P9_TA(2022)0038

It-tisħiħ tal-Ewropa fil-ġlieda kontra l-kanċer

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta' Frar 2022 dwar it-tisħiħ tal-Ewropa fil-ġlieda kontra l-kanċer – lejn strateġija komprensiva u koordinata (2020/2267(INI))

(2022/C 342/12)

Il-Parlament Ewropew,

— wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2020 dwar it-twaqqif, ir-responsabbiltajiet, il-kompożizzjoni numerika u t-tul tal-mandat tal-kumitat speċjali għall-ġlieda kontra l-kanċer (1),

— wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-Kumitat Speċjali tiegħu dwar il-ġlieda kontra l-kanċer tas-27 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Inputs of the Special Committee on Beating Cancer (BECA) to influence the future Europe's Beating Cancer Plan” (Kontributi tal-Kumitat Speċjali għall-Ġlieda kontra l-Kanċer (BECA) biex jiġi influwenzat il-Pjan futur tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer) (2),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Frar 2021 dwar il-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer (COM(2021)0044),

— wara li kkunsidra l-Programm Qafas tal-UE għar-Riċerka u l-Innovazzjoni 2021-2027 (Orizzont Ewropa) (3) u l-Missjoni ddedikata ta' Orizzont Ewropa dwar il-Kanċer (4),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Diċembru 2019 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (COM(2019)0640),

— wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Ġunju 2021 dwar l-Aċċess għall-mediċini u l-apparat mediku għal UE aktar b'Saħħitha u Reżiljenti (2021/C 269 I/02) (5),

— wara li kkunsidra l-gwidi żviluppati mill-Azzjonijiet Konġunti dwar il-kanċer (EPAAC, CANCON, iPAAC) u l-Aġenda dwar il-Kanċers Rari 2030 stabbilita fl-ambitu tal-Azzjoni Konġunta dwar il-Kanċers Rari (JARC),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Settembru 2020 dwar ŻER ġdida għar-Riċerka u l-Innovazzjoni (COM(2020)0628),

— wara li kkunsidra r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill 2003/878/KE tat-2 ta' Diċembru 2003 dwar l-iskrinjar tal-kanċer (6),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Aġenzija Internazzjonali għar-Riċerka dwar il-Kanċer (IARC) ta' Mejju 2017 rigward l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-iskrinjar tal-kanċer (7),

— wara li kkunsidra l-linji gwida Ewropej għall-assigurazzjoni tal-kwalità fl-iskrinjar u fid-dijanjożi tal-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali,

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 2020 bit-titolu “Strateġija ‘Mill-Għalqa sal-Platt’ għal sistema tal-ikel ġusta, tajba għas-saħħa u favur l-ambjent” (COM(2020)0381),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Ġunju 2021 intitolata “Qafas strateġiku tal-UE dwar is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol 2021-2027” (COM(2021)0323),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Novembru 2020 dwar Strateġija Farmaċewtika għall-Ewropa (COM(2020)0761),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2020 bit-titolu “Strateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà Lejn Ambjent Ħieles mit-Tossiċità” (COM(2020)0667),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Mejju 2021 intitolata “Perkors għal Pjaneta b'Saħħitha għal Kulħadd – Pjan ta' Azzjoni tal-UE: Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija” (COM(2021)0400),

— wara li kkunsidra d-Direttiva 2004/37/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2004 dwar il-protezzjoni tal-ħaddiema minn riskji relatati mal-espożizzjoni għal karċinoġeni jew mutaġeni fuq il-post tax-xogħol (id-Direttiva dwar il-Karċinoġeni u l-Mutaġeni – CMD) (8), inkluż it-tliet direttivi emendatorji tagħha u l-proposta tal-Kummissjoni għar-raba' direttiva emendatorja (COM(2020)0571),

— wara li kkunsidra d-Direttiva 98/24/KE tas-7 ta' April 1998 dwar il-ħarsien tas-saħħa u tas-sikurezza tal-ħaddiema kontra r-riskji marbuta ma' aġenti kimiċi fuq il-post tax-xogħol (9),

— wara li kkunsidra r-rapport ta' konsultazzjoni pubblika fil-qosor tal-Kumitat Speċjali tiegħu għall-Ġlieda kontra l-Kanċer tad-19 ta' April 2021 bit-titolu “The impact of the COVID-19 pandemic on cancer prevention, health services, cancer patients and research: lessons from a public health crisis” (L-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq il-prevenzjoni tal-kanċer, is-servizzi tas-saħħa, il-pazjenti bil-kanċer u r-riċerka: il-lezzjonijiet minn kriżi tas-saħħa pubblika),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Novembru 2020 bit-titolu “Nibnu Unjoni Ewropea tas-Saħħa: tħejjija u reżiljenza” (COM(2020)0724), u l-proposti relatati tal-Kummissjoni, flimkien mal-ftehimiet proviżorji, għar-regolamenti tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Novembru 2020 dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa (COM(2020)0727), dwar rwol imsaħħaħ għall-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini fit-tħejjija għall-kriżijiet u fil-maniġġar tagħhom għall-prodotti mediċinali u għall-apparati mediċi (COM(2020)0725), u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 851/2004 li jistabbilixxi Ċentru Ewropew għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-mard (COM(2020)0726),

— wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/522 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Marzu 2021 li jistabbilixxi Programm għall-azzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-saħħa (il-“Programm l-UE għas-Saħħa”) għall-perjodu 2021-2027 (10),

— wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal regolament, flimkien mal-ftehim, dwar Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa u li jemenda d-Direttiva 2011/24/UE (COM(2018)0051),

— wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 536/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 dwar il-provi kliniċi fuq prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u li jħassar id-Direttiva 2001/20/KE1 (ir-Regolament dwar il-Provi Kliniċi) (11) u s-Sistema ta' Informazzjoni dwar il-Provi Kliniċi stabbilita f'konformità ma' dan ir-Regolament,

— wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2021/694 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-29 ta' April 2021 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Diġitali (12),

— wara li kkunsidra r-Rapport Nru 21/2019 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) intitolat “Healthy environment, healthy lives: kif l-ambjent jistabbilixxi s-saħħa u l-benesseri fl-Ewropa’ (13),

— wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tad-9 ta' Ġunju 2021 intitolata ‘Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer’ (14),

— wara li kkunsidra l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-istudju mħejji għall-Bord għall-Ġejjieni tax-Xjenza u t-Teknoloġija (STOA) f'Lulju 2021 intitolat ‘The health impact of 5G’ (L-impatt għas-saħħa tal-5G) (15),

— wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, b'mod partikolari l-SDG 3 dwar is-saħħa u l-benesseri tajbin,

— wara li kkunsidra r-raba' edizzjoni tal-Kodiċi Ewropew Kontra l-Kanċer (16),

— wara li kkunsidra l-Kodiċi Ewropew tal-Prassi kontra l-Kanċer (17),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-24 ta' Marzu 2021 intitolata ‘Strateġija tal-UE dwar id-drittijiet tat-tfal’ (COM(2021)0142),

— wara li kkunsidra d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tad-19 ta' Lulju 2018 intitolat ‘Combatting HIV/AIDS, viral hepatitis and tuberculosis in the European Union and neighbouring countries – State of play, policy instruments and good practices’ (Il-ġlieda kontra l-HIV/AIDS, l-epatite virali u t-tuberkolożi fl-Unjoni Ewropea u fil-pajjiżi ġirien – Sitwazzjoni attwali, strumenti politiċi u prattiki tajba) (SWD(2018)0387),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) tal-2020 intitolat ‘Alcohol and cancer in the WHO European Region: An appeal for better prevention’ (L-alkoħol u l-kanċer fir-reġjun Ewropew tad-WHO: appell għal prevenzjoni aħjar) (18),

— wara li kkunsidra l-attività u l-konklużjonijiet tal-grupp ta' interess tal-partijiet kollha Membri tal-Parlament Ewropew Kontra l-Kanċer,

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Jannar 2020 dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew (19),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-għażliet tal-UE biex ittejjeb l-aċċess għall-mediċini (20),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Lulju 2020 dwar l-Istrateġija għas-sostenibbiltà fir-rigward tas-sustanzi kimiċi (21),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Frar 2019 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali (22),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2019 dwar il-proċedura tal-Unjoni għall-awtorizzazzjoni tal-pestiċidi (23),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Lulju 2020 dwar l-istrateġija tal-UE dwar is-saħħa pubblika wara l-COVID-19 (24),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-17 ta' Settembru 2020 bit-titolu ‘In-nuqqas ta' mediċini – kif nindirizzaw problema emerġenti’ (25),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta' Diċembru 2016 dwar ir-Regolament dwar il-mediċini pedjatriċi (26) u l-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-impatt tal-bidu relatata mar-reviżjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-mediċini għat-tfal u għall-mard rari,

— wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat Speċjali tiegħu għall-Ġlieda kontra l-Kanċer (A9-0001/2022),

A. billi l-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer (‘il-Pjan’) għandu jwieġeb b'mod effettiv għas-sejħa għall-progress mill-familji u mill-professjonisti tas-saħħa tal-1,3 miljun persuna li jmutu bil-kanċer kull sena fl-Ewropa, inklużi 6 000 tifel u tifla u żgħażagħ, il-ħtiġijiet kruċjali tal-pazjenti li bħalissa jeħtieġu dijanjożi rapida flimkien ma' trattamenti u kuri effikaċi, innovattivi, aċċessibbli u bi prezz raġonevoli għall-kanċer u għal kumplikazzjonijiet u komorbiditajiet relatati mal-kanċer, l-aspettattivi leġittimi ta' aktar minn 12-il miljun superstitu tal-kanċer u l-familji tagħhom li qed jiffaċċjaw ir-ritorn diffiċli lura għal ‘ħajja normali’, ir-rieda ċara tal-ġenerazzjonijiet futuri li għandhom jiġu protetti mit-theddid għas-saħħa u mill-fatturi ta' riskju, u t-tħassib tal-gvernijiet li qed jiffaċċjaw piż ekonomiku u soċjali dejjem akbar mill-kanċer u t-trattamenti relatati tiegħu; billi l-azzjonijiet tal-Unjoni fil-ġlieda kontra l-kanċer għandhom jimmiraw biex iżidu r-rata ta' sopravivenza ta' ħames snin tal-pazjenti bil-kanċer;

B. billi l-Ewropa tirrappreżenta inqas minn 10 % tal-popolazzjoni tad-dinja, iżda tirrappreżenta kwart tal-każijiet kollha tal-kanċer, u billi l-kanċer huwa t-tieni kawża ewlenija tal-mewt fl-Ewropa wara l-mard kardjovaskulari, u l-ewwel kawża ta' mewt minħabba marda fost it-tfal f'età akbar minn sena; billi l-bżonnijiet speċifiċi tat-tfal u tal-adolexxenti bil-kanċer jeħtieġu attenzjoni u appoġġ kontinwi u globali, u l-onkoloġija pedjatrika għandha tkun differenzjata mill-ġestjoni tal-kanċer fl-adulti; billi għalkemm kien hemm tnaqqis żgħir fir-rati ta' mortalità bis-saħħa ta' kampanji ta' skrinjar, titjib fil-metodi dijanjostiċi u innovazzjoni terapewtika, l-għadd ta' każijiet dijanjostikati xorta waħda qed jiżdied, b'mod partikolari minħabba stennija tal-ħajja itwal, li jirriżulta f'popolazzjonijiet li qed jixjieħu; billi kważi tliet kwarti tad-dijanjożijiet kollha tal-kanċer fl-UE jseħħu f'persuni ta' 60 sena jew aktar;

C. billi l-kanċer juri l-inġustizzja u l-inikwità soċjali fil-kura tas-saħħa, peress li d-differenzi fir-rati ta' sopravivenza tal-kanċer madwar l-Istati Membri tal-UE jaqbżu l-25 %; billi ċ-ċittadini tal-UE qegħdin iħabbtu wiċċhom ma' inikwitajiet f'termini ta' prevenzjoni u mhumiex protetti bl-istess mod mill-fatturi ta' riskju, mhumiex edukati bl-istess mod f'termini ta' mġiba tajba għas-saħħa u mhumiex mgħammra bl-istess mod kontra l-miżinformazzjoni; billi ċ-ċittadini tal-UE mhumiex ugwali f'termini ta' aċċess f'waqtu għal trattament u kura affordabbli u ta' kwalità minn Stat Membru għal ieħor u minn reġjun għal ieħor fi kwalunkwe pajjiż partikolari; billi l-aċċess għal timijiet mediċi totalment multidixxiplinari u multiprofessjonali jvarja b'mod wiesa' fl-Ewropa; billi wara l-irkupru jew meta jkunu f'remissjoni, iċ-ċittadini tal-UE mhumiex ugwali fil-kapaċità tagħhom li jirritornaw għax-xogħol, li jkunu finanzjarjament indipendenti u li jerġgħu lura għal ħajja familjari, soċjali u emozzjonali armonjuża; billi l-klassi u l-ġeneru huma miżuri u fatturi determinanti importanti tal-inugwaljanzi u tal-inikwitajiet fl-istadji kollha tal-marda;

D. billi ġew stabbiliti politiki nazzjonali jew reġjonali speċifiċi dwar il-kanċer fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, li l-missjonijiet, il-kapaċitajiet u l-baġits tagħhom huma eteroġenji; billi ċerti reġjuni saru ċentri fil-ġlieda kontra l-kanċer, b'għarfien espert li għandu jinqasam mal-Unjoni kollha;

E. billi l-għan tal-Pjan ma għandux ikun biss li tiġi miġġielda kwistjoni kruċjali tas-saħħa pubblika u li l-pazjenti jgħixu ħajja itwal u aħjar, iżda għandu jkun ukoll li jingħata bidu għal tnaqqis fl-inugwaljanzi u fid-disparitajiet tas-saħħa u li jitnaqqas il-piż soċjali u ekonomiku tal-marda; billi l-Kummissjoni għandha tippromwovi approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-pazjenti u taċ-ċittadini billi tintegra kunsiderazzjonijiet ta' ġustizzja, sostenibbiltà, ekwità, solidarjetà, innovazzjoni u kollaborazzjoni fil-qalba tal-Pjan, inkluża l-‘Inizjattiva ta' Għajnuna għat-Tfal bil-Kanċer’;

F. billi l-pandemija tal-COVID-19 ikkawżat, u għadha qiegħda tikkawża, tfixkil serju għall-programmi tal-iskrinjar, it-trattament, ir-riċerka, u s-sopravivenza u s-servizzi ta' segwitu tal-kanċer, bl-impatt sussegwent fuq il-pazjenti bil-kanċer, il-familji tagħom u l-professjonisti tal-kura tas-saħħa; billi l-pandemija ħolqot bżonn urġenti li jinbnew mill-ġdid is-servizzi relatati mal-kanċer fil-pajjiżi kollha tal-Ewropa u li jiġu indirizzati l-akkumuli ferm preokkupanti fl-azzjonijiet ta' prevenzjoni, kif ukoll fid-detezzjoni bikrija u fid-dijanjożi; billi, skont stimi, 100 miljun test ta' skrinjar ma sarux fl-Ewropa matul il-pandemija u miljun każ ta' kanċer mhumiex dijanjostikati; billi pazjent wieħed bil-kanċer minn ħamsa ma ngħatax fil-ħin it-trattament kirurġiku jew kemjoterapiku li kellu bżonn (27); billi l-professjonisti tal-kura tas-saħħa refgħu l-piż ta' pandemija u kellhom jaħdmu kif jistgħu f'ambjent stressanti immens;

