Rapport Speċjali Nru 12/2010 “L-Għajnuna għall-Iżvilupp tal-UE għall-Edukazzjoni Bażika fl-Afrika tas-Sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja”





TAQSIRIET ABĠ : Appoġġ Baġitarju Ġenerali ABS : Appoġġ Baġitarju Settorjali AKP : L-Istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku li huma partijiet kontraenti fil-Konvenzjoni ta’ Lomé CONFEMEN : Conférence des ministres de l’Éducation des pays ayant le français en partage (Konferenza tal-ministri nazzjonali tal-edukazzjoni tal-pajjiżi li jitkellmu bil-Franċiż) CSP : Dokument ta' strateġija għall-pajjiż DCI : Strument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp DĠ : Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea ECSEL : Appoġġ tal-Komunità Ewropea għall-Edukazzjoni fil-Liberja EFA : Edukazzjoni għal Kulħadd ESP : Programm għas-Settur Edukattiv (Namibja) EuropeAid : Uffiċċju tal-Kooperazzjoni tal-EuropeAid (Kummissjoni Ewropea) FEŻ : Fond Ewropew għall-Iżvilupp FTI : Inizjattiva ta' Finanzjament Aċċelerat HQ : Kwartieri Ġenerali IAC : Kapaċità ta’ Verifika Interna MDG : Għan ta' Żvilupp tal-Millennju MTR : Reviżjoni ta’ nofs it-terminu NER : Rata netta ta’ reġistrazzjoni (ara l-Glossarju) NGO : Organizzazzjoni mhux governattiva ĠU : Il-Ġurnal Uffiċjali PASEC : Programme d’Analyse des Systèmes Éducatifs de la CONFEMEN (Programm għall-analiżi tas-sistemi tal-edukazzjoni tal-pajjiżi CONFEMEN) PDDE : Plan Décennal de Développement de l’Éducation (In-Niġer – Pjan ta’ żvilupp għall-edukazzjoni mifrux fuq għaxar snin) PEFA : Nefqa Pubblika u Kontabbiltà Finanzjarja PETS : Stima tal-andament tan-nefqa pubblika PFM : Ġestjoni Finanzjarja Pubblika SACMEQ : Konsorzju tan-Nofsinhar u l-Lvant tal-Afrika dwar il-Monitoraġġ tal-Kwalità Edukattiva SMART : Speċifiċi, li Jistgħu Jitkejlu, li Jistgħu Jintlaħqu, li Huma Rilevanti u Marbuta biż-Żmien SPSP : Programm ta' appoġġ għall-politika settorjali UE : Unjoni Ewropea Unesco : L-Organizzazzjoni Edukattiva, Xjentifika u Kulturali tan-Nazzjonijiet Uniti GLOSSARJU Edukazzjoni bażika : fil-Klassifikazzjoni Standard Internazzjonali tal-Edukazzjoni (International Standard Classification of Education) tal-Unesco, hija l-edukazzjoni primarja flimkien mal-ewwel tliet snin tal-edukazzjoni sekondarja. L-Indiċi ta’ ugwaljanza bejn is-sessi (GPI) : il-proporzjon bejn il-valuri femminili u dawk maskili ta’ indikatur speċifiku: GPI ta’ 1 jindika ugwaljanza bejn is-sessi; GPI ta’ inqas minn 1 jindika żbilanċ favur l-irġiel. Rata grossa ta’ reġistrazzjoni (GER) : numru ta’ studenti rreġistrati f’livell speċifiku tal-edukazzjoni, irrispettivament mill-età, espress permezz ta’ perċentwal tal-popolazzjoni fil-grupp tal-età uffiċjali rilevanti. Il-GER tista’ tkun ogħla minn 100 % minħabba r-ripetizzjoni tas-sena u r-reġistrazzjoni ta’ tfal li jkunu iżgħar jew ikbar mill-età normali għas-sena inkwistjoni (dħul bikri jew tard). Rata grossa tad-dħul ta’ studenti fl-ogħla grad tal-edukazzjoni primarja : in-numru ta’ studenti ġodda fl-ogħla grad tal-edukazzjoni primarja, irrispettivament mill-età, espress bħala perċentwal tal-popolazzjoni totali fl-età teoretika tad-dħul fl-ogħla grad tal-edukazzjoni primarja. Huwa l-aktar indikatur "rappreżentattiv" użat biex titkejjel ir-rata ta’ tlestija. Indikaturi tal-impatt : dawn huma marbuta mal-għan globali tal-programm. Dawn ikejlu r-riżultati fit-tul u aggregati jew it-tibdiliet fil-livell tal-benefiċjarji (pereżempju ir-rata globali tal-litteriżmu, il-qgħad fost il-gradwati, ir-relazzjoni bejn il-livell ta’ edukazzjoni u d-dħul, ir-rata tal-faqar,eċċ.). Indikaturi tal-inputs : dawn jirrigwardaw ir-riżorsi. Dawn ikejlu r-riżorsi umani, finanzjarji, fiżiċi u oħrajn (amministrattivi u regolatorji) li jiġu pprovduti għall-implimentazzjoni tal-programm (pereżempju il-baġit allokat għall-edukazzjoni, l-ispiża għal kull student, l-avviżi fuq il-bords tal-avviżi tal-iskola, eċċ.). Rata netta ta’ reġistrazzjoni (NER) : l-għadd ta’ reġistrazzjonijiet ta’ studenti mill-grupp tal-età uffiċjali f’livell speċifiku ta’ edukazzjoni, espress f’perċentwal tal-popolazzjoni ta’ dak il-grupp tal-età. Indikaturi tar-riżultati : dawn jirrigwardaw l-iskop tal-programm. Dawn ikejlu l-konklużjonijiet jew il-konsegwenzi tar-riżultati fil-livell tal-benefiċjarji (pereżempju ir-rata netta jew grossa tar-Reġistrazzjoni, ir-rata tal-istudenti li jibqgħu tilgħin fl-iskola, ir-rata tat-tlestija, l-akkwist mit-tagħlim, eċċ.). Indikaturi tal-prestazzjoni (magħrufa wkoll bħala indikaturi tal-proċess) : dawn jirrigwardaw ir-riżultati diretti tal-attivitajiet. Huma jkejlu r-riżultati immedjati u konkreti tal-attivitajiet (proċessi) differenti implimentati u l-inputs użati (pereżempju in-numru ta’ skejjel mibnija, in-numru ta’ għalliema mħarrġa, il-proporzjon student:ktieb, eċċ.). Riżultat : għall-programmi settorjali, dan ir-rapport juża t-terminu "riżultat" b’rabta mat-terminoloġija tal-Kummissjoni "input-prestazzjoni-eżitu-impatt". It-terminu "riżultat" jikkorrispondi għal "eżitu" bħal pereżempju r-reġistrazzjoni fl-iskola primarja, u l-indikaturi tal-eżitu/riżultati jkejlu r-riżultati fil-livell tal-benefiċjarji (pereżempju NER). Rata ta’ sopravvivenza sal-ogħla grad tal-edukazzjoni primarja : perċentwal tan-numru ta’ studenti rreġistrati fl-ewwel sena li huma mistennija jaslu sal-ogħla grad. Il-valur ideali għandu jkun 100 %. Sostenibilità : fir-rigward ta’ proġetti ta’ żvilupp, il-livell ta’ ċertezza li l-proġett jew ir-riżultati tiegħu se jkomplu għall-perijodu meħtieġ (i.e. dawn għandhom ikunu stabbiliti tajjeb biżżejjed, awtosuffiċjenti u/jew iffinanzjati għall dan l-għan). SOMMARJU EŻEKUTTIV I. It-titjib tad-disponibilità u l-kwalità tal-edukazzjoni huwa fattur importanti ħafna fil-ġlieda globali kontra l-faqar, kif rifless fl-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju tan-Nazzjonijiet Uniti (MDGs) u fil-moviment Edukazzjoni għal Kulħadd (EFA). Il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp jippreżenta l-prijoritajiet tal-UE f’dan il-qasam bħal pereżempju edukazzjoni primarja u taħriġ professjonali ta’ kwalità u trattament tal-inugwaljanzi. II. Din il-verifika tevalwa jekk l-appoġġ tal-UE għall-iżvilupp fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja għenx biex effettivament titjieb l-aċċessibilità u l-kwalità tal-edukazzjoni bażika li tingħata. Għal tmien pajjiżi magħżula l-verika tqabbel ir-riżultati mal-għanijiet stabbiliti fil-ftehimiet ta’ finanzjament, u teżamina fid-dettall kif il-Kummissjoni pprogrammat u ssorveljat l-infiq tagħha. III. B’mod globali, sar progress sinifikanti għalkemm 45% tal-miri biss intlaħqu kompletament fil-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati. Rigward il-mira li tiġi żgurata edukazzjoni primarja għat-tfal kollha (MDG 2) intlaħaq biss parti mit-titjib previst u b’mod ġenerali l-progress kien bilmod wisq jiżgura li l-għanijiet tal-2015 jintlaħqu. Fir-rigward tal-eliminazzjoni tal-inugwaljanza bejn is-sessi fl-edukazzjoni (parti mill-MDG 3) kien hemm aktar suċċess, għalkemm iċ-ċifri ġenerali jaħbu inugwaljanzi sinifikanti u li jippersistu fi gruppi reġjonali u soċjali partikolari. Fir-rigward tat-tielet għan prijoritarju, it-titjib tal-kwalità tal-edukazzjoni, intlaħaq biss ftit mit-titjib previst. IV. L-għażla tal-metodu ta’ kif tingħata l-għajnuna hija sinifikanti, billi din tiddetermina l-mekkaniżmi għall-monitoraġġ tar-riżultati. Meta l-appoġġ baġitarju settorjali kien il-metodu tal-għoti tal-għajnuna, din l-għażla kienet ġeneralment tikkonforma mal-linji gwida tal-Kummissjoni. Fl-Afrika tas-sub-Saħara, l-użu dejjem akbar ta’ appoġġ baġitarju ġenerali naqqas ħafna l-punt safejn jistgħu jiġu ffissati miri u indikaturi dettaljati għal edukazzjoni bażika u d-djalogu settorjali huwa anqas intensiv. Il-Kummissjoni ma qisitx kompletament il-vantaġġi tal-miżuri li jnaqqsu r-riskji fiduċjarji bħalma huma dawk użati fil-fondi miġbura. V. Ġeneralment, l-indikaturi użati mill-Kummissjoni jiffukaw b’mod xieraq fuq l-MDGs, għalkemm l-indikaturi tal-kwalità tal-edukazzjoni ma jingħatawx biżżejjed attenzjoni. Madankollu, is-sistemi tal-informazzjoni maniġerjali dwar l-edukazzjoni nazzjonali li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom ma jipprovdux informazzjoni biżżejjed, affidabbli u f’waqtha b’mod konsistenti. VI. B’mod ġenerali, il-koordinazzjoni ma’ donaturi oħra tjiebet għalkemm iġġib magħha kompromessi li kultant jaffettwaw il-ġestjoni jew il-prijoritaijiet tal-Kummissjoni nnifisha. Il-kompetenza fl-edukazzjoni mhijiex assenjata u żviluppata bl-aħjar mod fid-Delegazzjonijiet, fatt li jnaqqas il-kapaċità tal-Kummissjoni li żżomm għaddej djalogu settorjali fl-edukazzjoni. L-UE tat appoġġ għall-iżvilupp tal-kompetenzi, iżda fil-parti l-kbira tal-każijiet dan ma ħadimx kif kien maħsub. VII. Abbażi tal-osservazzjonijiet ta’ hawn fuq, il-Qorti tagħmel sett ta’ rakkomandazzjonijiet bl-għan li ttejjeb il-ġestjoni tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għajnuna mill-UE għall-iżvilupp tal-edukazzjoni. INTRODUZZJONI IMPENJI TAD-DONATURI GLOBALI 1. L-Unjoni Ewropea (UE) irrikonoxxiet l-edukazzjoni bħala fattur ewlieni fil-ġlieda globali kontra l-faqar [1]. Permezz tal-moviment Edukazzjoni għal Kulħadd (EFA) [2] u l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju (MDGs) [3] tan-Nazzjonijiet Uniti, l-UE u l-komunità internazzjonali tad-donaturi inġenerali impenjaw ruħhom li jappoġġjaw lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jilħqu numru kbir ta’ objettivi, inklużi l-iżgurar ta’ edukazzjoni primarja għat-tfal kollha, l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi u t-titjib tal-kwalità tal-edukazzjoni. 2. Għalkemm sar progress konsiderevoli mis-sena 2000, ir-Rapport ta’ Monitoraġġ Globali 2010 tal-Unesco dwar l-Edukazzjoni għal Kulħadd (EFA) juri li 72 miljun tifel u tifla għad m’għandhomx aċċess għall-edukazzjoni bażika (ara l-Glossarju). Wara żieda sinifikanti fl-għajnuna esterna għall-edukazzjoni bażika mill-1999 sal-2004, ix-xejra globali nqalbet. Impenji globali ta’ għajnuna għall-edukazzjoni bażika kienu 25 % inqas fl-2007 meta mqabbla ma’ dawk fl-2004. Ir-Rapport ta’ Monitoraġġ Globali 2010 juri li d-divarju globali bejn l-impenji tal-għajnuna mogħtija mid-donaturi u n-nefqa reali hija ta’ madwar 20 biljun dollaru Amerikan. Huwa jqis ukoll id-defiċit fl-iffinanzjar annwali globali li jippermetti li l-pajjiżi li qed jiżviluppaw jilħqu l-għanijiet tal-EFA huwa madwar 16-il biljun dollaru Amerikan, u madwar żewġ terzi ta’ dan id-defiċit jikkonċerna l-Afrika tas-sub-Saħara. 3. Bid-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi tal-2005 u l-Aġenda ta’ Akkra għall-Azzjoni tal-2008, il-komunità tad-donaturi globali u tal-UE b’mod ġenerali qablet dwar sett ta’ prinċipji għal għajnuna aktar effettiva (inkluż b’mod partikolari għall-MDGs), billi jitjiebu l-armonizzazzjoni u l-allinjament tal-metodi u l-proċeduri tat-twassil tal-għajnuna permezz ta’ kooperazzjoni mtejba u b’dipendenza akbar fuq is-sistemi tal-pajjiżi. IMPENJI TA’ POLITIKA TAL-UE 4. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2002 [4] innutat li l-istrateġija li għandha tintuża għandha tagħti l-ewwel prijorità lill-appoġġ għall-edukazzjoni bażika. 5. Il-Politika għall-Iżvilupp 2005 [5] enfasizzat aktar fuq il-kontribuzzjoni mogħtija lill-MDGs u identifikat l-"iżvilupp uman", inkluża l-edukazzjoni, bħala wieħed mid-disa’ oqsma li fihom se tkun attiva primarjament il-Kummissjoni. Hija nnutat li l-Komunità immirat li tikkontribwixxi għall-EFA, u ddikjarat li l-prijoritajiet fl-edukazzjoni kienu l-kwalità tal-edukazzjoni primarja, it-taħriġ professjonali u l- indirizzar tal-inugwaljanzi. Kellha tingħata attenzjoni partikolari lill-promozzjoni tal-edukazzjoni tal-bniet u s-sikurezza fl-iskejjel, u jingħata appoġġ għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ pjanijiet settorjali bbażati fil-pajjiż kif ukoll għall-parteċipazzjoni f’inizjattivi tematiċi reġjonali u globali dwar l-edukazzjoni. 6. L-għajnuna għall-iżvilupp mogħtija mill-UE għall-edukazzjoni hija ffinanzjata prinċipalment bl-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp [6] (DCI) u mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp [7] (EDF). Il-finanzjament bid-DCI huwa disponibbli wkoll għal atturi/organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mhux statali, li wħud minnhom huma promoturi jew fornituri ta’ servizzi fis-settur tal-edukazzjoni. Il-kontribuzzjonijiet tal-Kummissjoni għall-Inizjattiva ta’ Finanzjament Aċċelerat (FTI) [8] tal-EFA huma ffinanzjati mill-EDF u d-DCI. L-allokazzjonijiet ta’ appoġġ dirett għall-edukazzjoni fin-Nofsinhar tal-Asja fil-perijodu tal-ipprogrammar kurrenti (2007–2013) laħqu s-somma ta’ EUR 452,0 miljun jew 17,7 % tat-total tal-għajnuna pprogrammata għall-iżvilupp. Fl-Afrika tas-sub-Saħara, it-total tal-allokazzjonijiet ta’ appoġġ dirett għall-edukazzjoni kien ta’ 344,6 miljun jew 2,8 % tat-total ipprogrammat. Fl-Afrika tas-sub-Saħara, l-appoġġ baġitarju ġenerali, li indirettament jista’ jkun ta’ benefiċċju għall-edukazzjoni, laħaq it-total ta’ EUR 3388,8 miljun jew 27,6 % tat-total tal-għajnuna pprogrammata għall-iżvilupp għall-2008–2013 (ara t-Tabella 1 u l-Anness I). 