Rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill - Progress lejn l-ilħiq tal-għanijiet ta' Kjoto (meħtieġ skont l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 280/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tikkonċerna l-mekkaniżmu għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet ta’ gass serra tal-Komunità u biex jiġi implimentat il-Protokoll ta’ Kjoto) {SEG(2009)1581} /* KUMM/2009/0630 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 12.11.2009 KUMM(2009)630 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL PROGRESS LEJN L-ILĦIQ TAL-GĦANIJIET TA' KJOTO (meħtieġ skont l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni 280/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tikkonċerna l-mekkaniżmu għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet ta’ gass serra tal-Komunità u biex jiġi implimentat il-Protokoll ta’ Kjoto) {SEG(2009)1581} WERREJ 1. SOMMARJU 3 2. PROGRESS ATTWALI 1990-2007 6 2.1. Xejriet fl-emissjonijiet tal-GHG 6 2.2. Intensitajiet u emissjonijiet tal-GHG per capita fl-2007 6 2.3. Emissjonijiet tal-GHG fl-2007 mqabbla mal-2006 7 2.4. Xejriet tal-emissjonijiet fis-setturi ewlenin 8 3. PROGRESS IMBASSAR LEJN L-ILĦIQ TAL-MIRA TA’ KJOTO 10 3.1. Previżjonijiet mill-Istati Membri 11 3.1.1. L-UE-15 11 3.1.2. L-UE-12 11 3.1.3. L-UE-27 12 3.2. L-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew dwar it-Tibdil fil-Klima (ECCP) 16 3.3. L-implimentazzjoni tal-Iskema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti ta’ Emissjonijiet (l-EU ETS) 17 3.3.1. L-ewwel perjodu ta’ skambju (mill-2005 sal-2007) 17 3.3.2. It-tieni perjodu ta’ skambju (mill-2008 sal-2012) 17 3.3.3. Użu tal-JI u s-CDM mill-operaturi 18 3.4. Użu mbassar tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto mill-gvern 18 3.5. L-użu mbassar tal-ħażniet tal-karbonju 19 4. IS-SITWAZZJONI FIL-PAJJIŻI KANDIDATI TAL-UE 19 SOMMARJU Fit-triq it-tajba biex tintlaħaq il-mira ta’ Kjoto, 2008-2012 Skont il-Protokoll ta’ Kjoto, l-UE-15 qablu li jnaqqsu l-emissjonijiet tagħhom ta’ gassijiet serra (GHG) bi 8 % sal-2008-12, imqabbla mal-livelli fis-sena bażi1. Abbażi tal-aħħar dejta disponibbli fl-inventarju tal-20072, għat-tielet sena konsekuttiva t-total tal-emissjonijiet tal-GHG fl-UE-15 niżel, u kien 5.0 % taħt l-emissjonijiet tas-sena bażi meta jiġu esklużi l-Użu tal-Art, it-Tibdil fl-Użu tal-Art u l-Forestrija (LULUCF). L-emissjonijiet tal-GHG fl-UE-15 kienu qed jonqsu filwaqt li l-ekonomija kibret b'mod sinifikanti. Mill-1990, il-PDG tal-UE-15 żdied b’madwar 44 %. Fl-2007, l-emissjonijiet tal-GHG tal-UE-15 naqsu b'1.6 % mqabbla mal-2006, filwaqt li l-PDG tal-UE-15 kiber bi 2.7 %. Il-previżjonijiet3 kif jidhru fil-Grafika 1 jindikaw li l-UE-15 se jilħqu l-mira tagħhom ta’ Kjoto. L-evalwazzjoni ex-post4 tal-impatt tal-politiki ambjentali tal-emissjonijiet tal-GHG fl-UE-15 bejn l-1990 u l-2005 turi li l-emissjonijiet tal-GHG tnaqqsu b'7.6 % (madwar 350 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2.). Grafika 1: Emissjonijiet attwali u mbassra għall-UE-15 [pic] Nota: il-vleġeġ huma bbażati fuq il-medja tal-2008-2012 u għalhekk, ma jikkorrispondux eżattament mal-valuri tal-2010 tal-emissjonijiet imbassra. Sors: EEA, Il-Kummissjoni Ewropea Tul il-perjodu ta' impenn, ħames Stati Membri (Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Iżvezja u r-Renju Unit) għamlu previżjonijiet għal emissjonijiet taħt il-politiki u l-miżuri eżistenti li jippermettulhom jilħqu l-miri tagħhom. Meta jitqiesu l-miżuri kollha, inklużi l-ħażniet tal-karbonju, il-kisba ta' kreditu mill-gvernijiet u s-setturi tal-EU ETS, disa' Stati Membri oħra huma previsti li jilħqu l-mira tagħhom ta' qsim tal-piż. Attwalment hemm biss Stat Membru wieħed (l-Awstrija) li huwa previst li se jkollu diffikultajiet biex jilħaq l-impenn tiegħu ta' tnaqqis tal-GHG. Madankollu, il-previżjonijiet ma jirriflettux it-tnaqqis ekonomiku attwali u l-iktar tbassir reċenti dwar l-iżvilupp tal-PDG u għalhekk jistgħu jkunu sopravalutati. Il-metodoloġija għall-istima tal-effett EU ETS trid tkun robusta u konsitenti, u huwa meħtieġ aktar titjib. Għalhekk, l-effett tal-EU ETS ippreżentat f'dan ir-rapport jista' jkun sopravalutat. L-UE-15 qed