[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |

Brussel 25.1.2006

KUMM(2006) 20 finali

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW

Azzjoni Esterna: Programm Tematiku Għall-Ambjent u l-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorżi Naturali fosthom l-Enerġija

WERREJ

1. Introduzzjoni 3

2. Kuntest 4

2.1. Sostenn għall-Ambjent u l-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi Naturali, fosthom l-Enerġija, barra mill-fruntieri ta’ l-UE 4

2.2. Il-politika ta’ l-UE u l-KE għall-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija 5

2.3. Esperjenzi mgħoddija u lezzjonijiet meħuda 7

2.3.1. Ħarsa ġenerali ta’ l-istrumenti attwali 7

2.3.2. Lezzjonijiet mill-kuntest internazzjonali usa’: il-bżonn għal tmexxija, koerenza ikbar, azzjoni koordinata ta' l-UE u l-implimentazzjoni ta' l-impenji 7

2.4. Ir-raġuni għal aproċċ tematiku 9

3. Programm tematiku 10

3.1. L-ambitu tal-programm 10

3.2. Prinċipji ta’ programmazzjoni 10

3.3. Objettivi 11

4. Prijoritajiet 12

4.1. Ħidma li twassal għall-MDG 7: il-promozzjoni tas-sostenibilità ambjentali 12

4.2. Il-promozzjoni ta’ implimentazzjoni ta’ inizjattivi ta’ l-UE u impenji maqbula internazzjonalment 13

4.3. Integrazzjoni aħjar mill-UE 15

4.4. Tisħiħ tal-governanza ambjentali u tat-tmexxija mill-UE 15

4.5. Sostenn għal alternattivi ta’ enerġija sostenibbli f’pajjiżi u reġjuni sħab. 16

Annexes

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW

Azzjoni Esterna: Programm Tematiku Għall-Ambjent u l-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi Naturali fosthom l-Enerġija

1. Introduzzjoni

Fi sforz li tirrazzjonalizza u tissimplifika l-qafas leġiżlattiv attwali li jirregola l-azzjonijiet esterni tal-Komunità, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet sett ġdid ta’ sitt strumenti taħt il-Perspettivi Finanzjarji 2007 sa l-2013. Tlieta minn dawn l-istrumenti (għall-għajnuna umanitarja, għall-istabilità u għall-għajnuna makro-finanzjarja) huma ta’ natura orizzontali u huma tweġiba għal ħtiġijiet u ċirkostanzi partikolari. It-tlieta l-oħra (għall-għajnuna ta’ qabel l-adeżjoni, għas-sostenn għall-politika Ewropea ta’ viċinat u sħubija u għall-kooperazzjoni ta’ żvilupp u kooperazzjoni ekonomika) huma maħsuba biex jimplimentaw politiki speċifiċi u għandhom kopertura ġeografika definita. Fil-ġejjieni, dawn l-istrumenti se jipprovdu l-atti leġiżlattivi bażiċi għall-infiq Komunitarju b’sostenn għall-programmi ta’ kooperazzjoni esterna, inklużi programmi tematiċi xierqa u se jieħdu post, inter alia , ir-regolamenti tematiċi eżistenti.

Skond dawn il-proposti, il-programmi tematiċi jipprovdu valur miżjud distint u jinkorporaw attivitajiet li jikkumplimentaw programmi ġeografiċi, li jibqgħu l-qafas privileġġjat għall-kooperazzjoni tal-Komunità ma’ pajjiżi terzi[1].

Il-Kummissjoni impenjat ruħha li tiddiskuti mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill dwar l-ambitu, l-objettivi u l-prijoritajiet ta’ kull programm tematiku fuq il-bażi ta’ komunikazzjonijiet formali liż-żewġ Istituzzjonijiet. L-eżitu ta’ dan il-proċess se jipprovdi linji gwida politiċi għall-istadji sussegwenti tal-programmazzjoni, b’mod partikolari tad-dokumenti esterni ta’ strateġija tematika li għandhom jitħejjew skond id-dispożizzjonijiet ta’ l-istrumenti msemmija hawn fuq.

Qed jiġi propost programm tematiku għall-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija, biex jindirizza d-dimensjoni ambjentali ta’ l-iżvilupp u l-politiki esterni l-oħra kif ukoll biex jgħin il-promozzjoni tal-politiki ta' l-ambjent u l-enerġija ta' l-Unjoni Ewropea f'pajjiżi barranin.

Wara proċess ta’ konsultazzjoni, għadd ta’ suġġerimenti mis-soċjetà ċivili ġew inkorporati fil-programm tematiku.

2. KUNTEST

2.1. Sostenn għall-Ambjent u l-Ġestjoni Sostenibbli tar-Riżorsi Naturali, fosthom l-Enerġija, barra mill-fruntieri ta’ l-UE

Fl-aħħar 50 sena il-popolazzjoni dinjija kważi ttripplikat u l-bniedem biddel l-eko-sistemi b’mod estensiv biex ilaħħaq mad-domanda dejjem tikber għall-ikel, l-ilma frisk, l-injam, il-fibri u l-fjuwil. Kien hemm gwadanji netti sostanzjali fil-benessri tal-bniedem u l-iżvilupp ekonomiku iżda, pressjonijiet mill-bniedem wasslu biex żewġ terzi tas-servizzi ewlenin ta' l-ekosistema tal-pjaneta jiġu degradati jew użati b’mod mhux sostenibbli u qed ikunu ta’ ostaklu biex jintlaħqu l-MDGs, kif joħroġ mill-Evalwazzjoni riċenti ta' l-Ekosistemi tal-Millenju[2].

Tkabbir fil-popolazzjoni ta’ 2 biljuni oħra huwa previst sa l-2030 u flimkien mar-rata ta’ tkabbir ekonomiku għat-tul meħtieġa biex toħroġ lil kulħadd minn faqar estrem, jista’ jwassal biex l-ekonomija dinjija tikber għal erba' darbiet sa l-2050[3]. Huwa essenzjali li r-riżorsi umani jintużaw b’mod sostenibbli ħalli x-xejriet tal-produzzjoni u tal-konsum ma jeċċedux il-kapaċità tad-dinja biex tipprovdi r-riżorsi jew tassorbi l-iskart u l-emissjonijiet iġġenerati minn tkabbir bħal dan. Din se tkun sfida fundamentali għall-komunità dinjija, u speċjalment għall-ekonomiji li qegħdin jemerġu u għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw inkluż fil-kuntest ta’ l-enerġija fejn il-kooperazzjoni internazzjonali hija kritika meta tqis il-pressjoni attwali fuq ir-riżorsi eżistenti u t-theddid lis-sigurtà tal-provvista ta’ l-enerġija globali.

Il-problemi ambjentali ma jħarsux lejn fruntieri politiċi u l-globalizzazzjoni qiegħda żżid il-bżonn biex il-kwistjonijiet ambjentali jiġu ttrattati f’kuntest internazzjonli. L-iżvilupp sostenibbli fl-Ewropa jeħtieġ kunsiderazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli tal-bqija tad-dinja u teħid ta’ impenn attiv dwaru. L-UE tappoġġja wkoll il-ħarsien ta’ l-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali bħala parti mill-isforzi tagħha biex issaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-globalizzazzjoni.

L-UE qiegħda tmexxi biex jintlaħaq ftehim internazzjonali dwar l-impenji ambjentali, u hija konxja ħafna tal-bżonn li l-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jiġu mgħejjuna ħalli jilħqu l-obbligi tagħhom f’dan il-qasam. Ħafna minn dawn l-obbligi jinsabu fil-Pjan ta’ Implimentazzjoni ta’ Johannesburg mis-Samit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli (ara l-Anness 1).

Fil-fatt, l-ambjent huwa ta' importanza partikolarment għan-nies li qegħdin jgħixu fil-faqar. Il-foqra jiddependu direttament minn firxa wiesgħa ta' riżorsi naturali u servizzi ta’ l-ekosistema għall-għixien tagħhom, u għalhekk mill-ġestjoni sostenibbli ta’ riżorsi bħall-ilma, l-enerġija, il-ħamrija, il-foresti, l-artijiet mistagħdra, l-annimali selvaġġi u l-istokkijiet tal-ħut, u huma partikolarment vulnerabbli għall-perikli ambjentali. It-tniġġis ta’ l-arja u ta’ l-ilma jaffettwa l-ħajja tal-popolazzjonijiet urbani b’mod partikolari. L-għixien jista’ jitjieb billi jiġi żgurat aċċess kontinwu u ekwu għar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija sostenibbli, u bil-prevenzjoni tad-degradazzjoni ambjentali; is-saħħa tista’ titjieb bit-titjib tal-kwalità ta’ l-arja u ta’ l-ilma, b’ġestjoni sikura ta' l-ilma mormi, il-kimiċi u l-iskart, u bi ġlieda kontra t-tniġġis; filwaqt li l-vulnerabilità tista' titnaqqas billi jittaffew il-perikli ambjentali, bl-adattazzjoni mal-bdil fil-klima, bl-iżgurar tal-provvista ta' l-enerġija sostenibbli, il-konservazzjoni tal-bijodiversità li l-foqra jiddependu minnha fi żminijiet ta' stress u billi jiġu indirizzati l-kunflitti bbażati fuq ir-riżorsi. L-effetti negattivi tal-bidla fil-klima se jżidu l-vulnerabilità tal-foqra u għalhekk se jkollhom bżonn li jiġu integrati fl-aspetti kollha ta' l-ippjanar fl-iżvilupp. L-isfidi ewlenin l-iktar rilevanti għall-programm tematiku huma miġbura fil-qosor fl-Anness 2.