7. Il-Kummissjoni tipprovdi għajnuna lis-settur tal-edukazzjoni permezz ta’ appoġġ baġitarju, fondi miġbura u proġetti. Fid-definizzjoni tal-Kummissjoni hemm żewġ tipi ewlenin ta’ appoġġ baġitarju: (i) Appoġġ Baġitarju Ġenerali (ABĠ), li jirrappreżenta trasferiment ta’ fondi lit-teżor nazzjonali bħala appoġġ għall-politika u l-istrateġija nazzjonali ta’ żvilupp jew ta’ riforma; (ii) Appoġġ Baġitarju Settorjali (ABS), li jirrappreżenta trasferiment ta’ fondi lit-teżor nazzjonali għall-appoġġ ta’ programm settorjali. Iż-żewġ tipi ta’ appoġġ baġitarju jikkonsistu fi trasferiment ta’ fondi lit-teżor nazzjonali ta’ pajjiż imsieħeb. Għalhekk, m’hemm l-ebda distinzjoni proċedurali bejn l-ABĠ u l-ABS. Madankollu, huma differenti minn xulxin fis-sens li għandhom għanijiet differenti. L-ABĠ għandu l-għan li jappoġġa politika u strateġija tal-iżvilupp nazzjonali u jipprovdi wkoll porzjonijiet varjabbli, ħafna drabi marbuta mal-indikaturi tas-saħħa u tal-edukazzjoni, biex jagħti inċentivi addizzjonali għall-kisba tal-prestazzjoni f’dawn l-oqsma kritiċi, filwaqt li l-ABS ifittex li jħaffef il-progress lejn l-għanijiet settorjali tal-pajjiż imsieħeb. Id-differenza fl-għanijiet hija riflessa fil-kundizzjonijiet u d-djalogu. Fond miġbur huwa fond li jirċievi kontribuzzjonijiet minn aġenziji esterni differenti, u f’ċerti każijiet mill-Gvernijiet, biex jiġi ffinanzjat sett ta’ linji ta’ baġit jew attivitajiet li huma eliġibbli b’appoġġ għall-programm settorjali. Finalment, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li tapplika l-proċeduri rilevanti tal-akkwist u tal-għoti ta’ kuntratti meta tkun qed tiffinanzja l-attivitajiet (proġetti) magħżula. 8. Tabella 1 turi l-allokazzjonijiet diretti għall-edukazzjoni u l-appoġġ baġitarju ġenerali fin-Nofsinhar tal-Asja u l-Afrika tas-sub-Saħara. Turi li fl-Afrika tas-sub-Saħara, l-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE allokata direttament għall-edukazzjoni (permezz ta’ proġetti, fondi miġbura u appoġġ baġitarju settorjali) naqset, għalkemm l-ABĠ żdied. L-edukazzjoni b’mod ġenerali hija komponent sinifikanti tal-progress tas-settur soċjali li huwa mistenni li jirriżulta mill-ABĠ. Progress fl-edukazzjoni mbagħad huwa rifless fl-indikaturi tal-prestazzjoni u monitoraġġ relatat, inkluż id-djalogu dwar il-politika. TABELLA 1 L-ALLOKAZZJONIJIET DIRETTI GĦALL-EDUKAZZJONI U APPOĠĠ BAĠITARJU ĠENERALI FIN-NOFSINHAR TAL-ASJA U FL-AFRIKA TAS-SUB-SAĦARA [9] Sors: il-Kummissjoni Ewropea, 2010. Reġjun | Perijodu ta’ Programmar | Numru ta’ pajjiżi li qed jibbenifikaw minn appoġġ speċifiku għall-edukazzjoni (settur fokali) | Finanzjament KE (miljun euro) | Għall-edukazjoni mit-total tal-ipprogrammar | Għall-ABĠ mit-total tal-ipprogrammar | Programmar totali | Allokazzjoni diretta għall-edukazzjoni [1001] | Appoġġ Baġitarju Ġenerali (ABĠ) | In-Nofsinhar tal-Asja | 2002–2006 | 2 minn 8 | 1824,1 | 184,0 | 0 | 10,1 % | 0 % | 2007–2013 | 4 minn 8 | 2555,0 | 452,0 | 0 | 17,7 % | 0 % | L-Afrika tas-sub-Saħara | 2003–2007 | 10 minn 50 | 8804,8 | 396,2 | 2314,3 | 4,5 % | 26,3 % | 2008–2013 | 10 minn 50 | 12294,0 | 344,6 | 3388,8 | 2,8 % | 27,6 % | L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 9. Il-verifika evalwat jekk l-għajnuna tal-UE għall-iżvilupp għamlitx kontribuzzjoni effettiva għall-prijoritajiet politiċi tagħha għall-edukazzjoni fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja. Hija ffukat fuq iż-żewġ mistoqsijiet li ġejjin: (a) Kienu effettivi l-interventi tal-UE biex jinkiseb it-titjib previst fl-edukazzjoni bażika? (b) Il-Kummissjoni iġġesti sew l-interventi tagħha fl-edukazzjoni? 10. L-ambitu tal-verifika kien limitat għall-edukazzjoni bażika fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja [11]. Dawn huma l-aktar subreġjuni bl-akbar possibilità li ma jilħqux l-għanijiet edukattivi sal-2015 (ara l-Mappa). MAPPA L-AFRIKA TAS-SUB-SAĦARA U N-NOFSINHAR TAL-ASJA +++++ TIFF +++++ Sors: Saffi tal-Unit Amministrattiv Globali (GAUL) (Global Administrative Uni Layers), UN–FAO. 11. Ix-xogħol tal-verifika li sar kien jinkludi reviżjonijiet ta’ dokumentazzjoni u intervisti mal-persunal tal-Kummissjoni fil-kwartieri ġenerali u fid-Delegazzjonijiet, u eżamijiet dettaljati tal-azzjonijiet tal-Kummissjoni fi tmien pajjiżi benefiċjarji, erbgħa permezz ta’ missjoni u erbgħa permezz ta’ desk review (reviżjoni bbażata fuq id-dokumenti) [12]. Il-kriterji għall-għażla tal-pajjiżi kienu mifruxa ġeografikament madwar l-Afrika tas-sub-Saħara u n-Nofsinhar tal-Asja bl-inklużjoni ta’ stati fraġli. Il-kriterji użati għall-verifika huma meħuda direttament mid-dokumenti ta’ politika jew ta’ gwida tal-Kummissjoni. Il-verifika kopriet erbgħa minn tmien pajjiżi fejn il-programmi ta’ appoġġ baġitarju settorjali huma implimentati fiż-żewġ subreġjuni. L-Anness II jagħti lista kompluta ta’ proġetti u programmi vverifikati. 12. Minkejja xi dgħufijiet rikonoxxuti fl-istatistiċi tal-edukazzjoni, biex tħejji rapport dwar il-kisba tal-għanijiet stabbiliti fil-ftehimiet tal-finanzjament, il-Qorti użat l-istatistiċi nazzjonali speċifikati f’dawk il-ftehimiet, billi ġeneralment ma kien hemm l-ebda statistika oħra disponibbli. Biex tiġi analizzata l-evoluzzjoni taċ-ċifri matul iż-żminijiet intużat statistika tal-Unesco li titħejja biex ikunu jistgħu jsiru paraguni. Fir-rigward tal-kredibilità ta’ tali data, ara l-paragrafi minn 58 sa 60, li minnhom jidher ċar li ċ-ċifri għandhom jitqiesu b’ċerta kawtela. 13. Kemm għall-ABĠ kif ukoll għall-ABS, l-imsieħba għall-iżvilupp jgħaddu kemm is-sens ta’ appartenenza u kemm ir-responsabilità tal-ġestjoni tal-inputs u l-attivitajiet f’idejn il-gvernijiet, u jiffukaw l-attenzjoni tagħhom fuq ir-riżultati. Kooperazzjoni mill-qrib bejn id-donaturi hija wkoll meħtieġa ladarba huma jappoġġjaw l-istess strateġija jew programm nazzjonali u jużaw l-istess sistema. Għaldaqstant, il-Kummissjoni għandha tipprova tiżgura li l-kontribuzzjonijiet tagħha jkunu koordinati mal-kontribuzzjonijiet ta’ donaturi oħra, fatt li jista’ wkoll ikun ta’ għajnuna biex jonqsu l-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet għall-pajjiżi msieħba. Dan kollu jimplika telf ta’ konnessjoni viżibbli bejn l-inputs ta’ għajnuna tal-Kummissjoni u r-riżultati tal-iżvilupp. 14. Il-Qorti tirrikonoxxi li r-relazzjoni bejn l-inputs tal-għajnuna u r-riżultati fil-ftehimiet tal-finanzjament ivverifikati hija waħda kumplessa. Dan huwa diskuss f’aktar dettal fl-Anness III. Madankollu, filwaqt li ssegwi l-prinċipji ta’ sħubija, ta’ allinjament ma’ strateġiji nazzjonali u ta’ koordinazzjoni tad-donaturi, il-Kummissjoni tibqa’ l-uniku korp responsabbli għat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar il-finanzjament u hija obbligata li tagħti rendikont lill-awtorità ta’ kwittanza dwar l-użu tal-fondi tal-UE. Fil-verifika tagħha tal-interventi tal-UE fl-edukazzjoni, implimentati permezz tal-appoġġ baġitarju settorjali, il-Qorti tassumi, l-istess bħall-Kummissjoni, li hemm rabta bejn l-appoġġ tal-UE u l-kisba tal-għanijiet edukattivi minkejja li l-Kummissjoni mhijiex esklussivament responsabbli għar-riżultati. 15. Il-verifika ssegwi fuq ir-Rapport Speċjali tal-Qorti Nru 10/2008 dwar l-Għajnuna għall-Iżvilupp tal-KE għas-Servizzi tas-Saħħa fl-Afrika tas-sub-Saħara. Biex jikkomplimenta dan ir-rapport, li ttratta l-appoġġ baġitarju ġenerali (ABĠ) bħala l-metodu ewlieni għall-għoti tal-għajnuna, ix-xogħol tal-verifika dwar l-edukazzjoni ffoka l-aktar fuq l-appoġġ mogħti permezz tal-programmi ta’ appoġġ għall-politika settorjali (SPSP), tipikament provdut permezz tal-appoġġ baġitarju settorjali (ABS) jew permezz tal-fondi miġbura. Fl-istess ħin, il-Qorti wettqet verifika tal-ġestjoni tal-ABĠ min-naħa tal-Kummissjoni fl-isati AKP, fl-Amerika Latina u fil-pajjiżi Asjatiċi [13]. OSSERVAZZJONIJIET L-INTERVENTI TAL-UE KIENU EFFETTIVI BIEX JINKISEB IT-TITJIB PREVIST FL-EDUKAZZJONI BAŻIKA? 16. Il-Qorti evalwat jekk l-għajnuna tal-UE wasslitx għar-riżultati kollha previsti speċifikati fil-ftehimiet finanzjarji li jkopru l-appoġġ baġitarju, il-fondi miġbura u l-proġetti. Hija għamlet eżami aktar dettaljat, li inkluda analiżi tal-progress tul iż-żmien, tar-riżultati li huma l-aktar rilevanti direttament għat-tliet għanijiet prijoritarji tal-edukazzjoni maqbula internazzjonalment: (a) l-iżgurar ta’ edukazzjoni primarja għat-tfal kollha; (b) l-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi fl-edukazzjoni; (c) it-titjib tal-kwalità tal-edukazzjoni. 17. Il-Qorti vverifikat l-appoġġ kemm għal programmi edukattivi nazzjonali kif ukoll għal proġetti speċifiċi. L-appoġġ għall-programmi ngħata permezz ta’ appoġġ baġitarju settorjali u ta’ mekkaniżmi ta’ fondi miġbura, filwaqt li l-proġetti aktar tradizzjonali ġew iffinanzjati direttament. L-appoġġ tal-Kummissjoni għall-FTI ġie eżaminat ukoll fid-dawl tal-evalwazzjoni reċenti ta’ din l-inizjattiva [14]. B’MOD GLOBALI, SAR PROGRESS SINIFIKANTI GĦALKEMM 45 % TAL-MIRI BISS INTLAĦQU KOMPLETAMENT FIL-FTEHIMIET TA’ FINANZJAMENT IVVERIFIKATI 18. Fl-evalwazzjoni tagħha tal-programmi ta’ għajnuna għall-edukazzjoni ffinanzjati mill-UE (kemm permezz ta’ ABS kif ukoll permezz ta’ fondi miġbura), il-Qorti tikkonkludi li 45 % tal-indikaturi tar-riżultati li jinsabu fil-ftehimiet ta’ finanzjamet laħqu l-miri tagħhom kompletament [15], filwaqt li 30 % oħra mill-indikaturi kienu qed jagħmlu progress. 19. Fir-rigward tal-proġetti vverifikati jidher li f’ħafna mill-każijiet huma wettqu ħafna mill-attivitajiet u r-riżultati previsti [16]. Madankollu, l-impatt tagħhom kien minnu nnifsu limitat minħabba d-daqs iżgħar tagħhom meta mqabbla mal-programmi settorjali. Barra minn hekk, fir-rigward ta’ nofs il-proġetti vverifikati s-sostenibilità ma kinitx assigurata, minħabba nuqqas ta’ fondi wara li jitlestew il-proġetti jew minħabba arranġamenti istituzzjonali inadegwati [17]. Il-Kaxxa 1 tagħti eżempju ta’ dan. 20. L-Anness IV jipprovdi lista ta’ programmi u proġetti vverifikati bi klassifikazzjoni konċiża tar-riżultati tagħhom. L-Anness V jagħti ħarsa ġenerali lejn ir-riżultati ddettaljati li nkisbu mill-programm. Is-sejbiet dwar ir-riżultati milħuqa relatati speċifikament ma’ kull wieħed mit-tliet objettivi prijoritarji huma ppreżentati hawn taħt. KAXXA 1 BURKINA FASO: EŻEMPJU TA’ PROĠETT BI PROBLEMI TA’ SOSTENIBILITÀ Il-proġett ta’ Appoġġ għall-Edukazzjoni Bażika kkontribwixxa prinċipalment għall-bini u l-manutenzjoni ta’ skejjel u djar għall-għalliema. Madankollu l-kantins tal-iskejjel iffinanzjati mill-UE miżjura waqt il-verifika kienu jew magħluqa jew inkella ma kinux f’qagħda li jipprovdu l-ikel lill-istudenti ta’ kuljum. Il-verifika sabet ukoll li ċentru ta’ litteriżmu ffinanzjat mill-UE nbidel fi skola primarja minħabba li ma rnexxilux jattira n-nies. Barra minn hekk, workshop partikolari ta’ riżorsi tat-tagħlim iffinanzjat mill-UE inbidel f’ċentru ta’ taħriġ professjonali minħabba li l-attività ma rċevietx appoġġ finanzjarju u istituzzjonali. L-IŻGURAR TA’ EDUKAZZJONI PRIMARJA GĦAT-TFAL KOLLHA: INTLAĦAQ PARTI MIT-TITJIB PREVIST, IŻDA ĠENERALMENT IL-PROGRESS KIEN BILMOD WISQ 21. L-iżgurar ta’ edukazzjoni primarja għat-tfal kollha jikkorrispondi mal-għanijiet tal-MDG 2 u l-EFA 2. Dan huwa għan ambizzjuż billi ma jinvolvix biss aċċess għall-iskola għat-tfal kollha iżda l-iżgurar ukoll li ladarba t-tfal jidħlu l-iskola huma jlestu ċ-ċiklu sħiħ ta’ edukazzjoni primarja. Hemm ħafna indikaturi użati biex ikejlu l-progress tiegħu. Fosthom, l-aktar li jintużaw huma r-rata netta ta’ reġistrazzjoni, ir-rata grossa ta’ dħul fl-ogħla grad (rappreżentanza għar-rata tat-tlestija — ara l-Glossarju), u r-rata ta’ litteriżmu tal-irġiel u n-nisa fl-etajiet bejn il-15 u l-24 sena. 22. It-Tabella 2 turi, skont il-pajjiż, kemm intlaħaq l-għan li tiġi żgurata l-edukazzjoni primarja permezz ta’ paragun bejn ir-riżultati previsti u dawk attwali fir-rigward ta’ indikaturi rilevanti kif stabbiliti fil-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati. L-indikaturi użati fil-ftehimiet ta’ finanzjament ivarjaw b’mod konsiderevoli u jirriflettu ċ-ċirkostanzi u l-prijoritajiet ta’ pajjiżi differenti. Globalment, sal-lum il-ġurnata anqas minn nofs (44 %) il-miri tar-riżultati fil-ftehimiet intlaħqu għal kollox, u sar progress f’37 % oħra. 23. Ir-riżultati mistennija għar-rati netti ta’ reġistrazzjoni (NER) inkisbu fir-rigward tal-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati fil-Bangladexx, fin-Namibja u fit-Tanzanija, iżda ma nkisbux fin-Nepal. L-NERs ma kinux fost ir-riżultati mistennija fil-ftehimiet ivverifikati fil-Burkina Faso u n-Niġer. Filwaqt li r-riżultati mistennija għar-rati grossi ta’ reġistrazzjoni (GER) inkisbu fil-Bangladexx u l-Burkina Faso, dan ma kienx il-każ fin-Nepal u fin-Niġer. 