Rapport Speċjali Nru 18/2009 - L-effettività tal-appoġġ tal-FEI għall-Integrazzjoni Ekonomika Reġjonali fl-Afrika tal-Lvant u fl-Afrika tal-Punent





Glossarju AKP : (Stati) Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku ASECNA : Agence pour la sécurité de la navigation aérienne en Afrique et à Madagascar (L-Aġenzija għas-Sigurtà tan-Navigazzjoni bl-Ajru fl-Afrika u fil-Madagaskar) COMESA : Is-Suq Komuni għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel EAC : Il-Komunità Afrikana tal-Lvant ECOWAS : Il-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (Communauté économique des Etats de l'Afrique de l'Ouest, Cedeao, bil-Franċiż) EPA : Il-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika FEI : Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp IAS : Is-Servizz tal-Verifika Interna IGAD : L-Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp IOC : Il-Kummissjoni tal-Oċean Indjan IRCC : Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni Interreġjonali KE : Il-Komunità Ewropea RISM : Il-Mekkaniżmu ta’ Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali RISP : Il-Programm ta’ Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali SADC : Il-Komunità tal-Iżvilupp għall-Afrika t’Isfel UEMOA : Union économique et monétaire ouest africaine (L-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Afrika tal-Punent, WAEMU) UNIDO : L-Organizzazzjoni tal-Izvilupp Industrijali tan-Nazzjonijiet Uniti Sommarju eżekuttiv I. L-integrazzjoni reġjonali hija l-proċess ta' koperazzjoni bejn pajjiżi ġirien biex itejjeb l-istabbiltà politika u jistimula l-iżvilupp ekonomiku f’reġjun. Fi swieq akbar u aktar armonizzati, il-moviment ħieles tal-oġġetti, tas-servizzi, tal-kapital u tal-persuni jippermetti ekonomiji tal-iskala u jistimula n-negozju u l-investiment. Integrazzjoni ekonomika reġjonali bejn pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw għalhekk hija mezz ta' tkabbir ekonomiku u tista’ tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-faqar. II. L-għan tal-verifika tal-Qorti kien li tiddetermina jekk l-appoġġ tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEI) għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali fl-Afrika tal-Lvant u fl-Afrika tal-Punent kienx effettiv. Il-verifika eżaminat l-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali, il-ġestjoni tagħha tal-appoġġ mogħti u r-riżultati ta' kampjun ta' proġetti individwali. III. Il-proċess ta' integrazzjoni reġjonali qiegħed jagħmel progress fiż-żewġ reġjuni f'dak li għandu x'jaqsam mal-ilħuq tal-ftehimiet fuq objettivi u politika reġjonali li huma relatati ma' kwestjonijiet ta' negozju u trasport. Iżda, l-implimentazzjoni ta' tali ftehimiet mill-awtoritajiet nazzjonali għadha lura u l-moviment ħieles tal-oġġetti, tas-servizzi, tal-kapital u tal-persuni għadu mhux realtà fl-ebda wieħed miż-żewġ reġjuni. IV. B'mod ġenerali, l-appoġġ tal-FEI għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali s’issa kien biss parzjalment effettiv, peress li huwa mfixkel minn bosta fatturi. L-okkorrenza ta' Organizazzjonijiet Reġjonali multipli bi sħubiji u b’mandati li jikkoinċidu, kif ukoll b'kapaċità dgħajfa, tirriżulta f'qafas istituzzjonali kumpless. Barra dan, hemm nuqqasijiet fl-approċċ u fil-ġestjoni tal-Kummissjoni ta' programmi ta' integrazzjoni ekonomika reġjonali. V. L-approċċ tal-Kummissjoni biex tappoġġa l-integrazzjoni ekonomika reġjonali fl-Afrika tal-Lvant u fl-Afrika tal-Punent huwa rilevanti għall-bżonnijiet tar-reġjuni u tal-pajjżi biex jiksbu tkabbir ekonomiku ogħla bħala mezz biex ikun miġġieled il-faqar. Iżda, l-istrateġiji u l-interventi fil-livelli reġjonali u nazzjonali fil-parti l-kbira tfasslu u kienu implimentati indipendentement minn xulxin, mingħajr ma ngħatat biżżejjed attenzjoni għall-possibbiltà li tinħoloq komplimentarjetà bejniethom, minbarra sa ċertu punt fis-settur tat-trasport. VI. Id-Delegazzjonijiet tal-Kummissjoni la għandhom linji gwida xierqa u lanqas ma għandhom biżżejjed kapaċità biex jittrattaw mal-preparazzjoni, mal-implimentazzjoni, mar-rappurtar u mal-koordinazzjoni ta’ attivitajiet reġjonali. Fil-livell tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali, il-koordinazzjoni wkoll mhix xierqa u m’hemmx sistema ta' monitoraġġ biex tittraċċa l-progress inġenerali tal-proċess ta' integrazzjoni ekonomika reġjonali fil-pajjiżi individwali. VII. Kien diffiċli li jkunu evalwati r-riżultati miksuba jew li x’aktarx jinkisbu mill-proġetti individwali, minħabba objettivi definiti b'mod fqir, in-nuqqas ta' rappurtar u ta’ sorveljanza xierqa u l-fatt li bosta proġetti kbar għadhom għaddejjin u r-riżultati aħħarija tagħhom għadhom mhux magħrufa. B'mod ġenerali, l-aqwa probabbiltà għal dawn il-proġetti hija li x’aktarx, ikollhom riżultati parzjalment sodisfaċenti biss. VIII. Ir-rakkomandazzjonijiet prinċipali tal-Qorti huma li l-Kummissjoni għandha: - tkompli l-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali fuq kundizzjoni ta' ftehim bikri dwar kif għandha tinkiseb il-konverġenza meħtieġa bejn il-varji Organizzazzjonijiet Reġjonali f’reġjun fi żmien definit minn qabel u dwar appartenenza akbar mill-awtoritajiet nazzjonali tal-proċess ta' integrazzjoni reġjonali; - mir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-2010 tal-istrateġiji tal-għaxar FEI 'l quddiem, ittejjeb il-koerenza bejn l-istrateġiji reġjonali u nazzjonali tagħha; - teżamina jekk l-allokazzjoni finanzjarja fl-għaxar FEI hix għolja wisq; - fir-rigward tal-ġestjoni tad-Delegazzjonijiet tal-programmi reġjonali, tiddefinixxi r-responsabbiltajiet tagħhom, twaqqaf mekkaniżmu ta' koordinazzjoni xieraq bejniethom u tirrevedi l-kapaċità tal-persunal tagħhom. Introduzzjoni Il-qafas tal-politika 1. L-objettivi prinċipali tal-koperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea (KE) u l-Istati tal-Afrika, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP)skont il-"Ftehim ta’ Cotonou" huma t-tnaqqis tal-faqar u fl-aħħar mill-aħħar l-eradikazzjoni tiegħu, l-iżvilupp sostenibbli u l-integrazzjoni progressiva tal-pajjiżi AKP fl-ekonomija dinjija [1]. L-integrazzjoni ekonomika reġjonali tista’ tkun pass importanti lejn l-ilħuq ta’ dawn l-objettivi għal ħafna pajjiżi, speċjalment għal dawk żgħar. L-għanijiet prinċipali tagħha huma li toħloq jew ittejjeb l-istabbiltà politika u li tistimula l-iżvilupp ekonomiku f’reġjun. Swieq armonizzati kbar jiffaċilitaw il-moviment ħieles tal-oġġetti, tas-servizzi, tal-kapital u tal-persuni li jippermetti ekonomiji tal-iskala u jistimula n-negozju u l-investiment. L-integrazzjoni ekonomika reġjonali (minn hawn ’il quddiem imsejħa "integrazzjoni reġjonali" għall-iskop ta’ dan ir-rapport) tgħin biex tistimula t-tkabbir ekonomiku u b’dan il-mod tista’ tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-faqar [2]. 2. Saħansitra qabel il-Ftehim ta’ Cotonou, f’Komunikazzjoni tal-1995 [3], il-Kummissjoni kienet iddefiniet l-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali fost pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw billi fasslet qafas konċettwali u billi fformulat tliet oqsma prinċipali ta’ appoġġ għall-koperazzjoni għall-iżvilupp: il-bini tal-kapaċità u t-tisħiħ istituzzjonali fil-livelli reġjonali u nazzjonali, l-appoġġ dirett għas-settur privat biex jgħin fl-isfruttar ta’ opportunitajiet li jirriżultaw minn integrazzjoni reġjonali u l-appoġġ baġitarju biex jgħin ikopri l-ispejjeż transizzjonali tal-liberalizzazzjoni u r-riforma ekonomika. 3. Il-Politika tal-Iżvilupp tal-KE tal-2000 [4] għażlet għadd limitat ta’ oqsma ta’ prijorità għall-attivitajiet Komunitarji ta’ koperazzjoni ghalliżvilupp, inklużi n-negozju u l-iżvilupp, u l-integrazzjoni u l-koperazzjoni reġjonali. Il-politika taliżvilupp aġġornata tal-KE tal-2005, "Il-Kunsens Ewropew dwar I-Iżvilupp" [5], reġgħet enfasizzat l-importanza tan-negozju u tal-integrazzjoni reġjonali billi rabtithom u għażlithom bħala wieħed mill-oqsma ta’ prijorità għal azzjoni Komunitarja. 4. Il-Kummissjoni aġġornat il-politika tagħha dwar l-integrazzjoni reġjonali, speċifikament fir-rigward tal-pajjiżi AKP, f’Komunikazzjoni fl-2008 (ara n-nota tal-qiegħ 2) li fiha kkonfermat l-opinjoni tagħha li l-integrazzjoni reġjonali kienet essenzjali biex iżżid it-tkabbir ekonomiku u tnaqqas il-faqar. Hija identifikat ukoll bosta sfidi li ilhom preżenti għal żmien twil biex tinkiseb l-integrazzjoni reġjonali, li jinkludu nuqqas ta’ kapaċità istituzzjonali u appartenenza fil-livelli nazzjonali u reġjonali, bżonn li titjieb l-implimentazzjoni tal-ftehimiet ta’ integrazzjoni ekonomika u li jkunu ffaċilitati aġendi ta’ integrazzjoni li jikkoinċidu u li huma inkonsistenti, diversifikazzjoni ekonomika insuffiċjenti fl-ekonomiji nazzjonali u interkonnessjonijiet ineffiċjenti tal-infrastruttura. Fil-qasam tal-integrazzjoni ekonomika reġjonali, il-Komunikazzjoni pproponiet li l-appoġġ tal-UE jkun iffukat fuq l-oqsma ta’ prijorità li ġejjin: it-tisħiħ tal-istituzzjonijiet reġjonali, il-bini ta’ swieq reġjonali integrati, l-appoġġ lill-iżvilupp tan-negozju u l-kollegament tan-netwerks ta’ infrastruttura reġjonali. +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. L-appoġġ tal-FEI għall-integrazzjoni reġjonali 5. Il-KE tappoġġa lill-pajjiżi AKP fl-isforzi tagħhom biex jiżviluppaw permezz tal-Fondi Ewropej għall-Iżvilupp bi programmi nazzjonali stabbiliti ma’ pajjiżi individwali, bi programmi reġjonali li jkopru bosta jew il-pajjiżi kollha f’reġjun partikolari u b'dawk li huma magħrufa bħala programmi Intra-AKP, li jimmiraw bosta jew l-Istati AKP kollha. Mid-disa’ FEI (2002-2007), il-programmi reġjonali saru l-istrument prinċipali użat biex jingħata appoġġ lill-integrazzjoni reġjonali. Għadd ta’ Organizzazzjonijiet Reġjonali, stabbiliti minn gruppi varji ta’ pajjiżi AKP b’mandat li jfittxu integrazzjoni ekonomika reġjonali, saru l-imsieħba prinċipali tal-Kummissjoni biex jippreparaw u jimplimentaw dawn il-programmi reġjonali. Taħt id-disa’ FEI 1000 miljun euro kien oriġinarjament irriżervat għall-programmi reġjonali. Wara r-Reviżjonijiet ta’ Tmiem it-Terminu tal-programmi varji, l-ammont finali impenjat għal programmi reġjonali kien 904 miljun euro, li minnu 70 % kien iddedikat lil interventi ta’ integrazzjoni