MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 10/88

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ekonomija ta' l-UE: Reviżjoni ta' l-2006 — Tisħiħ taż-żona ta' l-euro: Il-prijoritajiet politiċi ewlenin”

COM(2006) 714 finali — SEC(2006) 1490

(2008/C 10/22)

Nhar il-11 ta' Jannar 2007, il-Kummissjoni ddeċidiet, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar L-ekonomija ta' l-UE: reviżjoni ta' l-2006 — Tisħiħ taż-żona ta' l-euro: il-prijoritajiet politiċi ewlenin.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Settembru 2007. Ir-rapporteur kien is-Sur Burani u l-ko-rapporteur kien is-Sur Derruine.

Matul il-438 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-26 ta' Settembru 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'133 voti favur, 2 voti kontra u 5 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-Kumitat jaqbel mal-biċċa l-kbira tad-dokument tal-Kummissjoni; madankollu jixtieq iżid xi kummenti min-naħa tiegħu — fosthom hemm xi wħud li diġà esprima f'okkażjonijiet oħra, anke qabel ma l-euro ġiet adottata. Il-Kummissjoni tesprimi diversi punti ta' kritika b'mod sottili dwar xi aspetti tal-politiki ta' l-Istati Membri: il-KESE jaqbel mas-sustanza tagħhom, iżda jfakkar li spiss il-gvernijiet ikollhom jiffaċċjaw eżiġenzi ta' politika interna li ma jistgħux jaħarbu minnhom jew ma' avvenimenti li jiġru barra mill-pajjiż (kriżi enerġetika, gwerer, eċċ.) li m'għandhomx kontroll fuqhom.

1.2 Is-sostenibbiltà għal żmien twil tal-politiki tal-baġit hija diffiċli meta tonqos il-kontinwità fil-linja politika minħabba li l-gvernijiet jinbidlu maż-żmien; l-istess jista' jingħad għar-riformi strutturali, li huma influwenzati minn soġġettività qawwija skond ix-xejra tal-gvern tal-mument. Filwaqt li l-KESE qiegħed jagħti kas ta' dawn iċ-ċirkustanzi, jisħaq, bħall-Kummissjoni, fuq il-bżonn li r-riformi strutturali jitlestew bil-kontinwazzjoni fid-direzzjoni li tkun meħtieġa.

1.3 Il-flessibilità ta' l-iswieq tal-merkanzija u tas-servizzi huwa aspett tal-politika ekonomika li fiha l-gvernijiet iridu jiddeċiedu ftehim mal-partijiet soċjali; il-liberalizzazzjoniji — li tat riżultati differenti fil-pajjiżi u s-setturi varji- għandhom isiru b'attenzjoni u jagħtu kas taċ-ċirkostanzi speċifiċi ta' kull pajjiż u settur.

1.4 L-integrazzjoni tas-swieq finanzjarji, li diġa' seħħet fil-biċċa l-kbira tas-servizzi tal-korporazzjonijiet, tidher li hi aktar problematika fis-swieq bl-imnut; ħafna mid-diffikultajiet huma ta' natura oġġettiva (differenzi lingwistiċi, karatteristiċi tas-servizzi, eċċ.). Dawn huma problemi li ma jistgħux jissolvew b'metodi leġislattivi jew bir-regolamenti iżda mis-suq, fejn hu possibbli. Ir-regoli eżistenti għandhom ikunu biżżejjed sabiex jitkompla l-proċess ta' integrazzjoni; l-aktar li jista' jkun hemm bżonn huma standards li jħarsu l-interessi tal-konsumaturi bl-aħjar mod possibbli, u fejn hu neċessarju, u li jiżguraw il-monitoraġġ tas-swieq.

1.5 In-negozjati dwar il-pagi għandhom iqisu, kif qiegħda titlob il-Kummissjoni, l-implikazzjonjiet ta' l-unjoni monetarja; min-naħa tiegħu, il-KESE jittama li jista' jkun hemm konverġenza tal-politiki ekonomiċi, monetarji u ta' l-impjiegi permezz ta' laqgħat bejn l-Eurogrupp u l-Kunsill ta' l-Impjiegi: Konverġenza anke biss fil-prinċipju, tista' tikkontribwixxi sabiex maż-żmien ikun hemm armonizzazzjoni ġenwina tal-politiki differenti.

1.6 Ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni li d-dimensjoni internazzjonali trid titqies aktar, tirrifletti kritika li kien għamel il-KESE qabel ma ġiet adottata l-euro. Id-daħla fix-xena tal-pajjiżi Ażjatiċi m'għandix tidher bħala theddida, iżda pjuttost bħala sfida li trid tiġi affrontata mill-lat tal-kompetittività u ta' l-innovazzjoni.

1.7 Il-promozzjoni taż-żona ta' l-euro trid issir b'konvinzjoni mill-gvernijiet individwali: huma mitluba li ma joqogħdux iwaħħlu fl-euro għall-problemi ekonomiċi nazzjonali, filwaqt li ma jsemmux il-benefiċċji li qegħdin joħorġu mill-fatt li ġiet adottata munita unika. Wieħed jittama wkoll li l-pajjiżi li ma adottawx l-euro meta hija daħlet fis-seħħ juru biċ-ċar x'inhuma l-intenzjonijiet tagħhom għall-futur. Dan mhux biss sabiex l-opinjoni pubblika tiġi informata dwar iż-żona ta' l-euro, iżda anke sabiex ikunu jistgħu jitfasslu l-politiki futuri ta' l-euro fuq il-bażi ta' l-informazzjoni dwar kemm u liema ekonomiji huma msieħba.

1.8 Il-KESE jiġbed l-attenzjoni li l-importanza li għandha l-euro bħala munita internazzjonali għandu jippermettilha li terġa' tipproponi bil-qawwa l-kandidatura tagħha bħala membru fil-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI). Dan ma jirrikjedix li jkollu joħroġ xi wieħed mill-membri attwali, iżda pjuttost li jiżdied membru ieħor. L-oġġezzjoni li l-Istatuti tal-FMI ma jipprevedux dil-ħaġa tidher dgħajfa u hija sempliċememt pretest.

1.9 Idea pjuttost kontroversjali. li tissemma biss għall-iskop li wieħed jara xi tkun ir-reazzjoni bi preparazzjoni għal meta, fil-futur, tiġi kkunsidrata bis-serjetà, hija l-ħolqien ta' fond Ewropew ta' stabbilizzazzjoni, li jkun alimentat minn dħul żejjed mit-taxxa, sabiex jiġu ffinanzjati l-proġetti ta' interess Komunitarju.

1.10 B'mod ġenerali, il-Kumitat iqis li r-rapport tal-Kummissjoni huwa aċċettabbli iżda jieħu l-okkażjoni sabiex jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li anke f'dan ir-rapport — l-istess bħal fid-dokumentazzjoni abbundanti dwar l-euro — hemm nuqqas totali ta' kwalunkwe referenza għad-dimensjoni politika tal-munita unika. Is-sinifikat ta' l-euro u l-effetti u l-prospetti tagħha filfatt imorru lil hinn mill-implikazzjonijiet sempliċement ekonomiċi, finanzjarji jew soċjali: dak li verament qiegħed jgħaqqad l-Unjoni filfatt huwa l-għażla li l-interessi ta' pajjiżi differenti qegħdin jitpoġġew flimkien f'munita komuni.

