MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 291/29

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni fil-qafas leġislattiv Komunitarju”

(Opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2015/C 291/05)

Relatur: Jorge PEGADO LIZ

Nhar l-10 ta’ Lulju 2014, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

L-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni fil-qafas leġislattiv Komunitarju (Opinjoni fuq inizjattiva proprja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Intern, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar il-31 ta’ Marzu 2015.

Matul il-507 sessjoni plenarja tiegħu li saret fit-22 u t-23 ta’ April 2015 (seduta tat-22 ta’ April 2015), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’117-il vot favur, 46 vot kontra u 9 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. L-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni huma mekkaniżmi, spontanji jew imposti, għar-regolazzjoni tal-interessi ekonomiċi u soċjali u l-prattiki kummerċjali tal-operaturi ekonomiċi differenti (partijiet interessati).

1.2. Għandhom jiġu kkunsidrati bħala strumenti komplementari jew supplimentari importanti, iżda qatt bħala alternattiva, għall-eteroregolazzjoni (liġi vinkolanti), ħlief jekk fl-“atti leġislattivi fundamentali” ma jkunx hemm bażi abilitanti adegwata.

1.3. Din il-bażi legali abilitanti la teżisti fit-Trattati tal-UE u lanqas fil-kostituzzjonijiet tal-Istati Membri.

1.4. Sabiex dawn l-istrumenti ta’ regolazzjoni jkunu strumenti validi u rikonoxxuti fi kwalunkwe sistema legali, il-konfigurazzjoni u l-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom iridu jkunu definiti minn dispożizzjonijiet espressi u espliċiti tal-liġi vinkolanti, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak tal-Unjoni Ewropea, filwaqt li jirrispettaw in-natura ta’ dawn l-istrumenti, b’mod partikolari l-ftehim volontarju tal-parteċipanti.

1.5. Din ir-regolamentazzjoni għandha tiddefinixxi biċ-ċar il-parametri li fuqhom jissejsu r-rikonoxximent tagħhom u l-prinċipji li għandhom jirrispettaw, kif ukoll il-limiti tagħhom bħala strument sekondarju ta’ regolazzjoni fis-sistema legali inkwistjoni.

1.6. Fost dawn il-prinċipji ta’ natura ġenerali li japplikaw kemm għall-awtoregolazzjoni kif ukoll għall-koregolazzjoni, indipendentement mis-setturi li fihom jiġu żviluppati u mingħajr ħsara għall-istabbiliment tar-rekwiżiti speċifiċi adattati għal każijiet partikolari, għandhom jiġu kkunsidrati dawn li ġejjin: (a) il-konformità mal-liġi tal-UE u l-liġi internazzjonali u l-ftehimiet kummerċjali internazzjonali; (b) it-trasparenza u l-pubbliċità; (c) ir-rappreżentanza tal-partijiet ikkonċernati; (d) il-konsultazzjoni minn qabel tal-partijiet direttament interessati; (e) il-valur miżjud għall-interess ġenerali; (f) in-nuqqas ta’ applikabbiltà; — meta d-definizzjoni tad-drittijiet fundamentali tkun fil-periklu; — jew f’sitwazzjonijiet fejn ir-regoli jkollhom jiġu applikati b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha; (g) ikunu suġġetti għall-kontroll tal-qrati Komunitarji u nazzjonali; (h) il-monitoraġġ tal-livell ta’ implimentazzjoni, skont kriterji oġġettivi u indikaturi affidabbli definiti bil-quddiem u stabbiliti skont is-setturi u l-għanijiet; (i) kontroll u segwitu tal-implimentazzjoni tagħhom permezz ta’ miżuri preventivi jew repressivi, bħala garanzija tal-effettività tagħhom; (j) tkun prevista sistema ta’ penali finanzjarji (multi) jew oħrajn bħat-tkeċċija jew l-irtirar tal-awtorizzazzjoni tal-parteċipanti; (k) il-possibbiltà li ssir reviżjoni perjodika fid-dawl tal-iżvolġiment tas-sitwazzjonijiet, il-leġislazzjonijiet u l-aspirazzjonijiet tal-firmatarji tagħhom; (l) identifikazzjoni ċara tas-sorsi ta’ finanzjament.

1.7. Fil-livell Komunitarju, il-Ftehim Interistituzzjonali (IIA) jirrappreżenta pass importanti fid-definizzjoni tal-ambitu tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni fil-livell Komunitarju.

1.8. Ir-reviżjoni tiegħu għandha: (a) tidentifika bażi legali vinkolanti; (b) tistruttura l-IIA bħala strument speċifiku taħt l-Artikolu 295 tat-TFUE; (c) tiddefinixxi mill-ġdid il-kunċetti ewlenin b’konformità mal-iżjed linji gwida reċenti li jiddistingwu bejn l-awtoregolazzjoni u l-koregolamentazzjoni u jirrikonoxxu forom intermedji bħal dawk promossi permezz ta’ rakkomandazzjonijiet u komunikazzjonijiet tal-UE; (d) tistipula biċ-ċar li t-tilwim li jirriżulta għandu jkun suġġett għal sistemi alternattivi ta’ soluzzjoni tat-tilwim barra mill-qorti.

1.9. Il-KESE huwa tal-fehma wkoll li dan il-Ftehim jista’ jiġi kkompletat b’mod utli minn rakkomandazzjoni indirizzata lill-Istati Membri li tħeġġiġhom jadottaw l-istess prinċipji u parametri il-livell nazzjonali.

1.10. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni, lill-PE, lill-Kunsill u lill-Istati Membri biex jagħtu prijorità lir-reviżjoni tal-IIA kif propost f’din l-Opinjoni u li jiġi kkonsultat biex iħejji opinjoni dwar din ir-reviżjoni.

2. Introduzzjoni: l-għan

2.1. L-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni, f’diversi oqsma u diversi korpi nazzjonali u internazzjonali, ilhom żmien twil ikkunsidrati bħala strumenti li jikkomplementaw u jissupplimentaw l-eteroregolazzjoni, meħtieġa biex jiżguraw li jkun hemm regolamentazzjoni adatta ta’ firxa ta’ attivitajiet ekonomiċi u soċjali.

