Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Tranżizzjoni industrijali lejn ekonomija Ewropea ekoloġika u diġitali: rekwiżiti regolatorji u r-rwol tal-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili”

(opinjoni esploratorja)

(2021/C 56/02)

Relatur: Lucie STUDNIČNÁ

Konsultazzjoni Parlament Ewropew, 15.9.2020 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum Adottata fil-plenarja 2.12.2020 Sessjoni plenarja Nru 556 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 148/89/19

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Hemm numru ta’ prerekwiżiti għat-tranżizzjoni industrijali lejn ekonomija Ewropea ekoloġika u diġitali biex jinkiseb futur sostenibbli, ġust u soċjalment aċċettabbli fl-Ewropa. Minħabba l-pandemija tal-COVID-19, saru iżjed urġenti l-ħtieġa għal parteċipazzjoni ferm usa’ u aktar b’saħħitha tal-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili fit-tfassil tal-politika fil-livelli kollha, kif ukoll għal qafas regolatorju u standards b’saħħithom fil-livell Ewropew, speċjalment dwar l-aġenda soċjali. Il-pjan ta’ azzjoni mħabbar biex jimplimenta l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali għandu jkollu rwol importanti f’dan l-isforz.

1.2. Il-KESE jemmen li huwa essenzjali li tiġi rikonoxxuta l-komplementarjetà bejn it-tibdil fil-klima, il-politiki tal-ekonomija ċirkolari, u r-responsabbiltà soċjali korporattiva, u li jiġu enfasizzati l-karatteristiċi ċirkolari tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli.

1.3. Ir-rwol tal-impjegaturi, tal-intraprendituri u l-kontribut tas-settur privat biex jixprunaw il-bidla strutturali huma essenzjali għat-tranżizzjoni industrijali. Peress li l-innovazzjoni fl-Ewropa tipikament toriġina minn entitajiet żgħar, hemm bżonn li ssir enfasi fuq il-ħolqien ta’ ambjent favorevoli għan-negozju u fuq il-promozzjoni tal-potenzjal tal-SMEs li jipprovdu servizzi ta’ livell għoli bbażati fuq l-għarfien. Dawn ta’ spiss jaqdu rwol pijunier għall-pożizzjonament fis-suq ta’ industriji relatati u huma impjegaturi affidabbli u reżistenti għall-kriżijiet. Għandha tiġi sfruttata wkoll l-esperjenza tal-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali: dawn huma attivi f’oqsma li huma affettwati mit-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Bħala tali, in-negozji u l-proċessi ta’ innovazzjoni soċjali tagħhom jeħtieġ li jiġu promossi.

1.4. B’mod koerenti, għandu jiġi stabbilit mekkaniżmu li jidderieġi r-riżorsi finanzjarji tas-settur privat lejn investimenti konformi mal-kriterji ESG (kriterji ambjentali, soċjali u ta’ governanza). L-istrateġiji dwar l-Unjoni Bankarja, l-Unjoni tas-Swieq Kapitali, il-finanzi sostenibbli, il-finanzi diġitali u l-SMEs għalhekk kollha jsaħħu lil xulxin u jiġġustifikaw li l-fondi jiġu kanalizzati lejn proġetti aktar produttivi, f’ekonomija fejn sa 80 % tal-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħha jiddependu mis-settur bankarju.

1.5. Ewropa li tkun reżiljenti, sostenibbli, ġusta u prosperuża tirrikjedi qafas regolatorju li jista’ jtejjeb proċess ta’ tranżizzjoni ġusta filwaqt li jqis l-impatti etiċi u l-interessi pubbliċi tagħha bħall-protezzjoni tal-konsumatur, is-saħħa, is-sikurezza u l-kwalità. Il-KESE jirrakkomanda li l-istituzzjonijiet Ewropej u nazzjonali jintroduċu strutturi ta’ governanza ġodda li jistgħu jiżguraw l-involviment attiv tal-ekonomija lokali, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ miżuri ġusti biex jiżguraw li t-tranżizzjonijiet ikunu soċjalment ġusti. Wieħed mill-arranġamenti ewlenin ta’ governanza għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-progress ta’ tranżizzjonijiet soċjalment ġusti huwa s-Semestru Ewropew. Il-KESE jirrakkomanda li fis-Semestru Ewropew jiġu inkorporati indikaturi soċjali, ekonomiċi u ambjentali ġodda, imtejba, li jistgħu jitkejlu u jkunu komplementari, biex jissorveljaw u jżommu rekord tal-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

1.6. Ir-rwol tar-reġjuni għandu jissaħħaħ fl-aġenda ta’ tranżizzjoni Ewropea. L-ippjanar fit-tul, approċċ b’saħħtu bbażat fuq il-post, speċjalizzazzjoni intelliġenti u aġenda tal-kapital uman huma l-fokus ewlieni, kif ukoll ir-rikonċiljazzjoni tal-ambizzjoni ta’ tranżizzjoni fit-tul mal-prijoritajiet fuq medda qasira ta’ żmien.

1.7. Il-KESE jemmen li l-istrumenti ta’ finanzjament u appoġġ għal attivitajiet relatati mat-tranżizzjoni fil-livell tal-UE għandhom jiġu kkomplementati minn riżorsi nazzjonali, bil-koordinazzjoni meħtieġa bejn il-livelli differenti ta’ governanza. Biex jiġi żgurat finanzjament suffiċjenti, il-KESE jirrakkomanda wkoll firxa usa’ ta’ riżorsi proprji.

1.8. L-aġenda tal-kapital uman hija waħda mill-prerekwiżiti għal tranżizzjoni li tirnexxi. Numru ta’ atturi, inklużi istituzzjonijiet edukattivi, impjegaturi, trade unions, servizzi pubbliċi tal-impjiegi, NGOs, u organizzazzjonijiet professjonali jeħtieġ li jikkoperaw fl-isfera tal-iżvilupp tal-ħiliet u jantiċipaw is-sett sħiħ tal-ħtiġijiet futuri b’rabta mal-ħiliet ġodda u qodma.

