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi sa 
tmiem is-sena 2011 u l-impatt ekonomiku potenzjali tagħhom ġiet ippubblikata fl-2012.
L-istudju ( http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_paper/2012/pdf/ecp_456_en.pdf ) jipprovdi 
spjegazzjoni mirquma tad-dejta ekonomika li ntużat għat-twettiq tal-valutazzjoni kif ukoll tas-sorsi tagħha (ara l-paġni 
19– 20 u 67–68). Xi dejta setgħet kienet nieqsa jew mhux disponibbli għal Stat Membru jew aktar. Din hija, però, prob -
lema komuni ħafna għal kull tip ta’ studju ekonomiku jew ta’ analiżi ekonometrika.
38
Jekk jogħġbok ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 15.
2 http://ec.europa.eu/growth/single-market/services/services-directive/implementation/evaluation/index_en.htm
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 50
39
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 37 u 38.
40
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafi minn 37 sa 39.
Tweġiba	komuni	għall-paragrafi	41	u 42
Il-Kummissjoni nediet inizjattiva biex tipprova tikseb dejta dwar il-kontijiet nazzjonali ppubblikata mill-Eurostat li tkun 
imressqa b’mod aktar komplut u fil-pront. Madankollu, hemm diversi tipi oħra ta’ dejta li tirrigwarda l-istatistika dwar 
setturi ta’ servizzi (inkluża pereżempju l-Istatistika Strutturali tal-Eurostat dwar in-Negozji) li tippermetti analiżi bir-
reqqa tas-swieq tas-servizzi.
43
Rigward is-servizzi ta’ informazzjoni jew il-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni, fid-Direttiva dwar is-Servizzi kienu previsti 
biss il-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni. Fir-rigward tal-użu tal-IMI, aktar minn 6 000 awtorità kompetenti huma rreġistrati 
fis-sistema taħt il-qasam ta’ Servizz. L-għadd ta’ skambji ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet għadu relattivament 
baxx għaliex l-Istati Membri jissottovalutaw il-potenzjal tas-sistema (u minħabba n-nuqqas ta’ sensibilizzazzjoni dwar 
l-obbligi legali abbażi tad-Direttiva dwar is-Servizzi, speċjalment f’livell lokali).
In-netwerk taċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumaturi ma nħalaqx għall-iskop tad-Direttiva dwar is-Servizzi. Huwa 
responsabb  li għal firxa wiesgħa ta’ attivitajiet.  Wieħed mir-rwoli ewlenin tiegħu huwa li jippromovi d-drittijiet tal-
konsumaturi f’kuntest transfruntier. Iċ-Ċentri Ewropej tal-Konsumaturi jipparteċipaw ukoll, sa fejn ir-riżorsi tagħhom 
jippermettu, fil-promozzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur skont id-Direttiva dwar is-Servizzi.
46
It-twaqqif tal-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni u l-iżgurar tat-tħaddim kif suppost tagħhom hija r-responsabbiltà tal-Istati 
Membri. Il-Kummissjoni pprovdiet appoġġ tul dan il-proċess. Dan sar permezz ta’ żewġ gruppi ta’ esperti:
– EUGO —  Dan serva ta’ pjattaforma għall-iskambju tal-aħjar prattika u għall-organizzar ta’ eżerċizzju ta’ 
parametraġġ referenzjarju biex l-Istati Membri jingħataw rispons dwar il-prestazzjoni tagħhom u titjib 
neċessarju (organizzat fuq bażi annwali permezz ta’ studji tal-parametraġġ referenzjarju jew ittestjar mill-utent).
– Il-grupp ta’ esperti tal-proċeduri elettroniċi —  Dan twaqqaf biex jiddiskuti kwistjonijiet marbuta mal-interoper -
abbiltà tal-proċeduri elettroniċi u għodod speċifiċi pprovduti mill-Kummissjoni sabiex il-konformità mal-obbligi 
skont l-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar is-Servizzi tkun iffaċilitata. Dan is-sottogrupp tekniku ma għadux jeżisti. 
Kwistjonijiet ta’ rilevanza għall-proċeduri elettroniċi qegħdin issa jiġu indirizzati skont ir-Regolament 910/2014 
dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal tranżazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern (ir-Regola -
ment eIDAS).
47
It-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Suq Intern tipprovdi opportunità ta’ rrappurtar dwar il-prestazzjoni tal-Punti ta’ Kuntatt 
Waħdieni fuq bażi annwali. Dan sar abbażi tal-istudji esterni li l-Qorti rreferiet għalihom, iżda wkoll abbażi tal-ittestjar 
mill-utent li l-Kummissjoni ilha twettaq b’mod konġunt mal-Istati Membri. L-ittestjar mill-utent twettaq flimkien mal-
Istati Membri fl-2011, 2013 u fl-2015. Fl-2013, il-Kummissjoni involviet ukoll lin-negozji (permezz tan-Netwerk Enterprise 
Europe, Eurochambers u Business Europe) fl-eżerċizzju ta’ ittestjar. Dan ma tkompliex fl-2015 peress li l-ittestjar min-
negozji twettaq mill-kuntrattur estern bħala parti mill-istudju.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 51
51
Il-Kummissjoni se tissokta bl-appoġġ tagħha lill-Istati Membri billi tipprovdi gwida u toħroġ rakkomandazzjonijiet 
ibbażati fuq l-aħjar prattika.
52
B’segwitu għall-istudju reċenti dwar il-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiftaħ 10 investigazzjoni -
jiet EU Pilot kontra 10 Stati Membri. L-investigazzjonijiet jinsabu għaddejjin bħalissa (Diċembru 2015).
54
In-netwerk EUGO nħalaq biex jikkoordina l-azzjonijiet tal-awtoritajiet li jirregolaw il-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni (PSC —  
Point of Single Contact) filwaqt li jikkontribwixxi għas-sensibilizzazzjoni tal-imprendituri u tal-impriżi dwar kif jistgħu 
jiksbu informazzjoni dettaljata dwar in-negozju barra minn pajjiżhom u dwar kif iwettqu l-formalitajiet amministrattivi 
rigward it-twaqqif ta’ negozju jew l-għoti ta’ servizzi b’mod transfruntier.
