MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 44/109

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Trattament ħażin ta' l-anzjani”

(2008/C 44/24)

F'ittra tal-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea, Margot Wallström, tas-16 ta' Mejju 2007 il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar: It-trattament ħażin ta' l-anzjani.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar dan is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-2 ta' Ottubru 2007. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Heinisch.

Matul l-439 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fl-24 u l-25 ta' Ottubru 2007 (seduta ta' l-24 ta' Ottubru), il-Kumitat adotta din l-opinjoni b'144 vot favur u 3 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea (adottata f'Nizza fis-7 ta' Diċembru 2000) tagħraf u tħares, taħt l-Artikolu 25, id-dritt persuni anzjani għal ħajja ta' dinjità u indipendenza u għal parteċipazzjoni fil-ħajja soċjali u kulturali. Fl-Ewropa, in-numru ta' persuni 'il fuq minn 65 sena qiegħed jikber. L-isfida tal-ġejjieni ser tkun dik li nittrattaw il-fenomenu tat-tixjiħ demografiku b'mod pożittiv, jiġifieri billi la narawh bħala piż fuq is-soċjetà u lanqas bħala theddida għall-individwu.

1.2 Fil-kuntest ta' din l-isfida għandu wkoll jiġi indirizzat it-trattament ħażin ta' l-anzjani, suġġett traskurat ħafna, li għandu t-tendenza li jiġi bbanalizzat u mwarrab. Hemm riskju partikolari għall-persuni li huma dipendenti mill-kura u/jew li jinsabu kkonfinati fi djarhom jew f'istituzzjonijiet tal-kura. Għalhekk il-KESE jixtieq, b'ċerta insistenza, iressaq talba lill-Presidenza tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea sabiex din tindirizza s-suġġett tat-trattament ħażin ta' l-anzjani, b'mod partikolari fil-kuntest tal-kura. Il-kummenti t'hawn fuq huma indirizzati lill-Presidenzi tal-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea; lill-Kummissjoni u lill-gvernijiet ta' l-Istati Membri.

1.3 Ir-responsabbiltà ewlenija fir-rigward tal-prevenzjoni tat-trattament ħażin ta' l-anzjani tinsab f'idejn l-Istati Membri. Madankollu, billi l-problema titfaċċja fl-Istati Membri kollha, il-KESE jemmen li huwa essenzjali li jkun hemm strateġija Ewropea. — Fuq il-bażi tal-fatt li t-trattament ħażin ta' l-anzjani jirrappreżenta vjolazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex fuq il-bażi tar-regolamenti stipulati fit-Trattati, tfassal strateġija għall-prevenzjoni tat-trattament ħażin. — Il-bażi ta' din l-istrateġija Ewropea għandha tkun studju mwettaq fl-Unjoni Ewropea kollha dwar “It-trattament ħażin ta' l-anzjani, b'mod speċjali fil-kuntest tal-kura”. Dan l-istudju għandu jkollu l-għan li jiddeskrivi s-sitwazzjoni attwali u jipprovdi tagħrif dwar ir-rata ta' prevalenza u d-diversi forom ta' trattament ħażin, il-kawża tagħhom u r-riskji involuti. Għandhom jiġu kkunsidrati kemm it-trattament ħażin fid-domiċilju tal-persuni kkonċernati kif ukoll fil-kuntest tal-kura istituzzjonali. — Dan l-istudju għandu jqabbel ir-riskju li huma esposti għalih l-anzjani, is-sitwazzjoni legali tagħhom u l-possibbiltajiet ta' għajnuna u appoġġ li għandhom mal-kundizzjonijiet li japplikaw fil-qasam tat-trattament ħażin tat-tfal. — L-istudju għandu wkoll jenfasizza l-qagħda ta' l-implimentazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea bl-objettiv tal-ħarsien ta' l-anzjani fl-Istati Membri. Il-kummenti t'hawn fuq huma indirizzati lill-Parlament Ewropew, lill-Kummissjoni Ewropea; Direttorat Ġenerali għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u l-Opportunitajiet Indaqs.

