MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 11/1

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

Linji Gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għall-akkordji dwar kooperazzjoni orizzontali

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

2011/C 11/01

WERREJ

1. Introduzzjoni

1.1. Skop u ambitu

1.2. Prinċipji bażiċi għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101

1.2.1. L-Artikolu 101(1)

1.2.2. L-Artikolu 101(3)

1.3. Struttura ta’ dawn il-linji gwida

2. Prinċipji Ġenerali dwar l-evalwazzjoni kompetittiva tal-iskambju ta’ informazzjoni

2.1. Definizzjoni u ambitu

2.2. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

2.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

2.2.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan

2.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

2.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

2.3.1. Kisbiet fl-effiċjenza

2.3.2. Indispensabbiltà

2.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi

2.3.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

2.4. Eżempji

3. Akkordji ta’ riċerka u żvilupp

3.1. Definizzjoni

3.2. Is-swieq rilevanti

3.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

3.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

3.3.2. Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

3.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

3.4. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

3.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza

3.4.2. Indispensabbiltà

3.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi

3.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

3.4.5. Żmien tal-evalwazzjoni

3.5. Eżempji

4. Akkordji ta’ produzzjoni

4.1. Definizzjoni u ambitu

4.2. Swieq rilevanti

4.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

4.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

4.3.2. Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

4.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

4.4. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

4.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza

4.4.2. Indispensabbiltà

4.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi

4.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

4.5. Eżempji

5. Akkordji ta’ xiri

5.1. Definizzjoni

5.2. Swieq rilevanti

5.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

5.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

5.3.2. Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

5.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

5.4. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

5.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza

5.4.2. Indispensabbiltà

5.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi

5.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

5.5. Eżempji

6. Akkordji dwar il-Kummerċjalizzazzjoni

6.1. Definizzjoni

6.2. Swieq rilevanti

6.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

6.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

6.3.2. Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

6.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

6.4. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

6.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza

6.4.2. Indispensabbiltà

6.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi

6.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

6.5. Eżempji

7. Akkordji ta’ standardizzazzjoni

7.1. Definizzjoni

7.2. Swieq rilevanti

7.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

7.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

7.3.2. Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

7.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

7.4. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

7.4.1. Kisbiet fl-effiċjenza

7.4.2. Indispensabbiltà

7.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi

7.4.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

7.5. Eżempji

1. INTRODUZZJONI

1.1. Skop u ambitu

1. Dawn il-linji gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (1) (“l-Artikolu 101”) ta’ akkordji bejn impriżi, deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi u prattiċi miftiehma (kollettivament imsejħa “akkordji”) dwar il-kooperazzjoni orizzontali. Kooperazzjoni hija ta’ “natura orizzontali” jekk jiġi konkluż akkordju bejn kompetituri attwali jew potenzjali. Barra minn hekk, dawn il-linji gwida jkopru wkoll akkordji c kooperazzjoni orizzontali bejn impriżi mhux f’kompetizzjoni, pereżempju bejn żewġ kumpaniji attivi fl-istess swieq ta’ prodotti iżda fi swieq ġeografikament differenti mingħajr ma jkunu kompetituri potenzjali.

2. Akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jwasslu għal benefiċċji ekonomiċi sostanzjali, b’mod partikolari jekk jikkombinaw attivitajiet, kapaċitajiet jew assi komplementari. Kooperazzjoni orizzontali tista’ tkun mezz għall-qsim tar-riskju, għall-iffrankar tal-ispejjeż, biex jiżdiedu l-investimenti, biex in-know-howin-know-how jiġi kondiviż, għat-titjib fil-kwalità u l-varjetà tal-prodotti, u għal tnedija aktar rapida tal-innovazzjoni.

3. Mill-banda l-oħra, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jwasslu għal problemi ta’ kompetizzjoni. Dan ikun il-każ, pereżempju, jekk il-partijiet jaqblu li jiffissaw il-prezzijiet jew l-output jew li jaqsmu s-swieq, jew jekk il-kooperazzjoni tippermetti li l-partijiet iżommu, jiksbu jew iżidu s-setgħa fis-suq u b’hekk dan x’aktarx iwassal għal effetti negattivi fuq is-suq fir-rigward tal-prezzijiet, l-output, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni.

4. Il-Kummissjoni, waqt li tirrikonoxxi l-benefiċċji li jistgħu jiġu ġġenerati minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, għandha tiżgura li tinżamm il-kompetizzjoni effettiva. L-Artikolu 101 jipprovdi l-qafas legali għal evalwazzjoni bilanċjata li tqis kemm l-effetti negattivi fuq il-kompetizzjoni kif ukoll l-effetti prokompetittivi.

5. L-iskop ta’ dawn il-linji gwida huwa li jiġi provdut qafas analitiku għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali; dawn jikkonċernaw l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp, l-akkordji ta’ produzzjoni, inklużi akkordji ta’ subappaltar u speċjalizzazzjoni, akkordji ta’ xiri, akkordji ta’ kummerċjalizzazzjoni, akkordji ta’ standardizzazzjoni, inklużi kuntratti standard, u l-iskambju ta’ informazzjoni. Dan il-qafas huwa bbażat primarjament fuq kriterji legali u ekonomiċi li jgħinu fl-analiżi ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u l-kuntest li jseħħ fih. Il-kriterji ekonomiċi bħas-setgħa fis-suq tal-partijiet u fatturi oħra relatati mal-istruttura tas-suq jiffurmaw element prinċipali tal-evalwazzjoni tal-impatt fuq is-suq li probabbilment jiġi kkawżat minn akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u, għalhekk, għal-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101.

6. Dawn il-linji gwida japplikaw għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji dwar kooperazzjoni orizzontali irrispettivament mil-livell ta’ integrazzjoni li jinvolvu bl-eċċezzjoni ta’ attivitajiet li jikkostitwixxu konċentrazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (2) (“ir-Regolament dwar l-Għaqdiet”) kif ikun il-każ, pereżempju, għal joint ventures li jwettqu, fuq bażi dewwiema, il-funzjonijiet kollha ta’ entità ekonomika awtonoma (“joint ventures bil-funzjonijiet kollha”) (3).

7. Meta wieħed jikkunsidra n-numru potenzjalment kbir ta’ tipi u kombinazzjonijiet ta’ kooperazzjoni orizzontali u ċ-ċirkustanzi tas-suq li joperaw fihom, huwa diffiċli li jiġu provduti tweġibiet speċifiċi għal kull xenarju possibbli. dawn il-linji gwida se jassistu madankollu lin-negozji fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni individwali mal-Artikolu 101. Dawk il-kriterji, madankollu, ma jikkostitwixxux “lista ta’ verifika” li tista’ tiġi applikata mekkanikament. Kull każ għandu jiġi evalwat abbażi tal-fatti proprji tiegħu li jistgħu jeħtieġu applikazzjoni flessibbli ta’ dawn il-linji gwida.

8. Il-kriterji stabbiliti f’dawn il-linji gwida japplikaw għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li jikkonċernaw kemm merkanzija kif ukoll servizzi (kollettivament imsejħa “prodotti”). Dawn il-linji gwida jikkomplementaw ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru […] ta’ […] dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ riċerka u żvilupp (4) (“ir-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija tar-Riċerka u l-Iżvilupp”) u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru […] ta’ […] dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ speċjalizzazzjoni (5) (“ir-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija tal-Ispeċjalizzazzjoni”).

9. Għalkemm dawn il-linji gwida fihom ċerti referenzi għal kartelli, mhumiex maħsuba bħala gwida dwar dak li jikkostitwixxi jew ma jikkostitwixxix kartell kif definit bil-prassi deċiżjonali tal-Kummissjoni u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

10. It-terminu “kompetituri” kif użat f’dawn il-linji gwida jinkludi kemm kompetituri attwali kif ukoll dawk potenzjali. Żewġ kumpaniji huma ttrattati bħala kompetituri attwali jekk ikunu attivi fl-istess suq rilevanti. Kumpanija tiġi ttrattata bħala kompetitur potenzjali ta’ kumpanija oħra jekk, fin-nuqqas tal-akkordju, fil-każ ta’ żieda żgħira iżda permanenti fil-prezzijiet relattivi, x’aktarx li l-kumpanija tal-ewwel, f’perjodu qasir ta’ żmien (6), tagħmel l-investimenti addizzjonali neċessarji jew spejjeż oħra neċessarji ta’ tibdil biex tidħol fis-suq rilevanti li fih tkun attiva l-kumpanija tal-aħħar. Din l-evalwazzjoni trid tkun ibbażata fuq raġunijiet realistiċi, għax is-sempliċi possibbiltà teoretika li tidħol f’suq mhijiex biżżejjed (ara l-Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-finijiet tal-dritt Komunitarju tal-kompetizzjoni) (7) (“l-Avviż dwar id-Definizzjoni tas-Suq”).

11. Kumpaniji li jiffurmaw parti mill-istess “impriża” skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) mhumiex ikkunsidrati kompetituri għall-finijiet ta’ dawn il-linji gwida. L-Artikolu 101 japplika biss għal akkordji bejn impriżi indipendenti. Meta kumpanija teżerċita influwenza deċiżiva fuq kumpanija oħra dawn jiffurmaw entità ekonomika waħdiena u, għalhekk, huma parti mill-istess impriża (8). L-istess jgħodd għal kumpaniji affiljati, jiġifieri, kumpaniji li fuqhom tiġi eżerċitata influwenza deċiżiva mill-istess kumpanija prinċipali. Konsegwentement dawn mhumiex ikkunsidrati kompetituri anki jekk it-tnejn ikunu attivi fl-istess swieq tal-prodotti u ġeografiċi rilevanti.

12. Akkordji konklużi bejn impriżi li joperaw f’livelli differenti tal-katina tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni, jiġifieri akkordji vertikali, huma fil-prinċipju ttrattati fir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 330/2010 tal-20 ta’ April 2010 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta’ akkordji vertikali u prattiċi miftiehma (9) (“ir-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija ta’ Restrizzjonijiet Vertikali”) u l-Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali (10). Madankollu, sa fejn akkordji vertikali, pereżempju, akkordji ta’ distribuzzjoni, jiġu konklużi bejn kompetituri, l-effetti tal-akkordju fuq is-suq u l-problemi tal-kompetizzjoni possibbli jistgħu jkunu simili għal akkordji orizzontali. Għalhekk, akkordji vertikali bejn kompetituri jaqgħu taħt dawn il-linji gwida (11). Jekk iqum il-bżonn li tali akkordji jiġi evalwati wkoll skont ir-Regolament għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija ta’ Restrizzjonijiet Vertikali u l-Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali, dan jiġi stabbilit speċifikament fil-kapitolu rilevanti ta’ dawn il-linji gwida. Fin-nuqqas ta’ tali referenza, dawn il-linji gwida jkunu applikabbli biss għall-akkordji vertikali bejn kompetituri.

13. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jikkombinaw stadji differenti ta’ kooperazzjoni, pereżempju r-riċerka u l-iżvilupp (“R&Ż”) u l-produzzjoni u/jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tagħhom. Tali akkordji ġeneralment ikunu koperti ukoll minn dawn il-linji gwida. Meta jintużaw dawn il-linji gwida għall-analiżi ta’ tali kooperazzjoni integrata, bħala regola ġenerali, il-kapitoli kollha dwar il-partijiet differenti tal-kooperazzjoni se jkunu rilevanti. Madankollu, fejn il-kapitoli rilevanti ta’ dawn il-linji gwida jinkludu messaġġi gradwati, pereżempju fir-rigward ta’ żoni ta’ sigurezza jew jekk ċerta kondotta tiġix ikkunsidrata normalment bħala restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan jew skont l-effett, dak li huwa stabbilit fil-kapitolu dwar dik il-parti ta’ kooperazzjoni integrata li tista’ titqies bħala “iċ-ċentru tal-gravità” tagħha jipprevali għall-kooperazzjoni sħiħa (12).

14. Żewġ fatturi huma partikolarment rilevanti għad-determinazzjoni taċ-ċentru tal-gravità ta’ kooperazzjoni integrata: l-ewwel nett, il-punt tal-bidu tal-kooperazzjoni, u, it-tieni nett, il-livell ta’ integrazzjoni tal-funzjonijiet differenti li huma kkombinati. Pereżempju, iċ-ċentru tal-gravità ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jinvolvi kemm attivitajiet konġunti ta’ R&Ż kif ukoll produzzjoni konġunta tar-riżultati għalhekk normalment ikun l-attivitajiet konġunti ta’ R&Ż, għaliex il-produzzjoni konġunta sseħħ biss jekk l-attivitajiet konġunti ta’ R&Ż jirnexxu. Dan jimplika li r-riżultati tal-attivitajiet konġunti ta’ R&Ż huma deċiżivi għall-produzzjoni konġunta sussegwenti. L-evalwazzjoni taċ-ċentru tal-gravità tinbidel jekk il-partijiet ikunu involvew ruħhom fil-produzzjoni konġunta fi kwalunkwe każ, jiġifieri irrispettivament mill-attivitajiet konġunti ta’ R&Ż, jew jekk l-akkordju pprovda għal integrazzjoni sħiħa fiż-żona tal-produzzjoni u integrazzjoni parzjali biss ta’ xi attivitajiet ta’ R&Ż. F’dan il-każ, iċ-ċentru tal-gravità tal-kooperazzjoni jkun il-produzzjoni konġunta.

15. L-Artikolu 101 japplika biss għal dawk l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-prinċipji dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 101 stipulati f'dawn il-linji gwida għalhekk huma bbażati fuq il-preżunzjoni li akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkun kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri b’mod sinifikanti.

16. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101 kif deskritta f’dawn il-linji gwida hija bla ħsara għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 102 tat-Trattat għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali (13).

17. Dawn il-linji gwida huma bla ħsara għall-interpretazzjoni li tista’ tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea lill-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali.

18. Dawn il-linji gwida jissostitwixxu l-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 81 tat-Trattat KE għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali (14) li ġew ippubblikati mill-Kummissjoni fl-2001 u ma japplikawx sa fejn japplikaw ir-regoli speċifiċi għas-settur bħal fil-każ ta’ ċerti akkordji dwar l-agrikoltura (15), it-trasport (16) jew l-assigurazzjoni (17). Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja l-operazzjoni tar-Regolamenti għall-Eżenzjoni ta’ Kategorija tar-R&Ż u tal-Ispeċjalizzazzjoni u dawn il-linji gwida abbażi tal-informazzjoni dwar is-suq minn partijiet interessati u awtoritajiet tal-kompetizzjoni nazzjonali u tista’ tirrevedi dawn il-linji gwida fid-dawl ta’ żviluppi futuri u għarfien li qed jiżviluppa.

19. Il-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 81(3) tat-Trattat (18) (“il-Linji Gwida Ġenerali”) fihom gwida ġenerali dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 101. Konsegwentement, dawn il-linji gwida għandhom jinqraw flimkien mal-Linji Gwida Ġenerali.

