MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 114/11

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni – Linji gwida tal-UE dwar l-Għajnuna mill-Istat lill-Ajruporti u lill-Kumpaniji tal-Ajru

2014/C 114/03

I. RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

1. jinnota kif fl-ambitu tal-proċess estensiv ta' modernizzazzjoni tal-istandards fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat mibdi mill-Kummissjoni Ewropea fl-2012 (1), it-trasport bl-ajru kien wieħed mill-ewwel setturi fejn kien meqjus neċessarju li jiġi aġġornat il-qafas leġislattiv li jirregola l-finanzjament pubbliku, kemm fir-rigward tal-infrastruttura u tal-għajnuna operattiva lill-ajruporti, kif ukoll rigward l-għajnuna tal-bidu lill-kumpaniji tal-ajru (2);

2. ifakkar li fl-1994 (3), il-Kummissjoni Ewropea kienet introduċiet l-ewwel għajnuna mill-Istat lis-settur tal-avjazzjoni ċivili, wara l-kompletar gradwali tal-programm ta' liberalizzazzjoni tas-settur tat-trasport bl-ajru. Dan inċentiva sostanzjalment il-kompetizzjoni, biex b'hekk sar neċessarju intervent regolatorju li jippermetti li l-kompetizzjoni timxi skont regoli ugwali għal kull minn jopera fis-settur;

3. jenfasizza li fl-2005 (4), il-konsolidazzjoni tal-liberalizzazzjoni tat-trasport bl-ajru, flimkien mal-evoluzzjoni mgħaġġla tas-settur li fis-snin ta' wara esperjenza d-dħul splużiv fis-suq tal-mudell kummerċjali ġdid tal-kumpaniji Low Cost ibbażat f'ajruporti żgħar, ħolqu l-bżonn li jiġi aġġornat il-qafas leġislattiv attwali permezz ta' Linji Gwida ġodda tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-finanzjament pubbliku tal-ajruporti u tal-kumpaniji tal-ajru li joperaw f'ajruporti reġjonali;

4. jisħaq li, wara biss 8 snin, l-iżviluppi tas-suq Ewropew wasslu għal bidla radikali fl-ammont ta' traffiku bl-ajru, b'mod partikolari minħabba t-tkabbir esponenzjali tal-poter tal-akkwist fis-suq tal-kumpaniji low cost, li l-mudell kummerċjali tagħhom huwa msejjes prinċipalment fuq ajruporti reġjonali żgħar 'il bogħod miċ-ċentru meta mqabbla ma' ajruporti nazzjonali tradizzjonali u ċentri kbar;

5. jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea dwar il-bżonn urġenti li l-qafas leġislattiv jiġi mibdul f'dak li jirrigwarda l-intervenzjoni pubblika bħala appoġġ għas-settur tal-ajruporti. Din l-azzjoni trid titwettaq b'mod koerenti mal-intenzjoni tal-programm ta' modernizzazzjoni li għandu l-għan li jipprovdi lill-Istati Membri pakkett ta' regoli li jħares il-kompetizzjoni u s-suq uniku aġġornat, semplifikat u effiċjenti għall-perjodu ta' programmazzjoni 2014-2020. Għaldaqstant, itenni r-rakkomandazzjonijiet diġà espressi fl-Opinjoni dwar il-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat (5);

6. jesprimi sodisfazzjon dwar il-konsultazzjoni pubblika mnedija mill-Kummissjoni Ewropea fl-ewwel stadju fis-6 ta' Ġunju 2011, u fit-tieni stadju attwali fit-3 ta' Lulju 2013, sabiex jinġabru l-kontributi mill-partijiet interessati kollha dwar ir-reviżjoni tal-qafas leġislattiv fis-seħħ u dwar il-proposti ta' linji gwida ġodda; jappoġġa l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea maħsub biex jistabbilixxi kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni ugwali bejn id-diversi atturi tas-settur tat-trasport bl-ajru Ewropew, indipendentement mill-mudell operattiv tagħhom, sabiex jiġi żgurat li s-settur tat-trasport bl-ajru Ewropew jaħdem tajjeb u jkun kompetittiv;

7. madankollu jiddispjaċih li l-liġi Ewropea fis-settur tal-kompetizzjoni, li hija l-kompetenza esklussiva tal-Kummissjoni Ewropea, flimkien mal-użu eċċessiv tal-liġi mhux vinkolanti, jimpedixxu lill-entitajiet lokali u reġjonali li jintervjenu b'kontributi sostanzjali f'dawk is-setturi ewlenin tal-iżvilupp lokali u reġjonali, bħal dak tal-ajruporti reġjonali u tal-politiki ta' appoġġ tal-iżvilupp reġjonali;

8. jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għad-differenzi fis-sitwazzjonijiet tal-ajruporti taż-żona Ewropea, speċjalment is-sitwazzjoni tal-ajruporti tar-reġjuni ultraperiferiċi, li minħabba li huma maqtugħin u 'l bogħod, u indipendentement mit-traffiku tal-passiġġieri li jkollhom, ma jistgħux ikunu sostenibbli finanzjarjament jew ikunu kompetittivi ma' ajruporti oħrajn tal-UE jew saħansitra jirrappreżentaw kwalunkwe theddida għal mezzi alternattivi tat-trasport, kemm bit-triq kif ukoll ferrovjarji;

9. ifakkar li f'dawk is-setturi l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma protagonisti tal-politiki ta' żvilupp u tkabbir tat-territorji, anke permezz ta' għajnuna mill-Istat, u għandhom għarfien approfondit tal-ekonomiji lokali minħabba li huma qrib tal-atturi ekonomiċi u soċjali, u li l-leġislazzjoni Ewropea ma tistax ma tqishomx jekk trid tkun tassew għas-servizz tar-reġjuni u l-koeżjoni tagħhom fis-suq uniku u tibni l-koeżjoni territorjali madwar l-UE;

10. ifakkar dak li diġà ntqal fl-Opinjoni dwar "Il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għar-reġjuni għall-perjodu 2014-2020 (6)", u jittama li, fil-proposta ta' regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-Kumitat tar-Reġjuni jiġi kkonsultat bil-quddiem u b'mod sistematiku (7) sabiex tinkiseb l-informazzjoni neċessarja għal valutazzjoni tal-impatt b'rispett tal-prinċipju tal-governanza f'diversi livelli (8);

Il-finanzjament pubbliku tal-infrastruttura

11. jingħaqad mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali (9), biex ifakkar lill-Kummisjoni dwar ir-rwol ċentrali li bdew jaqdu l-ajruporti reġjonali fil-qafas kollu tal-avjazzjoni Ewropea: fil-fatt, fl-2010, madwar 60 % tal-ajruporti tal-UE servew inqas minn miljun passiġġier. Għaldaqstant, jittama li dan ir-rwol ċentrali jkun rifless ukoll fil-Linji Gwida l-ġodda;

12. jisħaq dwar l-importanza li l-ajruporti reġjonali jaqdu rwol fil-promozzjoni tal-iżvilupp lokali u jtejbu l-aċċessibilità, jikkontribwixxu b'tali mod għall-objettivi tal-koeżjoni territorjali, ta' tkabbir ekonomiku tat-territorji u l-impjieg; l-aċċessibilità, pereżempju fil-forma ta' konnessjonijiet bl-ajru adegwati, hija kruċjali sabiex anke ż-żoni tal-UE b'livelli iżjed baxxi ta' popolazzjoni u r-reġjuni ultraperiferiċi (u dawk li jiddependu esklużivament mit-trasport bl-ajru) ikunu jistgħu jipparteċipaw b'mod attiv fis-suq uniku;

13. jaħseb li dan ir-rwol huwa partikolarment rilevanti u strateġiku fuq kollox fil-mument storiku attwali meta l-Unjoni qed titħabat biex toħroġ mill-kriżi ekonomika. Fil-fatt, minħabba l-kriżi attwali, mill-ewwel stadji tagħha fl-2008, kien meħtieġ intervent inċiżiv u b'saħħtu tal-awtoritajiet pubbliċi Ewropej u nazzjonali fl-ekonomija bi rwol kontroċikliku, rikonoxxut u ġustifikat mill-Kummissjoni Ewropea stess permezz tal-ambitu wiesa' permess għall-użu tad-deroga 107(3)(b) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (10). Għalhekk, fi żmien ta' diffikultajiet ekonomiċi, huwa partikolarment importanti li jitħeġġeġ livell ogħla ta' aċċessibilità għall-partijiet kollha tas-suq;

14. fid-dawl tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-politika Ewropea dwar l-ajruporti, jisħaq ukoll dwar l-importanza tal-ajruporti reġjonali (11), li jnaqqsu b'mod sostanzjali l-livelli dejjem jikbru ta' konġestjoni fil-hubs il-kbar – li jolqtu b'mod negattiv lill-popolazzjoni lokali u l-ambjent – filwaqt li jiġi promoss it-turiżmu fl-UE u jiġu appoġġjati l-SMEs fl-aċċess għas-swieq u b'hekk titjieb il-kompetittività tagħhom (12);

15. għaldaqstant jaħseb li s-sostenibbilità u l-effiċjenza tat-trasport bl-ajru tal-Unjoni jiddipendu ħafna fuq il-preżenza ta' qafas infrastrutturali adegwat ta' ajruporti żgħar;