2.2. Il-politika ta’ l-UE u l-KE għall-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija

L-Istrateġija għall-Iżvilupp Sostenibbli ta’ l-UE, li bħalissa qiegħda tiġi riveduta, għandha l-għan li twassal għal livell għoli ta' prosperità ekonomika, ekwità soċjali u koeżjoni, u ħarsien ta' l-ambjent, u tistabbilixxi l-objettivi internazzjonali essenzjali, li huma: il-qerda tal-faqar, il-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali, il-promozzjoni tas-saħħa, li l-globalizzazzjoni taħdem għal żvilupp sostenibbli, l-ilħiq ta' mudelli ta' produzzjoni sostenibbli u tisħiħ tal-governanza għall-iżvilupp sostenibbli.

Il-Kunsens Ewropew riċenti dwar l-Iżvilupp[4] (magħruf ukoll bħala l-Istqarrija dwar il-Politika ta’ l-Iżvilupp jew id-DPS) jorbot lill-UE biex tipprovdi iżjed għajnuna aħjar. Huwa jpoġġi l-qerda tal-faqar fil-kuntest ta' l-iżvilupp sostenibbli, li jinkludi l-ilħiq tal-Miri ta’ l-Iżvilupp tal-Millenju, bħala l-objettiv ewlieni u globali tal-kooperazzjoni ta' l-iżvilupp ta' l-UE. Is-sostenibilità ambjentali hija l-MDG 7, u kemm il-kura ambjentali kif ukoll l-enerġija sostenibbli huma kruċjali għal ħafna mill-MDGs l-oħra. Sostenn għall-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, kif ukoll l-ilma u l-enerġija, huma tnejn mid-disa' oqsma essenzjali għall-kooperazzjoni Komunitarja fl-iżvilupp. Hija ħaġa magħrufa li l-pajjjiżi li qegħdin jiżviluppaw jeħtieġu aproċċ integrat fit-tul għall-provvista u d-domanda ta’ l-enerġija, u li l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza ta’ l-enerġija għandhom rwol essenzjali f’dan. Il-Kunsens enfasizza l-bżonn li tingħata iżjed importanza lill-ambjent fl-isforzi ta-KE għall-iżvilupp u biex tingħata għajnuna lill-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw ħalli jintegraw l-ambjent fl-istrateġiji ta’ l-iżvilupp tagħhom. Ir-rwol ta’ l-għajnuna Komunitarja fil-promozzjoni tal-koerenza bejn il-politika ta’ l-iżvilupp u l-politki l-oħra ta’ l-UE, fosthom l-ambjent, hija enfasizzata.

Il-Kunsens jisħaq fuq id-determinazzjoni ta’ l-UE li tgħin lill-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw biex jilħqu l-objettivi maqbula fil-konferenzi tan-NU, fosthom s-Samit Dinji ta’ Johannesburg dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u jimplimentaw il-Ftehimiet Multilaterali dwar l-Ambjent (MEAs). Huwa jiġbed l-attenzjoni b’mod partikolari lejn l-isfida tal-bdil fil-klima fil-kuntest tal-kooperazzjoni ta' l-iżvilupp. Huwa jinnota l-valur miżjud tal-kontribuzzjonijiet Komunitarji lejn l-inizjattivi globali marbuta ma’ l-MDGs u l-ġid pubbliku globali u jaqbel li jqishom każ każ. L-impenji importanti meħuda fil-Kunsens huma riflessi wkoll f’dokumenti politiċi essenzjali riċenti, fosthom l-Istrateġija għat-Tħaffif tal-Progress lejn l-Ilħiq ta’ l-MDGs.

L-UE nediet inizjattivi importanti fis-Samit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli (WSSD) fl-2002, fosthom l-Inizjattiva dwar l-Ilma (EUWI), l-Inizjattiva dwar l-Enerġija (EUEI) COOPENER[5], id-dimensjoni esterna tal-programm tal-KE “Ewropa ta’ Enerġija Inteliġenti”[6], il-Koalizzjoni ta’ Johannesburg għal enerġija rinnovabbli u l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Infurzar tal-Liġi tal-Foresti, il-Governanza u l-Kummerċ (FLEGT). Dawn ippromwovew koordinament fl-UE, inkoraġġew djalogu politiku mal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, l-ekonomiji li qegħdin jemerġu, is-soċjetà ċivili u s-settur privat, u kkontribwew għal firxa ta' programmi u azzjonijiet.

Il-politika ambjentali fil-livell Komunitarju hija stabbilita fis-sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali[7]. Dan jidentifika erba’ prijoritajiet: li jiġi indirizzat il-bdil fil-klima, il-ħarsien tan-natura u l-bijodiversità, il-kontribuzzjoni għas-saħħa u l-kwalità tal-ħajja, u l-promozzjoni ta’ l-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-ġestjoni ta’ l-iskart. Huwa jenfasizza għadd ta’ approċċi strateġiċi, fosthom l-integrazzjoni tal-politika ambjentali fil-politiki Komunitarji l-oħra kollha u jinvolvi l-partijiet interessati fit-teħid tad-deċiżjonijiet. L-approċċ għen lill-UE biex tkun quddiemnett internazzjonalment fit-tisħiħ tal-governanza ambjentali globali, l-ilħiq ta’ ftehim dwar l-MEAs, it-twaqqif ta’ proċessi internazzjonali inqas formali u l-pressjoni għal sostenn reċiproku madwar id-dinja bejn il-politiki tal-kummerċ, ir-relazzjonijiet esterni, l-iżvilupp u l-ambjent.

Il-politika ta’ l-enerġija ta’ l-Unjoni Ewropea għandha tliet objettivi ewlenin immirati lejn li jintlaħaq l-iżvilupp sostenibbli. Dawn huma: li l-konsumaturi jingħataw prezzijiet ta’ l-enerġija kompetittivi billi tiżdied il-kompetizzjoni fis-swieq ta’ l-enerġija, li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvisti ta’ l-enerġija, u li jitnaqqas l-impatt ambjentali tas-sistema ta’ l-enerġija għal livelli aċċettabbli. Biex jintlaħqu dawn l-objettivi jinħtieġ (1) djalogu u kooperazzjoni aħjar mal-pajjiżi u r-reġjuni sħab ta’ l-UE, dwar il-ġlieda kontra l-bdil fil-klima u l-iżgurar tal-provvisti ta' l-enerġija; (2) l-integrazzjoni tal-konsiderazzjonijiet ta’ l-enerġija fl-isforzi għall-iżvilupp u t-tnaqqis tal-faqar; u (3) koordinament u koerenza politika msaħħa, kif ukoll sostenn għall-bini tal-kapaċità għal min jieħu d-deċiżjonijiet dwar l-enerġija.

It-Tkabbir ta’ l-2004 u rawnds tat-tkabbir li ġejjin fosthom l-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija kellhom u se jkollhom implikazzjonijiet importanti għall-politika ambjentali ta’ l-UE għall-istati ġirien u r-relazzjonijiet fl-enerġija magħhom. Skond il-Politika Ewropea tal-Viċinat (ENP) kooperazzjoni fl-ambjent u fl-enerġija jieħdu importanza partikolari meta tqis l-ekosistemi u r-riżorsi maqsuma. L-UE tħeġġeġ lill-ġirien kollha ta’ l-Unjoni biex jerfgħu r-responsabilità tagħhom biex jitjieb l-ambjent u biex jikkontribwixxu ħalli jintlaħqu l-objettivi ambjentali internazzjonali.

Biex jirnexxi, dan il-programm tematiku se joqgħod fuq bażi ta' għarfien xjentifiku tajjeb, il-bini ta' kapaċità biex jiġi applikat għarfien ġdid u tiġi promossa l-innovazzjoni, u l-involviment tax-xjenzati u l-istituzzjonijiet mill-pajjiżi sħab, b’mod partikolari l-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Programmi ta’ Qafas suċċessivi ta’ l-UE dwar ir-Riċerka għenu biex tiġi pprovduta din il-bażi, speċjalment permezz tal-Programm Internazzjonali ta' Kooperazzjoni fix-Xjenza u t-Tekonloġija (INCO).

2.3. Esperjenzi mgħoddija u lezzjonijiet meħuda

2.3.1. Ħarsa ġenerali ta’ l-istrumenti attwali

Il-KE attwalment tiffinanzja l-programmi dwar il-foresti tropikali, l-ambjent, il-proċessi ambjentali internazzjonali, u l-enerġija b’modi differenti.

Linja tal-baġit għall-foresti tropikali u l-ambjent fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw provdiet €249 miljun b'appoġġ għall-ġestjoni sostenibbli tal-foresti u €93 miljun għall-ħarsien ambjentali matul il-perjodu 2000-2006. Il-fondi iffokaw fuq azzjonijiet pilota innovattivi u strateġiċi.

Valutazzjoni riċenti tal-linja tal-baġit ikkonkludiet li l-lezzjonijiet meħuda mill-proġetti għandhom jikkontribwixxu għad-djalogu politiku nazzjonali, u jintużaw bħala bażi għall-programmazzjoni ta’ l-għajnuna lill-pajjiżi u r-reġjuni tal-KE u saħqet li kien hemm bżonn ta’ sforzi ulterjuri biex titjieb l-assimilazzjoni. Il-valutazzjoni nnutat l-bżonn li jiġi stabbilit djalogu politiku fit-tul mal-gvernijiet, biex jiġi żgurat li l-ambjent u l-foresti jkunu integrati għal kollox ġo PRSPs u CSPs[8]. Il-valutazzjoni tenfasizza wkoll il-bżonn għal flessibilità fil-finanzjament tal-prijoritajiet emerġenti u l-inizjattivi politiċi ta’ l-UE, bħalma huma l-Pjan ta' Azzjoni ta' l-UE dwar il-Bdil fil-Klima u l-Iżvilupp u l-Pjan ta' Azzjoni ta' l-UE għall-Infurzar tal-Liġi Forestali, il-Governanza u l-Kummerċ (FLEGT).