1.4 Il-prevenzjoni tat-trattament ħażin ta' l-anzjani, b'mod speċjali fil-kuntest tal-kura, tista' biss issir b'mod effettiv fil-livell nazzjonali rilevanti. Għalhekk, fil-kuntest tat-tħejjija ta' strateġija Ewropea, kull Stat Membru għandu jniedi pjan ta' azzjoni nazzjonali għall-prevenzjoni tat-trattament ħażin. F'kull Stat Membru għandhom jiġu pprovduti l-fondi neċessarji. Il-pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali għandhom fuq kollox jikkunsidraw: — it-tneħħija ta' kull tabù dwar it-trattament ħażin ta' l-anzjani f'sitwazzjoni ta' kura permezz ta' inizjattivi ta' sensibilizzazzjoni rilevanti, per eżempju l-implimentazzjoni ta' kampanji ta' informazzjoni u edukazzjoni, li jqajmu kuxjenza dwar is-sitwazzjoni tal-persuni li għandhom bżonn il-kura u dawk li jikkurawhom; — it-tħejjija ta' linji gwida u bażi legali b'konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Ujoni Ewropea; — it-tfassil ta' rapporti nazzjonali dwar il-prevenzjoni tat-trattament ħażin ta' l-anzjani fil-kuntest tal-kura fid-dar jew f'istituzzjoni. Dawn ir-rapporti għandhom jinkludi informazzjoni dwar jekk fl-Istati Membri jeżistux standards minimi għall-kura li huma vinkolanti, jekk ġewx stabbiliti forom ta' kontroll u kemm dawn ir-regoli huma effikaċi għall-ħarsien ta' l-anzjani fil-kuntest tal-kura fid-dar jew f'istituzzjoni; — it-titjib ta' l-informazzjoni, il-kompetenzi u l-kooperazzjoni ta' l-atturi u l-istituzzjonijiet kollha li huma direttament involuti fil-“kura”. Dan jinkludi t-taħriġ adegwat u l-inizjattivi għal gruppi partikolarment rilevanti — l-istaff mediku, il-persuni li jipprovdu l-kura u l-pulizija — kif ukoll it-twaqqif ta' sistema li tippermetti lill-istaff tal-kura li jirrapporta każijiet ta' abbuż; — it-twaqqif ta' servizz ta' parir li jkollu ambitu wiesa', ikun aċċessibbli faċilment u (wkoll) kunfidenzjali, sabiex il-persuni kkonċernati jkollhom il-possibbiltà li jiksbu t-tagħrif li jonqoshom kemm jista' jkun kmieni fil-proċess tal-kura; — it-twaqqif ta' servizzi ta' wens u mistrieħ għall-familji li jagħtu l-kura kif ukoll lok ta' parir u appoġġ għall-istaff professjonali; — it-twaqqif ta' netwerks ta' kollaborazzjoni, edukazzjoni u skambju sistematiku ta' informazzjoni għall-persuni u l-istituzzjonijiet kollha li huma direttament involuti fil-“kura”. Il-kummenti t'hawn fuq huma indirizzati lill-Istati Membri.

1.5 Il-KESE jemmen li huwa kruċjali li jkun hemm skambju f'livell nazzjonali u ta' l-UE dwar il-proċeduri u l-mudelli ta' prattika tajba, bil-għan li tiġi stabbilita sistema ta' verifika tal-kwalità u twaqqif ta' standards fil-qasam tal-kura. Il-kummenti t'hawn fuq huma indirizzati lill-Istati Membri; EUCPN.

2. Raġuni

2.1 Ix-xjuħija u r-riskju ta' trattament ħażin

2.1.1 It-tbassir demografiku jindika li fl-Ewropa, sa l-2050, in-numru ta' persuni 'il fuq minn 65 sena ser jikber b'mod konsiderevoli (b'madwar 58 miljun jew 77 %); relattivament, l-ikbar żieda hija mistennija fil-grupp ta' l-iktar persuni anzjani ('il fuq minn 80 sena). Dan l-iżvilupp għandu effetti fuq il-ħajja ta' kuljum f'ħafna setturi u jirrappreżenta sfida partikolari għall-oqsma politiċi kollha.

2.1.2 Fuq l-isfond ta' l-iżvilupp demografiku, il-bżonn li tiġi indirizzata l-problema tat-trattament ħażin ta' l-anzjani huwa dejjem iktar urġenti. Dan it-trattament ħażin huwa suġġett tassew traskurat, li għadu qiegħed jiġi bbanalizzat u injorat. Id-data empirika disponibbli dwar is-suġġett hija insuffiċjenti u inkompleta.

2.1.3 Skond l-istatistika kriminali rreġistrata, ir-riskju ta' vjolenza fuq l-irġiel u n-nisa ta' 60 sena u iktar huwa konsiderevolment iktar baxx minn dak ta' persuni iżgħar, u fl-istħarriġ tal-vittmi l-anzjani jitkellmu inqas mill-persuni iżgħar fl-età dwar esperjenzi li jinvolvu l-vjolenza. Iżda l-istatistika kriminali u l-istħarriġ fost il-vittmi huma strumenti inadegwati sabiex jiġu rreġistrati u enfasizzati r-riskji ta' vjolenza li jolqtu speċifikament lill-anzjani.

