[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 30.7.2008 KUMM(2008) 497 finali 2008/0164 (ACC) Proposta għal REGOLAMENT TAL-KUNSILL li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2112/78 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Doganali fuq it-trasport internazzjonali ta' oġġetti taħt il-carnets TIR (Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 f'Ġinevra (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. IL-KUNTEST TAL-PROPOSTA 1.1. Ir-raġunijiet għall-proposta u l-għanijiet tagħha Il-Konvenzjoni Doganali dwar it-trasport internazzjonali ta' oġġetti li jaqgħu taħt il-carnets TIR (il-Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 ġiet approvata f’isem il-Komunità Ekonomika Ewropea permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78. Il-Konvenzjoni daħlet fis-seħħ fil-Komunità fl-20 ta’ Ġunju 1983. Wara l-adozzjoni kien meħtieġ li l-Konvenzjoni TIR tiġi emendata sabiex tiġi mmodernizzata u msaħħa l-proċedura TIR, sabiex jiġu ddefiniti b'mod aktar preċiż id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet kollha interessati fis-sistema TIR, u sabiex tiġi introdotta s-sistema elettronika li tinforma rapidament lill-organizzazzjoni internazzjonali rigward il-preżentazzjoni tal- carnets TIR fl-uffiċċji doganali ta' destinazzjoni. L-għan ta’ dan ir-Regolament huwa biex il-Kunsill japprova l-emendi kollha li saru mill-Partijiet Kontraenti tal-Konvenzjoni TIR, inkluża l-Komunità Ewropea, iżda li ma ġewx introdotti formalment fl-ordni ġuridika tal-Komunità. 1.2. Il-kuntest ġenerali Il-Konvenzjoni TIR, li hija amministrata mill-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE) ibbażata f’Ġinevra, stabbilit proċedura doganali ta’ tranżitu għall-moviment internazzjonali ta’ l-oġġetti bit-triq. Bħalissa hemm 68 Parti Kontraenti fil-Konvenzjoni, inklużi l-Istati Membri tal-Komunità Ewropea u l-Komunità Ewropea. Il-Konvenzjoni tippermetti oġġetti, li huma taħt sospensjoni tad-dwana jew tat-taxxa, li jaqsmu l-konfini internazzjonali bl-anqas intervent matul it-triq minn awtoritajiet doganali. Billi tnaqqas l-impedimenti tradizzjonali għall-moviment internazzjonali ta’ oġġetti, is-sistema tat-TIR tinkoraġġixxi l-iżvilupp tal-kummerċ internazzjonali. B’dewmien anqas fit-tranżitu, tippermetti wkoll tnaqqis sinifikanti fl-ispejjeż tat-trasport. Il-vantaġġ l-aktar importanti tas-sistema huwa l-fatt li l-Konvenzjoni TIR tipprovdi, permezz tal-katina internazzjonali ta’ garanziji, aċċess relattivament sempliċi għall-garanziji meħtieġa. Il-Konvenzjoni TIR ġiet emendata diversi drabi mill-1975. Xi wħud mill-emendi huma tekniċi u jikkonċernaw vetturi jew kontejners li jistgħu jitqiesu bħala sikuri għat-trasport tal-merkanzija taħt il-kopertura tal- carnet TIR. Il-mod li bih huwa mqassam il- carnet tat-TIR tbiddel diversi drabi mill-implimentazzjoni tiegħu bil-għan li l-carnet jsir aktar faċli għall-użu u biex tiġi koperta d-dejta kollha meħtieġa għat-trasport TIR. Hekk kif inhu l-każ b’reġimi Doganali oħra tat-tranżitu, il-proċedura tat-TIR kienet soġġetta għal attivitajiet ta’ frodi. Dawn il-problemi kkawżaw telf sinifikanti lill-baġits tal-Partijiet Kontraenti u jirrappreżentaw theddida lin-negozju u lill-kummerċ Ewropew. Għalhekk kien meħtieġ li l-Konvenzjoni TIR tiġi emendata sabiex il-proċeduri u l-formalitajiet isiru aktar effettivi fil-ġlieda kontra l-frodi. Filwaqt li saru għadd ta' emendi lill-Konvenzjoni ta' l-1975, il-maġġoranza ta' dawn ikkonċernaw kwistjonijiet tekniċi ferm marbuta ma' affarijiet bħalma huwa d-disinn tal-vetturi. Fis-snin reċenti, u fid-dawl tal-problemi li jitfaċċaw mill-attivitajiet ta’ frodi, il-proċess ta’ reviżjoni aktar kien dirett lejn id-drittijiet u l-obbligi tal-partijiet ikkonċernati. Wara l-adozzjoni ta’ l-emendi kollha mill-Kumitat Amministrattiv għall-Konvenzjoni TIR, jidher li huwa xieraq li dawn jiġu introdotti fl-ordni ġuridika tal-Komunità billi r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78 jiġi emendat. 1.3. Id-dispożizzjonijiet eżistenti fl-ambitu tal-proposta Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78 tal-25 ta' Lulju 1978 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Doganali fuq it-trasport internazzjonali ta' oġġetti taħt il- carnets TIR (Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 f'Ġinevra 1.4. Konsistenza ma’ politiki u għanijiet oħrajn ta’ l-Unjoni Ir-Regolament propost huwa konsistenti mal-politika komuni dwar il-kummerċ u t-trasport. Is-sistema tat-TIR, li tipprovdi tħaffif fit-trasport bit-triq, tippermetti li oġġetti jivjaġġaw fuq it-territorju ta’68 Parti Kontraenti b’anqas indħil minn amministrazzjonijiet doganali u tipprovdi, permezz ta' katina internazzjonali ta’ garanziji, aċċess relattivament ħafif għall-garanziji meħtieġa. Is-simplifikazzjonijiet miksuba permezz tal-Konvenzjoni TIR huma konformi ma’ l-Istrateġija riveduta ta’ Liżbona. L-adozzjoni formali ta’ l-emendi hija konformi mal-politika għal regolazzjoni aħjar. 2. IL-KONSULTAZZJONI MAL-PARTIJIET INTERESSATI U L-VALUTAZZJONI TA’ L-IMPATT 2.1. Il-konsultazzjoni mal-partijiet interessati Il-metodi ta’ konsultazzjoni, is-setturi ewlenin fil-mira u l-profil ġenerali tal-parteċipanti: Saru konsultazzjonijiet ma’ l-Unjoni Internazzjonali tat-Trasport bit-Triq, l-assoċjazzjonijiet garanti kollha, fi ħdan il-Bord Eżekuttiv tat-TIR u l-awtoritajiet doganali tal-Partijiet Kontraenti għall-Konvenzjoni TIR. Il-konsultazzjonijiet seħħew ukoll fi ħdan il-laqgħat tal-Kumitat tal-Kodiċi Doganali, is-sessjonijiet tal-Grupp ta’ Ħidma dwar Kwistjonijiet Doganali li Jolqtu t-Trasport u tal-Kumitat Amministrattiv tal-Konvenzjoni TIR. Sinteżi tat-tweġibiet u kif tqiesu: Il-partijiet kollha kkonsultati ħassew li kien meħtieġ li l-Komunità tintroduċi l-emendi għall-Konvenzjoni TIR fl-ordni ġuridika tagħha. Fi ħdan il-Kumitat dwar il-Kodiċi Doganali, l-Istati Membri esprimew preferenza għal adozzjoni mill-Kunsill ta’ verżjoni konsolidata tal-Konvenzjoni TIR minflok adozzjoni separata ta’ kważi 28 emenda tagħha, peress illi xi wħud minnhom ġew sostitwiti minn emendi aktar reċenti u għalhekk m’għadhomx relevanti. 2.2. Il-ġbir u l-użu ta' għarfien espert Ma kien hemm l-ebda ħtieġa ta’ għarfien espert estern. 2.3. Il-valutazzjoni ta’ l-impatt L-emendi kollha lill-Konvenzjoni TIR li ġew adottati sa issa mill-Kumitat Amministrattiv u li għadhom fis-seħħ jeħtieġu li jiġu adottati formalment mill-Komunità. Xi wħud minn dawn l-emendi jirrigwardaw kwistjonijiet tekniċi, bħall-ispazju bejn l-anelli u r-radanċi fuq l-għatja użati għall-vetturi TIR, il-possibbiltà li jintużaw listi tat-tagħbija bħala annessi għall- carnet TIR saħansitra meta jkun hemm biżżejjed spazju fil-manifest biex tiddaħħal informazzjoni dwar l-oġġetti kollha ttrasportati, rekwiżiti ġodda ta' sigurtà biex jiġu mgħobbija qigħan tal-kompartimenti għall-vetturi TIR, il-mod li bih għandha tintrabat l-apertura tal-ventilazzjoni fil-vetturi TIR jew il-kostruzzjoni ta’ ċerti tipi ta’ vetturi tat-triq. Emendi oħra huma ta’ natura mhux teknika, bħar-rekwiżit li negozji li joħorġu u li jużaw il- carnets TIR ikollhom ikunu awtorizzati mill-awtoritajiet Doganali. Barra minn hekk, ġie stabbilit Bord Eżekuttiv TIR, li huwa korp eżekuttiv li jinkorpora l-esperti TIR li huma inkarigati bir-responsabbiltà li jissorveljaw l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni. Fl-aħħarnett, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet ta’ l-atturi ewlenin involuti fis-sistema TIR ġew iċċarati b’mod aktar preċiż. Sabiex jiġi kkontrollat u mħares b’mod aktar effettiv il-funzjonament attwali tar-reġim tat-TIR, ġiet introdotta sistema elettronika li tinforma lill-organizzazzjoni internazzjonali inkarigata mill-organizzazzjoni u l-funzjonament tal-katina ta' garanzija dwar il-preżentazzjoni ta' carnets TIR fl-uffiċċji doganali ta' destinazzjoni. L-Anness 10 l-ġdid jimplimenta formalment is-sistema SafeTIR li tissorvelja, għall-benefiċċju tal-partijiet kollha involuti, it-terminazzjoni/terminazzjoni parzjali ta’ l-operazzjonijiet TIR. Bl-adozzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-Komunità se tintroduċi l-Konvenzjoni TIR emendata fl-ordni ġuridika tagħha għall-benefiċċju ta’ l-awtoritajiet doganali u l-industrija tat-trasport. 3. ELEMENTI ġURIDIċI TAL-PROPOSTA 3.1. Sinteżi ta’ l-azzjoni proposta Ir-Regolament propost jintroduċi formalment l-emendi kollha tal-Konvenzjoni TIR li għadhom fis-seħħ u jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78 tal-25 ta' Lulju 1978 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Doganali fuq it-trasport internazzjonali ta' oġġetti taħt il- carnets TIR (Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 f'Ġinevra. 3.2. Bażi ġuridika L-Artikolu 133 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea. 3.3. Il-prinċipju tas-sussidjarjetà Il-Komunità hija Parti Kontraenti tal-Konvenzjoni TIR u għalhekk hija obbligata tapplika l-emendi tal-Konvenzjoni TIR. Il-proposta taqa’ taħt il-kompetenza esklussiva tal-Komunità. Il-prinċipju tas-sussidjarjetà għalhekk ma japplikax. 3.4. Il-prinċipju tal-proporzjonalità Il-proposta tikkonforma mal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Timplimenta l-emendi għal ftehim internazzjonali li fih innifsu jirrispetta l-prinċipju ta’ proporzjonalità. Dawn l-emendi kollha diġà ġew adottati mill-Kumitat Amministrattiv għall-Konvenzjoni TIR u diġà huma applikati fl-Istati Membri kollha. 3.5. L-għażla ta’ l-istrumenti L-istrumenti proposti: Regolament. Ir-Regolament propost jemenda r-Regolament (KEE) 2112/78 li jintroduċi l-Konvenzjoni TIR fl-ordni ġuridika tal-Komunità. 4. IMPLIKAZZJONI GħALL-BAġIT Il-proposta m'għandha ebda implikazzjoni fuq il-baġit tal-Komunità. 5. TAGħRIF ADDIZZJONALI 5.1. Simplifikazzjoni Il-proposta tipprovdi għas-simplifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni. Ir-Regolament propost jintroduċi fl-ordni ġuridika tal-Komunità l-emendi kollha tal-Konvenzjoni TIR li għadhom fis-seħħ. 5.2. Emenda fil-leġiżlazzjoni eżistenti L-adozzjoni tal-proposta għandha tissostitwixxi l-Anness għar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78 tal-25 ta' Lulju 1978 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Doganali fuq it-trasport internazzjonali ta' oġġetti taħt il-carnets TIR (Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 f'Ġinevra. 2008/0164 (ACC) Proposta għal REGOLAMENT TAL-KUNSILL li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2112/78 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni Doganali fuq it-trasport internazzjonali ta' oġġetti taħt il-carnets TIR (Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975 f'Ġinevra IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 133 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni[1], Billi: (1) Il-Konvenzjoni Doganali dwar it-trasport internazzjonali ta' oġġetti li jaqgħu taħt il-carnets TIR (il-Konvenzjoni TIR) ta' l-14 ta' Novembru 1975[2] ġiet approvata f’isem il-Komunità permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2112/78[3] u daħlet fis-seħħ fil-Komunità fl-20 ta’ Ġunju 1983[4]. (2) Is-sistema tat-TIR, tippermetti li oġġetti jiġu ttrasportati fi ħdan reġim ta’ tranżitu internazzjonali bl-inqas indħil possibbli mill-amministrazzjonijiet doganali fuq ir-rotta u tipprovdi, permezz ta' katina internazzjonali ta’ garanziji, aċċess relattivament ħafif għall-garanziji meħtieġa. (3) Ġew adottati diversi emendi tal-Konvenzjoni TIR f’fażijiet differenti mil-1975 skond il-proċedura stipulata fl-Artikoli 59 u 60 ta’ dik il-Konvenzjoni. L-għan ta’ dawn l-emendi li saru f’fażijiet differenti kien li l-proċedura TIR issir aktar sikura u li tiġi adattata għall-ambjent jinbidel tat-trasport u tad-dwana. (4) L-emendi li saru fl-ewwel fażi daħlu fis-seħħ fi Frar 1999 u introduċew l-Anness 9 fil-Konvenzjoni. Dan l-Anness stipula rekwiżiti minimi u kundizzjonijiet ta’ aċċess għall-proċedura TIR. Dawn l-emendi jagħtu aċċess għas-sistema TIR biss lil operaturi awtorizzati tat-trasport u assoċjazzjonijiet nazzjonali approvati ta’ garanzija. Dan jipprovdi lill-amministrazzjonijiet nazzjonali b’għodda biex jikkontrollaw u jissorveljaw kompletament lill-utenti ewlenin tas-sistema TIR. (5) Fl-istess ħin ġie stabbilit il-Bord Eżekuttiv TIR. Dan il-korp li jinkorpora esperti tat-TIR huwa inkarigat li jissorvelja l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni u, jekk meħtieġ, li jiffaċilita s-soluzzjonijiet għat-tilwim li jista’ jinqala’ bejn il-Partijiet Kontraenti, l-assoċjazzjonijiet, il-kumpaniji ta’ l-assikurazzjoni u organizzazzjonijiet internazzjonali involuti fis-sistema TIR. (6) L-emenda magħmula fit-tieni fażi daħlet fis-seħħ f’Mejju 2002 u saħħet il-proċedura TIR billi ddefinixxiet b’mod aktar ċar ir-rwoli u r-responsabbiltajiet ta’ l-organizzazzjoni internazzjonali responsabbli għat-tħaddim u l-organizzazzjoni