Proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom u li tirrevoka d-Direttiva 86/613/KEE {SEC(2008)2592} {SEC(2008)2593} /* KUMM/2008/0636 finali - COD 2008/0192 */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 3.10.2008 KUMM(2008) 636 finali 2008/0192 (COD) Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom u li tirrevoka d-Direttiva 86/613/KEE {SEC(2008)2592}{SEC(2008)2593} (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. Il-kuntest tal-proposta Il-bażi għall-proposta u l-għanijiet tagħha L-għan ta’ din il-proposta huwa li tibdel il-qafas legali tal-Komunità dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi tagħhom. Din il-proposta se tħassar id-Direttiva 86/613/KEE[1] u se tkun applikabbli fir-rigward ta' dawk l-aspetti li mhumiex koperti mid-Direttivi 2006/54/KE, 2004/113/KE u 79/7/KEE, biex timplimenta b'mod aktar effettiv il-prinċipju ta' trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel involuti f'attività b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom, jew li qed jikkontribwixxu fit-twettiq ta' attività bħal din. Il-Kummissjoni ħabbret reviżjoni tad-Direttiva 86/613/KEE fil-programm leġiżlattiv ta’ ħidma tagħha għall-2008 (l-ipprogrammar għall-ġejjieni 2008, il-partita 2008/EMPL/021). Il-kuntest ġenerali Fir-Rapport[2] tagħha dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 86/613/KEE, il-Kummissjoni kkonkludiet li r-riżultati prattiċi tal-implimentazzjoni tad-Direttiva ma kinux “għal kollox sodisfaċenti meta mqabbla mal-għan ewlieni tad-Direttiva, li kien titjib ġenerali fl-istat tal-konjuġi ta’ għajnuna.’ Fil-Pjan għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel tagħha[3], il-Kummissjoni ħabbret li biex ittejjeb il-governanza għall-ugwaljanza bejn is-sessi, se ‘tirrevedi l-leġiżlazzjoni attwali tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi li mhijiex inkluża fl-eżerċizzju ta’ tfassil mill-ġdid (...) tal-2005 maħsuba biex ikun hemm aġġornament, modernizzazzjoni u tfassil mill-ġdid fejn meħtieġ’. Id-Direttiva 86/613/KEE ma kinitx inkluża fl-eżerċizzju ta’ tfassil mill-ġdid. F’Diċembru 2007[4], il-Kunsill talab lill-Kummissjoni biex “tqis il-bżonn li tirrevedi, jekk ikun meħtieġ, id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE biex tiżgura d-drittijiet relatati mal-maternità u mal-paternità ta’ persuni li jaħdmu għal rashom u tal-konjuġi li jgħinuhom.’ Il-Parlament Ewropew talab b’mod konsistenti lill-Kummissjoni biex tirrevedi d-Direttiva[5], b’mod partikolari biex ittejjeb il-qagħda tal-konjuġi ta’ għajnuna fl-agrikoltura. Il-Kunsill Ewropew ta’ Liżbona 2000 stabbilixxa mira strateġika għall-UE biex tinbidel fl-‘aktar ekonomija kompetittiva u dinamika msejsa fuq l-għarfien fid-dinja, kapaċi għat-tkabbir ekonomiku sostenibbli b’aktar impjiegi li jkunu aħjar u koeżjoni soċjali akbar’. Biex tilħaq il-mira strateġika tagħha li tippromwovi aktar impjiegi li jkunu aħjar u toffri opportunitajiet indaqs għal kulħadd, l-Unjoni jeħtieġ li żżid l-intraprenditorija b’mod ġenerali u l-intraprenditorija tan-nisa b’mod partikolari. Dan ġie rikonoxxut fil-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni ‘L-ewwel Aħseb għaż-Żgħir’[6] u ‘Aġenda Soċjali Mġedda’[7]. Id-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta Id-Direttiva 86/613/KEE tkopri żewġ kategoriji differenti, ‘persuni li jaħdmu għal rashom’ u ‘l-konjuġi ta’ għajnuna’ tagħhom. Is-sitwazzjonijiet legali għal dawn iż-żewġ kategoriji ta’ persuni huma differenti. Għal persuni li jaħdmu għal rashom , testi legali oħra li jimplimentaw il-prinċipju ta' trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel huma applikabbli f'ċerti żoni. Id-diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess hi pprojbita fis-sigurtà soċjali u elementi oħra ta’ ħarsien soċjali (id-Direttiva 79/7/KEE), skemi ta’ sigurtà soċjali marbuta max-xogħol (id-Direttiva 86/378/KEE), kundizzjonijiet għall-aċċess għal xogħol ta' min jaħdem għal rasu (id-Direttivi 2002/73/KE u 2006/54/KE) u l-aċċess għal oġġetti u servizzi u l-provvista tagħhom (id-Direttiva 2004/113/KE). Safejn għandhom x’jaqsmu l-‘ konjuġi ta’ għajnuna ’, id-Direttiva 86/613/KEE hija l-uniku test legali applikabbli fil-livell tal-UE. Fl-1994 il-Kummissjoni adottat rapport[8] dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 86/613/KEE li fih ikkonkludiet: ‘F’termini strettament legali, jidher li d-Direttiva 86/613/KEE ġiet implimentata fl-Istati Membri. Madankollu, ir-riżultat prattiku mhuwiex sodisfaċenti għal kollox meta mqabbel mal-għanijiet ewlenin tad-Direttiva, li kien titjib ġenerali fl-istat tal-konjuġi ta’ għajnuna’. Ir-rapport saħaq ukoll fuq in-nuqqas ta’ politika ġenerali biex tiġi trattata l-qagħda tal-konjuġi ta’ għajnuna u spjega li “bl-għan li jkun rikonoxxut ix-xogħol tal-konjuġi (...), l-uniku mod li bih jista’ jinkiseb dan il-għan huwa li l-konjuġi jingħataw drittijiet tas-sigurtà soċjali bħala dritt tagħhom’. Il-konsistenza ma’ politiki u għanijiet oħra tal-Unjoni L-għan ta’ din il-proposta huwa konsistenti għal kollox mal-politiki tal-UE u b’mod partikolari mal-Istrateġija ta’ Liżbona għat-Tkabbir u l-Impjiegi. Skont it-Trattat tal-KE, il-Komunità timmira li telimina l-inugwaljanza u tippromwovi l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fl-attivitajiet kollha tagħha. L-ugwaljanza bejn is-sessi tinsab fil-qalba tal-Istrateġija ta’ Liżbona: billi d-differenza bejn is-sessi f’attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom hija wiesgħa, it-tnaqqis tad-differenza bejn is-sessi fil-qasam tal-intraprenditorija huwa vitali jekk trid tintlaħaq il-mira tal-UE għar-rata ta’ impjiegi fost in-nisa. 2. Konsultazzjoni tal-partijiet interessati u stima tal-impatt Konsultazzjoni Biex iħejji din l-inizjattiva, id-Direttorat Ġenerali għall-Impjiegi, Affarijiet Soċjali u Opportunitajiet Indaqs fittex li jikkonsulta l-partijiet kollha li għandhom interess potenzjali f'din il-kwistjoni, kemm dawk potenzjalment affettwati mill-inizjattiva kif ukoll dawk li jkunu involuti fl-implimentazzjoni tagħha. Għaldaqstant il-Kummissjoni kkonsultat mal-imsieħba soċjali Ewropej, partijiet interessati oħra, l-Istati Membri u l-Kumitat Konsultattiv dwar l-Opportunitajiet Indaqs għan-Nisa u l-Irġiel. L-organizzazzjonijiet ikkonsultati esprimew opinjonijiet diverġenti dwar ir-reviżjoni ta’ din id-Direttiva. It-trejdjunjins u l-organizzazzjonijiet tal-agrikoltura huma favur li tiġi emendata d-Direttiva u li tkun imtejba l-ugwaljanza bejn is-sessi għal persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna. L-organizzazzjoni