Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttivi 2005/29/KE u 2011/83/UE fir-rigward tal-għoti tas-setgħa lill-konsumaturi għat-tranżizzjoni ekoloġika permezz ta’ protezzjoni mtejba kontra prattiki żleali u permezz ta’ informazzjoni aħjar”

(COM(2022) 143 final — 2022/0092 (COD))

(2022/C 443/10)

Relatur: Thierry LIBAERT Korelatur: Gonçalo LOBO XAVIER

Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 12.4.2022 Parlament Ewropew, 7.4.2022 Bażi legali Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum Adottata fis-sezzjoni 27.6.2022 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 82/0/3 Adottata fil-plenarja 14.7.2022 Sessjoni plenarja Nru 571 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 209/0/1

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jappoġġja l-proposti tal-Kummissjoni Ewropea (KE) intiżi sabiex jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ azzjoni tal-konsumaturi favur it-tranżizzjoni ekoloġika. Huwa jfakkar li l-KE għad għandha livell għoli ta’ ambizzjoni, inkwantu dan huwa qasam b’impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali pożittiv.

1.2. Il-KESE jinsisti fuq il-ħtieġa li jsir dak kollu li hu possibbli sabiex l-informazzjoni titpoġġa għad-dispożizzjoni tal-konsumaturi b’mod sistematiku, u b’mod partikolari fir-rigward tal-ispare parts u l-manwali tat-tiswija, kif ukoll fir-rigward tal-aġġornamenti tas-software previsti.

1.3. Il-KESE jħeġġeġ lill-KE tkun ambizzjuża billi tapprova l-prinċipju ta’ indiċi ta’ possibbiltà ta’ tiswija għall-prodotti kannella u bojod. Dan l-indiċi għandu jissodisfa l-aspettattivi tal-konsumaturi kemm fir-rigward tal-varjetà tal-prodotti koperti kif ukoll tal-kriterji meqjusa.

1.4. Apparti l-possibbiltà ta’ tiswija ta’ dawn il-prodotti, il-KESE jqis li l-KE għandha tissokta bil-prinċipju ta’ viżwalizzazzjoni sempliċi u komuni dwar id-durabbiltà tal-prodotti fis-snin futuri.

1.5. Għandu wkoll jitħeġġeġ it-taħriġ ta’ sewwejja ġodda u t-titjib tal-ħiliet tal-operaturi attwali, li huwa prerekwiżit għall-iżvilupp tat-tiswija, li huwa sors importanti ta’ impjieg għall-kontinent tagħna. Il-KESE jistieden ukoll lill-Ewropa tnaqqas id-dipendenza tagħha mill-materja prima sabiex issaħħaħ il-kapaċità tagħha li ssewwi u tkun attrezzata bi spare parts. Bl-istess mod, l-Ewropa teħtieġ politika ta’ industrijalizzazzjoni mill-ġdid serja u effettiva. Il-kriżijiet reċenti żvelaw dgħufijiet li għandhom jitqiesu bħala opportunitajiet għall-irkupru.

1.6. Minbarra l-ħtieġa li jiġi viżwalizzat il-perjodu legali tal-garanzija, jinħtieġ li l-konsumaturi jiġu protetti aħjar mill-konfużjoni bejn il-garanziji legali u kummerċjali. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-garanzija, il-prevalenza tat-tiswija fuq is-sostituzzjoni b’oġġett ġdid għandha tingħata promozzjoni iżda mingħajr ma tillimita l-għażla libera ta’ rimedju tal-konsumaturi.

1.7. Sabiex tittejjeb l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-prodotti, il-KESE japprova ż-żieda ta’ prattiki kummerċjali ġodda mal-lista ta’ azzjonijiet meqjusa bħala qarrieqa. Madankollu, minn tliet lati, il-KESE jitlob lill-KE sabiex tmur lil hinn mill-obbligu ta’ informazzjoni: — it-tekniki introdotti sabiex jitqassar it-tul tal-ħajja ta’ prodott: skont il-KESE, jeħtieġ li dawn il-prattiki jiġu inklużi mal-prattiki kummerċjali qarrieqa, minbarra s-sempliċi assenza ta’ informazzjoni; — l-impossibbiltà li jissewwew ċerti oġġetti: anki hawn, jistgħu jitqiesu bħala prattiki kummerċjali qarrieqa l-ostakli intenzjonali għat-tiswija, u mhux sempliċiment l-assenza ta’ informazzjoni dwar dan is-suġġett; — l-aġġornamenti li jistgħu jwasslu biex l-oġġett ma jaħdimx sew: f’dan ir-rigward, għandha tiġi imposta r-reversibbiltà tal-aġġornament.

1.8. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet li tittieħed azzjoni mill-konsumatur għandu jkun akkumpanjat minn protezzjoni aħjar minn reklamar qarrieqi. F’dan ir-rigward, il-qafas legali relatat mar-reklamar għandu jinkludi aħjar l-għanijiet tal-iżvilupp sostenibbli.

1.9. B’hekk, ir-reklamar għandu jeskludi kull asserzjoni mhux iġġustifikata, kif jiġri spiss fil-qasam tan-newtralità karbonika, u kull evokazzjoni jew rappreżentazzjoni ta’ aġir li jmur kontra l-protezzjoni tal-ambjent u l-preservazzjoni tar-riżorsi naturali. Jinħtieġ ukoll li jissaħħu l-kapaċitajiet biex jiġu kkontrollati l-asserzjonijiet ambjentali.

1.10. Sabiex tiġi evitata kull konfużjoni u b’rispons għall-proliferazzjoni ta’ tikketti ambjentali li spiss ikunu awtoproklamati, il-Kummissjoni Ewropea għandha iktar u iktar tivvalorizza l-ekotikketta Ewropea u l-ħtieġa ta’ stadji ta’ ċertifikazzjoni fil-qasam tat-tikkettar.

1.11. Sabiex jagħti twissija dwar il-prattiki kummerċjali qarrieqa, il-KESE jitlob lill-UE sabiex issaħħaħ il-protezzjoni ta’ dawk li jniedu t-twissija dwar il-karatteristiċi ambjentali tal-prodotti.

1.12. Fl-aħħar, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni sabiex tippromovi sensibilizzazzjoni qawwija tal-konsumaturi dwar ir-rwol tal-konsum responsabbli.

2. Kontenut essenzjali tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni

2.1. Il-Proposta għal Direttiva li qed tiġi eżaminata hija intiża sabiex issaħħaħ id-drittijiet tal-konsumaturi billi temenda żewġ direttivi li jipproteġu l-interessi ta’ dawn tal-aħħar fil-livell tal-UE: id-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 1 ) dwar prattiċi kummerċjali żleali u d-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 2 ) dwar drittijiet tal-konsumatur. L-għan tal-Proposta huwa li tikkontribwixxi għal ekonomija Ewropea ċirkolari, nadifa u ekoloġika, billi tippermetti lill-konsumaturi li jadottaw deċiżjonijiet ta’ xiri b’għarfien sħiħ tal-fatti u, għaldaqstant, li tikkontribwixxi għal konsum iktar sostenibbli. Il-Proposta tkopri wkoll il-prattiki kummerċjali żleali li jwasslu lill-konsumaturi għal żbalji u jfixklu l-għażla tal-konsum sostenibbli.

2.3. Il-Proposta tipprevedi serje ta’ miżuri sabiex tiġi aġġornata l-leġiżlazzjoni eżistenti fil-qasam tal-protezzjoni tal-konsumaturi u li jiġi garantit li dawn tal-aħħar ikunu protetti u jkunu jistgħu jikkontribwixxu b’mod attiv lejn it-tranżizzjoni ekoloġika. Id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur attwalment tobbliga lill-kummerċjanti sabiex jipprovdu lill-konsumaturi b’informazzjoni dwar il-karatteristiċi prinċipali tal-oġġetti jew tas-servizzi.

2.4. Madankollu, peress li m’hemmx obbligu li jipprovdu informazzjoni dwar l-assenza ta’ garanziji kummerċjali ta’ sostenibbiltà, id-direttiva ma tinċentivax lill-produtturi biżżejjed sabiex jipprovdu tali garanziji lill-konsumaturi. L-istudji juru li, meta l-prodotti tal-konsum jiġu proposti b’garanzija kummerċjali, l-informazzjoni dwar dawn il-garanziji kummerċjali u l-metodi ta’ fatturazzjoni lill-konsumaturi spiss ikunu vagi, mhux preċiżi u mhux kompluti; għaldaqstant huwa diffiċli għall-konsumaturi li jikkomparaw il-prodotti u li jagħmlu distinzjoni bejn il-garanzija kummerċjali u l-garanzija legali (obbligatorja) ( 6 )

2.5. Barra minn hekk, id-direttiva ma tinkludix rekwiżiti speċifiċi għall-provvista ta’ informazzjoni lill-konsumatur dwar il-possibbiltà ta’ tiswija tal-oġġetti. Din l-informazzjoni, li tippermetti li tiġi mħeġġa t-tiswija tal-oġġetti u hija partikolarment utli sabiex tgħin lill-konsumaturi jikkontribwixxu għal ekonomija ċirkolari, hija nieqsa ħafna fil-punti tal-bejgħ. Studji reċenti juru li sa 80 % tal-konsumaturi tal-UE jiddikjaraw li sabu diffikultajiet sabiex isibu informazzjoni dwar kemm hu faċli li prodott jissewwa ( 7 )

3. Kummenti ġenerali

3.1. Illum, il-maġġoranza tal-konsumaturi Ewropej jilmentaw fuq nuqqas ta’ informazzjoni dwar l-impatti ambjentali tal-konsum. Il-konsultazzjoni pubblika organizzata mill-KE kkonfermat dan. Fl-2012, l-Ewrobarometru mwettaq dwar “l-aġir u l-attitudnijiet tal-konsumaturi Ewropej fir-rigward tal-prodotti ekoloġiċi” wera li 92 % tar-rispondenti Ewropej huma favur il-provvista ta’ informazzjoni dwar it-tul tal-ħajja tal-prodotti.

3.2. Dan in-nuqqas ta’ informazzjoni huwa ta’ ħsara, peress li l-informazzjoni ċara u komprensibbli tippromovi tibdil fl-aġir. Dan l-effett ġie kkonfermat mill-KESE li wettaq, matul l-istudju tiegħu fost 3 000 konsumatur Ewropew, simulazzjoni tal-viżwalizzazzjoni tat-tul tal-ħajja ta’ prodotti tal-konsum li jidher fuq sit tax-xiri online. Skont dan l-istudju, il-wiri tat-tul tal-ħajja jippermetti 56 % ta’ bejgħ addizzjonali għall-prodotti b’tul ta’ ħajja twil.

3.3. In-nuqqas ta’ informazzjoni indirizzata lill-konsumatur huwa ta’ importanza soċjali tal-ewwel grad. Id-diffikultajiet marbuta mal-kapaċità tal-akkwist jitolbu iktar u iktar li l-kategoriji soċjali medji u żvantaġġati għandhom ikunu ggwidati lejn tiswija u konsum iktar responsabbli. It-titjib tal-informazzjoni għall-konsumatur b’mezzi sempliċi jikkostitwixxi mod kif tingħata għajnuna sabiex il-konsum responsabbli jsir iktar aċċessibbli għall-persuni l-iktar vulnerabbli.

3.4. Informazzjoni aħjar għall-konsumaturi tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-mudell ekonomiku tal-impriżi Ewropej. Fid-dawl tar-riskji ta’ dumping marbut mal-importazzjonijiet ta’ prodotti bi prezz tajjeb, il-mikrointrapriżi, l-SMEs u d-diriġenti tagħhom jistgħu jsiru iktar viżibbli fost il-konsumaturi; b’hekk huma jistgħu jivvalorizzaw il-kwalità tal-prodotti ddisinjati fl-Ewropa.

3.5. Il-bejjiegħa bl-imnut u l-kummerċjanti fiżiċi Ewropej jistgħu wkoll jaħtfu b’mod pożittiv dawn l-iżviluppi leġiżlattivi li ġejjin, sa fejn dawn ikunu ta’ natura li jkabbru l-vantaġġ komparattiv tagħhom meta mqabbla mal-bejjiegħa online. Fil-fatt, ir-rwol ta’ konsulent moqdi mill-bejjiegħ fiżiku huwa msaħħaħ mill-informazzjoni ġdida miġjuba lill-konsumatur. Dawn l-iżviluppi huma adatti sabiex jissaħħaħ l-impjieg fl-UE. Biex tagħmel dan, l-Ewropa teħtieġ riżorsi umani adattati: il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-isforzi ta’ taħriġ tal-intrapriżi, b’mod partikolari l-SMEs.

