Il-Koordinazzjoni tal-Politika Ekonomika fl-2021:

biex tingħeleb il-COVID-19, ikun appoġġat l-irkupru u tkun modernizzata l-ekonomija tagħna

1.Introduzzjoni

L-Unjoni Ewropea ħadet azzjonijiet bla preċedent biex tiġġieled il-pandemija tal-COVID-19, ittaffi l-impatt tal-kriżi, u tqiegħed l-ekonomija tagħna fi triq ta’ tkabbir robust, sostenibbli u inklużiv. Matul l-aħħar sena, l-UE u l-Istati Membri wrew determinazzjoni u solidarjetà fl-adozzjoni ta’ sensiela ta’ miżuri ta’ politika għall-ġlieda kontra l-pandemija, il-limitazzjoni tal-impatt ekonomiku u soċjali tagħha, il-preservazzjoni ta’ kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli, is-salvagwardja tal-integrità tas-suq uniku u t-tħejjija ta’ rkupru sostenibbli u inklużiv rapidu. Skont it-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni , it-tnaqqis fl-attività ekonomika kien inqas milli kien mistenni aktar kmieni, bis-saħħa tal-miżuri ta’ appoġġ ta’ emerġenza biex tiġi pprovduta likwidità lin-negozji u jiġu protetti d-dħul u l-impjiegi taċ-ċittadini tal-UE.

L-iżvilupp rivoluzzjonarju tat-tilqim u l-użu tat-tilqim tal-massa fl-Ewropa tejbu l-prospetti mill-ħarifa ‘l hawn. It-tilqim fl-UE jinsab fit-triq it-tajba biex jintlaħaq l-objettiv li 70 % tal-adulti kollha jitlaqqmu sa Lulju ta’ din is-sena. Skont it-tbassir ekonomiku tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni, l-ekonomija tal-UE se tilħaq il-livell tagħha ta’ produzzjoni trimestrali ta’ qabel il-kriżi matul l-2021, u l-attività ekonomika se tirpilja fl-Istati Membri kollha. Wara xejra ta’ tnaqqis matul l-aħħar snin, il-kriżi tal-COVID-19 tista’ twassal għal riskji ogħla għall-istabbiltà makroekonomika. Koordinazzjoni b’saħħitha u użu effettiv tal-istrumenti kollha ta’ politika tal-UE se jkunu kruċjali biex jiġu indirizzati dawn ir-riskji u biex jiġu evitati diverġenzi ulterjuri.

In-NextGenerationEU, b’valur ta’ EUR 750 biljun, hija għodda ewlenija għall-UE biex trawwem l-investiment u l-irkupru sabiex l-UE toħroġ aktar b’saħħitha u aktar reżiljenti mill-kriżi attwali. L-introduzzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (“il-Faċilità”) se tgħin biex l-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħna jsiru aktar sostenibbli, inklużivi, reżiljenti u mħejjija aħjar għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Il-Faċilità, li hija ċ-ċentru tan-NextGenerationEU, se tipprovdi appoġġ finanzjarju fuq skala kbira lill-Istati Membri sa EUR 672,5 biljun f’għotjiet u self għall-finanzjament ta’ riformi u investimenti.

Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jistabbilixxi azzjonijiet konkreti biex tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali fil-politiki kollha tal-Unjoni u se jgħin biex jiġi żgurat irkupru inklużiv . Fis-Summit Soċjali f’Porto tas-7-8 ta’ Mejju 2021, il-mexxejja tal-UE rrikonoxxew il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali bħala element fundamentali tal-irkupru u enfasizzaw fid-dikjarazzjoni ta’ Porto d-determinazzjoni tagħhom li jkomplu japprofondixxu l-implimentazzjoni tiegħu fil-livell tal-UE u dak nazzjonali. Dan se jsaħħaħ l-ispinta tal-Unjoni lejn tranżizzjoni diġitali, ekoloġika u ġusta u jikkontribwixxi għall-kisba ta’ avvanz fil-konverġenza soċjali u ekonomika, l-indirizzar tal-isfida demografika u l-iżgurar ta’ opportunitajiet indaqs għal kulħadd. It-tliet miri ewlenin ġodda tal-UE, u s-sottomiri kumplimentari li għandhom jintlaħqu sal-2030 fl-oqsma tal-impjiegi, il-ħiliet u l-inklużjoni soċjali se jappoġġaw il-progress lejn Ewropa Soċjali b’saħħitha . Barra minn hekk, it-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali riveduta se tgħin fil-monitoraġġ tal-progress lejn l-implimentazzjoni tal-prinċipji tal-Pilastru Soċjali bħala parti mill-qafas ta’ koordinazzjoni tal-politika fil-kuntest tas-Semestru Ewropew. Barra minn hekk, il-mexxejja tal-UE laqgħu l-proposta konġunta tal-Imsieħba Soċjali Ewropej għal sett alternattiv ta’ indikaturi biex jitkejjel il-progress ekonomiku, soċjali u ambjentali, li jissupplimenta l-PDG bħala miżura ta’ benesseri għal tkabbir inklużiv u sostenibbli.