16. jaqsam mal-Kummissjoni Ewropea it-tħassib li esprimiet (13) fir-rigward tat-ħtiġijiet infrastrutturali dejjem ikbar li l-istrateġija Ewropa 2020 se ġġib magħha, hija u titlob infrastrutturi ta' netwerks moderni, adegwati u flessibbli fis-settur tal-enerġija, tal-ICT u tat-trasporti li jistgħu jappoġġjaw it-trasformazzjoni tal-Ewropa f'ekonomija b'intensità għolja ta' għarfien, emissjonijiet baxxi u kompetittività qawwija;

17. jaqbel ukoll mal-pożizzjoni li s-suq mhuwiex dejjem kapaċi jipprovdi l-infrastruttura li l-Ewropa teħtieġ, u li mingħajr l-intervent pubbliku mhux se jsiru ħafna mill-investimenti neċessarji għat-twettiq tal-objettivi tal-istrateġija Ewropea, jew jiġu sospiżi għal żmien wara l-2020;

18. jilqa' b'sodisfazzjon l-appell tal-Kummissjoni biex jiżdiedu l-investimenti infrastrutturali tal-Unjoni Ewropea, b'ammont meħtieġ stmat li jilħaq 'il fuq minn EUR 1,5 triljun għall-perjodu 2010-2020 sabiex tiġi sodisfatta d-domanda ta' kuljum ta' trasport, li juri biċ-ċar il-korrelazzjoni qawwija bejn l-aċċessibilità ġeografika u t-tkabbir ekonomiku tat-territorji;

19. jieħu nota tal-prinċipji stabbiliti mill-ġurisprudenza tal-Qorti fil-każ Leipzig/Halle (14), iżda jenfasizza l-kuntest speċifiku fattwali tal-oriġini tagħhom; għaldaqstant jistieden lill-Kummissjoni biex tqis fil-linji gwida tagħha, il-firxa kbira ta' interventi pubbliċi li jappoġġjaw lill-infrastruttura. Element ta' parteċipazzjoni tas-settur pubbliku, barra mill-kapital privat, ta' spiss huwa essenzjali sabiex jiġi żgurat is-suċċess ta' proġetti kbar ta' infrastruttura bħal ajruporti, kemm jekk l-użu aħħari tagħhom huwa għal finijiet kummerċjali kif ukoll jekk le;

20. jaħseb li, bħala regola ġenerali, in-numru assolut ta' passiġġieri għandu jkun kriterju adatt għall-evalwazzjoni tal-vijabbiltà potenzjali ta' ajruport bħala faċilità infrastrutturali u għall-kategorizzazzjoni tagħha biss, u jitlob iktar flessibbiltà fl-għamla tar-regoli tal-kompatibbiltà sabiex ikunu jistgħu jiġu kkunsidrati ċ-ċirkustanti partikolari ta' kull każ;

21. jitlob biex jiġi kkunsidrat li, fil-qagħda attwali tal-ħruġ mill-kriżi, ikun tajjeb li jiġu valutati bħala prijorità l-effetti pożittivi tal-finanzjament pubbliku għall-infrastruttura fuq il-koeżjoni, fuq it-tkabbir u l-impjieg, u li fil-proċess ta' valutazzjoni dawn jiġu kkunsidrati b'mod adegwat flimkien mar-regoli dwar il-kompetizzjoni;

22. jieħu nota tal-prinċipju tal-Operatur tal-Ekonomija tas-Suq użat bħala kriterju ta' kejl mill-Kummissjoni, iżda jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-impatt tal-applikazzjoni tal-prinċipju fuq l-infrastruttura fejn ir-rwol tal-Istat ma jistax jiġi sostitwit, kemm storikament kif ukoll istituzzjonalment: fid-dawl tal-ammont ta' investimenti neċessarji u tal-fatt li mhuwiex possibbli li r-rifinanzjament tal-ispejjeż ta' investiment jitpoġġa kollu fuq l-utenti li jużaw l-infrastruttura, il-biċċa l-kbira tal-investimenti infrastrutturali fil-prinċipju mhumiex sostenibbli għal investitur privat. Il-premessa li l-Istat jista' jiġi kkumparat ma' operatur privat, u li jista' jinqata' minn kull irbit soċjali, politiko-reġjonali u settorjali mhijiex realistika u hija ta' ħsara għall-benesseri pubbliku jekk tiġi applikata għall-interventi ta' infrastrutturar tat-territorji, li huma parti essenzjali tal-missjoni pubblika;

23. jistieden lill-Kummissjoni biex tikkunsidra li l-interventi pubbliċi li jservu ta' appoġġ għall-kostruzzjoni u l-iżvilupp tal-infrastruttura (15), u dawk maħsuba biex ipattu għan-nuqqas ta' aċċessibbiltà taċ-ċittadini residenti, jirrappreżentaw ta' sikwit miżuri ġenerali awtentiċi ta' politika ekonomika li mhumiex, madankollu, għajnuna mill-Istat, iżda miżuri ta' interess ġenerali. Għaldaqstant, jappella lill-Kummissjoni biex tkompli bil-modernizzazzjoni tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, filwaqt li tqis il-prinċipji fundamentali li huma s-sisien tal-politika pubblika u tar-rwol istituzzjonali tal-Istat; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-ajruporti, l-istess bħat-toroq u l-ferroviji, iservu bħala infrastruttura pubblika;