ekonomika reġjonali [6]. Taħt l-għaxar FEI l-allokazzjoni totali għall-programmi reġjonali kienet miżjuda għal 1783 miljun euro, u s-sehem tal-integrazzjoni ekonomika reġjonali sar 75 %. L-ammonti allokati skont ir-reġjun qegħdin fit-Tabella 1. Tabella 1 Allokazzjonijiet finanzjarji lil programmi reġjonali (miljun euro) | Reġjun | 8 FEI (1996–2001) | 9 FEI (2002–2007) | 10 FEI (2008–2013) | Total | REI [1001] | Total | REI | Total | REI | L-Afrika tal-Lvant [1002] | 219 | 154 | 289 | 203 | 645 | 548 | L-Afrika tal-Punent | 226 | 143 | 253 | 200 | 597 | 418 | Subtotal | 445 | 297 | 542 | 403 | 1242 | 966 | Komunità għall-Iżvilupp tal-Afrika t'Isfel (SADC) | 121 | 81 | 147 | 95 | 116 | 93 | L-Afrika Ċentrali | 91 | 60 | 64 | 29 | 165 | 97 | Ir-reġjun tal-Karibew | 90 | 40 | 111 | 89 | 165 | 140 | Ir-reġjun tal-Paċifiku | 35 | -- | 40 | 15 | 95 | 45 | Total | 782 | 478 | 904 | 631 | 1783 | 1341 | Il-ġestjoni tal-programmi reġjonali 6. Qabel id-disa’ FEI, il-programmi reġjonali kienu miftehma bejn il-Kummissjoni u l-pajjiżi individwali li jappartjenu fir-reġjun ikkonċernat, u l-proġetti reġjonali kienu ta’ sikwit jipprovdu ffinanzjar addizzjonali għal attivitajiet nazzjonali (pereżempju l-bini ta’ toroq) minflok ma jappoġġaw politika reġjonali mfassla b’mod ċar. 7. Il-Ftehim ta’ Cotonou, madanakollu, poġġa enfasi ġdida fuq il-programmi reġjonali bħala l-istrument prinċipali biex isostni integrazzjoni ekonomika reġjonali u stipula li Strateġiji ta’ Appoġġ Reġjonali multiannwali u Programmi Indikattivi jkunu ppreparati u miftehma għal kull reġjun b’mod konġunt mill-Kummissjoni u l-Organizzazzjoni/jiet Reġjonali b’mandat validu, taħt il-kundizzjonijiet li ġejjin [7]: - l-Istati tal-AKP ikkonċernati jiddeċiedu dwar id-definizzjoni tar-reġjuni ġeografiċi; - sa fejn jista’ jkun, il-programmi reġjonali għandhom jikkorrispondu għal programmi ta’ Organizzazzjonijiet Reġjonali eżistenti b’mandat għal integrazzjoni ekonomika; - fil-każ li l-membri msieħba f'bosta Organizzazzjonijiet Reġjonali huma l-istess, il-programm reġjonali għandu jikkorrispondi għas-sħubija konġunta ta’ dawn l-organizzazzjonijiet. 8. Bħala riżultat tad-dispożizzjonijiet imsemmija qabel, l-ipprogrammar reġjonali taħt id-disa’ u l-għaxar FEI rriżulta fi strateġiji u fi programmi indikattivi għal sitt reġjuni differenti li jkopru t-totalità tal-pajjiżi AKP, jiġifieri, erbgħa fl-Afrika, wieħed fil-Paċifiku u wieħed fil-Karibew. F’bosta mir-reġjuni Afrikani teżisti aktar minn Organizzazzjoni Reġjonali waħda b’mandat għall-integrazzjoni ekonomika, li jkopru oqsma differenti, u li xi kultant jikkoinċidu. Dan wassal għas-sitwazzjoni fejn fl-akbar żewġ reġjuni, l-Afrika tal-Lvant u l-Afrika tal-Punent, pereżempju, il-Kummissjoni jkollha taħdem ma’ erba’ (l-Afrika tal-Lvant) u ma’ żewġ (l-Afrika tal-Punent) Organizzazzjonijiet Reġjonali rispettivament bħala l-organizzazzjonijiet b’mandat validu biex jippreparaw, jiffirmaw u jimplimentaw l-Istrateġija Reġjonali u l-Programm Indikattiv għar-reġjun tagħhom. Il-Programm Indikattiv Reġjonali jagħti l-ewwel allokazzjoni tar-riżorsi disponibbli għar-reġjun u għall-perijodu kkonċernat għall-oqsma fokali ta’ appoġġ. Għal kull intervent individwali l-Organizzazzjoni Reġjonali l-aktar xierqa hija allokata l-irwol ta’ Uffiċjal Reġjonali li Jawtorizza, responsabbli mill-preparazzjoni u mill-implimentazzjoni tal-interventi b’koperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni. Ir-reġjun tal-Afrika tal-Lvant 9. Ir-reġjun tal-Afrika tal-Lvant fil-kompożizzjoni tiegħu ta’ bħalissa nħoloq bl-iffirmar tad-Dokument ta’ Strateġija Reġjonali u l-Programm Indikattiv Reġjonali tad-disa’ FEI [8]. Huwa reġjun eteroġenu u varjat f’bosta aspetti, b’pajjiżi li jvarjaw fid-daqs, fil-popolazzjoni, fis-sitwazzjoni ġeografika, fil-livell ta’ żvilupp u fl-istabbiltà politika. Taħt id-disa’ FEI, il-programm reġonali kopra 21 pajjiż, iżda taħt l-għaxar FEI dan in-numru niżel għal 17, wara li erba’ pajjiżi rtiraw mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali involuti. 10. Ir-reġjun huwa kkaratterizzat mill-preżenza ta’ erba’ Organizzazzjonijiet Reġjonali, li jkopru subreġjuni differenti, b’mandat għall-integrazzjoni reġjonali. Dawn huma magħrufa rispettivament bl-akronimi COMESA, EAC, IGAD u IOC [9]. Dawn l-organizzazzjonijiet għandhom koinċidenzi kbar fil-kopertura ġeografika u s-sħubija, u fil-mandati u l-objettivi tal-politika (ara l- Annessi I u II). Il-COMESA u l-EAC qegħdin jimmiraw primarjament għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali, u l-EAC diġà stabbiliet unjoni doganali, filwaqt li l-COMESA għadu fil-proċess li jittrasforma ż-żona ta’ kummerċ ħieles tiegħu f’unjoni doganali. L-IGAD tinkludi wkoll l-integrazzjoni ekonomika reġjonali fil-mandat tagħha imma tiffoka aktar fuq ir-riżoluzzjoni tal-kunflitt u kwestjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel. L-IOC għandha mandat għall-koperazzjoni ekonomika u kummerċjali aktar milli għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali u hija tiffoka prinċipalment fuq il-koperazzjoni reġjonali fil-ġestjoni tar-riżorsi naturali (sajd). Minkejja dan, l-IOC tipparteċipa fl-ipprogrammar u fl-implimentazzjoni tal-Progammi Indikattivi Reġjonali tad-disa’ u tal-għaxar FEI għar-reġjun tal-Afrika tal-Lvant. 11. Is-sħubija f’aktar minn organizzazzjoni waħda toħloq problemi konsiderevoli, peress li xi pajjiżi membri jappartjenu f’żewġ oqsma ta’ negozju differenti (il-COMESA u l-EAC). Barra dan, hemm koinċidenzi u inkompatibbiltajiet fis-sħubija mal-Komunità għall-Iżvilupp tal-Afrika t'Isfel (SADC), l-Organizzazzjoni Reġjonali għall-Afrika t'Isfel [10] , li wkoll timmira li tistabbilixxi unjoni doganali bejn il-pajjiżi membri tagħha. Is-sħubija f’aktar minn unjoni doganali waħda, iżda, mhix possibbli teknikament. Dawn il-koinċidenzi fis-sħubija u fil-mandati jirriżultaw f’qafas istituzzjonali kumpless. Dawn il-fatturi, u l-istat dgħajjef tal-koordinazzjoni ta’ bħalissa bejn dawn l-organizzazzjonijiet (ara l-paragrafi 39 sa 43), joħolqu problemi serji għall-Kummissjoni, b’mod partikolari għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-interventi fil-qasam tal-integrazzjoni ekonomika reġjonali. Ir-reġjun tal-Afrika tal-Punent 12. Hemm żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali b’mandat f’dan ir-reġjun, jiġifieri l-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS) u l-Union Économique et Monétaire Ouest Africaine (UEMOA / WAEMU – L-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Afrika tal-Punent). Il-programm reġjonali jkopri s-sħubija konġunta ta’ dawn iż-żewġ organizzazzjonijiet. Il-Mawritanja, l-uniku pajjiż minn dan ir-reġjun li mhuwiex membru tal-ebda organizzazzjoni, tieħu sehem fil-koperazzjoni reġjonali tal-FEI taħt il-protezzjoni tal-ECOWAS. 13. Għalkemm l-integrazzjoni ekonomika f’dan ir-reġjun tista’ tidher aktar faċli li tinkiseb peress li hemm inqas subreġjuni milli fl-Afrika tal-Lvant, hija wkoll tiffaċċja sfidi kbar. L-UEMOA għandha l-vantaġġ ta’ munita komuni u unjoni doganali stabbilita, filwaqt li l-ECOWAS hija ferm inqas avvanzata f’dan ir-rigward, iżda l-ECOWAS għandha sħubija aktar wiesgħa u għalhekk hija l-istruttura l-aktar loġika ta’ integrazzjoni reġjonali fit-terminu twil u r-referenza prinċipali għall-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (EPA) li se jkun miftiehem mal-KE [11]. Iż-żewġ organizzazzjonijiet irrikonoxxew il-bżonn għall-konverġenza bejn iż-żewġ reġjuni u l-organizzazzjonijiet u ftiehmu biex jaħdmu lejn dan il-għan ta’ terminu twil permezz ta’ "approche à géométrie variable et à rythmes différents". Sadattant, hemm bżonn ta’ koordinazzjoni sostanzjali bejn iż-żewġ organizzazzjonijet, u bejnhom u bejn il-Kummissjoni Ewropea, sabiex dan il-proċess ta’ integrazzjoni reġjonali jimxi ’l quddiem b’mod effettiv u effiċjenti kemm jista’ jkun. L-Ambitu u l-Approċċ tal-Verifika 14. Minħabba li żdied l-interess fl-integrazzjoni ekonomika reġjonali u żdied l-appoġġ għaliha mill-FEI, il-Qorti ddeċidiet li twettaq verifika dwar dan is-suġġett. Il-verifika kienet ippjanata sabiex ir-riżultati jistgħu jkunu kkunsidrati mill-Kummissjoni fir-reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-implimentazzjoni tal-għaxar FEI li hija skedata għall-2010. 15. L-għan tal-verifika kien li tiddetermina jekk l-appoġġ tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEI) għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali kienx effettiv. Il-verifika indirizzat il-mistoqsijiet li ġejjin: a) Il-Kummissjoni għandha approċċ rilevanti u koerenti għall-integrazzjoni reġjonali? b) Il-Kummissjoni ġestiet sewwa l-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali? c) Il-proġetti individwali tal-Kummissjoni ta’ appoġġ għall-integrazzjoni reġjonali laħqu l-objettivi tagħhom? 16. Fir-rigward tal-lok ġeografiku, il-verifika tal-Qorti ffukat fuq l-akbar żewġ programmi reġjonali minn fost is-sitta eżistenti, jiġifieri dawk għall-Afrika tal-Lvant u għall-Afrika tal-Punent (ara t- Tabella 1), li flimkien huma responsabbli għal ferm aktar minn 50 % tal-ammont totali allokat lill-programmi reġjonali. 17. Ix-xogħol tal-verifika mwettaq kien jinkludi li ġej: a) reviżjoni tad-dokumentazzjoni rilevanti dwar il-politika tal-iżvilupp tal-KE fir-rigward tal-integrazzjoni reġjonali; b) eżami tad-dokumenti ta’ strateġija reġjonali [12] tal-Kummissjoni għad-disa’ u l-għaxar FEI għaż-żewġ reġjuni magħżula, flimkien mad-dokumenti ta’ strateġija nazzjonali [13] għall-pajjiżi miżjura; c) missjonijiet fuq il-post fiż-żewġ reġjuni, li b’kollox ikopru disa’ pajjiżi u kif ukoll il-Kwartieri Ġenerali tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali rilevanti [14]; d) eżami ta’ 18-il proġett reġjonali, li jinkludu l-proġetti kollha tad-disa’ FEI u l-akbar proġetti tat-tmien FEI dwar l-integrazzjoni reġjonali, in-negozju u t-trasport, b’allokazzjoni finanzjarja totali ta’ kważi 450 miljun euro [15]. L-ambitu ta’ dan l-eżami kien ristrett għal evalwazzjoni tal-kisba (jew il-probabbiltà ta' dan) tar-riżultati tal-proġett, imma mhux fuq l-impatt ta' dan fuq medda itwal. Il-lista ta’ proġetti eżaminati hija mogħtija fl-Anness III; e) reviżjoni tal-evalwazzjonijiet imwettqa fuq l-istrateġiji reġjonali tal-Kummissjoni għall-Afrika tal-Lvant u tal-Punent, sabiex tiġi evalwata l-affidabbiltà tal-konklużjonijiet tagħhom u l-azzjoni ta’ segwitu meħuda jew ippjanata mill-Kummissjoni u reviżjoni ta’ verifika interna tal-ġestjoni finanzjarja ta’ proġetti reġjonali, b’mod partikolari fir-reġjun tal-Afrika t'Isfel [16]. Osservazzjonijiet Il-Kummissjoni għandha approċċ rilevanti u koerenti għall-integrazzjoni reġjonali? 