G. billi l-litteriżmu fis-saħħa jinkludi l-akkwist tal-għarfien u l-ħiliet, l-għarfien tad-drittijiet u l-fiduċja biex tittieħed azzjoni biex tittejjeb is-saħħa personali u komunitarja; billi l-azzjonijiet għall-promozzjoni tal-litteriżmu fis-saħħa fl-ambitu tal-Pjan għandhom jiffukaw fuq l-għoti tas-setgħa lill-pazjenti u liċ-ċittadini permezz ta' għodod ta' komunikazzjoni mill-aktar avvanzati u wkoll billi jintalbu l-kompetenzi tal-organizzazzjonijiet tal-pazjenti u ta' NGOs oħra, kif ukoll issir kollaborazzjoni magħhom, li ilhom snin sħaħ jaħdmu fit-tixrid tal-litteriżmu fis-saħħa; billi t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-pazjent tirrikjedi li l-pazjenti jiġu megħjuna jifhmu d-drittijiet tagħhom; billi l-isforzi kollha biex jiżdied il-litteriżmu fis-saħħa, inkluż il-litteriżmu diġitali, għandhom iqisu l-persuni li qegħdin jesperjenzaw esklużjoni u l-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità fit-tagħlim; billi għandhom jitqiesu l-inugwaljanzi fl-għarfien dwar it-teknoloġiji tal-IT, flimkien mal-aċċess u l-użu għalihom, kif ukoll fid-differenzi reġjonali, nazzjonali, soċjali u ekonomiċi; billi l-informazzjoni meħtieġa għandha tkun disponibbli f'lingwi mhux tal-UE li huma komuni sabiex jintlaħqu migranti, wasliet ġodda u gruppi vulnerabbli u komunitajiet minoritarji oħra; billi fl-isforzi biex jitjieb il-litteriżmu fis-saħħa l-enfasi għandha titqiegħed ukoll fuq li tingħata assistenza liċ-ċittadini biex jidentifikaw il-miżinformazzjoni, jinnutaw l-impatti dannużi li din jista' jkollha fl-oqsma kollha relatati mal-kanċer, fosthom il-prevenzjoni, it-tilqim u t-trattament;

H. billi madwar 40 % tal-każijiet ta' kanċer fl-UE huma evitabbli; billi l-prevenzjoni hija aktar effikaċi minn kull kura kif ukoll l-aktar strateġija fit-tul ta' kontroll tal-kanċer effikaċi f'termini ta' kostijiet; billi l-Pjan għandu jindirizza l-fatturi ta' riskju u d-determinanti soċjali tal-kanċer fundamentali kollha; billi l-livell tal-UE huwa kruċjali fil-prevenzjoni tal-kanċer billi hija għandha kompetenzi sinifikanti li jħallu impatt fuq il-maġġoranza tal-fatturi ta' riskju għall-kanċer;

I. billi, skont ir-Rapport Nru 21/2019 tal-EEA, il-kanċer huwa l-ewwel marda mhux komunikabbli attribwibbli għall-ambjent li tħalli aktar minn 250 000 każ ta' mewt minħabba kanċer attribwiti lill-ambjent fl-2016 fi 32 pajjiż Ewropew b'introjtu għoli; billi l-EEA identifikat it-tniġġis tal-arja tal-ambjent, is-sustanzi kimiċi, il-kombustjoni tal-fjuwil mhux fil-beraħ u r-radjazzjoni bħala fatturi ta' riskju ambjentali għall-kanċer;

J. billi t-tniġġis tal-arja huwa l-fattur ewlieni tal-mortalità, u s-sustanzi niġġiesa minn firxa wiesgħa ta' sorsi, fosthom l-enerġija, it-trasport, l-agrikoltura u l-industrija, jikkontribwixxu għal 400 000 każ fis-sena ta' mewt qabel iż-żmien, anki minħabba kanċer fil-pulmun, mard kardijaku u puplesiji;

K. billi l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar kooperazzjoni iktar b'saħħitha fir-rigward tal-mard li jista' jiġi evitat bil-vaċċini (COM(2018)0245) tirrakkomanda li tiġi żviluppata gwida tal-UE għall-istabbiliment ta' sistemi komprensivi ta' informazzjoni elettroniċi dwar l-immunizzazzjoni fil-livell nazzjonali għal monitoraġġ effettiv tal-programmi ta' immunizzazzjoni; billi dan għandu jsir f'konformità sħiħa mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data; billi l-virus tal-papilloma uman (HPV) huwa infezzjoni trażmessa sesswalment assoċjata ma' kważi 5 % tal-kanċers kollha fin-nisa u l-irġiel madwar id-dinja, prinċipalment il-kanċers ċervikali u orofarinġali, iżda wkoll il-kanċers tal-anus, tal-pene, tal-vaġina u tal-vulva; billi kemm l-ilħuq tal-miri ta' kopertura tat-tilqim kontra l-HPV għall-bniet kif ukoll l-istabbiliment ta' skrinjar organizzat ta' kwalità għolja għall-kanċer ċervikali huma meħtieġa sabiex jintlaħqu l-għanijiet tad-WHO għall-2030 rigward l-eliminazzjoni tal-kanċer ċervikali bħala problema tas-saħħa pubblika; billi r-rati tat-tilqim kontra l-HPV huma baxxi b'mod inkwetanti madwar l-Istati Membri; billi, sfortunatament, hemm diskrepanzi kbar fil-kopertura tat-tilqim bejn l-Istati Membri, li jvarjaw minn inqas minn 30 % għal aktar minn 70 % (bil-livell meħtieġ ta' immunità tal-popolazzjoni jkun ta' 70 %); billi ifakkar li Helicobacter pylori huwa l-kawża infettiva prinċipali tal-kanċer madwar id-dinja, b'mod partikolari għal ‘non-cardia gastric adenocarcinoma’;

L. billi ċerti kanċers endokrini (bħall-kanċer tat-tirojde, tas-sider u dak testikolari) qegħdin jiżdiedu; billi t-trattamenti endokrini għall-kanċers ormonodipendenti jista' jkollhom effetti sekondarji endokrini; billi t-trattamenti tal-kanċer jista' jkollhom effetti fit-tul bħal komorbiditajiet endokrini fis-superstiti tal-kanċer; billi l-obeżità hija fattur ta' riskju magħruf għal bosta kanċers, fosthom dawk endokrini; billi huwa magħruf li l-esponiment għas-sustanzi kimiċi li jfixklu s-sistema endokrinali (EDCs) għandu effett fuq l-iżvilupp tal-obeżità u tal-kanċer; billi l-EDCs lill-Istati Membri jqumulhom bejn EUR 157 u EUR 270 biljun fis-sena (sa 2 % tal-PDG tal-UE) (28) f'termini ta' spejjeż tal-assistenza tas-saħħa u ta' potenzjal ta' qligħ mitluf, minħabba l-aktar disturbi u kanċers metaboliċi u tal-iżvilupp newroloġiku;

M. billi l-esponiment għal sustanzi perikolużi fuq il-post tax-xogħol huwa responsabbli għal madwar 120 000 każ ta' kanċer relatat max-xogħol kull sena, li jwassal għal madwar 80 000 fatalità fis-sena, li jirrappreżentaw 8 % tal-imwiet kollha mill-kanċer (12 % tal-imwiet mill-kanċer fost l-irġiel u 7 % tal-imwiet mill-kanċer fost in-nisa); billi, madankollu, jaf ikun diffiċli li jiġu stabbiliti relazzjonijiet kawżali minħabba perjodi twal ta' latenza; billi l-Aġenzija IARC tad-WHO identifikat 50 karċinoġenu ta' prijorità u wriet li l-ħaddiema huma esposti ħafna għalihom fl-Ewropa; billi l-maġġoranza l-kbira tal-kanċers ikkawżati minn karċinoġeni okkupazzjonali fuq il-post tax-xogħol jidhru li jistgħu jiġu evitati jekk il-karċinoġeni jiġu rregolati kif xieraq iżda, skont id-Direttiva 2004/37/KE, s'issa jeżistu valuri vinkolanti ta' limitu ta' esponiment okkupazzjonali (OEL) għal 27 minnhom biss; billi azzjoni ulterjuri hija meħtieġa biex jiġu prevenuti, identifikati u rikonoxxuti aħjar il-kanċers okkupazzjonali relatati ma' xogħol bix-shift ta' billejl kif ukoll ir-radjazzjoni UV (għal ħaddiema li jaħdmu fuq barra);

N. billi suq tax-xogħol f'evoluzzjoni bi żviluppi demografiċi, teknoloġiji ġodda u tipi ġodda ta' impjiegi għandu impatti potenzjali fuq is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali; billi aktar ħaddiema qegħdin jgħaddu għal xogħol fuq pjattaforma diġitali, xogħol mhux tradizzjonali jew impjiegi atipiċi; billi fatturi bħar-radjazzjoni, l-istress, l-organizzazzjoni tax-xogħol u l-kundizzjonijiet tax-xogħol kollha ġew marbuta mal-kanċer relatat max-xogħol (29); billi attwalment hemm nuqqas ta' data affidabbli u komparabbli fil-livell tal-UE dwar l-esponiment fuq il-post tax-xogħol għall-fatturi ta' riskju tal-kanċer (30);

O. billi bil-maqlub tal-inċidenti fuq il-post tax-xogħol, fejn il-korrimenti jistgħu jiġu valutati aktar faċilment u l-indennizzi jingħataw aktar faċilment, jistgħu jgħaddu s-snin jew id-deċennji qabel ma l-kanċers relatati max-xogħol jiġu dijanjostikati u l-kawża identifikata b'mod korrett; billi r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-mard okkupazzjonali (31) tirrakkomanda li l-Istati Membri jintroduċu, mill-aktar fis possibbli, fid-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolamentari jew amministrattivi li jikkonċernaw il-mard relatat max-xogħol li jista' jagħti lok għal indennizz, il-lista Ewropea stabbilita fl-Anness I tar-rakkomandazzjoni hawn fuq imsemmija; billi d-disparitajiet eżistenti bejn l-Istati Membri fir-rigward tar-rata ta' rikonoxximent tal-mard okkupazzjonali jfissru li bosta ħaddiema qatt ma jkollhom il-mard okkupazzjonali tagħhom rikonoxxut;

P. billi r-radon huwa gass radjuattiv li ma għandux kulur jew riħa, u hekk kif ir-radon jiddiżintegra fl-arja, huwa jirrilaxxa radjazzjoni li tista' tagħmel ħsara lid-DNA taċ-ċelloli ġol-ġisem; billi l-livelli tar-radon ivarjaw b'mod wiesgħa f'reġjuni differenti jew anke f'żoni residenzjali u jistgħu jkunu preżenti kemm fl-arja ta' ġewwa kif ukoll f'dik ta' barra;

Q. billi fl-2011, l-IARC ikklassifikat il-kampi elettromanjetiċi tal-frekwenza tar-radju bħala possibbilment karċinoġeniċi għall-bniedem, abbażi ta' riskju miżjud ta' glijoma, assoċjata mal-użu tal-mobile; billi hemm studji, ippubblikati fl-2015 u l-2018, li juru żieda sinifikanti (aktar mid-doppju) fit-tumuri glioblastoma fuq perjodu ta' 20 sena (1995-2015) fil-gruppi kollha tal-età, u oħrajn li juru r-riskju miżjud ta' glioblastoma assoċjata mal-użu tal-mobile jew mat-telefons mingħajr fili f'persuni bl-età minn 18 sa 80 sena; billi huma meħtieġa aktar studji biex jiġu stabbiliti dawn ir-riskji assoċjati;

R. billi 24 % tad-dijanjożijiet kollha ġodda ta' kanċer, fosthom dawk f'età pedjatrika, fl-Ewropa fis-sena huwa forom rari ta' kanċer u fihom innifishom jirrappreżentaw sfida għas-saħħa pubblika; billi l-pazjenti b'kanċers rari jħabbtu wiċċhom ma' sfidi marbuta ma' dijanjożi tardiva jew mhux korretta, nuqqas ta' aċċess għat-terapiji u għall-kompetenzi tekniċi xierqa, nuqqas ta' komprensjoni tax-xjenza sottostanti, nuqqas ta' fattibbiltà kummeċjali fl-iżvilupp ta' terapiji ġodda, ftit banek tat-tessuti disponibbli, diffikultajiet fit-twettiq ta' studji kliniċi li jaħdmu tajjeb, kif ukoll sentimenti ta' iżolament;

S. billi l-Pjan għandu jiġi implimentat f'assoċjazzjoni mill-qrib mar-rakkomandazzjonijiet u l-azzjonijiet tal-IARC, tal-SDGs tan-NU għas-saħħa globali, inkluż l-objettiv li tinkiseb kopertura universali tas-saħħa, tar-rakkomandazzjonijiet u l-linji gwida tad-WHO, tal-ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa, inkluża l-Konvenzjoni Qafas tad-WHO dwar il-Kontroll tat-Tabakk u l-Inizjattiva Globali tad-WHO għall-Kanċer fit-Tfal, tal-Azzjonijiet Konġunti tal-UE dwar il-Kanċer u tar-rakkomandazzjonijiet u l-linji gwida minn esperti u assoċjazzjonijiet tal-pazjenti; billi l-Pjan għandu jirrikonoxxi bħala prijorità s-solidarjetà u s-sħubija tal-UE ma' pajjiżi bi dħul baxx u medju, inklużi dawk fir-reġjun aktar mifrux tal-Ewropa fi ħdan id-WHO;

T. billi l-Att li jikkonċerna l-kundizzjonijiet tal-adeżjoni tal-Awstrija, il-Finlandja u l-Iżvezja jagħti eżenzjoni lill-Iżvezja mill-projbizzjoni fl-UE kollha tal-bejgħ ta' ċerti tipi ta' tabakk għal użu orali;

U. billi d-dieta Mediterranja hija magħrufa bħala dieta tajba għas-saħħa u bbilanċjata li għandha rwol protettiv fil-prevenzjoni primarja u sekondarja tal-mard deġenerattiv kroniku ewlieni;

V. billi filwaqt li l-Pjan Ewropew biex Jingħeleb il-Kanċer jagħti attenzjoni notevoli lil firxa ta' ħtiġijiet ta' politika fir-rigward tal-iskrinjar tal-kanċer, qed tiġi offruta inqas inizjattiva għad-detezzjoni bikrija ta' kanċers li mhumiex koperti mill-programmi ta' skrinjar; billi għaldaqstant hija meħtieġa azzjoni mmirata biex jitrawwem għarfien aħjar tas-sinjali ta' twissija dwar il-kanċer fost iċ-ċittadini u l-professjonisti tal-kura tas-saħħa;

W. billi ż-żieda fil-prezzijiet tal-mediċini tal-kanċer qabżet iż-żieda tal-infiq totali għall-kanċer, u ġew identifikati bħala fattur determinanti importanti taż-żieda fin-nefqa għat-trattament tal-kanċer mediċini ġodda kontra l-kanċer li jidħlu fis-suq bi prezz għoli; billi r-Rapport Tekniku tad-WTO tal-2018 dwar il-prezzijiet tal-mediċini kontra l-kanċer u l-impatti tagħhom (32) irrikonoxxa li l-prezzijiet tal-mediċini kontra l-kanċer kienu ogħla minn dawk għal indikazzjonijiet oħra u l-kostijiet tagħhom kienu qed jitilgħu aktar malajr, fatt li jirriżulta f'nuqqas ta' aċċess għat-trattament għal ħafna pazjenti fid-dinja u jostakola l-kapaċità tal-gvernijiet li jfornu aċċess għall-but ta' kulħadd;

X. billi l-indirizzar tal-kanċer permezz ta' strateġija komprensiva, bħall-Pjan biex Jingħeleb il-Kanċer li ġie ppreżentat mill-Kummissjoni, jista' jintuża bħala mudell għal mard ieħor li ma jitteħidx, u billi l-pazjenti b'mard kroniku ieħor għandhom għalhekk jibbenefikaw ukoll mill-kisbiet u mill-prinċipji tal-Pjan, u pjanijiet simili għandhom jiġu żviluppati għal patoloġiji oħra b'rati ta' mortalità għoljin;

