Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - Rapport dwar l-Evalwazzjoni Ex-post tal-Programm Erasmus Mundus 2004-2008 /* KUMM/2009/0695 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 22.12.2009 KUMM(2009)695 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport dwar l-Evalwazzjoni Ex-post tal-Programm Erasmus Mundus 2004-2008 WERREJ RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport dwar l-Evalwazzjoni Ex-post tal-Programm Erasmus Mundus 2004-2008 1 1. Daħla 3 2. Sfond għall-evalwazzjoni esterna 3 3. Evalwazzjoni esterna 3 3.1. It-termini tal-evalwazzjoni 3 3.2. Metodoloġija 4 3.3. Sejbiet ta’ min għamel l-evalwazzjoni 4 3.3.1. Kwalità tal-korsijiet tal-Erasmus Mundus 4 3.3.2. Kwalità tal-istudenti u tal-akkademiċi tal-Erasmus Mundus 5 3.3.3. Impatt fuq "l-aspett ta' forniment" ta' edukazzjoni terzjarja fl-Ewropa 5 3.3.4. Impatt fuq id-domanda internazzjonali għall-edukazzjoni għolja Ewropea 6 3.3.5. Impatt fuq l-istudenti u l-akkademiċi 6 3.3.6. Sostenibbiltà 6 3.3.7. Tfassil tal-programm u l-istruttura 7 3.3.8. Tmexxija tal-programm 7 3.3.9. L-effiċjenza tal-programm 8 4. Rakkomandazzjonijiet prinċipali tal-evalwazzjoni esterna u kummenti mill-Kummissjoni 8 4.1. Effettività 8 4.2. Sostenibbiltà 9 4.3. Effiċjenza – tfassil tal-programm u tmexxija 10 5. Konklużjonijiet tal-Kummissjoni 11 Annessi Statistiċi dwar figuri tal-applikazzjoni u l-għażla 12 RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport dwar l-Evalwazzjoni Ex-post tal-Programm Erasmus Mundus 2004-2008 (Test b'rilevanza għaż-ŻEE) 1. DAħLA Dan ir-rapport huwa ppreżentat skont l-Artikolu 12 tad-Deċiżjoni 2317/2003/KE[1] tal-5 ta’ Diċembru 2003 li tistabbilixxi l-Programm Erasmus Mundus, li jitlob li ssir evalwazzjoni ex-post tal-programm li jkun se jiġi mwettaq. Ir-rapport iressaq il-pożizzjoni Komunitarja dwar il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet ewlenin tal-evalwazzjoni ex-post tal-programm li tista' tinkiseb permezz tal-link: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm . Dawn il-konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet huma bbażati fuq stħarriġ estensiv mwettaq fuq il-parteċipanti tal-Erasmus Mundus u fuq il-partijiet interessati ewlenin. 2. Sfond għall-evalwazzjoni esterna L-Erasmus Mundus 2004-2008 kien programm ta' kooperazzjoni u ta' mobilità fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja maħsub biex jippromwovi lill-Unjoni Ewropea bħala ċentru ta' eċċellenza fit-tagħlim fid-dinja kollha. L-għan tiegħu kien li jagħti appoġġ għall-iżvilupp ta’ Korsijiet Ewropej ta’ Masters ta’ kwalità għolja u li jsaħħaħ il-viżibbiltà u l-attraenza tal-edukazzjoni terzjarja Ewropea f'pajjiżi terzi. Il-programm kellu, bħala l-objettiv strateġiku tiegħu, li jsaħħaħ il-kwalità tal-edukazzjoni terzjarja fl-Ewropa u li jippromwovi l-konoxxenza interkulturali permezz ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi. L-objettivi speċifiċi tal-programm kienu li: jippromwovi l-kwalità u l-eċċellenza tal-edukazzjoni terzjarja Ewropea; jinkuraġġixxi l-mobilità lejha ta’ studenti u akkademiċi ggradwati minn pajjiżi terzi; isaħħaħ il-kooperazzjoni strutturata ġewwa istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni terzjarja ta’ pajjiżi terzi; isaħħaħ il-profil, il-viżibbiltà u l-aċċessibbiltà tal-edukazzjoni terzjarja Ewropea fid-dinja. Il-programm għall-2004-2008 kien jiġbor fih erba’ Azzjonijiet ewlenin. Dawn kienu: Azzjoni 1 – Korsijiet Masters Erasmus Mundus, li jinkludu korsijiet f’livell ta’ masters li huma offruti minn mhux inqas minn tliet universitajiet fi tliet pajjiżi Ewropej differenti; Azzjoni 2 – boroż ta’ studju Erasmus Mundus għal studenti u għal akkademiċi minn pajjiżi terzi; Azzjoni 3 – Partenarjati ma’ istituzzjonijiet ta' edukazzjoni terzjarja, li jinkludu boroż ta’ studju għal studenti u akkademiċi minn pajjiżi tal-UE għall-mobbiltà lejn pajjiżi terzi; Azzjoni 4 – Proġetti lejn it-tisħiħ tal-attraenza mad-dinja kollha tal-edukazzjoni terzjarja Ewropea. 