55
Il-Kummissjoni ilha taħdem biex iżżid l-aċċess għall-PSCs, pereż. permezz ta’ indikazzjonijiet aħjar mis-sit web 
L-Ewropa tiegħek —  Negozju. Fl-ambitu tal-programm COSME, ipproponiet li tiffinanzja proġetti ta’ sensibilizzazzjoni 
b’mod transfruntier dwar il-PSCs, li jiffukaw partikolarment fuq l-attivitajiet online.
60
Iċ-ċarezza u l-kwalità tan-notifiki li jintbagħtu permezz tal-IMI, u b’mod partikolari tal-valutazzjoni tal-proporzjonalità 
tar-regolamenti nazzjonali mitluba skont id-Direttiva dwar is-Servizzi, jiddependu mill-Istat Membru notifikanti. 
Sabiex tiffaċilita l-valutazzjoni tan-notifiki, il-Kummissjoni tipprovdi traduzzjoni bl-Ingliż għall-Istati Membri kollha, 
u tagħmilha disponibbli fis-sistema IMI.
Ta’ min jinnota li, billi ma hemm l-ebda obbligu skont id-Direttiva dwar is-Servizzi li ssir notifika dwar l-abbozz ta’ 
miżuri, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet il-miżuri nnotifikati jkunu diġà adottati. F’dak il-kuntest, l-unika għodda effet -
tiva sabiex il-Kummissjoni tittratta dawk il-miżuri tkun dik ta’ proċedura ta’ ksur, mentri l-azzjoni tal-Kummissjoni 
tkun aktar effiċjenti fl-istadju tal-abbozz. Fl-ambitu tal-Istrateġija għas-Suq Uniku, il-Kummissjoni ħabbret inizjattiva 
leġiżlattiva sabiex tindirizza dawn il-kwistjonijiet.
61
Il-Kummissjoni hija konxja mill-eżistenza ta’ bosta rekwiżiti li kellhom jiġu nnotifikati mill-Istati Membri iżda li n-notifika 
tagħhom ma seħħitx. Kuntrarjament għas-sistema stabbilita skont id-Direttiva dwar it-Trasparenza, (dik li qabel kienet 
98/34/KE u issa saret 2015/1535/EU) ikkumplimentata mill-ġurisprudenza tal-QtĠ tal-UE (il-kawża C-194/94 CIA Security ) 
li skonthom il-miżuri nazzjonali huma inapplikabbli fin-nuqqas ta’ notifika, sanzjonijiet ta’ dan it-tip ma jeżistux fl-
ambitu tad-Direttiva dwar is-Servizzi. Il-Kummissjoni qiegħda tikkunsidra li ddaħħal fl-ambitu tal-qafas tal-azzjoni 
leġiżlattiva tagħha skont l-Istrateġija għas-Suq Uniku, dispożizzjoni li skontha n-nuqqas ta’ notifika xxejjen ir-rekwiżit, li 
għandha tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jinnotifikaw.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 52
62
Minkejja li kemm id-Direttiva dwar is-Servizzi kif ukoll id-Direttiva dwar it-Trasparenza jistabbilixxu obbligu ta’ noti -
fika tar-rekwiżiti l-ġodda, id-Direttiva dwar is-Servizzi ma fiha l-ebda obbligu ta’ notifika tal-abbozz ta’ miżuri u ma 
tinkludi l-ebda perjodu ta’ waqfien, u tillimita serjament il-possibbiltà ta’ intervent mill-Kummissjoni. Iċ-ċifri jindikaw 
li l-maġġoranza l-kbira tal-miżuri nnotifikati diġà ġew adottati mill-Istati Membri. Barra minn hekk, in-notifiki skont 
id-Direttiva dwar is-Servizzi mhumiex trasparenti għall-partijiet ikkonċernati u għall-komunità tan-negozju inġenerali, 
u għaldaqstant dawn ma għandhomx il-possibbiltà li jirreaġixxu fir-rigward tal-abbozz ta’ miżura. Sabiex ittejjeb 
il-proċedura ta’ notifika għas-servizzi, il-Kummissjoni qiegħda tikkonsidra bosta alternattivi leġiżlattivi, inklużi elementi 
bħal perjodu ta’ waqfien u li l-partijiet ikkonċernati jingħataw aċċess għan-notifiki sabiex tkun żgurata trasparenza 
aħjar. L-għoti ta’ informazzjoni fuq sit web disponibbli pubblikament jista’ jiġi kkunsidrat għodda sabiex din it-tras -
parenza tinkiseb.
66
Ċerti Ċentri Ewropej tal-Konsumaturi (ECCs —  European Consumer Centres) jospitaw punt ta’ kuntatt għad-Direttiva 
dwar is-Servizzi, iżda l-attivitajiet ta’ dawn il-punti ta’ kuntatt huma mifruda mill-attivitajiet tal-ECCs, li huma strutturi 
kofinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Istati Membri biex jassistu lill-konsumaturi fil-kwistjonijiet li jkollhom 
rigward akkwisti b’mod transfruntier.
67
Ġew ippubblikati fuljetti fil-livell tal-UE biex jiżguraw li l-konsumaturi jkunu informati aħjar, partikolarment “Ix-xiri ta’ 
servizzi kullimkien fl-UE”3, li jagħti indikazzjonijiet ċari lill-konsumaturi dwar id-drittijiet tagħhom. L-isforzi prinċipali 
ta’ sensibilizzazzjoni jridu, madankollu, isiru fil-livell nazzjonali sabiex iqisu l-ħtiġijiet speċifiċi ta’ komunikazzjoni taċ-
ċittadini fid-diversi Stati Membri.
Il-222 ilment relatat mal-Artikolu 20 rrappurtati mill-ECCs jirrappreżentaw biss ġabra waħda mill-ilmenti kollha min-
naħa tal-konsumaturi billi mhux dawn l-ilmenti kollha jiġu rrappurtati lill-ECCs iżda jistgħu jiġu rrappurtati lill-awtori -
tajiet nazzjonali, lill-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi jew lill-Kummissjoni (pereż. madwar 1 000 ilment tressqu lil Pariri 
tal-Ewropa Tiegħek, Dirett).