2. Daħla

2.1 Il-Kummissjoni ippubblikat komunikazzjoni dwar ix-xejriet ekonomiċi ta' l-UE fl-2006, fejn ikkonċentrat b'mod partikolari fuq il-prijoritajiet politiċi għat-tisħiħ taż-żona ta' l-euro. Id-dokument huwa bbażat fuq dokument ieħor “Adjustment Dynamics in the Euro area — Experiences and Challenges” (1), li bħas-soltu huwa sors importanti ta' riferiment għal analiżi aktar approfondita.

2.2 Il-KESE issa ħadet id-drawwa li tikkummenta dwar id-dokument annwali tal-Kummissjoni b'Opinjoni fuq inizjattiva proprja (2). B'din l-Opinjoni, il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni, u jikkonferma, il-pożizzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li ħarġu qabel, li ser jiġu mfakkra, skond il-bżonn, fit-test. Barra minn hekk huwa jixtieq jikkontribwixxi fid-dibattitu dwar l-Unjoni Ekonomika u Monetarja u jintroduċi elementi ġodda, bħal per eżempju il-Kunsill tal-ministri ta' l-ekonomija u tax-xogħol fiż-żona ta' l-euro jew il-proposta tentattiva, li jinħoloq fond Ewropew ta' stabbilizzazzjoni.

2.3 Min-naħa l-oħra, minn perspettiva storika tal-ħolqien tal-munita unika, ma jistgħax ma josservax li ħafna mill-miżuri li ġew adottati jew rakkomandati fi żminijiet reċenti mill-Kummissjoni jinsabu fl-osservazzjonijiet li għamel il-KESE, fl-Opinjoni tiegħu ta' l-1997 (3), dwar ir-riġidità ta' xi wħuh mill-prinċipji li ispiraw il-Patt ta' Stabbiltà u tkabbir. Dak iż-żmien kien ġie osservat li l-karatteristiċi tal-klima ekonomika u ta' politika nazzjonali ma ġewx ikkunsidrati biżżejjed meta ġew iffissati l-parametri ta' riferiment u l-applikazzjoni tagħhom. Is-suġġerimenti li kien ħareġ bihom il-KESE ma ntlaqgħux dak in-nhar: iż-żmien wera l-validità tagħhom (4).

2.4 In-nuqqas ta' realiżmu tal-bidu issa qiegħed jiġi rifless fil-kritika — ġustifikata iżda li kienet prevedibbli mill-bidu nett — li qiegħda ssir lill-politiki ekonomiċi tal-pajjiżi tal-Grupp ta' l-Euro: l-estimi finanzjarji nazzjonali jmisshom jitfasslu fuq il-bażi ta' ipotesi makro-ekonomiċi komuni. Ir-rieda tal-presidenza, espressa waqt il-laqgħa tal-ministri ta' l-Grupp ta' l-Euro tas-6 ta' Novembru 2006, għadha ma seħħietx: l-estimi finanzjarji nazzjonali għadhom mhux qegħdin jitfasslu fuq il-bażi ta' koordinazzjoni bejn il-politiki ekonomiċi li huwa meħtieġ.

2.5 Mill-banda l-oħra rridu nirrealizzaw li l-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi hija diffiċli ħafna minħabba s-sitwazzjonijiet soċjo-ekonomiċi li huma differenti u l-varjetà ta'l-għanijiet politiċi — li xi kultant huma diverġenti — minn pajjiż għall-ieħor; kien ikun diġà pass kbir 'il quddiem li kieku dawn il-politiki kienu konverġenti. Il-konverġenza tiddependi minn ħafna fatturi, iżda prinċipalment mill-okkupazzjoni, fattur li d-dimensjonijiet u l-karatteristiċi tiegħu jirriżultaw minn xibka ta' politiki oħra.

2.5.1 Il-linji gwida għall-politiki ekonomiċi u l-indirizzi għall-istrateġija Ewropea għall-okkupazzjoni issa saru żewġ strateġiji integrati; konverġenza fil-prinċipju, almenu bħala tentattiv sabiex tintlaħaq l-armonizzazzjoni aktar “il quddiem, tista” tinkiseb permezz ta' laqgħa bejn l-Grupp ta' l-Euro u l-Kunsill ta' l-Impjiegi u l-Politika Soċjali fil-format “żona ta' l-euro”. L-indikazzjonijiet li joħorġu minn din il-laqgħa jistgħu joffru elementi importanti għad-deċiżjonijiet tal-laqgħa annwali tal-Kunsill fir-rebbiegħa.

3. Id-dokument tal-Kummissjoni

3.1 Il-Komunikazzjoni tissintetizza, fi tliet partijiet li wieħed għandu jfaħħar għall-konċiżjoni tagħhom, l-esperjenzi, il-kunsiderazzjonijiet speċifiċi u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni. Ġew evitati affermazzjonijiet li issa huma aċċettati b'mod paċifiku u r-repetizzjoni ta' prinċipji li matul is-snin saru parti mil-linji li jmexxu l-politika ekonomika.

3.2 L-esperjenza ta' l-ewwel snin ta' l-euro

3.2.1 Il-Kummissjoni fakkret id-dibattitu li kien ippreċeda l-introduzzjoni ta' l-euro fl-1999: il-kwistjoni fondamentali kienet tirrigwarda “il-mod kif il-pajjiżi parteċipanti kienu ser jadegwaw għax-xokkijiet u għad-differenzi fil-kompetittività f'kuntest ta' mobilità baxxa tax-xogħol, ta' integrazzjoni inkompluta tas-swieq tal-prodotti u tas-servizzi u taż-żamma ta' l-awtonomija nazzjonali fejn jidħlu l-estimi finanzjarji”. Dawn il-mistoqsijiet għadhom magħna sal-lum, iżda d-dubji ta' dawk li għamlu previżjonijiet pessimisti dwar il-“ħajja qasira” ta' l-Unjoni monetarja ma seħħewx.

3.2.2 Is-suċċessi, ta' l-anqas il-provi pożittivi li tat l-euro, ma jistgħux jiġu miċħuda: il-munita hija b'saħħitha u stabbli, irreaġixxit tajjeb għax-xokkijiet esterni u interni komuni, u kkuntrastat l-inflazzjoni b'mod effettiv. L-Istati Membri gawdew kundizzjonijiet ta' finanzjament fost l-aktar favorevoli li qatt ġew irreġistrati. Ma dawn il-vantaġġi, wieħed irid iżid, fl-opinjoni tal-KESE, li ipproteġiet diversi pajjiżi membri fiż-żona ta' l-euro minn inflazzjoni li l-munita nazzjonali tagħhom żgur li kienet issofri bħala kawża ta' kundizzjonijiet ekonomiċi u baġitarji li ħżienu. L-euro, it-tieni munita fid-dinja, ħarset lill-Istati Membri mix-xokkijiet monetarji u finanzjarji li kienu jfixklu t-tkabbir, jeqirdu postijiet tax-xogħol u jfarrku l-fiduċja ta' l-operaturi ekonomiċi.

3.2.3 Mas-suċċessi jibqgħu però xi aspetti li għadhom problematiċi. F'ħafna każijiet l-ekonomiji individwali tħabtu sabiex jadattaw għall-iżviluppi interni tal-pajjiżi rispettivi tagħhom, u r-riżultati huma diverġenti ħafna. Dawn id-diverġenzi huma riflessi fil-livelli ta' inflazzjoni u tkabbir; l-aġġustamenti li rriżultaw mit-tnaqqis fir-ritmu ta' l-ekonomiji kellhom jippermettu xejriet ta' tkabbir aktar mgħaġġel fil-perjodu medju, wara li jkunu rkupraw mit-telf fil-kompetittività inizjali. Dan ma seħħx, jew ta' l-anqas seħħ biss parzjalment. “B'mod aktar ġenerali”, ikkonkludiet il-Kummissjoni, “iż-żona ta' l-euro għandha f'qagħda li tiżgura livelli għoljin ta' tkabbir u ta' impjiegi għal żmien twil”. Il-KESE ser jikkummenta dwar din l-istqarrija aktar 'il quddiem.