Sostenn addizzjonali ta’ €53 miljun bejn l-2000 u l-2006 qed jiġi pprovdut permezz tal-Programm LIFE-Pajjiżi Terzi, li għandu l-għan li jistabbilixxi kapaċitajiet u strutturi amministrattivi u jipprovdi sostenn għall-politika ambjentali u l-programmi ta’ azzjoni f'pajjiżi terzi li għandhom fruntieri mal-Mediterran u mal-Baħar Baltiku.

Il-programm fuq erba’ snin (2003-2006) Enerġija Inteliġenti - l-Ewropa għandu komponent estern, “COOPENER”, stabbilit bħala parti ta’ l-Inizjattiva ta’ l-Enerġija ta’ l-UE, li ntużaw għall-ħolqien ta’ ambjent ta’ politika regolatorja li tagħti s-setgħa, istituzzjonali u ta’ ppjanar għall-provvista ta’ l-enerġija b’appoġġ għall-MDGs. Valutazzjoni ex ante [9] tal-programm enfasizzat l-importanza ta' kooperazzjoni reġjonali u timijiet tal-proġett multi-dixxiplinarji li jkunu stimulati permezz tal-proġetti ffinanzjati tal-COOPENER, kif ukoll il-fatt li r-rwol kritiku ta’ l-enerġija fl-iżvilupp u fil-qerda tal-faqar ma ngħatatx kas biżżejjed fl-imgħoddi riċenti.

2.3.2. Lezzjonijiet mill-kuntest internazzjonali usa’: il-bżonn għal tmexxija, koerenza ikbar, azzjoni koordinata ta' l-UE u l-implimentazzjoni ta' l-impenji

Sostenn għall-MEAs u proċessi ambjentali internazzjonali oħra jingħata, inter alia , mil-linja tal-baġit ta' l-Ambjent Internazzjonali ta’ €8 miljun p.a.. Flimkien ma' sostenn ħafna akbar mill-Istati Membri, l-għajnuna mill-KE ffinanzjat 'l fuq minn 50% ta’ l-ispejjeż prinċipali u terġa’ iżjed mix-xogħol addizzjonali tal-Konvenzjonijiet. Għalhekk, il-finanzjament mill-UE kien kruċjali biex titwaqqaf l-arkitettura ambjentali internazzjonali. Din il-ħidma hija fil-parti l-kbira tagħha lesta, għalkemm hemm bżonn ta’ sostenn kontinwu lill-istrutturi ta’ governanza u l-evalwazzjoni ambjentali globali.

Il-punt fokali mexa għal fuq l-implimentazzjoni, li jeħtieġ riżorsi ta’ kobor kompletament differenti. L-UE se tkompli fir-rwol ewlieni tagħha fil-kuntest multilaterali.

Għalkemm pajjiżi inqas għonja jistgħu jkunu impenjati serjament b’objettivi maqbula internazzjonalment, affarijiet bħal barrieri strutturali, fallimenti fis-suq u restrizzjonijiet ta' riżorsi u kapaċità jtellfu l-implimentazzjoni nazzjonali. Anke meta l-objettivi ambjentali jiġu integrati fl-istrateġiji nazzjonali biex jintlaħqu l-MDGs, xorta ma jkunux prominenti biżżejjed biex jiżguraw li jsiru l-investimenti modesti ħalli jagħtu assigurazzjoni kontra degradazzjoni ambjentali għalja. Barra minn hekk, il-benefiċċji tal-ħarsien ambjentali għandhom it-tendenza li jkunu għat-tul u huwa diffiċli li tpaċihom mal-bżonn ta' ppjanar malajr li jimponi l-faqar.

Jekk l-Unjoni trid testendi t-tmexxija internazzjonali tagħha għall-promozzjoni ta’ l-implimentazzjoni, se jkollha ssib minn fejn tagħti sostenn ikbar lill-ħarsien ambjentali u lill-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi fosthom l-enerġija mill-għajnuniet finanzjarji dejjem jiżdiedu ta' l-Ewropa. Is-sostenn jista’ jingħata kollu mill-Istati Membri iżda l-esperjenza tgħallem li l-KE hija kanal adegwat ħafna. L-UE ilha li wriet l-effettività tagħha fin-negozju ta' objettivi ambjentali u tal-ġestjoni tar-riżorsi sostenibbli ambizzjużi fi proċessi internazzjonali. Madankollu, kien hemm inqas koordinament għall-promozzjoni ta’ l-implimentazzjoni fil-pajjiżi sħab. L-għarfien ta’ l-Istati Membri u l-Kummissjoni ma tqassamx u ma kien hemm l-ebda massa kritika viżibbli ta' sostenn effettiv mill-UE. Ċertament hemm bżonn ta’ koordinament akbar mill-UE u involviment finanzjarju akbar mill-KE jista’ jgħin biex iwassal għal dan.

Dan ma jfissirx li l-KE hija l-uniku kanal konġunt. Il-Faċilità Ambjentali Globali ġiet stabbilita preċiżament bħala inizjattiva konġunta biex tgħin il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw ilaħħqu ma’ l-ispejjeż inkrimentali biex jipprovdu l-benefiċċji globali. Madankollu, l-aħħar negozjati ta’ rikostruzzjoni wrew li l-Istati Membri ta’ l-UE jridu jagħmlu iżjed minn ċerti donaturi oħra. Barra minn hekk, il-GEF għandha mandat preċiż u ma jkoprix il-kwistjonijiet importanti kollha.

Il-mekkaniżmi ta’ finanzjament innovattivi u flessibbli jinħtieġu b'urġenza b'mod partikolari għall-promozzjoni tat-trasferiment ta’ teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent. Pereżempju, hemm interess għall-użu tar-riżorsi pubbliċi u l-ODA biex jattiraw iktar riżorsi mis-settur privat, banek ta’ l-iżvilupp u l-istituzzjonijiet finanzjarji permezz ta’ sħubijiet pubbliċi-privati (PPPs). L-esperjenzi riċenti mill-EUEI, il-COOPENER, u l-JREC juru li l-UE tista’ tipprovdi għajnuna siewja fil-pajjiżi u r-reġjuni li qegħdin jiżviluppaw kif ukoll f’ekonomiji emerġenti, billi jiġu stabbiliti strumenti ta’ sostenn finanzjarju flessibbli li jikkumplimentaw l-approċċi li twaqqfu fis-snin riċenti minn donaturi oħra. Dan instab li kien effettiv għat-titjib ta’ l-integrazzjoni ta’ l-enerġija fil-politiki u l-istrateġiji ta’ l-iżvilupp u tal-koerenza.

2.4. Ir-raġuni għal aproċċ tematiku

Il-programmi reġjonali u tal-pajjiżi huma l-istrumenti ewlenin għall-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi, u ħafna mis-sostenn għall-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija, għandu jiġi minn hemm. Dan japplika speċjalment għall-kwistjonijiet li huma lokali jew reġjonali fin-natura tagħhom.

Madankollu approċċ tematiku huwa għodda essenzjali għal approċċ ta’ l-UE koordinat, koerenti u effettiv u joffri possibilitajiet tajba biex l-istrumenti ġeografiċi jiġu kkumplimentati u jiżdidilhom il-valur permezz ta’:

- Fokus speċifiku fuq il-kwistjonijiet li huma identifikati b’mod ċar bħala prijoritajiet globali u l-possibilità ta’ promozzjoni tal-ġid pubbliku globali u ta’ ġlieda kontra l-ħażen pubbliku globali li huma diffiċli biex tittratthom permezz ta’ programmi ġeografiċi. Dan jinkludi l-viżibilità politika b’sostenn għal attivitajiet bi profil għoli.

- Forniment ta’ mezz koordinat u effettiv għall-promozzjoni tal-prijoritajiet politiċi ta' l-UE stess billi l-UE titħalla taqdi rwol iktar sħiħ f'organizzazzjonijiet internazzjonali, inizjattivi ambjentali u ta' l-enerġija, proċessi u sħubijiet u jipprovdu sostenn operattiv għall-Ftehimiet Ambjentali Multilaterali u organizzazzjonijiet oħra.

- Integrazzjoni tal-pajjiżi sħab kollha, ħlief għall-pajjiżi fl-istadju ta' qabel l-adeżjoni u pajjiżi kandidati potenzjali, b’hekk ikun possibbli l-finanzjament ta' inizjattivi li jaqsmu l-fruntieri, reġjonali, interreġjonali, subreġjonali u globali, u li jingħata sostenn lid-djalogu politiku fil-livelli reġjonali, interreġjonali u globali.

- Ċiklu ta’ programmazzjoni flessibbli, li toffri l-possibilità li tadatta u tadotta approċċi differenti minn dawk komunament użati fl-istrumenti ġeografiċi. Dan jinkludi flessibilità fl-għażla tas-sħab li jimplimentaw, li jħalli sħubijiet ma’ organizzazzjonijiet ibbażati fil-Komunità, organizzazzjonijiet ta’ riċerka, is-soċjetà ċivili, is-settur privat u entitajiet u organizzazzjonijiet internazzjonali.