75
Il-Gwida tal-Kummissjoni tal-2012 ma kinitx effettiva fir-rigward tal-għoti taċ-ċertezza tad-dritt lill-kummerċjanti u lill-
konsumaturi u tal-iċċarar tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 20(2). Għalhekk hemm bżonn li tittieħed aktar azzjoni biex 
dawk il-prinċipji jħallu effett u jissawru regoli konkreti kontra d-diskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità jew il-post 
tar-residenza tal-parteċipanti fis-suq. Fl-Istrateġija għas-Suq Uniku, il-Kummissjoni ħabbret li se tieħu miżuri leġiżlattivi 
sabiex tissielet it-trattament differenti mhux ġustifikat tal-konsumaturi abbażi tar-residenza jew tan-nazzjonalità 
f’termini ta’ aċċess, prezzijiet, jew kundizzjonijiet oħra tal-bejgħ. Dan jinkludi l-identifikar u l-projbizzjoni ta’ għamliet 
speċifiċi ta’ diskriminazzjoni minħabba l-post tar-residenza li ma jkunux imsejsa fuq fatturi oġġettivi u verifikabbli.
76
L-isweeps (indaġnijiet) jitwettqu skont l-Artikolu 9 tar-Regolament dwar kooperazzjoni fil-protezzjoni tal-konsumaturi 
(CPC —  Consumer Protection Cooperation), li fih Anness li jelenka l-liġijiet sostantivi kkonċernati. Id-Direttiva dwar 
is-Servizzi bħalissa mhijiex inkluża f’dan l-Anness, u għaldaqstant l-isweeps ma jistgħux jitwettqu biex tiġi vverifikata 
l-konformità tan-negozji mad-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva ta’ rilevanza għall-konsumaturi (jiġifieri l-Artikolu 
20). Fil-kuntest tal-Istrateġija għas-Suq Uniku, l-għan huwa li l-Artikolu 20 jiżdied mal-Anness tar-Regolament CPC. Dan 
ikun ifisser li se jkun soġġett għad-dispożizzjonijiet kollha tar-Regolament: mhux biss dispożizzjonijiet dwar sweeps 
(l-Artikolu 9) iżda wkoll dispożizzjonijiet ġenerali bħar-rikjesti għal assistenza reċiproka (l-Artikoli 6, 7, 8).
3 http://bookshop.europa.eu/en/buying-services-everywhere-in-the-eu-pbKM0414646/?CatalogCategoryID=X0gKABstUGQAAAEjwZAY4e5L
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 53
77
L-evalwazzjoni esterna tabilħaqq tirrakkomanda li l-isweeps ikunu estiżi, billi dawn huma għodod għall-infurzar 
b’saħħithom. Dan jitqies fir-rieżami tar-Regolament CPC, billi waħda mill-miżuri li se tiġi proposta hija li tiżdied 
l-effiċjenza tal-azzjonijiet ikkoordinati (skont l-Artikolu 9 tar-Regolament) bħall-isweeps. L-evalwazzjoni esterna 
għamlet differenza ċara bejn il-qafas attwali tas-CPC u dak li hemm bżonn jinkiseb sabiex jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ 
kooperazzjoni tiegħu minnhom innifishom u l-kamp ta’ applikazzjoni tal-Anness tiegħu. Billi bħalissa ma hemmx 
dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar is-Servizzi inklużi fl-Anness tas-CPC, ma hemm l-ebda rakkomandazzjoni speċifika 
rigward l-isweeps f’rabta mad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Dwar il-kamp ta’ applikazzjoni, l-evalwazzjoni esterna ma tirrakkomandax li titqies id-Direttiva dwar is-Servizzi kollha 
kemm hija għar-raġunijiet li għalihom il-Qorti għamlet referenza u kkopjati mir-Rapport tal-evalwazzjoni esterna. 
Madankollu, waqt it-tħejjija tar-rieżami tar-Regolament tas-CPC, il-valutazzjoni tal-evalwazzjoni esterna rigward 
id-dimensjoni transfruntiera importanti ta’ din id-Direttiva ġiet meqjusa, u l-Kummissjoni beħsiebha tipproponi 
l-inklużjoni tal-Artikolu 20 biss (kif spjegat fit-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 76).
82
Il-kwistjonijiet ta’ implimentazzjoni relatati mad-Direttiva dwar is-Servizzi ta’ sikwit ikunu problemi strutturali 
marbuta mar-regolamentazzjoni, u mhux ma’ imġiba amministrattiva ħażina. B’danakollu, fl-Istrateġija għas-Suq 
Uniku hemm previst li Solvit jissaħħaħ sabiex ikun jista’ jiffaċċja aktar problemi strutturali u problemi li ma jkollhomx 
neċessarjament dimensjoni transfruntiera.
83
Il-Kummissjoni tassisti u tappoġġja t-tħaddim ta’ Solvit billi:
(a) torganizza regolarment sessjonijiet ta’ taħriġ u avvenimenti tan-netwerk f’kooperazzjoni maċ-ċentri nazzjonali ta’  
Solvit;
(b) tabbozza u taġġorna l-manwal dwar it-trattament tal-każijiet ta’ Solvit f’kooperazzjoni maċ-ċentri nazzjonali ta’  
Solvit;
(c) tipprovdi għajnuna għat-trattament tal-każijiet fuq it-talba taċ-ċentri ta’ Solvit. F’każijiet kumplessi dan jista’ jinkludi 
l-għoti ta’ konsulenza legali informali;
(d) iġġesti u żżomm il-bażi tad-dejta ta’ Solvit u interfaċċja pubblika u tipprovdi taħriġ u materjali speċifiċi biex tiffaċilita 
l-użu tagħha miċ-ċentri ta’ Solvit;
(e) tagħmel monitoraġġ tal-kwalità u tal-prestazzjoni taċ-ċentri ta’ Solvit u tal-każijiet li jgħaddu minn taħt idejhom;
(f) tiżgura li trattament tal-ilmenti u Solvit ikunu artikolati sew;
(g) tinforma liċ-ċentri ta’ Solvit, fuq talba tagħhom, dwar is-segwitu mogħti mill-Kummissjoni għall-każijiet mhux 
solvuti, meta jkun tressaq ilment lill-Kummissjoni.
89
L-EU Pilot hija primarjament għodda sabiex tinkiseb il-konformità min-naħa tal-Istati Membri u t-tnedija ta’ proċedura 
ta’ ksur tiġi evitata. Dan jirrikjedi analiżi bir-reqqa u djalogu ma jaqta’ xejn.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 54
90
Iż-żmien li jgħaddi mir-reġistrazzjoni tal-ewwel ilment huwa ta’ 16.6-il xahar. Għaldaqstant, iż-żmien li jieħu każ fl-EU 
Pilot huwa ta’ medja ta’ 11-il xahar.