3.2.4 Il-Kummissjoni, mill-banda l-oħra rrikonoxxiet li dawn id-diffikultajiet ta' adegwament ma kinux biss jew prinċipalment minħabbad-dewmien fl-attwazzjoni tar-riformi fiskali u strutturali; huma wkoll minħabba d-dixxipplina imposta mir-regoli ta' l-unjoni monetarja.

3.2.5 Fl-ewwel snin ta' l-Unjoni Ekonomika u Monetarja kien hemm sbilanċji u ċaqliq fir-rati tal-kambju effettivi u reali; f'xi Stati Membri, kien hemm ukoll tnaqqis qawwi fir-rati ta' l-interessi u kundizzjonijiet aktar favorevoli għall-familji u b'hekk aċċess aktar faċli għas-self f'suq finanzjarju aktar integrat, dan kellu effetti diretti fuq l-akkwist ta' prodotti li jservu u anke dawk li ma jservux. B'mod partikolari fejn jidħlu l-oġġetti li jservu (l-immobbli), xi eknonomiji esperjenzaw investiment qawwi minn barra, ħaġa li wasslet għal defiċit akbar fil-kontijiet kurrenti.

3.2.6 Stqarrija tal-Kummissjoni li titkellem b'mod ġenerali anke jekk titlaq mill-eżempju ta' l-Olanda tirreferi għar-“riskji li jeżistu meta jiġu mfassla politiki finanzjarji fi żminijiet meta l-kundizzjonijiet ikunu favorevoli.” Fl-Olanda, il-kundizzjonijiet favorevoli għall-aħħar fil-bidu tad-deċennju ħolqu effetti pro-ċikliċifuq is-suq tax-xogħol u s-suq finanzjarju, u fl-aħħar mill-aħħar fuq il-politika fiskali. Kundizzjonijiet esterni fuq l-ekonomija ipprovokaw kontrazzjoni f'daqqa, li wasslet għall-adozzjoni ta' kontromiżuri drastiċi ta' konteniment.

3.2.7 Il-prezzijiet u l-pagi kienu wkoll parti mill-problemi kumplessivi: fil-livell nazzjonali huma addattaw bil-mod wisq għat-tibdil fiċ-ċiklu, minkejja li ġeneralment l-isfond kien ta' moderazzjoni fis-salarji — li fost l-oħrajn ikkontribwixxa lejn tnaqqis fid-diżokkupazzjoni. It-tkabbir dgħajjef fil-produttività tefa' l-piż tad-deprezzament reali kemm fuq il-prezzijiet kif ukoll fuq il-pagi, iżda l-aktar fuq dawn ta' l-aħħar. Dawn il-fenomeni jinteraġixxu fil-livell internazzjonali u jipprovokaw ċaqliq fid-domanda u riperkussjonjiet fuq il-kompetittività.

3.2.8 Fl-aħħar il-konverġenza nominali u reali kellha riżultati diverġenti iżda li wieħed jista' jitgħallem minnhom kieku jkun hemm l-isforz li l-fatti jiġu analizzati b'mod kritiku u objettiv. Il-Kummissjoni tiddikjara li l-andamenti differenti huma parzjalment riflessjoni tal-politiki nazzjonali differenti. Il-KESE jixtieq jiftaħ parenteżi u jinnota li s-sitwazzjoni dinjija u Ewropea influwenzat lill-pajjiżi kollha b'mod li tendenzjalment huwa uniformi: jekk hemm xi diverġenzi, dawn huma dovuti “fil-biċċa l-kbira” għall-politiki nazzjonali. L-eżempji li tagħti l-Kummissjoni, l-Ispanja, l-Italja, il-Portugall u l-Irlanda huma prova ċara li quddiem kundizzjonijiet favorevoli, politiki fiskali “ta' idejn miftuħa” jew “ta' idejn magħluqa” taw riżultati kompletament opposti.

3.3 Il-miżuri meħtieġa għat-tħaddim tajjeb ta' l-euro

3.3.1 Hemm bżonn li tingħata l-akbar attenzjoni lil dan il-kapitolu għaliex il-“kunsiderazzjonijiet speċfiċi” li jidhru hawn taħt jikkostitwixxu — jew aħjar “jikkoinċidu” — mal-prijoritajiet tal-Kummissjoni għal dawn is-snin li ġejjin.

3.3.2 Kunsiderazzjoni 1: amministrazzjoni aktar prudenti tal-politiki baġitarji. Fil-qosor, il-miżuri li jridu jiġu adottati jikkoinċidu ma dawk li ġew approvati fl-okkażjoni tal-Patt ta' Stabbiltà u tkabbir riformat, u li s'issa huma internalizzati sew mill-gvernijiet, u mhux biss dawn taż-żona ta' l-euro. Dan kollu jinġabar fir-rakkomandazzjoni — ovvja iżda li evidentement mhux dejjem tiġi osservata waqt li jitfasslu l-pjanijiet annwali — li għandha titqies is-sostenibbiltà fit-tul tal-politiki baġitarji.

3.3.3 Kunsiderazzjoni 2: aktar flessibbiltà fis-swieq ta' l-oġġetti u tas-servizzi. Il-Kummissjoni qiegħda titkellem dwar “flessibilità akbar l-isfel” tal-prezzijiet, ħaġa li ma tistgħax tinkiseb meta l-prezzijiet huma riġidi: f'din is-sitwazzjoni jkun hemm reżistenza għall-adattament tal-pagi nominali, li jwasslu għal tnaqqis akbar fil-pagi reali. Hemm bżonn li tiġi inkoraġġita ir-rilokazzjoni tar-riżorsi fost l-intrapriżi u s-setturi. Dan kollu, l-flessibilità fil-prezzijiet u r-ridistribuzzjoni tar-riżorsi, jiddependi mill-ħolqien ta' swieq miftuħa u kompetittivi. Jista' jkun li jkun hemm bżonn li jiġu reveduti l-politiki fiskali u ta' nefqa (jew xi aspetti tagħhom), kemm fil-livell ta' l-UE u dawk nazzjonali u reġjonali.

3.3.4 Kunsiderazzjoni 3: aktar ħeffa fl-integrazzjoni tas-swieq finanzjarji. F'dan il-qasam sar progress importanti, iżda skond il-Kummissjoni għad fadal ħafna xi jsir sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal tas-swieq finanzjarji taż-żona ta' l-euro: integrazzjoni akbar tista' tnaqqas l-impatt tax-xokkijiet ekonomiċi fuq id-dħul u fuq is-swieq nazzjonali ta' kreditu. Il-pjan t'azzjoni għas-servizzi finanzjarji, u l-inizjattivi li diġà qegħdin isiru, għandhom jagħtu riżultati sinifikanti.

3.3.5 Kunsiderazzjoni 4: li l-implikazzjonijiet tal-UEK fin-negozjati dwar is-salarji. Il-partijiet soċjali li huma mdaħħla fil-proċess ta' negozzjazzjoni għandu jkollhom l-informazzjoni meħtieġa sabiex jikkalkulaw jekk iż-żjieda fil-pagi hix xierqa, u b'hekk ikunu jistgħu jivvalutaw l-implikazzjonijiet tal-proċessi ta' l-aġġustamenti. Politika ta' salarji koerenti mal-pjanijiet ta' żvilupp tista' tevita “korrezzjonjiet kbar ħafna” tar-rati tal-kambju effettivi u reali fi ħdan iż-żona ta' l-euro.

