/* KUMM/2010/0699/2 finali - NLE 2010/0340 */ Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni Komprensivi bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra





[pic] | KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 21.12.2010 KUMM(2010) 699 finali/2 CORRIGENDUM:Annule et remplace le document COM(2010) 699 final du 29.11.2010Concerne uniquement les versions BG, DA, ES, FI, HU, IT, LV, MT, NL, PL, RO et SL Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL ta’ […] dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni Komprensivi bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI F’Mejju tal-2007, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni (FSK) mal-Vjetnam, ibbażat fuq l-awtorizzazzjoni ta' Novembru tal-2004 għal negozjati mat-Tajlandja, l-Indoneżja, Singapor, il-Filippini, il-Malasja u l-Brunej. In-negozjati mal-Vjetnam tnedew f'Ħanoj f'Novembru tal-2007. Iż-żewġ naħat inizjalaw il-FSK fi Brussell fl-4 ta' Ottubru tal-2010 wara li l-Coreper approva r-riżultat tan-negozjati. Il-FSK mal-Vjetnam huwa t-tielet ftehim li ġie ffinalizzat ma' pajjiż tal-ASEAN f'din l-aħħar sena, wara dawk li ġew iffinalizzati mal-Indoneżja u l-Filippini. Dan ser jieħu post il-qafas legali tal-Ftehim tal-1995 bejn il-Komunità Ewropea u l-Vjetnam u l-Ftehim tal-Kooperazzjoni tal-1980 bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-pajjiżi membri tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tal-Asja tax-Xlokk, li kien ġie estiż għall-Vjetnam fl-1999. Dan il-Ftehim mal-Vjetnam jikkostitwixxi pass ieħor 'il quddiem lejn involviment politiku u ekonomiku msaħħaħ min-naħa tal-UE fl-Asja tax-Xlokk. Huwa jkopri l-klawsoli politiċi standard tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem, il-QKI, l-AQM, is-SALW u l-ġlieda kontra t-terroriżmu u jimplimenta l-politiki tal-UE dwar it-tassazzjoni u kif ukoll dwar il-migrazzjoni. Il-FSK jipprovdi l-bażi għal impenn aktar effettiv min-naħa tal-UE u l-Istati Membri tagħha mal-Vjetnam fl-iżvilupp, il-kummerċ u l-qasam ekonomiku u dak tal-ġustizzja. Huwa jiġbor taħt il-kappa tiegħu oqsma bħas-saħħa, l-ambjent, it-tibdil fil-klima, l-enerġija, l-edukazzjoni u l-kultura, ix-xogħol, l-impjiegi u l-affarijiet soċjali, ix-xjenza u t-teknoloġija, u t-trasport. Il-Ftehim jindirizza wkoll il-kooperazzjoni legali, il-ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu, il-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni. Ikopri wkoll oqsma ta' interess partikolari fil-każ tal-Vjetnam bħall-kooperazzjoni fiq id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt u kif ukoll dwar ir-residwi tal-gwerra u l-prevenzjoni ta' diżastri naturali. Fl-aħħar nett, il-konklużjoni tal-FSK ser tiffaċilita t-tnedija u l-konklużjoni ta' Ftehim ta' Kummerċ Ħieles mal-Vjetnam f'konformità mal-għan tal-UE li toħloq qafas ekonomiku u politiku koerenti għar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-pajjiżi tal-ASEAN. Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL ta’ […] dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni Komprensivi bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u partikolarment l-Artikoli 207 u 209, flimkien mal-Artikolu 218(5) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni[1], Billi: (1) Fl-14 ta’ Mejju 2007, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja Ftehim Qafas ta' Sħubija u Kooperazzjoni, minn hawn 'il quddiem imsejjaħ 'il-Ftehim', mar-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam. (2) Il-Ftehim għandu jiġi ffirmat suġġett għall-konkluzjoni possibbli tiegħu li ser isseħħ f'data aktar tard. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li jaqgħu fl-ambitu tal-Parti Tlieta, Titolu V tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, u mhux bħala partijiet tal-Unjoni Ewropea, sakemm l-Unjoni Ewropea flimkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jinnotifikawx b'mod konġunt lill-Vjetnam li r-Renju Unit u/jew l-Irlanda jintrabtu bħala parti mill-Unjoni Ewropea f'konformità mal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda fir-rigward tal-ispazju ta' Libertà, Sigurtà u Ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Jekk ir-Renju Unit u/jew l-Irlanda ma jibqgħux marbutin bħala parti mill-Unjoni Ewropea f'konformità mal-Artikolu 4a tal-Protokoll Nru 21, l-Unjoni Ewropea flmkien mar-Renju Unit u/jew l-Irlanda għandhom jinfurmaw minnufih lill-Vjetnam bi kwalunkwe bidla fil-pożizzjoni tagħhom, li f'dan il-każ ikunu ser jibqgħu marbutin bid-diżpozzjonijiet tal-Ftehim f'isimhom stess. L-istess japplika għad-Danimarka, f'konformità mal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka anness ma' dawk it-Trattati. IDDEĊIEDA KIF ĠEJ: Artikolu 1 L-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni Komprensivi bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra, huwa b’dan approvat f’isem l-Unjoni, suġġett għad-Deċiżjoni tal-Kunsill li tikkonċerna l-konklużjoni tal-imsemmi Ftehim. It-test tal-Ftehim huwa mehmuż ma’ din id-deċiżjoni. Artikolu 2 B'dan il-President tal-Kunsill qed jiġi awtorizzat biex jaħtar il-persuna li jkollha s-setgħa li tiffirma l-Ftehim f'isem l-Unjoni Ewropea. Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum ta' wara l-adozzjoni tagħha. Magħmul fi Brussel, […] Għall-Kunsill Il-President […] ANNESS FTEHIM QAFAS DWAR SĦUBIJA KOMPRENSIVA U KOOPERAZZJONI BEJN L-UNJONI EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHA, MINN NAĦA WAĦDA, U R-REPUBBLIKA SOĊJALISTA TAL-VJETNAM, MIN-NAĦA L-OĦRA L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘l-Unjoni’ u IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA, IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-ISVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, Il-Partijiet Kontraenti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn ’il quddiem imsejħa l-‘Istati Membri’, minn naħa waħda, u IR-REPUBBLIKA SOĊJALISTA TAL-VJETNAM, min-naħa l-oħra, Minn hawn ’il quddiem imsejħa b’mod konġunt il-‘Partijiet’, WAQT LI JIKKUNSIDRAW ir-rabtiet tradizzjonali ta’ ħbiberija bejn il-Partijiet u r-rabtiet storiċi, politiċi u ekonomiċi mill-qrib li jgħaqqduhom, BILLI l-Partijiet jagħtu importanza partikolari lin-natura komprensiva tar-relazzjoni reċiproka tagħhom, kif muri, inter alia , bil-"Pjan Direttur għar-relazzjonijiet bejn il-Vjetnam u l-Unjoni Ewropea sal-2010 u l-orjentazzjonijiet lejn l-2015” tal-Vjetnam tal-2005 u d-diskussjonijiet li segwew bejn il-Partijiet, BILLI l-Partijiet jikkunsidraw li dan il-ftehim jifforma parti minn relazzjoni aktar wiesgħa u koerenti bejniethom permezz ta’ ftehimiet li fihom jipparteċipaw it-tnejn li huma, WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID l-impenn tagħhom lejn il-prinċipji ġenerali tal-liġi internazzjonali u l-iskopijiet u l-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, u r-rispett għall-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem, WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID ir-rispett tagħhom lejn l-indipendenza, is-sovranità, l-integrità territorjali u l-unità nazzjonali tar-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID ir-rabta tagħhom mal-prinċipju ta’ governanza tajba u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, WAQT LI JAFFERMAW MILL-ĠDID ix-xewqa tagħhom li jippromwovu l-progress ekonomiku u soċjali għall-popli tagħhom, filwaqt li jqisu l-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli u r-rekwiżiti tal-protezzjoni ambjentali, WAQT LI JIKKUNSIDRAW li l-Qorti Kriminali Internazzjonali tikkostitwixxi żvilupp importanti għall-paċi u l-ġustizzja internazzjonali, li timmirra għall-prosekuzzjoni effettiva tal-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali, BILLI l-Partijiet jaqblu li l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa (WMD) isservi ta’ theddida ewlenija għas-sigurtà internazzjonali u jixtiequ li jsaħħu d-djalogu tagħhom u l-kooperazzjoni f’dan il-qasam. L-adozzjoni b’kunsens tar-Riżoluzzjoni 1540 tal-KSNU hija l-bażi tal-impenn tal-komunità internazzjonali kollha fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa, WAQT LI JAGĦRFU l-bżonn li jsaħħu d-diżarm kif ukoll l-impenji ta’ non-proliferazzjoni skont obbligi internazzjonali applikabbli għall-Partijiet, WAQT LI JESPRIMU l-impenn sħiħ tagħhom biex jiġġieldu kull forma ta' terroriżmu b'konformità mal-liġi internazzjonali, inkluż il-liġi dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-liġi umanitarja u li jistabbilixxu kooperazzjoni internazzjonali effettiva u strumenti biex jiżguraw l-eradikazzjoni tagħhom, u jfakkru r-Riżoluzzjonijiet tal-KSNU rilevanti, WAQT LI JAGĦRFU l-importanza tal-Ftehim ta’ Kooperazzjoni tas-7 ta’ Marzu 1980 bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Indoneżja, il-Malasja, il-Filippini, Singapor u t-Tajlandja – pajjiżi membri tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) u li kien estiż għall-Vjetnam fl-1999, kif ukoll il-Ftehim ta’ Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam tas-17 ta’ Lulju 1995, WAQT LI JAGĦRFU l-importanza li jsaħħu r-relazzjoni eżistenti bejn il-Partijiet bil-ħsieb li jtejbu l-kooperazzjoni bejniethom, u l-impenn komuni tagħhom li jikkonsolidaw, iqawwu u jiddiversifikaw ir-relazzjonijiet tagħhom f’oqsma ta’ interess reċiproku fuq il-bażi tas-sovranità, l-ugwaljanza, in-non-diskriminazzjoni, ir-rispett għall-ambjent naturali u l-benefiċċju reċiproku, WAQT LI JAGĦRFU l-istatus tal-Vjetnam bħala pajjiż li qed jiżviluppa u jqisu l-livelli rispettivi tal-iżvilupp tal-Partijiet, WAQT LI JAGĦRFU l-importanza sinifikanti tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw, speċjalment il-pajjiżi li qed jiżviluppaw bi dħul baxx u bi dħul medju u baxx, għat-tkabbir ekonomiku sostnut tagħhom, l-iżvilupp sostenibbli u t-twettiq fil-ħin u bis-sħiħ tal-għanijiet tal-iżvilupp maqbula internazzjonalment, inklużi l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju tan-Nazzjonijiet Uniti, WAQT LI JAGĦRFU l-progress magħmul mill-Vjetnam biex jilħaq l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju tan-Nazzjonijiet Uniti u fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija tiegħu għall-Iżvilupp Soċjo-Ekonomiku kif ukoll il-livell attwali tal-iżvilupp tiegħu bħala pajjiż li qed jiżviluppa bi dħul baxx, BILLI l-Partijiet jagħtu importanza partikolari lill-prinċipji u r-regoli li jirregolaw il-kummerċ internazzjonali li jinsabu fil-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), u l-bżonn li japplikawhom b’mod trasparenti u mhux diskriminatorju, WAQT LI JAGĦRFU li l-kummerċ għandu rwol sinifikanti fl-iżvilupp u l-importanza ta' programmi preferenzjali tal-kummerċ, WAQT LI JESPRIMU l-impenn sħiħ tagħhom biex jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet kollha tiegħu, inkluż il-protezzjoni ambjentali u l-kooperazzjoni effettiva biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima kif ukoll il-promozzjoni effettiva u l-implimentazzjoni ta’ standards tax-xogħol rikonoxxuti internazzjonalment rattifikati mill-Partijiet, WAQT LI JENFASIZZAW l-importanza tal-kooperazzjoni fuq il-migrazzjoni, WAQT LI JIKKONFERMAW ix-xewqa tagħhom li jtejbu, f’konformità sħiħa mal-attivitajiet li jsiru f’qafas reġjonali, il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet ibbażata fuq valuri li huma jaqsmu u l-benefiċċju reċiproku, WAQT LI JINNOTAW li d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim li jaqgħu fl-ambitu tal-Parti III, Titolu V tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, jew alternattivament, bħala parti mill-Unjoni Ewropea, skont il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward tal-qasam tal-ħelsien, is-sigurtà u l-ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. L-istess japplika għad-Danimarka, skont il-Protokoll anness ma’ dawk it-Trattati dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, FTEHMU KIF ĠEJ: TITOLU I NATURA U AMBITU Artikolu 1 Prinċipji Ġenerali 1. Il-Partijiet jikkonfermaw l-impenn tagħhom lejn il-prinċipji ġenerali tal-liġi internazzjonali kif definiti fl-iskopijiet u l-prinċipji tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti, affermati mill-ġdid fid-Dikjarazzjoni tal-AĠNU tal-1970 dwar il-Prinċipji tal-liġi internazzjonali li jikkonċernaw relazzjonijiet ta’ ħbiberija u kooperazzjoni fost l-Istati skont il-Karta tan-NU, u fi trattati internazzjonali rilevanti oħra, li inter alia jesprimu l-istat tad-dritt, u l-prinċipju ta’ pacta sunt servanda ; u lejn ir-rispett tal-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem, kif stabbiliti fid-Dikjarazzjoni Universali tal-AĠNU tad-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti tad-drittijiet tal-bniedem internazzjonali rilevanti oħra li għalihom il-Partijiet huma Partijiet Kontraenti, li jsaħħu l-politiki interni u internazzjonali taż-żewġ Partijiet u li jikkostitwixxu element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet jikkonfermaw l-impenn tagħhom biex jikkooperaw aktar lejn il-ksib komplut tal-għanijiet ta’ żvilupp maqbula internazzjonalment, inklużi l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju tan-Nazzjonijiet Uniti, permezz tal-konformità mal-obbligi internazzjonali reċiproki eżistenti li huma applikabbli għall-Partijiet. Dan jikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. Huma jikkonfermaw l-impenji rispettivi tagħhom lejn il-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp tal-2005, id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi dwar l-Effettività tal-Għajnuna maqbula fil-Forum ta’ Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna fl-2005, l-Aġenda għall-Azzjoni ta’ Accra maqbula fit-Tielet Forum ta’ Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna, u d-Dikjarazzjoni Prinċipali ta’ Hanoi dwar l-Effettività tal-Għajnuna maqbula fl-2006 bil-ħsieb li jtejbu aktar il-prestazzjoni fir-rigward ta’ kooperazzjoni fl-iżvilupp, inkluż progress fuq in-non-kondizzjonalità tal-għajnuna u l-ksib ta’ mekkaniżmi tal-għajnuna aktar prevedibbli. 