Kaxxa	4	—		Eżempji	ta’	dewmien	fil-proċedura	tal-EU	Pilot
Il-Kummissjoni fetħet EU Pilot f’Novembru 2012 u bagħtet Ittra ta’ Tqegħid fil-Mora (l-ewwel pass fil-proċediment ta’ 
ksur) f’Ottubru 2013. Inkwantu tali, l-istadju tal-EU Pilot dam biss 11-il xahar.
It-tielet każ infetaħ f’Marzu 2012 u ngħalaq f’Mejju 2013 biex jiġi trattat ulterjorment fil-qafas tal-proċedimenti ta’ ksur. 
Ir-rikjesta tal-Kummissjoni għal informazzjoni supplementari fi Frar 2013 hija r-raġuni għaliex kien hemm dewmien 
żgħir fl-għeluq tal-EU Pilot.
93
EU Pilot hija sistema li permezz tagħha l-Kummissjoni u l-Istati Membri jiddiskutu, fi stadju bikri, il-possibbiltà ta’ ksur 
tal-liġi tal-UE. EU Pilot hija fażi informali imma strutturata ta’ djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri individwali 
kkonċernati, li l-għan tagħha huwa li jinstabu soluzzjonijiet f’qasir żmien u li jiġi evitat ir-rikors għal proċeduri formali 
ta’ ksur. Jekk dan id-djalogu bilaterali jwassal għal eżitu sodisfaċenti, il-każ EU Pilot jingħalaq. Jekk, min-naħa l-oħra, 
tkun ġiet identifikata l-possibbiltà ta’ ksur tal-liġi tal-UE iżda f’dan l-istadju bikri ma tkunx tista’ tinstab soluzzjoni, 
il-Kummissjoni tista’ tniedi proċedura ta’ ksur (billi tibgħat ittra ta’ tqegħid fil-mora lill-Istat Membru). Dan id-djalogu 
huwa msejjes fuq il-kunfidenzjalità. Il-Kummissjoni ma tiddivulga xejn dwar jekk EU Pilot fuq suġġett partikolari 
huwiex/kienx pendenti fil-konfront ta’ Stat Membru partikolari. Il-Kummissjoni tagħmel skambju ta’ prattiki tajba 
mal-Istati Membri dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni, inkluż it-tħaddim ta’ EU Pilot, f’fora apposta. Il-Kummissjoni 
tippubblika informazzjoni dwar il-każijiet ta’ ksur, jiġifieri meta tkun infetħet proċedura formali għal ksur tal-liġi 
tal-UE mill-Kummissjoni billi tibgħat ittra ta’ tqegħid fil-mora. Malli tinfetaħ proċedura ta’ ksur u tintbagħat ittra ta’ 
tqegħid fil-mora, il-Kummissjoni tippubblika t-titlu u n-numru tal-każ ( http://ec.europa.eu/atwork/applying-eu-law/
infringements-proceedings/infringement_decisions/?lang_code=mt ). L-istess japplika għall-istadju tal-opinjoni 
motivata, li fih tiġi ppubblikata wkoll stqarrija qasira għall-istampa. Fl-istat tat-tressiq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, 
il-Kummissjoni tippubblika stqarrija għall-istampa b’aktar dettalji. Il-Kummissjoni tippubblika informazzjoni dwar EU 
Pilot billi tiġmagħha fir-Rapport Annwali dwar il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-liġi tal-UE (COM(2015)329). Kieku 
l-Kummissjoni kellha tippubblika informazzjoni speċifika dwar każ EU Pilot, dan ikun imur kontra l-obbligi ta’ kunfiden -
zjalità li għandha fil-konfront tal-Istati Membri fil-kuntest tal-azzjoni qabel jinstab il-ksur (li jaf jikkomprometti l-fiduċja 
tal-awtoritajiet nazzjonali f’dawn il-każijiet u f’oħrajn). Il-prassi tal-Kummissjoni li tittratta b’mod kunfidenzjali l-inves -
tigazzjonijiet EU Pilot li jinsabu għaddejjin ġiet ikkonfermata mill-QtĠ tal-Unjoni Ewropea (is-sentenza Petrie (il-Kawża 
T-191/99), is-sentenza Spirlea (il-Kawża T 306/12), ClientEarth vs il-Kummissjoni, T-424/14 u T-425/14).
Fid-dawl tal-preċedenti, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-politika ta’ tixrid attwali tagħha toħloq bilanċ xieraq bejn 
il-bżonn li tippromovi l-aħjar prattiki dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-UE u r-relazzjonijiet ta’ kunfidenzjalità tal-Kummis -
sjoni mal-Istati Membri. Il-Kummissjoni ħadet impenn li tixtarr l-aqwa modi biex ixxerred l-informazzjoni miġmugħa 
dwar EU Pilot.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 55
97
Il-Kummissjoni fetħet bosta fajls ta’ ksur fl-ewwel nofs tal-2015 fil-każijiet li fihom kien jeħtieġ li l-proporzjon -
alità ta’ miżura nazzjonali tiġi vvalutata. Pereż. il-Kummissjoni fetħet 8 każijiet ta’ ksur dwar il-forma ġuridika 
u l-parteċipazzjoni azzjonarja, jew it-tariffi (li huma obbligi kundizzjonali previsti mill-Artikolu 15 tad-Direttiva dwar 
is-Servizzi). Inbdew ukoll għadd ta’ każijiet abbażi ta’ restrizzjonijiet kwantitattivi jew territorjali (l-Artikolu 15 tad-
Direttiva dwar is-Servizzi) u abbażi tal-Artikolu 20.2 (non-diskriminazzjoni fl-aċċess għas-servizzi). Infetħu 10 EU Pilots 
fit-tieni nofs tal-2015 rigward in-nuqqas ta’ konformità mal-Artikolu 8 tad-Direttiva dwar is-Servizzi dwar il-Punti 
ta’ Kuntatt Waħdieni li, għal darb’oħra, jeħtieġu valutazzjoni tal-proporzjonalità. Meta l-Kummissjoni tressaq lil Stat 
Membru quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, sta għall-Kummissjoni li tipprovdi l-evidenza neċessarja għal ksur tal-liġi tal-UE 
u għall-fatt li hija tat l-opportunità lill-Istati Membri li jippreżentaw l-argumenti tagħhom qabel kull azzjoni bil-Qorti. 
