Rapport Speċjali L-effettività tal-appoġġ 
għall-akkwakultura 
mill-Fond Ewropew 
għas-SajdMT 2014  Nru  10
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2014
ISBN 978 ‑92‑872‑0667 ‑1
doi:10.2865/32086
© L‑Unjoni Ewropea, 2014
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
MT 2014  Nru 10
Rapport Speċjali L-effettività tal-appoġġ 
għall-akkwakultura mill-
Fond Ewropew għas-Sajd
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)
02
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju u abbrevjazzjonijiet
I–IX  Sommarju Eżekuttiv
1–14 Introduzzjoni
1–5 Akkwakultura fl-Unjoni Ewropea
6–14 Politika tal-akkwakultura tal-UE
6 L-akkwakultura u l-politika komuni tas-sajd (PKS)
7–8 L-istrateġija tal-Kummissjoni fir-rigward tal-akkwakultura
9–14 Il-Fond Ewropew għas-Sajd
15–17 Ambitu u Approċċ tal-Awditjar
18–69 Osservazzjonijiet
18–36 Miżuri għall-appoġġ tal-iżvilupp sostenibbli tal-akkwakultura mhux dejjem tfasslu u ġew 
immonitorjati tajjeb fil-livell tal-UE
18–19 Il-PKS u l-FES ma ma pprovdewx dettalji suffiċjenti dwar il-kontenut ta’ miżuri li jappoġġaw l-iżvilupp 
sostenibbli tal-akkwakultura
20–22 Ir-reviżjoni tal-pjanijiet ta’ strateġija nazzjonali u tal-programmi operazzjonali mill-Kummissjoni ma żguratx 
sistematikament li dawn tfasslu biex jimmassimizzaw l-effettività tal-politika tal-akkwakultura
23–25 Il-Kummissjoni ma pprovdietx gwida komprensiva relatata mal-akkwakultura dwar kwistjonijiet ambjentali
26–30 Il-Kummissjoni ma żguratx biżżejjed il-kumparabbiltà tad- data  dwar il-progress kumplessiv lejn l-objettivi 
tal-politika tal-akkwakultura
31–34 Kien hemm ftit awditi u evalwazzjonijiet rilevanti mill-Kummissjoni, u monitoraġġ limitat
35–36 Riżultati ta’ proġetti ta’ riċerka u proġetti innovattivi ffinanzjati minn fondi pubbliċi ma ġewx sfruttati 
b’mod sħiħ
37–54 Miżuri għall-appoġġ tal-iżvilupp sostenibbli tal-akkwakultura ma tfasslux u ma ġewx implimentati 
tajjeb mill-Istati Membri
37–38 Kien hemm nuqqas ta’ inizjattivi li jappoġġaw l-akkwakultura fl-Istati Membri awditjati
39–40 Kien hemm proċeduri dgħajfa ta’ ppjanar spazjali u ta’ liċenzjar
03 Werrej
41–42 Il-kriżi finanzjarja u ekonomika kellha impatt sinifikanti fuq is-settur tal-akkwakultura
43–45 Il-pjanijiet ta’ strateġija nazzjonali ma pprovdewx objettivi ċari għall-akkwakultura
46–48 Il-programmi operazzjonali kellhom diversi dgħufijiet
49–52 L-Istati Membri ma qisux biżżejjed il-politiki ambjentali u tas-saħħa
53–54 Kien hemm ineżattezzi serji fir-rappurtar tar-riżultati minn xi Stati Membri
55–69 Sa issa, il-miżuri tal-FES, ma wasslux valur suffiċjenti għall-flus b’appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura.
55–56 L-objettivi kumplessivi fil-livell tal-UE ma ntlaħqux
57–58 L-objettivi fil-livell tal-Istat Membru ma ntlaħqux
59‑69 Għadd sinifikanti ta’ proġetti awditjati x’aktarx li ma kinux jikkontribwixxu b’mod kosteffettiv 
għall-objettivi
60–64 Kien hemm appoġġ limitat għall-iżvilupp sostenibbli u l-immirar kien fqir
65–66 Ir-riżultati antiċipati tal-proġetti ma nkisbux jew ma ġewx ivverifikati
67‑69 Sa issa ma nkisibx valur suffiċjenti għall-flus
70–71 Il-politika komuni tas-sajd il-ġdida u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u 
s-Sajd (FEMS) (mill-2014)
72–78 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I  — Fatturat tal-Akkwakultura u appoġġ mill-FES
 Anness II  — Kampjun tal-proġetti awditjati
 Anness  III — Riżultati tal-proġetti awditjati
 Risposta tal-Kummissjoni
04
 Glossarju 
u abbrevjazzjonijiet
Akkwakultura : L-akkwakultura tirreferi għall -forom kollha tat -trobbija jew tal -kultivazzjoni ta’ organiżmi akkwatiċi 
bl-użu ta’ teknika maħsuba sabiex iżżid il -produzzjoni tal -organiżmi akkwatiċi kkonċernati b’miżura li tiżboq 
il-kapaċità naturali tal -ambjent; l -organiżmi akkwatiċi jibqgħu l -proprjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika matul 
l-istadju kollu tat -trobbija jew tal -kultivazzjoni, sar -rakkolta u inkluż waqt ir -rakkolta.
Deadweight : Sitwazzjoni fejn operazzjoni ssussidjata kienet titwettaq kompletament jew parzjalment mingħajr 
l-għajnuna ta’ għotja.
EMAS : L-Iskema ta’ Mmaniġġjar u Awditjar Ekoloġiċi (EMAS) tal -UE hija strument ta’ mmaniġġjar żviluppat 
mill -Kummissjoni Ewropea għal kumpaniji u għal organizzazzjonijiet oħra għall -evalwazzjoni, ir -rappurtar u t -titjib 
tal-prestazzjoni ambjentali tagħhom ( http://ec.europa.eu/environment/emas/ ).
FAO : Organizzazzjoni tal -Ikel u l -Agrikoltura tan -Nazzjonijiet Uniti
FEMS : Fond Ewropew għall -Affarijiet Marittimi u s -Sajd
FES : Fond Ewropew għas- Sajd
FP: Programm Qafas
Ġestjoni integrata taż -żona kostali : Timmira li tikkoordina l -applikazzjoni ta’ politiki differenti 
(bħall -akkwakultura, it -turiżmu u l -enerġija eolika) f’żoni kostali, sabiex tikkontribwixxi għall -iżvilupp kostali 
sostenibbli.
Ħut : Għall -iskop ta’ dan ir -rapport, ħut huwa definit bħala ħut tal -pinen, krustaċji u molluski.
Ippjanar spazjali , u b’mod partikolari ppjanar spazjali marin, huwa proċess pubbliku għall -analiżi u l -ippjanar 
tad-distribuzzjoni spazjali u temporali tal -attivitajiet tal -bniedem f’żoni tal -baħar għall -kisba ta’ objettivi ekonomiċi, 
ambjentali u soċjali. Dan għandu rwol ewlieni fl -għoti ta’ gwida u ta’ data  affidabbli għal -lokalizzazzjoni ta’ attività 
ekonomika — inkluża l -akkwakultura — biex b’hekk tingħata ċertezza lill -investituri, jiġu evitati l -kunflitti u jinstabu 
sinerġiji bejn l -attivitajiet u l -ambjenti bl -għan aħħari ta’ żvilupp sostenibbli.
LIFE : L’Instrument Financier pour l’Environnement (L -Istrument Finanzjarju għall -Ambjent)
Objettiv ta’ Konverġenza : Objettiv reġjonali għall -iżvilupp tar -reġjuni tal -UE b’anqas minn 75 % tal -medja 
tal-Prodott Domestiku Gross per capita tal -UE.
PKS : Politika komuni tas -sajd. Dan ir -rapport jitratta l -PKS fil -perjodu sal-2013.
PO: Programm Operazzjonali
PSN : Pjan ta’ Strateġija Nazzjonali
STECF : Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas -Sajd
SWOT : Qawwiet / dgħufijiet / opportunitajiet / theddid
05
 Sommarju  
eżekuttiv
I
Kull sena l -UE tipproduċi madwar 1,3 miljun tun -
nellata ta’ ħut mill -akkwakultura, u s -settur għandu 
fatturat ta’ EUR 4 biljun. Wieħed mill -għanijiet 
tal-politika komuni tas -sajd (PKS) fil -perjodu sal-
2013, u tal -istrument ta’ finanzjament tagħha, il -Fond 
Ewropew għas -Sajd (FES), kien li jħeġġu l -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura. Konsegwentement, sa 
Mejju 2013, il -FES ipprovda aktar minn EUR 400 miljun 
għall -finanzjament ta’ miżuri għal investimenti produ -
ttivi fl -akkwakultura, kif ukoll ta’ miżuri ambjentali 
u għas- saħħa.
II
Il-Qorti eżaminat jekk il -miżuri tal -FES kinux imfassla 
u implimentati tajjeb, u jekk wasslux valur għall -flus. 
Dan kien jinvolvi awditu tat -tfassil u tal -implimentazz -
joni ta’ miżuri ta’ appoġġ mill -Kummissjoni u mill -Istati 
Membri, u tal -proġetti fl -Istati Membri.
III
B’mod ġenerali, il -Qorti sabet li l -FES ma offriex 
appoġġ effettiv għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura.
IV
Il-Qorti sabet li fil -livell tal -UE, miżuri għall -appoġġ 
tal-iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura ma tfass -
lux u ma ġewx immonitorjati tajjeb. Il -PKS u l -FES 
ma pprovdewx qafas ċar biżżejjed għall -iżvilupp 
tal-akkwakultura fil -perjodu sal-2013. Fir -rigward 
tal-gwida dwar is -sostenibbiltà ambjentali, il -Qorti 
sabet li ngħatat gwida suffiċjenti għal Natura 2000 iżda 
mhux għal kwistjonijiet relatati mad -Direttiva Qafas 
dwar l -Ilma, mad -Direttiva Kwadru dwar l -Istrateġija 
Marina u mad -Direttiva dwar il -Valutazzjoni tal -Impatt 
Ambjentali. Dan ikkontribwixxa għan -nuqqas ta’ azz -
jonijiet li ttieħdu mill -Istati Membri biex jindirizzaw 
din il -kwistjoni importanti. Ma kienx hemm kumparab -
biltà suffiċjenti bejn id -data  dwar l -akkwakultura minn 
sorsi differenti tal -UE, li jrendi diffiċli l -valutazzjoni 
tar-riżultati ta’ miżuri tal -akkwakultura. Il -kumitati 
ta’ monitoraġġ tal -FES ma kellhomx rwol sinifikanti 
fil-monitoraġġ tal -akkwakultura, l -informazzjoni ta’ 
ġestjoni kienet defiċjenti, u r -riżultati ta’ proġetti rile -
vanti ta’ riċerka ffinanzjati mill -fondi pubbliċi ma ġewx 
sfruttati b’mod sħiħ.V
Fil-livell tal -Istati Membri, il -miżuri għall -appoġġ 
tal-iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura ma tfasslux 
u ma ġewx implimentati tajjeb. Il -pjanijiet ta’ strateġija 
nazzjonali u l -programmi operazzjonali tal -Istati Mem -
bri ma pprovdewx bażi ċara biżżejjed għall -appoġġ 
tal-akkwakultura, u ma kien hemm l -ebda strateġija 
koerenti għas -settur. In -nuqqas ta’ ppjanar spazjali 
xieraq, flimkien ma’ proċeduri kkumplikati ta’ liċenzjar, 
aġixxa biex irażżan l -iżvilupp sostenibbli. Kien hemm 
ukoll ineżattezzi u dgħufijiet metodoloġiċi sinifikanti 
fid-data  tal-produzzjoni ta’ xi rapporti annwali ta’ 
implimentazzjoni.
VI
Il-Qorti sabet li sa issa, l -objettivi prinċipali 
għat -tkabbir tas -settur tal -akkwakultura ma ntlaħqux, 
u li s -settur ilu jistaġna għal ħafna snin. Bla dubju, 
il-kriżi finanzjarja u ekonomika kkontribwixxiet b’mod 
sinifikanti għal dan l -istaġnar mill -anqas fl -Istati 
Membri produtturi prinċipali. Il -Qorti sabet ukoll li 
spiss il -proġetti awditjati fl -Istati Membri miżjura ma 
ntgħażlux b’mod tajjeb biżżejjed. B’xi eċċezzjonijiet, 
il-proġetti awditjati spiss ma pprovdewx ir -riżultati 
mistennija, jew il -valur għall -flus, u kkontribwixxew ftit 
għall -iżvilupp u l -impjieg.
VII
B’konklużjoni, għall -perjodu sal-2013, kien hemm 
qafas inadegwat fil -livell tal -UE u tal -Istati Mem -
bri biex l -objettivi tal -UE għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura jiġu kkonkretizzati u l -miżuri li fil -fatt 
ittieħdu ma tawx riżultati suffiċjenti.
VIII
Għaldaqstant, il -Qorti tirrakkomanda li, fl -impli -
mentazzjoni tagħha tal -miżuri għall -appoġġ 
tal-akkwakultura taħt il -Fond Ewropew għall -Affarijiet 
Marittimi u s -Sajd il -ġdid, il -Kummissjoni għandha:
(a) Fl-approvazzjoni tal -Programmi Operazzjonali 
tal-Istati Membri, tqis jekk l -objettivi għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura humiex realistiċi u xi -
erqa, u jekk l -appoġġ huwiex immirat lejn miżuri li 
x’aktarx jindirizzaw dawk l -objettivi.
Sommarju eżekuttiv 06
(b) Tistabbilixxi linji gwida biex jitqiesu l -fatturi am -
bjentali rilevanti fid -determinazzjoni tal -finanzja -
ment pubbliku.
(c) Tiżgura, fejn rilevanti, li l -programmi operazz -
jonali tal -Istati Membri jkunu approvati biss jekk 
jitħejjew strateġiji nazzjonali xierqa għall -iżvilupp 
tas-settur tal -akkwakultura.
(d) Tħeġġeġ lill -Istati Membri jimplimentaw ippjanar 
spazjali rilevanti u jissimplifikaw il -proċeduri ta’ 
liċenzjar u dawk amministrattivi għall -appoġġ 
tal-iżvilupp tas -settur tal -akkwakultura.
(e) Ittejjeb il -kumparabbiltà tad -data  statistika dwar 
l-akkwakultura miġbura mis -sorsi differenti 
tagħha, sabiex issaħħaħ il -preċiżjoni u l -kom -
pletezza tagħha.IX
Il-Qorti tirrakkomanda li l -Istati Membri, fl -impli -
mentazzjoni tagħhom tal -miżuri għall -appoġġ 
tal-akkwakultura taħt il -Fond Ewropew għall -Affarijiet 
Marittimi u s -Sajd il -ġdid:
(a) Iħejju u japplikaw strateġiji nazzjonali koerenti 
għall -iżvilupp tas -settur tal -akkwakultura.
(b) Jimplimentaw ippjanar spazjali rilevanti, u jis -
simplifikaw il -proċeduri ta’ liċenzjar u dawk am -
ministrattivi għall -appoġġ tal -iżvilupp tas -settur 
tal-akkwakultura.
(c) Jiżguraw li l -finanzjament pubbliku jiġi prijoritiz -
zat lejn proġetti li jikkontribwixxu bl -aħjar mod 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura u li 
jipprovdu valur għall -flus.
(d) Jimmonitorjaw aktar mill -qrib ir -riżultati tal -proġetti 
billi jistabbilixxu u japplikaw indikaturi rilevanti.
Sors:  Il-QEA
07
 Introduzzjoni
Akkwakultura fl -Unjoni 
Ewropea
01 
L-akkwakultura tirreferi għall -forom 
kollha tat -trobbija jew tal -kulti -
vazzjoni ta’ organiżmi akkwatiċi 
bl-użu ta’ teknika maħsuba sabiex 
iżżid il -produzzjoni tal -organiżmi 
akkwatiċi kkonċernati b’miżura li 
tiżboq il -kapaċità naturali tal -ambjent; 
l-organiżmi akkwatiċi jibqgħu l -pro-
prjetà ta’ persuna fiżika jew ġuridika 
matul l -istadju kollu tat -trobbija jew 
tal-kultivazzjoni, sar -rakkolta u inkluż 
waqt ir -rakkolta1.02 
L-akkwakultura hija attività kompo -
nent waħda tal -produzzjoni tal -ħut2, 
filwaqt li l -oħra hija l -qbid ta’ ħut 
selvaġġ. Għall-2011, is -sena l -aktar 
reċenti li għaliha hemm informazzjoni 
disponibbli, l -UE pproduċiet madwar 
6 miljun tunnellata ta’ ħut, li minnhom, 
1,3 miljun tunnellata ġew mill -ak-
kwakultura. Kif jidher mill -Figura 1 , 
il-produzzjoni annwali tal -ħut fl -UE 
ilha tonqos għal ħafna snin, minħabba 
tnaqqis fil -qbid tal -ħut flimkien 
mal -istaġnar tal -akkwakultura. Mill -ħut 
ikkunsmat fl -UE, 65 % huwa importat.1 L-Artikolu 3(d) tar -Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 1198/2006 
tas-27 ta’ Lulju 2006 dwar 
il-Fond Ewropew għas- Sajd 
(ĠU L 223, 15.8.2006, p. 1).
2 F’dan ir -rapport it -terminu 
“produzzjoni tal -ħut” jintuża 
biex jindika l -produzzjoni ta’ 
ħut tal-pinen, krustaċji 
u molluski.
Produzzjoni ta’ ħut tal -UE (tunnellati)
Sors:  L-Eurostat.Figura 110 000 000
9 000 000
4 000 000
3 000 0008 000 000
7 000 000
6 000 0005 000 000
2 000 000
1 000 000
0
1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011Qabdiet
Akkwakultura
08 Introduzzjoni
03 
Il-ħut tal -pinen jirrappreżenta 
tliet kwarti tal -produzzjoni mill -ak-
kwakultura tal -UE bil -valur3. Is-settur 
jappoġġa madwar 80 000 impjieg 
b’fatturat annwali ta’ EUR 4 biljun4. 
Fl-Ewropa, l -attitudnijiet tal -konsuma -
turi lejn ħut li jitrabba jvarjaw minn 
pajjiż għal ieħor, b’ħafna konsumaturi 
jippreferu ħut maqbud li jġib prezz 
tas- suq ogħla.
04 
Għalkemm fl -UE jitrabbew ħafna 
speċijiet, huma ftit biss li jiffur -
maw il -parti l -kbira tal -produzzjoni 
mill -akkwakultura. Il -pajjiżi produtturi 
prinċipali huma Franza, ir -Renju Unit, 
il-Greċja, Spanja u l -Italja, li flimkien 
jirrappreżentaw 77 % tal -valur tal -fat-
turat, kif jidher fit -Tabella 1 .05 
B’kuntrast mal -istaġnar tal -ak-
kwakultura fl -UE, il -produzzjoni 
dinjija mill -akkwakultura ilha tiżdied 
għal ħafna snin. Bejn l-2000 u l-2011, 
il-produzzjoni globali kważi rdoppjat 
minn 32 miljun għal 63 miljun tun -
nellata (ara l -Figura 2 ), bi kważi 90 % 
tal-produzzjoni issa bbażata fl -Asja. 
L-akkwakultura diġà tipprovdi mad -
war 40 % tal -provvista dinjija ta’ ħut 
għall -konsum mill -bniedem5.3 Il-FAO, The State of World 
Fisheries and Aquaculture  
(Il-Qagħda tas -Sajd Dinji 
u l-Akkwakultura), Ruma, 2012.
4 Iċ-Ċentru Konġunt tar -Riċerka 
tal-Kummissjoni Ewropea, The 
economic performance of the 
EU Aquaculture Sector  
(Il-prestazzjoni ekonomika 
tas-Settur tal -Akkwakultura 
tal-UE) (STECF 13-29), Brussell, 
2013 ( data  għall-2011).
5 Il -FAO, Global Aquaculture 
Production Statistics , (Statistika 
tal-Produzzjoni Globali 
mill-Akkwakultura), 2011 (ftp://
ftp.fao.org/fi/news/GlobalAq -
uacultureProductionStatis -
tics201 1.pdf).Tabella 1Stati Membri produtturi tal -akkwakultura u speċijiet prinċipali
Valur tal-fatturat (miljun EUR) 2011
Stat Membru TotalAwrat u 
Spnott Salamun Trota Gajdra Masklu Gandoffla KarpjunSpeċijiet 
oħra
Franza 22 % 898 35 0 120 502 164 0 5 72
Ir-Renju Unit 18 % 740 2 678 35 1 21 0 1 2
Il-Greċja 13 % 523 485 0 4 0 9 0 0 25
Spanja 12 % 501 199 0 51 2 102 14 1 132
L-Italja 11 % 423 61 0 140 0 40 106 3 73
Total 77 % 3 085 782 678 350 505 336 120 10 304
Stati Membri oħra 23 % 933 65 80 265 38 90 27 134 234
Total tal-UE 4 018 847 758 615 543 426 147 144 538
21 % 19 % 15 % 14 % 11 % 4 % 4 % 13 %
Sors:  Rapport tal-JRC  “The economic performance of the EU Aquaculture Sector” (Il-prestazzjoni ekonomika tas-Settur tal-Akkwakultura tal-
UE) (STECF 13-29), 2013.  
(differenzi minħabba l-arrotondament)
09 Introduzzjoni
Xejra globali fil -produzzjoni mill -akkwakultura
Sors:  L-Eurostat (UE27); il -FAO (dinja).
Sors:  Il-QEA .Figura 2Produzzjoni mill-akkwakultura tal-UE mqabbla ma’ dik dinjija (1998 = 100 %) 
140 %
120 %
100 %
80 %
60 %
40 %
20 %
0 %
- 20 %
1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011Dinja
UE27

10 Introduzzjoni
Politika tal -akkwakultura 
tal-UE
L-akkwakultura u l -politika 
komuni tas -sajd (PKS)
06 
Ir-Regolament tal -Kunsill 
Nru 2371/20026 stipula l -objettivi 
tal-PKS għall -perjodu 2002-2013. 
L-objettiv prinċipali tal -PKS, li japplika 
wkoll għall -akkwakultura, huwa ddik -
jarat fl -Artikolu 2 tar -Regolament. Dan 
huwa li “tiżgura l -isfruttar tar -riżorsi 
akkwatiċi ħajjin li joħolqu kundizz -
jonijiet ekonomiċi, ambjentali u soċjali 
sostenibbli.”
L-istrateġija tal -Kummissjoni 
fir-rigward tal -akkwakultura
07 
F’Settembru 2002, il -Kummissjoni 
ppubblikat strateġija għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura Ewro -
pea7. L-istrateġija kellha tliet objettivi 
prinċipali:
(a) Li toħloq impjieg sigur fit -tul u tk -
abbir sostenibbli.
(b) Li tipprovdi prodotti ta’ kwalità ta -
jba lill -konsumaturi u tippromwovi 
standards għoljin ta’ saħħa u ta’ 
benessri tal -annimali.
(c) Li tiżgura industrija li tirrispetta 
l-ambjent.08 
Fl-2009, il -Kummissjoni rrikonoxxiet8 li 
l-produzzjoni mill -akkwakultura tal -UE 
kienet staġnat mill-2002 ‘il quddiem, 
b’kuntrast kbir mar -rata ta’ tkabbir 
għolja fil -bqija tad -dinja, u li kienu 
jinħtieġu azzjonijiet importanti sabiex 
tittejjeb il -kompetittività u jitħeġġu 
t-tkabbir sostenibbli u l -governanza. 
Hija rrevediet l -istrateġija tagħha, iżda 
żammet objettivi simili għal dawk 
tal-2002:
(a) Li tħeġġeġ il -vijabbiltà ekonomika.
(b) Li tiggarantixxi s -sikurezza tal -ikel, 
is-saħħa u l -benessri tal -annimali.
(c) Li tindirizza l -effetti ambjentali 
tal-akkwakultura.
Il-Fond Ewropew għas- Sajd
09 
Il-Fond Ewropew għas- Sajd (FES)9 
kien l -istrument finanzjarju tal -PKS 
għall-2007-2013. Il -FES kellu ħames 
assi prijoritarji u baġit totali ta’ 
EUR 4,3 biljun. Kull assi kien jinkludi 
bosta miżuri. Il -finanzjament mill -FES 
kien disponibbli kif ġej:
 οAssi Prijoritarju 1: adatta -
ment tal -flotta Komunitarja 
(EUR 1,2 biljun).
 οAssi Prijoritarju 2: akkwakultura, 
sajd f’ilmijiet interni, ipproċessar 
u kummerċjalizzazzjoni tal -prodotti 
(EUR 1,2 biljun).
 οAssi Prijoritarju 3: miżuri ta’ interess 
komuni (EUR 1,1 biljun).
 οAssi Prijoritarju 4: żvilupp sostenib -
bli taż -żoni tas -sajd (EUR 0,6 biljun).
 οAssi Prijoritarju 5: assistenza teknika 
(EUR 0,2 biljun).6 Ir-Regolament tal -Kunsill (KE) 
Nru 2371/2002 tal-
20 ta’ Diċembru 2002 dwar 
il-konservazzjoni u l -isfruttar 
sostenibbli ta’ riżorsi tas- sajd 
skont il -Politika Komuni dwar 
is-Sajd (ĠU L 358, 31.12.2002, 
p. 59).
7 COM(2002) 511 final 
tad-19 ta’ Settembru 2002.
8 KUMM(2009) 162 finali 
tat-8 ta’ April 2009.
9 Ir-Regolament (KE) 
Nru 1198/2006. L -FSE 
ssostitwixxa l -Istrument 
Finanzjarju għall -Gwida 
tas-Sajd (SFGS).
11 Introduzzjoni
10 
Għaldaqstant, ma hemmx assi ddedi -
kat speċifikament għall -akkwakultura. 
Madankollu, l -assi 2 u 3 pprovdew xi 
fondi għall -akkwakultura u fi ħdan 
l-Assi 2, il -miżura tal -akkwakultu -
ra (il -miżura 2.1) kienet timmira 
speċifikament lejn is- sostenibbiltà 
ekonomika, ambjentali u soċjali 
tas-settur u setgħet ukoll tintuża 
għall -appoġġ tal -kompetittività. 
L-Anness I  jindika n -nefqa ppja -
nata għall -Assi 2, u ammont ta’ EUR 
438 miljun ta’ impenji mill -FSE fuq 
il-miżura 2.1 (akkwakultura) sat -tmiem 
ta’ Mejju tal-2013 għal 5 826 proġett 
tal-miżura 2.1, ibbażat fuq data  
ppreżentata mill -Istati Membri 
lill-Kummissjoni.
11 
Il-kontribuzzjoni massima mill -FES 
għal proġett approvat kienet ta’ 75 % 
tan-nefqa pubblika totali f’reġjuni 
ta’ konverġenza10, u ta’ 50 % fi bnadi 
oħra. Għalhekk, il -fondi tal -UE kellhom 
jiġu kkumplementati b’finanzjament 
pubbliku ieħor mill -Istati Membri. 
Il-perċentwal tal -kontribuzzjoni 
pubblika (mill -UE u mill -Istati Membri) 
għal mikrointrapriżi, u għal intrapriżi 
żgħar u ta’ daqs medju fis -setturi 
rilevanti seta’ jikseb 60 % tal -ispiża 
ta’ investiment għal reġjuni koperti 
mill -objettiv ta’ konverġenza, u 40 % 
għal reġjuni mhux koperti mill -objettiv 
ta’ konverġenza11.12 
Il-miżuri tal -akkwakultura pprovdew 
appoġġ mill -FES għall -azzjonijiet li 
ġejjin12:
(a) miżuri għal investimenti produttivi 
fl-akkwakultura;
(b) miżuri akkwambjentali;
(c) miżuri għas- saħħa pubblika;
(d) miżuri għas- saħħa tal -annimali.
13 
Għall -FES fl -intier tiegħu, il -prijorita -
jiet tal -assi u tal -miżuri ġew definiti 
mill -Istati Membri fi pjanijiet ta’ 
strateġija nazzjonali, wara proċess ta’ 
djalogu u ta’ konsultazzjoni mal -Kum -
missjoni. Imbagħad, programmi 
operazzjonali nazzjonali bbażati fuq 
dawn il -pjanijiet ġew ippreżentati 
mill -Istati Membri lill -Kummissjoni 
għall -eżaminar u l -approvazzjoni 
fil-forma ta’ deċiżjoni tal -Kummissjoni. 
Għal kull Programm Operazzjonali 
jiġi stabbilit Kumitat ta’ Monitoraġġ 
biex jimmonitorja l -implimentazzjoni 
tal-programm.
14 
L-Istati Membri kienu wkoll meħtieġa, 
mir-regolament ta’ implimentazzjoni 
tal-FES, li jirreġistraw l -istatistika li 
ġejja b’relazzjoni mal -akkwakultura 
appoġġata mill -Assi 2:
 - It-tunnellaġġ prodott mill -ak-
kwakultura, mill -ipproċessar 
u mis- sajd f’ilmijiet interni;
 - Il-perċentwal tal -proġetti bi pro -
duzzjoni li tirrispetta l -ambjent 
(tnaqqis ta’ impatti negattivi jew 
tisħiħ ta’ effetti pożittivi);
 - Iż-żieda fil -fatturat (EUR miljun).10 Reġjuni b’anqas minn 75 % 
tal-medja tal -PDG per capita 
tal-UE.