24. Il-kejl tar-rata tat-tlestija tal-iskola primarja dejjem sar prinċipalment permezz ta’ wieħed minn żewġ indikaturi: ir-rata tat-tlestija tal-primarja jew ir-rata ta’ sopravvivenza sal-5 grad [18]. Mill-ħames pajjiżi fejn il-ftehimiet ta’ finanzjament tagħhom li ġew ivverifikati inkludew miri għal dawn l-indikaturi, il-Burkina Faso biss laħqithom. 25. Minħabba li r-rati ta’ litteriżmu jeħtieġu qafas ta’ żmien twil biex jiġu rreġistrati l-bidliet, ġeneralment il-Kummissjoni ma użatx ir-rata ta’ litteriżmu fost l-etajiet bejn il-15 u l-24 sena biex timmonitorja l-progress. Fir-rigward tal-programmi eżaminati, kien biss fin-Namibja u fin-Nepal li ġew stabbiliti tali indikaturi, għalkemm fin-Namibja d-data kienet għadha mhix disponibbli. TABELLA 2 INDIKATURI RELATATI MAL-GĦAN TAL-IŻGURAR TA’ EDUKAZZJONI PRIMARJA MSEMMIJA FIL-FTEHIMIET TA’ FINANZJAMENT — PARAGUN BEJN IR-RIŻULTATI MISTENNIJA U DAWK MILĦUQA [119] Mhux disponibbli: Il-mira ġiet stabbilita iżda m’hemmx data disponibbli. Sors: Il-Kummissjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri. L-iżgurar tal-edukazzjoni primarja (relatata mal-MDG 2) | Pajjiż, status tal-programm, data u miri | Bangladexx (għaddej) | Burkina Faso (lest, data finali) | Namibja (għaddej) | Nepal (għaddej, data finali) | Niġer (lest, data finali) | Tanzanija (għaddej) | Studenti ġodda fi grad 1 b’edukazzjoni tat-tfulija bikrija | | | Mhux milħuq | Mhux milħuq | | | Rata grossa ta’ reġistrazzjoni (GER) | Milħuqa għal kollox | Milħuqa għal kollox | | Mhux milħuqa | Mhux milħuqa | | GER f’żoni rurali | | Milħuqa għal kollox | | | Mhux milħuqa | | Rata netta ta’ reġistrazzjoni | Milħuqa għal kollox | | Milħuqa għal kollox | Mhux milħuqa | | Milħuqa għal kollox | Rata ta’ tlestija | Mhux milħuqa | Milħuqa għal kollox | | | Mhux milħuqa | | Rata ta’ sopravvivenza sal-5 sena | | | Mhux milħuqa | Mhux milħuqa | | | Rata ta’ tranżizzjoni mill-5 għas-6 grad | Milħuqa għal kollox | | | | | Milħuqa għal kollox | Rata netta ta’ dħul għall-1 sena | | | | Mhux milħuqa | | | Tnaqqis ta’ inugwaljanzi distrettwali fl-NER (primarja) | | | | | | Milħuq għal kollox | Studenti li jirċievu stipendju (miljuni) | Milħuqa għal kollox | | | | | | Dħul ta’ tfal bi bżonnijiet speċjali | Milħuq għal kollox | | | | | | Rati ta’ tluq (mill-primarja) | Mhux milħuqa | | | | | | Rata ta’ litteriżmu 15+ | | | | Mhux milħuqa | | | Rata ta’ litteriżmu 15–24 | | | Mhux disponibbli | Mhux milħuqa | | | Rata ta’ litteriżmu 6+ | | | | Mhux milħuqa | | | 26. Bħala bażi għall-evalwazzjoni tal-progress ġenerali fir-rigward tal-iżgurar tal-edukazzjoni primarja universali fil-perijodu 2000–2008 b’rabta mal-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati [19], it-tabella fl-Anness VI turi, skont il-pajjiż eżaminat, il-progress li sar bl-użu tar-rata netta ta’ reġistrazzjoni u r-rata ta’ tlestija [20]. Kif jidher fit-tabella, ħafna mill-pajjiżi eżaminati rreġistraw progress fir-reġistrazzjoni sa mis-sena 2000 iżda t-tlestija taċ-ċiklu sħiħ ta’ edukazzjoni primarja tibqa’ kwistjoni fihom kollha. Il-Grafika 1 dwar il-Burkina Faso turi d-divarju: filwaqt li madwar 60 % tat-tfal imorru l-iskola, 38 % biss ilestu l-edukazzjoni primarja. Dan id-divarju bejn ir-rata tar-reġistrazzjoni u rata ta’ tlestija turi l-isfida li hemm biex it-tfal jinżammu fl-iskola wara li jkunu rreġistraw. Dan id-divarju huwa relatat kemm ma’ fatturi li huma esterni għas-sistema edukattiva (bħal pereżempju s-sitwazzjoni tal-faqar tal-familji, is-saħħa tat-tfal jew il-malnutrizzjoni) kif ukoll ma’ fatturi interni bħal pereżempju l-ostakli għall-ugwaljanza bejn is-sessi u l-kwalità u l-effiċjenza inferjuri fis-sistema edukattiva, li jwasslu għal rati għoljin ta’ studenti li jirrepetu s-sena u li ma jkomplux l-iskola. GRAFIKA 1 PROGRESSJONI LEJN IL-KISBA B’MOD UNIVERSALI TAT-TLESTIJA TAL-EDUKAZZJONI PRIMARJA FIL-BURKINA FASO +++++ TIFF +++++ Il-linji ttikkjati juru l-possibilità ta’ kontinwazzjoni tax-xejra attwali. Sors: Data mill-Istitut tal-Unesco għall-Istatistika. 27. Billi l-miri għar-reġistrazzjoni u t-tlestija fil-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati jieħdu l-punt tat-tluq mill-MDGs jew mill-għanijiet tal-EFA, kemm ikunu realistiċi dawn l-għanijiet għandu impatt dirett fuq kemm huwa possibbli li jinkisbu r-riżultati mistennija. Dan huwa rifless ukoll fis-sejbiet ta’ din il-verifika fejn il-maġġoranza tal-miri ta’ riżultati relatati mal-MDGs ma jintlaħqux. Il-mira li l-pajjiżi kollha jilħqu rata ta’ tlestija tal-primarja ta’ 100 % sal-2015 tfisser li l-pajjiżi kollha riedu jdaħħlu t-tfal kollha ta’ sitt snin l-iskola fl-2009 jew fl-2010. Dan żgur mhuwiex il-każ fl-ebda pajjiż fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja. Fil-qosor, l-MDGs u l-għanijiet tal-EFA mhumiex realistiċi għall-ħafna mill-ifqar pajjiżi fid-dinja. 28. Il-Qorti indikat ukoll każijiet fejn ir-rata taż-żieda fil-popolazzjoni tipperikola x-xejra pożittiva fir-rati ta’ reġistrazzjoni, bħal pereżempju fil-Burkina Faso, fin-Niġer u fit-Tanzanija. Minkejja l-isfidi li ż-żieda demografika toħloq għall-iżvilupp u għall-edukazzjoni b’mod partikolari, ftit hemm x’juri li l-Kummissjoni kienet qed tindirizza din il-kwistjoni. GRAFIKA 2 L-EVOLUZZJONI TAL-NER FIN-NAMIBJA (2000–2008) +++++ TIFF +++++ Il-linji ttikkjati juru l-possibilità tal-kontinwazzjoni tax-xejra attwali. Sors: l-Istitut tal-Unesco għall-Istatistika. 29. Hija politika espliċita li l-UE għandha tiffoka l-appoġġ tagħha fuq l-aktar sezzjoni fqira tal-popolazzjoni. Dan joħloq sfida kbira fil-każ tal-għajnuna għall-programmi edukattivi, u tiġbor fiha riformi kbar u ħafna prijoritajiet, filwaqt li min-naħa l-oħra l-proġetti jistgħu jkunu immirati esklussivament biex jilħqu lill-ifqar nies. Il-ħtieġa kif wkoll l-isfida li l-opportunitajiet jiġu estiżi għall-popolazzjonijiet li huma diffiċli biex jintlaħqu hija aktar ovvja f’pajjiżi li għandhom NER għolja (il-Bangladexx, in-Namibja u t-Tanzanija). Il-Grafika 2 u l-Kaxxa 2 juru l-każ tan-Namibja fejn l-NER ilha staġnata taħt id-90 % mis-sena 2000 minħabba l-insuffiċjenza ta’ ffukar fuq il-fqar fil-politiki u l-programmi edukattivi tagħha. Il-kaxxa turi wkoll eżempju tajjeb tal-potenzjal tal-proġetti biex tingħata edukazzjoni lit-tfal li huma diffiċli biex jintlaħqu fil-livell lokali (Bangladexx). 30. Il-Kummissjoni tikkontribwixxi wkoll għall-FTI sabiex tgħin lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw li għandhom programmi edukattivi kredibbli iżda m’għandhomx biżżejjed riżorsi, joffru edukazzjoni primarja lit-tfal kollha (ara wkoll in-nota tal-qiegħ 8). Madankollu, l-evalwazzjoni reċenti tal-FTI sabet li l-valur miżjud ġenerali tagħha fil-livell globali kien ħafna inqas minn dak mistenni. Fost numru ta’ kwistjonijiet kritiċi, ir-rapport jirreferi għall-kontribut limitat tal-FTI għaż-żieda fl-aċċess tat-tfal kollha għall-iskola primarja u hemm tensjoni inerenti bejn il-punt fokali tal-FTI fuq l-edukazzjoni primarja u l-għanijiet usa’ tal-EFA [21]. L-INUGWALJANZI BEJN IS-SESSI: PARTI MIT-TITJIB PREVIST INTLAĦAQ, IŻDA GĦAD BAQA’ INUGWALJANZI SINIFIKANTI 31. Il-kisba tal-edukazzjoni primarja b’mod universali timplika li l-bniet u s-subien kollha għandu jkollhom il-possibilità li jattendu l-iskola u li jlestu ċ-ċiklu sħiħ ta’ edukazzjoni primarja. L-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi sal-2005 u l-kisba tal-ugwaljanza bejn is-sessi fl-edukazzjoni sal-2015 jikkorrispondu għall-ħames għan tal-EFA u għall-parti edukattiva tal-MDG 3, u jkopru s-sistema edukattiva kollha. Għalkemm l-inugwaljanzi bejn is-sessi għandhom it-tendenza li jiżdiedu fl-ogħla livelli tal-edukazzjoni [22], għal din il-verifika l-Qorti llimitat l-evalwazzjoni tagħha għall-edukazzjoni primarja li fuqha ffukaw il-maġġoranza tal-interventi tal-UE. KAXXA 2 IN-NAMIBJA: IL-PROGRAMM TAL-EDUKAZZJONI SETTORJALI MA JIFFUKAX BIŻŻEJJED FUQ L-IFQAR NIES Il-mira tal-MDG 2 għall-2015 se tkun diffiċli biex tintlaħaq. Għalkemm ir-riżultat tan-Namibja, b’rati ta’ reġistrazzjoni joqorbu lejn 90 %, huwa tajjeb meta mqabbel mal-parti l-kbira tal-pajjiżi Afrikani l-oħra, dan ma żdiedx fl-aħħar tmien snin. Id-diffikultà hija marbuta mal-inugwaljanzi soċjoekonomiċi, u mal-politiki u l-programmi edukattivi, inkluż il-Programm għas-Settur Edukattiv (ESP) tal-UE, li mhumiex biżżejjed iffukati fuq il-fqar biex jilħqu l-aktar tfal żvantaġġati (jiġifieri l-orfni u t-tfal vulnerabbli, it-tfal mill-minoranza San u t-tfal li jgħixu f’żoni remoti). Il-mudell tal-finanzjament preżenti fejn l-iskejjel jiddependu mill-kontribuzzjonijiet tal-ġenituri għall-Fondi tal-Iżvilupp tal-Iskejjel għall-provvisti bażiċi bħal kotba, materjali, rinnovazzjoni u anki għalliema, jipperpetwa l-inugwaljanzi, u l-kwistjoni ma ġietx indirizzata b’mod adegwat mill-ESP. L-ESP ta prijorità baxxa lill-Fond għall-Iżvilupp tal-Edukazzjoni li huwa maħsub biex jikkumpensa lill-iskejjel għar-reġistrazzjoni ta’ tfal eżentati mill-Fond għall-Iżvilupp tal-Iskejjel. Il-kopertura tal-programm alimentari għad trid tiġi estiża għall-iskejjel kollha fil-bżonn. Barra minn hekk, l-istudenti jkollhom iħallsu għall-uniformijiet u l-eżamijiet. Dan kollu jaffettwa bil-kbir iż-żoni fqar fejn in-numru ta’ studenti li l-ġenituri tagħhom ma jaffordjawx jikkontribwixxu għall-Fond tal-Iżvilupp tal-Iskejjel huwa kbir. Il-kisba ewlenija tal-ESP f’dan ir-rigward kienet l-approvazzjoni tal-politika dwar l-Orfni u t-Tfal Vulnerabbli, għalkemm kienet għadha ma ġietx implimentata fiż-żmien tal-verifika. BANGLADEXX: L‑APP OĠĠ GĦALL‑P ROĠETT TA’ EDUKAZZJONI PRIMARJA MHUX FORMALI JAGĦTI EDUKAZZJONI PRIMARJA TA’ KWALITÀ LIL TFAL LI HUMA DIFFIĊLI BIEX J INTLAĦQU Minkejja rati netti ta’ reġistrazzjoni li jqarrbu d-90 %, ma jidhirx li l-Bangladexx se jilħaq l-għan ġenerali MDG 2 ta’ tlestija sħiħa tal-edukazzjoni primarja sal-2015. Għad hemm varjazzjonijiet reġjonali kbar u l-aċċess tat-tfal fqar għall-edukazzjoni għadu aktar baxx b’mod sinifikanti minn dak tat-tfal sinjuri. Dan il-proġett iffinanzjat mill-UE jappoġġja edukazzjoni primarja mhux formali għal tfal li huma diffiċli biex jintlaħqu (pereżempju dawk fi kwartieri urbani tal-fqar u żoni rurali remoti u tfal li jiffurmaw parti minn minoritajiet etniċi). It-tliet NGOs li qed jimplimentaw il-proġett irnexxielhom jiftħu skejjel u jmexxuhom u b’dan laħqu 330000 tifel u tifla minn dawk l-aktar vulnerabbli ġejjin minn familji fqar u minn minoritajiet etniċi u pprovdewlhom ċiklu sħiħ ta’ edukazzjoni primarja. Il-proġett żviluppa kollegamenti mas-sistema edukattiva primarja formali, inklużi sħubijiet mal-awtoritajiet edukattivi lokali u skejjel primarji tal-gvern biex tiġi żgurata s-sostenibilità tar-riżultati miksuba. 32. It-Tabella 3 turi, skont il-pajjiż u l-programm ta’ appoġġ għall-edukazzjoni, il-kisba ta’ riżultati relatati mal-għan tal-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi fl-edukazzjoni billi l-indikaturi tar-riżultati relatati jitqabblu mal-miri previsti tagħhom. Huma ftit l-indikaturi użati mill-Kummissjoni għal dan il-għan. Għall-Bangladexx u n-Namibja ma ntużaw l-ebda indikaturi, li rrifletta l-fatt li dawn il-pajjiżi kienu diġà kisbu l-ugwaljanza bejn is-sessi (ara l-paragrafu 33). Fi tliet pajjiżi r-riżultati ma nkisbux jew inkisbu ftit li xejn, waqt li l-miri tal-Ftehim ta’ Finanzjament intlaħqu biss fil-Burkina Faso. TABELLA 3 INDIKATURI RELATATI MAL-GĦAN LI JIĠU ELIMINATI L-INUGWALJANZI BEJN IS-SESSI FL-EDUKAZZJONI SKONT IL-FTEHIMIET TAL-FINANZJAMENT – PARAGUN BEJN IR-RIŻULTATI MISTENNIJA U DAWK MIKSUBA (ara n-nota tal-qiegħ 1 tat-Tabella 2) Sors: Il-Kummissjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri. Eliminazzjoni tal-inugwaljanza bejn is-sessi (relatata ma’ MDG 3) | Pajjiż, status tal-programm, data u miri | Bangladexx (għaddej) | Burkina Faso (lest, data finali) | Namibja (għaddej) | Nepal (għaddej, data finali) | Niġer (lest, data finali) | Tanzanija (għaddej) | Ugwaljanza bejn is-sessi gradi 1–5 | | | | Milħuqa għal kollox | | | Rata grossa ta’ reġistrazzjoni (bniet) | | Milħuqa għal kollox | | | Mhux milħuqa | | Rata grossa ta’ dħul fl-1 grad (bniet) | | Milħuqa għal kollox | | | | | Perċentwal ta’ tagħlim miksub fl-ogħla grad tal-primarja (bniet) | | | | | | Mhux milħuq | Rata ta’ litteriżmu 15–24 (nisa) | | | | Mhux milħuqa | | | Rata ta’ litteriżmu 6+ (bniet) | | | | Mhux milħuqa | | | Litteriżmu: indiċi tal-ugwaljanza bejn is-sessi 15+ | | | | Mhux milħuq | | | 33. It-tabella fl-Anness VII turi, skont il-pajjiż eżaminat, il-progress matul il-perijodu 2000–2008 bl-użu tal-indiċi tal-ugwaljanza bejn is-sessi għar-rata netta ta’ reġistrazzjoni, u r-rata netta ta’ reġistrazzjoni u r-rata ta’ tlestija għall-bniet. Kien hemm tnaqqis fl-inugwaljanzi bejn is-sessi mis-sena 2000 fil-pajjiżi kollha, bi tliet pajjiżi (il-Bangladexx, in-Namibja u t-Tanzanija) li laħqu stat ta’ ugwaljanza [23]. Il-progress kien wieħed kajman fil-kumplament tal-pajjiżi, speċjalment fil-Burkina Faso, fin-Niġer u fil-Pakistan. 