Jekk il-Kummissjoni ma tipprovdix tali evidenza, il-Qorti tal-Ġustizzja hija intitolata li taqta’ s-sentenza kontra l-Kum -
missjoni billi jew tiddikjara li l-każ mhuwiex ammissibbli jew inkella li huwa mingħajr bażi.
98
Il-politika ta’ tolleranza żero nibtet minnufih wara l-eżerċizzju ta’ evalwazzjoni reċiproka bħala politika biex ikunu 
indirizzati l-obbligi inkondizzjonali, jiġifieri obbligi li ma kinux jiddependu fuq analiżi tal-proporzjonalità. Fil-bidu 
tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi, dawk l-obbligi kienu meqjusa bħala prijorità għall-Kummissjoni. 
Madankollu, kif indikat fit-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 97, il-Kummissjoni nediet sussegwentement 
każijiet ta’ ksur għar-rekwiżiti mhux ġustifikati.
99
Il-Kummissjoni fetħet ħafna aktar minn disa’ każijiet minħabba nuqqas ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali 
u fetħet disa’ każijiet ta’ ksur dwar il-politika ta’ tolleranza żero, li jfisser li għal uħud mill-miżuri inklużi fid-Direttiva 
dwar is-Servizzi —  li l-Kummissjoni tista’ tidentifikahom bħala obbligi inkondizzjonali —  l-Istati Membri ma għandux 
ikollhom każijiet ta’ ksur għal nuqqas ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni nazzjonali. Għaldaqstant iż-“żero tolleranza” 
tkun issodisfata meta ma jkun hemm ebda proċediment ta’ ksur kontra l-Istati Membri. Minkejja li nfetħu disa’ każijiet 
ta’ ksur, il-Kummissjoni nediet madwar 40 investigazzjoni. Id-disa’ każijiet ta’ ksur jistgħu għaldaqstant jiġu kkunsidrati 
bħala riżultat tajjeb, billi l-oħrajn issolvew fl-istadji preċedenti tal-investigazzjoni. Irridu nikkunsidraw li l-Kummissjoni 
bbażat il-każijiet ta’ tolleranza żero fuq ir-rapport dwar l-ostakli nazzjonali li fuqu huwa msejjes il-pakkett ta’ implimen -
tazzjoni tal-2012. Wara li dan ir-rapport ġie mgħarbel, il-Kummissjoni identifikat l-obbligi inkondizzjonali li ma ġewx 
issodisfati mill-Istati Membri. L-40 investigazzjoni li nfetħu huma frott dan l-eżerċizzju.
100
Il-Kummissjoni tikkonferma li 18-il xahar kienet il-mira għal każ ta’ ksur u li t-tul ta’ żmien medju għal każijiet li 
jikkonċernaw id-Direttiva dwar is-Servizzi kien ta’ 19.6-il xahar. Dawn il-każijiet jinkludi dawk ferm sensittivi politika -
ment. It-tul ta’ żmien tal-każijiet li jirrigwardaw id-Direttiva dwar is-Servizzi huwa anqas mill-medja tat-tul ta’ żmien 
tal-każijiet li jikkonċernaw Direttivi oħra dwar is-suq intern.
101
Kif spjegat fit-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 99, l-hekk imsejħa każijiet “għal nuqqas ta’ konformità” huma 
każijiet ta’ tolleranza żero mnedija mill-Kummissjoni fuq l-inizjattiva tagħha stess.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 56
104
It-tul ta’ żmien tal-każijiet ta’ ksur relatati mad-Direttiva dwar is-Servizzi huwa anqas mill-medja. Barra minn hekk, il-
Kummissjoni tikkunsidra li l-bidliet leġiżlattivi fl-Istati Membri mhumiex biss il-konsegwenza tal-ftuħ tal-proċedimenti 
ta’ ksur: Sa mill-introduzzjoni ta’ EU Pilot, ħafna każijiet issolvew qabel ma nfetħu l-proċeduri ta’ ksur. Is-suċċess ta’ EU 
Pilot jispjega l-għadd aktar limitat ta’ proċeduri ta’ ksur u t-tressiq sussegwenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja. Dwar 
id-dokumentazzjoni disponibbli, id-deċiżjonijiet li jittieħdu mill-Kummissjoni dwar il-każijiet ta’ ksur huma disponib -
bli pubblikament fuq is-sit web tal-Kummissjoni. Barra dan, ir-Rapport Annwali tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ 
tal-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni jipprovdi rendikont komplut tal-proċeduri ta’ ksur li għaddew minn taħt idejn 
il-Kummissjoni fis-sena preċedenti. Kif rikonoxxut mill-Qorti tal-Ġustizzja, l-atmosfera ta’ fiduċja reċiproka bejn il-Kum -
missjoni u l-Istat Membru kkonċernat għandha tinżamm sakemm dawn il-proċeduri jkunu għaddejjin. Din il-politika 
tiġi segwita wkoll fil-kuntest tar-rikjesti għal aċċess għad-dokumenti (ara l-Artikolu 4(2) tar-Regolament dwar l-Aċċess 
għad-Dokumenti 1049/2001). Madankollu, f’konformità ma’ dik il-ġurisprudenza, malli tingħalaq l-investigazzjoni u sa 
fejn ma tkunx marbuta ma’ investigazzjonijiet pendenti oħra, il-Kummissjoni ma għadhiex tapplika tali suppożizzjoni 
ġenerali u tifli kull rikjesta bl-għan li tagħti kemm jista’ jkun aċċess mifrux skont ir-Regolament 1049/2001.
Kaxxa	6	—		Każ	ta’	ksur	imressaq	quddiem	il-Qorti	tal-Ġustizzja
Kif iddikjarat fir-Rapport Annwali dwar il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-liġi tal-UE (2014)4, it-tnaqqis ġenerali tal-
għadd ta’ proċeduri ta’ ksur jista’ jitpoġġa f’rabta maż-żieda kbira tad-deċiżjonijiet preliminari skont l-Artikolu 267 
TFUE mill-2010 ’il quddiem. Il-Qorti tal-Ġustizzja indirizzat il-kwistjonijiet ta’ konformità tal-liġijiet nazzjonali fir-rigward 
tal-leġiżlazzjoni tal-UE f’madwar nofs is-sentenzi tagħha skont l-Artikolu 267 TFUE mill-2010 ’il quddiem u identifikat 
nuqqasijiet ta’ konformità f’bosta każijiet. Filwaqt li hemm distinzjoni bejn id-deċiżjonijiet preliminari u s-sentenzi ta’ 
ksur, dan jagħti lill-Kummissjoni l-opportunità li tiżgura b’mod aktar sistematiku li l-ksur tal-liġi tal-Unjoni li jirriżulta 
mil-leġiżlazzjoni nazzjonali jew mill-applikazzjoni tagħha jiġi rimedjat.