3. Evalwazzjoni esterna 3.1. It-termini tal-evalwazzjoni L-ECOTEC Research and Consulting ġew mitluba jwettqu evalwazzjoni skont il-kuntratt ta’ qafas tagħhom mal-Kummissjoni[2]. L-ambitu tal-evalwazzjoni ex-post kien il-perjodu 2004-2008, li matulu seħħew numru ta' sejħiet għall-proposti biex jimplimentaw il-programm, b'attenzjoni partikolari mogħtija għall-perjodu mill-evalwazzjoni interim tal-programm 2006-2007. Filwaqt li l-Korsijiet tal-Masters Erasmus Mundus, il-boroż ta’ studju u “l-proġetti għall-attraenza” (Azzjonijiet 1, 2 u 4) bdew fis-sena akkademika 2004-2005, il-Partenarjati (Azzjoni 3) bdew sena wara fl-2005-2006. L-għanijiet primarji tal-evalwazzjoni kienu li jiġi evalwat l-impatt tal-ewwel programm Erasmus Mundus u li ssir riflessjoni dwar l-esperjenza miksuba biex jingħata sostenn għall-implimentazzjoni tal-programm ta' wara. L-evalwazzjoni għalhekk iffukat fuq "l-effettività" tal-programm Erasmus Mundus – kemm il-programm irnexxielu jilħaq l-għanijiet stabbiliti għalih fil-bidu. Flimkien ma' din il-kunsiderazzjoni ta' effetti fuq żmien qasir u dawk fuq perjodu itwal, l-evalwazzjoni analizzat ukoll "l-effiċjenza" tal-Erasmus Mundus biex jilħaq dawn l-effetti[3] u kemm il-korsijiet sostnuti minn dan il-programm huma sostenibbli għat-tul taż-żmien. 3.2. Metodoloġija Il-metodoloġija kienet tinkludi riċerka dokumentata tal-letteratura rilevanti; stħarriġ tal-istituzzjonijiet li jipparteċipaw fil-Korsijiet tal-Masters Erasmus Mundus, il-Partenarjati u l-proġetti għall-attraenza (Azzjonijiet 1,3 u 4), kif ukoll tal-pajjiżi terzi parteċipanti u l-istudenti u l-akkademiċi tal-UE; kif ukoll intervisti mal-partijiet interessati ewlenin, inklużi l-Istrutturi Nazzjonali Erasmus Mundus u l-parteċipanti fl-erba' Azzjonijiet tal-programm. Twettqu wkoll żjarat ta’ studju li jkopru tnax mill-EMMCs. Ġew imwettqa wkoll trijangolazzjoni u verifika tal-evidenza miġbura matul l-analiżi. 3.3. Sejbiet ta’ min għamel l-evalwazzjoni Il-bilanċ tal-evidenza miġbur għall-evalwazzjoni ex-post tal-Erasmus Mundus jissuġġerixxi li l-programm kien effettiv biex jintlaħqu l-għanijiet iddikjarati tiegħu u ħoloq valur Komunitarju miżjud li hu wieħed sinifikanti. Erasmus Mundus irnexxielu jġib flimkien xi wħud mill-aħjar istituzzjonijiet ta' edukazzjoni terzjarja fl-UE biex joffri 103 programmi ta' masters konġunti ġodda u innovattivi, li ma kinux ikunu possibbli li ma kienx għal dan il-programm. Dawn il-programmi ta' masters huma kkunsidrati ta' kwalità għolja kemm mill-istaff akkademiku kif ukoll mill-istudenti tal-Erasmus Mundus kemm dawk ta' issa kif ukoll dawk ta' qabel li ġew ikkonsultati matul l-evalwazzjoni u l-programmi rnexxielhom jattiraw numru kbir ta' applikazzjonijiet minn studenti ġejjin minn pajjiżi terzi. 3.3.1. Kwalità tal-korsijiet tal-Erasmus Mundus L-evidenza mill-evalwazzjoni tissuġġerixxi li l-Korsijiet tal-Masters sostnuti mill-programm kienu verament ta' kwalità għolja. L-eċċellenza tal-istituzzjonijiet involuti u dik tal-istaff tagħhom tibqa' il-garanti fundamentali għall-kwalità akkademika. Filwaqt li d-distribuzzjoni ġeografika tal-istituzzjonijiet parteċipanti kienet ġeneralment ibbilanċjata, l-istituzzjonijiet mill-Istati Membri l-ġodda baqgħu mhux proporzjonalment rappreżentati. Il-livell akkademiku għoli u l-kontenut tal-korsijiet kienu l-karatteristċi li ġew l-iktar innutati mill-koordinaturi tal-korsijiet biex dawn ikollhom valur ikbar meta mqabbla mal-korsijiet ta' masters "ta' natura ġenerali" (domestiċi) fl-istess dixxiplina. Il-koordinaturi u l-gradwati tal-kors ukoll osservaw li l-mobilità li kien hemm fil-korsijiet Erasmus Mundus u l-esperjenza "interkulturali" li dawn joffru kienu komponenti importanti tal-valur miżjud tagħhom. L-istandard ġenerali ta' appoġġ għall-istudenti u l-faċilitajiet akkademiċi kien ikkunsidrat bħala wieħed