34. Madankollu, dawn il-medji jaħbu inugwaljanzi sinifikanti bejn il-bniet li ġejjin minn żoni rurali u urbani, minn familji fqar u sinjuri, u minn gruppi emarġinati u vantaġġati. Fl-20 provinċja l-aktar fqira tal-Burkina Faso, li jinsabu b’mod speċjali fil-mira tal-interventi tal-UE, id-differenzi bejn ir-reġistrazzjoni tal-bniet u s-subien, madankollu, żdiedu mill-2001. Barra minn hekk, f’żoni rurali n-numru ta’ bniet li jitilqu l-iskola huwa ogħla minn dak tas-subien. Fin-Nepal, l-evalwazzjoni finali tal-Programm għall-Edukazzjoni Bażika u Primarja fl-2005 osservat li l-kwistjoni tan-nuqqas ta’ ugwaljanza fl-iskejjel privati kienet waħda ta’ tħassib [24]. Fil-bidu tal-2010, il-verifika tal-Qorti tal-programm Edukazzjoni għal Kulħadd iffinanzjat mill-UE sabet li fil-parti l-kbira tagħha din il-problema baqgħet ma ssolvietx. 35. L-aktar azzjonijiet komuni appoġġjati mill-interventi tal-UE inkludew inċentivi finanzjarji biex jippermettu li l-bniet ikunu jistgħu jmorru l-iskola, li jsir reklutaġġ ta’ għalliema nisa u li jkun hemm faċilitajiet sanitarji separati. Fin-Nepal in-numru ta’ għalliema nisa fl-iskejjel pubbliċi tal-primarja nstab li kien baxx (34,5 %), perċentwal pjuttost modest meta mqabbel mal-proporzjon fl-iskejjel privati (55,7 %) li ma bbenefikawx mill-programm Edukazzjoni għal Kulħadd iffinanzjat mill-UE. Il-Kaxxa 3 turi l-isfidi li tiġi ffaċċjata bihom l-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE f’pajjiżi fejn l-inugwaljanza bejn is-sessi mhijiex indirizzata biżżejjed fil-programmi edukattivi nazzjonali. Turi wkoll il-potenzjal tal-proġetti għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi fil-livell lokali. KAXXA 3 IN-NIĠER: PROMOZZJONI INSUFFIĊJENTI TAL-UGWALJANZA BEJN IS-SESSI FL-EDUKAZZJONI In-Niġer mhux se jirnexxilu jikseb l-edukazzjoni primarja b’mod universali sal-2015, minħabba fost raġunijiet oħra l-persistenza tal-inugwaljanzi kbar bejn is-sessi fir-rigward tal-aċċess għall-iskejjel primarji. L-UE appoġġjat l-implimentazzjoni tal-PDDE (Plan décennal de développement de l’éducation) permezz tal-Appoġġ Baġitarju Ġenerali (2003–2008) u dak Settorjali (2006–2008). Madankollu, il-perijodu kien karatterizzat minn progress kajman fir-rigward tat-tnaqqis tad-differenza bejn l-aċċess tal-bniet u tas-subien għall-iskejjel. Għas-sena akkademika 2007/08 kien għad hemm differenza ta’ 12-il punt perċentwali bejn ir-rata netta ta’ reġistrazzjoni tas-subien u dik tal-bniet. Barra minn hekk, l-indikaturi ta’ aċċess mhumiex diżaggregati biżżejjed biex jirriflettu l-inugwaljanzi bejn il-bniet u s-subien fiż-żoni rurali fejn tgħix 83 % tal-popolazzjoni. Minbarra dan, il-limitazzjonijiet istituzzjonali u soċjokulturali li jikkompromettu l-aċċess tal-bniet għall-edukazzjoni mhumiex indirizzati b’mod espliċitu fil-PDDE. Il-persistenza ta’ ostakli għall-ugwaljanza fis-sessi tirriżulta pereżempju fi spiża ta’ alternattiva (opportunity cost) ogħla għall-edukazzjoni tagħhom fejn ix-xogħol tal-bniet huwa bżonjuż id-dar, jew f’ambjent skolastiku fqir u ostili li ma jiggarantix is-sikurezza tagħhom. Barra minn hekk, anki jekk xi problemi jiġu identifikati b’mod korrett fil-PDDE, m’hemmx approċċ komprensiv lejn is-sessi b’finanzjament adegwat u l-pjanijiet ta’ azzjoni rimedjali huma nieqsa sew mill-finanzi: 0,34 % biss tal-komponent "Aċċess" tal-PDDE għall-perijodu 2003–2007 kien iddedikat għall-promozzjoni tat-tagħlim tal-bniet. IL‑PAKISTAN: PRATT IKA TAJBA GĦALL‑P ROMOZZJONI TAL‑UGWAL JANZA BE JN IS‑SESSI FL‑EDUKAZZJONI — IL‑PROGRAMM EDUKATT IV FIT‑ TRAMUNTANA TAL‑PAKISTAN Ir-raġuni ewlenija għaliex il-Pakistan mhux se jirnexxilu jikseb edukazzjoni primarja universali sal-2015 hija l-persistenza ta’ inugwaljanzi kbar bejn is-sessi. L-UE ffinanzjat programm bl-għan li dan jikkontribwixxi għat-titjib tal-aċċess, il-kwalità u s-sostenibilità tal-edukazzjoni, b’punt fokali b’saħħtu fuq aktar ugwaljanza bejn is-sessi fiż-żoni tat-Tramuntana u f’Chitral. Sal-aħħar tal-2007 r-reġistrazzjoni fi skejjel imsieħba żdiedet bi 30 % meta mqabbla mas-sena 2003 u l-bniet irrappreżentaw 64 % tar-reġistrazzjoni totali fl-2007. Imqabbla mar-reġistrazzjoni fl-2003, din kienet żieda ta’ 19 %. Riżultat ewlieni ieħor kien li 3785 student (94 % bniet) infetħilhom l-aċċess għall-iskola sekondarja f’żoni fejn ma kienx hemm aċċess għall-edukazzjoni femminili qabel dan il-programm tal-UE. Il-programm indirizza l-problemi tal-għalliema nisa żvantaġġati billi żgura li 52 % tal-għalliema mħarrġa kienu nisa. Huma ngħataw ukoll appoġġ biex jassumu rwoli ta’ tmexxija fl-iskejjel billi ġiet assigurata kwota ta’ 35 % nisa fi rwoli maniġerjali. KWALITÀ TAL-EDUKAZZJONI: FTIT MIT-TITJIB PREVIST TWETTAQ 36. L-iskop li tiġi żgurata l-edukazzjoni primarja b’mod universali mhuwiex biss li t-tfal kollha jmorru l-iskola u li jingħataw l-għajnuna biex ilestu ċiklu sħiħ ta’ edukazzjoni primarja u jidħlu fi skola sekondarja, iżda li jingħataw it-tagħlim u l-ħiliet bażiċi li jkollhom bżonn tul ħajjithom. 37. Kuntrarju għar-reġistrazzjoni u t-tlestija, m’hemm l-ebda sett ta’ indikaturi maqbula internazzjonalment għall-monitoraġġ tar-riżultati fit-titjib tal-kwalità. Huwa ġeneralment rikonoxxut li l-monitoraġġ tal-kwalità għandu jiffoka fuq il-kisbiet tal-istudenti f’termini ta’ tagħlim, i.e. dak li l-istudenti tgħallmu dwar il-qari, il-matematika u x-xjenza (ara wkoll il-paragrafu 57). Madankollu, dan jiddependi fuq id-disponibilità ta’ evalwazzjonijiet nazzjonali tat-tagħlim li ma jsirux regolarment peress li jiswew ħafna flus [25]. 38. Fin-nuqqas ta’ evalwazzjonijiet sistematiċi tat-tagħlim, l-indikaturi li jintużaw l-aktar huma marbuta mar-rati ta’ suċċess fl-eżamijiet u mal-inputs u r-riżultati meħtieġa għall-kwalità: pereżempju għalliema preparati sew (numru u proporzjon ta’ għalliema mħarrġa u kwalifikati), ambjent skolastiku xieraq (skejjel b’faċilitajiet sanitarji, ilma għax-xorb, elettriku, kantins, libreriji, kotba, kmamar tal-kompjuters), daqsijiet raġonevoli ta’ klassijiet (proporzjonjiet ta’ student: għalliem), provvista ta’ kotba (proporzjon ta’ kotba għal kull student), eċċ. 39. It-Tabella 4 turi, skont il-pajjiż u l-programm ta’ għajnuna għall-edukazzjoni, il-kisba tar-riżultati relatati mat-titjib ta’ kwalità fl-edukazzjoni, billi tqabbel l-indikaturi tar-riżultati relatati mal-miri previsti tagħhom. Anki f’dan il-każ, kienu biss ftit dawk li laħqu l-miri speċifikati fil-ftehimiet ta’ finanzjament kompletament. Il-mira għall-proporzjon kotba: studenti ntlaħqet fil-Burkina Faso iżda mhux fit-Tanzanija. Fir-rigward ta’ wieħed miż-żewġ indikaturi rappreżentattivi għall-kwalità li l-aktar jiġu applikati, il-proporzjon studenti: għalliema, żewġ pajjiżi kisbu r-riżultati mistennija (il-Bangladexx u n-Namibja), filwaqt li tnejn ma kisbuhomx (il-Burkina Faso u n-Nepal). Fil-Bangladexx u n-Nepal, il-miri ta’ riżultati rispettivi għall-assenteiżmu ta’ studenti u l-perċentwal ta’ għalliema kwalifikati rispettivament intlaħqu. L-unika mira ta’ riżultat tal-kwalità stabbilita għan-Niġer ma ntlaħqitx. 40. Fl-evalwazzjoni tagħha tal-kwalità permezz tal-evalwazzjonijiet nazzjonali tat-tagħlim disponibbli, il-Qorti ftit sabet evidenza li l-interventi tal-UE wasslu għal titjib fil-kwalità tal-edukazzjoni. Fil-Bangladexx biss tjiebu l-kisbiet fit-tagħlim u kienu meqjusa bħala sodisfaċenti. Fil-maġġoranza tal-pajjiżi fejn l-evalwazzjonijiet tat-tagħlim kienu disponibbli (il-Burkina Faso, in-Namibja, in-Nepal u n-Niġer) il-punteġġi kienu baxxi. TABELLA 4 L-INDIKATURI RELATATI MAL-GĦAN LI TITJIEB IL-KWALITÀ FL-EDUKAZZJONI SKONT IL-FTEHIMIET TA’ FINANZJAMENT – PARAGUN BEJN IR-RIŻULTATI MISTENNIJA U DAWK MILĦUQA (ara n-nota tal-qiegħ 1 tat-Tabella 2) Sors: il-Kummissjoni Ewropea u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri. Titjib fil-kwalità tal-edukazzjoni | Pajjiż, status tal-programm, data u miri | Bangladexx (għaddej) | Burkina Faso (lest, data finali) | Namibja (għaddej) | Nepal (għaddej, data finali) | Niġer (lest, data finali) | Tanzanija (għaddej) | Perċentwal ta’ tagħlim miksub fl-ogħla grad tal-primarja | | | | Mhux milħuq | | Milħuq għal kollox | Rati ta’ repetizzjoni (primarja) | Mhux milħuqa | | Mhux disponibbli | Mhux milħuqa | | | Rata ta’ sopravvivenza sa grad 5 | | | Mhux milħuqa | Mhux milħuqa | | | Proporzjon studenti: kotba (primarja) | | Milħuq għal kollox | | | | Mhux milħuq | Proporzjon studenti: għalliema (primarja) | Milħuq għal kollox | Mhux milħuq | | Mhux milħuq | | | Proporzjon studenti: għalliema kwalifikati (primarja) | | | | | | Mhux milħuq | Tnaqqis tad-differenzi bejn id-distretti fil-proporzjon studenti: għalliema (primarja) | | | | | | Mhux milħuq | Perċentwal ta’ għalliema kwalifikati: mħarrġa | | | | Mhux milħuq | | | Perċentwal ta’ għalliema biċ-ċertifikati meħtieġa | | | | Milħuq għal kollox | | | Perċentwal ta’ studenti: bankijiet | | Mhux milħuq | | | Mhux milħuq | | Assenteiżmu tal-istudenti | Milħuq għal kollox | | | | | | 41. Fl-evalwazzjoni tagħha tal-kwalità permezz tal-indikaturi tal-inputs u tar-riżultati, il-Qorti ftit sabet evidenza ta’ titjib regolari. B’mod partikolari, in-nuqqas ta’ għalliema u l-preżenza ta’ għalliema mhux kwalifikati biżżejjed kienu komuni fil-pajjiżi kollha vverifikati minkejja l-appoġġ mogħti lill-politiki nazzjonali għall-provvediment tal-għalliema u għat-taħriġ tagħhom mill-maġġoranza tal-interventi tal-UE eżaminati. Pereżempju, fil-Bangladexx kien qed isir progress sostanzjali fir-rigward tal-ksib ta’ miri kwantitattivi f’attivitajiet ta’ taħriġ fit-Tieni Programm tal-Edukazzjoni Primarja. Madankollu, l-istituzzjonijiet appoġġjati mill-programm għad għandhom kapaċità limitata (baġit limitat, nuqqas ta’ persunal b’esperjenza rilevanti, struttura inadegwata) u l-impatt tat-taħriġ jidher li hu limitat billi ftit ikun hemm segwitu b’appoġġ għall-għalliema biex jiżviluppaw tekniki ġodda. Barra minn hekk, ftit sar progress fir-rigward tal-għoti ta’ inċentivi għat-taħriġ lill-għalliema f’termini ta’ promozzjonijiet fil-karriera jew ta’ żieda fl-iskala tas-salarji. 42. L-għoti ta’ edukazzjoni ta’ kwalità tajba baqgħet kwistjoni ta’ tħassib kbir fost il-partijiet interessati fil-pajjiżi miżjura. Barra minn hekk, hija perċezzjoni komuni li minħabba l-prijorità mogħtija lill-MDGs, il-gvernijiet u l-imsieħba fl-iżvilupp kienu aktar iffukati fuq iż-żieda fir-reġistrazzjoni milli fuq it-titjib tal-kwalità tal-edukazzjoni. Il-Kaxxa 4 turi f’termini prattiċi liema huma l-aktar kwistjonijiet komuni relatati man-nuqqas ta’ kwalità. Bħala eżempju jittieħed il-każ tat-Tanżanija, il-pajjiż bl-akbar żieda sinifikanti fir-reġistrazzjoni fost il-pajjiżi kkunsidrati f’din il-verifika. KAXXA 4 IT-TANZANIJA: EŻEMPJU TAL-MISSJONI GĦALL-KWALITÀ L-indikaturi disponibbli fit-Tanzanija ma jurux titjib fil-miżuri kollha tal-kwalità ta’ edukazzjoni matul l-implimentazzjoni tal-Programm ta’ Riforma għall-Appoġġ lis-Settur tal-Edukazzjoni. Ir-rata tat-tlestija tal-primarja naqset matul dawn l-aħħar sentejn, waqt li r-rati tat-tluq mill-iskola baqgħu l-istess matul l-aħħar għaxar snin. M’hemmx biżżejjed għalliema kwalifikati, is-salarji tal-għalliema ma żdidux fl-aħħar snin u l-ambjent tax-xogħol tagħhom joffri sfidi varji, inklużi l-bini, it-trasport u l-ġbir fiżiku tas-salarji. M’hemmx biżżejjed kotba u ġeneralment hemm nuqqas ta’ riżorsi oħra ta’ tagħlim. Fl-2008, il-proporzjon ta’ 3:1 studenti: kotba għall-edukazzjoni bażika fl-iskola primarja kien għadu l-istess bħal dak fl-2003. L-għotja per capita għal kull student hija biss ta’ 3,6 dollari Amerikani fis-sena. 43. L-FTI rrikonoxxiet ukoll l-importanza li jiġu indirizzati r-riżultati tat-tagħlim u l-kwalità tal-edukazzjoni fis-sitwazzjoni preżenti fejn l-aċċess qed jikber u ħeġġet lill-pajjiżi msieħba sabiex ikejlu t-tagħlim miksub mill-istudenti u l-kwalità tat-tagħlim mogħti lilhom. Fl-2009, hija adottat żewġ indikaturi speċifiċi ta’ riżultati tat-tagħlim [26]. Il-monitoraġġ tal-progress fil-qari sar f’aktar minn 20 pajjiż FTI u b’mod ġenerali wera prestazzjoni modesta. IL-KUMMISSJONI IĠĠESTI SEW L-INTERVENTI TAGĦHA FL-EDUKAZZJONI? 