Is-sostenibbiltà ambjentali, il-produttività, il-ġustizzja u l-istabbiltà makroekonomika, jibqgħu l-prinċipji gwida tal-aġenda ekonomika tal-UE. Il-kunċett ta’ sostenibbiltà kompetittiva u l-erba’ assi tiegħu, identifikati fil-bidu tal-mandat ta’ dan il-Kulleġġ, jibqgħu l-prijoritajiet ġenerali tal-istrateġija ta’ tkabbir fit-tul tal-UE f’konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew, u b’hekk jirfdu l-pjanijiet ta’ rkupru u reżiljenza tal-Istati Membri. Barra minn hekk, it-trasformazzjoni diġitali tas-soċjetajiet, in-negozji u l-ekonomiji tagħna hija kruċjali biex jiżdiedu l-produttività u l-kompetittività tal-Ewropa għal irkupru robust, f’konformità mad-Deċennju Diġitali.

L-iżgurar ta’ koordinazzjoni effettiva tal-politika taħt is-Semestru Ewropew jibqa’ kruċjali biex l-ekonomija tal-UE tibda tikber b’mod qawwi wara l-kriżi. Filwaqt li ċ-ċiklu ta’ din is-sena ġie temporanjament adattat biex jippermetti t-tnedija tal-Faċilità, is-Semestru Ewropew ikompli jappoġġa d-diskussjonijiet ta’ politika fost l-Istati Membri, l-iskambju tal-aħjar prattiki u l-ftehimiet dwar it-triq’ il quddiem komuni. Fil-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, l-Istati Membri huma meħtieġa jindirizzaw b’mod effettiv l-isfidi kollha jew subsett sinifikanti ta’ sfidi identifikati fir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiżi, inklużi l-aspetti fiskali tagħhom. Lil hinn mill-ambitu tal-Faċilità, dawk ir-rakkomandazzjonijiet li mhumiex indirizzati jibqgħu validi u se jkomplu jiġu mmonitorjati skont il-qafas tas-Semestru Ewropew.

2.Is-sitwazzjoni ekonomika u tal-impjiegi u l-prospetti

L-ekonomija tal-UE mistennija tirpilja b’mod qawwi. Mill-ħarifa li għaddiet, il-miżuri stretti ta’ konteniment tal-COVID-19 wasslu biex l-ekonomija tal-UE terġa’ lura għal riċessjoni. Hekk kif il-miżuri ta’ konteniment qed jiġu gradwalment irtirati u t-tilqim miexi 'l quddiem, l-attività fl-UE hija mistennija li tiżdied fl-Istati Membri kollha, b’aċċellerazzjoni mit-tieni nofs tal-2021, li tirrifletti wkoll l-impuls tat-tkabbir li jirriżulta mill-implimentazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza. Il-ħeffa tal-irkupru se tvarja bejn l-Istati Membri u r-reġjuni. L-Istati Membri kollha tal-UE huma pproġettati li jilħqu l-livell ta’ produzzjoni trimestrali tagħhom ta’ qabel il-kriżi sa tmiem l-2022.

Sett fiskali kbir ħafna u sett wiesa’ ta’ miżuri monetarji llimitaw il-ħsara ekonomika u qed imexxu l-irkupru. Bis-saħħa tal-attivazzjoni rapida tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u tal-qafas temporanju dwar l-għajnuna mill-Istat , kien possibbli appoġġ fiskali fuq skala kbira fl-Istati Membri kollha. Fl-2020, l-Istati Membri pprovdew appoġġ fiskali totali stmat għal aktar minn 6½ % tal-PDG. B’riżultat ta’ dan, id-defiċit aggregat tal-gvern taż-Żona tal-Euro u tal-UE żdied minn livelli storikament baxxi ta’ madwar 0.5 % tal-PDG fl-2019 għal madwar 7 % fl-2020. Barra minn hekk, il-BĊE ħa sett wiesa’ ta’ miżuri ta’ politika monetarja biex jippreserva kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli għas-setturi kollha tal-ekonomija sabiex jappoġġa l-attività ekonomika u jissalvagwardja l-istabbiltà tal-prezzijiet fuq terminu medju. L-effetti reċiprokament rinforzanti tal-politiki fiskali u monetarji, flimkien ma’ miżuri regolatorji u prudenzjali għas-settur finanzjarju kienu kruċjali biex jittaffa l-impatt tal-kriżi.

