•Evalwazzjonijiet ex post/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

3. RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET EX POST, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

–L-Artikolu 6 (ex Artikolu 5) dwar il-kalkolu tal-livelli kostottimali huwa allinjat mal-Patt Ekoloġiku, billi jispeċifika li l-kostijiet tal-kwoti tal-gassijiet serra kif ukoll l-esternalitajiet ambjentali u tas-saħħa tal-użu tal-enerġija għandhom jitqiesu meta jiġu ddeterminati l-inqas kostijiet. Il-Kummissjoni se tirrevedi l-metodoloġija kostottimali sat-30 ta’ Ġunju 2026.

–L-Artikolu 5 (ex Artikolu 4) dwar l-iffissar tar-rekwiżiti minimi tar-rendiment fl-użu tal-enerġija huwa emendat biex jadatta l-eżenzjoni totali preċedenti possibbli tal-bini protett għall-progress tekniku, li jippermetti t-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija ta’ dan il-bini mingħajr ma jibdel il-karattru tekniku u d-dehra tiegħu.

–L-Artikolu 4 (ex Artikolu 3) dwar il-metodoloġija għall-kalkolu tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija flimkien mal-Anness I ġie aġġornat biex jikkjarifika l-użu possibbli tal-użu tal-enerġija mmetrata biex jiġi kkalkulat ir-rendiment fl-użu tal-enerġija, u tiġi vverifikata l-korrettezza tal-użu tal-enerġija kkalkulat. L-Artikolu jispeċifika kif għandu jitqies l-użu tal-enerġija fuq il-post minn sorsi rinnovabbli, bħal fil-każ tal-punti tal-irriċarġjar, u għall-enerġija fornuta mill-komunitajiet tal-enerġija.

(40)Il-promozzjoni tal-mobbiltà ekoloġika hija parti ewlenija tal-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-bini jista’ jkollu rwol importanti fil-provvista tal-infrastruttura meħtieġa, mhux biss għall-irriċarġjar tal-vetturi elettriċi iżda wkoll għar-roti. It-tranżizzjoni lejn il-mobbiltà ratba bħaċ-ċikliżmu tista’ tnaqqas b’mod sinifikanti l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport. Kif stabbilit fil-Pjan dwar il-Mira Klimatika għall-2030, iż-żieda fl-ishma modali ta’ trasport privat u pubbliku nadif u effiċjenti, bħaċ-ċikliżmu, se tnaqqas drastikament it-tniġġis mit-trasport u ġġib benefiċċji kbar għaċ-ċittadini u l-komunitajiet individwali. In-nuqqas ta’ spazji għall-parkeġġ tar-roti huwa ostaklu ewlieni għall-użu taċ-ċikliżmu, kemm fil-bini residenzjali kif ukoll fil-bini mhux residenzjali. Il-kodiċijiet tal-bini jistgħu jappoġġaw b’mod effettiv it-tranżizzjoni lejn mobbiltà aktar nadifa billi jistabbilixxu rekwiżiti għal għadd minimu ta’ spazji għall-parkeġġ tar-roti.

(41)L-aġendi tas-Suq Uniku Diġitali u tal-Unjoni tal-Enerġija jenħtieġ li jkunu allinjati u jenħtieġ li jservu għanijiet komuni. Id-diġitalizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija qed tbiddel malajr ix-xenarju tal-enerġija, mill-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli sal-grilji intelliġenti u l-bini lest għat-teknoloġiji intelliġenti. Biex is-settur tal-bini jkun diġitalizzat, il-miri ta’ konnettività tal-Unjoni u l-ambizzjonijiet għall-użu ta’ networks tal-komunikazzjoni b’kapaċità għolja huma importanti biex ikollna djar intelliġenti u komunitajiet konnessi tajjeb. Jenħtieġ li jiġu pprovduti inċentivi mmirati biex ikunu promossi sistemi lesti għat-teknoloġiji intelliġenti u soluzzjonijiet diġitali fl-ambjent mibni. Dan joffri opportunitajiet ġodda għal iffrankar enerġetiku, billi l-konsumaturi jingħataw informazzjoni aktar preċiża dwar ix-xejriet tal-konsum tagħhom, u billi l-operatur tas-sistema jkun jista’ jimmaniġġa l-grilja b’mod aktar effettiv.