- Il-possibilità ta’ titjib fl-integrazzjoni ta’ l-ambjent u l-enerġija ma’ l-istrateġiji/il-politiki ta’ l-iżvilupp u l-ippjanar. Dan jinkludi sostenn għall-potenzjal ta’ realizzazzjoni u żieda progressiva ta’ l-azzjonijiet innovattivi bħala soluzzjonijiet u sfidi kumplessi, bħala l-ewwel pass lejn l-integrazzjoni ta' dawn l-attivitajiet fl-istrumenti ġeografiċi ta' għajnuna.

Fl-aħħarnett, jinħtieġ ukoll approċċ tematiku meta l-objettivi ma jkunux jistgħu jintlaħqu permezz ta’ programmi reġjonali u tal-pajjiżi, pereżempju f’sitwazzjonijiet ta’ wara l-kunflitt.

Il-programm tematiku għandu jwassal, f’pajjiżi u reġjuni sħab, għal azzjonijiet addizzjonali u koerenti ma’ l-azzjonijiet iffinanzjati taħt l-istrumenti ġeografiċi. Għalhekk, huwa ta’ importanza fundamentali li l-eżistenza ta’ programm tematiku ma titqiesx bħala ġustifikazzjoni biex l-ambjent, ir-riżorsi naturali u l-enerġija jitħallew barra mill-programmazzjoni ta' l-istrateġiji reġjonali u tal-pajjiżi. Trid tingħata attenzjoni partikolari lill-bżonn għall-integrazzjoni kemm tat-taffija tal-bdil fil-klima u kemm ta' l-adattazzjoni għalih, kif ukoll ta’ l-għażliet ta’ l-enerġija sostenibbli fil-programmi ġeografiċi biex jippromwovu vijabilità ekonomika u sostenibilità ambjentali tas-sostenn ta' l-UE fit-tul.

3. PROGRAMM TEMATIKU

3.1. L-ambitu tal-programm

Filwaqt li l-parti l-kbira tar-riżorsi disponibbli taħt l-Istrument ta' Kooperazzjoni fl-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Ekonomika se jkunu kkonċentrati fuq l-iżvilupp, l-istrumenti proposti l-ġodda dwar politika esterna se jintużaw ukoll għall-promozzjoni tal-politiki l-oħra ta’ l-UE f’pajjiżi barranin. Id-DCECI u l-ENPI se jintużaw it-tnejn biex jiffinanzjaw il-programm tematiku.

Il-programm se jagħti sostenn lill-miżuri li jindirizzaw id-dimensjoni ambjentali tal-politika esterna, speċjalment il-politika ta’ l-iżvilupp, u jippromwovu l-politiki ambjentali u ta’ l-enerġija sostenibbli ta’ l-UE f’pajjiżi barranin. Il-programm se jkopri r-reġjuni ġeografiċi kollha ħlief il-pajjiżi fil-proċess ta’ l-adeżjoni u pajjiżi kandidati potenzjali. Il-fokus ewlieni se jkun fuq l-azzjonijiet u l-miżuri globali fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, ikkumplimentati minn azzjonijiet f’ekonomiji emerġenti, u, sa ċertu punt, pajjiżi industrijalizzati permezz ta’ djalogu politiku u ħolqien ta’ koalizzjoni.

Il-programm tematiku se jagħti sostenn ukoll lid-djalogu politiku ċentrali, il-koordinament, l-analiżi, u l-funzjonijiet ta’ konsultazzjoni ta’ inizjattivi politiċi ta’ l-UE eżisteni u ġodda, fosthom l-EUWI, l-EUEI, il-KREC u l-FLEGT.

Se tingħata konsiderazzjoni lill-possibilità li jiġi integrat il-programm tematiku f'inizjattivi globali u l-fondi relatati mal-ġid pubbliku globali.

Kontribuzzjonijiet regolari lill-ispejjeż prinċipali ta’ l-MEAs li l-KE hija parti kontraenti tagħha mhux se jkunu ffinanzjati taħt il-programm tematiku imma se jkomplu jitħallsu permezz ta’ linja tal-baġit separata taħt l-Intestatura Esterna.

3.2. Prinċipji ta’ programmazzjoni

Miżuri taħt il-programm tematiku se jkunu bbażati fuq il-prinċipji ta’ gwida li ġejjin:

- Sussidjarjetà u kumplimentarjetà , ma’ programmi ġeografiċi kif spjegat fir-raġuni għal programm tematiku ta’ hawn fuq. Koordinament u xogħol konġunt ma’ l-Istati Membri u donaturi oħra se jkun importanti ħafna.

- Koerenza fil-livell intern u estern, skond id-dikjarazzjoni ta' Pariġi dwar l-effettività ta' l-għajnuna.

- Sħubija , permezz ta’ ħidma ma' firxa wiesgħa ta' atturi intergovernattivi, statali u mhux statali fil-livell globali, reġjonali, nazzjonali jew lokali.

- Konsultazzjoni , inkluż l-involviment tas-soċjetà ċivili u s-settur privat fil-proċess ta’ programmazzjoni multi-annwali, u permezz ta’ djalogu dwar l-iżviluppi u t-tendenzi l-ġodda.

- Innovazzjoni u disseminazzjoni , b’sostenn għal politiki, strateġiji u approċċi innovattivi modi xierqa għad-disseminizzjoni u r-replika tagħhom.

- Se jitqiesu kwistjonijiet maqsuma bejn settur u ieħor . In-nisa, it-tfal u l-indiġeni huma partikolarment affettwati mill-ħsara ambjentali, l-użu insostenibbli tar-riżorsi naturali u n-nuqqas ta’ aċċess għal servizzi ta’ enerġija sostenibbli u affordabbli. Id-demokrazija u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-opportunitajiet indaqs bejn l-irġiel u n-nisa jagħtu sehemhom għal difiża ambjentali effettiva filwaqt li l-governanza tajba hija prerekwiżit għal bilanċ tal-pilastri ta' l-iżvilupp sostenibbli.

- Prevenzjoni u riżoluzzjoni tal-kunflitti. Ir-riżorsi naturali (fosthom ir-riżorsi ta’ l-enerġija) huma sors dejjem jikber ta’ kunflitti reġjonali li jheddu l-istabilità soċjali u ambjentali. Dawn il-kunflitti jista’ jkollhom effett globali (fost effetti oħra) peress li jistgħu jħallu impatt fuq il-provvisti ta’ l-enerġija. F’dak li għandu x’jaqsam mar-riżorsi naturali wieħed irid jara li d-dħul li ġej minn dawn ir-riżorsi la joħloq u lanqas ma jkompli jżid il-kunflitti, iżda li minflok iħeġġeġ l-iżvilupp sostenibbli. Sostenn speċifiku għal inizjattivi ta’ trasparenza ta’ industriji ta’ l-estrazzjoni se jagħtu sehemhom għall-monitoraġġ soċjali u l-konsegwenzi ambjentali. Tħejjija konxja għad-diżastri tista’ wkoll tagħti sehem siewi għall-konservazzjoni ta' l-ambjent u tevita li jkun hemm impatti negattivi fuq is-sigurtà tal-provvisti ta’ l-enerġija.

Il-programm se jkun implimentat skond ir-Riforma fil-Ġestjoni ta’ l-Għajnuna Esterna tas-sena 2000 li tipprevedi inter alia , id-dekonċentrazzjoni tar-responsabilitajiet tal-ġestjoni lejn id-delegazzjonijiet fejn xieraq.

Karti ta’ Strateġija Tematika (dokumenti ta’ programmazzjoni) fuq erba’ snin (2007-2010) u, imbagħad, tliet snin (2011-2013) se jiġu deċiżi mill-Kummissjoni skond il-proċeduri tal-Komitoloġija.

Abbażi ta’ din il-programmazzjoni multi-annwali, il-Kummissjoni se tipproduċi pjanijiet ta' xogħol annwali li jistabbilixxu l-azzjonijiet prijoritarji li jridu jiġu sostnuti, objettivi speċifiċi, riżultati antiċipati kif ukoll ammonti indikattivi.

Fir-rigward tar-reviżjoni ta’ nofs il-perjodu, għandha titwettaq valutazzjoni esterna ta’ l-operat matul l-ewwel perjodu ta’ tliet snin (2007-2009) sabiex tikkontribwixxi għat-tħejjija tat-tieni Karta ta’ Strateġija Tematika (2011-2013). Ir-rapporti għandhom jintbagħtu lill-Istati Membri u lill-Parlament Ewropew u jiġu diskussi magħhom.

3.3. Objettivi

L-objettivi ta' dan il-programm huma:

- li tingħata għajnuna lill-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw biex jilħqu l-Miri ta’ l-Iżvilupp tal-Millenju u partikolarment biex jagħmlu progress lejn l-MDG7 dwar is-sostennibilità ta’ l-ambjent billi jiġu pprovduti għodda u eżempji ta’ prassi tajba u approċċi innovattivi;

- il-promozzjoni ta' integrazzjoni ambjentali u ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija madwar l-għajnuna esterna kollha tal-KE;

- il-promozzjoni ta' koerenza fil-politiki ta’ l-UE li jaffettwaw l-ambjent globali u s-sigurtà globali tal-provvisti ta’ l-enerġija jew dawk tal-pajjiżi sħab;

- li l-Komunità Ewropea tingħata l-possibilità u li l-UE tiġi mgħejjuna biex jintlaħqu l-obbligi u l-impenji internazzjonali tagħhom skond l-MEAs u proċessi oħra, speċjalment fejn tidħol l-għajnuna għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw;

- il-promozzjoni ta’ governanza ambjentali internazzjonali u tal-politiki ambjentali u ta' l-enerġija ta' l-UE f'pajjiżi barranin;

- is-sostenn għall-alternattivi ta’ enerġija sostenibbli f’pajjiżi u reġjuni sħab.