3.3.6 Kunsiderazzjoni 5: titqies id-dimensjoni internazzjonali. Dan l-aspett għandu jitqies “b'mod aktar sistematiku.” Il-politiki eknomiċi fil-livell taż-żona ta' l-euro u fil-livell nazzjonali spiss issottovalutaw dan l-aspett, li filfatt huwa importanti ħafna fid-deċiżjonijiet dwar il-politiki ekonomiċi. L-impatt ta' l-euro — jew aħjar tar-rati tal-kambju tiegħu — fuq protagonisti oħra ta' l-ekonomija dinija trid tiġi vvalutata b'reqqa kbira, għaliex minnu tiddependi l-istrateġija tal-kummerċ, tal-finanzi u tal-politika ekonomika.

3.4 Il-proċessi li jridu jsiru sabiex tissaħħaħ iż-żona ta' l-euro

3.4.1 Id-dokument tal-Kummissjoni jindika f'dan il-kapitolu il-miżuri neċessarji sabiex tissaħħaħ u titkompla l-unjoni monetarja, prijorità li, fil-kuntest internazzjonali attwali, saret urġenti. Hemm sentenza partikolari li għandha tiġi kwotata u mfakkra: “Id-diverġenzi reċenti huma b'xi mod ir-rifless ta' l-iżviluppi tal-bidu li effettwaw l-ekonomijiet ta' l-Istati Membri fil-fażi ta' preparazzjoni għall-ħolqien taż-żona ta' l-euro fl-1999”. Fiha hemm, ta' l-anqas, parti mill-ispjegazzjoni għad-diverġenza fit-tkabbir u l-politiki li ikkaratterizzaw dawn l-aħħar disa' snin.

3.4.2 Il-“proċessi” indikat mill-Kummissjoni huma elenkati hawn taħt skond it-titlu, peress li l-kontenut tagħhom jista' jinftiehem fil-parti l-kbira mit-titoli stess u mill-għadd kbir ta' dokumenti li jeżistu fuq kull suġġett. Il-proċessi li jridu jsiru huma dawn: a. l-aċċellerazzjoni tar-riformi strutturali u l-promozzjoni ta' l-integrazzjoni; b. aktar tisħiħ tal-pożizzjoni fiskali u titjib fil-kwalità ta' l-estimi finanzjarji nazzjonali; c. tisħieħ tal-koordinazzjoni ġewwa u barra miż-żona ta' l-euro; d. il-promozzjoni tat-twessiegħ taż-żona ta' l-euro; e. il-viċinanza maċ-ċittadini. Il-KESE ser jikkummenta dwar il-punti individwali aktar 'il quddiem.

4. Kummenti tal-KESE

4.1 Kunsiderazzjoni 1: amministrazzjoni aktar prudenti tal-politiki baġitarji

4.1.1 Il-Kumitat jaqbel mal-kritika tal-Kummissjoni, xi kultant sottili iżda dejjem ċari, għall-politika ta' xi Stati Membri, li spiss kienet aktar influwenzata mix-xewqa li jippreżentaw pjanijiet annwali li huma konformi mal-kriterji tal-konverġenza milli għan-neċessità li tiġi adottati strateġija ta' tisħieħ tas-sistema fiskali. Dawn il-kritiki għandhom jinqraw fid-dawl ta' l-Opinjonijiet li l-Kumitat esprima ħafna qabel l-adozzjoni tal-munita unika (5): l-ebda gvern mhu kompletament ħieles sabiex jadotta politika fiskali għal rasu mingħajr irbit u kundizzjonijiet.

4.1.2 Apparti mir-restrizzjonijiet imposti mill-kriterji ta' konverġenza — li wieħed jissupponi li diġa huma inklużi f'politika baġitarja “adegwata” — jeżistu oħrajn, interni u esterni. Fost dawk interni biżżejjed wieħed isemmi dawk strutturali jew inkella minħabba riformi strutturali li għadhom ma ġewx implimentati. Fost dawk esterni wieħed irid ifakkar ix-xejriet ekonomiċi mondjali ġenerali u b'mod partikolari l-“ispejjeż enerġetiċi” — fattur li għandu karatteristiċi differenti ħafna minn pajjiż għal ieħor u li qatt ma jiġi kkunsidrat fost il-kawżi tad-diverġenzi fil-politiki ekonomiċi. Barra minn hekk hemm bżonn li nammettu li s-sitwazzjoni ta' pajjiżi li jiddependu totalment, jew kważi, minn barra għall-provvisti tagħhom hija differenti minn ta' dawk li għandhom defiċit iżgħar u li f'xi każi huma esportaturi.

4.1.3 Il-Kumitat josserva li fil-passat ir-riformi strutturali, hekk kif inhuma mniżżla fil-punt 4.1.6 li jidher hawn taħt, mhux dejjem taw ir-riżultati mixtieqa: għalhekk hemm bżonn li tiġi ggarantita koordinazzjoni aħjar tar-riformi, f'kull pajjiż u fil-livell Komunitarju, u koerenza akbar mal-politiki macroekonomiċi ta' sostenn għall-kompetittività u l-okkupazzjoni. Dan ma seħħx dejjem fil-passat: u filfatt l-andament deludenti fitt-tkabbir, li kien xi ftit jew wisq l-istess fil-pajjiżi kollha, jindika li f'ċerti pajjiżi t-tkabbir stess kien kważi “varjabbli indipendenti” fir-rigward tar-riformi.

4.1.4 Ir-rakkomandazzjoni (ara 3.3.2) li titqies is-sostenibbiltà fit-tul tal-politiki baġitarji ħaqqha li tissemma b'mod speċjali. Dawn il-politiki huma dejjem taħlita ta' kunsiderazzjonijiet ta' natura ekonomika u soċjali u ta' orjentazzjonijiet politiċi. Jekk wieħed iqis l-istorja tal-pajjiżi fiż-żona ta' l-euro tul dawn l-aħħar għaxar snin, wieħed jinnota li ftit kienu dawk li żammew “stabilità politika”: gvernijiet b'xejriet differenti segwew lil xulxin sabiex jiggwidaw il-pajjiż, kif wara kollox hu normali u mixtieq f'sistema demokratika. Iżda hija proprju din l-alternazzjoni li tirrendi diffiċli t-tfassil ta' pjan ta' sostenibbiltà fit-tul (6): hemm bżonn ta' stabilità tal-gvernijiet matul is-snin sabiex wieħed ikun jista' joqgħod fuqhom — kif ukoll kwantità kbira ta' fatturi esterni.

4.1.5 Aspett partikolari tar-riformi strutturali jirrigwarda f'xi pajjżi l-livell tad-dejn pubbliku, li hu bil-wisq ogħla mill-parametri ffissati mill-kriterju ta' Maastricht (60 % tal-PGD) u li ma jidhirx li s-sitwazzjoni qiegħda titjieb minn sena għall-oħra. Fl-opinjoni tal-Kumitat, mhux biżżejjed li dan id-dejn jonqos billi jiġi kkumpensat bil-bilanċ baġitarju pożittiv ta' xi sena favorevoli jew permezz ta' xi miżuri hekk imsejħa “ta' darba”: pjuttost hemm bżonn li tiġi segwita linja ta' nfiq pubbliku li huwa aktar effiċjenti jew, jekk din il-miżura ma tkunx biżżejjed, reviżjoni radikali ta' l-istruttura tagħha.