L-Avukat Ġenerali ta l-opinjoni tiegħu f’Settembru 2015.
107
L-istrateġija ta’ infurzar fil-qasam kopert mid-Direttiva dwar is-Servizzi hija bbażata fuq strumenti differenti: ksur, 
Responsabbiltà Soċjali Korporattiva (CSR —  Corporate Social Responsibility), u d-djalogu mal-Istati Membri. L-azzjoni 
min-naħa tal-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-istrumenti differenti kollha. Mill-2007, il-Kummissjoni stabbiliet il-pri -
joritajiet tagħhom bis-saħħa ta’ azzjoni ta’ infurzar, u l-Kummissjoni stabbiliet il-prijoritajiet tagħhom fil-Komunikazz -
joni tal-2012. Dawn il-prijoritajiet twettqu filwaqt li, naturalment, tqies l-obbligu tal-Kummissjoni bħala l-għassiesa 
tat-Trattat. Politika aktar mirquma bbażata fuq il-prijoritajiet se tiġi żviluppata ulterjorment fl-ambitu tal-Istrateġija 
għas-Suq Uniku.
108
CSRs fl-ambitu tal-proċess tas-Semestru jirrigwardaw kwistjonijiet u problemi li ġew analizzati u diskussi bejn l-Istati 
Membri u l-Kummissjoni kif ukoll fuq il-livell tal-Kunsill. Għaldaqstant teżisti responsabbiltà politika aktar b’saħħitha. 
Il-proċeduri ta’ ksur jista’ jkollhom impatti politiċi wkoll.
110
Jekk jogħġbok ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 108.
4 COM(2015) 329 final
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 57
Konklużjonijiet 	u rakkomandazzjonijiet
111
Il-Kummissjoni tieħu passi legali meta jkun hemm bżonn. Il-Kummissjoni identifikat is-setturi prijoritarji tagħha u mxiet 
magħhom.
Il-maġġorparti tad-Direttiva hija bbażata fuq valutazzjoni tal-proporzjonalità li għandha titwettaq mill-Istati Membri 
skont il-każ ikkonċernat, u l-Kummissjoni dan għandha tikkunsidrah. (Pereż. l-Artikolu 15 u l-Artikolu 39 li jitolbu li 
l-Istati Membri jevalwaw ċerti rekwiżiti.) L-azzjoni tiġi għaldaqstant deċiża mhux skont il-livelli ta’ fiduċja, iżda skont 
il-bażi legali. It-tul tal-proċedura ġudizzjarja qatt ma naffar milli jinfetħu fajls ta’ ksur. Għall-obbligi inkondizzjonali li 
jinsabu fid-Direttiva, il-Kummissjoni aġixxiet fil-pront permezz ta’ għadd konsistenti ferm ta’ investigazzjonijiet fuq 
inizjattiva proprja. Minn fost medja ta’ 80 EU Pilot fis-sena, il-Kummissjoni tiftaħ aktar minn 30 fajl fuq l-inizjattiva 
tagħha stess.
112
Il-manwal kien disponibbli seba’ xhur wara l-adozzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi, u 29 xahar qabel l-iskadenza 
għat-traspożizzjoni. Kien hemm konsultazzjoni kif ukoll diskussjonijiet estensivi flimkien mal-Istati Membri qabel ma 
ġie ppubblikat il-manwal, u l-Istati Membri kellhom għaldaqstant għarfien sew tal-kontenut minn qabel. L-ippubblikar 
tal-manwal mingħajr konsultazzjoni kif suppost kien ikun aktar problematiku mid-dewmien ċkejken fir-rigward tal-
pubblikazzjoni tiegħu.
Rakkomandazzjoni	1
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Il-Pakkett dwar Regolamentazzjoni aħjar adottat fid-19 ta’ Mejju 2015 
jistabbilixxi qafas ġenerali sabiex il-liġijiet tal-UE jkunu ssimplifikati u jsir aktar effettivi. Il-Kummissjoni qiegħda tassisti 
lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni permezz ta’ sensiela komprensiva ta’ għodod li jippro -
movu l-konformità (pjanijiet ta’ implimentazzjoni għal inizjattivi leġiżlattivi kbar, netwerks u linji gwida u laqgħat tal-
kumitati tal-esperti). Il-Kummissjoni hija tal-fehma li t-tħejjija tal-gwida ma għandhiex tinterferixxi mal-proċess politiku 
li jwassal għal ftehim bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar leġiżlazzjoni ġdida.
113
Il-Kummissjoni stipulat il-prijoritajiet tagħha fil-Komunikazzjoni tal-2012 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-
Servizzi5. Fil-Komunikazzjoni tagħha, il-Kummissjoni tispjega li qiegħda tikkonċentra fuq l-infurzar, iżda li dan mhuwiex 
l-uniku qasam ta’ azzjoni tagħha. Il-Kummissjoni identifikat ukoll setturi prijoritarji u stabbiliet azzjonijiet għas-snin 
li ġejjin, inklużi Pjan ta’ Azzjoni għas-Settur tal-Konsumatur, riforma tad-Direttiva dwar ir-Rikonoxximent tal-Kwalifiki 
Professjonali, u Evalwazzjoni bejn il-Pari dwar il-Forma Ġuridika u l-Parteċipazzjoni Azzjonarja. Din il-ġabra ta’ azzjoni -
jiet intlaqgħet mill-Kunsill Ewropew fil-Konklużjonijiet tiegħu tat-23 ta’ Ottubru 2013. Kif misħuq mill-Kunsill Ewropew, 
l-Istati Membri għandhom ukoll ir-rwol tagħhom x’jaqdu fl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Il-verifiki tal-prestazzjoni ma kellhomx l-għan li jidentifikaw ostakli inkompatibbli mad-Direttiva dwar is-Servizzi. 