11 L-Anness II għar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
12 L-Artikolu 28 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
12
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
Sors:  Il-QEA .15 
L-objettiv tal -awditu kien li jwieġeb 
il-mistoqsija “ Il‑Fond Ewropew 
għas‑Sajd offra appoġġ effettiv 
għall‑iżvilupp sostenibbli tal‑ak ‑
kwakultura? ” Dan sar billi ġew indiriz -
zati submistoqsijiet relatati mat -tfassil 
u mal -implimentazzjoni ta’ miżuri 
tal-UE għall -appoġġ tal -akkwakultu -
ra, u mar -riżultati ta’ finanzjament 
pubbliku:
(a) Il‑miżuri tal‑FES, fl‑appoġġ 
tal‑iżvilupp sostenibbli tal‑ak ‑
kwakultura, tfasslu u ġew immoni ‑
torjati tajjeb fil‑livell tal‑UE?  Sabiex 
twieġeb din il -mistoqsija, il -Qorti 
eżaminat il -mod kif tfasslu l -miżuri, 
u r-rwol tal -Kummissjoni fl -impli -
mentazzjoni tagħhom.
(b) Il‑miżuri tal‑FES, fl‑appoġġ 
tal‑iżvilupp sostenibbli tal‑ak ‑
kwakultura, tfasslu u ġew implimen ‑
tati tajjeb mill‑Istati Membri?  Sabiex 
twieġeb din il -mistoqsija, il -Qorti 
eżaminat il -pjanijiet ta’ strateġija 
nazzjonali tal -Istati Membri, il -pro-
grammi operazzjonali u kwistjoniji -
et relatati (inkluż l -ippjanar spazjali 
u l-liċenzjar), u l -mod kif il -miżuri 
ġew implimentati.
(c) Il‑FES wassal valur għall‑flus 
u appoġġa l‑iżvilupp sostenibbli 
tal‑akkwakultura?  Sabiex twieġeb 
din il -mistoqsija, il -Qorti qieset 
jekk intlaħqux l -objettivi kump -
lessivi; eżaminat il -kontribut ta’ 
proġetti magħżula għall -iżvilupp 
sostenibbli u l -mod kif dawn 
ġew immirati; qieset ir -riżultati 
fir-rigward tat -tkabbir, tal -impjieg 
u dawk reali; u eżaminat l -evidenza 
għall -valur għall -flus.16 
L-awditu ffoka fuq proġetti ffinanzjati 
bejn l-2007 u l-2011. Huwa twettaq 
fid-dipartimenti rilevanti tal -Kum -
missjoni u f’sitt Stati Membri (Spanja, 
Franza, l -Italja, il -Polonja, il -Portugall 
u r-Rumanija), li jirrappreżentaw aktar 
minn 50 % tal -produzzjoni mill -ak-
kwakultura u tal -appoġġ baġitarju 
relatat mill -FES fl -UE, kif jidher 
fl-Anness I .
17 
Dokumentazzjoni relatata ma’ 
60 proġett ġiet eżaminata fl -Istati 
Membri (ara l -Anness II ), u 31 minn 
dawn saritilhom żjara fuq il -post. 
Proċeduri ta’ għażla tal -proġetti 
u riżultati reali tal -proġett ġew 
eżaminati u mqabbla mal -objettivi 
tal-FES. Ingħatat attenzjoni partikolari 
lill-proċeduri tal -Istati Membri biex 
jiġi żgurat valur għall -flus fl -użu ta’ 
fondi pubbliċi u fl -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura.

13
 Osservazzjonijiet
Miżuri għall -appoġġ 
tal-iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura mhux 
dejjem tfasslu u ġew 
immonitorjati tajjeb 
fil-livell tal -UE
Il-PKS u l -FES ma ma 
pprovdewx dettalji 
suffiċjenti dwar il -kontenut 
ta’ miżuri li jappoġġaw 
l-iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura
18 
It-Trattat jagħti lill -UE kompe -
tenza esklussiva għall -politika 
tas-sajd, iżda mhux speċifikament 
għall -akkwakultura. Madankollu, 
wieħed mill -għanijiet tal -PKS huwa li 
tipprovdi miżuri koerenti għall -appoġġ 
tal-akkwakultura13. Il-FES kellu l -għan 
“li jsostni l -politika komuni tas- sajd 
sabiex jiġi żgurat l -isfruttament 
tar-riżorsi akkwatiċi ħajjin u jsostni 
l-akkwakultura sabiex tiġi pprovduta 
s-sostenibbiltà f’termini ekonomiċi, 
ambjentali u soċjali”14. L-Assi Prijoritar -
ju 2 tal -FES ipprovda pakkett finan -
zjarju għall -akkwakultura, għas -sajd 
f’ilmijiet interni u għall -ipproċessar 
u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti 
tas-sajd u tal -akkwakultura.
19 
Ir-Regolamenti tal -PKS u tal -FES 
ma pprovdewx dettalji ulterjuri 
dwar il -kontenut ta’ miżuri koer -
enti għall -akkwakultura. B’mod 
partikolari, objettivi ta’ livell għoli 
għall -akkwakultura ma tbiddlux 
f’miżuri speċifiċi; l -Istati Membri 
ma kinux meħtieġa jħejju pjanijiet 
speċifiċi li jiddettaljaw l -aħjar mod 
kif jintuża l -finanzjament disponib -
bli għall -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura; u kien hemm nuqqas 
ta’ qafas rigoruż ta’ monitoraġġ 
u evalwazzjoni b’indikaturi komuni 
biex jiġu mmonitorjati l -progress jew 
il-prestazzjoni. La dawn ir -Regolamenti u lanqas 
il-Pjanijiet ta’ Strateġija Nazzjonali 
u l-Programmi Operazzjonali dis -
kussi hawn taħt (ara l -paragrafi 43 
sa 48) ma stipulaw qafas ċar biżżejjed 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura fil -perjodu sal-2013.
Ir-reviżjoni tal -pjanijiet 
ta’ strateġija nazzjonali 
u tal -programmi operazz -
jonali mill -Kummissjoni ma 
żguratx sistematikament 
li dawn tfasslu biex jim -
massimizzaw l -effettività 
tal-politika tal -akkwakultura
20 
Il-PSN ikopru s -settur tas -sajd kollu 
kemm hu u fihom deskrizzjoni som -
marja tal -aspetti kollha tal -politika 
komuni tas -sajd, inklużi l -prijoritajiet 
u l-objettivi. Għaldaqstant, fejn rile -
vanti għall -Istat Membru, il -PSN huma 
meħtieġa li jkun fihom il -prijoritajiet, 
l-objettivi u r -riżorsi finanzjarji pubbliċi 
stmati meħtieġa b’attenzjoni partiko -
lari għall -istrateġija għall -iżvilupp 
sostenibbli tas -settur tal -akkwakultu -
ra15. Il-Kummissjoni kienet meħtieġa 
tivvaluta16 l-programmi operazzjonali 
proposti tal -Istati Membri (PO) biex 
tiddetermina jekk kinux konsistenti 
mal -PSN u mar -rekwiżiti tal -FES, inkluż 
fir-rigward tal -akkwakultura.
21 
Il-Qorti sabet li l -Kummissjoni 
għamlet valutazzjoni estensiva 
tal-konsistenza bejn ir -rekwiżiti tal -PO, 
tal-PSN u tal -FES — inklużi r -rekwiżiti 
għall -akkwakultura. B’mod ġenerali, 
din il -valutazzjoni saret bir -reqqa 
u serviet bħala bażi għan -negozjati 
mal -Istati Membri li wasslu 
għall -adozzjoni finali tal -PO.13 L-Artikolu 1(2) tar -Regolament 
(KE) Nru 2371/2002.
14 L-Artikolu 4 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
15 L-Artikolu 15 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
16 L -Artikolu 17(5) 
tar-Regolament (KE) 
Nru 1198/2006.
14 Osservazzjonijiet
22 
Madankollu, is -sejbiet tal -awditjar 
tal-Qorti fl -Istati Membri sabu 
dgħufijiet fit -tfassil tal -PSN u tal -PO 
(ara l -paragrafi 43 sa 47). Filwaqt li 
l-Qorti tirrikonoxxi li, taħt ġestjoni 
kondiviża, il -Kummissjoni u l -Istati 
Membri għandhom responsabbiltajiet 
speċifiċi, ir -reviżjoni tal -PSN u tal -PO 
mill -Kummissjoni ma indirizzatx 
biżżejjed dawn id -dgħufijiet, parzjal -
ment minħabba n -natura ġenerika 
tal-PSN.
Il-Kummissjoni ma pprovdi -
etx gwida komprensiva rela -
tata mal -akkwakultura dwar 
kwistjonijiet ambjentali
23 
Is-sostenibbiltà ambjentali hija wieħed 
mill -objettivi tal -finanzjament ta’ 
miżuri tal -akkwakultura mill -FES, 
u hija wkoll objettiv tal -istrateġija 
tal-Kummissjoni fir -rigward tal -ak-
kwakultura. Il -miżuri akkwambjentali 
huma elenkati bħala azzjoni eliġibbli 
għall -finanzjament mill -FES (ara l -par-
agrafu 12). Barra mill -PKS u mill -FES, 
is-sostenibbiltà ambjentali ta’ miżuri 
għall -appoġġ tal -akkwakultura titkejjel 
permezz tal -konformità mal -politika 
ambjentali tal -UE. L -oqsma ta’ poli -
tika rilevanti prinċipali huma stipu -
lati fid -Direttiva Qafas dwar l -Ilma17, 
fid-Direttiva Kwadru dwar l -Istrateġija 
Marina18, fid -Direttiva dwar il -Valutazz -
joni tal -Impatt Ambjentali19 u fid -Diret -
tiva dwar il -Ħabitats (“Natura 2000”)20 
tal-UE. Fil -kuntest ta’ leġiżlazzjoni 
tal-UE b’firxa wiesgħa bħal din, ikun 
importanti li l -Kummissjoni tagħti 
gwida lill -Istati Membri u lill -industrija.24 
Pereżempju, skont id -Direttiva 
dwar il -Ħabitats, l -Istati Membri 
huma meħtieġa jieħdu passi xierqa 
biex, f’żoni speċjali ta’ konservazz -
joni ta’ Natura 2000, jiġi evitat 
id-deterjorament tal -ħabitats naturali 
u tal -ħabitats speċifiċi għall -ispeċi 
kif ukoll id -disturb tal -ispeċijiet li 
għalihom intgħażlu ż -żoni.
25 
Il-Qorti sabet li l -Kummissjoni kienet 
fil-fatt ħejjiet linji gwida għall -użu 
mill -Istati Membri għall -appoġġ tal -ak-
kwakultura fuq is -siti ta’ Natura 2000. 
Madankollu, linji gwida simili ma ġewx 
żviluppati għall -ebda mid -Direttivi 
l-oħra msemmija fil -paragrafu 23. 
Barra minn hekk, il -Kummissjoni ma 
tatx gwida speċifika dwar il -miżuri 
akkwambjentali fil -FES. Dan in -nuqqas 
ta’ gwida ma kienx konsistenti mal -ob-
jettiv ta’ sostenibbiltà ambjentali 
tal-FES, u barra minn hekk, l -awditu 
sab li l -FES ma pprovdiex appoġġ sin -
ifikanti għas- sostenibbiltà ambjentali 
fil-prattika (ara l -paragrafi 50 u 51).
Il-Kummissjoni ma żguratx 
biżżejjed il -kumparabbiltà 
tad -data  dwar il -progress 
kumplessiv lejn l -objettivi 
tal-politika tal -akkwakultura
26 
L-Istati Membri huma meħtieġa 
jibagħtu statistika annwali dwar 
il-produzzjoni mill -akkwakultura 
(volumi u valuri) lill -Kummissjoni21. 
L-istatistika dwar l -istruttura tas -settur 
tal-akkwakultura tintbagħat kull tliet 
snin. Din l -statistika tinġabar u tiġi 
ċċekkjata mill -Eurostat. Il -Kummissjoni 
timmonitorja, aktar milli tivvalida, din 
l-istatistika.17 Id-Direttiva 2000/60/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal -Kunsill tat-
23 ta’ Ottubru 2000 li 
tistabbilixxi qafas għal azzjoni 
Komunitarja fil -qasam 
tal-politika tal -ilma (ĠU L 327, 
22.12.2000, p. 1).
18 Id-Direttiva 2008/56/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal -Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 
2008 li tistabbilixxi qafas għal 
azzjoni Komunitarja fil -qasam 
tal-politika tal -ambjent marin 
(ĠU L 164, 25.6.2008, p. 19).
19 Id-Direttiva tal -Kunsill 85/337/
KEE tas-27 ta’ Ġunju 1985 dwar 
l-istima tal -effetti ta’ ċerti 
proġetti pubbliċi u privati fuq 
l-ambjent (ĠU L 175, 5.7.1985, 
p. 40). L -Artikolu 28 
tar-Regolament tal -FES 
jipprovdi li għajnuna għandha 
tingħata biss meta jkun hemm 
konformità ma’ ċerti regoli ta’ 
valutazzjoni tal -impatt 
ambjentali.
20 Id-Direttiva tal -Kunsill 92/43/
KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar 
il-konservazzjoni tal -habitat 
naturali u tal -fawna u l -flora 
selvaġġa (ĠU L 206, 22.7.1992, 
p. 7).
21 Ir-Regolament (KE) 
Nru 762/2008 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill 
tad-9 ta’ Lulju 2008 dwar 
il-preżentazzjoni mill -Istati 
Membri tal -istatistika dwar 
l-akkwakultura u li jħassar 
ir-Regolament tal -Kunsill (KE) 
Nru 788/96 (ĠU L 218, 
13.8.2008, p. 1).
15 Osservazzjonijiet
22 L-Artikolu 6 tar -Regolament 
(KE) Nru 762/2008.
23 Il-Greċja, Franza u l -Awstrija.27 
Il-Kummissjoni tqis li l -istatistika 
dwar il -produzzjoni hija ġeneralment 
affidabbli. Madankollu, hemm inkon -
sistenzi fid -data  rrappurtata minn 
xi Stati Membri dwar l -istruttura 
tas-settur tal -akkwakultura. Id -daqs 
totali tal -faċilitajiet jiġi rrappurtat 
f’ettari u f’metri kubi. Skont l -Eurostat, 
il-ħtieġa ta’ rapporti f’metri kubi 
kkawżat diffikultajiet f’xi pajjiżi u tista’ 
tillimita l -kumparabbiltà tal -istatistika 
espressa f’din l -unità. Pereżempju, 
iż-żewġ produtturi prinċipali tal -ak-
kwakultura f’termini ta’ volum, Franza 
u Spanja, irrappurtaw li fl-2011, id -daqs 
totali tal -faċilitajiet tal -akkwakultura 
tagħhom kien ta’ 2 532 m3 u ta’ 
10 611 m3 rispettivament, u rrappurtaw 
il-volumi tal -fatturat (ara l -Anness I ) 
bħala 283 elf tunnellata u 277 elf tun -
nellata rispettivament. Il -Portugall, 
b’fatturat ta’ tmint elef tunnellata, 
irrapporta daqs totali ta’ 22 529 m3.
28 
L-Istati Membri huma meħtieġa22 
jibagħtu rapport metodoloġiku an -
nwali dwar il -ġbir tad -data  lill-Kum -
missjoni. Il -Qorti nnutat li l -parti 
l-kbira tal -Istati Membri ma bagħtux 
dawn ir -rapporti kull sena. Dan idew -
wem il -validazzjoni tal -informazz -
joni statistika mill -Eurostat u joħloq 
inċertezza dwar il -kwalità tal -istatistika 
ta’ bażi. Barra minn hekk, tliet Stati 
Membri23 pprovdew data  għall-2011 
b’dewmien ta’ minn tlieta sa ħames 
xhur wara d -data ta’ skadenza tal-31 ta’ 
Diċembru 2012.29 
Xi Stati Membri jikkwalifikaw bħala 
«kunfidenzjali» d -data  tal-pro -
duzzjoni mill -akkwakultura skont 
l-ispeċijiet speċifiċi ta’ ħut,minħabba 
l-konċentrazzjoni tas -settur tal -ak-
kwakultura u l -possibbiltà li tiġi 
identifikata informazzjoni sensittiva 
għas -suq għal produtturi speċifiċi. 
It-tabella li ġejja turi li tmien Stati 
Membri kienu pprovdew data  dwar 
il-produzzjoni mill -akkwakultura 
(bl-esklużjoni ta’ nurseries u mfaqas) 
f’forma kunfidenzjali għas -sena 2011 
u li xi Stati Membri kienu għadhom 
ma pprovdewx data . Din is- sitwazzjoni 
tipprevieni lill -Eurostat milli jip -
pubblika data  aggregata għall -UE27 
u għaldaqstant tnaqqas l -informazz -
joni disponibbli għall -pubbliku dwar 
ix-xejriet u l -iżviluppi fis -settur (ara 
t-Tabella 2 ).
16 Osservazzjonijiet
Valur tal -produzzjoni mill -akkwakultura fl -UE
 EUR
ĠEO / SENA 2008 2009 2010 2011
UE 27 3 407 134 614 3 219 102 127 Mhux disponibbli Mhux disponibbli
UE 25 3 372 465 092 3 182 599 297 Mhux disponibbli Mhux disponibbli
UE 15 3 114 534 138 2 988 571 787 Mhux disponibbli Mhux disponibbli
Il-Belġju 667 767 4 034 596 Kunfidenzjali Kunfidenzjali
Il-Bulgarija 16 538 094 19 512 878 19 576 101 17 113 825
Ir-Repubblika Ċeka 41 537 574 39 266 665 37 108 186 39 865 313
Id-Danimarka 98 276  272 88 240 305 Kunfidenzjali Kunfidenzjali
Il-Ġermanja 97 080 122 94 240 346 94 739 574 Kunfidenzjali
L-Estonja 1 771 650 2 235 436 2 028  836 1 684 752
L-Irlanda 92 442 829 104 271  122 113 132  438 124 900 818
Il-Greċja 369 913 151 397 790 833 Mhux disponibbli 453 062  003
Spanja 410 808 739 396 337 342 412 166 215 445 462 460
Franza 691 603 892 697 964 760 Kunfidenzjali Mhux disponibbli
L-Italja 465 600 684 474 862 750 333 238  932 402 822 356
Ċipru 33 144  550 16 463 500 20 319 860 Mhux disponibbli
Il-Latvja 1 528 601 1 114 894 1 195 864 1 253 766
Il-Litwanja 6 635 949 6 654 996 Kunfidenzjali Kunfidenzjali
L-Ungerija 30 324 26 451 27 164 30 293
Malta 93 763 138 47 057 424 82 217 002 45 109 193
Il-Pajjiżi l-Baxxi 96 600 777 84 109 496 105 703 231 73 959  895
L-Awstrija 12 741 113 13 878 544 20 355 963 Kunfidenzjali
Il-Polonja 73 284 926 76 372  905 Mhux disponibbli Kunfidenzjali
Il-Portugall 40 175 003 34 063 945 47 264  269 58 278 930
Ir-Rumanija 18 131 429 16 989 952 5 691 110 15 890 132
Is-Slovenja 3 485 097 3 069 400 2 167 330 Kunfidenzjali
Is-Slovakkja 2 749  143 1 765  838 Kunfidenzjali 2 420 531
Il-Finlandja 36 844 618 39 581 700 41 141 158 Kunfidenzjali
L-Isvezja 23 247 950 18 435 879 29 040 710 42 442  468
Ir-Renju Unit 678 531  220 540 760 168 573 902 627 739 685 060
Sors:  L-Eurostat.Tabella 2
17 Osservazzjonijiet Tabella 324 Id -Deċiżjoni 
tal-Kummissjoni 2005/629/KE 
tas-26 ta’ Awwissu 2005 li 
tistabbilixxi l -Kumitat 
Xjentifiku, Tekniku 
u Ekonomiku għas -Sajd 
(ĠU L 225, 31.8.2005, p. 18).30 
Barra mill -Eurostat, il -Kumitat Xjenti -
fiku, Tekniku u Ekonomiku għas- Sajd 
(STECF24) jeżamina wkoll data  dwar 
l-akkwakultura bbażata fuq il -Qafas 
għall -Ġbir ta’ Data  li fih l -Istati Membri 
jiġbru informazzjoni soċjoekonomika 
dwar il -kumpaniji tal -akkwakultura. 
Hemm differenzi sinifikanti bejn 
id-data  tal-Eurostat u dik tal -STECF 
dwar il -produzzjoni mill -akkwakultura. 
Dan jidher mit -Tabella 3 , li tqabbel 
l-ammonti rrappurtati għall-2009 
għall -Istati Membri awditjati. Dawn 
id-differenzi jistgħu jiġu spjegati 
mill -approċċi metodoloġiċi differenti 
meħtieġa mis -settijiet differenti ta’ 
leġiżlazzjoni għall -ġbir tad -data , iżda 
ma ġewx rikonċiljati kompletament 
mill -Eurostat jew mill -STECF.
Tqabbil tad -data  tal-Eurostat u dik tal -STECF għall-2009
Produzzjoni mill-akkwakultura għall-2009
 EUROSTAT Rapport tal-STECF Differenza Differenza %
000 EUR tunnellati 000 EUR tunnellati 000 EUR tunnellati 000 EUR tunnellati
Spanja 396 337 268 457 440  028 268 600 -43 691 -143 -11 % 0 %
Franza 697 965 236 439 760 067 265 399 -62 102 -28 960 -9 % -12 %
L-Italja 474 863 162 325 474 003 162 325 860 0 0 % 0 %
Il-Polonja 76 373 36 503 88 356 38 854 -11 983 -2 351 -16 % -6 %
Il-Portugall 34 064 6 727 37 250 6 208 -3 186 519 -9 % 8 %
Ir-Rumanija 16 990 13 131 13 896 7 292 3 094 5 839 18 % 44 %
Sorsi:  Statistika tal -Eurostat dwar il -produzzjoni mill -akkwakultura. Ir -rapport tal -JRC:  “Economic Performance of the EU Aquaculture Sector” 
(Prestazzjoni Ekonomika tas -Settur tal -Akkwakultura tal -UE) (STECF -OWP-12-03, 2012).
18 Osservazzjonijiet
Kien hemm ftit awditi 
u evalwazzjonijiet rile -
vanti mill -Kummissjoni, 
u monitoraġġ limitat
31 
Ir-Regolament tal -FES kien jeħtieġ 
li li l -Istati Membri jibagħtu evalwa -
zzjonijiet interim25 tal-PO tagħhom 
lill-Kummissjoni. Dawn l -evalwazzjoni -
jiet setgħu jipprovdu informazzjoni 
utli dwar l -implimentazzjoni ta’ miżuri 
tal-akkwakultura u jippermettu t -teħid 
ta’ azzjoni korrettiva. Madankollu, 
l-awditu tal -Qorti sab li fil -prattika, 
il-livell ta’ informazzjoni pprovduta 
speċifikament għall -akkwakultura kien 
baxx.
32 
Saż-żmien meta sar l -awditu tal -Qorti, 
total ta’ seba’ proġetti biss tal -ak-
kwakultura kienu ġew inklużi fl -awditi 
fuq il -post imwettqa mill -Kummissjoni 
kif meħtieġa mir -Regolament tal -FES26. 
Dan il -livell baxx ta’ kampjunar ma 
jippermettix li jinsiltu konklużjonijiet 
fil-livell tal -Istat Membru jew tal -UE 
fir-rigward tal -funzjonament effet -
tiv tas -sistemi. Dawn l -awditi kienu 
ta’ natura ta’ konformità u ma kinux 
intenzjonati li jipprovdu informazzjoni 
dwar l -impatt tal -appoġġ mill -UE fuq 
l-iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura.
33 
L-evalwazzjonijiet interim li saru 
mill -Istati Membri tal -PO tagħhom 
intbagħtu lill -Kummissjoni, li rreklu -
tat espert biex jipproduċi sommarju 
konsolidat. Filwaqt li dawn l -evalwazz -
jonijiet interim u s -sommarju kon -
solidat jirreferu għall -akkwakultura, 
il-Kummissjoni ma għamlet l -ebda 
valutazzjoni ulterjuri tal -evalwazzjoni -
jiet sabiex tiddetermina jekk il -miżuri 
għall -appoġġ tal -akkwakultura kinux 
xierqa.34 
Rappreżentant tal -Kummissjoni 
jipparteċipa fix -xogħol tal -kumitati ta’ 
monitoraġġ tal -FES tal -Istati Membri 
f’funzjoni konsultattiva. Madankollu, 
dawn il -kumitati ftit setgħu jiddedi -
kaw żmien għal kwistjonijiet dwar 
l-akkwakultura.
Riżultati ta’ proġetti ta’ 
riċerka u proġetti innovat -
tivi ffinanzjati minn fondi 
pubbliċi ma ġewx sfruttati 
b’mod sħiħ
35 
Il-Parti 3.1 tal -istrateġija tal-2009 
tal-Kummissjoni fir -rigward tal -ak-
kwakultura27 nnutat li l -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura għandu 
jkun sostnut (appoġġat) minn livell ta’ 
eċċellenza fir -riċerka u fl -innovazzjoni, 
u li kien essenzjali li appoġġ bħal dan 
ikompli u jiġi msaħħaħ.
36 
Filwaqt li allokazzjoni sinifikanti 
ta’ fondi kienet iddedikata għal 
LIFE28 u għal azzjonijiet ta’ riċerka, 
kif jintwera fil -Kaxxa 1 , l-awditu 
sab li l -Kummissjoni ma sfruttatx 
biżżejjed ir -riżultati tagħhom biex 
tħejji objettivi u linji gwida fir -rigward 
tal-akkwakultura (dwar kwistjoni -
jiet bħall -iskariku ta’ effluwenti 
u ta’ sustanzi kimiċi, l -għażla ta’ siti 
għal stabbilimenti tal -akkwakultu -
ra u l -impatt ta’ ħrib tal -ħut (ara 
l-paragrafi 23 sa 25).25 L -Artikolu 49(3) 
tar-Regolament (KE) 
Nru 1198/2006.
26 L-Artikolu 72 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
27 KUMM(2009) 162.
28 LIFE huwa l -istrument 
finanzjarju tal -UE 
għall -ambjent. Taħt ġestjoni 
diretta mill -Kummissjoni, 
huwa jiffinanzja proġetti 
ambjentali dimostrattivi 
f’diversi setturi ta’ attività. 
Huwa jiffinanzja wkoll 
il-ħarsien tan -natura.
19 Osservazzjonijiet
Riċerka u proġetti LIFE rilevanti
Il-Qorti nnutat li EUR 14-il miljun kienu ntnefqu għal 18-il proġett LIFE fil -qasam tal -akkwakultura. Is -suġġetti 
prinċipali kkonċernati kienu l -ġestjoni ta’ żoni kostali, ekosistemi, siti ta’ Natura 2000 u akkwakultura marina 
sostenibbli.
Il-Qorti nnutat ukoll li 77 proġett ta’ riċerka li jirrelataw mal -akkwakultura kienu rċevew EUR 158 miljun 
mis-Sitt Programm Qafas (FP). Hawnhekk, is -suġġetti prinċipali kienu l -prevenzjoni tal -mard, in -nutrizzjoni 
tal-ħut, it -tnissil selettiv, il -benessri tal -ħut, il -potenzjal bijoloġiku għal speċijiet kandidati ġodda, is -sikurezza 
u l-kwalità tal -prodotti tal -akkwakultura, u l -ħarsien tal -ambjent.
Proġetti li jitrattaw l‑ippjanar spazjali għall‑akkwakultura
Proġett wieħed ta’ LIFE kien jikkonċerna l -ippjanar spazjali permezz ta’ sistema bbażata fuq il -GIS (finanzja -
ment ta’ EUR 350 000). Proġett wieħed iffinanzjat mill -FP kien ukoll jitratta din il -kwistjoni (finanzjament ta’ 
EUR 705 000), speċifikament fir -rigward tal -akkwakultura tal -baħar fond.
Proġetti li jitrattaw il‑kontroll u l‑eradikazzjoni tal‑mard fl‑akkwakultura
Tmien proġetti tal -FP eżaminaw din il -kwistjoni (finanzjament totali ta’ EUR 12-il miljun). Il -fokus prinċipali ta’ 
dawn il -proġetti kien il -kontroll tal -patoġeni u tal -parassiti u l -prevenzjoni tal -mard.
Proġetti li jitrattaw sistemi ta’ monitoraġġ tal‑ambjent u miżuri akkwambjentali
Żewġ proġetti ta’ LIFE mmiraw fuq dan il -qasam (finanzjament totali ta’ EUR 584 000), b’fokus fuq l -istabbil -
iment ta’ rakkomandazzjonijiet għall -immaniġġjar tal -ilma, għall -iżvilupp tal -akkwakultura u għat -tnaqqis 
tal-impatti tal -akkwakultura. Tmien proġetti tal -FP (finanzjament totali ta’ EUR 5 miljun) studjaw il -problemi 
kkawżati mit -trobbija intensiva tal -ħut, mill -protezzjoni u t -tindif tal -ilma u mid -degradazzjoni tal -ħabitats.Kaxxa 1
20 Osservazzjonijiet
Miżuri għall -appoġġ 
tal-iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura ma 
tfasslux u ma ġewx impli -
mentati tajjeb mill -Istati 
Membri
Kien hemm nuqqas ta’ 
inizjattivi li jappoġġaw 
l-akkwakultura fl -Istati Mem -
bri awditjati
37 
Il-komunikazzjoni tal -Kummissjoni 
dwar il -bini ta’ futur sostenibbli 
għall -akkwakultura rrikonoxxiet li 
l-Istati Membri għandhom jieħdu 
miżuri biex jiffaċilitaw l -iżvilupp 
tan-negozju u jnaqqsu l -piż amminis -
trattiv impost minn dispożizzjonijiet 
nazzjonali, prinċipalment billi jis -
simplifikaw il -proċeduri ta’ liċenzjar 
għall -akkwakultura29.Il-miżuri ta’ simplifikazzjoni għandhom 
jindirizzaw ir -responsabbiltajiet, 
u l-koordinazzjoni, tal -awtoritajiet 
inkarigati mill -għoti ta’ liċenzji 
u mill -monitoraġġ ta’ konform -
ità fl -akkwakultura (eż. fir -rigward 
tal-operazzjoni ta’ siti tal -akkwakultura 
u tar -rekwiżiti veterinarji u ambjentali 
applikabbli).
