Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni - Proposta għar-Rapport Konġunt dwar il-Ħarsien Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali 2010 SEG(2010)98 SEG(2010)99 /* KUMM/2010/0025 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 5.2.2010 KUMM(2010)25 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Proposta għar-Rapport Konġunt dwar il-Ħarsien Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali 2010 SEG(2010)98 SEG(2010)99 KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LlLL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Proposta għar-Rapport Konġunt dwar il-Ħarsien Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali 2010 Messaġġi Ewlenin L-intervent ta' politika soda u l-istabbilizzaturi awtomatiċi stabbiliti sewwa fis-sistemi soċjali taffew l-impatt soċjali u ekonomiku tal-agħar riċessjoni f'għexieren ta' snin. Madankollu, il-prezz tal-kriżi li tħallas mill-bniedem s'issa huwa diffiċli li jiġi stmat bis-sħiħ. L-impatt fuq is-swieq tax-xogħol u fuq il-popolazzjoni, speċjalment dawk li huma l-aktar vulnerabbli, għadu qed jinħass. L-investiment f'monitoraġġ regolari tal-bixriet soċjali u t-titjib fl-istatistika soċjali huma kruċjali fit-tfassil ta' reazzjoni politika effettiva u sa minn kmieni u fl-istima tal-impatt tagħhom. Il-kriżi żvelat diversità kbira fi ħdan l-UE. L-ambitu, il-kobor u l-effetti tagħha jvarjaw bħalma tvarja l-kapaċità tas-sistemi nazzjonali soċjali fil-provvista ta' protezzjoni xierqa. Mhux l-Istati Membri kollha għandhom il-mezzi finanzjarji biex jagħmlu tajjeb għad-domanda li dejjem tiżdied u xi wħud minnhom għandhom fetħiet kbar fix-xbieki ta' sigurtà tagħhom. Li dawn il-fetħiet jingħalqu hija issa prijorità. Fl-istess waqt, il-ħtieġa li titrażżan iż-żieda fl-infiq pubbliku titlob titjib fil-kwalità tal-intervent, u f'ċerti każijiet l-iffissar ta' prijoritajiet ċari. Dan ifisser inklużjoni soċjali u ħarsien soċjali aktar effettivi u effiċjenti, bi qbil mal-prinċipji ta' aċċess għal kulħadd, adegwatezza u sostenibbiltà. Il-qgħad jista' għal xi ftit ta' żmien jibqa' għoli, b'riskji ta' esklużjoni fit-tul. Il-ġlieda kontra l-qgħad u l-promozzjoni tas-swieq tax-xogħol inklużivi jmorru id f'id. Bl-irkupru fil-qrib, il-politiki jeħtieġ li jippreparaw lin-nies jaħtfu l-opportunitajiet ta' xogħol, iġibu 'l quddiem il-postijiet tax-xogħol ta' kwalità u jevitaw id-dipendenza fit-tul. L-inklużjoni attiva tista' tgħaqqad flimkien l-għanijiet tal-ġlieda kontra l-faqar, iż-żieda tas-sehem fis-suq tax-xogħol, u t-titjib tal-effiċjenza tal-infiq soċjali. Se tingħata attenzjoni mill-ġdid lill-forom qodma u ġodda tal-faqar u l-esklużjoni, fis-soċjetajiet li qed jixjieħu u jinbidlu b'pass mgħaġġel, miftuħin għall-globalizzazzjoni u l-flussi tal-popolazzjonijiet. Il-prevenzjoni u t-tfittxija ta' soluzzjoni għall-faqar, b'mod partikolari l-faqar fit-tfal, huma kruċjali biex l-Ewropa tħejji għall-ġejjieni filwaqt li tiġi evitata l-ħela tal-potenzjal tal-bniedem, kemm tan-nisa kif ukoll tal-irġiel Il-kriżi aggravat il-faqar fl-aspetti multipli tiegħu, pereżempju fl-esklużjoni mid-dritt ta' dar. F'dawn l-aħħar għaxar snin, il-kapaċità ta' kemm wieħed jiflaħ iħallas, in-nuqqas ta' dar, il-polarizzazzjoni soċjali u tas-settur tad-djar u forom oħra ta' deprivazzjoni mid-dritt ta' dar kienu ta' tħassib li dejjem jiżdied għall-politika pubblika, li f'dan il-qasam ta' spiss hija nieqsa minn sistemi ta' tagħrif u ta' valutazzjoni xierqa. L-istrateġiji integrati biex jindirizzaw l-esklużjoni mid-dritt ta' dar u n-nuqqas ta' dar għandhom rwol importanti fil-politika ta' wara l-kriżi, bil-ħsieb li jinbnew soċjetajiet koeżivi u sostenibbli mil-lat tal-ambjent. Il-faqar ekonomiku jxejjen is-saħħa mentali u fiżika u jhedded li jkabbar in-nuqqas ta' ugwaljanza fis-saħħa. L-impatt tal-kriżi jvarja skont is-sitwazzjonijiet inizjali ta' saħħa u l-kapaċitajiet tal-Istati Membri biex jindirizzaw l-isfidi. Id-domanda li dejjem tiżdied flimkien