Ajruporti żgħar u mikro li ma jaqgħux taħt il-kamp ta' applikazzjoni tar-regoli fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat

24. jappella lill-Kummissjoni biex tkompli bil-modernizzazzjoni bil-għan li jkun hemm semplifikazzjoni reali, bl-isforzi kkonċentrati fuq kuntesti u każi li joħolqu l-ikbar distorsjonijiet tal-kompetizzjoni u li jirrappreżentaw theddida vera u proprja għall-integrità tas-suq intern;

25. jaqbel dwar in-neċessità ta' regoli li jiggarantixxu kundizzjonijiet indaqs għall-impriżi kollha fiż-Żona Ekonomika Ewropea li joperaw fis-settur tat-trasport bl-ajru, u jnaqqsu kemm jista' jkun l-interventi pubbliċi li joħolqu distorsjoni fis-swieq rilevanti, u jevitaw tlielaq għas-sussidji bejn l-Istati Membri;

26. madankollu, jaħseb li l-isforzi tal-Kummissjoni jridu jikkonċentraw fuq ir-realtajiet il-kbar fil-qasam tal-ajruporti, u li l-interventi ta' appoġġ tal-ajruporti żgħar bi traffiku medju fis-sena ta' inqas minn 300 000 passiġġier, iridu jitqiesu bħala barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-għajnuna mill-Istat għaliex ma jbiddlux l-iskambji bejn l-Istati Membri; u fil-każ ta' dawn l-ajruporti, mhumiex kapaċi jkopru l-ispejjeż tal-operat u tal-kapital minħabba l-istruttura tagħhom. Jenfasizza li l-Kummissjoni diġà għarfet l-adegwatezza tal-limitu ta' 300 000 passiġġier fil-kuntest tad-Deċiżjoni tagħha tal-20 ta' Diċembru 2011 fir-rigward tal-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE dwar l-għajnuna mill-Istat fil-għamla ta' kumpens tal-obbligi ta' servizz pubbliku, mogħtija lil impriżi speċifiċi bi dmir li jiġġestixxu servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali, għalkemm tillimita dan għal konnessjonijiet bl-ajru lejn gżejjer jew portijiet, u tistabbilixxi limitu iktar baxx għas-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (SGEI) relatati mal-ajruporti. Għaldaqstant jappella lill-Kummissjoni biex tapplika b'mod iktar koerenti u semplifikat il-limiti fil-bażijiet ġuridiċi diversi, u biex konsegwentement tibdel il-proposta għal linji gwida ġodda, b'mod partikolari l-punti 80(1) u 80(2) dwar il-klassifika tal-ajruporti, il-punt 92 dwar l-intensità tal-għajnuna, fejn għandha tipprevedi t-twaqqif ta' kategorija ddedikata għall-ajruporti b'inqas minn 300 000 passiġġier, kif ukoll l-Artikolu 2(1)(e) tad-Deċiżjoni;

27. jesprimi s-sodisfazzjon tiegħu għall-attenzjoni li tat il-Kummissjoni lill-kategorija ta' ajruporti b'kapaċità mnaqqsa ħafna f'termini ta' traffiku annwali tal-passiġġieri, billi tirrikonoxxi n-nuqqas ta' kapaċità strutturali ta' dawn l-ajruporti, u b'mod aktar ġenerali dik ta' ajruporti bi traffiku sa ħames miljun passiġġier fis-sena, biex dawn ikopru l-ispejjeż tal-kapital u tal-operat fl-assenza ta' appoġġ pubbliku. Fl-istess waqt, jiddispjaċih li ma kienx hemm l-istess konsiderazzjoni fl-ambitu tal-kriterji ta' kompatibilità tal-għajnuna lil dawn l-ajruporti (16);

28. jinnota, b'mod partikolari li dawn l-ajruporti huma karatterizzati minn:

— ammont limitat ta' passiġġieri,

— aċċessibilità limitata ħafna tar-reġjun fejn ikunu bbażati minħabba li huma f'postijiet remoti, jew minħabba n-natura tat-territorju jew nuqqasijiet infrastrutturali għal konnessjonijiet alternattivi mat-territorju ta' madwar,

— popolazzjoni baxxa fl-inħawi u prospettivi limitati ta' żvilupp li jirriżulta minn dan;

dawn il-karatteristiċi jagħmluhom strettament lokali u ftit li xejn attraenti fil-kuntest transkonfinali;

29. jinnota kif, f'ħafna mill-każi, huma ikkonċernati ajruporti żgħar li ma jistgħux jiġu sostitwiti f'termini ta' kapaċità ta' trasport b'ajruporti alternattivi jew mezzi oħrajn ta' trasport pubbliku: id-distribuzzjoni eventwali ta' passiġġieri f'dawk tal-ewwel ma jkollha l-ebda effett fuq l-ammont ta' traffiku tat-tieni;