38 
Il-Qorti ċċekkjat jekk l -Istati Membri 
miżjura kinux stabbilixxew strateġija 
għall -iżvilupp tal -akkwakultura li 
kienet tqis tali miżuri. Fl -Istati Mem -
bri kollha miżjura, il -Qorti sabet li 
kien hemm nuqqas ta’ strateġija 
koerenti għall -iżvilupp tas -settur 
tal-akkwakultura. L -iżvilupp kien ukoll 
ostakolat minn proċeduri amminis -
trattivi kumplessi fil -livell tal -Istat 
Membru, inkluż l -involviment ta’ bosta 
awtoritajiet fil -liċenzjar u s -superviżjoni 
tas-settur (pereżempju, fi Franza 
u fl-Italja). Madankollu, kien hemm ukoll 
eżempji ta’ prattika tajba, kif jintwera 
fil-Kaxxa 2 .29 It-Taqsima 5.2 ta’ 
KUMM(2009) 162 finali.
Eżempji ta’ prattiki amministrattivi differenti li fir -rigward tal -ippjanar spazjali 
u l-liċenzjar
Fl-Italja, proċess ta’ liċenzjar ikkumplikat u li jimxi bil -mod, u kriterji impreċiżi għall -għoti ta’ konċessjonijiet 
ġodda, jikkonstrinġi l -iżvilupp tal -akkwakultura. B’riżultat ta’ dan, il -proċedura għall -għoti ta’ konċessjonijiet 
marittimi u ta’ awtorizzazzjonijiet oħra għall -akkwakultura fi Sqallija għandha tieħu 150 jum iżda fil -pratti -
ka, tista’ ddum bosta snin, u fil -fatt ħadet ħames snin għal tnejn mill -proġetti awditjati. Problema ġenerali 
bl-aċċess għal konċessjonijiet marittimi rriżultat f’li l -Kummissjoni tibda proċedura ta’ infrazzjoni kontra l -Italja, 
għar -raġuni li d -detenturi eżistenti tal -konċessjonijiet kellhom vantaġġ inġust fuq applikanti ġodda.
Fi Franza, minħabba l -kumplessità tat -tħejjija tal -fajls, iż -żminijiet meħtieġa għad -deċiżjonijiet huma twal ħafna. 
Għall -proġetti inklużi fil -kampjun, id -deċiżjonijiet ħadu aktar minn sena, u sa sentejn għal wieħed mill -każijiet.
Fil-Portugall, żona għat -trobbija tal -frott tal -baħar bil -qoxra kienet użata parzjalment biss, billi, fin -nuqqas ta’ 
kwalunkwe kundizzjoni għall -kuntrarju, id -detenturi tal -liċenzji żammew il -liċenzji tagħhom mingħajr ma fil -fatt 
sfruttaw il -konċessjonijiet. Dan ippreviena l -iżvilupp ta’ tali żoni.
Fl-Andalusija (Spanja), l -awtoritajiet kienu ħolqu “punt ta’ kuntatt waħdieni” għan -negozji tal -akkwakultura. 
Il-promoturi tal -proġetti kienu akkumpanjati matul il -proċess tal -applikazzjoni għall -finanzjament mill -FES 
u tal -kisba tal -liċenzji mid -diversi aġenziji lokali u nazzjonali. Għall -proġetti inklużi fil -kampjun, id -deċiżjonijiet 
ħadu medja ta’ ħames xhur.Kaxxa 2
21 Osservazzjonijiet
Kien hemm proċeduri 
dgħajfa ta’ ppjanar spazjali 
u ta’ liċenzjar
39 
L-akkwakultura sseħħ f’ilmijiet kostali 
u interni madwar l -UE kollha. B’mod 
tipiku, l -awtoritajiet pubbliċi jip -
possiedu dawn l -ilmijiet u jallokaw 
konċessjonijiet jew liċenzji lill -oper -
aturi tal -akkwakultura. Ta’ spiss, ikun 
hemm kompetizzjoni ma’ utenti oħrajn 
għall -użu ta’ dawn iż -żoni tal -ilma – 
pereżempju, l -industrija tat -turiżmu 
u s-settur tas -sajd tal -qbid tradizzjona -
li. L-analiżi u l -ippjanar tal -użu taż -żoni 
tal-baħar huwa essenzjali għall -ilħuq 
tal-objettivi ekonomiċi, ambjentali 
u soċjali. Għaldaqstant, il -kwistjoni ta’ 
ppjanar spażjali u ta’ liċenzjar xierqa, 
li huma r -responsabbiltajiet tal -Istati 
Membri, hija fattur ewlieni fl -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura kif 
ukoll fl -effettività tal -infiq mill -FES 
għall -appoġġ ta’ dak l -iżvilupp. Il -Kum -
missjoni rrikonoxxiet dan fl -istrateġija 
tal-2009 tagħha fir -rigward tal -ak-
kwakultura u fil -linji gwida strateġiċi 
tagħha30 għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura u stiednet lill -Istati 
Membri biex jiżviluppaw sistemi ta’ 
ppjanar spazjali marin, li fihom huma 
rrikonoxxew bis -sħiħ l -importanza 
strateġika tal -akkwakultura. Sistemi ta’ 
dan it -tip jgħinu lil promoturi potenzja -
li biex jiżviluppaw il -proġetti tagħhom. 
Il-liċenzji mogħtija mill -awtoritajiet 
tal-Istati Membri għall -operaturi 
tal-akkwakultura jispeċifikaw il -para -
metri ewlenin bħal:
 - iż-żona tal -ilma kkonċernata;
 - id-durata u l -benefiċjarju 
tal-liċenzja;
 - x’tip ta’ attività tal -akkwakultura 
hija permessa (speċijiet ta’ ħut, tip 
ta’ installazzjoni); - ir-restrizzjonijiet ambjentali u fuq 
is-saħħa pubblika (densità massima 
tal-istokkjar, restrizzjonijiet dwar 
l-għalf u t -trattamenti veterinarji, 
rekwiżiti dwar il -kwalità tal -ilma).
40 
B’mod ġenerali, il -Qorti sabet 
li l-ippjanar spazjali neċessarju 
għall -akkwakultura ma kienx 
suffiċjenti fl -Istati Membri u fir -reġjuni 
miżjura fiż -żmien tal -awditu. L -ippjanar 
spazjali marittimu għall -appoġġ tal -ak-
kwakultura ma twettaqx fir -Rumanija 
u fil -Polonja, u kien għadu qed jiġi 
żviluppat fil -Galizja (Spanja) u fil -Por-
tugall. In -nuqqas ta’ ppjanar għal 
aċċess għall -ispazju jwassal għal inqas 
opportunitajiet għall -iżvilupp tan -ne-
gozju għas -settur tal -akkwakultura 
u ma jgħinx biex jiġu riżolvuti l -kunflit -
ti ma’ attivitajiet oħra. Ippjanar spazjali 
fqir, speċjalment meta kkombinat ma’ 
proċeduri kkumplikati ta’ liċenzjar, 
jostakola l -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura. Fil -Kaxxa 2  intwerew xi 
wħud mill -konsegwenzi.30 COM(2013) 229 final 
tad-29 ta’ April 2013.
22 Osservazzjonijiet
31 Il -premessa 17 
għar -Regolament (KE) 
Nru 1198/2006.
32 L-Artikolu 15 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.Il-kriżi finanzjarja u ekono -
mika kellha impatt sin -
ifikanti fuq is -settur 
tal-akkwakultura
41 
Il-pjanijiet ta’ strateġija nazzjonali 
u l-programmi operazzjonali tal -Istati 
Membri ġew abbozzati qabel ma l -kriżi 
finanzjarja u ekonomika bdiet taffett -
wa serjament l -ambjent tan -negozju 
Ewropew. Bħal ma ġara fil -każ ta’ attiv -
itajiet oħra tan -negozju, (ibbażat fuq 
ir-rapporti mill -awtoritajiet u mill -pro-
moturi tal -proġetti) il -kriżi kellha im -
patt sinifikanti fuq id -deċiżjonijiet ta’ 
investiment u ta’ finanzjament fis- set-
tur tal -akkwakultura. Billi l -benefiċjarji 
potenzjali tal -FES ta’ spiss huma ne -
gozji żgħar u jkollhom jipprovdu bejn 
40 % u 60 % tal -ispiża totali tal -inves -
timent, id -diffikultajiet biex jaċċessaw 
għall -garanziji finanzjarji u bankarji 
kkumplikaw l -iżvilupp tal -proġetti 
(mill -Istati Membri magħżula 
għall -awditu, ġew affettwati Spanja, 
il-Portugall u r -Rumanija b’mod par -
tikolari). Karatteristika waħda tas -set -
tur tal -akkwakultura toħloq ħtieġa 
addizzjonali għall -finanzjament: nor -
malment, hemm domanda għolja għal 
kapital operatorju għall -finanzjament 
tal-akkwist ta’ stokk ta’ ħut għadu 
żgħir u l -ispejjeż sussegwenti ta’ għalf 
u ta’ manteniment qabel ma l -ħut 
jilħaq daqs kummerċjabbli.42 
Huwa possibbli li l -kriżi finanzjarja 
aggravat it -tendenza li l -Istati Membri 
jimmiraw l -għajnuna diretta mill -FES 
lejn negozji tal -akkwakultura eżistenti 
u lejn proġetti li kienu operazzjonali 
qabel ma ttieħdet id -deċiżjoni dwar 
l-għajnuna (pereżempju, fl -Italja 
u fil -Polonja) (ara l -paragrafu 62). Tali 
proġetti għandhom ċans akbar ta’ 
suċċess, li jimminimizza r -riskju ta’ 
diżimpenn tal -finanzjament mill -UE 
għall -Istat Membru kkonċernat. 
Madankollu, din il -prattika pprovdiet 
finanzjament ristrett għal proġetti 
ġodda jew innovattivi.
Il-pjanijiet ta’ strateġija naz -
zjonali ma pprovdewx objet -
tivi ċari għall -akkwakultura
43 
Il-pjanijiet ta’ strateġija nazzjonali 
(PSN) tal -Istati Membri stipulaw 
il-prijoritajiet u l -objettivi tal -FES 
għall -implimentazzjoni tal -politika 
tal-PKS31. Kull PSN għandu jistma 
r-riżorsi finanzjarji pubbliċi meħtieġa 
jew mistennija għal dawk l -objettivi, 
li jinkludu l -iżvilupp sostenibbli 
tas-settur tal -akkwakultura32. Fil-fehma 
tal-Qorti, PSN b’objettivi ċari u indika -
zzjoni tar -riżorsi finanzjarji meħtieġa 
jkunu jipprovdu bażi tajba għal miżuri 
għall -appoġġ tal -akkwakultura.
44 
Madankollu, l -ebda wieħed mill -PSN 
awditjati ma ta stima ta’ kemm 
riżorsi finanzjarji pubbliċi kienu 
neċessarji għal miżuri għall -appoġġ 
tal-akkwakultura.
23 Osservazzjonijiet
45 
Il-Qorti sabet li l -PSN kienu jinkludu 
deskrizzjoni tas- settur nazzjonali 
tal-akkwakultura u stabbilixxiet 
objettivi għall -iżvilupp tas -settur. 
Dawn l -objettivi kienu jvarjaw skont 
l-Istat Membru, iżda kienu ta’ natura 
ġenerali u kienu jkopru tali objet -
tivi bħad -diversifikazzjoni u ż -żieda 
fil-produzzjoni, il -ħarsien tal -ambjent 
u tas -saħħa pubblika, u l -iżvilupp 
tas-suq. Il -kombinament ta’ objettivi 
mhux speċifiċi u n -nuqqas ta’ stima 
tar-riżorsi pubbliċi neċessarji rriżultaw 
f’nuqqas ta’ ċarezza fl -istrateġiji 
tal-PSN għall -akkwakultura awditjati.Il-programmi operazzjonali 
kellhom diversi dgħufijiet
46 
Il-programmi operazzjonali (PO) 
tal-Istati Membri allokaw ir -riżorsi 
finanzjarji disponibbli mill -FES fost 
l-assi prijoritarji u ddeskrivew (f’dettall 
akbar mill -PSN) x’miżuri kellhom 
jittieħdu għall -ilħuq tal -objettivi. 
Ġew stabbiliti miri, inklużi għanijiet 
speċifiċi għall -iżvilupp tas -settur 
tal-akkwakultura. L -Istati Membri 
setgħu jipproponu reviżjonijiet fil -PO 
sabiex jadattaw l -objettivi fid -dawl 
taċ-ċirkostanzi dejjem jinbidlu li 
jaffaċċja s -settur tas -sajd jew dak 
tal-akkwakultura (ara l -paragrafu 58 
għall -problemi li nstabu fir -rigward ta’ 
dawn il -miri).
47 
Għalkemm il -PO pprovdew qafas 
għall -implimentazzjoni kumplessiva 
tal-FES, il -Qorti sabet dgħufijiet relatati 
ma’ azzjonijiet għall -appoġġ tal -ak-
kwakultura fl -Istati Membri kollha 
miżjura, kif jintwera fil -Kaxxa 3.
Eżempji ta’ dgħufijiet fil -Programmi Operazzjonali fir -rigward tal -akkwakultura
Fir-Rumanija, l -akkwakultura marina ma ġietx indirizzata fl -implimentazzjoni tal -PO, minkejja li ġiet identifi -
kata bħala prijorità fil -PSN. Għaldaqstant, għalkemm il -problemi fir -rigward tal -akkwakultura marina kienu 
magħrufa qabel ma tfassal il -PO, dawn ma ġewx indirizzati matul il -perjodu ta’ programmazzjoni. Barra minn 
hekk, kien hemm nuqqas ta’ prijoritizzazzjoni bejn il -miżuri għall -appoġġ tal -akkwakultura.
Għalkemm il -PSN u l -PO Taljani identifikaw ostakoli importanti għall -iżvilupp tal -akkwakultura (inkluż nuqqas 
ta’ pjanijiet għall -ġestjoni kostali u inċertezza fir -rigward tal -konċessjonijiet), il -PO ma speċifikax azzjonijiet 
biex dawn jiġu indirizzati. Ma hemm l -ebda mira għal titjib fil -kwalità tal -prodotti f’termini ta’ ambjent, ta’ 
sikurezza tal -ikel u ta’ kummerċ, bħaċ -ċertifikazzjoni ambjentali u r -reġistrazzjoni għall -EMAS, il -promozzjoni 
ta’ żbokki ġodda fis -swieq, u l -iffaċilitar tal -konsolidazzjoni u tal -iżvilupp ta’ mikrokumpaniji u ta’ kumpaniji 
żgħar.
Fil-Polonja, għalkemm il -PO ġie rivedut fl-2011, l -indikaturi ma nbidlux. Madankollu, kien magħruf li l -ebda 
wieħed mill -objettivi stabbiliti fil -PO għall -akkwakultura ma kien intlaħaq, iżda l -PO ma ġiex modifikat biex 
jadatta l -istimi ottimisti żżejjed għar -realtà.Kaxxa 3  
24 Osservazzjonijiet
48 
Filwaqt li kien hemm objettivi speċifiċi 
għall -impjieg u għall -produzzjoni, xi 
drabi, objettivi oħra tal -FES ma ġewx 
indirizzati. Barra minn hekk, ftit li xejn 
sar tentattiv biex l -infiq jiġi prijoritiz -
zat, jew biex jiġi żgurat valur għall -flus 
fil-livell tal -proġett. Is- sistemi 
għall -monitoraġġ tal -effetti tal -infiq 
u għall -korrezzjoni ta’ kwalunkwe 
xejra negattiva kienu minimi. Xi drabi, 
il-miżura finanzjarja prinċipali kienet 
sempliċiment li l -fondi kienu ġew 
distribwiti.
L-Istati Membri ma qisux 
biżżejjed il -politiki ambjen -
tali u tas -saħħa
49 
L-akkwakultura tinvolvi r -riskju ta’ 
mard u ta’ infezzjonijiet tal -annimali 
u ta’ interazzjoni mal -ambjent marin. 
Ħut li jinżamm f’żoni konfinati jeħtieġ 
li jingħalef u dan jista’ jirriżulta f’ċerti 
skariki ta’ għalf eċċessiv, u f’effluwent. 
Il-fatt li l -ħut jinżamm fi prossimità 
relattivament fil -qrib ta’ xulxin iżid 
il-prevalenza ta’ infezzjonijiet u ta’ 
mard u l -ħtieġa għal trattamenti vet -
erinarji. It -tixrid ta’ infezzjonijiet jew ta’ 
mard jista’ jikkawża telf fl -istokk ta’ ħut 
li jitrabba, filwaqt li jqiegħed fil -periklu 
wkoll il -ħut selvaġġ. Telf fl -istokk ta’ 
ħut li jitrabba jista’ jseħħ ukoll meta 
il-ħut jaħrab; u t -tnissil sussegwenti 
ma’ ħut selvaġġ jikkawża trasferiment 
ta’ kompożizzjoni ġenetika li tista’ 
tbiddel il -karatteristiċi tal -popolazzjoni 
selvaġġa.50 
Sabiex l -akkwakultura tiġi żviluppata 
b’mod sostenibbli filwaqt li jiġi ssalvag -
wardjat l -ambjent marin, jeħtieġ li dawn 
ir-riskji jiġu vvalutati u mmaniġġjati. 
Hemm rekwiżiti leġiżlattivi dettaljati li 
jirregolaw il -kontroll veterinarju tal -at-
tivitajiet tal -akkwakultura33. Filwaqt 
li l-FES jista’ jipprovdi finanzjament 
għall -ħarsien tal -ambjent u l -ħarsien 
tas-saħħa pubblika u dik tal -annimali, 
barra mill -Polonja l -ebda wieħed 
mill -Istati Membri miżjura ma kien ap -
prova l -proġetti f’dawn l -oqsma. Barra 
minn hekk, hemm nuqqas ta’ gwida 
dwar kwistjonijiet ambjentali (ara 
l-paragrafi 23 sa 25).
51 
L-Istati Membri huma meħtieġa 
bir-regolament ta’ implimentazzjoni 
tal-FES34 li jirreġistraw il -perċentwal 
ta’ proġetti bi produzzjoni li tirrispetta 
l-ambjent (tnaqqis ta’ impatti negattivi 
jew tisħiħ ta’ effetti pożittivi). Il -Qorti 
sabet li miżuri tal -akkwakultura ffinanz -
jati mill -FES fl -Istati Membri miżjura ma 
qisux dawn l -aspetti biżżejjed. Il -parti 
l-kbira tal -finanzjament kienet immirata 
lejn miżuri għaż -żamma tal -produzz -
joni. Ftit sar użu ta’ kriterji tal -għażla 
fir-rigward tar -riskji għall -ambjent 
u għas- saħħa sabiex ikunu eliġibbli 
għall -finanzjament. Barra minn hekk, 
ma kienx hemm indikaturi biżżejjed li 
jistgħu jitkejlu (li jirrelataw, pereżempju, 
mal -iskariku ta’ effluwenti u ta’ sustanzi 
kimiċi, mal -għażla ta’ siti għal stabbili -
menti tal -akkwakultura u mal -impatt ta’ 
ħrib tal -ħut), ibbażati fuq data  affidabbli 
għall -impatt ta’ prattiki speċifiċi tal -ak-
kwakultura fuq l -ambjent akkwatiku.
52 
Konsegwentement, ma kienx possibbli li 
jiġi determinat jekk l -impatti ambjentali 
kinux reali u sinifikanti meta mqabbla 
mal -investiment pubbliku kkonċernat, 
kif jintwera fil -Kaxxa 4 .33 Pereżempju d -Direttiva 
tal-Kunsill 2006/88/KE 
tal-24 ta’ Ottubru 2006 dwar 
il-ħtiġiet tas- saħħa 
tal-annimali għall -annimali 
tal-akkwakultura u l -prodotti 
tagħhom, u dwar 
il-prevenzjoni u l -kontroll ta’ 
ċertu mard f’annimali 
akkwatiċi (ĠU L 328, 
24.11.2006, p. 14).
34 Ir-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 498/2007 tas-
26 ta’ Marzu 2007 li 
jistabbilixxi regoli dettaljati 
għall -implimentazzjoni 
tar-Regolament tal -Kunsill (KE) 
Nru 1198/2006 dwar il -Fond 
Ewropew għas -Sajd (ĠU L 120, 
10.5.2007, p. 1).
25 Osservazzjonijiet
Kien hemm ineżattezzi serji 
fir-rappurtar tar -riżultati 
minn xi Stati Membri
53 
Ir-rapporti annwali ta’ implimen -
tazzjoni tal -FES imħejjija mill -Istati 
Membri kellhom jinkludu statistika 
dwar il -monitoraġġ u kellhom jiġu 
diskussi u approvati mill -kumitat 
ta’ monitoraġġ35 qabel ma jiġu 
ppreżentati lill -Kummissjoni. Huma 
kien fihom id -data  finanzjarja l -aktar 
reċenti dwar l -implimentazzjoni 
tal-proġetti u, tipikament, indikaturi 
għall -produzzjoni u għall -impjieg. 
Biex tinkiseb stampa eżatta 
tar-riżultati tal -miżuri ta’ appoġġ 
għall -akkwakultura mill -FES fil -livell 
tal-Istat Membru u dak tal -UE, kien es -
senzjali li dawn ir -rapporti jkunu eżatti.54 
Il-Qorti sabet ineżattezzi u dgħufijiet 
metodoloġiċi sinifikanti f’xi rapport 
annwali ta’ implimentazzjoni, li kienu 
jipprevienu l -valutazzjoni affidab -
bli tal -implimentazzjoni tal -appoġġ 
għall -akkwakultura mill -FES, kif jidher 
fil-Kaxxa 5 .35 L-Artikolu 59(i) tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.Eżempji ta’ nuqqas ta’ fokus fuq kwistjonijiet ambjentali
Skont ir -rapport Spanjol dwar l -implimentazzjoni tal -FES għall-2011, mis-604 proġetti approvati taħt 
il-miżura 2.1, 4 biss kienu qed japplikaw sistemi ta’ mmaniġġjar ambjentali ċċertifikati.Studji tal -impatt 
ambjentali, jew sempliċiment dikjarazzjonijiet dwar in -nuqqas ta’ impatt, kienu tħejjew mill -promoturi 
u ġew eżaminati mill -awtoritajiet kompetenti. Madankollu, fid -dawl tal -għadd baxx ta’ applikazzjonijiet, 
l-immaniġġjar ambjentali ma ntużax bħala kriterju tal -għażla għad -deċiżjonijiet dwar il -finanzjament mill -FES.
Il-PO Taljan kien jinkludi bħala objettiv l -applikazzjoni ta’ proċeduri għaċ -ċertifikazzjoni ambjentali 
u għar -reġistrazzjoni għall -EMAS. Madankollu, iċ -ċertifikazzjoni ambjentali ma kinitx immirata bħala parti 
mill -proċedura tal -għażla, u l -impatti ambjentali ma ġewx ivvalutati b’mod adegwat minn qabel. Barra minn 
hekk, kien hemm dgħufijiet fil -monitoraġġ tal -impatt ambjentali reali tal -proġetti. Fi Sqallija, il -verifikazzjoni 
li valutazzjoni tal -impatt ambjentali kienet twettqet kif meħtieġ ma kinitx prekundizzjoni għall -approvazzjoni 
tal-finanzjament mill -FES.
Fir-Rumanija, 3 punti biss minn 100 ngħataw għall -kriterju ambjentali fl -istadju tal -għażla. Mill -proġetti ffinan -
zjati mill -FES, 32,5 % tqiesu li għandhom produzzjoni li tirrispetta l -ambjent. Madankollu, ma kien hemm l -eb-
da definizzjoni ta’ proġett “li jirrispetta l -ambjent”. Proġetti li japplikaw “il -prattika t -tajba tas -soltu fir -rigward 
tal-akkwakultura” tqiesu wkoll bħala li jirrispettaw l -ambjent. Barra minn hekk, bl -eċċezzjoni ta’ proġetti minn 
produtturi organiċi, l -ebda proġett ma kien applika għaċ -ċertifikazzjoni ambjentali.Kaxxa 4
26 Osservazzjonijiet
Ineżattezzi u dgħufijiet metodoloġiċi fir -rapporti annwali ta’ implimentazzjoni 
u f’sorsi statistiċi oħra
Fi Franza, l -awtoritajiet jiffukaw fuq ir -rata ta’ rispons tan -negozji tal -akkwakultura għal stħarriġiet statistiċi 
dwar l -akkwakultura (60 %) mingħajr ma jiżguraw li dawn in -negozji jirrappreżentaw mill -anqas 90 % tal -pro-
duzzjoni totali bil -volum kif previst mir -Regolament rilevanti36. Dan affettwa l -eżattezza tal -indikaturi annwali 
tal-produzzjoni. L -indikatur prinċipali użat mill -awtoritajiet Franċiżi għall -implimentazzjoni tal -miżuri ta’ 
appoġġ għall -akkwakultura kien l -użu ta’ allokazzjonijiet tal -baġit aktar milli r -riżultati miksuba.
Fi Spanja u fir -Rumanija, il -produzzjoni mill -akkwakultura ppreżentata fir -rapporti annwali ta’ implimentazz -
joni kienet ibbażata fuq it -tbassir tal -benefiċjarji fiż -żmien tal -applikazzjonijiet inizjali għall -għajnuna. Fil -fatt, 
l-ammonti rrappurtati bħala ċ -ċifri reali tal -output ma kienu bbażati fuq l -ebda kejl reali tal -produzzjoni 
u għaldaqstant ma kinux affidabbli.
Fl-Italja, iċ -ċifri reali ġew inklużi għall -ewwel darba fir -Rapport Annwali ta’ Implimentazzjoni (RAI) għall-2012 
biss. Barra minn hekk, kien hemm differenzi sinifikanti ħafna bejn il -produzzjoni annwali mill -akkwakultura 
rrappurtata fir -rapporti ta’ implimentazzjoni tal -FES u mill -Eurostat. Pereżempju, għall-2011, il -produzzjoni 
mill -akkwakultura ġiet irrappurtata fir -RAI bħala 424 905 tunnellati, u mill -Eurostat bħala 164 127 tunnellata.
Fil-Polonja, indikaturi tar -riżultati inklużi mill -benefiċjarji fir -rapporti finali ta’ implimentazzjoni tal -proġetti 
ma ġewx immonitorjati mill -awtoritajiet nazzjonali. Għaldaqstant, l -indikaturi tar -riżultati għall -akkwakultura 
ppreżentati fir -rapporti annwali ta’ implimentazzjoni tal -FES ma ġewx ivverifikati biżżejjed.
36 L-Artikolu 3 tar -Regolament (KE) Nru 762/2008.Kaxxa 5
27 Osservazzjonijiet
Sa issa, il -miżuri tal -FES, 
ma wasslux valur 
suffiċjenti għall -flus 
b’appoġġ għall -iżvilupp 
sostenibbli 
tal-akkwakultura.
L-objettivi kumplessivi fil -liv-
ell tal -UE ma ntlaħqux
55 
L-istrateġija tal -Kummissjoni tal-
200237 immirat li toħloq impjieg sigur 
fit-tul (8 000 sa 10 000 impjieg addiz -
zjonali) matul il -perjodu 2003 sa 2008, 
b’mod partikolari f’żoni dipendenti 
fuq is -sajd. Dan l -objettiv kellu erba’ 
komponenti prinċipali: iż -żieda tar -rata 
ta’ tkabbir tal -produzzjoni mill -ak-
kwakultura tal -UE għal 4 % kull sena, 
it-titjib tal -ippjanar spazjali, il -pro-
mozzjoni tal -iżvilupp tas -suq u t -tijib 
tal-governanza.
56 
Il-Qorti sabet li fil -parti l -kbira, dawn 
l-objettivi ma kinux intlaħqu sal-2012. 
Il-produzzjoni tal -UE baqgħet f’livell 
ta’ madwar 1,3 miljun tunnellata għal 
ħafna snin, filwaqt li l -produzzjoni 
mill -akkwakultura madwar id -dinja 
kompliet tikber (ara l -Figura 2 ). 
Iċ-ċifri eżatti tal -impjieg mhumiex 
disponibbli, iżda dawn huma wkoll 
ivvalutati mill -Kummissjoni bħala 
stabbli38. Filwaqt li ma kien hemm 
l-ebda objettiv kwantifikat fir -rigward 
tal-ippjanar spazjali u l -governanza, 
l-awditu fl -Istati Membri sab prob -
lemi sinifikanti biż -żewġ oqsma (ara 
l-paragrafi 37 sa 40).L-objettivi fil -livell tal -Istat 
Membru ma ntlaħqux
57 
Il-PO tal -Istati Membri miżjura koll -
ha stabbilixxew objettivi speċifiċi 
f’termini ta’ produzzjoni u ta’ impjiegi, 
u objettivi aktar ġenerali f’termini 
ta’ ħarsien tal -ambjent, ta’ saħħa 
tal-annimali, ta’ diversifikazzjoni, eċċ39. 