3. Il-Partijiet jikkonfermaw l-impenn tagħhom biex jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet kollha tiegħu, jikkooperaw biex jindirizzaw l-isfidi tat-tibdil fil-klima kif ukoll tal-globalizzazzjoni u jikkontribwixxu għall-għanijiet ta’ żvilupp maqbula internazzjonalment, inklużi dawk li jinsabu fl-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju tan-Nazzjonijiet Uniti. 4. Il-Partijiet jaqblu li l-implimentazzjoni tal-attivitajiet ta’ kooperazzjoni kollha taħt dan il-Ftehim għandhom iqisu l-livelli tal-iżvilupp, il-bżonnijiet u l-kapaċità rispettivi tagħhom 5. Il-Partijiet jikkonfermaw li l-kummerċ għandu rwol sinifikanti fl-iżvilupp u li l-programmi preferenzjali tal-kummerċ jgħinu biex jippromwovu l-iżvilupp f’pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, inkluż il-Vjetnam. 6. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni taħt dan il-Ftehim tkun skont il-leġiżlazzjoni, ir-regoli u r-regolamenti rispettivi tagħhom. Artikolu 2 Għanijiet tal-kooperazzjoni Bil-ħsieb li jsaħħu r-relazzjoni bilaterali tagħhom, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jwettqu djalogu komprensiv u jippromwovu aktar kooperazzjoni bejniethom fis-setturi kollha ta’ interess reċiproku. L-isforzi tagħhom ikunu b’mod partikolari mmirati biex: (a) jistabbilixxu kooperazzjoni bilaterali u f’kull fora jew organizzazzjoni reġjonali u internazzjonali rilevanti; (b) jiżviluppaw kummerċ u investiment bejn il-Partijiet għall-vantaġġ reċiproku tagħhom; (c) jistabbilixxu kooperazzjoni fl-oqsma kollha relatati mal-kummerċ u l-investiment ta’ interess reċiproku, sabiex jiffaċilitaw il-kummerċ sostenibbli u l-flussi tal-investiment u biex jipprevjenu u jneħħu l-ostakli għall-kummerċ u l-investiment, b’mod konsistenti u komplimentari għal inizjattivi reġjonali UE-ASEAN li qed jiġu attwalment implimentati u futuri; (d) jaħdmu permezz ta’ kooperazzjoni fl-iżvilupp biex jeqirdu l-faqar, jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli, jiġġieldu l-isfidi emerġenti bħat-tibdil fil-klima u l-mard li jittieħed, iqawwu r-riforma ekonomika u jintegraw fl-ekonomija dinjija; (e) jistabbilixxu kooperazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja u s-sigurtà, inkluż l-istat tad-dritt u l-kooperazzjoni legali, il-protezzjoni tad-data, il-migrazzjoni, il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-ħasil tal-flus u d-drogi illeċiti; (f) ikattru l-kooperazzjoni fis-setturi l-oħra kollha ta’ interess reċiproku, inklużi d-drittijiet tal-bniedem; il-politika ekonomika, is-servizzi finanzjarji; it-tassazzjoni, il-politika industrijali u l-intrapriżi żgħar u medji; it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni; ix-xjenza u t-teknoloġija; l-enerġija; it-trasport; l-ippjanar u l-iżvilupp urban u reġjonali; it-turiżmu; l-edukazzjoni u t-taħriġ; il-kultura; it-tibdil fil-klima; ir-riżorsi ambjentali u naturali; l-agrikoltura, il-forestrija, il-bhejjem, is-sajd u l-iżvilupp rurali; is-saħħa; l-istatistika; ix-xogħol; l-impjieg u l-affarijiet soċjali; ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika; l-assoċjazzjonijiet u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi; il-prevenzjoni u l-mitigazzjoni ta’ diżastri naturali; l-ugwaljanza bejn is-sessi; (g) itejbu l-parteċipazzjoni eżistenti u jinkoraġġixxu parteċipazzjoni ġdida taż-żewġ Partijiet fil-programmi ta’ kooperazzjoni subreġjonali u reġjonali miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-Parti l-oħra; (h) jistabbilixxu kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tat-twassil tagħhom; biex jiġġieldu l-kummerċ illeċitu ta’ armi ħfief u ta' kalibru żgħir u fl-aspetti kollha tiegħu; fdalijiet tal-gwerra; (i) jistabbilixxu kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu; (j) ikabbru r-rwoli u l-profili tal-Partijiet fir-reġjuni rispettivi tagħhom b’diversi mezzi, inklużi l-iskambji kulturali, l-użu ta’ teknoloġija tal-informatika u l-edukazzjoni; (k) jippromwovu l-fehim minn poplu għall-ieħor inter alia permezz ta’ kooperazzjoni fost entitajiet bħal gruppi ta’ riflessjoni, persuni akkademiċi, in-negozju u l-midja fil-forma ta’ seminars, konferenzi, interazzjoni bejn żgħażagħ u attivitajiet oħra Artikolu 3 Kooperazzjoni f’organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali 1. Il-Partijiet jintrabtu li jiskambjaw opinjonijiet u jikkooperaw f’fora u f'organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali, inklużi n-Nazzjonijiet Uniti u l-aġenziji u l-organizzazzjonijiet tagħha, id-djalogu UE-ASEAN, il-Forum Reġjonali tal-ASEAN (ARF), il-Laqgħa bejn l-Ewropa u l-Asja (ASEM), u l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO). 2. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jippromwovu l-kooperazzjoni f’dawn l-oqsma bejn gruppi ta’ riflessjoni, persuni akkademiċi, organizzazzjonijiet mhux governattivi, in-negozju u l-midja permezz tal-organizzazzjoni ta’ seminars, konferenzi, u attivitajiet oħra relatati, sakemm din il-kooperazzjoni tkun ibbażata fuq kunsens reċiproku. Artikolu 4 Kooperazzjoni bilaterali u reġjonali 1. Għal kull settur tad-djalogu u l-kooperazzjoni taħt dan il-Ftehim, u filwaqt li jkunu enfasizzati kif xieraq il-materji taħt il-kooperazzjoni bilaterali, il-Partijiet jaqblu li jwettqu l-attivitajiet relatati jew fuq livell bilaterali jew reġjonali jew permezz ta’ kumbinazzjoni taż-żewġ oqfsa. Waqt l-għażla tal-aħjar qafas, il-Partijiet ser ifittxu li jimmassimizzaw l-impatt fuq u jsaħħu l-involviment tal-partijiet kollha interessati, filwaqt li jagħmlu l-aħjar użu mir-riżorsi disponibbli u jqisu l-fattibilità politika u istituzzjonali, u jiżguraw il-koerenza ma’ attivitajiet oħra li jinvolvu l-Unjoni u l-ASEAN. Il-kooperazzjoni tista’, kif ikun xieraq, tinkludi appoġġ għall-integrazzjoni u l-bini komunitarju tal-ASEAN. 2. Il-Partijiet jistgħu, kif ikun xieraq, jiddeċiedu li jestendu l-appoġġ finanzjarju lejn attivitajiet ta’ kooperazzjoni fl-oqsma koperti mill-ftehim jew relatati miegħu, skont il-proċeduri u r-riżorsi finanzjarji rispettivi tagħhom. Din il-kooperazzjoni tista’ partikolarment tappoġġja l-implimentazzjoni tar-riformi soċjoekonomiċi tal-Vjetnam, u tista’ tinkludi miżuri ta’ bini ta’ kapaċità bħall-organizzazzjoni ta’ skemi tat-taħriġ, workshops u seminars, skambji ta’ esperti, studji, u azzjonijiet oħra maqbula mill-Partijiet skont strateġiji ta’ assistenza għall-iżvilupp ta’ donaturi. TITOLU II KOOPERAZZJONI FL-IŻVILUPP Artikolu 5 Prinċipji ġenerali 1. L-objettivi ċentrali tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp huma biex jinkisbu l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju kif ukoll l-eradikazzjoni tal-faqar, l-iżvilupp sostenibbli u l-integrazzjoni fl-ekonomija dinjija. L-objettivi tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp għandhom iqisu l-istrateġiji u l-programmi ta’ żvilupp soċjoekonomiku tal-Vjetnam. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-kooperazzjoni fl-iżvilupp bejniethom hija essenzjali għall-indirizzar tal-isfidi tal-iżvilupp tal-Vjetnam. 2. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu attivitajiet ta’ kooperazzjoni skont il-proċeduri u r-riżorsi rispettivi tagħhom. Artikolu 6 Għanijiet tal-kooperazzjoni L-istrateġiji tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Partijiet għandhom jimmiraw biex, inter alia : (a) jiksbu tkabbir ekonomiku sostnut; (b) jippromwovu l-iżvilupp uman u soċjali; (c) jippromwovu riformi u żvilupp istituzzjonali; (d) jippromwovu s-sostenibbiltà, ir-riġenerazzjoni u l-aħjar prattiki ambjentali, u l-preservazzjoni tar-riżorsi naturali; (e) jipprevenu u jittrattaw il-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima; (f) jagħtu appoġġ lill-politiki u l-istrumenti mmirati għall-integrazzjoni progressiva fl-ekonomija u l-kummerċ dinji. Artikolu 7 Forom ta’ kooperazzjoni 1. Għal kull settur tal-kooperazzjoni taħt dan it-Titolu, il-Partijiet jaqblu li jwettqu attivitajiet f’livell bilaterali jew reġjonali jew permezz ta’ kombinament tat-tnejn, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni tripartita. 2. Il-forom ta’ kooperazzjoni bejn il-Partijiet jistgħu jinkludu: (a) l-iżvilupp u l-assistenza teknika għall-programmi u l-proġetti kif maqbula mill-Partijiet; (b) il-bini ta’ kapaċità permezz ta’ korsijiet tat-taħriġ, workshops u seminars, skambju ta’ esperti, studji, u riċerka konġunta bejn il-Partijiet; (c) il-konsiderazzjoni ta’ forom oħra ta’ finanzjament għall-iżvilupp kif xieraq; (d) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-aħjar prattiki ta’ effettività tal-għajnuna. TITOLU III PAĊI U SIGURTÀ Artikolu 8 Ġlieda kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tat-twassil tagħhom 1. Il-Partijiet jikkonsidraw li l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tat-twassil tagħhom, kemm għal atturi tal-istat u mhux tal-istat, tirrappreżenta waħda mill-aktar theddid serji għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali, filwaqt li jaffermaw mill-ġdid id-drittijiet leġittimi tal-Partijiet biex jirriċerkaw, jiżviluppaw, jużaw, jinnegozjaw u jittrasferixxu teknoloġija bijoloġika, kimika u nukleari u materjali relatati għal skopijiet paċifiċi skont it-trattati u l-konvenzjonijiet li huma partijiet fihom. Il-Partijiet għalhekk jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex jiġġieldu l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tat-twassil tagħhom permezz ta’ konformità sħiħa ma' u l-implimentazzjoni nazzjonali tal-obbligi eżistenti rispettivi tagħhom taħt trattati u ftehimiet ta' diżarm u non-proliferazzjoni internazzjonali u obbligi internazzjonali rilevanti li huma applikabbli għall-Partijiet. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali tal-Ftehim. 2. Il-Partijiet barra minn hekk jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex jiġġieldu l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tat-twassil tagħhom billi: (a) jieħdu passi biex jiffirmaw, jirrattifikaw, jew jidħlu, kif xieraq, għat-trattati u l-ftehimiet internazzjonali l-oħra kollha rilevanti, u li jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom; (b) jistabbilixxu, b'konsiderazzjoni xierqa għall-kapaċità ta' kull Parti, sistema effettiva ta' kontrolli tal-esportazzjoni nazzjonali, li tikkontrolla l-esportazzjoni u t-tranżitu ta’ oġġetti relatati mal-armi tal-qerda tal-massa, inkluż il-kontroll tal-użu aħħari tal-armi tal-qerda tal-massa fuq teknoloġiji ta’ użu doppju u li tinkludi sanzjonijiet effettivi għall-ksur ta’ kontrolli tal-esportazzjoni skont ir-Riżoluzzjoni 1540 tal-KSNU mingħajr ma tolqot l-attivitajiet normali u legali tal-importazzjoni u l-esportazzjoni u t-tranżazzjonijiet finanzjarji. Din tista’ tinkludi l-provvista ta’ assistenza, inkluż il-bini ta’ kapaċità. 3. Il-Partijiet jaqblu li jfittxu djalogu politiku regolari li jakkompanja u jikkonsolida dawn l-elementi. Artikolu 9 Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra kummerċ illeċitu f’Armi ħfief u ta' kalibru żgħir (SALW) fl-aspetti kollha tiegħu 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifattura, it-trasferiment u ċ-ċirkolazzjoni illeċita ta’ armi ħfief u ta’ kalibru żgħir, fl-aspetti kollha tagħħom, inkluż l-akkumulazzjoni eċċessiva tagħhom, u t-tixrid mhux ikkontrollat qed ikomplu jkunu ta’ theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali, filwaqt li jaffermaw mill-ġdid id-drittijiet leġittimi tal-Partijiet li jimmanifatturaw, jimportaw u jżommu armi ħfief u ta’ kalibru żgħir għad-difiża proprja tagħhom u għall-bżonnijiet ta’ sigurtà. F’dan ir-rigward, il-Partijiet ifakkru l-kontenut rilevanti tar-Riżoluzzjonijiet 64/50 u 64/51 tal-AĠNU. 2. Il-Partijiet jaqblu li josservaw u jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom biex jindirizzaw il-kummerċ illeċitu ta’ armi ħfief u ta’ kalibru żgħir, fl-aspetti kollha tiegħu, taħt il-ftehimiet internazzjonali eżistenti li għalihom il-Partijiet huma partijiet kontraenti u riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, kif ukoll l-impenji tagħhom fil-qafas ta' strumenti internazzjonali rilevanti oħra applikabbli f’dan il-qasam, bħall-Programm ta’ Azzjoni tan-NU biex jipprevenu, jiġġieldu u jeqirdu l-kummerċ illeċitu ta’ armi ħfief u ta’ kalibru żgħir fl-aspetti kollha tiegħu. 3. Il-Partijiet jintrabtu li jistabbilixxu djalogu, kif xieraq, sabiex jiskambjaw opinjonijiet u informazzjoni u jiżviluppaw fehim komuni dwar il-kwistjonijiet u l-problemi relatati mal-kummerċ illeċitu ta’ armi ħfief u ta’ kalibru żgħir, u li jsaħħu l-abbiltà tal-Partijiet biex jipprevenu, jiġġieldu u jeqirdu dan il-kummerċ. Artikolu 10 Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-ġlieda kontra t-terroriżmu b’konformità sħiħa mal-liġi, inkluża l-Karta tan-NU, il-liġi dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-liġi dwar ir-refuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali. F’dan il-qafas u, skont l-Istrateġija Globali tan-NU Kontra t-Terroriżmu, li tinsab fir-Riżoluzzjoni Nru 60/288 tal-AĠNU tat-8 ta’ Settembru 2006, id-dikjarazzjoni konġunta UE-ASEAN tat-28 ta’ Jannar 2003 dwar il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni fil-prevenzjoni u t-trażżin tat-terroriżmu. Il-Partijiet għandhom jagħmlu dan b’mod partikolari: (a) fil-qafas tal-implimentazzjoni sħiħa tar-Riżoluzzjoni 1373 tal-KSNU u riżoluzzjonijiet oħra rilevanti tan-NU, u jieħdu passi sabiex jirratifikaw u jimplimentaw b’mod komplut konvenzjonijiet u strumenti internazzjonali dwar il-ġlieda u l-prevenzjoni tat-terroriżmu; (b) billi jistabbilixxu taħt il-Kumitat Konġunt konsultazzjonijiet regolari dwar kooperazzjoni fil-ġlieda u l-prevenzjoni tat-terroriżmu; (c) bl-iskambju ta’ informazzjoni dwar gruppi terroristiċi u n-netwerks ta’ appoġġ tagħhom skont il-liġi internazzjonali u nazzjonali u, bla ħsara għall-programmi u l-istrumenti tal-Partijiet, billi jipprovdu appoġġ għall-bini ta’ kapaċità fil-ġlieda u l-prevenzjoni tat-terroriżmu; (d) bl-iskambji ta’ opinjonijiet dwar mezzi u metodi wżati għal kontra t-terroriżmu u l-inċitament ta’ atti terroristiċi, inkluż f’oqsma tekniċi u taħriġ, u bl-iskambju ta’ esperjenzi fir-rigward tal-prevenzjoni tat-terroriżmu; (e) billi jikkooperaw sabiex iqawwu l-kunsens internazzjonali fuq il-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-qafas normattiv tiegħu u billi jaħdmu għal ftehim dwar il-Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali mill-aktar fis possibbli sabiex jikkomplimenta l-istrumenti eżistenti tan-NU ta’ kontra t-terroriżmu; (f) billi jippromwovu l-kooperazzjoni fost l-Istati Membri tan-NU sabiex effettivament jimplimentaw l-Istrateġija Globali tan-NU Kontra t-Terroriżmu; (g) bl-iskambju tal-aħjar prattiki fil-qasam tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu. Artikolu 11 Kooperazzjoni legali 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fuq materji legali, it-tisħiħ tal-istat tad-dritt u tal-istituzzjonijiet fil-livelli kollha fl-oqsma tal-amministrazzjoni tal-ġustizzja u l-infurzar tal-liġi. 2. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fit-titjib tal-kapaċità ġuridika u s-sistema legali f’oqsma bħal-liġi ċivili, il-liġi proċedurali ċivili, il-liġi kriminali u l-liġi proċedurali kriminali, kif ukoll biex iwettqu skambju ta’ informazzjoni dwar sistemi legali u leġiżlazzjoni. 3. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jikkooperaw fil-qasam tal-ġustizzja kriminali internazzjonali. Il-Partijiet jikkonsidraw li l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali għandhom jiġu kkastigati u li l-prosekuzzjoni effettiva tagħhom għandha tiġi żgurata billi jittieħdu l-miżuri fil-livell xieraq. 4. Il-Partijiet jikkonsidraw li l-Qorti Kriminali Internazzjonali hija istituzzjoni progressiva u indipendenti li topera għall-fini ta’ paċi u ġustizzja internazzjonali. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-ħsieb li jsaħħu l-qafas legali mmirat biex jipprevjeni u jikkastiga l-aktar reati serji ta’ tħassib għall-komunità internazzjonali u li jikkonsidraw il-possibiltà ta’ adeżjoni għall-Istatut ta’ Ruma. Il-Partijiet jaqblu li d-djalogu u l-kooperazzjoni dwar din il-materja jkunu ta’ benefiċċju. TITOLU IV KOOPERAZZJONI FUQ KWISTJONIJIET TA’ KUMMERĊ U INVESTIMENT Artikolu12 Prinċipji ġenerali 1. Il-Partijiet għandhom jidħlu fi djalogu dwar il-kummerċ bilaterali u multilaterali u kwistjonijiet relatati mal-kummerċ bil-ħsieb li jsaħħu r-relazzjonijiet ta’ kummerċ bilaterali u javvanzaw is-sistema tal-kummerċ multilaterali. 2. Il-Partijiet jintrabtu li jippromwovu l-iżvilupp u d-diversifikazzjoni tal-iskambji kummerċjali tagħhom sal-aktar livell għoli possibbli u għall-benefiċċju reċiproku tagħhom. Huma jintrabtu li jiksbu kundizzjonijiet ta’ aċċess għas-suq imtejba u prevedibbli billi jaħdmu għall-eliminazzjoni tal-barrieri għall-kummerċ, b’mod partikolari permezz tat-tneħħija fil-ħin ta’ barrieri mhux tat-tariffi u restrizzjonijiet għall-kummerċ, u billi jieħdu l-miżuri biex itejbu t-trasparenza, filwaqt li jikkonsidraw ix-xogħol li twettaq minn organizzazzjonijiet internazzjonali f'dan il-qasam li fihom iż-żewġ Partijiet huma membri. 3. Filwaqt li jirrikonoxxu li l-kummerċ għandu rwol indispensabbli fl-iżvilupp, u li skemi ta’ preferenzi għall-kummerċ, inkluża s-Sistema ta’ Preferenzi Ġeneralizzata (SPĠ), u t-trattament speċjali u differenzjat kif speċifikat mill-WTO urew li huma ta’ benefiċċju għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-Partijiet għandhom jaħdmu biex isaħħu l-konsultazzjonijiet fuq l-implimentazzjoni effettiva tagħhom. 4. Il-Partijiet għandhom jikkonsidraw il-livelli tal-iżvilupp rispettivi tagħhom għall-implimentazzjoni ta’ dan it-Titolu. 5. Il-Partijiet għandhom iżommu lil xulxin informati fir-rigward tal-iżvilupp tal-kummerċ u ta’ politiki relatati mal-kummerċ bħall-politika agrikola, il-politika dwar is-sigurtà tal-ikel, il-politika dwar il-konsumatur u l-politika ambjentali. 6. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu d-djalogu u l-kooperazzjoni biex jiżviluppaw ir-relazzjonijiet tal-kummerċ u l-investiment tagħhom, inklużi s-soluzzjoni għal problemi kummerċjali u l-provvista ta’ assistenza teknika u programmi ta' bini ta’ kapaċità biex jindirizzaw kwistjonijiet dwar kummerċ, inter alia, fl-oqsma msemmija taħt dan it-Titolu. 7. Bil-ħsieb li joħorġu l-potenzjali tagħhom u jużaw il-komplementarjetà ekonomika tagħhom, il-Partijiet jaħdmu biex jesploraw u jfittxu aktar opportunitajiet u soluzzjonijiet biex isaħħu r-relazzjonijiet tal-kummerċ u l-investiment tagħhom, inkluż, fejn xieraq, in-negozjar ta’ kummerċ ħieles u ftehimiet oħrajn ta’ interess reċiproku. Artikolu 13 Żvilupp tal-Kummerċ 1. Il-Partijiet jintrabtu li jiżviluppaw, jiddiversifikaw u jżidu l-kummerċ bejniethom u li jtejbu l-kompetittività tal-prodotti tagħhom fi swieq domestiċi, reġjonali u internazzjonali. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet għal dan il-għan għandha partikolarment timmira biex issaħħaħ il-bini ta’ kapaċità f’oqsma bħal strateġiji ta’ żvilupp tal-kummerċ, titjib tal-potenzjal għall-kummerċ, inklużi l-preferenzi SPĠ, il-kompetittività, il-promozzjoni tat-trasferiment tat-teknoloġija bejn l-intrapriżi, it-trasparenza tal-politiki, il-liġijiet u r-regolamenti, l-informazzjoni dwar is-suq, l-iżvilupp istituzzjonali kif ukoll in-netwerking reġjonali. 2. Il-Partijiet għandhom jużaw bis-sħiħ l-Għajnuna għall-Kummerċ u programmi ta' assistenza supplimentari oħra għall-iskopijiet tat-tkabbir tal-kummerċ u l-investiment bejniethom. Artikolu 14 Kwistjonijiet Sanitarji u Fitosanitarji u ta’ Benesseri tal-Annimali 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid id-drittijiet u l-obbligi eżistenti tagħhom taħt il-Ftehim tal-WTO dwar miżuri Sanitarji u Fitosanitarji (SPS). 2. Il-Partijiet għandhom isaħħu l-kooperazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-proċeduri tal-leġiżlazzjoni, l-implimentazzjoni, iċ-ċertifikazzjoni, l-ispezzjoni u s-sorveljanza dwar miżuri sanitarji u fitosanitarji f’kummerċ bejn il-Partijiet fil-qafas ta’ Ftehim tal-WTO dwar miżuri Sanitarji u Fitosanitarji, il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC), l-Office International des Epizooties (OIE) u l-CODEX Alimentarius. 3. Il-Partijiet barra minn hekk jaqblu li jikkooperaw fuq materji dwar miżuri sanitarji u fitosanitarji u li jippromwovu l-kooperazzjoni f’dan il-qasam bejn il-Partijiet, permezz tal-bini ta’ kapaċità u assistenza teknika, li għandhom ikunu speċifiċi għall-bżonnijiet ta’ kull Parti u mmirati biex jgħinuhom jikkonformaw mal-qafas legali ta’ xulxin inkluż is-sigurtà tal-ikel, is-saħħa tal-pjanti u l-annimali u l-użu ta’ standards internazzjonali. 4. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw kif meħtieġ fuq il-benesseri tal-annimali, inkluż l-assistenza teknika u l-bini ta’ kapaċità għall-iżvilupp ta’ standards ta’ benesseri tal-annimali. 5. Il-Partijiet għandhom joħolqu punti ta’ kuntatt għall-komunikazzjoni dwar kwistjonijiet taħt dan l-Artikolu. Artikolu 15 Barrieri Tekniċi għall-Kummerċ 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-użu ta’ standards internazzjonali u jikkooperaw u jiskambjaw informazzjoni dwar standards, regolamenti tekniċi, u proċeduri ta’ valutazzjoni tal-konformità, speċjalment fil-qafas tal-Ftehim tal-WTO dwar Barrieri Tekniċi għall-Kummerċ (TBT). 2. Il-Partijiet jaħdmu biex jiskambjaw informazzjoni mill-istadji bikrin tal-formulazzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida fil-qasam tat-TBT. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu kwalunkwe miżuri mmirati biex isolvu d-differenzi ta’ bejniethom fil-qasam tal-valutazzjoni tal-konformità u l-istandardizzazzjoni u t-titjib tal-konverġenza u l-kompatibilità bejn is-sistemi rispettivi tal-Partijiet f’dan il-qasam. Il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw opinjonijiet dwar, u li jesploraw il-possibiltà li tiġi applikata ċertifikazzjoni tal-parti terza bil-ħsieb li jkunu ffaċilitati l-flussi tal-kummerċ bejniethom. 3. Il-kooperazzjoni fuq barrieri tekniċi għall-kummerċ għandha ssir, inter alia, permezz ta’ djalogu b’mezzi xierqa, proġetti konġunti, assistenza teknika u programmi tal-bini ta’ kapaċità. Il-Partijiet għandhom joħolqu, meta meħtieġ, punti ta’ kuntatt għall-komunikazzjoni dwar kwistjonijiet taħt dan l-Artikolu. Artikolu 16 Kooperazzjoni fuq materji doganali u l-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ 1. Il-Partijiet għandhom: (a) jaqsmu l-esperjenza u l-aħjar prattiki u jeżaminaw il-possibiltajiet għas-simplifikazzjoni tal-proċeduri tal-importazzjoni, l-esportazzjoni u proċeduri doganali oħrajn; (b) jiżguraw it-trasparenza tar-regolamenti doganali u ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ; (c) jiżviluppaw kooperazzjoni dwar materji doganali, u mekkaniżmi effettivi u reċiproki ta’ assistenza amministrattiva; (d) ifittxu l-konverġenza tal-fehmiet u azzjoni konġunta fil-kuntest ta’ inizjattivi internazzjonali rilevanti inkluż il-faċilitazzjoni tal-kummerċ. 2. Il-Partijiet ser jagħtu attenzjoni speċjali biex, inter alia, (a) iżidu d-dimensjoni ta’ sigurtà u sikurezza tal-kummerċ internazzjonali; (b) jiżguraw infurzar doganali aktar effettiv u effiċjenti ta’ drittijiet tal-proprjetà intelletwali; (c) jiżguraw approċċ bilanċjat bejn il-faċilitazzjoni tal-kummerċ u l-ġlieda kontra l-frodi u l-irregolaritajiet. 3. Mingħajr ħsara għal forom oħra ta’ kooperazzjoni, ipprovduti taħt dan il-Ftehim, il-Partijiet jistqarru l-interess tagħhom billi fil-futur jikkonsidraw il-konklużjoni ta' protokolli dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka, fil-qafas istituzzjonali stabbilit f’dan il-Ftehim. 4. Il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jimmobilizzaw riżorsi ta’ assistenza teknika biex jappoġġjaw l-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni fuq regolamenti dwar materji doganali u ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ taħt dan il-Ftehim. Artikolu 17 Investiment Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu fluss akbar ta’ investiment permezz tal-iżvilupp ta’ ambjent attraenti u stabbli għall-investiment permezz ta’ djalogu konsistenti mmirat biex ikabbar il-fehim u l-kooperazzjoni fuq kwistjonijiet dwar investiment, jesploraw mekkaniżmi amministrattivi biex ikunu ffaċilitati l-flussi tal-investiment, u jippromwovu regoli stabbli, trasparenti, miftuħa u kundizzjonijiet indaqs għall-investituri tal-Partijiet. Artikolu 18 Politika dwar il-Kompetizzjoni 1. Il-Partijiet għandhom iżommu l-liġijiet u l-awtoritajiet dwar il-kompetizzjoni. Huma għandhom japplikaw dawn il-liġijiet b’mod effettiv, mhux diskriminatorju u trasparenti sabiex ikattru ċ-ċertezza legali fit-territorji rispettivi tagħhom. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet jistgħu jidħlu f’bini ta’ kapaċità u attivitajiet oħra ta’ kooperazzjoni fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ liġijiet u regolamenti dwar il-kompetizzjoni, soġġetti għad-disponibilità tal-finanzjament taħt l-istrumenti u l-programmi ta’ kooperazzjoni tal-Partijiet. Artikolu 19 Servizzi Il-Partijiet għandhom jistabbilixxu djalogu regolari partikolarment immirat għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-ambjenti regolatorji rispettivi tagħhom bil-ħsieb li jiġu identifikati l-aħjar prattiki, issir promozzjoni tal-aċċess għas-swieq ta' xulxin, inkluż il-kummerċ elettroniku, issir promozzjoni tal-aċċess għal sorsi tal-kapital u t-teknoloġija u ssir promozzjoni tal-kummerċ f’servizzi bejn iż-żewġ reġjuni u fis-swieq ta’ pajjiżi terzi. Artikolu 20 Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intelletwali 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza kbira li jagħtu lill-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali (DPI) u l-implimentazzjoni sħiħa tal-impenji internazzjonali dwar il-protezzjoni tad-DPI, bil-ħsieb li jiżguraw protezzjoni adegwata u effettiva ta’ dawn id-drittijiet, skont l-istandards/ftehimiet internazzjonali rilevanti, bħall-Ftehim dwar l-Aspetti relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intelletwali (TRIPS) u l-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Varjetajiet Ġodda ta’ Pjanti (UPOV), inklużi l-mezzi effettivi tal-infurzar. 2. Il-Partijiet jaqblu li jkabbru l-kooperazzjoni fuq il-protezzjoni u l-infurzar ta’ proprjetà intelletwali, inkluż fuq mezzi xierqa għall-iffaċilitar tal-protezzjoni u r-reġistrazzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi tal-parti l-oħra fit-territorji rispettivi tagħhom, filwaqt li jqisu r-regoli, il-prattiki u l-iżviluppi internazzjonali f’dan il-qasam u l-kapaċità rispettiva tagħhom. 3. Il-kooperazzjoni għandha tiġi implimentata fil-forom maqbula mill-Partijiet, inkluż għall-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenzi dwar kwistjonijiet bħall-prattika, il-promozzjoni, it-tixrid, is-simplifikazzjoni, il-ġestjoni, l-armonizzazzjoni, il-protezzjoni, l-infurzar u l-applikazzjoni effettiva tad-drittijiet tal-proprjetà intelletwali, il-prevenzjoni tal-abbużi ta’ dawn id-drittijiet, il-ġlieda kontra l-falsifikazzjoni u l-piraterija, inklużi, inter alia, l-istabbiliment u t-tisħiħ ta’ organizzazzjonijiet għall-kontroll u l-protezzjoni ta’ dawn id-drittijiet. Artikolu 21 Parteċipazzjoni Mkabbra ta’ Atturi Ekonomiċi 1. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw l-operazzjoni tal-Kmamar tal-Kummerċ u l-Industrija kif ukoll il-kooperazzjoni fost l-assoċjazzjonijiet professjonali tal-Partijiet bil-ħsieb li jippromwovu l-kummerċ u l-investiment f’oqsma ta’ interess għaż-żewġ Partijiet. 2. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu djalogu bejn il-korpi regolatorji rispettivi tagħhom u l-atturi tas-settur privat bil-ħsieb li jiġu diskussi żviluppi riċenti fl-ambjent tal-kummerċ u l-investiment, jesploraw il-bżonnijiet tal-iżvilupp tas-settur privat u jiskambjaw opinjonijiet dwar oqfsa ta’ politika għat-tisħiħ tal-kompetittività korporattiva. Artikolu 22 Konsultazzjonijiet Bil-ħsieb li jiżguraw is-sigurtà u l-previdibbiltà fir-relazzjoni tal-kummerċ bilaterali tagħhom, il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw fil-pront u mill-aktar fis possibbli fuq talba minn Parti kwalunkwe materji ta’ differenza li jistgħu jinħolqu b’konnessjoni mal-kummerċ u l-materji relatati mal-kummerċ taħt dan it-Titolu. TITOLU V KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-ĠUSTIZZJA Artikolu 23 Il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, ekonomika u finanzjarja kif ukoll il-korruzzjoni. Din il-kooperazzjoni partikolarment timmira li timplimenta u tippromwovi standards u strumenti internazzjonali rilevanti, bħall-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali u l-Protokolli li jsostnuha u l-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni, fejn applikabbli. Artikolu 24 Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu 1. Il-Partijiet jaqblu fuq il-bżonn li jaħdmu u jikkooperaw biex jipprevjenu r-riskju li s-sistemi finanzjarji tagħhom jiġu abbużati u li jsir ħasil mill-qligħ tal-attivitajiet kriminali serji kollha, kif rakkomandat mit-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja (FATF). 2. Iż-żewġ Partijiet jaqblu li jippromwovu t-taħriġ u l-assistenza teknika mmirati lejn l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tar-regolamenti u l-funzjonament effiċjenti ta’ mekkaniżmi għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. B'mod partikolari, il-kooperazzjoni għandha tippermetti l-iskambji ta’ informazzjoni rilevanti bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Partijiet fil-qafas tal-leġiżlazzjoni rispettiva tagħhom fuq il-bażi ta’ standards xierqa għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu ekwivalenti għal dawn adottati mill-Partijiet u l-korpi internazzjonali attivi f’dan il-qasam, bħat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja (FATF). Artikolu 25 Kooperazzjoni kontra drogi illeċiti 1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jiżguraw approċċ komprensiv u bilanċjat permezz ta’ azzjoni effettiva u koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti inkluż mis-setturi tal-infurzar tal-liġi, doganali, tas-saħħa, tal-ġustizzja u tal-intern u setturi rilevanti oħra, bl-għan li jnaqqsu l-provvista (inkluż il-kultivazzjoni illeċita ta’ peprin tal-loppju u l-produzzjoni ta’ drogi sintetiċi) u t-traffikar ta’, u d-domanda għal, drogi illeċiti kif ukoll l-impatt tagħhom fuq l-utenti tad-drogi u s-soċjetà inġenerali u biex jiksbu aktar kontrolli effettivi tal-prekursuri. 2. Il-Partijiet għandhom jaqblu fuq mezzi ta’ kooperazzjoni biex jilħqu dawn l-objettivi. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji maqbula b’mod komuni skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti li huma partijiet fihom, id-Dikjarazzjoni Politika, id-Dikjarazzjoni dwar il-prinċipji ta’ gwida tat-tnaqqis fid-domanda għad-drogi u Miżuri għat-Tisħiħ fil-Kooperazzjoni Internazzjonali għall-Ġlieda kontra l-Problema tad-Droga Dinjija, adottati mit-Tnax-il Sessjoni Speċjali tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drogi f’Ġunju 1998 u d-Dikjarazzjoni Politika u l-Pjan ta' Azzjoni adottati fit-52 sessjoni tal-Kummissjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar Drogi Narkotiċi f'Marzu 2009. 3. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tinkludi assistenza teknika u amministrattiva partikolarment fl-oqsma li ġejjin: l-abbozzar ta’ leġiżlazzjoni u politiki nazzjonali; l-istabbiliment ta' istituzzjonijiet nazzjonali u ċentri tal-informazzjoni u l-monitoraġġ; taħriġ ta’ personal; riċerka relatata mad-drogi; sforzi biex titnaqqas id-domanda għal, u l-ħsara li ssir, mid-drogi; kooperazzjoni ġuridika u tal-pulizija, u kontroll effettiv ta’ prekursuri peress li hu relatat mal-manifattura illeċita ta’ drogi narkotiċi u sustanzi psikotropiċi. Il-Partijiet jistgħu jaqblu li jinkludu oqsma oħra. Artikolu 26 Protezzjoni ta’ dejta personali 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex itejbu l-livell ta’ protezzjoni ta’ dejta personali għall-ogħla standards internazzjonali, kif xieraq, bħal dawk li jinsabu fi strumenti internazzjonali, safejn dawn japplikaw għall-Partijiet. 2. Il-kooperazzjoni fir-rigward tal-protezzjoni ta' dejta personali tista' tinkludi, inter alia, assistenza teknika fil-forma ta’ skambju ta’ informazzjoni u kompetenzi. TITOLU VI ŻVILUPP SOĊJOEKONOMIKU U OQSMA OĦRA TA’ KOOPERAZZJONI Artikolu 27 Kooperazzjoni fuq Migrazzjoni 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza ta’ sforzi komuni sabiex jamministraw il-flussi migratorji bejn it-territorji tagħhom. Bil-ħsieb li jsaħħu l-kooperazzjoni, il-Partijiet għandhom jistabbilixxu djalogu komprensiv dwar il-kwistjonijiet kollha relatati mal-migrazzjoni. It-tħassib dwar il-migrazzjoni għandu jiġi inkluż fl-istrateġiji nazzjonali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta’ pajjiżi ta’ orġini, tranżitu u destinazzjoni tal-migranti. 2. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tkun ibbażata fuq valutazzjoni tal-bżonnijiet speċifiċi mwettqa b’konsultazzjoni reċiproka bejn il-Partijiet u li għandha tiġi implimentata skont il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u nazzjonali rilevanti fis-seħħ. Il-kooperazzjoni ser tiffoka, inter alia, fuq: (a) l-indirizzar tal-kawżi ewlenin tal-migrazzjoni; (b) it-twettiq ta’ djalogu komprensiv dwar il-migrazzjoni legali li, kif maqbul b’mod reċiproku, jimmira li jistabbilixxi mekkaniżmi għall-promozzjoni ta’ opportunitajiet ta’ migrazzjoni legali; (c) l-iskambju ta’ esperjenzi u prattiki dwar l-osservazzjoni u l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1951 dwar l-Istatus tal-Refuġjati u tal-Protokoll tal-1967, speċjalment il-prinċipji ta’ “non-refoulment” u “ripatrijazzjoni volontarja”. (d) ir-regoli tad-dħul, kif ukoll id-drittijiet u l-istatus tal-persuni li jiddaħħlu, it-trattament ġust u l-integrazzjoni ta’ persuni ta’ nazzjonalità differenti residenti b’mod leċitu, l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-miżuri kontra r-razziżmu u l-ksenofobija; (e) l-istabbiliment ta’ politika effettiva u preventiva kontra l-immigrazzjoni illegali, il-kuntrabandu ta’ migranti u t-traffikar ta’ bnedmin, inklużi metodi għall-ġlieda kontra netwerks ta’ kuntrabandisti u ta’ traffikanti u l-protezzjoni tal-vittmi ta’ dan it-traffikar. (f) ir-ritorn, taħt kundizzjonijiet umani u dinjitużi ta’ persuni residenti illegalment inklużi l-promozzjoni tar-ritorn volontarju tagħhom, u r-riammissjoni ta’ dawn il-persuni skont il-paragrafu 3. (g) kwistjonijiet identifikati bħala ta' interess reċiproku fil-qasam tal-viżi u s-sigurtà ta’ dokumenti tal-ivvjaġġar; (h) kwistjonijiet identifikati bħala ta' interess reċiproku fil-qasam ta’ kontrolli fuq il-fruntieri; (i) bini ta’ kapaċità teknika u umana. 3. Fil-qafas tal-kooperazzjoni għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-immigrazzjoni illegali u mingħajr ħsara għall-bżonn ta’ protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin, il-Partijiet jaqblu wkoll li: (a) ladarba n-nazzjonalità Vjetnamita ta’ persuna li tkun ser tiġi aċċettata mill-ġdid tiġi stabbilita mill-awtoritajiet kompetenti tal-Vjetnam skont il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali jew il-ftehimiet eżistenti rilevanti, il-Vjetnam għandu jaċċetta mill-ġdid kwalunkwe ċittadini tiegħu preżenti illegalment fit-terrotorju ta’ Stat Membru, fuq talba mill-awtoritajiet kompetenti ta' dan tal-aħħar u mingħajr dewmien mhux meħtieġ; (b) ladarba n-nazzjonalità ta’ persuna li tkun ser tiġi aċċettata mill-ġdid tiġi stabbilita mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat skont il-leġiżlazzjonijiet nazzjonali jew il-ftehimiet eżistenti rilevanti, kull Stat Membru għandu jaċċetta mill-ġdid kwalunkwe ċittadin tiegħu preżenti illegalment fit-territorju tal-Vjetnam, fuq talba mill-awtoritajiet kompetenti ta' dan tal-aħħar u mingħajr dewmien mhux meħtieġ. Il-Partijiet għandhom jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom b’dokumenti tal-identità xierqa għal dawn il-finijiet. Meta persuna li tkun ser tiġi aċċettata mill-ġdid ma jkolliex fil-pussess tagħha kwalunkwe dokument jew provi oħra tan-nazzjonalità tagħha, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat jew il-Vjetnam għandhom, fuq talba mill-Vjetnam jew mill-Istat Membru kkonċernat, jagħmlu arranġamenti biex jintervistaw lill-persuna sabiex jistabbilixxu n-nazzjonalità tagħha. 4. Soġġetti għal-liġijiet u l-proċeduri rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom ikabbru l-kooperazzjoni tagħhom fuq il-kwistjonijiet ta' riammissjoni, fejn jimmiraw, fuq talba ta’ waħda mill-Partijiet u kif maqbul b’mod reċiproku, għal negozju ta’ ftehim bejn l-UE u l-Vjetnam fuq ir-riammissjoni taċ-ċittadini rispettivi tagħhom. Artikolu 28 Edukazzjoni u Taħriġ 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni fl-edukazzjoni u t-taħriġ li kif xieraq tirrispetta d-diversità tagħhom sabiex isaħħu l-fehim reċiproku u jaqblu li jżidu l-għarfien dwar l-opportunitajiet edukattivi fil-Vjetnam u fl-UE. 2. Il-Partijiet għandhom barra minn hekk jenfasizzaw miżuri mfassla biex jinħolqu rabtiet bejn l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni ogħla rispettivi tagħhom u aġenziji speċjalizzati u li jinkoraġġixxu skambji ta’ informazzjoni, tagħrif, studenti, esperti u riżorsi tekniċi, filwaqt li jieħdu vantaġġ mill-faċilitajiet offruti minn programmi tal-Unjoni fix-Xlokk tal-Asja fil-qasam tal-edukazzjoni u t-taħriġ kif ukoll l-esperjenza li ż-żewġ Partijiet kisbu f’dan il-qasam. 