MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 198/56

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 98/70/KE dwar il-kwalità tal-karburanti tal-petrol u tad-diżil u li temenda d-Direttiva 2009/28/KE dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli”

COM(2012) 595 final — 2012/0288 (COD)

2013/C 198/09

Relatur: is-Sur RIBBE

Nhar id-19 ta’ Novembru 2012, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill iddeċidew, b’konformità mal-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 98/70/KE dwar il-kwalità tal-karburanti tal-petrol u tad-diżil u li temenda d-Direttiva 2009/28/KE dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli

COM(2012) 595 final – 2012/0288 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ April 2013.

Matul l-489 sessjoni plenarja tiegħu li saret fis-17 u t-18 ta’ April 2013 (seduta tas-17 ta’ April), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’147 vot favur, 26 vot kontra u 23 astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE dejjem kien favur li jsir użu ikbar mill-enerġija rinnovabbli, inklużi l-bijokarburanti. Iżda fl-Opinjoni tiegħu dwar id-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli huwa diġà esprima l-kritika tiegħu dwar l-introduzzjoni tal-agrokarburanti fil-qasam tat-trasport. Huwa jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni li sehem il-“bijokarburanti konvenzjonali” jiġi limitat għal 5 %.

1.2 Il-Kummissjoni issa tixtieq tħeġġeġ aktar l-użu tal-enerġija minn prodotti residwi, sekondarji u tal-iskart fil-produzzjoni tal-karburanti. Fil-prinċipju, il-KESE jilqa’ dan imma għandu jiġi żgurat li tinkiseb politika koerenti u dan mingħajr ma jinħolqu problemi ġodda. U hawnhekk il-KESE jqis li hemm ir-riskji fil-Proposta tal-Kummissjoni.

1.3 Għalkemm il-bijomassa hija rinnovabbli, l-uċuħ minn fejn tinħasad huma limitati. Għalhekk hija ħaġa tajba li t-tibdiliet indiretti fl-użu tal-art (ILUC) – fil-kuntest tal-kompetizzjoni għall-art – jiġu kkunsidrati fit-tfassil tal-politika u l-istrateġija. Dan it-tip ta’ tibdil u kompetizzjoni jseħħ biss meta l-produzzjoni tal-ikel tal-bnedmin jew tal-għalf tal-annimali tiġi sostitwita pereżempju mill-produzzjoni tal-bijoenerġija, mhux sempliċiment bir-rilokazzjoni reġjonali tal-kultivazzjoni.

1.4 L-approċċ tal-Kummissjoni bbażat fuq l-ILUC jagħmel parti minn evalwazzjoni komparattiva tas-sorsi tal-enerġija fossili u bijoġenika li tħares biss lejn l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra. Kwistjonijiet bħas-sigurtà tal-provvista jew in-natura limitata tal-karburanti fossili ma jidħlux f’din ir-relazzjoni matematika u huma injorati. Għaldaqstant, l-ILUC mhumiex adegwati bħala politika għas-sostenibbiltà.

1.5 Għaldaqstant, l-approċċ tal-Kummissjoni bbażat fuq l-ILUC huwa wkoll dubjuż peress li huwa intiż għall-provvista ta’ sorsi ta’ karburanti likwidi mhux fil-forma ta’ gass jew solidi. Il-KESE ma jaqbilx ma’ dan il-punt.

1.6 B’din il-Proposta jinxteħet id-dubju fuq il-produzzjoni Ewropea tal-proteini u b’hekk fuq l-enerġija miż-żjut veġetali, li f’ċerti setturi jagħmel sens, għax il-Kummissjoni tagħti klassifikazzjoni tal-ILUC liż-żjut veġetali u dan ifisser li jridu jiġu limitati. Dan mhuwiex ġustifikat. Iż-żjut veġetali mhumiex prodott primarju, imma prodott sekondarju li jirriżulta mill-kultivazzjoni mixtieqa tal-pjanti tal-proteini fl-Ewropa. Il-kultivazzjoni tal-għelejjel ta’ pjanti li minnhom jiġi estratt iż-żejt fl-Ewropa, li fl-istess ħin tipproduċi l-proteini u ż-żjut veġetali (u b’hekk tiġi sostitwita l-importazzjoni tas-soja), għandha tiġi promossa bħala metodu ta’ kultivazzjoni agrikola sostenibbli u mhux tiġi limitata.

1.7 Fil-każ tal-bijokarburanti “avvanzati”, li l-Kummissjoni Ewropa issa tixtieq tippromovi, il-KESE jqis li hemm il-periklu li l-bjar potenzjali prezzjużi ta’ karbonju (bħall-injam, it-tiben u l-weraq) jintużaw bħala bażi għall-karburanti, ħaġa li twassal biex tiżdied il-konċentrazzjoni tas-CO2 fl-atmosfera (ara l-punt 4).

1.8 Fil-fehma tal-KESE, l-emenda proposta għad-Direttiva dwar l-enerġija rinnovabbli mhijiex bażi promettenti għal strateġija li verament timminimizza l-użu tal-karburanti fossili, li ttejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-Ewropa u tgħin biex tħares l-ambjent.

1.9 Il-bijokarburanti ta’ kwalunkwe tip mhumiex effettivi kontra l-użu eċċessiv mifrux tal-enerġija. Biss biss id-disponibbiltà limitata waħidha tfisser li dawn ma jistgħux jissostitwixxu l-karburanti fossili. Għalhekk, din hi l-aktar l-aktar soluzzjoni temporanja – b’mod partikolari fil-każ tal-karozzi, fejn kważi wasalna biex ikollna alternattiva għall-enerġija likwida – li jista’ jkollha effetti sekondarji negattivi konsiderevoli u bl-ebda mod m’għandha tfixkel l-attenzjoni mill-fatt li l-bżonn li nnaqqsu l-użu tal-enerġija huwa inevitabbli, irrispettivament mis-sors tal-enerġija.