Il-Qorti sabet li l -objettivi prinċipali 
għall -akkwakultura fl -Istati Membri 
miżjura ma ntlaħqux u li kienu ġew 
stabbiliti miri għoljin ħafna mingħajr 
bażi soda. Il -valutazzjoni tal -impatt 
tal-2009 tal -Kummissjoni, identi -
fikat ukoll il -miri ta’ tkabbir bħala 
waħda mid -dgħufijiet tal -istrateġija 
għall -akkwakultura40.
58 
Fis-sitt Stati Membri awditjati, il -mira 
totali interim tal -produzzjoni41 kienet 
ta’ 683 000 tunnellata. Madankollu, 
skont ir -rapporti annwali ta’ implimen -
tazzjoni (RAI), u minkejja l -problemi 
fir-rigward tal -eżattezza tad -data  (ara 
l-paragrafu 54), il -produzzjoni reali 
fl-istadju interim ġiet rrappurtata li hija 
biss 485 000 tunnellata. Bħal ma ġara 
f’setturi oħra, il -kriżi finanzjarja kellha 
impatt sinifikanti fuq l -akkwakultura 
(ara l -paragrafi 41 u 42) u kkontrib -
wixxiet għal produzzjoni aktar baxxa 
milli ppjanat. Madankollu, filwaqt 
li l-Programmi Operazzjonali ġew 
riveduti mill -Istati Membri, il -miri ma 
ġewx aġġornati biex jirriflettu t -tnaq -
qis reali fil -produzzjoni mit -tħejjija 
tal-Programm Operazzjonali ‘l hawn. 
Il-miri tal -produzzjoni huma mqabbla 
mar -riżultati reali fil -Kaxxa 6 .37 COM(2002) 511 final.
38 COM(2012) 747 finali 
tat-12 ta’ Diċembru 2012.
39 L -Artikolu 20(1)(c) 
tar-Regolament (KE) 
Nru 1198/2006.
40 SEC(2009) 453 tat-
8 ta’ April 2009, 
it-taqsima 2.4.2.
41 L-Istati Membri stabbilixxew 
miri interim tal -produzzjoni 
għall-2010 jew l-2011.
28 Osservazzjonijiet
Riskju li l -objettivi tal -programmi operazzjonali ma jintlaħqux
Stat Membru000 tunnellata
Produzzjoni 
ta’ referenzaSena 
referenzjarjaProduzzjoni 
ppjanataProduzzjoni 
Interim RealiSena 
referenzjarjaDiffer -
enza bejn 
il-produzzjoni 
ppjanata u dik 
realiProduzzjoni 
ppjanata fi 
tmiem il-
programm 
tal-FES
Franza 242 2007 253 209 2010 -44 264
L-Italja 242 2006 254 165 2011 -89 278
Il-Polonja 35 2006 43 29 2010 -14 52
Il-Portugall 7 2005 10 9 2010 -1 15
Ir-Rumanija 7 2005 10 9 2010 -1 14
Spanja 63 2005 113 64 2010 -49 80
Total 596 683 485 -198 703
Sors:  Programmi Operazzjonali, Rapporti Annwali ta’ Implimentazzjoni, l-EUROSTAT.
Il-produzzjoni Franċiża tinkludi l -gajdri. Il -PO stima li l -produzzjoni tal -gajdri kellha tiżdied minn 115 000 tun -
nellata fil -bidu tal -programm għal 121 000 tunnellata sal-2010, u għal 127 000 tunnellata sa tmiem il -pro-
gramm. Fl-2010, il -produzzjoni tal -gajdri kienet niżlet għal 84 000 tunnellata minħabba kriżi tal -mortalità. 
Il-PO ġie rivedut l -aħħar fl-2012, iżda l -mira tal -produzzjoni għall -gajdri ma ġietx riveduta għalkemm sa dak 
iż-żmien ma kinitx għadha realistika.
Meta ġie rivedut fl-2011, il -PO Taljan iddikjara mira tal -produzzjoni ta’ 278 000 tunnellata għal tmiem il -pro-
gramm, għalkemm, skont l -Eurostat, sa dak iż -żmien il -produzzjoni reali kienet ta’ 165 000 tunnellata.
Meta ġie rivedut l -aħħar fl-2011, il -PO Pollakk iddikjara mira tal -produzzjoni ta’ 52 000 tunnellata għal tmiem 
il-programm, għalkemm fl-2010, il -produzzjoni reali kienet biss ta’ 29 000 tunnellata.
B’mod simili, fi tmiem il -programm, il -miri Portugiżi għall -produzzjoni mill -akkwakultura ma kinux realistiċi. 
Il-PO stima li l -produzzjoni kellha tiżdied minn 7 000 tunnellata fl-2005 għal 15 000 tunnellata fl-2013 (+214 %). 
Madankollu, il -produzzjoni reali rrappurtata għall-2011 kienet biss ta’ 9 000 tunnellata.
Meta ġie rivedut l -aħħar fl-2012, il -PO Rumen żied il -mira tal -produzzjoni għal aktar minn 14 000 tunnellata 
għal tmiem il -programm, għalkemm il -produzzjoni reali għall-2010 kienet biss ta’ 9 000 tunnellata.
Il-miri tal -produzzjoni tal -PO Spanjol għal tmiem il -programm ma kinux realistiċi. Fl-2012, dawn tnaqqsu minn 
113 000 tunnellata għal 80 000 tunnellata (esklużi l -maskli), meta mqabbla mal -produzzjoni ta’ 64 000 tunnel -
lata, għall-2010, li fil -fatt ġiet irrapurtata.Kaxxa 6
29 Osservazzjonijiet
Għadd sinifikanti ta’ proġetti 
awditjati x’aktarx li ma kinux 
jikkontribwixxu b’mod kost -
effettiv għall -objettivi.
59 
Matul il -perjodu 2007-2013, il -FES 
ipprovda aktar minn EUR 400 miljun 
għal madwar 5 800 proġett taħt 
il-miżura 2.1 għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura. L -awditu eżamina 
jekk il -proġetti magħżula kkontrib -
wixxewx b’mod effettiv għal dan 
l-objettiv. Dan kien jinvolvi li jitqies 
jekk il -proġetti ntgħażlux biex iwas -
slu l -iżvilupp sostenibbli u jekk kinux 
immirati tajjeb, speċjalment fil -kisba 
tat-tkabbir u l -impjieg; jekk ir -riżultati 
ppjanati fil -fatt inkisbux, u jekk inkisibx 
valur għall -flus.Kien hemm appoġġ limitat 
għall -iżvilupp sostenibbli 
u l-immirar kien fqir
60 
Ir-Regolament tal -FES stabbilixxa 
għadd ta’ objettivi għall -finanzjament 
ta’ proġetti tal -akkwakultura. Il -finanz -
jament jista’ jkun previst għal proġetti 
għal attivitajiet tradizzjonali tal -ak-
kwakultura jew għal dawk li jtejbu 
l-ambjent42, għad -diversifikazzjoni lejn 
speċijiet bi prospetti tajbin fis -suq43, 
u għall -iżvilupp sostenibbli tal -impjieg 
u tas -suq44.
61 
Fil-prattika, attivitajiet eżistenti 
u tradizzjonali tal -akkwakultura 
rċevew il -parti l -kbira tal -finanzjament. 
Dan ġie ffaċilitat permezz tal -kriterji 
tal-għażla stabbiliti fil -programmi 
operazzjonali u fir -regoli nazzjonali 
tal-Istati Membri, u permezz ta’ kon -
trolli dwar l -aċċess għal siti adatti 
għall -akkwakultura. Ir -riżultat kien li 
ġie pprovdut finanzjament limitat biss 
għal proġetti ġodda jew innovattivi 
li jistgħu jwasslu għal valur miżjud 
għoli jew iżidu l -produzzjoni kump -
lessiva li timmira lejn l -iżvilupp sos -
tenibbli tal -akkwakultura, kif jintwera 
fil-Kaxxa 7 .42 L-Artikolu 29(1) 
tar-Regolament (KE) 
Nru 1198/2006.
43 L-Artikolu 10 tar -Regolament 
(KE) Nru 498/2007.
44 L-Artikolu 19 tar -Regolament 
(KE) Nru 1198/2006.
Eżempji ta’ limitazzjonijiet fuq l -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura
Fil-Galizja (Spanja), mill-1985 ‘l hawn, ma ngħatat l -ebda konċessjoni ġdida għal aċċess għal siti marini 
għall -iżvilupp tal -akkwakultura, minkejja d -domanda mill -applikanti. Filwaqt li, fiż -żmien tal -awditu, l -ippjanar 
spazjali marin ma kienx jeżisti u l -awtoritajiet Galizjani kienu talbu stħarriġ dwar l -idoneità ta’ siti marini oħra 
għall -iżvilupp tal -akkwakultura, fil -prattika l -possibbiltà li applikanti ġodda jiksbu aċċess kienet limitata ħafna.
Fl-Italja, id -dati ta’ skadenza għas -sottomissjoni ta’ offerti, flimkien mat -tul tal -proċess ta’ liċenzjar u mal -punti 
speċifiċi mogħtija fil -proċess tal -għażla għal proġetti eżistenti, irriżultaw fi predominanza ta’ għajnuna 
għan -negozji tal -akkwakultura eżistenti.Kaxxa 7
30 Osservazzjonijiet
Eżempji ta’ mmirar li mhux tajjeb biżżejjed
Fi Spanja (l -Andalusija u l -Galizja) u fi Franza, billi l -baġit disponibbli għal miżuri għall -appoġġ tal -akkwakultu -
ra kien akbar mill -valur totali tal -applikazzjonijiet riċevuti, il -proġetti kollha li ssodisfaw il -kriterji bażiċi ta’ 
eliġibbiltà ngħataw finanzjament. Għaldaqstant, ma kien hemm l -ebda prijoritizzazzjoni ta’ proġetti, li jżid 
ir-riskju li l -valur għall -flus ma jinkisibx. L -awditu sab li 6 mill-10 proġetti eżaminati fi Spanja wrew dgħufijiet 
li kien jissuġġerixxi li dawn ma ntgħażlux b’mod tajjeb biżżejjed. Pereżempju, ħamsa minn dawn il -każijiet jir -
referu għall -akkwist ta’ bastimenti tas- servizz mingħajr titjib fil -produzzjoni jew fl -impjieg.
Fil-Polonja, filwaqt li ġew stabbiliti kriterji tal -għażla, dawn ma kinux relatati mal -objettivi tal -miżura ta’ 
appoġġ għall -akkwakultura. Fil -prattika, sakemm il -kriterji bażiċi ta’ eliġibbiltà kienu ssodisfati, inkluż l -għoti 
ta’ pjan ta’ direzzjoni tan -negozju ta’ tliet snin, l -applikazzjonijiet għall -finanzjament ġew approvati fuq bażi 
ta’ “min jiġi l -ewwel, jinqeda l -ewwel”. B’riżultat ta’ dan, l -għajnuna mhux neċessarjament għaddiet għall -aħjar 
proġetti, u l -proġetti ppreżentati aktar tard fil -perjodu ta’ programmazzjoni ġew irrifjutati mill -ewwel, peress 
li l-baġit kien ġie eżawrit. L -awditu sab li 3 mill-10 proġetti eżaminati ma ntgħażlux b’mod tajjeb biżżejjed.
Fir-Rumanija, il -kriterji tal -għażla li jirreferu għall -objettivi stabbiliti fir -Regolament tal -FES kellhom pon -
derazzjoni baxxa, ma ġewx ivvaluati biżżejjed, u kienu jikkoinċidu parzjalment. L -awditu sab li bosta mill-
10 proġetti eżaminati ma ntgħażlux b’mod tajjeb biżżejjed.
Fil-Polonja u fl -Italja, il -proċedura tal -għażla ma ħaditx inkunsiderazzjoni l -grad tal -implimentazzjoni 
tal-proġetti fid -data tal -applikazzjoni, u xi proġetti kienu diġà kkompletati meta ttieħdet id -deċiżjoni dwar 
l-għajnuna. Dan ma pprovdiex kontrolli biżżejjed kontra d -deadweight tal -proġetti. L -awditu sab li madwar 
terz mit-30 proġett awditjati f’dawn l -Istati Membri, wera dgħufijiet li kienu jissuġġerixxu li ma ntgħażlux 
b’mod tajjeb biżżejjed.Kaxxa 862 
L-għażla ta’ proġetti tajbin teħtieġ 
il-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti eliġibbli 
bl-użu ta’ kriterji tal -għażla li jiffukaw 
fuq l -objettivi tal -programm operazz -
jonali. Il -Qorti sabet li spiss il -proġetti 
awditjati fl -Istati Membri miżjura ma 
ntgħażlux b’mod tajjeb biżżejjed, 
u li ngħatat għajnuna għal proġetti li 
kienu diġà nbdew fiż -żmien tal -għażla, 
kif deskritt fil -Kaxxa 8 . Madwar 
terz tas-60 proġett eżaminat urew 
dgħufijiet li jissuġġerixxu li ma kinux 
immirati tajjeb biżżejjed.63 
Il-programmi operazzjonali tal -Istati 
Membri stabbilixxew miri interim u fi -
nali tal -produzzjoni mill -akkwakultura 
għall -perjodu ta’ programmazzjoni, 
li kollha kemm huma kienu jinvolvu 
żidiet fil -produzzjoni. Sabiex jintlaħqu 
l-miri għall -akkwakultura fir -rigward 
tat-tkabbir fil -produzzjoni u fl -im-
pjieg (ara l -paragrafu 55), għandu 
jkun hemm rabta ċara bejn l -għażla 
tal-proġetti għall -finanzjament 
mill -FES u l -objettiv kumplessiv ta’ 
żieda fil -produzzjoni dejjem tiżdied.
31 Osservazzjonijiet
64 
Il-Qorti sabet li, filwaqt li l -programmi 
operazzjonali kienu jimmiraw lejn 
żieda fil -produzzjoni, il -proċeduri 
tal-għażla fl -Istati Membri miżjura 
spiss ma tawx il -prijorità neċessarja 
għall -ilħuq ta’ dawk il -miri, kif jintwera 
fil-Kaxxa 9 .
Ir-riżultati antiċipati 
tal-proġetti ma nkisbux jew ma 
ġewx ivverifikati
65 
Sabiex jikkontribwixxu b’mod effet -
tiv għall -impatt tal -miżuri ffinanz -
jati, il -proġetti għandhom fil -parti 
l-kbira jilħqu l -miri stabbiliti meta 
jiġu approvati għall -għajnuna. 
L-awtoritajiet kompetenti għandhom 
jimmonitorjaw l -implimentazzjoni 
u r-riżultati tal -proġetti u jieħdu azz -
joni korrettiva fejn xieraq (ara wkoll 
il-paragrafi 53 u 54).
Eżempji ta’ proġetti li ma jimmirawx lejn it -tkabbir
Fi Spanja, fi Franza u fil -Polonja, il -proġetti magħżula ma mmirawx speċifikament lejn iż -żidiet fl -impjieg 
jew fil -produzzjoni iżda fil -parti l -kbira mmiraw lejn l -immodernizzar ta’ attivitajiet eżistenti, li kien meqjus 
mill -Istati Membri li għandu effett ta’ benefiċċju fuq l -impjieg u fuq il -produzzjoni. Madankollu, minħabba 
n-nuqqas ta’ mmirar, il -proġetti ma ffukawx fuq il -kisba ta’ tkabbir, kif jintwera fil -paragrafu 66.
Fi Sqallija (l -Italja), il -proġetti ntgħażlu fuq il -bażi ta’ kriterji tal -għażla pponderati. Dan il -punteġġ kien 
jinkludi massimu ta’ 20 punt għaż -żamma tal -impjieg, 10 punti għaż -żieda fl -impjieg għal kull impjegat ir -
reklutat b’massimu ta’ 30 punt, u 10 punti għar -reklutar ta’ mill -anqas mara waħda. L -awditu sab li l -promoturi 
tal-proġetti spiss iddikjaraw il -minimu meħtieġ sabiex jiġi ottimizzat il -punteġġ tal -għażla. Pereżempju, 
promotur wieħed tal -proġetti ddikjara li l -proġett ikun ifisser ir -reklutaġġ ta’ impjegata mara, u għaldaqstant 
id-daqs tal -forza tax -xogħol żdied minn 90 għal 91, permezz tar -reklutar ta’ mara, u konsegwentement irċieva 
20 punt (10+10) għal din l -azzjoni u 20 punt ieħor għaż -żamma ta’ żewġ impjiegi.Kaxxa 9
32 Osservazzjonijiet
66 
Mill-31 proġett awditjati fuq il -post, 
u l-2545 minnhom li kienu previsti li 
jżidu l -impjieg u/jew il -produzzjoni, 
fiż-żmien tal -awditu kien hemm evi -
denza li 3 biss kienu laħqu l -objettivi 
tagħhom (ara l -Anness III ). Għalkemm 
għadd ta’ proġetti għadhom 
għaddejjin, ir -rata ta’ lħuq tal -objettivi 
hija baxxa. Dan jintwera fil -Kaxxa 10 .
Sa issa ma nkisibx valur 
suffiċjenti għall -flus
67 
Il-fondi pubbliċi minfuqa fuq 
il-proġetti tal -akkwakultura għandhom 
jipprovdu valur għall -flus. Dan jimplika 
li l-finanzjament pubbliku għandu jkun 
proporzjonali għar -riżultati misten -
nija, u li l -finanzjament għal investi -
ment eċċessiv u għal deadweight 
tal-proġetti jiġi evitat. Barra minn 
hekk, il -fondi għandhom jipprovdu 
inċentiv veru għall -investiment, 
u l-għoti ta’ għajnuna għal investimen -
ti li kienu jiġu implimentati mingħajr 
finanzjament pubbliku għandu jiġi 
evitat.Uħud mill -proġetti awditjati 
wrew potenzjal veru u indikaw 
prattika tajba...
68 
Il-Qorti identifikat tliet proġetti 
li rnexxew u li kkontribwixxew 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura, kif jintwera fil -Kaxxa 11 .45 Minn dawn il-25 każ, 11 ma 
mmirawx speċifikament lejn 
iż-żidiet bħala parti 
mill-proċedura ta’ għażla 
tal-proġetti.
Eżempji ta’ riżultati tal -proġetti mhux miksuba jew mhux ivverifikati
Fil-Polonja, minkejja l -fatt li l -ħames benefiċjarji kollha miżjura matul l -awditu rrappurtaw fir -rapporti finali 
ta’ implimentazzjoni tal -proġetti tagħhom lill -awtoritajiet nazzjonali li huma kienu laħqu l -miri kwantifikati 
tal-produzzjoni, erbgħa kkonfermaw lill -Qorti li fil -verità l -objettivi ma kinux intlaħqu. Il -benefiċjarji rrappur -
taw telf sinifikanti ta’ stokkijiet (xi drabi li jqarreb it-80 %) minħabba l -predazzjoni.
Fi Franza, il -benefiċjarji kollha miżjura rrappurtaw li l -miri kwantifikati tal -produzzjoni ma kinux intlaħqu. 
L-anomaliji fl -ammonti rrappurtati ma kinux ġew iċċekkjati mill -awtoritajiet kompetenti.
L-Italja bdiet timmonitorja l -attivitajiet fl-2012 u tirrapporta dwar ir -riżultati tagħhom fl-2013.Kaxxa 10
33 Osservazzjonijiet
Eżempji ta’ stejjer ta’ suċċess
Fil-Polonja, proġett li jiswa EUR 7,8 miljun irċieva finanzjament ta’ EUR 3,4 miljun mill -FES għall -ħolqien ta’ 
stabbiliment sostenibbli għat -trobbija tat -tilapja f’sistema magħluqa ta’ tankijiet għat -trobbija tal -ħut bl -użu 
ta’ teknoloġiji li kienu jipproteġu l -ambjent tal -madwar. Il -proġett immira lejn il -produzzjoni ta’ 200 tunnel -
lata ta’ ħut kull sena u lejn il -ħolqien ta’ 13-il impjieg. Madankollu meta ġie kkompletat, il -proġett kien qed 
jipproduċi 1 000 tunnellata kull sena u kien ħoloq 19-il impjieg.
Fi Spanja, proġett irċieva finanzjament ta’ EUR 742 000 mill -FES għall -kostruzzjoni ta’ vaski għat -trobbija 
tal-ispnott u tal -awrat f’erja li tkopri 600 ha. Il -benefiċjarju kellu kompetenzi sinifikanti fis -settur tal -ak-
kwakultura, b’aċċess għal finanzi u għal kapital operatorju. Issa, iż -żona kollha ġiet żviluppata permezz ta’ 
bosta proġetti ffinanzjati mill -UE. Fl-2011, il -vaski ġew stokkjati b’ħut żgħir u, peress li l -perjodu ta’ tkab -
bir huwa ta’ tliet snin, kien mistenni li tibda sseħħ produzzjoni sħiħa ta’ madwar 600 tunnellata mill-2014. 
L-abbiltà tal -benefiċjarju li jiffinanzja l -kapital operatorju sinifikanti, involut minħabba dan il -perjodu twil ta’ 
tkabbir (aktar minn EUR 5 miljun) kienet kruċjali għas -suċċess tal -proġett. L -impjieg kien ipproġettat li jiżdied 
minn 30 għal 50 sal-2014, iżda fl-2013 kien diġà laħaq it-52.
Fil-Portugall, proġett irċieva finanzjament ta’ EUR 35 000 mill -FES għall -modernizzazzjoni u l -espansjoni ta’ 
stabbilimenti għat -trobbija tal -gajdri. Il -maniġer tal -proġett kellu diploma universitarja fit -trobbija tal -gajdri. 
Il-proġett immira li jżid il -produzzjoni minn 120 tunnellata fl-2011 għal 150 tunnellata fl-2013, li jnaqqas il -mor -
talità tal -gajdri, u li jżid il -forza tax -xogħol minn 4 għal 9. Fiż -żmien taż -żjara mill -Qorti fl-2013, il -proġett kien 
għadu ma ġiex ikkompletat għal kollox, iżda l -produzzjoni kienet diġà żdiedet għal 135 tunnellata, u 8 persuni 
kienu ġew impjegati fl -istabbiliment tal -akkwakultura.Kaxxa 11
Sors:  Il-QEA .
34 Osservazzjonijiet
… iżda ħafna minnhom ma 
għamlux dan
69 
Mill-31 proġett miżjura, l -awditu iden -
tifika 16-il każ fejn ma kienx hemm 
evidenza suffiċjenti li l -valur għall -flus 
inkiseb.
 - Fi 11-il każ, kollha fl -Italja 
u fil -Polonja, il -benefiċjarju beda 
l-investiment qabel ma ngħatat 
id-deċiżjoni dwar l -għajnuna. 
F’dawn l -Istati Membri, il -parti 
l-kbira tal -investimenti assoċjati 
mal -proġetti tal -FES kienu diġà 
twettqu mill -benefiċjarji qabel 
ma ġie approvat il -finanzjament. 
Dan naqqas l -inċentiv veru 
għall -investiment ipprovdut 
mill -fondi u juri li ngħataw fondi 
pubbliċi lil benefiċjarji li ma kinux 
jeħtiġuhom. Barra minn hekk, 
l-ispejjeż ta’ investiment stmati 
li kellhom jiġu kofinanzjati ma 
kinux iġġustifikati permezz ta’ 
referenza għar -riżultati mistennija 
tal-proġetti. - F’ħames każijiet l -iskala ta’ fi -
nanzjament pubbliku mqabbel 
mar -riżultati ma kinitx iġġustifikata 
tajjeb u ma kienx hemm evidenza 
suffiċjenti tal -valur għall -flus, kif 
jintwera fil -Kaxxa 12 .
Eżempji ta’ proġetti ffinanzjati mill -FES li kienu jirrappreżentaw valur għall -flus 
mhux tajjeb biżżejjed
Fl-Andalusija (Spanja), proġett għat -trobbija tal -gambli bl -użu ta’ ilma msaħħan ipprovdut minn kumpanija 
lokali għall -forniment tal -enerġija rċeviet finanzjament ta’ EUR 358 000 mill -FES.Filwaqt li l -proġett kien 
mistenni li joħloq tmien impjiegi ġodda, l -awtoritajiet kompetenti ma ħadux inkunsiderazzjoni l -fatt li għadd 
simili ta’ impjiegi ntilfu meta l -benefiċjarju ttrasferixxa attivitajiet minn żewġ siti oħra għas -sit tal -proġett.
Fi Franza, finanzjament ta’ EUR 108 000 mill -FES tħallas għal proġett għall -kostruzzjoni ta’ bini ta’ żewġ sulari 
għall -iżvilupp ta’ negozju tal -frott tal -baħar. Wieħed mis -sulari tal -bini ma ntużax għall -attività ppjanata, iżda 
għal servizzi relatati mat -turisti.
Fil-Portugall, finanzjament ta’ EUR 838 000 mill -FES tħallas għal proġett għall -qbid, iż -żamma u l -għalf tal -ħut, 
inkluż tonn, li sussegwement kellu jinbiegħ. Saż -żmien meta sar l -awditu, filwaqt li t -tonn kien inqabad 
u nbiegħ, ma kienx hemm evidenza suffiċjenti li dan kien inżamm fil -faċilità u ngħalef qabel ma nbiegħ. 
Għaldaqstant, il -proċess kien eqreb għal forma ta’ sajd ibbażat fuq il -qbid milli għall -akkwakultura.Kaxxa 12
35
 Il-politika komuni tas -sajd  il-ġdida u l -Fond Ewropew  għall -Affarijiet Marittimi  u s-Sajd (FEMS) (mill-2014)
70 
F’Diċembru 2013, il -Parlament 
Ewropew u l -Kunsill adottaw regola -
ment46 għar -riforma tal -politika 
komuni tas -sajd mill-1 ta’ Jannar 2014. 
B’kuntrast mar -regolament tal -PKS 
għall -perjodu li ntemm fl-2013, dan 
ir-regolament il -ġdid fih taqsima 
speċifika dwar l -akkwakultura, u jir -
rikjedi lill -Istati Membri li jħejju pjani -
jiet ta’ strateġija nazzjonali pluriennali, 
ibbażati fuq il -linji gwida strateġiċi 
tal-UE, bl -għan li jitneħħew l -osta -
koli amministrattivi (eż. fir -rigward 
tal-liċenzjar), li jiġi ffaċilitat l -aċċess 
għall -ilmijiet u għall -ispazju u li jiġu 
applikati indikaturi ambjentali, soċjali 
u ekonomiċi għall -akkwakultura. 
Il-Programmi Operazzjonali se jkoll -
hom ikunu konsistenti ma’ dawn 
il-pjanijiet strateġiċi. Se jiġi stab -
bilit Kunsill Konsultattiv ġdid dwar 
l-Akkwakultura biex jagħti parir dwar 
il-ġestjoni tas- settur.
71 
Il-politika l -ġdida tal -akkwakultura se 
tiġi implimentata permezz tal -Fond 
Ewropew għall -Affarijiet Marittimi 
u s-Sajd (FEMS)47. B’kuntrast mal -FES, 
il-FEMS għandu taqsima speċifika li 
tiddefinixxi kif il -finanzjament ikun 
jintuża għall -appoġġ tal -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura. Huwa 
jipprovdi qafas aktar ċar mill -FES 
għall -finanzjament tal -akkwakultura, 
inkluża l -possibbiltà li jiġu ffinanżjati 
miżuri ambjentali u għas -saħħa, 
l-iżvilupp tal -ippjanar spazjali, l -inno -
vazzjoni tan -negozji, l -intraprendi -
torija, u l -assigurazzjoni fuq l -istokki -
jiet. Il -finanzjament ikun konsistenti 
mal -pjanijiet ta’ strateġija nazzjonali 
pluriennali tal -Istati Membri.46 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1380/2013 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill tal-11 ta’ 
Diċembru 2013 dwar il -Politika 
Komuni tas -Sajd, li jemenda 
r-Regolamenti tal -Kunsill (KE) 
Nru 1954/2003 u (KE) 
Nru 1224/2009 u li jħassar 
ir-Regolamenti tal -Kunsill (KE) 
Nru 2371/2002 u (KE) 
Nru 639/2004 u d -Deċiżjoni 
tal-Kunsill 2004/585/KE 
(ĠU L 354, 28.12.2013, p. 22).
47 Ir-Regolament (UE) 
Nru 508/2014 tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill 
tal-15 ta’ Mejju 2014 dwar 
il-Fond Ewropew 
għall -Affarijiet Marittimi 
u s-Sajd u li jħassar 
ir-Regolamenti tal -Kunsill (KE) 
Nru 2328/2003, (KE) 
Nru 861/2006, (KE) 
Nru 1198/2006 u (KE) 
Nru 791/2007 u r -Regolament 
(UE) Nru 1255/2011 
tal-Parlament Ewropew 
u tal -Kunsill (ĠU L 149, 
20.5.2014, p. 1).
36
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
72 
Fil-kuntest ta’ produzzjoni dejjem 
tonqos tal -UE mis -sajd tal -qbid tradiz -
zjonali, u l -eżempju ta’ tkabbir sinifi -
kanti madwar id -dinja tal -produzzjoni 
mill -akkwakultura, il -PKS irriformata 
hija intenzjonata li tkompli tiżviluppa 
l-miżuri għall -appoġġ tal -akkwakultura 
mill-2014. Il -Qorti eżaminat jekk 
il-finanzjament ipprovdut mill -FES 
għall -perjodu preċedenti kienx jof -
fri appoġġ effettiv għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura, biex 
b’hekk ikunu jistgħu jinsiltu tagħlimiet 
għall -miżuri l -ġodda.
