MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 130/1

Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2010/C 130/01

WERREJ

Paragrafi Paġna I. INTRODUZZJONI 1-7 3 1. L-Għan tal-Linji Gwida 1-4 3 2. L-Applikabbiltà tal-Artikolu 101 għal akkordji vertikali 5-7 3 II. AKKORDJI VERTIKALI LI ĠENERALMENT JAQGĦU BARRA MILL-AMBITU TAL-ARTIKOLU 101(1) 8-22 4 1. Akkordji ta' importanza minuri u impriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs) 8-11 4 2. Akkordji ta' aġenzija 12-21 4 2.1 Definizzjoni ta’ akkordji ta’ aġenzija 12-17 4 2.2 L-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) għal akkordji ta’ aġenzija 18-21 6 3. Akkordji ta' subkuntrattar 22 6 III. APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT TA’ EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA 23-73 7 1. Żona ta’ sigurezza maħluqa mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 23 7 2. Ambitu tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 24-46 7 2.1 Definizzjoni ta’ akkordji vertikali 24-26 7 2.2 Akkordji vertikali bejn kompetituri 27-28 8 2.3 Assoċjazzjonijiet ta’ bejjiegħa bl-imnut 29-30 9 2.4 Akkordji vertikali li jinkludu dispożizzjonijiet dwar drittijiet ta’ proprjetà intellettwali (IPRs) 31-45 9 2.5 Relazzjoni ma’ regolamenti oħra ta’ eżenzjoni ta’ kategorija 46 11 3. Restrizzjonijiet fundamentali taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 47-59 11 4. Każijiet individwali ta' restrizzjonijiet fundamentali fuq il-bejgħ li jistgħu jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1) jew jistgħu jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) 60-64 15 5. Restrizzjonijiet esklużi taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 65-69 16 6. Separabbiltà 70-71 17 7. Sensiela ta' prodotti mqassma permezz tal-istess sistema ta’ distribuzzjoni 72-73 17 IV. IRTIRAR TAL-EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA U ESKLUŻJONI MILL-APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT TA’ EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA 74-85 18 1. Proċedura għall-irtirar 74-78 18 2. Esklużjoni mill-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 79-85 18 V. DEFINIZZJONI TAS-SUQ U KALKOLU TAS-SEHEM MIS-SUQ 86-95 19 1. Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti 86 19 2. Is-suq rilevanti għall-kalkolu tal-limitu tas-sehem mis-suq ta' 30 % taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 87-92 19 3. Kalkolu tal-ishma mis-suq taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija 93-95 21 VI. POLITIKA TA' INFURZAR F'KAŻIJIET INDIVIDWALI 96-229 21 1. Il-qafas tal-analiżi 96-127 21 1.1. Effetti negattivi tar-restrizzjonijiet vertikali 100-105 22 1.2. Effetti pożittivi tar-restrizzjonijiet vertikali 106-109 23 1.3. Metodoloġija ta' analiżi 110-127 25 1.3.1. Fatturi rilevanti għall-valutazzjoni taħt l-Artikolu 101(1) 111-121 25 1.3.2. Fatturi rilevanti għall-valutazzjoni taħt l-Artikolu 101(3) 122-127 27 2. Analiżi ta' restrizzjonijiet vertikali speċifiċi 128-229 28 2.1. Marka unika 129-150 28 2.2. Distribuzzjoni esklużiva 151-167 31 2.3. Allokazzjoni esklużiva tal-klijenti 168-173 35 2.4. Distribuzzjoni selettiva 174-188 36 2.5. Franchising 189-191 39 2.6. Fornitura esklużiva 192-202 40 2.7. Ħlasijiet bil-quddiem għall-aċċess 203-208 42 2.8. Akkordji ta’ ġestjoni ta’ kategorija 209-213 43 2.9. Irbit 214-222 43 2.10. Restrizzjonijiet fuq il-prezz tal-bejgħ mill-ġdid 223-229 45

I. INTRODUZZJONI

1. L-Għan tal-Linji Gwida

(1) Dawn il-Linji Gwida jistipulaw il-prinċipji għall-valutazzjoni ta' akkordji vertikali skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (1) (minn hawn 'il quddiem “l-Artikolu 101”). (2) L-Artikolu 1(1)(a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta' April 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta' akkordji vertikali u prattiċi miftiehma (3) (minn hawn 'il quddiem “ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija”) (ara l-paragrafi 24 sa 46) jiddefinixxi t-terminu “akkordju vertikali”. Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr ħsara għall-possibbiltà ta' applikazzjoni parallela tal-Artikolu 102 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn 'il quddiem “l-Artikolu 102”) għall-akkordji vertikali. Dawn il-Linji Gwida huma strutturati bil-mod li ġej: — It-Taqsima II (paragrafi 8 sa 22) tiddeskrivi l-akkordji vertikali li ġeneralment jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1); — It-Taqsima III (paragrafi 23 sa 73) tikkjarifika l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija; — It-Taqsima IV (paragrafi 74 sa 85) tiddeskrivi l-prinċipji li għandhom x'jaqsmu mal-irtirar tal-eżenzjoni ta’ kategorija u s-sospensjoni tal-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija; — It-Taqsima V (paragrafi 86 sa 95) tipprovdi gwida dwar kif għandu jiġi definit is-suq rilevanti u kif għandhom jiġu kkalkolati l-ishma mis-suq; — It-Taqsima VI (paragrafi 96 sa 229) tiddeskrivi l-qafas ġenerali ta' analiżi u l-politika ta' infurzar tal-Kummissjoni f'każijiet individwali dwar akkordji vertikali.

(2) Tul il-Linji Gwida, l-analiżi tapplika kemm għal oġġetti kif ukoll għal servizzi, għalkemm ċerti restrizzjonijiet vertikali jintużaw prinċipalment fid-distribuzzjoni ta' oġġetti. Bl-istess mod, jistgħu jiġu konklużi akkordji vertikali kemm għal oġġetti finali u intermedji kif ukoll għal servizzi. Sakemm ma jiġix dikjarat mod ieħor, l-analiżi u l-argumenti f’dawn il-Linji Gwida japplikaw għat-tipi kollha ta' oġġetti u servizzi u għal-livelli kollha tan-negozju. Għalhekk it-terminu “prodotti” jinkludi kemm oġġetti u servizzi. It-terminu “fornitur” u “xerrej” jintużaw għal-livelli kollha tan-negozju. Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u dawn il-Linji Gwida ma japplikawx għal akkordji ma' konsumaturi finali fejn dawn tal-aħħar ma jirrappreżentawx impriżi, peress li l-Artikolu 101 japplika biss għal akkordji bejn impriżi.

(3) Permezz tal-ħruġ ta' dawn il-Linji Gwida, il-Kummissjoni għandha l-għan li tgħin lill-kumpaniji sabiex jagħmlu l-istima proprja tagħhom ta' akkordji vertikali skont ir-regoli dwar il-kompetizzjoni tal-UE. L-istandards li hemm f'dawn il-Linji Gwida ma jistgħux jiġu applikati b'mod mekkaninku, iżda għandhom jiġu applikati b'kunsiderazzjoni għaċ-ċirkostanzi speċifiċi ta' kull każ. Kull każ għandu jkun ivvalutat fid-dawl tal-fatti tiegħu.

(4) Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr ħsara għall-ġurisprudenza tal-Qorti Ġenerali u tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għall-akkordji vertikali. Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja t-tħaddim tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u l-Linji Gwida fuq il-bażi ta’ informazzjoni dwar is-suq mingħand partijiet interessati u awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni u tista' tirrevedi dan l-avviż kull tant żmien fid-dawl ta' żviluppi futuri u tagħrif ġdid.

2. L-Applikabbiltà tal-Artikolu 101 għall-akkordji vertikali

(5) L-Artikolu 101 japplika għall-akkordji vertikali li jistgħu jolqtu l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li jirriżultaw fil-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni (“restrizzjonjiet vertikali”) (4). L-Artikolu 101 jipprovdi qafas legali għall-valutazzjoni ta' restrizzjonjiet vertikali, li jieħu in kunsiderazzjoni d-distinzjoni bejn effetti antikompetittivi u dawk favur il-kompetizzjoni: L-Artikolu 101(1) jipprojbixxi dawk l-akkordji li jirrestrinġu jew iwasslu għal distorsjoni sinifikanti tal-kompetizzjoni, filwaqt li l-Artikolu 101(3) jeżenta dawk l-akkordji li jagħtu benefiċċji suffiċjenti sabiex jissuperaw l-effetti antikompetittivi (5).

(6) Għall-biċċa l-kbira mir-restrizzjonijiet vertikali, jista’ jqum biss tħassib dwar il-kompetizzjoni jekk ikun hemm kompetizzjoni insuffiċjenti fuq livell wieħed jew fuq aktar livelli tal-kummerċ, jiġifieri jekk hemm xi grad ta' poter fis-suq fil-livell tal-fornitur jew ix-xerrej jew fiż-żewġ livelli. Ir-restrizzjonijiet vertikali huma ġeneralment anqas ta’ ħsara minn restrizzjonijiet orizzontali u jistgħu jipprovdu opportunità sostanzjali għal effiċjenzi.

(7) L-għan tal-Artikolu 101 hu li jiżgura li l-impriżi ma jużawx akkordji – f’dan il-kuntest, akkordji vertikali – sabiex jirrestrinġu l-kompetizzjoni fuq is-suq għad-dannu tal-konsumatur. Il-valutazzjoni tar-restrizzjonijiet vertikali huwa importanti wkoll fil-kuntest tal-għan usa’ tal-kisba ta’ suq intern integrat. L-integrazzjoni tas-suq issaħħaħ il-kompetizzjoni fl-Unjoni Ewropea. Il-kumpaniji ma għandhomx jitħallew jistabbilixxu mill-ġdid ostakoli privati bejn l-Istati Membri fejn l-ostakoli tal-Istat tneħħew b'suċċess.

II. AKKORDJI VERTIKALI LI ĠENERALMENT JAQGĦU BARRA MILL-AMBITU TAL-ARTIKOLU 101(1)

1. Akkordji ta' importanza minuri u SMEs

(8) L-akkordji li ma jistgħux jolqtu b’mod sinifikanti il-kummerċ bejn l-Istati Membri jew li ma jistgħux jirrestrinġu b’mod sinifikanti il-kompetizzjoni permezz tal-għan jew ir-riżultat tagħhom ma jaqgħux taħt l-Artikolu 101(1). Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika biss għal akkordji li jaqgħu fl-ambitu ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1). Dawn il-Linji Gwida huma bla ħsara għall-applikazzjoni tan-Notifika tal-Kummissjoni dwar akkordju ta’ importanza minuri li ma jirrestrinġux b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni taħt l-Artikolu 81(1) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (de minimis) (6) jew ta' kull avviż “de minimis” fil-ġejjieni.

(9) Suġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-avviż de minimis dwar restrizzjonijiet fundamentali u kwistjonijiet ta' effett kumulattiv, akkordji vertikali konklużi minn impriżi li mhux qed jikkompetu ma’ xulxin u li s-sehem mis-suq individwali tagħhom fis-suq rilevanti ma jaqbiżx il-15 % ġeneralment jitqiesu li jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1) (7). M’hemmx preżunzjoni li akkordji vertikali konklużi minn impriżi b’sehem mis-suq ta’ aktar minn 15 % awtomatikament jiksru l-Artikolu 101(1). Akkordji bejn impriżi li s-sehem mis-suq tagħhom jaqbeż il-limitu tal-15% jistgħu xorta ma jkollhomx effett sinifikanti fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri jew jistgħu ma jikkostitwixxux restrizzjoni sinifikanti tal-kompetizzjoni (8). Akkordji bħal dawn jeħtieġ li jiġu vvalutati fil-kuntest legali u ekonomiku tagħhom. Il-kriterji għall-valutazzjoni ta' akkordji individwali huma stabbiliti fil-paragrafi 96 sa 229.

(10) Rigward restrizzjonijiet fundamentali msemmija fl-avviż de minimis, l-Artikolu 101(1) jista' japplika taħt il-limitu ta’ 15%, kemm-il darba jkun hemm effett sinifikanti fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri u fuq il-kompetizzjoni. Il-ġurisprudenza applikabbli tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali hija rilevanti f'dan ir-rigward. (9) Qed issir riferenza wkoll għall-bżonn possibbli li jiġu vvalutati l-effetti pożittivi u negattivi ta’ restrizzjonijiet fundamentali kif deskritti b’mod partikolari fil-paragrafu 47 ta’ dawn il-Linji Gwida.

(11) Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li, suġġett għall-effett kumulattiv u għal restrizzjonijiet fundamentali, akkordji vertikali bejn impriżi żgħar u ta' daqs medju kif definiti fl-Anness għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ mikroimpriżi, impriżi żgħar u ta’ daqs medju (10) rarament jistgħu jolqtu b'mod sinifikanti l-kummerċ bejn l-Istati Membri jew jistgħu jirrestrinġu b'mod sinifikanti l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), u għalhekk ġeneralment jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1). F'każijiet fejn akkordji bħal dawn jissodisfaw madankollu l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1), il-Kummissjoni normalment ma tiftaħx proċedimenti minħabba nuqqas ta' interess suffiċjenti għall-Unjoni Ewropea, sakemm dawk l-impriżi kollettivament jew individwalment ma jkollhomx pożizzjoni dominanti f'parti sostanzjali mis-suq intern.

2. Akkordji ta' aġenzija

2.1 Definizzjoni ta’ akkordji ta’ aġenzija

(12) Aġent hu persuna ġuridika jew fiżika li tingħata l-awtorità li tinnegozja u/jew tikkonkludi kuntratti f'isem persuna oħra (il-prinċipal), jew f'isem l-aġent stess jew f'isem il-prinċipal: — għax-xiri ta' oġġetti jew servizzi mill-prinċipal, jew — għall-bejgħ ta' oġġetti jew servizzi fornuti mill-prinċipal.

(13) Il-fattur determinanti fid-definizzjoni ta’ akkordju ta’ aġenzija għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) hu r-riskju kummerċjali jew finanzjarju tal-aġent rigward l-attivitajiet li għalihom kien maħtur bħala aġent mill-prinċipal. (11) F'dan ir-rigward huwa immaterjali għall-valutazzjoni jekk l-aġent jaġixxix għal prinċipal wieħed jew bosta minnhom. Il-kwalifika mogħtija lill-akkordju tagħhom mill-partijiet jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali wkoll mhijiex rilevanti għal din il-valutazzjoni.