30. għaldaqstant, jaħseb li l-finanzjament ta' dawn l-ajruporti mhuwiex għajnuna mill-Istat fl-ispirtu tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, 'il għaliex ma jistax joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni u jibdel l-iskambji bejn l-Istati Membri, u għaldaqstant, m'għandux jagħmel parti mill-kamp ta' applikazzjoni tal-linji gwida ġodda;

31. jipproponi (17) li l-perjodu tranżitorju ta' sa 10 snin li matulu l-Kummissjoni Ewropea tqis kompatibbli l-għajnuna mill-Istat għall-funzjonament tal-ajruporti, jiġi applikat biss għall-ajruporti bi traffiku annwali ta' aktar minn miljun passiġġier. Il-projbizzjoni proposta m'għandhiex tirriżulta fl-għeluq ta' ħafna ajruporti iżgħar. Fit-tabella li turi l-intensità massima tal-għajnuna mill-Istat għall-investiment, il-kategorija ta' ajruporti b'inqas minn miljun passiġġier għandha tiġi identifikata bħala bejn 300 000 u miljun passiġġier fis-sena;

32. jaqbel mal-Kummissjoni Ewropea dwar l-opportunità li tiġi evitata d-dupplikazzjoni tal-ajruporti li mhumiex profitabbli u li jiġi evitat il-ħolqien ta' kapaċità żejda, iżda jaħseb li, meta ma jkunx hemm il-prekundizzjonijiet ġuridiċi sabiex il-finanzjamenti jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat, bħal pereżempju l-ajruporti żgħar b'rilevanza lokali, dawn ir-rakkomandazzjonijiet m'għandhomx ikunu soġġetti għal regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, li l-għan aħħar tagħha hija l-kontroll tal-ekwilibrju kompetittiv bejn l-Istati Membri għall-integrità tas-suq uniku, biex ma nsemmux il-valutazzjoni tal-kwalità tal-għażla ta' infiq pubbliku tal-gvernijiet;

Servizzi ta' Interess Ekonomiku Ġenerali

33. jieħu nota tal-fatt li l-Kummissjoni tqis li l-bini u l-manutenzjoni/t-tħaddim tal-ajruporti bħala każ fejn jista' jingħata kumpens għall-obbligu li jingħata servizz pubbliku, iżda jikkunsidra li l-kamp tal-applikazzjoni huwa ristrett wisq;

34. huwa tal-fehma li t-tħaddim tal-ajruporti għandu jiġi kkunsidrat ukoll barra miż-żoni li, mingħajr ajruport, ikunu maqtugħin mill-bqija tal-UE b'tali mod li jiġi kompromess l-iżvilupp soċjali u ekonomiku tagħhom;

35. jinnota li fil-prinċipju hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet lokali u reġjonali tagħhom li jistabbilixxu kompitu ta' interess ekonomiku ġenerali u li l-Kummissjoni tista' tintervjeni biss f'każijiet ta' żbalji evidenti;

36. iqis li l-bini u t-tħaddim ta' ajruport jikkorrespondu fuq kollox għal kompitu ta' servizz pubbliku meta dan iwassal biex is-sitwazzjoni f'reġjun bi dgħufijiet strutturali titjieb b'tali mod li jkun hemm prospetti ta' żvilupp ekonomiku reġjonali;

37. iqis neċessarju li tiġi implimentata politika ta' kooperazzjoni bejn ir-reġjuni transkonfinali Ewropej għall-koordinazzjoni u/jew il-ħolqien ta' ajruporti reġjonali li jservu reġjuni f'aktar minn pajjiż wieħed;

Għajnuna għall-funzjonament tal-ajruporti ta' bejn 300 000 u miljun passiġġier

38. jirrimarka li l-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi li l-preżenza ta' għajnuna għall-finanzjament ta' ajruporti żgħar reġjonali tiddipendi l-iżjed fuq in-nuqqas ta' kapaċità tagħhom li jkopru l-ispejjeż proprji tagħhom. Il-Kummissjoni taħseb ukoll li għandu jkun possibbli perjodu massimu ta' għaxar snin, li matulu dawn l-ajruporti jiġu mbuttati lejn mod ta' ġestjoni iktar orjentat lejn is-suq, li jippermetti li jiġu rikuperati biżżejjed riżorsi sabiex jiġu koperti l-ispejjeż tal-operat;

39. għandu ħafna dubji li din it-tranżizzjoni tista' titwettaq qabel ma jintlaħaq ammont ta' traffiku ikbar minn miljun passiġġier fis-sena, mhux biss fil-perjodu ta' għaxar snin previst mill-Kummissjoni, minħabba l-karatteristiċi tas-suq ta' ajruporti żgħar reġjonali;