18. Meta indirizzat din il-mistoqsija l-Qorti eżaminat jekk, għaż-żewġ reġjuni kkonċernati, l-istrateġija ta’ koperazzjoni reġjonali tal-Kummissjoni kinitx allinjata mal-prijoritajiet tar-reġjuni stess u kinitx komplimentari mal-istrateġiji ta’ koperazzjoni tal-Kummissjoni ma’ pajjiż individwali. Għal proġetti reġjonali individwali, il-Qorti eżaminat jekk huma kinux jindirizzaw il-bżonnijiet ta’ prijorità kemm fuq il-livelli reġjonali u kif ukoll fuq il-livelli nazzjonali. L-istrateġija ta’ koperazzjoni reġjonali tal-Kummissjoni hija rilevanti imma l-komplimentarjetà f’dak li għandu x’jaqsam mal-istrateġiji ta’ koperazzjoni nazzjonali hija dgħajfa u l-livell ta’ finanzjament ma jqisx il-kapaċitajiet ta’ assorbiment 19. Fid-dokumenti ta’ strateġija reġjonali tagħha kemm għad-disa’ u kif ukoll għall-għaxar FEI, il-Kummissjoni tagħti analiżi preċiża tal-progress li sar fl-integrazzjoni reġjonali u tal-isfidi li tiffaċċja. Din l-analiżi ġġustifikat id-deċiżjoni li l-allokazzjonijiet finanzjarji tal-FEI għaż-żewġ reġjuni jkunu ffukati fuq l-integrazzjoni ekonomika u n-negozju, u t-trasport kien inkluż jew ittrattat bħala it-tieni settur fokali. Il-ġustifikazzjoni mogħtija, fid-dokumenti ta’ strateġija reġjonali tal-10 FEI u fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2008 (ara n-nota tal-qiegħ 2), għall-irduppjar tal-allokazzjoni finanzjarja lill-programmi reġjonali taħt l-għaxar FEI għal 1783 miljun euro, hija li dan jirrifletti qbil bejn l-UE-AKP dwar l-importanza tal-integrazzjoni reġjonali għall-iżvilupp. Se jkun diffiċli li din l-allokazzjoni kbira tintuża b’mod effiċjenti u effettiv mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali, minħabba l-kapaċità limitata li jassorbu, murija s’issa (ara l-paragrafi 44 sa 49). 20. L-istrateġiji reġjonali tal-Kummissjoni huma allinjati mal-istrateġiji u l-objettivi tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali prinċipali biex iżidu t-tkabbir ekonomiku u jnaqqsu l-faqar permezz ta’ livelli ogħla ta’ integrazzjoni ekonomika reġjonali, billi jappoġġaw l-implimentazzjoni u l-konsolidazzjoni ta’ żoni ta’ kummerċ ħieles u unjonijiet doganali eżistenti, u billi jindirizzaw il-limitazzjonijiet min-naħa tal-provvista fil-qasam tal-infrastruttura. 21. Il-Kummissjoni segwiet approċċ xieraq biex tagħti appoġġ lill-Organizzazzjonijiet Reġjonali għall-bini tal-istituzzjoni sabiex iżżid il-kapaċità tagħhom li jiżviluppaw politika reġjonali u jinfurzaw l-implimentazzjoni tagħha. L-istrateġija tagħha li, f’kull reġjun tappoġġa Programm Indikattiv Reġjonali konġunt wieħed li jinvolvi l-Organizzazzjonijiet Reġjonali varji tieħu inkonsiderazzjoni l-kumplessità tal-qafas istituzzjonali ta’ bħalissa, ikkawżata mill-kwantità kbira u l-koinċidenzi tal-mandati tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali (ara l-paragrafi 10 sa 13). Għan ieħor huwa li ssaħħaħ il-koperazzjoni u l-proċess ta’ konverġenza bejn dawn l-organizzazzjonijiet. Madanakollu, id-dokumenti ta’ strateġija reġjonali ma jidentifikawx il-bżonnijiet li jagħtu prijorità lit-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali ta’ pajjiżi individwali biex jipparteċipaw b’mod attiv fil-formulazzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika ta’ integrazzjoni reġjonali. 22. Il-fokus fuq it-trasport fl-istrateġija reġjonali huwa b’konformità mal-Istrateġija Konġunta bejn l-Afrika u l-UE [17] li kienet tgħid li l-Afrika u l-UE se jimmiraw biex iżidu l-interkonnettività billi jinvestu fl-infrastruttura u jtejbuha tul il-kurituri ta’ trasport tat-toroq Trans-Afrikani sabiex isostnu l-iżvilupp permezz tat-tkabbir u n-negozju. L-objettiv huwa li tkun appoġġata d-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ trasport reġjonali, billi tingħata prijorità lill-armonizzazzjoni tal-politika ta’ trasport nazzjonali (pereżempju l-istandardizzazzjoni tal-piż massimu fuq il-fus għal vetturi li jġorru oġġetti tqal) u l-faċilitazzjoni tat-trasport tul il-kurituri reġjonali (pereżempju postazzjonijiet ta’ mal-fruntiera mibnija u ġestiti b’mod konġunt, it-tneħħija ta’ kontrolli illeċiti). 23. L-istrateġiji ta’ koperazzjoni tal-Kummissjoni ma’ pajjiżi individwali taħt id-disa’ u l-għaxar FEI huma allinjati mal-istrateġiji ta’ żvilupp nazzjonali, kif ifformulati fid-Dokumenti ta’ Strateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar tal-pajjiżi. Il-mira ta’ dawn l-istrateġiji nazzjonali kollha hija li jinkiseb tkabbir ekonomiku ogħla, li huwa meqjus bħala kundizzjoni neċessarja biex ikun possibbli li jitnaqqas il-faqar. Iżda, f’bosta każijiet l-istrateġiji nazzjonali ma jqisux kif dawn għandhom jikkooperaw ma’ jew jikkomplementaw lill-programmi ta’ integrazzjoni reġjonali. 24. Għall-parti l-kbira tal-pajjiżi eżaminati mill-Qorti, l-istrateġiji ta’ koperazzjoni tal-Kummissjoni ffukaw fuq l-appoġġ baġitarju. Suppost dan jikkontribwixxi għall-istabbiltà makroekonomika, li hija kundizzjoni importanti biex tissaħħaħ il-konverġenza tal-politika makroekonomika nazzjonali, għat-tkabbir ekonomiku u għall-iżvilupp tan-negozju fir-reġjuni u b’hekk għall-integrazzjoni reġjonali inġenerali. 25. It-trasport huwa definit bħala settur fokali għall-parti l-kbira tal-pajjiżi eżaminati mill-Qorti u għandu l-potenzjal li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni reġjonali. Taħt il-programmi nazzjonali tad-disa’ FEI, filwaqt li l-importanza li jittejbu l-kurituri ta’ trasport reġjonali hija msemmija f’bosta każijiet, il-maġġoranza tal-programmi tat-toroq fil-pajjiżi differenti eżaminati mill-Qorti jiffukaw fuq it-titjib tal-interkonnettività domestika. Fl-istrateġiji tal-pajjiż tal-għaxar FEI, kien hemm bidla sinifikanti fl-enfasi, peress li issa tingħata prijorità lill-promozzjoni tal-interkonnettività reġjonali sabiex ikun faċilitat u espandut il-kummerċ reġjonali. 26. Fl-istrateġiji tal-pajjiż tad-disa’ FEI, f’oqsma oħrajn minbarra t-trasport, tingħata attenzjoni li tvajra u ġeneralment mhux xierqa lill-integrazzjoni reġjonali. M’hemm l-ebda indikazzjoni dwar kif l-appoġġ u d-djalogu politiku tal-Kummissjoni fuq livell nazzjonali għandu jappoġġa l-proċess ta’ integrazzjoni reġjonali u m’hemm l-ebda rabta espliċita jew komplimentarjetà mal-interventi reġjonali, pereżempju fir-rigward tal-bżonn ta’ appoġġ istituzzjonali għall-amministrazzjonijiet nazzjonali fit-traspożizzjoni u fl-applikazzjoni tal-liġi reġjonali jew biex tissaħħaħ il-kompetittività tas-settur privat. Filwaqt li, għall-parti l-kbira tal-pajjiżi eżaminati mill-Qorti, l-istrateġiji tal-pajjiż tal-għaxar FEI jinkludu dispożizzjonijiet għal appoġġ mhux fokali f’oqsma bħan-negozju, l-integrazzjoni reġjonali jew l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (EPA), huma ma jispeċifikawx il-bżonnijiet ta’ prijorità li għandhom ikunu indirizzati. 27. Is-sejbiet tal-Qorti jikkorroboraw l-evalwazzjonijiet ikkummissjonati mill-Kummissjoni għaż-żewġ reġjuni. Dawn l-evalwazzjonijiet, li kienu jkopru t-tmien u d-disa’ FEI, ikkonkludew li l-komplimentarjetà kienet insuffiċjenti, minħabba koordinazzjoni inadegwata, kemm fil-livell ta’ djalogu politiku bejn il-Kummissjoni, l-Organizzazzjonijiet Reġjonali u l-pajjiżi individwali, u kif ukoll fil-livell tal-programm bejn il-programmi reġjonali u nazzjonali. Il-proġetti reġjonali huma rilevanti imma ma jindirizzawx biżżejjed il-bżonnijiet ta’ integrazzjoni reġjonali fil-livell nazzjonali 28. Il-programmi tad-disa’ FEI għall-Afrika tal-Lvant u għall-Afrika tal-Punent, it-tnejn li huma fihom proġetti ta’ integrazzjoni reġjonali komprensivi [18] li jindirizzaw il-parti l-kbira tal-kwestjonijiet fil-qasam tal-integrazzjoni reġjonali. Huma jiffokaw fuq l-appoġġ għall-bini tal-kapaċità istituzzjonali, l-iżvilupp tar-regolamenti tal-politika tan-negozju, in-negozjati u l-implimentazzjoni tal-EPAs u mekkaniżmi ta’ kumpens finanzjarju għal telf ta’ dħul tal-gvern minħabba tnaqqis fit-tariffi doganali. Fil-qasam tat-trasport, huma jiffokaw fuq il-faċilitazzjoni tat-trasport, peress li l-appoġġ għall-infrastruttura tat-trasport huwa ffinanzjat mill-programmi nazzjonali. 29. Il-proġett RISP fl-Afrika tal-Lvant pereżempju jikkonsisti f’disa’ "Oqsma ta’ Riżultat" li jvarjaw mill-implimentazzjoni tal-ftehimiet dwar iż-Żona ta’ Kummerċ Ħieles u l-Unjoni Doganali għall-armonizzazzjoni ta’ data statistika, l-armonizzazzjoni tal-politika monetarja, fiskali u tat-taxxa, għal preparazzjoni ta’ strateġija tat-trasport u tal-komunikazzjoni u pjan ta’ investiment ta’ prijorità. Il-proġett tal-Integrazzjoni Ekonomika u tan-Negozju fl-Afrika tal-Punent fih erba’ komponenti prinċipali, jiġifieri l-kisba ta’ suq komuni, l-istabbiltà makroekonomika u l-konverġenza, il-bini tal-kapaċità istituzzjonali u t-titjib tal-kompetittività tas-setturi produttivi. Dawn l-attivitajiet kollha huma rilevanti għall-aġenda ta’ integrazzjoni tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali, jiġifieri l-COMESA u l-EAC fl-Afrika tal-Lvant u l-ECOWAS u l-UEMOA fl-Afrika tal-Punent [19]. 30. Il-proġett RISM fl-Afrika tal-Lvant, huwa l-akbar intervent finanzjarju f’dak ir-reġjun b’impenn tal-FEI ta’ 78 miljun euro. L-objettiv tiegħu huwa li jassisti lil pajjiżi fir-reġjun fil-proċess ta’ aġġustament fiskali meta huma jilliberalizzaw it-tariffi tagħhom fir-rigward ta' Stati Membri oħrajn li jingħaqdu maż-żona ta’ kummerċ ħieles jew mal-unjoni doganali. Kien hemm nuqqas ta’ interess minn xi wħud mill-pajjiżi fil-proġett. Ir-raġuni prinċipali hija li l-proġett, kif inhu mfassal, ma jimmirax il-prijoritajiet ta’ dawk il-pajjiżi. Ma kien sar l-ebda nfiq taħt dan il-proġett fiż-żmien tal-verifika. 