Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA II) /* KUMM/2011/0838 finali - 2011/0404 (COD) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. KUNTEST TAL-PROPOSTA Din il-proposta għandha titqies fil-kuntest tal-istrumenti finanzjarji proposti kollha għall-perspettiva finanzjarja 2014-2020 kif deskritt fil-Komunikazzjoni 'Baġit għall-Ewropa 2020'.[1] Il-Komunikazzjoni tistabbilixxi l-qafas baġitarju għall-istrumenti tal-azzjoni esterna tal-UE taħt l-Intestatura 4 (Ewropa Globali), inkluż l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA). Abbażi ta’ dan il-Kummissjoni qed tippreżenta abbozz ta’ regolament li jistabbilixxi l-qafas leġiżlattiv għall-IPA l-ġdid, flimkien ma’ valutazzjoni tal-impatt ta’ xenarji alternattivi għall-istrument. L-Artikolu 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jipprovdi li kwalunkwe Stat Ewropew li jirrispetta l-valuri tal-UE msemmija fl-Artikolu 2 tat-Trattat u li huwa impenjat biex jippromwovihom jista’ japplika biex isir membru tal-Unjoni. Matul dawn l-aħħar 50 sena l-UE fl-istess ħin segwiet l-integrazzjoni u t-tkabbir, u żdiedet minn 6 Stati Membri għas-27 Stat Membru attwali u minn popolazzjoni ta’ anqas minn 200 miljun għal aktar minn 500 miljun ruħ. Reviżjoni[2], ħames snin wara l-ħames tkabbir tal-UE fl-2004, ikkonkludiet li: l-aħħar tkabbir tal-Unjoni Ewropea ġab miegħu prosperità akbar għaċ-ċittadini kollha tal-UE u ta rwol aktar importanti lill-Ewropa fl-ekonomija dinjija; l-oqfsa istituzzjonali u legali u l-politika komuni tal-UE kellhom rwol vitali fl-iżgurar tas-suċċess; l-imprendituri u ċ-ċittadini esperjenzaw benefiċċji ċari; u, l-UE wara t-tkabbir hija f’pożizzjoni aħjar biex tindirizza sfidi attwali u futuri. Ir-raġunament għat-tkomplija bit-tkabbir tal-UE ġie mfakkar aktar reċentement fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Diċembru 2010: 'It-tkabbir isaħħaħ il-paċi, id-demokrazija u l-istabbiltà fl-Ewropa, iservi l-interessi strateġiċi tal-UE, u jgħin lill-UE tikseb aħjar l-għanijiet tal-politika tagħha f’oqsma importanti, li huma essenzjali għall-irkupru ekonomiku u t-tkabbir sostenibbli”. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill tennew li bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, l-UE tista’ fl-istess ħin issegwi l-aġenda tagħha tat-tkabbir u żżomm l-impetu ta’ integrazzjoni aktar profonda. Attwalment, l-UE qed tittratta ma’ 5 pajjiżi kandidati[3] u 4 kandidati potenzjali[4]. Sal-2014, il-Kroazja biss hija prevista li ssir Stat Membru. Indikaturi soċjo-ekonomiċi juru li, bl-eċċezzjoni tal-Islanda, il-pajjiżi tat-tkabbir għadhom sew taħt il-medja tal-UE u anki taħt il-livell tal-Istati Membri l-aktar dgħajfa. Dan il-livell baxx tal-iżvilupp soċjo-ekonomiku isejjaħ għal investimenti sostanzjali biex dawn il-pajjiżi jersqu aktar viċin lejn l-istandards tal-UE u jippermettilhom jissodisfaw l-obbligi tas-sħubija u biex jifilħu l-pressjonijiet kompetittivi tas-suq uniku. Barra minn hekk, jeħtieġ li dawn il-pajjiżi jiġu ppreparati biex jifilħu sfidi globali bħat-tibdil fil-klima u biex jallinjaw mal-isforzi tal-UE biex tindirizza din il-kwistjoni kumplessa. L-istrateġija UE 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli, u inklużiv tinkludi l-indirizzar tal-tibdil fil-klima u miri għall-enerġija rinnovabbli fost il-5 objettivi prinċipali tagħha. L-UE għandha fiduċja fil-mudell ta’ tkabbir b’użu baxx tal-karbonju u dan irid jiġi projettat esternament, anke fil-proċess tat-tkabbir. Barra minn hekk, il-pajjiżi fil-Balkani tal-Punent għadhom stati relattivament żgħar li ġew iffurmati wara d-diżintegrazzjoni ta' Dik li kienet il-Jugoslavja. L-Istabbiltà politika, l-istabbiliment sħiħ tal-prinċipji tad-demokrazija u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-governanza tajba - kollha valuri fundamentali tal-UE - għad iridu jissaħħu. Dawn il-pajjiżi ma jistgħux isostnu waħedhom l-isforzi u l-ispejjeż kollha biex jilħqu l-kriterji għas-sħubija fl-UE. Ħafna m’għandhomx il-kapaċità biex jiffinanzjaw waħedhom ir-riformi istituzzjonali u l-investimenti pubbliċi meħtieġa sabiex jistabbilizzaw is-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħhom u jqegħduhom fuq triq ta’ żvilupp sostenibbli. L-assistenza teknika u finanzjarja lill-pajjiżi tat-Tkabbir hija pprovduta attwalment permezz tal-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA)[5] . Dan l-istrument se jiskadi fl-aħħar tal-2013. Fil-perspettiva ta’ adeżjonijiet fil-futur, l-UE għandha tkompli toffri assistenza teknika u finanzjarja lill-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali biex jegħlbu s-sitwazzjoni diffiċli tagħhom u jiżviluppaw b’mod sostenibbli. L-istrument ġdid ta’ qabel l-adeżjoni għandu jkompli jiffoka fuq it-twettiq tal-Politika tat-Tkabbir li hija waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Azzjoni Esterna tal-UE, biex b’hekk jgħin għall-promozzjoni tal-istabbiltà, s-sigurtà u l-prosperità fl-Ewropa. Għal dak il-għan, l-istrument il-ġdid għandu jkompli jsegwi l-għan politiku ġenerali ta’ appoġġ lill-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali fit-tħejjijiet tagħhom għas-sħubija fl-UE u l-allinjament progressiv tal-istituzzjonijiet u l-ekonomiji tagħhom mal-istandards u l-politika tal-Unjoni Ewropea, skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom u adattat skont l-aġendi ta’ tkabbir individwali tagħhom. B'hekk, il-koerenza bejn l-assistenza finanzjarja u l-progress ġenerali li saru fl-implimentazzjoni tal-istrateġija ta' qabel l-adeżjoni għandha tissaħħaħ. Barra minn hekk, l-assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni jeħtieġ li tkun aktar strateġika, effiċjenti u mmirata aħjar milli kienet sa issa, bil-għan li jkun hemm riżultati aktar sostenibbli fit-titjib ta' kemm dawn il-pajjiżi jkunu lesti għas-sħubija. L-istrument il-ġdid jeħtieġ li jopera b’mod aktar flessibbli u li jiġbed aktar fondi minn donaturi oħra jew mis-settur privat billi juża strumenti ta’ finanzjament innovattivi, filwaqt li jsegwi s-simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-piż amministrattiv marbut mal-ġestjoni tal-assistenza finanzjarja. Konsistenza ma’ politiki oħra Il-proċess tat-tkabbir jestendi l-politika interna tal-UE lill-pajjiżi benefiċjarji. Huwa jikkontribwixxi għall-espansjoni tas-suq intern, in-netwerks trans-Ewropej tal-enerġija u t-trasport, it-tisħiħ tal-opportunitajiet ta’ xogħol, l-iżvilupp tal-ħiliet, l-edukazzjoni u l-inklużjoni soċjali, it-tnaqqis tal-faqar, il-protezzjoni tal-ambjent u t-tnaqqis ta’ tniġġis tal-arja u tal-ilma transkonfinali, l-allinjament mal-elementi l-ġodda tar-riforma attwali tal-Politika Agrikola Komuni u l-Politika Komuni tas-Sajd tal-UE, l-isforzi biex jiġu ddiversifikati s-sorsi[6] tal-enerġija, tiġi miksuba l-effiċjenza tar-riżorsi titjieb ir-resiljenza għad-diżastri u l-prevenzjoni u l-ġestjoni tar-riskji, u jintlaħaq approċċ aktar integrat u strateġiku għall-politiki marittimi, l-eċċellenza xjentifika u l-aġenda diġitali, fost l-oħrajn. Barra minn hekk, konverġenza mal-UE tal-politika u l-leġiżlazzjoni dwar il-klima ser iġġib benefiċċji sinifikanti lill-pajjiżi benefiċjarji permezz ta' żvilupp b'rata baxxa ta' karbonju u impjiegi aktar ekoloġiċi f'reġjun li huwa vulnerabbli ħafna għall-impatt tat-tibdil fil-klima. Permezz tal-Ftehimiet ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni u ftehimiet oħra ma’ pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali, l-UE tinkoraġġixxi attivament lill-pajjiżi tat-tkabbir biex jistabbilixxu sistemi ta’ kompetizzjoni. L-assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni se tkun ukoll iffokata fuq it-tisħiħ tal-kapaċità tar-riċerka u l-innovazzjoni kif ukoll fuq teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (ICT), li min-naħa tagħhom se jiffaċilitaw ir-realizzazzjoni tal-Unjoni tal-Innovazzjoni, kif jirfdu l-għanijiet strateġiċi l-oħra tal-Ewropa 2020 u jappoġġaw il-konformità mal-ħtiġiet u l-istandards tekniċi tal-UE f’ħafna politiki oħrajn (eż. is-saħħa pubblika, is-sigurtà tal-ikel, azzjoni fuq il-klima u l-ambjent inkluż il-bijodiversità u l-ekosistemi). Waħda mill-prijoritajiet fl-aġenda tal-UE huwa li tagħmel lill-Ewropa post aktar sikur kif definit fil-Programm ta’ Stokkolma. L-orjentazzjoni strateġika mtejba tal-assistenza finanzjarja ta’ qabel l-adeżjoni se tikkontribwixxi għall-appoġġ lill-pajjiżi tat-tkabbir biex jipprevjenu u jindirizzaw il-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni u biex issaħħu l-kapaċitajiet tagħhom ta’ infurzar tal-liġi, ġestjoni tal-fruntieri u kontroll tal-migrazzjoni. It-tkabbir jagħti piż akbar lill-UE u jsaħħaħ il-vuċi tagħha fil-fora internazzjonali. Bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, l-UE issa għandha aktar mezzi biex tagħti sehemha fix-xena globali. Ir-rwol tal-UE fl-adozzjoni tar-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar il-Kosovo huwa eżempju ta’ dan il-potenzjal. Il-ħames tkabbir ta impetu ġdid lir-relazzjonijiet tal-UE mal-ġirien tal-Lvant u tan-Nofsinhar tagħha u wassalha biex tesplora modi ġodda biex tiżviluppa inizjattivi fir-reġjuni tal-Baltiku u tal-Baħar l-Iswed. Il-proċess ta’ adeżjoni ma’ pajjiżi fil-Balkani tal-Punent u t-Turkija jagħti lill-UE interess u influwenza saħansitra akbar fir-reġjuni tal-Mediterran u tal-Baħar l-Iswed u fil-baċin tad-Danubju. Sakemm ir-rwol tat-Turkija fir-reġjun tagħha stess jiġi żviluppat biex jikkumplimenta l-proċess ta’ adeżjoni tagħha u f’koordinazzjoni mal-UE, il-piż taż-żewġ partijiet fix-xena dinjija jista’ jiżdied, mhux l-anqas fil-Lvant Nofsani u l-Kawkasu tan-Nofsinhar. Billi jaġixxu flimkien, l-UE u t-Turkija jistgħu jsaħħu s-sikurezza tal-enerġija, jindirizzaw il-kunflitti reġjonali, u jipprevjenu diviżjonijiet li jiżviluppaw skont linji etniċi jew reliġjużi, u jtejbu l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet marittimi speċjalment fil-Baħar l-Iswed. L-Islanda u l-UE flimkien jistgħu jkollhom rwol importanti fl-indirizzar tal-enerġija, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, kwistjonijiet marittimi u ta’ sigurtà fl-Artiku. 2. IR-RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U L-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT Konsultazzjoni mal-partijiet interessati dwar l-assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni Il-proposta għall-Istrument il-ġdid għall-Għajnuna ta' qabel l-Adeżjoni hija bbażata fuq konsultazzjoni estensiva mal-partijiet interessati li bdiet fil-konferenza 'IPA: riżultati sostenibbli u impatt” li l-Kummissjoni organizzat fi Brussell fis-6 u s-7 ta’ Diċembru 2010. Dan ġie segwit minn għadd ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati matul l-ewwel parti tal-2011 li kkontribwixxa għal evalwazzjoni ex ante li tappoġġja t-tħejjija tal-istrument ta’ assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni. Dawn il-konsultazzjonijiet kienu jinkludu: · Stħarriġ onlajn, li kiseb 338 tweġiba minn: rappreżentanti tal-Istati Membri; amministrazzjonijiet pubbliċi u partijiet interessati mhux pubbliċi ta’ pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali li jibbenefikaw mill-assistenza tal-IPA; persunal tal-Kummissjoni, donaturi u istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali; organizzazzjonijiet internazzjonali oħra, organizzazzjonijiet mhux governattivi (NGOs), riċerkaturi, esperti u gruppi ta’ interess. · Għadd ta’ gruppi ta’ fokus, b’mod partikolari: grupp ta’ ħidma ta’ livell għoli; erba' gruppi mħallta li jinkludu uffiċjali tal-Kummissjoni u partijiet interessati esterni; tliet gruppi speċjali ta’ fokus fuq assistenza tal-IPA għall-kooperazzjoni transkonfinali, reġjonali, riżorsi umani u l-iżvilupp rurali; żewġ laqgħat mar-rappreżentanti tal-Istati Membri fil-kumitat tekniku li jassisti lill-Kummissjoni fl-implimentazzjoni tal-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni; u, laqgħa mal-awtoritajiet tal-Balkani tal-Punent li tiffoka fuq l-għażliet għal kooperazzjoni transkonfinali futura fil-fruntieri fi ħdan il-Balkani tal-Punent. · Konsultazzjonijiet ma': uffiċjali individwali tal-Kummissjoni fil-kwartieri ġenerali u Delegazzjonijiet tal-UE fil-pajjiżi benefiċjarji; strutturi li jipprovdu assistenza teknika jew appoġġ ta’ politika lill-pajjiżi benefiċjarji; uffiċċji tal-Koordinaturi Nazzjonali tal-IPA tal-pajjiżi benefiċjarji; organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali (aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Kunsill tal-Kooperazzjoni Reġjonali, l-OSKE, eċċ), u l-NGOs (l-Inizjattiva Ewropea ta’ Stabbiltà, il-Grupp Internazzjonali tal-Kriżi, il-Fondazzjoni tas-Soċjetà Miftuħa eċċ) fil-livell tal-UE. · Laqgħa fil-livell ta' ħidma organizzata mill-Kummissjoni b’kooperazzjoni mal-Presidenza Ungeriża tal-UE