Bis-saħħa tal-miżuri meħuda fil-livell tal-UE u dak nazzjonali, l-impatt tal-pandemija fuq is-swieq tax-xogħol Ewropej trażżan. Meta faqqgħet il-pandemija, is-suq tax-xogħol Ewropew kien temm is-sitt sena ta’ espansjoni tiegħu, b’aktar minn 209 miljun persuna f’impjieg u rata ta’ qgħad ta’ 6,5 % fir-raba’ kwart tal-2019. Sena wara, l-impjiegi naqsu bi tliet miljuni, u r-rata tal-qgħad kienet żdiedet għal 7,2 %. Meta mqabbel mad-daqs tax-xokk, l-għadd ta’ impjiegi mitlufa kien limitat. Biex itaffu l-impatt, l-Istati Membri implimentaw firxa wiesgħa ta’ miżuri għaż-żamma tal-impjiegi, bħal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar u qgħad temporanju, li appoġġaw sa 32 miljun impjieg Ewropew. Il-finanzjament tal-UE, inkluż permezz tal-appoġġ temporanju biex jittaffew ir-riskji tal-qgħad f’emerġenza (l-istrument SURE), u l-Inizjattiva ta’ Investiment bħala Rispons għall-Corona Virus (Corona Virus Response Investment Initiative, CRII) kien strumentali biex jinkiseb dan l-eżitu. Sa issa, aktar minn EUR 90 biljun ta’ self SURE ġew ipprovduti lil 19-il Stat Membru, b’appoġġ ta’ bejn 25 u 30 miljun persuna u bejn 1,5 u 2,5 miljun kumpanija.

L-impatt tal-kriżi kien irregolari fost il-gruppi soċjali, is-setturi u r-reġjuni; dawk l-aktar vulnerabbli ntlaqtu l-agħar. Iż-żgħażagħ, in-nisa, il-ħaddiema bi ftit kwalifiki, il-migranti, il-persuni b’diżabbiltà, dawk b’kuntratti temporanji jew f’forom oħra ta’ impjieg mhux standard, iżda wkoll dawk li jaħdmu għal rashom, ġew affettwati b’mod sproporzjonat, b’mod partikolari dawk li jaħdmu fis-servizzi. Dan ġie aggravat mill-fatt li n-negozji li jipprovdu servizzi ġew affettwati serjament, b’mod partikolari f’ekosistemi industrijali bħat-turiżmu, l-attivitajiet kulturali u dawk kreattivi. Filwaqt li l-appoġġ għall-introjtu u x-xbieki ta’ sikurezza soċjali evitaw tnaqqis kbir fl-introjtu tal-unitajiet domestiċi, il-kriżi tal-COVID-19 kixfet lakuni fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali, u enfasizzat l-importanza li titrawwem reżiljenza akbar. F’dan ir-rigward, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri żiedu l-iskemi eżistenti, espandew il-kopertura u llaxkaw il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà tagħhom fuq bażi temporanja, filwaqt li għad hemm lok biex tissaħħaħ il-protezzjoni soċjali għal kulħadd b’mod sostenibbli.

Ir-riskji għall-projezzjonijiet tat-tkabbir huma ġeneralment ibbilanċjati b’mod ġenerali. Madankollu, l-inċertezza se tibqa’ għolja sakemm il-pandemija tibqa’ taffettwa l-ekonomija tal-UE u dik dinjija. Minkejja l-progress fil-kampanji ta’ tilqim, għad hemm riskji sostanzjali għat-tbassir mill-perspettiva epidemjoloġika u ekonomika. L-evoluzzjoni tal-pandemija u l-effiċjenza u l-effettività tal-programmi tat-tilqim jistgħu jirriżultaw aħjar jew agħar minn dak preżunt, u dan jirrikjedi livell differenti ta’ restrizzjonijiet għall-attività. It-tkabbir ekonomiku jista’ jkun ukoll aktar dgħajjef milli mistenni jekk l-appoġġ għall-politika jiġi rtirat kmieni wisq. Fl-istess ħin, irtirar tardiv jista’ jżid l-effetti sekondarji mhux ġustifikati, u jipposponi t-tranżizzjoni lejn ekonomija aktar sostenibbli u valida għall-futur. Mil-lat pożittiv, il-projezzjonijiet jistgħu jissottovalutaw il-propensità tal-unitajiet domestiċi li jikkunsmaw, wara ftit trimestri ta’ konsum imrażżan u żieda fir-rata tat-tfaddil tagħhom. L-irkupru barra l-UE jista’ jkun ukoll aktar b’saħħtu milli mistenni bħalissa.