31. Il-proġetti reġjonali eżaminati kollha għandhom dimensjoni reġjonali ċara u jinvolvu attivitajiet fuq il-livell reġjonali. Madanakollu, il-Kummissjoni, l-Organizzazzjonijiet Reġjonali u l-pajjiżi individwali rispettivament ma tawx biżżejjed attenzjoni u appoġġ lill-azzjonijiet ta’ segwitu neċessarji fil-livell nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tat-traspożizzjoni u l-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika reġjonali (ara Kaxxa 1). Kaxxa 1 Rabta insuffiċjenti bejn attivitajiet reġjonali u nazzjonali Fl-Afrika tal-Lvant, il-Programm ta’ Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali (RISP), imniedi f’Lulju tal-2005, jimmira lejn l-iżvilupp tal-kapaċità tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali u l-Istati Membri tagħhom fil-formulazzjoni tal-politika, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-integrazzjoni reġjonali, fin-negozju multilaterali u reġjonali u f’oqsma relatati tan-negozju. Skont il-Qasam ta’ "Riżultat 5 – Titjib tal-armonizzazzjoni tal-politika reġjonali fil-livell nazzjonali", il-proġett suppost jappoġġa l-forum tal-Istati Membri għall-iżvilupp nazzjonali u l-politika tan-negozju (jew grupp ta’ xogħol nazzjonali simili) fil-kompitu li jiggwida, jikkoordina u jissorvelja l-isforzi għall-integrazzjoni reġjonali ta’ pajjiż u kif ukoll l-integrazzjoni tiegħu fl-ekonomija dinjija. Fl-2008, iżda, kien hemm biss erba’ pajjiżi (il-Burundi, l-Etjopja, il-Malawi u s-Seychelles) fejn il-Forum għall-Politika tan-Negozju kien attiv biżżejjed u kellu biżżejjed kapaċità biex jagħti pjan ta’ xogħol f’dan il-qasam. Fosthom, fil-fatt l-Etjopja biss kienet megħjuna mill-proġett. Fl-Afrika tal-Punent, punti fokali tal-ECOWAS jeżistu fl-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri kollha. Huma responsabbli milli jassistu lill-pajjiżi tal-ECOWAS fit-traspożizzjoni ta’ deċiżjonijiet reġjonali, imma r-riżorsi tagħhom mhux ikkunsidrati biżżejjed fil-ġestjoni tal-proġett ta’ integrazzjoni reġjonali prinċipali, peress li mhumiex irrappreżentati fil-Kumitat ta’ Tmexxija tal-proġett. Il-kapaċità tagħhom hija limitata ħafna u s’issa huma ħadmu prinċipalment bħala punti ta’ informazzjoni u ta’ kuntatt tal-ECOWAS fil-pajjiżi membri. Il-proġett irrikonoxxa l-bżonn li tissaħħaħ il-kapaċità tal-punti fokali tal-ECOWAS, imma ma allokax biżżejjed fondi għal dan il-kompitu. Il-pjan ta’ xogħol tal-proġett għall-2008 ta 45000 euro (3 000 euro għal kull punt fokali) għall-iżvilupp ta’ pjan ta’ bini tal-kapaċità, li kien għadu qiegħed jiġi ppreparat fiż-żmien tal-verifika. Il-pjan ta’ xogħol tal-2009 jagħti biss 98000 euro (6 500 euro għal kull punt fokali) għall-implimentazzjoni tal-pjan ta’ bini tal-kapaċità. Il-Kummissjoni ġestiet sewwa l-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali? 32. Meta indirizzat din il-mistoqsija l-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni kinitx tat linji gwida, mekkaniżmi u kapaċità tar-riżorsi umani xierqa biex tħaffef il-ġestjoni mid-Delegazzjonijiet tagħha tal-programmar, l-implimentazzjoni u s-sorveljanza tal-interventi reġjonali, jekk il-Kummissjoni żguratx li l-Organizzazzjonijiet Reġjonali waqqfu mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni u ta’ sorveljanza xierqa u jekk il-proġetti reġjonali kinux implimentati waqt it-tul taż-żmien ippjanat. Id-delegazzjonijiet neqsin minn linji gwida u kapaċità biex iġestu l-programmi reġjonali 33. Filwaqt li d-dokumenti tal-istrateġija ta' pajjiż huma ppreparati abbażi ta’ taħditiet bejn il-Kummissjoni u pajjiż individwali, id-dokumenti ta’ strateġija reġjonali jikkonċernaw mhux inqas minn erba’ Organizzazzjonijiet Reġjonali (il-COMESA, l-EAC, l-IGAD, l-IOC) fil-każ tar-reġjun tal-Afrika tal-Lvant, li jirrappreżentaw 17-il gvern nazzjonali, u żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali fil-każ tar-reġjun tal-Afrika tal-Punent (l-ECOWAS, l-UEMOA), li jirrappreżentaw 16-il gvern nazzjonali. Min-naħa tal-Kummissjoni f’kull reġjun hemm kważi l-istess għadd ta’ Delegazzjonijiet involuti. L-attivitajiet taħt il-proġetti reġjonali jitwettqu prinċipalment fil-livell reġjonali, jiġifieri minn Organizzazzjoni Reġjonali waħda jew iktar, imma xi attivitajiet iseħħu wkoll fil-livell tal-pajjiżi individwali li jappartjenu lir-reġjun. It-twaqqif ta’ unjoni doganali, pereżempju, jeħtieġ li l-ewwel jintlaħaq ftehim fuq livell reġjonali fuq Tariffa Esterna Komuni waħda, imma l-applikazzjoni tagħha teħtieġ l-involviment u t-taħriġ tas-servizzi Doganali kollha fil-pajjiżi parteċipanti. B’daqstant pajjiżi differenti involuti, il-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ strateġija reġjonali teħtieġ grad għoli ta’ koordinazzjoni. 34. Il-Kummissjoni ma stabbiliex proċeduri jew linji gwida għall-preparazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji u interventi reġjonali. In-nuqqas ta’ linji gwida xierqa jfisser li: a) m’hemmx definizzjoni ċara jew allokazzjoni tal-irwoli u r-responsabbiltajiet speċifiċi għad-Delegazzjonijiet differenti f’reġjun, jiġifieri dawk responsabbli u dawk li mhumiex responsabbli għar-relazzjonijiet ma’ Organizzazzjoni Reġjonali; b) m’hemmx Delegazzjoni waħda li għandha r-responsabbiltà ġenerali jew irwol li tikkoordina programm indikattiv reġjonali; c) m’hemmx qafas ta’ koordinazzjoni komprensiv stabbilit li jkopri d-Delegazzjonijiet kollha f’reġjun. 35. Id-dokumenti ta’ strateġija reġjonali tal-għaxar FEI u l-programmi indikattivi kienu ppreparati fil-biċċa l-kbira fuq il-linji gwida għall-abbozzar ta’ dokumenti ta’ strateġija ta’ pajjiż. Inħarġu linji gwida ta’ programmar speċifiċi għall-programmar reġjonali li koprew il-kontenut u l-format tad-dokumenti imma mhux il-proċess ta’ preparazzjoni. Dawn lanqas ma qiesu d-differenzi istituzzjonali sinifikanti bejn l-istrateġiji ta’ pajjiż u dawk reġjonali. In-nuqqas ta’ koordinazzjoni u definizzjoni ta’ responsabbiltajiet hija waħda mir-raġuniijiet għan-nuqqas ta’ komplimentarjetà bejn il-programmi reġjonali u nazzjonali (ara l-paragrafi 20 sa 31). 36. Dwar l-implimentazzjoni ta’ proġetti, kull Delegazzjoni tissorvelja u tirrapporta biss fuq l-attivitajiet implimentati mill-gvern tal-pajjiż fejn hija bbażata u, fejn huwa l-każ, mill-Organizzazzjoni Reġjonali stabbilita f’dak il-pajjiż (ara l-Kaxxa 2). Barra dan, ir-rapporti tad-Delegazzjonijiet jiffukaw prinċipalment fuq l-implimentazzjoni finanzjarja ta’ proġetti u jagħtu ftit jew inkella l-ebda dettall dwar il-progress fiżiku jew problemi bi proġetti. B'riżultat ta’ dan, il-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni ġeneralment ma jkollhomx stampa ġenerali konsolidata u għalhekk, mhumiex f’pożizzjoni li jissorveljaw u jikkoordinaw b’mod xieraq il-proġetti reġjonali. Barra minn hekk, in-nuqqas ta’ stampa ġenerali tal-progress tal-proġetti reġjonali jfixkel reazzjoni fil-pront mis-servizzi tal-Kummissjoni għal problemi fl-implimentazzjoni tal-proġett kif, u meta, dawn jinqalgħu (ara l-paragrafi 40 sa 46). 37. Id-Delegazzjonijiet fil-Burkina Faso, fin-Niġerja, fit-Tanzanija u fiż-Żambja flimkien huma responsabbli biex iżommu r-relazzjonijiet mal-Organizzazzjoni Reġjonali stabbilita f’dawk il-pajjiżi u biex iġestu ż-żewġ partijiet tal-programm reġjonali u l-programmi nazzjonali. Il-Qorti eżaminat jekk dawn id-Delegazzjonijiet "reġjonali" kinux ġew allokati kapaċità tal-persunal addizzjonali biex iġestu l-programm reġjonali. Filwaqt li l-piż ta’ xogħol ta’ Delegazzjoni jiddependi fuq bosta fatturi [20], id-daqs tal-allokazzjoni finanzjara li għandha tkun ġestita minn Delegazzjoni huwa rilevanti għall-pożizzjoni tal-persunal tiegħu, b’mod partikolari għal kwestjonijiet operattivi, finanzjarji u kontrattwali. Iżda, l-Qorti sabet li l-akbar responsabbiltà ta’ dawk id-Delegazzjonijiet li jġestu attivitajiet reġjonali u kif ukoll nazzjonali mhix riflessa fil-kapaċità tal-persunal tagħhom u li l-impatt potenzjali tal-irduppjar tal-allokazzjonijiet reġjonali tal-għaxar FEI għadu ma kienx indirizzat. Kaxxa 2 Rappurtaġġ u sorveljanza mhux xierqa mill-Kummissjoni Il-qasma fir-responsabbiltajiet tista' tkun osservata mill-mod li bih id-Delegazzjonijiet jirrappurtaw fuq attivitajiet reġjonali fir-Rapporti tal-Ġestjoni tal-Assistenza Esterna ta’ kull sitt xhur lill-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni. Fl-Afrika tal-Punent, la d-Delegazzjoni f’Abuja, li tittratta mal-ECOWAS, u lanqas id-Delegazzjoni f’Ouagadougou, li tittratta mal-UEMOA, ma għandha stampa ġenerali sħiħa tal-progress ta’ żewġ proġetti reġjonali kbar, "Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali u n-Negozju" u "l-Faċilità ta’ Trasport", li jinvolvu attivitajiet li jseħħu fil-pajjiżi kollha jew f’ħafna mill-pajjiżi fir-reġjun. Fil-prattika, kull waħda minn dawn iż-żewġ Delegazzjonijiet tirrapporta lill-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni dwar dawk l-attivitajiet li l-Organizzazzjoni Reġjonali "tagħhom" hija responsabbli minnhom. Barra dan, peress li Delegazzjonijiet fi kwalunkwe pajjiż ieħor m’għandhom l-ebda responsabbiltà formali għall-proġetti reġjonali, huma ma jirrappurtaw dwar l-ebda attivitajiet li setgħu seħħew taħt dawn il-proġetti fil-pajjiż tagħhom [21]. Sitwazzjoni bħal din seħħet fl-Afrika tal-Lvant, fejn l-Organizzazzjoni Reġjonali COMESA, ibbażata fiż-Żambja, għandha r-responsabbiltà formali għall-proġetti ta’ integrazzjoni reġjonali prinċipali (RISP/RISM), iżda parti mill-attivitajiet tal-proġett għandhom x’jaqsmu mal-aġenda ta’ integrazzjoni tal-EAC, u huma implimentati mill-EAC, ibbażata fit-Tanzanija, filwaqt li ċerti attivitajiet jikkonċernaw, fil-prinċipju, il-pajjiżi kollha li jappartjenu għar-reġjun tal-Afrika tal-Lvant. La d-Delegazzjoni fiż-Żambja bħala l-punt ta’ kuntatt prinċipali għall-COMESA, u lanqas xi waħda mid-Delegazzjonijiet l-oħrajn ma għandha stampa ġenerali sħiħa tal-progress ta’ dawn il-proġetti u biss l-erba' Delegazzjonijiet li qegħdin fil-pajjiżi fejn l-erba' Organizzazzjonijiet Reġjonali huma bbażati jirrapportaw lill-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni fuq dawk l-attivitajiet li l-Organizzazzjoni Reġjonali "tagħhom" hija responsabbli minnhom. 38. L-osservazzjonijiet tal-Qorti dwar in-nuqqas ta’ koordinazzjoni bejn id-Delegazzjonijiet differenti fir-reġjun jikkorroboraw is-sejbiet tal-evalwazzjonijiet ikkummissjonati mill-Kummissjoni. Ir-rapport ta’ evalwazzjoni għall-Afrika tal-Punent osserva li l-Kummissjoni ma kinitx użat in-netwerk tad-Delegazzjonijiet tagħha b’mod effettiv biex iġġesti interventi fil-livelli reġjonali u nazzjonali b’mod komplimentari u koordinat. L-evalwazzjoni kkonkludiet ukoll li, fin-nuqqas ta’ sistema ta’ koordinazzjoni li taħdem, is-separazzjoni tal-ġestjoni tal-għajnuna bejn Abuja u Ouagadougou kkawżat problemi u saħħet l-impressjoni li r-reġjun kien fil-fatt magħmul minn żewġ subreġjuni indipendenti. Ir-rapport ta’ evalwazzjoni għall-Afrika tal-Lvant osserva li ma kienx hemm mekkaniżmi fis-seħħ biex jiżguraw djalogu politiku kkoordinat bejn id- Delegazzjonijiet responsabbli mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali involuti u bejn dawn u d-Delegazzjonijiet b’kompetenzi nazzjonali. L-evalwazzjoni qalet ukoll li l-koordinazzjoni reali għadha dgħajfa…peress li m’hemmx sistema ta’ sorveljanza konġunta fil-livell tal-Organizzazzjoni Reġjonali u l-komunikazzjoni bejn id-Delegazzjonijiet b’responsabbiltajiet nazzjonali u responsabbiltajiet reġjonali tibqa’ baxxa. Matul il-verifika, il-Qorti ma sabitx evidenza li ttieħdet azzjoni xierqa mill-Kummissjoni b’reazzjoni għas-sejbiet tal-evalwazzjoni. Il-koordinazzjoni, ir-rappurtar u s-sorveljanza ġenerali mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali mhix xierqa 39. Fiż-żewġ reġjuni, l-Organizzazzjonijiet Reġjonali stabbilew mekkaniżmi biex jappoġġaw il-koordinazzjoni bejniethom u biex jissorveljaw l-implimentazzjoni tal-programmi. Fl-2003, l-erba’ Organizzazzjonijiet Reġjonali fl-Afrika tal-Lvant waqqfu l-Kumitat ta’ Koordinazzjoni Interreġjonali (IRCC), u s-Segretarjat tiegħu li bħalissa huwa appoġġat minn proġett tal-FEI (Appoġġ lis-Segretarjat tal-IRCC”). Fl-Afrika tal-Punent l-ECOWAS u l-UEMOA waqqfu Segretarjat Tekniku Konġunt fl-2004. Dan il-korp huwa appoġġat ukoll permezz ta’ proġett iffinanzjat mill-FEI ("Mekkaniżmu ta’ Monitoraġġ RIP"). 40. L-IRCC huwa meqjus mill-partijiet kollha kkonċernati bħala l-istrument ta’ koordinazzjoni prinċipali bejn l-Organizzazzjonijiet Reġjonali u biex jgħin jiżgura koerenza bejn il-proġetti individwali differenti u l-istrateġija reġjonali approvata. Iżda, s’issa l-IRCC ma żgurax li ġiet stabbilita sistema ta’ sorveljanza u evalwazzjoni ġenerali li tkopri l-Programm Indikattiv Reġjonali sħiħ. Fil-prattika, l-IRCC jissorvelja l-implimentazzjoni finanzjarja tal-proġetti reġjonali, imma mhux il-progress li sar minn dawn il-programmi b’paragun ma’ miri definiti minn qabel u l-kontribuzzjoni tagħhom lejn il-proċess ta' integrazzjoni reġjonali stess. Reviżjoni ta’ nofs it-terminu tal-proġett IRCC, imwettqa fl-2005, fost affarijiet oħrajn, irrakkomandat it-twaqqif ta’ sistema ta’ sorveljanza u evalwazzjoni komuni u sistema ta’ reviżjoni ta’ kwalità ta’ proposti ta’ finanzjament, biex iżżid il-koordinazzjoni bejn il-Programmi Indikattivi Nazzjonali u Reġjonali. L-Organizzazzjonijiet Reġjonali u l-Kummissjoni, iżda, damu ma aġġustaw il-proġett skont dan, peress li dawn ir-rakkomandazzjoniijiet li ġejjin se jittieħdu inkonsiderazzjoni biss fit-Termini ta’ Riferenza l-ġodda għall-fażi ta’ estensjoni tal-proġett taħt l-għaxar FEI, li se ssir operattiva matul l-2009. 41. Fl-Afrika tal-Punent, is-Segretarjat Tekniku Konġunt għandu l-potenzjal li jkun strument importanti għall-koordinazzjoni bejn l-Organizzazzjonijiet Reġjonali u biex jiżgura l-koerenza bejn il-proġetti individwali differenti u l-istrateġija reġjonali approvata. S’issa, għadu ma setax jieħu dawn l-irwoli effettivament, minħabba kapaċità tar-riżorsi umani limitata u awtorità limitata. Ir-rapporti ta’ attività prodotti mill-proġett tal-Mekkaniżmu ta’ Sorveljanza RIP semmew problemi bħal nuqqas ta’ persunal u l-indisponibbiltà tad-data ta’ sorveljanza fin-nuqqas ta’ rapporti ta’ progress fil-ħin minn proġetti. Dawn il-problemi, li kienu wkoll irrappurtati mill-Kumitat ta’ Tmexxija għall-Programm Indikattiv Reġjonali, li fih hija rrappreżentata l-Kummissjoni, juru n-nuqqas taż-żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali (l-ECOWAS u l-UEMOA) u l-Kummissjoni li jegħlbu l-limitazzjonijiet bażiċi li kienu diġà magħrufa u rrappurtati fl-2007 u li jfixklu sorveljanza u koordinazzjoni effettiva tal-Programm Indikattiv Reġjonali fl-Afrika tal-Punent. 42. Il-Qorti sabet, fi kważi 40 % tal-proġetti eżaminati, li r-rappurtar mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali jew minn timijiet tal-ġestjoni tal-proġetti separati kien fqir u, f’xi każijiet, imdewwem. Fl-Afrika tal-Punent ma twettqet l-ebda reviżjoni ta’ nofs it-terminu, li normalment hija meħtieġa għal kull proġett, fuq l-erba’ proġetti tat-tmien FEI magħluqa u twettqet evalwazzjoni waħda biss ta’ tmiem il-proġett, filwaqt li r-reviżjonijiet kollha skedati għas-seba’ proġetti għaddejjin kienu posposti minħabba bidu tard u progress insuffiċjenti. Hemm ir-riskju li r-reviżjoni ta’ nofs it-terminu fuq il-proġetti msemmija l-aħħar jew se titwettaq tard wisq biex tippermetti implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tagħha, jew inkella anqas biss titwettaq. Rappurtar inadegwat jagħmilha diffiċli, jekk mhux impossibbli, li wieħed jevalwa u jikkonkludi dwar l-effettività ta’ proġett (ara l-Kaxxa 5). 43. Għalkemm iż-żewġ kumitati ta’ koordinazzjoni (jiġifieri l-IRCC u l-Kumitat ta’ Tmexxija RIP) jaqgħu taħt ir-responsabbiltà diretta tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali stess, il-Kummissjoni għandha responsabbiltà indiretta għal, u influwenza fuq, il-ħidma ta’ dawn il-kumitati, peress li hija tagħtihom appoġġ finanzjarju u tekniku permezz taż-żewġ proġetti msemmija u hija rrappreżentata fiż-żewġ kumitati. Il-Kummissjoni għalhekk kienet konxja min-nuqqasijiet fir-rigward tas-sistemi ta’ sorveljanza u koordinazzjoni fiż-żewġ reġjuni, imma l-influwenza u l-appoġġ tagħha s’issa ma kinux biżżejjed biex jegħlbu dawn il-problemi. L-implimentazzjoni tal-proġetti reġjonali hija kumplessa u bil-mod 44. Il-Qorti eżaminat jekk it-18-il-intervent reġjonali magħżul kinux implimentati fi ħdan l-iskeda ta’ żmien ippjanata u jekk l-użu tal-Ftehimiet ta’ Kontribuzzjoni kkontribwiex għat-titjib tal-implimentazzjoni tal-proġetti reġjonali. 45. Għal 11-il proġett (8 magħluqa u 3 għaddejjin) mit-18 eżaminati t-tul ta' żmien tal-proġett kellu jkun estiż minħabba bidu tard wara proċess ta’ preparazzjoni twil u/jew minħabba implimentazzjoni bil-mod. Fatturi li kkontribwew jinkludu l-kumplessità ta’ proġetti reġjonali, il-kapaċitajiet istituzzjonali dgħajfa tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali u n-nuqqas ta’ appartenenza f’xi każijiet min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali u partijiet interessati oħrajn bħas-soċjeta ċivili. Stima żejda mill-Kummissjoni tal-kapaċitajiet tal-ġestjoni u assorbiment tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali wasslet għall-formulazzjoni ta’ objettivi tal-proġett li kienu wisq ambizzjużi, b’firxa ta’ attivitajiet wiesgħa wisq u b'baġits tal-proġetti li huma kbar wisq (ara l-Kaxxa 3). Kaxxa 3 Proġett Reġjonali kumpless u bil-mod L-appoġġ prinċipali tad-disa’ FEI għall-integrazzjoni reġjonali fl-Afrika tal-Punent huwa mwassal permezz ta' proġett wieħed kbir b’allokazzjoni finanzjarja ta' 105 miljun euro. Dan il-proġett kumpless beda fl-2007 u huwa implimentat taħt ir-responsabbiltà taż-żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali, l-ECOWAS u l-UEMOA, permezz tal-istrumenti li ġejjin: Ftehim ta’ Kontribuzzjoni ma’ kull waħda mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali ta' 44,8 u 31,6 miljun euro rispettivament b’fok fuq is-suq komuni, l-istabbiltà makroekonomika u l-bini tal-kapaċità għall- Organizzazzjonijiet Reġjonali u l-Istati Membri; Ftehim ta’ Finanzjament ta’ 28,6 miljun euro, b’fok biex itejjeb il-kompetittività tas-settur privat u l-bini tal-kapaċità għall-Atturi mhux Statali, iffirmat mal-UEMOA li taġixxi f ’isem iż-żewġ organizzazzjonijiet; il-komponent tas-settur privat ta’ dan il-Ftehim ta’ Finanzjament jikkonsisti fi tliet subkomponenti: 1) programm ta' "Kwalità" implimentat permezz ta' Ftehim ta’ Kontribuzzjoni mal-UNIDO (15-il miljun euro); 2) "Armonizzazzjoni tal-liġi kummerċjali" (4 miljun euro) u 3) "Armonizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni tas-sajd" (5 miljun euro) li għandhom ikunu implimentati mill-UEMOA permezz ta’ estimi tal-programm u operazzjonijiet tax-xogħol diretti, imma ddelegati lill-Uffiċjali Nazzjonali li Jawtorizzaw fl-Istati Membri; il-komponent "bini tal-kapaċità għal Atturi mhux Statali" (2,6 miljun euro) huwa implimentat mill- ECOWAS permezz ta’ kuntratti ta’ għotja wara Sejħiet għall-Proposti. L-implimentazzjoni taħt il-ħmistax-il komponent differenti kienet bil-mod ħafna, prinċipalment minħabba l-kapaċità istituzzjonali dgħajfa taż-żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali. Kmieni fl-2009, wara kważi sentejn ta’ implimentazzjoni, ir-rata ta’ implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Kontribuzzjoni kienet 4 % [22]. Pagamenti mill-Kummissjoni skont il-Ftehim ta’ Finanzjament, iffirmati fl-2006, ammontaw għal madwar 20 % tal-baġit, filwaqt li f’Jannar 2009, l-iskadenza sa meta l-kuntratti kollha kellhom ikunu ffirmati, aktar minn 5 miljun euro (jew 17 % tal-baġit tal-Ftehim ta’ Finanzjament) kienu għadhom mhumiex impenjati u fil-prinċipju huma mitlufa għall-proġett. 46. L-osservazzjonijiet tal-Qorti jikkorroboraw dawk tas-Servizz tal-Verifika Interna tal-Kummissjoni fir-rapport tiegħu dwar il-ġestjoni finanzjarja tal-programmi reġjonali (ara n-nota tal-qiegħ 16), li prinċipalment kien jiffoka fuq ir-reġjun tal-Afrika t'Isfel safejn huma kkonċernati l-pajjiżi tal-AKP. Hija sabet li l-programmar u t-tfassil ta’ proġetti reġjonali kien proċess kumpless li jinvolvi bosta atturi, li, flimkien mal-kapaċità limitata tal-kontrapartijiet, wassal għal diffikultajiet operazzjonali sinifikanti għall-korpi implimentattivi u d-Delegazzjonijiet, li rriżultaw f’perijodi ta’ bidu twal u dewmien sinifikanti fl-implimentazzjoni. 