Rapport Finali tal-Uffiċjal tas-Seduta (1)

Każ AT.40324 — Bonds tal-Gvern Ewropej

(Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

(2021/C 418/07)

1. Fl-abbozz ta’ deċiżjoni qed jiġi kkonstatat ksur tal-Artikolu 101 TFUE u tal-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE li jinvolvi seba’ impriżi attivi f’bonds sovrani maħruġa f’euro minn Stati Membri tal-UE li huma parti miż-żona tal-euro (bonds tal-gvern Ewropej, iktar ’il quddiem “EGBs”). Dawn l-impriżi kkonċernati (imsejħa wkoll il-“partijiet”) huma: — Bank of America; — Natixis; — Nomura; — RBS/NatWest; — UBS; — UniCredit; u — WestLB/Portigon (2).

2. Il-każ beda wara applikazzjoni għal immunità minn multi minn RBS/NatWest fid-29 ta’ Lulju 2015. Fis-27 ta’ Jannar 2016 ingħatat immunità kundizzjonali lil RBS/NatWest. Fid-29 ta’ Ġunju u fit-30 ta’ Settembru 2016 rispettivament, UBS u Natixis applikaw għal multi mnaqqsa f’konformità mal-“Avviż ta’ Klemenza” (3).

Dikjarazzjoni ta’ Oġġezzjonijiet

Aċċess għall-fajl

4. Bejn l-1 u l-4 ta’ Frar 2019, ingħata aċċess għall-fajl fil-forma ta’ mezz ta’ ħżin elettroniku, u bejn is-7 u t-22 ta’ Frar 2019 ingħata aċċess fil-binjiet tad-Direttorat Ġenerali tal-Kompetizzjoni (“DĠ Kompetizzjoni”).

5. data li toriġina minn diversi partijiet li tista’ tifforma l-bażi, jew tkun influwenza, għall-kalkolu previst ta’ valur indikatur għall-bejgħ Fit-2 ta’ Mejju 2019, Nomura ressqet talba motivata lill-Uffiċjal tas-Seduta, f’konformità mal-Artikolu 7(1) tad-Deċiżjoni 2011/695/UE, biex tikseb aċċess ulterjuri għad-dokumenti fil-fajl li fihomli toriġina minn diversi partijiet li tista’ tifforma l-bażi, jew tkun influwenza, għall-kalkolu previst ta’ valur indikatur għall-bejgħ ( 7 ) bħala punt tat-tluq għad-determinazzjoni tal-multi possibbli f’dan il-każ. Wara l-intervent tal-Uffiċjal tas-Seduta, il-fornituri rilevanti tal-informazzjoni ċekknu l-ambitu tal-pretensjonijiet ta’ kunfidenzjalità tagħhom fir-rigward tad-dokumenti li Nomura talbet aċċess ulterjuri tagħhom. Fis-26 ta’ Ġunju 2019 id-DĠ Kompetizzjoni pprovda l-verżjonijiet riveduti mhux kunfidenzjali tad-dokumenti kkonċernati lill-partijiet kollha. Tnejn mill-partijiet biss ippreżentaw kummenti bil-miktub dwar id-dokumenti mhux kunfidenzjali riveduti li ġew ipprovduti lil kull waħda mill-partijiet bħala riżultat tat-talba ta’ Nomura għal aċċess addizzjonali.

Estensjonijiet tal-iskadenzi għal tweġiba għad-DO

6. Id-DĠ Kompetizzjoni inizjalment ta lill-partijiet limitu ta’ tmien ġimgħat biex iwieġbu bil-miktub għad-DO. Wara diversi talbiet, id-DĠ Kompetizzjoni estenda l-limiti ta’ żmien applikabbli għal ħamsa mill-partijiet ( 8 ) . L-Uffiċjal tas-Seduta ma rċeviex talbiet għal estensjonijiet oħra.

