[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussell, 20.7.2010 KUMM(2010) 400 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONILIL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Dwar il-Progress tal-Bulgarija taħt il-Mekkaniżmu ta' Kooperazzjoni u Verifika {SEG(2010) 948} RAPPORT MILL-KUMMISSJONILIL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Dwar il-Progress tal-Bulgarija taħt il-Mekkaniżmu ta' Kooperazzjoni u Verifika 1. INTRODUZZJONI L-għan tal-Mekkaniżmu ta' Kooperazzjoni u Verifika (MKV)[1], stabbilit mal-adeżjoni tar-Rumanija fl-UE, huwa li jgħin tiġi stabbilita sistema amministrattiva u ġudizzjarja imparzjali, indipendenti u effettiva attrezzata tajjeb biex fost l-oħrajn tikkumbatti l-korruzzjoni u l-krimitalità organizzata. Dan jinvolvi li jsiru ċerti bidliet fundamentali, li jieħdu ż-żmien u wkoll jeħtieġu appoġġ politiku wiesa' matul il-firxa politika kif ukoll fis-soċjetà in ġenerali. Fl-istess waqt, dawn il-bidliet huma investiment indispensabbli fil-futur tal-Bulgarija – sistema amministrattiva u ġudizzjarja effettiva hija meħtieġa għal finanzi pubbliċi b'saħħithom u żvilupp soċjo-ekonomiku stabbli. Huwa wkoll neċessarju biex jgħin lill-Bulgarija twettaq ir-rwol sħiħ tagħha bħala membru tal-UE f'oqsma bħall-ġustizzja u l-affarijiet interni. Dan ir-rapport huwa r-raba' rapport annwali minn meta twaqqaf il-MKV[2]. Jippreżenta l-evalwazzjoni tal-Kummissijoni dwar l-istat tal-proċess ta' riforma u jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar x'jeħtieġ isir sabiex jitkomplew ir-riformi neċessarji. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-MKV jaqdi skop utili: - għall-Bulgarija billi jipprovdi evalwazzjonijiet u rakkomandazzjonijiet oġġettivi dwar fejn hu meħtieġ li tittieħed azzjoni. - għall-Istati Membri l-oħra li jistgħu jsegwu l-progress u jipprovdu sostenn xieraq lill-Bulgarija. Fir-rapport ta' din is-sena il-Kummissjoni tixħet l-attenzjoni fuq il-momentum ta' riforma qawwi li ġie stabbilit fil-Bulgarija mill-aħħar rapport tal-Kummissjoni f'Lulju 2009 'l hawn. L-istrateġija l-ġdida għal riforma ġudizzjarja turi li teżisti rieda politika qawwija fil-Bulgarija biex titwettaq riforma tal-ġudikatura profonda u dejjiema. Ir-rapport jirrakkomanda wkoll li l-Bulgarija ttejjeb il-prattiki ġudizzjarji tagħha sabiex tippermetti lill-ġudikatura taġixxi b'mod iktar pro-attiv u biex turi sens ta' responsabbiltà iktar qawwi. 2. IL-QAGħDA TAL-PROċESS TA’ RIFORMA FIL-BULGARIJA Kisbiet Minn Lulju 2009 'l hawn, il-Bulgarija adottat riformi importanti tal-proċeduri penali tagħha. Qed tiġi diskussa leġiżlazzjoni biex issaħħaħ il-konfiska tal-assi u biex ittejjeb il-protezzjoni kontra l-kunflitt ta' interess. Ġiet imsaħħa l-organizzazzjoni strutturali tal-uffiċċju tal-prosekutur biex tittratta l-frodi u l-kriminalità organizzata. Għall-ewwel darba l-kriminalità organizzata qed tiġi ttrattata minn meta beda jiffunzjona l-MKV. F'Ġunju il-Gvern adotta strateġija fit-tul ambizzjuża u estensiva li tipprovdi l-manwal ta' riferiment għal riforma