KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Evalwazzjoni tal-ġestjoni tal-isforz tas-sajd fl-ilmijiet tal-Punent /* KUMM/2010/0661 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 11.11.2010 KUMM(2010) 661 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Evalwazzjoni tal-ġestjoni tal-isforz tas-sajd fl-ilmijiet tal-Punent SEG(2010) 1367 KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Evalwazzjoni tal-ġestjoni tal-isforz tas-sajd fl-ilmijiet tal-Punent INTRODUZZJONI L-għan u l-bażi għall-evalwazzjoni Il-Kummissjoni għandha tivvaluta l-iskema tal-isforz tas-sajd fl-ilmijiet tal-Punent[1] tal-2003[2] taħt tliet aspetti: l-implimentazzjoni tagħha mill-Istati Membri; il-kundizzjonijiet tal-aċċess għar-reġjuni ta' barranett tal-Grigal tal-Atlantiku; u l-effettività tar-regoli dwar l-isforz speċifiku għal żona partikolari fil-Punent u fin-Nofsinhar tal-Irlanda, l-hekk insejħa Żona Bijoloġikament Sensittiva (Biologically Sensitive Area - BSA)[3] Din l-evalwazzjoni hija bbażata primarjament fuq il-monitoraġġ tal-Kummissjoni tal-iskema tal-isforz tas-sajd u l-bidliet li seħħew fil-kuntest ta' politika, fuq il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri għal kwestjonarju tekniku, fuq evalwazzjoni li twettqet mill-Kumitat Xjentifiku Tekniku u Ekonomiku għas-Sajd [Scientific, Technical and Economic Committee for Fisheries - STECF][4], u fuq parir xjentifiku mogħti mill-Kunsill Internazzjonali għall-Esplorazzjoni tal-Baħar [International Council for the Exploration of the Sea - ICES] fir-rigward tal-BSA[5]. Ir-riżultati ta' din l-evalwazzjoni se jintużaw għad-deċiżjoni dwar għażliet fil-ġejjieni għall-iskema, li se jiddependu fuq l-orjentazzjonijiet ta' politika għar-riforma 2012 tal-Politika Komuni dwar is-Sajd. Ir-regolazzjoni tal-isforz fl-ilmijiet tal-Punent L-iskema tal-ilmijiet tal-Punent ġiet stabbilita fl-1995 bil-għan li tissalvagwardja l-bilanċi li kienu jeżistu fiż-żmien tal-integrazzjoni sħiħa ta' Spanja u tal-Portugall fil-politika komuni dwar is-sajd, u li tevita żieda fl-isforz tas-sajd mqabbel mal-livelli osservati qabel dik l-integrazzjoni[6]. Ir-Regolament tal-1995 sussegwentement ġie sostitwit bir-Regolament (KE) Nru 1954/2003. Il-punti prinċipali ta’ dawn l-iskemi konsekuttivi huma kif ġejjin: Parametru limitat | Tqassim skont iż-żona u t-tip ta' sajd | Metodu għall-allokazzjoni inizjali | Kondizzjonijiet ta' adeżjoni għal Spanja u għall-Portugall | l-għadd ta' bastimenti u l-preżenza simultanja tagħhom | Il-kaxxa Irlandiża: żona madwar l-Irlanda fejn l-aċċess mhux permess; l-ilmijiet tal-KE taż-żoni VI, VII, VIIIabd tal-ICES, l-ilmijiet Spanjoli taż-żoni VIIIc u IXa tal-ICES, l-ilmijiet Portugiżi madwar l-Azores u l-Madera, l-ilmijiet Spanjoli madwar il-Gżejjer Kanari; bastimenti għas-sajd demersali, sajd speċjalizzat (diversi mestieri) | negozjati tal-adeżjoni li għandhom fil-mira tagħhom is-sostituzzjoni tas-sistema ta' liċenzji għall-bastimenti barranin permezz ta' formula suċċessura biex jiġi evitat disturbi fil-mudelli tas-sajd | l-iskema tal-isforz tal-1995 | l-għadd ta' jiem kW annwali; l-għadd ta' bastimenti għal Spanja biss fir-rigward ta' żewġ subżoni madwar l-Irlanda; l-allokazzjoni sħiħa ta' sforz għall-Istati Membri | 16-il żona fil-livell tad-diviżjoni ICES/CECAF[7]; sajd demersali, f'ilmijiet fondi, arzell u granċ/għaġuża li jittieklu; irkaptu fiss u rmunkat, bastiment tat-tul ta' aktar minn 15-il metru | sforz, kif iddikjarat mill-Istati Membri, li huwa meħtieġ biex jittieħdu l-opportunitajiet tas-sajd, inklużi speċijiet mhux limitati, u mingħajr ma jiġu disturbati l-bilanċi eżistenti ta' sfruttament u ta' stabbiltà relattiva | l-iskema tal-isforz tal-2003 | l-għadd ta' jiem kW annwali; l-allokazzjoni sħiħa ta' sforz għall-Istati Membri | disa' żoni fil-livell taż-żona ICES/taż-żonaCECAF; sajd demersali għajr f'ilmijiet fondi, arzell u granċ /għaġuża li jittieklu; tul tal-bastiment ta' aktar minn 15-il metru u, għal żona fin-Nofsinhar u fil-Punent tal-Irlanda, 'il fuq minn 10 metri | l-isforz medju