Rapport Speċjali Nru 13/2010 “L-Istrument Ewropew ta' Viċinat u Sħubija l-Ġdid (ENPI) ġie varat b’suċċess u qiegħed jilħaq ir-riżultati fil-Kawkasu tan-Nofsinhar (l-Armenja, l-Azerbajġan u l-Ġeorġja)?”





AKRONIMI U ABBREVJAZZJONIJIET PA : Programm Annwali DĠ RELEX : Direttorat Ġenerali għar-Relazzjonijiet Esterni KE : Kummissjoni Ewropea ENP : Politika Ewropea tal-Viċinat (European Neighbourhood Policy) ENPI : Strument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija (European Neighbourhood and Partnership Instrument) UE : Unjoni Ewropea EuropeAid : Direttorat Ġenerali għall-Programmi ta’ Koperazzjoni Esterna (Directorate General for External Cooperation Programmes) MSFG : Manwal tal-Istatistika tal-Finanzi tal-Gvern (Government Finance Statistics Manual) MEDA : Għajnuna għall-Iżvilupp tal-Mediterran (Mediterranean Development Assistance) (Miżuri li jakkumpanjaw ir-riforma tal-istrutturi ekonomiċi u soċjali fil-pajjiżi mhumiex membri tal-Mediterran) UAP : Uffiċċju tal-Amministrazzjoni tal-Programm IFP : Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi TACIS : Programm ta’ Għajnuna Teknika għall-Pajjiżi tal-Commonwealth tal-Istati Indipendenti (Technical Assistance to the Commonwealth of Independent States) ETV : Edukazzjoni u Taħriġ Vokazzjonali SOMMARJU I. L-Istrument Ewropew ta' Viċinat u Sħubija tnieda fl-2007 bħala qafas ġdid għall-ippjanar u t-twassil tal-għajnuna lil 17-il pajjiż u territorju msieħeb. Huwa sar l-istrument ewlieni għas-sostenn finanzjarju mill-UE għat-tliet pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar (l-Armenja, l-Azerbajġan, il-Ġeorġja) li huma ta’ interess ekonomiku u strateġiku kbir għall-UE (ara l-paragrafi 1 sa 6). II. L-objettiv tal-verifika kien li jiġi evalwat jekk l-ENPI l-ġdid kienx varat b’suċċess u kienx qiegħed jilħaq ir-riżultati fil-Kawkasu tan-Nofsinhar. Din il-mistoqsija ġenerali hija mwieġba billi jiġu indirizzati tliet mistoqsijiet sekondarji: a) ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni kienu mfassla tajjeb? b) implimentazzjoni tal-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni wasslet għal riżultati fil-waqt u ta’ suċċess? c) Kummissjoni għamlet użu adegwat mill-għodda tat-twassil tal-għajnuna li huma disponibbli bl-Istrument Ewropew ta' Viċinat u Sħubija? III. Il-verifika tal-Qorti eżaminat is-sistema tal-ippjanar biex tkun tista’ tistabbilixxi l-prijoritajiet ta’ għajnuna tal-UE, ir-riżultati li nkisbu bl-ewwel Programmi ta’ Azzjoni Annwali u kif intużaw id-diversi għodda tal-twassil tal-għajnuna. IV. Fir-rigward tal-ipprogrammar u t-tfassil, il-Kummissjoni applikat sistema ta’ ppjanar multiannwali biex tistabbilixxi l-prijoritajiet ta’ għajnuna tal-UE f’konformità mar-Regolament tal-ENPI. Madankollu, l-utilità tax-xogħol ta’ pprogrammar naqset minħabba ċarezza u prijoritizzazzjoni insuffiċjenti. Il-proċess twil ta’ pprogrammar u tfassil ma kienx adattat għall-ambjent tal-Kawkasu tan-Nofsinhar, ikkaratterizzat minn tibdil rapidu u konflitti, u dan ipperikola r-relevanza tal-għajnuna. L-ipprogrammar u t-tfassil tal-għajnuna ma kinux biżżejjed iggwidati permezz ta’ djalogu strutturat mal-pajjiżi benefiċjarji (ara l-paragrafi 10 sa 34). V. B’mod ġenerali, ir-riżultati miksuba kienu ta’ natura varja. Filwaqt li l-programm ta’ Taħriġ Vokazzjonali u Edukattiv fl-Armenja influwenza pożittivament u saħħaħ il-proċess tar-riforma, kważi ma ttieħed ebda pass konkret għal progress fir-riforma tal-enerġija fl-Azerbajġan. Għalkemm ftit li xejn sar progress fil-programm tar-riforma tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi fil-Ġeorġja fl-ewwel 12-il xahar, sar tibdil fit-tieni sena. Fir-reġjun ta’ konflitt ta’ Abkhazia, għadha ma ntwerietx l-adegwatezza tal-ENPI bħala strument għar-rilanċ ekonomiku u t-trawwim tal-fiduċja. L-għodda tal-Ġemellaġġ kienet għadha fil-fażi tal-bidu (ara l-paragrafi 35 sa 56). VI. Fir-rigward tal-għodda tat-twassil tal-għajnuna, il-Kummissjoni rnexxielha tvarja l-mod kif tipprovdi l-għajnuna finanzjarja billi introduċiet is-sostenn baġitarju settorjali u l-Ġemellaġġ. Minkejja dan, ma saritx it-tħejjija neċessarja għall-għodda ewlenija, dik tas-sostenn baġitarju settorjali, u dan ikkomprometta l-prestazzjoni. L-użu tal-għodda tat-twassil tal-għajnuna ma kienx selettiv biżżejjed (ara l-paragrafi 57 sa 66). VII. Abbażi ta’ dawn l-osservazzjonijiet, il-Qorti tagħmel rakkomandazzjonijiet li jistgħu jgħinu lill-Kummissjoni ttejjeb l-effettività tal-għajnuna mogħtija lill-Armenja, l-Azerbajġan u l-Ġeorġja (ara l-paragrafi 67 sa 75). Ir-rakkomandazzjonjiet ewlenin huma li jiġi ssimplifikat il-proċess tal-ipprogrammar u t-tfassil, u li l-għodda tas-sostenn baġitarju settorjali tintuża b’mod aktar selettiv. INTRODUZZJONI 1. Sa mit-tkabbir tal-2004, l-Unjoni Ewropea (UE) għamlet ħilitha biex tevita diviżjonijiet ġodda fl-Ewropa u biex tippromwovi l-istabbiltà u l-prosperità fil-konfini l-ġodda tal-UE u lil hinn minnhom. Ġiet żviluppata Politika Ewropea tal-Viċinat (ENP) ġdida, ibbażata fuq Pjanijiet ta’ Azzjoni miftiehma bejn l-UE u kull wieħed mill-pajjiżi msieħba. 2. L-ENP għandha l-għan li tmur lil hinn mill-Ftehimiet ta’ Sħubija u Koperazzjoni eżistenti biex toffri lill-pajjiżi ġirien il-prospett ta’ relazzjoni dejjem aktar mill-qrib mal-UE. Il-mira globali hija li jinbdew il-proċessi tar-riforma politika u ekonomika, biex tiġi promossa aktar integrazzjoni ekonomika kif ukoll l-approssimazzjoni mal-istandards tal-UE u l-iżvilupp sostenibbli. 3. L-Istrument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija (ENPI) [1] tnieda fl-2007 bħala qafas ġdid għall-ippjanar u t-twassil tal-għajnuna. B’envelop ta’ EUR 5,6 biljun għall-perjodu 2007-10, l-ENPI jipprovdi għajnuna lil 17-il pajjiż u territorju msieħeb: għaxra fir-reġjun tal-Mediterran [2], erbgħa fil-Lvant tal-Ewropa [3] u tlieta fil-Kawkasu tan-Nofsinhar (l-Armenja, l-Azerbajġan, l-Ġeorġja) (ara l-Mappa - Kawkasu tan-Nofsinhar). L-ENPI ssostitwixxa t-TACIS [4] u l-MEDA [5] u sar l-istrument ewlieni ta’ sostenn finanzjarju mill-UE għal dawn il-pajjiżi. MAPPA IL-KAWKASU TAN-NOFSINHAR +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Eurostat. 4. L-aktar komponenti sinifikanti tal-ENPI huma l-Programmi Annwali ta’ Azzjoni, li allokaw EUR 311-il miljun lit-tliet pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar għall-perjodu 2007-10 [6]. Minbarra dawn l-allokazzjonijiet nazzjonali, il-pajjiżi jibbenefikaw mill-programmi ENPI multinazzjonali, transkonfinali u reġjonali, kif ukoll mill-programmi ffinanzjati minn linji baġitarji speċifiċi. 5. L-ENPI joffri firxa usa’ ta’ għodda tat-twassil tal-għajnuna (ara l-Anness I) mill-istrument TACIS li kien hemm qabel, inkluż il-Ġemellaġġ [7] u s-sostenn baġitarju settorjali. Il-Kummissjoni tiddefinixxi s-sostenn baġitarju settorjali bħala "t-trasferiment tar-riżorsi finanzjarji minn aġenzija esterna tal-finanzjament lit-Teżor Nazzjonali ta’ pajjiż imsieħeb għas-sostenn ta’ programm għal settur, jekk dan tal-aħħar ikun irrispetta l-kundizzjonijiet miftehma għall-pagament. Ir-riżorsi finanzjarji li jkunu ġew irċevuti b’dan il-mod huma parti mir-riżorsi globali tal-pajjiż imsieħeb, u għaldaqstant jintużaw f’konformità mas-sistema tal-ġestjoni finanzjarja pubblika tal-pajjiż imsieħeb". 6. Għalkemm il-Kawkasu tan-Nofsinhar jinsab fil-konfini tar-Reġjun tal-Lvant tal-ENP (il-Ġeorġja biss, permezz tal-Baħar l-Iswed, għandha konfini marittimi mal-UE), il-pajjiżi huma ta’ interess ekonomiku u strateġiku kbir għall-UE. Il-Qorti qatt ma kienet għamlet verifika tal-prestazzjoni li kellha fil-mira r-reġjun tal-Kawkasu tan-Nofsinshar, għalkemm saru żewġ verifiki li kienu jkopru l-Istati tal-Ewropa tal-Lvant li jmissu miegħu, l-ewwel il-Federazzjoni Russa (2006) [8], imbagħad il-Belarus, il-Moldova u l-Ukraina (2008) [9]. Ir-reġjun l-ieħor fl-ENP, il-pajjiżi tal-Mediterran, kien is-suġġett ta’ Rapport Speċjali ppubblikat fl-2006 [10]. L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 7. L-objettiv tal-verifika kien li jiġi evalwat jekk l-ENPI l-ġdid ġiex varat b’suċċess u kienx qiegħed jilħaq ir-riżultati fil-Kawkasu tan-Nofsinhar. Il-verifika ffukat fuq l-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni tal-ENPI li ġew approvati mill-Kummissjoni fil-perjodu ta’ bejn Ottubru u Diċembru tal-2007. Dawn il-programmi għandhom perjodu multiannwali għat-twettiq tagħhom li jippermetti li jsiru pagamenti sal-2013. 8. Il-mistoqsija ġenerali tal-verifika hija mwieġba billi jiġu indirizzati tliet mistoqsijiet sekondarji: a) L-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni kienu mfassla tajjeb? b) L-implimentazzjoni tal-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni wasslet għal riżultati fil-waqt u ta’ suċċess? c) Il-Kummissjoni għamlet użu adegwat mill-għodda tat-twassil tal-għajnuna li huma disponibbli bl-ENPI? 9. L-ewwel nett, il-verifika eżaminat is-sistema ta’ ppjanar strateġiku biex jiġu stabbiliti l-prijoritajiet ta’ għajnuna prinċipalment fil-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni (DĠ RELEX u EuropeAid fi Brussell). It-tieni, saru missjonijiet fuq il-post bejn Marzu u Novembru 2009 f’kull wieħed mit-tliet pajjiżi biex jiġu vverifikati l-ewwel riżultati operattivi miksuba u l-għodda tat-twassil tal-għajnuna applikati [11]. Dawn il-missjonijiet kienu jinkludu żjarat lid-Delegazzjonijiet tal-KE u lill-korpi implimentattivi nazzjonali kif ukoll lil unitajiet ta’ sorveljanza [12]. OSSERVAZZJONIJIET L-EWWEL PROGRAMMI ANNWALI TA’ AZZJONI KIENU MFASSLA TAJJEB? 