Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej (IĊE) “End the Cage Age”

(2021/C 274/01)

1. INTRODUZZJONI: L-INIZJATTIVA TAĊ-ĊITTADINI

Permezz ta’ inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej (IĊE) skont l-Artikolu 11(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, miljun ċittadin jew aktar minn għadd sinifikanti ta’ Stati Membri tal-UE jistgħu jitolbu lill-Kummissjoni Ewropea, fil-kamp ta’ applikazzjoni tas-setgħat tagħha, tressaq proposta xierqa dwar kwistjoni li dwarha jqisu li huwa meħtieġ att legali tal-UE għall-fini tal-implimentazzjoni tat-Trattati. Ir-regoli dettaljati dwar l-IĊE huma stabbiliti fir-Regolament (UE) 2019/788 (1) (ir-Regolament dwar l-IĊE).

“End the Cage Age” hija s-sitt IĊE li laħqet il-limiti numeriċi (2). Din titlob lill-Kummissjoni tieħu azzjoni dwar it-trattament tal-annimali tar-razzett, kif ġej:

“Mijiet ta’ miljuni ta’ annimali tar-razzett fl-UE jinżammu fil-gaġeġ għall-biċċa l-kbira ta’ ħajjithom, u dan jikkawża tbatija kbira. Aħna nistiednu lill-Kummissjoni Ewropea biex ittemm dan it-trattament inuman tal-annimali tar-razzett.

Il-gaġeġ iwasslu għat-tbatija ta’ numru enormi ta’ annimali tar-razzett kull sena. Huma krudili u bla bżonn, peress li sistemi b’livell ogħla ta’ benessri li ma jinvolvux gaġeġ huma vijabbli.

Għalhekk il-Kummissjoni hi mistiedna biex tipproponi leġiżlazzjoni li tipprojbixxi l-użu ta’:

— gaġeġ għat-tiġieġ tal-bajd, għall-fniek, għall-għewietaq, għat-tiġieġ tas-simna, għat-tiġieġ tat-tnissil, għas-summien, għall-papri u għall-wiżż;

— gaġeġ tal-ħlas għall-ħnieżer nisa;

— imqawel tal-ħnieżer nisa, fejn ma humiex diġà pprojbiti;

— imgħalaq individwali għall-għoġġiela, fejn ma humiex diġà pprojbiti.” (3)

L-organizzaturi spjegaw l-objettivi tal-inizjattiva fid-dettall f’laqgħa mal-Kummissjoni fit-30 ta’ Ottubru 2020 u f’seduta pubblika organizzata mill-Parlament Ewropew fil-15 ta’ April 2021. Fl-10 ta’ Ġunju 2021, il-Parlament Ewropew organizza dibattitu plenarju dwar din l-inizjattiva taċ-ċittadini u adotta riżoluzzjoni (4) li tistabbilixxi l-pożizzjoni tal-Parlament.

Din il-Komunikazzjoni tistabbilixxi l-valutazzjoni legali u politika tal-inizjattiva mill-Kummissjoni, l-azzjoni li din beħsiebha tieħu, ir-raġunijiet tagħha għal dan u l-iskeda ta’ żmien prevista, f’konformità mal-Artikolu 15(2) tar-Regolament dwar l-IĊE.

2. KUNTEST

Din l-inizjattiva taċ-ċittadini tirrifletti domanda għal tranżizzjoni lejn sistemi ta’ biedja aktar etiċi u sostenibbli, li għandha tinkiseb inter alia abbażi ta’ leġiżlazzjoni ġdida dwar il-benessri tal-annimali. Ir-rispons għal din id-domanda huwa prijorità kbira għall-Kummissjoni, kif għamlitha ċara fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (5) u fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt (6). L-inizjattiva tisħaq li bħalissa fl-UE jinżammu 300 miljun annimal fil-gaġġa.

It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jiddefinixxi l-annimali bħala ħlejjaq senzjenti. Bħala importatur ewlieni tal-ikel, l-UE għandha responsabbiltà morali li tiżgura li l-kundizzjonijiet fl-azjendi agrikoli għall-annimali jirriflettu l-prinċipji tagħha, inkluż fir-rigward tal-ikel li din timporta.

L-eliminazzjoni gradwali tal-gaġeġ bdiet 22 sena ilu, meta daħlet fis-seħħ leġiżlazzjoni ġdida għat-trobbija ta’ tiġieġ tal-bajd. L-analiżi xjentifika appoġġat il-benefiċċji ta’ dan l-approċċ għal speċijiet oħrajn bħall-għoġġiela u l-ħnieżer, li għalihom ġew introdotti projbizzjonijiet parzjali fl-1997 u fl-2001 rispettivament.

2.1. Qafas legali eżistenti għall-benessri tal-annimali fl-azjendi agrikoli

Il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali ilha li evolviet u espandiet il-kopertura tagħha minn meta l-ewwel leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali ġiet adottata fl-1974. Il-qafas legali attwali għaż-żamma ta’ annimali tar-razzett jikkonsisti f’Direttiva ġenerali (7) dwar il-protezzjoni ta’ annimali mnissla u miżmuma għal finijiet ta’ biedja. Din tistabbilixxi prinċipji ġenerali u tħalli lok għall-Istati Membri biex jadottaw dispożizzjonijiet aktar stretti, dment li dawn ikunu kompatibbli mar-regoli tal-UE. Biex jikkomplementaw id-Direttiva ġenerali, erba’ Direttivi speċifiċi għas-settur jirregolaw il-benessri tat-tiġieġ tal-bajd, tat-tiġieġ tas-simna, tal-għoġġiela u tal-ħnieżer.

Id-Direttiva ġenerali tipprevedi li l-libertà tal-moviment tal-annimali ma tridx tkun ristretta b’tali mod li tikkawżalhom tbatija jew korriment bla bżonn. Barra minn hekk, din tirrikjedi li, meta annimal ikun kontinwament jew regolarment marbut jew ikkonfinat, dan irid jingħata spazju xieraq f’konformità mal-ħtiġijiet fiżjoloġiċi u etoloġiċi tiegħu. Għalhekk huwa permess li l-annimali jinżammu fil-gaġeġ, iżda dan huwa soġġett għal ċerti kundizzjonijiet.

Id-Direttivi speċifiċi għas-settur jistabbilixxu ċerti regoli dwar il-konfinament:

— għat-tiġieġ tal-bajd, il-leġiżlazzjoni għat-trobbija ta’ tiġieġ tal-bajd adottata fl-1999 ipprojbiet l-użu ta’ gaġeġ mhux modifikati (“batteriji”) fl-UE, b’perjodu tranżizzjonali f’żewġ stadji ta’ 12-il sena b’kollox: mill-2003, il-gaġeġ li bdew jintużaw għall-ewwel darba kellhom ikunu gaġeġ modifikati, u mill-2012 il-projbizzjoni fuq il-gaġeġ mhux modifikati għat-tiġieġ tal-bajd applikat għall-azjendi agrikoli kollha fl-UE. Illum, it-tiġieġ tal-bajd jista’ jinżamm f’gaġeġ “modifikati” li jippermettulhom, pereżempju, jitperrċu u joborxu l-art (8);

— mill-2013 ’l hawn huwa obbligatorju li l-ħnieżer nisa jinżammu fi gruppi għal perjodu li jibda minn 4 ġimgħat wara s-servizz (tgħammir ma’ ħanżir jew inseminazzjoni) sa ġimgħa qabel iż-żmien mistenni tal-ħlas. Għall-bqija taż-żmien (jiġifieri minn ġimgħa qabel iż-żmien mistenni tal-ħlas sa 4 ġimgħat wara s-servizz), f’konformità mal-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE, proporzjon kbir ta’ ħnieżer qabel ir-refgħa u ta’ ħnieżer nisa fl-UE jiġu regolarment ikkonfinati f’“gaġeġ tal-ħlas” u fi “imqawel tal-ħnieżer nisa” (9); u

— mill-2007 ’l hawn mhux permess li għoġol jiġi kkonfinat f’maqjel individwali wara l-età ta’ 8 ġimgħat. Madankollu, sa dik l-età, iż-żamma individwali tal-għoġġiela hija possibbli, soġġetta għall-kundizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni applikabbli tal-UE (10).