7. Il-partijiet kollha wieġbu għad-DO fil-limiti ta’ żmien (estiżi) stabbiliti mid-DĠ Kompetizzjoni.

Seduta ta’ Smigħ

8. Il-partijiet kollha pparteċipaw f’seduta ta’ smigħ li saret mit-22 sal-24 ta’ Ottubru 2019.

Ittra dwar il-metodoloġija tal-immultar u ittra tal-fatti

10. Fit-12 ta’ Novembru 2020, il-partijiet irċevew ukoll ittra tal-fatti (l-“Ittra tal-Fatti”), fejn setgħu jagħtu l-fehmiet tagħhom dwar żidiet fattwali u korrezzjonijiet li jikkonċernaw ċerti komunikazzjonijiet li kienu ġew ippreżentati fid-DO (inkluż l-Anness tagħha). Fl-istess data, il-partijiet irċevew permezz tal-posta elettronika aċċess (mill-ġdid) għall-verżjonijiet aċċessibbli tal-evidenza sottostanti inkluża fil-fajl ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni ( 13 )

11. Id-DĠ Kompetizzjoni inizjalment ta lill-partijiet limiti ta’ żmien ta’ 20 ġurnata tax-xogħol biex jipprovdu kummenti għal kull waħda miż-żewġ ittri msemmija hawn fuq.

12. Wara talbiet, id-DĠ Kompetizzjoni estenda l-limiti ta’ żmien applikabbli għall-kummenti dwar l-Ittra tal-Multi u dwar l-Ittra tal-Fatti ( 14 ) . L-Uffiċjal tas-Seduta ma rċeviex talbiet għal estensjonijiet oħra.

13. Erba’ mill-partijiet ippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar l-Ittra tal-Multi u ħamsa mill-partijiet ippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar l-Ittra tal-Fatti, fil-limiti ta’ żmien (estiżi) stabbiliti mid-DĠ Kompetizzjoni f’Diċembru 2020 u Jannar 2021 ( 15 ) . Erba’ mill-partijiet argumentaw, fost affarijiet oħra, li d-drittijiet tad-difiża tagħhom kienu mminati peress li l-informazzjoni kkomunikata permezz tal-Ittra tal-Fatti — u skont tnejn minnhom anki l-informazzjoni pprovduta fl-Ittra tal-Multi — kellha tiġi inkluża f’dikjarazzjoni supplimentari ta’ oġġezzjonijiet, biex jingħataw il-possibbiltà li jitolbu seduta orali.

14. Fir-rigward tal-informazzjoni kkomunikata permezz tal-Ittra tal-Fatti, li wħud mill-partijiet qiesu li kienet tikkostitwixxi bidliet fid-DO (fil-valutazzjoni legali tagħha), fl-abbozz ta’ deċiżjoni qed jiġi argumentat li l-Ittra tal-Fatti ma żiditx oġġezzjonijiet ġodda ( 16 ) u lanqas ma biddlet in-natura intrinsika tal-ksur kif deskritt fid-DO. B’mod partikolari, l-Ittra tal-Fatti ma mmodifikatx sostanzjalment il-kategoriji jew it-tipi ta’ komunikazzjonijiet deskritti fid-DO jew il-kwalifika legali tagħhom bħala parti minn pjan kumplessiv għas-segwitu ta’ mira antikompettiva komuni u b’hekk bħala ksur wieħed u kontinwu. Il-korrezzjonijiet ikkomunikati lill-partijiet permezz tal-Ittra tal-Fatti jistgħu jitqiesu ekwivalenti għat-tneħħija ta’ ċerta evidenza, u l-partijiet ingħataw l-opportunità li jinstemgħu dwar iż-żieda ta’ tali fatti u/jew fatti ġodda li kienu għadhom ma ssemmewx fid-DO ( 17 ) bħala evidenza għal kategoriji jew tipi (oħra) speċifiċi ta’ mġiba. Pjuttost jidher inqas ikkumplikat għall-partijiet li jeżerċitaw id-dritt li jinstemgħu fuq evidenza ppreżentata fl-Ittra tal-Fatti li kienet diġà nġiebet għall-attenzjoni tagħhom fid-DO, u li għalhekk diġà kellhom l-opportunità jiffamiljarizzaw ruħhom magħha ( 18 ) , milli fir-rigward ta’ dokumenti jew evidenza li kienu għadhom ma ssemmewx fid-DO.

