Effettività ġenerali tar-ristrutturar, tal-insolvenza u tat-tieni opportunità

Id-durata eċċessiva tal-proċeduri tar-ristrutturar, tal-insolvenza u tal-ħelsien mid-dejn f'diversi Stati Membri hija fattur importanti li jikkawża rati baxxi ta' rkupru u jiskoraġġixxi lill-investituri milli jagħmlu negozju fil-ġurisdizzjonijiet fejn il-proċedimenti jirriskjaw li jdumu ħafna. F'nofs l-Istati Membri l-insolvenza ddum biex tiġi riżolta minn sentejn (2) sa erba' (4) snin. Bl-eċċezzjoni ta' tliet Stati Membri, id-durata tal-proċedimenti ma marritx għall-aħjar fl-aħħar erba' (4) snin, u f'żewġ Stati Membri d-durata tal-proċedimenti żdiedet fl-istess medda ta' żmien. Aspetti speċifiċi li għandhom rwol importanti fid-durata tal-proċedimenti huma l-livell ta' speċjalizzazzjoni tal-imħallfin u għalhekk il-kapaċità tagħhom li jieħdu deċiżjonijiet rapidi, il-professjonaliżmu tal-prattikanti fil-qasam tar-ristrutturar, tal-insolvenza u tat-tieni opportunità, u l-adozzjoni ta' mezzi diġitali ta' komunikazzjoni f'proċedimenti bħal dawn. Prattikanti u mħallfin speċjalizzati fl-insolvenza, u d-disponibbiltà tal-għodod diġitali jistgħu jgħinu ħafna sabiex inaqqsu d-durata tal-proċeuri, ibaxxu l-ispejjeż u jtejbu l-kwalità tal-assistenza jew is-superviżjoni.

Minkejja titjib fil-kundizzjonijiet ċikliċi, il-livell ta’ self improduttiv, li żdied b’mod rapidu f’ħafna mill-Istati Membri wara l-kriżi ekonomika, baqa’ għoli. Livelli għolja ta' self improduttiv għandhom konsegwenza diretta fuq il-kapaċità tal-banek biex jappoġġaw it-tkabbir. F’xi Stati Membri, riformi mmirati kellhom impatt pożittiv. Madankollu, ir-reżiljenza tas-self improduttiv fl-Unjoni Ewropea turi li jeħtieġ li jsir aktar biex jiġi żgurat li ċ-ċirku vizzjuż bejn il-kwalità fqira tal-assi, l-iżviluppi kajmana tal-kreditu u t-tkabbir baxx ma jsirx prevalenti. Miżuri sabiex tiżdied l-effettività tal-oqfsa tar-ristrutturar, tal-insolvenza u tat-tieni opportunità jikkontribwixxu għall-ġestjoni effiċjenti tas-self inadempjenti u jnaqqsu l-akkumulazzjoni ta' self improduttiv fuq il-karti tal-bilanċ tal-banek. Jikkontribwixxu wkoll għat-titjib tal-valur residwu li jista’ jkun mistenni mill-kredituri billi jippermettu ristrutturar jew riżoluzzjoni aktar bikrija u rapidi għad-debituri li jħabbtu wiċċhom ma’ diffikultajiet finanzjarji. Fl-aħħar nett, huma jistgħu jservu wkoll sabiex tiġi evitata l-akkumulazzjoni futura ta' self improduttiv peress li s-self li fuqu tieqaf il-prestazzjoni jista' jiġi infurzat b'mod iktar effiċjenti. It-titjib tal-parametri legali tas-sistemi ta' infurzar mhux se jsolvi kompletament il-kwistjoni ta' self improduttiv eżistenti meta l-proċeduri ta’ infurzar ikunu diġà nbdew. Madankollu, ir-rinfurzar tal-parametru ġudizzjarju jista’ jgħin sabiex iħaffef il-passi li jifdal tal-proċeduri. B'dan il-mod, ir-riformi tal-liġijiet tal-insolvenza jistgħu jikkumplimentaw riformi oħra li jkunu għaddejjin fil-livell tal-UE fis-settur bankarju u fir-rigward tas-swieq kapitali.