f’Żagreb fl-10-11 ta’ Mejju, fejn ir-riżultati preliminari tal-konsultazzjoni ġew ippreżentati u diskussi mal-partijiet interessati kollha tal-IPA. Analiżi tal-pożizzjonijiet li rriżultaw mill-konsultazzjoni mal-partijiet interessati wriet appoġġ għal: – It-tkomplija bl-istrument b’livelli simili ta’ riżorsi li jkopru kemm l-iżvilupp instituzzjonali kif ukoll l-iżvilupp soċjo-ekonomiku; – L-adattament tal-assistenza għall-ħtiġijiet u l-karatteristiċi ta’ kull pajjiż; – It-tisħiħ tal-approċċ tas-settur, bi proċess ta’ ppjanar fit-tul aktar koerenti li jirriżulta fi strument strateġiku għall-koordinazzjoni tad-donaturi u għat-tmexxija ta’ investiment fis-settur privat; – L-introduzzjoni ta' ppjanar multiannwali sabiex ikopri t-tul tal-perjodu tal-qafas finanzjarju multiannwali li jmiss, b'reviżjoni f’nofs it-term, u l-iżvilupp ulterjuri ta' pprogrammar multiannwali wkoll għall-assistenza għat-tranżizzjoni u l-azzjonijiet ta' bini ta' istituzzjonijiet azzjonijiet, flimkien ma’ involviment aħjar tal-benefiċjarju fl-ipprogrammar, immexxija minn awtoritajiet nazzjonali aktar b'saħħithom inkarigati mill-koordinazzjoni tal-IPA; – Prestazzjoni tajba ppremjata bbażata fuq l-assorbiment u fuq il-kisba tal-miri strateġiċi; l-użu ta’ kundizzjonalitajiet b’mod aktar strett u sistematiku fil-livell tal-pajjiż, l-istrateġija tas-settur u tal-proġett; – Li l-aċċess għat-tipi diversi ta’ assistenza ma jkunx aktar soġġett għall-istatus bħala kandidat/kandidati potenzjali, iżda jiddependu fuq ir-rieda li ssir implimentazzjoni, flimkien ma’ approċċ gradwali għad-deċentralizzazzjoni tal-ġestjoni tal-assistenza; – Eżaminazzjoni mill-ġdid tal-istruttura attwali tal-komponenti, inkluża l-koordinazzjoni aħjar bejn l-oqsma politiċi; – Tkomplija tal-kooperazzjoni mal-IFIs u l-ingranaġġ tal-IFI u fondi oħra tad-donaturi; – Adozzjoni ta’ approċċ bi tliet livelli għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, li jevalwa l-progress relatat ma’ i) it-triq għall-adeżjoni, ii) l-istrateġiji nazzjonali u iii) il-kisba ta’ riżultati fil-livell tal-programmi, is-setturi u l-miżuri. Konsultazzjoni interna dwar l-assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni Fi ħdan il-Kummissjoni, tħejjijiet għall-IPA l-ġdid wara l-2013 involva diskussjonijiet estensivi fi ħdan u bejn erba’ servizzi involuti fit-tmexxija tal-assistenza, jiġifieri d-Direttorati Ġenerali għal: it-Tkabbir; il-Politika Reġjonali; l-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni; u l-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali kif ukoll mad-Delegazzjonijiet tal-UE jew l-Uffiċċju ta’ Kollegament fl-Islanda, il-Balkani tal-Punent u t-Turkija. Konsultazzjoni pubblika dwar l-istrumenti kollha tal-azzjoni esterna Il-futur tal-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni kien ukoll is-suġġett ta' konsultazzjoni pubblika wiesgħa dwar il-finanzjament futur għall-azzjoni esterna tal-UE li saret mill-Kummissjoni bejn is-26 ta’ Novembru 2010 u l-31 ta’ Jannar 2011. Il-konsultazzjoni kienet ibbażata fuq kwestjonarju onlajn akkumpanjat minn dokument ta’ sfond ‘X’finanzjament għall-azzjoni esterna tal-UE wara l-2013?’ mħejji mill-Kummissjoni u s-servizzi tas-SEAE involuti. Il-220 kontribuzzjoni li rċeviet jirriflettu l-istrutturi wiesgħa u diversi, kif ukoll l-opinjonijiet tal-komunità tal-azzjoni esterna. Fost it-tweġibiet li aktar speċifikament ikopru l-għajnuna għall-iżvilupp, dawn segwenti kienu rilevanti wkoll għall-għajnuna ta' qabel l-adeżjoni: · Parti kbira ta’ dawk li wieġbu kkonfermaw li l-intervent tal-UE jipprovdi valur miżjud sostanzjali fl-oqsma politiċi ewlenin appoġġjati permezz ta’ strumenti finanzjarji ta’ azzjoni esterna[7]. Il-valur miżjud tal-UE ġie msemmi minn ħafna minn dawk li wieġbu bħala l-mutur ewlieni għall-futur: l-UE għandha tisfrutta l-vantaġġ komparattiv tagħha marbut mal-preżenza tagħha fil-qasam globali; il-kompetenza wiesgħa tagħha, in-natura sopranazzjonali tagħha, ir-rwol tagħha bħala faċilitatur tal-koordinazzjoni, u mal-ekonomiji ta’ skala. · Kważi dawk kollha li wieġbu appoġġjaw approċċ aktar differenzjat, imfassal skont is-sitwazzjoni tal-pajjiżi benefiċjarji, fuq il-bażi ta’ kriterji sodi u ġbir effiċjenti tad-dejta, bħala mezz biex jiżdied l-impatt tal-istrumenti finanzjarji tal-UE. · Rigward is-simplifikazzjoni tal-istrumenti, f’dak li jirrigwarda l-bilanċ bejn l-istrumenti ġeografiċi u tematiċi, l-opinjonijiet kienu mħallta f’dak l-għandu x’jaqsam mal-analiżi ta’ programmi tematiċi tal-UE u mal-possibbiltà ta’ tnaqqis fin-numru. Żieda fil-flessibilità ġeografika tal-istrumenti tal-UE kienet appoġġjata minn maġġoranza sinifikanti ta’ dawk li wieġbu bħala mod li biha tista’ tingħata tweġiba għall-isfidi interreġjonali. Użu ta’ kompetenzi Żewġ studji esperti ġew ikkummissjonati mid-DĠ Tkabbir sabiex jevalwaw il-loġika ta’ intervent u sabiex jittieħdu tagħlimiet mill-programm attwali tal-IPA (meta-evalwazzjoni tal-IPA), kif ukoll sabiex titħejji evalwazzjoni ex ante tal-assistenza futura ta’ qabel l-adeżjoni ta’ wara l-2013. Iż-żewġ studji huma disponibbli fuq il-websajt tad-DĠ Tkabbir fl-indirizz li ġej: http://ec.europa.eu/enlargement/how-does-it-work/financial-assistance/phare/evaluation/interim_en.htm Valutazzjoni tal-impatt Bħala parti mit-tħejjija tal-proposta għall-istrument il-ġdid ta' qabel l-adeżjoni, il-Kummissjoni wettqet valutazzjoni tal-impatt li kkunsidrat l-għażliet li ġejjin: Għażla 1 – 'L-ebda bidla'. Għażla 2 – 'Emenda tar-Regolament eżistenti', bl-alternattivi li ġejjin: – Sub-għażla 2.1 – “Naqqas l-ambitu u żomm l-arranġamenti ta’ implimentazzjoni”, li tiffoka fuq il-bidliet legali u istituzzjonali meħtieġa biex ikun hemm konformità mal-kriterji ta’ adeżjoni, mingħajr ma jikkommettu ebda fondi sinifikanti għall-kofinanzjament ta’ investiment pubbliku għall-iżvilupp soċjo-ekonomiku. – Sub-għażla 2.2 – “Żomm l-istruttura tal-komponenti u iffoka aktar fuq l-investimenti” sabiex jiżdied l-impatt soċjo-ekonomiku fil-pajjiżi benefiċjarji u sabiex titħaffef it-tħejjija tagħhom għall-ġestjoni tal-fondi ta’ żvilupp strutturali, ta’ koeżjoni u rurali. – Sub-għażla 2.3: “Żomm l-ambitu u aġġusta l-arranġamenti ta’ implimentazzjoni”, li tkopri kemm il-konformità mal-kriterji tal-adeżjoni kif ukoll l-appoġġ għall-iżvilupp soċjo-ekonomiku. Barra minn hekk, aġġusta aspetti tal-istruttura attwali tal-IPA u l-proċeduri ta’ implimentazzjoni. Għażla 3: “Fassal strument ġdid”. Din l-għażla ma ġietx analizzata fid-dettall. L-impatt ekonomiku tal-għażliet varji ġie evalwat f’termini tal-probabbiltà li l-għażliet: i) idewwmu jew iħaffu t-tkabbir u għalhekk l-impatt ekonomiku pożittiv tal-espansjoni tas-suq intern; ii) iżommu jew inaqqsu l-ispejjeż lill-UE u l-Istati Membri f’termini ta’ miżuri ta’ sigurtà u riskji, kontrolli tal-fruntieri u migrazzjoni irregolari; iii) jillimitaw jew itejbu l-possibbiltajiet għall-integrazzjoni ekonomika aħjar, pereżempju permezz ta’ integrazzjoni mtejba man-Netwerks Trans-Ewropej; iv) jaffettwaw b’mod pożittiv jew negattiv il-kunfidenza tad-donaturi u l-investituri fil-pajjiżi benefiċjarji. L-impatt soċjali tal-għażliet varji ġie evalwat f’termini tal-effett probabbli fuq il-faqar u l-esklużjoni fil-pajjiżi tat-tkabbir, marbut mal-progress lejn l-adeżjoni u l-ħolqien ta’ kundizzjonijiet għal titjieb fil-prestazzjoni ekonomika u miżuri politiċi li jistgħu jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet. Ġew ikkunsidrati wkoll l-effetti probabbli f’termini ta’ riskji li d-drittijiet fil-qasam tal-ġustizzja u l-istat tad-dritt jistgħu jiġu pperikolati fil-pajjiżi benefiċjarji bħala konsegwenza tad-dewmien fl-adeżjoni li sseħħ u r-riskji tagħha. L-impatt ambjentali tal-għażliet ġie evalwat f’termini tal-probabbiltà li l-ispejjeż ambjentali jkomplu jiżdiedu jekk it-tkabbir jiddewwem jew jitqiegħed f’riskju, minħabba l-użu ta’ standards ambjentali aktar baxxi għall-ġenerazzjoni ta’ vantaġġ kompetittiv fil-pajjiżi benefiċjarji u/jew dewmien fl-implimentazzjoni tal-investimenti għalja meħtieġa għall-allinjament mal-acquis ambjentali tal-UE. L-għażla 2.1 ġiet evalwata li x’aktarx ikollha impatti negattivi fuq l-aspetti kollha. L-impatti pożittivi meta mqabbla mal-għażla 1 kienu mistennija li jakkumulaw mill-għażliet 2.2 u 2.3, b’punteġġi differenti għall-aspetti individwali. Il-modalitajiet imtejba biex titwassal l-assistenza taħt l-għażla 2.3, billi jiżdiedu l-fokus, l-effiċjenza, l-effikaċja, l-ingranaġġ u l-impatt, ġew ivvalutati bħala li x'aktarx ikollhom inġenerali aktar impatti pożittivi mill-investimenti miżjuda fl-iżvilupp soċjoekonomiku taħt l-għażla 2.2. 3. ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA Il-politika tat-tkabbir hija bbażata fuq l-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea li jistipula li “l-azzjoni tal-Unjoni fix-xena internazzjonali għandha tkun iggwidata mill-prinċipji li ispiraw il-ħolqien, l-iżvilupp u t-tkabbir tagħha u li hija tfittex li tippromwovi fil-bqija tad-dinja: id-demokrazija, l-istat tad-dritt, l-universalità u l-indiviżibbiltà tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, ir-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-prinċipji tal-ugwaljanza u s-solidarjetà, u r-rispett għall-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u għal-liġi internazzjonali”. Il-bażi legali għall-għajnuna finanzjarja għal qabel l-adeżjoni hija l-Artikolu 212(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Il-proposta għall-Istrument il-ġdid għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni hija konformi mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità skont l-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F’termini ta’ sussidjarjetà, azzjoni fil-livell tal-UE ġġib magħha valur miżjud cruċjali, marbut ma’ għadd ta’ fatturi: – It-tkabbir suċċessiv tal-UE huwa min-natura tiegħu stess kompitu komuni li jista’ jiġi segwit biss fil-livell tal-UE. L-Istati Membri li jaġixxu flimkien biss jistgħu jiddeċiedu fuq it-talbiet ta’ adeżjoni mill-kandidati l-ġodda. L-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni pprovduta permezz tal-baġit tal-UE hija mfassla biex tgħin lill-pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali jippreparaw għal sħubija futura: l-IPA huwa mfassal biex jagħti lill-pajjiżi “eżerċizzju ta’ prova” tal-obbligi tas-sħubija qabel l-adeżjoni (bħad-dħul fis-seħħ ta’ istituzzjonijiet għall-ġestjoni ta’ fondi tal-UE ta’ wara l-adeżjoni, u/jew l-adozzjoni tal-acquis u l-istandards tal-UE). L-ebda strument multilaterali jew bilaterali ieħor ma jista’ jipprovdi għodda komprensiva bħal din, u fi kwalunkwe każ l-UE biss tista’ tiddefinixxi x’tip ta’ assistenza hija meħtieġa sabiex isiru preparazzjonijiet għat-teħid tal-acquis. – B’27 Stat Membru li jaġixxu fil-politiki u l-istrateġiji komuni, l-UE biss għandha l-piż kritiku biex tirrispondi għall-isfidi globali. L-azzjoni tal-Istati Membri individwali tista’ tkun limitata u frammentata, bi proġetti li ta’ spiss huma wisq żgħar biex jagħmlu differenza sostenibbli fil-qasam. Is-simplifikazzjoni tal-ħidma tal-Istati Membri permezz tal-UE tippermetti koordinazzjoni aħjar u twassal biex il-ħidma tal-UE tkun aktar effettiva. – Fis-snin reċenti l-Istati Membri tal-UE bdew inaqqsu l-livell tal-assistenza bilaterali tagħhom lill-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, hekk kif jirrikonoxxu li azzjoni kkoordinata fil-livell tal-UE hija aktar effettiva. Madwar nofs l-assistenza finanzjarja globali tal-UE lill-pajjiżi tat-tkabbir fl-2009 ġiet mill-baġit tal-UE. Fil-parti l-kbira l-organizzazzjonijiet donaturi multilaterali neħħew l-appoġġ tagħhom u dawk li fadal issa ġabu l-programmi tagħhom f’konformità mal-prijoritajiet tal-UE. Ix-xogħol mal-UE huwa wkoll irħas. L-ispejjeż amministrattivi huma anqas mill-ispejjeż amministrattivi medji tad-donaturi prinċipali tal-għajnuna bilaterali. – Għajnuna qabel l-Adeżjoni hija investiment fil-futur tal-UE, li tappoġġja l-istabbiltà u l-prosperità tal-pajjiżi ġirien u l-iżgurar ta' kapaċità effettiva ta' pajjiżi kandidati biex jimplimentaw l-acquis mal-adeżjoni, inkluża l-ġestjoni tal-fondi u politiki strutturali, ta' koeżjoni, agrikoli u żvilupp rurali, marittimi u sajd tal-Unjoni. L-assistenza teknika u finanzjarja tħaffef il-proċess ta’ preparazzjoni u toħloq inċentivi għat-trasformazzjoni neċessarja tas-soċjetà, tas-sistema legali u l-ekonomija. Din l-assistenza tgħin biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika interna tal-UE, toħloq opportunitajiet għan-negozji tal-UE u tipprovdi ritorn tanġibbli fuq l-investiment. Mingħajr l-involviment intensiv u s-sħubija aktar mill-qrib inkorporati fl-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni, l-UE ċertament ikollha tonfoq aktar biex tiġġieled kontra l-migrazzjoni illegali, tiżgura l-fruntieri esterni tagħha, tiżgura s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija kif ukoll l-importazzjonijiet ta’ ikel sikur u iġjeniku għaċ-ċittadini tagħha u biex tiġġieled kontra t-tibdil fil-klima u t-tniġġis. F’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, ir-Regolament propost ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħqu l-għanijiet tiegħu. 4. IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA Fil-Komunikazzjoni tagħha ta' Ġunju 2011 “Baġit għall-Ewropa 2020”, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet li talloka ammont ta’ EUR 14 110 100 000 (prezzijiet kurrenti) għall-Istrument il-ġdid għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni għall-perjodu 2014-2020. L-istima ddettaljata tal-impatt finanzjarju tal-proposta hija ppreżentata fid-Dikjarazzjoni Finanzjarja Leġiżlattiva mehmuża ma’ din il-proposta. L-impenji baġitarji indikattivi annwali* huma mogħtija fit-tabella t’hawn taħt. Strument ta’ Qabel l-Adeżjoni || 2014 || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 || 2019 || 2020 || 2014-2020 1898.0 || 1935.9 || 1974.6 || 2014.1 || 2054.4 || 2095.5 || 2137.4 || 14110.1 *Prezzijiet attwali f’miljuni ta’ € Biex tiġi żgurata l-prevedibbiltà tiegħu, il-finanzjament għal attivitajiet ta’ edukazzjoni ogħla f’pajjiżi terzi fil-kuntest tal-programm "Erasmus għal Kulħadd" se jkun disponibbli, skont l-għanijiet tal-azzjoni esterna tal-UE, permezz ta' 2 allokazzjonijiet multi annwali li jkopru biss l-ewwel 4 snin u t-3 snin li jifdal rispettivament. Dan il-finanzjament se jkun rifless fid-dokument ta' strateġija indikattiva multiannwali tal-IPA, f'konformità mal-ħtiġijiet identifikati u l-prijoritajiet tal-pajjiżi kkonċernati. L-allokazzjonijiet jistgħu jiġu riveduti f'każ ta' ċirkustanzi imprevisti maġġuri jew tibdiliet politiċi importanti f'konformità mal-prijoritajiet esterni tal-UE. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament "Erasmus għal kulħadd ” (UE) Nru [--] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi "Erasmus għal kulħadd"[8] se japplikaw għall-użu ta' dawk il-fondi. Għajnuna finanzjarja għall-komunità Ċiprijotta Torka se tkompli tingħata sakemm l-aġġustament previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 11 tar-Regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju multiannwali għas-snin 2014-2020 tkun saret. Tali assistenza finanzjarja għandha tkompli tiġi rregolata mid-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 389/2006 tas-27 ta' Frar 2006 li jistabbilixxi strument ta’ appoġġ finanzjarju għall-inkoraġġiment tal-iżvilupp ekonomiku tal-komunità Turko-Ċiprijotta. Il-ħtiġijiet finanzjarji għall-appoġġ tal-komunità Turko-Ċiprijotta ser ikunu koperti mill-pakkett globali allokat għall-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni. 5. ELEMENTI MHUX OBBLIGATORJI Simplifikazzjoni Prijorità għall-Kummissjoni f'dan ir-Regolament ġdid, kif fi programmi oħra taħt il-Qafas Finanzjarju Multiannwali (MFF), huwa li jiġi ssimplifikat l-ambjent regolatorju u ffaċilitata l-assistenza tal-Unjoni lil pajjiżi u reġjuni benefiċjarji, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, SMEs, eċċ. Din il-proposta ssegwi s-simplifikazzjoni primarjament billi tissimplifika l-istruttura tal-komponent madwar l-oqsma prinċipali tal-politika. Dan ifisser simplifikazzjoni tal-qafas leġiżlattiv għall-istrument u r-regoli implimentattivi tal-futur, b'dispożizzjonijiet issimplifikati. B’rabta mas-simplifikazzjoni tal-istruttura tal-komponent, l-aċċess mhux iddifferenzjat għall-assistenza taħt kull qasam ta’ politika se jimplika li l-pajjiżi benefiċjarji ma jibqgħux ikunu meħtieġa li jiġu identifikati separatament fil-bażi legali tal-istrument. Bħala riżultat, ma jibqax ikun meħtieġ li jgħaddu minn proċedura kumplikata sabiex jirriflettu bidla fl-istatus tal-benefiċjarju, u b’hekk jitnaqqas id-distakk bejn id-deċiżjonijiet politiċi relatati mal-assistenza finanzjarja u l-implimentazzjoni fuq il-post. Bl-istess mod, jekk pajjiż ġdid isir kandidat potenzjali għall-adeżjoni fl-UE, ir-rekwiżiti proċedurali għall-inklużjoni tal-pajjiż fost il-benefiċjarji tal-assistenza jiġu ssimplifikati b’mod konsiderevoli. Is-servizzi differenti tal-Kummissjoni se jibqgħu responsabbli għat-tmexxija u l-implimentazzjoni tal-assistenza fl-oqsma ta’ politika differenti. Madankollu, koordinazzjoni, komunikazzjoni u implimentazzjoni fuq l-art se jiġu mtejba aktar permezz tas-simplifikazzjoni ta’ numru ta’aspetti, inklużi monitoraġġ konġunt aktar mill-qrib tal-progress tal-implimentazzjoni fil-pajjiżi benefiċjarji u inqas proċessi tal-akkreditazzjoni u l-għoti tas-setgħat ta' ġestjoni. Iż-żieda fil-koerenza tal-azzjoni tal-Kummissjoni għandha tnaqqas ukoll sostanzjalment l-ispiża u l-piż tal-koordinazzjoni magħmula mill-pajjiżi benefiċjarji, minħabba l-kanali u proċeduri ta’ komunikazzjoni differenti użati mill-Kummissjoni. Il-proposta tipprevedi wkoll li deċiżjonijiet strateġiċi dwar l-allokazzjoni tal-assistenza jsiru permezz ta’ strateġiji komprensivi għal pajjiż jew ħafna pajjiżi li jkopru l-perjodu sħiħ tal-qafas finanzjarju l-ġdid (2014-2020) u jiġu riveduti darba f’nofs it-terminu, biex b’hekk jissostitwixxu s-sistema attwali ta’ dokumenti ta’ ppjanar indikattiv kontinwu ta’ tliet snin li hi riveduta kull sena. Dan se jnaqqas, għal kull parti interessata involuta, il-piż amministrattiv relatat mar-reviżjoni annwali ta’ kull dokument u r-reviżjonijiet sussegwenti li jista’ jkun hemm. Bl-istess mod, l-introduzzjoni tal-ipprogrammar multiannwali fil-każ tal-assistenza għat-tranżizzjoni u l-bini ta’ kapaċitajiet, se jwassal għal anqas amministrazzjoni għal kulħadd u għoti aktar malajr tal-assistenza. Aktar simplifikazzjoni għandha wkoll tirriżulta mill-introduzzjoni, fejn il-kondizzjonijiet rilevanti humiex fis-seħħ, approċċ ibbażat skont is-settur għall-allokazzjoni ta' assistenza għal dawk is-setturi. Minbarra l-effikaċja mtejba u l-impatt tal-għajnuna, dan l-approċċ jista’ jsarraf f’numru iżgħar ta’ proġetti/kuntratti, u hekk jitnaqqas il-piż amministrattiv relatat mal-ġestjoni tal-proġett/kuntratt. Jekk il-kundizzjonijiet ikunu jippermettu, l-approċċ settorjali jista’ jinvolvi wkoll l-użu tal-appoġġ baġitarju, biex b’hekk ikompli jitnaqqas il-piż amministrattiv meta mqabbel mal-appoġġ għall-proġett. Dispożizzjonijiet dettaljati dwar il-monitoraġġ konġunt u l-proċessi ta’ akkreditazzjoni se jiġu pprovduti f’regoli separati ta’ implimentazzjoni. Dawn ir-regoli se jsegwu simplifikazzjoni akbar fir-rigward tal-kooperazzjoni transkonfinali bejn il-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, billi jiġi allinjat aktar l-ipprogrammar u l-implimentazzjoni mal-approċċ tal-Fondi Strutturali. Simplifikazzjoni u proċeduri flessibbli fl-implimentazzjoni tar-Regolament il-ġdid, se jippermettu adozzjoni aktar malajr tal-miżuri implimentattivi u t-twassil tal-għajnuna tal-UE. Barra minn hekk, ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju, b 'mod partikolari id-dispożizzjoni speċjali għal azzjonijiet esterni, se tgħin tiffaċilita l-parteċipazzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u negozji żgħar fi programmi ta’ finanzjament, pereżempju billi tissimplifika r-regoli, tnaqqas l-ispejjeż ta' parteċipazzjoni u taċċellera l-proċeduri ta’ għoti. Fl-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni se tuża l-proċeduri ssimplifikati li huma precisti fir-Regolament Finanzjarju l-ġdid. Spjegazzjoni dettaljata tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta B'mod ġenerali, l-proposta attwali u r-regoli ta’ implimentazzjoni futuri jipprevedu reviżjonijiet fit-tfassil tal-istrument u l-proċeduri ta’ implimentazzjoni tiegħu (flimkien mas-simplifikazzjoni diġà msemmija hawn fuq): 1. L-għoti tal-assistenza se jsir aktar koerenti, strateġiku u orjentat lejn ir-riżultati, billi: · Jiġu indirizzati oqsma ta’ politika permezz ta' dokumenti ta' strateġiji komprensivi multiannwali tal-pajjiżi (u ta’ ħafna benefiċjarji) li jirriflettu l-prijoritajiet politiċi tal-Istrateġija għat-Tkabbir u li jkopru, għal kull qasam ta’ politika, l-azzjonijiet kollha meħtieġa għall-bini tal-istituzzjonijiet, il-konformità mal-acquis u l-investiment. Il-kamp ta' applikazzjoni se jkun ibbażat fuq evalwazzjoni tal-ħtiġijiet u se jiġi adattat għall-kuntest tal-pajjiż. · Jiġi msaħħaħ il-(ko)finanzjament ta’ strateġiji tas-settur miftiehma li jikkontribwixxu għall-għanijiet tal-politika, għall-kuntrarju ta’ proġetti individwali, biex b’hekk jitbiegħdu minn proġetti ffinanzjati purament minn għotjiet u jżidu s-sehem tal-assistenza ffinanzjata permezz ta’ appoġġ fil-livell settorjali (inkluż permezz ta’ appoġġ baġitarju settorjali għall-oqsma ta’ politika magħżula bbażat fuq kundizzjonalitajiet immirati b’mod effettiv). Madankollu l-appoġġ għall-konformità mal-acquis għandu jibqa’ disponibbli permezz ta’ appoġġ għall-proġetti jew proċeduri oħra ta’ implimentazzjoni bħal faċilitajiet apposta, meta dan ma jkunx kopert minn strateġiji settorjali ewlenin. · Isir ukoll programmar multiannwali aktar sistematiku għall-għanijiet tal-politika segwiti mill-assistenza għat-tranżizzjoni u l-bini ta’ istituzzjonijiet (eż. riforma fl-amministrazzjoni pubblika; riforma tas-sistemi tal-ġustizzja, eċċ), li jappoġġja l-implimentazzjoni effettiva tal-istrateġiji settorjali relatati u finalment il-kisba tal-għanijiet relatati; · L-assistenza finanzjarja ssir aktar kundizzjonali direttament fuq governanza mtejba u tkabbir tas-sjieda mill-pajjiżi benefiċjarji. L-introduzzjoni ta’ elementi ta’ flessibilità sabiex jilqgħu għall-ħtiġijiet emerġenti u jagħtu inċentivi biex itejbu l-prestazzjoni. 2. It-twassil tal-assistenza se jsir aktar flessibbli u mfassal apposta biex jindirizza l-ħtiġiet, billi: · Jippermetti aċċess mhux iddifferenzjat għall-assistenza (irrispettivament mill-istatus tal-kandidat jew il-kandidat potenzjali), għalkemm b’ambitu jew intensità differenti, fuq il-bażi tal-ħtiġijiet u l-kapaċità teknika u amministrattiva. Il-ħtiġijiet tal-pajjiżi benefiċjarji se jkunu l-punt tat-tluq għad-determinazzjoni tas-setturi/oqsma ta’ politika li jeħtieġu l-assistenza. · Jipprevedi approċċ aktar progressiv u gradwali għall-ġestjoni tal-assistenza finanzjarja, fejn il-ġestjoni mill-Kummissjoni jew mill-pajjiż benefiċjarju, bi jew mingħajr kontrolli ex-ante mill-Kummissjoni, tapplika skont l-istatus/il-perspettiva għall-adeżjoni, is-settur/il-qasam ta’ politika tal-assistenza, il-kapaċità amministrattiva teknika u ta’ ġestjoni. Il-ħolqien ta’ strutturi u proċeduri ta’ ġestjoni li jirriflettu dawk li jeħtieġ li jkunu fis-seħħ wara l-adeżjoni se jibqa’ jkun l-għan fis-setturi rilevanti bħala preparazzjoni għall-adeżjoni. · L-irbit tal-progress tul il-fażijiet differenti ta’ ġestjoni biex prijoritajiet politiċi, kif riflessi fir-rapporti ta’ progress, il-kisba ta' riferimenti tan-negozjati jew ir-rekord fl-implimentazzjoni ta’ Ftehimiet ta’Assoċjazzjoni. · Tiżdied il-flessibilità bejn prijoritajiet għal twassil aktar orjentat lejn ir-riżultati tal-għajnuna, li tippermetti li l-allokazzjonijiet jiġu trasferiti bejn l-oqsma tal-politika, bil-possibbiltà li l-fondi jkunu jistgħu jiġu mgħoddija minn sena għall-oħra, fejn permess mir-Regolament Finanzjarju l-ġdid. 3. It-twassil tal-assistenza se jsir aktar effiċjenti u effettiv billi: · Jiġu segwiti aktar l-identifikazzjoni u l-użu ta’ strumenti finanzjarji innovattivi li jistgħu jistimulaw aktar fondi privati u tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jiġu sfruttati s-sinerġiji ma' strumenti finanzjarji innovattivi żviluppati għall-politika interna, fuq il-bażi ta’ approċċ ikkoordinat u r-regoli kkoordinati għall-użu tal-baġit tal-UE fi strumenti bħal dawn. · Ukoll bħala parti miċ-ċaqliq lejn appoġġ akbar fil-livell settorjali, li jżid il-kooperazzjoni ma’ donaturi oħra u istituzzjonijiet Internazzjonali u finanzjarji oħra fil-livell strateġiku, bi qbil dwar prijoritajiet ta’ politika u dwar diviżjoni aktar ċara tax-xogħol; · Jitkompla l-appoġġ għall-programmi/proġetti reġjonali li jġibu valur miżjud billi jiġi inkoraġġut il-qsim tal-għarfien u l-esperjenza, l-armonizzazzjoni tal-linji politiċi, il-ftehim dwar prijoritajiet konġunti u l-bini ta’ fiduċja reċiproka. Il-programmi reġjonali għandhom ukoll il-potenzjal li jtejbu l-effikaċja tal-politiki eż fit-trasport, l-enerġija, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, l-istatistika, il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-kwistjonijiet ta’ migrazzjoni. · Is-simplifikazzjoni tar-regoli għall-akkwist ta’ assistenza ta’ ġemellaġġ u l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi biex jiżguraw l-adegwatezza tal-esperti reklutati, filwaqt li tiżdied ukoll il-possibbiltà li jinġibdu l-fondi minn faċilità apposta biex jirrispondu għall-ħtiġijiet meta dawn jinqalgħu. Atti Delegati Meta wieħed iqis li d-deċiżjonijiet diskrezzjonali tal-politika dwar l-istatus tal-pajjiżi applikanti għandhom jittieħdu fuq livell ieħor, huwa propost li l-emendi għal-lista ta’ pajjiżi benefiċjarji fl-Anness tar-Regolament propost li jirriflettu dawn id-deċiżjonijiet għandhom jiġu adottati permezz ta’ att delegat skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, peress li emendi bħal dawn fil-fatt mhux se jaffettwaw element essenzjali tar-Regolament. Huwa propost ukoll li l-Kummissjoni għandha tingħata setgħat delegati biex tadotta regoli dettaljati li jistabbilixxu kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tar-Regolament propost, b’mod partikolari fir-rigward tat-tmexxija tal-istrutturi ta' ġestjoni u l-proċeduri. Tali regoli huma meħtieġa biex jikkumplimentaw ir-regoli u l-proċeduri komuni għall-implimentazzjoni tal-istrumenti tal-Unjoni għal azzjoni esterna stabbilita minn Regolament ta’ Implimentazzjoni Komuni. Huma għandhom iqisu l-lezzjonijiet li ttieħdu mill-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-assitenza tal-passat ta’ qabel l-adeżjoni u jkunu adattati għall-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni fil-pajjiżi benefiċjarji. 