1.9. Il-KESE jilqa’ l-pjan ta’ azzjoni mħabbar biex jimplimenta l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. L-acquis rilevanti tal-liġi tal-UE dwar ix-xogħol għandu jiġi rinfurzat biex jappoġġja aħjar tranżizzjoni ġusta għall-ħaddiema. Il-pjan ta’ azzjoni għandu jistabbilixxi livell minimu ta’ drittijiet fil-livell tal-UE, inklużi: id-dritt għas-saħħa u s-sikurezza li jkopri l-ħaddiema kollha u tipi ġodda ta’ xogħol; informazzjoni, konsultazzjoni, kodeterminazzjoni u drittijiet ta’ parteċipazzjoni mhux limitati għal sitwazzjonijiet ta’ tranżizzjoni; drittijiet għall-iżvilupp tal-ħiliet; standards minimi għall-assigurazzjoni tal-qgħad; paga minima; u n-negozjar kollettiv.

2. Kummenti ġenerali u approċċ li jħares ’il quddiem

2.1. Din l-Opinjoni esploratorja kienet mitluba mill-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali tal-Parlament Ewropew bħala kontribut għall-pjan ta’ azzjoni li jmiss biex jimplimenta l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u s-Summit Soċjali tal-UE li jmiss, ippjanat għal Mejju 2021 f’Porto.

2.2. In-negozju u l-ħaddiema Ewropej qed jiffaċċjaw il-konsegwenzi soċjali u ekonomiċi massivi tal-pandemija tal-COVID-19. Ħafna kumpaniji qed jisfaxxaw, qed nitilfu l-impjiegi u l-unitajiet domestiċi qed jitilfu l-għajxien tagħhom. Minkejja miżuri ta’ salvataġġ ekonomiku mingħajr preċedent immirati biex itaffu l-effetti tal-konfinament fuq l-impjiegi u l-kumpaniji, il-previżjonijiet ekonomiċi jagħtu stampa inkwetanti ħafna. L-ekonomija tal-UE hija mbassra li tonqos bi 8,3 % fl-2020 u tikber b’5,8 % fl-2021. It-tkabbir fl-2021 se jkun ukoll kemxejn anqas robust minn kif previst fir-rebbiegħa ( 1 ) . L-Istati Membri għandhom dejn rekord u l-UE ġarrbet ukoll dejn komuni għall-ewwel darba. Barra minn hekk, lanqas ma nafu l-konsegwenzi tal-Brexit.

2.3. L-industriji u s-setturi ewlenin, mir-riżorsi umani sar-riċerka, għandhom jiġu identifikati u appoġġjati biex iwasslu għal politika industrijali Ewropea li tipproteġi dawn is-setturi strateġiċi fis-suq u tiżgura s-sigurtà tal-provvista tar-riżorsi ewlenin. Il-politika industrijali tal-Ewropa għandha sservi bħala qafas ġenerali li jikkoordina d-diversi politiki Ewropej b’mod koerenti u komprensiv u b’hekk jipprovdi sinerġiji. Trasformazzjoni bħal din tirrikjedi li l-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi r-rotta u l-politiki tal-Istati Membri jiġu allinjati ma’ dawk tal-UE. Dan ma jfissirx mikroġestjoni, iżda jfisser allinjament tal-politiki sabiex ikunu koerenti u jrawmu bidla trasformattiva. Dan il-proċess se jkun possibbli biss bil-parteċipazzjoni attiva tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-imsieħba soċjali. Mingħajr “patt soċjali” ibbażat fuq parteċipazzjoni demokratika u effettiva taċ-ċittadini tal-UE ma jkun hemm l-ebda Patt Ekoloġiku ta’ benefiċċju għal kulħadd.

2.4. B’mod koerenti, għandu jiġi stabbilit mekkaniżmu li jidderieġi r-riżorsi finanzjarji tas-settur privat lejn investimenti konformi mal-kriterji ESG (kriterji ambjentali, soċjali u ta’ governanza). L-istrateġiji dwar l-Unjoni Bankarja, l-Unjoni tas-Swieq Kapitali, il-finanzi sostenibbli, il-finanzi diġitali u l-SMEs għalhekk kollha jsaħħu lil xulxin u jiġġustifikaw li l-fondi jiġu kanalizzati lejn proġetti aktar produttivi, f’ekonomija fejn sa 80 % tal-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħha jiddependu mis-settur bankarju.

2.5. It-terminu li ħareġ f’dan il-kuntest fir-rigward tal-bidla ambjentali u teknoloġika huwa “tranżizzjoni ġusta”. Il-KESE jara t-tranżizzjoni ġusta bħala komponent ewlieni kemm tal-baġit kif ukoll tal-pjan ta’ rkupru li jagħti spinta lil ekonomija Ewropea aktar ekoloġika. Għalhekk, jeħtieġ li jiġi żviluppat fehim usa’ dwar “tranżizzjoni ġusta” (lil hinn minn ekonomiji bbażati fuq il-karbonju) li timplimenta bis-sħiħ il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali ( 2 ) , abbażi ta’ kuntratt soċjali ġdid, filwaqt li tixpruna riforma fir-rigward tas-sistemi ridistributtivi, il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. F’dak li jirrigwarda l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali huma partikolarment importanti l-impjiegi ta’ kwalità għolja għal kulħadd, l-aċċess għal edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja, inkluż id-dritt għat-tagħlim tul il-ħajja, speċjalment għal gruppi vulnerabbli, l-aċċess ugwali għall-kura tas-saħħa u servizzi soċjali għal kulħadd, il-protezzjoni soċjali, u l-inklużjoni ta’ gruppi vulnerabbli, bħall-persuni qiegħda fit-tul, in-nisa, iż-żgħażagħ, il-migranti u l-persuni b’diżabilità. Dawn l-għanijiet importanti kollha jistgħu jintlaħqu fuq il-bażi ta’ ekonomija prosperuża, impjiegi ġodda u bi kwalifiki għolja offruti minn min iħaddem, u bl-investiment meħtieġ f’teknoloġiji ġodda.