2.1.4 Dan jgħodd fuq kollox għar-riskju ta' trattament ħażin ta' l-anzjani fl-ambjent soċjali l-iktar qrib tagħhom, minn persuni li huma jafu u jafdaw; possibbilment anke persuni li l-anzjani jiddependu minnhom. Ix-xjenza, il-politika u l-prassi “skoprew” din iż-żona f'dawn l-aħħar għexieren ta' snin bħala żona b'livell ta' vjolenza relattivament għoli. Għall-bidu l-enfasi kienet fuq it-tfal u n-nisa bħala vittmi (1), u rari fuq it-trattament ħażin ta' l-anzjani.

2.1.5 Skond definizzjoni ta' l-Azzjoni kontra t-trattament ħażin ta' l-anzjani li ttieħdet mill-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) u stabbiliet ruħha fil-qasam tar-riċerka u l-politika, trattament ħażin ta' l-anzjani huwa terminu li għandu jintuża għal trattament ħażin li jsir darba jew b'mod ripetut jew in-nuqqas ta' trattament adegwat li jista' jwassal għal ħsara jew perikolu fir-rigward ta' persuna anzjana (2).

2.1.6 Id-data disponibbli turi li l-abbuż fuq l-anzjani jeżisti, jiġri ta' spiss u f'ċerti każijiet huwa gravi ħafna, iżda bl-eċċezzjoni ta' każijiet speċifiċi, dan l-abbuż jibqa' moħbi (3). Stħarriġ rappreżentattiv li sar l-Ingilterra, l-Iskozja, Wales u l-Irlanda ta' Fuq fl-2006, li interroga lil iktar minn 2 000 persuna ta' 66 sena u iktar li jgħixu fi djar privati (inklużi skemi ta' kura) (4), wassal għar-riżultati li ġejjin: 2.6 % tal-parteċipanti semmew trattament ħażin min-naħa ta' membru tal-familja tagħhom, ħabib jew membru ta' l-istaff tal-kura fl-aħħar 12-il xahar. Jekk wieħed jgħodd ukoll il-ġirien u l-konoxxenzi, il-persentaġġ jitla' sa 4 %. L-iktar forma ta' trattament ħażin komuni hija n-negliġenza, warajha jiġi l-isfruttament finanzjarju, l-abbuż psikiku jew fiżiku u, fl-aħħarnett, l-abbuż sesswali. In-nisa jirrappurtaw it-trattament ħażin ikar ta' spiss mill-irġiel. Dawn ir-riżultati jistgħu jitqabblu ma' dawk ta' soċjetajiet oħra tal-Punent u jikkorrespondu bejn wieħed u ieħor għad-data dwar il-vjolenza domestika. Studju li sar Spanja fl-2004 wasal għall-konklużjoni li r-rata ta' trattament ħażin ta' l-anzjani kienet kważi għolja daqs dik tat-tfal.

2.2 It-trattament ħażin ta' l-anzjani fil-kura

2.2.1 It-terminu “kura” huwa vast u jmur mill-għajnuna u l-appoġġ fid-dar sal-kura intensiva (fi sptar).

2.2.2 Hemm riskji speċjali għall-persuni li huma dipendenti mill-kura u/jew li jinsabu kkonfinati fi djarhom jew f'istituzzjonijiet tal-kura. Is-sitwazzjoni tagħhom, il-perikoli speċifiċi li huma esposti għalihom u l-possibbiltajiet ta' prevenzjoni u intervenzjoni f'dan il-qasam jinsabu għalhekk fil-qalba ta' din l-opinjoni esploratorja.

2.2.3 Bl-eċċezzjoni ta' l-iktar gruppi ta' età avvanzati, minoranza ta' anzjani biss teħtieġ il-kura: fl-aħħar ta' l-2003 fil-Ġermanja 1.6 % ta' l-anzjani ta' 60-64 sena kellhom bżonn il-kura u 9.8 % ta' l-anzjani ta' 75-79 sena, iżda mbagħad 60.4 % ta' l-anzjani ta' 90-94 sena (5). Skond l-istudji li saru, mhux biss ser ikun hemm iktar anzjani fil-futur, iżda wkoll iktar anzjani fraġli u li jeħtieġu l-kura. In-numru ta' anzjani li jeħtieġu l-kura huwa mistenni li jikber b'116-136 %; in-numru ta' persuni fir-residenzi saħansitra b'138-160 %. Ir-riskji marbutin mal-bżonn għall-għajnuna u l-assistenza ser jikbru b'mod speċjali għall-anzjani ta' iktar minn 80 sena (6).