2011/0404 (COD) Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar l-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA II) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 212(2) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-Parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[9], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[10], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, Billi: (1) Fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Baġit għall-Ewropa 2020”[11], il-Kummissjoni tistabbilixxi l-qafas baġitarju għal strumenti tal-azzjoni esterna tal-Unjoni, inkluż l-Istrument għall-Għajnuna ta' qabel l-adeżjoni (IPA). (2) Minħabba li r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1085/2006 tas-17 ta' Lulju 2006 jistabbilixxi Strument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA)[12] jiskadi fil-31 ta' Diċembru 2013 u sabiex isir użu aktar effettiv mill-azzjoni esterna tal-Unjoni, qafas għall-ippjanar u għall-konsenja tal-għajnuna esterna għandu jinżamm għall-perjodu 2014 – 2020. Il-politika ta’ tkabbir tal-Unjoni għandha tibqa’ tiġi appoġġjata minn strument finanzjarju speċifiku. L-Istrument għall-Għajnuna ta' qabel l-adeżjoni (IPA), għandu għalhekk jiġi mġedded. (3) L-Artikolu 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea jipprovdi li kull Stat Ewropew li japprova l-valuri tar-rispett għad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem jista’ japplika sabiex isir membru tal-Unjoni. (4) Stat Ewropew li applika sabiex jissieħeb fl-Unjoni jista' jsir membru biss meta jkun ġie kkonfermat li jissodisfa l-kriterji għas-sħubija miftiehma fil-Kunsill Ewropew ta’ Kopenħagen f’Ġunju 1993 u sakemm l-adeżjoni ma tkunx estendiet iżżejjed il-kapaċità tal-Unjoni biex tintegra l-membri ġodda. Dawn il-kriterji huma relatati mal-istabbiltà tal-istituzzjonijiet li jiggarantixxu d-demokrazija, l-istat tad-dritt, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u r-rispett għal u l-protezzjoni tal-minoranzi, l-iżvilupp tal-ekonomija li trid tkun biżżejjed biex tiflaħ għall-pressjoni kompetittiva fis-suq intern, u l-abbiltà li jassumu mhux biss id-drittijiet iżda wkoll l-obbligi taħt it-Trattati. (5) Il-proċess ta’ adeżjoni huwa bbażat fuq kriterji oġġettivi u l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ trattament ugwali tal-pajjiżi applikanti kollha. Il-progress lejn l-adeżjoni jiddependi fuq il-kapaċità tal-pajjiż applikant li jwettaq ir-riformi meħtieġa sabiex jallinja s-sistemi politiċi, istituzzjonali, legali, amministrattivi u ekonomiċi mar-regoli, l-istandards, il-politika u l-prattika tal-Unjoni. (6) Il-Kunsill Ewropew ta l-istatus ta’ pajjiż kandidat lill-Islanda, il-Montenegro, Dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u t-Turkija. Barra minn hekk, ikkonferma l-perspettiva Ewropea għall-Albanija, il-Bosnja u Ħerzegovina, is-Serbja kif ukoll il-Kosovo[13], li huma kkunsidrati bħala kandidati potenzjali. (7) L-assistenza finanzjarja taħt dan ir-Regolament għandha tingħata kemm lill-pajjiżi kandidati kif ukoll lill-kandidati potenzjali (il-“pajjiżi benefiċjarji”) elenkati fl-Anness għal dan ir-Regolament, irrispettivament mill-istatus tagħhom. (8) L-assistenza taħt dan ir-Regolament għandha tiġi pprovduta skont il-qafas ta’ politika għat-tkabbir definit mill-Unjoni għal kull pajjiż benefiċjarju u rifless fil-pakkett annwali tat-tkabbir tal-Kummissjoni, inklużi r-Rapporti ta’ Progress u l-Istrateġija għat-Tkabbir, fil-ftehimiet ta’ Stabbiltà u ta’ Assoċjazzjoni u fis-Sħubiji Ewropej jew ta’ Adeżjoni. L-assistenza għandha tiffoka prinċipalment fuq għadd limitat ta' oqsma ta' politika li se tgħin lill-pajjiżi benefiċjarji jsaħħu l-istituzzjonijiet demokratiċi u l-istat tad-dritt, ir-riforma tal-ġudikatura u l-amministrazzjoni pubblika, ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi u non-diskriminazzjoni. Għandha wkoll ittejjeb l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tagħhom, li jesfasizza aġenda tat-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiva konformi mal-istrateġija Ewropa 2020 u biex isir allinjament progressiv mal-kriterji ta' Kopenħagen. Il-koerenza bejn l-assistenza finanzjarja u l-progress ġenerali li saru fl-implimentazzjoni tal-istrateġija ta' qabel l-adeżjoni għandha tiġi msaħħa. (9) Pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali jeħtieġ ikunu ppreparati aħjar sabiex jirreżistu sfidi globali, bħall-iżvilupp sostenibbli u t-tibdil fil-klima, u li jallinjaw ruħhom mal-isforzi tal-Unjoni biex tindirizza dawn il-kwistjonijiet. Assistenza mill-Unjoni taħt dan ir-Regolament għandha tikkontribwixxi wkoll għall-għan li żżid il-proporzjon tal-baġit tal-Unjoni relatat mal-klima għal mill-inqas 20%. (10) Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw konformità, koerenza u komplementarjetà tal-assistenza tagħhom, b’mod partikolari permezz ta’ konsultazzjonijiet regolari u skambji frekwenti ta’ informazzjoni matul il-fażijiet differenti taċ-ċiklu ta’ assistenza. (11) Sabiex tiġi żgurata l-koerenza bejn il-proċess ta’ adeżjoni u l-assistenza finanzjarja u teknika prevista taħt dan ir-Regolament u li jitwettqu l-għanijiet tal-aġenda tal-adeżjoni, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi qafas strateġiku komuni għall-użu tal-istrument ta' qabel l-adeżjoni. Dan il-qafas għandu jiddefinixxi, fost affarijiet oħra, il-lista ta’ azzjonijiet ewlenin li jistgħu jkunu appoġġjati taħt dan ir-Regolament u l-kriterji għall-allokazzjoni tal-fondi. Il-qafas strateġiku komuni għandu jikkostitwixxi l-qafas ta’ referenza għall-pajjiż u dokumenti ta' għal għadd ta' pajjiżi. (12) L-għanijiet tal-assistenza għandhom jiġu definiti fid-dokumenti ta’ strateġija indikattivi tal-pajjiż, ta’ ħafna pajjiżi stabbiliti mill-Kummissjoni għal perjodu tal-Qafas Finanzjarju Multiannwali tal-Unjoni applikabbli fi sħubija mal-pajjiżi benefiċjarji, ibbażati fuq il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom u l-aġenda ta’ tkabbir. Id-dokumenti ta’ strateġija għandhom jidentifikaw l-oqsma ta’ linja ta' politika għall-assistenza u, mingħajr preġudizzju għall-prerogattivi tal-Awtorità Baġitarja, jistabbilixxu l-allokazzjonijiet indikattivi ta’ fondi għal kull qasam ta’ linja ta' politika, imqassma għal kull sena inkulż stima tan-nefqa relatata mal-klima. Għandu jkun hemm flessibilità suffiċjenti li tilqa’ għall-ħtiġijiet emerġenti u li tagħti inċentivi għat-titjib tal-prestazzjoni. Id-dokumenti tal-istrateġija għandhom jiżguraw koerenza u konsistenza mal-isforzi tal-pajjiżi benefiċjarji kif rifless fil-baġit nazzjonali tagħhom u għandhom iqisu l-appoġġ ipprovdut minn donaturi oħra. Sabiex tittieħed kunsiderazzjoni tal-iżviluppi interni u esterni, id-dokumenti ta’ strateġija indikattiva multiannwali għandhom jiġu riveduti kif xieraq. (13) Huwa fl-interess tal-Unjoni li tassisti pajjiżi benefiċjarji fl-isforzi tagħhom biex jirriformaw is-sistemi tagħhom sabiex jiġu allinjati ma’ dawk tal-Unjoni. Peress li l-għan ta’ dan ir-Regolament ma jistax jintlaħaq suffiċjentement mill-Istati Membri u għalhekk jista’ jintlaħaq aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jintlaħaq dan il-għan. (14) Sabiex dan ir-Regolament ikun jista’ jirrifletti malajr ir-riżultat tad-deċiżjonijiet politiċi meħuda mill-Kunsill, is-setgħa li jiġu adottati atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għandha tiġi ddelegata lill-Kummissjoni biex tiġi aġġornata l-lista tal-pajjiżi benefiċjarji fl-Anness għal dan ir-Regolament. (15) Filwaqt li r-Regolament (UE) Nru .../... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' ....[14] (minn hawn 'il quddiem "ir-Regolament Implimentattiv Komuni") jistabbilixxi regoli u proċeduri komuni għall-implimentazzjoni tal-istrumenti tal-Unjoni għal azzjoni esterna, setgħat delegati biex tadotta regoli aktar dettaljati li jistabbilixxu kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari fir-rigward ta' proċeduri u stutturi tal-ġestjoni, għandhom ukoll jiġu konferiti fuq il-Kummissjoni. Tali ir-regoli dettaljati għandhom iqisu l-lezzjonijiet li ttieħdu mill-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-assistenza tal-passat ta’ qabel l-adeżjoni u jkunu adattati għall-evoluzzjoni tas-sitwazzjoni fil-pajjiżi benefiċjarji. (16) Fir-rigward ta' dawn l-atti delegati, huwa ta’ importanza partikolari li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul ix-xogħol preparatorju tagħha, inkluż fil-livell ta' esperti. Il-Kummissjoni, meta tħejji u tfassal atti delegati, għandha tassigura wkoll trażmissjoni simultanja, fil-ħin u adatta tad-dokumenti rilevanti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. (17) L-assistenza għandha tkompli tuża l-istrutturi u l-istrumenti li ġew ipprovati tajbin fil-proċess ta’ qabel l-adeżjoni. It-tranżizzjoni minn ġestjoni diretta tal-fondi ta' qabel l-adeżjoni mill-Kummissjoni għal ġestjoni deċentralizzata ddelegata lill-pajjiżi benefiċjarji għandha tkun progressiva u konformi mal-kapaċitajiet ta’ kull pajjiż benefiċjarju. (18) Dawk is-setgħat għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni[15]. Meta wieħed jieħu kont tan-natura ta' dawk l-atti implimentattivi, partikolarment in-natura ta' orjentazzjoni politika tagħhom jew l-implikazzjonijiet finanzjarji tagħhom, il-proċedura ta’eżaminazzjoni għandha fil-prinċipju tintuża għall-adozzjoni tagħhom, ħlief għal miżuri implimentattivi tekniċi fuq skala finanzjarja żgħira. (19) Il-kumitati stabbiliti taħt dan ir-Regolament għandhom ikunu kompetenti wkoll għal atti relatati mal-implimentazzjoni tal-Istrument preċedenti għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni, kif ukoll l-implimentazzjoni ta' għajnuna finanzjarja għall-komunità Turko-Ċiprijotta. (20) Meta pajjiż benefiċjarju jikser il-prinċipji li l-Unjoni hija mibnija fuqhom, jew ma jirrispettax l-impenji li jinsabu fil-ftehimiet rilevanti konklużi mal-Unjoni, jew ma jagħmilx biżżejjed progress fir-rigward tal-kriterji tal-adeżjoni, il-Kunsill, fuq proposta tal-Kummissjoni, għandu jkun jista’ jieħu l-miżuri xierqa biex jikkoreġi s-sitwazzjoni. (21) Minħabba l-għanijiet u l-ambitu tal-assistenza pprovduta taħt dan ir-Regolament, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni għandhom jiġu kkonsultati qabel l-adozzjoni tiegħu, ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: TITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI Artikolu 1 Għan ġenerali L-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni ('IPA') għandu l-għan li jappoġġja lill-pajjiżi kandidati u potenzjalment kandidati ('il-pajjiżi benefiċjarji') elenkati fl-Anness fl-implimentazzjoni tar-riformi politiċi, istituzzjonali, legali, amministrattivi u ekonomiċi li huma meħtieġa biex javviċinaw lill-pajjiżi aktar lejn il-valuri tal-Unjoni u biex progressivament jallinjaw ruħhom mar-regoli, l-istandards, il-politiki u l-prattika tal-Unjoni bil-għan ta’ sħubija fl-Unjoni. Artikolu 2 Għanijiet speċifiċi 1. L-assistenza taħt dan ir-Regolament issegwi l-għanijiet speċifiċi li ġejjin skont il-ħtiġijiet ta’ kull pajjiż benefiċjarju u l-aġenda individwali ta’ tkabbir tagħhom: (a) Appoġġ għar-riformi politiċi, inter alia: (i). it-tisħiħ ta' istituzzjonijiet demokratiċi u l-istat tad-dritt, inkluż l-implimentazzjoni tagħhom; (ii) il-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali u r-rispett imsaħħaħ lejn id-drittijiet tal-minoranzi, il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi u n-nondiskriminazzjoni, il-libertà tal-istampa kif ukoll il-promożżjoni ta' relazzjonijiet tajba ta’ viċinat; (iii). il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata; (iv). ir-riforma fl-amministrazzjoni pubblika u l-governanza tajba; (v). l-iżvilupp tas-soċjetà ċivili u d-djalogu soċjali; (vi). ir-rikonċiljazzjoni, il-miżuri tal-bini tal-paċi u l-bini tal-kunfidenza. (b) Appoġġ għall-iżvilupp u r-riformi ekonomiċi, soċjali u territorjali, li jimmiraw għal tkabbir sostenibbli, intelliġenti u inklussiv, fost affarijiet oħra permezz: (i). tal-kisba ta’ standards tal-Unjoni fl-ekonomija u l-governanza ekonomika; (ii) tar-riformi ekonomiċi neċessarji biex jilqgħu għall-pressjoni kompetittiva u l-forzi tas-suq fl-Unjoni, filwaqt li jsegwu miri ekonomiċi, soċjali u ambjentali; (iii). tat-trawwim tal-impjiegi u l-iżvilupp tal-kapital uman; (iv). tal-inklużjoni soċjali u ekonomika, b’mod partikolari tal-minoranzi u l-gruppi vulnerabbli; (v). tal-iżvilupp tal-kapital fiżiku, it-titjib tal-konnessjonijiet mal-Unjoni u n-netwerks reġjonali. (c) It-tisħiħ tal-abbiltà tal-pajjiżi benefiċjarji biex jissodisfaw l-obbligi li ġejjin mis-sħubija billi jappoġġaw l-allinjament progressiv ma' u l-adozzjoni, implimentazzjoni u infurzar tal-acquis communautaire, tal-fondi strutturali, ta' koeżjoni, u għall-iżvilupp agrikolu u l-politiki tal-Unjoni. (d) Integrazzjoni reġjonali u kooperazzjoni territorjali li jinvolvu pajjiżi benefiċjarji, l-Istati Membri tal-UE u, fejn xieraq, pajjiżi terzi fl-ambitu tar-Regolament (UE) Nru […] li jistabbilixxi Strument Ewropew ta’ Viċinat[16]. 