Id-dritt tal-UE jista’ jwassal għar-rekwiżit ta’ diversi valutazzjonijiet ambjentali għal proġett wieħed. Sikwit jiġu introdotti rekwiżiti addizzjonali speċifiċi fil-proċessi tal-permessi fil-livell nazzjonali (eż. relatati ma’ kwistjonijiet ta’ proprjetà, ippjanar tal-użu tal-art jew wirt kulturali). Rekwiżiti legali multipli u valutazzjonijiet paralleli għal proġett wieħed jistgħu jwasslu għal kostijiet amministrattivi u ta’ implimentazzjoni u dewmien, diskrepanzi u inċertezza amministrattiva fl-applikazzjoni tagħhom. L-Artikolu 2 tad-Direttiva VIA jistabbilixxi b’mod espliċitu li l-VIA tista’ tiġi integrata ma’ proċeduri oħrajn. Dan joffri potenzjal sinifikanti għas-simplifikazzjoni tal-għoti tal-permessi ambjentali meta jkunu meħtieġa diversi valutazzjonijiet ambjentali li jirriżultaw minn għadd ta’ Direttivi (id-Direttiva VIA, id-Direttiva VAS, id-Direttivi dwar il-Ħabitats u l-Għasafar, id-Direttivi dwar l-Emissjonijiet Industrijali, id-Direttivi Qafas dwar l-Ilma, id-Direttivi Seveso, eċċ.) u diversi awtoritajiet ikunu involuti. Skont l-approċċ ta’ “punt uniku ta’ servizz”, il-valutazzjonijiet imsemmija hawn fuq u l-approvazzjoni tagħhom jistgħu jitħejjew separatament, iżda jridu jiġu kkoordinati; dawn jistgħu wkoll jingħaqdu flimkien bħala parti minn proċess wieħed.

Fir-rigward tal-involviment tal-komunitajiet fit-tranżizzjoni tal-enerġija, fl-2021, l-Operatur Irlandiż tas-Sistema tat-Trażmissjoni EirGrid, Friends of the Earth u l-Inizjattiva tal-Grilja tal-Enerġija Rinnovabbli nedew proġett konġunt ta’ tliet snin biex jinvolvu lill-komunitajiet fi djalogu dwar l-isfidi u l-opportunitajiet assoċjati mat-tranżizzjoni tal-enerġija tal-Irlanda.

Il-proġetti tal-enerġija rinnovabbli ma humiex awtomatikament soġġetti għal VIA obbligatorja u l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu limiti ċari f’dan ir-rigward, fi ħdan il-flessibbiltajiet permessi mid-Direttiva VIA. Fis-Slovakkja, pereżempju, id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar il-VIA japplikaw biss għall-impjanti PV ta’ aktar minn 5 MW. Fil-każ tal-impjanti fil-medda tal-enerġija ta’ bejn 5 u 50 MW, isegwi proċess ta’ investigazzjoni (jiġifieri skrinjar). Għall-impjanti PV bil-kapaċità installata ta’ 50 MW u ogħla, tapplika l-valutazzjoni obbligatorja.

Ir-repowering huwa definit bħala t-tiġdid tal-impjanti tal-enerġija li jipproduċu l-enerġija rinnovabbli, inkluż is-sostituzzjoni sħiħa jew parzjali tal-installazzjonijiet jew tas-sistemi u t-tagħmir tat-tħaddim għall-finijiet ta’ sostituzzjoni tal-kapaċità jew żieda tal-effiċjenza jew tal-kapaċità tal-installazzjoni.