jagħmlu progress tajjeb lejn l-ilħiq tal-mira tagħhom ta’ Kjoto u l-mira kumplessiva tal-UE-15 se tintlaħaq kollettivament. Il-previżjonijiet attwali jindikaw li l-mira se tinqabeż sew ukoll. Minkejja l-fatt li fil-biċċa l-kbira tat-tnax-il Stat Membru ġdid huwa mbassar li l-emissjonijiet se jiżdiedu bejn l-2007 u l-2010, disa’ minnhom li għandhom mira ta' Kjoto5 qed ibassru li jilħqu jew anke jaqbżu sew il-miri tagħhom ta' Kjoto billi jużaw il-politiki u l-miżuri eżistenti biss. Is-Slovenja qed tbassar li se tilħaq il-mira tagħha meta l-miżuri eżistenti u ppjanati jitwettqu kif mistenni. Fl-2007, it-total ta’ emissjonijiet tal-GHG tal-UE-27 kien ta’ 12.5 % taħt il-livelli tas-sena bażi mingħajr emissjonijiet u tneħħija permezz tal-LULUCF u 1.2 % inqas imqabbel mal-2006. Bejn l-2006 u l-2007, l-ekonomija tal-UE-27 kibret bi 2.9 %. Barra minn hekk, skont id-dejta provviżorja6 tal-2008, l-emissjonijiet mill-Istati Membri tal-UE-15 niżlu b’1.2 % mqabbla mal-livelli tal-2007, u b'hekk tniżżlu b'6.2 % taħt il-livelli tagħhom fis-sena bażi. L-emissjonijiet tal-UE-27 huma stmati li niżlu b'1.1 % u b'hekk kienu 13.6 % inqas mil-livell tas-sena bażi. Dawk il-figuri jirriflettu l-effetti tar-riċessjoni ekonomika globali li ma kinitx għadha tapplika fil-każ tad-dejta tal-emissjonijiet tal-GHG tal-2007. Miżuri ġodda biex tintlaħaq il-mira ambizzjuża tal-UE għall-2020 F’Diċembru 2008 intlaħaq ftehim dwar il-pakkett leġiżlattiv dwar il-klima u l-enerġija propost mill-Kummissjoni Ewropa f'Jannar 2008.7 Għall-ewwel darba, sett ta’ atti legali jipprovdi pakkett integrat u ambizzjuż ta’ politiki u miżuri li jindirizzaw it-tibdil fil-klima sal-2020 u lil hinn. Mill-2013 'il quddiem, l-isforz totali tal-UE biex tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’20 % mqabbla ma’ dawk mill-1990 sal-2020 se jinqasam bejn l-EU ETS u s-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS kif ġej: a) tnaqqis ta’ 21 % fl-emissjonijiet tas-settur tal-EU ETS imqabbel mal-2005; b) tnaqqis ta’ madwar 10 % mqabbel mal-2005 għas-setturi li mhumiex koperti mill-EU ETS. Meħuda flimkien, dawn jirriżultaw fi tnaqqis kumplessiv ta’ -20 % mqabbel mal-1990, li jammonta għal tnaqqis ta’ -14 % mqabbel mal-2005. Huwa meħtieġ tnaqqis ikbar mis-settur tal-EU ETS għax huwa iktar effettiv f'termini ta' nfiq li jitnaqqsu l-emissjonijiet fis-setturi koperti mill-ETS milli fis-setturi l-oħrajn li mhumiex koperti mis-sistema. Is-setturi li ma jaqgħux taħt l-EU ETS attwalment jirrappreżentaw madwar 60 % tal-emissjonijiet totali tal-GHG fl-UE. Bħala regola, se jitħalla f’idejn l-Istati Membri biex jiddefinixxu u jimplimentaw politiki u miżuri f’dawn is-setturi, għalkemm għadd tajjeb ta’ miżuri madwar l-UE kollha f’oqsma bħall-istandards tal-effiċjenza fl-enerġija, it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 mill-karozzi u l-ġestjoni tal-iskart se jikkontribwixxu wkoll għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. Għal dawn is-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS, il-miri individwali għall-Istati Membru ġew stabbiliti skont il-livelli relattivi tal-PDG/capita attwali u mbassar. Is-sett ta’ miżuri ġodda għall-klima u l-enerġija jinkludi wkoll: miri li jorbtu legalment għaż-żieda fil-qsim tal-enerġiji rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija sal-2020, regoli ġodda dwar il-qbid u l-ħażna tal-karbonju, regoli ġodda dwar is-sussidji ambjentali, kif ukoll tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 mill-karozzi u kwalità mtejba tal-fjuwil. Il-Grafika 2 turi d-differenza sinifikanti bejn il-previżjonijiet tal-Istati Membri għall-2020 u l-miri tal-UE għall-2020 (-20 % u -30 % rispettivament) li tesiġi li l-UE ssegwi pass ħafna ogħla ta’ tnaqqis fl-emissjonijiet wara l-2012 imqabbel ma’ dawk mill-1990 sal-2012. Skont il-mira attwali, fl-2020 it-tnaqqis fl-emissjonijiet għandu jammonta għal 1 000 – 1 500 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 imqabbel max-xenarju bażi. Dan jenfasizza l-ħtieġa li l-UE u l-Istati Membri tagħha jimplimentaw il-leġiżlazzjoni l-ġdida mill-aktar fis possibbli. Grafika 2: Emissjonijiet attwali u mbassra għall-UE-27 [pic] mill-2013 [pic] L-EU ETS setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS [pic][pic] Nota: Il-grafika tinkludi l-aġġornament tal-previżjonijiet bażi tal-Primes-GAINS tal-2007. Il-grafiċi ta’ hawn fuq għall-EU ETS u s-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS huma stima approssimattiva, il-figuri finali se jkunu disponibbli skont id-dispożizzjonijiet rilevanti tad-Direttiva 2009/29/KE9 u tad-Deċiżjoni 406/2009/KE10. Sors: EEA, Il-Kummissjoni Ewropea PROGRESS ATTWALI 1990-2007 Xejriet fl-emissjonijiet tal-GHG Ix-xejra kumplessiva tal-emissjonijiet ġenerali tal-GHG fl-UE hija influwenzata bis-sħiħ mill-ikbar żewġ emittenti, il-Ġermanja u r-Renju Unit, responsabbli għal madwar terz tat-total tal-emissjonijiet tal-GHG fl-UE-27. Fl-2007, dawn iż-żewġ Stati Membri laħqu tnaqqis totali tal-emissjonijiet tal-GHG ta’ 394 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 imqabbla mal-1990. Ir-raġunijiet ewlenin għax-xejra favorevoli fil-Ġermanja (-21 % mill-1990 sal-2007) huma r-ristrutturar ekonomiku tal-ħames reġjuni (Länder) ġodda wara r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja u l-effiċjenza li għadha qed tiżdied fl-impjanti tal-enerġija u t-tisħin kif ukoll l-użu ta’ taħlit ta’ tisħin u enerġija. It-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-GHG fir-Renju Unit (-17% mill-1990 sal-2007) primarjament sar b’riżultat tal-liberalizzazzjoni tas-swieq tal-enerġija u l-bdil sussegwenti tal-fjuwil miż-żejt u l-faħam għall-gass fil-produzzjoni tal-elettriku u l-miżuri għat-tnaqqis fl-emissjonijiet tan-N2O fil-produzzjoni tal-aċidu adipiku. L-Italja u Franza huma t-tielet u r-raba’ l-ikbar emittenti, it-tnejn b’sehem ta’ 11 %. L-emissjonijiet tal-GHG tal-Italja fl-2007 kienu madwar 7 % ogħla mill-livelli tal-1990. Iż-żidiet osservati mill-1990 fl-emissjonijiet tal-GHG fl-Italja huma primarjament minħabba t-trasport bl-art, il-produzzjoni tal-elettriku u s-sħana u r-raffinar taż-żejt. Fl-2007, l-emissjonijiet ta’ Franza kienu 6 % taħt il-livelli tal-1990. Tnaqqis kbir inkiseb fl-emissjonijiet tal-N2O mill-produzzjoni tal-aċidu adipiku, imma l-emissjonijiet tas-CO2 mit-trasport bl-art żdiedu b’mod konsiderevoli bejn l-1990 u l-2007. Spanja u l-Polonja huma l-ħames u s-sitt l-ikbar emittenti fl-UE-27, responsabbli għal 9 % u 8 % tat-total ta’ emissjonijiet tal-GHG tal-UE-27 rispettivament. Spanja żiedet l-emissjonijiet b’54 % bejn l-1990 u l-2007. Dan ġara l-iktar minħabba żidiet fl-emissjonijiet mit-trasport bl-art, il-produzzjoni tal-elettriku u tat-tisħin u l-industriji tal-manifattura. Il-Polonja naqqset l-emissjonijiet tal-GHG bi 13 % bejn l-1990 u l-2007 (-29 % mis-sena bażi, li hija l-1988 fil-każ tal-Polonja). Il-fatturi ewlenin għat-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-Polonja – bħalma huwa fil-każ ta’ Stati Membri oħra tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant – kienu t-tnaqqis tal-industrija kbira li kienet tuża l-enerġija b’mod ineffiċjenti u r-ristrutturar kumplessiv tal-ekonomija lejn tmien it-tmeninijiet u l-bidu tad-disgħinijiet. L-eċċezzjoni notevoli kienet it-trasport (speċjalment it-trasport bl-art) fejn l-emissjonijiet żdiedu. Fl-2007, tmien Stati Membri kellhom emissjonijiet tal-GHG ogħla mil-livelli tas-sena bażi, filwaqt li s-17-il Stat Membru l-oħra kellhom emissjonijiet taħt il-livelli tas-sena bażi. Ċipru u Malta ma għandhomx impenji ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet skont il-Protokoll ta’ Kjoto. F’dawk il-pajjiżi, l-emissjonijiet fl-2007 kienu ogħla mil-livelli tal-1990. It-tibdil fil-perċentwal tal-emissjonijiet tal-GHG mis-sena bażi għall-2007 jvarja minn -53.4 % (il-Latvja) sa +52.6 % (Spanja). Intensitajiet u emissjonijiet tal-GHG per capita fl-2007 L-emissjonijiet kemm fl-UE-15 kif ukoll fl-UE-27 qegħdin jonqsu, filwaqt li l-ekonomija kibret b'mod sinifikanti. Dan jindika li kien hemm diżakkoppjar relattiv tat-tkabbir tal-emissjonijiet tal-GHG mit-tkabbir tal-PDG fl-UE-15 mill-1993, u fl-UE-27 mill-1996. Bejn l-1990 u l-2007, il-PDG fl-UE-27 kiber b’45 % filwaqt li l-emissjonijiet naqsu b’9 % u fl-UE-15, il-PDG żdied b’44 % bi tnaqqis ta’ 4 % fl-emissjonijiet tal-GHG. L-Istati Membi kollha tal-UE, minbarra Ċipru, il-Portugall u Spanja naqqsu b’mod sinifikanti l-emissjonijiet