(prepared in accordance with Articles 3 and 4 of Regulations (EU) No 1176/2011 on the prevention and correction of macroeconomic imbalances)

Il-pożizzjoni esterna li dejjem tikber taż-żona tal-euro hija marbuta ma’ proċess ta’ diżingranaġġ mifrux. Fil-livell aggregat taż-żona tal-euro, id-dejn għadu għoli għall-unitajiet domestiċi, il-korporazzjonijiet u l-gvernijiet, b’differenzi notevoli madwar il-pajjiżi. Il-proċess ta’ diżingranaġġ beda wara li faqqgħet il-kriżi u wassal għal żieda fl-iffrankar nett għaż-żona tal-euro kollha kemm hi (Graff B.1.2). Id-diżingranaġġ attiv tas-settur privat beda qabel, meta faqqgħet il-kriżi f’madwar l-2009, filwaqt li l-finanzi pubbliċi kkontribwew biex ittaffu l-impatt tagħhom fuq id-dħul. Iċ-ċifri tas-self nett fis-settur domestiku huma bħalissa kbar id-doppju meta mqabblin mal-perjodu ta’ qabel il-kriżi. Il-korporazzjonijiet, li normalment jirreġistraw bżonnijiet ta’ self netti, għandhom pożizzjoni ta’ self netta pożittiva sa mill-2013 u bħalissa jammontaw għall-ikbar sehem tal-pożizzjoni ta’ self netta globali taż-żona tal-euro, li jirrifletti investiment imrażżan minkejja biżżejjed spazju għall-finanzjament intern. Filwaqt li din iċ-ċifra aggregata taħbi differenzi rilevanti bejn il-pajjiżi, din tirrifletti pożizzjonijiet ta’ self netti pożittivi fi kważi l-pajjiżi kollha taż-żona tal-euro, bl-ogħla ċifri f’termini ta’ PDG fil-Greċja, in-Netherlands u Spanja; fil-Lussemburgu, Franza u l-Estonja biss il-korporazzjonijiet kienu mutwatarji netti fl-2016. Id-diżingranaġġ tal-gvern beda fl-2011, fejn il-pożizzjonijiet ta’ self netti saru inqas negattivi wara l-implimentazzjoni ta’ politiki biex jiġu ssikkati l-baġits, u dan ammonta għal sehem rilevanti taż-żieda tal-pożizzjoni ta’ self netta globali taż-żona tal-euro.

Graff 11a: Dekompożizzjoni tal-bidla fid-dejn tal-unitajiet domestiċi-għal-PDG (2017 Q1) Graff 11b: Dekompożizzjoni tal-bidla fid-dejn tal-NFC-għal-PDG (2017 Q1)

Sorsi: Il-Eurostat, Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni.

Noti: Il-graffs jippreżentaw rendikont tal-evoluzzjoni fil-proporzjonijiet tad-dejn mal-PDG f’erba’ komponenti: il-flussi ta’ kreditu, it-tkabbir reali tal-PDG, l-inflazzjoni u bidliet oħra. Diżingranaġġ attiv jinvolvi ripagament nett tad-dejn (flussi ta’ kreditu netti negattivi), li normalment iwasslu għal reċessjoni nominali tal-karta bilanċjali tas-settur u li jkollhom, ceteris paribus, impatti negattivi fuq l-attività ekonomika u s-swieq tal-assi. Diżingranaġġ passiv min-naħa l-oħra, jikkonsisti fi flussi ta’ kreditu netti pożittivi ekwilibrati minn tkabbir nominali ogħla tal-PDG, li jwassal għal tnaqqis gradwali fid-dejn / PDG. Ingranaġġ attiv iseħħ meta l-flussi ta’ kreditu nett pożittivi jkunu akbar mit-tkabbir nominali tal-PDG. Data dwar l-NFCs għal CY tirreferi għall-2016 Q3.

Graff 12: Bidliet fl-investiment tal-NFC u l-proporzjonijiet ta’ self nett fis-snin wara l-quċċata ta’ dejn

Sors: Il-Eurostat, Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni

Nota: Il-kampjun tal-pajjiż huwa ristrett għal dawk il-pajjiżi li għalihom hemm data disponibbli u li l-proporzjon tad-dejn tal-NFC-mal-PDG tagħhom laħaq il-quċċata tiegħu qabel l-2016.

Is-settur bankarju tal-UE għadu jiffaċċja sfidi marbuta ma’ livelli baxxi ta’ profittabbiltà u stokkijiet kbar ta’ self mhux produttiv (NPLs) f’ċerti pajjiżi. The growth in financial sector liabilities is accelerating in most Member States, but generally remains well below the scoreboard threshold. Ħafna mill-Istati Membri raw xi titjib fil-profitabbiltà tal-banek, il-proporzjonijiet tal-kapital, l-istokkijiet ta’ NPLs u l-flussi tal-kreditu matul is-sena li għaddiet. Il-valutazzjonijiet tal-banek, b’mod partikolari, irkupraw b’mod sinifikanti minn nofs l-2016 sa nofs l-2017, relatat mal-aspettattivi ta’ rati ogħla tal-imgħax u kurvi ta’ rendiment akbar. Il-profitabbiltà, madankollu, għadha taħt pressjoni fid-dawl tal-ambjent b’rata tal-imgħax baxxa u l-prattiki ta’ negozju antikwati. F’xi Stati Membri, tista’ tinstab kumbinazzjoni ta’ profittabilità baxxa, proporzjonijiet kapitali fuq in-naħa t’isfel tad-distribuzzjoni transfruntiera u livelli għoljin ta’ NPLs. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari fil-Greċja, Ċipru, l-Italja u l-Portugall (Graffs 13 u 14).