għoli mill-istudenti. Madankollu, l-evalwazzjoni tissuġġerixxi li, f'ċerti każijiet, jista' jsir aktar biex tittejjeb il-koerenza bejn il-kurrikula mgħallma fl-istituzzjonijiet differenti li jipparteċipaw u l-metodi ta' taħriġ differenti offruti lill-istudenti. Stili iktar strutturati, flimkien ma' korsijiet komuni u numru aktar limitat ta' linji ta' studju, jistgħu jiffaċilitaw l-integrazzjoni tal-kors. 3.3.2. Kwalità tal-istudenti u tal-akkademiċi tal-Erasmus Mundus B'numru limitat ta' eċċezzjonijiet, il-korsijiet Erasmus Mundus irnexxielhom jattiraw numru kbir ta' applikanti minn pajjiżi terzi. Madankollu, il-korsijiet iltaqgħu ta' spiss ma' diffikultajiet fir-reklutaġġ tal-għadd ta' studenti mistenni mill-UE. Dan seħħ ħafna drabi minħabba l-livell tal-miżati mitlub għall-korsijiet (li tista' tkun ogħla minn dik għall-programmi "nazzjonali") u minħabba n-nuqqas ta' boroż ta' studju għal studenti tal-UE fil-programm 2004-2008. L-evidenza mill-evalwazzjoni tissuġġerixxi li l-istandard akkademiku globali tal-istudenti magħżula għall-korsijiet Erasmus Mundus huwa wieħed għoli. Ħamsa u ħamsin fil-mija tal-koordinaturi u tal-imsieħba li rrispondew għall-istħarriġ online ddikjaraw li l-istandard akkademiku medju tal-istudenti tal-Erasmus Mundus kien "wieħed 'l fuq b'mod sinifikanti" meta mqabbel mal-medja tal-livell tal-istudenti tal-masters fid-dipartimenti tagħhom. L-użu ta' fondi addizzjonali għall-għażla mmirata ta' studenti minn żoni ġeografiċi speċifiċi u minn pajjiżi bħala parti mill-Azzjoni 2 (il-"Windows") ma kienx dejjem konsistenti mal-fokus primarju tal-programm fuq l-eċċellenza akkademika. F'għadd limitat ta' każijiet, hemm evidenza li l-kriterju primarjament ġeografiku introdott mill-"Windows" wassal għal għażla ta' studenti li għandhom livell inqas mill-istandard medju. L-evidenza mill-evalwazzjoni tissuġġerixxi li l-istandard akkademiku globali tal-akkademiċi sostnuti permezz ta' Azzjoni 2 kien għoli. Madanakollu, aktar minn 75% ta' akkademiċi sostnuti kienu rġiel. Dan il-livell jidher li huwa sproporzjonat, anke jekk wieħed jieħu inkonsiderazzjoni l-varjazzjoni possibbli fil-profil bejn is-sessi tal-istaff akkademiku fid-dixxiplini differenti. 3.3.3. Impatt fuq "l-aspett ta' forniment" ta' edukazzjoni terzjarja fl-Ewropa L-Erasmus Mundus ta kontribut f'termini kwantitattivi u kwalitattivi lill-provvista diġa eżistenti ta' edukazzjoni fil-livell ta' masters fl-UE. Il-korsijiet sostnuti ġodda , ġeneralment, kienu korsijiet addizzjonali għal dawk diġà eżistenti u offruti fl-edukazzjoni terzjarja, u dan għaliex il-korsijiet "domestiċi" inżammu b'mod parallel. Il-programm tejjeb ukoll il-kwalità globali billi ħoloq korsijiet ġodda u ta' kwalità għolja li rarament kienu jeżistu qabel ma dan il-programm ġie stabbilit. Minbarra l-impatt dirett ta' ħolqien ta' korsijiet ġodda, l-evidenza mill-evalwazzjoni turi li l-Erasmus Mundus ġab impatti addizzjonali u indiretti għad-dipartimenti u l-istituzzjonijiet li pparteċipaw. B'mod partikolari, il-proċess tat-twaqqif u l-implimentazzjoni tal-korsijiet konġunti jidher li saħħaħ il-proċess doppju tal-"Ewropizzazzjoni" fuq in-naħa tal-provvista (peress li istituzzjonijiet ta' edukazzjoni ogħla minn pajjiżi differenti ħadmu flimkien) u tal-"internazzjonalizzazzjoni" fuq in-naħa tad-domanda (peress li l-istituzzjonijiet fittxew li jattiraw aktar studenti minn barra u jwieġbu għall-ħtiġijiet tagħhom). L-evalwazzjoni innutat li l-Erasmus Mundus ta kontribut ġeneralment pożittiv għall-għanijiet strateġiċi tal-UE fil-qasam tal-edukazzjoni terzjarja. B'mod partikolari, in-natura integrali u transnazzjonali tal-korsijiet kienet titlob li l-istituzzjonijiet parteċipanti jimpenjaw ruħhom direttament billi jqiegħdu fil-prattika u b'mod dettaljat l-aspetti tal-Proċess ta' Bologna, b'mod partikolari s-Sistema tat-Trasferiment tal-Kredit Ewropew. Żiedet ukoll fost il-komunità akkademika l-għarfien reċiproku tal-karatteristiċi u tal-funzjonament ta' sistemi ta' edukazzjoni terzjarja fl-Istati Membri l-oħra. L-esperjenza ta' numru ta' korsijiet turi li l-kwistjoni tal-lawrji konġunti (diplomi) tibqa' qasam li fih hu meħtieġ li ssir iktar ħidma u dan biex jitneħħew l-ostakli fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, li jipprevjenu l-akkreditazzjoni ta' lawrji konġunti. Il-livell imtejjeb ta' assigurazzjoni konġunta ta' kwalità u r-rikonoxximent reċiproku involut fi gradi konġunti x'aktarx li jikkontribwixxu għal aktar żvilupp fiż-Żona Ewropea ta' Edukazzjoni Terzjarja. 