ma' pressjoni ta' baġit severa ġġib urġenza ġdida fl-effiċjenza tas-sistemi ta' kura tas-saħħa. L-isfida hija li titjieb l-effiċjenza filwaqt li jkun żgurat l-aċċess għall-kura tas-saħħa ta' kwalità għal kulħadd. Il-pensjonanti, relattivament, ġew affettwati ftit s'issa, għalkemm it-tnaqqis fil-ħlas f'ċerti pajjiżi b'rati għolja ta' faqar fost l-anzjani huwa ta' tħassib. Madankollu, il-kriżi u l-prospetti aktar baxxi ta' tkabbir x'aktarx li jkollhom impatt fuq it-tipi kollha ta' skemi ta' pensjonijiet u jaggravaw l-isfida tat-tixjiħ. Billi l-pensjonijiet jiddependu dejjem iktar fuq il-kontribuzzjonijiet marbuta mad-dħul tul il-ħajja, l-adegwatezza tal-pensjoni se tiddependi fuq kemm is-swieq tax-xogħol jipprovdu opportunitajiet għal karrieri itwal u aktar kompluti ta' kontribuzzjoni. Ċaqliq deċiżiv lejn provvista minn fondi privati jagħmel tajjeb għal xi wħud mill-ispejjeż tal-pensjonijiet tal-futur f'soċjetà li qed tixjieħ. Huwa jżid ukoll il-vulnerabilità tas-sistemi tal-pensjonijiet għas-swieq finanzjarji. Il-varjazzjonijiet fil-kapaċità tal-iskemi privati biex tingħeleb il-kriżi juru li d-differenzi fit-tfassil, ir-regolamentazzjoni u l-istrateġiji ta' investiment jagħmlu differenza. Bilanċ aħjar bejn is-sigurtà ta' min ifaddal u l-kapaċità ta' kemm wieħed jiflaħ iħallas kontra qligħ u telf potenzjali se jkun importanti. Il-kriżi enfasizzat il-valur miżjud tal-koordinazzjoni tal-politika permezz tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni dwar il-Ħarsien Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali (MMK soċjali) u pprovdiet aktar inċentivi biex jiġi sfruttat il-potenzjal tagħha kollu. Il-monitoraġġ konġunt tal-impatt soċjali tal-kriżi enfasizza l-valur tat-tagħlim reċiproku u l-iskambju ta' prassi tajba. Huwa żied l-għarfien u għen biex jiġu ffaċjati l-isfidi komuni. Mit-tagħlimiet meħuda mill-kriżi u minn għaxar snin ta' esperjenza tal-istrateġija ta' Liżbona, se jkun hemm il-ħtieġa li jitrawwem it-tkabbir sostenibbli flimkien mal-ħolqien tal-postijiet tax-xogħol u l-koeżjoni soċjali u li ssir stima sistematika tal-progress soċjali, inkluża l-ugwaljanza bejn is-sessi. Is-Sena Ewropea 2010 għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali toffri opportunità f'waqtha biex jiġi affermat mill-ġdid l-impenn, li daħlet għalih l-UE għaxar snin ilu, għal impatt deċiżiv fuq il-qirda tal-faqar u l-esklużjoni soċjali. INTRODUZZJONI Interventi politiċi qawwija u l-istabbilizzaturi awtomatiċi kellhom rwol ewlieni fit-taffija tal-konsegwenzi soċjali tal-kriżi. Madankollu, l-impatt sħiħ tal-kriżi fuq in-nies għad irid jiġi ffaċjat. Il-Kummissjoni tbassar li l-qgħad jista' jaqbeż l-10% fl-2010, bl-infiq soċjali jitla' minn 27.5% sa 30.8% tal-PGD bejn l-2007 u l-2010. B'5 miljuni aktar qiegħda milli kien hemm fil-bidu tal-kriżi, id-dħul għal bosta familji naqas, u dawn sabu ruħhom esposti għall-faqar u għal dejn iktar milli jifilħu, u xi wħud tilfu djarhom. Il-migranti, ħaddiema aktar żgħażagħ u ikbar fl-età, u dawk fuq kuntratti temporanji, speċjalment nisa, ġew affettwati kmieni fil-bidu, iżda l-qgħad qed imiss kategoriji oħra, li s'issa kienu ’l bogħod mhux ħażin mill-periklu. Ir-rati tal-qgħad jistgħu għal xi ftit ta' żmien jibqgħu għoljin, bir- riskji marbuta magħhom ta' qgħad u esklużjoni fit-tul . In-natura, id-daqs u l-effetti tal-kriżi mhumiex l-istess fi ħdan l-UE. Il-qgħad żdied minn 2.7 % għal 3.9 % f’pajjiż wieħed u minn 6.0 % għal 20.9 % f’ieħor. Barra minn hekk, l-Istati Membri telqu minn sitwazzjonijiet soċjali differenti. Fl-2008, ir-rati ta' dawk fir-riskju tal-faqar kienu fuq medda ta' bejn 9% sa 26%. Il-kopertura u l-livell ta' appoġġ pprovdut mill-ħarsien soċjali varja wkoll minn pajjiż għal pajjiż u grupp soċjali għal ieħor. L-idea tan-nies tirrifletti dawn id-differenzi: f'Ġunju 09 filwaqt li l-biċċa l-kbira ħassew li l-kriżi kienet ġabet iktar faqar, dawk li kellhom ħjiel tal-impatt tiegħu fil-fond varjaw bejn 10% sa 69%. Ir-reazzjoni politika