Y. billi l-koordinament bejn il-pajjiżi Ewropej, politika komuni mmexxija fil-livell Ewropew u kondiviżjoni transfruntiera tal-għarfien huma assolutament essenzjali għall-progress fil-qasam tal-kanċer; billi r-responsabbiltà primarja għall-protezzjoni tas-saħħa u s-sistemi tal-kura tas-saħħa hija tal-Istati Membri;

Z. billi huwa meħtieġ approċċ komprensiv, multidixxiplinari u kkoordinat biex jiġu indirizzati d-determinanti tas-saħħa relatati mal-imġiba, bijoloġiċi, ambjentali, relatati max-xogħol, soċjoekonomiċi u kummerċjali fil-livell reġjonali, nazzjonali u Ewropew sabiex jiġu appoġġjati azzjonijiet li jolqtu l-aspetti kollha tal-kanċer (il-prevenzjoni, id-detezzjoni, it-trattament, il-kura palljativa, il-kura ta' segwitu għas-superstiti u r-riintegrazzjoni) permezz tal-mobilizzazzjoni effettiva ta' għodod ewlenin bħal riżorsi u finanzjament, leġiżlazzjoni, riċerka u kondiviżjoni tal-għarfien li lkoll ikunu adegwati; billi l-approċċi ċċentrati fuq il-pazjent fil-konfront tat-trattament urew li jtejbu l-kwalità tal-ħajja u s-sopravivenza kumplessiva tal-pazjenti; billi t-teknoloġiji l-ġodda u l-intelliġenza artifiċjali għandhom potenzjal kbir għal titjib fil-qasam tar-riċerka dwar il-kanċer, tal-proċessi tat-trattament u tal-kura;

AA. billi r-riċerka u l-innovazzjoni huma l-unika tama tagħna li xi darba l-kanċer jingħeleb definittivament; billi hemm bżonn finanzjamenti sostnuti u effikaċi biex jappoġġjaw il-proġetti ambizzjużi kif ukoll il-kundizzjonijiet ta' xogħol tajbin u stabbli għar-riċerkaturi li jaħdmu fil-qasam tal-kanċer; billi l-kumpaniji farmaċewtiċi, fosthom l-SMEs, huma partijiet ikkonċernati fundamentali għall-innovazzjoni fil-qasam tal-kanċer;

AB. billi l-approċċi ‘Saħħa fil-Politiki kollha’ u ‘Saħħa Waħda’ għandhom jiġu promossi aktar, u l-isforzi għall-ġlieda kontra l-kanċer għandhom jiġu integrati fil-politiki kollha tal-UE;

AC. billi l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jimmobilizzaw il-forzi tagħhom u jipprovdu inċentivi adegwati u baġits sostenibbli sabiex jintlaħaq l-objettiv ambizzjuż li jingħelbu l-piż tal-kanċer u l-fatalità tal-kanċer fl-Ewropa;

AD. billi l-Pjan jista' għaldaqstant jirrappreżenta pass importanti lejn Unjoni Ewropea tas-Saħħa reali u turija pubblika liċ-ċittadini tas-suċċess li tista' tilħaq il-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa;

1. Jilqa' l-Pjan u jistieden lill-Kummissjoni tfittex sinerġiji ġodda bejn il-Pjan u l-Programm EU4Health, l-Istrateġija Farmaċewtika għall-Ewropa, l-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi u l-Istrateġija Industrijali Ewropea aġġornata; iqis li qafas komprensiv bħal dan dwar il-kanċer jikkontribwixxi għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni bikrija u l-kura tal-kanċer; jistieden lill-Kummissjoni taħdem favur l-iżvilupp ta' politika komuni dwar il-kanċer li tinkludi, fejn meħtieġ, proposti għal abbozz ta' leġiżlazzjoni;

A. Oqsma ta' azzjoni

I. Il-prevenzjoni tal-kanċer fil-politiki Ewropej kollha

2. Jemmen bis-sħiħ li azzjonijiet preventivi komprensivi kontra l-kanċer, permezz ta' miżuri li jsostnu l-eliminazzjoni jew it-tnaqqis tad-danni ikkawżati mill-fatturi ta' riskju modifikabbli, għandhom jiġu implimentati fi ħdan il-politiki u fil-programmi ta' finanzjament Ewropej kollha; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex fil-politiki rilevanti kollha jintegraw kampanji ta' sensibilizzazzjoni pubblika dwar il-prevenzjoni tal-kanċer; jistieden lill-Kummissjoni tintegra l-objettivi tal-Pjan fil-politiki settorjali rilevanti kollha; jemmen bis-sħiħ li l-azzjonijiet preventivi għandhom ikunu bbażati fuq l-evidenza; għaldaqstant, jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-finanzjament għar-riċerka xjentifika dwar il-kawżi tal-kanċer u l-effiċjenza u l-implimentazzjoni ta' miżuri preventivi;

3. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jfasslu u jimplimentaw miżuri ta' prevenzjoni effettivi fil-livell nazzjonali u tal-UE, li jkunu bbażati fuq l-għarfien espert xjentifiku indipendenti, l-aħjar prattiki flimkien mat-tagħlimiet meħuda u l-gwida klinika; f'dan ir-rigward jitlob, b'mod partikolari, għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi Ewropew Kontra l-Kanċer (ECAC) biex jitnaqqsu r-riskji tal-kanċer abbażi tal-aktar evidenza xjentifika reċenti, u għal aġġornamenti regolari tal-ECAC permezz ta' ċiklu li jkun ibbażat fuq monitoraġġ u evalwazzjoni kontinwi;

4. Jirrikonoxxi li aktar minn 40 % tal-kanċers kollha jistgħu jiġu evitati permezz ta' azzjonijiet ikkoordinati li jkollhom fil-mira id-determinanti tas-saħħa relatati mal-imġiba, bijoloġiċi, ambjentali, relatati max-xogħol, soċjoekonomiċi u kummerċjali; jitlob li tingħata aktar attenzjoni għaż-żamma ta' stil tal-ħajja tajjeb għas-saħħa sabiex jiġi evitat il-kanċer u titnaqqas ir-rikorrenza ta' ċerti kanċers;

5. Jappoġġja l-għan tal-Missjoni ta' Orizzont Ewropa dwar il-Kanċer li tevita aktar minn 3 miljun mewta addizzjonali qabel iż-żmien matul il-perjodu 2021-2030, billi taċċelera l-progress fil-programmi ta' prevenzjoni u kontroll tal-kanċer, filwaqt li tfittex li toħloq opportunitajiet aktar ugwali għall-aċċess għal dawn il-programmi; jistieden lill-Kummissjoni talloka finanzjamenti adegwati lill-Missjoni dwar il-Kanċer ta' Orizzont Ewropa u lil programmi rilevanti oħra (bħal ‘Xjenza u Politika għal Futur San’ – HBM4EU) biex jintlaħaq dan l-objettiv;

6. Jiddeplora l-inugwaljanzi u l-inikwitajiet sinifikanti fis-settur tas-saħħa fl-UE fir-rigward tal-prevenzjoni tal-kanċer; jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu identifikati, kif ukoll li tingħata attenzjoni speċjali, il-popolazzjonijiet vulnerabbli, emarġinati, esklużi soċjalment u l-persuni li jgħixu f'żoni remoti (bħal f'reġjuni rurali, iżolati jew ultraperiferiċi 'l bogħod miċ-ċentri mediċi), sabiex jiġi żgurat l-aċċess tagħhom għas-servizzi ta' prevenzjoni tal-kanċer; iqis, f'dan ir-rigward, li l-prevenzjoni tal-kanċer jeħtieġ ukoll li tiġi mmudellata fil-kuntest tal-ġustizzja soċjali li tinvolvi l-bżonn ta' bidliet sistemiċi permezz ta' politiki pubbliċi indirizzati għall-popolazzjoni kollha lil hinn mill-bidliet fl-imġiba individwali;

7. Jirrikonoxxi li l-użu tat-tabakk huwa bil-bosta l-akbar kawża ta' kanċer li tista' tiġi evitata fl-UE, bħala l-kawża ta' 15-20 % tal-każijiet Ewropej ta' kanċer u l-fattur ta' riskju ewlieni għall-mewt bil-kanċer fl-Ewropa (27 % tal-fatalitajiet tal-kanċer jammontaw għal 700 000 mewta bil-kanċer kull sena fl-UE); ifakkar li jeżistu differenzi kbar madwar l-UE peress li l-proporzjon ta' dawk li jpejpu jvarja b'aktar minn ħames darbiet minn pajjiż għal ieħor;

8. Jappoġġja bil-qawwa l-għan ta' ‘ġenerazzjoni ħielsa mit-tabakk’, kif stabbilit fil-Pjan, fejn l-għan huwa li inqas minn 5 % tal-popolazzjoni tkun tuża t-tabakk sal-2040, meta mqabbel ma' madwar 25 % tal-lum il-ġurnata; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tistabbilixxi għanijiet intermedji li jiġu mmonitorjati fuq bażi kostanti u promossi, inkluż fil-livell nazzjonali, u jiġu rrapportati fir-Reġistru tal-Inugwaljanzi b'rabta mal-Kanċer biex l-isforzi jiġu orjentati bl-aħjar mod lejn il-ksib tal-objettiv ġenerali; jistieden lill-Kummissjoni tiffinanzja programmi li jippromwovu l-qtugħ tat-tipjip; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri fl-iskambju tal-aħjar prattiki u tal-prattiki l-aktar effikaċi biex jonqos it-tipjip;

9. Jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tirrieżamina d-Direttiva dwar il-Prodotti tat-Tabakk ( 33 ) , id-Direttiva dwar it-Taxxa fuq il-Prodotti tat-Tabakk ( 34 ) u l-qafas legali dwar ix-xiri transfruntier tat-tabakk minn individwi privati u jħeġġeġ lill-Kummissjoni tieħu miżuri adegwati u tippreżenta proposti leġiżlattivi sabiex tintroduċi dan li ġej: (a) żieda u konverġenza 'l fuq fid-dazji tas-sisa minimi għall-prodotti kollha tat-tabakk u għall-prezz finali tas-suq tagħhom, li tista' ttejjeb il-prevenzjoni billi tnaqqas l-użu għall-ewwel darba u l-konsum tat-tabakk, b'mod partikolari fost dawk li attwalment ipejpu, u tevita li ż-żgħażagħ jibdew ipejpu; (b) rekwiżit għal imballaġġ sempliċi standardizzat u l-obbligu li jiġu inklużi twissijiet tas-saħħa fuq 80 % tal-parti ta' quddiem u ta' wara tal-imballaġġ tal-prodotti tat-tabakk, inkluż twissijiet permezz ta' stampi; kif ukoll (c) infurzar strett tal-projbizzjoni fuq aromi karatterizzati fil-prodotti kollha tat-tabakk biex jitnaqqas l-interess f'dawn il-prodotti għal dawk li jpejpu, dawk li ma jpejpux u għaż-żgħażagħ;

10. Jitlob li jkun hemm evalwazzjoni u rieżami tal-metodi ta' kejl użati attwalment, tal-qatran, tan-nikotina u tal-monossidu tal-karbonju fit-tabakk u fil-prodotti relatati, abbażi ta' riċerka xjentifika indipendenti u reċenti;

11. Jitlob li l-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi skont id-Direttiva(EU) 2019/904 dwar il-Plastik li Jintuża Darba Biss ( 35 ) fir-rigward tal-filtri fil-prodotti tat-tabakk li fihom il-plastik biex jiġi indirizzat it-tħassib ambjentali u tas-saħħa relatat ma' dawn il-filtri;

12. Jitlob lill-Kummissjoni tagħmel segwitu għall-evalwazzjonijiet xjentifiċi tar-riskji għas-saħħa relatati mas-sigaretti elettroniċi, il-prodotti tat-tabakk imsaħħna u l-prodotti tat-tabakk ġodda, inkluża l-valutazzjoni tar-riskji tal-użu ta' dawn il-prodotti meta mqabbla mal-konsum ta' prodotti oħra tat-tabakk, u l-istabbiliment fil-livell Ewropew ta' lista ta' sustanzi li jinsabu f'dawn il-prodotti, u maħruġa minnhom; iqis li s-sigaretti elettroniċi jistgħu jippermettu lil xi persuni li jpejpu biex progressivament jieqfu jpejpu; iqis fl-istess waqt li s-sigaretti elettroniċi m'għandhomx ikunu attraenti għall-minorenni u għal dawk li ma jpejpux; jistieden lill-Kummissjoni, għaldaqstant, tevalwa, fil-qafas tad-Direttiva dwar il-Prodotti tat-Tabakk, liema togħmiet fis-sigaretti elettroniċi huma partikolarment attraenti għall-minorenni u għal dawk li ma jpejpux, u tipproponi projbizzjoni fuq dawn, u, barra minn hekk, tipproponi projbizzjoni fuq it-togħmiet karatteristiċi kollha fi prodotti tat-tabakk imsaħħna u prodotti tat-tabakk ġodda;

14. Jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li taġġorna r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-30 ta' Novembru 2009 dwar ambjenti ħielsa mid-dħaħen tat-tipjip ( 39 ) biex testendi l-kopertura tagħha għal prodotti emerġenti, bħas-sigaretti elettroniċi u prodotti tat-tabakk imsaħħna, u testendi l-ambjenti ħielsa mid-dħaħen tat-tipjip biex tinkludi l-ispazji fuq barra;

15. Ifakkar li l-etanol u l-aċetaldeid mill-metaboliżmu tal-etanol fix-xorb alkoħoliku huma kklassifikati bħala karċinoġeniċi għall-bnedmin mill-IARC, u li fl-Ewropa madwar 10 % tal-każijiet kollha tal-kanċer fl-irġiel u 3 % tal-każijiet kollha tal-kanċer fin-nisa huma attribwibbli għall-konsum tal-alkoħol ( 40 ) ; jissottolinja li aktar ma jkun baxx l-ammont ta' alkoħol ikkunsmat, aktar ikun baxx ir-riskju li jiġi żviluppat kanċer; jissottolinja li l-konsum tal-alkoħol dannuż huwa fattur ta' riskju għal ħafna kanċers differenti, pereżempju tal-kavità orali, tal-farinġi, tal-larinġi, tal-esofagu, tal-fwied, dak kolorettali u dak tas-sider fin-nisa; ifakkar fl-istudju msemmi mid-WHO ( 41 ) li jirrikonoxxi li l-livell l-aktar sikur ta' konsum tal-alkoħol huwa ta' żero fejn tidħol il-prevenzjoni tal-kanċer u jisħaq fuq il-bżonn li dan jitqies meta jitfasslu u jiġu implimentati l-politiki dwar il-prevenzjoni tal-kanċer ( 42 )