(14) Hemm tliet tipi ta' riskju finanzjarju jew kummerċjali li huma rilevanti għad-definizzjoni ta' akkordju ta' aġenzija għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1). L-ewwel nett, hemm ir-riskji speċifiċi għall-kuntratt li huma direttament relatati mal-kuntratti konklużi u/jew negozjati mill-aġent f'isem il-prinċipal, bħalma hu l-finanzjament tal-istokks. It-tieni nett, hemm riskji relatati ma' investimenti speċifiċi għas-suq. Dawn huma investimenti speċifikament meħtieġa għat-tip ta' attività li għaliha l-aġent kien maħtur mill-prinċipal, jiġifieri li huma meħtieġa sabiex jippermettu lill-aġent jikkonkludi u/jew jinnegozja dan it-tip ta' kuntratt. Investimenti bħal dawn huma normalment irrekuperabbli, li tfisser li hekk kif iħalli dak il-qasam partikolari ta' attività, l-investiment ma jkunx jista' jintuża għal attivitajiet oħra jew jiġi mibjugħ jekk mhux b’telf sinifikanti. It-tielet nett, jeżistu riskji relatati ma' attivitajiet oħra li jsiru fl-istess suq tal-prodott, sal-punt li l-prinċipal jista' jitlob lill-aġent iwettaq tali attivitajiet, iżda mhux bħala aġent f'isem il-prinċipal iżda għar-riskju tiegħu stess.

(15) Għall-finijiet tal-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1), l-akkordju se jkun kwalifikat bħala akkordju ta’ aġenzija jekk l-aġent ma jiħux riskji jew jieħu biss riskji ftit li xejn sinifikanti fir-rigward tal-kuntratti konklużi u/jew negozjati f’isem il-prinċipal, fir-rigward ta’ investimenti speċifiċi għas-suq għal dak il-qasam ta' attività, u fir-rigward ta' attivitajiet oħra li l-prinċipal jirrikjedi li jsiru fl-istess suq tal-prodott. Madankollu, riskji li huma relatati mal-attività ta’ prestazzjoni ta’ servizzi ta' aġenzija b'mod ġenerali, bħalma hu r-riskju tad-dħul tal-aġent li jkun dipendenti fuq is-suċċess tiegħu bħala aġent jew investimenti ġenerali, pereżempju, fil-bini jew fil-persunal, huma immaterjali għal din l-istima.

(16) Għall-iskop tal-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1), akkordju għalhekk se jiġi ġeneralment ikkunsidrat bħala akkordju ta’ aġenzija fejn il-proprjetà fl-oġġetti tal-kuntratt li ġew mixtrija jew mibjugħa mhijiex tal-aġent, jew mhux l-aġent innifsu li jforni s-servizzi tal-kuntratt u fejn l-aġent: (a) ma jikkontribwixxix għall-ispejjeż relatati mal-forniment/xiri tal-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt, inklużi l-ispejjeż għat-trasport tal-oġġetti. Dan ma jipprekludix lill-aġent milli jwettaq is-servizz tat-trasport, kemm-il darba l-ispejjeż ikunu koperti mill-prinċipal; (b) ma jżommx bi spejjeż għalih jew b’riskju tiegħu ħażniet tal-oġġetti tal-kuntratt, inklużi l-ispejjeż għall-iffinanzjar tal-ħażniet u l-ispejjeż għat-telf tal-ħażniet u jista' jirritorna oġġetti mhux mibjugħa lill-prinċipal mingħajr ħlas, sakemm l-aġent ma jkunx responsabbli għal nuqqas tiegħu (pereżempju, billi jonqos milli jkun konformi ma' miżuri ta' sigurtà raġonevoli sabiex jevita telf ta’ ħażniet); (c) ma jiħux responsabbiltà fil-konfront ta’ terzi persuni għal ħsara kawżata mill-prodott mibjugħ (responsabbiltà għall-prodott), sakemm, bħala aġent, ma jkunx responsabbli għal nuqqas f'dan ir-rigward; (d) ma jiħux responsabbiltà għan-nuqqas ta' twettiq tal-kuntratt min-naħa tal-klijenti, bl-eċċezzjoni tat-telf tal-kummissjoni tal-aġent, sakemm l-aġent ma jkunx responsabbli għal nuqqas (pereżempju, billi jonqos milli jkun konformi ma' miżuri raġonevoli ta’ sigurtà jew kontra s-serq jew jonqos milli jirrispetta miżuri raġonevoli sabiex jirrapporta serq lill-prinċipal jew lill-puliżija jew sabiex jikkomunika lill-prinċipal it-tagħrif kollu meħtieġ li jkun disponibbli għalih dwar l-affidabilità finanzjarja tal-klijent); (e) mhuwiex, direttament jew indirettament, obbligat li jinvesti fil-promozzjoni tal-bejgħ, bħalma huma kontribuzzjonijiet għall-baġits tar-reklamar tal-prinċipal; (f) ma jagħmilx investimenti speċifikament għas-suq fit-tagħmir, bini jew taħriġ tal-persunal, bħal pereżempju it-tank għall-ħażna tal-petrol fil-każ ta' bejgħ ta' petrol bl-imnut jew softwer speċifiku għall-bejgħ ta' kuntratti tal-assigurazzjoni fil-każ ta' aġenti tal-assigurazzjoni, sakemm dawn l-ispejjeż ma jitħallsux kollha lura mill-prinċipal; (g) ma jwettaqx attivitajiet oħra fi ħdan l-istess suq tal-prodott meħtieġa mill-prinċipal, sakemm dawn l-attivitajiet ma jitħallsux kollha lura mill-prinċipal.

(17) Din il-lista mhijiex eżawrjenti. Madankollu, fejn l-aġent daħal għal wieħed jew aktar mir-riskji jew spejjeż imsemmija fil-paragrafi (14), (15) u (16), l-akkordju bejn l-aġent u l-prinċipal ma jiġix kwalifikat bħala akkordju ta’ aġenzija. Il-kwistjoni ta' riskju għandha tiġi vvalutata fuq bażi ta' każ b'każ, u fid-dawl tar-realtà ekonomika tas-sitwazzjoni aktar milli tal-forma legali. Għal raġunijiet prattiċi, l-analiżi tar-riskju tista’ tibda b’valutazzjoni tar-riskji speċifiċi għall-kuntratt. Jekk l-aġent jidħol għal riskji speċifiċi għall-kuntratt, dan ikun biżżejjed sabiex jiġi konkluż li l-aġent hu distributur indipendenti. Għall-kuntrarju, jekk l-aġent ma jidħolx għal riskji speċifiċi għall-kuntratt, allura ikun meħtieġ li titkompla l-analiżi billi jiġu vvalutati r-riskji relatati mal-investimenti speċifiċi għas-suq. Fl-aħħar nett, jekk l-aġent ma jidħolx għal riskji speċifiċi għall-kuntratt u riskji relatati ma' investimenti speċifiċi għas-suq, ir-riskji relatati ma' attivitajiet oħra meħtieġa fi ħdan l-istess suq tal-prodott jistgħu jkunu jridu jiġu kkunsidrati.

2.2 L-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) għal akkordji ta’ aġenzija

(18) Fil-każ ta’ akkordji ta’ aġenzija kif definiti fit-Taqsima 2.1, il-funzjoni tal-bejgħ jew xiri tal-aġent tagħmel parti mill-attivitajiet tal-prinċipal. Peress li l-prinċipal jassumi r-riskji kummerċjali u finanzjarji relatati mal-bejgħ u xiri tal-oġġetti u servizzi tal-kuntratt l-obbligi kollha imposti fuq l-aġent rigward il-kuntratti konklużi u/jew negozjati f'isem il-prinċipal jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1). L-obbligi tal-aġent li ġejjin jitqiesu li jiffurmaw parti integrali minn akkordju ta' aġenzija, peress li kull wieħed minnhom jirrelata mal-kapaċità tal-prinċipal li jiffissa il-kamp ta’ attività tal-aġent fil-konfront tal-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt, li hu essenzjali jekk il-prinċipal irid jieħu r-riskji u għaldaqstant ikun f'qagħda li jistabbilixxi l-istrateġija kummerċjali: (a) limitazzjonijiet fuq it-territorju li fih l-aġent jista' jbigħ dawn l-oġġetti jew servizzi; (b) limitazzjonijiet fuq il-klijenti li lilhom l-aġent jista' jbigħ dawn l-oġġetti jew servizzi; (c) il-prezzijiet u kundizzjonijiet li bihom l-aġent għandu jbigħ jew jixtri dawn l-oġġetti jew servizzi.

(19) Barra milli jirregolaw il-kundizzjonijiet tal-bejgħ jew xiri tal-oġġetti u servizzi tal-kuntratt mill-aġent f'isem il-prinċipal, l-akkordji ta' aġenzija ta’ spiss ikollhom dispożizzjonijiet dwar ir-relazzjoni bejn l-aġent u l-prinċipal. B’mod partikolari, jistgħu jinkludu dispożizzjoni li twaqqaf lill-prinċipal milli jaħtar aġenti oħra għal tip ta’ transazzjoni, klijent jew territorju partikolari (dispożizzjonijiet ta’ aġenzija esklużiva) u/jew dispożizzjoni li twaqqaf lill-aġent milli jaġixxi ta' aġent jew distributur ta' impriżi li jikkompetu mal-prinċipal (dispożizzjonijiet dwar marka unika). Peress li l-aġent hu impriża separata mill-prinċipal, id-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw ir-relazzjoni bejn l-aġent u l-prinċipal jistgħu jiksru l-Artikolu 101(1). Dispożizzjonijiet ta' aġenzija esklużiva ġeneralment ma jwasslux għal effetti antikompetittivi. Madankollu, dispożizzjonijiet dwar marka unika u dispożizzjonijiet li jeskludu l-kompetizzjoni wara li jintemm il-kuntratt, li jirrigwardaw kompetizzjoni bejn il-marki, jistgħu jiksru l-Artikolu 101(1) jekk iwasslu jew jikkontribwixxu għal effett ta’ esklużjoni (kumulattiv) fis-suq rilevanti fejn l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt jinbiegħu jew jinxtraw (ara b’mod partikolari t-Taqsima VI.2.1). Dispożizzjonijiet bħal dawn jistgħu jibbenefikaw mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, b’mod partikolari meta l-kundizzjonijiet li jinsabu fl-Artikolu 5 ta’ dak ir-Regolament jiġu sodisfatti. Dawn jistgħu jkunu wkoll ġustifikati individwalment minn effiċjenzi taħt l-Artikolu 101(3) bħal pereżempju kif hu deskritt fil-paragrafi 144-148.

(20) Akkordju ta' aġenzija jista' wkoll jidħol fl-ambitu tal-Artikolu 101(1), anke jekk il-prinċipal jerfa' r-riskji kummerċjali u finanzjarji rilevanti kollha, fejn dan jiffaċilita l-kollużjoni. Dan jista' pereżempju jkun il-każ fejn numru ta' prinċipali jużaw l-istess aġenti filwaqt li jeskludu kollettivament oħrajn milli jużaw dawn l-aġenti, jew meta jużaw l-aġenti sabiex jaqblu fuq strateġija ta' kummerċjalizzazzjoni jew biex jiskambjaw tagħrif tas-suq sensittiv bejn il-prinċipali.

(21) Fejn l-aġent jerfa’ wieħed jew iżjed mir-riskji rilevanti deskritti fil-paragrafu (16), l-akkordju bejn l-aġent u l-prinċipal ma jikkostitwixxix akkordju ta’ aġenzija għall-iskop tal-applikazzjoni tal-Artikolu 101(1). F’dik is-sitwazzjoni l-aġent se jkun trattat bħala impriża indipendenti u l-akkordju bejn l-aġent u l-prinċipal ikun soġġett għall-Artikolu 101(1) bħal kull akkordju vertikali ieħor.

3. Akkordji ta' subkuntrattar

(22) Subkuntrattar jikkonċerna kuntrattur li jipprovdi teknoloġija jew tagħmir lil subkuntrattur li jikkommetti ruħu li jipproduċi ċerti prodotti fuq il-bażi tagħhom (esklużivament) għall-kuntrattur. Subkuntrattar huwa kopert bl-Avviż tal-Kummissjoni tat-18 ta’ Diċembru 1978 rigward l-evalwazzjoni tagħha ta' ċerti ftehim ta' sottokuntratti relatati mal-Artikolu 85(1) tat-Trattat tal-KEE (12) (minn hawn 'il quddiem “avviż dwar is-subkuntrattar”). Skont dak l-avviż, li għadu applikabbli, l-akkordji ta’ subkuntrattar li bihom is-subkuntrattur jobbliga ruħu li jipproduċi ċerti prodotti esklużivament għall-kuntrattur ġeneralment ma jidħlux fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) sakemm it-teknoloġija jew it-tagħmir huma meħtieġa biex is-sottokuntrattur ikun jista’ jipproduċi l-prodotti. Madankollu, restrizzjonijiet oħrajn imposti fuq is-subkuntrattur bħall-obbligu li ma jwettaqx jew li ma jisfruttax ir-riċerka u l-iżvilupp tiegħu stess jew li ma jipproduċix għal partijiet terzi inġenerali, jistgħu jidħlu fl-ambitu tal-Artikolu 101. (13)

III. APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT TA’ EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA

1. Żona ta’ sigurezza maħluqa mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(23) Għal ħafna mir-restrizzjonijiet vertikali, jista’ jqum biss tħassib dwar il-kompetizzjoni jekk ikun hemm kompetizzjoni insuffiċjenti fuq livell wieħed jew fuq aktar livelli tal-kummerċ, jiġifieri jekk hemm xi grad ta' poter fis-suq fil-livell tal-fornitur jew ix-xerrej jew fiż-żewġ livelli. Sakemm ma fihomx restrizzjonijiet fundamentali tal-kompetizzjoni, li huma restrizzjonijiet dwar il-kompetizzjoni skont l-iskop, ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija joħloq preżunzjoni ta' legalità fir-rigward ta' akkordji vertikali skont is-sehem mis-suq tal-fornitur u x-xerrej. Skont l-Artikolu 3 tar-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija, huma s-sehem mis-suq tal-fornitur fis-suq fejn ibigħ l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt u s-sehem mis-suq tax-xerrej fis-suq fejn jixtri l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt li jiddeterminaw l-applikabbiltà tal-eżenzjoni ta’ kategorija. Sabiex l-eżenzjoni ta’ kategorija tapplika, is-sehem fis-suq tal-fornitur u tax-xerrej irid ikun ta' 30 % jew inqas għal kull wieħed minnhom. It-Taqsima V ta' dawn il-Linji Gwida tipprovdi gwida dwar kif għandu jiġi definit is-suq rilevanti u kif għandhom jiġu kkalkolati l-ishma mis-suq. Kif jinqabeż il-limitu ta' 30 % tas-sehem mis-suq, ma hemm l-ebda preżunzjoni li akkordji vertikali jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) jew li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) iżda ma hemm ukoll l-ebda preżunzjoni li l-akkordji vertikali li jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) normalment jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3).

2. Ambitu tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

2.1 Definizzjoni ta’ akkordji vertikali

(24) L-Artikolu 1(1) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jiddefinixxi “akkordju vertikali” bħala “akkordju jew prattika miftiehma konkluż bejn żewġ impriżi jew aktar li kull waħda minnhom topera, għall-iskopijiet tal-akkordju jew tal-prattika miftiehma, f’livell differenti tal-katina ta’ produzzjoni jew ta’ distribuzzjoni, u li jirrigwarda l-kondizzjonijiet li taħthom il-partijiet jistgħu jixtru, ibiegħu jew ibiegħu mill-ġdid ċerti oġġetti jew servizzi”.