2.2.4 It-trattament ħażin fir-rigward ta' persuni anzjani fil-kura huwa kwistjoni ġerontoloġika u jinkludi mhux biss l-abbuż fiżiku tal-persuni li jeħtieġu l-kura iżda wkoll kull trattament u negliġenza li jista' jkolla effetti negattivi fuq il-ħajja u l-benessri ta' l-anzjani (7). Il-forom ta' trattament ħażin jinkludu (8): — vjolenza fiżika diretta (swat, theżżiż, qars, l-impożizzjoni ta' obbligi fiżiċi, l-immobilizzazzjoni, it-tneħħija ta' strumenti ta' għajnuna fiżika, eċċ.); — vjolenza fiżika indiretta (għoti ta' mediċina mingħajr awtorizzazzjoni, per eżempju kalmanti, eċċ.); — abbuż sesswali (nuqqas ta' rispett għal-limiti fiżiċi tal-mistħija, kuntatt intimu mhux mixtieq, eċċ.); — vjolenza emozzjonali u fiżika (aggressjoni verbali, negliġenza jew indifferenza, solitudni emozzjonali, iżolazzjoni soċjali, theddid fiżiku jew ta' forom oħra ta' abbuż, għajjat, umiljazzjoni, eċċ.); — sfruttament finanzjarju jew abbuż materjali ieħor (aċċess mhux awtorizzat għall-kapital, bejgħ tal-proprjetà mingħajr kunsens, tentattivi jew sfurzar għall-għoti ta' flus bħala rigal, serq ta' flus u oġġetti ta' valur, estorsjoni, l-anzjani fil-mira ta' l-imbruljuni, eċċ.); — negliġenza (in-nuqqas ta' għajnuna neċessarja fil-ħajja ta' kuljum u ta' servizzi ta' iġjene u kura ġenerali, b'mod speċjali n-nuqqas ta' ikel u xorb, l-iżvilupp ta' bedsores u selħ — decubitus ulcers — minħabba n-nuqqas ta' kura fir-rigward tal-pożizzjoni fis-sodda, eċċ.); — theddid li jiġu abbandunati jew mibgħuta f'residenza; — abbuż fil-forma ta' parteċipazzjoni f'testijiet kliniċi mingħajr il-kunsens ta' l-anzjani jew kontra l-volontà tagħhom.

2.2.5 It-trattament ħażin ta' l-anzjani jista' jseħħ fid-dar kif ukoll f'ambitu istituzzjonali. Fl-Ewropa ma teżistix data affidabbli dwar il-prevalenza tal-vjolenza fir-rigward ta' persuni li jiddependu mill-kura. Ftit hemm tagħrif dwar il-fenomenu — traskurat, iżda kkunsidrat bħala vast — tat-trattament ħażin u l-vjolenza fuq l-anzjani fil-kuntest tal-kura.

2.2.5.1 Fil-każ tal-kura fid-dar, l-istudji jsostnu li bejn 5 u 25 % tar-relazzjonijiet ta' kura jinvolvu l-vjolenza (9).

2.2.5.2 Fi studju Ġermaniż (10) dwar it-trattament ħażin u n-negliġenza fir-residenzi ta' l-anzjani u ċ-ċentri tal-kura iktar minn 70 % ta' l-istaff tal-kura ammettew li użaw il-vjolenza, trattaw b'mod mhux xieraq jew traskuraw lill-anzjani, jew li raw membri oħra ta' l-istaff jagħmlu dan (11).

2.3 Nagħrfu t-trattament ħażin fil-kura

2.3.1 Ħafna drabi fil-prattika huwa diffiċli li wieħed jinduna bit-trattament ħażin. Hemm diversi raġunijiet għal dan: il-mistħija tal-vittmi; id-dipendenza tagħhom mill-għajnuna, mill-kura u mill-attenzjoni tal-persuni li qegħdin jittrattawhom ħażin, u l-biża' mir-rabja li tista' tirriżulta jekk jirrappurtaw l-abbuż u għalhekk il-biża' li s-sitwazzjoni tmur għall-agħar; l-inkapaċità li jitkellmu dwar l-esperjenza ta' abbuż minħabba l-mard jew deterjorament mentali; nuqqas ta' sigurtà fir-rigward ta' sitwazzjonijiet fejn jissuspettaw trattament ħażin.

2.4 Il-kura fid-dar

2.4.1 Il-biċċa l-kbira ta' l-anzjani jgħixu id-dar. F'ħafna pajjiżi Ewropej l-anzjani li jeħtieġu l-kura jirċevuha fid-dar tagħhom; il-Ġermanja dan huwa l-każ ta' żewġ terzi ta' dan il-grupp ta' anzjani. Madwar 7 % ta' l-anzjani ta' 65 sena jew iktar biss jgħixu f'residenzi speċjalizzati. Il-kura familjali tingħata fl-ewwel post miż-żewġ jew mill-mara, fit-tieni lok mit-tifla jew mill-mara tat-tifel. Il-biċċa l-kbira ta' dawn is-sitwazzjonijiet ta' kura ma jinvolvux trattament ħażin iżda dan jista' jiġri (ara punt 2.2.5.1).