16. Jilqa' l-mira tal-Kummissjoni li tikseb tnaqqis ta' mill-inqas 10 % fl-użu dannuż tal-alkoħol sal-2025; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu azzjonijiet biex inaqqsu u jipprevjenu l-ħsara relatata mal-alkoħol fil-qafas ta' strateġija riveduta tal-UE dwar l-alkoħol ( 43 ) , inkluża strateġija Ewropea ta' konsum żero tal-alkoħol għall-minorenni, akkumpanjata, fejn xieraq, minn proposti leġiżlattivi, filwaqt li jiġi rrispettat il-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-leġislazzjonijiet nazzjonali attwali dwar il-limiti tal-età fuq il-konsum tal-alkoħol; jappoġġja l-għoti ta' informazzjoni aħjar lill-konsumaturi billi jittejjeb it-tikkettar tax-xorb tal-alkoħol biex jinkludi informazzjoni dwar konsum moderat u responsabbli u tiġi introdotta l-indikazzjoni obbligatorja tal-lista tal-ingredjenti u l-informazzjoni dwar in-nutrizzjoni, u, barra minn hekk, billi jiġi introdott tikkettar diġitali; jitlob lill-Kummissjoni tieħu azzjonijiet speċifiċi mmirati lejn ammont kbir u riskjuż ta' xorb ( 44 ) ; iqis li huwa importanti li l-minorenni jiġu protetti mill-komunikazzjoni kummerċjali dwar il-konsum tal-alkoħol, kif ukoll mit-tqegħid ta' prodotti u l-isponsorizzazzjoni ta' marki tal-alkoħol, inkluż fl-ambjent diġitali, billi r-reklamar ma jistax ikun immirat speċifikament lejn il-minorenni u ma jistax jinkoraġġixxi l-konsum tal-alkoħol; jappella għall-projbizzjoni tar-reklamar u l-isponsorizzazzjoni f'avvenimenti sportivi meta għal dawn l-avvenimenti jattendu prinċipalment għalihom il-minorenni u jappella għall-monitoraġġ mill-qrib tal-implimentazzjoni tad-Direttiva riveduta dwar is-Servizzi tal-Midja Awdjoviżiva ( 45 ) ; jistieden biex l-Att dwar is-Servizzi Diġitali propost issaħħaħ il-kapaċità tal-Istati Membri li jappoġġjaw u jinforzaw leġiżlazzjoni li tfittex li tipproteġi lill-minorenni u lil popolazzjonijiet vulnerabbli oħra minn komunikazzjoni kummerċjali għax-xorb alkoħoliku; jinkoraġġixxi l-allokazzjoni ta' fondi pubbliċi għal kampanji ta' sensibilizzazzjoni nazzjonali u Ewropej; jappoġġja r-rieżami ppjanat tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar it-tassazzjoni tal-alkoħol u dwar ix-xiri transfruntier tal-alkoħol minn individwi privati u rieżami tal-politiki dwar l-ipprezzar tal-alkoħol, inkluż li titqies żieda fit-taxxi fuq ix-xorb alkoħoliku;

17. Jissottolinja li l-ikel għandu influwenza sinifikanti fuq is-saħħa tal-individwi, u li l-evidenza xjentifika turi li l-konsum ta' porzjonijiet tal-ikel b'daqs mhux xieraq għandu impatt negattiv fuq is-saħħa u jista' jżid ir-riskju tal-iżvilupp tal-kanċer; jappella għall-iżvilupp ta' kampanji komprensivi dwar in-nutrizzjoni, allinjati mal-Istrateġija tal-Unjoni Ewropea mill-Għalqa sal-Platt”;

18. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jikkunsidraw li l-konsultazzjonijiet dwar in-nutrizzjoni jkunu disponibbli fil-kura tas-saħħa primarja;

19. Jenfasizza r-rwol ta' dieta tajba għas-saħħa fil-prevenzjoni u l-limitazzjoni tal-inċidenza u r-rikorrenza tal-kanċer, u jisħaq li r-riskji individwali tal-kanċer jistgħu jitnaqqsu b'konsum akbar ta' pjanti u ikel ibbażat fuq il-pjanti li jiġi prodott b'mod sostenibbli, bħall-frott u l-ħxejjex friski, iċ-ċereali integrali u l-legumi; jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa li jiġi indirizzat il-konsum eċċessiv ta' laħam u prodotti ultraproċessati, u prodotti b'livell għoli ta' zokkor, melħ u xaħmijiet; jilqa', għaldaqstant, ir-reviżjoni li jmiss tal-iskema tal-UE dwar il-frott, il-ħaxix u l-ħalib fl-iskejjel u l-politika tal-UE dwar il-promozzjoni ta' prodotti agrikoli; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkoraġġixxu u jgħinu lill-konsumaturi jagħmlu għażliet infurmati, tajbin għas-saħħa u sostenibbli dwar il-prodotti tal-ikel permezz tal-adozzjoni ta' tikketta obbligatorja u armonizzata fuq quddiem tal-pakkett dwar in-nutrizzjoni li tiġi żviluppata abbażi ta' evidenza xjentifika robusta u indipendenti; jilqa' l-enfasi fuq nutrizzjoni tajba għas-saħħa fil-Garanzija tal-UE għat-Tfal ( 46 ) u jappella għal Pjan ta' Azzjoni tal-UE ġdid dwar l-Obeżità fit-Tfal; jappoġġja l-miżuri fiskali biex l-ikel frisk (bħall-frott u l-ħaxix, il-ħemes, il-legumi u ċ-ċereali integrali) ikollu prezz aktar għall-but ta' kulħadd u jkun aċċessibbli fil-livell nazzjonali, speċjalment għall-persuni li għandhom introjtu baxx; iħeġġeġ lill-Istati Membri jużaw politiki tal-ipprezzar, bħad-differenzjazzjoni fit-taxxa fuq il-valur miżjud, u l-kontrolli tal-kummerċjalizzazzjoni biex jinfluwenzaw id-domanda u l-aċċess għall-ikel u x-xorb li ma tantx għandhom xaħmijiet saturati, xaħmijiet trans, melħ u zokkor, u l-aċċessibbiltà tal-prezzijiet tagħhom; jappoġġja lill-Istati Membri fir-reviżjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti biex jiġi ristrett ir-reklamar ta' xorb dolċifikat u prodotti tal-ikel ipproċessati b'kontenut għoli ta' xaħmijiet, melħ u zokkor, inkluż reklamar fuq il-midja soċjali, u jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta proposta għal regolament komprensiv għall-UE kollha li jipprojbixxi tali reklamar lill-minorenni;

20. Jirrikonoxxi li l-obeżità hija meqjusa bħala fattur ta' riskju għal ħafna tipi ta' kanċer, bħal kanċer kolorettali, tal-kliewi jew tas-sider, fost oħrajn; jistieden lill-Istati Membri jiġġieldu b'mod attiv kontra l-obeżità billi jagħmlu disponibbli għażliet dijetetiċi tajbin għas-saħħa u l-prattika tal-isport, mhux biss billi jedukaw u jħeġġu liċ-ċittadini jagħmlu l-aħjar għażliet, iżda anke billi jinkludu programmi integrali fil-kura tas-saħħa primarja li jgħinu lill-pazjenti li jbatu mill-obeżità jitilfu l-piż b'mod tajjeb għas-saħħa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw ir-riċerka u l-innovazzjoni relatati mal-obeżità li jfittxi li jiddeskrivu l-influwenza ta' fatturi ġenetiċi, il-mikrobijota tal-bniedem jew l-istat fiżjoloġiku, fost oħrajn, fuq il-piż tal-ġisem u biex jesploraw l-interventi l-aktar effettivi;

21. Jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tindirizza l-preżenza ta' kontaminanti karċinoġeniċi fl-ikel; ifakkar lill-Kummissjoni fir-riżoluzzjoni tal-Parlament tat-8 ta' Ottubru 2020 ( 47 ) li titlob li jiġu stabbiliti limiti legali stretti għall-preżenza ta' akrilammid fl-ikel biex il-konsumaturi jiġu protetti b'mod adegwat, speċjalment dawk l-aktar vulnerabbli bħat-trabi u t-tfal; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq b'mod rapidu proposti regolatorji;

22. Jitlob lill-Kummissjoni tagħti widen għat-talbiet varji tal-Parlament fir-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2019 għat-titjib tal-proċedura ta' awtorizzazzjoni tal-Unjoni għall-pestiċidi;

23. Jistieden lill-Istati Membri, lill-gvernijiet reġjonali u lokali, lir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili u lill-impjegaturi jippromwovu u jiffaċilitaw il-prattika ta' attivitajiet fiżiċi u sportivi matul il-ħajja, billi huma magħrufa li jillimitaw kemm l-inċidenza kif ukoll ir-rikorrenza tal-kanċer, kif ukoll inaqqsu l-problemi tas-saħħa mentali u jiffavorixxu l-inklużjoni soċjali; jenfasizza l-importanza li l-prattika tal-attività fiżika u l-isport issir aċċessibbli u inklużiva minn età żgħira, b'mod partikolari għal gruppi vulnerabbli, permezz tal-finanzjament ta' infrastrutturi, tagħmir u programmi pubbliċi; jistieden lill-Istati Membri jiffaċilitaw l-aċċess għall-attività fiżika għal pazjenti rikoverati l-isptar, jekk klinikament rakkomandat;

24. Jilqa' t-tnedija tal-kampanja “HealthLifestyle4all” tal-UE li tinvolvi l-promozzjoni tal-isport, tal-attività fiżika u tad-dieti tajbin għas-saħħa, flimkien ma' setturi ewlenin oħra; jirrakkomanda li l-iskejjel jinkludu l-edukazzjoni dwar is-saħħa fil-kurrikuli tagħhom biex jiżguraw li l-minorenni u l-adolexxenti jitgħallmu kif ikollhom stil ta' ħajja tajjeb għas-saħħa u jsiru konxji tal-ECAC, u jitlob li l-edukazzjoni dwar is-saħħa tkun tagħmel parti integrali mill-politiki edukattivi dwar l-assistenza soċjali;

25. Jirrimarka li r-radjazzjoni mix-xemx fiha radjazzjoni ultravjola (UV) inviżibbli li tista' twassal għall-kanċer tal-ġilda; jistieden għalhekk lill-Kummissjoni tirrevedi d-Direttiva 2006/25/KE dwar l-espożizzjoni tal-ħaddiema għar-riskji li jirriżultaw mill-aġenti fiżiċi (radjazzjoni ottika artifiċjali) ( 48 ) u biex tinkludi r-radjazzjoni solari fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha; jappoġġja t-tisħiħ tal-protezzjoni mill-esponiment għar-radjazzjoni UV fil-livell tal-UE, speċjalment permezz tal-leġiżlazzjoni dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għall-ħaddiema fuq barra; jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tesplora miżuri dwar l-esponiment għar-radjazzjoni UV, inkluż minn apparat għal tixmix artifiċjali (sodod għat-tixmix) ( 49 ) ; jirrimarka l-importanza ta' kampanji informattivi biex in-nies isiru konxji dwar ir-riskji assoċjati mal-esponiment eċċessiv għax-xemx u biex jiġu mgħallma kif jagħrfu sinjali possibbli ta' twissija; jappella għal miżuri speċifiċi biex il-minorenni u l-adolexxenti jiġi inqas esposti għar-radjazzjoni UV; jappella biex ikun hemm leġiżlazzjoni aktar stretta dwar l-użu ta' sodod għat-tixmix għal skopijiet kożmetiċi u projbizzjoni li jużawhom il-minorenni; jappella lill-Istati Membri jinkludu r-rapportar dwar il-kanċer tal-ġilda tat-tip melanoma fir-reġistri nazzjonali tal-kanċer;

26. Jirrikonoxxi li madwar 2 % tal-piż Ewropew tal-kanċer jista' jiġi attribwit għar-radjazzjoni jonizzanti u li l-esponiment fuq ġewwa għar-radon u l-prodotti tad-diżintegrazzjoni tiegħu huwa t-tieni kawża ewlenija tal-kanċer tal-pulmun fl-Ewropa; jistenna bil-ħerqa r-riżultati tal-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom ( 50 ) , li ser itejbu l-għarfien dwar l-esponiment għar-radon, u l-kontromiżuri proposti biex titnaqqas l-akkumulazzjoni tiegħu fl-abitazzjonijiet; ifakkar li r-radjazzjoni jonizzanti tista' tkun preżenti wkoll fid-djar privati; iħeġġeġ għaldaqstant lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimmappjaw l-oqsma kritiċi attwali u potenzjali sabiex jirreaġixxu b'mod effettiv għal din it-theddida; jistieden lill-Kummissjoni talloka fondi għall-ħolqien ta' tali mappa ta' tbassir u tippromwovi kampanji ta' informazzjoni għall-pubbliku għas-sensibilizzazzjoni dwar din il-kwistjoni; iħeġġeġ lill-Istati Membri jaġġornaw b'mod regolari l-pjanijiet nazzjonali tagħhom biex inaqqsu l-esponiment għar-radon, kif mitlub fid-Direttiva dwar l-Esponiment għal Sorsi Radjuattivi ( 51 ) u biex jaġġornaw il-linji gwida dwar il-mitigazzjoni tar-radon għal kostruzzjonijiet ġodda; jappella lill-Kummissjoni tivvaluta l-implimentazzjoni u l-effikaċja tal-miżuri attwali għall-protezzjoni tal-ħaddiema esposti għar-radjazzjoni jonizzanti bħall-ekwipaġġi tal-linji tal-ajru, il-ħaddiema tal-impjanti tal-enerġija nukleari, il-ħaddiema f'ambjenti industrijali rilevanti u r-riċerkaturi, l-professjonisti tas-saħħa u l-veterinarji li jaħdmu fis-setturi tar-radjoloġija, tar-radjoterapija jew tal-mediċina nukleari, u tirrieżamina dawn il-miżuri kif meħtieġ u xieraq;

27. Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi riċerka xjentifika multidixxiplinari dwar l-eżistenza ta' rabtiet bejn il-kampi elettromanjetiċi (EMFs), inkluż il-5G, u l-kanċer sabiex tinġabar evidenza xjentifika dwar l-effetti fit-tul tal-EMFs, u tinforma lill-pubbliku fil-ħin dwar l-eżitu ta' dawn l-istudji; jitlob li tiġi promossa r-riċerka fl-iżvilupp ta' teknoloġija li tnaqqas l-esponiment għall-frekwenzi tar-radju;

28. Iqis il-Patt Ekoloġiku Ewropew bħala fattur sinifikanti li jikkontribwixxi għall-prevenzjoni tal-kanċer fl-Ewropa, permezz tat-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja, tal-ikel, tal-ilma u tal-ħamrija u tal-esponiment kimiku; jappella għall-integrazzjoni ta' evalwazzjoni tal-impatt tal-politiki dwar l-inċidenza tal-kanċer fl-Istrateġija mill-Għalqa sal-Platt, fl-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà, l-Istrateġiji ta' Tniġġis Żero u fl-Ambjent Ħieles mis-Sustanzi Tossiċi; jilqa' r-reviżjoni li jmiss tal-istandards tal-UE dwar il-kwalità tal-arja u jappella lill-Kummissjoni tallinjahom mal-linji gwida tad-WHO kif imsemmi fir-riżoluzzjoni tal-Parlament tal-25 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttivi dwar il-Kwalità tal-Arja fl-Ambjent ( 52 ) ; jappella lill-Kummissjoni tiżgura li l-politika agrikola komuni tgħin lill-bdiewa jnaqqsu l-użu tal-pestiċidi; jinkoraġġixxi r-riċerka, l-użu u l-iżvilupp ta' mediċini li huma aktar sikuri għall-ambjent, u jinkoraġġixxi l-implimentazzjoni ta' mekkaniżmi effiċjenti għat-tneħħija tal-iskart li jevitaw li jniġġsu l-ambjent, skont l-objettivi tal-Istrateġija Farmaċewtika għall-Ewropa;

29. Jisħaq fuq il-ħtieġa tal-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva riveduta dwar l-Ilma tax-Xorb ( 53 ) u l-implimentazzjoni u l-infurzar tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma ( 54 ) , li ser inaqqsu l-konċentrazzjonijiet fl-ilmijiet tal-wiċċ u tal-art ta' ċerti sustanzi niġġiesa li jistgħu jikkontribwixxu għall-inċidenza tal-kanċer;

