Ir-Rapport Speċjali Nru 22/2012 “Il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni u l-Fond Ewropew għar-Rifuġjati jikkontribwixxu b’mod effettiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi?”





GLOSSARJU Ċittadini ta’ pajjiżi terzi (TCNs) : Ċittadini minn pajjiżi barra l-Unjoni Ewropea (ċittadini mhux tal-UE). Eurostat : Il-Eurostat huwa l-uffiċċju tal-istatistika tal-Unjoni Ewropea u DĠ tal-Kummissjoni Ewropea. Fond Ewropew għall-Integrazzjoni (EIF) : Il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ Pajjiżi Terzi jappoġġja l-inizjattivi nazzjonali u tal-UE li jiffaċilitaw l-integrazzjoni ta’ immigranti minn barra l-UE f’soċjetajiet Ewropej. Fond Ewropew għar-Rifuġjati (FER) : Il-Fond Ewropew għar-Rifuġjati jappoġġja l-isforzi tal-Istati tal-UE biex jirċievu rifuġjati u persuni spostati u biex jiggarantixxu l-aċċess għal proċeduri tal-asil konsistenti, ġusti u effettivi. Fond Ewropew għar-Ritorn (RF) : Il-Fond Ewropew għar-Ritorn ifittex li jinkoraġġixxi l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn l-Istati tal-UE u l-pajjiżi ta’ ritorn. Fond għall-Fruntieri Esterni (EBF) : Il-Fond għall-Fruntieri Esterni jistabbilixxi solidarjetà finanzjarja billi jappoġġja dawk il-pajjiżi b’piż finanzjarju tqil biex jimplimentaw l-istandards komuni għall-kontroll tal-fruntieri esterni tal-UE. Fond Soċjali Ewropew (FSE) : Wieħed mill-Fondi Strutturali tal-UE, imwaqqaf biex jitnaqqsu d-differenzi fil-prosperità u l-istandards tal-għajxien fl-Istati Membri u r-reġjuni tal-UE. Impenn : Obbligu baġitarju legali, bħal deċiżjoni ta’ finanzjament jew kuntratt. Objettivi SMART : L-objettivi huma SMART meta jkunu speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jinkisbu, rilevanti u f’waqthom. Persuna li tfittex l-asil/Applikant għall-asil : Persuna li qed tapplika għall-istatus ta’ rifuġjat jew protezzjoni sussidjarja. Programm Annwali (PA) : Programm ta’ ħidma ta’ Stat Membru li jimplimenta l-programm multiannwali. Programm Kwadru għar-Riċerka : L-istrument ewlieni tal-UE għall-finanzjament tar-riċerka fl-Ewropa, is-Seba’ Programm Kwadru għar-Riċerka u l-Iżvilupp Teknoloġiku (FP 7) attwali jopera mill-2007 sal-2013. Programm SOLID : Il-"Programm Ġenerali dwar is-Solidarjetà u l-Ġestjoni tal-Flussi Migratorji għall-perjodu 2007-2013" jikkonsisti minn erba’ fondi (FEI, FER, EBF, RF). Protezzjoni sussidjarja : Applikanti li ma jikkwalifikawx għal status ta’ rifuġjat, iżda li ma jistgħux jirritornaw fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom minħabba riskju reali li jsofru dannu serju (tortura jew trattament inuman jew degradanti, piena tal-mewt jew eżekuzzjoni, theddid individwali serju għall-ħajja jew il-persuna bħala riżultat ta’ vjolenza indiskriminata) għandhom id-dritt għall-protezzjoni sussidjarja. Rifuġjat : Ċittadin ta’ pajjiż terz li, minħabba biża’ ġustifikata ta’ persekuzzjoni għal raġunijiet ta’ razza, reliġjon, ċittadinanza, opinjoni politika jew sħubija fi grupp soċjali partikolari, ikun barra mill-pajjiż ta’ ċittadinanza u ma jistax jew ma jridx, jirritorna lejn dak il-pajjiż, jew persuna mingħajr stat li waqt li qiegħda barra mill-pajjiż tar-residenza abitwali ta’ qabel għall-istess raġunijiet kif imsemmi hawn fuq, ma tistax jew, minħabba din il-biża', ma tixtieqx tirritorna lejn dan il-pajjiż. Sistema għall-Ġestjoni u l-Kontroll (MCS) : Sett ta’ proċeduri u arranġamenti prattiċi għal Stat Membru biex jimplimenta l-Fondi SOLID. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Il-Programm SOLID tal-UE jappoġġja azzjonijiet li jrawmu l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fl-Istati Membri tal-UE u li jsaħħu s-solidarjetà billi jaqsmu l-piż finanzjarju li jirriżulta mill-ġestjoni tal-fruntieri esterni komuni u l-implimentazzjoni tal-politiki komuni dwar l-asil u l-immigrazzjoni. II. L-objettiv tal-verifika tal-Qorti kien li jiġi vvalutat jekk il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni u l-Fond Ewropew għar-Rifuġjati, li jifformaw parti mill-programm SOLID, jikkontribwixxux b’mod effettiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Dawn il-fondi huma implimentati mill-Kummissjoni u l-Istati Membri permezz ta’ ġestjoni kondiviża. III. Il-Qorti sabet li ma kienx possibbli għall-Kummissjoni jew l-Istati Membri biex jivvalutaw il-kontribuzzjoni tal-fondi SOLID għall-integrazzjoni peress li l-Istati Membri vverifikati ma stabbilixxewx miri jew indikaturi xierqa għall-programmi annwali tagħhom. Ir-rapport intermedju tal-Kummissjoni dwar ir-riżultati miksuba u dwar l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni, ibbażat fuq rapporti tal-Istati Membri, ma pprovdiex informazzjoni biżżejjed biex il-Fondi jiġu evalwati jew immexxija. Fil-livell tal-proġetti individwali, il-kampjun ivverifikat mill-Qorti wera riżultati pożittivi iżda dawn ma setgħux ikunu marbuta mas-suċċess f’livell ogħla, mhux l-inqas minħabba li l-rata ta’ implimentazzjoni kienet baxxa fil-programmi annwali nazzjonali tal-2007 u l-2008. Il-programmi ta’ wara għadhom ma tlestewx. IV. L-effettività tal-Fondi kienet imfixkla mit-tfassil tal-programm SOLID, li huwa frammentat, peżanti u kkoordinat b’mod mhux adegwat ma’ fondi oħra tal-UE. Il-qsim tal-finanzjament għal gruppi fil-mira li għandhom ħtiġijiet simili ħoloq problemi għall-awtoritajiet u l-benefiċjarji. Dan, flimkien mal-kombinament ta’ fondi multipli u l-ipprogrammar annwali, kif ukoll katina twila ta’ kontrolli minn tliet awtoritajiet, wassal għal amministrazzjoni eċċessiva sproporzjonata għad-daqs tal-fondi involuti. Koerenza insuffiċjenti u komplementarjetà ma’ fondi oħra tal-UE jwassal għal koinċiżjonijiet, opportunitajiet mitlufa ta’ sinerġija u riskju ta’ finanzjament doppju. V. L-Awtoritajiet Responsabbli qegħdin fil-biċċa l-kbira jissodisfaw il-funzjonijiet ewlenin tagħhom, minkejja l-problemi inerenti fit-tfassil u fin-nuqqasijiet ta’ persunal. Madankollu, il-programm SOLID sofra minn dewmien mill-bidu, bl-adozzjoni tard tal-leġiżlazzjoni. Dan wassal għas-sottomissjonitard tal-programmi, u r-regoli implimentattivi u l-gwida kienu disponibbli biss meta l-implimentazzjoni tal-programm kienet diġà fi stadju avvanzat, u kien hemm ukoll nuqqas ta’ fehim dwar ir-rwoli rispettivi tat-tliet awtoritajiet. VI. Id-dewmien għadu għaddej, kemm fis-sottomissjoni tar-rapporti u l-programmi mill-Istati Membri, u kemm biex il-Kummissjoni tirrevedi u tagħti l-approvazzjoni tagħha. Barra minn hekk, id-dgħufijiet fl-istrutturi tas-Sistemi għall-Ġestjoni u l-Kontroll tal-Istati Membri ma kinux identifikati kmieni biżżejjed mill-Kummissjoni u fi Stat Membru wieħed qed jippersistu nuqqasijiet serji mill-Awtoritajiet ta’ Ċertifikazzjoni u Verifika. VII. Il-Qorti tirrakkomanda li: (a) Il-leġiżlatur għandu jissimplifika l-arranġamenti dwar l-ipprogrammar bi programmi nazzjonali uniċi biex ikopru l-perjodu kollu. (c) Fl-istabbiliment ta’ sistemi għall-ġestjoni u l-kontroll, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom iqisu kif xieraq il-proporzjonalità mal-ammont ta’ fondi involuti u l-impatt fuq ir-riżorsi, u kif jistgħu jibbenefikaw mill-esperjenza preċedenti f’fondi simili. (d) Il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet għall-integrazzjoni irrispettivament minn jekk il-migranti għandhomx ċittadinanza tal-UE jew ta’ pajjiż terz. Ibbażata fuq din il-valutazzjoni, għandha tiġi mfassla struttura adattata tal-fond(i) li ttemm is-separazzjoni tal-popolazzjoni fil-mira fuq il-bażi taċ-ċittadinanza u li tkun orjentata lejn il-ħtiġijiet tal-benefiċjarji finali. L-istabbiliment ta’ prijorità obbligatorja biex ikunu ffinanzjati ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jista' jiżgura li dawn jirċievu l-attenzjoni speċifika meħtieġa. (e) Il-Kummissjoni għandha tagħti importanza akbar lill-ksib ta’ dettalji konkreti dwar l-assigurazzjoni tal-koerenza u l-komplementarjetà fil-fondi tal-UE mill-Istati Membri. (f) Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu sistema obbligatorja ta’ indikaturi komuni, u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu valuri ta’ mira għal programmi nazzjonali. (g) Għall-bidu tal-programm il-ġdid, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-linji gwida ewlenin tagħha jkunu lesti bil-quddiem u li l-Istati Membri jkunu waqqfu Sistemi għall-Ġestjoni u l-Kontroll adegwati. INTRODUZZJONI 1. L-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi [1] qed tingħata importanza kbira fl-aġenda politika tal-Istati Membri u, matul l-aħħar deċennju, l-UE żiedet konsiderevolment l-attivitajiet tagħha f’dan il-qasam. Għalkemm m’hemm ebda definizzjoni formali ta’ integrazzjoni għall-UE, il-"prinċipji bażiċi komuni għall-politika tal-integrazzjoni tal-immigranti" jinterpretaw l-integrazzjoni bħala "proċess dinamiku minn żewġ naħat ta’ akkomodazzjoni reċiproka mill-immigranti u r-residenti kollha tal-Istati Membri" abbażi tar-"rispett tal-valuri bażiċi tal-Unjoni Ewropea" [2] Il-prinċipji bażiċi komuni jidentifikaw dawn li ġejjin bħala ingredjenti ewlenin għall-integrazzjoni: l-impjieg, il-konoxxenza tal-lingwa u l-kultura tas-soċjetà ospitanti, l-edukazzjoni, l-aċċess ugwali għall-oġġetti u s-servizzi kif ukoll il-parteċipazzjoni politika. 2. Il-politika ta’ integrazzjoni evolviet bħala parti mill-politika tal-immigrazzjoni li, waqt li qiegħda fil-qalba tas-sovranità statali, għal żmien twil baqgħet fil-biċċa l-kbira fil-kompetenza tal-Istati Membri individwali. Bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Amsterdam fl-1999, l-Unjoni Ewropea [3] kisbet il-kompetenza f’materji ta’ immigrazzjoni u impenjat ruħha biex tiżviluppa "żona ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja". Il-Kunsill Ewropew ta’ Tampere fl-1999 ikkonkluda li l-UE trid tiżgura trattament ġust ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jgħixu legalment fit-territorju tal-Istati Membri tagħha, u sejjaħ għal "politika ta’ integrazzjoni aktar vigoruża" biex tagħti drittijiet u obbligi lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi komparabbli ma’ dawk ta’ ċittadini tal-UE. 3. Filwaqt li l-politika ta’ integrazzjoni tibqa’ kompetenza nazzjonali, l-Istati Membri jirrikonoxxu li "in-nuqqas ta’ Stat Membru individwali li jiżviluppa u jimplimenta politika ta’ integrazzjoni ta’ suċċess jista’ jkollu b’modi differenti implikazzjonijiet negattivi għal Stati Membri oħrajn u għall-Unjoni Ewropea" [4]. Barra minn hekk, l-integrazzjoni ta’ suċċess hija meqjusa bħala kruċjali għall-koeżjoni ekonomika u soċjali fl-UE kif ukoll għall-kisba tal-potenzjal pożittiv sħiħ tal-migrazzjoni fil-bini ta’ ekonomija kompetittiva u sostenibbli [5]. 