(25) Id-definizzjoni ta’ “akkordju vertikali” imsemmija fil-paragrafu (24) għandha erba’ elementi ewlenin: (a) Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika għal akkordji u prattiċi mifthiema. Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma japplikax għall-kondotta unilaterali tal-impriżi kkonċernati. Kondotta unilaterali bħal din tista’ taqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 102 li jipprojbixxi abbużi minn pożizzjoni dominanti. Sabiex ikun hemm akkordju fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 101, hu suffiċjenti li l-partijiet ikunu esprimew l-intenzjoni konġunta tagħhom li jġibu ruħhom b’mod speċifiku fis-suq. Il-forma li biha dik l-intenzjoni hi espressa hi irrilevanti sakemm din tikkostitwixxi espressjoni fidila tal-intenzjoni tal-partijiet. Fil-każ li ma jkun hemm l-ebda akkordju espliċitu li jesprimi rieda komuni, il-Kummissjoni trid tipprova li l-politika unilaterali ta’ parti waħda għandha l-kunsens tal-parti l-oħra. Għal akkordji vertikali, hemm żewġ modi li bihom jista’ jiġi stabbilit kunsens għal politika unilaterali partikolari. L-ewwel nett, il-kunsens jista’ jiġi dedott mill-poteri mogħtija lill-partijiet f’akkordju ġenerali mfassal minn qabel. Jekk il-klawżoli tal-akkordju imfassal minn qabel jipprevedu jew jawtorizzaw parti biex tadotta sussegwentement politika unilaterali speċifika li se torbot lill-parti l-oħra, il-kunsens min-naħa tal-parti l-oħra għal dik il-politika jista' jiġi stabbilit fuq il-bażi tagħha. (14) It-tieni nett, fin-nuqqas ta' tali kunsens espliċitu, il-Kummissjoni tista' turi l-esżistenza ta' kunsens taċitu. Għal dan hu meħtieġ li l-ewwel jintwera li parti tirrikjedi, b’mod espliċitu jew impliċitu, il-koperazzjoni tal-parti l-oħra għall-implimentazzjoni tal-politika unilaterali tagħha u t-tieni li l-parti l-oħra kkonformat ma’ dak ir-rekwiżit billi fil-prattika implimentat dik il-politika unilaterali. (15) Pereżempju, jekk wara tħabbira mill-fornitur ta’ tnaqqis unilaterali fil-fornimenti sabiex jipprevjeni kummerċ parallel, id-distributuri jnaqqsu immedjatament l-ordnijiet tagħhom u jieqfu milli jieħdu sehem f’kummerċ parallel, allura dawk id-distributuri jagħtu l-kunsens taċitu tagħhom għall-politika unilaterali tal-fornitur. Madankollu dan ma jistax jiġi konkluż jekk id-distributuri jibqgħu involuti f'negozju parallel jew jippruvaw isibu modi ġodda biex ikunu involuti f'negozju parallel. Bl-istess mod, għal akkordji vertikali, il-kunsens taċitu jista’ jiġi dedott mil-livell ta’ koerċizzjoni eżerċitat minn parti sabiex timponi l-politika unilaterali tagħha fuq il-parti jew il-partijiet l-oħra fl-akkordju flimkien man-numru ta' distributuri li huma attwalment qegħdin jimplimentaw fil-prattika l-politika unilaterali tal-fornitur. Pereżempju, sistema ta’ monitoraġġ u penalijiet, imwaqqfa minn fornitur sabiex jippenalizza lil dawk id-distributuri li ma jikkomformawx mal-politika unilaterali tiegħu, tindika kunsens taċitu għall-politika unilaterali tal-fornitur jekk din is-sistema tippermetti lill-fornitur jimplimenta fil-prattika l-politika tiegħu. Iż-żewġ modi biex jiġi stabbilit il-kunsens deskritt f’dan il-paragrafu jistgħu jintużaw flimkien; (b) L-akkordju jew prattika miftiehma jkunu bejn żewġ impriżi jew aktar. Akkordji vertikali ma' konsumaturi finali li ma joperawx bħala impriża mhumiex koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. B’mod aktar ġenerali, akkordji mal-konsumaturi finali ma jaqgħux taħt l-Artikolu 101(1), għaliex dak l-Artikolu japplika biss għal akkordji bejn impriżi, deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi u prattiċi miftiehma ta’ impriżi. Dan hu bla ħsara għall-applikazzjoni possibbli tal-Artikolu 102; (ċ) L-akkordju jew prattika miftiehma jkunu bejn impriżi li kull waħda minnhom topera, għall-għanijiet tal-akkordju, f’livell differenti tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni. Dan ifisser pereżempju li impriża tipproduċi materja prima li l-impriża l-oħra tuża fil-prodott tagħha, jew li l-ewwel ikun manifattur, it-tieni bejjiegħ bl-ingrossa u t-tielet bejjiegħ bl-imnut. Dan ma jipprekludix impriża milli tkun attiva f’aktar minn livell wieħed tal-katina ta' produzzjoni jew distribuzzjoni; (d) L-akkordji jew prattiċi miftiehma jkunu jirrigwardaw il-kundizzjonijiet li taħthom il-partijiet fl-akkordju, il-fornitur u x-xerrej, “jistgħu jixtru, ibigħu jew ibigħu mill-ġdid ċerti oġġetti jew servizzi”. Dan jirrifletti l-għan tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija li jkopri akkordji ta’ xiri u ta’ distribuzzjoni. Dawn huma akkordji dwar il-kundizzjonijiet għax-xiri, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi fornuti mill-fornitur u/jew dwar il-kundizzjonijiet għall-bejgħ mix-xerrej tal-oġġetti jew servizzi li jinkorporaw dawn l-oġġetti jew servizzi. Kemm l-oġġetti jew servizzi fornuti mill-fornitur kif ukoll l-oġġetti jew servizzi li jirriżultaw jitqiesu li huma l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. L-akkordji vertikali li jirrigwardaw l-oġġetti u servizzi finali u intermedji kollha huma koperti. L-unika eċċezzjoni hija s-settur tal-vetturi bil-mutur, sakemm dan is-settur jibqa' kopert minn eżenzjoni ta' kategorija speċifika bħal dik mogħtija mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1400/2002 tal-31 ta’ Lulju 2002 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat fuq kategoriji ta’ ftehim vertikali u prattiċi miftiehma fis-settur tal-vetturi bil-mutur (16) jew is-suċċessur tiegħu. L-oġġetti jew servizzi provduti mill-fornitur jistgħu jinbiegħu mill-ġdid mix-xerrej jew jistgħu jintużaw mix-xerrej sabiex jipproduċi l-oġġetti jew servizzi tiegħu stess.

(26) Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika wkoll għal oġġetti mibjugħa u mixtrija għall-kiri lil partijiet terzi. Madankollu, il-kuntratti ta' kiri u ta’ leasing mhumiex koperti bħala tali, għax l-ebda oġġett jew servizz ma jkun qiegħed jinbiegħ mill-fornitur lix-xerrej. B'mod aktar ġenerali, ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma jkoprix restrizzjonijiet jew obbligi li ma jirrigwardawx il-kundizzjonijiet ta’ xiri, bejgħ u bejgħ mill-ġdid, bħal obbligu li jwaqqaf lill-partijiet milli jwettqu riċerka u żvilupp indipendenti li l-partijiet setgħu inkludew fi akkordju li apparti minn dan ikun akkordju vertikali. Barra minn hekk, l-Artikolu 2(2) sa (5) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija direttament jew indirettament jeskludi ċerti akkordji vertikali mill-applikazzjoni ta’ dak ir-Regolament.

2.2 Akkordji vertikali bejn kompetituri

(27) L-Artikolu 2(4) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jeskludi b’mod espliċitu mill-applikazzjoni tiegħu “akkordji vertikali konklużi bejn impriżi konkorrenti”. Akkordji vertikali bejn kompetituri huma ttrattati, fir-rigward ta' effetti ta' kollużjoni possibbli, fil-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar kemm għandu japplika l-Artikolu 81 tat-Trattat tal-KE għal ftehim ta’ koperazzjoni orizzontali (17). Madankollu, l-aspetti vertikali ta' tali akkordji għandhom jiġu vvalutati skont dawn il-Linji Gwida. L-Artikolu 1(1)(c) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jiddefinixxi impriża konkorrenti bħala “kompetitur attwali jew potenzjali”. Żewġ kumpaniji huma ttrattati bħala kompetituri attwali jekk ikunu attivi fl-istess suq rilevanti. Kumpanija hija ttrattata bħala kompetitur potenzjali ta' kumpanija oħra jekk, fin-nuqqas ta' akkordju, fil-każ li jkun hemm żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, x'aktarx li din l-ewwel kumpanija tagħmel, fi ħdan perjodu ta' żmien qasir li normalment ma jaqbiżx sena, l-investimenti addizzjonali meħtieġa jew spejjeż oħra meħtieġa għal konverżjoni biex tidħol fis-suq rilevanti li fih il-kumpanija l-oħra tkun attiva. Din il-valutazzjoni trid tkun ibbażata fuq sisien realistiċi; is-sempliċi possibbilità teoretika li tidħol f'suq mhijiex biżżejjed. (18) Distributur li jipprovdi speċifikazzjonijiet lill-manifattur sabiex jipproduċi oġġetti partikolari tal-marka tad-distributur ma għandux jitqies bħala manifattur ta' oġġetti bħal dawn ta’ marka proprja.

(28) L-Artikolu 2(4) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija fih żewġ eċċezzjonijiet għall-esklużjoni ġenerali ta' akkordji vertikali bejn kompetituri. Dawn l-eċċezzjonijiet jikkonċernaw akkordji mhux reċiproċi. Akkordji mhux reċiproċi bejn kompetituri huma koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija fejn (a) il-fornitur ikun manifattur u distributur ta’ oġġetti, filwaqt li x-xerrej ikun biss distributur u mhux ukoll impriża konkorrenti fil-livell tal-manifattura, jew (b) il-fornitur ikun dak li jipprovdi servizzi u jopera f’livelli diversi tal-kummerċ, filwaqt li x-xerrej jopera fil-livell tal-bejgħ bl-imnut u ma jkunx impriża konkorrenti fl-livell tal-kummerċ fejn jixtri s-servizzi tal-kuntratt. L-ewwel eċċezzjoni tkopri sitwazzjonijiet ta' distribuzzjoni doppja, jiġifieri l-manifattur ta' oġġetti partikolari jaġixxi wkoll bħala distributur tal-oġġetti konkorrenti ma' distributuri indipendenti tal-oġġetti tiegħu. Fil-każ ta' distribuzzjoni doppja huwa kkunsidrat li, b'mod ġenerali, kwalunkwe impatt potenzjali fuq ir-relazzjoni kompetittiva bejn l-manifattur u l-bejjiegħ bl-imnut fil-livell tal-bejgħ bl-imnut huwa ta' anqas importanza mill-impatt potenzjali tal-akkordju vertikali dwar fornitura fuq il-kompetizzjoni inġenerali fil-livell tal-manifattura jew tal-bejgħ bl-imnut. It-tieni eċċezzjoni tkopri sitwazzjonijiet simili ta' distribuzzjoni doppja, imma f'dan il-każ għal servizzi, fejn il-fornitur ikun ukoll dak li jipprovdi prodotti fil-livell tal-bejgħ bl-imnut li fih jopera x-xerrej.

2.3 Assoċjazzjonijiet ta’ bejjiegħa bl-imnut

(29) L-Artikolu 2(2) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jinkludi fl-applikazzjoni tiegħu akkordji vertikali konklużi minn assoċjazzjoni ta' impriżi li tissodisfa ċerti kundizzjonijiet u b'hekk jeskludi mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija akkordji vertikali konklużi mill-assoċjazzjonijiet l-oħra kollha. L-akkordji vertikali konklużi bejn assoċjazzjoni u l-membri tagħha, jew bejn assoċjazzjoni u l-fornituri tagħha, huma biss koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jekk il-membri kollha jkunu bejjiegħa bl-imnut ta' oġġetti (mhux servizzi) u jekk kull membru individwali tal-assoċjazzjoni jkollu fatturat li ma jaqbiżx il-EUR 50 miljun. Il-bejjiegħa bl-imnut huma distributuri li jbigħu mill-ġdid oġġetti lill-konsumaturi finali. Meta huma biss numru limitat ta' membri tal-assoċjazzjoni li jkollhom fatturat li jeċċedi l-limitu EUR 50 miljun u meta dawn il-membri lkoll flimkien jirrappreżentaw anqas minn 15 % tal-fatturat kollettiv tal-membri kollha miġburin flimkien, il-valutazzjoni taħt l-Artikolu 101 normalment ma tkunx affettwata.

(30) Assoċjazzjoni ta' impriżi tista’ tinvolvi kemm akkordji orizzontali u vertikali. L-akkordji orizzontali jridu jkunu vvalutati skont il-prinċipji stabbiliti fil-Linji Gwida dwar kemm għandu japplika l-Artikolu 81 tat-Trattat tal-KE għal ftehim ta’ koperazzjoni orizzontali (19). Jekk dik l-istima twassal għall-konklużjoni li koperazzjoni bejn impriżi fil-qasam tax-xiri jew bejgħ hija aċċettabbli, tinħtieġ valutazzjoni ulterjuri biex jiġu eżaminati l-akkordji vertikali konklużi mill-assoċjazzjoni mal-fornituri tagħha jew mal-membri individwali tagħha. Din l-aħħar valutazzjoni ssegwi r-regoli tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u dawn il-Linji Gwida. Pereżempju, akkordji orizzontali konklużi bejn il-membri tal-assoċjazzjoni jew deċiżjonijiet adottati mill-assoċjazzjoni, bħad-deċiżjoni li l-membri jkunu meħtieġa jixtru mill-assoċjazzjoni jew id-deċiżjoni li jiġu allokati territorji esklużivi għall-membri jridu l-ewwel jkunu vvalutati bħala akkordju orizzontali. Meta dik il-valutazzjoni twassal għall-konklużjoni li l-akkorjdu vertikali huwa aċċettabbli, ikun meħtieġ li ssir valutazzjoni tal-akkordji vertikali bejn l-assoċjazzjoni u l-membri individwali jew bejn l-assoċjazzjoni u l-fornituri.