44. Il-verifika evalwat safejn jistgħu n-nuqqasijiet fil-ġestjoni tal-Kummissjoni jispjegaw in-nuqqasijiet fir-riżultati osservati. Hija kopriet kemm il-fażi ta’ programmar kif ukoll dik tal-implimentazzjoni. Għall-ipprogrammar, il-Qorti evalwat jekk il-Kummissjoni skont il-linji gwida tagħha stess [27]: - iffukatx l-interventi tagħha fuq tlieta mill-prijoritajiet ewlenin identifikati fil-Kunsens Ewropew: l-edukazzjoni primarja, is-sessi u l-kwalità tal-edukazzjoni; - evalwatx sew jekk l-għażla tal-appoġġ baġitarju jew tal-metodi alternattivi għall-għoti ta’ għajnuna kienux xierqa. Fir-rigward tal-implimentazzjoni, il-Qorti evalwat jekk il-Kummissjoni skont il-linji gwida tagħha stess: - kellhiex informazzjoni adegwata għal skopijiet ta’ monitoraġġ; - kinitx qed timmonitorja b’mod attiv ir-riżultati tal-edukazzjoni, waqt li tagħti l-attenzjoni dovuta lill-impenji internazzjonali tagħha ta’ koordinazzjoni u armonizzazzjoni tad-donaturi; - kinitx żgurat li d-Delegazzjonijiet kellhom biżżejjed kompetenza biex jassiguraw monitoraġġ effettiv u biex iżommu attiv id-djalogu settorjali dwar l-edukazzjoni; - tatx appoġġ adegwat lill-iżvilupp tal-kapaċitajiet. Il-verifika kkunsidrat wkoll safejn in-nuqqas ta’ konformità mal-linji gwida kien iġġustifikat. FEJN L-ABS KIEN IL-METODU UŻAT SABIEX TINGĦATA L-GĦAJNUNA, DIN L-GĦAŻLA ĠENERALMENT KIENET KONFORMI MAL-LINJI GWIDA TAL-KUMMISSJONI 45. Fid-dawl tal-importanza tal-linji gwida tal-Kummissjoni fil-proċess tal-ipprogrammar, il-Qorti eżaminat kemm ġew segwiti sew u jekk kinux ta’ għajnuna. 46. Fejn l-edukazzjoni kienet settur ta’ punt fokali, l-għażla tal-ABS bħala l-metodu għall-għoti tal-għajnuna ġeneralment saret f’konformità sħiħa mal-linji gwida għall-ipprogrammar tal-edukazzjoni. Dan inkluda l-kriterji tal-eliġibilità għall-appoġġ baġitarju. 47. Madankollu, rigward l-appoġġ tal-UE għall-edukazzjoni fil-Provinċja tal-Fruntiera fil-Majjistral tal-Pakistan, l-għażla tal-ABS għall-perijodu ta’ programmar attwali ma kinitx f’konformità mal-linji gwida, billi politika settorjali governattiva dwar l-edukazzjoni ma kinitx stabbilita fiż-żmien meta ġie ffirmat il-ftehim dwar il-finanzjament u għalhekk il-kriterji tal-eliġibilità ma ġewx sodisfatti. 48. Fir-rigward tat-Tanzanija, il-Qorti eżaminat l-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni tal-kredibilità tal-programm tar-riforma tal-Ġestjoni Finanzjarja Pubblika li appoġġa d-deċiżjonijiet dwar il-finanzjament ta’ sostenn baġitarju fil-perijodu preċedenti u attwali tal-ipprogrammar. Is-sjieda limitata tal-gvern u l-progress bil-mod tal-programm tar-riforma tal-Ġestjoni Finanzjarja Pubblika enfasizzati fl-istudju tal-impatt tal-2008 tal-PEFA [28] u d-Dokument ta’ Strateġija tal-Pajjiżi 2008–2013, jixħtu dubju fuq iċ-ċarezza u l-konsistenza tal-kriterji ta’ evalwazzjoni applikati mill-Kummissjoni. IL-KUMMISSJONI MA QISITX B’MOD SĦIĦ IL-VANTAĠĠI TAL-MIŻURI BIEX JITNAQQSU R-RISKJI FIDUĊJARJI BĦAL MA HUMA DAWK UŻATI FIL-FONDI MIĠBURA 49. Il-linji gwida tal-Kummissjoni għall-ipprogrammar tal-edukazzjoni indikaw ċertu żvantaġġi tal-fondi miġbura u nnutaw li l-Kummissjoni kieku tippreferi li tvara operazzjoni ABS aktar milli tingħaqad ma’ fond miġbur [29]. Għaldaqstant, għajr fil-Bangladexx, il-Kummissjoni ma pparteċipatx fl-arranġamenti ta’ fondi miġbura, lanqas f’dawk il-pajjiżi vverifikati fejn l-imsieħba l-oħra fl-iżvilupp kienu qed jużawhom għal programmi ta’ appoġġ għall-politika settorjali. Madankollu, dwar din il-kwistjoni, il-linji gwida kellhom ambitu wiesgħa wisq u għalhekk il-Kummissjoni fil-prattika ċaħħdet lilha nnifisha minn xi vantaġġi potenzjali, li jinkludu miżuri li jkollhom l-għan li jtaffu r-riskji fiduċjarji. Dan huwa rilevanti ħafna għas-settur tal-edukazzjoni u fil-pajjiżi fejn hemm riskju għoli ta’ użu ħażin tal-fondi [30]. 50. Salvagwardji kontra l-użu ħażin tal-fondi jiġu applikati frekwentement meta d-donaturi jaħdmu flimkien billi jużaw il-proċeduri tal-fondi miġbura. Dawn jinkludu evalwazzjonijiet minn qabel tar-riskji fiduċjarji tas-settur ikkonċernat, u ħlasijiet li jsiru abbażi ta’ dikjarazzjonijiet finanzjarji vverifikati. Eżempju ta’ miżura effettiva ta’ salvagwardja huwa n-Niġer, fejn verifika ordnata mill-imsieħba tal-fondi miġbura fl-2006 irnexxielha tiskopri frodi ta’ EUR sitt miljun marbuta direttament mal-implimentazzjoni tal-"Plan décennal de développement de l’éducation". B’riżultat tal-investigazzjoni u l-ipproċessar li segwew instab ħati l-ex ministru tal-edukazzjoni. IL-MIRI U L-INDIKATURI TAL-EDUKAZZJONI HUMA INQAS KOMPRENSIVI TAĦT L-ABĠ 51. L-aspetti tas-settur tal-edukazzjoni fil-programmi ABĠ huma indirizzati permezz tal-inklużjoni ta’ indikaturi tal-prestazzjoni li għalihom jiġu stabbiliti miri li jintrabtu ma’ porzjonijiet varjabbli tal-ABĠ. Madankollu, in-numru ta’ indikaturi jvarja b’mod konsiderevoli u tipikament hemm ħafna inqas indikaturi għall-edukazzjoni inklużi fil-ftehimiet ta’ finanzjament ABĠ (tipikament 3-4 indikaturi) meta mqabbla mal-ftehimiet ABS. Barra minn hekk, il-kundizzjonijiet tal-ABĠ normalment jindirizzaw il-progress tal-istrateġiji nazzjonali ġenerali (pereżempju l-istrateġiji marbuta mal-faqar) aktar milli dak tal-politika settorjali. Minħabba f’hekk u minħabba n-numru limitat ta’ indikaturi, id-djalogu dwar l-ABĠ għall-edukazzjoni huwa inqas intensiv. 52. Il-verifika tal-Qorti inkludiet ukoll żewġ programmi ABĠ tad-disa’ FEI fil-Burkina Faso u n-Niġer li t-tnejn kellhom komponent settorjali edukattiv aktar iffukat mill-programmi tal-ABĠ tipiċi tal-Kummissjoni. Dan kien jinkludi l-użu ta’ kundizzjonijiet aktar dettaljati għall-monitoraġġ u għall-għoti ta’ inċentivi għal progress fis-settur tal-edukazzjoni. Madankollu, minkejja l-vantaġġi ta’ dan il-punt fokali settorjali ikbar, il-Kummissjoni reġgħet lura għall-approċċ tradizzjonali tagħha lejn il-programmi tal-ABĠ taħt l-10 FEI. 53. Il-Qorti tirrikonoxxi li fejn il-gvernijiet imsieħba jagħtu prijorità lin-nefqa fl-edukazzjoni, u jkollhom politiki edukattivi sani u sistemi tal-PFM relatati, l-ABĠ għandu l-potenzjal li jagħti l-kontribuzzjoni meħtieġa għall-appoġġ tas-settur edukattiv. Madankollu, il-Kummissjoni ma ddefinietx b’mod ċar safejn l-użu tal-ABĠ ivarja mir-rwol tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju għas-settur tal-edukazzjoni (ara l-paragrafu 51). L-INIZJATTIVA TA’ FINANZJAMENT AĊĊELERAT (FTI) GĦALL-EFA M’GĦAMLITX IL-KONTRIBUZZJONI MISTENNIJA SABIEX TONQOS ID-DIFFERENZA FIL-FINANZJAMENT GLOBALI 54. Billi wieħed mill-għanijiet tal-FTI hija li tgħin biex tiżgura l-finanzjament ta’ pajjiżi benefiċjarji li impenjaw ruħhom favur l-għanijiet tal-EFA, il-Qorti rrevediet ukoll l-evalwazzjoni reċenti tal-FTI biex tevalwa safejn din tat il-kontribut tagħha. Filwaqt li kontribuzzjonijiet finanzjarji sinifikanti tal-FTI ngħataw lil pajjiżi individwali, l-evalwazzjoni kkonkludiet li "l-evidenza globali ma tissuġġerixxix li din kellha effett pożittiv ħafna fuq il-livell tal-għajnuna esterna jew tal-finanzjament domestiku għall-edukazzjoni jew tal-edukazzjoni bażika kif mistenni". Din l-evalwazzjoni hija kondiviża fir-Rapport ta’ Monitoraġġ Globali EFA 2010 [31] (dwar id-divarju globali fil-finanzjament, ara wkoll il-paragrafu 2). 55. Ġeneralment, fir-rigward tas-sehem tal-edukazzjoni mill-baġits nazzjonali, l-FTI tistabbilixxi mira indikattiva ta’ 20 % tan-nefqa totali tal-gvern allokata għall-edukazzjoni. Mit-tmien pajjiżi koperti mill-verifika, tnejn biss (il-Burkina Faso u n-Namibja) nefqu 20 % jew aktar tal-baġit totali għall-edukazzjoni fl-aħħar sena finanzjarja, waqt li fi tnejn oħra l-gvern nefaq inqas minn 12 % (il-Pakistan u l-Liberja). L-INDIKATURI UŻATI MILL-KUMMISSJONI JIFFUKAW B’MOD XIERAQ FUQ L-MDGS … 56. L-analiżi tal-Kummissjoni tas-setturi tal-edukazzjoni bi tħejjija għad-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiż għall-2007/08–2012/13 (għad-DCI/FEŻ rispettivament) ġeneralment kienet waħda komprensiva u rriflettiet sew l-impenji ta’ politika tal-Kummissjoni li tappoġġja l-kisba tal-MDGs. L-għan prijoritarju ta’ edukazzjoni primarja b’mod universali u ta’ ugwaljanza bejn is-sessi kien rifless ukoll fl-għażla tal-indikaturi tal-prestazzjoni użati biex jitkejlu u jiġu evalwati r-riżultati fil-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati. Indikaturi bbażati fuq l-MDGs, madankollu, mhumiex realistiċi bl-istess mod għall-pajjiżi kollha – partikolarment għall-ifqar fosthom – billi l-MDGs joffru sfida min-natura tagħhom stess u huma skont id-definizzjoni tagħhom l-istess għal kulħadd. … MADANKOLLU MA NGĦATATX BIŻŻEJJED ATTENZJONI LILL-INDIKATURI TAL-KWALITÀ TAL-EDUKAZZJONI 57. Huwa diffiċli li titkejjel il-kwalità tal-edukazzjoni b’mod affidabbli u konsistenti fiż-żewġ reġjuni koperti mill-verifika (ara wkoll il-paragrafi 37 sa 38). Għalkemm hemm numru ta’ indikaturi rappreżentattivi disponibbli, il-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati inkludew biss ftit minn dawn l-indikaturi, kif turi t-Tabella 4. Għalhekk ma għenux sabiex tiġi promossa l-ħtieġa li l-kwalità tal-edukazzjoni tiġi indirizzata b’mod effettiv. SISTEMI TA’ INFORMAZZJONI MANIĠERJALI GĦALL-EDUKAZZJONI LI L-KUMMISSJONI DDEĊIDIET LI TIDDEPENDI FUQHOM MHUX DEJJEM JIPPROVDU INFORMAZZJONI SUFFIĊJENTI, AFFIDABBLI U FIL-ĦIN 58. L-indikaturi tal-edukazzjoni użati mill-Kummissjoni u minn imsieħba oħra fl-iżvilupp biex titkejjel il-kisba tar-riżultati mistennija huma bbażati fuq is-sistemi tal-istatistika tal-edukazzjoni tal-gvernijiet imsieħba. Għalhekk huwa essenzjali li dawn is-sistemi jkunu kapaċi jipprovdu statistika affidabbli. Barra minn hekk, il-gvernijiet imsieħba għandhom iħejju wkoll rapporti perijodiċi li jippermettu li l-Kummissjoni u l-imsieħba oħra fl-iżvilupp ikejlu l-progress tal-programmi edukattivi appoġġjati, inklużi l-indikaturi tar-riżultati. KAXXA 5 IN-NEPAL: L-AFFIDABILITÀ TAL-ISTATISTIĊI Għalkemm is-sistema tal-informazzjoni maniġerjali tal-edukazzjoni hija meqjusa mill-imsieħba fl-iżvilupp bħala waħda robusta, hemm tħassib dwar il-kwalità u l-affidabilità tad-data li fuqha huma bbażati l-istatistiċi. Xi evalwazzjonijiet irrappurtaw evidenza ta’ nuqqasijiet fil-proċess tal-iċċekkjar tal-preċiżjoni tad-data skolastika, u l-preżenza ta’ inċentivi sistemiċi għall-iskejjel biex jirrappurtaw attendenza aktar minn dik reali (peress li l-finanzjament tal-iskejjel huwa bbażat fuq l-istudenti). Barra minn hekk, l-iskejjel irrappurtaw l-istudenti rreġistrati u mhux l-attendenza tagħhom. Terġa’, l-istħarriġ tal-familji irrapporta parteċipazzjoni aktar baxxa ta’ tfal fl-iskejjel. Il-kobor ta’ dawn il-problemi mhux magħruf, u l-imsieħba fl-iżvilupp ordnaw tliet reviżjonijiet tekniċi tal-edukazzjoni fl-iskejjel, li twettqu fl-2005 u l-2006. Dawn inkludew stħarriġ ta’ 1000 skola magħżula b’mod każwali f’20 distrett meħuda bħala kampjuni. Ġeneralment, iċ-ċifri ppreżentati f’dawn ir-reviżjonijiet kienu jaqblu ma’ dawk uffiċjali. Madankollu, kien hemm differenzi sinifikanti fir-rigward tar-rata grossa ta’ reġistrazzjoni fil-livell tal-primarja (130 kontra l-144 uffiċjali) u l-perċentwal ta’ bniet u ta’ Dalits [32] li qed jirbħu boroż ta’ studju (33 % u 65 % rispettivament, minflok il-53 % u l-81 % uffiċjali). L-imsieħba fl-iżvilupp indikaw il-ħtieġa ta’ aktar kontrokontrolli u triangolazzjoni tad-data u kkunsidraw il-possibilità li jsiru kontrolli regolari bħala kampjun fid-distretti. M’hemm l-ebda serje twila ta’ statistiċi indipendenti pprovduti mill-Istitut tal-Istatistika tal-Unesco dwar ir-rata netta ta’ reġistrazzjoni u tlestija, probabbilment minħabba n-nuqqas ta’ data affidabbli dwar il-popolazzjoni kważi 10 snin wara li sar l-aħħar ċensiment. 59. F’ħamsa minn tmien każijiet, il-Qorti sabet li s-sistemi tal-istatistika tal-edukazzjoni tal-gvernijiet imsieħba jipprovdu data regolarment. Madankollu, fir-rigward tal-Bangladexx, il-Liberja u l-Pakistan, l-istatistiċi jsofru minn nuqqas ta’ data, minħabba n-nuqqas ta’ istituzzjonijiet tal-ġbir u l-ipproċessar tad-data [33]. Il-Qorti sabet ukoll li fil-maġġoranza tal-pajjiżi vverifikati, il-Kummissjoni mhux dejjem ikollha għad-dispożizzjoni tagħha rapporti governattivi suffiċjenti, affidabbli u fil-ħin għall-monitoraġġ tar-riżultati edukattivi. 