tas-sistema TIR. Ġiet iddefinita r-relazzjoni bejn din l-organizzazzjoni, l-assoċjazzjonijiet tal-membri tagħha u wkoll il-Kumitat Amministrattiv għall-Konvenzjoni TIR. (7) Barra minn hekk, fit-tieni fażi ġew introdotti dispożizzjonijiet ġodda dwar il-kostruzzjoni ta’ ċerti tipi ta’ vetturi tat-triq. Dawn l-emendi ġew mitluba mill-industrija tat-trasport, u jagħtu possibbiltà li vetturi jew kontejners mgħammra b’għatjiet li jiżżerżqu (sliding sheets ), jintużaw għat-trasport TIR. (8) Sabiex tiġi kkontrollata b’mod aktar effettiv is-sistema tat-TIR u jiġi mħares il-funzjonament tar-reġim tat-TIR, ġew introdotti dispożizzjonijiet rigward sistema elettronika li tinforma lill-organizzazzjoni internazzjonali inkarigata mill-organizzazzjoni u l-funzjonament tal-katina ta' garanzija dwar il-preżentazzjoni ta' carnets TIR fl-uffiċċji doganali ta' destinazzjoni. Is-sistema SafeTIR ġiet introdotta bħala l-Anness 10 għall-Konvenzjoni TIR u daħlet fis-seħħ f’Awwissu 2006. (9) Kull meta ġiet identifikata ħtieġa bħal din ġew introdotti emendi għall-Konvenzjoni TIR. Sabiex jiġi ssimplifikat l-użu tal-carnet tat-TIR u sabiex tiġi koperta kompletament id-dejta kollha li hija meħtieġa għat-trasport TIR, ġie aġġustat il-mod li bih huwa mqassam il-carnet tat-TIR. F’ċerti kundizzjonijiet jistgħu jintużaw ukoll listi tat-tagħbija bħala annessi għall-carnet tat-TIR, saħansitra jekk ikun hemm biżżejjed spazju fil-manifest biex tiddaħħal informazzjoni dwar l-oġġetti kollha ttrasportati. Ġiet introdotta wkoll proċedura għal każijiet li fihom parti mit-trasport TIR ma jistax iseħħ bit-triq, inkella fejn din il-parti ma tkunx koperta bis-sistema TIR. (10) Ir-Regolament (KEE) Nru 2112/78 għandu għaldaqstant jiġi emendat skond dan. (11) Fid-dawl ta’ l-għadd ta’ bidliet li għandhom isiru, iċ-ċarezza tesiġi li l-Anness għar-Regolament (KEE) Nru 2112/78 jiġi ssostitwit kompletament. (12) L-emendi kollha adottati skond il-proċedura stipulata fl-Artikoli 59 u 60 tal-Konvenzjoni sa tmiem l-2008 huma inklużi fl-Anness għal dan ir-Regolament. Għaldaqstant, dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fil-1 ta' Jannar 2009. ADOTTAT DAN IR-REGOLAMENT: Artikolu 1 L-Anness għar-Regolament (KEE) Nru 2112/78 hu ssostitwit bit-test stabbilit fl-Anness għal dan ir-Regolament. Artikolu 2 Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2009. Dan ir-Regolament għandu jkun jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President ANNESS KONVENZJONI DWAR IT-TRASPORT INTERNAZZJONALI TA’ MERKANZIJA LI TAQA’ TAĦT IL- CARNETS TIR (KONVENZJONI TIR, 1975) IL-PARTIJIET KONTRAENTI, FILWAQT LI JIXTIEQU jiffaċilitaw il-ġarr internazzjonali tal-merkanzija b’vetturi tat-triq, FILWAQT LI JIKKUNSIDRAW li t-titjib tal-kundizzjonijiet tat-trasport jikkostitwixxi wieħed mill-fatturi essenzjali għall-iżvilupp tal-kooperazzjoni ta’ bejniethom, FILWAQT LI JIDDIKJARAW lilhom infushom favur semplifikazzjoni u armonizzazzjoni tal-formalitajiet amministrattivi fil-qasam tat-trasport internazzjonali, b’mod partikolari fuq il-fruntieri, FTIEHMU kif ġej: Kapitolu I Ġenerali a) Id-definizzjonijiet Artikolu 1 Għall-finijiet ta’ din il-Konvenzjoni: a) It-terminu “trasport TIR” għandu jfisser it-trasport ta’ merkanzija minn uffiċċju doganali ta’ tluq għal uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni skond il-proċedura, li tissejjaħ il-proċedura TIR, stabbilita f’din il-Konvenzjoni; b) it-terminu “operazzjoni TIR” għandu jfisser il-parti ta’ trasport TIR li titwettaq f’Parti Kontraenti minn uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ dħul ( en route ) għal uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni jew ta’ ħruġ ( en route ); c) it-terminu “bidu ta’ operazzjoni TIR” għandu jfisser li l-vettura tat-triq, il-kombinazzjoni ta’ vetturi jew il-kontejner ġiet ippreżentata għall-finijiet ta’ kontroll lill-uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ dħul ( en route ) flimkien mat-tagħbija u mal- Carnet TIR relatat magħha u li l- Carnet TIR ġie aċċettat mill-uffiċċju doganali; d) it-terminu “tmiem ta’ operazzjoni TIR” għandu jfisser li l-vettura tat-triq, il-kombinazzjoni ta’ vetturi jew il-kontejner ġiet ippreżentata għall-finijiet ta’ kontroll lill-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni jew ta’ ħruġ ( en route ) flimkien mat-tagħbija u mal- Carnet TIR relatat magħha; e) it-terminu “twettiq ta’ operazzjoni TIR” għandu jfisser ir-rikonoxximent mill-awtoritajiet doganali li l-operazzjoni TIR ġiet mitmuma b’mod korrett f’Parti Kontraenti. Dan jiġi stabbilit mill-awtoritajiet doganali fuq il-bażi ta’ paragun tad- data jew ta’ l-informazzjoni disponibbli fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni jew ta’ ħruġ ( en route ) u dik disponibbli fl-uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ dħul ( en route ); f) it-terminu “dazji u taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni” għandu jfisser id-dazji doganali u d-dazji, it-taxxi, it-tariffi u l-pagamenti l-oħra kollha li jinġabru fi, jew b’konnessjoni ma’ l-importazzjoni jew ma’ l-esportazzjoni tal-merkanzija, imma li ma jinkludux it-tariffi u l-pagamenti limitati fl-ammont għall-ispiża approssimattiva tas-servizzi mogħtija; g) it-terminu “vettura tat-triq” għandu jfisser mhux biss kwalunkwe vettura tat-triq li taħdem bl-enerġija imma anki kwalunkwe trejler jew semi-trejler iddisinjat biex ikun igganċjat magħha; h) it-terminu “kombinazzjoni ta’ vetturi” għandu jfisser vetturi gganċjati li jivvjaġġaw fit-triq bħala unità; j) it-terminu “kontejner” għandu jfisser oġġett tat-tagħmir tat-trasport (qafas ( liftvan ), tank li jista’ jiċċaqlaq jew struttura simili oħra): i) għalkollox jew parzjalment magħluq sabiex jikkostitwixxi kompartiment maħsub sabiex iżomm fih il-merkanzija, ii) ta’ karattru permanenti u għaldaqstant b’saħħtu biżżejjed sabiex ikun adattat għal użu ripetut, iii) iddisinjat speċjalment sabiex jiffaċilita t-trasport tal-merkanzija b’mezz wieħed jew aktar ta’ trasport mingħajr ma jitgħabba mill-ġdid f’fażi intermedja, iv) iddisinjat għal immaniġġjar faċli, partikolarment meta jkun qed jiġi ttrasferit minn mezz ta’ trasport għal ieħor, v) iddisinjat biex ikun faċli li jimtela u jiġi żvujtat, u vi) b’volum intern ta’ metru kubiku jew aktar, “bodìs li jiżżarmaw” għandhom jiġu ttrattati bħala kontejners; k) it-terminu “uffiċju doganali ta’ tluq” għandu jfisser kwalunkwe uffiċċju doganali ta’ Parti Kontraenti fejn jibda t-trasport TIR ta’ tagħbija jew ta’ tagħbija parzjali ta’ merkanzija; l) it-terminu “uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni” għandu jfisser kwalunkwe uffiċċju doganali ta’ Parti Kontraenti fejn jintemm it-trasport TIR transport ta’ tagħbija jew ta’ tagħbija parzjali ta’ merkanzija; m) it-terminu “uffiċċju doganali en route ” għandu jfisser kwalunke uffiċċju dognali ta’ Parti Kontraenti, li minnu vettura tat-triq, kombinazzjoni ta’ vetturi jew kontejner tidħol jew tħalli din il-Parti Kontraenti matul trasport TIR; n) it-terminu “persuna” għandu jfisser kemm persuna naturali kif ukoll persuna ġuridika; o) it-terminu “detentur” ta’ Carnet TIR għandu jfisser il-persuna li lilha nħarġilha Carnet TIR skond id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni u li f’ismha saret dikjarazzjoni doganali fil-forma ta’ Carnet TIR li tindika xewqa li fl-uffiċċju doganali ta’ tluq il-merkanzija titqiegħed taħt il-proċedura TIR. Huwa għandu jkun responsabbli għall-preżentazzjoni tal-vettura tat-triq, tal-kombinazzjoni tal-vetturi jew tal-kontejner flimkien mat-tagħbija u mal- Carnet TIR relatat magħha fl-uffiċċju doganali ta’ tluq, fl-uffiċċju doganali en route u fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni u għall-osservanza xierqa tad-dispożizzjonijiet rilevanti l-oħra tal-Konvenzjoni; p) it-terminu “merkanzija tqila jew goffa” għandu jfisser kwalunkwe oġġett tqil jew goff li minħabba l-piż, id-daqs jew in-natura tiegħu normalment ma jinġarrx f’vettura magħluqa jew f’kontejner magħluq; q) it-terminu “assoċjazzjoni li tiggarantixxi” għandu jfisser assoċjazzjoni approvata mill-awtoritajiet doganali ta’ Parti Kontraenti sabiex tagħmilha ta’ garanti għall-persuni li jużaw il-proċedura TIR. b) L-ambitu Artikolu 2 Din il-Konvenzjoni għandha tapplika għat-trasport ta’ merkanzija mingħajr tagħbija mill-ġdid f’fażi intermedja, f’vetturi tat-triq, f’kombinazzjoni ta’ vetturi jew f’kontejners, min-naħa għall-oħra ta’ fruntiera waħda jew aktar bejn uffiċċju doganali ta’ tluq ta’ Parti Kontraenti waħda u uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni ta’ Parti Kontraenti oħra jew ta’ l-istess Parti Kontraenti, sakemm xi parti tal-vjaġġ bejn il-bidu u t-tmiem tat-trasport TIR issir fuq triq. Artikolu 3 Biex id-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni jsiru applikabbli: a) l-operazzjoni tat-trasport trid issir i) permezz ta’ vetturi tat-triq, kombinazzjonijiet ta’ vetturi jew kontenjners preċedentement approvati fil-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu III (a), jew ii) permezz ta’ vetturi oħra tat-triq, kombinazzjonijiet oħra ta’ vetturi jew kontejners oħra fil-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu III (c), jew iii) permezz ta’ vetturi tat-triq jew vetturi speċjali bħal karozzi tal-linja, krejns, trakkijiet għall-knis tat-toroq, magni li jqiegħdu l-konkrit, eċċ., esportati u għalhekk huma stess meqjusa bħala merkanzija li jivvjaġġaw bil-mezzi tagħhom stess minn uffiċċju doganali ta’ tluq għal uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni fil-kundizzjonijiet stabbliti fil-Kapitolu III (c). F’każ li tali vetturi jkunu qed iġorru merkanzija oħra, għandhom japplikaw b’mod xieraq il-kundizzjonijiet kif jissemmew fi (i) jew (ii) t’aktar ’il fuq; b) l-operazzjonijiet ta’ trasport iridu jkunu ggarantiti minn assoċjazzjonijiet approvati skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 6 u jridu jitwettqu koperti minn Carnet TIR, li għandu jkun konformi mal-mudell riprodott fl-Anness 1 għal din il-Konvenzjoni. c) Il-prinċipji Artikolu 4 Il-merkanzija li tinġarr skond il-proċedura TIR m’għandiex tkun suġġetta għall-pagament jew għad-depożitu ta’ dazji u ta’ taxxi fuq l-importazzjoni jew fuq l-esportazzjoni fl-uffiċċji doganali en route . Artikolu 5 1 Il-merkanzija li tinġarr skond il-proċedura TIR f’vetturi tat-triq, f’kombinazzjonijiet ta’ vetturi jew f’kontejners issiġillati bħala regola ġenerali m’għandiex tkun suġġetta għal eżami fl-uffiċċji doganali en route . 2 Madankollu, biex ikunu pprevenuti abbużi, f’każi eċċezzjonali u b’mod partikolari meta tkun issuspettata irregolarità, l-awtoritajiet doganali jistgħu jwettqu eżami tal-merkanzija f’tali uffiċċji. Kapitolu II Il-ħruġ tal- Carnets TIR Ir-responsabbiltà ta’ l-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu Artikolu 6 1. Kull Parti Kontraenti tista’ tawtorizza lill-assoċjazzjonijiet sabiex joħroġu Carnets TIR, jew direttament jew permezz ta’ assoċjazzjonijiet korrispondenti, u biex jagħmluha ta’ garanti, sakemm ikun hemm konformità mal-kundizzjonijiet u mar-rekwiżiti minimi, kif ġie stabbilit fil-Parti I ta’ l-Anness 9. L-awtorizzazzjoni għandha tiġi rrevokata jekk il-kundizzjonijiet u r-rekwiżiti minimi inklużi fil-Parti I ta’ l-Anness 9 ma jibgħux jiġu sodisfatti. 2. Assoċjazzjoni m’għandha tkun approvata fl-ebda pajjiż sakemm il-garanzija tagħha ma tkoprix ukoll ir-responsabbiltajiet li jkollha f’dak il-pajjiż b’konnessjoni ma’ operazzjonijiet koperti mill- Carnets TIR maħruġa minn assoċjazzjonijiet barranin affiljati ma’ l-istess organizzazzjoni internazzjonali li magħha huwa stess ikun affiljat. 2 a . Organizzazzjoni internazzjonali, kif tissemma fil-paragrafu 2, għandha tkun awtorizzata mill-Kumitat Amministrattiv biex tkun responsabbli għall-organizzazzjoni u għall-funzjonament effettivi ta’ sistema internazzjonali ta’ garanziji sakemm din taċċetta din ir-responsabbiltà. 3. Assoċjazzjoni għandha toħroġ Carnets TIR biss lil persuni li l-aċċess tagħhom għall-proċedura TIR ma ġiex irrifjutata mill-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet Kontraenti fejn il-persuna tkun residenti jew stabbilita. 4. Awtorizzazzjoni għal aċċess għall-proċedura TIR għandha tingħata biss lil persuni li jissodisfaw il-kundizzjonijiet u r-rekwiżiti minimi stabbiliti fil-Parti II ta’ l-Anness 9 għal din il-Konvenzjoni. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 38, l-awtorizzazzjoni għandha tkun irrevokata jekk ma jibqax ikun żgurat li dawn il-kriterji jiġu sodisfatti. 