tagħhom, filwaqt li l-ekonomija tagħhom kibret sew bejn l-1990 u l-2007. Ġew osservati b’mod partikolari tkabbir ekonomiku qawwi imma wkoll tnaqqis fl-emissjonijiet fl-Istati Membri tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, minħabba t-trasformazzjonijiet fis-settur tal-manifattura kbira u ineffiċjenti bbażat fuq l-industrija. Grafika 3: L-intensità tal-GHG għall-UE-15 u l-UE-27, il-PDG, il-konsum tal-enerġija u l-emissjonijiet tas-CO2 għall-UE-15 [pic] Fl-2007, il-medja tal-emissjonijiet tal-UE-27 per capita kienet ta' 10.2 tunnellati ekwivalenti għal CO2. Fl-UE-15, il-medja kienet 10.3 tunnellati ekwivalenti għal CO2 per capita, tnaqqis ta’ 0.4 tunnellati ekwivalenti għal CO2 imqabbel mal-2006 jew 1.3 tunnellati ekwivalenti għal CO2 imqabbel mal-1990. Madankollu, l-emissjonijiet tal-GHG per capita juru differenzi sinifikanti madwar il-pajjiżi Ewropej. L-emissjonijiet per capita huma korrelatati mal-intensità tal-enerġija u t-taħlit tal-enerġija ta’ kull pajjiż (ara wkoll il-Grafika 2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal (SWD)). Fid-disgħinijiet, l-emissjonijiet per capita naqsu fl-UE kollha. Madankollu, bejn l-2000 u l-2007, naqsu b’5.1 % fl-UE-15 filwaqt li żdiedu b’7.1 % fl-UE-12. Bejn l-1990 u l-2007, l-emissjonijiet tal-GHG per capita żdiedu l-iktar fi Spanja, il-Portugall, Ċipru u Malta. Emissjonijiet tal-GHG fl-2007 mqabbla mal-2006 Bejn l-2006 u l-2007, l-emissjonijiet fl-UE-27 niżlu b’59.8 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2. (1.2 %) fl-UE-15 naqsu b’64.0 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2. (1.6 %) u kien hemm żieda żgħira ta’ emissjonijiet fl-Istati Membri l-oħra b’4.2 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2. (0.6 %). L-emissjonijiet tal-GHG naqsu jew kienu stabbli fl-Istati Membri kollha tal-UE-15 minbarra fil-Greċja u fi Spanja. L-emissjonijiet żdiedu fil-biċċa l-kbira mill-Istati Membri tal-UE-12 minbarra fl-Ungerija, fil-Polonja, fir-Rumanija u fir-Repubblika Slovakka. Il-Ġermanja, ir-Renju Unit, Franza u l-Italja kkontribwew b'mod sinifikanti għat-tnaqqis kumplessiv tal-emissjonijiet tal-GHG (-23.9 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2, -11.2 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2, -10.6 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2, -10.2 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 rispettivament). It-tnaqqis fl-emissjonijiet kien dovut b’mod partikolari minħabba l-konsum inqas ta’ kull tip ta’ fjuwil fid-djar u fis-servizzi. Dan kien riżultat ta’ inqas ħtiġijiet ta’ tisħin fl-Ewropa minħabba xitwa iktar sħuna fl-2007, flimkien ma’ prezzijiet ogħla tal-fjuwil. L-erba’ pajjiżi msemmijin kollha rrappurtaw tnaqqis importanti tal-emissjonijiet mill-użu tal-enerġija fl-industriji tal-manifattura. Il-Ġermanja rrappurtat l-ogħla tnaqqis fl-emissjonijiet, b'riżultat ta’ xitwa iktar sħuna, żieda fit-taxxa fuq il-valur miżjud u żieda kbira fil-prezzijiet tal-fjuwil għad-djar. L-emissjonijiet totali tal-GHG żdiedu l-iktar fi Spanja (9.3 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2), fil-Greċja (3.8 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2) u fil-Bulgarija (4.2 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2). F’dawn it-tliet pajjiżi l-emissjonijiet mill-konsum pubbliku tal-elettriku u tat-tisħin huma l-fatturi deċiżivi. L-Estonja kellha l-ogħla żieda relattiva ta’ emissjonijiet (2.8 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2, 15 %) minħabba ż-żieda b’25 % tal-ġenerazzjoni tal-elettriku mill-impjanti konvenzjonali tas-sħana. Il-Litwanja (1.9 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2) u r-Repubblika Ċeka (1.7 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2) ukoll esperjenzaw żidiet notevoli fl-emissjonijiet totali tal-GHG. L-emissjonijiet mit-trasport bl-art komplew jiżdiedu fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi. Minbarra l-Istati tal-UE-15 (speċjalment id-Danimarka, l-Irlanda, il-Greċja), l-ogħla żidiet kienu rrappurtati mis-Slovenja, il-Litwanja, is-Slovakkja u l-Latvja, minħabba ż-żieda fil-volumi tat-traffiku. Fil-Bulgarija, fil-Ġermanja, fi Franza, fil-Lussemburgu, fl-Olanda u fil-Portugall, l-emissjonijiet