wkoll tvarja kemm fid-daqs kif ukoll fl-enfasi tagħha. Skont stima tal-Kummissjoni l-infiq fuq miżuri diskrezzjonarji jvarja minn anqas minn 1% tal-PGD f'ċerti pajjiżi għal aktar minn 3.5% f'oħrajn. Il-Kummissjoni tbassar li bejn l-2007 u l-2010 l-infiq soċjali se jiżdied, b'anqas minn 1 pp fi tliet pajjiżi u sa 6 pp jew aktar f'erbgħa oħra. L-Istati Membri użaw il- Fondi Soċjali Ewropej biex itejbu l-appoġġ lil min huwa qiegħed, biex iżommu l-ħaddiema fl-impjieg u biex jgħinu l-aktar nies vulnerabbli jiffaċċjaw ostakli strutturali għall-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol. Użaw il-flessibbiltà fil-programmi operattivi li jaġġustaw tal-FSE, immodifikawhom fejn kien meħtieġ, u użaw is-simplifikazzjonijiet proposti mill-Kummissjoni biex titjieb l-effikaċja tal-fond. Il-programmi tal-FSE jipprovdu wkoll appoġġ finanzjarju għal għanijiet tal-UE ta' inklużjoni soċjali fit-tul, bl-irfid tal-irkupru u l-koeżjoni soċjali. Il-kriżi tenfasizza l-ħtieġa ta' appoġġ għaċ-ċittadini fi żmien ta' ssikkar ta' baġit ewlieni. Dan jenfasizza l-aġenda tal-UE għal inklużjoni soċjali u ħarsien soċjali aktar effettivi u effikaċi, li tfittex li tikseb aċċess għal kulħadd, l-adegwatezza u s-sostenibbiltà; u li huwa għan fit-tul tal-OMC Soċjali. Ir-reazzjonijiet fuq medda qasira ta' żmien għandhom ikunu konsistenti mar-riformi strutturali meħtieġa għall-immodernizzar tal-politika soċjali, biex ma ssirx ħsara fit-tul għall-ekonomija u s-soċjetà u ssir tħejjija għall-isfidi fit-tul, bħat-tixjiħ. POLITIKA TA' INKLUżJONI SOċJALI EFFETTIVA U EFFIċJENTI FIL-KRIżI U WARA Il-qgħad fl-UE issa huwa ta' 9.1% u jista' jilħaq 10.3% fl-2010. Ir-rata hija aktar minn darbtejn għall- ħaddiema żgħażagħ (20.7%) u għall- migranti (19.1%). It-telf ta' dħul jaffettwa l-membri tal-familja kollha, u speċjalment it-tfal u dipendenti oħra. Iż-żgħażagħ jintlaqtu wkoll min-nuqqas ta' opportunitajiet ta' xogħol. It-tisrif tal-iskemi ta' pensjonijiet għen fit-tnaqqis tal-faqar fost l-anzjani f'ħafna pajjiżi. Madankollu, il-kriżi thedded l-iżvilupp ta' pensjonijiet xierqa fejn il-faqar fost l-anzjani jibqa' għoli ħafna. Il-kriżi x'aktarx li tolqot ukoll dawk l-aktar ’il bogħod mis-suq tax-xogħol, jew għax mhumiex attivi jew għax ilhom mingħajr xogħol. Ukoll qabel dan, il-ħaddiema b'ħiliet baxxi, dawk b'diżabbiltà jew bi problemi ta' saħħa mentali, il-migranti - b'mod partikolari nisa - kellhom aċċess limitat għat-taħriġ u servizzi oħra ta' abilitazzjoni. L-isforzi ta' dan l-aħħar biex il-kapaċità li wieħed isib ix-xogħol tiġi 'l quddiem għal kulħadd jistgħu jiġu mhedda min-nuqqas ta' impjiegi u aktar pressjoni fuq is-servizzi tat-taħriġ u l-impjieg. Iż-żamma ta' livelli ta' għajxien deċenti għal kulħadd hija kruċjali kemm biex tiżgura li n-nies jgħixu bid-dinjità kif ukoll bħala appoġġ għall-kapaċità tagħhom ta' impjieg u għat-tagħlim. B'mod ġenerali, il-biċċa l-kbira tal-Ewropej jistgħu jserrħu fuq uħud mill-aktar xbieki effettivi ta' ħarsien soċjali fid-dinja. Madankollu, hemm ukoll ix-xquq. L-effikaċja tal- benefiċċji għall-qgħad tvarja ħafna skont il-kopertura, it-tul ta' żmien, il-kondizzjonalità u r-rata ta' sostituzzjoni tal-benefiċċji. Ħaddiema żgħażagħ li għandhom storja qasira ta' kontribuzzjonijiet u xi wħud minn dawk li jaħdmu għal rashom jistgħu ma jkunux intitolati għall-benefiċċji tal-qgħad, filwaqt li l-ħaddiema part-time jew fuq kuntratt temporanju ta' spiss jirċievu benefiċċji inqas minn ħaddiema oħrajn. Ir-riformi biex jissaħħu l-inċentivi għax-xogħol issikkaw il-kriterji ta' eliġibbiltà, jew naqqsu l-livell jew it-tul ta' żmien tal-intitolament. Flimkien ma' enfasi akbar fuq il-miżuri ta' attivazzjoni, dawn ir-riformi taw sehem fit-tnaqqis tal-qgħad fit-tul. Iżda mhux dejjem naqqsu d-dipendenza fit-tul fuq is-sistemi soċjali. Barra minn hekk, ukoll jekk bosta Stati Membri żiedu t-tul ta' żmien tal-benefiċċju u llaxkaw ir-regoli ta' eliġibbltà bħala reazzjoni għall-kriżi, il-pressjoni fuq l-iskemi