iddikjarat għall-perjodu ta' ħames snin 1998-2002 | Tabella 1. Deskrizzjoni fil-qosor tas-sistemi konsekuttivi tal-isforz fl-ilmijiet tal-Punent L-ISKEMA FIL-PREżENT U L-POLITIKI RELATATI Il-karatteristiċi tal-iskema fil-preżent L-iskema tal-isforz tal-2003 globalment uriet tnaqqis sinifikanti fl-allokazzjoni tal-isforz massimu permess lill-Istati Membri. Dan kien minħabba fost oħrajn kriterji aktar stretti għall-istabbiliment tal-limitu tal-isforz: ġie stabbilit fil-livell tal-isforz medju annwali użat bejn l-1998 u l-2002, deċiżjoni li Spanja sfidat mingħajr suċċess[8]. L-iskema kienet ikkaratterizzata wkoll minn simplifikazzjoni, minħabba l-fatt li ż-żoni u l-mestieri[9] kienu anqas dettaljati. Barra minn hekk, is-sajd relatat mal-ispeċijiet tal-baħar fond kienu esklużi u minn dak iż-żmien 'il hemm kienu rregolati minn skema speċifika li ma kellhiex restrizzjonijiet reġjonali[10]. L-iskema tal-isforz tal-2003 flimkien mal-predeċessuri tagħha għandha l-karatteristika prinċipali li tiddistingwiha minn sistemi tal-isforz skont il-pjanijiet multiannwali tal-ġestjoni: l-allokazzjoni tal-isforz hija fissa u ma tevolvix sena wara sena skont il-miri ġestjonarji jew l-allokazzjonijiet tal-kwoti għal stokkijiet korrispondenti. Ir-referenza tal-iskema għall-karatteristiċi tal-flotta tikkonsisti biss mid-definizzjoni tat-tul minimu tal-bastiment (15-il metru; BSA: 10 metri). Dan għandu żewġ konsegwenzi prinċipali: L-ewwel nett, bastimenti ta' skala żgħira li jiddependu fuq vjaġġi ta' kuljum huma esklużi mill-ġestjoni għajr fil-BSA, fejn fil-prattika, minħabba l-ambitu limitat tagħhom, il-bastimenti iżgħar tal-Irlanda biss huma inklużi fil-ġestjoni. It-tieni nett, il-kontroll jista' jsir abbażi ta' dejta minn apparat elettroniku f'ħin reali, għaliex bastimenti tat-tul ta' aktar minn 15-il metru jridu jkunu kkonnettjati ma' sistema tal-monitoraġġ tal-bastimenti bbażata fuq is-satellita (VMS) u minn Lulju 2011, se jkollhom kuljum jirrappurtaw il-qabdiet tagħhom permezz ta' reġistri elettroniċi. Minħabba ż-żoni kbar li fiha hija subdiviża l-iskema tal-isforz tal-2003, kull żona fiha varjetà kbira ta' stokkijiet tas-sajd. Bl-istess mod, id-differenzjar fl-operazzjonijiet tas-sajd huwa limitat għad-distinzjoni bejn tliet "speċijiet fil-mira": riżorsi demersali esklużi l-ispeċijiet tal-baħar fond; l-arzell; u l-granċ/l-għaġuża li jittieklu. Dan għandu erba' konsegwenzi prinċipali: L-ewwel nett għas-sajd demersali, l-ebda distinzjoni ma ssir bejn kompożizzjonijiet tal-qabdiet li fir-realtà jvarjaw ħafna (merluzz/haddock/merlangu; (pollakkju (saithe); marlozz/petriċa/megrim; ksampu). It-tieni nett, għandha tkun stabbilita linja ta' ġestjoni bejn is-sajd tal-baħar fond u s-sajd demersali inġenerali; Dan l-aspett se jkun evalwat aktar bir-reviżjoni għaddejja bħalissa tar-Regolament (KE) Nru 2347/2002. It-tielet nett, il-ġestjoni ma tqisx l-effett tat-tekniki differenti tas-sajd fuq l-istokkijiet sfruttati. Fl-aħħar nett is-sajd pelaġiku bħal dak għal kavalli, aringi, sawrell, alongi jew pixxispad ma kienx affettwat mill-iskema Il-parametru li r-restrizzjoni tal-attività tirreferi għalih huwa l-għadd ta' jiem fuq il-baħar immultiplikat bil-qawwa tal-bastiment konċernat Dan għandu żewġ konsegwenzi prinċipali: L-ewwel nett il-parametru huwa marbut mal-attività reali tal-bastiment, iżda din tibqa' paramentru ta' attività "nominali" fis-sens li ma ssir l-ebda distinzjoni bejn il-ħin ta' navigazzjoni u l-ħin tas-sajd. It-tieni nett iqis il-kapaċità tal-bastiment, iżda biss fis-sens li magna b'aktar qawwa tfisser aktar sforz. L-iskema ma tirrelatax għal bastimenti tas-sajd ta' pajjiżi terzi, li dawn għalhekk mhumiex marbutin biha. Regoli relatati dwar monitoraġġ u kontroll L-Istati Membri għandhom iżommu listi aġġornati ta' bastimenti li huma intitolati joħorġu għas-sajd skont l-iskema tal-isforz tal-2003. Meta jidħlu fis-seħħ ir-regoli ta' implimentazzjoni tal-ġejjieni għar-regolament il-ġdid dwar il-kontroll[11], dawn il-bastimenti se jkollhom bżonn ta' awtorizzazzjoni għas-sajd, u