30. Jitlob b'mod partikolari t-tisħiħ tar-rekwiżiti tal-informazzjoni dwar il-karċinoġeniċità fl-ambitu tar-Regolament dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta' Sustanzi Kimiċi (REACH) ( 55 ) sabiex ikunu jistgħu jiġu identifikati s-sustanzi karċinoġeniċi kollha mmanifatturati jew importati, irrispettivament mill-volum tagħhom, f'konformità mal-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà, u jappella wkoll għar-reġistrazzjoni, l-evalwazzjoni, l-awtorizzazzjoni u r-restrizzjoni tas-sustanzi kimiċi, inkluż l-EDCs, fl-ambitu tar-Regolament REACH jitwettqu flimkien mal-valutazzjonijiet tal-IARC u tad-WHO; jilqa' l-impenn tal-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà għall-estensjoni tal-approċċ ġeneriku għall-ġestjoni tar-riskju biex ikun żgurat li l-prodotti tal-konsumatur ma jkunx fihom sustanzi kimiċi li jikkawżaw il-kanċer u l-mutazzjonijiet ta' ġeni u li jaffettwaw is-sistema riproduttiva jew endokrinali, jew li huma persistenti u bjoakkumulattivi u tossiċi; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta b'mod rapidu l-miżuri ppjanati fl-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà biex jitnaqqas l-esponiment taċ-ċittadini għal sustanzi karċinoġeniċi u li jfixklu s-sistema endokrinali permezz tal-mogħdijiet kollha ta' esponiment; jistieden lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni partikolari lis-segmenti tal-popolazzjoni li huma partikolarment vulnerabbli għas-sustanzi kimiċi perikolużi u tqis aħjar lil dawk il-popolazzjonijiet vulnerabbli fil-valutazzjonijiet tar-riskju tas-sustanzi kimiċi; jisħaq li informazzjoni lill-konsumaturi dwar mogħdijiet ta' esponiment fil-ħajja ta' kuljum tagħhom hija kruċjali biex tissaħħaħ il-prevenzjoni u jilqa' f'dan ir-rigward l-istabbiliment tal-bażi tad-data dwar Sustanzi ta' Tħassib fil-Prodotti; jappella lill-EEA tipproduċi rapport flimkien mal-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi dwar is-sustanzi kimiċi fl-ambjent fl-Ewropa; jappella biex ir-rapport jivvaluta n-natura sistemika tas-sustanzi kimiċi karċinoġeniċi u tal-EDCs fis-sistemi tal-produzzjoni u l-konsum tal-Ewropa, l-użu tagħhom fi prodotti, l-okkorrenza tagħhom fl-ambjent tal-Ewropa u l-ħsara kkawżata lis-saħħa tal-bniedem, b'mod speċjali fir-rigward tal-kanċer;

31. Iqis li l-eżami li jmiss tal-ECAC ser ikollu jqis l-aktar għarfien reċenti dwar il-karċinoġeni ambjentali; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi mingħajr dewmien reviżjoni tal-Artikolu 68(2) ta' REACH, ir-Regolament dwar il-Materjali li Jiġu f'Kuntatt mal-Ikel ( 56 ) , ir-Regolament dwar il-Prodotti Kożmetiċi ( 57 ) , id-Direttiva dwar is-Sikurezza tal-Ġugarelli ( 58 ) u leġiżlazzjoni rilevanti oħra dwar il-prodotti tal-konsumaturi biex ikun żgurat li prodotti tal-konsumaturi ma jkunx fihom sustanzi kimiċi li jikkawżaw il-kanċer skont l-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà; jappella, barra minn hekk, għar-reviżjoni regolari ta' din il-leġiżlazzjoni biex tqis l-iżvilupp ta' materjali, xejriet u prodotti ġodda; jissottolinja li interferenti endokrinali (EDs) huma preżenti fl-ikel, materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel, kożmetiċi, oġġetti għall-konsumatur, ġugarelli, kif ukoll l-ilma tax-xorb u li esponiment, anke f'dożi baxxi, jistgħu jinduċu effetti avversi fuq terminu qasir u twil, inkluż il-kanċer ( 59 ) ; jenfasizza li minħabba l-esponiment mifrux tal-popolazzjoni tal-UE għal ħafna EDs issuspettati u magħrufa u l-fatt li l-esponiment kombinat għal diversi EDs li jaġixxu fuq mogħdijiet simili jew differenti jista' jkollhom effetti kumulattivi, hemm il-ħtieġa li jiġi minimizzat l-esponiment għal EDs u li r-regolamentazzjoni tal-UE ssir aktar konsistenti fis-setturi; jinkoraġġixxi aktar riċerka sabiex tiġi determinata l-kapaċità ta' sustanzi kimiċi li jaġixxu bħala interferenti endokrinali;

32. Jappoġġja bis-sħiħ l-impenn tal-Kummissjoni fl-ambitu tal-Istrateġija dwar is-Sustanzi Kimiċi għas-Sostenibbiltà biex jiġi emendat ir-Regolament dwar il-klassifikazzjoni, l-ittikkettar u l-imballaġġ tas-sustanzi u t-taħlitiet (ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008 ( 60 ) ) biex jiġu introdotti klassijiet ġodda ta' periklu dwar, fost oħrajn, EDs, inklużi EDs ssuspettati, u biex jiġu aġġornati r-rekwiżiti ta' informazzjoni fil-leġiżlazzjoni rilevanti kollha biex tkun tista' ssir l-identifikazzjoni tagħhom;

33. Jappella lill-Kummissjoni biex tintegra l-approċċ “disinn mingħajr tniġġis (benign by design)” fir-rekwiżiti regolatorji kollha relatati mal-produzzjoni tas-sustanzi kimiċi u farmaċewtiċi, sabiex tieħu approċċ verament ta' prekawzjoni għall-mitigazzjoni tar-riskji għas-saħħa, is-soċjetà u l-ambjent tagħna;

34. Jilqa' l-pubblikazzjoni tal-qafas strateġiku l-ġdid tal-UE dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għall-perjodu 2021-2027, b'mod partikolari l-approċċ “Vision Zero” għal imwiet relatati mal-post tax-xogħol kif ukoll is-summit ta' analiżi tas-saħħa u s-sigurtà okkupazzjonali ppjanat fl-2023 sabiex jiġi evalwat il-progress lejn “Vision Zero”; jisħaq fuq il-ħtieġa ta' involviment mill-qrib u regolari tas-sħab soċjali u tal-partijiet ikkonċernati f'din l-istrateġija; jiddispjaċih, madankollu, dwar l-għadd limitat ta' sustanzi indirizzati fl-istrateġija; jinkoraġġixxi l-analiżijiet u r-riċerka kostanti dwar sustanzi ġodda ssuspettati li huma karċinoġeniċi, mutaġenċi u/jew tossiċi għar-riproduzzjoni, l-istabbiliment ta' OELs għas-sustanzi kimiċi li għalihom għadhom ma jeżistux, u reviżjonijiet perjodiċi kull meta dan isir neċessarju fid-dawl ta' data xjentifika u żviluppi tekniċi aktar reċenti; jilqa' l-istħarriġ tal-ħaddiema mħejji mill-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (EU-OSHA) dwar l-esponiment għal fatturi ta' riskju għall-kanċer; jisħaq li programmi ta' bijomonitoraġġ uman aktar sistematiċi, f'konformità sħiħa mal-miżuri tal-protezzjoni tad-data, kemm f'ambjenti okkupazzjonali kif ukoll f'dawk mhux okkupazzjonali, jistgħu jkunu wieħed minn diversi sorsi rilevanti ta' informazzjoni dwar l-effetti ġenerali tal-esponiment kimiku u impatti fuq is-saħħa; jappella, għaldaqstant, lill-Kummissjoni biex iżżid l-ambizzjoni tagħha bħala kwistjoni urġenti permezz ta' aġġornamenti ambizzjużi u regolari tad-Direttiva 2004/37/KE dwar il-protezzjoni tal-ħaddiema mir-riskji relatati mal-esponiment għal karċinoġeni jew mutaġeni fuq il-post tax-xogħol; biex isir dan, jappella lill-Kummissjoni, b'segwitu għal konsultazzjoni mal-Kumitat Konsultattiv dwar is-Saħħa u s-Sikurezza, tippreżenta pjan ta' azzjoni biex jinkisbu valuri OEL għal mill-inqas 25 sustanza, grupp ta' sustanzi jew sustanzi ġġenerati minn proċess, addizzjonali sal-2024; jisħaq fuq il-ħtieġa, f'dan ir-rigward, li l-Kummissjoni żżid il-kapaċità biex tirrieżamina l-OELs u li żżid oħrajn ġodda, inkluż permezz taż-żieda fl-għadd ta' persunal fl-unitajiet u l-awtoritajiet rilevanti; ifakkar, f'dan il-kuntest, li n-negozjati li għaddejjin dwar ir-raba' reviżjoni tad-Direttiva 2004/37/KE huma opportunità biex fl-Anness 1 jiġi inkluż ukoll xogħol li jinvolvi esponiment għal prodotti mediċinali perikolużi li jissodisfaw il-kriterji għall-klassifikazzjoni bħala karċinoġeniċi, mutaġeniċi u/jew tossiċi tal-kategorija ta' riproduzzjoni 1A jew 1B stipulati fl-Anness I tar-Regolament (KE) Nru 1272/2008, sabiex jiġu żgurati l-aħjar miżuri ta' protezzjoni ġenerali u individwali għall-ħaddiema li jaħdmu b'dawn il-prodotti; itenni l-appell tiegħu biex ikun hemm sistema koerenti, trasparenti u bbażata fuq ir-riskju ġdida li għandha tiġi stabbilita ħalli jiġu stipulati limiti ta' esponiment u jitqies aħjar l-esponiment tal-ħaddiema għal kombinazzjoni ta' sustanzi; jilqa' l-impenn mill-Kummissjoni li żżid l-EDs bħala kategorija ta' sustanzi ta' tħassib serju ħafna taħt ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 (ir-Regolament REACH) u biex tikklassifikahom taħt ir-Regolament (KE) Nru 1272/2008; jisħaq fuq li l-ħaddiema għandhom jiġu protetti wkoll mill-esponiment għall-EDs; jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li fl-2022 tippreżenta proposta legali biex tkompli tnaqqas l-esponiment tal-ħaddiema għall-asbestos, karċinoġenu li ġie pprovat (Grupp 1) skont l-IARC, li għadu responsabbli għal madwar nofs il-kanċers okkupazzjonali kollha fl-Ewropa; itenni f'dan ir-rigward it-talbiet tal-Parlament fir-riżoluzzjoni tiegħu tal-20 ta' Ottubru 2021 dwar il-protezzjoni tal-ħaddiema mill-asbestos ( 61 ) , b'mod partikolari t-talba tiegħu għal strateġija Ewropea għat-tneħħija tal-asbestos kollu u l-proposti tiegħu għal evalwazzjoni aħjar tar-riskji marbuta mal-esponiment okkupazzjonali għall-asbestos; jitlob lill-Istati Membri jiffaċilitaw ir-rikonoxximent u l-kumpens għal kanċers li hemm provi li huma relatati max-xogħol u jsaħħu l-monitoraġġ mill-ispettorati tax-xogħol għall-esponiment relatat max-xogħol;

35. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jilħqu l-SDGs tan-NU mmirati lejn il-mard li jittieħed sabiex jippromwovu l-prevenzjoni ta' tipi ta' kanċer relatati ma' mard infettiv; jilqa' l-programmi ta' tilqim fil-ġlieda kontra t-trażmissjoni tal-HPV; jinsisti li fl-Istati Membri jiġi implimentat programm ta' tilqim kontra l-HPV li jkun newtrali għall-ġeneru u ffinanzjat pubblikament sabiex tiġi żgurata l-eliminazzjoni ta' kull kanċer relatat mal-HPV, u jitlob li 90 % tal-bniet jitlaqqmu kompletament, u li jiżdied b'mod sinifikanti t-tilqim tas-subien, b'tilqima kontra l-HPV qabel l-età ta' 15-il sena sal-2030; iħeġġeġ li l-progress lejn l-objettivi tal-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer dwar it-tilqim kontra l-HPV isir rapport dwaru fir-Reġistru tal-Inugwaljanzi b'rabta mal-Kanċer; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Diċembru 2018 dwar kooperazzjoni msaħħa kontra l-mard li jista' jiġi evitat bit-tilqim ( 62 ) sabiex jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-immunizzazzjoni fost gruppi vulnerabbli u tittejjeb l-immunizzazzjoni fit-tfal; jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tipproponi rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar tipi ta' kanċer li jistgħu jiġu evitati bit-tilqim; jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-bżonn ta' azzjonijiet koordinati mmirati lejn viruses karċinoġeniċi, bħall-HPV u l-virus tal-epatite B (HBV), sabiex tiġi evitata t-trażmissjoni tagħhom; jappella għal armonizzazzjoni akbar f'dak li għandu x'jaqsam mat-tilqim kontra l-HPV u l-HBV fil-programmi nazzjonali tal-Istati Membri, filwaqt li jiġi żgurat l-għoti ta' informazzjoni dwar it-tilqim u l-promozzjoni ta' aċċess ugwali għall-gruppi ta' adulti vulnerabbli u f'riskju; iħeġġeġ monitoraġġ regolari tat-tilqim attwali kontra l-HPV u l-HBV fil-livell tal-UE permezz ta' sistema ta' traċċar simili għal dik żviluppata għall-COVID-19 miċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC), li jinkoraġġixxi wkoll lill-Istati Membri jadottaw l-aħjar prattika u jżommu l-momentum; jistieden lill-Istati Membri jarmonizzaw id-data, iżidu l-interoperabbiltà u jkomplu jiżviluppaw is-sistemi nazzjonali tad-data dwar l-immunizzazzjoni; jissottolinja li l-ECDC għandu jkollu rwol ewlieni fil-monitoraġġ tal-progress magħmul mill-Istati Membri; jesprimi l-appoġġ tiegħu favur aktar riċerka għall-iżvilupp ta' vaċċini kontra viruses oħrajn bħall-virus tal-epatite C u l-human immunodeficiency virus (HIV); iqis li, sadanittant, għandu jsir użu massiċċ minn soluzzjonijiet terapewtiċi sabiex jintlaħaq l-objettiv tad-WHO li l-epatite C tinqered sal-2030 u jistieden lill-Kummissjoni tiffinanzja sforzi relatati mal-iskrinjar permezz ta' riżorsi finanzjarji mill-Fond għall-Irkupru u r-Reżiljenza sabiex jintlaħqu dawn il-miri; jitlob kooperazzjoni mal-Istati Membri u mal-organizzazzjonijiet internazzjonali biex jiġi miġġieled l-impatt tal-miżinformazzjoni fuq it-tilqim u tiġi indirizzata l-eżitazzjoni għat-tilqim; jappella biex il-programm l-UE għas-Saħħa u flussi ta' finanzjament oħrajn tal-UE jintużaw għal dan il-għan, inkluż b'appoġġ għal sforzi biex titqajjem kuxjenza fost iċ-ċittadini, l-edukaturi u l-professjonisti fil-kura tas-saħħa kif ukoll b'appoġġ għar-riċerka komportamentali fl-ambitu tal-programm Orizzont Ewropa; jirrakkomanda applikazzjoni msaħħa tal-Kodiċi ta' Prattika tal-UE dwar id-Diżinformazzjoni, partikolarment fir-rigward ta' miżinformazzjoni dwar il-vaċċini;

36. Jirrimarka li data reċenti tikkonferma li persuni li jbatu minn infjammazzjoni kronika, inkluż minn mard rewmatiku u muskoloskeletali (RMDs) għandhom riskju akbar li jiżviluppaw kanċer u tumuri malinni oħra; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu spinta lir-riċerka dwar ir-relazzjoni bejn l-infjammazzjoni kronika, il-kanċer u l-RMDs;

37. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jinvestu fir-riċerka fil-kawżi tal-kanċer fl-adulti iżda anke dak fit-tfal u fl-adolexxenti;