1.2. Prinċipji bażiċi għall-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101

20. L-evalwazzjoni skont l-Artikolu 101 tikkonsisti f’żewġ stadji. L-ewwel stadju, skont l-Artikolu 101(1), huwa li jiġi evalwat jekk akkordju bejn impriżi, li jkun kapaċi jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, għandux għan antikompetittiv jew effetti restrittivi attwali jew potenzjali (19) fuq il-kompetizzjoni. It-tieni stadju, skont l-Artikolu 101(3), li jsir rilevanti biss fejn jinsab li akkordju jirrestrinġi l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), hu li jiġu determinati l-benefiċċji prokompetittivi li jirriżultaw minn dak l-akkordju u li jiġi evalwat jekk dawk l-effetti prokompetittivi jissuperawx l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni (20). L-ibbilanċjar tal-effetti restrittivi u prokompetittivi jsir esklużivament fi ħdan il-qafas stabbilit bl-Artikolu 101(3) (21). Jekk l-effetti prokompetittivi ma jissuperawx ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni, l-Artikolu 101(2) jistipula li l-akkordju għandu jkun awtomatikament null.

21. L-analiżi ta’ akkordji ta’ koperazzjoni orizzontali għandha ċerti elementi komuni mal-analiżi ta’ fużjonijiet orizzontali li għadhom x'jaqsmu mal-effetti restrittivi li jista’ jkun hemm, b'mod partikulari fir-rigward ta’ joint ventures. Spiss ikun hemm biss linja fina bejn joint ventures bil-funzjonijiet kollha li jaqgħu taħt ir-Regolament dwar l-Għaqdiet u joint ventures mhux bil-funzjonijiet kollha li huma evalwati skont l-Artikolu 101. Għalhekk, l-effetti tagħhom jistgħu jkunu pjuttost simili.

22. F’ċerti każijiet, il-kumpaniji jitħeġġu mill-awtoritajiet pubbliċi biex jidħlu f'akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali sabiex jilħqu għan ta’ politika pubblika permezz tal-awtoregolamentazzjoni. Madankollu, il-kumpaniji jibgħu suġġetti għall-Artikolu 101 jekk liġi nazzjonali sempliċement tinkoraġġihom jew tagħmilha eħfef għalihom biex jaġixxu b’imġiba antikompetittiva awtonoma (22). Fi kliem ieħor, il-fatt li l-awtoritajiet pubbliċi jinkoraġġixxu akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jfissirx li dan huwa permissibbli taħt l-Artikolu 101 (23). Huwa biss jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali teħtieġ lill-kumpaniji jaġixxu b’imġiba antikompetittiva, jew jekk il-leġiżlazzjoni nazzjonali toħloq qafas legali li jipprekludi kull opportunità għal attività kopetittiva min-naħa tagħhom, li l-Artikolu 101 ma japplikax (24). F’tali sitwazzjoni, ir-restrizzjoni tal-kompetizzjoni ma tkunx attribwibbli, kif jitlob impliċitament l-Artikolu 101, għall-imġiba awtonoma tal-kumpaniji u huma jkunu protetti mill-konsegwenzi kollha ta’ ksur ta’ dak l-Artikolu (25). Kull każ għandu jiġi evalwat fuq il-fatti proprji tiegħu skont il-prinċipji ġenerali stabbiliti f’dawn il-linji gwida.

1.2.1. L-Artikolu 101(1)

23. L-Artikolu 101(1) jipprojbixxi akkordji li l-għan jew l-effett tagħhom ikun li jirrestrinġi (26) l-kompetizzjoni.

(i) Restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan

24. Ir-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan huma dawk li fin-natura tagħhom għandhom il-potenzjal li jirrestrinġu l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) (27). Mhuwiex meħtieġ li jiġu eżaminati l-effetti attwali jew potenzjali ta’ akkordju fis-suq ladarba jkun ġie stabbilit l-għan antikompetittiv tiegħu (28).

25. Skont il-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, sabiex jiġi evalwat jekk akkordju għandux għan antikompetittiv, għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni l-kontenut tal-akkordju, l-għanijiet li jfittex li jilħaq, u l-kuntest ekonomiku u legali li jifforma parti minnu. Barra minn hekk, għalkemm l-intenzjoni tal-partijiet mhijiex fattur meħtieġ sabiex jiġi determinat jekk akkordju għandux għan antikompetittiv, il-Kummissjoni tista’ madankollu tqis dan l-aspett fl-analiżi tagħha (29). Gwida ulterjuri dwar il-kunċett tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan tista’ tinkiseb fil-Linji Gwida Ġenerali.

(ii) Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

26. Jekk akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jirrestrinġix il-kompetizzjoni skont l-għan, għandu jiġi eżaminat jekk dan għandux effetti restrittivi sinifikanti fuq il-kompetizzjoni. Għandhom jitqiesu kemm l-effetti attwali kif ukoll dawk potenzjali. Fi kliem ieħor, għandu mill-anqas ikun probabbli li l-akkordju jkollu effetti antikompetittivi.

27. Sabiex akkordju jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) dan għandu jkollu, jew għandu jkun probabbli li jkollu, impatt negattiv sinifikanti fuq mill-anqas wieħed mill-parametri tal-kompetizzjoni fis-suq, bħall-prezz, l-output, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni. L-akkordji jista’ jkollhom tali effetti billi jnaqqsu f’mod sinifikanti l-kompetizzjoni bejn il-partijiet fl-akkordju jew bejn kwalunkwe waħda minnhom u partijiet terzi. Dan ifisser li l-akkordju jrid inaqqas l-indipendenza tal-partijiet fit-teħid ta’ deċiżjonijiet (30), jew minħabba l-obbligi li jkunu jinsabu fil-akkordji li jirregolaw l-aġir fis-suq ta’ mill-anqas waħda mill-partijiet jew billi jinfluwenza l-aġir fis-suq ta’ mill-anqas waħda mill-partijiet billi jikkawża bidla fl-inċentivi tagħha.

28. L-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fi ħdan is-suq rilevanti probabbilment iseħħu fejn jista’ jkun mistenni bi grad ta’ probabbiltà raġonevoli li, minħabba l-akkordju, l-partijiet ikunu jistgħu jgħollu l-prezzijiet jew inaqqsu l-output, il-kwalità talprodott, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni b’mod redditizju. Dan ikun jiddependi fuq ħafna fatturi bħan-natura u l-kontenut tal-akkordju, il-punt sa fejn il-partijiet individwalment jew b’mod konġunt għandhom jew jiksbu ċertu livell ta’ setgħa fis-suq, u l-punt sa fejn l-akkordju jikkontribwixxi għall-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ ta’ dik is-setgħa fis-suq jew jippermetti lill-partijiet jisfruttaw tali setgħa fis-suq.

29. L-evalwazzjoni ta’ jekk akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkollux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) għandha ssir b’paragun mal-kuntest legali u ekonomiku attwali li fih kieku sseħħ il-kompetizzjoni fin-nuqqas tal-akkordju bir-restrizzjonijiet allegati tiegħu kollha (jiġifieri, fin-nuqqas tal-akkordju kif inhu (jekk diġà implimentat) jew kif ikun ippjanat (jekk mhux diġà implimentat) fi żmien l-evalwazzjoni). Għaldaqstant, sabiex jiġu ppruvati l-effetti restrittivi attwali jew potenzjali fuq il-kompetizzjoni, ikun meħtieġ li jitqiesu l-kompetizzjoni bejn il-partijiet u l-kompetizzjoni minn partijiet terzi, b’mod partikolari l-kompetizzjoni attwali jew potenzjali li kienet tkun teżisti fin-nuqqas tal-akkordju. Dan il-paragun ma jikkunsidrax kwalunkwe kisba potenzjali fl-effiċjenza ġġenerata mill-akkordju għax din tiġi evalwata biss skont l-Artikolu 101(3).

30. Konsegwentement, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali bejn il-kompetituri li, abbażi ta’ fatturi oġġettivi, ma jkunux jistgħu jwettqu b’mod indipendenti l-proġett jew l-attività koperta mill-kooperazzjoni, pereżempju minħabba fil-kapaċitajiet tekniċi limitati tal-partijiet, normalment ma joħolqux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) sakemm il-partijiet ma setgħux iwettqu l-proġett b’restrizzjonijiet anqas strinġenti (31).

31. Gwida ġenerali dwar il-kunċett tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-effett tista’ tinkiseb fil-Linji Gwida Ġenerali. Dawn il-linji gwida jipprovdu gwida addizzjonali speċifika għall-evalwazzjoni dwar il-kompetizzjoni tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali.

Natura u kontenut tal-akkordju

32. In-natura u l-kontenut ta’ akkordju huma marbuta ma’ fatturi bħall-qasam u l-għan tal-kooperazzjoni, ir-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet u l-punt sa fejn jikkombinaw l-attivitajiet tagħhom. Dawn il-fatturi jiddeterminaw liema tipi ta’ tħassib possibbli dwar il-kompetizzjoni jistgħu jiġu kkawżati minn akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali.

33. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jillimitaw il-kompetizzjoni b’diversi modi. L-akkordju jista’: — ikun esklużiv fis-sens li jillimita l-possibbiltà li l-partijiet jikkompetu kontra xulxin jew kontra partijiet terzi bħala operaturi ekonomiċi indipendenti jew bħala partijiet f’akkordji oħra konkorrenti; — jeħtieġ li l-partijiet jikkontribwixxu ċerti assi tant li titnaqqas b’mod sinifikanti l-indipendenza tagħhom għat-teħid tad-deċiżjonijiet; jew — jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-partijiet b’tali mod li l-indipendenza tagħhom għat-teħid tad-deċiżjonijiet titnaqqas b’mod sinifikanti. Kemm l-interessi finanzjarji fl-akkordju kif ukoll l-interessi finanzjarji f’partijiet oħra fl-akkordju jkunu rilevanti għall-evalwazzjoni.

34. L-effett potenzjali ta’ tali akkordji jista’ jkun it-telf tal-kompetizzjoni bejn il-partijiet fl-akkordju. Il-kompetituri jistgħu jgawdu wkoll mit-tnaqqis tal-pressjoni kompetittiva li jirriżulta mill-akkordju u għalhekk jistgħu jsibu li jkun vantaġġuz għalihom li jżidu l-prezzijiet tagħhom. It-tnaqqis f’dawk ir-restrizzjonijiet kompetittivi jista’ jwassal għal żidiet fil-prezzijiet fis-suq rilevanti. Fatturi bħal jekk il-partijiet fl-akkordju jkollhomx ishma fis-suq għolja, jekk ikunux kompetituri mill-qrib, jekk il-klijenti jkollhomx possibbiltajiet limitati li jbiddlu l-fornituri, jekk ma jkunx probabbli li l-kompetituri jżidu l-provvista jekk jiżdiedu l-prezzijiet, u jekk waħda mill-partijiet fl-akkordju tkunx forza kompetittiva importanti, huma kollha rilevanti għall-evalwazzjoni kompetittiva tal-akkordju.

35. Akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jista’ wkoll: — iwassal għall-iżvelar ta’ informazzjoni strateġika li jżid il-probabbiltà ta’ koordinazzjoni bejn il-partijiet fi jew barra mill-qasam tal-kooperazzjoni; — jikseb komunalità sinifikanti tal-ispejjeż (jiġifieri, il-proporzjon ta’ spejjeż varjabbli li partijiet għandhom ikollhom inkomuni), sabiex il-partijiet ikunu jistgħu jikkoordinaw aktar faċilment il-prezzijiet tas-suq u l-output.

36. Komunalità sinifikanti tal-ispejjeż miksuba b’akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali tista’ tippermetti lill-partijiet jikkoordinaw aktar faċilment il-prezzijiet tas-suq u l-output biss meta l-partijiet ikollhom setgħa fis-suq, meta l-karatteristiċi tas-suq iwasslu għal tali koordinazzjoni, meta l-qasam ta’ kooperazzjoni jammonta għal proporzjon għoli tal-ispejjeż varjabbli tal-partijiet f’suq partikolari, u meta l-partijiet jikkombinaw l-attivitajiet tagħhom fil-qasam tal-kooperazzjoni sa punt sinifikanti. Dan jista’ , pereżempju, ikun il-każ fejn jimmanifatturaw jew jixtru flimkien prodott intermedjarju importanti jew jimmanifatturaw jew jiddistribwixxu flimkien proporzjon għoli tal-output totali tagħhom ta’ prodott finali.

37. Akkordju orizzontali jista’ għalhekk inaqqas l-indipendenza tal-partijiet fit-teħid ta’ deċiżjonijiet u b’riżultat ta’ dan iżid il-probabbiltà li jikkordinaw l-aġir tagħhom sabiex jilħqu riżultat kollużiv, iżda dan jista’ wkoll jirrendi l-koordinazzjoni aktar faċli, aktar stabbli jew aktar effettiva għall-partijiet li kienu diġà qed jikkoordinaw qabel, jew billi jirrendi l-koordinazzjoni aktar b’saħħitha jew billi jippermettilhom jilħqu prezzijiet saħansitra ogħla.

38. Ċerti akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, pereżempju akkordji ta’ produzzjoni u ta’ standardizzazzjoni, jistgħu jikkawżaw ukoll tħassib dwar esklużjoni antikompetittiva.

Setgħa fis-suq u karatteristiċi oħra tas-suq

39. Is-setgħa fis-suq hija l-kapaċità li b’mod redditizju l-prezzijiet jinżammu ’l fuq mil-livelli kompetittivi għal perjodu ta’ żmien jew li b’mod redditizju l-produzzjoni tinżamm, f’termini ta’ kwantitajiet ta’ prodotti, kwalità u varjetà tal-prodotti jew ta’ innovazzjoni, taħt il-livelli kompetittivi għal perjodu ta’ żmien.

40. Fi swieq li jkollhom spejjeż fissi l-impriżi jridu jipprezzaw ’il fuq mill-ispejjeż varjabbli tal-produzzjoni tagħhom sabiex jiżguraw profitt kompetittiv fuq l-investiment tagħhom. Il-fatt li l-impriżi jipprezzaw ’il fuq mill-ispejjeż varjabbli tagħhom għalhekk ma jkunx fih innifsu sinjal li l-kompetizzjoni fis-suq ma jkunx qed tiffunzjona sew u li l-impriżi jkollhom setgħa fis-suq li tippermettilhom jipprezzaw ’il fuq mil-livell kompetittiv. Huwa meta r-restrizzjonijiet kompetittivi ma jkunux biżżejjed biex jinżammu l-prezzijiet, l-output, il-kwalità tal-prodotti, ilvarjetà tal-prodotti u l-innovazzjoni f’livelli kompetittivi li l-impriżi jkollhom setgħa fis-suq fil-kuntest tal-Artikolu 101(1).