li tirrappreżenta l-organizzazzjonijiet agrikoli tappoġġja d-drittijiet ugwali għal impenn ugwali għall-imsieħba kollha fin-negozji tal-biedja. Min-naħa l-oħra, l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-SMEs u lill-entitajiet settorjali li jħaddmu n-nies, jinsabu mħassba l-aktar dwar l-ispejjeż potenzjali ta’ kull bidla u jopponu kull bidla li tista’ żżid il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Il-Kumitat Konsultattiv dwar l-Opportunitajiet Indaqs għan-Nisa u l-Irġiel (magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, imsieħba soċjali Ewropej u NGOs), li ġie kkonsultat ukoll, huwa tal-fehma li d-Direttiva għandha tiġi emendata biex tagħti stat professjonali ċar lill-konjuġi ta’ għajnuna, b’kopertura minn skemi ta’ ħarsien soċjali, u biex tipprovdi għal lif imħallas tal-maternità/paternità għall-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna. Il-Lobby Ewropew tan-Nisa jappoġġja l-fehma tal-Kumitat Konsultattiv dwar l-Opportunitajiet Indaqs. Il-Konfederazzjoni tal-Organizzazzjonijiet tal-Familja fl-Unjoni Ewropea (COFACE) tirrakkomanda bil-qawwa li ssir reviżjoni tad-Direttiva 86/613/KEE biex in-nisa li jaħdmu għal rashom jingħataw lif ta’ maternità għal tul ta’ żmien biżżejjed biex ikun żgurat li kollox jimxi sew tul tqala normali u l-irkupru fiżiku tal-omm wara ħlas normali u biex l-Istati Membri jkunu obbligati jirrikonoxxu l-kontribuzzjoni tal-konjuġi ta' għajnuna għan-negozju tal-familja u biex ikun żgurat li huma jibbenefikaw mill-istess livell ta' ħarsien soċjali bħall-persuni li jaħdmu għal rashom. Anki l-pożizzjoni tal-Istati Membri hija altru milli unanima, b’uħud jitolbu li jitjieb il-qafas legali tal-UE, filwaqt li oħrajn jiddikjaraw li ma jaraw l-ebda bżonn li jirrevedu l-leġiżlazzjoni nazzjonali dwar il-kwistjonijiet koperti mid-Direttiva jew mill-qafas legali tal-UE. Il-Kummissjoni qieset, kemm jista’ jkun, il-pożizzjonijiet espressi matul il-konsultazzjoni, billi llimitat l-intervent għal dak li hu assolutament neċessarju biex jiġi implimentat il-prinċipju ta’ trattament ugwali u billi evalwat bir-reqqa l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-għażliet politiċi differenti. Il-ġbir u l-użu ta' għarfien espert Minħabba l-ħtieġa li tiġi riveduta d-Direttiva 86/613/KEE, il-Kummissjoni talbet lin-Netwerk ta' Esperti Legali Indipendenti dwar l-applikazzjoni tal-Liġi Komunitarja fuq it-trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa, biex jipproduċi rapport dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva, dwar il-lakuni u d-dgħufijiet tagħha u dwar il-modi kif din titjieb[9]. Ġie kkummissjonat studju[10] biex jagħti ħarsa ġenerali lejn il-qagħda fl-Istati Membri u biex jevalwa l-ispejjeż u l-benefiċċji ta’ diversi għażliet politiċi. Studji oħra ntużaw b’mod estensiv, b’mod partikolari Good practices on social protection of new entrepreneurs and assisting partners and the impact on business creation (Prassi tajba dwar il-ħarsien soċjali ta’ intraprendituri ġodda u tal-imsieħba ta’ għajnuna u l-impatt fuq il-ħolqien tan-negozju)[11]. L-istima tal-impatt Ir-Rapport tal-Istima tal-Impatt qies jekk reviżjoni tad-Direttiva 86/613/KEE tkunx ta’ benefiċċju, fid-dawl tal-għanijiet, li prinċipalment kienu li jtejbu l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel u jżidu l-parteċipazzjoni tan-nisa f'attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. Ġew identifikati tliet għażliet politiċi ewlenin: l-ebda azzjoni fil-livell tal-UE, miżuri mhux vinkolanti u emenda għad-Direttiva 86/613/KEE. Ir-rapport imbagħad ħares lejn l-impatt tat-tliet għażliet. Għal dan il-għan, l-għażla biex tiġi emendata d-Direttiva kienet maqsuma f’erba’ għażliet politiċi ulterjuri (li mhumiex reċiprokament esklużivi): - jitjieb il-ħarsien fil-każ ta’ maternità - jingħata lif biex wieħed jieħu ħsieb lil membri tal-familja - tkun rikonoxxuta l-kontribuzzjoni tal-konjuġi ta' għajnuna - tingħata kompetenza fil-qasam lill-korpi nazzjonali għall-ugwaljanza. Wara li analizza l-impatt ta’ kull għażla, ir-rapport ikkonkluda li l-għażla li ma tittieħed l-ebda azzjoni ġdida fil-livell tal-UE ma tkun tilħaq l-ebda wieħed mill-għanijiet. Ikkonkluda wkoll li l-miżuri mhux vinkolanti għandhom jinżammu u jiġu żviluppati iżda ma kinux alternattiva għall-emendar tad-Direttiva. Ir-reviżjoni tad-Direttiva tqieset bħala l-unika għażla li setgħet tilħaq l-għanijiet. F’dak li għandu x’jaqsam ma’ spejjeż, ir-rapport tal-istima tal-impatt ikkonkluda li l-ispejjeż tal-għażla biex in-nisa li jaħdmu għal rashom jingħataw il-lif ta' maternità, kienu baxxi ħafna għat-tmien Stati Membri li għadhom mhux qed jipprovdu għal dan. L-implimentazzjoni ta’ din l-għażla tista’ tkun newtrali għas-sigurtà soċjali jekk titħallas kompletament mill-persuni nfushom li jaħdmu għal rashom. F’dan il-każ, iż-żieda massima fil-kontribuzzjonijiet għas-sistemi ta’ sigurtà soċjali tibqa’ baxxa (minn 0.05 % fil-Litwanja għal 1.75 % fil-Bulgarija). Fil-prattika, l-iffinanzjar tas-sigurtà soċjali jiġi minn għejun differenti (il-kontribuzzjonijiet mill-persuni li jaħdmu għal rashom u t-tassazzjoni) u għalhekk l-ispejjeż jitqassmu bejn l-Istati Membri u l-persuni li jaħdmu għal rashom. F’kull każ, l-impatt finanzjarju tal-miżura jista’ jitnaqqas ukoll billi n-nisa li jaħdmu għal rashom jitħallew jagħżlu jekk iridux jibbenefikaw (jew le) mil-lif ta' maternità. Fir-rigward tal-għażla biex il-konjuġi ta' għajnuna jingħataw l-istess livell ta' ħarsien bħall-persuni li jaħdmu għal rashom, l-ispejjeż għall-iskemi ta' sigurtà soċjali jistgħu jkunu newtrali mill-inqas f'żewġ każijiet: jekk jiġu mgħoddija kompletament lill-persuni li jaħdmu għal rashom permezz ta’ żieda proporzjonali tal-kontribuzzjonijiet tagħhom jew jekk l-Istati Membri jagħżlu li jimponu distribuzzjoni tal-benefiċċji u l-kontribuzzjonijiet fi ħdan in-negozju tal-familja li tirrifletti l-perċentwali tad-dħul tal-persuna li taħdem għal rasha u tal-konjuġi ta’ għajnuna għan-negozju tal-familja. F’dan l-aħħar każ, il-miżura tista’ tkun newtrali fejn għandhom x’jaqsmu spejjeż u kontribuzzjonijiet għall-iskema ta’ sigurtà soċjali. F’kull każ, l-impatt finanzjarju tal-miżura jista’ jitnaqqas ukoll billi titħalla għall-konjuġi ta’ għajnuna l-għażla li jissieħbu (jew le) fl-iskema ta’ sigurtà soċjali applikabbli għal persuni li jaħdmu għal rashom. Ir-rapport wasal għall-konklużjoni li l-għażla li laħqet bl-aħjar mod l-għanijiet kienet proposta għal direttiva li temenda d-Direttiva 86/613/KEE. Filwaqt li jitqiesu l-ispejjeż tal-għażliet possibbli għall-Istati Membri u għall-persuni li jaħdmu għal rashom, l-istrateġija preferuta tinkludi: - tiġi pprovduta l-possibbiltà ta’ perjodu ta’ lif ta’ maternità għal nisa li jaħdmu għal rashom, - ir-rikonoxximent tal-kontribuzzjoni tal-konjuġi ta’ għajnuna għan-negozju tal-familja billi jingħataw il-possibbiltà ta’ ħarsien soċjali ekwivalenti għal dak tal-imsieħba tagħhom li jaħdmu għal rashom, u - l-għoti ta’ kompetenza f’każijiet ta’ diskriminazzjoni lill-korpi nazzjonali għall-ugwaljanza. 