15. F’dak li jirrigwarda l-informazzjoni mogħtija fl-Ittra tal-Multi, kif argument fl-abbozz ta’ deċiżjoni, is-sentenza Campine tal-Qorti Ġenerali ( 19 ) tappoġġa l-fehma li, fl-istadju tad-DO, il-Kummissjoni ma kinitx meħtieġa tieħu deċiżjoni finali dwar il-metodu finali għad-determinazzjoni tal-ammont tal-multi li kellha l-ħsieb li tapplika u li aktar kjarifiki dwar il-metodoloġija tal-multi setgħu jiġu pprovduti b’ittra minflok fil-forma ta’ dikjarazzjoni supplimentari ta’ oġġezzjonijiet.

16. Fid-dawl tal-ispjegazzjonijiet fl-abbozz ta’ deċiżjoni u tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq dwar it-tweġibiet tal-partijiet kemm għall-Ittra tal-Multi kif ukoll għall-Ittra tal-Fatti, kif ukoll tal-fatt li ma jeżistix dritt fundamentali li wieħed jinstema’ oralment sakemm il-fehmiet jistgħu jiġu espressi effettivament bil-miktub ( 20 ) , u billi l-Artikolu 12 tar-Regolament 773/2004 jipprevedi biss id-dritt ta’ seduta ta’ smigħ wara dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet, jirriżulta li t-tieni seduta ta’ smigħ ma kinitx legalment meħtieġa.

Kwistjonijiet proċedurali oħra mqajma mill-Bank of America

17. Fil-15 ta’ April 2021, il-Bank of America indirizza lment lill-Uffiċjal tas-Seduta. F’dan qal li waqt laqgħa informali fis-16 ta’ Marzu 2021 id-DĠ Kompetizzjoni informah li l-Kummissjoni ma kinitx se tibbaża aktar fuq ċertu element tal-imġiba allegatament antikompetittiva min-naħa tal-Bank of America. Il-Bank of America argumenta li jekk il-Kummissjoni kellha l-ħsieb li tipproċedi bil-każ kontrih fuq din il-bażi, dan ikun “differenti ħafna minn dak stabbilit fid-DO” u kien jeħtieġ opportunità għall-Bank of America biex jesprimi ruħu bil-miktub u b’mod orali dwar dawk l-“allegazzjonijiet riveduti”. Il-Bank of America talab li l-Uffiċjal tas-Seduta joħroġ ċerti struzzjonijiet lid-DĠ Kompetizzjoni f’dan ir-rigward.

18. Fis-16 ta’ April 2021, l-Uffiċjal tas-Seduta wieġeb lill-Bank of America u spjega li t-talba tiegħu li l-Uffiċjal tas-Seduta jidderieġi lid-DĠ Kompetizzjoni biex jieħu ċerti azzjonijiet ma taqa’ taħt l-ebda waħda mid-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni 2011/695/UE li jagħtu lill-Uffiċjal tas-Seduta setgħat deċiżjonali u li l-Uffiċjal tas-Seduta għalhekk ma kellux is-setgħa li jadotta d-deċiżjonijiet mitluba mill-Bank of America. Sussegwentement, il-Bank of America essenzjalment tenna l-istess argumenti f’kuntatti ulterjuri mad-DĠ Kompetizzjoni ( 21 ) . Essenzjalment, l-Uffiċjal tas-Seduta jqis li l-pożizzjoni tal-Bank of America li l-bidla fil-valutazzjoni kkomunikata mid-DĠ Kompetizzjoni kienet tikser id-dritt ta’ smigħ hija infondata. Il-fatt li l-abbozz ta’ deċiżjoni b’riżultat tal-argumenti tal-Bank of America fit-tweġiba tiegħu għad-DO jinvolvi tnaqqis tal-ambitu tar-responsabbiltà individwali tal-Bank of America għall-ksur uniku u kontinwu kif stabbilit b’mod preliminari fid-DO ma jikkostitwixxix ksur tad-dritt għal smigħ.

L-Abbozz ta’ Deċiżjoni

19. Meta mqabbel mad-DO, (i) wieħed mid-destinatarji tad-DO ma nżammx bħala destinatarju tal-abbozz ta’ deċiżjoni minħabba nuqqas ta’ evidenza suffiċjenti; u (ii) it-tul globali tal-ksur uniku u kontinwu tqassar b’xahrejn u erbat ijiem fl-abbozz ta’ deċiżjoni (filwaqt li, fl-istess ħin, il-perjodi ta’ ksur għall-impriżi individwali involuti tqassru skont dan, b’massimu ta’ ħames xhur u 16-il jum).

