Rapport Speċjali Nru 17/2008 dwar l-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa kofinanzjati mill-Fond Soċjali Ewropew





Glossarju Il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) Wieħed mill-Fondi Strutturali li jsostni miżuri għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-qgħad u l-iżvilupp tar-riżorsi umani u l-integrazzjoni soċjali fis-suq tax-xogħol sabiex ikun promoss livell għoli ta’ impjieg, ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa, l-iżvilupp sostenibbli, u l-koeżjoni ekonomika u soċjali. Il-Fondi Strutturali L-istrument tal-politika prinċipali tal-Unjoni li jsostni l-objettivi tat-Trattat tal-koeżjoni ekonomika u soċjali. Il-perijodu tal-Programm Il-qafas multiannwali li fi ħdanu tiġi ppjanata u implimentata n-nefqa tal-Fondi Strutturali. Il-promotur tal-proġett Individwu jew organizzazzjoni (eż. l-awtoritajiet lokali, l-assoċjazzjonijiet, l-intrapriżi, eċċ.) li jistgħu jipproponu proġetti u japplikaw biex jirċievu sostenn mill-Fondi Strutturali. Is-segregazzjoni (vertikali u orizzontali) fis-suq tax-xogħol Differenzi bejn il-parteċipazzjoni tal-irġiel u tan-nisa fis-setturi differenti (orizzontali) u fil-pożizzjonijiet tat-teħid tad-deċiżjonijiet (vertikali). It-taħriġ vokazzjonali Kull forma ta’ edukazzjoni li tipprepara għal kwalifika fi professjoni partikolari, kummerċ jew impjieg jew tagħti l-kapaċitajiet neċessarji għal professjoni, kummerċ jew impjieg bħal dawn. L-awtorità ta’ tmexxija L-awtorità nnominata mill-Istat Membru biex tmexxi intervent (programm operazzjonali/dokument ta’ programm individwali). L-effettività Il-kejl tar-relazzjoni bejn l-effetti miksuba u l-objettivi inizjali stabbiliti. L-evalwazzjonijiet L-evalwazzjoni ex-ante Element prinċipali fil-preparazzjoni tal-programmi. Hija r-responsabilità tal-awtoritajiet maħtura mill-Istati Membri. Prinċipalment tikkonsisti fl-evalwazzjoni taI-punti qawwija, tad-dgħufijiet, u l-potenzjal tal-Istat Membru, reġjun jew settur ikkonċernat u eżami tal-konsistenza tal-istrateġija jew miri magħżula bil-karatteristiċi speċifiċi tar-reġjuni jew taż-żoni kkonċernati, inklużi x-xejriet demografiċi, u l-impatt mistenni tal-prijoritajiet għall-azzjoni ppjanati. L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu Evalwazzjoni mwettqa f’nofs il-perijodu tal-programm li teżamina r-riżultati inizjali tal-assistenza, ir-relevanza tagħhom u safejn intlaħqu l-miri. Titwettaq taħt ir-responsabilità tal-awtorità li tmexxi l-programm ikkonċernat, b’koperazzjoni mal-Kummissjoni. L-evalwazzjoni ex-post Evalwazzjoni mwettqa mill-esperti indipendenti, mhux aktar tard minn tliet snin wara tmiem il-perijodu tal-programm, taħt ir-responsabilità tal-Kummissjoni, b’kollaborazzjoni mal-Istati Membri u l-awtoritajiet ta’ tmexxija. Għandha tkopri l-użu tar-riżorsi, l-effettività u l-effiċjenza tal-assistenza u l-impatt tagħha. Għandha tiġbed konklużjonijiet dwar il-politika fuq il-koeżjoni ekonomika u soċjali, wara li tkun kopriet il-fatturi li jikkontribwixxu għas-suċċess jew il-falliment tal-implimentazzjoni jew il-kisba tar-riżultati. L-indikaturi L-indikatur tal-prodott Għodda biex tkejjel il-prodotti fiżiċi (pereżempju: in-numru ta’ parteċipanti li qed jitħarrġu) li turi l-progress li qed isir fl-implimentazzjoni tal-azzjonijiet iffinanzjati. L-indikatur tar-riżultati Għodda biex tkejjel l-effetti immedjati fuq il-benefiċjarji diretti tal-azzjonijiet iffinanzjati (pereżempju: numru ta’ parteċipanti li jiksbu l-kwalifiki meħtieġa). L-indikatur tal-impatt Għodda biex tkejjel il-konsegwenzi soċjoekonomiċi fuq tul ta’ żmien twil tal-azzjonijiet iffinanzjati li jmorru lil hinn mill-effetti immedjati tal-benefiċjarji diretti (pereżempju: in-numru ta’ persuni impjegati 12-il xahar wara t-taħriġ). L-Istandards Paragun kwantitattiv u kwalitattiv tal-prestazzjoni ta’ intervent, ma’ dak li huwa meqjus bħala l-aqwa fl-istess qasam ta’ intervent jew f ’qasam relatat. L-ugwaljanza bejn is-sessi Il-kunċett li l-bnedmin kollha huma ħielsa biex jiżviluppaw il-kapaċità personali tagħhom u jagħmlu għażliet mingħajr limitazzjonijiet li jinħolqu minħabba fi rwoli tas-sessi stretti; li l-bżonnijiet differenti tan-nisa u tal-irġiel huma kkunsidrati, vvalutati u ffavoriti b’mod ugwali. Sommarju eżekuttiv I. Wieħed mill-objettivi tal-Fondi Strutturali huwa l-promozzjoni ta’ opportunitajiet ugwali għall-irġiel u għan-nisa fis-suq tal-impjieg. L-istrument prinċipali tal-Komunità għall-promozzjoni ta’ opportunità ugwali bħal din huwa l-Fond Soċjali Ewropew (FSE). Dan ir-rapport jittratta l-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa kofinanzjati mill-FSE matul il-perijodu tal-programm tal-2000-2006. Madwar 3 biljun euro ġew assenjati għall-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali matul dan il-perijodu. II. Il-verifika tal-Qorti ffukat fuq iż-żewġ mistoqsijiet li ġejjin: a) jekk l-azzjonijiet għat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa kinux magħżula skont analiżi ċara tal-prijoritajiet tas-suq tax-xogħol; b) jekk l-informazzjoni tas-sorveljanza kinitx suffiċjenti biex tevalwa jekk azzjonijiet bħal dawn kisbux l-objettivi tagħhom. III. Il-verifika twettqet fil-Kummissjoni u f’5 Stati Membri (il-Ġermanja, Spanja, Franza, ir-Renju Unit u l-Italja) li b’kollox huma responsabbli għall-76 % tan-nefqa f’dan il-qasam. Il-konklużjonijiet tal-verifika ppreżentati f’dan ir-rapport huma bbażati fuq eżami tal-istabbiliment ta’ programmi u ta’ kampjun tal-proġetti ffinalizzati. IV. B’mod ġenerali, għall-identifikazzjoni u l-għażla tal-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa, instab li l-azzjonijiet tat-taħriġ fil-programmi vverifikati ma twaqqfux bħala reazzjoni diretta tal-analiżi tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol u li l-miżuri stabbiliti kellhom it-tendenza li jħallu lok wiesa’ għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet, u naqsu milli jiffukaw