41. Il-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ tas-setgħa fis-suq jistgħu jirriżultaw minn sengħa aqwa, mill-kapaċita li wieħed ibassar x'se jkunu l-bżonnijiet fil-futur, jew mill-innovazzjoni. Dan jista’ jirriżulta wkoll minn kompetizzjoni mnaqqsa bejn il-partijiet fl-akkordju jew bejn kwalunkwe waħda mill-partijiet u partijiet terzi, pereżempju għax l-akkordju jwassal għal esklużjoni antikompetittiva tal-kompetituri billi jżid l-ispejjeż tal-kompetituri u jillimita l-kapaċità tagħhom li jikkompetu b’mod effettiv mal-partijiet kontraenti.

42. Is-setgħa fis-suq hija kwistjoni ta’ livell. Il-livell tas-setgħa fis-suq meħtieġ għal sejba ta’ ksur skont l-Artikolu 101(1) fil-każ ta’ akkordji li jirrestrinġu l-kompetizzjoni permezz tal-effett huwa inqas mil-livell tas-setgħa fis-suq meħtieġ għas-sejba ta’ dominanza skont l-Artikolu 102, fejn huwa meħtieġ livell sostanzjali ta’ setgħa fis-suq.

43. Il-punt tal-bidu għall-analiżi tas-setgħa fis-suq huwa l-pożizzjoni tal-partijiet fis-swieq affettwati mill-kooperazzjoni. Sabiex titwettaq din l-analiżi s-suq/is-swieq rilevanti għandhom jiġu definiti bl-użu tal-metodoloġija tal-Avviż tal-Kummissjoni dwar id-Definizzjoni tas-Suq. Fejn tipi speċifiki ta’ swieq, bħas-swieq tax-xiri jew tat-teknoloġija, huma kkonċernati dawn il-linji gwida għandhom jipprovdu gwida addizzjonali.

44. Jekk il-partijiet ikollhom sehem fis-suq kombinat baxx, l-akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali probabbli ma joħloqx effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) u, normalment, l-ebda analiżi oħra ma tkun meħtieġa. Dak li hu meqjus “sehem fis-suq kombinat baxx” jiddependi fuq it-tip ta’ akkordju konċernat u jista’ jiġi inferit mil-limiti ta’ referenza tal-“kenn” stabbiliti fid-diversi kapitoli ta’ dawn il-linji gwida u, b’mod aktar ġenerali, min-Notifika tal-Kummissjoni dwar akkordji ta’ importanza minuri li ma jirrestrinġux b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni taħt l-Artikolu 81(1) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (de minimis) (32) (“in-Notifika De Minimis”). Jekk wieħed minn biss żewġ partijiet ikollu biss sehem fis-suq insinifikanti u ma jkollux riżorsi importanti, anki sehem fis-suq kombinat għoli normalment ma jistax jitqies bħala indikazzjoni ta’ effett restrittiv probabbli fuq il-kompetizzjoni fis-suq (33). Minħabba t-tipi differenti ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali u l-effetti differenti li dawn jistgħu jikkawżaw f’sitwazzjonijiet tas-suq differenti, mhuwiex possibbli li jingħata limitu ġenerali tas-sehem fis-suq li ’l fuq minnu tista’ tiġi preżunta setgħa fis-suq suffiċjenti sabiex tikkawża effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

45. Skont il-pożizzjoni fis-suq tal-partijiet u l-konċentrazzjoni fis-suq, fatturi oħra bħall-istabbiltà tal-ishma fis-suq maż-żmien, l-ostakoli għad-dħul u l-probabbiltà ta’ dħul fis-suq, u s-setgħa ta’ kontrabilanċ tax-xerrejja/tal-fornituri għandu jitqies ukoll.

46. Normalment, il-Kummissjoni tuża l-ishma fis-suq kurrenti fl-analiżi kompetittiva tagħha (34). Madankollu, żviluppi futuri raġonevolment ċerti jistgħu jitqiesu wkoll, pereżempju fid-dawl tal-ħruġ, id-dħul jew l-espansjoni fis-suq rilevanti. Id-dejta storika tista’ tintuża jekk l-ishma fis-suq kienu volatili, pereżempju meta s-suq ikun ikkaratterizzat minn ordnijiet varjabbli kbar. Bidliet fl-ishma fis-suq storiċi jistgħu jipprovdu informazzjoni utli dwar il-proċess kompetittiv u l-importanza futura probabbli tal-kompetituri varji, pereżempju, billi jindikaw jekk l-impriżi kienux qed jiksbu jew jitilfu l-ishma fis-suq. Fi kwalunkwe każ, il-Kummissjoni tinterpreta l-ishma fis-suq fid-dawl tal-kundizzjonijiet tas-suq probabbli, pereżempju, jekk is-suq ikunx ta’ natura dinamika ħafna u jekk l-istruttura tas-suq tkunx instabbli minħabba l-innovazzjoni jew it-tkabbir.

47. Meta d-dħul fis-suq ikun faċli biżżejjed, akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali normalment ma jkunx mistenni li jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Sabiex id-dħul jitqies bħala restrizzjoni kompetittiva suffiċjenti fuq il-partijiet f’akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali, dan għandu jiġi ppruvat li jkun probabbli, fi żmien opportun u suffiċjenti biex jiġi evitat jew imxejjen kwalunkwe effett restrittiv potenzjali tal-akkordju. L-analiżi tad-dħul tista’ tiġi affettwata mill-preżenza ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. It-terminazzjoni probabbli jew possibbli ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali tista’ tinfluwenza l-probabbiltà tad-dħul.

1.2.2. L-Artikolu 101(3)

48. L-evalwazzjoni tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-għan jew l-effett taħt l-Artikolu 101(1) hija biss parti waħda mill-analiżi. Il-parti l-oħra, li hija riflessa fl-Artikolu 101(3), hija l-evalwazzjoni tal-effetti prokompetittivi ta’ akkordji restrittivi. L-approċċ ġenerali fl-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) huwa ppreżentat fil-Linji Gwida Ġenerali. Fejn f’każ individwali restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) tkun ġiet pruvata, jista’ jiġi invokat l-Artikolu 101(3) bħala difiża. Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Dicembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (35), l-oneru tal-prova skont l-Artikolu 101(3) jaqa’ fuq l-impriża/i li tinvoka/jinvokaw il-benefiċċju ta’ din id-dispożizzjoni. Għalhekk, l-argumenti fattwali u l-evidenza pprovduti mill-impriża/i għandhom jippermettu lill-Kummissjoni tasal għall-konvinzjoni li l-akkordju kkonċernat probabbli jwassal jew ma jwassalx għal effetti prokompetittivi (36).

49. L-applikazzjoni tar-regola ta’ eċċezzjoni tal-Artikolu 101(3) hija soġġetta għal erba’ kundizzjonijiet kumulattivi, tnejn pożittivi u tnejn negattivi: — l-akkordju għandu jikkontribwixxi għat-titjib tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni tal-prodotti jew jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-progress tekniku jew ekonomiku, jiġifieri jwassal għal kisbiet fl-effiċjenza; — ir-restrizzjonijiet iridu jkunu indispensabbli biex jintlaħqu dawk l-għanijiet, jiġifieri l-kisbiet fl-effiċjenza; — il-konsumaturi għandhom jirċievu sehem ġust tal-benefiċċji li jirriżultaw, jiġifieri l-kisbiet fl-effiċjenza, inklużi kisbiet fl-effiċjenza kwalitattiva, milħuqa minn dawn ir-restrizzjonijiet indispensabbli, għandhom jingħaddu b’mod suffiċjenti lill-konsumaturi sabiex għall-inqas ikunu kkumpensati għall-effetti restrittivi tal-akkordju; għaldaqstant, l-effiċjenzi li jibbenefikaw biss lill-partijiet fl-akkordjumhumiex biżżejjed; għall-finijiet ta’ dawn il-linji gwida, il-kunċett ta’ “konsumaturi” jinkludi l-klijenti, potenzjali u/jew attwali, tal-partijiet fl-akkordju (37); u — l-akkordju ma għandux jagħti lill-partijiet il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta’ parti sostanzjali tal-prodotti kkonċernati.

50. Fil-qasam tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali hemm regolamenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija bbażati fuq l-Artikolu 101(3) għal akkordji ta’ riċerka u żvilupp (38) u ta’ speċjalizzazzjoni (inkluża produzzjoni konġunta) (39). Dawk ir-Regolamenti ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija huma bbażati fuq il-premessa li l-kombinazzjoni ta’ ħiliet jew assi komplementari jistgħu jkunu sors ta’ effiċjenzi sostanzjali fl-akkordji ta’ riċerka u żvilupp u ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jista’ jkun il-każ ukoll għal tipi oħra ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. L-analiżi tal-effiċjenzi ta’ akkordju individwali skont l-Artikolu 101(3) hija għalhekk fil-parti l-kbira kwistjoni li jiġu identifikati l-kapaċitajiet u l-assi komplementari li kull waħda mill-partijiet iġġib lill-akkordju u li jiġi evalwat jekk l-effiċjenzi li jirriżultaw ikunux tali li jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3).

51. Il-komplementaritajiet jistgħu jirriżultaw minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzonatali f’diversi modi. Akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jġib flimkien kapaċitajiet ta’ riċerka differenti li jippermettu lill-partijiet jipproduċu prodotti aħjar li huma orħos u jqassru ż-żmien li dawn il-prodotti jieħdu biex jaslu fis-suq. Akkordju ta’ produzzjoni jista’ jippermetti lill-partijiet jiksbu ekonomiji ta’ skala jew ambitu li ma jkunux jistgħu jiksbu individwalment.

52. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li ma jinvolvux il-kombinazzjoni ta’ kapaċitajiet jew assi komplementari probabbilment inqas iwasslu għal kisbiet fl-effiċjenza li jgawdu minnhom il-konsumaturi. Akkordji bħal dawn jistgħu jnaqqsu d-duplikazzjoni ta’ ċerti spejjeż, pereżempju għax jistgħu jiġu eliminati ċerti spejjeż fissi. Madankollu, huwa ġeneralment inqas probabbli li l-iffrankar fuq spejjeż fissi jirriżulta f’benefiċċji għall-konsumaturi milli ffrankar, pereżempju, fi spejjeż varjabbli jew marġinali.

53. Aktar gwida dwar l-applikazzjoni mill-Kummissjoni tal-kriterji tal-Artikolu 101(3) tista’ tinkiseb mil-Linji Gwida Ġenerali.

1.3. Struttura ta’ dawn il-linji gwida

54. Il-Kapitolu 2 l-ewwel se jistabbilixxu ċerti prinċipji ġenerali għall-evalwazzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni, li japplikaw għat-tipi kollha ta’ akkordji ta’ -kooperazzjoni orizzontali li jinvolvu l-iskambju ta’ informazzjoni. Kull wieħed mill-kapitoli sussegwenti ta’ dawn il-linji gwida se jindirizza tip speċifiku wieħed ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali. Kull kapitolu se japplika l-qafas analitiku deskritt fit-taqsima 1.2 kif ukoll il-prinċipji ġenerali dwar l-iskambju ta’ informazzjoni skont it-tip speċifiku ta’ kooperazzjoni kkonċernat.

2. PRINĊIPJI ĠENERALI DWAR L-EVALWAZZJONI KOMPETITTIVA TAL-ISKAMBJU TA’ INFORMAZZJONI

2.1. Definizzjoni u ambitu

55. L-iskop ta’ dan il-kapitolu huwa li jiggwida l-evalwazzjoni kompetittiva tal-iskambju ta’ informazzjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jkollu diversi forom. L-ewwel nett, id-dejta tista’ tiġi maqsuma direttament bejn kompetituri. It-tieni nett, id-dejta tista’ tiġi maqsuma indirettament permezz ta’ aġenzija komuni (pereżempju, assoċjazzjoni tal-kummerċ) jew parti terza bħal organizzazzjoni ta’ riċerka fis-suq jew permezz tal-fornituri jew bejjiegħa bl-imnut tal-kumpaniji.

56. L-iskambju ta’ informazzjoni jseħħ f'kuntesti differenti. Hemm akkordji, deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi, jew prattiki miftiehma li permezz tagħhom tiġi skambjata l-informazzjoni, fejn il-funzjoni ekonomika ewlenija tkun fl-iskambju nnifsu ta’ informazzjoni. Barra minn dan, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jkun parti minn tip ieħor ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali (pereżempju il-partijiet f’akkordju ta’ produzzjoni jaqsmu bejniethom ċerta informazzjoni dwar l-ispejjeż). L-evalwazzjoni tat-tip imsemmi l-aħħar ta’ skambju ta’ informazzjoni trid issir fil-kuntest tal-evalwazzjoni tal-akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali nnifsu.

57. L-iskambju ta’ informazzjoni huwa karatteristika komuni ta’ bosta swieq kompetittivi u jista’ jiġġenera diversi tipi ta’ kisbiet fl-effiċjenza. jista’ jsolvi problemi ta’ nuqqas ta’ simetriji fl-informazzjoni (40), u b'hekk jagħmel lis-swieq aktar effiċjenti. Barra minn dan, il-kumpaniji jistgħu jtejbu l-effiċjenza interna permezz ta’ valutazzjoni komparattiva mal-aħjar prattiki ta’ xulxin. Il-qsim tal-informazzjoni jista’ wkoll jgħin lill-kumpaniji biex jiffrankaw l-ispejjeż billi jnaqqsu l-inventarji tagħhom, u dan jippermetti twassil aktar malajr s'għand il-konsumaturi ta’ prodotti li jmorru malajr, jew billi jindirizzaw domanda instabbli eċċ. Barra minn hekk, l-iskambji ta’ informazzjoni jistgħu jkunu ta’ benefiċċju dirett għall-konsumaturi billi jnaqqsulhom l-ispejjeż tat-tfittix u jtejbulhom l-għażla.

58. Madanakollu, l-iskambju ta’ informazzjoni tas-suq jista’ wkoll iwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, b'mod partikolari f'sitwazzjonijiet fejn jista’ jippermetti lill-impriżi li jkunu jafu bl-istrateġiji tas-suq tal-kompetituri tagħhom (41). L-eżitu kompetittiv tal-iskambju tal-informazzjoni jiddependi fuq il-karatteristiċi tas-suq li fih iseħħ (bħall-konċentrazzjoni, it-trasparenza, l-istabbiltà, is-simetrija, il-kumplessità eċċ.) kif ukoll fuq it-tip ta’ informazzjoni li tiġi skambjata, li jista’ jimmodifika l-ambjent tas-suq rilevanti lejn wieħed fejn ikun hemm il-periklu li ssir koordinazzjoni.

59. Barra minn hekk, il-komunikazzjoni tal-informazzjoni fost il-kompetituri tista’ tikkostitwixxi akkordju, prattika miftiehma, jew deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi bil-għan li jiġu ffissati, b’mod partikolari, il-prezzijiet jew il-kwantitajiet. Dawk it-tipi ta’ skambji ta’ informazzjoni normalment jitqiesu bħala kartelli u jiġu mmultati bħala tali. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ wkoll jiffaċilita l-implimentazzjoni ta’ kartell billi jippermetti lill-kumpaniji jimmoniterjaw jekk il-parteċipanti jkunux qed jikkonformaw mat-termini miftehmin. Dawk it-tipi ta’ skambji ta’ informazzjoni se jiġi evalwati bħala parti mill-kartell.