2. Il-progress lejn il-kisba tal-għanijiet speċifiċi stabbiliti fil-paragrafu 1 għandu jiġi evalwat permezz ta’ indikaturi li jkopru inter alia: – Progress fl-oqsma tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, is-sistema tal-ġustizzja u l-livell tal-kapaċità amministrattiva; – Progress fir-riforma ekonomika, is-solidità u l-effettività tal-istrateġiji ta' żvilupp soċjali u ekonomiku, progress lejn tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, inkluż permezz tal-investimenti pubbliċi appoġġjati mill-IPA; – Il-korp ta' leġiżlazzjoni allinjat mal-acquis; progress f'riforma istituzzjonali relatata mal-Unjoni, inkluż tranżizzjoni għal ġestjoni ċentralizzata tal-assistenza provduta taħt dan ir-Regolament; – Ir-rilevanza ta’ inizjattivi ta’ kooperazzjoni reġjonali u territorjali u l-evoluzzjoni tal-flussi tal-kummerċ. L-indikaturi għandhom ikunu użati għal monitoraġġ, evalwazzjoni u reviżjoni tal-prestazzjoni, kif xieraq. Artikolu 3 Oqsma ta'linja ta' politika 1. L-assistenza taħt dan ir-Regolament għandha prinċipalment tindirizza l-oqsma ta’ linja ta' politika li ġejjin: (a) il-proċess tat-tranżizzjoni lejn sħubija fl-Unjoni u l-bini tal-kapaċità; (b) l-iżvilupp reġjonali; (c) l-impjiegi, il-politiki soċjali u l-iżvilupp tar-riżorsi umani; (d) l-agrikoltura u l-iżvilupp rurali; (e) il-kooperazzjoni reġjonali u territorjali. 2. L-assistenza taħt l-oqsma ta’ politika msemmija fil-paragrafu 1 tappoġġja lill-pajjiżi benefiċjarji fil-kisba tal-għanijiet ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikoli 1 u 2. 3. L-assistenza taħt l-oqsma tal-linja ta' politika imsemmija fil-punti (b) sa (d) tal-paragrafu 1 jistgħu jinkludu inter alia għall-finanzjament tat-tipi ta' azzjonijiet previsti taħt ir-Regolament (UE) XXXX/201X tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' jj/xx/ssss dwar dispożizzjonijiet speċifiċi dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-għan ta' investiment għat-tkabbir u l-impjiegi[17], ir-Regolament (UE) XXXX/201X tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' DD/MM/YYYY dwar il-Fond ta' Koeżjoni[18], ir-Regolament (UE) XXXX/201X tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' jj/xx/ssss dwar il-Fond Soċjali Ewropew[19], ir-Regolament (UE) XXXX/201X tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' DD/MM/YYYY dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għall-appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għall-għan tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea[20] u r-Regolament (UE) XXXX/201X tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' DD/MM/YYYY dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)[21]. 4. L-assistenza taħt il-qasam ta’ politika msemmi fil-punt (e) ta' paragrafu 1, tista’ b’mod partikolari tiffinanzja azzjonijiet b’ħafna pajjiżi jew orizzontali kif ukoll azzjonijiet ta’ kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali. Artikolu 4 Konformità, koerenza u kumplimentarjetà 1. L-assistenza finanzjarja taħt dan ir-Regolament tkun konsistenti mal-politiki tal-Unjoni. Hija tikkonforma mal-ftehimiet konklużi mill-Unjoni mal-pajjiżi benefiċjarji u tirrispetta l-impenji taħt ftehimiet multilaterali li tagħhom l-Unjoni hija parti. 2. Il-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-Bank Ewropew għall-Investiment jiżguraw koerenza bejn l-assistenza provduta taħt dan ir-Regolament u assistenza oħra pprovduta mill-Unjoni, l-Istati Membri u l-Bank Ewropew għall-Investiment. 3. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri jiżguraw koordinazzjoni tal-programmi rispettivi ta’ assistenza tagħhom bl-għan li tiżdied l-effikaċja u l-effiċjenza fl-għoti ta’ assistenza u biex jiġi evitat finanzjament doppju f’konformità mal-prinċipji stabbiliti għat-tisħiħ tal-koordinazzjoni operattiva fil-qasam tal-assistenza esterna, u għall-armonizzazzjoni tal-politiki u l-proċeduri. Il-koordinazzjoni tinvolvi konsultazzjonijiet regolari u skambji frekwenti ta’ informazzjoni matul il-fażijiet differenti taċ-ċiklu ta’ assistenza, b’mod partikolari fil-livell tal-qasam u tkun pass ewlieni fil-proċessi ta’ programmazzjoni tal-Istati Membri u l-Unjoni. 4. Sabiex tiżdied l-effikaċja u l-effiċjenza fl-għoti tal-assistenza u sabiex jiġi evitat il-finanzjament doppju, il-Kummissjoni għandha, flimkien mal-Istati Membri, tieħu l-passi neċessarji sabiex tiżgura koordinazzjoni, u kumplimentarjetà aħjar mal-organizzazzjonijiet u l-entitajiet multilaterali u reġjonali, bħall-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, aġenziji tan-Nazzjonijiet Uniti, fondi u programmi, u donaturi mhux mill-Unjoni. 5. Meta tipprepara, timplimenta u tissorvelja l-għajnuna taħt dan ir-Regolament, il-Kummissjoni fil-prinċipju taġixxi fi sħubija mal-pajjiżi benefiċjarji. Is-sħubija għandha tinvolvi, kif xieraq, awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali kompetenti, imsieħba ekonomiċi u soċjali, soċjetà ċivili u atturi mhux statali. TITOLU II PJANAR STRATEĠIKU Artikolu 5 Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA 1. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi Qafas Strateġiku Komuni għall-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni. Il-Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA jsarraf il-prijoritajiet politiċi tal-politika tat-tkabbir f’azzjonijiet ewlenin li jistgħu jirċievu assistenza taħt dan ir-Regolament. 2. Il-Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA jinkludi fost affarijiet oħra: (a) il-kriterji li jintużaw għall-allokazzjoni tal-fondi lill-pajjiżi benefiċjarji kif ukoll għal azzjonijiet ta’ kooperazzjoni ta’ ħafna pajjiżi u territorjali; (b) it-tipi ta’ azzjonijiet li jistgħu jiġu ffinanzjati mill-IPA; (c) il-linjigwida komuni għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-IPA. 3. Il-Kummissjoni tadotta l-Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA u kwalunkwe reviżjoni tiegħu skont il-proċedura ta’ eżaminazzjoni msemmija fl-Artikolu 15(3) tar-Regoli ta' Implimentazzjoni Komuni. Artikolu 6 Dokumenti ta' Strateġija 1. L-assistenza taħt dan ir-Regolament tiġi pprovduta fuq il-bażi ta’ dokumenti indikattivi ta' strateġija ta’ pajjiż jew ta’ ħafna pajjiżi (minn issa 'l quddiem "id-dokumenti ta' strateġija"), stabbiliti għat-tul tal-Qafas Finanzjarju Multiannwali tal-Unjoni, mill-Kummissjoni fi sħubija mal-pajjiż jew pajjiżi benefiċjarju/benefiċjarji kkonċernat(i). 2. Id-dokumenti ta’ strateġija jispeċifikaw it-taħlita xierqa ta’ oqsma ta’ politika msemmija fl-Artikolu 3 li se jirċievu assistenza finanzjarja taħt dan ir-Regolament li jirriflettu l-ħtiġijiet u l-prijoritajiet, b’mod konformi mal-għanijiet imsemmija fl-Artikolu 2, il-Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA msemmi fl-Artikolu 5, u b’mod konsistenti mal-istrateġiji nazzjonali, kif xieraq. 3. Id-dokumenti ta’ strateġija jinkludu l-allokazzjoni indikattiva tal-fondi tal-UE għal kull qasam ta’ linja ta' politika, kif applikabbli, imqassma kull sena, b’konformità mal-kriterji stabbiliti fil-Qafas Strateġiku Komuni tal-IPA msemmi fl-Artikolu 5. L-allokazzjoni indikattiva tal-fondi tieħu kont ta' ħtiġijiet, kapaċità ta' assorbiment u tal-kapaċità amministrattiva tal-pajjiżi benefiċjarji. Għandha tippermetti wkoll l-indirizzar tal-ħtiġijiet emerġenti u tinkludi inċentivi sabiex tittejjeb il-prestazzjoni tal-pajjiżi benefiċjarji fir-rigward tal-għanijiet stabbiliti fl-istrateġija indikattiva multiannwali. 4. Id-dokumenti ta’ strateġija jiġu riveduti f’nofs it-terminu u jiġu riveduti kif xieraq. Dawn jistgħu jiġu riveduti f’kull ħin fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni. 5. Il-Kummissjoni tadotta d-dokumenti ta' strateġija u kwalunkwe reviżjoni tagħhom skont il-proċedura ta’ eżaminazzjoni msemmija fl-Artikolu 15(3) tar-Regoli ta' Implimentazzjoni Komuni. TITOLU III IMPLIMENTAZZJONI Artikolu 7 Qafas ġenerali L-assistenza tal-Unjoni taħt dan ir-Regolament tiġi implimentata permezz ta' programmi u miżuri kif imsemmi fl-Artikoli 2 u 3 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni Komuni u skont regoli speċifiċi li jistabbilixxi kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari rigward il-ġestjoni tal-istrutturi u l-proċeduri, li l-Kummissjoni tadotta skont l-Artikoli 10 u 11 tar-Regolament preżenti. L-implimentazzjoni bħala regola ġenerali, tieħu l-forma ta’ programmi annwali jew multiannwali, għal pajjiż speċifiku jew għal għadd ta' pajjiżi stabbiliti skont dokumenti ta' strateġija msemmija fl-Artikolu 6 u mfassla mill-pajjiżi benefiċjarji u/jew il-Kummissjoni, kif xieraq. Artikolu 8 Ftehimiet qafas u sussidjarji 1. Il-Kummissjoni u l-pajjiżi benefiċjarji jikkonkludu ftehimiet qafas dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza. 2. Ftehimiet sussidjarji dwar l-implimentazzjoni tal-assistenza jistgħu jiġu konklużi bejn il-Kummissjoni u l-pajjiż benefiċjarju jew l-awtoritajiet ta’ implimentazzjoni tiegħu, kif meħtieġ. Artikolu 9 Dispożizzjonijiet interstrumentali 1. F'ċirkostanzi debitament ġustifikati u sabiex tiżgura l-koerenza u l-effikaċja tal-finanzjament tal-Unjoni jew biex trawwem il-kooperazzjoni reġjonali, il-Kummissjoni tista' tiddeċiedi li testendi l-eliġibilità tal-programmi u l-miżuri msemmija fl-Artikolu 7 lejn pajjiżi, territorji u reġjuni li inkella ma jkunux eliġibbli għal finanzjament skont l-Artikolu 1, meta l-programm jew il-miżura li għandha tiġi implimentata hija ta' natura globali, reġjonali jew trans-konfinali. 2. Il-Fond ta’ Żvilupp Reġjunali Ewropew għandu jikkontribwixxi għal programmi jew miżuri stabbiliti taħt dan ir-regolament għal kooperazzjoni transkonfinali bejn pajjiżi benefiċjarji u l-Istati Membri. L-ammont tal-kontribuzzjoni mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għandu jiġi ddeterminat skont l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru … tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta '… dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għall-appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għall-għan ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament preżenti japplikaw għall-użu ta' din il-kontribuzzjoni. 3. Fejn xieraq, l-IPA jista' jikkontribwixxi għal programmi jew miżuri ta' kooperazzjoni transnazzjonali u interreġjonali li huma stabbiliti u implimentati taħt id-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) Nru … [dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għall-appoġġ mill-Fond Ewropew tal-Iżvilupp Reġjonali għall-għan ta' koperazzjoni territorjali Ewropea] u fl-IPA li fih jipparteċipaw pajjiżi benefiċjarji. 4. Fejn xieraq, l-IPA jista' jikkontribwixxi għall-programmi jew miżuri ta' koperazzjoni transkonfinali li huma stabbiliti u implimentati taħt ir-Regolament (UE) Nru ... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta’… li jistabbilixxi Strument Ewropew tal-Viċinat u fl-IPA li fih jipparteċipaw pajjiżi benefiċjarji. TITOLU IV DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 10 Delegazzjoni tas-setgħat lill-Kummissjoni Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 11 li jemendaw l-Anness għal dan ir-Regolament u jikkomplementaw ir-Regolament Implimentattiv Komuni b'regoli speċifiċi li jistabbilixxu kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' dan ir-Regolament. Artikolu 11 L-eżerċizzju tal-poteri delegati lill-Kummissjoni 1. Is-setgħa li tadotta atti delegati tingħata lill-Kummissjoni suġġetta għall-kundizzjonijiet stipulati f’dan l-Artikolu. 