1.10 Il-KESE huwa konxju li f’ċerti oqsma relatati mal-mobbiltà, l-agrikoltura u l-forestrija bħalissa m’hemm l-ebda alternattiva prattikabbli għall-karburanti likwidi. Iż-żjut veġetali puri hawnhekk jistgħu jservu bħala alternattiva prattika iżda l-volum tal-produzzjoni tagħhom hu limitat, u għalhekk l-użu tagħhom irid jiġi ppjanat b’mod strateġiku ħafna.

1.11 Lanqas il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar “Enerġija nadifa għat-trasport: Strateġija Ewropea għall-fjuwils alternattivi” (1), li mil-lat strateġiku hi marbuta mal-politika tal-bijokarburanti, ma toffri approċċ adegwat (2).

1.12 B’mod ġenerali, il-KESE jara nuqqas serju ta’ koerenza bejn id-diversi approċċi ta’ politika tal-Kummissjoni, li għandhom jiġu indirizzati b’mod urġenti. Il-Kumitat jappella lill-Kummissjoni biex b’mod ġenerali tiddefinixxi mill-ġdid il-politika tagħha dwar il-bijokarburanti, l-iktar fir-rigward tat-trasport. Hawnhekk għandhom jitqiesu kemm in-natura limitata tal-art (u b’hekk tal-bijomassa), il-prestazzjoni u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bijokarburanti differenti (u b’hekk id-diversi potenzjali tat-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra) kif ukoll il-fattibbiltà ekonomika. It-telf tal-enerġija fil-proċess tal-konverżjoni għandu jingħata ħafna iktar attenzjoni, għandhom jiġu żviluppati u promossi alternattivi għall-magna ta’ kombustjoni interna fis-settur tat-trasport (bħall-mobbiltà bl-elettriku, it-teknoloġija tal-idroġenu) u għandha tiġi żviluppata strateġija Ewropea separata għall-produzzjoni sostenibbli tal-proteini u ż-żjut veġetali u l-użu tagħhom.

2. Introduzzjoni: kuntest tal-politika u preżentazzjoni tal-proposti tal-Kummissjoni

2.1 Id-Direttiva 2009/28/KE (id-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli) tistabbilixxi miri vinkolanti għall-iżvilupp ta’ enerġija rinnovabbli (minn hawn ’il quddiem imsejħa ER), li sal-2020 għandha ssawwar 20 % tal-konsum totali tal-enerġija. L-Istati Membri ngħataw flessibbiltà fil-wisa’ biex jimplimentawha, peress li għandhom il-libertà li jagħżlu f’liema settur (l-elettriku, it-tisħin/it-tkessiħ, it-trasport) jixtiequ jkunu l-iktar attivi.

2.2 Iżda din il-flessibbiltà hija kwalifikata fir-rigward tas-settur tat-trasport; id-Direttiva tistabbilixxi persentaġġ minimu ta’ 10 % tal-użu tal-enerġija. Barra minn hekk, inizjalment kien hemm il-ħsieb li dan il-persentaġġ ikun fil-forma ta’ bijokarburanti (3) imma wara kritika mill-KESE u l-PE ġie deċiż li jitqiesu tipi oħra ta’ enerġija rinnovabbli (bħall-elettriku minn sorsi rinnovabbli għall-karozzi u l-ferroviji, il-bijogass, eċċ.).

2.3 L-emendi proposti huma r-riżultat ta’ rapport li l-Kummissjoni ħarġet fl-2010 dwar “Bidla indiretta fl-użu tal-art relatata mal-bijofjuwils u mal-bijolikwidi” (4), fejn ġie nnotat “li huwa importanti li l-bidla indiretta fl-użu tal-art għall-bijofjuwils tiġi ttrattata”.

2.4 Fil-prinċipju, l-approċċ ikkritikat mill-KESE għall-użu tal-karburanti mill-pjanti fit-trasport ġie stabbilit, imma l-“agrokarburanti konvenzjonali” ser jiġu limitati u ser titnieda tranżizzjoni lejn l-hekk imsejħa agrokarburanti “avvanzati” li mhux suppost jirrappreżentaw theddida għat-tibdil indirett fl-użu tal-art. Il-bijokarburanti li l-Kummissjoni tiddefinixxi bħala “avvanzati” huma likwidi u jiġu prodotti pereżempju minn sorsi bħall-iskart/residwi bijoġeniċi jew l-algi. Skont il-Kummissjoni, il-produzzjoni tagħhom għandha tiġi mħeġġa, peress li bħalissa mhumiex disponibbli fi kwantitajiet kummerċjali kbar. Għandhom jinħolqu inċentivi billi jiżdied l-ippeżar tal-“bijokarburanti avvanzati” meta mqabbel ma’ dak tal-agrokarburanti konvenzjonali fir-rigward tat-twettiq tal-mira ta’ 10 % għat-trasport li ġiet stabbilita fid-Direttiva 2009/28/KE.

2.5 Bil-proposti tagħha l-Kummissjoni qed issegwi l-għanijiet li ġejjin: — li l-kontribut tal-bijokarburanti konvenzjonali għall-miri stabbiliti mid-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli jiġi limitat għal mhux iktar minn 5 % tal-użu tal-enerġija fit-trasport jew mhux iktar minn nofs il-mira ta’ 10 %; — li jiġu mħeġġa l-“bijokarburanti avvanzati” (b’ILUC baxxa jew l-ebda ILUC) billi jkun permess li karburanti bħal dawn jikkontribwixxu aktar għall-miri tad-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli minn agrokarburanti konvenzjonali; — li tittejjeb il-prestazzjoni tal-gassijiet b’effett ta’ serra ta’ proċessi ta’ produzzjoni tal-bijokarburanti (tnaqqis tal-emissjonijiet assoċjati) billi jiżdied l-iffrankar tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-impjanti l-ġodda; — li jittejjeb ir-rappurtar tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra billi jkun hemm l-obbligu li l-Istati Membri u l-fornituri tal-karburanti jirrappurtaw emissjonijiet marbuta ma’ tibdil indirett fl-użu tal-art ikkawżat mill-bijokarburanti.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Fl-Opinjoni (5) tiegħu dwar id-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli, li dak iż-żmien kienet għadha abbozz, il-KESE laqa’ u appoġġja l-prijoritajiet ġenerali tad-Direttiva, iżda kkritika l-użu tal-bijoenerġija fit-trasport.

