MT    MT  
 IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussell, 16.7.2012  
SWD(2012) 193 final 
  
DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
SOMMARJU E ŻEKUTTIV TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT 
Li jakkumpanja d-dokument 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar l-asso ċjazzjoni ta' pajji żi u territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea 
{COM(2012) 362 final} 
{SWD(2012) 194 final}  
 
MT 2   MT DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
SOMMARJU E ŻEKUTTIV TAL-VALUTAZ ZJONI TAL-IMPATT 
Li jakkumpanja d-dokument 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar l-asso ċjazzjoni ta' pajji żi u territorji extra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea 
1. D EFINIZZJONI TAL -PROBLEMA  
Parti Erbg ħa tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) tasso ċja l-Pajjiżi u 
t-Territorji Extra-Ewropej (PTEE) mal-Unj oni Ewropea (UE). L-Ar tikolu 198 tat-TFUE 
jistipula li l-iskop tal-asso ċjazzjoni UE-PTEE huwa li jippromwovi l-i żvilupp ekonomiku u 
soċjali tal-PTEE u biex jo ħloq relazzjonijiet ekonomi ċi mill-qrib bejniethom u l-UE b ħala 
entità sħiħa. Huwa wkoll enfasizzat li l-asso ċjazzjoni g ħandha sservi primarjament sabiex 
tiffavorixxi l-interessi u l-propsperità tal-abit anti tal-PTEE, biex sabiex twassalhom g ħall-
iżvilupp ekonomiku, so ċjali u kulturali li jaspiraw g ħalih.  
Mill-1958, ir-regoli dettaljati u l-pro ċedura għal din l-asso ċjazzjoni ġew stabbiliti mill-Kunsill 
tal-UE permezz ta' De ċiżjonijiet su ċċessivi tal-Asso ċjazzjoni Extra Ewropea (OADs). L-OAD 
preżenti1 se tiskadi fil-31 ta' Di ċembru 2013. Il-pro ċess tar-revi żjoni ta’ din id-De ċiżjoni, li 
sar fi ħdan il-limiti tat-TFUE, jinsab g ħaddej bħalissa u g ħandu jwassal g ħal proposta 
leġislattiva ta' OAD ġdida, li mistennija tid ħol fis-seħħ fl-1 ta’Jannar 2014. Din il-proposta 
leġiżlattiva se tkun ibba żata fuq revi żjoni sħiħa fil-kuntest ta’ din il-val utazzjoni tal-impatt u li 
involviet il-Kummissjoni Ewropea,  l-PTEEs, l-Istati Membri tag ħhom u partijiet interessati 
oħra. Skont il-Konklu żjonijiet tal-Kunsill 17801/2009 tat-22 ta' Di ċembru 2009 dwar ir-
relazzjonijiet bejn l-UE  u l-PTEEs, il-proposta le ġiżlattiva għandha l-g ħan li ġġedded l-
assoċjazzjoni, kif ukoll li tiffoka l-oqsma ta’ kooperazzjoni tag ħha fuq il-prijoritajiet 
rikonoxxuti mill-partijiet kollha b ħala li huma ta’ interess re ċiproku.  
Skont l-Artikolu 203 ta t-TFEU, il-proposta le ġiżlattiva se tistabbilixxi d-dispo żizzjonijiet fir-
rigward tar-regoli dettaljati u l-pro ċedura għall-assoċjazzjoni tal-PTEEs kollha mal-UE, 
irrispettivament mil-livell tal- ġid tagħhom jew tal-karatteristi ċi speċifiċi l-oħra tal-PTEEs 
individwali. Se tistabilixxi l-qa fas legali u tiddefinixxu l-Qafas Ġenerali tal-Asso ċjazzjoni 
UE-PTEE, l-oqsma possibli g ħall-kooperazzjoni bejn  l-UE u l-PTEEs, ir-re ġim tal-kummer ċ 
li se jirregola l-iskambji u l- kooperazzjoni f’dak il-qasam bejn  l-PTEEs u l-UE kif ukoll l-
istrumenti finanzjarji differenti li l-PTEEs se tkun eli ġibbli għalihom (il-11-il FE Ż u l-
programmi orizzontal i). Dan il-qafas omo ġenju se ji ġi spjegat f'aktar dettall, safejn hija 
ikkonċernata l-g ħajnuna finanzjarja tal-UE, waqt l- istadju tal-ippr ogrammar lil kull 
benefiċjarju PTEE sabiex ji ġu identifikati l-oqsma ta ’ kooperazzjoni fejn l-g ħajnuna tal-UE 
tkun l-iktar effettiva fid-da wl tal-issodisfar tal-g ħanijiet tal-Asso ċjazzjoni. F'dak ir-rigward, 
                                                 
1 Id-De ċiżjoni 2001/822/KE tal-Kunsill tas-27  ta' Novembru 2001 dwar l-asso ċjazzjoni tal-pajji żi u t-
territorji extra Ewropej ma l-Komunità Ewropea, ( ĠU L 314/1, tat-30.11.2001), emendata bid-De ċiżjoni 
2007/249/KE ( ĠU L 109/33, tas-26.04.2007). 
 
MT 3   MT għandha ting ħata konsiderazzjoni spe ċjali għas-sitwazzjonijiet u l- ħtiġijiet spe ċifiċi 
ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jiffa ċċjaw l-PTEE ikkon ċernat.  
Il-proposta le ġiżlattiva għal Deċiżjoni tal-Kunsill tifforma parti mill-programm ta’ ħidma tal-
Kummissjoni Ewropea g ħall-2012. 
Mill-adozzjoni fl-2001 tal-OAD attwali,  l-ambjenti internazzjonali u re ġjonali li fihom jopera 
l-PTEEs inbidlu sewwa. Tfa ċċaw prijoritajiet politi ċi ġodda fil-livell Ewropew u 
internazzjonali, (b ħall-ambjent, it-tibdil fil-klima, il- ġestjoni sostenibbli tar-ri żorsi naturali) 
kif ukoll bidliet fil-mudelli tal-kummer ċ globali. Il-Kummissj oni Ewropea pproponiet 
strateġija2 artikolata madwar tliet pr ijoritajiet: tkabbir intelli ġenti, tkabbir sostenibbli u tkabbir 
inklużiv bħala tweġiba għall-kriżi finanzjarja u ekonomika. 
Min-naħa tagħhom, l-PTEEs ikomplu jiffa ċċjaw il-problemi ekonomi ċi u soċjali u/jew 
jitħabtu biex jibnu l-ekonomiji tag ħhom fuq ba żi sostenibbli. Jiffa ċċjaw għadd ta' diffikultajiet 
marbuta mal-ambjenti fra ġli tagħhom u l-b żonn biex ji ġi żgurat il-pilastru ambjentali tal-
iżvilupp sostenibbli.  
Permezz ta’ konsultazzjonijiet pubbli ċi ġenerali, ġew definit g ħadd ta’ kwistjonijiet ġenerali, 
bħal bidla fl-attenzjoni mit-tna qqis tal-faqar fil-kooperazzjoni g ħall-iżvilupp, g ħal aktar 
relazzjoni re ċiproka. Din il-bidla tippermetti g ħal assoċjazzjoni li twie ġeb għar-realtajiet fil-
qasam u tassigura l-g ħarfien l-ispe ċifiċitajiet, id-diversità u l-vu lnerabbilità tal-PTEEs, kif 
ukoll tal-importanza mil-lat ta’ bijodiversità. Din il-bidla tkun tirrifletti wkoll il-fatt li l-
problema prin ċipali tal-PTEEs mhijiex il-faqar b ħala tali. 
Il-kwistjoni ewlenija li trid ti ġi indirizzata tikkonsisti fit-tqeg ħid tal-ekonomiji u s-so ċjetajiet 
tal-PTEEs fuq il-mog ħidja ta' iżvilupp sostenibbli billi ti żdied il-kompetittività tag ħhom, 
titnaqqas il-vulnerabbiltà tag ħhom, u billi jikkoperaw mal- ġirien tagħhom u jintegraw fl-
ekonomiji re ġjonali u/jew dinjin. 
Is-sorsi sottastanti tal-problema identifikata hawn fuq jistg ħu jinġabru fil-qosor kif ġej: 
(1) L-PTEEs g ħandhom diffikultajiet sabiex jeg ħlbu l-limitazzjonijiet dovuti g ħall-
karatteristi ċi fiżiċi tagħhom (insulari, żgħar, remoti, ivarjaw fid-daqs ta ż-żona 
ekonomika esklu żiva); 
(2) Huma jfallu milli jtaffu l-vulnerabbiltà g ħolja tagħhom marbuta mal-karatteristi ċi 
ġeografiċi tagħhom (li jinsabu f' żoni ta' attivitajiet u ċikloniċi u sismiċi, esposti g ħall-
impatti tat-tibdil fil-klima b ħall-ibbliċjar tas-sikek tal-qroll jew li jog ħla l-livell tal-
baħar, dipendenti ħafna fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili bi spejje ż għoljin tat-
trasport); 
(3) Huma bilkemm jeg ħlbu l-kapa ċitajiet amministrattivi baxxi min ħabba d-daqs żgħir 
tagħhom u, b ħala konsegwenza, jiffa ċċjaw diffikultajiet fl -eleborazzjoni u l-
implimentazzjoni ta' strumenti ta’ politika u l-i żvilupp tal-infrastrutturi; 
(4) Huma jfallu milli ji żviluppaw il-mikroekonomiji tag ħhom ikkaratterizzati minn 
nuqqasijiet strutturali, ba żi tal-produzzjoni żgħira mhux iddiversifikata, bl-
esportazzjonijiet ikkon ċentrati fi ftit setturi3: 
                                                 