4. PRIJORITAJIET

Il-programm tematiku se jipprovdi sostenn taħt l-intestaturi wiesgħa li ġejjin:

4.1. Ħidma li twassal għall-MDG 7: il-promozzjoni tas-sostenibilità ambjentali

Il-kwistjonijiet li jridu jiġu indirizzati jinkludu:

- Il-bini ta’ kapaċitajiet għall-integrazzjoni ambjentali fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw , fosthom il-kapaċità li tintegra l-ambjent fl-istrateġiji ta’ l-iżvilupp reġjonali u nazzjonali u li ttejjeb l-analiżi politika ambjentali; il-kapaċità li tibda timplimenta l-obbligi u l-impenji skond konvenzjonijiet, inizjattivi u proċessi ambjentali globali u reġjonali; u l-kapaċità li ssaħħaħ il-ġestjoni u r-riċerka fir-riżorsi naturali, fosthom l-enerġija.

- Sostenn lill-atturi tas-soċjetà ċivili u l-pjattaformi konsultattivi , li għandhom rwol importanti fil-promozzjoni tal-politika, u azzjoni li tippromwovi l-ħarsien ambjentali u l-użu tar-riżorsi sostenibbli, fosthom l-enerġija.

- Stima u monitoraġġ ambjentali għat-titjib fil-kwalità tad- data u l-indikaturi u b’hekk titqajjem kuxjenza u jkun jista’ jkun hemm tfassil infurmat tal-politika.

- L-iżvilupp ta' approċċi innovattivi , bħalma huma ħlas għal servizzi ambjentali, riforma fiskali ambjentali, sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat, strumenti politiċi innovattivi bbażati fuq is-suq, approċċi politiċi b'bażi xjentifika u l-promozzjoni ta' teknoloġiji li huma ta' benefiċċju għall-ambjent u mekkaniżmi għat-trasferiment tat-teknoloġiji (l-għarfien) lejn il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.

- Profitt mill-esperjenza ta’ l-UE . Il-ġemellaġġi u l-istrutturi l-oħra stabbiliti biex ixerrdu l-approċċi ta’ l-UE jistgħu jintużaw biex naqsmu l-esperjenza tagħna u nistabilixxu rabtiet b'saħħithom ma' pajjiżi importanti.

4.2. Il-promozzjoni ta’ implimentazzjoni ta’ inizjattivi ta’ l-UE u impenji maqbula internazzjonalment

L-UE tippreferi għajnuna esterna ta’ l-istat u mmexxija mill-istat. Madankollu hemm raġunijiet strutturali għala d-dimensjoni ambjentali ta' l-iżvilupp sostenibbli għandha l-ħabta li tingħata prijorità iżjed baxxa minn sħabna u dan jaffettwa il-vijabilità fit-tul ta' l-għażliet dwar l-iżvilupp. Is-sostenn mogħti permezz tal-programm tematiku għandu jipprova jinkoraġġixxi u jtejjeb l-effiċjenza fl-għoti ta' iżjed importanza lill-kunsiderazzjonijiet ambjentali fit-tfassil tal-prijoritajiet nazzjonali. Fil-każ ta' ġid pubbliku ambjentali globali, l-għażliet magħmula għar-realizzazzjoni tad-dimensjoni ambjentali ta' l-iżvilupp sostenibbli u sa fejn l-implimentazzjoni ta' impenji maqbula internazzjonalment ħallew l-impatt tagħhom fil-pajjiżi kollha. Fost il-kwistjonijiet li jistgħu ikunu l-oġġett ta’ sostenn tematiku hemm:

- L-inizjattivi ta’ l-UE għal żvilupp sostenibbli. Il-programm tematiku jikkomplimenta s-sostenn ġeografiku u jsaħħaħ l-inizjattivi eżistenti ta’ l-UE, partikolarment billi jiġi ffaċilitat id-djalogu politiku, il-koordinament, l-analiżi u l-proċessi konsultattivi. L-inizjattivi attwali, jiġifieri l-EUWI, l-EUEI, il-JREC u l-FLEGT, flimkien ma’ l-azzjonijiet possibbli dwar il-prijoritajiet politiċi emerġenti, jipprovdu oqsfa għall-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi ta' l-UE u l-pajjiżi sħab, fosthom il-gvernijiet, is-settur privat u s-soċjetà ċivili. Dawn ipprovdew ukoll l-opportunità biex jiġi stimolat is-sostenn għall-ekwità fis-settur privat permezz ta' approċċi innovattivi.

- Il-bdil fil-klima. L-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Bdil fil-Klima fil-Kuntest ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp[10], speċjalment l-azzjonijiet li jagħtu iżjed importanza li għandhom x’jaqsmu ma’ l-erba’ objettivi strateġiċi tal-Pjan ta’ Azzjoni. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni ta’ l-Istrateġija biex Tintrebaħ il-Ġlieda Kontra il-Bdil fil-Klima Globali[11], partikolarment permezz ta’ bini ta’ kapaċità, analiżi u tqajjim ta’ kuxjenza tal-possibilitajiet u l-bżonnijiet ta’ taffija u ta’ adattazzjoni f’setturi ekonomiċi essenzjali, sostenn għall-isforzi tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw biex inaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett serra u jistimolaw l-investiment f’teknoloġiji ndaf u t-tħejjija ta’ pjanijiet ta’ adattazzjoni.

- Il-bijodiversità. Sostenn għall-mira ta’ l-2010 dwar it-tnaqqis sinjifikanti fit-telf tal-bijodiversità, speċjalment f’oqsma ta' bijodiversità għolja. Il-miżuri se jkunu bbażati fuq il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Bijodiversità fl-UE dwar il-Kooperazzjoni Ekonomika u ta’ l-Iżvilupp, inklużi it-tisħiħ tal-kapaċità ta' l-aġenziji rilevanti involuti fil-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijodiversità, fosthom il-bijodiversità agrikola. Se tingħata attenzjoni wkoll għall-bini ta’ kapaċità dwar il-bijo-sigurtà.

- Id-deżertifikazzjoni Azzjonijiet ta’ prijorità taħt il-UNCCD, bħall-provvista ta’ għodda għall-għajnuna biex l-objettivi tal-Konvenzjoni fl-iżvilupp ta' l-istrateġiji jingħataw iktar importanza.

- Il-foresti. Il-programm se jagħti sostenn lill-interventi li jsaħħu l-kontribuzzjoni tal-foresti lejn żvilupp sostenibbli, bħall-ġestjoni fil-livell Komunitarju tar-riżorsi forestali u ż-żoni ta’ konservazzjoni, u l-proċessi settorjali tar-riforma politika fosthom il-proċessi ta’ programm forestali nazzjonali. Se jiġu mħeġġa approċċi innovattivi li jgħaqqdu l-foresti mal-bdil fil-klima, il-prevenzjoni tal-kunflitti u s-saħħa.

- Il-governanza tal-foresti u l-qtugħ tas-siġar b'mod illegali. Governanza fqira, korruzzjoni u qtugħ tas-siġar b’mod illegali huma l-ostakli ewlenin għall-ġestjoni ekwa u sostenibbli tal-foresti, u b’hekk għall-benefiċċji li jgħaddu għas-soċjetà u l-ġenerazzjonijiet ġejjiena minn prodotti u servizzi forestali. Il-KE impenjat ruħha biex ittejjeb il-governanza fis-settur forestali u tindirizza l-qtugħ tas-siġar b’mod illegali permezz tal-FLEGT.

- Is-sajd u r-riżorsi tal-baħar. Il-programm se jiffoka fuq it-tisħiħ tas-sajd u l-ġestjoni u l-governanza tal-baħar, partikolarment il-kwistjonijiet li jaqsmu l-fruntieri u l-miżuri ambjentali li jtejbu l-użu sostenibbli tar-riżorsi tal-baħar u s-sajd, kif ukoll il-ħarsien tas-sikek tal-qroll u l-ġestjoni taż-żoni mal-kosta.

- Il-konformità ma' l-istandards ambjentali (għall-prodotti u l-proċessi ta’ produzzjoni). Il-produtturi fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw iridu jilħqu standards dejjem iżjed ibsin, fosthom il-parametri tas-sostenibilità, għas-swieq ta’ esportazzjoni lejn il-pajjiżi żviluppati. Marki ta’ kwalità ekoloġika u skemi privati ta’ ċertifikazzjoni, li jilħqu l-istandards maqbula internazzjonalment, qed ikollhom sehem dejjem jiżdied fis-swieq ta’ esportazzjoni tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. L-għajnuna tista’ tiġi pprovduta biex il-produtturi fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jiġu mgħejjuna ħalli jikkonformaw ma’ dawn ir-rekwiżiti l-ġodda.

- Ġestjoni tajba tal-kimiċi u l-iskart. Dan il-qasam huwa partikolarment injorat fil-kooperazzjoni fl-iżvilupp u tnedew inizjattivi ġodda biex tiżdied il-prijorità li tingħatalu. Dawn jinkludu l-Pjan Strateġiku għall-Konvenzjoni ta’ Bażilea dwar l-iskart perikoluż, il-Konvenzjonijiet ta’ Rotterdam u Stokkolma dwar il-kimiċi u l-Approċċ Strateġiku għall-Ġestjoni Internazzjonali tal-Kimiċi li għadha ġejja.