3.2 L-Ewropa teħtieġ żvilupp konsistenti tal-enerġija rinnovabbli, imma fl-istess ħin teħtieġ ukoll iffrankar konsistenti fl-użu tal-enerġija, titjib effettiv u komprensiv fl-effiċjenza fl-użu tal-enerġija kif ukoll tibdil strutturali f’diversi oqsma (pereżempju, il-politika tat-trasport).

3.3 Madankollu, il-KESE ma aċċettax it-trattament speċjali tat-trasport u l-enfasi fuq l-agrokarburanti għaliex, fost affarijiet oħra, “il-pass strateġiku li jikkonsisti fis-sostituzzjoni parzjali tad-diżil jew tal-petrol permezz tal-agrokarburanti hija waħda mill-miżuri għall-ħarsien tal-klima li hija l-inqas effettiva u l-iżjed li tiswa flus, u llum il-ġurnata din tfisser allokazzjoni ħażina ħafna tal-fondi. Il-KESE ma jarax għaliex l-iżjed miżuri li jiswew il-flus huma dawk li jiġu appoġġjati l-iktar fil-livell politiku. Barra mill-aspetti ekonomiċi għad hemm ukoll nuqqas kbir ta’ risposti għall-kwistjonijiet ekoloġiċi u soċjali […]. Għalhekk huwa jirrifjuta l-objettiv speċifiku ta’ 10 % għall-agrokarburanti” (6). Ma nbidel xejn f’din il-pożizzjoni.

3.4 Madankollu, il-Kummissjoni m’għandhiex timmira lejn 10 %. Minflok, l-għan tagħha għandu jkun li tiżviluppa politika koerenti li jkollha għan fit-tul li 100 % tal-karburanti fossili li qed jintużaw bħalissa kemm jista’ jkun jiġu sostitwiti.

3.5 Bil-livell ta’ traffiku attwali l-agrokarburanti ser jaqdu rwol ferm limitat biex tinkiseb din il-mira. L-FAO kkalkulat li biex l-agrokarburanti jkopru l-ħtiġijiet dinjija attwali tal-enerġija fis-settur tat-trasport, żewġ terzi tal-artijiet agrikoli disponibbli bħalissa fid-dinja kollha jridu jibdew jintużaw għall-produzzjoni tal-agrokarburanti.

3.6 L-impatt ta’ politika bħal din f’termini ta’ tibdiliet indiretti tal-użu tal-art huwa ċar.

3.7 Għalhekk, il-bijokarburanti ta’ kwalunkwe tip mhumiex effettivi kontra l-użu eċċessiv mifrux tal-enerġija. Biss biss id-disponibbiltà limitata waħidha tfisser li dawn jistgħu jissostitwixxu l-karburanti fossili b’mod limitat ferm biss. Għalhekk, din hi l-aktar l-aktar soluzzjoni temporanja – b’mod partikolari fil-każ tal-karozzi, fejn kważi wasalna biex ikollna alternattiva għall-enerġija likwida – li jista’ jkollha effetti sekondarji negattivi konsiderevoli u bl-ebda mod m’għandha tfixkel l-attenzjoni mill-fatt li t-tnaqqis tal-użu tal-enerġija li nużaw huwa inevitabbli, irrispettivament mis-sors tal-enerġija.

3.8 Waħda mir-raġunijiet għalfejn il-KESE kkritika l-proposta tal-Kummissjoni tal-2008 kienet il-kwistjoni tat-tibdiliet indiretti tal-użu tal-art. Il-Kumitat għalhekk jilqa’ l-approċċ attwali bil-għan li jiġi limitat l-użu tal-agrokarburanti konvenzjonali. L-approċċ tal-ILUC huwa komprensibbli imma għandu nuqqasijiet serji

3.9 L-approċċ teoretiku tal-Kummissjoni fir-rigward tal-ILUC huwa komprensibbli: kull meta art agrikola li s’issa ntużat għall-ikel tal-bnedmin jew għall-għalf tal-annimali tibda tintuża b’mod differenti (bħall-agrokarburanti, imma anke pjanti li jintużaw bħala materjal, eċċ.), dan l-ikel tal-bnedmin jew l-għalf tal-annimali jrid jiġi prodott xi mkien ieħor, ħaġa li jista’ jkollha effetti ekoloġiċi u soċjali negattivi.

3.10 Għalhekk jagħmel sens li dawn it-tibdiliet indiretti fl-użu tal-art (ILUC) jiġu kkunsidrati fit-tfassil tal-politika.

3.11 Skont studju kkummissjonat mill-Kummissjoni ġie stmat li jekk l-użu tal-agrokarburanti fl-UE kollha jiżdied minn inqas mill-5 % attwali għal 10 %, dan biss iwassal għal tibdiliet indiretti fl-użu ta’ 1,4 miljun ettaru ta’ art.

3.12 Il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni, il-PE u l-Kunsill, li t-tibdiliet indiretti fl-użu tal-art mhumiex ikkawżati biss mill-użu tal-karburanti likwidi. Minflok, din hija ħaġa inerenti fl-użu tal-bijomassa billi din mhix ġejja mill-iskart.

3.13 Dan ifisser li, għal finijiet ta’ konsistenza, fil-każ tas-sorsi tal-enerġija gassużi u solidi għandu jsir sforz simili għal dak li qed isir issa għall-karburanti likwidi. Fl-2011, fil-Ġermanja, pereżempju, apparti mill-1,2 miljun ettaru art agrikola fejn ġew ikkultivati pjanti għall-produzzjoni ta’ agrokarburanti konvenzjonali, diġà kienu qed jintużaw madwar miljun ettaru ieħor għall-kultivazzjoni ta’ pjanti (l-iktar tal-qamħirrum) intiżi għall-produzzjoni tal-bijogass. Jekk il-pjanti jintużaw għall-karburant, jitqies il-fattur ILUC, imma jekk jiġu kkonvertiti f’elettriku, dan ma jitqiesx. Dan mhuwiex raġunament loġiku jew konsistenti.

3.14 Il-KESE jqis li l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija bħall-bijomassa, li tirrikjedi art separata, fit-trasport jagħmel sens biss meta m’hemm l-ebda alternattiva prattikabbli oħra. Għad li l-bijomassa hija rinnovabbli, l-art hija disponibbli f’ammonti limitati.

3.15 Ħafna drabi l-alternattivi jew ikunu disponibbli jew ikunu jistgħu jiġu żviluppati, pereżempju fil-qafas tal-mobbiltà bl-elettriku, fejn tista’ tiġi ġġenerata l-enerġija mir-riħ u mix-xemx filwaqt li tintuża inqas art: il-produzzjoni ta’ 10 GWh elettriku fis-sena, pereżempju, teħtieġ 400 ettaru ta’ art kultivata bil-qamħirrum (għall-elettriku tal-bijogass), imma biss 8 ettari ta’ soqfa bit-tagħmir fotovoltajku jew 0,3 ta’ ettaru (jekk tintuża l-enerġija mir-riħ). Fi kliem ieħor: meta, pereżempju, il-mobbiltà elettrika tkun fattibbli u ekonomikament vijabbli jew tkun tista’ tiġi implimentata fil-prattika, din għandha tkompli tiġi żviluppata u użata sabiex tiġi evitata jew imnaqqsa kemm jista’ jkun il-kompetizzjoni għall-art.

3.16 Fil-proposta tal-Kummissjoni, il-Kumitat ma jara l-ebda strateġija globali konsistenti għall-bijoenerġija, u lanqas soluzzjoni biex jiġu indirizzati l-problemi fit-trasport li tikkwota kemm-il darba, jiġifieri: a) id-dipendenza qawwija ħafna mill-importazzjoni tal-enerġija u b) in-nuqqas ta’ kontroll tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra. L-approċċ il-ġdid bilkemm ser itejjeb il-ħarsien tal-klima u s-sigurtà tal-provvista

3.17 Il-Kummissjoni hija konxja li l-hekk imsejħa bijokarburanti avvanzati li jinħarġu mill-iskart jew l-alki huma konsiderevolment ogħla mill-“agrokarburanti konvenzjonali” mill-pjanti tal-ikel. Peress li l-Kummissjoni tassumi li l-karburanti avvanzati ser ikunu meħtieġa biex jintlaħaq l-għan ta’ 10 %, daret għal gimmick tal-kontabbiltà biex jintlaħaq dan l-għan. Kull litru ta’ “karburant avvanzat” manifatturat mill-materja prima elenkata fil-Parti A tal-Anness IX tal-abbozz ta’ direttiva (jiġifieri, l-alka, it-tiben, id-demel tal-annimali u l-ħama tad-drenaġġ, il-qxur tal-ġewż jew il-qxur tas-siġar, il-fdalijiet mill-qtugħ tas-siġar u s-serratura jew il-weraq) jiġu multiplikati b’erbgħa, jiġifieri jiġu peżati sabiex jilħqu valur ta’ erba’ litri “agrokarburant konvenzjonali”. Fil-każ tal-karburanti li pereżempju jkunu magħmulin miż-żejt tat-tisjir użat, mix-xaħam tal-annimali, mill-materjal ċellulożiku mhux tal-ikel (Anness IX, Parti B), dawn jiġu multiplikati bi tnejn.

3.18 Dan ifisser li b’sehem ta’ 2,5 % ta’ “karburanti avvanzati” li jiġi multiplikat b’erbgħa jista’ jintlaħaq l-għan ta’ 10 %. Jekk nassumu li dawn il-“karburanti avvanzati” jipproduċu 60 % inqas emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra mill-karburanti fossili, l-emissjonijiet fis-settur tat-trasport għandhom jonqsu b’madwar 1,5 %. Peress li l-emissjonijiet tat-trasport jgħoddu għal madwar 25 % tal-emissjonijiet globali tal-UE dan ifisser tnaqqis globali ta’ emissjonijiet ta’ inqas minn 0,5 %!

3.19 Irrispettivament minn jekk il-mira ta’ 10 % tintlaħaqx bi 2,5 % ta’ bijokarburanti moderni jew b’taħlita ta’ sehem massimu ta’ 5 % bijokarburanti konvenzjonali u pereżempju 1,25 % bijokarburanti avvanzati, dan bl-ebda mod ma jista’ jitqies bħala kontribut sostanzjali għat-tisħiħ tas-sigurtà tal-provvista fl-UE jew għall-isforzi għall-ħarsien tal-klima.

3.20 Fil-perjodu fit-tul, ser ikun hemm bżonn li l-użu tal-enerġija rinnovabbli fit-trasport ikun ħafna aktar mill-mira attwali ta’ 10 %. Il-Kummissjoni nnifisha qed tippjana biex sal-2050 ikun hemm tnaqqis sa 67 % fl-emissjonijiet b’effett ta’ serra fit-trasport. Il-Proposta eżaminata hawnhekk ma tipproponi l-ebda approċċ għal strateġija promettenti biex jintlaħaq dan il-għan. L-approċċ tal-Kummissjoni jmur kontra l-istrateġija Ewropea dwar il-proteini

3.21 Il-KESE jenfasizza li l-approċċ ILUC jista’ jitqies biss fil-każ ta’ użi ġodda tal-art, u mhux fil-każ ta’ rilokazzjoni reġjonali tal-użi eżistenti. U huwa preċiż hawnhekk li fil-proposta tal-Kummissjoni hemm żball kunċettwali kruċjali.

3.22 Fil-kalkoli tagħha tal-ILUC, il-Kummissjoni tinnota li fil-produzzjoni taż-żjut veġetali jinħoloq prodott sekondarju msejjaħ kejk taż-żejt u l-proteina, li l-valur tiegħu jiġi stmat biss f’termini ta’ politika tal-klima għaliex il-valur tal-kombustjoni tiegħu jitqies biss fl-evalwazzjoni komparattiva tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra.