47. Sabiex ittejjeb l-effiċjenza u l-effettività tal-proġetti u żżid l-appartenenza mill-Organizzazzjonijiet Reġjonali, il-Kummissjoni ddeċidiet li tapplika l-mod ta’ ġestjoni konġunta għall-proġetti reġjonali prinċipali tad-disa’ FEI. Il-ġestjoni konġunta hija l-metodu prinċipali ta’ implimentazzjoni previst fir-Regolament Finanzjarju [23] għall-koperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali. Il-karatteristika prinċipali tiegħu hija li l-organizzazzjoni inkwestjoni għandha permess tuża l-proċeduri ta’ kontabilità, ta' kontroll intern, ta' verifika u tal-akkwist tagħha stess, ladarba evalwazzjoni ex-ante fuq erba’ pilastri tikkonferma li dawn il-proċeduri jikkonformaw mal-istandards internazzjonali. Wara evalwazzjoni pożittiva, il-Kummissjoni tista’ tipprovdi l-appoġġ finanzjarju tagħha għall-organizzazzjoni inkwestjoni permezz ta’ Ftehim ta’ Kontribuzzjoni. 48. Il-Kummissjoni ffirmat Ftehimiet ta’ Kontribuzzjoni mal-UEMOA u mal-ECOWAS għall-implimentazzjoni ta’ parti sinifikanti tal-programmi reġjonali tad-disa’ FEI minkejja l-fatt li l-konklużjoni tal-evalwazzjoni fuq erba’ pilastri kienet negattiva. B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni kellha żżid kundizzjonijiet speċjali dwar il-proċeduri finanzjarji, tal-akkwist u tal-verifika esterna biex ipattu għal nuqqasijiet fis-sistemi u l-proċeduri tal-organizzazzjonijiet. Minflok saħħet l-appartenenza, din is-soluzzjoni interim irriżultat fi skuntentizza konsiderevoli min-naħa tal-EUMOA, peress li skont hi dawn il-kundizzjonijiet marru kontra l-użu tal-Ftehim ta’ Kontribuzzjoni. Iż-żieda mistennija fl-effiċjenza għadha ma mmaterjalizzatx lanqas, peress li d-Delegazzjonijiet ikkonċernati għadhom obbligati li jissorveljaw l-implimentazzjoni finanzjarja mill-qrib, minħabba l-kapaċitajiet dgħajfa tal-ġestjoni finanzjarja tal-organizzazzjonijiet. Fil-prattika, l-implimentazzjoni tal-programmi tad-disa’ FEI ta’ bħalissa fl-Afrika tal-Punent kienet bil-mod ħafna Il-Kaxxa 3) u l-kapaċità ta’ assorbiment għal flussi ta’ għajnuna akbar tibqa’ limitata għall-futur prevedibbli. F’dan il-kuntest, l-irduppjar ta’ fondi allokati lil koperazzjoni reġjonali taħt l-għaxar FEI x'aktarx iġġib għall-agħar il-problemi ta’ implimentazzjoni esperjenzati f’dan ir-reġjun. 49. Fl-Afrika tal-Lvant, Organizzazzjoni Reġjonali minnhom (il-COMESA) s’issa rċeviet evalwazzjoni pożittiva tal-kapaċità tal-ġestjoni finanzjarja tagħha u l-Kummissjoni użat Ftehim ta’ Kontribuzzjoni biex twassal l-għajnuna tagħha liż-żewġ proġetti prinċipali ta’ integrazzjoni reġjonali tad-disa’ FEI prinċipali (RISP/RISM). Iżda, xi wħud mill-attivitajiet taħt dawn il-proġetti se jitwettqu mill-Organizzazzjoni Reġjonali l-oħra, l-EAC, filwaqt li l-kapaċità istituzzjonali tas-Segretarjat tagħha għadha dgħajfa u l-evalwazzjoni tal-erba’ pilastri kienet negattiva. Għal darb’oħra ntlaħaq ftehim fuq soluzzjoni interim li kienet teħtieġ li l-EAC ġġesti l-fondi RISP abbażi tal-proċeduri tal-COMESA. Iżda, skont ir-rapporti tal-verifika interna mill-COMESA, fil-prattika l-EAC fil-fatt qiegħda tapplika l-proċeduri tagħha stess, li għadhom ma ġewx ivvalidati mill-Kummissjoni. Il-proġetti individwali tal-Kummissjoni biex jappoġġaw l-integrazzjoni reġjonali laħqu l-objettivi tagħhom? 50. Il-Qorti eżaminat kampjun ta’ proġetti reġjonali biex tevalwa l-punt safejn l-objettivi tagħhom, f’termini ta’ riżultati miksuba jew li aktarx jinkisbu, kienu ntlaħqu. Fir-rigward ta’ proġetti li għadhom għaddejjin, l-evalwazzjoni ħadet inkonsiderazzjoni l-istat u l-pass ta' implimentazzjoni tagħhom. L-effettività kienet klassifikata bħala "sodisfaċenti" fejn huma rnexxielhom, jew x’aktarx jirnexxilhom, jiksbu r-riżultati tagħhom, "parzjalment sodisfaċenti" fejn huma esperjenzaw xi problemi u rnexxiehom jiksbu, jew aktarx li jiksbu, parti biss mir-riżultati tagħhom u "insodisfaċenti" fejn huma esperjenzaw problemi sinifikanti u rnexxielhom jiksbu, jew x’aktarx li jiksbu, ftit mir-riżultati ppjanati. Il-lista ta’ proġetti u l-klassifikazzjonijiet rispettivi tagħhom hija inkluża fl-Anness III. L-effettività tal-proġett diffiċli biex tkun evalwata imma f’bosta każijiet limitata 51. L-objettivi u r-riżultati mistennija tal-proġetti ta’ sikwit mhumiex formulati b’mod ċar fil-ftehimiet ta’ finanzjament u l-indikaturi relatati biex ikejlu l-progress mhumiex definiti tajjeb. F’każijiet bħal dawn huwa diffiċli li jkun determinat oġġettivament jekk ir-riżultati mistennija nkisbux. 52. Barra dan, għal ħames proġetti, diġà magħluqa jew li ilhom għaddejjin għal perijodu twil, minkejja li l-attivitajiet ippjanati ġeneralment twettqu u l-prodotti mistennija saru, il-Qorti ma kinitx kapaċi tevalwa r-riżultati minħabba n-nuqqas ta’ rapporti tal-progress adegwati u/jew ir-rapporti ta’ sorveljanza u evalwazzjoni meħtieġa (ara l-Kaxxa 4). Il-Kaxxa 4 Mhux kapaċi li l-effettività tkun evalwata Il-Programm ta’ Integrazzjoni Reġjonali tal-Afrika tal-Lvant (il-Fażi II) immira li jsaħħaħ it-tfassil tal-politika ta’ integrazzjoni reġjonali billi jżid il-kapaċità analitika u ta’ informazzjoni tas-Segretarjat tal-COMESA. Il-Qorti sabet li l-proġett ma kienx irrapporta, kif meħtieġ, dwar il-progress li sar kull sitt xhur, iżda minflok irrapporta biss fil-pjanijiet ta’ xogħol annwali dwar l-attivitajiet imwettqa matul is-sena ta’ qabel. Il-proġett ma kellux Kumitat ta’ Tmexxija biex jevalwa perjodikament il-progress miksub. Apparti għal Reviżjoni ta’ Nofs it-Termimu, ma kienet twettqet l-ebda missjoni ta’ sorveljanza esterna, u lanqas ma twettqet missjoni ta’ evalwazzjoni indipendenti fi tmiem il-proġett, għalkemm din kienet prevista fil-Ftehim ta’ Finanzjament. L-indikaturi mogħtija fil-qafas loġiku tal-proġett instabu li kienu vagi wisq biex jippermettu evalwazzjoni affidabbli u dettaljata tal-effettività tal-proġett għal kull wieħed mir-riżultati mistennija. 53. Għal sitt proġetti, inkużi l-proġetti ta' integrazzjoni reġjonali prinċipali fiż-żewġ reġjuni [24], il-Qorti evalwat l-effettività bħala "insodisfaċenti". Dawn huma kollha proġetti tad-disa’ FEI li kienu għadhom għaddejjin fiż-żmien tal-verifika. Minħabba l-ambitu u l-objettivi wesgħin ta’ dawn il-proġetti, il-pass bil-mod ta’ implimentazzjoni u l-infiq baxx tal-fondi, x'aktarx li l-parti l-kbira ta’ dawn il-proġetti li għadhom għaddejjin mhux se jkunu jistgħu jiksbu r-riżultati mistennija fil-perijodu li fadal (ara Il-Kaxxa 5). Kaxxa 5 Ir-riżultati tal-proġetti mhux sodisfaċenti Il-Qorti sabet li l-Proġett ta’ Appoġġ tal-Integrazzjoni Reġjonali fl-Afrika tal-Lvant, li huwa skedat li jitlesta sa nofs l-2010, sa tmiem l-2008 kien kiseb biss tlieta mis-seba’ miri intermedji proposti fil-Ftehim ta’ Kontribuzzjoni. B’mod partikolari n-nuqqas ta’ riżultati rilevanti dwar l-adozzjoni tal-politika reġjonali mill-awtoritajiet nazzjonali qiegħed ipoġġi f’riskju l-effettività inġenerali tal-proġett. Fl-Afrika tal-Punent, il-Proġett ta’ Faċilità tat-Trasport (64 miljun euro) jimmira li jtejjeb is-servizzi ta’ trasport reġjonali, b’mod partikolari billi jistabbilixxi postazzjonijiet tal-fruntiera konġunti tul il-kurituri ta' trasport reġjonali prinċipali. Il-proġett esperjenza dewmien sinifikanti matul il-fażi ta' bidu u wara tliet snin ta' implimentazzjoni l-kisba prinċipali kienet it-tlestija ta' studju dettaljat dwar l-operat intenzjonat ta' dawn il-postazzjonijiet tal-fruntiera. Sabiex ikun jista' jitkompla t-tfassil u eventwalment il-bini tal-postazzjonijiet tal-fruntiera, il-Kummissjoni kellha tipprodi "rinunzja" għal dik li hija magħrufa bħala r-regola ta' D+3, li teħtieġ li kuntratti fi proġett ikunu ffirmati mhux aktar tard minn tliet snin wara li l-impenn finanzjarju tal-proġett ikun ġie approvat. Anke bil-kisba tal-estensjoni ta' sentejn, iż-żewġ Organizzazzjonijiet Reġjonali, l-ECOWAS u l-UEMOA, għadhom qegħdin jiffaċċjaw kompitu diffiċli biex ilestu x-xogħol ta' kostruzzjoni u biex jistabbilixxu arranġamenti dettaljati u armonizzati bejn il-pajjiżi kkonċernati milli jħaddmu l-postazzjonijiet tal-fruntieri b'mod effiċjenti. 54. Il-bqija tas-seba' proġetti jidhru li kisbu, jew li x’aktarx jiksbu, parti mir-riżultati mistennija tagħhom, imma jinħtieġ aktar appoġġ għall-proġetti magħluqa u fil-parti l-kbira jingħata jew huwa programmat taħt il-bosta proġetti għaddejjin (ara l-Kaxxa 6). 55. Iż-żewġ evalwazzjonijiet ikkummissjonati mill-Kummissjoni ffukaw aktar fuq ir-rilevanza u l-koerenza tal-istrateġiji reġjonali tal-Kummissjoni u l-għażla tas-setturi fokali, milli fuq il-prestazzjoni tal-proġetti individwali. L-evalwazzjoni reġjonali tal-Afrika tal-Punent tgħid li l-maġġoranza tal-proġetti reġjonali tad-disa' FEI kienu wisq reċenti biex jippermettu evalwazzjoni tal-effettività tagħhom. Iżda, hija tikkummenta fuq in-nuqqas ta' riżultati mistennija li huma deskritti sew u ta’ referenzi ta' bażi, li jagħmluha diffiċli li jkun iddeterminat l-impatt tal-proġetti tal-FEI. Il-Kaxxa 6 Ir-riżultati tal-proġett parzjalment sodisfaċenti Fl-Afrika tal-Punent il-proġett PARI ("Programme d’Appui à l’Intégration Régionale de la zone UEMOA" / Programm ta' appoġġ għall-integrazzjoni reġjonali fiż-żona WAEMU) immira li jappoġġa lill-UEMOA u lill-Istati Membri tagħha fit-titjib tal-qafas legali u amministrattiv, fl-iffissar ta' suq reġjonali u fil-konsolidazzjoni tal-qafas makroekonomiku. Għalkemm dawn l-objettivi tal-proġett u l-indikaturi relatati kienu fformulati f'termini ġenerali ħafna, l-evalwazzjoni finali tal-proġett sabet titjib fil-proċess ta' integrazzjoni reġjonali. Speċifikament, il-leġiżlazzjoni dwar l-unjoni doganali u l-liberalizzazzjoni tan-negozju intrakomunitarju, prodotti mill-UEMOA, kienet ta' kwalità tajba u kienet introdotta fis-sistemi legali tal-Istati Membri varji. Iżda, l-moviment ħieles ta' oġġetti, persuni, servizzi u kapital u kif ukoll id-dritt tal-istabbiliment kienu 'l bogħod milli jinkisbu. Bl-istess mod, it-tħaddim tal-mekkaniżmu ta' sorveljanza makroekonomika multilaterli tal-UEMOA kien tjieb, imma dan kien għadu ma rriżultax f'konverġenza aħjar tal-ekonomiji taż-żona UEMO, li kienet l-objettiv prinċipali. L-istess oqsma qegħdin jerġgħu jkunu indirizzati taħt il-proġett ta' Integrazzjoni Ekonomika u Negozju li għadu għaddej. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet L-appoġġ tal-FEI għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali fl-Afrika tal-Lvant u fl-Afrika tal-Punent s’issa kien biss parzjalment effettiv 56. Il-proċess ta' integrazzjoni reġjonali qiegħed jagħmel progress fiż-żewġ reġjuni f'dak li għandu x'jaqsam mal-ilħuq tal-ftehimiet fuq objettivi u politika reġjonali li huma relatati ma' kwestjonijiet ta' negozju u trasport, bħall-istabbiliment ta' żoni ta' kummerċ ħieles u unjonijiet doganali u l-istabbiliment ta' kurituri ta' trasport reġjonali b'regoli armonizzati u mingħajr kontrolli żejda. Il-FEI kien qiegħed jagħti ħafna appoġġ tekniku u finanzjarju għal dan il-proċess. Iżda, l-implimentazzjoni ta' tali qbil mill-awtoritajiet nazzjonali għadha lura u l-moviment ħieles tal-oġġetti, tas-servizzi, tal-kapital u tal-persuni għadu mhux realtà fl-ebda wieħed miż-żewġ reġjuni. 57. L-appoġġ tal-FEI għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali s’issa kien biss parzjalment effettiv, minħabba għadd ta' fatturi. Xi wħud minn dawn il-fatturi huma barra mill-kontroll dirett tal-Kummissjoni, anke jekk hija tista' tinfluwenzahom permezz tal-appoġġ u tad-djalogu politiku tagħha. Fiż-żewġ reġjuni hemm Organizzazzjonijiet Reġjonali multipli bi sħubiji u mandati li jikkoinċidu. Barra dan, minkejja l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-bini tal-kapaċità, l-Organizzazzjonijiet Reġjonali kollha għadhom neqsin minn kapaċità istituzzjonali, għalkemm f'livelli differenti, fl-aspetti kollha taċ-ċiklu tal-proġett, mill-programmar u l-preparazzjoni tal-proġett sal-implimentazzjoni, ir-rappurtar u l-ġestjoni finanzjarja. Barra dan, il-pajjiżi membri mhux dejjem jagħtu prijorità għolja lill-integrazzjoni reġjonali bħala objettiv tal-politika minħabba l-bosta bżonnijiet urġenti oħrajn identifikati fil-livell nazzjonali. Fatturi oħrajn relatati mal-approċċ u l-ġestjoni tal-Kummissjoni jnaqqsu wkoll l-effettività tal-appoġġ tal-FEI (ara l-paragrafi 58 sa 60). Rakkomandazzjoni 1 Il-Kummissjoni għandha tagħmel it-tkomplija tal-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali fuq kundizzjoni ta' ftehim bikri dwar kif għandha tinkiseb il-konverġenza meħtieġa bejn l-Organizzazzjonijiet Reġjonali varji f’kull reġjun fi żmien definit minn qabel u dwar appartenenza akbar mill-awtoritajiet nazzjonali tal-proċess ta' integrazzjoni reġjonali. L-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni reġjonali huwa rilevanti iżda l-koerenza mhijiex indirizzata b’mod xieraq u l-livell ta' finanzjament ma jqisx il-kapaċitajiet limitati ta’ assorbiment 58. L-approċċ tal-Kummissjoni biex tappoġġa l-integrazzjoni reġjonali fl-Afrika tal-Lvant u fl-Afrika tal-Punent huwa rilevanti għall-bżonnijiet tar-reġjuni u tal-pajjżi biex jiksbu tkabbir ekonomiku ogħla bħala mezz biex ikun miġġieled il-faqar, objettiv li huwa komuni għall-istrateġiji u l-interventi reġjonali u nazzjonali kollha tal-Kummissjoni. Iżda, il-koerenza mhijiex indirizzata b’mod xieraq minħabba li l-istrateġiji u l-interventi fiż-żewġ livelli tfasslu u kienu implimentati fil-parti l-kbira indipendentement minn xulxin, mingħajr ma ngħatat attenzjoni suffiċjenti għall-possibbiltà li tinħoloq komplimentarjetà bejniethom, minbarra sa ċertu punt fis-settur tat-trasport. Barra dan, l-irduppjar tal-allokazzjoni finanzjarja lill-programmi reġjonali taħt l-għaxar FEI ma jqisx il-kapaċità limitata ta’ assorbiment tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali (il-paragrafi 19 sa 31). Rakkomandazzjoni 2 Il-Kummissjoni għandha, mir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-2010 tal-istrateġiji tal-għaxar FEI 'l quddiem, ittejjeb il-koerenza bejn l-istrateġija reġjonali u l-istrateġiji nazzjonali tagħha billi tinkludi l-integrazzjoni reġjonali fl-attivitajiet kollha tagħha fil-livell nazzjonali u tfittex kumplimentarjetà aktar sistematika bejn l-attivitajiet tal-appoġġ tagħha fiż-żewġ livelli differenti. Rakkomandazzjoni 3 Bħala parti mir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-għaxar FEI, il-Kummisjoni għandha teżamina jekk l-allokazzjoni finanzjarja lill-programmi reġjonali hix għolja wisq. Il-Kummissjoni ma ġġestix b'mod xieraq l-appoġġ tagħha għall-integrazzjoni reġjonali 59. Il-ġestjoni tal-Kummissjoni tal-programmi reġjonali tagħha kienet nieqsa minn strumenti speċifiċi ta' ġestjoni u ta’ koordinazzjoni biex jittrattaw b'mod xieraq mal-preparazzjoni, l-implimentazzjoni, ir-rappurtar u l-koordinazzjoni ta' attivitajiet reġjonali: l-irwoli u r-responsabbiltajiet tad-Delegazzjonijiet differenti f'reġjun mhux stabbiliti b'mod ċar, u lanqas ma kien stabbilit mekkaniżmu ta' koordinazzjoni bejn dawn id-delegazzjonijiet. Ir-responsabbiltà akbar ta' dawk id-Delegazzjonijiet li jġestu l-attivitajiet reġjonali u kif ukoll dawk nazzjonali mhix riflessa fil-kapaċitajiet tagħhom tal-persunal. Fil-livell tal-Organizzazzjonijiet Reġjonali, il-koordinazzjoni wkoll mhix xierqa u sistema ta' sorveljanza biex tittraċċa l-progress inġenerali tal-proċess ta' integrazzjoni reġjonali fil-pajjiżi individwali hija nieqsa. Fejn il-kapaċità istituzzjonali tal-organizzazzjoni li timplimenta hija dgħajfa, l-użu ta' Ftehimiet ta' Kontribuzzjoni ma tejjibx il-ħeffa tal-implimentazzjoni tal-proġett (il-paragrafi 33 sa 49). Rakkomandazzjoni 4 Fir-rigward tal-ġestjoni tagħha tal-programmi reġjonali l-Kummissjoni għandha: - tiddefinixxi b'mod ċar ir-responsabbiltajiet tad-Delegazzjonijiet differenti fir-reġjuni kkonċernati; - tistabbilixxi mekkaniżmu ta' koordinazzjoni xieraq bejn Delegazzjonijiet f'reġjun; - tirrevedi r-riżorsi allokati lid-Delegazzjonijiet għall-programmar u l-implimentazzjoni tal-programmi reġjonali tagħha; - tuża Ftehimiet ta' Kontribuzzjoni ma' Organizzazzjonijiet Reġjonali biss fejn il-ġestjoni finanzjarja tinstab li tikkonforma mal-istandards internazzjonali. Rakkomandazzjoni 5 Il-Kummissjoni għandha żżid l-isforzi tagħha biex tgħin lill-Organizzazzjonijiet Reġjonali: - itejbu l-koordinazzjoni bejniethom u bejnhom u bejn l-Istati Membri tagħhom; - jistabbilixxu sistemi ta' monitoraġġ li se jsostnu l-implimentazzjoni tal-programmi u jagħtu informazzjoni komprensiva dwar il-progress tal-proċess ta' integrazzjoni reġjonali inġenerali, inkluż il-progress f'pajjiżi individwali. Proġetti individwali li jsostnu l-integrazzjoni reġjonali x’aktarx li jkollhom riżultati insodisfaċenti inġenerali 60. Kien diffiċli għall-Qorti, u f'ċerti każijiet impossibbli, li tevalwa l-effettività tal-interventi individwali, minħabba li l-objettivi tagħhom ta' sikwit mhumiex definiti tajjeb u l-informazzjoni meħtieġa ta' sikwit hija nieqsa minħabba kwalità u frekwenza mhux xierqa fir-rappurtar, fil-monitoraġġ u fl-evalwazzjoni tal-proġett. Proġetti li għadhom għaddejjin u li huma riċenti fil-parti l-kbira għandhom ambitu wiesa' u objettivi ambizzjużi, iżda, l-implimentazzjoni tagħhom s'issa kienet bil-mod. B'mod ġenerali, għal 18-il proġett reġjonali eżaminat, ir-riżultati, jew ir-riżultati probabbli, fl-aqwa tagħhom huma biss parzjalment sodisfaċenti (il-paragrafi 51 sa 54). Rakkomandazzjoni 6 Il-Kummissjoni għandha: - tifformula objettivi tal-proġett li huma speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jinkisbu, rilevanti u soġġetti għal tul ta' żmien realistiku ("SMART"); - tagħti aktar attenzjoni għal rappurtar regolari u ta' kwalità tajba tal-progress u sorveljanza u l-evalwazzjoni sistematika tar-riżultati tal-proġett. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tad- 19 ta’ Novembru 2009. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Il-Ftehim ta’ Sħubija bejn l-AKP u l-KE, iffirmat fit- 23 ta’ Ġunju 2000 u rrevedut fil- 25 ta’ Ġunju 2005, (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ il-Ftehim ta’ Cotonou ), il-Parti 3, it-Titolu I: L-Istrateġiji għall-Iżvilupp, l-Artikolu 19. [2] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni: Integrazzjoni reġjonali għall-iżvilupp tal-pajjiżi AKP. COM(2008) 604 finali/2 tas- 6.10.2008. Ara wkoll id-dokument ta’ xogħol tal-persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja lill-Komunikazzjoni dwar l-integrazzjoni reġjonali għall-iżvilupp ta’ pajjiżi AKP, SEC(2008) 2539 tal- 1.10.2008. [3] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Appoġġ mill-KE għall-isforzi ta’ integrazzjoni ekonomika reġjonali fost pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. COM(95) 219 tas- 16.6.1995. [4] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew: Il-Politika tal-Iżvilupp tal-Komunità Ewropea, COM(2000) 212 finali tas- 26.4.2000. [5] Dikjarazzjoni Konġunta mill-Kunsill u r-Rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri li jiltaqgħu fi ħdan il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni: Il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp, it- 22 ta’ Novembru 2005. [6] Il-programmi indikattivi tal-Kummissjoni jissuddividu l-allokazzjonijiet totali f’ammonti għal tnejn jew tliet oqsma prinċipali ta’ appoġġ, li huma riferuti wkoll bħala setturi fokali. Fid-data ppreżentata, is-sehem tal-programmi reġjonali allokat lill-integrazzjoni ekonomika reġjonali ġie kkalkulat billi kienu magħduda l-ammonti allokati lis-setturi fokali msejħa integrazzjoni reġjonali u negozju jew integrazzjoni ekonomika reġjonali u trasport u komunikazzjonijiet jew interkonnettività tat-trasport. Taħt il-programmi reġjonali tal-10 FEI, it-trasport m’għadux ippreżentat bħala settur fokali separat imma huwa kopert taħt is-settur fokali prinċipali tal-integrazzjoni ekonomika. [1001] Integrazzjoni Ekonomika Reġjonali. [1002] Id-denominazzjoni uffiċjali tal-Kummissjoni għal dan ir-reġjun hija "l-Afrika tal-Lvant u t'Isfel u l-Oċean Indjan"; f’dan ir-rapport se tissejjaħ "l-Afrika tal-Lvant". [7] Il-Ftehim ta’ Cotonou, l-Anness IV, "Proċeduri ta’ implimentazzjoni u ta' ġestjoni", il-Kapitolu 2 "Ipprogrammar u preparazzjoni (reġjonali)". [8] Sat-tmien FEI, dan ir-reġjun kien kopert minn żewġ Programmi Indikattivi, wieħed għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel u wieħed għar-reġjun tal-Oċean Indjan, imma skont il-prinċipji tal-Ftehim ta’ Cotonou, dawn kienu ssostitwiti bi strateġija waħda u programm indikattiv għar-reġjun akbar. [9] COMESA – Suq Komuni għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel.EAC – Komunità Afrikana tal-Lvant.IGAD – Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp.IOC – Kummissjoni tal-Oċean Indjan. [10] Pereżempju, it-Tanzanija tipparteċipa fil-programm reġjonali tal-Afrika