Għalkemm sal-lum ir-repowering kien ikkonċentrat fi ftit swieq, sal-aħħar tas-snin 2020 dan jista’ jsir attività kummerċjali ewlenija għall-industrija tar-riħ madwar l-Ewropa. Il-benefiċċji tar-repowering jinkludu l-konnessjoni mal-grilja eżistenti, l-għarfien tad-disponibbiltà tar-riżorsi tar-riħ u l-impatti ambjentali potenzjali, u livelli ta’ spiss għoljin ta’ aċċettazzjoni mill-pubbliku. Fid-Danimarka, bejn l-2012 u l-2019, kien hemm gwadann ta’ 1,3 GW fil-kapaċità tar-riħ, li minnhom 576,8 MW irriżultaw mir-repowering tal-installazzjonijiet eżistenti, u tnaqqis nett ta’ 109 turbini eoliċi bis-saħħa tal-effiċjenza ogħla tat-turbini l-ġodda. Ġiet żviluppata biss 10 % aktar kapaċità fi proġetti f’siti f’maħdar milli fir-repowering.

Analiżi minn Wind Europe ta’ 137 proġett li ġew repowered fl-Ewropa sal-lum turi li, bħala medja, l-għadd ta’ turbini f’dawn il-proġetti eoliċi repowered naqas b’27 %, filwaqt li l-kapaċità installata ġiet irdoppjata u l-produzzjoni tal-elettriku ttriplikat.

Ir-repowering se jkollu wkoll rwol fl-impjanti idroelettriċi kbar, minħabba li diġà ġie sfruttat sehem kbir mill-potenzjal tal-enerġija idroelettrika disponibbli. Għadd dejjem jikber ta’ proġetti solari se jilħqu wkoll it-tmiem tal-ħajja tagħhom u se jkunu kandidati għas-sostituzzjoni ta’ xi wħud mill-komponenti, jew għar-repowering li jwassal għal żieda fil-kapaċità. Jeħtieġ ukoll li jiġu stabbiliti linji gwida ċari u proċeduri ssimplifikati għar-repowering tal-impjanti solari.

Ir-REDII tirrikjedi li l-Istati Membri jiffaċilitaw ir-repowering tal-impjanti eżistenti billi jiżguraw proċess issimplifikat tal-għoti tal-permessi, li ma jtulx aktar minn sena. Dan jista’ jiġi estiż b’perjodu massimu ta’ sena meta jkun iġġustifikat abbażi ta’ ċirkostanzi straordinarji, bħal raġunijiet prevalenti ta’ sikurezza jew impatti sostanzjali fuq il-grilja jew il-kapaċità, id-daqs jew il-prestazzjoni oriġinali tal-installazzjoni. L-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu wkoll proċedura ta’ notifika sempliċi għall-konnessjonijiet mal-grilja għall-proġetti tar-repowering fejn ma jkun mistenni l-ebda impatt ambjentali jew soċjali negattiv sinifikanti, minflok ma jirrikjedu applikazzjoni ġdida għall-permess.

Skont il-promoturi tal-proġetti, bħalissa r-repowering fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jkollu jgħaddi mill-istess proċeduri tal-applikazzjoni u tal-għoti tal-permessi bħall-proġetti greenfield, inkluża l-ħtieġa li titwettaq Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali. L-industrija tidentifika wkoll it-tkabbir tal-abitazzjonijiet li jinsabu qrib il-parks eoliċi eżistenti, iż-żieda fid-daqs tat-turbini, iż-żieda f’żoni ambjentalment protetti jew iż-żieda fid-distanza permessa bejn il-parks eoliċi u r-radars militari bħala fatturi li jnaqqsu l-possibbiltajiet tar-repowering tal-proġetti eżistenti. B’riżultat ta’ dan, l-operaturi għandhom it-tendenza li jagħżlu l-estensjoni tul il-ħajja tal-assi eżistenti għall-itwal żmien possibbli, segwita minn dekummissjonar sħiħ fi tmiem il-ħajja tal-assi, li joħloq opportunità mitlufa għar-rwol li jista’ jkollu r-repowering biex jintlaħqu l-miri tal-2030.