40. jaqbel bħala prinċipju mal-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea mmirat lejn is-suq, mal-allokazzjoni tar-riżorsi pubbliċi fuq mudelli ta' ajruporti effiċjenti biex b'hekk tiġi evitata d-duplikazzjoni ta' ajruporti ineffiċjenti, u lejn il-ħarsien tal-kompetizzjoni għall-ajruporti u l-kumpaniji tal-ajru;

41. madankollu, jaħseb li l-metodu li bih il-Kummissjoni trid issegwi dawn l-objettivi huwa inadegwat, billi tinjora l-fatt li d-dinamika tas-suq tvarja ħafna skont id-dimensjonijiet u l-karatteristiċi tal-ajruporti u konsegwentement, il-kumpaniji amministrattivi tal-ajruporti joperaw biss, milli jidher, fuq l-istess suq;

42. jinnota dak li ġie ddikjarat mill-Kunsill Internazzjonali tal-Ajruporti f'analiżi riċenti (18), li 80 % tal-ispejjeż ta' ajruport huma spejjeż fissi, indipendenti mit-traffiku ta' passiġġieri, attribwiti kemm għall-infrastruttura kif ukoll għall-ispejjeż tal-operat, l-iżjed fir-rigward tal-obbligi ta' sikurezza: dan iwassal biex l-ispiża għal kull passiġġier ta' ajruport żgħir tkun ħafna ikbar minn dik ta' ajruport kbir li jista' jxerred l-ispejjeż fissi fuq ammont kbir ta' passiġġieri, u jiżdiedu ħafna d-diffikultajiet biex l-ajruport ma jagħmilx telf;

43. jenfasizza wkoll li ajruporti żgħar huma karatterizzati minn żvantaġġi kompetittivi strutturali li jimpedixxu l-kumpens għall-ispejjeż fissi, kemm mid-dħul kummerċjali, li huwa marbut strettament mal-ammont ta' passiġġieri "in transit", kif ukoll miż-żieda fl-imposti ajruportwarji mitluba mill-kumpaniji tal-ajru. Dan l-approċċ għandu l-effett li jagħmel l-ajruport dejjem inqas attraenti, meta diġà huwa penalizzat minn popolazzjoni baxxa fl-inħawi, kollegamenti tal-ivvjaġġar insuffiċjenti, u għaldaqstant iġiegħel lill-kumpaniji tal-ajru jużaw ajruporti ikbar;

44. jinnota wkoll li parti kbira mill-ajruporti żgħar ta' bejn 300 000 u miljun passiġġier fis-sena, għandhom it-tendenza li jibqgħu żgħar minħabba l-aspetti ftit li xejn favorevoli fit-territorji fejn huma bbażati (insulari, muntanjużi, deċentralizzati, nuqqas ta' infrastruttura, konnessjonijiet intermodali skarsi ...). Minkejja dan, dawn jirrappreżentaw madwar 20 % (19) tan-netwerk TEN-T prinċipali u ġenerali, u jaqdu rwol essenzjali fil-ġejjieni tan-netwerks trans-Ewropej u tal-objettivi ta' konnettività tal-istrateġija Ewropa 2020;

45. fil-fatt jenfasizza li l-analiżijiet riċenti (20) urew li quddiem ammont kumplessiv ta' telf li sofrew l-ajruporti b'inqas minn miljun passiġġier fis-sena, li jilħaq EUR 445 miljun fis-sena, il-kontribut li dawn l-istess ajruporti jipproduċi f'termini ta' żieda fil-PDG tal-UE jammonta għal EUR 16,15 biljun fis-sena u jinkludi madwar 265 000 impjieg;

46. għaldaqstant jaħseb li l-Linji Gwida l-ġodda m'għandhomx jipprojbixxu l-għajnuna għall-operat tal-ajruporti bi traffiku li ma jiżboqx miljun passiġġier fis-sena, kif ukoll tal-ajruporti tar-reġjuni ultraperiferiċi, anke jekk wara l-perjodu massimu ta' għaxar snin. Din l-għajnuna tirrappreżenta l-uniku strument biex jitnaqqsu d-distorsjonijiet li joriġinaw mid-defiċit strutturali msemmi hawn fuq, u hija ġustifikata bis-sħiħ mill-esternalitajiet pożittivi li huma joħolqu;

47. jistieden lill-Kummissjoni biex tirrikonoxxi l-prijoritajiet tal-benefiċċji li l-appoġġ pubbliku ta' ajruporti żgħar reġjonali jġib għaċ-ċittadini tal-Unjoni, fir-rigward tal-konsiderazzjonijiet strettament finanzjarji u ekonomiċi;