(42)Biex jiġi ffaċilitat suq kompetittiv u innovattiv għas-servizzi tal-bini intelliġenti li jikkontribwixxi għall-użu effiċjenti tal-enerġija u għall-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fil-bini u jiġu appoġġati l-investimenti fir-rinnovazzjoni, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw aċċess dirett għad-data tas-sistemi tal-bini mill-partijiet interessati. Biex jiġu evitati kostijiet amministrattivi eċċessivi għall-partijiet terzi, l-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw l-interoperabbiltà sħiħa tas-servizzi u tal-iskambju tad-data fl-Unjoni.

(43)L-indikatur tal-potenzjal ta’ intelliġenza jenħtieġ li jintuża biex titkejjel il-kapaċità tal-bini li juża t-teknoloġiji ta’ informazzjoni u komunikazzjoni u s-sistemi elettroniċi biex jadatta l-operat tal-bini għall-ħtiġijiet tal-okkupanti u l-grilja u biex itejjeb l-effiċjenza enerġetika u r-rendiment ġenerali tal-bini fl-użu tal-enerġija. L-indikatur tal-potenzjal ta’ intelliġenza jenħtieġ li jqajjem għarfien fost is-sidien u l-okkupanti tal-bini dwar il-valur tal-awtomatizzazzjoni tal-bini u tal-monitoraġġ elettroniku tas-sistemi tekniċi tal-bini u jenħtieġ li jagħti fiduċja lill-okkupanti fl-iffrankar reali ta’ dawk il-funzjonalitajiet imtejba ġodda. L-indikatur tal-potenzjal ta’ intelliġenza huwa partikolarment ta’ benefiċċju għall-bini kbir b’domanda qawwija għall-enerġija. Għall-binjiet l-oħra, l-iskema għall-valutazzjoni tal-istat tat-tħejjija għat-teknoloġiji intelliġenti tal-bini jenħtieġ li tkun fakultattiva għall-Istati Membri.

🡻 2010/31/UE premessa 18 (adattat)

⇨ ġdid

(44)⇨ L-aċċess għal finanzjament suffiċjenti huwa kruċjali biex jintlaħqu l-miri tal-effiċjenza enerġetika tal-2030 u tal-2050. ⇦ Qed jiġu ⌦ Ġew ⌫ stabbiliti jew adattati Strumenti finanzjarji tal-Unjoni u miżuri oħra bil-għan ⇨ li jappoġġaw ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija ⇦ jkunu stimulati miżuri relatati mal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. ⇨ L-aktar inizjattivi riċenti biex tiżdied id-disponibbiltà tal-finanzjament fil-livell tal-Unjoni jinkludu, fost l-oħrajn, il-komponent ewlieni “Rinnovazzjoni” tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza stabbilita bir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u l-Fond Soċjali għall-Klima stabbilit bir-Regolament (UE).../.... Hemm diversi programmi ewlenin oħra tal-UE li jistgħu jappoġġaw ir-rinnovazzjoni tal-enerġija permezz tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027, inkluż il-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni u l-Fond InvestEU stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/523 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill. Permezz ta’ Programmi Qafas għar-riċerka u l-innovazzjoni, l-Unjoni tinvesti f’għotjiet jew self biex timbotta l-aqwa teknoloġija u ttejjeb ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija, inkluż permezz ta’ sħubijiet mal-industrija u mal-Istati Membri bħat-Tranżizzjoni lejn Enerġija Nadifa u s-Sħubijiet Ewropej Built4People.⇦ Tali strumenti finanzjarji fil-livell tal-Unjoni jinkludu, inter alia, ir-Regolament (KE) Nru 1080/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2006 dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali , emendat biex ikunu possibbli aktar investimenti għall-użu effiċjenti tal-enerġija fl-akkomodazzjoni; is-sħubija pubbliku-privat dwar inizjattiva “Bini Ewropew Effiċjenti fl-Użu tal-Enerġija” biex ikunu promossi teknoloġiji favur l-ambjent u l-iżvilupp ta’ sistemi u materjali effiċjenti fl-użu tal-enerġija f’bini ġdid u rinovat; l-inizjattiva KE-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) “Inizjattiva tal-UE għall-Finanzjament ta’ Enerġija Rinovabbli” li għandha l-għan li tippermetti, inter alia, investimenti għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-“Fond Marguerite” mmexxi mill-BEI: il-Fond Ewropew għall-Enerġija, it-Tibdil fil-Klima u l-Infrastruttura 2020; id-Direttiva tal-Kunsill 2009/47/KE tal-5 ta’ Mejju 2009 li temenda d-Direttiva 2006/112/KE dwar rati mnaqqsa tat-taxxa fuq il-valur miżjud ; l-istrument tal-fondi strutturali u ta’ koeżjoni Jeremie (Riżorsi Ewropej Konġunti għall-Intrapriżi minn Mikro sa Daqs Medju); il-Faċilità ta’ Finanzjament għall-Effiċjenza fl-Użu tal-Enerġija; il-Programm ta’ Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni, inkluż il-Programm Enerġija Intelliġenti-Ewropa II, iffokat speċifikament fuq it-tneħħija tal-ostakli għas-suq relatati mal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-enerġija minn sorsi rinovabbli permezz, pereżempju, tal-faċilità ta’ assistenza teknika ELENA (Assistenza Ewropea għall-Enerġija Lokali); il-Patt tas-Sindki; il-Programm ta’ Intraprenditorija u Innovazzjoni; il-Programm ta’ Appoġġ għall-Politika tal-ICT 2010, u s-Seba’ Programm Qafas dwar ir-Riċerka. Il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp jipprovdi ukoll finanzjament bil-għan li jkunu stimulati miżuri relatati mal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