Id-Direttiva VIA telenka ċerti installazzjonijiet għall-produzzjoni tal-elettriku, bħal parks eoliċi u installazzjonijiet idroelettriċi, fost proġetti li għalihom ma tkunx meħtieġa VIA awtomatikament. Minflok, l-Istati Membri għandhom jiddeterminaw jekk il-proġett jeħtieġx ikun soġġett għal valutazzjoni. Dan isir permezz ta’ “proċedura ta’ skrinjar”, li tiddetermina l-effetti ta’ proġett abbażi ta’ limiti jew kriterji u/jew eżami każ b’każ, filwaqt li tqis il-kriterji tal-għażla tal-iskrinjar definiti fid-Direttiva VIA. F’konformità mad-Direttiva VIA, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu limiti jew kriterji biex jiddeterminaw meta ma jkunx meħtieġ li l-proġetti ma jgħaddu minn proċedura ta’ skrinjar. Id-Direttiva VIA tipprovdi wkoll flessibbiltà addizzjonali lill-awtoritajiet kompetenti, li jistgħu jiddeċiedu li valutazzjoni tal-impatt ambjentali ma hijiex meħtieġa abbażi ta’ deskrizzjoni tal-karatteristiċi tal-proġett u/jew tal-miżuri previsti mill-iżviluppatur sabiex jiġu evitati jew ipprevenuti effetti sinifikanti fuq l-ambjent.

F’ħafna każijiet, ir-repowering ta’ tali proġetti jkun jinvolvi bidliet jew estensjonijiet għal proġetti eżistenti. Il-biċċa l-kbira tal-bidliet jew tal-estensjonijiet għall-proġetti eżistenti jaqgħu fl-ambitu tal-Anness II tad-Direttiva VIA u, għalhekk, huma soġġetti għall-proċedura ta’ skrinjar u ma jeħtiġux VIA awtomatikament. Il-Kummissjoni ħarġet dokument ta’ gwida rigward l-applikazzjoni tad-Direttiva VIA għall-bidliet u l-estensjoni tal-proġetti . Kif spjegat il-Kummissjoni f’din il-gwida, bidla jew estensjoni tal-proġetti tippresupponi li hemm riskji simili, f’termini tal-effetti tagħhom fuq l-ambjent, għall-proġett oriġinali. Dan għandu jiġi vvalutat matul il-proċess tal-iskrinjar jew tal-VIA.

Hija meħtieġa wkoll valutazzjoni xierqa għall-proġetti/pjanijiet kollha li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jekk dawn aktarx ikollhom impatt negattiv sinifikanti fuq is-siti ta’ Natura 2000 waħedhom jew flimkien ma’ pjanijiet/proġetti oħrajn. Il-pjanijiet u l-proġetti li jitqiesu li aktarx ma jkollhomx effetti negattivi sinifikanti fuq l-integrità tas-siti jistgħu jiġu skrinjati mingħajr il-ħtieġa li ssir valutazzjoni xierqa. Kemm l-iskrinjar kif ukoll il-valutazzjoni xierqa għandhom jitwettqu fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni speċifiċi għas-sit. Dawn l-objettivi setgħu ma kinux jeżistu matul il-proċedura tal-għoti tal-permessi tal-proġett inizjali jew setgħu ġew riveduti minn meta ngħata l-permess. Għalhekk, qabel l-awtorizzazzjoni, l-awtoritajiet għandhom janalizzaw l-impatt tal-installazzjonijiet repowered fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni rilevanti.

Bl-istess mod, skont id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma, proġetti ġodda jistgħu jiġu awtorizzati biss f’każ li dawn (1) ma jwasslux għal deterjorament tal-istatus ta’ kwalunkwe korp tal-ilma u lanqas ma jikkompromettu l-kisba tal-objettiv tad-WFD, jew (2) jikkonformaw mal-kundizzjonijiet kollha tal-Artikolu 4(7) (eżenzjoni għall-ewwel prinċipju). Għalhekk, valutazzjoni tal-impatti potenzjali tal-proġetti tkun ġeneralment meħtieġa biex jintwera li waħda minn dawn iż-żewġ kundizzjonijiet hija ssodisfata.