4.1.6 Il-“proċess” indikat mill-Kummissjoni fil-punt 3.4.2.a (aċċellerazzjoni tar-riformi strutturali) fih għalhekk ħafna ostakli kif ukoll livell qawwi ta' soġġettività skond ix-xejriet politiċi. Ir-riformi strutturali (pensjonijiet, saħħa, amministrazzjoni pubblika, liberalizzazzjoni, enerġija) għandhom impatt soċjali u jinvolvu b'mod determinanti l-partijiet soċjali, li jvarja minn pajjiż għal pajjiż; l-ebda gvern ma jista' jadotta miżuri, razzjonali jew mhux, li m'għandhomx il-kunsens taċ-ċittadini. L-istorja reċenti turi li spiss ir-riformi strutturali huma r-riżultat ta' kompromess bejn ħtiġijiet differenti u xi kultant opposti: ir-riformi “razzjonali” astratti jridu jikkunsidraw ħtiġijiet reali u li ma jistgħux jiġu evitati.

4.1.7 Il-Kumitat jirrikonoxxi l-importanza li r-riformi strutturali jitwasslu għal konklużjoni tajba li hija maħsuba u kkoordinata tajjeb mill-Istati Membri. Madankollu, numru ta' miżuri ta' dan it-tip jistgħu jinkwetaw lill-familji li bi prudenza jibdew iġemmgħu aktar. Sal-lum, l-iżvilupp fil-livell tat-tfaddil f'punti perċentwali jidher insinifikanti, iżda dan jinbidel meta iċ-ċifra tidher f'termini assoluti. Per eżempju, bejn l-2001 u l-2005 l-livell tat-tfaddil żdied b'inqas minn punt perċentwali: dan jista' jikkorrispondi għal ċifra ta' madwar EUR 50 biljun li tnaqqsu mill-ispiża tal-konsumi (7). Skond xi wħud dan jista' jkun sinjal pożittiv: żjieda fil-konsum li hi aktar baxxa miż-żjieda fit-tfaddil tista' tindika fiduċja akbar taċ-ċittadini fil-futur ta' l-ekonomija. Oħrajn jiġbdu l-attenzjoni minflok fuq l-investimenti lejn pajjiżi barranin, filwaqt li jilmentaw li huma aktar minn dawk iddestinati fl-Ewropa. Huma żewġ perspettivi differenti, li mandankollu jistgħu isibu punt komuni fil-kunsiderazzjoni li ż-żjieda fl-Ewropa ta' l-investimenti barranin huma, fl-aħħar mill-aħħar, wieħed mill-effetti pożittivi tal-globalizzazzjoni.

4.2 Kunsiderazzjoni 2: aktar flessibbiltà fis-swieq tal-merkanzija u tas-servizzi

4.2.1 Il-Kummissjoni tenfasizza li “l-baġits jagħtu kontribut akbar sabiex isosstnu adegwament attiv” fil-flessibbiltà fis-swieq tal-merkanzija u tas-servizzi. Il-flessibbiltà tfisser “flessibbiltà 'l isfel” sabiex tiġi bbilanċjata l-esperjenza taż-żona ta' l-euro fl-ewwel snin. Wieħed mill-modi kif jista' jintalħaq dan ikun li il-prezzijiet isiru inqas fissi u li jkun hemm riallokazzjoni aħjar tar-riżorsi bejn l-intrapriżi u s-setturi: b'hekk tiffavorixxi politika salarjali li tkun aktar koerenti mal-ħtieġa li jinżammu livelli salarjali li huma adegwati u li jitnaqssu l-ispejjeż soċjali fil-proċessi ta' l-adegwament taċ-ċiklu.

4.2.2 Ir-raġġjunament tal-Kummissjoni huwa probabbilment korrett, iżda il-KESE jiddubita kemm huwa realistiku, u anki validu f'kull sitwazzjoni u f'kull pajjiż. L-integrazzjoni tas-swieq nazzjonali (it-tieni parti tal-punt 3.4.2.a) tista' tiġi ffavorita parzjalment minn politika governattiva ta' inċentivi, iżda l-politika salarjali tiddependi ħafna mill-konsultazzjoni u n-negozjati bejn il-partijiet soċjali. Il-flessibbiltà fil-prezzijiet fir-reġim tas-suq ħieles għalhekk mhix dejjem u kullimkien indipendenti mill-interventi tal-gvern; fil-prattika, dan jiddependi minn ftehim li jintlaħaq bi qbil bejn il-partijiet differenti, gvern, intraprendituri u ħaddiema. L-istess jista' jingħad, sa ċertu punt, għar-riallokazzjoni tar-riżorsi bejn l-intrapriżi u s-setturi, li żgur tista' tiġi ffavorita b'miżuri fiskali jew regolamentari iżda li fl-aħħar mill-aħħar tiddependi mill-opportunitajiet tas-suq u mill-ftehim bejn il-partijiet soċjali.

4.2.3 Il-liberalizzazzjoni timmerita attenzjoni speċjali, għaliex jistgħu jġibu magħhom element ta' ridistribuzzjoni tar-riżorsi bejn l-intrapriżi. Minkejja qbil formali mal-prinċipju, fil-prattika jidher li l-liberalizzazzjoni tinftiehem u sseħħ b'modi u miżuri differenti minn pajjiż għall-ieħor, skond l-orjentazzjoni tal-politiki nazzjonali differenti u xi kultant diverġenti. L-effett ta' dawn il-miżuri fuq il-prezzijiet (diskors li huwa separat minn dak tal-kwalità) u l-kompetizzjoni huma diskutibbli, u jwasslu għall-konklużjoni li mhux dejjem jew kullimkien taw ir-riżultati mixtieqa. Bħala konklużjoni, il-flessibbiltà fil-prezzijiet u l-adattament tal-politika salarjali jiddependu wkoll mill-possibbiltà li sseħħ il-liberalizzazzjoni. Dan kollu bil-kundizzjoni li jiġu implimentati meta s-suq jippermetti u li l-kompetizzjoni li suppost għandha ssegwi bħala riżultat iġġib vantaġġi reali għall-konsumatur.

4.3 Kunsiderazzjoni 3: aktar ħeffa fl-integrazzjoni tas-swieq finanzjarji

4.3.1 Il-pjan ta' azzjoni għas-servizzi finanzjarji li tnieda tliet snin ilu ta riżultati tajbin (il-Kummissjoni titkellem dwar “progress importanti”) kemm fir-rigward tas-sistemi ta' pagament kif ukoll għas-swieq finanzjarji, mobbiljarji u tas-servizzi bankarji “korporattivi”. F'dan is-settur l-integrazzjoni finanzjarja tista' titqies li hija f'fażi avvanzata; il-passi li għad iridu jittieħdu jirrigwardaw il-miżuri ta' monitoraġġ, ta' l-eżerċizzju tad-dritt tal-vot u ta' fużjoni ta' l-intrapriżi, kollha miżuri bżonjużi iżda li mhumiex l-ostaklu veru għall-integrazzjoni li diġà qiegħda isseħħ.

4.3.2 Diskors apparti jirrigwarda il-problema li l-Kummissjoni tqajjem dwar is-suq bl-imnut tal-kreditu u tas-servizzi finanazjarji b'mod ġenerali. Jingħad li “integrazzjoni finanzjarja akbar tista' tnaqqas l-impatt tax-xokkijiet ekomoniċi fuq id-dħul u fuq is-swieq nazzjonali tal-kreditu”, din l-affermazzjoni żgur li għandha bażi, iżda jibqa' diskutibbli jekk tistax tintlaħaq b'mod determinanti. Għall-prodotti finanzjarji l-integrazzjoni fil-livell komunitarju huwa fatt akkwiżit: xejn m'hemm xi jżomm ċittadin minn kwalunkwe pajjiż li jixtri jew ibigħ titoli ta' sigurtà fi kwalunkwe pajjiż ieħor. Fejn jidħlu is-servizzi finanzjarji — b'mod partikolari l-kreditu — is-sitwazzjoni hija aktar kumplessa: l-integrazzjoni fil-livell Ewropew mhux faċli li tintlaħaq fi żmien qasir.

