WERREJ

RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW - Is-Seba' rapport skont l-Artikolu 12 tar-Regolament (KEE, Euratom) Nru 1553/89 dwar il-ġbir tal-VAT u l-proċeduri ta' kontroll

1........... Introduzzjoni................................................................................................................ 3

2........... L-impatt tal-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni tat-taxxa............................. 3

2.1........ Id-distakk tal-VAT u r-riżorsa proprja tal-VAT........................................................... 4

2.2........ Il-kostijiet ta' konformità għan-negozji......................................................................... 4

2.3........ Il-kostijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxa għall-Istati Membri..................................... 5

3........... L-isfidi biex tiżdied l-effiċjenza tal-amministrazzjoni tat-taxxa................................... 5

3.1........ L-organizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa.................................................... 5

3.2........ L-identifikazzjoni tal-VAT, ir-reġistrazzjoni u d-dereġistrazzjoni;.............................. 6

3.3........ Proċedura Doganali 42................................................................................................. 7

3.4........ Il-preżentazzjoni tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT............................................................ 8

3.5........ Il-ġbir u l-irkupru tal-VAT............................................................................................ 9

3.6........ L-awditjar tal-VAT u l-investigazzjoni......................................................................... 9

3.7........ Is-sistema għar-riżoluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa................................................. 10

3.8........ Il-konformità mal-VAT.............................................................................................. 11

4........... Konklużjonijiet........................................................................................................... 12

4.1........ Il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-VAT..................................................... 12

4.2........ L-azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri............................................... 12

4.3........ Azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni.................................................. 13

1. Introduzzjoni

L-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill 1553/89[1] fuq l-arranġamenti uniformi definittivi għall-kollezzjoni tar-riżorsi proprji li jakkumulaw mill-VAT jirrikjedi mill-Kummissjoni li tippreżenta rapport lill-Parlament u lill-Kunsill kull tliet snin dwar il-proċeduri applikati fl-Istati Membri għar-reġistrazzjoni ta' persuni taxxabbli u għad-determinazzjoni u l-ġbir tal-VAT, kif ukoll dwar il-modalitajiet u r-riżultati tas-sistemi ta' kontroll tal-VAT tagħhom.

Mill-1989 [2]saru sitt rapporti Rapporti tal-passat koprew l-oqsma tematiċi kollha indikati mir-Regolament imsemmi hawn fuq u għamlu rakkomandazzjonijiet dwar it-titjib ta' ħafna minnhom. Barra minn hekk l-aħħar rapport[3] evalwa jekk il-proċess ta’ rappurtar, u r-rakkomandazzjonijiet meħudin minnu kinux effettivi.

Dan ir-rapport huwa s-seba' fis-serje u hu immirat lejn it-tkejjil tat-titjib fl-amministrazzjoni tal-VAT fl-Istati Membri fil-qafas tal-Artikolu 12 tar-Regolament imsemmi hawn fuq. Fl-istess ħin, dan ir-rapport huwa maħsub ukoll sabiex jiġu identifikati l-prassi tajbin fl-istadji varji tal-ġbir tal-VAT u biex l-Istati Membri jkunu jistgħu jevalwaw ir-riskji u jidentifikaw opportunitajiet biex itejbu s-sistemi tal-ġbir u tal-kontroll tal-VAT. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tisħaq li r-rapport kellu jitqies bħala opportunità "biex jiġi kkunsidrat jekk jistax ikun hemm titjib f’dawn il-proċeduri bil-għan li tkun imtejba l-effikaċja tagħhom" (Artikolu 12 Paragrafu 2 tar-Regolament imsemmi hawn fuq).

Il-konklużjonijiet f’dan ir-rapport huma mkejla kontra paramentri ta' riferiment komuni li kienu mfassla mill-Kummissjoni abbażi tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-rapporti preċedenti[4] kif ukoll żviluppi fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali fil-qasam tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Dawn l-iżviluppi jikkonċernaw, l-aktar importanti, il-miżuri preventivi, il-miżuri li jippromwovu l-osservanza volontarja, approċċi ta' servizz għall-klijent, il-ġestjoni tar-riskju u l-ottimizzazzjoni tal-użu tal-għodod tal-IT.

Sabiex tinġabar l-informazzjoni meħtieġa għat-tħejjija ta’ dan ir-rapport, intbagħat kwestjonarju dwar kwistjonijiet magħżula lill-Istati Membri kollha[5]. Il-mistoqsijiet kienu dwar l-oqsma tematiċi ewlenin li ġejjin: l-organizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa; l-identifikazzjoni tal-VAT, ir-reġistrazzjoni u d-dereġistrazzjoni; il-Proċedura Doganali 42; id-dikjarazzjonijiet u l-ħlasijiet tal-VAT; il-ġbir u l-irkupru tal-VAT; l-awditjar tal-VAT u l-investigazzjoni; is-sistema għar-riżoluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa; u l-konformità mal-VAT. L-Istati Membri kollha wieġbu għall-kwestjonarju u pprovdew l-informazzjoni mitluba. L-informazzjoni sottomessa ġiet diskussa f’diversi okkażjonijiet mal-Istati Membri. F’dan ir-rapport il-konklużjonijiet li jirriżultaw mit-tweġibiet għall-kwestjonarju huma miġbura fil-qosor skont is-suġġett u fl-ordni sekwenzjali deskritta hawn fuq.

2. L-impatt tal-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni tat-taxxa

L-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni tat-taxxa fl-Istati Membri għandhom impatt fuq id-daqs tad-distakk tal-VAT kif ukoll fuq l-ammont ta’ riżorsi proprji tal-VAT dovut mill-Istati Membri lejn l-UE. Konsegwentement, dawn il-fatturi għandhom ukoll impatt fuq is-sehem relattiv f’total tar-riżorsi proprji mħallsa minn Stati Membri oħra. Fl-istess ħin, l-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni tat-taxxa jinfluwenzaw ukoll il-kostijiet tal-konformità tan-negozji u l-kostijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxi tal-gvernijiet. Billi l-VAT tikkostitwixxi parti kbira tal-piż amministrattiv għan-negozji, huwa importanti li titjieb il-kwalità tal-amministrazzjoni tal-VAT għal din ir-raġuni wkoll.

2.1. Id-distakk tal-VAT u r-riżorsa proprja tal-VAT

Id-distakk tal-VAT huwa d-distakk bejn l-ammont tal-VAT li teoretikament għandu jinġabar[6] u l-ammont tal-VAT li fil-fatt jinġabar, u jirriżulta bħala konsegwenza ta’ telf ta’ dħul permezz ta’ każijiet ta’ frodi u evażjoni, evitar legali tat-taxxa, fallimenti, insolvenzi finanzjarji kif ukoll kalkoli ħżiena u l-prestazzjoni tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa. Fi studju reċenti[7] id-distakk totali tal-VAT[8] għas-26 Stat Membru fl-2011[9] kien stma li hu madwar EUR 193 biljun, li huma madwar 18 fil-mija tal-VAT li teoretikament għandha tinġabar fl-UE-26, jew madwar 1.5 fil-mija tal-PDG totali tal-UE-26. Dan il-persentaġġ tal-aħħar juri żieda mill-1.1 fil-mija tal-PDG totali tal-UE-26 irreġistrat fl-2006, u huwa wkoll 'il fuq mill-medja tal-2000-2011 ta' 1.2 fil-mija. Id-distakk medju tal-VAT bħala persentaġġ tal-PDG wera tendenza ta' tnaqqis moderat qabel l-2008[10], filwaqt li mill-2008 iż-żminijiet ekonomikament diffiċli poġġew piż fuq is-sistemi tal-VAT u wasslu għal żieda fil-medja tad-distakk tal-VAT. B’mod partikolari, pajjiżi li ntlaqtu l-agħar mill-kriżi ekonomika u finanzjarja rreġistraw żidiet sinifikanti fid-differenzi tal-VAT tagħhom u ma kinux kapaċi jtejbu s-sitwazzjoni tagħhom sostanzjalment minn żmien għall-ieħor. B’mod ġenerali, l-istima tad-distakk tal-VAT għall-Istati Membri individwali tvarja ħafna madwar l-Istati Membri u turi differenzi kbar fil-prestazzjoni tagħhom.