tal-Lvant bħala membru tal-EAC. Iżda, mhix membru tal-COMESA, imma hija membru tas-SADC. [11] L-EPAs se jkunu l-ftehimiet ta’ negozju l-ġodda bejn (gruppi ta’) pajjiżi AKP u l-UE, biex jissostitwixxu s-sistema ta’ preferenzi ta’ negozju mhux reċiproċi miftiehma fil-Konvenzjonijiet ta’ Lomé, li ppreċedew il-Ftehim ta’ Cotonou. [12] Fil-Kummissjoni, dawn id-dokumenti jissejħu "Dokument ta’ Strateġija Reġjonali" u "Programm Indikattiv Reġjonali". [13] Fil-Kummissjoni, dawn id-dokumenti jissejħu "Dokument ta’ Strateġija ta’ Pajjiż" u "Programm Indikattiv Nazzjonali". [14] Fl-Afrika tal-Lvant saru żjarat lill-Kenja, lill-Malawi, lir-Rwanda, lit-Tanzanija, liż-Żambja u lill-organizzazzjonijiet reġjonali Suq Komuni għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel (COMESA) u l-Komunità Afrikana tal-Lvant (EAC). Fl-Afrika tal-Punent saru żjarat lill-Burkina Faso, lill-Gana, lin-Niġerja u lis-Senegal u lill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS) u l-Union Économique et Monétaire Ouest Africaine (UEMOA / WAEMU, l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Afrika tal-Punent). Fl-Afrika tal-Lvant żewġ organizzazzjonijiet reġjonali oħrajn (L-Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp u l-Kummissjoni tal-Oċean Indjan) huma wkoll involuti fil-koperazzjoni reġjonali, imma għandhom irwol żgħir fir-rigward tal-integrazzjoni ekonomika u ma kinux miżjura waqt il-verifika. [15] 12-il proġett kienu ffinanzjati mid-9 FEI u 6 mit-8 FEI; l-ebda proġett iffinazjat mill-10 FEI ma kien qiegħed jiġi implimentat meta twettqet il-verifika. [16] "Évaluation de la stratégie régionale de la Commission Européenne en Afrique de l’Ouest" (Evalwazzjoni tal-istrateġija reġjonali tal-Kummissjoni Ewropea fl-Afrika tal-Punent), Rapport finali ta' sinteżi, Mejju 2008; "Evaluation of Commission's support to the region of Eastern and Southern Afrika" (Evalwazzjoni tal-appoġġ tal-Kummissjoni lill-Afrika tal-Lvant u t'Isfel u lill-Oċean Indjan), rapport finali Diċembru 2008; Rapport tal-Verifika tas-Servizz tal-Verifika Interna (IAS), Lulju 2008, (dokument intern tal-Kummissjoni). [17] "The Africa-EU Strategic Partnership: A Joint Africa-EU Strategy" (Is-Sħubija Strateġika bejn l-Afrika u l-UE), adottata fil-Laqgħa Għolja bejn l-UE u l-Afrika, Liżbona, Diċembru 2007. [18] Fl-Afrika tal-Lvant dan jikkonsisti fil-Programm ta' Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali (RISP) flimkien mal-Mekkaniżmu ta' Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali (RISM); fl-Afrika tal-Punent huwa jikkonsisti fil-proġett Sostenn għall-Integrazzjoni Reġjonali fl-Afrika tal-Punent flimkien mal-proġett Integrazzjoni Ekonomika u Negozju. [19] L-ismijiet sħaħ tal-organizzazzjonijiet reġjonali qegħdin fil-Glossarju, li qiegħed wara l-Werrej u fin-nota tal-qiegħ 14. [20] Pereżempju, l-appoġġ għall-baġit jista' jinvolvi piż ta' xogħol differenti għal Delegazzjoni minn appoġġ għall-proġett, filwaqt li l-perċentwal tal-appoġġ għall-baġit jista' jvarja minn pajjiż għal ieħor; jew, barra l-allokazzjonijiet tal-FEI normali, id-Delegazzjonijiet fir-reġjuni kkonċernati jista' wkoll ikollhom ir-responsabbiltà għal għadd ta' proġetti ffinanzjati minn linji tal-baġit orizzontali fil-Baġit Ġenerali. [21] Eċċezzjoni hija l-proġett reġjonali "Appui au programme de formation de l’ASECNA" (appoġġ għall-programm ta' taħriġ ASECNA) li r-responsabbiltà għalih hija maqsuma bejn id-Delegazzjonijiet fis-Senegal u fin-Niġer. [22] Esklużi pagamenti taħt il-mekkaniżmu ta’ kumpens finanzjarju għal telf ta’ dħul tal-gvern minħabba tnaqqis fit-tariffi doganali. [23] Ir-Regolament Finanzjarju tas- 27 ta' Marzu 2003 applikabbli għad-9 FEI, L-Artikolu 16 (ĠU L 83, 1.4.2003, p. 1); ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 215/2008 tat- 18 ta' Frar 2008 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-10 FEI, l-Artikolu 29 (ĠU L 78, 19.3.2008, p. 1). [24] Fl-Afrika tal-Lvant dan jikkonċerna: - Il-Programm ta' Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali (RISP); - Il-Mekkaniżmu ta' Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali (RISM).Fl-Afrika tal-Punent dan jikkonċerna: - L-Integrazzjoni Ekonomika u l-Kummerċ; - Is-Sostenn għall-Integrazzjoni Reġjonali fl-Afrika tal-Punent. -------------------------------------------------- ANNESS I GRAFIKA TAL-ARRANĠAMENTI TAL-INTEGRAZZJONI EKONOMIKA REĠJONALI TAL-AFRIKA TAL-LVANT U T'ISFEL +++++ TIFF +++++ COMESA: Is-Suq Komuni għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel CAE: Communauté de l’Afrique de l’Est IGAD: L-Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp IOC: Il-Kummissjoni tal-Oċean Indjan SACU: L-Unjoni Doganali tal-Afrika t'Isfel SADC: Il-Komunità tal-Iżvilupp għall-Afrika t'Isfel Sors: Ir-Reġjun tal-Afrika tal-Lvant u t'Isfel u l-Oċean Indjan - Il-Komunità Ewropea: Dokument tal-Istrateġija Reġjonali u Programm Indikattiv Reġjonali għall-perijodu 2000-2007, l-Anness 6. -------------------------------------------------- ANNESS II ORGANIZZAZZJONIJIET REĠJONALI PRINĊIPALI FL-AFRIKA TAL-LVANT U FL-AFRIKA TAL-PUNENT Organizzazzjonijiet reġjonali prinċipali | Tip ta' komunità ekonomika | Oqsma ta' integrazzjoni u koperazzjoni jinkludu | Data tad-dħul fis-seħħ | Stati Membri | Objettiv speċifikat | Is-Suq Komuni għall-Afrika tal-Lvant u t'Isfel (COMESA) | Żona ta' Kummerċ Ħieles | Oġġetti, servizzi, investiment, migrazzjoni | it- 8 ta' Diċembru 1994 | Il-Burundi, il-Komoros, ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo, il-Ġibuti, l-Eġittu, l-Eritrea, l-Etjopja, il-Kenja, il-Madagaskar, il-Malawi, il-Mawritanja, ir-Rwanda, is-Seychelles, is-Sudan, is-Sważiland, l-Uganda, iż-Żambja, iż-Żimbabwe | Suq komuni | Il-Komunità Afrikana tal-Lvant (EAC) | Unjoni Doganali | Oġġetti, servizzi, investiment, migrazzjoni | is- 7 ta' Lulju 2000 | Il-Kenya, it-Tanzania, l-Uganda, ir-Rwanda, il-Burundi | Unjoni ekonomika sħiħa | L-Awtorità Intergovernattiva dwar l-Iżvilupp (IGAD) | Żona ta' Kummerċ Ħieles | Oġġetti, servizzi, investiment, migrazzjoni | il- 25 ta' Novembru 1996 | Il-Ġibuti, l-Eritrea, l-Etjopja, il-Kenja, is-Somalja, is-Sudan, l-Uganda | Unjoni ekonomika sħiħa | Il-Kummissjoni tal-Oċean Indjan (IOC) | | Koperazzjoni diplomatika, ekonomika u kummerċjali, is riżorsi naturali, ħarsien tal-ambjent | l-1984 | Il-Komoros, il-Madagaskar, il-Mawritanja, Reunion (Franza), is-Seychelles | Ara l-COMESA | Il-Komunità Ekonomika tal-Istati tal-Afrika tal-Punent (ECOWAS) | Żona ta' Kummerċ Ħieles | Oġġetti, servizzi, investiment, migrazzjoni | l- 24 ta' Lulju 1993 | Il-Benin, Burkina Faso, Il-Kap Verde, il-Côte d'Ivoire, il-Gambja, il-Gana, il-Ginea, il-Ginea Bissaw, il-Liberja, il-Mali, in-Niġer, in-Niġerja, is-Senegal, Sjerra Leone, it-Togo | Unjoni ekonomika sħiħa | L-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Afrika tal-Punent (UEMOA) | Unjoni Doganali | L-armonizzazzjoni tal-liġi kummerċjali. Konverġenza tal-politika makroekonomika fis-seħħ | l- 10 ta' Jannar 1994 | Il-Benin, Burkina Faso, il-Côte d'Ivoire, il-Ginea Bissaw, il-Mali, in-Niġer, in-Niġerja, is-Senegal, it-Togo | Unjoni ekonomika sħiħa | -------------------------------------------------- ANNESS III LISTA TA' PROĠETTI EŻAMINATI Referenza | Titolu tal-proġett | Ammont [1] | Gradar | L-AFRIKA TAL-LVANT | 9 ACP RSA 03 | Support to Secretariat of IRCC (Appoġġ lis-Segretarjat tal-IRCC) | 9,7 | parzjalment sodisfaċenti | 9 ACP RSA 08 | Trade Negotiations Facility (Faċilità għan-Negozjati tal-Kummerċ) | 2,0 | ma jistax ikun evalwat | 9 ACP RSA 16 | Regional Information and Communication Technologies Support Programme (Programm Reġjonali ta' Appoġġ għat-Teknoloġija tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni) | 21,0 | parzjalment sodisfaċenti | 9 ACP RSA 19 | Regional Integration Support Programme (Programm ta' Appoġġ tal-Integrazzjoni Reġjonali) | 33,5 | insodisfaċenti | 9 ACP RSA 25/26 | Regional Integration Support Mechanism (Mekkaniżmu ta' Appoġġ tal-Integrazzjoni Reġjonali) | 78,0 | insodisfaċenti | 8 ACP ROR 01 | Regional Harmonisation of Customs and Trade Statistics Systems (Armonizzazzjoni Reġjonali tas-Sistemi Statistiċi tad-Dwana u n-Negozju) | 13,6 | parzjalment sodisfaċenti | 8 ACP ROR 02 | Regional Integration Programme Phase II (Fażi II tal-Programm għall-Integrazzjoni Reġjonali) | 9,5 | ma jistax ikun evalwat | | TOTAL GĦALL-AFRIKA TAL-LVANT | 167,2 | | L-AFRIKA TAL-PUNENT | 9 ACP ROC 16 | Economic Integration and Trade (Integrazzjoni Ekonomika u Negozju) | 76,4 | insodisfaċenti | 9 ACP ROC 15 | Support for Regional Integration in West Africa (Appoġġ għall-Integrazzjoni Reġjonali fl-Afrika tal-Punent) | 28,6 | insodisfaċenti | 9 ACP ROC 14 | Facilitation des Transports (Faċilitazzjoni tat-Trasport) | 63,8 | insodisfaċenti | 9 ACP ROC 10 | RIP Monitoring Mechanism (Mekkaniżmu ta' Sorveljanza RIP) | 6,0 | insodisfaċenti | 9 ACP ROC 09 | Appui à l'intégration régionale et aux négociations de l'Accord de Partenariat Économique entre la CE et la région de l'Afrique de l'Ouest (Appoġġ għall-integrazzjoni reġjonali u għan-negozjati tal-Ftehim ta' Sħubija Ekonomika bejn il-KE u r-reġjun tal-Afrika tal-Punent) | 7,0 | ma jistax ikun evalwat | 9 ACP ROC 08 | Appui technique à la CEDEAO pour la facilitation des transports en Afrique de l'Ouest (Appoġġ tekniku lis-CEDEAO għall-faċilitazzjoni tat-trasport fl-Afrika tal-Punent) | 2,0 | parzjalment sodisfaċenti | 9 ACP ROC 01 | Appui au programme de formation de l'ASECNA (Appoġġ lill-programm ta' taħriġ tal-ASECNA) | 14,2 | ma jistax ikun evalwat | 8 ACP ROC 44 | ECOWAS Statistical Development Programme (Progamm għall-Iżvilupp Statistiku tal-ECOWAS) | 2,0 | parzjalment sodisfaċenti | 8 ACP ROC 33 | ECOWAS Capacity Building Programme for Regional Integration (Programm ta' Bini tal-Kapaċità tal-ECOWAS għall-Integrazzjoni Reġjonali) | 1,9 | ma jistax ikun evalwat | 8 ACP ROC 31 | PARI II - Secteur privé (Settur privat) | 15,0 | parzjalment sodisfaċenti | 8 ACP ROC 21 | PARI II | 65,0 | parzjalment sodisfaċenti | | TOTAL GĦALL-AFRIKA TAL-PUNENT | 281,9 | | TOTAL ĠENERALI | | 449,1 | | [1] Ftehim ta' Finanzjament/Kontribuzzjoni + Riders. F’miljuni ta’ euro. --------------------------------------------------