3. Aspett legali Bażi legali Fit-Trattat ta’ Ruma oriġinali, l-Artikolu 119 KE ma kienx japplika għal persuni li jaħdmu għal rashom. Din is-sitwazzjoni nbidlet mad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Amsterdam. Il-paragrafu 3 ġdid tal-Artikolu 141 KE issa japplika għal ‘kwistjonijiet ta’ impjieg u xogħol’ u għalhekk ikopri l-persuni li jaħdmu għal rashom. Minħabba din il-limitazzjoni fl-ambitu tal-Artikolu 119 tat-Trattat ta’ Ruma, id-Direttiva 86/613/KEE ġiet adottata skont l-Artikoli 100 u 235, żewġ bażijiet legali ‘residwi’ li jippermettu lill-Kunsill jadotta d-direttivi għall-approssimazzjoni ta' dawn il-liġijiet tal-Istati Membri li jolqtu direttament it-twaqqif jew it-tħaddim tas-suq komuni jew meta azzjoni mill-Kummissjoni rriżultat neċessarja biex jintlaħaq wieħed mill-għanijiet tal-Komunità u t-Trattat ma pprovdiex is-setgħat meħtieġa. Madankollu, il-proposta preżenti issa tista tiġi msejsa fuq il-bażi legali speċifika, jiġifieri l-Artikolu 141 KE. Is-sussidjarjetà u l-proporzjonalità L-Artikolu 2 tat-Trattat tal-KE jistipula li l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa hija parti mill-ħidmiet tal-Komunità Ewropea. Il-parteċipazzjoni baxxa tan-nisa f’impjieg fejn jaħdmu għal rashom hija kwistjoni ta’ inugwaljanza bejn is-sessi: in-nisa mhumiex ugwali fis-sens li fejn ir-responsabbiltajiet tal-familja jidhru li għandhom impatt negattiv fuq il-parteċipazzjoni tan-nisa fl-intraprenditorija meta mqabbla mal-irġiel. Safejn għandhom x’jaqsmu l-konjuġi ta' għajnuna, in-nuqqas ta' kopertura mis-sigurtà soċjali u n-nuqqas ta' rikonoxximent tal-kontribuzzjoni tagħhom għan-negozju tal-familja jagħtu lil xi negozji żvantaġġ kompetittiv inġust, għalhekk din l-inizjattiva tkun tiżgura kundizzjonijiet ekwi madwar l-Ewropa kollha. L-UE diġà għandha fis-seħħ id-Direttiva 86/613/KEE li tkopri l-kwistjonijiet imsemmija minn din il-proposta. Strument legali tal-UE huwa l-uniku mod biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi fl-Ewropa. Il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali ferm diverġenti, b’mod partikolari dwar l-istat tal-konjuġi ta’ għajnuna, jistgħu jwasslu għal żvantaġġ kompetittiv inġust tan-negozji fejn il-livell ta’ ħarsien huwa aktar baxx jew ineżistenti. Din il-proposta ma tmurx lil hinn aktar milli meħtieġ biex tiżgura li l-għan tal-inizjattiva jintlaħaq. Id-Direttiva proposta hija strument ta’ standards minimi u tistabbilixxi standards minimi bażiċi filwaqt li tippermetti lil dawk l-Istati Membri li jixtiequ jmorru lil hinn minn hekk li jagħmlu dan. B’mod partikolari, id-Direttiva mhix se tirrikjedi li l-konjuġi kollha ta' għajnuna jingħataw l-istess ħarsien ta' sigurtà soċjali bħall-persuni li jaħdmu għal rashom, iżda li l-konjuġi ta' għajnuna jistgħu, fuq talba tagħhom , jibbenefikaw għall-inqas mill-istess livell ta’ ħarsien ta’ sigurtà soċjali bħal persuni li jaħdmu għal rashom, L-Istati Membri se jibqgħu kompetenti li jistabbilixxu l-livell ta’ kontribuzzjonijiet u l-arranġamenti kollha li jikkonċernaw il-benefiċċji u l-ħlasijiet, sakemm ikunu mħarsa l-preskrizzjonijiet minimali ta’ din id-Direttiva. Din il-proposta għaldaqstant tirrispetta l-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità, billi tittieħed fil-livell xieraq u ma tmurx lil hinn minn dak li hu assolutament meħtieġ fil-livell tal-UE biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti għall-inizjattiva. L-għażla ta’ strument Billi l-għan huwa li titbiddel id-Direttiva eżistenti, direttiva hija l-aktar att legali xieraq biex isir dan. Barra minn hekk, direttiva hija, f'kull każ, l-istrument xieraq li jiżgura livell minimu koerenti ta’ ħarsien fl-Istati Membri kollha, filwaqt li jippermetti li kull Stat Membru jiddeċiedi dwar l-aħjar mod biex jimplimenta r-regoli. It-tabella ta’ korrelazzjoni L-Istati Membri huma obbligati jinnotifikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu d-Direttiva, kif ukoll tabella ta' korrelazzjoni bejn dawk id-dispożizzjonijiet u d-Direttiva. Iż-Żona Ekonomika Ewropea Dan huwa test ta’ rilevanza għaż-Żona Ekonomika Ewropea u d-Direttiva se tkun applikabbli għall-Istati Membri li mhumiex fl-UE taż-Żona Ekonomika Ewropea wara deċiżjoni tal-Kumitat Konġunt taż-ŻEE 4. L-IMPLIKAZZJONIJIET BAġITARJI Il-proposta ma għandha l-ebda implikazzjoni għall-baġit Komunitarju. 5. Spjegazzjoni dettaljata tad-dispożizzjonijiet speċifiċi Artikolu 1: L-Artikolu 1(1) huwa ekwivalenti għall-Artikolu 1 tad-Direttiva 86/613/KEE. Dan jistipula l-għan tad-Direttiva, jiġifieri li ddaħħal fis-seħħ il-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. Id-Direttiva tkopri biss dawk l-aspetti li għadhom mhumiex koperti mid-Direttivi 2006/54/KE u 79/7/KEE. L-Artikolu 1(2) jistabbilixxi l-ambitu personali tad-Direttiva. Huwa l-istess bħal fl-Artikolu 2 tad-Direttiva 86/613/KEE: dan ikopri l-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna. L-Artikolu 1(3) jiċċara li din id-Direttiva ma tkoprix il-kwistjonijiet koperti mid-Direttiva 2004/113/KE li timplimenta l-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa fl-aċċess għal oġġetti u servizzi u l-provvista tagħhom. B’mod partikolari, l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2004/113/KE jibqa’ applikabbli għall-kuntratti ta’ assigurazzjoni u servizzi finanzjarji relatati. Artikolu 2: L-Artikolu 2 jiġbor fih id-definizzjonijiet kollha tat-termini użati fid-Direttiva. Id-definizzjonijiet ta’ ‘persuni li jaħdmu għal rashom' u ta' 'konjuġi ta' għajnuna' huma meħuda mill-Artikolu 2 tad-Direttiva 86/613/KEE. Id-definizzjoni ta' ‘konjuġi ta’ għajnuna’ hija emendata: qed jiżdiedu l-kelmiet ‘ta’ għajnuna’ u ‘jew imsieħba għall-ħajja’. L-emenda timmira li tkopri l-persuni kollha rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali bħala ‘msieħba għall-ħajja’ u li jieħdu sehem b’mod regolari fl-attivitajiet tan-negozju tal-familja, irrispettivament mill-istat konjugali. Biex titneħħa kull ambigwità, 'imsieħeb' qed tinbidel b’‘imsieħeb fin-negozju’. Id-definizzjonijiet