- It-tniġġis ta’ l-arja. Dan huwa periklu ewlieni għas-saħħa partikolarment fi bliet kbar fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. L-UE tista’ toffri l-kompetenza tagħha biex tgħin fit-titjib tal-ftehim tal-kwistjoni u r-regolamentazzjoni tat-tniġġis ta’ l-arja li jaqsam il-fruntieri.

- Konsum u produzzjoni sostenibbli. L-ekonomiji emerġenti b’mod partikolari huma ħerqana li jibbenefikaw mill-esperjenza ta’ l-UE dwar approċċi politiċi u l-użu ta’ strumenti differenti bħal-leġiżlazzjoni u l-miżuri ekonomiċi biex jiġi żgurat li t-tkabbir mgħaġġel ma jwassalx għal impatti ambjentali u ta’ sigurtà ta’ l-enerġija inaċċettabbli.

4.3. Integrazzjoni aħjar mill-UE

- Il-faqar u l-ambjent taħt forom ġodda ta’ twassil ta’ l-għajnuna. Ix-xaqliba lejn sostenn fil-baġit u l-armonizzazzjoni tad-donaturi tfisser li jinħtieġu approċċi ġodda biex tiġi integrata l-konsiderazzjoni ta' l-impatti fuq l-ambjent fit-tfassil tal-politiki. Se jkun hemm bżonn ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu indirizzati l-faqar u l-konnessjonijiet ambjentali, biex jitjieb il-koordinament tad-donaturi, u biex jitnedew stimi ambjentali strateġiċi mifruxa.

- Tisħiħ tal-kompetenza għall-UE u promozzjoni tal-koerenza. Id-DPS ġdida titlob lill-Kummissjoni biex ittejjeb il-kapaċitajiet analitiċi tagħha f’għadd ta’ kwistjonijiet ta’ żvilupp u li jaġixxu bħala riżors għall-UE, li jirrifletti id-Dikjarazzjoni ta' Pariġi dwar l-Effettività ta’ l-Għajnuna. Kapaċitajiet imtejba jistgħu jippromwovu wkoll koerenza bejn il-politiki ta’ l-UE li jaffettwaw l-ambjent globali jew l-ambjent tal-pajjiżi msieħba.

- Integrazzjoni u dekonċentrazzjoni. Bħala parti mill-ġestjoni ta’ l-għajnuna, id-Delegazzjonijiet huma mistennija jiżguraw li jkun hemm għajnuna speċjalizzata disponibbli meta jkun hemm bżonn u dan iżid il-ħtieġa għal ħidma ma’ l-Istati Membri. Il-programm tematiku jista’ jgħin biex ikompli jtejjeb il-kompetenza meħtieġa kemm fis-settur ambjentali kif ukoll f’dak ta’ l-enerġija.

4.4. Tisħiħ tal-governanza ambjentali u tat-tmexxija mill-UE

L-UE għandha interess vitali f’governanza ambjentali internazzjonali b’saħħitha. Governanza aħjar għandha tgħin lill-gvernijiet kollha biex jifhmu u jindirizzaw il-kwistjonijiet u biex jagħtu prijorità akbar lis-sostenibilità. Dan jeħtieġ:

- Ħidma għall-koerenza bejn il-pilastru ambjentali u l-pilastri l-oħra ta’ governanza internazzjonali għall-iżvilupp sostenibbli. L-UE tagħti prijorità għolja għal qafas istituzzjonali iktar koerenti għall-attivitajiet ambjentali fis-sistema tan-NU. It-trasformazzjoni ta' l-UNEP f’Organizzazzjoni Ambjentali tan-NU toħloq il-potenzjal biex ikun hemm iktar effettività fil-promozzjoni tal-koerenza politika fil-livell globali.

- Kontribuzzjoni għall-monitoraġġ u l-istima ambjentali fil-livell reġjonali u internazzjonali. Hemm bżonn ta’ sostenn għas-sehem effettiv tax-xjenzati u l-esperti minn pajjiżi inqas għonja, u li r-riżultati jinqasmu ma' min jieħu d-deċiżjonijiet. Dan jinkludi kooperazzjoni internazzjonali għall-ħolqien ta' mudelli ambjentali u ekonomiċi flimkien mal-bini ta' kapaċità għall-analiżi politika ambjentali, u l-bini ta' kapaċità għal monitoraġġ ibbażat fuq l-ispazju u sistemi ta' teknoloġija ta' l-informatika in-situ .

- Għotja ta' sostenn addizzjonali lis-Segretarjati ta' l-MEAs biex itejbu l-governanza ambjentali internazzjonali u r-rwol ta' tmexxija ta' l-UE. Is-sostenn jista’ jagħti aċċess għal kompetenzi addizzjonali lis-Segretarjati, u b’hekk iħaffef xogħolhom u jżid il-koerenza, u jħeġġeġ lis-Segretarjati u lill-UNEP biex jaħdmu aħjar ma' xulxin u ma' l-aġenziji ta' l-iżvilupp tan-NU u l-IFIs. Hemm bżonn li jiġi sostnut is-sehem tal-pajjjiżi li qegħdin jiżviluppaw fil-laqgħat ta' l-MEA.

- Promozzjoni ta’ miżuri ta’ infurzar u konformità effettivi għall-MEAs, inkluż permezz ta' sostenn lill-gruppi ta’ monitoraġġ u ta' difiża. Il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, bir-raġun, iridu għajnuna għall-bini ta’ kapaċità, iktar minn miżuri punittivi biex iżidu l-konformità.

- Sostenn lill-proċessi u organizzazzjonijiet ambjentali u ta’ l-enerġija internazzjonali, fosthom l-UNEP u l-Kummissjoni tan-NU għal Żvilupp Sostenibbli, il-Forum tan-NU dwar il-Foresti, l-Aproċċ Strateġiku għall-Ġestjoni Internazzjonali tal-Kimiċi, il- Panel Internazzjonali dwar l-Użu Sostenibbli tar-Riżorsi, l-OECD, l-Aġenzija Internazzjonali ta’ l-Enerġija, id-diskussjonijiet dwar azzjoni kooperattiva fit-tul biex jiġi indirizzat il-bdil fil-klima, il-proċessi ambjentali u kummerċjali, u inizjattivi ta’ sħubija.

- Sostenn lis-soċjetà ċivili u gruppi ta’ esperti tal-politiki ambjentali u ta’ l-enerġija. Is-soċjetà ċivili reġjonali u internazzjonali u l-gruppi ta’ esperti tal-politika ambjentali għandhom funzjonijiet ta’ promozzjoni internazzjonali importanti u jibnu kapaċità lokali fl-iżvilupp, u fil-pajjiżi ġirien permezz ta’ sħab nazzjonali.

- Titjib fl-effiċjenza tan-negozjati internazzjonali. Bini ta’ kapaċitajiet ta’ negozju fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw u żieda fis-sensibilizzazzjoni permezz tad-djalogu mas-sħab iħalli l-frott.

4.5. Sostenn għal alternattivi ta’ enerġija sostenibbli f’pajjiżi u reġjuni sħab.

Jinħtieġ approċċ koordinat li jibni fuq l-azzjonijiet tal-COOPENER preċedenti, il-funzjonijiet essenzjali ta’ l-Inizjattiva dwar l-Enerġija ta’ l-UE, u l-Koalizjoni ta’ Johannesburg sponsorjata mill-UE għal Enerġija Rinnovabbli. L-objettivi ewlenin għandhom jinkludu sostenn internazzjonali relatat mat-titjib ta’ l-aċċess għas-servizzi ta’ l-enerġija sostenibbli għat-taffija tal-faqar fil-pajjiżi u r-reġjuni li qegħdin jiżviluppaw, kif ukoll sostenn għall-azzjonijiet f’ekonomiji emerġenti li għandhom l-għan li jtejbu s-sigurtà tal-provvisti ta' l-enerġija globali u l-ħarsien ta' l-ambjent globali. Sostenn mogħti permezz tal-programm tematiku għandu jindirizza l-ewwelnett:

- L-integrazzjoni ta’ l-enerġija sostenibbli fil-pjanijiet u l-istrateġiji ta’ l-iżvilupp (partikolarment l-istrateġiji għat-tnaqqis tal-faqar) fil-livelli reġjonali, nazzjonali u lokali.

- L-iżvilupp ta’ għajnuna teknika u sostenn internazzjonali , kif ukoll it-tisħiħ tal-kapaċità fl-iżvilupp politiku, ir-regolamentazzjoni u l-ippjanar ta’ l-enerġija, inkluż permezz ta’ sostenn għall-inizjattivi ta’ ġemellaġġ biex tinqasam l-esperjenza ta’ l-UE u biex jiġu stabbiliti r-rabtiet ma’ pajjiżi ewlenin, u għal xiri pubbliku mmirat sew.

- Il-ħolqien ta’ qafas politiku u leġiżlattiv favorevoli biex jattira negozju u investituri ġodda fl-enerġija rinnovabbli u fil-produzzjoni u l-użu effiċjenti ta’ l-enerġija, kif ukoll, biex titħejja t-triq għal qabża fil-kwalità teknoloġika f’dawn l-oqsma.

- It-tisħiħ fir- rwol ta’ l-enerġija bħala mezz biex jiġi ġġenerat dħul għall-foqra, u biex iħares/iżid id-dħul iġġenerat għal utenti aħħarin oħra ta’ l-enerġija permezz tal-ħolqien ta’ massa kritika ta’ kapital uman b’tagħrif u kompetenzi aġġornati fis-settur privat , b’mod partikolari fis-servizzi ta’ l-enerġija u s-setturi mmirati ta’ l-użu aħħari.