2.2. Fil-livell tal-UE, l-iżjed permezz tal-Osservatorju tas-Suq Uniku, il-KESE kien l-iżjed korp li impenja ruħu biex jiddefinixxi u jenfasizza r-rwol tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni, u rrefera għalihom f’bosta opinjonijiet, speċjalment dawk maħruġin mis-Sezzjoni INT (1). Biex jappoġġa l-attivitajiet tiegħu, f’Marzu 2008, fil-kuntest tal-SMO, inħolqot il-bażi tad-data dwar l-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni, li l-KESE aġġorna permezz tad-diversi esperjenzi nazzjonali u Komunitarji f’dan il-qasam.

2.3. Sadanittant, is-suġġett ġie indirizzat fil-fond f’livell akkademiku, minn għalliema rinomati, speċjalment fil-qasam tal-liġi kuntrattwali, il-governanza korporattiva, ir-responsabbiltà soċjali, l-Internet, il-kummerċ elettroniku, is-sigurtà tal-prodotti, is-servizzi professjonali, l-ambjent, il-pubbliċità u s-settur awdjoviżiv fis-suq uniku.

2.4. Madankollu, huwa ċar li jinħass in-nuqqas ta’ riflessjoni ta’ natura politika u leġislattiva li tiddefinixxi b’mod ċar il-qafas legali li għandu jirregola l-operazzjoni ta’ dawn l-istrumenti, fil-livell tal-UE, jispeċifika n-natura ġuridika tagħhom, jistabbilixxi l-kundizzjonijiet tal-validità tagħhom, jiddefinixxi l-oqsma ta’ applikazzjoni, jiċċara r-rabtiet mal-liġi vinkolanti u jispjega l-limiti tagħhom b’mod konsistenti, koerenti u armonizzat.

3. Kunċetti u definizzjonijiet essenzjali

3.1. B’eteroregolazzjoni jew “straight regulation” ġeneralment nifhmu bażi statali u governattiva li hija l-prodott tas-sistemi tradizzjonali demokratiċi tal-Istati nazzjon u l-ekwivalenti tagħhom fl-istituzzjonijiet sopranazzjonali bbażati fuq elezzjonijiet demokratiċi, bħall-atti tal-Kungress fl-Amerika u r-regolamenti u d-direttivi tal-Unjoni Ewropea. Dan huwa ġeneralment xi nfissru bis-sett ta’ liġijiet f’sens wiesa’, iddettati mis-setgħa leġislattiva jew eżekuttiva meta dan ikun awtorizzat minnha, b’delega, li d-dispożizzjonijiet tagħha jkunu akkumpanjati minn miżuri ta’ impożizzjoni għall-infurzar tagħhom, jekk ikun meħtieġ bil-forza, u minn miżuri ta’ natura ċivili jew penali biex jippenalizzaw in-nuqqas ta’ konformità (“hard law”).

3.2. Il-kunċett ta’ awtoregolazzjoni għandu l-oriġini tiegħu fil-psikoloġija tal-imġiba. Meta jiġi applikat fil-qasam tal-ekonomija, b’mod ġenerali jimplika l-adozzjoni mill-operaturi ekonomiċi ta’ ċerti regoli ta’ mġiba bejniethom jew fir-rigward ta’ partijiet terzi fis-suq u fis-soċjetà, li l-konformità magħhom hija miftiehma bejniethom, mingħajr l-ebda mekkaniżmu repressiv estern.

3.3. Ġiet żviluppata firxa wiesgħa ta’ tipi ta’ awtoregolazzjoni, skont kriterji differenti ta’ klassifikazzjoni, ftit jew wisq xjentifiċi, u b’mod partikolari: (a) l-awtoregolazzjoni oriġinali jew delegata: abbażi tar-regoli żviluppati, din tista’ tfisser sempliċement impenn min-naħa tal-partijiet interessati (magħrufa wkoll bħala “awtoregolazzjoni privata”), jew inkella tinvolvi korp governattiv ta’ livell għoli (Stat, entitajiet regolatorji u settorjali u l-Unjoni Ewropea) li jistabbilixxi ċerti parametri vinkolanti (magħrufa wkoll bħala “awtoregolazzjoni pubblika”); (b) l-awtoregolazzjoni legali, konswetudinarja jew abbażi tal-ġurisprudenza, li s-sors tagħha jinsab fil-liġi, partikolarment dik kostituzzjonali jew sovranazzjonali (eż. il-liġi Komunitarja), “prattiki tas-suq u tad-dwana” tradizzjonali, illum imsejħa “prattika tajba”, jew rapporti ġudizzjarji; (c) l-awtoregolazzjoni nazzjonali jew transnazzjonali (magħrufa wkoll bħala “regolazzjoni privata transnazzjonali”), skont jekk tkunx tkopri biss kwistjonijiet domestiċi jew tkun ġejja minn ftehimiet iffirmati minn operaturi privati, negozji, NGOs jew esperti indipendenti li jistabbilixxu standards tekniċi, li jinteraġixxu ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u intergovernattivi.

3.4. Fl-aħħar nett, il-koregolazzjoni ġeneralment tirreferi għal forma ta’ regolazzjoni tal-partijiet interessati li hija promossa, orjentata, diretta jew ikkontrollata minn parti terza li tkun jew korp uffiċjali jew awtorità regolatorja indipendenti, normalment b’setgħat ta’ superviżjoni, monitoraġġ u, f’xi każijiet, bis-setgħa li jimponu sanzjonijiet.

3.5. Għalkemm spiss ikkunsidrati bħala sinonimu, il-kodiċijiet ta’ etika u l-kodiċijiet ta’ prattiki tajbin jirriflettu żewġ kunċetti distinti li jeħtieġ li niddistingwu bejniethom.

3.6. Iż-żewġ kunċetti jesprimu l-idea ta’ ġabra ta’ standards jew regoli minn proċessi ta’ awtoregolazzjoni jew ta’ koregolazzjoni, u jirrappreżentaw l-aktar metodu sofistikat biex jittraduċu l-ftehim bejn il-partijiet interessati f’dak li għandu x’jaqsam ma’ dawn l-istandards u l-għan tagħhom huwa li jagħmlu trasparenti u aċċessibbli għall-partijiet interessati dawn l-istandards kollha u l-mod li bih dawn jiġu applikati.

3.7. Madankollu, il-kodiċijiet ta’ etika jikkonċernaw standards deontoloġiċi għall-eżerċitar ta’ ċerti professjonijiet li l-prattikanti tagħhom jingħataw is-setgħa jirregolaw lilhom innifishom, skont id-dispożizzjonijiet tal-liġijiet nazzjonali jew internazzjonali li jirregolaw l-eżerċitar ta’ professjonijiet liberi (tobba, avukati, ġurnalisti, eċċ.).