5. L-awtorizzazzjoni għal aċċess għall-proċedura TIR għandha tingħata skond il-proċedura stabbilita fil-Parti II ta’ l-Anness 9 għal din il-Konvenzjoni. Artikolu 7 Il-formoli tal- Carnets TIR mibgħuta lill-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu mill-assoċjazzjonijiet barranin korrispondenti jew minn organizzazzjonijiet internazzjonali n’għandhomx ikunu suġġetti għal dazji u taxxi fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni u għandhom ikunu ħielsa minn projbizzjonijiet u restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni. Artikolu 8 1. L-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha timpenja ruħha li tħallas id-dazji u t-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, flimkien ma’ kwalunkwe imgħax awtomatiku, dovut skond il-liġijiet u r-regolamenti doganali tal-pajjiż fejn ġiet innotata irregolarità b’konnessjoni ma’ operazzjoni TIR. Għandha tkun responsabbli, b’mod konġunt u individwali flimkien mal-persuni li għandhom iħallsu s-somom li ssemmew aktar ’il fuq, għall-pagament ta’ tali somom. 2. F’każi fejn il-liġijiet u r-regolamenti ta’ Parti Kontraenti ma jipprovdux għall-pagament tad-dazji u tat-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni kif inhu pprovdut fil-paragrafu 1 t’aktar ’il fuq, l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha timpenja ruħha li tħallas, fl-istess kundizzjonijiet, somma daqs l-ammont tad-dazji u tat-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni u kwalunkwe imgħax awtomatiku. 3. Kull Parti Kontraenti għandha tiddetermina s-somma massima għal kull Carnet TIR, li tista’ tkun pretiża mill-assoċjazzjoni li tiggarantixxi fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 t’ aktar ’il fuq. 4. Ir-responsabbiltà ta’ l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi fil-konfront ta’ l-awtoritajiet tal-pajjiż fejn jinsab l-uffiċċju doganali ta’ tluq għandha tibda fil-ħin meta l- Carnet TIR jiġi aċċettat mill-uffiċċju doganali. Fil-pajjiżi suċċessivi li minnhom tiġi ttrasportata l-merkanzija skond il-proċedura TIR, din ir-responsabbiltà għandha tibda fil-ħin meta l-merkanzija tidħol f’dawn il-pajjiżi jew, fejn it-trasport TIR ġie sospiż skond l-Artikolu 26(1) u (2), fil-ħin meta l- Carnet TIR jiġi aċċettat mill-uffiċċju doganali fejn it-trasport TIR jerġa’ jibda. 5. Ir-responabbiltà ta’ l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha tkopri mhux biss il-merkanzija li hija enumerata fil- Carnet TIR imma wkoll kwalunkwe merkanzija, li għalkemm ma tkunx enumerata hemmhekk, tista’ tinsab fit-taqsima ssiġillata tal-vettura tat-triq jew fil-kontejner issiġillat. Din ir-responsabbiltà m’għandha tkun estiża għall-ebda merkanzija oħra. 6. Sabiex ikunu ddeterminati d-dazji u t-taxxi li jissemmew fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu, wieħed għandu jassumi, fin-nuqqas ta’ evidenza li tgħid il-kontra, li l-partikolaritajiet tal-merkanzija kif tniżżlu fil- Carnet TIR huma korretti. 7. Meta jasal iż-żmien biex jitħallsu s-somom li jissemmew fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu, l-awtoritajiet kompetenti, sakemm ikun possibbli, għandhom jeħtieġu l-pagament mingħand il-persuna jew il-persuni direttament responsabbli qabel ma jippretendu l-pagament mingħand l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi. Artikolu 9 1. L-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha tiffissa l-perjodu ta’ validità tal- Carnet TIR billi tispeċifika data finali ta’ validità li warajha l- Carnet ma jistax ikun ippreżentat biex jiġi aċċettat fl-uffiċċju doganali ta’ tluq. 2. Sakemm ikun ġie aċċettat mill-uffiċċju doganali ta’ tluq fi jew qabel id-data finali ta’ validità, kif inhu pprovdut fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, il- Carnet għandu jibqa’ validu sat-tmiem ta’ l-operazzjoni TIR fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni. Artikolu 10 1. It-twettiq ta’ operazzjoni TIR għandu jsir mingħajr dewmien. 2. Meta l-awtoritajiet doganali ta’ pajjiż jkunu wettqu operazzjoni TIR, huma ma jistgħux jippretendu aktar mingħand l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi l-pagament tas-somom li jissemmew fl-Artikolu 8(1) u (2), sakemm iċ-ċertifikat tat-tmiem ta’ l-operazzjoni TIR inkiseb b’mod mhux xieraq jew frawdolenti jew ma kien hemm l-ebda tmiem. Artikolu 11 1. Fejn operazzjoni TIR ma titwettaqx, l-awtoritajiet kompetenti m’għandux ikollhom id-dritt li jippretendu l-pagament tas-somom li jissemmew fl-Artikolu 8(1) u (2) mingħand l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi sakemm, f’perjodu ta’ sena mid-data ta’ aċċettazzjoni tal- Carnet TIR minn dawk l-awtoritajiet, ma jkunux innotifikaw lill-assoċjazzjoni bil-miktub li l-operazzjoni ma twettqitx. L-istess dispożizzjoni għandha tapplika fejn iċ-ċertifikat ta’ tmiem ta’ l-operazzjoni TIR inkiseb b’mod mhux xieraq jew frawdolenti, ħlief li l-perjodu għandu jkun ta’ sentejn. 2. Il-pretensjoni għall-pagament tas-somom li jissemmew fl-Artikolu 8(1) u (2) għandha ssir lill-assoċjazzjoni li tiggarantixxi mhux qabel tliet xhur wara d-data meta l-assoċjazzjoni kienet informata li l-operazzjoni ma twettqitx jew li ċ-ċertifikat tat-tmiem ta’ l-operazzjoni TIR inkiseb b’mod mhux xieraq jew frawdolenti, u mhux aktar tard minn sentejn wara dik id-data. Madankollu, f’każi li, matul il-perjodu ta’ sentejn li ssemma aktar ’il fuq, saru s-suġġett ta’ proċeduri legali, kwalunkwe pretensjoni ta’ pagament għandha ssir fi żmien sena mid-data meta d-deċiżjoni tal-qorti ssir eżegwibbli. 3. L-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandu jkollha perjodu ta’ tliet xhur, mid-data meta ssirilha talba għal pagament, fejn tħallas l-ammonti pretiżi. Is-somom imħallsa għandhom jiġu rimborsati lill-assoċjazzjoni jekk, fi żmien sentejn wara d-data meta saret it-talba għall-pagament, ġie stabbilit għas-sodisfazzjon ta’ l-awtoritajiet dognalil li ma twettqet l-ebda irregolarità b’konnessjoni ma’ l-operazzjoni tat-trasport in kwistjoni. Kapitolu III It-trasport tal-merkanzija taħt il- Carnet TIR a) L-approvazzjoni tal-vetturi u tal-kontejners Artikolu 12 Sabiex taqa’ taħt id-dispożizzjonijiet tat-taqsimiet (a) u (b) ta’ dan il-Kapitolu, kull vettura tat-triq, rigward il-kostruzzjoni u t-tagħmir tagħha, trid tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness 2 għal din il-Konvenzjoni u trid tkun ġiet approvata skond il-proċedura stabbilita fl-Anness 3 għal din il-Konvenzjoni. Iċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni għandu jkun konformi mal-kampjun riprodott fl-Anness 4. Artikolu 13 1. Sabiex jaqgħu taħt id-dispożizzjonijiet tat-taqsimiet (a) u (b) ta’ dan il-Kapitolu, il-kontejners iridu jkunu mibnija skond il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Parti I ta’ l-Anness 7 u jridu jkunu ġew approvati skond il-proċedura stabbilita fil-Parti II ta’ dak l-Anness. 2. Il-kontejners approvati għat-trasport tal-merkanzija b’siġill doganali skond il-Konvenzjoni Doganali dwar il-Kontejners, 1956, il-ftehimiet li jirriżultaw minnha li kienu konklużi taħt l-awspiċi tan-Nazzjonjiet Uniti, il-Konvenzjoni Doganali dwar il-Kontejners, 1972 jew kwalunkwe strument internazzjonali li jista’ jissostitwixxi jew jimmodifika l-Konvenzjoni ta’ l-aħħar, għandhom jitqiesu bħala konformi mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 t’aktar ’il fuq u jridu jiġu aċċettati għat-trasport skond il-proċedura TIR mingħajr approvazzjoni ulterjuri. Artikolu 14 1. Kull Parti Kontraenti tirriserva d-dritt li tirrifjuta li tirrikonoxxi l-validità ta’ l-approvazzjoni tal-vetturi tat-triq jew tal-kontejners li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 12 u 13 t’aktar ’il fuq. Madankollu, il-Partijiet Kontraenti għandhom jevitaw li jdewmu t-traffiku meta jinsabu difetti li ma tantx ikunu importanti u li ma jinvolvu l-ebda riskju ta’ kuntrabandu. 2. Qabel ma tintuża mill-ġdid għat-trasport tal-merkanzija taħt siġill doganali, kwalunkwe vettura tat-triq jew kontejner li m’għadiex tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġġustifikaw l-approvazzjoni tagħha, għandha tiġi rrestawrata għall-istat oriġinali tagħha jew tiġi ppreżentata biex tiġi approvata mill-ġdid. b) Il-proċedura għat-trasport kopert minn Carnet TIR Artikolu 15 1. Rigward l-importazzjoni temporanja ta’ vettura tat-triq, kombinazzjoni ta’ vetturi jew kontejner li ġġorr merkanzija koperta mill-proċedura TIR m’għandu jkun meħtieġ l-ebda dokument doganali speċjali. Għal vettura tat-triq jew kombinazzjoni ta’vetturi jew kontejner m’għandha tkun meħtieġa l-ebda garanzija. 2. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu m’għandhomx jipprevjenu lil Parti Kontraenti milli teħtieġ li, fl-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni, jiġu sodisfatti l-formalitajiet stabbiliti fir-regolamenti nazzjonali tagħha sabiex ikun żgurat li, ladarba l-operazzjoni TIR tkun ġiet ikkompletata, il-vettura tat-triq, il-kombinazzjoni ta’ vetturi jew il-kontejner se tiġi esportata mill-ġdid. Artikolu 16 Meta vettura tat-triq jew kombinazzjoni ta’ vetturi tkun qed twettaq trasport TIR, pjanċa rettangolari waħda li jkollha fuqha l-iskrizzjoni “TIR” u li tkun konformi ma’ l-ispeċifikazzjonijiet mogħtija fl-Anness 5 għal din il-Konvenzjoni, għandha titwaħħal fuq quddiem u oħra fuq wara tal-vettura tat-triq jew tal-kombinazzjoni ta’ vetturi. Dawn il-pjanċi għandhom jitqiegħdu b’tali mod li jkunu viżibbli b’mod ċar. Għandhom ikunu jistgħu jitneħħew jew għandhom ikunu mwaħħla jew iddisinjati b’tali mod li dawn il-pjanċi jistgħu jiddawru ta’ wara quddiem, jitgħattew, jintwew jew jindikaw bi kwalunkwe mod ieħor li trasport TIR ma twettaqx. Artikolu 17 1. Għandu jsir Carnet TIR wieħed rigward kull vettura tat-triq jew kontejner. Madankollu, Carnet TIR wieħed jista’ jsir rigward kombinazzjoni ta’ vetturi jew għal diversi kontejners mgħobbija fuq vettura tat-triq waħda jew fuq kombinazzjoni ta’ vetturi. F’dak il-każ, il-manifest TIR tal-merkanzija koperta mill- Carnet TIR għandu jelenka separatament il-kontenut ta’ kull vettura fil-kombinazzjoni ta’ vetturi jew ta’ kull kontejner. 2. Il- Carnet TIR għandu jkun validu għal vjaġġ wieħed biss. Għandu jinkludi għallinqas in-numru ta’ vawċers li jistgħu jinqatgħu li jkunu meħtieġa għat-trasport TIR in kwistjoni. Artikolu 18 Trasport TIR jista’ jinvolvi diversi uffiċċji doganali ta’ tluq u ta’ destinazzjoni, imma n-numru totali ta’ uffiċċji doganali ta’ tluq u ta’ destinazzjoni m’għandux jeċċedi l-erbgħa. Il- Carnet TIR jista’ jiġi ppreżentat biss fl-uffiċċji doganali ta’ destinazzjoni jekk l-uffiċċji doganali ta’ tluq kollha jkunu aċċettaw il- Carnet TIR. Artikolu 19 Il-merkanzija u l-vetturi tat-triq, il-kombinazzjoni ta’ vetturi jew il-kontejner għandhom ikunu prodotti flimkien mal- Carnet TIR fl-uffiċċju doganali ta’ tluq. L-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ tluq għandhom jieħdu tali miżuri kif ikun meħtieġ sabiex ikunu sodisfatti rigward il-preċiżjoni tal-manifest tal-merkanzija u jew biex jitwaħħlu s-siġilli doganali jew sabiex jiġu kkontrollati s-siġilli doganali mwaħħla taħt ir-responsabbiltà ta’ l-imsemmija awtoritajiet doganali minn persuni debitament awtorizzati. Artikolu 20 Għal vjaġġi fit-territorju tal-pajjiż tagħhom l-awtoritajiet doganali jistgħu jiffissaw limitu ta’ żmien u jeħtieġu li l-vettura tat-triq, il-kombinazzjoni tal-vetturi jew il-kontejner ssegwi rotta preskritta. Artikolu 21 F’kull uffiċċju doganali en route u fl-uffiċċji doganali ta’ destinazzjoni, il-vettura tat-triq, il-kombinazzjoni ta’ vetturi jew il-kontejner għandhom ikunu ppreżentati għal finijiet ta’ kontroll quddiem l-awtoritajiet doganali flimkien mat-tagħbija u mal- Carnet TIR relatat magħha. Artikolu 22 1. Bħala regola ġenerali u ħlief meta jeżaminaw il-merkanzija skond l-Artikolu 5(2), l-awtoritajiet doganali ta’ l-uffiċċji doganali en route ta’ kull waħda mill-Partijiet Kontraenti għandhom jaċċettaw is-siġilli doganali ta’ Partijiet Kontraenti oħra, sakemm dawn ikunu intatti. L-imsemmija awtoritajiet doganali, madankollu, jekk ir-rekwiżiti ta’ kontroll jagħmluha meħtieġa jistgħu jżidu s-siġilli tagħhom. 2. Is-siġilli doganali li jiġu aċċettati b’dan il-mod minn Parti Kontraenti fit-territorju ta’ dik il-Parti Kontraenti għandu jkollhom il-benefiċċju ta’ l-istess protezzjoni legali kif tingħata lis-siġilli nazzjonali. Artikolu 23 L-awtoritajiet doganali m’għandhomx: - jeħtieġu li l-vetturi tat-triq, il-kombinazzjonijiet ta’ vetturi jew il-kontejners ikunu skortati bi spiża tat-trasportaturi fit-territorju tal-pajjiż tagħhom, - jeħtieġu l-eżami en route tal-vetturi tat-triq, tal-kombinazzjonijiet ta’ vetturi jew tal-kontejners u tat-tagħbiji tagħhom ħlief f’każi eċċezzjonali. Artikolu 24 Jekk l-awtoritajiet doganali jwettqu eżami tat-tagħbija ta’ vettura tat-triq, ta’ kombinazzjoni ta’ vetturi jew tal-kontejner matul il-vjaġġ jew f’uffiċċju doganali en route , huma għandhom jirreġistraw fuq il-vawċers tal- Carnet TIR li ntużaw fil-pajjiż tagħhom, fuq il-mammi korrispondenti, u fuq il-vawċers li jibqgħu fil- Carnet TIR, il-partikolaritajiet tas-siġilli l-ġodda mwaħħla u tal-kontrolli mwettqa. Artikolu 25 Jekk is-siġilli doganali jinkisru en route f’ċirkostanzi oħra li mhumiex iċ-ċirkostanzi ta’ l-Artikoli 24 u 35, jew jekk kwalunkwe merkanzija tinqered jew issirilha ħsara mingħajr ma jinkisru tali siġilli, għandha tiġi segwita l-proċedura stabbilita fl-Anness I għal din il-Konvenzjoni għall-użu tal- Carnet TIR, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni possibbli tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali u għandu jimtela r-rapport iċċertifikat fil- Carnet TIR. Artikolu 26 1. Meta trasport kopert minn Carnet TIR isir parzjalment fit-territorju ta’ Stat li mhux Parti Kontraenti għal din il-Konvenzjoni, it-trasport TIR għandu jkun sospiż matul dik il-parti tal-vjaġġ. F’dak il-każ, l-awtoritajiet doganali tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha ikompli l-vjaġġ għandhom jaċċettaw il- Carnet TIR sabiex jerġa’ jibda t-trasport TIR, sakemm is-siġilli doganali u/jew il-marki ta’ identifikazzjoni jkunu baqgħu intatti. Fejn is-siġilli doganali ma jkunux baqgħu intatti, l-awtoritajiet doganali jistgħu jaċċettaw il- Carnet TIR sabiex jerġa’ jibda t-trasport TIR skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 25. 