4.3.3 Is-servizzi finanzjarji għandhom — każ anomalu, flimkien mas-servizzi assikurattivi — element ta' riskju għal min qiegħed ibigħ: kull tranżazzjoni tiddependi mill-affidabilità tal-klient Minn dan joħroġ il-bżonn li wieħed jikseb informazzjoni minn pajjiż li huwa differenti minn dak tal-venditur, u anke li l-kuntratti jkunu jipprevedu, fost l-oħrajn, il-mod ta' kif ser jiġu regolati litiġji jew insolvenzi eventwali. Fis-suq nazzjonali dan kollu mhuwiex problematiku, iżda integrazzjoni fil-livell Komunitarju bl-istess regoli jimplika l-użu ta' lingwi differenti kif ukoll l-osservazzjoni tal-liġijiet — u eventwalment tal-kompetenzi tal-qrati — tal-pajjiż tax-xerrej. Dawn il-kundizzjonjiet jikkawżaw spejjeż, kumplikazzjonjiet u xkiel li huma mhux faċli li jiġu ssuperati bi provvedimenti leġislattivi u regolamentari. Is-soluzzjoni prattika u li fil-fatt tiġi pprattikata hija li l-bejjiegħ jiftaħ friegħi fil-pajjiż (fil-pajjiżi) tax-xerrej: f'dan il-każ, fuq kollox, wieħed ma jistgħax jitkellem dwar integrazzjoni tas-swieq iżda pjuttost ta' twessigħ tas-suq intern skond il-prinċipji ta' stabbiliment ħieles. Il-benefiċċju huwa it-tisħiħ tal-kompetizzjoni fis-swieq nazzjonali u għażla aktar wiesgħa għall-konsumatur.

4.3.4 Għalhekk mhux possibbli li tintlaħaq integrazzjoni akbar tas-swieq finanzjarji bl-imnut fi żmien qasir, b'inizjattiva leġislattiva jew bl-inċentivi: l-isforzi tal-Kummissjoni u ta' l-Istati Membri għandhom jiġu indirizzati lejn orizzonti li jistgħu jintlaħqu bi sforzi raġjonevoli u jħallu objettivi li diffiċilment jintlaħqu.

4.3.5 B'konklużjoni, il-KESE jaqbel mar-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni fejn jidħol il-bżonn ta' l-integrazzjoni fis-swieq finanzjarji bħala mezz sabiex ikun hemm distribuzzjoni aħjar tar-riżorsi finanzjarji fejn hemm l-aktar bżonn. Jenfasizza fuq kollox li r-regoli eżistenti (u dawk komplementari li qegħdin jiġu eżaminati) huma suffiċjenti sabiex jiżguraw l-integrazzjoni bbażata fuq il-liġi tas-suq; jekk hemm bżonn ta' xi regoli dawn iridu jservu sabiex jiggarantixxu ħarsien uniformi ta' l-interessi tal-konsumaturi.

4.4 Kunsiderazzjoni 4: in-negozjati dwar is-salarji jridu jinkludu l-implikazzjonijiet ta' l-unjoni monetarja

4.4.1 Il-Kumitat huwa sorpriż bi frażi tal-Kummissjoni, li skondha l-partijiet soċjali “m'għandhomx biżżejjed informazzjoni dwar l-isfidi u l-implikazzjonijiet ta' linji ta' azzjoni differenti”, u li b'hekk qegħdin jadottaw politika salarjali irraġonevoli. Din il-pożizzjoni ma tidhirx li taqbel ma' dak li ddikjarat il-Kummissjoni stess fl-istudju tagħha (8), li skondha “fil-perjodu ta' l-1999 u l-2005 l-iżvilupp fis-salarji nominali fiż-żona ta' l-euro kien koerenti ma l-objettiv ta' l-istabilità tal-prezzijiet (…) u b'hekk ġiet reġistrata xejra negattiva fit-tkabbir ta' 0.4 % fl-ispiża reali għal kull unità ta' ħidma. Barra minn hekk jidher ċar li t-titjib fil-kundizzjonijiet ekonomiċi s'issa għadu ma ssarrafx f'żieda mgħaġġla tal-pagi, li jfisser li l-iżviluppi fl-ispejjeż ta' kull unità ta' ħidma baqgħu koerenti mal-prinċipji ta' l-istabilità tal-prezzijiet u tat-tkabbir li hija favorevoli għall-okkupazzjoni. Barra minn hekk b'mod ġenerali, il-produttri irnexxielhom iżommu l-marġini tal-qliegħ tagħhom minkejja l-pressjoni ta' spejjeż li mhumiex marbuta max-xogħol u ż-żjieda qawwija fil-kompetizzjoni internazzjonali”.

4.4.2 Il-Kumitat diġà esprima ruħu fuq dan is-suġġett fl-Opinjoni (9) li ħareġ fl-2003, li għadha valida sal-lum. Kien ġie osservat li l-pagi, barra milli huma fattur fil-kompetittività, huma l-bażi tad-domanda fis-suq intern. Il-Kumitat kien enfasizza l-ħtieġa li tiġi ggarantita dinamika fil-pagi għall-perjodu medju li ssegwi ż-żjieda fil-produttività tal-pajjiżi rispettivi sabiex jiġi żgurat l-ekwilibriju bejn żvilupp suffiċjenti fid-domanda u l-ħarsien fil-kompetittività tal-prezzijiet.

4.4.3 Għal dan il-għan il-Kumitat ifakkar il-konklużjonijiet tal-Kunsill ta' l-Impjiegi u l-Politika Soċjali ta' Jannar 2007 kif ukoll dawk tal-Grupp ta' l-Euro ta' Frar 2007 dwar il-ħtieġa li jinħolqu kundizzjonijiet ta' salarji li huma dinjitużi u li jqassmu aħjar il-frott tat-tkabbir.

4.4.4 Il-Kumitat jinsisti fuq din il-pożizzjoni, li kien ħa xi żmien ilu, dwar il-bżonn li jissaħħaħ id-djalogu makroekonomiku sabiex titjieb il-koordinazzjoni u s-sinerġiji bejn l-oqsma differenti (monetarji, baġitarji salarjali) tal-politika makroekonomika. In-nuqqas attwali fil-koordinazzjoni jsaħħaħ ukoll il-konvinzjoni tal-KESE li l-adozzjoni tas-sistema ta' laqgħat bejn il-Grupp ta' l-Euro u l-Kunsill ta' l-Impjiegi u l-Politika Soċjali (ara punt 2.5.1) saret bżonn aktar milli xi ħaġa li hija utli.

4.4.5 Filwaqt li l-Kummissjoni tesprimi n-nuqqas ta' sodisfazzjon tagħha bit-tendenzi fit-tkabbir ekonomiku u fl-impjieg, tidher ħaġa stramba li ma tqisx li din hija raġuni biżżejjed sabiex jiġu kkunsidrati mill-ġdid id-direzzjoni tal-politiki makroekonomiċi u t-taħlita rrakkomandata ta' politika li għadha ssegwi sal-lum. Filwaqt li l-istruttura tal-politika baġitarja u monetarja għadha l-istess, il-politika tal-livelli tas-salarji m'għandhiex tkun l-unika waħda li tkun mitluba li tikkonforma mal-bżonnijiet ta' l-unjoni monetarja. Politika ta' din it-tip titfa' fuq l-imsieħba soċjali r-responsabbiltà ta' l-għoti ta' kumpens għal żbalji f'oqsma oħra ta' politika.