l-lista korrispondenti tkun irreġistrata fis-siti elettroniċi ċentralizzati u uffiċjali tal-Istati Membri. Tenħtieġ awtorizzazzjoni addizzjonali għas-sajd, għas-sajd fl-ilmijiet internazzjonali[12]. Ir-regolament dwar il-kontroll jistipula d-dettalji għall-kalkolu tal-ammont tal-isforz li ntuża minn bastimenti għal kull żona assenti mill-port. Il-ġbir tad-dejta jista' jsir b'rabta mal-ġurnali ta' abbord u mal-identifikazzjoni ta' pożizzjojiniet permezz tal-VMS. Il-Kummissjoni tista' twettaq it-tnaqqis mill-allokazzjonijiet tal-ġejjieni tal-isforz massimu permess meta Stat Membru jkun qabeż il-limitu tal-isforz. Il-qawwa tal-magna tal-bastiment se tkun soġġetta għaċ-ċertifikazzjoni u l-kontroll. Il-ġestjoni relatata tal-opportunitajiet u tal-istokkijiet tas-sajd L-allokazzjonijiet tal-isforz lill-Istati Membri mhumiex relatati direttament mal-ġestjoni tal-istokkijiet tal-ħut. Madankollu, f'dan ir-rigward huma previsti żewġ mekkaniżmi: Meta l-Istati Membri jiskambjaw opportunitajiet tas-sajd, jistgħu ukoll jiskambjaw l-isforz korrispondenti; ma tingħata l-ebda gwida aktar dwar il-kalkolu tal-isforz ittrasferit. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista' żżid l-allokazzjoni tal-isforz jew tippermetti t-trasferiment tal-isforz bejn iż-żoni sabiex l-Istat Membru jkun jista' jutilizża bis-sħiħ il-kwoti tiegħu jew jisfrutta s-sajd li ma jkunx soġġett għal kwota jekk dan ikun appoġġat minn valutazzjoni xjentifika tal-istokk. S'issa l-ebda deċiżjoni bħal din ma ttieħdet mill-Kummissjoni. Is-sajd demersali soġġett għall-iskema tal-isforz tal-2003 huwa fil-biċċa l-kbira tiegħu soġġett għal ġestjoni parallela f'termini tal-qabdiet totali permessi (Total Allowable Catches - TACs). Dan jgħodd b'mod partikolari għal marlozz, petriċa, megrim, merluzz, haddock, merlangu, pollakkju, saithe, lipp, lingwata, barbun tat-tbajja', rebekkini u raj, u ksampu Filwaqt li t-TACs għal ħafna minn dawn l-istokkijiet naqqsu matul l-applikazzjoni tal-iskema, il-livelli massimi tal-isforz ma nbidlux. Bosta speċijiet oħrajn li għandhom valur kummerċjali supplimentari fis-sajd mhumiex soġġetti għat-TACs, pereżempju siċċ, klamari, witch, lingwata, dab, trilja tal-ħama, pout, spnott, partun, barbun imperiali, gallini. L-ispeċijiet bentiċi ġestiti minn allokazzjonijiet speċifiċi tal-isforz, jiġifieri arzell u granċ/għaġuża li jittieklu, ukoll mhumiex soġġetti għat-TACs. Huma ġestiti f'komplimentarjetà fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali. Is-sajd prezzjuż tal-arzell huwa rregolat b'mod aktar rigoruż skont l-istaġuni u l-użu tal-irkaptu, partikolarment fir-reġjuni tal-Atlantiku ta' Franza u ta' Wales. Ħafna drabi, jeżistu arranġamenti ta' awtoġestjoni għas-sajd kostali li l-għan tagħhom huwa li jevitaw provvista eċċessiva fis-suq jew li jorganizzaw l-istokkjar mill-ġdid tar-riżorsi ta' qiegħ il-baħar. Il-biċċa l-kbira minn dawn iż-żewġ tipi ta' sajd bentiku ma jaqgħux fl-ambitu tal-iskema tal-isforz tal-2003 għaliex jiġu pprattikati minn bastimenti żgħar. L-allokazzjonijiet tal-isforz taħt l-iskema tal-isforz tal-2003 huma mingħajr preġudizzjoni għar-regoli aktar stretti tal-isforz skont il-pjanijiet ġestjonarji. Fl-ilmijiet tal-Punent, hemm fis-seħħ bħalissa tliet pjanijiet ġestjonarji li jistipulaw limitazzjonijiet tal-isforz li jevolvu skont il-qagħda tal-istokk. il-pjan tal-merluzz li jikkonċerna l-ilmijiet fil-Punent tal-Iskozja u fil-Baħar Irlandiż, il-pjan tal-lingwata għall-Punent tal-Kanal, u l-pjanijiet tal-marlozz tan-Nofsinhar u tal-ksampu għall-ilmijiet Iberjani[13]. L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-ġESTJONI TAL-ISFORZ MILL-ISTATI MEMBRI L-Istati Membri kollha konċernati żvluppaw għodod għall-ġbir ta' dejta, għal monitoraġġ u rappurtar għall-ġestjoni tal-isforz skont l-iskema tal-isforz tal-2003. Folji mill-ġurnali ta' abbord flimkien ma' dejta VMS (għajr għall-bastimenti Irlandiiżi ta' anqas minn 15-il metru fil-BSA) huma l-aktar li jintużaw għad-determinazzjoni tal-konsum tal-isforz. Il-Kummissjoni kull xahar tirċievi r-rapporti