3. Iż-żewġ naħat jaqblu wkoll li jippromwovu l-implimentazzjoni ta’ programmi rilevanti għal edukazzjoni ogħla bħall-programm Erasmus Mundus u programmi ta’ taħriġ għal interpreti tal-konferenzi u li jinkoraġġixxu istituzzjonijiet edukattivi fl-UE u l-Vjetnam biex jikkooperaw fi programmi ta’ gradi u riċerka konġunti bil-ħsieb li jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni u l-mobilità akkademika. 4. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jibdew djalogu dwar materji ta’ interess reċiproku relatati mal-modernizzazzjoni tal-edukazzjoni ogħla u tas-sistema ta’ taħriġ tekniku u vokazzjonali, li jistgħu partikolarment jinkludu miżuri għall-assistenza teknika, immirati biex, inter alia, itejbu l-qafas tal-kwalifiki u l-assigurazzjoni tal-kwalità. Artikolu 29 Saħħa 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fis-settur tas-saħħa bil-ħsieb li jtejbu l-kundizzjonijiet tas-saħħa u l-benesseri soċjali, b’mod partikolari t-tisħiħ tas-sistema tas-saħħa, inkluż il-kura tas-saħħa u l-assigurazzjoni tas-saħħa. 2. Il-kooperazzjoni għandha prinċipalment issir fuq: (a) programmi li jimmiraw li jsaħħu s-settur tas-saħħa, inkluż it-titjib tas-sistemi tas-saħħa, is-servizzi tas-saħħa u l-kundizzjonijiet tas-saħħa kif ukoll il-benesseri soċjali; (b) attivitajiet konġunti dwar l-epidemjoloġija, inklużi kollaborazzjoni fil-prevenzjoni bikrija u l-kontroll ta’ epidemiji bħall-influwenza avjarja u pandemika u mard prinċipali ieħor li jittieħed; (c) ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa, b’mod partikolari l-Konvenzjoni ta’ Qafas dwar il-Kontroll fuq it-Tabakk u r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa; (d) standards dwar is-sigurtà tal-ikel, inkluż netwerk ta’ kontroll awtomatiku għall-importazzjonijiet tal-ikel, kif koperti bl-Artikolu 14; (e) l-iskambju ta’ informazzjoni, esperjenza fir-rigward ta’ politiki u regolamenti dwar tagħmir farmaċewtiku u mediku, kif maqbul b’mod reċiproku. (f) il-prevenzjoni u l-kontroll ta’ mard li ma jittiħidtx permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u prattiki tajba, il-promozzjoni ta' stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa, l-indirizzar ta’ elementi prinċipali li jiddeterminaw is-saħħa kif ukoll is-sorveljanza u l-ġestjoni ta’ dak il-mard. 3. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza ta’ aktar modernizzazzjoni tas-settur tas-saħħa u jaqblu li jsaħħu l-bini ta’ kapaċità u l-assistenza teknika fis-settur tas-saħħa. Artikolu 30 Ambjent u riżorsi naturali 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-bżonn li jikkonservaw u jamministraw b’mod sostenibbli r-riżorsi naturali u d-diversità bijoloġika bħala bażi għall-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri. 2. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha tippromwovi l-konservazzjoni u t-titjib tal-ambjent waqt li ssegwi l-iżvilupp sostenibbli. L-eżitu tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli għandu jitqies fl-attivitajiet kollha li jsiru mill-Partijiet taħt dan il-Ftehim. 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-ħsieb li jkabbru l-appoġġ reċiproku tal-politiki ambjentali u l-integrazzjoni ta’ konsiderazzjonijiet ambjentali fis-setturi kollha tal-kooperazzjoni. 4. Il-Partijiet jintrabtu li jkomplu u jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom speċifikament fir-rigward : (a) tal-promozzjoni tal-parteċipazzjoni attiva tal-Partijiet fl-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali li huma partijiet fihom, inklużi l-Konvenzjoni ta’ Basel, il-Konvenzjoni ta’ Stokkolma u l-Konvenzjoni ta’ Rotterdam; (b) tal-promozzjoni ta’ għarfien ambjentali u t-tkabbir tal-parteċipazzjoni lokali, inklużi l-parteċipazzjoni ta' komunitajiet indiġeni u lokali fl-isforzi tal-protezzjoni ambjentali u l-iżvilupp sostenibbli; (c) tal-promozzjoni u l-użu ta’ teknoloġiji, prodotti u servizzi ambjentali, inkluż permezz tal-użu ta’ strumenti regolatorji u bbażati fuq is-suq; (d) tal-prevenzjoni ta’ ċaqliq transkonfinali illegali tal-iskart, inkluż skart perikoluż u sustanzi li jnaqqsu s-saff tal-ożonu; (e) tat-titjib tal-kwalità tal-arja tal-ambjent, il-ġestjoni ambjentali tajba tal-iskart, is-sigurtà tal-kimiċi, il-ġestjoni integrata u sostenibbli tar-riżorsi tal-ilma u l-promozzjoni tal-konsum u l-produzzjoni sostenibbli; (f) tal-iżvilupp sostenibbli u l-protezzjoni tal-foresti, inkluż il-promozzjoni tal-ġestjoni ta’ foresti sostenibbli, iċ-ċertifikazzjoni tal-foresti, il-miżuri għall-ġlieda kontra l-qtugħ illegali ta’ siġar u l-kummerċ assoċjat miegħu, u l-integrazzjoni tal-iżvilupp tal-forestrija fl-iżvilupp komunitarju lokali; (g) tal-ġestjoni effettiva tal-parks nazzjonali u r-rikonoxximent u l-konservazzjoni taż-żoni ta’ bijodiversità u l-ekosistemi vulnerabbli, b’konsiderazzjoni xierqa tal-komunitajiet lokali u indiġeni li jgħixu fi jew qrib dawn iż-żoni; (h) tal-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-ambjent tal-kosta u tal-baħar bil-promozzjoni tal-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsi tal-baħar sabiex jinkiseb żvilupp tal-baħar sostenibbli; (i) tal-protezzjoni tal-ħamrija, il-preservazzjoni tal-funzjonijiet tal-ħamrija u l-ġestjoni tal-art sostenibbli; (j) tat-titjib fil-kapaċità tal-ġestjoni tal-art, l-ekonomija tal-art trasparenti u l-operazzjoni tajba tas-suq tal-proprjetà immobbli bbażati fuq il-prinċipju tal-Ġestjoni tal-Art Sostenibbli u drittijiet ekwi għall-azzjonisti, sabiex ikun żgurat kemm l-użu effettiv kif ukoll il-protezzjoni ambjentali għall-iżvilupp sostenibbli. 5. Għal dawn l-għanijiet, il-Partijiet għandhom jimmiraw li jsaħħu l-kooperazzjoni, permezz ta’ oqfsa bilaterali u multilaterali, inklużi programmi ta’ assistenza teknika bil-ħsieb li jippromwovu l-iżvilupp, it-trasferiment u l-użu ta’ teknoloġiji tajbin għall-ambjent, kif ukoll inizjattivi u arranġamenti ta’ sħubija bbażati fuq il-prinċipju ta’ benefiċċju reċiproku għas-sodisfazzjoni bikri tal-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju. Artikolu 31 Kooperazzjoni fuq Tibdil fil-Klima 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw biex jaċċelleraw il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-impatt tagħha fuq id-degradazzjoni tal-ambjent u l-faqar, jippromwovu politiki li jgħinu jnaqqsu t-tibdil fil-klima u jadattaw għall-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, speċjalment iż-żieda fil-livell tal-baħar, u jistabbilixxu l-ekonomiji tagħhom fuq tkabbir sostenibbli b’konsum ta’ livell baxx tal-karbonju. 2. L-objettivi tal-kooperazzjoni għandhom ikunu li: (a) jtejbu l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, bl-għan ġenerali ta’ tranżizzjoni lejn ekonomiji b’konsum ta’ livell baxx tal-karbonju li huma siguri u sostenibbli, permezz ta’ azzjonijiet ta’ mitigazzjoni konkreti skont il-prinċipji tal-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC); (b) jtejbu l-prestazzjonijiet tal-enerġija tal-ekonomiji tagħhom, bil-promozzjoni tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, il-konservazzjoni tal-enerġija, u l-użu ta’ enerġija sigura u sostenibbli rinnovabbli, u l-qlib lejn ġenerazzjoni adattata għall-klima li tikkontribwixxi għat-tqegħid tal-pedament għal rivoluzzjoni ta’ enerġija ekoloġika; (c) jippromowvu mudelli ta’ Produzzjoni u Konsum Sostenibbli (PKS) fl-ekonomiji tagħhom, li jikkontribwixxu biex inaqqsu l-pressjonijiet fuq l-ekosistemi, inklużi l-ħamrija u l-klima; (d) jadattaw għall-impatt inevitabbli u ħażin tat-tibdil fil-klima, inkluż l-integrazzjoni ta’ miżuri ta’ adattament fl-istrateġiji tat-tkabbir u l-iżvilupp tal-Partijiet u l-ippjanar fis-setturi u fil-livelli kollha. 3. Sabiex jilħqu l-objettivi stabbiliti fil-paragrafu 2, il-Partijiet għandhom: (a) jintensifikaw id-djalogu dwar il-politika u l-kooperazzjoni fil-livell tekniku; (b) jippromwovu l-kooperazzjoni għal attivitajiet ta’ Riċerka u Żvilupp (R&Ż) u teknoloġiji b'emissjonijiet baxxi; (c) isaħħu l-kooperazzjoni fuq azzjonijiet ta’ mitigazzjoni xierqa nazzjonali, pjanijiet ta’ tkabbir b’konsum baxx tal-karbonju, programmi nazzjonali għall-adattament tat-tibdil fil-klima u Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri; (d) ikabbru l-bini tal-kapaċità u jsaħħu l-istituzzjonijiet li jindirizzaw l-isfidi tat-tibdil fil-klima; (e) jippromwovu ż-żieda fl-għarfien, speċjalment għall-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli u dawk li jgħixu f’żoni vulnerabbli, u jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni ta’ komunitajiet lokali bħala reazzjoni għat-tibdil fil-klima. Artikolu 32 Agrikoltura, Forestrija, Bhejjem, Sajd u Żvilupp rurali 1. Il-Partijiet jaqblu li jkabbru l-kooperazzjoni, inkluż permezz ta’ djalogu msaħħaħ u l-iskambju ta’ esperjenza, fl-agrikoltura, il-forestrija, fir-rigward tal-bhejjem, is-sajd u l-iżvilupp rurali, b’mod partikolari fl-oqsma li ġejjin: (a) il-politika agrikola u l-perspettiva internazzjonali dwar l-agrikoltura b’mod ġenerali; (b) il-faċilitazzjoni tal-kummerċ bejn il-Partijiet ta’ pjanti u annimali u l-prodotti tagħhom, u l-iżvilupp u l-promozzjoni tas-suq; (c) il-politika dwar l-iżvilupp f’żoni rurali; (d) il-politika dwar il-kwalità għall-pjanti, l-annimali u l-prodotti akwatiċi, u b’mod partikolari l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi Protetti u l-produzzjoni organika; il-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti ta’ kwalità, partikolarment il-prodotti organiċi u ta’ indikazzjoni ġeografika (tikkettar, ċertifikazzjoni u kontroll); (e) il-benesseri tal-annimali; (f) l-iżvilupp ta’ agrikoltura sostenibbli u adattata għall-ambjent u dwar it-trasferiment ta’ bijoteknoloġiji; (g) l-appoġġ għal politika sostenibbli u responsabbli fit-tul dwar il-baħar u s-sajd inkluż il-konservazzjoni u l-ġestjoni tar-riżorsi tal-kosta u l-baħar; (h) il-promozzjoni tal-isforzi għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra prattiki tas-sajd illegali, mhux rapportati u mhux regolati u l-qtugħ ta’ siġar u l-kummerċ illegali ta’ prodotti tal-forestrija permezz tal-Infurzar tal-Liġi tal-Foresta, Governanza u Kummerċ (FLEGT) u l-Ftehim ta’ Sħubija ta' Volontieri (VPA); (i) ir-riċerka dwar l-eredità, l-għażla tal-varjetà tal-annimali u l-pjanti, inkluż titjib ta’ kwalità għolja tal-bhejjem, u riċerka dwar l-għalf u n-nutrizzjoni għall-annimali terrestri u akwatiċi; (j) il-mitigazzjoni tal-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima fuq il-produzzjoni agrikola u t-tnaqqis tal-faqar f’żoni mbegħda u rurali; (k) l-appoġġ u l-promozzjoni tal-ġestjoni ta’ foresti sostenibbli, inkluż l-adattament tat-tibdil fil-klima u l-mitigazzjoni tal-effetti negattivi. 2. Il-Partijiet jaqblu li jeżaminaw possibbiltajiet għall-assistenza teknika fil-produzzjonijiet tal-pjanti u l-annimali, inkluż iżda mhux limitat għal titjib fil-produttività tal-annimali u l-pjanti u l-kwalità tal-prodott u jaqblu wkoll li jikkonsidraw programmi tal-bini ta’ kapaċità mmirati biex jibnu l-kapaċità maniġerjali f’dan il-qasam. Artikolu 33 Kooperazzjoni Relatata mal-Ugwaljanza bejn is-Sessi 1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex isaħħu l-politiki u l-programmi relatati mal-ugwaljanza bejn is-sessi, kif ukoll il-bini ta’ kapaċità istituzzjonali u amministrattiva u jappoġġjaw l-implimentazzjoni ta’ strateġiji nazzjonali dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi, inkluż id-drittijiet u l-għoti tas-setgħa lin-nisa, sabiex jiżguraw il-parteċipazzjoni ekwa tal-irġiel u n-nisa fis-setturi kollha tal-ħajja ekonomika, kulturali, politika u soċjali. B’mod partikolari, il-kooperazzjoni għandha tiffoka fuq it-titjib tal-aċċess tan-nisa għar-riżorsi neċessarji għall-eżerċizzju sħiħ tad-drittijiet fundamentali tagħhom. 2. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-ħolqien ta’ qafas adegwat biex: (a) Jiżguraw li kwistjonijiet relatati ma’ ugwaljanza bejn is-sessi jiġu inkorporati kif xieraq fl-istrateġiji, fil-politiki u fil-programmi kollha tal-iżvilupp; (b) Jiskambjaw esperjenzi u mudelli għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi, u jippromwovu l-adozzjoni ta’ miżuri pożittivi favur in-nisa. Artikolu 34 Kooperazzjoni fuq l-indirizzar ta’ Fdalijiet tal-gwerra Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-kooperazzjoni għat-tneħħija ta' mini, bombi u artilleriji oħra mhux sploduti u l-osservazzjoni ta' trattati internazzjonali li huma partijiet fihom, filwaqt li jqisu strumenti rilevanti oħra. Il-Partijiet għalhekk jaqblu li jikkooperaw permezz ta’: (a) taqsim ta’ esperjenza u djalogu, tkabbir tal-kapaċità tal-maniġment, u taħriġ tal-esperti, riċerkaturi u esperti speċjalizzati, inkluż assistanza fil-bini ta’ kapaċità soġġetti għall-proċeduri domestiċi tagħhom biex jindirizzaw il-kwistjonijiet innotati hawn fuq; (b) komunikazzjoni u edukazzjoni dwar il-prevenzjoni ta’ inċidenti kkawżati minn bombi u mini, rijabilitazzjoni u reintegrazzjoni fil-komunità għall-vittmi tal-bombi u l-mini. Artikolu 35 Kooperazzjoni fuq Drittijiet tal-Bniedem 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż fir-rigward tal-implimentazzjoni ta' strumenti tad-drittijiet tal-bniedem internazzjonali li huma partijiet fihom. Tiġi pprovduta assistenza teknika għal dan il-għan. 2. Din il-kooperazzjoni tista’ tinkludi, inter alia : (a) il-promozzjoni u l-edukazzjoni dwar drittijiet tal-bniedem; (b) it-tisħiħ tal-istituzzjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem; (c) it-tisħiħ tad-djalogu eżistenti dwar id-drittijiet tal-bniedem; (d) it-tisħiħ tal-kooperazzjoni fir-rigward tal-istituzzjonijiet relatati mad-drittijiet tal-bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti. Artikolu 36 Riforma tal-Amministrazzjoni Pubblika Il-Partijiet, abbażi ta’ valutazzjoni dwar il-bżonnijiet speċifiċi mwettqa permezz ta’ konsultazzjoni reċiproka, jaqblu li jikkooperaw bil-ħsieb li jirristrutturaw u jtejbu l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika, inter alia : (a) itejbu l-effiċjenza organizzattiva, inkluż id-deċentralizzazzjoni; (b) iżidu l-effettività tal-istituzzjonijiet fl-għoti tas-servizzi; (c) itejbu l-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-kontabilità skont il-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tal-Partijiet; (d) itejbu l-qafas legali u istituzzjonali; (e) jibnu l-kapaċitajiet għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika (għoti ta’ servizz pubbliku, kompożizzjoni u eżekuzzjoni tal-baġit, politika kontra l-korruzzjoni); (f) jibnu l-kapaċità tal-mekkaniżmi u l-aġenziji tal-infurzar tal-liġi; (g) jirriformaw is-servizz pubbliku, l-aġenziji u l-proċeduri amministrattivi; (h) jibnu l-kapaċità għall-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika. Artikolu 37 Assoċjazzjonijiet u organizzazzjonijiet mhux governattivi 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu r-rwol u l-kontribuzzjoni potenzjali ta’ assoċjazzjonijiet u organizzazzjonijiet mhux governattivi, inklużi l-imsieħba soċjali, fil-proċess ta’ kooperazzjoni skont dan il-ftehim. 2. Skont il-prinċipji demokratiċi u d-dispożizzjonijiet legali u amministrativi ta’ kull Parti, l-assoċjazzjonijiet organizzati u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi jistgħu: (a) jipparteċipaw fil-proċess tat-tfassil tal-politika; (b) ikunu informati dwar u jipparteċipaw f’konsultazzjonijiet dwar strateġiji tal-iżvilupp u l-kooperazzjoni u politiki settorjali, partikolarment f’oqsma li jikkonċernawhom, inklużi l-istadji kollha tal-proċess tal-iżvilupp; (c) jirċievu riżorsi finanzjarji, safejn ir-regoli interni ta’ kull Parti jippermettu, u appoġġ għall-bini ta’ kapaċità f’oqsma kritiċi; (d) jipparteċipaw fl-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ kooperazzjoni fl-oqsma li jikkonċernawhom. Artikolu 38 Kultura 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni kulturali f’diversi aspetti li tirrispetta kif xieraq id-diversità tagħhom sabiex iżidu l-fehim reċiproku u l-konoxxenza tal-kulturi rispettivi tagħhom. 2. Il-Partijiet jaħdmu biex jieħdu l-miżuri xierqa biex jippromwovu l-iskambji kulturali u jwettqu inizjattivi konġunti f’diversi sferi kulturali inkluż il-kooperazzjoni fil-konservazzjoni tal-wirt kulturali fir-rigward tad-diversità kulturali. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jaqblu li jkomplu jikkooperaw fil-qafas tal-Laqgħa bejn l-Ewropa u l-Asja (ASEM) billi jappoġġjaw l-attivitajiet tal-Fondazzjoni Asja-Ewropa (ASEF). Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jappoġġjaw u jippromwovu s-sħubija fit-tul u l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet kulturali tagħhom. 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw u jikkooperaw f’ fora internazzjonali rilevanti, bħall-UNESCO, sabiex isegwu l-objettivi komuni u jippromwovu d-diversità kulturali kif ukoll il-protezzjoni tal-wirt kulturali. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jaqblu li jippromwovu r-ratifikazzjoni u jsaħħu l-kooperazzjoni fl-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali, li kienet ġiet adottata fl-20 ta’ Ottubru 2005, u tenfasizza d-djalogu dwar il-politika, l-integrazzjoni tal-kultura fl-iżvilupp sostenibbli u t-tnaqqis tal-faqar bil-ħsieb li tkattar l-iżvilupp ta’ settur kulturali dinamiku billi tiffaċilita l-iżvilupp tal-industriji kulturali. Il-Partijiet għandhom ikomplu bl-isforzi tagħhom biex jinkoraġġixxu stati oħra jirratifikaw din il-Konvenzjoni. Artikolu 39 Kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika f’oqsma ta’ interess reċiproku, inkluż, inter alia, l-industrija, l-enerġija, it-trasport, l-ambjent, b’mod partikolari t-tibdil fil-klima u l-ġestjoni tar-riżorsi umani (eż. is-sajd, il-forestrija u l-iżvilupp rurali), l-agrikoltura u s-sigurtà tal-ikel, il-bijoteknoloġiji, u s-saħħa tal-bniedem u l-annimali, filwaqt li jitqiesu l-politiki rispettivi tagħhom u l-programmi ta' kooperazzjoni. 2. L-għanijiet ta’ din il-kooperazzjoni għandhom, inter alia, ikunu li: (a) jinkoraġġixxu l-iskambji ta’ informazzjoni xjentifika u teknoloġika u l-kompetenzi, inkluż dwar l-implimentazzjoni ta’ politiki u programmi; (b) jippromwovu relazzjonijiet fit-tul u sħubiji tar-riċerka bejn komunitajiet xjentifiċi, ċentri tar-riċerka, universitajiet u industriji; (c) jippromwovu t-taħriġ tar-riżorsi umani fix-xjenza u t-teknoloġija; (d) isaħħu l-applikazzjoni tar-riċerka xjentifika u teknoloġika għall-promozzjoni ta’ żvilupp sostenibbli u t-titjib tal-kwalità tal-ħajja. 3. Il-kooperazzjoni għandha tieħu l-forom li ġejjin: (a) proġetti u programmi konġunti ta’ riċerka u żvilupp; (b) skambju ta’ informazzjoni, għarfien u esperjenza permezz tal-organizzazzjoni konġunta ta’ seminars u workshops xjentifiċi, laqgħat, simpożji u konferenzi; (c) taħriġ u skambju ta’ xjentisti, riċerkaturi żgħar permezz ta’ skemi ta’ mobilità internazzjonali u programmi ta’ skambju, li jipprovdu għat-tixrid massimu tar-riżultati tar-riċerka, it-tagħlim u l-aħjar prattiki; (d) forom oħra kif maqbula b’mod reċiproku mill-Partijiet. 4. F’din il-kooperazzjoni, il-Partijiet għandhom jiffavorixxu l-parteċipazzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni ogħla, iċ-ċentri tar-riċerka u s-setturi produttivi rispettivi tagħhom, b’mod partikolari intrapriżi żgħar u medji. L-attivitajiet tal-kooperazzjoni għandhom ikunu bbażati fuq il-prinċipji tar-reċiproċità, it-trattament ġust u l-benefiċċji reċiproki, u jiżguraw protezzjoni adegwata tal-proprjetà intelletwali. 5. Prijoritajiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni għandhom jiġu maqbula għall-oqsma li ġejjin, inter alia: (a) il-promozzjoni u l-faċilitazzjoni tal-aċċess għal faċilitajiet tar-riċerka deżinjati għall-iskambju u t-taħriġ ta’ riċerkaturi; (b) l-inkoraġġiment tal-integrazzjoni tar-riċerka u l-iżvilupp fi programmi/proġetti ta’ assistenza għall-iżvilupp tal-investiment u uffiċjali. 5. Il-Partijiet għandhom jaħdmu biex jimmobilizzaw sorsi finanzjarji biex jappoġġjaw l-implimentazzjoni ta’ attivitajiet ta’ kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika taħt dan il-ftehim fil-kapaċitajiet tagħhom. 6. Il-Partijiet jaqblu li jagħmlu l-isforzi kollha biex iżidu l-għarfien pubbliku dwar il-possibiltajiet offruti mill-programmi rispettivi tagħhom għall-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika. Artikolu 40 Kooperazzjoni fuq Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni 1. Waqt li jagħrfu li t-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT) huma elementi ewlenija tal-ħajja moderna u ta’ importanza vitali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, il-Partijiet jaqblu li jiskambjaw opinjonijiet dwar il-politiki rispettivi f’dan il-qasam bil-ħsieb li jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku u soċjali. 2. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha, inter alia, tiffoka fuq: (a) il-faċilitazzjoni tad-djalogu dwar aspetti differenti tal-iżvilupp tal-ICT; (b) il-bini ta’ kapaċità tal-ICT inkluż l-iżvilupp tar-riżorsi umani; (c) l-interkonnessjoni u l-interoperabilità tan-netwerks u s-servizzi tal-Partijiet u tax-Xlokk tal-Asja; (d) l-istandardizzazzjoni u t-tixrid ta’ ICT ġdida; (e) il-promozzjoni ta’ kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) bejn il-Partijiet fil-qasam tal-ICT; (f) il-kwistjonijiet/aspetti tas-sigurtà tal-ICT kif ukoll il-ġlieda kontra ċ-ċiberkriminalità; (g) il-valutazzjoni tal-konformità tat-telekomunikazzjonijiet, inkluż it-tagħmir tar-radju; (h) il-kooperazzjoni u t-taqsim ta’ esperjenzi u l-aħjar prattiki dwar l-introduzzjoni ta’ teknoloġija tal-informatika għas-soċjetà kollha u l-amministrazzjoni pubblika; (i) il-faċilitazzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet rilevanti tagħhom u l-aġenti f’oqsma tas-setturi awdjoviżivi u tal-midja; (j) l-inkoraġġiment ta’ aktar kooperazzjoni bejn l-intrapriżi tal-ICT tal-Partijiet inkluż it-trasferiment tat-teknoloġija. Artikolu 41 Trasport 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu aktar il-kooperazzjoni tagħhom f’oqsma rilevanti tal-politika tat-trasport bil-ħsieb li jkabbru u jespandu l-opportunitajiet tal-investiment, itejbu ċ-ċaqliq tal-oġġetti u l-passiġġieri, jippromwovu s-sigurtà u s-sikurezza marittima u tal-avjazzjoni, b’mod aktar partikolari t-tfittix u s-salvataġġ, jiġġieldu l-piraterija, u l-konverġenza regolatorja aktar wiesgħa, inaqqsu l-impatti ambjentali tat-trasport, u jżidu l-effiċjenza tas-sistemi tat-trasport tagħhom. 2. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet f’dan il-qasam għandha timmira biex tippromwovi: (a) l-iskambji ta’ informazzjoni dwar il-politiki u l-prattiki tat-trasport rispettivi tagħhom, speċjalment fir-rigward tat-trasport urban, rurali, marittimu u tal-ajru, l-ippjanar tat-trasport urban, il-loġistika tat-trasport, l-iżvilupp tat-trasport pubbliku u l-interkonnessjoni u l-interoperabilità ta’ netwerks tat-trasport multimodali; (b) l-iskambju ta’ informazzjoni dwar is-sistema Ewropea globali ta’ navigazzjoni bis-satellita (Galileo) bl-użu tal-istrumenti bilaterali xierqa, b’enfasi fuq il-kwistjonijiet regolatorji, industrijali u tal-iżvilupp tas-suq ta' interess reċiproku; (c) l-azzjonijiet konġunti fil-qasam tas-servizzi tat-trasport bl-ajru permezz ta’, inter alia , l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet eżistenti, biex jeżaminaw il-possibiltajiet għall-iżvilupp ulterjuri tar-relazzjonijiet kif ukoll il-kooperazzjoni regolatorja u teknika f’oqsma bħas-sikurezza tal-avjazzjoni, is-sigurtà tal-avjazzjoni, il-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru bil-ħsieb li jappoġġjaw il-konverġenza regolatorja u t-tneħħija tal-ostakli għat-twettiq ta’ negozju. Fuq din il-bażi, il-Partijiet għandhom jesploraw l-ambitu possibbli għal kooperazzjoni akbar fil-qasam tal-avjazzjoni ċivili; (d) djalogu fil-qasam tas-servizzi tat-trasport marittimu li jimmira għal aċċess mhux ristrett għas-swieq marittimi internazzjonali u n-negozji fuq bażi kummerċjali, impenji għall-eliminazzjoni gradwali ta’ skemi eżistenti ta’ riservazzjoni tal-merkanzija, l-astensjoni mill-introduzzjoni ta’ klawżoli dwar it-taqsim tal-merkanzija, l-istabbiliment fis-servizzi tat-trasport marittimu inklużi s-servizzi awżiljarji, klawżoli dwar trattament nazzjonali u MFN dwar l-aċċess għas-servizzi awżiljarji u s-servizzi tal-portijet għal bastimenti mħaddma minn ċittadini jew kumpaniji tal-Parti l-oħra u kwistjonijiet relatati mat-trasport minn bieb għal bieb. (e) l-implimentazzjoni ta’ standards tas-sigurtà, sikurezza u ta’ prevenzjoni tat-tniġġis, partikolarment fir-rigward tat-trasport marittimu u bl-ajru, skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, inkluż il-kooperazzjoni fil-fora internazzjonali xierqa li jimmiraw biex jiżguraw infurzar aħjar tar-regolamenti internazzjonali. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jippromwovu l-kooperazzjoni teknika u l-assistenza fuq kwistjonijiet relatati mas-sikurezza tat-trasport, inkluż inter alia t-tfittix u s-salvataġġ, l-investigazzjoni ta’ diżgrazzji u inċidenti. Artikolu 42 Enerġija 1. Il-Partijiet jaqblu li jkabbru l-kooperazzjoni fis-settur tal-enerġija bil-ħsieb li: (a) jiddiversifikaw il-provvisti tal-enerġija sabiex itejbu s-sigurtà tal-enerġija, u jiżviluppaw forom innovattivi u rinnovabbli ġodda tal-enerġija, inkluż, inter alia, bijofjuwils u bijomassa sostenibbli b’konformità mal-kundizzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż, l-enerġija mir-riħ u solari kif ukoll il-ġenerazzjoni tal-enerġija idro u jappoġġjaw l-iżvilupp ta’ oqfsa xierqa tal-politika biex joħolqu kundizzjonijiet favorevoli għall-investiment u kundizzjonijiet indaqs għall-enerġija rinnovabbli u l-integrazzjoni f’oqsma tal-politika rilevanti; (b) jiksbu l-użu razzjonali tal-enerġija b’kontribuzzjonijiet kemm min-naħa tal-provvista kif ukoll tad-domanda bil-promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija fil-produzzjoni tal-enerġija, it-trasport, id-distribuzzjoni u l-użu aħħari; (c) ikattru t-trasferiment tat-teknoloġija mmirata għall-produzzjoni u l-użu ta’ enerġija sostenibbli; (d) ikabbru l-bini ta’ kapaċità u l-faċilitazzjoni tal-investiment fil-qasam fuq il-bażi ta’ regoli kummerċjali trasparenti u mhux diskriminatorji; (e) jindirizzaw ir-rabtiet bejn l-aċċess għas-servizzi tal-enerġija li jistgħu jintlaħqu u l-iżvilupp sostenibbli. 2. Għal dawn l-għanijiet, il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kuntatti u r-riċerka konġunta kif ukoll li jkabbru l-assistenza teknika u l-proġetti tal-bini ta’ kapaċità permezz ta’ fora reġjonali xierqa dwar il-produzzjoni nadifa u l-protezzjoni ambjentali għall-benefiċċju reċiproku tal-Partijiet. Iż-żewġ naħat għandhom jesploraw aktar possibiltajiet għal kooperazzjoni akbar fis-sigurtà u s-sikurezza nukleari fil-qafas u l-politiki legali eżistenti tagħhom. Artikolu 43 Turiżmu 1. Iggwidati mill-Kodiċi ta’ Etika Globali għat-Turiżmu tal-Organizzazzjoni Dinjija tat-Turiżmu, u bil-prinċipji tas-sostenibbiltà bbażati fuq il-“Proċess lokali tal-Aġenda 21”, il-Partijiet għandhom jimmiraw biex itejbu l-iskambju ta’ informazzjoni u jistabbilixxu l-aħjar prattika sabiex jiżguraw żvilupp bilanċjat u sostenibbli tat-turiżmu. 2. Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw il-kooperazzjoni fuq, inter alia: (a) il-protezzjoni u l-massimizzazzjoni tal-potenzjal tal-wirt naturali u kulturali; (b) il-mitigazzjoni tal-impatti negattivi tat-turiżmu; (c) it-tkabbir tal-kontribuzzjoni pożittiva tan-negozju tat-turiżmu għall-iżvilupp sostenibbli tal-komunitajiet lokali, inter alia, bl-iżvilupp tal-ekoturiżmu u t-turiżmu kulturali, filwaqt li jiġu rispettati l-integrità u l-interessi tal-komunitajiet lokali u indiġeni; (d) l-assistenza teknika u l-bini ta’ kapaċità, inklużi programmi ta’ taħriġ għal dawk li jfasslu l-politika u l-maniġers tat-turiżmu; (e) l-inkoraġġiment tal-industrija tat-turiżmu inklużi l-operaturi tal-ġiti u l-aġenti tal-ivvjaġġar taż-żewġ Partijiet biex jiżviluppaw aktar il-kooperazzjoni bilaterali inkluż it-taħriġ. Artikolu 44 Politika industrijali u kooperazzjoni ma’ SMEs Il-partijiet, filwaqt li jitqiesu l-politiki u l-objettivi ekonomiċi rispettivi tagħhom, jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni fil-politika industrijali fl-oqsma kollha meqjusa bħala adattati, bil-ħsieb li jtejbu l-kompetittività ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, inter alia, permezz ta’: (a) l-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenzi dwar il-ħolqien ta’ qafas legali u kundizzjonijiet oħra għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju biex itejbu l-kompetittività tagħhom; (b) il-promozzjoni tal-kuntatti u l-iskambji bejn l-operaturi ekonomiċi, l-inkoraġġiment ta’ investimenti konġunti u l-istabbiliment ta’ impriżi konġunti u netwerks ta’ informazzjoni partikolarment permezz ta’ programmi orizzontali tal-Unjoni, l-istimular b’mod partikolari ta’ trasferimenti ta’ soft u hard technology bejn l-imsieħba, inkluż teknoloġiji ġodda u avvanzati; (c) il-provvista ta’ informazzjoni u l-istimular tal-innovazzjoni u l-iskambju ta’ prattiki ġodda dwar l-aċċess għall-finanzi u s-suq, inklużi servizzi ta’ awditjar u ta’ kontabilità partikolarment għal mikrointrapriżi u intrapriżi żgħar; (d) il-faċilitazzjoni u l-appoġġ għall-attivitajiet rilevanti stabbiliti mis-setturi privati u l-assoċjazzjonijiet tan-negozju tal-Partijiet; (e) il-promozzjoni tar-responsabbiltà soċjali korporattiva u l-kontabilità u l-inkoraġġiment ta’ prattiki tan-negozju responsabbli inkluż il-konsum u l-produzzjoni sostenibbli. Din il-kooperazzjoni għandha tkun komplimentata minn perspettiva tal-konsumatur bħall-informazzjoni ta’ fuq il-prodott u r-rwol tal-konsumatur fis-suq; (f) it-twettiq ta’ proġetti ta’ riċerka konġunti, l-assistenza teknika u l-kooperazzjoni fuq standards, regolamenti tekniċi u proċeduri ta’ valutazzjoni tal-konformità f’oqsma industrijali magħżula, kif maqbul b’mod reċiproku. Artikolu 45 Djalogu dwar il-politika ekonomika Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fuq il-promozzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni dwar ix-xejriet u l-politiki ekonomiċi rispettivi tagħhom, u t-taqsim ta’ esperjenzi bil-koordinazzjoni tal-politiki ekonomiċi fil-kuntest tal-kooperazzjoni ekonomika reġjonali u l-integrazzjoni permezz ta’ mekkaniżmi bilaterali u multilaterali eżistenti f’oqsma ta’ interess reċiproku, inkluż it-taqsim ta’ informazzjoni fuq il-proċess ta’ riforma u l-ekwitizzazzjoni ta’ intrapriżi tal-istat b’konformità mal-liġijiet u r-regolamenti tal-Partijiet. Artikolu 46 Kooperazzjoni fuq it-Tassazzjoni 1. Bil-ħsieb li jsaħħu u jiżviluppaw l-attivitajiet ekonomiċi filwaqt li jqisu l-bżonn li jiżviluppaw oqfsa regolatorji u amministrattivi xierqa, il-Partijiet huma impenjati għall-governanza tajba fil-qasam tat-taxxa u ser jimplimentaw il-prinċipji tat-trasparenza u l-iskambju ta’ informazzjoni fil-qafas tal-ftehimiet dwar it-taxxa bilaterali bejn il-Vjetnam u l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jsaħħu l-iskambju tagħhom tal-esperjenza, id-djalogu u l-kooperazzjoni għall-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u prattiki oħra ta’ dannu għat-taxxa. 2. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni fil-qasam tat-taxxa bil-ħsieb li jkabbru l-kapaċità regolatorja u amministrattiva tagħhom permezz, inter alia, tal-iskambju ta’ esperjenza u assistenza teknika. 3. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-implimentazzjoni effettiva tal-ftehimiet dwar it-taxxa bilaterali bejn il-Vjetnam u l-Istati Membri tal-UE u jappoġġjaw il-konsiderazzjoni ta’ ftehimiet ġodda bħal dawn fil-futur. Artikolu 47 Kooperazzjoni fuq is-Servizzi finanzjarji Il-Partijiet jaqblu li jwettqu djalogu partikolarment immirat għall-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenzi fuq l-ambjenti regolatorji rispettivi tagħhom, u jsaħħu l-kooperazzjoni bil-ħsieb li jtejbu l-kontabilità, l-awditjar, is-sistemi superviżorji u regolatorji tas-servizzi bankarji, l-assigurazzjoni u partijiet oħra tas-settur finanzjarju inkluż permezz ta' programmi ta' bini ta' kapaċità f'oqsma ta' interess reċiproku. Artikolu 48 Kooperazzjoni fuq il-prevenzjoni u l-mitigazzjoni ta’ Diżastri naturali 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw biex jipprevenu u jirreaġixxu b’mod effettiv għal diżastri naturali biex inaqqsu t-telf tal-ħajja, proprjetà, riżorsi naturali, l-ambjent u l-wirt kulturali u biex jintegraw it-tnaqqis ta’ riskju minn diżastri fis-setturi u l-oqsma kollha ta’ intervent fil-livell nazzjonali u lokali. 2. Fuq dik il-bażi, il-Partijiet jaqblu: (a) li jaqsmu informazzjoni dwar il-monitoraġġ, il-valutazzjoni, it-tbassir u l-provvista ta’ twissija bikrija ta’ diżastri naturali; (b) li jkabbru l-kapaċità permezz tat-taqsim ta’ esperjenza, l-aħjar prattiki fil-prevenzjoni u l-mitigazzjoni ta’ diżastri naturali; (c) li jappoġġjaw lil xulxin fit-teknoloġija, fit-tagħmir speċjalizzat u l-materjali meħtieġa għall-ġestjoni ta’ diżastri u r-reazzjoni waqt emerġenza; (d) li jkabbru d-djalogu bejn l-awtoritajiet tal-Partijiet inkarigati mill-ġestjoni ta’ diżastri naturali u r-reazzjoni waqt emerġenza biex jappoġġjaw u jsaħħu l-kooperazzjoni f’dan il-qasam. Artikolu 49 Ippjanar u żvilupp urban u reġjonali 1. Waqt li jagħrfu r-rwol importanti tal-ippjanar u l-iżvilupp urban u reġjonali bl-għan li jiksbu tkabbir ekonomiku, tnaqqis tal-faqar u żvilupp sostenibbli, il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni u s-sħubija f’dan il-qasam. 2. Il-kooperazzjoni fl-ippjanar u l-iżvilupp urban u reġjonali tista’ tkun fil-forom li ġejjin: (a) l-iskambju ta’ esperjenza fl-indirizzar ta’ kwistjonijiet relatati mal-ippjanar u l-iżvilupp urban u reġjonali sostenibbli, inkluż, inter alia: - politiki li jitrattaw l-ippjanar urban u l-infrastruttura relatata, l-ippjanar reġjonali u l-espansjoni urbana, il-konservazzjoni u l-iżvilupp ta’ bliet storiċi; - l-istabbiliment ta’ netwerks urbani bil-parteċipazzjoni tal-maniġment ċentrali u lokali inklużi muniċipalitajiet, assoċjazzjonijiet u aġenziji ta’ NGOs, kuntratturi u assoċjazzjonijiet professjonali; - il-ġestjoni tal-arkitettura, l-ippjanar u l-espansjoni ta’ spazji urbani bl-użu ta’ għodod tas-Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika (GIS); - l-ippjanar u l-iżvilupp ta’ ċentri urbani u r-rinnovament ta' ċentri ta’ bliet u l-ippjanar ambjentali urban; - ir-relazzjonijiet bejn żoni urbani u rurali; - l-iżvilupp ta’ infrastrutura teknika urbana, inklużi r-rijabilitazzjoni u t-tijib ta’ sistemi urbani tal-provvista tal-ilma, il-kostruzzjoni ta’ sistemi tad-drenaġġ u sistemi ta’ trattament ta’ skart solidu, il-protezzjoni tal-ambjent u t-tisbiħ tal-pajsaġġ urban; (b) l-appoġġ għal taħriġ u bini ta’ kapaċità għall-maniġers ta’ livell ċentrali, reġjonali u lokali fl-ippjanar reġjonali u urban, il-ġestjoni tal-arkitettura u l-wirt arkitettoniku; (c) il-kooperazzjoni fil-qafas tal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti bħal UN-HABITAT u l-Forum Urban Dinji permezz ta’ programmi ta’ riċerka konġunti u l-organizzazzjoni ta’ workshops u seminars għall-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenza fl-ippjanar u l-iżvilupp urban, inkluż l-espansjoni urbana, id-disinn urban, l-iżvilupp tal-art u l-iżvilupp tal-infrastruttura teknika. 3. Il-Partijiet jaqblu li jkabbru l-kooperazzjoni, jaqsmu l-esperjenza u l-informazzjoni fost l-awtoritajiet reġjonali u urbani tagħhom biex isolvu problemi urbani kumplessi permezz tal-promozzjoni ta’ żvilupp sostenibbli. Artikolu 50 Xogħol, Impjieg u Affarijiet Soċjali 1. Il-Partijiet jaqblu li jkabbru l-kooperazzjoni fil-qasam tax-xogħol, l-impjieg u l-affarijiet soċjali, inkluż il-kooperazzjoni fuq ix-xogħol, il-koeżjoni reġjonali u soċjali, is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, l-ugwaljanza bejn is-sessi, l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tul il-ħajja, l-iżvilupp tar-riżorsi umani, il-migrazzjoni internazzjonali u x-xogħol deċenti, is-sigurtà soċjali bil-ħsieb li jsaħħu d-dimensjoni soċjali tal-globalizzazzjoni. 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-bżonn li jappoġġjaw il-proċess ta’ globalizzazzjoni li hu ta’ benefiċċju għal kulħadd u li jippromwovu l-impjieg sħiħ u produttiv u x-xogħol deċenti bħala l-element prinċipali tal-iżvilupp sostenibbli u tat-tnaqqis tal-faqar, kif approvat mill-AĠNU Nru 60/1 tal-24 ta’ Ottubru 2005 u d-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-parti ta’ livell għoli tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tal-NU ta' Lulju 2006 (Kunsill Ekonomiku u Soċjali tal-NU E/2006/L.8 tal-5 ta’ Lulju 2006). Il-kooperazzjoni bejn iż-żewġ Partijiet għandha tkun kompatibbli u tqis il-karatteristiċi rispettivi u n-natura diversa tas-sitwazzjonijiet ekonomiċi u soċjali. 3. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom li jirrispettaw, jippromwovu u jissodisfaw standards tax-xogħol rikonoxxuti internazzjonalment, kif stabbiliti f’konvenzjonijiet tal-ILO li huma partijiet fihom imsemmija fid-Dikjarazzjoni tal-ILO tal-1998 dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet Fundamentali fuq ix-Xogħol. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw u jipprovdu assistenza teknika bil-ħsieb li jippromwovu r-ratifikazzjoni ta’ standards tax-xogħol rikonoxxuti internazzjonalment kif xieraq u b’mod effettiv jimplimentaw standards tax-xogħol rattifikati mill-Partijiet. 