RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL PROGRESS LEJN IL-KISBA TAL-GĦANIJIET TA’ KJOTO U TAL-UE 2020 (meħtieġ skont l-Artikolu 21 tar-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2013 dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rapportar ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra u għar-rapportar ta' informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima fil-livelli nazzjonali u tal-Unjoni u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 280/2004/KE) /* COM/2013/0698 final */





RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL PROGRESS LEJN IL-KISBA TAL-GĦANIJIET TA’ KJOTO U TAL-UE 2020 (meħtieġ skont l-Artikolu 21 tar-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2013 dwar mekkaniżmu għall-monitoraġġ u r-rapportar ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra u għar-rapportar ta' informazzjoni oħra relatata mat-tibdil fil-klima fil-livelli nazzjonali u tal-Unjoni u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 280/2004/KE) WERREJ RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL DWAR IL-PROGRESS LEJN IL-KISBA TAL-GĦANIJIET TA’ KJOTO U L-GĦANIJIET TAL-UE 2020................... 1 1........... Sommarju....................................................................................................................... 3 2........... Il-progress reali bejn l-1990 u l-2011.............................................................................. 6 2.1........ Xejriet fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-Istati Membri................................................... 6 2.2........ L-intensitajiet u l-emissjonijiet tal-gassijiet per capita fl-2011............................................ 7 2.3........ Paragun tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra fl-2010 u l-2011............................................. 8 2.4........ Ix-xejriet fl-emissjonijiet fis-setturi ewlenin....................................................................... 9 3........... Progress previst lejn l-ilħiq tal-mira ta’ Kjoto................................................................. 10 3.1........ L-Ewwel Perjodu ta’ Impenn (2008-2012)................................................................... 10 3.1.1..... UE-28.......................................................................................................................... 10 3.1.2..... UE-15.......................................................................................................................... 11 3.1.3..... UE-11.......................................................................................................................... 11 3.2........ L-użu previst tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto mill-Operaturi u mill-gvernijiet tal-Unjoni............ 12 3.3........ L-użu previst tal-bjar tal-karbonju................................................................................. 13 4........... Nimxu lejn il-mira tal-2020........................................................................................... 13 4.1........ Il-mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-Unjoni sal-2020...................... 13 4.2........ Id-distanza mill-miri prevista.......................................................................................... 14 5........... Stat ta’ implimentazzjoni tal-politika tal-Unjoni dwar it-tibdil fil-klima............................. 16 5.1........ Jitnaqqsu l-emissjonijiet................................................................................................. 16 5.2........ L-adattament għat-tibdil fil-klima................................................................................... 19 5.3........ Finanzjament għall-Klima.............................................................................................. 20 5.4 Riċerka dwar il-klima u innovazzjoni 6........... Is-sitwazzjoni fil-pajjiżi kandidati tal-Unjoni u l-pajjiżi kandidati potenzjali...................... 20 1. Sommarju Naqbżu l-mira ta’ Kjoto, 2008-2012 Fl-2011, it-total tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra (GHG) tal-UE-28 mingħajr l-emissjonijiet u l-assorbimenti li jirriżultaw mill-Użu tal-Art, it-Tibdil fl-Użu tal-Art u l-Forestrija (LULUCF) u minbarra l-emissjonijiet mill-avjazzjoni internazzjonali kienu 18.3 % inqas meta mqabbla mal-livelli tal-1990. L-emissjonijiet tal-gassijiet serra jkomplu jsegwu t-tendenza ta’ tnaqqis ġenerali li rajna mill-2004 'l quddiem. L-emissjonijiet fl-2011 laћqu l-aktar livelli baxxi tagħhom mill-1990. Skont l-aħħar dejta tal-inventarju fl-2011, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-UE-15 u l-UE-28 tnaqqsu b’4.2 % u 3.3 % rispettivament meta mqabbla mal-2010. Fl-2011, it-tnaqqis fl-emissjonjiet kien dovut l-aktar għax-xitwa inqas kiesħa tal-2011 meta mqabbla mal-2010, li wassal għal domanda aktar baxxa għat-tisħin. Dan it-tnaqqis kien segwit minn żieda żgħira fl-2010, parzjalment dovuta għall-irkupru ekonomiku, li ġie wara tnaqqis f'daqqa fl-2009 dovut l-aktar għall-effetti tal-kriżi ekonomika tal-2008. Stimi preliminari juru li l-emissjonijiet tal-UE-15 u tal-UE-28 reġgħu naqsu bi 0.5 % u 1.3 % rispettivament fl-2012. Skont il-Protokoll ta’ Kjoto, l-UE-15 qablet li tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra tagħha bi 8 % sal-2008-12 meta mqabbla mal-livelli tas-sena bażi. Abbażi tal-aħħar dejta disponibbli tal-inventarju għall-2011, it-total tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-UE-15 kif jidher fil-Grafika 1 kien 14.9 % inqas mill-emissjonijiet tas-sena bażi, jekk wieħed ma jqisx l-LULUCF. Għalhekk, l-UE-15 mhux biss tinsab fit-triq it-tajba biex tilħaq il-mira tagħha ta’ Kjoto għall-ewwel perjodu ta’ impenn 2008-2012, iżda se taqbeż din il-mira. Minbarra l-mira ta' Kjoto UE-15, se jkun ġie ffrankat ammont akkumulat ta' 0.9 Gt CO2 ek. waqt l-ewwel perjodu ta' impenn. Minkejja l-fatt li l-emissjonijiet kienu inqas mill-Ammont Assenjat għall-UE-15, l-Istati Membri tal-UE-15 u l-kumpaniji li jinsabu f’dawn l-Istati Membri kkumpensaw għal parti mill-emissjonijiet tagħhom bi krediti ta' tnaqqis tal-emissjonijiet u b'hekk kisbu suċċess akbar milli kien mistenni għal total ta’ 1.6 Gt CO2 ek., li kważi rduppjaw l-isforz ta’ tnaqqis meta mqabbel mal-ammont inizjali tal-mira ta’ Kjoto. It-tkabbir tal-PDG għall-perjodu 1990-2011 kien ta’ 44 % għall-UE-15 u 45 % għall-UE-28. Filwaqt li l-ekonomija kibret b’mod sinifikanti l-emissjonijiet naqsu li juri diżakkopjament bejn it-tkabbir ekonomiku u l-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Għalhekk, bejn l-2010 u 2011, il-PDG tal-UE-28 żdied b’1.4 %, filwaqt li l-emissjonijiet tal-gassijiet serra naqsu bi 3.3 %. Grafika 1: Emissjonijiet reali (MtCO2-ek.) għall-UE-15 Nota: Il-vleġeġ huma bbażati fuq medja ta’ dejta tal-inventarju dwar l-emissjonijiet rigward il-perjodu 2008-2012 (l-emissjonijiet tal-2012 huma bbażati fuq stimi proxy). Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, EEA Skont id-dejta tal-inventarju tal-gassijiet serra mill-2011, tmien Stati Membri tal-UE-15 (il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Irlanda, il-Portugall, l-Isvezja u r-Renju Unit) x’aktarx jiksbu l-miri individwali tagħhom għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra permezz ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet domestiċi biss, kif muri fil-Grafika 6. L-Irlanda u l-Portugall huma mistennija li jiksbu l-miri tagħhom bl-użu tal-bjar tal-karbonju. L-Awstrija, il-Belġju, id-Danimarka, il-Pajjiżi l-Baxxi u Spanja jistgħu jilħqu l-mira tagħhom billi jużaw il-mekkaniżmi flessibbli ta’ Kjoto. Filwaqt li jitqies l-użu ta’ krediti ta’ Kjoto kif inhu attwalment ippjanat, il-Lussemburgu għadu 'l bogħod biex jilħaq il-mira tiegħu (b'nuqqas ta' 1.7 %) u għall-Italja, dan in-nuqqas huwa żgħir (b’ 0.7 %) (ara l-Grafika 6). Iż-żewġ nuqqasijiet jistgħu jiġu indirizzati matul il-perjodu tal-verità (true-up period)[1]. Fil-biċċa l-kbira tat-13-il Stat Membru li saru membri tal-Unjoni sa mill-2004, ġie rrapportat li l-emissjonijiet żdiedu bi ftit bejn l-2009 u l-2012. Madankollu, abbażi tad-dejta disponibbli attwalment, dawn il-11-il Stat Membru kollha li għandhom mira ta’ Kjoto huma mistennija li jilħqu jew jaqbżu l-impenji tagħhom. Huwa stmat li għall-ewwel perjodu ta' impenn dawn l-Istati Membri qabżu l-miri ta' Kjoto tagħhom b'total ta' 2.4 Gt CO2 (l-LULUCF u l-krediti ta' tnaqqis tal-emissjonijiet esklużi). L-aħħar żewġ Stati Membri, Ċipru u Malta, ma għandhomx obbligi skont l-ewwel perjodu ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto. Fit-triq it-tajba biex tintlaħaq il-mira tal-Ewropa 2020 u l-mira ta’ Kjoto 2013-2020 Sa mill-1 ta' Jannar 2013, l-Istati Membri kollha tal-UE għandhom jimplimentaw l-obbligi sussegwenti meħuda skont it-tieni perjodu ta' impenn tal-Protokoll ta' Kjoto li se jibda fl-2013 u jispiċċa fl-2020. Din id-deċiżjoni ttieħdet fil-konferenza ta' Doha dwar il-Klima f’Diċembru 2012. Il-pakkett tal-Klima u l-Enerġija[2] adottat fl-2009 jipprovdi pakkett integrat ta’ politiki u miżuri biex jimplimentaw l-obbligi l-ġodda tat-tieni perjodu ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto u biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima sal-2020 u lil hinn. Dan huwa wkoll wieħed mill-ħames miri ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020 għall-impjiegi u tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv li juri li l-azzjoni klimatika hija integrata b’mod sħiħ fil-politiki globali tal-UE. L-isforz totali tal-Unjoni biex tnaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’20 % sal-2020 meta mqabbel mal-1990 huwa maqsum bejn is-setturi koperti bl-EU ETS u s-setturi mhux koperti bl-EU ETS. Fir-rigward tal-EU ETS, il-preparazzjoni tal-fażi 3 (2013-2020) ġiet ffinalizzata b’suċċess qabel l-1 Jannar 2013, inkluż l-akkwist tal-pjattaformi tal-irkant, ir-Reġistru Uniku tal-Unjoni u regoli armonizzati dwar il-monitoraġġ, ir-rappurtar, l-akkreditazzjoni u l-verifika. Fir-rigward ta’ setturi li mhumiex koperti bl-EU ETS, skont id-Deċiżjoni dwar il-Qsim tal-Isforzi[3] (“ESD”), kull Stat Membru għandu limiti individwali vinkolanti annwali ta' emissjonijiet għall-perjodu 2013-2020. Filwaqt li l-UE qiegħda fit-triq it-tajba biex tilħaq il-mira ġenerali tal-2020 tagħha għas-setturi li mhumiex koperti mill-EU-ETS, 13-il Stat Membru jeħtieġu li jimplimentaw politiki addizzjonali sabiex jilħqu l-miri tal-2020 individwali tagħhom. Il-monitoraġġ tal-istat ta’ implimentazzjoni ta’ obbligi mhux koperti bl-EU ETS huwa partikolarment żgurat skont is-Semestru Ewropew[4]. Fl-2011, l-emissjonijiet tal-UE-28 (inklużi l-emissjonijiet mill-avjazzjoni internazzjonali) kienu 16.9 % inqas mill-livell tal-1990. Skont id-dejta approssimattiva għall-2012, l-emissjonijiet tnaqqsu b'1 % iktar fl-2012 u sussegwentement kienu 18 % inqas mill-1990. Il-Grafika 2 turi dejta dwar l-emissjonijiet tal-UE mill-inventarju sal-2011, dejta approssimattiva dwar l-emissjonijiet għall-2012[5] u dejta ta' projezzjoni sal-2020 (l-avjazzjoni internazzjonali ma tqisitx). Dan juri l-isforz fit-tnaqqis tal-emissjonijiet, eskluż dak tal-avjazzjoni internazzjonali, meħtieġ sal-2020 skont il-Pakkett tal-Klima u l-Enerġija (it-triq tal-Pakkett tal-Mira). Il-mira għall-ewwel Perjodu ta’ Impenn (2008-2012) hija ddefinita bħala s-somma ta’ mira kollettiva tal-UE-15 u tal-miri individwali tal-Istati Membri l-oħra[6]. Il-mira tal-UE-28 għat-tieni Perjodu ta’ Impenn (2013-2020) tikkorrispondi għal tnaqqis ta’ 20 % tal-emissjonijiet meta mqabbla mas-somma ta’ emissjonijiet tas-sena ta’ bażi[7]. Skont l-aħħar previżjonijiet disponibbli dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet serra li jinkludu l-implimentazzjoni tal-Pakkett tal-Klima u l-Enerġija, l-UE b’mod kollettiv għandha tilħaq il-mira tagħha għall-2020 (ara l-Grafika 7). Grafika 2: L-emissjonijiet reali (MtCO2-ek.) għall-UE-28 (minbarra l-avjazzjoni internazzjonali u l-LULUCF). Nota: (*) definita bħala s-somma tal-mira kollettiva tal-UE-15 u l-miri individwali nazzjonali tal-UE-13 (medja tal-emissjonijiet fil-perjodu 2008-2012 (dejta proxy) għal Malta u Ċipru) (**) definita bħala s-somma tal-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet tal-Istati Membri skont il-limitu tal-ESD u tal-ETS mingħajr ma titqies l-avjazzjoni internazzjonali. Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, EEA 2. Progress reali bejn l-1990 u l-2011 2.1. Xejriet fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-Istati Membri Ix-xejra kumplessiva tal-emissjonijiet ġenerali tal-gassijiet serra fl-UE tibqa' influwenzata ħafna mix-xejriet tal-ikbar żewġ emittenti, il-Ġermanja u r-Renju Unit, responsabbli għal madwar terz tat-total tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Dawn iż-żewġ Stati Membri kisbu tnaqqis totali tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra ta’ 539 Mt CO2-ekwivalenti meta mqabbel mas-sena bażi ta' Kjoto. Ir-raġunijiet ewlenin għax-xejra favorevoli fil-Ġermanja huma ż-żieda fl-effiċjenza fl-impjanti tal-enerġija u tat-tisħin, żidiet fis-sehem ta' enerġiji rinovabbli u l-modernizzazzjoni ekonomika tal-ħames Länder ġodda wara r-riunifikazzjoni tal-Ġermanja. It-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra fir-Renju Unit primarjament seħħ b’riżultat tal-bdil miż-żejt u l-faħam għall-gass naturali fil-produzzjoni tal-elettriku u