Prattika miftiehma

60. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jiġi indirizzat biss skont l-Artikolu 101 jekk jistabbilixxi jew ikun parti minn akkordju, prattika miftiehma jew deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi. L-eżistenza ta’ akkordju, ta’ prattika miftiehma jew ta’ deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi ma tippreġudikax il-kwistjoni jekk l-akkordju, il-prattika miftiehma jew id-deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi tagħtix lok għal restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). F’konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, il-kunċett ta’ prattika miftiehma jirreferi għal forma ta’ koordinazzjoni bejn impriżi li permezz tagħha, mingħajr ma din tkun laħqet l-istadju fejn akkordju veru u proprju jkun ġie konkluż, il-kooperazzjoni prattika bejniethom tiġi sostitwitta intenzjonalment għar-riskji tal-kompetizzjoni (42). Il-kriterji ta’ koordinazzjoni u kooperazzjoni meħtieġa sabiex tiġi determinata prattika miftiehma, iktar milli jeżiġu li jkun fil-fatt inħadem pjan attwali, iridu jinftiehmu fid-dawl tal-kunċett inerenti fid-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-kompetizzjoni, li skonthom kull kumpanija għandha tiddetermina indipendentement il-politika li għandha l-ħsieb li tadotta fis-suq intern u l-kundizzjonijiet li għandha l-ħsieb li toffri lill-konsumaturi tagħha (43).

61. Dan ma jċaħħadx lill-kumpaniji mid-dritt li jadattaw ruħhom b’mod intelliġenti għall-kondotta eżistenti jew antiċipata tal-kompetituri tagħhom. Madankollu, jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn kompetituri, li l-għan jew l-effett tiegħu huwa li joħloq kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni li ma jikkorrispondux għall-kundizzjonijiet kompettittivi normali tas-suq ikkonċernat, meta titqies in-natura tal-prodotti jew servizzi offruti, id-daqs u n-numru tal-impriżi, u l-volum tas-suq ikkonċernat (44). Dan jipprekludi kwalunkwe kuntatt dirett jew indirett bejn kompetituri, li l-għan jew l-effett tiegħu huwa li jinfluwenza kondotta fis-suq ta’ kompetitur attwali jew potenzjali, jew li jiżvela lil tali kompetitur l-aġir li huma stess iddeċidew li jadottaw jew li għandhom il-ħseib li jadottaw fis-suq, u b’hekk jiffaċilitaw riżultat kollużiv fis-suq (45). Għaldaqstant, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jikkostitwixxi prattika miftiehma jekk inaqqas inċertezza strateġika (46) fis-suq u b’hekk jiffaċilita kollużjoni, jiġifieri jekk id-dejta skambjata tkun strateġika. Konsegwentement, it-taqsim ta’ dejta strateġika bejn kompetituri jammonta għal konċertazzjoni, għaliex inaqqas l-indipendenza tal-kondotta tal-kompetituri fis-suq u jnaqqas l-inċentivi tagħhom li jikkompetu.

62. Sitwazzjoni fejn impriża waħda biss tiżvela informazzjoni strateġika lil kompetitur/i tagħha li jaċċettaha/jaċċettawha tista’ tikkostitwixxi wkoll prattika miftiehma (47). Tali żvelar jista’ jseħħ, pereżempju, permezz ta’ kuntatti permezz tal-posta, emails, telefonati, laqgħat eċċ. Huwa mbagħad irrelevanti jekk impriża waħda biss tinfurmax unilateralment lill-kompetituri tagħha bl-aġir fis-suq ippjanat tagħha, jew jekk l-impriżi parteċipanti kollha jinfurmawx lil xulxin bid-deliberazzjonijiet u intenzjonijiet rispettivi. Meta impriża waħda biss tiżvela lill-kompetituri tagħha informazzjoni strateġika rigward il-politika kummerċjali fil-futur tagħha, dan inaqqas l-inċertezza strateġika fir-rigward tal-operat fil-futur tas-suq għall-kompetituri kollha involuti u jżid ir-riskju ta’ limitazzjoni tal-kompetizzjoni u ta’ aġir kollużiv (48). Pereżempju, is-sempliċi attendenza għal laqgħa (49) fejn kumpanija tiżvela l-pjanijiet tal-ipprezzar tagħha lill-kompetituri tagħha hija probabbli li tinqabad taħt l-Artikolu 101, anke fin-nuqqas ta’ akkordju espliċitu ta’ żieda fil-prezzijiet (50). Meta kumpanija tirċievi dejta strateġika minn kompetitur (sewwa jekk f’laqgħa, bil-posta kif ukoll elettronikament), se jiġi preżunt li tkun aċċettat l-informazzjoni u adattat il-kondotta fis-suq tagħha f’dan is-sens sakemm ma tkunx wieġbet b’dikjarazzjoni ċara li ma tixtieqx tirċievi tali dejta (51).

63. Fejn kumpanija tagħmel dikjarazzjoni unilaterali li tkun ukoll ġenwinament pubblika, pereżempju permezz ta’ gazzetta, ġeneralment din ma tikkostitwixxix:rattika miftiehma skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) (52). Madankollu, skont il-fatti li fuqhom huwa bbażat il-każ attwali, il-possibbiltà ta’ sejba ta’ prattika miftiehma ma tistax tiġi eskluża, pereżempju f’sitwazzjoni fejn tali dikjarazzjoni tkun ġiet segwita minn dikjarazzjonijiet pubbliċi minn kompetituri oħra, mhux l-inqas għaliex reazzjonijiet strateġiċi ta’ kompetituri għad-dikjarazzjonijiet pubbliċi ta’ xulxin (li, biex jissemma eżempju wieħed, jistgħu jinvolvu aġġustamenti mill-ġdid tad-dikjarazzjonijiet proprji tagħhom preċedenti għal dikjarazzjonijiet magħmula minn kompetituri) jistgħu jkunu strateġija sabiex jintlaħaq fehim komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni.

2.2. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

2.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni (53)

64. Ladarba jiġi stabbilit li jeżisti akkordju, prattika miftiehma jew deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi, ikun meħtieġ li jiġi kkunsidrat it-tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni fir-rigward tal-iskambju ta’ informazzjoni.

Riżultat kollużiv

65. Permezz taż-żieda b’mod artifiċjali tat-trasparenza fis-suq, l-iskambju ta’ informazzjoni strateġika jista’ jiffaċilita l-koordinazzjoni (jiġifieri l-allinjament) tal-aġir kompetittiv tal-kumpaniji u jirriżulta f’effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Dan jista’ jseħħ permezz ta’ kanali differenti:

66. Mod wieħed huwa li permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni, il-kumpaniji jistgħu jilħqu ftehim komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni, li jista’ jwassal għal riżultat kollużiv fis-suq. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ joħloq aspettattivi reċiprokament konsistenti fir-rigward tal-inċertezzi preżenti fis-suq. Fuq dik il-bażi, il-kumpaniji jistgħu mbagħad jilħqu ftehim komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni tal-aġir kompetittiv tagħhom, anki mingħajr akkordju ta’ koordinazzjoni espliċitu. L iskambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet fir-rigward tal-kondotta fil-futur huwa l-aktar mezz probabbli biex jippermetti li l-kumpaniji jilħqu tali ftehim komuni.

67. Kanal ieħor li permezz tiegħu l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni huwa permezz taż-żieda tal-istabbiltà interna ta’ riżultat kollużiv fuq is-suq. B’mod partikolari, dan jista’ jagħmel hekk billi jippermetti lill-kumpaniji involuti jissorveljaw id-devjazzjonijiet. Jiġifieri, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jirrendi s-suq trasparenti biżżejjed biex jippermetti lill-kumpaniji f’kollużjoni jissorveljaw sa livell suffiċjenti jekk kumpaniji oħra ikunux qed jiddevjaw mir-riżultat kollużiv, u b’hekk biex ikunu jafu meta għandhom jirritaljaw. Kemm l-iskambju ta’ dejta attwali kif ukoll ta’ dik tal-passat jista’ jikkostitwixxi tali mekkaniżmu ta’ monitoraġġ. Dan jista’ jew jippermetti lill-kumpaniji jilħqu riżultat kollużiv fis-swieq fejn qabel ma setgħux jagħmlu dan, jew jista’ jżid l-istabbiltà ta’ riżultat kollużiv diġà preżenti fis-suq (ara l-Eżempju 3, paragrafu 107).

68. It-tielet kanal li permezz tiegħu l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni huwa permezz taż-żieda tal-istabbiltà esterna ta’ riżultat kollużiv fuq is-suq. L-iskambji ta’ informazzjoni li jistgħu jirrendu s-suq trasparenti biżżejjed jistgħu jippermettu lill-kumpaniji f’kollużjoni jissorveljaw fejn u meta kumpaniji oħra jkunu qed jippruvaw jidħlu fis-suq, u b’hekk jippermettu lill-kumpaniji f’kollużjoni jimmiraw il-kumpanija li tkun għadha kif daħlet fis-suq. Dan jista’ jgħodd ukoll għat-tħassib dwar l-esklużjoni antikompetittiva diskuss fil-paragrafi 69 sa 71. Kemm l-iskambji ta’ dejta attwali kif ukoll ta’ dik tal-passat jistgħu jikkostitwixxu tali mekkaniżmu ta’ monitoraġġ.

Esklużjoni antikompetittiva

69. Minbarra li jiffaċilita l-kollużjoni, skambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal ukoll għal esklużjoni antikompetittiva (54).

70. Skambju esklużiv ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal esklużjoni antikompetittiva fl-istess suq fejn jitwettaq l-iskambju. Dan jista’ jseħħ meta l-iskambju ta’ informazzjoni kummerċjalment sensittiva tpoġġi kompetituri mhux affiljati fi żvantaġġ kompetittiv sinifikanti meta mqabbla mal-kumpaniji affiljati fi ħdan is-sistema ta’ skambju. Din it-tip ta’ esklużjoni tkun possibbli biss jekk l-informazzjoni kkonċernata tkun strateġika ħafna għall-kompetizzjoni u tkopri parti sinifikanti tas-suq rilevanti.

71. Ma jistax jiġi eskluż li l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal ukoll għal esklużjoni antikompetittiva ta’ partijiet terzi f’suq relatat. Pereżempju, permezz tal-kisba ta’ biżżejjed setgħa fis-suq permezz ta’ skambju ta’ informazzjoni, il-partijiet li jkunu qed jiskambjaw l-informazzjoni f’suq upsteam, pereżempju kumpaniji integrati vertikalment, jistgħu jkunu kapaċi jgħollu l-prezz ta’ komponent prinċipali għal suq downstream. Għaldaqstant, jistgħu jgħollu l-ispejjeż tar-rivali tagħhom downstream, li jista’ jwassal għal esklużjoni antikompetittiva fis-suq downstream.

2.2.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan

72. Kwalunkwe skambju ta’ informazzjoni bil-għan li tiġi ristretta l-kompetizzjoni fis-suq se tiġi kkunsidrata li hija restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan. Meta tkun qed tevalwa jekk skambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxix restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan, il-Kummissjoni se tagħti attenzjoni partikolari lill-kuntest legali u ekonomiku li fih isir l-iskambju ta’ informazzjoni (55). Għal dan il-għan, il-Kummissjoni se tqis jekk l-iskambju ta’ informazzjoni, min-natura tiegħu, jistax possibbilment iwassal għal restrizzjoni tal-kompetizzjoni (56).

73. L-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet individwalizzati tal-kumpaniji dwar kondotta futura fir-rigward tal-prezzijiet jew tal-kwantitajiet (57) probabbli ħafna li jwassal għal riżultat kollużiv. Li jinformaw lil xulxin dwar tali intenzjonijiet jista’ jippermetti lill-kompetituri jaslu għal livell tal-prezz komuni ogħla mingħajr ma jinkorru r-riskju li jitilfu s-sehem fis-suq jew jibdew gwerra ta’ prezzijiet matul il-perjodu ta’ aġġustament għall-prezzijiet ġodda (ara Eżempju 1, paragrafu 105). Barra minn hekk, huwa anqas probabbli li jsiru skambji ta’ informazzjoni dwar intenzjonijiet futuri għal raġunijiet prokompetittivi milli skambji ta’ dejta attwali.

74. L-iskambju ta’ informazzjoni bejn il-kompetituri ta’ dejta individwalizzata dwar il-prezzijiet jew il-kwantitajiet futuri ppjanati għalhekk għandu jiġi kkunsidrat li huwa restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan (58) (59). Barra minn hekk, skambji privati bejn kompetituri tal-intenzjonijiet individwalizzati tagħhom dwar prezzijiet jew kwantitajiet futuri se jiġu normalment ikkunsidrati u mmultati bħala kartelli għaliex ġeneralment għandhom l-għan li jiffissaw il-prezzijiet jew il-kwantitajiet. Skambji ta’ informazzjoni li jikkostitwixxu kartelli mhux biss jiksru l-Artikolu 101(1), iżda barra minn hekk huwa improbabbli ħafna li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3).

2.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

75. L-effetti probabbli tal-iskambju ta’ informazzjoni fuq il-kompetizzjoni għandhom jiġu analizzati każ b’każ għaliex ir-riżultati tal-evalwazzjoni jiddependu fuq kombinazzjoni ta’ fatturi varji speċifiċi għall-każ. L-evalwazzjoni ta’ effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni tipparaguna l-effetti probabbli tal-iskambju ta’ informazzjoni mas-sitwazzjoni kompetittiva li tkun teżisti fin-nuqqas ta’ dak l-iskambju speċifiku ta’ informazzjoni (60). Sabiex l-iskambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), għandu jkun probabbli li jkollu impatt negattiv sinifikanti fuq wieħed (jew diversi) mill-parametri tal-kompetizzjoni bħall-prezz, l-output, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni. Jekk l-iskambju tal-informazzjoni jkollux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jew le jiddependi kemm fuq il-kundizzjonijiet ekonomiċi fis-swieq rilevanti kif ukoll fuq il-karatteristiċi tal-informazzjoni skambjata.