Minflok iffukaw fuq inkonsistenzi possibbli bejn il-leġiżlazzjonijiet differenti tal-UE, sabiex kull inkonsistenza 
bejniethom tiġi evitata. Wara l-verifiki tal-prestazzjoni, id-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali ġiet emendata 
fl-2013 (ara l-proposta inizjali KUMM(2011) 883 finali, Taqsima 4.11. u l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tal-2011 
(KUMM(2011) 20 finali, Taqsima 4.2.) u d-Direttiva emendata dwar il-vjaġġi kollox inkluż qiegħed isir qbil dwarha fl-2015 
(ara l-proposta inizjali tal-Kummissjoni COM(2013) 512 final, it-Taqsima 1.4. tal-proposta). 
5 http://ec.europa.eu/growth/single-market/services/services-directive/implementation/evaluation/index_en.htm
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 58
Rakkomandazzjoni	2
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni identifikat il-prijoritajiet tagħha fil-Komunikazzjoni 
tal-2012 u għamlet segwitu tagħha. Fil-Komunikazzjoni ta’ Ġunju 2012, sejħet lill-Istati Membri biex idaħħlu riformi 
nazzjonali aktar ambizzjużi fis-servizzi. Din is-sejħa sostnietha billi ħarġet rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż 
fil-kuntest tas-Semestru Ewropew.
114
L-istudju tal-2012 ( http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_paper/2012/pdf/ecp_456_en.pdf ) 
kien ibbażat fuq valutazzjoni tal-ostakli f’setturi tas-servizzi f’żewġ mumenti partikolari: qabel l-introduzzjoni tad-
Direttiva u wara l-introduzzjoni (tmiem l-2011). L-impatti kkalkulati ma kinux għaldaqstant ibbażati fuq stimi teoretiċi 
ex-ante  iżda fuq riformi nazzjonali proprji li twettqu. L-elastiċitajiet ikkalkulati biex ikun stmat l-impatt ekonomiku 
tat-tneħħija tal-ostakli kienu bbażati fuq paraguni fost il-pajjiżi tad-dejta ekonomika disponibbli f’dak il-mument. 
Madankollu, dan ma jfissirx li dawn l-elastiċitajiet mhumiex preċiżi jew mhumiex affidabbli.
Il-Kummissjoni wettqet aġġornament ta’ dan l-istudju sabiex tinkludi r-riformi nazzjonali li twettqu bejn l-2012 u l-2014 
(disponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13327/attachments/1/translations/en/renditions/
native ). Apparti minn hekk, dan l-aħħar twettqu valutazzjonijiet aktar mirquma dwar il-bqija tal-ostakli u l-potenzjal 
ekonomiku tat-tneħħija tagħhom f’setturi prijoritarji tas-servizzi tan-negozju u tas-settur tal-konsumatur. Dawn ġew 
ippubblikati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal fir-rigward tal-Istrateġija tas-Suq Uniku (ara t-Taqsimiet 2.3 u 2.4: 
http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/13405/attachments/1/translations/en/renditions/native ).
Rakkomandazzjoni	3
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Fid-19 ta’ Mejju 2015, adottat il-Pakkett dwar Regolamentazzjoni Aħjar 
biex tiżgura l-effettività tal-azzjoni tal-Kummissjoni. Il-Pakkett dwar Regolamentazzjoni Aħjar fih ukoll linji gwida dwar 
kif għandhom jitwettqu l-valutazzjonijiet tal-impatt sabiex jiġu eżaminati l-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u ambjen -
tali potenzjali tal-alternattivi proposti għal azzjoni. Il-Kummissjoni ssegwi tali linji gwida.
115
Il-Kummissjoni se tissokta bl-appoġġ tagħha lill-Istati Membri billi tipprovdi gwida u toħroġ rakkomandazzjonijiet 
ibbażati fuq l-aħjar prassi.
116
Il-Kummissjoni ilha taħdem biex iżżid l-aċċess għall-Punti ta’ Kuntatt Waħdieni (PSCs), pereż. b’L-Ewropa tiegħek —  
Negozju. Fl-ambitu tal-programm COSME, ipproponiet li tiffinanzja proġetti ta’ sensibilizzazzjoni b’mod transfruntier 
dwar il-PSCs, li jiffukaw partikolarment fuq l-attivitajiet online.
Rakkomandazzjoni	4
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Minkejja li r-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri, il-Kum -
missjoni se tkompli tagħtihom appoġġ billi tipprovdi gwida u toħroġ rakkomandazzjonijiet ibbażati fuq l-aħjar prattiki.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 59
117
Iċ-ċarezza u l-kwalità tan-notifiki li jintbagħtu permezz tal-IMI, u b’mod partikolari tal-valutazzjoni tal-proporzjonalità 
tar-regolamenti nazzjonali mitluba skont id-Direttiva dwar is-Servizzi, jiddependu mill-Istat Membru notifikanti. 
Sabiex tiffaċilita l-valutazzjoni tan-notifiki, il-Kummissjoni tipprovdi traduzzjoni bl-Ingliż għall-Istati Membri kollha, 
u tagħmilha disponibbli fis-sistema IMI.
Is-servizzi tal-Kummissjoni jivvalutaw in-notifiki kollha mressqa mill-Istati Membri fis-sistema IMI. Meta l-valutazzjoni 
tar-rekwiżiti nazzjonali tqajjem mistoqsijiet fir-rigward tal-kompatibbiltà mad-Direttiva dwar is-Servizzi, is-servizzi tal-
Kummissjoni jibagħtu l-kummenti lill-Istat Membru rilevanti permezz tal-IMI.
Ta’ min jinnota li, billi ma hemm l-ebda obbligu skont id-Direttiva dwar is-Servizzi li ssir notifika dwar l-abbozz ta’ 
miżuri, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet il-miżuri nnotifikati jkunu diġà adottati. F’dak il-kuntest, l-unika għodda effettiva 
sabiex il-Kummissjoni tittratta dawk il-miżuri tkun dik ta’ proċedura ta’ ksur, mentri l-azzjoni tal-Kummissjoni tkun 
aktar effiċjenti fl-istadju tal-abbozz.
Rakkomandazzjoni	5
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
118
Bħalissa, il-Kummissjoni ma għandha l-ebda mezz biex tagħmel użu aħjar mir-Regolament dwar kooperazzjoni fil-pro -
tezzjoni tal-konsumaturi. Dan ir-Regolament jeħtieġ li jiġi emendat formalment sabiex ikun jista’ jintuża biex jinforza 
l-Artikolu 20 tad-Direttiva dwar is-Servizzi.