4. Il-kontribuzzjoni tal-UE lejn l-istabbiliment ta’ "qafas koerenti Ewropew tal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi" [6] tieħu ġeneralment tliet forom. L-ewwel nett, l-UE tiżviluppa l-qafas leġiżlattiv/normattiv bl-adozzjoni ta’ strumenti legali vinkolanti u mhux vinkolanti fil-qasam [7]. It-tieni nett, tiffaċilita l-iskambju ta’ prattiki tajba bejn l-Istati Membri permezz ta’ netwerks u manwali [8]. It-tielet nett, l-UE tappoġġja l-integrazzjoni permezz ta’ strumenti finanzjarji, speċifikament, il-Programm Ġenerali dwar is-Solidarjetà u l-Ġestjoni ta’ Flussi Migratorji għall-perjodu 2007-2013 (programm SOLID, ara t-Tabella). TABELLA FONDI TAL-PROGRAMM SOLID, 2007-2013 Nota: Id-dettall jista' ma jammontax għal totali minħabba żidiet/tnaqqis sal-eqreb numru sħiħ. Sors: Kummissjoni Ewropea. Strument Finanzjarju | Implimentazzjoni | Fondi tal-UE (miljun euro) | Fond Ewropew għall-Integrazzjoni (FEI) | 2007-2013 | 830 | Fond Ewropew għar-Rifuġjati (FER) | 2008-2013 | 623 | Fond għall-Fruntieri Esterni (EBF) | 2007-2013 | 1908 | Fond Ewropew għar-Ritorn (RF) | 2008-2013 | 681 | Total | | 4043 | 5. Il-programm SOLID għandu l-għan li jtejjeb il-ġestjoni tal-flussi migratorji fil-livell tal-Unjoni Ewropea u li jsaħħaħ is-solidarjetà bejn l-Istati Membri. Dan jaqsam il-piż finanzjarju li jirriżulta mill-ġestjoni integrata tal-fruntieri esterni komuni u l-implimentazzjoni ta’ politiki komuni dwar l-asil u l-immigrazzjoni. Il-programm huwa magħmul minn erba’ Fondi: il-Fond għall-Fruntieri Esterni, il-Fond Ewropew għar-Ritorn, il-Fond Ewropew għar-Rifuġjati u l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Il-Figura 1 turi l-impenji tal-FEI għall-2010 skont l-Istat Membru. FIGURA 1 L-IMPENJI TAL-FEI GĦALL-2010 SKONT L-ISTAT MEMBRU +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu tal-allokazzjoni tal-FEI, 2010. LIL MIN JAPPOĠĠJAW IL-FEI U L-FER? 6. Tnejn mill-erba’ Fondi tal-programm jikkonċernaw l-integrazzjoni. Il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni (FEI) jappoġġja lill-Istati Membri biex jiffaċilitaw l-integrazzjoni soċjali, ċivika u kulturali ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fis-soċjetajiet Ewropej (ara l-Kaxxa 1) [9]. Skont il-bażi legali tiegħu, il-Fond għandu jiffoka primarjament fuq l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għadhom kif waslu. 7. Il-Fond Ewropew għar-Rifuġjati (FER) jimmira għall-appoġġ għall-politika dwar l-asil u għandu l-għan li jsaħħaħ l-isforzi magħmula mill-Istati Membri biex jirċievu r-rifuġjati u l-persuni spostati, inklużi l-miżuri ta’ integrazzjoni (ara l-Kaxxa 2) [10]. 8. Kemm il-FEI kif ukoll il-FER jipprovdu finanzjament ta’ 50 % tal-ispejjeż eliġibbli tal-proġett u f’każijiet speċifiċi sa 75 %, filwaqt li l-bqija jiġi ffinanzjat minn sorsi nazzjonali. Proġett tal-FEI li jindirizza ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, implimentat minn Poradna pro integraci (Ċentru tal-Pariri għall-Integrazzjoni), ir-Repubblika Ċeka +++++ TIFF +++++ © Poradna pro integraci. KAXXA 1 OBJETTIVI TAL-FOND EWROPEW GĦALL-INTEGRAZZJONI (L-ARTIKOLU 3 TAD-DEĊIŻJONI FEI) Il-FEI jista’ jappoġġja: (a) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ proċeduri ta’ ammissjoni li jagħtu appoġġ lill-proċess ta’ integrazzjoni; (b) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-proċess ta’ integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għadhom kif waslu; (c) iż-żieda fil-kapaċità tal-Istati Membri li jiżviluppaw, jimplimentaw, jimmonitorjaw u jevalwaw il-politika u l-miżuri għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi; (d) l-iskambju ta’ informazzjoni, l-aħjar prattiki u l-kooperazzjoni fl-Istati Membri u bejniethom. KAXXA 2 AZZJONIJIET TAL-INTEGRAZZJONI ELIĠIBBLI GĦALL-FOND EWROPEW GĦAR-RIFUĠJATI (ARTIKOLU 3 TAD-DEĊIŻJONI FER) Il-FER jista’, fost l-oħrajn, jappoġġja azzjonijiet relatati mal-integrazzjoni tal-persuni msemmija fl-Artikolu 6 (rifuġjati, persuni taħt protezzjoni sussidjarja, persuni li jfittxu l-asil), li l-permanenza tagħhom fi Stat Membru partikolari hija ta’ natura dejjiema u stabbli. Dawn jistgħu jinkludu: (a) pariri u assistenza f’oqsma bħalma huma l-akkomodazzjoni, mezzi ta’ sussistenza, integrazzjoni fis-suq tax-xogħol, kura medika, psikoloġika u soċjali; (b) azzjonijiet li jippermettu persuni jadattaw għas-soċjetà tal-Istat Membru f’termini soċjokulturali, u biex jaqsmu l-valuri stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea; (c) azzjonijiet li jippromwovu parteċipazzjoni dejjiema u sostenibbli fil-ħajja ċivili u kulturali; (d) miżuri li jiffokaw fuq l-edukazzjoni, it-taħriġ vokazzjonali, jew ir-rikonoxximent ta’ kwalifiki u diplomi; (e) azzjonijiet imfassla biex jippromwovu l-kisba awtonoma ta’ kapaċitajiet u l-awtosuffiċjenza; (f) azzjonijiet li jippromwovu kuntatt sinifikattiv u djalogu kostruttiv mas-soċjetà li tilqagħhom; (g) miżuri li jappoġġjaw il-kisba ta’ ħiliet, inkluż it-taħriġ fil-lingwi; (h) azzjonijiet li jippromwovu kemm l-ugwaljanza ta’ aċċess kif ukoll l-ugwaljanza ta’ eżiti fir-rigward tar-relazzjonijiet ta’ tali persuni ma’ istituzzjonijiet pubbliċi. 9. Il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni jimmira lejn l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, jiġifieri ċittadini mhux tal-UE. Fl-2010, 32,5 miljun persuna mhux ċittadini (jiġifieri persuni li mhumiex ċittadini tal-pajjiż ta’ residenza tagħhom) kienu qed jgħixu fit-territorju tal-UE, u kienu jirrappreżentaw 6,5 % tal-popolazzjoni totali tal-UE. Minn dawn (ara l-Figura 2), 20,2 miljun kienu ċittadini ta’ pajjiżi terzi, potenzjalment eliġibbli għall-FEI jew il-FER, u 12,3 miljun kienu ċittadini tal-UE li jirrisjedu fi Stat Membru ieħor differenti minn dak fejn huma għandhom iċ-ċittadinanza [11]. Iċ-ċittadini tal-UE mhumiex eliġibbli għall-FEI jew il-FER iżda jistgħu potenzjalment ikunu fil-mira ta’ fondi oħra tal-UE bħall-FSE. FIGURA 2 RESIDENTI BARRANIN TAL-UNJONI EWROPEA, 2010 Nota: Data għar-Rifuġjati u l-Persuni li jfittxu l-asil mill-2009. Id-dettall jista' ma jammontax għal totali minħabba żidiet/tnaqqis sal-eqreb numru sħiħ. Sors: Eurostat, UNHCR. Total ta’ abitanti tal-UE 501 miljun | Residenti barranin ta’ SM tal-UE - 32,5 miljun | Ċittadini ta’ pajjiżi terzi - 20,2 miljun | Ċittadini tal-UE li jgħixu fi SM ieħor 12,3 miljun | Grupp fil-mira tal-FEI Migranti ekonomiċi, ta’ studju u riċerka Migranti familji 18,6 miljun | Grupp fil-mira tal-FER Rifuġjati, protezzjoni sussidjarja u temporanja 1,4 miljun Persuni li jfittxu l-asil 0,3 miljun | 10. Id-distribuzzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi tvarja madwar l-Istati Membri, kif jidher fil-Figura 3. 11. Ċittadini ta’ pajjiżi terzi u persuni mingħajr stat li applikaw għall-asil (persuni li jfittxu l-asil) jew li ngħataw l-istatus ta’ rifuġjat jew status ta’ protezzjoni sussidjarja huma esklużi mill-FEI iżda huma fi ħdan il-grupp ta’ mira tal-Fond Ewropew għar-Rifuġjati [12]. Matul l-2010, 258940 applikazzjoni għall-asil ġew irreġistrati fl-UE [13]. FIGURA 3 ĊITTADINI TA’ PAJJIŻI TERZI, BĦALA PERSENTAĠĠ TAL-POPOLAZZJONI NAZZJONALI U N-NUMRI ASSOLUTI, 2010 +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu tal-allokazzjoni tal-FEI tal-Eurostat u tad-DĠ Affarijiet Interni. RWOLI U RESPONSABBILTAJIET 12. Id-dispożizzjonijiet ta’ ġestjoni u kontroll huma l-istess għall-erba’ fondi SOLID u huma implimentati permezz ta’ ġestjoni kondiviża. Skont dan il-prinċipju, l-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni (operattiva u finanzjarja) tal-azzjonijiet iffinanzjati waqt li l-Kummissjoni tibqa’ responsabbli għall-eżekuzzjoni tal-baġit ġenerali. Għall-użu ta’ kull Fond, il-Kummissjoni tadotta linji gwidi strateġiċi li jistabbilixxu l-qafas tal-ipprogrammar tal-UE. Kull Stat Membru parteċipanti jipprepara programm multiannwali li japplika dawn il-linji gwida strateġiċi fil-kuntest tal-ħtiġijiet tiegħu stess. 13. Il-programm multiannwali hu implimentat permezz ta’ programmi annwali. Dawn it-tnejn huma soġġetti għall-approvazzjoni tal-Kummissjoni. L-Istati Membri jissottomettu rapporti finali wara t-tlestija ta’ kull programm annwali. 14. Il-Kummissjoni hija responsabbli wkoll sabiex tiżgura li l-Istati Membri jkunu stabbilixxew Sistemi għall-Ġestjoni u l-Kontroll (MCS) adegwati, li l-informazzjoni xierqa, il-pubbliċità u s-segwitu jkunu pprovduti għall-proġetti ffinanzjati u li l-azzjonijiet ikunu konsistenti ma’, u komplementari għal, politiki u inizjattivi tal-Unjoni oħra rilevanti. 15. L-implimentazzjoni mill-Istati Membri hija segwita mill-Kummissjoni permezz ta’ reviżjonijiet dokumentarji ta’ deskrizzjonijiet u sistemi għall-ġestjoni u l-kontroll, permezz ta’ rapporti ta’ progress u dawk finali li hija tirċievi u minn żjarat ta’ verifika u monitoraġġ lill-Istati Membri. 16. Fil-livell tal-Istati Membri, is-sistema għall-ġestjoni u kontroll (ara l-Figura 5) tinkludi: (a) L-Awtorità Responsabbli (RA), responsabbli mill-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-programm multiannwali. B’mod partikolari, hija tissottometti programmi multiannwali u annwali lill-Kummissjoni, tagħżel l-operazzjonijiet u tivverifika l-eliġibbiltà tan-nefqa kklejmjata mill-benefiċjarji finali [14]. (b) L-Awtorità tal-Verifika (AA) twettaq verifiki biex tivverifika l-funzjonament tas-sistemi għall-ġestjoni u l-kontroll [15]. (c) L-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni (CA) tiċċertifika li n-nefqa ddikjarata hija konformi mar-regoli applikabbli [16] . AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 17. L-objettiv ġenerali u l-kwistjoni ewlenija tal-verifika kienet li tevalwa jekk, permezz tal-FEI u l-FER, il-programm SOLID jikkontribwixxix b’mod effettiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Il-mistoqsija ewlenija tal-verifika kienet maqsuma fis-sottomistoqsijiet li ġejjin: (a) Ir-riżultati tal-fondi SOLID huma akkumpanjati minn monitoraġġ effettiv u l-evalwazzjoni tal-programm? (b) It-tfassil tal-Fondi ikkontribwixxa għall-implimentazzjoni effettiva tal-Fondi? (c) Is-sistemi għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ integrazzjoni fil-programm SOLID huma ġestiti sew? 18. Il-verifika ffukat fuq is-sistemi għall-ġestjoni u l-kontroll tal-Kummissjoni u l-Istati Membri skont il-qafas ta’ Solidarjetà u Migrazzjoni 2007-2013 kemm għall-FEI kif ukoll għall-FER. Il-valutazzjoni tar-riżultati hija primarjament ibbażata fuq il-programmi annwali li diġà tlestew fil-bidu tal-verifika (Programmi Annwali tal-2007 u l-2008). Il-verifika ma wettqitx valutazzjoni diretta fuq l-effettività tal-miżuri ta’ integrazzjoni fl-Istati Membri. 19. Il-verifika kienet ibbażata fuq: (a) reviżjoni ta’ dokumenti dwar it-tħejjija għal, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni tal-fondi SOLID fil-Kummissjoni u intervisti ma’ uffiċjali tal-Kummissjoni mid-DĠ Affarijiet Interni u, għal skopijiet ta’ informazzjoni, id-DĠ Impjiegi, Affarijiet Soċjali u Inklużjoni, (b) il-verifika tal-aspetti magħżula tas-sistema għall-ġestjoni u l-kontroll tal-FEI u l-FER f’ħames Stati Membri (ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, il-Lussemburgu, il-Portugall, ir-Renju Unit) inklużi intervisti mal-Awtoritajiet Responsabbli, l-Awtoritajiet tal-Verifika u l-Awtoritajiet ta’ Ċertifikazzjoni. L-għażla ta’ dawn l-Istati Membri kienet ibbażata fuq in-numru u l-proporzjon ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, is-sehem tal-impenji FEI u l-iżvilupp ta’ leġiżlazzjoni dwar l-integrazzjoni kif imkejjel fil-MIPEX, [17] (c) żjarat fuq il-post għal 22 proġett komplut fl-Istati Membri magħżula tal-programmi annwali tal-2007 (FEI), l-2008 u l-2009 (FER u FEI) ibbażati fuq kampjun ġudizzjarju (mhux statistiku) (ara l-Anness), (d) reviżjoni tal-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni dwar il-Fond għall-Asil u l-Migrazzjoni u d-dispożizzjonijiet ġenerali korrispondenti għall-perjodu 2014-2020. OSSERVAZZJONIJIET IL-PROĠETTI INDIVIDWALI KIENU TA’ SUĊĊESS IŻDA L-KONTRIBUZZJONI ĠENERALI TAL-FONDI GĦALL-INTEGRAZZJONI TA’ ĊITTADINI TA’ PAJJIŻI TERZI MA SETGĦETX TITKEJJEL 20. Il-kontribuzzjoni ġenerali tal-Fondi għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi ma jistax jitkejjel lil hinn mir-riżultati fuq livell ta' proġett.Dan huwa minħabba nuqqas ta’ monitoraġġ xieraq u sistema ta’ evalwazzjoni fl-Istati Membri vverifikati u fil-Kummissjoni. Minħabba n-nuqqas ta’ indikaturi li jitkejlu jew miri kwantifikati fid-dokumenti tal-ipprogrammar kien impossibbli li jitkejlu r-riżultati. Id-dgħufijiet tar-rapport intermedju dwar ir-riżultati miksuba u dwar l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni tal-Fond [18], fissru li dan kien ta’ valur limitat għall-valutazzjoni tal-effettività tal-Fondi. Ir-rati ta’ implimentazzjoni tal-programmi fl-2007 u fl-2008 kienu baxxi iżda l-proġetti vverifikati kkontribwixxew b’mod ċar għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. 