b’mod suffiċjenti fuq gruppi destinatarji speċifiċi. V. Barra minn hekk, il-kriterji tal-għażla tal-proġetti fl-Istati Membri vverifikati ma kkunsidrawx dawn l-analiżi tas-suq tax-xogħol b’mod suffiċjenti u lanqas ma żguraw li l-proġetti magħżula kellhom objettivi li kienu konformi mal-objettivi ġenerali tal-programm. VI. Il-Qorti rrakkomandat li programmi operazzjonali futuri għandhom jiġu stabbiliti fid-dawl ta’ analiżi tas-suq tax-xogħol u li t-tip ta’ taħriġ u objettivi li tittieħed deċiżjoni dwarhom għandhom ikunu reazzjoni diretta għal din l-analiżi. Barra minn hekk, għandha titwaqqaf proċedura effettiva tal-għażla tal-proġetti biex tapprova proġetti li jirrispondu bl-aħjar mod għall-problemi enfasizzati fl-analiżi. VII. Fir-rigward tal-evalwazzjoni tal-kisba tal-objettivi, il-Qorti sabet li l-informazzjoni tas-sorveljanza ma ppermettitx evalwazzjoni bħal din minħabba li l-indikaturi stabbiliti kienu ffukati b’mod dejjaq wisq, ħafna drabi l-miri ma ngħatawx u l-informazzjoni nnifisha ma kinitx affidabbli jew sħiħa. B’riżultat ta’ dan il-Qorti taħseb li la l-awtoritajiet implimentattivi fl-Istati Membri u lanqas il-Kummissjoni ma kienu kapaċi li jevalwaw safejn inkisbu l-objettivi. VIII. Il-Qorti nnutat li hemm bżonn li l-Kummissjoni tkompli tissorvelja li l-Istati Membri jistabbilixxu indikaturi xierqa u vijabbli u li tinġabar data affidabbli, biex b’hekk wieħed jasal għal konklużjonijiet sinifikanti dwar l-effiċjenza u l-effettività tal-azzjonijiet kofinanzjati. Introduzzjoni Sfond 1. L-Artikolu 2 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea jistipola l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa bħala wieħed mill-prinċipji fundamentali tiegħu. Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/93 [1] ddikjara li l-prinċipju ta’ opportunitajiet ugwali għall-irġiel u għan-nisa fis-suq tal-impjieg għandu jkun għan komunitarju li għandhom jikkontribwixxu għalih il-miżuri strutturali. L-ugwaljanza bejn is-sessi hija l-possibilità li kemm in-nisa u kif ukoll l-irġiel b’mod ugwali jipparteċipaw u jkunu rrappreżentati ugwalment fl-ekonomija, fit-teħid tad-deċiżjonijiet, u fil-ħajja soċjali, kulturali u ċivili [2]. Il-Kummissjoni ta’ kull sena tirrapporta dwar is-sitwazzjoni tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, tiżvela tendenzi osservati f’oqsma fejn jeżistu d-diviżjonijiet prinċipali bejn is-sessi eż. ir-rati tal-impjieg u l-pagi, is-segregazzjoni settorali u fuq ix-xogħol u l-proporzjon ta’ rappreżentanza femminili fit-tmexxija [3]. Il-Figura 1 turi l-bidla maż-żmien tad-diviżjoni bejn ir-rati tal-impjieg tal-irġiel u tan-nisa. Filwaqt li hemm diviżjoni fl-Istati Membri kollha, din ċkienet għall-maġġoranza tal-pajjiżi tal-UE-27 bejn l-2001 u l-2007. Il-Figura 1 Id-differenza assoluta bejn is-sessi fir-rati ta' impjieg (nisa u irġiel li għandhom età bejn il-15-64 sena) fl-Istati Membri tal-UE fl-2001 u fl-2007 (differenza bejn ir-rati ta' impjieg tal-irġiel u tan-nisa) +++++ TIFF +++++ Sors: Eurostat, stħarriġ dwar il-Ħaddiema tal-UE (LFS), il-medji annwali tal-UE-27. NB: Fil-pajjiżi kollha r-rata ta' impjieg kienet ogħla minn dik tan-nisa. 2. Dan ir-rappport jitratta l-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa kofinanzjati mill-FSE matul il-perijodu tal-programm tal-2000-2006, li huma l-mezzi prinċipali speċifiċi ffinanzjati mill-FSE għall-promozzjoni ta’ opportunitajiet ugwali għall-irġiel u għan-nisa fis-suq tax-xogħol [4]. Barra mill-miżuri ta’ kofinanzjament, l-Istati Membri jistgħu jimplimentaw ukoll programmi nazzjonali jew reġjonali jew azzjonijiet mingħajr kofinanzjament tal-UE. 3. Għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006, ġie adottat approċċ doppju għall-użu tal-fondi tal-FSE għall-kisba tal-objettivi tal-ugwaljanza. Dan għaqqad l-azzjonijiet speċifiċi ma’ dak li hu magħruf bħala "gender mainstreaming" (il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi). Dan huwa l-proċess tal-evalwazzjoni tal-implikazzjonijiet għan-nisa u għall-irġiel ta’ kull azzjoni ppjanata, inklużi l-leġiżlazzjoni, politika jew programmi, fl-oqsma kollha u fuq kull livell [5]. 4. Azzjonijiet speċifiċi li jtejbu l-aċċess tan-nisa għas-suq tax-xogħol u l-parteċipazzjoni fih jinkludu l-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali li għandhom x’jaqsmu mal-iżvilupp tal-karriera tan-nisa, l-aċċess tan-nisa għall-opportunitajiet ġodda ta’ xogħol, it-twaqqif ta’ negozji u t-tnaqqis ta’ segregazzjoni vertikali u orizzontali abbażi tas-sessi fis-suq tax-xogħol. Għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006, 4 biljun euro kienu assenjati mill-FSE għall-azzjonijiet pożittivi fuq is-suq tax-xogħol għan-nisa [6]. L-aktar sinifikanti minn dawn l-azzjonijiet speċifiċi kellhom x’jaqsmu mat-taħriġ vokazzjonali, li kienu responsabbli għal madwar 3 biljun euro għall-EU-25 [7]. Għall-perijodu tal-programm tal-2007-2013, il-baġit għall-azzjonijiet speċifiċi naqas b’mod sinifikanti meta mqabbel mal-perijodu preċedenti minħabba li saret aktar enfasi fuq il-promozzjoni. 5. Fil-kuntest ta’ azzjonijiet pożittivi fis-suq tax-xogħol għan-nisa, iridu jsiru għażliet dwar kif l-aħjar titjieb l-ugwaljanza tas-sessi fis-suq tax-xogħol. Minn banda, biex it-taħriġ jitqies li kellu suċċess normalment għandu jwassal għall-possibilità realistika li wieħed isib xogħol u fil-fatt it-taħriġ li jingħata lill-individwi għandu jkun relatat mal-kundizzjonijiet li jeżistu fis-suq tax-xogħol, bħal nuqqas viżibbli ta’ kapaċitajiet. Mill-banda l-oħra, se jkun hemm ukoll xi ħtiġijiet speċifiċi għan-nisa bħala impjegati potenzjali bħall-preżenza ta’ kura tat-tfal adegwata u arranġamenti ta’ xogħol flessibbli. Kwestjonijiet bħal dawn huma importanti jekk azzjonijiet pożittivi għandhom jiksbu l-objettivi ta’ parteċipazzjoni aħjar u ogħla tan-nisa fost il-ħaddiema. Responsabilitajiet għall-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet kofinanzjati 6. Il-Figura 2 b’mod issimplifikat turi l-ipproggrammar u ċerti aspetti tal-proċess ta’ implimentazzjoni tal-azzjonijiet ta’ kofinanzjament tal-FSE fil-qasam tat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa [8]. 