2.6. Il-pajjiżi u r-reġjuni fi tranżizzjoni industrijali tipikament jiffaċċjaw sfidi biex jimmodernizzaw il-bażi industrijali tagħhom, jaġġornaw il-ħiliet tal-forza tax-xogħol, jikkumpensaw għat-telf ta’ impjiegi f’setturi ewlenin u jżidu l-produttività baxxa li tillimita t-tkabbir tal-introjtu. B’mod ġenerali, huma se jibbenefikaw minn progress ekoloġiku u teknoloġiku u żviluppi relatati, iżda xi postijiet u ċerti gruppi tal-popolazzjoni, b’mod partikolari gruppi vulnerabbli bħal persuni b’diżabilità, l-anzjani, ir-Rom u l-migranti, qegħdin f’riskju li jitħallew jibqgħu lura. L-indirizzar tal-isfidi assoċjati mat-trasformazzjonijiet fit-tul jirrikjedi antiċipazzjoni tal-bidla u l-immaniġġjar attiv tat-tranżizzjoni min-naħa ta’ dawk li jfasslu l-politika, l-imsieħba soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati ewlenin f’dawn il-pajjiżi u reġjuni. Id-djalogu soċjali, l-informazzjoni, il-konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-ħaddiema u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom, inkluż fil-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet (bordijiet u bordijiet superviżorji) għandhom rwol ewlieni biex jindirizzaw u jinfluwenzaw it-teħid tad-deċiżjonijiet tal-kumpanija sabiex jimmaniġġjaw it-tranżizzjonijiet b’mod li jħares ’il quddiem. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni ssaħħaħ u tiżviluppa d-dimensjoni soċjali fl-istrateġija industrijali aġġornata futura.

2.7. L-indirizzar tal-kriżi pandemika u l-iffaċilitar għal trasformazzjoni industrijali li tirnexxi huma fl-interessi tal-gruppi kollha tal-partijiet interessati, u jirrikjedi sforz konġunt u għanijiet kondiviżi (bħall-iżvilupp tan-negozju fit-tul), u djalogu soċjali effettiv fi klima ta’ kunfidenza, kif ukoll attitudni pożittiva. Il-KESE jemmen li ġestjoni tajba, u għalhekk sostenibbli, tan-negozju flimkien mal-antiċipazzjoni tal-bidla għandha tkun ibbażata fuq l-istandards legali minimi ppruvati tas-suq intern, bil-vuċi tal-ħaddiema espressa permezz ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-ħaddiema fil-bordijiet tal-kumpanija.

2.8. Id-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni t-tnejn li huma għandhom effetti pożittivi u negattivi għall-ekonomija u s-soċjetà. Din it-tranżizzjoni tkun teħtieġ regolazzjoni li ssegwi l-pass tat-trasformazzjoni teknoloġika u l-antiċipazzjoni tal-bidla billi tinvolvi eż. l-imsieħba soċjali. Il-Kunsilli tax-Xogħlijiet Ewropej (EWCs) u l-kunsilli tax-xogħlijiet ta’ Societas Europaea (SE) jistgħu jservu bħala eżempju pożittiv ta’ involviment transkonfinali obbligatorju tal-ħaddiema fl-ibbilanċjar tal-interessi u l-esplorazzjoni ta’ soluzzjonijiet fi spirtu ta’ sħubija soċjali. Dan jinvolvi l-garanzija ta’ taħriġ għall-ħaddiema u n-negozjar ta’ ftehimiet kollettivi biex jappoġġjaw l-awtonomija tax-xogħol u jiżguraw bilanċ tajjeb bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Bid-diġitalizzazzjoni u l-ekonomija tal-Internet feġġew forom ġodda ta’ xogħol, bħal xogħol fuq il-pjattaformi, fejn il-ħaddiema huma mingħajr ebda sigurtà soċjali u sigurtà tax-xogħol u spiss jaħdmu taħt kundizzjonijiet prekarji ħafna u bi status mhux ċar. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol u l-istatus tagħhom għandhom jiġu armonizzati fil-livell Ewropew biex jinkoraġġixxu mobbiltà ġusta u integrazzjoni fis-suq intern ( 3 ) . Għal dan il-għan, il-KESE jħoss il-ħtieġa li tinħoloq ċertezza legali għall-ħaddiema billi jiġi definit status legali għax-xogħol fl-ekonomija tal-pjattaforma diġitali. L-aċċess limitat jew l-ebda aċċess għall-protezzjoni soċjali jinvolvi spiża, mhux biss għall-ħaddiema nfushom iżda wkoll għas-sistemi tas-sigurtà soċjali.

2.9. It-trasformazzjoni diġitali tinvolvi wkoll riskji potenzjali f’oqsma bħall-istabbiltà finanzjarja, il-kriminalità finanzjarja u l-protezzjoni tal-konsumatur. Dawn ir-riskji jistgħu jiżdiedu aktar minħabba l-pajsaġġ regolatorju frammentat fl-UE, u żviluppi globali irregolari fir-regolazzjoni tas-settur. Il-KESE għalhekk jara li hemm il-ħtieġa li l-UE toħloq qafas regolatorju komprensiv u stabbli f’dan il-qasam. Huwa jirrakkomanda wkoll li l-UE tkompli mill-ġdid bl-inizjattiva tagħha biex tintaxxa kumpaniji diġitali kbar ( 4 )

2.10. Il-ħaddiema għandhom ikunu jistgħu jippreparaw ruħhom b’mod adegwat għas-suq tax-xogħol, u l-bidliet ekonomiċi li diġà qegħdin isiru se jkunu fundamentali għat-tkabbir tal-industrija u s-suċċess ekonomiku usa’ tal-Ewropa. Il-ħiliet ġodda u ta’ livell ogħla, inkluż għal ħaddiema manwali, jippreżentaw sfida għas-sistemi ta’ apprendistat. Il-ħiliet ta’ livell ogħla jirrikjedu aktar taħriġ vokazzjonali f’istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni terzjarja. B’kuntrast mas-sistemi ta’ apprendistat inizjali li tfasslu mill-aħjar, in-nuqqas ta’ oqfsa nazzjonali u kontroll tal-kwalità huma kwistjonijiet, bħalma hija l-progressjoni minn apprendistati inizjali għal edukazzjoni terzjarja. Il-futur se jirrikjedi kooperazzjoni u innovazzjoni kemm mis-soċjetà ċivili kif ukoll mill-gvernijiet fil-livelli kollha biex jinħolqu l-kundizzjonijiet ekwi mitluba mill-organizzazzjonijiet rappreżentati fil-KESE ( 5 )

2.11. Il-KESE jinnota li t-teknoloġija diġitali u l-applikazzjonijiet ta’ intelliġenza artifiċjali (IA) għandhom ikunu ċċentrati fuq il-bniedem u jibbenefikaw lis-soċjetà tagħna kollha kemm hi, u huwa favur qafas regolatorju għall-intelliġenza artifiċjali. It-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali m’għandhiex issir reżistenza għalihom, u l-UE għandha tippromovi l-iżvilupp ta’ sistemi ta’ IA mmirati għal applikazzjonijiet speċifiċi biex jaċċelleraw it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u klimatiċi ( 6 )

3. L-innovazzjoni

3.1. Se jkun hemm ħtiġijiet ta’ innovazzjoni sostanzjali: mill-ħolqien u l-aċċellerazzjoni ta’ proċessi ġodda ta’ produzzjoni b’livell baxx ta’ karbonju (li ħafna minnhom jeħtieġu modi fundamentalment differenti ta’ disinn u ta’ produzzjoni, minbarra materja prima u/jew proċessi industrijali ewlenin ġodda) għall-innovazzjoni mhux biss fil-katini tal-valur aktar ċirkolari tal-industriji tal-materjali bażiċi iżda wkoll fis-sistemi li jipprovdulhom l-enerġija. Barra minn hekk, l-aktar teknoloġiji promettenti b’livell baxx ta’ karbonju se jkollhom bżonn juru li jistgħu jintużaw fuq skala industrijali. Dan se jirrikjedi appoġġ politiku rapidu biex tiġi introdotta u xprunata l-espansjoni tar-rotot ġodda ta’ produzzjoni b’livell baxx ta’ karbonju u l-espansjoni tal-użi ta’ materjali sa mhux aktar tard mill-2030.

3.2. It-trasformazzjonijiet meħtieġa biex tinkiseb tranżizzjoni ġusta madwar l-UE se jirrikjedu qafas kondiviż biex jimmobilizza l-gvernijiet, in-negozji u s-soċjetà ċivili abbażi ta’ soluzzjonijiet immirati għall-problemi. L-innovazzjoni soċjali għandha rwol ewlieni x’taqdi f’dan il-proċess. F’dan ir-rigward, pass importanti jista’ jkun li tinħoloq strateġija intersettorjali tal-UE dwar l-innovazzjoni soċjali, jingħata rikonoxximent akbar lill-atturi tal-ekonomija soċjali, u jiġu ttestjati u forsi jintużaw il-mudelli tan-negozju tagħhom. Dan jgħin biex tiġi żviluppata ekosistema għal esperimentazzjoni sussidjata fil-livelli tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali.

4. Il-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-kontribut tas-settur privat

4.1. L-intraprenditorija u l-kontribut tas-settur privat li jixprunaw it-tibdil strutturali għandhom rwol ewlieni fit-tranżizzjoni industrijali. Għadd ta’ ostakli għall-intraprenditorija innovattiva spiss jippersistu fejn hemm wirt industrijali b’saħħtu, notevolment livelli baxxi ta’ attività relatata ma’ negozji ġodda u mal-espansjoni, kulturi ta’ intraprenditorija dgħajfa, u nuqqas ta’ innovazzjoni u ta’ networks ta’ għarfien konnessi tajjeb.

4.2. Peress li l-innovazzjoni fl-Ewropa tipikament toriġina minn entitajiet żgħar, hemm bżonn ta’ enfasi fuq il-promozzjoni tal-potenzjal tal-SMEs li jipprovdu servizzi ta’ livell għoli u bbażati fuq l-għarfien bħal dawk tal-professjonijiet liberi, inkluż fir-rigward tal-finanzjament. Dawn ta’ spiss jaqdu rwol pijunier għall-pożizzjonament fis-suq ta’ industriji relatati, u huma impjegaturi affidabbli u reżistenti għall-kriżijiet.

4.3. L-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet tal-ekonomija soċjali, bħala atturi f’settur li wera reżiljenza kbira u kkontribwixxa għall-mitigazzjoni tal-effetti tal-kriżi tal-COVID-19, huma attivi b’mod predominanti f’oqsma li huma affettwati mit-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi. Bħala tali, il-promozzjoni tal-operazzjonijiet tagħhom u l-proċessi ta’ innovazzjoni soċjali jeħtieġ li jkunu żgurati.

5. Ir-rwol tal-imsieħba soċjali u tas-soċjetà ċivili

5.1. Il-KESE enfasizza li “l-bidliet fil-proċessi produttivi u l-ekonomija ġenerali li wasslu għalihom it-teknoloġiji ġodda, l-intelliġenza artifiċjali u l-big data se jibdlu b’mod radikali wkoll is-suq tax-xogħol” u huwa importanti li “dawn il-proċessi ta’ tibdil iseħħu fil-kuntest ta’ djalogu soċjali li jagħti l-frott, u b’rispett għad-drittijiet u l-kwalità tal-ħajja tal-ħaddiema” ( 7 )

5.2. Il-kooperazzjoni mill-qrib bejn il-partijiet ikkonċernati lokali/reġjonali ewlenin hija essenzjali biex jiġu identifikati l-aktar applikazzjonijiet sostenibbli u jiġi massimizzat l-iżvilupp soċjoekonomiku. Il-prattiki tajba tal-imsieħba soċjali fil-livelli kollha bbażati fuq ftehimiet kollettivi li joħolqu kundizzjonijiet indaqs għal kompetituri ekonomiċi f’settur jew reġjun jipprovdu punt ta’ referenza għat-trawwim ta’ strateġija ta’ tranżizzjoni ġusta fir-rigward tad-dekarbonizzazzjoni u l-objettivi l-oħra tal-politika dwar il-klima ( 8 )

6. L-iżgurar ta’ tranżizzjoni ġusta — rekwiżiti ta’ governanza/regolatorji

6.1. It-tranżizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima tippreżenta sett ta’ sfidi kumplessi ta’ governanza għal dawk li jfasslu l-politika. Waħda minn dawn hija l-ibbilanċjar tad-dimensjoni strateġika fit-tul tat-tranżizzjoni mal-ħtieġa għal azzjoni fuq perjodu qasir ta’ żmien. Filwaqt li t-tranżizzjoni teħtieġ ħsieb strateġiku u tfassil tal-politika fit-tul, tirrikjedi wkoll kapaċità li takkomoda ċ-ċikli elettorali u x-xewqa assoċjata tal-gvernijiet u partijiet interessati oħra biex jaraw ir-riżultati tal-proġetti implimentati.

6.2. Wieħed mill-arranġamenti ewlenin ta’ governanza għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-progress ta’ tranżizzjonijiet soċjalment ġusti huwa s-Semestru Ewropew. Huwa importanti ħafna li tiġi pprovduta evalwazzjoni kostanti tal-politiki Ewropej u nazzjonali fil-livelli soċjali, ekonomiċi u ambjentali. Is-Semestru Ewropew gradwalment żviluppa dimensjoni aktar soċjali, iżda d-dimensjonijiet makroekonomiċi u fiskali tiegħu għadhom jippredominaw. Il-KESE għalhekk jipproponi li fis-Semestru Ewropew jiġu inkorporati indikaturi soċjali, ekonomiċi u ambjentali ġodda, imtejba, li jistgħu jitkejlu u li huma komplementari biex jissorveljaw u jżommu rekord tal-aspetti kollha tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u l-prinċipji tiegħu, kif ukoll is-17-il SDG ( 9 ) , filwaqt li jinħolqu sinerġiji mat-tabella ta’ valutazzjoni soċjali billi jiġi introdott il-kunċett ta’ ekonomija ta’ benesseri sostenibbli għal kulħadd ( 10 ) , flimkien ma’ Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż soċjali u ambjentali mmirati ( 11 ) . Is-Semestru issa ġie mfassal mill-ġdid ukoll biex jipprovdi għal aktar azzjoni biex tappoġġja l-irkupru, li l-KESE jittama li jista’ jgħin ukoll biex iġedded il-mekkaniżmu kollu ta’ governanza tal-UE u jagħmilha tiffunzjona bħala forza ta’ gwida għas-sopravivenza tad-demokrazija kif ukoll għal konverġenza ’l fuq fl-UE.

6.3. L-analiżi komprensiva ta’ sinerġiji u kompromessi bejn l-għanijiet, l-inizjattivi u r-rakkomandazzjonijiet proposti mill-UE fid-diversi oqsma ta’ politika tas-Semestru tkun tirrikjedi livell għoli ta’ integrazzjoni tal-politiki, koerenza u koordinazzjoni bejn l-atturi istituzzjonali varji responsabbli għall-politiki ekonomiċi, soċjali u ambjentali, u titjib fil-kapaċitajiet analitiċi tagħhom.

6.4. Barra minn hekk, biex jiġi kkumpensat l-iżbilanċ istituzzjonali fil-governanza ekonomika u soċjali, il-KESE jirrakkomanda l-użu ta’ “regola tad-deheb” ( 12 ) meta jiġu applikati r-regoli fiskali tal-UE li jeżentaw l-investiment pubbliku mill-kalkoli tad-defiċit u meta titqies is-sostenibbiltà tal-livelli tad-dejn eżistenti, sabiex tiġi ggarantita infrastruttura moderna tal-kura tas-saħħa, ekoloġika, edukattiva u teknoloġika u tiġi evitata riċessjoni bla preċedent ( 13 )

6.5. Bl-istess mod, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon is-sospensjoni tal-Kummissjoni Ewropea tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u jitlob li jiġi rivedut ( 14 ) fl-interessi tal-iżgurar kemm tal-istabbiltà kif ukoll tat-tkabbir biex jiġu appoġġjati l-irkupru u t-tranżizzjoni tal-industrija tal-UE għal ekonomija ċirkolari u diġitali newtrali għall-klima.

7. Prekundizzjonijiet reġjonali għal tranżizzjoni industrijali

7.1. It-tranżizzjoni industrijali sseħħ f’forom differenti, li jagħmluha diffiċli li jinstab approċċ ta’ “politika waħda tajba għal kulħadd” għall-iżvilupp ta’ perkorsi industrijali ġodda. Filwaqt li xi setturi ekonomiċi se jmorru għall-agħar, u jesperjenzaw tnaqqis “irriversibbli” fil-produzzjoni ekonomika u l-impjieg, oħrajn se jkollhom jgħaddu minn ristrutturar drammatiku. Dan se jkun jirrikjedi approċċ politiku komprensiv u investiment massiv, kemm pubbliku kif ukoll privat, u għandu jkun akkumpanjat minn swieq tax-xogħol lokali u reġjonali li jiffunzjonaw tajjeb.

7.2. Ir-rikonċiljazzjoni tal-ambizzjoni ta’ tranżizzjoni fit-tul mal-prijoritajiet fuq perjodu ta’ żmien qasir tista’ tkun ta’ sfida minħabba li jista’ ma jkunx faċli li tinkiseb l-approvazzjoni tal-pubbliku għal miżuri ta’ politika li għandhom effett immedjat limitat. Dan ipoġġi lir-reġjuni fi tranżizzjoni industrijali f’sitwazzjoni diffiċli. Minn naħa waħda, jeħtieġ li jlaħħqu mal-ħtieġa immedjata għal azzjoni minħabba li l-industriji tradizzjonali sejrin lura, biex jindirizzaw kwistjonijiet bħal qgħad ogħla, telf ta’ introjtu u kundizzjonijiet tal-għajxien li qed jiddeterjoraw għal partijiet tal-popolazzjoni, speċjalment gruppi żvantaġġati u vulnerabbli bħal persuni b’diżabilità jew l-anzjani. Min-naħa l-oħra, jeħtieġ li jieħdu azzjoni biex jaħtfu opportunitajiet assoċjati mal-modernizzazzjoni industrijali, bħalma huma opportunitajiet biex jattiraw industrija b’valur miżjud ogħla, il-ħolqien u/jew biex jattiraw kumpaniji u mudelli ta’ negozju ġodda u l-użu aħjar tat-teknoloġiji abilitanti. Meta jsiru żbalji hemm konsegwenzi politiċi li jistgħu jaffettwaw ukoll l-appoġġ għall-azzjoni klimatika. It-tkabbir tal-movimenti tal-lemin estrem fl-Ewropa u bnadi oħra jista’ parzjalment jiġi ntraċċat għad-deindustrijalizzazzjoni u reġjuni sħaħ li jitħallew jibqgħu lura ( 15 )

8. Laqgħa mar-reġjuni fi tranżizzjoni industrijali: riżultati ewlenin

8.1. Ir-rwol tar-reġjuni fil-proċess ta’ tranżizzjoni għandu jissaħħaħ fl-aġenda Ewropea. L-involviment ta’ amministrazzjonijiet reġjonali jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien tal-ekosistemi meħtieġa għal tranżizzjoni li tirnexxi. L-ippjanar fit-tul, approċċ b’saħħtu bbażat fuq il-post, speċjalizzazzjoni intelliġenti u aġenda tal-kapital uman issemmew bħala l-prerekwiżiti għal dan il-proċess.

8.2. Diversi reġjuni fl-Ewropa – speċjalment ir-reġjuni tal-faħam u l-azzar – diġà għaddew minn tranżizzjoni għal raġunijiet ta’ aġenda ekonomika jew klimatika. Il-prekundizzjoni ewlenija għal tranżizzjoni li tirnexxi hija approċċ inklużiv u antiċipatorju biex jiżgura li n-nies ikollhom futur deċenti. Dan jinkludi t-tfassil ta’ pjan direzzjonali realistiku, il-ħolqien tal-infrastruttura meħtieġa tar-riċerka, u l-provvista ta’ faċilitajiet teknoloġiċi, innovattivi, akkademiċi u edukattivi, flimkien mal-finanzjament meħtieġ. Biex jiġi żgurat finanzjament adatt, l-istrumenti Ewropej ippjanati biex jappoġġjaw dawn ir-reġjuni (eż. il-Fond Ewropew għal Tranżizzjoni Ġusta) m’għandhomx jissostitwixxu l-isforzi nazzjonali.

9. Finanzjament u appoġġ għal attivitajiet u proġetti relatati mat-tranżizzjoni fil-livell tal-UE

9.1. Il-proċess ta’ tranżizzjoni industrijali jista’ jipprovdi opportunitajiet enormi, iżda biex dawn jiġu sfruttati hemm bżonn investiment sostanzjali f’manifattura avvanzata u infrastruttura aċċessibbli, kif ukoll riċerka u innovazzjoni. Dan jitlob ukoll spiża inizjali, li tinkludi benefiċċji u spejjeż li jissostitwixxu l-introjtu għal taħriġ (mill-ġdid) tal-ħaddiema.

9.2. Hemm ħafna strumenti diġà fis-seħħ, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-UE, biex jappoġġjaw attivitajiet u proġetti relatati mat-tranżizzjoni. L-objettiv li tinkiseb tranżizzjoni ġusta ġie mtenni wkoll fil-pjan ta’ rkupru tal-UE. Madankollu, il-miżuri ta’ appoġġ għall-politika ta’ spiss wisq jiġu mfassla u implimentati b’mod indipendenti f’livelli differenti ta’ gvern, bi ftit jew xejn koordinazzjoni u ftit monitoraġġ u evalwazzjoni.

9.3. Il-KESE jappella lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew biex iżidu u jallokaw biżżejjed fondi għall-ħtiġijiet ta’ investiment fil-QFP 2021-2027 biex titwettaq tranżizzjoni ekoloġika u diġitali reali u radikali. Biex jinkiseb finanzjament suffiċjenti, il-KESE jirrakkomanda wkoll li titwessa’ l-firxa tar-riżorsi proprji, possibbilment biex jinkludu taxxa fuq is-servizzi diġitali, Bażi Komuni Konsolidata tat-Taxxa Korporattiva, u taxxa fuq it-tranżazzjonijiet finanzjarji ( 16 )

9.4. Fil-perjodu ta’ programmazzjoni kurrenti, ir-regoli applikabbli għal kumpaniji kbar li rċevew appoġġ mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jistipulaw li għandhom iħallsu lura dik il-kontribuzzjoni jekk, fi żmien għaxar snin mill-ħlas finali tal-għajnuna li rċevew, l-attività produttiva tiġi delokalizzata barra l-Unjoni (l-Artikolu 71(2) tar-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 17 ) ). Il-KESE jemmen li d-dispożizzjonijiet għandhom jissaħħu għall-perjodu ta’ programmazzjoni futur sabiex jippromovu r-ripatrijazzjoni tal-impjiegi u jiggarantixxu l-koeżjoni, jippreservaw in-nisġa/il-kapaċità produttiva, jagħtu spinta lill-impjieg u jippromovu “żvilupp territorjali” aktar sostenibbli.

9.5. Il-KESE jappoġġja wkoll it-titjib tal-governanza fiskali tal-UE filwaqt li jitqiesu r-riskji għas-sostenibbiltà u jittieħdu t-tagħlimiet mill-iskrinjar tal-aħjar prattiki u tal-pjani fiskali rigward l-ibbaġitjar ekoloġiku. Barra minn hekk, huma meħtieġa inċentivi fiskali biex jipperswadu lill-kumpaniji u lill-individwi biex jinvestu f’inizjattivi ekoloġiċi b’impatt soċjali ( 18 )

9.6. L-isfidi li l-Ewropa qed tiffaċċja bit-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika u diġitali jirrikjedu investimenti massivi li ma jistgħux jiġu indirizzati għal kollox mill-fondi pubbliċi u l-finanzjament tradizzjonali permezz ta’ self mill-banek. Se jkunu meħtieġa ammonti kbar ta’ investiment mis-settur privat. B’mod koerenti, għandu jiġi stabbilit mekkaniżmu li jidderieġi r-riżorsi finanzjarji tas-settur privat lejn investimenti konformi mal-kriterji ESG (kriterji ambjentali, soċjali u ta’ governanza). L-istrateġiji dwar l-Unjoni Bankarja, l-Unjoni tas-Swieq Kapitali, il-finanzi sostenibbli, il-finanzi diġitali u l-SMEs għalhekk kollha jsaħħu lil xulxin u jiġġustifikaw li l-fondi jiġu kanalizzati lejn proġetti aktar produttivi. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-ħolqien tal-Pjattaforma dwar Finanzi Sostenibbli u jantiċipa aċċellerazzjoni fl-iżvilupp tat-tassonomija soċjali.

10. Implikazzjonijiet għall-impjieg

10.1. Minħabba li t-tranżizzjoni industrijali ħafna drabi tirrikjedi bidla minn industriji tal-manifattura qodma u tradizzjonali għal attivitajiet orjentati lejn il-futur (anke f’setturi tradizzjonali), din tista’ twassal għal qgħad ogħla mill-medja (tal-anqas temporanjament) minħabba deindustrijalizzazzjoni ikkonċentrata lokalment u minħabba li l-bażi tal-ħiliet tinsab f’setturi li sejrin lura. L-antiċipazzjoni u l-involviment tar-rappreżentanti tal-ħaddiema fil-livell tal-fergħa u tal-intrapriża u qabel ma jittieħdu d-deċiżjonijiet huma fundamentali. Huwa kruċjali li l-politiki biex jindirizzaw it-tranżizzjoni industrijali jgħinu lill-ħaddiema u lill-komunitajiet lokali, speċjalment ħaddiema b’diżabilità u ħaddiema oħra minn gruppi vulnerabbli, biex jimmaniġġjaw it-tranżizzjoni bl-anqas tfixkil possibbli filwaqt li jkollhom l-aqwa benefiċċji potenzjali.

10.2. Ħiliet

10.2.1. It-tranżizzjoni b’suċċess fix-xogħol tal-futur tirrikjedi li l-politiki dwar l-impjieg u l-iżvilupp tal-ħiliet jiġu adattati għall-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol lokali. Fl-istess ħin, il-provvista tal-ħiliet jeħtieġ li titqabbel mad-domanda għall-ħiliet. L-antiċipazzjoni aħjar tas-sett futur tal-ħtiġijiet b’rabta mal-ħiliet, u l-provvista adatta permezz ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet ħaddiema, inkluż permezz tal-aċċess għat-tagħlim tul il-ħajja, għandhom jiġu kkombinati ma’ politiki li jistimolaw l-investiment f’sorsi ġodda ta’ impjieg u tkabbir tal-produttività. Ir-R&Ż tal-industrija għandhom ifittxu speċifikament opportunitajiet biex jistabbilixxu tmexxija teknoloġika, li min-naħa tagħha se toħloq opportunitajiet għat-titjib tal-ħiliet. L-istituti tekniċi, l-organizzazzjonijiet professjonali u l-NGOs, kif ukoll l-aġenziji pubbliċi tal-impjieg, se jkollhom ukoll rwol ewlieni x’jaqdu biex jipprovdu riżerva fil-forma ta’ programmi ta’ taħriġ mill-ġdid.

10.2.2. Il-KESE jinnota li l-appoġġ lill-persuni b’taħriġ fi tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi ġusti se jibda bil-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali u bl-iżgurar tar-rikonoxximent u ċ-ċertifikazzjoni ta’ korsijiet ta’ taħriġ li jippermettu li t-tagħlim mhux formali u informali jkun parti sħiħa mill-kwalifiki ta’ persuna ( 19 )

10.3. L-Aġenda għall-Ħiliet għandha tagħti aktar attenzjoni għall-iżvilupp tal-kompetenzi ewlenin matul iċ-ċikli/kurrikuli ta’ edukazzjoni obbligatorja, kif ukoll għat-tagħlim taż-żgħażagħ u tal-adulti.

10.4. Il-Kummissjoni ppubblikat Pjan ta’ Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali (2021-2027) ( 20 ) . Din għandha tkun strateġija trasversali li tista’ wkoll iżżid l-importanza strateġika tal-edukazzjoni u t-taħriġ fost l-oqsma tal-politika fil-livell Ewropew.

10.5. Pjan ta’ Azzjoni għall-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali

It-tranżizzjonijiet ġusti jirrikjedu politiki soċjali adegwati biex jappoġġjaw kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin, negozjar kollettiv li jiffunzjona tajjeb u sistemi ta’ relazzjonijiet industrijali, u l-provvediment ta’ protezzjoni soċjali adatta biex tgħin lill-ħaddiema fi tranżizzjoni. Il-KESE jixtieq iressaq xi proposti għall-pjan ta’ azzjoni li jmiss tal-Kummissjoni biex timplimenta l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

10.5.1. Il-KESE jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha tivvaluta mill-ġdid l-adegwatezza tal- acquis rilevanti tal-liġi tal-UE dwar ix-xogħol, billi ssaħħu sabiex jappoġġja aħjar tranżizzjoni ġusta għall-ħaddiema.

10.5.2. Id-dritt għas-sikurezza u s-saħħa huwa dritt fundamentali fuq il-post tax-xogħol għall-ħaddiema kollha, irrispettivament mir-relazzjoni ta’ impjieg tagħhom jew mit-tip ta’ mudell ta’ negozju li jaħdmu fih. Il-KESE jinsab imħasseb ħafna li xi tipi ġodda ta’ xogħol maħluqa mit-tranżizzjonijiet klimatiċi u diġitali jistgħu jaqgħu barra mill-ambitu tad-dispożizzjonijiet dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Barra minn hekk, diġà ntwerew riskji sinifikanti fil-postijiet tax-xogħol diġitalizzati, bħall-intensifikazzjoni tax-xogħol, l-istress u l-vjolenza psikosoċjali ( 21 ) , u fil-futur nistgħu nistennew li naraw inċidenti kkawżati mill-Intelliġenza Artifiċjali ( 22 ) , inċidenti li ma rridux inħallu jseħħu. Il-KESE għalhekk jitlob li l-ħaddiema kollha fl-UE jiġu protetti mil-leġiżlazzjoni dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ( 23 )

10.5.3. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tirrevedi regolarment ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data u r-regolamenti relatati fid-dawl tal-iżviluppi teknoloġiċi ( 24 )

10.5.4. Id-djalogu soċjali, fil-livell nazzjonali u Ewropew, għandu rwol ewlieni fit-tfassil tal-politiki ekonomiċi, tax-xogħol u soċjali. Il-KESE jappoġġja l-iżvilupp, fil-qafas tad-djalogu soċjali fil-livelli nazzjonali u Ewropej xierqa, ta’ miżuri xierqa dwar “tranżizzjoni ġusta” biex jimmaniġġjaw, ibiddlu u jintroduċu protezzjoni minima f’każijiet ta’ postijiet tax-xogħol organizzati mill-ġdid jew tkeċċijiet kollettivi li jirriżultaw minn tranżizzjonijiet (teknoloġiċi, demografiċi, tal-globalizzazzjoni, tat-tibdil fil-klima u tal-ekonomija ċirkolari), inkluż id-dritt ta’ involviment f’negozjar kollettiv biex jiġi antiċipat it-tibdil u jiġi pprovdut appoġġ lill-ħaddiema affettwati (adattament tad-Direttiva dwar sensji kollettivi) ( 25 )

10.5.5. Il-KESE jtenni l-ħtieġa għal konsultazzjoni u informazzjoni għall-ħaddiema u r-rappreżentanti tagħhom meta jiġu introdotti bidliet, teknoloġiji ġodda u sistemi ta’ IA li jistgħu jwasslu għal bidliet fl-organizzazzjoni tax-xogħol, superviżjoni u kontroll tax-xogħol, u f’sistemi għall-valutazzjoni u r-reklutaġġ tal-ħaddiema. Id-drittijiet għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni, li jimplimentaw kif dovut id-Direttiva dwar il-Kunsilli tax-Xogħlijiet Ewropej, għandhom jiġu żgurati fl-intrapriżi kollha, u għandu jiġi introdott qafas armonizzat fil-livell tal-UE fir-rigward tal-parteċipazzjoni fil-livell tal-bord. Il-KESE għalhekk jitlob qafas Ewropew b’saħħtu u robust ta’ informazzjoni u ta’ konsultazzjoni, u parteċipazzjoni tal-ħaddiema ( 26 ) bħala aspett importanti fl-iżvilupp ta’ perkorsi ġusti u ekwi għar-rikostruzzjoni u/jew għat-tranżizzjonijiet ambjentali u diġitali. Il-Kummissjoni għandha tippromovi djalogu soċjali bil-ħsieb li tinvolvi l-ħaddiema fit-tranżizzjonijiet klimatiċi u diġitali fl-Istati Membri kollha u tissorvelja r-riżultati tiegħu permezz tas-Semestru Ewropew.

10.5.6. Hemm bżonn ta’ qafas għal ristrutturar soċjalment responsabbli u antiċipazzjoni tat-tibdil korporattiv li jikkomplementa l-informazzjoni eżistenti, id-drittijiet ta’ konsultazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-ħaddiema u li jikkorispondi mal-elementi ewlenin tal-Mudell Soċjali Ewropew ( 27 ) . Il-KESE jemmen li l-Kummissjoni Ewropea għandha tirrevedi l-Qafas ta’ Kwalità tal-UE għall-Antiċipazzjoni tal-Bidla u r-Ristrutturar kif ukoll tipproponi bażi legali għal kundizzjonijiet ta’ qafas speċifiċi li jikkonċernaw il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema sabiex ittejjeb l-involviment tal-ħaddiema fil-ġestjoni tal-isfidi tal-Patt Ekoloġiku u tat-trasformazzjoni diġitali ( 28 )

10.6. Kuntratt soċjali ġdid

Sabiex jiġu stabbiliti perkorsi għall-irkupru li jinvestu fl-impjiegi u jipproteġu d-drittijiet u l-paga li tiggarantixxi l-għajxien, sabiex jerġgħu jinbnew istituzzjonijiet b’saħħithom tas-suq tax-xogħol għall-ħaddiema kollha skont l-impenji tal-passat, u sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni soċjali, il-KESE jitlob li t-tranżizzjoni ġusta titqiegħed fil-qalba tal-irkupru permezz tad-djalogu soċjali, bl-involviment attiv tas-soċjetà ċivili biex tgħin fit-tfassil ta’ tranżizzjoni industrijali soċjali, ġusta u inklużiva.

Brussell, it-2 ta’ Diċembru 2020. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) EC Summer 2020 Economic Forecast: A deeper recession with wider divergences [Tbassir Ekonomiku tas-Sajf 2020 tal-KE: Riċessjoni aktar profonda b’diverġenzi usa’, (mhux disponibbli bil-Malti)].

(2) ĠU C 364, 28.10.2020, p. 1.

(3) ĠU C 429, 11.12.2020, p. 173.

(4) ĠU C 429, 11.12.2020, p. 6.

(5) Studju tal-KESE dwar Finding a new consensus on European civil society values and their evaluation (Insibu kunsens ġdid dwar il-valuri tas-soċjetà ċivili Ewropea u l-valutazzjoni tagħhom, [mhux disponibbli bil-Malti]).

(6) ĠU C 47, 11.2.2020, p. 64.

(7) ĠU C 353, 18.10.2019, p. 6.

(8) Framework Agreement for a Fair Transition of Coal Mining and Sustainable Development of the Mining Communities for the period 2019-2027 [Ftehim Qafas għal Tranżizzjoni Ġusta tal-Estrazzjoni tal-Faħam u l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Komunitajiet tal-Estrazzjoni tal-Faħam għall-perjodu 2019-2027] (Spanja); Jobs for the Climate [Impjiegi għall-Klima] (il-Portugall); Agreement of Social Partners on Just Transition and Climate Change [Ftehim tal-Imsieħba Soċjali dwar Tranżizzjoni Ġusta u t-Tibdil fil-Klima] (il-Greċja); Thyssenkrupp Steel Europe: Future Pact for Steel 20-30 [Thyssenkrupp Steel Europe: Patt Futur għall-Azzar 20-30 (il-Ġermanja] (Marzu 2020)).

(9) ĠU C 120, 14.4.2020, p. 1.

(10) Charveriat, C. and Bodin, E. (2020), Delivering the Green Deal: the role of a reformed European Semester within a new sustainable economy strategy [Nimplimentaw il-Patt Ekoloġiku: ir-rwol ta’ Semestru Ewropew riformat fi strateġija ġdida ta’ ekonomija sostenibbli].

(11) ĠU C 14, 15.1.2020, p. 1.

(12) ĠU C 311, 18.9.2020, p. 1.

(13) ĠU C 311, 18.9.2020, p. 1.

(14) ĠU C 311, 18.9.2020, p. 1.

(15) Rodríguez-Pose, A. (2017), “The revenge of the places that don’t matter (and what to do about it)”, Cambridge Journal of Regions, Economy and Society, Vol. 11, Nru 1, pp. 189–209.

(16) ĠU C 440, 6.12.2018, p. 106.

(17) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.

(18) ĠU C 311, 18.9.2020, p. 63.

(19) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 40.

(20) https://ec.europa.eu/education/sites/default/files/document-library-docs/deap-factsheet-sept2020_en.pdf

(21) ILO (2019) The Threat of Physical and Psychosocial Violence and Harassment in Digitalized Work (It-Theddida tal-Vjolenza Fiżika u Psikosoċjali u l-Fastidju fix-Xogħol Diġitalizzat, [mhux disponibbli bil-Malti]).

(22) ĠU C 47, 11.2.2020, p. 64.

(23) ĠU C 14, 15.1.2020, p. 52.

(24) ĠU C 47, 11.2.2020, p. 64.

(25) ĠU C 14, 15.1.2020, p. 1.

(26) ĠU C 10, 11.1.2021, p. 14.

(27) ĠU C 161, 6.6.2013, p. 35.

(28) ĠU C 364, 28.10.2020, p. 1.

(29) ĠU C 190, 5.6.2019, p. 1.

(30) Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar it-Tisħiħ tal-Protezzjoni tal-Introjtu Minimu għall-Ġlieda Kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali matul il-Pandemija tal-COVID-19 u Lil Hinn Minnha.

(31) ĠU C 97, 24.3.2020, p. 32.

(32) ĠU C 429, 11.12.2020, p. 159.

(33) ĠU C 364, 28.10.2020, p. 1.

(34) COM(2020) 682 final.