21. Il-Qorti eżaminat, għal ħames Stati Membri (ara l-paragrafu 19), il-programmi multiannwali tal-FEI u l-FER, il-programmi annwali għall-2007, l-2008 u l-2011 u r-rapporti finali għall-programmi annwali kompluti. Saret żjara lil tnejn u għoxrin proġett finalizzat f’dawn il-pajjiżi u ġew ivverifikati fuq il-post (ara l-Anness). 22. Sabiex issir evalwazzjoni tas-suċċess tal-azzjonijiet ta’ integrazzjoni li twettqu fi ħdan il-fondi SOLID, il-Qorti eżaminat jekk il-programmi annwali kinux jinkludu objettivi SMART appoġġjati minn indikaturi li jitkejlu. Hi fittxet li tidentifika l-punt sa fejn proġetti individwali u programmi annwali kkontribwixxew għall-programmi multiannwali u jekk ir-rappurtar fil-livell tal-proġett u l-programm kienx sar kontra l-indikaturi u l-miri stabbiliti. 23. Biex jappoġġjaw it-tmexxija effettiva tal-programm, l-Istati Membri huma obbligati li jissottomettu rapporti ta’ evalwazzjoni, li l-Kummissjoni tuża biex tikkompila rapport intermedju għall-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar ir-riżultati miksuba u dwar l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi fl-implimentazzjoni tal-Fondi. Proġett FEI implimentat mill-Association de Soutien aux Travailleurs Immigrés (ASTI) (Assoċjazzjoni għal Appoġġ lill-Ħaddiema Immigranti), il-Lussemburgu +++++ TIFF +++++ © Il-Kummissjoni Ewropea. L-ISTATI MEMBRI VVERIFIKATI MA STABBILIXXEWX MIRI U INDIKATURI KWANTIFIKATI B’MOD SUFFIĊJENTI … 24. Għalkemm l-Istati Membri kienu meħtieġa jimlew taqsima fil-Programmi Annwali (PA) bit-titlu "Riżultati kwantifikabbli", il-miri li jistgħu jitkejlu kienu biss speċifikati għal madwar nofs l-azzjonijiet eżaminati fil-PA tal-ħames Stati Membri. Din ma nstabitx jew ma kinitx ikkoreġuta mill-Kummissjoni (ara l-paragrafi 67 sa 69). Barra minn hekk, il-maġġoranza tal-miri stabbiliti kienu jappartjenu biss għan-numru ta’ proġetti jew parteċipanti minflok li jkejlu wkoll aspetti aktar speċifiċi tal-proġetti, bħar-rata ta’ suċċess fil-kisba tal-kwalifiki. 25. Il-Qorti tirrikonoxxi li l-integrazzjoni hija kunċett diffiċli biex jitkejjel, u partikolarment meta jsir tentattiv biex ikun ivvalutat l-impatt ta’ strumenti speċifiċi. Madankollu, il-Kummissjoni wriet [19] li huwa possibbli li jiġu definiti indikaturi relatati mar-rendimenti u l-eżiti tal-azzjonijiet iffinanzjati. Eżempji ta’ indikaturi użati mill-Istati Membri vverifikati huma murija fil-Kaxxa 3. KAXXA 3 EŻEMPJI TA’ INDIKATURI UŻATI FIL-PROGRAMMI VVERIFIKATI Eżempju tajjeb 1: Indikatur tar-rendiment li jitkejjel b’valur fil-mira u b'referenza għas-sitwazzjoni attwali Objettiv tal-miżura: Żvilupp u organizzazzjoni tal-attivitajiet edukattivi mmirati lejn ċittadini ta’ pajjiżi terzi (Korsijiet tal-lingwa, Korsijiet ċiviċi …). Indikatur tar-Rendiment: Numru u kategoriji ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li qed jipparteċipaw. Mira: 300 ċittadin ta’ pajjiżi terzi parteċipanti (total 2007-2013). Sitwazzjoni ta’ Referenza: l-ebda korsijiet eżistenti minn qabel. Eżempju tajjeb 2: Indikaturi tal-eżiti li jitkejlu relatati mal-miżura msemmija hawn fuq Indikatur tar-Rendiment: - Numru ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi sodisfatti bl-attivitajiet. - Numru ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li spiċċaw b’suċċess l-attivitajiet. Eżempju ħażin: Żewġ indikaturi tar-rendiment li mhumiex definiti b’mod ċar, li potenzjalment jikkoinċidu u għalhekk ma jistgħux jitkejlu Objettiv tal-miżura: Il-ħolqien ta’ postijiet ta’ laqgħat bejn l-immigranti u s-soċjetà ospitanti (skambji interkulturali, attivitajiet ta’ żieda fl-għarfien). Indikatur tar-Rendiment: Numru u tip ta’ diskussjonijiet/suġġetti diskussi kklassifikati bħala "suġġetti li huma aktar superfiċjali" kontra "suġġetti li huma aktar personali". Indikatur tar-Rendiment: numru ta’ parteċipanti u klassifikazzjoni tal-parteċipanti: "ġenituri u tfal", "żgħażagħ u tfal". 26. Fir-Rapporti Finali, l-Istati Membri vverifikati spiss inkludew rendimenti kwantifikabbli iżda kienu biss fi ftit każijiet li ġew stabbiliti miri li magħhom seta’ jiġi evalwat is-suċċess. Anke fejn il-proġetti kienu evalwati b’mod sodisfaċenti f’dawn ir-rapporti finali, dan mhux dejjem ta stampa sħiħa tal-progress lejn l-ilħuq tal-objettivi tal-programm annwali u multiannwali. 27. Minħabba dawn id-dgħufijiet fil-programmazzjoni u r-rappurtar fil-livell nazzjonali, ma tista’ ssir l-ebda valutazzjoni ċara tar-riżultati. La l-Istati Membri u lanqas il-Kummissjoni ma jistgħu jiġġudikaw l-effettività tal-Fondi fil-kisba tal-objettivi tagħhom. Ir-riżultati jistgħu jiġu stabbiliti biss fuq il-livell tal-proġett, u anke meta dan ikun il-każ, biss fejn miri u indikaturi ċari jkunu ġew stabbiliti. … U R-RAPPORT INTERMEDJU TAL-KUMMISSJONI DWAR L-FEI PPREŻENTA BISS INFORMAZZJONI LIMITATA 28. Skont il-leġiżlazzjoni, ir-rapport intermedju għandu jiġi sottomess mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u l-Kunsill sal-31 Diċembru 2010 [20]. Dan sar biss kważi sena wara, fil- 5 ta’ Diċembru 2011, minħabba (a) il-preżentazzjoni tard jew mhux kompluta mill-Istati Membri tar-rapporti finali dwar il-programmi annwali u (b) l-iskeda taż-żmien mhux realistika stabbilita mil-leġiżlazzjoni. 29. Ir-rapport intermedju ma jinkludi ebda riżultati kwantitattivi tal-programmi lil hinn min-numru ta’ proġetti ffinanzjati f’kull Stat Membru u kemm Stati Membri ffinanzjaw proġetti għal kull prijorità. It-tabella fir-rapport li, skont it-titolu, hi intenzjonta biex turi liema tipi ta’ operazzjonijiet kienu fil-fatt iffinanzjati, għandha diversi dgħufijiet: (a) hija bbażata biss fuq pjanijiet pjuttost milli fuq l-implimentazzjoni reali, (b) ma tinkludi ebda indikazzjoni tal-ammonti minfuqa u (c) tinkludi ineżattezzi speċifiċi (pereżempju, proġett li jħejji lill-individwi għall-migrazzjoni lejn il-Ġermanja ġie osservat matul il-verifika tal-Qorti iżda l-ebda azzjoni ta’ dan it-tip ma ġiet irreġistrata fit-tabella). 30. In-nuqqas ta’ riżultati adegwati kwantifikati fir-rapport intermedju huwa tal-anqas parzjalment dovut għan-nuqqas ta’ indikaturi komuni obbligatorji li jagħmlu r-riżultati komparabbli bejn l-Istati Membri. Bi tħejjija għall-evalwazzjoni ex post li jmiss, il-Kummissjoni issa qed tindirizza n-nuqqas ta’ data komparabbli billi titlob lill-Istati Membri jipprovdu informazzjoni dwar indikaturi bażiċi komuni. Madankollu, peress li dawn l-indikaturi ma ġewx stabbiliti minn qabel u miġbura matul l-implimentazzjoni, il-validità u l-utilità tal-evalwazzjoni huma limitati u l-proċess ta’ kompilazzjoni jsir ineffiċjenti. Fil-proposta tagħha għall-perjodu 2014-2020, il-Kummissjoni pproponiet l-iżvilupp ta’ sett obbligatorju ta’ indikaturi komuni mill-bidu tal-programm. 31. Fir-rapport intermedju, jingħataw eżempji ta’ proġetti biex jintwerew it-tipi ta’ attivitajiet li ndaħlu għalihom, iżda m’hemm l-ebda indikazzjoni tar-rappreżentattività tagħhom f’termini ta’ frekwenza jew valur. 32. Minkejja l-fatt li l-Istati Membri suppost jistabbilixxu l-programmi tagħhom stess skont il-ħtiġijiet u l-objettivi identifikati, żewġ Stati Membri (il-Pajjiżi l-Baxxi u l-Polonja) iddikjaraw [21] li l-programmi tagħhom ma kinux rilevanti għalihom. Il-Polonja spjegat li l-programmi kienu limitati wisq u l-Pajjiżi l-Baxxi rrappurtaw li l-"allokazzjoni tal-Fond irrappreżentat proporzjon relattivament żgħir tal-baġit nazzjonali għall-integrazzjoni u ma ntweriex li kienet iżżid fil-valur reali għall-istrateġiji nazzjonali." Din id-dikjarazzjoni ma ġietx ikkontestata jew evalwata b’mod kritiku fir-rapport mill-Kummissjoni. 33. Dawn id-dgħufijiet fir-rapport intermedju jfissru li dan jipprovdi biss kontribuzzjoni limitata ħafna għall-valutazzjoni tar-riżultati jew għat-tmexxija tal-Fondi. IR-RATA BAXXA TA’ IMPLIMENTAZZJONI MATUL L-EWWEL SENTEJN TNAQQAS L-EFFETTIVITÀ POTENZJALI TAL-FONDI … 34. Il-Figura 4 turi li r-rata ta’ implimentazzjoni tal-baġit tal-FEI [22] fl-Istati Membri għas-snin 2007 u 2008 (l-uniċi snin li għalihom il-programmi kienu tlestew fiż-żmien tal-verifika) kienet ġeneralment baxxa għalkemm mill-2007 sal-2008, ir-rata totali tal-implimentazzjoni għall-Istati Membri kollha żdiedet minn 66 % għal 77 % fit-tieni sena. Id-data turi varjazzjoni kbira fost l-Istati Membri li tvarja (għall-2007) minn 15 % (ir-Repubblika Ċeka) għal 100 % (Franza). Ħafna mill-Istati Membri b’rati ta’ implimentazzjoni baxxi ħafna fl-2007 tjiebu fl-2008, iżda wieħed minnhom biss tela’ 'l fuq mil-livell ta’ 50 %. Minkejja t-titjib ġenerali, seba’ pajjiżi wrew tnaqqis fl-implimentazzjoni mill-2007 għall-2008. Sa Ġunju 2012, il-Kummissjoni kienet għadha ma rċevietx il-klejms għall-ispejjeż mill-Istati Membri għal sitt PA (waħda għall-PA tal-2007: Malta, u ħamsa għall-PA tal-2008: il-Greċja, Spanja, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi u r-Renju Unit). Dawn kienu mistennija fit- 30 ta’ Settembru 2010 (PA tal-2007) u l- 31 ta’ Marzu 2011 (PA tal-2008). 35. Il-fatturi li jikkontribwixxu għal din ir-rata baxxa ta’ implimentazzjoni huma ppreżentati f’osservazzjonijiet sussegwenti (paragrafi 42 sa 75). In-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-pjanijiet ibbaġitjati tal-programmi annwali jwassal għal riskju li r-rendimenti u l-impatti ppjanati ma jinkisbux. FIGURA 4 IMPLIMENTAZZJONI TAL-BAĠIT TAL-FEI +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkoli tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Qorti. … IŻDA L-PROĠETTI VVERIFIKATI KISBU RIŻULTATI POŻITTIVI U L-ISTATI MEMBRI QIESU LI L-FONDI HUMA TA’ VALUR GĦALL-INTEGRAZZJONI 36. Minħabba n-nuqqas ta’ miri u indikaturi kwantifikati u d-dgħufijiet fir-rapport intermedju, il-Qorti setgħet biss tfittex evidenza tal-effettività tal-FER u l-FEI billi żżur il-proġetti. 37. Mit-22 proġett li ġew ivverifikati fuq il-post, 18 kienu ġew iġġudikati mill-Qorti bħala li kisbu riżultati li kkontribwixxew b’mod pożittiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi sa fejn dawn kienu jiffurmaw parti mill-istrateġiji tal-Istati Membri (ara l-Kaxxa 4). KAXXA 4 EŻEMPJI TA’ PROĠETT LI KISEB RIŻULTATI POŻITTIVI Il-FEI tal-Lussemburgu appoġġja l-proġett "Partenariats pour l’intégration interculturelle: mise en place de services d’information et d’orientation" ("Sħubiji għall-integrazzjoni interkulturali: L-istabbiliment ta’ Servizzi ta’ informazzjoni u orjentazzjoni"). Il-proġett twettaq mill-Association de Soutien aux Travailleurs Immigrés (Assoċjazzjoni għal Appoġġ lill-Ħaddiema Immigranti) (ASTI) u mmira li jtejjeb l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi billi pprovda aċċess ugwali għall-informazzjoni dwar id-drittijiet u l-obbligi taċ-ċittadini. L-attivitajiet inkludew it-twaqqif ta’ sħubija b’assoċjazzjonijiet differenti, l-iżvilupp ta’ websajt (www.bienvenue.lu) u servizz ta’ interpretazzjoni. Il-kofinanzjament mill-FEI kien 50 % jew EUR 112000 mill-Programm Annwali tal-2009. Fil-Ġermanja, il-FER appoġġja l-proġett "… und drin bist Du? Flüchtlinge als Teil der Gesellschaft - auf dem Weg in ein selbstbestimmtes Leben" ("… Ħa tipparteċipa int ukoll? Rifuġjati bħala parti mis-soċjetà – lejn ħajja determinata minnhom infushom"). Il-proġett ta’ tliet snin imwettaq mill-Caritasverband für das Erzbistum Berlin e.V. (Caritas, Arċidjoċesi ta’ Berlin), kien appoġġjat fl-ewwel sena tiegħu b’EUR 42509 mill-Programm Annwali tal-FER tal-2009 (50 % tar-rata ta’ kofinanzjament). Huwa mmira li jtejjeb il-kondizzjonijiet ta’ akkoljenza għal persuni li jfittxu l-asil/rifuġjati u jsaħħaħ is-servizzi u l-istrutturi fi Brandenburg tal-Lvant. Total ta’ 683 persuna pparteċipaw fl-attivitajiet tal-proġett bħal korsijiet tal-Ġermaniż jew taħriġ tal-persunal interkulturali. 