komprensiva tal-ġudikatura. Ir-riformi l-iktar urġenti biex titjieb l-effiċjenza, il-kontabbiltà u l-konsistenza fil-proċess ġudizzjarju permezz ta' emendi għall-Att dwar is-Sistemi Ġudizzjarji bħalissa jinsabu fil-proċess ta’ konsultazzjoni fi ħdan il-Gvern. L-ispinta qawwija mill-gvern lejn riforma qed tagħti xi riżultati fis-sistema ġudizzjarja. Allegazzjonijiet ta' korruzzjoni fi ħdan il-ġudikatura f'April qed jintlaqgħu b'rispons dixxiplinarju u kriminali iktar qawwi milli fil-passat. In-numru ta' atti ta' akkuża għal kriminalità organizzata żdied u ngħataw sentenzi iktar ħorox, iżda li għadhom ma ġewx infurzati, f'kawża li tinvolvi frodi fuq skala kbira ta' fondi tal-UE f'April u f'Ġunju. Fl-istess ħin, l-analiżi tal-Kummissjoni turi li għadhom jeżistu nuqqasijiet importanti fil-prattika ġudizzjarja kemm fil-livell tal-prosekuzzjoni kif ukoll fil-livell tal-qorti. Il-proċess ġudizzjarju fil-Bulgarija ibati minn nuqqas ta' inizjattiva u kapaċità professjonali. Investigazzjonijiet kumplessi juru nuqqas ta' direzzjoni u skop, il-proċeduri huma wisq formali u wisq twal u ħafna drabi jfallu fil-qorti. L-analiżi tal-Kummissjoni turi wkoll li għad hemm nuqqasijiet rigward il-prevenzjoni tal-korruzzjoni u l-protezzjoni kontra l-kunflitt ta' interess. Implimentazzjoni effettiva tal-istrateġija nazzjonali l-ġdida kontra l-korruzzjoni adottata f'Novembru 2009 għadha ma bdietx. L-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-kunflitt ta' interess mhijiex effettiva biżżejjed. In-nuqqasijiet fl-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ akkwist pubbliku huma mifruxa sew. Biex issaħħaħ il-prevenzjoni tal-korruzzjoni u l-kunflitt ta' interess, il-Bulgarija għandha ssegwi l-pjani tagħha li toħloq kummissjoni speċjali u indipendenti għall-protezzjoni kontra l-kunflitt ta' interess, tħaffef l-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni għal strateġija nazzjonali kontra l-korruzzjoni u ssaħħaħ il-leġiżlazzjoni dwar il-konfiska tal-assi. Riforma tal-Ġudikatura Bl-emendi għall-Kodiċi tal-Proċedura Penali adottati fl-aħħar ta' Mejju, il-Bulgarija qed timplimenta rakomandazzjonijiet li sarulha żmien ilu mill-esperti u mill-ġudikatura biex tnaqqas restizzjonijiet proċedurali importanti sabiex ittejjeb il-proċess ġudizzjarju. Ħlief għal xi eċċezzjonijiet, il-Kodiċi tal-Proċedura Penali issa jippermetti li l-pulizija jistgħu jagħtu xhieda fil-qorti u jipprovdi għall-protezzjoni tal-identità tax-xhieda. Avukati tad-difiża f'riżerva issa jistgħu jiġu assenjati b'deċiżjoni tal-qorti biex jiġu evitati attentati mill-konvenuti biex idewwmu s-smiegħ fil-qorti għal raġunijiet mhux ġustifikati. Il-modalitajiet proċedurali biex jintużaw id-dikjarazzjonijiet li jagħtu x-xhieda fil-qorti miġbura waqt l-investigazzjoni tjiebu u informazzjoni mgħoddija mill-OLAF issa tista' tintuża bħala evidenza. Il-bidliet li introduċiet il-Bulgarija jindirizzaw għal uħud mill-iktar ostakoli komuni li wieħed jiltqa' magħhom fil-Bulgarija u jistgħu għaldaqstant jiġu kkunsidrati bħala pass importanti 'l