2.4 Akkordji vertikali li jinkludu dispożizzjonijiet dwar drittijiet ta' proprjetà intellettwali (IPRs)

(31) L-Artikolu 2(3) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jinkludi fl-applikazzjoni tiegħu akkordji vertikali li jkun fihom ċerti dispożizzjonijiet dwar iċ-ċessjoni ta’ IPRs lix-xerrej jew l-użu ta’ IPRs minnu u b’hekk jeskludi mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija kull akkordju vertikali ieħor li jinkludi dispożizzjonijiet dwar IPRs. Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika għal akkordji vertikali li jinkludu dispożizzjonijiet dwar IPRs meta jiġu sodisfatti ħames kundizzjonijiet: (a) Id-dispożizzjonijiet dwar l-IPRs jridu jkunu parti minn akkordju vertikali, jiġifieri akkordju b'kundizzjonijiet li skonthom il-partijiet jistgħu jixtru, ibigħu jew ibigħu mill-ġdid ċerti oġġetti jew servizzi; (b) L-IPRs iridu jkunu ċeduti lix-xerrej jew liċenzjati għall-użu minnu; (c) Id-dispożizzjonijiet dwar l-IPRs ma jridux jikkostitwixxu l-għan ewlieni tal-akkordju; (d) Id-dispożizzjonijiet dwar l-IPRs iridu jkunu direttament relatati mal-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi mix-xerrej jew mill-klijenti tiegħu. Fil-każ ta' franchising fejn il-kummerċjalizzazzjoni tkun l-iskop tal-isfruttament tal-IPRs, l-oġġetti jew servizzi għandhom ikunu distribwiti mill-franchisee ewlieni jew mill-franchisees; (e) Id-dispożizzjonijiet dwar l-IPRs, fir-rigward tal-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt, ma jridux jinkludu restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni li jkollhom l-istess għan bħal restrizzjonijiet vertikali li mhumiex eżentati taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija.

(32) Tali kundizzjonijiet jiżguraw li r-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika għal akkordji vertikali fejn l-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi jista' jsir b’mod aktar effettiv għaliex l-IPRs ikunu ċeduti lix-xerrej jew liċenzjati għall-użu minnu. Fi kliem ieħor, restrizzjonijiet dwar iċ-ċessjoni jew l-użu ta' IPRs jistgħu jkunu koperti meta l-għan prinċipali tal-akkordju jkun ix-xiri jew distribuzzjoni ta' oġġetti jew servizzi.

(33) L-ewwel kundizzjoni tagħmilha ċara li l-kuntest li fih l-IPRs ikunu provduti hu akkordju għax-xiri jew distribuzzjoni ta' oġġetti jew akkordju għax-xiri jew provvista ta' servizzi u mhux akkordju dwar iċ-ċessjoni jew il-liċenzjar ta' IPRs għall-manifattura ta' oġġetti jew akkordju purament għal-liċenzjar. Pereżempju, ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma jkoprix: (a) akkordji fejn parti tipprovdi lil parti oħra b'riċetta u tagħtiha liċenzja sabiex tipproduċi xarba b'din ir-riċetta; (b) akkordji li taħthom parti tipprovdi lil parti oħra b'forma jew kopja oriġinali u tagħti liċenzja lill-parti l-oħra sabiex tipproduċi u tiddistribwixxi kopji; (c) il-liċenzja pura ta' trejdmark jew sinjal għall-għanijiet ta' merchandising; (d) kuntratti ta' sponsorjar dwar id-dritt għar-reklamar tiegħek stess bħala l-isponsor uffiċjali ta' avveniment; (e) liċenzjar ta’ drittijiet tal-awtur bħal kuntratti tax-xandir dwar id-dritt li tirreġistra u/jew id-dritt li xxandar avveniment.

(34) It-tieni kundizzjoni tagħmilha ċara li r-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma japplikax meta l-IPRs ikunu provduti mix-xerrej lill-fornitur, irrispettivament minn jekk l-IPRs jirrigwardawx il-mod tal-manifattura jew tad-distribuzzjoni jew le. Akkordju li jirrigwarda trasferiment ta' IPRs lill-fornitur u li jinkludi restrizzjonijiet possibbli fuq il-bejgħ magħmul mill-fornitur mhuwiex kopert mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. Dan ifisser, b’mod partikolari, li s-subkuntrattar li jinvolvi t-trasferiment ta’ know-how lil subkuntrattur (20) ma jaqax fl-ambitu ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija (ara wkoll il-paragrafu 22). Madankollu, akkordji vertikali li taħthom ix-xerrej jipprovdi biss speċifikazzjonijiet lill-fornitur li jiddeskrivu l-oġġetti jew servizzi li jridu jiġu fornuti jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija.

(35) It-tielet kundizzjoni tagħmilha ċara li sabiex ikun kopert mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, l-għan primarju tal-akkordju ma jridx ikun iċ-ċessjoni jew il-liċenzjar tal-IPRs. L-għan primarju jrid ikun ix-xiri, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi u d-dispożizzjonijiet tal-IPR għandhom iservu l-implimentazzjoni tal-akkordju vertikali.

(36) Ir-raba' kundizzjoni teħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar l-IPR jiffaċilitaw l-użu, il-bejgħ jew il-bejgħ mill-ġdid ta' oġġetti jew servizzi mix-xerrej jew mill-klijenti tiegħu. L-oġġetti jew servizzi għall-użu jew bejgħ mill-ġdid huma normalment fornuti mil-liċenzjatur imma jistgħu wkoll jinxtraw minn min hu liċenzjat minn fornitur terz. Id-dispożizzjonijiet tal-IPR normalment jirrigwardaw il-bejgħ ta' oġġetti jew servizzi. Eżempju ta’ dan huwa akkordju dwar franchising fejn min jagħti l-franchise jbigħ oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid lill-franchisee u jagħti liċenzja lill-franchisee biex juża t-trejdmark u n-know-how tiegħu sabiex jikkummerċjalizza l-oġġetti jew fejn il-fornitur ta' estratt konċentrat jagħti liċenzja lix-xerrej sabiex iħallat u jqiegħed l-estratt fi fliexken qabel ibigħu bħala xarba.

(37) Il-ħames kundizzjoni tenfasizza l-fatt li d-dispożizzjonijet tal-IPR ma jridux ikollhom l-istess għan bħal kwalunkwe waħda mir-restrizzjonijiet fundamentali msemmija fl-Artikolu 4 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jew kwalunkwe waħda mir-restrizzjonijiet esklużi mill-kopertura tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija permezz tal-Artikolu 5 ta’ dak ir-Regolament (ara l-paragrafi (47) sa (69) ta’ dawn il-Linji Gwida).

(38) Id-drittijiet ta' proprjetà intelletwali li huma rilevanti għall-implimentazzjoni ta' akkordji vertikali skont it-tifsira tal-Artikolu 2(3) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ġeneralment jirrigwardaw tliet oqsma prinċipali: trejdmarks, drittijiet tal-awtur u know-how.

Trejdmark

(39) Liċenzja ta' trejdmark lil distributur tista' tkun relatata mad-distribuzzjoni tal-prodotti ta’ dak li jagħti l-liċenżja f'territorju partikolari. Jekk tkun liċenzja esklużiva, l-akkordju jammonta għal distribuzzjoni esklużiva.

Dritt tal-Awtur

(40) Il-bejjiegħa mill-ġdid ta' oġġetti koperti minn dritt tal-awtur (kotba, softwer, eċċ) jistgħu jkunu obbligati mid-detentur tad-dritt tal-awtur sabiex ibigħu mill-ġdid biss taħt il-kundizzjoni li x-xerrej, sew jekk bejjiegħ mill-ġdid ieħor jew il-konsumatur finali, ma jiksirx id-dritt tal-awtur. Obbligi bħal dawn fuq dak li jerġa' jbigħ, sa fejn ikunu jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1), huma koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija.

(41) Akkordji, li taħthom jiġu fornuti għall-bejgħ mill-ġdid hard copies ta' softwer u fejn dak li jerġa' jbigħ ma jiksibx liċenzja għal xi drittijiet fuq is-softwer imma jkollu biss id-dritt li jerġa' jbigħ il-hard copies, għandhom jitqiesu bħala akkordji għall-fornitura ta' oġġetti għall-bejgħ mill-ġdid għall-għan tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. Taħt dik il-forma ta' distribuzzjoni, il-liċenzjar tas-softwer isir biss bejn is-sid tad-drittijiet tal-awtur u min juża s-softwer. Dan jista' jieħu l-forma ta' liċenzja “shrink wrap”, jiġifieri sett ta' kundizzjonijiet inklużi fil-pakkett tal-hard copy li l-konsumatur aħħari hu meqjus li jaċċetta billi jiftaħ il-pakkett.

(42) Ix-xerrejja ta' hardware li jinkorpora softwer protett bi dritt tal-awtur jistgħu jkunu obbligati mid-detentur tad-dritt tal-awtur li ma jiksrux id-dritt tal-awtur, u jridu għalhekk ma jagħmlux kopji u jbigħu mill-ġdid is-softwer jew ma jagħmlux kopji u jużaw is-softwer flimkien ma' hardware ieħor. Restrizzjonijiet fuq l-użu bħal dawn, sa fejn jistgħu jaqgħu fi ħdan l-Artikolu 101(1), huma koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija.

Know-how

(43) Akkordji ta’ franchising, bl-eċċezzjoni ta' akkordji ta’ franchising industrijali, huma l-eżempju l-aktar ovvju fejn in-know-how għall-għanijiet ta' kummerċjalizzazzjoni huwa komunikat lix-xerrej. (21) L-akkordji ta’ franchising jinkludu liċenzji għal drittijiet ta' proprjetà intellettwali dwar trejdmarks jew sinjali u know-how għall-użu u d-distribuzzjoni ta' oġġetti jew il-fornitura ta' servizzi. Barra mil-liċenzja tal-IPR, il-franchisor normalment jipprovdi lill-franchisee tul il-perjodu tal-akkordju b'assistenza kummerċjali jew teknika, bħal servizzi ta' akkwist, taħriġ, pariri fuq proprjetà immobbli, ippjanar finanzjarju eċċ. Il-liċenzja u l-assistenza huma komponenti integrali tal-metodu tan-negozju suġġett għall-franchise.

(44) Il-liċenzjar li jkun jinstab f’akkordju dwar franchising huwa kopert mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jekk ikunu sodisfatti l-ħames kundizzjonijiet kollha elenkati fil-paragrafu (31). Dawk il-kundizzjonijiet normalment ikunu sodisfatti, għaliex taħt ħafna akkordji dwar franchising, inklużi akkordji dwar franchising prinċipali, il-franchisor jipprovdi oġġetti u/jew servizzi, partikolarment servizzi ta' assistenza kummerċjali jew know-how, lill-franchisee. L-IPRs jgħinu lill-franchisee sabiex ibigħ mill-ġdid il-prodotti fornuti mill-franchisor jew mill-fornitur maħtur mill-franchisor jew sabiex juża dawk il-prodotti u jbigħ l-oġġetti jew servizzi li jirriżultaw. Fejn l-akkordju dwar franchising hu biss dwar jew primarjament jirrigwarda l-liċenzjar tal-IPRs, huwa ma jkunx kopert mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, imma l-Kummissjoni, bħala regola ġenerali, tapplika għal tali akkordju l-prinċipji mniżżla fir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u f’dawn il-Linji Gwida.

(45) L-obbligi relatati mal-IPR li ġejjin huma ġeneralment meqjusa bħala meħtieġa sabiex jipproteġu d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali tal-franchisor u huma, fejn dawn l-obbligi jaqgħu taħt l-Artikolu 101(1), koperti wkoll mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija: (a) obbligu fuq il-franchisee li ma jinvolvix ruħu, direttament jew indirettament, f'xi negozju simili; (b) obbligu fuq il-franchisee li ma jakkwistax interessi finanzjarji fil-kapital ta' impriża konkorrenti tali li jagħtu lill-franchisee s-setgħa li jinfluwenza l-kondotta ekonomika ta' tali impriża; (c) obbligu fuq il-franchisee li ma jiżvelax lil partijiet terzi n-know-how provduta mill-franchisor sakemm din in-know-how ma tkunx fid-dominju pubbliku; (d) obbligu fuq il-franchisee li jikkomunika lill-franchisor kull esperjenza miksuba fl-isfruttar tal-franchise u li jagħti lill-franchisor, u lill-franchisees l-oħra, liċenzja mhux esklużiva għan-know-how li tirriżulta minn dik l-esperjenza; (e) obbligu fuq il-franchisee li jgħarraf lill-franchisor b’kull ksur tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali liċenzjati, li jieħu passi legali kontra dawk li jikkommettu dan il-ksur jew li jassisti lill-franchisor f'kull azzjoni legali kontrihom; (f) obbligu fuq il-franchisee li ma jużax know-how liċenzjata mill-franchisor għal skopijiet apparti mill-isfruttar tal-franchise; (g) obbligu fuq il-franchisee li ma jċedix id-drittijiet u l-obbligi taħt l-akkordju dwar franchising mingħajr il-kunsens tal-franchisor.

2.5 Relazzjoni ma' regolamenti oħra ta’ eżenzjoni ta’ kategorija

(46) L-Artikolu 2(5) jgħid li r-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija “ma għandux japplika għal akkordji vertikali li s-suġġett tagħhom ikun jaqa’ fl-ambitu ta' xi regolament ta' eżenzjoni ta’ kategorija ieħor, sakemm ma jkunx previst mod ieħor f'tali regolament”. Għalhekk ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma japplikax għal akkordji vertikali koperti mir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 772/2004 tas-7 ta' April 2004 fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat għall-kategoriji ta' ftehim dwar it-trasferiment ta' teknoloġija (22), ir-Regolament (KE) Nru 1400/2002 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat fuq kategoriji ta’ ftehim vertikali u prattiċi miftiehma fis-settur tal-vettur bil-mutur (23) jew ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2658/2000 tas-7 ta' April 2004 fuq l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat għall-kategoriji ta' ftehim ta' speċjalizzazzjoni (24) u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 2659/2000 tad-29 ta’ Novembru 2000 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat għal kategoriji ta’ ftehim dwar ir-riċerka u l-iżvilupp (25) li jeżentaw akkordji vertikali konklużi b’rabta ma’ akkordji orizzontali jew kull regolament futur ta’ dak it-tip, sakemm mhux previst mod ieħor f'tali regolament.

3. Restrizzjonijiet fundamentali taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(47) L-Artikolu 4 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija fih lista ta’ restrizzjonijiet fundamentali li jwasslu għall-esklużjoni tal-akkordju vertikali sħiħ mill-ambitu ta’ applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. (26) Fejn restrizzjoni fundamentali bħal din tkun inkluża f’akkordju, dak l-akkordju jkun preżunt li jaqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 101(1). Ikun preżunt ukoll li l-akkordju probabbilment mhux se jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) u li għalhekk l-eżenzjoni ta’ kategorija ma tapplikax. Madankollu, l-impriżi jistgħu jagħtu prova ta' effetti favur il-kompetizzjoni skont l-Artikolu 101(3) KE f’każ individwali. (27) Fejn l-impriżi jipprovaw li probabbilment jirriżultaw effiċjenzi mill-inklużjoni tar-restrizzjoni fundamentali fl-akkordju u jipprovaw li b'mod ġenerali l-kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 101(3) huma sodisfatti, il-Kummissjoni tkun meħtieġa li effettivament tevalwa l-effetti probabbli negattivi fuq il-kompetizzjoni qabel ma tagħmel valutazzjoni finali dwar jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) humiex sodisfatti. (28)

(48) Ir-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(a) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija tirrigwarda l-impożizzjoni ta’ prezz tal-bejgħ mill-ġdid (resale price maintenance – RPM), jiġifieri akkordji jew prattiċi miftiehma li għandhom bħala l-għan dirett jew indirett tagħhom l-istabbiliment ta' prezz fiss jew prezz minimu għall-bejgħ mill-ġdid jew livell ta' prezz fiss jew minimu li għandu jiġi rrispettat mix-xerrej. Fil-każ ta' dispożizzjonijiet kuntrattwali jew prattiċi miftiehma li jistabbilixxu direttament il-prezz tal-bejgħ mill-ġdid, ir-restrizzjoni hija ċara. Madankollu, l-RPM jista' wkoll jinkiseb permezz ta' mezzi indiretti. Eżempji ta' dawn tal-aħħar huma akkordju li jiffissa l-marġini tad-distribuzzjoni, li jiffissa l-livell massimu ta' skont li d-distributur jista' jagħti minn livell ta' prezz preskritt, li jagħmel l-għoti ta' skontijiet jew rimbors ta' spejjeż promozzjonali mill-fornitur suġġetti għall-osservazzjoni ta' livell partikolari fil-prezz, li jgħaqqad il-prezzijiet tal-bejgħ mill-ġdid preskritti ma' prezzijiet ta' bejgħ mill-ġdid ta' kompetituri, theddid, intimidazzjoni, twissijiet, penalijiet, dewmien jew sospensjoni ta' tqassim jew terminazzjoni ta' kuntratti fir-rigward tal-osservanza ta' livell ta' prezz partikolari. Mezzi diretti jew indiretti kif jinkiseb l-iffissar ta' prezz jistgħu jsiru aktar effettivi meta maqgħuda ma' miżuri biex jidentifikaw distributuri li qed iqaċċtu l-prezz, bħalma hi l-implimentazzjoni ta' sistema ta' kontroll tal-prezz, jew l-obbligu fuq bejjiegħa bl-imnut biex jirraportaw membri oħra tan-netwerk ta' distribuzzjoni li jmorru lil hinn mil-livell tal-prezz standard. Bl-istess mod, l-iffissar ta' prezzijiet dirett jew indirett jista' jsir aktar effettiv meta maqgħud ma' miżuri li jistgħu jnaqqsu l-inċentiv tax-xerrej biex ibaxxi l-prezz għall-bejgħ mill-ġdid, bħalma hu l-każ ta' fornitur li jistampa prezz għall-bejgħ mill-ġdid rakkomandat fuq il-prodott jew il-fornitur li jobbliga x-xerrej biex japplika klawżola tal-klijent l-aktar preferut. L-istess mezzi indiretti u l-istess miżuri “ta' sostenn” jistgħu jintużaw biex prezzijiet massimi jew rakkomandati jaħdmu bħala RPM. Madankollu, l-użu ta’ miżura ta’ appoġġ partikolari jew il-forniment ta' lista ta' prezzijiet rakkomandati jew prezzijiet massimi mill-fornitur lix-xerrej ma titqiesx fiha nfisha li twassal għal RPM.

(49) Fil-każ ta' akkordji ta' aġenzija, il-prinċipal normalment jistabbilixxi l-prezzijiet tal-bejgħ, għaliex l-aġent ma jsirx is-sid tal-oġġetti. Madankollu, fejn tali akkordju ma jistax jikkwalifika bħala akkordju ta’ aġenzija għall-finijiet talapplikazzjoni tal-Artikolu 101(1) (ara l-paragrafi (12) sa (21)), obbligu li jipprevjeni jew jirrestrinġi lill-aġent milli jaqsam il-kummissjoni tiegħu, fissa jew varjabbli, mal-klijent ikun restrizzjoni fundamentali taħt l-Artikolu 4(a) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. Sabiex tiġi evitata l-inklużjoni ta' tali restrizzjoni fundamentali fl-akkordju, l-aġent għandu għalhekk jitħalla liberu li jbaxxi l-prezz effettiv imħallas mill-klijent mingħajr ma jnaqqas id-dħul għall-prinċipal. (29)

(50) Ir-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija tirrigwarda akkordji jew prattiċi miftiehma li għandhom bħala l-għan dirett jew indirett tagħhom ir-restrizzjoni tal-bejgħ mix-xerrej li hu parti fl-akkordju jew tal-klijenti tiegħu, sa fejn dawk ir-restrizzjonijiet jirrelataw mat-territorju li fih jew il-klijenti li lilhom ix-xerrej jista' jbigħ l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt. Dik ir-restrizzjoni fundamentali tirrigwarda t-tqassim tas-suq skont it-territorju jew il-grupp tal-klijenti. Dak jista' jkun ir-riżultat ta' obbligi diretti, bħalma hu l-obbligu li ma jbigħx lil ċertu klijenti jew li klijenti f'ċerti territorji jew l-obbligu li jirreferi ordnijiet minn dawn il-klijenti lil distributuri oħra. Tista' tirriżulta wkoll minn miżuri indiretti li għandhom l-għan li jħajru lid-distributur biex ma jbigħx lil klijenti bħal dawn, bħalma hu r-rifjut jew t-tnaqqis ta' bonuses jew skontijiet, terminazzjoni tal-fornimenti, tnaqqis ta' volumi fornuti jew limitazzjoni tal-volumi fornuti skont id-domanda fi ħdan it-territorju jew grupp ta' klijenti allokat, theddid li jintemm il-kuntratt, ħtieġa ta’ prezzijiet ogħla għal prodotti li se jiġu esportati, limitazzjoni tal-proporzjon ta' bejgħ li jista' jiġi esportat jew obbligi li jiġu trasferiti l-profitti. Tista' tirriżulta wkoll mill-fornitur li ma jipprovdix servizz ta' garanzija mifrux mal-Unjoni kollha, li taħtu d-distributuri kollha jkunu normalment obbligati li jipprovdu s-servizz ta' garanzija u jkunu rimborsati għal dan is-servizz mill-fornitur, anke rigward prodotti mibjugħa minn distributuri oħra fit-territorju tagħhom (30). Tali prattiċi x'aktarx aktar jitqiesu bħala restrizzjoni tal-bejgħ tax-xerrej meta użati flimkien mal-implimentazzjoni mill-fornitur ta' sistema ta' kontroll li għandha l-għan li tivverifika d-destinazzjoni effettiva tal-oġġetti fornuti, pereżempju l-użu ta' tabelli differenzjati jew numri tas-serje. Madankollu, l-obbligi fuq dak li jbigħ mill-ġdid li jirrigwardaw il-wirja tal-isem tal-marka tal-fornitur mhumiex klassifikati bħala fundamentali. Peress li l-Artikolu 4(b) jirrigwarda biss restrizzjonijiet fuq bejgħ mix-xerrej jew mill-klijenti tiegħu, dan jimplika li r-restrizzjonijiet tal-bejgħ tal-fornitur ukoll mhumiex restrizzjoni fundamentali, soġġett għal dak li jingħad fil-paragrafu 59 dwar bejgħ ta' spare parts fil-kuntest tal-Artikolu 4(e) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. L-Artikolu 4(b) japplika mingħajr ħsara għal restrizzjoni fuq il-post fejn ikun stabbilit ix-xerrej. Għalhekk, il-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma jintilifx jekk ikun ġie miftiehem li x-xerrej se jillimita l-post/postijiet u l-maħżen/imħażen tiegħu għad-distribuzzjoni, għal indirizz, lok jew territorju partikolari.

(51) Hemm erba' eċċezzjonijiet għar-restrizzjoni fundamentali fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. L-ewwel eċċezzjoni fl-Artikolu 4(b)(i) tippermetti fornitur li jirrestrinġi bejgħ attiv minn parti xerrejja fl-akkordju għal territorju jew grupp ta' klijenti li kienu allokati esklużivament lil xerrej ieħor jew li l-fornitur irriżerva għalih innifsu. Territorju jew grupp ta' klijenti huma esklużivament allokati meta l-fornitur jaqbel li jbigħ il-prodott tiegħu lil distributur wieħed biss għad-distribuzzjoni f'territorju partikolari jew lil grupp ta' klijenti partikolari u d-distributur esklużiv ikun protett kontra bejgħ attiv fit-territorju tiegħu jew lill-grupp ta' klijenti tiegħu mix-xerrejja l-oħra kollha tal-fornitur fi ħdan l-Unjoni, irrispettivament mill-bejgħ tal-fornitur. Il-fornitur jitħalla jgħaqqad l-allokazzjoni ta' territorju esklużiv u grupp ta' klijenti esklużiv billi pereżempju jaħtar distributur esklużiv għal grupp ta' klijenti partikolari f'ċertu territorju. Tali protezzjoni ta' territorji jew gruppi ta' klijenti esklużivament allokati għandha, madankollu, tippermetti bejgħ passiv lil tali territorji jew gruppi ta' klijenti. Għall-applikazzjoni tal-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, il-Kummissjoni tinterpreta bejgħ “attiv” u “passiv” kif ġej: — Bejgħ “attiv” ifisser li l-klijenti individwali jiġu kkuntattjati attivament permezz ta’ pereżempju posta diretta, inkluż li jintbagħtu ittri elettroniċi mhux mitluba, jew permezz ta’ żjarat; jew li grupp ta' klijenti speċifiku jew klijenti f'territorju speċifiku jiġu kkuntattjati attivament permezz ta’ riklami fil-midja, fuq l-internet jew permezz ta' promozzjonijet mmirati speċifikament lejn dak il-grupp ta' klijenti jew immirat lejn klijenti f'dak it-territorju. Reklamar jew promozzjoni li jkunu attraenti biss għax-xerrej jekk jilħaq (ukoll) grupp ta'-klijenti speċifiku jew klijenti f'territorju speċifiku, huma kkunsidrati bejgħ attiv lil dak il-grupp ta' klijenti jew lil klijenti f'dak it-territorju. — Bejgħ “passiv” ifisser li jitwieġbu talbiet mhux solleċitati minn klijenti individwali inkluż it-tqassim ta' oġġetti jew servizzi lil klijenti bħal dawn. Reklamar jew promozzjoni ġenerali li jilħqu klijenti f'territorji jew fi gruppi ta' klijenti (esklużivi) ta' distributuri oħra imma li jkunu mod raġonevoli biex jintlaħqu klijenti barra minn dawk it-territorji jew gruppi ta' klijenti, pereżempju biex jintlaħqu klijenti fit-territorju proprju, huma kkunsidrati bejgħ passiv. Reklamar jew promozzjoni ġenerali huma kkunsidrati metodu raġonevoli sabiex jintlaħqu tali klijenti jekk ikun attraenti għax-xerrej li jagħmel dawn l-investimenti anke kieku ma jilħqux lill-klijenti fit-territorji jew gruppi ta’ klijenti (esklużivi) ta’ distributuri oħra.

(52) L-internet huwa għodda b'saħħitha biex biha jista’ jintlaħaq numru u varjetà akbar ta’ klijenti milli jintlaħqu bl-użu ta' metodi ta' bejgħ aktar tradizzjonali, u din hija r-raġuni għaliex ċerti restrizzjonijiet fuq l-użu tal-internet qegħdin jiġu ttrattati bħala restizzjonijiet fuq bejgħ (mill-ġdid). Fil-prinċipju, kull distributur irid jitħalla juża l-internet biex ibigħ il-prodotti tiegħu. B'mod ġenerali, l-użu ta’ websajt minn distributur sabiex ibigħ prodotti huwa kkunsidrat bħala forma ta' bejgħ passiv, peress li huwa mod raġonevoli li jippermetti l-klijienti jilħqu d-distributur. L-użu ta’ websajt jista’ jkollu effetti li jestendu ’l barra mit-territorju u mill-grupp ta’ klijenti tad-distributur; madankollu, tali effetti jirriżultaw mit-teknoloġija li tippermetti aċċess faċli minn kullimkien. Jekk klijent iżur il-websajt ta' distributur u jikkuntattja lid-distributur u jekk kuntatt bħal dan iwassal għal bejgħ, inkluża l-konsenja, dan jitqies bħala bejgħ passiv. L-istess huwa minnu jekk klijent jagħżel li jinżamm infurmat (awtomatikament) mid-distributur u dak l-opt-in iwassal għal bejgħ. L-offerta tal-għażla ta’ lingwi differenti fuq il-websajt, minnha nfisha, ma tibdilx in-natura passiva ta’ tali bejgħ. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkunsidra dawn li ġejjin bħala eżempji ta’ restrizzjonijiet fundamentali ta' bejgħ passiv minħabba l-kapaċità ta' dawn ir-restrizzjonijiet li jillimitaw l-aċċess tad-distributur għal numru u varjetà akbar ta’ klijenti: (a) akkordju li bih id-distributur (esklużiv) għandu jimpedixxi lil klijenti li jinsabu f’territorju (esklużiv) ieħor milli jaraw il-websajt tiegħu jew għandu jagħmel re-routing awtomatiku tal-klijenti tiegħu lejn il-websajts tal-manifattur jew ta’ distributuri (esklużivi) oħra. Dan ma jeskludix akkordju li bih il-websajt tad-distributur joffri wkoll għadd ta' ħoloq għal websajts ta' distributuri oħra u/jew tal-fornitur; (b) akkordju li bih id-distributur (esklużiv) għandu jtemm it-tranżazzjonijiet tal-klijenti minn fuq l-internet ladarba d-dejta tal-karta ta’ kreditu tagħhom tiżvela indirizz li ma jkunx fit-territorju (esklużiv) tad-distributur; (c) akkordju li bih id-distributur għandu jillimita l-proporzjon tal-bejgħ globali tiegħu li jsir minn fuq l-internet. Dan ma jeskludix lill-fornitur milli jirrikjedi, mingħajr ma jillimita l-bejgħ onlajn tad-distributur, li x-xerrej ibigħ mill-anqas ammont speċifiku u assolut (fil-valur jew volum) tal-prodotti offlajn sabiex jassigura l-operazzjoni effiċjenti tal-ħanut fiżiku tiegħu, u lanqas ma jipprekludi lill-fornitur milli jiżgura li l-attività onlajn tad-distributur tibqa’ konsistenti mal-mudell ta’ distribuzzjoni tal-fornitur (ara l-paragrafi (54) u (56)). Dan l-ammont assolut ta’ bejgħ meħtieġ offlajn jista’ jkun l-istess għax-xerrejja kollha, jew determinat individwalment għal kull xerrej fuq il-bażi ta’ kriterji oġġettivi, bħad-daqs tax-xerrej fin-netwerk jew il-lokalizzazzjoni ġeografika tiegħu; (d) akkordju li bih id-distributur għandu jħallas prezz ogħla għal prodotti intiżi sabiex jinbiegħu mill-ġdid mid-distrubutur onlajn milli għal prodotti intiżi sabiex jinbiegħu offlajn. Dan ma jeskludix akkordju bejn il-fornitur u x-xerrej dwar miżata fissa (jiġifieri mhux miżata li tvarja fejn is-somma tiżdied skont il-fatturat li sar mill-bejgħ offlajn peress li dan iwassal b'mod indirett għal ipprezzar doppju) biex issostni l-isforzi ta' bejgħ onlajn jew offlajn ta' dan tal-aħħar.