48. ifakkar lill-Kummissjoni dwar l-esternalitajiet pożittivi ta' firxa ikbar u varjata ta' ajruporti żgħar reġjonali: iż-żieda fil-mobilità mhux biss nazzjonali iżda fuq kollox trans-Ewropea minħabba pressjoni kompetittiva ikbar fuq il-prezzijiet tat-trasport bl-ajru u t-tnaqqis fl-ispejjeż, il-konsolidazzjoni tal-koeżjoni soċjali, kulturali u territorjali tal-Unjoni;

49. jaqbel dwar il-bżonn ta' sorveljanza sabiex l-appoġġ pubbliku lill-ajruporti żgħar ma jwassalx għal trasferimenti doppji lejn benefiċjarji differenti mill-infrastruttura ajruportwarja;

50. jipproponi li l-iskadenza tal-perjodu tranżitorju titqies bħala "revizjoni fil-perjodu medju" li ma teskludix il-possibilità li titkompla l-għajnuna għall-operat anke wara l-perjodu ta' tranżizzjoni jekk il-kundizzjonijiet ikunu għadhom hemm. Jipproponi wkoll li, b'mod simili bħalma huwa previst għall-għajnuna għall-investiment, l-għajnuna għall-operat tkun tista' tiġi definita proporzjonalment mad-dimensjoni ta' ajruport u mat-titjib eventwali fl-effiċjenza tal-ġestjoni tiegħu, li m'għandhiex tkun stabbilita strettament għal 10 % fis-sena mingħajr distinzjoni għall-ajruporti kollha;

51. jaħseb li perjodu massimu ta' 24 xahar permess għall-inċentivar ta' rotot ġodda jrid jitqies ukoll bħala mhux konsekuttiv, minħabba l-fatt li l-mudell kummerċjali ta' titjiriet staġjonali, ta' sikwit marbuta mat-turiżmu, jirriżulta partikolarment komuni fl-ajruporti żgħar reġjonali;

Għajnuna għall-investimenti għall-ajruporti

52. jinsab imħasseb li l-kwoti stretti tal-għajnuna marbuta mad-daqs li qed tipproponi l-Kummissjoni għall-ispejjeż tal-investiment ma jissodisfawx l-ispeċifiċitajiet tal-każijiet differenti, u għalhekk jitlobha tagħti għajnuna finanzjarja b'mod flessibbli, u b'konformità ma' prattika preċedenti, f'każijiet fejn ajruport jaqdi għan komuni (b'mod partikolari konnessjonijiet tat-trasport jew żvilupp reġjonali), mistenni jkun ta' profitt fuq perjodu twil skont tbassir tat-traffiku u abbażi ta' pjan kummerċjali, u jiggarantixxi aċċess mhux diskriminatorju għall-passiġġieri u l-linji tal-ajru; barra minn hekk jaħseb li mhijiex adegwata l-proposta tal-għajnuna għall-investiment mill-Istat għal dawn l-ajruporti, li hija rregolata minn limitu ta' 25 %, bil-kundizzjoni li l-għajnuna titħallas lura jekk l-investimenti jirnexxi; jipproponi li l-limitu ta' 25 % m'għandux jintrabat kollu kemm hu mal-għamla ta' pagament bil-quddiem li jitħallsu lura;

53. jirrimarka dwar ir-riżultati tal-analiżijiet tas-settur (21), li minnhom joħroġ li l-ajruporti jirnexxielhom jiksbu ekonomiji ta' skala kompetittivi biss meta jilħqu 5 miljun passiġġiera fis-sena. Kif ġie rikonoxxut mill-Kummissjoni Ewropea stess, ajruporti ta' bejn 3 u 5 miljun passiġġiera fis-sena mhux dejjem jirnexxielhom ikopru l-ispejjeż kollha tagħhom

Il-finanzjament tal-intermodalità tal-ajruporti

54. jappoġġja l-promozzjoni ta' pjani għall-konverżjoni tal-infrastruttura ajruportwarja attwali fiċ-ċentri reġjonali, li għandha tiġi koordinata mal-iżvilupp tal-intermodalità reġjonali tat-trasport; jaqbel mal-bżonn u l-urġenza, diġà espressi fil-White Paper dwar il-politika tat-trasport tal-2011 (22), li l-Unjoni tintervjeni f'qasir żmien favur l-integrazzjoni multimodali tat-trasport, b'mod partikolari l-komodalità bejn is-servizzi ferrovjarji u dawk tal-ajru, u jappella lill-Kummissjoni biex tkompli bil-modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat sabiex ir-regoli ġodda jiffaċilitaw iżjed l-interventi pubbliċi li jagħmlu tajjeb għal dan in-nuqqas perikluż fl-infrastruttura u l-frammentazzjoni modali tas-sistema tat-trasport bl-ajru, u tikkunsidrahom parti integrali ta' politika pubblika li tappoġġja l-mobilità taċ-ċittadini Ewropej;