dwar il-konsum tal-isforz u fil-biċċa l-kbira tirċevihom fil-ħin. L-Istati Membri jagħlqu s-sajd ladarba l-allokazzjonijiet tal-isforz ikunu eżawriti, u xi drabi jippruvaw jevitaw jew idewmu għeluq ta' dan it-tip billi jakkwistaw sforz addizzjonali mill-Istati Membri l-oħra. Il-Belġju, il-Pajjiżi l-Baxxi u l-Irlanda kienu l-pajjiżi l-aktar attivi f'dawn it-tipi ta' skambji. Fil-prattika l-kalkolu tal-isforz tas-sajd mhuwiex armonizzat bis-sħiħ. Aktar mal-metodu jkun konsistenti, aktar se jkun faċli biex tiġi sfruttata l-analiżi xjentifika tal-iżvilupp tal-isforz, għaliex din hija bbażata fuq il-metodi armonizzati skont il-qafas tal-ġbir tad-dejta[14] tal-Politika Komuni dwar is-Sajd. VALUTAZZJONI Kif inhi mfassla bħalissa, l-iskema tal-isforz għandha l-vantaġġ li sservi bħala salvagwardja kontra t-trasferiment tal-isforz minn żona għal oħra u kontra l-esplorar ta' tipi ġodda ta' sajd mingħajr parir xjentifiku. Il-fatt li l-applikazzjoni tagħha hija ristretta biss għal bastimenti akbar huwa rregolat biss bis-saħħa tal-prinċipju tal-proporzjonalità u tal-fattibbiltà ta' kontroll. Ir-regoli dwar il-kontroll evolvew. Mill-2012, bastimenti tat-tul ta' 12-il metru u aktar jridu jkollhom VMS abbord. L-esklużjoni ta' bastimenti iżgħar għandha impatt fattwali fuq il-firxa spazjali tal-iskema, għaliex bastimenti iżgħar x'aktarx li joperaw ġewwa ż-żona ta' 12-il mil nawtiku għall-maġġor parti tas-sena. Fi ħdan dawn il-limiti ta' spazju, fil-prinċipju, l-istat kostali jista' jirregola s-sajd għalih innifsu[15], iżda ma hemm l-ebda delimitazzjoni spazjali ċara bejn l-iskemi internazzjonali u dawk lokali. L-approċċ spazjali għandu l-merti tiegħu minħabba s-sempliċità tiegħu u l-konsistenza tiegħu mal-kunċett ta' ekoreġjuni, għajr għal-Lvant tal-Kanal, li llum il-ġurnata huwa meqjus li jappartjeni għall-ekoreġjun tal-Baħar tat-Tramuntana aktar milli għar-reġjun tal-Baħar Ċeltiku. Minħabba n-natura statika tagħha, l-iskema tal-isforz tal-2003 ma tistax tkun utilizzata għall-ġestjoni tal-istokk jew għall-ġestjoni tas-sajd ta' multispeċijiet; ma kinitx maħsuba għal dan il-għan. Id-definizzjoni ta' sajd demersali wieħed u uniku biss, flimkien mad-diviżjoni spazjali fuq firxa wiesgħa, jagħmilha wisq diffiċli għall-iskema kif qiegħda bħalissa biex tiżviluppa rabta diretta mal-ġestjoni tal-istokk jew mal-ġestjoni skont il-mestieri. Bl-istess mod iż-żoni tal-ġesjtoni tal-isforz dejjem jikkoinċidu maż-żoni ta' ġestjoni tat-TAC l-aktar importanti[16]. Madankollu, skema tal-isforz ġenerali jista' jkollha l-potenzjal li tintrabat ma' parametri bijoloġiċi u b'hekk ma' kunsiderazzjonijiet ġestjonarji tal-futur, sakemm dawk il-parametri jkunu jistgħu simultanjament jirriflettu l-qagħda ta' varjetà ta' stokkijiet. L-iskema tista' tkun aktar sinifikanti għall-ġestjoni tas-sajd tal-arzell u tal-granċ, minħabba li dawn mhumiex soġġetti għal TACs. Madankollu, għall-ġestjoni tal-granċijiet, il-parametru ta' ġestjoni "jiem-kW" mhuwiex sinifikanti biżżejjed, għaliex il-pressjoni tas-sajd tiddependi l-aktar fuq l-għadd ta' nases miġbura[17], u dan il-parametru ma jikkorrelatax b'mod sinifikattiv mal-qawwa tal-magna. Barra minn hekk, l-iskema ma tiħux vantaġġ mill-approċċi ġestjonarji lokali u reġjonali li jistgħu jirrelataw kemm għal bastimenti iżgħar kif ukoll dawk akbar. L-iżvilupp ta' politika lokali, min-naħa l-oħra, xi drabi jiġi imfixkel jekk ikun jiddependi fuq kooperazzjoni ma' flotot tal-postijiet ġirien tagħhom li jisfruttaw l-istess stokkijiet. Id-disponibbiltà tad-dejta VMS u tar-reġistri tal-qabdiet ta' kuljum permezz tal-ġurnali ta' abbbord elettroniċi għandhom jiggarantixxu żieda fit-trasparenza fl-applikazzjoni tal-iskema. Il-ġbir tad-dejta VMS għal kull żona ta' ġestjoni hija operazzjoni li issa tista' ssir ukoll mill-istati kostali fir-rigward ta' bastimenti minn Stati Membri oħra li joperaw fl-ilmijiet tagħhom, u huwa ppjanat mekkaniżmu simili għall-informazzjoni fil-ġurnali ta' abbord mal-implimentazzjoni tar-riforma tal-kontroll. L-iċċekkjar tad-dejta tal-isforz hija anqas