ta’ ‘diskriminazzjoni diretta’, ‘diskriminazzjoni indiretta’, ‘fastidju’ u ‘fastidju sesswali’ jinsiltu mil-liġi Komunitarja eżistenti u ma jitbegħdu bl-ebda mod minn strateġiji miftiehma minn qabel. Il-kunċetti ta’ diskriminazzjoni diretta u indiretta u fastidju fuq bażi ta’ sess u fastidju sesswali huma l-istess, mutatis mutandis , bħal dawk li jinsabu fid-Direttivi 2000/43/KE, 2000/78KE, 2002/73/KE, 2004/113/KE u 2006/54/KE. Fastidju fuq bażi ta’ sess u fastidju sesswali ma jseħħux biss fuq il-post tax-xogħol, iżda wkoll f’oqsma oħra tal-ħajja ta' individwu, inkluż fil-kuntest ta' attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. Bħal fid-Direttiva 76/207/KEE u 2006/54/KE, iż-żewġ kunċetti huma definiti separatament għaliex huma fenomeni distinti. Fastidju fuq bażi ta’ sess jikkonsisti fi trattament mhux favorevoli ta’ persuna b’rabta mas-sess tagħha, għalkemm ma hemmx għalfejn ikun ta' natura sesswali. Fastidju sesswali jikkonsisti f’imġiba fiżika, verbali jew mhux verbali, mhux mixtieqa, ta’ natura sesswali. Artikolu 3: L-Artikolu 3(1) jistabbilixxi t-tifsira tal-prinċipju ta’ trattament ugwali għall-għan ta’ din id-Direttiva. Huwa msejjes fuq l-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva 86/613/KEE. Din id-dispożizzjoni tipprojbixxi kull diskriminazzjoni diretta jew indiretta b’rabta mat-twaqqif, it-tagħmir jew l-estensjoni ta’ negozju jew it-tnedija ta’ kull forma oħra ta’ attività ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. L-Artikolu 3(2) jagħmilha ċara li ż-żewġ forom ta’ fastidju huma t-tnejn meqjusa bħala diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess u għalhekk huma pprojbiti. L-Artikolu 3(3) jindika li istruzzjoni biex wieħed jiddiskrimina bħala tali titqies diskriminazzjoni. Diġà teżisti dispożizzjoni simili fid-Direttivi 2000/43/KE u 2000/78/KE msejsa fuq l-Artikolu 13 KE u fid-Direttiva 2006/54/KE, imsejsa fuq l-Artikolu 141(3) KE u fuq l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa fir-rigward tal-aċċess għall-impjieg, it-taħriġ vokazzjonali u l-promozzjoni, u l-kundizzjonijiet tax-xogħol. Artikolu 4: Din id-dispożizzjoni tikkonċerna azzjoni pożittiva. Skont il-mudell ta’ Direttivi eżistenti, b’mod partikolari d-Direttiva 2004/113/KE, din tikkonferma li l-Istati Membri jistgħu jżommu jew jintroduċu miżuri speċifiċi biex jikkumpensaw għal ċerti żvantaġġi li jħabbtu wiċċhom magħhom individwi taż-żewġ sessi fil-qasam kopert mid-Direttiva. Dawn il-miżuri għandu jintwera li huma neċessarji, għandhom ikunu ffokati fuq l-għelba ta’ żvantaġġ speċifiku u għandhom ikunu limitati fiż-żmien, billi jkunu fis-seħħ għal żmien mhux itwal milli meħtieġ biex tiġi trattata l-problema identifikata. Pereżempju, in-nisa tradizzjonalment esperjenzaw problemi akbar mill-irġiel biex jiftħu negozju b’riżultat ta’ firxa ta’ fatturi, inkluża d-diffikultà biex jiġbru l-kapital ta’ riskju u jiksbu l-appoġġ għall-iżvilupp ta’ ideat kummerċjali. Filwaqt li l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali x’aktarx li tgħin f’din is-sitwazzjoni, x’aktarx li waħidha ma tkunx biżżejjed biex tegħleb l-iżvantaġġi li jħabbtu wiċċhom magħhom in-nisa f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni temmen li din id-Direttiva ma għandhiex tipprojbixxi l-possibbiltà li jiġu introdotti miżuri biex titnaqqas id-differenza bejn is-sessi f'termini ta' intraprenditorija fl-Istati Membri u li l-Istati Membri għandhom għalhekk jitħallew jagħmlu din id-deroga mill-prinċipju ta' trattament ugwali. Naturalment, b’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fir-rigward ta’ azzjoni pożittiva, dawn il-miżuri jistgħu ma jispiċċawx jattribwixxu b’mod awtomatiku u mingħajr kundizzjoni vantaġġi lin-nisa meta n-nisa u l-iġiel ikunu kwalifikati. Artikolu 5: L-Artikolu 5 huwa simili tal-Artikolu 5 tad-Direttiva 86/613/KEE. Il-bidla ewlenija hija l-inserzjoni tal-kliem ‘jew imsieħba għall-ħajja’ biex tagħmilha ċara li din tkopri l-persuni rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali bħala “msieħba għall-ħajja” tal-persuna li taħdem għal rasha, irrispettivament mill-istat konjugali. Artikolu 6: L-Artikolu 6 huwa simili tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 86/613/KEE. Id-dispożizzjoni l-ġdida tistipula li l-konjuġi ta’ għajnuna għandhom, fuq talba tagħhom, jibbenefikaw għall-inqas mill-istess livell ta’ ħarsien ta’ sigurtà soċjali bħall-persuni li jaħdmu għal rashom. Din ma tistipulax li persuni li jaħdmu għal rashom għandhom ikunu koperti minn xi sistema speċifika ta’ sigurtà soċjali. Sempliċement tagħmilha obbligu għall-konjuġi ta’ għajnuna li jkunu jistgħu, jekk jiddeċiedu hekk, jissieħbu fl-istess ħarsien ta’ sigurtà soċjali applikabbli għall-persuna li taħdem għal rasha. Skont dan l-Artikolu, id-deċiżjoni jekk wieħed għandux jissieħeb jew le għandha tittieħed mill-konjuġi ta’ għajnuna, u l-Istati Membri huma mitluba biss li jagħmlu l-għażla possibbli. L-Istati Membri jibqgħu kompetenti li jistabbilixxu l-livell ta’ kontribuzzjonijiet u l-arranġamenti kollha li jikkonċernaw il-benefiċċji u l-ħlasijiet, sakemm ikunu mħarsa l-preskrizzjonijiet minimali ta’ din id-Direttiva. Artikolu 7: L-Artikolu 7 sostanzjalment jemenda l-Artikolu 8 tad-Direttiva 86/613/KEE. Skont dan tal-aħħar kif inhu fil-preżent, l-Istati Membri għandhom jeżaminaw jekk, u skont liema kundizzjonijiet, in-nisa li jaħdmu għal rashom u n-nisa ta' persuni li jaħdmu għal rashom jistgħux, matul l-interruzzjonijiet fl-attività professjonali tagħhom minħabba t-tqala jew biex irabbu t-tfal, ikollhom aċċess għal servizzi li jfornu sostituzzjonijiet temporanji u jkunu intitolati għal benefiċċji fi flus skont skema ta’ sigurtà soċjali jew kull sistema pubblika oħra ta’ ħarsien soċjali. L-Artikolu 7(1) jiddikjara li n-nisa li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta' għajnuna għandhom ikunu intitolati, fuq talba tagħhom, għal lif ta’ maternità kif stipulat fid-Direttiva 92/85/KEE. Skont l-Artikolu 7(2) u (3), dan il-lif ta’ maternità għandu jitħallas b’rata għall-inqas ekwivalenti għall-ħlas li wieħed jirċievi f’każ ta’ mard, suġġett għal kull limitu stabbilit mil-liġi nazzjonali. Jekk il-persuna kkonċernata ma tibbenefikax minn allowance tal-mard, il-ħlas għandu jkun ekwivalenti għal kull allowance xierqa stabbilita fil-livell nazzjonali. Biex iqis l-ispeċifiċitajiet ta’ attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, l-Artikolu 7(4) jagħti lin-nisa li jaħdmu għal rashom kemm jista’ jkun l-għażla ta’ servizzi ta’ sostituzzjoni temporanja