76. Ċerti kundizzjonijiet tas-suq jistgħu jirrendu l-koordinazzjoni aktar faċli biex tinkiseb, tiġi sostnuta internament, jew tiġi sostnuta esternament (61). L-iskambji ta’ informazzjoni f’tali swieq jista’ jkollhom effetti aktar restrittivi meta mqabbla ma’ swieq b’kundizzjonijiet differenti. Madankollu, anki fejn il-kundizzjonijiet tas-suq ikunu tali li l-koordinazzjoni tista’ tkun diffiċli li tiġi sostnuta qabel liskambju, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jbiddel il-kundizzjonijiet tas-suq b’mod li jirrendi l-koordinazzjoni possibbli wara l-iskambju – pereżempju billi jżid it-trasparenza fis-suq, inaqqas il-kumplessità tas-suq, jipproteġi kontra l-instabbiltà jew jikkumpensa għan-nuqqas ta’ simetrija. Għal din ir-raġuni huwa importanti li jiġu evalwati l-effetti restrittivi tal-iskambju ta’ informazzjoni fil-kuntest kemm tal-kundizzjonijiet tas-suq inizjali, kif ukoll ta’ kif l-iskambju tal-informazzjoni jbiddel dawk il-kundizzjonijiet. Dan għandu jinkludi evalwazzjoni tal-karatteristiċi speċifiċi tas-sistema kkonċernata, inklużi l-iskop tagħha, il-kundizzjonijiet tal-aċċess għas-sistema u l-kundizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fis-sistema, it-tip ta’ informazzjoni skambjata (pereżempju, jekk hijiex pubblika jew kunfidenzjali, aggregata jew dettaljata, u storika jew kurrenti), u l-importanza tal-informazzjoni għall-iffissar tal-prezzijiet, il-volumi jew il-kundizzjonijiet tas-servizz (62). Il-fatturi li ġejjin huma rilevanti għal din l-evalwazzjoni.

(i) Karatteristiċi tas-suq

77. Huwa aktar probabbli għall-kumpaniji li jilħqu riżultat kollużiv fi swieq li huma trasparenti biżżejjed, konċentrati, mhux kumplessi, stabbli u simetriċi. F’dawk it-tipi ta’ swieq kumpaniji jistgħu jilħqu ftehim komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni u jissorveljaw u jikkastigaw b’suċċess id-devjazzjonijiet. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jippermetti wkoll lill-kumpaniji jiksbu riżultat kollużiv f’sitwazzjonijiet tas-suq oħra fejn ma kinux ikunu kapaċi jagħmlu hekk fin-nuqqas tal-iskambju ta’ informazzjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni għalhekk jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv billi jżid it-trasparenza fis-suq, inaqqas il-kumplessità tas-suq, jipproteġi kontra l-instabbiltà jew jikkumpensa għan-nuqqas ta’ simetrija. F’dan il-kuntest, ir-riżultat kompetittiv tal-iskambju ta’ informazzjoni jiddependi mhux biss fuq il-karatteristiċi inizjali tas-suq li jseħħ fih (bħall-konċentrazzjoni, it-trasparenza, l-istabbiltà, il-kumplessità, eċċ), iżda wkoll fuq kif it-tip ta’ skambju ta’ informazzjoni skambjata jista’ jbiddel dawk il-karatteristiċi (63).

78. Ir-riżultati kollużivi huma aktar probabbli fi swieq trasparenti. It-trasparenza tista’ tiffaċilita l-kollużjoni billi tippermetti lill-kumpaniji jilħqu ftehim komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni, u/jew billi żżid l-istabbiltà interna u esterna tal-kollużjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jżid it-trasparenza u għaldaqstant jillimita l-inċertezzi dwar il-varjabbli strateġiċi tal-kompetizzjoni (pereżempju il-prezzijiet, l-output, id-domanda, l-ispejjeż, eċċ.). Aktar ma jkun baxx il-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel fis-suq, aktar jista’ jkollu valur l-iskambju ta’ informazzjoni fil-kisba ta’ riżultat kollużiv. Skambju ta’ informazzjoni li jikkontribwixxi ftit lit-trasparenza fis-suq huwa anqas probabbli li jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni minn skambju ta’ informazzjoni li jżid b’mod sinifikanti t-trasparenza. Għalhekk hija l-kombinazzjoni kemm tal-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel kif ukoll ta’ kif l-iskambju ta’ informazzjoni jbiddel dak il-livell li għandu jiddetermina kemm hu probabbli li l-iskambju tal-informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Il-livell ta’ trasparenza li kien jeżisti qabel, inter alia, jiddependi fuq in-numru ta’ parteċipanti fis-suq u n-natura tat-tranżazzjonijiet, li jistgħu jvarjaw minn tranżazzjonijiet pubbliċi għal negozjati bilaterali kunfidenzjali bejn ix-xerrejja u l-bejjiegħa. Meta tkun qed tiġi evalwata l-bidla fil-livell ta’ trasparenza fis-suq, l-element prinċipali huwa li jiġi identifikat il-punt sa fejn l-informazzjoni disponibbli tista’ tintuża mill-kumpaniji biex jiddeterminaw l-azzjonijiet tal-kompetituri tagħhom.

79. Oligopolji stretti jistgħu jiffaċilitaw riżultat kollużiv fis-suq għaliex huwa aktar faċli għal numru iżgħar ta’ kumpaniji li jilħqu ftehim komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni u jissorveljaw id-devjazzjonijiet. Barra minn hekk, huwa aktar probabbli li riżultat kollużiv ikun sostenibbli b’numru iżgħar ta’ kumpaniji. B’aktar kumpaniji jikkoordinaw, il-vantaġġi mid-devjazzjoni huwa akbar għaliex jista’ jinkiseb sehem fis-suq akbar permezz tat-tnaqqis fil-prezzijiet. Fl-istess ħin, il-vantaġġi mir-riżultat kollużiv huwa iżgħar għaliex, meta jkun hemm iżjed kumpaniji, is-sehem tal-introjtu mir-riżultat kollużiv jonqos. Huwa aktar probabbli li l-iskambji ta’ informazzjoni f’oligopolji stretti jikkawżaw effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni milli f’oligopolji anqas stretti, u huwa improbabbli li jikkawżaw tali effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fi swieq frammentati ħafna. Madankollu, permezz taż-żieda fit-trasparenza, jew il-modifika tal-ambjent tas-suq b’mod ieħor lejn wieħed aktar soġġett għall-koordinazzjoni, l-iskambji ta’ informazzjoni jistgħu jiffaċilitaw il-koordinazzjoni u l-monitoraġġ fost aktar kumpaniji milli kien ikun possibbli altrimenti.

80. Il-kumpaniji jistgħu jsibuha diffiċli li jiksbu riżultat kollużiv f’ambjent tas-suq kumpless. Madankollu, sa ċertu punt, l-użu tal-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jissimplifika tali ambjenti. F’ambjent tas-suq kumpless normalment ikun meħtieġ li jsir aktar skambju ta’ informazzjoni sabiex jintlaħaq ftehim komuni dwar it-termini ta’ koordinazzjoni u biex jiġu sorveljati d-devjazzjonijiet. Pereżempju, huwa aktar faċli li jinkiseb riżultat kollużiv fuq prezz għal prodott waħdieni omoġenju, milli fuq numru kbir ta’ prezzijiet f’suq b’ħafna prodotti differenzjati. Madankollu, huwa possibbli li, sabiex iduru mad-diffikultajiet involuti fil-kisba ta’ riżultat kollużiv fuq numru kbir ta’ prezzijiet, il-kumpaniji jiskambjaw informazzjoni sabiex jistabbilixxu regoli tal-ipprezzar sempliċi (pereżempju punti tal-ipprezzar).

81. Ir-riżultati kollużivi huma aktar probabbli fejn il-kundizzjonijiet tad-domanda u l-provvista jkunu relattivament stabbli (64). F’ambjent instabbli jista’ jkun diffiċli għal kumpanija biex tkun taf jekk il-bejgħ mitluf tagħha huwiex dovut għal livell baxx totali tad-domanda jew għal kompetitur li jkun qed joffri prezzijiet partikolarment baxxi, u għalhekk ikun diffiċli li jiġi sostnut riżultat kollużiv. F’dan il-kuntest, domanda volatili, tkabbir intern sostanzjali minn ċerti kumpaniji fis-suq, jew dħul frekwenti ta’ kumpaniji ġodda, jista’ jindika li s-sitwazzjoni kurrenti mhijiex biżżejjed stabbli sabiex ikun hemm koordinazzjoni (65). L-iskambju ta’ informazzjoni f’ċerti sitwazzjonijiet jista’ jservi biex iżid l-istabbilità tas-suq, u għalhekk jista’ jippermetti riżultat kollużiv fis-suq. Barra minn hekk, fi swieq fejn l-innovazzjoni hija importanti, il-koordinazzjoni tista’ tkun aktar diffiċli għaliex in-novazzjonijiet partikolarment sinifikanti jistgħu jippermettu lil kumpanija waħda tikseb vantaġġ maġġuri fuq ir-rivali tagħha. Sabiex riżultat kollużiv ikun sostenibbli, ir-reazzjonijiet tal-barranin, bħal kompetituri kurrenti u futuri li ma jkunux qed jipparteċipaw fil-koordinazzjoni, kif ukoll klijenti, ma għandhomx ikunu kapaċi jippreġudikaw ir-riżultati mistennija mir-riżultat kollużiv. F’dan il-kuntest, l-eżistenza ta’ ostakli għad-dħul tirrendi aktar probabbli li riżultat kollużiv fis-suq ikun fattibbli u sostenibbli.

82. Riżultat kollużiv huwa aktar probabbli fi strutturi tas-suq simetriċi. Meta l-kumpaniji jkunu omoġenji f’termini tal-ispejjeż, id-domanda, l-ishma fis-suq, il-firxa ta’ prodotti, il-kapaċitajiet, eċċ, aktar ikun probabbli li jilħqu ftehim komuni dwar it-termini tal-koordinazzjoni għaliex l-inċentivi tagħhom huma aktar allinjati. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ f’xi sitwazzjonijiet jippermetti wkoll li jseħħ riżultat kollużiv fi strutturi tas-suq aktar eteroġenji. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jagħmel lill-kumpaniji konxji tad-differenzi bejniethom u jgħinhom jiddiżinjaw mezzi biex jakkomodaw l-eteroġenità tagħhom fil-kuntest tal-koordinazzjoni.

83. L-istabbiltà ta’ riżultat kollużiv jiddependi wkoll fuq it-tnaqqis fil-profitti futuri tal-kumpaniji. Aktar ma l-kumpaniji japprezzaw il-profitti attwali li jistgħu jiksbu permezz tat-tnaqqis fil-prezzijiet meta mqabbla ma’ dawk kollha futuri li jistgħu jiksbu permezz ta’ riżultat kollużiv, inqas huwa probabbli li jilħqu riżultat kollużiv.

84. Bl-istess mod, riżultat kollużiv huwa aktar probabbli fost kumpaniji li jkomplu joperaw fl-istess suq għal perjodu taż-żmien twil, għaliex f’tali xenarju jkunu aktar impenjati sabiex jikkoordinaw. Jekk kumpanija tkun taf li se tinteraġixxi mal-oħrajn għal perjodu taż-żmien twil, ikollha inċentiv akbar biex tikseb riżultat kollużiv għaliex il-fluss ta’ profitti futuri mir-riżultat kollużiv ikun jiswa aktar mill-profitt fuq perjodu taż-żmien qasir li setgħet ikollha kieku ddevjat, jiġifieri qabel ma l-kumpaniji l-oħra jiskopru d-devjazzjoni u jirritaljaw.

85. B’mod ġenerali, sabiex riżultat kollużiv ikun sostenibbli, għandha tkun probabbli t-theddida ta’ ritaljazzjoni kredibbli u immedjata biżżejjed. Ir-riżultati kollużivi mhumiex sostenibbli fi swieq fejn il-konsegwenzi tad-devjazzjoni mhumiex severi biżżejjed sabiex jikkonvinċu lill-kumpaniji li jkunu qed jikkordinaw li huwa fl-aħjar interess tagħhom li jsegwu t-termini tar-riżultat kollużiv. Pereżempju, fi swieq karatterizzati minn ordnijiet infrekwenti kbar, jista’ jkun diffiċli biex jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ deterrent li huwa biżżejjed sever, minħabba li l-vantaġġ mid-devjazzjoni fil-ħin propizju jista’ jkun kbir, ċert u immedjat, filwaqt li t-telf mill-kastigi jista’ jkun żgħir u inċert, u jseħħ biss wara ċertu żmien. Il-kredibilità tal-mekkaniżmu ta’ deterrent tiddependi wkoll fuq jekk il-kumpaniji l-oħra li jkunu qed jikkoordinaw għandhomx inċentiv biex jirritaljaw, determinat mit-telf fuq perjodu taż-żmien qasir tagħhom mill-fatt li jibdew gwerra tal-prezzijiet meta mqabbla mal-vantaġġ potenzjali fuq terminu taż-żmien twil f’każ li jikkawżaw ritorn lejn riżultat kollużiv. Pereżempju, l-abilità ta’ kumpaniji li jirritaljaw tista’ tiġi rinfurzata jekk ikunu interrelatati wkoll permezz ta’ relazzjonijiet kummerċjali vertikali li jistgħu jużaw bħala theddida ta’ kastig għad-devjazzjonijiet.

(ii) Karatteristiċi tal-iskambju ta’ informazzjoni

Informazzjoni strateġika

86. L-iskambju bejn il-kompetituri ta’ dejta strateġika, jiġifieri d-dejta li tnaqqas l-inċertezza strateġika fis-suq, huwa aktar probabbli li jaqa’ taħt l-Artikolu 101 milli l-iskambji ta’ tipi oħra ta’ informazzjoni. Il-qsim ta’ dejta strateġika jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni għaliex inaqqas l-indipendenza tal-partijiet fit-teħid ta’ deċiżjonijiet billi jnaqqas l-inċentivi tagħhom biex jikkompetu. Informazzjoni strateġika tista’ tkun relatata mal-prezzijiet (pereżempju, prezzijiet attwali, skontijiet, żidiet, tnaqqis, jew ribassi) il-listi tal-klijenti, l-ispejjeż tal-produzzjoni, il-kwantitajiet, il-qligħ, il-bejgħ, il-kapaċitajiet, il-kwalitajiet, il-pjanijiet tal-kummerċjalizzazzjoni, ir-riskji, l-investimenti, it-teknoloġiji u l-programmi ta’ R&Ż u r-riżultati tagħhom. Ġeneralment, l-informazzjoni relatata mal-prezzijiet u l-kwantitajiet hija l-aktar strateġika, segwita minn informazzjoni dwar l-ispejjeż u d-domanda. Madankollu, jekk il-kumpaniji jikkompetu fir-rigward tar-R&Ż hija d-dejta tat-teknoloġija li tista’ tkun l-aktar strateġika għall-kompetizzjoni. L-utilità strateġika tad-dejta tiddependi wkoll fuq l-aggregazzjoni tagħha u fuq kemm ikollha żmien, kif ukoll fuq il-kuntest tas-suq u l-frekwenza tal-iskambju.

Kopertura tas-suq

87. Sabiex ikun probabbli li skambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, il-kumpaniji involuti fl-iskambju għandhom ikopru parti kbira biżżejjed tas-suq rilevanti. Inkella, il-kompetituri li ma jkunux qed jipparteċipaw fliskambju ta’ informazzjoni jistgħu jirrestrinġu kwalunkwe aġir antikompettiv tal-kumpaniji involuti. Pereżempju, billi jipprezzaw taħt il-livell tal-prezz koordinat il-kumpaniji li ma jkunux affiljati fis-sistema tal-iskambju ta’ informazzjoni jistgħu jheddu l-istabbiltà esterna ta’ riżultat kollużiv.

