RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar garanziji koperti mill-baġit ġenerali Il-qagħda fit-30 ta' Ġunju 2012 /* COM/2013/0211 final */





WERREJ 1........... Introduzzjoni 3 2........... Tipi ta’ operazzjonijiet koperti mill-baġit 3 3........... X'ġara minn mindu sar l-aħħar rapport fil-31 ta’ Diċembru 2011. 4 3.1........ Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro. 4 3.2........ Assistenza makrofinanzjarja. 4 3.3........ Euratom.. 4 3.4........ Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja. 4 3.5........ Garanzija tal-Baġit għal finanzjament estern tal-BEI 4 4........... Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit 4 4.1........ Definizzjoni tar-riskju. 4 4.2........ Kompożizzjoni tar-riskju. 4 4.3........ Riskju annwali kopert mill-baġit 7 4.3.1..... Riskju marbut mal-Istati Membri 7 4.3.2..... Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi 8 4.4........ Evoluzzjoni tar-riskju. 9 5........... Inadempjenzi, attivazzjoni tal-Garanziji Baġitarji u arretrati 12 5.1........ Pagamenti minn riżorsi ta’ flus kontanti 12 5.2........ Pagamenti mill-Baġit 12 5.3........ Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni 12 6........... Fond ta’ Garanzija għal Azzjonijiet Esterni 13 6.1........ Irkupri 13 6.2........ Assi 13 6.3........ Ammont fil-mira. 13 7........... Evalwazzjoni tar-riskji: Il-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ pajjiżi terzi li huma esposti għall-ikbar riskju 13 7.1........ Għanijiet 13 7.2........ Metodi tal-valutazzjoni tar-riskju. 13 1. Introduzzjoni L-għan ta’ dan ir-rapport huwa li jiġu ssorveljati r-riskji tal-kreditu li huwa espost għalihom il-baġit tal-Unjoni Ewropea li jirriżultaw mill-garanziji mogħtija u mill-operazzjonijiet ta’ għoti b’self implimentati direttament mill-Unjoni Ewropea jew indirettament permezz tal-mandati esterni tal-BEI. Dan ir-rapport huwa ppreżentat skont ir-Regolament Finanzjarju li jesiġi li l-Kummissjoni tirrapporta darbtejn fis-sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-garanziji tal-baġit u r-riskji relatati magħhom[1]. Dan huwa kkompletat minn Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jinkludi sett ta’ tabelli ddettaljati u noti ta’ spjegazzjoni (id-“Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal”). 2. Tipi ta’ operazzjonijiet koperti mill-baġit Ir-riskji koperti mill-baġit tal-Unjoni Ewropea (“il-Baġit”) ġejjin minn firxa ta’ operazzjonijiet ta’ għoti b’self u ta’ garanzija li jistgħu jinqasmu f’żewġ kategoriji: – self mogħti mill-Unjoni Ewropea b’għanijiet makroekonomiċi, jiġifieri self ta’ assistenza makrofinanzjarja[2] (MFA) lil pajjiżi terzi flimkien mal-istituzzjonijiet ta’ Bretton Woods, self għall-bilanċ tal-pagamenti[3] (BOP) li jagħti appoġġ lill-Istati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro li qegħdin jiffaċċjaw diffikultajiet fil-bilanċ tal-pagamenti, self mogħti taħt il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja[4] (EFSM); self mogħti b’appoġġ lill-Istati Membri li jkunu qed jiffaċċjaw, jew huma mhedda serjament minn diffikulatjiet ekonomiċi serji kkawżati minn avvenimenti straordinarji li huma lil hinn mill-kontroll tagħhom. kif ukoll – self b'għanijiet mikroekonomiċi, jiġifieri self tal-Euratom u, l-aktar importanti, il-finanzjament mill-Bank