tal-aħħar ċans bdiet tiżdied, hekk kif il-benefiċċji tal-qgħad qed jingħataw lil aktar u aktar nies. Dan jenfasizza l-ħtieġa li jitħejjew strateġiji ta' ħruġ komprensivi bbażati fuq prinċipji ta' inklużjoni attiva . Il-kopertura u l-adegwatezza tad- dispożizzjonijiet dwar il-paga minima jvarjaw sewwa mal-UE kollha. F'ħafna pajjiżi, l-għajnuna soċjali biss mhix biżżejjed biex tgħin lin-nies joħorġu mill-faqar, iżda b'mod ġenerali tnaqqaslu mill-intensità tiegħu. L-isforzi ta' dan l-aħħar biex tiġi modernizzata l-għajnuna soċjali ffukaw fuq inċentivi finanzjarji favur ix-xogħol; Madankollu, in-nuqqas ta' mekkaniżmi ċari biex il-pagi minimi jingħataw iktar importanza ta' spiss wassal għal deterjorament f'kemm jibqgħu xierqa l-benefiċċji fit-tul. Fil-pajjiżi kollha, in-nuqqas ta' klejms jolqot l-effikaċja tal-iskemi, għalkemm mhux kullimkien l-istess. Regoli kumplikati, nuqqas ta' tagħrif, valutazzjonijiet diskrezzjonarji, żbalji amministrattivi u l-biża’ mill-istgma huma wħud mill-bosta raġunijiet l-għala ma jsirux klejms. Għalhekk hemm lok għal aktar effikaċja u effiċjenza tal-iskemi ta' pagi minimi. Dħul supplimentari xieraq huwa kruċjali għan-nies fi żminijiet ta' bżonn, iżda l-istrateġiji politiċi jridu jgħinuhom ukoll biex ikollhom sehem fis-suq tax-xogħol. Kemm l-infiq kif ukoll il-parteċipazzjoni f' miżuri attivi tas-suq tax-xogħol, inkluż it-tagħlim tul il-ħajja , raw titjib b'mod ġenerali f'dawn l-aħħar snin. Iżda jeħtieġ li jsir aktar biex jiġi żgurat li jintlaħaq kulħadd, inklużi dawk ta' ħiliet baxxi, iż-żgħażagħ u l-anzjani, ġenituri li jgħixu waħedhom u dawk li jiġu lura minn btala ta' kura, migranti, u n-nies b'diżabbiltà. L-esperjenza tgħallem li l-qgħad u n-nuqqas ta' attività fit-tul għandhom tendenza li jippersistu għal żmien twil wara l-irkupru. L-iskemi moderni ta' sigurtà soċjali huma biċċa għodda importanti li ma tħallix in-nies iserħu fuq benefiċċji ta' diżabbiltà u mard għal tul ta' żmien, jew fuq skemi ta' rtirar kmieni. Servizzi soċjali u ta' impjieg xierqa u mfassla għall-individwu huma wkoll essenzjali biex jintgħelbu ostakli strutturali għall-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u fis-soċjetà. L-ostakli personali, familjari u soċjali li jiffaċċjaw in-nies jeħtieġ li jkunu indirizzati b'servizzi soċjali u tas-saħħa ta' kwalità. NIES MINGħAJR DAR U L-ESKLUżJONI MID-DRITT TA' DAR In-nuqqas ta' djar xierqa hija problema antika f'ħafna pajjiżi Ewropej. Tul dawn l-aħħar għaxar snin, in-nuqqas ta' kapaċità ta' kemm wieħed jiflaħ iħallas, in-nies mingħajr dar, il-polarizzazzjoni soċjali u tad-djar u forom ġodda ta' deprivazzjoni mid-dritt ta’ dar kienu ta' tħassib dejjem jiżdied għall-politika pubblika. Bil-kriżi u ż-żieda fil-qgħad, xi pajjiżi qed jirrappurtaw aktar każijiet ta' nuqqas ta' konformità mal-kundizzjonijiet ta' ħlas ta' self fuq id-djar u konfiski mill-banek. Is-salarji baxxi u l-ispejjeż għoljin huma wkoll responsabbli għall- iżgumbramenti li dejjem qed jiżdiedu. L-Istati Membri ħadu miżuri ta' reazzjoni biex jipproteġu lil minn jissellef biex jixtri dar, isaħħu l-appoġġ għas-salarji u jtejbu l-provvista tad-djar bħala servizz soċjali. F'ċerti każijiet, ġew introdotti miżuri mmirati, bħal saqaf għal min hu bla dar u pjanijiet għall-effiċjenza enerġetika. L- ispiża u l-kwalità tad-djar huma l-qofol tal-livell ta' għajxien u l-benessri. 38% tan-nies fir-riskju tal-faqar jonfqu aktar minn 40% tad-dħul disponibbli tagħhom fuq id-dar - aktar minn darbtejn tal-medja għall-popolazzjoni kollha (19%). Isibu ruħhom ukoll jiffaċċjaw kundizzjonijiet agħar fid-djar mill-bqija tal-popolazzjoni b'aktar minn 27% jgħixu f'nuqqas ta' spazju (medja tal-UE ta' 15%) u 38% ibagħtu minn tal-inqas problema waħda ta' deprivazzjoni mid-dritt ta’ dar (kontra 22%). Id-dejta nazzjonali reċenti dwar dawk li jorqdu fejn isibu u nies mingħajr saqaf fuq rashom tagħti stampa mħallta, iżda turi li l-qagħda marret għall-agħar f'għadd ta' pajjiżi. Valutazzjoni xierqa