4. Soġġetti għal-liġijiet, il-kundizzjonijiet u l-proċeduri applikabbli fil-pajjiż ospitanti u t-trattati internazzjonali rilevanti u l-konvenzjonijiet li huma partijiet fihom, il-Partijiet għandhom jimmiraw li jiżguraw li t-trattament maqbul għaċ-ċittadini tal-Parti l-oħra, impjegati legalment fit-territorju tal-pajjiż ospitanti għandu jkun ħieles minn kwalunkwe diskriminazzjoni bbażata fuq in-nazzjonalità, fir-rigward, inter alia , il-kundizzjonijiet tax-xogħol, ir-remunerazzjoni jew it-tkeċċija kif imqabbel mal-kundizzjonijiet applikati għal ċittadini ta’ terzi pajjiżi oħra. 5. Il-forom tal-kooperazzjoni jistgħu jinkludu, inter alia , programmi u proġetti speċifiċi, kif maqbula b’mod reċiproku, kif ukoll bini ta’ kapaċità, skambju ta’ politika u inizjattivi dwar suġġetti ta’ interess komuni fuq livell bilaterali jew multilaterali, bħall-ASEM, l-UE-ASEAN u l-ILO. Artikolu 51 Statistika 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni fl-armonizzazzjoni u l-iżvilupp ta’ metodi tal-istatistika inkluż il-ġbir, l-ipproċessar, l-analiżi, u t-tixrid tal-istatistika. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni, inkluż permezz ta’ fora reġjonali u internazzjonali, permezz tal-bini ta’ kapaċità u proġetti ta’ assistenza teknika oħra, inkluż inter alia l-provvista ta’ softwer modern tal-istatistika, bil-ħsieb li jtejjeb il-kwalità tal-istatistika. TITOLU VII QAFAS ISTITUZZJONALI Artikolu 52 Kumitat Konġunt 1. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu Kumitat Konġunt taħt dan il-Ftehim, magħmul minn rappreżentanti taż-żewġ naħat fl-ogħla livell possibbli, li x-xogħlijiet tiegħu għandhom ikunu li: (a) jiżgura l-funzjonament tajjeb u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim; (b) jistabbilixxi prijoritajiet fir-rigward tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim; (c) jissorvelja l-iżvilupp tar-relazzjoni komprensiva bejn il-Partijiet u jagħmel rakkomandazzjonijiet għall-promozzjoni tal-objettivi ta’ dan il-Ftehim; (d) jitlob, kif xieraq, informazzjoni minn kumitati jew korpi oħra stabbiliti taħt ftehimiet oħrajn bejn il-Partijiet u jikkonsidra kwalunkwe rapporti sottomessi minnhom; (e) jiskambja opinjonijiet u jagħmel suġġerimenti fuq kwalunkwe kwistjoni ta’ interess komuni, inklużi azzjonijiet futuri u riżorsi disponibbli biex jitwettqu; (f) isolvi differenzi li joħorġu mill-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim; (g) jeżamina l-informazzjoni kollha ppreżentata mill-Parti fir-rigward tas-sodisfazzjon tal-obbligi u jagħmel konsultazzjonijiet mal-Parti l-oħra biex ifittex soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet skont l-Artikolu 57. 2. Il-Kumitat Konġunt għandu normalment jiltaqa' annwalment f'Hanoi u Brussell alternattivament, f'data li tiġi stabbilita bi ftehim reċiproku. Jistgħu jiġu konvenuti wkoll laqgħat straordinarji tal-Kumitat Konġunt bi qbil bejn il-Partijiet. Il-Kumitat Konġunt għandu jkun ippresedut alternattivament minn kull waħda mill-Partijiet. L-aġenda għal-laqgħat tal-Kumitat Konġunt għandha tiġi determinata bi qbil bejn il-Partijiet. 3. Il-Kumitat Konġunt għandu jistabbilixxi sottokumitati u gruppi ta’ ħidma speċjalizzati sabiex jgħinuh fit-twettiq tax-xogħlijiet tiegħu. Dawn is-sottokumitati u l-gruppi ta’ ħidma għandhom jagħmlu rapporti dettaljati tal-attivitajiet tagħhom lill-Kumitat Konġunt f’kull laqgħa tiegħu. 4. Il-Partijiet jaqblu li għandu jkun ukoll ix-xogħol tal-Kumitat Konġunt li jiżgura l-funzjonament tajjeb ta’ kwalunkwe ftehim settorjali jew protokoll konkluż jew li jkun ser jiġi konkluż bejn il-Partijiet. 5. Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta r-regoli tiegħu ta’ proċedura. TITOLU VIII DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 53 Riżorsi għall-kooperazzjoni 1. Il-Partijiet jaqblu li jagħmlu disponibbli r-riżorsi xierqa, inklużi l-mezzi finanzjarji, safejn ir-riżorsi u r-regolamenti rispettivi tagħhom jippermettu, sabiex jissodisfaw l-objettivi tal-kooperazzjoni stabbiliti f’dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu lill-Bank Ewropew tal-Investiment biex ikompli bl-operazzjonijiet tiegħu fil-Vjetnam, skont il-proċeduri u l-kriterji tal-finanzjament tiegħu. Artikolu 54 Klawżola dwar żviluppi futuri 1. Il-Partijiet jistgħu b’kunsens reċiproku jespandu dan il-Ftehim bil-ħsieb li jkabbru l-livell ta’ kooperazzjoni, inkluż billi jissumplimentawh permezz ta' ftehimiet jew protokolli dwar setturi jew attivitajiet speċifiċi. Dawn il-ftehimiet speċifiċi għandhom ikunu parti integrali tar-relazzjonijiet bilaterali ġenerali kif regolati b’dan il-Ftehim u għandhom jifformaw parti minn qafas istituzzjonali komuni. 2. Fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, kwalunkwe mill-Partijiet tista’ tressaq suġġerimenti biex twessa’ l-ambitu tal-kooperazzjoni, filwaqt li tqis l-esperjenza miksuba mill-applikazzjoni tiegħu. Artikolu 55 Ftehimiet oħra 1. Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, la dan il-Ftehim u lanqas l-azzjoni li tittieħed taħtu ma għandha tolqot s-setgħat tal-Istati Membri li jwettqu attivitajiet ta’ kooperazzjoni bilaterali mal-Vjetnam jew li jikkonkludu, fejn xieraq, ftehimiet ġodda ta’ sħubija u kooperazzjoni mal-Vjetnam. 2. Dan il-Ftehim ma għandux jaffettwa l-applikazzjoni jew l-implimentazzjoni ta’ impenji meħuda mill-Partijiet rispettivi f’relazzjonijiet ma’ partijiet terzi. 3. Ftehimiet eżistenti dwar oqsma speċifiċi ta’ kooperazzjoni li jaqgħu fl-ambitu ta’ dan il-Ftehim għandhom jiġu kkonsidrati bħala parti mir-relazzjonijiet bilaterali ġenerali kif regolati b’dan il-Ftehim u bħala li jifformaw parti minn qafas istituzzjonali komuni. Artikolu 56 Applikazzjoni u interpretazzjoni tal-Ftehim 1. Kull Parti tista’ tirreferi lill-Kumitat Konġunt kwalunkwe diverġenza fl-applikazzjoni jew l-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim. 2. Il-Kumitat Konġunt jista’ jsolvi l-kwistjoni permezz ta’ rakkomandazzjoni. Artikolu 57 Sodisfazzjoni tal-obbligi 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kwalunkwe miżuri ġenerali jew speċifiċi meħtieġa biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom taħt dan il-Ftehim u għandhom jiżguraw li jikkonformaw mal-objettivi u l-iskopijiet stabbiliti f’dan il-Ftehim. 2. Jekk waħda mill-Partijiet tikkonsidra li l-Parti l-oħra naqqset milli tissodisfa kwalunkwe mill-obbligi tagħha taħt dan il-Ftehim, tista’ tieħu miżuri xierqa. 3. Qabel tagħmel dan, minbarra f’każijiet ta’ ksur materjali tal-Ftehim, għandha tippreżenta lill-Kumitat Konġunt l-informazzjoni kollha rilevanti meħtieġa għal ezaminazzjoni dettaljata tas-sitwazzjoni bil-ħsieb li tfittex soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. 4. Il-Partijiet jaqblu li għall-iskop tal-interpretazzjoni korretta u l-applikazzjoni prattika ta’ dan il-Ftehim, it-terminu “miżuri xierqa” fl-Artikolu 57 (2) huma miżuri meħuda skont il-liġi internazzjonali u li huma proporzjonali man-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-obbligi taħt dan il-Ftehim. Fl-għażla ta’ dawn il-miżuri, għandha tingħata prijorità lil dawk li l-inqas jiddisturbaw il-funzjonament ta’ dan il-Ftehim. Dawn il-miżuri għandhom jiġu notifikati immedjatament lill-Parti l-oħra u għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet fil-Kumitat Konġunt jekk il-Parti l-oħra titlob hekk. Artikolu 58 Faċilitajiet Biex tkun iffaċilitata l-kooperazzjoni fil-qafas ta’ dan il-Ftehim, iż-żewġ Partijiet jaqblu li jagħtu l-faċilitajiet neċessarji lill-uffiċjali u lill-esperti involuti fl-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni għat-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom, skont ir-regoli u r-regolamenti interni taż-żewġ Partijiet. Artikolu 59 Dikjarazzjonijiet Id-Dikjarazzjonijiet għal dan il-Ftehim għandhom jifformaw parti integrali mill-Ftehim. Artikolu 60 Applikazzjoni territorjali Dan il-Ftehim għandu japplika għat-territorju li fih it-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea hu applikat taħt il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dak it-Trattat, fuq naħa waħda, u għat-territorju tar-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra. Artikolu 61 Definizzjoni tal-Partijiet Għall-iskopijiet ta’ dan il-Ftehim, ‘il-Partijiet’ għandha tfisser l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha jew l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, skont is-setgħat rispettivi tagħhom, fuq naħa waħda, u r-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam, fuq in-naħa l-oħra. Artikolu 62 Sigurtà nazzjonali u żvelar ta’ informazzjoni Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jitqies bħala li jeħtieġ li kwalunkwe Parti tipprovdi kwanunkwe informazzjoni, li tikkonsidra l-iżvelar tagħha bħala li jmur kontra l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha. Artikolu 63 Dħul fis-seħħ u perjodu ta’ validità 1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar wara d-data li fiha l-aħħar Parti tkun innotifikat lill-oħra dwar il-konklużjoni tal-proċeduri legali neċessarji għal dan l-iskop. 2. Dan il-Ftehim hu validu għal perjodu ta’ ħames snin. Għandu jiġi awtomatikament estiż għal aktar perjodi suċċessivi ta’ sena, sakemm waħda mill-Partijiet ma tinnotifikax lill-Parti l-oħra bil-miktub bl-intenzjoni tagħha li ma testendix dan il-Ftehim sitt xhur qabel it-tmiem ta’ kwalunkwe perjodu ta’ sena sussegwenti. 3. Kwalunkwe emenda għal dan il-Ftehim għandha ssir bi ftehim bejn il-Partijiet. Kwalunkwe emenda għandha ssir effettiva biss wara li l-Parti tal-aħħar tkun innotifikat lill-Parti l-oħra li l-formalitajiet kollha neċessarji jkunu ġew konklużi. 4. Dan il-Ftehim jista’ jiġi terminat minn waħda mill-Partijiet b’avviż bil-miktub ta’ denunzja mogħti lill-Parti l-oħra. It-terminazzjoni għandha tidħol fis-seħħ sitt xhur wara l-irċevuta tan-notifika mill-Parti l-oħra. Artikolu 64 Notifiki Notifiki magħmula skont l-Artikolu 63 għandhom isiru lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lill-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Vjetnam, rispettivament. Artikolu 65 Test awtentiku Dan il-Ftehim ġie magħmul bl-ilsien Bulgaru, Ċek, Daniż, Olandiż, Ingliż, Estonjan, Finlandiż, Franċiż, Ġermaniż, Grieg, Ungeriż, Irlandiż, Taljan, Latvjan, Litwan, Malti, Pollakk, Portugiż, Rumen, Slovakk, Sloven, Spanjol, Svediż u Vjetnamiż, kull wieħed minn dawn it-testi jkun ugwalment awtentiku. Magħmul f’żewġ kopji fi………………… [post] fil- …………………………….. jum ta’ [xahar] fis-sena Elfejn …. L-Unjoni Ewropea Ir-Repubblika Soċjalista tal-Vjetnam Ir-Renju tal-Belġju Ir-Repubblika tal-Bulgarija Ir-Repubblika Ċeka Ir-Renju tad-Danimarka Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja Ir-Repubblika tal-Estonja Ir-Repubblika Ellenika Ir-Renju ta’ Spanja Ir-Repubblika Franċiża L-Irlanda Ir-Repubblika Taljana Ir-Repubblika ta’ Ċipru Ir-Repubblika tal-Latvja Ir-Repubblika tal-Litwanja Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu Ir-Repubblika tal-Ungerija Malta Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi Ir-Repubblika tal-Awstrija Ir-Repubblika tal-Polonja Ir-Repubblika Portugiża Ir-Rumanija Ir-Repubblika tas-Slovenja Ir-Repubblika Slovakka Ir-Repubblika tal-Finlandja Ir-Renju tal-Isvezja Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq ANNESS Dikjarazzjoni Konġunta dwar l-Istatus tal-Ekonomija tas-Suq Il-Partijiet għandhom ikabbru l-kooperazzjoni biex jimxu lejn ir-rikonoxximent bikri tal-istatus tal-ekonomija tas-suq tal-Vjetnam mill-aktar fis possibbli, soġġett għall-proċeduri rilevanti. Dikjarazzjoni Unilaterali mill-Unjoni Ewropea dwar is-Sistema ta’ Preferenza Ġeneralizzata (SPĠ) L-Unjoni Ewropea tirrikonoxxi l-importanza sinifikanti tal-SPĠ għall-iżvilupp tal-kummerċ u għandha tikkoopera wkoll permezz ta’, inter alia , djalogu, skambji u attivitajiet tal-bini ta’ kapaċità, bil-ħsieb li tiżgura l-aħjar użu tal-iskema mill-Vjetnam skont il-proċeduri rilevanti tal-Partijiet u l-politika tal-kummerċ li qed tevolvi tal-UE. Dikjarazzjoni Konġunta dwar l-Artikolu 24 (Kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu) Il-Partijiet jaqblu li l-Kumitat Konġunt ser jistabbilixxi lista tal-awtoritajiet kompetenti responsabbli għall-iskambju tal-informazzjoni rilevanti taħt dan l-artikolu. Dikjarazzjoni Konġunta dwar l-Artikolu 57 (Sodisfazzjoni tal-obbligi) Il-Partijiet jaqblu, għall-finijiet tal-interpretazzjoni korretta u l-applikazzjoni prattika ta’ dan il-Ftehim, li t-terminu “ksur materjali tal-Ftehim” fl-Artikolu 57 (3), skont l-Artikolu 60 (3) tal-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati tal-1969 (‘Konvenzjoni ta’ Vjenna’), jikkonsisti minn: (a) rifjut tal-ftehim mhux sanzjonat mill-Konvenzjoni ta’ Vjenna; jew (b) vjolazzjoni ta’ element essenzjali tal-Ftehim, kif deskritt fl-Artikolu 1(1) u (2) u l-Artikolu 8. F’każijiet ta’ ksur materjali tal-Ftehim, il-miżura għandha tiġi notifikata immedjatament lill-Parti l-oħra. Fuq talba tal-Parti l-oħra, il-Kumitat Konġunt għandu jwettaq konsultazzjonijiet urġenti f’perjodu ta’ mhux aktar minn 30 jum għal eżaminazzjoni dettaljata ta’ kwalunkwe aspett ta', jew il-bażi għal, il-miżura bil-ħsieb li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. [1] ĠU , , p. .