73 
L-awditu qies jekk il -miżuri 
għall -appoġġ tal -akkwakultura kinux 
tfasslu u kinux ġew implimentati tajjeb 
fil-livell tal -UE u tal -Istati Membri, 
u jekk il -FES wassalx valur għall -flus 
u appoġġax l -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura.
74 
B’mod ġenerali, il -Qorti sabet li 
l-FES ma offriex appoġġ effettiv 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura. Fil -livell tal -UE, miżuri 
għall -appoġġ tal -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura ma tfasslux u ma 
ġewx immonitorjati tajjeb. Sal-
2013, il -PKS u l -FES ma pprovdewx 
qafas adegwat għall -iżvilupp sos -
tenibbli tal -akkwakultura (ara 
l-paragrafi 18 sa 19), u r -reviżjoni 
tal-PSN u tal -PO tal -Istati Membri 
mill -Kummissjoni ma kkoreġietx ċerti 
problemi ta’ tfassil (il -paragrafi 20 
sa 22). Is- sostenibbiltà ambjen -
tali tal -iżvilupp tal -akkwakultura 
hija objettiv tal -FES. Il -Qorti sabet li 
ngħatat gwida suffiċjenti għal Natu -
ra 2000 iżda mhux għal kwistjonijiet 
relatati mad -Direttiva Qafas dwar 
l-Ilma, mad -Direttiva Kwadru dwar 
l-Istrateġija Marina u mad -Direttiva 
dwar il -Valutazzjoni tal -Impatt Amb -
jentali (il -paragrafi 23 sa 25).Kien hemm problemi fir -rigward 
tal-kompletezza u tal -affidabbiltà 
tad-data  dwar il -produzzjoni 
mill -akkwakultura li ġiet irrappur -
tata mill -Istati Membri u li nġabret 
fil-livell tal -UE (ara l -paragrafi 26 sa 30), 
li jagħmilha diffiċli biex ir -riżultati 
tal-miżuri tal -akkwakultura jiġu vvalu -
tati. Il -kumitati ta’ monitoraġġ u l -eval -
wazzjonijiet interim tal -FES, u l -ispezz -
jonijiet mill -Kummissjoni, ftit kellhom 
impatt (il -paragrafi 31 sa 34) f’termini 
tal-implimentazzjoni tal -miżuri 
tal-akkwakultura. Ir -riżultati tar -riċerka 
ffinanzjata mill -pubbliku u l -proġetti 
LIFE ma ġewx sfruttati b’mod sħiħ 
(il-paragrafi 35 sa 36).
75 
Fil-livell tal -Istati Membri, il -miżuri 
għall -appoġġ tal -iżvilupp sostenib -
bli tal -akkwakultura ma tfasslux 
u ma ġewx implimentati tajjeb. Kien 
hemm problemi sinifikanti fir -rigward 
tal-ippjanar spazjali u rekwiżiti kkump -
likati tal -liċenzjar (ara l -paragrafi 39 
u 40), u l -kriżi finanzjarja kellha im -
patt sinifikanti (il -paragrafi 41 u 42). 
Għall -Istati Membri miżjura, pjanijiet 
ta’ strateġija nazzjonali u programmi 
operazzjonali, meħtieġa mill -FES, 
ġeneralment ma pprovdewx bażi ċara 
biżżejjed għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura (il -paragrafi 43 sa 
48). Barra minn hekk, l -Istati Mem -
bri ma implimentawx strateġija 
koerenti għall -iżvilupp tas -settur 
tal-akkwakultura (il -paragrafi 37 u 38). 
B’mod partikolari, il -politiki ambjentali 
u tas -saħħa ma tqisux biżżejjed (il -par-
agrafi 49 sa 52). Kien hemm ineżattezzi 
u dgħufijiet metodoloġiċi fir -rappurtar 
annwali tad -data  tal-produzzjoni 
(il-paragrafi 53 u 54).
37 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
76 
F’termini tal -valur għall -flus ip -
provdut mill -appoġġ tal -FES 
għall -akkwakultura, il -Qorti nnutat 
li l-objettivi għall -iżvilupp sostenib -
bli tal -akkwakultura ma ntlaħqux la 
fil-livell tal -UE u lanqas f’dak tal -Istati 
Membri (il -paragrafi 55 sa 58).
77 
Il-Qorti sabet li bosta proġetti ffi -
nanzjati mill -FES ma wasslux valur 
għall -flus jew ma appoġġawx 
l-iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura. 
Il-proġetti spiss ma kinux immirati 
tajjeb biżżejjed, ikkontribwixxew ftit 
għat -tkabbir u l -impjieg, u ma kis -
bux ir -riżultati mistennija (il -para -
grafi 59 sa 66). Filwaqt li l -awditu sab 
xi stejjer ta’ suċċess, kien hemm ukoll 
evidenza sinifikanti ta’ deadweight 
tal-proġetti u ta’ valur fqir għall -flus, 
finanzjament insuffiċjenti ta’ żviluppi 
ġodda u redditu baxx fuq l -investi -
ment pubbliku (il -paragrafi 67 sa 69).
78 
B’konklużjoni, għall -perjodu sal-
2013, kien hemm qafas inadegwat 
fil-livell tal -UE u tal -Istati Membri 
biex l -objettivi tal -UE għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura jiġu 
kkonkretizzati u l -miżuri li fil -fatt 
ittieħdu ma tawx riżultati suffiċjenti. 
Fid-dawl ta’ dan, ir -riforma tal -PKS 
u l-introduzzjoni tal -FEMS mill-2014 
(il-paragrafi 70 sa 71), il -Qorti tagħmel 
ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin.Rakkomandazzjoni 1
Fl-implimentazzjoni tagħha tal -miżuri 
għall -appoġġ tal -akkwakultura taħt 
il-Fond Ewropew għall -Affarijiet Marit -
timi u s -Sajd, il -Kummissjoni għandha:
(a) fl-approvazzjoni tal -Programmi 
Operazzjonali tal -Istati Membri, 
tqis jekk l -objettivi għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura 
humiex realistiċi u xierqa, u jekk 
l-appoġġ huwiex immirat lejn 
miżuri li x’aktarx jissodisfaw dawk 
l-objettivi;
(b) tistabbilixxi linji gwida biex jitqiesu 
l-fatturi ambjentali rilevanti fid -de-
terminazzjoni tal -finanzjament 
pubbliku;
(c) tiżgura, fejn rilevanti, li l -pro-
grammi operazzjonali tal -Istati 
Membri jkunu approvati biss jekk 
jitħejjew strateġiji nazzjonali 
xierqa għall -iżvilupp tas -settur 
tal-akkwakultura;
(d) tħeġġeġ lill -Istati Membri jimpli -
mentaw ippjanar spazjali rilevanti 
u jissimplifikaw il -proċeduri ta’ 
liċenzjar u dawk amministrattivi 
għall -appoġġ tal -iżvilupp tas -set-
tur tal -akkwakultura;
(e) ittejjeb il -kumparabbiltà 
tad-data  statistika dwar l -ak-
kwakultura miġbura mis -sorsi 
differenti tagħha, sabiex issaħħaħ 
il-preċiżjoni u l -kompletezza 
tagħha.
38 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 2
Fl-implimentazzjoni tagħhom 
tal-miżuri għall -appoġġ tal -ak-
kwakultura taħt il -Fond Ewropew 
għall -Affarijiet Marittimi u s -Sajd, 
l-Istati Membri għandhom:
(a) iħejju u japplikaw strateġiji naz -
zjonali koerenti għall -iżvilupp 
tas-settur tal -akkwakultura;
(b) jimplimentaw ippjanar spazjali rile -
vanti, u jissimplifikaw il -proċeduri 
ta’ liċenzjar u dawk amministrattivi 
għall -appoġġ tal -iżvilupp tas -set-
tur tal -akkwakultura;
(c) jiżguraw li l -finanzjament pubb -
liku jiġi prijoritizzat lejn proġetti 
li jikkontribwixxu bl -aħjar mod 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -ak-
kwakultura u li jipprovdu valur 
għall -flus;
(d) jimmonitorjaw aktar mill -qrib 
ir-riżultati tal -proġetti billi jistab -
bilixxu u japplikaw indikaturi 
rilevanti.
Dan ir -Rapport ġie adottat mill -Awla I, immexxija mis- Sinjura Rasa 
BUDBERGYTĖ, Membru tal -Qorti tal -Awdituri, fil -Lussemburgu fil -laqgħa tagħha 
tal-14 ta’ Mejju 2014.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

39
 Annessi Anness IFatturat tal-Akkwakultura u appoġġ mill-FES 
Stat MembruFatturat (2011) Appoġġ mill-FES (miljun EUR)
Valur (miljun EUR)Volum 
(000  tunnellata)Assi 2 tal-FES 
(ippjanat)Miżura 2.1 tal-FES  
(reali)Għadd ta’ proġetti 
tal-Miżura 2.1 
Il-Belġju 0,2 0,0 1,3 0,1 2
Il-Bulgarija 10,0 4,1 36,0 39,3 101
Ir-Repubblika Ċeka 44,5 21,0 14,5 7, 2 327
Id-Danimarka (*) 145,8 40,5 37, 6 14,4 90
Il-Ġermanja 85,9 39,1 54,9 7,7 165
L-Estonja 1,6 0,4 24,6 20,7 44
L-Irlanda 128,5 44,8 0,0 0,6 12
Il-Greċja 523,3 121,8 59,7 0,1 3
Spanja 501,1 276,9 3 07,1 44,8 629
Franza 898,5 283,1 54,2 11,0 1 213
L-Italja 422,9 15 7, 0 106,1 21,7 327
Ċipru 30,6 4,7 3,2 0,8 12
Il-Latvja (*) 1,1 0,5 49,3 25,7 366
Il-Litwanja (*) 7, 2 3,3 28,1 8,2 25
L-Ungerija 30,3 15,6 24,2 22,2 242
Malta 50,5 3,8 1,7 0,0 0
Il-Pajjiżi l-Baxxi 81,2 42,5 7, 4 3,2 56
L-Awstrija 19,3 2,2 5,1 2,8 239
Il-Polonja 61,6 29,0 162,9 91,0 1 272
Il-Portugall 56,8 7,9 74,2 15,8 48
Ir-Rumanija 16,4 8,4 105,0 75,8 133
Is-Slovenja 3,4 1,4 7,1 6,1 81
Is-Slovakkja 2,2 0,8 11,4 2,9 44
Il-Finlandja 56,7 10,1 17, 0 5,2 177
L-Isvezja 47, 5 14,5 10,9 4,5 131
Ir-Renju Unit 740,3 199,0 33,6 6,4 87
UE 27 3 967,4 1 332,4 1 237,1 438,2 5 826
Sorsi:
Fatturat tal-Akkwakultura:  “The Economic Performance of the EU Aquaculture Sector (STECF 13-29)” (Il-Prestazzjoni Ekonomika tas-Settur tal-
Akkwakultura tal-UE) (STECF 13-29)) STECF Novembru 2013.  
Assi 2 tal-FES (ippjanat):  Programmi Operazzjonali approvati.
Miżura 2.1 tal-FES (reali):  informazzjoni sa Mejju 2013, u sa Lulju 2012 għall-Istati Membri indikati bi *, ipprovduta mis-servizzi tal-Kummissjoni. 
Għadd ta’ Proġetti:  informazzjoni sa Mejju 2013, u sa Lulju 2012 għall-Istati Membri indikati bi *, ipprovduta mis-servizzi tal-Kummissjoni. 
40 Annessi Anness IIKampjun tal-proġetti awditjati
Stat 
Membru Reġjun Deskrizzjoni tal-proġett Tip ta’ produzzjoniAwditjat 
fuq il-postSpiża 
tal-Proġett 
Eliġibbli 
(000 EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni Pubblika 
(000  EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni mill-FES 
(000 EUR)
SpanjaIl-GalizjaInstallazzjoni ta’ ċattri u moderniz -
zazzjoni ta’ bastimenti tas-servizz.Maskli Iva 401 241 180 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz. Maskli Iva 523 314 235 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz Maskli 523 314 235 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz. Maskli 447 268 201 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz. Maskli 380 228 171 
AndalusijaInstallazzjoni ta’ ċattri u ta’ kanali. Awrat, spnott Iva 1 978 989 742 
Installazzjoni ta’ ċattri. Maskli Iva 1 807 904 678 
Modernizzazzjoni ta’ mfaqas. Awwisti Iva 954 477 358 
Miżuri akkwaambjentali. Awrat, spnott 2 493 1 247 935 
Modernizzazzjoni ta’ gaġeġ. Awrat, spnott 2 495 1 247 935 
FranzaAquitaineKostruzzjoni ta’ mafqas tal-istorjun Storjun Iva 927 187 93 
Kostruzzjoni ta’ ħawtijiet tal-gajdri Gajdri Iva 90 31 16 
Languedoc-
RoussillonEspansjoni u modernizzazzjoni tal-
proċess  ta’ produzzjoni u twassilGajdri + maskli Iva 4 071 1 009 303 
Languedoc-
RoussillonEspansjoni u modernizzazzjoni tal-
proċess ta’ produzzjoni u twassilGajdri + maskli Iva 1 589 397 191 
Espansjoni u modernizzazzjoni tal-
proċess  ta’ produzzjoni u twassilGajdri + maskli Iva 717 215 108 
AquitaineMaterjali tal-produzzjoni Gajdri + maskli 110 30 15 
Materjali tal-produzzjoni Gajdri + maskli 85 26 13 
Languedoc-
RoussillonEspansjoni u modernizzazzjoni tal-
proċess ta’ produzzjoni u twassilGajdri + maskli 297 89 45 
Espansjoni u modernizzazzjoni tal-
proċess ta’ produzzjoni u twassilGajdri + maskli 639 160 38 
Aquitaine Materjali tal-produzzjoni Gajdri + maskli 69 21 10 
41 Annessi Anness IIStat 
Membru Reġjun Deskrizzjoni tal-proġett Tip ta’ produzzjoniAwditjat 
fuq il-postSpiża 
tal-Proġett 
Eliġibbli 
(000 EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni Pubblika 
(000  EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni mill-FES 
(000 EUR)
L-ItaljaIl-provinċja 
awtonoma 
ta’ Trento Installazzjoni ta’ mafqas u ta’ 
tankijiet.Trota Iva 1 327 531 265 
Estensjoni u modernizzazzjoni ta’ 
tankijiet għat-trobbija tal-ħutTrota Iva 280 113 56 
Xogħlijiet ta’ infrastruttura fuq 
binjiet eżistentiTrota 155 62 31 
Xogħlijiet ta’ infrastruttura fuq 
binjiet eżistentiTrota 183 73 37 
L-Emilja-
RomanjaXiri ta’  bastimenti tas-servizz 
(ripopolament tal-gandoffli) u xiri 
ta’ pjattaforma/dokk ta’ servizzGandoffli Iva 281 112 56 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz Gandoffli 220 88 44 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz Gandoffli 250 100 50 
SqallijaModernizzazzjoni u estensjoni 
tal-binjietSpnott, Awrat Iva 1 987 1 192 1 132 
Modernizzazzjoni u estensjoni 
tal-binjietTrota Iva 28 17 16 
Akkwist ta’ bastimenti tas-servizz u 
modernizzazzjoni.Maskli Iva 667 400 380 
Il-PolonjaIl-MasovjaModernizzazzjoni ta’ vaski 
għat-trobbijaKarpjun Iva 775 465 349 
Modernizzazzjoni ta’ vaski. Karpjun Iva 478 287 215 
Kostruzzjoni ta’ installazzjoni ġdida Tilapja Iva 7 744 4 519 3 389 
Modernizzazzjoni ta’ installazzjoni.Karpjun, trota, ħut 
ieħor516 309 232 
Modernizzazzjoni ta’ installazzjoni. Karpjun 224 134 101 
PoznańKostruzzjoni ta’ installazzjoni ġdida Storjun Iva 2 780 1 644 1 233 
Modernizzazzjoni u kostruzzjoni ta’ 
vaski tal-ħut.Karpjun, trota, ħut 
ieħorIva 1 220 732 549 
Modernizzazzjoni tal-vaski Storjun 725 435 326 
Modernizzazzjoni ta’ vaski u xiri ta’ 
tagħmirħut ieħor 382 229 172 
Modernizzazzjoni ta’ vaski u xiri ta’ 
tagħmirKarpjun, ħut ieħor 881 528 396 
42 Annessi Anness IIStat 
Membru Reġjun Deskrizzjoni tal-proġett Tip ta’ produzzjoniAwditjat 
fuq il-postSpiża 
tal-Proġett 
Eliġibbli 
(000 EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni Pubblika 
(000  EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni mill-FES 
(000 EUR)
Il-PortugallAlgarveModernizzazzjoni tal-produzzjoniSpnott, awrat, 
gajdri, gandoffliIva 2 502 1 501 1 126 
Installazzjoni ta’ sit ta’ produzzjoni 
tal-frott tal-baħarGajdri, Saint Jacques, 
maskli1 893 1 136 852 
Installazzjoni ta’ gaġeġ tat-tonn Tonn 2 032 1 117 838 
Installazzjoni ta’ gaġeġ tat-tonn Tonn Iva 2 032 1 117 838 
Installazzjoni ta’ sit ta’ produzzjoni 
tal-frott tal-baħarGajdri, pellegrini, 
maskliIva 1 572 943 708 
Iċ-ĊentruInstallazzjoni ta’ sit ta’ produzzjoni 
tas-sallurSallur 7 941 3 970 2 978 
Modernizzazzjoni ta’ installazzjoniLingwat, Barbun 
imperjali 3 507 1 754 1 315 
Modernizzazzjoni ta’ installazzjoniLingwat, Barbun 
imperjali Iva 2 217 1 109 831 
Modernizzazzjoni ta’  installazzjoniSpnott, awrat, sallur, 
lingwat193 87 65 
Modernizzazzjoni ta’ installazzjoni Gajdri Iva 84 46 35 
43 Annessi
Stat 
Membru Reġjun Deskrizzjoni tal-proġett Tip ta’ produzzjoniAwditjat 
fuq il-postSpiża 
tal-Proġett 
Eliġibbli 
(000 EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni Pubblika 
(000  EUR)Total tal-
Kontribuzz -
joni mill-FES 
(000 EUR)
Ir-RumanijaConstanta Kostruzzjoni ta’ installazzjoni ġdida Barbun imperjali Iva 2 941 1 765 1 323 
Tulcea Modernizzazzjoni ta’ binjiet Karpjun u ħut ieħor Iva 2 444 1 466 1 100 
VranceaModernizzazzjoni u espansjoni ta’ 
binjietKarpjun u ħut ieħor 1 916 1 150 862 
TulceaKonverżjoni organika ta’ stabbili -
ment tal-akkwakulturaKarpjun 548 548 411 
Braila Modernizzazzjoni ta’ binjietKarpjun, trota u ħut 
ieħor1 237 742 557 
GiurgiuDiversifikazzjoni tal-produzzjoni 
u modernizzazzjoni tal-attività 
attwaliKarpjun u ħut ieħor Iva 2 424 1 454 1 091 
CalarasiStabbiliment għat-trobbija intensiv 
tal-istorjuniStorjun Iva 3 946 2 367 1 776 
IalomitaKonverżjoni organika ta’ stabbili -
ment tal-akkwakulturaKarpjun u ħut ieħor Iva 1 000 1 000 750 
Prahova Modernizzazzjoni ta’ installazzjoni Karpjun u ħut ieħor 1 036 622 466 
Arges Kostruzzjoni ta’ installazzjoni ġdida Trota 1 823 1 094 820 
31 84 986 45 353 33 274 Anness II
44 Annessi Anness IIIRiżultati tal-proġetti awditjati
Stat 
MembruTipPro -
duzzjoni 
annwali 
qabel il-
proġett 
(tunnel -
lati)Pro -
duzzjoni 
annwali 
ppja -
nata wara 
l-proġett 
(tunnel -
lati)Pro -
duzzjoni 
annwali 
reali (tun -
nellati)Impjieg 
qabel 
il-proġettImpjieg 
ippjanat 
wara 
l-proġettImpjieg 
realiObjettivi li 
għadhom 
ma 
ntlaħquxInvesti -
ment 
mibdi 
qabel id-
deċiżjoni 
dwar 
l-għotjaEvidenza 
insuffiċjenti 
tal-valur 
għall-flusEżempju 
ta’ 
proġett li 
rnexxa
SpanjaModernizzazzjoni 8 000 8 000 4 900 33 33 38
Modernizzazzjoni 70 70 70 16 16 16
Ġdid 0 200 200 30 50 52
Ġdid 0 900 600 0 15 8
Modernizzazzjoni 41 45 30 17 25 22
FranzaĠdid 0 90 000 90 000 0 2 1
Ġdid 0 15 15 1 1 0
Modernizzazzjoni 120 500 170 35 50 47
ModernizzazzjoniMhux 
disponibbliMhux 
disponibbli80 15 30 26
Modernizzazzjoni 80 160 99Mhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbli
L-ItaljaModernizzazzjoni 830 1 240 1 000 6 6 6
Modernizzazzjoni 1 240 1 350 1 000 6 6 6
Modernizzazzjoni 10 468 10 733 10 5005 impje -
gati 570 
membru ta’ 
kooperattiva5 impje -
gati 570 
membru ta’ 
kooperattiva
Modernizzazzjoni 1 800 2 200 2 500 90 91 100
Modernizzazzjoni 5 11 8 2 2 2
Modernizzazzjoni 540 1 120 1 000 23 24 24
45 Annessi Anness III
Stat 
MembruTipPro -
duzzjoni 
annwali 
qabel il-
proġett 
(tunnel -
lati)Pro -
duzzjoni 
annwali 
ppja -
nata wara 
l-proġett 
(tunnel -
lati)Pro -
duzzjoni 
annwali 
reali (tun -
nellati)Impjieg 
qabel 
il-proġettImpjieg 
ippjanat 
wara 
l-proġettImpjieg 
realiObjettivi li 
għadhom 
ma 
ntlaħquxInvesti -
ment 
mibdi 
qabel id-
deċiżjoni 
dwar 
l-għotjaEvidenza 
insuffiċjenti 
tal-valur 
għall-flusEżempju 
ta’ 
proġett li 
rnexxa
Il-PolonjaModernizzazzjoni 0 40 - 2 4 -
Rikostruzzjoni 0 10 - 1 1 1
Ġdid 0 200 1 000 0 13 19
Ġdid 0 32 0 0 1 3
Modernizzazzjoni 5 7 5 10 10 10
Il-PortugallModernizzazzjoni 120 150 135 4 9 8
Modernizzazzjoni 120 392 20 7 9 14
Ġdid 0 1 555 0 0 3 8
Ġdid 0 2 380 10 0 16 21
Modernizzazzjoni 175 810 50 6 6 6
Ir-RumanijaĠdid 0 150 0 2 7Mhux 
disponibbli
Modernizzazzjoni 112 467 400Mhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbli
Modernizzazzjoni 100 428Mhux 
disponibbli10 22Mhux 
disponibbli
Modernizzazzjoni 6 132 0 2 9Mhux 
disponibbli
OrganikuMhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbliMhux 
disponibbli
ebda żieda ppjanata fil-produzzjoni jew fl-impjieg iż-żieda ppjanata ma ntlaħqi l-objettivi ntlaħqu
46
Sommarju Eżekuttiv
I
L-Istati Membri se jkunu jistgħu jonfqu l -fondi tal -FES 
sa tmiem l-2015. B’hekk, l -allokazzjoni kumplessiva 
finali ta’ fondi tal -FES għal miżuri għall -akkwakultura 
għall -perjodu 2007-2013 għadha mhix magħrufa.
III
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li, sa tmiem l-2013, 
l-appoġġ tal -FES għall -iżvilupp sostenib -
bli tal -akkwakultura jista’ jkun li ma kisibx 
neċessarjament ir -riżultati kollha mistennija jew 
mixtieqa. Madankollu, minkejja l -kriżi finanzjarja 
u ekonomika, il -Kummissjoni tixtieq tenfasizza li 
l-produzzjoni kienet stabbli f’termini ta’ volum 
u rreġistrat żieda żgħira f’termini ta’ valur. Il -livell ta’ 
impjiegi f’dan is -settur inżamm stabbli. It -tagħlimiet 
li nsiltu mill -perjodu 2007-2013 ġew inkorporati 
fil-Fond Ewropew għall -Affarijiet Marittimi u s -Sajd 
(FEMS) għall -perjodu 2014-2020.
IV
Il-Kummissjoni hija tal -fehma li xi miżuri, iżda 
mhux kollha, li huma ffinanzjati mill -FES b’appoġġ 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura tfasslu 
sewwa u ġew immonitorjati tajjeb minkejja d -dif-
fikultà biex wieħed jivvaluta l -effettività ta’ dawn 
il-miżuri.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l -PKS ma tipprovdix 
qafas ċar biżżejjed għall -iżvilupp tal -akkwakultura 
fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti. Dan 
ġie indirizzat bl -adozzjoni tal -Politika Komuni dwar 
is-Sajd riformata u l -linji gwida strateġiċi dwar 
l-akkwakultura ġodda fl-2013.
Madankollu, il -bidu, l -ewwel tal -kriżi taż -żejt fl-2008, 
u mbagħad il -kriżi ekonomika u finanzjarja globali, 
fisser li ditti tal -akkwakulturi ffaċċjaw sfidi komple -
tament ġodda li ma setgħux ikunu previsti fil -bidu 
tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Dan 
kellu effett profond fuq il -miri u l -objettivi stabbiliti 
għal miżuri għall -akkwakultura ffinanzjati mill -FES 
fil-bidu tal -perjodu ta’ programmazzjoni.Risposta  
tal-Kummissjoni
Il-Kummissjoni pproduċiet dokument komprensiv 
(vademecum ) kif ukoll gwida dwar il -monitoraġġ 
u b’mod partikolari l -użu ta’ indikaturi fil -FES: ( http://
ec.europa.eu/fisheries/cfp/eff/official_documents/
updated_eff_workingpaper_on_indicators_en.pdf ). 
Fl-ebda stadju ma l -Istati Membri indikaw li kien 
hemm nuqqas ta’ ggwidar mill -Kummissjoni.
Il-Kummissjoni tieħu nota li ma kienx hemm biżżejjed 
komparabilità bejn id -dejta dwar l -akkwakultura 
minn sorsi differenti tal -UE. Dan kien parzjalment 
dovut għall -fatt li d -dejta dwar l -akkwakultura ġejja 
minn sorsi differenti fuq livell tal -UE li jikkorrispondu 
ma’ użi differenti (ix -xejriet tal -produzzjoni u l -pre-
stazzjoni soċjo -ekonomika). Dawn id -dejtabejżis 
huma essenzjalment allinjati iżda jkun hemm dif -
ferenzi minħabba kopertura differenti, dejta nieqsa 
jew raġunijiet ta’ kunfidenzjalità. Ir -reviżjoni li jmiss 
tal-Qafas għall -Ġbir ta’ Dejta se jipprovdi lill -Kummis -
sjoni bl -opportunità li tindirizza dawn in -nuqqasijiet 
tad-dejta.
Il-Kumitat ta’ Monitoraġġ, li fih il -Kummissjoni 
għandha biss status  ta’ osservatur, isegwi l -impli -
mentazzjoni tal -Programm Operazzjonali (PO) kollu 
u mhux biss għall -akkwakultura. Għandu jiġi mfakkar 
li l-POs inkludew 16-il il -miżura, u l -akkwakultura ma 
kinitx l -aktar waħda importanti f’termini tar -riżorsi 
tal-FES. Il -Kummissjoni tqis li ż -żmien iddedikat 
mill-Kumitati ta’ Monitoraġġ għall -akkwakultura kien 
proporzjonat mal -importanza ta’ dawn il -miżuri.
V
Għall -futur, il -Kummissjoni stabbilixxiet metodu 
miftuħ ta’ koordinazzjoni, fil -kuntest tar -riforma 
tal-PKS, bl -għan li tappoġġa l -isforzi tal -Istati Mem -
bri li jiżviluppaw l -akkwakultura sostenibbli u biex 
jinkoraġixxu bil -qawwa lil dawn il -pajjiżi biex issaħħu 
r-rabta bejn l -objettivi tal -politika u l -prijoritajiet 
ta’ finanzjament. Taħt il -FEMS u l -PKS il -ġdida, kull 
Stat Membru huwa obbligat jadotta strateġija naz -
zjonali pluriennali għall -akkwakultura sabiex ikun 
kapaċi jsostni l -akkwakultua fil -qafas tal -PO tiegħu 
għall -FEMS.