Objettiv tal-proposta

L-objettiv prinċipali tal-proposta huwa li jitnaqqsu l-ostakli l-aktar sinifikanti għall-fluss ħieles tal-kapital li jirriżultaw mid-differenzi fl-oqfsa tar-ristrutturar u tal-insolvenza fl-Istati Membri. L-għan huwa li l-Istati Membri kollha jkunu poġġew fis-seħħ prinċipji ewlenin dwar l-oqfsa preventivi effettivi ta’ ristrutturar u tat-tieni opportunità, u miżuri li jagħmlu t-tipi kollha ta’ proċeduri ta’ insolvenza aktar effiċjenti billi jnaqqsu d-durata u l-ispejjeż assoċjati u jtejbu l-kwalità tagħhom. B'mod iktar speċifiku, oqfsa bħal dawn għandhom l-għan li jgħinu biex iżidu l-investiment u l-opportunitajiet ta' impjieg fis-suq uniku, inaqqsu l-likwidazzjonijiet mhux meħtieġa ta' kumpaniji vijabbli, jevitaw telf mhux meħtieġ ta’ impjiegi, jipprevjenu ż-żieda fis-self improduttiv, jiffaċilitaw ir-ristrutturar transfruntier, u jnaqqsu l-ispejjeż u jżidu l-opportunitajiet sabiex l-imprendituri onesti jingħataw bidu ġdid.

Flimkien mal-prinċipji ewlenin, jenħtieġu aktar regoli mmirati sabiex jagħmlu l-oqfsa ta’ ristrutturar aktar effiċjenti. Ir-regoli dwar id-dmir ta’ diliġenza tal-maniġers tal-kumpaniji meta joqorbu lejn insolvenza għandhom rwol importanti wkoll fl-iżvilupp ta’ kultura ta’ salvataġġ tan-negozju minflok likwidazzjoni, billi jħeġġu ristrutturar bikri, jipprevjenu mġiba ħażina u telf evitabbli għall-kredituri. Daqstant ieħor importanti huma r-regoli dwar għodod ta’ twissija bikrija.

Il-proposta ma tarmonizzax l-aspetti ewlenin ta’ insolvenza bħar-regoli dwar il-kundizzjonijiet għall-ftuħ ta’ proċedimenti ta’ insolvenza, definizzjoni komuni ta' insolvenza, klassifikazzjoni tal-pretensjonijiet u azzjonijiet ta’ evitar b’mod ġenerali. Għalkemm dawn ir-regoli jkunu utli biex ikun hemm ċertezza tad-dritt transfruntiera sħiħa, kif ikkonfermat minn bosta partijiet interessati fil-konsultazzjoni pubblika, id-diversità attwali fis-sistemi legali tal-Istati Membri fir-rigward tal-proċedimenti ta’ insolvenza tidher kbira wisq biex titnaqqas meta wieħed iqis ir-rabtiet numerużi tal-liġi tal-insolvenza ma’ oqsma konnessi tal-liġi nazzjonali, bħal-liġijiet tat-taxxa, tal-impjiegi u tas-sigurtà soċjali. Armonizzazzjoni preskrittiva tista’ tkun teħtieġ bidliet profondi għal-liġi kummerċjali, il-liġi ċivili u d-dritt tal-kumpaniji, filwaqt li d-dispożizzjonijiet flessibbli jirriskjaw li ma jwasslux għall-bidliet mixtieqa. Barra minn hekk, ir-regoli dwar il-preżentazzjoni u l-verifika tal-pretensjonijiet imsemmija fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta' Diċembru 2012 huma ta' rilevanza pjuttost baxxa meta wieħed iqis it-titjib stabbilit mir-Regolament dwar l-Insolvenza.