Ma teżisti l-ebda leġiżlazzjoni speċifika tal-UE dwar il-benessri tal-annimali għall-annimali l-oħrajn imsemmija fl-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej.

It-talba għall-eliminazzjoni gradwali tal-gaġeġ hija konformi mal-iżviluppi attwali, peress li diversi Stati Membri diġà implimentaw projbizzjonijiet totali jew parzjali fuq il-gaġeġ:

Gaġeġ modifikati għat-tiġieġ tal-bajd:

— ipprojbiti fl-Awstrija u fil-Lussemburgu;

— ipprojbiti fi Franza għal azjendi agrikoli ġodda jew rinnovati;

— ipprojbiti fil-Ġermanja mill-2025, fiċ-Ċekja mill-2027, fil-Wallonia (il-Belġju) mill-2028 u fis-Slovakkja mill-2030.

Imqawel tal-ħnieżer nisa u gaġeġ tal-ħlas:

— ipprojbiti fl-Iżvezja;

— il-gaġeġ tal-ħlas permessi għall-massimu ta’ ħamest ijiem għal kull perjodu ta’ ħlas fil-Ġermanja sal-2036;

— projbizzjoni tal-imqawel tal-ħnieżer nisa sal-2029 fil-Ġermanja;

— projbizzjoni tal-imqawel mill-ħin tal-ftim fid-Danimarka b’effett sħiħ mill-2035;

— projbizzjoni tal-imqawel tal-ħnieżer nisa 4 ijiem wara l-inseminazzjoni fin-Netherlands u 10 ijiem wara l-inseminazzjoni fl-Awstrija.

Gaġeġ għall-fniek:

— ipprojbiti għall-fniek tal-laħam fl-Awstrija, fil-Ġermanja u fin-Netherlands;

— projbizzjoni fuq il-gaġeġ mhux modifikati għall-fniek tal-laħam mill-2016 u fuq il-gaġeġ modifikati għall-fniek tal-laħam u għan-nisa tat-tnissil fil-Flanders (il-Belġju) mill-2025;

— rekwiżiti speċifiċi għall-fniek fil-Ġermanja, fin-Netherlands u fl-Iżvezja, eż. alloġġ mill-inqas f’pari (fniek tas-simna), materjal xieraq għat-tgerrim, aċċess għall-għalf fibruż, u aċċess għal pjattaforma.

2.2. Il-kuntest attwali tal-politika tal-UE

Fil-11 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar Patt Ekoloġiku Ewropew (11), strateġija komprensiva biex tittrasforma lill-UE f’ekonomija moderna, effiċjenti fir-riżorsi u kompetittiva li taqdi d-dimensjonijiet kollha tas-sostenibbiltà, inkluż il-benessri tal-annimali.

Fl-20 ta’ Mejju 2020 (bħala parti mill-Patt Ekoloġiku), il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt (12), li tistabbilixxi pjan ta’ azzjoni għal sistema alimentari ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent. Permezz tal-istrateġija, il-Kummissjoni tfittex li tiżgura mhux biss li l-ikel fl-UE jkun sikur, nutrittiv u ta’ kwalità għolja, iżda wkoll li jsir l-istandard globali għas-sostenibbiltà. Il-benessri tal-annimali għandu rwol prominenti fl-aġenda tas-sostenibbiltà u l-istrateġija tinkludi impenn mill-Kummissjoni li tressaq proposti leġiżlattivi għar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali sal-aħħar tal-2023, wara evalwazzjoni (kontroll tal-idoneità) tal-leġiżlazzjoni eżistenti u valutazzjoni tal-impatt. L-għan huwa li jittejjeb il-benessri tal-annimali, li jitwessa’ l-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni, li din tiġi allinjata mal-aħħar evidenza xjentifika u li jkun aktar faċli li tiġi infurzata.

Fl-istrateġija, il-Kummissjoni ħabbret ukoll li se:

— tħares lejn għażliet għat-tikkettar tal-benessri tal-annimali, sabiex il-valur miżjud li l-prodotti jiksbu permezz ta’ prattiki favur il-benessri jinkiseb u jiġi ttrasferit aħjar tul il-katina alimentari; u

— tipproponi qafas sostenibbli għat-tikkettar alimentari.

L-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt tirrikonoxxi r-rwol tal-politika agrikola komuni (PAK) fl-appoġġ tat-tranżizzjoni lejn sistemi alimentari sostenibbli. Fil-kuntest tal-proċedura leġiżlattiva li għaddejja bħalissa fir-rigward tal-PAK u soġġetta għaliha, hija prevista sistema ġdida mill-2023 li biha l-Istati Membri se jkunu jistgħu jużaw l-“ekoskemi” (13) biex jappoġġaw tranżizzjoni lejn benessri aħjar tal-annimali (14). L-ekoskemi se jipprovdu lill-bdiewa b’appoġġ fil-forma ta’ impenji ta’ ġestjoni li jikkumpensawhom għal kostijiet addizzjonali jew għal telf ta’ introjtu assoċjati ma’ standards aġġornati li jmorru lil hinn mir-rekwiżiti obbligatorji. L-ekoskemi huma ffinanzjati bis-sħiħ mill-baġit ġenerali tal-Unjoni.

Taħt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), l-istess possibbiltajiet se jkomplu jkunu disponibbli għall-appoġġ tal-benessri tal-annimali wara l-2022 kif kienu disponibbli taħt il-PAK mill-2014 sal-2022. Il-proġetti ffinanzjati mill-FAEŻR (“interventi”) jirrikjedu kofinanzjament mill-Istati Membri. L-appoġġ tal-FAEŻR huwa disponibbli fil-forma ta’ impenji ta’ ġestjoni li jikkumpensaw lill-bdiewa għal kostijiet addizzjonali jew għal telf ta’ introjtu assoċjati ma’ impenji għal standards aġġornati li jmorru lil hinn mir-rekwiżiti obbligatorji, u ta’ investimenti għal alloġġ aktar favur il-benessri tal-annimali. Il-punt sa fejn l-appoġġ tal-FAEŻR u tal-ekoskema jmur għall-benessri tal-annimali jiddependi mill-bżonnijiet u mill-prijoritizzazzjoni tal-Istati Membri.

Aktar possibbiltajiet ta’ intervent rilevanti taħt il-FAEŻR u l-ekoskemi jinkludu appoġġ għal:

— taħriġ u konsulenza;

— il-konverżjoni lejn u ż-żamma ta’ metodi ta’ biedja organika;

— skemi ta’ kwalità; u

— kooperazzjoni u innovazzjoni bejn l-operaturi tal-katina alimentari taħt is-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni għall-Produttività u s-Sostenibbiltà Agrikoli (EIP-AGRI) (15).

Huwa previst li l-benessri tal-annimali se jkun wieħed mill-objettivi speċifiċi tal-PAK għall-perjodu 2023-2027 (16). Kull Stat Membru se jivvaluta s-sitwazzjoni tiegħu abbażi ta’ analiżi SWOT (elementi sodi, dgħufijiet, opportunitajiet u theddid) u l-ħtiġijiet speċifiċi tiegħu, b’mod partikolari fir-rigward tat-titjib tal-benessri tal-annimali u tat-tnaqqis fl-użu tal-antimikrobiċi. Abbażi ta’ dan, kull Stat Membru se jfassal interventi li għandhom jiġu inklużi fi pjan strateġiku nazzjonali tal-PAK (li se jibda jopera mill-bidu tal-2023 wara l-approvazzjoni tagħhom mill-Kummissjoni), u li se jistabbilixxi wkoll strateġija għall-kombinazzjoni ta’ diversi għodod tal-PAK. Fl-implimentazzjoni tal-pjanijiet se jintużaw indikaturi ddedikati biex jitkejjel u jiġi mmonitorjat il-progress .

Il-konformità mar-rekwiżiti legali eżistenti obbligatorji dwar il-benessri tal-annimali (17) se tkompli tkun waħda mill-kundizzjonijiet biex il-bdiewa jirċievu appoġġ dirett sħiħ tal-PAK u ċerti pagamenti (annwali) taħt il-FAEŻR, inklużi pagamenti għall-benessri tal-annimali.

Il-Kummissjoni adottat rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-pjanijiet strateġiċi nazzjonali tal-PAK f’Diċembru 2020. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet, indirizzati speċifikament lil kull Stat Membru, jinkludu għadd ta’ miżuri li jtejbu l-benessri tal-annimali tar-razzett (18).

Biex tgħin lill-Istati Membri jfasslu interventi f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet, il-Kummissjoni dan l-aħħar nediet studju dwar il-miżuri u l-istrumenti tal-PAK li jippromwovu l-benessri tal-annimali u t-tnaqqis fl-użu antimikrobiku (19). Dan huwa mistenni li jiġi konkluż f’Ottubru 2021.

2.3. Kuntest xjentifiku u proġetti li għaddejjin bħalissa

Il-benessri aħjar tal-annimali mhux biss huwa kwistjoni etika, iżda wkoll itejjeb is-saħħa tal-annimali u jnaqqas il-ħtieġa għall-mediċina, u b’hekk idewwem l-iskattar possibbli ta’ mikroorganiżmi reżistenti għall-antimikrobiċi u jtejjeb il-kwalità tal-ikel. Barra minn hekk, it-tnaqqis fl-istress fit-tiġieġ tal-bajd, pereżempju, inaqqas il-prevalenza tas-Salmonella fil-qatgħat. Il-benessri tal-bnedmin u l-benessri tal-annimali huma marbutin mill-qrib.

Matul dawn l-aħħar 20 sena, l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), il-konsulent xjentifiku ewlieni tal-Kummissjoni f’dan il-qasam, adottat opinjonijiet li jindirizzaw (fost l-oħrajn) il-benessri tat-tiġieġ tal-bajd u tal-ħnieżer. Bħalissa, l-EFSA qed tiżviluppa aktar valutazzjonijiet xjentifiċi dwar il-gaġeġ għall-ispeċijiet u l-kategoriji tal-annimali koperti mill-inizjattiva taċ-ċittadini. Dawn se jkunu disponibbli fl-2022 u fl-2023. Opinjoni reċenti tal-EFSA tista’ titqies li tirrifletti l-istat attwali tal-għarfien fir-rigward tal-fniek (20).

Studji xjentifiċi ppubblikati reċentement jikkonfermaw l-eżistenza ta’ sistemi tal-biedja alternattivi bi prestazzjoni għolja li ma jinvolvux l-użu tal-gaġeġ. Barra minn hekk, studju reċenti prodott għall-Kumitat għall-Petizzjonijiet tal-Parlament Ewropew (PETI) (21) jikkonkludi li s-sistemi bla gaġeġ għat-tiġieġ tal-bajd huma ekonomikament, ambjentalment u soċjalment simili għal sistemi ta’ gaġeġ mgħammra. Studju ieħor (22) jagħti ħarsa ġenerali lejn ir-riċerka xjentifika dwar il-biedja fil-gaġeġ ta’ tiġieġ tal-bajd, ħnieżer nisa, fniek, papri, wiżż, għoġġiela u summien. Dan jiddeskrivi l-impatti fuq il-benessri tal-konfinament fil-gaġeġ u tal-alloġġ f’sistemi ta’ biedja alternattivi. Rapporti oħrajn jiddeskrivu l-isfidi ambjentali u tal-benessri, l-opportunitajiet u l-konsegwenzi potenzjali ta’ aktar titjib fil-benessri tal-annimali u t-tmiem tal-użu tal-gaġeġ fil-produzzjoni ta’ ċerti annimali mrobbija fl-UE (23).

Diversi proġetti ta’ riċerka u innovazzjoni li għaddejjin bħalissa, ukoll iffinanzjati mill-UE, qed iħarsu lejn il-benessri tal-annimali, b’mod partikolari lejn biedja b’konsum baxx ta’ fatturi produttivi (24) u dik organika, biedja ta’ preċiżjoni (25) u prattiki aktar favur il-benessri fil-biedja intensiva. Filwaqt li sal-lum ma kien hemm l-ebda proġett li jħares speċifikament lejn l-elimentazzjoni tal-gaġeġ, xi proġetti tal-CORE (26) Organic Cofund (27) iffinanzjati minn Orizzont 2020 qed iħarsu lejn it-trobbija tal-annimali, filwaqt li jippermettu lill-annimali jissodisfaw il-bżonnijiet naturali tagħhom u kwistjonijiet relatati; dawn jinkludu:

— POWER, li qed jinvestiga t-titjib ikkombinat fl-alloġġ u fil-ġestjoni tal-ħnieżer, inkluż l-effetti tad-disinn tal-imgħalaq tal-ħlas, il-ġenetika tal-ħnieżer nisa u strateġiji ta’ ġestjoni dwar il-mortalità tal-qżieqeż tat-twelid u s-saħħa tal-qżieqeż qabel u wara l-ftim; u

— GroupHouseNet (28), azzjoni tal-COST li għandha l-għan li tipprovdi lill-industrija tal-bhejjem tal-UE bl-innovazzjonijiet fit-tnissil u fil-ġestjoni għall-ħnieżer u t-tjur tat-trobbija li din tkun teħtieġ għal tranżizzjoni b’suċċess lejn sistemi kbar ta’ alloġġ fi gruppi mingħajr il-ħtieġa ta’ qtugħ tad-denb u tirqim tal-munqar.

Orizzont Ewropa, il-programm qafas il-ġdid tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni, se jagħti aktar appoġġ fl-2021-2027, b’mod partikolari fil-qasam ta’ intervent “agrikoltura, forestrija u żoni rurali” (29).

2.4. Kuntest soċjali u ekonomiku

Għadd dejjem jikber ta’ konsumaturi qed jitolbu metodi ta’ biedja aktar favur il-benessri u informazzjoni biex jgħinuhom jidentifikaw prodotti magħmula f’kundizzjonijiet favur il-benessri (30).

L-annimali mrobbija jinżammu f’konfinament fil-gaġeġ għal diversi raġunijiet, prinċipalment ekonomiċi. Dawn is-sistemi (b’mod partikolari f’unitajiet ta’ produzzjoni intensiva) huma ekonomikament effiċjenti u jipprovdu kundizzjonijiet tax-xogħol aktar prattiċi. Jista’ jkun meħtieġ ukoll ċertu livell ta’ konfinament fuq ġewwa għal raġunijiet ta’ bijosigurtà, biex jiġi evitat ċertu mard tal-annimali.

It-twaqqif tal-użu tal-gaġeġ se jeħtieġ bidliet fis-sistemi tal-biedja attwali u investimenti li spiss jiswew ħafna flus. Dan jista’ jirrikjedi lill-bdiewa jaġġustaw il-bini tal-azjendi agrikoli, jixtru tagħmir ġdid u jadattaw il-prattiki tal-produzzjoni u tat-trobbija. Fl-istess ħin, il-bidla għal sistemi tal-biedja bi standards ogħla tal-benessri tal-annimali spiss ittejjeb ir-reputazzjoni tal-bdiewa fis-soċjetà u żżid il-kunfidenza f’xogħolhom (31). L-istandards għoljin tal-UE tal-benessri tal-annimali jikkontribwixxu wkoll għar-reputazzjoni tajba tal-prodotti agrikoli tal-UE u parzjalment jispjegaw id-domanda għolja għalihom, u dan jiżgura introjtu aħjar għall-bdiewa. Il-bidliet fis-sistemi tal-biedja attwali jgħinu wkoll biex jiġu ppreżervati r-riżorsi li fuqhom jiddependu s-sistemi alimentari, u dan inaqqas it-telfien tal-bijodiversità.

2.5. Inizjattivi u azzjonijiet rilevanti li għaddejjin bħalissa fil-kuntest tal-inizjattiva taċ-ċittadini

Fid-dawl tar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-benessri tal-annimali, inkluża d-Direttiva 98/58/KE dwar il-ħarsien ta’ annimali miżmuma għal finijiet ta’ biedja (32), kif imħabbar taħt l-istrateġija mill-Għalqa sal-Platt, il-Kummissjoni diġà qed tieħu jew diġà ħadet l-azzjoni li ġejja:

— F’Ġunju 2020, din tat mandat lill-EFSA biex tipprovdi opinjonijiet xjentifiċi aġġornati dwar il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta’ sistemi ta’ produzzjoni differenti u kif dawn jistgħu jittejbu għal speċijiet li bħalissa huma koperti minn leġiżlazzjoni speċifika għas-settur dwar il-benessri tal-annimali, jiġifieri t-tiġieġ tal-bajd (il-mandat jinkludi wkoll l-għewietaq u t-tiġieġ għat-tnissil), it-tiġieġ miżmum għall-produzzjoni tal-laħam (inkluż ukoll it-tiġieġ tas-simna), l-għoġġiela u l-ħnieżer. F’Ġunju 2021, din talbet aktar opinjonijiet dwar l-aspetti tal-benessri tal-annimali tal-biedja fil-gaġeġ u ta’ dik li ma tinvolvix gaġeġ tas-summien, tal-papri u tal-wiżż (33). L-EFSA hija mistennija toħroġ dawn l-opinjonijiet fl-2022 u fl-2023;

— Fis-7 ta’ April 2021, il-Kummissjoni ppubblikat ir-riżultati ta’ evalwazzjoni tal-istrateġija tal-UE għall-benessri tal-annimali għall-2012-2015 (34);

— Bħalissa din qed twettaq evalwazzjoni (kontroll tal-idoneità) tal-acquis tal-UE dwar il-benessri tal-annimali (35), li tfittex li tidentifika: — nuqqasijiet possibbli fit-tfassil, fil-kamp ta’ applikazzjoni u fl-implimentazzjoni tar-regoli eżistenti; — potenzjal għas-simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-kostijiet u l-piżijiet regolatorji; u — lakuni possibbli u oqsma għat-titjib.

Il-kontroll tal-idoneità mistenni jiġi ffinalizzat sal-2022;

— Din qed tesplora għażliet għal tikketta tal-benessri tal-annimali għall-UE kollha biex tittejjeb it-trażmissjoni tal-valur tul il-katina alimentari. Għal dan il-għan, din stabbilixxiet sottogrupp dedikat tal-Pjattaforma tal-UE dwar il-Benessri tal-Annimali u nediet studju dwar it-tikkettar tal-benessri tal-annimali (36);

Barra minn hekk, l-azzjonijiet li għaddejjin bħalissa u ppjanati li ġejjin huma rilevanti fil-kuntest tal-inizjattiva taċ-ċittadini:

— Studji biex tinġabar data dwar il-konsegwenzi ambjentali u soċjoekonomiċi tal-eliminazzjoni gradwali tal-gaġeġ u biex tinkiseb stampa aktar ċara dwar is-sitwazzjoni attwali fl-UE (37);

— Bħalissa qed jitħejja kodiċi ta’ kondotta għal prattiki responsabbli tan-negozju u tal-kummerċjalizzazzjoni. L-għan huwa li l-atturi tul il-katina alimentari jiġu mħeġġa jagħmlu impenji ta’ sostenibbiltà li jkopru wkoll il-benessri tal-annimali; dawn jistgħu jinkludu impenji dwar it-tranżizzjoni lejn sistemi bla gaġeġ;

— Il-Kummissjoni se tħejji proposta leġiżlattiva għal qafas għal sistema alimentari sostenibbli qabel l-aħħar tal-2023. Il-benessri tal-annimali se jidher f’diskussjonijiet dwar id-definizzjoni tas-sostenibbiltà tas-sistema alimentari u l-kriterji għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tal-ikel u tal-operazzjonijiet;

— Sal-2024, din se tipproponi qafas sostenibbli għat-tikkettar alimentari li jenħtieġ li jkopri l-aspetti nutrizzjonali, klimatiċi, ambjentali u soċjali tal-prodotti tal-ikel, inkluż il-benessri tal-annimali;

— Filwaqt li diversi ftehimiet kummerċjali bilaterali ma’ pajjiżi mhux tal-UE diġà jinkludu dispożizzjonijiet ta’ kooperazzjoni dwar il-benessri tal-annimali, l-UE se tipproponi l-inklużjoni ta’ kapitolu dwar sistemi ta’ produzzjoni tal-ikel sostenibbli fin-negozjati li għaddejjin bħalissa għal ftehimiet ta’ kummerċ ħieles ma’ pajjiżi sħab u ftehimiet kummerċjali futuri. Dan ikopri wkoll il-kooperazzjoni dwar il-benessri tal-annimali; u

— L-UE tippromwovi wkoll l-istandards tagħha dwar il-benessri tal-annimali billi tikkontribwixxi għall-iżvilupp, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ standards internazzjonali dwar il-benessri tal-annimali (38) tal-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE) u tikkoopera mal-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO).

3. EVALWAZZJONI TAL-PROPOSTI FL-INIZJATTIVA

3.1. Rispons għall-inizjattiva: azzjonijiet

L-inizjattiva taċ-ċittadini tistieden lill-Kummissjoni tipproponi leġiżlazzjoni li tipprojbixxi l-użu ta’:

— gaġeġ għat-tiġieġ tal-bajd, għall-fniek, għall-għewietaq, għat-tiġieġ tas-simna, għat-tiġieġ tat-tnissil, għas-summien, għall-papri u għall-wiżż;

— gaġeġ tal-ħlas għall-ħnieżer nisa;

— imqawel tal-ħnieżer nisa, fejn ma humiex diġà pprojbiti; u

— imgħalaq individwali għall-għoġġiela, fejn ma humiex diġà pprojbiti.

B’rispons għall-inizjattiva u għad-domanda għal tranżizzjoni lejn sistemi tal-biedja aktar etiċi u sostenibbli, il-Kummissjoni beħsiebha tipproponi l-eliminazzjoni gradwali u, fl-aħħar mill-aħħar, il-projbizzjoni tal-użu ta’ dawn is-sistemi ta’ gaġeġ, għal dawn l-ispeċijiet u l-kategoriji kollha, f’kundizzjonijiet (inkluż it-tul tal-perjodu ta’ tranżizzjoni) li għandhom jiġu ddeterminati abbażi tal-opinjonijiet tal-EFSA u ta’ valutazzjoni tal-impatt. Dan se jiġi inkluż bħala wieħed mill-objettivi ewlenin tar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-benessri tal-annimali li l-Kummissjoni impenjat ruħha li tipproponi sal-aħħar trimestru tal-2023.

Il-Kummissjoni se tikkunsidra l-aspetti li ġejjin fil-kuntest tal-proċess ta’ reviżjoni:

A. annimali li bħalissa huma koperti minn leġiżlazzjoni speċifika għall-ispeċijiet dwar il-benessri tal-annimali

Il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar il-benessri tal-annimali speċifika għall-ispeċijiet fir-rigward tat-tiġieġ tal-bajd, il-ħnieżer nisa u l-għoġġiela se tiġi rriveduta skont l-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt, bi proposta tal-Kummissjoni li għandha tiġi ppreżentata sal-aħħar trimestru tal-2023. Din il-leġiżlazzjoni bħalissa tipprevedi projbizzjonijiet ta’ ċerti tipi ta’ gaġeġ, iżda mhux kollha.

B. annimali li bħalissa mhumiex koperti minn leġiżlazzjoni dwar il-benessri tal-annimali speċifika għall-ispeċijiet

Bħalissa, ma hemm l-ebda leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali speċifika għal diversi mill-speċijiet/kategoriji koperti mill-IĊE (fniek, għewietaq, tiġieġ tas-simna, tiġieġ għat-tnissil, summien, papri u wiżż).

Sabiex tirrispondi għall-inizjattiva, f’Ġunju 2020 u f’Ġunju 2021, il-Kummissjoni tat mandat lill-EFSA biex tikkomplementa l-evidenza xjentifika eżistenti dwar l-impatti fuq il-benessri tal-annimali tas-sistemi tal-biedja fil-gaġeġ għat-tiġieġ tal-bajd, il-ħnieżer, l-għoġġiela, l-għewietaq, it-tiġieġ tas-simna, it-tiġieġ għat-tnissil, is-summien, il-papri u l-wiżż matul l-2022 u kmieni fl-2023, bil-għan li tintroduċi l-leġiżlazzjoni sal-aħħar trimestru tal-2023.

Il-kundizzjonijiet għall-projbizzjoni tas-sistemi tal-gaġeġ se jiġu ddeterminati abbażi ta’ valutazzjoni tal-impatt; dawn se jqisu:

— il-benefiċċji tal-benessri tal-annimali;

— il-ħtiġijiet soċjali u ekonomiċi tas-settur tal-biedja fl-UE, inkluż tal-irziezet iż-żgħar;

— id-dimensjoni kummerċjali internazzjonali; u

— l-aspetti ambjentali.

3.2. Rispons għall-inizjattiva: skeda ta’ żmien prevista

Ir-rispons tal-Kummissjoni għall-inizjattiva kif deskritt fil-Kapitolu 3.1 se jiġi inkluż bħala wieħed mill-objettivi ewlenin tagħha fir-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-benessri tal-annimali li din impenjat ruħha li tipproponi sal-aħħar trimestru tal-2023.

Biex tiżviluppa din il-proposta leġiżlattiva, il-Kummissjoni se tħejji valutazzjoni tal-impatt, kif deskritt hawn fuq. Din il-valutazzjoni se tappoġġa wkoll it-teħid ta’ deċiżjonijiet – fost l-oħrajn – dwar miżuri ta’ akkumpanjament. Din se tinkludi konsultazzjoni pubblika li se titwettaq kmieni fl-2022. Il-valutazzjoni tal-impatt hija skedata li titlesta sal-aħħar tal-2022.

Filwaqt li l-inizjattiva taċ-ċittadini ma tinkludix talba speċifika dwar iż-żmien, fil-laqgħa mal-Kummissjoni u fis-seduta ta’ smigħ fil-Parlament Ewropew, l-organizzaturi esprimew l-ambizzjoni tagħhom għal projbizzjoni fuq il-gaġeġ li tidħol fis-seħħ fl-2027.

Id-data tad-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni, u għalhekk it-tul tal-perjodu ta’ eliminazzjoni gradwali, se jitqiesu fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-impatt għall-proposta leġiżlattiva. B’mod partikolari, din se tivvaluta l-fattibbiltà li l-leġiżlazzjoni proposta tidħol fis-seħħ mill-2027 filwaqt li tqis il-ħtieġa li l-bdiewa jiġu appoġġati f’din it-tranżizzjoni – finanzjarjament u mod ieħor.

3.3. Azzjonijiet tranżizzjonali u ta’ akkumpanjament fl-UE

Filwaqt li l-inizjattiva nnifisha ma tinkludix talbiet għal miżuri tranżizzjonali u ta’ akkumpanjament, l-organizzaturi indikaw fil-laqgħa mal-Kummissjoni u fis-seduta pubblika tal-Parlament Ewropew li dawn il-miżuri jkunu meħtieġa biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni lejn biedja bla gaġeġ.

Il-Kummissjoni tqis li tranżizzjoni bbilanċjata lejn sistemi bla gaġeġ tirrikjedi kunsiderazzjoni xierqa tal-kwistjonijiet soċjetali rilevanti, tal-impatti ekonomiċi fuq id-diversi partijiet involuti u tal-aspetti ambjentali. Din tenħtieġ li tiġi organizzata u appoġġata b’tali mod li l-bdiewa jkunu jistgħu jisfruttaw id-domanda tas-soċjetà għal benessri aħjar tal-annimali bħala opportunità biex jikkontribwixxu direttament għal titjib fis-saħħa u l-benessri tal-annimali, fil-kwalità tal-ikel u fl-objettivi ambjentali mingħajr, madankollu, ma jipperikolaw is-sopravivenza tal-azjendi agrikoli tagħhom. Il-katina alimentari kollha, b’mod partikolari l-industrija tal-ipproċessar tal-ikel u s-settur tal-bejgħ bl-imnut, se jkollhom rwol importanti x’jaqdu.

Għalhekk, b’mod parallel mal-leġiżlazzjoni li se tipproponi, il-Kummissjoni se tkompli tiżviluppa miżuri ta’ appoġġ, bħall-aħjar prattiki, linji gwida, rakkomandazzjonijiet u studji, għall-promozzjoni ta’ u t-tranżizzjoni lejn biedja bla gaġeġ. Se tippromwovi l-komunikazzjoni u l-informazzjoni dwar il-miżuri, fit-tħejjija tal-eliminazzjoni gradwali tal-gaġeġ. Dan għandu l-għan li jipprovdi inċentivi għall-bdiewa biex jibdew il-proċess ta’ tranżizzjoni.

— Bil-PAK l-UE se tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-bdiewa fil-bidla tagħhom lejn sistemi bla gaġeġ permezz ta’ mezzi disponibbli taħt il-politika tal-iżvilupp rurali u l-ekoskemi l-ġodda (sal-punt li l-Istati Membri jużaw dawn l-opportunitajiet). Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jużaw l-ekoskemi (ladarba l-leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-PAK il-ġdid tkun ġiet adotatta) u biex jippreżentaw l-istrateġiji ta’ intervent tagħhom fil-pjanijiet strateġiċi nazzjonali tagħhom biex jappoġġaw it-tneħħija gradwali tal-gaġeġ. Dan jista’ jimplika wkoll bidla lejn soluzzjonijiet innovattivi kif ukoll lejn sistemi estensiva tal-produzzjoni.

Hija u tevalwa l-pjanijiet strateġiċi nazzjonali tal-Istati Membri, il-Kummissjoni se tagħti attenzjoni partikolari lill-appoġġ finanzjarju li l-Istati Membri biħsiebhom jallokaw għat-titjib tal-benessri tal-annimali. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex iżidu l-intensità tal-għajnuna (39) għall-appoġġ tal-FAEŻR għal sistemi bla gaġeġ, meta mqabbla ma’ investimenti f’alloġġ b’inqas enfasi fuq il-benessri tal-annimali.

Fil-programmi ta’ ħidma annwali tagħha għall-politika dwar il-promozzjoni ta’ prodotti agrikoli (40), il-Kummissjoni se tinkludi wkoll baġit iddedikat biex titqajjem kuxjenza dwar is-sostenibbiltà fl-agrikoltura, inklużi karatteristiċi speċifiċi tal-benessri tal-annimali bħas-sistemi ta’ biedja bla gaġeġ.

Miżuri ta’ appoġġ oħrajn se jikkomplementaw il-finanzjament tal-PAK:

— F’konformità mal-pjan ta’ azzjoni adottat dwar il-biedja organika, bil-għan li jiżgura li 25 % tal-art fl-UE tintuża għall-produzzjoni organika sal-2030, il-bdiewa se jingħataw opportunitajiet biex jaqilbu minn sistemi ta’ gaġeġ direttament għall-biedja organika. L-użu tal-gaġeġ mhuwiex permess fil-produzzjoni organika (41);

— Il-Kummissjoni se tappoġġa lill-bdiewa u lil atturi oħrajn fit-tranżizzjoni lejn sistemi bla gaġeġ permezz ta’ kampanji ta’ informazzjoni u taħriġ mis-servizzi konsultattivi għall-azjendi agrikoli tal-Istati Membri (42);

— Il-Kummissjoni se taħdem mill-qrib mal-industrija tal-ipproċessar tal-ikel u mal-bejjiegħa bl-imnut biex tinkoraġġihom jappoġġaw l-iżvilupp tas-suq għal prodotti li ma jinvolvux gaġeġ bi prezzijiet ta’ sodisfazzjon mal-ħruġ mill-azjenda agrikola;

— F’konformità mal-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt, il-Kummissjoni se tqis għażliet għat-tikkettar tal-benessri tal-annimali biex tittejjeb it-trażmissjoni tal-valur tul il-katina alimentari. Rekwiżit li l-konsumaturi jiġu infurmati dwar jekk il-prodotti jiġux minn annimali miżmuma fil-gaġeġ jew minn sistemi bla gaġeġ, jista’ jħeġġeġ lill-bdiewa jaqilbu aktar malajr għal sistemi bla gaġeġ u lill-konsumaturi biex isiru iktar konxji mill-għażliet tagħhom. Bl-istess mod, il-Kummissjoni se tesplora estensjoni possibbli tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-istandards tal-kummerċjalizzazzjoni fl-agrikoltura fil-kuntest tar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni (kif imħabbar fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt);

— Minħabba r-rwol li l-akkwist pubbliku jista’ jkollu fit-trasformazzjoni tal-mudell tal-produzzjoni u tal-konsum tal-ikel tal-UE, billi jagħti spinta lill-akkwist aktar sostenibbli tal-ikel, il-Kummissjoni impenjat ruħha fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt biex tiddetermina l-aħjar mod kif jiġu stabbiliti kriterji obbligatorji minimi għall-akkwist sostenibbli tal-ikel. F’dan il-kuntest, din se tesplora kif tista’ tappoġġa t-tranżizzjoni lejn sistemi bla gaġeġ. Xi aspetti tal-benessri tal-annimali diġà huma indirizzati fil-kriterji attwali tal-akkwist pubbliku ekoloġiku (43);

— Meta jkun xieraq, Orizzont Ewropa se jgħin biex jipprovdi lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet u lill-atturi b’evidenza xjentifika addizzjonali. B’mod partikolari, il-ħolqien ta’ Sħubija Ewropea dwar is-Saħħa u l-Benessri tal-Annimali se jiġi propost fil-programm ta’ ħidma għall-2023-2024.

Azzjoni ulterjuri se tinkludi miżuri biex tiġi żgurata implimentazzjoni aħjar u aktar stretta tal-leġiżlazzjoni eżistenti, eż. billi jitħarrġu l-ispetturi (permezz tal-programm tal-Kummissjoni “taħriġ imtejjeb għal iżjed sikurezza fl-ikel” (BTSF) (44) u bl-appoġġ taċ-ċentri ta’ referenza tal-UE għall-benessri tal-annimali), u mill-awditi tal-Kummissjoni tas-sistemi tal-benessri tal-annimali u s-segwitu tagħhom mal-amministrazzjonijiet nazzjonali.

Barra minn hekk, l-Istati Membri jistgħu jimmiraw għat-tranżizzjoni lejn biedja bla gaġeġ fil-miżuri nazzjonali tagħhom tal-għajnuna mill-istat (45). Ir-regoli dwar l-għajnuna mill-istat fl-agrikoltura jippermettulhom jagħtu għajnuna finanzjarja lill-bdiewa sakemm l-istandards tal-UE jkunu għadhom ma daħlux fis-seħħ. Fil-każ tal-istandards tal-UE introdotti reċentement, il-bdiewa jistgħu jirċievu għajnuna għal investimenti relatati għal perjodu ta’ żmien limitat.

3.4. Aspetti kummerċjali

Il-Kummissjoni tfittex li tippromwovi l-adozzjoni globalment ta’ standards sostenibbli, inkluż dwar il-benessri tal-annimali, u li tippromwovi l-koerenza tal-politika bejn il-prodotti domestiċi u importati. Il-valutazzjoni tal-impatt se teżamina għażliet differenti dwar kif jinkiseb dan l-objettiv fir-rigward tal-annimali u tal-prodotti ta’ oriġini mill-annimali minn pajjiżi terzi.

Fir-Rieżami tal-politika kummerċjali (46) tagħha, il-Kummissjoni tisħaq li l-importazzjonijiet iridu jikkonformaw mar-regolamenti u l-istandards rilevanti tal-UE, u li, f’ċerti ċirkostanzi ddeterminati mir-regoli tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), huwa xieraq li l-UE tirrikjedi li l-prodotti importati jikkonformaw ma’ ċerti rekwiżiti dwar il-produzzjoni. Il-leġittimità tal-applikazzjoni tar-rekwiżiti dwar il-produzzjoni għall-importazzjonijiet hija bbażata fuq il-ħtieġa li jitħares l-ambjent u li jingħata rispons għal tħassib dwar l-etika. Meta jittieħed dan l-approċċ, dan irid isir b’rispett sħiħ tar-regoli tad-WTO. Huwa possibbli wkoll li jiġu introdotti rekwiżiti dwar il-benessri tal-annimali għal prodotti importati fil-qafas ta’ ftehimiet kummerċjali bilaterali.

Skont il-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE, ftit speċijiet u prodotti tal-annimali biss huma soġġetti għal rekwiżiti speċifiċi dwar il-benessri tal-annimali fuq l-importazzjoni. Fin-nuqqas ta’ assigurazzjoni suffiċjenti li l-istandards dwar il-kummerċjalizzazzjoni tal-pajjiż esportatur għall-bajd huma ekwivalenti għal dawk tal-UE, il-pakketti tal-bajd importat irid ikollhom indikazzjoni li l-metodu tal-biedja huwa “standard mhux tal-KE” (47). Iċ-ċertifikat tas-saħħa li jakkumpanja l-laħam importat irid jiċċertifika li r-rekwiżiti dwar il-qatla tal-pajjiż esportatur ikunu mill-inqas ekwivalenti għal dawk stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali, eż. fir-rigward tal-proċeduri ta’ sturdament (48).

Il-Kummissjoni hija attiva fil-promozzjoni tal-istandards tagħha dwar il-benessri tal-annimali permezz ta’ kooperazzjoni bilaterali u ħidma ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OIE u l-FAO biex ittejjeb il-kundizzjonijiet fl-irziezet għall-annimali fid-dinja kollha. Dan kellu xi suċċess, iżda dan huwa limitat u jiddependi ħafna mill-interess tas-sħab kummerċjali li jgħollu l-istandards tagħhom. Il-Kummissjoni beħsiebha żżomm u żżid l-isforzi tagħha fil-livell internazzjonali.

Billi l-UE hija importatur maġġuri tal-ikel, il-Kummissjoni se tistudja din il-kwistjoni fil-valutazzjoni tal-impatt għar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-benessri tal-annimali, billi tesplora l-għażliet mhux inkompatibbli u l-kombinazzjonijiet possibbli tagħhom (ara hawn taħt). Kwalunkwe miżura futura li tieħu l-UE jeħtieġ tkun konformi mar-regoli tad-WTO.

Għażla 1 Kooperazzjoni msaħħa mas-sħab kummerċjali

Il-Kummissjoni se tistabbilixxi “perkorsi ta’ għarfien” speċifiċi biex ixxerred informazzjoni xjentifika aġġornata dwar alternattivi għal sistemi ta’ biedja bil-gaġeġ. Din se tistinka biex ittejjeb il-kooperazzjoni mas-sħab kummerċjali, b’mod partikolari dawk li magħhom l-UE għandha ftehim ta’ kummerċ ħieles jew li magħhom għaddejjin jew huma ppjanati negozjati kummerċjali. Dan se jkun konformi mal-ispirtu tal-“alleanzi/sħubijiet ekoloġiċi” imsemmija fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt u għandu jagħti spinta lill-adozzjoni globali tal-istandards tal-UE dwar il-benessri tal-annimali. Il-kooperazzjoni bilaterali se tiġi kkombinata ma’ approċċi simili ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u korpi reġjonali.

Għażla 2 Impożizzjoni ta’ xi regoli tal-UE dwar l-importazzjonijiet

Il-Kummissjoni se tivvaluta l-kamp ta’ applikazzjoni għat-traduzzjoni tar-regoli tal-UE dwar il-gaġeġ f’rekwiżiti speċifiċi li għandhom jiġu applikati għall-importazzjonijiet, wara perjodu ta’ tranżizzjoni xieraq, iżda se tiżgura li t-tħassib taċ-ċittadini jiġi indirizzat. Matul il-perjodu ta’ tranżizzjoni, l-UE tista’ tipprovdi lill-pajjiżi sħab li mingħandhom timporta l-annimali/il-prodotti inkwistjoni b’appoġġ jew b’inċentivi, pereżempju permezz ta’:

— Assistenza teknika u opportunitajiet ta’ kooperazzjoni offruti fi ftehimiet kummerċjali eżistenti u futuri, u

— Programmi ta’ viċinat u ta’ qabel l-adeżjoni biex jittejbu s-sistemi tal-biedja sabiex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-UE u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni lejn sistemi bla gaġeġ.

Dan ikun akkumpanjat minn taħriġ għall-ispetturi f’pajjiżi mhux tal-UE (permezz tal-programm BTSF) u l-organizzazzjoni ta’ attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni.

Għażla 3 Sistema ta’ tikkettar tal-benessri tal-annimali li tapplika wkoll għall-importazzjonijiet

Il-Kummissjoni se tivvaluta l-fattibbiltà tal-introduzzjoni ta’ rekwiżiti dwar it-tikkettar biex tinforma lill-konsumaturi tal-UE jekk il-prodotti humiex miksuba minn annimali mrobbija fil-gaġeġ jew le. Dawn ir-rekwiżiti japplikaw għall-prodotti kollha mqiegħda fis-suq tal-UE, inkluż l-importazzjonijiet, f’konformità sħiħa mal-obbligi internazzjonali tal-UE.

Għall-għażliet 2 u 3, il-pajjiżi tal-adeżjoni jistgħu jinkludu proposti ta’ proġetti taħt l-intestaturi tal-agrikoltura u tal-benessri tal-annimali, inkluż proġetti biex jiġu eliminati gradwalment il-gaġeġ, eż. bl-użu tal-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA) (49). L-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI) — “Ewropa globali” (50) huwa strument finanzjarju disponibbli għal pajjiżi oħrajn mhux tal-UE, inklużi dawk ġirien tal-UE.

4. KONKLUŻJONI U ASPETTATTIVI

Bħala tweġiba għall-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej “End the Cage Age”, il-Kummissjoni tikkonkludi kif ġej:

L-inizjattiva “End the Cage Age” tirrifletti t-tħassib soċjetali, appoġġat minn evidenza xjentifika, dwar il-bżonn li jiġu pprojbiti l-gaġeġ għal speċijiet speċifiċi ta’ annimali mrobbija. L-inizjattiva hija allinjata mad-deliberazzjonijiet tal-Kummissjoni għal azzjonijiet f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni se tinkorpora l-objettivi tal-inizjattiva fl-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u tal-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt.

B’mod aktar speċifiku, il-Kummissjoni beħsiebha tressaq proposta leġiżlattiva sal-aħħar tal-2023 biex telimina gradwalment u, fl-aħħar mill-aħħar, jiġi pprojbit l-użu tal-gaġeġ għall-ispeċijiet u l-kategoriji kollha tal-annimali msemmija fl-inizjattiva (tiġieġ tal-bajd, ħnieżer nisa, għoġġiela, fniek, għewietaq, tiġieġ tas-simna, tiġieġ għat-tnissil, summien, papri u wiżż) bħala parti mir-reviżjoni ppjanata tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-benessri tal-annimali, f’kundizzjonijiet (inkluż it-tul tal-perjodu ta’ tranżizzjoni) li għandhom jiġu ddeterminati abbażi tal-opinjonijiet tal-EFSA, ir-riżultati ta’ valutazzjoni tal-impatt u konsultazzjoni pubblika.

Għal dan il-għan, il-Kummissjoni se tqis ix-xjenza disponibbli, valutazzjoni tal-impatti soċjali, ekonomiċi u ambjentali, il-ħtiġijiet dejjem jevolvu u d-domanda tal-konsumatur. Dawn l-elementi se jitqiesu fir-rigward tad-determinazzjoni ta’ perjodu ta’ tranżizzjoni raġonevoli u tal-miżuri ta’ akkumpanjament u ta’ appoġġ biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni se tivvaluta l-fattibbiltà li l-leġiżlazzjoni proposta tidħol fis-seħħ mill-2027.

Peress li l-UE hija importatur ewlieni tal-prodotti tal-ikel, din għandha responsabbiltà soċjetali anke fir-rigward tal-prodotti li timporta. Għalhekk, l-UE se żżomm u żżid l-isforzi bilaterali u multilaterali tagħha biex iżżid il-livelli tal-benessri tal-annimali fil-pajjiżi terzi. Fil-valutazzjoni tal-impatt, il-Kummissjoni se tqis għażliet biex tiġi indirizzata l-kwistjoni, bħall-introduzzjoni ta’ regoli jew standards għall-prodotti importati li jkunu ekwivalenti għal dawk tal-UE u/jew rekwiżit dwar it-tikkettar, f’konformità mar-regoli tad-WTO. Dan se jsir sabiex titqies id-domanda taċ-ċittadini tal-UE u l-bżonn ta’ soluzzjoni armonizzata fil-livell tal-UE biex jiġi salvagwardjat is-Suq uniku.

Il-Kummissjoni se tadotta u ssegwi jew timplimenta miżuri ta’ appoġġ speċifiċi f’oqsma ta’ politika relatati ewlenin, bħall-PAK, il-kummerċ, u r-riċerka u l-innovazzjoni, biex tiffaċilita tranżizzjoni sostenibbli u ekonomikament vijabbli.

(1) Ir-Regolament (UE) 2019/788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2019 dwar l-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej (ĠU L 130, 17.5.2019, p. 55).

(2) L-anness jagħti aktar dettalji proċedurali dwar l-inizjattiva, inklużi l-limiti meħtieġa, u l-għadd ta’ dikjarazzjonijiet ta’ appoġġ.

(3) https://europa.eu/citizens-initiative/initiatives/details/2018/000004_mt

(4) https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/B-9-2021-0296_MT.html

(5) https://ec.europa.eu/info/publications/communication-european-green-deal_en

(6) https://ec.europa.eu/food/horizontal-topics/farm-fork-strategy_mt

(7) Id-Direttiva tal-Kunsill 98/58/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar il-ħarsien ta’ annimali miżmuma għal skopijiet ta’ biedja (ĠU L 221, 8.8.1998, p. 23).

(8) Id-Direttiva tal-Kunsill 1999/74/KE tad-19 ta’ Lulju 1999 li tistabbilixxi standards minimi għall-ħarsien ta’ tiġieġ li jbid (ĠU L 203, 3.8.1999, p. 53).

(9) Id-Direttiva tal-Kunsill 2008/120/KE tat-18 ta’ Diċembru 2008 li tistabbilixxi standards minimi għall-protezzjoni tal-majjali (ĠU L 47, 18.2.2009, p. 5).

(10) Id-Direttiva tal-Kunsill 2008/119/KE tat-18 ta’ Diċembru 2008 li tistabbilixxi standards minimi għall-protezzjoni tal-għoġġiela (ĠU L 10, 15.1.2009, p. 7).

(11) https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_mt

(12) https://ec.europa.eu/food/horizontal-topics/farm-fork-strategy_mt

(13) L-ekoskemi huma skemi ta’ pagament fl-agrikoltura mmirati lejn il-ħarsien tal-ambjent u tal-klima, u tal-benessri tal-annimali: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Eco-schemes

(14) Il-lista ta’ prattiki agrikoli potenzjali li l-ekoskemi jistgħu jappoġġaw hija disponibbli fuq: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/key_policies/documents/factsheet-agri-practices-under-ecoscheme_en.pdf

(15) https://ec.europa.eu/eip/agriculture/en/about

(16) Il-proċedura leġiżlattiva dwar ir-riforma tal-PAK għadha għaddejja. Għalhekk, id-deskrizzjoni tal-elementi ewlenin tagħha fir-rigward tal-benessri hija soġġetta għall-ftehim finali mill-koleġiżlaturi.

(17) L-hekk imsejħa “kundizzjonalità” taħt il-PAK mill-2003 ’l hawn. Din ma tiġix ivverifikata b’mod sistematiku qabel il-pagament, iżda kontrolli tal-kundizzjonalità a posteriori fuq il-post huma obbligatorji għal minimu ta’ 1 % tal-benefiċjarji. Din hija għodda effettiva biex titqajjem kuxjenza fost il-benefiċjarji dwar ir-rekwiżiti tal-benessri tal-annimali: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/income-support/cross-compliance_mt

(18) Ir-rakkomandazzjonijiet huma mfassla apposta u indirizzati lill-Istati Membri individwali. Dawn għandhom l-għan li jgħinu lil kull Stat Membru fl-abbozzar tal-pjan strateġiku nazzjonali tal-PAK tiegħu, billi jidentifikaw l-oqsma ewlenin li fuqhom jenħtieġ li jiffoka: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/cap-strategic-plans_mt

(19) Evaluation study of the CAP measures and instruments promoting animal welfare and reduction of antimicrobials use (AGRI-2020-0319; mistenni f’Ottubru 2021).

(20) Il-Bord tal-EFSA dwar is-Saħħa u l-Welfare tal-Annimali (AHAW), Health and welfare of rabbits farmed in different production systems, opinjoni xjentifika (EFSA-Q-2019-00593); adottata fil-21 ta’ Novembru 2019: https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5944

(21) End the cage age: looking for alternatives — overview of alternatives to cage housing and the impact on animal welfare and other aspects of sustainability (30-11-2020): https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=IPOL_STU%282020 %29658539 https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/658539/IPOL_STU(2020)658539_EN.pdf

(22) Compassion in World Farming (21 ta’ Frar 2021), Scientific briefing on caged farming – overview of scientific research on caged farming of laying hens, sows, rabbits, ducks, geese, calves and quail: https://www.ciwf.eu/media/7444223/ciwf-february-2021-scientific-briefing-on-caged-farming.pdf

(23) eż. Assessment of environmental and socio-economic impacts of increased animal welfare standards — transitioning towards cage-free farming in the EU, rapport ta’ politika; https://ieep.eu/publications/assessment-of-environmental-and-socio-economic-impacts-of-increased-animal-welfare-standards; Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, Il-professjoni tal-biedja u l-isfida tal-profittabbiltà, opinjoni (adottata 18 ta’ Lulju 2019).

(24) Il-biedja “b’konsum baxx ta’ fatturi produttivi”, meta tirreferi għall-annimali, tinkludi biedja “estensiva”, aċċess għal barra, l-użu ta’ razez lokali, eċċ. li potenzjalment iwasslu għal benessri aħjar u użu aktar baxx ta’ antibijotiċi.

(25) Il-biedja “ta’ preċiżjoni”, meta tirreferi għall-annimali, tfisser kwalunkwe teknoloġija li tagħmilha possibbli li jiġu segwiti l-bhejjem, eż. it-tqegħid ta’ kamera fi stalla jista’ jgħin biex tiġi identifikata problema speċifika fi stadju bikri.

(26) Netwerk ta’ ministeri u ta’ kunsilli tar-riċerka Ewropej li jiffinanzjaw ir-riċerka fis-sistemi tal-ikel u tal-biedja organika, stabbilit fl-2004.

(27) https://projects.au.dk/coreorganiccofund/core-organic-cofund-projects/

(28) https://www.grouphousenet.eu/about-2

(29) https://ec.europa.eu/info/research-and-innovation/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/horizon-europe/cluster-6-food-bioeconomy-natural-resources-agriculture-and-environment_mt

(30) Attitudes of Europeans towards animal welfare, Ewrobarometru Speċjali 442 (Marzu 2016): file:///C:/Users/sandekn/AppData/Local/Packages/Microsoft.MicrosoftEdge_8wekyb3d8bbwe/TempState/Downloads/ebs_442_en%20(1).pdf

(31) https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2096

(32) Id-Direttiva tal-Kunsill 98/58/KE tal-20 ta’ Lulju 1998 dwar il-ħarsien ta’ annimali miżmuma għal skopijiet ta’ biedja (ĠU L 221, 8.8.1998, p. 23).

(33) https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/animal-welfare

(34) https://ec.europa.eu/food/animals/welfare/strategy/evaluation_strategy_en

(35) Il-kontroll tal-idoneità se jkopri d-Direttiva 98/58/KE, id-Direttiva 1999/74/KE, ir-Regolament (KE) Nru 1/2005, id-Direttiva 2007/43/KE, id-Direttiva 2008/119/KE, Id-Direttiva 2008/120/KE u r-Regolament (KE) Nru 1099/2009, u r-regoli ta’ implimentazzjoni rilevanti.

(36) Ir-riżultati tal-istudju huma mistennija għall-aħħar tal-2021.

(37) eż. Pilot project hens (SANTE-2020-G5 051) dwar it-tiġieġ tal-bajd, l-għewietaq u t-tiġieġ għat-tnissil (mistenni fl-2022): Evaluation study of the CAP measures and instruments promoting animal welfare and reduction of antimicrobials use (AGRI-2020-0319; mistenni f’Ottubru 2021).

(38) Il-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Terrestri, it-Taqsima 7: https://www.oie.int/en/standard-setting/terrestrial-code/access-online/ Il-Kodiċi tas-Saħħa tal-Annimali Akkwatiċi, it-Taqsima 7 https://www.oie.int/en/standard-setting/aquatic-code/access-online/

(39) “Intensità tal-għajnuna” tirreferi għall-proporzjon ta’ appoġġ pubbliku (tal-UE jew nazzjonali) fl-investiment ġenerali. Żieda fl-intensità tal-għajnuna tnaqqas il-proporzjon li għandu jitħallas mill-bidwi.

(40) Skont ir-Regolament (UE) Nru 1144/2014, il-politika dwar il-promozzjoni tinvolvi opportunitajiet ta’ kofinanzjament immexxija minn assoċjazzjonijiet tal-UE jew interprofessjonali għal attivitajiet ta’ promozzjoni.

(41) https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/food-farming-fisheries/farming/documents/com2021_141-organic-action-plan_en.pdf

(42) https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/income-support/cross-compliance/fas_en

(43) https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/eu-gpp-criteria-food-procurement-catering-services-and-vending-machines

(44) https://ec.europa.eu/food/safety/btsf_en

(45) L-għajnuna mill-istat tiġi deċiża u ffinanzjata 100 % mill-Istati Membri: https://ec.europa.eu/competition/sectors/agriculture/overview_en.html

(46) Rieżami tal-politika kummerċjali — politika kummerċjali miftuħa, sostenibbli u assertiva, Komunikazzjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni (adottata fit-18 ta’ Frar 2021): https://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2021/february/tradoc_159438.pdf

(47) L-Artikolu 30 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 589/2008 tat-23 ta’ Ġunju 2008 dwar it-termini tal-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 f’dak li jikkonċerna n-normi tat-tqegħid fuq is-suq applikabbli għall-bajd (ĠU L 163, 24.6.2008, p. 6).

(48) L-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1099/2009 tal-24 ta’ Settembru 2009 dwar il-protezzjoni tal-annimali waqt il-qatla (ĠU L 303, 18.11.2009, p. 1).

(49) Ħarsa Ġenerali — L-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni

(50) factsheet-mff-multiannual-financial-framework-v09_en.pdf