tal-problema, li tinkludi wkoll nies li jgħixu taħt saqaf fi djar mhux xierqa u li huma ta’ periklu, hija mistennija ġaladarba jintlaħaq ftehim dwar metodoloġija komuni. Kważi l-Istati Membri kollha jidentifikaw in-nuqqas ta' dar u l-esklużjoni mid-dritt ta' dar bħala tħassib u adottaw strateġiji nazzjonali jew lokali li jgħinu biex ikun hemm għarfien, titjieb il-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni politika, u jiġu identifikati r-riżorsi. Madankollu, l-istrateġiji dwar id-djar għandhom bosta sfidi. Il-qsim tar-responsabbiltà tal-istrateġija politika u r-rendiment bejn l-awtoritajiet nazzjonali u lokali, dawk li jipprovdu servizzi u l-NGOs huwa ta' spiss kkomplikat. L-iktar strateġiji ta' suċċess jixhdu governanza effettiva b'kooperazzjoni qawwija bejn kull min huwa involut. Jeħtieġ ukoll li jkun hemm tagħrif u valutazzjoni kif jixraq. Indikaturi tal-UE adottati dan l-aħħar dwar l-ispejjeż ta' għoti ta' djar u d-deprivazzjoni mid-dritt ta' dar huma importanti, iżda għad m'hemmx dejta preċiża u konsistenti dwar nies mingħajr djar f'bosta Stati Membri. L-istrateġiji ġeneralment isiru aktar effettivi permezz ta' miri bħal dawk dwar li ma jkunx hemm nies mingħajr dar; tnaqqis tat-tul ta' żmien mingħajr dar; prijorità lill-każijiet l-aktar gravi ta' nies mingħajr dar; it-titjib tal-kwalità tas-servizzi għan-nies mingħajr djar jew tal-provvista ta' djar bi prezzijiet raġonevoli. Il-kawżi tal-esklużjoni mid-dritt ta' dar jistgħu jkunu strutturali (nuqqas ta' xogħol, faqar jew nuqqas ta' djar xierqa u bi prezz għall-but ta' kulħadd), personali (tifrik ta' familja, mard), istituzzjonali (tħollija fid-djar ta' kura jew ħabs) jew marbuta ma' diskriminazzjoni. L-istrateġiji politiċi jeħtieġ ukoll li jadattaw skont xi jkunu l-mudelli ta' nies mingħajr dar li dejjem qed jinbidlu, u skont gruppi ġodda f'riskju, bħal nies b'paga baxxa, b'impjieg ta' kwalità baxxa jew intermittenti, inklużi ħaddiema żgħażagħ, migranti u mhux fissi. It-tfittxija għal soluzzjoni tal-esklużjoni mid-dritt ta' dar u tal-problema ta' nies mingħajr dar għalhekk teħtieġ strateġiji politiċi integrati li jikkombinaw flimkien appoġġ finanzjarju għall-individwi, regolamentazzjoni effettiva u servizzi soċjali ta' kwalità, inklużi servizzi ta' provvista ta' djar, impjieg, saħħa u benessri. Jeħtieġ li jkun hemm iktar attenzjoni għal-livelli ta' kwalità tas-servizzi soċjali u l-ostakli speċifiċi li n-nies mingħajr dar jiltaqgħu magħhom meta jfittxu l-aċċess għalihom. Il-provvista tad-djar bħala servizz soċjali hija element ewlieni fil-politika soċjali tad-djar, u ta' spiss is-soluzzjoni ewlenija għall-problema ta' nies mingħajr dar. Madankollu, it-talba eċċessiva tinsab kullimkien. F'ħafna każijiet, dan ġej minn tendenza ta' politika li tiffavorixxi d-djar privati. Il-kwalità tal-provvista tad-djar tibqa' sfida minkejja l-isforzi biex jogħlew il-livelli. Il-fondi strutturali tal-UE, b'mod partikolari l-FŻRE, jistgħu jkollhom rwol importanti fir-reġjuni ta' konverġenza. Il-każijiet ta' konċentrazzjoni ta' esklużjoni mid-dritt ta' dar u ta' nies mingħajr dar jistgħu jiġu indirizzati biss permezz ta' programmi ta' riġenerazzjoni ta' djar u bliet biex jinġiebu 'l quddiem il-komunitajiet sostenibbli u t-taħlit soċjali. L-istrateġiji biex tiġi indirizzata l-problema tal-esklużjoni mid-dritt ta' dar u tan-nies mingħajr dar għandhom rwol importanti fil-bini ta' ekonomiji soċjalment u ambjentalment sostenibbli, u għandhom ikunu parti integrali tal-istrateġiji ta' wara l-kriżi. IT-TITJIB TAL-EFFIKAċJA U L-EFFIċJENZA TAL-INFIQ FUQ IL-KURA TAS-SAħħA TAħT KUNDIZZJONIJIET AGGRAVATI U LIMITAZZJONIJIET STRETTI TA' BAġIT Id-dejta fuq l-impatti tal-kriżi fuq is-saħħa għadha skarsa, iżda l-esperjenza tgħallem li t-tnaqqis fl-attività ekonomika jżid ir-riskji għas-saħħa mentali u fiżika u li jistgħu jitfaċċaw biż-żmien effetti negattivi. L-istat tas-saħħa huwa affettwat mill-grad u t-tul ta' żmien tad-deterjorament ekonomiku u