sempliċi mill-monitoraġġ tal-qabdiet, għaliex mhemmx il-possibbiltà ta' ċċekkjar reċiproku mad-dejta tas-suq. Dan il-fatt jappoġġa l-ġbir ta' informazzjoni VMS, li qed isir aktar affidabbli u preċiż bis-saħħa tal-evoluzzjoni ta' standards tekniċi, bħala l-bażi għall-ġestjoni, u li minn hemm 'il quddiem għandu jipprovdi għal mekkaniżmu ta' trasparenza fir-rigward tal-kalkolu nazzjonali tal-isforz tas-sajd. It-titjib fit-trasparenza għall-kalkolu tal-isforz huwa wkoll vantaġġ inċidentali minħabba l-analiżi xjentifika tad-dejta tal-isforz miġbura fi ħdan il-qafas għall-ġbir tad-dejta, li ilha ssir mill-2009 għall-ilmijiet tal-Punent. Biċ-ċertifikazzjoni u l-kontroll tas-qawwa tal-magna, ir-rappurtar ħażin dwar is-qawwa tal-magna se jonqos fil-futur u b'hekk il-parametru kW se jsir aktar affidabbli. L-ISKEMA TAL-ISFORZ FL-ILMIJIET TAL-MAJJISTRAL U FL-ILMIJIET TAL-LBIċ L-ilmijiet tal-Majjistral Franza u r-Renju Unit jirċievu bil-ħafna aktar l-akbar allokazzjoni tal-isforz għas-sajd demersali fiż-żoni V-VI (il-Punent tal-Iskozja), u VII tal-ICES (il-Baħar Ċeltiku) segwiti minn Spanja u l-Irlanda (ara t-tabella 1a tad-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja din il-Komunikazzjoni). Fir-rigward tal-konsum tal-isforz innotifikat mill-Istati Membri, il-Ġermanja, Spanja u l-Pajjiżi l-Baxxi biss, jidhru li jużaw aktar minn nofs l-allokazzjoni annwali, filwaqt li Spanja (il-Punent tal-Iskozja) u l-Pajjiżi l-Baxxi (il-Baħar Ċeltiku) laħqu kompletament l-ammont massimu ta' użu f'ċerti snin. Bħala eżempju, iċ-ċifri li ġejjin juru l-iżvlupp tal-isforz fis-sajd demersali u l-qabdiet ta' speċijiet ewlenin relatati taħt il-kwota minn bastimenti Spanjoli fiż-żoni V-VI u VII, u minn bastimenti Brittaniċi fiż-żona V-VI. Għalkemm ir-relazzjoni bejn l-isforz u l-qabdiet soġġetti għall-kwota pjuttost tvarja bejn Stat Membru u ieħor, jidher li l-użu tal-isforz kien stabbli għal diversi snin, u fil-każ ta' Spanja saħansitra meta l-ispeċijiet taħt il-kwota juru xejra 'l isfel. [pic] Grafika 1. Tqabbil tal-isforz irrappurtat u l-qabdiet soġġetti għall-kwota[18] għal Spanja fiż-żoni V-VI u VII flimkien [pic] Grafika 2. Tqabbil tal-isforz irrappurtat u l-qabdiet soġġetti għall-kwota[19] għar-Renju Unit fiż-żoni V-VI Bastimenti li joperaw fil-Punent tal-Iskozja għal speċijiet demersali bħalisssa jinsabu aktar affettwati mill-pjan tal-merluzz. Dan jgħodd b'mod partikolari fil-każ tal-Irlanda u r-Renju Unit. It-tabella li ġejja tqabbel, pereżempju, l-iskemi tal-isforz rispettivi għal dawn l-Istati Membri. Ta' min wieħed jinnota li l-ambitu spazjali u l-ambitu tal-flotta fiż-żewġ skemi mhumiex identiċi, iżda fil-biċċa l-kbira huma ddupplikati: Entità | allokazzjoni tal-isforz fl-ilmijiet tal-Punent | notifika dawr l-użu tal-isforz fl-ilmijiet tal-Punent | allokazzjoni inizjali tal-isforz għall-pjan tal-merluzz[20] | notifika tal-użu tal-isforz tal-pjan tal-merluzz | L-Irlanda, jiem-kW fis-sena 2009 fil-Punent tal-Iskozja | 2.324.932 | 818.595 (35%) | 826.543 | 636.462 (77%) | Ir-Renju Unit, jiem-kW fis-sena 2009 fil-Punent tal-Iskozja | 24.017.229 | 6.209.268 (26%) | 7.140.713 | 8.208.153 (115%) | Tabella 2 : L-iskemi tal-isforz fil-Punent tal-Iskozja għas-sajd demersali tar-Renju Unit u tal-Irlanda. Sakemm il-pjan tal-merluzz jippermetti l-esklużjoni mill-iskema tal-isforz tiegħu ta' gruppi ta' bastimenti li ma jaqbdux il-merluzz, l-ilmijiet tal-Punent jibqgħu jżommu funzjoni bħala qafas ġenerali. Għas-sajd tal-arzell u tal-granċ (ara t-tabella 1b tad-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni), l-Irlanda ddekommissjonat bastimenti sabiex tiggarantixxi l-osservazzjoni kontinwa tal-limitu tal-isforz tal-arzell. L-ilmijiet tal-Lbiċ għajr ir-reġjuni ta' barranett Spanja u Franza jirċievu bil-ħafna aktar l-akbar allokazzjoni tal-isforz għas-sajd demersali fiż-żoni VIII u IX tal-ICES, u warajhom il-Belġju (ara t-tabella 2 tad-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni). Fil-każ tal-konsum tal-isforz innotifikat mill-Istati Membri, il-bastimenti Spanjoli