Sabiex ikun jista’ jsir xiri konġunt, speċjalment għall-mili tal-ħażniet tal-gass, il-Kummissjoni tipproponi:

·Aggregazzjoni tad-domanda fil-livell tas-sħab tal-UE u tal-Komunità tal-Enerġija, li tiġbor flimkien il-ħtiġijiet tal-importazzjoni tal-gass u tfittex offerti fis-suq fuq dik il-bażi;

·Parteċipazzjoni obbligatorja mill-Istati Membri fl-aggregazzjoni tad-domanda tal-UE għal mill-inqas 15 % tal-obbligi tagħhom fir-rigward tal-mili tal-ħżin;

·Sistema ta’ xiri volontarju, li tippermetti lill-kumpaniji jiffurmaw konsorzju Ewropew għax-xiri tal-gass. Il-Kummissjoni tinsab lesta li takkumpanja lill-kumpaniji fit-tfassil tal-konsorzju u toħroġ malajr deċiżjoni dwar l-inapplikabbiltà tal-Artikoli 101 u/jew 102 TFUE jekk jiġu rispettati l-kundizzjonijiet sostantivi rilevanti.

Ix-xiri konġunt se jiffaċilita aċċess aktar ugwali għal fornituri ġodda u swieq internazzjonali u jagħti aktar piż ta’ negozjar lill-importaturi Ewropej. Is-sorsi ta’ provvista Russi se jiġu esklużi mill-parteċipazzjoni fil-Pjattaforma.

Ix-xiri konġunt se jwassal il-benefiċċji sħaħ tiegħu biss jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri jiżguraw it-trasparenza fir-rigward tal-Pjattaforma tal-UE tal-Enerġija tax-xiri intenzjonat u konkluż tal-provvista tal-gass fl-Unjoni, sabiex jiġi vvalutat jekk l-objettivi tas-sigurtà tal-provvista u s-solidarjetà enerġetika humiex issodisfati. Koordinazzjoni b’saħħitha mal-Istati Membri u bejniethom vis-à-vis pajjiżi terzi permezz tal-Pjattaforma tal-Enerġija se tiżgura li l-piż kollettiv tal-Unjoni jkun aktar effettiv. Dan se jipprevjeni lill-Istati Membri u lill-importaturi tal-gass milli jikkompetu ma’ xulxin fl-offerti u jgħollu l-prezzijiet.

Id-disponibbiltà tal-kapaċitajiet fit-terminals u l-pipelines tal-LNG se tkun fattur ewlieni tas-suċċess fix-xiri konġunt. Dan huwa saħansitra aktar importanti fi żmien ta’ emerġenza, fejn il-konġestjoni tal-pipelines u t-terminals tikkawża konġestjonijiet fil-provvista tal-gass, inkluż għall-mili tal-ħażniet. Għalhekk, il-proposta tinkludi regoli dwar it-trasparenza tal-kapaċità fit-tul mhux użata tat-terminals u l-pipelines f’każ ta’ konġestjoni għal żmien qasir.

Solidarjetà u żgurar ta’ flussi tal-gass lejn fejn ikun meħtieġ

L-UE saħħet l-għodod tagħha biex isir iffrankar tal-gass u tal-elettriku. Madankollu llum, jeħtieġ li nużaw ir-regolamenti miftiehma kemm jista’ jkun sabiex nilħqu l-miri tagħna għat-tnaqqis tad-domanda. Dan se jgħinna nirreżistu interruzzjonijiet ulterjuri fil-provvista tal-gass, u ntaffu l-pressjoni fuq is-swieq internazzjonali tal-gass, u għalhekk fuq il-prezzijiet. Il-Kummissjoni se timmonitorja mill-qrib il-miżuri għat-tnaqqis tad-domanda, l-impatti distributtivi tagħhom, filwaqt li tiżgura li l-isforzi u l-kontribuzzjonijiet mill-partijiet kollha tal-ekonomija u tas-soċjetà jkunu ġusti, u tinsab lesta li tiskatta t-Twissija tal-UE jew saħansitra tirrevedi l-miri għat-tnaqqis tad-domanda għall-gass jekk il-miżuri volontarji għat-tnaqqis tad-domanda ma jkunux biżżejjed biex jiżguraw provvisti suffiċjenti tal-gass matul ix-xitwa.