soċjali. L-effetti indiretti jistgħu jidhru hekk kif il-limitazzjonijiet tal-baġit iżidu d-diffikultajiet biex tinstab soluzzjoni għall-ħtiġijiet dejjem jiżdiedu tal-kura tas-saħħa. Żieda f'daqqa fin-nuqqas ta' sigurtà huwa fattur ta' stress li jolqot il-popolazzjoni fl-intier tagħha. In-nuqqas ta' ċertezza tal-impjieg, ir-ristrutturazzjoni u l-qgħad fit-tul jaffettwaw b'mod sinifikanti s-saħħa mentali, huma marbuta mas-suwiċidji, ix-xorb u l-abbuż tad-droga, iżidu r-riskju ta' mard kardjovaskulari u għandhom impatt fuq il-mortalità. Barra minn hekk, il-pagi aktar baxxi jistgħu jipposponu u jrażżnu r-rikors għall-kura. Dan jenfasizza l-ħtieġa li tinġieb 'il quddiem l-inklużjoni fis-suq tax-xogħol biex ir-riskji għas-saħħa jinżammu ’l bogħod. It-tendenza tal-impatti fuq is-saħħa madwar l-UE x'aktarx li tvarja skont kemm tkun gravi l-kriżi u kemm tkun b'saħħitha l-politika tas-settur tas-saħħa u tal-benessri. Xi wħud mill-Istati Membri l-iktar affettwati mill-kriżi huma wkoll fost dawk fejn is-sitwazzjoni tas-saħħa mqabbla mal-oħrajn hija l-agħar u l-politika soċjali u tas-saħħa l-inqas żviluppata. Id-differenzi huma aggravati mir- reazzjonijiet politiċi. Filwaqt li xi wħud mill-pakketti ta' rkupru jinkludu aktar infiq fuq is-saħħa, xi oħrajn kellhom inaqqsu l-baġits għas-saħħa. Il-pajjiżi b'kundizzjonijiet ġenerali ta' saħħa aktar baxxi u inugwaljanzi ogħla fis-saħħa għandhom ukoll inqas ġustizzja fl-aċċess għall-kura, u jonfqu l-inqas fuqha. Il-pressjoni tal-baġit apparti, dawn il-pajjiżi jista' jagħti l-każ li mhumiex jinvestu biżżejjed biex jiżguraw is-saħħa taċ-ċittadini tagħhom. F'dawn il-pajjiżi, se jkun jeħtieġ aktar infiq fuq il-kura tas-saħħa u nfiq aktar effettiv, inkluż permezz ta' aktar promozzjoni u prevenzjoni. Inugwaljanzi fis-saħħa kbar u li dejjem jikbru fi ħdan l-Istati Membri juru li mhux kulħadd ibbenefika l-istess mill-progress ekonomiku li jipprovdi kura tas-saħħa aħjar. Il-mortalità u l-morbożità li jistgħu jiġu evitati huma ħela għas-soċjetà għax inaqqsu l-impjieg, il-produttività u t-tkabbir filwaqt li jżidu l-pressjoni fuq il-baġits tas-saħħa. L-irmedjar tal-inugwaljanzi tas-saħħa jitlob attenzjoni fuq il-fatturi determinanti soċjali tas-saħħa fl-istrateġiji politiċi kollha, ir-rendiment effettiv tal-kura tas-saħħa, u eżami mill-ġdid tal-prijoritajiet. It-tnaqqis tal- inugwaljanzi tas-saħħa bejn l-Istati Membri jeħtieġ aktar kunsiderazzjoni tal-impatti tas-saħħa meta jsir użu tal-fondi strutturali u tal-istrateġiji politiċi kollha tal-Ewropa. Fid-dawl tal-ħtiġijiet dejjem jiżdiedu u baġits stretti, it-titjib tal- effikaċja u l-effiċjenza huwa aktar urġenti. Il-baġits pubbliċi fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri x'aktarx li jibqgħu taħt pressjoni għal ħafna snin u dan jitlob prijoritizzazzjoni, effikaċja u effiċjenza. In-nefqa fuq is-saħħa hija sinifikanti, tqarreb medja ta' 9% tal-PGD u għandha medda ta' minn 5% sa 11%. L-infiq b'mod wiesa' huwa korrelatat mal-PGD per capita iżda n-nefqa attwali tiddependi minn sett ta' fatturi kkumplikat. Il-kawżi strutturali ewlenin jinkludu teknoloġiji ġodda, tama u stennija li dejjem jiżdiedu, it-tixjiħ tal-popolazzjoni u żieda fl-aġir li mhux tajjeb għas-saħħa. It-tfassil, l-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tal-kura tas-saħħa għandhom effett immedjat fuq il- proporzjon kost/benefiċċju , u livelli simili ta' nfiq jistgħu jwasslu għal riżultati differenti. Dan ifisser gwadann potenzjali fi ħdan is-settur, kif ukoll permezz tat-titjib tal-fatturi determinanti soċjali tas-saħħa. Id-differenzi bejn l-iskemi f'termini ta' nfiq u prezzijiet relattivi jqajmu mistoqsijiet dwar l-istrutturi ta' finanzjament u rendiment u l-prijoritajiet politiċi (pereżempju, il-prevenzjoni minflok it-trattament). Is-settur tas-saħħa għandu wkoll potenzjal għoli għall-ħolqien tal-impjiegi li huwa vitali għall-istrateġiji ta' ritorn lejn it-tkabbir sostenibbli u l-impjieg. Flimkien mal-kura fit-tul huwa jirrappreżenta