2. L-istess għandu japplika fejn għal parti mill-vjaġġ i-detentur tal- Carnet ma jużawx il- Carnet TIR fit-territorju ta’ Parti Kontraenti minħabba l-eżistenza ta’ proċeduri doganali ta’ tranżitu aktar sempliċi jew fejn jkunx meħtieġ l-użu ta’ reġim doganali ta’ tranżitu ma. 3. F’każi bħal dawn, l-uffiċċji doganali fejn jiġi sospsiż jew jinbeda mill-ġdid it-trasport TIR għandhom jitqiesu bħala uffiċċji doganali ta’ ħruġ en route u uffiċċji doganali ta’ dħul en route rispettivament. Artikolu 27 Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni u b’mod partikolari ta’ l-Artikolu 18, uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni ieħor jista’ jiġi sostitwit għall-uffiċċju doganali ta’ destinazzjoni oriġinarjament indikat. Artikolu 28 1. It-tmiem ta’ operazzjoni TIR għandha tkun iċċertifikata mill-awtoritajiet doganali mingħajr dewmien. It-tmiem ta’ operazzjoni TIR jista’ jiġi ċċertifikati mingħajr jew b’riserva: fejn it-tmiem jiġi ċċertifikat b’riserva dan għandu jkun minħabba fatti konnessi ma’ l-operazzjoni TIR infisha. Dawn il-fatti għandhom ikunu indikati b’mod ċar fil- Carnet TIR. 2. F’każi fejn il-merkanzija titqiegħed taħt proċedura doganali oħra jew taħt sistema oħra ta’ kontroll doganali, l-irregolaritajiet kollha li jistgħu jitwettqu taħt dik il-proċedura doganali l-oħra jew taħt dik is-sistema l-oħra ta’ kontroll doganali m’għandhomx jiġu attribwiti lid-detentur tal- Carnet TIR bħala tali jew lil kwalunkwe persuna li qed taġixxi f’ismu. c) Id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw it-trasport ta’ merkanzija tqila jew goffa Artikolu 29 1. Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-taqsima japplikaw biss għat-trasport ta’ merkanzija tqila jew goffa kif ġiet iddefinita fl-Artikolu 1(p) ta’ din il-Konvenzjoni. 2. Fejn japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ din it-taqsima, jekk l-awtoritajiet fl-uffiċċju doganali ta’ tluq jiddeċiedu hekk, il-merkanzija tqila jew goffa tista’ tinġarr permezz ta’ vetturi jew kontejners mhux issiġillati. 3. Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-taqsima għandhom japplikaw biss jekk, fl-opinjoni ta’ l-awtoritajiet fl-uffiċċju doganali ta’ tluq, il-merkanzija tqila jew goffa li qed tinġarr u kwalunkwe aċċessorju li jinġarr magħha jistgħu jiġu identifikati faċilment b’referenza għad-deskrizzjoni mogħtija, jew jistgħu jkunu pprovduti b’siġilli doganali u/jew marki ta’ identifikazzjoni sabiex tkun ipprevenuta kwalunkwe sostituzzjoni, jew tneħħija tal-merkanzija, mingħajr ma dan ikun ovvju. Artikolu 30 Id-dispożizzjonijiet kollha ta’ din il-Konvenzjoni, ħlief dawk li għalihom jagħmlu eċċezzjoni d-dispożizzjonijiet speċjali ta’ din it-taqsima, għandhom japplikaw għat-trasport ta’ merkanzija tqila jew goffa taħt il-proċedura TIR. Artikolu 31 Ir-responsabbiltà ta’ l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha tkopri mhux biss il-merkanzija enumerata fil- Carnet TIR, imma anki kwalunkwe merkanzija li, għalkemm mhux enumerata fil- Carnet , tkun fuq il-pjattaforma tat-tagħbija jew fost il-merkanzija enumerata fil- Carnet TIR. Artikolu 32 Il-kopertura u l-vawċers kollha tal- Carnet TIR għandu jkollhom fuqhom l-endorsjar “ heavy or bulky goods ” (merkanzija tqila jew goffa) f’ittri b’tipa grassa bl-Ingliż jew bil-Franċiż. Artikolu 33 L-awtoritajiet fl-uffiċċju doganali ta’ tluq jistgħu jeħtieġu li tali listi ta’ ppakkjar, ritratti, tpinġijiet eċċ., kif ikun meħtieġ għall-identifikazzjoni tal-merkanzija li qed tinġarr jiġu mehmuża mal- Carnet TIR. F’dan il-każ, huma għandhom jendorsjaw dawn id-dokumenti; kopja waħda ta’ l-imsemmija dokumenti għandha tkun mehmuża fuq ġewwa tal-paġna tat-titolu tal- Carnet TIR, u l-manifesti kollha tal- Carnet TIR għandhom jinkludu referenza għal tali dokumenti. Artikolu 34 L-awtoritajiet fl-uffiċċji doganali en route ta’ kull waħda mill-Partijiet Kontraenti għandhom jaċċettaw is-siġilli doganali u/jew il-marki ta’ identifikazzjoni mwaħħla mill-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet Kontraenti l-oħra. Madankollu, huma jistgħu jwaħħlu siġilli u/jew marki ta’ identifikazzjoni addizzjonali; l-awtoritajiet għandhom jirreġistaw partikolaritajiet tas-siġilli u/jew tal-marki ta’ identifikazzjoni l-ġodda fuq il-vawċers tal- Carnet TIR li ntuża fil-pajjiż tagħhom, fuq il-mammi korrispondenti u fuq il-vawċers li baqa’ fil- Carnet TIR. Artikolu 35 Jekk l-awtoritajiet doganali li qed iwettqu eżami tat-tagħbija f’uffiċċju doganali en route jew matul il-vjaġġ ikunu obbligati jiksru s-siġilli u/jew ineħħu l-marki ta’ identifikazzjoni, dawn għandhom jirreġistaw is-siġilli u/jew il-marki ta’ identifikazzjoni l-ġodda fuq il-vawċers tal- Carnet TIR li ntuża fil-pajjiż tagħhom, fuq il-mammi korrispondenti u fuq il-vawċers li baqa’ fil- Carnet TIR. Kapitolu IV L-irregolaritajiet Artikolu 36 Kwalunkwe ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni għandhom jagħmlu lil min iwettaq ir-reat suġġett, fil-pajjiż fejn twettaq ir-reat, għall-pieni preskritti mil-liġi ta’ dak il-pajjiż. Artikolu 37 Meta ma jkunx possibbli li jiġi stabbilit f’liema territorju twettqet irregolarità, għandu jitqies li twettqet fit-territorju tal-Parti Kontraenti fejn tiġi skoperta. Artikolu 38 1. Kull waħda mill-Partijiet Kontraenti għandu jkollha d-dritt li teskludi temporanjament jew permanentament mit-tħaddim ta’ din il-Konvenzjoni kwalunkwe persuna ħatja ta’ reat serju kontra l-liġijiet jew ir-regolamenti doganali applikabbli għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija. 2. Din l-esklużjoni għandha tkun innotifikata fi żmien ġimgħa lill-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti li fit-territorju tagħha tkun stabbilita jew residenti l-persuna kkonċernata, lill-assoċjazzjoni(jiet) fil-pajjiż jew fit-territorju doganali fejn twettaq ir-reat u lill-Bord Eżekuttiv TIR. Artikolu 39 Fejn l-operazzjonijiet TIR jiġu aċċettati bħala mill-bqija korretti: 1. Il-Partijiet Kontraenti m’għandhomx iqisu diskrepanzi minuri fl-osservanza tal-limiti ta’ żmien jew tar-rotot preskritti. 2. Bl-istess mod, id-diskrepanzi bejn il-partikolaritajiet fuq il-manifest tal-merkanzija tal- Carnet TIR u l-kontenut effettiv ta’ vettura tat-triq, ta’ kombinazzjoni ta’ vetturi jew ta’ kontejner m’għandhomx jitqiesu bħala ksur tal-Konvenzjoni mid-detentur tal- Carnet TIR meta tiġi ppreżentata evidenza li tissodisfa lill-awtoritajiet kompetenti li dawn id-diskrepanzi ma kinux minħabba żbalji mwettqa b’għarfien jew b’negliġenza fiż-żmien meta l-merkanzija kienet mgħobbija jew mibgħuta jew meta sar il-manifest. Artikolu 40 L-amministrazzjonijiet doganali tal-pajjiżi ta’ tluq u ta’ destinazjzoni m’għandhomx iqisu lid-detentur tal- Carnet TIR bħala responsabbli għad-diskrepanzi li jistgħu jiġu skoperti f’dawk il-pajjiżi, meta fil-fatt id-diskrepanzi jkunu relatati mal-proċeduri doganali li kienu jippreċedu jew isegwu trasport TIR u li d-detentur ma kienx involut fihom. Artikolu 41 Meta jiġi stabbilit għas-sodisfazzjon ta’ l-awtoritjiet doganali li l-merkanzija speċifikata fuq il-manifest ta’ Carnet TIR inqerdet jew intilfet b’mod irrevokabbli minħabba aċċident jew force majeure jew li hija inqas milli suppost minħabba n-natura tagħha, il-pagament tad-dazji u tat-taxxi normalment dovuti għandu jinħafer. Artikolu 42 Meta l-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet Kontraenti kkonċernati fi trasport TIR jirċievu mingħand Parti Kontraenti talba fejn jingħataw ir-raġunijiet rilevanti, dawn għandhom jippprovdu lil dik il-Parti Kontraenti bl-informazzjoni kollha disponibbli meħtieġa għall-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 39, 40 u 41 t’aktar ’il fuq. Artikolu 42a L-awtoritajiet kompetenti, f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-assoċjazzjonijiet, għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex ikunu żguri mill-użu xieraq tal- Carnets TIR. Għal dan il-għan, jistgħu jieħdu l-miżuri ta’ kontroll nazzjonali u internazzjonali xierqa. Il-miżuri ta’ kontroll nazzjonali li jittieħdu f’dan il-kuntest mill-awtoritajiet kompetenti għandhom ikunu kkomunikati immedjatament lill-Bord Eżekuttiv TIR li se jeżamina l-konformità tagħhom mad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni. Il-miżuri ta’ kontroll internazzjonali għandhom ikunu adottati mill-Kumitat Amministrattiv. Artikolu 42b Kif ikun xieraq, l-awtoritajiet kompetenti tal-Parti Kontraenti għandhom jipprovdu lil assoċjazzjonijiet awtorizzati b’informazzjoni li dawn jeħtieġu sabiex jissodisfaw l-impenn li ħadu skond l-Artikolu 1(f)(iii) tal-Parti 1 ta’ l-Anness 9. L-Anness 10 jistabbilixxi l-informazzjoni li għandha tkun ipprovduta f’każi partikolari. Kapitolu V In-Noti ta’ Spjegazzjoni Artikolu 43 In-Noti ta’ Spjegazzjoni stabbiliti fl-Anness 6 u fil-Parti III ta’ l-Anness 7 jinterpretaw ċerti dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni u ta’ l-Annessi tagħha. Huma jiddeskrivu wkoll ċerti prattiki rakkomandati. Kapitolu VI Dispożizzjonijiet varji Artikolu 44 Kull Parti Kontraenti għandha tipprovdi lill-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu kkonċernati b’faċilitajiet għal: a) it-trasferiment tal-munita meħtieġa għas-somom pretiżi mill-awtoritajiet tal-Partijiet Kontraenti minħabba d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 8 ta’ din il-Konvenzjoni; u b) it-trasferiment tal-munita għall-pagament għall-formoli tal- Carnets TIR mibgħuta lill-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu mill-assoċjazzjonijiet barranin korrispondenti jew mill-organizzazzjonijiet internazzjonali. Artikolu 45 Kull Parti Kontraenti għandha tara li tiġi ppubblikata l-lista ta’ l-uffiċċji doganali ta’ tluq, ta’ l-uffiċċji doganali en route u ta’ l-uffiċċji doganali ta’ destinazzjoni approvati minnha għat-twettiq ta’ l-operazzjonijiet TIR. Il-Partijiet Kontraenti tat-territorji biswit għandhom jikkonsultaw lil xulxin sabiex jiftiehmu dwar l-uffiċċji korrispondenti fuq il-fruntieri u dwar il-ħinijiet tal-ftuħ tagħhom. Artikolu 46 1. M’għandu jintalab l-ebda pagament għall-attendenza doganali b’konnessjoni ma’ l-operazzjonijiet doganali li jissemmew f’din il-Konvenzjoni, ħlief fejn tkun ipprovduta f’jiem jew f’ħinijiet jew f’postijiet li mhumiex dawk normalment magħżula għal tali operazzjonijiet. 2. Il-Partijiet Kontraenti għandhom jagħmlu l-aħjar arranġamenti possibbli biex operazzjonijiet doganali li jikkonċernaw merkanzija li tmur fl-uffiċċji doganali ikunu ffaċilitati. Artikolu 47 1. Id-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni la għandhom jipprekludu l-applikazzjoni ta’ restrizzjonijiet u ta’ kontrolli imposti skond regolamenti nazzjonali minħabba raġunijiet ta’ moralità pubbliika, sigurtà pubblika, iġjene jew saħa pubblika jew għal raġunijiet veterinarji jew fitopatoloġiċi, u lanqas l-impożizzjoni ta’ dazji li għandhom jintalabu minħabba tali regolamenti. 2. Id-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni m’għandhomx jipprekludu l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet oħra jew nazzjonali jew internazzjonali li jirregolaw it-trasport. Artikolu 48 Xejn f’din il-Konvenzjoni m’għandu jipprevjeni lill-Partijiet Kontraenti li jifformaw Unjoni Doganali jew Ekonomika milli jimplimentaw dispożizzjonijiet speċjali rigward operazzjonijiet tat-trasport li jibdew jew jintemmu, jew jgħaddu mit-territorji tagħhom, sakemm tali dispożizzjonijiet ma jtaffux il-faċilitajiet ipprovduti minn din il-Konvenzjoni. Artikolu 49 Din il-Konvenzjoni m’għandix tipprevjeni l-applikazzjoni ta’ aktar faċilitajiet li l-Partijiet Kontraenti jagħtu jew jista’ jkollhom ix-xewqa li jagħtu jew permezz ta’ dispożizzjonijiet unilaterali jew minħabba ftehimiet bilaterali jew multilaterali sakemm tali faċilitajiet ma jimpedixxux l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni, u b’mod partikolari, l-operazzjonijiet TIR. Artikolu 50 Il-Partijiet Kontraenti għandhom jikkomunikaw lil xulxin, meta jintalbu jagħmlu dan, l-informazzjoni meħtieġa sabiex ikunu implimentati d-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni, u partikolarment l-informazzjoni relatata ma’ l-approvazzjoni tal-vetturi tat-triq jew tal-kontejners u mal-karatteristiċi tekniċi tad-disinn tagħhom. Artikolu 51 L-Annessi għal din il-Konvenzjoni jifformaw parti integrali minn din il-Konvenzjoni. Kapitolu VII Il-klawżoli finali Artikolu 52 L-iffirmar, ir-ratifika, l-aċċettazzjoni, l-approvazzjoni u l-adeżjoni 1. L-Istati Membri kollha tan-Nazzjonjiet Uniti jew il-membri ta’ kwalunkwe waħda mill-aġenziji speċjalizzati jew ta’ l-Aġenzija Internazzjonali ta’ l-Enerġija Atomika jew il-Partijiet għall-Istatut tal-Qorti Internazzjonali tal-Ġustizzja, u kwalunkwe Stat ieħor mistieden mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti, jistgħu jsiru Partijiet Kontraenti għal din il-Konvenzjoni: a) billi jiffirmawha mingħajr riserva ta’ ratifika, aċċettazjoni jew approvazzjoni; b) billi jiddepożitaw strument ta’ ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni wara li jiffirmawha bla ħsara għar-ratifika, għall-aċċettazzjoni jew għall-approvazzjoni; jew c) billi jiddepożitaw strument ta’ adeżjoni. 2. Din il-Konvenzjoni għandha tkun miftuħa mill-1 ta’ Jannar 1976 sa l-1 ta’ Diċembru 1976, biż-żewġ dati inklużi, biex tiġi ffirmata fl-Uffiċċju tan-Nazzjonjiet Uniti f’Ġinevra mill-Istati li jissemmew fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu. Wara għandha tkun miftuħa għall-adeżjoni tagħhom. 3. L-unjonijiet doganali jew ekonomiċi, flimkien ma’ l-Istati Membri tagħhom kollha jew fi kwalunkwe żmien wara li l-Istati Membri tagħhom kollha jkunu saru Partijiet Kontraenti għal din il-Konvenzjoni, jistgħu wkoll isiru Partijiet Kontraenti għal din il-Konvenzjoni skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu. Madankollu, dawn l-unjonijiet m’għandux ikollhom id-dritt li jivvotaw. 4. L-istrumenti ta’ ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni għandhom ikunu ddepożitati mas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti. Artikolu 53 Id-dħul fis-seħħ 1. Din il-Konvenzjoni għandha tidħol fis-seħħ sitt xhur wara d-data meta l-ħames Stati li jissemmew fl-Artikolu 52(1) jkunu ffirmawha mingħajr riserva ta’ ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni jew ikunu ddepożitaw l-istrumenti ta’ ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni tagħhom. 2. Wara li l-ħames Stati li jissemmew fl-Artikolu 52(1) jkunu ffirmawha mingħajr riserva ta’ ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni, jew ikunu ddepożitaw l-istrumenti ta’ ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni, jew adeżjoni tagħhom, din il-Konvenzjoni għandha tidħol fis-seħħ għal aktar Partijiet Kontraenti sitt xhur wara d-data tad-depożitu ta’ l-istrumenti ta’ ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni tagħhom. 3. Kwalunkwe strument ta’ ratifika, aċċettazzjoni, approvazzjoni jew adeżjoni ddepożitat wara d-dħul fis-seħħ ta’ emenda għal din il-Konvenzjoni għandu jitqiesu li japplika għal din il-Konvenzjoni kif ġiet emendata. 4. Kwalunkwe strument bħal dan li jiġi ddepożitat wara li tkun ġiet aċċettata emenda imma qabel ma tkun daħlet fis-seħħ għandu jitqies li japplika għal din il-Konvenzjoni kif ġiet emendata fid-data meta l-emenda tidħol fis-seħħ. Artikolu 54 Id-denunzja 1. Kwalunkwe Parti Kontraenti tista’ tiddenunzja din il-Konvenzjoni billi tinnotifika dan lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti. 2. Id-denunzja għandha tidħol fis-seħħ 15-il xahar wara d-data meta s-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti jirċievi n-notifika tad-denunzja. 3. Il-validità tal- Carnets TIR aċċettati mill-uffiċċju doganali ta’ tluq qabel id-data meta d-denunzja tidħol fis-seħħ m’għandiex tkun affetwata minn dan u l-garanzija ta’ l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi għandha tibqa’ valida skond id-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni. Artikolu 55 It-tmiem Jekk, wara d-dħul fis-seħħ ta’ din il-Konvenzjoni, in-numru ta’ Stati li huma Partijiet Kontraenti, għal kwalunkwe perjodu ta’ 12-il xahar konsekuttiv, jitnaqqas għal inqas minn ħamsa, il-Konvenzjoni m’għandiex tibqa’ aktar fis-seħħ minn tmiem il-perjodu ta’ 12-il xahar. Artikolu 56 It-tmiem tat-tħaddim tal-Konvenzjoni TIR, 1959 1. Mad-dħul fis-seħħ tagħha, din il-Konvenzjoni, fir-relazzjonijiet bejn il-Partijiet Kontraenti għal din il-Konvenzjoni, għandha ttemm u tissostitwixxi l-Konvenzjoni TIR, 1959. 2. Iċ-ċertifikati ta’ approvazzjoni maħruġa rigward vetturi tat-triq u kontejners fil-kundizzjonijiet tal-Konvenzjoni TIR, 1959, għandhom ikunu aċċettati matul il-perjodu ta’ validità tagħhom jew matul kwalunkwe estensjoni tiegħu għat-trasport tal-merkanzija taħt siġill doganali mill-Partijiet Kontraenti għal din il-Konvenzjoni, sakemm tali vetturi u kontejners ikomplu jissodisfaw il-kundizzjonijiet li fihom kienu approvati oriġinarjament. Artikolu 57 Is-soluzzjoni tat-tilwim 1. Kwalunkwe tilwima bejn żewġ Partijiet Kontraenti jew aktar li tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ din il-Konvenzjoni, safejn ikun possibbli, għandha tiġi solvuta b’negozjati bejniethom jew b’mezz ieħor biex tinstab soluzzjoni. 2. Kwalunkwe tilwima bejn żewġ Partijiet Kontraenti jew aktar li tikkonċerna l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta’ din il-Konvenzjoni li ma tistax tiġi solvuta bil-mezzi indikati fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, fuq it-talba ta’ waħda mill-partijiet, għandha tkun rinvijata quddiem tribunal ta’ l-arbitraġġ magħmul kif ġej: kull Parti għat-tilwima għandha taħtar arbitru u dawn l-arbitri għandhom jaħtru arbitru ieħor, li għandu jkun il-president. Jekk, tliet xhur wara li tiġi riċevuta talba, waħda mill-Partijiet ma tkunx għadha ħatret arbitru jew jekk l-arbitri ma rnexxilhomx jeleġġu l-president, kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista’ titlob lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti biex jaħtar arbitru jew il-president tat-tribunal ta’ l-arbitraġġ. 3. Id-deċiżjoni tat-tribunal ta’ l-arbitraġġ stabbilit skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2 għandha torbot lill-Partijiet għat-tilwima. 4. It-tribunal ta’ l-arbitraġġ għandu jiddetermina r-regoli ta’ proċedura tiegħu stess. 5. Id-deċiżjonijiet tat-tribunal ta’ l-arbitraġġ għandhom jittieħdu b’vot maġġoritarju. 6. Kwalunkwe kontroversja li tista’ tinqala’ bejn il-Partijiet għat-tilwima rigward l-interpretazzjoni u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjoni tista’ titressaq minn kwalunkwe waħda mill-Partijiet għal ġudizzju quddiem it-tribunal ta’ l-arbitraġġ li ħa d-deċiżjoni. Artikolu 58 Ir-riservi 1. Fi żmien l-iffirmar ta’, ir-ratifika ta’ jew l-adeżjoni ma’ din il-Konvenzjoni, kwalunkwe Stat jista’ jiddikjara li ma jqisx lilu nnifsu marbut mill-Artikolu 57(2) sa (6) ta’ din il-Konvenzjoni. Il-Partijiet Kontraenti l-oħra m’għandhomx ikunu marbuta minn dawn il-paragrafi rigward kwalunkwe Parti Kontraenti oħra li tkun għamlet tali riserva. 2. Kwalunkwe Parti Kontraenti li għamlet riserva kif inhu pprovdut fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, fi kwalunkwe ħin, tista’ tirtira tali riserva billi tinnotifika lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti. 3. Minbarra r-riservi pprovduti fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, m’għandha tkun permessa l-ebda riserva għal din il-Konvenzjoni. Artikolu 58a Il-Kumitat Amministrattiv Għandu jkun stabbilit Kumitat Amministrattiv magħmul mill-Partijiet Kontraenti kollha. Il-kompożizzjoni, il-funzjonijiet u r-regoli ta’ proċedura tiegħu ġew stabbiliti fl-Anness 8. Artikolu 58b Il-Bord Eżekuttiv TIR Il-Kumitat Amministrattiv għandu jistabblixxi Bord Eżekuttiv TIR bħala entità sussidjarja li, f’ismu, se jwettaq il-kompiti fdati lilu mill-Konvenzjoni u mill-Kumitat. Il-kompożizzjoni, il-funzjonijiet u r-regoli ta’ proċedura tiegħu ġew stabbiliti fl-Anness 8. Artikolu 59 Il-proċedura biex tiġi emendata din il-Konvenzjoni 1. Din il-Konvenzjoni, inklużi l-Annessi tagħha, tista’ tiġi emendata fuq proposta ta’ Parti Kontraenti permezz tal-proċedura speċifikata f’dan l-Artikolu. 2. Kwalunkwe emenda proposta għal din il-Konvenzjoni għandha titqies mill-Kumitat Amministrattiv magħmul mill-Partijiet Kontraenti kollha skond ir-regoli ta’ proċedura stabbiliti fl-Anness 8. Kwalunkwe emenda bħal din meqjusa jew ippreparata matul il-laqgħa tal-Kumitat Amministrattiv u adottata minnu b’maġġoranza ta’ żewġ terzi tal-membri preżenti u li jivvotaw għandha tkun ikkomunikata mis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti lill-Partijiet Kontraenti għall-aċċettazzjoni tagħhom. 3. Ħlief kif inhu pprovdut fl-Artikolu 60, kwalunkwe emenda proposta li ġiet ikkomunikata skond il-paragrafu preċedenti għandha tidħol fis-seħħ rigward il-Partijiet Kontraenti kollha tliet xhur wara l-iskadenza ta’ perjodu ta’ 12-il xahar wara d-data ta’ komunikazzjoni ta’ l-emenda proposta, fejn matul dan il-perjodu ma tkun ġiet ikkomunikata l-ebda oġġezzjoni għall-emenda proposta lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti minn Stat li huwa Parti Kontraenti. 4. Jekk, skond il-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu, tkun ġiet ikkomunikata oġezzjoni għall-emenda proposta għandu jitqies li l-emenda ma ġietx aċċettata u m’għandu jkollha l-ebda effett. Artikolu 60 Il-proċedura speċjali biex ikunu emendati l-Annessi 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 u 10 1. Kwalunkwe emenda proposta għall-Annessi 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 u 10 meqjusa skond l-Artikolu 59(1) u (2) għandha tidħol fis-seħħ f’data li għandha tkun iddeterminata mill-Kumitat Amministrattiv fi żmien l-adozzjoni tagħha, sakemm b’data preċedenti ddeterminata mill-Kumitat Amministrattiv fl-istess żmien, wieħed minn kull ħames Stati li huma Partijiet Kontraenti jew ħamsa mill-Istati li huma Partijiet Kontraenti, liema numru huwa l-iżgħar, jinnotifikaw lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti bl-oġġezzjoni tagħhom għall-emenda. Id-determinazzjoni mill-Kumitat Amministrattiv tad-dati li jissemmew f’dan il-paragrafu għandha tkun b’maġġoranza ta’ żewġ terzi ta’ dawk preżenti u li jivvotaw. 2. Mad-dħul fis-seħħ, kwalunkwe emenda adottata skond il-proċeduri stabbiliti fil-paragrafu 1 t’aktar ’il fuq, għall-Partijiet Kontraenti kollha, għandha tissostitwixxi u tieħu post kwalunkwe dispożizzjoni preċedenti li għaliha tirreferi l-emenda. Artikolu 61 It-talbiet, il-komunikazzjonijiet u l-oġġezzjonijiet Is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jinforma lill-Partijiet Kontraenti kollha u lill-Istati kollha li jissemmew fl-Artikolu 52(1) ta’ din il-Konvenzjoni bi kwalunkwe talba, komunikazzjoni jew oġġezzjoni skond l-Artikoli 59 u 60 t’aktar ’il fuq u bid-data meta kwalunkwe emenda tidħol fis-seħħ. Artikolu 62 Il-Konferenza ta’ Analiżi 1. Permezz ta’ notifika lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti, kwalunkwe Stat li jkun Parti Kontraenti jista’ jitlob biex titlaqqa’ konferenza sabiex tkun analizzata din il-Konvenzjoni. 2. Is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jlaqqa’ konferenza ta’ analiżi li għaliha għandhom jiġu mistiedna l-Partijiet Kontraenti kollha u l-Istati kollha li jissemmew fl-Artikolu 52(1) jekk, f’perjodu ta’ sitt xhur wara d-data ta’ notifika mis-Segretarju Ġenerali, mhux inqas minn Stat minn kull erbgħa mill-Istati li jkunu Partijiet Kontraenti jinnotifikawh bil-qbil tagħhom għat-talba tiegħu. 3. Is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jlaqqa’ wkoll konferenza ta’ analiżi li għaliha għandhom jiġu mistiedna l-Partijiet Kontraenti kollha u l-Istati kollha li jissemmew fl-Artikolu 52(1), fuq notifika ta’ talba mill-Kumitat Amministrattiv. Il-Kumitat Amministrattiv għandu jagħmel talba jekk ikun hemm il-qbil ta’ maġġoranza ta’ dawk preżenti u li jivvotaw fil-Kumitat. 