2 Il-Komunikazzjoni COM (2010) 2020 final tat-3 ta’Marzu 2010 “Ewropa 2020 – Strate ġija għal tkabbir 
intelliġenti, sostenibbli u inklu żiv" 
3 G ħal analiżi aktar dettaljata tal-profili ekonomi ċi tal-PTEEs, ara l-Anness 12. 
 
MT 4   MT (5) Huma jiffa ċċjaw l-erożjoni tal-preferenzi tal-kummer ċ għall-PTEEs fir-relazzjonijiet 
tagħhom mal-UE u żieda fil-kompetizzjoni g ħall-esportazzjonijiet tag ħhom fi swieq 
terzi, min ħabba l-konklu żjoni ta' għadd dejjem jikber ta' ftehimiet ta' kummer ċ ħieles 
(FTAs) bl-imsie ħba tal-kummer ċ maġġuri (l-UE, l-Istati Un iti u l-Kanada) li huma 
swieq destinatarji importanti g ħal uħud mill-PTEEs; 
(6) Huma kultant ma jistg ħux ikunu koperti minn inizjattivi/ftehimiet konklu żi mill-UE 
u/jew l-Istati Membri tag ħha mmirati li jindiri zzaw prijoritajiet politi ċi fil-livell 
Ewropew u internazzjonali li ħarġu fl-aħħar għaxar snin b ħal l-impatti tat-tibdil fil-
klima ma' imsie ħba terzi, li jnaqqas il-kapa ċitajiet tal-PTEEs li jissie ħbu 
f'mekkani żmi ta’ rispons globali. 
2. A NALIŻI TAS -SUSSIDJARJETÀ  
Id-dritt tal-UE li ta ġixxi fil-qasam tar-relazzjonijiet UE-PTEE ji ġi primarjament minn Parti 
Erbgħa tat-TFUE. L-iskop tal-asso ċjazzjoni UE-PTEE, l-i żvilupp so ċjali u ekonomiku u r-
rabtiet ekonomi ċi mill-qrib bejn l-PTEEs u l-UE b ħala entità s ħiħa, ma jistg ħux jinkisbu 
permezz ta' azzjonijiet fil-live ll tal-Istati Membri. Barra minn hekk, rigward ir-re ġim tal-
kummerċ tal-PTEEs, l-azzjonijiet tal- Istati Membri ma jkunu jistg ħu jittieħdu peress li l-
politika kummer ċjali komuni taqa' fi ħdan il-qasam tal-kompetenza esklu żiva tal-UE (Parti 
Ħamsa, Titolu II tat-TFUE). Skont l-Ar tikolu 206, il-politika tal-UE tal-Kummer ċ għandha 
tikkontribwixxi g ħall-iżvilupp armonju ż tal-kummer ċ dinji, għall-abolizzjoni progressiva ta' 
restrizzjonijiet fuq il-kummer ċ internazzjonali u fuq l-investiment barrani, kif ukoll g ħat-
tnaqqis fl-ostakoli doganali u o ħrajn. Ir-regoli ta' relazzjonijiet preferenzjali tal-kummer ċ tal-
UE-PTEE huma rregolati bil-prin ċipji stipulati fit-Titolu II tal-Parti Ħamsa tat-TFUE rigward 
il-politika tal-Kummer ċ tal-UE. 
Kif stipulat fl-Artikolu 203 ta t-TFUE, il-Kunsill tal-UE g ħandu jistabbilixxi dispo żizzjonijiet 
fir-rigward tar-regoli dettaljati, l-arran ġamenti u l-pro ċeduri tal-asso ċjazzjoni tal-PTEEs mal-
Unjoni. Dawn jinkludu l-kummer ċ u l-kwistjonijiet relatati mal-kummer ċ, l-arranġamenti 
doganali, is-sa ħħa pubblika, s-sigurtà pubblika jew l-ordni  pubbliku u l-libertà tal-moviment 
għall-ħaddiema madwar l-PTEEs u l-Istati Membri . Dan hu mistenni li  jkun konformi mal-
prinċipji stabbiliti fit-TFUE ri gward id-definizzjoni u l-imp limentazzjoni tal-politiki u l-
attivitajiet ta l-UE, li jikkon ċernaw fost l-o ħrajn l-ambjent u l-ugwaljanza bejn is-sessi (tat-
TFUE l-Ewwel Parti). 
Fid-dawl ta' sfidi dejjem ak tar ikkumplikati, l-ebda wa ħda mill-prijoritajiet interni tal-UE – is-
sigurtà, tkabbir intelli ġenti, inklussiv u sostenibbli u l- ħolqien tal-impjiegi, it-tibdil fil-klima, 
l-aċċess għall-enerġija, l-effiċjenza tar-ri żorsi, inklu ż il-ħarsien tal-bijodiversità, l-imani ġġjar 
sikur tal-ilma jew l-iskart, is-sa ħħa u l-pandemiji, l-edukazzjoni – m’huma se jinkisbu 
separatament mill-bqija tad-dinja. 
B'27 Stati Membri li ja ġixxu fi ħdan politiki u strate ġiji komuni, l-UE wa ħedha għandha 
massa kritika biex tirrispondi g ħall-isfidi globali, b ħat-tibdil fil-klima. L-azzjoni tal-Istati 
Membri individwali jistg ħu jkunu limitati u frammentati. Di n il-massa kri tika wkoll tpo ġġi 
lill-UE f'po żizzjoni aħjar biex tmexxi djalogu politiku ma' gvernijiet imsie ħba tal-PTEEs. 
Permezz tal-azzjoni esterna tag ħha, l-UE hija impenjata li tippromwovi l-istandards tag ħha, u 
li taqsam l-g ħarfien espert tag ħha. L-PTEEs g ħandhom il-potenzjal li jsiru territorji strate ġiċi 
l-aktar imbeg ħdin tal-UE madwar id-dinja. L-a ġġornar tal-le ġiżlazzjoni u l-istandards tal-
 
MT 5   MT PTEEs mal-livelli tal-UE jistg ħu jżidu kemm l-influwenza tal-PTEEs kif ukoll 
sussegwentement tal-UE fir-re ġjuni rispettivi tag ħhom.  
3. O BJETTIVI TAL -INIZJATTIVA TAL -UE   
Fuq il-bażi tal-Artikoli 198 u 199 tat-TFUE, l-objettivi ġenerali tal-asso ċjazzjoni huma: 
– li tippromwovi l-i żvilupp ekonomiku u so ċjali tal-PTEEs; 
– Li tistabbilixxi rel azzjonijiet ekonomi ċi mill-qrib bejn l-PTEEs u l-UE b ħala entità 
sħiħa; 
– li tiffavorixxi l-interessi u l-propsperità ta l-abitanti tal-PTEE biex  sabiex twassalhom 
għall-iżvilupp ekonomiku, so ċjali u kulturali li jaspiraw g ħalih; 
– Li tippermetti lill-PTEEs li jibbenifika w mill-istess trattament tal-kummer ċ tal-Istati 
Membri bejniethom;  
– Li tippromwovi d-definizzjoni u impliment azzjoni tal-politiki ambjentali fil-PTEE 
bħala wieħed mit-tliet pilastri tal-i żvilupp sostenibb li (flimkien l-i żvilupp ekonomiku 
u soċjali). 
Mid-diversi konsultazzjoniji et u studji esterni, ħareġ kunsens ċar bl-istess mod fo st il-partijiet 
interessati, assessuri esterni u l-atturi politi ċi, li l-iskop u l-g ħanijiet tal-asso ċjazzjoni, kif 
stabbiliti fl-Artikoli 198 u 199 tat-TFUE, je ħtieġ li jiġu tradotti f'objettivi identifikati mill-
Kummissjoni b ħala ċentrali għal dan il-qafas u li kienu ġew approvati mill-Kunsill tal-UE4. 
Għalhekk, l-objettivi spe ċifiċi tal-qafas tal-asso ċjazzjoni li jmiss fil-qafas ikunu kif ġej: 
– Li jgħinu fil-promozzjoni tal-valuri u l-istandards tal-UE madwar id-dinja; 
– Li jistabbilixxu relazzjoni aktar re ċiproka bejn l-UE u l-PTEEs fuq il-ba żi ta' 
interessi re ċiproċi; 
– Li jtejbu l-kompetittività tal-PTLHB; 
– Li jsaħħu r-reziljenza tal-PTEEs, ina qqsu l-vulnerabbiltajiet ekonomi ċi u ambjentali; 
– li jippromwovu l-koperazzjoni tal-PTEEs ma l-imsie ħba terzi; 
– li jintegraw l-a ħħar tal-prijoritajiet tal-a ġenda politika tal-UE; 
– li jqisu t-tibdiliet fil-mudelli tal-kummer ċ globali u l-ftehimiet tal-kummer ċ tal-UE 
ma' msieħba terzi. 
                                                 
4 COM (2009) 623 u l-konklu żjonijiet tal-Kunsill 17801/09. 
 
MT 6   MT 4. A LTERNATTIVI TA ’ POLITIKA  
4.1. Opzjonijiet skartati 
4.1.1. L-ebda azzjoni mill-UE L-opzjoni "ebda azzjoni mill-UE ” ma tkunx ivvalut ata f'dan ir-rapport  tal-valutazzjoni 
tal-impatt peress li l-Parti IV  tat-TFUE tikkostitwixxi fiha  nnifisha obbligu biex l-UE 
taġixxi. 
4.1.2. Żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill distinti: wa ħda għal reġim tal-kummer ċ u oħra għal 
koperazzjoni g ħall-iżvilupp sostenibbli  
Din l-opzjoni ġet skartata peress li ddg ħajjef il-possibbiltà li ji ġi ddefinit qafas komprensiv 
għall-PTEE kollha. Minbarra dan, pjuttost se żżid il-piż leġiżlattiv għall-istituzzjonijiet tal-UE 
u tillimita l-vi żibbiltà tas-s ħubija tal-UE-PTEE .  
4.2. Alternattiva ta' politika 1: It-ti ġdid tal-Istatus Quo tad-De ċiżjoni ta’ l-
Assoċjazzjoni Barranija kurrenti ming ħajr tibdil. 
Taħt l-opzjoni ta' Politika 1, l-is truttura u l-kontenut tad-De ċiżjoni tal-Asso ċjazzjoni li 
qiegħda fis-seħħ bħalissa għandha tinżamm għall-perjodu 2014-2020.  
4.3. Alternattiva ta' politika 2: Modernizzazzjoni tad-De ċi
żjoni tal-Asso ċjazzjoni 
Barranija u l-allinjament mal-qafas ta' politika tal-UE 
L-opzoni 2 timmodernizza u tallinea l-OAD mal- qafas ta' politika tal-UE. L-objettivi u l-
prinċipji tagħha jkunu riveduti, filwaqt li j itqiesu l-orjentazzjonijiet politi ċi tal-Kunsill tal-UE, 
it-talbiet l-PTEEs u l-Istati Membri tag ħhom espressi f'okka żjonijiet differenti kif ukoll ir-
riżultati ta' studji esterni. 
Skont din l-opzjoni, il-kooperazzjoni UE-PTEE tag ħti attenzjoni partikolari fuq żoni ta' 
interess re ċiproku, kif mitlub mill-partijiet interessati u enfasizzata b ħala rakkomandazzjoni fi 
studji esterni, e ż. it-tibdil fil-klima, il-konserv azzjoni tal-bijodiversità, ir-ri ċerka u l-
innovazzjoni, li tippermetti li jitq iesu l-prijoritajiet politi ċi internazzjonali li ħarġu fl-aħħar 
għaxar snin u li huma skont l-a ġenda Ewropa 2020. Barra minn hekk, ta ħt din l-opzjoni, l-
assoċjazzjoni UE-PTEE se tikkontribwixxi g ħall-promozzjoni tal-interessi u l-valuri tal-UE, u 
tqis il-PTEE b ħala terriorji l-aktar imieg ħda tal-UE fir-re ġjuni tagħhom. 
Taħt l-opzjoni ta' politika 2, ir-re ġim tal-kummer ċ se jibqa' jag ħti lill-PTEE a ċċess ħieles mid-
dazju u l-kwoti g ħas-suq tal-UE. B’mod parallel, dispo żizzjonijiet ġodda jipprevedu 
kundizzjonijiet imtejba li bihom l-PTEEs ikunu jistg ħu jaċċessaw is-suq tal-UE billi ji ġu 
riveduti r-regoli preferenzjali tal-ori ġini5. Barra minn hekk, l-opzjoni ta' politika 2 
tissuġġerixxi r-revi żjoni tal-arran ġamenti għall-kummer ċ fis-servizzi u l-istabbiliment u l-
għoti ta' trattament ta’ Nazzjon l- Aktar Favorit lill-PTEE, fejn b ħalissa huma jir ċievu biss 
                                                 
5 (e ż. it-tħassir tar-rekwi żit rigward in-nazzjonalità tal-ekwipa ġġ li jieħu ħsieb bastimenti tas-sajd barra 
mill-ibħra territorjali u l-inklu żjoni ta' definizzjonijiet ħodda jew ġew iċċarati ta' o ġġetti miksuba 
interament u operazzjonijiet minimi, rekwi żiti amministrattivi e ħfef rigward evidenza ta' trasport dirett 
ta’ merkanzija tal-PTEE bejn l-PTEE u tat-territorju tal-UE, possibbiltajiet ġodda għal akkumulazzjoni, 
proċeduri amministrattivi aktar flessibbli g ħall-għoti ta’ derogi g ħar-regoli tal-ori ġini b' perjodu ta' 
validità stabbilit fuq ba żi ta’każ b’każ, eċċ.) 
 
