Matul is-sena 2018 kien hemm il-mobilizzazzjoni tal-Assistenza Teknika (AT) biex tappoġġja lill-Uffiċjali Awtorizzanti Territorjali u Reġjonali fil-proċess ta’ programmazzjoni. Fi tmiem l-2018, ġew żburżati kuntratti jew studji ta’ AT biex jgħinu jiġu definiti l-istrateġiji settorjali tal-PTEE jew biex jistabbilixxu l-eliġibbiltà tal-PTEE għall-appoġġ baġitarju għal ammont totali ta’ EUR 3,6 miljun taħt il-Faċilitajiet ta’ Kooperazzjoni Teknika I u II tal-11-il FEŻ.

Barra minn hekk, fil-jum qabel il-laqgħat tripartitiċi sar avveniment importanti dwar il-Politika tal-Oċeani, il-Governanza u l-potenzjal tat-Tkabbir Blu (21 ta’ Frar 2018) bil-parteċipazzjoni tal-PTEE, l-Istati Membri, il-Kummissjoni u l-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti (Food and Agriculture Organization - FAO)

Fl-aħħar nett, bis-sostenn tal-UE fl-2018 lill-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u Territorji extra-Ewropej (OCTA - Overseas Countries and Territories Association) permezz ta’ għotja operattiva (EUR 1,1 miljun għal sentejn) l-Assoċjazzjoni setgħet issaħħaħ il-kapaċità biex tissodisfa l-mandat tagħha. Dan kien partikolarment jikkonċerna lis-sħab tal-PTEE biex jiffaċilitaw id-djalogu mal-UE, jippromwovu s-sħubija, u jappoġġaw ix-xogħol kollettiv tal-membri f’diversi oqsma ta’ interess reċiproku fl-Assoċjazzjoni UE-PTEE.

·Fil-Karibew, il-Programm Reġjonali “ReSEMBID” (Resilience Sustainable Energy and Marine Biodiversity, EUR 40 miljun) iffirmat f’Ottubru 2018 se jsaħħaħ l-iżvilupp ekonomiku ekoloġikament sostenibbli billi jiffoka fuq ir-reżiljenza, l-enerġija sostenibbli u l-bijodiversità tal-baħar. Il-programm se jżid l-effiċjenza enerġetika tal-infrastruttura li għandha impatt qawwi fuq il-konsum tal-enerġija, se jtejjeb il-protezzjoni u l-ġestjoni sostenibbli tal-bijodiversità tal-baħar u se jżid il-kapaċità ta’ adattament għal avvenimenti naturali estremi u rikorrenti.

Fit-13 ta’ Marzu 2018, iltaqa’ Grupp ta' Ħidma tas-Sħubija dwar is-Servizzi Finanzjarji, fejn il-proċess ġiet diskussa l-Lista komuni tal-UE tal-ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għall-finijiet ta’ taxxa. Fl-aħħar ta’ Mejju, fi Brussell saret sessjoni ta’ ħidma dwar it-taxxa internazzjonali biex il-PTEE jingħataw stampa ġenerali tal-istandards u l-kriterji internazzjonali li fuqhom l-UE tibbaża l-kriterji tagħha ta’ skrinjar u biex jiġi ffaċilitat id-djalogu bejn l-esperti tekniċi tal-PTEE u s-sħab internazzjonali.

F’Novembru 2018, l-OCTA organizzat sessjoni ta’ ħidma dwar il-Programmi tal-UE bl-appoġġ tal-Kummissjoni. L-għan tagħha kien li jissaħħu l-kapaċitajiet tal-PTEE biex japplikaw għall-programmi ewlenin tal-UE li huma ta’ interess għall-PTEE, bħar-Riċerka u l-Innovazzjoni, il-COSME u Erasmus+.

Il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI)

L-OAD tipprovdi assistenza finanzjarja lill-PTEE permezz ta’ mekkaniżmi finanzjarji ġestiti mill-BEI: il-Faċilità ta' Investiment tal-PTEE (id-dotazzjoni kurrent: EUR 48,5 miljun), il-finanzjament għas-sussidji tar-rata tal-imgħax u l-assistenza teknika (EUR 5 miljun) u r-Riżorsi Proprji tal-BEI (sa EUR 100 miljun fuq il-perjodu 2014-2020, taħt it-tielet Protokoll Finanzjarju).

Taħt dawn it-tliet pakketti ma ġewx iffirmati operazzjonijiet ġodda fl-2018. Fil-Faċilità ta' Investiment PTEE tal-BEI, jinsabu għaddejjin operazzjonijiet li fl-aħħar tal-2018 kienu jammontaw għal EUR 61,4 miljun (din is-somma taqbeż id-dotazzjoni tal-kapital inizjali peress li l-fond huwa rotanti u xi rimborżi lill-Bank Ewropew tal-Investiment reġgħu ġew mislufa). Rigward il-pakkett għas-sussidju tar-rata tal-imgħax u l-assistenza teknika, fl-2014 intużaw EUR 25,497 biss mill-EUR 5 miljun disponibbli għal operazzjoni ta’ sussidju tar-rata tal-imgħax fil-Polineżja Franċiża. Skont il-Pakkett tar-Riżorsi Proprji tal-OCTs, fl-2015, il-BEI kkonkluda ftehim wieħed ta’ self ma’ New Caledonia, li jipprovdi self għal investiment ta’ EUR 20 miljun għall-bini ta’ sptar ġdid biex ikun l-isptar prinċipali għat-territorju kollu, u jieħu post erba’ sptarijiet eżistenti.

Rigward il-bqija tal-fondi, qed jiġu mmonitorjati u vvalutati l-pipelines bl-objettiv li sal-aħħar tal-2020 isir użu sħiħ mill-fondi disponibbli.

Ħarsa ’l quddiem

Is-sena 2019 se tkun kruċjali għall-PTEE, meta d-Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni Barranija l-ġdida, il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 u l-qafas Post-Cotonou qed jiġu nnegozjati, fl-istess żmien meta r-Renju Unit qiegħed fil-proċess li joħroġ mill-UE.

F’dan il-kuntest jekk jitkompla d-djalogu tal-PTEE ikun tal-aktar importanza u rilevanza politika. Il-proċess se jkun mirfud minn sostenn kontinwat lill-Assoċjazzjoni tal-PTEE u lill-PTEE permezz tal-Faċilità tal-Kooperazzjoni Teknika.

Fl-istess ħin, il-Kummissjoni se tkompli tappoġġa lill-PTEE milquta mill-uragani fl-isforzi ta’ rikostruzzjoni tagħhom u qed taħdem mill-qrib magħhom biex tindirizza l-ħtiġijiet tagħhom bl-aħjar mod possibbli.

Fl-aħħar nett, il-progress fil-programmazzjoni għaż-żewġ programmi territorjali li fadal se jkun essenzjali fl-2019 sabiex jiġi żgurat l-impenn tal-pakkett kollu disponibbli għall-PTEE taħt il-11-il FEŻ.