Risposta tal-Kummissjoni 47
VIII (b)
Il-Kummissjoni żviluppat linji gwida għall -iżvilupp 
ta’ akkwakultura sostenibbli, li jinkludu fat -
turi ambjentali relevanti: http://ec.europa.eu/
fisheries/cfp/aquaculture/official_documents/
com_2013_229_en.pdf
Ħejjiet ukoll linji gwida dwar kif għandha titwet -
taq il -kundizzjonalità ex ante  għall -pjan strateġiku 
nazzjonali pluriennali dwar l -akkwakultura: 
http://ec.europa.eu/fisheries/reform/emff/
doc/10-guidance -emff -specific -eacs_en.pdf
Il-Kummissjoni ħejjiet gwida, bħala anness għal -linji 
gwida dwar l -evalwazzjonijiet ex ante , dwar kif huma 
integrati l -konklużjonijiet tal -valutazzjonijiet strateġiċi 
ambjentali fit -tfassil tal -programmi operattivi 
tagħhom: http://ec.europa.eu/fisheries/reform/emff/
doc/08-strategic -environmental -assessment_en.pdf
Il-Kummissjoni żviluppat gwida dwar in -natura 
tad-derogi permessi skont l -Artikolu 9 tad -Direttiva 
dwar l -Għasafar Selvaġġi. Dan id -dokument għandu 
l-għan li jiċċara l -kunċetti ewlenin fi ħdan l -Artikolu 9 
tad-Direttiva dwar l -Għasafar Selvaġġi kif dawn jir -
relataw mal -prevenzjoni ta’ ħsara serja mill -marguni 
jew mal -protezzjoni tal -flora u l -fawna, u joffri pariri 
prattiċi dwar kif għandhom jiġu implimentati dawn 
il-kunċetti: http://ec.europa.eu/environment/nature/
cormorants/files/guidance_cormorants.pdf
Barra minn hekk, il -Kummissjoni bħalissa 
qed tappoġġa l -iżvilupp ta’ gwida speċifika 
għall -implimentazzjoni tad -Direttiva Qafas dwar 
l-Ilma u tad -Direttiva Qafas dwar l -Istrateġija Marina 
li qed jitħejjew. Id -dokumenti kollha relatati ma’ dan 
il-proġett jinsabu hawn: https://circabc.europa.eu/w/
browse/4eda1 1 16-2b76-4a0c -b4ed -b3ec2616b013
Dan l -eżerċizzju jibni fuq il -gwida tal -akkwakultura 
sostenibbli fil -kuntest tan -netwerk Natura 2000: http://
ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/man -
agement/docs/Aqua -N2000%20guide.pdf
VIII (c)
F’konformità mal -kundizzjonalità ex ante  dwar il -Pjan 
Strateġiku Nazzjonali Pluriennali għall -Akkwakultura, 
il-Kummissjoni mhux se tadotta l -programmi oper -
attivi tal -FEMS sakemm l -Istati Membri ma jkunux 
ressqu pjanijiet strateġiċi nazzjonali pluriennali 
xierqa għall -promozzjoni ta’ akkwakultura sostenib -
bli, fejn ikun rilevanti.VI
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -impatt tal -kriżi ekono -
mika u finanzjarja affettwa b’mod kritiku l -kisba 
tal-objettivi għat -tkabbir u l -impjiegi fis -settur 
tal-akkwakultura.
Permezz tal -prinċipju ta’ ġestjoni kondiviża li fuqha 
hija bbażata l -FES, l -għażla tal -proġetti ssir fil -livell 
tal-Istat Membru. Tabilħaqq, l -Istati Membri kellhom 
jiffaċċjaw numru dejjem jonqos ta’ proġetti ġejjin 
mis-settur, minħabba li l -kundizzjonijiet ekonomiċi 
kienu sejrin għall -agħar.
VII
Għalkemm il -Kummissjoni tirrikonoxxi li l -qafas 
regolatorju u b’mod partikolari, il -monitoraġġ ta’ 
miżuri ffinanzjati mill -FES ma ġġenerawx ir -riżultati 
mistennija, huwa importanti li wieħed jinnota li l -kriżi 
taż-żejt tal-2008 u l -kriżi ekonomika u finanzjarja li ġiet 
warajha, kellhom impatt kritiku fuq is -settur.
Il-Fond Ewropew għall -Affarijiet Marittimi u s -Sajd 
(FEMS) il -ġdid jipprovdi qafas politiku aktar ċar, 
ibbażat fuq l -istabbiliment ta’ sitt prijoritajiet 
tal-Unjoni u ġabra ta’ objettivi speċifiċi. Il-FEMS 
għalhekk għandu loġika ta’ intervent aktar qawwija, 
orjentament lejn ir-riżultati msaħħaħ u sistema aktar 
qawwija ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni li tiżgura kon -
tribut akbar lejn l-objettivi tal-PKS, partikolarment 
għall-iżvilupp sostenibbli tal-akkwakultura fl-UE.
VIII (a)
Il-Kummissjoni se tanalizza bir -reqqa s -sens li jirfed 
l-appoġġ propost lill -akkwakultura fil -Programmi 
Operattivi tal -FEMS il -ġdid li mistennija jiġu 
ppreżentati fit -tieni nofs tal-2014. Il -Kummissjoni se 
tanalizza bir -reqqa wkoll il -koerenza bejn il -miżuri 
tal-PO u l -miżuri mħabbra fil -pjan strateġiku nazz -
jonali pluriennali għall -akkwakultura.
Jista’ jkun mistenni wkoll li l -istabbiliment ta’ 
miri kwantifikati u ta’ tragwardi u proċeduri 
għall -monitoraġġ u l -ġbir tad -dejta meħtieġa biex 
isiru l -evalwazzjonijiet, jiffaċilitaw il -verifika li dawk 
l-objettivi jkunu ntlaħqu.
Risposta tal-Kummissjoni 48
IX (b)
Il-Kummissjoni tieħu nota ta’ din ir -rakkomandazzjoni 
li hija l -qalba prinċipali tal -inizjattivi attwali tal -Kum -
missjoni fejn jidħol l -ippjanar tal -ispazju marittimu. 
Ara l -kumment fuq il -paragrafu VIII d).
IX (c)
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -FEMS jinkludi għadd 
ta’ elementi ġodda mfassla biex il -finanzjament 
tal-FEMS ikun aktar jiffoka fuq dawk il -proġetti li 
l-aktar jikkontribwixxu għall -iżvilupp sostenib -
bli tal -akkwakultura u li joffri valur għal flus. Dawn 
l-elementi jinkludu: 1) sistema ta’ monitoraġġ 
imsaħħa b’rappurtar annwali dwar il -miżuri li jkunu 
qed jiġu ffinanzjati; 2) rapport ta’ implimentazzjoni 
annwali aktar komplet; 3) orjentazzjoni aktar qawwija 
lejn ir -riżultati li tinkludi l -qafas operattiv il -ġdid; kif 
ukoll 4) kundizzjonalitajiet ex ante  biex jiġi żgurat li 
l-miżuri li għandhom jiġu ffinanzjati taħt l -akkwaku -
lutura jkunu koerenti mal -pjan stateġiku nazzjonali 
pluriennali tal -akkwakultura.
IX (d)
Għall -perjodu 2014-2020, il -FEMS se tippromwovi 
orjentazzjoni lejn ir -riżultati aktar qawwija (l -użu ta’ 
indikaturi ta’ riżultat komuni), inkluża l -applikazzjoni 
tal-qafas ta’ prestazzjoni (l -użu ta’ indikaturi ta’ 
output komuni) mill -FES preċedenti. Ir -Regolament 
tal-FEMS jipprevedi att delegat dwar indikaturi 
komuni.
Is-sistema ta’ monitoraġġ il -ġdida fil -proposta 
tal-FEMS se tkun komposta mill -elementi li ġejjin:
 - Dejtabejż fil -livell tal -Istati Membri (INFOSYS) li 
jkun fiha l -informazzjoni dwar kull operazzjoni, 
skont struttura komuni u bl -użu ta’ indikaturi 
komuni.
 - Rapport mibgħut lill -Kummissjoni li jippreżenta 
informazzjoni ewlenija f’forma aggregata. L -in-
formazzjoni għandha tkun kumulattiva sabiex 
tiġi tirrifletti l -evoluzzjoni tal -implimentazzjoni.
L-indikaturi komuni tal -FEMS iservu ta’ bażi 
għall -monitoraġġ u l -evalwazzjoni u biex tkun tista’ 
titkejjel il -prestazzjoni tal -programmi. Huma jip -
permettu l -aggregazzjoni tad -dejta fil -livell tal -UE, 
b’mod li jitkejjel il -progress li jkun sar lejn l -objettivi 
tal-Istrateġija Ewropa 2020.Parti minn din ir -rakkomandazzjoni għandha tiġi 
indirizzata lill -Istati Membri għaliex skont il -prinċipju 
ta’ ġestjoni kondiviża, huwa f’idejn l -Istati Mem -
bri li jħejju u japplikaw strateġiji nazzjonali koer -
enti għall -iżvilupp tas -settur tal -akkwakultura. 
Il-Kummissjoni ma tistax tapplika xi sanzjonijiet jew 
tressaq proċeduri ta’ ksur jekk l -Istati Membri ma 
jippreparawx jew ma japplikawx dawn l -istrateġiji 
f’konformità mal -linji gwida tal -Kummissjoni.
VIII (d)
Għalkemm is- simplifikazzjoni amministrat -
tiva u l -ippjanar tal -ispazju jibqgħu fis -sustanza 
l-kompetenza tal -Istati Membri, il -Kummissjoni 
identifikat in -nuqqas ta’ ppjanar spazjali u l -ħtieġa 
għas- simplifikazzjoni amministrattiva fost l -għanijiet 
li għandhom jiġu segwiti, fil -linji gwida strateġiċi 
dwar l -akkwakultura (COM(2013) 229). Il -Kum -
missjoni se tħeġġeġ ukoll lill -Istati Membri biex 
japplikaw id -Direttiva adottata dan l -aħħar dwar 
l-ippjanar spazjali marittimu biex jittejjeb l -iżvilupp 
tal-akkwakultura.
VIII (e)
Il-Kummissjoni tenfasizza li sa mill-1996 ġie stabbilit 
qafas legali li jkopri l -istatistiċi dwar il -produzzjoni 
tal-akkwakultura (ir -Regolament 788/96 imħassar 
bir-Regolament 762/2008). Il -Kummissjoni se tkom -
pli tindirizza dawn il -kwistjonijiet ta’ dejta fil -fora 
u l-proċessi xierqa (pereż. l -estensjoni tal -ġbir ta’ 
dejta tal -Qafas għall -Ġbir tad -Dejta (Data Collection 
Framework - DCF) lejn l -akkwakultura tal -ilma ħelu 
u l-armonizzazzjoni tal -metodoloġiji).
IX (a)
Wara l -adozzjoni ta’ linji gwida strateġiċi dwar 
l-akkwakultura tal -UE f’April 2013, l -Istati Membri 
bdew iħejju l -pjanijiet strateġiċi nazzjonali plurien -
nali tagħhom għall -promozzjoni ta’ akkwakultura 
sostenibbli. Il -Kummissjoni se tissorvelja l -implimen -
tazzjoni ta’ dawn il -pjanijiet li se jinkludu l -objettivi 
tal-Istati Membri u l -miżuri sabiex jintlaħqu. B’mod 
partikolari, dan se jinkludi l -konformità mal -kundiz -
zjonalità ex ante  fuq il -pjan strateġiku nazzjonali 
pluriennali dwar l -akkwakultura, li mingħajrha 
l-Kummissjoni ma tkunx tista’ tapprova l -programm 
operattiv tal -FEMS.
Risposta tal-Kummissjoni 49
14
Il-Kummissjoni tenfasizza li dawn l -istatistiċi jir -
referu biss għal proġetti ta’ akkwakultura ffinanzjati 
mill-FES.
Osservazzjonijiet
21
Il-Kummissjoni ma pprovdietx reazzjonijiet dwar 
l-azzjonijiet koperti mill -Pjan Strateġiku Nazzjonali 
(PSN) meta nnegozjat il -Programmi Operattivi (OPs) 
mal -Istati Membri skont l -Artikoli 15 u 17 tar -Regola -
ment tal -FES (Nru 1198/2006).
Din is -sejba tikkonferma li s -servizzi tal -Kum -
missjoni wettqu l -evalwazzjoni meħtieġa tal -PO 
b’mod partikolari rigward l -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura u l -konsistenza mal -PSN.
22
Il-Kummissjoni tqis li hija ssodisfat l -obbligi rego -
latorji tagħha rigward ir -reviżjoni tal -PSN u l -PO. 
L-iskop tal -PSN kien li jipprovdi qafas prinċipali 
tal-objettivi għall -Istati Membri. L -iskop tagħhom 
ma kellux ikun daqstant speċifiku bħall -OP tal -Istati 
Membri.
23
Sabiex tippromwovi l -applikazzjoni tad -Direttiva 
EIA (l -Istima tal -Impatt Ambjentali), il -Kummissjoni 
ppubblikat numru ta’ studji, rapporti u dokumenti ta’ 
gwida1. Dawn huma ta’ benefiċċju għal firxa wiesgħa 
ta’ partijiet interessati bħalma huma l -awtoritajiet 
nazzjonali, l -iżviluppaturi, il -konsulenti, ir -riċerkaturi, 
l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u l -pubbliku.  
Il-Kummissjoni tiżgura li dawn id -dokumenti jiġu 
aġġornati f’kunsidrazzjoni tal -każistika tal -Qorti.
Ara wkoll it -tweġiba tal -Kummissjoni relatata ma’ 
Rakkomandazzjoni 1 (b).
24
Din it -tweġiba tindirizza l -paragrafi 24 u 25.
1 http://ec.europa.eu/environment/eia/eia -support.htmIntroduzzjoni
02
L-importazzjoni tal -ħut fil -biċċa l -kbira ġejja minn 
sajd tal -qbid u mhux mill -akkwakultura. Rigward 
il-prodotti tal -akkwakultura importati, dawn jikkor -
rispondu essenzjalment għal speċi tropikali li ma 
jistgħux jiġu prodotti fi kwantitajiet sinifikanti fl -UE.
03
Il-Kummissjoni tuża l -Qafas għall -Ġbir ta’ Dejta 
u l-Eurostat bħala sorsi ta’ dejta u dan jista’ jirriżulta 
f’differenzi fil -paragun mad -dejta tal -FAO li tissemma 
mill-Qorti fil -paragrafu 3.
06
Għalkemm l -akkwakultura ġiet inklużi fil -kamp 
ta’ applikazzjoni tar -Regolament Nru 2371/2002, 
u kienet fil -mira tal -Komunikazzjonijiet tal-2002 
u tal-2009 dwar Strateġija għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura, għandu jiġi enfasizzat li l -UE ma 
għandhiex kompetenza esklussiva f’dan il -qasam.
07
Din hija tweġiba kkumbinata għall -paragrafi minn 7 
sa 8c).
L-azzjonijiet ta’ prijorità tal -Komunikazzjonijiet 
tal-2002 u tal-2009 kienu identifikati permezz ta’ 
konsultazzjonijiet u ta’ valutazzjoni tal -impatt. Kważi 
l-azzjonijiet kollha inklużi f’dawn iż -żewġ Komunika -
zzjonijiet komplementari ġew implimentati.
Matul il -preparazzjoni tal -linji gwida tal-2013 
għall -akkwakultura, il -Kummissjoni flimkien mal -par-
tijiet interessati u mal -Istati Membri rrikonoxxew 
il-ħtieġa ta’ aktar azzjoni fl -istess azzjonijiet ta’ pri -
jorità. Id -differenza ewlenija maż -żewġ Komunikazz -
jonijiet preċedenti hija li ġie stabblit mekkaniżmu ta’ 
governanza ġdid li bih il -Kummissjoni se tikkoordina 
l-isforzi tal -Istati Membri u jiġi ffaċilitat l -iskambju 
tal-aħjar prattiki.
Risposta tal-Kummissjoni 50
Kif iddikjarat fl -Artikolu 6 tar -Regolament 762/2008, 
l-Istati Membri huma obbligati jipprovdu lill -Kummis -
sjoni b’rapport ta’ kull sena dwar il -kwalità tad -dejta 
li tiġi ppreżentata. Is -sottomissjoni ta’ rapport 
metodoloġiku dettaljat jiddeskrivi kif ġiet miġbura 
u kkompilata d -dejta. Il -Kummissjoni teżamina 
d-dejta u r -rapporti u tiddiskutihom bilateralment 
u/jew fil -Grupp ta’ Ħidma relevanti dwar l -istatistika 
tas-sajd tal -Kumitat Permanenti dwar l -Istatistika 
Agrikola.
Minħabba li d -dejta dwar id -daqs ta’ faċilitajiet 
tal-akkwakultura rrappurtati f’m³ jistgħu jkunu 
għadhom mhux kompletament kredibbli fil -każ ta’ 
xi Stati Membri, il -Eurostat kontinwament tinvestiga 
dwar kif tista’ ttejjeb il -proċeduri ta’ validazzjoni. 
Fil-każ ta’ dubji dwar id -dejta, l -Istati Membri huma 
mitluba li jagħtu l -verżjoni tagħhom u li jikkoreġuha, 
jekk ikun meħtieġ.
Ma hemm l -ebda relazzjoni ċara bejn id -daqs totali 
tal-faċilitajiet f’m3 u l-produzzjoni totali f’tunnellati: 
il-produttività f’kg kull m3 tista’ tvarja b’mod kon -
siderevoli skont il -metodu tal -produzzjoni (gaġeġ, 
tankijiet, eċċ), l -ambjent (ilma ħelu u tal -baħar) 
u l-ispeċi tal -ħut. U għal xi speċi ta’ ħut u metodi ta’ 
produzzjoni, il -pajjiżi jirrappurtaw skont ir -Regola -
ment 762/2008 id -daqs tal -faċilitajiet tagħhom 
f’ettari minflok m3.
L-Istati Membri huma meħtieġa li jibagħtu d -dejta 
flimkien ma’ rapporti metodoloġiċi dettaljati li jid -
deskrivu kif inġabret u ġiet ikkompilata d -dejta u li 
jipprovdu l -elementi meħtieġa biex il -Kummissjoni 
tkun tista’ tagħmel valutazzjoni ta’ kwalità tajba 
tad-dejta.Il-Kummissjoni pprovdiet lill -Istati Membri b’aktar 
gwida permezz ta’ dokument ( vademecum ) dwar 
il-FES kif ukoll għadd ta’ noti interpretattivi dwar 
miżuri akkwa -ambjentali fil -FES. Minbarra doku -
ment ta’ gwida dwar Natura 2000, il -Kummissjoni 
żviluppat gwida dwar in -natura tad -derogi speċifiċi 
dwar l -akkwakultura skont l -Artikolu 9 tad -Direttiva 
dwar l -Għasafar Selvaġġi rigward il -prevenzjoni ta’ 
ħsara serja kkawżata mill -marguni jew il -protezzjoni 
tal-flora u l -fawna: http://ec.europa.eu/environment/
nature/cormorants/files/guidance_cormorants.pdf
Fir-rigward tad -Direttiva dwar l -istima tal -impatt 
ambjentali (EIA), ara t -tweġibiet tal -Kummissjoni 
taħt ir -rakkomandazzjoni 1b). Gwida dettaljata dwar 
l-implimentazzjoni tagħha tinsab ukoll onlajn2.  
Il-Kummissjoni u l -Istati Membri nedew l -Istrateġija 
Komuni ta’ Implimentazzjoni (CIS) għad -Direttiva 
Qafas dwar l -Ilma (WFD). Is -settur tal -akkwakultura 
sar attiv fl -implimentazzjoni tad -WFD u ngħaqad 
mas -CIS fl-2010 (permezz tal -assoċjazzjonijiet 
tal-industrija FEAP u EMPA). Il -Kummissjoni bħalissa 
qed tappoġġa l -iżvilupp ta’ gwida dwar l -implimen -
tazzjoni tad -Direttiva Qafas dwar l -Ilma u d -Direttiva 
Qafas dwar l -Istrateġija Marina (MSFD) fir -rigward 
tal-akkwakultura.
26
Din it -tweġiba tindirizza l -paragrafi minn 26 sa 30.
Filwaqt li l -validazzjoni u l -kwalità tad -dejta hija 
primarjament responsabilità tal -Istati Membri, 
il-Kummissjoni ħadet għadd ta’ miżuri sabiex itte -
jjeb l -armonizzazzjoni u l -kopertura tad -dejta dwar 
l-akkwakultura, kemm fil -kuntest tal -implimentazz -
joni tal -oqfsa legali eżistenti kif ukoll fil -kuntest 
tar-reviżjoni tal -Qafas għall -Ġbir tad -Dejta. Il -Kum -
missjoni tenfasizza l -pubblikazzjoni ta’ rapport 
ekonomiku annwali xjentifiku dwar l -akkwakultura 
tal-UE bħala riżultat ta’ dan.
2 http://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/interpretation_eia.pdf
Risposta tal-Kummissjoni 51
Il-Kummissjoni qed tieħu miżuri biex jitnaqqsu dawn 
id-differenzi fil -kuntest tar -reviżjoni tad -DCF u qed 
timplimenta pjan ta’ azzjoni dwar l -istatisikta tas -sajd 
u l-akkwakultura li jinkludi l -armonizzazzjoni ta’ 
kunċetti statistiċi bejn iż -żewġ settijiet ta’ dejta.
31
Għalkemm l -evalwazzjoni ta’ nofs it -terminu tal -Kum -
missjoni tal -FES kienet tinkludi analiżi ta’ miżuri dwar 
l-akkwakultura, f’termini ta’ riżorsi, l -akkwakultura 
tassorbi parti relattivament żgħira tal -baġit tal -FES. 
Il-Kummissjoni tqis li l -isforzi ta’ evalwazzjoni tagħha 
għall -akkwakultura huma proporzjonati għal dan 
il-livell ta’ appoġġ.
32
Il-Kummissjoni tagħżel Stati Membri għall -verifiki 
tagħha ta’ “riprestazzjoni” abbażi ta’ valutazzjoni 
tar-riskju, u tagħżel l -operazzjonijiet li jridu jiġu 
awditjat minn kampjun rappreżentattiv ta’ każijiet 
magħżula minn qabel u vverifikati mill -awtorità 
tal-verifika tal -Istat Membru. Il -Kummissjoni tfas -
sal il -kampjun tagħha mill -massimu possibbli ta’ 
Assi; jekk jintgħażlux proġetti tal -akkwakultura għal 
rieżami jiddependi fil -parti l -kbira fuq in -numru 
tagħhom u l -allokazzjoni finanzjarja fil -programm 
operattiv konċernat.
Il-konklużjonijiet taż -żewġ partijiet imbagħad f’kull 
każ jitqabblu. Ir -riżultati jiġu segwiti kif dovut; fil -każ 
tas-seba’ każijiet tal -akkwakultura inkwistjoni ma 
kien hemm l -ebda kwistjonijiet identifikati fejn tidħol 
sostenibbiltà.
33
Il-qafas legali tal -FES ma jinkludix tali valutazzjoni 
addizzjonali għal xi waħda mill -ħames assi ta’ pri -
jorità tal -FES. Madankollu, il -Kummissjoni wettqet 
valutazzjoni simili permezz tal -konsultazzjonijiet 
tal-partijiet interessati u tal -Istati Membri fil -qafas 
tar-riforma tal -PKS u t -tħejjija tal -linji gwida 
tal-akkwakultura.Ir-rapport metodoloġiku issa ġie integrat b’mod 
sħiħ fl -ambjent ta’ rapportar u monitoraġġ tad -dejta 
tal-Eurostat (eDAMIS) bl -istess mod bħalma huma 
s-settijiet tad -dejta. L -Istati Membri issa jipprovdu 
r-rapport tagħhom kull sena. Il -ħidma ta’ validazzjoni 
tad-dejta tista’ ssir indipendentement mid -disponib -
biltà tar -rapporti.
Il-Kummissjoni hija konxja minn din is -sitwazzjoni 
u aġixxiet dwarha. L -Istati Membri issa qed jintalbu 
jiġġustifikaw il -kunfidenzjalità u l -Eurostat bdiet 
taħdem fuq karta ta’ kunfidenzjalità li għandha 
l-għan li tkompli tillimita l -użu ta’ kunfidenzjalità 
mill-Istati Membri. Sa fejn tikkonċerna l -produzzjoni 
tad-dejta, il -Kummissjoni saħħet il -monitoraġġ 
tagħha tal -konformità u s -segwitu ta’ każijiet ta’ 
nuqqas ta’ konformità. L -Istati Membri li ma jip -
provdux dejta tajba fil -ħin huma mfakkra dwar 
l-obbligi legali tagħhom skont metodu ta’ eskalazz -
joni, li jista’ potenzjalment iwassal għal proċeduri ta’ 
ksur.
Il-Kummissjoni hija konxja mid -differenzi fid -dejta, li 
huma fil -biċċa l -kbira dovuti għal differenzi fl -oqfsa 
legali. Evalwazzjoni ex post  tal-Qafas għall -Ġbir 
tad-Dejta (DCF) identifika d -diskrepanzi u t -tirkib 
bejn il -leġiżlazzjonijiet varji, u s -STECF3 analizzat 
ulterjorment is -settijiet ta’ dejta. Id -differenzi jseħħu 
minħabba raġunijiet differenti ta’ kopertura, dejta 
nieqsa jew minħabba kunfidenzjalità.
3 Il-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas -Sajd (STECF) — 
The Economic Performance Report on the EU Aquaculture sector 
(STECF-13-29). 2013. Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni 
Ewropea, il -Lussemburgu, EUR 26336 EN, JRC 86671, 383 pp.
Risposta tal-Kummissjoni 52
tal-akkwakultura. Il -Kummissjoni użat ukoll riżultati 
minn proġetti rilevanti appoġġati taħt programmi ta’ 
finanzjament oħrajn tal -UE bħall -FEŻR, l -ENP u s -CIP , 
pereż. biex tħejji linji gwida strateġiċi għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura fl -UE (COM(2013) 229). 
Ir-riżultati tal -proġett ġew imxerrda u kkomunikati lil 
partijiet interessati, inklużi korpi konsultattivi, l -indus -
trija (pereżempju pjattaformi tat -Teknoloġija u l -Inno -
vazzjoni fl -Akkwakultura Ewropea (EATIP) u dawk li 
jfasslu l -politika.
Kaxxa 1
Il-Kummissjoni tinnota li parti żgħira biss mill -EUR 14-il 
miljun, li jirrappreżenta l -ammont totali mħallas għat-
18-il proġett identifikati mill -Qorti kienu ta’ relevanza 
għall -akkwakultura. Il -biċċa l -kbira tal -proġetti Life 
li jsemmu l -akkwakultura jittrattawha biss f’kuntest 
usa’ (eżempju tipiku: LIFE 97 ENV IRL 209 — L -iżvilupp 
ta’ strateġija ta’ ġestjoni taż -żona kostali bbażata fuq 
il-kunsens għal Bantry Bay, li kienet tinkludi żviluppi 
eżistenti tal -akkwakultura bħala parti mill -ippjanar 
strateġiku, iżda biss bħala komponent żgħir ħafna ta’ 
proġett ħafna ikbar).
Fost is-77 proġett ta’ riċerka relatat mal -akkwakultura 
ffinanzjati taħt is -Sitt Programm Qafas (PQ), kien hemm 
żewġ proġetti li jittrattaw il -kwistjoni ta’ komunikazz -
joni, it -tixrid u t -trasferiment tat -teknoloġija, u kellhom 
impatt qawwi fuq il -partijiet interessati u fuq il -pubb -
liku inġenerali:
1) Il-proġett “PROFET POLICY: Pjattaforma Ewropea 
għall-komunikazzjoni ta’ riżultati RTD Ewropej 
lill-partijiet interessati fis-sajd u l-akkwakultura”  
(EUR 764,144 mill-fondi tal-UE) żviluppat pjattaforma 
għall-komunikazzjoni u d- disseminazzjoni tar -riżultati 
ta’ proġetti ta’ riċerka ffinanzjati mill-UE fis-setturi 
tas-sajd u tal-akkwakultura tal-5 u s-6 Programmi 
Qafas ta’ Riċerka. Ġiet stabbilita struttura bbażata 
fuq l-internet għall-pubblikazzjoni ta’ fuljetti tekniċi, 
kif ukoll saru seminars fuq bażi tematiċi u reġjonali 
għall-produtturi tal-akkwakultura, is-sajjieda, ix -xjen -
zati, għal dawk li jfasslu l-politika nazzjonali u Ewro -
pea u partijiet interessati oħra. Ġew organizzati wkoll 
workshops għall-preżentazzjoni ta’ proġetti tal-FP6 
taħt il- qasam tal-appoġġ xjentifiku għall-politika 
biex jiġu pprovduti opportunitajiet siewja ta’ esponi -
ment lil persuni u organizzazzjonijiet interessati, or -
ganizzazzjonijiet u netwerks involuti fis-sajd u l-ak -
kwakultura u li jkunu orjentati lejn aspetti ta’ politika.34
Il-Kumitat ta’ Monitoraġġ isegwi l -implimentazzjoni 
tal-Programm Operattiv (PO) kollu u mhux biss 
għall -akkwakultura. Għandu jiġi mfakkar li l -POs 
inkludew 16-il miżura, u l -akkwakultura ma kinitx 
l-aktar waħda importanti f’termini tar -riżorsi tal -FES.
Il-Kummissjoni tqis li ż -żmien iddedikat mill -Kumitati 
ta’ Monitoraġġ għall -akkwakultura kien proporzjonat 
mal -importanza ta’ dawn il -miżuri.
35
Il-proġetti ta’ riċerka ffinanzjati taħt l -FP6 biex 
isostnu l -akkwakultua ffoka fuq tliet objettivi 
ewlenin:
(i) is-soluzzjoni ta’ problemi ta’ politika permezz ta’  
riċerka prammatika u applikata (l-appoġġ xjentifiku 
għall-politika – Scientific Support to Policy –  SSP);
(ii) il-promozzjoni tal- eċċellenza fix -xjenza dwar il-kwal -
ità u s-sikurezza fl-ikel (il-Prijorità 5), u
(iii) l-iżvilupp ta’ attivitajiet ta’ riċerka speċifiċi 
għall-SMEs.
36
Mira Nru 4 “Ġestjoni aħjar tal -istokkijiet tal -ħut” 
tal-istrateġija għall -bijodiversità tal -UE 2020 ġiet 
tradotta fir -Regolament LIFE il -ġdid 2014-2020. Per -
ess li din il -mira hija prijorità tematika skont il -qasam 
tan-natura u l -bijodiversità, l -objettivi fir -rigward 
tal-akkwakultura ġew stabbiliti fl -Istrateġija abbażi 
fost l -oħrajn fuq ir -riżultati tal -proġetti LIFE. It -temi 
ewlenin koperti minn proġetti ta’ riċerka kienu 
l-prevenzjoni tal -mard, in -nutrizzjoni tal -ħut, 
it-tgħammir selettiv, il -benesseri tal -ħut, il -potenzjal 
bijoloġiku għal speċi kandidati ġodda, is- sikurezza 
u l-kwalità tal -prodotti tal -akkwakultura, u l -pro-
tezzjoni ambjentali. Dawn jirriflettu l -bżonnijiet 
ewlenin tal -industrija tal -akkwakultura, u r -riżultati 
huma ta’ użu dirett primarjament għall -operaturi 
tal-akkwakultura. B’mod ġenerali, il -proġetti ta’ 
riċerka ffinanzjati bl -FP6 taw kontribut impor -
tanti għal kwistjonijiet ambjentali, il -ġenomika, 
in-nutrizzjoni tal -ħut, il -mard tal -ħut, u s -saħħa 
pubblika. Għalkemm ir -riżultati tal -proġetti indirizzaw 
primarjament il -ħtiġijiet tal -bdiewa, ir -riżultati ntużaw 
biex titħejja leġiżlazzjoni u linji gwida fir -rigward 
Risposta tal-Kummissjoni 53
Kaxxa 2
Il-Kummissjoni hija konxja sew li l -prattiċi li 
jikkonċernaw l -ippjanar tal -ispażju u l -liċenzjar jvar -
jaw ħafna fl -UE. Madankollu dan huwa qasam fejn 
tipprevali l -kompetenza tal -Istati Membri. Għal din 
ir-raġuni, kif diġà tħabbar fil -proposta tal -Kummis -
sjoni tal-2011 għal Regolament ġdid tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill dwar il -Politika Komuni 
tas-Sajd, il -Kummissjoni qed tippromwovi “skambji 
ta’ għarfien speċjalizzat u tal -aħjar prattika”.
Dawn l -iskambji se jiġu ffaċilitati bil -pubblikazzjoni 
mill-Istati Membri tal -pjani strateġiċi pluriennali 
tagħhom għall -akkwakultura.
Barra minn hekk, dawn il -pjani strateġiċi pluriennali 
għandhom jindirizzaw b’mod espliċitu kwistjonijiet 
bħalma huma ż -żmien għall -għoti ta’ konċessjonijiet.
Fir-rigward tal -każijiet speċifiċi msemmija, il -Kum -
missjoni se tinforma lill -Istati Membri kkonċernati 
bis-sejbiet tal -Qorti.
Din hija tweġiba komuni 
għall -paragrafi 39 u 40
Id-Direttiva l -ġdida dwar l -ippjanar spazjali marittimu 
se tkun ta’ kontribut għal integrazzjoni aħjar f’dan 
il-qasam.
Fil-linji gwida strateġiċi (COM 2013/229), il -Kum -
missjoni identifikat in -nuqqas ta’ ppjanar spazjali 
u l-ħtieġa għal simplifikazzjoni amministrat -
tiva fost il -fatturi li jxekklu l -iżvilupp ulterjuri 
tal-akkwakultura. Peress li s -simplifikazzjoni ammin -
istrattiva u l -ippjanar tal -ispazju jibqgħu kompetenza 
tal-Istati Membri, il -Kummissjoni se tindirizza dawn 
il-kwistjonijiet fil -kuntest tal -metodu miftuħ ta’ 
koordinazzjoni permezz ta’ seminars għall -iskambju 
tal-aħjar prattiki. Barra minn hekk, id -Direttiva 
l-ġdida dwar l -ippjanar spazjali marittimu u l -ġestjoni 
integrata tal -kosta tipprovdi għal qafas għall -Istati 
Membri biex japplikaw proċess ta’ ppjanar kompren -
siv u koordinat bejn is -setturi u bejn l -Istati Membri.2) Il-proġett “FEUFAR: Il-futur tar -riċerka Ewro -
pea fis-sajd u  l-akkwakultura” (EUR  499,680 
tal-fondi tal-UE) wettaq analiżi ta’ previżjoni 
u pprovda rakkomandazzjonijiet għal direzzjoni -
jiet futuri li kellhom implikazzjonijiet importanti 
għall-kompetittività tal-UE fl-industrija tal-ak -
kwakultura kif ukoll għall-ħarsien tal-ambjent. Dan 
ħares lejn l- identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet futuri ta’  
riċerka b’mod partikolari għall-akkwakultura, abbażi 
ta’ metodoloġija ta’ tbassir integrattiva u interattiva, 
li tinkludi: (i) id- deskrizzjoni tas-sistema; (ii) id- de-
tezzjoni tal-forzi li jimbuttaw is-sistema ‘l quddiem, 
u (iii) il-kostruzzjoni ta’ ipoteżijiet dwar il-forzi li jim -
buttaw ‘il quddiem li jwasslu għal xenarji potenz -
jali għall-futur. Dawn ix -xenarji differenti pprovdew 
il-bażi, partikolarment rigward l-akkwakultura, 
għall-identifikazzjoni ta’ kwistjonijiet minn pers -
pettiva ekonomika, ekoloġika, soċjali u maniġerjali 
(governanza). Abbażi tal-analiżi, ġew identifikati 
xi ħtiġijiet ewlenin tal- ġejjieni għar -riċerka fis-sajd 
tal-qbid u l-akkwakultura.
37
Il-Kummissjoni se tindirizza, fost oħrajn, is -suġġetti 
identifikati fl -osservazzjonijiet tal -Qorti permezz 
tal-iskambju tal -aqwa prattiki fil -metodu miftuħ ta’ 
koordinazzjoni. Il -Kummissjoni se tappoġġa wkoll 
l-isforzi tal -Istati Membri fl -indirizzar ta’ simplifikazz -
joni amministrattiva bl -għajnuna tal -grupp ta’ livell 
għoli għas- simplifikazzjoni amministrattiva.
38
Il-Kummissjoni tenfasizza li ma kienx hemm tali 
obbligu għall -Istati Membri taħt il -liġi rilevanti 
tal-UE (PKS u FES). Il -pjanijiet nazzjonali plurien -
nali għall -akkwakultura jkopru issa din il -ħtieġa 
(l-Artikolu 34 tar -Regolament bażiku tal-2013 dwar 
il-PKS u waħda mill -kundizzjonalitajiet ex ante). Ikun 
meħtieġ li dawn jiġu trażmessa lill -Kummissjoni sa 
mhux aktar tard mill -jum li fih jiġi trażmess il -pro-
gramm operattiv. Il -linji gwida adottati mill -Kummis -
sjoni fid-29 ta’ April 2013 (COM(2013) 229) għandhom 
jiggwidaw lill -Istati Membri fit -tħejjija tal -pjan ta’ 
strateġija nazzjonali pluriennali.
Risposta tal-Kummissjoni 54
45
L-Istati Membri għażlu li jippreżentaw ir -riżorsi 
finanzjarji biss fil -livell tal -Programm Operattiv, 
fit-tabelli finanzjarji meħtieġa fil -parti B, l -Anness I 
tar-Regolament tal -Kummissjoni (KE) Nru 498/2007 
li jobbliga lill -Istati Membri biex jipprovdu r -riżorsi 
finanzjarji għal kull assi u mhux għal kull miżura (u 
l-akkwakultura hija biss miżura).
46
Il-Kummissjoni issa mexxiet ‘il quddiem approċċ 
orjentat lejn ir -riżultati fil -Programm Operattiv 
tal-FEMS u tirrakkomanda l -użu ta’ indikaturi komuni 
b’miri realistiċi biex jiġu indirizzati d -dgħufijiet 
identifikati.
Il-miri inizjali ġew stabbiliti seba’ snin ilu meta s -sit-
wazzjoni ekonomika kienet kompletament differenti. 
Il-Kummissjoni tqis li l -bidla tal -miri għandha twassal 
għar -riallokazzjoni tal -baġits.
L-esperjenza tal -Kummissjoni hija li l -Istati Membri 
jistgħu jew jissoppravalutaw jew jissottovalutaw 
meta jkunu qed jiġu stabbiliti l -għanijiet u l -miri. Din 
id-dgħufija hija indirizzata bil -FEMS bl -istabbiliment 
ta’ fost affarijiet oħra indikaturi komuni u l -għoti 
ta’ aktar enfasi fuq l -evalwazzjoni u l -monitoraġġ 
inkluż pjan ta’ evalwazzjoni li jiżgura li l -Istati Membri 
jwettqu attivitajiet ta’ valutazzjoni kontinwi biex jiġi 
ssorveljati l -progress u l -prestazzjoni.
47
Ara t -tweġiba tal -Kummissjoni fil -Kaxxa 3.
48
F’xi Stati Membri, kienet prattika komuni li jintalab 
pjan tan -negozju fost id -dokumenti li jkollhom jiġu 
ppreżentati minn benefiċjarji potenzjali, li tipper -
metti li jiġu esklużi proġetti li ma jkunux ekono -
mikament vijabbli u li jiġi promoss il -valur miksub 
għall -flus li jintnefqu.41
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l -kriżi finanzjarja 
u ekonomika kellha impatt sinifikanti fuq is -settur 
tal-akkwakultura kollha kemm hu u b’mod partikolari 
fuq il -finanzjament ta’ miżuri għall -akkwakultura 
permezz tal -FES. Dan ħalla impatt fuq id -domanda 
mill-konsumaturi, u b’hekk tnaqqas it -teħid tar -riskju 
mill-produtturi li jinvestu. Barra minn hekk, it -tnaqqis 
fl-infiq pubbliku dgħajjef ukoll b’mod konsiderevoli 
l-kapaċità ta’ kofinanzjament pubbliku f’bosta Stati 
Membri.
Fil-każ tar -Rumanija l -kriżi finanzjarja ħolqot dif -
fikultajiet serji għall -benefiċjarji biex ikunu jistħu 
jimplimentaw proġetti ffinanzjati mill -FES. Dan huwa 
rifless ukoll fl -użu intensiv tal -Fond ta’ Garanzija – li 
pprovda sal -aħħar tal-2013 garanziji finanzjarji li jam -
montaw għal madwar EUR 7,5 miljun. Il -benefiċjarji 
ewlenin kienu proġetti relatati ma’ investimenti 
f’impjanti tal -akkwakultura.
42
Il-Kummissjoni tinnota li:
 - minħabba l -kriżi finanzjarja kien kważi impos -
sibbli li jinstabu l -fondi li kien jifdal li kienu 
jkunu neċessarju biex jibda negozju ġdid f’dan 
is-settur.
 - il-kriżi kellha effett serju fuq in -naħa 
tad-domanda, u b’hekk żdiedu b’mod sinifikanti 
r-riskji finanzjarji għal operaturi ġodda.
Il-Kummissjoni tqis li r -riskju ta’ diżimpenn aġixxa 
ta’ xprun għad -deċiżjonijiet iżda dan kien biss fattur 
wieħed fost bosta oħra.
44
L-Artikolu 15(2) tar -Regolament tal -FES 
Nru 1198/2006 jindika li l -pjan strateġiku nazz -
jonali jkun jkopri, fejn relevanti għall -Istat Membru, 
deskrizzjoni sommarja tal -aspetti kollha tal -PKS, 
u jistabbilixxi l -prijoritajiet, l -objettivi, ir -riżorsi stmati 
mill-finanzi pubbliċi meqjusin bħala meħtieġa kif 
ukoll l -iskadenzi. L -Istati Membri mhumiex għalhekk 
obbligati li jagħmlu dan fiċ -ċirkustanzi kollha.
Risposta tal-Kummissjoni 55
50
Il-proġetti huma ppreżentati minn operaturi privati 
u l-fondi tal -EFF huma biss parti mill -investiment. 
Bħala konsegwenza, fi żminijiet ta’ kriżi, mhux dejjem 
kien hemm inċentiv biżżejjed għal operatur privati li 
jmorru lil hinn minn rekwiżiti vinkolanti. Kien hemm 
gwida dwar kwistjonijiet ambjentali (ara t -tweġiba 
tal-Kummissjoni għall -paragrafi minn 23 sa 25).
51
Fil-kuntest tal -kriżi finanzjarja u ekonomika, ġew 
sottomessi anqas proġetti minn operaturi privati. 
Għalkemm il -produzzjoni ekoloġika ġiet identi -
fikata bħala kriterju ta’ għażla, dan l -inċentiv ma 
kienx biżżejjed biex jiżgura għadd kbir ta’ proġetti 
f’dan il -qasam. Il -kwistjoni hija pjuttost li jiġi 
żgurat li l -konsumaturi jipperċepixxu valur miżjud 
għall -produzzjoni ekoloġika.
Kaxxa 4
Il-fatt li, fi Spanja, il -proġetti kollha kienu jirrispet -
taw il -leġiżlazzjoni iżda ftit proġetti applikaw sistemi 
ċċertifikati volontarji ta’ ġestjoni ambjentali ma jindi -
kax li l -Istati Membri taw kunsiderazzjoni insuffiċjenti 
lejn kwistjonijiet ambjentali u ta’ saħħa. Madankollu 
huwa turija li, f’kuntest ta’ kriżi ekonomika u finan -
zjarja, il -benefiċjarji ta’ spiss ma kinux jikkunsidraw 
li l-applikazzjoni ta’ sistemi ċċertifikati volontarji 
ta’ ġestjoni ambjentali jagħtihom xi vantaġġ kom -
petittiv. Kienu biss ftit il -proġetti bħal dawn li ġew 
ippreżentati u konsegwentement in -numru ta’ dawn 
il-proġetti li ġie approvati kien wieħed limitat.
Il-kumment ta’ hawn fuq huwa wkoll rilevanti 
għall -Italja.
Huwa importanti li jiġi spjegat li l -kriterji tal -għażla 
għal proġetti ffinanzjati mill -FES fir -Rumanija huma 
approvati mill -kumitat ta’ monitoraġġ, fejn id -DG 
MARE huwa osservatur.Kaxxa 3
Ir-Rumanija għandha potenzjal limitat 
għall -akkwakultura marina fil -Baħar l -Iswed, marbut 
l-aktar mal -akkwakultura tal -maskli. F’konformità 
mad -Direttiva 79/923/KEE dwar il -kwalità tal -ilma 
tal-frott tal -baħar, ġew identifikati erba’ zoni tul 
il-kosta Rumena tal -Baħar l -Iswed bħala tajbin 
għall -kultura tal -maskli. Għalhekk, il -Programm 
Operattiv Rumen (PO) ma jpoġġi l -ebda restrizzjoni 
fl-appoġġ għall -akkwakultura marina.
L-azzjonijiet biex tittejjeb il -ġestjoni taż -żoni 
kostali u l -leġiżlazzjoni Taljana dwar konċessjonijiet 
tal-akkwakultura ma jaqgħux fl -ambitu tal -FES u ma 
setgħux jiġu inklużi fil -PO.
Il-Kummissjoni se tħeġġeġ bil -qawwa lill -Istati Mem -
bri biex jisfruttaw l -opportunitajiet offruti mill -FEMS 
biex jgħinu l -awtoritajiet pubbliċi jidentifikaw 
l-aktar żoni addattati għall -iżvilupp tal -akkwakultura 
fil-kuntest ta’ proċess ta’ ppjanar spazjali.
Sabiex jiġu ssimplifikati l -indikaturi fil -mira, ġew 
ikkunsidrati biss ftit indikaturi aggregati bħala 
relevanti biex ikun jista’ jintlaħaq l -objettiv tal -PO. 
Għall -PO tal -FEMS il -Kummissjoni tipproponi indi -
katuri speċifiċi li jqisu aħjar kwistjonijiet ambjentali 
u tas -suq.
Il-PO ta’ PL ġie rivedut fl-2011 u PL ma talbitx tibdil 
fl-indikaturi tal -akkwakultura. Din il -konstatazzjoni 
mhijiex eżempju ta’ nuqqas fir -rigward tal -PO.
49
L-akkwakultura tal -UE trid tirrispetta l -ogħla stand -
ards ambjentali u tas -saħħa. Il -Kummissjoni tis -
sorvelja l -konformità mal -liġi tal -UE u tikkontrolla 
l-implimentazzjoni korretta tagħha.
Il-linji gwida Natura 2000 jirrakkomandaw ippjanar 
spazjali strateġiku bħala mezz effettiv biex jiġu indi -
rizzati u mtaffija fi stadju bikri l -impatti li jista’ jkun 
hemm fuq livell lokali.
Risposta tal-Kummissjoni 56
Il-programmi operattivi tal -FES fi Spanja 
u fir -Rumanija bdew de facto fl-2010 u ħafna 
mill-proġetti dwar l -akkwakultura kienu ntgħażlu 
fl-2010-2011, filwaqt li l -implimentazzjoni tagħhom 
bdiet fl-2011-2012. F’dan ir -rigward u skont l -ispeċi 
tal-ħut, il -farms tal -akkwakultura ma bdewx 
jipproduċu għas -suq immedjatament wara t -tlestija 
tal-investiment. Normalment ikun hemm perjodu ta’ 
trobbija u trawwim li f’xi każijiet jieħu sa ħames snin 
wara li jkun sar l -investiment (pereż. sturgeon).
Il-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq japplikaw ukoll 
għall -Italja. Irid jiġi wkoll ikkunsidrat li ċ -ċifri inizjali 
rrappurtati fir -Rapport Annwali ta’ Implimentazzjoni 
(AIR) sal-2011 kienu referenza għall -produzzjonijiet 
ippjanati. Il -Kummissjoni diġà identifikat din id -dis-
krepanza biċ -ċifri pprovduti mill -Eurostat, li tirreferi 
għall -produzzjonijiet attwali. Il -kwistjoni tressqet 
għall -attenzjoni tal -awtorità ta’ ġestjoni Taljana li 
mbagħad immodifikat l -AIR u l -programm operat -
tiv biex tirrapporta l -produzzjonijiet kurrenti bl -użu 
tal-istess metodoloġija applikata mill -Eurostat.
Ir-rapport ta’ implimentazzjoni tar -rapport huwa 
mħejji mill -benefiċjarju. Iċ -ċifri attwali ta’ produzz -
joni msemmija mhumiex ivverifikati mill -awtoritajiet 
nazzjonali. Hu l -kompitu tal -awtorità ta’ ġestjoni li 
tivverifika li l -prodotti u s -servizzi kofinanzjati jiġu 
prodotti; dan ma jinkludix ir -riżultati li l -proġetti 
jkunu pproduċew. L -awtorità ta’ ġestjoni tiġbor 
id-dejta kollha, taggregahom u tużahom fir -rapporti 
annwali dwar l -implimentazzjoni. Jekk fi stadji 
aktar tard ir -riżultati jkunu jinħtieġu aġġornament, 
l-Awtorità ta’ Ġestjoni tinforma lill -Kummissjoni, 
f’rapporti ta’ implimentazzjoni annwali konsekuttivi 
u tagħmel dan fir -rapport finali li għandu jiġi ppubb -
likat f’Marzu 2017.
55
Il-Komunikazzjoni tal -Kummissjoni “Strateġija 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura Ewropea” 
stabbilixxiet għadd ta’ objettivi. Hija saħqet fuq 
il-fatt li l -iżgurar tal -kompetittività u s -sostenibilità 
fit-tul tal -industrija jeħtieġ il -parteċipazzjoni attiva 
u t-tmexxija tas -settur privat. Stabbiliet għadd 
ta’ prijoritajiet għal appoġġ pubbliku fl -industrija 
tal-akkwakultura iżda l -ambitu tal -Komunikazzjoni 
ma jkoprix l -istima tal -pjanijiet strateġiċi nazzjonali 
bil-FES.Kull fejn kien meħtieġ – fil -kwalità tagħha ta’ 
osservatur, fil -Kumitati ta’ Monitoraġġ fir -Rumanija, 
il-Kummissjoni enfasizzat l -importanza li jkun hemm 
proċess ta’ għażla definit b’mod ċar u monitoraġġ 
ta’ proġetti li jirrispettaw l -ambjent (pereż. dan 
kien jinkludi l -ħtieġa għal aktar ċarezza relatat 
mal -akkwakultura organika, li tevita kumpens żejjed 
għal farms tal -akkwakultura f’NATURA 2000, obbligu 
li tiġi evitata l -frodi permezz tal -approvazzjoni ta’ 
nefqiet ineliġibbli eċċ.).
54
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li għalkemm kien hemm 
indikaturi fil -Programmi Operattivi tal -FES biex 
ikun jista’ jitkejjel il -progress fl -ipprogrammar, 
dawn la kienu komuni u lanqas paragunabbli bejn 
l-Istati Membri kollha. F’dan il -kuntest, il -programmi 
operattivi użaw tipi differenti ta’ indikaturi u l -aggre -
gazzjoni tagħhom fil -livell tal -UE ma kinitx possib -
bli. Dan huwa għaliex il -FEMS jipprevedi l -użu ta’ 
numru limitat ta’ indikaturi komuni għall -valutazzjoni 
tal-progress tal -implimentazzjoni tal -programm lejn 
l-ilħuq tal -objettivi. Dawn l -indikaturi komuni se jiġu 
rrappurtati kull sena fir -rapporti annwali ta’ impli -
mentazzjoni tal -FEMS.
Il-Kummissjoni tieħu nota ta’ din is -sejba u qiegħda 
taħdem biex tistabbilixxi sett ta’ indikaturi 
komuni bbażat fuq is- sorsi statistiċi kredibbli 
għall -programmi li jmiss 2014-2020.
Kaxxa 5
Dan il -kumment jirreferi għal żewġ kwistjonijiet 
mhux relatati, waħda hija l -kwalità tal -istatistika, 
l-oħra hija l -għażla ta’ indikaturi għall -monitoraġġ 
tal-FES.
Rigward l -indikatur għall -monitoraġġ tal -FES, 
il-Kummissjoni tieħu nota tal -osservazzjoni u taqbel 
li l-indikaturi tar -riżultati huma aktar adegwati. 
Il-kwistjoni tqajmet mal -Istat Membru.
Għandu jitqies il -perjodu relattivament twil meħtieġ 
bejn l -approvazzjoni tal -proġett u żieda attwali 
fil-produzzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 57
Kaxxa 6
Il-Kaxxa 6 turi li jista’ jkun li l -objettivi għas -settur, kif 
inklużi fil -Programm Operattiv (OP) sabiex jiġi illus -
trat il -kuntest ġenerali li fih jiġu implimentati l -miżuri 
tal-FES, jistgħu ma jintlaħqux. Il -Kummissjoni tqis li 
trid issir distinzjoni bejn kwistjonijiet taħt il -kontroll 
tal-Istati Membri u dawk li huma barra l -kontroll 
tagħhom meta tevalwa l -ilħuq tal -objettivi. Il -fatturi 
prinċipali lil hinn mill -kontroll tal -Istati Membri 
jinkludu l -impatt tal -kriżi ekonomika u finanzjarja 
u speċifikament fil -każ ta’ Franza l -okkorrenza ta’ 
virus  li wassal għal żieda drammatika fil -mortalità 
tal-gajdri.
Il-volum tal -produzzjoni ta’ gajdri fis- snin li ġejjin 
se jiddependi prinċipalment fuq il -kapaċità li tiġi 
indirizzata l -kwistjoni ta’ żieda fil -mortalità. Il -limitu 
massimu ta’ 120 000 tunnellata kien intlaħaq fl-2008 
iżda mbagħad il -produzzjoni naqset. L -awtoritajiet 
Franċiżi baqgħu ottimisti dwar il -miri kumplessivi 
tal-produzzjoni għall -perjodu ta’ programmazzjoni.
Il-miri ta’ produzzjoni kienu ġew iffissati fil -bidu 
tal-perjodu ta’ programmazzjoni. Fl-2011 kien għad 
hemm erba’ snin għall -implimentazzjoni tal -miżuri 
tal-akkwakultura. Barra minn hekk, minħabba n -nat-
ura ta’ investiment tal -proġetti, fl-2011 kien għadu 
definittivament kmieni wisq biex tkun tista’ ssir 
previżjoni tal -prestazzjoni finali tal -miżuri. Fl -aħħar 
proposta ta’ modifika għall -OP tal-2013, il -mira 
kienet ġiet aġġustata għal 208 068, u ġiet ikkalkulata 
bil-metodoloġija applikata mill -Eurostat.
Fil-każ tal -Polonja, il -miri inizjali kienu affettwati bi:
 - l-adozzjoni tardiva tal -PO (mhux qabel Ot -
tubru 2008) b’mod li tqassam iż -żmien biex 
jintlaħqu l -miri (wieħed għandu jassumu s -sena 
2015 għal kwalunkwe tqabbil),
 - il-perjodu ta’ żmien bejn l -investiment u ż -żieda 
fil-produzzjoni (li huwa minimu ta’ tliet snin), 
it-tkabbir fil -popolazzjoni ta’ speċi protetti, 
predatorji pereż l -marguni (f’xi każijiet id -danni 
jkunu evalwati għal 80 % tal -produzzjoni),
 - il-problemi minn żmien għal żmien b’nuqqas, 
jew kwalità baxxa, ta’ ilma,
 - iż-żieda fil -prezz tal -għalf,
 - in-nuqqas ta’ kontroll ta’ ċertu mard,56
Filwaqt li l -akkwakultura tal -UE ma kibritx bħal 
ma għamlet f’reġjuni oħrajn, l -attività u l -impjiegi 
baqgħu kostanti.
Il-Kummissjoni tisħaq li wieħed għandu jkun kawt 
meta jqabbel ir -rati ta’ tkabbir tal -akkwakultura 
tal-UE ma’ dik ta’ reġjuni oħra tad -dinja, minħabba 
l-kundizzjonijiet differenti ħafna li fihom ħafna 
kumpaniji joperaw, pereż. fir -rigward tal -livell ta’ 
ħarsien soċjali u ambjentali.
Fid-dawl tal -aktar dejta reċenti disponibbli, is -STECF4 
jindika li wara l -impatt tal -kriżi finanzjarja u ekono -
mika, l -akkwakultura tal -UE reċentement qed turi 
titjib.
57
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -miri inizjali ġew stabbil -
iti f’kuntest ekonomiku differenti ħafna. Għalkemm 
l-akkwakultura tal -UE ma kibritx bħala volum, 
l-attività u l -impjiegi baqgħu kostanti. L -aktar dejta 
reċenti turi titjib fil -prestazzjoni ekonomika tas -settur 
tal-akkwakultura f’diversi Stati Membri.
Għal dak li għandu x’jaqsam mal -paragrafu 46, il -miri 
inizjali ġew stabbiliti seba’ snin ilu meta s -sitwazzjoni 
ekonomika kienet kompletament differenti.
L-appoġġ għall -FES huwa biss element wieħed li 
huwa mmirat lejn iż -żieda tal -produzzjoni għat -tul. 
Elementi oħra għandhom impatt ħafna akbar. 
Il-kriżi ekonomika u finanzjarja naqqset id -domanda 
tal-konsumatur, żiedet il -kompetizzjoni minn pajjiżi 
terzi u affettwat b’mod negattiv il -fiduċja tal -kon -
sumaturi fil -prodotti tal -akkwakultura.
4 Il-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas -Sajd (STECF) — 
The Economic Performance Report on the EU Aquaculture sector 
(STECF-13-29). 2013. Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni 
Ewropea, il -Lussemburgu, EUR 26336 EN, JRC 86671, 383 pp.
Risposta tal-Kummissjoni 58
Attivitajiet tradizzjonali li huma relattivament inqas 
riskjużi rċivew il -biċċa l -kbira tal -finanzjament.
Kaxxa 7
L-aċċess għall -ispazju hija kwistjoni magħrufa sew 
u l-Kummissjoni ħadet diversi inizjattivi biex tindirizza 
dan, b’mod partikolari billi tipproponi direttiva dwar 
l-ippjanar spazjali marittimu (issa adottata) u t -talba li 
saret li l -Istati Membri biex ifasslu pjanijiet nazzjonali 
pluriennali għall -iżvilupp tal -akkwakultura sostenibbli.
L-impatt tal -kriżi ekonomika u finanzjarja fuq is -set-
tur kif rikonoxxut mill -Qorti fil -paragrafu 41 kien li 
jiskoraġġixxi investimenti ġodda. Iż -żamma tal -kom -
petittività ta’ settur tal -akkwakultura Ewropew li kapaċi 
li jiżgura l -impjiegi u l -produzzjonijiet f’ċirkostanzi ta’ 
sfida ukoll għandha titqies bħala suċċess.
62
Il-Kummissjoni tfakkar li l -iffinanzjar ta’ proġetti 
li jkunu diġà bdew huwa totalment konformi 
mal-leġiżlazzjoni applikabbli.
Kaxxa 8
Minħabba l -kriżi ekonomika u finanzjarja, inqas app -
likanti applikaw għall -iffinanzjar milli kien mistenni 
fil-mument tal -ipprogrammar abbażi ta’ konsultazz -
jonijiet intensivi mal -partijiet interessati.
L-awtoritajiet kompetenti mbagħad raw li dawn kienu 
jissodisfaw il -kriterji inkluż il -kapaċità ekonomika 
u finanzjarja. Fir -rigward tal -għażla ta’ sitt proġetti 
fi Spanja, l -awtoritajiet Spanjoli kkonfermaw li dawn 
il-proġetti kollha ssodisfaw il -kriterji tal -għażla 
tagħhom.
Għal dak li għandu x’jaqsam mal -akkwist ta’ basti -
menti tas -servizz, li seta’ ma kellux effett pożittiv fuq 
il-produzzjoni jew l -impjieg, dan seta’ ikkundizzjona 
l-kontinwazzjoni tal -attivitajiet tal -akkwakultura fi 
żmien meta l -inċertezzi ekonomiċi ma kinux jipper -
mettu li jsiru tali investimenti.