🡻 2010/31/UE premessa 19

⇨ ġdid

(45)L-istrumenti finanzjarji tal-Unjoni jenħtieġ li jintużaw biex jingħata effett prattiku lill-objettivi ta’ din id-Direttiva, iżda mingħajr ma jiġu sostitwiti l-miżuri nazzjonali. B’mod partikolari, ⇨ minħabba l-iskala tal-isforz ta’ rinnovazzjoni meħtieġ, ⇦ dawn jenħtieġ li jintużaw biex ikunu pprovduti mezzi adattati u innovattivi ta’ finanzjament biex jiġi katalizzat l-investiment ⇨ fir-rendiment tal-bini ⇦ f’miżuri ta’ effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Dawn jista’ jkollhom rwol importanti fl-iżvilupp ta’ fondi, strumenti, jew mekkaniżmi nazzjonali, reġjonali u lokali għall-effiċjenza enerġetika, li joħolqu dawn il-possibbiltajiet ta’ finanzjament lis-sidien tal-proprjetajiet privati, lill-intrapriżi żgħar u medji u lill-kumpaniji li joffru servizzi ta’ effiċjenza enerġetika.

⇩ ġdid

(46)Il-mekkaniżmi finanzjarji, l-inċentivi u l-mobilizzazzjoni ta’ istituzzjonijiet finanzjarji għal rinnovazzjonijiet tal-enerġija fil-bini jenħtieġ li jkollhom rwol ċentrali fil-pjanijiet nazzjonali ta’ rinnovazzjoni tal-bini u jiġu promossi b’mod attiv mill-Istati Membri. Tali miżuri jenħtieġ li jinkludu l-inkoraġġiment ta’ ipoteki tal-effiċjenza enerġetika għal rinnovazzjonijiet ta’ bini ċċertifikati effiċjenti fl-użu tal-enerġija, il-promozzjoni ta’ investimenti biex l-awtoritajiet pubbliċi jkunu fi stokk ta’ bini effiċjenti fl-enerġija, pereżempju bi sħubijiet pubbliċi privati jew kuntratti ta’ rendiment fl-użu tal-enerġija jew bi tnaqqis tar-riskju perċepit tal-investimenti.