mit-trasport bl-art naqsu kemm kemm. Dan jirriżulta f’żieda tal-emissjonijiet mit-trasport bl-art ta’ 1 % biss fl-UE-27 u stabbilizzazzjoni tal-emissjonijiet fil-livell tal-UE-15. Madankollu, se jkunu meħtieġa miżuri addizzjonali biex jinżamm il-kontroll fuq l-emissjonijiet tal-GHG mis-settur tat-trasport fis-snin li ġejjin. L-emissjonijiet tal-gassijiet serra mill-attivitajiet tal-avjazzjoni u tat-tbaħħir internazzjonali komplew tekgħin fl-2007, u żdiedu b'1.8 % fl-UE-27. L-emissjonijiet minn dawn is-setturi, li attwalment mhumiex inklużi taħt il-Protokoll ta' Kjoto, fl-UE-27 telgħu b'1.8 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 (tbaħħir) u 3.7 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 (avjazzjoni). Xejriet tal-emissjonijiet fis-setturi ewlenin Il-Grafika 4 turi li l-enerġija (il-provvista, l-użu) u t-trasport huma l-iktar setturi importanti, responsabbli għal 80 % tal-emissjonijiet totali tal-UE-15 fl-2007. It-trasport huwa responsabbli għal 21 % tat-total tal-emissjonijiet tal-GHG, l-agrikoltura għal 9 %, il-proċessi industrijali għal 8 % u l-iskart għal 3 %. It-tnaqqis fl-enerġija, l-agrikoltura, il-proċessi industrijali u l-iskart tpatta parzjalment b'żidiet sinifikanti fis-settur tat-trasport (għal aktar dettalji ara wkoll l-SWD). Fil-qosor, imqabbla mal-1990, l-emissjonijiet tal-UE-15: - mill-enerġija (il-provvista u l-użu, minbarra t-trasport) naqsu b’7 %, - mit-trasport żdiedu b’24 %, - mill-proċessi industrijali naqsu bi 11 % l-iktar minħabba l-emissjonijiet iktar baxxi mill-produzzjoni tal-aċidu adipiku u mill-produzzjoni tal-alokarbonji u tal-eżafluworidu tal-kubrit, - mill-agrikoltura naqsu bi 11 % minħabba tnaqqis fl-għadd tal-bhejjem u tnaqqis fl-użu tal-fertilizzant minerali u d-demel, - mill-iskart naqsu b’39 % minħabba emissjonijiet iktar baxxi tas-CH4 minn miżbliet ikkontrollati. Grafika 4: Tibdil fl-emissjonijiet tal-GHG tal-UE-15 mis-settur u s-sehem tas-setturi [pic] [pic] Sors: EEA PROGRESS IMBASSAR LEJN L-ILĦIQ TAL-MIRA TA’ KJOTO Previżjonijiet mill-Istati Membri 8 It-tbassir tal-emissjonijiet tal-GHG jinkludi l-impatt tal-EU ETS. Madankollu, il-metodoloġija sottostanti għall-istima tal-EU ETS teħtieġ aktar titjib. Hemm bżonn metodoloġiji u suppożizzjonijiet aktar robusti u konsistenti sabiex ikun hemm tbassir aktar preċiż tal-effett EU ETS. Meta jitqies dan kollu, se jiġi investigat is-sena d-dieħla kif l-aħjar jiġi stmat u mbassar l-effett ETS u kif se jittejbu l-metodoloġiji permezz tar-reviżjoni tal-Deċiżjoni dwar il-Mekkaniżmu tal-- Monitoraġġ. dwar il- L-UE-15 Il-Grafika 5 tippreżenta t-tbassir għas-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS u tivvaluta d-differenzi bejn l-emissjonijiet imbassra u l-mira f'dawk is-setturi. It-tbassir kollu għas-setturi kollha u bbażat fuq politiki u miżuri domestiċi eżistenti, inkluż l-effett tas-sistema ta' skambju tal-emissjonijiet tal-UE fuq l-emissjonijiet domestiċi, juri li l-emissjonijiet GHG tal-UE-15 se jkunu 6.9 % taħt il-livelli tas-sena bażi tul il-perjodu ta' impenn (1.1 % 'l bogħod mill-mira ta' Kjoto). Meta jiġi inkluż, (1) l-użu mill-gvern tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto li mistennija jrendu tnaqqis addizzjonali fl-emissjonijiet ta’ 2.2%, (2) it-tneħħija totali minħabba l-attivitajiet imsemmija fl-Artikoli 3.3 u 3.4 tal-Protokoll ta’ Kjoto fl-UE-15 li tikkorrispondi għal tnaqqis ta’ 1.0 %, u (3) l-użu tas-setturi tal-ETS tal-allokazzjonijiet u l-krediti miksuba, li jikkorrispondu għal tnaqqis ta' 1.4 % huwa mbassar li l-UE-15 inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom b’iktar minn 8.0 % tul il-perjodu ta' impenn, u b'hekk jaqbżu l-mira ta’ Kjoto (-8%). Jekk nassumu li l-miżuri kollha jrendu kif mistenni, it-tnaqqis kumplessiv imbassar tal-emissjonijiet tal-GHG jista' jitla' sa 13.1 % tul il-perjodu ta’ impenn imqabbel mal-livelli tas-sena bażi (inkluż effett ta’ –1.6% ta’ miżuri domestiċi addizzjonali). Għaldaqstant, minħabba l-mira ambizzjuża tal-UE ta’ tnaqqis ta’ 20 % sal-2020 imqabbla mal-1990 u sabiex titwitta t-triq għall-konformità mingħajr ostakli ma’ din il-mira, l-Istati Membri jridu bilfors mhux biss jiżguraw li t-tnaqqis fl-emissjonijiet jitwettaq fil-ħin permezz tal-politiki u l-miżuri eżistenti, imma wkoll li jgħaġġlu l-iżvilupp u l-implimentazzjoni sħiħa tal-politiki u l-miżuri addizzjonali tagħhom. L-UE-12 L-emissjonijiet kollha bbażati fuq politiki u miżuri domestiċi eżistenti mit-12-il Stat Membru l-oħra huma mbassra li jiżdiedu wara l-2007 imma xorta se jibqgħu madwar 29.8% taħt il-livelli tas-sena bażi tagħhom tul il-perjodu ta’ impenn. Is-Slovenja hija l-uniku Stat Membru mill-UE-12 li għandha l-ħsieb li tinvesti f’mekkaniżmi ta’ Kjoto. Is-Slovenja, ir-Repubblika Ċeka u l-Polonja biħsiebhom iqisu l-ħażniet tal-karbonju. L-UE-27 Fil-perjodu ta’ impenn, huwa mbassar li t-total tal-emissjonijiet tal-GHG tal-UE-27 se jkun madwar 12.8% taħt il-livelli tas-sena bażi. Din il-previżjoni hija bbażata fuq l-istimi maħduma mill-Istati Membri stess li jqisu l-politiki u l-miżuri domestiċi kollha eżistenti, inkluż l-effett tas-sistema ta' skambju tal-emissjonijiet tal-UE fuq l-emissjonijiet domestiċi. It-tnaqqis imbassar huwa ta’ 15.0% meta jitqies l-effett tal-krediti miksuba permezz tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto u l-ħażniet tal-karbonju u jista’ jilħaq is-16.5 % kieku l-politiki u l-miżuri domestiċi addizzjonali li qed jiġu diskussi attwalment kellhom jiġu implimentati fil-ħin u jagħtu r-riżultati kif stmat. Dan it-tbassir tal-emissjonijiet għandu jitqies fid-dawl tat-tnaqqis effettiv ġa miksub, li jgħodd għal -9% għall-UE-27 u -4% għall-UE-15 bejn l-1990 u l-2007. Għalhekk, l-isforzi tat-tnaqqis fil-ġejjieni se jkollhom jaċċelleraw b'mod sostanzjali madwar l-UE jekk din għandha tilħaq il-mira tagħha ta' -20% jew -30% sal-2020. Grafika 5: Id-differenzi relattivi (maqbuża jew ma nltlaħqux) bejn il-previżjonijiet tal-GHG tul il-perjodu ta' impenn fis-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS u l-miri rispettivi għall-2008-2012 ibbażati fuq politiki u miżuri domestiċi ‘eżistenti’ u ‘addizzjonali’, l-użu tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto u l-ħażniet tal-karbonju. (relatati mal-emissjonijiet tas-sena bażi) [pic] Sors: EEA L-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew dwar it-Tibdil fil-Klima (ECCP) Madwar l-UE-27, valutazzjoni tal-politiki u l-miżuri tal-Istati Membri identifikat tmien Politiki u Miżuri Komuni u Koordinati (CCPMs) li huma mbassra li jwasslu għal tnaqqis sinifikanti fl-emissjonijiet tal-GHG fl-UE. Dawn huma d-Direttiva tal-EU ETS u fis-settur tal-forniment tal-enerġija d-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli (RES-E) (relatata mal-promozzjoni tal-elettriku li jiġi prodott minn sorsi rinnovabbli tal-enerġija). Fis-settur tat-trasport il-kwalità tal-fjuwil u t-tnaqqis tas-CO2 mill-karozzi huma ta' importanza sinifikanti. Barra minn hekk, fis-settur tad-domanda għall-enerġija d-Direttivi dwar il-prestazzjoni tal-bini mil-lat ta' enerġija, għandhom rwol ukoll it-tassazzjoni fuq l-enerġija u l-promozzjoni tal-koġenerazzjoni (sħana u enerġija flimkien). Fl-aħħar nett il-mekkaniżmi flessibbli tal-Protokoll ta' Kjoto huma previsti li jwasslu għal iffrankar sinifikanti ta' emissjonijiet ta' GHG fl-UE. Flimkien ma’ dawn it-tmien politiki u miżuri ewlenin, ġew identifikati ħames CCPMs oħra li jitbassar li se jwasslu wkoll għal tnaqqis importanti fl-emissjonijiet madwar l-UE (minn 4 sa 7 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 għal kull politika). Dawn il-ħames politiki huma d-Direttiva dwar ir-rimi ta' skart f’terraferma [landfills], l-istandards għall-effiċjenza ta' bojlers tal-misħun ġodda, id-Direttiva dwar il-Prevenzjoni u l-Kontroll Integrati tat-Tniġġis (IPPC), id-Direttiva dwar it-tikkettjar ta' apparat u l-programm dwar l-Isfida tal-Mutur, immirati li jtejbu l-effiċjenza fl-enerġija tal-muturi industrijali tal-elettriku. Sal-2010, l-ikbar tnaqqis huwa mistenni mid-direttivi dwar l-EU ETS u l-enerġija rinnovabbli. L-Istati Membri jistennew ukoll tnaqqis kbir mis-suq intern tal-enerġija, l-implimentazzjoni tad-direttiva dwar il-prestazzjoni tal-enerġija u l-użu tal-mekkaniżmi flessibbli ta’ Kjoto huma mistennija li jwasslu għal tnaqqis sinifikanti wkoll. L-aqwa tmien politiki jwasslu għal 92 % ta’ tnaqqis totali attribwit lis-CCPMs fl-UE-27. Dan jenfasizza l-importanza ta’ dawn il-politiki ewlenin biex jgħinu lill-Istati Membri jiksbu l-impenji tagħhom għal tnaqqis fl-emissjonijiet. Żviluppi reċenti F’Diċembru 2008, intlaħaq ftehim dwar il-pakkett dwar il-klima u l-enerġija u dan jinkludi: (1) EU ETS imtejba: Id-Direttiva 2009/29/KE9 li temenda d-Direttiva 2003/87/KE sabiex ittejjeb u twessa' l-iskema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra tal-Komunità. (2) Il-Qsim tal-Isforzi fit-tnaqqis tal-emissjonijiet minn setturi li mhumiex koperti bl-EU ETS: Id-Deċiżjoni 406/2009/KE10 dwar l-isforz tal-Istati Membri biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet serra biex jonoraw l-impenji tal-Komunità għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2020, li tistabbilixxi impenji nazzjonali għall-emissjonijiet tal-GHG barra mill-ambitu tal-EU ETS. (3) Miri li jorbtu għall-Enerġija Rinnovabbli: Id-Direttiva 2009/28/KE11 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli, u li tistabbilixxi miri li jorbtu legalment għal kull Stat Membru sabiex jilħaq il-mira tal-UE ta’ sehem ta’ 20 % ta' enerġija rinnovabbli fil-konsum finali tal-enerġija tal-UE sal-2020. (4) Il-Qbid u l-Ħżin tal-Karbonju: Id-Direttiva 2009/31/KE12 dwar il-ħżin ġeoloġiku tas-CO2. (5) Is-CO 2 u l-karozzi: Ir-Regolament 443/200913 li jistabbilixxi standards ta' rendiment għall-emissjonijiet minn karozzi ġodda tal-passiġġieri bħala parti mill-approċċ integrat tal-Komunità biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2 minn vetturi ħfief, li se jiżgura li sal-2015 l-emissjonijiet minn flotta ġdida ta’ karozzi jitnaqqsu għal medja ta’ 130gm CO2/km. (6) Fjuwils tat-trasport: Id-Direttiva dwar il-kwalità tal-fjuwil 2009/30/KE14 żżid obbligu fuq il-fornituri biex inaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mill-katina kollha tal-produzzjoni tal-fjuwil b’6 % sal-2020. Żviluppi importanti oħrajn kienu jinkludu: (7) L-avjazzjoni: Id-Direttiva 2008/101/KE15 dwar l-inklużjoni tal-attivitajiet tal-avjazzjoni fl-EU ETS (8) It-trasport bl-art: Id-Direttiva 2009/33/KE16 dwar il-promozzjoni ta’ vetturi ta’ trasport fuq it-triq nodfa u effiċjenti fl-użu tal-enerġija. L-implimentazzjoni tal-Iskema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti ta’ Emissjonijiet (l-EU ETS) Fl-2008, l-ammont totali ta’ emissjonijiet verifikati mill-installazzjonijiet tal-EU ETS fl-UE-27 kien 2.11 biljun tunnellata17 ta’ CO2, 3 % inqas mill-2007. Filwaqt li t-tnaqqis ekonomiku nħass ħafna fis-setturi koperti mis-sistema, it-tnaqqis fl-emissjonijiet kien ukoll dovut għall-miżuri ta' tnaqqis li saru mill-installazzjonijier b'reazzjoni għall-prezz robust tal-karbonju li ppredomina għall-maġġoranza tal-2008 qabel ma bdiet ir-riċessjoni. Il-Grafika 6 turi s-sehem tal-emissjonijiet tal-EU ETS fl-emissjonijiet totali tal-GHG mill-UE. L-ewwel perjodu ta’ skambju (mill-2005 sal-2007) Medja ta' 10 559 installazzjoni pparteċipaw fl-ewwel perjodu ta’ skambju. Dawn l-installazzjonijiet irċevew drittijiet ta' emissjonijiet ta’ 2 107 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena u kellhom medja ta’ 2 %18 inqas emissjonijiet (2 071 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena). Fl-2007, is-sehem tal-EU ETS kien madwar 43 % tal-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra tal-UE-27. Kważi żewġ terzi tal-installazzjonijiet huma kklassifikati bħala installazzjonijiet tal-kombustjoni19 u dawn huma responsabbli għal aktar minn 70 % tal-emissjonijiet totali. It-tieni perjodu ta’ skambju (mill-2008 sal-2012) Il-limitu tal-UE kollha għal bejn l-2008 u l-2012 jammonta għal 2 081 biljun kwota fis-sena, 10.5 % inqas minn dak li kien propost fil-bidu fil-pjanijiet tal-allokazzjoni nazzjonali sottomessi mill-Istati Membri. Fl-2008, 10 680 installazzjoni pparteċipaw fis-sistema u l-emissjonijiet verifikati tagħhom kienu 9 % ogħla mill-kwoti allokati għalihom. Grafika 6: L-emissjonijiet totali tal-GHG fl-UE-27 maqsuma fis-setturi tal-EU ETS u fis-setturi li ma jaqgħux taħt l-ETS. [pic] Nota: Il-Grafika hija stima preliminari. Għall-2008, l-istimi preliminari tal-emissjonijet totali tal-GHG kienu inklużi. Sors: Il-Kummissjoni Ewropea Użu tal-JI u s-CDM mill-operaturi Bħala parti mit-tieni NAPs, ġie stabbilit limitu minn kull Stat Membru għall-użu massimu tal-krediti bbażati fuq proġetti mill-operaturi (Implimentazzjoni Konġunta (JI) u Mekkaniżmu għal Żvilupp Nadif (CDM)). B’kollox, jistgħu jintużaw sa 278 miljun CERs jew ERUs fis-sena mill-installazzjonijiet tal-ETS mill-Istati Membri kollha fit-tieni perjodu ta’ skambju. Dan jikkorrispondi għal 13.4 % tal-limitu tal-UE kollha għat-tieni perjodu ta’ skambju. Fl-2008, l-operaturi użaw 81.7 miljun CERs jew ERUs li kienu madwar 3.9 % tal-kwoti ċeduti kollha. Mill-2013 ’il quddiem, ir-regoli għall-użu tal-krediti tal-JI u s-CDM se jkunu riveduti kif inhu stabbilit fid-Direttiva riveduta dwar l-EU ETS.20 Użu mbassar tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto mill-gvern Għaxar Stati Membri mill-UE-15, kif ukoll l-Ungerija u s-Slovenja ddeċidew li jużaw il-mekkaniżmi ta’ Kjoto biex jilħqu l-miri tagħhom ta’ Kjoto. Flimkien, dawn l-Istati Membri tal-UE-15 għandhom jiksbu 93.1 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 fis-sena sabiex ikunu konformi mal-ewwel perjodu ta’ impenn skont il-Protokoll ta’ Kjoto. Dan jirrappreżenta madwar 2.2 punti perċentwali lejn il-mira ta’ Kjoto tal-UE-15 ta’ -8 % (ara t-Tabella 12 fl-SWD). Dawn l-10 Stati Membri flimkien iddeċidew li jinvestu kważi EUR 3 biljun biex jiksbu unitajiet permezz tal-JI, is-CDM jew l-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet. L-Awstrija, l-Olanda, Spanja, il-Lussemburgu u l-Portugall allokaw l-akbar baġits (EUR 531 miljun, EUR 506 miljun, EUR 409 miljun, EUR 330 miljun u EUR 305 miljun, rispettivament, għall-perjodu ta’ impenn ta’ ħames snin). Fis-Slovenja, il-baġit ġie stmat għal EUR 80 miljun. L-Ungerija qed tippjana li tipparteċipa fl-iskambju internazzjonali tal-emissjonijiet. L-użu mbassar tal-ħażniet tal-karbonju Minbarra l-politiki u l-miżuri li jimmiraw lejn diversi sorsi ta' emissjonijiet tal-GHG, l-Istati Membri jistgħu jużaw il-ħażniet tal-karbonju (ara t-Tabella 13 fl-SWD). L-informazzjoni pprovduta sa issa tindika li s-sekwestrar totali nett matul il-perjodu ta’ impenn mill-attivitajiet tat-tisġir u t-tisġir mill-ġdid skont l-Artikolu 3.3 tal-Protokoll ta’ Kjoto se jkun madwar 8.2 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena għall-UE-15. Barra minn hekk, l-użu tal-attivitajiet skont l-Artikolu 3.4 huwa mbassar li jikkontribwixxi 25.6 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena tal-perjodu ta’ impenn fl-UE-15 u r-Repubblika Ċeka, il-Polonja u s-Slovenja qed jistennew it-tneħħija ta’ 5.5 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena tal-perjodu ta’ impenn. Dawn il-figuri jqisu l-allokazzjoni massima għall-ġestjoni tal-foresti imma ma jinkludux lil Spanja minħabba n-nuqqas ta’ dejta dettaljata. Flimkien mal-ammont kollu ta’ Spanja, l-attivitajiet kollha skont l-Artikoli 3.3 u 3.4 fl-Istati Membri tal-UE-15 huma mbassra li jnaqqsu l-emissjonijiet b'42.4 miljun tunnellata ta’ CO2 fis-sena għall-perjodu ta’ impenn ekwivalenti għal kważi 12.4 % tal-impenn tat-tnaqqis tal-UE-15 ta’ 341 miljun tunnellata CO2 fis-sena matul il-perjodu ta’ impenn imqabbel mal-emissjonijiet tas-sena bażi. IS-SITWAZZJONI FIL-PAJJIżI KANDIDATI TAL-UE Bejn l-1990 u l-2007, l-emissjonijiet tal-GHG tal- Kroazja żdiedu bi 3 % u mqabbla mal-2006 żdiedu b’5.3 %. Fl-2007, l-emissjonijiet tal-Kroazja kienu 32.4 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 jew 10 % taħt l-emissjonijiet tas-sena bażi. Huwa mbassar li l-Kroazja se taqbeż kemm kemm il-mira tagħha ta’ Kjoto meta jitqiesu l-miżuri eżistenti u l-ħażniet tal-karbonju, imma għandha tilħaq u anke taqbeż il-mira bl-effett tal-miżuri (addizzjonali) ippjanati. Fl-2007, l-emissjonijiet tat- Turkija kienu 373 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 mqabbla ma’ 170 miljun tunnellata ekwivalenti għal CO2 fl-1990, żieda ta’ 119 % u mqabbla mal-2006, żieda ta’ 12 %. F’Jannar 2009 l- ex Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja ressqet quddiem is-segretarjat tal-UNFCCC it-tieni Komunikazzjoni Nazzjonali tagħha, inkluż inventarju tal-emissjonijiet tal-GHG mill-1990 sal-2002. Bejn l-1990 u l-2002, l-emissjonijiet tal-GHG naqsu b’madwar 10 %. Għal iktar tagħrif, jekk jogħġbok ara t-Taqsima 2 tal-SWD.