Xi Stati Membri introduċew bidliet leġiżlattivi jew proċedurali li jissimplifikaw il-qafas għar-repowering. L-Italja introduċiet bidliet leġiżlattivi għall-proġetti tar-repowering, u ma hija meħtieġa l-ebda awtorizzazzjoni għall-modifiki tat-turbini eoliċi jew tal-komponenti tagħhom li jimplikaw modifika tad-daqs ta’ mhux aktar minn 15 % tad-daqs inizjali tat-turbina. Fil-Ġermanja, il-leġiżlazzjoni tispeċifika li għar-repowering tal-installazzjonijiet eoliċi, għandhom jiġu vvalutati biss il-bidliet meta mqabbla mal-istatus quo. Is-seduti pubbliċi jkunu meħtieġa biss jekk jintalbu mill-iżviluppatur tal-proġett. Franza introduċiet ukoll rekwiżiti relatati mal-VIA abbażi ta’ limiti għall-bidliet fl-għadd u l-għoli tat-turbini. Jekk iż-żieda fl-għadd ta’ turbini u fl-għoli sal-ponta tkun b’mhux aktar minn 10 %, din ma titqiesx bħala modifika sinifikanti, u VIA li tikkonċerna l-impatti fuq l-istorbju u l-bijodiversità titqies bħala suffiċjenti. F’każ li ż-żieda fl-għadd ta’ turbini u fl-għoli sal-ponta tkun ta’ aktar minn 50 %, il-modifika titqies bħala sostanzjali, u tkun meħtieġa VIA ġdida. F’każijiet fejn iż-żieda tkun bejn 10 % u 50 %, l-awtoritajiet kompetenti japplikaw valutazzjoni każ b’każ, abbażi ta’, pereżempju, monitoraġġ ambjentali komprensiv u aċċettazzjoni lokali. Fid-Danimarka, l-impjanti tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli huma maqsuma fi tliet gruppi, ibbażati fuq il-kapaċità – inqas minn 10 MW, 10-25 MW u aktar minn 25 MW. Fil-każ ta’ bidliet fil-kapaċità, inkluż permezz tar-repowering, għandha ssir notifika, jew għandha tintalab liċenzja ġdida, skont il-grupp ta’ kapaċità li jagħmel parti minnu l-impjant. Impjanti b’kapaċità ta’ inqas minn 10 MW huma eżentati mir-rekwiżit li japplikaw għal liċenzja ġdida, filwaqt li l-impjanti b’kapaċità ta’ bejn 10-25 MW huma eżentati jekk jinnotifikaw lill-Aġenzija Daniża tal-Enerġija u lit-TSO qabel ma jibdew il-kostruzzjoni. Għal impjanti b’kapaċità ta’ aktar minn 25 MW, dejjem tkun meħtieġa liċenzja għar-repowering jew għal kwalunkwe bidla oħra fil-kapaċità tal-impjant.

d.Idroġenu

It-tħaffif tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli huwa importanti wkoll biex dawk is-setturi li se jkomplu jiddependu fuq il-gassijiet u l-fjuwils jingħataw trasportaturi tal-enerġija dekarbonizzati u affordabbli. B’mod partikolari, il-konverżjoni tal-elettriku rinnovabbli f’idroġenu rinnovabbli permezz tal-elettrolizzaturi se tkun mogħdija importanti għas-sistema tal-enerġija futura tagħna.

Il-konverżjoni tal-elettriku rinnovabbli f’idroġenu, u t-trasport, il-ħżin u d-dispaċċ sussegwenti tal-idroġenu lill-konsumaturi finali x’aktarx li jiltaqgħu ma’ wħud mill-istess ostakli identifikati għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, bħan-nuqqas ta’ biżżejjed persunal b’ħiliet adegwati biex jipproċessa l-applikazzjonijiet għall-permessi u t-tul tal-proċeduri amministrattivi. Dan huwa inerenti għall-istatus l-ġdid tal-katina tal-valur tal-idroġenu u n-nuqqas ta’ esperjenza f’teknoloġiji ġodda u innovattivi relatati. Leġiżlazzjoni skaduta jew ineżistenti fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni għall-produzzjoni u l-użu tal-idroġenu tista’ tirriżulta fi proċeduri tal-għoti tal-permessi inadegwati jew li joħolqu konfużjoni. Xi wħud minn dawn il-proċessi jistgħu jkunu kumplessi wisq, jistgħu jvarjaw bejn pajjiżi jew reġjuni differenti u spiss jaqbżu ż-żmien stmat għal rispons għal permess.

