Skont studju dwar EU Exports to the World: Effects on Employment (L-Esportazzjonijiet tal-UE lejn id-Dinja: Effetti fuq l-Impjiegi) 36 miljun impjieg fl-UE jiddependu fuq l-esportazzjonijiet barra l-UE, li minnhom 13,7 miljuni jokkupawhom in-nisa. Bejn l-2000 u l-2017, l-impjiegi tal-UE sostnuti mill-esportazzjonijiet lejn il-bqija tad-dinja żdiedu b’66 %. Dan jirrappreżenta 14.3 miljun impjieg addizzjonali sostnut mill-esportazzjonijiet. Is-sehem tal-impjiegi tal-UE sostnuti mill-bejgħ ta’ prodotti u servizzi lill-bqija tad-dinja fuq l-impjieg totali żdied minn 10.1 % fl-2000 għal 15.3 % fl-2017. L-impjiegi relatati mal-esportazzjoni huma mħallsa, fuq medja, 12 % aktar mill-impjiegi f’setturi oħra tal-ekonomija. Il-ħaddiema Ewropej mill-Istati Membri kollha jibbenefikaw mill-esportazzjonijiet tal-UE. Dawn l-impjiegi addizzjonali jinħolqu min-negozji direttament involuti fl-esportazzjonijiet ta’ prodotti u servizzi kif ukoll mill-kumpaniji tal-UE li jipprovdu prodotti u servizzi lill-kumpaniji esportaturi.

Fl-ewwel sena tal-implimentazzjoni, iż-żewġ naħat intensifikaw l-isforzi biex jimplimentaw id-dispożizzjonijiet dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli. Minbarra t-tħejjija tat-tliet rakkomandazzjonijiet imsemmija hawn fuq (dwar il-kummerċ u l-klima, il-kummerċ u l-ġeneri u l-intrapriżi żgħar u medji), l-UE u l-Kanada wettqu l-ewwel passi tagħhom biex jimplimentawhom. Dawn kienu jinkludu l-pjan ta’ ħidma konġunt bejn l-UE u l-Kanada dwar il-kummerċ u l-ġeneri u konferenza “CETA: Taking Action for Trade and Climate” (CETA: Nieħdu Azzjoni għall-Kummerċ u l-Klima) li saret fl-24 ta’ Jannar 2019. Il-konferenza esplorat flimkien mal-partijiet ikkonċernati, inklużi kumpaniji b’teknoloġija ekoloġika, kif jista’ jiġi influwenzat bl-aħjar mod il-qafas istituzzjonali u legali tas-CETA biex jingħata appoġġ lill-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Pariġi. Il-Kanada u l-UE komplew jimpenjaw ruħhom dwar prijoritajiet konġunti għall-kooperazzjoni maqbula matul l-ewwel kumitat tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli u ffaċilitaw it-twaqqif tal-istrutturi tas-soċjetà ċivili fuq kull naħa biex jimmonitorjaw l-implimentazzjoni.

6.7Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) mal-pajjiżi tal-Paċifiku

Is-sena 2018 kienet it-tmien sena ta’ applikazzjoni tal-ftehim bejn l-UE u Papua New Guinea. Fiġi beda japplika l-ftehim b’mod proviżorju f’Lulju 2014 u Samoa ilha tapplikah b’mod proviżorju mill-31 ta’ Diċembru 2018.

Fl-2018, il-kummerċ totali bejn l-UE u Fiġi u Papua New Guinea rreġistra tnaqqis ta’ 9 %. Iż-żewġ stati tal-Paċifiku għadhom jirreġistraw surplus kummerċjali ta’ EUR 700 miljun mal-UE.

L-importazzjonijiet tal-UE ta’ zokkor minn Fiġi baqgħu jonqsu kif kien il-każ għal diversi pajjiżi AKP. L-esportazzjoni taż-żejt tal-palm minn Papua New Guinea lejn l-UE, li bla dubju hija l-esportazzjoni agroalimentari ewlenija tiegħu lejn l-UE, naqset b’16 %.

S’issa, ġiet osservata ftit diversifikazzjoni fl-esportazzjonijiet tal-pajjiżi tal-Paċifiku lejn l-UE.

Il-ftehim huwa miftuħ għall-adeżjoni minn pajjiżi Gżejjer oħra tal-Paċifiku. Samoa ssieħbet fl-2018, u l-proċeduri għall-adeżjoni tal-Gżejjer Solomon u Tonga għadhom għaddejjin.

7.Kummerċ u żvilupp sostenibbli: aġġornament dwar attivitajiet reċenti

Mill-pubblikazzjoni tar-rapport tal-2018, il-Kummissjoni kompliet iżżid b’mod sinifikanti l-isforzi u l-azzjonijiet biex timplimenta l-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli tal-ftehimiet kummerċjali tal-UE biex issegwi l- pjan ta’ azzjoni tagħha ta’ 15-il punt ta’ Frar 2018 . L-għan ġenerali tal-pjan huwa li jiżgura implimentazzjoni u infurzar aktar effikaċi u assertivi tal-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli. Ir-riżultati qed jibdew joħorġu hekk kif jitnieda l-pjan. L-inizjattivi ewlenin taħt l-erba’ oqsma wiesgħa ta’ attività tal-pjan kienu dawn li ġejjin:

1.Naħdmu flimkien (mal-Istati Membri, mal-Parlament Ewropew u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali)

Il-Kummissjoni intensifikat il-ħidma mal-Istati Membri. Il-Grupp ta’ Esperti ddedikat dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli ltaqa’ erba’ darbiet fl-2018. Dan kien ikkomplementat mill-ħidma tad-delegazzjonijiet tal-UE u tal-ambaxxati tal-Istati Membri f’pajjiżi sħab. Dan għen biex jiġu promossi sinerġiji mal-Istati Membri dwar azzjonijiet speċifiċi ta’ implimentazzjoni, bħal sħubija mal-Iżvezja biex tgħin fil-proċess ta’ implimentazzjoni tal-Ekwador tal-impenji tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli.

Il-Kummissjoni kompliet timpenja ruħha mal-Parlament Ewropew inkluż permezz ta’ gruppi ta’ monitoraġġ, punti ta’ aġenda tal-Kumitat dwar il-kummerċ internazzjonali, debriefings tekniċi, u laqgħat individwali. Fost affarijiet oħra, dawn il-kuntatti għenu biex tingħata informazzjoni għaż-żjara tal-Membri tal-Parlament Ewropew fil-Ġappun f’Settembru 2018.

Il-Kummissjoni saħħet il-kooperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali. Il-Kummissjoni u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) għamlu passi kbar lejn kooperazzjoni aktar strateġika u flessibbli, b’mod partikolari billi ffirmaw, fl-aħħar tal-2018, il-proġett umbrella “Kummerċ għal Xogħol Diċenti”. Dan il-proġett se jappoġġja azzjonijiet għat-titjib tal-applikazzjoni tal-Konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO f’pajjiżi sħab kummerċjali tal-UE. Il-Kummissjoni kompliet ukoll il-kooperazzjoni li għaddejja tagħha mal-ILO f’għadd ta’ pajjiżi sħab. Fir-rigward tal-ambjent, il-Kummissjoni ħadmet mal-pajjiżi sħab kummerċjali tagħha fil-kuntest tal-Ftehimiet Ambjentali Multilaterali u qed tappoġġja l-implimentazzjoni tagħhom permezz ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni speċifiku mal-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent.

2.Nippermettu lis-soċjetà ċivili, inklużi s-sħab soċjali, iwettqu r-rwol tagħhom fl-implimentazzjoni

Il-Kummissjoni u kull wieħed mill-Gruppi Konsultattivi Domestiċi tal-UE stabbiliti skont il-ftehimiet kummerċjali b’kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli kellhom laqgħat regolari matul is-sena biex ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili jiġu informati dwar il-progress u l-isfidi fl-implimentazzjoni tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, u jsiru jafu dwar il-fehmiet u l-opinjonijiet tagħhom.

Il-Kummissjoni mmobilizzat EUR 3 miljun permezz ta’ proġett ġdid iffinanzjat mill-Istrument ta’ Sħubija: “Support to civil society participation in the implementation of EU trade agreements” (Appoġġ għall-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fl-implimentazzjoni tal-ftehimiet kummerċjali tal-UE). Minn Novembru 2018, il-proġett kien qed jipprovdi appoġġ loġistiku u tekniku lill-Gruppi Konsultattivi Domestiċi fl-UE u f’xi pajjiżi sħab kummerċjali. Dan il-proġett jiffaċilita wkoll diskussjonijiet konġunti fil-forma ta’ workshops annwali dwar kwistjonijiet kummerċjali u ta’ żvilupp sostenibbli.

Il-Kummissjoni għamlet kuntatt mas-soċjetà ċivili fil-pajjiżi koperti mill-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) biex tqajjem sensibilizzazzjoni dwar il-ftehimiet u tistimola l-involviment u d-diskussjoni. F’Novembru 2018, atturi mhux statali mill-UE u l-pajjiżi FSE tal-SADC kellhom it-tieni laqgħa ta’ Djalogu mas-Soċjetà Ċivili fin-Namibja. F’April 2019, il-korp konsultattiv tas-soċjetà ċivili stabbilit domestikament fil-Kosta tal-Avorju ltaqa’ maż-żewġ partijiet tal-ftehim. Saru wkoll diskussjonijiet mal-Kummissjoni, kif ukoll mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, biex tiġi esplorata l-possibbiltà li tinbena pjattaforma tas-soċjetà ċivili, li tinkludi kemm is-soċjetà ċivili Ivorjana kif ukoll dik Ewropea.

Iż-żieda fl-involviment tal-komunità tan-negozju fl-implimentazzjoni tal-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli hija objettiv ewlieni ieħor. Sabiex jippromwovu u jappoġġjaw l-adozzjoni tar-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji/mġiba responsabbli tal-impriżi, il-Kummissjoni u s-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna nedew programm ta’ EUR 9 miljun mal-ILO, l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) u l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) permezz tal- Istrument ta’ Sħubija . Dan il-programm se jiffinanzja attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni u ta’ bini tal-kapaċità fl-Amerika Latina, li jikkomplementaw ħidma kontinwa simili fl-Asja. Il-Kummissjoni organizzat ukoll avveniment reġjonali dwar dan is-suġġett fil-Gwatemala, bil-parteċipazzjoni tal-ILO, l-OECD u diversi partijiet ikkonċernati mir-reġjun.

3.Riżultati

Il-Kummissjoni żviluppat suġġetti ta’ prijorità għall-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli (ta’ qabel l-implimentazzjoni u l-implimentazzjoni) għal kull sieħeb sabiex tiffoka l-isforzi tagħha. Dawn il-prijoritajiet ġew kondiviżi mal-Istati Membri permezz tal-Grupp ta’ Esperti dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli u mas-soċjetà ċivili permezz tal-Gruppi Konsultattivi Domestiċi. Dan il-proċess għadu għaddej.

Il-Kummissjoni enfasizzat il-monitoraġġ u l-analiżi tagħha tal-konformità mal-impenji tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli f’xi sħab kummerċjali, b’mod partikolari l-Perù u l-Korea t’Isfel. Fil-każ tal-Perù, il-Kummissjoni ddjalogat b’mod intensiv mal-awtoritajiet pubbliċi u mar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, inkluż matul missjoni għat-tiftix tal-fatti f’Lima f’Ottubru 2018. L-UE u l-Perù laħqu ftehim dwar kif għandhom jiġu indirizzati l-kwistjonijiet ta’ tħassib kif riflessi fil-minuti tal-laqgħa tas-sottokumitat dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli ta’ Diċembru 2018. Fil-każ tal-Korea t’Isfel, f’Diċembru 2018, il-Kummissjoni talbet konsultazzjonijiet formali skont il-mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli tal-Ftehim, abbażi ta’ tħassib tal-UE li ilu għaddej dwar in-nuqqas tal-Korea t’Isfel li timplimenta l-impenji tagħha skont il-ftehim ta’ kummerċ ħieles dwar standards u ftehimiet multilaterali tax-xogħol (għal aktar dettall, ara t-Taqsima 10.1).