MT 7   MT trattament ba żiku tal-pajji żi terzi (ji ġifieri l-Ftehim Ġenerali dwar Kummer ċ fis-Servizzi - 
GATS).  
Fl-aħħarnett, l-opzjoni ta' politika 2 tissu ġġerixxi l-introduzzjoni ta' dispo żizzjonijiet ġodda li 
jiżguraw ġestjoni korretta ta' preferenzi kummer ċjali u l-kjarifika ta r-responsabbiltajiet 
rispettivi tal-PTEEs, l-Ista ti Membri u l-UE dwar żbalji amministrattivi u frodi. 
4.4. Alternattiva 3: Diversi ftehimiet ta’ s ħubija konklu żi 
L-opzjoni 3 tinvolvi d-diversifikazzjoni ta r-relazzjonijiet UE-PTEE. Fil-qasam tal-
koperazzjoni kummer ċjali u ekonomika jistg ħu jiġu adottati żewġ approċċi. Ċerti PTEE 
jistgħu jiġu inklużi f'arranġamenti bilaterali tal-kummer ċ, partikolarment ftehimiet ta' S ħubija 
Ekonomika (EPAs) jew FTAs, fejn dan ikun rilevanti u possibbli. G ħall-bqija tal-PTEEs, ikun 
previst re ġim tal-kummer ċ tal-PTEE ekwivalenti g ħal opzjoni ta' pol itika 1 jew 2 ta ħt il-qafas 
tal-assoċjazzjoni. Filwaqt li da n ma jkunx ikopri kummer ċ u koperazzjoni ekonomika ma' 
dawk il-PTEE li kienu ji ġu inklużi fi ftehimiet kummer ċjali oħra, jista' jkopri kooperazzjoni 
mal-PTEEs kollha fl-oqsma l-o ħra kollha. Opzjoni altern attiva tkun tikkonsisti li wie ħed 
ikollu l-koperazzjoni kollha mal-PTEEs li jaqg ħu taħt EPA jew FTA, li sse ħħ fil-kuntest ta’ 
dawn il-ftehimiet. Dan jimplika li l-assistenza finanzjarja isse ħħ ukoll 'il barra mill-qafas tal-
assoċjazzjoni. 
5. V ALUTAZZJONI TAL -IMPATTI  
5.1. L-evalwazzjoni tal-opzjoni ta' politika 1 
5.1.1. L-impatti so ċjali u ekonomi ċi 
Deterjorament tal-a ċċess għas-suq tal-UE g ħal PTEE: kwalunkwe impatt marbut mal-
kummerċ jirriżulta minn żieda fil-kompetizzj oni li l-PTEEs jistg ħu jiffaċċjaw fis-suq tal-UE 
bħala konsegwenza ta' imsie ħba terz tal-UE li jiksbu a ċċess aħjar għas-suq għall-oġġetti u 
għas-servizzi tag ħhom (eż. permezz ta’ FTA jew permezz ta' ft ehim multilaterali). Telf ta' 
kompetittività ta' PTEE tista tissarraf f'rabiet ekonomi ċi bejn l-UE u l-PEE aktar dg ħajfa.. L-
opzjoni ta' politika 1 tis ta' tkun ukoll opzjoni li g ħaliha r-regoli tal-kummer ċ ma jkunux joffru 
inċentivi biżżejjed lil dawk il-PTEE li b ħalissa ma g ħandhomx relazzjonijiet ekonomi ċi mal-
UE, biex jibdewhom. G ħalhekk huwa improbabbli li regoli tal-kummer ċ taħt l-opzjoni ta' 
politika 1 tippromwovi dive rsifikazzjoni ekonomika tal-PTEE. L-integrazzjoni re ġjonali tal-
PTEE tista' ti ġi mminata peress li s-sett ta' regoli tal-ori ġini ma joffrix l-opportunitajiet 
addizzjonali g ħal PTEE li jissorsjaw l-inputs mill- ġirien tagħhom, u għalhekk jaqg ħmlu aktar 
kummerċ magħhom. 
5.1.2. Impatt ambjentali 
Iż-żamma tal-istatus quo ma jirnexxiliex t ħeġġeġ impatt po żittiv aktar tal-asso ċjazzjoni UE-
PTEE fuq l-ambjent tal-PTEE. L-assenza tar-ri konoxximent tal-kwistjonijiet ambjentali u t-
tibdil fil-klima b ħala oqsma ta' interess re ċiproku għal l-UE u l-PTEE jnawwar il-progress 
f’dawn l-oqsma li fihom ikunu biss ftit l-PTEEs li jidde ċiedu li jikkooperaw mal-UE.  
 
MT 8   MT Barra minn hekk, l-opzjoni ta' politika 1 ma tippermettix lill-UE biex tippromwovi l-a ġenda 
politika tag ħha u l-impenji internazzjonali tag ħha6 dwar il-bijodiversità, l-ener ġija ekoloġika, 
t-tibdil fil-klima u t-tnaqqis tar-riskju tad-di żastri fil-PTEE, u l-PTEE ma jg ħinux biex 
jippromwovu l-valuri u l-istandard tal-UE  f’dawn l-oqsma fil-bqija tad-dinja. 
5.1.3. Impatt amministrattiv 
Din l-opzjoni ma tinfluwenzax il-pi ż amministrattiv la tal-UE lanqas tal-PTEEs. I ċ-ċiklu tal-
ipprogrammar jibqa' l-istess, b ħal ma kieku jag ħmel il-qafas legali. Ta ħt din l-opzjoni, ikun 
diffiċli biex wie ħed iwieġeb b'mod po żittiv għat-talbiet/rakkomandazzjonijiet espressi minn 
evalwaturi esterni fir-rigward tal-promozzj oni tal-kooperazzjoni bejn l-PTEEs u l-pajji żi 
ġirien tagħhom, fost l-o ħrajn permezz ta' koordinazzjoni a ħjar tal-istrumenti finanzjarji 
rispettivi disponibbli g ħall-PTEE, l-Istati tal-AKP (Afrika-Karibew-Pa ċifiku) u r-Re ġjuni l-
aktar Imbieg ħda tal-UE (Fond Ewropew tal-I żvilupp Re ġjonali – FE ŻR). Barra minn hekk, 
opzjoni 1 ma tippermet tix li l-adattament  tar-regoli u l-pro ċeduri tal-ipprogrammar tal-
assistenza finanzjarja tal-UE. 
5.2. Valutazzjoni tal-opzjoni ta' politika 2 
5.2.1. L-impatti so ċjali u ekonomi ċi 
L-opzjoni ta' politika 2 x'aktarx ikollha impatt so ċjali u ekonomiku po żittiv fuq l-PTEEs 
minħabba t-titjib tal-kundizzjonijiet g ħall-aċċess għas-swieq g ħall-merkanzija mill-PTEE, UE 
aktar miftu ħa għall-operaturi tas-servizzi u l-investituri mill-PTEE, u l-possibbiltà ta' aktar 
miżuri iffukati g ħall-bini tal-kapa ċità. Għalhekk l-opzjoni 2 g ħandha l-potenzjal g ħal aktar 
diversifikazzjoni ekonomika u l- ħolqien tal-impjiegi f’setturi b ħall-enerġiji rinnovabbli, il-
ġestjoni tal-ekosistemi, l-innovazzjoni e ċċ. Il-bidliet proposti fir-regoli tal-ori ġini x'aktarx 
iwasslu g ħal użu iktar effettiv mill-PTEE tal-opportunita jiet ta' esportazzjoni offruti mir-re ġim 
tal-kummer ċ tal-PTEE.  
Issimplifikazzjoni u r-rilassam ent tal-kundizzjonijiet, it-tis ħiħ tat-trasparenza u l-koerenza 
mar-regoli tal-ori ġini ta’ imsie ħba oħra tal-kummer ċ x'aktarx li jirri żultaw fi gwadanji fl-
effiċjenza, zieda fl-attrazzjoni u ċ-ċertezza legali ta' investimenti f’setturi ekonomi ċi li 
jiddependu fuq l-a ċċess preferenzjali g ħas-suq u t-tnaqqas tal-pi żijiet amministrattivi g ħall-
kumpaniji u l-awtoritajiet tal-PTEE. Id-diversifikazzjoni tal-possibilitajiet kumulattivi jippermettu titjib ta' opportunitajiet ta' provvista g ħall-kumpaniji PTEE, li jista' jkollu 
influwenza po żittiva fuq il-po żizzjoni kompetittiva tag ħhom u jista' jistimula l-i żvilupp tar-
relazzjonijiet ekonomi ċi bejn il-PTEE u pajji żi terzi oħra.  
Permezz ta' assistenza teknika u bini tal-kapa ċità il-PTEE jistg ħu jiġu appoġġjati biex 
jikkonformaw ma’ regoli tekni
ċi, sanitarji u fitosanitarji li  jikkostitwixxu l-aktar ostakli 
importanti li jiffa ċċjaw l-esportazzjonijiet mill-PTEE g ħal aċċess tas-suq tal-UE. Fis-settur 
tas-servizzi, il-benefi ċċji għal PTEE ikunu konsiderevoli.  
Fl-ewwel post, il-ftu ħ tas-suq tal-UE g ħall-operaturi tas-servizzi tal-PTEE jkun allineat mat- 
trattament l-aktar favorevoli tal-UE u minn hemm 'il quddiem ji żdied awtomatikament kull 
                                                 
6 Il-Komunikazzjoni COM(2010)2020final tat-3.3.2010 “Ewropa 2020 – Strate ġija għal tkabbir 
intelliġenti, sostenibbli u inklu żiv" u l-Komunikazzjoni COM(201 1) 500 final tad-29 ta’ Ġunju 2011 
"Baġit għall-UE 2020". 
 
MT 9   MT darba li l-UE tag ħti trattament aktar favorevoli lil imsie ħba terzi oħra7. Is-setturi tas-servizzi li 
jibbenefikaw l-iktar mit-tne ħħija tal-limitazzjonijiet ikunu s-servizzi tal-kostruzzjoni, servizzi 
ambjentali, u servizzi rikreattiv i; li lkoll huma ta' interess g ħall-PTEE. B'aktar ftu ħ tas-setturi 
tas-servizzi tag ħha għal operaturi mill-PTEE, l- UE tista’ tistimula l-i żvilupp ulterjuri ta' 
setturi ġodda jew e żistenti billi toffri oppor tunitajiet addizzjonali g ħall-esportazzjonijiet, 
inkluż għall-kummer ċ transkonfinali permezz ta’ teknolo ġiji moderni ta' komunikazzjoni. 
Barra minn hekk, l-opzjoni 2 tifta ħ l-investiment mhux tas-servizzi (l-istabbiliment) g ħall-
PTEE li b ħalissa mhux kopert. Din tikkontribwixxi wko ll biex l-PTEEs isiru destinazzjonijiet 
aktar attraenti ta' investiment dirett barrani. Li wie ħed jiżgura li l-PTEE jestendu 
awtomatikament g ħall-UE it-trattament li jag ħti lill-ekonomiji l-kbar b ħall-Istati Uniti u ċ-
Ċina, ikun jirrispetta l- ispirtu tar-relazzjoni spe ċjali bejn l-UE u l-PTEE u jkun traduzzjoni 
tal-ispirtu ta' re ċiproċità.  
Fi djalogu bilaterali,  l-UE tista' tinkora ġġixxi l-PTEE biex jippromwovu l-prin ċipji tar-
Responsabbiltà So ċjali Korporattiva (CSR) fost il-kumpan iji li jinvestu u joperaw fit-territorju 
tagħhom. Dan ikollu impatt po żittiv fuq l-istandards so ċjali u ambjentali fil-PTEE. 
L-appoġġ kontinwu, immirat u kkoordinat g ħall-istrate ġiji, kapaċitajiet, oqfsa le ġiżlattivi u 
istituzzjonali tal-PTEE proposti fl-o pzjoni ta' politika 2 x’aktarx li j żid l-involviment tal-UE 
fil-politiki tal-PTEE, fil- mude lli regolatorji u affarijiet b ħal dawn. Id-dispo żizzjonijiet il-
ġodda rigward il-kooperazzjoni be jn l-UE u l-PTEE fil-kummer ċ li tipprevedi l-opzjoni 2, 
joffru t-triq biex dan is-se ħħ. 
L-appoġġ tal-UE għall-bini tal-kapa ċità tal-PTEE jista' jinkludi w koll l-elaborazzjoni u/jew l-
implimentazzjoni ta' politiki so ċjali (eż. dwar il-qg ħad jew ta ħriġ professjonali) sabiex 
jakkumpanjaw l-istrate ġiji tagħhom lejn tkabbir ekonomiku. 
5.2.2. Impatti ambjentali 
L-enfasi allokazzjoni re ġjonali/tematika sabiex ikun hemm rispons a ħjar għal kwistjonijiet li 
tfaċċaw f'dawn l-a ħħar għaxar snin, u li huma ta' interess komuni g ħall-PTEE kollha u l-UE, 
tiżgura li l-karatteristi ċi speċifiċi tal-PTEE dwar il-kwis tjonijiet tal-ambjent,  it-tibdil fil-klima 
u l-bijodiversità, huma trattati b 'mod akta r xieraq. L-allokazzjoni ta’ pakkett spe ċifiku għall-
ambjent u t-tibdil fil-klima tkun konformi mal-prijoritajiet tal-a ġenda politika tal-UE u 
tippromwovi l-valuri tal-UE. Barra minn hekk, l- investiment f’titjib tal-ambjenti naturali u t-
titjib fil-kwalità tal-ambjent jirri żulta wkoll f'impatti sostan zjali fuq l-ekonomija u s-sa ħħa. 
5.2.3. Impatt amministrattiv 
L-għotja awtomatika mill-UE ta' trattament l-ak tar favorevoli fis-servizzi tkun tfisser li l-
implimentazzjoni ta' din l-g ħażla politika ma tpo ġġix piżijiet addizzjonali fuq l-kapa ċitajiet 
amministrattivi limitati tal-PTEE peress li ji ġu evitati negozjati twal u kumplessi. Il-proposta 
biex tiġi definita l-g ħajnuna teknika g ħall-perjodu s ħiħ tal-ipprogrammar ji żgura 
identifikazzjoni aktar koerenti u susse gwentement amministrazzjoni aktar effi ċjenti tal-
istrateġiji u l-programmi mag ħżula għall-kooperazzjoni. Dan ji żgura l-koerenza u l-iskambju 
tal-kompetenzi bejn l-amministrazzjoni jiet lokali u es perti esterni.  
                                                 
7 Billi il-ftu ħ skont il-medja pe żata tal-UE jikkorrispondi g ħal fattur 34 g ħall-modi 1, 2 u 3 skont il-
GATS, tikkorrispondi g ħal fattur 57 (u 74 g ħal stabbiliment) ta ħt ftehim preferenzjali b ħal l-EPA mal-
CARIFORUM. Ara l-Appendi ċi 2 fuq il-kummer ċ u l-aspetti relatati mal-kummer ċ tal-OAD. 
 
MT 10   MT Jekk l-assistenza finanzjarja tal-UE ti ġi introdotta aktar malajr u l-g ħajnuna tal-UE ti ġi 
implimentata aktar bil- ħeffa, dan iwassal g ħal żvilupp ulterjuri tal-kapa ċitajiet tal-PTEE fil-
qasam tat-tfassil tal-politika u tal-le ġiżlazzjoni. 
L-opzjoni 2 hi mistennija li jkollha impatt po żittiv ukoll f’termini ta’ programmar fil- ħin 
grazzi għall-possibilità li qed ti ġi proposta fir-rigward ta' "pjanijiet komprensivi g ħall-iżvilupp 
territorjali" jew "pjanijiet komprensivi ta' żvilupp" miftiehema bejn l-PTEE u l-Istati Membri 
tagħhom. Dawn il-pjanijiet se jitqiesu meta ti ġi ddefinita l-istrate ġija tal-kooperazzjoni bejn l-
PTEEs u l-UE. 
5.3. Valutazzjoni tal-opzjoni ta' politika 3 
5.3.1. L-impatti so ċjali u ekonomi ċi 
L-impatt tal-opzjoni ta' politika 3 jiddependi fuq ir-ri żultati tan-negozjati bejn l-PTEEs, l-UE 
u l-imsie ħeb(a) terz(i) kkon ċernat(i). G ħalhekk, l-impatt ivarja minn rawnd wie ħed ta' 
negozjati g ħall-ieħor. In ġenerali, ta ħt din l-opzjoni, il-flussi tal-kummer ċ tal-PTEE mal-
imsieħeb(a) terz(i) jistg ħu jakkwistaw aktar importanza. Min-na ħa l-oħra, l-industriji tag ħhom 
jistgħu jiffaċċjaw kompetizzjoni aktar qa wwija fis-swieq domesti ċi tal-TEE peress li jista' 
jkun hemm g ħad-disponibbiltà prodotti or ħos li jkunu impurtati. Il-konsumaturi jiggwadanjaw 
minn dan l-i żvilupp. Fejn il-prodotti or ħos iservu ta' input g ħall-industriji tal-
ipproċessar,dawn tal-a ħħar jistgħu jibbenefikaw u jsiru akar kompetittivi hekk kif jonqsu l-
ispejjeż.. L-aktar prodotti sensittivi jistg ħu jiġu esklużi mil-liberalizzazzjoni. Id-d ħul doganali 
jista' jonqos u l-PTEE mbag ħad ikollhom ji żviluppaw sorsi alternattivi ta' d ħul li jkunu anqas 
dipendenti fuq il-kummer ċ tal-oġġetti. L-opzjoni g ħalhekk jista’jkollha impatt serju fuq l-
infiq pubbliku fl-PTEEs. 
L-impatt so ċjali u ekonomiku ta' inklu żjoni possibbli tal-PTEE f'EPA jista' jistimula l-i żvilupp 
ta’ industrija tal-ippro ċessar (pere żempju tal- ħut/tonn), li tista' tattira aktar investiment 
barrani, a spejje ż ta' msie ћba oħra. Tista' twassal ukoll g ħal integrazzjoni vertikali tal-
industriji differenti. L-industrija tal-ippro ċessar rilevanti tal-UE tis ta' tibbenefika minn dawn 
l-iżviluppi jekk twassal g ħal provvista stabbli ta' dawn il-prodotti lejn l-UE. Madankollu, l-
industrija tal-UE tista' wkoll tkun affettwata negattivament mi nn kompetizzjoni aktar qawwija 
li din se tiffa ċċja. Fl-aktar xenarju negattiv, dan kollu jista' jwassal g ħal telf ta' impjiegi u il-
waqfien ta’ attivitajiet f’ ċerti Stati Membri tal-UE.  
Dawn l-PTEE li jift ħu s-suq tag ħhom fis-servizzi u stabbiliment g ħall-ġirien tagħhom jistg ħu 
iġibu aktar investiment dirett barrani jew fornit uri temporanju ta' servizzi kif ukoll swieq 
miftuħa għall-fornituri tas-servizzi u investituri  mill-PTEE Madankollu, dan jiddependi fuq l-
eżitu tan-negozjati mal-pajji żi terzi u s-setturi li l-PTEEs se jag ħżlu biex jilliberalizzaw. 
Minħabba l-kapa ċità amministrattiva limitata ta' negozjati min-na ħa tal-PTEE, se jkun hemm 
bżonn ta' kooperazzjoni mill-qrib u appo ġġ matul in-negozjati sabiex ti ġi evitata 
liberalizzazzjoni prematura ta' setturi fejn ir-regolamentazzjoni domestika ma tkun ġiet 
żviluppata bi żżejjed biex ti ġi żgurata l-protezzjoni tal-konsumat ur. Fejn l-interess tal-pajji żi 
msieħba fis-swieq tal-PTEE ma jkunx g ħoli ħafna, jekk dawn il-PTEE jid ħlu fl-FTAs 
(possibbilment bl-inklu żjoni ta' negozjati multilaterali fis-servizzi u l-istabbiliment) jista 
jwassal biex l-imsie ħba tal-UE fl-FTA jitolbuha tikkumpe nsa permezz ta' impenji ulterjuri.. 
Dan iġib miegħu ir-riskju li jintilef il-bilan ċ milħuq bejn l-UE u l-pajji ż/i imsieħeb/a.  
Dawk il-PTEE li jissie ħbu fl-EPAs jistg ħu jiksbu a ċċess għal żieda nominali ta' assistenza 
finanzjarja marbuta mal-kummer ċ taħt il-11-il-Fond Ewropew g ħall-Iżvilupp, imma ma 
 
MT 11   MT jkollhom l-ebda garanzija li jkun hemm bi żżejjed riżorsi finanzjarji g ħall-ħtiġjiet tagħhom 
għaliex l-interessi tal-imsie ħba l-kbar u l-pajji żi li qed ji żviluppaw jistg ħu jieħdu s-
soppravvent. Dan l-effett jista' ji ġi bbilanċjat jekk l-PTEEs jalleaw ru ħhom fir-re ġun tagħhom 
mal-Istati AKP b ħal Antigwa u Barbuda, il-Fi ġi, Gujana u Palaw, li huma Stati G żejjer Żgħar 
li qed Jiżviluppaw u li qed jiffa ċċjaw sfidi simili b ħall-PTEE8. Filwaqt li jiksbu a ċċess għal 
dawn il-fondi, l-PTEEs jkunu maqtug ħa minn sorsi o ħra potenzjali ta’ finanzjament li 
minnhom huma bbenefikaw ta ħt OAD, bħal programmi orizzontali interni u linji tal-ba ġit tal-
UE. Dan ikun il-ka ż ukoll għall-PTEEs li jkunu integrati jew asso ċjati ma' ftehimiet o ħra ta' 
kummerċ ħieles. Madankollu, g ħalihom dan it-telf ma ji ġix ikkumpensat minn a ċċess għal 
fondi addizzjonali ta ħt il-programmi esterni li jkopru r-re ġjun tagħhom. 
5.3.2. Impatt ambjentali 
Minħabba d-daqs tal-PTEEs, l-impatt ambjentali mill-inklu żjoni ta' xi w ħud minnhom fi 
ftehimiet kummer ċjali oħra huwa probabbli li jkun limitat u ma j żidx mal-impatt ambjentali 
diġà identifikat g ħal dawk il-ftehimiet. L-impatt ambjentali tal-ftu ħ lejn pajji ż ġar jista' wkoll 
ikun ogħla minn meta jift ħu għall-UE biss, g ħaliex wieħed jistenna li dan iwassal g ħal żieda 
ta' impatti relatati mat-trasport, g ħalkemm dawn il- ġirien x 'aktarx iku nu jinsabu eqreb lejn 
PTEE milli lejn l-UE. L-impatt nett (m eta mqabbel mal-istatus quo u l-arran ġamenti imtejba 
taħt l-opzjoni 2) ikun differenti skont il-PTEE, skont il-ftehim li jkunu marbutin bih u skont 
is-sitwazzjoni fil-PTEE f’setturi spe ċifiċi qabel in-negozjati. G ħal dawk il-PTEE li jibqg ħu 
fir-reġim tal-kummer ċ taħt OAD, l-impatt ambjentali g ħandu jikkorrispondi ma' dak 
identifikat g ħal-opzjoni ta' politika 1 jew 2. L- impatti negattivi ambjentali jistg ħu jkunu 
mitigati permezz ta' koperazzjoni mal- UE fuq kwistjonijiet ambjentali. 
5.3.3. Impatt amministrattiv 
In-negozjati u l-implimentazzjoni tal-opz joni ta' politika 3 jkunu kbar u kumplessi g ħall-
PTEE, l-Istati Membri tag ħhom, l-imsie ħeb(a) kummer ċjali (i) tal-UE u g ħall-UE bl-istess 
mod. Dan il-pro ċess ikun irid ji ġi ripetut g ħal kull ftehim kummer ċjali uniku li jkun irid ji ġi 
emendat biex jinkludi lill-PTEE spe ċifiċi. 
6. T QABBIL TAL -OPZJONIJET  
6.1. Opzjoni ta' politika 1: 
Iż-żamma tal-istatus quo tista, le ġittimament ti ġi kkunsidrata b ħala opzjoni valida g ħal 
assoċjazzjoni futura bejn l-UE u l-PTEE g ħaliex instab li l-arran ġamenti ta' b ħalissa huma ta' 
benefiċċju għall-iżvilupp ekonomiku u so ċjali tal-PTEE., fost l-o ħrajna bil-provvediment ta' 
aċċess ħieles għas-suq kbir Ewropew u l-possibbiltà ta' appo ġġ għall-isfruttar tal-
opportunitajiet ta' esportazzjoni li dan jirrappre żenta. Il-kooperazzjoni be jn l-UE u l-PTEE fil-
perjodu bejn l-1999-2009 kienet meqjusa minn studji esterni li kien et koerenti kemm mal-
objettivi tal-asso ċjazzjoni kif ukoll mal-prijoritajiet politi ċi tal-PTEE u ġie konklu ż li ma 
seħħet l-ebda kontradizzjoni jew inkonsistenza bejn il -koperazzjoni bejn l-UE u l-PTEE u 
politiki o ħra tal-UE. G ħalkemm opzjoni 1 hija konsistenti ma' Parti Erbg ħa tat-TFUE u l-
preambolu tieg ħu, hi ma tissodisfax l-ambizzjoni kom uni tal-PTEE, tal-Istati Membri 
tagħhom u tal-Kummissjoni Ewropea biex tag ħti forma ġdida u timmodernizza r-relazzjonijiet 
bejn l-UE u l-PTEE fuq ba żi reċiproka. Aktar milli timmoderni zza r-relazzjonijiet u tintrodu ċi 
                                                 
8 G ħal-lista tan-NU tal-Istati G żejjer Żgħar li qed ji żviluppaw, ara: http ://www.un.org/special-
rep/ohrlls/sid/list.htm . 
 
MT 12   MT sħubija aktar re ċiproka, fejn interessi re ċiproċi jistgħu jiġu kkunsidrati a ħjar, se jin żamm il-
ħsieb wara s-sistema ta' donatur/benefi ċjarju li tradizzjonalment kienet tirfed ir-relazzjoni bejn 
l-UE u l-PTEE. 
L-aċċess tal-oġġetti u s-servizzi tal-PTEE g ħal-UE jibqa' su ġġett għar-regoli e żistenti u 
jwassal għat-telfien ta' a ċċess għas-suq għall-PTEE (min ħabba l-ero żjoni ta' preferenza). Dan 
ikollu impatt negattiv fuq il-po żizzjoni ekonomika u so ċjali tal-PTEE. 
6.2. Opzjoni ta' politika 2: 
L-opzjoni ta' politika 2 ittejjeb il- koperazzjoni bejn l-UE u l-PTEE bba żata fuq interessi 
reċiproċi li identifikaw il-partijiet interessati matul il-pro ċess ta' konsultazzjoni. Din 
tippromwovi wkoll kooperazzjoni aktar effi ċjenti permezz ta’ azzjoni  aktar iffokata u 
kkoordinata bejn l-UE, il-P TEE u l-Istati Membri tag ħhom. Oqsma ta' kooperazzjoni 
rikonoxxuti b ħala prijoritajiet mill-PTEE jir ċievu appo ġġ imsaħħaħ mill-UE (e ż.: il-ħarsien ta' 
servizzi ta' bijodiversità u ekosistema, ri ċerka u innovazzjoni). 
Taħt l-opzjoni ta' politika 2, l-UE tappo ġġa l-PTEE biex jindirizzaw kwistjonijiet sensittivi li 
jimminaw l-i żvilupp sostenibbli tag ħhom, bħat-tibdil fil-klima li ma jistg ħux jindirizzawha 
waħdehom. G ħal dawn l-isfidi, it-territorji insulari ma jistg ħux jiżviluppaw mi żuri ta’ suċċess 
waħedhom, je ħtieġu jsibu msie ħba u jiġu integrati f’rispons globali. 
Opzjoni ta' politika 2 toffri lill-PTEE re ġim modernizzat ta' kummer ċ mal-UE li 1) jinvolvi 
regoli u ori ġini mtejba u 2) jiggarantixxi trattament g ħall-kummer ċ fis-servizzi u stabbiliment 
li ma jkunux anqas favorevoli minn dak mog ħti mill-UE lil imsie ħba terzi, li mhuwiex il-ka ż 
taħt il-qafas attwali. 
L-opzjoni ta' politika 2 tkun konsistenti ma' Parti Erbg ħa tat-TFUE u l-Preambolu tieg ħu. Din 
issarraf ukoll l-orje ntazzjonijiet politi ċi tal-Kunsill tal-UE fuq it-tliet objettivi tal-
kompetittività, resiljenza u kooperazzjoni. Ta ħt l-opzjoni ta' politika 2, il-qafas tal-
assoċjazzjoni jqis l-i żviluppi re ċenti fil-politika u tie ħu stokk tad-diskussjonijiet li ħarġu fl-
aħħar deċennju. Ta ħt din l-opzjoni ti ġi żgurata u tissa ħħaħ il-koerenza politika. L-impatti 
soċjali, ekonomi ċi u ambjentali jkunu aktar po żittivi milli ta ħt l-opzjoni 1. 
L-opzjoni ta' politika 2, g ħandha tirrifletti a ħjar il-kun ċett ta' interess re ċiproku milli huwa l-
każ bħalissa. Tippermetti l-integrazzj oni tal-prijoritajiet tal-a ġenda politika tal-UE fir-
relazzjonijiet bejn l-UE u l-PTEE u jissa ħħaħ il-valur mi żjud tal-UE b ħala imsieħeb globali fi 
kwistjonijiet globali emer ġenti. B’hekk, il-PTEE jkunu jistg ħu jippromwovi a ħjar il-valuri u l-
istandards tal-UE madwar id-dinja. 
6.3. Opzjoni ta' politika 3: 
Bl-integrazjoni jew l-asso ċjazzjoni tal-PTEE ma' ftehimiet o ħra ta' kummer ċ, uħud mill-
objettivi tal-asso ċjazzjoni bejn l-UE  u l-PTEE ikunu jistg ħu jintlaħqu. Madankollu, dan isir 'il 
barra mill-asso ċjazzjoni b ħala tali. Barra minn hekk, l-opzjoni 3 ma tistax ti ġi adattata bis-
sħiħ għall-ħtiġijiet u r-realitajiet tal-bi ċċa l-kbira jew sa ħansitra tal-PTEE kollha. Jista' jkun 
hemm impatti negattivi wkoll g ħal l-UE nnifisha jekk ikun me ħtieġ kumpens sinjifikanti 
sabiex il-PTEE ikunu inkorporati fi ftehimiet e żistenti. Bl-integrazzjoni  tal-PTEE fi ftehimiet 
kummerċjali oħra il-pajji żi u t-territorji asso ċjati b'rabtiet kostituzzjonali mal-Istati Membri 
legalment u effettivament ma jibqg ħux PTEE. Peress li l-implimentazzjoni ta' opzjoni ta' 
politika 3 tista' twassal biex l-UE j kollha tfassal u ssib soluzzjonijiet g ħat-twaqqif ta’ tipi 
 
MT 13   MT differenti ta’ relazzjonijiet ma’ kull wie ħed mill-PTEE, il-pro ċess legali jkunu kumplikati 
ħafna u jkun iridu ji ġi ripetutu g ħal kull PTEE. X'aktarx dan i żid il-konfu żjoni fir-rigward l-
istatus tag ħhom u dak u tal-abitanti wkoll. Ċerti regoli li b ħalissa jinsabu jew qed ji ġu 
kkunsidrati fil-ftehimiet differenti jistg ħu ma japplikawx g ħall-abitanti tal-PTEE sal-punt li 
huma ċittadini tal-UE. 
6.4. Koerenza 
It-tliet opzjonijiet ta' politika hum a koerenti ma’ Parti IV tat-TFUE.  
L-opzjinijiet ta' politika 2 u 3 jippermettu konsistenza mal-a ġendi politi ċi u l-prijoritajiet 
politiċi li ħarġu f’dawn l-a ħħar għaxar snin, filwaqt li l-opzjoni  politika 1 ma talineax l-
assoċjazzjoni ma' dawn żviluppi tal-a ħħar u ma tintegrax bis-s ħiħ it-tliet objettivi ċentrali tal-
kompetittività, resiljenza u kooperazzjoni li ġew proposti mill-Kummissjoni u approvati 
politikament mill-Kunsill tal-UE (ara taqsima 1.3 hawn fuq).  
6.5. Effika ċja 
L-opzjoni ta' politika 1 ma tippermettix definizzjoni tal-g ħanijiet u l-objettivi f'konformità 
mal-prijoritajiet politi ċi definiti mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tag ħha9 dwar elementi 
għal sħubija ġdida bejn l-UE u l-PTEE u approvata mill-Kunsill10. Tabilħaqq, l-opzjoni ta' 
politika 1 ma tipprevedix ir-revi żjoni tad-De ċiżjoni ta' Asso ċjazzjoni sabiex ji ġu integrati l-
isfidi l-ġodda ffaċċjati kemm mill-UE kif ukoll mill-PTEE. Barra minn hekk, l-inabilità tal-
OAD li tqis il-bidliet fil-kuntest ta' ftehimiet ta' kummer ċ tal-UE ma' msie ħba terzi, tnaqqas il-
kapaċità taħt l-opzjoni 1 g ħall-UE biex til ħaq il-mira ta’ qafas modernizzat tal-UE-PTEE. 
Għall-kuntrarju, l-opzjoni ta' politika 2 tipproponi r-revi żjoni tal-qafas tal-asso ċjazzjoni u 
għalhekk tie ħu kont sħiħ tal-iskop u l-objettivi tal-asso ċjazzjoni kif definiti fil-Parti IV tat-
TFUE, tal-prijoritajiet politi ċi li ħarġu mill-2001 kif ukoll tat-tliet objettivi ċentrali tal-
kompetittività, resilenza u kooperazzjoni . Dan jippermetti koperazzjoni eqreb fuq 
kwistjonijiet ambjentali u l-klimati ċi, b’mod li jin ħolqu siner ġiji u għalhekk ti żdied ir-
reżiljenza ambjentali tal-PTEE b' impatt po żittiv fuq l-i żvilupp ekonomiku u so ċjali tagħhom 
u fuq iż-żieda fil-kompetittività. 
L-opzjoni ta' politika 3 teoretikament tipperm etti l-provvident ta' rispons "imfassal" g ħall-
PTEE fil-qasam tal-kummer ċ iżda tonqos milli tistabbilixxi qafas komprensiv g ħal sħubija 
ħolistika bejn l-UE u l-PTEEs kollha. 
6.6. Effi ċjenza 
Kif imsemmi fuq, il-Kummissjoni indikat l-intenzjoni tag ħha li tipproponi l-modernizazzjoni 
tal-assoċjazzjoni UE-PTEE . F'dak ir-rigward, l-opzjoni ta' politika 1 ma tidhirx li 
tikkostitwixxu l-aktar de ċiżjoni xierqa. Tabil ħaqq, l-opzjoni 1 mhix tindirizza b’mod effi ċjenti 
l-ħtieġa li tiġġedded is-s ħubija bejn l-PTEEs u l-UE  peress li tonqos milli tie ħu in 
konsiderazzjoni l-liberalizzaz zjoni kontinwa tal-kummer ċ internazzjonali, il-potenzjal ta' l-
PTEEs bħala proponenti tal-valu ri tal-UE jew il- ħila ta' identifikazzjoni ta' oqsma ta' interess 
reċiproku u li ting ħata attenzjoni spe ċjali f'oqsma b ħall-ambjent u l-integrazzjoni re ġjonali. 
                                                 