Relattivament ftit esperjenzi fl-iżvilupp ta’ proġetti tal-idroġenu jfissru li mhux l-ostakli kollha jistgħu jkunu magħrufa u, għalhekk, l-iskambji ta’ informazzjoni permezz ta’ fora jistgħu jkunu ta’ benefiċċju. Barra minn hekk, maż-żmien jistgħu jitfaċċaw ukoll prattiki tajbin biex jiġu indirizzati dawn l-ostakli speċifiċi li jiġu kondiviżi permezz ta’ dawn il-fora.

L-Alleanza tal-Idroġenu Nadif bħalissa qed taħdem fuq rapport immexxi mill-partijiet ikkonċernati dwar l-ostakli relatati mal-permessi għall-proġetti tal-idroġenu, li minnu se joħorġu xi rakkomandazzjonijiet u l-aħjar prattiki. Il-valutazzjoni inizjali tal-feedback tal-partijiet ikkonċernati mir-rapport tissuġġerixxi li punt uniku ta’ kuntatt jista’ jtaffi ftit mill-kumplessità u jissimplifika l-proċedura tal-għoti tal-permessi, b’mod partikolari meta jkunu involuti bosta awtoritajiet kompetenti.

Il-prijoritizzazzjoni tal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni relatata mal-idroġenu tgħin biex jiġu ċċarati l-qafas regolatorju u l-applikabbiltà tiegħu, jinbena l-għarfien espert fir-rigward tat-teknoloġiji tal-idroġenu rinnovabbli u jittejbu l-konsistenza u l-konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali eżistenti. Il-Ġermanja introduċiet qafas li jirregola liema awtorizzazzjonijiet huma meħtieġa għall-adattament bi skop ġdid ta’ pipelines tal-gass naturali għat-trasport tal-idroġenu. Barra minn hekk, il-Ġermanja rregolat bil-liġi li d-drittijiet kuntrattwali eżistenti għall-użu tal-art għall-infrastruttura tal-gass naturali jridu jiġu interpretati bħala li jippermettu l-bidla mill-gass naturali għall-idroġenu.

Barra minn hekk, il-gwida jew il-manwali li jistabbilixxu l-proċeduri tal-għoti tal-permessi għall-faċilitajiet tal-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli jżidu l-prevedibbiltà u jtejbu l-effiċjenza tal-proċess ġenerali għall-partijiet kollha involuti. Il-Portugall diġà ħejja tali gwida għall-proġetti tal-idroġenu.

B’mod simili għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, l-ippjanar tal-ispazju jista’ jkun strumentali għall-identifikazzjoni ta’ postijiet adegwati għat-tnedija tal-elettrolizzaturi. Abbażi ta’ pjanijiet integrati tan-network, jistgħu jiġu ddeżinjati żoni ddedikati għall-elettrolizzaturi. Dan jista’ jkun mezz biex tiġi inċentivata t-tnedija tal-elettrolizzaturi f’postijiet fejn jista’ jkollhom rwol fl-evitar jew l-indirizzar tal-konġestjoni tal-elettriku u fejn jistgħu jġibu benefiċċju akbar għas-soċjetà (eż. billi tiġi evitata żieda fit-tariffi tan-network tal-elettriku minħabba r-rinfurzar meħtieġ tal-grilja). Tqajmu suġġerimenti f’din id-direzzjoni f’konsultazzjoni reċenti mal-partijiet ikkonċernati dwar ir-regolamentazzjoni tas-suq tal-idroġenu fin-Netherlands.