u Belġjani jidhru li joperaw fil-limiti tagħhom, filwaqt li l-isforz Franċiż jidher li naqas b'mod konsiderevoli. Fiż-żona IX tal-ICES, mill-Galicia tan-Nofsinhar sal-Golf ta' Cádiz, il-bastimenti Spanjoli u Portugiżi biss jitħallew jistadu għall-ispeċijiet demersali. Jidher illi l-bastimenti Spanjoli joperaw qrib il-limitu, filwaqt li l-bastimenti Portugiżi naqqsu l-isforz tagħhom. L-isforz għall-arzell u għall-granċijiet f'dawn iż-żoni huwa riżervat għal Franza (iż-żona VIII) u għal Spanja (iż-żoni VIII u IX). Għal darb'oħra l-bastimenti Spanjoli biss jidhru li joperaw qrib il-limiti. L-ISFORZ U L-KUNDIZZJONIJIET GħALL-ATTIVITAJIET TAS-SAJD FL-AZORES, FIL-GżEJJER KANARI U FIL-MADERA Sfond It-Trattat tal-Adeżjoni ta' Spanja u tal-Portugall tal-1985 daħħal mekkaniżmu ta' deċiżjonijiet annwali tal-Kunsill biex ikun irregolat l-aċċess reċiproku għaż-żoni ekonomiċi esklussivi madwar l-Azores, il-Madera u l-Gżejjer Kanari. Id-deċiżjonijiet tal-Kunsill li rriżultaw ppreżervaw aċċess esklussiv ta' bastimenti nazzjonali għal kull żona, għajr għal xi eċċezzjonjiet li jikkonċernaw is-sajd tat-tonn. L-iskema tal-isforz tal-1995 li segwiet, billi tipprojbixxi l-aċċess tal-bastimenti moderni għas-sajd tat-tonn u billi tistabbilixxi b'mod ezawrjenti l-isforz permess fil-livell tar-reġjun ta' barranett, fil-prattika swiet bħala kontinwazzjoni ta' dik l-iskema. L-iskema tal-isforz tal-2003 naqqset il-livell ta' esklussività minħabba l-prinċipju tal-aċċess ħieles għall-ilmijiet Komunitarji: l-ewwel nett, bil-ħolqien ta' skema speċifika ta' aċċess favur il-flotot lokali fi ħdan l-ilmijiet tal-gżejjer sa 100 mil nawtiku, u t-tieni nett bl-esklużjoni tas-sajd tal-ispeċijiet tal-baħar fond mir-regolament tal-isforz relatat mal-gżejjer. Aktar tard il-gvern tal-Azores sfida dawn id-deċiżjonijiet mingħajr suċċess [21]. L-iskema tal-2003 tistipula li, fl-ilmijiet sa 100 mil nawtiku 'l bogħod mil-linji ta' bażi tal-Azores, il-Madera u l-Gżejjer Kanari, l-Istati Membri konċernati jistgħu jillimitaw is-sajd għal bastimenti rreġistrati fil-portijiet ta' dawn il-gżejjer, għajr għall-bastimenti li tradizzjonalment kienu jistadu f'dawn l-ilmijiet. Il-Kummissjoni mhix infurmata dwar kwalunkwe leġiżlazzjoni nazzjonali li timplimenta dan il-limitu ta' aċċess għal bastimenti mhux lokali. Madankollu, milli jidher il-limitu msemmi huwa aċċettat bħala fatt. Barra minn hekk, Spanja u l-Portugall fl-2008, iffirmaw ftehim bilaterali[22] li jillimita l-aċċess reċiproku tal-flotot tal-gżejjer għal total ta' 38 bastiment, inklużi għadd ta' speċifikazzjonijiet tekniċi. Il-ġestjoni tal-isforz L-allokazzjonijiet tal-isforz taħt l-iskema tal-isforz tal-2003 għas-sajd demersali huma riżervati għall-Portugall fiż-żoni tal-Azores u għal Spanja u l-Portugall fiż-żoni tal-ġestjoni li jikkonċernaw kemm il-Madera u kif ukoll il-Gżejjer Kanari. Is-sajd demersali madwar il-Gżejjer Kanari biss jibqa' kontinwament importanti. Is-sajd għall-arzell mhuwiex possibbli f'ebda waħda miż-żoni, u s-sajd għall-granċ jitħalla madwar il-Gżejjer Kanari għal Spanja biss (ara t- tabella 4 tad-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni). Minħabba li s-sajd l-aktar importanti huwa għal speċijiet tal-baħar fond u għal speċijiet kbar pelaġiċi migratorji ħafna, li t-tnejn ma għadhomx ikkonċernati minn dan l-isforz, l-iskema tal-isforz hija ta' effett u importanza limitati ħafna. Kemm il-Gvern tal-Azores kif ukoll dak tal-Gżejjer Kanari enfasizzaw l-interess tagħhom li jkun eżaminat mill-ġdid il-kontenut tal-iskema tal-aċċess inkluż l-ambitu spazjali tagħha fil-kuntest tar-riforma tal-PKS. L-ISKEMA TAL-ISFORZ FIż-żONA BIJOLOġIKAMENT SENSITTIVA Sfond Il-BSA hija subżona tal-Baħar Ċeltiku fi ħdan iż-żoni ekonomiċi esklussivi tal-Irlanda u tar-Renju Unit, li mill-2004 kienet intenzjonata unikament għal ġestjoni tal-isforz separata. Il-konfini ta' din iż-żona ġew identifikati wara li saret magħrufa informazzjoni xjentifika fuq il-konċentrazzjoni għolja ta' marlozz ġuvenili. Il-BSA tirkeb fuq żona ta' miżuri tekniċi li tirrikjedi