2.4.2 Il-kura fid-dar iġġib piż kbir magħha, b'mod speċjali għas-saħħa, il-benessri u l-kuntatti soċjali ta' min jagħti l-kura. Ħafna familji jridu jagħmlu sagrifiċċji kbar sabiex jieħdu ħsieb il-qraba anzjani tagħhom. Il-problema tikber meta t-tħejjija għas-sitwazzjoni ta' kura ma ssirx b'mod adegwat u meta ma jkunx hemm biżżejjed appoġġ matul iż-żmien tal-kura. Piż kbir ħafna huwa dak marbut mal-kura ta' anzjani li jbatu minn mard mentali.

2.4.3 Iżda t-trattament ħażin fl-ambitu tal-kura fid-dar m'huwiex biss ir-riżultat tal-piż żejjed li jerfgħu dawk li jagħtu l-kura. Jeżistu jidħlu diversi fatturi oħra. Fosthom insibu l-kwalità tar-relazzjoni qabel ma feġġ il-bżonn għall-kura, id-dipendenza mis-sustanzi u l-problemi psikiċi tal-persuna li tagħti l-kura, l-iżolazzjoni soċjali u n-nuqqas ta' appoġġ soċjali u anke l-imġiba aggressiva ta' dawk li jeħtieġu l-kura (12).

2.5 Il-kura istituzzjonali

2.5.1 Sa issa numru żgħir ta' anzjani li jeħtieġu l-kura jirċevuha f'istituzzjonijiet, iżda huwa mistenni li n-numru ta' anzjani fir-residenzi għad jikber b'mod konsiderevoli fil-ġejjieni, speċjalment fir-rigward tal-persuni l-iktar imdaħħla fl-età (ara punt 2.2.3). Illum diġà qiegħda titfaċċja t-tendenza li l-kura ma tiġix ipprovduta fid-dar iżda f'ċentri tal-kura jew minn servizzi tal-kura fil-komunità.

2.5.2 Fil-biċċa l-kbira tar-residenzi, l-anzjani m'humiex vittmi ta' trattament ħażin. Dan jgħodd fuq kollox għar-residenzi, li fl-Istati Membri huma rikonoxxuti u kkontrollati u li jirrispettaw bir-reqqa l-istandards tas-saħħa ta' l-Istat fejn huma bbażati.

2.5.3 Madankollu, ċerti residenzi għandhom reputazzjoni ħażina. Ftit isiru kontrolli sistematiċi fir-rigward tat-trattament ħażin fl-istabbilimenti tal-kura, iżda l-kontrolli li saru mill-istaff mediku ta' l-assigurazzjonijiet per eżempju, juru li l-atti ta' trattament ħażin fir-residenzi m'humiex każijiet iżolati (13).

2.5.3.1 Instabu provi ta' ħsara relatata ma' kura inadegwata u negliġenza fil-kura — per eżempju f'dak li għandu x'jaqsam ma' l-ikel u x-xorb. Problemi oħra jinkudu l-għoti ta' psikofarmaċewtiċi f'dożi qawwija, nuqqasijiet kbar fir-rigward tal-mediċini u limitazzjoni tal-mobilità.

2.5.4 F'ċentri tal-kura mmaniġġjati ħażin in-negliġenza u l-indifferenza jieħdu post l-enfasi fuq ir-resident. Skedi riġidi ħafna drabi jmorru kontra l-awto-determinazzjoni u l-indipendenza tar-residenti.

2.5.5 In-nuqqas ta' ħin u l-ammont kbir wisq ta' xogħol ta' l-istaff tal-kura jirriżultaw fi tbatija għall-anzjani u wkoll f'nuqqas ta' sodisfazzjon għal min jipprovdi l-kura. Il-problema tan-nuqqas ta' staff fis-settur tal-kura huwa aggravat min-nuqqas ta' kandidati kkwalifikati u l-ħruġ mix-xogħol qabel iż-żmien. Ma jidhirx li qegħdin isiru sforzi kbar sabiex tiġi promossa l-“kura ta' l-anzjani” jew sabiex il-professjoni tkun iktar attraenti.

2.6 Analiżi u suġġerimenti tal-KESE

2.6.1 It-trattament ħażin ta' l-anzjani huwa inaċċettabbli, ikun xi jkun il-livell ta' gravità tiegħu, u m'għandux ikompli jiġi injorat. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Presidenzi tal-Kunsill ta' l-UE, il-Kummissjoni Ewropea u l-gvernijiet nazzjonali jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jindirizzaw il-kawżi ta' l-abbuż bil-għan li l-persuni mdaħħla fl-età jitħarsu, kemm jekk jibqgħu fid-dar tagħhom kif ukoll jekk ikunu residenti f'istituzzjoni tal-kura.

2.6.2 Is-suġġerimenti tal-KESE jistgħu jinqasmu fl-oqsma li ġejjin:

2.6.2.1 Id-drittijiet tal-bniedem

— Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-Unjoni Ewropea (adottata fis-7 ta' Diċembru 2000 f'Nizza) tagħraf u tħares, taħt l-Artikolu 25, id-dritt tal-bniedem għal ħajja ta' dinjità u indipendenza u għal parteċipazzjoni fil-ħajja soċjali u kulturali.

— Sabiex jintlaħaq dan l-objettiv, il-KESE iqis li huwa kruċjali li jkun hemm viżjoni ġdida tat-tixjiħ. Il-fenomenu tad-diskriminazzjoni bbażata fuq l-età għandu jingħata attenzjoni ikbar billi dan huwa ta' spiss il-kawża tat-trattament ħażin li jirċievu l-anzjani li jeħtieġu l-kura. L-isfida għandha tkun dik li l-anzjani jiġu integrati fis-soċjetà u li l-kura tagħhom tiġi kkunsidrata bħala responsabbiltà kollettiva.

— Il-Kumitat jenfasizza l-fatt li l-anzjani għandhom id-dritt li jgħixu fejn jixtiequ jgħixu mingħajr biża' u li d-diskrimnazzjoni kontra l-anzjani hija inaċċettabbli. Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali għandha tapplika għall-ħarsien ta' persuni anzjani, ikun liema jkun l-ambjent li jgħixu fih.

— Il-Kumitat jenfasizza l-importanza ta' l-għażla tad-domiċilju mill-anzjani b'rabta ma' l-ammont ta' appoġġ li jeħtieġu. Għalhekk il-Kumitat iħeġġeġ lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jiżviluppaw il-possibbiltajiet ta' akkomodazzjoni u appoġġ b'mod xieraq għall-individwi li jibqgħu d-dar, dawk li jgħixu f'sheltered homes, f'residenzi jew f'ċentri tal-kura għal żmien twil.

— Il-persuni anzjani għandu jkollhom il-possibbiltà li jirrappurtaw l-inċidenti jew it-tħassib li jkollhom u jitħarsu. Dan jgħodd ukoll għall-qraba jew assistenti tal-kura oħra li għandu jkollhom il-possibbiltà li jesprimu t-tħassib tagħhom mingħajr ma jibżgħu mill-konsegwenzi li dan jista' jkollu fuq il-membru tal-familja tagħhom jew fuq ix-xogħol jew is-sigurtà ta' l-impjieg tagħhom rispettivament. Għandu jkun hemm il-garanzija li r-rapporti ser jiġu trattati b'mod delikat u effettiv.

2.6.2.2 It-titjib tad-data u l-bżonn għal iktar riċerka

— Il-Kumitat jipproponi li ssir riċerka iktar fil-fond li tkopri l-Unjoni Ewropea kollha sabiex tiġi valutata l-miżura tat-trattament ħażin fuq l-anzjani bil-għan li dan li ġej jiġi kkunsidrat: — l-istabbiliment ta' rati ta' prevalenza tat-trattament ħażin ta' l-anzjani b'mod ġenerali u dak li jikkostitwixxi l-abbuż li jbatu minnu kemm f'ambjent domestiku kif ukoll f'wieħed istituzzjonali; — il-kawżi ta' abbuż b'enfasi partikolari fuq l-istress tal-membri tal-familja li jipprovdu l-kura u l-appoġġ li jirċievu; — sa liema punt qiegħda tiġi implimentata l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali fir-rigward tal-ħarsien ta' l-anzjani; — sa liema punt l-Istati Membri għandhom standards għall-kura ta' l-anzjani u kif dawn huma kontrolatti u verifikati.

2.6.2.3 It-tneħħija tat-tabù u s-sensibilizzazzjoni

— Il-Kumitat iħeġġeġ lill-gvernijiet nazzjonali jieħdu l-passi meħtieġa sabiex iqajmu kuxjenza dwar it-trattament ħażin ta' l-anzjani permezz ta' kampanja mmexxija mill-mezzi tax-xandir u appoġġjata fil-prattika minn aġenziji istituzzjonali u volontarji bil-għan li jinqered it-tabù ta' l-abbuż fuq l-anzjani kull fejn dan iseħħ.

— Il-Kumitat jagħraf il-fatt li l-mezzi tax-xandir jistgħu jaqdu rwol influwenti fil-bidla tal-kuxjenza pubblika u jenfasizza l-bżonn li jieħdu pożizzjoni informata u kostruttiva.