Rakkomandazzjoni	6
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
119
EU Pilot hija sistema li permezz tagħha l-Kummissjoni u l-Istati Membri jiddiskutu ksur possibbli tal-liġi tal-UE li 
jikkonċerna traspożizzjoni mhux korretta jew applikazzjoni ħażina tal- acquis  tal-UE. Każ EU Pilot jingħalaq jekk id-dis -
kussjonijiet mal-Istati Membri jwasslu għal eżitu sodisfaċenti, jew jista’ jiskatta proċedura ta’ ksur (billi tintbagħat ittra 
ta’ tqegħid fil-mora lill-Istat Membru), jekk il-Kummissjoni tikkonkludi li hemm ksur tal-liġi tal-UE mill-Istat Membru. 
EU Pilot ma għandux il-funzjoni ta’ għodda li toffri rimedji fil-każijiet individwali iżda jindirizza kwistjonijiet ġenerali ta’ 
applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni.
Risposta 	tal-Kummissjoni 	 60
Rakkomandazzjoni	7
Il-Kummissjoni taċċetta l-ewwel parti tar-rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni ħadet impenn li tillimita kemm jista’ jkun 
il-ħin meħtieġ għal investigazzjoni fl-ambitu ta’ EU Pilot ksur allegat tal-liġi tal-UE. Fir-rigward tat-tieni parti tar-rak -
komandazzjoni, il-Kummissjoni ma tiddivulga xejn dwar jekk EU Pilot fuq suġġett partikolari huwiex pendenti fil-kon -
front ta’ Stat Membru partikolari. Il-Kummissjoni tagħmel skambju ta’ prattiki tajba mal-Istati Membri dwar l-applikazz -
joni tal-liġi tal-Unjoni, inkluż it-tħaddim ta’ EU Pilot, f’fora apposta. Il-Kummissjoni tippubblika informazzjoni dwar EU 
Pilot billi tiġmagħha fir-Rapport Annwali dwar il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-liġi tal-UE (COM(2015)329). Kieku 
l-Kummissjoni kellha tippubblika informazzjoni speċifika dwar każ EU Pilot, dan ikun imur kontra l-obbligi ta’ kunfiden -
zjalità li għandha fil-konfront tal-Istati Membri fil-kuntest tal-azzjoni qabel jinstab il-ksur (li jaf jikkomprometti l-fiduċja 
tal-awtoritajiet nazzjonali f’dawn il-każijiet u f’oħrajn). Il-prassi tal-Kummissjoni li tittratta b’mod kunfidenzjali l-inves -
tigazzjonijiet EU Pilot li jinsabu għaddejjin ġiet ikkonfermata mill-QtĠ tal-Unjoni Ewropea (is-sentenza Petrie (il-Kawża 
T-191/99), is-sentenza Spirlea (il-Kawża T 306/12), ClientEarth vs il-Kummissjoni, T-424/14 u T-425/14). Dawn is-sentenzi 
ngħataw f’rabta ma’ rikjesti għal aċċess għad-dokumenti.
Fid-dawl tal-preċedenti, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-politika ta’ tixrid attwali tagħha toħloq bilanċ xieraq bejn 
il-bżonn li tippromovi l-aħjar prattiki dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-UE u r-relazzjoni ta’ kunfidenzjalità tal-Kummis -
sjoni mal-Istati Membri. Il-Kummissjoni ħadet impenn li tixtarr l-aqwa modi biex ixxerred l-informazzjoni miġmugħa 
dwar EU Pilot.
120
L-istrateġija ta’ infurzar fil-qasam kopert mid-Direttiva hija bbażata fuq strumenti differenti: ksur, CSR, u djalogu mal-
Istati Membri. L-azzjoni min-naħa tal-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-istrumenti differenti kollha. Mill-2007, il-
Kummissjoni stabbiliet il-prijoritajiet tagħhom bis-saħħa ta’ azzjoni ta’ infurzar, u l-Kummissjoni stabbiliet il-prijoritajiet 
tagħhom fil-Komunikazzjoni tal-2012. Dawn il-prijoritajiet twettqu filwaqt li, naturalment, tqies l-obbligu tal-Kummiss -
joni bħala l-għassiesa tat-Trattat.
Rakkomandazzjoni	8
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Tikkunsidra li l-għan tal-proċediment ta’ ksur huwa li ġġib fi tmiemu ksur 
tal-liġi tal-UE u tiżgura l-konformità fl-aktar stadju bikri possibbli, u hija impenjata li trażżan kemm jista’ jkun iż-żmien 
meħtieġ biex dan l-għan jintlaħaq. Madankollu l-aktar mod effettiv biex dan l-għan jintlaħaq, mhux dejjem ikun mar -
but mal-ħeffa ta’ proċedura ta’ ksur, billi xi drabi jekk proċedura ta’ ksur jitkompla mingħajr ma jitqiesu sitwazzjonijiet 
kontinġenti jista’ jkun hemm riżultati kontraproduttivi.
Minn mindu ddaħħal EU Pilot, l-għadd ta’ proċeduri ta’ ksur u għaldaqstant, ta’ tressiq quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja, 
naqas drastikament, minħabba l-fatt li s-soluzzjonijiet spiss jinstabu fl-ambitu ta’ EU Pilot. L-għan primarju tal-politika 
tal-Kummissjoni huwa li tikkonvinċi lill-Istati Membri biex jieħdu azzjoni sabiex jindirizza kwistjonijiet ta’ konformità.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Huwa rikonoxxut b’mod ġenerali li s-suq tas-servizzi ma 
kisibx il-potenzjal sħiħ tiegħu f’termini ta’ kummerċ 
intra-UE. Id-Direttiva dwar is-Servizzi għandha l-għan li 
tnaqqas l-ostakli legali u amministrattivi għall-fornituri 
u għar-riċevituri ta’ servizzi, iżda xi snin wara li għaddiet 
id-data ta’ skadenza għall-implimentazzjoni tagħha 
fl-2009, għad baqa’ xi ostakli li mhumiex iġġustifikati. 
L-awditu sab li għalkemm il-Kummissjoni rnexxielha 
tidentifika problemi fl-Istati Membri, hija ma kkontestatx 
biżżejjed ċerti tipi ta’ ostakli, u l-miżuri li ttieħdu ma kisbux 
riżultati malajr biżżejjed. Il-fornituri ta’ servizzi 
u l-konsumaturi għadhom qed iħossuhom frustrati 
minħabba li ma għandhomx il-livell ta’ aċċess għas-Suq 
Intern li huwa intenzjonat bid-Direttiva.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I