3.23 Iżda fl-Ewropa ħadd ma ġietu l-idea li jaħraq il-kejkijiet taż-żejt. Il-fatt hu li l-kultivazzjoni tal-għelejjel ta’ pjanti li minnhom jiġi estratt iż-żejt fl-Ewropa tagħmel ħafna sens. Iż-żerriegħa tal-kolza, pereżempju, f’dawn l-aħħar deċenji ġiet żviluppata biex tkun kultivata bħala għalf tal-annimali bil-għan li tittejjeb il-provvista ferm fqira tal-proteini fl-Ewropa. Il-KESE kemm-il darba saħaq fuq l-urġenza ta’ din il-kwistjoni, peress li 75 % tal-proteini llum irid jiġi importat. Bil-kultivazzjoni Ewropea tal-proteini, l-importazzjoni tal-pjanti tal-proteina bħas-soja tista’ titnaqqas u b’hekk jonqsu wkoll l-effetti ekoloġiċi u soċjali negattivi li jinbtu parzjalment mill-kultivazzjoni industrijali tas-soja barra l-UE.

3.24 Għalhekk, iż-żejt veġetali mhuwiex l-għan prinċipali tal-kultivazzjoni tal-għelejjel ta’ pjanti li minnhom jiġi estratt iż-żejt. Madwar żewġ terzi tal-ħsad jikkonsisti mill-kejk tal-proteina, filwaqt li terz biss huwa żejt pressat. Għalhekk iż-żejt, bħat-tiben li jirriżulta (7) matul il-produzzjoni, huwa prodott sekondarju jew skart.

3.25 Minn banda, il-Kummissjoni tgħid li tixtieq tippromovi l-prodotti sekondarji u tal-iskart, iżda mill-banda l-oħra fil-proposta tagħha jinxteħet id-dubju kemm fuq il-produzzjoni Ewropea tal-proteini kif ukoll fuq l-użu dirett, li jagħmel ħafna sens, taż-żjut veġetali. Din il-politika bl-ebda mod m’hija koerenti. L-ILUC huwa biss kriterju wieħed; il-bijoenerġija mhix biss kwistjoni ta’ użu tal-art u ta’ emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra

3.26 Bil-proposta tagħha l-Kummissjoni tirriduċi d-dibattitu dwar il-bijoenerġija għal evalwazzjoni komparattiva tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra mis-sorsi tal-enerġija fossili u rinnovabbli. L-approċċ tagħha huwa li tippermetti biss il-karburanti bijoġeniċi fid-Direttiva ER jekk inaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra b’ċertu ammont meta mqabbla mal-karburanti fossili.

3.27 Il-KESE jenfasizza li politika bħal din mhijiex suffiċjenti għax teskludi kwistjonijiet importanti oħra bħas-sigurtà tal-provvista (inkluż l-iżvilupp tal-istrutturi reġjonali tal-provvista). Lanqas il-kwistjoni tan-natura limitata tal-materja prima/enerġija fossili, l-aspetti soċjali bħar-rilokazzjoni tal-bdiewa ż-żgħar jew il-gruppi indiġeni fir-raba’ barra l-UE u l-evoluzzjoni tal-prezzijiet fis-swieq tal-ikel ma jingħataw attenzjoni. Dan għaliex, bil-kontra tal-ILUC, dawn ma jistgħux jiġu konvertiti f’valuri ekwivalenti għall-gassijiet b’effett ta’ serra u mdaħħla f’tabella matematika.

3.28 Barra minn hekk, l-evalwazzjoni komparattiva tal-gassijiet b’effett ta’ serra ma tagħmilx distinzjoni stretta biżżejjed bejn iż-żejt mhux maħdum (bħala bażi għall-petrol, id-diżil u l-pitrolju) li hu riżorsa fossili u limitat u, pereżempju, iż-żejt veġetali (bħala prodott sekondarju tal-istrateġija Ewropea dwar il-proteini) li hu rinnovabbli u jista’ jibqa’ jiġi prodott. Biex tkun adegwata l-evalwazzjoni komparattiva tal-gassijiet b’effett ta’ serra għandha assolutament tikkunsidra d-distinzjoni bejn il-karburanti fossili u rinnovabbli. Dan ifisser li d-derivattivi taż-żejt mhux maħdum għandhom jiġu peżati b’fattur negattiv qawwi skont l-impatt konkret tagħhom. Barra minn hekk, il-bilanċ klimatiku tas-sorsi tal-enerġija fossili għandu jinkludi l-metodi ġodda ta’ kultivazzjoni li huma ta’ ħsara ikbar għall-ambjent (pereżempju iż-żejt mir-ramel jew tax-shale). F’dan ir-rigward il-Kummissjoni għandha tagħmel xi titjib.

3.29 Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li hemm differenzi enormi bejn il-karburanti bijoġeniċi. L-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra mill-bijokarburanti huma riżultat ta’ (a) il-mod kif jiġu kkultivati l-pjanti u (b) l-ispiża tal-produzzjoni teknika tal-bijokarburanti, inkluż it-trasport tal-materja prima u l-prodott finali.

3.30 Għalhekk, għandha ssir distinzjoni bejn il-bijokarburanti li jinħarġu mill-proċess tal-kultivazzjoni li jirrispetta n-natura u r-riżorsi (bħall-agrikoltura ekoloġika) u dawk li jiġu prodotti b’approċċ li juża ħafna kimiki agrikoli (li jdgħajfu l-prestazzjoni tal-emissjonijiet b’effett ta’ serra), kif ukoll bejn il-karburanti li jiġu manifatturati lokalment u dawk li jinħarġu mill-impjanti ċentralizzati u ta’ skala kbira, eċċ. Il-Kummissjoni ma tagħmilx din id-distinzjoni.

3.31 Minflok, il-ħaġa stramba hi li bil-metodi ta’ kalkolu proposti mill-Kummissjoni anke ċerti karburanti avvanzati, li għandhom spejjeż ta’ produzzjoni għoljin f’termini ta’ enerġija u trasport, jingħataw klassifika aħjar minn prodotti bażiċi naturali kważi mingħajr spejjeż (bħaż-żejt veġetali pur); ara l-punt 4. Il-Kumitat huwa tal-fehma li din hija ħaġa inaċċettabbli.

4. Kummenti speċifiċi

4.1 Il-Kummissjoni tqis li l-karburanti avvanzati mhuma ta’ ebda riskju għat-tibdiliet indiretti tal-użu tal-art. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni li dan bl-ebda mod ma jfisser li ma joħolqu l-ebda riskju għall-ħarsien tal-klima. Hawn taħt il-Kumitat jixtieq jiċċara l-pożizzjoni kritika tiegħu tal-approċċ li hemm ippjanat issa billi jirreferi għal erba’ eżempji konkreti mil-lista ta’ prodotti tar-residwi proposta mill-Kummissjoni.

4.2 Il-gliċerina

4.2.1 Il-Kummissjoni issa ffokat fuq il-gliċerina, fost oħrajn, bħala bijokarburant avvanzat minflok il-bijodiżil “konvenzjonali”, li beħsiebha tillimita. Madankollu, huma preċiżament il-produtturi Ewropej tal-bijodiżil li f’dawn l-aħħar snin saru l-provvedituri ewlenin tal-gliċerina, 80 % tal-produzzjoni Ewropea tal-gliċerina hija derivata mill-produzzjoni tal-bijodiżil (8). Il-KESE jistaqsi minn fejn ser tiġi l-materja prima tal-gliċerina fil-futur, li ser tibda tintuża fuq skala ikbar, jekk il-produzzjoni tal-prodott bażiku korrispondenti (il-bijodiżil) ser tiġi ristretta. Dan ma jagħmilx sens.

4.2.2 Il-Kummissjoni stess għamlitha ċara li mil-lat tal-politika tal-klima u l-enerġija jagħmel iktar sens li ż-żjut veġetali jintużaw mingħajr ma jiġu trattati, minflok ma jiġi esterifikat f’bijodiżil (ara Anness V, Parti A, tad-Direttiva 2009/28/KE). Dan l-approċċ, għalkemm jagħmel sens f’termini ta’ politika tal-klima, iwassal biex ma jkun hemm l-ebda produzzjoni tal-gliċerina. Madankollu, il-proposta attwali tal-Kummissjoni ser twassal għal distorsjoni konsiderevoli u diżastruża tal-kompetizzjoni meta l-prodotti jiġu klassifikati skont l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet b’effett ta’ serra. Bil-multiplikazzjoni b’erbgħa tal-valur tagħha bħala skart il-gliċerina, li hi prodott tar-residwu industrijali derivat minn produzzjoni intensiva fl-użu tal-enerġija (jiġifieri l-esterifikazzjoni taż-żejt veġetali f’bijodiżil), tingħata klassifikazzjoni superjuri fittizja meta mqabbla mal-valur tal-gassijiet b’effett ta’ serra li jinħarġu mill-prodott bażiku, jiġifieri ż-żejt veġetali. Fuq il-karta jidher li jkun sar iffrankar fil-kalkolu tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra meta fil-fatt ma jkunx sar (ara wkoll punt 4.4.3).

4.3 L-injam (mill-bijomassa għal-likwidu)

4.3.1 Mil-lat tekniku m’hemm l-ebda dubju li l-bijomassa tista’ tiġi konvertita f’likwidu, bħalma l-Kummissjoni qed tipproponi pereżempju bl-użu tal-injam. Il-proċess Fischer-Tropsch ilu jeżisti għexieren ta’ snin. Dan jinvolvi l-frammentazzjoni sħiħa tal-molekuli tal-lignin tal-injam u l-monossidu tal-karbonju li jifdal jiġi trasformat f’molekuli tal-idrokarbonju, tipikament bl-idroġenu injettat.

4.3.2 Dan il-proċess ma jistax (!) jiġi applikat għall-iskart tal-injam jew għas-serratura, imma jeħtieġ injam tal-ogħla kwalità (ħaġa li toħloq il-kompetizzjoni mal-injam għall-għamara u għall-kisi tal-injam b’fuljetti fini [verneering]) peress li l-molekuli barranin li huma preżenti speċifikament fl-iskart tal-injam u s-serratura jimpedixxu l-proċess Fischer-Tropsch.

4.3.3 Dan il-proċess jikkonsma ħafna enerġija! Minn 1 000 kg injam mill-aqwa (b’60 % ta’ materja organika) tista’ tinħareġ 135 kg diżil. Iktar minn 85 % tal-enerġija li tiġi introdotta fil-forma ta’ injam tintilef u madwar 15 % biss issir “bijokarburant avvanzat”. Dan ifisser li minn foresta ta’ 1 000 siġra, 850 minnhom jinħarqu bħala enerġija għall-ipproċessar biex jinkiseb karburant minn inqas minn 150 siġra. Bil-kombustjoni sussegwenti tal-karburant BtL fil-muturi tal-karozzi, is-CO2 kollu li jkun inqabad permezz tal-fotosintesi fl-1 000 siġra jiġi rilaxxat.

4.3.4 Dan il-livell baxx ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija huwa inaċċettabbli u ferm ’il bogħod minn dak rakkomandat kemm-il darba mill-Kummissjoni. L-objettivi ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija jeħtieġu investiment fi proċessi li jistgħu jħallu impatt aċċettabbli f’termini tal-użu tal-enerġija.

4.3.5 Madankollu, dan il-proċess jiġi ppreżentat fil-qafas tal-politika tal-ER tal-UE bħala wieħed ġeneralment newtrali mil-lat tas-CO2, għax jinvolvi l-użu tal-injam fl-ipproċessar tal-enerġija. Iżda fl-istess ħin l-UE beħsiebha tibni riżervi tal-karbonju. Għal dan il-għan, x’hemm aħjar mit-trasformazzjoni tas-CO2 fl-injam u l-ħżin tiegħu għat-tul, minflok ma jiġi rilaxxat mill-ġdid billi jinħaraq biex jiġu ġġenerati l-“bijokarburanti avvanzati”, pereżempju?

4.3.6 Il-KESE jenfasizza li, naturalment, l-injam mill-foresti ġestiti b’mod sostenibbli jista’ u għandu jintuża biex jissostitwixxi l-karburanti fossili bħaż-żejt u l-faħam. Madankollu, huwa kien diġà ġibed l-attenzjoni (9) li r-rakkomandazzjonijiet li saru miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka għandhom jiġu segwiti u l-miżuri li jagħmlu l-iktar sens mil-lat ekonomiku u li huma l-iktar effettivi mil-lat tal-politika tal-klima għandhom jingħataw prijorità. Dawn jinkludu l-ewwel nett l-użu tal-injam għat-tisħin (pereżempju fis-sistemi tat-tisħin distrettwali, idealment flimkien mal-impjanti tal-koġenerazzjoni tas-sħana u l-enerġija), u mhux il-konverżjoni kimika li tuża ħafna enerġija biex l-injam jiġi konvertit f’karburant likwidu għat-trasport (10).

4.4 It-tiben

4.4.1 Mil-lat ekoloġiku u tal-politika tal-klima, hija problema kbira li l-Kummissjoni tiddefinixxi t-tiben bħala prodott residwali (fis-sens ta’ skart inutli). Tul is-sekli li għaddew it-tiben kien materja ċentrali fil-proċess ta’ riċiklaġġ fl-irziezet. Fuq ettaru wieħed ta’ raba’ hemm mal-għaxar tunnellati ta’ annimali li jridu jiġu mitmugħa. Huwa importanti li wieħed jifhem li dawn l-annimali fil-ħamrija joħolqu l-humus mit-tiben, il-weraq, il-ħaxix ħażin, eċċ. tul bosta sekli. Il-humus ifisser ħamrija ta’ kwalità, fertilità u bjar ta’ karbonju.

4.4.2 Mhuwiex ċar għall-KESE xi trid verament il-Kummissjoni: li tibni u tespandi l-bjar ta’ karbonju, jew li tneħħi wieħed mis-sorsi ewlenin ta’ bjar potenzjali billi tipprijoritizza l-użu tat-tiben fil-produzzjoni tal-karburanti?

4.4.3 L-UE qed tħeġġeġ din l-aħħar għażla billi tiddefinixxi t-tiben bħala “skart” u tipproċessah – bi spiża għolja tal-enerġija – f’karburant avvanzat li jiġi kkalkolat b’erba’ darbiet biex jintlaħqu l-għanijiet tat-tibdil tal-klima fis-settur tat-trasport. It-telf korrispondenti tal-bjar ta’ karbonju ma jiġix ikkunsidrat!

4.4.4 Aspett ieħor li ma ġiex maħsub sew huwa li meta jkun jonqos it-tiben fl-ekosistema tal-ħamrija, ma jinħolqux biss problemi għall-istruttura tal-ħamrija u l-mikroorganiżmi. Anke n-nutrijenti li jinħarġu minnha jridu jiġu sostitwiti b’fertilizzaturi minerali, li jirrikjedu ħafna flus u enerġija konsiderevoli biex jiġu prodotti.

4.4.5 Jekk fil-livell politiku jiġi deċiż li t-tiben huwa prodott li l-bdiewa għandhom jitħallsu tiegħu, dan ikun irendi sew għalihom. Madankollu, ma jitħallsu xejn għall-produzzjoni ta’ humus u l-qbid tal-karbonju fil-ħamrija, jew għall-iffrankar tal-enerġija mir-riċiklaġġ tat-tiben fl-irziezet. Dan iwassal biex jinħolqu inċentivi tas-suq fittizji.

4.4.6 Il-Kumitat jirreferi għall-Opinjoni tiegħu tad-19 ta’ Settembru 2012 dwar “Il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli tal-kontabilità u l-pjanijiet ta’ azzjoni dwar l-emissjonijiet u l-assorbimenti tal-gassijiet serra li jirriżultaw mill-attivitajiet relatati mal-użu tal-art, mat-tibdil fl-użu tal-art u mal-forestrija” (11). F’din l-Opinjoni huwa argumenta li l-pjani ta’ azzjoni previsti għall-ħolqien ta’ bjar ta’ karbonju “jridu bilfors ikunu akkumpanjati minn miżuri politiċi oħra jew ikkombinati ma’ miżuri politiċi eżistenti sabiex jinħolqu l-kundizzjonijiet qafas li jippermettu lis-sidien tal-art u lil dawk li jiġġestixxu l-art jimplimentaw miżuri effettivi fis-settur tal-LULUCF b’mod li jagħmel sens mil-lat ekonomiku u mhux biss a spiża tagħhom.” B’xorti ħażina, lanqas xahrejn wara li l-Kumitat esprima dan il-prinċipju, il-Kummissjoni ħarġet b’din il-proposta biex it-tiben isir karburant avvanzat, pass fid-direzzjoni kompletament opposta.

4.5 Il-weraq

4.5.1 Il-klassifikazzjoni tal-weraq bħala “skart” mhux divrenzjat jew bħala materja prima għall-produzzjoni ta’ bijokarburanti avvanzati mhijiex aċċettabbli mil-lat ekoloġiku. Il-weraq jaqdi rwol importanti pereżempju fl-ekosistema tal-foresti u f’kemm ikunu produttivi. It-tneħħija tal-weraq minn xi foresti Ewropej fil-Medju Evu, pereżempju, kellu impatt negattiv fit-tul fuq is-sostenibbiltà tagħhom. Skont il-proposti attwali tal-Kummissjoni, jista’ jiġi kkunsidrat li l-weraq tal-foresti jingħata prijorità bħala materja għall-produzzjoni tal-karburant, xi ħaġa li finalment twaqqfet xi għexieren ta’ snin ilu biex tittejjeb is-saħħa tal-foresti. Bħalissa, ir-raġunijiet ekonomiċi biss jidhru li huma kontra t-twettiq tal-proposti tal-Kummissjoni.

5. Il-proposti tal-KESE

5.1 Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni biex tiddefinixxi mill-ġdid il-politika tagħha dwar il-bijoenerġija b’mod partikolari fir-rigward tal-bijokarburanti. Hawnhekk għandhom jitqiesu kemm in-natura limitata tal-art (u b’hekk tal-bijomassa), il-prestazzjoni u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bijokarburanti differenti (u b’hekk id-diversi potenzjali tat-tnaqqis tal-gassijiet b’effett ta’ serra) kif ukoll il-fattibbiltà ekonomika. Il-Kummissjoni hi mistiedna tqis kemm l-osservazzjonijiet importanti taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka kif ukoll l-argumenti ewlenin li saru fi studju tal-Aġenzija Federali Ġermaniża għall-Ambjent (12) li ġie ppreżentat fl-avvenimenti sekondarji tal-KESE fil-qafas tal-konferenza dwar il-klima f’Durban.

5.2 L-enerġija li tintuża fil-proċess tal-konverżjoni, li ħafna drabi tiġi sottovalutata, jistħoqqilha ħafna iżjed attenzjoni. F’ħafna oqsma (bħal dak tal-mediċina) l-intervent fl-istruttura molekulari tal-prodotti bażiċi ma jistax jiġi evitat, imma mhux neċessarjament fis-settur tal-enerġija. Hawnhekk l-għan għandu jkun l-ikbar effiċjenza possibbli fl-użu tal-enerġija – wara kollox l-iskop huwa li tiġi ffrankata l-enerġija! Kull prodott tal-enerġija li jgħaddi minn konverżjoni kimika dejjem għandu jerġa’ jiġi kkunsidrat meta jkun hemm alternattiva għalih.

5.3 L-injam, minflok ma jiġi kkonvertit b’konsum kbir ta’ enerġija biex imbagħad jinħaraq, għandu jintuża bħala riżerva tal-karbonju jew jiġi maħruq fl-istat naturali tiegħu biex jissostitwixxi l-karburanti fossili fit-tisħin.

5.4 Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa strateġija li torbot, b’mod effiċjenti mil-lat tal-enerġija, il-bżonn li tiġi pprovduta l-enerġija mal-proċessi naturali, pereżempju fl-agrikoltura u l-forestrija, bħal fil-każ tal-istrateġija Ewropea ppjanata dwar il-proteini. Dan ifisser li l-kultivazzjoni tal-għelejjel ta’ pjanti li minnhom jiġi estratt iż-żejt fl-Ewropa, li fl-istess ħin tipproduċi l-proteini u ż-żjut veġetali (u b’hekk tiġi sostitwita l-importazzjoni tas-soja), għandha tiġi promossa bħala metodu ta’ kultivazzjoni agrikola sostenibbli u mhux tiġi limitata.

5.5 Il-Kummissjoni għandha tillimita l-użu tal-bijokarburanti billi tiffokah f’oqsma fejn – għall-kuntrarju tal-karozzi – għad m’hemmx alternattivi promettenti previsti għall-karburanti fossili. Pereżempju fil-qasam tat-trasport bl-ajru u bil-baħar, u anke l-agrikoltura u l-forestrija (off-road).

5.6 Hija għandha wkoll tieħu bis-serjetà l-prinċipju li fasslet hi stess li l-bijoenerġija għandha tintuża fl-oqsma fejn tkun tista’ tintuża bl-inqas spiża u bl-ikbar effett b’rabta mal-politika tal-klima. Dan huwa minnu b’mod ċar għall-użu tas-sħana, iżda mhux fil-każ tal-karburanti likwidi.

5.7 Il-KESE diġà esprima fehmietu bosta drabi dwar l-enerġija rinnovabbli fl-agrikoltura, fost oħrajn li ż-żjut veġetali puri joffru alternattivi interessanti hawnhekk. L-Awstrija, pereżempju, qed tisfrutta r-riżultati ta’ proġett appoġġjat mill-Kummissjoni taħt l-FP 7 bl-użu ta’ żjut veġetali puri li ma ġewx trattati bil-kimika, u ser tapplikahom fl-agrikoltura fuq skala usa’. B’xorti ħażina, il-Kummissjoni ma rnexxilhiex tikkummenta dwar dan jew li tirreaġixxi b’inizjattivi proprji tagħha.

5.8 Fil-futur il-KESE jixtieq jieħu sehem b’mod iktar attiv fid-dibattitu soċjali dwar temi bħall-użu tal-art u l-kompetizzjoni għall-art kif ukoll dwar il-problema dejjem akbar tal-issiġillar tal-ħamrija.

Brussell, 17 ta’ April 2013. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Henri MALOSSE

(1) COM(2013) 17 final.

(2) Ara l-Opinjoni tal-KESE "Il-Pakkett dwar Enerġija Nadifa għat-Trasport" (għadha ma ġietx adottata).

(3) Fil-proposta għal Direttiva jintuża t-terminu “bijokarburanti”. F’bosta Opinjonijiet, il-KESE għamel referenza għal ħafna problemi ambjentali, li huma r-riżultat ta’ dawn il-“bijokarburanti”. Billi s-sillaba “bijo” timplika li l-prodott m’għandu l-ebda impatt ekoloġiku negattiv (bħal fit-terminu kultivazzjoni “bijoloġika”), f’din l-Opinjoni l-KESE juża t-terminu newtrali “agrokarburanti” minflok “bijokarburanti”.

(4) COM(2010) 811 final, 22.12.2010.

(5) ĠU C 77, 31.3.2009, p. 43.

(6) ĠU C 77, 31.3.2009, p. 43.

(7) Fil-każ taż-żerriegħa tal-kolza dan jammonta għal madwar disa’ tunnellati għal kull ettaru; ħaġa stramba li l-valur ta’ dan it-tiben mhuwiex ikkunsidrat fil-kalkolu tal-gassijiet b’effett ta’ serra.

(8) Ara r-rapport annwali 2009 tal-ADM: http://www.oelag.de/images_beitraege/downloads/ADM%20GB%202009%20final.pdf.

(9) ĠU C 77, 31.3.2009, p. 43.

(10) Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni, “Biofuels in the European Context: Facts, Uncertainties and Recommendations”, 2008, http://ec.europa.eu/dgs/jrc/downloads/jrc_biofuels_report.pdf (disponibbli biss bl-Ingliż).

(11) ĠU C 351, 15.11.2012, p. 85.

(12) Globale Landflächen und Biomasse nachhaltig und ressourcenschonend nutzen, (L-użu sostenibbli u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi tal-art globali u l-bijomassa), Umweltbundesamt, 2012; http://www.umweltbundesamt.de/uba-info-medien/4321.html