60. Fir-rigward tal-kwalità tal-istatistiċi, il-Qorti nnutat li fil-maġġoranza tal-pajjiżi eżaminati, il-Kummissjoni appoġġjat attivitajiet ta’ titjib tal-kwalità tal-istatistiċi uffiċjali [34]. Il-Qorti sabet li dan l-appoġġ ikkontribwixxa għat-tisħiħ tas-sistemi tal-informazzjoni maniġerjali għall-edukazzjoni xi nuqqasijiet komuni baqgħu jippersistu: (a) l-affidabilità ta’ statistiċi bbażati fuq il-kunsens (pereżempju r-rati netti ta’ reġistrazzjoni (NERs)) huma ta’ tħassib ġenerali fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja [35]; (b) l-inkonsistenzi bejn id-data amministrattiva li l-iskejjel irrappurtaw lill-ministeri tal-edukazzjoni u d-data mill-istħarriġ tal-familji, li normalment tinkiseb permezz tar-rapporti mill-ġenituri dwar jekk it-tfal tagħhom imorrux skola [36]; (c) statistiċi u analiżi mhux diżaggregati biżżejjed biex jiġu identifikati kwistjonijiet ta’ kwalità u ugwaljanza (pereżempju dwar il-livelli ta’ aċċess u suċċess tal-istudenti minn familji bi dħul baxx u ta’ dawk minn gruppi żvantaġġati). IL-KOORDINAZZJONI BEJN ID-DONATURI ĠENERALMENT TJIEBET IŻDA TEĦTIEĠ ĊERTI KOMPROMESSI 61. L-idea tal-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni tad-delegazzjonijiet mal-gvernijiet imsieħba u imsieħba oħra fl-iżvilupp fis-settur tal-edukazzjoni, abbażi tal-impenji magħmula skont id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi, ġeneralment intlaqgħet tajjeb. Iżda, fil-Burkina Faso, fid-disa’ programm tal-FEI, dan safa aktar diffiċli minħabba li l-Kummissjoni kienet l-uniku msieħba tal-iżvilupp li użat is-sostenn baġitarju mentri l-oħrajn ikkontribwew għas-settur tal-edukazzjoni permezz ta’ fond miġbur. Tali koordinazzjoni teħtieġ livell ta’ kompromess, iżda l-Qorti nnutat ċerti każijiet fejn il-ġestjoni jew il-prijoritajiet tal-Kummissjoni ntlaqtu b’mod aktar serju: (a) fin-Namibja, il-Programm għas-Settur tal-Edukazzjoni ffinanzjat mill-UE ġie rivedut kollu. Dan ġara bħala konsegwenza ta’ reviżjoni sħiħa tas-settur imwettqa mill-Gvern bl-għajnuna tal-Bank Dinji, b’kontribuzzjoni limitata min-naħa tal-Kummissjoni u msieħba oħra tal-iżvilupp. Il-programm illum il-ġurnata jikkofinanzja l-ewwel fażi ta’ programm nazzjonali għall-edukazzjoni li jkopri s-settur edukattiv kollu u jagħti ftit attenzjoni lill-edukazzjoni primarja u lill-għanijiet tal-MDG u l-EFA; (b) fin-Nepal, il-Kummissjoni ma setgħetx tintroduċi ħlas ta’ partijiet abbażi tal-indikaturi tar-riżultati għal kollox, peress li l-imsieħba l-oħra tal-iżvilupp ma jużawx dan il-mekkaniżmu u ma kinux lesti jintroduċu tibdiliet fil-ftehimiet konġunti ta’ finanzjament mal-Gvern; (c) fil-Pakistan, il-Kummissjoni kellha l-għan li permezz ta’ proġett tappoġġja lis-settur tal-edukazzjoni fil-provinċja ta’ Sindh. Madankollu, intalbet mill-Gvern biex tallinja l-appoġġ tagħha ma’ dak tal-Bank Dinji permezz ta’ ABS. B’riżultat ta’ dan, il-matriċi tar-riżultati tal-ftehim tal-finanzjament ma segwix il-linji gwida għall-edukazzjoni f’termini ta’ indikaturi ta’ prestazzjoni u ta’ riżultat fir-rigward tal-aċċess għall-edukazzjoni primarja. Dan huwa dovut għall-fatt li l-Bank Dinji ma jsegwix l-istess approċċ li ssegwi l-UE. Matriċi ġdida u riveduta fiha aktar indikaturi iżda n-numru ta’ indikaturi tar- riżultati għadu limitat. 62. Il-monitoraġġ tal-interventi ffinanzjati mill-UE, u tal-ABS b’mod partikolari, jitwettaq prinċipalment permezz ta’ reviżjonijiet konġunti li l-imsieħba tal-iżvilupp kollha jserrħu fuqhom għal skopijiet ta’ monitoraġġ. Il-Qorti sabet li l-punt fokali f’dawn ir-reviżjonijiet għandu t-tendenza jkun fuq il-proċessi u l-kwistjonijiet finanzjarji marbuta ma’ kundizzjonijiet speċifiċi ta’ ħlas aktar milli fuq ir-riżultati fl-edukazzjoni. IL-KOMPETENZA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI FL-EDUKAZZJONI MHIJIEX ŻVILUPPATA U ALLOKATA KIF JIXRAQ 63. Il-Qorti tikkunsidra li f’kull pajjiż fejn l-edukazzjoni hija settur fokali jew kopert mill-ABĠ, id-Delegazzjoni għandha talloka persunal bil-kompetenza meħtieġa (jew li għandu l-opportunità li jiżviluppaha) biex jinvolvi ruħu fi djalogu dwar il-politika u jimmonitorja s-settur, bl-għajnuna ta’ pariri esperti fejn ikun hemm il-bżonn. Meta kienet qed issir il-verifika, l-allokazzjoni ġenerali tal-persunal ma saritx bl-aħjar mod u ma pprovdietx lid-Delegazzjonijiet, b’mod konsistenti, bil-kompetenza meħtieġa sabiex tippermettilhom imexxu l-portafoll tal-Kummissjoni fis-settur. 64. Fi tmiem l-2009, minn 44 Delegazzjoni mifruxa mad-dinja fejn l-edukazzjoni hija settur fokali, 16 – iżjed minn terz – ma kellhomx persuna allokata għall-edukazzjoni [37]. Fis-seba’ pajjiżi li għandhom kuntratt MDG (kollha jinsabu fl-Afrika tas-sub-Saħara) [38] total ta’ tliet persuni biss ġew assenjati f’żewġ pajjiżi biex jaħdmu fl-edukazzjoni, waqt li żewġ Delegazzjonijiet (it-Tanzanija u r-Rwanda) ddependew fuq il-kompetenzi tal-Istati Membri. Il-Kaxxa 6 turi eżempju tad-dewmien fl-allokazzjoni tal-persunal u l-konsegwenzi fil-Liberja. 65. Fir-rigward tal-appoġġ baġitarju ġenerali jew settorjali, in-nuqqas ta’ persunal bil-kompetenza u l-anzjanità meħtieġa jdgħajjef kemm id-djalogu tad-Delegazzjoni mal-pajjiż benefiċjarju kif ukoll il-parteċipazzjoni tagħha fi gruppi ta’ ħidma konġunti ma’ donaturi oħra li jimmonitorjaw il-prestazzjoni. Dan ifisser li element essenzjali li jgħin sabiex jiġi żgurat li l-appoġġ baġitarju jilħaq l-objettivi tiegħu huwa mfixkel u saħansitra jista’ jitwarrab kompletament. 66. Id-diffikultà tal-Kummissjoni fl-allokazzjoni ta’ persunal bi profili adegwati għad-Delegazzjonijiet, li tirrifletti problemi relatati mal-proċeduri ta’ reklutaġġ, kwalifiki u ċaqliq tal-persunal, hija ta’ tħassib ġenerali u ma tistax tiġi kkumpensata bl-appoġġ tal-Kwartieri Ġenerali jew tal-aġenti kuntrattwali [39]. Il-Qorti osservat li tipikament l-esperti fl-edukazzjoni mhumiex normalment uffiċjali tal-UE u l-livell tat-taħriġ tagħhom dwar il-proċeduri tal-Kummissjoni jvarja b’mod konsiderevoli. Min-naħa l-oħra, il-profili ġeneralistiċi tal-persunal fid-Delegazzjonijiet mhux dejjem kellhom it-taħlita t-tajba ta’ esperjenza, ħila u kompetenzi għall-ġestjoni tal-interventi tal-ABS u tal-ABĠ. 67. Fir-rigward ta’ appoġġ ta’ persunal mill-Kwartieri Ġenerali, il-Qorti sabet li m’hemmx kriterji evidenti jew mekkaniżmi stabbiliti biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet jew il-prijoritajiet għall-parir mitlub provdut mill-unitajiet tematiċi speċjalisti fid-DĠ għall-Iżvilupp u l-EuropeAid rispettivament. KAXXA 6 IL-LIBERJA: PROBLEMI TA’ REKLUTAĠĠ TA’ PERSUNAL FL-UFFIĊĊJU TAL-KUMMISSJONI FIL-MONROVJA Bejn Awwissu 2007 u Settembru 2008, l-uffiċċju tal-Kummissjoni fil-Monrovja ma setax jagħmel segwitu tal-programm Appoġġ tal-KE għall-Edukazzjoni fil-Liberja (ECSEL) minħabba nuqqas ta’ persunal dedikat għas-settur. In-nuqqas ta’ segwitu effettiv u f’waqtu kien wieħed mir-raġunijiet ewlenin għad-dewmien konsiderevoli tal-proġett u l-fatt li ħafna attivitajiet u riżultati llum il-ġurnata jinsabu f’riskju. Anki meta l-ogħla livell politiku, inkluż il-Kummissarju għall-Iżvilupp, ġibdu l-attenzjoni għall-problemi ta’ reklutaġġ ta’ persunal fil-Monrovja, ir-rispons tal-Kummissjoni kien kajman wisq biex jiġi żgurat li l-proġett ECSEL jibqa’ miexi fid-direzzjoni t-tajba. Għaddew 25 xahar minn meta l-amministrazzjoni għolja tad-DĠ għall-Iżvilupp talbet azzjoni urġenti biex tinstab soluzzjoni għall-problemi ta’ reklutaġġ tal-persunal fil-Monrovja (fi Frar 2007) qabel ma l-Għajnuna Teknika għall-ECSEL fuq terminu ta’ żmien twil waslet fil-Monrovja (f’Marzu 2009). L-UE PROVDIET APPOĠĠ GĦALL-IŻVILUPP TAL-KAPAĊITÀ IŻDA F’ĦAFNA KAŻIJIET DAN L-APPOĠĠ MA FFUNZJONAX KIF PREVIST 68. Il-programmi settorjali u l-appoġġ baġitarju jagħtu s-sjieda u r-responsabilità għall-ġestjoni tal-programm lill-gvernijiet imsieħba. Għalhekk huwa essenzjali li wieħed jiżgura li l-kapaċità tal-istituzzjonijiet u tal-persuni rilevanti fir-rigward tal-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-programmi tkun adegwata. 69. Il-Qorti sabet li l-Kummissjoni kellha l-ħsieb li tipprovdi appoġġ għall-iżvilupp tal-kapaċità għall-programmi kollha tal-edukazzjoni vverifikati, inkluż it-tisħiħ tas-sistemi tal-informazzjoni dwar il-ġestjoni tal-edukazzjoni (ara l-paragrafu 60). Madankollu, f’ħafna pajjiżi li fihom saret il-verifika (il-Burkina Faso, il-Liberja, in-Namibja, in-Nepal, in-Niġer u t-Tanzanija) l-appoġġ tal-UE għall-iżvilupp tal-kapaċità ma ħadimx kif kien mistenni. Id-dgħufijiet ewlenin identifikati kienu marbuta ma’: (a) l-ippjanar u tqegħid tal-inizjattivi għall-iżvilupp tal-kapaċità fil-kuntest strateġiku tagħhom b’mod mhux adegwat, li rriżulta fl-għoti ta’ għajnuna teknika fuq bażi ad hoc u nuqqas ta’ trasferiment effettiv tal-għarfien; (b) in-nuqqas min-naħa tal-Kummissjoni li timmobilizza r-riżorsi umani u tekniċi fil-ħin, fatt li jwassal għal dewmien konsiderevoli fil-proġett; (c) l-għajnuna teknika għall-appoġġ tal-ippjanar, tal-monitoraġġ, tal-proċess baġitarju u tal-ġestjoni finanzjarja fl-edukazzjoni ma ngħatatx minħabba problemi fis-sejħiet għall-offerti u n-nuqqas ta’ rieda min-naħa tal-Gvern li jitlob appoġġ tekniku; (d) il-kwalità insuffiċjenti tal-istudji tal-bażi (ara l-Kaxxa 7). 70. B’konformità mad-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi [40] u r-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Awdituri [41], f’Lulju 2008, il-Kummissjoni adottat strateġija li permezz tagħha qiegħda taħdem dejjem aktar mal-gvern u l-imsieħba tal-iżvilupp f’kooperazzjoni teknika għall-iżvilupp tal-kapaċità abbażi tad-domandi tal-gvernijiet imsieħba [42]. Madankollu, matul din il-verifika, kien għadu kmieni wisq biex tiġi evalwata l-effettività ta’ din l-istrateġija. KAXXA 7 IL-BURKINA FASO: MA SETA’ JIĠI PPROVDUT L-EBDA APPOĠĠ GĦALL-IŻVILUPP TAL-KAPAĊITÀ MILL-KUMMISSJONI TAĦT L-APPOĠĠ BAĠITARJU GĦALL-2005–2008 Il-Kummissjoni ffinanzjat studju ta’ identifikazzjoni biex tiżviluppa strateġija u pjan multiannwali għall-iżvilupp tal-kapaċità tad-dipartimenti tal-finanzi u l-ippjanar tal-Ministeru tal-Edukazzjoni. Ir-rakkomandazzjonijiet ma ġewx implimentati mill-Ministeru minħabba li kien hemm wisq minnhom u kienu kumplessi żżejjed. Barra minn hekk, il-Ministeru talab għat-tieni studju sabiex jiżgura l-koerenza bejn l-azzjonijiet proposti u l-proċess ta’ deċentralizzazzjoni li għadu fil-fażi inizjali tiegħu. Dan it-tieni studju tqies mid-Delegazzjoni bħala wieħed ta’ kwalità medja, twil wisq u diffiċli biex jintuża. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet lanqas ma ġew implimentati. Sadattant twaqqaf kumitat tekniku mill-Ministeru u l-Bank Dinji u ġie inkarigat bit-tħejjija ta’ pjan multiannwali għall-Ministeru tal-Edukazzjoni inġenerali. Minħabba l-kwalità medja ta’ dawn ir-rapporti u sussegwentement il-livell baxx ta’ sjieda mill-Ministeru, il-fondi allokati mill-Kummissjoni għall-iżvilupp tal-kapaċità tal-Ministeru (miljun euro) ma setgħux jiġu impenjati u finalment ma setgħet tingħata l-ebda għajnuna għall-iżvilupp tal-kapaċità fl-appoġġ baġitarju għall-2005–2008. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET L-INTERVENTI TAL-UE KISBU PARTI MIT-TITJIB MISTENNI FL-EDUKAZZJONI BAŻIKA FL-AFRIKA TAS-SUB-SAĦARA U FIN-NOFSINHAR TAL-ASJA, IŻDA INQAS MINN DAK PREVIST. 71. B’mod ġenerali, sar progress sinifikanti, għalkemm 45 % tal-miri tal-ftehimiet ta’ finanzjament ivverifikati biss intlaħqu għal kollox. 72. Fir-rigward tal-għan prijoritarju tal-iżgurar ta’ edukazzjoni primarja għat-tfal kollha (MDG 2), intlaħaq biss ftit mit-titjib previst u b’mod ġenerali l-progress kien bilmod wisq biex jiżgura li l-miri għall-2015 jintlaħqu. Ir-riżultati għall-għoti tal-edukazzjoni primarja kienu ġeneralment modesti, għalkemm kienu aħjar fil-każ tar-reġistrazzjoni milli tat-tlestija. 73. Fir-rigward tal-għan tal-eliminazzjoni tal-inugwaljanzi bejn is-sessi fl-edukazzjoni, l-interventi tal-UE taw il-kontribut tagħhom biex il-pajjiżi benefiċjarji jkunu jistgħu jiksbu parti mit-titjib maħsub. Iżda baqgħu jippersistu inugwaljanzi sinifikanti fi ħdan reġjuni u gruppi soċjali partikolari. 74. Fir-rigward tat-tielet u l-aħħar għan prijoritarju kkunsidrat, it-titjib fil-kwalità tal-edukazzjoni, il-verifika tikkonkludi li ftit mit-titjib previst inkiseb. Filwaqt li kulħadd jaċċetta li huwa diffiċli li titkejjel il-kwalità tal-edukazzjoni, jidher li l-prijorità mogħtija lill-MDG 2 (fil-parti l-kbira tagħha kwantitattiva) żvijjat l-attenzjoni mill-evalwazzjoni tal-kwalità tal-edukazzjoni fis-snin preċedenti. 75. Dan huwa suċċess parzjali biss, iżda xorta m’għandux jiġi ssottovalutat. Madankollu juri l-ħtieġa ta’ kemm hija neċessarja ġestjoni tajba biex jiġi żgurat li l-fondi tal-UE jiġu mmirati u mmonitorjati sew biex jiġi aċċertat li jintużaw bl-aħjar mod. IL-ĠESTJONI TAL-KUMMISSJONI MA ŻGURATX B’MOD KONSISTENTI L-IPPROGRAMMAR U L-IMPLIMENTAZZJONI XIERQA TAL-INTERVENTI TAL-UE 76. Kull meta l-appoġġ baġitarju settorjali kien il-metodu użat għall-għoti tal-għajnuna, din l-għażla ġeneralment ikkonformat mal-linji gwida tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni ma qisitx kompletament il-vantaġġi tal-miżuri għat-tnaqqis tar-riskji fiduċjarji bħal ma huma dawk użati fil-fondi miġbura. Ġew stabbiliti inqas miri dettaljati u indikaturi għall-edukazzjoni bażika fl-appoġġ baġitarju ġenerali u d-djalogu kien inqas intensiv. Il-Qorti nnutat żewġ każijiet fin-Niġer u l-Burkina Faso fejn l-appoġġ baġitarju ġenerali kellu punt fokali b’saħħtu fuq is-settur tal-edukazzjoni iżda aktar tard dan ġie abbandunat. 