2. Id-delegazzjoni tas-setgħat tiġi konferita lill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ validità ta’ dan ir-Regolament. 3. Id-delegazzjoni tas-setgħat tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe ħin mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni ta’ revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Hija tidħol fis-seħħ l-għada tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fiha. Dan m’għandux jaffettwa l-validità ta’ kwalunkwe atti delegati diġà fis-seħħ. 4. Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni tinnotifika simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. 5. Att delegat jidħol fis-seħħ biss jekk ebda oġġezzjoni ma tkun ġiet espressa mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien xahrejn (2) min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel l-iskadenza ta’ dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex se joġġezzjonaw. Dak il-perjodu jiġi estiż b’xahrejn (2) fuq l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill. Artikolu 12 Kumitat 1. Il-Kummissjoni tkun assistita mill-Kumitat tal-IPA. Dan il-kumitat ikun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. 2. Għal programmi li jindirizzaw l-oqsma tal-politika msemmija fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 3 u implimentati indirettament mill-pajjiżi benefiċjarji, il-Kummissjoni tkun assistita mill-Kumitat ta' Kordinazzjoni tal-Fondi msemmi fl-Artikolu 143 tar-Regolament (UE) Nru […] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta'... li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Ewropew għas-Sajd u Marittimu koperti minn qafas strateġiku komuni u jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta' Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006[22]. Għal programmi li jindirizzaw il-qasam ta' linja ta' politika msemmi fil-punt (d) tal-Artikolu 3 u implimentat indirettament mill-pajjiżi benefiċjarji, il-Kummissjoni tkun assistita mill-Kumitat għall-Iżvilupp Rurali msemmi fl-Artikolu 91 tar-Regolament (UE) Nru […] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta'… dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)[23]. F’każijiet bħal dawn, il-Kumitat tal-IPA ikun infurmat mingħajr dewmien dwar l-opinjoni mogħtija mill-kumitat(i) l-ieħor(oħra). 3. Il-Kumitati msemmija fil-paragrafi 1 u 2 ikunu kompetenti għal atti u impenji legali taħt ir-Regolament (KE) Nru 1085/2006 tas-17 ta' Lulju 2006 li jistabbilixxi Strument għall-Assistenza ta' qabel l-Adeżjoni[24]. Barra minn hekk, il-Kumitat tal-IPA ikun ukoll kompetenti għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 3 tar-Regolament (KE) Nru 389/2006 tas-27 ta' Frar 2006 li jistabbilixxi strument ta’ appoġġ finanzjarja biex jinkuraġġixxi l-iżvilupp ekonomiku tal-Komunità Turko-Ċiprijotta u jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2667/2000 dwar l-Aġenzija Ewropea għar-Rikostruzzjoni[25]. Artikolu 13 Suspensjoni ta' appoġġ tal-Unjoni Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet dwar sospensjoni tal-għajnuna fi ftehimiet ta' partenarjat u kooperazzjoni mal-pajjiżi u r-reġjuni msieħba, fejn pajjiż benefiċjarju jonqos milli jirrispetta l-prinċipji tad-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem, id-drittijiet tal-minoranzi u l-libertajiet fundamentali, jew l-impenji li jinsabu fil-ftehimiet rilevanti konklużi mal-Unjoni, jew fejn il-progress lejn it-twettiq tal-kriterji tas-sħubija huwa insuffiċjenti, l-Unjoni tistieden lill-pajjiż benefiċjarju biex jagħmel konsultazzjonijiet bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ partijiet, ħlief f'każijiet ta' urġenza speċjali. Fejn il-konsultazzjonijiet mal-pajjiż benefiċjarju ma jwasslux għal soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ partijiet, jew jekk il-konsultazzjonijiet huma rifjutati jew f'każijiet ta' urġenza speċjali, il-Kunsill jista’ jieħu miżuri xierqa skont l-Artikolu 215(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jistgħu jinkludu s-sospensjoni sħiħa jew parzjali tal-assistenza tal-Unjoni. Il-Parlament Ewropew jiġi infurmat b'kollox u immedjatament bi kwalunkwe deċiżjoni meħuda f’dan ir-rigward. Artikolu 14 Ammont ta’ referenza finanzjarja 1. L-ammont ta’ referenza finanzjarju għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għall-perjodu mill-2014 sal-2020 ikun EUR 14 110 100 000 (prezzijiet kurrenti). Sa 3% tal-ammont finanzjarju ta' referenza jiġi allokat għall-programmi ta' koperazzjoni transkonfinali bejn pajjiżi benefiċjarji u Stati Membri tal-UE. 2. L-approprjazzjonijiet annwali jiġu awtorizzati mill-awtorità baġitarja fil-limiti tal-Qafas Finanzjarju Multiannwali tal-Unjoni. 3. Kif imsemmi fil-Artikolu 13, paragrafu 2 tar-Regolament “Erasmus għal Kulħadd”, ammont indikattiv ta’ EUR 1 812 100 000 mill-istrumenti esterni differenti (Strument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp, Strument Ewropew tal-Viċinat, Strument għall-Assistenza ta’ qabel l-Adeżjoni, Strument tas-Sħubija u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp), se jkun allokat għal azzjonijiet ta’ mobbiltà fit-tagħlim minn u lejn pajjiżi mhux tal-UE u għall-kooperazzjoni u djalogu politiku mal-awtoritajiet/istituzzjonijiet/organizzazzjonijiet minn dawn il-pajjiżi. Id-dispożizzjonijiet tar-Regolament “Erasmus għal Kulħadd” se japplikaw għall-użu ta’ dawn il-fondi. L-iffinanzjar se jkun disponibbli permezz ta' 2 allokazzjonijiet multiannwali li jkopru biss l-ewwel 4 snin u t-3 non l-oħra rispettivament. Dan il-finanzjament se jkun rif’ess fl-ipprogrammar indikattiv multiannwali, f’konformità mal-bżonnijiet identifikati u l-prijoritajiet tal-pajjiżi konċernati. L-allokazzjonijiet jistgħu jiġu riveduti f'każ ta' ċirkustanzi imprevisti maġġuri jew tibdiliet politiċi importanti f'konformità mal-prijoritajiet esterni tal-UE. Artikolu 15 Dħul fis-seħħ Dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ fit-tielet jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Huwa japplika mill-1 ta’ Jannar 2014. Dan ir-Regolament jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Magħmul fi Brussell, Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill Il-President Il-President ANNESS – L-Albanija – Il-Bosnja u Ħerzegovina – L-Islanda – Il-Kosovo* – Il-Montenegro – Is-Serbja – It-Turkija – Dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja *Taħt l-UNSCR 1244/1999 DIKJAZRAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA GĦALL-PROPOSTI 1. QAFAS TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA 1.1. It-titolu tal-proposta/inizjattiva 1.2. Il-qasam (oqsma) tal-politika kkonċernat(i) fl-istruttura tal-ABM/ABB 1.3. In-natura tal-proposta/inizjattiva 1.4. L-għan(ijiet) 1.5. Ir-raġunijiet għall-proposta/inizjattiva 1.6. It-tul ta’ żmien u l-impatt finanzjarju 1.7. Il-metodu(i) tal-ġestjoni previst(i) 2. MIŻURI TAL-ĠESTJONI 2.1. Regoli dwar il-monitoraġġ u r-rappurtar 2.2. Sistema tal-ġestjoni u tal-kontroll 2.3. Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u irregolaritajiet 3. L-IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA 3.1. L-intestatura(i) tal-qafas finanzjarju multiannwali u l-linja(i) baġitarja(i) ta’ nfiq affettwata(i) 3.2. L-impatt stmat fuq l-infiq 3.2.1. Sommarju tal-impatt stmat fuq l-infiq 3.2.2. L-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operattivi 3.2.3. L-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva 3.2.4. Il-kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju multiannwali attwali 3.2.5. Il-parteċipazzjoni minn partijiet terzi fil-finanzjament 3.3. L-impatt stmat fuq id-dħul DIKJAZRAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA GĦALL-PROPOSTI 1. QAFAS TAL-PROPOSTA/INIZJATTIVA 1.1. It-titolu tal-proposta/inizjattiva Strument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA) 1.2. Il-qasam (oqsma) tal-politika kkonċernat(i) fl-istruttura tal-ABM/ABB[26] Tkabbir 1.3. In-natura tal-proposta/inizjattiva x Il-proposta/inizjattiva hija relatata ma’ azzjoni ġdida ¨ Il-proposta/inizjattiva hija relatata ma’ azzjoni ġdida wara proġett pilota/azzjoni preparatorja[27] ¨ Il-proposta/inizjattiva hija relatata mal-estenzjoni ta’ azzjoni eżistenti ¨ Il-proposta/inizjattiva hija relatata ma’ azzjoni diretta mill-ġdid lejn azzjoni ġdida 1.4. Għanijiet 1.4.1. Il-Kummissjoni għan strateġiku multiannwali (i) fil-mira tal-proposta / inizjattiva L-għan ġenerali tal-politika tat-tkabbir huwa li timplimenta l-Artikolu 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, li joffri perspettiva Ewropea għall-pajjiżi Ewropej kollha li jirrispettaw il-valuri fundamentali tal-UE u huma impenjati li jippromwovuhom. Il-politika tat-tkabbir tippromwovi stabbiltà, sigurtà u prosperità fl-Ewropa u żżid il-piż tal-UE fix-xena internazzjonali. Il-politika tat-tkabbir tgħin biex tikkonsolida d-demokrazija u l-istat tad-dritt fl-Ewropa. Hija ttejjeb l-opportunitajiet ekonomiċi u żżid il-piż tal-UE fl-indirizzar ta’ sfidi globali bħat-tibdil fil-klima, il-kompetittività u r-regolament u s-superviżjoni tas-swieq finanzjarji, u tgħin biex timmobilizza l-isforz komuni biex jiġu indirizzati l-għanijiet tal-Ewropa 2020. Il-proċess ta’ adeżjoni jipprovdi inkoraġġiment qawwi għal riforma politika u ekonomika. Integrazzjoni aktar mill-qrib permezz tal-proċess tat-tkabbir tgħin ukoll lill-UE biex tilħaq l-għanijiet tagħha f’numru ta’ oqsma li huma importanti għall-irkupru ekonomiku u soċjali għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv li jinkludi l-enerġija, it-trasport, il-protezzjoni tal-ambjent u l-isforzi biex jiġi indirizzat it-tbdil fil-klima. Applikazzjonijiet ġodda għas-sħubija juru s-setgħa ta’ attrazzjoni tal-UE u r-rwol tagħha fil-promozzjoni tal-istabbiltà, is-sigurtà u l-prosperità. Il-politika tat-tkabbir tal-UE tippermetti proċess ġestit bil-għaqal fejn il-kandidati u l-kandidati jersqu lejn l-UE skont il-pass tar-riformi politiċi u ekonomiċi tagħhom kif ukoll il-kapaċità tagħhom li jassumu l-obbligi tas-sħubija f’konformità mal-kriterji ta’ Kopenħagen. Fil-Balkani tal-Punent, il-kooperazzjoni reġjonali tibqa’ essenzjali u tikkostitwixxi element ewlieni tal-Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni. Ladarba l-Kunsill iddeċieda li jiftaħ negozjati ta’ adeżjoni ma’ pajjiż applikant, il-progress tal-pajjiż applikant biex jintlaħqu l-istandards Ewropej huwa rifless fil-kapitoli tal-acquis miftuħa u magħluqa. Matul l-aħħar ħames snin, l-UE mkabbra wriet il-kapaċità tagħha li taħdem flimkien biex tindirizza l-isfidi importanti li għandha quddiemha. Matul dan il-perjodu, il-progress bir-riformi fil-pajjiżi tat-tkabbir ippermettilhom jgħaddu minn stadji suċċessivi fil-proċess ta’ adeżjoni. Il-proċess ta’ tkabbir tal-UE qiegħed jimxi ’l quddiem b’pass li huwa ddeterminat ħafna mill-kapaċità tal-pajjiżi li jaspiraw li jassumu l-obbligi tas-sħubija. Dan jeħtieġ riformi fit-tul kif ukoll adattamenti leġiżlattivi u istituzzjonali li huma kredibbli u konvinċenti. Hekk kif il-pajjiżi kkonċernati jissodisfaw l-istandards li ġew stipulati, inkluż b’mod partikolari dawk marbutin mad-demokrazija, l-istat tad-dritt u d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, l-UE tinsab impenjata li taħdem magħhom biex jimxu lejn l-istadji li jmiss fil-proċess. Ġie propost strument uniku integrat ta’ qabel l-adeżjoni bħala l-pilastru finanzjarju tal-Istrateġija għat-Tkabbir, li jinkludi d-dimensjonijiet kollha tal-politika interna u l-kwistjonijiet tematiċi. L-għan se jkun li jiġi żgurat li l-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali jkunu ppreparati bis-sħiħ għas-sħubija eventwali. Ser issir enfasi fuq il-governanza tajba, il-kapaċità amministrattiva, l-iżvilupp soċjo-ekonomiku, il-kooperazzjoni reġjonali, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-acquis, u l-preparazzjoni għall-ġestjoni tal-politika interna mal-adeżjoni. Dan ser jiġi implimentat permezz ta’ programmi nazzjonali/b’diversi benefiċjarji miftehma mal-benefiċjarji u se jirriflettu wkoll il-Fondi Strutturali, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), inkluż l-iffokar mill-ġdid tagħhom fuq it-twassil tal-prodotti pubbliċi. Barra minn hekk, strumenti politiċi u finanzjarji relatati mal-kriżi (Għajnuna Makro-Finanzjarja, l-Istrument għall-Istabbiltà) se jibqgħu jkunu disponibbli għall-użu fil-pajjiżi tat-tkabbir, meta dawn ikunu meħtieġa. 