Fil-każ tas -selezzjoni tal -proġetti ta’ PL: qed jintalab 
pjan ta’ negozju ta’ tliet snin. Dan jippermetti li 
jintgħażlu biss proġetti ekonomikament sostenibbli.
Il-kriterji tal -għażla huma approvati mill -kumitat ta’ 
monitoraġġ fir -Rumanija, fejn il -Kummissjoni hija biss 
osservatur. - il-proġetti li jiffukaw fuq il -modernizzazzjoni 
tal-impriżi eżistenti fis -settur tal -akkwakultura,
 - id-domanda pjuttost baxxa fis -suq ta’ PL minke -
jja kampanji ta’ promozzjoni u ż -żieda ta’ speċi 
ġodda mal -offerta.
Fil-każ tal -Portugall, il -miri tal -produzzjoni 
fl-akkwakultura jieħdu f’kunsiderazzjoni ż -żieda poten -
zjali fil -produzzjoni b’riżultat ta’ proġett maġġuri impli -
mentat fl-2009 bl -appoġġ tal -FIFG. Minħabba prob -
lemi tekniċi dan il -proġett qatt ma laħaq il -produzzjoni 
mistennija. Għalhekk, id -differenza bejn il -mira 
u l-produzzjoni attwali tirriżulta l -aktar mill -falliment 
ta’ proġett wieħed.
Iż-żieda fil -produzzjoni kienet marbuta mal -fatt 
li r-Rumanija allokat EUR 25 miljun addizzjonali 
għall -Assi 2. L -awtorità ta’ ġestjoni kienet intalbet minn 
DĠ MARE biex tirrevedi l -indikaturi tal -kisba, konformi 
mal-allokazzjonijiet il -ġodda addizzjonali.
Il-miri ta’ produzzjoni Spanjoli tal -PO kienu ġew stab -
biliti fl-2007 meta l -ekonomija Spanjola kienet qed 
tikber b’rata ħafna ogħla mill -medja tal -UE. Minkejja li, 
fl-2014, seta’ deher li dawn l -objettivi inizjali ma kinux 
realistiċi, dawn ma kinux hekk fl-2007.
59
Il-Kummissjoni tqis li f’ħafna proġetti l -kriżi ekonomika 
u finanzjarja fixklet il -kisba kosteffettiva tal -objettivi.
60
Il-Kummissjoni tqis li appoġġ limitat għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura kif ukoll l -iffissar dgħajjef 
tal-miri ġejjin l -aktar minħabba d -dewmien u l -kuntesti 
ekonomiċi differenti ħafna bejn l -orjentazzjoni 
oriġinali għall -iżvilupp tal -appoġġ lill -akkwakultura 
u ż-żmien meta l -proġett rilevanti jkun jista’ jiġi 
implimentat.
61
Fil-kuntest tal -kriżi finanzjarja u ekonomika, ġew sot -
tomoessi anqas proġetti minn operaturi privati. Barra 
minn hekk, l -implimentazzjoni ta’ proġetti innovat -
tivi (li normalment jinvolvu riskju ikbar minn proġetti 
tradizzjonali fl -akkwakultura) kienet limitata minħabba 
d-deċiżjonijiet avversi għar -riskju meħuda mill -opera -
turi bħala riżultat tal -kriżi ekonomika u finanzjarja.
Risposta tal-Kummissjoni 59
65
Ara t -tweġiba tal -Kummissjoni fil -Kaxxa 9. L -impli -
mentazzjoni tal -FES seħħet fil -kuntest ta’ kriżi ekono -
mika u finanzjarja serja u minħabba f’hekk huwa 
loġiku li l -proġetti, spiss imfassla qabel il -kriżi, ma 
jirnexxilhomx jilħqu l -objettivi tagħhom kollha.
Il-kriterji ta’ eliġibbiltà għandhom jiġu vverifikati 
(inkluż permezz ta’ verifiki fuq il -post) qabel ma 
jsir ħlas ta’ nofs il -perjodu, jew il -ħlas finali, skont 
proċeduri li huma definiti f’livell nazzjonali.
Fil-każ ta’ PL, ir -regolamentazzjoni nazzjonali 
rilevanti obbligat lil korpi intermedji biex jagħmlu 
kontrolli ta’ 100 % fuq il -post qabel ma jsiru l -ħlasijiet 
finali fil -każ ta’ proġetti tal -akkwakultura. Dan 
ir-regolament nazzjonali, madankollu, ġie mmodifi -
kat f’Novembru 2011 u ġiet adottata proċedura ta’ 
teħid ta’ kampjuni b’rata ta’ 20 % li tittieħed bħala 
kampjunar. Barra minn dan, benefiċjarju jista’ jiġi 
kkontrollat fi żmien ħames snin li jibdew mid -data ta’ 
ħlas finali u l -azzjonijiet korrettivi jkunu jistgħu jiġu 
mnedija fil -każ li jinkixfu xi irregolaritajiet.
Kaxxa 10
Ir-rapporti ta’ implimentazzjoni finali bil -mik-
tub u ffirmati mill -benefiċjarji huma l -bażi 
għall -valutazzjoni tar -riżultati tal -proġetti. Fl -evalwa -
zzjoni tal -kisbiet tar -riżultati tal -proġetti għandhom 
jiġu kkunsidrati l -fatturi kollha inklużi dawk barra 
l-kontroll tal -benefiċjarju, b’mod partikolari l -effett 
ta’ predaturi naturali u kawżi oħra kif ukoll il -kriżi 
finanzjarja u ekonomika.
Kif indikat mir -risposta tal -Kummissjoni 
għall -Kaxxa 9, l -implimentazzjoni tal -FES seħħet 
fil-kuntest ta’ kriżi ekonomika u finanzjarja serja 
u minħabba f’hekk huwa loġiku li l -proġetti, spiss 
imfassla qabel il -kriżi, ma jirnexxilhomx jilħqu 
l-objettivi tagħhom kollha.
67
Hemm bżonn, fil -prattika, li jinstab il -bilanċ it -tajjeb 
bejn dawn il -kriterji. Dan huwa partikolarment minnu 
fir-rigward tal -iżgurar li l -proġetti għandhom bżonn 
appoġġ pubbliku biex jingħelbu kwistjonijiet tekniċi 
u finanzjarji u biex tiġi żgurata l -vijabbiltà teknika 
u finanzjarja tal -proġetti. Dan l -aħħar kriterju sar 
aktar u aktar importanti hekk kif l -impatt tal -kriżi sar 
aktar ċar.Fil-każ ta’ proġetti fejn l -Awtorità tal -Awditjar 
Rumena identifikat nuqqasijiet fil -proċedura 
tal-għażla, il -Kummissjoni użat l -għodod 
għad -dispożizzjoni tagħha biex tiggarantixxi l -kon -
formità. F’dan ir -rigward il -ħlasijiet għar -Rumanija 
ġew interrotti f’Jannar 2012 sa nofs l-2013, meta kien 
hemm prova biżżejjed li n -nuqqasijiet tas -sistema ta’ 
ġestjoni u kontroll kienu ġew irrettifikati.
Il-grad ta’ implimentazzjoni ta’ proġett mhuwiex 
kriterju tal -għażla. Minħabba l -ambjent ekonomiku 
instabbli, proġetti implimentati qabel l -applikazzjoni 
iżda fil -perjodu ta’ eliġibbiltà u li jikkonformaw 
mar -regoli ta’ eliġibilità għandhom jiġi kkun -
sidrati bħala proċess ta’ minimizzazzjoni tar -riskju 
għall -baġit tal -UE u għal dak nazzjonali.
Hemm titjib previst għall -perjodu ta’ program -
mazzjoni li jmiss peress li r -Regolament dwar 
id-Dispożizzjonijiet Komuni 1303/2013 jipprevedi 
taħt l -Artikolu 65(6) li l -operazzjonijiet ma jintgħażlux 
għal appoġġ strutturali mill -Fondi Ewropej Strut -
turali u ta’ Investiment meta jkunu tlestew fiżikament 
jew meta jkunu ġew kompletament implimentati 
qabel ma l -applikazzjoni għall -finanzjament skont 
il-programm tkun ġiet ippreżentata mill -benefiċjarju 
lill-awtorità ta’ ġestjoni, irrispettivament minn jekk 
il-ħlasijiet kollha relatati jkunux saru mill -benefiċjarju.
Kaxxa 9
Il-Kummissjoni tagħraf li t -titjib huwa possib -
bli fir -rigward tal -evalwazzjoni ex ante  tal-impatt 
tal-proġetti u fir -rigward tal -analiżi ex post  tal-impatt 
miksub. Madankollu, il -Kummissjoni tixtieq tfakkar li 
l-FES seħħ fil -kuntest ta’ kriżi ekonomika u finanzjarja 
qawwija. F’dan il -kuntest huwa loġiku li proġetti, 
spiss imfassla qabel il -kriżi, ma jirnexxilhomx jilħqu 
l-objettivi tagħhom.
Ħafna proġetti f’PL kienu mmirati lejn il -moderniz -
zazzjoni fl -akkwakultura minħabba infrastruttura 
antika.
Risposta tal-Kummissjoni 60
70
Il-formulazzjoni ta’ dawn il -proposti tirrifletti liv -
ell għoli ta’ prijorità mogħti mill -Kummissjoni 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura. Il -linji 
gwida strateġiċi jidentifikaw l -ostakli ewlenin li att -
walment qed ifixklu l -iżvilupp tal -akkwakultura fl -UE, 
u l-metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni huwa intenz -
jonat li jgħin lill -Istati Membri biex jindirizzawhom. 
Il-koerenza globali ta’ dan l -approċċ hija żgurata 
bil-konsistenza bejn il -programmi operazzjonali 
tal-FEMS u l -pjani nazzjonali pluriennali (il -kundizz -
jonalità ex ante ).
71
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -FEMS jinkludi l -pos-
sibilità li jiġu ffinanzjati proġetti mmirati lejn 
l-identifikazzjoni u l -immappjar tal -aktar żoni 
adattati għall -iżvilupp tal -akkwakultura kif ukoll 
l-identifikazzjoni u l -immappjar taż -żoni minn fejn 
l-akkwakultura għandha tiġi eskluża.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
74
L-evidenza empirika mill -implimentazzjoni ta’ 
programmi tal -FES uriet li l -impatt tal -kriżi finan -
zjarja u t -tnaqqis ekonomiku fil -pajjiżi produtturi 
ewlenin tal -UE kien sinifikanti. Dan ħalla impatt fuq 
id-domanda mill -konsumaturi, u b’hekk tnaqqas 
it-teħid tar -riskju mill -produtturi li jinvestu. Barra 
minn hekk, it -tnaqqis fl -infiq pubbliku dgħajjef ukoll 
b’mod konsiderevoli l -kapaċità ta’ kofinanzjament 
pubbliku f’bosta Stati Membri.
Il-Kummissjoni tagħraf madankollu li, sa issa, 
l-appoġġ tal -FES għall -iżvilupp sostenibbli 
tal-akkwakultura ma kisibx ir -riżultati kollha mis -
tennija. It -tagħlimiet li nsiltu ġew inkorporati 
fil-proposti tal -Kummissjoni għall -PKS riveduta 
u għall -FEMS il -ġdid, li ġew adottati fl-2013 u fl-2014 
rispettivament.69
Ara t -tweġiba tal -Kummissjoni għall -Kaxxa 8.
Il-proġetti li nbdew qabel l -applikazzjoni huma 
eliġibbli sakemm in -nefqa tkun matul il -perjodu 
ta’ eliġibilità u li l -kriterji tal -għażla u r -regoli dwar 
l-eliġibilità ikun ġew issodisfati.
Il-benefiċjarji kienu konxji mill -possibilitajiet ta’ 
finanzjament bil -FES sa mill-2007 iżda kellhom 
jistennew sa tmiem l-2009 biex japplikaw għal sejħa 
għall -applikazzjonijiet għal miżuri tal -akkwakultura.
Hemm titjib previst għall -perjodu ta’ program -
mazzjoni li jmiss peress li r -Regolament dwar 
id-Dispożizzjonijiet Komuni 1303/2013 jipprevedi 
taħt l -Artikolu 65(6) li l -operazzjonijiet ma jintgħażlux 
għal appoġġ strutturali mill -Fondi ESI meta jkunu 
tlestew fiżikament jew meta jkunu ġew komple -
tament implimentati qabel ma l -applikazzjoni 
għall -finanzjament skont il -programm tkun ġiet 
ippreżentata mill -benefiċjarju lill -awtorità ta’ 
ġestjoni, irrispettivament minn jekk il -ħlasijiet kollha 
relatati jkunux saru mill -benefiċjarju.
Madankollu xi wħud minnhom ħadu r -riskju li jibdew 
l-investiment qabel.
Il-Kummissjoni tieħu nota ta’ dan u se tara li jkun 
hemm segwitu xieraq.
Kaxxa 12
Il-Kummissjoni se tagħmel segwitu mal -Istati 
Membri.
Il-Kummissjoni tinnota li xi proġetti, minkejja li kienu 
jidhru promettenti, ma setgħux jilħqu l -objettivi 
inizjali. Il -kriżi ekonomika u finanzjarja kif ukoll fat -
turi oħra affettwaw b’mod negattiv dawn il -proġetti 
u dan kien diffiċli biex jitbassar mill -bidu nett. Il -Kum -
missjoni tinnota li huwa diffiċli jintlaħaq bilanċ tajjeb 
bejn li jittieħdu riskji għall -iffinanzjar ta’ proġetti li 
ma jkunux se jilħqu l -objettivi mistennija u proġetti 
li se jkunu xorta waħda ta’ suċċess anke mingħajr 
l-appoġġ tal -UE. Il -kriżi ekonomika u finanzjarja 
tkompli tkabbar din id -diffikultà.
Il-Kummissjoni se tagħmel segwitu mal -Istati Membri 
u se tivverifika b’mod partikolari li l -kundizzjonijiet 
tal-eliġibbiltà ikunu ġew issodisfati.
Risposta tal-Kummissjoni 61
76
Il-Kummissjoni tieħu nota tal -osservazzjoni tal -Qorti 
iżda tenfasizza li l -kriżi ekonomika u finanzjarja fixklet 
il-ksib tal -objettivi fejn jidħlu t -tkabbir u l -impjiegi 
fis-settur tal -akkwakultura fil -livell tal -UE. Barra minn 
hekk, l -objettivi fil -livell tal -Istat Membru ġew stab -
biliti fi żmien meta l -kuntest ekonomiku kien differ -
enti ħafna.
Il-Kummissjoni tenfasizza li għalkemm l -akkwakultura 
tal-UE ma kibritx bħala volum, l -attività u l -impjiegi 
baqgħu kostanti. Barra minn hekk, skont l -aħħar 
dejta u analiżi reċenti disponibbli5, kien hemm titjib 
fil-prestazzjoni ekonomika tal -akkwakultura fl -UE.
77
Il-Kummissjoni tagħraf li, sa issa, l -appoġġ tal -FES 
għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura ma kisibx 
għal kollox ir -riżultati mistennija u għal din ir -raġuni 
hija diġà adottat miżuri xierqa.
78
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -PKS u l -FEMS il -ġodda 
jipprovdu qafas iktar ċar li jappoġġa l -iżvilupp sos -
tenibbli tal -akkwakultura fl -UE.
Rakkomandazzjoni 1 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir -rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni se tanalizza bir -reqqa s -sens li jirfed 
l-appoġġ propost lill -akkwakultura fil -Programmi 
Operattivi tal -FEMS il -ġdid li mistennija jiġu 
ppreżentatia fit -tieni nofs tal-2014. Il -Kummissjoni se 
tanalizza bir -reqqa wkoll il -koerenza bejn il -miżuri 
tal-PO u l -miżuri mħabbra fil -pjan strateġiku nazz -
jonali pluriennali għall -akkwakultura.
Il-programmazzjoni tal -FEMS il -ġdid u l -mekkaniżmi 
ta’ monitoraġġ se jippermetti l -adozzjoni ta’ miri 
aktar realistiċi u xierqa, u se jiffaċilita wkoll rappurtar 
b’indikaturi preċiżi u kumparabbli dwar l -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura fl -UE.
5 Il-Kumitat Xjentifiku, Tekniku u Ekonomiku għas -Sajd (STECF) — 
The Economic Performance Report on the EU Aquaculture sector 
(STECF-13-29). 2013. Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni 
Ewropea, il -Lussemburgu, EUR 26336 EN, JRC 86671, 383 pp.Minkejja d -diffikultajiet biex jiġu vvalutati l -miżuri 
għall -akkwakultura, kif rikonoxxut mill -Qorti, il -Kum -
missjoni tirrikonoxxi li l -PKS ma jipprovdiex qafas ċar 
biżżejjed għall -iżvilupp ta’ akkwakultura sostenib -
bli fil -perjodu li jwassal sal-2013. Dan ġie indirizzat 
bil-Politika Komuni tas- Sajd il -ġdida u bil -linji gwida 
strateġiċi dwar l -akkwakultura li ġew adottati fl-2013.
Id-dokument “vademecum” tal -FES kif ukoll 
id-diversi dokumenti ta’ gwida ġew maħruġa per -
mezz fil -Kumitat tal -FES. Barra minn dan, l -interazz -
jonijiet regolari mal -Istati Membri saru permezz ta’ 
laqgħat annwali ta’ rieżami jew fil -Kumitat tal -FES. 
Fl-ebda ħin matul il -perjodu ta’ programmazzjoni 
l-Kummissjoni ma rċeviet xi kummenti min -naħa 
tal-Istati Membri li din il -gwida ma kienx ikkunsidrat 
biżżejjed.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li d -differenzi fis -sorsi 
tad-dejta fil -livell tal -UE qed jiġu ttrattati fil -parti 
l-kbira bis -saħħa ta’ rieżami kontinwu tal -qafas 
tal-ġbir tad -dejta.
75
Din ir -rakkomandazzjoni hija indirizzata lill -Istati 
Membri.
Il-kriżi ekonomika u finanzjarja kellha impatt sin -
ifikanti fuq l -użu tar -riżorsi tal -FES għall -iżvilupp 
sostenibbli tal -akkwakultura fl -UE. Il -kriżi fixklet 
il-kisba tal -miri u naqqset id -domanda għal proġetti 
innovattivi favur proġetti ta’ akkwakultura relattiva -
ment inqas riskjużi.
Il-Kummissjoni tagħraf li kien hemm nuqqasijiet 
metodoloġiċi fir -rappurtar annwali ta’ indikaturi 
mill-Istati Membri. Dan huwa għaliex il -FEMS jip -
prevedi l -użu ta’ numru limitat ta’ indikaturi komuni 
u paragunabbli bbażati fuq metodoloġiji sodi biex 
ikun jista’ jiġi evalwat il -progress tal -implimentazz -
joni tal -programmi lejn l -ilħuq tal -objettivi.
Risposta tal-Kummissjoni 62
Rakkomandazzjoni 1 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir -rakkomandazzjoni.
F’konformità mal -kundizzjonalità ex ante  dwar il -Pjan 
Strateġiku Nazzjonali Pluriennali għall -Akkwakultura, 
il-Kummissjoni mhux se tadotta l -programmi oper -
attivi tal -FEMS sakemm l -Istati Membri ma jkunux 
ressqu pjanijiet strateġiċi nazzjonali pluriennali 
xierqa għall -promozzjoni ta’ akkwakultura sostenib -
bli, fejn ikun rilevanti.
Parti minn din ir -rakkomandazzjoni għandha tiġi 
indirizzata lill -Istati Membri għaliex skont il -prinċipju 
ta’ ġestjoni kondiviża, huwa f’idejn l -Istati Mem -
bri li jħejju u japplikaw strateġiji nazzjonali koer -
enti għall -iżvilupp tas -settur tal -akkwakultura. 
Il-Kummissjoni ma tistax tapplika xi sanzjonijiet jew 
tressaq proċeduri ta’ ksur jekk l -Istati Membri ma 
jippreparawx jew ma japplikawx dawn l -istrateġiji 
f’konformità mal -linji gwida tal -Kummissjoni.
Rakkomandazzjoni 1 (d)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir -rakkomandazzjoni.
Għalkemm is- simplifikazzjoni amministrat -
tiva u l -ippjanar tal -ispazju jibqgħu fis -sustanza 
l-kompetenza tal -Istati Membri, il -Kummissjoni 
identifikat in -nuqqas ta’ ppjanar spazjali u l -ħtieġa 
għas- simplifikazzjoni amministrattiva fost l -għanijiet 
li għandhom jiġu segwiti, fil -linji gwida strateġiċi 
dwar l -akkwakultura (COM(2013) 229). Il -Kum -
missjoni se tħeġġeġ ukoll lill -Istati Membri biex 
japplikaw id -Direttiva adottata dan l -aħħar dwar 
l-ippjanar spazjali marittimu biex jittejjeb l -iżvilupp 
tal-akkwakultura.Rakkomandazzjoni 1 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir -rakkomandazzjoni, 
u tqis li din il -parti tar -rakkomandazzjoni diġà b’mod 
ġenerali qiegħda tiġi implimentata permezz ta’ dawn 
il-linji ta’ gwida:
Il-Kummissjoni żviluppat linji gwida għall -iżvilupp 
ta’ akkwakultura sostenibbli, li jinkludu fat -
turi ambjentali relevanti: http://ec.europa.eu/
fisheries/cfp/aquaculture/official_documents/
com_2013_229_en.pdf
Ħejjiet ukoll linji gwida dwar kif għandha titwet -
taq il -kundizzjonalità ex ante  għall -pjan strateġiku 
nazzjonali pluriennali dwar l -akkwakultura: 
http://ec.europa.eu/fisheries/reform/emff/
doc/10-guidance -emff -specific -eacs_en.pdf
Il-Kummissjoni ħejjiet gwida, bħala anness 
għal -linji gwida dwar l -evalwazzjonijiet ex 
ante , dwar kif huma integrati l -konklużjonijiet 
tal-valutazzjonijiet strateġiċi ambjentali 
fit-tfassil tal -programmi operattivi tagħhom: 
http://ec.europa.eu/fisheries/reform/emff/
doc/08-strategic -environmental -assessment_en.pdf
Il-Kummissjoni żviluppat gwida dwar in -natura 
tad-derogi permessi skont l -Artikolu 9 tad -Direttiva 
dwar l -Għasafar Selvaġġi. Dan id -dokument għandu 
l-għan li jiċċara l -kunċetti ewlenin fl -Artikolu 9 
tad-Direttiva dwar l -Għasafar Selvaġġi kif dawn jir -
relataw mal -prevenzjoni ta’ ħsara serja mill -marguni 
jew mal -protezzjoni tal -flora u l -fawna, u joffri pariri 
prattiċi dwar kif għandhom jiġu implimentati dawn 
il-kunċetti: http://ec.europa.eu/environment/nature/
cormorants/files/guidance_cormorants.pdf
Barra minn hekk, il -Kummissjoni bħalissa 
qed tappoġġa l -iżvilupp ta’ gwida speċifika 
għall -implimentazzjoni tad -Direttiva Qafas dwar 
l-Ilma u tad -Direttiva Qafas dwar l -Istrateġija 
Marittima li qed jitħejjew. Id -dokumenti kollha 
relatati ma’ dan il -proġett jinsabu hawn: https://
circabc.europa.eu/w/browse/4eda1116-2b76-
4a0c -b4ed -b3ec2616b013 . Dan l -eżerċizzju jibni fuq 
il-gwida tal -akkwakultura sostenibbli fil -kuntest 
tan-netwerk Natura 2000: http://ec.europa.eu/envi -
ronment/nature/natura2000/management/docs/
Aqua -N2000%20guide.pdf
Risposta tal-Kummissjoni 63
Ir-Rakkomandazzjoni 2 (d)
Għall -perjodu 2014-2020, il -FEMS se tippromwovi 
orjentazzjoni lejn ir -riżultati aktar qawwija (l -użu ta’ 
indikaturi ta’ riżultat komuni), inkluża l -applikazzjoni 
tal-qafas ta’ prestazzjoni (l -użu ta’ indikaturi ta’ 
output komuni) mill -FES preċedenti. Ir -Regolament 
tal-FEMS jipprevedi att delegat dwar indikaturi 
komuni.
Is-sistema ta’ monitoraġġ il -ġdida fil -FEMS se tkun 
komposta mill -elementi li ġejjin:
 - Dejtabejż fil -livell tal -Istati Membri (INFOSYS) li 
jkun fiha l -informazzjoni dwar kull operazzjoni, 
skont struttura komuni u bl -użu ta’ indikaturi 
komuni.
 - Rapport mibgħut lill -Kummissjoni li jippreżenta 
informazzjoni ewlenija f’forma aggregata. L -in-
formazzjoni għandha tkun kumulattiva sabiex 
tiġi tirrifletti l -evoluzzjoni tal -implimentazzjoni.
L-indikaturi komuni tal -FEMS iservu ta’ bażi 
għall -monitoraġġ u l -evalwazzjoni u biex tkun tista’ 
titkejjel il -prestazzjoni tal -programmi. Huma jip -
permettu l -aggregazzjoni tad -dejta fil -livell tal -UE, 
b’mod li jitkejjel il -progress li jkun sar lejn l -objettivi 
tal-Istrateġija Ewropa 2020Rakkomandazzjoni 1 (e)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir -rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tenfasizza li mill-1996 ġie stabbilit 
qafas legali li jkopri l -istatistiċi dwar l -akkwakultura 
(ir-Regolament 788/96 imħassar bir -Regola -
ment 762/2008). Il -Kummissjoni se tkompli tindirizza 
dawn il -kwistjonijiet ta’ dejta fil -fora u l -proċessi 
xierqa (pereż. l -estensjoni tal -ġbir ta’ dejta tad -DCF 
lejn l -akkwakultura tal -ilma ħelu u l -armonizzazzjoni 
tal-metodoloġiji).
Ir-Rakkomandazzjoni 2
Din ir -rakkomandazzjoni (minn il -paragrafi minn a) sa 
d)) hija esklussivament indirizzata lejn l -Istati Membri.
Ir-Rakkomandazzjoni 2 (a)
Wara l -adozzjoni ta’ linji gwida strateġiċi dwar 
l-akkwakultura tal -UE f’April 2013, l -Istati Membri 
bdew iħejju l -pjanijiet strateġiċi nazzjonali pluriennali 
tagħhom għall -promozzjoni ta’ akkwakultura sostenib -
bli. Il -Kummissjoni se tissorvelja l -implimentazzjoni 
ta’ dawn il -pjanijiet li se jinkludu l -objettivi tal -Istati 
Membri u l -miżuri sabiex jintlaħqu. B’mod partikolari, 
dan se jinkludi l -konformità mal -kundizzjonalità ex 
ante fuq il -pjan strateġiku nazzjonali pluriennali dwar 
l-akkwakultura, li mingħajrha l -Kummissjoni ma tkunx 
tista’ tapprova l -programm operattiv tal -FEMS.
Ir-Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il-Kummissjoni tieħu nota ta’ din ir-rakkomandazzjoni 
li hija l-qalba prinċipali tal-inizjattivi attwali tal-Kum -
missjoni fejn jidħol l-ippjanar spazjali marittimu.
Ir-Rakkomandazzjoni 2 (c)
Il-Kummissjoni tenfasizza li l -FEMS jinkludi għadd ta’ 
elementi ġodda mfassla biex il -finanzjament tal -FEMS 
ikun aktar iffokat fuq dawk il -proġetti li l -aktar jikkon -
tribwixxu għall -iżvilupp sostenibbli tal -akkwakultura 
u li joffru valur għal flus. Dawn l -elementi jinkludu: 1) 
sistema ta’ monitoraġġ imsaħħa b’rappurtar annwali 
dwar il -miżuri li jkunu qed jiġu ffinanzjati; 2) rapport 
ta’ implimentazzjoni annwali aktar kompet; 3) orjen -
tazzjoni aktar qawwija lejn ir -riżultati li tinkludi l -qafas 
operattiv il -ġdid; kif ukoll 4) kundizzjonalitajiet ex ante  
biex jiġi żgurat li l -miżuri li għandhom jiġu ffinanzjati 
taħt l -akkwakulutura jkunu koerenti mal -pjan stateġiku 
nazzjonali pluriennali tal -akkwakultura.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda: 
permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir‑rappreżentanzi tal‑Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid‑delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s‑servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat‑telefown bla ħlas minn kullimkien fl‑UE) (*).
(*)  L‑informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it‑telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat‑telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l‑aġenti tal‑bejgħ tal‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).
QJ-AB-14-010-MT-C ISSN 1831-0907
Wieħed mill ‑għanijiet tal ‑politika komuni 
tas‑sajd (PKS) fil ‑perjodu sal ‑2013, u 
tal‑istrument ta’ finanzjament tagħha, il ‑Fond 
Ewropew għas ‑Sajd (FES), kien li jħeġġu 
l‑iżvilupp sostenibbli tal ‑akkwakultura. Il ‑Qorti 
eżaminat jekk il ‑miżuri tal ‑FES għall ‑iżvilupp 
tal‑akkwakultura kinux imfassla u implimentati 
tajjeb, u jekk wasslux valur għall ‑flus. B’mod 
ġenerali, il ‑Qorti sabet li ma ġiex ipprovdut 
appoġġ effettiv, billi l ‑qafas għall ‑iżvilupp 
tal‑akkwakultura kemm fil ‑livell tal ‑UE kif ukoll 
f’dak tal ‑Istati Membri kien relattivament 
dgħajjef, u l ‑miżuri li fil ‑fatt ittieħdu ma 
pprovdewx riżultati suffiċjenti.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I