10. Ir-regolament tal-ENPI jirrikjedi pprogrammar multiannwali u dokumenti tal-istrateġija. L-ipprogrammar multiannwali huwa utli biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet tal-pajjiż riċevitur li mbagħad jissarrfu f’objettivi ta’ żvilupp strateġiku. Il-fażi ta’ tfassil sussegwenti tibdel dawn l-objettivi ta’ żvilupp fi proposti għal programmi u proġetti (identifikazzjoni u formulazzjoni) u tiġi konkluża b’deċiżjoni dwar il-kontributi finanzjarji. 11. Il-Qorti eżaminat jekk is-sistema ta’ ppjanar tidentifikax u tipprijoratizzax il-ħtiġijiet tal-pajjiżi destinatarji b’mod ċar u f’waqtu, abbażi ta’ djalogu strutturat magħhom. QAFAS STRATEĠIKU HUWA STABBILIT 12. L-iżvilupp tal-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni kien ir-riżultat ta’ proċess ta’ ppjanar strateġiku. Il-passi ta’ dan il-proċess, id-dokumenti relatati u r-rabtiet bejn id-dokumenti ġew analizzati mill-Qorti (ara d-Dijagramma I). Żewġ Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni huma responsabbli: id-DĠ RELEX iwettaq l-ipprogrammar multiannwali filwaqt li l-EuropeAid ifassal u jimplimenta l-programmi annwali. 13. Wara ħidma preparatorja intensiva tal-Kummissjoni, intlaħaq ftehim bilaterali dwar il-Pjanijiet ta’ Azzjoni tal-ENP f’Novembru 2006 bejn l-UE u l-Armenja, l-Azerbajġan u l-Ġeorġja. Flimkien mal-Ftehimiet ta’ Sħubja u Koperazzjoni tal-1999 [13], dawn jiffurmaw il-qafas ewlieni tal-politika tal-ENPI. DIJAGRAMMA I ĦARSA ĠENERALI LEJN ID-DOKUMENTI VVERIFIKATI LI HUMA MARBUTA MAL-PROĊESS TA’ PPJANAR +++++ TIFF +++++ 1 Imġedda awtomatikament kull sena sakemm ma jkunx hemm notifika ta’ terminazzjoni. 14. Abbażi ta’ dan il-qafas, id-DĠ RELEX ħejja żewġ dokumenti strateġiċi għal kull wieħed mit-tliet pajjiżi: a) id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż tal-2007-2013. Dan id-dokument ma fihx previżjonijiet finanzjarji iżda jagħti ħarsa ġenerali lejn il-prijoritajiet kollha futuri ta’ għajnuna tal-KE [14] li għandhom jiġu koperti fis-seba’ snin li ġejjin; b) il-Programm Nazzjonali Indikattiv tal-2007-2010. Dan id-dokument jibdel il-prijoritajiet ta’ għajnuna tad-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż fi prijoritajiet ta’ ffinanzjar għall-erba’ snin li ġejjin skont l-allokazzjoni nazzjonali tal-ENPI. Huwa jinkludi stima tal-ammont globali meħtieġ u jagħmel analiżi indikattiva tar-riżorsi għall-prijoritajiet magħżula. 15. Barra minn dan, il-EuropeAid fassal il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni tal-2007 (ara d-Dijagramma II). Ġew stabbiliti prijoritajiet differenti ta’ għajnuna għat-tliet pajjiżi abbażi tal-oqsma tal-politika identifikati fil-Programmi Nazzjonali Indikattivi: fl-Armenja l-ogħla prijorità ngħatat lill-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (ETV). Il-Kummissjoni tqis li l-progress f’dan il-qasam għandu jgħin biex jonqos il-faqar fuq terminu ta’ żmien medju u ta’ żmien twil (ara l-paragrafi 36 sa 39); fl-Azerbajġan, l-ogħla prijorità ngħatat lis-settur tal-enerġija, b’enfasi fuq is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza tal-enerġija (ara l-paragrafi 40 sa 44); fil-Ġeorġja, il-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi kienet l-ogħla prijorità, fejn is-sostenn tal-UE huwa maħsub biex jikkontribwixxi għat-trawwim tat-tkabbir ekonomiku u għat-tnaqqis tal-faqar fuq terminu ta’ żmien medju u ta’ żmien twil (ara l-paragrafi 46 sa 48). Ir-rilanċ ekonomiku u t-trawwim tal-fiduċja f’żoni ta’ konflitt kienu prijorità oħra (ara l-paragrafi 49 sa 52). DIJAGRAMMA II ĦARSA ĠENERALI LEJN IL-PROGRAMMI ANNWALI TA’ AZZJONI TAL-2007 +++++ TIFF +++++ 16. L-għajnuna tingħata prinċipalment fil-forma ta’ sostenn baġitarju settorjali, b’element ta’ għajnuna teknika biex l-implimentazzjoni tkun sostnuta. Barra minn hekk, it-tliet Programmi Annwali ta’ Azzjoni tal-2007 kienu jinkludu faċilità ta’ Ġemellaġġ għall-koperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet tal-pajjiżi benefiċjarji u l-ekwivalenti tagħhom fl-Istati Membri tal-UE. 17. L-aħħar pass fil-fażi ta’ tfassil kien il-Ftehimiet ta’ Finanzjament milħuqa bejn il-Kummissjoni u l-istati benefiċjarji. Il-Ftehimiet ta’ Finanzjament jiddeterminaw il-kundizzjonijiet ġenerali u speċifiċi kif ukoll il-provvedimenti tekniċi u amministrattivi tas-sostenn. ĊAREZZA U GĦOTI TA’ PRIJORITÀ INSUFFIĊJENTI JNAQQSU IL-BENEFIĊĊJI TAL-IPPROGRAMMAR MULTIANNWALI MID-DĠ RELEX 18. In-nuqqasijiet fir-rabtiet bejn il-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP, id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż u l-Programm Nazzjonali Indikattiv jikkontribwixxu għal ċarezza insuffiċjenti fl-ippjanar. L-effettività tal-ipprogrammar tonqos minħabba prijoritizzazzjoni insuffiċjenti (ara l-paragrafi 19 sa 27). 19. Iċ-ċarezza tiġi kompromessa meta l-istess suġġett jiġi ttrattat fi ħdan dokumenti individwali b’modi differenti. Fl-Armenja, pereżempju, is-suġġett tal-edukazzjoni huwa kopert fid-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż taħt żewġ intestaturi: "Riforma ekonomika u soċjali, tnaqqis tal-faqar u żvilupp sostenibbli" u "Kuntatti bejn poplu u ieħor". Barra minn hekk, xi kultant l-istess prijoritajiet huma fformulati u strutturati mill-ġdid f’dokumenti differenti. Fil-Ġeorġja, pereżempju, il-kwistjoni tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi tidher taħt intestaturi prijoritarji differenti fid-dokumenti strateġiċi. 20. Tliet limiti ta’ żmien differenti jintużaw fil-livell strateġiku. Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP ikopri ħames snin, id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż ikopri s-seba’ snin kollha kemm huma tal-prospetti finanzjarji tal-UE filwaqt li l-Programm Nazzjonali Indikattiv ikopri erba’ snin. 21. Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP għandu jipprovdi punt ta’ referenza ewlieni biex jiġu stabbiliti l-prijoritajiet ta’ għajnuna u biex tiġi definita firxa ta’ oqsma ta’ prijorità, azzjonijiet speċifiċi u objettivi ġenerali. Madankollu, l-eżistenza ta’ ħafna azzjonijiet prijoritarji u l-formulazzjoni wiesgħa tagħhom ifixklu l-proċess tal-prijoritizzazzjoni (ara l-Kaxxa 1). 22. Id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż 2007-2013, li huwa parzjalment ispirat mill-Pjan ta' Azzjoni tal-ENP, jagħti ħarsa ġenerali tajba lejn is-sitwazzjoni tal-pajjiż, iżda ma jgħinx wisq biex jiġu razzjonalizzati l-prijoritajiet. Il-Programm Nazzjonali Indikattiv 2007-2010 li segwa, li jkopri perjodu iqsar ta’ erba’ snin, inaqqas in-numru ta' prijoritajiet ewlenin, iżda jintroduċi sottoprijoritajiet ġodda. B’hekk, baqa’ firxa wiesgħa ta’ suġġetti eliġibbli għall-għajnuna finanzjarja (ara l-Kaxxa 2). Dan huwa f’kuntrast mal-prattika li tintuża f’oqsma oħra ta’ għajnuna esterna [15], fejn normalment jiġu identifikati biss żewġ setturi fokali. KAXXA 1 ISSETTJAR WIESA’ TAL-PRIJORITAJIET FIL-PJAN TA’ AZZJONI TAL-ENP: PEREŻEMPJU L-ARMENJA Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP għall-Armenja jistabbilixxi tmien oqsma prjoritarji għall-koperazzjoni li jinkludu 54 azzjoni speċifika. Dawn l-oqsma ta’ prijorità huma kkumplementati b’248 azzjoni oħra elenkati taħt "Objettivi Ġenerali", li mbagħad huma suddiviżi f’20 sottobjettiv, u suddiviżi fi 62 sottobjettiv ulterjuri. KAXXA 2 MEDDA WIESGĦA TA’ SUĠĠETTI LI JISTGĦU JINGĦATAW GĦAJNUNA FINANZJARJA FIL-PROGRAMM NAZZJONALI INDIKATTIV: PEREŻEMPJU L-AZERBAJĠAN Il-Programm Nazzjonali Indikatttiv għall-Azerbajġan għandu tliet oqsma ta’ prijorità mfassla b’mod wiesa’ ħafna (eż. "Sostenn għall-iżvilupp demokratiku u l-governanza tajba"), 10 sottoprijoritajiet (eż. "l-Ambjent") u 19-il objettiv speċifiku (eż. "L-iffaċilitar tal-kummerċ u t-titjib tal-klima tal-investiment u tas-sitwazzjoni tal-impjiegi u dik soċjali b’mod sostenibbli"). 23. Il-Programm Nazzjonali Indikattiv ma tantx iżid mad-Dokument ta’ Strateġija tal-Pajjiż, aktar milli jipprovdi baġit indikattiv għall-prijoritajiet magħżula għas-snin 2007-10. Huwa ma jipproponix skeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni tal-prijoritajiet. Barra minn hekk, l-impatt fit-tul, l-objettivi speċifiċi, ir-riżultati mistennija u l-indikaturi tal-kisbiet huma deskritti biss b'mod pjuttost ġenerali u wiesa’. Lanqas ma hemm gwida speċifika dwar setturi addattati għall-istrument ta’ Ġemellaġġ jew għas-sostenn baġitarju settorjali. Dan tal-aħħar huwa mħeġġeġ u rakkomandat biss b’mod ġenerali ħafna "bħala l-ewwel għażla ... kull fejn jintlaħqu l-kundizzjonijiet meħtieġa". [16] L-OQSMA TA’ GĦAJNUNA MAGĦŻULA MA ĦARĠUX BIŻŻEJJED ĊARI MID-DOKUMENTI TAL-IPPROGRAMMAR 24. Id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż u l-Programm Nazzjonali Indikattiv speċifikaw l-oqsma kollha li għalihom tista’ tingħata l-għajnuna fil-perjodu suċċessiv ta’ seba' snin (2007-13), inklużi allokazzjonijiet indikattivi għall-perjodu suċċessiv ta’ erba’ snin (2007-10). Fi ħdan il-Kummissjoni, kien il-EuropeAid li kellu r-responsabbiltà li jiddetermina fejn għandha ssir l-enfasi fl-ewwel sena (2007) (ara l-paragrafu 12). 25. Fid-deċiżjoni tiegħu dwar fejn għandha ssir l-enfasi, il-EuropeAid kien iggwidat b'mod qawwi mill-impenn tiegħu li jwassal mill-inqas 50 % tal-għajnuna Komunitarja permezz ta' sistemi nazzjonali (ara l-paragrafu 58). Għaldastant, l-adegwatezza tal-qasam li jirċievi sostenn baġitarju settorjali saret fattur importanti għad-determinazzjoni tal-għajnuna fil-Programmi Annwali ta' Azzjoni tal-2007. 