88. Dak li jikkostitwixxi “parti kbira biżżejjed tas-suq” ma jistax jiġi definit b’mod astratt u jiddependi fuq il-fatti speċifiċi ta’ kull każ u t-tip ta’ skambju ta’ informazzjoni kkonċernat. Fejn, madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jseħħ fil-kuntest ta’ tip ieħor ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ għall-implimentazzjoni tiegħu, kopertura tas-suq taħt il-livelli ta’ referenza tas-sehem fis-suq stabbiliti fil-kapitolu rilevanti ta’ dawn il-linji gwida, ir-regolament ta’ eżenzjoni ta’ kategorija rilevanti (66) jew in-Notifika De Minimis marbuta mat-tip ta’ akkordju konċernat normalment ma tkunx kbira biżżejjed sabiex l-iskambju ta’ informazzjoni jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

Dejta aggregata/individwalizzata

89. L-iskambji ta’ dejta ġenwinament aggregata, jiġifieri, fejn ir-rikonoxximent tal-informazzjoni individwalizzata fuq livell ta’ kumpanija ikun diffiċli biżżejjed, ikunu anqas probabbli li jkollhom effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni milli l-iskambji ta’ dejta fuq livell ta’ kumpanija. Il-ġbir u l-pubblikazzjoni ta’ dejta aggregata dwar is-suq (bћad-dejta dwar il-bejgћ, dejta dwar il-kapaċitajiet jew dejta dwar l-ispejjeż tal-inputs u l-komponenti) minn organizazzjoni tal-kummerċ jew impriża tal-intelliġenza tas-suq jistgћu jibbenifikaw kemm lill-fornituri kif ukoll konsumaturi billi jippermetulhom jiksbu idea iktar ċara tas-sitwazzjoni ekonomika ta’ settur. Tali ġbir u pubblikazzjoni ta’ dejta jistgћu jippremettu lill-partecipanti fis-suq jagћmlu gћazliet individwali informati aћjar sabiex jadattaw lis-strateġija tagћhom gћall-kundizzjonijiet tas-suq. B’mod aktar ġenerali, sakemm ma jseħħx f’oligopoli stretta, l-iskambju ta’ dejta aggregata mhuwiex probabbli li jagħti lok għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Għall-kuntrarju, l-iskambju ta’ dejta individwalizzata jiffaċilita ftehim komuni fis-suq u strateġiji ta’ kastig billi jippermetti lill-kumpaniji li jkunu qed jikoordinaw li jidentifikaw min ikun qed jiddevja jew min ikun qed jidħol fis-suq. Madankollu, ma tistax tiġi eskluża l-possibbiltà li anki l-iskambju ta’ dejta aggregata jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv fi swieq b'karatteristiċi speċifiċi. Jiġifieri, membri ta’ oligopolija stretta u stabbli ħafna li jiskambjaw dejta aggregata li josservaw prezz tas-suq aktar baxx minn ċertu livell jistgħu jassumu awtomatikament li xi ħadd ikun iddevja mir-riżultat kollużiv u jieħdu miżuri ta’ ritaljazzjoni mifruxa mas-suq. Fi kliem ieħor, sabiex tinżamm stabbli l-kollużjoni, il-kumpaniji mhux dejjem jeħtieġ li jkunu jafu minn iddevja, iżda jista’ jkun biżżejjed li jsiru jafu li “xi ħadd” ikun iddevja.

Żmien tad-dejta

90. Huwa improbabbli li skambju ta’ dejta storika jwassal għal riżultat kollużiv għaliex huwa improbabbli li din tkun indikattiva tal-kondotta futura tal-kompetituri jew li tipprovdi fehim komuni dwar is-suq (67). Barra minn hekk, l-iskambju ta’ dejta storika huwa improbabbli li jiffaċilita s-sorveljanza tad-devjazzjonijiet għaliex aktar ma jkollha żmien id-dejta, anqas tkun utli għall-iskoperta fiż-żmien opportun ta’ devjazzjonijiet u għaldaqstant bħala theddida kredibbli ta’ ritaljazzjoni immedjata (68). M’hemm l-ebda limitu determinat minn qabel meta d-dejta ssir storika, jiġifieri antika biżżejjed sabiex ma tippreżentax riskji għall-kompetizzjoni. Jekk id-dejta tkunx ġenwinament storika jiddependi fuq il-karatteristiċi speċifiċi tas-suq rilevanti u b’mod partikolari l-frekwenza tan-negozjati mill-ġdid tal-prezzijiet fl-industrija. Pereżempju, id-dejta tista’ tiġi kkunsidrata storika jekk tkun ħafna eqdem mit-tul medju tal-kuntratti fl-industrija jekk dawn tal-aħħar ikunu indikattivi ta’ negozjati mill-ġdid tal-prezzijiet. Barra minn hekk, il-limitu meta d-dejta ssir storika jiddependi wkoll fuq in-natura tad-dejta, l-aggregazzjoni, il-frekwenza tal-iskambju, u l-karatteristiċi tas-suq rilevanti (pereżempju l-istabilità u t-trasparenza tiegħu).

Frekwenza tal-iskambju ta’ informazzjoni

91. L-iskambji frekwenti ta’ informazzjoni li jiffaċilitaw kemm ftehim komuni aħjar fuq is-suq u l-monitoraġġ tad-devjazzjonijiet iżidu r-riskji ta’ riżultat kollużiv. Fi swieq aktar instabbli, skambji aktar frekwenti ta’ informazzjoni jistgħu jkunu meħtieġa sabiex jiġi faċilitat riżultat kollużiv milli fi swieq stabbli. Fi swieq b’kuntratti fuq perjodu taż-żmien twil (li jkunu indikattivi ta’ negozjati mill-ġdid infrekwenti fuq il-prezzijiet) skambju ta’ informazzjoni anqas frekwenti normalment ikun biżżejjed biex jinkiseb riżultat kollużiv. Għall-kuntrarju, skambji infrekwenti x’aktarx ma jkunux biżżejjed biex jinkiseb riżultat kollużiv fi swieq b’kuntratti fuq perjodu taż-żmien qasir indikattiv ta’ negozjati mill-ġdid frekwenti fuq il-prezzijiet (69). Madankillu, il-frekwenza li biha jeħtieġ li tiġi skambjata d-dejta biex jiġi ffaċilitat riżultat kollużiv tiddependi wkoll fuq in-natura tad-dejta, fuq kemm ikollha żmien u fuq l-aggregazzjoni tagħha (70).

Informazzjoni pubblika/mhux pubblika

92. B’mod ġenerali, huma improbabbli li l-iskambji ta’ informazzjoni ġenwinament pubblika jistgħu jikkostitwixxu ksur tal-Artikolu 101 (71). Informazzjoni ġenwinament pubblika hija informazzjoni li ġeneralment tkun aċċessibbli b’mod ugwali (f’termini ta’ spejjeż għal aċċess) għall-kompetituri u għall-konsumaturi kollha. Sabiex l-informazzjoni tkun ġenwinament pubblika, il-kisba tagħha m’għandhiex tiswa aktar għall-konsumaturi u għall-kumpaniji li ma jkunux affiljati mas-sistema ta’ skambju milli għall-kumpaniji li jkunu qed jagħmlu l-iskambju ta’ informazzjoni. Għal din ir-raġuni, kompetituri normalment ma jagħżlux li jiskambjaw dejta li jistgħu jiġbru mis-suq b’mod ugwalment faċli, u għaldaqstant fil-prattika huma improbabbli li jkun hemm skambji ta’ dejta ġenwinament pubblika. Għall-kuntrarju, anki jekk id-dejta skambjata bejn il-kompetituri tkun f’dak li ħafna drabi jissejjaħ “id-dominju pubbliku”, ma tkunx ġenwinament pubblika jekk l-ispejjeż involuti fil-ġbir tad-dejta jiskoraġġixxu lilkumpaniji u konsumaturi oħra milli jagħmlu dan (72). Il-possibbiltà li tinġabar l-informazzjoni fis-suq, pereżempju, li tinġabar mill-konsumaturi, ma tfissirx neċessarjament li din l-informazzjoni tikkostitwixxi dejta tas-suq faċilment aċċessibbli għall-kompetituri (73).

93. Anki jekk id-dejta tkun disponibbli pubblikament (pereżempju, informazzjoni pubblikata minn regolaturi), l-eżistenza ta’ skambju ta’ informazzjoni addizzjonali mill-kompetituri tista’ tagħti lok għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jekk tnaqqas aktar l-inċertezza strateġika fis-suq. F’dak il-każ, hija l-informazzjoni inkrementali li tkun kritika biex tbiddel il-bilanċ tas-suq lejn riżultat kollużiv.

Skambju pubbliku/mhux pubbliku ta’ informazzjoni

94. Skambju ta’ informazzjoni huwa ġenwinament pubbliku jekk jagħmel id-dejta skambjata aċċessibbli b’mod ugwali (f’termini ta’ spejjeż għal aċċess) għall-kompetituri u l-konsumaturi kollha (74). Il-fatt li l-informazzjoni tiġi skambjata fil-pubbliku jista’ jnaqqas il-probabbiltà ta’ riżultat kollużiv fis-suq sal-punt li l-kumpaniji li ma jkunux qed jikkoordinaw, il-kompetituri potenzjali, kif ukoll il-konsumaturi jkunu jistgħu jirrestrinġu l-effetti restrittivi potenzali fuq il-kompetizzjoni (75). Madankollu, ma tistax tiġi eskluża għal kollox il-possibbiltà li anki skambji ġenwinament pubbliċi ta’ informazzjoni jistgħu jiffaċilitaw riżultat kollużiv fis-suq.

2.3. Evalwazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

2.3.1. Kisbiet fl-effiċjenza (76)

95. L-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal kisbiet fl-effiċjenza. Informazzjoni dwar l-ispejjeż tal-kompetituri tista’ tippermetti lill-kumpaniji jsiru aktar effiċjenti jekk joħolqu livelli ta’ referenza tal-prestazzjoni tagħhom kontra l-aħjar prassi fl-industrija u jiddisinjaw skemi ta’ inċentiva interni skont dawn.

96. Barra minn hekk, f’ċerti sitwazzjonijiet l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jgħin lill-kumpaniji jallokaw il-produzzjoni lejn swieq b’domanda għolja (pereżempju informazzjoni dwar id-domanda) jew kumpaniji bi spejjeż aktar baxxi (pereżempju informazzjoni dwar l-ispejjeż). Il-probabbiltà ta’ dawn it-tipi ta’ effiċjenzi tiddependi fuq il-karatteristiċi tas-suq bħal jekk il-kumpaniji jikkompetux fuq il-prezzijiet jew fuq il-kwanititajiet u n-natura tal-inċertezzi fis-suq. Ċerti forom ta’ skambji ta’ informazzjoni f’dan il-kuntest jistgħu jippermettu l-iffrankar tal-ispejjeż sostanzjali fejn pereżempju jnaqqsu l-inventarji mhux meħtieġa jew jippermettu kunsinna aktar malajr ta’ prodotti li jmorru malajr lil żoni b’domanda għolja u t-tnaqqis tagħha f’żoni b’domanda baxxa (ara l-Eżempju 6, paragrafu 110).

97. L-iskambju ta’ dejta tal-konsumatur bejn kumpaniji fi swieq b’informazzjoni asimetrika dwar il-konsumaturi jista’ wkoll iwassal għal ineffiċjenzi. Pereżempju, l-insegwiment tal-aġir tal-passat tal-klijenti f’termini ta’ inċidenti jew inadempjenza jipprovdi inċentiva lill-konsumaturi biex jillimitaw l-esponiment għar-riskju tagħhom. Dan jippermetti wkoll id-detezzjoni ta’ liema konsumaturi jirrappreżentaw riskju aktar baxx u għandhom igawdu minn prezzijiet aktar baxxi. F’dan il-kuntest, l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jnaqqas wkoll id-dipendenza tal-konsumatur fuq il-bejjiegħ, u għalhekk iwassal għal kompetizzjoni aktar b’saħħitha. Dan huwa għaliex l-informazzjoni ġeneralment tkun speċifika għal relazzjoni u l-konsumaturi altrimenti jitilfu l-benefiċċju minn dik l-informazzjoni meta jitrasferixxu għal kumpanija oħra. Eżempji ta’ dawn l-effiċjenzi jinstabu fis-setturi bankarji u tal-assigurazzjoni, li huma karatterizzati minn skambji frekwenti ta’ informazzjoni dwar inadempjenza tal-konsumaturi u karatteristiċi tar-riskju.

98. L-iskambju ta’ dejta relatata mal-ishma fis-suq tal-passat u attwali jista’ f’xi sitwazzjonijiet jipprovdi benefiċċji kemm lill-kumpaniji kif ukoll lill-konsumaturi billi jippermetti lill-kumpaniji jħabbruhom bħala sinjal ta’ kwalità tal-prodotti tagħhom lill-konsumaturi. F’sitwazzjonijiet ta’ informazzjoni imperfetta dwar il-kwalità tal-prodotti, il-konsumaturi ħafna drabi jużaw mezzi indiretti biex jiksbu informazzjoni dwar il-kwalitajiet relattivi tal-prodotti bħall-prezz u s-sehem fis-suq (pereżempju, il-konsumaturi jużaw listi tal-kotba bl-ogħla bejgħ sabiex jagħżlu ktieb).

99. L-iskambju ta’ informazzjoni li huwa ġenwinament pubbliku jista’ jibbenefika wkoll lill-konsumaturi billi jgħinhom jagħmlu għażla aktar informata (u jnaqqsilhom l-ispejjeż tat-tiftix). Konsumaturi huma l-aktar probabbli li jibbenefikaw b’dan il-mod minn skambji pubbliċi ta’ dejta kurrenti, li huma l-aktar rilevanti għad-deċiżjonijiet ta’ xiri tagħhom. Bl-istess mod, l-iskambju ta’ informazzjoni pubblika dwar il-prezzijiet tad-dħul jista’ jbaxxi l-ispejjeż tat-tiftix għall-kumpaniji, li normalment jista’ jkun ta’ benefiċċju għall-konsumaturi permezz ta’ prezzijiet finali aktar baxxi. Huwa inqas probabbli li dawk it-tipi ta’ benefiċċji diretti għall-konsumaturi jiġu ġġenerati minn skambji ta’ intenzjonijiet futuri tal-ipprezzar għaliex huwa probabbli li kumpaniji, li jħabbru l-intenzjonijiet tal-ipprezzar tagħhom, jirreveduhom qabel ma l-konsumaturi fil-fatt jixtru abbażi ta’ dik l-informazzjoni. Il-konsumaturi ġeneralment ma jistgħux jiddependu fuq l-intenzjonijiet futuri tal-kumpaniji meta jagħmlu l-pjanijiet ta’ konsum tagħhom. Madankollu, sa ċertu punt, kumpaniji jistgħu jiġu ddixxiplinati sabiex ma jbiddlux il-prezzijiet futuri mħabbra qabel l-implimentazzjoni meta pereżempju jkollhom interazzjonijiet ripetuti mal-konsumaturi u l-konsumaturi jiddependu fuq il-fatt li jkunu jafu l-prezzijiet bil-quddiem jew, pereżempju, meta l-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu l-ordnijiet bil-quddiem. F’dawk is-sitwazzjonijiet, l-iskambju tal-informazzjoni relatat mal-futur jista’ jtejjeb l-ippjanar tal-infiq tal-konsumaturi.