- Il-promozzjoni ta' approċċi finanzjarji innovattivi , fosthom mekkaniżmi u sħubijiet ta’ l-enerġija sostenibbli pubbliċi u/jew privati, biex jitħeġġu t-trasferiment u d-diffużjoni tat-teknoloġija.

- L-inkoraġġiment tal-kooperazzjoni reġjonali bejn il-Gvernijiet, l-organizzazzjonijiet mhux governattvi u s-settur privat fl-oqsma ta’ hawn fuq, u t-tħejjija tat-triq għall-infrastruttura għal interkonnessjoni reġjonali li tista’ tipproduċi ekonomiji tal-kobor, speċjalment fil-pajjiżi ż-żgħar, pereżempju, kif propost fl-Istrateġija l-ġdida ta’ l-UE għall-Afrika[12]. Koordinament mill-qrib ma’ donaturi u programmi ta’ self oħrajn se jkunu essenzjali għall-implimentazzjoni b’suċċess ta’ din il-prijorità.

Dawn l-inizjattivi għandhom jiġu implimentati b'rabta mill-qrib mal-programm ġejjieni tal-KE "Enerġija Inteliġenti – l-Ewropa”[13], li huwa parti mill-Programm ta’ Qafas Kompetittività u Innovazzjoni (2007-2013), peress li jipprovdu opportunità biex il-politika ta' l-UE tiġi riflessa esternament.

ANNEX 1

Annex 1: Important Commitments by the EU and the International Community The European Consensus on Development - Primary and overarching objective of EU development cooperation is the eradication of poverty in the context of sustainable development, including pursuit of the MDGs - Help developing countries to achieve the objectives agreed at the UN conferences. - improving policy coherence for development in order to accelerate progress towards attaining the MDGs, COM (2005)134 final. Climate (Kyoto Protocol) - Developed countries are committed to reducing their collective greenhouse gas emissions by about 5% below 1990 levels in the period 2008 – 2012. The EU 15 target is -8%. Biodiversity and Natural Resources (JPoI) - Achieve, by 2010, a significant reduction in the current rate of loss of biological diversity. - Maintain or restore depleted fish stocks to levels that can produce the maximum sustainable yield by 2015. Forests (EU commitment at WSSD) - FLEGT is a political commitment to improve forest governance and eliminate illegal logging Desertification (JPoI) - Integrate measures to prevent and combat desertification in poverty and sustainable development strategies Chemicals (JPoI) - Aim, by 2020, to use and produce chemicals in ways that do not lead to significant adverse effects on human health and the environment. Water (MDG 7, JPoI and EU commitments at WSSD) - Develop integrated water resources management and water efficiency plans by 2005. - Halve, by 2015, the proportion of people without access to safe drinking water and basic sanitation - The EU Water Initiative is a political commitment by Member States and the Commission to contribute to the achievement of the MDG and WSSD targets for water and sanitation and provides a framework for dialogue with partner countries and stakeholders on sector policies and priorities. Energy (JPoI and EU commitments at WSSD) - Improve access to reliable and affordable energy services for sustainable development, sufficient to facilitate the achievement of the Millennium Development Goals and meet the growing need for energy services in the longer term to achieve sustainable development (JPoI Paras 9 & 20). - The EU Energy Initiative is a long-term political commitment by Member States and the Commission to increase the focus on the role of energy in poverty alleviation and sustainable development, as well as in facilitating the achievement of the MDGs. - The Johannesburg Renewable Energy Coalition. A coalition of 88 governments are cooperating to substantially increase the global share of renewable energy through the market on the basis of ambitious time-bound targets and regular reviews of progress. Sustainable Development (JPoI) - Encourage and promote the development of a 10-year framework of programmes to accelerate the shift towards sustainable consumption and production. Governance (JPoI and the UN Millennium Summit Review) - Adopt new measures to consolidate institutional arrangements for sustainable development at international, regional and national levels. - Agreement to explore the possibility of a more coherent institutional framework to allow more efficient environmental governance within the UN system. Research: the EU Framework Programmes for Research (FP6 and FP7): - The new framework programme for 2007 - 2013 will support relevant research, and provide background for “knowledge based approach”. |

ANNEX 2

A non-exhaustive list of key environment and sustainable natural resource issues, including energy, which are of concern to the EU

In the last 50 years the world’s population has almost trebled and humans have changed eco-systems more extensively that in any similar time period to meet the growing demand for food, fresh water, timber, fibre and fuel. For example, between 1960 and 2000 world food production increased by about 2.5 times, water use doubled, timber production grew by 50% and hydropower capacity doubled[14]. In the same period atmospheric concentrations of carbon dioxide grew by 20% above pre-industrial levels. As a result of these pressures, 15 of the 24 ecosystem services examined by the Millennium Ecosystem Assessment are being degraded or used unsustainably and present an obstacle to achieving the MDGs. These services include provision of capture fisheries, wild food, wood fuel, genetic resources, natural medicines and fresh water, as well as air and water purification, erosion control and the regulation of natural hazards and pests.

Further population growth of 2 billion is predicted by 2030. Combined with the long-term economic growth rate required to pull everyone out of extreme poverty (3.6% per capita p.a. in low income countries), this means the world economy could grow fourfold by 2050[15]. It is essential to ensure that natural resources are used sustainably so that production and consumption patterns do not exceed the earth’s capacity to supply resources or absorb the wastes and emissions generated by such growth. This will be a fundamental challenge for the world community, and especially for the emerging economies and developing countries. Efforts over the next 10 years to make patterns of development more sustainable will be crucial in affecting the long-term outcome.

The main issues are highlighted in more detail in the following paragraphs.

Climate change. During the last century the earth’s average surface temperature rose by around 0.6˚C and is predicted to rise by a further 1.4 to 5.8˚C by 2100[16], with a consequent rise in sea levels of 9 to 88 cm threatening island and coastal communities, and greater frequency and severity of extreme weather events. Predicted temperature rises will have profound consequences for water cycles, agriculture, disease and biodiversity, and the number of environmental refugees is expected to rise to 50 million by 2010 and up to 200 million by 2050 as a result[17]. Addressing climate change requires international cooperation aimed achieving the existing Kyoto Protocol Commitments, but also to develop long-term cooperative action. Mitigation of greenhouse gas emissions is crucial, especially in industrialised countries and emerging economies. Substantial changes are needed in how the world produces and uses energy, as is technological change in all economic sectors. In view of the already unavoidable impact of climate change, in many developing countries cooperation will need to concentrate on adaptation and on reducing vulnerability to climate change but should also stimulate investment in clean technologies.

Biodiversity. Maintaining biodiversity at genetic, species and ecosystem levels offers many local and global benefits. Healthy and fully-functioning ecosystems provide a wide range of essential goods, such as foods, fuels, building materials and medicines. They also provide a variety of services, such as cycling nutrients, creating fertile soils, fixing carbon, purifying air and water, providing genetic material for crops and livestock, pollination, controlling floods and erosion, and checking pests, diseases and alien species. Ecosystems support primary production (agriculture, fisheries, forestry), secondary production (textiles, pharmaceuticals) and service industries (tourism, well-being, recreation). The costs of failing to protect biodiversity are immense – in terms of lost goods and services to these sectors of the economy. Further, restoring degraded ecosystems, or substituting artificially for these biodiversity goods and services where natural systems fail is frequently much more costly than looking after them in the first place. Poor people in developing countries, with little access to markets, are particularly reliant on ecosystem goods and services.

Water. One third of the world’s population live in countries that are water-stressed[18] and this proportion is likely to increase to two thirds by 2025 with implications for peace and security. Over 1.1 billion people have no access to safe drinking water and 2.4 billion lack improved sanitation. Integrated water resources management is essential worldwide if human needs for consumption, agriculture and industry are to be balanced with the water needs of healthy ecosystems. Polluted ecosystems and poor water management have a detrimental effect on economic growth, health and livelihoods. Improving access to safe water and sanitation and improved water resource management are key steps to achieving many of the Millennium Development Goals (MDGs).

Forest management. Natural forests are centres of biodiversity and important stores of carbon and disturbing these ecosystems contributes to biodiversity loss and climate change. An estimated 1.6 billion poor people rely heavily on forests for their livelihoods, including food security (bushmeat, fruits and vegetables), health (medicinal plants), shelter (building materials), and energy (fuelwood and charcoal). Forests also provide environmental services such as watershed protection. Forest-based industries are an important source of employment and export revenues, and are a driver of economic growth. Rapid global deforestation and poor governance jeopardise this valuable resource endowment.

Fisheries and marine resources. Lack of effective governance often results in over-exploitation of the resource base, threatening the nutritional status of major population groups, particularly people from the poorest African and South Asian countries, for whom fish and marine products constitute an essential part of their protein intake. Coral reefs are major centres of biodiversity and important in protecting shorelines, which are often densely inhabited and the basis for considerable economic development through eco-tourism.

Desertification and land degradation lead to the loss of productive land. An estimated 900 million people across the world live in ‘drylands’, which cover about 30% of the earth’s land surface. These drylands, which have low and variable rainfall, are very fragile. Due to their low productivity, they are also often politically and economically marginalised and receive little attention from most governments. Surveys show that nearly 70% of drylands worldwide suffer varying degrees of degradation and desertification.