l-użu ta' xbieki b'malji ta' daqs akbar fil-kuntest ta' miżuri ta' irkupru[23] għall-istokk tal-marlozz tat-Tramuntana; id-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tiddeskrivi l-konfini. Spanja sfidat il-ħolqien ta' din il-kaxxa mingħajr suċċess[24]. Il-ġestjoni tal-isforz Franza tirċievi l-akbar allokazzjoni tal-isforz għas-sajd demersali fil-BSA, u warajha l-Irlanda, Spanja u r-Renju Unit (ara t- tabella 3 tad-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni). Fil-każ tal-konsum tal-isforz innotifikat mill-Istati Membri, il-bastimenti Spanjoli jidhru li huma dawk l-aktar attivi f'din ż-żona, u warajhom dawk tal-Irlanda. Skont dan, Spanja biss topera qrib il-limiti tal-isforz. Is-sajd tal-arzell bħalissa jsir mill-bastimenti Irlandiżi biss, għalkemm Franza wkoll għandha allokazzjoni tal-isforz. Fir-rigward tas-sajd tal-granċ, jidher li l-Irlanda hija l-aktar pajjiż attiv u li topera qrib il-limiti tal-isforz tagħha, filwaqt li jidher li Franza żżomm riżerva notevoli tal-isforz. Valutazzjoni bijoloġika Il-Kummissjoni talbet lil ICES għal parir xjentifiku dwar l-impatt tar-regolazzjoni tal-isforz fil-BSA fil-kuntest ta' miżuri ta' konservazzjoni oħrajn. L-ICES tat il-parir li l-konfini tal-BSA jikkoinċiedu maż-żona prinċipali tat-tkabbir tal-marlozz u tal-petriċi, u maż-żona tar-riproduzzjoni tal-megrim, kif ukoll f'proporzjon aktar baxx tal-marlozz. Barra minn hekk, il-konfini jirkbu fuq żoni importanti ta' riproduzzjoni u ta' tkabbir tal-haddock u l-merlangu, għalkemm dan ix-xenarju jikkonċerna aktar liż-żoni tal-kosta u għalhekk jaffettwa anqas lill-flotot internazzjonali li joperaw aktar fil-parti tan-nofsinhar u tal-punent tal-BSA. L-ICES tqis bħala inċert l-impatt tal-BSA fil-qagħda mtejba tal-marlozz, iżda hija tal-fehma li, meta wieħed jara dan flimkien mal-miżuri tekniċi, il-megrim u l-petriċi setgħu bbenefikaw mill-preżenza tal-BSA. L-ICES tisħaq li l-limitazzjonijiet tal-isforz jidhru li għall-biċċa l-kbira tal-pajjiżi mhumiex restrittivi, iżda tiffavorixxi ż-żamma tal-miżura sabiex jiġu evitati tibdiliet mhux mixtieqa fil-mudelli tas-sajd; Filwaqt li tagħmel dan, l-Unjoni għandha tistabbilixxi għanijiet ċari dwar il-konservazzjoni għall-BSA li suċċessiviment għandhom ikunu soġġetti għal segwitu dettaljat u trasparenti. KONKLUżJONIJIET L-iskema tal-isforz tal-2003 irnexxiilha toħloq il-kundizzjonijiet għal integrazzjoni sħiħa ta' Spanja u tal-Portugall fir-regoli prinċipali tal-PKS. Minħabba l-karattru statiku tagħha, għall-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma għadhiex tillimita l-attività tal-flotta f'għadd konsiderevoli ta' oqsma, minħabba t-tnaqqis kontinwu fil-kapaċità globali tal-flotta[25] u minħabba t-tnaqqis fl-opportunitajiet tas-sajd għall-kwota tal-ispeċijiet. Bil-kontra ta' dan, suċċessivament f'ħafna mill-oqsma ġew elaborati skemi tal-isforz speċifiċi għas-sajd marbutin mal-parir annwali dwar l-istokkijiet. Hemm il-possibbiltà li fil-ġejjieni ssir rabta bejn skema tal-isforz fuq skala kbira mal-parir dwar l-istokkijiet fil-qasam tas-sajd imħallat li jirrikorri regolarment; madankollu dan jirrikjedi aktar dettallji fid-definizzjonijiet dwar is-sajd. Fir-rigward tal-BSA, l-iskema hija mdaħħla f'kuntest ta' miżuri tekniċi li jidhru li l-ġabra tagħhom twassal għal titjib fil-qagħda ta' ċerti stokkijiet partikolari importanti. Il-parir xjentifiku jissuġġerixxi li fil-ġejjieni r-restrizzjonijiet għandhom ikunu marbuta b'mod aktar ċar mal-għanijiet tal-ġestjoni tar-riżorsi. Il-ġestjoni skont l-isforz tas-sajd għandha mnejn tikkostitwixxi għodda importanti għas-sajd tal-arzell u tal-granċ, għaliex dawn mhumiex limitati bit-TACs. Madankollu, il-parametru li bħalissa qed jintuża għall-ġestjoni mhuwiex preċiż biżżejjed, speċjalment għas-sajd tal-granċ, u l-iskema għandha tkun tista' tirreaġixxi għall-inizjattivi tal-ġestjoni min-naħa tal-partijiet interessati, iżda dan attwalment mhuwiex il-każ. Għar-reġjuni ta' barranett tal-Lvant tal-Atlantiku, l-iskema tippreżenta qafas ġenerali, li ġie kkomplimentat