(53) Restrizzjoni fuq l-użu tal-Internet mid-distributuri li jkunu parti fl-akkordju tista' tkun biss kompatibbli mar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija sa fejn dik il-promozzjoni fuq l-internet jew l-użu tal-internet iwasslu għal bejgħ attiv, pereżempju, fit-territorji jew gruppi ta' klijenti esklużivi ta' distributuri oħra. Il-Kummissjoni tikkunsidra r-reklamar onlajn indirizzat b’mod speċifiku lil ċerti klijenti bħala forma ta’ bejgħ attiv lil dawk il-klijenti. Pereżempju, strixxuni bbażati fuq it-territorju li jitpoġġew fuq websajts ta' partijiet terzi huma forma ta' bejgħ attiv fit-territorju fejn jintwerew dawn is-strixxuni. B'mod ġenerali, l-isforzi li jsiru b'mod speċifiku f'ċerti territorji jew minn ċertu grupp ta' klijenti huma bejgħ attiv f'dak it-territorju jew lil dak il-grupp ta' klijenti. Pereżempju, li jsir ħlas lil search engine jew fornitur tar-reklamar onlajn biex jintwerew reklami b'mod speċifiku lil utenti f'territorju partikolari huwa bejgħ attiv f'dak it-territorju.

(54) Madankollu, taħt l-Eżenzjoni ta’ Kategorija l-fornitur jista' jeħtieġ standards ta' kwalità għall-użu tas-sit tal-Internet għall-bejgħ mill-ġdid tal-prodotti tiegħu, hekk kif jista' wkoll jeħtieġ standards ta' kwalità għal ħanut jew biex ibigħ fuq katalogu jew għal reklamar u promozzjoni inġenerali. Dan jista' jkun rilevanti b'mod partikolari fir-rigward ta' distribuzzjoni selettiva. Taħt l-Eżenzjoni ta' Kategorija l-fornitur jista' pereżempju jeħtieġ li d-distributuri tiegħu jkollhom ħanut fiżiku jew showroom wieħed jew iżjed bħala kundizzjoni biex isiru membri fis-sistema tad-distribuzzjoni tiegħu. Tibdiliet sussegwenti għal kundizzjoni bħala din huma wkoll possibbli taħt l-Eżenzjoni ta' Kategorija, ħlief jekk dawk it-tibdilet ikollhom l-għan li jillimitaw b'mod dirett jew indirett il-bejgħ onlajn mid-distributuri. Bl-istess mod, fornitur jista' jeħtieġ li d-distributuri tiegħu jużaw pjattaformi ta' partijiet terzi għad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt biss skont l-istandards u l-kundizzjonijet miftiehma bejn il-fornitur u d-distributuri tiegħu dwar l-użu tal-internet mid-distributuri. Pereżempju, fejn il-websajt tad-distributur tkun ospitata minn pjattaforma ta' parti terza, il-fornitur jista' jeħtieġ li l-klijenti ma jidħlux fil-websajt tad-distributur permezz ta’ sit li fih jidhru l-isem jew id-ditta tal-pjattaforma tal-parti terza.

(55) Hemm tliet eċċezzjonijiet oħra għar-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. It-tliet eċċezzjonijiet kollha jippermettu r-restrizzjoni kemm ta' bejgħ attiv u passiv. Taħt l-ewwel eċċezzjoni, huwa permissibbli li bejjiegħ bl-ingrossa jiġi ristrett milli jbigħ lill-utenti finali, u dan jippermetti lil fornitur iżomm il-livelli ta’ negozju ta’ bejgħ bl-ingrossa u bejgħ bl-imnut separati. Madankollu, dik l-eċċezzjoni ma teskludix il-possibbiltà li l-bejjiegħ bl-ingrossa jkun jista' jbigħ lil ċerti utenti finali, pereżempju utenti finali akbar, filwaqt li ma jkunx jista' jsir bejgħ lill-utenti finali l-oħra (kollha). Permezz tat-tieni eċċezzjoni fornitur ikun jista' jirristrinġi distributur maħtur f'sistema tad-distribuzzjoni selettiva milli jbigħ, fi kwalunkwe livell ta' negozju, lil distributuri mhux awtorizzati li jinsabu f'territorju fejn attwalment qed titħaddem is-sistema jew fejn il-fornitur għadu ma jbigħx il-prodotti tal-kuntratt (li fl-Artikolu 4(b)(iii) jissejjaħ “it-territorju rriżervat mill-fornitur biex jopera dik is-sistema”). It-tielet eċċezzjoni tippermetti lil fornitur jirrestrinġi lil xerrej ta’ komponenti, li jiġi fornut il-komponenti għal inkorporazzjoni, milli jbigħhom lill-kompetituri tal-fornitur. It-terminu “komponent” jinkludi kull oġġett intermedju u t-terminu “inkorporazzjoni” jirreferi għall-użu ta' kwalunkwe oġġett intermedju għall-produzzjoni ta' oġġetti.

(56) Ir-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(c) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija teskludi r-restrizzjoni ta’ bejgħ attiv jew passiv lil utenti finali, kemm jekk konsumaturi professjonali finali jew konsumaturi finali, minn membri ta' netwerk ta' distribuzzjoni selettiva, mingħajr ħsara għall-possibilità li membru tan-netwerk jiġi projbit milli jopera barra minn stabbiliment mhux awtorizzat. Għaldaqstant, negozjanti f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva, kif definita fl-Artikolu 1(1)(e) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, ma jistgħux ikunu ristretti fl-għażla ta’ utenti li lilhom jistgħu jbigħu, jew ta’ aġenti għax-xiri li jaġixxu f'isem dawk l-utenti, ħlief biex jipproteġu sistema ta' distribuzzjoni esklużiva li tkun qiegħda titħaddem x'imkien ieħor (ara l-paragrafu (51)). Fi ħdan sistema ta’ distribuzzjoni selettiva n-negozjanti għandhom ikunu liberi li jbigħu, kemm attivament kif ukoll passivament, lill-utenti finali kollha, anke bl-għajnuna tal-Internet. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkunsidra bħala restrizzjoni fundamentali kull obbligu li jiddiswadi lin-negozjanti maħtura milli jużaw l-internet biex jilħqu numru u varjetà akbar ta’ klijenti billi jimponi kriterji għal bejgħ onlajn li mhumiex globalment ekwivalenti għall-kriterji imposti għall-bejgħ minn ħanut fiżiku. Dan ma jfissirx li l-kriterji imposti għal bejgħ onlajn iridu jkunu identiċi għal dawk imposti għal bejgħ offlajn, iżda jridu jsegwu l-istess għanijiet u jiksbu riżultati komparabbli u d-differenza bejn il-kriterji trid tkun ġustifikata min-natura diversa ta’ dawn iż-żewġ metodi ta’ distribuzzjoni. Pereżempju, sabiex jitwaqqaf bejgħ lil negozjanti mhux awtorizzati, fornitur jista’ jirrestrinġi lin-negozjanti magħżula tiegħu milli jbigħu aktar minn kwantità partikolari ta’ prodotti tal-kuntratt lil utent finali individwali. Tali rekwiżit jista' jkun aktar strett għal bejgħ onlajn jekk huwa eħfef għal distributur mhux awtorizzat li jakkwista dawk il-prodotti permezz tal-internet. Bl-istess mod, tali rekwiżit jista’ jkun aktar strett fir-rigward ta' bejgħ offlajn jekk ikun eħfef għalih li jakkwistahom minn ħanut fiżiku. Sabiex jiġi żgurat li l-prodotti tal-kuntratt jaslu fil-ħin, il-fornitur jista’ jimponi li l-prodotti jiġi kkunsinjati mill-ewwel fil-każ ta’ bejgħ offlajn. Filwaqt li rekwiżit identiku ma jistax jiġi impost għall-bejgħ onlajn, il-fornitur jista’ jispeċifika ċerti ħinijiet ta’ kunsinna prattikabbli għal tali bejgħ. Jistgħu jkollhom jiġu formulati rekwiżiti speċifiċi għal help desk onlajn għal wara l-bejgħ, biex ikunu koperti l-ispejjeż ta' klijenti li jirritornaw il-prodott u biex jiġu applikati sistemi ta' ħlas sikuri.

(57) Fi ħdan it-territorju li fih il-fornitur jopera distribuzzjoni selettiva, din is-sistema ma tistax titħallat ma' distribuzzjoni esklużiva billi dan iwassal għal restrizzjoni fundamentali ta’ bejgħ attiv jew passiv min-negozjanti skont l-Artikolu 4(c) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, bl-eċċezzjoni ta’ restrizzjonjiet li jistgħu jiġu imposti fuq il-kapaċità tan-negozjant li jiddetermina l-lokalizzazzjoni tal-post tan-negozju tiegħu. Negozjanti magħżula jistgħu jinżammu milli joperaw in-negozju tagħhom minn postijiet differenti jew milli jiftħu post tan-negozju ġdid f'lokalità differenti. F’dak il-kuntest, l-użu mid-distributur tal-websajt tiegħu ma jistax jiġi kkunsidrat li jammonta għall-istess ħaġa bħall-ftuħ ta’ post ta’ bejgħ ġdid f’lokalità differenti. Jekk il-post tal-bejgħ tan-negozjant ikun mobbli, tista' tkun definita żona li barra minnha l-ħanut mobbli ma jistax ikun operat. Barra minn hekk, il-fornitur jista’ jieħu l-impenn li jforni biss lil negozjant wieħed jew lil numru limitat ta’ negozjanti f’parti partikolari tat-territorju fejn is-sistema ta’ distribuzzjoni selettiva tkun applikata.

(58) Ir-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(d) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija tirrigwarda r-restrizzjoni ta’ cross-supplies bejn distributuri maħtura fi ħdan sistema ta' distribuzzjoni selettiva. Għaldaqstant, akkordju jew prattika miftiehma ma jistgħux ikollhom bħala għan dirett jew indirett tagħhom li jimpedixxu jew jirrestrinġu l-bejgħ attiv jew passiv tal-prodotti tal-kuntratt bejn id-distributuri magħżula. Distributuri magħżula għandhom jibqgħu ħielsa li jixtru l-prodotti tal-kuntratt minn distributuri maħtura oħra fi ħdan in-netwerk, li joperaw jew fl-istess livell jew f’livell differenti tal-kummerċ. Għaldaqstant, id-distribuzzjoni selettiva ma tistax tkun ikkombinata ma’ restrizzjonijiet vertikali li jkollhom l-għan li jisfurzaw id-distributuri li jixtru l-prodotti tal-kuntratt esklużivament minn sors partikolari. Dan ifisser ukoll li fi ħdan netwerk ta' distribuzzjoni selettiva, ma jistgħu jkunu imposti l-ebda restrizzjonijiet fuq bejjiegħa bl-ingrossa maħtura fir-rigward tal-bejgħ tagħhom tal-prodott lil bejjiegħa bl-imnut maħtura.

(59) Ir-restrizzjoni fundamentali stabbilita fl-Artikolu 4(e) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija tirrigwarda akkordji li jimpedixxu jew jirrestrinġu lil utenti finali, sewwejja indipendenti u fornituri ta’ servizzi milli jakkwistaw spare parts direttament mill-manifatturi ta' dawk l-ispare parts. Akkordju bejn manifattur tal-ispare parts u xerrej li jinkorpora dawk il-parts fil-prodotti tiegħu stess (manifattur ta' tagħmir oriġinali (original equipment manufacturer - OEM)), ma jistax, kemm direttament jew indirettament, jimpedixxi jew jirrestrinġi bejgħ mill-manifattur ta' dawk l-ispare parts lil utenti finali, sewwejja indipendenti jew fornituri ta’ servizzi. Jistgħu jirriżultaw restrizzjonijiet indiretti partikolarment meta l-fornitur tal-ispare parts ikun ristrett milli jissupplixxi tagħrif tekniku u tagħmir speċjali li huma meħtieġa għall-użu ta' spare parts mill-utenti, sewwejja indipendenti jew fornituri ta’ servizzi. Madankollu, l-akkordju jista' jqiegħed restrizzjonijiet fuq il-forniment ta’ spare parts lis-sewwejja jew lill-fornituri ta’ servizzi fdati mill-manifattur tat-tagħmir oriġinali bit-tiswija jew manutenzjoni tal-oġġetti tiegħu stess. Fi kliem ieħor, il-manifattur tat-tagħmir oriġinali jista' jeħtieġ in-netwerk tat-tiswija u ta’ manutenzjoni tiegħu stess jixtri l-ispare parts mingħandu.

4. Każijiet individwali ta' restrizzjonijiet fundamentali fuq il-bejgħ li jistgħu jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1) jew jistgħu jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3)

(60) Ir-restrizzjonijiet fundamentali jistgħu jkunu oġġettivament neċessarji f’każijiet eċċezzjonali għal akkordju ta' tip jew natura partikolari (31) u għalhekk jaqgħu barra mill-ambitu tal-Artikolu 101(1). Pereżempju, restrizzjoni fundamentali tista’ tkun oġġettivament neċessarja sabiex tiżgura li projbizzjoni pubblika tal-bejgħ ta' sustanzi perikolużi lil ċerti konsumaturi għal raġunijiet ta' sigurtà jew saħħa tkun irrispettata. Barra minn hekk, l-impriżi jistgħu jeċċepixxu difiża tal-effiċjenza taħt l-Artikolu 101(3) f’każ individwali. Din it-taqsima tipprovdi xi eżempji ta' restrizzjonijiet dwar bejgħ (mill-ġdid), filwaqt li fir-rigward tal-RPM dan huwa ttrattat fit-Taqsima VI.2.10.

(61) Distributur li jkun l-ewwel li jbigħ marka ġdida jew li jkun l-ewwel li jbigħ marka eżistenti f’suq ġdid, u għalhekk jassigura dħul ġenwin fis-suq rilevanti, għandu mnejn ikollu jagħmel investimenti sostanzjali fejn qabel ma kien hemm l-ebda domanda għal dak it-tip ta’ prodott inġenerali jew għal dak it-tip ta’ prodott minn dak il-produttur. Spejjeż bħal dawn huma ħafna drabi irrekuperabbli u f’ċirkostanzi bħal dawn jista’ jkun li d-distributur ma jidħolx għall-akkordju ta’ distribuzzjoni mingħajr protezzjoni għal ċertu perjodu ta’ żmien kontra bejgħ (attiv u) passiv fit-territorju tiegħu jew lill-grupp ta’ klijenti tiegħu minn distributuri oħra. Pereżempju, tali sitwazzjoni tista’ sseħħ fejn manifattur stabbilit f'suq nazzjonali partikolari jidħol f'suq nazzjonali ieħor u jintroduċi l-prodotti tiegħu bl-għajnuna ta' distributur esklużiv u fejn dan id-distributur jkollu bżonn jinvesti biex iniedi u jistabbilixxi d-ditta f'dan is-suq ġdid. Fejn ikunu meħtieġa investimenti sostanzjali mid-distributur sabiex jibda u/jew jiżviluppa s-suq il-ġdid, restrizzjonijiet ta’ bejgħ passiv minn distributuri oħra f’territorju bħal dan jew lil grupp ta’ klijenti bħal dan, li jkunu neċessarji biex id-distributur jifdi dawk l-investimenti, ġeneralment ma jaqgħux fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) matul l-ewwel sentejn li fihom id-distributur ibigħ l-oġġetti jew servizzi tal-kuntratt f'dak it-territorju jew lil dak il-grupp ta' klijenti, minkejja li tali restrizzjonijiet fundamentali huma ġeneralment meqjusa li jaqgħu fi ħdan l-ambitu tal-Artikolu 101(1).