38. Mill-erba’ proġetti vverifikati li ma kisbux l-objettivi tagħhom, tnejn mill-proġetti tlestew wara reviżjoni ’l isfel tal-għanijiet li kellhom jinkisbu, filwaqt li proġett wieħed potenzjalment utli u innovattiv falla, parzjalment, minħabba l-miri mhux realistiċi u l-metodoloġija approvata mill-Awtorità Responsabbli fl-applikazzjoni (ara l-Kaxxa 5). 39. Madankollu, ma hemm ebda rabta diretta bejn it-twettiq tal-proġetti individwali u l-kisba ta’ suċċess globali, minħabba l-istabbiliment inadegwat tal-miri fil-livell tal-programm, in-nuqqas ta’ riżultati assoċjati kwantifikati u n-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-baġit. 40. Skont ir-rapport intermedju tal-Kummissjoni, l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jipperċepixxu l-FEI bħala li jipprovdi "valur miżjud" minkejja d-diffikultajiet fl-implimentazzjoni. Fejn l-Istati Membri kellhom qafas ta’ politika ta’ integrazzjoni inqas żviluppat, il-Fond ippermetta t-tfassil ta’ qafas komprensiv ta’ integrazzjoni. Għal xi Stati Membri mela l-vojt fir-riżorsi nazzjonali jew ipprovda l-opportunità biex jitkabbar l-appoġġ għal gruppi fil-mira speċifiċi. Barra minn hekk, ir-rapport intermedju sab li l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet fi ħdan u bejn l-Istati Membri żdiedet. KAXXA 5 EŻEMPJU TA’ PROĠETT LI FALLA Fir-Renju Unit, il-FER appoġġja proġett li ma kienx ta’ suċċess. Il-Merseyside Fire and Rescue Service (MFRS) għamel applikazzjoni innovattiva biex jindirizza r-riskji ta’ nar għolja identifikati fil-popolazzjoni tar-rifuġjati, permezz ta’ kontrolli fid-djar (800 dar), postijiet tax-xogħol fis-servizz tan-nar, l-iżvilupp ta’ websajts, fuljetti f’aktar minn 30 lingwa u l-edukazzjoni ta' sidien il-kera. L-ewwel sena tal-proġett kellha tiġi appoġġjata minn għotja mill-FER ta’ EUR 21 325. Diversi stadji ta’ kontroll fallew fl-Awtorità Responsabbli. Il-mira ta’ 800 kontroll fid-djar irriżultat li ma kinitx realistika peress li l-popolazzjoni tar-rifuġjati sottostanti kienet ferm iżgħar milli kien ġie preżunt u l-indirizzi tal-popolazzjoni fil-mira ma setgħux jinkisbu mill-MFRS. L-Awtorità Responsabbli bdiet tindirizza s-suppożizzjonijiet u l-miri mhux realistiċi tal-proġett biss wara li l-finanzjament kien ingħata u żjarat ippjanati ta’ monitoraġġ għall-proġett ma sarux fil-ħin. Barra minn hekk, l-Awtorità Responsabbli talbet, b’kuntrast mal-gwida tal-Kummissjoni fuq il-kwistjoni, li l-MFRS jiġbor provi tal-istatus tar-rifuġjati. Dan naqqas ir-rieda tal-popolazzjoni fil-mira li taċċetta l-kontrolli tal-MFRS saħansitra aktar. Bħala riżultat, kienu ffinanzjati biss 60 kontroll fid-djar u l-proġett ġie abbandunat wara l-ewwel sena tiegħu. 41. Ir-riżultati tal-evalwazzjoni ta’ hawn fuq huma, tal-inqas parzjalment, appoġġati minn evidenza miġbura matul il-verifika tal-Qorti. L-Istati Membri vverifikati rrappurtaw li l-Fondi ippermettewlhom li jwettqu attivitajiet ta’ integrazzjoni addizzjonali jew ġodda. L-EFFETTIVITÀ TAL-KONTRIBUZZJONI TAL-FONDI GĦALL-INTEGRAZZJONI X’AKTARX TKUN LIMITATA MINĦABBA … 42. It-taqsima ta’ qabel turi li l-effettività tal-Fondi sal-lum ma tistax titkejjel. Iż-żewġ taqsimiet li jmiss se jispjegaw li l-potenzjal tal-Fondi li jkunu effettivi huwa limitat minn dgħufijiet fit-tfassil u l-implimentazzjoni. Bħala riżultat, il-Fondi x’aktarx li ma jkunux effettivi kompletament fil-kontribut tagħhom għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. 43. Il-Qorti ivvalutat jekk il-qafas legali u amministrattiv stabbilit tal-fondi SOLID ippermettiex ġestjoni effettiva b’livell raġjonevoli ta’ amministrazzjoni u kontroll. Din eżaminat jekk il-ħtiġijiet tal-integrazzjoni tal-Istati Membri kinux ġew identifikati permezz ta’ proċess ta’ konsultazzjoni sodisfaċenti u Valutazzjoni tal-Impatt. Il-verifika vverifikat jekk kienx hemm approċċ koerenti u koordinat ma’ strumenti oħra tal-Unjoni. Proġett FEI implimentat mit-Tükische Gemeinde in Deutschland e.V. (TGD) (Il-Kommunità Torka fil-Ġermanja) +++++ TIFF +++++ © Vorintegrationsprojekt Türkische Gemeinde in Deutschland e.V. … IL-QASMA TAL-MIŻURI TA’ INTEGRAZZJONI BEJN IL-FER U L-FEI TIKKAWŻA DIFFIKULTAJIET PRATTIĊI 44. F’erbgħa mill-ħames Stati Membri fejn saret żjara, l-Awtorità Responsabbli (ara l-Kaxxa 6) u l-benefiċjarji finali esperjenzaw diffikultajiet prattiċi fis-separazzjoni tal-gruppi fil-mira tal-FER u l-FEI, b’mod partikolari rigward il-"miżuri ta’ integrazzjoni", peress li: ċerti attivitajiet normalment ikunu mmirati b’mod konġunt lejn il-gruppi fil-mira tal-FER u l-FEI peress li dawn għandhom ħtiġijiet simili eż. korsijiet tal-lingwa jew attivitajiet interkulturali, hemm piż amministrattiv assoċjat mal-allokazzjoni tal-ispejjeż lil Fondi differenti (FER u FEI) għall-istess attività (pereżempju, kors tal-lingwa). Dan jiskoraġġixxi lill-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-benefiċjarji finali milli jfasslu attivitajiet li jissodisfaw ħtiġijiethom b’mod effiċjenti. PROGRAMMAZZJONI ANNWALI TWASSAL GĦAL AMMINISTRAZZJONI EĊĊESSIVA … 45. L-erba’ fondi SOLID għandhom sistema ta’ pprogrammar u rappurtar annwali mill-Istati Membri. Konsegwentement, kull sena, il-Kummissjoni tirċievi madwar 100 programm annwali għall-erba’ fondi SOLID biex tirrevedihom u tapprovahom. Barra minn hekk, għandu wkoll jiġi sottomess rapport finali għal kull programm annwali komplut mill-Istati Membri u vvalidat mill-Kummissjoni. Ftit jew ebda valur miżjud ma jirriżulta minn dan l-eżerċizzju. Il-proċess ipoġġi piż amministrattiv eċċessiv kemm fuq l-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll il-Kummissjoni. L-impatt tat-tali sistema ma kienx adegwatament ikkunsidrat meta l-programm SOLID ġie stabbilit. KAXXA 6 FEI KONTRA FER Għall-Awtorità Responsabbli tar-Renju Unit (UK), "ir-rekwiżit biex jiġu separati kategoriji differenti ta’ migranti jaħdem f’kontradizzjoni diretta mal-kunċetti ta’ integrazzjoni, apprezzament tad-diversità u l-koeżjoni komunitarja", dan "joħloq konfużjoni u huwa kumpless iżżejjed f’termini ta’ amministrazzjoni u ġestjoni tal-proġett, peress li l-ispejjeż iridu jiġu separati u allokati. "Grupp imħallat" li jinkludi liċ-ċittadini tal-UE għandu jkun possibbli" peress li dan "jinkoraġġixxi aktar proposti għal proġetti aktar parteċipattivi u innovattivi, li x’aktarx ikunu aktar effettivi f’termini ta’ eżiti ta’ integrazzjoni." L-Awtorità Responsabbli Ċeka qieset li d-differenza bejn il-FER u l-FEI f’ċerti każijiet hija artifiċjali, b’mod partikolari fir-rigward taċ-ċentri ta’ integrazzjoni reġjonali ffinanzjati taħt l-FEI. Dawn iċ-ċentri jistgħu jipprovdu għajnuna u taħriġ kemm lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi kif ukoll persuni li jfittxu l-asil/rifuġjati. Skont l-Awtorità Responsabbli, huma jkollhom jidduplikaw l-attivitajiet tagħhom li huwa speċjalment ineffiċjenti meta l-gruppi fil-mira jkunu żgħar. 46. L-Istati Membri u l-Kummissjoni issa huma favur l-użu ta’ programmi multiannwali biss. Barra minn hekk, il-Kummissjoni rrimarkat li xi Stati Membri għamlu inferenzi miċ-ċiklu ta’ pprogrammar annwali li ma kinux intenzjonati, bħall-idea li l-proġetti setgħu biss ikollhom terminu ta’ żmien għal programm annwali wieħed. 47. F’konformità mas-sejbiet ta’ din il-verifika u fid-dawl tal-eżitu ta’ konsultazzjoni pubblika, il-Kummissjoni tipproponi li tbiddel is-sistema għall-perjodu 2014-2020 fi programm nazzjonali wieħed għal kull fond biex ikun kopert il-perjodu finanzjarju kollu. Dan ikun ifisser li jkun hemm inqas minn 60 programm li jkopru kemm il-Fond għall-Asil u l-Migrazzjoni (AMF) kif ukoll il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF) matul il-perjodu kollu. … U HEMM ARRANĠAMENTI TA’ FINANZJAMENT PEŻANTI 48. Meta l-Istati Membri jkunu nefqu 60 % tal-ħlas inizjali ta’ qabel il-finanzjament, huma jkunu intitolati japplikaw għat-tieni ħlas. Madankollu, il-leġiżlazzjoni ma kinitx abbozzata b’mod ċar u dan wassal għal konfużjoni fost l-Istati Membri. Il-proċeduri għall-applikazzjoni u l-ksib ta’ dan it-tieni ħlas huma ta’ piż u jiskoraġġixxu lill-Awtoritajiet Responsabbli milli japplikaw. Dan, min-naħa tiegħu, ikkawża dewmien fil-ħlasijiet li jsiru mill-Awtorità Responsabbli u wassal għal problemi ta’ likwidità għall-benefiċjarji finali. IT-TFASSIL INTRODUĊA KATINA TWILA TA’ KONTROLLI U X’UĦUD MILL-ISTATI MEMBRI ŻIEDU MA’ DAN IL-PIŻ AMMINISTRATTIV … 49. Kontrolli mwettqa mit-tliet awtoritajiet (l-Awtorità Responsabbli, l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni, l-Awtorità tal-Verifika) idduplikaw aktar milli ikkomplementaw lil xulxin. Filwaqt li l-kontrolli u l-bilanċi huma meħtieġa f’kull sistema ta’ finanzjament, il-konfigurazzjoni SOLID hija bbażata fuq il-mudell tal-Fondi Strutturali [23] u tikkawża piż sproporzjonat fid-dawl tal-ammonti relattivament baxxi involuti (ara l-paragrafu 54). Is-sistema attwali tikkawża ħela fir-riżorsi tal-Kummissjoni u dawk nazzjonali. 50. Għalkemm l-awtoritajiet tal-Istati Membri vverifikati mill-Qorti lmentaw li l-istruttura amministrattiva poġġiet piż żejjed fuq il-ġestjoni tal-Fondi, l-affarijiet marru għall-agħar fi tnejn mill-ħames Stati Membri vverifikati meta dawn wettqu livelli sproporzjonalment għolja ta’ kontrolli fuq il-benefiċjarji. Fir-Renju Unit, l-Awtorità Responsabbli stabbilixxiet sistema ta’ monitoraġġ rigoruż li tinkludi elementi li jippromwovu l-implimentazzjoni tajba tal-proġetti (ara l-Kaxxa 8), iżda fl-istess ħin tagħmel talbiet addizzjonali ta’ kontroll inkluż rappurtar ta’ kull xahar, verifiki 100 % mill-Awtorità Responsabbli, verifiki ex post mill-Awtorità tal-Verifika u rekwiżiti eċċessivi fuq il-benefiċjarji tal-proġett biex jagħtu prova tal-eliġibbiltà tal-parteċipanti (ara l-Kaxxa 5). Fil-Ġermanja, parzjalment minħabba n-nuqqas ta’ sistema ta’ ġestjoni xierqa tad-data, l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni kellha tikkumpila informazzjoni dwar kull proġett billi tivvaluta r-rapporti finali kollha qabel ma kienet f’pożizzjoni li tagħmel l-għażla għal aktar kontrolli. 51. Dgħufijiet bħalma huma nuqqas ta’ indikaturi, l-annwalità tal-programmi u l-ġerarkija bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri (ara l-paragrafu 70) setgħu ġew evitati kieku l-esperjenzi mill-ġestjoni tal-Fondi Strutturali ġew ikkunsidrati aħjar fit-tfassil tal-FEI U FER. La l-Istati Membri vverifikati u lanqas il-Kummissjoni ma kkapitalizzaw fuq l-esperjenzi preċedenti tagħhom fil-Fondi Strutturali. … L-INSUFFIĊJENZA TA’ KOERENZA U TA’ KOMPLEMENTARJETÀ MA’ FONDI OĦRA TAL-UE WASSAL GĦAL KOINĊIŻJONIJIET U TELF TA’ SINERĠIJI 52. Il-Kummissjoni wettqet biss b'mod limitat valutazzjoni ex ante [24] u konsultazzjoni tal-partijiet interessati fuq il-ħtiġijiet tal-integrazzjoni fl-UE għat-tħejjija tal-proposta leġiżlattiva tagħha. Ma ġiet żviluppata ebda strateġija ġenerali dwar kif ikunu indirizzati l-ħtiġijiet ta’ integrazzjoni fl-UE. B’riżultat ta’ dan, intilfu l-opportunitajiet sabiex tissaħħaħ il-kwalità tal-proposta [25]. 