3.3.4. Impatt fuq id-domanda internazzjonali għall-edukazzjoni għolja Ewropea Hemm evidenza li l-Erasmus Mundus wassal għal żieda fin-numru ta' studenti minn pajjiżi terzi li jattendu dipartimenti u istituzzjonijiet li qed jipparteċipaw, għalkemm din ix-xejra mhix universalment irrappurtata u huwa possibbli li xi studenti minn pajjiżi terzi li kellhom jiġu fl-Ewropa kienu jagħżlu f'kull każ il-korsijiet tal-Erasmus Mundus. Dejta konsolidata dwar in-numri ta' studenti minn pajjiżi terzi li jattendu l-istituzzjonijiet individwali ma kinitx disponibbli għall-evalwazzjoni fil-każijiet eżaminati, għalkemm din id-dejta tista' tkun mezz prezzjuż biex tesplora l-effetti kwantittativi ta' programmi bħal Erasmus Mundus. Ħafna mir-rappreżentanti tal-kors li kienu kkonsultati matul l-evalwazzjoni nnotaw li l-Erasmus Mundus ippermetta lid-dipartimenti tagħhom biex jattiraw studenti minn pajjiżi terzi minn firxa usa' ta' pajjiżi u b'hekk għen biex jintemmu l-mudelli tradizzjonali ta' reklutaġġ. 3.3.5. Impatt fuq l-istudenti u l-akkademiċi Evidenza mill-Istħarriġ dwar l-Impatt turi li l-gradwati tal-Erasmus Mundus ġeneralment jemmnu li kisbu ħiliet u esperjenza prezzjużi u rilevanti mill-korsijiet tagħhom. Madankollu, l-evidenza dwar il-progressjoni akkademika jew il-progressjoni tal-karriera fit-tul tal-gradwati wara li jitilqu mill-kors hija bħalissa inkonklussiva, għalkemm ġeneralment pożittiva. Ir-riżultati tal-istħarriġ online tal-akkademiċi ta' Azzjoni 2 jissuġġerixxu li l-Erasmus Mundus ippermetta lil dawn l-individwi biex isaħħu in-netwerks (relatati mar-riċerka) tagħhom stess u jtejbu l-għarfien u l-fehim ta' edukazzjoni terzjarja fl-UE. Jidher li l-impatt personali tal-parteċipanti fil-programm u l-impatt fuq id-dipartimenti ospitanti u l-korsijiet huwa msaħħaħ meta l-akkademiċi huma direttament involuti fit-twettiq tal-korsijiet - xi ħaġa li mhux dejjem kienet il-każ. 3.3.6. Sostenibbiltà L-evalwazzjoni wriet li l-maġġoranza tal-koordinaturi u tal-imsieħba li qed jipparteċipaw bħalissa fl-Erasmus Mundus ma jaħsbux li l-korsijiet li huma nvoluti fihom jistgħu jkomplu jsiru fil-forma preżenti tagħhom mingħajr l-iffinanzjar kontiwu mill-UE. Dawn il-fondi, li ġejjin minn benefiċjarji ta' fondi Ewropej, forsi mhumiex sorprendenti, b'mod partikolari f'pajjiżi fejn is-sistemi ta' edukazzjoni terzjarji jiffaċċjaw restrizzjonijiet finanzjarji sinifikanti. Madankollu, peress li s-sostenibbiltà fit-tul tal-Erasmus Mundus probabbli tkun teħtieġ tnaqqis fil-livell ta' finanzjament mill-UE għall-boroż ta' studju marbuta ma' korsijiet individwali, jidher ċar li jeħtieġ li jinstabu s-soluzzjonijiet minbarra l-"istatus quo" jekk bosta mill-korsijiet tal-Erasmus Mundus sejrin ikomplu jsiru. Fil-prinċipju, il-kwalità internazzjonalment eċċellenti tal-korsijiet għandha tippermetti lill-aħjar fosthom biex jirreklutaw studenti ta' kwalità għolja u li jistgħu jiffinanzjaw lilhom infushom minn pajjiżi terzi, partikolarment peress li t-tradizzjoni tal-ħlas għal edukazzjoni ta' kwalità għolja hija ta' spiss aktar stabbilita barra mill-UE milli ġo fiha. Filwaqt li l-Erasmus Mundus x'aktarx sostna lil ħafna studenti li forsi kieku ma kinux ikunu kapaċi jħallsu għall-istudju fl-Ewropa, huwa wkoll probabbli li l-programm sostna lil studenti oħrajn li kienu kapaċi jħallsu għall-inqas parti mill-ispiża tal-istudji tagħhom. Għalkemm il-proċess ta' diversifikazzjoni ta' sorsi ta' finanzjament għall-istudenti huwa diġà inserit fit-tfassil tal-programm il-ġdid tal-Erasmus Mundus, l-evalwazzjoni tissuġġerixxi li l-korsijiet jsiru b'mod li jkun iktar preżenti l-għarfien tal-ħtieġa li jittejjeb l-awtofinanzjament u s-sorsi ta' finanzjament alternattivi. 3.3.7. Tfassil tal-programm u l-istruttura Filwaqt li l-evalwazzjoni sabet li l-boroż ta' studju tal-Korsijiet tal-Masters Azzjoni 1 u Azzjoni 2 għall-istudenti kienu kumplimentari u ħadmu flimkien b'mod effettiv, l-evidenza dwar l-effettività tal-boroż ta' studju tal-Azzjoni 2 għall-akkademiċi, tal-Partenarjati ta' Azzjoni 3 u tal-proġetti ta' Azzjoni 4 hija anqas konvinċenti. L-impatt għall-finanzjament għall-akkademiċi ta' Azzjoni 2 dwar il-kwalità tal-korsijiet ma kienx dejjem evidenti. Jidher probabbli li l-kontribuzzjoni ta' fondi għal din l-Azzjoni hija msaħħa meta l-akkademiċi huma impenjati b'mod speċifiku biex jikkontribwixxu għall-kors inkwistjoni (prinċipalment permezz ta' tagħlim). Għalkemm Azzjoni 3 f'diversi każijiet żiedet dimensjoni addizzjonali siewja għall-korsijiet Erasmus Mundus, ta' spiss l-attivitajiet ta' sħubija ma ġewx integrati biżżejjed mal-korsijiet li magħhom huma marbuta u l-Azzjoni, b'mod ġenerali, ġibdet inqas parteċipazzjoni milli kien mistenni. Dan kien indirizzat fil-programm il-ġdid tal-Erasmus Mundus, billi istituzzjonijiet ta' pajjiżi terzi ġew magħmula eliġibbli biex ikunu msieħba sħaħ tal-konsorzju. L-evalwaturi jikkunsidraw li, filwaqt li Azzjoni 4 sostniet xi proġetti interessanti u potenzjalment effettivi, il-finanzjament għall-Azzjoni kien ftit li xejn mifrux fuq bosta proġetti b'objettivi differenti. Azzjoni 4 setgħet tkun aktar effettiva kieku r-riżorsi kienu kkonċentrati fuq numru aktar limitat ta' proġetti akbar. 3.3.8. Tmexxija tal-programm Il-proċeduri għat-tmexxija tal-Erasmus Mundus nstabu li kienu xierqa u effettivi. B'mod partikolari, il-benefiċjarji tal-programm ma rrappurtaw l-ebda diffukultà ewlenija fl-għażla tal-programm u fil-proċeduri ta' monitoraġġ. L-evalwaturi jikkunsidraw, madankollu, li l-kwalità tad-dejta konsolidata tal-monitoraġġ għall-programm tista' tiġi mtejba mingħajr sforz addizzjonali konsiderevoli. B'mod partikolari, dejta aktar kompleta fuq l-għadd tal-istudenti u r-rati ta' gradwazzjoni/tmiem tal-kors tkun utli, peress li dawn huma indikaturi tar-"riżultati" sempliċi iżda siewja. 3.3.9. L-effiċjenza tal-programm L-evalwaturi jikkunsidraw li l-programm kiseb grad għoli ta' effiċjenza b'mod ġenerali. B'mod partikolari, l-ammonti relattivament modesti allokati għall-konsorzji tal-Erasmus Mundus biex jiġu amministrati l-korsijiet jidher li kellhom effett ta' lieva, peress li riżorsi konsiderevoli addizzjonali (partikolarment iż-żmien tal-istaff amministrattiv) kienu ddedikati għall-implimentazzjoni tagħhom. Fid-dawl tal-proporzjon għoli tal-istudenti tal-Erasmus Mundus f'korsijiet individwali li rċevew borża ta' studju b'finanzjament komplut, hu probabbli li l-effiċjenza globali tista' tkun imtejba billi jsiru sforzi biex ikun żgurat li aktar studenti jattendu l-korsijiet waqt li jkunu sostnuti minn għejun oħra ta' finanzjament. 4. RAKKOMANDAZZJONIJIET PRINċIPALI TAL-EVALWAZZJONI ESTERNA U KUMMENTI MILL-KUMMISSJONI Ir-rakkomandazzjonijiet prinċipali tal-evalwatur qed jintwerew b’tipa grassa, filwaqt li t-tweġiba tal-Kummissjoni qed tintwera fil-korsiv. 