Graff 13: Il-profittabbiltà bankarja u l-proporzjonijiet ta’ kapital Graff 14: Self mhux produttiv

Sorsi: Il-BĊE, Il-kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni

Noti: Id-data dwar id-dejn mhux produttiv gross għall-2008 mhix disponibbli għal CZ, HR, SE u SI. Fil-Graff 13, il-punt tad-data 2015 Q1 jirreferi għal 2014 Q4 fil-każ ta’ BG u 2016 Q1 fil-każ ta’ CZ.

L-istokk ta’ self mhux produttiv qed ikompli jonqos madwar l-UE, iżda għadu għoli f’bosta Stati Membri. Il-proporzjon ta’ NPLs qed jonqos fl-Istati Membri kollha b’ishma relattivament għolja ta’ NPLs, bl-eċċezzjoni tal-Greċja. Dan it-tnaqqis fil-proporzjon ta’ NPL beda, madankollu, biss reċentement fil-Portugall u fl-Italja (Graff 14). Minkejja tendenza ta’ tnaqqis, l-NPLs baqgħu għoljin f’għadd ta’ pajjiżi. B’mod partikolari, il-Greċja u Ċipru qed ikomplu jesperjenzaw NPLs f’eċċess ta’ 30 % tas-self totali, filwaqt li l-Italja u l-Portugall juru proporzjonijiet ta’ NPLs qrib l-14 %. Il-Bulgarija, l-Irlanda, il-Kroazja u s-Slovenja għandhom stokkijiet ta’ NPL fil-viċinanza ta’ 10 % tas-self totali.

Żieda wiesgħa fil-prezzijiet tad-djar reali għadha għaddejja fl-UE, li tirrappreżenta rkupru mit-tnaqqis fir-ritmu ta’ qabel, iżda potenzjalment twassal għal twessigħ ta' sopravalwazzjonijiet f'xi każijiet. Il-prezzijiet reali tad-djar żdiedu f’25 Stat Membru fl-2016, b’valuri indikaturi li jaqbżu l-livell limitu tat-tabella ta’ valutazzjoni, fil-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Irlanda, il-Latvja, l-Ungerija, l-Awstrija, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja u l-Iżvezja. This represents four more countries than last year and a different composition, with only Ireland, Hungary and Sweden having exceeded the threshold in both years. Il-Greċja, l-Italja u l-Finlandja huma l-uniċi istanzi ta’ tnaqqis fil-prezzijiet reali tad-djar, li, fil-każ tal-ewwel żewġ pajjiżi, kompla fl-2017 u qed jikkontribwixxi għad-diskrepanza ta’ valwazzjoni negattiva attwali (Graff 15). F’bosta Stati Membri oħra, iż-żieda fil-prezzijiet reali tad-djar żiedet pressjoni ulterjuri għas-swieq tal-proprjetà sopravalutati. It-tensjonijiet jidhru b’mod partikolari fl-Iżvezja u, sa ċertu punt, fir-Renju Unit, il-Lussemburgu u l-Awstrija, fejn iż-żieda qawwija fil-prezzijiet reali tad-djar fl-2016 ġiet flimkien ma’ distakk tas-sopravalwazzjoni stmat. Fil-każ tal-Awstrija u tar-Renju Unit, id-data ta’ kull tliet xhur turi li, madankollu, id-dinamiċi tal-prezzijiet tad-djar tnaqqsu fl-2017. Fl-Iżvezja u fir-Renju Unit, iżda wkoll fid-Danimarka, il-prezzijiet tad-djar sopravalwati jikkoeżistu ma’ livelli kbar ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi. F’ċerti każijiet, id-dinamiċi qawwijin tal-prezzijiet huma evidenti f’pajjiżi li juru biss distakki żgħar ta’ (sotto)valutazzjoni. Dan huwa l-każ fl-Ungerija, il-Bulgarija, il-Latvja, ir-Repubblika Ċeka u s-Slovakkja, fejn it-tkabbir fil-prezz reali tad-djar kompla fl-2017 u fejn ir-riskji ta’ sopravalwazzjoni jistgħu jkunu qed jakkumulaw. Fin-Netherlands, id-dinamiċi tal-prezzijiet tad-djar relattivament sostnuti jseħħu f’kuntest ta’ livell għoli ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi. F’ċerti Stati Membri, dinamiċi sostnuti fil-prezzijiet tad-djar huma magħquda ma’ dawk tas-self ta’ ipoteka, li jissuġġerixxi riskji ta’ problemi indotti mill-kreditu. Dan huwa partikolarment il-każ fis-Slovakkja u fir-Rumanija, fejn it-tkabbir ipotekarju qabeż l-10 % fl-2016, minkejja li dan kien f’kuntest ta’ livelli baxxi ta’ dejn tal-unitajiet domestiċi. B’kollox, it-tkabbir qawwi tal-prezzijiet tad-djar f’għadd ta’ pajjiżi tal-UE jistħoqqlu monitoraġġ kontinwu fid-dawl tal-possibilità ta’ akkumulazzjoni ta’ rqajja’ ta’ riskji makrofinanzjarji u l-implikazzjonijiet tiegħu f’termini ta’ allokazzjoni ta’ riżorsi u affordabbiltà tad-djar.

Graff 15: Il-bidliet fil-prezzijiet tad-djar u d-distakki fil-valutazzjonijiet fl-2016