7. Proġetti kofinanzjati mill-FSE huma implimentati permezz ta’ programmi multiannwali (li jistgħu jieħdu l-forma ta’ programmi operazzjonali (OP) jew dokumenti ta’ pprogrammar individwali (SPD)). Dawn il-programmi fihom prijoritajiet stabbiliti, u għal kull waħda hemm stabbiliti numru ta’ miżuri. Il-miżuri jistgħu jinkludu azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa. 8. Il-programmi huma mfassla mill-Istati Membri wara proċess ta’ konsultazzjoni mal-Kummissjoni (DĠ Impjiegi) u awtoritajiet kompetenti reġjonali, lokali u oħrajn, u l-imsieħba ekonomiċi u soċjali. Il-Kummissjoni tevalwa u tapprova l-programmi. 9. Element prinċipali f’din il-preparazzjoni, u b’mod partikolari fl-iffissar tal-objettivi u fl-allokazzjoni tar-riżorsi finanzjarji għall-prijoritajiet u għall-miżuri, huwa evalwazzjoni ex-ante tal-punti qawwija, tad-dgħufijiet u l-potenzjal tal-Istat Membru, reġjun jew settur ikkonċernat. Din hija r-responsabilità tal-awtoritajiet maħtura mill-Istati Membri u waħda mill-iskopijiet tagħha hija li tevalwa l-adegwatezza tal-istrateġija u l-miri magħżula skont is-sitwazzjoni speċifika tar-reġjuni jew iż-żoni involuti. 10. L-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni tal-programmi u b’ koperazzjoni mal-Kummissjoni, għandhom jiżguraw li l-fondi tal-Kummissjoni huma użati skont il-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Il-Kummissjoni żżomm ir-responsabilità ġenerali għall-implimentazzjoni tal-baġit. Il-Figura 2 Min jagħmel xiex? +++++ TIFF +++++ 11. Proġetti individwali huma proposti mill-promoturi tal-proġett - li huma kkunsidrati bħala l-benefiċjarji fil-kuntest ta’ meta jingħata sostenn tal-FSE għall-organizzazzjoni ta’ taħriġ - u approvati minn awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali maħtura. Il-promoturi għandhom il-kompitu li jipprovdu lill-awtoritajiet kompetenti li jmexxu b’informazzjoni ta’ sorveljanza dwar il-progress tal-proġett u l-kisba tal-objettivi. Il-Kummissjoni tingħata data miġbura dwar is-sorveljanza fuq bażi annwali. 12. Għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006, kellha ssir evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu ta’ kull programm minn assessur indipendenti, taħt ir-responsabilità tal-awtoritajiet li jmexxu u b’koperazzjoni mal-Kummissjoni. Xi affarijiet importanti li ffurmaw parti mill-evalwazzjoni kienu: a) eżami dwar jekk l-analiżi tal-evalwazzjoni ex-ante tal-punti qawwija, tad-dgħufijiet u l-potenzjal għadhiex valida; b) evalwazzjoni dwar jekk l-istrateġija għadhiex relevanti; c) evalwazzjoni tal-kwantifikazzjoni tal-objettivi; d) evalwazzjoni tal-effettività, tal-effiċjenza u l-impatt probabbli; u e) evalwazzjoni tal-kwalità tal-arranġamenti tal-implimentazzjoni u tal-monitoraġġ. 13. L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu sabet li l-analiżijiet tal-effiċjenza, l-effettività u l-impatt probabbli ġew imfixkla bil-bidu tard jew bil-mod ta’ ħafna mill-programmi, minħabba li ftit prodotti jew riżultati kienu disponibbli sa nofs l-2003. Ġew enfasizzati wkoll problemi bis-sistemi ta’ sorveljanza li naqsu milli jagħtu data sħiħa jew affidabbli [9]. 14. Barra dan, l-assistenza strutturali Komunitarja hija soġġetta għal evalwazzjoni ex-post tal-użu tar-riżorsi u l-effettività u l-effiċjenza tal-assistenza mogħtija. Din l-evalwazzjoni, li trid titwettaq minn esperti indipendenti, taħt ir-responsabilità tal-Kummissjoni, b’kollaborazzjoni mal-Istati Membri u mal-awtoritajiet tat-tmexxija, fost l-oħrajn għandha tikkunsidra s-suċċess jew il-falliment tal-implimentazzjoni u l-kisbiet u r-riżultati. L-ambitu u l-approċċ tal-verifika 15. Għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006, 75 % tal-"azzjonijiet pożittivi għan-nisa fis-suq tax-xogħol" implimentati kienu azzjonijiet speċifiċi fil-qasam tat-taħriġ vokazzjonali. L-objettiv tal-verifika tal-Qorti kien li tistabbilixxi sa fejn l-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa kofinanzjati mill-FSE kienu mmirati tajjeb u ssorveljati b’mod adegwat. Hija indirizzat il-mistoqsijiet li ġejjin: a) jekk l-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa kinux magħżula skont analiżi ċara tal-prijoritajiet tas-suq tax-xogħol; u b) jekk l-informazzjoni tas-sorveljanza kinitx suffiċjenti biex tippermetti evalwazzjoni dwar jekk azzjonijiet bħal dawn kisbux l-objettivi tagħhom. 16. Il-verifika saret fil-Kummissjoni u f’5 Stati Membri (il-Ġermanja, Spanja, Franza, ir-Renju Unit u l-Italja) li kienu fost dawk li l-aktar irċevew flus tal-FSE mogħtija taħt l-intestatura "azzjonijiet pożittivi għan-nisa fis-suq tax-xogħol", li fit-total ammontaw għal 76 % tan-nefqa tal-UE-25. F’kull Stat Membru, intgħażel programm wieħed skont l-importanza relattiva tal-attivitajiet tat-taħriġ vokazzjonali fil-miżura, f’erba’ każijiet 75 % jew akbar. Kienu vverifikati 5 programmi: Sachsen-Anhalt (il-Ġermanja), l-Andalusia (Spanja), l-Iskozja (ir-Renju Unit) u l-Lombardija (l-Italja), mar-reġjun ta’ l-Ile-de-France magħżul għal Franza [10]. 