4.5 Kunsiderazzjoni 5: titqies id-dimensjoni internazzjonali

4.5.1 Il-KESE jaqbel kompletament mal-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-ħtieġa li titqies id-dimensjoni internazzjonali. Jekk jista' jsir xi kumment, huwa li kienu proprju l-Kummissjoni u l-Kunsill li kienu ssottovalutaw dan il-fattur meta kienu kitbu t-test oriġinali tal-Patt ta' stabilità u tkabbir, u dan minkejja r-rakkomandazzjonijiet tal-KESE, li kien saħaq fuq ir-riskji ta' pjanijiet fit-tul fil-kuntest ta' żviluppi politiċi fix-xena dinjija li huma imprevedibbli. M'hemmx għalfejn wieħed ifakkar li l-avvenimenti ta' dawn l-aħħar għaxar snin ikkonfermaw b'mod wiesa' din l-idea. L-għaxar snin li jmiss ser ikunu aktar imprevedibbli; li wieħed “jagħti kas tad-dimensjoni internazzjonali” meta jiġu mfassla l-pjanijiet għall-perjodu medju u fit-tul hija ħaġa li għandha valur pjuttost teoretiku.

4.5.2 Fejn jidħlu l-pjanijiet annwali, huwa ċar li l-Istati Membri kollha, li huma jew m'humiex fiż-żona ta' l-euro, ġew effettwati mix-xejriet tal-kummenċ mondjali, partikolarment f'żewġ aspetti: l-avvenimenti marbuta maż-żejt u t-tkabbir tal-kompetizzjoni mill-qawwiet Ażjatiċi. Il-grupp tal-pajjiżi li jiddependu inqas miż-żejt iħossu inqas l-effetti taċ-ċiklu tal-prezzijiet; il-grupp l-ieħor, għall-kuntrarju huwa suxxettibbli għall-aħħar għax-xokkijiet ekonomiċi li għandhom impatt fuq il-prezzijiet interni u fuq il-kompetittività.

4.5.3 B'mod analogu, id-daħla fix-xena tal-pajjiżi Ażjatiċi tiftaħ swieq ġodda għall-pajjiżi Ewropej li huma aktar kompetittivi, mentri tagħmel ħsara lill-pożizzjoni ta' dawk li poġġew anqas enfażi fuq il-kompetittività u l-innovazzjoni. Fl-opinjoni tal-Kumitat, saret wisq enfażi fuq it-teorija li skondha l-pożizzjoni ta' inferjorità kompetittiva hija dovuta għar-rata tal-kambju ta' l-euro meta mqabbla mal-muniti Ażjatiċi u mad-dollaru: in-nuqqas huwa fil-part l-kbira strutturali u il-gvernijiet u l-partijiet soċjali għandhom bżonn jerġgħu jaħsbu mill-ġdid, b'mod radikali dwar il-politiki tagħhom.

5. Il-proċessi li jridu jsiru huma dawn

5.1 Diġà saru xi osservazzjonijiet dwar “il-proċessi li jridu jsiru” b'konnessjoni mal-“kunsiderazzjonijiet” differenti; il-Kumitat ser ikompli b'xi osservazzjonijiet oħra relatati ma aspetti oħra li ġew trattati mill-Kummissjoni.

5.2 Il-Kumitat iqis li l-Kummissjoni m'għandix tillimita ruħha għal approċċ li huwa purament ekonomista fir-rigward ta' l-Unjoni Ekonomika u Monetarja, filwaqt li jinsa d-dimensjoni politika. Iż-żona monetarja mhijiex għan fiha nnifisha: hija element ta' proġett vast tas-soċjetà ċivili, li “rridu ngħixu flimkien.” Ma jonqsux l-eżempji fl-istorja li juru li żoni monetarji bejn il-pajjiżi li ma jagħmlux progess fit-triq ta' l-integrazzjoni huma kkundannati sabiex fl-aħħar mill-aħħar jispiċċaw li jinfaqgħu 'l ġewwa (10). “Il-passaġġ għall-euro m'għandux jiġi affrontat u pprogrammat bħala sempliċi kambjament tekniku ta' munita, iżda kkunsidrat pjuttost bħala bidla importanti, b'effetti relevanti fuq il-pjan ekonomiku, monetarju u soċjali” (11). Dan il-messaġġ għandu jitfakkar fil-mument li s-sebgħa u għoxrin Stat Membru jinsabu impenjati fir-reviżjoni tat-Trattat sabiex joħorġu minn kriżi istituzzjonali li għandha l-oriġini tagħha f'ħafna raġunijiet, fosthom l-iskumdità tal-qagħda ekonomika u soċjali.

5.3 Punt li għandu jitqajjem huwa il-kumment “il-promozzjoni taż-żona ta' l-euro” (ara 3.4.2.d). Il-Kummisssjoni telenka il-benefiċċji li jistgħu jiggwadanjaw il-pajjiżi li diġà jiffurmaw parti mill-Grupp ta' l-Euro u l-membri l-ġodda; Fejn jidħlu dawn ta' l-aħħar, madankollu, jidher li b'dawk il-pajjiżi li qegħdin jippreparaw għall-euro evidentement kellha f'moħħha biss il-pajjiżi li daħħlu aktar reċentement. M'hemmx kumment wieħed dwar l-assenza fit-tul tal-pajjiżi li diġà kienu jiffurmaw parti mill-Unjoni fil-mument ta' l-adozzjoni ta' l-euro u li għażlu l-opzjoni ta' l-“opt out” li ta' min wieħed jerġa' jiddiskuti. Il-KESE jittama li dawn il-pajjiżi jistgħu jirrevedu d-deċiżjoni tagħhom, u jqis li kumment mingħand il-Kummissjoni jkun jista' jiċċara jekk għandux jiġi deċiż li tiġi skartata b'mod definittiv l-ipoteżi ta' l-adeżjoni tal-pajjiżi li għażlu l-“opt out”. Anki din l-informazzjoni tagħmel parti mill-elementi li jikkontribwixxu għad-deċiżjoni dwar l-istrateġiji futuri ta' l-euro; mill-banda l-oħra ma m'huwiex ċar kif il-pjanijiet għall-perjodu medju u fit-tul tal-pajjiżi li huma fil-Grupp ta' l-Euro jistgħu ma jqisux il-possibbiltà, jew ir-rieda, li jadottaw il-munita unika.

5.4 Il-Kumitat irid jibgħat messaġġ qawwi lill-pajjiżi ta' l-Unjoni Ekonomika u Monetarja sabiex ikomplu bl-isforzi tagħhom sabiex jirrispettaw il-kriterji ta' Maastricht u l-konvergenza tal-politiki sabiex fl-aħħar isseħħ konverġenza reali. M'huwiex aċċettabbli li xi wħud jadottaw b'mod miftuħ politiki laxki mingħajr ma dan ikun iġġustifikat minn kundizzjonijiet eċċezzjonali. Din l-imġiba ttellef mill-kredibilità ma' l-Istati Membri l-oħra, u fl-aħħar mill-aħħar ittellef anke l-kredibilità ta' l-Ewropa bħala tali.