3.8. Il-kodiċijiet tal-prattiki tajbin japplikaw pjuttost għall-ġabra tal-istandards ta’ awtoregolazzjoni jew koregolazzjoni fis-sens li jintuża f’din l-opinjoni.

4. Il-qafas legali Ewropew attwali għall-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni

A) Il-kunċetti ta’ “regolamentazzjoni aħjar”, “regolamentazzjoni intelliġenti” u “semplifikazzjoni”

4.1. Fil-livell tal-UE, kien biss wara l-Kunsill Ewropew ta’ Lisbona ta’ Marzu 2002 li l-Kummissjoni Ewropea ħadet l-inizjattiva ġeneralment magħrufa taħt l-isem ta’ “regolamentazzjoni aħjar”, abbażi tal-pjan ta’ azzjoni għal regolamentazzjoni aħjar fil-livell Ewropew ta’ Ġunju 2002 (2) segwit minn ftehim interistituzzjonali importanti dwar “tfassil aħjar tal-liġijiet” bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni (3).

4.2. It-tfassil aħjar tal-liġijiet u, sa fejn possibbli, inqas tfassil ta’ liġijiet, minn dejjem kien wieħed mill-għanijiet tal-politika tas-suq uniku (4) li dejjem ġie appoġġjat mill-KESE f’diversi opinjonijiet (5), li għandhom l-għan li jfittxu l-aħjar modi li permezz tagħhom l-ambjent leġislattiv ikun aktar aċċessibbli għall-utenti u jkun jista’ jiftiehem aħjar mid-dinja tan-negozju, il-ħaddiema, il-konsumaturi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

4.3. Il-KESE kkummenta fid-dettall dwar dawn il-kwistjonijiet, kemm bħala risposta għall-proposti tal-Kummissjoni, kif ukoll billi għamel suġġerimenti innovattivi min-naħa tiegħu, pereżempju permezz tal-Opinjoni dwar “L-approċċ proattiv tal-liġi: pass ieħor ‘il quddiem lejn regolamentazzjoni aħjar fil-livell tal-UE” (6),

B) Il-pożizzjoni tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni fil-qafas legali attwali tal-UE

4.4. Bl-eċċezzjoni tal-imsemmi ftehim interistituzzjonali dwar it-tfassil aħjar tal-liġijiet, huwa evidenti li l-kwistjoni ta’ awtoregolazzjoni u koregolazzjoni kienet relattivament nieqsa mill-inizjattivi u t-tħassib tal-Kummissjoni msemmijin hawn fuq (7).

4.5. Għandhom jiġu enfasizzati għadd ta’ aspetti importanti ta’ dan it-test, b’mod partikolari: (a) Il-ftuħ mill-ġdid tal-kwistjoni dwar l-interpretazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità attwalment previsti fl-Artikolu 5 tat-TUE u l-Protokoll 2, li fid-dawl tagħhom għandu jiġi kkunsidrat l-użu ta’ mekkaniżmi għall-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni; (b) Li dawn il-mekkaniżmi jsiru parti mill-programm “regolamentazzjoni aħjar” bil-għan li jkun hemm inqas leġislazzjoni u li din tkun aħjar; (c) Id-distinzjoni ċara bejn dawn il-mekkaniżmi u l-“metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni”, li l-ambiti tagħhom huma speċifikati fl-Artikolu 6 tat-TFUE; (d) Bl-istess mod, id-distinzjoni ċara bejn dawn il-mekkaniżmi fir-rigward ta’ dak li huwa ġeneralment liġi mhux vinkolanti (soft law) (8) bħall-atti preparatorji jew ta’ informazzjoni (eż. White u Green Papers, pjani ta’ azzjoni u programmi), l-atti interpretattivi, bħall-Komunikazzjoni De Minimis fil-qasam tal-liġi tal-kompetizzjoni (9), il-konklużjonijiet, id-dikjarazzjonijiet, ir-riżoluzzjonijiet u, fl-aħħar nett, ir-rakkomandazzjonijiet u l-opinjonijiet, kif stipulat fl-Artikolu 288 tat-TFUE (10).

4.6. Madankollu, min-natura tiegħu, dan il-“ftehim” jirrappreżenta ftit aktar minn “impenn” interistituzzjonali u ma jistabbilixxi l-ebda obbligu legali għall-partijiet terzi (11). Min-naħa l-oħra, b’mod partikolari fir-rigward tal-awtoregolazzjoni, il-Kummissjoni tqis li l-istituzzjonijiet Komunitarji għandhom jastjenu minn inizjattivi volontarji (12) bħal dawn, u għandhom sempliċement jivverifikaw jekk il-prattiki li jinsabu fihom humiex konformi mad-dispożizzjonijiet tat-Trattat.

4.7. Rigward il-koregolazzjoni, li għaliha l-ftehim jidher li jesprimi preferenza ċara, l-istituzzjonijiet għandhom l-intenzjoni li jippromovu ftehimiet bejn il-partijiet interessati, u jiddefinixxu l-limiti ta’ tagħhom f’atti leġislattivi, filwaqt li jivverifikaw li dawn jikkonformaw ma’ testi leġislattivi fundamentali u mar-regoli li jirregolaw l-abbozzar tagħhom, u jissorveljaw l-applikazzjoni tagħhom. Madankollu, ma hemmx iżjed minn 10 każijiet fejn din l-intenzjoni ġiet implimentata fil-prattika (13).

4.8. Fi kwalunkwe każ, madankollu, l-IIA effettivament ma jiddefinixxix qafas legali għall-użu mill-UE ta’ dawn il-mekkaniżmi, ħlief meta jirreferi: (a) għall-garanzija tat-trasparenza tagħhom; (b) għan-nuqqas ta’ applikazzjoni tagħhom meta d-drittijiet fundamentali jew l-għażliet tal-politika prinċipali jkunu f’riskju; (c) jew għal sitwazzjonijiet fejn ir-regoli jkollhom jiġu applikati b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha.

4.9. Fil-Parlament Ewropew, din il-kwistjoni ġiet enfasizzata f’għadd ta’ riżoluzzjonijiet, minbarra fir-rapport imsemmi hawn fuq tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali dwar il-konklużjoni tal-Ftehim Interistituzzjonali “Regolamentazzjoni Aħjar” bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni (14).