L-isfidi tal-kompetizzjoni globali

55. ifakkar ir-rwol fundamentali li taqdi l-avjazzjoni fl-ekonomija Ewropea kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għall-impriżi tal-Unjoni, bil-ħolqien ta' 'l fuq minn 5 miljun impjieg u kontribuzzjoni ta' EUR 365 biljun, ugwali għal 2,4 % tal-PDG Ewropew, biex b'hekk tagħti kontribut essenzjali lit-tkabbir ekonomiku, l-impjieg, lit-turiżmu, lill-kuntatti bejn il-persuni, barra mill-koeżjoni reġjonali u soċjali tal-Unjoni, u għaldaqtant tibqa' settur essenzjali għal konnessjonijiet bejn l-Ewropea u l-bqija tad-dinja;

56. jaqbel dwar in-neċessità li l-kompetizzjoni ma tiġix imċajpra minn prattiki mhux korretti, kemm fl-UE kif ukoll barra minnha. Jistieden lill-Kummissjoni biex tara li l-isforzi għat-twettiq tas-suq intern ma jillimitawx il-kapaċità tal-Unjoni li tiffaċċja l-isfida tal-kompetizzjoni globali ta' pajjiżi li llum huma l-kompetituri ewlenin tagħna u li dwarhom il-Kummissjoni stess rreġistrat telf ta' kompetittività preokkupanti u dejjem jikber fil-qasam tal-avjazzjoni Ewropea (23);

57. jaħseb li l-kompetizzjoni għal rotot ġodda mhijiex limitata għall-Ewropa iżda hija globali. Jekk reġjuni periferiċi se jibqgħu jew isiru kompetittivi ekonomikament, mela huwa meħtieġ l-appoġġ għal konnettività mtejba sabiex jiġi maqsum ir-riskju inerenti fit-twaqqif ta' rotot ġodda. Dawn il-konnessjonijiet lejn barra mill-UE huma dejjem iżjed importanti għaż-żamma u l-iżvilupp ta' konnessjonijiet ma' swieq li diġà jeżistu u li huma emerġenti, u l-benefiċċji ekonomiċi diretti li dawn jistgħu jġibu magħhom, u dawn ukoll jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, jiġu appoġġjati;

58. ifakkar li s-sistema stretta ta' kontroll tal-għajnuna mill-Istat tal-Unjoni Ewropea hija unika fid-dinja. Il-kompetittività tal-avjazzjoni Ewropea fil-livell globali ma tistax tkun separata mill-finanzjamenti pubbliċi enormi li fl-Istati Uniti, fl-Asja u fil-Lvant Nofsani jkomplu jingħataw lill-infrastrutturi ajruportwarji u lill-kumpaniji tal-ajru. Dan ifisser li l-Unjoni tinsab f'sitwazzjoni ta' żvantaġġ kompetittiv perikoluż: il-modernizzazzjoni ma tistax tiġi minn dan ix-xenarju u l-Unjoni ma tistax tippermetti llum il-ġurnata li tkompli b'approċċ restrittiv, b'mod partikolari fir-rigward tal-għajnuna pubblika lill-infrastruttura, li thedded li tikkomprometti iktar il-kompetittività tas-settur tal-avjazzjoni Ewropea u l-ekonomija kollha tal-UE.

Brussell, 28 ta' Novembru 2013 Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

(1) COM(2012) 209 final.

(2) Konsultazzjoni pubblika mnedija fis-7 ta' April 2011, u li ġiet konkluża fis-7 ta' Ġunju 2011.

(3) 94/C 350/07.

(4) 2005/C 312/01.

(5) CdR 1528/2012.

(6) CdR 2232/2012.

(7) CdR 76/2005 p. 1.

(8) Ara CdR 2232/2012, punti 18-20.

(9) 2012/C 299/10.

(10) Ara l-miżuri adottati mill-Kummissjoni Ewropea bħala tweġiba għall-kriżi ekonomika u finanzjarja mill-2008 'l hawn: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/temporary.html.

(11) COM(2011) 823 final.

(12) COM(2006) 819 final.

(13) SEC(2011) 391 final.

(14) Sentenza tal-Qorti ta' Ġustizzja Ewropea tad-19 ta' Diċembru 2012 – Mitteldeutsche Flughafen AG, Flughafen Leipzig/Halle GmbH/Kummissjoni Ewropea, Repubblika Federali tal-Ġermanja, Arbeitsgemeinschaft Deutscher Verkehrsflughäfen ev.

(15) 94/C 350/07, p. 1.

(16) Ara l-punti 80(1) u 92 tal-Abbozz tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Linji Gwida dwar l-Għajnuna mill-Istati lill-Ajruporti u lill-Kumpaniji tal-Ajru (2013).

(17) Ibid, p. 102.

(18) Airports and State Aid: How To Protect Both Growth and Competition, ACI, 2013.

(19) Ibid.

(20) Ibid.

(21) Ibid.

(22) COM(2011) 144 final.

(23) COM(2012) 556 final.