5.5 Fl-aħħar jiġi l-messaġġ li “nkunu aktar mill-qrib taċ-ċittadini”:messaġġ li tant ġie rrepetut drabi li sar “leitmotiv”. Minkejja dan, is-suġġett huwa ta' importanza fundamentali u jinvolvi ir-responsabbiltà diretta tal-gvernijiet individwali. Il-vantaġġi li ġab miegħu l-euro jista' jarahom kulħadd, jekk wieħed irid jara; il-fatt hu li fil-livell nazzjonali l-istabilità tal-prezzijiet, l-aċċess aktar faċli għas-self u affarijiet oħra ta' spiss jissemmew mill-gvernijiet bħala merti. Mill-banda l-oħra meta jissemmew “in-nuqqasijiet” (veri jew immaġinarji) u b'mod partikolari ż-żjieda fil-prezzijiet, anke fil-każijiet fejn l-adozzjoni ta' munità ġdida ma kinitx il-kawża, ir-responsabbiltà tintefa' fuq l-euro. Fil-politika ħadd ma jinteressah li jagħti l-mertu li ħaddieħor, u mill-banda l-oħra kulħadd ifittex kif ser jitfa' d-difetti fuq l-oħrajn.

6. Kummenti oħra tal-KESE

6.1 Ma dawn il-kunsiderazzjonijiet dwar id-dokument tal-Kummissjoni, il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni lejn żewġ argumenti oħra sabiex jikkontribwixxi lejn id-diskussjoni.

6.2 Id-dinamika tal-kambi ta' l-euro ġiet imsemmija bħala kawża ta' l-iskwilbriji fil-kompetittività ta' l-Eworpa fil-konfront ta' pajjiżi oħra, b'mod partikolari dawk Ażjatiċi. Filwaqt li dan l-aspett jista' jitqies bħala kawża oħra (u mhux kawża prinċipali, kif hemm indikat f'punt 4.5.3), il-Kumitat iqis li huwa l-każ li terġa tiġi proposta, b'qawwa akbar, it-talba li ż-żona euro ssir membru fi ħdan il-Fond Monetarju Internazzjonali. Fil-passat kien ġiet ipotiżżat li l-euro jista' jieħu l-post ta' l-Istati Membri li jipparteċipaw fil-FMI iżda ħadd minnhom ma wera li għandu l-ħsieb li jċedi postu lill-euro. Is-soluzzjoni ideali tkun li tintalab sħubija supplimentari għall-euro mill-FMI, iżda għal perjodu qasir jista' jkun aktar realistiku li jiġġi mmirat li jkun hemm koordinazzjoni bejn ir-rappreżentanti ta' l-Istati Membri: mill-banda l-oħra m'hemmx raġuni għaliex munita li għandha rwol fundamentali fil-kummerċ internazzjonali m'għandix ikollħa r-rappreżentanza tagħha. L-oġġezzjoni li l-Istatuti tal-Fond ma jippermettux hija fjakka: il-modifika ta' statut hija ħaġa żgħira mata mqabbla ma' l-anomalija gravi li munita li hija fost dawk ewlenin fid-dinja ma tistax tipparteċipa fit-tmexxija tal-politiki monetarji tad-dinja.

6.3 Il-Kumitat huwa xettiku dwar l-idea ta' fond Ewropew ta' stabbilizzazzjoni sabiex jitnaqqsu d-diskrepanzi fir-rati ta' tkabbir bejn l-Istati Membri (12). Jekk ser ikun hemm diskussjoni serja dwar din l-idea jeħtieġ li tiġi spjegata aħjar.

Brussell, is-26 ta' Settembru 2007 Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Dokument provviżorju — parti mis-serje “The EU Economy Review”, editjat mid-DG Affarijiet ekonomiċi u finanzjarji.

(2) Ara fl-anness il-lista ta' l-Opinjonijiet li ġew adottati reċentement dwar il-linji gwida għall-politiki ekonomiċi.

(3) Opinjoni dwar id-dispożizzjoni għat-tielet fażi ta' l-unjoni monetarja, ĠU C 287 tat-22.9.1997, p. 74 (mhux disponibili bil-Malti).

(4) Fost l-oħrajn, il-KESE kien issuġġerixxa li l-parametri ta' konverġenza, u b'mod partikolari dawk li jirreferu għad-defiċit u għad-dejn pubbliku, għandhom jiġu riveduti perjodikament, per eżempju wara intervall ta' għaxar snin. Is-suġġeriment ma kienx intlaqa', iżda l-avvenimenti wrew il-ħtieġa li jiġi adottat patt ta' stabbiltà u tkabbir rivedut, qabel l-għeluq ta' l-ewwel perjodu ta' għaxar snin li l-KESE kien ippropona. Nota tat-traduttur lill-qarrej: Minkejja li żżammew il-virgoletti, id-dokumenti kkwotati f'din l-opinjoni m'humiex disponibbli bil-Malti.

(5) “Mhux dejjem il-gvernijiet jistgħu jiggwidaw l-ekonomija ta' pajjiżhom u … il-previżjonijiet, anki l-aktar serji, jistgħu ma jkunux eżatti”: Opinjoni ta' l-1997 kwotata fin-nota 3.

(6) “Minħabba fin-nuqqas ta' ċertezza fix-xenarju politiku u soċju-ekonomiku — Ewropew iżda fuq kollox dinji — aktar milli dwar programm wieħed għandu jitkellem dwar dikjarazzjonijiet ta' programm, dawn ikunu jorbtu sakemm jibqgħu jikkorrispondu ma' l-evoluzzjoni reali tas-sitwazzjoni” ara l-Opinjoni f'nota 3.

(7) Sors:AMECO, il-bażi tad-data tad-DG ECFIN.

(8) Kummissjoni Ewropea, “The contribution of labour cost development to price stability and competitiveness adjustment in the euro area”, Quarterly Report on the Euro Area, volume 6, no 1, 2007. (Dan id-dokument huwa disponibbli bl-Ingliż biss; il-parti li qiegħda bejn il-virgoletti hija traduzzjoni tal-KESE).

(9) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar Linji gwida għall-politiki ekonomiċi 2003-2005, ĠU C 80 tat-30.3.2004, p. 120 (mhux disponibbli bil-Malti).

(10) L-unjoni monetarja latina (1861-1920) falliet parzjalement minħabba li ma kienx hemm dixxiplina fiskali bejn il-membri tagħha (l-Italja, Franza, l-Isvizzera, il-Belġju u l-Greċja). Unjoni monetarja ta' l-1837 li kienet torbot l-Isvezja (li fl-Epoka kienet inkluża man-Norveġja) mad-Danimarka falliet meta il-kuntest politiku nbidel. Għall-kuntrarju, l-unjoni doganali Ġermaniża tad-19-il seklu, li tagħat ħajja lill-unjoni monetarja, ġiet ikkurunata bis-suċċess grazzi għall-unifikazzjoni politika tal-pajjiż fl-1871. Is-suċċess monetarju u l-integrazzjoni politika għalhekk jimxu flimkien għaliex din l-unjoni tibbaża fuq grad għoli ta' koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi, u għalhekk fuq ċertu livell ta' ċentralizzazzjoni.

(11) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar it-twessigħ taż-żona ta' l-euro (2006/2103(INI)), l-1 ta' Ġunju, 2006.

(12) Dan il-fond ikun iffinanzjat mill-Istati membri kollha minn proporzjon mill-bilanċ pożittiv li jakkumula meta l-ekonomija tkun sejra tajjeb, u jintuża sabiex jiffinanzja proġetti li l-Kunsill u l-Parlament Ewropew jiddeċiedu li huma ta' priorità u fl-interess tal-Komunità. L-oġġezzjoni ewlenija għal dan huwa li d-dixxiplina fiskali tiġi kkastigata u għalhekk toħloq diżinċentiv.