1. Introduzzjoni

1.1. Sfond

Ir-Regolament (UE) Nru 181/2011 (“ir-Regolament”) jistipula serje ta’ drittijiet għall-passiġġieri li jivvjaġġaw bix-xarabank u bil-kowċ fl-Unjoni Ewropea. Dan beda japplika fl-1 ta’ Marzu 2013.

Il-Kummissjoni qed tippreżenta dan ir-rapport skont l-Artikolu 32 tar-Regolament, li jirrikjedi rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-operat u l-effetti tar-Regolament, u jekk ikun hemm bżonn, anke proposti leġiżlattivi biex jimplimentaw b’mod aktar iddettaljat id-dispożizzjonijiet tiegħu jew biex jiġi emendat.

Ir-rapport huwa msejjes fuq: data dwar l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tar-Regolament miġbura direttament mill-Kummissjoni; ir-rapporti tal-awtoritajiet nazzjonali dwar l-infurzar tar-Regolament; konsultazzjonijiet imwettqa fost il-korpi li jirrappreżentaw il-passiġġieri u l-industrija fil-livell Ewropew; u l-Comprehensive Study on Passenger Transport by Coach in Europe, studju estern imwettaq għall-Kummissjoni fl-2015 u l-2016.

1.2. Importanza u karatteristiċi tas-settur tal-UE tat-trasport bix-xarabank u bil-kowċ

Ix-xarabanks u l-kowċis huma mezz ta’ trasport flessibbli u, għall-kuntrarju tal-ferroviji jew l-ajruplani, ġeneralment huma kapaċi jgħabbu u jniżżlu passiġġieri kullimkien bi provvista minima ta’ infrastruttura fissa.

F’termini ta’ passiġġieri-kilometri, it-trasport bix-xarabank u l-kowċ għandu sehem ta’ 9.2 % tat-trasport tal-passiġġieri kollu fuq l-art fl-UE u huwa l-aktar mezz ta’ trasport tal-passiġġieri fuq l-art importanti wara l-karozzi privati (81.7 %). Il-liberalizzazzjoni tas-suq tal-kowċis internazzjonali aktar minn deċennju ilu u l-liberalizzazzjoni riċenti tas-swieq tal-kowċis domestiċi f’għadd ta’ Stati Membri (inklużi l-Ġermanja u Franza) ħolqu tkabbir stabbli fis-settur tal-kowċis.

It-trasport bix-xarabank u l-kowċ huwa karatterizzat minn numru ta’ karatteristiċi distintivi, li jaffettwaw kemm lill-operaturi kif ukoll lill-passiġġieri.

Għall-kuntrarju tal-avjazzjoni jew it-trasport bil-ferrovija, is-setturi tax-xarabank u l-kowċis jikkonsistu fil-parti l-kbira f’impriżi żgħar jew medji u x-xarabanks u l-kowċis jaqsmu l-infrastruttura tat-triq ma’ atturi oħrajn. Dawn il-karatteristiċi speċifiċi huma kkunsidrati f’ċerti dispożizzjonijiet inklużi fir-Regolament.

Stħarriġ imwettaq f’għadd ta’ Stati Membri fil-livell nazzjonali juri li l-passiġġieri li jużaw dan il-mezz ta’ trasport għandhom tendenza jkunu vulnerabbli, għaliex ta’ spiss għandhom dħul baxx (perċentwal għoli ta’ utenti tax-xarabanks u kowċis huma studenti jew persuni anzjani b’pensjonijiet żgħar) jew jgħixu f’żoni ġeografikament iżolati, fejn ix-xarabank u l-kowċ huma l-uniċi mezzi ta’ trasport pubbliku. Il-passiġġieri ta’ spiss ma jkollhomx liċenzja tas-sewqan jew ma jkollhomx karozza, u s-servizzi tax-xarabank u l-kowċ għalhekk huma essenzjali għalihom sabiex ikunu jistgħu jmorru x-xogħol jew l-iskola, biex iżuru l-familja u l-ħbieb jew biex igawdu l-ħin liberu u t-turiżmu. Aċċess limitat għat-trasport bix-xarabank u l-kowċ jista’ jtellef b’mod sever l-integrazzjoni tagħhom fis-soċjetà.

2. L-ambitu u l-kontenut tar-Regolament

L-UE adottat leġiżlazzjoni dwar id-drittijiet tal-passiġġieri għall-mezzi kollha ta’ trasport (it-trasport bl-ajru, bil-ferrovija, fuq l-ilma u bix-xarabank/bil-kowċ) sabiex il-membri tal-pubbliku jkollhom livell minimu ta’ protezzjoni ggarantita meta jivvjaġġaw fl-Ewropa u għalhekk tiġi ffaċilitata l-mobilità u l-integrazzjoni soċjali. L-eżistenza ta’ sett komuni ta’ drittijiet tal-passiġġieri ggarantiti mil-liġi għall-erba’ mezzi ta’ trasport (b’dispożizzjonijiet li jirriflettu l-karatteristiċi speċifiċi ta’ kull mezz ta’ trasport) tgħin biex toħloq kundizzjonijiet ekwi għall-operaturi fil-mezzi ta’ trasport u bejniethom.

Ambitu

Ir-Regolament japplika, b’mod ġenerali, għal “servizzi regolari” (servizzi pprovduti f’intervalli speċifikati matul rotot speċifikati, fejn il-passiġġieri huma mgħobbija jew imniżżla f’punti ta’ waqfa determinati minn qabel) għal kategoriji mhux speċifikati ta’ passiġġieri, fejn il-punt ta’ imbark jew żbark tal-passiġġieri jinsab fit-territorju ta’ Stat Membru.

Kontenut

Il-passiġġieri li jkunu qed jivvjaġġaw fuq kwalunkwe tip ta’ servizz regolari, irrispettivament mid-distanza skedata tas-servizz, jibbenefikaw mid-drittijiet ewlenin li ġejjin:

1) kundizzjonijiet tat-trasport mhux diskriminatorji (partikolarment tariffi mhux diskriminatorji);

2) aċċess għat-trasport għal persuni b’diżabbiltà jew mobbiltà mnaqqsa mingħajr ebda ħlas addizzjonali (it-trasportaturi jistgħu jirrifjutaw biss li jittrasportaw passiġġieri b’diżabbiltà jekk il-ġarr tagħhom huwa fiżikament impossibbli minħabba d-disinn tal-vettura, il-punt tal-waqfien jew l-infrastruttura tat-terminal, jew jekk isir dan ikun hemm ksur tar-rekwiżiti tas-saħħa u s-sigurtà);