l-miżuri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-N2O fil-produzzjoni tal-aċidu adipiku. Fl-2011, l-Italja kienet it-tielet l-akbar emittent fl-UE (responsabbli għal 10.7 % mit-total tal-UE-28), ftit aktar minn Franza (b’sehem ta’ 10.6 %). Fl-2011, l-emissjonijiet tal-Italja kienu 5.4 % taħt il-livelli tal-1990. Bejn l-1990 u l-2004, l-emissjonijiet fl-Italja żdiedu primarjament bit-trasport bit-triq, il-produzzjoni tal-elettriku u s-sħana u l-irfinar taż-żejt iżda minn dak iż-żmien l-emissjonijiet tal-gassijiet serra totali tal-pajjiż tnaqqsu b’iktar minn 15 %. Fl-2011, l-emissjonijiet ta’ Franza kienu 12.7 % taħt il-livelli tal-1990. Fi Franza, intlaħaq tnaqqis kbir fl-emissjonijiet tal-N2O fil-produzzjoni tal-aċidu adipiku, iżda l-emissjonijiet tas-CO2 mit-trasport bit-triq żdiedu bejn l-1990 u l-2011. Il-Polonja u Spanja huma l-ħames u s-sitt l-ikbar emittenti fl-UE28, responsabbli għal 8.7 % u 7.7 % tat-total tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-2011. Il-Polonja naqset l-emissjonijiet tagħha bi 12.6 % bejn l-1990 u l-2011 u b'29.1 % mis-sena bażi (1988). Il-fatturi ewlenin għat-tnaqqis tal-emissjonijiet fil-Polonja – bħalma hu l-każ fl-Istati Membri l-ġodda l-oħra – kienu ż-żieda fl-effiċjenza tal-enerġija tal-industrija peżanti u l-modernizzazzjoni kumplessiva tal-ekonomija fi tmiem is-snin 80 u fil-bidu tas-snin 90. It-trasport kien l-eċċezzjoni notevoli (speċjalment it-trasport bit-triq) fejn l-emissjonijiet żdiedu b'mod sinifikanti. Spanja żiedet l-emissjonijiet bi 23.9 % bejn l-1990 u l-2011 u b'21 % mis-sena bażi. Dan ġara l-iktar minħabba żidiet fl-emissjonijiet tat-trasport bit-triq, mill-produzzjoni tal-elettriku u tas-sħana u mill-industriji tal-manifattura. Fl-2011, 21 Stat Membru kellhom emissjonijiet taħt il-livelli tas-sena bażi. Spanja, il-Portugall, il-Greċja, l-Awstrija u l-Irlanda kellhom emissjonijiet tal-gassijiet serra ogħla mil-livelli tas-sena bażi (l-aktar fis-sena 1990). Ċipru u Malta ma għandhomx impenji ta’ tnaqqis tal-emissjonijiet skont l-ewwel Perjodu ta' Impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto. F’dawk iż-żewġ Stati Membri, l-emissjonijiet fl-2011 kienu madwar 50% ogħla mil-livelli tal-1990. It-tibdil f’perċentwali tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra mis-sena bażi għall-2011 ivarja minn -56 % (il-Litwanja) għal +21 % (Spanja). 2.2. Intensitajiet u emissjonijiet tal-gassijiet per capita fl-2011 L-emissjonijiet, kemm fl-UE-28 kif ukoll fl-UE-15, qegħdin jonqsu, filwaqt li l-ekonomija kibret b’mod sinifikanti. Il-Grafika 3 turi li d-diżakkoppjament tat-tkabbir ekonomiku mill-emissjonijiet tal-gassijiet serra ilu javvanza b’mod stabbli mill-1990. Grafika 3: L-evoluzzjoni tal-PDG (f'termini reali), tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u tal-intensità tal-emissjonijiet (jiġifieri l-proporzjon ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra prodotti/PDG) – Indiċi (1990 = 100) Sors: EEA, DĠ ECFIN (bażi tad-dejta Ameco), Eurostat Għalhekk, bejn l-1990 u l-2011, il-PDG tal-UE-28 żdied b’45 %, filwaqt li l-emissjonijiet tal-gassijiet serra naqsu bi 18.3 %. Il-PDG tal-UE-15 żdied b’44 % bi tnaqqis ta’ 14.9 % fl-emissjonijiet tal-GHG. Għalhekk, bejn l-2010 u l-2011, il-PDG tal-UE-28 żdied b’1.4 %, filwaqt li l-emissjonijiet tal-gassijiet serra naqsu bi 3.3 %. L-intensità totali tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra (jiġifieri emissjonijiet għal kull unità tal-produzzjoni ekonomika) tal-UE-28 ilha tonqos b'mod konsistenti mill-1990 'l hawn, u sas-sena 2011 laħqet kważi nofs il-livelli tal-1990 (ara l-Grafika 3). Bejn l-1990 u l-2011, l-intensità tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra naqset fl-Istati Membri kollha. L-ikbar tnaqqis ġie osservat fis-Slovakkja u l-Estonja (-66 % rispettivament), ir-Rumanija, il-Litwanja u l-Irlanda (-62 %) u l-Polonja (-60 %). L-iżgħar bidliet seħħew fil-Kroazja (-18 %), fil-Portugall (-20 %), fl-Italja, fil-Greċja, u f’Malta (-23 % rispettivament) u fi Spanja (-24 %). Fl-2011, l-emissjonijiet tal-UE-28 per capita kienu fil-livell ta’ 9 tCO2–ek. L-emissjonijiet per capita naqsu bi 23 % meta mqabbla mal-1990. Madankollu, l-emissjonijiet tal-gassijiet serra per capita għall-2011 qed jibqgħu juru differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri, li jvarjaw minn 5,5 (il-Latvja) għal 23,6 (il-Lussemburgu) tCO2-ek. Fil-biċċa l-kbira jiġu ddeterminati mill-intensità tal-enerġija u mit-taħlita tal-enerġija ta’ kull pajjiż. Ix-xejriet mill-1990 fl-emissjonijiet per capita jvarjaw ħafna madwar l-Istati Membri wkoll. Mill-1990, l-ikbar tnaqqis per capita (aktar minn 20 %) seħħ fl-Istati Membri fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, fil-Lussemburgu, fir-Renju Unit, fil-Ġermanja, fid-Danimarka, fl-Isvezja, fi Franza, fl-Irlanda u fil-Belġju. F’Ċipru, Malta, il-Portugall, is-Slovenja u Spanja l-emissjonijiet per capita żdiedu mill-1990. L-emissjonijiet per capita f’dawn l-Istati Membri, madankollu, huma iktar baxxi mill-medja tal-Unjoni għajr għal Ċipru (ara wkoll il-Grafika 2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal (SWD)). 2.3. Paragun tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra fl-2010 u l-2011 L-emissjonijiet Ewropej tal-gassijiet serra (UE-28) naqsu bi 3.3% fl-2011 (li jirrapreżentaw 155.3 MtCO2-ek) l-iktar minħabba x-xitwa inqas qalila fl-Ewropa u domanda mnaqqsa għat-tisħin. Fl-2011, l-emissjonijiet naqsu għall-iktar livelli baxxi tagħhom mill-1990. Dan it-tnaqqis isegwi żieda fl-emissjonijiet fl-2010 (+ 2,4 %). Iż-żieda tal-2010 wara tnaqqis f’daqqa fl-2009 (-7.1 %) hija prinċipalment dovuta għall-effetti ta’ rkupru ekonomiku u x-xitwa li kienet iktar kiesħa mis-soltu (ara l-Grafika 1). Fl-2011, is-settur li esibixxa l-ikbar tnaqqis (iktar minn 106 Mt CO2-ek) u kkontribwixxa l-iktar għat-tnaqqis totali tal-UE-28 meta mqabbel mas-sena ta' qabel kien is-settur "residenzjali u kummerċjali". Xitwa iktar sħuna u domanda iktar baxxa għat-tisħin kienu r-raġunijiet prinċipali li wasslu għal din it-tendenza. It-tieni l-akbar tnaqqis ġie mis-setturi "produzzjoni pubblika tal-elettriku u tas-sħana" (kważi 20 Mt CO2-ek.), segwit mis-settur "industriji tal-manifattura u l-kostruzzjoni" (madwar 12 Mt CO2-ek.). B’kollox dawn it-tliet setturi jammontaw għal 89 % tat-tnaqqis totali tal-UE matul 2010/2011. F’termini ta’ perċentwali, seba’ Stati Membri wrew żieda meta mqabbla mal-2010: Il-Bulgarija (9.6 %), ir-Rumanija (5.8 %), l-Estonja (4.8 %), il-Litwanja (2.3 %), Malta (0.8 %), Spanja (0.5 %) u s-Slovenja (0.1 %). Il-21 Stat Membru li jibqa' wrew tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra, bl-aktar tnaqqis sinifikanti jseħħ fil-Finlandja (-10.1 %), fil-Belġju (-8.8 %), fid-Danimarka (-8.1 %), fil-Pajjiżi l-Baxxi (-7.1 %) u fir-Renju Unit (-7 %). 