4.10. F’bosta Opinjonijiet, il-KESE saħaq dwar il-vantaġġi, iżda wkoll dwar il-limitazzjonijiet u l-għanijiet preċiżi u ċirkoskritti tal-użu tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni (15), li jidhru fil-qosor hawn taħt: (a) Jeħtieġ li l-awtoregolazzjoni tikkonforma mal-liġi u tiġi appoġġjata minnha; jeħtieġ li tkun tista’ tiġi implimentata, ivverifikata u kkontrollata; trid tkun ukoll effettiva u tipprovdi mezzi ċari ta’ rimedju legali, b’mod partikolari fil-livell transkonfinali. (b) Il-koregolazzjoni tikkombina l-elementi tal-leġislazzjoni, l-iżjed f’dak li jirrigwarda n-natura prevedibbli u vinkolanti tagħha, mal-mekkaniżmu aktar flessibbli tal-awtoregolazzjoni. L-isfida għall-koregolazzjoni hija li tiddefinixxi, issostni u tippreserva l-għanijiet tal-politika filwaqt li fl-istess ħin tippermetti aktar flessibbiltà fil-qafas regolatorju. (c) F’qafas politiku demokratiku, ir-regolazzjoni privata ġeneralment għandha tirrappreżenta żvilupp jew applikazzjoni tar-regolazzjoni pubblika, possibbilment tissostitwixxiha f’ċerti oqsma, inklużi regoli mhux miktuba tad-dritt konswetudinarju jew regoli interni li l-leġislatur u l-awtoritajiet pubbliċi għandhom il-ħsieb, b’mod espliċitu jew impliċitu, jinfurzaw: il-kodiċijiet ta’ deontoloġija ta’ ċerti professjonijiet, pereżempju. (d) Is-suċċess tal-koregolazzjoni u l-awtoregolazzjoni jiddependi minn għadd ta’ fatturi: il-perċezzjoni tal-interess ġenerali, it-trasparenza tas-sistema, ir-rappreżentanza u l-kapaċità tal-atturi kkonċernati, l-eżistenza ta’ mekkaniżmi ta’ evalwazzjoni u ta’ superviżjoni, l-effettività tal-monitoraġġ – inklużi s-sanzjonijiet f’każ ta’ bżonn – u spirtu reċiproku ta’ kooperazzjoni bejn il-partijiet ikkonċernati, l-awtoritajiet pubbliċi u s-soċjetà inġenerali. (e) Il-koregolazzjoni u l-awtoregolazzjoni joffru bosta vantaġġi: ineħħu l-ostakli għas-suq uniku, jissemplifikaw ir-regoli, jagħmlu l-implimentazzjoni flessibbli u rapida, jilliberaw il-kapaċità leġislattiva u jiżguraw il-koresponsabbiltà tal-partijiet interessati involuti. (f) Għandhom il-limiti tagħhom ukoll, li jiddependu l-iżjed mill-effettività tal-monitoraġġ u tas-sanzjonijiet, miċ-ċertezza tal-adeżjoni tal-partijiet kollha għall-kodiċijiet li ntlaħaq ftehim dwarhom, u mill-kundizzjonijiet ta’ konformità sħiħa mal-atti leġislattivi fis-seħħ u mill-esiġenzi ta’ qafas leġislattiv adegwat fl-oqsma tas-saħħa, is-sigurtà u s-servizzi ta’ interess ġenerali.

5. Ir-rwol tar-regolazzjoni, l-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni: definizzjoni u bażi legali

(a) Il-ħtieġa ta’ bażi legali

5.1. L-Unjoni Ewropea hija definita, fit-test kostituttiv tagħha, bħala komunità tad-dritt, bħall-kunċett magħruf sew tal-istat tad-dritt. F’komunità tad-dritt, il-validità ta’ kwalunkwe regola tiddependi minn dispożizzjoni abilitanti li l-ewwel trid tkun preżenti fit-test kostituttiv u mbagħad fid-diversi atti leġislattivi tal-piramida regolatorja.

5.2. It-test kostituttiv tal-UE huwa magħmul mit-Trattati tat-TUE u tat-TFUE bl-istess valur legali (Artikolu 1, it-tielet paragrafu tat-TUE) u l-Karta Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali, li issa hija parti integrali mit-Trattat, ukoll b’valur identiku (Artikolu 6 tat-TUE). Kwalunkwe att legali tal-UE għandu jkollu s-sisien tiegħu jew il-bażi legali f’dispożizzjoni ta’ dan it-test kostituttiv, sew jekk dan jinvolvi kompetenza diretta biex jilleġisla, sew jekk delega ta’ dik il-kompetenza (atti ddelegati u atti ta’ implimentazzjoni rregolati mill-Artikoli 290 u 291 tat-TFUE).

5.3. Il-kompetenzi attribwiti lill-UE fit-Trattat huma biss dawk mogħtija lilha mill-Istati Membri, skont il-prinċipju tal-attribuzzjoni tal-kompetenzi (Artikoli 4(1) u 5(2) tat-TUE) u skont in-natura esklużiva jew diviża tagħha (Artikolu 2(1) u (2) tat-TFUE) u limitati fl-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità (Artikolu 5(3) u (4) tat-TUE).

5.4. L-UE tista’ biss tiddelega l-eżerċitar tal-kompetenzi leġislattivi tagħha sa fejn hija espressament awtorizzata għal dan l-iskop u tista’ biss tiddelega l-kompetenzi attribwiti lilha (Artikolu 13(2) tat-TUE).

5.5. Ir-rikonoxximent mill-istituzzjonijiet tal-UE (il-Kunsill, il-PE u l-Kummissjoni) ta’ qasam “alternattiv” għall-kompetenza leġislattiva tagħhom jista’ biss jiftiehem bħala “delega” tas-setgħat mogħtija. Għalhekk, sabiex din tkun valida bħala “liġi Komunitarja”, huwa kruċjali li din il-possibbiltà ta’ delega tkun prevista b’mod ċar fit-testi kostituttivi, għalkemm l-arranġamenti u r-rekwiżiti ta’ implimentazzjoni rilevanti jistgħu jitħallew għal-leġislazzjoni sekondarja.

5.6. Iżda l-fatt huwa li mkien ma teżisti bażi legali bħal din, la b’mod espliċitu u lanqas impliċitu, fit-testi kostituttivi, inkluża l-Karta Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali, lanqas b’interpretazzjoni wiesgħa ħafna tal-Artikolu 11 tat-TUE.

5.7. Fl-aħħar nett, l-IIA ma jikkostitwixxix, minnu nnifsu, sors tal-liġi Komunitarja, u lanqas ma jawtorizza, b’effett vinkolanti għall-partijiet terzi, kwalunkwe delega ta’ setgħat li tirriżulta mid-definizzjoni tal-IIA dwar l-użu ta’ metodi alternattivi ta’ regolamentazzjoni f’każi adatti fejn it-Trattat ma jeħtieġx speċifikament l-użu ta’ strument legali (punt 16).

5.8. Irrispettivament mil-“leġittimizzazzjoni” mfittxija fi strumenti legali differenti ta’ leġislazzjoni sekondarja u d-definizzjoni ftit jew wisq dettaljata tal-prinċipji u l-kundizzjonijiet li mekkaniżmi bħal dawn għandhom jikkonformaw magħhom sabiex jiġu rikonoxxuti fil-livell tal-UE mill-istituzzjonijiet b’setgħa leġislattiva, dak li hemm nieqes huwa regola li tawtorizza lil dawn l-istituzzjonijiet iċedu s-setgħa leġislattiva tagħhom u jiddelegawha lil dawn il-mekkaniżmi, bħala alternattiva leġittima għall-istrumenti regolatorji Komunitarji definiti fit-Trattati.

(b) Strument speċifiku għad-definizzjoni tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni

5.9. Kwistjoni għalkollox differenti hija jekk, minflok ma mekkaniżmi bħal dawn jitqiesu bħala alternattiva għall-kompetenza leġislattiva tal-UE, għandhomx jintużaw bħala mezz biex jikkompletaw jew jissupplimentaw dik il-leġislazzjoni, fi ħdan qafas stabbilit u definit minn qabel bi trasparenza sħiħa.

5.10. Il-KESE huwa tal-fehma li dan il-qafas għandu jkun definit bħala regola ġenerali, abbażi tat-Trattati u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, u mhux jitħalla għad-diskrezzjoni abbażi ta’ każ b’każ għal kull att leġislattiv sekondarju jew derivat.

5.11. Din id-definizzjoni għandha tiġi inkluża fi ftehim interistituzzjonali speċifiku u vinkolanti b’konformità mal-Artikolu 295 tat-TFUE, u l-applikazzjoni tiegħu għandha tkun soġġetta għal skrutinju possibbli mill-Qorti tal-Ġustizzja.

5.12. Barra minn hekk, u peress li huwa fil-kompetenza tal-UE li “tagħti parir” lill-Istati Membri biex isegwu l-mudell stabbilit fil-livell Ewropew fis-sistemi legali nazzjonali tagħhom għall-forom ta’ awtoregolazzjoni u koregolazzjoni fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali, il-KESE huwa tal-fehma li l-istrument adatt ikun rakkomandazzjoni li tistipula l-prinċipji u r-rekwiżiti stabbiliti fl-IIA l-ġdid u li jagħti parir lill-Istati Membri biex jadottaw u jimplimentawhom fis-sistema legali nazzjonali tagħhom.

5.13. Fl-aħħar nett, il-KESE huwa tal-fehma li bħala l-korp rappreżentattiv tas-soċjetà ċivili organizzata (Artikolu 304 tat-TFUE), għandu jkun ikkonsultat rigward it-termini ta’ dan il-ftehim ġdid.

(c) Definizzjoni mill-ġdid ta’ kunċetti fundamentali

5.14. L-IIA l-ġdid għandu jiddefinixxi mill-ġdid b’mod iżjed adattat għar-realtà, il-kunċetti, it-tipi u l-metodi ta’ awtoregolazzjoni u ta’ koregolazzjoni.

5.15. Fil-fatt, il-kunċetti ta’ koregolazzjoni u awtoregolazzjoni fl-IIA preżenti ma jikkorrispondu mal-ebda kunċett legali rikonoxxut u ma jiddistingwux sew bejn iż-żewġ metodi fid-dawl tad-differenzi fis-sistemi legali li huma soġġetti għalihom.

5.16. Barra minn hekk, iż-żewġ tipi definiti fl-IIA ma jagħtux l-istampa kollha. Pereżempju, ma jkoprux ċerti arranġamenti li huma r-riżultat ta’ taħlita ta’ liġi mhux vinkolanti (eż. rakkomandazzjonijiet) jew ftehimiet privati (eż. round tables), u lanqas ma ġew koperti l-ftehimiet regolatorji privati nazzjonali.

5.17. Fl-aħħar nett, l-IIA jħalli barra r-rwol li r-regolaturi Komunitarji għandhom jaqdu bħala “parti terza” indipendenti u newtrali fil-formulazzjoni u n-negozjar ta’ ftehimiet ta’ koregolazzjoni, kif jiġri fil-każ ta’ għadd ta’ regolaturi f’livell nazzjonali f’diversi setturi.

(d) Prinċipji bażiċi u rekwiżiti essenzjali

5.18. L-IIA futur għandu jagħti iżjed attenzjoni lid-definizzjoni ċara u preċiża ta’ sensiela ġenerali ta’ prinċipji fundamentali u rekwiżiti essenzjali li l-mekkaniżmi tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni għandhom jissodisfaw biex jiġu rikonoxxuti u/jew rakkomandati mill-UE.

5.19. Ta’ min josserva li jistgħu jinħolqu forom ta’ awtoregolazzjoni fil-livell Ewropew barra l-qafas tal-IIA, fuq il-bażi tal-libertà kuntrattwali u ta’ assoċjazzjoni, li huma totalment leġittimi jekk jikkonformaw mal-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-UE, iżda jistgħu jiġu rikonoxxuti biss fil-qafas tal-IIA jekk jissodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fih.

5.20. L-IIA attwali diġà jidentifika xi wħud minnhom, li jissemmew hawn fuq, u dawn għandhom jinżammu; madankollu, jistgħu forsi jiġu definiti aħjar, b’mod partikolari fil-każijiet identifikati bħala mhux applikabbli fejn huma kkonċernati d-drittijiet fundamentali, fil-każ ta’ għażliet ta’ politika importanti jew f’sitwazzjonijiet fejn ir-regoli għandhom jiġu applikati b’mod uniformi fl-Istati Membri kollha.

5.21. Iżda t-teorija u l-esperjenza ta’ diversi operaturi ekonomiċi identifikaw sensiela sħiħa ta’ prinċipji u rekwiżiti oħra, li jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej: (a) L-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni għandhom jissejsu fuq approċċ ta’ interess ġenerali, u ma għandhomx ikunu biss għall-benefiċċju tal-entitajiet regolatorji. (b) Għandhom dejjem jirrispettaw ir-rekwiżiti legali u ġudizzjarji kollha eżistenti fl-Ewropa, u jibdew bl-għanijiet u d-dispożizzjonijiet tat-Trattat tal-UE, il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE u l-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Għandhom ikunu wkoll kompatibbli mal-liġi internazzjonali u mal-ftehimiet kummerċjali internazzjonali, b’mod partikolari d-dispożizzjonijiet tad-WTO. (c) Għandhom ikun soġġetti għall-istħarriġ ġudizzjarju fil-livell tal-UE u f’dak nazzjonali. (d) Għandhom ikunu trasparenti, u jipprovdu informazzjoni prattika u aċċessibbli għal kulħadd, mingħajr diffikultà jew spejjeż projbittivi u l-għanijiet tagħhom għandhom jiġu ddikjarati b’mod ċar u mingħajr ambigwità. (e) Il-livell ta’ implimentazzjoni tagħhom għandu jkun issorveljat skont kriterji oġġettivi u indikaturi affidabbli predefiniti mill-Kummissjoni permezz ta’ studji tal-impatt ex ante jew ex post; dawn jistgħu jitwettqu b’mod dirett jew jiġu fdati lil evalwaturi indipendenti pubbliċi jew privati, iċċertifikati kif suppost. (f) In-natura rappreżentattiva tal-imsieħba tagħhom għandha tiżgura li r-regoli li jkun intlaħaq ftehim dwarhom jiġu implimentati u li d-dispożizzjonijiet ikunu kredibbli u effettivi. Ir-rappreżentanza tagħhom għandha tkun proporzjonali għall-professjoni kkonċernata, fil-livell interprofessjonali jew dak settorjali, kif ukoll għall-ambitu tad-dispożizzjonijiet adottati; jekk hemm bżonn, dawn jistgħu jiġu evalwati b’mod kwantitattiv (numru u proporzjon ta’ membri fl-organizzazzjoni) u, fuq kollox, b’mod kwalitattiv (il-kapaċità li jintervjenu fil-post biex jilleġittimizzaw id-dispożizzjonijiet adottati u biex jinfurzaw konformità magħhom). (g) Il-konsultazzjoni minn qabel tal-partijiet direttament ikkonċernati hija wkoll element importanti biex jiġu ġġustifikati l-valur u l-kwalità tar-rekwiżiti, kif ukoll l-effettività tagħhom. (h) Is-superviżjoni, l-evalwazzjoni u l-monitoraġġ u s-segwitu tal-mekkaniżmi ta’ awtoregolazzjoni u koregolazzjoni għandhom jinvolvu miżuri preventivi jew repressivi (sanzjonijiet), bħala garanzija tal-effettività tagħhom. Dan ifisser: 1. mekkaniżmi ta’ awtomonitoraġġ u miżuri dixxiplinarji interni, inklużi studji tal-impatt ex ante (16); 2. bażijiet tad-data li jiżguraw monitoraġġ aktar effettiv (17); 3. l-adozzjoni ta’ tikketta ta’ ċertifikazzjoni jew marka ta’ fiduċja (18); 4. il-konklużjoni ta’ kodiċijiet nazzjonali li jimplimentaw il-Kodiċi Ewropew ta’ Kondotta (19); 5. l-istabbiliment ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi b’mod parallel mal-istandards (20); 6. l-iżvilupp ta’ linji gwida operattivi dwar l-implimentazzjoni (21); 7. tkun prevista sistema ta’ penali finanzjarji (multi) jew oħrajn bħat-tkeċċija jew l-irtirar tal-awtorizzazzjoni tal-parteċipanti; (i) fl-aħħar nett, il-mekkaniżmi tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni jistgħu jiġu riveduti u aġġustati perjodikament fid-dawl tat-tibdil tas-sitwazzjonijiet, il-leġislazzjonijiet u l-aspirazzjonijiet tal-firmatarji tagħhom.

5.22. Bil-għan li ssib kompromess tajjeb bejn iċ-ċertezza legali u l-flessibbiltà, jeħtieġ li l-Kummissjoni tiddeċiedi jekk dawn l-aspetti strutturali tal-mekkaniżmi rilevanti għandhomx jidhru fit-test tal-IIA jew f’appendiċi, bl-istess valur legali, iżda possibbilment jistgħu jiġu aġġornati iżjed faċilment, bil-kundizzjoni li jiġi garantit li l-partijiet interessati kollha jiġu kkonsultati.

5.23. Din id-definizzjoni ġenerali m’għandhiex tippreġudika l-possibbiltà, li għandha tkun espressament stabbilita fl-IIA, li kull strument leġislattiv li jipprevedi l-użu ta’ dawn il-mekkaniżmi, jistabbilixxi kundizzjonijiet u rekwiżiti speċifiċi, adattati għas-settur ikkonċernat, kif inhu diġà l-każ f’diversi regolamenti u direttivi li jirreferu għalihom.

(e) Oqsma prijoritarji ewlenin ta’ implimentazzjoni

5.24. Fil-prinċipju, il-KESE mhuwiex tal-fehma li għandhom jiġu esklużi oqsma settorjali sħaħ.

5.25. Madankollu, jirrikonoxxi li hemm setturi li, għal raġunijiet ċikliċi, għandhom jiġu trattati b’aktar prudenza jew ikunu soġġetti għal termini u kundizzjonijiet iżjed preċiżi għall-użu tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni. Dawn jikkonċernaw, b’mod partikolari, is-servizzi finanzjarji, is-servizzi pubbliċi u s-servizzi ta’ interess ġenerali, u ċerti oqsma li, għalkemm ma jirreferux direttament għall-kontenut tad-drittijiet fundamentali, jimplikaw l-eżerċitar ta’ dawn id-drittijiet, pereżempju, id-drittijiet tal-konsumatur, kif imsemmi f’għadd ta’ Opinjonijiet tal-KESE.

5.26. L-oqsma ta’ preferenza jikkonċernaw l-iżjed il-governanza u r-responsabbiltà soċjali korporattiva u r-relazzjonijiet ekonomiċi.

5.27. Għalhekk, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon ċerti inizjattivi reċenti tal-Kummissjoni bħall-pjattaforma COP (Pilot Community of Practice for better self- and co-regulation), abbażi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva (22) jew l-appoġġ għal ftehim fost il-kumpaniji ewlenin tal-Internet għal Internet aktar sigur, iżda wkoll dawk li huma r-riżultat tad-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku (23) u dawk indikati f’diversi strumenti Komunitarji.

(f) Vantaġġi u diffikultajiet

5.28. Opinjonijiet preċedenti tal-KESE ġibdu l-attenzjoni għall-vantaġġi tal-użu tal-mekkaniżmi tal-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni. Fil-qosor, il-benefiċċji ewlenin li ssemmew f’Opinjonijiet preċedenti tal-KESE huma: it-tneħħija tal-ostakli għas-suq uniku, is-semplifikazzjoni tar-regoli, l-implimentazzjoni flessibbli u rapida, il-liberar tal-kapaċità leġislattiva u l-iżgurar tal-koresponsabbiltà tal-partijiet interessati involuti.

5.29. Iżda, jissemmew ukoll il-limiti tagħhom, li jiddependu l-iżjed mill-effettività tal-monitoraġġ u tas-sanzjonijiet, kif ukoll mill-kundizzjonijiet ta’ konformità sħiħa mal-atti leġislattivi fis-seħħ u mill-esiġenzi ta’ qafas leġislattiv adegwat fl-oqsma tas-saħħa, is-sigurtà u s-servizzi ta’ interess ġenerali, kif issemma f’dawn l-Opinjonijiet (24).

(g) Forom alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim

5.30. Wara ġestazzjoni twila u diffiċli, is-sistemi għas-soluzzjoni tat-tilwim barra l-qorti issa qed jiġu rregolati fil-livell Komunitarju skont ir-Regolament dwar l-ODR u d-Direttiva dwar l-ADR (25), li għad iridu jiġu implimentati fl-Istati Membri differenti.

5.31. Għalkemm mhux essenzjali mill-lat purament teoretiku, għall-istabbiliment ta’ mekkaniżmi għall-awtoregolazzjoni u l-koregolazzjoni, il-KESE jirrakkomanda li l-IIA futur għandu jistipula b’mod ċar bħala rekwiżit ta’ konformità li dawn il-mekkaniżmi għandhom dejjem jipprevedu għall-posibbiltà li jkun hemm soluzzjoni alternattiva tat-tilwim barra mill-qorti b’konformità mal-istrumenti Komunitarji msemmija qabel.

(h) Ir-rwol tal-istituzzjonijiet Komunitarji, l-Istati Membri u s-soċjetà ċivili

5.32. Il-partijiet kollha fil-proċedura leġislattiva għandhom responsabbiltajiet speċifiċi x’jerfgħu fl-implimentazzjoni ta’ dawn l-istrumenti.

5.33. L-ewwel nett, il-Kummissjoni għandha tieħu l-inizjattiva biex tniedi n-negozjati mal-PE u l-Kunsill dwar l-analiżi mill-ġdid tal-IIA attwali, b’konformità mal-parametri stabbiliti fih.

5.34. Is-soċjetà ċivili, u b’mod partikolari l-KESE, għandha tiġi kkonsultata dwar it-termini ta’ dan in-negozjar u t-test finali tal-Ftehim għandu jkun suġġett għal Opinjoni tal-KESE qabel l-adozzjoni formali tiegħu.

5.35. L-Istati Membri, permezz tal-parlamenti tagħhom u permezz tal-eżerċitar tas-setgħat konferiti mit-Trattati fil-qasam tal-valutazzjoni tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, għandhom ukoll jieħdu pożizzjoni u l-gvernijiet tagħhom għandhom jimpenjaw ruħhom li jimplimentaw l-istess prinċipji fis-sistemi legali nazzjonali tagħhom.

5.36. Fl-aħħar nett, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-qrati nazzjonali għandhom jingħataw is-setgħat u l-mezzi meħtieġa għall-monitoraġġ tal-legalità tal-miżuri adottati.

Brussell, it-22 ta’ April 2015. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Henri MALOSSE

(1) http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.int-opinions&itemCode=32858 (mhux disponibbli bil-Malti).

(2) White Paper dwar il-Governanza Ewropea (COM(2001) 428 final (ĠU C 287, 12.10.2001), u Komunikazzjonijiet dwar is-suġġett tat-tfassil aħjar tal-liġijiet, COM(2002) 275, 276, 277 u 278 final tal-5 ta’ Ġunju 2002 (dawn id-dokumenti mhumiex disponibbli bil-Malti).

(3) Dwar din il-kwistjoni, l-artikli li ġejjin ta’ Linda A.J. Senden huma utli: “Soft Law, Self Regulation and Co-regulation in European Law: Where do they meet?” (fl-Electronic Journal of Comparative Law, Vol. 9, 1 ta’ Jannar 2005) u “Soft Law and its implications for institutional balance in the EC” (fl-Utrecht Law Review, IGITUR, Vol. 1, Nru 2, Diċembru 2005, p. 79).

(4) Ara l-proġett SLIM (Simpler Legislation for the Internal Market – leġislazzjoni aktar sempliċi għas-suq intern) (COM(96) 559 final final u COM(2000) 104 final).

(5) http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.int-opinions&itemCode=32858 (mhux disponibbli bil-Malti).

(6) ĠU C 175, 28.7.2009, p. 26.

(7) Dan huwa b’mod partikolari l-każ f’żewġ rapporti annwali suċċessivi dwar il-monitoraġġ tal-applikazzjoni tal-liġi Komunitarja, numru ta’ rapporti dwar l-istrateġija għas-semplifikazzjoni tal-ambjent regolatorju, u analiżijiet strateġiċi regolari tal-programm “regolamentazzjoni aħjar” fl-UE. L-eċċezzjonijiet ta’ min isemmi huma r-referenzi fid-dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni – L-ewwel rapport ta’ progress dwar l-istrateġija għas-semplifikazzjoni tal-ambjent regolatorju, COM(2006) 690 final tal-14 ta’ Novembru 2006.

(8) Ara d-definizzjoni f’“Soft Law and its implications for institutional balance in the EC” ta’ Linda Senden (fl-Utrecht Law Review, IGITUR, Vol. 1, Nru 2, Diċembru 2005, p. 79).

(9) Doc. COM(2014) 4136 final, 25.6.2014 (mhux disponibbli bil-Malti).

(10) Il-Kummissjoni tirreferi għal dawn it-tipi ta’ strumenti u mhux għall-awtoregolazzjoni jew il-koregolazzjoni, pereżempju fil-Komunikazzjoni tagħha “Tax policy in the European Union – priorities for the years ahead” (Il-politika tat-tassazzjoni fl-Unjoni Ewropea – il-prijoritajiet għas-snin li ġejjin) (COM(2001) 260 final, ĠU C 284, 10.10.2001, p. 6) b’mod partikolari f’punt 4.3 (mhux disponibbli bil-Malti).

(11) Kif tispjega tajjeb Linda Senden fil-pubblikazzjoni msemmija hawn fuq “Soft Law, Self Regulation and Co-regulation in European Law: Where do they meet”, fejn tgħid li: “As regards the Interinstitutional Agreement on better law-making, its having at least binding force inter partes can be defended on the basis of two arguments. Firstly, it contains a number of rather compelling terms (‘agree’, ‘will’), which can be said to express the intention of the institutions to enter into a binding commitment. A confirmation of this intention can also be seen in its points 37 and 38 on the implementation and monitoring of the Agreement, providing, inter alia: ‘The three Institutions will take the necessary steps to ensure that their staff have the means and resources required for the proper implementation of the provisions of this Agreement’ (point 38). Secondly, where ‘agreed acts’ are specifically intended to reinforce interinstitutional cooperation such as the Interinstitutional Agreement at issue here, it can be argued that there is a specific duty of cooperation which in conjunction with the duty of sincere cooperation laid down in Article 10 EC may actually lead to the conclusion that such an agreed act must be considered binding upon the concluding parties”.

(12) Kif stabbilit b’mod ċar fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Kummissjoni għall-2002, għall-kuntrarju tal-koregolazzjoni, l-awtoregolazzjoni ma tinvolvix att leġislattiv (COM(2002) 278 final, p. 11 – mhux disponibbli bil-Malti).

(13) Inklużi dawn li ġejjin:

(a) Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fil-Kunsill tal-1 ta’ Diċembru 1997 dwar kodiċi ta’ kondotta fil-qasam tat-tassazzjoni korporattiva (mhux disponibbli bil-Malti).

(b) Ir-Regolament (KE) Nruo 80/2009 dwar Kodiċi ta’ Kondotta għal sistemi ta’ riservazzjoni kompjuterizzata, ĠU L 35, 4.2.2009, p. 47. Ara iżjed eżempji hawnhekk: http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.int-opinions.32859 (mhux disponibbli bil-Malti).

(14) Rapporteur: Monica Frassoni (A5-0313/2003 tal-25 ta’ Settembru 2003).

(15) Il-pożizzjonijiet tal-KESE f’dawn l-opinjonijiet jistħoqqilhom jissemmew b’mod partikolari:

u, b’mod partikolari, ir-rapport ta’ informazzjoni, 24 ta’ Jannar 2005.

(16) Hawnhekk jeħtieġ insemmu:

mekkaniżmu ta’ monitoraġġ intern stabbilit mill-EFCA biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-kodiċi ta’ kondotta tal-1992 tad-ditti tal-inġinerija ul-konsulenza;

id-dispożizzjonijiet vinkolanti ta’ kodiċi ta’ etika għall-avukati mill-Unjoni Ewropea, approvat fl-1988 mill-Kunsill tal-Ghaqdiet Ewropej tal-Avukati (CCBE);

bord ta’ dixxiplina stabbilit permezz ta’ kodiċi ta’ kondotta għall-amministraturi tal-beni biex jiżguraw l-implimentazzjoni tagħha u, jekk ikun meħtieġ, jimponu sanzjonijiet – bħal osservazzjonijiet, twissijiet u proposti ta’ esklużjoni mill-avukatura;

l-Alleanza Ewropea għall-Etika fir-Reklamar (EASA), stabbilita fl-1992 biex tikkoordina u tippromovi l-awtoregolazzjoni fl-industrija tar-reklamar;

monitoraġġ mill-BDI (Bundesverband der Deutschen Industrie) tal-applikazzjoni korretta tal-Ftehim konkluż fl-1995 f’Berlin bejn il-gvern u n-negozji dwar il-kundizzjonijiet u l-monitoraġġ tal-effett ta’ serra billi jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2 fil-Ġermanja, b’konformità mal-Ftehim ta’ Kjoto.

(17) Dan huwa l-każ, pereżempju, tal-bażi tad-data għall-istabbilimenti għat-taħriġ tal-inġiniera stabbilita fl-1987 mill-Federazzjoni Ewropea tal-Assoċjazzjonijiet Nazzjonali tal-Inġiniera (FEANI), b’konformità ma’ kodiċi Ewropew ta’ etika li jiżgura rikonoxximent reċiproku tat-taħriġ u l-kwalifiki; din l-assoċjazzjoni għandha 30 000 membru.

(18) Pereżempju: it-tikketta maħluqa mill-membri tal-Kumitat Ewropew tal-Assigurazzjoni biex jiġġustifikaw l-applikazzjoni ta’ kodiċi Ewropew ta’ prattiki tajbin dwar l-Internet, jew it-tikketti ta’ sigurtà tal-kummerċ elettroniku adottati, bħala segwitu għall-Kodiċi ta’ Kondotta għall-bejgħ mill-bogħod.

(19) Hekk ġara bl-implimentazzjoni ta’ Kodiċi Ewropew ta’ Kondotta adottat fl-1995 u emendat fl-2004 mill-Federazzjoni Ewropea tal-Assoċjazzjonijiet tal-Bejgħ Dirett.

(20) Pereżempju, ir-rekwiżiti kwantifikati għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija tal-magni tal-ħasil tal-ħwejjeġ, li ntlaħaq ftehim dwarhom fl-1999 mill-Kunsill Ewropew tal-Manifatturi tal-Apparat Domestiku (CECED), bil-kooperazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea.

(21) Dawn huma xi eżempji:

— l-istandards stabbiliti għat-taħriġ, permezz ta’ gwida, abbażi ta’ kodiċi ta’ regoli professjonali għall-konservaturi/restawraturi Ewropej;

— manwal tal-utenti għall-fornituri tas-servizzi tal-Internet maħruġ fl-2001 mill-Kamra tal-Kummerċ ta’ Milan sabiex tippromovi prattika tajba f’dan il-qasam.

(22) COM(2011) 681 final.

(23) Direttiva 2000/31/KE (ĠU L 178, 17.7.2000, p. 1).

(24) Rapport ta’ informazzjoni tal-KESE (INT/204) tal-24.1.2005 dwar “L-istat attwali tal-koregolazzjoni u l-awtoregolazjoni fis-Suq Uniku”, (mhux disponibbli bil-Malti).

(25) Ir-Regolament (UE) Nru 524/2013 u d-Diretiva 2013/11/UE (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 1 u p. 63).