4. Jekk titlaqqa’ konferenza skond il-paragrafu 1 jew 3 ta’ dan l-Artikolu, is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jinforma b’dan lill-Partijiet Kontraenti kollha u jistedinhom iressqu, f’perjodu ta’ tliet xhur, il-proposti li jixtiequ li tqis il-konferenza. Is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jiċċirkola lill-Partijiet Kontraenti kollha l-aġenda provviżorja għall-konferenza flimkien mat-testi ta’ tali proposti, mill-inqas tliet xhur qabel id-data meta għandha tiltaqa’ l-konferenza. Artikolu 63 In-notifiki Minbarra n-notifiki u l-komunikazzjonijiet ipprovduti fl-Artikoli 61 u 62, is-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti għandu jinnotifika lill-Istati kollha li jissemmew fl-Artikolu 52 b’dan li ġej: a) il-firem, ir-ratifiki, l-aċċettazzjonijiet, l-approvazzjonijiet u l-adeżjonijiet skond l-Artikolu 52; b) id-dati tad-dħul fis-seħħ ta’ din il-Konvenzjoni skond l-Artikolu 53; c) id-denunzji skond l-Artikolu 54; d) it-tmiem ta’ din il-Konvenzjoni skond l-Artikolu 55; e) ir-riservi skond l-Artikolu 58. Artikolu 64 It-test awtentiku Wara l-31 ta’ Diċembru1976, l-oriġinal ta’ din il-Konvenzjoni għandu jkun iddepożitat mas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonjiet Uniti, li għandu jittrażmetti kopji veri ċċertifikati lil kull waħda mill-Partijiet Kontraenti u lill-Istati li jissemmew fl-Artikolu 52(1) li mhumiex Partijiet Kontraenti. B’XHIEDA TA’ DAN, is-sottoskritt, billi huwa debitament awtorizzat li jagħmel dan, iffirma din il-Konvenzjoni. MAGĦMULA f’Ġinevra, fl-14-il jum ta’ Novembru elf disa’ mija u ħamsa u sebgħin, f’kopja waħda bl-Ingliż, bil-Franċiż u bir-Russu, bit-tliet testi jkunu ugwalment awtentiċi. 2.2 L-ANNESSI GĦAL-KONVENZJONI TIR TA’ L-1975 (inklużi n-noti ta’ spjegazzjoni u l-kummenti relatati) Anness 1 MUDELL TAL- CARNET TIR Verżjoni 1 1. Il- Carnet TIR huwa stampat bil-Franċiż ħlief għall-paġna 1 tal-qoxra fejn il-punti huma stampati wkoll bl-Ingliż. Ir-“Regoli rigward l-Użu tal- Carnet TIR” mogħtija bil-Franċiż fuq paġna 2 tal-qoxra huma wkoll stampati bl-Ingliż fuq paġna 3 tal-qoxra. Ir-“Rapport Iċċertifikat” jista’ wkoll jidher, fuq in-naħa ta’ wara tal-paġna, b’lingwa oħra li mhix il-Franċiż, kif ikun xieraq. 2. Il- Carnets li jintużaw għall-operazzjonijiet TIR f’katina reġjonali ta’ garanziji jistgħu jiġu stampati fi kwalunkwe lingwa uffiċċjali oħra tan-Nazzjonjiet Uniti ħlief il-paġna 1 tal-qoxra fejn il-punti jiġu stampati wkoll bl-Ingliż jew bil-Franċiż. Ir-“Regoli rigward l-Użu tal- Carnet TIR” jiġu stampati fuq paġna 2 tal-qoxra fl-ilsien uffiċjali tan-Nazzjonjiet Uniti li ntuża u jiġu stampati wkoll bl-Ingliż jew bil-Franċiż fuq paġna 3 tal-qoxra. Verżjoni 2 3. Għat-trasport tat-tabakk u ta’ l-alkoħol li għalihom tista’ tkun pretiża garanzija akbar mingħand l-assoċjazzjoni li tiggarantixxi, skond in-Nota ta’ Spjegazzjoni 0.8.3 ta’ l-Anness 6, l-awtoritajiet doganali għandhom jitolbu li l- Carnets TIR ikunu mmarkati b’mod ċar “TOBACCO/ALCOHOL” u “TABAC/ALCOOL” (TABAKK/ALKOĦOL) fuq il-qoxra u fuq il-vawċers kollha. Barra minn hekk, dawn il- Carnets iridu jipprovdu dettalji, għallinqas bl-Ingliż u bil-Franċiż, dwar il-kategoriji ta’ tabakk u ta’ alkoħol iggarantiti, fuq folja separata mdaħħla fil- Carnet wara l-paġna 2 tal-qoxra tal- Carnet . Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 1 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Mudell tal- Carnet TIR: VERŻJONI 2 [pic] Anness 2 IR-REGOLAMENTI DWAR IL-KUNDIZZJONIJIET TEKNIĊI APPLIKABBLI GĦALL-VETTURI TAT-TRIQ LI JISTGĦU JIĠU AĊĊETTATI GĦAT-TRASPORT INTERNAZZJONALI TAĦT SIĠILL DOGANALI Artikolu 1 Il-prinċipji bażiċi L-approvazzjoni għat-trasport internazzjonali tal-merkanzija taħt siġill doganali tista’ tingħata biss lil vetturi, li l-kompartimenti tat-tagħbija tagħhom jkunu mibnija u mgħammra b’tali mod li: a) l-ebda merkanzija ma tista’ tinteħħa minn jew tiġi introdotta fil-parti ssiġillata tal-vettura mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji ta’ tbagħbis jew mingħajr ma jinkiser is-siġill doganali; b) is-siġill doganali jista’ jitwaħħal sempliċment u effettivament magħhom; c) ma jinkludu l-ebda spazju moħbi fejn tista’ tinħeba l-merkanzija; d) l-ispazji kollha li kapaċi jżommu l-merkanzija jkunu faċilment aċċessibbli għal spezzjoni doganali. Artikolu 2 L-istruttura tal-kompartimenti tat-tagħbija 1. Sabiex ikunu sodisfatti r-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 1 ta’ dawn ir-Regolamenti: a) il-partijiet kostitwenti tal-kompartiment tat-tagħbija (il-ġnub, il-qiegħ, il-bibien, is-saqaf, l-elementi weqfin ( uprights ), il-qafas, il-biċċiet trasversali, eċċ.) għandhom ikunu assemblati jew permezz ta’ apparti li jistgħu jitneħħew u sostitwiti minn barra mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji jew permezz ta’ tali metodi li se jipproduċu struttura li ma tistax tiġi modifikata mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. Meta l-ġnub, il-qiegħ, il-bibien u s-saqaf ikunu magħmula minn komponenti differenti, dawn għandhom jissodisfaw l-istess rekwiżiti u għandhom ikunu b’saħħithom biżżejjed; b) il-bibien u s-sistemi l-oħra kollha ta’ għeluq (inkludi l-istopkoks, l-għotjien tat-tappieri, il-flanġijiet, eċċ) għandu jitwaħħlilhom apparat li fuqu jistgħu jitwaħħlu s-siġilli doganali. Dan l-apparat irid ikun tali li ma jistax jitneħħa u jiġi sostitwit minn barra mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji, jew il-bieb jew l-irbit ma jistax jinfetaħ mingħajr ma jinkisru s-siġilli doganali. Ta’ l-aħħar għandhom ikunu protetti adegwatament. Għandhom ikunu permessi s-soqfa li jinfetħu; c) l-aperturi għall-ventilazzjoni u għad-dranaġġ għandhom ikunu pprovduti b’apparat li jipprevjeni l-aċċess għall-parti ġewwiena tal-kompartiment tat-tagħbija. Dan l-apparat irid ikun tali li ma jistax jitneħħa u jiġi sostitwit minn barra mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. 2. Minkejja d-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 1(c) ta’ dawn ir-Regolament, għandhom ikunu permessi partijiet kostitwenti tal-kompartiment tat-tagħbija li, għal raġunijiet prattiċi, iridu jinkludu spazji vojta (pereżempji, bejn it-taqsimiet ta’ ħajt dobblu). Sabiex l-imsemmija spazji ma jkunux jistgħu jintużaw ħalli tinħeba l-merkanzija: i) fejn il-kisja ( lining ) minn ġewwa tkopri l-għoli kollu mill-qiegħ sas-saqaf jew, f’każi oħra, fejn l-ispazju bejnha u l-ħajt ta’ barra jkun magħluq għalkollox, il-kisja minn ġewwa fil-kompartiment tat-tagħbija għandha titwaħħal b’tali mod li ma tistax titneħħa u tiġi sostitwita mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji; u ii) fejn kisja tkopri inqas mill-għoli kollu u l-ispazji bejn il-kisja u l-ħajt ta’ barra ma jkunux għalkollox magħluqa, u fil-każi l-oħra kollha fejn ikun hemm spazji fil-kostruzzjoni ta’ kompartiment tat-tagħbija, in-numru ta’ tali spazji għandu jinżamm l-inqas possibbli u dawn l-ispazji għandhom ikunu faċilment aċċessibbli għal spezzjoni doganali. 3. It-twieqi għandhom ikunu permessi sakemm ikunu magħmula minn materjali biżżejjed b’saħħithom u li ma jistgħux jitneħħew u jiġu sostitwiti minn barra mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. Madankollu, il-ħġieġ jista’ jkun permess, imma jekk jintuża ħġieġ għajr ħġieġ ta’ sikurezza, mat-twieqi għandha titwaħħal gradilja fissa tal-metall li ma tistax titneħħa minn barra; il-malja tal-gradilja m’għandiex teċċedi l-10 mm. 4. Il-fetħiet li jsiru fil-qiegħ għal raġunijiet tekniċi, bħal-lubrikazzjoni, il-manutenzjoni u l-mili tal-kaxxa tar-ramel, għandhom ikunu permess biss jekk ikunu mgħammra b’għatu li jkunu jista’ jitwaħħal b’tali mod li jagħmel lill-kompartiment tat-tagħbija inaċċessibbli minn barra. Artikolu 3 Il-vetturi mgħottija ( sheeted vehicles ) 1. Fejn ikun applikabbli, għall-vetturi mgħottija għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 1 u 2 ta’ dawn ir-Regolamenti. Barra minn hekk, dawn il-vetturi għandhom ikunu konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu. 2. L-għatja għandha jew tkun magħmula minn kanvas b’saħħtu jew minn drapp mgħotti bil-plastik jew imħallat bil-lasktu, li għandu jkun biżżejjed b’saħħtu u li ma jiġġebbidx. Għandha tkun f’kundizzjoni tajba u għandha tkun magħmula b’tali mod li ladarba jingħalaq l-apparat ta’ l-għeluq, ikun impossibbli li jinkiseb aċċess għall-kompartiment tat-tagħbija mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. 3. Jekk l-għatja tkun magħmula minn diversi biċċiet, it-truf tagħhom għandhom jintwew wieħed fl-ieħor u jiġu meħjuta flimkien b’żewġ ħjatat għallinqas 15-il mm ’il bogħod minn xulxin. Dawn il-ħjatat għandhom isiru kif jintwera fl-iskeċċ Nru. 1 mehmuż ma’ dawn ir-Regolamenti; madankollu, fejn fil-każ ta’ ċerti partijiet ta’ l-għatja (bħal perpuri u ġnub rinforzati) ma jkunx possibbli li l-biċċiet jiġu assemblati b’dak il-mod, għandu jkun biżżejjed li jintewa t-tarf tat-taqsima ta’ fuq u jsiru l-ħjatat kif muri fl-iskeċċ Nru. 2 jew Nru. 2(a) mehmuż ma’ dawn ir-Regolament. Waħda mill-ħjatat għandha tkun viżibbli biss minn ġewwa u l-kulur tal-ħajta li tintuża għal dik il-ħjata għandha tkun biċ-ċar differenti mill-kulur ta’ l-għata nfushom u mill-kulur tal-ħajta li tintuża għall-ħjata l-oħra. Il-ħjatat kollha għandhom ikunu meħjuta bil-magna. 4. Jekk l-għatja tkun magħmula minn drapp mgħotti bil-plastik, u tkun magħmula minn diversi biċċiet, il-biċċiet jistgħu alternattivament jiġu wweldjati flimkien bil-mod muri fl-iskeċċ Nru. 3 mehmuż ma’ dawn ir-Regolament. It-truf tal-biċċiet għandhom jitrikkbu fuq xulxin b’mill-inqas 15-il mm. Il-biċċiet għandhom jiġu mġonġija fuq il-wisa’ kollha tat-trikkib. It-tarf ta’ l-għatja ta’ barra għandu jkun mgħotti bi strixxa ta’ materjal tal-plastik wiesa’ mill-inqas 7 mm, imwaħħla bl-istess proċess ta’ wweldjar. L-istrixxa tal-plastik u l-għatja fuq kull naħa tagħha għal wisa’ ta’ mill-inqas 3 mm għandu jkollhom disinn uniformi f’riljiev stampat fuqhom. Il-biċċiet għandhom ikunu wweldjati b’tali mod li ma jistgħux jiġu sseparati u mgħaqqda mill-ġdid mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. 5. It-tiswijiet għandhom ikunu skond il-metodu deskritt fl-iskeċċ Nru. 4 mehmuż ma’ dawn ir-Regolamenti; it-truf għandhom jintwew wieħed fl-ieħor u għandhom jiġu meħjuta flimkien b’żewġ ħjatat viżibbli mill-inqas 15-il mm ’il bogħod minn xulxin; il-kulur tal-ħjata viżibbli minn ġewwa għandu jkun differenti minn dak tal-ħjata viżibbli minn barra u minn dik ta’ l-għatja nfisha; il-ħjatat kollha għandhom ikunu meħjuta bil-magna. Meta għatja issirilha ħsara qrib it-truf, tissewwa billi l-parti li saritilha l-ħsara tiġi sostitwita b’roqgħa, il-ħjata wkoll tista’ ssir skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu u skond l-iskeċċ Nru. 1 mehmuż ma’ dawn ir-Regolament. Alternattivament, l-għatjiet tad-drapp mgħotti bil-plastik jistgħu jissewwew skond il-metodu deskritt fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu, imma f’dak il-każ l-istrixxa tal-plastik trid titwaħħal maż-żewġ naħat ta’ l-għatja, bir-roqgħa tkun imwaħħla fuq in-naħa ta’ ġewwa ta’ l-għatja. 6. L-għatja għandha tkun imwaħħla mal-vettura f’konformità stretta mal-kundizzjonijiet stabbbiliti fl-Artikolu 1(a) u (b) ta’ dawn ir-Regolament. Jistgħu jintużaw is-sistemi li ġejjin: a) L-għatja tista’ titwaħħal sew bi: i) anelli tal-metall imwaħħla mal-vetturi, ii) radanċi fit-tarf ta’ l-għatja, u iii) irbit li jgħaddi mill-anelli ’l fuq mill-għatja u li jkun viżibbli minn barra għat-tul kollu tagħha. L-għatja għandha titrikkeb fuq il-partijiet solidi tal-vettura b’mill-inqas 250 mm, imkejla miċ-ċentru ta’ l-anelli tat-twaħħil, sakemm is-sistema tal-kostruzzjoni tal-vettura minnha nfisha ma tipprevejneix l-aċċess kollu għall-kompartiment tat-tagħbija. b) Meta kwalunkwe tarf ta’ l-għatja se jitwaħħal sew u permanentament mal-vettura, iż-żewġ superfiċji għandhom jiġu mġonġija flimkien b’mod kontinwu u għandhom jinżammu f’posthom minn apparati b’saħħithom. c) Meta tintuża sistema ta’ sokra għall-għatja, f’pożizzjoni msakkra għandha ġġonġi l-għatja strettament man-naħa ta’ barra tal-kompartiment tat-tagħbija (bħala eżempju ara l-iskeċċ Nru.6). 7. L-għatja għandha tkun appoġġjata minn superstruttura adegwata (elementi weqfin, ġnub, arkati, paletti, eċċ.). 8. L-ispazji bejn l-anelli u l-ispazji bejn ir-radanċi m’għandhomx jeċċedu l-200 mm. Madankollu, l-ispazji jistgħu jkunu akbar imma m’għandhomx jeċċedu t-300 mm bejn l-anelli u r-radanċi fuq kwalunkwe naħa ta’ l-element wieqaf jekk il-kostruzzjoni tal-vettura u ta’ l-għatja tkun tali sabiex ikun ipprevenut kwalunkwe aċċess għall-kompartiment tat-tagħbija. Ir-radanċi għandhom ikunu rrinforzati. 