Ewropew tal-Investiment ("il-BEI") ta' operazzjonijiet fi stati li mhumiex Stati Membri tal-UE ("il-finanzjament estern tal-BEI") li huwa kopert mill-garanziji tal-UE[5]. Mill-1994, il-finanzjament estern garantit tal-BEI, is-self tal-Euratom u s-self tal-MFA ġew koperti mill-Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni (“il-Fond”),[6] filwaqt li s-self għall-BOP u tal-EFSM huma koperti direttament mill-baġit. Il-Fond ikopri inadempjenzi fuq is-self u garanziji fuq is-self mogħtija lil Stati mhux Membri tal-UE jew għal proġetti fi Stati mhux Membri tal-UE. Ġie stabbilit: – biex jipprovdi “riżerva ta' likwidità” sabiex ikun evitat li wieħed jirrikorri għall-Baġit kull darba li jkun hemm inadempjenza jew ħlas tardiv fuq self garantit; kif ukoll – biex joħloq strument ta' dixxiplina baġitarja billi jistabbilixxi qafas finanzjarju għall-iżvilupp tal-politika tal-UE fuq garanziji ta' self mill-Kummissjoni u l-BEI lil pajjiżi mhux membri tal-UE[7]. Jekk pajjiżi terzi jsiru Stati Membri, is-self marbut ma’ dawn il-pajjiżi ma jibqax kopert mill-Fond u r-riskju għandu jiġi mġarrab direttament mill-Baġit. Il-Fond hu allokat mill-Baġit u jrid jinżamm f’ċertu perċentwal tal-ammont pendenti tas-self jew tal-garanziji fuq is-self koperti mill-Fond. Dan il-perċentwal, magħruf bħala r-rata fil-mira, bħalissa huwa ta’ 9 %. Jekk ir-riżorsi tal-Fond mhumiex biżżejjed, il-Baġit se jipprovdi l-fondi neċessarji. 3. X'ġara minn mindu sar l-aħħar rapport fil-31 ta’ Diċembru 2011 3.1. Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro Ma saru l-ebda operazzjonijiet matul l-ewwel semestru tal-2012. L-assistenza finanzjarja prekawzjonarja fuq medda medja ta’ żmien tal-UE lir-Rumanija ma ġietx attivata fit-30 ta’ Ġunju 2012. 3.2. Assistenza makrofinanzjarja It-tieni u l-aħħar parti tas-self ta’ EUR 39 miljun lill-Armenja ġie żburżat fi Frar u EUR 19-il miljun tħallsu lura (Bosnja-Ħerzegovina: EUR 2 miljuni, FYROM EUR 5 miljuni u t-Taġikistan EUR 12-il miljun). . 3.3. Euratom Ma tħallas l-ebda self matul il-perjodu rrapportat. L-ammonti mħallsa lura kienu jikkonsistu f’EUR 10,5 miljun mill-Bulgarija u EUR 2,8 miljun mill-Ukraina. 3.4. Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbilizzazzjoni Finanzjarja L-iżborżi lill-Irlanda u lill-Portugall kienu jammontaw rispettivament għal EUR 4,5 biljun u EUR 6 biljun matul l-ewwel sitt xhur tal-2012. L-ammonti pendenti fit-30 ta’ Ġunju 2012 għall-erba’ faċilitajiet huma ppreżentati fit-Tabella 1. Bħala parti mir-reazzjoni għall-kriżi, ġew stabbiliti diversi mekkaniżmi oħra li, madankollu, ma jimplikaw l-ebda riskju għall-Baġit: – Il-Faċilità Ewropea ta’ Stabbiltà Finanzjarja (FESF[8])/Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES[9]) li huma ggarantiti mill-Istati Membri parteċipanti, fuq bażi prorata, u – il-Faċilità tas-Self għall-Greċja[10] ffinanzjata permezz ta’ self bilaterali mill-Istati Membri l-oħra taż-żona tal-euro, li hija ġestita ċentralment mill-Kummissjoni. 3.5. Garanzija tal-Baġit għal finanzjament estern tal-BEI Skont il-mandat estern għall-2007-2013, l-iffirmar tas-self żdied bi 3% matul l-ewwel semestru tal-2012 u kien jammonta għal EUR 605 miljun. L-ammont ta’ self żburżat kien ta’ EUR 1 065 miljun. Għalhekk, l-ammont kumulattiv tas-self mogħti skont il-mandat laħaq id-EUR 9 626 miljun fil-31 ta' Diċembru 2011, jiġifieri 12,5% ogħla minn dak tat-30 ta' Diċembru 2011. 4. Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit 4.1. Definizzjoni tar-riskju Ir-riskju li huwa espost għalih il-Baġit ġej mill-ammont pendenti ta’ kapital u ta’ imgħax fir-rigward tal-operazzjonijiet garantiti. Għall-fini ta’ dan ir-rapport, qed jintużaw żewġ metodi għall-valutazzjoni tar-riskji li jerfa’ il-Baġit (direttament jew indirettament permezz tal-Fond): – “Ir-riskju totali kopert” huwa bbażat fuq is-somma tal-ammont totali tal-kapital pendenti għall-operazzjonijiet ikkonċernati f’data speċifika, inkluż l-imgħax dovut[11]. – L-approċċ baġitarju ddefinit bħala “ir-riskju annwali merfugħ mill-Baġit” huwa bbażat fuq il-kalkolu tal-ammont massimu ta’ ħlasijiet annwali dovuti li l-UE jkollha tħallas f’sena finanzjarja jekk wieħed jassumi li l-ħlasijiet kollha tas-self garantit ikunu inadempjenti[12]. 4.2. Kompożizzjoni tar-riskju Sal-2010 ir-riskju massimu f’termini ta’ ammonti pendenti totali koperti kien prinċipalment marbut mas-self mogħti lill-pajjiżi terzi. Mill-2011 ‘l hawn, il-kriżi finanzjarja ħalliet impatt qawwi fuq il-finanzi pubbliċi tal-Istati Membri u dan wassal għal żieda fl-attività tas-self tal-UE bħala appoġġ għal ħtiġijiet ikbar ta’ finanzjament lill-gvernijiet. Bħala konsegwenza ta' dan, il-kompożizzjoni tar-riskju nbidlet. Fit-30 ta' Ġunju 2012: · 73% tal-ammont pendenti totali ggarantit jirrigwarda l-operazzjonijiet tat-teħid ta’ self marbuta ma’ self lill-Istati Membri li huma koperti direttament mill-Baġit (imqabbla ma’ 45% fil-31.12.2010). Ir-riskju totali kopert mill-Baġit fit-30 ta' Ġunju 2012 huwa ppreżentat fit-tabella 1 li ġejja. Tabella 1: Ammonti pendenti totali koperti mill-Baġit fit-30 ta' Ġunju 2012 f’miljuni ta’ EUR || Kapital pendenti || Imgħax dovut || Total || % Stati Membri* || || || || MFA || 25 || 0 || 25 || <1% Euratom || 393 || 2 || 395 || 1% Bilanċ ta’ Pagamenti || 11,400 || 145 || 11,545 || 15% BEI*** || 2,838 || 24 || 2,862 || 4% EFSM || 38,500 || 444 || 38,944 || 52% Subtotal tal-Istati Membri || 53,156 || 615 || 53,771 || 73% Pajjiżi terzi** || || || || MFA || 585 || 21 || 606 || 1% Euratom || 41 || 0 || 41 || <1% BEI*** || 21,205 || 171 || 21,376 || 26% Subtotal tal-pajjiżi terzi || 21,831 || 192 || 22,024 || 27% Total || 74,987 || 808 || 75,795 || 100% * Dan ir-riskju hu kopert direttament mill-Baġit. Dan jinkludi wkoll is-self tal-MFA, tal-Euratom u tal-BEI mogħtija lill-pajjiżi qabel l-adeżjoni tagħhom fl-UE. ** Dan ir-riskju huwa kopert mill-Fond. *** Madwar 82% tal-operazzjonijiet tal-għoti b'self tal-BEI (l-operazzjonijiet tal-għoti b’self sovran u subsovran) huma koperti minn garanzija komprensiva, filwaqt li, għall-bqija tal-operazzjonijiet, il-BEI jibbenefika biss minn kopertura għar-riskju politiku. It-Tabelli A1, A2, A3 u A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal jagħtu tagħrif iktar dettaljat dwar dawn l-ammonti pendenti, b’mod partikolari f’termini tal-limitu massimu, tal-ammonti żborżati u tar-rati ta’ garanzija. L-ammont totali pendenti ta’ kapital jew ta’ mgħax kopert mill-baġit kompla jiżdied l-aktar minħabba l-ammonti mogħtija taħt l-EFSM. 4.3. Riskju annwali kopert mill-baġit Għat-tieni semestru tal-2012, il-Baġit jista’ jkopri (direttament jew permezz tal-Fond) EUR 1 871 miljun[13] li jirrappreżentaw l-ammonti (kapital u mgħaxijiet) li jsiru dovuti matul dan il-perjodu. It-Tabella A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tipprovdi dettalji dwar il-piż ta’ kull pajjiż fir-riskju totali kopert. 4.3.1. Riskju marbut mal-Istati Membri Ir-riskju marbut mal-Istati Membri jirrigwarda: (a) is-self tal-BEI u/jew tal-MFA u/jew tal-Euratom li ngħata qabel l-adeżjoni mal-UE (b) is-self mogħti taħt il-faċilità tal-bilanċ ta’ pagamenti, u (c) is-self mogħti taħt l-iskema tal-EFSM. Tabella 2: Il-klassifika tal-Istati Membri skont ir-riskju massimu merfugħ mill-Baġit matul it-tieni semestru tal-2012 (f’miljuni ta’ EUR) Klassifika || Pajjiż || Self || Riskju massimu || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju totali tal-Istati Membri (SM) || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju totali (SM u mhux SM) 1 || Il-Portugall || c) || 207.6 || 25.9% || 11.1% 2 || L-Irlanda || c) || 192.7 || 24.0% || 10.3% 3 || Ir-Rumanija || a)+b) || 160.4 || 20.0% || 8.6% 4 || L-Ungerija || a)+b) || 79.0 || 9.9% || 4.2% 5 || Il-Bulgarija || a) || 43.4 || 5.4% || 2.3% 6 || Il-Polonja || a) || 40.2 || 5.0% || 2.2% 7 || Ir-Repubblika Ċeka || a) || 35.1 || 4.6% || 1.9% 8 || Ir-Repubblika Slovakka || a) || 22.1 || 2.8% || 1.2% 9 || Il-Latvja || a)+b) || 8.5 || 1.1% || 0.5% 10 || Is-Slovenja || a) || 5.7 || 0.7% || 0.3% 11 || Ċipru || a) || 3.9 || 0.5% || 0.2% 12 || Il-Litwanja || a) || 2.6 || 0.3% || 0.1% 13 || Malta || a) || 0.4 || 0.0% || 0.0% Total || || || 801.5 || 100% || 42.8% 4.3.2. Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi Il-Fond ikopri s-self garantit li jikkonċerna lil pajjiżi terzi b’dati ta’ maturità li jestendu sal-2042. Il-Fond se jerfa’ riskju annwali massimu relata ma’ pajjiżi terzi ta’ EUR 1 070 miljun (57% tar-riskju annwali totali). Il-pajjiżi li qegħdin fl-ewwel 10 postijiet (minn sitta u erbgħin) huma kklassifikati hawn taħt skont it-total pendenti tagħhom. Huma jammontaw għal EUR 841 miljun jew 78.6% tar-riskju annwali merfugħ mill-Fond. Il-qagħda ekonomika ta’ dawn il-pajjiżi hija analizzata u diskussa fil-punt 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. L-affidabbiltà finanzjarja kif ivvalutata mill-aġenziji tal-klassifikazzjoni hija wkoll indikata f’kull tabella tal-pajjiż. Ir-riskju marbut mal-pajjiżi terzi jirrigwarda s-self tal-BEI u/jew tal-MFA u/jew is-self tal-Euratom (id-dettalji huma inklużi fit-Tabella A3b u A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Tabella 3 Klassifika tal-10 pajjiżi terzi l-aktar importanti skont ir-riskju massimu merfugħ mill-Fond matul it-tieni semestru tal-2012 (f’miljuni ta’ EUR). Klassifika || Pajjiż || Riskju massimu || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju totali tal-pajjiżi terzi || Piż tal-pajjiż vis-à-vis ir-riskju totali (SM u mhux SM) 1 || It-Turkija || 249.4 || 23.3% || 13.3% 2 || Is-Serbja || 103.1 || 9.6% || 5.5% 3 || It-Tuneżija || 96.8 || 9.1% || 5.2% 4 || L-Eġittu || 95.8 || 9.0% || 5.1% 5 || Il-Marokk || 93.4 || 8.7% || 5.0% 6 || L-Afrika t’Isfel || 57.5 || 5.4% || 3.1% 7 || Il-Libanu || 48.8 || 4.6% || 2.6% 8 || Is-Sirja || 41.5 || 3.9% || 2.2% 9 || Il-Bosnja-Ħerzegovina || 28.0 || 2.6% || 1.5% 10 || Il-Ġordan || 26.8 || 2.5% || 1.4% Total tal-10 pajjiżi || || 841.1 || 78.6% || 45.0% 4.4. Evoluzzjoni tar-riskju Il-livell ta’ inċertezza jibqa’ għoli minħabba li l-kriżi ekonomika u finanzjarja globali tkompli taffettwa l-irkupru ekonomiku fl-UE u t-tkabbir globali. It-tensjonijiet ġeopolitiċi li jaffettwaw ċerti pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Mediterran ukoll żiedu mal-inċertezza dwar l-irkupru ekonomiku f’xi pajjiżi terzi. · Faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti L-assistenza finanzjarja tal-UE fuq medda medja ta’ żmien taħt il-faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti ġiet attivata mill-ġdid f’Novembru 2008 biex tgħin lill-Ungerija u sussegwentement f’Jannar u f’Mejju 2009 biex tgħin lil-Latvja u lir-Rumanija jerġgħu jiksbu l-fiduċja fis-suq għal impenn totali ta’ EUR 14.6 biljun. EUR 1.2 biljun m’humiex sejrin jitħallsu peress li l-iskadenza għall-ħlas għaddiet. Minbarra l-EUR 5 biljun ta’ assistenza għall-bilanċ ta’ pagamenti lir-Rumanija li diġà ngħataw, fit-12 ta' Mejju 2011, il-Kunsill iddeċieda li jipprovdi assistenza finanzjarja prekawzjonarja lil dan il-pajjiż sa EUR 1.4 biljun[14] li minnhom għadu ma sar l-ebda ħlas. Il-faċilità tal-bilanċ ta’ pagamenti, li għandha limitu massimu kumplessiv ta’ EUR 50 biljun, fadlilha kapaċità ta’ EUR 37.2 biljun biex, jekk ikun meħtieġ, tipprovdi iktar assistenza tal-bilanċ ta’ pagamenti. · Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) Tul l-ewwel semestru tal-2012, it-tensjonijiet fis-swieq tal-bonds sovrani baqgħu għoljin. Il-kundizzjonijiet tal-ħruġ ta’ sovrani minn Stati periferali taż-żona tal-euro għadhom diffiċli minkejja l-attivazzjoni tal-EFSM - issupplementat b’self bilaterali - u tal-EFSF. Fix-xhur u s-snin li ġejjin, l-issodisfar b’suċċess ta’ ħtiġijiet akbar tar-rifinanzjament tal-gvernijiet tal-Istati Membri se jibqa’ jkun ta’ sfida. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin stabbilixxew il-volum massimu tal-mekkaniżmu għal EUR 60 biljun[15], iżda l-limitu legali huwa previst fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament tal-Kunsill, li jillimita l-ammont pendenti għall-marġini disponibbli skont il-limitu massimu tar-riżorsi proprji[16]. Wara d-deċiżjonijiet tal-Kunsill li tingħata assistenza finanzjarja mill-Unjoni lill-Irlanda[17] u lill-Portugall[18], l-iżborżamenti jilħqu EUR 18.4-il biljun lill-Irlanda u EUR 20.1 biljun lill-Portugall. Mill-volum massimu tiegħu ta’ EUR 60 biljun, sat-30 ta’ Ġunju 2012 l-EFSM kien fadallu kapaċità ta’ EUR 21.5 biljun sabiex ikun jista’ jipprovdi assistenza ulterjuri jekk din tkun meħtieġa[19]. · Self ta' assistenza makrofinanzjarja Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, id-deċiżjonijiet dwar l-MFA ma għadhomx jittieħdu mill-Kunsill waħdu, iżda skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (kodeċiżjoni). Fl-4.7.2011 ġiet adottata proposta leġiżlattiva ġdida għal Regolament Qafas tal-MFA mill-Kummissjoni sabiex il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet jitjieb skont it-Trattat ta’ Lisbona[20]. Skont ir-Regolament Qafas propost, il-proċedura għall-MFA issir simili għal dik ta’ strumenti ta’ finanzjament esterni oħrajn, fejn il-Kummissjoni jkollha l-kompetenza li tadotta deċiżjonijiet li jagħtu MFA taħt is-sorveljanza ta’ kumitat ta’ rappreżentati tal-Istati Membri skont il-proċedura ta’ analiżi introdotta bir-regoli l-ġodda tal-komitoloġija, li daħlu fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2011[21]. Fl-2012 il-Parlament u l-Kunsill komplew id-diskussjonijiet dwar ir-Regolament propost, inkluż dwar il-proċedura tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għall-MFA . · Self tal-Euratom Is-self tal-Euratom lill-Istati Membri jew f’ċerti pajjiżi eliġibbli li mhumiex Stati Membri tal-UE (il-Federazzjoni Russa, l-Armenja, l-Ukraina) għandu limitu massimu ta’ EUR 4 biljuni, li minnhom diġà ntużaw madwar 85%. L-ammont li jifdal ta’ madwar EUR 600 miljun jista’ jintuża għall-finanzjament ta’ proġetti ġodda. · Self tal-BEI Fl-ambitu tal-mandat ġenerali tal-BEI li jkopri l-perjodu mill-2007 sal-2013, fit-30 ta' Ġunju 2012 ġie ffirmat ammont totali ta' EUR 19 998 miljun, li minnhom EUR 9 626 miljun kienu żborżati f’dik id-data (ara t-Tabella A6 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Għal aktar tagħrif dwar il-pajjiżi koperti mill-mandati tal-BEI, ara t-Tabelli A1 u A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. Il-BEI beda jesperjenza inadempjenzi fuq ċerti pagamenti tal-imgħax u ħlasijiet lura ta’ self mill-Gvern Sirjan sa mill-aħħar tal-2011 (ara l-paragrafu 5.3 hawn taħt). 5. Inadempjenzi, attivazzjoni tal-Garanziji Baġitarji u arretrati 5.1. Pagamenti minn riżorsi ta’ flus kontanti Il-Kummissjoni tagħmel użu mir-riżorsi ta’ flus kontanti tagħha biex tevita d-dewmien u l-kostijiet li jirriżultaw meta hija twettaq l-operazzjonijiet ta' self tagħha meta debitur jittardja fil-pagamenti tiegħu lill-UE[22]. 5.2. Pagamenti mill-Baġit Minħabba li ma kienux irreġistrati inadempjenzi mill-Istti Membri matul l-ewwel nofs tal-2012, ma ntalbet l-ebda approprjazzjoni skont il-linji p.m. tal-Artikolu 01 04 01 tal-Baġit "Garanziji tal-Unjoni Ewropea għal operazzjonijiet ta' teħid ta’ self mill-Unjoni u l-Euratom u għal operazzjonijiet ta' għoti ta’ self mill-BEI". 5.3. Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni Fil-każ ta’ ħlas tardiv mill-benefiċjarju ta’ self lill-pajjiżi terzi mogħti jew garantit mill-UE, l-UE tirrikorri għall-Fond biex ikopri l-inadempjenza fi żmien tliet xhur mit-talba[23]. Il-BEI esperjenza inadempjenzi ta’ ċerti ħlasijiet ta’ imgħax u ħlasijiet lura ta’ self mill-Gvern Sirjan. Minħabba li t-talbiet uffiċjali għall-ħlas baqgħu ma rnexxewx, f’Mejju 2012 il-BEI sejjaħ lill-Fond ta’ Garanzija għall-ħlas ta’ EUR 15.5-il miljun li jikkorrispondu għan-nuqqas ta’ ħlasijiet dovuti f’Novembru u Diċembru 2011. Dan l-ammont ġie rtirat mill-kont tal-Fond ta’ Garanzija f’Awwissu 2012. Intbagħtu tliet talbiet oħra ta’ pagamenti għal self mhux imħallas mill-Gvern Sirjan għall-ammonti ta’ EUR 8,6 miljun, EUR 2,6 miljun u EUR 15,4-il miljun biex jitħallsu mill-Fond lill-Bank rispettivament f’Novembru 2012, Jannar u Frar 2013. Sadanittant, ġew irkuprati EUR 2,1 miljun mill-Bank. Kemm-il darba l-qagħda tal-pajjiż ma titjiebx , huma mistennija aktar talbiet. Il-kapital totali ta’ self garantit pendenti relatat mas-Sirja jammonta għal EUR 551 miljun, bl-aħħar self jimmatura fl-2030. F’konformità mal-Ftehimiet ta’ Garanzija, meta l-UE tkun għamlet ħlas taħt il-Garanzija tal-UE, hija tissurroga fid-dritt u r-rimedji tal-BEI. Il-proċedimenti ta’ rkupru għandhom jitwettqu mill-BEI fir-rigward tas-somom surrogati. 6. Fond ta’ Garanzija għal Azzjonijiet Esterni 6.1. Irkupri[24] Fit-30 ta’ Ġunju 2012, il-Fond ma kellu ebda arretrati x’jirkupra, peress li ma saru ebda ħlasijiet. 6.2. Assi Fil-30 ta’ Ġunju 2012, l-assi netti[25] tal-Fond kienu jammontaw għal EUR 1 839 956 496.39. 6.3. Ammont fil-mira Il-Fond irid jilħaq livell xieraq (ammont fil-mira) iffissat għal 9% tal-obbligi kapitali pendenti totali li ġejjin minn kull operazzjoni, flimkien mal-imgħax akkumulat. Fil-31 ta’ Diċembru 2011, il-proporzjon bejn ir-riżorsi tal-Fond (EUR 1 755.43 miljun) u l-obbligazzjonijiet kapitali pendenti[26] (EUR 21 234.34 miljun) fit-tifsira tar-Regolament tal-Fond kienu inqas mill-ammont fil-mira. Konsegwentement, provviżjonament ta’ EUR 155,66 miljun iddaħħal fil-Baġit preliminari tal-2013. Fi Frar tal-2012, il-Baġit ħallas EUR 260,17 miljun lill-Fond kif ipprovdut fl-abbozz tal-Baġit preliminari tal-2012 u skont ir-regoli tar-Regolament tal-Fond (l-ammont fil-mira ta’ 9%). 7. Evalwazzjoni tar-riskji: Il-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ pajjiżi terzi li huma esposti għall-ikbar riskju 7.1. Għanijiet It-taqsimiet preċedenti ta’ dan ir-rapport jipprovdu informazzjoni dwar l-aspetti kwantitattivi tar-riskju merfugħ mill-Baġit fir-rigward tal-pajjiżi terzi. It-Taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal, tipprovdi analiżi makroekonomika tal-pajjiżi terzi li għalihom il-Baġit huwa l-aktar espost jew li jibbenefikaw mill-faċilitajiet ta’ self tal-UE (self mill-MFA u mill-Euratom). 7.2. Metodi tal-valutazzjoni tar-riskju Il-valutazzjoni tar-riskju ppreżentata fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal hija bbażata fuq l-informazzjoni dwar il-qagħda ekonomika u finanzjarja, il-klassifika u fatti oħra magħrufin tal-pajjiżi li rċevew self garantit. Din il-valutazzjoni ma tinkludix stimi ta’ telf u ta’ rkupri mistennija, li inevitabbilment huma ta’ inċertezza kbira. L-indikaturi tar-riskju tal-pajjiżi inklużi fit-tabelli tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal juru l-evoluzzjoni tar-riskju ta’ inadempjenzi. Din l-analiżi hija pprovduta fit-Taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal għall-pajjiżi li għandhom l-ogħla riskju ta' kreditu u l-akbar skopertura għall-Baġit fit-30 ta’ Ġunju 2012(inkluż self mill-AMF u mill-Euratom). [1] COM(2012)609 u SEC(2012)347 jiffurmaw ir-rapport preċedenti dwar il-garanziji koperti mill-Baġit fit-31 ta’ Diċembru 2011. [2] L-MFA tista’ tieħu wkoll il-forma ta’ għotjiet lil pajjiżi terzi. [3] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta' Frar 2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta’ pagamenti tal-Istati Membri (ĠU L 53, 23.2.2002, p.1). [4] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010, ĠU L 118, 12.5.2010, p.1. [5] Ir-referenzi għall-bażijiet legali huma elenkati fit-Tabella A4 tad-DĦP. [6] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 480/2009 tal-25 ta' Mejju 2009 li jistabbilixxi Fond ta' Garanzija għall-azzjonijiet esterni (Verżjoni kodifikata), imsejjaħ “ir-Regolament tal-Fond ta' Garanzija" (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 10). [7] Għalkemm ir-riskji esterni huma koperti in fine mill-baġit tal-UE, il-Fond ta’ Garanzija jaġixxi bħala strument li jipproteġi l-baġit tal-UE mir-riskji ta’ inadempjenzi fil-ħlas. Għal rapport komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond, ara d-dokument COM(2012) 399 u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanjah (SWD(2012) 217 finali). [8] Dwar: FESE http://www.efsf.europa.eu [9] Dwar l-MES: http://www.esm.europa.eu [10] Il-Faċilità ta’ Self lill-Greċja - ECFIN - Kummissjoni Ewropea: http://ec.europa.eu/economy_finance/assistance_eu_ms/greek_loan_facility/index_en.htm [11] Ara t-Tabella 1 tar-Rapport. [12] Għall-finijiet ta’ dan il-kalkolu, wieħed jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat, jiġifieri jitqiesu biss il-pagamenti dovuti (ara wkoll it-Tabelli 2 u 3 tar-Rapport u t-Tabella A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). [13] Ammont li jirrappreżenta l-ammonti dovuti fl-aħħar semestru tal-2012 (mill-ammont totali pendenti fit-30 ta' Ġunju 2012) u li jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat (għad-dettalji ara t-Tabella A2 mogħtija fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). [14] Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/288/UE tat-12 ta' Mejju 2011 li tipprovdi assistenza finanzjarja prekawzjonarja tal-UE fuq żmien medju għar-Rumanija (ĠU L 132, 19.5.2011, p.15). [15] Stqarrija għall-istampa dwar il-laqgħa estraordinarja tal-Kunsill Ecofin 9/10 ta' Mejju 2010 (http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/114324.pdf) [16] Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010 li jistabbilixxi mekkaniżmu Ewropew ta’ stabbilizzazzjoni finanzjarja (ĠU L 118, 12.5.2010, p 1). [17] Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 2011/77/UE tas-7 ta' Diċembru 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Irlanda (ĠU L 30, 4.2.2011, p348). [18] Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill 2011/344/UE tat-30 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 159, 17.6.2011, p. 88) u d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni Corrigendum tal-Kunsill tas-17 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 178, 10.7.2012, p. 15). [19] Għal aktar tagħrif dwar l-EFSM, ara wkoll ir-rapport mill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet tal-għoti u t-teħid b’self tal-Unjoni Ewropea fl-2011, COM(2012) 419. [20] COM (2011) 396 finali — 2011/0176 (COD) 4.7.2011. [21] Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠUL 55, 28.2.2011, p. 13), li jissostitwixxi d-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE. [22] Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta' Mejju 2000 li jimplimenta d-Deċiżjoni 2007/436/KE, dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej, [traduzzjjoni mhux uffiċjali] (ĠU L 130, 31.5.2000,p.1). [23] Minn meta ġie stabbilit fl-1994, il-Fond intalab ammont kumulattiv ta’ EUR 493 miljun. Għal aktar dettalji, ara t-Taqsima 2.5.3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. [24] Minn meta ġie stabbilit fl-1994, il-Fond irkupra ammont totali ta’ EUR 576 miljun (li jinkludi l-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax imħallas lura, flimkien mal-imgħax tal-penali għall-ħlasijiet tardivi u l-qligħ u t-telf li sar mir-rati tal-kambju). [25] L-assi totali tal-Fond minbarra l-ammonti pagabbli dovuti (it-tariffi tal-BEI u t-tariffi tal-awditjar). [26] Inklużi l-imgħaxijiet akkumulati.