53. Barra l-programm SOLID, hemm strumenti oħra tal-Unjoni li jappoġġjaw azzjonijiet simili li jistgħu jikkontribwixxu għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Dawn jinkludu: (a) Il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) - għandu l-għan li jipprevjeni u jiġġieled il-qgħad u jiżviluppa r-riżorsi umani u l-integrazzjoni soċjali fis-suq tax-xogħol. Dan jiffinanzja programmi għall-integrazzjoni tal-migranti irrispettivament miċ-ċittadinanza tagħhom, b’mod partikolari biex tiżdied il-parteċipazzjoni ta’ migranti fl-impjiegi u b’hekk tissaħħaħ l-integrazzjoni soċjali tagħhom. (b) Programmi tad-DĠ Edukazzjoni u Kultura – l-attivitajiet taħt il-Programm Kultura 2007-2013 u l-Programm Ċittadinanza 2007-2013 jistgħu jinkludu proġetti relatati mad-djalogu interkulturali, iċ-ċittadinanza attiva eċċ. Il-Programm ta’ Tagħlim Tul il-Ħajja 2007-2013 jinkludi l-prijorità li jiġu promossi l-inklużjoni soċjali u l-ugwaljanza bejn is-sessi fl-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluża l-integrazzjoni tal-migranti u r-Roma. (c) Programmi Kwadru għar-Riċerka – intużaw biex jiffinanzjaw ir-riċerka fir-rigward ta’ kwistjonijiet ta’ migranti billi jiġi żviluppat għarfien ġdid, għodda, indikaturi u databases ta’ appoġġ għall-politika Ewropea dwar il-migrazzjoni, b’mod partikolari għas-suq tax-xogħol, il-benesseri soċjali, il-koeżjoni soċjali u l-ġlieda kontra d-diversi forom ta’ diskriminazzjoni 54. Fil-ħidma preparatorja tagħha, il-Kummissjoni ma qisitx il-programmi tad-DĠ Edukazzjoni u Kultura jew dak Kwadru għar-Riċerka. Għalkemm il-valutazzjoni tal-Kummissjoni ex ante identifikat il-FSE bħala li jinkludi azzjonijiet rilevanti, il-firxa sħiħa tal-koinċiżjonijiet mal-FEI baqgħet mhux magħrufa. M’hemm l-ebda data speċifika disponibbli biex wieħed jiġġudika l-firxa sa fejn il-FSE jappoġġja l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Il-Kummissjoni tistma li matul l-2007-2013, EUR 1,17 biljun mill-FSE huwa bbaġitjat għal "Żieda fil-parteċipazzjoni tal-migranti fl-impjiegi" [26] Il-FSE jiffinanzja wkoll miżuri ta’ inklużjoni soċjali li jistgħu jappoġġjaw l-integrazzjoni ta’ migranti sabiex tal-inqas parti mid-EUR 9,98 biljun bbaġitjati għal dan tkun rilevanti għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi [27]. Il-Kummissjoni ma identifikatx dan fil-valutazzjoni ex ante tagħha għall-programmi SOLID jew għall-perjodu 2014-2020. Il-finanzjament tal-FSE ta’ kwistjonijiet relatati mal-integrazzjoni hu għaldaqstant ferm akbar mill-FEI (EUR 830 miljun għall-2007-2013) u l-FER (EUR 623 miljun għall-2008-2013) flimkien. 55. L-intenzjoni tal-Kummissjoni kienet li l-FEI jkun komplementari għall-FSE, fejn jappoġġja azzjonijiet li ma jistgħux jiġu ffinanzjati minn dan tal-aħħar [28]. Ċittadini ta’ pajjiżi terzi m’għandhomx l-istess drittijiet legali bħaċ-ċittadini tal-UE u dan ingħata bħala ġustifikazzjoni għal trattament separat taħt fondi differenti. Madankollu, il-verifika wriet li ħafna mill-miżuri tal-FEI, jekk mhux kollha, setgħu jiġu ffinanzjati taħt il-FSE. Għall-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-benefiċjarji finali, is-separazzjoni bejn il-FSE u l-FEI tikkawża piż burokratiku addizzjonali, b’mod partikolari, minħabba li dawn il-fondi għandhom strutturi u rekwiżiti amministrattivi differenti (ara l-Figura 5). 56. Il-problemi ta’ tfassil tal-FEI huma miżjuda mill-funzjonament limitat tas-sistemi stabbiliti sabiex ikunu żgurati l-koerenza u l-komplemen-tarjetà. Matul il-proċess ta’ adozzjoni tal-programmi tal-FSE u l-FEI, il-Kummissjoni ma enfasizzatx biżżejjed fuq il-komplementarjetà taż-żewġ fondi. Filwaqt li l-koordinazzjoni bejn id-DĠ Impjiegi, Affarijiet Soċjali u Inklużjoni u d-DĠ Affarijiet Interni tjiebet fl-aħħar snin, fi tlieta mill-ħames Stati Membri vverifikati, il-mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni obbligatorja [29] bejn l-FEI u l-FSE ma kienx stabbilit, kien inadegwat, jew kien biss reċentement stabbilit minkejja l-affermazzjonijiet tagħhom li kienu għamlu hekk mill-bidu nett. Il-Kummissjoni naqset milli tidentifika din il-problema fil-valutazzjoni tagħha tas-Sistema għall-Ġestjoni u l-Kontroll tal-FEI. 57. Bħala riżultat tan-nuqqas ta’ koerenza fit-tfassil u l-implimentazzjoni, jeżistu koinċiżjonijiet sinifikanti bejn l-FEI u l-FSE, bil-FSE jappoġġja l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi b’ammonti li huma akbar b’mod sinifikanti. Dawn il-koinċiżjonijiet jikkawżaw spejjeż addizzjonali (eż. spejjeż tal-persunal) u jintilfu sinerġiji potenzjali (ara l-Kaxxa 7). 58. Filwaqt li l-proposta l-ġdida għall-2014-2020 tiftaħ il-grupp fil-mira għall-miżuri ta’ integrazzjoni lokali u reġjonali għal ċittadini tal-UE bi sfond ta’ migranti (persuni li jkollhom mill-inqas ġenitur wieħed li jkun ċittadin ta’ pajjiż terz) ma tittrattax il-problema sottostanti ta’ koinċiżjonijiet mal-FSE. 59. Mingħajr komponent dedikat fil-FSE jew fond ta’ integrazzjoni separat ibbażat kemm fuq il-bażi legali tal-FSE kif ukoll dik tal-FEI, il-ħtiġiet ta’ integrazzjoni ma jistgħux jiġu indirizzati b’mod komprensiv. KAXXA 7 ĊENTRI TELEFONIĊI PORTUGIŻI U ACIDI - TQABBIL TAL-FINANZJAMENT FEI U FSE Fil-Portugall, żewġ organizzazzjonijiet biss jistgħu japplikaw għall-finanzjament FEI: "Alto Comissariado para a Imigração e Diálogo Intercultural" (ACIDI) u "Serviço de Estrangeiros e Fronteiras" (SEF). ACIDI, korp pubbliku integrat fil-Ministeru tal-Intern, huwa l-aktar importanti mit-tnejn u huwa l-organizzazzjoni responsabbli għall-integrazzjoni tal-immigranti u l-minoranzi fil-Portugall. Matul iż-żjara fuq il-post mill-Qorti, ir-rappreżentanti ddikjaraw li hemm koinċiżjonijiet fil-finanzjament għall-integrazzjoni tal-FSE u l-FEI. Għall-2008-2011 huma rċevew madwar EUR 18,2 miljun mill-FSE u EUR 7,4 miljun mill-FEI [30]. L-attivitajiet elenkati fil-Programm Operattiv tal-FSE jistgħu jiġu ffinanzjati wkoll mill-programm FEI. Eżempju wieħed misjub mill-Qorti kien il-finanzjament ta’ żewġ ċentri telefoniċi multilingwi simili. Iċ-Ċentru Nazzjonali ta’ Appoġġ għall-Immigranti tal-ACIDI (CNAI) jospita ċentru telefoniku stabbilit għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi (iffinanzjat mill-FSE). Meta l-SEF applika għal ċentru telefoniku biex ilaħħaq mal-informazzjoni speċifika ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, il-proġett tal-ACIDI ma kienx ikkunsidrat u d-domanda għaċ-ċentru telefoniku tiegħu waqgħet wara l-ftuħ ta’ dak tal-SEF. Minħabba l-fatt li organizzazzjonijiet tal-migranti jistgħu japplikaw kemm għall-FSE u għas-sottoproġetti tal-ACIDI, hemm riskju akbar ta’ nuqqas ta’ approċċ koerenti kif ukoll finanzjament imrikkeb. L-AWTORITAJIET RESPONSABBLI HUMA IMPENJATI BIS-SĦIĦ IŻDA DEWMIEN FIL-LIVELLI KOLLHA U DGĦUFIJIET FIS-SISTEMA GĦALL-ĠESTJONI U L-KONTROLL JISTGĦU JNAQQSU AKTAR L-EFFETTIVITÀ TAL-PROGRAMMI 60. Il-programm huwa implimentat permezz tal-metodu ta’ ġestjoni kondiviża u, bħala tali, hemm responsabbiltajiet imposti kemm fuq il-Kummissjoni kif ukoll l-Istati Membri fir-rigward tal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. 61. Il-Qorti eżaminat l-aspetti tas-sistemi fil-Kummissjoni u l-Istati Membri li huma direttament rilevanti għall-effettività tal-Fondi. DEWMIEN FL-ADOZZJONI TAL-LEĠIŻLAZZJONI U FIL-KOMPITI KRUĊJALI TAL-KUMMISSJONI U TAL-ISTATI MEMBRI … 62. Id-Deċiżjoni tal-Kunsill u tal-Parlament Ewropew li tistabbilixxi l-FER għall-2008-2013 u d-Deċiżjoni tal-Kunsill għall-FEI għall-perjodu 2007-2013 ma ġewx adottati qabel it- 23 ta’ Mejju 2007 u l- 25 ta’ Ġunju 2007 rispettivament. Id-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jistabbilixxu r-regoli implimentattivi ġew adottati biss fid- 19 ta’ Diċembru 2007 u l- 5 ta’ Marzu 2008. Fil-prinċipju, il-Programmi Annwali għandhom jiġu sottomessi mill-Istati Membri sal-1 ta’ Novembru tas-sena n-1, qabel il-bidu tal-programm. Minħabba l-adozzjoni tardiva tal-leġiżlazzjoni, ingħataw derogi għas-sottomissjoni aktar tard tal-PA tal-2007 u l-2008 [31]. Il-Kummissjoni hija meħtieġa li tinforma lill-Istati Membri jekk il-PA jistax jiġi approvat fi żmien xahar mis-sottomissjoni u jkunu adottati Deċiżjonijiet ta’ Finanzjament mill-1 ta’ Marzu tas-sena inkwistjoni. 63. L-awdituri eżaminaw il-proċess ta’ sottomissjoni tal-AP għal ħames Stati Membri li jikkonċerna l-2007 [32], l-2008 u l-2011. Mill-25 PA tal-FEI u l-FER eżaminati, tlieta biss kienu sottomessi mill-Istati Membri fil-ħin. Ir-raġuni li ngħatat għad-dewmien min-naħa tal-Istati Membri kienet l-ammont kbir ta’ xogħol li tqiegħed fuq l-Awtoritajiet Responsabbli tal-Istati Membri, il-bidliet politiċi li jwasslu għal organizzazzjoni mill-ġdid interna u, skont il-Kummissjoni, l-abbozzar ta’ programmi elaborati żżejjed. 64. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma informatx lill-Istati Membri fi żmien xahar jekk il-PA setgħux jiġu approvati f'xi wħud mill-każijiet eżaminati, u lanqas ma adottat id-deċiżjonijiet ta’ finanzjament fiż-żmien stabbilit fil-leġiżlazzjoni. Id-dewmien kien l-aktar serju għall-PA tal-2007 u l-2008, fejn id-deċiżjonijiet dwar il-finanzjament għall-programm tal-FEI tal-2007 ħadu seba’ xhur aktar biex ikunu adottati milli kien previst fil-leġiżlazzjoni. Għall-PA tal-2011, id-dewmien medju kien ta’ xahrejn għall-FEI u xahar għall-FER. … LI JWASSAL BIEX IL-KUMMISSJONI TOĦROĠ GWIDA TARD LILL-ISTATI MEMBRI 65. Il-Kummissjoni ħarġet firxa wiesgħa ta’ gwida, li tkopri suġġetti bħalma huma l-eliġibbiltà tan-nefqa u l-aspetti varji tas-Sistemi għall-Ġestjoni u l-Kontroll tal-Istati Membri (MCS). F’ħafna oqsma, din il-gwida kienet komprensiva u utli għall-Istati Membri. Barra minn hekk, l-Istati Membri vverifikati rrappurtaw li r-risposti għall-mistoqsijiet ġew ittrattati b’mod effettiv mill-Kummissjoni. 66. Madankollu, xi gwida importanti, parzjalment minħabba l-adozzjoni tard tal-leġiżlazzjoni, inħarġet tard, inklużi r-regoli ta’ implimentazzjoni (ara l-paragrafu 62) u l-"manwal dwar l-eliġibbiltà" aktar dettaljat li nħareġ għall-ewwel darba f’Lulju 2008. Flimkien mal-istennija għall-adozzjoni ta’ deċiżjonijiet ta’ finanzjament, dan kien ifisser li dawk l-Istati Membri li kienu kapaċi jallokaw finanzjament nazzjonali biex jinbdew proġetti fil-ħin ma setgħux jinformaw lill-benefiċjarji finali dwar ir-regoli tal-eliġibbiltà maqbula. Stati Membri oħra kienu sfurzati jdewmu l-bidu tal-programmi tagħhom. Iż-żewġ sitwazzjonijiet ikkontribwixxew għal rati baxxi ta’ implimentazzjoni għall-Fondi fis-snin bikrin tal-programm (ara l-paragrafu 35). DGĦUFIJIET FIS-SISTEMI TA’ MONITORAĠĠ TAL-ISTATI MEMBRI MHUX OSSERVATI MILL-KUMMISSJONI 67. Qabel il-bidu tal-programm, l-Istati Membri kienu meħtieġa jissottomettu deskrizzjonijiet tas-Sistemi għall-Ġestjoni u l-Kontroll tagħhom lill-Kummissjoni għall-approvazzjoni. Il-Kummissjoni aktar tard segwiet dan bi żjarat biex tiċċekkja s-sistemi fuq il-post fl-Istati Membri. Il-Qorti eżaminat il-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-MCS fir-rigward tas-sistemi għall-monitoraġġ tal-proġetti u l-programmi u għamlet paraguni mas-sistemi li vverifikat fl-Istati Membri. 