bħala alternattiva għall-allowance finanzjarja. Dan ikun jippermetti lin-nisa li jaħdmu għal rashom jieħdu l-lif ta’ maternità tagħhom u jkomplu l-attività kummerċjali tagħhom, permezz ta’ sostituzzjoni temporanja. Artikolu 8: L-Artikolu 8 huwa relatat mad-difiża tad-drittijiet li jawtorizzaw li l-obbligi skont id-Direttiva jiġu inforzati. B’mod partikolari, dan jagħti lill-persuni li jemmnu li ġarrbu diskriminazzjoni l-possibbiltà li jmexxu t-talbiet tagħhom permezz ta’ proċedimenti amministrattivi u/jew ġudizzjarji biex jinforzaw id-dritt tagħhom għal trattament ugwali. Id-dritt għal ħarsien legali huwa msaħħaħ aktar mill-possibbiltà li l-organizzazzjonijiet jitħallew jeżerċitaw dawn id-drittijiet f’isem il-vittma. Artikolu 9: L-Artikolu 9 jittratta l-kumpens u r-riparazzjoni. L-Istati Membri huma mitluba jiżguraw li hemm dispożizzjoni fil-liġi nazzjonali għal kumpens jew riparazzjoni reali u effettiva, kif inhu l-każ fid-Direttivi eżistenti msejsa fuq l-Artikoli 13 KE u 141 KE. Artikolu 10: L-Artikolu 10 jeħtieġ li l-Istati Membri jaħtru l-korpi nazzjonali għall-promozzjoni ta’ trattament ugwali fl-oqsma koperti mid-Direttiva. Dan jirreplika dispożizzjonijiet simili tad-Direttivi 2000/43/KE, 2002/73/KE, 2004/113/KE u 2006/54/KE. Jipprovdi qafas għal dawn il-korpi nazzjonali, li għandhom jaġixxu b’mod indipendenti biex jippromwovu l-prinċipju ta’ trattament ugwali. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li dawn il-korpi għandhom ikunu l-istess bħal dawk stipulati fid-Direttiva tal-Kunsill 2002/73/KE – u għalhekk issa 2006/54/KE – għas-suq tax-xogħol u/jew fid-Direttiva tal-Kunsill 2004/113/KE għall-aċċess għal oġġetti u servizzi. L-Istati Membri huma ħielsa li jipprovdu għall-istabbiliment tagħhom fil-livell reġjonali jew lokali, sakemm it-territorju kollu tagħhom ikun kopert minn arranġamenti bħal dawn. Il-proposta għal Direttiva tistabbilixxi għadd ta’ rekwiżiti għal dawn il-korpi fl-Istati Membri, skont il-parametri ta’ dak li diġà hu stabbilit fid-Direttivi msemmija hawn fuq. Artikolu 11: L-Artikolu 11 huwa dispożizzjoni standard dwar il-ħtieġa għat-trasparenza u biex jiżgura li t-tagħrif dwar id-dispożizzjonijiet fil-qasam kopert mid-Direttiva jinġieb għall-attenzjoni tal-persuni kkonċernati. Artikolu 12: Din id-dispożizzjoni hija klawżola standard li tistabbilixxi li t-traspożizzjoni tad-Direttiva fil-liġi nazzjonali ma tistax tkun il-motiv għal tnaqqis tal-livell ta' ħarsien li diġà jeżisti fil-liġi nazzjonali għall-persuni u kwistjonijiet koperti mid-Direttiva. Article 13 Din id-dispożizzjoni tistabbilixxi l-proċeduri għall-monitoraġġ u r-rappurtar dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament indaqs. Il-proċeduri ta’ rappurtar jeħtieġu li l-Istati Membri jirrapportaw lill-Kummissjoni [sitt snin wara l-adozzjoni] u li l-Kummissjoni tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sena wara. L-impatt tad-Direttiva se tiġi għalhekk evalwata bir-reqqa u kull aġġustament meħtieġ għall-qafas legali jista' mbagħad jiġi propost f'waqtu. Artikolu 14: Din id-dispożizzjoni tistabbilixxi l-proċeduri għall-implimentazzjoni tad-Direttiva. Il-Kummissjoni tipproponi li l-Istati Membri għandhom ġeneralment ikollhom sentejn biex jittrasponu d-Direttiva fil-liġi nazzjonali u [sentejn] addizzjonali biex jikkonformaw mal-Artikolu 6, li jittratta l-konjuġi ta’ għajnuna. B’konformità mal-prassi miftehma reċentement, dan l-Artikolu jeħtieġ li l-Istati Membri jinnotifikaw it-test tad-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom li jittrasponu d-Direttiva, flimkien ma’ tabella ta’ korrelazzjoni bejn dawn id-dispożizzjonijiet u d-Direttiva. Artikolu 15: Din id-dispożizzjoni tirrevoka d-Direttiva 86/613/KEE mid-data stabbilita fl-Artikolu 13 għall-implimentazzjoni tad-Direttiva mill-Istati Membri. 2008/0192 (COD) Proposta għal DIRETTIVA TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom u li tirrevoka d-Direttiva 86/613/KEE IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 141(3) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni[12], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[13], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[14], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat, Billi: (1) Id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE tal-11 ta’ Diċembru 1986 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività, inkluża l-agrikoltura, b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom, u dwar il-protezzjoni ta' nisa li jaħdmu għal rashom waqt it-tqala u waqt li qegħdin irabbu t-tfal[15] tiżgura l-applikazzjoni fl-Istati Membri tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f’attività b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom, jew li qed jikkontribwixxu fit-twettiq ta' attività bħal din. Safejn għandhom x’jaqsmu l-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna, id-Direttiva 86/613/KEE ma kinitx effettiva ħafna u l-ambitu tagħha għandu jitqies mill-ġdid, billi d-diskriminazzjoni fuq il-bażi ta’ sess u l-fastidju jseħħu wkoll f’oqsma barra mix-xogħol bis-salarju. Fl-interessi taċ-ċarezza, id-Direttiva 86/613/KEE għandha tiġi sostitwita minn din id-Direttiva. (2) Fil- Pjan għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel tagħha[16], il-Kummissjoni ħabbret li biex ittejjeb il-governanza għall-ugwaljanza bejn is-sessi, se tirrevedi l-leġiżlazzjoni attwali tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi li mhijiex inkluża fl-eżerċizzju ta’ tfassil mill-ġdid tal-2005 maħsuba biex ikun hemm aġġornament, modernizzazzjoni u tfassil mill-ġdid fejn meħtieġ. Id-Direttiva 86/613/KEE ma kinitx inkluża fl-eżerċizzju ta’ tfassil mill-ġdid. (3) Fil-konklużjonijiet tal-Kunsill ‘Rwoli bilanċjati tan-nisa u l-irġiel għall-impjiegi, it-tkabbir u l-koeżjoni soċjali'[17], il-Kunsill talab lill-Kummissjoni biex tqis il-bżonn li tirrevedi, jekk ikun meħtieġ, id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE biex tiżgura d-drittijiet relatati mal-maternità u mal-paternità ta’ persuni li jaħdmu għal rashom u tal-konjuġi li jgħinuhom. (4) Il-Parlament Ewropew talab b’mod konsistenti lill-Kummissjoni biex tirrevedi d-Direttiva 86/613/KEE, b’mod partikolari biex ittejjeb il-qagħda tal-konjuġi ta’ għajnuna fl-agrikoltura. (5) Fil-Komunikazzjoni tagħha Aġenda Soċjali Mġedda: Opportunitajiet, aċċess u solidarjetà fl-Ewropa tas-Seklu 21 [18], il-Kummissjoni affermat il-ħtieġa li tieħu azzjoni dwar id-differenza bejn is-sessi fl-intraprenditorija kif ukoll biex ittejjeb ir-rikonċiljazzjoni tal-ħajja privata u professjonali. (6) Diġà hemm għadd ta’ strumenti legali eżistenti għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali li jkopru l-attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, b’mod partikolari d-Direttiva tal-Kunsill 79/7/KEE dwar l-implimentazzjoni progressiva tal-prinċipju ta’ trattament ugwali għall-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ sigurtà soċjali[19] u d-Direttiva 2006/54/KEE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' opportunitajiet indaqs u t-trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta’ impjieg u xogħol (tfassil mill-ġdid)[20]. Din id-Direttiva għaldaqstant ma għandhiex tapplika għall-oqsma li diġà huma koperti minn direttivi oħra. (7) Id-Direttiva għandha tapplika għal persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna, billi t-tnejn jieħdu sehem fl-attivitajiet tan-negozju. (8) Id-Direttiva ma għandhiex tapplika għal kwistjonijiet koperti minn Direttivi oħra li jimplimentaw il-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa, partikolarment id-Direttiva 2004/113/KE. B’mod partikolari, l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2004/113/KE dwar l-assigurazzjoni u servizzi finanzjarji relatati jibqa’ applikabbli. (9) Biex tkun evitata d-diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess, din id-Direttiva għandha tapplika kemm għad-diskriminazzjoni diretta kif ukoll għal dik indiretta. Il-fastidju u l-fastidju sesswali għandhom jitqiesu bħala diskriminazzjoni u għalhekk għandhom jiġu pprojbiti. (10) L-Istati Membri jistgħu, skont l-Artikolu 141(4) tat-Trattat, iżommu jew jadottaw miżuri li jipprovdu għal vantaġġi speċifiċi, biex jagħmluha aktar faċli għas-sess li mhuwiex rappreżentat biżżejjed biex jinvolvi ruħu f’attivitajiet professjonali jew biex jevitaw jew jikkumpensaw għal żvantaġġi fil-karrieri professjonali tagħhom. Bħala prinċipju, il-miżuri maħsuba biex jiksbu l-ugwaljanza fil-prattika ma għandhomx jitqiesu li qed jiksru l-prinċipju legali ta’ trattament ugwali bejn in-nisa u l-irġiel. (11) Fil-qasam tax-xogħol ta' min jaħdem għal rasu, l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali tfisser li ma għandu jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni b’rabta mat-twaqqif, it-tagħmir jew l-estensjoni ta’ negozju jew kull forma oħra ta’ attività ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. (12) Jeħtieġ li jkun żgurat li ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bbażata fuq l-istat konjugali jew tal-familja fir-rigward tal-kundizzjonijiet għat-twaqqif ta' kumpanija bejn il-konjuġi jew l-imsieħba għall-ħajja fejn dawn ikunu rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali. (13) Fid-dawl tal-kontribuzzjoni tagħhom għan-negozju tal-familja, il-konjuġi ta’ għajnuna għandhom ikunu intitolati, fuq talba tagħhom, li jibbenefikaw għall-inqas mill-istess livell ta’ ħarsien bħal persuni li jaħdmu għal rashom, taħt l-istess kundizzjonijiet applikabbli għal persuni li jaħdmu għal rashom, partikolarment fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet. L-Istati Membri għandhom ikunu mitluba jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jagħmlu din l-għażla possibbli. F’kull każ, il-livell ta’ ħarsien ta’ persuni li jaħdmu għal rashom u tal-konjuġi ta’ għajnuna jista’ jkun proporzjonali għar-rata ta’ parteċipazzjoni fl-attivitajiet tan-negozju tal-familja. (14) Il-vulnerabbiltà ekonomika u fiżika ta’ persuni li jaħdmu għal rashom li jkunu qed jistennew tarbija u tal-konjuġi ta’ għajnuna tagħmilha neċessarja għalihom li jingħataw id-dritt għal lif ta’ maternità, li parti minnu għandu jitqies obbligatorju. L-Istati Membri jibqgħu kompetenti li jistabbilixxu l-livell ta’ kontribuzzjonijiet u l-arranġamenti kollha li jikkonċernaw il-benefiċċji u l-ħlasijiet, sakemm ikunu mħarsa l-preskrizzjonijiet minimali ta’ din id-Direttiva. Biex titqies il-qagħda speċifika tal-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna, dawn għandhom jingħataw l-aħħar għażla dwar jekk iridux jibbenefikaw jew le mil-lif ta’ maternità. (15) Biex jitqiesu l-ispeċifiċitajiet ta’ attivitajiet ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, in-nisa li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna għandhom ikunu kapaċi jagħżlu, kemm jista’ jkun, bejn allowance finanzjarja u sostituzzjoni temporanja matul il-lif ta’ maternità. (16) It-titjib fl-effiċjenza u l-effikaċja tas-sistemi ta’ għajnuna soċjali, b’mod partikolari permezz ta’ inċentivi mtejba, amministrazzjoni u valutazzjoni aħjar u l-prijoritizzazzjoni ta’ programmi ta’ nfiq, sar ta’ importanza kruċjali biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà finanzjarja għat-tul tal-mudelli soċjali Ewropej. Meta jkunu qed ifasslu l-miżuri meħtieġa biex tiġi implimentata din id-Direttiva, l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni speċjali għat-titjib u l-iżgurar tal-kwalità u s-sostenibbiltà għat-tul tas-sistemi ta' ħarsien soċjali tagħhom. (17) Il-persuni li kienu soġġetti għal diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess għandu jkollhom mezzi xierqa ta’ ħarsien legali. Biex jingħata ħarsien aktar effettiv, assoċjazzjonijiet, organizzazzjonijiet u entitajiet legali oħra għandhom jingħataw is-setgħa li jinvolvu ruħhom fi proċedimenti, kif jiddeċiedu l-Istati Membri, jew f'isem jew b'sostenn għal kull vittima, bla ħsara għar-regoli nazzjonali ta' proċedura dwar rappreżentazzjoni u difiża quddiem il-qrati. (18) Il-ħarsien kontra d-diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess għandu jissaħħaħ permezz tal-eżistenza ta’ korp jew korpi f'kull Stat Membru b'kompetenza li janalizzaw il-problemi involuti, jistudjaw is-soluzzjonijiet possibbli u jagħtu għajnuna prattika lill-vittmi. Il-korp jew korpi jistgħu jkunu l-istess bħal dawk b’responsabbiltà fuq livell nazzjonali għad-difiża tad-drittijiet tal-bniedem jew is-salvagwardja tad-drittijiet tal-individwi, jew għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali. Fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom u t-twettiq tar-responsabbiltajiet tagħhom skont din id-Direttiva, dawn il-korpi għandhom joperaw b’mod konsistenti mal-Prinċipji ta’ Pariġi tan-Nazzjonijiet Uniti relatati mal-istat u l-funzjonament tal-istituzzjonijiet nazzjonali għall-ħarsien u l-promozzjoni ta’ drittijiet umani. (19) Billi l-objettivi tal-azzjoni li trid tittieħed, jiġifieri li jkun żgurat livell għoli komuni ta’ ħarsien mid-diskriminazzjoni fl-Istati Membri kollha, ma jistgħux jintlaħqu biżżejjed mill-Istati Membri u jistgħu jinkisbu aħjar fuq livell Komunitarju, il-Komunità tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif ġie stabbilit fl-istess Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħqu dawn l-għanijiet, ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA: Artikolu 1 Suġġett u ambitu 1. Din id-Direttiva tistabbilixxi qafas biex jidħol fis-seħħ fl-Istati Membri l-prinċipju ta' trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f'attività li fiha jaħdmu għal rashom, jew li tikkontribwixxi għall-eżerċizzju ta’ tali attività, fir-rigward ta' dawk l-aspetti mhux koperti mid-Direttivi 2006/54/KE u 79/7/KEE. 2. Din id-Direttiva tkopri l-persuni li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna. 3. L-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa fl-aċċess għal oġġetti u servizzi u fil-provvista tagħhom tibqa' koperta mid-Direttiva 2004/113/KE. Artikolu 2 Definizzjonijiet 1. Għall-għanijiet ta’ din id-Direttiva, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (a) 'persuni li jaħdmu għal rashom': il-persuni kollha li jeżerċitaw attività bi qligħ għalihom stess, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti mil-liġi nazzjonali, inklużi bdiewa u membri tal-professjonijiet liberali; (b) 'konjuġi ta’ għajnuna': il-konjuġi jew, l-imsieħba għall-ħajja jew il-persuni li jaħdmu għal rashom, meta jkunu rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali, li ma jkunux impjegati jew imsieħba fin-negozju, fejn huma abitwalment, skont il-kundizzjonijiet stabbiliti mil-liġi nazzjonali, jieħdu sehem fl-attivitajiet tal-persuna li taħdem għal rasha u jwettqu l-istess ħidmiet jew ħidmiet anċillari. (c) 'diskriminazzjoni diretta': fejn persuna waħda tiġi ttrattata b’mod inqas favorevoli minħabba raġunijiet ta’ sess milli hija, kienet jew tkun ittrattata persuna oħra f’sitwazzjoni komparabbli; (d) 'diskriminazzjoni indiretta': fejn dispożizzjoni, kriterju jew prattika li tidher newtrali tqiegħed persuni ta’ sess wieħed fi żvantaġġ partikolari meta mqabbla ma’ persuni tas-sess l-ieħor, sakemm tali dispożizzjoni, kriterju jew prattika ma tkunx objettivament iġġustifikata minn għan leġittimu u l-mezzi biex jintlaħaq dak il-għan huma xierqa u meħtieġa; (e) 'fastidju': fejn isseħħ imġiba mhix mixtieqa li għandha x’taqsam mas-sess ta’ persuna bl-għan jew bl-effett li jmur kontra d-dinjità ta’ dik il-persuna, u li jinħoloq ambjent intimidanti, ostili, degradanti, umiljanti jew offensiv; (f) 'fastidju sesswali': meta titwettaq kull forma ta’ mġiba verbali, mhux verbali jew fiżika mhux mixtieqa ta’ natura sesswali, bl-għan jew bl-effett li jmur kontra d-dinjità ta’ persuna, b’mod partikolari meta jinħoloq ambjent intimidanti, ostili, degradanti, umiljanti jew offensiv. Artikolu 3 Il-prinċipju ta’ trattament ugwali 1. Il-prinċipju ta’ trattament ugwali jfisser li ma għandu jkun hemm assolutament l-ebda diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess, kemm direttament kif ukoll indirettament, b’referenza b’mod partikolari għall-istat konjugali jew tal-familja, b’mod partikolari b’rabta mat-twaqqif, it-tagħmir jew l-estensjoni ta’ negozju jew it-tnedija jew l-estensjoni ta’ kull forma oħra ta’ attività ta’ persuni li jaħdmu għal rashom. 2. Il-fastidju u l-fastidju sesswali għandhom jitqiesu bħala diskriminazzjoni fuq bażi ta’ sess u għalhekk għandhom jiġi pprojbiti. Ir-rifjut ta’ tali mġiba minn persuna jew is-sottomissjoni tagħha ma jistgħux jintużaw bħala bażi għal deċiżjoni li tolqot lil dik il-persuna. 3. L-istruzzjoni biex tiddiskrimina kontra persuni fuq bażi ta’ sess għandha titqies bħala diskriminazzjoni. Artikolu 4 Azzjoni pożittiva Bl-għan li tiġi żgurata ugwaljanza sħiħa fil-prattika bejn l-irġiel u n-nisa, il-prinċipju ta’ trattament ugwali ma għandux iżomm lil xi Stat Membru milli jżomm jew jadotta miżuri speċifiċi biex jipprevjeni jew jikkumpensa għal żvantaġġi marbuta mas-sess. Artikolu 5 Twaqqif ta’ kumpanija Bla ħsara għall-kundizzjonijiet speċifiċi għal aċċess għal ċerti attivitajiet li japplikaw ugwalment għaż-żewġ sessi, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-kundizzjonijiet għat-twaqqif ta' kumpanija bejn il-konjuġi jew l-imsieħba għall-ħajja , meta jkunu rikonoxxuti mil-liġi nazzjonali, mhumiex aktar restrittivi mill-kundizzjonijiet għat-twaqqif ta' kumpanija ma’ persuni oħra. Artikolu 6 Ħarsien soċjali għall-konjuġi ta’ għajnuna L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-konjuġi ta’ għajnuna jistgħu , fuq talba tagħhom, jibbenefikaw għall-inqas mill-istess livell ta’ ħarsien bħal persuni li jaħdmu għal rashom taħt l-istess kundizzjonijiet applikabbli għal persuni li jaħdmu għal rashom. Artikolu 7 Lif ta’ maternità 1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li n-nisa li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna jistgħu, fuq talba tagħhom, ikunu intitolati għall-istess perjodu ta’ lif ta’ maternità kif stipulat fid-Direttiva 92/85/KEE. 2. Biex ikun żgurat li l-persuni msemmija fil-paragrafu 1 jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom kif hu rikonoxxut f'dan l-Artikolu, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri biex jiżguraw li huma jirċievu allowance xierqa matul il-lif ta’ maternità tagħhom. 3. L-allowance msemmija fil-paragrafu 2 għandha titqies xierqa jekk tiggarantixxi dħul għall-inqas ekwivalenti għal dak li l-persuna kkonċernata tirċievi f’każ li tieqaf temporanjament mill-attivitajiet tagħha għal raġunijiet marbuta mal-istat ta’ saħħa tagħha jew, jekk mhux applikabbli, kull allowance ekwivalenti stabbilita mil-liġi nazzjonali, soġġetta għal kull limitu stabbilit skont il-liġi nazzjonali. 4. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li n-nisa li jaħdmu għal rashom u l-konjuġi ta’ għajnuna jkollhom aċċess kemm jista’ jkun għal servizzi li jfornu sostituzzjonijiet temporanji jew għal kull servizz soċjali nazzjonali eżistenti, bħala alternattiva għall-allowance msemmija fil-paragrafu 2. Artikolu 8 Difiża ta’ drittijiet 1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li proċedimenti ġudizzjarji jew amministrattivi, inkluż, fejn l-Istati Membri jqisu li jkun xieraq, proċeduri ta’ konċiljazzjoni, għall-infurzar tal-obbligi skont din id-Direttiva huma disponibbli għall-persuni kollha li jqisu li ġarrbu xi telf jew ħsara minħabba li l-prinċipju ta’ trattament ugwali ma ġiex applikat għalihom, anki wara li ntemmet ir-relazzjoni li fiha d-diskriminazzjoni hija allegata li saret. 