100. Huwa aktar probabbli li jiġġenera kisbiet fl-effiċjenza l-iskambju ta’ dejta attwali u tal-passat milli l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-intenzjonijiet futuri. Madankollu, f’ċirkostanzi speċifiċi t-tħabbir tal-intenzjonijiet futuri jista’ jwassal ukoll għal kisbiet fl-effiċjenza. Pereżempju, jekk il-kumpaniji jkunu jafu minn qabel min se javvanza l-iżjed fir-R&Ż, ikunu jistgħu jevitaw id-duplikazzjoni ta’ sforzi għaljin u l-ħela tar-riżorsi li ma jistax jiġi rkuprat (77).

2.3.2. Indispensabbiltà

101. Restrizzjonijiet li jmorru lil hinn minn dak meħtieġ għall-kisbiet fl-effiċjenzi ġġenerati minn skambju ta’ informazzjoni ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3). Sabiex tiġi sodisfatta l-kundizzjoni ta’ indispensabbiltà, il-partijiet għandhom jippruvaw li s-suġġett ta’ dejta, l-aggregazzjoni tagħha, kemm ikollha żmien, il-kunfidenzjalità tagħha u l-frekwenza u l-kopertura tal-iskambju jkunu tat-tip li jġorr l-aktar riskji baxxi indispensabbli għall-ħolqien tal-kisbet fl-effiċjenza mitluba. Barra minn hekk, l-iskambju m’għandux jinvolvi informazzjoni li tmur lil hinn mill-varjabbli li huma rilevanti għall-kisbiet fl-effiċjenza. Pereżempju, għall-iskop ta’ ffissar ta’ livelli ta’ referenza, skambju ta’ dejta individwalizzata ġeneralment ma jkunx indispensabbli għaliex l-informazzjoni aggregata, pereżempju, f’xi forma ta’ klassifikazzjoni tal-industrija, tista’ wkoll tiġġenera l-kisbiet fl-effiċjenza mitluba waqt li ġġorr riskju aktar baxx li twassal għal riżultat kollużiv (ara l-Eżempju 4, paragrafu 108). Fl-aħħar nett, huwa ġeneralment improbabbli li l-qsim ta’ dejta individwalizzata dwar intenzjonijiet futuri jkun indispensabbli, b’mod partikolari jekk ikun relatat mal-prezzijiet u l-kwantitajiet.

102. Bl-istess mod, l-iskambji ta’ informazzjoni li jifformaw parti minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali wkoll probabbilment jissodisfaw aktar il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) jekk ma jmorrux lil hinn minn dak li jkun indispensabbli għall-implimentazzjoni tal-iskop ekonomiku tal-akkordju (pereżempju, it-taqsim ta’ teknoloġija meħtieġ għal akkordju ta’ R&Ż jew ta’ dejta dwar l-ispejjeż fil-kuntest ta’ akkordju ta’ produzzjoni).

2.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi

103. Il-kisbiet fl-effiċjenza miksuba permezz ta’ restrizzjonijiet indispensabbli għandhom jiġu trasferiti lill-konsumatur sa punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni kkawżati minn skambju ta’ informazzjoni. Aktar ma tkun baxxa s-setgħa fis-suq tal-partijiet involuti fl-iskambju ta’ informazzjoni, aktar ikun probabbli li l-kisbiet fl-effiċjenza jiġu trasferiti lill-konsumaturi sa punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

2.3.4. L-ebda eliminazzjoni tal-kompetizzjoni

104. Il-kriterji tal-Artikolu 101(3) ma jistgħux jiġu sodisfatti jekk il-kumpaniji involuti fl-iskambju ta’ informazzjoni jingħataw il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta’ parti sostanzjali tal-prodotti konċernati.

2.4. Eżempji

105. L-iskambju ta’ prezzijiet futuri pjanati bħala restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan Eżempju 1 Sitwazzjoni: Assoċjazzjoni tal-kummerċ ta’ kumpaniji tal-kowċijiet fil-pajjiż X ixxerred informazzjoni individwalizzata dwar il-prezzijiet futuri pjanati lill-kumpaniji tal-kowċijiet li jkunu membri biss. L-informazzjoni fiha diversi elementi, bħat-tariffa pjanata u r-rotta li tapplika għaliha t-tariffa, ir-restrizzjonijiet possibbli fuq din it-tariffa, bħal liema konsumaturi jistgħu jixtruha, jekk huwiex meħtieġ ħlas bil-quddiem jew dewmien minimu, il-perjodu li matulu l-biljetti jistgħu jinbiegħu għat-tariffa mogħtija (l-ewwel u l-aħħar data tal-biljett), u ż-żmien li matulu l-biljett bit-tariffa mogħtija jista’ jintuża għall-ivvjaġġar (l-ewwel u l-aħħar dati tal-ivvjaġġar). Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni, li jibda permezz ta’ deċiżjoni ta’ assoċjazzjoni ta’ impriżi, jikkonċerna l-intenzjonijiet tal-ipprezzar tal-kompetituri. Dan l-iskambju ta’ informazzjoni huwa għodda effiċjenti ħafna biex jinkiseb riżultat kollużiv u għalhekk jirrestrinġi l-kompetizzjoni skont l-għan. Dan huwa għaliex il-kumpaniji huma ħielsa li jbiddlu l-prezzijiet ippjanati tagħhom kif imħabbra fi ħdan l-assoċjazzjoni fi kwalunkwe żmien jekk isiru jafu li l-kompetituri tagħhom għandhom l-intenzjoni li jżommu prezzijiet ogħla. Dan jippermetti lill-kumpaniji jilħqu livell ta’ prezzijiet ogħla komuni mingħajr ma jħallsu għall-ispiża tat-telf tas-sehem fis-suq. Pereżempju, il-Kumpanija tal-kowċijiet A tista’ tħabbar illum żieda fil-prezz għall-ivvjaġġar fuq ir-rotta minn belt 1 sa belt 2 għax-xahar li jmiss. Minħabba li din l-informazzjoni hija aċċessibbli għall-kumpaniji tal-kowċijiet l-oħra kollha, il-Kumpanija A tista’ mbagħad tistenna biex tara r-reazzjoni tal-kompetituri tagħha għal din it-tħabbira tal-prezz. Jekk kompetitur fuq l-istess rotta, pereżempju l-Kumpanija B, tkun qabblet iż-żieda fil-prezz, it-tħabbira tal-Kumpanija A tibqa' l-istess u aktar il-quddiem probabbilment issir effettiva. Madankollu, jekk il-Kumpanija B ma tqabbilx iż-żieda fil-prezz, allura l-Kumpanija A tista’ xorta tirrevedi t-tariffa tagħha. L-aġġustament jista’ jkompli sakemm il-kumpaniji jikkonverġu għal livell ta’ prezz antikompetittiv miżjud. Dan l-iskambju ta’ informazzjoni probabbilment ma jissodisfax il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3). L-iskambju ta’ informazzjoni huwa riżervat biss għall-kompetituri, jiġifieri, il-klijenti tal-kumpaniji tal-kowċijiet ma jgawdux direttament minnu.

106. Skambju ta’ prezzijiet attwali b’kisbiet fl-effiċjenza suffiċjenti għall-konsumaturi Eżempju 2 Sitwazzjoni: Uffiċċju tat-turiżmu nazzjonali flimkien mal-kumpaniji tal-kowċijiet fil-pajjiż żgħir X jiftehmu li jxerrdu informazzjoni dwar il-prezzijiet attwali tal-biljetti tal-kowċijiet permezz ta’ websajt aċċessibbli liberament għall-pubbliku (b’kuntrast mal-Eżempju 1, paragrafu 105. Il-konsumaturi diġà jistgħu jixtru l-biljetti għall-prezzijiet u bil-kundizzjonijiet li jiġu skambjati, allura dawn mhumiex prezzijiet futuri pjanati iżda prezzijiet attwali ta’ servizzi kurrenti u futuri). L-informazzjoni fiha diversi elementi, bħat-tariffa u r-rotta li tapplika għaliha t-tariffa, ir-restrizzjonijiet possibbli għal din it-tariffa, bħal liema konsumaturi jistgħu jixtruha, jekk huwiex meħtieġ ħlas bil-quddiem jew dewmien minimu, u ż-żmien li matulu l-biljett bit-tariffa mogħtija jista’ jintuża għall-ivvjaġġar (l-ewwel u l-aħħar dati tal-ivvjaġġar). L-ivvjaġġar bil-kowċ fil-pajjiż X mhuwiex fl-istess suq rilevanti bħall-ivvjaġġar bil-ferrovija u bl-ajru. Huwa preżunt li s-suq rilevanti huwa konċentrat, stabbli u relattivament mhux kumpless, u l-ipprezzar isir trasparenti bl-iskambju ta’ informazzjoni. Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jikkostitwixxix restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan. Il-kumpaniji qed jiskambjaw il-prezzijiet attwali mhux il-prezzijiet futuri pjanati tagħhom għaliex effettivament diġà qed ibiegħu biljetti għal dawn il-prezzijiet (b’kuntrast mal-Eżempju 1, paragrafu 105). Għalhekk, huwa inqas probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxi mekkaniżmu effiċjenti biex jintlaħaq punt fokali għall-koordinazzjoni. Madankollu, minħabba l-istruttura tas-suq u n-natura strateġika tad-dejta, huwa probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jikkostitwixxi mekkaniżmu effiċjenti għallmonitoraġġ ta’ devjazzjonijiet minn riżultat kollużiv, li huwa probabbli li jseħħ f’dan it-tip ta’ sitwazzjoni tas-suq. Għalhekk, dan l-iskambju ta’ informazzjoni jista’ jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). Madankollu, safejn ċerti effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jistgħu jirriżultaw mill-possibbiltà ta’ monitoraġġ tad-devjazzjonijiet, huwa probabbli li l-kisbiet fl-effiċjenza li jirriżultaw mill-iskambju ta’ informazzjoni jistgħu jiġu trasferiti lill-konsumaturi sal-punt li jissuperaw l-effetti restrittivi potenzjali fuq il-kompetizzjoni kemm fil-probabbiltà kif ukoll fil-kobor tagħhom. B’kuntrast mal-Eżempju 1, paragrafu 105, l-iskambju ta’ informazzjoni huwa pubbliku u l-konsumaturi jistgħu jixtru l-biljetti għall-prezzijiet u bil-kundizzjonijiet li qed jiġu skambjati. Għalhekk dan l-iskambju tal-informazzjoni probabbli se jkun ta’ benefiċċju dirett għall-konsumaturi billi jitnaqqas l-ispejjeż tat-tiftix tagħhom u jttejjeb l-għażla, u b’hekk jistimula wkoll il-kompetizzjoni fil-prezzijiet. Għaldaqstant, huwa probabbli li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) jiġu sodisfatti.

107. Prezzijiet attwali mnaqqsa mill-informazzjoni skambjata Eżempju 3 Sitwazzjoni: Il-lukandi lussużi fil-kapital tal-pajjiż A, joperaw f’oligopolija stretta, mhux kumplessa u stabbli, bi strutturi tal-ispejjeż fil-biċċa l-kbira omoġenji, li jikkostitwixxu suq rilevanti separat minn dak ta’ lukandi oħrajn. Dawn jiskambjaw direttament informazzjoni individwali dwar ir-rati tal-okkupanza u d-dħul attwali. F’dan il-każ, mill-informazzjoni skambjata l-partijiet jistgħu jnaqqsu direttament il-rezzijiet kurrenti attwali tagħhom. Analiżi: Sakemm mhuwiex mezz moħbi ta’ skambju ta’ informazzjoni fuq intenzjonijiet futuri, dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jkunx jikkostitwixxi restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan għaliex il-lukandi jiskambjaw dejta attwali u mhux informazzjoni dwar il-prezzijiet jew il-kwantitajiet futuri pjanati. Madankollu, l-iskambju ta’ informazzjoni jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) għaliex l-għarfien tal-prezzijiet attwali tal-kompetituri jista’ jiffaċilita l-koordinazzjoni (jiġifieri, allinjament) tal-aġir kompetittiv tal-kumpaniji. Dan probabbli jintuża għall-monitoraġġ ta’ devjazzjonijiet mir-riżultat kollużiv. L-iskambju ta’ informazzjoni jżid it-trasparenza fis-suq għaliex allavolja l-lukandi normalment jippubblikaw il-lista ta’ prezzijiet tagħhom, dawn joffru wkoll diversi skontijiet fuq il-lista tal-prezzijiet li jirriżultaw min-negozjati jew għal prenotazzjonijiet bikrin jew ta’ grupp, eċċ. Għalhekk, l-informazzjoni inkrementali li tiġi skambjata bejn il-lukandi, mhux pubblikament, hija kummerċjalment sensittiva, jiġifieri, utli strateġikament. Dan l-iskambju probabbilment jiffaċilita riżultat kollużiv fis-suq għaliex il-partijiet involuti jikkostitwixxu oligopolija stretta, mhux kumplessa u stabbli involuta f’relazzjoni kompetittiva fit-tul (interazzjonijiet ripetuti). Barra minn hekk, l-istrutturi tal-ispejjeż tal-lukandi huma fil-biċċa l-kbira omoġenji. Fl-aħħar, la l-konsumaturi u lanqas id-dħul fis-suq ma jistgħu jirrestrinġu l-aġir antikompetittiv tal-inkumbenti għaliex il-konsumaturi għandhom setgħa ta’ xerrej baxxa u l-ostakli għad-dħul huma għoljin. Huwa improbabbli li f’dan il-każ il-partijiet ikunu jistgħu juru li kwalunkwe kisbiet fl-effiċjenzi li jirriżultaw mill-iskambju ta’ informazzjoni jiġu trasferiti lill-konsumaturi sa punt li jissuperaw l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Għalhekk huwa improbabbli li l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) jiġu sodisfatti.