20. F’konformità mal-Artikolu 16 tad-Deċiżjoni 2011/695/UE, l-Uffiċjal tas-Seduta eżamina jekk l-abbozz ta’ deċiżjoni jittrattax biss l-oġġezzjonijiet li l-partijiet ingħataw l-opportunità jesprimu l-fehmiet tagħhom dwarhom, u wasal għal konklużjoni pożittiva.

21. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, l-Uffiċjal tas-Seduta jqis li l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet proċedurali tal-partijiet fil-proċedimenti f’dan il-każ ġie rrispettat.

Brussell, il-20 ta’ Mejju 2021. Dorothe DALHEIMER

(1) Skont l-Artikolu 16 tad-Deċiżjoni 2011/695/UE tal-President tal-Kummissjoni Ewropea tat-13 ta’ Ottubru 2011 dwar il-funzjoni u t-termini ta’ referenza tal-uffiċjal tas-seduta f’ċerti proċedimenti dwar il-kompetizzjoni, ĠU L 275, 20.10.2011, p. 29 (“id-Deċiżjoni 2011/695/UE”).

(2) Raggruppati skont l-impriża, l-entitajiet legali rilevanti huma: Bank of America, National Association u Bank of America Corporation (flimkien, b’mod interkambjabbli mal-impriża korrispondenti, “Bank of America”); Natixis S.A. (“Natixis”); Nomura International plc u Nomura Holdings, Inc. (flimkien, b’mod interkambjabbli mal-impriża korrispondenti, “Nomura”); The Royal Bank of Scotland Group plc, NatWest Markets Plc u NatWest Markets N.V. (flimkien, b’mod interkambjabbli mal-impriża korrispondenti, “RBS/NatWest”), UBS Group AG u UBS AG (flimkien, b’mod interkambjabbli mal-impriża korrispondenti, “UBS”); UniCredit S.p.A. u UniCredit Bank AG (flimkien, b’mod interkambjabbli mal-impriża korrispondenti, “UniCredit”); kif ukoll Portigon AG (preċedentement WestLB AG, iktar ’il quddiem “WestLB/Portigon”).

(3) Avviż tal-Kummissjoni dwar l-Immunità minn multi u tnaqqis ta’ multi f’każijiet ta’ kartell, ĠU C 298, 8.12.2006, p. 17.

(4) Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) numru 773/2004 tas-7 ta’ April 2004 dwar it-tmexxija ta’ proċeduri mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 81 sa 82 tat-Trattat tal-KE, ĠU L 123, 27.4.2004, p. 18.

(5) Ara n-nota 2 f’qiegħ il-paġna hawn fuq.

(6) Id-DO ċċarat li ma tista’ tiġi imposta l-ebda multa fuq il-Bank of America u Natixis billi l-imġiba tagħhom kif deskritta fid-DO taqa’ barra l-preskrizzjoni tal-Artikolu 25(1)(b) u (2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat, ĠU L 1, 4.1.2003, p. 1. Il-premessa 11 tar-Regolament Nru 1/2003 tipprevedi li l-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista’ tadotta deċiżjonijiet skont l-Artikolu 7(1) tar-Regolament Nru 1/2003 li jikkonstataw li twettaq ksur fil-passat anki jekk ma timponix multa.

(7) Fid-DO kien indikat li għalkemm il-Kummissjoni “biħsiebha tapplika l-metodoloġija stabbilita fil-Linji Gwida dwar il-multi”, peress li l-EGBs ma jiġġeneraw l-ebda bejgħ fis-sens tas-soltu, il-Kummissjoni se tapplika valur indikatur speċifiku għall-bejgħ fuq il-bażi ta’ ammonti nozzjonali annwalizzati ta’ EGBs innegozjati, skontat b’ċertu fattur ta’ aġġustament, bħala punt tat-tluq għad-determinazzjoni tal-multi.

(8) L-iskadenzi estiżi għat-tweġibiet għad-DO kienu jvarjaw bejn it-23 ta’ April u l-15 ta’ Mejju 2019.

(9) Fir-rigward ta’ Nomura, RBS/NatWest, UBS, UniCredit u impriża oħra.

(10) Fir-rigward ta’ WestLB/Portigon.

(11) Ara n-nota 6 f’qiegħ il-paġna hawn fuq.