68. Il-Kummissjoni użat lista ta’ kontroll bil-punteġġi għall-valutazzjoni tal-MCS. Għal kull wieħed mill-ħames Stati Membri vverifikat mill-Qorti, il-Kummissjoni approvat l-MCS u, b’mod partikolari, ingħataw punteġġi massimi għall-erba’ kriterji li għandhom x’jaqsmu mal-monitoraġġ tal-proġetti u l-programmi. 69. Il-lista ta’ kontroll tal-Kummissjoni ma kinitx tinkludi mistoqsijiet biex ikun ivverifikat jekk kinux fis-seħħ is-sistemi għall-ġbir u l-aggregazzjoni tal-indikaturi operattivi u finanzjarji ewlenin. Il-Qorti sabet li fi tlieta mill-ħames Stati Membri vverifikati, is-sistemi ta’ monitoraġġ kienu inadegwati, l-aktar minħabba n-nuqqas ta’ sistemi ta’ ġbir ta’ data xierqa għal indikaturi u miri jew żjarat insuffiċjenti għall-monitoraġġ tal-proġetti. Din is-sitwazzjoni kompliet fl-aħħar nofs tal-2011 minkejja l-fatt li dawn saret żjara fihom mill-Kummissjoni. In-nuqqas tal-Kummissjoni li tiskopri din id-dgħufija kien parzjalment minħabba elementi kruċjali li ma kinux inklużi fil-lista ta’ kontroll. Dan kompla jmur għall-agħar meta l-Kummissjoni aċċettat deskrizzjonijiet li ammontaw sempliċiment għal intenzjonijiet tal-Istati Membri trasposti mil-leġiżlazzjoni. Fin-nuqqas ta’ sistemi ta’ monitoraġġ li jiffunzjonaw kif xieraq, l-implimentazzjoni tal-programm 2007-2013 ma tistax tiġi evalwata u mmexxija. … DGĦUFIJIET PERSISTENTI U NUQQASIJIET FL-AWTORITAJIET TA’ ĊERTIFIKAZZJONI U TAL-VERIFIKA 70. Bħal fil-Fondi Strutturali, il-programm SOLID għandu struttura bi tliet livelli li tinkludi Awtorità Responsabbli (jew ta’ Ġestjoni) u Awtoritajiet tal-Verifika u ta’ Ċertifikazzjoni. Id-differenza hija li taħt l-istruttura SOLID, l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni hi fil-quċċata tal-mudell tal-assigurazzjoni (ara l-Figura 5), fejn ikun hemm dipendenza fuq il-ħidma tal-Awtorità tal-Verifika, filwaqt li fil-Fondi Strutturali li ilhom stabbiliti, huwa l-oppost. Dan wassal għal nuqqas ta’ fehim fi Stati Membri dwar ir-rwoli u d-dmirijiet rispettivi tal-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni u l-Awtorità tal-Verifika. Il-Kummissjoni ma skoprietx dan fil-valutazzjoni tagħha tas-Sistema għall-Monitoraġġ u l-Kontroll u l-gwida kienet ipprovduta biss f’Ottubru 2010 [33]. Fil-Ġermanja, in-nuqqas ta’ relazzjoni ċara bejn it-tliet awtoritajiet ikkontribwixxa għal dewmien fir-rappurtar ta’ bosta xhur kemm għall-Programmi Annwali tal-2007 kif ukoll dawk tal-2008, li rriżulta fi ħlasijiet tard lill-benefiċjarji finali. 71. Il-verifika tal-Qorti sabet dgħufijiet serji fil-ħidma tal-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni u tal-Awtorità tal-Verifika fil-Portugall. L-Awtorità tal-Verifika hija meħtieġa mil-leġiżlazzjoni li tivverifika kampjun ta’ mill-inqas 10 % tan-nefqa totali eliġibbli għal kull programm annwali. L-Awtorità Responsabbli Portugiża tikkuntratta l-verifiki lil korp privat, li hija tuża bħala l-kontroll tal-ewwel livell ta’ klejms għall-ispejjeż tal-proġett. Bi ksur tal-leġiżlazzjoni, l-Awtorità tal-Verifika tuża dawn l-istess rapporti tal-verifika biex tissodisfa r-rekwiżit ta’ 10 % tagħha. Għalkemm l-Awtorità tal-Verifika twettaq ukoll il-verifiki tal-proġett tagħha stess fuq il-post, dawn ma jkoprux il-programmi annwali kollha u jirrappreżentaw inqas minn 10 % tal-ispejjeż eliġibbli. 72. Is-"Serviço de Estrangeiros e Fronteiras" (SEF) inħatar bħala l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni fil-Portugall. Fil-verifika għad-Dikjarazzjoni ta’ Assigurazzjoni tal-2009, il-Qorti sabet dgħufijiet serji fiċ-ċertifikazzjoni mwettqa mis-SEF għall-predeċessur tal-FER III (FER II). Fl-2011, l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni kienet għadha qed tonqos milli taqdi r-responsabbiltajiet tagħha, kemm fir-rigward tal-kwalità tax-xogħol imwettaq kif ukoll fir-rigward tad-dewmien fit-tlestija taċ-ċertifikazzjoni. L-Awtorità Responsabbli kienet diġà tard biex issottomettiet ir-rapporti dwar l-eżekuzzjoni tal-programmi finali u fiż-żmien tal-verifika, l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni kienet aggravat is-sitwazzjoni billi naqset milli toħroġ ċertifikazzjonijiet għar-rapporti tal-FEI u l-FER tal-2008, jew tar-rapport ta’ progress tal-FEI tal-2009. Barra minn hekk, iż-żmien imqatta’ fuq il-post kien ġie miftiehem bl-għaġla u ma kienx suffiċjenti biex titwettaq il-ħidma meħtieġa għaċ-ċertifikazzjoni b’mod xieraq. L-ebda evidenza ma setgħet tiġi ppreżentata tal-ħidma mwettqa, iżda l-metodi ta’ kampjunar deskritti matul verifika tal-Qorti kienu difettużi u aktarx ma jwasslux għal riżultati affidabbli. L-Awtorità tal-Verifika stess ħarġet opinjoni kwalifikata dwar il-ħidma tal-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni. Filwaqt li s-sitwazzjoni tippersisti, l-obbligi tal-kontroll tal-Fondi mhumiex qed jiġu ssodisfati, u b’hekk qed jiżdiedu r-riskji għall-ġestjoni finanzjarja tajba, u dan iwassal għal problemi ta’ likwidità fil-livell benefiċjarju. FIGURA 5 MUDELLI TA’ ASSIGURAZZJONI TAL-FONDI +++++ TIFF +++++ L-AWTORITAJIET RESPONSABBLI FIL-BIĊĊA L-KBIRA QED JISSODISFAW IL-FUNZJONIJIET PRINĊIPALI TAGĦHOM MINKEJJA L-LIMITAZZJONIJIET FIT-TFASSIL U L-IMPLIMENTAZZJONI 73. L-Awtoritajiet Responsabbli ffaċċjaw diffikultajiet fl-istadji bikrija tal-programm minħabba pressjonijiet ta’ żmien li jirriżultaw minn dewmien fl-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni (ara l-paragrafu 62). Huma qed ikomplu jkunu mfixkla mill-programmazzjoni u r-rekwiżiti onerużi ta’ rappurtar li, fi tlieta mill-ħames Stati Membri vverifikati, ġew aggravati bin-nuqqas ta’ persunal. Fil-Ġermanja, matul is-snin bikrin tal-programm, il-verifiki tal-proġetti ma setgħux jitwettqu fil-ħin minħabba n-nuqqas ta’ persunal tal-Awtorità Responsabbli, iżda dan kien rimedjat saż-żmien tal-verifika tal-Qorti. Fir-Repubblika Ċeka, il-limitazzjonijiet tar-riżorsi fissru li r-rappurtar interim u t-talbiet għal ħlasijiet intermedji ma jsirux u gwida għall-benefiċjarji finali għadha ma saritx. In-nuqqas ta’ persunal fl-Awtorità Responsabbli Portugiża fisser li l-appoġġ fil-post għall-benefiċjarji finali kien limitat. 74. L-Awtoritajiet Responsabbli vverifikati mill-Qorti wrew livelli għolja ta’ impenn u kienu qed iwettqu b’mod sodisfaċenti l-biċċa l-kbira mill-kompiti bażiċi meħtieġa għall-ġestjoni tal-Fondi. Ġew osservati eżempji ta’ prattika tajba li jagħtu kontribut qawwi għall-effettività tal-Fondi. Dawn jinkludu ż-żjarat ta’ qabel il-bidu li saru fir-Renju Unit lill-benefiċjarji finali (ara l-Kaxxa 8) u t-titjib kemm tal-Ġermanja u kemm tal-Lussemburgu fl-istabbiliment ta’ sistemi għall-ġbir ta’ indikaturi dwar il-proġetti. KAXXA 8 ŻJARAT TA’ QABEL IL-BIDU MILL-AWTORITÀ RESPONSABBLI TAR-RENJU UNIT Sa minn Mejju 2010, l-Awtorità Responsabbli tar-Renju Unit inkorporat żjarat ta’ "assigurazzjoni ta’ qabel il-bidu" fil-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-proġetti tagħha. Dawn jipprovdu livell addizzjonali ta’ appoġġ u gwida għall-"workshops ta’ qabel l-assigurazzjoni", irranġati għal bosta benefiċjarji. Iż-żjarat isiru minn uffiċjali tal-Awtorità Responsabbli fil-bini tal-benefiċjarji tal-proġetti li ntgħażlu għall-finanzjament tal-FEI jew il-FER. Filwaqt li jsiru qabel l-iffirmar tal-ftehim tal-għotja, u qabel l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet, dawn iservu biex jinformaw lill-benefiċjarju dwar l-aspetti prattiċi tat-tmexxija tal-proġett, biex ikun ivverifikat li dawn għandhom is-sistemi meħtieġa fis-seħħ biex b’suċċess jagħmlu dan, u biex itejbu l-fehim dwar l-aspettattivi u l-eliġibbiltà tal-finanzjament. Tingħata attenzjoni lir-riżultati mistennija tal-proġett, biex ikun ivverifikat li l-objettivi u l-attivitajiet huma realistiċi u jistgħu jintlaħqu u jkun żgurat li l-monitoraġġ u l-ġbir tad-data neċessarju se jsiru matul il-proġett. 75. Fi tlieta mill-ħames Stati Membri [34], ma ġietx ipprovduta gwida suffiċjenti bil-miktub lill-benefiċjarji finali dwar l-eliġibbiltà tal-ispejjeż. Il-Kummissjoni kienet ipprovdiet manwal dwar l-eliġibbiltà bi twissija dwar l-użu xieraq, li jimplika li l-Awtoritajiet Responsabbli kellhom iżidu akkumpanjament ta’ spjegazzjonijiet u gwida supplimentari. Madankollu, dawn l-Istati Membri interpretaw iċ-ċaħda tar-responsabbiltà tal-Kummissjoni bħala li tfisser li dan m’għandu fl-ebda ċirkostanza jiġi mgħoddi lill-benefiċjarji u ma pprovdew l-ebda gwida alternattiva bil-miktub. Proġett tal-FER "Accomodate PRS (Private Rented Sector)" (Nakkomodaw, is-Settur Privat tal-Kera) implimentat mill-Housing Associations’ Charitable Trust (HACT), UK +++++ TIFF +++++ © HACT. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 76. Il-verifika tal-Qorti eżaminat jekk il-FEI u l-FER tal-programm SOLID jikkontribwixxux b’mod effettiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Il-verifika kkonkludiet li ma kienx possibbli li jitkejjel is-suċċess tal-programmi annwali minħabba n-nuqqas ta’ sistema xierqa ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. Madankollu, ħafna mill-proġetti individwali vverifikati kisbu riżultati pożittivi u l-Istati Membri ġeneralment jikkunsidraw li l-Fondi għandhom valur miżjud. 77. L-effettività tal-Fondi ġiet imfixkla minn tfassil frammentat, komplemen-tarjetà insufffiċjenti ma’ fondi oħra tal-UE, b’mod partikolari mal-FSE, kif ukoll minn dewmien suċċessiv u ċerti dgħufijiet fis-sistemi għall-ġestjoni u l-kontroll. Bħala riżultat, il-Fondi x’aktarx ma jkunux effettivi kompletament. 78. Il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet t’hawn taħt jibdew bir-riżultati disponibbli dwar il-kontribut tal-Fondi għall-integrazzjoni, it-tfassil u l-implimentazzjoni tagħhom. Ħafna mis-sejbiet jistgħu jkunu validi għall-fondi SOLID l-oħra billi d-dispożizzjonijiet għall-ġestjoni u l-kontroll huma simili. L-EFFETTIVITÀ TAL-FEI U L-FER MA SETGĦETX TITKEJJEL 79. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri ma jistgħux jevalwaw l-effettività ġenerali tal-Fondi fl-appoġġ għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi peress li l-Istati Membri ma waqqfux sistemi effettivi ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni biex jirrapportaw dwar il-kisbiet tal-programmi. Għalkemm il-Kummissjoni pprovdiet gwida estensiva dwar l-indikaturi, erbgħa mill-ħames Stati Membri vverifikati wrew dgħufijiet sinifikanti fl-inklużjoni tal-objettivi SMART fil-programmi, fit-twaqqif ta' sistemi xierqa ta’ ġbir tal-IT u/jew fir-rappurtar dwar l-ilħuq tal-miri. Konsegwentement, l-abilità tagħhom li jissorveljaw u jmexxu l-programmi kienet imfixkla. Il-Kummissjoni naqset milli ssib dawn in-nuqqasijiet u tirrimedjahom. 