Use of natural resources in growing economies. The links between growth and natural resource use change depending on the absolute level of development. In poor societies the links between poverty and natural resource degradation often lead to a vicious circle of negative growth, increasing poverty and further over-exploitation of the natural resource base. As economies develop, different patterns set in and positive economic growth brings a new set of environmental pressures. Rich economies such as the EU have an ecological footprint that extends beyond its borders. Indeed, the EU contains 7% of the world’s population but consumes 16% of the products of the earth’s biocapacity[19]. In emerging economies and even in developing countries with significant wealthier sectors of society, the environmental effects of affluence are of growing concern. Natural resources need to be managed sustainably to break the link between economic growth and environmental degradation. This needs to be done by taking into account the full life cycle of resource use, covering their supply, use phase and the final disposal of waste. New EU policies, including the Thematic Strategies on resource use, waste and Integrated Product Policy, build on this logic, aiming to ensure that the negative impacts of resource use and products are reduced without simply shifting them to other countries. These policy developments are of great interest to emerging economies.

Bio-technology promises remarkable advances in medicine, agriculture and other fields and may have the potential to decrease pressure on land use, increase sustainable yields on marginal lands and reduce the use of water and agro-chemicals in agriculture. However, genetic engineering is a very new field and there are potential adverse effects on biological diversity and risks to human health. These could be of particular concern in developing countries which house most of the wild relatives of domesticated crops but lack capacity to assess and manage risks and thus to ensure bio-safety.

Chemicals and pesticides can bring enormous benefits to man and are the products of rapidly growing and globalising industries. However, when badly managed they are also the cause of major health and other problems, especially in developing countries. Uncontrolled transport and storage of hazardous waste and unsound management of all wastes also bring threats to the environment and human health. The costs of unsound chemicals and toxics management are widespread and borne disproportionately by the poor; yet least developed countries are often unaware of the economic burdens posed by poor management.

Energy access. Nearly two billion people do not have access to modern energy services. Developing countries’ supplies of energy are insecure and unreliable: firewood, charcoal, crop residues and animal wastes account for approximately 30% of primary energy use; electricity supplies are limited and often erratic; and net oil importers are particularly vulnerable to high global oil prices. Better access to secure, affordable and sustainable energy services is essential for achieving the MDGs, for the eradication of poverty, and to support the productivity increases and economic growth both in rural and in urban areas.

Secure and affordable energy supplies. The volatility of energy prices (notably oil and gas) brings important economic impacts to all countries and the businesses on which their economies depend, especially those countries with emerging economies. Working together to establish plans, strategies and systems for ensuring secure and sustainable energy services at affordable prices, without causing excessive damage to either the local or the global environment, is therefore an important priority for both the public and private sectors in the EU and for its neighbours and partners worldwide.

Air Pollution is closely related to the burning of fossil fuels, in particular coal, and thus there are clear links between air pollution and policies on energy and climate change. Such pollution is growing rapidly in emerging economies. Tackling air pollution brings major health benefits not only in those economies but even in poorer, biomass-dependent developing countries. Nearly 1.6 million people die each year from the effects of indoor pollution from fuelwood and other solid fuels[20]. Air pollution travels long distances. While emissions from the EU are decreasing there is increasing evidence that the long range transport of air pollution into the EU is increasing. This is one of the reasons why the Commission is co-chairing a “Task Force on Hemispheric Transport of Air Pollution”, which looks at the technical/scientific issues surrounding hemispheric contributions to air pollution. Recently the UNEP has drawn attention to the trans-boundary effects of air pollution from the emerging economies of Asia.

ANNEX 3

Current Funding instruments

Regulations (EC) No 2493/2000 and (EC) No 2494/2000 on the Environment in Developing Countries and Tropical Forests and Other Forests in Developing Countries expire in 2006. These budget lines were first created in 1992 to implement pilot actions and strategic studies and merged in 2001 into budget line 21 02 05. The emphasis is on work in developing countries that fosters sustainable forest management and environmental protection and allocations are made both through calls for proposals aimed at NGOs, among others, and by way of targeted projects undertaken by IGOs in support of EC policy objectives.

Table: funding by different sectors (budget line 21-02-05, 218 M € between 2000-2004)

[pic]

Note: for sectors such as energy, this graph does not reflect the overall share of granted support. In fact, support to energy projects has also been given in the frame of other headings like under “forest”, “sustainable development” and others.

The Life-Third countries part of Regulation (EC) No 1682/2004 expires at the end of 2006. It is active in non-EU countries around the Mediterranean and Baltic seas and helps to establish the capacities and administrative structures needed in the environmental sector and in the development of environmental policy and action programmes. Priority is given to projects that promote cooperation at trans-frontier, trans-national or regional level. The Commission’s International Environment budget line 07 02 01 commits between €6 and 8 million a year, of which an increasing share (currently about €2 million) is needed for regular contributions for the core costs of MEAs. The legal basis for regular contributions is provided by the decisions on EC ratification while the rest of the line is based on the Annual Work Programme of DG Environment. The line supports global and European regional MEAs and other international environmental processes. For example, using the budget line and other resources, the EC pays for preparatory analytical work required for negotiations, helps developing countries to participate in environmental meetings, and holds dialogues with key partners on major issues.

Budget Lines 06.04.02 and 06.01.04.09 “COOPENER” funds initiatives that promote renewable energy sources and energy efficiency in developing countries, and address sustainable energy services for poverty alleviation in the context of the EUEI. €5 million p.a. was committed on these budget lines in 2003-05.

List of Acronyms

DCECI | Development Cooperation and Economic Cooperation Instrument |

DPS | Development Policy Statement adopted by the Council, European Parliament and the Commission on 22 November 2005 |

6th EAP | Sixth Environmental Action Programme, Decision 1600/2002/EC, OJ L242/1 of 10/09/2002 |

EC | European Community |

ENPI | European Neighbourhood Policy Instrument |

EUEI | European Union Energy Initiative |

EUWI | European Union Water Initiative |

EU | European Union |

FLEGT | Forest Law Enforcement, Governance and Trade |

GEF | Global Environment Facility |

FP6 | Framework Programme for Research no 6 |

IEA | International Energy Agency |

IEE | Intelligent Energy - Europe |

IFI | International Financial Institution |

IISD | International Institute for Sustainable Development |

IUCN | World Conservation Union |

IPA | Pre-Accession Instrument |

IPCC | Inter-governmental Panel on Climate Change |

JPoI | Johannesburg Plan of Implementation adopted at WSSD |

JREC | Johannesburg Renewable Energy Coalition |

MEA | Multilateral Environmental Agreement |

MDG | Millennium Development Goals |

PEP | Poverty-Environment Partnership |

PRSP | Poverty Reduction Strategy Paper |

NGO | Non-Governmental Organisation |

SAICM | Strategic Approach to International Chemicals Management |

UNCBD | United Nations Convention on Biological Diversity |

UNCCD | United Nations Convention on Combating Desertification |

UNFCC | United Nations Framework Convention on Climate Change |

UNDP | United Nations Development Program |

UNEP | United Nations Environmental Programme |

UNFF | United Nations Forum on Forests |

UNITAR | United Nations Institute for Training and Research |

WRI | World Resources Institute |

WWF | World Wide Fund for Nature |

WSSD | World Summit for Sustainable Development |

ACP-EU | Africa – Caribbean – Pacific - European Union |

EDF | European Development Fund |

AMCOW | African Ministerial Conference on Water |

FEMA | African Ministers for Water and for Energy |

AFLEG | African Forest Law Enforcement and Governance |

[1] Ara l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar “Azzjonijiet Esterni permezz ta’ Programmi Tematiċi taħt il-Perspettivi Finanzjarji Futuri 2007-2013” - COM(2005) 324, 3.8.2005.

[2] http://www.millenniumassessment.org/en/index.aspx

[3] Rapport ta’ l-Iżvilupp Dinji 2003: Żvilupp Sostenibbli f’Dinja Dinamika (Bank Dinji).

[4] Stqarrija Konġunta tat-22 ta’ Novembru 2005 maqbula mill-Parlament Ewropew, il-Kunsillu l-Kummissjoni.

[5] Deċiżjoni Nru 1230/2003/KE.

[6] COM(2002) 408 tas-17.7.2002.

[7] Id-Deċiżjoni Nru 1600/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

[8] Dokumenti ta’ l-Istrateġija għat-Tnaqqis tal-Faqar u Dokumenti tal-KE ta’ l-Istrateġija għall-Pajjiżi.

[9] “Valutazzjoni ex ante ta’ programm Komunitarju multiannwali mġedded fil-qasam ta’ l-enerġija (2007-2013)", Settembru 2004.

[10] Pjan ta’ Azzjoni li jakkompanja l-Istrateġija ta’ l-UE dwar il-Bdil fil-Klima fil-Kuntest tal-Kooperazzjoni fl-Iżvilupp 1 (Pjan ta' Azzjoni 2004-2008), maqbul mill-Kunsill fit-22 ta' Novembru 2004.

[11] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Nerbħu l-Ġlieda kontra l-Bdil fill-Klima Globali” tad-9 ta’ Frar 2005 - COM(2005) 35.

[12] COM(2005) 489.

[13] COOPENER II.

[14] Millennium Ecosystem Assessment.

[15] World Development Report 2003: Sustainable Development in a Dynamic World (World Bank).

[16] Intergovernmental Panel on Climate Change, 3rd Assessment Report.

[17] Myers, N. (2005) Environmental refugees: an emergent security issue, 13th Economic Forum, Prague 23-27 May.

[18] Countries using more than 10% of total supply where water shortage is likely to impede development.

[19] The European environment: State and outlook 2005. European Environment Agency - NB: figures quoted include Switzerland.

[20] WHO (2000) Air pollution , WHO Fact sheet 187.