2.6.2.4 Informazzjoni, edukazzjoni, taħriġ u prevenzjoni

— Il-Kumitat iħeġġeġ lill-gvernijiet nazzjonali jieħdu l-passi li ġejjin: — itejbu l-informazzjoni disponibbli għall-anzjani u l-qraba tagħhom dwar it-trattament ħażin ta' l-anzjani; — jiżguraw li l-istaff professjonali tal-kura jkollu mezz kif jirrapporta inċidenti ta' trattament ħażin ta' l-anzjani u jkun ipprovdut bil-pariri u l-appoġġ meħtieġ; — jiżguraw li hemm biżżejjed taħriġ dwar kif wieħed jista' jinduna bl-abbuż u li jeżistu mekkaniżmi biex dan l-abbuż jiġi trattat għall-professjonijiet mediċi u tal-kura kollha inkluża l-pulizija; — jiżguraw li n-netwerks tas-saħħa u tas-servizzi soċjali jkunu jistgħu jipprovdu ċentri ta' emerġenza, gruppi ta' appoġġ u servizzi indipendenti u kunfidenzjali ta' pariri fuq it-telefon; — jiżguraw li l-istaff tal-kura li jgħin lill-familji jkollu biżżejjed informazzjoni dwar is-sintomi u l-progress tal-mard, per eżempju tad-dimenzja sabiex jiġi żgurat li hemm komprensjoni sħiħa ta' l-ammont ta' kura meħtieġa u sabiex jiġi pprovdut appoġġ suffiċjenti, inkluż taħriġ: — jiżguraw li l-istaff tal-kura li jgħin lill-familji jkollu aċċess għall-kura, mistrieħ u appoġġ mediku adegwat sabiex ikun jista' jtaffi l-istress ta' xogħol potenzjali ta' 24 siegħa; — jiżgura li l-membri tal-familja jirċievu l-appoġġ meħtieġ sabiex jieħdu l-leave li għandhom bżonn sabiex jipprovdu kura mingħajr ħsara għall-prospetti ta' karriera tagħhom; dan għandu japplika għall-irġiel u n-nisa bl-istess mod;

— Il-prodotti u s-servizzi tat-teknoloġija ta' l-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) ser joffru l-possibbiltà lil bosta anzjani li jibqgħu jgħixu fejn jippreferu u b'hekk iżommu l-indipendenza u l-istandard ta' għajxien tagħhom. L-ICT tista' tgħinhom jiżvolġu l-attivitajiet ta' kuljum u tista' wkoll tintuża għall-kontroll ta' saħħithom u l-attivitajiet tagħhom u b'hekk tnaqqas il-bżonn għal kura istituzzjonali. L-ICT ser issaħħaħ is-sigurtà ta' l-anzjani u jagħtihom aċċess għas-servizzi soċjali u mediċi bħas-servizz ta' l-emerġenza u b'hekk ser jgħinhom ikomplu jgħixu b'mod indipendenti u awtonomu u fid-dinjità.

2.6.2.5 It-twaqqif ta' netwerks

— Il-Kumitat iħeġġeġ lill-gvernijiet nazzjonali sabiex jistabbilixxu netwerks ta' għadd ta' aġenziji li jieħdu ħsieb il-kooperazzjoni, it-taħriġ u l-iskambju sistematiku ta' informazzjoni (14).

2.6.2.6 Il-kontroll istituzzjonalizzat tal-kura

— Il-Kumitat isejjaħ lill-Istati Membru sabiex jistabbilixxu livell għoli ta' monitoraġġ u servizzi ta' spezzjoni bil-għan li jiżguraw il-provvista ta' servizzi ta' kwalità għolja għall-anzjani bbażati fuq standards tal-kura ċari u disponibbli għall-pubbliku, u li jagħmlu mezz li dawn il-korpi jkollhom l-awtorità li jieħdu azzjoni reparatorja; ir-riżultati ta' din l-azzjoni għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku.

2.6.2.7 Identifikazzjoni imtejba ta' l-abbuż

— Il-Kumitat jenfasizza l-importanza li tittejjeb, b'mod delikat, l-identifikazzjoni tat-trattament ħażin ta' l-anzjani, kemm fl-ambitu domestiku kif ukoll f'dak istituzzjonali, bl-għajnuna ta' l-aġenziji adegwati. Għandu jkun hemm iċ-ċertezza li kull abbuż irrapportat ser jiġi trattat u li dan iwassal għal bidla. Għandu jiġi speċifikat li huwa possibbli li tiġi involuta l-pulizija jew li tittieħed azzjoni legali.

Brussell, l-24 ta' Ottubru 2007. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Ara l-opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-KESE tas-16.3.2006 dwar Il-vjolenza domenstika fuq in-nisa (ĠU C 110, 9.5.2006) u l-opinjoni li tikkompletaha ta' l-14.12.2006 dwar It-tfal bħala vittmi indiretti tal-vjolenza domestika (ĠU C 325, 30.12.2006); rapporteur għaż-żewġ opinjonijiet: is-Sinjura Heinisch.

(2) Id-Dikjarazzjoni ta' Toronto dwar il-prevenzjoni globali tat-trattament ħazin ta' l-anzjani: “It-trattament ħażin ta' l-anzjani huwa att singolu jew ripetut jew in-nuqqas ta' azzjoni adegwata li jseħħ fil-kuntest ta' kwalunkwe relazzjoni fejn huwa mistenni li jkun hemm il-fiduċja, u li jikkawża ħsara jew swied il-qalb lil persuna anzjana. Din il-ħsara tista' tkun: fiżika, psikoloġika/emozzjonali, sesswali, finanzjarja jew sempliċement tirrifletti negliġenza intenzjonata jew non-intenzjonata”. (WHO 2002) (http://www.who.int/ageing/projects/elder_abuse/alc_toronto_declaration_en.pdf.);Action on Elder Abuse (www.elderabuse.org.uk).

(3) F'symposium internazzjonali li sar f'Mejju 2006 f'Köln, il-Ġermanja, taħt il-patroċinju tal-Kummissarju Vladimir Spidla (Xogħol, Affarijiet Soċjali u Opportunitajiet Indaqs), ġiet ippreżentata rata ta' prevalenza ta' iktar minn 5 % sa 20 % għall-Vjolenza fuq l-Anzjani fid-diversi Stati (rapport dwar is-symposium Vjolenza u negliġenza fir-rigward ta' l-anzjani fil-kuntest tal-kura fid-dar jew f'istituzzjoni: Forum tal-prevenzjoni kriminali 4/2006 u 1/2007).

(4) Studju tar-Renju Unit dwar l-abbuż u n-negliġenza tal-persuni anzjani (Ġunju 2007).

(www.natcen.ac.uk).

(5) Uffiċċju Federali għall-Istatistika (2005): Statistika dwar il-kura 2003 — Riżultati għall-Ġermanja. Wiesbaden.

(6) Kunsill tal-Prevenzjoni tal-Land ta' Nordrhein-Westfalen (2006): Perikoli għall-anzjani fil-kura.

(7) Din id-definizzjoni hija konformi mad-Dikjarazzjoni ta' Toronto dwar il-prevenzjoni globali ta' l-abbuż fuq l-anzjani (WHO 2002, ara nota 2).

(8) Kunsill tal-prevenzjoni tal-Land ta' Nordrhein-Westfalen (ara nota 6), Dikjarazzjoni ta' Toronto (ara nota 2) u studju tar-Renju Unit (ara nota 4).

(9) Görgen, Thomas (2005a): Nahraumgewalt im Alter. Opferrisiken und Optionen für gewaltpräventives Handeln (Ir-riskji ta' l-anzjani li huma vittmi tal-vjolenza domestika u suġġerimenti għall-prevenzjoni tal-vjolenza). Forum dwar il-prevenzjoni kriminali 3/2005, pp. 13-16. Data dwar pajjiżi Ewropej individwali: Walentich/Wilms/Walter (2005): Gewalt gegen ältere Menschen in der häuslichen und institutionellen Pflege. (Il-vjolenza fuq l-anzjani fid-dar u fl-istituzzjonijiet tal-kura), fir-revista Bewährungshilfe 2/2005, pp. 166-182.

(10) Görgen, Thomas (2005b): “As if I just didn't exist” — Elder abuse and neglect in nursing homes. M. Cain & A. Wahidin (eds.): Ageing, crime and society.

(11) Tagħrif dwar ir-rata li biha jsiru atti ta' vjolenza individwali bħal-limitazzjoni tal-mobilità u l-abbuż psikoloġiku: Aspekte zur Gewalt gegen alte Menschen in Deutschland (Aspetti tal-vjolenza fuq l-anzjani fil-Ġermanja) fir-revista Bewährungshilfe 2/2005, pp. 149-165.

(12) Görgen 2005a (ara nota 9).

(13) Fl-2007 is-servizz mediku ta' l-assoċjazzjonijiet ewlenin tas-sigurtà soċjali fil-Ġermanja ppubblika t-tieni rapport tiegħu intitolat “Il-kwalità tal-kura fil-komunità u fir-residenzi” fejn stqarr li 10 % tar-residenti ppreżentaw problemi tas-saħħa marbutin ma' kura insuffiċjenti.

(http://presseportal.de/pm/57869).

(14) Eżempju ta' dan: il-Bonner Initiative gegen Gewalt im Alter — Handeln statt Misshandeln e.V. (Hrsg.): Alte Menschen in Not — Wir können helfen (l-Inizjattiva ta' Bonn kontra l-vjolenza fix-xjuħija — Il-kura minflok l-abbuż: L-anzjani fil-bżonn — Nistgħu ngħinuhom). Fuljett ta' informazzjoni. Bonn 2006. Għal iktar informazzjoni dwar din l-inizjattiva u oħrajn ara n-netwerk internazzjonali għall-prevenzjoni tat-trattament ħażin ta' l-anzjani (www.inpea.net).