1.4.2. Għan(ijiet) speċifiku/speċifiċi u inizjattiva li tikkonċerna l-attività(jiet) tal-ABM/ABB Għan speċifiku Nru. (a) Appoġġ għar-riformi politiċi (b) Appoġġ għall-iżvilupp u r-riformi ekonomiċi, soċjali u territorjali, li jimmiraw għal tkabbir sostenibbli, intelliġenti u inklussiv (c) Żieda fil-kapaċità tal-pajjiżi benefiċjarji biex jassumu l-obbligu tas-sħubija billi jappoġġaw l-allinjament progressiv mal-adozzjoni, implimentazzjoni u infurzar tal-acquis communautaire inkluża t-tħejjija għall-implimentazzjoni u t-tmexxija tal-fondi strutturali, ta' koeżjoni, għall-iżvilupp agrikolu u rurali tal-UE. (d) L-integrazzjoni reġjonali u l-kooperazzjoni territorjali Attività(jiet) tal-ABM/ABB ikkonċernat(i) 04.06 Strument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA) — Żvilupp tar-riżorsi umani 05.05 Miżuri ta’ qabel l-adeżjoni fil-qasam tal-agrikoltura u l-iżvilupp rurali 13.05 Operazzjonijiet ta’ qabel l-adeżjoni relatati mal-politika strutturali 22.02 Il-proċess u l-istrateġija għat-tkabbir 22.04.02 Programmi ta’ informazzjoni u komunikazzjoni għal pajjiżi li mhumiex membri 1.4.3. Riżultat(i) u impatt mistenni Speċifika l-effetti li l-proposta/inizjattiva għandu jkollhom fuq il-benefiċjarji/gruppi fil-mira. L-istrument il-ġdid ta’ qabel l-adeżjoni se jkompli jiffoka fuq it-twettiq tal-Politika tat-Tkabbir li hija waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Azzjoni Esterna tal-UE, biex b’hekk jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-istabbiltà, is-sigurtà u l-prosperità fl-Ewropa. Għal dak il-għan, l-istrument il-ġdid ser isegwi l-għan tal-politika ġenerali ta’ appoġġ għall-pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali fil-preparazzjonijiet tagħhom għas-sħubija fl-UE u l-allinjament progressiv tas-sistemi/l-ekonomiji nazzjonali mal-istandards u l-politiki tal-Unjoni Ewropea, skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom u adattat skont l-aġenda individwali tagħhom għat-tkabbir. F’termini tar-riżultati u l-impatti li għandhom jintlaħqu, l-istrument il-ġdid se jindirizza i) id-differenza/l-isfidi fl-iżvilupp tal-pajjiżi benefiċjarji, ii) il-kapaċità limitata biex dawn jingħelbu permezz tar-riżorsi proprji u l-istituzzjonijiet pubbliċi dgħajfa u/jew il-kapaċità amministrattiva fil-pajjiżi benefiċjarji, u iii) inaqqas id-differenzi fost il-pajjiżi benefiċjarji, permezz tal-kisba ta’: (i) istituzzjonijiet demokratiċi li jaħdmu aħjar, b’mod partikolari biex jiġi żgurat ir-rispett għall-istat tad-dritt, u d-drittijiet tal-bniedem, u l-inklużjoni tal-minoranzi; it-tnaqqis tal-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata; ir-riforma u l-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika; (ii) standards tal-UE fil-governanza ekonomika u fl-ekonomika; il-kapaċità mtejba għall-kompetizzjoni fil-forzi tas-suq tal-Unjoni; rati mtejba ta’ impjieg, riżorsi umani dejjem aktar imħarrġa u tnaqqis fid-differenzi soċjali; żieda fil-kapaċità tal-innovazzjoni u r-riċerka (iii) liġijiet progressivament allinjati mal-acquis tal-UE, adottat u infurzati; kapaċità mtejba biex jiġu implimentati u amministrati l-fondi ta’ żvilupp strutturali, agrikoli u rurali tal-UE; żieda fil-parteċipazzjoni fi programmi u aġenziji magħżula tal-UE. (iv) żieda fl-integrazzjoni ekonomika fir-reġjun, inkluż permezz ta’ infrastruttura transkonfinali tal-enerġija u tat-trasport, relazzjonijiet eqreb u msaħħa tal-viċinat fost il-pajjiżi benefiċjarji u mal-UE. Il-progress f’dawn l-għanijiet speċifiċi ta’ politika se jikkontribwixxi wkoll għall-implimentazzjoni ta’ oqfsa usa’ ta’ politika tal-UE bħall-istrateġija Ewropa 2020, il-Pakkett tal-Klima u l-Enerġija tal-UE u l-Unjoni tal-Innovazzjoni. 1.4.4. Indikaturi tar-riżultati u l-impatt Speċifika l-indikaturi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-proposta/inizjattiva. Il-progress lejn l-għanijiet speċifiċi tal-istrument il-ġdid jista’ jiġi evalwat permezz ta’ tliet makroindikaturi prinċipali: · Il-progress lejn il-kisba ta’ punti ta’ riferiment tal-adeżjoni (kapitoli miftuħa/magħluqa) jew rekord pożittiv fl-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Assoċjazzjoni kif rifless, fost affarijiet oħra, minn Rapporti ta’ Progress pożittivi, indiċijiet ibbażati fuq stħarriġ miġbura minn organizzazzjonijiet internazzjonali magħrufin għal oqsma bħall-effikaċja governattiva; l-istabbiltà politika u n-nuqqas ta’ vjolenza; l-istat tad-dritt; · L-evoluzzjoni soċjo-ekonomika, kif imkejla mill-indikaturi tal-impatt bħall-indiċi tal-iżvilupp uman tal-UNDP bħala miżura ġenerali tal-prosperità; rati ta’ qgħad; influssi ta’ investiment barrani dirett; bilanċi kummerċjali; · Il-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali, kif imkejla b’indiċijiet bbażati fuq stħarriġ li jirriflettu l-perċezzjonijiet tal-livell (tendenza) ta’ sigurtà u stabbiltà; interazzjonijiet politiċi, ekonomiċi u kulturali, Miri u tragwardi rilevanti għal dawn il-makro-indikaturi relevanti jinkludu, inter alia, dawn li ġejjin: Li tasal l-applikazzjoni għal sħubija fl-UE, l-adozzjoni mill-Kummissjoni ta opinjoni pożittiva dwar l-applikazzjoni jew rakkomandazzjoni li tagħti l-istatus ta' pajjiż kandidat, rakkomandazzjonijiet biex jinfetħu n-negozjati għall-adeżjoni, il-ftuħ jew tal-għeluq proviżorju ta' kapitoli tan-negozjati, l-għeluq tan-negozjati tal-adeżjoni ġenerali, il-grad ta’ konformità mal-kriterji ta’ Kopenħagen, id-dħul fis-seħħ tal-liberalizzazzjoni tal-viża u l-ftehim ta’ riammissjoni, l-għoti tas-setgħat ta ġestjoni tal-assistenza tal-IPA, rinunzja tal-kontrolli ex-ante dwar il-ġestjoni tal-assistenza tal-IPA, id-dħul fis-seħħ ta’ ftehim dwar id-dwana/kummerċ u t-tneħħija ta’ ostakoli/ostakoli tekniċi għall-kummerċ, il-parteċipazzjoni f'inizjattivi reġjonali, riżoluzzjoni ta' kwistjonijiet bilaterali, il-progress fl-integrazzjoni tan-Netwerks Trans Ewropej. Fuq livell operattiv, il-progress jista’ jiġi mkejjel b’relazzjoni ma’ għanijiet operattivi li jikkorrispondu għall-għanijiet speċifiċi i. sa iv. identifikati għall-istrument futur ta’ qabel l-adeżjoni. L-għanijiet operattivi jinkludu: (a) li jittejbu l-perċezzjonijiet tad-demokrazija u s-sistema tal-ġustizzja u fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u n-nondiskriminazzjoni; it-tnaqqis tan-numru tal-każijiet pendenti tal-qorti u tan-numru ta’ ksur tad-drittijiet fundamentali; iż-żieda fil-kapaċitajiet għall-infurzar tal-liġi u l-kapaċità amministrattiva b’mod ġenerali, tnaqqis fil-fatturat tal-persunal. (b) li jiġu żviluppati strateġiji ta’ żvilupp soċjali u ekonomiċi sodi u effettivi; li jittejbu l-ħiliet u l-livelli ta’ kwalifika u jissaħħu s-servizzi tas-suq tax-xogħol; li jiġi appoġġjat l-investiment pubbliku; jiġu stabbiliti strutturi ta’ ġestjoni għal fondi ta’ żvilupp strutturali, ta’ koeżjoni u rurali tal-UE mal-adeżjoni, il-kisba ta’ akkreditazzjoni u konferiment tal-ġestjoni; (c) li jittejjeb il-qafas leġiżlattiv; il-leġiżlazzjoni tiġi allinjata mal-acquis, jinħolqu u jissaħħu l-istituzzjonijiet u l-istrutturi ta’ infurzar; tingħaqad u tiġi approfondita l-parteċipazzjoni għall-programmi tal-UE. (d) li tiġi inkoraġġuta kooperazzjoni aktar profonda. L-għanijiet operattivi jeħtieġ li jiġu addattati għas-sitwazzjoni f’kull benefiċjarju u għandhom ikunu stabbiliti fid-dokumenti ta’ programmar ibbażati fuq l-isfidi identifikati. L-evalwazzjoni ex ante enfasizzat ukoll il-ħtieġa li tiġi pprovduta gwida dettaljata u li jinbnew kapaċitajiet fil-pajjiżi benefiċjarji sabiex tinġabar sistematikament l-informazzjoni meħtieġa li se tkun meħtieġa sabiex jiġi evalwat il-progress fil-livell operattiv. It-tkabbir preċedenti wassal għal żieda fil-prijorità mogħtija lill-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-livell tal-programm u tfassil ta’ politika ‘ibbażat fuq l-evidenza’ fi Stati Membri ġodda. Ċaqliq lejn allokazzjonijiet tar-riżorsi bbażati fuq prestazzjoni u l-kisba tal-kundizzjonijiet kif ukoll tal-ħtiġijiet għandhom jinkoraġġixxu wkoll tendenza simili fost il-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali. Fir-rigward tal-integrazzjoni fil-klima, sistema ta’ rintraċċar se titqiegħed fis-seħħ sabiex jiġi identifikat fejn il-programmi jippromwovu l-azzjoni klimatika jew l-effiċjenza fl-enerġija sabiex l-UE tkun tista’ tistabbilixxi b’mod ċar kemm mill-infiq tagħha huwa relatat ma’ kwistjonijiet bħal dawn. Punti ta’ riferiment u regoli ta’ monitoraġġ u rappurtar ċari se jiġu stabbiliti. Ir-rintraċċar tan-nefqa relatata mal-klima se jitwettaq fuq il-bażi tal-metodoloġija stabbilita tal-OECD (‘markaturi Rio’). B’mod konformi mal-impenn usa’ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni, il-markatur tal-OECD DAC se jiġi applikat ukoll għar-rintraċċar tal-progress fuq l-integrazzjoni tal-bijodiversità u d-deżertifikazzjoni. Il-monitoraġġ u l-evalwazzjonijiet futuri se jkollhom iqisu li r-riżultati u l-impatti jvarjaw bejn il-pajjiżi benefiċjarji, minħabba d-differenzi tagħhom u l-ħtiġijiet u l-pożizzjonijiet differenti fit-‘triq għall-adeżjoni’. Peress li l-istrument se jkompli jopera flimkien mal-proċess ta’ negozjati politiċi u interventi oħra li jolqtu l-adeżjoni, se jkun diffiċli li jiġi identifikat il-progress li jirriżulta esklussivament mill-istrument, ħlief fil-livell ta’ attivitajiet speċifiċi. Ħafna mir-‘riżultati' tal-programm futur - bħall-programm sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-istrument jistgħu jinkisbu permezz tal-istatus mogħti lill-benefiċjarju daqs kemm permezz tar-riżultati tal-intervenzjonijiet finanzjarji tal-UE. 1.5. Ir-raġunijiet għall-proposta/inizjattiva 1.5.1. Ir-raġunijiet għall-proposta/inizjattiva Rekwiżit(i) li għandhom jintlaħqu fi żmien qasir jew twil Il-benefiċjarji tal-assistenza huma l-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali għal sħubija fl-UE fil-Balkani tal-Punent, l-Islanda u t-Turkija. Fl-1999, il-KE stabbilit viżjoni għar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent, li timxi mill-Approċċ Reġjonali preċedenti tagħha għal għodda ġdida, il-Proċess ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni (SAP). Barra milli jimmira għall-istabbiltà politika u ekonomika u l-kooperazzjoni reġjonali, l-SAP gradwalment inkorpora strumenti ta’ tkabbir biex iġib lill-pajjiżi tar-reġjun aktar qrib il-valuri u l-istandards tal-UE. Il-Kunsill Ewropew ta’ Feira f’Ġunju 2000 rrikonoxxa li l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent li jipparteċipaw fl-SAP kienu ‘kandidati potenzjali’ għas-sħubija fl-UE. Il-perspettiva Ewropea ta’ dawn il-pajjiżi ġiet ikkonfermata mill-Kunsill Ewropew ta’ Thessaloniki f’Ġunju 2003, li approva l-“Aġenda ta’ Thessaloniki għall-Balkani tal-Punent”. Din l-aġenda għadha l-bażi li fuqha hija mibnija l-politika tal-UE fir-rigward tar-reġjun. Fil-laqgħa ministerjali bejn l-UE u l-Balkani tal-Punent li saret f’Sarajevo fit-2 ta’ Ġunju 2010, l-UE tenniet l-impenn tagħha lejn il-perspettiva Ewropea tal-Balkani tal-Punent u enfasizzat li l-futur ta’ dawn il-pajjiżi jinsab fl-UE. Minn dawk il-pajjiżi li inizjalment kienu jaqgħu taħt l-SAP, il-Kroazja, dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u riċentement il-Montenegro kisbu status ta’ kandidat, filwaqt li l-Albanija, il-Bosnija u Ħerzegovina, il-Kosovo[28] u s-Serbja huma kandidati potenzjali. Pajjiżi oħra li ngħataw perspettiva ta’ adeżjoni fl-UE jinkludu t-Turkija, li kienet applikat diġà fl-1987 u li ngħatat l-istatus ta’ applikant fl-1999; u l-Islanda, li applikat fl-2009 u ngħatat status ta’ kandidat fl-2010. It-tliet rekwiżiti ewlenin għall-adeżjoni huma stabbiliti fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew f’Kopenħagen fl-1993 (l-hekk imsejħa “kriterji ta’ Kopenħagen”). Dawn huma: (i) L-istabbiltà tal-istituzzjonijiet li jiggarantixxu d-demokrazija, l-istat tad-dritt, id-drittijiet tal-bniedem u r-rispett u l-protezzjoni tal-minoranzi; (ii) L-eżistenza ta’ suq ekonomiku attiv, kif ukoll il-kapaċità li wieħed ikun jiflaħ għall-pressjoni kompetittiva u l-forzi tas-suq fl-Unjoni; u (iii) Il-ħila li wieħed jassumi l-obbligi tas-sħubija inkluża l-aderenza għall-għanijiet tal-unjoni politika, ekonomika u monetarja. Barra minn hekk, il-Kunsill Ewropew ta’ Madrid f’Diċembru 1995 irrefera għall-ħtieġa “li jinħolqu l-kundizzjonijiet għall-integrazzjoni gradwali u armonjuża tal-pajjiżi [applikanti], b’mod partikolari permezz tal-iżvilupp ta’ ekonomija tas-suq, l-aġġustament tal-istrutturi amministrattivi tagħhom u l-ħolqien ta’ ambjent ekonomiku u monetarju stabbli ”. Il-membri prospettivi għandhom jissodisfaw il-kriterji ta’ Kopenħagen qabel ma jkunu jistgħu jibdew in-negozjati tas-sħubija. L-allinjament tal-benefiċjarji mal-kriterji ta’ adeżjoni jeħtieġ sforzi konsiderevoli f’termini ta’ investiment pubbliku u aċċess għal għarfien fil-fond u kompetenza. L-appoġġ tal-UE huwa mfassal biex jassisti lill-kandidati sabiex jgħinhom jilħqu dawn il-kriterji. 1.5.2. Valur miżjud tal-involviment tal-UE Il-politika tat-tkabbir hija parti mill-azzjoni esterna u tikkontribwixxi sabiex jintlaħqu l-għanijiet komuni f’termini tal-isfidi globali, ir-rispons globali u t-tmexxija globali. It-tkabbir suċċessiv tal-UE huwa min-natura tiegħu stess kompitu komuni li jista’ jiġi segwit biss fil-livell tal-UE. L-Istati Membri li jaġixxu flimkien biss jistgħu jiddeċiedu fuq it-talbiet ta’ adeżjoni mill-kandidati l-ġodda. L-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni pprovduta permezz tal-baġit tal-UE hija mfassla biex tgħin lill-pajjiżi kandidati/kandidati potenzjali jippreparaw għal sħubija futura: l-IPA huwa mibni biex jagħti lill-pajjiżi “eżerċizzju ta’ prova” tal-obbligi tas-sħubija qabel l-adeżjoni (bħad-dħul fis-seħħ ta’ istituzzjonijiet għall-ġestjoni ta’ fondi tal-UE ta’ wara l-adeżjoni, u/jew l-adozzjoni tal-acquis u l-istandards tal-UE). L-ebda strument multilaterali jew bilaterali ieħor ma jista’ jipprovdi għodda komprensiva bħal din, u fi kwalunkwe każ l-UE biss tista’ tiddefinixxi x’tip ta’ assistenza hija meħtieġa sabiex isiru preparazzjonijiet għat-teħid tal-acquis. L-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni hija investiment fil-futur tal-UE, li tappoġġja l-istabbiltà u l-prosperità tal-pajjiżi ġirien u tiżgura l-kapaċità effettiva tal-pajjiżi kandidati li jimplimentaw l-acquis mal-adeżjoni. L-assistenza teknika u finanzjarja tħaffef il-proċess ta’ preparazzjoni u toħloq inċentivi għat-trasformazzjoni meħtieġa tas-soċjetà, is-sistemi legali u l-ekonomija. Din l-assistenza tgħin biex jintlaħqu l-għanijiet tal-politika interna tal-UE, toħloq opportunitajiet għan-negozji tal-UE u tipprovdi ritorn tanġibbli fuq l-investiment. Mingħajr l-involviment intensiv u s-sħubija aktar mill-qrib inkorporati fl-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni, l-UE ċertament ikollha tonfoq aktar biex tiġġieled kontra l-migrazzjoni illegali, tiżgura l-fruntieri esterni tagħha, tiżgura s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija kif ukoll l-importazzjonijiet ta’ ikel sikur u iġjeniku għaċ-ċittadini tagħha u biex tiġġieled kontra t-tibdil fil-klima u t-tniġġis, tindirizza effetti transkonfinali tad-diżastri u tipprovdi solidarjetà tal-UE lil pajjiżi li ftit jifilħu għad-diżastri. Fis-snin reċenti l-Istati Membri tal-UE bdew kontinwament inaqqsu l-livell tal-assistenza bilaterali tagħhom lill-pajjiżi kandidati u l-kandidati potenzjali, hekk kif jirrikonoxxu li azzjoni kkoordinata fil-livell tal-UE hija aktar effettiva. Madwar nofs l-assistenza finanzjarja globali tal-UE lill-pajjiżi tat-tkabbir fl-2009 ġiet mill-baġit tal-UE. Fil-parti l-kbira l-organizzazzjonijiet donaturi multilaterali neħħew l-appoġġ tagħhom u dawk li fadal issa ġabu l-programmi tagħhom f’konformità mal-prijoritajiet tal-UE. Għandu jiġi osservat li, minħabba l-għanijiet speċifiċi għall-iżvilupp u l-impatt tagħha, l-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni hija meqjusa wkoll bħala għajnuna għall-iżvilupp uffiċjali tal-UE (ODA). 1.5.3. Tagħlimiet minn esperjenzi simili fil-passat Meta-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-IPA, li tlestiet fi Frar 2011 u li ffokat prinċipalment fuq il-qafas strateġiku tal-IPA (MIPDs) u l-ipprogrammar (prinċipalment il-komponent tal-assistenza teknika u tal-bini tal-istituzzjonijiet), evalwat il-loġika tal-intervent u l-prestazzjoni (attwali jew mistennija) tal-assistenza, b’mod partikolari rigward ir-rilevanza, l-effiċjenza, l-effikaċja, l-impatt u s-sostenibbiltà tagħha. Fir-rigward tal-loġika ta’ intervent (jiġifieri kif tiġi ppjanata u pprogrammata l-assistenza), l-evalwazzjoni kkonkludiet li l-MIPDs huma dokumenti ewlenin ta’ programmar li jipprovdu direzzjoni u fokus essenzjali fuq il-proċess tal-ipprogrammar u huma ċertament aħjar mid-dokumenti ekwivalenti ta’ programmar għall-programmi tal-passat ta’ assitenza ta’ qabel l-adeżjoni. L-evalwazzjoni sabet ukoll li l-kwalità tal-għanijiet u l-indikaturi fl-MIPDs u d-dokumenti ta’ programmazzjoni kienu tjiebu biż-żmien. Madankollu, titjib ulterjuri kien rakkomandat. L-evalwazzjoni sabet li l-IPA pproduċa riżultati tajbin u sinifikanti. L-effikaċja nstabet li kienet aktar qawwija f’oqsma relatati mal-acquis, filwaqt li xi oqsma orizzontali, bħar-riforma tal-amministrazzjoni pubblika, instabu li offrew sfida partikolari. Il-ħtiġijiet finanzjarji tal-pajjiżi benefiċjarji, b’mod partikolari fl-infrastruttura, jaqbżu b’mod ċar il-finanzjament disponibbli tal-IPA (u ta’ donaturi oħrajn). Għalhekk, sfida ewlenija għall-futur kienet li l-fondi tal-IPA jintużaw b’mod effiċjenti u li jkompli jkun hemm rwol ta’ ingranaġġ għal sorsi oħra ta’ finanzjament. Irriżulta wkoll li l-proġetti kienu ġeneralment immirati sew fuq ir-rekwiżiti tal-adeżjoni fl-UE, iżda l-iffokar tal-assistenza għall-bini tal-istituzzjonijiet fuq numru aktar limitat ta’ setturi prijoritarji jista’ jkompli jtejjeb l-effikaċja u l-impatt. L-evalwazzjoni sabet li l-mekkaniżmi għall-koordinazzjoni tad-donaturi u l-armonizzazzjoni tal-assistenza kienu stabbiliti tajjeb u li fattur determinanti fit-termini tal-kisba tal-impatt u s-sostenibbiltà kien is-sjieda tal-pajjiżi benefiċjarji tal-aġenda ta’ riforma u l-kapaċità tal-amministrazzjoni tagħhom, li jeħtieġ li jissaħħu. L-evalwazzjoni kkonkludiet li l-adozzjoni ta’ Approċċ multiannwali/Ibbażat fuq is-Settur (SBA)[29] għall-ippjanar u l-ipprogrammar għandha tiffaċilita l-prijoritizzazzjoni u s-sekwenzar tal-assistenza, il-koordinazzjoni tad-donaturi u t-tisħiħ tas-sjieda tal-pajjiżi benefiċjarji. Evalwazzjoni interim tal-ewwel tmien programmi ta’ Kooperazzjoni Transkonfinali tal-IPA f’żewġ fażijiet fil-konfini intra-Balkani tal-Punent tlestiet f’Mejju 2011. L-evalwazzjoni kkonkludiet li l-partijiet interessati jqisu r-relazzjonijiet imtejba bejn il-ġirien bħala konsegwenza tal-programm u jikkunsidrawhom bħala fundamentali għall-kooperazzjoni futura, u li l-kundizzjonijiet kienu maturi għal kooperazzjoni akbar. L-evalwazzjoni rrakkomandat li l-analiżi soċjo-ekonomika għandha tkun imsaħħa b’bażi ta’ statistika aktar aġġornata, b’spjegazzjoni aħjar tal-kriterji użati kif ukoll b’allinjament aħjar mal-oqsma tal-istatistika. Din irrakkommandat ukoll li jkun hemm simplifikazzjoni tal-pakkett tal-applikazzjoni u l-proċedura ta’ evalwazzjoni. Evalwazzjonijiet ex ante tal-programmi operattivi għall-iżvilupp reġjonali, tar-riżorsi umani u rurali twettqu biex jiġi appoġġjat u simplifikat il-proċess ta’ programmar. Rakkomandazzjonijiet għat-tisħiħ tal-analiżi li jiffurmaw il-bażi tal-orjentazzjoni tal-programmi kif ukoll itejbu aktar il-produzzjoni, ir-riżultati u l-indikaturi tal-impatt kienu komuni għall-programmi kollha. L-evalwazzjonijiet interim għadhom għaddejjin. Evalwazzjoni ex ante tal-istrumenti finanzjarji ta’ qabel l-adeżjoni ta’ wara l-2013 ikkonkludiet li hemm raġunament b’saħħtu għat-tkomplija tal-assistenza finanzjarja fil-livell Komunitarju b’appoġġ għall-proċess tat-tkabbir. Il-ħtieġa li tiġi żgurata kontinwità mal-istrument attwali ħarġet b’mod ċar, peress li l-istrutturi u s-sistemi meħtieġa għall-ġestjoni tal-assistenza tal-UE diġà qed jiġu stabbiliti. Madankollu, fid-dawl tad-differenzi fost il-pajjiżi benefiċjarji (f’termini soċjo-ekonomiċi, rigward l-iżvilupp tal-istituzzjonijiet u l-amministrazzjoni pubblika tagħhom u l-perspettiva ta’ adeżjoni tagħhom), il-konsultazzjoni rrakkomandat li jkun hemm approċċ imfassal b’mod iżjed speċifiku, regoli ssimplifikati ta’ implimentazzjoni, aktar flessibilità u orjentazzjoni strateġika msaħħa fl-allokazzjoni tal-assistenza, u użu aktar sistematiku tal-programmazzjoni multiannwali. 1.5.4. Koerenza u sinerġija possibbli ma’ strumenti rilevanti oħra Il-proposta żżomm strument apposta u integrat għall-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni bħala l-pilastru finanzjarju tal-Istrateġija għat-Tkabbir li jħaddan id-dimensjonijiet kollha tal-politika interna u l-kwistjonijiet tematiċi. Dan għaliex il-politika tat-Tkabbir primarjament tinvolvi l-għajnuna lill-imsieħba biex gradwalment jieħdu l-acquis u r-relazzjonijiet tal-UE mal-pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali jkopru prattikament il-kwistjonijiet tematiċi kollha (il-prosperità, is-sigurtà, il-kummerċ, id-drittijiet tal-bniedem, eċċ). Għall-finijiet ta’ koerenza, effiċjenza, effikaċja u impatt, il-politika interna u l-kwistjonijiet tematiċi għandhom għalhekk jiġu integrati fl-istrateġiji koerenti tal-pajjiżi u miksuba permezz ta’ programmi ta’ pajjiż, diversi benefiċjarji jew transkonfinali miftiehma mal-pajjiżi benefiċjarji. F’konformità mal-aġenda tal-Politika tal-UE dwar il-Koerenza għall-Iżvilupp, il-fatt li l-IPA jkopri l-politika interna jippermetti li jitqiesu aħjar l-impatti esterni tal-politika interna fuq il-pajjiżi ta’ qabel l-adeżjoni, fejn ikunu kkonċernati għanijiet ta’ żvilupp tal-UE. Dan huwa importanti b’mod partikolari f’oqsma bħall-kummerċ, it-tibdil fil-klima, il-migrazzjoni jew l-enerġija. Madankollu, fejn in-natura tal-mandati tal-azzjoni (jiġifieri firxa teknika, globali, għall-kuntrarju ta’ fokus primarjament ta’ adeżjoni), fejn il-valuri fundamentali Ewropej (bħar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem) ma jiġux osservati mill-pajjiż benefiċjarju, jew fejn strument tal-politika interna għandu dimensjoni esterna partikolarment importanti, strumenti oħra jistgħu jintervjenu fir-reġjun tat-tkabbir (eż. Strument Ewropew għad-Demokrazija u d-Drittijiet tal-Bniedem, l-Istrument għall-Kooperazzjoni fis-Sigurtà Nukleari, l-Istrument għall-Istabilità u l-Għajnuna Makro-finanzjarja, il-Faċilità li Tikkollega l-Ewropa, …). 1.6. It-tul ta’ żmien u l-impatt finanzjarju x Proposta/inizjattiva b’tul ta’ żmien limitat x Proposta/inizjattiva fis-seħħ mill-01/01/2014 x Impatt finanzjarju mill-01/01/2014 sal-31/12/2020 ¨ Proposta/inizjattiva b’tul ta’ żmien mhux limitat – Implimentazzjoni b’perjodu ta’ bidu minn SSSS sa SSSS, – segwita bi skala sħiħa ta’ operat. 1.7. Il-mod(i) tal-ġestjoni pprospettat(i) [30] ý Ġestjoni ċentralizzata diretta mill-Kummissjoni ý Ġestjoni ċentralizzata indiretta bid-delega tal-kompiti ta’ implimentazzjoni lil: – ý aġenziji eżekuttivi – ¨ entitajiet stabbiliti mill-Komunitajiet[31] – ý korpi mis-settur pubbliku nazzjonali/korpi b’missjoni ta’ servizz pubbliku – ¨ persuni fdati bl-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet speċifiċi skont it-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u identifikati fl-att bażiku rilevanti skont it-tifsira tal-Artikolu 49 tar-Regolament Finanzjarju ý Ġestjoni konġunta mal-Istati Membri: programmi ta’ kooperazzjoni transkonfinali bejn l-Istati Membri tal-UE u l-pajjiżi benefiċjarji tal-IPA jiġu implimentati mill-awtoritajiet ta' ġestjoni mill-Istati Membri tal-UE taħt ġestjoni konġunta. ý Ġestjoni deċentralizzata ma’ pajjiżi terzi ý Ġestjoni konġunta ma’organizzazzjonijiet internazzjonali: il-ġestjoni konġunta essenzjalment se tinvolvi istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali bħall-BEI, BERŻ, il-Bank Dinji, CoEDB) kif ukoll aġenziji speċjalizzati tan-NU skont il-każ. Jekk aktar minn mod wieħed ta’ ġestjoni jkun indikat, jekk jogħġbok ipprovdi d-dettalji fit-taqsima “Kummenti”. Kummenti L-għan aħħari tar-regolament huwa li l-assistenza tiġi amministrata taħt ir-responsabbiltà sħiħa tal-pajjiżi benefiċjarji, taħt ġestjoni deċentralizzata. Madankollu, dan il-għan se jiġi implimentat progressivament, hekk kif tevolvi l-kapaċità amministrattiva tal-pajjiżi benefiċjarji, u jintlaħqu l-kundizzjonijiet għall-għoti tas-setgħat ta’ ġestjoni. Matul il-fażijiet inizjali, il-Kummissjoni se żżomm il-kontroll tal-ġestjoni, u/jew tinkariga lill-korpi speċjalizzati bl-implimentazzjoni taħt il-ġestjoni indiretta jew konġunta skont il-każ. Il-ġestjoni ċentralizzata se tkun il-metodu primarju għall-programmi ta’ ħafna pajjiżi. Il-ġestjoni konġunta se tintuża wkoll għal azzjonijiet ma’ istituzzjonijiet internazzjonali u finanzjarji Ewropej, bil-ħsieb li jinfluwenzaw il-finanzjament addizzjonali, essenzjalment għall-investiment fl-infrastruttura soċjali u ekonomika meħtieġa. Fl-aħħar nett, il-ġestjoni komuni se tibqa’ tintuża għall-għanijiet ta’ kooperazzjoni territorjali li jkunu jinvolvu l-Istati Membri tal-UE. 2. MIŻURI TAL-ĠESTJONI 2.1. Arranġament ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni Speċifika l-frekwenza u l-kundizzjonijiet. L-arranġamenti ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni se jissaħħu meta mqabbla mas-sitwazzjoni attwali, b’fokus imtejjeb fuq ir-riżultati. Dawn se jipprovdu d-definizzjoni ta’ għanijiet speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jint