4.1. Effettività Ir-Rakkomandazzjoni 1 Il-fatturi li jispjegaw in-nuqqas kontinwu ta' rappreżentanza ta' istituzzjonijiet mill-Istati Membri l-ġodda fil-programm Erasmus Mundus għandhom jiġu esplorati iktar u, fl-ambitu tal-kompetenza tal-UE f'dan il-qasam, għandha tittieħed azzjoni xierqa biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet identifikati. Il-Kummissjoni taqbel ma' din ir-rakkomandazzjoni. Sabiex tiżdied il-parteċipazzjoni tal-pajjiżi tal-UE li huma l-inqas rappreżentati fil-programm, il-Kummissjoni qed issostni proġett f'Azzjoni 3 (ko-ordinat mill-Istruttura Nazzjonali tas-Slovakkja) bil-għan li tifrex l-informazzjoni dwar il-metodi ta' parteċipazzjoni u biex tipprovdi appoġġ għall-parteċipanti potenzjali mill-Istati Membri l-ġodda. Se jkun possibbli li jiġi evalwat l-impatt ta' dan il-proġett fis-sajf tal-2010. Ir-Rakkomandazzjoni 2 Fil-monitoraġġ kontinwu tal-korsijiet tal-Erasmus Mundus, għandha tingħata attenzjoni partikolari għall-livell ta' integrazzjoni fil-kurrikula u għall-binarji tal-istudju offruti. Il-Kummissjoni tilqa' din ir-rakkomandazzjoni bħala mezz ta' aktar promozzjoni għall-importanza tal-integrazzjoni. Fil-ġejjieni, l-applikanti għandhom jiġu mitluba biex jispjegaw u juru b'mod aktar ċar il-livell ta' integrazzjoni tal-kors u l-evalwaturi tal-proposti għandhom jiġu mitluba jagħtu attenzjoni partikolari fl-analiżi tal-integrazzjoni u tal-mekkaniżmi tal-mobilità. Rakkomandazzjoni 3 Filwaqt li l-boroż ta' studju għall-istudenti tal-UE ġew introdotti fil-programm il-ġdid Erasmus Mundus biex jiżdied il-proporzjon tal-istudenti tal-UE fil-korsijiet Erasmus Mundus, il-rati ta' applikazzjoni attwali u n-numri ta' studenti tal-UE li jiġu magħżula għandhom jiġu sorveljati mill-qrib matul l-implimentazzjoni tal-programm. Il-Kummissjoni taqbel ma' din ir-rakkomandazzjoni u se tissorvelja mill-qrib l-applikazzjoni u r-rati tal-għażla tal-istudenti tal-UE, kif għamlet sa issa ma' studenti li mhumiex ġejjin mill-UE. Din l-informazzjoni hija essenzjali sabiex l-implimentazzjoni futura tal-programm tkun effettiva kemm jista' jkun. Rakkomandazzjoni 4 Fil-programm Erasmus Mundus il-ġdid, il-konsorzji għandhom ikunu mitluba jagħtu aktar attenzjoni għall-bilanċ bejn is-sessi fost l-akkademiċi sostnuti fil-qafas tal-Kors tal-Masters tagħhom. Il-Kummissjoni fil-prinċipju taqbel ma' din ir-rakkomandazzjoni u se tagħmel kull sforz biex tqajjem kuxjenza dwar din il-kwistjoni fost il-parteċipanti fil-programm. Rakkomandazzjoni 5 Sabiex tissorvelja l-impatt tal-Erasmus Mundus fuq l-għadd ta' studenti ta' kwalità għolja minn pajjiżi terzi li ġejjin fl-Ewropa, huwa meħtieġ li jsir titjib fid-dejta. L-istituzzjonijiet parteċipanti għandhom għalhekk jiġu mitluba biex jipprovdu dejta dwar l-għadd totali ta' studenti minn pajjiżi terzi li jirreklutaw biex jippermettu analiżi aktar sistematika tal-impatt tal-Erasmus Mundus f'dan ir-rigward. Il-Kummissjoni tilqa' din ir-rakkomandazzjoni, li ser tintuża biex tixpruna l-istituzzjonijiet parteċipanti biex jipprovdu informazzjoni statistika aktar preċiża u f'waqtha dwar in-numri u r-rendiment tal-istudenti tagħhom. Din l-informazzjoni għandha tiġi pprovduta permezz tad-database eżistenti tal-istudenti (ġestita mill-Aġenzija Eżekuttiva), li għandha tkun faċli kemm jista' jkun biex tiġi użata. Rakkomandazzjoni 6 l-Istħarriġ tal-Impatt tal-Gradwati għandu jibqa' jsir fis-snin li ġejjin, waqt li jsir użu minn kwestjonarju aktar sistematiku, imma iqsar, imfassal biex jitkejjel l-impatt fit-tul tal-programm fuq l-istudenti li jipparteċipaw. Il-Kummissjoni taqbel ma' din ir-rakkomandazzjoni. L-Istħarriġ tal-Impatt tal-Gradwati (GIS) huwa għodda ewlenija għall-fehim u l-interpretazzjoni tax-xejriet tal-programm kemm fil-passat kif ukoll fil-ġejjieni. Bħalissa għaddejjin diskussjonijiet mal-kuntrattur responsabbli mill-GIS biex isir qbil dwar kwestjonarju aktar effettiv għall-istudenti u l-gradwati. 4.2. Sostenibbiltà Rakkomandazzjoni 7 Sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-aħjar fost il-korsijiet tal-Erasmus Mundus, filwaqt li jiġi mmassimizzat l-impatt iġġenerat mill-iffinanzjar mill-UE, l-Erasmus Mundus għandu jimxi 'il quddiem mis-sitwazzjoni preżenti li fiha l-maġġoranza l-kbira ta' studenti ta' pajjiżi terzi li jipparteċipaw fil-korsijiet Erasmus Mundus jirċievu borża ta' studju kompluta. Huwa mħeġġeġ bil-qawwa li l-korsijiet eżistenti jiġu mfassla b'sistema aktar differenzjata ta' sostenn lill-istudenti, bi proporzjon ogħla ta' studenti ffinanzjati minn sorsi oħra minbarra l-boroż ta' studju tal-Erasmus Mundus. Il-Kummissjoni taqbel mal-ħtieġa li tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-korsijiet tal-Erasmus Mundus u għamlet aċċen qawwi fuq dan fl-ewwel sejħa għall-programm il-ġdid. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li huwa meħtieġ li ssir aktar riflessjoni dwar il-futur tas-sistema tal-boroż ta' studju. Pereżempju, fil-ġejjieni din tista' tiġi separata mill-appoġġ mogħti għall-korsijiet eċċellenti, permezz ta' boroż ta’ studju attribwiti bħala funzjoni tal-kapaċità tal-korsijiet biex tattira lill-istudenti. Rakkomandazzjoni 8 Azzjoni 3 tal-programm il-ġdid Erasmus Mundus għandha tieħu approċċ aktar strateġiku milli kien il-każ ta' Azzjoni 4 tal-programm preċedenti, għandha tiffinanzja numru limitat ta' proġetti f'oqsma ta' prijorità definiti b'mod ċar u għandha tinkoraġġixxi attivitajiet ta' "raggruppament". Sabiex tingħata spinta (awtofinanzjament) lill-korsijiet tal-Erasmus Mundus, dawn għandhom jiġu msaħħa u mqiegħda fis-suq b'mod immirat partikolarment f'istituzzjonijiet elite ta' edukazzjoni terzajrja f'pajjiżi bi dħul għoli jew medju u fl-Ewropa. Il-Kummissjoni għandha l-istess ħsieb tal-evalwaturi dwar in-nuqqas ta' approċċ strateġiku preċiż fid-definizzjoni tal-għanijiet speċifiċi tal-Azzjoni 3. Din is-sena, il-Kummissjoni ddeċidiet li tevita li tagħmel sejħa miftuħa għal proposti, waqt li qed tniedi, għall-ewwel darba, sejħa għal "raggruppamenti" bil-għan li tieħu l-aħjar mill-proġetti tal-passat ta' Azzjoni 4. Sejħiet għall-proposti futuri għandhom, barra minn hekk, jiffokaw fuq numru limitat ta' oqsma prijoritarji. Il-Kummissjoni se tkompli wkoll tiffinanzja xi azzjonijiet mill-Proġett tal-Promozzjoni Globali tal-Erasmus Mundus biex issostni l-promozzjoni tal-edukazzjoni terzjarja Ewropea madwar id-dinja. 4.3. Effiċjenza – tfassil tal-programm u tmexxija Rakkomandazzjoni 9 Fil-kuntest tal-programm Erasmus Mundus il-ġdid, l-akkademiċi mistednin għandhom jiġu mitluba li jikkontribwixxu direttament għall-kors li għalih jirċievu l-għotja finanzjarja tal-Erasmus Mundus, u dan sabiex tittejjeb il-kwalità tal-kors inkwistjoni. Il-Kummissjoni tikkunsidra lil din ir-rakkomandazzjoni bħala waħda interessanti. Sa issa, il-boroż ta' studju għal akkademiċi kienu prinċipalment maħsuba sabiex jippermettu attivitajiet ta' tagħlim jew ta' riċerka relatati mal-kors. Il-fatt li wieħed jikkontribwixxi direttament għall-kors jista' jwassal għal parteċipazzjoni minn qabel tal-akkademiċi fid-definizzjoni tal-kurrikulu. Ċerti korsijiet jistgħu jitolbu wkoll kontribuzzjoni diretta u f'dan il-każ din il-prattika tajba tista' ssir magħrufa lill-konsorzji oħra. Rakkomandazzjoni 10 It-tmexxija 'l quddiem u l-formati tal-irappurtar finali għall-korsijiet tal-Erasmus Mundus għandhom jiġu riveduti biex ikun żgurat li d-dejta kompleta fuq l-għadd ta' studenti (l-UE u pajjiżi terzi) u fuq ir-rati tal-gradwazzjoni hija miġbura. Bħal fir-Rakkomandazzjoni 5, il-Kummissjoni taqbel li l-korsijiet għandhom ikunu xprunati biex jipprovdu informazzjoni statistika aktar preċiża u f'waqtha dwar l-għadd u r-rendiment tal-istudenti tagħhom. B'mod partikolari, ir-rati ta' gradwazzjoni għandhom ikunu ddikjarati b'mod ċar biex jippermettu analiżi aktar trasparenti tas-suċċess tal-kors. 5. KONKLUżJONIJIET TAL-KUMMISSJONI Il-Kummissjoni taqbel mal-evalwazzjoni kumplessiva tal-evalwaturi li l-Erasmus Mundus ta kontribut importanti lejn l-internazzjonalizzazzjoni tal-edukazzoni terzjarja Ewropea. Il-programm jibqa' rilevanti għall-isfidi li qed jiffaċċjaw l-istituzzjonijiet ta' edukazzjoni terzjarja Ewropej, partikolarment fil-klima ekonomika globali attwali, u marbut miegħu hemm livell għoli ta' entużjażmu fost il-koordinaturi, l-imsieħba, l-istudenti u l-akkademiċi Ir-riżultati