kważi 10% tal-impjieg totali, u bit-tixjiħ tal-popolazzjoni d-domanda għas-servizzi soċjali u tas-saħħa se tikber. IMPLIKAZZJONIJIET FIT-TUL TAL-KRIżI FINANZJARJA U EKONOMIKA GħAS-SISTEMI TAL-PENSJONIJIET Il-pensjonanti s'issa ntalqtu ftit, relattivament, bl-ilqugħ li ġej minn dħul regolari u inflazzjoni baxxa u bis-saħħa tat-titjib fil-pensjonijiet minimi f'dawn l-aħħar snin. Dawk li qed jirtiraw issa jew fil-ġejjieni qrib x'aktarx li mhux se jkunu milquta ħafna, b'eċċezzjonijiet f'xi wħud mill-Istati Membri. Dan huwa minħabba li l-biċċa l-kbira tad-dħul tal-pensjonanti ġej minn skemi pubbliċi tat-tip li jitħallsu tul il-ħajja li jirkupraw malajr mill-varjazzjonijiet ċikliċi fuq medda qasira ta' żmien ukoll jekk se tiżdied il-pressjoni fuqhom billi t-tnaqqis fl-impjieg iġib inqas kontribuzzjonijiet u tonqos il-bażi fiskali. Barra minn hekk, fil-ftit pajjiżi fejn id-dħul mill-pensjoni mill-iskemi privati huwa importanti, il-pensjonijiet li jitħallsu għandhom tendenza li jkunu tat-tip fejn il-benefiċċju huwa ddefinit, fejn ir-riskju tal-investiment huwa tal-iskema u mhux tal-individwu. F'xi ftit Stati Membri t-tnaqqis fil-benefiċċji li kienu diġà moderati huwa ta' tħassib billi r-rati ta' faqar tal-anzjani kienu diġà għoljin. Madankollu, hekk kif is-sistemi tal-pensjonijiet u l-kuntest ekonomiku tagħhom qiegħdin jinbidlu, l-implikazzjonijiet tal-kriżi fuq medda twila ta' żmien jistgħu jkunu kemxejn aktar serji għall- pensjonanti tal-ġejjieni , jekk ma jiġux indirizzati biżżejjed. Il-kriżi kixfet il-vulnerabilità tal- iskemi privati għall-volatilità fis-swieq finanzjarji u enfasizzat il-ħtieġa li dawk li jfasslu l-politika, ir-regolaturi u s-sorveljanti jġibu 'l quddiem ġestjoni aktar bil-għaqal tat-tfaddil tal-pensjonanti biex b'hekk jinstab il-mod ibbilanċjat ta' kif jitgawdew il-vantaġġi tal-iskemi privati. Il-medda wiesgħa tat-telf imġarrab, u d-differenzi akbar fil-kapaċitajiet tat-taffija tax-xokk, jenfasizzaw li d-differenzi fit-tfassil tal-fondi tal-pensjoni u l-istrateġiji ta' investiment huma importanti. Mid-differenza fl-impatt madwar l-Unjoni kollha, jistgħu jinkisbu tagħlimiet importanti dwar kif l-iskemi privati jistgħu jittejbu u jinstab bilanċ aħjar għal dawk li jfaddlu għall-pensjoni bejn is-sigurtà, kemm jiflaħ il-but u d-dħul. Skont dan, qiegħda titfaċċa aġenda ġdida għal tibdiliet fl-iskemi koperti mill-fondi u għat-tkomplija rapida tal-partijiet mhux kompluti tal-iskemi obbligatorji ġodda (pereżempju għal dak li jirrigwarda għażliet standard, tfassil ta' stil ta' ħajja, limiti massimi ta' spejjeż, regoli għal assikurazzjoni f'pagamenti regolari tul il-ħajja u l-fażi ta' ħlas). Il-ksib ta' dan se tkun parti importanti fil-bini mill-ġdid tal-fiduċja tan-nies fil-pensjonijiet koperti mill-fondi. Il-kriżi, barra minn hekk, enfasizzat kif il-fondi tal-pensjonijiet se jkollhom jiġu inklużi f'miżuri ta' stabbilizzazzjoni tas-swieq finanzjarji. Il-ħtieġa għal regolamentazzjoni aħjar ikollha wkoll dimensjoni Ewropea. Ta' importanza kbira, l-isfida fit-tul tat- tixjiħ ingħatat attenzjoni akbar. Il-bilanċ bejn l-adegwatezza u s-sostenibbiltà - xi ħaġa li ilha l-għan tar-riformi tal-pensjonijiet għal għaxar snin - jinsab taħt aktar pressjoni mill-kriżi finanzjarja u ekonomika. Ir-rati ta' impjieg li żdiedu għall-impjegati ikbar fl-età u għan-nisa issa jridu jitħarsu mill-qgħad li qed jiżdied. Il-pakketti ta' rkupru lestew it-triq għat-tkabbir ekonomiku, iżda naqqsu wkoll it-titjib tal-finanzi pubbliċi li nkiseb b'diffikultajiet kbar u li kien maħsub biex jipprovdi lok għal aktar infiq biex jiġi indirizzat it-tixjiħ. Il-mitluf irid jintrebaħ lura. Il-pensjonanti tal-ġejjieni x'aktarx li se jkunu aktar miftuħin għall-oxxillazzjonijiet tas-swieq finanzjarji u dawk tax-xogħol. L-importanza tal-pensjonijiet koperti mill-fondi, speċjalment tat-tip tal-kontribuzzjoni fissa fejn ir-riskji tal-investimenti jaqgħu fuq dawk li jfaddlu għall-pensjoni, se tiżdied b'mod determinanti. Il-pensjonijiet