KIF GĦANDNA NIEĦDU T-TAGĦLIMIET: X’TAGĦLIMIET NIEĦDU MIR-RISPONS EKONOMIKU DWAR IT-TĦEJJIJA GĦALL-KRIŻI L-UE ħadet azzjoni deċiżiva biex tindirizza l-konsegwenzi ekonomiċi tal-pandemija. Dan kien ibbażat ħafna fuq l-esperjenza u l-arranġamenti mibnija biex jiġu indirizzati l-isfidi u l-kriżijiet preċedenti fil-qasam ekonomiku u finanzjarju. Madankollu, kien ċar mill-bidu nett li konna qed niffaċċjaw sfida ta’ darba fis-seklu. Approċċ fdat fi tliet stadji: -L-ewwel, l-UE ħadet passi ta’ emerġenza biex timmobilizza r-riżorsi tal-UE, inklużi EUR 82 biljun mill-baġit tal-UE (inkluża l-Inizjattiva ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus (CRII u CRII+)) u użat il-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u l-qafas temporanju għall-għajnuna mill-Istat biex tippermetti lill-Istati Membri jintervjenu fuq skala: fl-2020, il-miżuri nazzjonali ammontaw għal EUR 3 triljun f’appoġġ fiskali u ta’ likwidità. Dan kien appoġġat b’azzjoni mill-Bank Ċentrali Ewropew biex jappoġġa l-istabbiltà finanzjarja. -It-tieni, fażi tat-tiswija użat is-solidarjetà permezz tal-mobilizzazzjoni tal-istrumenti tal-UE li jammonta għal EUR 540 biljun biex jittaffa l-impatt ekonomiku tal-kriżi, inkluż permezz ta’ appoġġ temporanju biex jittaffew ir-riskji tal-qgħad (SURE). -Fl-aħħar nett, issa ninsabu fil-fażi tal-irkupru, bin-NextGenerationEU jġib EUR 750 biljun, b’mod partikolari b’appoġġ permezz tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (Recovery and Resilience Facility, RRF) u REACT-EU biex jiġu appoġġati l-investiment u r-riforma matul is-sitt snin li ġejjin. Tliet karatteristiċi ewlenin tar-rispons ta’ politika: -Ħeffa: il-Kummissjoni tieħu d-deċiżjonijiet kollha fi żmien rekord, filwaqt li żżomm skrutinju demokratiku xieraq. Is-CRII daħlu fis-seħħ xahar biss wara li ġew proposti. L-istrument Ewropew il-ġdid ta’ EUR 100 biljun għal Appoġġ temporanju biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza (SURE) ġie adottat ukoll fi żmien xahar minn meta ġie propost u beda jopera fis-sajf tal-2020. Il-ftehim politiku mill-Kunsill Ewropew dwar in-NextGenerationEU ntlaħaq inqas minn xahrejn wara l-proposta tal-Kummissjoni, u d-Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji ġiet ratifikata bi sħiħ ħames xhur biss wara l-bidu tal-QFP korrispondenti. Bħala paragun, l-aħħar tliet Deċiżjonijiet dwar ir-Riżorsi Proprji daħlu fis-seħħ wara iktar minn sentejn wara l-bidu tal-QFP korrispondenti; -Ambizzjoni: ir-rispons ekonomiku tal-UE għaqqad fehmiet differenti. In-NextGenerationEU twaqqaf bħala miżura temporanja u straordinarja biex tindirizza kriżi straordinarja li affettwat lil kulħadd. Dan juri li l-UE għandha l-kapaċità li tilqa’ l-isfida. -Koerenza: ir-rispons ekonomiku tal-UE wassal għal politiki fiskali u monetarji ta’ appoġġ u ta’ tisħiħ reċiproku. B’mod importanti, huwa sab ukoll bilanċ bejn ir-rispons fuq terminu qasir u l-imperattivi fit-tul. Il-prijoritajiet li jistabbilixxu l-aġenda ta’ qabel il-kriżi tal-Kummissjoni nbnew għall-irkupru u t-tfassil tan-NextGenerationEU, b’mod partikolari fuq il-bażi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, it-tranżizzjoni diġitali u l-element soċjali tal-irkupru. Tliet tagħlimiet meħuda għal rispons futur tas-saħħa: -Rwol deċiżiv tal-koordinazzjoni tal-UE: Ir-risponsi koordinati ta’ politika fiskali nazzjonali u r-rwol b’saħħtu għall-baġit tal-UE u l-Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza se jgħinu biex ipattu għall-impatt asimmetriku tal-kriżi u jippermettu lill-UE tikber flimkien. Din l-azzjoni komuni tal-UE dwar l-ekonomija rriflettiet ir-rwol essenzjali tal-azzjoni komuni tal-UE f’oqsma bħall-vaċċini, iżda tista’ tislet mill-esperjenzi u l-arranġamenti mibnija biex jiġu indirizzati l-isfidi preċedenti fil-qasam ekonomiku u finanzjarju u ma kienx hemm bżonn li tittejjeb. -Reżiljenza tas-sistema ta’ koordinazzjoni tal-politika tal-UE: it-tisħiħ tar-reżiljenza tal-ekonomiji nazzjonali, tas-Suq Uniku u tal-ekosistemi industrijali tal-UE huwa element ewlieni tar-rispons ta’ politika. Ir-rispons għal kriżi ekonomika u finanzjarja preċedenti ppermetta lill-UE tkun ħafna iktar lesta biex tirrispondi għall-konsegwenzi ekonomiċi, b’għodod fis-seħħ bħall-Klawżola Liberatorja Ġenerali jew l-Unjoni Bankarja. Il-politika tas-saħħa tal-UE ma kellhiex għodod bħal dawn diġà fis-seħħ biex jiġu skattati f’mumenti ta’ kriżi. -Rwol tal-UE fix-xena globali: il-piż tal-ekonomija tal-UE u tal-Euro kien kruċjali biex tiżdied ir-reżiljenza tal-UE għax-xokkijiet, inkluża l-kriżi ekonomika kkawżata mill-pandemija. L-interdipendenza qawwija bejn l-ekonomiji tal-UE u l-bqija tad-dinja ġiet enfasizzata wkoll għal darba oħra, bil-ktajjen tal-provvista globali rikonoxxuti bħala qatt qabel. Il-kooperazzjoni globali fis-saħħa teħtieġ li tuża l-istess kombinazzjoni ta’ impenn multilaterali u l-piż globali tal-UE biex jinkiseb l-aħjar rispons tas-saħħa fi kriżi permezz ta’ approċċ kontinwu ta’ Tim Ewropa.