17. Huwa stmat li l-5 programmi kellhom 490 miljun euro ta’ finzjamenti assenjati, jiġifieri 12 % tal-infiq totali fuq "Azzjonijiet pożittivi għan-nisa fis-suq tax-xogħol". F’dan l-ammont madwar 380 miljun euro ġew allokati għal azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali. 18. Intgħażlu 8 proġetti għal kull pajjiż għal verifika fuq il-post, abbażi ta’ taħlita ta’ importanza finanzjarja u kopertura tat-tipi tal-proġetti ffinanzjati bil-miżura. Il-proġetti vverifikati jistgħu jitqiesu li huma kemm tipiċi tal-programm tagħhom u kif ukoll ta’ programmi oħrajn li jaqgħu taħt l-intestatura ta’ azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa. 19. Ir-reviżjoni tal-proċess tal-għażla u l-analiżi tal-informazzjoni tas-sorveljanza saret għand l-awtoritajiet responsabbli għall-implimentazzjoni tal-programmi u permezz ta’ verifiki fuq il-post tal-proġetti . Osservazzjonijiet L-azzjonijiet ta' taħriġ vokazzjonali għan-nisa kienu magħżula b’mod xieraq? Sfond 20. Sabiex jistabilixxu prijoritajiet għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006, l-Istati Membri kellhom iwettqu evalwazzjonijiet ex-ante, immirati biex juru l-adegwatezza tal-istrateġiji magħżula tagħhom u biex jiġġustifikaw l-allokazzjoni proposta tar-riżorsi finanzjarji. Dan ifisser li l-identifikazzjoni tat-taħriġ bħala prijorità u l-objettivi li jridu jinkisbu permezz tat-taħriġ għandhom ikunu bbażati fuq il-bżonnijiet tal-kapaċitajiet u t-taħriġ u bżonnijiet oħrajn li jinħolqu mis-suq tax-xogħol. 21. Ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 stabbilixxa li l-evalwazzjoni ex-ante ta’ pjanijiet żviluppati għandha tinkludi evalwazzjoni tas-sitwazzjoni f’termini ta’ ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel, u tal-mekkaniżmi tal-implimentazzjoni u l-impatt mistenni tal-istrateġija u tal-assistenza [11]. Kien meħtieġ li l-istrateġija eventwalment magħżula, u l-prijoritajiet tal-programm li rriżultaw ikunu koerenti mal-analiżi li tifforma parti mill-evalwazzjoni ex-ante. Il-Kummissjoni tat gwida dettaljata dwar l-analiżi tal-impjieg u t-tendenzi tas-suq tax-xogħol li għandhom ikunu integrati fl-evalwazzjoni ex-ante [12]. 22. Kien meħtieġ li proċeduri xierqa għall-għażla tal-proġetti jitpoġġew fis-seħħ u jiġu applikati b’mod konsistenti biex ikun żgurat li l-proġetti magħżula kellhom objettivi tat-taħriġ li kienu konsistenti mal-objettivi ġenerali tal-programm [13]. 23. Wara li kkunsidrat dan t’hawn fuq, il-Qorti eżaminat jekk: a) waqt l-istabbiliment tal-programmi, twettqitx analiżi tad-diversi swieq tax-xogħol mill-awtoritajiet reġjonali jew tal-Istati Membri kkonċernati u jekk l-objettivi abbażi tal-azzjonijiet speċifiċi ta’ taħriġ vokazzjonali vverifikati kinux stabbiliti fid-dawl ta’ evalwazzjoni bħal din; u b) l-għażla tal-proġetti u kif ukoll tal-parteċipanti kinitx ibbażata fuq il-kriterji stabbiliti skont il-prijoritajiet identifikati fis-suq tax-xogħol relevanti u l-objettivi tal-programm iffissati. Objettivi li mhumiex ibbażati fuq l-analiżijiet 24. L-analiżijiet elenkaw l-ostakoli prinċipali għan-nisa li jidħlu fis-suq tax-xogħol u ppreżentaw "id-differenzi bejn in-nisa u l-irġiel" f’diversi oqsma importanti bħan-numri ta’ persuni li qed jaħdmu, rati ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, l-okkupazzjoni ta’ rwoli tat-teħid tad-deċiżjonijiet u s-segregazzjoni tas-suq tax-xogħol. 25. Iżda, in-nuqqas prinċipali li nstab matul il-verifika, kien li ma kienx hemm rabta ċara bejn ir-riżultati tal-analiżijiet u l-objettivi tat-taħriġ proposti. Ma kienx hemm raġuni fundamentali żviluppata għat-tip ta’ taħriġ vokazzjonali li ttieħdet deċiżjoni dwaru u lanqas għall-kompetenzi jew għas-setturi tal-attività mmirati (ara l-eżempji fil-kaxxa 1). 26. Il-miżuri żviluppati wara l-proċess ta’ analiżi kienu jikkonsistu l-aktar f’azzjonijiet wesgħin b’xaqliba ġenerali lejn il-parteċipazzjoni tan-nisa aktar milli azzjonijiet iffukati li jikkunsidraw il-mod dwar kif l-ugwaljanza tas-sessi tista’ tiġi promossa l-aħjar fis-swieq tax-xogħol speċifiċi kkonċernati. Fi tlieta mill-ħames programmi vverifikati ftit li xejn kien hemm differenza bejn l-azzjonijiet ta’ taħriġ intenzjonati esklussivament għan-nisa u dawk miftuħa kemm għan-nisa u kif ukoll għall-irġiel. Aktar riżorsi fil-forma ta’ postijiet għat-taħriġ kienu għalkollox disponibbli għan-nisa. B’kuntrast, is-sitwazzjoni murija fil-kaxxa 2 kienet eżempju ta’ mmirar tajjeb. Kaxxa 1 Fil-Lombardija, ma kienx hemm analiżi speċifika dwar l-oqsma fejn in-nisa mhumiex irrappreżentati biżżejjed minkejja li wieħed mill-iskopijiet tal-miżura kien li titnaqqas is-segregazzjoni orizzontali u vertikali. Il-programm Franċiż semma setturi li jipprovdu opportunitajiet ta’ xogħol, mingħajr ma analizza l-potenzjal tagħhom li joħolqu opportunitajiet ta’ xogħol għan-nisa. Wieħed mill-iskopijiet tal-miżura kien li jagħti prijorità lill-miżuri ta’ taħriġ bil-potenzjal għall-iżvilupp tal-impjieg imma li s’issa kellhom it-tendenza li ma jinkludux nisa. Iżda, ma kien hemm ebda diskussjoni dwar liema tip ta’ miżuri kienu meqjusa li jaqgħu f’din il-kategorija. 27. Seta’ sar kumpens parzjali għar-rabta dgħajfa bejn l-analiżi tas-swieq tax-xogħol u tal-objettivi tal-programm sussegwenti fil-livell tal-proġett minħabba li l-promoturi tal-proġett kienu meħtieġa li juru kif il-proġetti individwali tagħhom ikkunsidraw il-karatteristiċi tas-swieq tax-xogħol lokali. Iżda l-punt safejn dan il-kumpens seta' jsir kien jiddependi fuq il-livell ta’ informazzjoni disponibbli għall-promoturi (ara l-kaxxa 3) u anke fuq il-kwalità tal-proċess ta’ għażla tal-proġett (ara l-paragrafu 29). 28. Dgħufijiet bħal dawk osservati fil-programmi vverifikati u deskritti fil-paragrafi 25 u 26, kienu diġà magħrufa sew. F’komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2000 [14], fil-kuntest tal-istrateġija biex tinkiseb l-ugwaljanza bejn is-sessi, intqal li f’ħafna mill-programmi hemm vojt sinifikanti bejn l-analiżi u l-istrateġija tal-ipprogrammar. Kompla jingħad li kwalunkwe analiżi tal-vojt li jinħoloq minħabba fiċ-ċirkostanzi soċjoekonomiċi tan-nisa u tal-irġiel hija rari u anke meta preżenti, l-istrateġija biex jingħeleb vojt bħal dan ma kinitx dejjem konsistenti mal-analiżi. Minkejja li kienet konxja ta’ dan fi stadju bikri tal-perijodu tal-programm, il-Kummissjoni ma ħaditx azzjoni dwar kwistjonijiet bħalma huma l-għażla tal-proġett, bi sforz li tirrimedja n-nuqqasijiet magħrufa. Kaxxa 2 Il-programm Sachsen-Anhalt immira gruppi speċifiċi ta’ nisa għall-inklużjoni fl-iskemi tat-taħriġ tiegħu: persuni li kienu ilhom żmien twil qiegħda, nisa li