108. Benefiċċji tal-iffissar ta’ livelli ta’ referenza – kriterji tal-Artikolu 101(3) mhux sodisfatti Eżempju 4 Sitwazzjoni: Tliet kumpaniji kbar b’sehem fis-suq kombinat ta’ 80 % f’suq stabbli, mhux kumpless u konċentrat b’ostakli għolja għad-dħul jiskambjaw informazzjoni direttament bejniethom, frekwentement u mhux pubblikament, dwar frazzjoni sostanzjali tal-ispejjeż individwali tagħhom. Il-kumpaniji jsostnu li jagħmlu dan biex jiffissaw livelli ta’ referenza għall-prestazzjoni tagħhom kontra l-kompetituri tagħhom u b’hekk beħsiebhom isiru aktar effiċjenti. Analiżi: Dan l-iskambju ta’ informazzjoni fil-prinċipju ma jikkostitwixxix restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont l-għan. Konsegwentement, l-effetti tiegħu fuq is-suq iridu jiġu evalwati. Minħabba l-istruttura tas-suq, il-fatt li l-informazzjoni skambjata tirrigwarda proporzjon kbir tal-ispejjeż varjabbli tal-kumpaniji, il-forma individwalizzata tal-preżentazzjoni tad-dejta, u l-kopertura kbira tiegħu tas-suq rilevanti, l-iskambju ta’ informazzjoni probabbilment jiffaċilita riżultat kollużiv u għalhekk iwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). Huwa improbabbli li l-kriterji tal-Artikolu 101(3) jiġu sodisfatti għaliex hemm mezzi anqas restrittivi għall-kisba tal-kisbiet fl-effiċjenza msemmija, pereżempju, permezz tal-ġbir, l-anonimità u l-aggregazzjoni tad-dejta minn parti terza f’xi forma ta’ klassifikazzjoni tal-industrija. Fl-aħħar, f’dan il-każ, minħabba li l-partijiet jifformaw oligopolija stretta ħafna, mhux kumplessa u stabbli, anki l-iskambju ta’ dejta aggregata jista’ jiffaċilita riżultat kollużiv fis-suq. Madankollu, dan ikun improbabbli ħafna jekk dan l-iskambju ta’ informazzjoni jkun sar f’suq mhux trasparenti, frammentat, instabbli u kumpless.

109. Informazzjoni ġenwinament pubblika Eżempju 5 Sitwazzjoni: L-erba’ kumpaniji li huma l-proprjetarji tal-pompi tal-petrol kollha fil-pajjiż kbir A jiskambjaw il-prezzijiet attwali tal-petrol fuq it-telefown. Dawn isostnu li dan l-iskambju ta’ informazzjoni ma jistax ikollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni peress li l-informazzjoni hija pubblika għaliex tintwera fuq pannelli kbar tal-wiri f’kull pompa tal-petrol. Analiżi: Id-dejta tal-prezzijiet li tiġi skambjata fuq it-telefown mhijiex ġenwinament pubblika, għax biex tinkiseb l-istess informazzjoni b'mod differenti jkun meħtieġ li wieħed iġarrab kosti sostanzjali ta’ ħin u trasport. Wieħed ikollu jivvjaġġa distanzi twal spiss sabiex jiġbor il-prezzijiet murija fuq il-pannelli tal-pompi tal-petrol mifruxin madwar il-pajjiż kollu. L-ispejjeż għal dan huma potenzjalment għoljin, u għalhekk fil-prattika l-informazzjoni ma tkunx tista’ tinkiseb ħlief permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni. Barra minn hekk, l-iskambju huwa sistematiku u jkopri s-suq rilevanti sħiħ, li huwa oligopolija stretta, mhux kumplessa u stabbli. Għalhekk huwa probabbli li tinħoloq klima ta’ ċertezza reċiproka fir-rigward tal-politika tal-ipprezzar tal-kompetituri u għalhekk huwa probabbli li dan jiffaċilita riżultat kollużiv. Konsegwentement, huwa probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jagħti lok għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1).

110. Titjib fil-provvista għad-domanda bħala kisba fl-effiċjenza Eżempju 6 Sitwazzjoni: Hemm ħames produtturi tal-meraq taz-zunnarija frisk fil-flixkun fis-suq rilevanti. Id-domanda għal dan il-prodott hija instabbli ħafna u tvarja minn post għall-ieħor fi żminijiet differenti. Il-meraq irid jinbiegħ u jiġi konsmat fi żmien ġurnata mid-data tal-produzzjoni. Il-produtturi jiftehmu li jistabbilixxu kumpanija tar-riċerka tas-suq indipendenti li ta’ kuljum tiġbor informazzjoni attwali dwar il-meraq mhux mibjugħ f’kull punt tal-bejgħ, li tippubblikaha fuq il-websajt tagħha l-ġimgħa ta’ wara f’forma li hija aggregata għal kull punt tal-bejgħ. L-istatistika ppubblikata tippermetti lill-produtturi u l-bejjiegħa bl-imnut ibassru d-domanda u jagħtu pożizzjoni aħjar lill-prodott. Qabel ma ġie stabbilit l-iskambju ta’ informazzjoni, il-bejjiegħa bl-imnut kienu rrapportaw kwantitajiet kbar ta’ meraq moħli u għalhekk kienu naqqsu l-kwantità ta’ meraq mixtri mingħand il-produtturi, jiġifieri s-suq ma kienx qed jiffunzjona b'mod effiċjenti. Konsegwentement, f’ċerti perjodi u żoni kien hemm mumenti frekwenti fejn ma kienx hemm provvista għad-domanda. Is-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni, li tippermetti tbassir aħjar tal-provvista żejda u tal-provvista nieqsa, naqqset b’mod sinifikanti l-mumenti fejn ma kienx hemm provvista għad-domanda tal-konsumatur u żiedet il-kwantità mibjugħa fis-suq. Analiżi: Għalkemm is-suq huwa kkonċentrat ħafna u l-iskambju tad-dejta huwa reċenti u strateġiku, mhuwiex probabbli ħafna li dan l-iskambju jiffaċilita riżultat kollużiv għaliex huwa improbabbli li riżultat kollużiv iseħħ f’tali suq instabbli. Anki jekk l-iskambju joħloq xi riskju li jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, il-kisbiet fl-effiċjenza li jirriżultaw miż-żieda fil-provvista lil postijiet b’domanda għolja u tnaqqis fil-provvista fil-postijiet b’domanda baxxa x'aktarx jibbilanċjaw effetti restrittivi potenzjali. L-informazzjoni tiġi skambjata f’forma pubblika u aggregata li ġġorr riskji antikompetittivi aktar baxxi milli kieku kienet individwalizzata u mhux pubblika. L-iskambju ta’ informazzjoni għalhekk ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jiġi kkoreġut il-falliment tas-suq. Għalhekk, huwa probabbli li dan l-iskambju ta’ informazzjoni jissodisfa l-kriterji tal-Artikolu 101(3).

3. AKKORDJI TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP

3.1. Definizzjoni

111. L-akkordji ta’ R&Ż ivarjaw fil-forma u l-ambitu. Dawn ivarjaw mill-appaltar ta’ ċerti attivitajiet ta’ R&Ż sat-titjib konġunt ta’ teknoloġiji eżistenti u l-kooperazzjoni fir-rigwad tar-riċerka, l-iżvilupp u t-tqegħid fis-suq ta’ prodotti kompletament ġodda. Dawn jistgħu jieħdu l-forma ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni jew ta’ kumpanija kkontrollata b’mod konġunt. Dan il-kapitolu japplika għall-forom kollha ta’ akkordji ta’ R&Ż, inklużi akkordji relatati li jikkonċernaw il-produzzjoni jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tar-R&Ż.

3.2. Is-swieq rilevanti

112. Id-definizzjoni tas-suq rilevanti fl-evalwazzjoni tal-effetti ta’ akkordju ta’ R&Ż hija bbażata fuq l-identifikazzjoni ta’ dawk il-prodotti, teknoloġiji jew sforzi ta’ R&Ż li se jaġixxu bħala r-restrizzjonijiet kompetittivi ewlenin fuq il-partijiet. Minn naħa waħda tal-ispettru tas-sitwazzjonijiet possibbli, l-innovazzjoni tista’ tirriżulta fi prodott (jew teknoloġija) li jikkompeti f’suq ta’ prodotti (jew teknoloġiji) eżistenti. Dan huwa, pereżempju, il-każ ta’ R&Ż immirati lejn titjib jew varjazzjonijiet żgħar, bħal mudelli ġodda ta’ ċerti prodotti. Hawnhekk l-effetti possibbli jikkonċernaw is-suq għal prodotti eżistenti. Min-naħa l-oħra tal-ispettru, l-innovazzjoni tista’ tirriżulta fi prodott kompletament ġdid li joħloq is-suq tal-prodott ġdid tiegħu stess (pereżempju vaċċin ġdid għal marda preċedentement inkurabbli). Madankollu, ħafna każijiet huma dwar sittwazzjonijiet li jaqgħu bejn dawk iż-żewġ estremitajiet, jiġifieri, sitwazzjonijiet fejn l-isforzi ta’ innovazzjoni jistgħu joħolqu prodotti (jew teknoloġija) li, maż-żmien, tissostitwixxi dawk eżistenti (pereżempju is-CDs li ssostitwew r-rekords). Analiżi bir-reqqa ta’ dawk is-sitwazzjonijiet jista’ jkollha tkopri kemm swieq eżistenti kif ukoll l-impatt tal-akkordju fuq l-innovazzjoni.

Swieq tal-prodotti eżistenti

113. Meta l-kooperazzjoni tikkonċerna r-R&Ż għat-titjib tal-prodotti eżistenti, dawk il-prodotti eżistenti u s-sostituti fil-qrib tagħhom jifformaw is-suq rilevanti kkonċernat mill-kooperazzjoni (78).

114. Jekk l-isforzi tar-R&Ż jimmiraw lejn bidla sinifikanti ta’ prodotti eżistenti jew anki lejn prodott ġdid li jissostitwixxi dawk eżistenti, is-sostituzzjoni mal-prodotti eżistenti tista’ tkun imperfetta jew għat-tul. Jista’ jiġi konkluż li l-prodotti qodma u dawk ġodda li potenzjalment se joħorġu ma jaqgħux fl-istess suq rilevanti (79). Is-suq għal prodotti eżistenti madankollu jista’ xorta jkun ikkonċernat, jekk il-ġbir flimkien tal-isforzi tar-R&Ż probabbli jirriżulta fil-koordinazzjoni tal-aġir tal-partijiet bħala fornituri tal-prodotti eżistenti, pereżempju minħabba l-iskambju ta’ informazzjoni kompetittivament sensittiva relatata mas-suq ta’ prodotti eżistenti.

115. Jekk ir-R&Ż jikkonċernaw komponent importanti ta’ prodott finali, mhux biss is-suq għal dak il-komponent jista’ jkun rilevanti għall-evalwazzjoni, iżda anki s-suq eżistenti għall-prodott finali. Pereżempju, jekk il-manifatturi tal-karozzi jikkoperaw fir-R&Ż relatati ma’ tip ġdid ta’ magna, is-suq tal-karozzi jista’ jiġi affettwat minn dik il-kooperazzjoni fir-R&Ż. Is-suq għall-prodotti finali, madankollu, ikun rilevanti biss għall-evalwazzjoni jekk il-komponent li għalih ikunu mmirati r-R&Ż ikun teknikament jew ekonomikament element prinċipali ta’ dawk il-prodotti finali u jekk il-partijiet fl-akkordju ta’ R&Ż għandhom setgħa fis-suq fir-rigward tal-prodotti finali.

Swieq tat-teknoloġija eżistenti

116. Il-kooperazzjoni fir-R&Ż tista’ ma tikkonċernax biss prodotti iżda anki teknoloġija. Meta d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jitqiegħdu fis-suq separatament mill-prodotti li huma relatati magħhom, is-suq tat-teknoloġija rilevanti għandu jiġi definit ukoll. Is-swieq tat-teknoloġija jikkonsistu minn proprjetà intellettwali liċenzjata u s-sostituti fil-qrib tagħha, jiġifieri, teknoloġiji oħra li l-konsumatur jista’ juża bħala sostitut.

117. Il-metodoloġija għad-definizzjoni tas-swieq tat-teknoloġija ssegwi l-istess prinċipji bħad-definizzjoni tas-swieq tal-prodotti (80). L-identifikazzjoni trid tibda mit-teknoloġija li titqiegħed fis-suq mill-partijiet, u tkompli b’dawk it-teknoloġiji loħra li l-klijenti jistgħu jduru għalihom fil-każ ta’ żieda żgħira iżda mhux tranżitorja fil-prezzijiet relattivi. Malli dawk it-teknoloġiji jiġu identifikati, l-ishma fis-suq jistgħu jiġu kalkolati permezz tad-diviżjoni tad-dħul mil-liċenzji ġġenerat mill-partijiet bit-total tad-dħul mil-liċenzji tal-liċenzjaturi kollha.

118. Il-pożizzjoni tal-partijiet fis-suq għat-teknoloġija eżistenti hija kriterju ta’ evalwazzjoni rilevanti fejn il-kooperazzjoni fir-R&Ż tikkonċerna titjib sinifikanti għal teknoloġija eżistenti jew teknoloġija ġdida li probabbli tissostitwixxi t-teknoloġija eżistenti. L-ishma fis-suq tal-partijiet jistgħu, madankollu, jittieħdu biss bħala punt tal-bidu għal din l-analiżi. Fis-swieq tat-teknoloġija, enfażi partikolari għandha titpoġġa fuq il-kompetizzjoni potenzjali. Jekk kumpaniji, li attwalment ma jilliċenzjawx it-teknoloġija tagħhom, ikunu parteċipanti ġodda fis-suq tat-teknoloġija dawn jistgħu jillimitaw il-kapaċità tal-partijiet li jgħollu b’mod redditizju l-prezz għat-teknoloġija tagħhom. Dan l-aspett tal-analiżi jista’ wkoll jiġi kkunsidrat direttament fil-kalkolu tal-ishma fis-suq billi dawn jiġu bbażati fuq il-bejgħ tal-prodotti li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata fuq swieq ta’ prodotti downstream (ara l-paragrafi 123 sa 126).

Kompetizzjoni fl-innovazzjoni (sforzi ta’ R&Ż)

119. Il-kooperazzjoni fir-R&Ż tista’ taffettwa mhux biss il-kompetizzjoni fis-swieq eżistenti, iżda wkoll il-kompetizzjoni fis-swieq tal-innovazzjoni u tal-prodotti ġodda. Dan huwa l-każ fejn il-kooperazzjoni fir-R&Ż tikkonċerna l-iżvilupp ta’ prodotti ġodda jew teknoloġija ġdida li jew jistgħu – jekk ikunu ħerġin – xi darba jissostitwixxu dawk eżistenti jew li qed jiġu żviluppati għal użu maħsub ġdid u għalhekk mhumiex sejrin jissostitwixxu l-prodotti eżistenti iżda joħolqu domanda kompletament ġdida. L-effetti fuq il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni huma importanti f’dawn is-sitwazzjonijiet, iżda f’ċerti każijiet jistgħu ma jiġux evalwati biżżejjed fl-analiżi tal-kompetizzjoni attwali jew potenzjali fi swieq tal-prodotti/tat-teknoloġija eżistenti. F’dan ir-rigward, tista’ ssir distinzjoni b