26. Pereżempju, fl-Armenja, il-ETV (VET) ntgħażel bħala l-qasam ewlieni li għandu jiġi kopert fl-ewwel Programm Annwali ta’ Azzjoni. Madankollu, l-ebda wieħed mid-dokumenti strateġiċi ma jenfasizza l-ETV; huwa jinsab moħbi fost il-25 għan speċifiku tas-seba’ sottoprijoritajiet fil-Programm Nazzjonali Indikattiv għall-2007-2010 (ara Dijagramma III). Fil-Ġeorġja, il-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi, il-fokus prinċipali fil-Programm Annwali ta' Azzjoni, kellha biss importanza marġinali kemm fost il-prijoritajiet tad-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż (fejn insibuha fl-aħħar inċiż fi ħdan il-ħames prijorità) u kemm fil-Programm Nazzjonali Indikattiv, fejn tissemma fit-tielet sottoprijorità tal-ewwel qasam ta' prijorità. DIJAGRAMMA III IL-KOLLEGAMENTI TAL-ISSETTJAR TAL-PRIJORITAJIET FIL-PROGRAMM ANNWALI TA’ AZZJONI 2007 MAD-DOKUMENTI STRATEĠIĊI (L-ARMENJA BĦALA EŻEMPJU) +++++ TIFF +++++ Sors: Analiżi tal-Qorti tal-Awdituri bbażata fuq id-dokumenti strateġiċi tal-Kummissjoni. 27. Meta jintuża s-sostenn baġitarju settorjali bħala l-għodda prinċipali, l-UE tkun tista’ tindirizza biss b’mod siewi madwar nofs is-sottoprijoritajiet definiti fil-Programmi Nazzjonali Indikattivi għall-2007-2010, billi s-sostenn baġitarju settorjali jirrikjedi sehem relattivament għoli mill-iffinanzjar annwali disponibbli. Pereżempju, fl-Azerbajġan, matul il-perjodu ta’ erba' snin, il-programmi tas-sostenn baġitarju settorjali se jkopru biss erbgħa mill-għaxar sottoprijoritajiet. BI PROĊESS TA’ PPROGRAMMAR U TFASSIL GĦAL SENTEJN, HEMM IR-RISKJU LI TINTILEF IR-RELEVANZA TAL-GĦAJNUNA 28. Il-Programm Annwali ta’ Azzjoni 2007 kien ir-riżultat ta’ proċess ta’ pprogrammar (id-DĠ RELEX) u ta’ tfassil (il-EuropeAid) li ħa aktar minn sentejn. Fil-Ġeorġja, pereżempju, l-ewwel pagamenti taħt il-Programm Annwali ta’ Azzjoni 2007 saru fi Frar 2008, filwaqt li l-ewwel evalwazzjoni tal-ħtiġijiet strateġiċi bi ħsieb tad-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż saret f'Novembru 2005 (ara t-Tabella). 29. Id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż, il-Programm Nazzjonali Indikattiv u I-Programm Annwali kienu suġġetti għal sensiela ta’ proċeduri ta’ kontroll tal-kwalità u konsultazzjoni qabel ma ġew approvati mill-Kummissjoni. Il-proċess ikkonsista prinċipalment f’evalwazzjonijiet mill-Gruppi ta’ Sostenn tal-Kwalità tal-Kummissjoni, proċedura ta’ konsultazzjoni tal-interservizz tal-Kummissjoni, reviżjoni mill-Kumitat ta' Ġestjoni ENPI tal-Istati Membri u skrutinju mill-Parlament Ewropew. 30. Għalkemm kull pass ta’ pprogrammar kien iġġustifikat, ilkoll flimkien wasslu għal skeda ta’ ppjanar fit-tul. Ir-raġuni ewlenija għad-dewmien fil-fażi tal-bidu tal-ENPI kienet li l-proċeduri tal-kontroll tal-kwalità u tal-approvazzjoni saru f’żewġ stadji suċċessivi: l-ewwel kienu taħt ir-responsabbiltà tad-DĠ RELEX għad-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż 2007-2013 u l-Programm Nazzjonali Indikattiv 2007-2010, imbagħad għaddew taħt il-EuropeAid għall-Programm Annwali ta’ Azzjoni tal-2007. Madankollu, dawn il-proċeduri suċċessivi fid-DĠ RELEX u l-EuropeAid iseħħu biss meta d-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż jew il-Programm Nazzjonali Indikattiv jiġu introdotti jew riveduti [17]. TABELLA PASSI TA’ PPROGRAMMAR U PROĊESS TAT-TFASSIL TAL-ENPI GĦALL-PROGRAMM ANNWALI TA’ AZZJONI 2007 (IL-ĠEORĠJA BĦALA EŻEMPJU) Fażijiet | Passi ewlenin tal-ipproċessar | Żmien | DĠ responsabbli ewlieni | Strument ta’ Ppjanar | Abbozzar ewlieni | L-ewwel dokument kunċettwali u missjoni fit-Tbilisi mid-DĠ RELEX | Nov. 2005 | RELEX | Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż 2007-2013 + Programm Nazzjonali Indikattiv 2007-2010 | Missjoni ta’ pprogrammar fit-Tbilisi | Ġunju 2006 | Laqgħa mat-tim tal-pajjiż tal-Ġeorġja | Lulju 2006 | Preżentazzjoni tal-abbozz tad-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż / tal-Programm Nazzjonali Indikattiv (PNI) lill-awtoritajiet tal-Ġeorġja | Sett. 2006 | Kontroll tal-Kwalità + abbozzar mill-ġdid + skrutinju demokratiku | Evalwazzjoni mill-Grupp ta’ Sostenn tal-Kwalità tal-interservizz | Sett. 2006 | Sottomissjoni tal-kummenti mill-awtoritajiet tal-Ġeorġja | Ott. u Nov. 2006 | Konsultazzjoni tal-interservizz | Nov. 2006 | Laqgħa tal-Kumitat ta’ Ġestjoni tal-ENPI | Diċ. 2006 | Konsultazzjoni tal-Parlament Ewropew | Diċ. 2006 | Approvazzjoni Formali | Qbil tal-Ġeorġja dwar il-baġit u l-prijoritajiet tal-PNI | Frar 2007 | Approvazzjoni mill-Kummissjoni | Marzu 2007 | Abbozzar ewlieni | Identifikazzjoni u formulazzjoni tal-miżuri li għandhom jiġu ffinanzjati (inkluża l-missjoni fil- Ġeorġja) | Tmiem l-2006 / bidu tal-2007 | EuropeAid | Programm Nazzjonali 2007 + Ftehimiet ta’ Finanzjament | Kontroll tal-Kwalità + abbozzar mill-ġdid + skrutinju demokratiku | Evalwazzjoni mill-Grupp ta’ Sostenn tal-Kwalità operattiv (f’żewġ passi konsekuttivi) ta’ 1)Skeda ta’ identifikazzjoni2)Skeda ta’ azzjoni | Frar 2007 April 2007 | Konsultazzjoni tal-Interservizz | Mejju 2007 | Laqgħa tal-Kumitat ta’ Ġestjoni tal-ENPI | Lulju 2007 | Konsultazzjoni tal-Parlament Ewropew | Sett. 2007 | Approvazzjoni Formali | Approvazzjoni mill-Kummissjoni | Ott. 2007 | Iffirmar tal-Ftehimiet ta’ Finanzjament mal-Ġeorġja | Diċ. 2007 / Jan. 2008 | L-Ewwel Pagamenti | | Frar 2008 | 31. Riskju ta’ skeda daqstant fit-tul huwa li tonqos ir-relevanza tal-għajnuna. Kwistjoni oħra hija jekk l-istrateġija tistax tkopri perjodu iqsar mis-seba’ snin tal-Prospetti Finanzjarji. Fil-pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar ikkaratterizzat minn tibdil rapidu u konflitti, bilfors tonqos ir-relevanza meta l-istrateġija tkun daqstant fit-tul, u dan jirrikjedi għalhekk reviżjonijiet ta’ nofs it-terminu. Il-gwerra ta’ Awwissu 2008 bejn il-Ġeorġja u r-Russja ħolqot ħtiġijiet ġodda sinifikanti (ara l-Anness V). Fl-Armenja, il-kriżi politika kbira matul l-ewwel nofs tal-2008 [18] ġabet magħha ħtiġijiet li ma kinux koperti bl-istrateġija, u għaldaqstant ġew stabbiliti Gruppi Konsultattivi tal-UE li jagħtu pariri direttament lill-gvern (ara l-paragrafu 65). Eżempju ieħor ta’ żvilupp ġdid huwa ż-żieda tar-rieda politika biex titnieda s-Sħubija tal-Lvant [19]. B’mod ġenerali, is-sitwazzjoni tal-pajjiżi nbidlet konsiderevolment minħabba l-kriżi finanzjarja u ekonomika dinjija. L-IPPROGRAMMAR U T-TFASSIL TAL-GĦAJNUNA MHUMIEX IGGWIDATI BIŻŻEJJED MINN DJALOGU STRUTTURAT MAL-ISTATI BENEFIĊJARJI 32. Il-prinċipju tas-sħubija jitlob li l-kontropartijiet mill-pajjiżi benefiċjarji jkunu inklużi kemm jista’ jkun fl-ipprogrammar u t-tfassil tal-operazzjonijiet kollha. Għall-pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar kien diffiċli li jkun hemm djalogu sistematiku u bilanċjat minħabba bosta fatturi: a) il-Kummissjoni ftit li xejn kienet irrappreżentata fuq il-post fl-Armenja u l-Azerbajġan. Id-Delegazzjoni reġjonali f’Yerevan (l-Armenja) kienet għadha ma ġietx ittrasformata f’Delegazzjoni kompleta [20]; id-Delegazzjoni f’Baku (l-Azerbajġan) twaqqfet għall-ewwel darba fi Frar tal-2008 iżda bdiet topera bis-sħiħ fl-2009; b) l-attenzjoni li tat il-Kummissjoni lill-proċeduri interni fl-ipprogrammar (DĠ RELEX) u l-proċess tat-tfassil (EuropeAid) illimitat l-opportunitajiet għal djalogu mal-pajjiżi benefiċjarji: filwaqt li l-Kummissjoni stabbiliet diversi regoli u linji gwida għad-djalogu intern tagħha, ma kien hemm ebda linji gwida speċifiċi għal djalogu strutturat mal-pajjiż benefiċjarju; c) l-Unitajiet Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni fi ħdan il-pajjiżi benefiċjarji naqsu milli jlaqqgħu flimkien il-pożizzjonijiet u l-interessi differenti fil-pajjiż u għaldaqstant ma setgħux jaġixxu bħala interlokutur effikaċi bejn il-Kummissjoni u l-Gvernijiet. 33. Bħala riżultat ta’ dan, il-konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet nazzjonali, donaturi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili oħrajn dwar l-issettjar tal-prijoritajiet fid-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż, il-Programm Nazzjonali Indikattiv u l-Programm Annwali ta’ Azzjoni kienu limitati. Id-djalogu kien immexxi primarjament mill-Kwartieri Ġenerali tal-Kummissjoni (DĠ RELEX u EuropeAid), u b’hekk l-iskambju dirett ta’ opinjonijiet kien limitat għall-ftit jiem tal-missjonijiet fil-pajjiżi. Mir-rapporti sussegwenti tal-Kummissjoni dwar dawn iż-żjarat, mhux dejjem kien evidenti x'ġie diskuss. 34. Bħala riżultat ta’ dgħufijiet fid-djalogu it-tliet pajjiżi kultant fehmu ħażin l-iskopijiet differenti tad-dokumenti varji ta’ ppjanar kif ukoll in-natura tal-għodda ġodda tat-twassil tal-għajnuna. Il-pajjiżi lanqas ma kienu jafu dejjem meta l-kummenti tagħhom fuq il-prijoritajiet jew il-programmi setgħu jinfluwenzaw it-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Kummissjoni. L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-EWWEL PROGRAMMI ANNWALI TA’ AZZJONI WASSLET GĦAL RIŻULTATI FIL-WAQT U TA’ SUĊĊESS? 35. Tliet snin wara t-tnedija tal-ENPI fl-2007, il-Qorti eżaminat kif id-deċiżjonijiet tal-UE li tingħata għajnuna finanzjarja ssarrfu f’attivitajiet fuq il-post, u kemm dawn l-attivitajiet ikkontribwew biex jinkisbu r-riżultati mistennija tal-programmi. L-ARMENJA: IL-PROĊESS TA’ RIFORMA SSAĦĦAĦ FIL-PRIJORITÀ TA’ GĦAJNUNA "EDUKAZZJONI U TAĦRIĠ VOKAZZJONALI" IŻDA L-PROGRESS GĦADU DGĦAJJEF WISQ 36. L-ewwel programm ta’ sostenn baġitarju settorjali għall-ETV taħt l-ENPI tnieda f'Jannar 2008 (ara l-paragrafu 15(a)) bl-objettiv ġenerali li jagħti sostenn lill-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar tal-Gvern. L-iskop kien li tiżdied il-kwalità tas-settur tat-ETV u li l-istruttura u l-kuntest tas-sistema tal-ETV isiru konformi mal-ħtiġijiet għall-ħiliet tas-suq tax-xogħol, biex b’hekk jiġu promossi l-impjegabilità tal-popolazzjoni attiva u l-kompetittività tan-negozju. 37. Sabiex jitħallas is-sostenn baġitarju settorjali, kien meħtieġ li jiġu sodisfatti il-kundizzjonijiet ġenerali [21] kif ukoll il-kundizzjonijiet speċifiċi relatati mal-ETV. Dawn tal-aħħar kienu jinkludu l-għażla u t-titjib taċ-ċentri tal-ETV reġjonali u t-twaqqif ta’ istituzzjonijiet nazzjonali tal-ETV. Is-sostenn baġitarju kien pagabbli fi tliet partijiet ta’ EUR 5 miljun kull waħda, fejn l-ewwel waħda kienet fissa u t-tieni u t-tielet kienu varjabbli skont kemm kienu sodisfatti l-kundizzjonijiet. 38. Il-Kummissjoni ħallset l-ewwel parti fissa ta’ EUR 5 miljun f’Ġunju tal-2008. Sabiex tiddetermina kemm kellha tħallas għat-tieni parti varjabbli, il-Kummissjoni qabbdet esperti esterni fi tmiem l-2008 biex jeżaminaw il-progress tar-riformi. Abbażi tal-konklużjoni tal-esperti li mhux il-kundizzjonijiet kollha kienu ġew sodisfatti, minkejja l-progress raġonevoli li kien sar, f’Jannar 2009, il-Kummissjoni ħarġet EUR 3,25 miljun minn massimu ta’ EUR 5 miljun (ara l-Anness II). Il-pagament imnaqqas ġiegħel lill-Gvern biex jieħu azzjoni ulterjuri, pereżempju billi pprovda tagħmir għaċ-ċentri reġjonali tal-ETV u alloka staff addizzjonali għad-dipartiment tal-ETV tal-Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza. 39. B’mod ġenerali, il-Qorti kkonkludiet li l-ewwel programm ta’ sostenn baġitarju settorjali taħt l-ENPI influwenza b’mod pożittiv u saħħaħ il-proċess tar-riforma tal-ETV fl-Armenja. Madankollu l-progress kien għadu dgħajjef ħafna billi l-programm ta’ sostenn ma ttrattax ċerti ostakli strutturali: a) il-programm tas-settur ma kienx għadu indirizza biżżejjed l-aspett tad-domanda tal-ETV, pereżempju kif jiġu evalwati l-ħtiġijiet ta’ dawk li jħaddmu u n-nies qiegħda; KAXXA 3 NUQQAS TA’ FINANZJAMENT F’ĊENTRI REĠJONALI TAL-ETV Ir-rinnovazzjoni fil-kulleġġ Ijevan kienet tinkludi saqaf ġdid, installazzjoni tat-tisħin ċentrali bil-gass u tibdil tat-twieqi viċin l-entrata u t-taraġ ċentrali. Filwaqt li s-sistema moderna tat-tisħin issostitwiet l-istufi li jaħarqu l-injam fil-klassijiet, il-fatt li ma ġewx mibdula aktar minn madwar 10 % tat-twieqi naqqas l-effettività tagħha. It-twieqi l-qodma kienu jiffittjaw ħażin u kellhom ħafna xquq. F’Vanadzor, għall-kuntrarju, it-twieq kollha ġew mibdula. Iżda t-tisħin ċentrali l-ġdid bil-gass kien jiddependi fuq radjaturi qodma li kienu ilhom ma jintużaw madwar 20 sena. Il-firxa tar-rinnovazzjonijiet għaldaqstant dehret li ma kinitx bizzejjed, billi lanqas ma kien hemm flus biex jiġu rranġati l-faċilitajiet bażiċi tal-kmamar tal-banju. It-tagħmir akkwistat għall-kulleġġ Ijevan kien jikkonsisti f’oġġetti ġenerali (għamara għall-klassijiet u l-uffiċċji, kompjuters, tagħmir sportiv), materjal għall-korsijiet bażiċi kif ukoll oġġetti għall-korsijiet speċjalizzati (tiswijia ta’ vetturi u pproċessar tal-injam). Filwaqt li laqa’ l-provvisti l-ġodda, id-Direttur tal-kulleġġ semma l-ħtieġa li jitranġaw il-kmamar biex ikun jista’ jiġi nstallat kollox. Il-flus kienu għadhom mhumiex disponibbli. Il-kulleġġ kien għaddej minn problemi ta’ finanzjament b’mod ġenerali, billi n-numru ta’ studenti naqas b’230 (minn 780) matul is-sentejn preċedenti, minħabba li l-Università tal-Istat Yerevan fetħet fergħa f’Ijevan. b) ir-responsabbiltà frammentata tal-gvern għall-istituzzjonijiet tal-ETV, li kkawżat diffikultajiet għall-koordinazzjoni tas-settur. Minn 82 kulleġġ immexxi mill-Istat, huma biss 51 li jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza, filwaqt li l-kumplament jaqgħu taħt ir-responsabbiltà ta' ministeri oħrajn; c) mingħajr żidiet sinifikanti fil-finanzjament regolari, b’mod partikolari mill-Istat, ir-riforma tal-ETV ma tantx tista’ tikseb riżultati. Iż-żjara fuq il-post tal-awdituri fiż-żewġ kulleġġi fil-mira tal-programm (Ijevan u Vanadzor) uriet kif in-nuqqas ta’ finanzjament qed ixekkel l-objettiv li dawn jinbidlu f’ċentri reġjonali tal-ETV sostenibbli. Il-firxa tar-rinnovazzjonijiet tidher li hija minima u mhux koerenti (ara l-Kaxxa 3). L-AZERBAJĠAN: PROGRESS MHUX SODISFAĊENTI FIL-PRIJORITÀ TA’ GĦAJNUNA "ENERĠIJA" 40. Fi ftit żmien, l-Azerbajġan sar produttur sinifikanti taż-żejt u l-gass, kif ukoll pajjiż emerġenti għat-tranżitu ta’ provvisti lejn l-UE mill-Baċir tal-Kaspju u l-Asja Ċentrali. L-importanza tas-settur tal-enerġija għaż-żewġ naħat ġiet riflessa f'"Memorandum ta' Ftehim Speċifiku dwar sħubija strateġika bejn l-UE u r-Repubblika tal-Azerbajġan fil-qasam tal-enerġija", konkluż f’Novembru tal-2006. 41. Il-programm ta' sostenn baġitarju settorjali taħt l-ENPI jiffoka fuq żewġ oqsma mhux żviluppati fl-Azerbajġan: is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza tal-enerġija (ara l-paragrafu 15(b)). It-total tal-għajnuna ta’ EUR 13-il miljun huwa ppjanat li jitqassam fuq perjodu ta’ tliet snin permezz ta’ parti fissa inizjali ta’ EUR 3 miljun u żewġ partijiet varjabbli sussegwenti ta’ EUR 5 miljun kull waħda. 42. Filwaqt li l-ħruġ tal-ewwel ħlas fiss jiddependi biss fuq l-ilħiq ta’ żewġ kundizzjonijiet ġenerali, il-ħruġ kollu tal-partijiet varjabbli sussegwenti ta’ EUR 5 miljun wkoll jiddependi fuq l-ilħiq ta’ ħames kundizzjonijiet speċifiċi. Dawn jinkludu l-approvazzjoni mill-Gvern ta’ strateġija komprensiva tal-enerġija, tliet miżuri fl-oqsma tas-sorsi rinnovabbli tal-enerġija u tal-effiċjenza tal-enerġija (pjanijiet ta’ azzjoni, qafas leġiżlattiv ġdid, il-ħolqien ta’ aġenzija statali) u l-adozzjoni ta’ pjan ta’ azzjoni tal-ĠFP (ara l-Anness III). 43. Waqt iż-żjara fuq il-post tal-Qorti f’Novembru 2009, l-Azerbajġan kien għadu ma talab ebda pagament. Wara d-deċiżjoni ta’ finanzjament tal-Kummissjoni f’Diċembru 2007, kien hemm sentejn ta' staġnar (ara l-Kaxxa 4). Kważi ebda passi konkreti ma ttieħdu lejn il-kisba tal-objettivi tal-programm. L-istrateġija tas-settur ma ġietx riveduta u ma twaqqafx djalogu tal-politika tas-settur. Għalhekk sa dak iż-żmien, is-sostenn baġitarju settorjali offrut mill-UE bilkemm seta’ joħloq inċentiv jew jagħti spinta biex jitħaffef il-proċess intiż ta’ riforma. 44. Madankollu, l-Azerbajġan wera ftit interess fl-iżvilupp ta’ sorsi rinnovabbli tal-enerġija. Pereżempju, indipendentement mis-sostenn tal-UE, fl-2008 u l-2009 twaqqfu tliet turbini tar-riħ bħala proġett pilota fuq il-pjanura kostali fit-Tramuntana ta’ Baku, u bdew jittieħdu miżuri għall-ħolqien tal-ewwel wind farm fl-istess żona. Madankollu, studji minn diversi donaturi enfasizzaw in-nuqqas ta’ qafas nazzjonali għal interventi privati fil-qasam tas-sorsi rinnovabbli, bħal garanzija ta’ aċċess għan-netwerk tal-elettriku. Il-produtturi nazzjonali b’saħħithom jeħtieġ li jaqblu dwar bidliet fid-direzzjoni tal-politika tal-Istat sabiex jiżguraw il-progress. KAXXA 4 L-AZERBAJĠAN: FTIT LI XEJN PROGRESS FIS-SENTEJN TA’ WARA D-DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI GĦALL-FINANZJAMENT TAL-PROGRAMM TA’ SOSTENN GĦAR-RIFORMA TAL-ENERĠIJA Il-perjodu preparatorju għall-implimentazzjoni tal-Programm ta’ Sostenn għar-Riforma tal-Enerġija kien eċċezzjonalment twil meta mqabbel maż-żewġ pajjiżi l-oħra. Għaddew sentejn mid-deċiżjoni ta’ finanzjament tal-Kummissjoni f’Diċembru 2007: l-ewwel kien hemm proċess ta’ riflessjoni ta’ sena fl-Azerbajġan qabel l-iffirmar tal-Ftehim ta’ Finanzjament korrispondenti f’Diċembru 2008, segwit minn sena oħra biex jiġu definiti l-modi interni ta’ implimentazzjoni tal-għodda l-ġdida tas-sostenn baġitarju settorjali. Raġuni għal dan kienet il-proċeduri interni twal ta’ approvazzjoni fl-Azerbajġan, flimkien ma’ informazzjoni insuffiċjenti mill-Kummissjoni dwar din l-għodda l-ġdida ta’ għajnuna. Il-modi interni ta’ implimentazzjoni introdotti mill-Azerbajġan għamlu enfasi fuq l-akkwist u l-infiq tal-għajnuna tal-UE (EUR 13-il miljun), iżda l-ħruġ tal-fondi mill-Kummissjoni huwa żgurat biss ladarba jkun hemm konformità mal-kundizzjonijiet tal-programm ta’ sostenn. IL-ĠEORĠJA: PROGRESS MODEST FIL-PRIJORITÀ TA’ GĦAJNUNA "ĠESTJONI TAL-FINANZI PUBBLIĊI" U EBDA PROGRESS FIL-PRIJORITÀ TA’ GĦAJNUNA "RILANĊ EKONOMIKU U TRAWWIM TAL-FIDUĊJA" 45. Kif spjegat fil-paragrafu 15(c), l-għajnuna fil-Ġeorġja ngħatat prinċipalment fil-qasam tal-"Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi" (ĠFP). "Rilanċ ekonomiku u trawwim tal-fiduċja għall-Abkhazia/ Ġeorġja tal-Punent" intgħażlet bħala prijorità oħra. ĠESTJONI TAL-FINANZI PUBBLIĊI 46. Il-mira tal-programm tas-sostenn baġitarju settorjali tal-ENPI għar-riforma fil-ĠFP (EUR 15-il miljun), imniedi f’Diċembru 2007 kienet li jiġi indirizzat l-għan li "tittejjeb l-effiċjenza fis-servizz pubbliku li għaldaqstant tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-faqar". Is-sostenn baġitarju kien pagabbli fi tliet partijiet ugwali ta’ EUR 5 miljun, fejn l-ewwel parti kienet fissa filwaqt li kemm it-tieni kif ukoll it-tielet waħda kienu jikkonsistu f’partijiet fissi u varjabbli. Kien hemm seba’ kundizzjonijiet speċifiċi intiżi għall-ippjanar u l-monitoraġġ ġenerali tal-aġenda tar-riforma fil-ĠFP kif ukoll l-avvanzi f’sitt oqsma tas-sistema tal-ĠFP. L-Anness IV juri l-kundizzjonijiet speċifiċi għat-tieni parti. 47. Il-programm tal-ĠFP beda bil-mod, bi sforz insuffiċjenti min-naħa tal-Ġeorġja biex tibda bir-riforma. Id-Delegazzjoni lmentat dwar id-diffikultà ta’ djalogu kostruttiv mal-delegati l-oħra tal-Ġeorġja. Madankollu, f’Diċembru 2008, il-EuropeAid ħareġ parti mit-tieni pagament, fejn ħallas EUR 4 miljun minn massimu ta’ EUR 5 miljun. Din id-deċiżjoni ta’ ħlas saret abbażi ta’ żewġ reviżjonijiet esterni suċċessivi tal-progress li sar: waħda b’konklużjoni negattiva (Novembru 2008) u waħda sussegwenti b’konklużoni pożittiva abbażi ta’ evidenza ġdida li saret disponibbli f’dak il-waqt (Deċembru 2008). Il-Qorti nnutat li, minħabba s-sitwazzjoni diffiċli ħafna f’Ġeorġja sa minn Awwissu 2008, il-Kummissjoni qieset l-isforzi fir-riformi tal-ĠFP bħala biżżejjed sabiex tippermettilhom ir-rilaxx. Madankollu, il-Qorti tosserva wkoll li mhux il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti għar-rilaxx ta’ din il-parti tal-ħlas kienu ġew sodisfatti. 48. Fil-qosor, ftit sar progress fil-programm tal-ĠFP matul l-ewwel 12-il xahar. Madankollu fil-bidu tal-2009 kien hemm bidla inkoraġġanti fl-attitudni min-naħa tal-Ġeorġja. Pereżempju, filwaqt li fl-2008 l-Gvern kien wera ostilità lejn il-kunċett ta’ verifika interna, huwa adotta Strateġija ta’ Verifika Interna fl-2009. Iż-żieda fir-rispons għar-riforma tal-ĠFP tista’ tiġi spjegata minn bidla fil-kundizzjonijiet bażiċi. Wara x-xokk doppju tal-konflitt mar-Russja f’Awwissu 2008 u r-riċessjoni globali, l-ekonomija tal-Ġeorġja kienet tiddependi fuq l-għajnuna minn barra, u dan wassal biex il-Gvern jagħti aktar attenzjoni għall-flussi ’l ġewwa tas-sostenn baġtarju tal-UE. RILANĊ EKONOMIKU U TRAWWIM TAL-FIDUĊJA 49. Wara l-indipendenza tal-Ġeorġja mill-Unjoni Sovjetika fl-1991, il-konflitti ma’ movimenti seċessjonisti fiż-żoni tal-Abkhazia u l-Ossezja tan-Nofsinhar intemmu bi ftehimiet għal waqfien tal-ġlied u sitwazzjoni ta’ "ebda gwerra, ebda paċi". Minn dak iż-żmien, l-UE kienet ilha tappoġġja programmi għar-riabilitazzjoni soċjali u ekonomika fiż-żewġ żoni. U fiż-żoni Ġeorġjani kkontrollati mill-gvern, l-UE kienet iffinanzjat miżuri biex tappoġġja "persuni mċaqalqa internament". Il-gwerra ta’ Awwissu 2008 bejn il-Ġeorġja u r-Russja fixklet dawn il-programmi, billi l-proċess biex titrawwem il-paċi bejn il-Ġeorġja u t-territorji li nfirdu minnha fil-biċċa l-kbira sfaxxa. 50. L-ewwel programm taħt l-ENPI (għajnuna teknika) ippreveda EUR 4 miljun għal miżuri ta’ rilanċ ekonomiku u trawwim tal-fiduċja. Dan il-programm, li jiffoka fuq ir-riabilitazzjoni fir-reġjun li nfired tal-Abkhazia, ma twettaqx billi, diġà qabel il-gwerra ta’ Awwissu 2008, il-fondi kienu blokkati de facto, għalkemm il-Ftehim ta’ Finanzjament kien iffirmat kemm mill-Kummissjoni u kemm mill-awtoritajiet tal-Ġeorġja f’Jannar 2008. Ma seta’ jsir ebda progress minħabba t-tħassib politiku min-naħa kemm tal-Ġeorġja kif ukoll tal-Abkhazia: a) it-tħassib ġenerali tal-awtoritajiet tal-Ġeorġja kien li s-sostenn estern għall-Abkhazia seta’ jistabbilizza l-istatus mifrud tiegħu. Pereżempju, huma beżgħu li seta’ jingħata sostenn lill-iskejjel f’Abkhazia fejn l-ilsien Ġeorġjan jista’ jkun li ma jintużax jew ma jkunx mgħallem, jew li proġetti setgħu jkunu implimentati direttament mill-Organizzazzjonijiet Mhux Governattivi (NGOs) lokali, li jagħtu preferenza għas-separatiżmu; b) apparentament, l-awtoritajiet tal-Abkhazia kienu jqisu li l-azzjonijiet tal-UE jimxu biss fuq l-interessi tal-Ġeorġja billi huwa l-gvern Ġeorġjan waħdu li jiftiehem dwar il-programm u jiffirmah. 51. Biex wieħed jikkonkludi sa tmiem l-2009 l-ENPI ma kienx ta prova li huwa strument adegwat għar-rilanċ ekonomiku u t-trawwim tal-fiduċja fir-reġjun ta' konflitt tal-Abkhazia. 52. Għall-kuntrarju tal-Abkhazia, fejn kien għad hemm lok għad-diskussjoni, ma kien hemm ebda koperazzjoni bejn l-Ossezja tan-Nofsinhar u l-Ġeorġja mill-konflitt ’l hawn, u l-proġetti mibdija kollha tal-UE għar-rikostruzzjoni waqfu għalkollox. Ma hemm ebda bażi (bħal pereżempju rieda politika jew interess konġunt) biex ikomplu għaddejjin il-programmi ta’ riabilitazzjoni. Konsegwentement il-Kummissjoni allokat mill-ġdid EUR 6 miljun oriġinarjament intiżi għaż-żona tal-konflitt tal-Ġeorġja / l-Ossezja tan-Nofsinhar fil-Programm Annwali ta' Azzjoni 2008 għall-ħtiġijiet ta' "persuni mċaqalqa internament" ġodda f'żoni Ġeorġjani kkontrollati mill-gvern, speċjalment biex jingħata aktar sostenn fil-qasam tad-djar. Ta’ min jinnota li l-implimentazzjoni ta’ miżuri simili kienet tinvolvi riskji relatati mal-valur meta pparagunat man-nefqa (ara l-Anness V). IL-PAJJIŻI KOLLHA: IL-ĠEMELLAĠĠ TAĦT L-ENPI KIEN GĦADU FIL-FAŻI TAL-BIDU 53. Il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni 2007 joffru faċilità ta’ Ġemellaġġ, li jallokaw total ta’ EUR 14-il miljun lit-tliet pajjiżi [22]. Il-Kummissjoni pprevediet li l-ewwel proġetti ta’ Ġemellaġġ kellhom jibdew fl-2008. Madankollu, kien biss f’Ġunju 2009 li ġie ffirmat l-ewwel kuntratt ta’ Ġemellaġġ taħt l-ENPI fil-Ġeorġja. Fl-Armenja u l-Azerbajġan, kienu qed jitħejjew bosta kuntratti fit-tieni nofs tal-2009 iżda għadhom mhumiex iffirmati. Għaldaqstant, il-bidu għall-għodda tal-Ġemellaġġ taħt l-ENPI kien imdewwem [23]. 54. Raġuni ewlenija kienet ir-riluttanza tal-pajjiżi li jiddedikaw riżorsi għall-bini tal-istruttura amministrattiva meħtieġa għall-Ġemellaġġ. Potenzjalment, l-inċentiv biex ikun hemm viċinanza permezz ta’ Ġemellaġġ jonqos minħabba n-nuqqas ta’ perspettivi ta’ adeżjoni fl-UE. 55. Kien meħtieġ Uffiċċju tal-Amministrazzjoni tal-Programm (UAP) f’kull pajjiż biex jimmaniġġja l-għodda tal-Ġemellaġġ. Il-Kummissjoni appoġġjat l-istabbiliment ta’ dawn l-UAP permezz ta’ proġetti TACIS suċċessivi. Madankollu, fit-tmiem ta’ dawn il-proġetti, l-UAP kienu għadhom mhux kapaċi jiggwidaw u jmexxu l-għodda tal-Ġemellaġġ indipendentement. Minflok ma bnew il-kapaċità, l-esperti esterni mill-proġetti TACIS kellhom it-tendenza li jieħdu f'idejhom il-funzjoni tal-UAP. 56. Il-Kummissjoni pprovdiet kuntratti oħra ta’ għajnuna teknika li kienu jinvolvu konsulenti privati biex iħejju t-termini ta’ referenza għall-proġetti ta’ Ġemellaġġ. Għaldaqstant l-esperjenza bikrija tal-Ġemellaġġ kienet tinvolvi kontribut sostanzjali tas-settur privat f’qasam fejn l-għarfien għandu jkun l-ispeċjalità tal-korpi pubbliċi. IL-KUMMISSJONI GĦAMLET UŻU ADEGWAT MILL-GĦODDA TAT-TWASSIL TAL-GĦAJNUNA LI HUMA DISPONIBBLI BL-ISTRUMENT EWROPEW TA' VIĊINAT U SĦUBIJA? 57. L-effettività tal-għajnuna tiddependi ħafna fuq l-użu xieraq tal-metodi differenti ta’ twassil tal-għajnuna. Il-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni applikatx tajjeb l-għodda l-ġdida ta’ sostenn baġitarju settorjali u jekk użatx id-diversi għodod disponibbli kif suppost. IL-KUMMISSJONI PPROVDIET L-GĦAJNUNA FINANZJARJA F’DIVERSI MODI 58. L-għodda l-ġdida l-aktar preferuta mill-Kummissjoni hija s-sostenn baġitarju settorjali. Il-Kummissjoni, f’konformità mal-ħsieb dinji kurrenti fost ħafna donaturi, tqis li s-sostenn għal baġits governattivi joffri potenzjal akbar għall-iżvilupp milli l-għajnuna bbażata fuq proġetti. Bl-introduzzjoni tas-sostenn baġitarju settorjali u l-Ġemellaġġ, il-Kummissjoni rnexxielha tagħmel bidla mill-proġetti ta’ għajnuna teknika li kienu predominanti taħt it-TACIS [24]. 59. L-użu tas-sostenn baġitarju settorjali huwa wkoll konformi mal-"Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp" ta’ Diċembru 2005, li jimmira biex jidderieġi 50 % ta’ għajnuna minn gvern għal gvern permezz ta’ sistemi tal-pajjiżi. Madankollu, filwaqt li l-objettiv primarju tal-koperazzjoni tal-UE għall-iżvilupp huwa t-tnaqqis tal-faqar, il-koperazzjoni tagħha mal-pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar għandha l-objettiv primarju li tqarribhom lejn l-UE. Pereżempju, fid-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż għall-Ġeorġja, il-Kummissjoni enfasizzat li s-sostenn għal integrazzjoni ekonomika u soċjali aktar mill-qrib tal-UE-Ġeorġja għandu jkun il-punt fokali tal-għajnuna. B’dan il-mod, skont id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż, l-UE għandu jkollha rwol li jkun distint minn donaturi oħrajn li kienu qed jiffokaw fuq l-iżvilupp. MA KIENX HEMM BIŻŻEJJED TĦEJJIJA GĦALL-BIDLA LEJN IS-SOSTENN BAĠITARJU SETTORJALI, U DAN WASSAL GĦAL PRESTAZZJONI BAXXA 60. Bosta fatturi juru li l-Kummissjoni ma ppreparatx biżżejjed għall-bidla lejn is-sostenn baġitarju settorjali, u dan dgħajjef l-implimentazzjoni tiegħu (ara l-problemi spjegati fil-paragrafi 39, 43 u 47): a) ma ġewx dokumentati biżżejjed il-konklużjonijiet dwar il-prekundizzjonijiet għall-użu effikaċi tas-sostenn baġitarju settorjali (ara l-paragrafi 61 u 62); b) kien preżunt inkorrettament li l-pajjiżi msieħba kellhom fehma tajba tal-għodda l-ġdida ta’ sostenn baġitarju settorjali minħabba esperjenzi preċedenti tagħhom b’tipi ta’ miżuri simili (ara l-paragrafu 63); c) lokalment il-Kummissjoni ma kellhiex kompetenza fil-mekkaniżmi tas-sostenn baġitarju settorjali. Id-Delegazzjonijiet kellhom jiddependu b’mod estensiv fuq il-ħidma ta’ esperti esterni għall-aspetti tekniċi tal-metodi ta’ implimentazzjoni (pereżempju t-tfassil ta’ matriċijiet tal-kundizzjonijiet u l-interpretazzjoni ta’ jekk il-kundizzjonijiet kinux ġew sodisfatti). 61. Skont il-linji gwida tagħha stess, qabel ma tagħti bidu għal programm ta’ sostenn settorjali, il-Kummissjoni għandha teżamina s-sitwazzjoni f’seba’ "oqsma ta’ evalwazzjoni ewlenin" (ara l-Kaxxa 5). Il-Kummissjoni għamlet dawn l-evalwazzjonijiet iżda ma waslitx għal konklużjonijiet dokumentati biċ-ċar. L-evalwazzjonijiet ukoll kellhom it-tendenza jagħtu importanza sostanzjali għal dak li l-pajjiżi benefiċjarji wiegħdu li jagħmlu fil-ġejjieni. Din id-dgħufija kienet partikolarment prevalenti fl-evalwazzjoni tal-eżistenza ta’ sistemi effikaċi għall-monitoraġġ u l-koordinazzjoni tas-settur. Pereżempju, fil-Ġeorġja, il-Kummissjoni għarfet li s-sistema ta’ monitoraġġ tal-prestazzjoni li kien hemm fis-seħħ kienet dgħajfa iżda kkonkludiet biss "li l-introduzzjoni sħiħa tal-Qafas ta’ Nfiq fuq Terminu ta’ Żmien Medju tipprevedi li jiġu introdotti indikaturi affidabbli u relevanti tal-prestazzjoni". 62. Barra minn hekk, il-Qorti ma sabet ebda evidenza li l-Kummissjoni, qabel ma għażlet is-sostenn baġitarju settorjali, kienet evalwat l-alternattivi għall-implimentazzjoni ta’ programm ta’ sostenn għas-settur, jiġifieri ġbir ta’ fondi u proċeduri ta’ proġetti tal-KE [25]. 63. Fid-dokumenti tal-ippjanar tagħha, il-Kummissjoni esprimiet fiduċja li l-mekkaniżmu ta’ sostenn għall-baġit kien se jiġi mifhum sew mill-pajjiżi benefiċjarji billi dawn diġà kellhom esperjenza ta’ miżuri simili. Madankollu, fil-prattika l-pajjiżi ftit kienu tgħallmu minn dawn l-esperjenzi preċedenti. Għalkemm il-Programmi għas-Sikurezza tal-Ikel fil-pajjiżi kienu pprovdew sostenn baġitarju għal bosta snin, dawn kienu speċifiċi wisq biex ikunu gwida utli għall-introduzzjoni tas-sostenn baġitarju settorjali previst taħt l-ENPI. Pereżempju, il-Programmi għas-Sikurezza tal-Ikel ma kinux jiffokaw fuq ir-riforma ta’ settur wieħed, ma kinux jinvolvu l-istess ministeri u kellhom tendenza li jipprovdu sostenn baġitarju fi ħlasijiet fissi u mhux varjabbli. KAXXA 5 SEBA’ OQSMA TA’ EVALWZZJONI EWLENIN GĦAL PROGRAMMI TA’ SOSTENN GĦAS-SETTUR (1) L-istabbiltà tal-qafas makroekonomiku. (2) Il-kredibbiltà u r-relevanza ta’ programm biex itejjeb is-sistemi tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi. (3) Il-koerenza u l-konsistenza tal-politika tas-settur u l-qafas strateġiku ġenerali. (4) Il-kredibbiltà, il-komprensività u t-trasparenza tal-baġits annwali tas-settur, inkluża perspettiva ta’ baġitjar strateġiku fuq terminu ta’ żmien medju. (5) L-eżistenza u l-effettività ta’ sistema mmexxija mill-gvern ta’ koordinazzjoni bejn is-settur u d-donaturi. (6) L-eżistenza u l-effettività ta’ sistema ta’ monitoraġġ tal-prestazzjoni. (7) L-eżistenza u l-effettività ta’ programm li jsaħħaħ il-kapaċitajiet istituzzjonali. Sors: Linji Gwida tal-EuropeAid dwar sostenn għal programmi tas-settur (Lulju 2007). L-UŻU TAL-GĦODOD GĦAT-TWASSIL TAL-GĦAJNUNA MA KIENX SELETTIV BIŻŻEJJED 64. Essenzjalment il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni 2007 joffru biss żewġ għodod ewlenin: sostenn baġitarju settorjali u Ġemellaġġ (72 % [26] u 22 % rispettivament tal-allokazzjoni totali tal-baġit għat-tliet pajjiżi kollha kemm huma). Is-sostenn tradizzjonali permezz ta’ proġetti ta’ għajnuna teknika kellhom sempliċement rwol fir-riabilitazzjoni ta’ żoni ta’ konflitt fil-Ġeorġja (6 %). Din l-enfasi fuq is-sostenn baġitarju settorjali u fuq il-Ġemellaġġ fil-Programmi Annwali ta’ Azzjoni għandha l-limitazzjonijiet tagħha: a) l-għajnuna finanzjarja diretta lis-soċjetà ċivili u lis-settur privat hija possibbli biss fi programmi speċifiċi bħall-istrument għall-promozzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem [27] u x’aktarx mhux taħt il-Programm Annwali ta’ Azzjoni tal-ENPI; fl-istess ħin il-viżibbiltà tal-għajnuna tal-UE hija inqas evidenti bl-użu predominanti tas-sostenn baġitarju settorjali; b) soluzzjonijiet veloċi, flessibbli u magħmula apposta għal problemi speċifiċi huma diffiċli biex jiġu integrati fil-qafas tas-sostenn baġitarju settorjali u l-Ġemellaġġ (ara l-paragrafu 65). 65. Fl-Armenja, l-objettivi diretti tal-ENP kienu ffinanzjati barra mill-ENPI. Sabiex tassisti l-proċess tar-riforma f’konformità mal-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP, id-Delegazzjoni waqqfet "Grupp ta’ Konsulenza tal-UE" b’finanzjament mill-Istrument ta’ Stabbiltà. Il-Grupp ta’ Konsulenza tal-UE kellu joffri sostenn komprensiv lil għadd ta’ korpi ewlenin, bħalma huma l-ministeri, billi jipprovdi konsulenti personali. Din l-għodda ta’ twassil tal-għajnuna hija apparti l-Ġemellaġġ, u teħtieġ koordinazzjoni. 66. Il-Qorti sabet li s-sostenn baġitarju settorjali kien il-modalità ta’ għajnuna preferuta fit-tliet pajjiżi, mingħajr ma dan kien riżultat ta’ evalwazzjoni dettaljata bejn għodod differenti. Fir-rigward tal-Azerbajġan, kien hemm dubji dwar jekk kellux jintuża s-sostenn baġitarju settorjali f’pajjiż li jibbenefika minn esportazzjonijiet dejjem jikbru ta’ żejt u gass [28]. Għalhekk tqajmet il-kwistjoni tal-adegwatezza tas-sostenn tal-baġit fil-laqgħa tal-Kumitat ta’ Ġestjoni tal-ENPI f’Settembru 2007. Minkejja dan, il-Kummissjoni għażlet sostenn baġitarju settorjali bħala l-għodda ta’ sostenn prinċipali fl-Azerbajġan. Matul il-verifika, rappreżentanti tal-gvern enfasizzaw lill-awdituri li l-pajjiż ipprefera l-għajnuna teknika milli sostenn tal-baġit. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 67. Il-Kummissjoni tat bidu għall-ENPI l-ġdid fit-tliet pajjiżi tal-Kawkasu tan-Nofsinhar, għalkemm b’riżultati mħallta. DGĦUFIJIET FIL-PROĊESS TAL-IPPJANAR GĦALL-EWWEL PROGRAMMI ANNWALI TA’ AZZJONI 68. F’konformità mar-Regolament tal-ENPI, il-Kummissjoni applikat sistema ta’ ppjanar multiannwali biex tiddefinixxi l-prijoritajiet tal-għajnuna tal-UE. Madankollu, dgħufijiet fir-rabtiet bejn il-Pjan ta’ Azzjoni tal-ENP, id-Dokument tal-Istrateġija tal-Pajjiż u l-Programm Nazzjonali Indikattiv jikkontribwixxu għal ċarezza insuffiċjenti fl-ippjanar. Iċ-ċarezza tnaqqset aktar meta l-istess prijoritajiet ġew ifformulati mill-ġdid u ristrutturati minn dokument għal ieħor. L-utilità tal-ipprogrammar titnaqqas minħabba prijoritizzazzjoni insuffiċjenti. 69. Dawn it-tliet dokumenti suċċessivi ma rrestrinġewx biżżejjed il-prijoritajiet. L-oqsma magħżula għall-għajnuna fl-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni ma ħarġux biżżejjed ċari minn dawn id-dokumenti strateġiċi. Minflok, l-adegwatezza ta’ żona għal sostenn baġitarju settorjali sar fattur importanti għad-determinazzjoni tal-għajnuna fil-Programmi Annwali ta’ Azzjoni għall-2007. Barra minn hekk it-tliet dokumenti jkopru perjodi ta’ żmien differenti (ħames, seba' u erba' snin rispettivament). 70. Il-proċess tal-ipprogrammar u t-tfassil ħa aktar minn sentejn qabel l-approvazzjoni tal-ewwel Programmi Annwali ta’ Azzjoni. Ir-raġuni ewlenija kienet li l-proċeduri tal-kontroll tal-kwalità u tal-approvazzjoni seħħew f’żewġ ċikli suċċessivi f’żewġ Direttorati Ġenerali differenti, id-DĠ RELEX u l-EuropeAid. It-tul kollu tal-proċess ma kienx adattat għall-ambjent tal-Kawkasu tan-Nofsinhar ikkaraterizzat minn tibdil rapidu u konflitti, u dan ipperikola r-relevanza tal-għajnuna. 71. L-ipprogrammar u t-tfassil tal-għajnuna ma kinux iggwidati biżżejjed minn djalogu strutturat mal-pajjiżi benefiċjarji, billi l-proċess fil-parti l-kbira tmexxa mill-proċeduri interni tal-Kummmissjoni. Id-djalogu kien imxekkel ukoll mill-preżenza dgħajfa tal-Kummissjoni fuq il-post fl-Armenja u l-Azerbajġan u bin-nuqqas ta’ interlokutur nazzjonali xieraq biex ilaqqa’ flimkien l-interessi tal-pajjiżi. RAKKOMANDAZZJONI 1 It-twaqqif tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jagħti l-opportunità biex il-proċess tal-ipprogrammar u t-tfassil jiġi ssimplifikat. F’dan il-kuntest għandu jitqies dan li ġej: a) li tipprovdi struttura organizzattiva li ssaħħaħ ir-rabtiet bejn id-dokumenti strateġiċi (ipprogrammar) u l-Programmi Annwali ta’ Azzjoni (tfassil) u li tevita ċikli suċċessivi ta’ approvazzjoni; b) li tirrazzjonalizza d-dokumenti strateġiċi (billi tfittex possibbiltajiet biex tgħaqqad flimkien id-dokumenti, u tarmonizza l-perjodi ta’ żmien koperti); c) li tipprijoritizza matul l-ipprogrammar, bl-objettiv direzzjonali li toffri lill-pajjiżi ġirien il-prospett ta’ relazzjoni dejjem aktar mill-qrib mal-UE. RIŻULTATI TA’ NATURA VARJA TAL-IMPLIMENTAZZJONI TAL-EWWEL PROGRAMMI ANNWALI TA’ AZZJONI 72. B’mod ġenerali, ir-riżultati kienu jvarjaw. Filwaqt li l-programm ta’ sostenn baġitarju settorjali għall-ETV fl-Armenja rnexxielu jsaħħaħ il-proċess ta’ riforma, il-programm li kien qed jimmira għar-riforma tal-enerġija fl-Azerbajġan m’għamilx progress sodisfaċenti. Il-programm għar-riforma tal-ĠFP fil-Ġeorġja beda jistimula bidla fit-tieni sena tiegħu wara ftit li xejn attività mill-kontropartijiet tal-Ġeorġja matul l-ewwel 12-il xahar. Fir-reġjun ta’ konflitt tar-Reġjun tal-Abkhazia, għadha ma ntwerietx l-adegwatezza tal-ENPI bħala strument għar-rilanċ ekonomiku u t-trawwim tal-fiduċja. 73. Fit-tliet pajjiżi kollha kemm huma, il-komponent tal-Ġemellaġġ iffinanzjat taħt l-ENPI baqa’ fil-fażi preparatorja, l-aktar minħabba r-riluttanza tal-pajjiżi li jiddedikaw riżorsi għall-istruttura meħtieġa għall-ġestjoni tal-għodda. RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-Kummissjoni għandha: a) Għall-Armenja: bil-għan li tikseb titjib sostenibbli fil-qasam tal-ETV, tagħti attenzjoni għall-kwistjonijiet li sa issa ġew traskurati fil-proċess ta’ riforma: l-aspett tad-domanda tal-ETV (ħtiġijiet ta’ min iħaddem u n-nies qiegħda), il-koordinazzjoni tas-settur min-naħa tal-gvern u n-nuqqas ta’ finanzjament nazzjonali adegwat (regolari); b) Għall-Azerbajġan: teżamina jekk il-pajjiż, wara perjodu ta’ dewmien konsiderevoli, għandux ir-rieda li jissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti għall-progress fil-qasam tar-riforma tal-enerġija; c) Għall-Ġeorġja: tevalwa l-ilħuq tal-kundizzjonijiet stabbiliti għall-programm ta’ sostenn baġitarju settorjali fil-qasam tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi b'mod aktar rigoruż; fir-rigward tar-rilanċ ekonomiku u t-trawwim tal-fiduċja f’żoni ta’ konflitt, tikkunsidra li tuża strumenti li mhumiex l-ENPI; d) Għall-Ġemellaġġ fit-tliet pajjiżi kollha kemm huma: tiżgura l-impenn tal-gvernijiet destinatarji li jibnu l-kapaċità tagħhom stess għall-ġestjoni tal-għodda. INTRODUZZJONI TA’ GĦODDA ĠODDA TAT-TWASSIL TAL-GĦAJNUNA, IŻDA UŻU MHUX SELETTIV BIŻŻEJJED TAS-SOSTENN BAĠITARJU SETTORJALI 74. Bl-introduzzjoni tas-sostenn baġitarju settorjali u l-Ġemellaġġ, il-Kummissjoni rnexxielha ddaħħal alternattivi għall-proġetti ta’ għajnuna teknika li qabel kienu predominanti. Madankollu, is-sostenn baġitarju settorjali ġie introdott mingħajr biżżejjed preparazzjoni, u dan laqat il-prestazzjoni. Filwaqt li l-Kummissjoni evalwat il-prekundizzjonijiet għall-użu effettiv tiegħu, ma waslux għal konklużjonijiet dokumentati biċ-ċar u kellhom tendenza jagħtu importanza sostanzjali lil dak li l-pajjiżi destinatarji wiegħdu li jagħmlu fil-ġejjieni. Kien hemm ukoll ottimiżmu żejjed meta ġie preżunt li bl-esperjenzi preċedenti l-pajjiżi kienu fehmu kif għandha taħdem l-għodda l-ġdida. Fl-aħħar nett il-Kummissjoni ma pprovdietx biżżejjed persunal fuq il-post bl-għarfien xieraq. 75. Il-Programmi Annwali ta’ Azzjoni 2007 essenzjalment offrew lill-pajjiżi żewġ għodda ta’ twassil tal-għajnuna, is-sostenn baġitarju settorjali u l-Ġemellaġġ. L-enfasi fuq dawn iż-żewġ għodod illimitat il-possibbiltà ta’ għajnuna diretta mill-ENPI għas-soċjetà ċivili u s-settur privat u ma ppermettietx lill-Programmi Annwali ta’ Azzjoni joffru soluzzjonijiet veloċi u ħfief għal problemi partikolari. Barra minn hekk, l-użu predominanti tas-sostenn baġitarju settorjali naqqas il-viżibbiltà tal-għajnuna tal-UE. Fil-każ tal-Azerbajġan, is-sostenn baġitarju settorjali ma indirizzax il-ħtieġa tal-pajjiż għall-għajnuna teknika. Is-sostenn baġitarju settorjali mhuwiex dejjem awtomatikament l-għodda t-tajba għall-pajjiżi kollha. RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-Kummissjoni għandha: a) tagħżel is-sostenn baġitarju settorjali b’mod aktar selettiv billi tqis l-alternattivi kollha disponibbli fl-ENPI u tiżviluppa skjerament aktar bilanċjat tal-għodod differenti; b) ittejjeb it-tħejjija u d-dokumentazzjoni tad-deċiżjonijiet biex jiġu varati operazzjonijiet ta’ sostenn baġitarju; c) tipprovdi biżżejjed persunal kwalifikat għall-implimentazzjoni tiegħu billi s-sostenn baġitarju settorjali jeħtieġ kapaċitajiet analitiċi differenti mill-finanzjament ta' proġetti; d) tidentifika possibbiltajiet biex is-sostenn baġitarju settorjali jkun aktar viżibbli u tiżgura l-monitoraġġ ta’ din l-għodda l-ġdida; e) tgħin biex issaħħaħ il-qafas ġenerali għall-amministrazzjoni pubblika fil-pajjiżi destinatarji billi tuża miżuri kumplementari għall-Ġemellaġġ (pereżempju sostenn orizzontali ġenerali għas-servizz pubbliku). Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Jan KINŠT, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tas- 16 ta’ Novembru 2010. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Ir-Regolament (KE) Nru 1638/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 24 ta’ Ottubru 2006 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet ġenerali għat-twaqqif ta’ Strument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija (ĠU L310, 9.11.2006). Ir-Regolament japplika mill- 1.1.2007 sal- 31.12.2013. [2] L-Alġerija, l-Eġittu, l-Iżrael, il-Ġordan, il-Lebanon, il-Libja, il-Marokk, it-Territorji Palestinjani, is-Sirja, it-Tuneżija. [3] Il-Belarus, il-Moldova, il-Federazzjoni Russa, l-Ukraina. [4] Programm ta’ Għajnuna Teknika għall-pajjiżi tal-Commonwealth tal-Istati Indipendenti. [5] Miżuri finanzjarji u tekniċi li jakkumpanjaw ir-riforma tal-istrutturi ekonomiċi u soċjali fil-qafas tas-sħubija Ewro-Mediterranja. [6] Il-fondi huma allokati kif ġej: l-Armenia EUR 98,4 miljun, l-Azerbajġan EUR 92,2 miljun u l-Ġeorġja EUR 120,4 miljun. Wara l-konflitt tal-2008 fil-Ġeorġja, il-Kummissjoni ddeċidiet li żżid l-allokazzjoni tal-Ġeorġja b’ EUR 61,5 miljun (ara l-Anness V). [7] Is-sekondar ta’ esperti nazzjonali minn amministrazzjonijiet pubbliċi tal-Istati Membri tal-UE lill-pajjiżi benefiċjarji fuq bażi full time u fit-tul. Il-kuntratti ta’ ġemellaġġ jikkostitwixxu d-dokumenti legali, li jikkommettu ż-żewġ partijiet biex jiksbu r-riżultati mixtieqa. [8] Ir-Rapport Speċjali Nru 2/2006 dwar l-eżekuzzjoni ta’ proġetti finanzjati taħt it-TACIS fil-Federazzjoni Russa (ĠU C 119, 19.5.2006). [9] Ir-Rapport Speċjali Nru 9/2008 dwar l-effettività tal-għajnuna tal-UE fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja għall-Belarus, il-Moldova u l-Ukraina (ĠU C 71, 25.3.2009). [10] Ir-Rapport Speċjali Nru 5/2006 dwar il-programm tal-MEDA (ĠU C 200, 24.8.2006). [11] Il-pagamenti korrispondenti saru fl-2008 u l-2009. [12] Il-Kummissjoni tikkuntratta konsorzju biex jissorvelja l-programmi. [13] Dawn il-Ftehimiet jifformaw il-bażi legali tar-relazzjonijiet bejn l-UE u t-tliet pajjiżi. Dawn ġew konklużi għal perjodu inizjali ta’ għaxar snin u mbagħad jibqgħu jiġġeddu awtomatikament kull sena jekk l-ebda parti ma tagħti avviż bil-miktub ta' terminazzjoni. [14] Dawn jinkludu Programmi tal-Pajjiż tal-ENPI, Programmi Multinazzjonali, Programmi ta’ Koperazzjoni Transkonfinali kif ukoll programmi tematiċi u l-Istrument ta’ Stabbiltà. [15] Strument ta’ Żvilupp u Koperazzjoni; Fond Ewropew għall-Iżvilupp. [16] Ara l-Programm Nazzjonali Indikattiv 2007-2010 għall-Armenja. [17] Skont ir-Regolament tal-ENPI, id-dokumenti tal-istrateġija għandhom jiġu analizzati f’nofs it-terminu jew kull meta jkun meħtieġ, u jistgħu jiġu riveduti. [18] Il-pajiż kien milqut minn kriżi politika matul l-ewwel nofs tal-2008 wara l-elezzjonijiet presidenzjali kkontestati fi Frar tal-2008. [19] Dikjarazzjoni Konġunta tas-Samit tas-Sħubija tal-Lvant fi Praga, Praga, 7 ta’ Mejju 2009. [20] Il-bidla seħħet fi Frar 2008. [21] Titkompla l-implimentazzjoni ta’ politika soda għall-istabbilizzazzjoni makroekonomika; jitkompla t-titjib fil-finanzi pubbliċi; isiru disponibbli d-dokumenti relatati mal-implimentazzjoni tal-programm. [22] L-istrument TAIEX (Uffiċċju ta’ Skambju ta’ Informazzjoni dwar l-Għajnuna Teknika - Technical Assistance Information Exchange Office), li qabel kien riżervat għall-Pajjiżi Kandidati tal-UE, sar ukoll disponibbli għall-Pajjiżi tal-Viċinat. [23] Madankollu, fl-Azerbajġan, tliet kuntratti ta’ ġemellaġġ iffinanzjati mit-TACIS bdew fl-2008. [24] Prinċipalment trasferiment ta’ għarfien u kompetenzi, inkluż taħriġ iżda wkoll provvisti u għajnuna biex jagħtu impetu u jappoġġjaw l-investimenti. [25] Il-Linji Gwida tal-EuropeAid dwar is-sostenn għal programmi tas-settur (Lulju 2007). [26] Inklużi EUR 3 miljun ta' għajnuna teknika biex jitnieda s-sostenn baġitarju settorjali. [27] Ir-Regolament (KE) Nru 1889/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Diċembru 2006 dwar l-istabbiliment ta’ strument ta’ finanzjament għall-promozzjoni tad-demokrazija u tad-drittijiet tal-bniedem madwar id-dinja (ĠU L 386, 29.12.2006, p. 1). [28] L-2006 kienet l-ewwel sena ta’ dħul sinifikanti minn esportazzjonijiet taż-żejt u l-gass. -------------------------------------------------- ANNESS I MEDDA TA’ GĦODOD GĦAT-TWASSIL TAL-GĦAJNUNA TAĦT L-ENPI [1] TIPI TA’ MIŻURI 1. L-għajnuna tal-Komunità għandha tintuża biex tiffinanzja programmi, proġetti u kwalunwke tip ta’ miżura li tikkontribwixxi għall-objettivi ta’ dan ir-Regolament. 2. L-għajnuna tal-Komunità tista’ tintuża wkoll: a) biex tiffinanzja għajnuna teknika u miżuri amministrattivi mmirati, inklużi dawk il-miżuri ta’ koperazzjoni li jinvolvu esperti tas-settur pubbliku mibgħuta mill-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali tagħhom involuti fil-programm; b) biex tiffinanzja investimenti u attivitajiet relatati mal-investiment; c) għal kontribuzzjonijiet lill-BEI u intermedjarji finanzjarji oħrajn, bi qbil mal-Artikolu 23, għal finanzjament ta’ self, investimenti f’ishma azzjonarji, fondi ta’ garanzija jew fondi ta’ investiment; d) għal programmi ta’ għajnuna soċjali għal dejn f’każijiet eċċezzjonali, taħt programm ta’ għajnuna soċjali għal dejn miftiehem internazzjonalment; e) għal sostenn baġitarju settorjali jew ġenerali jekk il-ġestjoni tal-infiq pubbliku tal-pajjiż imsieħeb tkun biżżejjed trasparenti, affidabbli u effettiva, u fejn dan waqqaf politiki settorjali jew makroekonomiċi mfasslin sew u approvati mid-donaturi prinċipali tiegħu, inkluż, fejn relevanti, l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali; f) biex tipprovdi sussidji b’rata ta’ mgħax, b’mod partikolari għal self relatat mal-ambjent; g) biex tipprovdi assigurazzjoni kontra riskji mhux kummerċjali; h) biex tikkontribwixxi għal fond stabbilit mill-Komunità, l-Istati Membri tagħha, organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali, donaturi jew pajjiżi msieħba oħrajn; i) biex tikkontribwixxi għall-kapital ta’ istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jew il-banek għall-iżvilupp reġjonali; j) biex tiffinanzja l-ispejjeż meħtieġa għall-amministrazzjoni u s-superviżjoni effikaċi ta’ proġetti u programmi mill-pajjiżi li jibbenefikaw mill-għajnuna tal-Komunità; k) biex tiffinanzja mikroproġetti; l) għal miżuri tas-sikurezza tal-ikel. [1] L-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 1638/2006. -------------------------------------------------- ANNESS II L-ARMENJA: KUNDIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI TAL-PROGRAMM TA’ SOSTENN GĦAS-SETTUR GĦALL-EDUKAZZJONI U T-TAĦRIĠ VOKAZZJONALI, IT-TIENI PAGAMENT VARJABBLI (EUR 5 MILJUN) Kundizzjonijiet | Piż | Ammont disponibbli (f’miljuni ta’ euro) | Ammont Attwament Imħallas (f’miljuni ta’ euro) | 1.Xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni u provvisti ta’ tagħmir aġġornat għaddejjin fiċ-ċentri tal-ETV magħżulin:Kuntratti għal xogħlijiet ta’ riabilitazzjoni ffirmati għall-ammont totaliOfferti għall-provvista ta’ tagħmir lesti biex jitnedew | 40 % | 2 | 1,5 | 2.Titħejja l-organizzazzjoni tal-interventi tad-donaturi fl-edukazzjoni | 10 % | 0,5 | 0,5 | 3.Tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-monitoraġġ intern tal-Ministeru u twaqqif ta’ mekkaniżmu ta’ monitoraġġ għall-Programm ta’ Sostenn għall-Politika tas-Settur 2007 | 10 % | 0,5 | 0,25 | 4.Tħejjija u approvazzjoni ta’ deċiżjoni dwar l-istabbiliment taċ-Ċentru Nazzjonali għall-iżvilupp tal-ETV | 10 % | 0,5 | 0,5 | 5.Il-Gvern jadotta tabella tal-organizzazzjoni riveduta tad-dipartiment tal-ETV, bi qbil mar-reviżjoni funzjonali proposta mit-Task Force u approvata mill-Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza | 10 % | 0,5 | 0,25 | 6.Jiġu żviluppati deskrizzjonijiet tax-xogħol u profili tal-kompetenzi għall-persunal tad-Dipartiment tal-ETV, adottati mit-Task Force u approvati mill-Kunsill tas-Servizz Ċivili | 10 % | 0,5 | 0,25 | 7.It-Task Force ssir il-Kunsill Nazzjonali tal-ETV bħala korp tripartitiku responsabbli biex joffri gwida dwar l-iżvilupp tas-sistema nazzjonali tal-ETV:Jiġu definiti b’mod ċar il-kompitu u r-responsabbiltà tal-Kunsill Nazzjonali tal- ETVJiġu approvati l-atti legali dwar l-istabbiliment tal-Kunsill | 10 % | 0,5 | 0 | | 100 % | 5 | 3,25 | -------------------------------------------------- ANNESS III L-AZERBAJĠAN: KUNDIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI TAL-PROGRAMM TA’ SOSTENN TAS-SETTUR GĦAR-RIFORMA TAL-ENERĠIJA, IT-TIENI PAGAMENT VARJABBLI (EUR 5 MILJUN) Kundizzjonijiet Speċifiċi | Piż (ħlas varjabbli) | Ammont Disponibbli (f’miljuni ta’ euro) | Ammont Attwalment Imħallas (f’miljuni ta’ euro) | 1.Qafas tal-Politika Strateġija tas-settur komprensiva u integrata bis-sħiħ approvata mill-Gvern | 25 % | 1,25 | 0 | 2.Pjanijiet ta’ Azzjoni dwar Sorsi tal-Enerġija Rinnovabbli u Effiċjenza tal-Enerġija Pjanijiet ta’ Azzjoni marbuta biż-żmien biex jiġu implimentati strateġiji relatati mas-Sorsi tal-Enerġija Rinnovabbli u l-Effiċjenza tal-Enerġija matul il-Programm ta’ Sostenn għar-Riforma tal-Enerġija sal-2010 miftiehma ma’ istituzzjonijiet oħrajn u approvati b’Digriet tal-Ministeru għall-Industrija u l-Enerġija | 15 % | 0,75 | 0 | 3.Qafas Leġiżlattiv dwar is-Sorsi tal-Enerġija Rinnovabbli u l-Effiċjenza tal-Enerġija Jiġi ppreżentat quddiem il-Parlament abbozz ta’ leġiżlazzjoni dwar l-użu tas-Sorsi ta’ Enerġija Rinnovabbli u l-adozzjoni tal-Effiċjenza tal-Enerġija. | 20 % | 1,00 | 0 | 4.Aġenzija Statali għas-Sorsi tal-Enerġija Rinnovabbli u l-Effiċjenza tal-Enerġija Tiġi stabbilita Aġenzija Statali għas-Sorsi tal-Enerġija Rinnovabbli u l-Effiċjenza tal-Enerġija taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru għall-Industrija u l-Enerġija, jiġu definiti d-drittijiet u r-responsabbiltajiet tagħha u jiġi pprovdut il-funzjonament tagħha. | 20 % | 1,00 | 0 | 5.Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi Approvazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi | 20 % | 1,00 | 0 | -------------------------------------------------- ANNESS IV KUNDIZZJONIJIET SPEĊIFIĊI TAL-PROGRAMM TA’ SOSTENN GĦAS-SETTUR GĦAR-RIFORMA TAL-ĠESTJONI TAL-FINANZI PUBBLIĊI FIL-ĠEORĠJA, IT-TIENI PAGAMENT VARJABBLI (EUR 5 MILJUN) | Kundizzjonijiet Speċifiċi | Indikaturi | Piż (ħlas varjabbl) | Ammont Disponibbli (f’miljuni ta’ euro) | Ammont Attwalment Imħallas (f’miljuni ta’ euro) | Ħlas fiss | 1.Ippjanar u Monitoraġġ tal-Aġenda tar-Riforma tal-ĠFP | Il-Ministeru tal-Finanzi jaġġorna l-Viżjoni Strateġika tal-ĠFP wara r-riżultati tan-Nefqa Pubblika u r-Responsabbiltà Finanzjarja (PEFA - Public Expenditure and Financial Accountability), u jkompli jiżviluppa pjan ta’ azzjoni bi skadenzi u stadji li huma meħtieġa biex tiġi aġġornata l-aġenda aktar wiesgħa tar-riforma tal-ĠFP. | Pjan ta’ Azzjoni tal-ĠFP b’indikaturi bbażati fuq ir-riżultati u marbuta biż-żmien, approvat mill-aġenziji relevanti | M/A | | | 2.Proċess tal-Baġit ibbażat fuq l-MTEF | 3 | 3 | Il-proċess tal-ippjanar tal-baġit u l-Qafas tal-Infiq fuq Terminu ta’ Żmien Medju (MTEF - Mid-Term Expenditure Framework) jissaħħaħ aktar bit-titjib tal-ippjanar tas-settur fuq terminu ta’ żmien medju flimkien mat-titjib tan-nefqa tas-settur u l-integrazzjoni ta’ dan fil-proċess annwali tal-formulazzjoni tal-baġit. Il-kontenut tal-kontribuzzjonijiet tal-MTEF 2009-12 jittejjeb fi 3 ministeri li qegħdin fuq dan ix-xogħol magħżula u l-kopertura tiġi estiża biex tinkludi strateġiji governattivi reġjonali. | Estensjoni tad-Dejta Bażika u Direzzjonijiet (DBB) 2009-2012 biex tiġi inkluża deskrizzjoni ġenerali tal-istrateġiji u l-prijoritajiet governattivi reġjonali; Il-Ministeru tal-Ġustizzja, il-Ministeru tal-Enerġija u l-Ministeru tax-Xogħol u l-Affarijiet Soċjali stmaw l-istrateġiji li juru biċ-ċar li hemm rabta bejn il-politika, l-ippjanar tal-nefqa u l-formulazzjoni tal-baġit annwali; Reġjun magħżul wieħed għandu strateġija stmata li turi biċ-ċar ir-rabta li hemm bejn l-ippjanar tan-nefqa fuq terminu ta’ żmien medju u l-formulazzjoni tal-baġit annwali | M/A | | | Parti varjabbli | 3.Sistemi tal-Kontabilità tat-Teżor | Tlestiet l-ewwel fażi tal-Manwal tal-Istatistika tal-Finanzi tal-Gvern (MSFG) 2001. | Ir-Reġistru Ġenerali tat-Teżor li jinkorpora l-klassifikazzjoni tal-baġit tal-GFSM 2001 huwa operazzjonali | 20 % | 0,4 | 0,4 | 4.Verifika esterna | Il-Kamra tal-Kontroll ħejjiet Politika tal-Ġestjoni tal-Verifika u l-Linji Gwida Proċedurali. Adottat l-Abbozz tal-Liġi dwar il-Kamra tal-Kontroll. | Ġew riveduti u adottati l-politika l-ġdida tal-ġestjoni u l-istrateġija tal-iżvilupp korporattiv tal-Kamra tal-Kontroll; | 10 % | 0,2 | 0,2 | Il-linji gwida tal-verifika huma disponibbli u jintużaw bħala materjal għat-taħriġ bażiku għall-persunal kollu | 10 % | 0,2 | 0 | 5.Sistemi ta’ Kontroll Intern u Verifika Interna | Approvazzjoni miIl-Gvern ta’ dokument tal-politika u pjan ta’ azzjoni għall-introduzzjoni gradwali ta’ sistema interna pubblika u armonizzata tal-kontroll finanzjarju (responsabbiltà maniġerjali u verifika interna) | Minuti tal-Kabinett li japprovaw id-dokument tal-politika u l-pjan ta’ azzjoni | 20 % | 0,4 | 0 | 6.Akkwist Pubbliku | Pjan ta’ Azzjoni bbażat fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta’ Ħidma mmirat għar-ristrutturar tal-qafas legali u regolatorju tal-akkwist pubbliku ppreżentat lill-gvern u adottat. | Rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta’ Ħidma; | 10 % | 0,2 | 0 | Pjan ta’ Azzjoni approvat mill-Kabinett | 10 % | 0,2 | 0 | 7.Servizzi tad-Dħul | Abbozzar tal-Istrateġija Korporattiva tad-Dħul. Abbozzar tal-Linji Gwida tal-Proċedura. Il-proċeduri għall-aspetti kollha tal-kontroll tad-dwana u s-sistema ta’ dawk li jħallsu t-taxxa dwar l-analiżi tar-riskju huma żviluppati aktar u approvati mill-Ministeru tal-Finanzi. | Qed jintużaw metodoloġija, sistema u standard għall-iżvilupp u ż-żamma tal-proċeduri kollha tas-Servizz tad-Dħul | 20 % | 0,4 | 0,4 | | | 100 % | 5,00 | 4 | -------------------------------------------------- ANNESS V IL-ĠEORĠJA: RISKJI GĦALL-VALUR META PPARAGUNAT MAN-NEFQA FL-ALLOKAZZJONI ADDIZZJONALI TAL-UE WARA L-KRIŻI L-UE wieġbet għall-kriżi ta’ Awwissu 2008 billi estendiet is-sostenn politiku u finanzjarju lill-Ġeorġja, billi impenjat somma sa EUR 500 miljun f’konferenza ta’ donaturi f’Ottubru 2008. Dawn il-fondi jużaw bosta strumenti finanzjarji inkluż l-ENPI. Għalkemm il-Programm Nazzjonali Indikattiv tal-ENPI 2007-2010 ma ġiex modifikat, il-Kummissjoni ddeċidiet li żżid l-allokazzjoni nazzjonali tal-ENPI lill-Ġeorġja b’ EUR 61,5 miljun impenjati permezz ta’ miżuri speċjali bħala parti importanti tal-pakkett ta’ għajnuna umanitarja. L-allokazzjoni addizzjonali tal-ENPI appoġġjat primarjament is-sistemazzjoni mill-ġdid fil-Ġeorġja proprja ta’ persuni mċaqalqa matul il-ġlied tal-2008. Il-metodu ta’ twassil tal-għajnuna huwa sostenn baġitarju mmirat għall-ħtiġijiet ta’ akkomodazzjoni ta’ "Persuni Mċaqalqa Internament" li għandu jiġi implimentat mill-Fond għall-Iżvilupp Muniċipali tal-Ġeorġja [1]. Sa Lulju 2009 l-Kummissjoni kienet għamlet żewġ pagamenti (EUR 9,8 miljun u EUR 12,1 miljun) lill-baġit statali għall-bini ta’ djar inklużi n-netwerks relatati tal-ilma u d-dawl. In-nefqa għal dan kienet verifikata minn awdituri esterni u kienet meqjusa konformi mal-leġiżlazzjoni u r-regoli applikabbli. Madankollu għadha ma saritx verifika tal-valur meta pparagunat man-nefqa, minkejja r-riskji kbar involuti: ebda sejħa għal offerti miftuħa mill-Fond għall-Iżvilupp Muniċipali għal kumpaniji kontraenti; progress dgħajjef fil-kontroll intern u estern fil-qasam tal-ĠFP; esperjenzi negattivi fil-programm prekursur tal-Ossezja tan-Nofsinhar fir-rigward tal-kwalità tal-bini għall-kenn. [1] Il-Fond għall-Iżvilupp Muniċipali tal-Ġeorġja huwa entità legali tal-liġi pubblika, stabbilit fl-1997 b’Digriet tal-President tal-Ġeorġja fi ħdan il-programm Statali għall-iżvilupp muniċipali. --------------------------------------------------