tal-evalwazzjoni juru li l-Erasmus Mundus qed ikompli jilħaq l-objettivi politiċi u operazzjonali tiegħu, kif ukoll l-objettivi tal-Artikolu 149 tat-Trattat. Il-kwalità fundamentali tal-Korsijiet tal-Masters tal-Erasmus Mundus, tal-istituzzjonijiet li hemm warajhom u tal-istudenti u akkademiċi attirati minnhom, hija essenzjali għall-iżvilupp fil-futur u għas-saħħa tal-programm. Il-Kummissjoni tilqa' n-notamenti pożittivi tal-evalwatur f'dan ir-rigward u tat status msaħħaħ lill-irwol tal-Assigurazzjoni ta' Kwalità fil-programm Erasmus Mundus il-ġdid. Il-programm il-ġdid kien maħsub biex jegħleb ċerti nuqqasijiet strutturali identifikati fil-programm 2004-2008, biex joffri boroż ta' studju għal studenti tal-UE u biex jippermetti lill-istituzzjonijiet ta' pajjiżi terzi jieħdu sehem bħala msieħba sħaħ fil-programmi konġunti. Il-Kummissjoni tinnota l-konklużjonijiet ta' din l-evalwazzjoni, fejn jista' jsir aktar titjib, u tikkunsidra dawn bir-rispett dovut fuq il-bqija tal-programm 2009-2013. ANNESSI STATISTIċI DWAR FIGURI TAL-APPLIKAZZJONI U L-GħAżLA Pajjiżi EU + EFTA/ŻEE | Numru ta’ parteċipanti tal-HEI fil-Korsijiet tal-Masters EM li japplikaw għall-EM (1) | Numru ta’ parteċipanti tal-HEI fil-Korsijiet tal-Masters EM li ntgħażlu għall-EM (1) | Parteċipanti tal-HEIs fil-Korsijiet tal-Masters EM li ntgħażlu għall-EM | L-Awstrija | 32 | 7 | 4 | Il-Belġju | 133 | 21 | 7 | Il-Bulgarija | 2 | 0 | 0 | Ċipru | 1 | 0 | 0 | Ir-Repubblika Ċeka | 56 | 9 | 4 | Id-Danimarka | 72 | 14 | 7 | L-Estonja | 25 | 3 | 2 | Il-Finlandja | 59 | 11 | 5 | Franza | 465 | 65 | 49 | Il-Ġermanja | 320 | 54 | 33 | Il-Greċja | 43 | 5 | 4 | L-Ungerija | 74 | 10 | 4 | L-Irlanda | 44 | 6 | 5 | L-Italja | 361 | 44 | 26 | Il-Latvja | 21 | 0 | 0 | Il-Litwanja | 35 | 2 | 2 | Il-Lussemburgu | 7 | 1 | 1 | Malta | 17 | 1 | 1 | L-Olanda | 162 | 29 | 14 | Il-Polonja | 123 | 16 | 8 | Il-Portugall | 170 | 26 | 11 | Ir-Rumanija | 14 | 0 | 0 | Is-Slovakkja | 14 | 1 | 1 | Is-Slovenja | 24 | 3 | 2 | Spanja | 464 | 62 | 27 | L-Iżvezja | 140 | 22 | 11 | Ir-Renju Unit | 257 | 42 | 28 | L-Iżlanda | 5 | 0 | 0 | Il-Liechtenstein | 0 | 0 | 0 | In-Norveġja | 63 | 14 | 9 | Total | 3195 | 468 | 265 | Pajjiżi EU + EFTA/ŻEE | Numru ta’ parteċipanti tal-HEI fi proġetti EM Azzjoni 4 li japplikaw għall-EM (1) | Numru ta’ parteċipanti tal-HEI fi proġetti EM Azzjoni 4 li ntgħażlu għall-EM (1) | parteċipanti tal-HEIs fi proġetti ta' l-Azzjoni 4 tal-EM magħżula taħt l-EM | L-Awstrija | 41 | 8 | 6 | Il-Belġju | 84 | 18 | 16 | Il-Bulgarija | 18 | 2 | 2 | Ċipru | 5 | 2 | 2 | Ir-Repubblika Ċeka | 27 | 4 | 3 | Id-Danimarka | 22 | 6 | 4 | L-Estonja | 20 | 5 | 5 | Il-Finlandja | 53 | 17 | 12 | Franza | 135 | 26 | 20 | Il-Ġermanja | 108 | 16 | 10 | Il-Greċja | 27 | 5 | 3 | L-Ungerija | 41 | 4 | 2 | L-Irlanda | 11 | 3 | 3 | L-Italja | 144 | 15 | 12 | Il-Latvja | 11 | 3 | 2 | Il-Litwanja | 23 | 4 | 3 | Il-Lussemburgu | 2 | 0 | 0 | Malta | 9 | 3 | 1 | L-Olanda | 73 | 14 | 9 | Il-Polonja | 60 | 12 | 9 | Il-Portugall | 55 | 10 | 7 | Ir-Rumanija | 31 | 3 | 3 | Is-Slovakkja | 30 | 6 | 3 | Is-Slovenja | 17 | 1 | 1 | Spanja | 133 | 32 | 18 | L-Iżvezja | 51 | 11 | 8 | Ir-Renju Unit | 99 | 22 | 15 | L-Iżlanda | 2 | 2 | 1 | Il-Liechtenstein | 1 | 1 | 1 | In-Norveġja | 24 | 11 | 9 | Total | 1357 | 266 | 190 | Numru ta’ applikazzjonijiet riċevuti minn studenti | Boroż ta’ studju Erasmus Mundus mogħtija | Boroż ta' studju “Window" mogħtija | Numru totali ta’ boroż ta' studju mogħtija | 2004-05 | mhux applikabbli | 140 | 0 | 140 | 2005-06 | 3030 | 455 | 353 | 808 | 2006-07 | 5500 | 741 | 636 | 1377 | 2007-08 | 12 766 | 1196 | 629 | 1825 | 2008-09 | 18 820 | 1957 | 74 | 2031 | Total | 40 116 | 4489 | 1692 | 6181 | [1] ĠU L 345, 31.12.2003. [2] Framework Contract for Evaluation, Evaluation Related Services and Support for Impact Assessment (EAC/03/06 - 1st Renewal). [3] Kemm l-effetti tal-programm kienu milħuqa bi spiża raġonevoli.