80. Il-valur informattiv tar-rapport intermedju tal-Kummissjoni dwar il-FEI huwa mdgħajjef minħabba n-nuqqas ta’ data komparabbli u l-pubblikazzjoni mdewma tiegħu. Hija tipprovdi biss valutazzjoni limitata ħafna tar-riżultati tal-FEI għall-partijiet interessati. Bi tħejjija għall-evalwazzjoni ex post li jmiss, il-Kummissjoni issa qed tindirizza n-nuqqas ta’ data komparabbli billi titlob lill-Istati Membri jipprovdu informazzjoni dwar indikaturi bażiċi komuni. Madankollu, peress li dawn l-indikaturi ma ġewx stabbiliti minn qabel u miġbura matul l-implimentazzjoni, il-validità u l-utilità potenzjali tal-evalwazzjoni huma limitati u l-proċess ta’ kumpilazzjoni jsir ineffiċjenti. RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni għandha tiddefinixxi sett minimu obbligatorju ta’ indikaturi komuni għall-Istati Membri biex ikejlu r-rendiment u l-eżitu tal-programmi tagħhom, li jibni fuq id-dispożizzjonijiet stipulati fil-proposta tal-Kummissjoni għall-2014-2020. RAKKOMANDAZZJONI 2 Qabel tapprova l-programmi, il-Kummissjoni għandha titlob lill-Istati Membri biex jistabbilixxu indikaturi SMART u jistabbilixxu sistemi tal-IT biex tinġabar id-data mill-bidu. RAKKOMANDAZZJONI 3 L-Istati Membri għandhom, kull fejn huwa possibbli, jistabbilixxu valuri ta’ mira għall-objettivi sabiex ikunu jistgħu jkejlu l-kisbiet tal-programmi. RAKKOMANDAZZJONI 4 Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jagħmlu skambju ta’ prattiki tajba dwar il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. IL-PROĠETTI VVERIFIKATI FIL-BIĊĊA L-KBIRA QED JIKKONTRIBWIXXU GĦALL-INTEGRAZZJONI IŻDA MHUX IL-FONDI DISPONIBBLI KOLLHA QED JINTUŻAW 81. Kważi l-proġetti vverifikati kollha kisbu riżultati li nstabu li jikkontribwixxu għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fil-kuntest tal-istrateġiji tal-Istati Membri stabbiliti għal dan il-għan. Kważi l-Istati Membri kollha tal-UE kkummentaw fir-rapport intermedju tal-FEI li l-fondi pprovdew valur miżjud. 82. Ir-rata ta’ implimentazzjoni tal-baġit tal-FEI fl-Istati Membri għall-PA tal-2007 u l-2008 kienet ġeneralment baxxa, għalkemm varjazzjonijiet kbar huma evidenti bejn l-Istati Membri. Għalkemm ir-rata totali tal-implimentazzjoni tal-Fond tjiebet minn 66 % (2007) għal 77 % (2008), il-Fond baqa’ b’mod sinifikanti mhux użat biżżejjed f’bosta Stati Membri. RAKKOMANDAZZJONI 5 L-Istati Membri għandhom jieħdu passi biex jiżguraw li l-programmi jiġu implimentati b’mod sħiħ. Dan jista’ jsir permezz ta’ estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-programmi nazzjonali, il-liberalizzazzjoni tar-regoli nazzjonali li jiżguraw li l-finanzjament ikun disponibbli għall-organizzazzjonijiet kollha li jistgħu jikkontribwixxu għall-istrateġija tal-integrazzjoni, jew permezz ta’ informazzjoni aktar estensiva u attivitajiet ta’ pubbliċità. TFASSIL FRAMMENTAT TAL-FONDI LI JIKKAWŻA PIŻ AMMINISTRATTIV SPROPORZJONAT U EĊĊESSIV GĦALL-BENEFIĊJARJI FINALI, L-ISTATI MEMBRI U L-KUMMISSJONI 83. Ir-rekwiżiti ta’ ġestjoni u kontroll, u b’mod partikolari s-sistema ta’ programmi annwali, l-arranġamenti tal-ħlas tat-tieni prefinanzjament u l-istruttura tat-tliet awtoritajiet, imponew piż tqil sproporzjonat fuq l-Istati Membri u l-benefiċjarji finali, kif ukoll il-Kummissjoni. Xi Stati Membri żiedu ma’ dan il-piż permezz ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali u billi ħolqu obbligi addizzjonali. Dan jiskoraġġixxi l-benefiċjarji finali u jikkawża ħela tar-riżorsi tal-Kummissjoni u dawk nazzjonali. 84. L-ipprogrammar annwali kkawża domanda kbira fuq ir-riżorsi tal-Kummissjoni, fejn ikkontribwixxa għal dewmien fil-ħidma tagħha u ma kienx ikkunsidrat b’mod adegwat mill-Kummissjoni jew il-leġiżlaturi fil-fażi tal-ippjanar. 85. L-esperjenzi mill-ġestjoni tal-fondi strutturali dwar l-ipprogrammar, l-arranġamenti tal-ħlas u sistemi ta’ monitoraġġ ma ntużawx mill-Kummissjoni jew mill-Istati Membri vverifikati biex jitgħallmu mill-esperjenza u jantiċipaw il-problemi. RAKKOMANDAZZJONI 6 Il-leġiżlazzjoni għandha tintroduċi sistema ta’ programmi nazzjonali waħdanija li tkopri l-perjodu kollu ta’ programmazzjoni finanzjarja, minflok l-arranġamenti eżistenti ta’ programmazzjoni annwali, f’konformità mal-proposta tal-Kummissjoni għall-2014-2020. RAKKOMANDAZZJONI 7 Il-leġiżlazzjoni għandha tissimplifika l-arranġamenti ta’ ħlas tal-Kummissjoni, f’konformità mal-proposta tal-Kummissjoni għall-2014-2020. RAKKOMANDAZZJONI 8 Qabel ma jiġu introdotti rekwiżiti ta’ ġestjoni u kontroll ġodda u meta jiġu stabbiliti s-sistemi korrispondenti, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw kif xieraq il-proporzjonalità, l-impatt tar-riżorsi u jqisu l-esperjenza fil-ġestjoni ta’ programmi simili. KOERENZA U KOMPLEMENTARJETÀ MA’ FONDI OĦRA TAL-UE MHUX ŻGURATI B’MOD SUFFIĊJENTI 86. Ma kien hemm ebda evalwazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet ta’ integrazzjoni fl-UE u, għalhekk, l-ebda strateġija ġenerali dwar kif jiġu indirizzati. Barra minn hekk, strumenti eżistenti jew ippjanati importanti tal-Unjoni li jappoġġjaw azzjonijiet simili ma kinux identifikati mill-Kummissjoni fil-ħidma preparatorja tagħha. 87. Il-FEI u l-FER (parti dwar l-integrazzjoni) inħolqu bħala strumenti separati mill-FSE eżistenti li diġà kien jimmira lejn l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi u ċittadini tal-UE. Għalkemm saru ċertu sforzi mill-Kummissjoni biex ikunu assigurati l-koerenza u l-komplementarjetà mal-FSE kemm fil-fażi tat-tfassil kif ukoll f’dik tal-implimentazzjoni, dawn ma kinux effettivi. L-Istati Membri vverifikati lanqas biss jikkonformaw mar-rekwiżiti minimi għall-koordinazzjoni mal-FSE. Bħala riżultat, jeżistu koinċiżjonijiet sinifikanti bejn il-FEI u l-FSE, bil-FSE jappoġġja l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi b’ammonti akbar b’mod sinifikanti. Barra mir-riskju miżjud ta’ finanzjament doppju, il-koinċiżjonijiet qed jikkawżaw spejjeż addizzjonali (eż. spejjeż tal-persunal) u qed jintilfu sinerġiji potenzjali. RAKKOMANDAZZJONI 9 Il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni komprensiva tal-ħtiġijiet għall-integrazzjoni irrispettivament minn jekk il-migranti għandhomx ċittadinanza tal-UE jew ta’ pajjiż terz. RAKKOMANDAZZJONI 10 Abbażi ta’ din il-valutazzjoni, għandha tiġi ddisinjata struttura adattata tal-fond(i) li ttemm is-separazzjoni tal-popolazzjoni fil-mira fuq il-bażi taċ-ċittadinanza u li tkun orjentata lejn il-ħtiġijiet tal-Benefiċjarji Finali. It-twaqqif ta’ prijorità obbligatorja biex ikunu ffinanzjati ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi se jiżgura li dawn jirċievu l-attenzjoni speċifika meħtieġa. RAKKOMANDAZZJONI 11 Il-Kummissjoni għandha tagħti aktar importanza lill-ksib ta’ dettalji konkreti tas-sistemi tal-Istati Membri biex ikunu żgurati l-koerenza u l-komplementarjetà fil-fondi tal-UE. DEWMIEN SUĊĊESSIV LI JTELLEF L-IMPLIMENTAZZJONI KEMM FIL-LIVELL TAL-ISTATI MEMBRI KIF UKOLL TAL-KUMMISSJONI 88. L-adozzjoni tard tal-bażi legali dewmet l-implimentazzjoni, b’mod partikolari, tal-programmi annwali tal-2007 u l-2008, u kkontribwixxiet għal rata baxxa ta’ implimentazzjoni. In-nuqqas ta’ rekwiżiti ċari mill-bidu tal-programmi jżid ir-riskju ta’ finanzjament ta’ attivitajiet ineliġibbli. 89. L-Istati Membri vverifikati kienu tard fis-sottomissjoni tal-programmi annwali tagħhom, kif kienet il-Kummissjoni fl-approvazzjoni tad-deċiżjonijiet ta’ finanzjament korrispondenti. Għall-Istati Membri li ma kinux lesti jimpenjaw fondi qabel l-approvazzjoni tal-programmi, il-bidu tal-proġetti ddewwem u l-perjodu għall-implimentazzjoni tqassar. 90. Kemm l-Istati Membri kif ukoll il-Kummissjoni jkomplu jġarrbu dewmien fil-preżentazzjoni u l-approvazzjoni ta’ programmi u rapporti, fil-biċċa l-kbira minħabba l-piż amministrattiv. Proġett tal-FER implimentat mill-Conselho Português para os Refugiados (CPR) (Kunsill tar-Refuġjati Portugiż) +++++ TIFF +++++ © Conselho Português para os Refugiados (CPR). RAKKOMANDAZZJONI 12 Bl-użu tal-esperjenzi miksuba mill-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-13, il-leġiżlazzjoni għandha tkun lesta għall-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid (2014-2020). DEWMIEN FL-ISTABBILIMENT TA’ STRUTTURI TA’ ĠESTJONI U KONTROLL EFFETTIVI FL-ISTATI MEMBRI 91. Il-Kummissjoni ħarġet firxa wiesgħa ta’ gwida għall-awtoritajiet tal-Istati Membri dwar aspetti importanti tas-sistema għall-ġestjoni u l-kontroll. Madankollu, dawn ma ngħatawx kmieni biżżejjed, u b’hekk il-fehim tar-rekwiżiti mill-Istati Membri ġie limitat. Mistoqsijiet ad hoc mill-Istati Membri dwar kwistjonijiet bħal dawn kienu normalment imwieġba b’mod effettiv mill-persunal tal-Kummissjoni. 92. F’bosta Stati Membri vverifikati s-Sistemi ta’ Ġestjoni u Kontroll (MCS) ma kinux lesti mill-bidu nett. Il-kontrolli mill-Kummissjoni tad-deskrizzjoni tal-MCS dan ma żvelawhx. Minkejja d-diffikultajiet tal-bidu u r-riżorsi umani insuffiċjenti l-Awtoritajiet Responsabbli f’dawn l-Istati Membri jimmaniġġjaw il-programmi tajjeb. 93. Fi Stat Membru wieħed kemm l-Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni kif ukoll l-Awtorità tal-Verifika għadhom qed jonqsu milli jwettqu l-inkarigi tagħhom, u b’hekk iqiegħdu f’riskju l-ġestjoni finanzjarja tajba tal-programm SOLID. RAKKOMANDAZZJONI 13 Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-linji gwida kritiċi jkunu disponibbli għall-Istati Membri fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni. RAKKOMANDAZZJONI 14 Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-MCS jkunu lesti għall-bidu tal-programm permezz ta’ kontrolli adegwati li jirrikjedu deskrizzjoni prattika dwar kif il-bażi legali tiġi implimentata fi Stat Membru. RAKKOMANDAZZJONI 15 L-Istati Membri għandhom jipprovdu r-riżorsi umani meħtieġa għall-awtoritajiet sabiex jissodisfaw l-obbligi legali tagħhom. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla IV, immexxija mis-Sur Louis GALEA, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat- 13 ta’ Novembru 2012. Għall-Qorti Ewropea tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] Ċittadini minn pajjiżi barra l-Unjoni Ewropea (ċittadini mhux tal-UE). [2] Prinċipji bażiċi komuni għall-Politika ta’ Integrazzjoni tal-Immigranti fl-Unjoni Ewropea adottati mill-Kunsill u r-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri fid- 19 ta’ Novembru 2004. [3] Dak iż-żmien il-"Komunità Ewropea". [4] Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill li jistabbilixxu l-Prinċipji Bażiċi Komuni għall-Politika ta’ Integrazzjoni tal-Immigranti, premessa 4. [5] Il-Programm ta’ Stokkolma 2009, l-Aġenda Komuni 2011, il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-Aġenda Komuni 2011, l-Istrateġija tal-UE 2020. [6] COM(2005) 389 finali tal- 1 ta’ Settembru 2005 – Aġenda Komuni għall-Integrazzjoni - Qafas għall-Integrazzjoni ta’ Ċittadini ta’ Pajjiżi Terzi fl-Unjoni Ewropea. [7] Il-Prinċipji Bażiċi Komuni jieħdu l-forma ta’ linji gwida mhux vinkolanti. [8] Xi eżempji huma l-Punti ta’ Kuntatt Nazzjonli għall-Integrazzjoni, il-Forum Ewropew għall-Integrazzjoni, il-Manwali dwar l-Integrazzjoni. [9] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/435/KE tal- 25 ta’ Ġunju 2007 li tistabbilixxi l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi għall-perjodu mill-2007 sal-2013 bħala parti mill-Programm Ġenerali Solidarjetà u Ġestjoni tal-Flussi ta’ Migrazzjoni 2007/435/KE ("Deċiżjoni EIF") (ĠU L 168, 28.6.2007, p. 18). Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/457/KE tal- 5 ta’ Marzu 2008 li tistabbilixxi r-regoli għall-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/435/KE (ĠU L 167, 27.6.2008, p. 69). [10] Id-Deċiżjoni Nru 573/2007/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Mejju 2007 li tistabbilixxi l-Fond Ewropew għar-Rifuġjati għall-perijodu mill-2008 sal-2013 bħala parti mill-programm ġenerali Solidarjetà u Ġestjoni tal-Flussi ta’ Migrazzjoni, u li tħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2004/904/KE ("Deċiżjoni FER") (ĠU L 144, 6.6.2007, p. 1). Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/22/KE tad- 19 ta’ Diċembru 2007 li tistabbilixxi r-regoli għall-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Nru. 573/2007/KE (ĠU L 7, 10.1.2008, p. 1). [11] Eurostat, Statistics in Focus (Fokus fuq l-Istatistika) 34/2011. [12] Il-grupp ta’ mira tal-FER jikkonċerna wkoll "risistemazzjonijiet" (persuni li jkunu ġew trasferiti minn Pajjiż Terz għal Stat Membru tal-UE). [13] Eurostat, Statistics in Focus (Fokus fuq l-Istatistika) 48/2011. [14] Għall-FEI, ir-responsabbiltajiet stipulati fl-Artikolu 25 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [15] Għall-FEI, ir-responsabbiltajiet stipulati fl-Artikolu 28 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [16] Għall-FEI, ir-responsabbiltajiet stipulati fl-Artikolu 27 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [17] MIPEX (Indiċi tal-Politika tal-Integrazzjoni ta’ Migranti) ikejjel l-iżvilupp tal-leġiżlazzjoni għall-integrazzjoni tal-migranti fl-Istati Membri tal-UE u pajjiżi mhux membri tal-UE magħżula. [18] L-Artikolu 48.3(b) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-FEI tirreferi għar-"rapport intermedju dwar ir-riżultati miksuba u dwar l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni tal-Fond" li jrid jiġi prodott mill-Kummissjoni. Minn hawn "il quddiem dan jissejjaħ ir-’rapport intermedju". [19] Dokument ippreżentat lill-kumitat SOLID, SOLID/2007/27. [20] L-Artikolu 48 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [21] It-Taqsima 7.5 tar-rapport intermedju. [22] Rati kkalkolati abbażi tal-ammont ikklejmjat mill-Istati Membri. [23] L-Opinjoni Nru 7/2011 tal-Qorti tal-Awdituri (ĠU C 47, 17.2.2012, p. 1). [24] Valutazzjoni ex ante tinvolvi evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet għat-tnedija ta’ programm jew istituzzjoni. [25] Il-proposta tal-FEI iffukat biss fuq ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jirrisjedu legalment peress li kienet ibbażata fuq il-bażi legali għall-politika dwar l-immigrazzjoni. [26] Il-Kummissjoni Ewropea, id-DĠ Affarijiet Interni (2011), Studju ta’ valutazzjoni tal-impatt dwar il-Qafas Finanzjarju Multiannwali (MFF) fil-qasam tal-Affarijiet Interni, studju mwettaq minn GHK. [27] The European Social Fund: migrants and minorities, 2010 (Il-Fond Soċjali Ewropew: migranti u minoranzi, 2010) (http://ec.europa.eu/esf). [28] COM(2005) 123 finali tas- 6 ta’ April 2005 – Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill li tistabbilixxi l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ Pajjżi terzi għall-perjodu 2007-2013 bħala parti mill-programm ġenerali "Solidarjetà u Ġestjoni ta’ Flussi Migratorji". [29] Il-Premessa 12 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [30] Sors: Listi tal-Proġetti tal-FSE ppubblikati fuq il-websajt tal-Programm rispettiv tal-FSE, Informazzjoni dwar Proġetti FEI mill-Awtorità Responsabbli. [31] L-Artikolu 51 tad-Deċiżjoni 2007/435/KE. [32] Il-FER III beda fl-2008. [33] SOLID 2010/15/REV. [34] Ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, il-Portugall. -------------------------------------------------- ANNESS PROĠETTI VVERIFIKATI Pajjiż | Benefiċjarju Finali | Isem tal-proġett | Programm Annwali | Ir-Repubblika Ċeka | Správa uprchlických zařízení MV | Zřízení a provoz Center na podporu integrace cizinců I. Stabbiliment u tħaddim ta’ ċentri għall-appoġġ tal-integrazzjoni tal-barranin L-objettiv tal-proġett kien li jitwaqqfu ċentri għall-appoġġ tal-integrazzjoni ta’ barranin residenti legalment fi Plzeň u Pardubice. Iċ-ċentri għandhom jipprovdu pariri soċjali u legali, korsijiet u jaġixxu bħala pjattaforma għall-partijiet interessati rilevanti. | FEI 2007 | Výzkumný ústav práce a sociálních věcí | Metodika hodnocení monitorovacích nástrojů integračního procesu cizinců z třetích zemí v ČR - 1. Fáze Metodoloġija għall-evalwazzjoni ta’ strumenti għall-monitoraġġ tal-proċess ta’ integrazzjoni għaċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi fir-Repubblika Ċeka – Fażi I Il-proġett immira li jipprovdi metodoloġija u stabbilixxa sett ta’ indikaturi ewlenin għall-monitoraġġ tal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi | FEI 2008 | Občanské sdružení Berkat | Pracovní poradenství v komunitním centru InBáze Konsulenza dwar l-Impjiegi fiċ-Ċentru tal-Komunità f’Báze L-għan tal-proġett kien li jipprovdi gwida dwar l-impjiegi, u taħriġ mill-ġdid għall-persuni li jfittxu l-asil. | FER 2008 | Poradna pro integraci, občanské sdružení | Adaptace azylantů v novém domově Adattament tar-rifuġjati fid-dar il-ġdida tagħhom L-attivitajiet tal-proġett kienu jinkludu l-provvista ta’ informazzjoni essenzjali, pariri soċjali u legali u assistenza personali għar-rifuġjati. | FER 2008 | Il-Ġermanja | Türkische Gemeinde in Deutschland e.V. (TGD) | Initiative für Einwanderung und Integration Inizjattiva għall-immigrazzjoni u l-integrazzjoni Il-proġett offra pariri, attivitajiet ta’ informazzjoni u korsijiet ta’ Ġermaniż elementari għal ċittadini ta’ pajjiżi terzi li qed jiġu l-Ġermanja għal riunifikazzjoni mal-familja. L-attivitajiet jitwettqu fit-Turkija. | FEI 2007 | Diakonisches Werk der Evangelischen Kirche in Deutschland e.V. | Mitten im Leben - Diakonie in der Einwanderungsgesellschaft Fin-nofs tal-ħajja - Djakonija fis-soċjetà tal-immigrazzjoni "Il-proġett appoġġja l-ftuħ interkulturali" tas-servizzi soċjali tad-Djakonija. Attivitajiet inkludew workshops mal-persunal minn żoni reġjonali differenti tal-assoċjazzjoni, konferenzi, eċċ. | FEI 2007 | OASE Berlin | Junge Flüchtlinge in Berlin Rifuġjati żgħażagħ f’Berlin Attivitajiet ta’ kwalifika, orjentazzjoni u divertiment għal minorenni mhux akkumpanjati bi sfond ta’ rifuġjati. | FER 2008 | Caritasverband für das Erzbistum Berlin e.V. | "… und drin bist Du?" Flüchtlinge als Teil der Gesellschaft - auf dem Weg in ein selbstbestimmtes Leben "… Trid tipparteċipa int ukoll?" Rifuġjati bħala parti mis-soċjetà – lejn ħajja determinata minnhom infushom Il-proġett kellu l-għan li jtejjeb il-kundizzjonijiet ta’ akkoljenza u jimmira kemm direttament lejn il-persuni li jfittxu l-asil/rifuġjati u kif ukoll lejn is-servizzi/strutturi fi Brandenburg tal-Lvant. | FER 2008 | Il-Lussemburgu | Association de Soutien aux Travailleurs Immigrés (ASTI asbl) | Partenariats pour l'intégration interculturelle: mise en place de services d'information et d'orientation Sħubijiet għall-integrazzjoni interkulturali: l-istabbiliment ta’ Servizzi ta’ informazzjoni u orjentazzjoni Il-proġett kien jinkludi servizzi ta’ informazzjoni u orjentazzjoni għall-immigranti, attivitajiet mas-soċjetà ospitanti u servizzi ta’ interpretazzjoni. | FEI 2008 | Fondation Caritas Luxembourg | Partages: faisons connaissance! Ejja nsiru nafu lil xulxin! Il-proġett kellu l-għan li jiżviluppa laqgħat bejn l-immigranti u s-soċjetà ospitanti sabiex tissaħħaħ ir-relazzjoni. | FEI 2008 | Comité de liaison des associations d’étrangers (CLAE) | Échanges d'expériences et de bonnes pratiques relatives aux mesures d'intégration des ressortissants des pays tiers et participation de ces ressortissants à la définition et à la mise en œuvre de politiques d’intégration / A Citoyenneté Égale Skambju ta’ esperjenzi u prattiki tajba fl-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi u l-parteċipazzjoni ta’ dawn fil-formulazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika għall-integrazzjoni/Ċittadinanza ugwali L-attivitajiet tal-proġett kienu jinkludu r-riċerka tal-immigranti u l-istabbiliment ta’ kuntatti magħhom. | FEI 2008 | Association de Soutien aux Travailleurs Immigrés (ASTI asbl) | Participation et Formation pour le Vivre Ensemble Parteċipazzjoni u Edukazzjoni għal għajxien flimkien Il-proġett kellu l-għan li jtejjeb l-inklużjoni ta’ persuni li jfittxu l-asil fis-soċjetà tal-Lussemburgu permezz ta’ korsijiet tal-lingwa u l-kwalifiki u t-twettiq ta’ attivitajiet u sessjonijiet ta’ informazzjoni. | FER 2008 | Fondation Caritas Luxembourg | Form'actif Il-proġett kien immirat lejn żgħażagħ li jfittxu l-asil u rifuġjati biex iżidu l-opportunitajiet tagħhom ta’ integrazzjoni billi jtejbu l-ħiliet lingwistiċi, il-ħiliet tax-xogħol u l-għarfien tal-kultura u l-istil ta’ ħajja Lussemburgiżi. | FER 2008 | Comité de liaison des associations d’étrangers (CLAE) | Encadrement social et d’activités de loisirs dans centres d’hébergement Attivitajiet ta’ assistenza soċjali u divertiment fiċ-ċentri ta’ akkomodazzjoni Il-proġett inkluda l-organizzazzjoni ta’ attivitajiet soċjokulturali u korsijiet f’ċentri ta’ akkomodazzjoni għar-rifuġjati. | FER 2008 | Il-Portugall | Serviço de Estrangeiros e Fronteiras (SEF) | Centro de contacto multilingue com gestão automática e integrada do agendamento Ċentru ta’ Kuntatt Multilingwi b’Ġestjoni ta’ Skedar Awtomatiku u Integrat Il-proġett kien jinkludi x-xiri u l-installazzjoni ta’ apparat VOIP (Voice Over Internet Protocol) (il-Protokoll tal-Vuċi fuq l-Internet), taħriġ u manutenzjoni ta’ ċentru telefoniku. | FEI 2007 | Alto Comissariado para a Imigração e Diálogo Intercultural, I.P. (ACIDI) | Projectos municipais para a promoção da interculturalidade Proġetti muniċipali għall-promozzjoni tal-interkulturalità Il-proġett appoġġja attivitajiet tal-awtoritajiet muniċipali u tas-soċjetà ċivili għall-integrazzjoni lokali ulterjuri ta’ migranti. | FEI 2008 | Conselho Português de Refugiados (CPR) | Acolhimento de Refugiados e Interacção com a Comunidade Local Akkoljenza tar-rifuġjati u interazzjoni mal-komunità lokali Il-proġett appoġġja l-akkoljenza inizjali u l-integrazzjoni ta’ persuni li jfittxu l-asil, rifuġjati risistemati u minorenni mhux akkumpanjati permezz taċ-ċentru tal-akkoljenza. | FER 2008 | Conselho Português de Refugiados (CPR) | Formar e Informar para o Asilo e Refugiados Taħriġ u informazzjoni dwar l-asil u r-rifuġjati Il-proġett kellu l-għan li jissensibilizza u jinforma lis-soċjetà ospitanti dwar kwistjonijiet li jikkonċernaw ir-rifuġjati, fost attivitajiet oħra permezz ta’ kors ta’ taħriġ b’tagħlim elettroniku u permezz ta’ serje ta’ konferenzi li jingħataw lill-istudenti u l-għalliema. | FER 2008 | Ir-Renju Unit | Slough Borough Council | Migration Works Xogħlijiet ta’ Migrazzjoni L-għan tal-proġett kien li jiġi żviluppat mudell ta’ appoġġ għaċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, b’opportunitajiet ta’ tagħlim u netwerking. | FEI 2007 | Bradford College | Bradford welcomes new arrivals Bradford tilqa’ il-wasla ta’ nies ġodda L-għan tal-proġett kien li jipprovdi korsijiet intensivi bl-Ingliż fuq numru ta’ suġġetti maħsuba biex jgħinu fl-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, eż it-tagħlim tal-lingwa. | FEI 2008 | The Housing Associations’ Charitable Trust (HACT) | Refugee Community Housing and Employment Project Proġett ta’ Djar fil-Komunità u Impjiegi għar-Rifuġjati Il-proġett appoġġja lir-rifuġjati billi pprovdielhom taħriġ u tqassim f’postijiet tax-xogħol u billi stimula s-sħubijiet bejn is-Servizz lokali għall-Integrazzjoni tar-Rifuġjati u tal-Impjiegi, l-Assoċjazzjonijiet tad-Djar, l-Awtoritajiet Lokali u l-Organizzazzjonijiet tal-Komunità għar-Rifuġjati. | FER 2008 | Merseyside Fire and Rescue Service | Fire awareness, accommodation and integration for refugees Għarfien dwar in-nar, akkomodazzjoni u integrazzjoni għar-rifuġjati Il-proġett kien jinkludi kontrolli fid-djar, l-iżvilupp ta’ websajts, fuljetti u l-edukazzjoni ta' sidien il-kera fir-rigward ta’ kwistjonijiet ta’ sigurtà kontra n-nar u prattiki għal xogħol sikur. | FER 2009 | --------------------------------------------------