(47)Il-finanzjament waħdu mhux se jissodisfa l-ħtiġijiet tar-rinnovazzjoni. Minbarra l-finanzjament, hu indispensabbli li jinħolqu għodod ta’ konsulenza aċċessibbli u trasparenti u strumenti ta’ assistenza bħal punti uniċi ta’ servizz li jipprovdu servizzi integrati ta’ rinnovazzjoni tal-enerġija jew faċilitaturi, u li jiġu implimentati miżuri u inizjattivi oħra bħal dawk imsemmija fl-Inizjattiva tal-Kummissjoni dwar Finanzjament Intelliġenti għal Bini Intelliġenti, biex jinkiseb il-qafas it-tajjeb ta’ abilitazzjoni u jitneħħew l-ostakli għar-rinnovazzjoni.

(48)Il-bini ineffiċjenti ħafna drabi huwa marbut mal-faqar enerġetiku u mal-problemi soċjali. L-unitajiet domestiċi vulnerabbli huma partikolarment esposti għal żieda fil-prezzijiet tal-enerġija għax jonfqu proporzjon akbar tal-baġit tagħhom fuq il-prodotti tal-enerġija. Bi tnaqqis fil-kontijiet eżaġerati tal-enerġija, ir-rinnovazzjoni tal-bini tista’ terfa’ lin-nies mill-faqar enerġetiku u tipprevenih ukoll. Fl-istess ħin, ir-rinnovazzjoni tal-bini ma ssirx b’xejn, u huwa essenzjali li jiġi żgurat kontroll tal-impatt soċjali tal-kostijiet għar-rinnovazzjoni tal-bini, b’mod partikolari fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Jenħtieġ li l-mewġa ta’ rinnovazzjoni ma tħalli lil ħadd lura u tissarraf f’opportunità li ttejjeb is-sitwazzjoni tal-unitajiet domestiċi vulnerabbli, u jenħtieġ li tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta lejn in-newtralità klimatika. Għalhekk, l-inċentivi finanzjarji u miżuri oħra ta’ politika jenħtieġ li, bħala prijorità, ikunu mmirati lejn l-unitajiet domestiċi vulnerabbli, il-persuni affettwati mill-faqar enerġetiku u l-persuni li jgħixu f’akkomodazzjoni soċjali, u l-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu miżuri biex jipprevjenu l-evizzjonijiet minħabba r-rinnovazzjoni. Il-proposta tal-Kummissjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-iżgurar ta’ tranżizzjoni ġusta lejn in-newtralità klimatika tipprovdi qafas komuni u fehim kondiviż tal-politiki u l-investimenti komprensivi meħtieġa biex jiġi żgurat li t-tranżizzjoni tkun ġusta.

🡻 2010/31/UE premessa 20

Sabiex jipprovdu lill-Kummissjoni b’informazzjoni adegwata, l-Istati Membri għandhom ifasslu listi ta’ miżuri eżistenti u proposti, inkluż dawk ta’ natura finanzjarja, minbarra dawk meħtieġa minn din id-Direttiva, li jippromwovu l-objettivi ta’ din id-Direttiva. Il-miżuri eżistenti u proposti elenkati mill-Istati Membri jistgħu jinkludu, b’mod partikolari, miżuri li għandhom l-għan li jnaqqsu l-ostakli legali eżistenti u dawk għas-suq u li jħeġġu l-investimenti u/jew attivitajiet oħra biex jiżdied ir-rendiment tal-bini ġdid u eżistenti fl-użu tal-enerġija, biex b’hekk jikkontribwixxu sabiex potenzjalment titnaqqas l-iskarsezza tal-enerġija. Tali miżuri jistgħu jinkludu, iżda m’għandhomx ikunu limitati għal, assistenza u konsulenza teknika mingħajr ħlas jew sussidjati, sussidji diretti, skemi ta’ self sussidjat jew self b’rati ta’ interessi baxxi, skemi ta’ għotjiet u skemi ta’ granazija ta’ self. L-awtoritajiet pubbliċi u istituzzjonijiet oħra li jipprovdu dawk il-miżuri ta’ natura finanzjarja jistgħu jorbtu l-applikazzjoni ta’ tali miżuri mar-rendiment fl-użu tal-enerġija indikata u r-rakkomandazzjonijiet miċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija.