Brussell, 22.11.2005 COM(2005) 596 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Strateġija ta’ Qafas Ġdida għall-multilingwiżmu KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Strateġija ta’ Qafas Ġdida għall-multilingwiżmu Koľko jazykov vieš, toľkokrát si človekom. Aktar ma taf lingwi, aktar int nies. (qawl Slovakk) I L-INTRODUZZJONI Għall-ewwel darba, il-portafoll ta’ Kummissarju Ewropew espliċitament jinkludi r-responsabilità għall-multilingwiżmu. Dan id-dokument huwa l-ewwel Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li jistħarreġ dan il-qasam politiku. Hija tikkumplementa l-inizjattiva kurrenti tal-Kummissjoni għat-titjib tal-komunikazzjoni bejn iċ-ċittadini Ewropej u l-istituzzjonijiet li jservuhom. Hija wkoll: - tafferma mill-ġdid l-impenn tal-Kummissjoni għall-multilingwiżmu fl-Unjoni Ewropea; - tistabbilixxi l-istrateġija tal-Kummissjoni għall-promozzjoni tal-multilingwiżmu fis-soċjetà Ewropea, fl-ekonomija u fil-Kummissjoni nnifisha; u - tipproponi numru ta’ azzjonijiet speċifiċi li joħorġu minn dan il-qafas strateġiku. I.1. Il-mutilingwiżmu u l-valuri Ewropej L-Unjoni Ewropea hija mwaqqfa fuq ‘l-unità fid-diversità’: id-diversità tal-kulturi, tad-drawwiet u tat-twemmin – u tal-lingwi. Minbarra l-20[1] lingwa uffiċjali ta’ l-Unjoni, hemm madwar 60 lingwa indiġena oħra u għexieren ta’ lingwi mhux indiġeni mitkellma minn komunitajiet ta’ migranti.[2] Hija din id-diversità li tikkaratterizza l-Unjoni Ewropea: mhix ‘borma’ li fiha jinħallu d-differenzi u kollox jispiċċa bl-istess togħma, imma dar komuni fejn id-diversità hija ċċelebrata, u fejn il-ħafna ilsna ta’ art twelidna huma għejun ta’ għana u pontijiet għal solidarjetà akbar u ftehim reċiproku. Il-lingwa hija l-espressjoni diretta tal-kultura; hija dik li tagħmilna bnedmin u li tagħti lil kull wieħed minna sens ta’ identità. L-Artikolu 22 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea[3] tgħid li l-Unjoni għandha tirrispetta d-diversità kulturali, reliġjuża u lingwistika. L-Artikolu 21 jipprojbixxi d-diskriminazzjoni bbażata fuq numru ta’ raġunijiet, inkluż il-lingwa. Flimkien mar-rispett għall-individwu, id-disponibilità lejn kulturi oħra, it-tolleranza u l-aċċettazzjoni ta’ ħaddieħor, ir-rispett għad-diversità lingwistika huwa valur ċentrali ta’ l-Unjoni Ewropea[4]. Għalhekk l-azzjoni mill-Unjoni u mill-Istati Membri biex iseddqu l-multilingwiżmu għandha impatt dirett fuq ħajjet kull ċittadin. I.2. X’inhu l-multilingwiżmu? Il-multilingwiżmu jirriferi kemm għall-abilità ta’ persuna li tuża diversi lingwi u l-koeżistenza ta’ komunitajiet differenti tal-lingwa f’żona ġeografika waħda. F’dan id-dokument, il-kelma tintuża biex tiddeskrivi l-qasam ġdid tal-politika tal-Komunità li tippromwovi klima li twassal għall-espressjoni sħiħa tal-lingwi kollha, fejn it-tagħlim ta’ varjetà ta’ lingwi jista’ jaqbad u jirnexxi. Il-politika tal-multilingwiżmu tal-Kummissjoni għandha tliet għanijiet: - tikkoraġġixxi t-tagħlim tal-lingwa u titmexxa ’l quddiem id-diversità lingwistika fis-soċjetà; - titmexxa ’l quddiem ekonomija b’saħħitha multilingwi, u - li ċ-ċittadini jingħataw aċċess għal-leġiżlazzjoni, il-proċeduri u l-informazzjoni ta’ l-Unjoni Ewropea fil-lingwi tagħhom stess. Ir-responsabilità biex ikun hemm aktar progress taqa’ fuq l-Istati Membri (fil-livell kemm nazzjonali, reġjonali jew lokali), imma l-Kummissjoni se tagħmel ukoll dak kollu fil-mandat tagħha biex issaħħaħ l-għarfien tal-multilingwiżmu u biex tittejjeb il-konsistenza ta’ l-azzjoni meħuda f’livelli differenti. II IS-SOĊJETÀ MULTILINGWI II.1. It-tagħlim tal-lingwa II.1.1 Ħiliet fil-lingwa L-abilità li wieħed jifhem u jikkomunika b’aktar minn lingwa waħda – hija diġà realtà għall-maġġoranza tan-nies fid-dinja kollha – ħila fil-ħajja li hija mixtieqa għaċ-ċittadini kollha Ewropej. Tinkoraġġina nsiru aktar miftuħin għall-kulturi u l-veduti ta’ nies oħrajn[5], ittejjeb il-ħiliet konjittivi u ssaħħaħ il-ħiliet fil-lingwa ta’ art twelid min qed jitgħallem; tħalli lin-nies jieħdu vantaġġ mil-libertà li jaħdmu u jistudjaw fi Stat Membru ieħor. F’Marzu ta’ l-2002, il-Kapijiet ta’ l-Istat jew tal-Gvern ta’ l-Unjoni Ewropea li ltaqgħu f’Barċellona[6] appellaw biex mill-anqas ikunu mgħallma żewġ lingwi barranin minn età żgħira ħafna . L-għan fit-tul tal-Kummissjoni huwa li jiżdied il-multilingwiżmu individwali sakemm kull ċittadin ikollu ħiliet prattiċi f’mill-anqas żewġ lingwi flimkien ma’ ilsien twelidu jew twelidha.[7] Kif juri stħarriġ riċenti ta’ l-Ewrobarometru [8] nofs iċ-ċittadini ta’ l-Unjoni Ewropea jgħidu li jistgħu jitħaddtu f’mill-anqas lingwa oħra barra ilsien twelidhom. Il-perċentwali jvarjaw fost il-pajjiżi u l-gruppi soċjali: 99% tal-Lussemburgiżi, 93% tal-Latvjani u l-Maltin, u 90% tal-Litwani jafu mill-anqas lingwa oħra barra ilsien twelidhom, waqt li maġġoranza konsiderevoli fl-Ungerija (71%), ir-Renju Unit (70%), Spanja, l-Italja u l-Portugall (64% kull wieħed) jafu sew ilsien art twelidhom biss . Iktar hemm il-possibilità li jitkellmu lingwa barranija l-irġiel, iż-żgħażagħ u minn joqgħod fl-ibliet milli n-nisa, l-anzjani u n-nies tal-kampanja, rispettivament. Il-perċentwali ta’ studenti ta’ l-iskola primarja li qed jitgħallmu lingwa barranija qed jiżdied.[9]Iżda, in-numru medju ta’ lingwi mgħallma fi skejjel sekondarji għadu kemmxejn ’il bogħod mill-mira stabbilita f’Barċellona. Barra minn dan, hemm tendenza li qed tikber li ‘t-tagħlim ta’ lingwa barranija’ jfisser sempliċiment ‘titgħallem l-Ingliż’ ; il-Kummissjoni diġà indikat li ‘l-Ingliż mhux biżżejjed’.[10] II.1.2 Kif tgħin il-Komunità fl-iżvilupp ta’ ħiliet lingwistiċi u fil-promozzjoni tad-diversità lingwisitika? Fl-2003,[11]il-Kummissjoni impenjat ruħha li twettaq 45 azzjoni ġdida biex tinkoraġġixxi l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali biex jaħdmu wkoll għal ‘pass ewlieni ta’ bidla fil-promozzjoni tat-tagħlim tal-lingwa u d-diversità lingwistika’. Dawn l-azzjonijiet jikkumplementaw il-ħafna forom oħra ta’ appoġġ mogħtija mill-Kummissjoni għal ħafna snin, ibda mill-programm pijunier LINGUA fl-1990. Hija investiet ’il fuq minn €30 miljun fis-sena permezz tal-programmi Socrates u Leonardo da Vinci fi: boroż ta’ studju biex għalliema tal-lingwi jkunu jistgħu jitħarrġu barra, it-tqegħid ta’ assistenti tal-lingwa barranin fi skejjel, il-finanzjament ta’ skambji ta’ klassijiet biex ikunu mmotivati l-istudenti biex jitgħallmu l-lingwi, il-ħolqien ta’ korsijiet ġodda tal-lingwa fuq is-CDs u l-Internet u proġetti li jkabbru l-għarfien tal-benefiċċji tat-tagħlim tal-lingwa. Permezz ta’ studji strateġiċi, il-Kummissjoni tippromwovi d-dibattitu, l-innovazzjoni u l-iskambju ta’ prattika tajba.[12]Barra minn dan, l-azzjonijiet ewlenin tal-programmi tal-Komunità li jinkoraġġixxu l-mobilità u s-sħubiji transnazzjonali jimmotivaw lill-parteċipanti biex jitgħallmu l-lingwi. L-iskambji taż-żgħażagħ, il-proġetti ta’ ġemellaġġ ta’ l-ibliet u s-Servizz Volontarju Ewropew jippromwovu wkoll il-multilingwiżmu. Mill-1997, il-programm Culture (Kultura) iffinanzja t-traduzzjoni ta’ madwar 2 000 xogħol letterarju minn u għal-lingwi Ewropej. Il-programmi ġodda proposti għall-implimentazzjoni mill-2007 ( Culture 2007 , Youth in Action u Lifelong Learning ) (Kultura 2007 , Iż-Żgħażagħ fl-Azzjoni u t-Tagħlim matul il-Ħajja kollha) se jkomplu u jiżviluppaw dan it-tip ta’ appoġġ. Barra minn dan, il-Komunità tipprovdi l-appoġġ finanzjarju ewlieni lill-Uffiċċju Ewropew għal-Lingwi Użati Anqas[13] (organizzazzjoni mhux governattiva li tirrappreżenta l-interessi ta’ ’l fuq minn 40 miljun ċittadin li jiffurmawparti minn komunità ta’ lingwa reġjonali u minoritarja), u għan-netwerks Mercador[14] ta’ universitajiet attivi fir-riċerka dwar lingwi użati anqas fl-Ewropa. Wara talba mill-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni fl-2004 nediet studju ta’ fattibilità fuq il-ħolqien possibbli ta’ Aġenzija Ewropea għat-Tagħlim tal-Lingwi u d-Diversità Lingwistika. L-istudju[15] jikkonkludi li hemm bżonnijiet li m’humiex mħarsa f’dan il-qasam, u jipproponi żewġ għażliet: il-ħolqien ta’ aġenzija jew it-twaqqif ta’ netwerk Ewropew ta’ “Ċentri ta’ Diversità tal-Lingwa”. Il-Kummissjoni temmen li netwerk għandu jkun l-aktar pass xieraq u, fejn possibbli, għandu jibni fuq strutturi eżistenti; se teżamina l-possibilità li jkun iffinanzjat fuq bażi multi-annwali permezz tal-programm Lifelong Learning (Tagħlim matul il-Ħajja). II.1.3 L-oqsma ewlenin għall-azzjoni fis-sistemi u l-prattiċi ta’ l-edukazzjoni L-Istati Membri ftehmu f’Liżbona fl-2000 li jistabbilixxu suq intern effettiv, biex ir-riċerka u l-innovazzjoni jingħataw spinta u biex tittejjeb l-edukazzjoni biex l-Unjoni Ewropea ssir “l-ekonomija l-aktar dinamika u kompetittiva fid-dinja bbażata fuq l-għarfien” sa l-2010. Dan kien sottolineat ulterjorment fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 'Naħdmu flimkien għat-Tkabbir u l-Impjiegi – bidu ġdid għall-Istrateġija ta’ Liżbona[16] u l-Linji ta’ Gwida Integrati għat-Tkabbir u l-Impjiegi (2005-2008).[17] Permezz tal-proċess ta’ l-‘Edukazzjoni u t-Taħriġ 2010’, ftehmu oġġettivi komuni li jaħdmu għalihom billi jistabbilixxu indikaturi u punti ta’ riferiment, jaqsmu l-prattika tajba u jwettqu valutazzjonijiet bejn il-kollegi. Huma identifikaw it-titjib tal-ħiliet tal-lingwa bħala prijorità, u Grupp ta’ esperti nazzjonali fuq il-lingwi[18] għamel rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri[19] li nebbħu wħud mill-proposti dwar oqsma ewlenin għall-azzjoni. L-istrateġiji nazzjonali L-esperti identifikaw bżonn għall-pjanijiet nazzjonali biex jagħtu koerenza u direzzjoni għall-azzjonijiet biex jippromwovu l-multilingwiżmu fost l-individwi u fis-soċjetà b’mod ġenerali. Dawn il-pjanijiet għandhom jistabbilixxu oġġettivi ċari għat-tagħlim tal-lingwa fid-diversi stadji ta’ l-edukazzjoni u jkunu akkumpanjati minn sforz sostnut biex jgħollu l-għarfien ta’ l-importanza tad-diversità lingwistika. It-tagħlim ta’ lingwi reġjonali u minoritarji għandu jitqies wkoll kif xieraq, bl-istess mod kif għandhom jitqiesu l-opportunitajiet għall-immigranti sabiex jitgħallmu l-lingwa tal-pajjiż li qiegħed jilqagħhom (u t-tagħlim ta' lingwi ta' l-immigranti). Taħriġ aħjar għall-għalliema Il-kurrikuli u l-istrutturi għat-taħriġ ta’ l-għalliema ta’ lingwa barranija għandhom jirrispondu għad-domandi li qed jinbidlu dwar il-ħiliet fil-lingwa li għandhom jiksbu l-istudenti żgħar u kbar. Il-Kummissjoni ffinanzjat studju ġdid u indipendenti li jieħu mill-prattika tajba fl-Ewropa kollha[20] li ppropona element ċentrali komuni ta’ kompetenzi u valuri għall-għalliema tal-lingwi fl-Ewropa. Il-Kummissjoni se tiffaċilita dibattitu fuq din il-kwistjoni, li twassal għal Rakkomandazzjoni. It-tagħlim tal-lingwa minn kmieni Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi nofs l-istudenti ta’ l-iskola primarja issa qed jitgħallmu lingwa barranija.[21]Iżda, kif il-Kummissjoni ċċarat qabel[22] , ikun hemm il-vantaġġi tat-tagħlim minn kmieni biss meta l-għalliema jkunu mħarrġa b’mod speċifiku biex jgħallmu l-lingwi lit-tfal żgħar ħafna, meta l-klassijiet ikunu żgħar biżżejjed, meta jkunu disponibbli l-materjali xierqa tat-taħriġ, u meta jingħata biżżejjed ħin mill-kurrikulu għal-lingwi. It-tagħlim integrat tal-kontenut u l-lingwa Konferenza riċenti organizzata mill-Presidenza tal-Lussemburgu ta’ l-Unjoni Ewropea ddiskutiet l-iżviluppi fit-Tagħlim Integrat tal-Kontenut u l-Lingwa (CLIL) fejn l-istudenti jitgħallmu suġġett permezz ta’ lingwa barranija. Dan il-metodu qed jintuża dejjem aktar fl-Ewropa kollha u jipprovdi opportunitajiet akbar fil-kurrikulu ta’ l-iskola għat-tlaqqigħ mal-lingwi barranin. Il-lingwi fl-edukazzjoni ogħla L-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni ogħla jistgħu jkollhom sehem aktar attiv fil-promozzjoni tal-multilingwiżmu fost l-istudenti u l-persunal, imma wkoll fil-komunità lokali b’mod aktar wiesa’. Hemm bżonn li jkun rikonoxxut li t-tendeza fil-pajjiżi li ma jitkellmux bl-Ingliż lejn it-tagħlim permezz ta’ l-Ingliż, minflok bil-lingwa nazzjonali jew reġjonali, jista’ jkollu konsegwenzi mhux previsti għall-vitalità ta’ dawk il-lingwi. Il-Kummissjoni fi ħsiebha tistudja dalwaqt dan il-fenomenu f’aktar dettall. L-iżvilupp tal-qasam akkademiku tal-multilingwiżmu Matul dawn l-aħħar snin, numru ta’ universitajiet introduċew kattedri fl-oqsma ta’ l-istudju relatat mal-multilingwiżmu u l-interkulturaliżmu fis-soċjetà Ewropea. L-appoġġ kurrenti tal-Kummissjoni għar-riċerka fid-diversità lingwistika tista’ tkun ikkumplimetata b’netwerk s ta’ eċċellenza u studji li jwasslu għal dottorat dwar il-multilingwiżmu f’soċjetà Ewropea, fuq il-linji ta’ l-azzjoni ta’ Jean Monnet li kienet ta’ suċċess. L-Indikatur Ewropew tal-Kompetenza fil-Lingwa Ix-xogħol fuq l-Indikatur Ewropew tal-Kompetenza fil-Lingwa, li huwa s-suġġett ta’ Komunikazzjoni riċenti,[23]huwa diġà avvanzat sew; se jiġbor data affidabbli dwar il-ħiliet attwali f’lingwa barranija taż-żgħażagħ u se jipprovdi informazzjoni imprezzabbli lil min ifassal il-politika. II.2. Ir-riċerka u l-iżvilupp fil-multilingwiżmu Il-programmi ta’ riċerka ta’ l-UE, jindirizzaw il-multilingwiżmu f’żewġ oqsma b’mod partikolari li fihom jinvestu madwar €20 miljun kull sena. Il-programm tat-Teknoloġiji tas-Soċjetà ta’ l-Informazzjoni, jinkludi riċerka biex jingħelbua l-barrieri lingwistiċi permezz ta’ teknoloġiji ta’ l-informazzjoni u l-komunikazzjoni ġodda bħal: - għodod tal-produttività għat-tradutturi (memorji tat-traduzzjoni, dizzjunarji on-line u teżawri); - sistemi ta’ traduzzjoni semi-awtomatiċi interattivi għat-traduzzjoni mgħaġġla u ta’ kwalità għolja ta’ testi f’oqsma speċifiċi; - sistemi awtomatiċi kollha għat-traduzzjoni ta’ kwalità baxxa sa medja; - u għarfien u sinteżi tad-diskors artifiċjali, djalogu u traduzzjoni. Ix-xjenzi soċjali u l-programm ta’ riċerka fl-umanistika jappoġġja riċerka dwar kwistjonijiet tal-lingwa fir-rigward ta' l-inklużjoni u l-esklużjoni soċjali, l-identità, il-parteċipazzjoni politika, id-diversità kulturali u l-ftehim interkulturali. Dan jinkludi kwistjonijiet ta’ diversità kulturali, lingwi minoritarji u reġjonali, u kwistjonijiet tal-lingwa għall-immigranti u l-minoranzi etniċi. II.3. L-azzjoni għal soċjetà multilingwi Il-Kummissjoni se: timplimenta, f’kooperazzjoni ma’ l-Istati Membri, l-Indikatur Ewropew tal-Kompetenza fil-Lingwa; tippromwovi diskussjoni u tipproduċi rakkomandazzjoni fuq mezzi biex tkun aġġornata l-edukazzjoni ta’ l-għalliema tal-lingwi; tippubblika studju ta’ l-aħjar prattika fit-tagħlim minn kmieni tal-lingwa fl-2006; tipprovdi appoġġ permezz tal-Programm għat-Tagħlim matul il-Ħajja għal studji fuq l-istat tal-multilingwiżmu fl-edukazzjoni ogħla u l-ħolqien ta' kattedri fl-oqsma ta’ l-istudju relatati mal-multilingwiżmu u l-interkulturaliżmu; tkompli tappoġġa t-tagħlim tal-lingwi permezz tal-programmi ta’ kooperazzjoni tagħha fil-qasam ta’ l-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ, iċ-ċittadinanza u l-kultura; tinvestiga mezzi ta’ appoġġ tan-netwerks ta’ diversità lingwistika permezz tal-programm il-ġdid integrat Tagħlim matul il-Ħajja. issaħħaħ fis-7 Programm ta’ Qafas għar-Riċerka l-attivitajiet ta’ żvilupp tar-riċerka u t-teknoloġija dwar teknoloġiji tas-soċjetà informatika relatati mal-lingwa, b’enfasi speċifika dwar teknoloġiji ġodda għat-traduzzjoni bil-magni, u tistudja l-modi li bihom l-Unjoni Ewropea tista' tinkoraġġixxi kooperazzjoni ulterjuri f'teknoloġiji ġodda għat-traduzzjoni u l-interpretazzjoni. Fl-istess qafas, il-kwistjonijiet lingwistiċi se jifformaw parti integrali ta’ l-attivitajiet sostnuti fl-oqsma tax-xjenzi soċjali u ta' l-umanitajiet. | L-Istati Membri huma mistiedna li: jistabbilixxu pjanijiet nazzjonali biex jagħtu struttura, koerenza u direzzjoni lill-azzjonijiet għall-promozzjoni tal-multilingwiżmu, inkluż iż-żieda fl-użu u l-preżenza ta’ varjetà tal-lingwi fil-ħajja ta’ kuljum;[24] jirrevedu l-arranġamenti attwali għat-taħriġ ta’ l-għalliema tal-lingwi barranin fid-dawl tar-riżultati ta’ l-istudju “Profil Ewropew għall-Edukazzjoni ta’ l-Għalliema tal-Lingwi’;[25] jirrevedu l-arranġamenti attwali tagħhom għat-tagħlim minn kmieni tal-lingwa fid-dawl ta’ l-aħjar prattika mill-Ewropa kollha; u jimplimentaw il-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Lussemburgu dwar it-Tagħlim Integrat tal-Kontenut u l-Lingwa, inkluż li jikber l-għarfien tal-benefiċċji ta’ dan il-metodu, l-iskambju ta’ l-informazzjoni u l-evidenza xjentifika dwar prattika tajba tas-CLIL u taħriġ speċifiku tas-CLIL għall-għalliema. | - III L-EKONOMIJA MULTILINGWI III.1. Il-kontribuzzjoni tal-ħiliet fil-lingwa għall-kompetittività ta’ l-ekonomija ta’ l-UE L-Unjoni Ewropea hija ekonomija kompetittiva żviluppata ħafna. Il-ħiliet ta’ komunikazzjoni interkulturali qed jassumu rwol dejjem akbar fl-istrateġiji tal-kummerċjalizzazzjoni globali u tal-bejgħ. Biex ikollhom kummerċ ma’ kumpaniji fi Stati Membri oħra, in-negozji Ewropej jeħtieġu ħiliet fil-lingwi ta’ l-Unjoni Ewropea kif ukoll fil-lingwi ta’ l-imsieħba tal-kummerċ tagħna madwar id-dinja. Dan jgħodd partikolarment għall-kumpaniji ta’ daqs medju, li qegħdin fi tkabbir mgħaġġel u qed joħolqu l-impjiegi, li huma l-ispinta ewlenija għall-innovazzjoni, l-impjiegi u l-integrazzjoni soċjali u lokali fl-Unjoni. Iżda, hemm xi evidenza li kumpaniji Ewropej jitilfu n-negozju għaliex ma jitkellmux bil-lingwi tal-klijenti tagħhom.[26] Biex is-Suq Waħdieni ikun effettiv, l-Unjoni għandha bżonn ta’ ħaddiema aktar mobbli. Il-ħiliet f’diversi lingwi jżidu l-opportunitajiet fis-suq tax-xogħol, inkluż il-libertà li wieħed jaħdem jew jistudja fi Stat Membru ieħor. Għalhekk, il-Kummissjoni fi ħsiebha ssaħħaħ l-aġġornament tal-Pjan ta’ Azzjoni tagħha ta’ l-2002 dwar il-Ħiliet u l-Mobilità.[27]Il-ħiliet fil-lingwa se jkunu fost l-affarijiet indirizzati matul is-Sena Ewropea tal-Mobilità tal-Ħaddiema fl-2006. III.2. Il-Multilingwiżmu u l-konsumaturi Fis-Suq Waħdieni, il-klijenti jistgħu jagħżlu minn varjetà wiesgħa ta’ prodotti mill-Istati Membri kollha, li ġġibhom f’kuntatt ma’ prodotti minn komunitajiet bl-lingwa oħra. Għall-protezzjoni ta’ l-interessi tal-konsumaturi, hemm regolamenti dwar il-lingwi użati fl-ippakkjar ta’ dawn il-prodotti. L-ittikkettar għandu jipprovdi informazzjoni ċara u preċiża f’lingwa li tinftiehem malajr mill-konsumatur u m’għandux iqarraq lix-xerrej fuq livell materjali[28]. Id-Direttiva adottata riċentement dwar il-Prattiċi Kummerċjali Inġusti[29] ssaħħaħ is-salvagwardji dwar il-lingwa użata fis-servizz ta’ l- after-sales . III.3. Il-Multilingwiżmu fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni Fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni ta’ l-Ewropa, id-diversità lingwistika hija fatt tal-ħajja. Il- Web TV , il-mużika online , u l-films fuq iċ-ċellulari huma realtà għan-negozji u ċ-ċittadini Ewropej, li jenfasizzaw l-importanza li jkun hemm aċċess u użu ta' informazzjoni f'numru ta' lingwi. Il-Kummissjoni qed taħdem għall-promozzjoni tal-multilingwiżmu bħala parti mill-inizjattiva i2010 għat-tħeġġiġ tat-tkabbir u l-impjiegi fis-soċjetà ta’ l-informazzjoni u l-industrija tal-midja. L-ewwel ħidma hija l-ħolqien ta’ "Spażju Waħdieni Ewropew ta’ l-Informazzjoni li joffri kontenut u servizzi diġitali wiesa’ u varjati”. Diversi programmi ta’ l-Unjoni Ewropea[30]jappoġġjaw il-ħolqien u ċ-ċirkolazzjoni ta’ kontenut u għarfien Ewropej multilingwi. Soċjetà ta’ l-informazzjoni multilingwi teħtieġ it-tqassim ta’ riżorsi tal-lingwa standardizzati u interoperattivi (dizzjunarji, terminoloġija, korpi ta’ testi, eċċ) u applikazzjonijiet għal-lingwi kollha, inkluż lingwi ta’ l-Unjoni mhux daqstant użati. Il-programmi tal-Kummissjoni Ewropea inkoraġġew il-koordinazzjoni u l-istandardizzazzjoni ta’ l-isforzi f’dan il-qasam bl-appoġġ ta’ netwerks u pjattaformi professjonali. Il-Kummissjoni stabbiliet forum tax-xjenza u t-teknoloġija dwar il-multilingwiżmu li jinkludi esperti mill-industrija, l-akkademiċi u korpi li jfasslu l-politika. III.4. Il-professjonijiet u l-industriji relatati mal-lingwi Waqt li hemm xi evidenza li l-industrija tal-lingwa fl-Ewropa, u l-potenzjal tagħha għall-impjiegi, qed jikbru, s’issa għad mhemmx organizzazzjoni kapaċi li tiżviluppa standards għal dan is-settur jew li tkunu pprovduta data affidabbli dwar id-daqs tagħha.[31] L-industriji relatati mal-lingwa inkluż it-traduzzjoni, l-editjar, il-provi, il-kitba tal- précis , l-interpretazzjoni, it-terminoloġija, it-teknoloġiji tal-lingwa (l-ipproċessar tad-diskors, ir-rikonoxximent u s-sinteżi tal-vuċi), it-taħriġ fil-lingwi, it-tagħlim tal-lingwi, iċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa u l-ittestjar u r-riċerka. Dawn l-industriji qed jevolvu b’mod mgħaġġel f’ħafna pajjiżi Ewropej. Barra minn dan, fost il-professjonijiet tal-lingwa qed ikun hemm distinzjoni anqas ċara, billi l-lingwisti, it-tradutturi jew l-interpreti qed ikollhom jagħmlu firxa ta’ xogħlijiet b’diversi aspetti li jinvolvu ħila speċjalizzata fil-lingwa. Xi universitajiet qed jagħmlu korsijiet speċjalizzati fl-“Industriji tal-lingwa”. Għarfien tajjeb tal-lingwi barranin huwa meħtieġ ukoll għall-bejgħ, il-loġistika, is-sottotitoli, ir-relazzjonijiet pubbliċi, il-kummerċjalizzazzjoni, il-komunikazzjoni, iċ-ċinema, ir-reklamar, il-ġurnaliżmu, fil-qasam tal-banek, tat-turiżmu u tal-pubblikazzjoni. Il-programmi ta’ taħriġ fl-edukazzjoni għolja u band’oħra għandhom bżonn li jkunu aġġornati kontinwament biex ikun żgurat li l-istudenti jakkwistaw il-ħiliet xierqa, jingħataw l-għodod adattati u jingħataw informazzjoni tajba fuq il-kondizzjonijiet reali tax-xogħol. III.5. Is-servizzi tat-traduzzjoni Is-swieq għas-servizzi ta’ traduzzjoni fl-Istati Membri huma estensivi, jipprovdu servizzi lill-organizzazzjonijiet internazzjonali, lill-gvernijiet, lill-awtoritajiet pubbliċi, lill-qrati, lis-settur tan-negozju, lill-pubblikaturi, lill-medja u lill-industriji tar-riklamar u d-divertiment. Hemm numru ta’ żviluppi fit-teknoloġija relatata mat-traduzzjoni, speċjalment il-memorji tat-traduzzjoni u t-traduzzjoni bl-għajnuna tal-magni, l-ipproċessar tad-diskors, it-tmexxija ta’ dokumenti multilingwi u l-lokalizzazzjoni tal-kontenut tal- web . Il-websajts multilingwi qed jikbru fin-numru u joffru servizzi bħat-traduzzjoni on-line, it-traduzzjoni ta’ l-emejl, dizzjunarji u banek ta’ karattri mhux tas-soltu. Magni tat-tiftix (search engines) ewlenin joffru traduzzjonijiet b’xejn ta’ l-informazzjoni tal- web u jtellgħu miljuni ta’ paġni tradotti kuljum, il- web portals (ir-ripożitorji tranżnazzjonali) ewlenin kollha qed jinvestu f’servizzi multilingwi mtejbin. Iż-żieda fl-użu li qed isir tat-traduzzjoni on-line bil-magni turi li funzjoni mekkanika essenzjali ta’ dan it-tip ma tistax tieħu post il-proċessi ta’ ħsieb tat-traduttur uman u għalhekk tenfasizza l-importanza tal-kwalità fit-traduzzjoni. Żviluppi bħall-“iStandard Ewropew għas-Servizzi tat-Traduzzjoni”[32]għandhom jagħtu lill-klijenti livell ogħla ta’ assigurazzjoni ta’ kwalità u traċċabilità. III.6 Is-servizzi ta’ l-interpretazzjoni Id-domanda għall-interpreti mħarrġa qed tiżdied f’suq li qed jespandi.[33]Istituzzjonijiet sovranazzjonali bħall-UE u l-NU jimpjegaw numru kbir ta’ interpreti tal-konferenzi, kemm bħala persunal kif ukoll freelance , kollha mħarrġa fil-livell ta’ gradwati jew ta’ speċjalizzazzjoni wara l-lawrija, b’punti ta’ referenza internazzjonali. L-interpreti jgħinu l-istituzzjonijiet ta’ soċjetajiet multilingwi jiffunzjonaw. Isostnu l-komunitajiet ta’ l-immigranti fil-qrati, l-isptarijiet u s-servizzi tal-pulizija u l-immigrazzjoni. Jekk ikunu mħarrġa sew, l-interpreti għalhekk jikkontribwixxu għas-salvagwardja tad-drittijiet demokratiċi u tal-bniedem. III.7 It-tagħlim, l-eżami u ċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa Għalkemm is-sitwazzjoni tvarja minn pajjiż għall-ieħor, it-tagħlim u t-taħriġ fil-lingwi u għalhekk l-ittestjar u ċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa – huma industriji li qed jikbru f’ħafna Stati Membri. Pereżempju, il-baġit ta’ l-2005 tal- British Council waħdu huwa ta’ madwar €750 miljun; id-dħul ta’ l- Alliance Française mill-klassijiet tal-lingwa fl-2004 kien madwar €110 miljun; id-dħul ta’ Berlitz’s fl-2004 kien ’il fuq minn €279 miljun. Iċ-ċertifikazzjoni fil-lingwa sar negozju tant kbir li l-konsumaturi qed ikollhom diffikultà jagħżlu l-aktar korsijiet u ċertifikazzjonijiet adattati disponibbli fis-suq. Il-Kummissjoni tixtieq tikkontribwixxi biex tagħmel din il-provvista aktar trasparenti billi tippubblika fuq il- web inventarju tas-sistemi li huma disponibbli bħalissa. III.8 L-azzjoni għall-ekonomija multilingwi Il-Kummissjoni se: tippubblika studju dwar l-impatt ta’ nuqqasijiet fil-ħiliet tal-lingwi fuq l-ekonomija Ewropea fl-2006; tippubblika fil-web inventarju tas-sistemi ta’ ċertifikazzjoni tal-lingwa disponibbli fl-Unjoni Ewropea fl-2006; tniedi studju dwar il-potenzjal għal użu akbar tas-sottotitoli fil-films fil-programmi tat-televiżjoni għall-promozzjoni tat-tagħlim tal-lingwa; tippubblika d-database multilingwi interistituzzjonali ta’ l-IATE (Skambju tat-Terminoloġija Inter-Aġenzija) bħala servizz lil kull min jeħtieġ termini vvalidati minn kuntesti relatati ma’ l-UE; torganizza konferenza fuq it-taħriġ tat-tradutturi f’universitajiet, fl-2006; tniedi taħt l-i2010 inizjattiva prominenti dwar libreriji diġitali li jagħmlu s-sorsi multimedjali aktar sempliċi u interessanti biex jintużaw, u jibnu fuq il-wirt għani ta’ l-Ewropa billi jikkombinaw ambjenti multikulturali u multimedjali;[34] u Iġġib flimkien u tikkoordina x-xogħol ta’ timijiet Ewropej ta’ Riċerka fl-oqsma tat-teknoloġiji tal-lingwa umana, tat-traduzzjoni bil-magni, u l-ħolqien ta’ riżorsi tal-lingwa bħal dizzjunarji u teżawri, u jistabbilixxu sfidi tekniċi speċifiċi għall-kuntest Ewropew (bħall-iffokar fuq il-kwalità ta’ applikazzjonijiet multilingwi u sistemi ta’ traduzzjoni bil-magni). | - L-Istati Membri huma mistiedna biex: - jirrivedu l-programmi tat-taħriġ f’universitajiet biex ikun żgurat li jagħtu lill-istudenti fil-professjonijiet tal-lingwa l-ħiliet xierqa għall-kondizzjonijiet tax-xogħol li qed jinbiddlu malajr. IV IL-MULTILINGWIŻMU FIR-RELAZZJONIJIET TAL-KUMMISSJONI MAĊ-ĊITTADINI IV.1 L-aċċessibilità u t-trasparenza L-Unjoni Ewropea tadotta leġiżlazzjoni li torbot direttament liċ-ċittadini tagħha. Huwa għalhekk prerekwiżit għal-leġittimità demokratika u t-trasparenza ta’ l-Unjoni li ċ-ċittadini ikunu jistgħu jikkomunikaw ma’ l-Istituzzjonijiet tagħha u jaqraw il-liġi ta’ l-UE fil-lingwa nazzjonali tagħhom, u jieħdu sehem fil-proġett Ewropew mingħajr ma jiltaqgħu ma’ xi ostakolu tal-lingwa. Proprju l-ewwel Regolament adottat mill-Kunsill[35] għalhekk jiddefinixxi l-Komunità Ewropea bħala entità multilingwi, jistipula li l-leġiżlazzjoni għandha tkun ippubblikata fil-lingwi uffiċjali u teħtieġ li l-istituzzjonijiet tagħha jkollhom x’jaqsmu maċ-ċittadini fil-lingwi uffiċjali ta’ l-għażla tagħhom. Fl-interess ta’ l-ekwità u t-trasparenza, l-Unjoni żżomm servizz pubbliku online sostanzjali li jagħti l-aċċess għal-liġi u l-ġurisprudenza ta’ l-Unjoni; jiġifieri s-servizz EUR-Lex, li huwa għal kollox multilingwi u jkopri l-20 lingwa uffiċjali[36]. IV.2 Il-multilingwiżmu jagħmel lill-UE speċjali Lingwisti speċjalizzati fil-qasam tat-traduzzjoni u l-interpretazzjoni jiggarantixxu komunikazzjoni effettiva għall-ispiża magħmula u jagħmlu t-teħid tad-deċiżjonijiet demokratiku u trasparenti. L-interpreti jippermettu lid-delegati jiddefendu l-interessi ta’ pajjiżhom fil-lingwa(lingwi) tagħhom stess, u jikkomunikaw ma’ delegati oħra. B’dan il-mod, iċ-ċittadini jistgħu jkunu rappreżentati mill-aħjar esperti tagħhom, li jistgħu ma jkunux l-aħjar lingwisti. Bl-istess mod, is-servizzi tat-traduzzjoni u l-interpretazzjoni jiżguraw li l-istituzzjonijiet Ewropej u nazzjonali jistgħu jeżerċitaw b'mod effettiv id-dritt tagħhom ta' skrutinju demokratiku. It-tradutturi u l-interpreti jiggarantixxu li ċ-ċittadini jistgħu jikkomunikaw ma’ l-Istituzzjonijiet u jkollhom aċċess għad-deċiżjonijiet fil-lingwa (lingwi) nazzjonali tagħhom. L-istituzzjonijiet ta’ l-UE għandhom iżommu bilanċ bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji li jkunu multilingwi. Is-servizzi tat-traduzzjoni u ta’ l-interpretazzjoni ta’ l-istituzzjonijiet kollha flimkien jiswew l-ekwivalenti ta’ 1.05% tal-baġit kollu ta’ l-UE għall-2004, jew €2.28 kull ċittadin kull sena. Għal dan il-prezz, iċ-ċittadini kollha jkollhom aċċess universali għal-leġiżlazzjoni kollha ta’ l-UE u d-dritt li jikkomunikaw, jikkontribwixxu u jkunu infurmati. Is-sistema li tħaddem il-multilingwiżmu fl-Unjoni Ewropea ovvjament tiswa l-flus imma, mingħajrha, Unjoni Ewropea demokratika u trasparenti tkun sempliċement impossibli. Permezz ta' ppjanar xieraq, il-previżjoni u l-allokazzjoni tar-riżorsi meħtieġa, l-UE fil-ġejjieni tista’ taħdem b’aktar lingwi uffiċjali, bl-għajnuna, pereżempju, ta’ teknoloġiji ġodda u bl-isfruttament ta’ l-ekonomiji ta’ skala sal-massimu possibbli. IV.3 L-azzjoni għall-multilingwiżmu fir-relazzjonijiet tal-Kummissjoni maċ-ċittadini Matul dawn l-aħħar għaxar snin, il-Kummissjoni żviluppat diversi inizjattivi multilingwi ( Iċ-Ċittadini l-Ewwel , id-Djalogu maċ-Ċittadini, L-Ewropa Tiegħek - Ċittadini u s- Servizz Signpost għaċ-Ċittadini) biex iċ-ċittadini jifhmu kif il-leġiżlazzjoni Ewropea taffettwahom, x’inhuma d-drittijiet tagħhom meta jmorru f’pajjiż ieħor u kif jistgħu jħaddmu d-drittijiet tagħhom fil-prattika.[37] Il-Kummissjoni tipproponi li tibni fuq dawn l-inizjattivi billi tistabbilixxi politika ta’ komunikazzjoni multilingwi proattiva, li tikkumplementa permezz ta’ azzjoni prattika l-inizjattiva usa’ tal-Kummissjoni għat-titjib tal-komunikazzjoni maċ-ċittadini Ewropej u gruppi speċifiċi bħall-ġurnalisti, l-industrija tal-lingwa, l-iskejjel u l-universitajiet. Il-Kummissjoni se ttejjeb aktar l-informazzjoni tagħha on-line fil-lingwi uffiċjali u ttejjeb, , in-natura multilingwi ta’ ħafna mill-websajts tagħha. Il-miġja ta’ teknoloġiji għat-tmexxija tal-kontenut tal- web se tiftaħ possibilitajiet ġodda għall-pubblikazzjoni multilingwi tal- web . Barra minn dan biex tkun żgurata l-konsistenza interna fuq affarijiet multilingwi, il-Kummissjoni se twaqqaf netwerk intern. Il-Kummissjoni se: tiżgura, permezz ta’ netwerk intern, li d-dipartimenti kollha japplikaw politika ta’ multilingwiżmu b’mod koerenti; tkompli trawwem il-multilingwiżmu fil-portal ta’ l-Internet (Europa) u fil-pubblikazzjonijiet tagħha; tniedi portal tal-Lingwi fl-Europa biex tipprovdi informazzjoni dwar il-multilingwiżmu fl-Unjoni Ewropea u takkomoda portals ġodda ddedikati lil min qed jitgħallem il-lingwi u l-għalliema tal-lingwi; tagħti rwol akbar lill-field offices tat-traduzzjoni tagħha fl-Istati Membri fil-promozzjoni multilingwi, partikolarment permezz ta’ tfassil speċifiku tal-messaġġ tal-Kummissjoni skond l-udejnza lokali; torganizza seminars ta’ livell għoli fuq il-multilingwiżmu fl-Istati Membri, immirati għall-ġurnalisti u persuni oħra li jkattru l-opinjonijiet; tkompli toffri għotjiet universitarji u assistenza fit-tagħlim fil-qasam ta’ l-interpretazzjoni tal-konferenzi, tgħin biex tiżviluppa għodod għat-tagħlim mill-bogħod u tiffinanzja boroż ta’ studju ta’ l-istudenti u żjarat ta’ taħriġ; tkompli tiżviluppa għodod għall-konferenzi u l-komunikazzjoni multilingwi li huma effettivi għall-ispiża magħmula taħt il-proġett tal-Kummissjoni fuq it-twassil interoperattiv pan-Ewropew ta’ servizzi ta’ l-e-government lill-amministraturi pubbliċi, in-negozji u ċ-ċittadini;[38] tappoġġja l-Master’s Ewropew fl-Interpretazzjoni tal-Konferenzi u l-Master’s Ewropew fit-tmexxija tal-Konferenzi, u għalhekk titjieb il-kooperazzjoni, tinġabar il-ħila esperta u jinxterdu l-aħjar prattiċi f’dawn l-oqsma; ikompli jkollha sehem sħiħ fil-Laqgħa Annwali Internazzjonali fuq l-Arranġamenti, id-Dokumentazzjoni u l-Pubblikazzjoni tal-Lingwa, korp li jiddiskuti rekwiżiti ġodda ta’ l-impjieg u l-ħiliet; tkompli tipprovdi l-universitajiet b’kurrikulu mudell ta’ grad ta’ Maġisteru fit-traduzzjoni u l-provista ta’ tradutturi okkażjonali biex l-istudenti jkunu mħarrġa fit-traduzzjoni; u torganizza kompetizzjoni internazzjonali tat-traduzzjoni bejn l-iskejjel fl-Istati Membri, għall-promozzjoni ta’ l-għarfien tal-lingwa u l-professjonijiet tal-lingwa. | - V IL-KONKLUŻJONIJIET Il-multilingwiżmu huwa essenzjali għat-tħaddim xieraq ta’ l-Unjoni Ewropea. Li jiżdiedu l-ħiliet fil-lingwi taċ-ċittadini se jkun importanti fil-kisba ta' l-għanijiet tal-politika Ewropea, partikolarment fuq sfond ta' kompetizzjoni globali dejjem tiżdied u l-isfida ta' sfuttar akbar tal-potenzjal Ewropew għat-tkabbir sostenibbli u xogħlijiet aktar u aħjar .Konxja mir-responsabilitajiet tagħha u dawk ta’ l-Istituzzjonijiet l-oħra, il-Kummissjoni tikkunsidra li –sitwazzjoni tista’ u trid titjieb u għalhekk tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jieħdu miżuri oħrajn biex jippromwovu multilingwiżmu individwali mifrux u tinkoraġġixxi soċjetà li tirrispetta l-identitajiet lingwistiċi taċ-ċittadini kollha. Il-Kummissjoni diġà stiednet l-Istati Membri biex jirrapportaw fl-2007 dwar l-azzjonijiet li jkunu ħadu għall-għanijiet tal-Pjan ta’ Azzjoni ‘Il-Promozzjoni tat-Tagħlim tal-Lingwa u d-Diversità Lingwistika’. Din il-Komunikazzjoni tenfasizza l-passi ulterjuri li huma meħtieġa jekk l-Istati Membri se jilħqu l-għanijiet li huma fasslu għalihom, u l-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri biex jirrapportaw fuq l-azzjonijiet li jkunu ħadu f'oqsma ewlenin iddelinjati f'din il-Komunikazzjoni fl-2007. Il-Kummissjoni se tistabbilixxi Grupp ta’ Livell Għoli fil-Multilingwiżmu, magħmul minn esperti indipendenti, biex jgħinuha fl-analiżi tal-progress magħmul mill-Istati Membri, u biex jipprovdu appoġġ u pariri fl-iżvilupp ta’ inizjattivi, kif ukoll impetu u ideat ġodda. Konferenza ministerjali dwar il-multilingwiżmu se sseħħ biex tippermetti lill-Istati Membri biex jaqsmu bejniethom il-progress li sar s’issa, u biex jippjanaw ix-xogħol għall-ġejjieni. Fuq il-bażi tar-rapporti ta’ l-Istati Membri u l-pariri tal-Grupp ta’ Livell Għoli, il-Kummissjoni se tippreżenta komunikazzjoni oħra lill-Parlament u lill-Kunsill, u tipproponi metodu komprensiv għall-multilingwiżmu fl-Unjoni Ewropea. | - Anness[39] Il-lingwi l-aktar użati fl-Unjoni Ewropea: %. [pic] L-Abiltà li sseħħ konversazzjoni f’lingwa barranija [pic] RAPPORT FINANZJARJU 1. ISEM TAL-PROPOSTA: Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ‘Strateġija-Qafas Ġdida għall-Multilingwiżmu’ 2. QAFAS ABM/ABB Din il-proposta tikkonċerna diversi oqsma tal-politika u l-attivitajiet marbuta magħhom: DG EAC: Kultura u lingwi DG SCIC: Interpretazzjoni u attivitajiet marbuta. DGT: aaaaaaaAmministrazzjoni tal-Kummissjoni: Nefqa amministrattiva tal-aaaaaaaaaaaaaqasam tal-politika amministrattiva tal-Kummissjoni DG INFSO: RTD dwar is-Soċjetà ta’ l-Informatika u dwar l- eEurope . 3. LINJI TAL-BAĠIT 3.1 Linji tal-Baġit (linji operattivi u linji relatati ta’ assistenza teknika u amministrattiva (linji eks-B..A)) inklużi l-intestaturi: DG EAC: 15.02.02.02 Socrates 15.03.01.02 Leonardo da Vinci Mill-2007, il-Linji tal-Baġit li jikkorrespondu mal-Programm tat-Tagħlim ta’ Matul il-Ħajja, li l-Kummissjoni adottat proposti għalih f’Lulju 2004. DGT 26.010211. Infiq ieħor fuq l-amministrazzjoni fil-qasam politiku amministrattiv tal-Kummissjoni 26.010700 Attivitajiet ta’ kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet fil-qasam tal-lingwi DG SCIC XX01021107: Azzjonijiet ta’ taħriġ u ta’ perfezzjonament ta’ l-interpreti XX01021102: laqgħat u konferenzi organizzati DG INFSO: 09.04 "RTD dwar is-Soċjetà ta’ l-Informatika" 09.03 " eEurope " 3.2 Tul ta’ żmien ta’ l-azzjoni u ta’ l-impatt finazjarju: 2005 u s-snin ta’ wara: l-attivitajiet jibdew f’dati differenti u ma jiħdux l-istess tul ta’ żmien. Xi wħud, bħall-Indikatur Ewropew tal-Kompetenza Lingwistika huma maħsuba li jkunu permanenti u għalhekk għandhom jitqiesu li ma għandhomx limitu ta’ żmien; oħrajn, bħal studji u konferenzi jew proġetti ffinanzjati taħt il-programmi ta’ kooperazzjoni huma, min-natura tagħhom stess, limitati għal perjodu ta’ inqas minn tliet snin. 4. ĠABRA FIL-QOSOR TAR-RIŻORSI 4.1 Riżorsi Finanzjarji 4.1.1 Ġabra ta’ l-allokazzjonijiet ta’ flus għall-impenji (CA) u ta’ l-allokazzjonijiet ta’ flus għall-ħlasijiet (PA) EUR miljuni (sa tliet postijiet deċimali) Tip ta’ Nfiq | Nru tat-Taqsima | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 u wara | Total | Infiq Operattiv[40] | Allokazzjonijiet ta’ flus għall-impenji (CA) | promozzjoni tad-diskussjoni u ħruġ ta’ Rakkomandazzjoni dwar il-metodi ta’ kif tiġi aġġornata l-edukazzjoni ta’ l-għalliema tal-lingwi; | Ara (**) | pubblikazzjoni ta’ inventarju tas-sistemi ta’ ċertifikazzjoni tal-lingwi disponibbli fl-Unjoni Ewropea fl-2006 | 0.2 | 0.2 Ara (**) | kontinwazzjoni ta’ l-appoġġ tat-tagħlim u t-taħriġ fil-lingwi permezz ta’ programmi ta’ kooperazzjoni fil-qasam edukattiv, tat-taħriġ, taż-żgħażagħ, taċ-ċittadini u tal-kultura; | Ara (**) | investigazzjoni tal-metodi ta’ appoġġ tan-netwerks tad-diversità lingwistika permezz ta’ Programm ġdid integrat tat-Tagħlim ta’ Matul il-Ħajja; | Ara (**) | konferenza ministerjali | 0.15 | 0.15 Ara (**) | żgurar li d-dipartimenti kollha japplikaw il-politika tal-multilingwiżmu (permezz ta’ netwerk intern) dħul ta’ politika speċifika tal-multilingwiżmu għall-Ewropa, il-portal ta’ l-Internet u tal-pubblikazzjonijiet; | Allokazzjonijiet ta’ flus għall-impenji (CA) | a | 0.4 | 0 | 0.19 | 0.08 | 0.12 | 0.16 | 0.95 | Allokazzjonijiet ta’ flus għall-ħlasijiet (PA) | b | 0.4 | 0 | 0.19 | 0.08 | 0.12 | 0.16 | 0.95 | Infiq amministrattiv fl-ammont ta’ referenza[41] | Assistenza teknika u amministrattiva (NDA) | organizzazzjoni ta’ sensiela ta’ seminars ta’ livell għoli dwar il-multilingwiżmu fl-Istati Membri, immirat lejn il-ġurnalisti u opinjonisti oħra; | 0.003 | 0.003 Ara(**) | kompetizzjoni internazzjonali tat-traduzzjoni bejn l-iskejjel fl-Istati Membri | 0.04 | 0.04 Ara(**) | twaqqif ta’ Grupp ta’ Livell Għoli ta’ Riflessjoni dwar il-Multilingwiżmu | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.2 Ara(**) | tkomplija tal-provvista lill-universitajiet ta’ mudell tal-kurrikulu ta’ lawrja fil-livell ta’ Masters fit-traduzzjoni u l-provvista ta’ tradutturi bi żjara | 0.207 | 0.207 | 0.207 | 0.207 | 0.207 | 0.207 | 1.242 Ara(**) Ara (****) | ċ | 0.568 | 0.913 | 0.556 | 0.412 | 0.412 | 0.412 | 3.273 | AMMONT TOTALI TA’ REFERENZA | Allokazzjonijiet ta’ flus għall-Impenji | a+ċ | 0.968 | 0.913 | 0.746 | 0.492 | 0.424 | 0.428 | 4.223 | Allokazzjonijiet ta’ flus għall-ħlasijiet | b+ċ | 0.968 | 0.913 | 0.746 | 0.492 | 0.424 | 0.428 | 4.223 | Infiq amministrattiv mhux inkluż fl-ammont ta’ referenza[42] | Riżorsi Umani u nfiq marbut magħhom (NDA) | 8.2.5 | d | Spejjeż amministrattivi, minbarra dawk tar-riżorsi umani u l-ispejjeż marbuta magħhom, mhux inklużi fl-ammont ta’ referenza (NDA) | 8.2.6 | e | SPIżA FINANZJARJA INDIKATTIVA TOTALI TA’ L-INTERVENZJONI (*) It-twaqqif ta’ indikatur mhux se jinvolvi spejjeż operattivi supplimentari għall-baġit ta’ l-Unjoni: l-ispejjeż korrispondenti se jitħallsu mill-programmi Socrates u Leonardu da Vinci (u wara mill-Programm ta’ Tagħlim ta’ Matul il-Ħajja) mingħajr żieda ta’ l-għotjet globali ta’ dawn il-programmi; minn hemm, ir-referenza “*” imsemmija hawn fuq. Bħala informazzjoni, il-kontribuzzjoni annwali ta’ dawn il-programmi għall-finanzjament ta’ l-indikatur għandha tkun globalment ta’ € 2.5M. (**) L-implimentazzjoni ta’ dan il-punt m’hu se jinvolvi ebda nfiq operattiv addizzjonali fil-baġit ta’ l-Unjoni. L-ispejjeż relevanti jitħallsu mill-fondi tal-programmi eżistenti jew is-suċċessuri tagħhom mingħajr ma jiżdiedu l-allokazzjonijiet globali ta’ dawn il-programmi. (***) L-implimentazzjoni ta’ dan il-punt m’ hu se jinvolvi ebda nfiq operattiv addizzjonali fil-baġit ta’ l-Unjoni. L-ispejjeż relevanti jitħallsu mill-fondi tal-programmi eżiztenti ta’ Riċerka jew is-suċċessuri tagħhom (il-Programm eContent plus / il-Programmi speċifiċi proposti ta' l-2007-2013 li jimplimentaw l-FP7) mingħajr ma jiżdiedu l-allokazzjonijiet globali ta’ dawn il-programmi. (****)L-ispiża ta’ €207,000 fis-sena mħallsa mill-baġit tal-missjoni għandha x’taqsam biss mal-provvista ta’tradutturi bi żjara (meta tradutturi tad-DGT jkunu fuq missjonijiet ta’ xahar fl-universitajiet). (o) Din l-ispiża għall-2005 u l-2006 għandha x’taqsam ma’ l-assitenza lill-ispeċjalisti ta’ l-IT fid-disinn tekniku u l-iżvilupp tal-portal fuq l-internet. Il-kontenut tal-portal se jitmexxa mill-istaff tal-Kummissjoni. CA TOTALI inklużi l-ispejjeż tar-Riżorsi Umani | a+ċ+d+e | PA TOTALI inklużi l-ispejjeż tar-Riżorsi Umani | b+ċ+d+e | Dettalji tal-kofinanzjament L-ebda. Mhux se jkun hemm kofinanzjament ta’ l-azzjonijiet proposti. 4.1.2 Kompatibilità mal-Programm ta’ Finanzjament ( Il-proposta hija kompatibbli mal-programm tal-finanzjament eżistenti. Għall-baġits ta’ l-2007 u ta’ wara, l-allokazzjonijiet se jkunu suġġetti għall-approvazzjoni tal-perspettiva finanzjarja għas-snin 2007-2013 u l-programm finanzjarju li jirriżulta għal għadd ta’ snin. ( Il-proposta trid tiġi pprogrammata mill-ġdid taħt l-intestatura relevanti fil-perspettiva finanzjarja. ( Jista’ jkun li l-proposta tkun teħtieġ li jiġu applikati d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Interistituzzjonali[43] (jiġifieri strument tal-flessibilità jew reviżjoni tal-perspettiva finanzjarja). 4.1.3 Impatt finanzjarju fuq id-Dħul ( Il-proposta ma għandhiex implikazzjonijiet finanzjarji għad-dħul ( Il-proposta għandha impatt finanzjarju - l-effett fuq id-dħul huwa kif ġej: NB: Id-dettalji u l-osservazzjonijiet kollha marbuta mal-metodu tal-kalkolazzjoni ta’ l-effett fuq id-dħul għandhom jidhru f’anness separat. 4.2 Riżorsi Umani FTE (inklużi l-uffiċjali u l-istaff temporanju u estern) – ara d-dettalji taħt il-punt 8.2.1. Ħtiġijiet Annwali Għadd totali ta’ riżorsi umani | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 u wara | EAC | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 ara (i) | DGT | 22.6 | 80.2 | 80 | 80 | 80 | 80 ara (ii) | SCIC | INFSO | Total | 22.6 | 81.2 | 81 | 81 | 81 | 81 | Noti: (i) Dawn il-proposti jinvolvu l-ingaġġ ta’ FTE addizzjonali fi grad A* [kif hemm fil-COM (2005) 356] (ii) L-istaff l-ieħor kollu li jidher fit-tabella hawn fuq ġie ri-organizzat internament bl-istaff li diġa jeżisti. 5. KARATTERISTIKI U GĦANIJIET Id-dettalji tal-kuntest tal-proposta huma meħtieġa fil-Memorandum ta’ Spjegazzjoni. Din it-taqsima tar-Rapport Finanzjarju għandha tinkludi l-informazzjoni speċifika komplementari li ġejja: 5.1 Ħtieġa li jintlaħqu fil-medda taż-żmien twila jew qasira Il-Komunikazzjoni tidentifka għadd ta’ ħtiġijiet fil-qasam tal-Multilingwiżmu fis-soċjetà, l-ekonomija u l-Istituzzjonijiet ta’ l-Unjoni Ewropea. 5.2 Valur miżjud ta’ l-involviment tal-Komunità u l-koerenza tal-proposta ma’ strumenti finanzjarji oħra u s-sinerġija potenzjali Il-valur miżjud jingħata mill-Kummissjoni li tieħu l-inizjattiva li tidentifika dawk l-oqsma fejn jinħtieġ li tittieħed azzjoni, u li tipproponi azzjoni jew mill-Istat Membru jew mill-Kummissjoni, bil-ħsieb li jitwettqu l-għanijiet li sejrin jibbenefikaw l-Unjoni kollha. 5.3 Għanijiet , riżultati mistennija u indikaturi marbuta tal-proposta fil-kuntest tal-qafas ABM L-għanijiet ewlenin huma: titjib fil-livell tal-multilingwiżmu taċ-ċittadini; ftehim aħjar tar-rwol tal-multilingwiżmu fl-ekonomija ta’ l-Unjoni Ewropea u approċċ aktar koerenti għall-multilingwiżmu fir-relazzjonijiet bejn il-Kummissjoni u ċ-ċittadini. Qiegħda ssir proposta għal ħarsa lura lejn il-progress f’dawn l-għanijiet fl-2007. 5.4 Metodu ta’ l-Implimentazzjoni (indikattiv) Uri l-metodu/i[44] hawn taħt li ntgħażel/lu għall-implementazzjoni ta’ l-azzjoni. ( Tmexxija Ċċentralizzata aaaaaa( Direttament mill-Kummissjoni aaaaaa( Indirettament b’delegazzjoni lil: aaaaaaaaaaaa( Aġenziji Eżekuttivi aaaaaaaaaaaa( Korpi mwaqqfa mill-Komunitajiet kif imsemmija fl-aaaaaaaaaaaaaaaaaaaArtikolu 185 tar-Regolamenti Finanzjarji aaaaaaaaaaaa( Korpi tas-settur publiku nazzjonali/korpi b’missjoni tas-aaaaaaaaaaaaaaaaaaasettur pubbliku ( Tmexxija maqsuma jew iddeċentralizzata aaaaaa( Ma’ Stati Membri aaaaaa( Ma’ pajjiżi Terzi ( Tmexxija flimkien ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali (jekk aaaaa jogħġbok ispeċifika) Rimarki relevanti: 6. MONITORAĠĠ U VALUTAZZJONI 6.1 Sistema ta’ monitoraġġ L-azzjonijiet imsemmija f’din il-Komunikazzjoni se jiġu mmonitorjati permezz ta’ sistemi li diġà qegħdin jitħaddmu fil-programmi u l-linji tal-baġit li huma marbuta magħhom. 6.2 Valutazzjoni 6.2.1 Valutazzjoni ex-ante Ma saret l-ebda valutazzjoni ex-ante . Il-Komunikazzjoni hija, min-natura tagħha stess, valutazzjoni ta’ l-istat kurrenti ta’ aspetti importanti fil-multilingwiżmu. 6.2.2 Il-miżuri meħuda wara valutazzjoni intermedja/ ex post (lezzjonijiet li wieħed jitgħallem minn esperjenzi simili fil-passat) - 6.2.3 Termini u frekwenza tal-valutazzjoni fil-futur ara 6.1. 7. Miżuri kontra l-frodi Il-miżuri kontra l-frodi għall-azzjonijiet msemmija f’din il-Komunikazzjoni se jkunu l-istess bħal dawk diġà operattivi għall-programmi u l-linji tal-baġit li huma maħsuba għalihom. 8. DETTALJI TAR-RIŻORSI 8.1 Għanijiet tal-proposta f’termini ta’ l-ispejjeż finanzjarji Allokazzjonijiet ta’ flus f’EUR miljuni (sa tliet postijiet deċimali) 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 u wara | Uffiċjali jew staff[46] temporanju (XX 01 01) | A*/AD | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 | 0,5 ara (i) | B*, C*/AST | 22.6 | 79.7 | 79.5 | 79.5 | 79.5 | 79.5 ara (ii) | Staff iffinanzjat[47] permezz ta’ l-Artikolu XX 01 02 | Staff[48] ieħor iffinanzjat permezz ta’ l-Artikolu XX 01 04/05 | TOTAL | 22.6 | 81.2 | 81 | 81 | 81 | 81 | Noti: Il-bżonnijiet tar-riżorsi umani u amministrattivi għandhom ikunu koperti mill-allokazzjoni mogħtija lid-DĠ li qiegħed imexxi fil-qafas tal-proċedura annwali ta' allokazzjoni. (i) Dawn il-proposti jinvolvu l-ingaġġ ta’ FTE addizzjonali [kif hemm fil-COM (2005) 356] (ii) L-istaff l-ieħor kollu li jidher fit-tabella hawn fuq ġie ri-organizzat internament bl-istaff li diġà jeżisti. Ta’ min wieħed jinnota li waħda mill-għażliet biex jinstabu r-riżorsi għan-netwerk tal-Multilingwismu tinvolvi ri-organizzazzjoni ta’ 23 persuna ta’ l-istaff A* kurrenti mid-DGT għad-DGs l-oħra. L-individwi jiġu ssekondati għal DGs oħra, iżda il-pożizzjoni tagħhom tibqa’ fid-DGT. Dawn ir-ri-organizzazzjonijiet huma inklużi f’din it-tabella. 8.2.2 Deskrizzjoni tal-ħidmiet li joħorġu minn din l-azzjoni 8.2.3 Sorsi tar-riżorsi umani (statutorji) (Meta jissemma aktar minn sors wieħed, jekk jogħġbik indika l-għadd ta’ pożizzjonijet li joriġinaw minn kull sors) ( Il-pożizzjonijiet kurrenti allokati għat-tmexxija tal-programm li għandhom jiġu sostitwiti jew estiżi ( Pożizzjonijiet allokati minn qabel fl-eżerċizzju APS/PDB għas-sena n ( Pożizzjonijiet mitluba fil-proċedura ta’ l-APS/ADB li jmiss ( Pożizzjonijiet li jridu jiġu ri-organizzati bl-istess riżorsi eżistenti fis-servizz tat-tmexxija (ri-organizzazzjoni interna) ( Pożizzjonijiet meħtieġa għas-sena n għalkemm mhux previsti fl-eżerċizzju ta’ l-APS/PDB tas-sena kkonċernata 8.2.4 Nfiq amministrativ ieħor inkluż fl-ammont (XX 01 04/05 – Infiq fuq it-tmexxija amministrattiva) EUR miljuni (sa tliet postijiet deċimali) Linja tal-Baġit (numru u intestatura) | Sena n | Sena n+1 | Sena n+2 | Sena n+3 | Sena n+4 | Sena n+5 u wara | TOTAL | Assistenza teknika u amministrattiva oħra | - intra muros | - extra muros | Assistenza teknika u amministrattiva totali | 8.2.5 Spiża finanzjarja tar-riżorsi umani u l-ispejjeż marbuta magħhom mhux inklużi fl-ammont ta’ referenza EUR miljuni (sa tliet postijiet deċimali) Tip ta’ risorsi umani | Sena n | Sena n+1 | Sena n+2 | Sena n+3 | Sena n+4 | Sena n+5 u wara | Uffiċjali u staff temporanju (XX 01 01) | Staff iffinanzjat permezz ta’ l-Artikolu XX 01 02 (awżiljarju, END, kuntratturi, eċċ) (speċifika l-linja tal-baġit) | Spiża finanzjarja totali tar-Riżorsi Umani u l-ispejjeż marbuta magħhom (MHUX inklużi fl-ammont ta’ referenza) | Kalkolazzjoni – Uffiċjali u Aġenti temporanji Għandha ssir referenza għal Punt 8.2.1, jekk ikun applikabbli Kalkolazzjoni – Staff iffinanzjat taħt l-Artikolu XX 01 02 Għandha ssir referenza għal Punt 8.2.1, jekk ikun applikabbli 8.2.6 Infiq amministrattiv ieħor mhux inkluż fl-ammont ta’ referenza EUR miljuni (sa tliet postijiet deċimali) 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 u wara | TOTAL | XX 01 02 11 01 – Missjonijet | XX 01 02 11 02 – Laqgħat u Konferenzi it-tkomplija ta’ l-għoti ta’ sehem sħiħ fl-arranġamenti, id-dokumentazzjoni u l-pubblikazzjoni tal-Laqgħa Internazzjonali Annwali dwar il-Lingwi | 0.01 | 0.01 | 0.01 | 0.01 | 0.01 | 0.01 | 0.06 | XX 01 02 11 03 – Kumitati[49] | XX 01 02 11 04 – Studji u konsultazzjonijiet | XX 01 02 11 05 – Sistemi ta’ l-informazzjoni | XX01021107 Azzjonijiet ta’ taħriġ u ta’ perfezzjonament ta’ l-interpreti | offerta ta’ għotjiet universitarji u assistenza għat-tagħlim fil-qasam ta’ l-interpretazzjoni fil-konferenzi, assistenza fl-iżvilupp ta’ l-għodda għat-tagħlim mill-bogħod u l-finanzjament ta’ boroż ta’ studju għall-istudenti u żjarat ta’ taħriġ; | 0.935 | 0.935 | 0.935 | 0.935 | 0.935 | 0.935 | 5.61 | appoġġ għall-lawrja tal-Masters fl-Interpretazzjoni fil-Konferenzi u t-Tmexxija tal-Konferenzi | 0.082 | 0.082 | 0.082 | 0.082 | 0.082 | 0.082 | 4.92 | 2 Infiq Ieħor Totali tat-Tmexxija (XX 01 02 11) | 1.027 | 1.027 | 1.027 | 1.027 | 1.027 | 1.027 | 10.59 | 3 Infiq ieħor ta’ natura amministrattiva (speċifika b’referenza għal-linja tal-baġit) | Spejjeż Amministrattivi totali, minbarra dawk tar-riżorsi umani u l-ispejjeż marbuta magħhom, (MHUX inklużi fl-ammont ta’ referenza) | Kalkolazzjoni - Infiq amministrattiv ieħor mhux inkluż fl-ammont ta’ referenza [1] 21 bl-inklużjoni ta’ l-Irlandiż mill-2007; 23 meta jiżdiedu l-Bulgaru u r-Rumen. [2] Ara l-istudju Euromosaic fihttp://europa.eu.int/comm/education/policies/lang/languages/langmin/euromosaic/index_en.html [3] Ġurnal Uffiċjali C 364, 18.12.2000, p. 1. [4] Ara d-Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill rigward is-Sena Ewropea tal-Lingwi 2001 (1934/2000) tas-17.7.2000. [5] Li tifhem kulturi oħra jiġi mit-tagħlim tal-lingwi li jesprimu dawk il-kulturi; huwa għalhekk li l-Kummissjoni ma tħeġġiġx l-użu ta’ lingwi artifiċjali li, mid-definizzjoni tagħhom, m’għandhomx referenzi kulturali. [6] Il-Kunsill Ewropew ta’ Barċellona, 15 u 16 ta’ Marzu 2002, Il-Konklużjonijiet tal-Presidenza, parti I, 43.1. [7] COM(2003) 449 Il-Promozzjoni tat-Tagħlim tal-Lingwa u d-Diversità Lingwistika: Pjan ta’ Azzjoni 2004 – 2006; COM(1995) 590: White Paper ‘It-Tagħlim u l-istudju tal-lingwi (‘Teaching and Learning’) [8] Ewrobarometru 63.4 [9] Key data on teaching languages at school in Europe , Eurydice, 2005, ISBN 92 894 8681-3. [10] COM (2003) 449 [11] COM (2003) 449 [12] http://europa.eu.int/comm/education/policies/lang/key/studies_en.html [13] http://www.eblul.org [14] http://www.mercator-central.org/ [15] Studju ta’ Fattibilità fuq il-Ħolqien ta’ Aġenzija Ewropea għad-Diversità Lingwistika u għat-Tagħlim tal-Lingwi, Rapport Finali, Mejju 2005;http://europa.eu.int/comm/education/policies/lang/doc/linguistic_diversity_study_en.pdf [16] COM(2005) 24 tat-2.2.2005. [17] http://europa.eu.int/growthandjobs/pdf/integrated_guidelines_en.pdf [18] Il-Grupp ta’ Esperti fuq il-Lingwi kien stabbilit fil-qafas tal-proċess ta’ l-Edukazzjoni u t-Taħriġ 2010 u jinkludi espert wieħed innominat mill-biċċa l-kbira ta’ l-Istati Membri. [19] L-aktar rapport riċenti jinsab fi:http://europa.eu.int/comm/education/policies/2010/doc/lang2004.pdf [20] European Profile for Language Teacher Education – A Frame of Reference ta’ Michael Kelly, Michael Grenfell et al., Southampton University, UK [21] Key Data on Teaching Languages at School in Europe , Op cit. [22] COM (2003) 449 [23] COM (2005) 356 [24] Dawn il-pjanijiet għandhom ikunu ibbażati fuq il-Linji ta’ Gwida Integrati Nru 23 u jifformaw parti mill-pjanijiet nazzjonali li l-Istati Membri qed jipproduċu fil-kuntest tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Liżbona għat-tkabbir u l-impjiegi.(http://europa.eu.int/growthandjobs/pdf/integrated_guidelines_en.pdf) [25] Profil Ewropew għall-Edukazzjoni ta’ l-Għalliema tal-Lingwi – Sistema ta’ Riferiment (http://europa.eu.int/comm/education/policies/lang/doc/profile_en.pdf) [26] Eż.: l-istudju mis-CILT, iċ-ċentru nazzjonali tal-lingwa tar-Renju Unit, maħruġ fl-2005: http://www.cilt.org.uk/key/talkingworldclass.pdf [27] COM(2002) 72. [28] L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva 2000/13/KE tal-Parlament u tal-Kunsill ta’ l-20 ta’ Marzu 2000 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta’ l-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ l-ittikkettar, il-preżentazzjoni u r-riklamar ta’ oġġetti ta’ l-ikel, Ġurnal Uffiċjali 109, tas-6.5.2000, p.29; Komunikazzjoni ta’ l-10 ta’ Novembru 1993 dwar l-użu tal-lingwa fl-informazzjoni lill-konsumaturi fil-Komunità: (3) COM(1993) 456. [29] 2005/29/KE [30] eContent, eContent plus, Media u eLearning [31] Iżda, kien stmat li l-aqwa 20 kumpanija tad-dinja li jipprovdu servizzi ta’ traduzzjoni jimpjegaw ’il fuq minn 10 000 persuna u għandhom dħul annwali ta’ ’l fuq minn €1 200 miljun; madwar tnejn minn ħamsa ta’ din l-attività sseħħ fl-Unjoni Ewropea.(ara http://www.commonsenseadvisory.com/en/research/top_20.htm). [32] Translation services — Service requirements (Servizzi tat-Traduzzjoni – Rekwiżiti għas-Servizz , dokument WI CSA07001, ippreparat mill-Kumitat Tekniku CEN/BTTF 138. [33] L-Assoċjazzjoni Internazzjonali ta’ l-Interpreti tal-Konferenzi għandha madwar 3 000 membru individwali, li madwar nofshom huma fl-Unjoni Ewropea. [34] COM(2005) 229 u 465 [35] Nru. 1 tal-1958, li jiddetermina l-lingwi li għandhom jintużaw mill-Komunità Ekonomika Ewropea. [36] http://europa.eu.int/eur-lex/lex [37] http://europa.eu.int/youreuropehttp://europa.eu.int/citizensrights/signpost [38] http://europa.eu.int/idabc/ [39] Rapport ta’ l-Ewrobarometru 63.4;http://europa.eu.int/comm/public_opinion/archives/eb/eb63/eb63_en.htm [40] Infiq li ma jaqax taħt il-Kapitolu xx 01 tat-Titolu xx ikkonċernat. [41] Infiq inkluż fl-Artikolu xx 01 04 tat-Titolu xx. [42] Infiq inkluż fil-Kapitolu xx 01 minbarra fl-Artikoli xx 01 04 jew xx 01 05. [43] Ara l-Punti 19 u 24 tal-Ftehim Interistituzzjonali. [44] Jekk jiġi indikat aktar minn metodu wieħed, jekk jogħġbok agħti aktar dettalji dwar dan il-punt fit-taqsima “Rimarki Relevanti”. [45] Kif imfisser fl-Artikolu 5.3 [46] L-ispiża ta’ dawn MA TAQAX taħt l-ammont ta’ referenza [47] L-ispiża ta’ dawn MA TAQAX taħt l-ammont ta’ referenza [48] L-ispiża ta’ dawn taqa’ taħt l-ammont ta’ referenza [49] Speċifka t-tip ta’ kumitat u l-grupp li jagħmel parti minnu. 5% 9% 9% 13% 12% 18% 13% 5% 2% 11% 12% 34% 1% 2% 1% 1% 5% 3% Oħrajn (SPONTANJI) Ir-Russu L-Olandiż Il-Pullakk L-Ispanjol It-Taljan Il-Franċiż Il-Ġermaniż L-Ingliż Ilsien omm Ilsien barrani TOTALI 47% 30% 23% 15% 14% 10% 6% 6% 5% Persuni li jistgħu jipparteċipaw f’konverżazzjoni f’lingwa oħra li ma tkunx dik ta’ art twelidhom % pajjiż 29% 30% 36% 36% 36% 41% 45% 49% 49% 50% 58% 60% 62% 66% 69% 71% 72% 87% 88% 88% 89% 90% 91% 93% 99% 93% HU UK PT IT ES IE FR PL EL EU25 AT CZ DE FI SK BE CY EE SE DK SI LT NL MT LV LU