2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li assoċjazzjonijiet, organizzazzjonijiet jew entitajiet legali oħra li għandhom, skont il-kriterji stabbiliti mil-liġi nazzjonali tagħhom, interess leġittimu li jiżguraw li d-dispożizzjonijiet ta’ din id-Direttiva jiġu osservati, jistgħu jidħlu, għan-nom jew b’sostenn ta’ min jagħmel l-ilment, bl-approvazzjoni tiegħu jew tagħha, f’kull proċediment ġudizzjarju jew amministrattiv stipulat għall-infurzar tal-obbligi skont din id-Direttiva. 3. Il-paragrafi 1 u 2 għandhom ikunu bla ħsara għar-regoli nazzjonali dwar limiti ta’ żmien biex issir azzjoni relatata mal-prinċipju ta’ trattament ugwali. Artikolu 9 Kumpens jew riparazzjoni L-Istati Membri għandhom jintroduċu tali miżuri fis-sistemi legali nazzjonali tagħhom li huma meħtieġa biex jiġi żgurat kumpens jew riparazzjoni reali u effettiva, kif l-Istati Membri hekk jiddeterminaw, għat-telf u l-ħsara mġarrba minn persuna b’riżultat ta’ diskriminazzjoni skont it-tifsira ta’ din id-Direttiva, b’mod li tali kumpens jew riparazzjoni tkun dissważiva u proporzjonali għat-telf jew ħsara mġarrba. Tali kumpens jew riparazzjoni ma għandhiex tkun limitata minn limitu superjuri ffissat minn qabel. Artikolu 10 Korpi għall-ugwaljanza 1. L-Istati Membri għandhom jaħtru u jagħmlu l-arranġamenti meħtieġa għal korp jew korpi għall-promozzjoni, l-analiżi, il-monitoraġġ u s-sostenn ta' trattament ugwali tal-persuni kollha mingħajr diskriminazzjoni fuq il-bażi ta' sess. Dawn il-korpi jistgħu jifformaw parti minn aġenziji b’responsabbiltà fuq livell nazzjonali għad-difiża tad-drittijiet tal-bniedem jew is-salvagwardja tad-drittijiet tal-individwi, jew għall-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali. 2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħidmiet tal-korpi msemmija fil-paragrafu 1 jinkludu: (a) l-għoti ta’ għajnuna indipendenti lill-vittmi ta’ diskriminazzjoni biex iressqu l-ilmenti ta’ diskriminazzjoni tagħhom, bla ħsara għad-drittijiet tal-vittmi u tal-assoċjazzjonijiet, organizzazzjonijiet u entitajiet legali oħra msemmija fl-Artikolu 8(2); (b) it-twettiq ta’ stħarriġ indipendenti dwar id-diskriminazzjoni; (ċ) il-pubblikazzjoni ta' rapporti indipendenti u t-tfassil ta’ rakkomandazzjonijiet dwar kull kwistjoni relatata ma' din id-diskriminazzjoni. Artikolu 11 Tixrid ta’ tagħrif L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva, flimkien mad-dispożizzjonijiet rilevanti li huma diġà fis-seħħ, jinġiebu permezz tal-mezzi kollha xierqa għall-attenzjoni tal-persuni kkonċernati fit-territorju kollu tagħhom. Artikolu 12 Livell ta’ ħarsien L-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva ma għandha taħt l-ebda ċirkostanza tikkostitwixxi raġuni għal tnaqqis fil-livell ta’ ħarsien kontra d-diskriminazzjoni diġà applikat mill-Istati Membri fl-oqsma koperti minn din id-Direttiva. Artikolu 1 3 Rapporti 1. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw it-tagħrif kollu disponibbli dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva lill-Kummissjoni sa [sitt snin wara l-adozzjoni]. Il-Kummissjoni għandha tfassal rapport fil-qosor biex jiġi ppreżentat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill mhux aktar tard minn [seba’ snin wara l-adozzjoni]. Fejn xieraq, dan ir-rapport għandu jkun akkumpanjat minn proposti biex tiġi emendata din id-Direttiva. 2. Ir-rapport tal-Kummissjoni għandu jqis l-opinjonijiet tal-partijiet interessati. Artikolu 1 4 Implimentazzjoni 1. L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw ma' din id-Direttiva sa mhux aktar tard minn [sentejn]. Huma għandhom jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-test ta’ dawk id-dispożizzjonijiet u t-tabella ta’ korrelazzjoni bejn dawk id-dispożizzjonijiet u din id-Direttiva. Meta l-Istati Membri jadottaw dawk id-dispożizzjonijiet, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew ikunu akkumpanjati minn tali referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kif għandha ssir tali referenza. 2. Biex jitqiesu l-kundizzjonijiet partikolari, l-Istati Membri jista’ jkollhom, jekk ikun meħtieġ, perjodu addizzjonali ta' [sentejn] biex jikkonformaw mal-Artikolu 6. 3. L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva. Artikolu 1 5 Revoka B’effett minn [skadenza għall-implimentazzjoni], id-Direttiva 86/613/KEE għandha tiġi revokata. Artikolu 1 6 Dħul fis-seħħ Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea . Artikolu 1 7 Destinatarji Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri. Magħmula fi Brussell, Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill Il-President Il-President [1] Id-Direttiva tal-Kunsill 86/613/KEE tal-11 ta' Diċembru 1986 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f'attività, inkluża l-agrikoltura, b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom, u dwar il-protezzjoni ta' nisa li jaħdmu għal rashom waqt it-tqala u waqt li qegħdin irabbu t-tfal (ĠU L 359, 19.12.1986, p. 56). [2] Ir-Rapport mill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 1986 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f'attività, inkluża l-agrikoltura, b’kapaċità li fiha jaħdmu għal rashom, u dwar il-protezzjoni ta' nisa li jaħdmu għal rashom waqt it-tqala u waqt li qegħdin irabbu t-tfal - COM(94) 163. [3] Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni Pjan għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel - COM(2006) 92. [4] 4 ta' Diċembru 2007 (Dokument SOC 385). [5] Ara l-aħħar rapport adottat mill-Parlament Ewropew fit-12 ta’ Marzu 2008 dwar il-qagħda tan-nisa f’żoni rurali tal-UE (2007/2117(INI), relatur Christa Klass, A6-0031/2008. [6] COM(2008) 394. [7] COM(2008) 412. [8] Ir-Rapport mill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 1986 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn l-irġiel u n-nisa involuti f'attività, inkluża l-agrikoltura, b’kapaċità ta’ impjieg għal rashom, u dwar il-protezzjoni ta' nisa li jaħdmu għal rashom waqt it-tqala u waqt li qegħdin irabbu t-tfal - COM(94) 163. [9] L-istudju huwa disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/employment_social/gender_equality/legislation/report_draft2.pdf. [10] Għadu mhuwiex disponibbli onlajn. [11] L-istudju huwa disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/enterprise/entrepreneurship/craft/craft-studies/documents/social_protection_final_report_en.pdf. [12] ĠU C , p. . [13] ĠU C , p. . [14] ĠU C , p. . [15] ĠU L 359, 19.12.1986, p. 56. [16] COM(2006) 92. [17] 4 ta' Diċembru 2007 (Dokument SOC 385). [18] COM(2008) 412. [19] ĠU L 6, 10.1.1979, p. 24. [20] ĠU L 204, 26.7.2006, p. 23.