77. Il-punt fokali tal-Kummissjoni fuq l-MDGs fl-ipprogrammar u l-formulazzjoni tal-għajnuna tagħha għall-edukazzjoni huwa ġeneralment xieraq. L-għanijiet tal-MDG u ta’ EFA fihom infushom ma jirrappreżentawx awtomatikament prijoritajiet li jistgħu jintlaħqu, b’mod partikolari għall-ifqar pajjiżi fid-dinja. Ma tingħatax biżżejjed attenzjoni lill-indikaturi tal-kwalità tal-edukazzjoni. Ftit kien hemm evidenza li l-effett tal-bidla demografika – prinċipalment iż-żieda fil-popolazzjoni – fuq ix-xejriet u għalhekk fuq l-indikaturi ġie ikkunsidrat sew. 78. Is-sistemi tal-informazzjoni dwar il-ġestjoni tal-edukazzjoni tal-gvernijiet benefiċjarji li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom mhux dejjem ipprovdew informazzjoni suffiċjenti, affidabbli u f’waqtha. 79. Il-koordinazzjoni mad-donaturi l-oħra ġeneralment tjiebet minkejja li tirrikjedi xi kompromessi li kultant jaffettwaw il-ġestjoni jew il-prijoritajiet tal-Kummissjoni stess, fosthom l-għażla u l-użu tal-indikaturi. 80. Il-kompetenza fl-edukazzjoni mhijiex assenjata u żviluppata bl-aħjar mod fid-Delegazzjonijiet, u dan inaqqas il-kapaċità tal-Kummissjoni li żżomm djalogu settorjali dwar l-edukazzjoni għaddej u li tiżvolġi rwol sħiħ fil-gruppi ta’ ħidma mad-donaturi l-oħra. Dan kollu jċaħħad lill-Kummissjoni minn mekkaniżmu vitali ta’ monitoraġġ kif ukoll mill-aħjar opportunitajiet li jkollha influwenza effettiva fuq l-implimentazzjoni. 81. L-UE pprovdiet appoġġ għall-iżvilupp tal-kapaċitajiet, iżda fil-maġġoranza tal-każijiet dan ma ħadimx kif previst. RAKKOMANDAZZJONIJIET 82. Fid-dawl tal-kobor u n-natura universali tal-għanijiet, il-maġġoranza tal-iżvilupp edukattiv sinifikanti jsir fil-kuntest ta’ programmi nazzjonali mmexxija mill-gvernijiet imsieħba. F’dawn il-każijiet, il-kontribuzzjoni tal-UE hija biss waħda minn ħafna u l-Kummissjoni m’għandha l-ebda setgħa diretta fuq l-implimentazzjoni. Fejn l-edukazzjoni tkun settur fokali jew tkun koperta minn appoġġ baġitarju ġenerali, żewġ punti ewlenin huma vitali biex il-Kummissjoni twettaq ir-responsabilità tagħha fir-rigward tal-baġit, u biex jiġi żgurat li l-għajnuna tal-UE tkun effettiva kemm jista’ jkun: l-iffissar ta’ indikaturi u miri magħżulin sew u realistiċi biex ir-riżultati jiġu mmonitorjati b’mod effettiv; u l-iżgurar li d-Delegazzjonijiet jassenjaw persunal bil-kompetenza u l-anzjanità meħtieġa biex jinżamm djalogu għaddej mal-gvernijiet imsieħba u mad-donaturi l-oħra, b’mod partikolari biex jiġi żgurat li l-implimentazzjoni tal-programm twassal għar-riżultati previsti fir-rigward tal-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE. 83. F’aktar dettall, il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni għandha: (a) fid-dawl tal-punt fokali aktar limitat tagħha dwar is-setturi soċjali, tirrevedi l-effett ta’ aktar użu tal-ABĠ fl-Afrika tas-sub-Saħara dwar l-għajnuna għall-iżvilupp għall-edukazzjoni, u tikkunsidra jekk aġġustamenti għall-ipprogrammar futur humiex meħtieġa; (b) tiżgura li l-għajnuna għall-iżvilupp tal-edukazzjoni fil-futur, sa ċertu punt aktar minn dik fil-passat, tiffoka fuq il-kwalità tal-edukazzjoni u l-kapaċità tal-gvernijiet benefiċjarji li jlaħħqu maż-żidiet fir-reġistrazzjonijiet skolastiċi; (c) taġġorna u tespandi l-linji gwida rilevanti għall-edukazzjoni li jkopru l-metodi kollha għall-għoti tal-għajnuna rilevanti għas-settur, inklużi l-fondi miġbura u l-appoġġ baġitarju ġenerali, b’mod komprensiv u li b’mod espliċitu jkopru: (i) f’liema sitwazzjonijiet huwa rakkomandat li jintuża l-ABĠ għall-appoġġ tar-riżultati tal-edukazzjoni; (ii) kif għandu jiġi kondott id-djalogu dwar il-politika tal-edukazzjoni fejn l-ABĠ huwa l-uniku metodu għall-għoti tal-għajnuna li għandu x’jaqsam mal-edukazzjoni; (iii) kif għandhom jintgħażlu u jitfasslu indikaturi tal-prestazzjoni rilevanti għall-edukazzjoni fl-ABĠ; (iv) kif għandha titwettaq reviżjoni tal-prestazzjoni settorjali fil-kuntest tal-ABS; (d) l-użu b’mod sistematiku ta’ taħlita ta’ metodi għall-għoti tal-għajnuna, u b’mod partikolari tikkunsidra li tħaddem numru ta’ proġetti kif ukoll tagħti appoġġ għall-programmi biex tiżgura għarfien lokali, biex tikseb stampa tal-monitoraġġ, u biex tibbenefika mill-kapaċità tal-atturi mhux statali li jkunu innovattivi u li jipprovdu edukazzjoni għal dawk it-tfal li huma diffiċli biex jintlaħqu; (e) tippromwovi reviżjonijiet tal-ġestjoni finanzjarja pubblika speċifiċi għas-settur (u l-użu ta’ PETS) u jkollha rwol sħiħ fil-grupp ta’ ħidma tal-edukazzjoni tad-donaturi fejn il-monitoraġġ jista’ jiġi kkoordinat, megħjun fejn hu xieraq permezz ta’ missjonijiet indipendenti ta’ monitoraġġ; (f) tiżgura allinjament aħjar tar-rekwiżiti tad-donaturi differenti fir-rigward tal-formati tar-rappurtar u l-kriterji ta’ prestazzjoni li għandhom jintużaw għar-rappurtar governattiv fis-settur tal-edukazzjoni, fejn l-edukazzjoni hija settur fokali jew fejn jingħata appoġġ baġitarju ġenerali. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Jan KINŠT, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tas- 16 ta’ Novembru 2010. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Id-Dikjarazzjoni Konġunta mill-Kummissjoni u l-Kunsill, 10 ta’ Novembru 2000 (Dokument tal-Kunsill 12929/00). [2] L-EFA huwa moviment globali mmexxi mill-Unesco, li għandu l-għan li jissodisfa l-ħtiġijiet tat-tagħlim tat-tfal, żgħażagħ u adulti kollha sal-2015. Il-moviment ġie mniedi fl-1990, bl-adozzjoni tad-Dikjarazzjoni Jomtien (http://www.unesco.org/education/efa/ed_for_all/background/jomtien_declaration.shtml). Is-sitt għanijiet tal-EFA huma: 1. Żieda fil-kura tat-tfal u fl-edukazzjoni bikrija; 2. L-għoti ta’ edukazzjoni primarja bla ħlas u obbligatorja għal kulħadd; 3. Il-promozzjoni tat-tagħlim u tal-ħiliet matul il-ħajja għaż-żgħażagħ u l-adulti; 4. Żieda b’50 % tal-adulti li jkunu kapaċi jaqraw u jiktbu; 5. Kisba ta’ parità bejn is-sessi sal-2005, ugwaljanza bejn is-sessi sal-2015; 6. Titjib tal-kwalità tal-edukazzjoni. [3] L-MDG 2, Il-Kisba ta’ Edukazzjoni Primarja b’mod Universali, għandu l-mira li jiżgura li, sal-2015, it-tfal ta’ kullimkien, kemm subien kif ukoll bniet, ikunu kapaċi jlestu kors sħiħ ta’ tagħlim ta’ livell primarju. L-MDG 3, Promozzjoni tal-Ugwaljanza bejn is-Sessi u l-Għoti tas-Setgħa lin-Nisa, jinkludi l-għan li tiġi eliminata l-inugwaljanza fl-edukazzjoni primarja u sekondarja, preferibbilment sal-2005, u fil-livelli kollha mhux aktar tard mill-2015. [4] COM(2002) 116 dwar l-Edukazzjoni u t-taħriġ fil-kuntest tat-tnaqqis tal-faqar fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. [5] Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp (ĠU C 46, 24.2.2006, p. 1). [6] Ir-Regolament (KE) Nru 1905/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat 18 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi strument ta’ finanzjament tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp (ĠU L 378, 27.12.2006, p. 41). Total ta’ EUR 16897 miljun huwa allokat lil pajjiżi fl-Amerika Latina, fl-Ażja, fl-Ażja Ċentrali, fil-Lvant Nofsani u fin-Nofsinhar tal-Afrika għall-perijodu ta’ programmar 2007–2013. [7] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2007) 5223 dwar l-allokazzjonijiet indikattivi għall-Programmi Nazzjonali Indikattivi taħt il-Qafas Finanzjarju Multiannwali għall-perijodu 2008–2013 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE. Total ta’ EUR 13201,7 miljun huwa allokat lill-istati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku. [8] Edukazzjoni għal Kulħadd Inizjattiva ta’ Finanzjament Aċċelerat hija sħubija globali bejn id-donatur u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jitħaffef il-progress lejn l-Għan ta’ Żvilupp tal-Millenju għal edukazzjoni primarja b’mod universali sal-2015. Il-pajjiżi kollha bi dħul baxx li juru impenn serju għall-kisba tat-tlestija ta’ edukazzjoni primarja b’mod universali jistgħu jirċievu appoġġ mill-FTI. [9] Ħarsa dettaljata lejn kull pajjiż hija pprovduta fl-Anness I. In-Nofsinhar tal-Afrika hawnhekk huwa inkluż fiċ-ċifri tal-Afrika tas-sub-Saħara, għalkemm huwa mhuwiex iffinanzjat mill-EDF iżda mid-DCI bħal fil-każ tal-pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Asja (ara l-paragrafu 6). [1001] Iċ-ċifri jinkludu l-edukazzjoni bażika, l-edukazzjoni sekondarja u t-TVET għaliex mhux dejjem kien possibbli li jiġu separati. [11] Id-definizzjoni tan-Nofsinhar tal-Asja ssegwi dik tal-Kummissjoni u tinkludi: l-Afganistan, il-Bangladexx, il-Butan, l-Indja, il-Maldives, in-Nepal, il-Pakistan u s-Sri Lanka. [12] Il-missjonijiet intbagħtu lejn il-Burkina Faso, in-Namibja, in-Nepal u t-Tanzanija, filwaqt li d-desk reviews koprew il-Bangladexx, il-Liberja, in-Niġer u l-Pakistan. [13] Ir-Rapport Speċjali Nru 11/2010 dwar il-ġestjoni, mill-Kummissjoni, tas-Sostenn Baġitarju Ġenerali fil-pajjiżi AKP, tal-Amerika Latina u tal-Asja. [14] Evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-EFA Inizjattiva ta’ Finanzjament Aċċelerat (Cambridge Education, Mokoro and Oxford Policy Management) Novembru 2009. [15] L-indikaturi u l-miri applikati huma f’kull każ dawk tas-sena li għaddiet, li għalihom hija disponibbli d-data. [16] F’ċerti każijiet, ir-riżultati ma setgħux jitkejlu b’mod ċar peress li l-indikaturi tal-prestazzjoni applikati ma kinux SMART biżżejjed (Speċifiċi, li Jistgħu Jitkejlu, li Jistgħu Jintlaħqu, li Huma Rilevanti u Marbuta biż-żmien). [17] Il-kwistjoni tas-sostenibilità tal-proġetti tqajmet f’diversi rapport speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri. Ara pereżempju r-Rapport Speċjali Nru 4/2009 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-ġestjoni tal-Kummissjoni tal-involviment ta’ atturi mhux tal-istat fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-KE, b’mod partikolari l-paragrafi minn 63 sa 68 (http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/2722293.PDF). [18] Ir-rata ta’ sopravvivenza sa grad 5 tintuża bħala indikazzjoni tat-tlestija u tal-kwalità tal-edukazzjoni (huwa diffiċli li tinżamm ir-rata għolja ta’ tlestija għal diversi snin jekk ma jkunx hemm ċertu livell ta’ kwalità fl-edukazzjoni). Għalhekk, dan l-indikatur huwa inkluż ukoll fit-Tabella 4. [119] L-indikaturi ntgħażlu mill-ftehimiet ta’ finanzjament għall-programmi vverifikati abbażi tar-relevanza tagħhom għaż-żona ta’ prijorità. Ladarba twettqu biss 19 % tal-attivitajiet ippjanati fil-proġett tal-Appoġġ tal-KE għall-Edukazzjoni fil-Liberja (ECSEL), l-impatt tal-proġett għadu ma jistax jiġi evalwat. L-ebda wieħed mill-interventi vverifikati fil-Pakistan ma kien marbut ma’ tali indikaturi fil-livell nazzjonali. Ara l-Annex V għad-dettalji. [19] Għal programmi li għadhom qed jiġu implimentati, is-sena 2008 kienet l-aħħar sena li għaliha d-data kienet disponibbli. [20] L-indikatur rappreżentattiv għall-kejl tar-rata tat-tlestija huwa r-rata grossa ta’ dħul fl-ogħla grad tal-edukazzjoni primarja (ara l-Glossarju). [21] Ħafna donaturi appellaw għat-twessigħ tal-ambitu tal-FTI, waqt li l-punt fokali jinżamm fuq l-edukazzjoni primarja b’mod universali, għall-EFA kollha u/jew għas-settur edukattiv kollu. Madankollu, għadha ma tteħditx deċiżjoni l-aktar minħabba l-implikazzjonijiet finanzjarji relatati mal-adozzjoni ta’ approċċ li jkopri lis-settur kollu. [22] Madwar 63 % tal-pajjiżi li kellhom data disponibbli kisbu l-ugwaljanza bejn is-sessi fil-livell primarju tal-edukazzjoni, imqabbel ma’ 37 % fil-livell sekondarju u inqas minn 3 % fil-livell terzjarju (l-Istitut tal-Unesco għall-Istatistika – L-Ugwaljanza bejn is-Sessi fl-Edukazzjoni: Għadha ma ntlaħqitx, Marzu 2008). [23] Karatteristika interessanti tan-Namibja hija li l-ugwaljanza bejn is-sessi fl-edukazzjoni ntlaħqet ukoll fl-edukazzjoni sekondarja. Hemm aktar bniet fl-edukazzjoni sekondarja milli subien, u l-bniet għandhom it-tendenza li jmorru aħjar mis-subien, b’rati ogħla ta’ student li jaslu sal-aħħar fl-edukazzjoni. Barra minn hekk, nisa żgħażagħ ġeneralment huma aktar illiterati minn irġiel żgħażagħ (minbarra fir-reġjun ta’ Kavango). Fil-fatt, attwalment huma s-subien il-grupp li qiegħed f’riskju f’termini ta’ ugwaljanza bejn is-sessi. [24] L-attendenza f’xi skejjel privati kienet ixxaqleb sew lejn is-subien, filwaqt li l-bniet jitħallew biss, mill-ġenituri tagħhom, jattendu skejjel pubbliċi (li huma meqjusa bħala l-provedituri tal-edukazzjoni ta’ kwalità inferjuri). Dan huwa aktar komuni f’distretti fejn l-istudent jkollhom jivvjaġġaw mill-villaġġi għall-iskejjel privati fl-ibliet. [25] Fl-Afrika tas-sub-Saħara hemm ukoll evalwazzjonijiet tat-tagħlim reġjonali (bħal pereżempju l-Programme d’Analyse des Systèmes Éducatifs de la CONFEMEN (PASEC) għal pajjiżi li jitkellmu bil-Franċiż u l-Konsorzju tan-Nofsinhar u l-Lvant tal-Afrika dwar il-Monitoraġġ tal-Kwalità tal-Edukazzjoni (SACMEQ) għall-pajjiżi li jitkellmu bl-Ingliż) iżda t-tempistika tagħhom mhix ottimali, billi f’xi pajjiżi r-riżultati jiġu evalwati biss darba kull 10 snin. [26] Il-proporzjon ta’ studenti li wara sentejn skola juru biżżejjed kapaċità fil-qari, u l-proporzjon ta’ studenti li kapaċi jifhmu dak li jaqraw meta jtemmu l-iskola primarja. [27] Dawn jinkludu l-linji gwidi għall-ipprogrammar tal-edukazzjoni (Jannar 2006), linji gwida għall-Programmi ta’ Appoġġ Settorjali (Lulju 2007) u Linji Gwida għall-Ipprogrammar, id-Disinn u l-Ġestjoni tal-Appoġġ Baġitarju Ġenerali (Jannar 2007). [28] L-Istudju tal-Impatt PEFA – ir-Rapport Finali, Volum II – Noti dwar l-Impatt fil-Pajjiżi, Ġunju 2008. [29] Fil-linji gwida għall-ipprogrammar fid-Dokumenti ta’ Strateġija tal-Pajjiż – Edukazzjoni – verżjoni dettaljata – Jannar 2006, jingħad dan li ġej dwar fondi miġbura jew basket ta’ fondi bħala mekkaniżmu possibbli ta’ appoġġ: "Fondi miġbura jew basket ta’ fondi, fil-prinċipju huma metodi possibbli ta’ appoġġ mill-KE. Madankollu, dak tal-fondi miġbura spiss huwa proċess kumpless u ingumbranti ħafna, u jista’ jkun li l-proċeduri tal-Kummissjoni ma jakkomodawhx. Barra minn hekk, fejn jista’ jkun hemm fondi miġbura, normalment il-kundizzjonijiet ikunu ideali għall-ABS. Fl-aħħar mill-aħħar, il-fondi miġbura huma aktar adattati għad-donaturi li għadhom ma mxewx lejn l-appoġġ baġitarju (spiss bħala tranżizzjoni għal appoġġ baġitarju sħiħ) milli għall-KE. Għalhekk, il-KE tkun tippreferi li tniedi operazzjoni ABS milli tipparteċipa f’fondi miġbura jew basket ta’ fondi." [30] F’diversi pajjiżi vverifikati, il-Qorti nnutat ħafna każijiet ta’ użu ħażin ta’ riżorsi governattivi. Pereżempju, stħarriġ ta’ monitoraġġ tan-nefqa pubblika (PETS – public expenditure tracking survey) imwettaq fit-Tanzanija fl-2009 wera li medja ta’ 13 % tal-għalliema tal-iskejjel primarji ma kinux fil-fatt qed jaħdmu fl-iskola li minnha kienet toħroġ uffiċjalment il-paga tagħhom (assenteiżmu fost l-għalliema u għalliema "fantażma"). Il-problema tal-assenteiżmu fost l-għalliema ġiet osservata f’diversi pajjiżi oħra, inkluża l-Liberja, fejn verifika tal-Ministeru tal-Edukazzjoni sabet numru ta’ problemi fundamentali ta’ amministrazzjoni, inklużi irregolaritajiet fil-pagi. [31] Ġie ddikjarat li "ir-riżultati (FTI) kienu diżappuntanti. Meta ġiet evalwata fid-dawl tal-iskala tad-differenza fil-finanzjament, l-FTI ma rnexxilhiex timmobilizza r-riżorsi fuq l-iskala meħtieġa. Hemm il-ħtieġa ta’ riformi fundamentali" (Sommarju, p. 35). [32] Il-kasta meqjusa fl-inqas livell fin-Nepal. [33] Dawn il-pajjiżi jirċievu appoġġ mill-Kummissjoni u minn imsieħba oħra fl-iżvilupp biex itejbu l-istatistiċi tagħhom. [34] Fil-Bangladexx l-appoġġ ingħata mill-Bank Dinji. [35] Skont ir-Rapport ta’ Monitoraġġ Globali tal-EFA 2010, in-numru ta’ tfal minn xi grupp ta’ età rilevanti barra mill-iskola primarja huwa "xjenza ineżatta". Data amministrattiva li l-iskejjel jibagħtu lill-ministeri tal-edukazzjoni hija riżors importanti u s-sistemi ta’ rappurtar nazzjonali huma meqjusa li qegħdin kull ma jmorru jsiru aktar effettivi. Madankollu, l-inċertezza dwar il-profili demografiċi (u għalhekk in-numru ta’ tfal f’kull grupp ta’ età) jista’ jċajpar il-kwistjoni. [36] Fir-rigward ta’ 29 pajjiż fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar u l-Lvant tal-Asja eżaminati fir-Rapport ta’ Monitoraġġ Globali tal-EFA 2010, stħarriġ tal-familji juru madwar 50 % inqas tfal fl-iskejjel – total ta’ 22 miljun – mid-data amministrattiva. [37] Ir-riżultati preliminari ta’ stħarriġ tal-Kummissjoni li pprovdew dettalji dwar kemm-il pajjiż jirċievi fondi diretti għall-edukazzjoni jew juża l-ABĠ, inklużi kuntratti MDG, bħala metodi għall-għoti tal-għajnuna. [38] Il-kuntratt il-ġdid tal-MDG (Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju) huwa impenn ta’ fondi għas-sitt snin sħaħ tal-10 EDF li minnhom tal-inqas 70 % tal-impenn totali se jintefqu sakemm ma jkunx hemm ksur evidenti tal-kondizzjonijiet tal-eliġibilità għall-ABĠ. [39] Il-konklużjonijiet tal-Kapaċità ta’ Verifika Interna tal-EuropeAid’s (IAC) wara verifika dwar l-iżvilupp tar-riżorsi umani fid-Delegazzjonijiet tal-2009. [40] Id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi tiddikjara li "L-iżvilupp tal-kapaċità huwa r-responsabbiltà tal-pajjiżi msieħba, fejn id-donaturi għandhom rwol ta’ appoġġ". [41] Ir-Rapport Speċjali tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri Nru 6/2007 dwar l-effettività tal-għajnuna teknika fil-kuntest tal-iżvilupp tal-kapaċità (http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/673583.PDF). [42] Nirrifurmaw il-Koperazzjoni Teknika u l-Unitajiet għall-Implimentazzjoni tal-Proġetti għall-Għajnuna Esterna pprovduta mill-Kummissjoni Ewropea, Strateġija ta’ Qafas. -------------------------------------------------- ANNESS I ALLOKAZZJONIJIET GĦALL-EDUKAZZJONI U L-APPOĠĠ BAĠITARJU ĠENERALI FIN-NOFSINHAR TAL-ASJA U FL-AFRIKA TAS-SUB-SAĦARA Abbażi tad-data minn DEV.A.1 u DEV.C.1 Din it-tabella ma tinkludix data dwar Mayotte u Sant’Elena. Fil-Burkina Faso u fin-Niġer l-edukazzjoni ma kienx settur fokali iżda ż-żewġ pajjiżi rċevew ħlasijiet speċjali għall-edukazzjoni skont il-GBS. Ladarba ma kien hemm l-ebda ċifri ta’ programmar għall-GBS (perijodu ta’ programmar preċedenti) disponibbli għad-disa’ EDF, ittieħdu ċifri ta’ impenn minflok. Din it-tabella tinkludi wkoll addenda għas-CSP tal-perijodu ta’ programmar attwali. Reġjuni | Pajjiżi | Edu. fokali? | Programm Preċedenti Total | Programm Preċedenti Edukazzjoni | % Edu. | Programm Preċedenti GBS | % GBS | Edu. fokali? | Programm Attwali Total | Programm Attwali Edukazzjoni | % Edu. | Programm Attwali GBS | % GBS | Asja t'Isfel | Afganistan | Le | 973,80 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 1030,00 | 0,0 | 0,00 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Bangladexx | Iva | 363,50 | 125,00 | 34,39 | 0,00 | 0,00 | Iva | 403,00 | 124,0 | 30,77 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Butan | Le | 15,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 14,00 | 0,0 | 0,00 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Indja | Le | 225,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 470,00 | 120,0 | 25,53 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Maldivi | Le | 2,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 8,00 | 0,0 | 0,00 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Nepal | Le | 70,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 120,00 | 74,0 | 61,67 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Pakistan | Iva [1] | 145,00 | 59,00 | 40,69 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 398,00 | 134,0 | 33,67 | 0,0 | 0,00 | Asja t'Isfel | Sri Lanka | Le | 29,80 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 112,00 | 0,0 | 0,00 | 0,0 | 0,00 | | 1824,10 | 184,00 | 10,09 | 0,00 | 0,00 | | 2555,00 | 452,0 | 17,69 | 0,0 | 0,00 | AKP–ASS | Angola | Iva | 148,25 | 26,91 | 18,15 | 0,00 | 0,00 | Iva | 214,00 | 17,5 | 8,18 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Benin | Le | 288,00 | 0,00 | 0,00 | 92,58 | 32,15 | Le | 334,00 | 0,0 | 0,00 | 100,00 | 29,94 | AKP–ASS | Botswana | Iva [1] | 56,54 | 51,00 | 90,20 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 73,00 | 62,0 | 84,93 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Burkina Faso | Le | 432,40 | 15,00 | 3,47 | 197,00 | 45,56 | Le | 529,00 | 0,0 | 0,00 | 320,00 | 60,49 | AKP–ASS | Burundi | Le | 162,39 | 0,00 | 0,00 | 84,12 | 51,80 | Le | 176,00 | 0,0 | 0,00 | 90,00 | 51,14 | AKP–ASS | Kamerun | Le | 126,29 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 239,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Kap Verde | Le | 44,91 | 0,00 | 0,00 | 21,23 | 47,27 | Le | 51,00 | 0,0 | 0,00 | 33,00 | 64,71 | AKP–ASS | Repubblika Afrikana Ċentrali | Le | 94,06 | 0,00 | 0,00 | 18,53 | 19,70 | Le | 137,00 | 0,0 | 0,00 | 34,00 | 24,82 | AKP–ASS | Ċad | Le | 209,90 | 0,00 | 0,00 | 23,80 | 11,34 | Le | 299,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Komoros | Iva | 29,75 | 16,00 | 53,78 | 0,00 | 0,00 | Iva | 45,00 | 11,3 | 25,11 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Kongo (Brazzaville) | Le | 109,20 | 0,00 | 0,00 | 30,45 | 27,88 | Le | 85,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Kongo (Kinshasa) – Repubblika Demokratika tal-Kongo | Le | 388,60 | 0,00 | 0,00 | 106,00 | 27,28 | Le | 514,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Côte d'Ivoire | Le | 37,36 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 218,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Ġibuti | Le | 38,24 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 40,50 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Ginea Ekwatorjali | Le | 7,81 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 0,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Eritrea | Iva | 118,50 | 53,00 | 44,73 | 0,00 | 0,00 | Le | 122,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Etjopja | Le | 446,00 | 20,00 | 4,48 | 58,27 | 13,07 | Le | 644,00 | 0,0 | 0,00 | 195,00 | 30,28 | AKP–ASS | Gabon | Iva | 34,60 | 6,00 | 17,34 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 49,00 | 10,0 | 20,41 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Gambja | Le | 57,40 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 76,00 | 0,0 | 0,00 | 22,00 | 28,95 | AKP–ASS | Gana | Le | 281,00 | 0,00 | 0,00 | 111,00 | 39,50 | Le | 367,00 | 0,0 | 0,00 | 175,00 | 47,68 | AKP–ASS | Ginea | Le | 8,78 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 0,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Ginea Bissaw | Le | 73,30 | 0,00 | 0,00 | 18,10 | 24,69 | Le | 100,00 | 0,0 | 0,00 | 32,00 | 32,00 | AKP–ASS | Kenja | Le | 290,00 | 0,00 | 0,00 | 125,00 | 43,10 | Le | 383,00 | 0,0 | 0,00 | 126,80 | 33,11 | AKP–ASS | Lesoto | Le | 106,30 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 136,00 | 0,0 | 0,00 | 53,80 | 39,56 | AKP–ASS | Liberja | Le | 50,09 | 12,00 | 23,96 | 3,50 | 6,99 | Iva | 150,00 | 8,4 | 5,60 | 20,20 | 13,47 | AKP–ASS | Madagaskar | Le | 418,49 | 0,00 | 0,00 | 129,50 | 30,94 | Le | 577,00 | 0,0 | 0,00 | 170,00 | 29,46 | AKP–ASS | Malawi | Le | 276,67 | 0,00 | 0,00 | 85,50 | 30,90 | Le | 436,00 | 0,0 | 0,00 | 175,00 | 40,14 | AKP–ASS | Mali | Le | 395,20 | 0,00 | 0,00 | 156,53 | 39,61 | Le | 533,00 | 0,0 | 0,00 | 150,00 | 28,14 | AKP–ASS | Mawritanja | Le | 115,40 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 156,00 | 0,0 | 0,00 | 38,00 | 24,36 | AKP–ASS | Mawrizju | Le | 48,70 | 0,00 | 0,00 | 28,55 | 58,63 | Le | 51,00 | 0,0 | 0,00 | 43,50 | 85,29 | AKP–ASS | Możambik | Le | 502,61 | 0,00 | 0,00 | 149,92 | 29,83 | Le | 622,00 | 0,0 | 0,00 | 311,00 | 50,00 | AKP–ASS | Namibja | Iva [1] | 69,43 | 29,00 | 41,77 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 103,00 | 42,2 | 40,97 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Niġer | Le | 332,80 | 20,00 | 6,01 | 181,00 | 54,39 | Le | 458,00 | 0,0 | 0,00 | 150,00 | 32,75 | AKP–ASS | Niġerja | Le | 552,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 677,00 | 5,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Rwanda | Le | 176,00 | 0,00 | 0,00 | 101,76 | 57,82 | Le | 290,00 | 0,0 | 0,00 | 175,00 | 60,34 | AKP–ASS | Sao Tome u Principe | Le | 10,33 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 17,10 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Senegal | Le | 282,50 | 0,00 | 0,00 | 53,00 | 18,76 | Le | 288,00 | 0,0 | 0,00 | 133,00 | 46,18 | AKP–ASS | Seychelles | Le | 4,41 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 8,40 | 0,0 | 0,00 | 7,50 | 89,29 | AKP–ASS | Sjerra Leone | Le | 164,70 | 0,00 | 0,00 | 62,00 | 37,64 | Le | 242,00 | 0,0 | 0,00 | 90,00 | 37,19 | AKP–ASS | Somalja | Le | 153,81 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Iva | 212,00 | 55,0 | 25,94 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Afrika t'Isfel | Iva | 515,00 | 22,00 | 4,27 | 0,00 | 0,00 | Iva [1] | 980,00 | 122,7 | 12,52 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Sudan | Iva | 83,72 | 52,00 | 62,11 | 0,00 | 0,00 | Iva | 0,00 | 0,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Sważiland | Iva | 33,07 | 20,00 | 60,48 | 0,00 | 0,00 | Iva | 63,00 | 3,5 | 5,56 | 0,00 | 0,00 | AKP–ASS | Tanżanija, Repubblika Unita tat- | Iva [1] | 393,85 | 43,32 | 11,00 | 201,00 | 51,03 | Le | 555,00 | 0,0 | 0,00 | 305,00 | 54,95 | AKP–ASS | Togo | Le | 16,23 | 0,00 | 0,00 | 5,00 | 30,81 | Le | 123,00 | 0,0 | 0,00 | 32,00 | 26,02 | AKP–ASS | Uganda | Le | 256,60 | 0,00 | 0,00 | 92,00 | 35,85 | Le | 439,00 | 0,0 | 0,00 | 175,00 | 39,86 | AKP–ASS | Żambja | Le | 351,50 | 10,00 | 2,84 | 179,00 | 50,92 | Le | 475,00 | 0,0 | 0,00 | 232,00 | 48,84 | AKP–ASS | Żimbabwe | Le | 12,15 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | Le | 7,00 | 7,0 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | | 8804,8 | 396,2 | 4,50 | 2314,3 | 26,28 | | 12294,0 | 344,6 | 2,80 | 3388,8 | 27,56 | [*] Edukazzjoni appoġġjata permezz tal-Appoġġ Baġitarju Settorjali (SBS). Fil-Pakistan l-SBS ingħata fuq il-livell reġjonali u mhux federali. -------------------------------------------------- ANNESS II LISTA TA’ INTERVENTI VVERIFIKATI L-interventi bit-tipa grassa