Jeħtieġ li l-politika ekonomika tibqa’ ta’ appoġġ matul l-2021 u l-2022. Meta wieħed iħares ’il quddiem, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, il-politiki għandhom jiġu ffukati mill-ġdid lejn il-minimizzazzjoni tal-konsegwenzi fuq terminu medju ta’ din il-kriżi. L-implimentazzjoni tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza se tikkontribwixxi biex jissaħħaħ it-tkabbir potenzjali u b’hekk jitnaqqsu l-iżbilanċi. Fl-istadji bikrin tal-kriżi u matul il-lockdowns, il-miżuri ta’ appoġġ ta’ politika kienu mmirati ħafna lejn il-prevenzjoni ta’ telf ta’ impjiegi u fallimenti. Dan għen biex jiġu evitati feriti profondi u dejjiema fl-ekonomiji Ewropej. Għall-ġejjieni, il-miżuri ta’ appoġġ immirati għandhom jgħinu lil ditti vijabbli iżda li għadhom vulnerabbli biex jaġġustaw il-mudelli tan-negozju tagħhom. L-enfasi tal-appoġġ għandha gradwalment tinbidel fuq il-bini tal-kapaċitajiet, inkluż billi tiżdied l-enfasi fuq it-taħriġ, l-iżvilupp tal-ħiliet, ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-appoġġ għall-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità, u t-tranżizzjonijiet minn impjieg għal ieħor. Il-Faċilità għalhekk se tappoġġa investimenti u riformi li jsaħħu l-kapaċità produttiva u b’hekk il-potenzjal ta’ tkabbir tal-Istati Membri. B’riżultat ta’ dan, il-proporzjon bejn l-investiment pubbliku u l-PDG fl-2021 u l-2022 fl-Unjoni se jkun l-ogħla għal aktar minn għaxar snin. L-Istrateġija Industrijali Ewropea Ġdida aġġornata tistabbilixxi l-qafas biex jitħaffef l-irkupru u t-tranżizzjoni tal-Ewropa lejn mudell ekonomiku u industrijali aktar nadif, aktar diġitali u aktar reżiljenti kif ukoll li jibni Suq Uniku aktar b’saħħtu u aktar reżiljenti.

Ir-riformi u l-investimenti kontinwi tal-Istati Membri fit-triq indikata mil-Linji Gwida dwar l-Impjiegi se jkunu kruċjali biex jitrawwem l-irkupru, jiġi appoġġat il-ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità u tranżizzjonijiet bla xkiel fis-suq tax-xogħol, bl-involviment attiv tas-sħab soċjali. Barra minn hekk, il-Linji Gwida dwar l-Impjiegi jipprovdu direzzjoni dwar kif jiġu mmodernizzati l-istituzzjonijiet tas-suq tax-xogħol, l-edukazzjoni u t-taħriġ kif ukoll il-protezzjoni soċjali u s-sistemi tas-saħħa, bil-ħsieb li dawn isiru aktar inklużivi u ġusti. Huma jintegraw gwida speċifika mmirata lejn il-mitigazzjoni tal-impatt soċjali u tal-impjiegi tal-kriżi, u l-kisba ta’ tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali soċjalment ġusti. Minħabba r-rilevanza kontinwa tagħhom, il-Kummissjoni tipproponi li l-Linji Gwida attwali dwar l-Impjiegi jiġu riportati għall-2021, filwaqt li tissottolinja r-rwol tal-miri ewlenin ġodda tal-UE u l-gwida politika li toħroġ mis-Summit Soċjali ta’ Porto.

Barra minn hekk, ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar appoġġ attiv effettiv għall-impjiegi wara l-kriżi tal-COVID-19 (EASE) tipprovdi gwida konkreta għal tranżizzjoni gradwali minn miżuri ta’ emerġenza għaż-żamma tal-impjiegi għal politiki attivi tas-suq tax-xogħol meħtieġa għal irkupru li jwassal għall-ħolqien abbundanti ta’ impjiegi.