biss parzjalment, bil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Is-sajd l-aktar importanti (l-ispeċijiet pelaġiċi kbar u l-ispeċijiet tal-baħar fond) mhumiex irregolati fil-livell reġjonali. [1] L-ilmijiet tal-Punent jikkostitwixxu l-Grigal tal-Atlantiku fil-Punent tal-Baħar tat-Tramuntana u l-Baħar Norveġiż, inklużi ż-żoni Ekonomiċi Esklussivi tar-reġjuni ta' barranett tal-Portugall u ta' Spanja. [2] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003, ĠU L 289, 7.11.2003, p. 1) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1415/2004, ĠU L 258, 5.8.2004, p. 1. [3] Ara l-Artikoli 3(4), 5(2) u 6(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1954/2003. [4] STECF, Report of the SGMOS 09-05 Working Group on Fishing Effort Regimes [mhux disponibbli bil-Malti], il-Parti 3, Lulju 2010. [5] International Council for the Exploration of the Sea, ICES Advice 2009 [mhux disponibbli bil-Malti], il-Ktieb 5, il-punt 5.3.3.1. [6] Ara l-Premessi 4 u 5 tar-Regolament (KE) Nru 685/95, ĠU L 71, 31.3.1995, p. 5. [7] CECAF: Committee for the Eastern Central Atlantic Fisheries [Il-Kumitat għas-Sajd tal-Atlantiku Ċentrali tal-Lvant]. L-ilmijiet tal-Punent jinsabu fiż-żoni ICES (il-Grigal tal-Atlantiku) u, fir-rigward ta' (partijiet miż-)Żoni Ekonomiċi Esklussivi madwar ir-reġjuni ta' barranett Portugiżi u Spanjoli, fiż-żoni CECAF (l-Atlantiku Ċentrali tal-Lvant). [8] Ara l-Kawżi tal-Qorti C-36/04 u C-442/04. [9] Mestier huwa grupp ta' operazzjonijiet tas-sajd li jimmira għal (ġemgħa ta') speċi(jiet) simili, bl-użu ta' rkaptu simili, matul l-istess perjodu tas-sena u/jew ġewwa l-istess żona u li jkun ikkaratterizzat minn mudell simili ta' sfruttament. [10] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2347/2002, ĠU L 351, 28.12.2002, p. 6. [11] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1224/2009, ĠU L 343, 22.12.2009, p. 1 (ara b'mod partikolari l-Artikoli 7 sa 15, 26 sa 32, 39 sa 41, 106, 114 sa 116, 124); ara wkoll ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2103/2004, ĠU L 365, 10.12.2004, p. 12). [12] Ara l-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1006/2008, ĠU L 286, 29.10.2008, p. 33). [13] Ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1342/2008, ĠU L 348, 24.12.2008, p. 20, (KE) Nru 2166/2005, ĠU L 345, 28.12.2005, p. 5, u (KE) Nru 509/2007, ĠU L 122, 11.5.2007, p. 7. [14] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 199/2008, GU L 60, 5.3.2008, p. 1. [15] Ara l-Artikoli 9 u 17 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2371/2002, ĠU L 358, 31.12.2002, p. 59). [16] B'mod partikolari, iż-żona tal-ġestjoni tal-isforz VIII tal-ICES tinkludi l-ilmijiet Kantabrijani, meta dawn huma ġestiti flimkien mal-ilmijiet kostali Portugiżi fir-rigward tat-TACs għal marlozz, petriċi u megrim. [17] Irkaptu ieħor ta' ċerta importanza bastimenti tas-sajd bl-għeżula and u bastimenti tat-tkarkir fi Franza għall-granċijiet li jittieklu (qabdiet inċidentali - by-catch), bastimenti tas-sajd bl-għeżula għall-għaġuża fi Franza u fir-Renju Unit. [18] Tqiesu: Marlozz, petriċi, megrim, ksampu. L-ispeċijiet lipp u raj li huma daqstant importanti ma setgħux jitqiesu minħabba n-nuqqas ta' korrispondenza fiż-żona jew minħabba assenza ta' dejta miġbura għalintervalli ta' żmien. [19] Tqiesu: Merluzz, haddock, merlangu, saithe, petriċi, ksampu. [20] Din l-allokazzjoni inizjali hija soġġetta għal aġġornamenti fis-sena, b'mod partikolari żiediet fl-isforz bi skambju għal miżuri li jevitaw il-qbid tal-merluzz. [21] Ara l-Kawżi tal-Qorti T-37/04 u C-444/08. [22] Il-ftehim dwar l-operazzjonijiet tal-flotta tas-sajd tradizzjonali tal-Azores, il-Madera u l-Gżejjer Kanari, iffirmat f'Braga fil-21.1.2008. [23] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 494/2002, ĠU L 77, 20.3.2002, p. 8. [24] Ara l-Kawżi tal-Qorti C-36/04 u C-442/04. [25] Ara r-rapport annwali tal-Kummissjoni dwar l-isforzi tal-Istati Membri matul l-2008 biex jiksbu bilanċ sostenibbli bejn il-kapaċità tas-sajd u l-opportunitajiet tas-sajd COM(2010)60 finali.