mill-iskemi li jitħallsu tul il-ħajja bl-istess mod se jissejsu dejjem aktar fuq kontribuzzjonijiet li jitħallsu tul il-ħajja marbuta mad-dħul, u skont l-aħħar żviluppi dawk biss b'karriera twila ħafna u kontribuzzjonijiet fil-biċċa l-kbira mingħajr qtugħ se jiksbu d-drittijiet għal pensjoni (massima) sħiħa. Din it-tendenza se jkollha impatt partikolarment b'saħħtu fuq in-nisa. L-adegwatezza mhix se tiddependi biss fuq il-kapaċità tal-ħaddiema li jirreaġixxu b'mod pożittiv għall-inċentivi ġodda tax-xogħol fis-sistemi tal-pensjoni. Hija se tkun ukoll tiddependi fuq kemm is-swieq tax-xogħol ikunu kapaċi jipprovdu biżżejjed opportunitajiet għal karrieri itwal u b'inqas qtugħ. Il-miżuri ta' riforma introdotti mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri biex jiżguraw sistemi ta' pensjoni aktar sostenibbli jirrappreżentaw pass importanti ħafna iżda jeħtieġ li jiġu mwessgħa biex tiġi żgurata l-provvista ta' benefiċċji xierqa. Biex dan jinkiseb jeħtieġ li n-nies jaħdmu iktar u għal aktar żmien. Barra mir-riformi tal-pensjoni, dan se jfisser aktar miżuri biex ir-rendiment tas-suq tax-xogħol jingħata mbuttatura u medda usa' ta' sorsi għad-dħul mill-pensjoni. F'kollaborazzjoni mal-Kumitat għall-Politika Ekonomika, il-Kumitat għall-Protezzjoni Soċjali beħsiebu jivvaluta mill-ġdid il-progress fir-riformi tal-pensjoni tal-aħħar għaxar snin fid-dawl tat-tfixkil minħabba l-kriżijiet u l-isfidi akbar li jinkisbu pensjonijiet xierqa u sostenibbli f'kuntest ta' tkabbir iżgħar u t-tixjiħ li dejjem jiżdied. TMEXXIJA Mill-bidu tal-kriżi, il-Kummissjoni u l-KPS wettqu monitoraġġ konġunt tal-impatt soċjali tal-kriżi , u ġibdu l-attenzjoni fuq il-problemi soċjali emerġenti u l-miżuri ġodda ta' politika. Dan l-eżerċizzju ġie ppreżentat lill-Kunsill u ġab miegħu eżami fil-fond tal-isfidi speċifiċi tal-politika soċjali , bħal skemi ta' dħul minimu u pensjonijiet koperti mill-fondi. Huwa pprovda opportunitajiet ġodda għal tagħlim reċiproku u skambju ta' prassi tajba u żid l-għarfien u l-fehim tal-isfidi komuni. Il-ħtieġa ta' reazzjoni rapida għall-kriżi wasslet biex ħafna Stati Membri jsaħħu l-kapaċità tagħhom li jintebħu bil-problemi soċjali u jsaħħu l-kooperazzjoni fost l-atturi soċjali u istituzzjonali. Huma kabbru l-bażi tal-għarfien tagħhom dwar l-impatt soċjali tal-kriżi, u użaw dejta amministrattiva jew strumenti speċjali ta' monitoraġġ, inkluż stħarriġiet ġodda. Ittieħdu passi biex l-istħarriġ soċjali tal-UE jkun aktar f'waqtu. Il-pajjiżi b' arranġamenti u prassi ta' governanza stabbiliti bbenefikaw mill-involviment u l-mobilizzazzjoni tal-partijiet interessati. Il-partijiet soċjali ta' spiss kellhom rwol ewlieni fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' miżuri dwar is-suq tax-xogħol fuq medda qasira ta' żmien biex il-ħaddiema ma jingħatawx is-sensja. L-awtoritajiet lokali u l-NGOs madwar l-Ewropa kellhom ilaħħqu ma talba akbar għal benefiċċji u servizzi soċjali filwaqt li raw id-dħul tagħhom jonqos. Il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fost l-atturi kienu ta' għajnuna kbira. F'Settembru 2009, il-KPS adotta Rapport - " It-tkabbir, l-Impjiegi u l-Progress Soċjali " - li wera li fl-aħħar għaxar snin, il-benefiċċji tat-tkabbir ma kinux mifruxa b'mod indaqs u l-faqar u l-esklużjoni soċjali għadhom kwistjoni ewlenija fil-biċċa 'l-kbira tal-pajjiżi tal-UE, għalkemm b'differenzi sostanzjali madwar l-Ewropa. Dan jitlob stima sistematika tal-progress fir-riżultati miksuba fis-settur soċjali, inkluża l-ugwaljanza tas-sessi. Għal dan il-għan, it-tisħiħ tal-MMK soċjali biż-żieda tal-effikaċja u l-viżibilità huwa essenzjali. Is- Sena Ewropea 2010 għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali se tgħin biex tagħti mbuttatura billi tqajjem għarfien, issaħħaħ is-sħubiji u tattira atturi ġodda. Għandha twassal biex l-UE tistqar mill-ġdid bil-qawwa l-impenn li ħadet għaxar snin ilu li tħalli impatt deċiżiv fuq il-qerda tal-faqar u l-esklużjoni soċjali.