Biex issaħħaħ l-istat ta’ tħejjija għal emerġenzi possibbli matul il-perjodu tax-xitwa, il-Kummissjoni tipproponi miżuri li jippermettu lill-Istati Membri jnaqqsu b’mod eċċezzjonali l-konsum mhux essenzjali bħat-tisħin fuq barra biex jiżguraw li l-gass ikun qed jiġi fornut lil setturi, servizzi u industriji essenzjali oħra. Dan jenħtieġ li taħt l-ebda ċirkostanza ma jaffettwa l-konsum tal-unitajiet domestiċi li huma klijenti vulnerabbli.

Is-solidarjetà hija l-pedament tal-Unjoni, u tirfed l-effiċjenza tal-azzjoni tagħha. Ħames snin wara li ntlaħaq qbil dwar ir-Regolament dwar is-Sigurtà tal-Provvista, ġew iffirmati biss 6 ftehimiet bilaterali ta’ solidarjetà bejn l-Istati Membri, mill-40 possibbli. Dan huwa bil-mod wisq. Il-Kummissjoni tipproponi li ssaħħaħ il-kapaċità tal-Unjoni li tirreaġixxi malajr f’każ ta’ emerġenza billi tistabbilixxi regoli prestabbiliti dwar is-solidarjetà, li jiżguraw li Stat Membru li jkun qed jiffaċċja emerġenza jirċievi gass mill-oħrajn bi skambju għal kumpens ġust. Il-proposta tiġi estiża wkoll biex tkopri mhux biss l-Istati Membri li huma konnessi direttament jew permezz ta’ pajjiż terz, iżda għall-Istati Membri b’faċilitajiet tal-LNG anke meta ma jkunux konnessi direttament. Is-suq uniku Ewropew għall-gass u l-kummerċ tal-gass mingħajr interruzzjoni fi ħdan l-Unjoni huma prerekwiżit għal xitwa sikura għall-Ewropej kollha din is-sena u s-sena d-dieħla.

2.L-indirizzar tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija

Għalkemm il-prezzijiet bl-ingrossa naqsu mill-qofol li kienu laħqu fis-sajf tal-2022, dawn għadhom għoljin b’mod mhux sostenibbli għal għadd dejjem jikber ta’ Ewropej. Aktar u aktar ċittadini huma soġġetti għal faqar enerġetiku jew f’riskju ta’ faqar enerġetiku. Il-konsumaturi vulnerabbli huma l-aktar milquta, iżda kemm in-negozji kif ukoll l-unitajiet domestiċi, inklużi l-unitajiet domestiċi b’introjtu medju, qed jitgħabbew dejjem aktar b’kontijiet għaljin tal-gass u tal-elettriku.

Dan jeħtieġ azzjoni, b’mod partikolari għall-gass, minħabba l-piż tiegħu għad-djar u l-industrija u l-impatt tiegħu fuq il-prezzijiet tal-elettriku.

Il-prezzijiet tal-gass fuq l-iskambju Ewropew ewlieni tal-gass, il-Faċilità tat-Trasferiment tat-Titoli (TTF, Title Transfer Facility) laħqu livelli bla preċedent u huma volatili ħafna. Filwaqt li dan jirrifletti s-sitwazzjoni speċifika tal-Majjistral tal-Ewropa, minħabba nuqqasijiet lokali u konġestjonijiet fl-infrastruttura, it-TTF spiss ikollu impatt fuq il-livelli tal-prezzijiet f’kuntratti fit-tul barra mill-Majjistral tal-Ewropa u ħafna tranżazzjonijiet tal-LNG. Neħtieġu indiċijiet tal-prezzijiet li jirriflettu l-kundizzjonijiet attwali tas-suq.