9 COM(2009) 623 finali tat-6 ta' Novembru 2009 
10 Il-konklu żjonijiet tal-Kunsill 17801/09 tat-22 ta’ Di ċembru 2009 dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-
PTEE 
 
MT 14   MT L-opzjoni ta' politika 2 tipprovd i l-aktar rispons xieraq g ħall-impenn tal-Kummissjoni biex 
tipproponi qafas modernizzat tal-asso ċjazzjoni bejn l-UE u l-PTEEs. Barra minn hekk, l-
opzjoni ta’ politika 2 tiffissa rekwi żiti u proċeduri aktar flessibbli u ħfief fil-qasam tar-
relazzjonijiet kummer ċjali. 
L-effiċjenza tal-opzjoni ta' poltika 3 tista' tintlaqat mill-koe żistenża ta' żewġ oqfsa paralleli ta' 
kooperazzjoni (ir-relazz jonijiet ta' kummer ċ skont l-EPA jew l-FTA fuq na ħa u l-OAD g ħal 
oqsma oħra min-na ħa l-oħra), għaliex tpoġġi aktar piż amministrattiv. Biex titpo ġġa fis-seħħ 
ikun hemm pro ċess tqil u kumpless li jolqot lill-PTEE, l-Istati Membri tag ħhom, l-imsie ħba 
kummerċjali tal-UE u fuq l-UE inni fisha bl-istess mod. Dawn l-i żvantaġġi x'aktarx ikollhom 
effett ta' kost fuq in-nefqa amministrattiva kemm g ħall-UE kif ukoll g ħall-PTEE. 
7. L-O PZJONI PPREFERITA  
Fuq il-bażi tal-anali żi u l-paragun tal-opzjinijiet ta' politika differenti, l- opzjoni 2  hi l- opzjoni 
ppreferita  peress li tirrifletti l-a ħjar: 
(a) l-ambizzjoni komuni bejn il-Kummissjoni  Ewropea, il-PTEE, l-Istati Membri 
tagħhom u l-UE sabiex wie ħed jerġa' jevalwa u jirrevedi l-asso ċjazzjoni bejn l-UE u 
l-PTEE, u biex ti ġi stabbilita s ħubija aktar re ċiproka, ibba żata fuq interessi re ċiproċi 
u li tikkunsidra d-diversi sfidi li jiffa ċċjaw il-PTEE; 
(b) l-iskop u l-g ħanijiet ġenerali tal-asso ċjazzjoni UE-PTEE kif stabbiliti fil-Parti Erbg ħa 
tat-TFUE dwar ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-PTEEs; 
(c) l-objettivi spe ċifiċi tal-qafas ta' asso ċjazzjoni li jmiss de finit hawn fuq. 
L-opzjoni 2 g ħalhekk twassal g ħall-immodernizzar u l-allineament tal-OAD mal-qafas 
kurrenti ta' politika tal-UE. Sussegwente ment, l-opzjoni 2 tippermetti ikffukar a ħjar fuq it-tliet 
pilastri tal-i żvilupp sostenibbli (ekonomiku, so ċjali u ambjentali) u li ting ħata aktar enfasi fuq 
il-prijoritajiet politi ċi internazzjonali, b ħalma huma t-tibdil fil-klima, l-ambjent u l-ener ġija, li 
tfaċċaw fl-aħħar għaxar snin. 
Dwar regoli tal-kummer ċ, l-opzjoni 2 tippermetti lill-PTEE biex ikomplu jag ħtu aċċess ħieles 
mid-dazju u l-kwoti g ħas-suq tal-UE u fl-istess ħin (kuntrarju g ħal opzjoni 1) biex ji ġu 
introdotti kundizzjonijiet im tejba li skonthom il-PTEE ja ċċessaw is-suq. Barra minn hekk, 
taħt l-opzjoni 2 huwa propost li ji ġu riveduti l-arran ġamenti għall-kummer ċ fis-servizzi u l-
istabbiliment u l-PTEE jing ħataw it-trattament tal-"Aktar Nazzjon If favorit", fejn b ħalissa 
huma jirċievu biss trattament ta' pajji żi terzi bażiċi (jiġifieri l-GATS). 
Dwar l-g ħajnuna finanzjarja, l-opzjoni 2 tissu ġġerixxi ż-żieda fis-sehem tal-allokazzjoni 
reġjonali fi ħdan l-allokazzjoni finanzjarja totali ri żervata għall-PTEE matul il-perijodu 2014-
2020. Dan ikun jippermetti appo ġġ finanzjarju g ħall-isforzi tal-PTEE biex jindirizzaw 
kwistjonijiet li fe ġġew fl-aħħar għaxar snin, u li huma ta' interess komuni g ħall-PTE kollha u 
għall-UE. B’mod parallel, l-opzjoni  2 se tissodisfa l-objettiv g ħal kooperazzjoni mtejba bejn 
il-PTEE u imsie ħba ġirien tagħhom kif ukoll l-objettiv immirat lejn it-twessig ħ tal-isfera tal-
influwenza tal-UE permezz tal-PTEE u biex ti ġi promossa l-a ġenda politika tal-UE b ħala attur 
globali. 
 
MT 15   MT 8. M ONITORA ĠĠ U EVALWAZZJONI  
Id-Deċiżjoni tal-Asso ċjazzjoni Barranija hi l-att le ġiżlattiv li bih tal-Kunsill jistabbilixxi l-
qafas legali tal-asso ċjazzjoni tal-PTEE mal-UE . Huwa min-natura tie ħu test li jiddefinixxi ir-
relazzjonijiet esterni tal-UE ma' dawn il-pajji żi u t-territorji u b ħala tali, l-implimentazzjoni 
tiegħu ma tistax ti ġi evalwata permezz ta’ indikaturi ewlenin.  
Safejn għandha x'taqsam il-koperazzjoni ffinanzjata tal-UE, l-effika ċja tal-asso ċjazzjoni se 
tkun immonitorjata permezz ta' awditjar u eval wazzjonijiet. Id-disposiz zjonijiet dett aljati għal 
dan il-monitora ġġ se jiġu stabbiliti f'Regolament tal-Kummissjoni li jimplimenta d-De ċiżjoni 
tal-Kunsill. Indikaturi ta’ input u output se ji ġu definiti fil-qafas ta' kull programm mal-
kooperazzjoni ffinanzjata mill-UE li se ji ġi konklużi bejn il-Kummissjoni u kull PTEE. Dawn 
l-evalwazzjonijiet se jkunu konformi mad-dispo żizzjonijiet li se jikkon ċernaw l-
implimentazzjoni tal-11-il-FE Ż.