Minflok, din il-proposta tiffoka fuq l-indirizzar tal-aktar problemi importanti li jistgħu jiġu indirizzati b’mod fattibbli b’armonizzazzjoni. Il-proċeduri ta’ insolvenza jridu jiġu adattati biex id-debituri f’diffikultajiet finanzjarji jkunu jistgħu jirristrutturaw fi stadju bikri. Ir-regoli li jikkontribwixxu għal din il-ħtieġa jinkludu t-tneħħija tal-obbligu li jsir rikors għal falliment meta d-debitur ikun għadu fi proċess formali ta’ ristrutturar billi r-rikors jaf jipprevjeni lir-ristrutturar milli jilħaq l-għanijiet tiegħu; u skema ta’ azzjonijiet revokatorji fi proċeduri ta’ insolvenza biex jiġu protetti t-tranżazzjonijiet konklużi in bona fide bil-ħsieb ta’ ristrutturar preventiv tad-debitur. Il-proposta tkopri wkoll il-miżuri relatati mal-insolvenza li għandhom impatt dirett fuq id-durata tal-proċedimenti, bħall-ispeċjalizzazzjoni tal-imħallfin u l-professjonaliżmu tal-prattikanti, u dawk li għandhom rabta mill-qrib mal-qafas tar-ristrutturar preventiv, bħall-protezzjoni tal-finanzjament ġdid minn azzjonijiet revokatorji.

Sabiex titħeġġeġ l-attività imprenditorjali, jinħtieġ li l-imprendituri u l-maniġers tal-kumpaniji ma jiġux stigmatizzati meta l-impriżi kummerċjali onesti tagħhom ifallu. Jinħtieġ li l-individwi ma jiġux skoraġġiti minn attività imprenditorjali jew miċħuda l-opportunità tat-tieni opportunità. Huwa stmat li offerta reali tat-tieni opportunità lill-imprendituri onesti sabiex jerġgħu jibdew l-attivitajiet tan-negozju toħloq tliet (3) miljun impjieg madwar l-Ewropa.

Fit-tfassil tal-proposta, il-Kummissjoni ppruvat bilanċ xieraq bejn l-interessi tad-debituri u l-kredituri, u tipprevedi salvagwardji kull fejn il-miżuri proposti jkollhom impatt potenzjalment negattiv fuq id-drittijiet tal-partijiet.

Fuq kollox, il-proposta għandha l-għan li ttejjeb il-kultura ta’ salvataġġ fl-UE. Ir-regoli dwar ir-ristrutturar tan-negozju u d-drittijiet tal-azzjonisti se jikkontribwixxu b'mod predominanti għal “prevenzjoni”, ir-regoli dwar l-evitar, prattikanti tal-insolvenza u awtoritajiet ġudizzjarji jew amministrattivi għal “irkupru tal-valur” u r-regoli dwar it-tieni opportunità għal “ħelsien mid-dejn”. Minbarra l-kisbiet ekonomiċi, se jkun hemm ukoll impatti soċjali pożittivi.

Il-proposta tistabbilixxi objettivi komuni, fil-forma ta’ prinċipji jew, fejn meħtieġ, fil-forma ta' regoli dettaljati mmirati. Filwaqt li timmira li tikseb il-koerenza meħtieġa tal-oqfsa madwar l-UE, il-proposta tagħti ċertu livell ta’ flessibbiltà lill-Istati Membri biex jiksbu l-objettivi billi japplikaw il-prinċipji u r-regoli mmirati b’mod adatt fil-kuntesti nazzjonali tagħhom. Dan huwa partikolarment importanti peress li xi Stati Membri diġà għandhom fis-seħħ elementi ta’ oqfsa li jiffunzjonaw tajjeb. L-objettiv mhuwiex li jkun hemm interferenza f’dak li jaħdem sew, iżda li jiġi stabbilit qafas komuni għall-UE kollha biex jiżgura proċeduri effettivi ta’ ristrutturar, tat-tieni opportunità u proċeduri effiċjenti kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak transfruntier.

Iż-żieda fl-impjiegi u t-tkabbir fl-Ewropa teħtieġ kultura ta’ salvataġġ iktar b’saħħitha li tgħin lin-negozji vijabbli jirristrutturaw u jkomplu jaħdmu filwaqt li tidderieġi lill-impriżi li ma għandhomx ċans ikampaw lejn likwidazzjoni rapida, u li tagħti t-tieni opportunità lill-imprendituri onesti f'diffikultà. Din il-proposta hija pass importanti lejn tali bidla fil-kultura.

Sfond istituzzjonali

Fl-2011, il-Parlament Ewropew adotta Riżoluzzjoni dwar il-proċedimenti ta’ insolvenza li kien fiha rakkomandazzjonijiet għall-armonizzazzjoni tal-aspetti speċifiċi tal-liġi sostantiva tal-insolvenza, inkluż ristrutturar, u l-liġi tal-kumpaniji. F'dik is-sena stess, il-Kunsill talab lill-Istati Membri jnaqqsu l-perjodu ta’ ħelsien u saldu tad-dejn għal imprendituri onesti wara falliment għal massimu ta’ tliet (3) snin mill-2013.

F'dan l-isfond u b'rikonoxximent tad-differenzi sinifikanti bejn l-oqfsa nazzjonali ta’ insolvenza, f’Diċembru tal-2012, il-Kummissjoni Ewropea ħarġet Komunikazzjoni li enfasizzat il-ħtieġa ta’ approċċ gradwali f’ċerti oqsma fejn id-differenzi bejn il-liġijiet nazzjonali ta’ insolvenza jistgħu jfixklu l-funzjonament ta’ suq uniku effiċjenti. L-ewwel azzjoni b’dan l-approċċ kienet li jiġi emendat ir-Regolament (KE) Nru 1346/2000. Dan sar bl-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2015/848 dwar proċedimenti ta’ insolvenza. Dan ir-Regolament jiffoka fuq ir-riżoluzzjoni tal-kunflitti ta’ ġurisdizzjoni u l-liġijiet fi proċedimenti ta’ insolvenza transfruntiera, u jiżgura r-rikonoxximent ta’ sentenzi relatati mal-insolvenza madwar l-UE. Ma jarmonizzax il-liġijiet sostantivi dwar l-insolvenza tal-Istati Membri.

Bħala pass li jmiss, fl-2014 il-Kummissjoni adottat ir-Rakkomandazzjoni dwar ir-ristrutturar u t-tieni opportunità. Ir-Rakkomandazzjoni ffukat fuq ir-ristrutturar u t-tieni opportunità, peress li kien ikkunsidrat li l-azzjoni fil-livell tal-UE ġġib l-ikbar valur miżjud f’dawn iż-żewġ oqsma. Ir-Rakkomandazzjoni stiednet lill-Istati Membri biex idaħħlu fis-seħħ (i) proċeduri effettivi ta’ qabel l-insolvenza biex jgħinu lid-debituri vijabbli jirristrutturaw u għalhekk jevitaw l-insolvenza, u (ii) dispożizzjonijiet tat-tieni opportunità għall-imprendituri li jippermettulhom ikollhom ħelsien mhux iktar tard minn tliet (3) snin wara l-insolvenza.

Wara l-adozzjoni, saru żewġ evalwazzjonijiet tal-implimentazzjoni tagħha fl-2015 u fl-2016. Dawn ir-rieżamijiet żvelaw li, filwaqt li r-Rakkomandazzjoni pprovdiet punt fokali utli għal dawk l-Istati Membri li jwettqu riformi fil-qasam tal-insolvenza, din ma wasslitx għall-impatt mixtieq f’termini ta’ bidliet konsistenti fl-Istati Membri kollha li kienu jiffaċilitaw is-salvataġġ tan-negozji f’diffikultà finanzjarja u jagħtu t-tieni opportunità lill-imprendituri. Dan kien dovut għal implimentazzjoni parzjali biss tagħha f’għadd sinifikanti ta’ Stati Membri, inklużi dawk li nedew ċerti riformi.