(62) Fil-każ ta' ttestjar ġenwin ta' prodott ġdid f'territorju limitat jew ma' grupp ta' klijenti limitat u fil-każ ta' introduzzjoni gradwali ta' prodott ġdid, id-distributuri maħtura biex ibigħu il-prodott ġdid fis-suq ta' ttestjar jew biex jipparteċipaw fl-ewwel sensiela(i) tal-introduzzjoni gradwali jistgħu jiġu ristretti mill-bejgħ attiv tagħhom barra mis-suq ta' ttestjar jew mis-suq (swieq) fejn il-prodott ġie introdott għall-ewwel darba mingħajr ma jaqgħu fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) għall-perjodu neċessarju għall-ittestjar tal-prodott jew għall-introduzzjoni tiegħu.

(63) Fil-każ ta' sistema ta’ distribuzzjoni selettiva, cross-supplies bejn distributuri maħtura għandhom normalment jibqgħu liberi (ara l-paragrafu (58)). Madankollu, jekk il-bejjiegħa bl-ingrossa maħtura li jinsabu f'territorji differenti jkunu obbligati jinvestu f'attivitajiet promozzjonali fit-territorji “tagħhom” biex isostnu l-bejgħ minn bejjiegħa bl-imnut maħtura u ma jkunx prattiku li jiġu speċifikati f’kuntratt l-attivitajiet promozzjonali meħtieġa, restrizzjonijiet fuq il-bejgħ attiv minn bejjiegħa bl-ingrossa lill-bejjiegħa bl-imnut maħtura fit-territorji ta' bejjiegħa bl-ingrossa oħra sabiex tiġi evitata l-possibbiltà ta’ free riding jistgħu, f'każ individwali, jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3).

(64) B'mod ġenerali, akkordju li bih distributur għandu jħallas prezz ogħla għal prodotti intiżi sabiex jinbiegħu mill-ġdid onlajn mid-distributur milli għal prodotti intiżi sabiex jinbiegħu offlajn (“ipprezzar doppju”) hija restrizzjoni fundamentali (ara l-paragrafu (52)). Madankollu, f’ċerti ċirkostanzi speċifiċi, tali akkordju jista’ jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3). Jista’ jkun hemm tali ċirkostanzi fejn manifattur jiftiehem dwar tali pprezzar doppju mad-distributuri tiegħu, minħabba li l-bejgħ onlajn iwassal għal spejjeż sostanzjalment ogħla għall-manifattur mill-bejgħ offlajn. Pereżempju, fejn il-bejgħ offlajn jinkludi installazzjoni ġod-djar mid-distributur iżda l-bejgħ onlajn ma jinkludihiex, dan tal-aħħar jista’ jwassal għal aktar ilmenti u talbiet rigward il-garanzija għall-manifattur min-naħa tal-klijenti. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni se tikkunsidra wkoll sa liema punt ir-restrizzjoni x'aktarx se tillimita l-bejgħ fuq l-internet u tostakola d-distributur milli jilħaq aktar klijenti u klijenti differenti.

5. Restrizzjonijiet esklużi taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(65) L-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jeskludi ċerti obbligi milli jaqgħu taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija minkejja l-fatt li l-limitu tas-sehem mis-suq ma jinqabiżx. Madankollu, ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jkompli japplika għall-parti rimanenti tal-akkordju vertikali jekk dik il-parti tkun tista’ tiġi sseparata mill-obbligi li ma jkunux eżentati.

(66) L-ewwel esklużjoni tissemma fl-Artikolu 5(1)(a) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u tirrigwarda obbligi li wieħed ma jikkompetix. Obbligi li wieħed ma jikkompetix huma arranġamenti li jirriżultaw f’li x-xerrej jixtri mingħand il-fornitur jew mingħand impriża oħra maħtura mill-fornitur aktar minn 80 % tax-xiri totali tax-xerrej matul is-sena kalendarja ta' qabel tal-oġġetti u servizzi tal-kuntratt u s-sostituti tagħhom (kif definit fl-Artikolu 1(1)(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija), u b'hekk jimpedixxu lix-xerrej milli jixtri oġġetti jew servizzi konkorrenti jew jillimitaw xiri bħal dan għal anqas minn 20 % tax-xiri totali. Fejn, fl-ewwel sena wara li jiġi konkluż l-akkordju, għas-sena li tiġi qabel it-tmiem tal-kuntratt, ma tkun disponibbli l-ebda dejta dwar ix-xiri rilevanti għax-xerrej, tista' tintuża l-aqwa stima tax-xerrej tal-ħtiġijiet totali annwali tiegħu. Tali obbligi li wieħed ma jikkompetix mhumiex koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija meta d-dewmien tagħhom ikun indefinit jew jeċċedi l-ħames snin. Obbligi li wieħed ma jikkompetix li jiġġeddu b’mod taċitu għal aktar minn perjodu ta' ħames snin ukoll mhumiex koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija (ara t-tieni subparagrafu tal-Artikolu 5(1)). B’mod ġenerali, obbligi li wieħed ma jikkompetix huma eżentati taħt dak ir-Regolament meta jkunu limitati għal ħames snin jew anqas u ma jkunu jeżistu l-ebda ostakoli li jfixklu x-xerrej milli jtemm effettivament l-obbligu li wieħed ma jikkompetix fi tmiem il-perjodu ta' ħames snin. Jekk, pereżempju, l-akkordju jipprovdi għal obbligu li wieħed ma jikkompetix ta' ħames snin u l-fornitur jipprovdi self lix-xerrej, il-ħlas lura ta' dak is-self ma għandux ifixkel lix-xerrej milli effettivament itemm l-obbligu li wieħed ma jikkompetix fi tmiem il-perjodu ta' ħames snin. Bl-istess mod, meta l-fornitur jipprovdi lix-xerrej b'tagħmir li mhuwiex speċifiku għar-relazzjoni, ix-xerrej għandu jkollu l-possibbilità li jieħu f'idejh it-tagħmir bil-prezz tas-suq tiegħu ladarba jiskadi l-obbligu li wieħed ma jikkompetix.

(67) Il-limitu ta' ħames snin ma japplikax meta l-oġġetti jew servizzi jinbigħu mill-ġdid mix-xerrej “minn bini u art li jkunu proprjetà tal-fornitur jew mikrija mill-fornitur mingħand terzi li ma jkunux konnessi max-xerrej”. F'każijiet bħal dawn l-obbligu li wieħed ma jikkompetix jista' jkun tal-istess dewmien daqs il-perjodu tal-okkupazzjoni tal-post tal-bejgħ mix-xerrej (l-Artikolu 5(2) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija). Ir-raġuni għal din l-eċċezzjoni hi li huwa normalment irraġonevoli li l-fornitur ikun mistenni li jippermetti prodotti konkorrenti jinbiegħu minn bini u art li jkunu proprjetà tal-fornitur mingħajr il-permess tiegħu. B’analoġija, l-istess prinċipji japplikaw fejn ix-xerrej jopera minn ħanut mobbli li jkun proprjetà tal-fornitur jew mikri minnu mingħand partijiet terzi li ma jkollhom l-ebda rabta max-xerrej. Kostruzzjonijiet artifiċjali ta' dritt ta’ proprjetà, bħal pereżempju trasferiment mid-distributur tad-drittijiet ta’ proprjetà tiegħu fuq l-art u l-bini lill-fornitur għal perjodu limitat biss, bil-ħsieb li jiġi evitat il-limitu ta' ħames snin, ma jistgħux jibbenefikaw minn din l-eċċezzjoni.

(68) It-tieni esklużjoni mill-eżenzjoni ta’ kategorija tinsab fl-Artikolu 5(1)(b) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u tirrigwarda obbligi li wieħed ma jikkompetix wara l-iskadenza tal-akkordju fuq ix-xerrej. Obbligi bħal dawn normalment mhumiex koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, sakemm l-obbligu ma jkunx indispensabbli sabiex tiġi protetta n-know-how trasferita mill-fornitur lix-xerrej, ikun limitat għall-post tal-bejgħ li minnu x-xerrej opera matul il-perjodu ta' kuntratt, u jkun limitat għal perjodu massimu ta' sena (ara l-Artikolu 5(3) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija). Skont id-definizzjoni fl-Artikolu 1(1)(g) tar-Regolament għal Eżenzjoni ta’ Kategorija in-know-how teħtieġ li tkun “sostanzjali”, li tfisser li n-know-how tkun sinifikanti u utli għax-xerrej għall-użu, bejgħ jew bejgħ mill-ġdid tal-oġġetti jew servizzi li jkunu s-suġġett tal-kuntratt.

(69) It-tielet esklużjoni mill-eżenzjoni ta’ kategorija hija prevista fl-Artikolu 5(1)(c) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u tirrigwarda l-bejgħ ta' oġġetti konkorrenti f'sistema ta' distribuzzjoni selettiva. Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jkopri l-kombinazzjoni ta' distribuzzjoni selettiva ma' obbligu li wieħed ma jikkkompetix, li jobbliga n-negozjanti li ma jbigħux mill-ġdid marki konkorrenti inġenerali. Madankollu, jekk il-fornitur iwaqqaf lin-negozjanti maħtura tiegħu, kemm jekk direttament jew indirettament, milli jixtru prodotti għall-bejgħ mill-ġdid mingħand fornituri konkorrenti speċifiċi, tali obbligu ma jistax igawdi mill-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. L-għan tal-esklużjoni ta' tali obbligu huwa li tiġi evitata sitwazzjoni fejn numru ta' fornituri li jużaw l-istess postijiet ta’ bejgħ għad-distribuzzjoni selettiva jwaqqfu kompetitur speċifiku jew ċerti kompetituri speċifiċi milli jużaw dawn il-postijiet ta’ bejgħ sabiex iqassmu l-prodotti tagħhom (esklużjoni ta' fornitur konkorrenti li jikkostitwixxi forma ta' bojkott kollettiv). (32)

6. Separabbiltà

(70) Ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jeżenta akkordji vertikali bil-kundizzjoni li ebda restrizzjoni fundamentali, kif stabbilita fl-Artikolu 4 ta’ dak ir-Regolament, ma tkun tinsab fl-akkordju vertikali jew prattikata miegħu. Jekk ikun hemm restrizzjoni fundamentali waħda jew aktar, il-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jintilef għall-akkordju vertikali kollu. Ma hemmx separabbiltà għal restrizzjonijiet fundamentali.

(71) Ir-regola tas-separabbiltà tapplika, madankollu, għar-restrizzjonijiet esklużi stabbiliti fl-Artikolu 5 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. Għalhekk, il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija jintilef biss fir-rigward ta’ dik il-parti tal-akkordju vertikali li ma tikkonformax mal-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 5.

7. Sensiela ta' prodotti mqassma permezz tal-istess sistema ta’ distribuzzjoni

(72) Fejn fornitur juża l-istess akkordju ta' distribuzzjoni sabiex iqassam bosta oġġetti/servizzi, uħud minn dawn jistgħu, fid-dawl tal-limitu tas-sehem mis-suq, ikunu koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija filwaqt li oħrajn ma jkunux. F'dak il-każ, ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija japplika għal dawk l-oġġetti u servizzi li għalihom ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tiegħu.

(73) Dwar l-oġġetti jew servizzi li mhumiex koperti mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, japplikaw ir-regoli ordinarji tal-kompetizzjoni, li jfisser: (a) la hemm eżenzjoni ta’ kategorija u lanqas preżunzjoni ta' illegalità; (b) jekk hemm ksur tal-Artikolu 101(1) u ma hemmx possibbiltà ta’ eżenzjoni, jista' jitqies jekk hemmx rimedji xierqa sabiex tissolva l-problema tal-kompetizzjoni fi ħdan is-sistema tad-distribuzzjoni eżistenti; (c) jekk ma hemmx rimedji xierqa bħal dawn, il-fornitur ikkonċernat irid jagħmel arranġamenti ta' distribuzzjoni oħra. Tali sitwazzjoni tista' wkoll tinħoloq fejn l-Artikolu 102 japplika għal xi prodotti imma mhux għal oħrajn.

IV. IRTIRAR TAL-EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA U ESKLUŻJONI MILL-APPLIKAZZJONI TAR-REGOLAMENT TA’ EŻENZJONI TA’ KATEGORIJA

1. Proċedura għall-irtirar

(74) Il-preżunzjoni ta' legalità mogħtija mir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija tista' tiġi rtirata jekk akkordju vertikali, meqjus jew għalih waħdu jew flimkien ma' akkordji simili infurzati minn fornituri jew xerrejja konkorrenti, jaqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) u ma jissodisfax il-kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 101(3).

(75) Il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) jistgħu b’mod partikolari ma jiġux sodisfatti meta l-aċċess għas-suq rilevanti jew il-kompetizzjoni fih tkun ristretta b’mod sinifikanti mill-effett kumulattiv ta' netwerks paralleli ta' akkordji vertikali simili prattikati minn fornituri jew xerrejja konkorrenti. Netwerks paralleli ta' akkordji vertikali għandhom jitqiesu simili jekk ikun fihom restrizzjonijiet li jipproduċu effetti simili fis-suq. Sitwazzjoni bħal din tista' tqum pereżempju meta, f'suq partikolari, ċerti fornituri jipprattikaw distribuzzjoni selettiva purament kwalitattiva filwaqt li fornituri oħrajn jipprattikaw distribuzzjoni selettiva kwantitattiva. Sitwazzjoni bħal din tista' tqum ukoll meta, f'suq partikolari, l-użu kumulattiv ta' kriterji kwalitattivi jeskludi distributuri aktar effiċjenti. F'tali ċirkustanzi, il-valutazzjoni għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-effetti antikompetittivi li jistgħu jiġu attribwiti li kull netwerk individwali ta' akkordji. Fejn ikun xieraq, l-irtirar jista' jikkonċerna biss kriterju kwalitattiv partikolari jew il-limitazzjonijiet kwantitattivi imposti fuq in-numru ta' distributuri awtorizzati.

(76) Ir-responsabbiltà għal effett kumulattiv antikompetittiv tista' tkun biss attribwita lil dawk l-impriżi li jagħmlu kontribuzzjoni sinifikanti għalih. Akkordji konklużi minn impriżi li l-kontribuzzjoni tagħhom għall-effett kumulattiv ikun insinifikanti ma jaqgħux taħt il-projbizzjoni prevista fl-Artikolu 101(1) (33) u għalhekk ma jkunux suġġetti għall-mekkaniżmu tal-irtirar. Il-valutazzjoni ta' kontribuzzjoni bħal din issir skont il-kriterji stabbiliti fil-paragrafi (128) sa (229).

(77) Fejn tiġi applikata l-proċedura tal-irtirar, il-Kummissjoni għandha l-oneru li tipprova li l-akkordju jaqa' fl-ambitu tal-Artikolu 101(1) u li l-akkordju ma jissodisfax kundizzjoni waħda jew diversi kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3). Deċiżjoni ta’ rtirar jista' biss ikollha effett ex nunc, jiġifieri l-istatus tal-akkordji kkonċernati bħala eżentati jkun biss affettwat mid-data li fiha l-irtirar isir effettiv.

(78) Kif jingħad fil-premessa 14 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, l-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ Stat Membru tista' tirtira l-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija fir-rigward ta’ akkordji vertikali li l-effetti antikompetittivi tagħhom jinħassu fit-territorju tal-Istat Membru kkonċernat jew f’parti minnu, li jkollu l-karatteristiċi kollha ta' suq ġeografiku distint. Il-Kummissjoni għandha s-setgħa esklużiva li tirtira l-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija fir-rigward ta’ akkordji vertikali li jirrestrinġu l-kompetizzjoni f'suq ġeografiku rilevanti li huwa usa' mit-territorju ta' Stat Membru wieħed. Meta t-territorju ta' Stat Membru wieħed, jew parti minnu, jikkostitwixxi s-suq ġeografiku rilevanti, il-Kummissjoni u l-Istat Membru kkonċernat għandhom kompetenza konkorrenti għall-irtirar.

2. Esklużjoni mill-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(79) L-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jippermetti lill-Kummissjoni teskludi mill-ambitu tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, permezz ta' regolament, netwerks paralleli ta' restrizzjonijiet vertikali simili fejn dawn ikopru aktar minn 50% ta' suq rilevanti. Miżura bħal din mhijiex indirizzata lil impriżi individwali imma tikkonċerna l-impriżi kollha li l-akkordji tagħhom ikunu definiti fir-regolament li jeskludi l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija.

(80) Filwaqt li l-irtirar tal-benefiċċju tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jimplika l-adozzjoni ta' deċiżjoni li tistabbilixxi ksur tal-Artikolu 101 minn kumpanija individwali, l-effett ta’ regolament taħt l-Artikolu 6 huwa biss li jneħħi, fir-rigward tar-restrizzjonijiet u s-swieq ikkonċernati, il-benefiċċju tal-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija u jistabbilixxi mill-ġdid l-applikazzjoni sħiħa tal-Artikolu 101(1) u (3). Wara l-adozzjoni ta’ regolament li jiddikjara r-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija inapplikabbli fir-rigward ta’ ċerti restrizzjonijiet vertikali f'suq partikolari, il-kriterji żviluppati fil-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali u b'avviżi u deċiżjonijiet preċedenti adottati mill-Kummissjoni għandhom jiggwidaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għal akkordji individwali. Fejn xieraq, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni f'każ individwali, li tista' tipprovdi gwida lill-impriżi kollha li joperaw fis-suq ikkonċernat.

(81) Għall-għan ta' kalkolu tal-proporzjon ta’ kopertura tas-suq ta' 50 %, għandu jitqies kull netwerk individwali ta' akkordji vertikali li jinkludi restrizzjonijiet, jew kombinazzjonijiet ta’ restrizzjonijiet, li jipproduċu effetti simili fis-suq. L-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma jinvolvix obbligu min-naħa tal-Kummissjoni li taġixxi fejn il-proporzjon ta' 50 % ta’ kopertura tas-suq jinqabeż. Ġeneralment, l-esklużjoni mill-applikazzjoni tkun xierqa meta x'aktarx l-aċċess għas-suq rilevanti jew il-kompetizzjoni fih ikunu ristretti b'mod sinifikanti. Dan jista' jseħħ b’mod partikolari meta netwerks paralleli ta' distribuzzjoni selettiva li jkopru aktar minn 50 % ta' suq jistgħu jeskludu l-aċċess għas-suq billi jagħmlu użu minn kriterji ta’ selezzjoni li mhumiex meħtieġa min-natura tal-oġġetti rilevanti jew li jiddiskriminaw kontra ċerti forom ta' distribuzzjoni li huma kapaċi jbigħu oġġetti bħal dawn.

(82) Fil-valutazzjoni tal-ħtieġa li jiġi applikat l-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, il-Kummissjoni għandha tqis jekk irtirar individwali jkunx rimedju aktar xieraq. Dan jista' jiddependi, b’mod partikolari, fuq in-numru ta' imprizi konkorrenti li jikkontribwixxu għal effett kumulattiv f'suq jew in-numru ta' swieq ġeoġrafiċi affettwati fi ħdan l-Unjoni.

(83) Kull regolament imsemmi fl-Artikolu 6 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija għandu jistabbilixxi b'mod ċar l-ambitu tiegħu. Għalhekk, il-Kummissjoni għandha l-ewwel tiddefinixxi l-prodott u s-suq(swieq) ġeografiku(ċi) rilevanti u, it-tieni, tidentifika t-tip ta' restrizzjoni vertikali li għalih mhuwiex se japplikax aktar ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija. Dwar l-aħħar aspett, il-Kummissjoni tista' tbiddel l-ambitu tar-regolament tagħha skont it-tħassib dwar il-kompetizzjoni li għandha l-intenzjoni tindirizza. Pereżempju, filwaqt li n-netwerks paralleli kollha ta' arranġamenti tat-tip li jinvolvu marka waħda għandhom jitttieħdu inkunsiderazzjoni bil-ħsieb li jkun stabbilit il-proporzjon ta' kopertura tas-suq ta’ 50 %, il-Kummissjoni tista' madankollu tillimita l-ambitu tar-regolament ta’ esklużjoni mill-applikazzjoni biss għal obbligi li wieħed ma jikkompetix li jaqbżu ċertu tul ta’ żmien. Għalhekk, akkordji għal tul ta’ żmien iqsar jew ta' natura anqas restrittiva jistgħu jibqgħu mhux affettwati, minħabba grad anqas ta' esklużjoni attribwibbli għal restrizzjonijiet bħal dawn. Bl-istess mod, meta f'suq partikolari d-distribuzzjoni selettiva tkun prattikata flimkien ma' restrizzjonijiet addizzjonali bħal obbligi li wieħed ma jikkompetix jew infurzar ta’ kwantità għax-xerrej, ir-regolament ta' esklużjoni mill-applikazzjoni jista' jikkonċerna biss tali restrizzjonijiet addizzjonali. Fejn xieraq, il-Kummissjoni tista' tipprovdi wkoll gwida billi tispeċifika l-livell tas-sehem mis-suq li, fil-kuntest tas-suq speċifiku, jista' jitqies bħala mhux biżżejjed sabiex iwassal għal kontribuzzjoni sinifikanti minn impriża individwali għall-effett kumulattiv.

(84) Skont ir-Regolament tal-Kunsill Nru 19/65/KEE tat-2 ta’ Marzu 1965 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 85(3) tat-Trattat għal ċerti kategoriji ta’ ftehim u prattiċi miftiehma (34), il-Kummissjoni se jkollha tistabbilixxi perjodu tranżitorju ta' mhux anqas minn sitt xhur qabel regolament li jeskludi l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jsir applikabbli. Dan għandu jippermetti l-impriżi kkonċernati jadattaw l-akkordji tagħhom fid-dawl tar-regolament li jeskludi l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(85) Regolament li jeskludi l-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija ma jaffettwax l-istatus tal-akkordji kkonċernati bħala eżentati għall-perjodu li jippreċedi d-data ta’ applikazzjoni tiegħu.

V. DEFINIZZJONI TAS-SUQ U KALKOLU TAS-SEHEM MIS-SUQ

1. Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti

(86) L-Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-għanijiet tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Komunità (35) jipprovdi gwida dwar ir-regoli, kriterji u provi li l-Kummissjoni tuża meta tqis kwistjonijiet ta' definizzjoni ta' suq. Dak l-Avviż mhux se jkun ulterjorment spjegat f'dawn il-Linji Gwida u għandu jservi bħala l-bażi għal kwistjonijiet ta' definizzjoni ta' suq. Dawn il-Linji Gwida jittrattaw biss kwistjonijiet speċifiċi li jqumu fil-kuntest ta' restrizzjonijiet vertikali u li mhumiex trattati f’dak l-avviż.

2. Is-suq rilevanti għall-kalkolu tal-limitu tas-sehem mis-suq ta’ 30% taħt ir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija

(87) Taħt l-Artikolu 3 tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, is-sehem mis-suq kemm tal-fornitur kif ukoll tax-xerrej huma deċiżivi biex jistabbilixxu jekk l-eżenzjoni ta’ kategorija tapplikax jew le. Sabiex tapplika l-eżenzjoni ta’ kategorija, is-sehem mis-suq tal-fornitur fis-suq fejn ibigħ il-prodotti tal-kuntratt lix-xerrej u s-sehem mis-suq tax-xerrej fis-suq fejn jixtri l-prodotti tal-kuntratt, iridu jkunu ta’ 30 % għal kull wieħed minnhom. Fir-rigward ta' akkordji bejn impriżi żgħar u ta' daqs medju mhuwiex ġeneralment neċessarju li jsir kalkolu tal-ishma mis-suq (ara l-paragrafu (11)).

(88) Sabiex jiġi kkalkulat is-sehem mis-suq ta' impriża, hu meħtieġ li jiġi determinat is-suq rilevanti fejn dik l-impriża tbigħ jew tixtri, rispettivament, il-prodotti tal-kuntratt. Għaldaqstant, is-suq tal-prodott rilevanti u s-suq ġeografiku rilevanti għandhom ikunu definiti. Is-suq tal-prodott rilevanti jinkludi kull oġġett jew servizz li jitqiesu mix-xerrejja li huma skambjabbli, minħabba l-karatteristiċi, il-prezzijiet u l-użu maħsub tagħhom. Is-suq ġeografiku rilevanti jinkludi ż-żona li fiha l-impriżi konċernati huma involuti fil-fornitura u d-domanda ta' oġġetti jew servizzi rilevanti, li fiha l-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni huma omoġenji biżżejjed, u jistgħu jkunu distinti minn żoni ġeografiċi ġirien għaliex, b’mod partikolari, il-kundizzjonijiet ta' kompetizzjoni huma sinifikattivament differenti f'dawk iż-żoni.

(89) Id-definizzjoni tas-suq tal-prodott tiddependi primarjament fuq sostitwibbiltà mill-perspettiva tax-xerrej. Meta l-prodott fornut jintuża fil-produzzjoni ta’ prodotti oħra u ġeneralment ma jingħarafx fil-prodott finali, is-suq tal-prodott huwa normalment definit mill-preferenzi tax-xerrejja diretti. Il-klijenti tax-xerrejja normalment ma jkollhomx preferenza qawwija dwar il-prodotti użati mix-xerrejja fil-produzzjoni tagħhom. Normalment ir-restrizzjonijiet vertikali miftiehma bejn il-fornitur u x-xerrej tal-prodotti intermedji jirrigwardaw biss il-bejgħ u xiri tal-prodott intermedju u mhux bejgħ tal-prodott li jirriżulta. Fil-każ ta' distribuzzjoni tal-oġġetti finali, dawk li x-xerrejja diretti jqisu bħala sostituti normalment ikunu influwenzati jew determinati mill-preferenzi tal-klijenti finali. Distributur, bħala wieħed li jbigħ mill-ġdid, ma jistax jinjora l-preferenzi tal-konsumaturi finali meta jixtri l-oġġetti finali. Barra minn hekk, fil-livell ta' distribuzzjoni r-restrizzjonijiet vertikali normalment jikkonċernaw mhux biss il-bejgħ ta' prodotti bejn il-fornitur u x-xerrej, imma wkoll il-bejgħ mill-ġdid tagħhom. Billi tipi differenti ta’ distribuzzjoni s-soltu jikkompetu, is-swieq ġeneralment mhumiex definiti bil-forma ta' distribuzzjoni li hi applikata. Fejn fornituri ġeneralment ibigħu gamma ta' prodotti, il-gamma sħiħa tista’ tiddetermina s-suq tal-prodott meta l-gamem u mhux il-prodotti individwali jitqiesu bħala sostituti mix-xerrejja. Billi distributuri huma xerrejja professjonali, is-suq ġeografiku tal-bejgħ bl-ingrossa hu normalment usa' mis-suq tal-bejgħ bl-imnut fejn il-prodott jinbiegħ mill-ġdid lill-konsumaturi finali. Ħafna drabi, dan iwassal għad-definizzjoni ta' swieq tal-bejgħ bl-ingrossa nazzjonali jew usa'. Iżda s-swieq tal-bejgħ bl-imnut jistgħu wkoll ikunu usa’ miż-żona li fiha l-konsumaturi finali jfittxu prodott jew servizz fejn ikunu jeżistu kundizzjonijiet omoġenji tas-suq u żoni ta' konċentrament għoli ta' konsumaturi reġjonali jew lokali li jikkoinċidu.

(90) Fejn akkordju vertikali jinvolvi tliet partijiet, li kull waħda minnhom topera f'livell differenti tan-negozju, is-sehem mis-suq ta' kull parti għandu jkun ta’ 30 % jew inqas għal kull waħda minnhom sabiex tkun tapplika l-eżenzjoni ta’ kategorija. Kif speċifikat fl-Artikolu 3(2) tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija, meta f'akkordju bejn għadd ta’ partijiet, impriża tixtri l-oġġetti jew is-servizzi tal-kuntratt mingħand impriża li tkun parti fl-akkordju u tbigħ l-oġġetti jew is-servizzi tal-kuntratt lil impriża oħra li tkun parti fl-akkordju, l-eżenzjoni ta’ kategorija tapplika biss jekk is-sehem mis-suq tagħha ma jkunx jaqbeż il-limitu ta' 30 % kemm bħala xerrejja kif ukoll bħala fornitriċi. Jekk, pereżempju, f’akkordju bejn manifattur, bejjiegħ bl-ingrossa (jew assoċjazzjoni ta' bejjiegħa bl-imnut) u bejjiegħ bl-imnut, isir ftehim dwar obbligu li wieħed ma jikkompetix, allura l-ishma mis-suq tal-manifattur u tal-bejjiegħ bl-ingrossa (jew assoċjazzjoni ta' bejjiegħa bl-imnut) fis-swieq ’l isfel rispettivi tagħhom ma għandhomx jaqbżu t-30 % u s-sehem mis-suq tal-bejjiegħ bl-ingrossa (jew assoċjazzjoni ta' bejjiegħa bl-imnut) u l-bejjiegħ bl-imnut ma għandux jaqbeż it-30 % tas-swieq tax-xiri rispettivi tagħhom sabiex jibbenefikaw mill-eżenzjoni ta’ kategorija.

(91) Fejn fornitur jipproduċi kemm tagħmir oriġinali u parts għat-tiswija jew għas-sostituzzjoni għal dak it-tagħmir, il-fornitur ħafna drabi jkun l-uniku fornitur jew il-fornitur maġġuri fis-suq ta' wara l-bejgħ għat-tiswija u sostituzzjoni tal-parts. Dan jista' jirriżulta wkoll fejn il-fornitur (fornitur OEM) jissottokuntratta l-manifattura ta’ parts għat-tiswija jew għas-sostituzzjoni. Is-suq rilevanti għall-applikazzjoni tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija jista' jkun is-suq tat-tagħmir oriġinali li jinkludi l-ispare parts jew suq tat-tagħmir oriġinali separat u suq ta' wara l-bejgħ skont iċ-ċirkostanzi tal