għandhom ‘il fuq minn 45 sena jew ommijiet mhux miżżewġin li qabel kienu pparteċipaw fit-taħriġ imma kienu għadhom bla impjieg minn 3 xhur sa 12-il xahar wara t-taħriġ. Kaxxa 3 Fil-każ tal-programm tal-Lomabardija, il-promoturi tal-proġett kellhom juru koerenza bejn il-kwalifiki mmirati u inter alia l-prijoritajiet stabbiliti tar-reġjun. Iżda, l-informazzjoni dwar il-prijoritajiet reġjonali ma kinitx inkluża la mal-programm u lanqas mas-sejħa għall-applikazzjonijiet. L-għażla tal-proġetti ma kkunsidratx biżżejjed l-analiżijiet tas-swieq tax-xogħol jew tal-objettivi tal-programm 29. Għal 3 mill-5 programmi vverifikati, il-kriterji tal-għażla ma żgurawx li l-kwistjonijiet li jinħolqu mill-analiżi tas-suq tax-xogħol kienu indirizzati b’mod suffiċjenti jew kienu jipprovdu bażi tajba għall-kisba tal-objettivi tal-programm (ara l-kaxxa 4). F’ każ minnhom, is-sejħiet għall-proposti tal-proġetti ma kinux marbuta ma’ miżura speċifika, iżda l-proġetti kienu inklużi bħala "azzjonijiet pożittivi dwar ix-xogħol għan-nisa" sempliċiment fuq il-bażi tal-persentaġġ antiċipat ta’ nisa apprentisti. F’każ ieħor, filwaqt li l-kriterji tal-għażla żviluppaw mill-objettivi prinċipali tal-miżura, il-kriterju li jevalwa r-rabta mal-prijoritajiet tas-suq tax-xogħol ma kienx fattur determinanti fejn kellu x’jaqsam mal-approvazzjoni jew ir-rifjut ta’ proġetti. Kaxxa 4 Wieħed mill-objettivi tal-aktar azzjoni importanti implimentata fi ħdan il-programm Andalusjan "azzjonijiet għat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa" kien li l-korsijiet tat-taħriġ għandhom jikkunsidraw il-kondizzjonijiet tas-suq tax-xogħol lokali. Ħames kriterji tal-għażla bi prijorità ġew stabbiliti b’"Ordni Ministerjali" [15] u tlieta minn dawn il-kriterji ffukaw fuq il-kondizzjonijiet lokali. Għal 2 minn dawn, - "impenn li l-persuna mħarrġa tiġi impjegata" u "inklużjoni ta’ apprentistat fil-kumpaniji" - ħafna mill-applikazzjonijiet tal-proġetti ma nkludewx impenji bħal dawn. Data fuq it-tielet kriterju - "rata ta’ impjieg dwar l-apprentisti ta’ korsijiet preċedenti"- ħafna drabi wkoll ma kinitx inkluża. L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu tal-programm tal-Lombardija ddikjarat li l-proċess tal-għażla tal-proġett ma kkunsidrax b’mod sodisfaċenti l-azzjonijiet ta’ taħriġ li hemm bżonn fis-setturi fejn l-iżbilanċi bejn is-sessi kienu l-aktar prevalenti, u wkoll li ma ngħatatx biżżejjed attenzjoni għad-diversi forom ta’ diskriminazzjoni u inugwaljanza fl-aċċess għas-suq tax-xogħol. Għalkemm il-miżura vverifikata tal-programm tal-Lombardija indirizzat esklużivament lin-nisa, id-data turi li 27 % tal-parteċipanti fit-taħriġ kienu rġiel. 30. Wieħed mill-objettivi prinċipali tal-miżuri kien il-promozzjoni tan-nisa f’setturi fejn in-nisa ma kinux irrappreżentati biżżejjed fil-passat. Minkejja dan, għat-3 mill-programmi vverifikati kien għad hemm enfasi fuq oqsma ta’ impjiegi tradizzjonali tan-nisa bħall-kultura, is-saħħa u t-tindif. 31. In-nuqqas ta’ gruppi speċifiċi fisser li l-kandidati magħżula mhux dejjem kienu dawk l-aktar fil-bżonn ta’ sostenn biex jidħlu jew jerġgħu jidħlu mill-ġdid fis-suq tax-xogħol, bħalma juru l-eżempji fil-kaxxa 5. Kaxxa 5 L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu għall-programm tal-Lombardija sabet li t-taħriġ kien prinċipalment mogħti għan-nies li diġà kellhom pożizzjoni "b’saħħitha" fis-suq tax-xogħol (eż. edukati tajjeb ħafna u / jew żgħażagħ li diġà kellhom ċans tajjeb li jsibu impjieg mingħajr taħriġ ieħor). Għall-akbar azzjoni fil-programm tal-Andalusija, evalwazzjoni ta’ nofs il-perijodu, li r-riżultati tagħha kienu disponibbli fl-2005, ikkonkludiet li l-miżura tat-taħriġ ma kinitx xierqa għall-bżonnijiet tan-nisa li kellhom l-akbar diffikultajiet, minħabba li minn naħa minnhom il-livell ta’ edukazzjoni meħtieġ eskluda n-nisa li kienu attendew biss skola primarja u, min-naħa l-oħra, is-sigħat ta’ taħriġ ma kinux adattati għal nisa li kellhom jieħdu ħsieb il-familja tagħhom. L-informazzjoni ta’ sorveljanza ppermettiet illi ssir evalwazzjoni dwar jekk l-azzjonijiet ta' taħriġ vokazzjonali għan-nisa kinux laħqu l-objettivi tagħhom? L-isfond 32. Il-kejl tal-eżiti tal-azzjonijiet tat-taħriġ huwa eżerċizzju diffiċli minħabba li: a) numru ta’ fatturi li m’għandhomx x’jaqsmu mal-azzjonijiet tat-taħriġ jista’ jkollhom rwol prinċipali fir-rigward tal-impjeggabilità ta’ individwi (eż. l-evoluzzjoni tal-provvista u d-domanda tax-xogħol li tirriżulta mis-sitwazzjoni ekonomika ġenerali); b) l-azzjonijiet kofinanzjati mill-FSE huma biss parti waħda minn qasam usa’ ta’ azzjonijiet implimentati fl-Istati Membri li għandhom influwenza fuq l-impjieg; u c) ċerti riżultati huma diffiċli biex jitkejlu fil-kuntest tal-kisba tal-objettivi tal-programm, imma għandhom il-benefiċċji tagħhom f’termini soċjali usa’ (eż. it-tagħlim mill-ġdid ta’ kif wieħed għandu jadatta għar-rutina inkluż ir-rispett lejn il-limiti tal-ħin, li persuna terġa' trabbi kunfidenza fiha nnifisha eċċ.). 33. Minkejja diffikultajiet bħal dawn, xi kisbiet fuq żmien qasir jew medju xorta waħda jistgħu jitkejlu. Setgħu jiġu stabbiliti indikaturi li huma relevanti għall-objettivi li jridu jinkisbu u l-miri korrispondenti iffissati permezz tal-użu ta’ standards jew punti oħra ta’ referenza ekwivalenti rigward il-prodotti, r-riżultati u l-impatt. Dan ikun jikkostitwixxi bażi għal kull monitoraġġ u evalwazzjoni sussegwenti tal-miżuri u tal-azzjonijiet u konsegwentement għal evalwazzjoni tal-effettività tagħhom. 34. L-indikaturi li ġejjin jagħtu l-minimu neċessarju għall-evalwazzjoni tal-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali [16]: a) l-indikaturi tal-prodott: in-numru ta’ parteċipanti (nisa), in-numru ta’ korsijiet mogħtija; b) l-indikaturi tar-riżultati: in-numru ta’ parteċipanti li jlestu l-korsijiet, in-numru ta’ parteċipanti li jiksbu l-kwalifiki meħtieġa; u c) l-indikaturi tal-impatt: in-numru ta’ apprentisti li jkomplu jitħarrġu, in-numru ta’ apprentisti li jsibu xogħol u li kienu għadhom impjegati f’perijodu ta’ żmien stipulat (eż. sitt xhur jew 12-il xahar) wara tmiem il-kors. 35. Il-Qorti eżaminat jekk: a) ġewx identifikati indikaturi xierqa u jekk il-miri għall-kejl tal-prodott, ir-riżultati u l-impatt stipulati fil-paragrafu 34 ġewx stabbiliti; b) id-data tal-monitoraġġ għal dawn l-indikaturi miġbura mill-korpi li jimplimentaw l-azzjonijiet kinitx affidabbli; u c) safejn seta’ jiġi vverifikat mid-data ta’ monitoraġġ disponibbli, jekk dawn il-miri nkisbux. L-indikaturi ffukati b’mod dejjaq wisq 36. Filwaqt li ġew stabbiliti indikaturi tal-prodott għal kull programm vverifikat, is-sitwazzjoni dwar l-indikaturi tar-riżultati u tal-impatt kienet varjata. F’wieħed mill-każijiet kien hemm iż-żewġ tipi ta’ indikaturi, filwaqt li f’ieħor, l-ebda wieħed ma kien stabbilit. Fit-tliet programmi li kien għad fadal, kien hemm jew l-indikaturi tar-riżultati jew tal-impatt, imma mhux it-tnejn. Ġew innutati l-aspetti li ġejjin: a) is-sitwazzjoni tal-impjieg minn sitta sa 12-il xahar wara t-taħriġ ma ntużatx bħala indikatur fil-livell tal-miżura għall-erba’ programmi għalkemm f’xi każijiet, l-informazzjoni kienet disponibbli fil-livell individwali tal-proġett (ara l-kaxxa 6). Barra minn hekk, kwestjonijiet oħrajn bħat-tul tal-impjieg (jiġifieri perijodu qasir jew perijodu twil) u l-livell tal-impjieg (fir-rigward tal-kwalità u l-ħlas) ma ġewx ikkunsidrati; b) wieħed mill-programmi ma kellux firxa ta’ indikaturi suffiċjenti biex jippermetti li titwettaq analiżi tajba u f’każ ieħor l-indikaturi stabbiliti ma kinux ta’ tip xieraq għall-kejl tal-kisbiet tal-azzjonijiet tat-taħriġ implimentati (ara l-kaxxa 7). Kaxxa 6 Fil-Lombardija, l-awtoritajiet eżaminaw kampjun ta’ proġetti fir-rigward tal-istatus tal-impjieg tal-apprentisti 12-il xahar wara t-tlestija tal-azzjonijiet tat-taħriġ u dan kien meqjus mill-Qorti bħala eżempju ta’ "prattika tajba". Fl-Andalusia, kien ġie stabbilit indikatur dwar is-suċċess jew le tal-apprentisti fit-tfittxija sussegwenti tagħhom għall-impjieg. Iżda kienu osservati xi dgħufijiet fir-rigward tal-ġbir tad-data pereżempju għal waħda mill-azzjonijiet li rċeviet 35 % tan-nefqa totali għall-miżura, l-informazzjoni relevanti kienet disponibbli biss għal 42 % mill-korsijiet tat-taħriġ li kienu parti mill-kampjun. Kaxxa 7 Fl-Andalusia, l-indikatur "in-numru ta’ impjiegi miksuba fi żmien 6 xhur wara l-azzjonijiet" ma indirizzax l-ispeċifiċitajiet tal-miżuri kofinanzjati b’mod adegwat. Peress li 40 % tan-nefqa saret fuq azzjonijiet ta’ orjentazzjoni u ta’ qabel it-taħriġ, indikaturi aktar pertinenti setgħu ttrattaw l- għadd ta’ persuni li jkomplu jitħarrġu jew li jirreġistraw li qed ifittxu xogħol. Barra minn hekk, 20 % tal-apprentisti diġà kellhom xogħol u għalhekk ir-risposti tagħhom gerfxu r-riżultati apparenti ta’ dan l-indikatur. Xi indikaturi għall-programm Skoċċiż tfasslu b’mod wiesa’ wisq u ma tantx kienu validi għall-kejl tar-riżultat tal-azzjonijiet tat-taħriġ eż. "numru ta’ nisa/nies li kisbu kwalifikazzjoni parzjali/sħiħa". Skont l-indikatur, meta persuna tlesti unità ta’ tagħlim li hija biss parti mill-kwalifikazzjoni sħiħa dan kien ekwivalenti għall-kisba tal-kwalifikazzjoni sħiħa, anke jekk l-effett tat-tagħlim ma seta’ bl-ebda mod jitqies li huwa l-istess. Il-miri ma ġewx stabbiliti għall-miżuri kollha 37. Il-miri li jridu jinkisbu ma ġewx stabbiliti għall-miżuri kollha vverifikati [17]: f’żewġ każijiet ma kien hemm ebda kwantifikazzjoni u f’każ ieħor, għalkemm numru ta’ indikaturi tal-prodott u tar-riżultati kienu ġew identifikati, l-unika mira kkwantifikata kienet għan-"numru ta’ parteċipanti". 38. Għaż-żewġ miżuri fejn il-miri kienu ġew stabbiliti, ma kienx hemm spjegazzjoni ta’ kif dawn ġew stabbiliti u f’wieħed mill-każijiet il-miri kellhom jiġu reveduti b’mod sinifikanti wara r-reviżjoni ta’ nofs il-perijodu (ara l-kaxxa 8). Il-monitoraġġ tad-data ma kienx affidabbli u mhux dejjem kien sħiħ 39. Għal 2 mill-5 programmi, l-indikaturi tal-prodott dwar in-numru ta’ parteċipanti ma kinux affidabbli. Għal 4 mill-programmi, l-indikaturi tar-riżultati bħan-numru ta’ persuni li jlestu t-taħriġ u jiksbu l-kwalifiki wkoll instab li ma kinux affidabbli. Kaxxa 8 Għall-programm Skoċċiż, ġew stabbiliti miri kkwantifikati skont it-tabella hawn taħt. Minkejja l-istħarriġ tal-Qorti, ma ngħatat ebda informazzjoni dwar kif l-istandards kienu ġew stabbiliti jew kif ittieħdet id-deċiżjoni dwar il-miri tal-bidu u dawk reveduti. Indikatur | Mira (inizjali) | Mira (reveduta) | Standards | Perċentwal ta' nisa li se jibdew jaħdmu | 31 % | 5,51 % | 25-40 % | Perċentwal ta' nisa li se jkomplu jitħarrġu | 42 % | 17,56 % | 20-30 % | 40. Ġew innutati n-nuqqasijiet li ġejjin fir-rigward tad-data ta’ bażi: a) data inkompleta, speċjalment fir-rigward tal-mistoqsija dwar x’kienu qed jagħmlu l-individwi li kienu tħarrġu fis-6 sat-12-il xahar wara t-taħriġ tagħhom (ara l-paragrafu 36 ukoll); b) problemi li għandhom x’jaqsmu mad-definizzjonijiet jew l-interpretazzjoni tagħhom eż. fl-Iskozja dikjarazzjoni ta’ intenzjoni li persuna titħarreġ aktar ġiet aċċettata bħallikieku vera twettaq taħriġ ulterjuri. Għal darb’oħra fl-Iskozja u fi Franza, l-apprentisti li attendew korsijiet multi-annwali ġew magħduda diversi drabi eż. darba għal kull sena ta’ attendenza; c) diskrepanzi rigward id-data mogħtija eż. fl-Iskozja r-riżultati tal-istħarriġ dwar l-okkupazzjoni ta’ individwi li lestew it-taħriġ, ikkorrispondew biss mar-riżultati rrapportati għal nofs il-proġetti vverifikati u fir-rapport ta’ implimentazzjoni annwali għall-2006, in-numru rrapurtati li rċevew gwida kien 14371 filwaqt li n-numru totali ta’ parteċipanti rreġistrati kien 11972. 41. Biex jittieħdu konklużjonijiet sinifikanti dwar il-kisbiet tal-proġetti kofinanzjati, huwa essenzjali li d-data ta’ monitoraġġ mogħtija mill-promoturi tal-proġett tkun affidabbli u sħiħa. Waqt li kienet għaddejja l-verifika ġie osservat, li f’ħafna mill-każijiet l-awtorità ta’ tmexxija u l-korp li kellu d-delega li jwettaq il-kontrolli, ma nkludew ebda evalwazzjoni tad-data tal-monitoraġġ mogħtija mill-promoturi. 42. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni, li tirċievi r-rapporti ta’ implimentazzjoni annwali, ma indirizzatx l-inkonsistenzi li jeżistu f’dawn ir-rapporti u lanqas ma kkumentat dwar in-nuqqas ta’ indikaturi ta’ impatt (bħalma hija "is-sitwazzjoni tal-impjieg tal-apprentisti "x" xhur wara t-taħriġ"). Barra minn hekk, ma implimentatx kontrolli fuq l-affidabilità tad-data tal-monitoraġġ meta wettqet il-verifiki fuq il-post tagħha [18], għalkemm l-evalwazzjonijiet ta’ nofs il-perijodu ta’ kull programm, kienu identifikaw nuqqasijiet fil-monitoraġġ u fir-rappurtar. L-evalwazzjoni mxekkla minħabba nuqqas ta’ miri, ta’ standards u data affidabbli dwar ir-riżultati u l-impatt 43. Kull evalwazzjoni dwar jekk l-azzjonijiet kofinanzjati ta’ taħriġ kinux effettivi ltaqgħet ma’ diffikultajiet minħabba l-insuffiċjenzi fir-rigward ta’ indikaturi, miri (ara l-paragrafi 36 sa 38) u problemi dwar l-affidabilità tad-data (ara l-paragrafi 39 u 40). 44. Fir-rigward ta’ 2 mill-programmi vverifikati, l-awtoritajiet ta’ tmexxija għamlu sforz biex jevalwaw jekk it-taħriġ kienx iffukat b’mod korrett, billi aċċertaw jekk ix-xogħlijiet miksuba wara t-taħriġ kellhomx relazzjoni mat-tip ta’ taħriġ li kien hemm attendenza għalih. Irriżultaw konklużjonijiet varji minn dawn l-analiżijiet. Fil-Lombardija, 77 % tal-parteċipanti li sabu xogħol ikkonfermaw li l-kapaċitajiet akkwistati kienu dawk meħtieġa minn min impjegahom, filwaqt li għal waħda mill-azzjonijiet prinċipali fl-Andalusia, 28 % biss minn dawk li sabu xogħol ħassew li l-impjiegi tagħhom kienu relatati mal-korsijiet li kienu attendew. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 45. Il-verifika fuq l-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa kofinanzjati mill-FSE għall-perijodu tal-2000-2006 wriet numru ta’ dgħufijiet fl-istabbiliment tal-miżuri u tal-għażla tal-proġetti vverifikati mill-Qorti. Kien hemm ukoll nuqqasijiet fir-rigward tal-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-programmi. Għażla tal-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali 46. Fir-rigward tal-identifikazzjoni u l-għażla tal-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa, il-Qorti tikkonkludi li għalkemm il-programmi operazzjonali elenkaw l-ostakoli prinċipali għan-nisa li qed jidħlu fis-suq tax-xogħol u ppreżentaw id-diviżjonijiet bejn is-sessi, l-azzjonijiet ta’ taħriġ li kien hemm fil-programmi vverifikati ma ġewx stabbiliti bħala reazzjoni diretta għal analiżi tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol (ara l-paragrafi 24 sa 28). 47. Il-miżuri stabbiliti mill-Istati Membri u approvati mill-Kummissjoni kellhom it-tendenza li jħallu lok wiesa’ biex minnu setgħu jiġu implimentati l-azzjonijiet u naqsu milli jiffukaw l-azzjonijiet ta’ taħriġ fuq gruppi mmirati speċifiċi b’mod suffiċjenti (ara l-paragrafi 29 sa 31). 48. Minflok, fil-programmi eżaminati, tħalla f’idejn il-promoturi tal-proġett biex b’mod sodisfaċenti jorbtu t-taħriġ propost mal-bżonnijiet attwali fis-suq tax-xogħol. L-awtoritajiet relevanti, matul il-proċess ta’ għażla tal-proġett, ma vverifikawx b’mod adegwat il-validità tal-ġustifikazzjonijiet proposti mill-promoturi tal-proġett (ara l-paragrafu 27). 49. Ċerti proġetti bl-objettiv ddikjarat li jippromwovu l-impjieg tan-nisa f’setturi fejn huma ma kinux irrappreżentati biżżejjed, xorta ffukaw fuq taħriġ f’okkupazzjonijiet tradizzjonalment femminili (ara l-paragrafu 30). Għal xi proġetti vverifikati, il-kandidati magħżula mhux neċessarjament kienu dawk l-aktar fil-bżonn ta’ sostenn biex jippenetraw is-suq tax-xogħol (ara l-paragrafu 31). 50. Abbażi ta’ dak t’hawn fuq, il-Qorti tirrakkomanda li: a) programmi operazzjonali futuri ppreparati mill-Istati Membri u approvati mill-Kummissjoni, jiġu stabbiliti fid-dawl ta’ analiżi tal-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol, kemm fir-rigward ta’ vojt fil-kapaċitajiet li jridu jiġu indirizzati u azzjonijiet speċifiċi meħtieġa biex itejbu l-aċċess u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol; u li t-tip ta’ taħriġ u objettivi li tittieħed deċiżjoni dwarhom ikunu risposta diretta għal din l-analiżi; b) titwaqqaf proċedura ta’ għażla tal-proġett imfassla tajjeb fl-Istati Membri u implimentata b’mod korrett, li tapprova dawk il-proġetti li jagħtu l-aħjar soluzzjoni għall-problemi fis-suq tax-xogħol identifikati mill-analiżi msemmija hawn fuq u b’hekk il-valur miżjud tal-miżuri jitkabbar kemm jista’ jkun. Il-kisba tal-objettivi 51. L-informazzjoni tal-monitoraġġ disponibbli għall-programmi vverifikati, ma tippermettix evalwazzjoni dwar jekk l-azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali għan-nisa kisbux l-objettivi ddikjarati tagħhom minħabba li: a) l-indikaturi stabbiliti ma kinux suffiċjenti fir-rigward tal-firxa ta’ attribuzzjonijiet li jridu jitkejlu (ara l-paragrafu 36); b) il-miri ħafna drabi ma ngħatawx (ara l-paragrafu 37); c) l-informazzjoni tal-monitoraġġ ma kinitx affidabbli jew sħiħa u għalhekk ma ppermettietx li jittieħdu konklużjonijiet ġenerali affidabbli (ara l-paragrafi 39 u 40). 52. B’riżultat ta’ dan, la l-awtoritajiet li jimplimentaw fl-Istati Membri u lanqas il-Kummissjoni mhuma f’pożizzjoni li jeżaminaw safejn intlaħqu l-objettivi segwiti mill-miżuri speċifiċi. 53. Abbażi ta’ dak t’hawn fuq, il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni tkompli tissorvelja l-istabbiliment ta’ indikaturi xierqa u vijabbli mill-Istati Membri u li dawn ikomplu jiġbru data affidabbli, biex b’hekk ikunu jistgħu jsiru konklużjonijiet sinifikanti dwar l-effiċjenza u l-effettività tal-azzjonijiet kofinanzjati. Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat- 12 ta’ Novembru 2009. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2081/93 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2052/88 (ĠU L 193, 31.7.93, p. 5). [2] Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni "Lejn Strateġija tal-qafas Komunitarju dwar l-ugwaljanza tas-sessi" (2001-2005), COM(2000) 335 finali. [3] L-aħħar rapport (COM(2008) 10 finali) mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni huwa datat it- 23.1.2008. [4] Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2084/93 li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 4255/88 (ĠU L 193, 31.7.1993, p. 39) għall-perijodu tal-programm tal-1994-1999 u b'mod partikolari l-Artikolu 1 (1) (d) tiegħu u r-Regolament (KE) Nru 1784/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 213, 13.8.1999, p. 5) għall-perijodu tal-programm tal-2000-2006 u b'mod partikolari l-Artikolu 2 (1) (b) u (e) tiegħu. [5] Il-konklużjonijiet miftiehma fl-1997/2 tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali (ECOSOC) dwar il-promozzjoni tal-perspettiva tas-sessi fil-politika u l-programmi kollha fis-sistema tan-Nazzjonijiet Uniti. [6] Irrappurtat taħt il-kodiċi 25 tal-klassifika tal-interventi stabbiliti fir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 438/2001 dwar is-sistemi ta’ tmexxija u kontroll għall-assistenza mogħtija skont il-Fondi Strutturali (ĠU L 63, 3.3.2001, p. 21). [7] M’hemmx kodiċi ta’ rappurtar separata għan-nefqa fuq l-azzjonijiet tat-taħriġ vokazzjonali għan-nisa. Għalhekk l-ammont totali ddedikat jista’ jkun stmat biss abbażi tal-informazzjoni mogħtija mill-Istati Membri vverifikati. [8] Il-proċess bażiku kif deskritt huwa applikabbli għal kull miżura ta’ kofinanzjament tal-FSE. [9] Għal aktar informazzjoni, ara r-Rapport Speċjali Nru 1/2007 dwar l-implimentazzjoni tal-proċessi ta’ nofs il-perijodu dwar il-Fondi Strutturali 2000-2006 (ĠU C 124, 5.6.2007). [10] 1)Il-Ġermanja: OP Sachsen-Anhalt Objettiv 1 - 1999DE161PO003Prijorità magħżula 4, miżura 4.51 ("miżuri speċifiċi għall-kwalifikazzjoni u l-integrazzjoni tan-nisa");2)Spanja: OP Andalusia Objettiv 1 - 2000ES161PO003Prijorità magħżula 45, miżuri 45.16 ("it-titjib tal-impjegabilità tan-nisa") u 45.17 ("promozzjoni tal-attività kummerċjali tan-nisa");3)Franza: SPD Franza Objettiv 3 - 1999FR053DO001Prijorità magħżula 5, miżura 8/9 (żvilupp tal-aċċess u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, bi preferenza għall-artikolazzjoni tal-użu tal-ħin u l-professjonalizzazzjoni tal-atturi);4)Ir-Renju Unit: OP l-Iskozja Objettiv 3 - 1999GB053PO002Prijorità magħżula 5, miżura 5.1 ("nindirizzaw l-iżbilanċ bejn is-sessi: il-promozzjoni ta’ azzjonijiet pożittivi");5)L-Italja: OP il-Lombardija, Objettiv 3 - 1999IT053PO010Prijorità magħżula E, miżura E1 ("promozzjoni tal-aċċess u l-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol"). [11] L-Artikolu 41(2)(c) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal- 21 ta’ Ġunju 1999 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1), li b’mod speċifiku jeħtieġ evalwazzjoni tas-sitwazzjoni dwar l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa fir-rigward tal-opportunitajiet tas-suq tax-xogħol u t-trattament fuq ix-xogħol, inkluż ix-xkiel speċifiku ta’ kull grupp; stima tal-impatt mistenni tal-istrateġija u tal-assistenza, b’mod partikolari, fuq l-integrazzjoni tan-nisa u tal-irġiel fis-suq tax-xogħol, fuq it-taħriġ edukattiv u vokazzjonali, dwar l-istabbiliment tan-nisa fin-negozju u dwar ir-rikonċiljazzjoni tal-ħajja familjari u tax-xogħol. [12] L-Evalwazzjoni ex-ante tal-interventi tal-Fondi Strutturali. Id-dokument intenzjonat għall-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali jew lokali li huma responsabbli mill- ipprogrammar tal-interventi strutturali Komunitarji tal-2000-2006. [13] L-Artikolu 41(3) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999, li jispeċifika li l-evalwazzjoni ex-ante għandha tivverifika r-relevanza tal-kriterji tal-għażla ladarba hija turi konsistenza tal-miżuri fil-programm bil-miri tal-prijoritajiet korrispondenti. [14] Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn n-nisa u l-irġiel fid-dokumenti ta’ progammar tal-fondi strutturali 2000-2006, COM (2002) 748 finali iddatata l- 20.12.2002. [15] Ordni Ministerjali (BOJA Nru 146, 19 ta' Diċembru 2000, paġna 18.647). [16] L-indikaturi kienu identifikati abbażi ta’ reviżjoni mill-Qorti tal-programmi vverifikati, tal-gwida maħruġa mill-Kummissjoni Ewropea fl-1999 ("MEANS Collection" (Kollezzjoni MEANS) li l-għan tagħha kien li ttejjeb il-metodi tal-evalwazzjoni tal-politika strutturali) u tal-"Guidelines for systems of monitoring and evaluation of ESF assistance in the period 2000-2006" (Linji gwida għal sistemi ta’ monitoraġġ u għall-evalwazzjoni tal-għajnuna FSE fil-perijodu 2000-2006) speċifiċi tal-1999 tal-Kummissjoni. [17] Kienet diġà saret konklużjoni simili fir-Rapport Speċjali tal-Qorti Nru 7/2003 (ĠU C 174, 23.7.2003) dwar l-implimentazzjoni tal-ipprogammar tal-assistenza għall-perijodu 2000 sa 2006 fi ħdan il-qafas tal-Fondi Strutturali. Il-paragrafu 89 ta' dan ir-rapport jgħid li l-indikaturi kien għadhom mhumiex kwantifikati jew relevanti biżżejjed. [18] Il-Qorti diġà inidirizzat din il-kwestjoni, b’mod partikolari fil-paragrafu 120 tar-Rapport Speċjali Nru 10/2006 dwar evalwazzjonijiet ex-post tal-programmi tal-objettiv 1 u 3 tal-1994 sal-1999 (ĠU C 302, 12.12.2006): "Biex jitjieb il-proċess tal-evalwazzjoni, jeħtieġ li jiġu introdotti proċeduri ta' kontroll tal-kwalità aħjar u applikati b'mod effettiv mill-Kummissjoni sabiex il-problemi li ltaqgħu magħhom fl-evalwazzjonijiet eżaminati ma jerġgħux jirrepetu ruħhom f'evalwazzjonijiet ex-post futuri. Tali proċeduri għandhom jassiguraw li (a) dejta rilevanti u affidabbli tiġi miġbura regolarment u tkun disponibbli f'kull stadju tal-proċess ta' evalwazzjoni (…)." --------------------------------------------------