2.4. Xejriet fl-emissjonijiet fis-setturi ewlenin Il-provvista u l-użu tal-enerġija inkluż it-trasport huma l-iktar setturi importanti, li fl-2011 kienu jammontaw għal 79 % tat-total tal-emissjonijiet fl-Unjoni. L-agrikoltura hija responsabbli għal 10 % tat-total tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra, il-proċessi industrijali għal 7 % u l-iskart għal 3 %. Is-solventi u oħrajn jammontaw għal anqas minn 0.3 % tal-emissjonijiet totali kif muri fil-Grafika 4 hawn taħt: Grafika 4: Is-sehem tal-emissjonijiet skont is-settur fl-UE-28 Sors: Inventarji nazzjonali tal-2012, EEA Mill-1990, it-tnaqqis fl-enerġija, fl-agrikoltura, fil-proċessi industrijali u fl-iskart tpatta parzjalment b'żidiet sinifikanti fis-settur tat-trasport (għal iktar dettalji ara wkoll id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal fl-Anness). Madankollu, l-emissjonijiet totali mit-trasport bdew jonqsu wkoll mill-2007. Grafika 5: Bidla fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra fl-UE-28 skont is-settur u s-sehem tas-setturi f’emissjonijiet totali ta’ gassijiet serra Sors: Inventarji nazzjonali tal-2012, EEA Skont il-projezzjonijiet ibbażati fuq il-miżuri eżistenti, l-emissjonijiet mill-provvista tal-enerġija ser ikomplu jonqsu bejn l-2011 u l-2020, l-aktar minħabba l-politika dwar l-enerġija rinnovabbli u l-ETS. L-emissjonijiet mill-użu tal-enerġija u, sa ċertu punt, mit-trasport ukoll huma mistennija li jonqsu. Għat-trasport, huwa mistenni li d-domanda li qed tiżdied se tiġi kkumpensata bit-titjib fl-effiċjenza tal-mezzi tat-trasport u wkoll, sa ċertu punt, bil-promozzjoni tat-trasport bil-ferrovija. L-emissjonijiet mill-agrikoltura huma previsti li jibqgħu kważi stabbli sal-2020. Skont il-projezzjonijiet nazzjonali, l-emissjonijiet fis-settur industrijali se jerġgħu jibdew jiżdiedu. L-emissjonijiet mill-iskart se jkomplu jonqsu filwaqt li dawk minn solventi u setturi oħra se jiżdiedu. 3. Progress previst lejn l-ilħiq tal-mira ta’ Kjoto 3.1. L-Ewwel Perjodu ta' Impenn (2008-2012) 3.1.1. UE-28 Fl-2011, it-total ta' emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-UE-28 kienu 18.3 % taħt il-livelli tal-1990. Din l-istima hija bbażata fuq dejta tal-inventarju tal-Istati Membri, kif irrappurtat lill-Kummissjoni (UE-27) u fit-tressiq tal-inventarju tal-UNFCCC mill-Kroazja. Dan it-tnaqqis huwa saħansitra akbar meta wieħed iqis l-effett tal-akkwisti tal-krediti permezz tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto u l-bjar tal-karbonju, mill-gvernijiet. 3.1.2. UE-15 Skont l-aħħar dejta tal-inventarju, l-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra tal-UE-15 kellhom medja annwali ta' 14.9 % taħt il-livelli tas-sena bażi sal-2011 matul l-ewwel perjodu ta’ impenn (2008-2012)[8] u 12.2 % taħt il-livell tas-sena bażi. Barra minn hekk, meta jiġi inkluż, (1) l-użu mill-gvernijiet tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto li huma mistennija li jirriżultaw fi tnaqqis addizzjonali ta' emissjonijiet ta' 1.9 %, (ref. para. 3.2), u (2) it-tneħħija totali tal-bjar tal-karbonju minħabba l-attivitajiet imsemmija fl-Artikolu 3.3 u 3.4 tal-Protokoll ta' Kjoto fl-UE-15 li tikkorrispondi għal tnaqqis ta' 1.5 % (ara t-taqsima 3.3), huwa mistenni li l-UE-15 tnaqqas l-emissjonijiet tagħha bi 15.5 % tul l-ewwel perjodu ta' impenn. L-UE-15 hija għalhekk fit-triq it-tajba biex kważi tirdoppja l-mira ta’ tnaqqis tagħha għall-ewwel perjodu ta’ impenn skont il-ftehim konġunt ta’ implimentazzjoni taħt il-Protokoll ta’ Kjoto. 3.1.3. UE-11 Sal-2011, il-11-il pajjiż l-ieħor b’miri skont l-ewwel perjodu ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto (jiġifieri minbarra Ċipru u Malta) naqqsu l-emissjonijiet tagħhom bi 38.7 % meta mqabbla mas-sena bażi ta’ Kjoto. L-emissjonijiet huma mistennija li naqsu aktar fl-2012. Skont id-dejta tal-inventarju tal-2011, dawn il-11-il Stat Membru x'aktarx li jissodisfaw il-mira ta’ Kjoto rispettiva tagħhom għall-ewwel Perjodu ta’ Impenn. Is-Slovenja hija l-uniku Stat Membru mill-UE-11 li kkunsidrat sa ftit ilu l-użu ta’ tali krediti minn proġetti taħt il-mekkaniżmu ta’ Kjoto biex jikkumplimentaw il-miżuri għat-tnaqqis domestiċi. Abbażi tal-aħħar dejta, is-Slovenja tista’ tilħaq il-mira ta’ Kjoto tagħha mingħajr ma tagħmel użu ta’ dawn il-mekkaniżmi. L-Istati Membri l-oħra tal-UE-11 biegħu jew qed jippjanaw li jbigħu parti mill-Unitajiet tal-Ammont Assenjati (AAUs) mhux użati tagħhom (ara t-taqsima 3.2). Grafika 6: Id-differenzi relattivi bejn l-emissjonijiet tal-gassijiet serra fis-setturi mhux koperti bl-ETS għall-ewwel perjodu ta’ impenn u l-miri rispettivi ta' Kjoto tal-2008-2012 (inkluż l-LULUCF) bl-użu tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto u mingħajr l-użu tagħhom. Id-differenzi huma espressi f'perċentwali tal-emissjonijiet tas-sena bażi (inklużi dawk koperti bl-ETS u dawk mhux koperti bl-ETS). Valuri negattivi u pożittivi rispettivament jindikaw b’kemm inqabżu l-miri jew b’kemm ma ntlaħqux. Sors: EEA 3.2. L-użu previst tal-mekkaniżmi ta’ Kjoto mill-Operaturi u mill-gvernijiet tal-Unjoni Skont l-UE ETS, it-tieni Pjan Nazzjonali ta’ Allokazzjoni (PNA), jistabbilixxi limitu għal kull Stat Membru għall-użu massimu ta’ krediti bbażati fuq il-proġetti tal-Implimentazzjoni Konġunta (JI) u l-Mekkaniżmu għal Żvilupp Nadif (CDM) mill-operaturi. B’kollox u bħala medja, kull sena jistgħu jintużaw sa 278 miljun CER jew ERU mill-installazzjonijiet tal-ETS mill-Istati Membri kollha bejn l-2008 u l-2012, li jikkorrispondu għal 13.4 % tal-limitu massimu għall-UE kollha għal dan il-perjodu. Fil-verità, l-operaturi użaw 1058.7 miljun CER jew ERU li kienu madwar 10.8 % tal-unitajiet kollha ċeduti għall-konformità. L-ammont ta’ krediti ċeduti żdied minn 4 % tat-total ta’ emissjonijiet ivverifikati fl-2008 għal 26 % fl-2012 minħabba l-prezzijiet li dejjem qed jorħsu tal-bilanċi internazzjonali. Mill-2013 ’il quddiem, ir-regoli għall-użu tal-krediti tal-JI u s-CDM se jiġu riveduti kif inhu stabbilit fid-Direttiva dwar l-EU ETS. Disa' Stati Membri tal-UE-15 kif ukoll is-Slovenja indikaw li riedu jixtru u jużaw krediti internazzjonali mill-mekkaniżmi ta’ Kjoto biex jilħqu l-miri tagħhom ta’ Kjoto. Flimkien, dawn l-Istati Membri stmaw li se jakkwistaw sa massimu ta’ 82 Mt CO2-ek. kull sena, sabiex ikunu konformi skont l-ewwel perjodu ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto. Dan ikun jirrappreżenta 1.9 u 4.9 punti perċentwali lejn il-miri ta’ Kjoto għall-UE-15 u għas-Slovenja, rispettivament (ara t-Tabella 12 fl-SWD). Dawn il-10-il Stat Membru flimkien iddeċidew li jinvestu madwar EUR 2,4 biljun biex jakkwistaw unitajiet permezz ta’ negozjar JI, CDM jew AAU. L-Awstrija, il-Pajjiżi l-Baxxi, Spanja, l-Irlanda, l-Isvezja u l-Belġju allokaw l-akbar baġits għall-perjodu tal-impenn ta’ ħames snin. Fis-Slovenja, il-baġit kien stmat għal EUR 80 miljun. Madankollu, minħabba l-impatt tar-reċessjoni ekonomika li qed tkompli fuq l-emissjonijiet tal-gassijiet serra, l-Istati Membri jista’ ma jkollhomx bżonn daqstant krediti internazzjonali kif stmat inizjalment. F’dak li għandu x’jaqsam mal-AAUs mibjugħin mill-Istati Membri, skont id-dejta l-iktar riċenti li hija disponibbli fir-reġistri, s’issa ġie ttrasferit madwar 68.2 Mt CO2-ek. filwaqt li xi ammonti jista’ jkun li ma jiddaħħlux għalissa. Il-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja u s-Slovakkja rrappurtaw li beħsiebhom ibigħu iktar AAUs. Stat Membru wieħed (ir-Renju Unit) illeġiżla li se jikkanċella kwalunkwe AAU żejda wara l-ewwel perjodu ta’ impenn jiġifieri dawk li jirriżultaw mid-differenza bejn il-mira ta’ Kjoto u l-“baġit tal-karbonju” unilaterali tar-Renju Unit. 3.3. L-użu previst tal-bjar tal-karbonju Minbarra l-politiki u l-miżuri li huma mmirati lejn diversi sorsi ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra, l-Istati Membri jistgħu jużaw ukoll il-bjar tal-karbonju. L-informazzjoni pprovduta s’issa tindika li, waqt il-perjodu ta’ impenn, is-sekwestru nett totali mill-attivitajiet ta’ afforestazzjoni u ta’ riforestazzjoni skont l-Artikolu 3.3 tal-Protokoll ta’ Kjoto se jkun jammonta għal 17.1 MtCO2 fis-sena għall-UE-15. Barra minn hekk, l-użu tal-attivitajiet skont l-Artikolu 3.4 huwa previst li se jikkontribwixxi madwar 46.7 MtCO2 kull sena għall-perjodu ta’ impenn fl-UE-15. Jekk jitqiesu wkoll il-kontribuzzjonijiet mill-UE-13, il-kontribuzzjoni ta’ dawn l-attivitajiet se tammonta għal 23.3 u 60.6 MtCO2 fis-sena (għal iktar dettalji ara t-Tabella 13 fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal li jakkumpanjah). Flimkien, l-attivitajiet skont l-Artikolu 3.3 u 3.4 fl-Istati Membri tal-UE-15 huma previsti li jnaqqsu l-emissjonijiet b’63.9 MtCO2 fis-sena matul il-perjodu ta’ impenn. Dan huwa ekwivalenti għal madwar 1.5 punt perċentwali tal-impenn ta’ tnaqqis tal-UE-15 matul l-ewwel perjodu ta’ impenn imqabbel mal-emissjonijiet tas-sena bażi. 4. Nimxu lejn il-mira tal-2020 4.1. Il-mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-Unjoni sal-2020 Il-Pakkett tal-Klima u l-Enerġija stabbilixxa mira ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra ta’ 20 % għall-UE-28 sal-2020 meta mqabbla mal-1990, li hija ekwivalenti għal -14 % meta mqabbla mal-2005. Dan huwa wkoll il-bażi għall-obbligu internazzjonali tal-UE skont it-tieni Perjodu ta' Impenn skont il-Protokoll ta' Kjoto mill-2013 sal-2020. Dan l-isforz se jinqasam bejn is-setturi tal-EU ETS u dawk mhux koperti bl-EU ETS kif ġej: (a) tnaqqis ta’ 21 % fl-emissjonijiet fis-setturi tal-EU ETS sal-2020 meta mqabbel mal-2005; u (b) Skont id-Deċiżjoni tal-Qsim tal-Isforzi ('ESD'), tnaqqis ta’ madwar 10 % sal-2020 meta mqabbel mal-2005 għas-setturi li mhumiex koperti bl-EU ETS. L-ESD tkopri, fil-biċċa l-kbira, emissjonijiet minn trasport, bini, negozji żgħar u servizzi, agrikoltura u skart. Filwaqt li l-ETS tipprovdi limitu għall-UE kollha, l-ESD teħtieġ li l-Istati Membri jiddefinixxu u jimplimentaw politiki u miżuri nazzjonali addizzjonali biex jillimitaw l-emissjonijiet tagħhom fis-setturi tal-ESD. L-ESD jistabbilixxi l-allokazzjonijiet annwali tal-emissjonijiet mill-2013 sal-2020. 4.2. Id-distanza mill-miri prevista Skont il-projezzjonijiet tal-Istati Membri sottomessi fl-2013, meta tiddaħaal l-avjazzjoni internazzjonali, l-emissjonijiet tal-UE huma previsti li jkunu 21% inqas fl-2020 milli fl-1990 u 22% inqas meta tiġi eskluża l-avjazzjoni internazzjonali. L-UE-28 bħalissa qiegħda fit-triq it-tajba li tilħaq il-mira tagħha tal-UE 2020. Madanakollu, 13-il stat Membru se jeħtieġu sforzi addizzjonali biex jilħqu l-miri tagħhom tal-2020 għas-setturi mhux koperti bl-ETS filwaqt li 15-il Stat Membru huma diġa previsti li jilħqu l-impenji tagħhom bil-miżuri u l-politiki eżistenti. Il-Grafika 7 turi d-differenza għal kull Stat Membru bejn projezzjonijiet dwar l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mhux koperti bl-EU ETS sal-2020, ibbażati fuq il-miżuri eżistenti u l-miri tal-2020 bħala perċentwali tal-emissjonijiet tal-2005. Din l-analiżi għadha mhix qed tqis l-użu ta’ flessibiltajiet ipprovduti fl-ESD, bħal pereżempju l-użu ta’ krediti ta' proġetti internazzjonali jew trasferimenti ta' allokazzjonijiet ta' emissjonijiet żejda fost l-Istati Membri. Il-grafika turi wkoll li d-differenzi bejn l-emissjonijiet tal-2012 u l-miri nazzjonali tal-2013 fil-qafas tad-Deċiżjoni dwar il-Qsim tal-Isforzi. Bħala parti mis-Semestru Ewropew, il-Kummissjoni twettaq analiżi speċifika dwar is-sitwazzjoni ta’ Stati Membri individwali f’dak li jirrigwarda l-progress lejn il-miri tagħhom għall-2020 bbażati fuq emissjonijiet proġettati ma’ miżuri eżistenti. L-aħħar analiżi, riflessa fid-Dokumenti ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni (SWD) ippubblikati bħala parti mis-Semestru Ewropew fil-bidu ta’ Ġunju 2013[9], waslet għall-konklużjonijiet ewlenin li ġejjin li huma kkonfermati mill-aktar projezzjonijiet reċenti pprovduti mill-Istati Membri wara t-tlestija ta’ kontroll tal-kwalità u t-tnaqqis ta’ nuqqasijiet mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent[10]: · L-emissjonijiet tal-gassijiet serra fil-Lussemburgu huma previsti li jaqbżu l-mira nazzjonali b’marġni wiesa’ (distakk ta’ 23 punt perċentwali). L-emissjonijiet fl-2012 jaqbżu wkoll il-miri tal-2013 fil-qafas tad-Deċiżjoni dwar it-Taqsim tal-Isforzi. It-tnaqqis sinifikanti fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra jista' jintlaħaq permezz ta’ żieda ta' tassazzjoni fuq prodotti ta’ enerġija għat-trasport, kif enfasizzat fir-Rakkomandazzjoni Speċifika għall-Pajjiż (CSR). · L-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-Irlanda huma mistennija wkoll li jaqbżu l-mira b’marġni wiesa’ (distakk ta’ 18-il punt perċentwali) minħabba żieda kbira ta’ emissjonijiet fit-trasport u fl-agrikoltura. Madankollu, fl-2013 l-Irlanda proponiet firxa ta’ inizjattivi biex tnaqqas l-emissjonijiet skont il-Liġi dwar l-Iżvilupp b’Livell Baxx ta’ Karbonju. · L-emissjonijiet fil-Belġju huma previsti li jaqbżu l-mira nazzjonali b’marġni wiesa’ (distakk ta’ 11-il punt perċentwali). F’dan ir-rigward, is-CSR għall-Belġju enfasizzat il-ħtieġa għal diviżjoni ċara tal-kompiti bejn l-awtoritajiet sabiex jiġi żgurat progress fl-ilħiq tal-miri, b’mod partikolari fil-qasam tat-trasport u l-bini. Għandhom jittieħdu wkoll miżuri għal bidla fiskali minn fuq ix-xogħol għal fuq bażijiet fiskali li jagħmlu anqas ħsara lit-tkabbir, partikolarment it-tassazzjoni ambjentali. · Barra minn hekk, il-projezzjonijiet juru wkoll li ħames Stati Membri oħrajn (il-Litwanja, Spanja, l-Awstrija, il-Ġermanja, il-Finlandja u l-Italja) huma mistennija li ma jilħqux il-mira tagħhom b'differenza ta’ aktar minn 3 %. Għal dawn l-Istati Membri, il-miżuri attwali huma mistennija li ma jkunux suffiċjenti biex jintlaħqu l-miri nazzjonali. · Skont il-projezzjonijiet nazzjonali tagħha, il-Polonja se taqbeż il-mira tagħha b’marġni wiesa’. Madankollu, il-projezzjonijiet Pollakki twettqu fl-2010 u l-2011. Projezzjonijiet tal-UE tal-linja bażi bbażati fuq il-mudelli PRIMES u GAINS jindikaw li l-Polonja tista' tiffaċċja diffikultajiet biex twettaq l-impenn tagħha. L-emissjonjiet tal-Estonja huma ogħla milli mistenni. Skont dejta approssimata, l-emissjonijiet tal-Estonja fl-2012 se jaqbżu l-mira tagħha tal-ESD tal-2013 u tista' wkoll ikollha diffikultajiet biex twettaq l-impenn tagħha. Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2013, il-Kunsill adotta diversi rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li huma rilevanti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Il-Kunsill irrakkomanda li l-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, Franza, l-Ungerija, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, ir-Rumanija u Spanja jittrasferixxu l-piż tat-taxxa lil hinn mix-xogħol għal taxxi b’anqas ħsara għat-tkabbir, inklużi t-taxxi ambjentali. Huwa rrakkomanda lill-Estonja, il-Litwanja u l-Lussemburgu li jippromulgaw miżuri fiskali adegwati biex itejbu l-effiċjenza enerġetika tas-settur tat-trasport. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll lill-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, ir-Rumanija u s-Slovakkja biex ikomplu bl-isforzi tagħhom biex itejbu l-effiċjenza tal-enerġija. Ir-Renju Unit saritlu rakkomandazzjoni sabiex jistimula l-investimenti f’kapaċità tal-enerġija ġdida, inkluż fl-enerġija rinnovabbli. Grafika 7: Id-differenza mill-miri tal-2020 previsti għas-setturi mhux koperti bl-EU ETS u d-differenza mill-emissjonijiet tal-2012 u l-mira mhux koperta bl-EU ETS tal-2013. Il-valuri negattivi u pożittivi rispettivament jindikaw, f’perċentwal tal-emissjonijiet imqabbla mal-2005, b’kemm inqabżu l-miri jew b’kemm ma ntlaħqux. Sors: EEA, il-Kummissjoni Ewropea fuq il-bażi ta’ projezzjonijiet mill-Istati Membri. 5. Stat ta’ implimentazzjoni tal-politika tal-Unjoni dwar it-tibdil fil-klima 5.1. Jitnaqqsu l-emissjonijiet Il-ħidma fuq il-miżuri ta’ implimentazzjoni tal-pakkett tal-klima u l-enerġija tal-2009 waslet għall-bidu b’suċċess tal-fażi 3 (2013-2020) skont l-EU ETS u l-finalizzazzjoni ta’ miżuri implimentattivi skont id-Deċiżjoni dwar il-Qsim tal-Isforzi. 5.1.1. Is-Sistema tal-EU ETS Is-sistema tal-EU ETS tkopri iktar minn 12 000 impjant ta' enerġija u stallazzjonijiet ta' manifattura fit-28 Stat Membru tal-UE, fl-Islanda, fin-Norveġja u fil-Liechtenstein u wkoll, mill-2012, l-emissjonijiet minn linji tal-ajru li jtiru minn ajruport għall-ieħor f’dawn il-pajjiżi kif ukoll lejn żoni fil-qrib tagħhom. Il-medja tal-limitu massimu annwali tal-UE kollha għall-2008-2012 ammontat għal 2081 miljun kwota fis-sena. Emissjonijiet ivverifikati ta' gassijiet serra minn stallazzjonjiet stazzjonarji baqgħu jonqsu, sa 1 867 Mt CO2-ek. fl-2012, madwar 2% taħt il-livell tal-2011 għall-istallazzjonijiet u 10% taħt il-limitu. Emissjonijet ivverifikati rrapportati mil-linji tal-ajru naqsu għal madwar 84 miljun tunnellata. Il-livell ta’ konformità mill-istallazzjonijiet baqa' għoli ħafna. Sad-data tal-iskadenza, jiġifieri sat-30 ta’ April 2013, l-istallazzjonijiet li kienu qed jieħdu sehem fl-EU ETS u li ma ċedewx il-kwoti li jkopru l-emissjonijiet kollha tagħhom tal-2012 kienu biss inqas minn 1 %. Sa mill-2012, l-emissjonijiet mill-avjazzjoni huma soġġetti għal limitu massimu fl-EU ETS. L-operaturi tal-inġenji tal-ajru responsabbli għal iktar minn 98 % tal-emissjonijiet tal-avjazzjoni tal-2012 koperti bl-EU ETS rnexxielhom jieħdu l-passi neċessarji sat-30 ta’ April 2013 biex jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni tal-EU ETS. Skont id-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni "waqqaf l-arloġġ" adottata f'April 2012, l-operaturi tal-inġenji tal-ajru jistgħu jillimitaw ir-responsabbiltà tagħhom fl-2012 għal titjiriet fl-Ewropa biss, u f'dak il-każ jista' jkun li għamlu pass ieħor sas-27 ta' Mejju biex jirritornaw l-allokazzjonijiet bla ħlas għal titjiriet barra mill-Ewropa. Skont id-Direttiva riveduta dwar l-EU ETS, l-operazzjonijiet kollha tal-EU ETS huma ċentralizzati f’reġistru wieħed operat mill-Kummissjoni. F’Mejju 2013, il-qafas regolatorju applikabbli għar-reġistru ġie rrivedut biex jiġu ffinalizzati l-funzjonalitajiet meħtieġa għall-fażi 3. Ir-Regolament il-ġdid jipprovdi wkoll kontabbiltà fir-reġistru tat-tranżazzjonijiet skont id-Deċiżjoni dwar il-Qsim tal-Isforzi. Il-Kummissjoni bħalissa qed tiffinalizza l-valutazzjoni tal-Miżuri Nazzjonali ta’ Implimentazzjoni (NIMs) tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/278/UE. Il-Kummissjoni qed tevalwa jekk l-allokazzjoni preliminari mingħajr ħlas ta’ kwoti għal stallazzjonijiet industrijali f’kull Stat Membru saret f'konformità mar-regoli armonizzati ta' allokazzjoni għall-fażi numru 3 tal-EU ETS. Bħalissa għaddejja reviżjoni tar-Regolament dwar l-Irkantar fir-rigward tal-profil tal-irkant. F’dan il-kuntest il-proposta għal Deċiżjoni biex jiġu ċċarati d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar l-EU ETS fir-rigward tas-setgħat tal-Kummissjoni biex tadatta l-għażla taż-żmien tal-irkant tal-kwoti tal-emissjonijiet f’ċirkostanzi eċċezzjonali bħalissa għaddejja minn kodeċiżjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni adottat ukoll rapport dwar l-istat tas-suq Ewropew tal-karbonju li jistabbilixxi firxa ta' miżuri strutturali possibbli li jistgħu jittieħdu biex jittrattaw l-iżbilanċi. Il-Kummissjoni Ewropea awtorizzat, taħt applikazzjoni stretta tad-Direttiva, talbiet minn tmien Stati Membri biex tagħti allokazzjonijiet tranżizzjonali mingħajr ħlas ta' kwoti lis-setturi tal-enerġija tagħhom wara l-2012. F’Ġunju, il-Kummissjoni ħejjiet abbozz ta’ Regolament li jispeċifika l-limiti massimi safejn l-operaturi li jagħmlu parti fis-sistema tal-EU ETS jistgħu jużaw krediti eliġibbli mill-mekkaniżmi bbażati fuq il-proġett tal-Protokoll ta’ Kjoto (jiġifieri fuq CDM u JI) għall-konformità mal-limiti tal-emissjonijiet mill-2013 sal-2020. Bħalissa għaddejja ħidma kontinwa fuq il-faċilitazzjoni tal-implimentazzjoni ta' zewġ Regolamenti ġodda dwar il-monitoraġġ u r-rapportar ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra mill-operaturi u mill-operaturi tal-inġenju tal-ajru koperti bl-EU ETS kif ukoll dwar il-verifika tar-rapporti dwar l-emissjonijiet u l-akkreditazzjoni u s-superviżjoni ta’ verifikaturi u għandha l-għan li ttejjeb l-armonizzazzjoni tar-regoli applikati. Fajl komplut ta’ dokumenti ta’ gwida, mudelli u mistoqsijiet l-aktar frekwenti (FAQs) qed jiġi żviluppat sabiex jappoġġja lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tat-tielet perjodu tal-ETS. F'pass ewlieni lejn l-ewwel konnessjoni interkontinentali sħiħa ta’ sistemi għan-negozjar tal-emissjonijiet, il-Kummissjoni u l-Awstralja qablu fl-2012 dwar perkors biex tinħoloq rabta bejn l-EU ETS u l-iskema Awstraljana għan-negozjar tal-emissjonijiet. F’Mejju, il-Kummissjoni rċeviet mandat mill-Kunsill biex tinnegozja, f’isem l-UE, trattat sa nofs l-2015 għal rabta sħiħa, li huwa mistenni li jitwettaq sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2018. Abbażi tal-mandat mogħti lilha mill-Kunsill, il-Kummissjoni qed tinnegozja wkoll mal-Isvizzera dwar rabta bejn l-EU ETS u l-ETS tal-Isvizzera. 5.1.2. Politiki u miżuri oħra L-allokazzjonjiiet annwali tal-emissjonijiet tal-Istati Membri f'CO2-ekwivalenti skont id-Deċiżjoni tal-Qsim tal-Isforzi għal kull sena mill-2013 sal-2020 ġew stabbiliti fl-2012 u adottati f'Marzu 2013. Ġie adottat Regolament ġdid tal-UE dwar il-Mekkaniżmu ta’ Monitoraġġ, li jirrevedi u jissostitwixxi d-Deċiżjoni dwar il-Mekkaniżmu ta’ Monitoraġġ preċedenti, u ġiet adottata Deċiżjoni ġdida għall-kontabbiltà tal-użu tal-art, il-bidla fl-użu tal-art u l-forestrija. Il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tistabbilixxi strateġija biex progressivament tinkludi l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport marittimu fil-politika tal-UE biex jitnaqqsu l-emissjonijiet kumplessivi tal-gassijiet serra tagħha. Bħala l-ewwel pass fl-implimentazzjoni ta’ din l-istrateġija, il-Kummissjoni pproponiet Regolament li jistabbilixxi sistema mifruxa mal-UE kollha għall-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-verifika tal-emissjonijiet tas-CO2 minn bastimenti kbar li tibda fl-2018. L-abbozz tar-Regolament qed jiġi kkunsidrat mill-Parlament u mill-Kunsill. Id-Direttiva dwar l-Effiċjenza Enerġetika ġiet adottata f’Ottubru tal-2012. Din id-Direttiva se tikkontribwixxi għall-ilħiq tal-mira tal-Ewropa ta’ tnaqqis ta’ 20 % fil-konsum tal-enerġija sal-2020. Fl-24 ta' Jannar 2013, il-Kummissjoni Ewropea adottat "Enerġija Nadifa għall-Pakkett tat-Trasport" immirat biex gradwalmwnt inaqqas id-dipendenza fuq iż-żejt permezz ta' użu ta'fjuwils oħra għat-trasport. Il-pakkett jinkludi proposta għal Direttiva li tistabbilixxi miri vinkolanti għal infrastrutturi ta' distribuzzjoni ta' fjuwils alternattivi bħall-elettriku, l-idroġenu u ċ-ċelluli tal-fjuwils. Il-programm ta’ finanzjament NER 300 huwa mekkaniżmu għall-finanzjament ta’ proġetti kummerċjali ta’ dimostrazzjoni CCS u RES, li jkopri 300 miljun kwota mir-riżerva ta' min jidħol ġdid tal-EU ETS. Fil-qafas ta' dan il-programm, f'Diċembru 2012, il-Kummissjoni ddeċidiet li tagħti għotjiet ta' finanzjament għal valur totali ta’ EUR 1.2 biljun lil 23 proġett tal-enerġija rinnovabbli. Dan l-ammont huwa stmat li appoġġja l-finanzjament addizzjonali ta’ aktar minn EUR 2 biljun minn sorsi privati. F’April 2013, tnediet it-tieni sejħa għal proposti għal proġetti CCS u RES. Għotjiet f’nofs l-2014 se jkunu ffinanzjati mill-bejgħ tal-100 miljun kwota li jibqa' u l-fondi mhux użati mill-ewwel sejħa. L-implementazzjoni tar-Regolament (KE) 443/2009 relatat mad-CO2 li ġej mill-karozzi u r-Regolament (UE) 510/2011 relatat mad-CO2 li ġej mill-vetturi kummerċjali ħfief tinsab kważi lesta. Il-Kummissjoni diġà approvat żewġ ekoinnovazzjonijiet biex tgħin fit-tnaqqis tal-emissjonijiet tad-CO2 li ġejjin mill-karozzi tal-passiġġieri. Hija għamlet ukoll proposti dwar il-modalitajiet biex tintlaħaq il-mira għall-2020 li jitnaqqsu l-emissjonijiet tad-CO2 li ġejjin minn karozzi ġodda tal-passiġġieri u minn vetturi kummerċjali ħfief ġodda (vannijiet) li qed jiġu kkunsidrati bħalissa fil-Kunsill u l-Parlament. F’Novembru 2012, il-Kummissjoni pproponiet lill-Kunsill u lill-Parlament, Regolament ġdid dwar gassijiet serra fluworinati sabiex jitnaqqsu aktar l-emissjonijiet minn dan is-settur. Sabiex jiġu mitigati l-impatti tat-tibdil indirett fl-użu tal-art relatat mal-emissjonijiet tal-gassijiet serra mill-produzzjoni tal-bijofjuwils, il-Kummissjoni pproponiet ukoll għadd ta’ emendi għad-Direttivi dwar l-Enerġija Rinnovabbli u l-Kwalità tal-Fjuwil. Intlaħaq ftehim politiku dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss (QFP) tal-2014-2020 fir-rigward tal-integrazzjoni tal-azzjoni klimatika fil-politiki tal-UE. L-istituzzjonijiet kollha qablu li mill-inqas 20 % tal-baġit globali għandu jkun marbut mal-klima. F’Marzu, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni konsultattiva li nediet dibattitu pubbliku dwar kif l-aħjar li jitfassal ftehim internazzjonali ġdid għall-2015, li jistabbilixxi reġim internazzjonali għall-ġlieda kontra t-tibdil klimatiku wara l-2020. F’Marzu 2013, il-Kummissjoni ħadet l-ewwel pass lejn l-iżvilupp ta’ qafas għall-2030 għall-politika tal-enerġija tal-UE dwar it-tibdil fil-klima billi adottat il-Green Paper “Qafas għall-politiki dwar il-klima u l-enerġija sal-2030”. Dan id-dokument nieda dibattitu pubbliku dwar strateġija tal-UE dwar l-enerġija u l-bidla fil-klima għall-2030. Lista ta’ atti legali li ġew adottati dan l-aħħar hija disponibbli fit-Taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. 5.2. L-adattament għat-tibdil fil-klima Fis-16 ta’ April 2013, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija tal-UE dwar l-Adattament għat-Tibdil fil-Klima, li għandha l-għan li tikkontribwixxi għal Ewropa aktar reżiljenti għall-klima. L-istrateġija se ttejjeb it-tħejjija u l-kapaċità tar-reazzjoni għall-impatti tal-bidla fil-klima fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali u dak tal-UE, u se tiżviluppa approċċ koerenti u koordinazzjoni mtejba. Din tiffoka fuq tliet għanijiet: · Il-promozzjoni ta’ azzjoni mill-Istati Membri: Il-Kummissjoni se tħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jadottaw strateġiji komprensivi ta’ adattament (attwalment 15-il Stat Membru għandhom strateġija) u se tipprovdi fondi biex tgħinhom jimplimentaw il-politiki tal-adattament tagħhom. Barra minn hekk, hija se tappoġġja l-adattament fl-ibliet billi tniedi impenn volontarju bbażat fuq l-inizjattiva tal-Patt tas-Sindki. · Azzjoni ta’ “reżistenza għat-tibdil fil-klima” fil-livell tal-UE billi jkompli jiġi promoss l-adattament ta’ setturi vulnerabbli ewlenin bħall-agrikultura, is-sajd u l-politika ta’ koeżjoni, filwaqt li jiġi żgurat li l-infrastruttura tal-Ewropa ssir aktar reżiljenti, u billi jiġi promoss l-użu ta’ assigurazzjoni kontra d-diżastri naturali u dawk ikkawżati mill-bniedem. · It-teħid ta’ deċiżjonijiet b’mod iktar infurmat billi jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-għarfien dwar l-adattament, anke b'rabta mal-Orizzont 2020, u billi tkompli tiġi żviluppata l-pjattaforma Ewropea għall-adattament għat-tibdil fil-klima (Climate-ADAPT) bħala l-punt ta’ kuntatt waħdieni għat-tagħrif dwar l-adattament fl-Ewropa. EU-Cities Adapt, inizjattiva tal-UE li tipprovdi l-bini tal-kapaċitajiet u l-għajnuna għal bliet fl-istrateġiji ta’ adattament ta' żvilupp u implimentazzjoni, kienet mitmuma b’suċċess fl-2013. 5.3. Finanzjament għall-Klima Skont ir-rappurtar tal-OECD DAC, l-UE kienet l-akbar kontributur għall-ODA relatati mal-miżuri kemm ta' mitigazzjoni kif ukoll ta' adattament fl-2010 u l-2011, b’sehem ta’ madwar 50 % . Bħala parti minn impenn mill-pajjiżi żviluppati dwar il-finanzjament rapidu ta’ USD 30 biljun, l-UE u l-Istati Membri tagħha taw l-impenn tagħhom li jipprovdu EUR 7.2 biljun matul il-perjodu 2010-2012. L-UE u l-Istati Membri tagħha kienu ssodisfaw l-impenn tagħhom billi allokaw EUR 7.34 biljun għal finanzjament rapidu matul dak il-perjodu, kif irrappurtat fis-sottomissjoni għall-UNFCCC mill-UE u l-Istati Membri tagħha f’Mejju 2013. Il-fondi impenjati fl-2012 huma ta' EUR 2.67 biljun. Aktar informazzjoni tista’ tinstab fir-rapport "European Union fast start funding for developing countries" (Finanzjament rapidu tal-Unjoni Ewropea għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw)[11]. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 16 tal-MMR, sa mill-2013, l-Istati Membri għandhom jirrappurtaw kull sena sat-30 ta’ Settembru dwar l-appoġġ finanzjarju u teknoloġiku pprovdut lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw. 5.4. Riċerka dwar il-klima u innovazzjoni Ir-riċerka dwar il-klima hija waħda mit-temi ewlenin ta’ riċerka tas-Seba’ Programm Kwadru tal-UE (FP7, 2007-2013) u se tkun ċentrali għal Orizzont 2020[12], il-programm il-ġdid tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni għall-2014-2020. Ir-riċerka dwar it-tibdil fil-klima fl-FP7 għandha l-għan li tappoġġja proġetti li janalizzaw il-pressjonijiet fuq l-ambjent (l-oċeani, l-atmosfera, u l-ekosistemi) u ttejjeb l-għarfien tagħna tas-sistema kumplessa klimatika, anki permezz tal-immudellar tas-Sistema tad-Dinja. Qasam ewlieni ieħor fil-qasam tar-riċerka jikkostitwixxi mill-valutazzjoni tal-impatti, il-vulnerabbiltajiet u s-soluzzjonijiet għall-adattament għat-tibdil fil-klima, l-iżvilupp ta’ strateġiji għat-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri u l-istimolu ta' tranżizzjoni lejn soċjetà b’livell baxx ta’ karbonju. Stima preliminari tindika li fl-FP7, mill-2007 sal-2013, intnefqu madwar EUR 900 miljun għall-appoġġ tar-riċerka relatata mal-klima. Fir-rigward tal-programm futur, ta’ min isemmi li 35 % tal-baġit tal-Orizzont 2020 ta’ madwar EUR 70 biljun huma mistennija li jiġu investiti fir-riċerka relatata mal-klima u l-azzjonijiet ta’ innovazzjoni. 6. Sitwazzjoni fil-pajjiżi kandidati tal-Unjoni u l-pajjiżi kandidati potenzjali L-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-Islanda bejn l-1990 u l-2011 żdiedu b'26 % u fl-2011 kienu 4.4 % inqas mill-2010. Meta titqies id-Deċiżjoni 14/CP.7, u skont il-projezzjonijiet tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra inklużi fil-Ħames Komunikazzjoni Nazzjonali, l-Islanda tinsab fit-triq it-tajba biex tilħaq il-mira tagħha ta’ Kjoto. L-emissjonijiet tal-gassijiet serra tat-Turkija (minbarra l-LULUCF) żdiedu b’124 % bejn l-1990 u l-2010 u b'5 % bejn l-2010 u l-2011. Filwaqt li t-Turkija tagħmel parti mill-pajjiżi fl-Anness I, ma għandha l-ebda mira ta’ emissjonjiet ta' gassijiet serra skont l-ewwel jew it-tieni perjodu ta’ impenn attwali tal-Protokoll ta’ Kjoto. Mhux disponibbli inventarju aġġornat dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet serra f’dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja. Dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja mhijiex elenkata fl-Anness I. Bejn l-1990 u l-2005 l-emissjonijiet totali tal-gassijiet serra naqsu b’madwar 19 %. Bl-istess mod, il-Montenegro li wkoll mhuwiex elenkat fl-Anness I għall-Konvenzjoni rreġistra li l-emissjonijiet tal-gassijiet serra totali tiegħu (LULUCF eskluż) żdiedu b’madwar 4.9 % bejn l-1990 u l-2003. L-ebda informazzjoni reċenti mhi disponibbli fir-rigward tas-Serbja. [1] Perjodu ta' 100 jum wara l-pubblikazzjoni tar-rapport finali ta' analiżi tal-inventarju UNFCCC GHG għall-2008-2012. [2] Ara n-Noti Tekniċi fl-Anness [3] Deċiżjoni Nru 406/2009/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ April 2009 dwar l-isforz tal-Istati Membri biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet serra biex jonoraw l-impenji tal-Komunità għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra sal-2009. [4] http://ec.europa.eu/europe2020/making-it-happen/index_mt.htm [5] Aktar dettalji dwar il-metodoloġija hija disponibbli fuq it-"Trend and Projection Report" tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent. [6] Għal Ċipru u Malta qed jintużaw l-emissjonijiet medji attwali 2008-2012 (dejta proxy) minħabba li dawn iż-żewġ pajjiżi m’għandhomx obbligi taħt l-ewwel perjodu ta’ impenn. [7] Dawn il-miri huma ta’ spiss imsejħa Impenji Kkwantifikati għal Limitazzjoni jew Tnaqqis tal-Emissjonijiet (QELRC). Aktar dettalji dwar il-metodoloġija applikata għall-kalkolu tagħhom huma disponibbli fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Frar 2012 ‘It-tħejjija tal-Impenji Kkwantifikati għal Limitazzjoni jew Tnaqqis tal-Emissjonijiet (QELRC) tal-UE bbażata fuq il-Pakkett tal-Klima u l-Enerġija tal-UE': http://ec.europa.eu/clima/policies/international/negotiations/docs/swd_13022012_en.pdf [8] Ibbażat fuq dejta approssimattiva għall-2012. [9] http://ec.europa.eu/europe2020/making-it-happen/country-specific-recommendations/index_en.htm [10] Is-sottomissjonijiet tal-Istati Membri kienu kkontrollati għall-kwalità, in-nuqqasijiet tagħhom tnaqqsu u ġew aġġustati fejn kien jeħtieġ. Kellha ssir stima tas-sehem ta’ emissjonijiet li mhumiex koperti bl-EU ETS għal diversi Stati Membri. Għat-tnaqqis tan-nuqqasijiet u l-istima tal-ETS/mhux koperti bl-EU ETS, ġew użati dettalji mill-bażi 2012-13 tal-UE b’miżuri adottati fuq il-bażi tal-mudelli PRIMES u GAINS. Dawn l-aħħar previżjonijiet jindikaw ukoll is-sensittività tar-riżultati tal-projezzjoni għal metodoloġiji differenti, is-suppożizzjonijiet u l-parametri speċifiċi li jirfdu t-tendenzi. [11] http://ec.europa.eu/clima/policies/finance/international/faststart/docs/fast_start_2012_en.pdf [12] http://ec.europa.eu/research/horizon2020/index_en.cfm