(12) Din il-komunikazzjoni addizzjonali ġiet skattata bit-talba ta’ Nomura lid-DĠ Kompetizzjoni fit-2 ta’ Diċembru 2020 għal aktar dettalji dwar il-metodoloġija tal-immultar.

(13) Id-dokumenti kollha ħlief wieħed kienu magħmula aċċessibbli qabel fil-kuntest tal-aċċess għall-fajl li kien ingħata wara l-adozzjoni tad-DO.

(14) Fl-24 ta’ Novembru 2020, tnejn mill-partijiet kienu għamlu sottomissjonijiet separati lid-DĠ Kompetizzjoni wkoll, fejn indirizzaw id-drittijiet proċedurali tagħhom fir-rigward kemm tal-Ittra tal-Multi kif ukoll tal-Ittra tal-Fatti.

(15) Dawn il-kummenti ntbagħtu wkoll lill-kabinett tal-Kummissarju responsabbli għall-kompetizzjoni, lill-ġerarkija tad-DĠ Kompetizzjoni, lis-servizzi l-oħra tal-Kummissjoni li qed isegwu l-każ, inkluż l-Uffiċjal tas-Seduta, u lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri qabel il-laqgħa tal-Kumitat Konsultattiv.

(16) Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-24 ta’ Mejju 2012, MasterCard et vs Il-Kummissjoni, T-111/08, EU:T:2012:260, il-punt 266. Ara wkoll is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-9 ta’ Settembru 2015, Panasonic vs Il-Kummissjoni, T-82/13, EU:T:2015:612, il-punt 50.

(17) Is-Sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-5 ta’ Ottubru 2020, HeidelbergCement AG u Schwenk Zement KG vs Il-Kummissjoni, T-380/17, EU:T:2020:471, il-punt 636.

(18) L-abbozz ta’ deċiżjoni jsemmi wkoll li l-parti l-kbira tal-korrezzjonijiet ikkomunikati lill-partijiet permezz tal-Ittra tal-Fatti kienu diġà ġew identifikati mill-partijiet stess.

(19) Is-sentenza tas-7 ta’ Novembru 2019, Campine u Campine Recycling vs Il-Kummissjoni, T-240/17, EU:T:219:778, il-punti minn 355 sa 360.

(20) Ara s-Sentenzi tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tat-23 ta’ Novembru 2006 f’Jussila vs Il-Finlandja (Applikazzjoni nru 73053/01), il-punti minn 40 sa 49; tad-19 ta’ April 2007 f’Vilho Eskelinen & Ors vs Il-Finlandja (Applikazzjoni nru 63235/00), il-punti 72 sa 75; u tat-23 ta’ Ottubru 2018 f’Produkcija Plus storitveno podjetje d.o.o. vs Is-Slovenja (Applikazzjoni nru 47072/15), il-punt 54; u d-Deċiżjoni tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem tat-13 ta’ Marzu 2012 f’Bouygues Telecom vs Franza (Applikazzjoni nru 2324/08), il-punti minn 69 sa 71; kif ukoll id-Digrieti f’Troszczynski vs Il-Parlament, C-462/18 P, EU:C:2019:239, il-punti minn 52 sa 55, f’Gollnisch vs Il-Parlament, C-330/18 P, EU:C:2019:240, il-punti 60 u 61, u s-Sentenza f’Syrian Lebanese Commercial Bank vs Il-Kunsill, T-174/12 u T-80/13, EU:T:2014:52, il-punt 147; u l-Opinjoni tal-Avukat Ġenerali Wahl f’SKW Stahl-Metallurgie vs Il-Kummissjoni, C-154/14 P, EU:C:2015:543, il-punti 49 u 58; is-Sentenza f’Lucchini vs Il-Kummissjoni, T-185/18, EU:T:2019:298, il-punt 49; u s-Sentenza f’HeidelbergCement u Schwenk Zement vs Il-Kummissjoni, T-380/17, EU:T:2020:471, il-punt 634.

(21) Fil-5 ta’ Mejju 2021, saret telefonata informali oħra bejn il-Bank of America u d-DĠ Kompetizzjoni, li kienet segwita minn ittra mill-Bank of America lid-DĠ Kompetizzjoni fis-7 ta’ Mejju 2021, fejn il-Bank of America reġa’ qajjem il-kwistjoni u li l-Uffiċjal tas-Seduta rċieva kopja tagħha.