Il-konklużjoni ġenerali tal-istudju hija li l-konformità tal-VAT tidher li tonqos waqt ir-reċessjonijiet u wkoll meta jiżdiedu r-rati tat-taxxa, b’mod partikolari f’pajjiżi b’infurzar tat-taxxa aktar dgħajjef. Dawn ir-riżultati huma konsistenti ma’ tbassir mit-teorija tal-evitar tat-taxxa u b’xi stimi preċedenti, u jindika l-importanza tal-amministrazzjoni tat-taxxa u l-infurzar fid-determinazzjoni ta’ riformi għall-politika tal-VAT u fir-reazzjoni għal pressjonijiet tat-taxxa.

Ir-riżorsa proprja tal-VAT irrappreżentat 11 fil-mija tad-dħul tal-UE, li kienet madwar EUR 14-il biljun fl-2011. Għall-kalkolu tar-riżorsa proprja tal-VAT, bħala regola, rata uniformi ta' 0.3% hija imposta fuq il-bażi tal-VAT armonizzata għal kull Stat Membru[11]. Madankollu, din il-bażi tal-VAT tkum limitata għal 50% tal-ING għal kull Stat Membru.

2.2. Il-kostijiet ta' konformità għan-negozji

Fis-sitwazzjoni attwali ekonomika u finanzjarja fraġli, il-kostijiet tal-konformità għan-negozji saru kwistjoni importanti għall-gvernijiet biex iżżommuha f’moħħhom meta jikkunsidraw kif l-aħjar li jagħmlu biex jistimulaw u jsostnu t-tkabbir ekonomiku. Fl-istudju tal-2013 dwar il-Ħlas tat-Taxxi[12], ġie konkluż li hemm rabta bejn it-tkabbir ekonomiku u l-piżijiet amministrattivi fuq in-negozji. L-istudju juri li f’ekonomiji fejn ittieħdet azzjoni biex titnaqqas il-kumplessità fl-amministrazzjoni tat-taxxa — kemm f’termini tal-għadd ta’ ħlasijiet u ta’ żmien meħud biex jiġu ttrattati kwistjonijiet tat-taxxa — kien hemm bidla pożittiva fit-tkabbir ekonomiku. Barra minn hekk, deher li t-tnaqqis tal-piż amministrattiv fuq in-negozji huwa aktar marbut mat-tkabbir ekonomiku milli ma' qtugħ fir-rati tat-taxxa.

Fir-rigward tar-reġjun tal-UE u l-EFTA[13], l-istudju juri li kemm il-medja tas-sigħat meħuda biex wieħed jikkonforma kif ukoll l-għadd ta’ pagamenti naqsu matul il-perjodu ta’ studju. Dan l-iżvilupp kien fil-biċċa l-kbira minħabba żieda fl-użu ta’ kapaċitajiet mtejba ta’ iffaljar u ħlas elettroniku, u effiċjenzi akbar fl-amministrazzjoni tat-taxxa. Is-sistemi tal-VAT jammontaw bħala medja għal 32% taż-żmien biex wieħed jikkonforma mal-leġiżlazzjoni tat-taxxa fir-reġjun. Madankollu, hemm varjazzjoni konsiderevoli bejn l-Istati Membri minħabba li l-proċeduri amministrattivi użati biex jimplimentaw it-taxxa jvarjaw b’mod konsiderevoli.

2.3. Il-kostijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxa għall-Istati Membri

Il-livell aggregat tan-nefqa ta' amministrazzjoni tat-taxxa biex twettaq ir-responsabbiltajiet tagħha tat-taxxa u responsabbiltajieti mandati oħra huwa importanti u topiku għall-Istati Membri kollha. L-Istati Membri għandhom riżorsi limitati disponibbli għall-amministrazzjoni ta’ liġijiet nazzjonali tat-taxxa u kontinwament ifittxu li jnaqqsu l-kostijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Skont studju riċenti tal-OECD[14], il-kostijiet tal-proporzjon tal-ġbir[15] juru xejra ta’ tnaqqis għall-maġġoranza tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa, li tista’ tkun, għall-inqas parzjalment, attribwibbli għal żieda fl-effiċjenza li tirriżulta minn investimenti fit-teknoloġija u inizjattivi oħra. L-istudju wera wkoll li l-kostijiet aggregati tas-salarji - bħala sehem mill-kostijiet amministrattivi totali għall-pajjiżi tal-OECD - niżlu sew b'6% (assoluti) f'kull wieħed fl-2010 u l-2011. Dan l-iżvilupp x’aktarx jirrifletti l-impatti ta’ tnaqqis preskritt mill-gvern fil-persunal u/jew kisbiet fl-effiċjenza minn inizjattivi ta' awtomazzjoni u riorganizzazzjoni interna. Id-differenzi bejn l-Istati Membri, madankollu, jibqgħu.

3. L-isfidi biex tiżdied l-effiċjenza tal-amministrazzjoni tat-taxxa

F’amministrazzjoni moderna tat-taxxa, evalwazzjonijiet regolari ta’ prestazzjoni għandhom rwol importanti peress li jistgħu jintużaw biex titjieb l-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni. L-arranġamenti tal-Artikolu 12 jipprovdu opportunità biex jiġi evalwat it-tħaddim tal-amministrazzjonijiet tal-VAT u biex wieħed jifhem il-mudelli kemm tal-konformità kif ukoll in-non konformità tal-VAT, li min-naħa tagħhom jistgħu jgħinu biex jitnaqqas id-distakk tal-VAT u għal benefiċċji ekonomiċi. F’dan il-kapitolu, punti ta’ referenza u r-riżultati tal-evalwazzjoni sottostanti f'dan ir-rapport huma miġbura fil-qosor skont il-qasam.

3.1. L-organizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa

Hemm żewġ xejriet ewlenin rikonoxxibbli fl-organizzazzjoni tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa tal-Istati Membri. L-ewwel nett, hemm tendenza lejn żieda fl-awtonomija tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa. Bħala prinċipju bażiku, l-awtonomija tista’ twassal għal prestazzjoni aħjar billi jitneħħew l-impedimenti għal ġestjoni effettiva u effiċjenti filwaqt li tinżamm responsabbiltà xierqa u trasparenza. Ġeneralment, l-arranġamenti istituzzjonali differenti tal-Istati Membri joffru aktar awtonomija baġitarja kif ukoll awtonomija fil-ġestjoni tar-riżorsi umani u d-disinn tal-istruttura organizzattiva. Madankollu, f’ħafna Stati Membri għad hemm restrizzjonijiet sinifikanti fuq il-maniġment.

It-tieni nett, hemm tendenza minn approċċ tat-tip tal-kontribwenti għal dak tat-tip tat-taxxa fl-istruttura organizzattiva tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa. L-approċċ tat-tip ta' kontribwent jinkludi, fost l-oħrajn, il-ħolqien ta’ unitajiet speċifiċi għall-kontribwenti kbar, għal individwi li għandhom ġid kbir u għal dawk li jaħdmu għal rashom, u għall-ġestjoni tar-riskju. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għandhom unità għall-kontribwenti kbar; madankollu, din l-unità hija ta’ spiss sempliċement ċentru tal-awditjar u ma tinkorporax servizzi ta' preżentazzjoni, ħlas, ġbir infurzat jew servizzi għall-kontribwenti. Ftit Stati Membri biss għandhom unità distinta responsabbli mill-ġestjoni tal-konformità ta' individwi li għandhom ġid kbir u għal dawk li jaħdmu għal rashom, u waqqfu unità distinta tal-immaniġġjar tar-riskju, li tappoġġja approċċ ħolistiku ta' konformità.

3.2. L-identifikazzjoni tal-VAT, ir-reġistrazzjoni u d-dereġistrazzjoni;

3.2.1 Parametri ta’ riferiment

Ir-reġistrazzjoni hija trasparenti u l-kontribwenti huma infurmati sew dwar kif, meta u fejn jistgħu jirreġistraw. Hemm aċċess għas-servizzi għall-kontribwenti permezz ta' helpdesks, sistemi onlajn jew ċentri telefoniċi. Il-kontribwenti mhux stabbiliti jistgħu faċilment jiksbu aċċess għall-informazzjoni. Talbiet għar-reġistrazzjoni huma ttrattati fil-ħin. Il-proċess tar-reġistrazzjoni jiġbor informazzjoni li tippermetti lill-amministrazzjoni tat-taxxa tiskopri u twaqqaf frodi fi stadju bikri. Mill-bidu, l-amministrazzjoni tat-taxxa timmonitorja l-konformità tal-preżentazzjonijiet u l-ħlas għal reġistrazzjonijiet riskjużi, u tappoġġja żjarat fuq il-post bikrija u kontinwi ta' wara r-reġistrazzjoni. Il-proċeduri ta' dereġistrazzjoni huma effettivi biex kummerċjanti neqsin li ma jidhrux fis-sistema tal-VAT jiġu dereġistrati malajr. Ir-reġistru jinżamm aġġornat u jittieħdu miżuri biex tiġi żgurata l-kwalità u l-affidabbiltà tad-dejta fil-VIES. L-awtoritajiet tat-taxxa u l-operaturi ekonomiċi jistrieħu fuq il-validità tan-numri ta’ identifikazzjoni tal-VAT fis-sistema tal-VIES. F’każijiet ta’ intenzjonijiet frawdolenti suspettużi u meta r-reġistrazzjoni ma tkunx tista' tiġi rrifjutata, l-amministrazzjonijiet tat-taxxa jieħdu prekawzjoni u miżuri ta’ sigurtà addizzjonali bħala prerekwiżit għar-reġistrazzjoni.

3.2.2 Sitwazzjoni attwali

Il-proċess ta’ reġistrazzjoni jkun trasparenti fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri u kontribwenti — inklużi l-kontribwenti mhux stabbiliti — jkunu infurmati sewwa dwar kif, meta u fejn jistgħu jirreġistraw għall-VAT (AT, BG, CY, CZ, DK, DE, EE, ES, FI, HU, IE, IT, LT, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI, SK u UK). Il-kontribwenti mhux stabbiliti jistgħu faċilment jiksbu aċċess għall-informazzjoni b’lingwi barranin, l-aktar bl-Ingliż (AT, BG, CZ, DK, EE, ES, FR, HU, IT, LT, LV, LU, MT, NL, PL, SE, SK u UK). Madankollu, meta jqumu kwistjonijiet aktar speċifiċi u relatati man-negozju, l-informazzjoni mogħtija ssir iktar rari f’lingwi barranin. Minkejja sforżi notevoli li saru minn bosta Stati Membri fuq il-websajt tagħhom, jibqa’ diffiċli li wieħed ikun jaf jekk ċerti negozji jeħtiġux li jkunu reġistrati jew le, u x’inhuma l-obbligi rilevanti.

Fil-proċess tar-reġistrazzjoni l-attività maħsuba u l-identità tal-kontribwenti jeħtieġ li jiġu vverifikati sabiex tiġi pprevenuta frodi assoċjata ma’ negozji fittizji (msejħa wkoll “kummerċjanti neqsin”). Proċess modern ta’ reġistrazzjoni huwa proċess minn tarf sa tarf, li jinkludi kontrolli ta' qabel ir-reġistrazzjoni, programmi ta' monitoraġġ ta' wara r-reġistrazzjoni għall-konformità tal-iffajljar u l-ħlas ta' kummerċjanti riskjużi, u dereġistrazzjoni hekk kif il-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni jonqsu milli jiġu mħarsa[16]. Bl-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 904/2010[17], ir-reġistrazzjoni minn qabel u d-dereġistrazzjoni rċevew attenzjoni aktar sinjifikanti, imma mhux l-Istati Membri kollha żviluppaw proċess minn tarf sa tarf għar-reġistrazzjoni.

Fl-istadju tar-reġistrazzjoni minn qabel, il-maġġoranza tal-Istati Membri (ħlief għal EL, FR, IT u PT) sistematikament jagħmlu kontroverifika tal-applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ma’ għejun oħra ta’ dejta (eż. reġistru tal-kumpaniji u arkivji interni), iżda okkażjonalment itwettqu żjarat fuq il-post. Il-biċċa l-kbira tal-Stati Membri jiddependu fuq indikaturi tar-riskju. Sa fejn id-dejta hija disponibbli dwar ir-rifjut tar-reġistrazzjoni fl-Istati Membri individwali (BE, BG, DK, DE, EE, ES, FR, HU, IE, LT, MT, PL, SE, SI u UK), jidher li l-proċeduri tar-reġistrazzjoni rari jirriżultaw f’ċaħda ta’ reġistrazzjoni. Il-programmi ta' monitoraġġ ta' wara r-reġistrazzjoni huma implimentati minn madwar nofs l-Istati Membri. Dwar id-dereġistrazzjoni hemm ftit informazzjoni disponibbli, madankollu, l-għadd ta’ dereġistrazzjonijiet ex officio jidher baxx u l-proċeduri huma ġeneralment bil-mod wisq biex iwaqqfu l-frodi tal-VAT minn kummerċjanti neqsin.

Dwar tas-sistema VIES (is-sistema ta’ skambju ta’ tagħrif dwar il-VAT), għandhom jitjiebu l-aġġornar, il-kompletezza u l-preċiżjoni tad-dejta disponibbli fis-sistema. B’mod partikolari, l-iskadenzi twal għall-aġġornament tas-sistema (BE, EL, ES u PT) u d-dereġistrazzjoni retroattiva (CY, DK, EL, FR, IE, PL, PT, RO u UK) f’għadd ta’ Stati Membri huma problematiċi. Fil-każ tal-aħħar, skont il-prinċipju ta’ trasparenza u ċertezza legali, id-dejta reali ta’ tħassir tan-numru tal-VAT jridu jsiru viżibbli fil-verżjoni web tal-VIES.

3.3. Il-Proċedura Doganali 42

3.3.1 Parametri ta’ riferiment

L-Istati Membri stabbilixxew sistema sabiex jippermettu verifika ta’ numri ta’ identifikazzjoni tal-VAT fil-ħin tal-importazzjoni. Dan jinkludi aċċess onlajn mal-bażi tad-dejta VIES li fih in-numri validi kollha ta’ identifikazzjoni tal-VAT fil-bażi tad-dejta tal-UE. L-awtoritajiet doganali sistematikament jittrażmettu d-dejta li tikkonċerna l-importazzjoni billi jużaw il-Proċedura Doganali 42 lilll-ammistrazzjoni tat-taxxa għal skambju effiċjenti tad-dejta. L-importazzjonijiet li jużaw il-Proċeduri Doganali 42 huma identifikati bħala riskju addizzjonali fis-sistema tal-analiżi tar-riskju tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Ir-riżultati tal-analiżi tar-riskju huma skambjati permezz tal-Eurofisc[18] qasam ta' ħidma numru 3 "Proċedura Doganali 4200"

3.3.2 Sitwazzjoni attwali

Il-Proċedura Doganali 42 hija r-reġim li l-importatur juża sabiex jikseb eżenzjoni mill-VAT meta l-merkanzija impurtata tkun se tiġi trasportata lejn Stat Membru ieħor. Il-VAT tkun dovuta fl-Istat Membru ta’ destinazzjoni. Meta tiġi impurtata l-merkanzija, tintuża l-proċedura doganali 63. Għall-finijiet ta'dan ir-rapport, ir-referenzi tal-Proċedura Doganali 42 jinkludu l-proċedura doganali 63.

Skont il-Proċedura Doganali 42, għadd sinifikanti ta' Stati membri ma jiċċekkjawx sistematikament il-validità tan-numri ta' identifikazzjoni tal-VAT (kemm għall-importaturi kif ukoll għall-konsumaturi) (BE, BG, FR[19], HU, IE, LU, NL, PT u UK) u ma jiskambjawx l-informazzjoni fuq it-tranżazzjoni bejn l-amministrazzjoni tad-Dwana u tat-taxxa (EL, IT, NL[20], PL u SK). Ladarba l-informazzjoni tkun disponibbli għall-amministrazzjoni Doganali, din għandha tintbagħat lill-amministrazzjoni tat-taxxa tal-Istat Membru tal-importazzjoni. F’dak l-istadju, l-amministrazzjoni tat-taxxa tista' tiċċekkja jekk id-dikjarazzjoni rikapitulattiva ġietx ippreżentata mill-importatur (jew ir-rappreżentant fiskali tiegħu) u t-tranżazzjoni tista' wara dan, ikun immonitorjata ulterjorment.

Minkejja t-telf kbir tad-dħul mill-VAT li sar minħabba l-abbuż mill-Proċedura Doganali 42, mhux l-Istati Membri kollha identifikaw dawn it-tranżazzjonijiet bħala riskji addizzjonali fis-sistemi domestici tal-analiżi tar-riskju u jittrażmettu l-informazzjoni permezz tal-Eurofisc (EE, FI, LU u MT). Sa mill-2011, qasam ta’ ħidma speċifiku fil-Eurofisc ġie stabbilit biex jiskambja l-informazzjoni b’mod rapidu dwar tranżazzjonijiet frawdolenti possibbli u l-kummerċjanti li jabbużaw mill-Proċedura Doganali 42.

Bosta Stati Membri jużaw għodod speċifiċi, bħal liċenzji (LU, MT, NL u SK) u garanziji (AT, DK, EE, ES, HU, IT, LU, MT, NL, RO u SK) biex iwaqqfu l-abbuż tal-Proċedura Doganali 42. Il-liċenzji u l-garanziji huma għodda utli fil-każ ta’ kummerċjanti riskjużi. Madankollu, l-impożizzjoni ta' garanzija jew liċenzja ġenerali fuq il-kummerċjanti jew ir-rappreżentanti fiskali kollha li fi ħsiebhom jużaw il-Proċedura Doganali 42, tkun piż sproporzjonat fuq in-negozju onest u thedded il-funzjonament bla xkiel tas-suq intern billi tneħħi l-flessibbiltà u l-attrazzjoni tas-simplifikazzjoni pprovduti permezz ta' din il-proċedura. Għalhekk, l-Istati Membri li jimponu tali liċenzja jew sistema ta' garanzija għandhom jimmiraw biss lejn kummerċjanti riskjużi.

3.4. Il-preżentazzjoni tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT

3.4.1 Parametri ta’ riferiment

Il-preżentazzjoni tad-dikjarazzjoniet tal-tal-VAT hija l-ewwel pass (wara r-reġistrazzjoni) fil-proċess minn tarf sa tarf li jistabbilixxi r-responsabbiltajiet tal-VAT. Jeżisti approċċ sistematiku biex jimmonitorja u jinfurza l-obbligi tal-preżentazzjoni u jiżgura l-preżentazzjoni fil-ħin tal-formoli. Il-proċessi tan-negozju awtomatizzati ħafna, li jinkludu l-preżentazzjoni elettronika tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT u d-dikjarazzjonijiet rikapitulattivi tal-VIES, huma appoġġjati mill-għodod li jwettqu profil tal-kontribwenti biex tiġi ddeterminata l-azzjoni ta' segwitu l-aktar adattata għall-istop-filers (eż. bit-telefown, e-mail, messaġġ bil-mowbajl, avviż tad-domanda, żjara personali, valutazzjoni ta’ inadempjenza jew prosekuzzjoni). Il-preżentazzjoni elettronika hija użata ħafna. Il-VAT dovuta u r-rifużjonijiet tal-VAT jitħallsu fil-ħin. L-imgħaxijiet jiġu imposti jew imħallsa awtomatikament għal ħlasijiet u rifużjonijiet tard. Penali raġonevoli jappoġġjaw konformità tal-preżentazzjonijiet u tal-obbligi tal-ħlas.

3.4.2 Sitwazzjoni attwali

Il-proporzjon medju tal-preżentazzjonijiet (jiġifieri l-għadd ta' dikjarazzjonijiet li waslu meta mqabbel mad-dikjarazzjonijiet mistennija) fl-UE hu għoli, madwar 96 fil-mija. Madankollu, hemm differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri. Il-proporzjon tal-preżentazzjonijiet individwali jiddependi fost l-oħrajn fuq l-effiċjenza tal-preżentazzjonijiet awtomatizzati u s-sistema tal-ħlas, l-iskemi tal-imgħax u l-penali u l-eżattezza tar-reġistru tal-kontribwenti.

L-użu tal-preżentazzjonijiet elettroniċi qed jiżdied imma għadu mhux ilaħħaq mal-aspettattivi raġonevoli. Maġġoranza żgħira biss ta’ Stati Membri għandhom fis-seħħ leġiżlazzjoni xierqa li tipprovdi għal preżentazzjoni elettronika obbligatorja tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT (AT, BE, BG, DE, DK, EL, ES[21], FR, IE, IT, LU, LV, NL, PT, RO, SI u UK). Fl-Istati Membri li fadal hija applikata sistema bbażata fuq l-alternattivi (CY, CZ[22], EE, ES, FI, FR[23], HU, LT, MT, PL, RO, SE u SK). Il-preżentazzjoni u l-ħlas tal-VAT huma sistematikament immonitorjati minn ħafna Stati Membri, madankollu, proċessi ta' segwitu moderni u awtomatiċi għal preżentazzjonijiet u ħlas tard (jew li ma jsirux) (eż. tfakkiriet awtomatiċi, valutazzjoni immedjata tal-istima f’każ li ma ssirx il-preżentazzjoni) huma nieqsa f’għadd sinifikanti minnhom (AT, BE, BG, CY, CZ, DE, EE, ES, FI, FR, HU, IT, LV, LT, NL, PL, PT, RO, SE, SI u SK).

L-Istati Membri kollha japplikaw sanzjonijiet għal preżentazzjonijiet u ħlas tard (jew li ma jsirux), iżda l-iskemi tal-imgħax u l-penali jvarjaw b’mod sinifikanti bejn l-Istati Membri. Id-dejta attwali ma tipprovdi l-ebda garanzija li tali sanzjonijiet ikollhom impatt effettiv u jippenalizzaw lill-kontribwenti b'kost globali li huwa ogħla milli kien jiġi bħala parti minn finanzjament ta’ partijiet terzi.

Ir-rispett tal-ħin li fih jingħataw ir-rifużjonijiet tal-VAT ġeneralment tjieb matul il-perjodu 2009-2011. Fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, talba għal rifużjoni tal-VAT hi soġġetta għal skandenza (AT, BE, BG, CZ, DE, DK, EE, EL, ES, FR, HU, IE, IT, SI, LT, LV, MT, NL, PL, RO u UK) u l-perjodu efettiv ta' rifużjoni hu ġeneralment fi żmien l-iskadenza li hu ta' bejn 30-45 jum. Madankollu, hemm xi Stati Membri fejn rifużjonijiet f’waqthom għadhom problematiċi. Għadd ta’ Stati Membri ma jħallsux imgħax fil-każ ta’ rifużjonijiet tard (AT, CY, LU, NL u UK).[24]

3.5. Il-ġbir u l-irkupru tal-VAT

3.5.1 Parametri ta’ riferiment

L-istokk tad-dejn fiskali hu stabbli fil-livel ta' 10 fil-mija tad-dħul fiskali annwali. Ir-residwi ta’ djun qodma huma rieżaminati regolarment biex wieħed jara jekk jistgħux jinġabru u jeżistu politiki adattati ta' tħassir. Operazzjonijiet ta' ġbir ta’ dejn isiru minn gruppi ta' ħaddiema full time iffurmati minn persunal speċjalizzat ta' ġbir. Il-funzjoni hi awtomatizzata ħafna u tinkludi: (i) avviżi, tfakkiriet u mandati awtomatiċi; (ii) identifikazzjoni awtomatika ta' assi fuq il-bażi ta' informazzjoni ta' partijiet terzi u (iii) tpaċija awtomatika ta' intitolamenti ta' krediti tat-taxxa kontra d-dejn pendenti. L-għodod biex isir profil tad-debitur jgħinu biex jinstabu l-iktar mezzi effettivi għall-ġbir tal-VAT. Ċentri ta' telefonati out-bound jagħmlu kuntatt bikri mad-debituri l-ġodda. L-amministrazzjoni għandha approċċ strutturat u trasparenti għal skemi ta' pagamenti bin-nifs u hemm sistema awtomatika ta’ identifikazzjoni tal-assi bbażata fuq informazzjoni ta’ parti terza u għodod biex isir profil tad-debitur. Jittieħed approċċ ħolistiku biex jiġi kkoordinat il-ġbir tat-taxxi u d-djun tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali.

3.5.2 Sitwazzjoni attwali

Hemm żieda fl-arretrati tal-VAT (medja ta' 15 fil-mija fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri) li tista' tiġi spjegata, tal-anqas parzjalment minħabba r-riċessjoni. Madankollu, il-livell ta’ tħassir mill-kontijiet tal-kontabbiltà huwa baxx u anki qrib iż-żero f’għadd ta’ Stati Membri (BG, CY, EL, FI u MT) li tagħmilha diffiċli biex jitqabbel l-istokk ta’ dejn li jista’ jinġabar. Djun li jkun ippruvat li ma jistgħux jinġabru b'kost raġonevoli għandhom ikunu suġġetti għal proċedura flessibbli ta’ tħassir. Mingħajr programm ta' tħassir kontinwu, l-amministrazzjoni tat-taxxa tissogra li taħli riżorsi ta’ valur biex issegwi ammonti li ma jistgħux jinġabru għaliex l-attenzjoni titneħħa minn fuq id-dejn li jista' jinġabar.

F’għadd sinifikanti ta’ Stati Membri il-funzjoni tal-ġbir tad-dejn mhix ġestita minn perspettiva minn tarf sa tarf. Huwa meħtieġ approċċ koerenti li jamministra l-proċess ta’ ġbir ta’ dejn minn meta d-dejn jiġi stabbilit sakemm jiġi eliminat.

Saru sforzi f’bosta Stati Membri biex tiżdied l-effiċjenza ta’ ġbir tad-dejn. Hemm tendenza ċara lejn proċessi ta' ġbir tad-dejn mhux sekwenzjali (AT, BE, BG, DE, ES, FR, HU, IE, LT, LU, LV, PT, SE u UK) kif ukoll biex jiġu kkumbinati t-taxxi u d-djun tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (AT, BG, DK, EE, ES, FI, HU, IE, LV, NL, RO, SE, SI u UK). Madwar nofs l-Istati Membri implimentaw kompletament jew parzjalment proċessi tal-irkupru integrati appoġġjati minn identifikazzjoni awtomatika tal-assi bbażata fuq informazzjoni interna jew ta' partijiet terzi (BE, BG, CZ, DK, ES, FI, HU, IE, IT, LT, PT, SI, u ).

3.6. L-awditjar tal-VAT u l-investigazzjoni

3.6.1 Parametri ta’ riferiment

Il-programm ta’ awditjar jinkludi firxa ta’ approċċi ta’ awditjar li, flimkien mas-servizzi tal-kontribwenti, jipprovdi approċċ bilanċjat li jippromwovi konformità volontarja. Qed titħaddem sistema ta' ġestjoni bbażata fuq ir-riskju għall-għażla tal-kontribwenti li għandhom jiġu awditjati u biex talloka r-riżorsi tal-awditjar skont ir-riskju tal-kontribwent. L-amministrazzjoni tat-taxxa għandha numru addattat ta’ persunal b’taħriġ adegwat. Hemm separazzjoni tad-dmirijiet matul il-proċess tal-awditjar b'kontrolli u bilanċi fis-seħħ sabiex jitnaqqsu l-opportunitajiet ta' korruzzjoni. Huwa żviluppat, implimentat u mmonitorjat pjan operattiv annwali biex jintlaħaq livell adattat tal-prestazzjoni operazzjonali. L-awdituri jkollhom aċċess għal gwida dwar suġġetti tekniċi u proċedurali biex ikunu żgurati deċiżjonijiet konsistenti u ekwi fil-qasam u biex ikunu mgħammra b’għodod moderni ta’ awditjar.

3.6.2 Sitwazzjoni attwali

Il-maġġoranza tal-Istati Membri (ħlief għal EL, ES, LU, PT u RO) japplikaw strateġija bbażata fuq ir-riskju għall-għażla tal-kontribwenti biex jiġu awditjati u jżidu dejjem aktar l-awditi immirati. Għadd ta’ Stati Membri għandhom madankollu obbligu li jawditjaw ċerti kontribwenti għas-snin kollha (AT, DE, FI, IE, IT, PL u SI). Anki jekk dan l-obbligu japplika biss għal kontribwenti kbar, hu jipprevjeni lill-Istati Membri milli jkollhom il-flessibbiltà li jallokaw ir-riżorsi tal-awditjar għall-kontribwenti li jirrappreżentaw riskju ogħla.

Hemm differenzi sostanzjali bejn l-Istati Membri f'persentaġġ ta’ kontribwenti li huma soġġetti għal awditjar fuq il-post u l-ammont tal-VAT ivvalutat addizzjonalment bħala riżultat tal-awditjar. Madankollu, xi Stati Membri ma għandhomx indikaturi tal-prestazzjoni biex jivvalutaw l-effikaċja tal-awditjar tagħhom (CY, DK, FI, LU u MT). B’numru kbir ta’ persunal involut f’kompiti ta’ awditjar, l-amministrazzjonijiet tat-taxxa jkollhom jivvalutaw l-effikaċja tax-xogħol tal-awditjar tagħhom regolarment sabiex jallokaw ir-riżorsi skont dan.

L-awditjar elettroniku huwa żviluppat sew f’maġġoranza kbira tal-Istati Membri. Skont dan, l-awdituri jirċievu taħriġ fl-awditjar elettroniku (ħlief għal IT u MT) u fil-mezzi biex janalizzaw id-dejta li hija pprovduta f’sistemi kompjuterizzati. Fl-istess ħin, hemm regoli fis-seħħ li jirrikjedu li l-kontribwenti jipprovdu dejta f’sistemi kopjuterizzati matul l-awditjar tat-taxxa (AT, BE, BG, CZ, CY, DK, EE, EL, ES, FI, FR, HU, IE, LV, LT, LU, NL, PL, PT, RO, SE, SK, SI u UK). Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma jirrikjedux l-użu ta’ Fajl Standard tal-Awditjar li jkompli jżid l-effiċjenza u l-effikaċja tal-ħidma tal-awditjar.

Fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri l-awdituri huma pprovduti aċċess għal firxa wiesgħa ta’ kategoriji ta’ informazzjoni ta’ parti terza (eż. fir-reġistru tal-proprjetà immobbli, fir-reġistru tal-vetturi, informazzjoni minn istituzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u minn istituzzjonijiet finanzjarji), iżda mhux dejjem b’mod awtomatizzat. Il-maġġoranza tal-Istati Membri ta’ spiss jitolbu formalment informazzjoni minn Stati Membri oħra, iżda għad hemm ostakli sinifikanti (legali, ta' veloċità, ta' kwalità ta’ tweġiba u l-lingwa) li jxekklu l-effikaċja ta’ din l-għodda.

Il-maġġoranza tal-Istati Membri għandhom unitajiet speċjalizzati kontra l-frodi tal-VAT (ħlief għal AT, CZ, EE, EL, FI, HU, LV, RO u SI). Dan huwa importanti minħabba li l-investigazzjonijiet ta’ każijiet ta’ frodi potenzjali jeħtieġ li jitwettqu minn investigaturi li huma mħarrġin integrati f’timijiet li jkunu kapaċi janalizzaw tendenzi ta’ frodi u biex jidentifikaw sinjali ta’ attivitajiet frawdolenti.

3.7. Is-sistema għar-riżoluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa

3.7.1 Parametri ta’ riferiment

Il-kontribwenti jistgħu jappellaw kontra deċiżjonijiet mill-amministrazzjoni tat-taxxa b'sistema ta' riżoluzzjoni tat-tilwim fuq it-taxxa kodifikata, trasparenti, rapida u rħisa. Din is-sistema tinkludi proċess amministrattiv ta’ appell obbligatorju, indipendenti għal min jieħu d-deċiżjonijet oriġinali, qabel ma tiġi indirizzata t-tilwima lill-qrati. Dan il-proċess ta’ appell amministrattiv jrid jiżgura li huma biss każijiet ta’ sustanza leġiżlattivi li jiġu sottomessi għal proċess ta’ appell ġudizzjarju. L-amministrazzjoni tat-taxxa tiġbor informazzjoni dwar ir-riżoluzzjoni tat-tilwim u taġġusta l-prassi tagħha bħala miżura preventiva biex jiġu evitati l-appelli mhux meħtieġa. Il-ħlas tat-taxxa li jkun hemm tilwima fuqha hu meħtieġ meta ssir talba għal stħarriġ ġudizzjarju u hemm ftit li xejn każijiet pendenti li għadhom ma nstemgħux. Għalhekk, hemm unitajiet speċjalizzati u uffiċjali mħarrġa biex jittrattaw tilwimiet dwar it-taxxa fl-amministrazzjoni tat-taxxa jew barra minnha. L-amministrazzjoni tat-taxxa hi kapaċi tamministra sistema għar-riżoluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa fuq il-bażi ta' dejta ta’ ġestjoni tal-informazzjoni. Din id-dejta tippermetti lill-amministrazzjoni tat-taxxa, jekk ikun hemm bżonn, sabiex taġġusta l-prassi tagħha.

3.7.2 Sitwazzjoni attwali

Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għandhom proċess amministrattiv obbligatorju ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim, li jinkludi skadenzi għad-deċiżjonijiet. Approċċ bħal dan jiffoka fuq l-effiċjenza tal-proċedura tal-appell u jikkontribwixxi biex jitnaqqas l-għadd u t-tul ta’ appelli. F’madwar nofs l-Istati Membri l-ewwel stadju fil-proċess ta’ soluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa hija proċedura obbligatorja ta’ appell amministrattiv fl-amministrazzjoni tat-taxxa.

L-għadd ta’ appelli jvarja iżda huwa għoli f’ċerti Stati Membri kif inhu ukoll il-perċentwal ta’ deċiżjonijiet li ttieħdu favur il-kontribwenti. Madankollu, ħafna Stati Membri ma jimmonitorjawx u ma jiġbrux (biżżejjed) informazzjoni ta' ġestjoni dwar il-proċess ta’ riżoluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxa tagħhom u ma jitfgħux ir-riżultat tal-appelli f’miżuri preventivi. Sabiex jiġi mminimizzat it-tilwim bla bżonn, l-aspetti kollha tal-proċedura ta’ appell għandhom ikunu mmonitorjati fejn ir-riżultat tal-appelli jintefa' lura fil-miżuri preventivi tat-tilwim u jwassal għal aġġustamenti tas-servizzi tal-kontribwenti, kjarifiki ta’ liġijiet u regolamenti, eċċ.

Fil-maġġoranza tal-Istati Membri l-ammonti kkontestati tibqa' l-possibbltà li jinġabru kollha jew parti minnhom waqt il-proċedura tal-appell (AT, BE, BG, CY, CZ, DE, DK, EE, EL, ES[25], FI, FR[26], HU, LU, LT, LV, MT, NL, PL, RO, SE, SI, SK u UK[27]). Din hija prassi tajba li tissalvagwardja d-dħul u tevita l-abbuż mill-proċedura tal-appell.

3.8. Il-konformità mal-VAT

3.8.1 Parametri ta’ riferiment

L-amministrazzjonijiet tat-taxxa jsegwu Strateġija għall-Ġestjoni tar-Riskju, fejn jintervjenu sabiex jippromowovu l-konformità u jipprevjenu n-non konformità fuq il-bażi tal-għarfien l-imġiba tal-kontribwenti. Hemm segmentazzjoni tal-kontribwenti bbażata fuq ir-riskju , li tippermetti l-amministrazzjoni tat-taxxa biex tinteraġixxi mal-kontribwenti skont il-mudell tar-riskju tagħhom. L-amministrazzjoni tat-taxxa tipprovdi servizzi addattati għall-kontribwenti, li jagħmluha aktar faċli għall-kontribwenti li jridu jikkonformaw biex jissodisfaw l-obbligi tat-taxxa tagħhom u jtejbu l-konformità volontarja billi jinfluwenzaw l-imġiba tal-kontribwenti.

3.8.2 Sitwazzjoni attwali

Fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, hemm tendenza lejn l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ strateġija għall-ġestjoni tar-riskju tal-konformità (AT, BE, BG, CY, CZ, DK, EE, EL, ES, FI, FR, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, NL, PT, SK, SI, SE u UK). Dawn l-istrateġiji jqassmu lill-kontribwenti skont il-profil tar-riskju tagħhom u jamministrawhom kif xieraq sabiex jippromovu konformità volontarja. Madankollu, huma biss ftit l-Istati Membri li jevalwaw ir-riżultat ta’ tali strateġiji u miżuri implimentati. Barra minn hekk, huma ftit ħafna l-Istati Membri li attwalment jistmaw l-ammont tad-distakk tal-VAT (EE, IT, PL, SK u UK). Mingħajr ma wieħed ikun jaf kif jevolvi d-distakk tal-VAT, mhuwiex possibbli li tiġi evalwata l-effikaċja tal-miżuri implimentati biex jiġu indirizzati l-frodi u l-evażjoni. Għalhekk huma meħtieġa sforzi sinifikanti sabiex jitjieb il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-prestazzjoni.

Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri wkoll qed jużaw dejjem iżjed informazzjoni minn partijiet terzi għall-għażla tal-awditjar, is-segementazzjoni tal-kotribwenti u l-ġbir tad-dejn. Din xorta tista’ tittejjeb b’mod sinifikanti b’mod partikolari għas-segmentazzjoni tal-kontribwenti u l-ġbir tad-dejn.

4. Konklużjonijiet

4.1. Il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-VAT

Mill-bidu tar-riċessjoni u l-kriżi finanzjarja fl-2008, id-distakk tal-VAT kiber, u hu stmat għal madwar 1.5% tal-PDG tal-UE-26 fl-2011. Madankollu, għad fadal differenzi kbar fid-distakki tal-VAT ta' Stati Membri individwali. B’mod partikolari, l-Istati Membri li ntlaqtu l-aktar mill-kriżi ilhom jitħabtu ma' distakk akbar tal-VAT u ma rnexxielhomx itejbu s-sitwazzjoni tagħhom sostanzjalment matul iż-żmien.

Peress li d-distakk tal-VAT jikkostitwixxi wkoll indikatur tal-effiċjenza u l-effikaċja tal-amministrazzjoni tal-VAT, l-Istati Membri mhu se jkollhom l-ebda għażla ħlief li jimmodernizzaw l-amministrazzjoni tal-VAT sabiex jitnaqqas id-distakk tal-VAT. Dan huwa importanti mhux biss mill-perspettiva ta’ dħul tal-VAT u riżorsi proprji, iżda wkoll mill-perspettiva tan-negozji u l-gvernijiet meta jittrattaw il-kostijiet amministrattivi. Kif ġie konkluż fl-istudju tal-2013 dwar il-Ħlas tat-Taxxi, hemm rabta bejn il-kostijiet ta' konformità għan-negozji u t-tkabbir ekonomiku. It-tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi fuq in-negozji jidher li jibbenefika t-tkabbir ekonomiku. Fl-istess ħin, it-tnaqqis tal-kostijiet tal-amministrazzjoni tat-taxxa billi tittejjeb l-effiċjenza u l-effikaċja tagħha se jipprovdi xi solliev għal-limitazzjonijiet baġitarji fuq il-gvernijiet u jgħin sabiex jiġu rimedjati l-finanzi pubbliċi.

Fl-ambjent ekonomiku u finanzjarju ta’ bħalissa, il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-VAT hija kruċjali u inevitabbli għal dawk l-Istati Membri li huma l-aktar milquta mill-kriżi finanzjarja u li għandhom diffikultajiet bil-ġestjoni tad-defiċits baġitarji tagħhom. Jekk dawn l-Istati Membri huma lesti li jibdlu l-prattiki amministrattivi stabbiliti u jtejbu l-proċessi amministrattivi, huma jistgħu jiksbu benefiċċji sostanzjali mill-modernizzazzjoni. Għalhekk huwa importanti li dawn l-Istati Membri jingħataw appoġġ fl-isforzi tagħhom inkluż jekk mitluba, b’assistenza teknika.

4.2. L-azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri

Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ dan ir-rapport huma indirizzati lill-Istati Membri bil-għan li jittejbu l-amministrazzjonijiet tagħhom tat-taxxa u jonqos id-distakk tal-VAT bħala konsegwenza. L-iktar rakkomandazzjonijiet importanti huma mqassra hawn taħt skont is-suġġett.

Fil-qasam tal-identifikazzjoni tal-VAT, ir-reġistrazzjoni u dereġistrazzjoni, jeħtieġ li l-Istati Membri jtejbu l-kwalità tal-informazzjoni disponibbli f’ilsna barranin fuq ir-rekwiżiti u proċess ta’ reġistrazzjoni tal-VAT. Fl-istess ħin, huma jeħtieġu wkoll li jiżviluppaw (aktar) proċess għar-reġistrazzjoni minn tarf sa tarf, speċjalment bl-implimentazzjoni ta' programmi ta’ monitoraġġ wara r-reġistrazzjoni għal negozjanti riskjużi (BG, CY, DE, DK, EL, IE, LT, PT, RO u SK) u proċessi ta’ dereġistrazzjoni mgħaġġla għal kummerċjanti nieqsa (AT, CY, EL, HU, IE, PT u RO). Peress li d-dejta kompleta u preċiża disponibbli fis-sistema VIES hija prerekwiżit għat-titjib taċ-ċertezza ġuridika ta' attivitajiet ta’ negozju leġittimu u l-fiduċja reċiproka bejn l-awtoritajiet tat-taxxa fl-UE, għadd ta’ Stati Membri se jkollhom itejbu l-kwalità tad-dejta tagħhom fil-VIES (BE, EL, ES u PT).

Fir-rigward tal-Proċedura Doganali 42, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li n-numri tal-identifikazzjoni tal-VAT (kemm tal-importaturi kif ukoll tal-konsumaturi) jkunu ċċekkjati sistematikament (BE, BG, DE, EE, HU, IE, IT, LV, LU, NL, PL, PT, SE u UK) u li kull informazzjoni dwar it-tranżazzjonijiet tkun trażemssa domestikament lill-amministrazzjoni tat-taxxa (EL, IT, NL, Pl and SK). Minorità tal-Istati Membri teħtieġ ukoll tidentifika l-Proċedura Doganali 42 bħala riskju addizzjonali fis-sistemi domestiċi tal-analiżi tar-riskju u ssaħħaħ l-iskambju tal-informazzjoni dwar tranżazzjoni u kummerċjanti frawdolenti, fost l-oħrajn permezz ta' parteċipazzjoni fil-Eurofisc (DE, DK, NL, PL u RO). Barra minn hekk, madwar nofs l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jużaw il-liċenzji jew garanziji għal negozjanti riskjużi sabiex jiġi evitat l-abbuż (BE, BG, CY, CZ, DE, FI, FR, EL, IE, LT, LV, PL, PT, SE, SI u UK).

Fil-qasam tal-preżentazzjoni u l-ħlas tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT, bosta Stati Membri għad iridu jimplimentaw approċċ sistematiku biex jimmonitorjaw il-preżentazzjoni u l-ħlas tard tal-VAT jew fejn ma jsirux, li jħaddan proċessi awtomatiċi, bħal tfakkiriet awtomatiċi u valutazzjoni immedjata tal-istima f'każ fejn ma ssirx preżentazzjoni (AT, BE, BG, CY, CZ, ES, DE, FI, FR, IT, LU, LV, MT, NL, PL, PT, RO, SE, SI u SK). Ftit Stati Membri għadhom mistennija li jiżguraw perjodu standard effettiv għar-rifużjoni tal-VAT bejn 30-45 jum (AT, BE, EL, ES, CY, FI, IT, LU, MT u SE). Fl-aħħar nett, qiegħed jiġi rrakkomandat lill-Istati Membri biex jinvestigaw l-effiċjenza tal-iskemi tagħhom ta' imgħax u penali fejn ikun hemm dewmien fil-preżentazzjoni u l-ħlas tard tal-VAT jew fejn ma jsirux.

Dwar il-ġbir u l-irkupru tal-VAT, b’mod ġenerali, nofs l-Istati Membri għandhom jimplimentaw proċeduri ta' tħassir tad-dejn li jiġi ppruvat li ma jistgħux jinġabru b'kost raġonevoli (BG, CY, EE, EL, IE, FI, MT u SK). Mingħajr programm ta' tħassir kontinwu, l-amministrazzjoni tat-taxxa tissogra li taħli riżorsi ta’ valur biex issegwi ammonti li ma jistgħux jinġabru. Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jiżviluppaw proċessi integrati u mhux sekwenzjali tal-ġbir tad-dejn (AT, CY, CZ, DE, DK, EE, EL, FI, IT, LV, LU, MT, NL, PL, RO, SI, SK u UK).

Fil-qasam tal-awditjar u l-investigazzjoni tal-VAT, ir-rakkomandazzjonijiet jinkludu, min-naħa l-waħda, l-abolizzjoni tal-awditi obbligatorji ta' ċerti kontribwenti għas-snin kollha u, min-naħa l-oħra, l-applikazzjoni ta’ sistemi bbażati fuq ir-riskju (AT, FI, DE, IT, NL, PL u SI). Fl-istess ħin, l-awditjar elettroniku għandu jiġi promoss (aktar) u għandhom jiġu stabbiliti unitajiet kontra l-frodi tal-VAT (AT, CZ, EE, EL, FI, HU, LV, RO u SI).

Fil-qasam tas-sistema għas-soluzzjoni tat-tilwim dwar it-taxxi , għadd ta’ Stati Membri għandhom jikkunsidraw l-implimentazzjoni ta' proċess ta’ riżoluzzjoni ta’ tilwim amministrattiv indipendenti obbligatorju li bih l-ammonti inkwistjoni jkunu jistgħu jinġabru kollha kemm huma jew parti minnhom, waqt il-proċedura ta’ appell (BE, BG, CY, EE, EL, FI, IT). Barra minn hekk, l-Istati Membri qed jiġu rrakkomandati bis-sħiħ biex jimmonitorjaw l-aspetti kollha tal-proċedura tal-appell u biex joħolqu ambjent li jimminimizza tilwim bla bżonn (AT, BG, CY, HU, IT, LU, LV, NL, RO u SK).

Fir-rigward tal-konformità tal-VAT , jeħtieġ li l-Istati Membri jiżviluppaw u jimplimentaw (aktar) strateġiji għall-ġestjoni tar-riskju tal-konformità u biex jevalwaw ir-riżultat tal-miżuri implimentati sabiex jidentifikaw l-aħjar strateġiji biex jinfluwenzaw l-imġiba tal-kontribwenti biex jikkonformaw volontarjament mal-obbligi tagħhom tat-taxxa (BE, CY, CZ, DE, DK, FI, FR, IE, IT, LU, MT, NL, PL, PT, SE, SI u SK). Barra minn hekk, l-użu ta’ informazzjoni minn partijiet terzi jista' jittejjeb b’mod sinifikanti b’mod partikolari għas-segmentazzjoni tal-kontribwenti u l-ġbir tad-dejn.

4.3. Azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni

Il-Kummissjoni se tkompli tuża l-arranġamenti tal-Artikolu 12 biex tevalwa l-funzjonament tal-amministrazzjonijiet tal-VAT sabiex jiġi stimulat titjib fl-amministrazzjoni tal-VAT fl-Istati Membri. F’amministrazzjoni moderna tat-taxxa, evalwazzjonijiet ċikliċi għandhom rwol importanti peress li jistgħu jintużaw biex itejbu l-kwalità tal-amministrazzjoni. Evalwazzjonijiet adattati jirrikjedu indikaturi li jippermettu li jiġi mmonitorjat il-progress minn żmien għal żmien. Id-distakk tal-VAT jista’ jitqies bħala indikatur bħal dan.

Il-Kummissjoni ser tkompli tiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni dwar prassi amministrattivi u se tiġbor flimkien tali informazzjoni sabiex jiġu identifikati l-aħjar prassi. L-identifikazzjoni tal-aħjar prassi tista' tikkontribwixxi sabiex tiġi ssimplifikata s-sistema tal-VAT u għalhekk biex jitnaqqsu l-kostijiet ta’ konformità, filwaqt li jiżguraw dħul mill-VAT fl-istess ħin.

Il-Kummissjoni se tappoġġa l-Istati Membri fl-isforzi tagħhom biex jimmodernizzaw u jsaħħu l-amministrazzjoni tal-VAT u jsaħħu l-konformità. Amministrazzjoni aktar effiċjenti u effikaċi tal-VAT mhux biss se tikkontribwixxi biex jiżdied id-dħul mill-VAT, iżda wkoll lejn trattament ugwali tal-Istati Membri kollha fejn tidħol il-kontribuzzjoni tagħhom lejn il-baġit tal-Unjoni.

Il-Kummissjoni se tikkoordina u tiffaċilita kwalunkwe talba għal assistenza teknika li rċeviet mingħand l-Istati Membri. Kif issemma qabel, il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni tal-VAT hija kruċjali u inevitabbli għal dawk l-Istati Membri li huma l-aktar milquta mill-kriżi finanzjarja u li għandhom diffikultajiet bil-ġestjoni tad-defiċits baġitarji tagħhom.

[1] Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE, EURATOM) Nru 1553/89 tad-29 ta' Mejju 1989 dwar l-arranġamenti uniformi definittivi għall-ġbir ta' riżorsi proprji li jakkumulaw mit-taxxa tal-valur miżjud

[2] Is-6 Rapport: COM/2008/719 final + Anness SEC (2008) 2759

Il-5 Rapport: COM/2004/0855 final + Anness SEC (2004) 1721

Il-4 Rapport: COM/00/0028 final

It-3 Rapport: COM/98/0490 final

It- 2 rapport: COM/95/354 final

L-1 Rapport: SEC(92) 280 final

[3] Ara s-6 Rapport taħt in-nota ta' qiegħ il-paġna 2.

[4] Ara l-Anness tas-6 Rapport taħt in-nota ta' qiegħ il-paġna 2.

[5] Il-Kroazja mhijiex inkluża f’dan ir-rapport peress li kienet għadha mhux membru tal-UE meta d-dejta kienet qed tinġabar.

[6] Responsabbiltà teoretika tal-VAT hija stmata billi jiġu identifikati kategoriji ta’ nfiq li jagħtu lok biex il-VAT li ma tiġix irkuprata u dan f'kumbinazzjoni mar-rati addattati tal-VAT. Billi huwa stmat primarjament fuq il-bażi tad-dejta tal-kontijiet nazzjonali, d-distakk tal-VAT jiddependi fuq il-preċiżjoni u l-kompletezza ta’ din id-dejta. Barra minn hekk, ma jikkunsidrax l-attivitajiet taxxabbli li huma 'l barra mill-ambitu tal-kontijiet nazzjonali.

[7] Sors: Studju biex jikkwantifika u janalizza d-distakk tal-VAT fl-Istati Membri tal-UE-27 ikkummissjonat mill-KE u twettqu mill-CASE u s-CPB. L-istudju kien ippubblikat mill-Kummissjoni fid-19 ta' Settembru 2013 u hu disponibbli hawn: http://ec.europa.eu/taxation_customs/common/publications/studies/index_en.htm.

[8] Id-distakk totali tal-VAT hu kkalkulat għall-UE-26 bħala unità waħda.

[9] L-istudju ma jistax ikopri lil Ċipru minħabba li tkun għaddejja reviżjoni ewlenija tal-istatistika l-tal-kont nazzjonali.

[10] Din ix-xejra kienet aktar evidenti fid-dejta tal-Istati Membri l-ġodda (UE-10 u UE-2).

[11] Il-bażi armonizzata tal-VAT hija kkalkolata mill-Istat Membru rilevanti bl-użu ta’ dak li huwa magħruf bħala l-metodu ta’ dħul. Dan jikkonsisti fid-diviżjoni tad-dħul nett totali tal-VAT miġbur mill-Istat Membru in kwistjoni bir-rata tal-medja peżata tal-VAT biex tinkiseb bażi tal-VAT intermedjarja. Il-bażi intermedja hija sussegwentement aġġustata b’kumpens negattiv u pożittiv sabiex tinkiseb il-bażi armonizzata tal-VAT skont id-Direttiva tal-VAT.

[12] L-indikaturi tal-Ħlas tat-Taxxi (ir-Rata Totali tat-Taxxa, iż-żmien għall-konformità u l-għadd ta’ pagamenti) huma parti mill-Proġett tan-Negozju tal-Grupp tal-Bank Dinji u huma ppreparati minn PWC, il-Bank Dinji u l-IFC.

[13] L-Unjoni Ewropea u l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (UE u EFTA). L-ekonomiji li ġejjin huma inklużi fl-analiżi tal-UE u l-EFTA: l-Awstrija; il-Belġju; il-Bulgarija; Ċipru; ir-Repubblika Ċeka; id-Danimarka; l-Estonja; il-Finlandja; Franza; il-Ġermanja; il-Greċja; l-Ungerija; l-Islanda; l-Irlanda; l-Italja; il-Latvja; il-Litwanja; il-Lussemburgu; Malta; l-Olanda; in-Norveġja; il-Polonja; il-Portugall; ir-Rumanija. ir-Repubblika Slovakka; is-Slovenja; Spanja: l-Isvezja: l-Isvizzera; ir-Renju Unit.

[14] OECD (2013), Amministrazzjoni tat-Taxxa 2013: Informazzjoni komparattiva dwar l-OECD u Ekonomiji Avvanzati u Emerġenti Oħra, Pubblikazzjoni OECD. (http://dx.doi.org/10.1787/9789264200814-en)

[15] Il-proporzjon tal-kostijiet tal-ġbir jinħadem billi jitqabblu l-kostijiet annwali tal-amministrazzjoni li jġorr korp ta' dħul, bid-dħul totali miġbur matul il-kors tas-sena fiskali, u ta' spiss huwa espress f'persentaġġ jew bħala l-kostijiet tal-ġbir ta' 100 unità ta' dħul. Dan il-proporzjon jintlaqat minn miżuri li jitnaqqsu l-kostijiet amministrattivi jew li titjieb il-konformità u d-dħul. Madankollu, hemm ukoll għadd ta’ fatturi oħra li jinfluwenzaw il-proporzjon (eż. bidliet fir-rati tat-taxxa, bidliet makro-ekonomiċi, bidliet fl-ambitu tat-taxxi miġbura), iżda li m’għandhom xejn x’jaqsmu mas-sens ta' effiċjenza jew effikaċja relattiva. Għal dawn it-tipi ta’ raġunijiet, it-tqabbil internazzjonali ta’ dawn il-proporzjonijiet għandu jsir b’attenzjoni konsiderevoli.

[16] Ara l-Artikolu 23 a) u b) tar-Regolament tal-Kunsill imsemmi hawn fuq Nru 904/2010.

[17] L-Artikolu 22 tar-REGOLAMENT TAL-KUNSILL (UE) Nru 904/2010 tas-7 ta’ Ottubru 2010 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva u l-ġlieda kontra l-frodi fil-qasam tat-taxxa fuq il-valur miżjud

[18] Ara l-Artikolu 33 tar-Regolament tal-Kunsill imsemmi hawn fuq Nru 904/2010.

[19] Fi Franza, ġiet introdotta sistema ta' kontroll sistematiku u awtomatiku b'effett mill-1 ta' Ġunju 2013.

[20] L-NL għandha mekkaniżmu domestiku ġenerali tar-reverse charge għall-VAT dovuta meta ssir l-importazzjoni. Peress li m’hemmx eżenzjoni mill-VAT mal-importazzjoni, ir-rakkomandazzjonijiet elenkati għal din il-proċedura fir-Rapport mhumiex applikabbli għal dawn it-tipi ta’ importazzjonijiet. Madankolu, dan ma jeskludix li jista' jkun hemm importazzjonijijet fejn tintuża l-Proċedura Doganali 42, u li għaliha l-kummenti li saru huma validi.

[21] Fi Spanja, il-preżentazzjoni elettronika tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT hija obbligatorja għal ċerti gruppi ta’ kontribwenti, eż. il-kontribwenti kbar.

[22] Fil-każ tar-Repubblika Ċeka, il-preżentazzjoni elettronika tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT hi obbligatorja mill-1 ta' Jannar tal-2014.

[23] Fi Franza, il-preżentazzjoni elettronika tad-dikjarazzjonijiet tal-VAT hi obbligatorja mill-1 ta' Jannar tal-2014.

[24] Ir-Renju Unit ma jħallasx awtomatikament l-imgħax fil-każijiet kollha ta’ rifużjonijiet tard, iżda r-Renju Unit iħallas suppliment ta' ħlas lura fejn id-dewmien tal-HMRC (minbarra ż-żmien raġonevoli ta' kjarifika) jkun wassal għal rifużjonijiet tard fir-rigward tat-talbiet tal-ħlas lura tad-dikjarazzjoni tal-VAT.

[25] Fi Spanja, fil-każ ta’ tilwima dwar it-taxxa, il-ġbir tad-dejn ġeneralement ma jkunx pospost. Madankollu, jista’ jiġi pospost jekk id-debitur jiggarantixxi l-ammont tad-dejn billi japprova istituzzjoni ta’ kreditu jew b’ipoteka.

[26] Fi Franza, id-debitur jista’ jitlob għall-postponiment tal-ħlas tal-ammont ikkontestat.

[27] Fir-Renju Unit, il-kontribwent ma għandux għalfejn iħallas il-VAT fit-tilwima qabel l-appell jekk jew l-HMCR jew it-tribunal tal-appell wara l-appell ikun issodisfat li l-ħlas ikun se jwassal għal tbatija.