Fi ħdan il-kategoriji ta’ installazzjoni bbażati fuq l-emissjonijiet annwali , id-data għall-2018 turi li, bħal fis-snin preċedenti, 72 % tal-installazzjonijiet huma tal-kategorija A, 21 % huma tal-kategorija B u 7 % huma tal-kategorija C. 6 113 installazzjoni ġew irrapportati bħala “installazzjonijiet b’emissjonijiet baxxi” (57 % tat-total).

Rigward l-attivitajiet tal-EU ETS elenkati b’mod addizzjonali għal emissjonijiet mhux tas-CO2, hemm rapporti ta’ permessi maħruġa fi 12-il pajjiż għall-aluminju primarju u għall-perfluworokarburi (PFCs) (DE, FR, EL, IS, IT, NL, NO, RO, SE, SI, SK, UK), filwaqt li għall-produzzjoni ta’ aċidu nitriku u N2O hemm rapporti ta’ permessi maħruġa f’20 pajjiż (il-pajjiżi kollha għajr CY, DK, EE, ES, IE, IS, LI, LU, LV, MT, u SI). Is-setturi l-oħrajn tal-N2O – il-produzzjoni ta’ aċidu adipiku u l-produzzjoni ta’ aċidu gliossali u gliossiliku huma rrapportati fi tliet pajjiżi (DE, FR, IT) u f’żewġ pajjiżi (DE, FR), rispettivament. In-Norveġja biss iddikjarat attivitajiet għall-ġbir u l-ħżin tas-CO2.

Bħas-sena ta’ qabel, seba’ pajjiżi (ES, FR, HR, IS, IT, SI, UK) użaw il-possibbiltà li jeskludu emittenti żgħar mill-EU ETS f’konformità mal-Artikolu 27 tad-Direttiva tal-EU ETS. L-emissjonijiet esklużi għall-2018 ammontaw għal 2,92 miljun tunnellata ta’ CO2 (madwar 0,17 % tal-emissjonijiet totali vverifikati, imqabbla ma’ 0,16 % is-sena ta’ qabel).

Skont is-sottomissjonijiet tal-Artikolu 21 fl-2019, sa issa tmien pajjiżi (BE, DK, FR, HR, HU, LI, LT, NL) ħadu vantaġġ mid-dispożizzjoni offruta mill-Artikolu 13 tar-Regolament dwar il-Monitoraġġ u r-Rapportar (MRR) li jawtorizzaw l-użu ta’ pjanijiet simplifikati ta’ monitoraġġ f’każijiet ta’ riskju baxx għal installazzjonijiet stazzjonarji. Fil-każ tal-operaturi ta’ inġenji tal-ajru b’emissjonijiet baxxi, tliet pajjiżi rrapportaw l-użu ta’ din id-dispożizzjoni għall-2018 (BE, IS u PL).

Fl-2018, 655 operatur ta’ inġenji tal-ajru ġew irrapportati li għandhom pjan ta’ monitoraġġ (meta mqabbla ma’ 541 għall-2017, u 503 għall-2016). 50 % (328) tal-operaturi rrapportati kienu kummerċjali filwaqt li l-50 % l-oħra (327) ma kinux kummerċjali. Total ta’ 287 (44 %) ikkwalifikaw bħala emittenti żgħar (meta mqabbla ma’ 280 (52 %) fl-2017 u ma’ 249 (50 %) fl-2016).

2.2 Ir-Reġistru tal-Unjoni u r-Reġistru tat-Tranżazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea (EUTL)

Ir-Reġistru tal-Unjoni u r-Reġistru tat-Tranżazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea (EUTL) jintraċċaw is-sidien tal-kwoti ġenerali u dawk tal-avjazzjoni u t-tranżazzjonijiet billi jirreġistraw l-ammonti miżmuma fil-kontijiet u t-tranżazzjonijiet bejn il-kontijiet. Dawn jitħaddmu u jinżammu mill-Kummissjoni, filwaqt li l-amministraturi tar-reġistru nazzjonali fil-pajjiżi parteċipanti jibqgħu jkunu l-punt ta’ kuntatt għar-rappreżentanti tal-kontijiet (kumpaniji jew persuni fiżiċi). Filwaqt li r-Reġistru tal-Unjoni jżomm kontijiet għal installazzjonijiet stazzjonarji u għal operaturi ta’ inġenji tal-ajru, l-EUTL jivverifika, jirreġistra u jawtorizza awtomatikament it-tranżazzjonijiet kollha bejn il-kontijiet, u b’hekk jiżgura li t-transferimenti kollha jikkonformaw mar-regoli tal-EU ETS. Id-data rreġistrata fir-Reġistru tal-Unjoni u l-EUTL hija sors importanti ta’ informazzjoni għal diversi tipi ta’ rapportar dwar l-ETS, bħal kalkolu tal-indikatur tal-eċċess tar-Riżerva tal-Istabbiltà tas-Suq (ara l-Kapitolu 3.3) u r-rapportar magħmul mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA). L-EUTL jipprovdi wkoll trasparenza mill-EU ETS, bil-pubblikazzjoni* ta’ informazzjoni dwar il-konformità tal-installazzjonijiet stazzjonarji u tal-operaturi tal-inġenji tal-ajru mad-dispożizzjonijiet tal-ETS. * L-informazzjoni ppubblikata mill-EUTL tista’ tinstab fuq: https://ec.europa.eu/clima/ets/

Ir-Reġistru tal-Unjoni u l-EUTL kienu kompletament operattivi għal 365 ġurnata erbgħa u għoxrin siegħa kuljum matul l-2018, b’interruzzjonijiet żgħar biss li jammontaw għal total ta’ madwar 26-il siegħa minħabba titjib tekniku.

Mill-1 ta’ Jannar 2019, il-Kummissjoni ssospendiet il-proċessi kollha għar-Renju Unit relatati mal-allokazzjoni mingħajr ħlas, l-irkantar u l-iskambju ta’ krediti internazzjonali, skont il-miżuri ta’ salvagwardja biex titħares l-integrità ambjentali tal-EU ETS f’każijiet fejn il-liġi tal-UE ma tibqax tapplika għal Stat Membru li jirtira mill-UE.

F’Marzu 2019, ġie adottat ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2019/1122 li jistabbilixxi r-regoli għall-funzjonament tar-Reġistru tal-Unjoni fil-perjodu ta’ negozjar tal-EU ETS UE li jmiss (2021-2030). Ir-Regolament jippermetti lir-Reġistru tal-Unjoni jikkonforma mar-rekwiżiti għall-fażi 4 stabbiliti mid-Direttiva riveduta tal-EU ETS, pereżempju billi jaġġusta l-funzjonalitajiet sabiex il-kwoti jkunu validi indefinittivament u jkunu jistgħu jintużaw biss biex ikopru l-emissjonijiet mill-ewwel sena tal-perjodu ta’ għaxar snin li fihom ikunu nħarġu, kif ukoll biex jiġi żgurat li l-krediti internazzjonali ma jkunux jistgħu jintużaw biex ikopru l-emissjonijiet mill-2021. Barra minn hekk, ir-Regolament il-ġdid jadatta r-regoli li jirregolaw ir-Reġistru tal-Unjoni biex jallinjahom mar-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tas-suq finanzjarju, wara l-klassifikazzjoni tal-kwoti tal-emissjonijiet bħala “strumenti finanzjarji” skont id-Direttiva 2014/65/UE mit-3 ta’ Jannar 2018 u mar-rekwiżiti tar-regoli riveduti dwar il-protezzjoni tad-data.

3. FUNZJONAMENT TAS-SUQ TAL-KARBONJU FL-2018

Dan il-kapitolu jipprovdi informazzjoni dwar l-aspetti relatati mal-provvista u d-domanda tal-kwoti tal-EU ETS. It-taqsima tan-naħa tal-provvista tinkludi informazzjoni dwar il-limitu massimu, l-allokazzjoni bla ħlas, il-programm NER300 (inklużi t-tħejjijiet għall-Fond ta’ Innovazzjoni li ġej), l-irkantar, id-deroga mill-irkantar sħiħ għall-produzzjoni tal-elettriku u s-sħana (l-Artikolu 10c), l-użu ta’ krediti internazzjonali, u kapitolu dwar mekkaniżmi ta’ kumpens għall-kost indirett tal-karbonju.

Min-naħa tad-domanda, hija pprovduta informazzjoni dwar in-numru ta’ emissjonijiet verifikati u dwar l-ibbilanċjar tal-provvista u d-domanda ta’ kwoti fis-suq tal-karbonju permezz tar-Riżerva tal-Istabbiltà tas-Suq (MSR).

3.1. Provvista: kwoti mqiegħda fiċ-ċirkolazzjoni

3.1.1. Limitu massimu

Il-limitu massimu huwa l-kwantità assoluta ta’ GHGs li jistgħu jiġu emessi mill-entitajiet koperti biex jiżguraw li tintlaħaq il-mira ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet u li dan jikkorrispondi man-numru ta’ kwoti mqiegħda fiċ-ċirkolazzjoni tul perjodu ta’ negozjar. Fil-fażi 3 huwa applikat limitu massimu komuni fl-UE kollha, li jissostitwixxi s-sistema preċedenti ta’ limiti massimi nazzjonali. Il-limitu massimu tal-2013 għall-emissjonijiet mill-installazzjonijiet stazzjonarji kien stabbilit għal 2 084 301 856 kwota. Dan il-limitu massimu jonqos kull sena b’fattur lineari ta’ tnaqqis ta’ 1,74 % tal-kwantità totali medja ta’ kwoti maħruġa kull sena fl-2008-2012, u b’hekk jiżgura li n-numru ta’ kwoti li jistgħu jintużaw mill-installazzjonijiet stazzjonarji se jkun 21 % inqas fl-2020 minn dak fl-2005. Il-limitu massimu tas-settur tal-avjazzjoni ġie stabbilit oriġinarjament għal 210 349 264 kwota tal-avjazzjoni fis-sena, li huwa 5 % inqas mil-livell medju annwali ta’ emissjonijiet tal-avjazzjoni fl-2004-2006. Fl-1 ta’ Jannar 2014, dan żdied b’116 524 kwota tal-avjazzjoni biex jakkomoda s-sħubija tal-Kroazja fl-EU ETS. Dan il-limitu massimu kien maħsub biex jirrifletti l-leġiżlazzjoni tal-2008* li kienet tgħid li t-titjiriet kollha, lejn u fi ħdan iż-ŻEE sejrin jiġu inklużi fl-EU ETS. Madankollu, il-kamp ta’ applikazzjoni tal-EU ETS kien temporanjament limitat għat-titjiriet fi ħdan iż-ŻEE bejn l-2013 u l-2016 biex jappoġġa l-iżvilupp ta’ miżura globali mill-ICAO biex jiġu stabbilizzati l-emissjonijiet mill-avjazzjoni internazzjonali fil-livelli tal-2020. Għalhekk, in-numru ta’ kwoti tal-avjazzjoni mqiegħda fiċ-ċirkolazzjoni fl-2013-2016 kien ferm inqas mil-limitu massimu oriġinali. Fl-2017, biex jiġi appoġġat l-iżvilupp tal-miżura globali tal-ICAO, il-limitazzjoni għat-titjiriet intra-ŻEE ġiet imtawla sal-2023 (ara l-Kapitolu 4). * Id-Direttiva 2008/101/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Novembru 2008, li temenda d-Direttiva 2003/87/KE sabiex tinkludi l-attivitajiet tal-avjazzjoni fl-iskema għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra ġewwa l-Komunità

It-Tabella 1 turi ċ-l-figuri għal-limitu massimu għall-installazzjonijiet stazzjonarji u n-numru ta’ kwoti tal-avjazzjoni mqiegħda kull sena fiċ-ċirkolazzjoni għal kull sena matul il-fażi 3 tal-EU ETS.