3.6. Jekk huwa meħtieġ li tingħata informazzjoni ambjentali adattata, jeħtieġ li jiġi żgurat li titqies il-ġabra kollha ta’ impatti ambjentali. L-impatti klimatiċi, imkejla fil-forma ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra, għandhom post ċentrali fid-dibattitu pubbliku, iżda jikkostitwixxu biss parti mill-impatti ambjentali. B’hekk, l-analiżijiet taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti juru li l-impatt ambjentali joriġina essenzjalment, għall-maġġoranza tal-oġġetti tal-konsum, mill-estrazzjoni tar-riżorsi u mill-manifattura tal-prodotti, li minnhom tirriżulta prijorità ambjentali ċċentrata fuq l-estensjoni tat-tul tal-ħajja tal-prodotti.

3.7. Madankollu, minħabba dawn l-aspetti kollha, il-konsum medju tal-Ewropej mhuwiex sostenibbli fuq il-livell ambjentali. Skont il-kalkolu tal-impronta ekoloġika, pereżempju, l-istil tal-ħajja ta’ ċittadin Ewropew jirrikjedi l-ekwivalenti ta’ 2,8 pjaneti.

3.8. F’ħafna każijiet, id-disinn tal-prodotti jwassal għal tnaqqis fit-tul tal-ħajja tagħhom, minħabba l-metodi tekniċi, l-ostakli għat-tiswija jew it-tekniki tas-software. Il-ħruġ mill-użu qabel iż-żmien li jirriżulta minn dan jikkostitwixxi wieħed mill-punti prinċipali ta’ nuqqas ta’ sodisfazzjon tal-konsumaturi, li huma vittmi ta’ asimmetrija qawwija ta’ informazzjoni.

3.9. Fl-aħħar, il-KESE jinnota li l-gwerra fl-Ukrajna tagħmel it-tisħiħ tal-awtonomija strateġika Ewropea iktar imperattiv. Minn din il-perspettiva, għandhom jitħeġġu l-inizjattivi li jikkontribwixxu għal tul tal-ħajja aħjar tal-prodotti, b’mod partikolari dawk marbuta mal-metalli strateġiċi.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. Il-provvista ta’ informazzjoni addizzjonali lill-konsumaturi dwar it-tul tal-ħajja tal-oġġetti

4.1.1. Fid-dawl tal-importanza tar-rwol tat-tul tal-ħajja tal-prodotti, jenħtieġ li tissaħħaħ l-informazzjoni għall-konsumatur. F’dan ir-rigward, il-proposta tal-Kummissjoni hija milqugħa b’mod favorevoli sa fejn din hija intiża li tissistematizza l-provvista tal-informazzjoni fuq id-disponibbiltà tal-ispare parts, fuq il-manwali tal-użu jew fuq il-perjodu kopert mill-aġġornamenti tas-software.

4.1.2. Jeħtieġ jitfakkar li minkejja li l-assenza ta’ informazzjoni hija ta’ ħsara, it-tixrid ta’ wisq informazzjoni jew informazzjoni wisq teknika għandu kważi l-istess effett.

4.1.3. Il-KESE jwissi lill-Kummissjoni dwar l-inkonvenjenti potenzjali li jistgħu jwasslu għal informazzjoni ġdida proposta permezz ta’ tikketta elettronika jew ta’ kodiċi QR. Minbarra l-impatt ambjentali diġitali addizzjonali kkawżat minn dawn it-tekniki, jeħtieġ li jitfakkar li kull stadju addizzjonali (il-ħtieġa li wieħed joħroġ l-ismartphone, jikklikkja, jaqbad…) huwa ostaklu addizzjonali għal konsum responsabbli.

4.1.4. Il-proposta tal-Kummissjoni tinsab fid-direzzjoni t-tajba, peress li hija tgħaqqad l-interessi tal-komunikazzjoni ma’ dawk tal-ħruġ mill-użu qabel iż-żmien tal-prodotti. L-ewwel stadju sabiex tissaħħaħ l-informazzjoni għall-konsumaturi għandu jkun l-implimentazzjoni ta’ indiċi ta’ possibbiltà ta’ tiswija fuq massimu ta’ prodotti, bħal kif inhu l-każ fi Franza sa mill-2021. Fil-fatt, il-possibbiltà ta’ tiswija tikkostitwixxi wieħed mill-aspetti l-iktar faċli li jkejjel it-tul tal-ħajja ta’ prodott.

4.1.5. Sabiex ilaħħaq mal-isfidi, l-indiċi ta’ possibbiltà ta’ tiswija għandu jkun iddisinjat b’mod ambizzjuż tal-inqas minn żewġ lati. Minn naħa, għandu jikkonċerna massimu ta’ prodotti elettriċi, elettroniċi u għall-użu domestiku. Min-naħa l-oħra, il-possibbiltà ta’ tiswija għandha tinftiehem fid-dimensjonijiet kollha tagħha, inkluż billi tiġi kkunsidrata l-ispiża tat-tiswija (prezz tal-ispare parts), id-disponibbiltà tal-ispare parts u l-kundizzjonijiet tal-appoġġ b’rabta mas-software.

4.1.6. Għall-KESE, politika ambizzjuża ta’ informazzjoni għall-konsumatur ma għandhiex tieqaf sal-possibbiltà ta’ tiswija. Fil-fatt, l-aspettattivi tal-konsumaturi jikkonċernaw qabel kollox il-fatt li l-prodotti jiffunzjonaw għal żmien twil, u mhux li jkunu jistgħu jissewwew. Barra minn hekk, il-KESE diġà esprima ruħu dwar dan il-punt ( 8 ) . L-UE għandu jkollha indikatur sempliċi li jipprovdi informazzjoni dwar it-tul tal-ħajja ta’ prodott, inkluża l-possibbiltà ta’ tiswija, iżda wkoll ir-robustezza u l-possibbiltà ta’ evoluzzjoni tal-prodotti, li indirettament se jappoġġja l-industrijalizzazzjoni mill-ġdid fl-Ewropa. Dan il-prinċipju, li naturalment jeħtieġ li jiġi magħqud mal-partijiet ikkonċernati fil-modalitajiet ta’ applikazzjoni u jkun progressiv, għandu jkun inkluż fil-proposti tal-Kummissjoni, sabiex ma tiġix injorata aspettattiva maġġuri tal-konsumaturi.

4.1.7. Hija meħtieġa ħidma addizzjonali fuq il-garanziji sabiex tissaħħaħ l-informazzjoni għall-konsumatur. Qabel xejn, il-KE għandha tikkonferma mill-ġdid prinċipju sempliċi: l-eżistenza u t-tul tal-garanzija ta’ konformità (id-Direttiva (UE) 2019/771 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 9 ) ) għandhom jintwerew kullimkien, fin-negozji fiżiċi u online, għall-oġġetti kkonċernati kollha. Fil-fatt, il-prijorità għandha tkun li jkun hemm il-kapaċità li tiġi applikata l-liġi eżistenti qabel ma jiżdiedu liġijiet ġodda.

4.1.8. Il-KESE jinsab kuntent dwar it-teħid inkonsiderazzjoni tad-diffikultajiet li jista’ jiffaċċja l-konsumatur sabiex jiddistingwi bejn il-garanziji kummerċjali u l-garanzija legali. Huwa għaldaqstant vantaġġuż li l-KE tipprevedi li dawn il-garanziji kummerċjali ma joħolqux konfużjoni.

4.1.9. Sabiex issaħħaħ l-effetti pożittivi tagħha fuq il-protezzjoni tal-ambjent, il-garanzija tista’ tippromovi t-tiswija ta’ oġġett u mhux sostituzzjoni tiegħu b’oġġett ġdid. L-UE tista’ tippromovi l-prevalenza tat-tiswija fuq is-sostituzzjoni f’każ ta’ ħsara, billi tiffaċilita t-tiswija u tagħmilha għażla aktar rapida u aktar konvenjenti għall-konsumaturi.

4.1.10. B’rabta ma’ dawn id-dispożizzjonijiet, is-sensibilizzazzjoni taċ-ċittadini tista’ tikkontribwixxi, b’mod iktar qawwi, għal din l-orjentazzjoni mill-ġdid tal-konsum. B’hekk, kampanji dwar ir-reazzjonijiet rapidi tajbin li għandhom jiġu adottati għal konsum responsabbli (informazzjoni, oġġetti użati, tiswija, manutenzjoni tal-prodotti) għandhom ikunu promossi, u anke mibdija mill-UE, b’mod partikolari bl-appoġġ tas-soċjetà ċivili organizzata li jista’ jkollha rwol essenzjali fil-kuntest ta’ din il-proposta.

4.2. Tisħiħ tad-dispożizzjonijiet billi jmorru lil hinn mill-obbligu ta’ informazzjoni

4.2.1. Billi tippenalizza biss l-assenza ta’ informazzjoni, l-Unjoni Ewropea tiftaħ it-triq għal-legalizzazzjoni ta’ dawn il-prattiki minkejja li huma inkompatibbli mal-protezzjoni tal-konsumatur u tal-ambjent. M'għandux ikun biżżejjed għall-UE li tipprojbixxi l-assenza ta’ informazzjoni fuq teknika intiża li tillimita t-tul tal-ħajja ta’ prodott, hija għandha tipprojbixxi din il-prattika bħala tali. Fi kliem ieħor, ma jkunx jagħmel sens li l-UE tagħti l-messaġġ li l-ħruġ mill-użu ipprogrammat huwa awtorizzat dment li jkun akkumpanjat minn informazzjoni għall-konsumatur. Id-dispożizzjoni għandha tkun ta’ natura li tinforma b’mod ċar lill-manifatturi li fl-Ewropa, il-prodotti ma jistgħux jiġu ddisinjati sabiex jieqfu jiffunzjonaw qabel iż-żmien.

4.2.2. Bl-istess mod, il-formulazzjonijiet l-oħra tad-direttiva jippreżentaw ir-riskju li ma jipproteġux biżżejjed lill-konsumaturi. Mhuwiex biżżejjed li l-manifattur jiġi obbligat jinforma lill-konsumatur li oġġett ma jissewwiex. Huwa n-nuqqas intenzjonali tal-possibbiltà ta’ tiswija tal-oġġett li għandu jkun ipprojbit bħala tali.

4.2.3. Kif jafu l-KESE u l-KE, l-aġġornamenti tas-software spiss joriġinaw minn software li juża wisq memorja u enerġija li jnaqqsu t-tul tal-ħajja tat-tagħmir konness. Il-leġiżlazzjoni ma għandhiex tirrikjedi biss mill-manifattur li jinforma lill-konsumatur bl-effetti mhux mixtieqa ta’ aġġornament. F’dan il-każ ukoll, nistgħu faċilment nimmaġinaw kif din l-informazzjoni tista’ tinħeba fost ammont kbir ta’ informazzjoni pożittiva dwar dan l-aġġornament, li jwassal sabiex il-konsumatur jaċċetta.

4.3. Regolazzjoni u sanzjonar tal-prattiki li jnaqqsu l-kapaċità tal-konsumaturi li jieħdu azzjoni

4.3.1. Kif tindika ġustament il-Kummissjoni, il-prattiki ta’ greenwashing jikkostitwixxu wieħed mill-ostakli prinċipali li jostakolaw l-informazzjoni għall-konsumaturi favur it-tranżizzjoni ekoloġika. L-abbozz tad-direttiva juri ġustament il-ħtieġa li jiġu ssanzjonati l-asserzjonijiet ambjentali ġeneriċi li ma jistgħux jiġu oġġettifikati jew murija.

4.3.2. Il-KESE jilqa’ b’mod favorevoli l-projbizzjoni li jintwerew tikketti ta’ tul tal-ħajja mhux soġġetti għal sistema ta’ ċertifikazzjoni formali. L-iżvilupp gradwali u kkoordinat ta’ indiċi Ewropew, propost f’din l-Opinjoni, jindirizza tajjeb din il-ħtieġa.

4.3.3. Asserzjonijiet ambjentali oħrajn ta’ spiss jikkompromettu l-informazzjoni tajba għall-konsumatur. Huwa leġittimu li jiġi pprojbit l-użu ta’ prestazzjonijiet ambjentali meta dawn ikunu jikkonċernaw biss karatteristika waħda tal-prodott jew li huma biss applikazzjoni tal-obbligi legali jew prattiki kurrenti.

4.3.4. Il-promozzjoni tal-konsum responsabbli jimplika wkoll it-tisħiħ ta’ tikketti li jiċċertifikaw passi ambjentali serji. F’dan ir-rigward, jirriżulta li llum it-tikketta ekoloġika Ewropea għadha użata ftit wisq, minkejja l-progress li sar. Għandhom jiġu previsti appoġġ sabiex tissaħħaħ l-aċċessibbiltà ta’ din it-tikketta u kampanja ta’ komunikazzjoni adattata.

4.3.5. B’konformità ma’ dan, il-qafas legali marbut mar-reklamar għandu jintegra aħjar il-prinċipji tal-iżvilupp sostenibbli, anke billi jindirizza b’mod qawwi r-reklamar ta l-prodotti li jniġġsu l-iktar, abbażi tal-Opinjoni reċenti tal-KESE dwar din il-kwistjoni ( 10 )

4.3.6. Fl-istess spirtu, għalkemm ir-reklamar għandu jevita li juża asserzjonijiet ambjentali li jirrigwardaw prodott fl-intier tiegħu meta dawn jikkonċernaw biss ċerti elementi ta’ dan tal-aħħar, għandha tkun ipprojbita wkoll kull asserzjoni mhux iġġustifikata, bħalma jiġri spiss fil-qasam tan-newtralità karbonika, u kull evokazzjoni jew rappreżentazzjoni ta’ aġir li jmur kontra l-protezzjoni tal-ambjent u kontra l-preservazzjoni tar-riżorsi naturali. Barra minn hekk, għandha tkun ipprojbita mir-reklamar kwalunkwe rappreżentazzjoni li tista’ tibbanalizza jew tippromovi prattiki jew ideat li jmorru kontra l-għanijiet tal-iżvilupp sostenibbli.

4.3.7. Sabiex jinħarġu twissijiet bikrin dwar prattiki kummerċjali qarrieqa, spiss tkun meħtieġa informazzjoni li toriġina minn dawk stess li jpoġġu prodotti fis-suq. Issa, illum, dawk li joħorġu t-twissija f’dan il-qasam mhumiex ħafna, minħabba l-biża’ ta’ ritaljazzjoni. Il-proċedura ta’ twissija msemmija fid-Direttiva (UE) 2019/1937 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 11 ) għandha tkun tista’ tapplika għal dawk li jagħtu t-twissija.

Dawn id-dispożizzjonijiet kollha jsiru effettivi b’mod sħiħ biss jekk jiġu maqbula mal-atturi ekonomiċi, li jirrappreżentaw l-intrapriżi kbar, medji u żgħar, kif ukoll mal-imsieħba soċjali, l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi u, b’mod iktar wiesa’, is-soċjetà ċivili. Il-KESE jqis li din hija politika ċentrali peress li tikkonferma mudell tas-suq kompetittiv adattat għall-interessi ambjentali, li jħares lill-konsumaturi u lill-kompetittività tal-atturi ekonomiċi Ewropej u li huwa kompatibbli mal-interessi tal-awtonomija strateġika Ewropea.

Brussell, l-14 ta’ Lulju 2022. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Id-Direttiva 2005/29/KE tal-parlament ewropew u tal-kunsill tal-11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern u li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali) (ĠU L 149, 11.6.2005, p. 22).

(2) Id-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 dwar drittijiet tal-konsumatur, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE u d-Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 304, 22.11.2011, p. 64).

(3) COM(2020) 696 final, 13 ta’ Novembru 2020.

(4) COM(2020) 98 final, 11 ta’ Marzu 2020.

(5) COM(2019) 640 final, 11 ta’ Diċembru 2019.

(6) Il-Kummissjoni Ewropea, Consumer market study on the functioning of legal and commercial guarantees for consumers in the EU (Studju tas-suq tal-konsumaturi dwar il-funzjonament tal-garanziji legali u kummerċjali għall-konsumaturi fl-UE), 2015. Studju imwettaq insostenn tal-analiżi tal-impatt tal-Kummissjoni Ewropea: Study on Empowering Consumers Towards the Green Transition, Lulju 2021. Commercial warranties: are they worth the money? ECC-Net, April 2019.

(7) Kummissjoni Ewropea, Behavioural Study on Consumers’ Engagement in the Circular Economy, 2018, p. 81.

(8) ĠU C 67, 6.3.2014, p. 23.

(9) Id-Direttiva (UE) 2019/771 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Mejju 2019 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw kuntratti għall-bejgħ ta’ oġġetti, li temenda r-Regolament (UE) 2017/2394 u d-Direttiva 2009/22/KE, u li tħassar id-Direttiva 1999/44/KE (ĠU L 136, 22.5.2019, p. 28).

(10) ĠU C 105, 4.3.2022, p. 6

(11) Id-Direttiva (UE) 2019/1937 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2019 dwar il-protezzjoni ta’ persuni li jirrapportaw dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni (ĠU L 305, 26.11.2019, p. 17).