9. Għandu jintuża l-irbit li ġej: a) ħbula tal-wajers ta’ l-azzar b’dijametru ta’ mill-inqas 3 mm; jew b) ħbula tal-qanneb jew tas-sisal b’dijametru ta’ mill-inqas 8 mm magħluqa f’inforra trasparenti ta’ plastik li ma jiġġebbidx; jew c) ħbula li jikkonsistu minn lottijiet ta’ wajers tal-fibra ottika f’kejsing imdawwar fi spirali ta’ l-azzar magħluq f’inforra trasparenti ta’ plastik li ma jiġġebbidx; jew d) ħbula magħmula minn korda tessili mdawwra minn għallinqas erba’ kurduni li jikkonsistu biss minn wajer ta’ l-azzar u li jgħattu għalkollox il-parti ċentrali, sakemm il-ħbula (mingħajr ma titqies l-inforra trasparenti, jekk ikun hemm) ma jkollhomx dijametru ta’ inqas minn 3 mm. Skond il-paragrafu 9(a) jew (d) ta’ dan l-Artikolu, il-ħbula jista’ jkollhom inforra trasparenti ta’ plastik li ma jiġġebbidx. F’każi fejn l-għatja trid titwaħħal mal-qafas f’sistema ta’ kostruzzjoni li mill-bqija hija konformi mad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 6(a) ta’ dan l-Artikolu, ċinga dejqa tista’ tintuża bħala rbit (eżempju ta’ tali sistema ta’ kostruzzjoni jingħata fl-iskeċċ Nru.7 mehmuż ma’ dan l-Anness). Iċ-ċinga dejqa trid tkun konformi mar-rekwiżiti stipulati fil-paragrafu 11(a)(iii) rigward il-materjal, id-dimensjonijiet u s-sura. 10. Kull ħabel għandu jkun f’biċċa waħda u għandu jkollu biċċa tat-tarf tal-metall iebsa f’kull tarf. Kull biċċa tat-tarf tal-metall għandha tippermetti li tiddaħħal ħajta jew strixxa tas-siġill doganali. L-irbit ta’ kull biċċa tat-tarf tal-metall tal-ħbula, skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 9(a), (b) u (d) ta’ dan l-Artikolu, għandu jinkludi musmar irbattut vojt minn ġewwa li jgħaddi mill-ħabel sabiex tkun tista’ tiddaħħal il-ħajta jew l-istrixxa tas-siġill doganali. Il-ħabel għandu jibqa’ viżibbli fuq kwalunkwe naħa tal-musmar irbattut vojt minn ġewwa sabiex ikun possibbli li jiġi żgurat li l-ħabel ikun f’biċċa waħda (ara l-iskeċċ Nru. 5 mehmuż ma’ dawn ir-Regolamenti). 11. Fil-fetħiet fl-għatja, li jintużaw għat-tagħbija u għall-ħatt, iż-żewġ superfiċji għandhom jiġu mġonġija flimkien. Jistgħu jintużaw is-sistemi li ġejjin: a) Iż-żewġt itruf ta’ l-għatja għandu jkollhom biċċa mrikkba adegwata. Għandhom ukoll ikunu marbuta bi: i) perpura meħjuta jew iwweldjata skond il-paragrafi 3 u 4 ta’ dan l-Artikolu, ii) anelli u radanċi li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-paragrafu 8 ta’ dan l-Artikolu, bl-anelli jkunu manifatturati mill-metall, u iii) ċinga dejqa magħmula minn materjal xieraq, f’biċċa waħda u li ma tiġġebbidx, wiesgħa mill-inqas 20 mm u ħoxna 3 mm, li tgħaddi mill-anelli u żżomm flimkien iż-żewġt itruf ta’ l-għatja u tal-perpura; iċ-ċinga dejqa għandha titwaħħal sew ġewwa l-għatja u titwaħħal jew ma’: - radanċa sabiex tieħu l-ħabel li jissemma fil-paragrafu 9 ta’ l-Artikolu, jew, - radanċa li tista’ titwaħħal ma’ l-anell tal-metall li jissemma fil-paragrafu 6 ta’ dan l-Artikolu u jintrabat sew bil-ħabel li jissemma fil-paragrafu 9 ta’ dan l-Artikolu. Perpura m’għandiex tkun meħtieġa jekk jitwaħħal apparat speċjali, bħal baffle plate li jipprevjeni l-aċċess għall-kompartiment tat-tagħbija mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. Lanqas m’għandha tkun meħtieġa perpura għal vetturi b’għatjiet li jiżżerżqu ( sliding sheets ). b) Sistema speċjali ta’ sokra li żżomm it-truf ta’ l-għatjiet imsakkra b’mod strett meta l-kompartiment tat-tagħbija jkun magħluq u ssiġillat. Is-sistema għandha tkun ipprovduta b’fetħa li minnha jista’ jgħaddi l-anell tal-metall li jissemma fil-paragrafu 6 ta’ dan l-Artikolu u jkun marbut sew bil-ħabel li jissemma fil-paragrafu 9 ta’ l-Artikolu. Tali sistema ġiet deskritta fl-iskeċċ Nru. 8 mehmuż ma’ dan l-Anness. Artikolu 4 Il-vetturi b’għatjiet li jiżżerżqu ( vehicles with sliding sheets ) 1. Fejn ikun applikabbli, għall-vetturi b’għatjiet li jiżżerżqu, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikoli 1, 2 u 3 ta’ dawn ir-Regolament. Barra minn hekk, dawn il-vetturi għandhom ikunu konformi mad-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu. 2. L-għatjiet li jiżżerżqu, il-qigħan, il-bibien u l-partijiet kostitwenti l-oħra kollha tal-kompartiment tat-tagħbija għandhom jissodisfaw jew ir-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 3(6), (8), (9) u (11) ta’ dawn ir-Regolamenti jew ir-rekwiżiti stabbiliti fi (i) sa (vi) t’hawn taħt. i) L-għatja li jiżżerżqu, il-qigħan, il-bibien u l-partijiet kostitwenti l-oħra kollha tal-kompartiment tat-tagħbija għandhom ikunu assemblati b’tali mod li ma jistgħux jinfetħu jew jingħalqu mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. ii) L-għatja għandha titrikkeb fuq il-partijiet solidi fuq il-quċċata tal-vettura b’mill-inqas 1/4 tad-distanza effettiva bejn l-istrixxi li jżidu t-tensjoni. L-għatja għandha titrikkeb fuq il-partijiet solidi fil-qiegħ tal-vettura b’mill-inqas 50 mm. Il-fetħa orizzontali bejn l-għatja u l-partijiet solidi tal-kompartiment tat-tagħbija ma tistax teċċedi l-10 mm imkejla b’mod perpendikulari għall-assi lonġitudinali tal-vettura fi kwalunkwe post meta l-kompartiment tat-tagħbija jinqafel sew u jiġi ssiġillat għal finijiet doganali. iii) Il-gwida għall-għatja li tiżżerżaq u l-partijiet l-oħra li jiċċaqilqu għandhom ikunu assemblati b’tali mod li l-bibien magħluqa u mogħnija b’siġill doganali u partijiet oħra li jiċċaqilqu ma jistgħux jinfetħu jew jingħalqu minn barra mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. Il-gwida għall-għatja li tiżżerżaq u partijiet oħra li jiċċaqilqu għandhom ikunu assemblati b’tali mod li jkun impossibbli li jinkiseb aċċess għall-kompartiment tat-tagħbija mingħajr ma jitħallew traċċi ovvji. Is-sistema ġiet deskritta fl-iskeċċ Nru. 9 mehmuż ma’ dawn ir-Regolamenti. iv) Id-distanza orizzonali bejn l-anelli, li jintużaw għal finijiet doganali, fuq il-partijiet tal-vettura m’għandiex teċċedi l-200 mm. Madankollu, l-ispazju jista’ jkun ikbar imma m’għandux jeċċedi t-300 mm bejn l-anelli fuq kwalunkwe naħa ta’ l-element wieqaf jekk il-kostruzzjoni tal-vettura u ta’ l-għatjiet tkun tali li tipprevjeni kull aċċess għall-kompartiment tat-tagħbija. Ikun xi jkun il-każ, għandu jkun hemm konformità mal-kundizzjonijiet stabbliti fi (ii) t’aktar ’il fuq. v) Id-distanza bejn l-istrixxi li jżidu t-tensjoni m’għandiex teċċedi s-600 mm. vi) L-irbit li jintuża sabiex l-għatjiet jitwaħħlu sew mal-partijiet solidi tal-vettura għandu jissodisfa r-rekwiżiti ta’ l-Artikolu 3(9) ta’ dawn ir-Regolamenti. Skeċċ Nru. 1 GĦATJA MAGĦMULA MINN DIVERSI BIĊĊIET MEĦJUTA FLIMKIEN [pic] Skeċċ Nru. 2 GĦATJA MAGĦMULA MINN DIVERSI BIĊĊIET MEĦJUTA FLIMKIEN[pic] Skeċċ Nru. 2(a) GĦATJA MAGĦMULA MINN DIVERSI BIĊĊIET MEĦJUTA FLIMKIEN [pic] Skeċċ Nru. 3 GĦATJA MAGĦMULA MINN DIVERSI BIĊĊIET IWWELDJATI FLIMKIEN [pic] Skeċċ Nru. 4 IT-TISWIJA TA’ L-GĦATJA [pic] Skeċċ Nru. 5 EŻEMPJU TA’ BIĊĊA TAT-TARF [pic] Skeċċ Nru. 6 EŻEMPJU TA’ SISTEMA TA’ SOKRA GĦALL-GĦATJA [pic] Skeċċ Nru. 7 EŻEMPJU TA’ GĦATJIET IMWAĦĦLA MA’ QAFAS B’SURA SPEĊJALI[pic] Skeċċ Nru. 8 IS-SISTEMA TA’ SOKRA GĦALL-GĦATJA F’FETĦIET GĦAT-TAGĦBIJA U GĦALL-ĦATT [pic] Deskrizzjoni F’din is-sistema ta’ sokra iż-żewġt itruf fil-fetħiet fl-għatja li jintużaw għat-tagħbija u għall-ħatt huma maqgħuda permezz ta’ virga ta’ l-aluminju li ssakkar. Il-fetħiet ta’ l-għatja huma pprovduti b’keffa għat-tul kollu tagħha li tiksi ħabel (ara l-iskeċċ Nru. 8.1). Dan jagħmilha impossibbli li tinġibed l-għatja barra mill-profil tal-virga li ssakkar. Il-keffa għandha tkun fuq barra u għandha tkun iwweldjata skond l-Artikolu 3(4) ta’ l-Anness 2 għall-Konvenzjoni. It-truf għandhom jiġu mgħoddija fil-profili miftuħa fuq il-virga ta’ l-aluminju li ssakkar u jiġu mżerżqa fiż-żewġ kanali lonġitudinali u paralleli li għandhom ikunu magħluqa fit-tarf t’isfel tagħhom. Meta l-virga li ssakkar tkun fil-pożizzjoni ta’ fuq tagħha, it-truf ta’ l-għatja jingħaqdu flimkien. Fil-parti ta’ fuq tal-fetħa, il-virga li ssakkar titwaqqaf minn tapp trasparenti tal-plastik imwaħħal billi jiġi rbattut ma’ l-għatja (ara l-iskeċċ Nru. 8.2). Il-virga li ssakkar tikkonsisti minn żewġ taqsimiet, imġonġija b’ċappetta rbattuta, biex tkun tista’ tintewa ħalli titwaħħal u titneħħa faċilment. Din iċ-ċappetta trid tkun iddisinjata b’tali mod li ma tippermettix li jitneħħa l-pinn li jdur dawra tond ladarba tissakkar is-sistema (ara l-iskeċċ Nru. 8.3). Fil-parti t’isfel tal-virga li ssakkar hemm fetħa li minnha jgħaddi l-anell. Il-fetħa hija ovali u ta’ daqs biżżejjed sabiex l-anell ikun jista’ jgħaddi minnha (ara l-iskeċċ Nru. 8.4). Il-ħabel ta’ l-irbit TIR se jinġibed minn dan l-anell sabiex il-virga li ssakkar tintrabat sew. Skeċċ Nru. 9 EŻEMPJU TA’ KOSTRUZZJONI TA’ VETTURA B’GĦATJIET LI JIŻŻERŻQU [pic] Anness 3 IL-PROĊEDURA GĦALL-APPROVAZZJONI TA’ VETTURI TAT-TRIQ LI JKUNU KONFORMI MAL-KUNDIZZJONIJIET TEKNIĊI STABBILITI FIR-REGOLAMENTI INKLUŻI FL-ANNESS 2 ĠENERALI 1. Il-vetturi tat-triq jistgħu jiġu approvati b’waħda mill-proċeduri li ġejjin: a) individwalment; jew, b) skond it-tip ta’ disinn (serje ta’ vetturi tat-triq). 2. Għall-vetturi approvati għandu jinħareġ Ċertifikat ta’ Approvazzjoni li jkun konformi mal-formola standard ta’ l-Anness 4. Dan iċ-Ċertifikat għandu jiġi stampat fl-ilsien tal-pajjiż ta’ ħruġ u bil-Franċiż jew bl-Ingliż. Meta l-awtorità li tkun tat l-approvazzjoni tqis li dan ikun meħtieġ, maċ-Ċertifikat għandhom jiġu mehmuża r-ritratti jew id-dijagrammi awtentikati minn dik l-awtorità. In-numru ta’ dawn id-dokumenti mbagħad għandu jitniżżel minn dik l-awtorità taħt il-punt Nru. 6 taċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni. 3. Iċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni għandu jinżamm fuq il-vettura tat-triq. 4. Għal finijiet ta’ spezzjoni u ta’ tiġdid ta’ l-approvazzjoni, fejn ikun xieraq, il-vetturi tat-triq għandhom ikunu ppreżentati kull sentejn quddiem l-awtortijiet kompetenti tal-pajjiż fejn il-vettura ġiet irreġistrata jew, fil-każ ta’ vetturi mhux irreġistrati, tal-pajjiż fejn ikun residenti s-sid jew l-utent. 5. Jekk vettura tat-triq m’għadiex konformi mal-kundizzjonijiet tekniċi preskritti għall-approvazzjoni tagħha, qabel ma tista’ tintuża għat-trasport tal-merkanzija koperta minn Carnets TIR, għandha tiġi restawrata għall-kundizzjoni li kienet iġġustifikat l-approvazzjoni tagħha sabiex għal darb’oħra tkun konformi ma’ l-imsemmija kundizzjonijiet tekniċi. 6. Jekk jitbiddlu l-karatteristiċi essenzjali ta’ vettura tat-triq, il-vettura m’għandiex tkun koperta aktar mill-approvazzjoni u għandha tiġi approvata mill-ġdid mill-awtorità kompetenti qabel ma tkun tista’ tintuża għat-trasport tal-merkanzija koperta minn Carnets TIR. 7. L-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż ta’ reġistrazzjoni tal-vettura, jew, fil-każ ta’ vetturi li għalihom mhix meħtieġa reġistrazzjoni, l-awtoritajiet kompetenti tal-pajjiż fejn jkun stabbilit is-sid jew l-utent tal-vettura, skond kif ikun il-każ, jistgħu jirtiraw jew iġeddu ċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni jew joħorġu Ċertifikat ta’ Approvazzjoni ġdid fiċ-ċirkostanzi stabbiliti fl-Artikolu 14 ta’ din il-Konvenzjoni u fil-paragrafi 4, 5 u 6 ta’ dan l-Anness. IL-PROĊEDURA GĦAL APPROVAZZJONI INDIVIDWALI 8. Is-sid, l-operatur jew ir-rappreżentant ta’ kwalunkwe wieħed minnhom għandu japplika għand l-awtorità kompetenti għal approvazzjoni individwali. L-awtorità kompetenti għandha tispezzjona l-vettura tat-triq ippreżentata skond ir-regoli ġenerali stabbiliti fil-paragrafi 1 sa 7 t’aktar ’il fuq u għandha tkun sodisfatta li l-vettura tkun konformi mal-kundizzjonijiet tekniċi preskritti fl-Anness 2 u wara l-approvazzjoni għandha toħroġ ċertifikat li jkun konformi mal-mudell fl-Anness 4. IL-PROĊEDURA GĦALL-APPROVAZZJONI SKOND IT-TIP TA’ DISINN (IS-SERJE TA’ VETTURI TAT-TRIQ) 9. Fejn il-vetturi tat-triq jiġu manifatturati skond serje ta’ tipi, il-manifattur jista’ japplika għand l-awtorità komptenti tal-pajjiż ta’ manifattura għall-approvazzjoni skond it-tip ta’ disinn. 10. Fl-applikazzjoni tiegħu, il-manifattur għandu jiddikjara n-numri jew l-ittri ta’ identifikazzjoni li assenja lit-tip ta’ vettura tat-triq li miegħu hija relatata l-applikazzjoni għal approvazzjoni tiegħu. 11. L-applikazzjoni għandha tkun akkumpanjata minn tpinġijiet u minn speċifikazzjoni dettaljata tad-disinn tat-tip ta’ vettura tat-triq li għandha tkun approvata. 12. Il-manifattur għandu jimpenja ruħu bil-miktub li se: a) jippreżenta quddiem l-awtorità kompetenti tali vetturi tat-tip ikkonċernat hekk kif dik l-awtorità tkun tixtieq teżamina; b) jippermetti li l-awtorità kompetenti teżamina aktar unitajiet fi kwalunkwe żmien matul il-produzzjoni tas-serje ta’ tipi kkonċernata; c) jinforma lill-awtorità kompetenti bi kwalunkwe bidla, tkun kemm tkun żgħira, fl-iskeċċ jew fl-ispeċifikazzjoni qabel ma jagħmel tali bidla; d) jimmarka l-vetturi tat-triq f’post viżibbli bin-numri jew bl-ittri ta’ identifikazzjoni tat-tip ta’ disinn u bin-numru serjali tal-vettura fis-serje ta’ tipi (in-numru tal-manifattur); e) iżomm reġistru ta’ vetturi manifatturi skond it-tip ta’ disinn approvat. 13. Sabiex dik l-approvazzjoni tkun tista’ tingħata, l-awtorità kompetenti għandha tiddikjara liema bidliet, jekk ikun hemm, iridu jsiru fit-tip ta’ disinn propost. 14. M’għandha tingħata l-ebda approvazzjoni skond it-tip ta’ disinn sakemm l-awtorità kompetenti ma tkunx sodisfatta wara li tkun eżaminat vettura waħda jew aktar manifatturata skond it-tip ta’ disinn ikkonċernat li l-vetturi ta’ dak it-tip huma konformi mal-kundizzjoni teknika preskritta fl-Anness 2. 15. L-awtorità kompetenti għandha tinnotifika lill-manifattur bil-miktub bid-deċiżjoni li tkun ħadet li tagħti approvazzjoni skond it-tip ta’ disinn. Din id-deċiżjoni għandha ġġib data u numru. L-awtorità li ħadet id-deċiżjoni għandha tkun indikata b’mod ċar. 16. L-awtorità kompetenti għandha tieħu l-passi meħtieġa sabiex toħroġ Ċertifikat ta’ Approvazzjoni, li jkun debitament iffirmat, rigward kull vettura mibnija f’konformità ma’ tip ta’ disinn approvat. 17. Id-detentur ta’ Ċertifikat ta’ Approvazzjoni, qabel ma juża l-vettura għall-ġarr ta’ merkanzija koperta minn Carnet TIR, għandu jimla, kif ikun meħtieġ, fuq iċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni: - in-numru ta’ reġistrazzjoni mogħti lill-vettura (il-punt Nru. 1); jew - fil-każ ta’ vettura li mhix suġġetta għal reġistrazzjoni, il-partikolaritajiet ta’ ismu u ta’ l-indirizz tan-negozju tiegħu (il-punt Nru. 8). 18. Meta vettura li tkun ġiet approvata skond it-tip ta’ disinn tiġi esportata lejn pajjiż ieħor li jkun Parti Kontraenti għal din il-Konvenzjoni, m’għandha tkun meħtieġa l-ebda proċedura ta’ approvazzjoni ulterjuri f’dak il-pajjiż minħabba l-importazzjoni tagħha. IL-PROĊEDURA GĦALL-ENDORSJAR TAĊ-ĊERTIFIKAT TA’ APPROVAZZJONI 19. Meta jinstab li vettura approvata, li ġġorr merkanzija koperta minn Carnet TIR, ikollha difetti maġġuri, l-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet Kontraenti jistgħu jew jirrifjutaw li jħallu l-vettura tkompli bil-vjaġġ taħt taħt Carnet TIR, jew jippermettu li l-vettura tkompli bil-vjaġġ tagħha taħt Carnet TIR fit-territorju tagħhom filwaqt li jieħdu l-prekawzjonijiet meħtieġa ta’ sigurtà. Il-vettura approvata trid tiġi restrawrata għal stat sodisfaċenti mill-aktar fis possibbli, u jkun xi jkun il-każ qabel ma terġa’ tintuża għat-trasport ta’ merkanzija koperta minn Carnet TIR. 20. F’kull wieħed minn dawn il-każi, l-awtoritajiet doganali għandhom jagħmlu endorsjar xieraq fil-punt Nru. 10 taċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni tal-vettura. Meta l-vettura tkun ġiet restawrata għal kundizzjoni li tiġġustifika l-approvazzjoni, għandha tiġi ppreżentata quddiem l-awtoritajiet kompetenti ta’ Parti Kontraenti li għandhom jinvalidaw mill-ġdid iċ-Ċertifikat billi jżidu endorsjar mal-punt Nru. 11 li jikkanċella l-osservazzjonijiet preċedenti. L-ebda vettura, li ċ-Ċertifikat tagħha ġie endorsjat fil-punt Nru. 10 skond id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu preċedenti, ma tista’ terġa’ tintuża għat-trasport ta’ merkanzija taħt Carnet TIR sakemm ma tiġix restawrata għal kundizzjoni sodisfaċenti u sakemm l-endorsjar fil-punt Nru. 10 ma jkunx ġie kkanċellat kif ġie ddikjarat aktar ’il fuq. 21. Kull endorsjar li jsir fiċ-Ċertifikat għandu jġib data u jkun awtentikat mill-awtoritajiet kompetenti. 22. Meta jinsab li vettura jkollha difetti li l-awtoritajiet doganali jqisuhom ta’ importanza minuri u li ma jinvolvux ir-riskju ta’ kuntrabandu, jista’ jiġi awtorizzat l-użu kontinwat tal-vettura għat-trasport ta’ merkanzija koperta minn Carnet TIR. Id-detentur taċ-Ċertifikat ta’ Approvazzjoni għandu jkun innotifikat bid-difetti u għandu jirrestawra l-vettura tiegħu għal stat sodisfaċenti fi żmien raġonevoli. Anness 4 ĊERTIFIKAT MUDELL TA’ APPROVAZZJONI TA’ VETTURA TAT-TRIQ Ċertifikat mudell ta’ approvazzjoni ta’ vettura tat-triq [pic] [pic] Ċertifikat mudell ta’ approvazzjoni ta’ vettura tat-triq (ikompli) [pic] Ċertifikat mudell ta’ approvazzjoni ta’ vettura tat-triq (ikompli) [pic] Anness 5 IL-PJANĊI TIR 1. Id-dimensjonijiet tal-pjanċi għandhom ikunu ta’ 250 mm b’400 mm. 2. L-ittri TIR b’karattri Latini kapitali għandhom ikunu għoljin 200 mm u d-daqqiet (ta’ pinna) tagħhom għandhom ikunu wesgħin mill-inqas 20 mm. L-ittri għandhom ikunu bojod fuq sfond blù. Anness 6 IN-NOTI TA’ SPJEGAZZJONI Introduzzjoni għan-Noti ta’ Spjegazzjoni i) Skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 43 ta’ din il-Konvenzjoni, in-Noti ta’ Spjegazzjoni jinterpretaw ċerti dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni u ta’ l-Annessi tagħha. Huma jiddeskrivu wkoll ċerti prattiki rakkomandati, ii) In-Noti ta’ Spjegazzjoni ma jimmodifikawx id-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni jew ta’ l-Annessi tagħha imma sempliċementi jagħmlu l-kontenut, it-tifsira u l-ambitu tagħhom aktar preċiżi, iii) B’mod partikolari, rigward id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 12 ta’ din il-Konvenzjoni u ta’ l-Anness 2 rigward il-kundizzjonijiet tekniċi għall-approvazzjoni ta’ vetturi tat-triq għat-trasport taħt siġill doganali, in-Noti ta’ Spjegazzjoni jispeċfikaw, fejn ikun xieraq, it-tekniki ta’ kostruzzjoni li għandhom ikunu aċċettati mill-Partijiet Kontraenti bħala li jkunu konformi ma’ dawk id-dispożizzjonijiet. In-Noti ta’ Spjegazzjoni jispeċifikaw ukoll, fejn ikun xieraq, liema tekniki ta’ kostruzzjoni mhumiex konformi ma’ dawk id-dispożizzjonijiet, iv) In-Noti ta’ Spjegazzjoni jipprovdu mezz sabiex ikunu applikati d-dispożizzjonijiet ta’ din il-Konvenzjoni u ta’ l-Annessi tagħha sabiex jitqiesu l-iżvilupp tat-teknoloġija u r-rekwiżiti ekonomiċi. 0 IT-TEST EWLIENI TAL-KONVENZJONI 0.1 Artikolu 1 0.1 b) L-Artikolu 1(b) jimplika li, fejn diversi uffiċċju doganali ta’ tluq jew ta’ destinazzjoni jinsabu f’pajjiż wieħed jew f’diversi pajjiżi, f’Parti Kontraenti jista’ jkun hemm aktar minn operazzjoni TIR waħda. Skond dawn iċ-ċirkostanzi il-parti nazzjonali ta’ trasport TIR imwettqa bejn żewġ uffiċċji doganali suċċessivi irrispettivament minn jekk ikunux uffiċċji ta’ tluq, ta’ destinazzjoni jew en route , tista’ titqies bħala operazzjoni TIR. 0.1 f) It-tariffi u l-ħlasijiet mistennija fl-Artikolu 1(f) jfissru s-somom kollha, għajr id-dazji u t-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, imposti mill-Partijiet Kontraenti fuq jew b’konnessjoni ma’ l-importazzjoni jew ma’ l-esportazzjoni. Dawn is-somom għandhom ikunu limitati fl-ammont għall-ispiża approssimattiva tas-servizzi mogħtija u m’għandhomx jirrappreżentaw protezzjoni indiretta għall-prodotti domestiċi jew taxxa fuq l-importazzjonijiet jew l-esportazzjonijiet għal finijiet fiskali. Tali tariffi u ħlasijiet jinkludu, fost l-oħrajn, pagamenti relatati ma’: - ċertifikati ta’ oriġini, jekk ikunu meħtieġa għat-tranżitu, - analiżijiet imwettqa mil-laboratorji doganali għal finijiet ta’ kontroll, - spezzjonijiet doganali u operazzjonijiet ta’ żdoganar oħra mwettqa barra mis-sigħat normali tax-xogħol jew lilhinn mill-uffiċċji doganali, - spezzjonijiet għal raġunijiet sanitarji, veterinarji jew fitopatoloġiċi. 0.1 j) It-terminu “bodi li jiżżarma” ifisser kompartiment tat-tagħbija li m’għandu l-ebda mezz ta’ lokomozzjoni u li huwa ddisinjat b’mod partikolari sabiex ikunu ittrasportat fuq vettura tat-triq, li x-xażi tagħha, flimkien mal-qafas ta’ taħt ( under-framing ) tal-bodi, ikun speċjalment adattat għal din il-fini. of the body, is especially adapted for this purpose. Ikopri wkoll swap-body (kontejner kbir li jista’ jinqala’ u jitpoġġa fuq vettura oħra) li huwa kompartiment tat-tagħbija ddisinjat speċjalment għal trasport ikkombinat fuq l-art u fuq il-ferrovija. 0.1 j) i) It-terminu “magħluq parzjalment”, kif inhu applikat fl-Artikolu 1(j)(i), huwa relatat ma’ tagħmir li ġeneralment jikkonsisti minn qiegħ u superstruttura li jimmarka spazju għat-tagħbija ekwivalenti għal dak ta’ kontejner magħluqa. Is-superstruttura ġeneralment tkun magħmula minn elementi tal-metall li jifformaw il-qafas ta’ kontejner. Il-kontejners ta’ dan it-tip jistgħu wkoll jinkludu ħajt laterali jew frontali wieħed jew aktar. F’uħud mill-każi, ikun hemm biss saqaf mehmuż mal-qiegħ b’elementi weqfin. Dan it-tip ta’ kontejner jintuża partikolarment għat-trasport ta’ merkanzija goffa (pereżempju, karozzi motorizzati). 0.2 Artikolu 2 0.2-l L-Artikolu 2 jipprovdi li operazzjoni tat-trasport koperta minn Carnet TIR tista’ tibda u tintemm fl-istess pajjiż sakemm dik il-parti tal-vjaġġ titwettaq f’territorju barrani. F’każi bħal dawn, mhemm xejn li jipprevjeni lill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż ta’ tluq milli, minbarra l- Carnet TIR, jeħtieġu dokument nazzjonali maħsub biex jiżgura l-importazzjoni mill-ġdid tal-merkanzija mingħajr dazji. Madankollu huwa rakkomandat li l-awtoritajiet doganali m’għandhomx jinisistu fuq l-użu ta’ tali dokument imma minflok jaċċettaw endorsjar xieraq fuq il- Carnet TIR. 0.2-2 Id-dispożizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu jippermettu li l-merkanzija tinġarr koperta minn Carnet TIR meta biss parti mill-vjaġġ issir bit-triq. Ma jispeċifikawx liema parti tal-vjaġġ trid issir bit-triq u huwa biżżejjed li dan għandu jsir f’xi punt bejn il-bidu u t-tmiem tat-trasport TIR. Madankollu, jista’ jiġri li, għal raġunijiet mhux previsti ta’ natura kummerċjali jew aċċidentali, l-ebda parti mill-vjaġġ ma tista’ ssir bit-triq, minkejja l-intenzjonijiet ta’ min qed jibgħat fil-bidu tal-vjaġġ. F’dawn il-każi eċċezzjonali, il-Partijiet Kontraenti madankollu għandhom jaċċettaw il- Carnet TIR u r-responsabbiltà ta’ l-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu għandhom jibqgħu fis-seħħ. 0.5 Artikolu 5 Dan l-Artikolu ma jeskludix id-dritt li jitwettqu kontrolli b’mod mhux sistematiċi fuq il-merkanzija imma jenfasizza li dawn il-kontrolli għandhom ikunu ferm limitati fin-numru. Il-proċedura internazzjonali tal- Carnets TIR, fil-fatt, tipprovdi protezzjoni akbar minn dik mogħtija mill-proċeduri nazzjonali. L-ewwelnett, il-partikolaritajiet fuq il- Carnet TIR relatati mal-merkanzija jridu jaqblu mal-partikolaritajiet mogħtija fuq id-dokumenti doganali li jistgħu jkunu meħtieġa fil-pajjiż ta’ tluq. Barra minn hekk, il-pajjiżi ta’ tranżitu u ta’ destinazzjoni jingħataw protezzjoni mill-kontrolli li jitwettqu mat-tluq u li jiġu ċċertifikati mill-awtoritajiet doganali fl-uffiċċju ta’ tluq (ara n-Nota ta’ Spjegazzjoni għall-Artikolu 19). 0.6 Artikolu 6 0.6.2 Paragrafu 2 Skond id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu, l-awtoritajiet doganali ta’ pajjiż jistgħu japprovaw aktar minn assoċjazzjoni waħda, b’kull waħda tista’ takkwista r-responsabbiltà li ġejja mill-operazzjonijiet li twettqu koperti mill- Carnets maħruġa minnha jew mill-assoċjazzjonijiet korrispondenti tagħha. 0.6.2a-1 Ir-relazzjoni bejn organizzazzjoni internazzjonali u l-assoċjazzjonijiet membri tagħha għandha tkun iddefinita fi ftehimiet miktuba dwar il-funzjonament tas-sistema internazzjonali tal-garanziji. 0.6.2a-2 L-awtorizzazzjoni mogħtija skond l-Artikolu 6.2a għandha tkun riflessa fi Ftehim bil-miktub bejn l-UNECE u l-Organizzazzjoni Internazzjonali. Il-Ftehim għandu jistipula li l-Organizzazzjoni Internazzjonali għandha tissodisfa d-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Konvenzjoni, għandha tirrispetta l-kompetenzi tal-Partijiet Kontraenti għall-Konvenzjoni u għandha tkun konformi mad-deċiżjonijiet tal-Kumitat Amministrattiv u mat-talbiet tal-Bord Eżekuttiv TIR. Billi tiffirma l-Ftehim, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tikkonferma li hija taċċetta r-responsabbiltajiet imposti mill-awtorizzazzjoni. Il-Ftehim għandu japplika wkoll għar-responsabbiltajiet ta’ l-Organizzazzjoni Internazzjonali stabbiliti fl-Artikolu 10(b) ta’ l-Anness 8 f’każ li l-istampar u d-distribuzzjoni ċentralizzati tal- Carnets TIR jitwettqu mill-organizzazzjoni internazzjonali li ssemmiet aktar ’il fuq. Il-Ftehim għandu jkun adottat mill-Kumitat Amministrattiv. 0.8 Artikolu 8 0.8.2 Paragrafu 2 Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-paragrafu għandhom ikunu applikabbli fejn, f’każ ta’ irregolaritajiet tat-tip koperti fl-Artikolu 8(1), il-liġijiet u r-regolamenti ta’ Parti Kontraenti jipprovdu għall-pagament ta’ somom għajr id-dazji u t-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, bħal multi amministrattivi jew sanzjonijiet pekunjarji oħrajn. Madankollu, is-somma li għandha titħallas m’għandiex teċċedi l-ammont tad-dazzji u tat-taxxi fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni li kienu jkunu dovuti kieku l-merkanzija kienet importata jew esportata skond id-dispożizzjonijiet doganali rilevanti, b’dan l-ammont jiġi miżjud bi kwalunkwe imgħax awtomatiku. 0.8.3 Paragrafu 3 Qed jiġi rrakkomandat li l-awtoritajiet doganali jillimitaw irwieħhom għal somma ta’ $US 50,000 għal kull Carnet TIR, l-ammont massimu li jista’ jiġi pretiż mill-assoċjazzjoni li tiggarantixxi. Fil-każ tat-trasport ta’ l-alkoħol u tat-tabakk, li d-dettalji tiegħu jingħataw aktar ’l isfel, u li jeċċedi l-livelli ta’ limitu pprovduti aktar ’l isfel, qed jiġi rrakkomandat li l-awtoritajiet doganali jżidu l-ammont massimu li jista’ jiġi pretiż mill-assoċjazzjonijiet li jiggarantixxu għal somma ta’ $US 200,000: 1) Alkoħol etil mhux denaturat b’saħħa alkoħolika skond il-volum ta’ 80% vol jew ogħla (kodiċi HS: 22.07.10) 2) Alkoħol etil mhux denaturat b’saħħa alkoħolika skond il-volum ta’ inqas minn 80% vol; spirti, likuri u xorb spirituż ieħor; preparazzjonijiet alkoħoliċi komposti ta’ tip li jintuża għall-manifattura tax-xorb (Kodiċi HS 22.08) 3) Sigarri, cheroots u sigarri żgħar, li fihom it-tabakk (Kodiċi HS 24.02.10) 4) Sigaretti li fihom it-tabakk (Kodiċi HS: