Rapport Speċjali L-implimentazzjoni 
tal-baġit tal-UE permezz  
ta’ strumenti finanzjarji –  
tagħlimiet li għandhom 
jinsiltu mill-perjodu 
tal-programm 2007-2013MT 2016  Nru  19
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet:  eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa (http://europa.eu).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978-92-872-5427-6 ISSN 1831-0907 doi:10.2865/105995 QJ-AB-16-019-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-5385-9 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/350232 QJ-AB-16-019-MT-N
EPUB ISBN 978-92-872-5398-9 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/76657 QJ-AB-16-019-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
L-implimentazzjoni  
tal-baġit tal-UE permezz 
ta’ strumenti finanzjarji – 
tagħlimiet li għandhom 
jinsiltu mill-perjodu 
tal-programm 2007-2013
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 19
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha f’dak li jirrigwarda 
oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmas -
simizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, 
l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla II tal-Awditjar — immexxija minn Henri Grethen, Membru tal-QEA — li 
tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ politiki strutturali, trasport u enerġija. L-awditu tmexxa mill-Membru Relatur Iliana 
Ivanova, b’appoġġ minn Tony Murphy, Kap tal-kabinett u Mihail Stefanov, Attaché; Niels-Erik Brokopp, Maniġer Prinċipali; 
Rares Rusanescu, Kap tal-Kompitu u Agathoclis Argyrou, Marcel Bode, Viorel Cirje u Maria Ploumaki, Awdituri.
Mix-xellug għal-lemin:  M. Stefanov, I. Ivanova, N.-E. Brokopp, R. Rusanescu, T. Murphy, A. Argyrou.

03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
 Glossarju
I - VIII Sommarju eżekuttiv
1 - 22 Introduzzjoni
1 - 4 X’inhuma strumenti finanzjarji?
5 - 22 L-użu ta’ strumenti finanzjarji fl-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE mill-2007 ‘l hawn
23 - 26 Ambitu u approċċ tal-awditjar
27 - 146 Osservazzjonijiet
27 - 61 L-istrumenti finanzjarji kienu ta’ daqs xieraq fid-dawl tal-ħtiġijiet tas-suq?
29 - 45 Dotazzjoni eċċessiva tal-kapital wasslet għal rati baxxi ta’ żborżament, l-evitar ta’ diżimpenn u r-rimborż 
potenzjali fl-għeluq
46 - 54 L-awtoritajiet maniġerjali mhux dejjem ivvalutaw b’mod xieraq il-ħtiġijiet tas-suq qabel l-allokazzjoni ta’ 
fondi għall-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE
55 - 61 Il-fokus reġjonali kkontribwixxa għat-twaqqif, mill-Istati Membri, ta’ għadd kbir ta’ strumenti finanzjarji ta’ 
daqs żgħir fil-perjodu tal-programm 2007-2013
62 - 91 L-istrumenti finanzjarji rnexxielhom jattiraw kapital privat?
64 - 72 Il-miżura ta’ ingranaġġ użata mill-Kummissjoni għal strumenti finanzjarji ma tiħux inkunsiderazzjoni b’mod 
xieraq il-punt sa fejn il-finanzjament pubbliku jimmobilizza fondi addizzjonali
73 - 91 Diffikultajiet biex investituri fis-settur privat jiġu attirati lejn strumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni 
kondiviża kif ukoll f’dik ċentrali
04 Werrej 
92 - 105 L-istrumenti finanzjarji kienu qed jipprovdu appoġġ finanzjarju rotanti?
93 - 95 Dewmien fl-implimentazzjoni qassar sinifikattivament il-perjodu effettiv ta’ investiment ta’ bosta strumenti 
finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE
96 - 105 L-effett rotanti tal-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE kien limitat matul l-implimentazzjoni u kien 
inċert wara l-għeluq tal-programmi għall-2007-2013
106 - 146 L-istrumenti finanzjarji wrew li kienu metodu kosteffiċjenti għall-implimentazzjoni tal-baġit 
tal-UE?
108 - 110 Hemm livell għoli ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni, meta mqabbel mal-livell effettiv ta’ żborżament lir-
riċevituri finali
111 - 120 L-ebda rimborż, mill-baġit tal-UE, tal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni ‘l fuq mil-limiti massimi regolatorji 
fl-għeluq
121 - 131 Il-valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni ma tiħux kont dovut tad-differenzi fit-tipi 
ta’ strumenti u l-livell effettiv ta’ appoġġ ipprovdut lir-riċevituri finali
132 - 141 Limitazzjonijiet fir-rappurtar, mill-Istati Membri, ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni
142 - 146 Jiġġarrbu spejjeż u tariffi tal-ġestjoni minbarra l-ispiża amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-
programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE
147 - 163 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I —  Strumenti finanzjarji fiġestjoni kondiviża – kif jaħdmu (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
 Anness II —  Definizzjoni tat-terminu “strumenti finanzjarji” fil-bażi legali (il-perjodi tal-
programm 2014-2020 u 2007-2013)
 Anness III —  Ħarsa ġenerali lejn l-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR fit-28 Stat Membru tal-UE: 
l-għadd ta’ fondi u d-dotazzjoni (il-perjodu tal-programm 2007-2013)
 Anness IV —  Ħarsa ġenerali lejn l-istrumenti finanzjarji taħt l-FSE fit-28 Stat Membru tal-UE: 
l-għadd ta’ fondi u d-dotazzjoni (il-perjodu tal-programm 2007-2013)
 Anness V —  Sommarju tar-rekwiżiti ta’ valutazzjoni ex ante  (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
 Ir-risposta tal-Kummissjoni
 Risposta tal-Fond Marguerite
05
 Abbrevjazzjonijiet
BEI: Bank Ewropew tal-Investiment
COCOF : Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi
DAS : Dikjarazzjoni ta’ assigurazzjoni
EaSI : Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Impjiegi u l-Innovazzjoni Soċjali
EEEF : Fond Ewropew għall-Effiċjenza Enerġetika
EEPR : Programm li jgħin l-irkupru ekonomiku billi jagħti assistenza finanzjarja Komunitarja għal proġetti fil-qasam 
tal-enerġija
EPMF : Faċilità Ewropea ta’ Mikrofinanzjament Progress għall-impjiegi u l-inklużjoni soċjali
FAEŻR : Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali
FEI: Fond Ewropew tal-Investiment
FEIS : Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi
FES : Fond Ewropew għas-Sajd
FEŻR : Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali
FK: Fond ta’ Koeżjoni
FNE : Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa
Fond Marguerite : Il-fond Ewropew 2020 għall-Enerġija, it-Tibdil fil-Klima u l-Infrastruttura
FSE : Fond Soċjali Ewropew
FSIE : Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej
GEFSIE : Grupp espert fuq il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej
IBP: Inizjattiva tal-Bonds tal-Proġetti
JEREMIE : Riżorsi Ewropej Konġunti għall-Impriżi Mikro sa Medji
LGTT : Strument ta’ Garanzija fuq is-Self għall-Proġetti TEN-T
PFLP : L-Ewwel Biċċa Telf ta’ Portafoll
06 Abbrevjazzjonijiet 
PO: Programm operazzjonali
QFP : Qafas finanzjarju pluriennali
RDK : Regolament dwar dispożizzjonijiet komuni
REĠS : Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa
SICAR : Société d’investissement en capital à risque
SICAV : Société d’investissement à capital variable
SME : Intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju
TEN-E/T : Netwerks trans-Ewropej tat-Trasport – Enerġija/Trasport
TFUE : Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
07
 Glossarju
Assi prijoritarju : Waħda mill-prijoritajiet tal-istrateġija fi Programm Operazzjonali li tinkludi grupp ta’ 
operazzjonijiet li jkunu relatati u li jkollhom għanijiet speċifiċi li jistgħu jitkejlu.
Awtorità maniġerjali  hija awtorità pubblika nazzjonali, reġjonali jew lokali jew kwalunkwe korp pubbliku jew 
privat ieħor, li tkun ġiet innominata minn Stat Membru biex timmaniġġja programm operazzjonali. Il-kompiti 
tagħha jinkludu li tagħżel proġetti għall-finanzjament, li timmonitorja kif il-proġetti jiġu implimentati u li 
tirrapporta lill-Kummissjoni dwar aspetti finanzjarji u r-riżultati miksuba.
Dotazzjoni tal-kapital  tirreferi għall-ammont ta’ finanzjament li jitħallas lil strument finanzjarju (mill-baġit tal-UE, 
il-baġit nazzjonali jew investituri privati) għall-appoġġ tal-operazzjonijiet tiegħu. Jenħtieġ li hija tirrifletti l-kapaċità 
tal-istrument finanzjarju għall-investiment u tkun proporzjonali għas-suq li lejh jimmira l-istrument.
L-Ewwel Biċċa Telf ta’ Portafoll (PFLP) : Meta portafoll ta’ self jinqasam f’bosta segmenti ta’ riskju, il-PFLP huwa 
s-segment li jassorbixxi l-ewwel telf tal-portafoll (li pereżempju jista’ jkun ir-riżultat ta’ inadempjenzi tas-self).
Finanzjament li jintiret  huwa l-parti tad-dotazzjoni tal-kapital li laħqet lir-riċevituri finali, sussegwentement 
intraddet lura lill-istrument finanzjarju u hija għaldaqstant disponibbli għal sensiela ġdida ta’ investimenti.
Il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS)  għandu l-għan li jimmobilizza mill-inqas EUR 315-il biljun 
f’investiment privat u pubbliku fuq terminu twil madwar l-UE kollha matul il-perjodu 2015-2017, u li jiggarantixxi 
l-finanzjament ta’ proġetti fis-snin sussegwenti. Il-FEIS huwa stabbilit fi ħdan il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) 
bħala fond fiduċjarju, b’durata mingħajr limitu, biex jiffinanzja partijiet aktar riskjużi ta’ proġetti. Garanzija li tista’ 
tkun sa EUR 16-il biljun, appoġġata mill-baġit tal-UE, tikkumpensa r-riskju addizzjonali li jieħu l-BEI. L-Istati Membri 
jistgħu jikkontribwixxu fondi addizzjonali għall-FEIS.
L-għan tal- Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali  (FEŻR)  huwa li jirrinforza l-koeżjoni ekonomika u soċjali fi 
ħdan l-Unjoni Ewropea billi jirrimedja l-iżbilanċi reġjonali prinċipali permezz ta’ appoġġ finanzjarju għall-ħolqien ta’ 
infrastruttura u ta’ investimenti produttivi li joħloqu l-impjiegi, prinċipalment għan-negozji.
Fond ta’ parteċipazzjoni  huwa fond li jitwaqqaf għall-invetiment f’bosta fondi ta’ kapital ta’ riskju, fondi ta’ 
garanzija, fondi ta’ self, fondi għall-iżvilupp urban, fondi jew skemi oħra ta’ inċentiv li jipprovdu self, garanziji 
għal investimenti li jridu jitħallsu lura, jew strumenti ekwivalenti, għall-effiċjenza enerġetika u l-użu ta’ enerġija 
rinnovabbli fil-bini, inkluż f’abitazzjonijiet eżistenti.
08 Glossarju 
L-għan tal- Fond Soċjali Ewropew (FSE)  huwa li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea 
billi jtejjeb l-impjieg u l-opportunitajiet ta’ impjiegi, prinċipalment permezz ta’ miżuri ta’ taħriġ, filwaqt li jħeġġeġ 
livell ogħla ta’ impjieg u l-ħolqien ta’ aktar impjiegi u impjiegi aħjar.
Fondi speċifiċi  huma fondi li mhumiex fondi ta’ parteċipazzjoni.
Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE)  ikopru ħames fondi separati li għandhom l-għan li jnaqqsu 
l-iżbilanċi reġjonali madwar l-Unjoni matul il-perjodu tal-programm 2014-2020. Il-fondi jinkludu: il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali; il-Fond Soċjali Ewropew; il-Fond ta’ Koeżjoni; il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp 
Rurali; u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd.
Garanzija  hija impenn minn parti terza, imsejħa l-garanti, biex tħallas id-dejn ta’ mutwatarju meta dan tal-aħħar ma 
jkunx jista’ jħallsu hu stess. Il-garanti huwa responsabbli biex ikopri kwalunkwe nuqqas jew inadempjenza fil-ħlas 
tad-dejn tal-mutwatarju skont it-termini u l-kundizzjonijiet kif stipulati fil-ftehim bejn il-garanti, il-mutwanti u/jew 
il-mutwatarju.
Għajnuna mill-Istat  hija kwalunkwe forma ta’ appoġġ finanzjarju dirett jew indirett li jiġi pprovdut mill-awtoritajiet 
pubbliċi lil impriżi tas-settur privat. It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) ġeneralment 
jipprojbixxi li tingħata għajnuna mill-Istat fi ħdan is-suq komuni dment li din ma tkunx debitament ġustifikata. 
Ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat jistipulaw meta dan l-appoġġ ma jfixkilx (jew ma jheddidx li jfixkel) 
il-kompetizzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea għandha l-kompetenza esklussiva li tivvaluta jekk l-għajnuna mill-Istat li 
tingħata mill-Istati Membri tkunx kompatibbli ma’ dawn ir-regoli. Id-deċiżjonijiet proċedurali u l-azzjonijiet meħuda 
mill-Kummissjoni Ewropea huma suġġetti għal reviżjoni mill-Qorti Ġenerali u mill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja.
Il-Grupp espert fuq il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (GEFSIE)  inħoloq fil-Kummissjoni bl-għan 
li jipprovdi parir lill-Kummissjoni dwar kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni ta’ programmi adottati 
u implimentati skont ir-regolamenti dwar il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej. Dan huwa wieħed miż-
żewġ gruppi li jissostitwixxu l-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (it-tieni grupp huwa l-KKFSIE - il-Kumitat ta’ 
Koordinazzjoni għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej).
Intermedjarju finanzjarju  huwa entità li taġixxi bħala intermedjarja bejn l-awtorità maniġerjali jew il-fond ta’ 
parteċipazzjoni u r-riċevituri finali tal-fondi li jitwasslu permezz ta’ strumenti finanzjarji fil-ġestjoni kondiviża.
Investiment fil-kapital  ifisser l-għoti ta’ kapital lil impriża, b’investiment dirett jew indirett inkambju għall-
proprjetà sħiħa jew parzjali ta’ dik l-impriża, u fejn l-Investitur fil-kapital jista’ jassumi xi kontroll ġestjonali tal-
impriża u jkun jista’ jipparteċipa fil-profitti futuri (tal-impriża).
Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (COCOF)  huwa kumitat permanenti ta’ monitoraġġ, tal-Kummissjoni. 
Il-funzjoni tiegħu hija li jiddiskuti kwistjonijiet relatati mal-implimentazzjoni tar-regolamenti li jirregolaw il-Fond 
Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni.
Linja ta’ kreditu ta’ kontinġenza  hija linja ta’ kreditu li jista’ jsir rikors għaliha dment li jkun seħħ avveniment 
iddefinit minn qabel.
Il-politika ta’ Koeżjoni  fil-perjodu tal-programm 2007-2013 kienet tkopri l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali 
u l-Fond Soċjali Ewropew (jiġifieri ż-żewġ “fondi strutturali”) u l-Fond ta’ Koeżjoni. Fil-perjodu tal-programm 2014-
2020, il-koordinazzjoni bejn il-politika ta’ Koeżjoni u l-politiki l-oħra tal-UE li jikkontribwixxu għall-iżvilupp reġjonali, 
jiġifieri l-politika ta’ żvilupp rurali u l-politika tas-sajd u l-affarijiet marittimi, tjiebet permezz tal-istabbiliment ta’ 
dispożizzjonijiet komuni għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej.
09 Glossarju 
Ir-rata “hurdle”  hija r-rata minima ta’ redditu fuq proġett jew investiment li tkun meħtieġa minn maniġer jew minn 
investitur.
Ir-rata ta’ limitu tal-garanzija  hija perċentwal tal-valur totali ta’ portafoll ta’ self li huwa effettivament kopert 
mill-garanzija.
Ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (RDK) għall-perjodu 2014-2020 : ir-Regolament (UE) 
Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni 
dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond Agrikolu 
Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew 
għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/20061.
Ir-Regolament dwar l-FNE : ir-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-
11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 913/2010 u li 
jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 680/2007 u (KE) Nru 67/20102.
Ir-Regolament Finanzjarju : ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-
25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament 
tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/20023.
Ir-Regolament Ġenerali  għall-perjodu tal-programm 2007-2013: ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006 tal-Kunsill tal-
11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond 
Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/19994.
Ir-Regolament ta’ Delega : ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 480/2014 tat-3 ta’ Marzu 2014 li 
jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond 
Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet 
ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond 
Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd5.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni:  ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1828/2006 tat-8 ta’ Diċembru 2006 
li jistabbilixxi r-regoli għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 u tar-Regolament (KE) 
Nru 1080/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali6.
Ir-Riżorsi Ewropej Konġunti għall-Impriżi Mikro sa Medji (JEREMIE)  hija inizjattiva tal-Kummissjoni, żviluppata 
flimkien mal-Fond Ewropew tal-Investiment. Hija tippromwovi l-użu ta’ strumenti ta’ inġinerija finanzjarja għat-titjib 
tal-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament permezz tal-Fondi Strutturali.
1 ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.
2 ĠU L 348, 20.12.2013, p. 129.
3 ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1.
4 ĠU L 210, 31.7.2006, p. 25.
5 ĠU L 138, 13.5.2014, p. 5.
6 ĠU L 371, 27.12.2006, p. 1.
10 Glossarju 
Programm operazzjonali  (PO)  jippreżenta l-prijoritajiet u l-objettivi speċifiċi ta’ Stat Membru u kif il-finanzjament 
ikun se jintuża matul perjodu partikolari, ġeneralment ta’ seba’ snin, biex jiffinanzja proġetti. Dawn il-proġetti jridu 
jikkontribwixxu għall-ilħuq ta’ objettiv wieħed jew aktar, minn ċertu ammont ta’ objettivi speċifikati fil-livell tal-assi 
prijoritarju tal-PO. Il-programmi jridu jkunu stabbiliti għal kull wieħed mill-fondi fil-qasam tal-politika ta’ Koeżjoni, 
jiġifieri l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew jew il-Fond ta’ Koeżjoni. Il-programmi 
operazzjonali jitħejjew mill-Istati Membri u jridu jiġu approvati mill-Kummissjoni qabel ma jkunu jistgħu jsiru xi 
pagamenti mill-baġit tal-UE. Huma jistgħu jiġu modifikati biss matul il-perjodu kopert jekk iż-żewġ partijiet jaqblu 
dwar dan.
Riċevitur finali  huwa kwalunkwe persuna ġuridika jew fiżika, għajr fond ta’ parteċipazzjoni jew intermedjarju 
finanzjarju, li tirċievi finanzjament minn strument finanzjarju.
Selfa  tfisser ftehim li jobbliga lill-mutwanti li jqiegħed ammont miftiehem ta’ flus disponibbli għall-mutwatarju 
għall-perjodu miftiehem ta’ żmien. Il-mutwatarju huwa obbligat iħallas is-self lura wara ċertu perjodu. Normalment, 
il-mutwatarju huwa obbligat li jħallas imgħax fuq l-ammont tas-self.
Société d’investissement à capital variable  (SICAV) hija tip ta’ fond miftuħ ta’ investiment li l-valur tal-kapital 
tiegħu jinbidel abbażi tal-ammont ta’ investituri u l-valur tal-investimenti sottostanti tiegħu. Ishma fil-fond jinxtraw 
u jinbiegħu abbażi tal-valur nett, tal-fond, l-aktar reċenti tal-assi.
Société d’investissement en capital à risque  (SICAR) hija struttura mfassla għal investimenti fil-kapital privat u fil-
kapital ta’ riskju mingħajr regoli ta’ diversifikazzjoni ta’ investiment, u mingħajr restrizzjonijiet fuq l-għoti ta’ self jew 
fuq l-ingranaġġ.
11
 Sommarju eżekuttiv
I
Bħalissa, l-Unjoni Ewropea qed tiffaċċja sfidi serji bħall-irkupru ekonomiku u finanzjarju u l-immaniġġjar tal-
kriżi tar-refuġjati. Għalhekk, dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fl-UE qed ifittxu modi kif jimmassimizzaw l-effettività 
u l-effiċjenza tal-baġit disponibbli tal-UE li jirrappreżenta inqas minn 1 % tal-prodott domestiku gross (PDG) tal-UE.
II
Strumenti finanzjarji huma għodda ta’ twassil biex jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE. Appoġġ finan -
zjarju pprovdut lir-riċevituri finali permezz ta’ strumenti finanzjarji jista’ jieħu l-forma ta’ self, garanziji u investimenti 
fil-kapital.
III
Jekk jiġu implimentati b’mod xieraq, l-istrumenti finanzjarji jipprovdu żewġ benefiċċji speċifiċi meta mqabbla 
mal-għotjiet:
- il-possibbiltà li jiġu ingranati l-fondi pubbliċi (jiġifieri jiġu mmobilizzati fondi privati u pubbliċi addizzjonali biex 
jikkomplementaw il-finanzjament pubbliku inizjali); u
- in-natura rotanti tad-dotazzjoni tal-kapital tagħhom (jiġifieri l-użu tal-istess fondi f’bosta ċikli).
Huwa mistenni li, fil-prinċipju, il-fatt li s-self għandu jitħallas lura, il-garanziji għandhom jiġu rilaxxati jew fil-każ ta’ 
investimenti fil-kapital imroddijin lura, ikollu wkoll impatt fuq l-imġiba tar-riċevituri finali, li jwassal għal użu aħjar 
ta’ fondi pubbliċi u jnaqqas il-probabbiltà li r-riċevituri finali jsiru dipendenti minn appoġġ pubbliku.
IV
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, 25 minn 28 Stat Membru tal-UE użaw strumenti finanzjarji li twaqqfu taħt 
il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u taħt il-Fond Soċjali Ewropew (FSE): b’kollox, 972 strument finan -
zjarju taħt il-FEŻR u 53 taħt l-FSE kienu twaqqfu fl-UE kollha. Sa tmiem l-2014, madwar EUR 16-il biljun tħallsu bħala 
kontribuzzjonijiet mill-Programmi Operazzjonali (PO) taħt il-FEŻR u l-FSE għal dawn l-istrumenti. Dan jirrappreżenta 
żieda sinifikanti meta mqabbla ma’ madwar EUR 1.3 biljun fil-perjodu tal-programm 2000-2006 u EUR 0.6 biljun 
fil-perjodu tal-programm 1994-1999 li ġew allokati għal dawn l-istrumenti. Matul l-istess perjodu, 2007-2013, il-
kontribuzzjoni kumplessiva mill-baġit tal-UE għall-21 strument finanzjarju, immaniġġjati direttament jew indiretta -
ment mill-Kummissjoni, kienet ta’ madwar EUR 5.5 biljun. Dawn l-istrumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, 
joperaw fl-Istati Membri kollha tal-UE.
12 Sommarju eżekuttiv 
V
Permezz ta’ dan l-awditu, aħna eżaminajna jekk l-istrumenti finanzjarji kinux mekkaniżmu effiċjenti għall-
implimentazzjoni tal-baġit tal-UE matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. L-awditu tagħna twettaq bejn Ottu -
bru 2014 u Marzu 2016 u ffoka fuq l-oqsma tal-politika reġjonali, soċjali, tat-trasport u tal-enerġija. L-analiżi tagħna 
tkopri l-1025 strument finanzjarju taħt il-FEŻR u l-FSE li twaqqfu matul il-perjodu tal-programm 2007-2013 taħt 
ġestjoni kondiviża, kif ukoll 6 strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, f’dawn l-oqsma. Id- data  ppreżentata 
f’dan ir-rapport hija bbażata fuq l-informazzjoni disponibbli l-aktar reċenti, li ġiet ipprovduta mill-Kummissjoni 
f’Settembru 2015 u li tirrifletti s-sitwazzjoni fi tmiem l-2014.
VI
L-awditu tagħna identifika għadd ta’ problemi sinifikanti li llimitaw l-effiċjenza tal-istrumenti finanzjarji bħala 
mekkaniżmu għall-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE matul il-perjodu tal-programm 2007-2013:
- għadd sinifikanti ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE kienu kbar iżżejjed u sa tmiem l-2014 komplew 
jiffaċċjaw problemi sinifikanti fl-iżborżament tad-dotazzjonijiet tal-kapital tagħhom (bħala medja, kien intuża 
madwar 57 % tad-dotazzjoni kollha tal-kapital li tħallset mill-programmi operazzjonali lill-istrumenti finanzjarji). 
Fattur li kkontribwixxa għad-dotazzjonijiet inizjali eċċessivi tal-kapital kien l-intenzjoni tal-Istati Membri li jevi -
taw id-diżimpenji matul il-perjodu tal-programm 2007-2013;
- b’mod ġenerali, l-istrumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni kondiviża kif ukoll f’dik ċentrali ma rnexxilhomx jat -
tiraw kapital privat;
- sa issa, kien hemm biss għadd limitat ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE li rnexxielhom jipprovdu 
appoġġ finanzjarju rotanti; u
- għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE, kien hemm livelli għoljin ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni meta 
mqabbla mal-appoġġ finanzjarju effettiv ipprovdut lir-riċevituri finali, li jidhru wkoll li huma sinifikattivament 
ogħla minn dawk ta’ strumenti mmaniġġjati ċentralment jew ta’ fondi ta’ investiment fis-settur privat.
VII
Fl-istess ħin, aħna ninnutaw ukoll li sar titjib fil-qafas legali għall-perjodu tal-programm 2014-2020 fir-rigward ta’ 
strumenti finanzjarji bbażati fuq il-kompetenzi miksuba matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, iżda jifdal ċerti 
problemi.
13 Sommarju eżekuttiv 
VIII
Fir-rapport tagħna, aħna nirrakkomandaw li
- Il-valutazzjoni ex ante  mill-Kummissjoni għal strumenti mmaniġġjati ċentralment tinkludi b’mod sistematiku 
analiżi tat-”tagħlimiet li nsiltu” sal-ġurnata tal-lum.
- Il-Kummissjoni, minbarra t-”tagħlimiet li nsiltu”, tivvaluta wkoll l-effett li l-bidliet soċjoekonomiċi kbar ikoll -
hom fuq il-prinċipji ġustifikattivi tal-istrument u fuq il-kontribuzzjoni korrispondenti meħtieġa mill-baġit 
tal-UE fil-kuntest tal-analiżijiet ta’ nofs it-terminu rispettivi tagħhom għall-istrumenti finanzjarji, immaniġġjati 
ċentralment, kollha.
- Il-Kummissjoni u l-Istati Membri jkollhom l-għan li jottimizaw id-daqs ta’ fondi speċifiċi taħt il-FEŻR u l-FSE biex 
jieħdu, kull fejn ikun possibbli, vantaġġ mill-ekonomiji sinifikanti fl-ispiża ta’ fondi operattivi. Jenħtieġ li tiġi 
pprovduta gwida addizzjonali lill-Istati Membri dwar kif għandhom iwaqqfu dawn l-istrumenti finanzjarji fi ħdan 
l-Istati Membri jew fil-livell tal-Unjoni (li huma mmaniġġjati direttament jew indirettament mill-Kummissjoni).
- Fir-Regolament Finanzjarju (u sussegwentement f’Regolamenti settorjali), jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi 
definizzjoni, għall-ingranaġġ ta’ strumenti finanzjarji li huma applikabbli fl-oqsma kollha tal-baġit tal-UE, li tkun 
tiddistingwi b’mod ċar bejn l-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet privati nazzjonali u kontribuzzjonijiet pubbliċi 
nazzjonali taħt il-programmi operazzjonali u/jew l-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet kapitali privati jew pubbliċi 
addizzjonali, u tieħu inkunsiderazzjoni t-tip ta’ investiment involut.
- Għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, il-Kummissjoni tiżgura 
fl-għeluq li l-Istati Membri jipprovdu data  kompleta u affidabbli dwar kontribuzzjonijiet privati fuq dotazzjoni -
jiet tal-kapital, kemm permezz tal-programmi operazzjonali u minbarra dawn.
- Għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE, il-Kummissjoni tipprovdi gwida addizzjonali lill-Istati Membri dwar 
l-aħjar mod kif għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet dwar it-trattament preferenzjali biex jattiraw aktar 
kapital privat mingħajr ma jallokaw riskji eċċessivi għal kontributuri pubbliċi għad-dotazzjonijiet tal-istrumenti 
finanzjarji.
- Għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, il-prinċipji ġenerali ta’ kondiviżjoni tar-riskji li jista’ jkoll -
hom impatt fuq il-baġit tal-UE jiġu ddefiniti fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-istrument ikkonċernat.
- Għall-istrumenti finanzjarji kollha ffinanzjati mill-baġit tal-UE matul il-perjodu tal-programm 2014-2020, il-
Kummissjoni tiżgura li jkunu biss dawk l-istrutturi f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet u l-azzjonijiet proprji 
tagħha, fir-rigward tal-arranġamenti fiskali, li jiġu implimentati mill-Istati Membri, mill-Kummissjoni nfisha 
u mill-grupp tal-BEI.
- Il-Kummissjoni tieħu miżuri xierqa biex tiżgura li l-Istati Membri jżommu n-natura rotanti tal-fondi matul il-
perjodu meħtieġ ta’ tmien snin wara tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà għall-perjodu tal-programm 2014-2020.
14 Sommarju eżekuttiv 
- Il-Kummissjoni tipprovdi gwida fir-rigward tad-dispożizzjonijiet li jippermettu li l-istrumenti finanzjarji jkomplu 
jintużaw fil-perjodu sussegwenti tal-programm, b’mod partikolari għal każijiet fejn maniġers ta’ fondi jintgħażlu 
fuq il-bażi ta’ akkwist pubbliku.
- Fid-dawl tal-għeluq li jmiss tal-perjodu tal-programm 2007-2013, il-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jirra -
ppurtaw informazzjoni komprensiva dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni mġarrba u mħallsa sa Marzu 2017.
- Il-Kummissjoni tikkjarifika l-fatt illi jeħtieġ li l-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni jiġu applikati 
għad-dotazzjoni effettiva tal-kapital użata mill-istrument finanzjarju, jiġifieri l-kontribuzzjoni mill-PO li ntużat 
biex tipprovdi appoġġ finanzjarju lir-riċevituri finali.
- Fir-rigward tar-rimunerazzjoni, ibbażata fuq il-prestazzjoni, tal-maniġers ta’ fondi fil-perjodu tal-pro -
gramm 2014-2020, il-Kummissjoni tagħmel proposta leġiżlattiva mmirata lejn reviżjoni tad-dispożizzjonijiet 
eżistenti fl-RDK biex issaħħaħ l-effett ta’ inċentiv ta’ dawn l-arranġamenti.
- L-awtoritajiet maniġerjali tal-Istati Membri jagħmlu użu estensiv mill-elementi eżistenti, ibbażati fuq il-prestazz -
joni, tar-rimunerazzjoni għall-maniġers ta’ fondi meta jinnegozjaw l-arranġamenti ta’ finanzjament.
- Il-Kummissjoni twettaq analiżi komparattiva tal-ispejjeż ta’ implimentazzjoni tal-għotjiet u l-appoġġ finanzjarju 
li jrid jitħallas lura, prinċipalment permezz ta’ strumenti finanzjarji, għall-perjodu tal-programm 2014–2020 bil-
ħsieb li tistabbilixxi l-livelli effettivi tagħhom. Informazzjoni bħal din tkun partikolarment rilevanti għat-tħejjija 
ta’ proposti leġiżlattivi għall-perjodu ta’ wara l-2020 u għad-determinazzjoni ta’ livell adegwat ta’ assistenza 
teknika.
15
 Introduzzjoni
X’inhuma strumenti finanzjarji?
01 
Bħalissa, l-Unjoni Ewropea qed tiffaċċja sfidi serji bħall-irkupru ekono -
miku u finanzjarju u l-immaniġġjar tal-kriżi tar-refuġjati. Għalhekk, dawk li 
jieħdu d-deċiżjonijiet fl-UE qed ifittxu modi kif jimmassimizzaw l-effettività 
u l-effiċjenza tal-baġit disponibbli tal-UE li jirrappreżenta inqas minn 1 % tal-
prodott domestiku gross (PDG) tal-UE.
Strumenti finanzjarji7 huma għodda ta’ twassil biex jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju 
mill-baġit tal-UE permezz ta’ self, garanziji u investimenti fil-kapital (jew kważi kapi -
tal) għall-implimentazjoni ta’ proġetti (ara t- Tabella 1 )8.
L-Anness I  jipprovdi illustrazzjoni ta’ kif joperaw it-tipi differenti ta’ strumenti 
finanzjarji.7 Matul il-perjodu tal-
programm 2007-2013, 
il-leġiżlazzjoni li tirregola 
l-FEŻR u l-FSE għamlet 
referenza għal “strumenti ta’ 
inġinerija finanzjarja”. F’dan 
ir-rapport, it-termini “strument 
ta’ inġinerija finanzjarja” 
u “strument finanzjarju” 
jintużaw b’mod sinonimu.
8 Skont l-Istandard 
Internazzjonali tal-Kontabbiltà 
Nru 32, strument finanzjarju 
huwa “[…] kull kuntratt li 
jagħti lok għal assi finanzjarju 
f’entità waħda u obbligazzjoni 
finanzjarja jew strument 
azzjonarju ta’ entità oħra”.Tabella 1Tipi prinċipali ta’ strumenti finanzjarji appoġġati mill-baġit tal-UE
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea, il-BEI, “FI Compass – Financial Instrument products. Loans, guarantees, equity and quasi-equity” (FI Compass –Pro -
dotti tal-Istrumenti Finanzjarji. Self, garanziji, kapital u kważi kapital), p. 3.Selfa
“Ftehim li jobbliga lill-mutwanti li jqiegħed ammont miftiehem ta’ ﬂus 
disponibbli għall-mutwatarju għal perjodu miftiehem ta’ żmien u li taħtu, il-mutwatarju jkun obbligat iħallas dak l-ammont ﬁż-żmien miftiehem" . Taħt strument ﬁnanzjarju, selfa tista' tgħin fejn il-banek ma jkunux iridu jselfu f'termini aċċettabbli għall-mutwatarju. Huma jistgħu joﬀru rati tal-imgħax aktar baxxi, perjodi itwal ta' ħlas lura jew ikollhom inqas rekwiżiti tal-kollateral.
Kapital
“L-għoti ta’ kapital lil impriża, b'investiment dirett jew indirett inkambju 
għall-proprjetà sħiħa jew parzjali ta’ dik l-impriża, u fejn l-investitur ﬁl-kapital jista’ jassumi xi kontroll ġestjonali tal-impriża u jkun jista’ jipparteċipa ﬁl-proﬁtti futuri (tal-impriża)” .Ir-redditu ﬁnanzjarju jiddependi mit-tkabbir u l-proﬁtabbiltà tan-negozju. Huwa jiġi ġġenerat permezz ta' dividendi u mill-bejgħ tal-ishma lil investitur ieħor ("ċessjoni"), jew permezz ta' oﬀerta pubblika inizjali (IPO).Garanzija
“Impenn bil-miktub ta’ dħul għar-responsabbiltà in toto jew in parte għal 
debitu ta’ parti terza jew obbligu jew għat-twettiq sħiħ u tajjeb min-naħa ta’ dik il-parti terza (tal-obbligi tagħha) f’każ li tiskatta tali garanzija, bħal ﬁl-każ ta’ morożità*” .Normalment, il-garanziji jkopru operazzjonijiet ﬁnanzjarji bħal self.
* Il-Kummissjoni Ewropea (2015). Guidance for Member States on Financial
   Instruments (Gwida għall-Istati Membri dwar l-Istrumenti Finanzjarji) – Glossarju.
Kważi kapital
“Għamla ta’ ﬁnanzjament li jinkwadra ruħu bejn il-kapital u d-debitu, li 
għandu riskju akbar mis-senior debt u riskju iżgħar mill-kapital komuni.L-investimenti ta’ kważi kapitali jistgħu jkunu strutturati bħala debitu, tipikament mingħajr garanzija u subordinati u f’xi każijiet konvertibbli f’kapital, jew f’kapital preferut” .Il-proﬁl tar-riskji u l-gwadanji tipikament jaqa' bejn id-dejn u l-kapital ﬁ struttura tal-kapital ta' kumpanija.
16 Introduzzjoni 
02 
Meta jitqabblu ma’ għotjiet (li huma l-mod tradizzjonali ta’ kif jiġi pprovdut finan -
zjament mill-baġit tal-UE), l-istrumenti finanzjarji, jekk jiġu implimentati b’mod 
xieraq, jistgħu jipprovdu żewġ benefiċċji speċifiċi:
 ο il-possibbiltà li jiġu ingranati l-fondi pubbliċi (jiġifieri jiġu mmobilizzati fondi 
privati u pubbliċi addizzjonali biex jikkomplementaw il-finanzjament pubb -
liku inizjali); u
 ο in-natura rotanti tad-dotazzjoni tal-kapital tagħhom (jiġifieri l-użu tal-istess 
fondi f’bosta ċikli) tippermetti li kull euro ta’ finanzjament permezz ta’ stru -
menti finanzjarji, fil-prinċipju, jintuża aktar minn darba.
03 
Huwa mistenni li, fil-prinċipju, il-fatt li s-self għandu jitħallas lura, il-garanziji 
għandhom jiġu rilaxxati jew fil-każ ta’ investimenti fil-kapital imroddijin lura, 
ikollu wkoll impatt fuq l-imġiba tar-riċevituri finali, li jwassal għal użu aħjar ta’ 
fondi pubbliċi u jnaqqas il-probabbiltà li r-riċevituri finali jsiru dipendenti minn 
appoġġ pubbliku.
04 
Definizzjoni komuni għal strumenti finanzjarji ġiet ipprovduta għall-ewwel darba 
fir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju fl-2012; minn dak iż-żmien ‘il hawn, din 
id-definizzjoni ġiet applikata fir-regolamenti settorjali għall-perjodu tal-pro -
gramm 2014-2020 (ara l- Anness II ).
L-użu ta’ strumenti finanzjarji fl-implimentazzjoni 
tal-baġit tal-UE mill-2007 ‘l hawn
L-użu ta’ strumenti finanzjarji ffinanzjati mill-baġit tal-UE.
05 
Il-baġit tal-UE jista’ jiġi implimentat permezz ta’ ġestjoni kondiviża (jiġifieri 
f’kooperazzjoni mal-Istati Membri bħal fil-politika ta’ Koeżjoni), permezz ta’ 
ġestjoni diretta (jiġifieri mid-dipartimenti tagħha jew permezz ta’ aġenziji 
eżekuttivi) jew permezz ta’ ġestjoni indiretta (jiġifieri billi l-kompiti ta’ impli -
mentazzjoni tal-baġit jiġu fdati lil pajjiżi terzi jew lil entitajiet differenti)9. L-aħħar 
tnejn kollettivament jissejħu ġestjoni ċentralizzata.9 L-Artikolu 58 tar-Regolament 
Finanzjarju.
17 Introduzzjoni 
06 
Strumenti finanzjarji jintużaw f’partijiet differenti tal-baġit tal-UE:
 ο strumenti finanzjarji taħt ġestjoni kondiviża fil-qasam tal-koeżjoni jitwaqqfu 
prinċipalment taħt il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), u sa 
ċertu punt inqas taħt il-Fond Soċjali Ewropew (FSE). Mill-perjodu tal-pro -
gramm 2014-2020 ‘il hawn, strumenti finanzjarji jistgħu jintużaw ukoll għall-
Fond ta’ Koeżjoni (FK). Kull strument għandu jiġi implimentat fi ħdan il-qafas 
ta’ programm operazzjonali (PO) li jiġi deċiż mill-awtoritajiet maniġerjali 
responsabbli għal dak il-programm, flimkien mad-daqs u t-tfassil tiegħu10. 
L-istrumenti finanzjarji jintużaw ukoll taħt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-
Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u l-Fond Ewropew għas-Sajd (FES).
 ο strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, jiġu ffinanzjati minn diversi 
oqsma baġitarji, bħal riċerka, intrapriża u industrija, edukazzjoni u kultura, 
eċċ. Għal dawn l-istrumenti l-Kummissjoni, flimkien mas-sħab tagħha, hija 
involuta direttament fit-tfassil tagħhom u fl-iżvilupp tal-istrateġija tal-investi -
ment u d-dotazzjoni tagħhom. Id-deċiżjoni biex jitwaqqfu dawn l-istrumenti 
tittieħed mill-awtoritajiet baġitarji (jiġifieri l-Parlament Ewropew u l-Kunsill) 
fuq il-bażi ta’ proposta tal-Kummissjoni.
Regoli għall-għażla tal-maniġer ta’ fondi tal-istrumenti finanzjarji
07 
Fil-ġestjoni kondiviża, jistgħu jitwaqqfu strumenti finanzjarji bħala fondi aw -
tonomi jew bħala subfondi ta’ fond ta’ parteċipazzjoni, aktar tard imsejħa fondi 
speċifiċi (ara l- Figura 1 ). Fond ta’ parteċipazzjoni, xi drabi msejjaħ ukoll “fond 
ta’ fondi”, huwa fond li jitwaqqaf bl-objettiv li jiġu mmaniġġjati tipi differenti ta’ 
strumenti. Huwa jippermetti wkoll li jsiru kontribuzzjonijiet minn PO wieħed jew 
aktar għal strument finanzjarju wieħed jew għal bosta strumenti finanzjarji.
08 
Ġeneralment, strumenti finanzjarji jiġu mmaniġġjati minn banek tas-settur pri -
vat jew tas-settur pubbliku, jew minn intermedjarji finanzjarji oħra, aktar milli 
minn amministrazzjonijiet pubbliċi. Għal strumenti taħt il-FEŻR u l-FSE, l-għażla 
ta’ maniġer ta’ fondi għandha tkun konformi mar-regoli tal-akkwist pubbliku 
tal-UE u dawk nazzjonali jekk toħroġ sejħa għall-offerti għall-ġestjoni tal-fond. 
F’sitwazzjonijiet fejn ir-regoli tal-akkwist pubbliku ma jkunux japplikaw (jiġifieri 
f’każ li l-kuntratt tal-ġestjoni ta’ fond ma jkunx kuntratt tas-servizz pubbliku), l-aw -
torità maniġerjali tista’ tinnomina l-maniġer ta’ fondi bil-kundizzjoni li jkun hemm 
konformità mar-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-Istat (ara l-paragrafi 10 sa 12).
09 
Il-grupp tal-BEI (li jinkludi l-Fond Ewropew tal-Investiment (FEI) u l-Bank Ewropew 
tal-Investiment (BEI)), jibbenefikaw minn status speċjali peress li dawn jistgħu 
jinħatru bħala maniġers ta’ fondi mingħajr proċedura ta’ akkwist pubbliku11. Huma 
jimmaniġġjaw ukoll il-biċċa l-kbira mill-istrumenti mmaniġġjati ċentralment, li 
għalihom il-maniġer ta’ fondi jiġi nnominat fil-proposta leġiżlattiva.10 Il-Parlament Ewropew, 
id-Direttorat Ġenerali 
għall-Politiki Interni, “Financial 
Engineering Instruments in 
Cohesion policy - Study” 
(Strumenti ta’ Inġinerija 
Finanzjarja fil-politika ta’ 
Koeżjoni - Studju), 2013, p. 46.
11 L-Artikolu 44(c) tar-
Regolament Ġenerali.
18 Introduzzjoni 
Sors:  Il-QEA.Figura 1Ħarsa ġenerali simplifikata lejn struttura ta’ fond ta’ parteċipazzjoni għal strumenti 
finanzjarji taħt il-FEŻR jew l-FSE
Kontribuzzjoni pubblika jew 
privata addizzjonali lejn 
id-dotazzjoni tal-kapital
Kontribuzzjoni lejn id-dotazzjoni tal-kapital, li ssir mill-PO (fondi tal-UE u dawk pubbliċi u privati nazzjonali)
Kontribuzzjoni lejn id-dotazz-joni tal-kapital mill-fond ta ’ parteċipazzjoni
Appoġġ /f_inanzjarju permezz ta' self, garanziji u parteċi-pazzjonijiet azzjonarjiĦlas lura ta ’ appoġġ /f_inanzjarjuRestituzzjoni /f_l-istralċ ta ’ subfond, /f_limkien ma' dividendi/pagamenti tal-imgħax, eċċ matul l-implimentazzjoniRestituzzjoni tad-dotazzjoni tal-kapital, li ma ntużatx, lill-PO /f_l-għeluq
Intermedjarju ﬁnanzjarjuIntermedjarju ﬁnanzjarjuAwtorità maniġerjali Programm Operazzjonali (PO) taħt il-FEŻR jew l-FSE
Fond ta ’ parteċipazzjoni
Subfond (“ beneﬁċjarju”)
Riċevitur ﬁnali
19 Introduzzjoni 
Strumenti finanzjarji u r-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat
10 
Il-fondi tal-UE taħt ġestjoni kondiviża jitqiesu bħala parti mill-baġits nazzjonali 
jew reġjonali, u fil-fatt huma potenzjalment suġġetti għal kontroll tal-għajnuna 
mill-Istat. Għalhekk, meta jimplimentaw l-istrument finanzjarju, l-awtoritajiet 
maniġerjali jridu jiżguraw konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat12. Ir-
regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-Istat jinsabu fir-Regolament għal Eżenzjoni 
Ġenerali Sħiħa (REĠS) il-ġdid13 u fil-Linji Gwida l-ġodda tal-Kummissjoni għal 
finanzjament ta’ riskju14 li t-tnejn li huma daħlu f’effett f’Lulju 2014.
11 
Għal kull strument finanzjarju taħt il-FEŻR u l-FSE, l-awtorità maniġerjali għandha 
tipprovdi evidenza li huwa15:
 ο konformi mal-prattika normali tas-suq (li fil-prattika jfisser li l-ġestjoni tal-
fond intgħażlet wara li sar proċess miftuħ, trasparenti u nondiskriminatorju); 
jew
 ο kopert bir-Regolament dwar id-” de minimis ”16; jew
 ο għajnuna eżentata, għaliex jaqa’ taħt ir-REĠS jew jaqa’ taħt skema ta’ 
għajnuna notifikata skont il-Linji Gwida tal-Kummissjoni għall-finanzjament 
ta’ riskju.
12 
Strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment (li ma jużawx riżorsi nazzjonali 
jew reġjonali, u li għaldaqstant mhumiex parti mill-baġits tal-Istati Membri) 
jaqgħu barra mill-ambitu tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat, għaliex il-
kundizzjoni prinċipali tal-Artikolu 107 TFUE “[…] mogħtija minn Stat Membru jew 
permezz ta’ riżorsi tal-Istat”  ma tiġix issodisfata.
Informazzjoni ta’ sfond dwar l-għadd ta’ strumenti finanzjarji 
u d-dotazzjoni tal-kapital tagħhom mill-2007 ‘l hawn
Perjodu tal-programm 2007-2013
13 
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, 25 minn 28 Stat Membru tal-UE użaw 
strumenti finanzjarji. Il-Kroazja, l-Irlanda u l-Lussemburgu biss ma użawx dan 
il-mekkaniżmu ta’ finanzjament17. L-Annessi III u IV jagħtu ħarsa ġenerali lejn l-
istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE għal kull Stat Membru.12 L-Artikolu 37(1) tar-
Regolament dwar 
Dispożizzjonijiet Komuni 
(RDK): “Fl-applikazzjoni ta’ dan 
it-Titolu, (it-Titolu IV, Strumenti 
Finanzjarji), l-awtoritajiet ta’ 
ġestjoni, il-korpi li 
jimplimentaw il-fondi, 
u l-korpi li jimplimentaw 
l-istrument finanzjarju 
għandhom jikkonformaw 
mal-liġi applikabbli, b’mod 
partikolari dwar l-għajnuna 
mill-Istat u l-akkwist pubbliku.”
13 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (UE) 
Nru 651/2014 tas-
17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li 
ċerti kategoriji ta ‘ għajnuna 
huma kompatibbli mas-suq 
intern skont l-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat (ĠU L 187, 
26.6.2014, p. 1).
14 Il-Kummissjoni Ewropea, “Linji 
Gwida dwar l-għajnuna 
mill-Istat biex tippromwovi 
investimenti ta’ finanzjament 
ta’ riskju” (ĠU C 19, 22.1.2014, 
p. 4).
15 L-Artikolu 37 tal-RDK.
16 Ir-Regolament tal-Kunsill 
(UE) 2015/1588 tat-
13 ta’ Lulju 2015 dwar 
l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat dwar 
il-Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea (TFUE) għal ċerti 
kategoriji ta’ għajnuna 
mill-Istat orizzontali 
(kodifikazzjoni) (ĠU L 248, 
24.9.2015, p. 1).
17 Minkejja dan, fil-
Lussebmburgu twaqqfu 
strumenti finanzjarji, 
immaniġġjati ċentralment. 
Barra minn hekk, huma 
pprovdew finanzjament 
mill-UE għal proġetti fl-Irlanda 
u fil-Kroazja.
20 Introduzzjoni Tabella 2Implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji (2007-2013) taħt il-FEŻR u l-FSE 
fil-31 ta’ Diċembru 2014
Ammonti impenjati fil-ftehimiet 
ta’ finanzjament għall-istrumenti 
finanzjarji
(ammonti f’miljun EUR)Ammonti mħallsa mill-programmi oper -
azzjonali lill-istrumenti finanzjarji
(ammonti f’miljun EUR)Ammonti mħallsa mill-istrumenti 
finanzjarji lir-riċevituri finali
(ammonti f’miljun EUR)
PO1UE UE/PO % PO UEUE/PO
%PO UE UE/PO %
FEŻR17 06110 946 mhux 
disponibbli15 189 10 452 69 % 8 871 5 594 63 %
FSE 472 829 462 56 % 318 207 65 %
Total 17 061 11 418 67 % 16 018 10 914 68 % 9 189 5 801 63 %
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq id- data  l-aktar reċenti tal-Kummissjoni f’Settembru 20152.
1  Għall-ammonti, li ġew impenjati, mill-programmi operazzjonali, l-ebda separazzjoni bejn l-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE ma hija 
ppreżentata fir-rapport ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni.
2  EGESIF_15-0027-00, Summary of data on the progress made in financing and implementing financial engineering instruments reported by 
the managing authorities in accordance with Article 67(2)(j) of Council Regulation (EC) No 1083/2006, Programme period 2007-2013, Situ -
ation as at 31 December 2014 (Sommarju tad- data  dwar il-progress li sar fil-finanzjament u l-implimentazzjoni tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat mill-awtoritajiet maniġerjali skont l-Artikolu 67(2)(j) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006), Il-perjodu tal-
programm 2007-2013, Is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014), pp. 21 u 54.14 
Kif jidher fit- Tabella 2 , sa tmiem l-2014 madwar EUR 15.2 biljun tħallsu 
bħala kontribuzzjonijiet mill-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR 
u EUR 0.8 biljun permezz ta’ kontribuzzjonijiet mill-programmi operazzjonali 
taħt l-FSE. Dan jirrappreżenta żieda sinifikanti meta mqabbla ma’ madwar 
EUR 1.3 biljun fil-perjodu tal-programm 2000-2006 u EUR 0.6 biljun fil-perjodu 
tal-programm 1994-199918.
15 
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, il-kontribuzzjoni mill-UE mħallsa 
lil strumenti finanzjarji tikkorrispondi għal 5 % tal-finanzjament totali mill-UE 
għall-FEŻR u għal 1 % tal-finanzjament totali mill-UE għall-FSE, għall-perjodu 
kollu kemm hu. Il-baġit tal-UE jirrappreżenta 69 % u 56 % tal-kontribuzzjoni totali 
għad-dotazzjonijiet tal-kapital tal-istrumenti finanzjarji 2007-2013 taħt il-FEŻR u l-
FSE, rispettivament (ara t- Tabella 2 ). F’termini ta’ appoġġ finanzjarju lir-riċevitur 
finanzjarju, il-kontribuzzjoni mill-UE tirrappreżenta 63 % (FEŻR) u 65 % (FSE).18 Il-Kummissjoni Ewropea, il-BEI, 
“FI Compass: Financial 
Instruments - A sustainable 
way of achieving EU economic 
and social objectives” (FI 
Compass: Strumenti 
Finanzjarji - Mod sostenibbli 
għall-ilħuq ta’ objettivi 
ekonomiċi u soċjali tal-UE), 
p. 3.
21 Introduzzjoni Table 316 
Skont id- data  l-aktar reċenti rrappurtata mill-Kummissjoni, kienu twaqqfu 
972 strument finanzjarju taħt il-FEŻR u 53 strument taħt l-FSE, fl-UE kollha. Minn 
dawn, 903 huma fondi speċifiċi taħt il-FEŻR u 49 huma fondi taħt l-FSE (ara t-
Tabella 3 ). Mill-istrumenti taħt il-FEŻR, 31 huma mmaniġġjati mill-grupp tal-BEI 
(ara l-paragrafu 9).
17 
Barra minn hekk, kien hemm 14-il strument iffinanzjat permezz tal-FAEŻR 
u 6 strumenti ffinanzjati mill-FES. Għall-perjodu tal-programm 2007-2013, dawn 
iż-żewġ fondi ma kinux jirrikjedu li l-Istati Membri jirrappurtaw dwar l-istrumenti 
finanzjarji, għalhekk ma hemmx data  uffiċjali f’dan ir-rigward19. Madankollu, 
abbażi ta’ data  kkompilata mill-Qorti, fi tmiem l-2013 id-dotazzjoni tal-kapital ta’ 
fondi kofinanzjati mill-FAEŻR tista’ tiġi stmata f’ammont ta’ EUR 700 miljun u ta’ 
madwar EUR 72 miljun għall-FES (fiż-żewġ każijiet bl-inklużjoni tal-kontribuzz -
jonijiet nazzjonali għall-programmi).19 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 5/2015 “L-istrumenti 
finanzjarji huma għodda ta’ 
suċċess u promettenti 
fil-qasam tal-iżvilupp rurali?”, 
il-paragrafu 82 ( http://eca.
europa.eu ).
Strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE skont it-tip ta’ fond speċifiku (2007-2013) 
fil-31 ta’ Diċembru 2014
FEŻR FSE
Għadd ta’ fondiDotazzjoni 
(f’miljun  EUR)Għadd ta’ fondiDotazzjoni 
(f’miljun  EUR)
Fondi speċifiċi  li minnhom:
- strumenti ta’ self 371 5 637 31 417
- strumenti ta’ garanzija 171 2 215 7 196
- strumenti azzjonarji (ta’ kapital) 162 2 006 1 70
-  strumenti mħallta (kombinament ta’ self, garanziji, 
kapital jew strumenti oħra)110 2 496 5 59
- strumenti oħra 6 65 0 0
- tip mhux irrappurtat 83 770 5 74
Total 903 13 189 49 816
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq id- data  l-aktar reċenti tal-Kummissjoni f’Settembru 2015.
22 Introduzzjoni 
18 
Għall-istrumenti mmaniġġjati ċentralment, il-kontribuzzjoni kumplessiva mill-
UE allokata għall-istrumenti għall-2007-2013, fl-oqsma baġitarji kollha, kienet ta’ 
madwar EUR 5.5 biljun20, mifruxa fuq 21 strument finanzjarju21. Dawn l-istrumenti 
joperaw fl-Istati Membri kollha tal-UE.
Il-perjodu tal-programm 2014-2020
19 
Fi ħdan il-baġit tal-UE, il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) huma 
s-sors prinċipali ta’ finanzjament għall-investiment fil-kapital u l-infrastruttura, 
b’baġit totali ta’ madwar EUR 450 biljun għall-perjodu tal-programm 2014-2020.
20 
Mill-2011 ‘il hawn, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill Ewropew ħeġġew użu akbar 
ta’ strumenti finanzjarji22. Dan l-impenn politiku huwa rifless ukoll fir-Regolament 
dwar Dispożizzjonijiet Komuni (RDK), li jipprevedi użu estiż ta’ strumenti finan -
zjarji għat-twassil tal-ħames FSIE kollha kemm huma (jiġifieri l-fond ta’ Koeżjoni 
wkoll) u l-objettivi tematiċi kollha għall-programmi23.
21 
Fi tmiem l-2015 il-Kummissjoni tistma li, għall-perjodu tal-programm 2014-2020 
fl-intier tiegħu, bejn wieħed u ieħor EUR 21 biljun se jiġu allokati għall-istrumenti 
finanzjarji mill-ħames FSIE24. Peress li l-kontribuzzjoni medja mill-UE għad-
dotazzjonijiet totali ta’ dawn l-istrumenti għall-perjodutal-programm 2007-
2013 kienet ta’ madwar 68 % sa tmiem l-201425, aħna nistmaw li l-ammont ta’ 
EUR 21 biljun li ġej mill-baġit tal-UE x’aktarx li jikkorrispondi għal bejn wieħed 
u ieħor EUR 31 biljun f’allokazzjonijiet totali (mingħajr ma jittieħed kont ta’ 
finanzjament nazzjonali u privat addizzjonali li jista’ jiġi pprovdut lill-fondi barra 
mill-programmi tal-FSIE).
22 
Bi tqabbil ma’ dan, il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS) għandu 
l-għan li jimmobilizza mill-inqas EUR 315-il biljun f’investiment privat u pubbliku 
fuq terminu twil madwar l-UE kollha matul il-perjodu 2015 sa 2017, u fil-finanzja -
ment ta’ proġetti fis-snin sussegwenti.20 COM(2015) 565 final 
tat-13 ta’ Novembru 2015 
“Rapport tal-Kummissjoni 
lill-Parlament Ewropew 
u lill-Kunsill dwar strumenti 
finanzjarji appoġġati 
mill-baġit ġenerali skont 
l-Artikolu 140.8 tar-
Regolament Finanzjarju 
sal-31 ta’ Diċembru 2014”, p. 4.
21 SWD(2015) 206 final 
tat-13 ta’ Novembru 2015 
“Activities relating to financial 
instruments” (Attivitajiet 
relatati ma’ strumenti 
finanzjarji), pp. 6-12.
22 Il-Parlament Ewropew, 
il-Ħames Rapport ta’ Koeżjoni 
u l-istrateġija għall-politika ta’ 
Koeżjoni ta’ wara l-2013; 
EUCO 169/13, il-Konklużjonijiet 
tal-Kunsill Ewropew, 
il-25 ta’ Ottubru 2013, p. 10.
23 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1303/2013.
24 Il-Parlament Ewropew, 
il-Kummissjoni, Il-kwittanza 
baġitarja 2014 lill-
Kummissjoni – Tweġibiet 
għall-mistoqsijiet bil-miktub 
tal-Parlament Ewropew 
lill-Kummissarju Crețu, smigħ 
fis-7 ta’ Diċembru 2015, p. 34.
25 EGESIF_15-0027-00, Summary 
of data on the progress made 
in financing and 
implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programme period 2007-2013, 
Situation as at 
31 December 2014 (Sommarju 
tad- data  dwar il-progress li sar 
fil-finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), pp. 21 
u 54.
23
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
23 
Permezz ta’ dan l-awditu, il-Qorti eżaminat jekk l-istrumenti finanzjarji kinux 
mekkaniżmu effiċjenti għall-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013. F’dan il-kuntest, ir-rapport tagħna jindirizza l-mistoqsiji -
et prinċipali tal-awditjar li ġejjin:
 ο l-istrumenti finanzjarji kienu ta’ daqs xieraq fid-dawl tal-ħtiġijiet tas-suq?
 ο l-istrumenti finanzjarji rnexxielhom jattiraw kapital privat?
 ο l-istrumenti finanzjarji kienu qed jipprovdu appoġġ finanzjarju rotanti?
 ο l-istrumenti finanzjarji wrew li kienu metodu kosteffiċjenti għall-
implimentazzjoni tal-baġit tal-UE?
Għal kull waħda minn dawn il-mistoqsijiet, aħna eżaminajna liema tagħlimiet 
jistgħu jinsiltu min-nuqqasijiet prinċipali li ġew identifikati. Aħna vvalutajna wkoll 
sa liema punt huma kienu ġew indirizzati fir-regolamenti applikabbli għall-perjodu 
tal-programm 2014-2020.
24 
L-awditu tagħna jkopri l-perjodu mill-2009 sal-2015. Aħna ffukajna fuq l-oqsma 
tal-politika reġjonali, soċjali, tat-trasport u tal-enerġija. B’mod partikolari, ir-
rieżami tagħna jkopri l-istrumenti finanzjarji kollha taħt il-FEŻR u l-FSE, kif ukoll 
sitt strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, fl-oqsma tal-politika soċjali, 
tat-trasport u tal-enerġija. Madankollu, bosta problemi identifikati f’dan ir-
rapport jistgħu jaffettwaw ukoll oqsma oħra tal-baġit tal-UE fejn jintużaw dawn 
l-istrumenti.
25 
Ix-xogħol tal-awditjar kien jikkonsisti fl-elementi li ġejjin:
 ο rieżami ta’ diversi analiżijiet u pubblikazzjonijiet tal-Kummissjoni, tal-BEI, tal-
FEI u ta’ partijiet terzi;
 ο l-analiżi tar-rapport annwali ta’ monitoraġġ l-aktar reċenti ppubblikat mill-
Kummissjoni f’Settembru 2015, li jkopri l-1 025 strument finanzjarju, kollha 
kemm huma, taħt il-FEŻR u l-FSE. Din l-analiżi, ibbażata fuq data  rrappurtata 
mill-Kummissjoni f’Novembru 2015, saret ukoll għal 626 mill-21 strument taħt 
ġestjoni ċentrali (li jirrappreżentaw kontribuzzjoni mill-UE ta’ EUR 789 miljun, 
jew 14 % tal-ammont totali tal-21 strument kollha kemm huma)27.
 ο eżami ta’ 10 studji tal-każijiet dwar strumenti finanzjarji li ġew implimentati 
fil-qasam tal-baġit tal-UE li huwa kopert minn dan ir-rapport28, inkluża żjara 
fuq il-post ta’ Stat Membru wieħed (is-Slovakkja);26 Wieħed minn dawn is-sitt 
strumenti finanzjarji, il-Fond 
Ewropew 2020 għall-Enerġija, 
it-Tibdil fil-Klima 
u l-Infrastruttura (“Fond 
Marguerite”), huwa 
mmaniġġjat taħt il-mod ta’ 
ġestjoni diretta (ara 
l-paragrafu 6).
27 SWD(2015) 206 final.  
Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Summary of data on the 
progress made in financing 
and implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programme period 2007-2013, 
Situation as at 
31 December 2014” 
(Sommarju tad- data  dwar 
il-progress li sar fil-
finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), Brussell, 
Settembru 2015.
28 L-Istrument ta’ Garanzija fuq 
is-Self għall-Proġetti TEN-T 
(LGTT), l-Inizjattiva tal-Bonds 
tal-Proġetti (IBP), il-Fond 
Marguerite, il-Fond Ewropew 
għall-Effiċjenza Enerġetika 
(EEEF), il-Faċilità Ewropea ta’ 
Mikrofinanzjament Progress 
(EPMF), JESSICA fil-Greċja, 
JEREMIE fis-Slovakkja, il-Fond 
ta’ Intraprenditorija fil-Greċja, 
il-Finanzjament ta’ Kapital ta’ 
Riskju fl-Ungerija (JEREMIE 
fl-Ungerija), JEREMIE fi Sqallija.
24 Ambitu u approċċ tal-awditjar 
 ο rieżami ta’ segwitu ta’ 45 strument finanzjarju awditjat f’awditi tal-konformità 
li twettqu mill-Qorti mill-2009 ‘l hawn (li r-riżultati tagħhom ġew irrappur -
tati preċedentement fir-Rapporti Annwali tagħna) u 54 strument finanzjarju 
eżaminat permezz tal-awditi tagħna tal-prestazzjoni mill-2012 ‘il hawn;
 ο stħarriġ ta’ 85 awtorità maniġerjali u maniġer ta’ fondi li kienu involuti fl-
implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji. Mill-85 entità mistħarrġa, 82 huma 
relatati mal-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE taħt ġestjoni kondiviża u 3 ma’ 
ġestjoni ċentralizzata. Kien hemm 66 risposta għal strumenti taħt ġestjoni 
kondiviża u 2 għal dawk immaniġġjati ċentralment; u
 ο intervisti ma’ aktar minn 40 uffiċjal mill-Kummissjoni, mill-BEI u mill-FEI 
u aktar minn 10 esperti minn organizzazzjonijiet li għandhom kompetenzi 
fil-qasam29.
26 
Il-Qorti diġà wettqet ħafna eżamijiet tal-użu ta’ strumenti finanzjarji, u mill-2011 
‘il hawn irrappurtat dwar is-sejbiet tagħha f’bosta Rapporti Annwali30 u Rapporti 
Speċjali31. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nfisha, iżda wkoll il-BEI u l-FEI, il-Parla -
ment Ewropew, il-korpi nazzjonali tal-awditjar u l-maniġers ta’ fondi fis-settur pri -
vat identifikaw għadd ta’ kwistjonijiet fis-snin reċenti li kollettivament illimitaw 
l-effettività tal-istrumenti finanzjarji matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. 
Dan ir-rapport jibni wkoll fuq dawn il-valutazzjonijiet.29 Caisse des Dépôts, 
Kreditanstalt für 
Wiederaufbau (KfW) u l-OECD.
30 Il-paragrafi  4.30 sa 4.36 
tar-Rapport Annwali 2010 
(ĠU C 326, 10.11.2011); 
il-paragrafu 5.34 tar-Rapport 
Annwali 2011 (ĠU C 344, 
12.11.2012); il-paragrafu 10.31 
tar-Rapport Annwali 2012 
(ĠU C 331, 14.11.2013); 
il-paragrafi 5.33 sa 5.36 
tar-Rapport Annwali 2013 
(ĠU C 398, 12.11.2014); 
il-paragrafi 6.46 sa 6.52 
tar-Rapport Annwali 2014 
(ĠU C 373, 10.11.2015).
31 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2011 
“Il-verifika tal-Faċilità ta’ 
Garanzija għall-SMEs”; 
ir-Rapport Speċjali Nru 2/2012 
“L-istrumenti finanzjarji 
għall-SMEs kofinanzjati 
mill-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali”; 
ir-Rapport Speċjali Nru 5/2015 
“L-istrumenti finanzjarji huma 
għodda ta’ suċċess 
u promettenti fil-qasam 
tal-iżvilupp rurali?”; ir-Rapport 
Speċjali Nru 8/2015 “L-appoġġ 
finanzjarju tal-UE qed 
jindirizza l-ħtiġijiet ta’ 
mikroimprendituri b’mod 
adegwat?” ( http://eca.europa.
eu).
25
 Osservazzjonijiet
32 Ara r-Rapporti Annwali 
għas-sena finanzjarja 2013 
(il-paragrafu 5.35) u għas-sena 
finanzjarja 2014 (il-
paragrafu 6.49), ir-Rapport 
Speċjali Nru 8/2015 
(il-paragrafu 67).
33 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Summary of data on the 
progress made in financing 
and implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programme period 2007-2013, 
Situation as at 
31 December 2014” 
(Sommarju tad- data  dwar 
il-progress li sar fil-
finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), p. 22.L-istrumenti finanzjarji kienu ta’ daqs xieraq fid-dawl 
tal-ħtiġijiet tas-suq?
27 
Strumenti finanzjarji mhumiex proġetti fihom infushom iżda għodda ta’ twas -
sil għall-finanzjament mill-baġit tal-UE. Fil-politika ta’ Koeżjoni, id-deċiżjoni ta’ 
awtorità maniġerjali biex twassal appoġġ mill-PO permezz ta’ strument finanz -
jarju mhijiex daqstant deċiżjoni dwar jekk għandhomx jiġu investiti riżorsi tal-PO 
jew le (dan huwa diġà predefinit fil-PO) iżda pjuttost deċiżjoni dwar kif għandu 
jsir l-investiment: permezz ta’ għotja ta’ darba jew appoġġ permezz ta’ strument 
finanzjarju li jkun jipprovdi appoġġ finanzjarju li jrid jitħallas lura.
28 
Għalhekk, aħna eżaminajna sa liema punt l-1 025 strument taħt il-FEŻR u l-FSE 
użaw id-dotazzjoni tal-kapital tagħhom biex jipprovdu forom differenti ta’ 
appoġġ finanzjarju lir-riċevituri finali, u analizzajna bosta fatturi li jikkontribwixxu 
għar-rati baxxi ta’ żborżament tal-istrumenti lir-riċevituri finali matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013: il-livell tad-dotazzjonijiet inizjali tal-kapital tal-istru -
menti, jekk il-ħtiġijiet tas-suq ġewx indirizzati b’mod xieraq mill-Awtoritajiet 
Maniġerjali u diffikultajiet speċifiċi ffaċċjati minn strumenti finanzjarji reġjonali. 
Aħna analizzajna wkoll kif ġew ittrattati aspetti simili fil-każ ta’ strumenti 
mmaniġġjati ċentralment.
Dotazzjoni eċċessiva tal-kapital wasslet għal rati baxxi ta’ 
żborżament, l-evitar ta’ diżimpenn u r-rimborż potenzjali 
fl-għeluq
29 
Ir-rati ta’ żborżament tal-istrumenti finanzjarji diġà ġew eżaminati f’bosta mir-
Rapporti Annwali u Rapporti Speċjali tal-Qorti32. F’dan ir-rapport aħna nanalizzaw 
l-informazzjoni disponibbli l-aktar reċenti li ġiet irrappurtata mill-Istati Membri 
lill-Kummissjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014, ippubblikata f’Settembru 2015. L-analiżi 
tagħna ta’ din id- data  l-aktar reċenti turi li għadd sinifikanti minnhom għadhom 
jiffaċċjaw diffikultajiet biex jużaw id-dotazzjonijiet tal-kapital tagħhom kif 
ippjanat.
30 
It-Tabella 4  turi r-rati ta’ żborżament għal kull wieħed mill-25 Stat Membru li 
implimentaw strumenti finanzjarji matul il-perjodu tal-programm 2007-201333. 
Il-perċentwali ppreżentati huma medji għall-istrumenti kollha taħt il-FEŻR u l-FSE 
fl-Istat Membru kkonċernat. Għadd sinifikanti ta’ strumenti finanzjarji ġew stab -
biliti biss fl-2012 jew wara.
26 Osservazzjonijiet 
Implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE għal kull Stat 
Membru - fil-31 ta’ Diċembru 2014
Stat MembruKontribuzz -
jonijiet, 
mill-PO, 
li ġew 
impenjati  
(f’miljun EUR)li minnhom 
huma kon -
tribuzzjoni 
mill-UE%Kontribuzzjonijiet, mill-PO, 
li tħallsu lill-istrumenti 
finanzjarji
(f’miljun EUR)Kontribuzzjonijiet, mill-PO, li tħallsu lir-
riċevituri finali
(f’miljun EUR)
Ammont % tal-impenn ammont% 
tal-pagament% tal-impenn
L-Estonja 200 125 63 % 200 100 % 191 95 % 95 %
Il-Polonja 1 196 1 008 84 % 1 190 100 % 1 104 93 % 92 %
Is-Slovenja 124 105 85 % 124 100 % 112 90 % 90 %
L-Ungerija 916 778 85 % 897 98 % 751 84 % 82 %
Il-Ġermanja 1 629 1 025 63 % 1 554 95 % 1 265 81 % 78 %
Malta 12 10 83 % 12 100 % 10 81 % 81 %
Il-Portugall 854 531 62 % 477 56 % 386 81 % 45 %
Ir-Repubblika Ċeka 278 171 62 % 278 100 % 223 80 % 80 %
Id-Danimarka 74 35 47 % 51 68 % 40 80 % 55 %
Ir-Rumanija 150 129 86 % 150 100 % 118 78 % 78 %
L-Iżvezja 161 74 46 % 157 97 % 121 77 % 75 %
Il-Litwanja 507 409 81 % 444 87 % 331 75 % 65 %
Franza 460 240 52 % 419 91 % 310 74 % 67 %
Il-Belġju 396 159 40 % 396 100 % 288 73 % 73 %
Il-Finlandja 75 35 47 % 75 100 % 51 68 % 68 %
Il-Latvja 216 160 74 % 216 100 % 145 67 % 67 %
Ir-Renju Unit 1 632 710 44 % 1 483 91 % 983 66 % 60 %
Ċipru 20 17 85 % 20 100 % 13 63 % 63 %
Il-Bulgarija 388 330 85 % 388 100 % 228 59 % 59 %
L-Awstrija 27 10 37 % 27 100 % 13 49 % 49 %
In-Netherlands 75 20 27 % 67 90 % 32 47 % 42 %
Il-Greċja 1 789 1 477 83 % 1 589 89 % 695 44 % 39 %
L-Italja 4 538 2 809 62 % 4 460 98 % 1 427 32 % 31 %
Spanja 1 233 954 77 % 1 234 100 % 330 27 % 27 %
Is-Slovakkja 112 95 85 % 112 100 % 23 21 % 21 %
Total 17 061 11 418 67 % 16 018 94 % 9 188 57 % 54 %
Nota:  Il-Kroazja, l-Irlanda u l-Lussemburgu mhumiex elenkati, billi huma ma kellhomx strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013.
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni għall-2015.Tabella 4
27 Osservazzjonijiet 
31 
Sa tmiem l-2014, b’sena biss li kien fadal qabel tmiem il-perjodu inizjali ta’ 
eliġibbiltà (il-31 ta’ Diċembru 2015), kienu biss 57 % tad-dotazzjonijiet tal-istru -
menti taħt il-FEŻR u l-FSE li ġew żborżati lir-riċevituri finali. L-iżborżamenti kienu 
baxxi b’mod partikolari għal strumenti finanzjarji fis-Slovakkja (21 %), fi Spanja 
(27 %) u fl-Italja (32 %). Barra minn hekk, tliet Stati Membri oħra (il-Greċja, in-
Netherlands, l-Awstrija) kienu żborżaw inqas minn nofs id-dotazzjonijiet inizjali 
tagħhom.
32 
B’mod ġenerali, 177 mid-972 strument finanzjarju taħt il-FEŻR (18 %) u 16 mit-
53 strument finanzjarju taħt l-FSE (30 %) kienu żborżaw inqas minn terz tad-do -
tazzjoni tagħhom sa tmiem l-2014. Għal dawn il-177 strument, id-dotazzjoni totali 
li ma ntużatx kienet tammonta għal EUR 4.2 biljun fil-31 ta’ Diċembru 2014. Għal 
dawn l-istrumenti, aħna nqisu li mhuwiex probabbli li l-finanzjament disponib -
bli jintuża darba, għalkemm il-Kummissjoni estendiet il-perjodu ta’ eliġibbiltà sa 
Marzu 2017 (ara l-paragrafu 43). Madankollu, ir-rata finali ta’ żborżament tal-
istrumenti finanzjarji tista’ tiġi vvalutata biss fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, 
speċjalment fir-rigward ta’ dawk li twaqqfu lejn tmiem il-perjodu tal-programm.
Rati baxxi ta’ żborżament minħabba dotazzjoni inizjali eċċessiva 
tal-istrumenti finanzjarji
33 
Matul l-intervisti tagħna, ta’ spiss inġien l-argument li l-kriżi finanzjarja u ekono -
mika kellha effett kbir, u kienet affettwat b’mod negattiv ir-rati baxxi ta’ 
żborżament lir-riċevituri finali. Madankollu, minħabba d-daqs tal-problema, aħna 
nqisu li dan la huwa l-uniku fattur u lanqas ma huwa l-fattur prinċipali wara r-rati 
baxxi ta’ żborżament. Fil-fatt, ir-rati baxxi ta’ żborżament huma dovuti primarja -
ment għal dotazzjoni eċċessiva tal-istrumenti finanzjarji, qabelxejn.
34 
L-analiżi tagħna tad- data  ppubblikata mill-Kummissjoni fl-2015 uriet li hemm 
korrelazzjoni pożittiva bejn ir-rati ta’ assorbiment taħt il-FEŻR u l-FSE fil-livell tal-
Istati Membri u r-rati ta’ żborżament tal-istrumenti finanzjarji lir-riċevituri finali 
(ara l- Figura 2a  u l- Figura 2b ). Din l-analiżi turi li dawk l-Istati Membri li diġà 
jiffaċċjaw diffikultajiet fl-assorbiment tal-baġit tal-FEŻR u l-FSE ta’ spiss ikollhom 
problemi saħansitra aktar sinifikanti biex jiżborżaw id-dotazzjoni tal-kapital al -
lokata lill-istrumenti finanzjarji.
28 Osservazzjonijiet Figura 2aTqabbil bejn ir-rata kumplessiva ta’ assorbiment taħt il-FEŻR fil-livell tal-Istati 
Membri u r-rata ta’ żborżament tal-istrumenti finanzjarji fil-livell tar-riċevituri finaliRata ta ’ żborżament tal-istrumenti ﬁnanzjarji lir-riċevituri ﬁnali -
ammonti mill-programmi operazzjonali 
Rata ta ’ assorbiment taħt il-FEŻR ﬁl-livell tal-Istati Membri Medja tar-rata ta ’ assorbiment taħt 
il-FEŻR ﬁl-livell tal-Istati Membri
(77 %)Medja tar-rata ta ’ żborżament 
tal-istrumenti ﬁnanzjarji 
lir-riċevituri ﬁnali (58 %)
100 % 95 % 90 % 85 % 80 % 75 % 70 % 65 % 60 % 55 % 50 %100 %
80 %
60 %
40 %
20 %
0 %Il-Belġju
Il-BulgarijaIr-Repubblika ĊekaId-DanimarkaIl-ĠermanjaL-Estonja
Il-Greċja
SpanjaFranza
L-ItaljaĊipru Il-LatvjaIl-LitwanjaL-Ungerija
Malta
In-NetherlandsL-AwstrijaIl-Polonja
Il-Portugall
Ir-RumanijaIs-Slovenja
Is-SlovakkjaIl-FinlandjaL-Iżvezja
Ir-Renju UnitLinja tal-aqwa
approssimazzjoni
Nota:  Id-daqs taċ-ċrieki jikkorrispondi għall-kontribuzzjoni totali mill-programmi operazzjonali għall-istrumenti finanzjarji (ara t- Tabella 4 ). Koeffiċjent ta’ korrelazzjoni: 0.5.
Sors: Il-QEA, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni għall-2015.
29 Osservazzjonijiet Figura 2bTqabbil bejn ir-rata kumplessiva ta’ assorbiment taħt l-FSE fil-livell tal-Istati Membri 
u r-rata ta’ żborżament tal-istrumenti finanzjarji fil-livell tar-riċevituri finaliRata ta’ żborżament tal-istrumenti ﬁnanzjarji lir-riċevituri ﬁnali –Ammonti mill-programmi operazzjonali
Rata ta’ assorbiment taħt l-FSE ﬁl-livell tal-Istati MembriMedja tar-rata ta ’ assorbiment taħt 
l-FSE ﬁl-livell tal-Istati Membri
(79 %)Medja tar-rata ta ’ żborżament 
tal-istrumenti ﬁnanzjarji lir-riċevituri 
ﬁnali (38 %)
100 % 95 % 90 % 85 % 80 % 75 % 70 %100 %
80 %
60 %
40 %
20 %
0 %Id-DanimarkaL-Estonja
L-ItaljaIl-ĠermanjaIl-Latvja
Il-Litwanja
Il-PolonjaLinja tal-aqwa
approssimazzjoni
Nota:  Id-daqs taċ-ċrieki jikkorrispondi għall-kontribuzzjoni totali mill-programmi operazzjonali għall-istrumenti finanzjarji (ara t- Tabella 4 ). Koeffiċjent ta’ korrelazzjoni: 0.9.
Sors: Il-QEA, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni għall-2015.
30 Osservazzjonijiet 
Żieda fid-dotazzjonijiet tal-kapital ta’ strumenti finanzjarji f’21 
minn 25 Stat Membru
35 
F’21 minn 25 Stat Membru, aħna sibna wkoll li d-dotazzjoni inizjali kienet żdiedet 
mill-2011 ‘il hawn. B’mod ġenerali, madwar EUR 7.1 biljun ta’ finanzjament addiz -
zjonali mill-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE għall-perjodu 2007-2013 
kienu ġew allokati għall-istrumenti finanzjarji, minn dak iż-żmien ‘il hawn.
36 
Il-biċċa l-kbira minn dawn iż-żidiet fid-dotazzjoni tal-kapital tal-istrumenti 
twettqu fl-Italja (EUR 2.5 biljun), fi Spanja (EUR 0.9 biljun), fil-Greċja (EUR 0.9 
biljun), fir-Renju Unit (EUR 0.7 biljun) u fl-Ungerija (EUR 0.5 biljun). Dawn il-ħames 
Stati Membri waħidhom jirrappreżentaw 77 % taż-żieda totali tad-dotazzjoni 
tal-kapital matul il-perjodu kollu kemm hu. Fi tmiem l-2014, erbgħa minn dawn 
il-ħames Stati Membri (l-Italja, Spanja, ir-Renju Unit u l-Ungerija) kellhom rata ta’ 
assorbiment taħt il-FEŻR li hija taħt il-medja (ara l- Figura 2a ).
Dispożizzjonijiet fil-bażi legali għall-perjodu tal-programm 2007-
2013 ħolqu inċentivi biex l-Istati Membri jużaw strumenti 
finanzjarji biex jiġi evitat ir-riskju li l-fondi tal-UE jiġu diżimpenjati
37 
Il-bażi legali għall-perjodu tal-programm 2007-2013 tat il-possibbiltà lill-Istati 
Membri li jassorbu l-kontribuzzjoni mill-UE għall-programmi operazzjonali taħt il-
FEŻR u l-FSE bil-quddiem permezz tal-użu ta’ strumenti finanzjarji. Dawn il-kon -
tribuzzjonijiet bil-quddiem setgħu jintużaw mill-Istati Membri bħala mekkaniżmu 
biex jiġi evitat ir-riskju ta’ diżimpenn (ir-regola “n+2”)34 (ara l- Kaxxa 1 ).34 Ir-regola awtomatika ta’ 
diżimpenn (ir-regola n + 2) 
tgħin fl-ikklirjar ta’ impenji 
pendenti. Din ir-regola 
tirrikjedi diżimpenn 
awtomatiku tal-fondi kollha li 
ma ntnefqux u li ma kinux 
koperti minn talba għal 
pagament sa tmiem it-tieni 
sena wara s-sena 
tal-allokazzjoni.
Rimborż tal-kontribuzzjoni mill-FEŻR u l-FSE għat-twaqqif tal-istrumenti finanzjarji 
bħala spiża eliġibbli matul il-perjodu tal-programm 2007-2013
Skont ir-Regolament Ġenerali, l-unika kundizzjoni għaċ-ċertifikazzjoni ta’ ammonti, fil-perjodu tal-pro -
gramm 2007-2013 relatat mal-istrumenti finanzjarji bħala nefqa eliġibbli taħt il-PO kienet li l-ammonti 
kkonċernati riedu jkunu ntużaw biex jiġu stabbiliti, jew issir kontribuzzjoni għal, fondi jew fondi ta’ 
parteċipazzjoni. Fuq din il-bażi, il-kontribuzzjonijiet mill-FEŻR u l-FSE jiġu rimborżati mill-baġit tal-UE lill-
Istati Membri u jitqiesu bħala temporanjament assorbiti. Fi kliem ieħor, ma kien hemm l-ebda rekwiżit biex 
il-kontribuzzjoni mill-PO tintrabat mad-dotazzjoni tal-kapital ta’ strument lir-riċevituri finali. Imgħax iġġenerat 
mill-kapital ukoll jikkontribwixxi għad-dotazzjoni tal-istrumenti. Huwa biss fl-għeluq tal-PO li l-Kummissjoni 
tiddetermina n-nefqa totali eliġibbli abbażi tal-ammonti effettivi ta’ self, garanziji u investimenti fil-kapital 
ipprovduti lir-riċevituri finali.Kaxxa 1
31 Osservazzjonijiet 
38 
Dan l-arranġament ħoloq inċentiv biex l-Istati Membri “jirriżervaw” mill-inqas 
parti mill-kontribuzzjoni mill-UE għall-programmi operazzjonali fil-kontijiet tal-
banek u l-intermedjarji finanzjarji li jimmaniġġjaw il-fondi, mingħajr ma din effet -
tivament tintuża għall-iskopijiet intenzjonati tagħha (ara l- Kaxxa 2 ).
Studju tal-każ – Dotazzjoni eċċessiva ta’ strument finanzjarju fl-Italja (Fondo 
regionale di cogaranzia e controgaranzia per le PMI operanti in Sardegna)
F’Diċembru 2009, il-Gvern reġjonali ddeċieda li jwaqqaf fond ta’ garanzija b’dotazzjoni tal-kapital ta’ 
EUR 233 miljun. Dan kien jikkorrispondi għal 14 % tal-baġit totali tal-PO għall-perjodu kollu kemm hu 
tal-programm.
Id-dotazzjoni totali kienet intenzjonata biex tiggarantixxi self ta’ madwar EUR 2.3 biljun.
L-awditu tagħna fl-2010 ta’ dan il-fond ta’ garanzija Taljan sab li ma kien hemm l-ebda analiżi tal-ħtiġijiet 
tas-suq li kienet tiġġustifika allokazzjoni bħal din. Barra minn hekk, bosta elementi obbligatorji oħra (bħall-
istrateġija u l-ippjanar tal-investiment, id-deskrizzjoni ta’ politika ta’ ċessjoni u d-dispożizzjonijiet ta’ stralċ) 
ma kinux stabbiliti meta l-ftehim ta’ finanzjament ġie ffirmat mill-gvern reġjonali u mill-aġenzija reġjonali li 
kienet qed timplimenta l-fond.
Kien biss f’Ġunju 2010 li, fl-aħħar, tħejja u ġie approvat pjan ta’ direzzjoni tan-negozju; madankollu, dan kien 
ibbażat fuq suppożizzjonijiet mhux realistiċi.
L-awditu tagħna wera wkoll li parti sinifikanti mill-finanzjament, tal-PO, li ġie impenjat mill-awtoritajiet 
maniġerjali fl-2007 ma kienx intnefaq sa dan il-punt. L-allokazzjoni ta’ dotazzjoni għolja għall-istrument 
finanzjarju tat il-possibbiltà li tiġi evitata r-regola  n+2 stabbilita f’dak iż-żmien, li skontha fondi li ma ntużawx 
għandhom jiġu diżimpenjati wara sentejn.
Sa tmiem l-2014, l-awtorità maniġerjali rrappurtat li, minn dotazzjoni totali ta’ EUR 233 miljun, EUR 45 miljun 
kienu ġew ipprovduti bħala garanziji lir-riċevituri finali. Dan jagħti rata ta’ żborżament ta’ 19 %.
Il-garanziji mwettqa jikkorrispondu għal self ta’ EUR 460 miljun.Kaxxa 2
32 Osservazzjonijiet 
39 
Min-naħa l-oħra, aħna sibna każ wieħed fejn id-dotazzjoni tal-istrumenti finan -
zjarji kienet tnaqqset biex jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kundizzjonijiet tas-suq 
u r-rati ta’ żborżament proġettati, li jitqies bħala prattika tajba (ara l- Kaxxa 3 ).
Studju tal-każ – Aġġustament ‘l isfel tad-dotazzjoni tal-fond JEREMIE f’konformità 
mal-ħtiġijiet tas-suq li qed jinbidlu, fil-Litwanja
Strument JEREMIE (Riżorsi Ewropej Konġunti għall-Impriżi Mikro sa Medji) twaqqaf fil-Litwanja fl-2008, u d-
dotazzjoni tiegħu żdiedet b’mod progressiv għal EUR 210 miljun sa tmiem l-2009. Id-dotazzjoni kienet ġiet 
ibbażata fuq valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq li twettqet f’Settembru 2007.
Madankollu, fi stadju aktar tard, wara li analizzat l-effetti tal-kriżi ekonomika fuq l-ekonomija tal-Litwanja, l-
awtorità maniġerjali ddeċidiet li tnaqqas id-dotazzjoni tal-fond. Sal-2012, id-dotazzjoni tal-fond kienet tnaqq -
set għal EUR 170 miljun u l-flus intraddu lura lill-PO.
Mill-kapital tal-fond imnaqqas ta’ EUR 170 miljun, EUR 121 miljun kienu ġew żborżati sa tmiem l-2014, u dan 
irriżulta f’rata ta’ żborżament għall-fond JEREMIE ta’ 71 %, minflok 58 % li kienet tkun ir-rata ta’ żborżament li 
kieku l-kapital ma tnaqqasx. Mingħajr din il-bidla, ir-rata kumplessiva ta’ żborżament għall-istrumenti finanz -
jarji kollha tal-Litwanja kienet tkun ta’ 68 %, aktar milli 75 % (ara t- Tabella 4 ).Kaxxa 3
40 
Dotazzjonijiet eċċessivi ta’ strumenti finanzjarji għandhom impatt negattiv fuq 
l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, fejn dawn jiġu ddeterminati fuq il-bażi tal-kapital 
imħallas fil-fond aktar milli fuq il-bażi tal-prestazzjoni tal-maniġer ta’ fondi. 
Tkabbir żejjed tad-dotazzjoni jipprovdi mezz biex jiġi ġġenerat l-introjtu għall-
maniġers ta’ fondi mingħajr mhuma jkunu effettivament jipprovdu s-servizzi 
mistennija (ara l-paragrafi 116 sa 125).
Rati ta’ żborżament partikolarment baxxi għal strumenti 
finanzjarji mmaniġġjati mill-grupp tal-BEI
41 
L-analiżi tagħna wriet ukoll li r-rata medja ta’ żborżament għall-31 strument 
taħt il-FEŻR u l-FSE li kienummaniġġjati mill-BEI u mill-FEI kienet partikolarment 
baxxa: 43 % meta mqabbla ma’ 60 % għall-istrumenti mmaniġġjati mill-maniġers 
l-oħra ta’ fondi.
33 Osservazzjonijiet 
Estensjoni tal-perjodu ta’ eliġibbiltà għal strumenti finanzjarji 
fil-ġestjoni kondiviża sa Marzu 2017 permezz tal-gwida tal-
Kummissjoni biss
42 
Il-kontribuzzjoni mill-UE li tikkorrispondi għad-dotazzjonijiet li ma ntużawx 
(jiġifieri fondi mhux imħallsa jew mhux garantiti lir-riċevituri finali sa tmiem il-
perjodu ta’ eliġibbiltà) għandha tintradd lura lill-baġit tal-UE fl-għeluq. Minħabba 
r-rati medji baxxi ta’ żborżament, fir-Rapport Annwali tagħha 2014 il-Qorti diġà 
ddikjarat li l-istrumenti finanzjarji ma setax ikun mistenni li kollha jkunu użaw il-
fondi disponibbli bis-sħiħ sa tmiem l-201535.
43 
F’April 2015, il-Kummissjoni ppubblikat linji gwida riveduti dwar l-għeluq li 
estendew il-perjodu ta’ eliġibbiltà għan-nefqa relatata mal-istrumenti finanzjarji 
mill-31 ta’ Diċembru 2015 sal-31 ta’ Marzu 201736. Madankollu, il-perjodu ġenerali 
ta’ eliġibbiltà huwa stabbilit bl-Artikolu 56(1) tar-Regolament Ġenerali. Fir-Rap -
port Annwali tagħha 2014, il-Qorti qieset li dispożizzjoni legali tista’ tiġi modifi -
kata biss permezz ta’ leġiżlazzjoni ta’ valur legali ndaqs jew superjuri, biex b’hekk 
il-ġerarkija tan-normi tiġi debitament rispettata37. Għaldaqstant ġie konkluż li 
linja gwida tal-Kummissjoni ma setgħetx tbiddel regoli li jkunu ġew adottati mill-
proċedura leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.
44 
Abbażi tal-analiżi tagħna, u permezz ta’ proġezzjoni lineari tal-iżborżament li sar 
fis-snin preċedenti, aħna nistmaw li aktar minn EUR 5.0 biljun ta’ fondi allokati 
għall-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE jkunu baqgħu ma ntużawx sa tmiem l-2015 
mingħajr l-ebda estensjoni tal-perjodu ta’ eliġibbiltà. EUR 3.9 biljun minn dawn 
huma kontribuzzjonijiet mill-baġit tal-UE għall-programmi operazzjonali. Figuri 
effettivi tal-ammonti li ntużaw bejn Jannar 2015 u Marzu 2017 ikunu disponibbli 
biss fi tmiem l-2017, mill-aktar fis.
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
45 
Minħabba li l-kontribuzzjonijiet mill-programmi operazzjonali issa qed isiru 
permezz ta’ pagamenti bin-nifs, jenħtieġ li l-istrumenti finanzjarji jkunu ta’ daqs 
aktar xieraq, bir-riżultat li jittejbu r-rati ta’ żborżament (ara l- Kaxxa 4 ).35 Il-paragrafu 6.50 tar-Rapport 
Annwali 2014.
36 C(2015) 2771 final tat-
30 ta’ April 2015, “Annex to the 
Commission Decision 
amending 
Decision C(2013) 1573 on the 
approval of the guidelines on 
the closure of operational 
programmes adopted for 
assistance from the European 
Regional Development Fund, 
the European Social Fund and 
the Cohesion Fund (2007-
2013)” (Anness għad-Deċiżjoni 
tal-Kummissjoni li temenda 
d-Deċiżjoni C(2013) 1573 dwar 
l-approvazzjoni tal-linji gwida 
dwar l-għeluq ta’ programmi 
operazzjonali adottati għal 
assistenza mill-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew 
u l-Fond ta’ Koeżjoni 
(2007-2013)), p 7.
37 Il-paragrafu 6.52 tar-Rapport 
Annwali 2014.
34 Osservazzjonijiet 
L-awtoritajiet maniġerjali mhux dejjem ivvalutaw b’mod 
xieraq il-ħtiġijiet tas-suq qabel l-allokazzjoni ta’ fondi għall-
istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE
46 
Aħna eżaminajna wkoll jekk il-ħtiġijiet tas-suq kinux ġew ivvalutati b’mod 
xieraq qabel ma twaqqfu l-istrumenti finanzjarji u qabel ma ġew allokati fondi 
għalihom. Jenħtieġ li l-ħtiġijiet tas-suq jew il-valutazzjonijiet ex ante  jagħtu l-
possibbiltà li jiġu mifhuma l-ħtiġijiet tas-suq u x’tip ta’ appoġġ (self, garanziji jew 
investimenti fil-kapital) huwa l-aktar xieraq biex jiġu indirizzati d-diskrepanzi tas-
suq. Jenħtieġ li huma jiddeterminaw ukoll il-ħtiġijiet ta’ finanzjament, u fl-aħħar 
mill-aħħar jivvalutaw jekk l-objettiv intenzjonat ta’ politika jistax jintlaħaq l-aħjar 
permezz ta’ strument finanzjarju. Dan ġie enfasizzat ukoll fir-Rapporti Speċjali 
preċedenti tagħna u fi studji oħra bħala prekundizzjoni għas-suċċess ta’ dawn 
l-strumenti38.
It-twettiq ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq ma kienx 
obbligatorju għal strumenti finanzjarji matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013
47 
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, l-unika referenza regolatorja espliċita 
għall-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet tas-suq (imsejħa wkoll “valutazzjoni tad-dis -
krepanzi”) hija relatata ma’ fondi ta’ parteċipazzjoni39.Arranġamenti għar-rimborż tad-dotazzjoni ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR 
u l-FSE mill-baġit tal-UE (il-perjodu tal-programm 2014-2020)
Skont l-Artikolu 41(1) tal-RDK, kull applikazzjoni għal pagament interim ippreżentata waqt il-perjodu ta’ 
eliġibbiltà ma tistax taqbeż il-25 % tal-ammont totali tal-kontribuzzjonijiet tal-programm impenjati għall-
istrument finanzjarju taħt il-ftehim ta’ finanzjament rilevanti. It-tieni u t-tielet pagamenti, u l-pagamenti 
sussegwenti, isiru meta jintlaħqu ċerti solli ta’ nfiq relatati ma’ pagamenti preċedenti.Kaxxa 4
38 Ir-Rapporti Speċjali Nru 8/2015 
(il-paragrafu 21), Nru 2/2012 
(il-paragrafu 118) u Nru 5/2015 
(il-paragrafu 27); il-
Kummissjoni Ewropea, il-BEI, 
“Financial Instruments: 
A Stock-taking Exercise in 
Preparation for the 2014-2020 
Programme period” 
(Strumenti Finanzjarji: 
Eżerċizzju ta’ Rendikont bħala 
Tħejjija għall-Perjodu 
tal-programm 2014-2020), 
studju mwettaq minn Mazars/
Ecorys/EPRC, pp. 52, 66, 73.
39 Għall-fondi ta’ parteċipazzjoni, 
l-analiżi tad-diskrepanzi hija 
indirizzata fl-Artikolu 44(1)(a) 
tar-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni: “[…]
Il-ftehim tal-finanzjament 
[bejn l-Istat Membru jew 
l-awtorità maniġerjali u l-fond 
ta’ parteċipazzjoni] għandu, 
fejn xieraq, iqis li ġej: (a) 
rigward l-istrumenti ta’ 
inġinerija finanzjarja li 
jappoġġjaw l-intrapriżi, l-aktar 
l-SMEs, inklużi 
l-mikrointrapriżi, il-
konklużjonijiet ta’ 
evalwazzjoni tad-differenzi 
(diskrepanzi) bejn il-provvista 
ta’ tali strumenti u d-domanda 
gћal tali strumenti [...]”.
35 Osservazzjonijiet 
48 
Għall-fondi speċifiċi l-oħra kollha, sal-2009, kien possibbli li jiġi inferit obbligu in -
dirett biex titwettaq din il-valutazzjoni mill-ħtieġa li jiġi pprovdut pjan ta’ direzz -
joni tan-negozju għal kull strument40. Madankollu, l-emendi ta’ Settembru 2009 
għall-bażi legali introduċew rekwiżiti eħfef li jikkonċernaw dawn il-pjanijiet ta’ 
direzzjoni tan-negozju41. Minn dak iż-żmien ‘il hawn, filwaqt li kien għadu obbli -
gatorju li jiġi ppreżentat pjan ta’ direzzjoni tan-negozju, kważi r-rekwiżiti speċifiċi 
kollha tneħħew (bħall-intrapriżi jew il-proġetti urbani mmirati, il-kriterji, it-ter -
mini u l-kundizzjonijiet għall-finanzjament tagħhom u l-ġustifikazzjoni għall-
kontribuzzjoni mill-PO, u l-użu intenzjonat tiegħu). Aħna nqisu li l-valur miżjud ta’ 
pjan ta’ direzzjoni tan-negozju fin-nuqqas ta’ din l-informazzjoni huwa limitat.
49 
L-obbligu li titwettaq valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq ma kienx jeżisti lanqas 
għall-istrumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, li twaqqfu fil-perjodu tal-
programm 2007-2013. Għas-sitt strumenti mmaniġġjati ċentralment li jiġu koperti 
f’dan ir-rapport, aħna osservajna prattiki differenti. Għalkemm ma kienx jeżisti 
rekwiżit legali, aħna ġeneralment rajna li xi livell ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet 
tas-suq, bħal valutazzjonijiet tal-impatt, studji ta’ analiżi tas-suq, konsultazzjoni 
pubblika, eċċ. twettaq għal kollha kemm huma.
Fi kważi nofs il-każijiet eżaminati, il-ħtiġijiet tas-suq kienu ġew 
ivvalutati bħala għoljin wisq
50 
F’Rapporti Speċjali preċedenti, aħna diġà identifikajna nuqqasijiet sinifikanti fir-
robustezza tal-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiert tas-suq42. B’mod partikolari, jenħtieġ 
li valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet tas-suq ikunu bbażati fuq suppożizzjonijiet sotto -
stanti li huma razzjonali u realistiċi. Inkella, l-istrumenti jistgħu ma jindirizzawx 
il-ħtiġijiet effettivi tas-suq, bir-riżultat li jkun hemm, f’kapitalizzazzjoni eċċessiva 
tal-istrument u/jew ftit li xejn impatt reali.
51 
Valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq isservi għadd ta’ skopijiet, inkluża l-identifi -
kazzjoni ta’ falliment tas-suq u d-determinazzjoni tad-daqs tas-suq. F’dan ir-
rigward, l-analiżi kumplessiva tagħna turi li l-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq 
ma kinitx robusta biżżejjed matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. Filwaqt li 
l-maġġoranza tal-wiġġieba għall-istħarriġ tagħna (82 %) indikaw li huma kienu 
wettqu valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq, dan ma ppreveniex tkabbir żejjed: kważi 
nofs l-istrumenti finanzjarji (19 minn 41) immaniġġjati minn dawk tal-wiġġiieba 
tagħna li kienu wettqu valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq xorta wrew rati ta’ 
żborżament ta’ inqas minn 50 % tad-dotazzjoni totali tal-istrumenti sa tmiem 
l-2014. Ħames strumenti biss (12 %) użaw id-dotazzjoni inizjali tagħhom bis-sħiħ 
(ara l- Figura 3 ).40 L-Artikolu 43(2) tar-
Regolament ta’ 
Implimentazzjoni, il-verżjoni 
inizjali.
41 L-Artikolu1 tar-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 846/2009 tal-
1 ta’ Settembru 2009 li 
jemenda r-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 1828/2006 li jistabbilixxi 
r-regoli għall-
implimentazzjoni tar-
Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 li jistabbilixxi 
d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew 
u l-Fond ta’ Koeżjoni 
u tar-Regolament (KE) 
Nru 1080/2006 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill dwar 
il-Fond Ewropew għall-
Iżvilupp Reġjonali (ĠU L 250, 
23.9.2009, p. 1).
42 Ir-Rapporti Speċjali Nru 8/2015 
(il-paragrafi 21 sa 22), 
Nru 2/2012 (il-paragrafi 33 
sa 37 u 116 sa 118) u Nru 5/2015 
(il-paragrafi 27 u 96).
36 Osservazzjonijiet 
52 
F’Rapport Speċjali preċedenti aħna diġà ġbidna l-attenzjoni għall-fatt li, matul 
il-perjodu tal-programm 2007-2013, il-metodoloġija applikata biex titwettaq val -
utazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq u l-plawżibbiltà tas-suppożizzjonijiet sottostanti ma 
kienu suġġetti għall-ebda kontroll minn korp li huwa indipendenti mill-awtorità 
maniġerjali. Din id-dgħufija setgħet ikkontribwiet għat-twettiq ta’ valutazzjonijiet 
ottimisti żżejjed minn għadd kbir ta’ awtoritajiet maniġerjali43.43 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 2/2012, il-paragrafu 118.Figura 3Analiżi tar-rati ta’ żborżament għal strumenti finanzjarji li fl-istħarriġ jindikaw li 
twettqet valutazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq
Rata ta ’ Żborżament: 30-50 %
Għadd ta’ fondi: 8 (20 %)Rata ta ’ Żborżament: 0-30 %
Għadd ta’ fondi: 11 (26 %)
Rata ta ’ Żborżament: 50-80 %
Għadd ta’ fondi: 8 (20%)Rata ta ’ Żborżament: 80-100 %
Għadd ta’ fondi: 9 (22 %)Rata ta ’ Żborżament: 100 %
Għadd ta’ fondi: 5 (12 %)
Nota:  Stħarriġ mibgħut lill-maniġers/awtoritajiet maniġerjali tal-akbar 50 strument finanzjarju taħt il-FEŻR, ir-rata tar-risposti kienet ta’ 80 %.
Sors: Il-QEA, ibbażat fuq riżultati tal-istħarriġ.
37 Osservazzjonijiet 
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
53 
Matul il-perjodu tal-programm 2014-2020, valutazzjoni ex ante  dettaljata hija 
obbligatorja għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża biex tiġi stabbilita evidenza 
ta’ fallimenti tas-suq (jew sitwazzjonijiet subottimali ta’ investiment) u biex jiġu 
stmati l-livell u l-ambitu tal-ħtiġijiet ta’ investiment pubbliku. Din il-valutazzjoni 
trid tistipula wkoll it-tipi ta’ strument finanzjarju l-aktar adatti għas-sitwazzjoni. 
Barra minn hekk, il-valutazzjoni ex ante  trid tiġi ppreżentata lill-kumitat ta’ 
monitoraġġ tal-PO għal skopijiet ta’ informazzjoni, u s-sommarju tas-sejbiet 
u konklużjonijiet iridu jiġu ppubblikati fi żmien tliet xhur minn meta jkunu ġew 
iffinalizzati (ara l- Anness V ). Madankollu, għad ma hemm l-ebda rekwiżit biex 
jitwettaq kontroll indipendenti tal-valutazzjoni ex ante  u l-plawżibbiltà tas-
suppożizzjonijiet sottostanti tagħha qabel ma tittieħed deċiżjoni dwar id-dotazz -
joni inizjali tal-kapital tal-istrument.
54 
Minn meta daħal fis-seħħ ir-Regolament Finanzjarju fl-1 ta’ Jannar 2013, it-twettiq 
ta’ evalwazzjoni ex ante  huwa obbligatorju wkoll għall-istrumenti ġodda kollha 
li jiġu mmaniġġjati ċentralment (ara l- Anness V ). Minkejja dan, il-valutazzjoni 
ex ante  ma tinkludi la analiżi tat-tagħlimiet li nsiltu, u lanqas il-possibbiltà ta’ 
rieżami f’każ ta’ bidliet soċjoekonomiċi kbar, bħalma huwa l-każ għall-ġestjoni 
kondiviża. Analiżi ta’ nofs it-terminu (li tkun tista’ tindirizza dawn l-aspetti) titwet -
taq għall-biċċa l-kbira mill-istrumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, iżda 
mhux għal kollha.
Il-fokus reġjonali kkontribwixxa għat-twaqqif, mill-Istati 
Membri, ta’ għadd kbir ta’ strumenti finanzjarji ta’ daqs żgħir 
fil-perjodu tal-programm 2007-2013
Strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE huma sinifikattivament 
iżgħar minn fondi mmaniġġjati ċentralment jew fondi ta’ 
investiment privat
55 
Programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE jiġu implimentati taħt ġestjoni 
kondiviża minn awtoritajiet nazzjonali jew reġjonali, li jfisser li strumenti finan -
zjarji li twaqqfu biex iwasslu programmi nazzjonali jew reġjonali għandhom 
isegwu d-demarkazzjonijiet tal-programmi f’termini ta’ ġeografija u eliġibbiltà. 
Sabiex ikunu eliġibbli, il-proġetti jridu jiġu bbażati f’reġjun li jkun eliġibbli għall-
PO li minnu l-istrument finanzjarju jkun irċieva d-dotazzjoni tiegħu44.44 L-Artikolu 35 tar-Regolament 
Ġenerali.
38 Osservazzjonijiet 
56 
Fi ħdan l-UE, twaqqfu 952 fond speċifiku taħt il-FEŻR u l-FSE matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013 (ara t- Tabella 3 ). Dan jimplika li għall-biċċa mir-reġjuni 
ġew stabbiliti bosta fondi. L-analiżi tagħna turi li l-istrumenti finanzjarji taħt 
il-FEŻR u, b’mod partikolari taħt l-FSE, huma relattivament żgħar. Il-kontribuzz -
joni medja mill-UE għal strument taħt il-FEŻR hija ta’ EUR 80 miljun għal fondi 
ta’ parteċipazzjoni u ta’ EUR 10 miljun għal fondi speċifiċi. Il-kontribuzzjoni 
medja mill-UE għal strument taħt l-FSE hija ta’ EUR 10 miljun għal fondi ta’ 
parteċipazzjoni u ta’ EUR 9 miljun għal fondi speċifiċi. B’kuntrast ma’ dan, sa 
tmiem l-2014, skont data  rrappurtata mill-Kummissjoni, il-kontribuzzjoni mill-
baġit tal-UE għall-fondi mmaniġġjati ċentralment, li teoretikament ikopru l-Istati 
Membri kollha, hija sa EUR 1.2 biljun. Fondi ta’ kapital privat qed joperaw, bħala 
medja, b’ammont ta’ bejn EUR 150 miljun u EUR 500 miljun.
57 
Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ fondi b’dotazzjoni ogħla tal-kapital tista’ 
tirriżulta f’ekonomiji ta’ skala sinifikanti u f’titjib fl-effiċjenza sinifikanti. Dan 
għaliex l-ispejjeż ġenerali u r-riskji assoċjati jistgħu jinfirxu fuq għadd kbir 
biżżejjed ta’ riċevituri finali. Fi kliem ieħor, il-fondi speċifiċi individwali taħt il-
FEŻR u l-FSE ta’ spiss ma jkollhomx id-daqs li, fl-industrija tal-fondi, huwa meqjus 
xieraq biex dawn joperaw b’mod effiċjenti.
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
58 
Matul il-perjodu tal-programm 2014-2020, l-Istati Membri jgawdu aktar flessib -
biltà fit-twaqqif ta’ strumenti finanzjarji. Pereżempju, il-programmi operazzjonali 
jistgħu jikkombinaw prijorità kumplimentari waħda jew iżjed minn waħda ta’ 
investiment mill-FEŻR, mill-FK u mill-FSE taħt għan (objettiv) tematiku wieħed45.
59 
Barra minn hekk, ġew introdotti l-prerekwiżiti legali għall-istabbiliment ta’ 
strumenti b’dotazzjonijiet sinifikattivament akbar tal-kapital46. B’mod partikolari, 
ġiet introdotta l-possibbiltà li jitwaqqfu strumenti taħt ġestjoni kondiviża fil-livell 
tal-UE għall-perjodu tal-programm 2014-202047 (ara l- Kaxxa 5 ).45 L-Artikolu 96(1) tal-RDK.
46 L-Artikolu 38(1) tal-RDK.
47 Fi ħdan din l-għażla hemm każ 
speċjali fejn programmi 
operazzjonali taħt il-FEŻR 
jistgħu jikkontribwixxu 
għall-inizjattiva tal-SMEs, li hija 
mmaniġġjata direttament 
mill-Kummissjoni. F’dan il-każ, 
regoli speċifiċi japplikaw, kif 
issettjat fl-Artikolu 39 tal-RDK.
39 Osservazzjonijiet 
60 
Hemm ukoll inċentivi finanzjarji konsiderevoli biex l-Istati Membri jwaqqfu 
strumenti b’dotazzjoni akbar tal-kapital jew li jestendu lil hinn mil-livell reġjonali. 
Jekk l-assi prijoritarju kollu kemm hu ta’ PO jitwassal permezz ta’ strument 
finanzjarju, jista’ jiġi applikat inċentiv ta’ suppliment ta’ 10 % tar-rata massima ta’ 
kofinanzjament. Jekk jitwaqqaf assi prijoritarju separat biex jitwassal permezz ta’ 
strument finanzjarju fil-livell tal-UE u jiġi mmaniġġjat direttament jew indiret -
tament mill-Kummissjoni, l-assi jkun jikkwalifika għal rata ta’ kofinanzjament ta’ 
100 %48.
61 
Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jużaw il-possibbiltajiet ipprovduti 
minn bażi legali biex iwaqqfu strumenti finanzjarji speċifiċi akbar taħt il-FEŻR 
u l-FSE, kull fejn ikun possibbli, sabiex jieħdu vantaġġ mill-ekonomiji sinifikanti fl-
ispiża tal-operat ta’ dawn l-istrumenti. Madankollu, b’aktar reġjuni u korpi involu -
ti, l-istruttura legali tista’ tkun aktar kumplessa, li mbagħad tkun tista’ tfisser riskji 
ġodda ta’ dewmien li jeħtieġ jitqiesu mill-Istati Membri meta jkunu qed ifasslu 
l-istruttura ta’ finanzjament l-aktar xierqa. Il-bażi regolatorja għall-2007-2013 
diġà ppermettiet li jsiru kontribuzzjonijiet minn aktar minn programm wieħed 
għall-istess strument finanzjarju49. Madankollu, sal-ġurnata tal-lum, kostruzzjoni -
jiet bħal dawn, ma wrewx li huma popolari, minħabba li huma pperċepiti bħala 
kumplessi żżejjed. Abbażi tar-risposti għall-istħarriġ tagħna, tinħtieġ gwida ad -
dizzjonali tal-Kummissjoni dwar kif għandhom jitwaqqfu strumenti fil-livell tal-UE 
matul il-perjodu 2014-2020.48 L-Artikoli 120(5) u 120(7) 
tal-RDK.
49 Il-Kummissjoni, COCOF 
(10-0014-05), Note on 
Financial Engineering 
Instruments under Article 44 
of the General Regulation 
(Nota dwar l-Istrumenti ta’ 
Inġinerija Finanzjarja taħt 
l-Artikolu 44 tar-Regolament 
Ġenerali).Arranġamenti għat-twaqqif ta’ strumenti finanzjarji fil-livell tal-UE (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
L-Artikolu 38(1)(a) tal-RDK jagħti l-possibbiltà li kontribuzzjoni finanzjarja tiġi pprovduta għal strument 
imwaqqaf fil-livell tal-Unjoni, immaniġġjat direttament jew indirettament mill-Kummissjoni, għalkemm fil-
prinċipju l-fondi jridu jiġu implimentati “fi ħdan il-qafas ta’ ġestjoni kondiviża bejn l-Istati Membri u l-Kummis -
sjoni, skont l-Artikolu 59 tar-Regolament Finanzjarju […]”.Kaxxa 5
40 Osservazzjonijiet 
L-istrumenti finanzjarji rnexxielhom jattiraw kapital 
privat?
62 
Wieħed mill-vantaġġi ewlenin tal-istrumenti finanzjarji huwa l-fatt li fondi addiz -
zjonali jistgħu jiġu ingranati, jiġifieri fondi privati u pubbliċi addizzjonali jistgħu 
jikkontribwixxu għad-dotazzjoni tal-kapital tal-fondi. L-effett ta’ ingranaġġ ikejjel 
il-punt sa fejn il-finanzjament pubbliku jimmobilizza fondi addizzjonali. Jenħtieġ 
li huwa jagħti informazzjoni dwar l-abbiltà ta’ strument biex jattira finanzja -
ment addizzjonali, skont it-tip, il-lok u r-riċevituri finali tiegħu, iżda wkoll dwar 
l-għażliet li jsiru mill-Kummissjoni, l-awtorità maniġerjali u/jew il-maniġer ta’ fon -
di meta jkunu qed iwaqqfu l-istrument. Għal strumenti komparabbli, ingranaġġ 
ogħla jkun imbagħad jindika strument li jkollu prestazzjoni aħjar f’termini ta’ 
attirar ta’ finanzjament addizzjonali.
63 
Għalhekk, aħna rrieżaminajna l-mod li bih il-Kummissjoni tiddefinixxi u timmoni -
torja dan l-effett ta’ ingranaġġ, kemm għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża 
kif ukoll dawk immaniġġjati ċentralment, u vvalutajna jekk l-istrumenti rnexx -
ilhomx jattiraw kapital privat addizzjonali. Aħna analizzajna wkoll l-użu li sar 
minn arranġamenti preferenzjali u ta’ kondiviżjoni tar-riskji ma’ sħab privati u ta’ 
ftehimiet dwar it-taxxa f’dan ir-rigward.
Il-miżura ta’ ingranaġġ użata mill-Kummissjoni għal 
strumenti finanzjarji ma tiħux inkunsiderazzjoni b’mod 
xieraq il-punt sa fejn il-finanzjament pubbliku jimmobilizza 
fondi addizzjonali
Ħtieġa għal proporzjonijiet ta’ ingranaġġ aktar differenzjati biex 
jinkiseb kejl sinifikattiv
Diffikultajiet fl-identifikazzjoni tal-ingranaġġ ta’ kapital privat u pubbliku 
addizzjonali għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża
64 
Il-leġiżlazzjoni 2007-2013 ma speċifikatx kif l-ingranaġġ jenħtieġ li jitkejjel għal 
strumenti fil-ġestjoni kondiviża. Fl-2011, il-Kummissjoni ħadet l-ewwel passi lejn 
l-indirizzar ta’ din il-kwistjoni billi ssuġġeriet l-ewwel definizzjoni tal-”effett ta’ 
ingranaġġ”, u sentejn wara fir-Regolament Finanzjarju (ara l- Kaxxa 6 ).
41 Osservazzjonijiet 
65 
Madankollu, aħna nqisu li mhuwiex xieraq li finanzjament nazzjonali pubbliku 
kollu jingħadd bħala ammonti ingranati, kif proprost mill-Kummissjoni fil-
każ ta’ strumenti taħt ġestjoni kondiviża: ir-rati ta’ kofinanzjament diġà huma 
speċifikati fil-livell tal-assi prijoritarji tal-PO, u l-kontribuzzjoni nazzjonali għad-
dotazzjonijiet tal-istrumenti finanzjarji ġeneralment tibqa’ fi ħdan dawn ir-rati. 
F’dak is-sens, ma hemmx distinzjoni bejn il-kofinanzjament nazzjonali “normali” 
u kontribuzzjoni nazzjonali “addizzjonali” (li titla’ ‘l fuq mir-rati tal-PO). Madankol -
lu, din tal-aħħar biss setgħet titqies bħala li ġiet attirata mill-kontribuzzjonijiet 
mill-UE. F’rapport preċedenti, aħna diġà nnutajna li l-prattika tal-Kummissjoni li 
teskludi finanzjament pubbliku nazzjonali permezz tal-programmi operazzjonali 
mid-denominatur twassal għal żieda artifiċjali fir-rata mkejla ta’ ingranaġġ52.Definizzjoni ta’ “effett ta’ ingranaġġ” għal strumenti finanzjarji fil-ġestjoni 
kondiviża u f’dik ċentrali
F’Awwissu 2011, fil-Qafas Komuni tal-Awditjar tagħha, il-Kummissjoni pprovdiet definizzjoni tal-ingranaġġ 
bħala li huma riżorsi addizzjonali li jsiru disponibbli sal-livell tar-riċevituri finali - lil hinn mill-kontribuzzjoni 
mill-Fondi Strutturali normalment permezz ta’ strumenti finanzjarji jew investituri privati jew pubbliċi oħra50. 
Skont din id-definizzjoni (li madankollu mhijiex legalment vinkolanti), l-ingranaġġ jikkorrispondi għall-appoġġ 
finanzjarju totali pprovdut lir-riċevituri finali (li jkopru r-riżorsi kollha investiti fir-riċevituri finali, irrispettiva -
ment minn jekk humiex parti mill-PO, jew jekk humiex fondi privati jew pubbliċi addizzjonali), diviż bil-kon -
tribuzzjoni mill-UE għall-istrument (permezz tal-PO).
Għal strumenti mmaniġġjati ċentralment, l-ingranaġġ ġie ddefinit fir-Regolament Finanzjarju mill-2013 ‘il 
hawn bħala l-ammont ta’ finanzjament mogħti lil riċevituri finali eliġibbli, diviż bl-ammont tal-kontribuzzjoni 
mill-Unjoni51.
50 Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana, “Common Audit Framework” (Il-Qafas Komuni tal-Awditjar), 
Lulju 2011 (il-Parti 2), p. 7.
51 L-Artikolu 223 tar-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament Finanzjarju.Kaxxa 6
52 Ir-Rapport Speċjali Nru 2/2012, 
il-Kaxxa 5 .
42 Osservazzjonijiet 
66 
Barra minn hekk, jenħtieġ li l-ingranaġġ iservi bħala indikatur għall-prestazzjoni 
ta’ strument finanzjarju f’termini ta’ attirar ta’ fondi privati jew pubbliċi addiz -
zjonali (għal darb’oħra, ‘il fuq minn dawk diġà meqjusa għall-PO fl-intier tiegħu). 
Ovvjament, jeħtieġ li valutazzjoni tal-prestazzjoni tieħu kont tad-differenzi 
fl-implimentazzjoni ta’ dan l-istrument. B’mod partikolari, l-arranġamenti ta’ 
kondiviżjoni tar-riskji u l-arranġamenti preferenzjali għal sħab tas-settur privat 
għandhom rwol determinanti f’dan (ara l-paragrafi 74 sa 78). Barra minn hekk, 
jenħtieġ li r-rata ta’ ingranaġġ tvarja wkoll bejn tipi differenti ta’ appoġġ finan -
zjarju (pereżempju, għal garanziji jenħtieġ li l-ingranaġġ ikun ogħla minn dak 
għal self), bejn tipi differenti ta’ investiment (għal investimenti aktar riskjużi, 
jenħtieġ li jkun aktar baxx), bejn l-istadji tal-iżvilupp ta’ riċevituri finali appoġġati 
(pereżempju, kumpaniji li jkunu għadhom kemm jiftħu huma aktar riskjużi) 
u bejn swieq ġeografiċi (pereżempju, aktar baxx f’reġjuni inqas żviluppati).
67 
Fil-forma attwali tiegħu, il-kalkolu tal-”effett ta’ ingranaġġ” tal-Kummissjoni ma 
jistax jipprovdi indikazzjoni affidabbli tal-prestazzjoni effettiva fl-attirar ta’ fondi 
privati jew pubbliċi addizzjonali. Għaldaqstant, huwa ma jippermettix li ssir 
distinzjoni bejn strumenti finanzjarji li kisbu suċċess u dawk li kisbu inqas suċċess 
fl-attirar ta’ kontribuzzjonijiet privati jew pubbliċi addizzjonali għad-dotazzjoni 
tal-kapital tal-istrument.
Kejl inkonsistenti tal-ingranaġġ għal strumenti mmaniġġjati ċentralment
68 
Għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, l-analiżi tagħna turi li 
l-Kummissjoni tuża diversi modi biex tikkalkula l-effett ta’ ingranaġġ għal stru -
menti differenti, kif jidher fit- Tabella 553.
69 
B’riżultat ta’ dan, il-proporzjonijiet ta’ ingranaġġ irrappurtati mill-Kummissjoni 
għal strumenti mmaniġġjati ċentralment mhumiex komparabbli bejniethom, 
u lanqas mhuma kumparabbli ma’ dawk għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża.53 SWD(2015) 206 final.
43 Osservazzjonijiet 
L-effett ta’ ingranaġġ għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, kif 
irrappurtat mill-Kummissjoni
Strument Tip ta’ strument Metodu ta’ kalkoluProporzjon 
ta’ ingranaġġ 
fil-31 ta’ Diċembru 2014
LGTT GaranzijaAmmont totali ta’ finanzjament attirat mill-proġett diviż bil-
kontribuzzjoni mill-UE mħallsa lill-faċilità57
IBP Garanzija Simili għal-LGTT 9
EEEF KapitalAmmont totali ta’ finanzjament attirat fil-livell tal-fondi diviż 
bil-kontribuzzjoni mill-UE2
Fond Marguerite KapitalAmmont totali ta’ finanzjament immobilizzat mill-istrument 
(kemm kapital kif ukoll dejn) fil-livell tal-proġett diviż bil-kon -
tribuzzjoni mill-UE mħallsa157
Faċilità ta’ Garanzija EPMF GaranzijaValur tal-mikroself il-ġdid appoġġat mill-garanzija diviż bil-limitu 
ta’ garanzija7
EPMF FCP-FIS SelfValur tal-mikroself il-ġdid apoġġat mill-garanzija diviż bil-
kontribuzzjoni mill-UE mħallsa2
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq data  tal-Kummissjoni għall-20151.
1 SWD(2015) 206 final.
54 L-OECD, “Methodologies to 
measure amounts mobilised 
from the private sector by 
official development finance 
interventions” (Metodoloġiji 
għall-kejl ta’ ammonti 
mmobilizzati mis-settur 
pubbliku permezz ta’ 
interventi ta’ finanzjament 
uffiċjali għall-iżvilupp), DCD/
DAC/STAT(2015)8, 
l-24 ta’ Frar 2015.Tabella 5
Ma jittiħdux inkunsiderazzjoni biss dawk is-sorsi ta’ finanzjament li huma 
r-riżultat tal-kontribuzzjoni mill-UE u/jew kontribuzzjoni nazzjonali għall-
istrument finanzjarju
70 
Mhux is-sorsi kollha ta’ finanzjament li huma attirati minn proġett huma r-riżultat 
tal-kontribuzzjoni mill-UE u/jew kontribuzzjoni nazzjonali. Madankollu, dan 
ma jingħata l-ebda attenzjoni fil-kalkolu mill-Kummissjoni tal-”proporzjon ta’ 
ingranaġġ”. Fl-2015, il-Kumitat ta’ Għajnuna għall-Iżvilupp, tal-OECD ippropona 
metodoloġija alternattiva, b’kalkoli li jiddependu mit-tip ta’ strument (self, garan -
ziji jew kapital)54. Id-differenzi bejn dawn iż-żewġ approċċi jintwerew fl-eżempju 
fil-Kaxxa 7 .
44 Osservazzjonijiet 
Skont il-metodoloġija tal-Kummissjoni, l-effett ta’ ingranaġġ huwa ta’ 39 (finanzja -
ment totali ta’ EUR 7 846 miljun diviż bil-garanzija tal-UE ta’ EUR 200 miljun).
Aħna nqisu li mhuwiex realistiku li ssir is-suppożizzjoni li l-għotjiet nazzjonali, li 
jirrappreżentaw l-akbar parti tal-finanzjament tal-proġett ġew skattati mill-garanzija 
limitata tal-UE. Din il-kwistjoni taffettwa r-rappurtar mill-Kummissjoni dwar strumen -
ti finanzjarji kemm fil-ġestjoni ċentrali kif ukoll f’dik kondiviża, għalkemm dan huwa 
aktar viżibbli għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, billi koinvestiment 
privat huwa involut sa ċertu punt inqas fi proġetti taħt ġestjoni kondiviża.Eżempju ta’ struttura ta’ finanzjament għal proġett ta’ trasport u d-differenzi fil-
kalkolu tal-ingranaġġ skont il-methodoloġija tal-Kummissjoni u dik tal-OECD
Dan il-proġett ta’ infrastruttura tat-trasport li jiġġenera dħul, linja ferrovjarja b’veloċità għolja fi Franza, irċieva 
kontribuzzjonijiet minn ħafna sorsi ta’ finanzjament, li minnhom l-għotjiet nazzjonali kienu jirrappreżentaw 
52 % u d-dejn kummerċjali kien jirrappreżenta 39 %. Il-kontribuzzjoni mill-UE, fil-forma ta’ garanzija għal mas -
simu ta’ EUR 200 miljun tad-dejn kummerċjali, tirrappreżenta 2.5 % tal-finanzjament totali.
F’dan l-eżempju, abbażi tal-metodoloġija tal-OECD, l-effett ta’ ingranaġġ madankollu jkun biss ta’ 1, billi 
hemm selfa waħda biss ta’ EUR 200 miljun li hija garantita mill-UE fl-istruttura ta’ finanzjament tal-proġett.Kaxxa 7
Tipi ta' sorsi ta' finanzjament miljun EUR % tal-finanzjament totali
Dejn kummerċjali 3 038 39 %
Għotjiet nazzjonali 4 050 52 %
Kapital 758 9 %
Total tal-finanzjament 7 846 100  %
Garanzija massima tal-UE fuq id-dejn kummerċjali 200 2.5 %
45 Osservazzjonijiet 
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
71 
Għall-perjodu tal-programm 2014-2020, fir-rigward ta’ strumenti fil-ġestjoni 
kondiviża, l-RDK ma jirreferix b’mod espliċitu għad-definizzjoni tal-effett ta’ 
ingranaġġ fir-Regolament Finanzjarju tal-UE. Madankollu, il-kunċett iddefinit 
fl-Artikolu 37(2)(c) tal-RDK huwa essenzjalment identiku: “[…] stima tar-riżorsi 
pubbliċi u privati addizzjonali li għandhom potenzjalment jinġabru mill-istru -
ment finanzjarju sal-livell tar-riċevitur finali (effett ta’ ingranaġġ mistenni)”. 
Għalhekk, il-Kummissjoni tkompli tqis il-kofinanzjament nazzjonali bħala ingranat 
mill-finanzjament, tal-PO, li jsir mill-UE. Lanqas ma hemm bidliet fil-mod li bih 
l-ammonti mmobilizzati mis-settur privat għandhom jitkejlu. Fil-fehma tagħna, 
jenħtieġ li l-Kummissjoni tqis mill-ġdid il-metodi tagħha ta’ kif tikkalkula l-effett 
ta’ ingranaġġ tal-finanzjament pubbliku tal-UE u dak nazzjonali permezz ta’ stru -
menti finanzjarji, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni l-metodoloġija alternattiva li 
ġiet proposta mill-OECD fl-2015.
72 
Aħna ninnutaw ukoll li l-Istati Membri issa huma meħtieġa jispeċifikaw l-”effetti 
ta’ ingranaġġ mistennija” ta’ kull strument (ara l- Kaxxa 8 ). Dawn l-elementi jip -
provdu lill-Kummissjoni b’ data  biex timmonitorja kif l-ingranaġġ effettiv jitqabbel 
mar-rata ta’ ingranaġġ fil-mira. Madankollu, fin-nuqqas ta’ metodoloġija konsist -
enti tal-Kummissjoni dwar kif għandu jiġi kkalkulat l-effett ta’ ingranaġġ, hemm 
dubju jekk dan l-eżerċizzju jkunx jirriżulta f’ data  sinifikattiva li tkun tista’ tintuża 
għal tqabbil.
“Rati ta’ ingranaġġ mistennija” għandhom jiġu speċifikati għal kull strument 
finanzjarju (il-perjodu tal-programm 2014-2020)
Il-valutazzjoni ex ante  obbligatorja għal strumenti finanzjarji trid tinkludi stima ta’ riżorsi pubbliċi u privati 
addizzjonali li jistgħu jiġu ġġenerati mill-istrumenti finanzjarji fil-livelli kollha sar-riċevitur finali. Il-ftehim 
ta’ finanzjament bejn awtorità maniġerjali u “fond ta’ fondi” (jew id-dokument ta’ strateġija, fejn l-awtorità 
maniġerjali timplimenta l-fond direttament) irid jispeċifika dan l-”effett ta’ ingranaġġ mistenni” tal-istrument.
Kull sena, l-awtorità maniġerjali hija meħtieġa li tipprovdi anness għar-rapport annwali ta’ implimentazzjoni 
dwar operazzjonijiet li jinkludu l-istrumenti finanzjarji55.
55 L-Anness I għar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 821/2014 tat-28 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi r-regoli għall-applikazzjoni 
tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill rigward l-arranġamenti dettaljati għat-trasferiment u l-immaniġġar ta’ 
kontribuzzjonijiet tal-Programm, ir-rappurtar dwar strumenti finanzjarji, il-karatteristiċi tekniċi tal-miżuri ta’ informazzjoni u ta’ komunikazzjoni 
għal operazzjonijiet u s-sistema biex tiġi rreġistrata u tinħażen id-dejta (ĠU L 223, 29.7.2014, p. 7) jistabbilixxi ħafna taqsimiet li għandhom 
jintużaw bħala l-bażi għal dan ir-rappurtar, li jinkludi informazzjoni dwar is-sorsi ta’ finanzjament tal-istrumenti finanzjarji.Kaxxa 8
46 Osservazzjonijiet 
Diffikultajiet biex investituri fis-settur privat jiġu attirati lejn 
strumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni kondiviża kif ukoll 
f’dik ċentrali
73 
Wieħed mill-għanijiet iddikjarati tal-istrumenti finanzjarji huwa li jattiraw fi -
nanzjament addizzjonali mis-settur privat biex jikkomplementa l-fondi pubbliċi 
disponibbli peress li dan jippermetti li aktar proġetti jibbenefikaw mill-istess 
livell ta’ investiment pubbliku. Għalhekk, aħna fittixna li niddeterminaw, kemm 
għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża kif ukoll dawk immaniġġjati ċentralment, 
il-punt sa fejn il-finanzjament privat addizzjonali ġie effettivament immobilizzat 
minn kontribuzzjonijiet pubbliċi għall-istrumenti.
Arranġamenti speċifiċi għal investituri privati fi strumenti 
finanzjarji matul il-perjodu tal-programm 2007-2013 ma 
rnexxilhomx jattiraw finanzjament addizzjonali sinifikanti
74 
L-intervisti tagħna u r-rieżami tagħna tad-dokumentazzjoni jikkonfermaw li 
matul il-perjodu tal-programm 2007-2013 is-settur privat baqa’ jsibha bi tqila li 
jinvesti fi strumenti finanzjarji, peress li dawn l-istrumenti tqiesu li kienu rregolati 
b’mod strett wisq (eż. regolamenti speċifiċi tal-UE u dawk nazzjonali, għajnuna 
mill-Istat, akkwist pubbliku). Jenħtieġ li jitfakkar li l-għanijiet taż-żewġ partijiet 
huma differenti: filwaqt li s-settur pubbliku għandu l-għan li jimplimenta objet -
tivi speċifiċi ta’ politika u ta’ investiment, is-settur privat irid ikun orjentat lejn 
attivitajiet profittabbli. Barra minn hekk, jista’ jkun hemm nuqqas ta’ għarfien fuq 
iż-żewġ naħat. Is-settur pubbliku mhuwiex neċessarjament mgħammar bi sfond 
finanzjarju avvanzat, filwaqt li s-settur privat mhuwiex neċessarjament familjari 
mal-leġiżlazzjoni tal-UE. Il-Kummissjoni tqis li wieħed mill-modi biex jiġi attirat 
il-kapital privat huwa li jiġu offruti trattament preferenzjali u/jew “primjums tar-
riskju” lil investituri privati. Għalhekk, aħna eżaminajna l-arranġamenti speċifiċi 
għal investituri fis settur privat biex naraw jekk ir-riskji ġewx kondiviżi bejn is-
settur pubbliku u dak privat b’mod raġonevoli.
47 Osservazzjonijiet 
Nuqqas ta’ gwida tal-Kummissjoni dwar kif għandhom jiġu stipulati 
arranġamenti dwar it-trattament preferenzjali għal strumenti taħt il-FEŻR 
u l-FSE
75 
Għall-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE għall-perjodu 2007-2013, il-leġiżlazzjoni 
pprovdiet possibbiltà li redditi fuq l-investimenti jiġu allokati b’mod preferenz -
jali lill-investituri li joperaw skont il-prinċipju tal-investitur f’ekonomija tas-suq56. 
Trattament preferenzjali jista’ jiġi eżerċitat, pereżempju, permezz ta’ kuntratti 
li ma jagħtux lis-sieħeb tal-finanzjament pubbliku l-istess drittijiet ta’ ħlas lura 
bħala sħab privati, jew permezz ta’ sehem mhux indaqs fil-profitt u t-telf bejn is-
sħab privati u dawk pubbliċi.
76 
Trattament preferenzjali jista’ jiġi ġustifikat jekk ikun meħtieġ biex jattira investi -
ment privat fi swieq li qed ifallu, fejn finanzjament privat jista’ jikkontribwixxi 
għall-ilħuq tal-objettivi tal-politika pubblika. Jekk ma jkunx iġġustifikat, it-tratta -
ment preferenzjali jista’ jirriżulta fi tnaqqis gradwali fid-dotazzjoni inizjali tal-ka -
pital tal-istrument finanzjarju u għaldaqstant inaqqas il-finanzjament li jintiret, li 
jkun disponibbli għaċ-ċiklu ta’ investiment li jmiss wara li l-istrument jiġi stralċat. 
Madankollu, la l-bażi legali għall-perjodu tal-programm 2007-2013 u lanqas in-
noti ta’ gwida tal-Kummissjoni ma jipprovdu xi indikazzjoni ta’ kif l-arranġamenti 
ta’ kondiviżjoni tar-riskji jmisshom jiġu stipulati fil-ftehim ta’ finanzjament jew kif 
ix-xerqien tat-trattament preferenzjali għandu jiġi ċċekkjat.
Minkejja li l-Kummissjoni tassumi riskji ogħla, isiru biss għadd limitat 
ta’ kontribuzzjonijiet privati għall-kapital ta’ strumenti mmaniġġjati 
ċentralment
77 
Bħala prattika ġenerali, għal strumenti mmaniġġjati ċentralment, il-leġiżlazzjoni 
regolatorja approvata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill tinkludi biss termini 
ġenerali fir-rigward ta’ kondiviżjoni tar-riskji u/jew it-trattament preferenzjali. 
L-arranġamenti dettaljati relatati mal-kontribuzzjoni mill-Kummissjoni f’dawn 
l-istrumenti (inklużi l-perċentwali tal-kondiviżjoni tar-riskji) jiġu biss aktar tard 
bħala parti minn ftehim separat li ma jeħtieġx li jiġi approvat mill-awtorità 
baġitarja (ara l- Kaxxa 9 ).56 L-Artikolu 43(5) tar-
Regolament ta’ 
Implimentazzjoni.
48 Osservazzjonijiet 
Kondiviżjoni tar-riskji bejn il-Kummissjoni u s-sħab tagħha – studju tal-każ tal-
”Istrument ta’ Garanzija fuq is-Self” (LGTT) u l-Inizjattiva tal-Bonds tal-Proġetti 
(IBP)
L-LGTT ġie konġuntement stabbilit fl-2008mill-Kummissjoni u mill-BEI permezz ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni, 
fejn kull parti refgħet 50 % tar-riskju ta’ inadempjenza tas-self (telf mistenni u telf mhux mistenni).
L-istrument jipprovdi garanzija fil-forma ta’ linja ta’ kreditu ta’ kontinġenza, li tista’ tintuża mill-fornitur tal-
proġett matul l-ewwel ħames sa seba’ snin ta’ operazzjoni, jekk id-dħul iġġenerat minn proġett ma jkunx 
biżżejjed biex jiżgura ħlas lura tad-dejn superjuri (jiġifieri f’każ li d-dħul effettiv mill-proġett jaqa’ taħt il-livell 
imbassar).
B’riżultat ta’ bidla fil-bażi legali, approċċ tat-tip portafoll tal-ewwel telf ġie introdott fl-2013, li dan wassal biex 
il-Kummissjoni ħadet ir-riskju ta’ 95 % tat-telf fuq l-Ewwel Biċċa Telf ta’ Portafoll (“PFLP”).
Fl-emenda tal-2012 għar-Regolament Nru 680/2007, l-IBP ġiet introdotta bħala strument ġdid. L-IBP tipprovdi 
titjib tal-kreditu fil-forma ta’ strument subordinat – jew faċilità ta’ self jew ta’ kontinġenza – biex tappoġġa 
bonds superjuri tal-proġetti, maħruġa minn kumpanija tal-proġetti. L-arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji 
bejn il-Kummissjoni u l-BEI huma l-istess bħal dawk tal-LGTT, jiġifieri l-Kummissjoni tieħu 95 % tat-telf filwaqt 
li l-BEI jerfa’ r-riskju għall-5 % li jifdal.
Il-PFLP għall-portafoll tal-LGTT/IBP ġie ssettjat f’tali livell, li minħabba fih mhuwiex probabbli li telf effet -
tiv imur lil hinn mill-PFLP . B’konsegwenza ta’ dan, il-Kummissjoni effettivament terfa’ l-akbar parti tar-riskju 
effettiv.
Il-bażi legali tipprovdi li l-kondiviżjoni tar-riskji tkun ibbażata “fuq bażi tal-ewwel telf”, iżda ma tipprovdix 
dettalji dwar il-mod li bih il-portafoll tal-ewwel telf imissu jiġi ddeterminat jew dwar il-livell tal-iskopertura 
għar-riskju li tirriżulta minn dan l-approċċ. Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni57 jiddikjara li 
l-perċentwal tal-ewwel telf ikun tipikament jiġi ssettjat kemxejn aktar mit-telf medju storiku. Madankollu, il-
BEI ddetermina l-limitu massimu b’tali mod li l-iskopertura netta għar-riskju mistenni baqgħet fi ħdan ir-riskju 
standard tiegħu (inqas minn 2 % tat-telf mistenni) u mhux fuq data  storika.
57 SEC(2011) 1237 final tad-19 ta’ Ottubru 2011 “Commission Staff Working Paper - Impact assessment accompanying the document 
“Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social committee and the 
Committee of the Regions - A pilot for the Europe 2020 Project Bond Initiative”” (Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni - Valutazzjoni 
tal-impatt li takkumpanja d-dokument “Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Soċjali u u Ekonomiku 
Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - Pilota għall-Inizjattiva Bonds Ewropa 2020 għall-Proġetti”), p. 53.Kaxxa 9
49 Osservazzjonijiet 
Studju tal-każ - Kondiviżjoni tar-riskji bejn il-Kummissjoni u s-sħab tagħha - EEEF
L-EEEF jinvesti fl-effiċjenza enerġetika, fi proġetti tal-enerġija rinnovabbli, u fi trasport urban nadif. L-azz -
jonisti tiegħu huma l-Kummissjoni, il-BEI, u żewġ banek. L-EEEF huwa organizzat bħala kumpanija pubblika 
b’responsabbiltà limitata u l-ishma tagħha huma maqsumin fi tliet klassijiet (A, B u C) skont ir-riskju meħud 
u d-drittijiet għal redditi, fejn il-klassi A tkun l-aktar vantaġġuża, u l-klassi Ċ tkun l-inqas vantaġġuża.
Il-Kummissjoni hija l-uniku azzjonist tal-ishma tal-klassi C, l-ewwel wieħed li jġarrab telf u l-aħħar wieħed li 
jibbenefika minn qligħ. L-ishma tagħha jiġu mifdija mal-maturità. It-tifdija hija suġġetta għad-disponibbilta ta’ 
biżżejjed flus kontanti fil-fond.
It-telf tal-kumpanija jiġi allokat lill-Kummissjoni l-ewwel. Dan it-telf ma jaffettwax il-valur tal-ishma tal-klassi 
A u l-klassi B, sakemm il-valur tal-ishma tal-klassi C jkun għadu pożittiv. Huwa biss wara li l-valur tal-ishma tal-
klassi C jitnaqqas għal żero, li t-telf jiġi allokat għall-ishma tal-klassi A u tal-klassi B. L-introjtu u l-gwadanni fu -
turi mhux neċessarjament iwasslu għal teħid lura tal-ishma tal-klassi C, peress li huma jkunu jintużaw l-ewwel 
għad-dividendi fil-mira tal-ishma tal-klassi A u tal-klassi B.
Barra minn hekk, l-ishma tal-klassi C ma jistgħux jinfdew qabel dawk taż-żewġ klassijiet l-oħra.Kaxxa 1078 
Għal xi strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, aħna sibna li kważi r-
riskji effettivi kollha jiġu ttrasferiti lill-Kummissjoni (ara l- Kaxxa 10 ). Madankollu, 
minkejja li l-Kummissjoni tieħu aktar riskju mis-sħab tagħha f’dan it-tip ta’ 
strumenti, l-analiżi tagħna turi li s-settur privat ma għamel l-ebda kontribuzzjoni 
sinifikanti għalihom.
Deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa jintużaw f’xi każijiet biex 
l-istrumenti finanzjarji jsiru aktar attraenti għal investituri fis-
settur privat
79 
Deċiżjoni fil-qasam tat-taxxa hija deċiżjoni bil-miktub li tittieħed minn awtorità 
nazzjonali tat-taxxa dwar kif aspett partikolari tal-attivitajiet ta’ entità jiġi ttrattat 
taħt il-liġi applikabbli, ta’ dak l-Istat Membru, dwar it-taxxxa. Proċedura bħal din 
tista’ tintuża f’bosta Stati Membri tal-UE biex tinkiseb ċertezza dwar kif l-attivita -
jiet se jiġu intaxxati. Ġeneralment, individwi jew impriżi suġġetti għat-tassazzjoni 
jippreżentaw l-interpretazzjoni tagħhom ta’ kif il-liġi dwar it-taxxa tapplika 
għalihom jew għal tranżazzjoni jew attività partikolari, u l-awtorità tat-taxxa 
twieġeb b’deċiżjoni pożittiva jew negattiva. Fl-industrija tal-fondi, ftehimiet 
bħal dawn dwar it-taxxa huma wkoll prattika standard. Filwaqt li deċiżjonijiet 
fil-qasam tat-taxxa jistgħu jkunu perfettament leġittimi, u jintużaw f’għadd 
ta’ ġurisdizzjonijiet, huma ntużaw ukoll għall-iffaċilitar tal-ippjanar aggressiv 
tat-taxxa.
50 Osservazzjonijiet 
80 
Diġà fl-2012, il-Kummissjoni kienet ħarġet rakkomandazzjoni, indirizzata lill-Istati 
Membri, dwar l-ippjanar aggressiv tat-taxxa58. Essenzjalment, l-Istati Membri 
huma mħeġġa jbiddlu l-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom sabiex jindirizzaw 
arranġamenti artifiċjali u jittrattaw dawn l-arranġamenti għal finijiet tat-taxxa 
b’referenza għas-sustanza ekonomika tagħhom. Din ġiet segwita minn sensiela 
ta’ miżuri speċifiċi f’dan ir-rigward:
 ο mill-2014 ‘il hawn, il-Kummissjoni fetħet bosta investigazzjonijiet biex 
teżamina jekk id-deċiżjonijiet li jittieħdu minn awtoritajiet tat-taxxa fl-Istati 
Membri, fir-rigward tat-taxxa korporattiva fuq l-introjtu li għandha titħallas 
minn korporazzjonijiet, jikkonformawx mar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna 
mill-Istat59.
 ο f’Marzu 2015, il-Kummissjoni ppreżentat pakkett ta’ miżuri biex tagħti spinta 
lit-trasparenza fiskali u biex tintroduċi l-iskambju awtomatiku ta’ informazz -
joni bejn l-Istati Membri dwar id-deċiżjonijiet tagħhom fil-qasam tat-taxxa60.
 ο f’Ġunju 2015, il-Kummissjoni adottat pjan ta’ azzjoni għal tassazzjoni korpo -
rattiva ġusta u effiċjenti fl-UE61. Dan id-dokument jiddiskuti, fost għadd ta’ 
suġġetti dwar it-tassazzjoni, miżuri għall-ġlieda kontra l-evitar tat-taxxa u l-
ippjanar aggressiv tat-taxxa.
81 
Madankollu, aħna identifikajna strumenti finanzjarji li għalihom ittieħdu 
deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa (ara l- Kaxxa 11 ).
Studju tal-każ - Deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa għal strumenti finanzjarji fil-
ġestjoni ċentrali – il-”Fond Marguerite”
Fl-2013, il-”Fond Marguerite” kiseb ftehim dwar deċiżjoni tat-taxxa bil-quddiem (komunement magħrufa bħala 
“deċiżjoni fil-qasam tat-taxxa”) mill-Lussemburgu u ftehim ta’ pprezzar bil-quddiem għal Marguerite Holdings 
u s-sussidjarji tagħha fil-Lussemburgu fl-2013. Dan tal-aħħar huwa ftehim bejn kontribwent u l-awtoritajiet 
tat-taxxa, li jispeċifika l-metodu ta’ pprezzar li l-kontribwent japplika għat-tranżazzjonijiet tiegħu relatati 
mal-kumpanija.
L-istruttura speċifika użata mill-Fond Marguerite tirriżulta f’sitwazzjoni fejn titnaqqas it-taxxa minn ras il-għajn 
fuq il-pagamenti tad-dividendi minn kumpaniji azzjonarji lill-fond innifsu, billi l-pagamenti tad-dividendi jiġu 
ttrasformati f’pagamenti tal-imgħax billi jintużaw strumenti ibridi bejn l-entitajiet tal-Lussemburgu62. Huwa 
possibbli wkoll li taxxi oħrajn, bħal taxxi minn ras il-għajn fil-pajjiżi tal-kumpaniji operattivi jew taxxi fuq il-
qligħ kapitali fi żmien l-iżvestiment, jiġu evitati permezz tal-użu ta’ din l-istruttura.
62 Strumenti ibridi huma strumenti li jistgħu jiġu ttrattati b’mod differenti għal finijiet tat-taxxa fi ħdan u/jew fil-ġurisdizzjonijiet, pereżempju bħala 
dejn f’pajjiż wieħed u bħala kapital f’pajjiż ieħor, (ara l-OECD, “Hybrid Mismatch Arrangements - Tax Policy and Compliance Issues” (Arranġamenti 
Ibridi dwar Spariġġ - Kwistjonijiet ta’ Politika dwar it-Taxxa u ta’ Konformità), Marzu 2012, p. 7).Kaxxa 1158 Ir-Rakkomandazzjoni 
tal-Kummissjoni tas-
6 ta’ Diċembru 2012 dwar 
l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, 
C(2012) 8806.
59 Ara pereżempju IP/14/663 – 
l-Istqarrija għall-istampa 
tal-11 ta’ Ġunju 2014.
60 COM(2015) 135 final 
tat-18 ta’ Marzu 2015, 
“Proposta għal Direttiva 
tal-Kunsill li temenda 
d-Direttiva 2011/16/UE 
fir-rigward tal-iskambju 
awtomatiku u obbligatorju ta’ 
informazzjoni fil-qasam 
tat-tassazzjoni”.
61 COM(2015) 302 final 
tas-17 ta’ Ġunju 2015, “Sistema 
tat-taxxa korporattiva ġusta 
u effiċjenti fl-Unjoni Ewropea: 
Ħames oqsma ewlenin għal 
azzjoni”.
51 Osservazzjonijiet 
82 
Aħna ninnutaw ukoll li, fl-istrutturi ta’ twaqqif tagħhom, għadd ta’ strumenti 
taħt il-FEŻR u l-FSE għall-perjodu 2007-2013 użaw l-entitajiet SICAV63 jew SICAR64. 
Għal dawn l-istrutturi, deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa huma prattika komuni. 
Madankollu, l-Istati Membri ma jirrappurtawx lill-Kummissjoni dwar jekk l-
istrumenti tagħhom għamlux jew humiex se jagħmlu użu minn ftehimiet dwar 
deċiżjonijiet tat-taxxa bil-quddiem.
Kontribuzzjonijiet privati għad-dotazzjoni tal-kapital ta’ strumenti 
finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE jirrappreżentaw madwar 2 % 
tat-total
83 
F’rapporti preċedenti, aħna nnutajna li r-rata ta’ ingranaġġ tas-settur privat kienet 
limitata matul il-perjodu tal-programm 2007-201365. Skont id- data  l-aktar reċenti 
rrappurtata mill-Istati Membri lill-Kummissjoni, kienu biss 154 minn 1 025 stru -
ment finanzjarju taħt il-FEŻR u l-FSE fi 11-il Stat Membru li attiraw il-finanzjament 
privat fl-istruttura tagħhom ta’ finanzjament bħala parti mill-kontribuzzjoni 
mill-PO.
84 
Għall-fondi privati li jiġu kkontribwiti permezz ta’ programmi operazzjonali li 
jiġu rrappurtati mill-Istati Membri, hemm ukoll riskju ta’ għadd doppju, peress 
li huwa possibbli li l-finanzjament privat ippreżentat fil-livell tal-fondi speċifiċi 
jkun sempliċiment trasferiment ta’ fondi li jkun sar mill-fond ta’ parteċipazzjoni. 
Jekk l-analiżi tiġi ristretta għall-fondi ta’ parteċipazzjoni biss, u għaldaqstant jiġi 
eliminat ir-riskju ta’ għadd doppju, 9 biss mit-73 fond ta’ parteċipazzjoni eżistenti 
f’4 mit-18-il Stat Membru fejn jeżistu dawn il-fondi bbenefikaw minn kontribuzz -
jonijiet privati. Għal dawn id-disa’ fondi ta’ parteċipazzjoni, is-sehem tal-finanzja -
ment privat fid-dotazzjoni tal-istrument ivarja minn 5 % sal 50 %. B’mod ġenerali, 
EUR 325 miljun f’kapital privat ġew attirati lejn il-fondi ta’ parteċipazzjoni per -
mezz ta’ programmi operazzjonali. Fl-istess ħin, aħna ninnutaw li irrispettivament 
mill-informazzjoni rrappurtata, hemm obbligu legali li jirriżulta minn regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat għall-investimenti fil-kapital f’SMEs biex ikollhom livell min -
imu ta’ kofinanzjament privat ta’ 30 % jew 50 %, skont ir-reġjun66.
85 
Barra minn hekk, abbażi tal-informazzjoni pprovduta minn 11-il Stat Membru 
fuq bażi volontarja, ir-riżorsi mħallsa lil strumenti finanzjarji barra dawk mill-
programmi operazzjonali (privati jew pubbliċi) jammontaw għal EUR 342 miljun67. 
Madankollu, l-Istati Membri mhumiex meħtieġa jipprovdu din l-informazz -
joni, u d- data  rrappurtata fuq bażi volontarja lanqas ma hija vverifikata 
mill-Kummissjoni.63 SICAV hija tip ta’ fond miftuħ 
ta’ investiment li l-valur 
tal-kapital tiegħu jinbidel 
abbażi tal-ammont ta’ 
investituri u l-valur tal-
investimenti sottostanti 
tiegħu. Ishma fil-fond jinxtraw 
u jinbiegħu abbażi tal-valur 
nett, tal-fond, l-aktar reċenti 
tal-assi.
64 SICAR hija struttura mfassla 
għal investimenti fil-kapital 
privat u fil-kapital ta’ riskju 
mingħajr regoli ta’ 
diversifikazzjoni ta’ 
investiment, u mingħajr 
restrizzjonijiet fuq l-għoti ta’ 
self jew fuq l-ingranaġġ.
65 Ara r-Rapporti Speċjali 
Nru 2/2012 (il-paragrafi 105 
sa 115 u 124), Nru 8/2015 
(il-paragrafi 34 sa 35), 
Nru 5/2015 (il-paragrafi 66 
sa 67 u l-Kaxxa 7).
66 Community guidelines on 
State aid to promote risk 
capital investments in small 
and medium-sized enterprises 
(Linji gwida tal-Komunità dwar 
l-għajnuna mill-Istat 
għall-promozzjoni ta’ 
investimenti fil-kapital ta’ 
riskju f’intrapriżi żgħar 
u medji), il-paragrafu 4.3.4 
(ĠU C 194, 18.8.2006, p. 2).
67 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Summary of data on the 
progress made in financing 
and implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programme period 2007-2013, 
Situation as at 
31 December 2014” 
(Sommarju tad- data  dwar 
il-progress li sar fil-
finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), p. 25.
52 Osservazzjonijiet 
86 
Aħna ninnutaw ukoll li l-leġiżlazzjoni għall-perjodu tal-programm 2007-2013 
ma kinitx tistipula li l-ftehimiet ta’ finanzjament bejn l-awtoritajiet maniġerjali 
u l-maniġers ta’ fondi huma mistennija li jispeċifikaw rati mistennija ta’ ingranaġġ 
għal kontribuzzjonijiet privati addizzjonali. Barra minn hekk, ġeneralment, it-
tariffi ma kinux marbuta mas-suċċess li kellhom il-maniġers ta’ fondi biex jattiraw 
investituri privati (ara l-paragrafu 136)68. Għaldaqstant, ftit li xejn kien hemm 
inċentiv biex il-maniġer ta’ fondi jinvolvi lil investituri privati.
87 
Għal strumenti mmaniġġjati ċentralment, u b’mod partikolari, għal strumenti 
finanzjarji ta’ kapital, l-attirar ta’ investimenti fis-settur privat bħala kontributuri 
wera li kien diffiċli, kif jidher mill-istudji tal-każijiet fil- Kaxxa 12 .68 L-Artikolu 43(4) tar-
Regolament ta’ 
Implimentazzjoni.
Studju tal-każ - Diffikultajiet biex investituri fis-settur privat jiġu attirati lejn 
strumenti azzjonarji ffinanzjati mill-pubbliku – il-Fond Marguerite u l-EEEF
Eżempji ta’ kofinanzjament privat limitat, għal żewġ strumenti mmaniġġjati ċentralment huma pprovduti 
hawn taħt69:
 οMinbarra l-Kummissjoni, il-Fond Marguerite għandu disa’ sponsors, kollha kemm huma banek ikkontrollati 
pubblikament. Dawn l-isponsors impenjaw ammont totali ta’ EUR 710 miljun. Għadhom ma ġew attirati 
l-ebda flus minn investituri privati biex tintlaħaq il-mira ta’ EUR 1.5 biljun f’impenji totali70.
 οl-EEEF qagħad ukoll prinċipalment fuq fondi pubbliċi, fejn il-Kummissjoni kienet l-akbar kontributur tiegħu 
sa issa (EUR 125 miljun minn total ta’ EUR 265 miljun impenjati). L-uniku kontributur privat – id-Deutsche 
Bank – wettaq biss impenn limitat għall-istrument (EUR 5 miljun). F’dan l-istadju, l-ammont totali impenjat 
huwa inqas minn nofs il-mira tal-istrument (EUR 700 miljun).
69 SWD(2015) 206 final.
70 Commission Decision of 25 February 2010 on European Union participation in the 2020 European Fund for Energy, Climate Change and 
Infrastructure (the Marguerite Fund) (Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta’ Frar 2010 dwar il-parteċipazzjoni tal-Unjoni Ewropea fil-Fond 
Ewropew 2020 għall-Enerġija, it-Tibdil fil-Klima u l-Infrastruttura (il-Fond Marguerite)), C(2010) 941.Każ 12
53 Osservazzjonijiet 
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
88 
Għal strumenti taħt ġestjoni kondiviża, id-dispożizzjonijiet fil-leġiżlazzjoni għall-
perjodu tal-programm 2014-2020 ikomplu jippermettu li jsir trattament prefer -
enzjali, iżda jitolbu wkoll li ssir kondiviżjoni xierqa tar-riskju bejn is-sħab pubbliċi 
u dawk privati (ara l- Kaxxa 13 ).
Dispożizzjonijiet fir-rigward tat-trattament preferenzjali u l-kondiviżjoni tar-riskji 
(il-perjodu tal-programm 2014-2020)
L-Artikolu 44 tal-RDK jirrikjedi “[…] kondiviżjoni adegwata tar-riskju u tal-profitt” bejn l-investituri pubbliċi 
u privati, u r-Regolament ta’ Delega jistipula li l-livell ta’ trattament preferenzjali “għandu jkun proporzjonali 
mar-riskji meħuda minn dawn l-investituri u limitat għall-minimu neċessarju biex jiġu attirati dawn l-inves -
tituri”71. B’mod partikolari, fil-valutazzjoni ex ante , l-Istat Membru jrid jinkludi “[…] valutazzjoni tal-ħtieġa, 
u l-livell, ta’ rimunerazzjoni preferenzjali biex jiġu attirati riżorsi tal-kontroparti minn investituri privati u/jew 
deskrizzjoni tal-mekkaniżmi li se jintużaw biex tiġi stabbilita l-ħtieġa, u l-firxa, ta’ rimunerazzjoni preferenzjali 
bħal din […]”72.
Din ir-rimunerazzjoni preferenzjali tista’ tiġi ffinanzjata permezz ta’ riżorsi mħallsa lura lill-istrumenti, jew 
minn dħul u qligħ jew rendimenti oħra li huma attribwibbli għas-sostenn (appoġġ) mill-fondi tal-UE. Il-kunċett 
ta’ trattament preferenzjali japplika wkoll għal investituri pubbliċi li qed joperaw skont il-prinċipju tal-investi -
tur tal-ekonomija tas-suq73.
Barra minn hekk, ninnutaw li għal każijiet li jaqgħu taħt ir-REĠS “fil-każ ta’ qsim asimmetriku tat-telf bejn 
investituri pubbliċi u dawk privati, l-ewwel telf li jsir minn investitur pubbliku jiġi limitat għal 25 % tal-investi -
ment totali”74.
Inkella, dan għandu jkun konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq jew jgħaddi minn proċess ta’ notifika ta’ 
għajnuna mill-Istat.
71 L-Artikolu 6(1)(d) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 480/2014.
72 L-Artikolu 37(2)(c) tal-RDK.
73 L-Artikolu 44(1) tal-RDK.
74 L-Artikolu 21(13)(c) tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 651/2014.Kaxxa 13
54 Osservazzjonijiet 
89 
L-obbligu biex l-Istati Membri jivvalutaw il-ħtieġa għal trattament preferenzjali 
u l-arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji, u biex jipprovdu xi ġustifikazzjoni 
għal dawn l-arranġamenti, jista’ b’mod ċar jitqies bħala progress lejn il-ġestjoni 
aktar effiċjenti tal-istrumenti finanzjarji. Abbażi tal-intervisti tagħna, aħna nqisu 
madankollu li hemm ħtieġa li l-Kummissjoni tipprovdi gwida lill-Istati Membri 
dwar l-aħjar mod kif għandhom jużaw it-trattament preferenzjali biex jattiraw 
aktar kapital privat filwaqt li ma jallokawx riskju eċċessiv lill-kontributuri pubbliċi 
fir-rigward tad-dotazzjonijiet tal-istrumenti.
90 
Għal xi wħud mill-istrumenti mmaniġġjati ċentralment, il-firxa ta’ kondiviżjoni 
tar-riskji li tista’ ssir bejn il-Kummissjoni u s-sħab tagħha ġiet indirizzata wkoll 
fil-leġiżlazzjoni. Hawnhekk, ir-Regolament jispeċifika li “x-xejra ta’ kondiviżjoni 
tar-riskji [trid] tiġi riflessa f’kondiviżjoni kif xieraq bejn l-Unjoni u l-entità fdata”, 
filwaqt li “[...] r-riskju massimu kopert mill-baġit tal-Unjoni [ma jridx] jaqbeż 50 % 
tar-riskju tal-portafoll tad-dejn fil-mira taħt l-istrument tad-dejn”75. Għad irid jint -
wera jekk dawn id-dispożizzjonijiet immodifikati jkunux biżżejjed biex jattiraw 
aktar kontribuzzjonijiet mis-settur privat milli fil-perjodu tal-programm 2007-
2013. Kif diġà ssemma f’rapport preċedenti, aħna nqisu li l-aspetti prinċipali tal-
arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji bejn il-Kummissjoni u s-sħab tagħha (eż. 
il-BEI) għandhom jiġu ddefiniti fil-leġiżlazzjoni speċifika għal kull wieħed mill-
istrumenti mmaniġġjati ċentralment76.
91 
Fl-aħħar nett, fir-rigward tad-deċiżjonijiet fil-qasam tat-taxxa, is-sitwazzjoni 
baqgħet ma nbidlitx għall-perjodu tal-programm 2007-2013. Aħna nqisu li użu 
kontinwat minn ftehimiet dwar deċiżjonijiet tat-taxxa bil-quddiem matul il-per -
jodu tal-programm 2014-2020 għal strumenti finanzjarji mmaniġġjati ċentralment 
u/jew taħt ġestjoni kondiviża jistgħu jkunu ta’ riskju għar-reputazzjoni, peress li 
huma jistgħu jiġu pperċepiti bħala li jmorru kontra r-rakkomandazzjonijiet proprji 
u l-azzjonijiet tal-Kummissjoni li jikkonċernaw l-arranġamenti fiskali.75 L-Anness I għar-Regolament 
dwar l-FNE, il-Parti III, 
it-Taqsima 6.
76 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 2/2013, 
ir-Rakkomandazzjoni 7.
55 Osservazzjonijiet 
L-istrumenti finanzjarji kienu qed jipprovdu appoġġ 
finanzjarju rotanti?
92 
Waħda mir-raġunijiet prinċipali għall-użu ta’ fondi pubbliċi permezz ta’ strumenti 
finanzjarji hija l-fatt li l-flus jistgħu jintużaw ħafna drabi: jistgħu jkunu “rotanti”. 
Pereżempju, jekk self żborżat ikun tħallas lura wara tliet snin, il-flus kontanti 
imbagħad ikunu jistgħu jintużaw biex jipprovdu selfa ġdida. Għalhekk, aħna 
eżaminajna jekk dan l-effett rotanti kienx fil-fatt ġie mmaterjalizzat. Il-punt sa 
fejn il-fondi jistgħu jkunu rotanti fil-prattika jiddependi mit-tip ta’ appoġġ finan -
zjarju, iżda wkoll mill-perjodu ta’ investiment tal-istrumenti. Għalhekk, aħna ana -
lizzajna jekk il-perjodi ta’ investiment tal-istrument jikkorrispondux għal prattika 
normali tas-suq u x’fatturi kkontribwew biex il-perjodu effettiv ta’ investiment 
tal-istrumenti jiġi limitat.
Dewmien fl-implimentazzjoni qassar sinifikattivament 
il-perjodu effettiv ta’ investiment ta’ bosta strumenti 
finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE
93 
Fil-bidu tal-perjodu tal-programm 2007-2013, l-awtoritajiet pubbliċi fil-biċċa l-
kbira mill-Istati Membri kellhom biss esperjenza limitata ta’ strutturar u tmexxija 
ta’ strumenti rotanti fi sħubija ma’ intermedjarji finanzjarji. Wara l-awditi tagħna, 
aħna nnutajna li l-biċċa l-kbira mid-dewmien kien ikkawżat mill-istrutturar 
intern, ta’ strumenti finanzjarji li ħa ħafna ħin, negozjati fit-tull ma’ intermedjarji 
finanzjarji f’diversi livelli (ta’ spiss minħabba negozjati dwar spejjeż u tariffi tal-
ġestjoni), proċeduri kumplessi ta’ akkwist pubbliku, inċertezza dwar il-konformità 
mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, u diffikultajiet fil-ksib ta’ kontribuzzjonijiet 
mis-settur privat.
94 
F’ħafna każijiet, id-diversi korpi involuti esperjenzaw kurva wieqfa tat-tagħlim, 
u ammont sostanzjali ta’ żmien għadda qabel ma ġew rikonċiljati l-interessi 
u l-fehmiet ta’ ħafna partijiet interessati sabiex jilħqu ftehim dwar l-istrateġiji ta’ 
investiment tal-istrument. Bosta minn dawn il-kwistjonijiet ġew identifikati wkoll 
minn studji oħra77. Matul l-aħħar snin l-awditi tagħna jindikaw ukoll li, kieku kien 
hemm aktar gwida tal-Kummissjoni, u li kieku din il-gwida ngħatat aktar kmieni, 
dawn il-problemi setgħu jiġu pprevenuti, mill-inqas parzjalment.77 Il-Parlament Ewropew, 
id-Direttorat Ġenerali 
għall-Politiki Interni tal-Unjoni, 
“Financial Instruments under 
Cohesion policy 2007-13: How 
have Member States and 
Selected Financial Institutions 
Respected and Preserved EU 
Financial Interests?” (Strumenti 
finanzjarji taħt il-politika ta’ 
Koeżjoni għall-2007-13: L-Istati 
Membri u l-Istituzzjonijiet 
Finanzjarji Magħżula Kif 
Irrispettaw u Ppreservaw 
l-Interessi Finanzjarji tal-UE?”, 
p. 16; il-Kummissjoni u l-BEI, 
“Financial Instruments: 
A Stock-taking Exercise in 
Preparation for the 2014-2020 
Programme period” 
(Strumenti Finanzjarji: 
Eżerċizzju ta’ Rendikont 
fit-Tħejjija għall-Perjodu 
tal-programm 2014-2020) – 
studju mwettaq minn Mazars/
Ecorys/EPRC, p. 62.
56 Osservazzjonijiet 
95 
Ir-rati baxxi ta’ żborżament f’ħafna Stati Membri u, b’konsegwenza ta’ dan, il-
kapaċità limitata ta’ strumenti biex joħolqu rotazzjoni tal-fondi huma riżultat 
ovvju ta’ dawn id-diffikultajiet. F’xi każijiet, id-dewmien fl-implimentazzjoni 
dam bosta snin, u għaldaqstant naqqas b’mod sinifikanti l-perjodu ta’ żmien li 
matulu d-dotazzjoni tal-istrument finanzjarju setgħet imbagħad tiġi żborżata lir-
riċevituri finali (ara l- Kaxxa 14 ).
Studju tal-każ – Dewmien fit-twaqqif tal-fond ta’ parteċipazzjoni JEREMIE 
fis-Slovakkja
Il-memorandum ta’ qbil bejn il-FEI u l-Gvern Slovakk għall-fond nazzjonali ta’ parteċipazzjoni JEREMIE ġie 
ffirmat fl-2006, jiġifieri qabel il-bidu tal-perjodu tal-programm 2007-2013. Wara li twettqet l-analiżi tal-ħtiġijiet 
(“analiżi tad-diskrepanzi”) tas-suq tal-fondi, ġie ffirmat ftehim qafas fl-2008, u l-ftehimiet ta’ finanzjament bejn 
id-diversi ministeri u l-FEI ġew iffirmati fl-2009.
Imbagħad, għaddiet sena oħra qabel ma ġew iffirmati ż-żewġ ftehimiet finali (ftehim dwar il-fondi ta’ 
parteċipazzjoni u ftehim dwar il-partijiet interessati), li huma wkoll prekundizzjonijiet legali biex tinbeda l-
operazzjoni effettiva tal-fond. Il-kapitalizzazzjoni tal-fond ta’ parteċipazzjoni nnifsu fl-aħħar twettqet fl-2011. 
Għalhekk, b’mod ġenerali, għaddew ħames snin (2006 sa 2011) sakemm il-fond ta’ parteċipazzjoni JEREMIE 
kien operazzjonali.
Sejħiet għal espressjoni ta’ interess għar-reklutaġġ ta’ intermedjarji finanzjarji tniedu fl-2011, fl-2012 u fl-2013. 
Imbagħad, għaddew sentejn sa tliet snin oħra sakemm il-ftehimiet mal-intermedjarji finanzjarji ġew konklużi 
biss fl-2013 (għall-istrument ta’ garanzija) u fl-2014 (għall-istrument ta’ self u dak azzjonarju). Kien biss wara 
dan li beda l-fluss ta’ appoġġ finanzjarju lir-riċevituri finali.
Ir-rata ta’ żborżament fi tmiem l-2014 kienet ta’ 12 % fil-livell tal-fondi ta’ parteċipazzjoni, u saħansitra aktar 
baxxa fir-rigward tal-iżborżamenti lir-riċevituri finali mis-subfondi.Kaxxa 14
57 Osservazzjonijiet 
L-effett rotanti tal-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE 
kien limitat matul l-implimentazzjoni u kien inċert wara 
l-għeluq tal-programmi għall-2007-2013
Inqas minn terz tal-istrumenti finanzjarji, kollha kemm huma, taħt 
il-FEŻR u l-FSE kienu użaw il-fondi tagħhom aktar minn darba sa 
tmiem l-2014
96 
B’mod ġenerali, l-analiżi tagħna wriet li hemm 316-il strument taħt il-FEŻR 
u l-FSE (fil-maġġoranza l-kbira fondi speċifiċi) fi 19-il Stat Membru, li kien 
irnexxielhom jiżborżaw id-dotazzjoni sħiħa tagħhom lir-riċevituri finali sal-
31 ta’ Diċembru 2014. Madankollu, anke għal dawn l-istrumenti, l-effett rotanti 
wasal tard ħafna fil-perjodu tal-programm. B’riżultat ta’ dan, huwa biss sehem 
limitat tad-dotazzjoni inizjali li se jintuża aktar minn darba sa tmiem il-perjodu 
estiż ta’ eliġibbiltà (jiġifieri Marzu 2017). Barra minn hekk, fl-ebda wieħed mill-
25 Stat Membru li jimplimentaw l-istrumenti finanzjarji, ir-rata aggregata ta’ 
żborżament ma laħqet il-100 % (ara t- Tabella 4 ).
Restrizzjonijiet ta’ żmien ikkawżaw problemi partikolari għal strumenti 
azzjonarji
97 
L-analiżi tagħna turi wkoll li strumenti azzjonarji esperjenzaw problemi partikolari 
biex jiksbu effett rotanti. Fl-Ewropa, il-perjodu medju ta’ parteċipazzjoni għal 
strumenti azzjonarji (eż. iż-żmien bejn l-akkwiżizzjoni u l-bejgħ ta’ ishma) kien 
ta’ madwar sitt snin fl-201478. Madankollu, il-biċċa l-kbira mill-istrumenti azzjon -
arji taħt il-FEŻR u l-FSE kienu operazzjonali għal mhux aktar minn tmien snin 
(2009 sa 2017). Anke jekk, pereżempju, l-operazzjonijiet bdew fil-bidu tal-2009 
u ċ-ċessjoni twettqet fi tmiem l-2014, kien ikun jifdal biss inqas minn tliet snin 
qabel l-għeluq tal-PO biex issir serje ġdida ta’ investimenti fil-kapital. Għalhekk, 
wara li jittieħdu inkunsiderazzjoni s-snin meħtieġa biex jitwaqqaf l-istrument, 
mhuwiex probabbli li kontribuzzjonijiet mill-programmi operazzjonali għal stru -
menti azzjonarji jerġgħu jintużaw fi ħdan perjodu tal-programm.
98 
B’kuntrast ma’ dan, strumenti azzjonarji mmaniġġjati ċentralment għandhom 
durati ħafna itwal, u dan jirrifletti aħjar in-natura tal-istrumenti azzjonarji79 (eż. 
il-Fond Marguerite għandu terminu ta’ 20 sena bil-possibbiltà li jiġi estiż għal 
sentejn).78 Preqin, Private Equity Spotlight  
(Attenzjoni fuq il-Kapital 
Privat), Mejju 2015, p. 8.
79 SWD(2015) 206 final, pp. 151, 
159.
58 Osservazzjonijiet 
Il-livell għoli ta’ diskrezzjoni fl-utilizzazzjoni mill-ġdid ta’ fondi 
għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE jista’ jikkawża 
l-għajbien tal-effett rotanti ladarba l-programmi operazzjonali 
jingħalqu
99 
Il-qafas legali għall-perjodu 2007-2013, għall-istrumenti finanzjarji taħt ġestjoni 
kondiviża, jistipula li l-Istat Membru jista’ jżomm kwalunkwe riżorsa li tkun 
intużat mill-inqas darba sakemm seħħ l-għeluq, iżda jeħtieġ li din tintuża mill-
ġdid għall-benefiċċju tal-grupp fil-mira80. In-noti ta’ gwida tal-Kummissjoni dwar 
l-istrumenti finanzjarji81 u dwar l-għeluq għall-programmi operazzjonali għall-
perjodu 2007-201382 jissuġġerixxu li r-riżorsi mill-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE 
għandhom jiġu investiti mill-ġdid b’mod indefinit.
100  
Madankollu, aħna nqisu li r-Regolament Ġenerali għall-perjodu 2007-2013 
fir-rigward ta’ riinvestimenti indefiniti ma jistax jiġi interpretat b’dan il-mod83. 
Pereżempju, id-dispożizzjonijiet jippermettu wkoll li l-kapital tal-istrument jit -
naqqas u li r-riżorsi tal-istrumenti finanzjarji jintużaw fil-forma ta’ għotjiet. Barra 
minn hekk, f’termini legali, kwalunkwe attività wara l-għeluq tal-programmi li 
ma tikkonċernax il-baġit tal-UE hija r-responsabbiltà esklussiva tal-Istat Membru 
u mhijiex suġġetta aktar għal superviżjoni mill-Kummissjoni, dment li mhux ip -
provdut b’mod ieħor fil-bażi legali.
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu 
tal-programm 2014-2020?
101  
Għall-perjodu tal-programm 2014-2020, għadd ta’ kwistjonijiet li jirrigwardaw l-
utilizzazzjoni mill-ġdid ta’ fondi għal strumenti taħt l-FSIE wara tmiem il-perjodu 
ta’ eliġibbiltà fl-2023 ġew ikkjarifikati fl-Artikoli 44 u 45 tal-RDK.
102  
Barra minn hekk, il-leġiżlazzjoni li tirregola l-perjodu tal-programm 2014-2020 tir -
rikonoxxi b’mod espliċitu n-natura rotanti intenzjonata tal-istrumenti finanzjarji 
wara l-perjodu ta’ eliġibbiltà billi tinkludi dispożizzjonijiet għall-użu mill-ġdid ta’ 
riżorsi mħallsa lura matul perjodu ta’ mill-inqas tmien snin wara t-tmiem tal-
perjodu ta’ eliġibbiltà84. Permezz ta’ din id-dispożizzjoni, l-RDK jissettja perjodu 
minimu għall-assenjar tal-fondi li ġew allokati għall-istrumenti finanzjarji, iżda ma 
jipprovdix aktar dettalji dwar kif dan jenħtieġ li jsir. Fil-fehma tagħna, jenħtieġ li 
l-Kummissjoni tikkjarifika dan l-aspett.80 L-Artikolu 78(7) tar-
Regolament Ġenerali.
81 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Revised Guidance Note on 
Financial Engineering 
Instruments under Article 44 
of Council Regulation (EC) 
No 1083/2006” (Nota ta’ Gwida 
Riveduta dwar l-Istrumenti ta’ 
Inġinerija Finanzjarja taħt 
l-Artikolu 44 tar-Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006), 
COCOF_10-0014-05-EN, 
l-10 ta’ Frar 2012, 
il-paragrafu 5.2.5.
82 C(2015) 2771 final tat-
30 ta’ April 2015, “Annex to the 
Commission Decision 
amending 
Decision C(2013) 1573 on the 
approval of the guidelines on 
the closure of operational 
programmes adopted for 
assistance from the European 
Regional Development Fund, 
the European Social Fund and 
the Cohesion Fund (2007-
2013)” (Anness għad-Deċiżjoni 
tal-Kummissjoni li temenda 
d-Deċiżjoni C(2013) 1573 dwar 
l-approvazzjoni tal-linji gwida 
dwar l-għeluq ta’ programmi 
operazzjonali adottati għal 
assistenza mill-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew 
u l-Fond ta’ Koeżjoni 
(2007-2013)), p 7.
83 L-Artikolu 108 tar-Regolament 
Ġenerali b’konnessjoni 
mal-Artikoli 152(1) u 153 
tal-RDK.
84 L-Artikolu 45 tal-RDK.
59 Osservazzjonijiet 
103  
Fattur kritiku biex jiġu evitati l-iżbalji tal-passat huwa l-istandardizzazzjoni: huwa 
mistenni li l-għażla li l-awtoritajiet maniġerjali jfasslu strumenti finanzjarji skont 
termini u kundizzjonijiet standard li ġew stabbiliti mill-Kummissjoni tissimplifika 
u tiffaċilita b’mod sinifikanti l-proċess ta’ twaqqif.
104  
Il-bażi legali għall-perjodu tal-programm 2014-2020 tippermetti wkoll li l-istru -
menti finanzjarji jkomplu jintużaw matul il-perjodu segwenti tal-programm, aktar 
milli tirrikjedi li dawn jiġu stralċati u sostitwiti b’oħrajn ġodda85. Dan jista’ jiffran -
ka kemm ħin kif ukoll flus, peress li l-istrumenti finanzjarji huma lesti u operazz -
jonali fil-bidu tal-perjodu tal-programm u d-dotazzjoni tal-istrument tista’ tiżdied 
skont il-valutazzjoni ex ante  tal-ħtiġijiet. Madankollu, f’każijiet fejn il-maniġer 
ta’ fondi jkun intgħażel permezz ta’ proċedura kompetittiva miftuħa, l-iffrankar 
tal-ħin jista’ jkun limitat, peress li proċedura miftuħa ġdida tkun meħtieġa fi 
kwalunkwe każ biex jintgħażel il-maniġer il-ġdid ta’ fondi. Abbażi tar-risposti 
għall-istħarriġ tagħna (ara l- Kaxxa 15 ), gwida addizzjonali tal-Kummissjoni, dwar 
kif għandhom jiġu ttrasferiti strumenti għall-perjodu 2014-2020, tkun tintlaqa’ 
tajjeb ħafna mill-maniġers ta’ fondi.85 L-Artikolu 38(3)(b) tal-RDK.
Risposti għall-istħarriġ: kwistjonijiet li għalihom tinħtieġ gwida addizzjonali tal-
Kummissjoni (perjodu tal-programm 2014-2020)
Kwistjoni Rata tar-risposti1
Trasferiment ta’ strumenti li twaqqfu fil-perjodu preċedenti tal-programm għal dak ġdid 
(2014-2020)27 %
Politika ta’ ċessjoni u dispożizzjoni ta’ stralċ 21 %
Regoli li għandhom jiġu applikati fir-rigward tal-għażla tal-maniġers ta’ fondi 18 %
Użu mill-ġdid ta’ fondi li ntraddu lura lill-istrument finanzjarju wara tmiem il-perjodu ta’ 
eliġibbiltà17 %
Twaqqif ta’ strumenti fil-livell tal-UE 9 %
Oħrajn 8 %
1 Stħarriġ mibgħut lill-maniġers/awtoritajiet maniġerjali tal-akbar 50 strument taħt il-FEŻR, ir-rata tar-risposti kienet ta’ 80 %.
Sors:  Il-QEA.Kaxxa 15
60 Osservazzjonijiet 
105  
Fl-aħħar nett, matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, il-Kummissjoni bdiet tor -
ganizza firxa ta’ preżentazzjonijiet u sessjonijiet ta’ ħidma biex ixxerred “prattiki 
tajba” u biex tħarreġ l-uffiċjali tal-Istati Membri. F’Jannar 2015, sena wara l-bidu 
tal-perjodu tal-programm 2014-2020, il-Kummissjoni niedet ukoll pjattaforma ta’ 
konsulenza teknika (“ www.fi-compass.eu ”) biex ixxerred il-kompetenzi dwar ir-
rekwiżiti legali tal-UE li jikkonċernaw l-istrumenti finanzjarji.
L-istrumenti finanzjarji wrew li kienu metodu 
kosteffiċjenti għall-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE?
106  
Strumenti finanzjarji, għall-kuntrarju tal-għotjiet tradizzjonali, jiġu mmaniġġjati 
minn maniġers ta’ fondi (aktar milli minn amministraturi pubbliċi). Ġeneralment, 
dawn ikunu intermedjarji finanzjarji, bħal banek privati jew banek li huma 
l-proprjetà tal-Istat. Il-ġestjoni ta’ strumenti finanzjarji mhumiex b’xejn, 
u l-maniġers ta’ fondi huma intitolati li jiġu rimunerati għas-servizzi li huma 
jkunu taw. Ġeneralment, il-livell ta’ spejjeż (rimborżati abbażi ta’ evidenza tan-
nefqa) u ta’ tariffi (prezz jew kumpens miftiehem għal servizzi mogħtija) tal-
ġestjoni għall-maniġer ta’ fondi jiġu stipulati fil-ftehim ta’ finanzjament għal kull 
wieħed mill-istrumenti finanzjarji. Jenħtieġ li r-rimunerazzjoni tkopri l-ispejjeż 
tal-amministrazzjoni tal-istrument finanzjarju (inklużi spejjeż għal relazzjonijiet 
mal-investituri, spejjeż legali u spejjeż għall-awdituri) u, fil-każ ta’ maniġers ta’ 
fondi fis-settur privat, tippermetti marġni ta’ profitt. Jenħtieġ li huma jvarjaw 
bejn prodotti finanzjarji (jiġifieri garanziji, self jew kapital) differenti u jenħtieġ li 
l-livell tagħhom ikun relatat ma’ kriterji oġġettivi (eż. għadd kbir ta’ selfiet żgħar 
normalment jinvolvu spejjeż amministrattivi ogħla minn dawk ta’ għadd żgħir ta’ 
selfiet kbar).
107  
Abbażi tad- data  l-aktar reċenti rrappurtata mill-Istati Membri lill-Kummissjoni, 
aħna analizzajna l-livell tal-ispejjeż u t-tariffi effettivi tal-ġestjoni kemm għal 
strumenti taħt ġestjoni kondiviża kif ukoll dawk immaniġġjati ċentralment 
matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, u eżaminajna jekk kinux marbuta 
biżżejjed mal-prestazzjoni tal-maniġer ta’ fondi. Barra minn hekk, fir-rigward 
tal-perjodu tal-programm 2014-2020, aħna vvalutajna jekk is-sehem akbar ta’ 
finanzjament li ġie allokat għall-istrumenti finanzjarji (u għalhekk ġeneralment 
mhux immaniġġjati minn amministrazzjonijiet nazzjonali jew reġjonali) ġiex rif -
less fl-issettjar tal-livell tal-assistenza teknika li titħallas lill-Istati Membri għall-
implimentazzjoni tal-FSIE.
61 Osservazzjonijiet 
Hemm livell għoli ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni, meta 
mqabbel mal-livell effettiv ta’ żborżament lir-riċevituri finali
L-ispejjeż kumulattivi tal-ġestjoni jaqbżu l-iżborżamenti effettivi 
lir-riċevituri finali għal madwar 2 % tal-istrumenti
108  
Għal xi strumenti, l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni saħansitra qabżu l-ammonti 
effettivi żborżati lir-riċevituri finali. L-analiżi tagħna tal-1 025 strument finanzjarju 
taħt il-FEŻR u l-FSE identifikat 23 każ bħal dan (2.2 %) fi 8 Stati Membri (il-Bul -
garija, ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, Spanja, Franza, l-Italja, il-Polonja, ir-Renju 
Unit). Meħudin flimkien, dawn l-istrumenti ddebitaw EUR 28 miljun fi spejjeż 
u tariffi tal-ġestjoni sabiex jiżborżaw EUR 4 miljun lir-riċevituri finali. Fl-istess ħin, 
hemm strumenti simili fejn assolutament l-ebda spiża jew tariffa tal-ġestjoni ma 
titħallas lill-intermedjarji finanzjarji (ara l- Kaxxa 16 ).
Studju tal-każ – maniġers ta’ fondi li jimplimentaw strumenti finanzjarji mingħajr 
ħlas – il-”Fond ta’ Intraprenditorija” fil-Greċja u l-fond ta’ parteċipazzjoni JEREMIE 
fl-Ungerija
(a) Fond ta’ Intraprenditorija fil-Greċja
Il-Fond ta’ Intraprenditorija fil-Greċja ma jħallasx spejjeż u tariffi tal-ġestjoni lill-banek li jaġixxu bħala in -
termedjarji finanzjarji. Minflok, il-fond u l-banek jikkofinanzjaw is-self ipprovdut lir-riċevituri finali. Huma 
jikkondividu wkoll ir-riskju ta’ inadempjenza tas-self. Il-motivazzjoni primarja tal-banek biex jieħdu sehem 
fl-istrument hija l-kondiviżjoni tar-riskji. Għalhekk, huma jipparteċipaw fl-istrument mingħajr ma jiddebitaw 
l-ebda spiża jew tariffa tal-ġestjoni.
(b) JEREMIE fl-Ungerija
JEREMIE fl-Ungerija, lanqas, ma jħallasx xi spiża jew tariffa tal-ġestjoni lill-intermedjarji finanzjarji għal stru -
menti ta’ self. Minflok, self lill-intermedjarji finanzjarji jiġi pprovdut b’rata baxxa ħafna tal-imgħax meta mqab -
bla ma’ dik tas-suq. Ir-rata baxxa ħafna tal-imgħax ma tirrappreżentax rimunerazzjoni tal-maniġer ta’ fondi, 
peress li hija tiġi kontrobilanċjata mir-riskju ogħla li l-intermedjarji finanzjarji jassumu meta mqabbla mal-fond 
iffinanzjat mill-UE. F’każ li s-self jiġi inadempjenti, l-intermedjarji finanzjarji ġeneralment jassumu l-ogħla parti 
tat-telf.Kaxxa 16
62 Osservazzjonijiet 
L-ispejjeż u t-tariffi kumulattivi tal-ġestjoni jilħqu sa 75 % tal-
appoġġ finanzjarju żborżat lir-riċevituri finanzjarji
109  
Barra minn hekk, aħna wettaqna l-analiżi proprja tagħna tad- data  tal-Kummissjo -
ni fejn poġġejna l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni fir-rigward tal-ammonti effet -
tivament imħallsa lir-riċevituri finali. Ir-riżultati tagħna, fil-livell tal-Istati Membri, 
huma ppreżentati fit- Tabella 6 .
110  
Għal 274 mill-1 025 strument taħt il-FEŻR u l-FSE, f’10 mill-25 Stat Membru 
(l-Iżvezja, l-Awstrija, il-Latvja, Malta, il-Finlandja, il-Litwanja, ir-Rumanija, il-Greċja, 
l-Ungerija, Ċipru) aħna sibna li d- data  dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, li 
ġiet irrappurtata lill-Kummissjoni kienet komprensiva għall-istrumenti finanzjarji 
kollha. Għal 6 Stati Membri oħra (il-Polonja, il-Portugall, il-Ġermanja, is-Slovakkja, 
il-Bulgarija u r-Renju Unit) din l-informazzjoni ġiet ipprovduta għal 392 strument 
finanzjarju li kienu jirrappreżentaw 84 % sa 98 % tad-dotazzjoni totali tal-ka -
pital lill-istrumenti finanzjarji. Għall-Istati Membri l-oħra kollha, informazzjoni 
plawżibbli dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni ġiet irrappurtata għal strumenti li 
kienu jirrappreżentaw żewġ terzi jew inqas tad-dotazzjoni totali86. Għal għadd ta’ 
strumenti finanzjarji, id- data  jew ma ġiet irrappurtata xejn jew inkella ma kinitx 
plawżibbli (bħal spejjeż u tariffi tal-ġestjoni rrappurtati li kienu 10 darbiet ogħla 
mill-ammont effettiv żborżat). Barra minn hekk, meta l-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni ġew irrappurtati bħala “żero” jista’ jkun li dan kien fil-fatt il-każ, jew li d-
data  ma ġietx irrappurtata. Din id- data  ġiet eliminata mill-analiżi ulterjuri tagħna.86 Is-Slovenja (66 %), Spanja 
(63 %), Franza (37 %), l-Italja 
(28 %), id-Danimarka (18 %), 
ir-Repubblika Ċeka (16 %), 
in-Netherlands (10 %), il-Belġju 
(1 %) u l-Estonja (0 %).
63 Osservazzjonijiet 
Analiżi tal-ispejjeż u t-tariffi kumulattivi tal-ġestjoni, għal kull Stat Membru, għal 
strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE fil-31 ta’ Diċembru 2014
Stat MembruTotal tal-ispejjeż 
tal-ġestjoni 
rrappurtati  
(f’miljun EUR)Għadd ta’ 
strumenti  
(inklużi subfondi)Spejjeż u  tariffi tal-ġestjoni
% tal-ammont imħallas 
lill-istrument% tal-ammont imħallas lir-
riċevituri finali
KumulattiviMedja kull 
senaKumulattivi Medja kull sena
Is-Slovakkja 9 7 9 % 2 % 75 % 16 %
Ir-Repubblika Ċeka 4 5 9 % 3 % 47 % 16 %
Franza 14 120 9 % 2 % 19 % 4 %
L-Iżvezja 21 11 13 % 2 % 17 % 3 %
Ċipru 2 5 10 % 2 % 16 % 3 %
Ir-Renju Unit 124 74 10 % 2 % 16 % 3 %
Spanja 43 16 6 % 1 % 16 % 2 %
L-Awstrija 2 2 6 % 1 % 12 % 3 %
Il-Latvja 17 15 8 % 2 % 12 % 2 %
Il-Bulgarija 20 10 6 % 1 % 11 % 3 %
L-Italja 51 128 4 % 1 % 11 % 2 %
Malta 1 2 8 % 2 % 10 % 2 %
Il-Polonja 110 248 9 % 2 % 10 % 2 %
Id-Danimarka 1 9 9 % 2 % 10 % 2 %
Il-Litwanja 29 36 7 % 1 % 9 % 2 %
Il-Finlandja 4 1 6 % 1 % 9 % 1 %
Il-Ġermanja 105 45 7 % 1 % 9 % 1 %
In-Netherlands 0 11 6 % 1 % 8 % 1 %
Ir-Rumanija 8 4 5 % 1 % 6 % 1 %
Il-Portugall 18 56 4 % 1 % 5 % 1 %
Il-Greċja 29 32 2 % 0 % 4 % 1 %
Is-Slovenja 3 3 3 % 1 % 4 % 1 %
Il-Belġju 0 9 4 % 1 % 4 % 1 %
L-Ungerija 17 170 2 % 0 % 2 % 0 %
L-Estonja 0 6 0 % 0 % 0 % 0 %
Total 631 1 025
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni għall-2015.Tabella 6
64 Osservazzjonijiet 
87 L-Artikolu 78(6) tar-
Regolament Ġenerali.
88 L-Artikolu 43(4) tar-
Regolament ta’ 
Implimentazzjoni.
89 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (KE) 
Nru 448/2004, ir-Regola Nru 8, 
il-punt 2.7 u r-Regola Nru 9, 
il-punt 2.6.L-ebda rimborż, mill-baġit tal-UE, tal-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni ‘l fuq mil-limiti massimi regolatorji fl-għeluq
Fil-prinċipju, l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni kienu limitati għal 
massimu ta’ 4 % kull sena, tad-dotazzjoni totali tal-istrument 
finanzjarju
111 
Fil-bażi legali għall-perjodu tal-programm 2007-2013, id-dispożizzjonijiet dwar 
ir-rimunerazzjoni ta’ maniġer ta’ fondi kienu konċiżi fir-regolament prinċipali87, 
iżda l-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni kienu diġà speċifikati 
fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni88 tal-Kummissjoni. B’mod partikolari, ġew 
issettjati l-limiti massimi annwali li ġejjin:
 ο 2 % kull sena tal-kapital ikkontribwit mill-PO għall-fondi holding (fondi ta’ 
parteċipazzjoni) gћall-fondi ta’ garanzija;
 ο 4 % kull sena tal-kapital ikkontribwit mill-PO jew mill-fond holding gћall-
istrumenti ta’ mikrokreditu diretti lejn il-mikrointrapriżi; u
 ο 3 % tal-kapital ikkontribwit mill-PO jew mill-fond holding gћall-każijiet l-oћra 
kollha.
Il-Kummissjoni stabbiliet dawn il-limiti massimi fil-proposta leġiżlattiva tagħha, 
filwaqt li ħadet kont tal-esperjenza tal-perjodu tal-programm 2000-2006. Imbagħad, 
kien hemm limitu massimu kumplessiv għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni ta’ 5 % 
għal fondi ta’ kapital u ta’ 2 % għal fondi ta’ garanzija89.
112  
Fil-ġestjoni kondiviża, meta jkunu qed jiddeterminaw ir-rimunerazzjoni tal-
maniġer ta’ fondi, l-awtoritajiet maniġerjali jridu jikkonformaw kemm mal-qafas 
legali tal-Fondi Strutturali kif ukoll ma’ dak tal-għajnuna mill-Istat. Barra minn 
hekk, jeħtieġ li l-awtoritajiet maniġerjali jieħdu ħsieb li d-dispożizzjonijiet dwar 
ir-rimunerazzjoni jkunu f’konformità mal-istrateġija ta’ investiment tal-istrument 
biex jiżguraw li l-maniġer ta’ fondi jkollu inċentiv finanzjarju biex jaġixxi skont l-
objettivi ddikjarati tal-PO. Għalhekk, in-negozjar tal-ftehim ta’ finanzjament mhu -
wiex kompitu trivjali u, matul l-intervisti tagħna, ħafna awtoritajiet maniġerjali 
ddikjaraw li huma ma kellhomx il-kompetenzi meħtieġa biex jagħmlu dan fil-bidu 
tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.
65 Osservazzjonijiet 
90 L-Artikolu 42 (1)d tar-
Regolament 
(UE) Nru 1303/2013.
91 L-Artikolu 78(6)(d) tar-
Regolament Ġenerali, fi ħdan 
il-limiti stipulati fl-
Artikolu 43(4) tar-Regolament 
ta’ Implimentazzjoni.
92 COCOF (10-0014-05), 
it-8 ta’ Frar 2012, it-Taqsima 2.6.113  
Taħt ċerti kundizzjonijiet, jistgħu jinqabżu l-limiti massimi regolatorji għall-
ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni jistgħu jinqabżu (eż. jekk l-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni jkunu konformi mat-termini tas-suq u ma jkunux jaqbżu dawk li huma 
pagabbli mill-investituri privati jew jekk il-maniġer ta’ fondi jintgħażel permezz 
ta’ proċedura ta’ akkwist pubbliku). Abbażi tar-rappurtar mill-Istati Membri 
lill-Kummissjoni, ma teżistix informazzjoni dwar kemm inqabżu ta’ spiss il-limiti 
massimi.
114  
L-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni tħallsu mid-dotazzjoni tal-kapital tal-istrument 
finanzjarju; huma ma jiġux iddebitati lir-riċevitur finanzjarju. Dawn l-ispejjeż 
jitqiesu eliġibbli sa meta jsir l-istralċ tal-fond li fil-biċċa l-kbira mill-każijiet ikun 
l-għeluq tal-programm90. L-eliġibbiltà tal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni kklejmjati 
għall-fondi taħt il-FEŻR u l-FSE li twaqqfu matul il-perjodu tal-programm 2007-
2013 tiġi biss iċċekkjata mill-Kummissjoni waqt l-analiżi tad-dokumenti ta’ għeluq 
fl-2017 u fl-2018.
L-ispejjeż kumulattivi tal-ġestjoni x’aktarx li jaqbżu l-limiti 
massimi regolatorji f’xi każijiet fl-għeluq
115  
L-ispejjeż jew it-tariffi tal-ġestjoni li ġġarrbu u tħallsu sal-31 ta’ Marzu 2017 jistgħu 
jiġu ddikjarati bħala spiża eliġibbli tal-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-
FSE, li taħthom ikun twaqqaf l-istrument finanzjarju91. Ir-Regolament jispeċifika 
li l-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni huma relatati mal-”kapital 
ikkontribwit mill-programm operattiv (operazzjonali)”. Skont il-Kummissjoni, 
il-limiti massimi msemmija fl-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni 
huma applikabbli għall-kontribuzzjoni kapitali totali għall-istrument finanzjarju, 
aktar milli għall-kontribuzzjoni effettiva użata biex jiġi pprovdut appoġġ finanz -
jarju lir-riċevituri finali. Il-gwida eżistenti għall-perjodu tal-programm 2007-2013 
dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni tikkonferma din il-fehma92.
116  
Fil-fehma tagħna, il-Kummissjoni kien imissha interpretat id-dispożizzjonijiet 
dwar il-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni stipulati fir-Regolament 
bħala li japplikaw għad-dotazzjoni effettiva tal-kapital li kienet intużat, li ġiet 
ikkontribwita mill-PO għall-istrument finanzjarju, jiġifieri d-dotazzjoni effettiva li 
ntużat biex tipprovdi appoġġ finanzjarju lir-riċevituri finali. Il-maniġers ta’ fondi 
ma jmisshomx jiġu rimunerati talli ma jkunux għamlu użu mid-dotazzjoni tal-
kapital tal-istrumenti.
66 Osservazzjonijiet 
93 Matul il-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007-2013, 
il-Kummissjoni ħarġet tliet noti 
ta’ gwida tal-COCOF dwar 
l-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja: 
COCOF (07/0018/01), 
COCOF (08/0002/03) 
u COCOF (10-0014-05).
94 Il-Kummissjoni Ewropea, 
Revised Guidance Note on 
Financial Engineering 
Instruments under Article 44 
of Council Regulation (EC) 
No 1083/2006 (Nota ta’ Gwida 
Riveduta dwar l-Istrumenti ta’ 
Inġinerija Finanzjarja taħt 
l-Artikolu 44 tar-Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006), 
COCOF (10-0014-05), 
l-10 ta’ Frar 2012, 
il-paragrafu 2.6.12.Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, ir-rimunerazzjoni 
bbażata fuq il-prestazzjoni ma kinitx rekwiżit legali
117  
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, il-ġestjoni finanzjarja tajba tal-istru -
menti finanzjarji u l-prestazzjoni effettiva tal-maniġer ta’ fondi ssemmew biss fin-
noti ta’ gwida tal-Kummissjoni, iżda ma ssemmew fl-ebda bażi regolatorja, bħala 
fattur biex jiġu ddeterminati l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni93.
118  
Abbażi tal-awditi tagħna tal-prestazzjoni u tal-konformità, tal-istrumenti finan -
zjarji, aħna sibna li l-iskemi ta’ rimunerazzjoni marbutin mal-prestazzjoni kienu 
l-eċċezzjoni aktar milli r-regola: minn disa’ strumenti li ġew eżaminati fil-prejodu 
mill-2013 sal-2015, wieħed biss kellu rimunerazzjoni stabbilita, li kienet ibbażata 
fuq il-prestazzjoni, tal-maniġer ta’ fondi.
119  
Fejn ir-rimunerazzjoni tal-maniġers ta’ fond mhijiex ibbażata fuq il-prestazzjoni, 
ftit li xejn hemm inċentiv biex il-maniġers ta’ fondi fil-fatt jittrasferixxu l-fondi 
lir-riċevituri finali. Dan seta’ affettwa b’mod avvers il-prestazzjoni tal-istru -
menti finanzjarji matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. Barra minn hekk, 
l-immaniġġjar tal-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE mbagħad isir ukoll pjuttost at -
traenti għal maniġers ta’ fondi li mhumiex esperjenzati (ara wkoll il-paragrafu 86).
120  
Fl-2012, il-Kummissjoni rrakkomandat lill-awtoritajiet maniġerjali li r-rimuner -
azzjoni tal-maniġer ta’ fondi tkun marbuta mal-kwalità tal-investimenti fil-fatt 
imwettqa, kif imkejla mill-kontribut tagħhom għall-ilħuq tal-objettivi strateġiċi 
tal-programmi operazzjonali u għall-valur tar-riżorsi li jkunu ntraddu lura għall-
operazzjoni mingħand investimenti li jkunu twettqu mill-istrument94. Madankol -
lu, din ir-rakkomandazzjoni saret f’nota ta’ gwida tal-COCOF u mhijiex legalment 
vinkolanti.
67 Osservazzjonijiet 
95 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Summary of data on the 
progress made in financing 
and implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programme period 2007-2013, 
Situation as at 
31 December 2014” 
(Sommarju tad- data  dwar 
il-progress li sar fil-
finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), p. 29.Il-valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni ma tiħux kont dovut tad-differenzi fit-tipi ta’ 
strumenti u l-livell effettiv ta’ appoġġ ipprovdut lir-riċevituri 
finali
L-istima mill-Kummissjoni ta’ EUR 631 miljun fi spejjeż kumulattivi 
tal-ġestjoni mill-2007 ‘l hawn x’aktarx hija ddikjarata b’mod 
insuffiċjenti
121  
F’Diċembru 2015, abbażi tad- data  rrappurtata mill-Istati Membri għas-sena 2014, 
il-Kummissjoni stmat li l-ispejjeż u t-tariffi kumulattivi tal-ġestjoni kienu jammon -
taw għal mill-inqas EUR 631 miljun għal strumenti taħt il-FEŻR u l-FSE sa mill-bidu 
tal-perjodu tal-programm ‘il hawn95.
122  
Skont il-Kummissjoni, dan jirrappreżenta 4.7 % tal-kontribuzzjonijiet mill-
programmi operazzjonali, imħallsa għall-istrumenti rilevanti fil-perjodu 
tal-programm 2007-2013.
123  
Jekk l-ammonti mħallsa bejn il-fondi ta’ parteċipazzjoni u l-fondi speċifiċi hawn 
taħt ma jiġux inklużi fil-kalkolu, peress li diġà ġew inklużi bħala kontribuzz -
jonijiet mill-programmi operazzjonali għal fondi ta’ parteċipazzjoni, din ir-rata 
kumplessiva ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni tiżdied għal 6.2 %. Barra minn 
hekk, il-maniġers ta’ fondi jistgħu wkoll jimponu tariffi li għandhom jitħallsu 
mir-riċevituri finali, iżda jista’ jkun li ma jkunux jirrappurtaw dawn it-tariffi lill-
Kummissjoni. Għalhekk, peress li l-kalkolu tal-Kummissjoni huwa bbażat biss fuq 
data  parzjali, iċ-ċifri effettivi (kemm għall-ammonti assoluti kif ukoll għas-sehem 
tal-kontribuzzjonijiet mill-programmi operazzjonali) x’aktarx li jkunu ogħla.
L-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni huma sinifikattivament ‘il fuq mil-
livelli rrappurtati mill-Kummissjoni jekk jiġu kkalkulati fuq il-bażi 
tal-appoġġ finanzjarju pprovdut lir-riċevituri finali
124  
B’mod ġenerali, abbażi tas-764 strument taħt il-FEŻR u l-FSE fit- Tabella 6 , aħna 
sibna li l-ispejjeż u t-tariffi kumulattivi tal-ġestjoni jirrappreżentaw sa 75 % tal-
appoġġ finanzjarju pprovdut lir-riċevituri finali, filwaqt li jagħtu medja annwali li 
tkun sa 16 %.
125  
Għal dawk l-10 Stati Membri li rrappurtaw data  robusta, għall-274 fond kollha 
tagħhom, taħt il-FEŻR u l-FSE, aħna sibna li l-ispejjeż u t-tariffi kumulattivi tal-
ġestjoni huma ta’ bejn 2 % u 17 % tal-appoġġ finanzjarju pprovdut lir-riċevituri 
finali. Dan jagħti medja annwali ta’ bejn 1 % u 3 %.
68 Osservazzjonijiet 
Differenzi sinifikanti fl-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni bejn it-tipi 
differenti ta’ strumenti finanzjarji
126  
Il-livell ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni huwa wkoll relatat mat-tip ta’ strument. Fil -
waqt li ħadna inkunsiderazzjoni d- data  plawżibbli rrappurtata mill-Kummissjoni, 
aħna sibna l-valuri medji ppreżentati fit- Tabella 7 . Bħala medja, l-istrumenti ta’ 
garanzija għandhom il-perċentwal l-aktar baxx ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni, 
filwaqt li l-istrumenti azzjonarji għandhom l-ogħla perċentwal.
Spejjeż u tariffi kumulattivi medji tal-ġestjoni skont it-tip ta’ strument finanzjarju 
bħala perċentwal tad-dotazzjoni tal-fondi
Tip ta’ strument finanzjarjuPerċentwal kumulattiv medju ta’ spejjeż u  tar -
iffi tal-ġestjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014
Self 4.2 %
Garanzija 2.7 %
Kapital 11.0  %
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq data  tal-Kummissjoni għall-20151.
1  Il-Kummissjoni Ewropea, “Summary of data on the progress made in financing and implementing financial engineering instruments reported 
by the managing authorities in accordance with Article 67(2)(j) of Council Regulation (EC) No 1083/2006, Programme period 2007-2013, Situ -
ation as at 31 December 2014” (Sommarju tad- data  dwar il-progress li sar fil-finanzjament u l-implimentazzjoni tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat mill-awtoritajiet maniġerjali skont l-Artikolu 67(2)(j) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006, Il-perjodu tal-pro -
gramm 2007-2013, Is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014).Tabella 7
127  
Barra minn hekk, bħala regola ġenerali, l-istrumenti finanzjarji li ġew implimenta -
ti permezz ta’ fond ta’ parteċipazzjoni huma aktar għaljin biex jiġu implimentati, 
peress li l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni huma pagabbli fiż-żewġ livelli (jiġifieri 
fond ta’ parteċipazzjoni u fond speċifiku). Aħna ninnutaw ukoll li l-limiti massimi 
għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni matul il-perjodu tal-programm 2007-2013 ma 
jiddependux mill-iskala tal-investimenti ta’ strumenti finanzjarji għaliex huma 
jitħallsu bħala perċentwal tal-kontribuzzjoni mill-programmi operazzjonali (ara 
l-paragrafu 108).
69 Osservazzjonijiet 
96 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 8/2015, il-paragrafu 63.
97 Lane Clark & Peacock, 
“Investment management fee 
survey” (Stħarriġ dwar it-tariffi 
tal-ġestjoni tal-investiment), 
2015 u Morningstar, “Fee 
Study: Investors Are Driving 
Expense Ratios Down” (Studju 
dwar it-tariffi: l-Investituri qed 
ibaxxu l-Proporzjonijiet 
tal-Ispejjeż), 2015.
98 KfW Economic Research  
(Riċerka Ekonomika) Nru 18, 
“You get what you pay 
for – The remuneration 
structure of VC funds and its 
consequences” (Talli tħallas 
tieħu – L-istruttura ta’ 
rimunerazzjoni tal-fondi ta’ 
kapital ta’ riskju, 
u l-konsegwenzi tagħha), 
is-7 ta’ Marzu 2013.
99  Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 8/2015, il-paragrafi 62 
u 72.Abbażi tal-appoġġ finanzjarju pprovdut, l-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni għal strumenti taħt il-FEŻR u l-FSE huma sinifikattivament 
ogħla minn dawk għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati 
ċentralment, jew fondi ta’ investiment fis-settur privat
128  
L-analiżi tagħna wriet ukoll li l-ispejjeż u t-tariffi medji tal-ġestjoni għal strumenti 
finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, jew fondi ta’ investiment fis-settur privat 
kienu sinifikattivament aktar baxxi minn dawk għal strumenti taħt il-FEŻR u l-FSE, 
meta mqabbla mal-appoġġ finanzjarju pprovdut lir-riċevituri finali sa tmiem 
l-2014:
 ο l-ispiża operatorja kumulattiva li ġiet iddebitata mill-EEEF, minn mindu dan 
beda jopera fl-2011, hija ta’ bejn wieħed u ieħor 5 % tal-ammonti totali inves -
titi. Dan jirriżulta fi spiża annwali ta’ 1.2 %.
 ο għall-EPMF (selfiet u strumenti ta’ garanzija kkombinati), il-Kummissjoni tist -
ma li l-ispiża annwali medja pagabbli mill-baġit tal-UE hija massimu ta’ minn 
0.5 % sa 0.7 % tal-allokazzjoni (dotazzjoni tal-kapital)96. Dan jikkorrispondi 
għal spiża annwali ta’ 0.2 % tal-ammont ta’ garanziji pprovduti mill-EPMF lir-
riċevituri finali.
129  
L-analiżi tagħna wriet ukoll li anke l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni tal-BEI u l-FEI, 
għal strumenti taħt il-FEŻR kienu ġeneralment ogħla minn dawk iddebitati min -
nhom meta huma jaġixxu bħala maniġers ta’ fondi għal strumenti f’”ġestjoni 
kondiviża”.
130  
L-eżami tagħna ta’ żewġ studji dwar ir-rimunerazzjoni tal-maniġers ta’ fondi 
f’fondi ta’ investiment fis-settur privat, li ġie ppubblikat fl-2015, wera li t-tariffa 
annwali medja tal-ġestjoni għat-tipi kollha ta’ fondi (bl-esklużjoni ta’ fondi ta’ 
parteċipazzjoni) kienet ta’ bejn 0.6 % u 1 %97. Iż-żewġ studji indikaw ukoll li t-
tariffi tal-ġestjoni tnaqqsu fis-snin reċenti. Studju ieħor li ġie ppubblikat fl-2013 
jiddeskrivi li t-tariffi annwali tal-ġestjoni għal fondi ta’ kapital azzjonarju ta’ riskju 
jvarjaw bejn 2.0 % u 2.5 %98.
131  
L-analiżi tagħna turi wkoll differenzi sinifikanti fl-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni 
ddebitati bejn l-istrumenti individwali taħt il-FEŻR u l-FSE. Abbażi ta’ informazzjo -
ni disponibbli dwar l-ispejjeż effettivi ta’ implimentazzjoni ta’ strumenti finanz -
jarji individwali taħt il-FEŻR u l-FSE, il-Kummissjoni mhijiex f’pożizzjoni li tivvaluta 
jekk dawn id-differenzi fl-ispejjeż humiex iġġustifikati. Preċedentement aħna 
għamilna osservazzjoniiet simili f’rapport speċjali ieħor99.
70 Osservazzjonijiet 
100 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1310/2011 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tat-13 ta’ Diċembru 2011 li 
jemenda r-Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 
fir-rigward tal-għajnuna li trid 
titħallas lura, l-inġinerija 
finanzjarja u ċerti 
dispożizzjonijiet marbutin 
mar-rendikont tal-infiq 
(ĠU L 337, 20.12.2011, p. 1).
101 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Summary of data on the 
progress made in financing 
and implementing financial 
engineering instruments 
reported by the managing 
authorities in accordance with 
Article 67(2)(j) of Council 
Regulation (EC) No 1083/2006, 
Programming period 
2007-2013, Situation as at 
31 December 2014” 
(Sommarju tad- data  dwar 
il-progress li sar fil-
finanzjament 
u l-implimentazzjoni 
tal-istrumenti ta’ inġinerija 
finanzjarja rrappurtat 
mill-awtoritajiet maniġerjali 
skont l-Artikolu 67(2)(j) 
tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006, Il-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007-2013, 
Is-sitwazzjoni fil-
31 ta’ Diċembru 2014), p. 27.Limitazzjonijiet fir-rappurtar, mill-Istati Membri, ta’ spejjeż 
u tariffi tal-ġestjoni
Madwar 60 % biss tal-istrumenti kollha taħt il-FEŻR u l-FSE 
jipprovdu informazzjoni lill-Kummissjoni dwar l-ispejjeż u t-tariffi 
tagħhom tal-ġestjoni
132  
Fl-2011, il-Kummissjoni introduċiet obbligu ta’ rappurtar annwali għall-Istati 
Membri dwar strumenti taħt ġestjoni kondiviża100. L-awtoritajiet maniġerjali 
kellhom jirrappurtaw din l-informazzjoni għall-ewwel darba fir-rapporti tagħhom 
għas-sena 2011. Id- data  mitluba mill-Kummissjoni kienet tinkludi, fost oħrajn, in -
formazzjoni relatata mal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, li kienet fakultattiva għall-
awtoritajiet maniġerjali taħt il-FEŻR u l-FSE. Għas-sena 2014, data  dwar l-ispejjeż 
u t-tariffi tal-ġestjoni ġiet ippreżentata biss għal strumenti li jirrappreżentaw 
63 % tal-ammont totali tal-pagamenti mill-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR 
u l-FSE lill-istrumenti finanzjarji (imqabbla ma’ 50 % fl-2013)101.
133  
Barra minn hekk, aħna ninnutaw li l-ammonti mħallsa biss għandhom jiġu 
rrappurtati bħala spejjeż u tariffi tal-ġestjoni. Madankollu, hemm ukoll każijiet 
ta’ spejjeż u tariffi dovuti iżda li għadhom ma tħallsux. Dawn huma “ de facto ” 
esklużi mir-rappurtar, u dan jaffettwa l-kompletezza tiegħu u jikkontribwixxi 
għal dikjarazzjoni insuffiċjenti tal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni rrappurtati 
lill-Kummissjoni.
Dawn il-kwistjonijiet ġew indirizzati fil-perjodu tal-programm 2014-2020?
Fir-rigward tal-problemi bl-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, ittieħdu għadd ta’ miżuri 
għall-perjodu tal-programm 2014-2020.
71 Osservazzjonijiet 
102 L-Artikolu 46.1 u l-Artikolu 111 
tal-RDK.
103 L-Artikolu 46(2e) tar-
Regolament (UE) 
Nru 1303/2013.
104 L-Artikolu 13 tar-Regolament 
ta’ Delega tal-Kummissjoni 
(UE) Nru 480/2014.Id-dati ta’ skadenza għar-rappurtar tqassru għall-Istati Membri u ġew estiżi 
għall-Kummissjoni
134  
Fil-perjodu tal-programm 2014-2020, l-Istati Membri huma meħtieġa 
jippreżentaw lill-Kummissjoni r-rapport dwar l-implimentazzjoni tal-istrumenti 
finanzjarji bħala parti mir-rapport annwali ta’ implimentazzjoni tagħhom. Dan 
jimplika li r-rappurtar isir xahar qabel (sal-31 ta’ Mejju, meta mqabbel mat-
30 ta’ Ġunju matul il-perjodu preċedenti, meta r-rappurtar ma kienx parti mir-rap -
port annwali ta’ implimentazzjoni; għall-2017 u l-2019 id-data ta’ skadenza tibqa’ 
t-30 ta’ Ġunju) 102. Barra minn hekk, il-perjodu biex il-Kumissjoni tirrieżamina d-
data  rrappurtata mill-Istati Membri kien stabbilit f’ammont ta’ sitt xhur. Dan ifsser 
li, ħlief għall-2017 u l-2019, inbidlet id-data ta’ skadenza għall-Kummissjoni biex 
tippreżenta r-rapport ta’ implimentazzjoni kkonsolidat tal-istrumenti finanzjarji, 
mill-1 ta’ Ottubru sat-30 ta’ Novembru. Dan jirriżulta f’sitwazzjoni fejn informazz -
joni importanti dwar l-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji se ssir disponib -
bli għall-awtoritajiet ta’ kwittanza saħansitra aktar tard milli huwa l-każ bħalissa.
L-awtoritajiet maniġerjali huma meħtieġa jirrappurtaw lill-Kummissjoni 
dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni
135  
Għall-istrumenti finanzjarji għall-perjodu 2014-2020, l-awtoritajiet maniġerjali 
huma meħtieġa jippubblikaw data  dwar l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni bħala 
anness tar-rapport annwali ta’ implimentazzjoni103. Dan huwa titjib importanti li 
se jippermetti lill-Kummissjoni tanalizza u tissorvelja l-ispiża tal-implimentazzjoni 
ta’ strumenti finanzjarji b’mod ħafna aħjar fis-snin li ġejjin.
Limiti massimi mnaqqsa għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, u differenzjati 
skont it-tip ta’ strumenti finanzjarji
136  
Fir-rigward tal-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, aħna nosservaw 
żewġ differenzi prinċipali mill-perjodu tal-programm 2007-2013. L-ewwel nett, il-
limiti massimi għar-rimunerazzjoni tal-maniġer ta’ fondi huma differenzjati skont 
it-tip ta’ strumenti finanzjarji104 (ara t- Tabella 8 ).
72 Osservazzjonijiet 
Limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni ta’ tipi differenti ta’ strumenti 
finanzjarji taħt ġestjoni kondiviża (perjodu tal-programm 2014-2020)
Limiti massimi Rimunerazzjoni ta’ bażi, kull senaRimunerazzjoni bbażata fuq il-prestazzjoni, 
kull sena
Fond ta’ Parteċipazzjoni 7 %3 % l-ewwel 12-il xahar 0.5 %
1 % t-12-il xahar li jmiss 0.5 %
0.5 % s-snin ta’ wara 0.5 %
Self 8 % 0.5 % 1 %
Garanziji 10 % 0.5 % 1.5 %
Kapital 20 %2.5 % l-ewwel 24 xahar12.5 %
1 % s-snin ta’ wara22.5 %
Mikrokreditu 10 % 0.5 % 1.5 %
Oħrajn 6 % 0.5 % 0.5 %
1  Dan huwa relatat mal-perjodu ta’ wara l-iffirmar tal-ftehim ta’ finanzjament, ir-rata ogħla tista’ tintuża biss fi ħdan dan il-perjodu iżda effet -
tivament biss għaż-żmien mill-pagament effettiv tal-kontribuzzjonijiet mill-programm għall-fond ta’ parteċipazzjoni.
2 Għall-kapital, ir-rimunerazzjoni ta’ bażi hija marbuta ma’ ammonti impenjati għall-istrument finanzjarju. 
Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, Guidance for Member States on Article 42(1)(d) CPR– Eligible management costs and fees (Gwida għall-Istati Mem -
bri dwar l-Artikolu 42(1)(d) tal-RDK– Spejjeż u tariffi eliġibbli tal-ġestjoni) (EGESIF_15-0021-01), p. 8.Tabella 8
137  
It-tieni nett, il-limiti massimi (li issa huma fuq bażi kumulattiva aktar milli fuq bażi 
annwali) huma sinifikattivament aktar baxxi meta mqabbla ma’ dawk applikabbli 
fil-perjodu tal-programm 2007-2013. B’mod ġenerali, aħna nqisu li l-limiti massimi 
mnaqqsa li ġew imposti fuq l-ammont kumulattiv tar-rimunerazzjoni tal-maniġer 
ta’ fondi huma titjib, iżda l-Kummissjoni ma ġġustifikatx il-mod kif dawn il-limiti 
massimi ġew iddeterminati. L-analiżi tagħna tad- data  effettiva rrappurtata għall-
perjodu tal-programm 2007-2013 sa issa, turi perċentwali aktar baxxi fil-prattika 
(ara l-paragrafu 120).
73 Osservazzjonijiet 
105 Il-Kunsiderazzjoni 123 
u l-Artikolu 42 tal-RDK.
106 L-Artikoli 12, 13 u 14 tar-
Regolament ta’ Delega 
tal-Kummissjoni (UE) 
Nru 480/2014.
107 Il-Kummissjoni Ewropea, “Linji 
Gwida dwar l-għajnuna 
mill-Istat biex tippromwovi 
investimenti ta’ finanzjament 
ta’ riskju”, il-punt 3.6.1.Elementi tar-rimunerazzjoni tal-maniġer ta’ fondi li jkunu bbażati fuq il-
prestazzjoni għandhom biss effett limitat ta’ inċentiv
138  
Għall-perjodu 2014-2020, l-RDK jipprovdi wkoll li l-prestazzjoni tal-maniġer 
ta’ fondi hija mistennija li sservi bħala kriterju biex jiġu ddeterminati l-ispejjeż 
u t-tariffi tal-ġestjoni. B’mod partikolari, l-ispejjeż u t-tariffi kollha tal-ġestjoni 
li għandhom jiġu ddikjarati bħala eliġibbli fl-għeluq iridu jkunu bbażati fuq 
metodoloġija ta’ kalkolu bbażata fuq il-prestazzjoni (ara wkoll it- Tabella 6 )105.
139  
Aktar dettalji dwar il-kriterji bbażati fuq il-prestazzjoni, biex jiġu ddeterminati 
l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni u l-limiti massimi applikabbli, huma stipulati f’Att 
delegat106.
140  
Barra minn hekk, skont il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar l-investimenti ta’ 
finanzjament ta’ riskju107, dan il-komponent tar-rimunerazzjoni bbażat fuq il-
prestazzjoni għandu jkun sinifikanti u maħsub biex jippremja l-kisba ta’ miri 
ta’ politika speċifiċi stabbiliti bil-quddiem, kif ukoll il-prestazzjoni finanzjarja 
tal-maniġer ta’ fondi. Jenħtieġ li din tal-aħħar titkejjel mhux biss f’termini tal-
iżborżament b’suċċess tad-dotazzjoni inizjali jew l-ammont tal-kapital privat li 
nġabar, iżda wkoll fuq il-bażi tar-redditi effettivi fuq l-investimenti.
141  
Madankollu, aħna nosservaw li dawn l-elementi l-ġodda bbażati fuq il-prestazz -
joni għandhom rwol sekondarju biex tiġi ddeterminata r-rimunerazzjoni totali 
tal-maniġer ta’ fondi li għandha tiġi rimborżata mill-baġit tal-UE, għar-raġunijiet 
li ġejjin:
 ο minħabba d-durata normali ta’ fond ta’ parteċipazzjoni jew fond speċifiku, 
il-limiti massimi speċifikati fl-Att delegat tal-Kummissjoni ġeneralment 
jintlaħqu faċilment mingħajr ma tiġi riċevuta dik il-parti tar-rimunerazzjoni 
li tkun relatata mal-prestazzjoni. B’konsegwenza ta’ dan, maniġer ta’ fondi li 
jkollu livel għoli ta’ prestazzjoni jkun laħaq ir-rimunerazzjoni massima diġà 
fi stadju aktar bikri minn maniġer li għandu livell aktar baxx ta’ prestazzjoni, 
u minn dak iż-żmien ‘il quddiem ma jibqax jitħallas għas-servizzi tiegħu;
 ο ma hemm l-ebda imposta fuq prestazzjoni insuffiċjenti li tkun tiżgura li 
l-maniġer ta’ fondi jerfa’ parti minn xi telf finanzjarju li l-istrument finanz -
jarju jista’ jġarrab. Fil-fatt, abbażi tal-iskema attwali ta’ rimunerazzjoni, anke 
l-maniġers ta’ fondi li jiksbu redditi negattivi jistgħu jiksbu r-rimunerazzjoni 
massima;
74 Osservazzjonijiet 
108 L-Artikolu 45 tar-Regolament 
Ġenerali.
109 L-Artikolu 46 tar-Regolament 
Ġenerali.
110 SEC(2011) 1141 final tas-
6 ta’ Ottubru 2011 (ara wkoll 
ir-Rapport Speċjali Nru 8/2015, 
il-paragrafu 56; ir-Rapport 
Speċjali Nru 16/2013, 
il-paragrafi 74 sa 75). ο il-qafas regolatorju ma jirrikjedix li l-punti ta’ riferiment tal-prestazzjoni min -
ima (jew ir-rati hurdle) jiġu speċifikati bil-quddiem mill-awtorità maniġerjali, 
u li jeħtieġ li jinkisbu qabel ma l-maniġer ta’ fondi jkun jista’ jirċievi l-parti 
tar-rimunerazzjoni li hija relatata mal-prestazzjoni.
Għalhekk, b’mod ġenerali aħna nqisu li l-parti, li hija bbażata fuq il-prestazzjoni, 
tar-rimunerazzjoni tal-maniġer ta’ fondi li hija kofinanzjata mill-baġit tal-UE, bħalissa 
tipprovdi biss effett limitat ta’ inċentiv, u jeħtieġ li titqies mill-ġdid.
Jiġġarrbu spejjeż u tariffi tal-ġestjoni minbarra l-ispiża 
amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-programmi 
operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE
142  
Il-ġestjoni, il-kontroll, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programmi operazz -
jonali taħt il-FEŻR u l-FSE mhumiex b’xejn: din l-ispiża amministrattiva għall-
awtoritajiet nazzjonali tinkludi rimunerazzjoni tal-persunal, spejjeż operazz -
jonali (bħal spejjeż tal-ivvjaġġar u tat-taħriġ) u spejjeż relatati ma’ attivitajiet ta’ 
informazzjoni u ta’ komunikazzjoni. L-Istati Membri għandhom il-possibbiltà li 
jużaw assistenza teknika fl-ambitu tal-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-
FSE biex ikopru dawn l-ispejjeż amministrattivi108.
143  
Matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, l-assistenza teknika setgħet titla’ sa 
4 % tal-finanzjament totali ta’ PO taħt il-FEŻR jew l-FSE109. L-istess livell inżamm 
għall-perjodu tal-programm 2014-2020. Dan ġie stabbilit fuq bażi ta’ studju li 
twettaq fl-2010 f’isem il-Kummissjoni, għall-Valutazzjoni tal-impatt tagħha għall-
perjodu tal-programm 2014-2020110. Fuq din il-bażi, il-Kummissjoni tistma li sa 
EUR 13.6 biljun jistgħu jintnefqu mill-Istati Membri fuq assistenza teknika matul 
il-perjodu kollu kemm hu.
144  
Madankollu, matul il-perjodu tal-programm 2014-2020, sehem akbar u sin -
ifikanti tal-baġit tal-FEŻR u l-FSE se jiġi implimentat permezz ta’ strumenti 
finanzjarji (ara l-paragrafu 21). Dan jimplika li, b’mod komparattiv, aktar flus 
għall-assistenza teknika se jkunu disponibbli għall-attivitajiet ta’ finanzjament 
ibbażat fuq għotjiet, tal-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE, peress li 
l-parti prinċipali tal-attività amministrattiva għal strumenti finanzjarji titwettaq 
mill-maniġer ta’ fondi. Għal dawn l-attivitajiet, l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni 
jiġu ddebitati direttament mill-maniġers ta’ fondi lill-programmi operazzjonali 
(jew lir-riċevituri finali). Għalhekk, iż-żieda fil-finanzjament permezz ta’ strumenti 
finanzjarji indirettament iżżid ukoll mal-ispiża amministrattiva totali għall-baġit 
tal-UE, peress li hija żżid l-ammont tal-appoġġ ta’ assistenza teknika mogħti 
lill-Istati Membri mill-baġit tal-UE għall-attivitajiet li jkun jifdal ta’ finanzjament 
ibbażat fuq għotjiet.
75 Osservazzjonijiet 
111 Il-Kummissjoni Ewropea, 
“Co-financing salaries, 
bonuses, top-ups from 
Structural Funds during the 
2007-2013 programme period” 
(Kofinanzjament ta’ salarji, 
bonusijiet, top-ups mill-Fondi 
Strutturali matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013), 
ir-Rapport Finali, 2014.
112 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 5/2015, il-paragrafi 58 u 71.
113 Ara r-Rapport Speċjali 
Nru 8/2015, il-paragrafi 57, 63 
sa 64, 71 sa 72 
u r-Rakkomandazzjoni 4.145  
Aħna ninnutaw ukoll li, għall-perjodu tal-programm 2007-2013, ma hemm l-
ebda obbligu biex l-amministrazzjoni nazzjonali tirrapporta fid-dettall dwar 
kif intnefqet l-assistenza teknika111. F’rapport preċedenti, aħna diġà osservajna 
li l-Kummissjoni ma għandha disponibbli l-ebda informazzjoni komparattiva 
dwar l-ispejjeż amministrattivi għal kull Stat Membru, għal kull PO jew għal 
kull mekkaniżmu ta’ finanzjament (jiġifieri għotjiet jew strumenti finanzjarji)112. 
Dan jagħmilha diffiċli biex jiġi vvalutat jekk il-livelli ta’ assistenza teknika hum -
iex ġustifikati fid-dawl tal-ispejjeż effettivi li ġġarrbu mill-Istati Membri għall-
implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE.
146  
Għalhekk aħna nżommu r-rakkomandazzjoni preċedenti tagħna, li jenħtieġ li 
l-Kummissjoni twettaq analiżi komparattiva tal-ispejjeż ta’ implimentazzjoni tal-
għotjiet u tal-istrumenti finanzjarji (fil-ġestjoni ċentrali u f’dik kondiviża) għall-
perjodu tal-programm 2014–2020 bil-ħsieb li tistabbilixxi l-livelli reali tagħhom113. 
Informazzjoni bħal din tkun partikolarment rilevanti fid-dawl tat-tħejjija tal-
proposti leġiżlattivi għall-perjodu ta’ wara l-2020.
76
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
147  
B’mod ġenerali, aħna ninnutaw li l-appoġġ finanzjarju pprovdut lir-riċevituri 
finali permezz ta’ strumenti finanzjarji joffri vantaġġi sinifikanti meta mqabbla 
ma’ għotjiet, peress li kull euro ta’ finanzjament permezz ta’ strumenti finanzjarji 
jista’ fil-prinċipju jintuża aktar minn darba. Barra minn hekk, huwa mistenni li, fil-
prinċipju, il-fatt li s-self għandu jitħallas lura, il-garanziji għandhom jiġu rilaxxati 
jew fil-każ ta’ investimenti fil-kapital imroddijin lura, ikollu wkoll impatt fuq 
l-imġiba tar-riċevituri finali, li jwassal għal użu aħjar ta’ fondi pubbliċi u jnaqqas 
il-probabbiltà li r-riċevituri finali jsiru dipendenti minn appoġġ pubbliku.
148  
Madankollu, l-awditu tagħna identifika għadd ta’ problemi sinifikanti li llimitaw 
l-effiċjenza tal-istrumenti finanzjarji bħala mekkaniżmu għall-implimentazzjoni 
tal-baġit tal-UE matul il-perjodu tal-programm 2007-2013:
 ο għadd sinifikanti ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE kienu kbar 
iżżejjed u sa tmiem l-2014 komplew jiffaċċjaw problemi sinifikanti fl-
iżborżament tad-dotazzjonijiet tal-kapital tagħhom (bħala medja, kien intuża 
madwar 57 % tad-dotazzjoni kollha tal-kapital li tħallset mill-programmi 
operazzjonali lill-istrumenti finanzjarji). Fattur li kkontribwixxa għad-
dotazzjonijiet inizjali eċċessivi tal-kapital kien l-intenzjoni tal-Istati Membri li 
jevitaw id-diżimpenji matul il-perjodu tal-programm 2007-2013;
 ο b’mod ġenerali, l-strumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni kondiviża kif ukoll 
f’dik ċentrali ma rnexxilhomx jattiraw kapital privat;
 ο sa issa, kien hemm biss għadd limitat ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-
FSE li rnexxielhom jipprovdu appoġġ finanzjarju rotanti; u
 ο għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE, kien hemm livelli għoljin ta’ 
spejjeż u tariffi tal-ġestjoni meta mqabbla mal-appoġġ finanzjarju effettiv 
ipprovdut lir-riċevituri finali, u dawn jidhru wkoll li huma sinifikattivament 
ogħla minn dawk ta’ strumenti mmaniġġjati ċentralment jew ta’ fondi ta’ 
investiment fis-settur privat;
149  
Fl-istess ħin, aħna ninnutaw ukoll li sar titjib fil-qafas legali għall-perjodu 
tal-programm 2014-2020 fir-rigward ta’ strumenti finanzjarji bbażati fuq il-
kompetenzi miksuba matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, iżda jifdal ċerti 
problemi. Il-konklużjonijiet prinċipali tagħna għall-perjodi tal-programm 2007-
2013 u 2014-2020 huma ppreżentati skont l-istruttura tar-rapport, flimkien 
mar-rakkomandazzjonijiet.
77 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
L-istrumenti finanzjarji kienu ta’ daqs xieraq fid-dawl tal-ħtiġijiet 
tas-suq?
150  
Aħna nqisu li għadd sinifikanti ta’ strumenti finanzjarji kienu kbar iżżejjed. Dan 
jindika li l-awtoritajiet maniġerjali mhux dejjem ivvalutaw b’mod xieraq il-ħtiġijiet 
tas-suq qabel allokaw il-fondi mill-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-FSE 
għall-istrumenti finanzjarji. Dan wassal għal dotazzjoni eċċessiva tal-kapital meta 
kienu qed jitwaqqfu l-istrumenti finanzjarji, li rriżulta f’rati baxxi ta’ żborżament. 
Fattur li kkontribwixxa għal dawn id-dotazzjonijiet eċċessivi tal-kapital kien l-
intenzjoni tal-Istat Membru li jevita r-regola n+2.
L-introduzzjoni ta’ valutazzjonijiet ex ante obbligatorji matul il-perjodu tal-pro -
gramm 2014-2020 għal strumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni kondiviża kif ukoll 
f’dik ċentralizzata se tikkontribwixxi għall-prevenzjoni ta’ dotazzjonijiet eċċessivi ta’ 
strumenti finanzjarji fuq skala kbira. Minkejja dan, is-suċċess tagħha jkun jiddependi 
minn jekk hija nbnietx fuq suppożizzjonijiet tajbin u analiżi tajba. Għal strumenti fil-
ġestjoni kondiviża l-approċċ tal-pagamenti gradwali (li jorbot il-pagamenti mill-baġit 
tal-UE mal-iżborżament ta’ fondi lir-riċevituri finali) huwa wkoll immirat lejn l-indiriz -
zar tal-problema ta’ dotazzjoni eċċessiva. Barra minn hekk, rieżami regolari tal-val -
utazzjoni ex ante  f’każijiet ta’ bidliet fl-ambjent ekonomiku jew dak tas-suq huwa pre -
vist bħala għażla fl-RDK, iżda mhux għall-istrumenti mmaniġġjati ċentralment. Analiżi 
ta’ nofs it-terminu (li tkun tista’ tindirizza dawn l-aspetti) titwettaq għall-biċċa l-kbira 
mill-istrumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, iżda mhux għal kollha. Fl-aħħar 
nett, rieżami indipendenti ta’ valutazzjonijiet ex ante  mhuwa previst fl-ebda każ.
151  
Il-fokus reġjonali tal-istrumenti finanzjarji kkontribwixxa għat-twaqqif, mill-Istati 
Membri, ta’ għadd kbir ta’ strumenti finanzjarji ta’ daqs żgħir fil-perjodu tal-pro -
gramm 2007-2013. Ta’ spiss, dawn il-fondi speċifiċi individwali taħt il-FEŻR u l-FSE 
ma kellhomx id-daqs li, fl-industrija tal-fondi, huwa meqjus xieraq biex dawn 
joperaw b’mod effiċjenti (ara l-paragrafi 27 sa 61).
78 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 1
Fir-rigward tal-valutazzjonijiet ex ante  għal strumenti finanzjarji:
(a) il-valutazzjoni ex ante  mill-Kummissjoni għal strumenti mmaniġġjati 
ċentralment tinkludi b’mod sistematiku analiżi tat-”tagħlimiet li nsiltu” sal-
ġurnata tal-lum.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Kull meta jiġi stabbilit strument ġdid.
(b) il-Kummissjoni, minbarra t-”tagħlimiet li nsiltu”, tivvaluta wkoll l-effett li l-bid -
liet soċjoekonomiċi kbar ikollhom fuq il-prinċipji ġustifikattivi tal-istrument 
u fuq il-kontribuzzjoni korrispondenti meħtieġa mill-baġit tal-UE fil-kuntest 
tal-analiżijiet ta’ nofs it-terminu rispettivi tagħhom għall-istrumenti finanz -
jarji, immaniġġjati ċentralment, kollha.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Hekk kif jitwettqu l-analiżijiet ta’ nofs 
it-terminu.
Rakkomandazzjoni 2
Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jkollhom l-għan li jottimizzaw id-daqs 
ta’ fondi speċifiċi taħt il-FEŻR u l-FSE biex jieħdu, kull fejn ikun possibbli, vantaġġ 
mill-ekonomiji sinifikanti fl-ispiża ta’ fondi operattivi. Jenħtieġ li l-Kummissjoni 
tipprovdi gwida addizzjonali lill-Istati Membri dwar kif għandhom iwaqqfu dawn 
l-istrumenti finanzjarji fi ħdan l-Istati Membri jew fil-livell tal-Unjoni (li huma 
mmaniġġjati direttament jew indirettament mill-Kummissjoni).
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016 (għall-Kummissjoni), meta 
jkunu qed jistabbilixxu l-istrumenti finanzjarji (għall-Istati Membri).
L-istrumenti finanzjarji rnexxielhom jattiraw kapital privat?
152  
Aħna sibna li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ffaċċjaw diffikultajiet sinifikanti biex 
jattiraw investituri fis-settur privat lejn strumenti finanzjarji kemm fil-ġestjoni 
kondiviża kif ukoll f’dik ċentrali matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. B’mod 
partikolari, it-trattament preferenzjali ta’ investituri privati għal strumenti fi -
nanzjarji ma rnexxilux jattira finanzjament addizzjonali sinifikanti. Barra minn 
hekk, aħna nqisu li l-miżura ta’ ingranaġġ użata mill-Kummissjoni għal strumenti 
finanzjarji ma tiħux inkunsiderazzjoni b’mod xieraq il-punt sa fejn il-finanzjament 
pubbliku mill-baġit tal-UE jimmobilizza fondi addizzjonali. Barra minn hekk, 
l-Istati Membri mhumiex obbligati jirrappurtaw, lill-Kummissjoni, informazzjoni 
dwar kontribuzzjonijiet privati għad-dotazzjoni tal-kapital ta’ strumenti taħt il-
FEŻR u l-FSE.
79 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
153  
F’dan l-istadju, jidher li mhuwiex probabbli li ammont sinifikanti ta’ fondi privati 
jiġu attirati għall-perjodu tal-programm 2014-2020, permezz tal-programmi 
operazzjonali jew bħala kontribuzzjonijiet addizzjonali. Il-gwida maħruġa mill-
Kummissjoni f’April 2014 ma tiħux biżżejjed mill-”prattiki tajbin” osservati matul 
il-perjodu tal-programm 2007-2013 dwar l-aħjar mod kif għandhom jiġu applikati 
d-dispożizzjonijiet dwar it-trattament preferenzjali biex jiġi attirat aktar kapital 
privat mingħajr ma jiġu allokati riskji eċċessivi għas-settur pubbliku.
154  
L-użu minn ftehimiet dwar deċiżjonijiet tat-taxxa bil-quddiem għal strumenti 
finanzjarji, li taħt ċerti kundizzjonijiet jistgħu jirriżultaw fl-evitar tat-taxxa, matul 
il-perjodu tal-programm 2014-2020 jkun imur kontra l-politika proprja tal-Kum -
missjoni f’dan ir-rigward (ara l-paragrafi 62 sa 91).
Rakkomandazzjoni 3
Fir-Regolament Finanzjarju (u sussegwentement f’Regolamenti settorjali), 
jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi definizzjoni, għall-ingranaġġ ta’ strumenti 
finanzjarji li huma applikabbli fl-oqsma kollha tal-baġit tal-UE, li tkun tiddistingwi 
b’mod ċar bejn l-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet privati nazzjonali u kontribuzz -
jonijiet pubbliċi nazzjonali taħt il-programmi operazzjonali u/jew l-ingranaġġ ta’ 
kontribuzzjonijiet kapitali privati jew pubbliċi addizzjonali, u tieħu inkunsider -
azzjoni t-tip ta’ investiment involut. Jenħtieġ li din id-definizzjoni tindika b’mod 
ċar kif jiġu ddeterminati l-ammonti mmobilizzati mill-UE u mill-kontribuzzjoni 
pubblika nazzjonali, possibbilment skont il-linji gwida tal-OECD dwar is-suġġett.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Waqt ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju 
u għar-regolament settorjali waqt l-analiżi ta’ nofs it-terminu.
Rakkomandazzjoni 4
Għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE matul il-perjodu tal-pro -
gramm 2007-2013, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jipprovdu 
data  kompleta u affidabbli dwar kontribuzzjonijiet privati fuq dotazzjonijiet tal-
kapital, kemm permezz tal-programmi operazzjonali u minbarra dawn.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2017.
80 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 5
Għal strumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE, jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi 
gwida addizzjonali lill-Istati Membri dwar l-aħjar mod kif għandhom japplikaw 
id-dispożizzjonijiet dwar it-trattament preferenzjali biex jattiraw aktar kapital 
privat mingħajr ma jallokaw riskji eċċessivi għal kontributuri pubbliċi għad-
dotazzjonijiet tal-istrumenti finanzjarji.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016.
Rakkomandazzjoni 6
Għal strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, jenħtieġ li l-prinċipji 
ġenerali ta’ kondiviżjoni tar-riskji li jista’ jkollhom impatt fuq il-baġit tal-UE jiġu 
ddefiniti fil-leġiżlazzjoni li tirregola l-istrument ikkonċernat.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Waqt li tkun qed tagħmel il-proposti tagħha 
għall-istabbiliment ta’ strumenti finanzjarji ġodda jew għar-reviżjoni ta’ oħrajn 
eżistenti.
Rakkomandazzjoni 7
Għall-istrumenti finanzjarji kollha ffinanzjati mill-baġit tal-UE matul il-perjodu 
tal-programm 2014-2020, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li jkunu biss dawk 
l-istrutturi f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet u l-azzjonijiet proprji tagħha, 
fir-rigward tal-arranġamenti fiskali, li jiġu implimentati mill-Istati Membri, mill-
Kummissjoni nfisha u mill-grupp tal-BEI.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016.
L-istrumenti finanzjarji kienu qed jipprovdu appoġġ finanzjarju 
rotanti?
155  
Għal maġġoranza kbira tal-istrumenti taħt il-FEŻR u l-FSE, ma kien seħħ l-ebda 
effett rotanti sostanzjali tal-fondi sa tmiem l-2014. Dan kien minħabba l-fatt li 
dewmien fl-implimentazzjoni kkontribwixxa għad-diffikultajiet li l-istrumenti 
finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE kellhom fl-iżborżament tad-dotazzjonijiet tagħhom 
b’mod sħiħ matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. Kien jeħtieġ li l-perjodu ta’ 
eliġibbiltà jiġi estiż minn Diċembru 2015 sa Marzu 2017 biex tiżdied il-probabbiltà 
li l-biċċa l-kbira mill-istrumenti finanzjarji jonfqu d-dotazzjonijiet inizjali tagħhom 
darba. Barra minn hekk, wara l-għeluq f’Marzu 2017, l-implimentazzjoni tal-istru -
menti finanzjarji qiegħda għad-diskrezzjoni tal-Istati Membri, u għad irid jintwera 
sa liema punt se jiġi realizzat effett rotanti.
81 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
156  
Għall-perjodu tal-programm 2014-2020, id-dispożizzjonijiet fil-bażi legali jillimi -
taw ir-riskju li jitwaqqfu strumenti b’dotazzjonijiet eċċessivi tal-kapital, u kon -
segwentement jgħinu wkoll biex tiżdied il-probabbiltà li jinkiseb effett rotanti. 
Madankollu, dan jirrikjedi li jkunu nsiltu tagħlimiet min-nuqqasijiet osservati 
matul il-perjodu tal-programm 2007-2013, u li l-awtoritajiet maniġerjali jkunu ak -
tar realistiċi dwar is-sehem tal-FSIE li jista’ jiġi implimentat permezz ta’ strumenti 
finanzjarji.
157  
Saru bidliet oħra li huma mistennija li jgħinu biex jitwaqqfu strumenti b’mod 
aktar effiċjenti, iżda aħna sibna li tinħtieġ gwida addizzjonali dwar żewġ aspetti 
speċifiċi (ara l-paragrafi 92 sa 105).
Rakkomandazzjoni 8
Jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu miżuri xierqa biex tiżgura li l-Istati Membri 
jżommu n-natura rotanti tal-fondi matul il-perjodu meħtieġ ta’ tmien snin wara 
tmiem il-perjodu ta’ eliġibbiltà għall-perjodu tal-programm 2014-2020. Dan ikun 
jista’ jinkiseb billi jiġi rikjest l-użu ta’ klawsola espliċita fil-ftehim ta’ finanzjament 
biex jiġi żgurat li l-finanzjament jintuża għall-iskopijiet intenzjonati.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016.
Rakkomandazzjoni 9
Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi gwida fir-rigward tad-dispożizzjonijiet li 
jippermettu li l-istrumenti finanzjarji jkomplu jintużaw fil-perjodu sussegwenti 
tal-programm, b’mod partikolari għal każijiet fejn maniġers ta’ fondi jintgħażlu 
fuq il-bażi ta’ akkwist pubbliku.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016.
82 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
L-istrumenti finanzjarji wrew li kienu metodu kosteffiċjenti għall-
implimentazzjoni tal-baġit tal-UE?
158  
Aħna sibna li sehem sinifikanti tad-dotazzjonijiet inizjali tal-istrumenti finan -
zjarji taħt il-FEŻR u l-FSE ntnefaq fuq spejjeż u tariffi tal-ġestjoni. Barra minn 
hekk, il-livell tat-tariffi kien sinifikattivament ogħla minn dak għal strumenti 
mmaniġġjati ċentralment jew għal fondi ta’ investiment fis-settur privat, meta 
mqabbel mal-appoġġ finanzjarju li ġie fil-fatt ipprovdut lir-riċevituri finali. Fid-
dawl tal-livelli għoljin osservati sa tmiem l-2014, hemm riskju sinifikanti li għadd 
kbir ta’ strumenti taħt il-FEŻR u l-FSE jaqbżu l-limiti massimi għall-ispejjeż u t-
tariffi tal-ġestjoni speċifikati fil-bażi legali għall-perjodu 2007-2013. Livelli għoljin 
ta’ spejjeż u tariffi tal-ġestjoni jistgħu jindikaw problema fundamentali bil-mod 
li bih dan il-mekkaniżmu ta’ finanzjament ġie implimentat matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013.
L-ispejjeż jew it-tariffi tal-ġestjoni li ġġarrbu u tħallsu sal-31 ta’ Marzu 2017 jistgħu jiġu 
ddikjarati bħala nefqa eliġibbli tal-programmi taħt il-FEŻR u l-FSE, li taħthom ikun 
twaqqaf l-istrument finanzjarju. Ir-Regolament jispeċifika li l-limiti massimi għall-
ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni huma relatati mal-”kapital ikkontribwit mill-programm 
operattiv (operazzjonali)” għall-istrumenti.
Skont il-Kummissjoni, il-limiti massimi msemmija fl-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Im -
plimentazzjoni huma applikabbli għall-kontribuzzjoni kapitali totali għall-istrument 
finanzjarju, aktar milli għall-kontribuzzjoni effettiva użata biex jiġi pprovdut appoġġ 
finanzjarju lir-riċevituri finali. Fil-fehma tagħna, fl-għeluq jenħtieġ li, madankollu, 
il-limiti massimi stipulati fir-Regolament jiġu interpretati bħala li japplikaw għad-
dotazzjoni effettiva tal-kapital li kienet intużat, li ġiet ikkontribwita mill-PO għall-
istrument finanzjarju, jiġifieri dik li ntużat biex tipprovdi appoġġ finanzjarju lir-
riċevituri finali. Il-maniġers ta’ fondi ma jmisshomx jiġu rimunerati talli ma jkunux 
għamlu użu mid-dotazzjoni tal-kapital tal-istrumenti.
159  
Il-Kummissjoni ma għandhiex stampa ġenerali komprensiva tal-ispejjeż ta’ 
implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR u l-FSE, u tal-mod kif 
l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni jiġu ddeterminati u jekk humiex ġustifikati. B’mod 
simili l-Kummissjoni ma għandhiex informazzjoni dwar l-ispejjeż amministrattivi 
kumplessivi, għal kull Stat Membru, tal-implimentazzjoni tal-FSIE matul il-perjodu 
tal-programm 2014-2020, skont kif isir użu mill-mekkaniżmi alternattivi ta’ finanz -
jament (jiġifieri għotjiet jew appoġġ finanzjarju li jrid jitħallas lura, prinċipalment 
permezz ta’ strumenti finanzjarji).
83 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
160  
Aħna ninnutaw ukoll li dawn l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni jiġġarrbu minbarra 
l-ispejjeż amministrattivi ġenerali għall-programmi operazzjonali taħt il-FEŻR u l-
FSE. Peress li l-ispejjeż tal-ġestjoni jitħallsu mid-dotazzjoni inizjali tal-istrumenti, 
huma jnaqqsu l-livell ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE li huwa disponibbli għar-
riċevituri finali.
161  
Għall-perjodu tal-programm 2014-2020, tqassru d-dati ta’ skadenza għar-
rappurtar għall-Istati Membri peress li r-rappurtar dwar l-istrumenti finanzjarji 
huwa issa parti mir-rapport annwali ta’ implimentazzjoni. Dan ir-rapport jiġi 
ppreżentat lill-Kummissjoni xahar qabel ir-rappurtar preċedenti dwar l-istru -
menti finanzjarji, ħlief għas-snin 2017 u 2019. Fl-istess ħin, id-data ta’ skadenza 
għall-Kummissjoni biex tippreżenta r-rapport tagħha lill-awtoritajiet ta’ kwit -
tanza ġiet stabbilita f’ammont ta’ sitt xhur. Bi tqabbil ma’ dan, matul il-perjodu 
tal-programm 2007-2013, il-Kummissjoni kellha tliet xhur biex tivverifika d- data  
u tippreżenta r-rapport ta’ implimentazzjoni kkonsolidat tagħha dwar l-istru -
menti finanzjarji. Dan ifisser li informazzjoni rilevanti dwar l-implimentazzjoni ta’ 
strumenti finanzjarji u l-ispejjeż relatati tagħhom tkun disponibbli aktar tard milli 
fil-perjodu preċedenti.
162  
Fir-rigward tal-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni, ittejbet il-leġiżlazzjoni sinifikat -
tivament billi ġew ipprovduti limiti massimi fuq l-ammonti kumulattivi li huma 
taħt dawk applikabbli matul il-perjodu tal-programm 2007-2013. Madankollu, 
l-elementi bbażati fuq il-prestazzjoni għadhom mhumiex b’saħħithom biżżejjed 
u l-Kummissjoni trid tipprovdi kjarifika addizzjonali dwar kif jenħtieġ li l-awtori -
tajiet maniġerjali jagħmlu użu minn dawn id-dispożizzjonijiet meta jkunu qed 
jinnegozjaw il-ftehimiet ta’ finanzjament (ara l-paragrafi 106 sa 145).
Rakkomandazzjoni 10
Fid-dawl tal-għeluq li jmiss tal-perjodu tal-programm 2007-2013, jenħtieġ li 
l-Kummissjoni:
(a) tiżgura li l-Istati Membri jirrappurtaw informazzjoni komprensiva dwar 
l-ispejjeż u t-tariffi tal-ġestjoni mġarrba u mħallsa sa Marzu 2017.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2017.
(b) tikkjarifika l-fatt illi jeħtieġ li l-limiti massimi għall-ispejjeż u t-tariffi tal-
ġestjoni jiġu applikati għad-dotazzjoni effettiva tal-kapital użata mill-istru -
ment finanzjarju, jiġifieri l-kontribuzzjoni mill-PO li ntużat biex tipprovdi 
appoġġ finanzjarju lir-riċevituri finali.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem Marzu 2017.
84 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 11
Fir-rigward tar-rimunerazzjoni, ibbażata fuq il-prestazzjoni, tal-maniġers ta’ fondi 
fil-perjodu tal-programm 2014-2020,
(a) jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel proposta leġiżlattiva mmirata lejn reviżjoni 
tad-dispożizzjonijiet eżistenti fl-RDK biex issaħħaħ l-effett ta’ inċentiv ta’ 
dawn l-arranġamenti.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2016.
(b) jenħtieġ li l-awtoritajiet maniġerjali tal-Istati Membri jagħmlu użu estensiv 
mill-elementi eżistenti, ibbażati fuq il-prestazzjoni, tar-rimunerazzjoni għall-
maniġers ta’ fondi meta jinnegozjaw l-arranġamenti ta’ finanzjament. Dan 
jista’ jiġi kkomplementat bl-użu ta’ elementi addizzjonali fuq bażi volontarja.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Minnufih
Rakkomandazzjoni 12
Jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq analiżi komparattiva tal-ispejjeż ta’ implimen -
tazzjoni tal-għotjiet u l-appoġġ finanzjarju li jrid jitħallas lura, prinċipalment per -
mezz ta’ strumenti finanzjarji, għall-perjodu tal-programm 2014–2020 bil-ħsieb li 
tistabbilixxi l-livell effettivi tagħhom. Informazzjoni bħal din tkun partikolarment 
rilevanti għat-tħejjija ta’ proposti leġiżlattivi għall-perjodu ta’ wara l-2020 u għad-
determinazzjoni ta’ livell adegwat ta’ assistenza teknika.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Sa tmiem l-2017.
85 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
163  
Fl-aħħar nett, matul il-perjodu tal-programm 2014-2020, ikun ukoll kruċjali li 
l-Kummissjoni u l-BEI jikkoordinaw b’mod effettiv l-użu ta’ strumenti finanzjarji 
fil-ġestjoni kondiviża u f’dik ċentralizzata ffinanzjata mill-baġit tal-UE permezz 
tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS), magħruf ukoll bħala l-”Pjan 
Juncker”. Huwa biss wara dan li l-istrumenti finanzjarji taħt il-baġit tal-UE jkunu 
jistgħu jikkontribwixxu bl-aktar mod effettiv għall-investimenti fl-infrastruttura li 
huma meħtieġa ħafna fl-UE.
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 PresidentDan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Henri GRETHEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tal-1 ta’ Ġunju 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri

86
 Annessi
Strumenti finanzjarji il-ġestjoni kondiviża – kif jaħdmu (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
(a) Strumenti ta’ selfAnness I
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea, il-BEI “FI Compass - Financial Instrument products. Loans, guarantees, equity and quasi-equity” (FI Compass - Pro -
dotti tal-Istrumenti Finanzjarji. Self, garanziji, kapital u kważi kapital), p. 5.FINANZJAMENTĦLAS LURA
ĦLAS LURASELF
SELF
ĦLAS LURA
REDDITI
INVESTIMENT
DĦUL  
ĦLAS LURASELFSELFKif jaħdem?
Awtorità Maniġerjali taħt l-FSIE (programm taħt l-FSIE)  
 
  
RIĊEVITURI FINALI  
 
 RIĊEVITURI FINALI
  RIĊEVITURI FINALI  
  RIĊEVITURI FINALI  
  INTERMEDJARJI FINANZJARJI
+
KOINVESTITURI
87 Annessi 
Strumenti finanzjarji il-ġestjoni kondiviża – kif jaħdmu (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
(b) Strumenti ta’ garanzijaAnness IFINANZJAMENT
ĦLAS LURASELF
SELFPRIMJUM
ĦLAS LURA
REDDITIĦLAS LURA
SELF
ĦLAS LURA
SELFKif jaħdem?
MUTWANTIAwtorità Maniġerjali taħt l-FSIE (programm taħt l-FSIE)
PAGAMENT
F’każ ta’
inadempjenzaGARANTI + KOGARANTI
RIĊEVITURI FINALI  RIĊEVITURI FINALI  RIĊEVITURI FINALI  RIĊEVITURI FINALI
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea, il-BEI “FI Compass - Financial Instrument products. Loans, guarantees, equity and quasi-equity” (FI Compass - Pro -
dotti tal-Istrumenti Finanzjarji. Self, garanziji, kapital u kważi kapital), p. 9.
88 Annessi 
Strumenti finanzjarji il-ġestjoni kondiviża – kif jaħdmu (il-perjodu 
tal-programm 2014-2020)
(c) Strumenti azzjonarji (jew ta’ kważi kapital)Anness IFINANZJAMENT
REDDITI
 
 
 
ĊESSJONI  
 Kif jaħdem?   
Awtorità Maniġerjali taħt l-FSIE (programm taħt l-FSIE)    
  
 
RIĊEVITURI FINALI  INVESTIMENT  
ISHMA 
AKKWISTATIINTERMEDJARJI FINANZJARJI
+
Koinvestituri
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea, il-BEI “FI Compass - Financial Instrument products. Loans, guarantees, equity and quasi-equity” (FI Compass - Pro -
dotti tal-Istrumenti Finanzjarji. Self, garanziji, kapital u kważi kapital), p. 14.
89 Annessi 
Definizzjoni tat-terminu “strumenti finanzjarji” fil-bażi legali (il-perjodi tal-pro -
gramm 2014-2020 u 2007-2013)
Politika Reġjonali
(FEŻR u FSE)Politika Soċjali
(EaSI)Politika tat-Trasport u  tal-Enerġija
(FNE)
2014-2020Definizzjoni ta’ strumenti finanzjarji hija pprovduta fir-Regolament Finanzjarju, u għalhekk hija applikabbli għall-oqsma baġitarji 
kollha:
L-Artikolu  2
“(p) “strumenti finanzjarji” tfisser miżuri tal-Unjoni ta’ appoġġ finanzjarju pprovdut mill-baġit fuq bażi komplementari sabiex jiġi 
indirizzat [...] objettiv speċifiku ta’ politika tal-Unjoni wieħed jew aktar. Tali strumenti jista’ jkollhom il-forma ta’ self, garanziji, ekwità 
jew kważi ekwità, investimenti (investimenti fil-kapital jew fil-kważi kapital), u strumenti oħrajn ta’ qsim tar-riskju, u jistgħu, fejn ikun 
xieraq, ikunu kkombinati flimkien ma’ għotjiet;”
L-ebda definizzjoni speċiifka settorjali.
L-RDK jagħmel referenza diretta għad-definizzjoni 
fir-Regolament Finanzjarju.Minkejja d-definizzjoni komuni 
fir-Regolament Finanzjarju, ir-
Regolament dwar l-EaSI jagħmel 
referenza għal “self”, “garanziji”, 
“ekwità” (kapital) jew “kważi  ek-
wità” (kważi  kapital).Minkejja d-definizzjoni komuni fir-Regola -
ment Finanzjarju, ir-Regolament dwar 
l-FNE jagħmel referenza għal:
“strumenti ta’ ekwità”, “self u/jew garan -
ziji” , “strumenti ta’ kondiviżjoni tar-riskji 
għal bonds tal-proġetti”.
Politika Reġjonali
(FEŻR u FSE)Politika Soċjali  
(EPMF)Politika tat-Trasport u  tal-Enerġija
(TEN)
2007-2013Ma teżisti l-ebda definizzjoni formali.
Jeżistu definizzjonijiet indiretti fir-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni u  fin-Nota tal-COCOF.
L-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni:
“L-Artikoli 43 sa 46 għandhom japplikaw gћall-
istrumenti ta’ inġinerija finanzjarja fil-forma ta’ 
azzjonijiet li jagћmlu investimenti rimborżabbli, jew 
li jipprovdu garanziji gћall-investimenti rimborżabbli, 
jew it-tnejn li huma, f’li ġej:
[…]”
In-Nota ta’ Gwida tal-COCOF:
1.2.12 Biex jikkwalifikaw bħala strument ta’ inġinerija 
finanzjarja taħt ir-Regolament dwar il-Fondi 
Strutturali, jeħtieġ għalhekk li l-kontribuzzjonijiet 
mill-programmi operazzjonali jieħdu l-forma ta’ 
investimenti li għandhom jitħallsu lura, jiġifieri 
kapital, self u/jew garanziji għal dawn l-investimenti 
li jridu jitħallsu lura skont id-dispożizzjonijiet speċifiċi 
tal-Artikolu 44 l-ewwel paragrafu (a), (b) jew (c) tar-
Regolament Ġenerali.
1.2.13 Investimenti li għandhom jitħallsu lura jiġu 
distinti minn assistenza jew għotjiet li ma jridux 
jitħallsu lura, iddefiniti għall-iskop ta’ din in-nota 
bħala “kontribuzzjoni finanzjarja diretta permezz ta’ 
donazzjoni”Ma teżisti l-ebda definizzjoni 
formali.
Minkejja dan, id-deċiżjoni 
tal-EPMF tagħmel referenza 
għal “garanziji u strumenti ta’ 
kondiviżjoni tar-riskji” , “stru -
menti azzjonarji” u “strumenti 
ta’ dejn”Ma teżisti l-ebda definizzjoni formali.
Minkejja dan, ir-Regolament dwar it-TEN 
jagħmel referenza għall-”istrument ta’ 
Self Garantit” (Strument ta’ Garanzija 
fuq is-Self), l-”istrument tal-kondiviżjoni 
tar-riskji għal bonds tal-proġetti” u għall-
”parteċipazzjoni fil-kapital ta’ riskju għal 
fondi ta’ investiment”.
Ir-Regolament dwar l-EEPR jagħmel 
referenza għal “faċilità” ta’ investiment li 
fiha l-UE tkun azzjonist.
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea.Anness II
90 Annessi Anness IIIĦarsa ġenerali lejn l-istrumenti finanzjarji taħt il-FEŻR fit-28 Stat Membru tal-UE: 
l-għadd ta’ fondi u d-dotazzjoni (il-perjodu tal-programm 2007-2013)
Sors:  Il-QEA, fuq il-bażi tad- data  mill-Kummissjoni, is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014.
ĊipruSPPTFR
ITBG
GRUK
DEFI SE
AT
RO
MTCYBEPL
CZ
HU
SLNLDKET
LV
LT
SK
Il-Greċja L-Italja MaltaL-Iżvezja Il-Ġermanja Id-Danimarka
In-Netherlands Ir-Renju Unit
l-Belġju Franza
Il-Portugall SpanjaIl-Polonja Il-Latvja Il-Finlandja L-Estonja
Is-Slovakkja Il-Litwanja Ir-Repubblika Ċeka
Ir-Rumanija L-Ungerija Il-Bulgarija 
L-Awstrija Is-Slovenja 
< 4
4 - 8
8 - 1212 - 16Didaskalija
(% tal-baġit totali tal-FEŻR)41
-
21
-
17
3
-
-
838
5 %5
-
2
--
3
--
13
5 %11
---
11
---
72
8 %
741032
-
25
7
--
662
12 %
9
-
7
--
2
--
159
16 %11
121
-
7
--
18
2 %
120
2
341211
5
-
56
230
3 %
56
38
-
33
7
--
376
3 %16
42
--
10
--
950
4 %
108
182333
62
-
26
2526
12 %21
-
1
----
10
2 %32
4
17
245
--
1308
11 %5122
----
17
6 %1
----
1
--
35
4 %5
-
3
--
11
-
119
6 %14
15161
--
146
6 %227
14
110
9211
---
973
3 %
34
3
22
45
---
396
12 %513
--
1
--
171
1 %711
--
4
-
1
95
170
1
74202847
--
762
6 %10
21133
--
330
10 %41111
---
129
1 %
2
--
11
--
10
1 %31
-
1
-
1
--
105
5 %Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)
Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
Għadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻRGħadd totali ta’ fondi
Fondi ta’ parteċipazzjoni
Fondi ta’ self 
Fondi ta’ garanzija
Fondi ta’ kapital
Fondi mħallta
Oħrajn
Mhux irrappurtati
Kontribuzzjonijiet mill-FEŻR (f’miljun EUR)Sehem tal-baġit tal-FEŻR
91 Annessi Anness IV
Sors:  Il-QEA, fuq il-bażi tad- data  mill-Kummissjoni, is-sitwazzjoni fil-31 ta’ Diċembru 2014.
ITDEPLDKET
LV
LT
< 1
1 - 2
2 - 33 - 41
-
-
1
---
6
2 %L-Estonja Il-Latvja
1
--
-
--
1
13
2 %
211
---
14
1 %
-Il-Litwanja
21
1
20
---
31
<1 %-Il-Polonja
4
-
211
--
126
1 %Il-Ġermanja 
20
275
-
51
261
4 %L-Italja4
-
1
---
3
10
4 %Id-Danimarka
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondiKontribuzzjonijiet mill-FSE (f’ miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Kontribuzzjonijiet mill-FSE (f ’miljun EUR)
Sehem tal-baġit totali tal-FSEFondi ta ’ parteċipazzjoni
Fondi ta ’ self 
Fondi ta ’ garanzija
Fondi ta ’ kapital
Mhux irrappurtati
Fondi mħalltaGħadd totali ta’ fondi
Didaskalija
(% tal-baġit totali tal-FSE)Ħarsa ġenerali lejn l-istrumenti finanzjarji taħt l-FSE fit-28 Stat Membru tal-UE: 
l-għadd ta’ fondi u d-dotazzjoni (il-perjodu tal-programm 2007-2013)
92 Annessi Anness VSommarju tar-rekwiżiti ta’ valutazzjoni ex ante  (il-perjodu tal-programm 2014-2020)
ElementStrumenti finanzjarji taħt ġestjoni kondiviża fil-politika 
ta’ Koeżjoni (perjodu tal-programm  2014-2020)Strumenti finanzjarji, immaniġġjati ċentralment, 
fil-Politika Soċjali u  tat-Trasport u  l-Enerġija (b’effett mill-
1 ta’ Jannar 2013 ‘il hawn)
Bażi LegaliBażi Legali:
L-aspetti li għandhom jiġu analizzati u rrappurtati huma stipulati 
fl-Artikoli 37(2) u 37(3) tal-RDK, u jinkludu l-aspetti li ġejjin.Bażi Legali:
L-Artikolu 140(f) tar-Regolament Finanzjarju jipprovdi li l-istru -
menti finanzjarji jridu jiġu stabbiliti fuq il-bażi ta’ valutazzjoni 
(evalwazzjoni) ex ante.  L-elementi ta’ din l-evalwazzjoni huma 
deskritti fir-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament Finanzjarju1 
u miġbura fil-qosor hawn taħt.
Fallimenti tas-suqAnaliżi tal-fallimenti tas-suq, sitwazzjonijiet subottimali ta’ 
investiment, u  ħtiġijiet ta’ investiment.Identifikazzjoni tal-imperfezzjonijiet jew il-fallimenti tas-suq 
jew sitwazzjonijiet subottimali ta’ investiment, u valutazzjoni 
tal-ħtiġijiet ta’ investiment fid-dawl tal-objettivi ta’ politika.
Valur miżjudValutazzjoni tal-valur miżjud tal-istrumenti finanzjarji li jkunu 
qed jiġu kkunsidrati għall-appoġġ mill-FSIE; konsistenza ma’ 
forom oħrajn ta’ intervent pubbliku li jindirizzaw l-istess suq; il-
proporzjonalità tal-azzjoni ppjanata; u l-miżuri previsti biex tiġi 
mminimizzata d-distorsjoni tas-suq. ο Wiri li l-ħtiġijiet identifikati tas-suq ma jistgħux jiġu indiriz -
zati b’mod xieraq u b’mod f’waqtu la permezz ta’ attivitajiet 
immexxija mis-suq u lanqas permezz ta’ tipi ta’ intervent 
tal-UE li ma jinkludux finanzjament permezz ta’ strument 
finanzjarju.
 ο Wiri li l-istrument finanzjarju ppjanat huwa konsistenti 
mal-istrument finanzjarju ġdid u eżistenti sabiex jiġi evitat 
it-trikkib.
Għajnuna 
mill-IstatImplikazzjonijiet possibbli tal-għajnuna mill-Istat; Mhux applikabbli
IngranaġġStima tar-riżorsi pubbliċi u privati addizzjonali li għandhom 
potenzjalment jinġabru mill-istrument finanzjarju sal-livell tar-
riċevitur finali (effett ta’ ingranaġġ mistenni).Valutazzjoni tal-proporzjonalità tal-azzjoni ppjanata fir-rigward 
tad-daqs tad-diskrepanza fil-finanzjament, l-effett ta’ ingranaġġ 
mistenni flimkien ma’ effetti kwalitattivi.
Strateġija ta’ 
investimentL-istrateġija proposta ta’ investiment, inkluż eżami tal-għażliet 
għal prodotti finanzjari li għandhom jiġu offrutiDeterminazzjoni tal-mod l-aktar effiċjenti għat-twassil tal-
istrument finanzjarju.
RiżultatiSpeċifikazzjoni tar-riżultati mistennija u kif l-istrument finan -
zjarju kkonċernat huwa mistenni jikkontribwixxi għall-kisba 
tal-objettivi speċifiċi stipulati taħt il-prijorità rilevanti, inklużi 
l-indikaturi għal dik il-kontribuzzjoni.L-istabbiliment ta’ sett ta’ indikaturi xierqa tal-prestazzjoni.
Tagħlimiet li nsiltuValutazzjoni tat-tagħlimiet miksuba minn strumenti simili u val -
utazzjonijiet ex ante  mwettqa mill-Istati Membri fil-passat.L-ebda dispożizzjoni komparabbli fil-bażi legali biex tirrifletti fuq 
l-esperjenzi preċedenti.
Possibbiltà għal 
rieżamiDispożizzjonijiet li jippermettu li l-valutazzjoni ex ante  tiġi 
rieżaminata u aġġornata skont il-ħtieġa waqt l-implimentazzjoni 
ta’ kwalunkwe strument finanzjarju li ġie implimentat abbażi ta’ 
tali valutazzjoni, fejn waqt il-fażi ta’ implimentazzjoni, l-awtorità 
ta’ ġestjoni kkunsidrat li hu possibbli li l-valutazzjoni ex ante  
ma għadhiex tirrappreżenta b’mod preċiż il-kundizzjonijiet tas-
suq eżistenti fiż-żmien tal-implimentazzjoni.L-ebda klawsola ta’ rieżami fil-bażi legali.
1  Ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1268/2012 tad-29 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli tal-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Eur -
atom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, l-Artikolu 224 
(ĠU L 362, 31.12.2012, p. 1).
93 Risposta  
tal-Kummissjoni
Sommarju eżekuttiv
II
Il-Kummissjoni taqbel li hemm għadd ta’ vantaġġi jekk jingħata appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE permezz 
ta’ strumenti finanzjarji, u għal din ir-raġuni għall-perjodu tal-programm 2014-2020 hija qed tippromwovi 
u tinkoraġġixxi b’mod attiv li dawn jintużaw aktar.
VI
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-effett tal-kwistjonijiet identifikati mill-Qorti jvarja skont l-Istati Membri u t-tipi ta’ 
strumenti finanzjarji u li, b’mod ġenerali, l-istrumenti finanzjarji jibqgħu mod effiċjenti u effettiv sabiex jitwasslu 
l-fondi tal-UE.
VI L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-rata medja ta’ żborż ta’ 57 % (fl-aħħar tal-2014) tirrappreżenta sitwazzjoni eteroġenja 
ħafna. Ir-riskju li ma jinkisibx żborż sħiħ fl-għeluq jikkonċerna għadd limitat ta’ strumenti finanzjarji fi ftit Stati 
Membri.
Ir-rata baxxa ta’ żborż fl-aħħar tal-2014 hija r-riżultat ta’ għadd ta’ fatturi inklużi l-kriżi finanzjarja, l-esperjenza limi -
tata f’xi Stati Membri u l-bidu tard ta’ xi strumenti.
VI It-tieni inċiż
Għal strumenti finanzjarji ta’ ġestjoni kondiviża, ir-rekwiżiti legali għar-rappurtar ma kinux jippermettu li l-Kummis -
sjoni tikseb dejta eżawrjenti dwar il-parteċipazzjoni ta’ investituri privati minn Stati Membri. Madankollu, il-Kum -
missjoni tinnota li r-regoli tal-għajnuna mill-istat għal ċerti strumenti finanzjarji jeħtieġu parteċipazzjoni minima ta’ 
investituri privati (eż. 30 % u f’xi każijiet anke 60 %).
Il-Kummissjoni tikkunsidra li strumenti finanzjarji ġestiti ċentralment żviluppati fil-perjodu 2007-2013 irnexxielhom 
jattiraw riżorsi mdaqqsa mis-settur privat fil-livell ta’ proġetti, anke f’dawk il-każijiet fejn ma kienet saret l-ebda kon -
tribuzzjoni privata fil-livell tal-fond (bħall-fond Marguerite). Aħna nikkunsidraw li l-esperjenza miksuba taħt dawn 
l-istrumenti tgħin lill-Kummissjoni sabiex tiżviluppa strumenti li huma kapaċi jattiraw saħansitra aktar investiment 
privat.
VI It-tielet inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-frekwenza tar-riċiklaġġ ta’ fondi matul il-perjodu ta’ eliġibbiltà mhuwiex għan fih 
innifsu.
Barra minn hekk, id-data ta’ maturità tal-finanzjament ipprovdut għandha tiġi aġġustata għat-tipoloġija ta’ investi -
menti li qed jiġu ffinanzjati, u kwalunkwe konklużjoni dwar l-effett tal-użu mill-ġdid limitat għandha ssir b’referenza 
għad-data ta’ meta ġie stabbilit l-istrument finanzjarju, il-perjodu ta’ grazzja, il-maturità u r-rati ta’ inadempjenza 
tal-finanzjament ipprovdut lir-riċevituri finali.
Risposta tal-Kummissjoni 94
VI Ir-raba’ inċiż
Skont ir-regoli stabbiliti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni huma konnessi 
mal-ammonti mħallsin għall-istrumenti finanzjarji u mhux għall-ammonti żborżati għal riċevituri finali. Il-Kummis -
sjoni tinnota li tqabbil ma’ strumenti ġestiti ċentralment se jkun possibbli biss fl-għeluq tal-istrumenti tal-FEŻR 
u tal-FSE.
Għall-2014-2020 l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni iridu jkunu konnessi mal-prestazzjoni, inklużi l-ammonti żborżati lil 
riċevituri finali.
VIII L-ewwel rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Kull meta strument finanzjarju ġdid jiġi żviluppat, il-valutazzjoni ex ante  jeħtieġ li tkun tinkludi analiżi tat-tagħlimiet 
miksuba bi strumenti simili fil-passat.
VIII It-tieni rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Għal strumenti ġestiti ċentralment il-bażijiet ġuridiċi rilevanti jipprevedu rieżamijiet jew evalwazzjonijiet ta’ nofs 
it-terminu.
Għal kull rieżami ta’ nofs it-terminu ta’ strumenti finanzjarji ta’ din ix-xorta, il-Kummissjoni ser tiżgura li din tkopri 
t-tagħlimiet miksuba u l-effett ta’ kwalunkwe tibdil soċjoekonomiku ewlieni fuq il-bażi loġika wara l-istrument 
u l-kontribut korrispondenti mill-baġit tal-UE.
VIII It-tielet rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Sa fejn hi kkonċernata, il-Kummissjoni tikkunsidra li din ir-rakkomandazzjoni qed tiġi implimentata permezz ta’ 
abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 38(1)(b) tas-CPR ippreżentat għall-
ewwel darba lill-Istati Membri fit-28 ta’ April 2016 u li bħalissa qed jiġi finalizzat, permezz tal-kjarifiki estensivi 
pprovduti lill-Istati Membri dwar dak li jikkonċerna l-Inizjattiva tal-SME u permezz tal-fuljett li jiggwida lill-Istati 
Membri dwar il-kumplimentaritajiet FSIE/FEIS.
VIII Ir-raba’ rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Hija ma tarax il-ħtieġa li jiġi emendat ir-Regolament Finanzjarju u/jew ir-regoli settorjali sottostanti (is-CPR u regoli 
settorjali ġestiti ċentralment) u tikkunsidra li l-kwistjoni tista’ tkun indirizzata b’mod suffiċjenti biżżejjed billi 
tingħata gwida.
F’dan ir-rigward, id-Direttorati Ġenerali tal-FSIE bdew jelaboraw abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar ir-rappurtar. Dan 
l-abbozz ġie ppreżentat lill-Istati Membri fit-28 ta’ April 2016 u huwa previst li jkollu informazzjoni estensiva dwar 
il-kalkolu tal-ingranaġġ kif previst fir-Regolament Finanzjarju. Għal strumenti ġestiti ċentralment, f’Ġunju 2015, 
il-Kummissjoni rfinat il-metodoloġija għall-kalkolu tal-ingranaġġ għall-istrumenti finanzjarji tal-2014-2020 sabiex 
jikkonformaw, b’mod konsistenti u armonizzat, mar-rekwiżiti applikabbli fuq l-effett ta’ ingranaġġ fir-Regolament 
Finanzjarju u r-Regoli ta’ Applikazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 95
VIII Il-ħames rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Fl-għeluq tal-programmi operazzjonali l-Istati Membri se jkollhom jirrappurtaw il-kofinanzjament privat nazzjonali 
effettivament imħallas lill-istrument finanzjarju kif ukoll l-identità tal-fornituri ta’ kofinanzjament nazzjonali, it-tip 
ta’ kofinanzjament nazzjonali pprovdut u kull fond ta’ koinvestiment flimkien mar-riżorsi tal-programm.
VIII Is-sitt rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar il-ħlas preferenzjali li ġie ppreżentat lill-Istati Mem -
bri f’Ottubru 2015 u l-verżjoni finali qed titħejja.
VIII Is-seba’ rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni din ir-rakkomandazzjoni taċċettaha parzjalment sa fejn din tikkonċerna l-proposti leġiżlattivi tagħha 
għall-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ wara l-2020.
VIII It-tmien rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Għal ġestjoni kondiviża, il-Kummissjoni se tinkludi fil-verżjoni finali tan-nota ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimen -
tazzjoni skont l-Artikolu 38(1)(b) tas-CPR rakkomandazzjonijiet addizzjonali sabiex ikun meħtieġ li l-istrutturi tal-
istrumenti finanzjarji jkunu allinjati mal-politika stabbilita fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-pakkett kontra 
l-evitar tat-taxxa ta’ Jannar 2016.
Għal strumenti ġestiti ċentralment, il-Kummissjoni diġà kitbet lill-BEI u l-FEI sabiex tisħaq dwar l-importanza tal-
miżuri tal-Kummissjoni kontra l-evitar tat-taxxa li jinkoraġġixxu l-promozzjoni ulterjuri tal-aħjar prattika mill-BEI/
FEI f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni tinvolvi ruħha fi djalogu attiv mal-BEI u l-FEI dwar ir-rieżami tal-politiki rispettivi 
tagħhom f’dan il-qasam.
VIII Id-disa’ rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Fil-verżjoni finali tan-nota ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 38(1)(b) tas-CPR il-Kummis -
sjoni se tenfasizza l-importanza tar-rekwiżit fis-CPR dwar l-użu ta’ riżorsi rritornati fil-ftehim ta’ finanzjament iffirmat 
mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u se turi li verifika tal-adegwatezza ta’ din id-dispożizzjoni taqa’ fl-ambitu ta’ xogħol ta’ 
awditjar regolari tal-awtoritajiet tal-awditjar.
VIII L-għaxar rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
In-nota ta’ gwida dwar valutazzjoni ex ante  adottata f’Mejju 2015 tispjega li l-kundizzjonijiet għall-kontribuzzjoni 
ta’ riżorsi tal-programm 2014-2020 għal strument finanzjarju eżistenti, u l-abbozz tan-nota ta’ gwida dwar l-għażla 
ta’ entitajiet li jimplimentaw strumenti finanzjarji li bdew jiġu elaborati mill-Kummissjoni hija prevista li tinkludi 
taqsima li tispjega l-kundizzjonijiet applikabbli għal modifiki fil-kuntratt. Il-verżjoni finali ta’ din in-nota ta’ gwida 
attwalment qed titħejja.
Risposta tal-Kummissjoni 96
VIII Il-ħdax-il rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-linji gwida dwar l-għeluq ta’ programmi operazzjonali (id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015) 2771) jipprevedu rap -
purtar obbligatorju dwar l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni mġarrba u mħallsa sa Marzu 2017.
VIII It-tnax-il rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-regoli huma stabbiliti b’mod ċar fil-bażi ġuridika li kienet soġġetta għal gwida det -
taljata u li f’dan l-istadju ma hemm l-ebda skop għal interpretazzjoni mill-ġdid.
VIII It-tlettax-il rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li d-dispożizzjonijiet obbligatorji dwar ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni stipulati 
fl-Artikolu 42(5) tas-CPR, kif ukoll il-kriterji dettaljati għall-prestazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 12 tal-Att ta’ Del -
ega 480/2014 jikkostitwixxu bażi adegwata għall-kisba tal-effett ta’ inċentiv mixtieq u li f’dan l-istadju ma hemm 
l-ebda bażi suffiċjenti li tiġġustifika l-proposta ta’ emenda.
VIII L-erbatax-il rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
Il-Kummissjoni taqbel li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni jeħtieġ jagħmlu l-aqwa użu mir-rekwiżiti legali eżistenti.
VIII Il-ħmistax-il rakkomandazzjoni
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Fir-rigward tal-fattibbiltà u l-proporzjonalità tal-implimentazzjoni ta’ din ir-rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni tik -
kunsidra li l-analiżi tkun teħtieġ l-iżolament tal-ispejjeż għal għotjiet u strumenti finanzjarji mġarrba minn awtorità 
ta’ ġestjoni, u probabbilment mill-istess persunal li jaħdem fuq iż-żewġ kompiti. Barra minn hekk, l-istrutturi tal-
ispejjeż ta’ għotjiet u strumenti finanzjarji, kif ukoll ta’ strumenti finanzjarji b’ġestjoni kondiviża jew ġestjoni diretta, 
ivarjaw għaliex għandhom modi differenti għat-twettiq tal-politika u jimmiraw lejn tipoloġiji ta’ investimenti 
differenti.
Introduzzjoni
02
Il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza aktar il-vantaġġi bħall-kompetenza aħjar u l-aċċess għal firxa usa’ ta’ għodod finan -
zjarji għat-twettiq tal-politika.
Risposta tal-Kummissjoni 97
08
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-kriterji għall-għażla ta’ maniġers ta’ fondi, kif iddefinit fl-Artikolu 7 tar-Regola -
ment 480/2014, huma applikabbli anke fil-każijiet fejn ir-regoli ta’ akkwist pubbliku mhumiex applikabbli.
Ir-regoli dwar għajnuna mill-Istat jeħtieġu wkoll proċess miftuħ, trasparenti u mhux diskriminatorju għall-għażla tal-
maniġer tal-fond.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li dawn huma salvagwardji b’saħħithom sabiex jiżguraw għażla tajba ta’ maniġers 
tal-fondi.
09
Il-Kummissjoni tinnota li fil-proposta leġiżlattiva l-maniġer tal-fond mhuwiex innominat għall-istrumenti kollha 
ġestiti ċentralment,eż. ir-Regolament EASI jsemmi l-Grupp BEI, iżda dan ma jeskludix maniġers ta’ fondi oħrajn.
22
Il-Kummissjoni tfakkar li l-FEIS jimmira li jimmobilizza mill-anqas 315-il biljun euro b’garanzija ta’ baġit tal-UE ta’ 
16-il biljun euro u 5 biljun euro ta’ kapaċità ta’ riskju addizzjonali mir-riżorsi tal-BEI.
Din il-garanzija hija mistennija li twassal għal effett ta’ ingranaġġ ogħla f’kuntrast mal-prodotti differenti mwassla 
taħt l-istrumenti finanzjarji tal-FSIE.
Osservazzjonijiet
31
Meta jitqies iċ-ċiklu tal-ħajja tal-istrumenti finanzjarji, hija mistennija żieda fl-aħħar snin ta’ implimentazzjoni 
u wieħed jista’ jasal għal konklużjoni kompleta dwar ir-rati ta’ żborż fl-għeluq.
32
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 43 u r-rakkomandazzjoni 5 tar-rapport annwali tal-Qorti tal-2014.
33
Il-Kummissjoni tikkunsidra li ma hemmx konnessjoni awtomatika bejn il-livell ta’ żborż u l-livell ta’ dotazzjoni inizjali 
minħabba l-fatturi li ġejjin:
L-analiżi tar-rati ta’ żborż hija bbażata fuq dejta miġbura fl-aħħar tal-2014. Il-progress sena b’sena miksub fl-2014 
(+12 % għal kontribuzzjonijiet tal-PO għal strumenti finanzjarji u +38 % għal ħlas lil riċevituri finali, li jwasslu għal 
żieda ta’ 10 punti perċentwali fir-rati ta’ żborż ġenerali) jikkorrispondi għaċ-ċiklu tal-ħajja tal-istrumenti finanzjarji. 
Il-Kummissjoni tistenna li r-rata ta’ assorbiment fir-rapport għas-sena 2015 u fir-rapport finali dwar l-implimentazz -
joni li tkopri l-2016 u l-2017 se tkun sostanzjalment ogħla.
Il-Kummissjoni tinnota li hemm ukoll fatturi oħra li jinfluwenzaw il-livell tar-rati ta’ żborż fl-aħħar tal-2014 bħal stru -
menti ġodda stabbiliti fl-2014 u l-ħlas tard ta’ strumenti finanzjarji f’xi Stati Membri fl-2012 u 2013.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 53 u 54.
Risposta tal-Kummissjoni 98
34
Il-Kummissjoni temmen li rata ta’ assorbiment ġenerali ta’ 75 % u rata ta’ żborż ta’ madwar 60 % għal strumenti 
finanzjarji, fl-aħħar tal-2014, tista’ titqies raġonevoli. Kif indikat fl- Illustrazzjoni 2a , hemm ukoll rati ta’ assorbiment 
għoljin f’xi Stati Membri li jallokaw ammonti konsiderevoli għal strumenti finanzjarji.
Bħal f’kull rappreżentazzjoni statistika, jeżistu eċċezzjonijiet:
- rata ta’ assorbiment ġenerali baxxa u rata ta’ żborż għolja għar-Rumanija u r-Repubblika Ċeka;
- rata ta’ assorbiment ġenerali għolja u rata ta’ żborż medja bħall-Greċja u Franza.
- L-Italja, Spanja u s-Slovakkja b’assorbiment ġenerali baxx.
Il-Kummissjoni stabbilixxiet azzjonijiet speċifiċi sabiex tgħin lil dawk bi prestazzjoni baxxa jżidu l-kapaċità amminis -
trattiva tagħhom sabiex ikunu kapaċi jużaw il-fondi skont il-ħtiġijiet tagħhom.
It-tweġiba Komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 36-38
Il-Kummissjoni identifikat ir-riskju indikat mill-Qorti (anke jekk f’xi każijiet iż-żieda kienet iġġustifikata mill-kundizz -
jonijiet tas-suq). Ir-regoli tal-2014-2020 dwar ħlasijiet bin-nifs jindirizzaw din il-kwistjoni.
Il-Kummissjoni tixtieq tirrimarka li f’kull każ l-intermedjarji finanzjarji mhux se japprovaw li tibda l-implimentazzjoni 
ta’ strument finanzjarju mingħajr ma jkun sar disponibbli għalih ammont xieraq ta’ flus.
40
Arranġamenti dwar spejjeż u tariffi tal-ġestjoni jitħallew għall-ftehim bejn l-awtorità ta’ ġestjoni u l-maniġer tal-
fond skont il-prinċipju ta’ sussidjarjetà.
F’ħafna każijiet dawn l-arranġamenti inkludew ukoll ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni, u/jew iffissaw l-ispejjeż u t-tar -
iffi tal-ġestjoni taħt il-limiti massimi tar-Regolament. F’xi każijiet ma kienx hemm spejjeż u tariffi li kellhom jitħallsu 
mill-baġit tal-UE.
Ir-Regolament jiddefinixxi l-livell massimu ta’ spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni eliġibbli biss, li huwa llimitat bil-limitu 
marbut mal-kapital imħallas.
41
Għall-investimenti fl-SMEs, l-istrumenti finanzjarji ġestiti mill-FEI li bdew fl-2013-2014 u għal xi strumenti, saru 
allokazzjonijiet addizzjonali fl-2015. Anke jekk ir-rati ta’ żborż fl-aħħar tal-2014 kienu taħt il-medja, żieda sinifikanti 
oħra hija mistennija sal-aħħar tal-perjodu ta’ eliġibbiltà.
Għal investimenti f’fondi ta’ żvilupp urban (UDFs), il-BEI u l-UDFs żiedu sew il-pass tal-attività ta’ investiment mill-
2014. Il-fatt li proġetti ta’ investiment damu biex jaqbdu fil-livell ta’ riċevituri finali jista’ jiġi spjegat min-natura 
tal-infrastruttura u għalhekk iċ-ċiklu itwal tal-proġetti JESSICA li jimplika proċessi ta’ permessi aktar kumplessi, 
għajnuna mill-Istat u ħlasijiet bil-quddiem għal xogħol. Għadd ta’ fondi tal-Ewropa tan-Nofsinhar sofrew ukoll kriżi 
makroekonomika u fis-settur bankarju.
Risposta tal-Kummissjoni 99
43
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-modifiki introdotti fil-linji gwida tal-għeluq tagħha kienu fl-ambitu tal-Artikolu 78(6) 
tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006, kif emendat, u għalhekk ma kinux jeħtieġu emenda ta’ att leġiżlattiv (ara wkoll 
it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 6.52 u għar-Rakkomandazzjoni 5 tar-rapport annwali tal-Qorti tal-2014).
44
Il-Kummissjoni tikkunsidra l-previżjoni ta’ rati ta’ żborż mis-snin ta’ qabel mhix l-aktar metodu rilevanti sabiex jiġi 
stmat il-livell tar-rata ta’ żborż sal-aħħar tal-2015 għaliex din ma tikkunsidrax iċ-ċiklu ta’ ħajja tal-istrumenti finanz -
jarji fl-intier tiegħu u ż-żmien li għadda minn meta fond partikolari ġie stabbilit.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 43.
48
L-esperjenza wriet li mhuwiex xieraq li wieħed jirregola skont id-dettalji tal-kontenut ta’ pjan ta’ direzzjoni tan-
negozju. Dan huwa wkoll skont l-ispirtu ta’ ġestjoni kondiviża u l-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità.
Il-mod kif kien abbozzat inizjalment l-Artikolu 43(2) tar-Regolament Ġenerali qajjem mistoqsijiet importanti. 
Pereżempju ma kienx ikkunsidrat adegwat ir-rekwiżit li l-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju jintbagħat minn imsieħba 
kofinanzjaturi għaliex pjan ta’ direzzjoni tan-negozju (jew dokument xieraq ieħor) għandu jintbagħat biss mill-
maniġer tal-fond. Barra minn hekk, l-Artikolu 43(2) ma għamilx distinzjoni bejn il-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju ta’ 
fond tal-ishma u pjan ta’ direzzjoni tan-negozju ta’ intermedjarju finanzjarju u għalhekk il-kontenut tiegħu qajjem 
konfużjoni.
Fil-qafas legali tal-2014-2020 li huwa aktar komprensiv, il-kontenut eżatt ta’ pjan ta’ direzzjoni tan-negozju lanqas 
ma huwa pprovdut. L-element kruċjali f’termini ta’ stabbiliment ta’ strument finanzjarju huwa l-ftehim ta’ finanzja -
ment iffirmat bejn l-awtorità ta’ ġestjoni u l-maniġer tal-fond. Il-ftehim ta’ finanzjament għandu jinkludi l-istrateġija 
tal-investiment u pjan ta’ negozju u għadd ta’ elementi rilevanti oħrajn (ara l-Anness IV tas-CPR).
50
Il-Kummissjoni rrakkomandat ripetutament lill-Istati Membri sabiex jinkludu fil-ftehimiet ta’ finanzjament il-kundiz -
zjonijiet għall-ġbid ta’ fondi minn strumenti finanzjarji u sabiex jipproċedu bi ħlasijiet bin-nifs fl-istrumenti (ara 
l-punt 5.3 tal-Gwida COCOF FEI 10-0014-05-EN).
51
Il-Kummissjoni tinnota li fl-istess pajjiż fondi differenti taw prestazzjoni differenti.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li hemm fatturi oħrajn apparti s-sodezza tal-valutazzjoni tan-nuqqasijiet li setgħu kkon -
tribwixxew għad-daqs eċċessiv tal-istrumenti (eż. kriżi finanzjarja jew l-istabbiliment tard tal-istrumenti li jinfluwen -
zaw l-iżborż tal-fondi).
Barra minn hekk, l-istrumenti finanzjarji huma strumenti mmexxija mis-suq. Il-valutazzjoni tan-nuqqasijiet tikxef 
eżistenza, jew le, ta’ nuqqas partikolari tas-suq. Il-kundizzjonijiet tas-suq jistgħu madankollu jvarjaw b’mod sin -
ifikanti ftit snin wara li l-istrumenti jkunu ġew stabbiliti. Għalhekk, il-valutazzjoni tal-prestazzjoni ta’ strument 
finanzjarju b’referenza għa rabta bejn l-analiżi tan-nuqqasijiet u r-rati ta’ żborż tidher li mhux qed tindirizza dawn 
il-kundizzjonijiet tas-suq li qed jevolvu.
Risposta tal-Kummissjoni 100
52
Il-Kummissjoni tinnota li, fl-2007-2013, it-twettiq ta’ valutazzjoni tan-nuqqasijiet kienet biss meħtieġa indiretta -
ment mill-qafas legali. Fid-dawl ta’ dan, il-Kummissjoni tikkunsidra li huwa pożittiv il-fatt li 82 % ta’ dawk li wieġbu 
l-istħarriġ tal-Qorti wettqu valutazzjoni.
53
Il-Kummissjoni tfakkar li r-rekwiżit indirett li titwettaq valutazzjoni tan-nuqqasijiet fil-perjodu 2007-2013 ma 
kien jinkludi l-ebda rekwiżit obbligatorju u dettaljat previsti fil-valutazzjoni ex ante  fl-Artikolu 37 tas-CPR għall-
perjodu 2014-2020. Il-Kummissjoni temmen li r-rekwiżit legali ġdid se jipprevjeni r-riskju assoċjat u li t-tieni livell ta’ 
rieżami ma jġib miegħu l-ebda valur miżjud.
It-twettiq ta’ valutazzjoni ex ante  hija r-responsabbiltà tal-awtorità ta’ ġestjoni u r-riżultati tagħha għandhom 
jintbagħtu lill-kumitat ta’ monitoraġġ qabel ma tittieħed xi deċiżjoni sabiex isiru kontribuzzjonijiet tal-programm 
għal strumenti finanzjarji. Il-valutazzjoni ex ante  mhijiex deċiżjoni per se . Din tgħin sabiex ikunu evitati duplikazz -
jonijiet u inkonsistenzi bejn strumenti implimentati minn atturi differenti f’livelli differenti u sabiex ikunu evitati ftit 
mill-problemi identifikati fil-perjodu 2007-2013.
L-esperjenza tal-Kummissjoni turi li l-valutazzjonijiet ex ante  fl-2014-2020 huma mwettqa minn entitajiet li jkoll -
hom esperjenza u kompetenza fis-suq, inkluż il-grupp tal-BEI. Il-valutazzjoni ex ante  meħtieġa ġiet imfassla bl-idea 
li tiżgura l-indipendenza u l-oġġettività tagħha. Il-valutazzjoni ex ante  għaddejja minn skrutinju pubbliku qawwi 
b’valur miżjud ferm ogħla minn “rieżami indipendenti” minħabba t-tressiq tagħha lill-kumitat ta’ monitoraġġ 
u l-pubblikazzjoni fi żmien tliet xhur mid-data meta jlestu.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li s-sistema ta’ ħlas bin-nifs ġdida se tiffunzjona wkoll bħala test tas-suq u bħala livell 
ieħor ta’ salvagwardja. Fil-każ li l-iżborżi għar-riċevituri finali jkunu aktar baxxi milli mistenni l-Kummissjoni mhux 
ser tipproċedi b’aktar rimborżi.
54
Il-Kummissjoni tinnota li “t-tagħlimiet meħuda” u “t-tibdiliet soċjoekonomiċi ewlenin” diġà huma kkunsidrati fir-
rieżamijiet sistematiċi ta’ nofs it-terminu tal-istrumenti ġestiti ċentralment tal-2014-2020. Din hija r-raġuni għaliex 
l-Kummissjoni tikkunsidra li ma hemmx bżonn li l-valutazzjonijiet ex ante  jiġu aġġornati sabiex ikopru dawn 
l-aspetti.
55
Il-Kummissjoni tfakkar li, filwaqt li għandhom jiġu stabbiliti strumenti finanzjarji skont ir-regoli tal-programmi (naz -
zjonali/reġjonali), dan ma jfissirx li strument finanzjarju jeħtieġ li jinħoloq f’kull reġjun. Huwa possibbli li jsiru ħafna 
ta’ kontribuzzjonijiet ta’ programmi għal strument finanzjarju wieħed li għalhekk jibbenefikaw minn ekonomiji tal-
iskala u massa kritika.
Huwa enfasizzat ukoll li l-ammonti allokati għal strumenti finanzjarji f’reġjun mhumiex arbitrarji. Huma parti mill-
istrateġija tal-programm użata għan-negozjati tal-programmi u tinkludi l-analiżi tal-ħtiġijiet tar-reġjun li hija kkon -
fermata minn valutazzjoni ex ante  tal-programm.
Risposta tal-Kummissjoni 101
57
Taħt politika ta’ Koeżjoni l-objettiv kien li tkun ipprovduta firxa suffiċjenti ta’ għażliet sabiex l-aqwa għażla ta’ impli -
mentazzjoni tintgħażel fir-rigward tan-nuqqas tas-suq identifikat sabiex ikun ipprovdut l-aktar appoġġ effettiv.
Skont il-valutazzjoni ex ante  l-istrumenti għandhom jiġu mfassla b’tali mod li ma jkunx hemm duplikazzjoni waqt li 
jiżgura li jikkumplimentaw lil xulxin. Huwa possibbli li jsiru ħafna kontribuzzjonijiet tal-programmi minn reġjuni dif -
ferenti għal strument finanzjarju wieħed li b’hekk jibbenefikaw minn ekonomiji ta’ skala u massa kritika. Skont it-tip 
ta’ strumenti (eż. self u garanziji), u l-karatteristiċi speċifiċi tal-Istati Membri, xi fondi iżgħar jagħtu prestazzjoni tajba 
daqs fondi akbar jew saħansitra aħjar (eż. il-Ġermanja, il-Polonja jew Franza).
Il-Kummissjoni temmen li l-valutazzjoni ex ante , billi tindika d-daqs adegwat tal-istrument finanzjarju, se tipprovdi 
riżultati affidabbli u xierqa b’aktar preċiżjoni minn kwalunkwe informazzjoni ġenerali maħruġa mill-industrija tal-
finanzjament tan-negozju.
59
Il-Kummissjoni tfakkar li din il-possibbiltà fir-Regolament tad-Dispożizzjonijiet Komuni ma teliminax ir-restrizzjoni -
jiet ġeografiċi ta’ kull programm li jikkontribwixxi. L-eliġibbiltà ġeografika hija waħda mill-fatturi tal-politika ta’ 
Koeżjoni.
Ara t-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 55 u 57.
61
Fir-rigward tal-Artikolu 38(1)(a) tar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (CPR), l-awtoritajiet ta’ ġestjoni 
jistgħu jipprovdu kontribuzzjoni finanzjarja għal strumenti finanzjarji stabbiliti fil-livell tal-Unjoni, ġestiti diretta -
ment jew indirettament mill-Kummissjoni.
Il-Kummissjoni pprovdiet kjarifiki estensivi u ħadmet mill-qrib mal-Istati Membri dwar x’jikkonċerna l-Inizjattiva 
SME, li hija strument finanzjarju fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ħarġet fuljett sabiex jiggwida lill-
Istati Membri dwar l-aspetti kumplimentari bejn l-FSIE u l-FEIS. F’każ li jiġu żviluppati strumenti ġodda fil-livell tal-
UE, il-Kummissjoni se tipprovdi gwida dwar il-kontribuzzjoni ta’ riżorsi tal-programm lill-istrumenti fil-livell tal-UE 
bbażati fuq talbiet tal-Istati Membri.
64
Id-definizzjoni ta’ ingranaġġ ġejja mill-Artikolu 223 tar-Regoli ta’ applikazzjoni tar-Regolament Finanzjarju li se jip -
permetti rappurtar konsistenti minn kull Stat Membru.
Id-diskussjoni dwar definizzjoni komuni ta’ ingranaġġ saret bejn is-servizzi tal-Kummissjoni kollha. It-Taqsima 2.3.4 
tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2011) 662 tad-19.10.2011 tintroduċi kunċett unifikat.
Risposta tal-Kummissjoni 102
65
Diskussjonijiet dwar id-definizzjoni ta’ ingranaġġ bejn il-Qorti u l-Kummissjoni ilhom għaddejjin mill-2010. Kif 
imsemmi fit-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 64, id-definizzjoni ta’ ingranaġġ ġejja mir-Regolament Finanz -
jarju u tiżgura rappurtar konsistenti mill-Istati Membri.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-interpretazzjoni tal-Qorti tal-effett ta’ ingranaġġ huwa differenti mid-definizzjoni 
f’Artikolu 223 tar-Regoli ta’ Applikazzjoni għar-Regolament Finanzjarju tal-UE (RAP) bħala “l-ammont ta’ finanzi 
għal riċevituri finali eliġibbli diviż bl-ammont tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni”. Dan ifisser li l-ingranaġġ għandu jitqies 
bħala l-proporzjon bejn ir-riżorsi finanzjarji tal-Unjoni allokati għal strument finanzjarju (input) u l-ammont (totali) 
ta’ finanzi pprovduti għal riċevituri finali eliġibbli (output).
Interpretazzjoni bħal din tiggarantixxi fil-fatt trattament komparabbli tal-effett ta’ ingranaġġ bejn strumenti finanz -
jarji u għotjiet.
Għal strumenti ta’ ġestjoni kondiviża, ir-rappurtar mill-Istati Membri se jippermetti li l-Kummissjoni tiddistingwi 
bejn l-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet privati u nazzjonali pubbliċi taħt il-PO u/jew ta’ kontribuzzjonijiet kapitali 
addizzjonali privati jew pubbliċi. Il-kofinanzjament mhux neċessarjament jikkostitwixxi finanzjament pubbliku 
biss. Assi prijoritarju jista’ jkun fuq infiq pubbliku eliġibbli jew infiq totali eliġibbli (inkluż infiq pubbliku u privat). 
Il-maġġoranza tal-assi maħluqin biex jappoġġjaw l-SMEs u s-settur privat b’mod ġenerali huma fuq l-infiq totali (ara 
l-Artikolu 120 tar-Regolament tad-Dispożizzjonijiet Komuni).
Minħabba li l-fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (SIE) huma implimentati dejjem permezz ta’ programmi 
operazzjonali li huma kofinanzjati b’riżorsi pubbliċi u/jew privati (filwaqt li strumenti finanzjarji implimentati taħt 
oqsma ta’ politika oħrajn ma jeħtiġux kofinanzjament bħal dan fil-livell ta’ programm), ma jkunx xieraq jekk jitqies 
li kofinanzjament bħal dan ma għandux jgħodd bħala riżorsi ta’ ingranaġġ għal strumenti finanzjarji implimentati 
permezz ta’ fondi SIE.
67
Il-Kummissjoni tenfasizza li r-rapporti tal-Istati Membri fil-perjodu 2014-2020, fost l-oħrajn, se jippermettu li l-Kum -
missjoni tipprovdi informazzjoni dwar l-effett ta’ ingranaġġ ta’ strumenti finanzjarji, li tikkunsidra r-rekwiżiti tal-
kofinanzjament, jiġifieri l-fatt li kofinanzjament nazzjonali jikkonsisti fi nfiq pubbliku u/jew privat.
68
Il-Kummissjoni stabbilixxiet taskforce orizzontali li tipprovdi gwida għall-interpretazzjoni tar-regoli tar-Regolamenti 
Finanzjarju kurrenti fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji tal-2014-2020, inkluż dwar l-ingranaġġ.
Il-Kummissjoni tirreferi wkoll għat-tweġibiet tagħha għall-paragrafi 69 u 73.
Risposta tal-Kummissjoni 103
69
Ir-Regolament Finanzjarju kurrenti u r-Regoli ta’ Applikazzjoni tiegħu jeħtieġu approċċ unifikat għal rappurtar dwar 
l-ingranaġġ. Il-Kummissjoni ħadet passi sabiex tirfina l-metodoloġija għall-kalkolu tal-ingranaġġ kif indikat fit-
tweġiba għall-paragrafu 68.
Peress li d-dispożizzjonijiet li japplikaw għal strumenti finanzjarji daħlu fis-seħħ f’Jannar 2014, l-approċċ rivedut se 
jiġi applikat biss għall-istrumenti finanzjarji tal-2014-2020.
Barra minn hekk, wieħed għandu jinnota li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dawn l-istrumenti mhuwiex omoġenju, li jisp -
jega xi differenzi fil-metodoloġija applikata. Dawn id-differenzi għalhekk ma għandhomx jitqiesu sistematikament 
bħala inkonsistenzi.
70
Il-Kummissjoni taqbel li għandhom ikunu kkjarifikati metodoloġiji differenti adattati għall-istrumenti differenti 
u tinnota li diġà bdew isiru sforzi f’dan ir-rigward.
F’Ġunju 2015, il-Kummissjoni rfinat il-metodoloġija għall-kalkolu tal-ingranaġġ sabiex tikkonforma, b’mod kon -
sistenti u armonizzat, ma’ rekwiżiti applikabbli fuq l-effett ta’ ingranaġġ fir-Regolament Finanzjarju u fir-Regoli ta’ 
Applikazzjoni. Il-metodoloġija tkopri strumenti finanzjarji fil-livell tal-UE tal-perjodu ta’ programmazzjoni kurrenti 
(2014-2020). Skont il-metodoloġija msemmija qabel, l-ammont ta’ finanzi għal riċevituri finali eliġibbli għandu 
jikkorrispondi mal-volum ta’ finanzi pprovduti għal riċevituri finali eliġibbli minn strument finanzjarju permezz tal-
katina ta’ finanzjament tiegħu, inkluża l-parti tal-Kontribuzzjoni tal-Unjoni.
Barra minn hekk, finanzi pprovduti barra mill-katina ta’ finanzjament ta’ strument finanzjarju jistgħu jiġu kkun -
sidrati wkoll sakemm ikun hemm konnessjoni ċara mal-finanzjament ipprovdut permezz tal-katina ta’ finanzjament 
tal-istrument finanzjarju. Skont dak li ntqal hawn fuq, fil-finanzjament ta’ infrastruttura, is-sorsi kollha tal-finanzja -
ment - investiment ta’ kapital, self u għotjiet - għandhom jiġu kkunsidrati għall-kalkolu tal-ammont ta’ finanzjament 
għall-proġett. F’dan il-kuntest, l-intervent tal-baġit tal-UE fl-iffinanzjar ta’ tranżazzjoni jiżgura grad għoli ta’ ċertezza 
u twassil tat-tranżazzjoni b’mod sħiħ, li jkollu l-effett li jistimola volum ogħla ta’ finanzi mmobilizzati.
Għall-perjodu ta’ rappurtar li jibda mill-2015 il-Kummissjoni se tiżgura konsistenza mtejba fil-metodoloġija għall-
kalkolu tal-ingranaġġ bejn l-istrumenti u t-tipi ta’ prodott.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 69 u 73.
Risposta tal-Kummissjoni 104
Kaxxa 7
Il-Kummissjoni tinnota li l-metodoloġija tal-OECD tikkonċerna l-kejl ta’ ammont immobilizzat mis-settur privat per -
mezz ta’ finanzi ta’ żvilupp uffiċjali.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-kawżalità bejn il-kontribuzzjoni tal-baġit tal-UE u l-ammont ta’ finanzi li kienu mobi -
lizzati bħala riżultat tista’ tiġi vvalutata biss skont il-każ.
Anke kontribuzzjonijiet tal-UE u l-BEI għal proġetti jista’ jkollhom impatti pożittivi:
- Jattiraw finanzjament privat addizzjonali mill-anqas għall-istess ammont bħas-self superjuri tal-BEI (dan huwa 
l-każ għall-proġetti garantiti mil-LGTT, fejn is-self tal-BEI kien ugwali għal self minn banek oħrajn);
- Jipprovdu intervent fl-għeluq finanzjarju ta’ istituzzjonijiet ta’ finanzjament privati, jew banek ta’ żvilupp naz -
zjonali, minħabba r-rwol rikonoxxut tal-BEI bħala istituzzjoni ta’ finanzjament AAA;
- L-awtoritajiet pubbliċi jimpenjaw ruħhom għal maturitajiet fit-tul mal-BEI għal proġetti li kieku ma setgħux jiġu 
ffinanzjati biss fil-kuntest reġjonali jew anke nazzjonali minħabba redditu b’terminu iqsar fuq rekwiżiti ta’ inves -
timent tal-investituri privati.
Minħabba l-argumenti ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-kontribuzzjonijiet finanzjarji konġunti tal-KE-BEI, 
kif ukoll ir-rwol tal-BEI bħala bank istituzzjonali, jistimolaw id-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet nazzjonali/reġjonali fit-
twettiq ta’ proġetti ta’ sħubija privati pubbliċi, fejn parti mill-finanzjament huwa pprovdut fuq bażi fit-tul mill-baġits 
nazzjonali, flimkien mal-involviment tal-UE-BEI fuq bażi fit-tul, li l-istituzzjonijiet unikament privati ma jkunux kapaċi 
jwettqu.
Il-metodoloġija għall-kalkolu multiplikatur ġiet irfinuta fid-disinn tal-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi 
(FEIS). Għalhekk l-Ispejjeż ta’ Investiment tal-Proġett ġew aġġustati sabiex jeskludu l-finanzjament tal-għotjiet tal-
UE kollha, l-istrumenti finanzjarji tal-UE jew l-għotjiet/strumenti finanzjarji tal-FSIE (inkluż il-kofinanzjament pubb -
liku nazzjonali relatat minn Awtoritajiet ta’ Ġestjoni) li huma mdorrija jikkofinanzjaw il-proġett propost.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 71 u 72
Ir-Regolament tad-Dispożizzjonijiet Komuni jipprovdi l-qafas għall-implimentazzjoni tal-FSIE. Oqfsa legali oħrajn 
bħad-Direttivi tal-Akkwist jew regoli tal-għajnuna mill-Istat japplikaw ukoll mingħajr il-ħtieġa li jiġu rripetuti fir-
Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni. Ir-Regolament Finanzjarju japplika wkoll bl-istess mod, b’mod par -
tikolari d-dispożizzjonijiet speċjali tiegħu applikabbli għal ġestjoni kondiviża.
F’April 2016, il-Kummissjoni ħarġet nota ta’ gwida dwar ir-rappurtar, li tkopri l-kalkolu tal-ingranaġġ sabiex tagħti 
lill-Istati Membri metodoloġija konsistenti. Dan jiżgura dejta robusta u komparabbli fir-rigward tal-effett ta’ 
ingranaġġ mistenni u miksub. Għal strumenti ta’ ġestjoni kondiviżi, ir-rappurtar mill-Istati Membri se jippermetti 
wkoll li l-Kummissjoni tipprovdi informazzjoni dwar l-effett ta’ ingranaġġ ta’ strumenti finanzjarji, li jikkunsidra 
r-rekwiżiti ta’ kofinanzjament li jista’ jikkonsisti fi nfiq pubbliku u/jew privat.
Risposta tal-Kummissjoni 105
73
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-għan li jiġi attirat kapital privat ma għandux ikun enfasizzat wisq b’mod partikolari 
għal setturi esposti għal fallimenti kbar tas-suq.
Kemm għal strumenti ġestiti ċentralment kif ukoll dawk b’ġestjoni kondiviża, miri oħrajn jistgħu jkunu ugwal -
ment importanti (eż. l-istabbiliment ta’ investiment f’suq partikolari li għadu jibda b’valjur miżjud tal-UE qawwi fi 
żmien ta’ riċessjoni ekonomika; appoġġ għat-tkabbir, l-impjiegi u l-kompetittività fl-Istati Membri kollha u r-reġjuni 
tagħhom, eċċ.). Għalhekk il-kejl tal-fattur ta’ suċċess ta’ strumenti finanzjarji jmur lil hinn mill-ammont ta’ fondi 
privati attirati.
Il-Kummissjoni tenfasizza li finanzjament privat huwa rekwiżit legali addizzjonali għal ġestjoni kondiviża li jirriżulta 
mill-qafas legali tal-għajnuna mill-Istat.
It-tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 74 sa 76
Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni li l-fatt li l-partijiet jista’ jkollhom miri differenti se jsaħħaħ il-kwalità tal-proġetti 
u se jippermetti aċċess għal firxa usa’ ta’ għodod finanzjarji għat-twassil ta’ politika u l-involviment u kompetenza 
tas-settur privat. Hi temmen li appoġġ tal-UE mwassal permezz ta’ mekkaniżmi professjonali u b’esperjenza se 
jsaħħaħ il-governanza u s-sistema ta’ twassil tal-FSIE.
Għal strumenti finanzjarji “b’ġestjoni kondiviża”, it-trattament preferenzjali ta’ investituri privati jew investituri 
pubbliċi li joperaw skont il-prinċipju tal-ekonomija tas-suq, kif ukoll kwalunkwe arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-
riskju, għandhom jikkonformaw mar-regoli ta’ għajnuna mill-Istat kif previst fir-regolamenti għall-2007-13 u huma 
limitati għall-minimu meħtieġ sabiex jattiraw dawn l-investituri.
Barra minn hekk, kif previst fl-Artikolu 6 tar-Regolament Delegat Nru 480/2014 il-ħlas preferenzjali ta’ investituri pri -
vati jew investituri pubbliċi li joperaw skont il-prinċipju ta’ ekonomija tas-suq, kif imsemmi fl-Artikoli 37(2)(c) u 44(1)
(b) tas-CPR, huwa proporzjonat għar-riskji meħuda minn dawn l-investituri u limitat għall-minimu meħtieġ sabiex 
jattira dawn l-investituri, li għandhom ikunu żgurati permezz ta’ termini u kundizzjonijiet kuntrattwali u salvag -
wardji proċedurali.
77
Il-Kummissjoni temmen li l-bażi ġuridika għandu jkollha termini ġenerali b’rabta ma’ mekkaniżmi li jaqsmu r-riskju 
u l-profitt, sabiex tingħata flessibbiltà biżżejjed għall-arranġamenti dettaljati li għandu jkun hemm qbil dwarhom 
fil-Ftehimiet ta’ Delegazzjoni speċifiċi bejn il-Kummissjoni u l-entitajiet inkarigati (ara t-tweġiba tal-Kummissjoni 
għall-Kaxxa 9).
Kaxxa 9 Il-ħames inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-livell ta’ ħlas li l-Kummissjoni hija intitolata li tirċievi għall-portafoll LGTT/PBI huwa 
proporzjonat mar-riskju meħud. Barra minn hekk wara li nħela l-PFLP ir-riskju li fadal huwa mġarrab kompletament 
mill-BEI.
Kaxxa 9 Is-sitt inċiż
Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tad-19 ta’ Ottubru 2011 kien dokument esploratorju, li jippjana l-profili ta’ 
skema innovattiva ħafna mingħajr ebda preċedent.
Skont il-proċedura leġiżlattiva, il-koleġiżlaturi saru konxji mill-evoluzzjoni tal-iskema dettaljata, li ġiet attivata minn 
aktar kalkoli u analiżi tar-riskju mill-Kummissjoni u l-BEI. Fi kwalunkwe każ, il-qasma 95 %/5 % tal-Parti tal-Ewwel Telf 
kienet indikata b’mod ċar fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal - dan il-parametru ta’ kondiviżjoni tar-riskju qatt ma 
nbidel.
Risposta tal-Kummissjoni 106
Tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafu 78 u l-Kaxxa 10
Il-Kummissjoni temmen li l-allokazzjoni tar-riskju skont l-istrumenti ġestiti ċentralment eżaminati hija ġustifikata 
b’mod partikolari sabiex tgħin biex tegħleb ir-riluttanza tas-settur privat biex jinvesti f’ċerti oqsma. Partijiet tal-
ewwel telf għandhom ikunu ġġustifikati b’mod xieraq u ċerti twissijiet għandhom japplikaw b’kunsiderazzjoni 
partikolari tas-settur u s-suq li fih jopera l-istrument, li jista’ min-naħa l-oħra jiġġustifika dan it-teħid ta’ riskju.
Fir-rigward tal-EEEF, minħabba d-diffikultajiet fit-tqanqil tal-investiment fis-suq embrijoniku, frammentat, fuq skala 
żgħira, b’effiċjenza tal-enerġija intensiva fuq il-kapital, jista’ jkun meħtieġ aktar teħid ta’ riskju u miżuri oħrajn 
sabiex jistimolaw l-investiment.
79
L-użu ta’ deċiżjoni fiskali fl-industrija tal-Fondi fil-Lussemburgu hija normali u meħtieġa, b’mod partikolari għal 
SIVAC, sabiex tnaqqas l-inċertezza li jiffaċċjaw l-investituri billi tipprovdi ċarezza dwar it-tassazzjonijiet tal-investi -
ment transfruntieri.
Fondi bħal dawn jiksbu deċiżjonijiet fiskali biss minħabba l-ambjent tas-suq li joperaw fih u mhix marbuta mal-fatt li 
strument finanzjarju huwa implimentat permezz ta’ struttura SIVAC.
80
Il-Kummissjoni tinnota li ebda waħda mill-investigazzjonijiet imsemmija ma hija marbuta ma’ SIVAC. Il-Kummissjoni 
tenfasizza li frazzjoni biss tad-deċiżjonijiet fiskali ġiet użata minn kumpaniji multinazzjonali kbar sabiex jiksbu 
vantaġġi inġusti. Il-proposta għal Direttiva tal-Kunsill COM(2015)135 għad trid tiġi adottata mil-leġiżlatur u susseg -
wentament tiġi trasposta fil-liġi nazzjonali tal-Istati Membri. Ir-rakkomandazzjoni C(2012)8806 hija indirizzata lill-
Istati Membri.
Tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafu 81 u l-Kaxxa 11
Marguerite hija SIVAC ibbażata fil-Lussemburgu li topera fil-prattiki u l-kundizzjonijiet tas-suq kif ukoll bħala 
l-ambjent legali nazzjonali.
L-użu ta’ deċiżjonijiet fiskali huwa komuni għal mezzi finanzjarji stabbiliti fil-Lussemburgu għal raġunijiet konferma -
torji bl-għan li jillimitaw l-inċertezza għall-investituri (b’mod speċjali meta l-Fond jimmira li jattira investituri privati).
82
Ma hemm l-ebda rekwiżit legali mill-Istati Membri li jirrapportaw lill-Kummissjoni d-dettalji tal-istabbiliment ta’ 
strumenti finanzjarji FEŻR u FSE. Skont ġestjoni kondiviża u f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, l-Istati 
Membri għandhom ir-responsabbiltà li jiżguraw li l-istabbiliment ta’ strumenti finanzjarji jkun konformi mal-liġijiet 
tal-UE u dawk nazzjonali applikabbli sabiex in-nefqa relatata tkun legali u regolari.
Risposta tal-Kummissjoni 107
83
Il-Kummissjoni tfakkar li ma hemmx rappurtar sistematiku sabiex jiġi identifikat finanzjar privat fil-livell tar-riċevituri 
finali.
L-analiżi tal-Qorti tikkunsidra biss ir-rapport ta’ implimentazzjoni fuq FEIs li għalihom iċ-ċifri ddaħħlu fil-kolonna II.10 
Ammonti ta’ kontribuzzjonijiet PO mħallsin lill-FEI - kofinanzjament privat nazzjonali. Madankollu, bħal ma tispjega 
l-Qorti fil-paragrafu 85, finanzjament privat jista’ jkun ipprovdut ukoll minn sorsi barra mill-PO.
85
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 ir-rekwiżiti tar-rappurtar dwar l-istrumenti finanzjarji huma pprovduti 
fl-Artikolu 46 tas-CPR, u fl-Anness I tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 821/2014. Dan tal-aħħar 
jistabbilixxi mudell għar-rappurtar dwar strumenti finanzjarji. Fit-taqsima VIII tal-mudell ta’ rappurtar l-Istati Membri 
jridu jipprovdu informazzjoni dwar l-ammont ta’ kontribuzzjonijiet oħrajn, barra l-Fondi SIE ġġenerati minn stru -
menti finanzjarji, inklużi kontribuzzjonijiet pubbliċi u/jew privati, it-tnejn impenjati fil-ftehimiet ta’ finanzjament 
u mħallsin fil-livell ta’ riċevituri finali. Tabilħaqq il-qafas regolatorju jipprevedi li r-rappurtar dwar strumenti finanz -
jarji skont l-Artikolu 46 għandu jinkludi informazzjoni dwar il-kontribuzzjonijiet privati (fil-kuntest tal-valutazzjoni 
tal-effett ta’ ingranaġġ).
86
Filwaqt li l-bażi ġuridika għall-2007-2013 ma kinitx teħtieġ espliċitament spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni bbażati fuq il-
prestazzjoni, il-ħlas huwa ġeneralment iddeterminat fil-ftehim ta’ finanzjament bejn l-awtorità ta’ ġestjoni u l-entità 
li timplimenta l-istrument finanzjarju. Pereżempju, mill-anqas il-Portugall, ir-Renju Unit u l-Polonja stabbilixxew sis -
tema ta’ ħlas ibbażata fuq il-prestazzjoni f’xi ftit mill-ftehimiet ta’ finanzjament għal strumenti tal-FEŻR u FSE matul 
il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.
Il-Kummissjoni tenfasizza wkoll li f’ħafna fondi ta’ self il-koinvestiment privat iseħħ fil-livell ta’ fond u huwa 
pprovdut mill-maniġer tal-fond stess.
87
Il-Kummissjoni tinnota li fattur addizzjonali fir-rigward tal-istabbiliment ta’ strumenti finanzjarji u r-riżultat ta’ 
ingranaġġ fl-immobilizzar ta’ fondi privati addizzjonali huwa r-riskju u l-profil ta’ kreditu ta’ riċevituri finali fil-mira. 
Ta’ min wieħed isemmi li l-EPMF timmira lejn riċevituri finali bi profili ta’ kreditu b’riskju ogħla.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-Kaxxa 12.
Risposta tal-Kummissjoni 108
Kaxxa 12 L-ewwel inċiż
Skont ir-rapport ta’ verifika ad hoc  ippreparat minn konsulenti esterni fuq talba tal-Kummissjoni dwar il-Fond Mar -
guerite, in-nuqqas ta’ kofinanzjament privat fil-livell ta’ Fondi ma kienx minħabba nuqqas ta’ ħeġġa min-naħa tas-
settur privat li jinvesti fi strumenti ffinanzjati pubblikament iżda minħabba l-istruttura ta’ governanza anqas komuni 
ta’ Marguerite, il-pipeline limitat ta’ proġetti maturi u l-kundizzjonijiet tas-suq diffiċli li fihom kellu jopera l-Fond.
Kaxxa 12 It-tieni inċiż
L-EEEF inħoloq f’medda ta’ żmien qasira taħt il-programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru bħala sostenn għall-
proġetti ta’ effiċjenza tal-enerġija partikolarment riskjużi u innovattivi, settur fejn l-ebda fondi ddedikati preċedenti 
ma kienu stabbiliti. Għalhekk, il-Kummissjoni qablet li tkun l-investitur fundamentali tal-fond. Madankollu għad 
hemm lok għal investimenti addizzjonali għaliex l-ammont totali f’dan l-istadju huwa anqas minn nofs tal-mira tal-
fond ta’ EUR 700 miljun.
89
Il-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar ħlas preferenzjali li ġie ppreżentat lill-Istati Membri 
f’Ottubru 2015 u l-verżjoni finali qed titħejja.
90
Il-Kummissjoni temmen li l-aspetti ewlenin tal-arranġamenti ta’ kondiviżjoni tar-riskju bejn il-Kummissjoni 
u l-imsieħba tagħha għandhom jiġu vvalutati fil-bażijiet ġuridiċi futuri.
Madankollu, irid jinstab bilanċ li jippermetti flessibbiltà biżżejjed fil-bażijiet ġuridiċi sabiex l-arranġamenti ta’ 
kondiviżjoni ta’ riskju u profitt bejn il-Kummissjoni u l-entità inkarigata jkun jista’ jsir qbil dwarhom fil-Ftehim ta’ 
Delegazzjoni speċifiku.
91
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-importanza li jkun żgurat li strumenti finanzjarji ma jkunux soġġetti għal skemi ta’ evi -
tar tat-taxxa inaċċettabbli. Dan huwa mtenni fil-Komunikazzjoni riċenti tagħha dwar il-Pakkett ta’ kontra l-evitar tat-
taxxa tad-29/01/2016. Madankollu ftehimiet fiskali bil-quddiem ma jistgħux jiġu kkunsidrati per se għaliex imorru 
kontra l-politika tal-Kummissjoni stess.
Fir-rigward ta’ strumenti finanzjarji b’ġestjoni kemm ċentrali kif ukoll kondiviża kif previst rispettivament fl-
Artikolu 140(4) tar-Regolament Finanzjarju u fl-Artikolu 38(4) tar-Regolament tad-Dispożizzjonijiet Komuni, l-enti -
tajiet li jimplimentaw dawn l-istrumenti ma għandhomx ikunu stabbiliti u ma għandux ikollhom relazzjonijiet ta’ 
negozju ma’ entitajiet inkorporati f’territorji, li l-ġurisdizzjonijiet tagħhom ma jikkooperawx mal-Unjoni fir-rigward 
tal-applikazzjoni ta’ standards tat-taxxa maqbula internazzjonalment u għandhom jittrasponu dawn ir-rekwiżiti 
fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin. Dan huwa rekwiżit legali għall-implimentazzjoni ta’ 
strumenti finanzjarji u jipprovdi salvagwardja b’saħħitha għall-użu ta’ fondi tal-UE.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-riskju għar-reputazzjoni ma għandux ikun magħqud mal-eżistenza ta’ ftehimiet fiskali 
bil-quddiem, iżda mad-dispożizzjonijiet speċifiċi ta’ dawn il-ftehimiet.
Risposta tal-Kummissjoni 109
94
Il-Kummissjoni tipprevedi li tipprovdi gwida f’waqtha bbażata fuq mistoqsijiet u ħtiġijiet identifikati tal-Istati 
Membri.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 96 u 97
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-frekwenza tar-riċiklaġġ ta’ fondi matul il-perjodu ta’ eliġibbiltà mhuwiex għan fih 
innifsu.
Barra minn hekk, id-data ta’ maturità tal-finanzjament ipprovdut għandu jiġi aġġustat għat-tipoloġija ta’ investi -
menti li qed jiġu ffinanzjati, u kull konklużjoni dwar l-effett limitat tal-użu mill-ġdid għandha ssir b’referenza għad-
data ta’ stabbiliment tal-istrument finanzjarju, il-perjodu ta’ grazzja, il-maturità u r-rati ta’ inadempjenza tal-finanz -
jament ipprovdut lir-riċevituri finali.
Pereżempju, fl-istrument disponibbli “Self għar-Rinnovazzjoni” tal-Effiċjenza Enerġetika għall-2014-2020 il-maturità 
tas-self tista’ tiġi ddefinita għal perjodu sa 20 sena.
Ċiklu komplet ta’ tiġdid fil-perjodu ta’ programmazzjoni jmur kontra perspettiva fit-tul bħal din.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 99 u 100
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni huma obbligati jiżguraw miżuri propji sabiex jikkonformaw 
mal-Artikolu 78(7) tar-Regolament Ġenerali u sabiex jippreżentaw dawn il-miżuri fl-għeluq, bħall-informazzjoni 
dwar l-użu mill-ġdid ta’ riżorsi li jibqgħu disponibbli attribwibbli għall-FEŻR u l-FSE, li jispeċifikaw l-awtorità kom -
petenti li hija responsabbli mill-ġestjoni ta’ riżorsi li jibqgħu disponibbli, il-forma ta’ użu mill-ġdid, l-għan, iż-żona 
ġeografika kkonċernata u t-tul ta’ żmien previst. (ara l-linji gwida dwar l-għeluq punt 5.2.5).
Il-qafas mhux biss jagħti inċentiv lill-Istati Membri sabiex jerġgħu jużaw ir-riżorsi għall-istess grupp fil-mira iżda 
anke li dawn ir-riżorsi jiġu investiti mill-ġdid diversi drabi sakemm ikun hemm lakuna fis-suq. Huwa f’idejn l-Istati 
Membri li jiżguraw konformità ma’ dawn id-dispożizzjonijiet.
102
Il-Kummissjoni tenfasizza li riżorsi rritornati lejn il-fond wara t-tmiem tal-perjodu ta’ eliġibbiltà ma jibqgħux riżorsi 
tal-UE, iżda jsiru riżorsi nazzjonali.
Is-CPR jirrikjedi li l-Istati Membri jadottaw il-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw l-użu xieraq ta’ riżorsi mħallsin lura 
lill-istrumenti finanzjarji matul perjodu ta’ mill-anqas tmien snin wara t-tmiem tal-perjodu ta’ eliġibbiltà (ara 
l-Artikolu 45 tar-Regolament tad-Dispożizzjonijiet Komuni u l-mudell ta’ ftehim tal-finanzjament fl-Anness IV 
Artikolu 1(j)).
Il-Kummissjoni tipprevedi l-verifika tal-adegwatezza ta’ miżuri stabbiliti fil-ftehimiet ta’ finanzjament permezz tax-
xogħol ta’ awditjar regolari tal-awtoritajiet tal-awditjar nazzjonali u s-servizzi tagħha stess fuq strumenti finanzjarji.
Risposta tal-Kummissjoni 110
104
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-perjodu ta’ żmien meħtieġ biex tiġi organizzata proċedura miftuħa sabiex jintgħażel 
maniġer tal-fond. Madankollu, dan ma jistax jiġi evitat għaliex irid ikun hemm konformità mar-regoli ta’ għażla app -
likabbli, inklużi dawk dwar l-akkwist pubbliku.
In-nota ta’ Gwida dwar valutazzjoni ex ante  li ġiet finalizzata fi Frar 2015 tispjega l-kundizzjonijiet għall-
kontribuzzjoni ta’ riżorsi tal-programm 2014-2020 għal strument finanzjarju eżistenti. Barra minn hekk, il-Kummis -
sjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar għażla ta’ entitajiet li jimplimentaw strumenti finanzjarji 
li huwa previst li jinkludi taqsima li tispjega l-kundizzjonijiet applikabbli għal modifiki fil-kuntratt (eż. estensjoni 
tal-perjodu ta’ implimentazzjoni jew żieda ta’ ammonti tal-kontribuzzjoni PO għal strumenti finanzjarji li jeżistu taħt 
il-perjodu 2007-2013).
110
Il-Kummissjoni tfakkar li tariffi rrapportati bħala “żero” ħafna drabi tfisser li ma tħallsu l-ebda spejjeż u tariffi ta’ 
ġestjoni. Hemm aktar minn 261 fond li rrapportaw “żero” spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni.
111 It-tieni inċiż
Fl-2007-2013 ir-Regolament kien jirreferi għal regoli ta’ eliġibbiltà nazzjonali aktar milli regoli ta’ eliġibbiltà tal-UE 
(l-Artikolu 56(4) tal-1083/2006). Dan l-għoti ta’ setgħa lill-Istati Membri kien skont il-ġestjoni kondiviża u l-prinċipju 
ta’ sussidjarjetà.
Ir-regoli ta’ eliġibbiltà dwar spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni huma waħda mill-ftit elementi fil-leġiżlazzjoni fejn huwa 
impost limitu fuq infiq speċifiku mill-bażi ġuridika. Ir-Regolament stabbilixxa limiti differenti għal spejjeż u tariffi ta’ 
ġestjoni skont it-tip ta’ prodotti finanzjarji pprovduti u dawn jistgħu jkunu aktar baxxi (iżda mhux ogħla) minn 4 %, 
jiġifieri 2 % għal fondi tal-ishma u ta’ garanzija, 3 % għal fondi ta’ self u ta’ ekwità u 4 % għal strumenti ta’ mik -
rokreditu. Il-limiti għandhom l-għan li jippreżervaw l-interessi finanzjarji tal-UE.
113
L-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni huma eliġibbli u rimborżati mill-UE biss jekk ikunu mħallsin. Għalhekk, l-Istat Membru 
ma għandu l-ebda obbligu li jirrapporta dwar spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni li mhumiex imħallsin għaliex dawn ma 
jistgħux jintalbu għal rimborż mill-Kummissjoni u għalhekk mhumiex iffinanzjati mill-baġit tal-UE.
Jekk l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni jkunu jaqbżu l-limiti bbażati fuq proċedura kompetittiva u jkunu ddikjarati lill-
Kummissjoni bħala nefqa eliġibbli, fl-għeluq, l-awtoritajiet kompetenti (awtoritajiet ta’ ġestjoni, awtoritajiet ta’ 
ċertifikazzjoni u awtoritajiet ta’ verifika) għandhom jivverifikaw l-eliġibbiltà ta’ din in-nefqa u jkunu obbligati li jir -
rapportaw lill-Kummissjoni kwalunkwe irregolarità.
Risposta tal-Kummissjoni 111
It-tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 115 sa 117
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-regoli huma stabbiliti b’mod ċar fil-bażi ġuridika li kienet soġġetta għal gwida det -
taljata u li f’dan l-istadju ma hemmx skop għal interpretazzjoni mill-ġdid.
L-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jgħid li l-limiti għal infiq eliġibbli huma applikabbli għall-kapital 
ikkontribwit mill-programm operazzjonali għall-fond, u mhux għall-kapital użat mill-fond sabiex jipprovdi appoġġ 
għal riċevituri finali.
Il-limiti jiddefinixxu l-ammont massimu ta’ nfiq eliġibbli u għandhom jiġu kkalkolati fuq medja annwali, pro-rata 
temporis . In-nota ta’ gwida tal-COCOF dwar strumenti ta’ inġinerija finanzjarja tindirizza u tispjega aktar il-bażi 
ġuridika (ara Paragrafi 2.6.1 sa 2.6.17).
Għall-2014-2020, il-qafas legali jirrikjedi li l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni jridu jkunu konnessi mal-prestazzjoni, 
inklużi l-ammonti żborżati għal riċevituri finali.
118
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 86.
122
Abbażi tad-dejta rrapportata mill-Istati Membri, l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni kumulattivi għall-istrumenti finanzjarji 
tal-FEŻR u l-FSE fl-aħħar tal-2014 jirrappreżentaw 4,7 % tal-ammonti mħallsin għall-istrumenti finanzjarji, li huwa 
ekwivalenti annwali ta’ anqas minn 1,0 %. Dan huwa skont iċ-ċifri ppreżentati mill-Qorti għal kontribuzzjonijiet mill-
baġit tal-UE għal strumenti ġestiti ċentralment.
123
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni rrapportati lill-Kummissjoni huma dawk imħallsin mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni 
u rimborżati mill-Kummissjoni lill-Istat Membru irrispettivament mill-livell ta’ implimentazzjoni fejn jiġġarrbu 
l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni. Il-Kummissjoni tenfasizza li maniġer ta’ fond tal-ishma u maniġer ta’ strument finanz -
jarju jwettqu funzjonijiet differenti u huma intitolati għal tariffi għat-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom.
It-tariffi ċċarġjati lir-riċevituri finali jridu jitnaqqsu min-nefqa eliġibbli ddikjarata lill-Kummissjoni sabiex ikun evitat 
finanzjament doppju. L-eżistenza ta’ tariffi bħal dawn u t-trattament xieraq tagħhom huma parti mill-verifiki ta’ 
ġestjoni u x-xogħol ta’ awditjar.
It-tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 124 sa 127
Il-proporzjon bejn tariffi u appoġġ finanzjarju pprovdut għal riċevituri finali jirrifletti s-sitwazzjoni fl-implimen -
tazzjoni ta’ strumenti finanzjarju fl-aħħar tal-2014 u se jitnaqqas fi snin sussegwenti għaliex l-appoġġ finanzjarju 
pprovdut lil riċevituri finali mistenni li jiżdied.
Risposta tal-Kummissjoni 112
128
Il-Kummissjoni tirreferi għat-tweġiba tagħha għall-paragrafu 124 u tinnota li tqabbil se jkun possibbli biss fl-għeluq 
tal-istrumenti FEŻR u FSE.
131
Skont il-ġestjoni kondiviża u b’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, hija r-responsabbiltà tal-awtoritajiet naz -
zjonali li jiżguraw li operazzjonijiet individwali jiġu implimentati skont id-dispożizzjonijiet legali applikabbli, inkluża 
konformità mal-limiti għar-rimborż.
Għal strumenti finanzjarji FEŻR u FSE l-Kummissjoni tenfasizza li l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni huma stabbiliti abbażi 
ta’ ftehim ta’ finanzjament innegozjat bejn l-awtorità ta’ ġestjoni u l-maniġer tal-fond u l-Kummissjoni mhijiex parti 
minn din ir-relazzjoni kuntrattwali. Dan huwa differenti għal strument ġestit ċentralment fejn il-Kummissjoni hija 
parti mir-relazzjoni kuntrattwali mal-maniġer tal-fond.
133
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni huma eliġibbli u rimborżati mill-UE biss jekk ikunu mħallsin. Għalhekk, l-Istat Mem -
bru ma għandu l-ebda obbligu li jirrapporta dwar spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni li mhumiex imħallsin għaliex dawn ma 
jistgħux jintalbu għal rimborż mill-Kummissjoni u għalhekk mhumiex iffinanzjati mill-baġit tal-UE.
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni imħallsin mill-awtorità ta’ ġestjoni jistgħu jaqbżu wkoll il-limiti stabbiliti fl-
Artikolu 43.4 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1828/2006, iżda dawn mhumiex eliġibbli għal rimborż mill-
Fondi Strutturali.
134
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, is-sommarju tad-dejta għandu jitħejja mill-Kummissjoni għall-ħames 
fondi SIE. Ir-rappurtar ta’ strumenti finanzjarji ġie stabbilit għal perjodu ta’ żmien ta’ sitt xhur sabiex jikkunsidra 
r-regoli kollha speċifiċi għall-fondi (u d-dati ta’ skadenza rispettivi biex jiġi ppreżentati ir-rapport ta’ implimen -
tazzjoni annwali kif meħtieġ mill-Artikoli 50(6) u (7) CPR), iż-żmien meħtieġ għall-konsolidazzjoni u l-valutazzjoni 
tad-dejta mibgħuta mill-Istati Membri/awtoritajiet ta’ ġestjoni bħala parti mir-rapport ta’ implimentazzjoni annwali, 
u l-preżentazzjoni ġenerali tal-progress dwar l-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji fil-ħames (5) Fondi SIE.
Meta l-Kummissjoni tipprovdi osservazzjonijiet dwar ir-rapport ta’ implimentazzjoni annwali, inklużi l-istrumenti 
finanzjarji, ir-rapport jintbagħat lura lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u d-data ta’ skadenza ta’ xahrejn tiġi interrotta 
sakemm l-informazzjoni riveduta tintbagħat mill-ġdid lill-Kummissjoni u l-iskadenza ta’ xahrejn tibda mill-ġdid.
Għalhekk, id-dejta tista’ tiġi aggregata ladarba tkun saret il-valutazzjoni sħiħa mill-Kummissjoni u jkun hemm 
assigurazzjoni biżżejjed dwar il-preċiżjoni u l-plawżibbiltà tad-dejta pprovduta mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 113
141 L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li t-tul ta’ żmien normali ta’ fond tal-ishma u ta’ fond speċifiku huwa iqsar mill-perjodu ta’ 
eliġibbiltà minħabba ż-żmien meħtieġ biex jiġi stabbilit strument finanzjarju (ara wkoll il-paragrafu 93).
Il-Kummissjoni tenfasizza li, skont l-Artikolu 42(5) CPR, huwa obbligatorju li tintuża metodoloġija ta’ kalkolu bbażata 
fuq il-prestazzjoni u l-kriterji għall-prestazzjoni huma stabbiliti fl-Artikolu 12 tal-Att Delegat 480/2014. Il-limitu 
globali għal spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni eliġibbli huwa stabbilit fl-Artikolu 13(3) tal-Att Delegat 480/2014 li jimmira li 
jipproteġi l-interess finanzjarju tal-UE.
Skont il-prinċipju ta’ sussidjarjetà, il-ħlasijiet ta’ spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni huma kwistjoni li għandha tiġi stabbilita 
fil-ftehim ta’ finanzjament. Is-CPR u l-Att Delegat 480/2014 jistabbilixxu limiti biss għan-nefqa eliġibbli massima 
li għandha tiġi kkofinanzjata mill-FSIE, u mhux għall-ħlasijiet attwali ta’ tariffi li għandhom isiru. Din tipproteġi 
l-interessi finanzjarji tal-UE.
141 It-tieni inċiż
Fin-Nota ta’ Gwida EGESIF 15-0021-01 dwar l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni tas-26 ta’ Novembru 2015 il-Kummissjoni 
ċċarat li jeħtieġ li tintuża “skema bonus/malus” fejn pereżempju r-rimborż sħiħ ta’ spejjeż ta’ ġestjoni jkun marbut 
mat-twettiq ta’ miri miftiehma b’rabta ma’ kriterji ta’ prestazzjoni rilevanti (ara l-punt 2.2 fil-paġna 3 tan-Nota ta’ 
Gwida).
141 It-tielet inċiż
Skont il-prinċipju ta’ sussidjarjetà, kundizzjoni bħal din tista’ tiġi stabbilita fil-livell tal-ftehim ta’ finanzjament 
għaliex hija kwistjoni ta’ negozjati bejn l-awtorità ta’ ġestjoni u l-entità li qed timplimenta l-istrument finanzjarju. 
Il-limiti għall-ħlas bażi u għall-ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni jimmiraw li jillimitaw in-nefqa eliġibbli massima.
Il-Kummissjoni tenfasizza barra minn hekk li l-użu ta’ kriterji bbażati fuq il-prestazzjoni huwa obbligatorju.
Il-ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni huwa rekwiżit obbligatorju kif previst fl-Artikolu 42(5) CPR u l-kriterji għall-
prestazzjoni huma stabbiliti fl-Artikolu 12 tal-Att Delegat 480/2014.
Minn perspettiva regolatorja dan kien ikkunsidrat biżżejjed mill-koleġiżlaturi sabiex tkun żgurata implimentazzjoni 
tajba tal-istrumenti finanzjarji.
Minn perspettiva ta’ trasparenza u ġestjoni finanzjarja tajba huwa enfasizzat ukoll li l-awtorità ta’ ġestjoni trid 
tinforma lill-kumitat ta’ monitoraġġ bid-dispożizzjonijiet dwar il-kalkolu bbażat fuq il-prestazzjoni ta’ spejjeż ta’ 
ġestjoni mġarrba jew bit-tariffi ta’ ġestjoni tal-istrument finanzjarju. Il-kumitat ta’ monitoraġġ jirċievi rapporti fuq 
bażi annwali dwar l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni effettivament imħallsa fis-sena kalendarja preċedenti.
Risposta tal-Kummissjoni 114
144
Il-Kummissjoni ma tikkunsidrax li ż-żieda fil-finanzjament permezz ta’ strumenti finanzjarji de facto  żżid l-appoġġ 
ta’ assistenza teknika għall-Istati Membri għaliex l-ammonti impenjati għal assistenza teknika huma bbażati fuq 
proġetti speċifiċi relatati mal-implimentazzjoni tal-programmi u mhux mal-livell ta’ finanzjament imwassal permezz 
ta’ strumenti finanzjarji.
Barra minn hekk, xi appoġġ tekniku għandu jintuża fl-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji (ara t-tweġiba tal-
Kummissjoni għall-paragrafu 94).
Il-livell ta’ appoġġ ta’ assistenza teknika kien ippjanat f’kull Stat Membru b’rabta mal-ħtiġijiet mistennija biex ikopru 
x-xogħol marbut mal-preparazzjoni u implimentazzjoni tal-programmi.
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni jirrappreżentaw il-ħlas tal-maniġer tal-fond u sabiex jiżguraw ir-rekwiżiti ta’ 
rappurtar.
Barra minn hekk, il-fattur ewlieni tal-ispiża tal-assistenza teknika mhuwiex neċessarjament l-ammont ġenerali 
magħmul disponibbli għal skemi ta’ għotjiet, iżda fatturi oħrajn bħall-kumplessità tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll 
u tar-rekwiżiti legali marbuta mal-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali u tal-UE, l-għadd ta’ PO, il- miżuri u l-proġetti 
ewlenin ikkofinanzjati, l-għadd ta’ IBs eċċ.
145
Il-Kummissjoni tirrimarka li fir-Rapport ta’ Implimentazzjoni Annwali mibgħut mill-awtorità ta’ ġestjoni l-azzjonijiet 
ta’ assistenza teknika ewlenin imwettqa f’sena partikolari huma deskritti f’taqsima speċifika. Barra minn hekk, 
spejjeż ta’ assistenza teknika ddikjarati lill-Kummissjoni għal rimborż huma vverifikati, fuq il-bażi ta’ rendikont tal-
ispejjeż u sostnuti b’fatturi, irċevuti tal-paga jew evidenza oħra, mill-awtorità ta’ ġestjoni jew minn entità oħra.
Id-dikjarazzjoni ta’ nfiq ivverifikata mill-awtorità ta’ ġestjoni, ibbażata fuq metodu ta’ teħid ta’ kampjuni, tista’ tiġi 
vverifikata aktar mill-awtorità ta’ ċertifikazzjoni, l-awtorità ta’ verifika u l-awdituri tal-Kummissjoni.
146
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ispejjeż tal-ġestjoni tal-programm (Baġit TA) ma għandhomx jitħalltu mal-ispejjeż 
ta’ implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet uniċi fi programm (spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni għal strumenti finanzjarji) 
għaliex dawn lanqas ma huma mħalltin mal-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet ta’ għotjiet (eż. l-ispejjeż marbu -
tin mal-ħlas tal-inġinier superviżur tal-proġett inkluż fl-ammont allokat għall-proġetti u mhux fl-ammonti tal-
Assistenza Teknika).
Il-Kummissjoni tirċievi rapporti mill-Istati Membri dwar il-baġit ta’ assistenza teknika.
Barra minn hekk, l-istruttura tal-ispejjeż ta’ għotjiet u strumenti finanzjarji, kif ukoll ta’ strumenti finanzjarji 
b’ġestjoni kondiviża u ġestjoni diretta, hija differenti.
F’Lulju 2012 il-Kummissjoni ppubblikat studju b’informazzjoni kwantitattiva u kwalitattiva dwar l-ispejjeż amminis -
trattivi u l-piż amministrattiv tal-ġestjoni ta’ fondi strutturali tal-UE. ( http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/
docgener/studies/pdf /measuring/measuring_impact_report.pdf ).
L-aġġornament ta’ dan l-istudju huwa kontinwu u huwa ppjanat li jiġi ppubblikat fl-aħħar tal-2016. Huwa ppjanat li 
jiġi kkunsidrat fl-eżerċizzju ta’ simplifikazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 115
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
147
Il-Kummissjoni taqbel li hemm għadd ta’ vantaġġi f’li jkun hemm appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE permezz 
ta’ strumenti finanzjarji, li huwa għalfejn għall-perjodu tal-programm 2014-2020 qed tippromwovi u tinkoraġġixxi 
b’mod attiv użu akbar tagħhom.
148
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-effett tal-kwistjonijiet identifikati mill-Qorti jvarja skont l-Istati Membri u t-tipi ta’ 
strumenti finanzjarji u li, b’mod ġenerali, l-istrumenti finanzjarji jibqgħu mezz effiċjenti u effettiv sabiex jitwasslu 
l-fondi tal-UE.
148 L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-rata medja ta’ żborż ta’ 57 % (fl-aħħar tal-2014) tirrappreżenta sitwazzjoni eteroġenja 
ħafna. Ir-riskju li ma jinkisibx żborż sħiħ fl-għeluq jikkonċerna għadd limitat ta’ strumenti finanzjarji fi ftit Stati 
Membri.
Ir-rata ta’ żborż baxxa fl-aħħar tal-2014 hija r-riżultat ta’ għadd ta’ fatturi inklużi l-kriżi finanzjarja, l-esperjenza limi -
tata f’xi Stati Membri u l-bidu tard ta’ xi strumenti.
148 It-tieni inċiż
Għal strumenti finanzjarji ta’ ġestjoni kondiviża, ir-rekwiżiti legali għar-rappurtar ma kinux jippermettu li l-Kummis -
sjoni tikseb dejta eżawrjenti dwar il-parteċipazzjoni ta’ investituri privati minn Stati Membri. Madankollu, il-Kum -
missjoni tinnota li r-regoli tal-għajnuna mill-istat għal ċerti strumenti finanzjarji jeħtieġu parteċipazzjoni minima ta’ 
investituri privati (eż. 30 % u f’xi każijiet anke 60 %).
Il-Kummissjoni tikkunsidra li strumenti finanzjarji ġestiti ċentralment żviluppati fil-perjodu 2007-2013 irnexxielhom 
jattiraw riżorsi mdaqqsa mis-settur privat fil-livell ta’ proġetti, anke f’dawk il-każijiet fejn ma kienet saret l-ebda kon -
tribuzzjoni privata fil-livell tal-fond (bħall-fond Marguerite). Aħna nikkunsidraw li l-esperjenza miksuba taħt dawn 
l-istrumenti tgħin lill-Kummissjoni sabiex tiżviluppa strumenti li huma kapaċi jattiraw saħansitra aktar investiment 
privat.
148 It-tielet inċiż
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-frekwenza tar-riċiklaġġ ta’ fondi matul il-perjodu ta’ eliġibbiltà mhuwiex għan fih 
innifsu.
Barra minn hekk, id-data ta’ maturità tal-finanzjament ipprovdut hija/trid tiġi aġġustata għat-tip ta’ investimenti li 
qed jiġu ffinanzjati, u kwalunkwe konklużjoni dwar l-effett tal-użu mill-ġdid limitat għandha ssir b’referenza għad-
data ta’ stabbiliment tal-istrument finanzjarju, il-perjodu ta’ grazzja, il-maturità u r-rati ta’ inadempjenza tal-finanz -
jament ipprovdut lir-riċevituri finali.
Risposta tal-Kummissjoni 116
148 Ir-raba’ inċiż
Taħt ir-regoli stabbiliti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni huma konnessi 
mal-ammonti mħallsin għall-istrumenti finanzjarji u mhux għall-ammonti żborżati lir-riċevituri finali. Il-Kummissjoni 
tinnota li tqabbil ma’ strumenti ġestiti ċentralment se jkunu possibbli biss fl-għeluq tal-istrumenti FEŻR u FSE.
Għall-2014-2020 l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni jridu jkunu konnessi mal-prestazzjoni, inklużi l-ammonti żborżati lir-
riċevituri finali.
150
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-riskju li ma jinkisibx żborż sħiħ fl-għeluq jikkonċerna għadd limitat ta’ strumenti 
finanzjarji fi ftit Stati Membri.
Il-Kummissjoni tinnota li 82 % ta’ dawk li wieġbu indikaw li huma wettqu valutazzjoni tan-nuqqasijiet tal-ħtiġijiet 
tas-suq minkejja l-fatt li kien biss meħtieġ indirettament mill-qafas legali. Dan għandu jitqies bħala aspett pożittiv 
meta wieħed jikkunsidra n-natura mhux vinkolanti ta’ dan ir-rekwiżit għall-2007-2013.
151
Il-Kummissjoni tinnota li, skont it-tip ta’ strumenti, (eż. self u garanziji), u l-ispeċifitajiet tal-Istati Membri, xi fondi 
iżgħar jagħtu prestazzjoni tajba daqs jew saħansitra aħjar minn fondi akbar (eż. il-Ġermanja, il-Polonja jew Franza).
Rakkomandazzjoni 1(a)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Kull meta jiġi żviluppat strument finanzjarju ġdid, il-valutazzjoni ex ante  jeħtieġ li tinkludi analiżi tat-tagħlimiet li 
ttieħdu minn strumenti simili fil-passat.
Rakkomandazzjoni 1 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Għal strumenti ġestiti ċentralment il-bażijiet ġuridiċi rilevanti jipprevedu rieżamijiet jew evalwazzjonijiet ta’ nofs 
it-terminu.
Għal rieżamijiet ta’ nofs it-terminu bħal dawn ta’ strumenti finanzjarji, il-Kummissjoni se tiżgura li jkunu jkopru 
t-tagħlimiet li ttieħdu u l-effett ta’ kull tibdil soċjoekonomiku ewlieni fuq il-bażi loġika wara l-istrument u l-kon -
tribuzzjoni korrispondenti mill-baġit tal-UE.
Risposta tal-Kummissjoni 117
Rakkomandazzjoni 2
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u tikkunsidraha implimentata sa fejn jikkonċerna lilha.
B’rabta ma’ strumenti finanzjarji fil-livell nazzjonali/reġjonali l-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota 
ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 38(1)(b) CPR u ppreżentatu lill-Istati Membri fit-
28 ta’ April 2016. Il-potenzjal għal ekonomiji ta’ skala għandu jiġi indirizzat fil-kuntest tal-valutazzjoni ex ante  meta 
wieħed iħares lejn il-ftehim ta’ implimentazzjoni fit-tifsira tal-Artikolu 38 CPR.
Fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet tal-programm FSIE għal strumenti fil-livell tal-UE, il-Kummissjoni pprovdiet kjarifiki 
estensivi u ħadmet mill-qrib ma’ Stati Membri dwar dak li jikkonċerna l-Inizjattiva SME, li hija strument finanzjarju 
fil-livell tal-UE.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ħarġet fuljett bħala gwida għall-Istati Membri dwar l-aspetti kumplimentari 
tal-FSIE/FEIS.
F’każ li jiġu żviluppati strumenti ġodda fil-livell tal-UE, il-Kummissjoni se tipprovdi gwida dwar il-kontribuzzjoni ta’ 
riżorsi tal-programm lill-istrumenti fil-livell tal-UE bbażati fuq talbiet tal-Istati Membri.
Fir-rigward tad-data ta’ implimentazzjoni fil-mira, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rakkomandazzjoni qed tiġi impli -
mentata sa fejn din tikkonċerna lill-Kummissjoni.
152
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-għan li jiġi attirat kapital privat ma jeħtieġx ikun enfasizzat wisq b’mod partiko -
lari għal setturi esposti għal fallimenti kbar tas-suq. Kemm għal strumenti fil-livell tal-UE kif ukoll għal strumenti 
b’ġestjoni kondiviża, miri oħrajn kienu daqstant importanti (eż. l-istabbiliment ta’ investiment f’suq partikolari li 
għadu jibda b’valur tal-UE miżjud b’saħħtu fi żmien ta’ riċessjoni ekonomika u l-appoġġ għat-tkabbir, l-impjiegi 
u l-kompetittività fl-Istati Membri kollha u r-reġjuni tagħhom.). Għalhekk il-kejl tas-suċċess ta’ strumenti finanzjarju 
jmur lil hinn mill-ammont ta’ fondi privati attirati.
Għal strumenti finanzjarji ta’ ġestjoni kondiviża, ir-rekwiżiti legali għar-rappurtar ma kinux jippermettu li l-Kummis -
sjoni tikseb dejta eżawrjenti dwar il-parteċipazzjoni ta’ investituri privati minn Stati Membri. Madankollu, il-Kum -
missjoni tinnota li r-regoli tal-għajnuna mill-istat għal ċerti strumenti finanzjarji jeħtieġu parteċipazzjoni minima ta’ 
investituri privati (eż. 30 % u f’xi każijiet anke 60 %).
Il-Kummissjoni tikkunsidra li strumenti finanzjarji ġestiti ċentralment żviluppati fil-perjodu 2007-2013 irnexxielhom 
jattiraw riżorsi mdaqqsa mis-settur privat fil-livell ta’ proġetti, anke f’dawk il-każijiet fejn ma kienet saret l-ebda kon -
tribuzzjoni privata fil-livell tal-fond (bħall-fond Marguerite). Aħna nikkunsidraw li l-esperjenza miksuba taħt dawn 
l-istrumenti tgħin lill-Kummissjoni sabiex tiżviluppa strumenti li huma kapaċi jattiraw saħansitra aktar investiment 
privat.
L-Artikolu 223 tar-regoli ta’ Applikazzjoni għar-Regolament Finanzjarju tal-UE jiddefinixxi l-ingranaġġ bħala 
“l-ammont ta’ finanzi għal riċevituri finali eliġibbli diviż mill-ammont tal-kontribuzzjoni tal-Unjoni”. Dan ifisser li 
l-ingranaġġ għandu jitqies bħala l-proporzjon bejn ir-riżorsi finanzjarji tal-Unjoni allokati għal strument finanzjarju 
(input) u l-ammont (totali) ta’ finanzi pprovduti għal riċevituri finali eliġibbli (output). Għalhekk, il-Kummissjoni tik -
kunsidra li din il-formola tikkunsidra kompletament safejn il-finanzjament pubbliku mill-baġit tal-UE jimmobilizza 
fondi addizzjonali.
Risposta tal-Kummissjoni 118
153
Il-Kummissjoni tikkunsidra li huwa kmieni wisq biex wieħed jislet konklużjonijiet fir-rigward tal-livell ta’ finanzja -
ment privat li għandu jiġi attirat matul l-2014-2020. L-ambitu usa’ tal-istrumenti finanzjarji għall-perjodu 2014-2020 
għandu jipprovdi opportunitajiet addizzjonali, bħalma għandha tkun il-possibbiltà għal kombinazzjoni mal-FEIS. 
Il-Kummissjoni tinnota li pprovdiet mudelli għal skemi ta’ ħlas preferenzjali fil-gwida tal-2014.
Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 964/2014 għal strumenti disponibbli għall-perjodu 2014-2020 jipprovdi 
eżempji dwar kif l-aħjar jiġu applikati d-dispożizzjonijiet dwar trattament preferenzjali sabiex jiġi attirat aktar kapi -
tal privat mingħajr ma jiġu allokati riskji eċċessivi lis-settur pubbliku.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni pprovdiet eżempji ta’ kombinazzjonijiet tal-FSIE u l-FEIS li jinvolvu ħlas preferenzjali 
ta’ investituri privati fil-fuljett tagħha tat-22 ta’ Frar 2016 (ara http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/
fin_inst/pdf/efsi_esif_compl_en.pdf ).
Fl-aħħar, il-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar ħlas preferenzjali li ġie ppreżentat lill-
Istati Membri f’Ottubru 2015 u l-verżjoni finali qed titħejja.
154
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-importanza li jkun żgurat li l-istrumenti finanzjarji ma jkunux soġġetti għal skemi 
inaċċettabbli ta’ evitar tat-taxxa. Dan huwa mtenni fil-Komunikazzjoni riċenti tagħha dwar il-Pakkett ta’ kontra 
l-evitar tat-taxxa tad-29/01/2016. Madankollu ftehimiet tat-taxxa bil-quddiem ma jistgħux jiġu kkunsidrati per se 
għaliex imorru kontra l-politika tal-Kummissjoni stess. Bħala kunċett ftehim tat-taxxa bil-quddiem jimmira li jnaqqas 
l-inċertezza għall-investituri.
Rakkomandazzjoni 3
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Hija ma tarax il-ħtieġa li jiġi emendat ir-Regolament Finanzjarju u/jew ir-regoli settorjali sottostanti (CPR u regoli 
settorjali ġestiti ċentralment) u tikkunsidra li l-kwistjoni tista’ tkun indirizzata b’mod suffiċjenti biżżejjed permezz 
tal-għoti ta’ gwida.
Għal ġestjoni kondiviża, id-Direttorati Ġenerali tal-FSIE bdew jelaboraw abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar ir-rappurtar. 
Dan l-abbozz ġie ppreżentat lill-Istati Membri fit-28 ta’ April 2016 u huwa previst li jkollu informazzjoni estensiva 
dwar il-kalkolu tal-ingranaġġ kif previst fir-Regolament Finanzjarju u r-Regoli ta’ Applikazzjoni tiegħu inkluż kif 
l-ammonti mobilizzati jiġu ddeterminati. Ir-rappurtar mill-Istati Membri se jippermetti li l-Kummissjoni tiddistingwi 
bejn il-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet privati u nazzjonali pubbliċi taħt il-PO u/jew ta’ kontribuzzjonijiet kapitali 
addizzjonali privati jew pubbliċi.
Għal strumenti ġestiti ċentralment, f’Ġunju 2015, il-Kummissjoni rfinat il-metodoloġija għall-kalkolu tal-ingranaġġ 
għall-istrumenti finanzjarji tal-2014-2020 sabiex jikkonformaw, b’mod konsistenti u armonizzat, ma’ rekwiżiti applik -
abbli fuq l-effett ta’ ingranaġġ fir-Regolament Finanzjarju u r-Regoli ta’ Applikazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 119
Rakkomandazzjoni 4
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-linji gwida dwar l-għeluq ta’ programmi operazzjonali (Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015) 2771) jipprevedu fil-kap -
itolu 5.2.5 li r-rapport finali bħala parti mill-pakkett tal-għeluq irid jiddeskrivi l-identità ta’ fornituri ta’ kofinanzja -
ment nazzjonali, it-tip ta’ kofinanzjament ipprovdut u kull fond ta’ koinvestiment flimkien ma’ riżorsi tal-programm. 
Barra minn hekk, l-Anness I, mudelli 1 u 2, jirrikjedu li l-Istati Membri jirrappurtaw fil-parti obbligatorja III.2.2.4 
il-kofinanzjament privat nazzjonali effettivament imħallas lill-istrument finanzjarju.
Rakkomandazzjoni 5
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-mod li bih għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet dwar trattament preferenzjali sabiex ikun attirat aktar kapital 
privat mingħajr ma jkunu allokati riskji eċċessivi għal kontributuri pubbliċi għad-dotazzjoni tal-istrumenti finanzjarji 
huwa kopert fil-Volum I tal-Metodoloġija Ġenerali sabiex titwettaq il-valutazzjoni ex ante  għal strumenti finanzjarji, 
maħruġ f’April 2014.
Barra minn hekk, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 964/2014 għal strumenti disponibbli għall-perjodu 2014-
2020 jipprovdi eżempji dwar kif l-aħjar jiġu applikati dispożizzjonijiet dwar trattament preferenzjali sabiex jiġi attirat 
aktar kapital privat mingħajr ma jiġu allokati riskji eċċessivi lis-settur pubbliku.
Fl-aħħar, il-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar ħlas preferenzjali li ġie ppreżentat lill-
Istati Membri f’Ottubru 2015 u l-verżjoni finali qed titħejja.
Fir-rigward tad-data ta’ implimentazzjoni fil-mira, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rakkomandazzjoni qed tiġi impli -
mentata sa fejn din tikkonċerna lill-Kummissjoni.
Rakkomandazzjoni 6
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din ir-rakkomandazzjoni sa fejn din tikkonċerna l-proposti leġiżlattivi tagħha 
għall-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ wara l-2020.
Rakkomandazzjoni 7
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Għal ġestjoni kondiviża, il-Kummissjoni se tinkludi fin-nota ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimentazzjoni taħt 
l-Artikolu 38(1)(b) CPR rakkomandazzjonijiet addizzjonali sabiex ikun meħtieġ allinjament tal-istrutturi ta’ strumenti 
finanzjarji mal-politika stabbilita fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-pakkett kontra l-evitar tat-taxxa ta’ 
Jannar 2016.
Għal strumenti ġestiti ċentralment, il-Kummissjoni diġà kitbet lill-BEI u l-FEI sabiex tisħaq dwar l-importanza tal-
miżuri ta’ kontra l-evitar tat-taxxa tal-Kummissjoni li jinkoraġġixxu aktar promozzjoni tal-aħjar prattika mill-BEI/
FEI f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni tinvolvi ruħha fi djalogu attiv mal-BEI u l-FEI dwar ir-rieżami tal-politiki rispettivi 
tagħhom f’dan il-qasam.
Risposta tal-Kummissjoni 120
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-Artikolu 140(4) tar-Regolament Finanzjarju u t-tieni paragafu tal-
Artikolu 38(4) CPR jispeċifika li l-entitajiet li jimplimentaw strumenti finanzjarju jeħtieġ li jkunu konformi mal-liġi 
applikabbli, inkluż il-ħasil ta’ flus, il-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-evażjoni tat-taxxa. L-entitajiet li jimplimentaw 
l-istrumenti finanzjarji ma jistgħux jiġu stabbiliti u ma jistgħux ikollhom relazzjonijiet kummerċjali ma’ entitajiet 
inkorporati f’territorji li l-ġurisdizzjonijiet tagħhom ma jikkooperawx mal-Unjoni b’rabta mal-applikazzjoni ta’ stand -
ards tat-taxxa miftiehma internazzjonalment. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandhom jittrasponu rekwiżiti bħal dawn 
fil-kuntratti tagħhom mal-intermedjarji finanzjarji magħżulin.
Il-konformità tat-trattamenti tat-taxxa mal-liġi nazzjonali u r-rakkomandazzjonijiet tal-UE hija parti mis-sistema 
stabbilita sabiex timplimenta l-istrumenti finanzjarji u hija wkoll koperta fl-ambitu ta’ verifiki tal-ġestjoni kif previst 
fin-nota ta’ gwida EGESIF 14/0012/02.
Fir-rigward tad-data ta’ implimentazzjoni fil-mira, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rakkomandazzjoni qed tiġi impli -
mentata, sa fejn din tikkonċerna lill-Kummissjoni.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 155 u 156:
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-frekwenza tar-riċiklaġġ ta’ fondi matul il-perjodu ta’ eliġibbiltà mhuwiex għan fih 
innifsu.
Barra minn hekk, id-data ta’ maturità tal-finanzjament ipprovdut hija/għandha tiġi aġġustata għat-tipoloġija 
ta’ investimenti li qed jiġu ffinanzjati, u kwalunkwe konklużjoni dwar l-effett tal-użu mill-ġdid limitat għandha 
ssir b’referenza għad-data ta’ stabbiliment tal-istrument finanzjarju, il-perjodu ta’ grazzja, il-maturità u r-rati ta’ 
inadempjenza tal-finanzjament ipprovdut lir-riċevituri finali.
Fir-rigward tat-tmiem tal-perjodu ta’ implimentazzjoni, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-modifiki li ddaħħlu fil-linji 
gwida tal-għeluq tagħha kienu fl-ambitu tal-Artikolu 78(6) tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006, kif emendat, 
u għalhekk ma kinux jeħtieġu emenda ta’ att leġiżlattiv (ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 43 
u r-t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 6.52 u Rakkomandazzjoni 5 tar-rapport Annwali tal-Qorti tal-2014). 
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni huma obbligati jiżguraw miżuri proprji sabiex jikkonformaw 
mal-Artikolu 78(7) tar-Regolament Ġenerali u sabiex jippreżentaw dawn il-miżuri fl-għeluq, bħall-informazzjoni 
dwar l-użu mill-ġdid ta’ riżorsi li jibqgħu disponibbli li huma attribwibbli għall-FEŻR u l-FSE, u b’mod partikolari 
jispeċifikaw l-awtorità kompetenti li hija responsabbli mill-ġestjoni ta’ riżorsi li jibqgħu disponibbli, il-forma ta’ użu 
mill-ġdid, l-għan, iż-żona ġeografika kkonċernata u t-tul ta’ żmien previst (ara l-linji gwida għall-għeluq, punt 5.2.5).
Rakkomandazzjoni 8
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
L-Artikolu 45 CPR jirrikjedi li l-Istati Membri jadottaw il-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw l-użu xieraq ta’ riżorsi 
mħallsin lura lill-istrumenti finanzjarji matul perjodu ta’ mill-anqas tmien snin wara t-tmiem tal-perjodu ta’ 
eliġibbiltà (ara wkoll il-mudell ta’ ftehim tal-finanzjament f’Anness IV Artikolu 1(j)). Riżorsi rritornati lill-fond wara 
t-tmiem tal-perjodu ta’ eliġibbiltà ma jibqgħux riżorsi tal-UE iżda jsiru riżorsi nazzjonali.
Il-Kummissjoni fin-nota ta’ gwida dwar l-għażliet ta’ implimentazzjoni skont l-Artikolu 38(1)(b) CPR se tenfasizza 
l-importanza ta’ dan ir-rekwiżit fil-ftehim ta’ finanzjament iffirmat mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u se turi li verifika tal-
adegwatezza ta’ din id-dispożizzjoni taqa’ fl-ambitu ta’ xogħol ta’ awditjar regolari tal-awtoritajiet ta’ awditjar.
Fir-rigward tad-data ta’ implimentazzjoni fil-mira, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rakkomandazzjoni qed tiġi impli -
mentata, sa fejn din tikkonċerna lill-Kummissjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 121
Rakkomandazzjoni 9
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
In-nota ta’ gwida dwar valutazzjoni adottata f’Mejju 2014 tispjega l-kundizzjonijiet għall-kontribuzzjoni ta’ riżorsi 
tal-programm 2014-2020 għal strument finanzjarju eżistenti.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni bdiet taħdem fuq abbozz ta’ nota ta’ gwida dwar l-għażla ta’ entitajiet li jimpli -
mentaw strumenti finanzjarji. Dak l-abbozz ġie ppreżentat lill-Istati Membri f’Ottubru 2015 u huwa previst li jinkludi 
taqsima li tispjega l-kundizzjonijiet applikabbli għal modifiki fil-kuntratt (eż. estensjoni tal-perjodu ta’ implimen -
tazzjoni jew żieda fl-ammonti tal-kontribuzzjoni PO għal strumenti finanzjarji li jeżistu fil-perjodu 2007-2013). 
Il-verżjoni finali tan-nota ta’ gwida bħalissa qed titħejja.
Fir-rigward tad-data ta’ implimentazzjoni fil-mira, il-Kummissjoni tenfasizza li r-rakkomandazzjoni qed tiġi impli -
mentata sa fejn din tikkonċerna lill-Kummissjoni.
158
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni akkumulati jirrappreżentaw 4,7 % tal-ammonti mħallsin għal strumenti finanzjarji 
fl-aħħar ta’ Diċembru 2014, li huwa ekwivalenti annwali ta’ anqas minn 1 %.
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni huma eliġibbli u rimborżati mill-UE biss jekk jitħallsu lill-maniġer tal-fond. Jekk 
l-ispejjeż u t-tariffi mħallsin jaqbżu l-limiti, ir-rimborż isir abbażi ta’ dawn il-limiti u mhux tal-ammonti ogħla fil-fatt 
imħallsin. Din il-miżura tipproteġi l-interess finanzjarju tal-UE.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-regoli huma stabbiliti b’mod ċar fil-bażi ġuridika li kienet soġġetta għal gwida det -
taljata u li f’dan l-istadju ma hemmx skop għal interpretazzjoni mill-ġdid.
L-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jgħid li l-limiti għal infiq eliġibbli huma applikabbli għall-kapital 
ikkontribwit mill-programm operattiv għall-fond, u mhux għall-kapital użat mill-fond sabiex jipprovdi appoġġ għal 
riċevituri finali.
Il-limiti jiddefinixxu l-ammont massimu ta’ nfiq eliġibbli u għandhom jiġu kkalkolati fuq medja ta’ kull sena, pro-
rata temporis . In-nota ta’ gwida tal-COCOF dwar strumenti ta’ inġinerija finanzjarja tindirizza u tispjega aktar il-bażi 
ġuridika (ara l-Paragrafi 2.6.1 sa 2.6.17).
Għall-2014-2020, il-qafas legali jirrikjedi li l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni jridu jkunu konnessi mal-prestazzjoni, 
inklużi l-ammonti żborżati lil riċevituri finali.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 159 u 160:
Għall-2007-2013, il-Kummissjoni tissorvelja l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni permezz tas-Sommarju ta’ dejta għal stru -
menti finanzjarju bbażati fuq ir-rappurtar minn Stati Membri. Dan ir-rekwiżit ġie introdott fl-2011.
Għall-2014-2020, il-Kummissjoni se jkollha sett ta’ dejta aktar komplet u affidabbli sabiex tissorvelja l-implimentazz -
joni sħiħa tal-istrumenti finanzjarji, inklużi spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni.
Għaż-żewġ perjodi, l-awtoritajiet nazzjonali huma responsabbli sabiex jiżguraw l-eliġibbiltà tal-ispejjeż u tariffi ta’ 
ġestjoni skont ir-regoli applikabbli u l-prinċipju tas-sussidjarjetà.
Risposta tal-Kummissjoni 122
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ispejjeż tal-ġestjoni tal-programm (Baġit TA) ma għandhomx jitħalltu mal-ispejjeż 
ta’ implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet uniċi fi programm (spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni għal strumenti finanzjarji) 
għaliex dawn mhumiex imħalltin fl-implimentazzjoni ta’ operazzjonijiet ta’ għotjiet (eż. l-ispejjeż marbutin mal-
ħlas tal-inġinier superviżur tal-proġett inkluż fl-ammont allokat għall-proġetti u mhux fl-ammonti tal-Assistenza 
Teknika).
Il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li hi tanalizza r-rapporti li tirċievi mill-Istati Membri dwar il-baġit ta’ assistenza 
teknika. Dan kien il-każ għall-perjodu 2007-2013 u jibqa’ għall-perjodu 2014-2020.
161
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, is-sommarju tad-dejta jrid ikun ippreparat mill-Kummissjoni għall-
ħames fondi SIE. Ir-rappurtar ta’ strumenti finanzjarji ġie stabbilit għal perjodu ta’ sitt xhur sabiex jikkunsidra 
r-regoli speċifiċi għall-fond kollha (u d-dati ta’ skadenzi rispettivi għall-preżentazzjoni tar-rapport ta’ implimen -
tazzjoni annwali kif jirrikjedu l-Artikoli 50(6) u (7) CPR), iż-żmien meħtieġ għall-konsolidazzjoni u l-valutazzjoni 
tad-dejta mibgħuta mill-Istati Membri/awtoritajiet ta’ ġestjoni bħala parti mir-rapport ta’ implimentazzjoni annwali, 
u l-preżentazzjoni ġenerali tal-progress dwar l-implimentazzjoni ta’ strumenti finanzjarji fil-ħames Fondi SIE.
Meta l-Kummissjoni tipprovdi osservazzjonijiet dwar ir-rapport ta’ implimentazzjoni annwali, inklużi l-istrumenti 
finanzjarji, ir-rapport jintbagħat lura lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni u d-data ta’ skadenza ta’ xahrejn tiġi interrotta 
sakemm l-informazzjoni riveduta tintbagħat mill-ġdid lill-Kummissjoni u l-iskadenza ta’ xahrejn tibda mill-ġdid.
Għalhekk, id-dejta tista’ tkun aggregata ladarba tkun saret il-valutazzjoni sħiħa mill-Kummissjoni u jkun hemm 
assigurazzjoni biżżejjed dwar il-preċiżjoni u l-plawżibbiltà tad-dejta pprovduta mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni.
162
Il-ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni huwa rekwiżit obbligatorju kif previst fl-Artikolu 42(5) CPR u l-kriterji għall-
prestazzjoni huma stabbiliti fl-Artikolu 12 tal-Att Delegat 480/2014.
Fin-nota ta’ gwida dwar l-ispejjeż u tariffi ta’ ġestjoni (EGESIF_15-0021-01) maħruġa f’Novembru 2015, il-Kummiss -
joni pprovdiet kjarifiki dwar il-metodoloġija ta’ kalkolu bbażat fuq il-prestazzjoni.
Rakkomandazzjoni 10(a)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
L-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni se jkomplu jiġu rraportati fil-qafas tas-sommarju ta’ dejta u f’Mejju 2015 struzzjonijiet 
speċifiċi dwar dan ir-rappurtar intbagħtu lill-Istati Membri.
Il-linji gwida dwar l-għeluq ta’ programmi operazzjonali (Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2015) 2771) Anness I, mudell 1 
(parti obbligatorja III.4, III.6) u mudell 2 (parti obbligatorja III.4), jirrikjedu li l-Istati Membri jirraportaw l-ispejjeż 
u t-tariffi ta’ ġestjoni mġarrba u mħallsa sa Marzu 2017.
Risposta tal-Kummissjoni 123
Rakkomandazzjoni 10 (b)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-regoli huma stabbiliti b’mod ċar fil-bażi ġuridika li kienet soġġetta għal gwida det -
taljata u li f’dan l-istadju ma hemm ebda skop għal interpretazzjoni mill-ġdid.
L-Artikolu 43 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni jgħid li l-limiti għal infiq eliġibbli huma applikabbli għall-kapital 
ikkontribwit mill-programm operazzjonali għall-fond, u mhux għall-kapital użat mill-fond sabiex jipprovdi appoġġ 
lir-riċevituri finali.
Il-limiti jiddefinixxu l-ammont massimu ta’ nfiq eliġibbli u għandhom jiġu kkalkolati fuq medja annwali, pro-rata 
temporis . In-nota ta’ gwida tal-COCOF dwar strumenti ta’ inġinerija finanzjarja tindirizza u tispjega aktar il-bażi 
ġuridika (ara l-Paragrafi 2.6.1 sa 2.6.17).
Għall-2014-2020, il-qafas legali jirrikjedi li l-ispejjeż u t-tariffi ta’ ġestjoni jridu jkunu konnessi mal-prestazzjoni, 
inklużi l-ammonti żborżati lir-riċevituri finali.
Rakkomandazzjoni 11(a)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li d-dispożizzjonijiet obbligatorji dwar ħlas ibbażat fuq il-prestazzjoni stipulati fl-
Artikolu 42(5) CPR, kif ukoll il-kriterji dettaljati għall-prestazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 12 tal-Att Delegat 480/2014 
jikkostitwixxu bażi adegwata għall-kisba tal-effett ta’ inċentiv mixtieq u li f’dan l-istadju ma hemm ebda bażi 
suffiċjenti li tiġġustifika l-proposta ta’ emenda.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-awtorità ta’ ġestjoni trid tinforma lill-kumitat ta’ monitoraġġ bid-
dispożizzjonijiet dwar il-kalkolu bbażat fuq il-prestazzjoni ta’ spejjeż ta’ ġestjoni mġarrba jew bit-tariffi ta’ ġestjoni 
tal-istrument finanzjarju. Il-kumitat ta’ monitoraġġ se jirċievi rapporti fuq bażi annwali dwar l-ispejjeż u t-tariffi ta’ 
ġestjoni effettivament imħallsa fis-sena kalendarja preċedenti.
Rakkomandazzjoni 11 (b)
Il-Kummissjoni tinnota li din ir-rakkomandazzjoni hija indirizzata lill-Istati Membri.
Il-Kummissjoni taqbel li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandhom jagħmlu l-aqwa użu mir-rekwiżiti legali eżistenti. Dawn 
ir-rekwiżiti huma spjegati u interpretati wkoll fid-dettall fin-Nota ta’ Gwida dwar spejjeż u tariffi ta’ ġestjoni.
Il-bażi ġuridika eżistenti tippermetti li jintużaw aktar kriterji ta’ prestazzjoni flimkien ma’ dawk imsemmijin fl-
Artikolu 12 tal-Att Iddelegat 480/2014.
Risposta tal-Kummissjoni 124
Rakkomandazzjoni 12
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni.
Fir-rigward tal-fattibbiltà u l-proporzjonalità tal-implimentazzjoni ta’ din ir-rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni tik -
kunsidra li l-analiżi tkun tirrikjedi l-iżolament tal-ispejjeż għal għotjiet u strumenti finanzjarji mġarrba minn awtorità 
ta’ ġestjoni, u probabbilment mill-istess persunal li jaħdem fuq iż-żewġ kompiti. Barra minn hekk, l-istrutturi tal-
ispejjeż ta’ għotjiet u tal-istrumenti finanzjarji, kif ukoll tal-istrumenti finanzjarji b’ġestjoni kondiviża u ġestjoni 
diretta, ivarjaw minn xulxin.
Fir-rigward tar-rilevanza ta’ tali analiżi komparattiva, il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li l-għotjiet u strumenti finan -
zjarji huma żewġ modi ta’ twassil differenti tal-politika tal-FSIE u jimmiraw lejn tipi differenti ta’ investimenti.
163
Il-Kummissjoni taqbel mal-prinċipju li tiġi ottimizzata l-koordinazzjoni bejn l-istrumenti finanzjarji skont il-Fondi SIE 
u FEIS.
Fit-22 ta’ Frar 2016 il-Kummissjoni ħarġet fuljett biex jgħin lill-awtoritajiet u l-promoturi ta’ proġetti lokali biex 
jagħmlu użu sħiħ mill-opportunitajiet għall-koordinazzjoni, is-sinerġiji u l-komplementaritajiet tal-Fondi FEIS u SIE. 
Dawn iż-żewġ strumenti tfasslu b’mod differenti iżda huma kumplimentari fir-rigward tar-raġunament, id-disinn 
u l-qafas leġiżlattiv. Dawn isaħħu lil xulxin. Il-fuljett jipprovdi ħarsa ġenerali lejn il-kombinazzjonijiet possibbli ta’ 
Fondi tal-FEIS u SIE, jew fil-livell ta’ proġett jew permezz ta’ strument finanzjarju bħal pjattaforma ta’ investiment 
(ara http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/thefunds/fin_inst/pdf/efsi_esif_compl_en.pdf ).
125 Risposta tal-Fond 
Marguerite
Risposti għall-paragrafu 81 u għall-Kaxxa 11
L-istruttura użata mill-Fond Marguerite biex jinżammu l-investimenti li huwa jagħmel ġiet stabbilita primarjament 
biex il-Fond Marguerite ikun jista' jżomm l-investimenti individwali tiegħu permezz ta' kumpaniji sussidjarji individ -
wali kemm għal raġunijiet ta' mmaniġġjar tar-riskju tal-portafoll (li jippermetti s-separazzjoni ta' investiment wieħed 
minn ieħor), għall-iffaċilitar tal-użu ta' dawk l-investimenti fil-futur kif ukoll għall-iffaċilitar tal-fluss tal-flus kontanti 
fi ħdan l-istruttura (mill-Fond Marguerite biex jagħmel l-investimenti tiegħu u mbagħad il-fluss tal-flus kontanti lura 
lill-Fond Marguerite minn dawk l-investimenti). L-awtoritajiet tal-Lussemburgu fittxew deċiżjoni fil-qasam tat-taxxa 
għal raġunijiet ta' konferma.
Fir-rigward tad-dikjarazzjoni tagħkom "Huwa possibbli ….. li taxxi oħrajn ….. jiġu evitati permezz tal-użu ta' din 
l-istruttura", aħna nemmnu li r-referenza għall-evitar tat-taxxa tista' tkun qarrieqa peress li t-terminu ta' spiss jintuża 
biex jirreferi għal skemi li l-għan tagħhom huwa li l-evitar ta' taxxi li huma leġittimament dovuti. Il-Konsulent 
tal-Fond Marguerite jimmaniġġja l-kwistjonijiet ta' taxxa tal-Fond Marguerite biex jiżgura li dan jikkonforma mal-
obbligi tiegħu tat-taxxa u li jħallas it-taxxi kollha dovuti.

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Avveniment Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu 14.1.2015
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata 
oħra)11.4.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja 1.6.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi 
kollha5.7.2016
Strumenti finanzjarji qed jintużaw dejjem aktar biex jiġi 
pprovdut appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE permezz ta’ 
self, garanziji u investimenti fil-kapital. Matul il-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007-2013, xi EUR 21.5 biljun mill-baġit 
tal-UE ġew allokati għall-istrumenti finanzjarji.  Aħna sibna 
li, filwaqt li jista’ jkun li huma jkollhom vantaġġi distinti 
meta mqabbla ma’ forom oħra ta’ finanzjament mill-UE 
bħalma huma għotjiet, l-implimentazzjoni tagħhom 
tiffaċċja sfidi sinifikanti li jistgħu jillimitaw l-effiċjenza 
tagħhom.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I