38. Jenfasizza l-importanza li jiġi allokat finanzjament xieraq għar-riċerka fix-xjenza u l-istudji umanistiċi soċjali sabiex jiġu evalwati l-inugwaljanzi fl-aċċess għall-istandards tal-kura u l-innovazzjoni fil-kanċer fit-tfulija madwar l-Ewropa, li jirrappreżentaw differenzi fir-rati ta' sopravivenza tal-pazjenti bil-kanċer pedjatriku ta' madwar 20 % fost l-Istati Membri, u li jiġu fformulati miżuri ta' mitigazzjoni sabiex jiġu ggarantiti drittijiet ekwi u aċċess għat-trattament għat-tfal u ż-żgħażagħ kollha bil-kanċer fl-Ewropa; jesprimi dispjaċir f'dan ir-rigward għad-disparitajiet f'termini ta' aċċess għal servizzi tal-kura tas-saħħa ta' kwalità għolja fost l-Istati Membri kif ukoll bejn reġjuni differenti fl-Istati Membri u jitlob lill-Kummissjoni tindirizza dawk id-disparitajiet permezz ta' miżuri leġiżlattivi xierqa sabiex tiżgura drittijiet indaqs fl-UE;

39. Jirrakkomanda t-tħeġġiġ tat-treddigħ biex jitnaqqas ir-riskju ta' kanċer tas-sider fin-nisa billi l-ommijiet jiġu infurmati u edukati dwar il-benefiċċji tat-treddigħ;

40. Jirrimarka li ntweriet predispożizzjoni ġenetika għall-kanċer relatata ma' mutazzjonijiet ta' ġeni speċifiċi; jenfasizza li jeżistu metodi biex jiġu identifikati dawn il-mutazzjonijiet, mat-twelid għad-detezzjoni ta' ċerti tipi ta' kanċer fit-tfal jew tul il-ħajja, speċjalment għall-kanċer tas-sider, tal-ovarji u kolorettali, u li d-detezzjoni ta' dawn il-mutazzjonijiet tista' tgħin fil-prevenzjoni jew fid-detezzjoni ta' kanċer fi stadju bikri u jiggwidaw għażliet ta' trattament; jirrakkomanda, għalhekk, li l-Istati Membri jappoġġjaw aċċess akbar għall-pazjenti fl-etajiet kollha għall-ittestjar ġenetiku flimkien ma' konsulenza medika u dijanjostika ta' sekwenzjar avvanzat billi jallokaw finanzjament u joħolqu perkorsi ċari għal rimborż rapidu u effiċjenti, u jqajmu kuxjenza dwar sa liema punt iċ-ċittadini jistgħu jaċċessaw tali servizzi fl-Unjoni; jirrakkomanda li tingħata spinta lill-investiment fl-infrastruttura u l-ħiliet relatati mal-pjattaformi ta' sekwenzjar ġenetiku u t-taħriġ ta' konsulenti ġenetiċi speċjalizzati f'unitajiet speċifiċi, kif diġà hemm f'xi ċentri; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja r-riċerka fil-ġenetika sabiex jinstabu ġenotipi bi probabbiltà akbar li jiżviluppaw ċerti tipi ta' kanċer, inkluż il-kanċer fit-tfal, bħala mard b'esponiment qasir għal aġenti esterni;

41. Jenfasizza li tekniki bħall-epidemjoloġija molekulari jistgħu jipprovdu għarfien ġdid fl-interazzjonijiet ġenetiċi u ambjentali fil-kanċer meta mqabbla ma' epidemjoloġija regolari; jirrimarka li dan l-għarfien, flimkien ma' studji oħra fl-epiġenetika, jista' jintuża biex titjieb il-komprensjoni ta' fatturi ta' riskju li jikkontribwixxu għall-kawżi tal-kanċer u tiżdied id-detezzjoni bikrija;

42. Jappoġġja bil-qawwa r-reviżjoni ppjanata tal-ECAC sabiex jiġu żviluppati, kondiviżi u implimentati l-aħjar prattiki fil-programmi għall-prevenzjoni tal-kanċer, b'enfasi fuq gruppi żvantaġġati, u t-tnedija ta' applikazzjoni Ewropea mobbli u faċli biex tintuża li tassisti lill-persuni u tkopri l-prevenzjoni tal-kanċer u l-edukazzjoni għall-kura, kif imħabbar fil-Pjan; jenfasizza li, minbarra li tkun disponibbli fuq applikazzjonijiet mobbli, l-informazzjoni aġġornata għandha tkun disponibbli f'formati mhux diġitali wkoll biex tiġi żgurata l-inklużività; jisħaq li l-ECAC għandu jiġi evalwat sistematikament u li x-xogħol fuq l-evalwazzjoni għandu jkompli jiġi kkoordinat mill-Kummissjoni;

43. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jippromwovu l-litteriżmu fis-saħħa dwar ir-riskji u d-determinanti tal-kanċer kif ukoll il-litteriżmu diġitali relatat miegħu, jiżviluppaw għodod edukattivi għall-prevenzjoni u jappoġġjaw il-ħolqien ta' pjattaformi u applikazzjonijiet ta' apprendiment elettroniku; jitlob li tingħata attenzjoni partikolari lill-persuni żvantaġġati, vulnerabbli, esklużi soċjalment u emarġinati, u jenfasizza li kampanji speċifiċi ta' sensibilizzazzjoni għal gruppi bi ħtiġijiet partikolari ta' litteriżmu fis-saħħa huma essenzjali; jinnota l-importanza li jiżdied il-litteriżmu fis-saħħa dwar sustanzi karċinoġeniċi fuq il-post tax-xogħol u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li min iħaddem jipprovdi taħriġ xieraq; jissottolinja li l-fornituri tal-kura tas-saħħa primarja għandhom rwol importanti fil-promozzjoni tas-saħħa fost diversi gruppi tal-popolazzjoni, peress li jistgħu jadattaw l-azzjonijiet tagħhom fil-promozzjoni tas-saħħa għall-ħtiġijiet tal-pazjenti fid-dawl tal-ħiliet diġitali ta' dawn tal-aħħar, u anke fl-assenza ta' ħiliet; iqis li l-prevenzjoni tal-kanċer tikkostitwixxi l-ewwel pass lejn politika Ewropea ta' edukazzjoni dwar is-saħħa pubblika;

44. Jappella għat-tisħiħ kontinwu taċ-Ċentru tal-Għarfien dwar il-Kanċer, li għandu jkun inkarigat bil-ħolqien ta' pjan direzzjonali Ewropew għat-tfassil u l-koordinazzjoni ta' kampanji ta' prevenzjoni fuq skala kbira, f'sinerġija ma' programmi nazzjonali, u kampanji ta' komunikazzjoni effettivi dwar il-promozzjoni tas-saħħa fi programmi edukattivi (imġiba li ma tagħmilx ħsara, nutrizzjoni tajba għas-saħħa, attività fiżika, rotot ta' trażmissjoni ta' viruses karċinoġeniċi u opportunitajiet ta' tilqim u trattament għal infezzjonijiet bħal dawn, eċċ.) b'enfasi speċjali fuq iż-żgħażagħ u l-gruppi żvantaġġati; jinnota l-importanza tal-kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili nazzjonali u lokali fl-iżvilupp tal-messaġġ għal kampanji bħal dawn;

45. Jissottolinja li l-konsum tat-tabakk u l-konsum dannuż tal-alkoħol, nutrizzjoni ħażina, indiċi tal-massa tal-ġisem għoli, stil ta' ħajja sedentarju u t-tniġġis tal-ambjent huma fatturi ta' riskju komuni għal mard kroniku ieħor; jemmen, għalhekk, li l-prevenzjoni tal-kanċer u l-miżuri għat-tnaqqis tar-riskju għandhom jiġu implimentati fil-kuntest ta' programm integrat għall-prevenzjoni tal-mard kroniku, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Grupp ta' Tmexxija dwar il-Promozzjoni tas-Saħħa, il-Prevenzjoni tal-Mard u l-Ġestjoni tal-Mard mhux Komunikabbli; jappella għal summit ta' rendikont u prevenzjoni li jiffoka fuq id-determinanti tal-kanċer prodotti kummerċjalment u mard kroniku ieħor, li jlaqqa' flimkien lill-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri, l-assoċjazzjonijiet tal-pazjenti u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili attivi fil-qasam tas-saħħa;

46. Jappella biex l-implimentazzjoni ta' programmi ta' prevenzjoni tkun inklużiva, bl-involviment tar-reġjuni u l-muniċipalitajiet, iċ-ċittadini, is-soċjetà ċivili u l-assoċjazzjonijiet tal-pazjenti fil-proċess deċiżjonali kollu, speċjalment permezz tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa;

II. L-inklużività fl-iskrinjar u d-detezzjoni tal-kanċer

47. Jiddeplora d-dewmien frekwenti u n-nuqqasijiet fid-dijanjożi f'waqtha ta' kanċers sintomatiċi minħabba nuqqas ta' informazzjoni jew aderenza mal-proċessi ta' skrinjar u detezzjoni tal-kanċer; jirrikonoxxi l-bżonn li tingħata attenzjoni partikolari lill-kontinwità tal-programmi ta' skrinjar u s-servizzi għad-detezzjoni bikrija u l-kura tal-kanċer waqt kriżi tas-saħħa (bħall-kriżi tal-COVID-19) jew f'sitwazzjonijiet fejn tonqos il-kapaċità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jorganizzaw, bi sħab mal-partijiet ikkonċernati fil-qasam tal-kanċer, kampanji tas-saħħa pubblika li jindirizzaw kwalunkwe dewmien fl-iskrinjar, id-detezzjoni bikrija u l-kura li tista' tikkawża kriżi tas-saħħa; jisħaq fuq l-importanza ta' data veloċi u aġġornata dwar il-programmi ta' skrinjar tal-kanċer li jippermetti reazzjoni rapida u segwitu f'każ ta' tfixkil fil-kapaċitajiet ta' skrinjar regolari bl-għan li l-posponiment tal-iskrinjar jitnaqqas għal minimu assolut;

48. Jiddeplora l-inugwaljanzi li jeżistu bejn Stat Membru u ieħor fl-aċċess għall-iskrinjar tal-kanċer, li jirriżultaw f'inqas possibbiltajiet ta' sopravivenza minħabba d-dijanjożi tardiva tal-kanċer, li jirrappreżenta diskriminazzjoni inaċċettabbli fil-konfront taċ-ċittadini tal-UE abbażi tal-pajjiż fejn jgħixu; jissottolinja li, skont l-Eurostat, il-kopertura tal-iskrinjar tal-kanċer tas-sider madwar l-UE tvarja tal-anqas b'għaxar darbiet; jirrimarka li l-pubblikazzjoni “Health at a Glance: Europe 2018” innutat li, għall-iskrinjar tal-kanċer ċervikali, id-differenza bejn l-Istati Membri fil-kopertura tal-popolazzjoni fil-mira tvarja minn 25 % sa 80 %; jinnota, pereżempju, li fl-aktar rapport reċenti tal-IARC dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill tal-2003 dwar l-iskrinjar, 18-il Stat Membru biss irrappurtaw li għandhom programmi ta' skrinjar nazzjonali jew reġjonali bbażati fuq il-popolazzjoni għall-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja proġetti, pereżempju permezz tal-programm l-UE għas-Saħħa, il-Missjoni dwar il-Kanċer ta' Orizzont Ewropa jew programmi rilevanti oħra, li jesploraw l-ostakli li jillimitaw id-detezzjoni bikrija u d-dijanjożi bikrija tal-kanċer fl-Ewropa;

49. Jistieden lill-Istati Membri jaħdmu flimkien, speċjalment f'reġjuni transkonfinali u żoni iżolati (inklużi żoni muntanjużi u żoni urbani mbiegħda miċ-ċentri tal-iskrinjar), biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi soċjali u ġeografiċi fl-iskrinjar tal-kanċer u s-servizzi ta' dijanjożi bikrija;

50. Jappoġġja t-tnedija ta' skema ġdida għall-iskrinjar tal-kanċer appoġġjata mill-UE, kif imħabbar fil-Pjan tal-Ewropa biex Jingħeleb il-Kanċer, li tgħin lill-Istati Membri jiżguraw li, sal-2025, 90 % tal-popolazzjoni tal-UE li tikkwalifika għall-iskrinjar tal-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali tiġi offruta skrinjar; jistieden lill-Kummissjoni tinkludi tipi oħra ta' kanċer fl-iskema, abbażi tal-aħħar evidenza xjentifika, b'miri ċari għal kull tip ta' kanċer; jappoġġja r-riċerka dwar tipi oħra ta' kanċer li jistgħu jiġu identifikati b'mod effettiv permezz tal-iskrinjar; jistieden lill-Kummissjoni tevalwa r-riżultati tal-iskema ta' skrinjar tal-kanċer f'termini ta' aċċess ugwali għall-popolazzjoni fil-mira kull sentejn, iżżomm kont tal-inugwaljanzi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni, tipproponi miżuri ġodda xierqa u torbot il-programmi ta' skrinjar mal-aktar riżultati reċenti fir-riċerka dwar l-iskrinjar tal-kanċer u, jekk ikun hemm bżonn, tressaq miżuri għaż-żieda fl-iskrinjar u s-servizzi ta' prevenzjoni fl-Istati Membri; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jimmonitorjaw u jirrappurtaw dwar il-progress fl-ilħuq tal-miri tal-iskrinjar fir-Reġistru tal-Inugwaljanzi b'rabta mal-Kanċer;

51. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jippromwovu l-iskrinjar għall-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali bħala parti minn programmi nazzjonali u reġjonali organizzati bbażati fuq il-popolazzjoni, inkluż fir-reġjuni remoti u ultraperiferiċi, u jipprovdu riżorsi adegwati għal dan; itenni li, fl-istess ħin, fil-Pjan għandha ssir enfasi akbar fuq l-inizjattivi ta' skrinjar, dijanjożi u trattament għat-tipi ta' kanċer li ma jistgħux jiġu evitati; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu skrinjar immirat għal gruppi f'riskju kbir; jirrakkomanda bil-qawwa li l-Istati Membri jiżviluppaw politika komprensiva ta' skrinjar li tippermetti skrinjar f'waqtu meta jiġu identifikati tipi ta' kanċer b'karatteristiċi ereditarji; jirrakkomanda li l-Istati Membri joħolqu programmi ta' riċerka u żvilupp dwar metodi ta' dijanjożi bikrija effettivi, preċiżi, mhux invażivi u innovattivi, bħall-bijomarkaturi, għal tipi differenti ta' kanċer;

52. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimplimentaw bis-sħiħ il-linji gwida Ewropej għall-assigurazzjoni tal-kwalità fl-iskrinjar għall-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali u s-servizzi ta' detezzjoni bikrija, biex tiġi minimizzata t-tempistika tad-dijanjożi għal dawn it-tipi ta' kanċer; jirrakkomanda li jiġu indirizzati l-inugwaljanzi fl-Istati Membri fir-rigward tal-iskrinjar, possibbilment billi l-kriterji għall-iskrinjar tal-kanċer, l-oqfsa legali u l-governanza kif ukoll l-istrutturi tal-assigurazzjoni tal-kwalità jsiru aktar rigorużi u bbażati fuq ix-xjenza; iqis li sabiex jiġu indirizzati d-disparitajiet fl-iskrinjar tal-kanċer, hemm bżonn protokolli ta' skrinjar standardizzati komuni fil-livell tal-UE, li jmorru lil hinn mil-linji gwida dwar l-aħjar prattika, eż. dwar algoritmi għall-organizzazzjoni ta' programmi ta' skrinjar u indikaturi għall-valutazzjoni tal-kwalità tagħhom;

53. Jinkoraġġixxi t-titjib u l-armonizzazzjoni tal-ġbir tad-data dwar l-iskrinjar tal-kanċer biex ikun jista' jsir rapport Ewropew annwali; jinkoraġġixxi, barra minn hekk, il-monitoraġġ regolari tal-programmi ta' skrinjar attwali fil-livell tal-UE; jenfasizza l-bżonn ta' kollegament bejn is-settijiet tad-data dwar l-inċidenza tal-kanċer mill-programmi ta' skrinjar u l-kategoriji okkupazzjonali, li jista' jgħin biex jiġu identifikati miżuri preventivi xierqa; iqis li t-titjib tas-servizzi tas-saħħa pubblika (inklużi l-finanzjament, l-infrastruttura u aspetti li jinvolvu l-professjonisti tas-saħħa) huwa essenzjali biex jitjiebu l-prevenzjoni, l-iskrinjar u d-dijanjożi tal-kanċer; jenfasizza l-importanza tal-iskrinjar u l-ġbir ta' data dwar komorbiditajiet frekwenti tal-kanċer, sabiex dawn ikunu jistgħu jiġu antiċipati bl-aħjar mod; jissottolinja li l-avvanzi xjentifiċi fit-tbassir tar-riskju tal-kanċer għandhom jippermettu l-iżvilupp ta' programmi ta' skrinjar adatti għar-riskju;

54. Jisħaq fuq il-bżonn ta' monitoraġġ mill-qrib tal-pazjenti tal-epatite B u C attwali u preċedenti biex jiġi evitat l-iżvilupp tal-kanċer;

55. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkunsidra l-possibbiltà li tiffaċilita sistema tat-“tieni opinjoni” fi ħdan id-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali ( 63 ) għal każijiet ta' kanċer diffiċli jew atipiċi, u jirrakkomanda li l-Istati Membri jintroduċu d-dritt tal-pazjenti li jitolbu li speċjalisti minn Stat Membru jkunu jistgħu jfittxu l-parir ta' speċjalisti minn Stat Membru ieħor fil-qafas ta' sistema koerenti waħda;

56. Jilqa' l-proċess mibdi mill-Grupp ta' Konsulenti Xjentifiċi Ewlenin tal-Kummissjoni u l-Mekkaniżmu ta' Konsulenza Xjentifika dwar l-aġġornament li jmiss tar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2003 dwar l-iskrinjar tal-kanċer tas-sider, ċervikali u kolorettali, biex jitqiesu testijiet ġodda ta' skrinjar u l-aktar data reċenti dwar l-aħjar protokolli ta' skrinjar (immaġnijiet b'riżonanza manjetika u ttestjar tal-HPV, approċċi stratifikati skont ir-riskju u kalkulaturi tar-riskju); jenfasizza li l-informazzjoni dwar dawk il-programmi ta' skrinjar għandha tiġi trażmessa liċ-Ċentru tal-Għarfien dwar il-Kanċer taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (l-età tal-bidu u l-konkorrenza sussegwenti, l-impatt fuq is-sopravivenza, il-kosteffikaċja eċċ.) u li dawn għandhom jiġu evalwati regolarment mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti; jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa linji gwida tal-UE għat-trawwim ta' sforzi ta' riċerka sabiex tiġi vvalutata l-inklużjoni ta' programmi ġodda ta' skrinjar tal-kanċer ibbażati fuq ix-xjenza (inkluż il-kanċer tal-pulmun, tal-prostata, tal-istonku u tal-ovarji) u r-rwol tal-intelliġenza artifiċjali bħala parti mill-aġġornament tar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill fl-2022, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-IARC, id-WHO, il-professjonisti fil-kura tas-saħħa u l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti; jitlob li tiġi rikonoxxuta l-evidenza li turi l-effett pożittiv tal-iskrinjar immirat tal-kanċer tal-pulmun fuq il-mortalità; iħeġġeġ lill-Kunsill biex, abbażi tal-eżitu tal-valutazzjoni msemmija hawn fuq, jikkunsidra li jinkludi l-iskrinjar tal-kanċer tal-pulmun u tal-prostata fl-aġġornament tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill fl-2022; jitlob li, fid-dawl tal-opinjoni tal-Konsulenti Xjentifiċi Ewlenin tal-Kummissjoni u l-aġġornament tal-2022 tar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-iskrinjar tal-kanċer, jiġu stabbiliti miri ċari u tanġibbli dwar kwalunkwe kanċer ġdid li jrid jiġi indirizzat;

57. Jirrakkomanda t-tnedija ta' pjattaforma għaċ-ċentri nazzjonali tal-iskrinjar fil-livell tal-UE, abbażi tal-esperjenza ta' pjattaformi simili għall-iskambju u l-kooperazzjoni bħan-Network Ewropew għall-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa u l-Kapijiet tal-Aġenziji tal-Mediċini; jirrakkomanda li din il-pjattaforma tiġi fdata bil-kondiviżjoni tal-għarfien espert u l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki, id-diskussjoni dwar sfidi komuni, il-kollaborazzjoni, it-taħriġ u l-bini tal-kapaċitajiet għat-titjib tal-kwalità fil-programmi ta' skrinjar, taġixxi bħala hub ċentrali għal proġetti u inizjattivi dwar il-kanċer appoġġjati mill-UE, u tmantni fuq terminu twil in-network ta' fornituri tad-data għar-rapport ta' implimentazzjoni tal-IARC dwar l-iskrinjar tal-kanċer;

58. Jisħaq fuq l-importanza ta' detezzjoni bikrija fost iċ-ċittadini tal-UE, kif ukoll li titqajjem aktar kuxjenza dwar l-iskrinjar tal-kanċer u tiżdied il-konkorrenza għalih, permezz ta' kampanja ta' sensibilizzazzjoni fl-Unjoni kollha bħala parti mill-Jiem Ewropej għall-Għarfien, studji dwar il-motivazzjoni u implimentazzjoni aħjar tal-kampanji ta' komunikazzjoni eżistenti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw, jiffinanzjaw u jimplimentaw aktar azzjonijiet immirati lejn is-sensibilizzazzjoni dwar l-iskrinjar tal-kanċer u l-promozzjoni tal-parteċipazzjoni fl-iskrinjar kemm fost il-popolazzjoni ġenerali kif ukoll għar-residenti eliġibbli permezz ta' notifiki diretti; iħeġġeġ lill-Istati Membri jaħdmu attivament fuq strateġiji edukattivi fiċ-ċentri tal-kura tas-saħħa primarja; jinkoraġġixxi r-riċerka dwar fatturi ta' aderenza komportamentali u ostakli li jimpedixxu d-detezzjoni u d-dijanjożi bikrija tal-kanċer sabiex tingħata spinta lill-parteċipazzjoni fi programmi ta' skrinjar, bl-appoġġ ta' finanzjament mill-UE bħal dak mogħti fl-ambitu tal-programm ta' riċerka Orizzont Ewropa;

59. Jitlob kooperazzjoni aktar b'saħħitha ma' pajjiżi terzi u speċjalment mar-reġjun Ewropew b'mod ġenerali biex tiġi mħeġġa l-organizzazzjoni ta' kampanji ta' skrinjar u programmi ta' dijanjożi bikrija, b'mod partikolari għall-kanċer fin-nisa u speċjalment f'pajjiżi bi dħul baxx u medju u għall-komunitajiet minoritarji, filwaqt li jitqiesu wkoll l-ispeċifiċitajiet tal-kanċer fin-nisa f'dawk il-pajjiżi; jenfasizza li dan jista' jimmarka kontribut importanti min-naħa tal-UE biex jintlaħqu miri internazzjonali fil-qasam tal-kanċer, bħall-objettiv tad-WHO għall-eliminazzjoni tal-kanċer ċervikali bħala problema tas-saħħa pubblika;

60. Jirrikonoxxi l-importanza tal-medjaturi tas-saħħa, in-navigaturi tal-pazjenti u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u jappella għall-inklużjoni tagħhom fil-proċessi deċiżjonali u fl-istrateġiji għall-allokazzjoni tar-riżorsi; jirrikonoxxi wkoll ir-rwol essenzjali li għandhom, b'mod speċjali fil-kampanji ta' prevenzjoni u tilqim billi jgħinu biex jitneħħew l-ostakli bejn l-awtoritajiet u s-soċjetà, inklużi l-gruppi vulnerabbli;

61. Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni mad-WHO u jaħdmu favur l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet u l-linji gwida tal-politika tad-WHO;

IIIa. L-ugwaljanza fl-aċċess għall-kura tal-kanċer: lejn kura tal-aqwa kwalità

62. Jiddeplora l-fatt li l-pazjenti fl-UE għadhom jiffaċċjaw sfidi biex jiksbu aċċess għas-servizzi tal-kura tas-saħħa u jipparteċipaw fi provi kliniċi fi Stati Membri oħra u li minoranza biss ta' pazjenti, u mhux il-professjonisti kollha fil-kura tas-saħħa, huma konxji mid-dritt tagħhom li jfittxu kura tas-saħħa f'pajjiż ieħor fl-ambitu ta' żewġ oqfsa eżistenti: id-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali u r-Regolament dwar is-Sigurtà Soċjali ( 64 ) ; jitlob riforma tad-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali, b'tali mod li din tippermetti mobbiltà u aċċess għal tagħmir u kura speċjalizzati ħafna bit-tisħiħ tal-punti ta' kuntatt nazzjonali permezz ta' aktar riżorsi baġitarji kif ukoll l-iżvilupp ta' linji gwida tal-Kummissjoni li jistabbilixxu skadenzi aċċettabbli u armonizzati għal rieżami u approvazzjoni biex jitħaffef iż-żmien għat-trattament fl-UE skont ir-Regolament dwar is-Sigurtà Soċjali; jitlob żieda fl-għadd ta' kampanji ta' informazzjoni dwar id-drittijiet tal-pazjenti għall-kura tas-saħħa transkonfinali, inklużi dawk immirati lejn il-professjonisti tas-saħħa, kif ukoll l-iżvilupp ta' punt uniku ta' servizz għal informazzjoni dwar il-perkorsi ta' aċċess transkonfinali fl-UE; jenfasizza l-bżonn li jitnaqqsu l-ostakli loġistiċi u lingwistiċi li jħabbtu wiċċhom magħhom il-pazjenti fl-aċċess għall-kura tas-saħħa fi Stat Membru ieħor tal-UE; jisħaq fuq il-bżonn li l-pazjenti jingħataw informazzjoni ċara dwar ir-rekwiżiti ta' awtorizzazzjoni preliminari applikabbli għal ċerti Stati Membri; jissottolinja l-ħtieġa li jingħata appoġġ finanzjarju partikolari lill-ġenituri bi dħul baxx li jakkumpanjaw lil uliedhom barra minn pajjiżhom għat-trattament; jenfasizza l-bżonn li jiġi ffaċilitat il-proċess, permezz tar-reviżjoni olistika tal-oqfsa dwar il-kura tas-saħħa transkonfinali, filwaqt li jingħata piż indaqs lid-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali u r-Regolament dwar is-Sigurtà Soċjali, għall-pazjenti li, fid-dawl ta' ħtiġijiet mhux issodisfati u benefiċċji potenzjali, jivvjaġġaw barra mill-pajjiż għal provi kliniċi u jistgħu jiffaċċjaw problemi bħal nuqqas ta' ċarezza dwar protokolli ta' segwitu wara r-ritorn tagħhom u dwar il-kopertura tal-ispejjeż relatati mal-parteċipazzjoni tagħhom fil-provi kliniċi mill-aġenziji nazzjonali tal-assigurazzjoni; jenfasizza l-bżonn ta' kjarifika rigward l-aċċess għal provi kliniċi transkonfinali, billi din mhix ċara fid-Direttiva dwar il-Kura tas-Saħħa Transkonfinali; jissottolinja li l-ispejjeż kollha relatati ma' trattament għandhom jiġu ffinanzjati qabel jibda, biex tiġi evitata l-esklużjoni ta' pazjenti b'introjtu baxx; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra, fil-kuntest tar-reviżjoni li jmiss tal-oqfsa eżistenti, il-ħolqien ta' sett uniku ta' regoli ta' awtorizzazzjoni u rimborż għall-aċċess għall-kura tas-saħħa transkonfinali, inkluż id-dritt għat-tieni opinjoni; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu flimkien biex jevalwaw regolarment l-istrateġija tal-Kummissjoni dwar is-servizzi elettroniċi tas-saħħa mill-2018 b'tali mod li jiġu żgurati rekords elettroniċi interkonnessi, interoperabbiltà aħjar, kif ukoll titjib fil-kwalità tad-data, il-privatezza u s-sigurtà għall-pazjenti bil-kanċer fil-livell reġjonali, nazzjonali u Ewropew u aderenza stretta mar-regoli dwar il-privatezza u s-sigurtà tad-data dwar is-saħħa tal-pazjenti; jinnota l-potenzjal tar-Reġistru tal-Inugwaljanzi b'rabta mal-Kanċer bħala mezz ta' rappurtar u kejl tat-titjib f'dawn l-oqsma;

63. Jinnota l-importanza ta' kura mogħtija malajr u ta' riżultati f'waqthom f'dak li għandu x'jaqsam ma' eżamijiet mediċi rilevanti għall-pazjenti bil-kanċer, billi aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar tavvanza l-marda, u dan jhedded is-sopravivenza tal-pazjenti; jiddispjaċih li, f'ċerti Stati Membri, ir-riżorsi pubbliċi mhumiex adegwati biex jiggarantixxu detezzjoni u trattament f'waqthom, u dan iħalli lill-pazjenti li jiddependu minn assigurazzjoni soċjali pprovduta pubblikament b'inqas possibbiltajiet ta' sopravivenza, u b'hekk bl-ebda għażla oħra ħlief is-settur privat;

64. Jitlob li jiġi kkunsidrat ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki mediċi fil-kura tal-kanċer madwar l-UE u skema ta' rikonoxximent komuni għall-pajjiżi terzi, kif mitlub fid-Direttiva 2005/36/KE ( 65 ) , li jiżgura li tkun faċilitattiva għall-ispeċjalitajiet relatati mal-onkoloġija; jitlob l-iżvilupp ta' programmi ta' titjib tal-ħiliet biex dawk li jkunu jixtiequ jidħlu fil-qasam tal-onkoloġija jkunu jistgħu jagħmlu dan fi kwalunkwe punt fil-karriera tagħhom;

65. Jappella għar-rikonoxximent sħiħ tal-onkoloġija medika u l-onkoloġija pedjatrika bħala dixxiplini speċjalistiċi, l-istabbiliment ta' standards ta' kwalità pan-Ewropej għall-amministrazzjoni u s-superviżjoni ta' trattamenti mediċi għall-kanċer, kemm għall-adulti kif ukoll għat-tfal, u l-faċilitazzjoni tal-aċċess tal-pazjenti għall-ispeċjalisti tal-kanċer sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw minn innovazzjonijiet u aċċess għal provi kliniċi bikrija dwar mediċini promettenti ġodda, teknoloġiji tas-saħħa u ċentri ta' referenza għal trattamenti kumplessi bħat-terapija taċ-ċelloli u tal-ġeni; jissottolinja l-bżonn li jiġi żgurat li l-aċċess għall-innovazzjoni fi provi kliniċi bikrin f'każ ta' rikaduta jew għal tumuri malinni diffiċli biex jiġu ttrattati jkun kopert mid-dispożizzjonijiet rilevanti;

66. Jappella għat-tisħiħ tal-ħiliet fil-kirurġija fl-UE permezz tar-rikonoxximent tal-onkoloġija kirurġika bħala dixxiplina speċjalistika, l-istabbiliment ta' standards ta' kwalità pan-Ewropej għall-kirurġija tal-kanċer, il-faċilitazzjoni tal-aċċess tal-pazjenti għal ċentri ta' “volum għoli” għall-kirurġija tal-kanċer u l-aċċess għal proċeduri kirurġiċi innovattivi; jappella għar-rikonoxximent ta' kirurġija ta' kwalità għolja u jissottolinja l-importanza tagħha fil-kura ta' tipi ta' kanċer identifikati fi stadju bikri; jenfasizza l-bżonn li jiġi promoss l-iżvilupp ta' kurrikulu ewlieni fl-onkoloġija kirurġika u taħriġ individwali speċjalistiku fl-onkoloġija kirurġika, u jitlob programmi li jarmonizzaw l-edukazzjoni tal-onkoloġija kirurġika fl-UE; jesprimi l-appoġġ tiegħu għall-iżvilupp ta' provi kliniċi fl-onkoloġija kirurġika bħala parti mit-trattament lokali-reġjonali u jippromwovi investiment akbar ta' fondi ta' riċerka u innovazzjoni tal-UE u nazzjonali fir-riċerka dwar l-onkoloġija kirurġika; jisħaq fuq l-importanza ta' trattamenti tal-onkoloġija kirurġika standardizzati biex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja fit-tul għas-superstiti tal-kanċer;

67. Jappoġġja t-titjib ta' terapija tar-radjazzjoni ta' kwalità għolja fl-UE, kif ukoll iż-żieda u l-ugwaljanza fl-aċċess għaliha, permezz tar-rikonoxximent tal-fiżika medika u t-terapija bir-radjazzjoni bħala dixxiplini dedikati, il-promozzjoni ta' standards komuni tal-edukazzjoni u t-taħriġ, żieda fil-finanzjament tal-UE għall-Istati Membri biex jespandu l-infrastruttura tat-terapija tar-radjazzjoni tagħhom, u investiment akbar f'fondi ta' riċerka u innovazzjoni tal-UE u nazzjonali fir-riċerka dwar it-terapija bir-radjazzjoni;

68. Jitlob il-promozzjoni tal-onkoloġija ġerjatrika bħala fergħa li jistħoqqilha kunsiderazzjoni speċjali u li jeħtieġ li tiġi arrikkita permezz ta' riċerka xjentifika sabiex jiġu aċċertati l-aħjar metodi ta' trattament u dijanjożi għall-pazjenti anzjani; ifakkar li, fl-UE, aktar minn 60 % tal-każijiet ġodda ta' kanċer u aktar minn 70 % tal-imwiet mill-kanċer iseħħu f'persuni li għandhom 65 sena jew aktar; jinnota li, aktar ma l-popolazzjoni tal-UE tixjieħ, dan il-proporzjon huwa mistenni jiżdied u b'hekk jirrappreżenta sfida kruċjali għas-sistemi tal-kura tas-saħħa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jindirizzaw din is-sitwazzjoni b'urġenza permezz ta' azzjonijiet konkreti; jitlob speċifikament lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu azzjoni sabiex jiffaċilitaw il-provi kliniċi fl-anzjani, l-implimentazzjoni ta' mudelli multidixxiplinari u komprensivi ta' kura onkoġerjatrika f'mogħdijiet kliniċi ta' rutina, u l-ħolqien ta' ċentri ta' eċċellenza fl-onkoloġija ġerjatrika; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu opportunitajiet għat-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema fil-qasam tal-onkoloġija fil-prinċipji tal-ġerjatrija;

69. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippjanaw azzjonijiet li jippromwovu, fil-kuntest tal-kura u t-trattament, attenzjoni akbar għall-protezzjoni tal-fertilità tal-pazjenti u b'mod partikolari fil-każ tal-kanċer fit-tfal u fl-adolexxenti;

70. Jilqa' l-pjan ta' azzjoni l-ġdid fil-qafas tal-aġenda strateġika għall-applikazzjonijiet tar-radjazzjoni jonizzanti medika ( 66 ) , li se jkun qed jgħin fis-sigurtà tal-kapaċitajiet ta' produzzjoni u l-provvista ta' isotopi radjuattivi permezz tas-sostituzzjoni tal-flotta attwali li qed tiqdiem u l-implimentazzjoni ta' teknoloġiji eżistenti, b'mod partikolari r-reatturi u l-aċċeleraturi tal-partiċelli, fl-ambitu ta' strumenti finanzjarji eżistenti, l-evitar ta' nuqqasijiet ta' isotopi radjuattivi billi jiġi ffaċilitat il-qsim tal-fruntieri u l-eżenzjonijiet għat-trasport, u t-titjib tal-kwalità u s-sikurezza tat-teknoloġija tar-radjazzjoni fil-mediċina, li bħalissa mhijiex disponibbli b'mod ugwali fl-Istati Membri kollha tal-UE, permezz tal-evalwazzjoni tal-isotopi radjuattivi permezz ta' valutazzjonijiet tat-teknoloġija tas-saħħa, l-armonizzazzjoni tal-aċċess għas-suq, l-affermazzjoni tal-mediċina nukleari bħala speċjalità medika kompletament indipendenti, il-promozzjoni ta' standards ta' taħriġ u l-investiment fir-riċerka dwar il-mediċina nukleari;

71. Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi, u lill-Istati Membri jsaħħu, ir-rwol tal-prattikanti ġenerali, il-pedjatri, l-infermiera, il-professjonisti tal-kura primarja u l-ispeċjalisti, fid-dawl tar-rwol importanti li jiżvolġu fir-riferiment tal-pazjenti għal testijiet dijanjostiċi u speċjalisti fl-onkoloġija, kif ukoll ir-rwol tan-nutrizzjonisti jew id-djetologi, il-psikologi u l-ispeċjalisti tar-riabilitazzjoni matul it-trattament tal-kanċer u l-kura ta' segwitu, sabiex jiġi żgurat l-aċċess għat-trattament u l-kura t-tajba fil-mument it-tajjeb permezz ta' perkors ta' kura ottimali; jappella għall-iżvilupp ta' timijiet multidixxiplinari għall-ġestjoni tal-pazjenti bil-kanċer tul il-perkors tat-trattament tagħhom, u teħid ta' deċiżjonijiet multidixxiplinari fil-qafas ta' laqgħat ta' konċertazzjoni ddedikati (consilia) li jlaqqgħu flimkien diversi speċjalisti tal-kanċer u professjonisti tal-kura primarja; jissottolinja l-importanza li l-professjonisti tas-saħħa jingħataw taħriġ kostanti biex jinżammu aġġornati dwar għażliet ġodda ta' trattament tal-kanċer; jappella biex ir-rwol ta' koordinatur tat-trattament jinfirex aktar sabiex jiġi żgurat li t-trattament tal-pazjenti jkun koordinat kif xieraq u biex il-pazjenti jingħataw aċċess faċli għal informazzjoni aġġornata b'rabta mad-dijanjożi tal-kanċer u pariri dwar kif għandhom jużaw is-sistema tas-saħħa;

72. Iqis li l-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2005/36/KE għandu jiġi rivedut b'tali mod li jippermetti r-rikonoxximent reċiproku tal-edukazzjoni dwar l-infermerija tal-kanċer u l-edukazzjoni għal persunal mediku ieħor li jassisti fil-proċess tat-trattament;

73. Jistieden lill-Istati Membri jiżviluppaw, fil-programmi nazzjonali tagħhom għall-kontroll tal-kanċer (NCCPs), strateġiji li jinkorporaw u jimplimentaw miżuri preventivi kontra r-riskju ta' eżawriment fost il-professjonisti tal-kura tal-kanċer; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-EU-OSHA jagħtu attenzjoni lil dan it-tħassib, u jenfasizza li dawn għandhom jitqiesu bħala sħab importanti fl-implimentazzjoni tal-Pjan f'dan ir-rigward;

74. Jinkoraġġixxi, fejn ikun fattibbli u sikur, l-użu ta' trattamenti ambulatorji sabiex tiġi ppreservata l-kwalità tal-ħajja tal-pazjenti bil-kanċer u l-familji tagħhom; jisħaq, b'mod partikolari, fuq il-promozzjoni ta' trattamenti ambulatorji għat-tfal dment li l-ispazji/ambjenti rilevanti u l-apparat mediku disponibbli jkunu mfassla b'tali mod li jaqdu l-ħtiġijiet tal-pazjenti pedjatriċi; jenfasizza r-rwol tal-ispiżjara, l-onkologi u l-infermiera fis-segwitu multidixxiplinari tal-pazjenti li jieħdu mediċini orali kontra l-kanċer; jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw jew itejbu t-teknoloġiji tas-saħħa elettronika u s-servizzi tat-telemediċina u t-telekura biex jiżguraw il-kontinwità tal-kura tal-kanċer inpatient u outpatient kif ukoll il-kura fil-komunità; iħeġġeġ lill-Kummissjoni timmobilizza finanzjament għar-riċerka fl-ambitu ta' Orizzont Ewropa biex jiġi appoġġjat l-użu tat-telemediċina, u biex jiġi assistit il-ħolqien ta' linji gwida bbażati fuq l-evidenza; jitlob li jittieħdu azzjonijiet biex tiġi żgurata l-ugwaljanza fl-aċċess għas-servizzi tat-telemediċina fl-Istati Membri kollha u finanzjament mill-programmi l-UE għas-Saħħa u Ewropa Diġitali bħala appoġġ biex jiżdied il-litteriżmu diġitali għall-pazjenti u l-professjonisti fil-kura tas-saħħa;

75. Jistieden lill-Istati Membri jipprovdu servizzi ta' kura palljativa integrali u multidixxiplinari għall-pazjenti bil-kanċer sabiex jittaffewlhom l-uġigħ u l-iskumdità, tiġi promossa l-kura tal-konfort u tiġi żgurata l-preżenza ta' infermiera jew persuni li jieħdu ħsiebhom, filwaqt li tiġi ppreservata d-dinjità tagħhom u tingħata kunsiderazzjoni lill-ippjanar tal-kura minn qabel u l-awtonomija tal-pazjent; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja u tikkoordina skambji regolari ta' informazzjoni u l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki dwar il-kura palljativa u fl-isptarijiet fil-livell tal-UE; jitlob l-iżvilupp ta' kura palljativa speċifika għat-tfal, speċjalment fl-Istati Membri fejn kura ta' dan it-tip għadha mhix offruta b'mod estensiv; iħeġġeġ lill-Istati Membri jindirizzaw il-kura palljativa fl-NCCPs tagħhom, jimmassimizzaw l-għadd ta' unitajiet palljativi f'kull reġjun sabiex l-għadd tagħhom jiġi aġġustat kif xieraq skont il-ħtiġijiet tal-pazjenti, jitnaqqas il-ħin ta' stennija u jiżguraw finanzjament sostenibbli u biżżejjed persunal imħarreġ tajjeb; iqis li l-qafas regolatorju tal-UE għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali għandu jitwessa' biex jippermetti l-istandardizzazzjoni tal-edukazzjoni dwar il-kura palljativa u l-aħjar prattiki għall-professjonisti tas-saħħa; jenfasizza l-bżonn ta' networks ta' referenza għall-kura palljativa u l-integrazzjoni tagħhom mal-perkorsi tal-kura tal-kanċer fil-livelli kollha, inkluż fl-isptarijiet speċjalizzati, fil-kura primarja, fl-ospizji u fid-dar, kif ukoll il-bżonn ta' integrazzjoni bejn l-isptarijiet u t-territorji; jenfasizza li l-aċċess tal-pazjenti għall-kura ta' appoġġ u l-kura palljativa (inklużi s-servizzi psikoonkoloġiċi) fl-UE kollha għandu jitkejjel u jiġi rrappurtat permezz tar-Reġistru tal-Inugwaljanzi b'rabta mal-Kanċer; jitlob kooperazzjoni aktar profonda bejn is-sistemi tal-kura tas-saħħa u s-sistemi tal-assistenza soċjali fl-Istati Membri kollha;

76. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw kriterji u skemi speċifiċi għall-assigurazzjoni tal-kwalità (inklużi standards ta' kura komuni, organizzazzjoni, infrastruttura u kompetenzi adegwati, prattika multidixxiplinari, edukazzjoni kontinwa għall-professjonisti, edukazzjoni tal-pazjenti u parteċipazzjoni fir-riċerka klinika), kif ukoll linji gwida kliniċi konġunti biex tiġi żgurata l-applikazzjoni ta' standards ta' akkreditazzjoni għall-isptarijiet pubbliċi u privati li jittrattaw il-pazjenti bil-kanċer, sabiex tiġi ggarantita l-ġestjoni effiċjenti, sikura u ugwali tal-kanċer fl-UE kollha; jinsisti li dawn il-kriterji jridu jaderixxu mal-ogħla standards disponibbli tax-xjenza bbażata fuq l-evidenza ppubblikati f'ġurnali xjentifiċi evalwati bejn il-pari; jinsisti li kemm l-istituzzjonijiet pubbliċi kif ukoll dawk privati li jissodisfaw il-kriterji tal-assigurazzjoni tal-kwalità għandhom jiġu inklużi fl-NCCPs bħala parti mill-Pjan bil-ħsieb li jingħata l-ogħla livell ta' trattament tal-kanċer lill-pazjenti kollha fl-UE; jistieden lill-Istati Membri joħolqu mapep tal-ħtiġijiet tas-saħħa fl-onkoloġija u jgħaqqduhom ma' mmappjar realistiku u inventarji tal-infrastruttura onkoloġika eżistenti tagħhom; huwa tal-fehma li dan l-eżerċizzju ta' mmappjar jippermetti lill-Istati Membri jippjanaw aħjar l-aċċess għall-infrastruttura medika eżistenti, jiddeterminaw oqsma ċari ta' azzjoni, jipprijoritizzaw l-allokazzjoni tar-riżorsi u jippjanaw il-kooperazzjoni transkonfinali bejn iċ-ċentri ta' referenza fl-onkoloġija;

77. Jilqa' l-pjanijiet, kif imħabbar fil-Pjan, għat-twaqqif ta' network tal-UE li jgħaqqad ċentri komprensivi tal-kanċer rikonoxxuti (ċentri ta' referenza) f'kull Stat Membru biex jiġu ffaċilitati id-dijanjożi u trattamenti b'assigurazzjoni tal-kwalità, inkluż permezz ta' taħriġ, riċerka u promozzjoni fil-qasam tal-provi kliniċi fl-UE kollha; jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jappoġġjaw l-istabbiliment ta' tali ċentri għal tipi ta' kanċer rari u oħrajn li jirrikjedu trattamenti kumplessi; jistieden lill-Kummissjoni tidentifika ċentri eżistenti ta' dan it-tip fl-UE, tippromwovi t-twaqqif ta' ċentru komprensiv simili wieħed jew aktar f'kull Stat Membru u tappoġġja l-koordinazzjoni tan-network ta' dawn iċ-ċentri; jenfasizza li l-objettivi ta' dan in-network għandhom jinkludu t-tnaqqis fl-inugwaljanzi u t-tisħiħ tar-riċerka traslazzjonali, klinika u f'termini ta' riżultati; jenfasizza li l-promozzjoni u l-iżvilupp tar-riċerka traslazzjonali għandhom jitqiesu bħala objettiv bażiku importanti tan-Network tal-UE ta' Ċentri Komprensivi tal-Kanċer; jinnota li, fl-iżvilupp ta' dan in-network tal-UE, il-Kummissjoni għandha tqis il-bżonn li tinvesti f'tagħmir tal-ogħla livell, tobba mħarrġa tajjeb u speċjalisti oħra tal-kura tas-saħħa bi speċjalitajiet differenti, u jirrakkomanda li varjetà ta' speċjalitajiet fil-kanċer u dixxiplini mediċi żviluppati sew ikunu involuti mill-bidu nett fil-ħidma tan-Network tal-UE ta' Ċentri Nazzjonali Komprensivi tal-Kanċer previst biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni multidixxip