Għalhekk, il-Kummissjoni tipproponi parametru referenzjarju ġdid komplementari għall-prezz tal-LNG. Parametru referenzjarju bbażat fuq l-LNG ikun bażi aktar akkurata għat-tranżazzjonijiet tal-LNG, li joffri indiċi tal-prezzijiet aktar ġust u trasparenti. L-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER, Agency for the Cooperation of Energy Regulators) għandha tiġbor l-informazzjoni meħtieġa biex toħloq dan il-parametru referenzjarju ġdid sa tmiem l-2022 u l-indiċi għandu jsir disponibbli fil-ħin għall-istaġun tal-mili li jmiss kmieni fl-2023.

Barra minn hekk, biex twieġeb għall-kriżi tal-enerġija li għaddejja bħalissa, il-Kummissjoni tipproponi li tistabbilixxi mekkaniżmu biex jillimita l-prezzijiet permezz tal-iskambju tal-gass Ewropew ewlieni, it-TTF, li għandu jiġi attivat meta jkun meħtieġ. Il-mekkaniżmu tal-korrezzjoni tal-prezzijiet jistabbilixxi, fuq bażi temporanja, limitu dinamiku tal-prezz għat-tranżazzjonijiet fuq it-TTF. Dan se jgħin biex jiġu evitati volatilità estrema u prezzijiet eċċessivi. Il-Kummissjoni diġà ressqitu bħala opzjoni f’Marzu 2022. Illum, meta titqies in-natura bla preċedent tal-kriżi tal-enerġija, u abbażi tal-qafas għal miżuri għat-tnaqqis tad-domanda issa stabbilit, wasal iż-żmien li jiġi stabbilit tali mekkaniżmu.

Sabiex tillimita l-volatilità fl-istess ġurnata, il-Kummissjoni tipproponi l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmu collar temporanju ġdid għaż-żieda qawwija fil-prezzijiet fl-istess ġurnata biex tiġi evitata volatilità eċċessiva tal-prezzijiet u jiġu evitati żidiet estremi fil-prezzijiet fis-suq tad-derivattivi tal-enerġija. Mekkaniżmu bħal dan se jiżgura mekkaniżmu ta’ formazzjoni tal-prezzijiet aktar b’saħħtu f’dawk is-swieq, filwaqt li jipproteġi lill-operaturi tal-enerġija tal-UE minn movimenti kbar ’il fuq fil-prezzijiet fl-istess ġurnata u jgħinhom jiżguraw il-provvista tal-enerġija tagħhom fuq terminu medju.

Flimkien mal-Istati Membri, il-Kummissjoni se tiżviluppa modi biex tillimita l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-gass fuq il-prezzijiet tal-elettriku. L-introduzzjoni ta’ limitu massimu fuq il-prezz tal-gass li jintuża għall-ġenerazzjoni tal-elettriku naqqset il-prezzijiet fi Spanja u fil-Portugall. Dan jistħoqqlu li jiġi kkunsidrat għall-introduzzjoni fil-livell tal-UE, jekk xi mistoqsijiet miftuħa jkunu jistgħu jiġu indirizzati b’mod sodisfaċenti. L-Istati Membri tal-UE jvarjaw f’dak li għandu x’jaqsam mat-taħlitiet tal-enerġija, il-konnessjonijiet u s-sistemi tal-enerġija tagħhom. Jeħtieġ li titfassal soluzzjoni li taħdem għalihom kollha u li tipprevjeni ż-żieda fil-konsum tal-gass, tindirizza l-impatt finanzjarju inugwali fost l-Istati Membri u timmaniġġja l-flussi lil hinn mill-fruntieri tal-UE.