quddiem. Madanakollu, biex jinkisbu l-benefiċċji mistennija ta' iktar flessibbiltà fil-proċeduri penali f'termini ta' numru ikbar ta' atti ta' akkuża, proċessi ġudizzjarji iqsar u sanzjonijiet deterrenti, il-Bulgarija teħtieġ tinvesti biex issaħħaħ il-prattika ġudizzjarja. Minkejja li l-liġi teħtieġ li l-maġistrati jieħdu azzjoni għall-benefiċċju tal-ġustizzja ladarba jinġieb għall-attenzjoni tagħhom is-suspett ta' reat, dan id-dover rarament jitwettaq b'mod effettiv. Fil-prattika, il-Kummissjoni osservat nuqqas ta' rieda min-naħa tal-prosekuzzjoni biex tiftaħ investigazzjonijiet fuq il-bażi ta' ħjiel ovvji u ssegwi investigazzjonijiet kumplessi u li jieħdu ż-żmien. Pereżempju, prattika standard tal-prosekuzzjoni fil-każ tal-indikazzjonijiet ta' frodi serji, dak li jinħareġ mandat għal tfittxija mingħajr avviż, rarament tkun imħaddma. Din in-nuqqas ta' inizjattiva mill-prosekuzzjoni żżid mal-prattika tal-qorti fejn, fl-ammissibbiltà ta' evidenza, ħafna drabi tingħata iktar importanza lir-rispett lejn kriterji formali u restrittivi milli lill-kwalità tal-evidenza. Nuqqasijiet rigward il-kontabbiltà tal-ġudikatura għadhom jippersistu. Minn Lulju 2009, il-ġudikatura Bulgara ffaċċjat sensiela ta' allegazzjonijiet ta' korruzzjoni, qligħ mill-użu tal-influwenza u ġestjoni ħażina li għamlu ħsara lir-reputazzjoni pubblika tagħha. Fir-rapport interim ta' Marzu 2010, il-Kummissjoni insistiet fuq eżami sħiħ dixxiplinarju u kriminali ta' dawn l-allegazzjonijiet. Rigward allegazzjonijiet ta' korruzzjoni rigward ħatriet ġudizzjarji għoljin fit-tieni nofs tal-2009, tliet maġistrati tkeċċew, u 15-il sanzjoni dixxiplinarja oħra kienu imposti. Żewġ membri tal-KSM irriżenjaw iżda żammew il-pożizzjonijiet tagħhom ta' maġistrati. Il-proċedimenti dixxiplinarji li nbdew kontra wieħed minnhom għadhom għaddejjin. L-iktar każ reċenti f'April ta' din is-sena rigward it-trasferiment ta' art b'valur għoli lil membri tal-familja ta' maġistrati għoljin bi prezz inqas minn dak tas-suq, wassal lill-KSM u lill-prosekuzzjoni biex jiftħu investigazzjonijiet dixxiplinarji u kriminali kontra l-maġistrati kollha involuti, iżda r-riżultat għadu mhux magħruf. Biex tipproteġi r-reputazzjoni tal-magistratura, il-Bulgarija teħtieġ tkompli ssaħħaħ il-kontabbiltà tal-ġudikatura permezz ta' applikazzjoni stretta tal-mezzi legali u dixxiplinarji kollha sabiex tissanzjona l-korruzzjoni. Biex titjieb il-prassi ġudizzjarja huma meħtieġa riformi globali. Dawn ir-riformi huma relatati ma' titjib fil-curricula tal-istudji u t-taħriġ legali, ma' tibdil fis-sistema ta' evalwazzjoni biex jinħolqu inċentivi ta' karriera għal komportament pro-attiv u ma' titjib fil-proċeduri tal-għażla u tal-ħatra. L-istrateġija l-ġdida tal-Bulgarija għar-riforma tal-ġudikatura tiffoka fuq l-iżvilupp tar-riżorsi umani fi ħdan il-ġudikatura biex tindirizza ħafna minn dawn id-dgħufijiet. Abbozzi ta' emendi għall-Att dar is-Sistemi Ġudizzjarji, li għandu jintroduċi xi titjib importanti f'dan il-qasam, bħalissa jinsabu fil-proċess ta’ konsultazzjoni fi ħdan il-Gvern. Emendi għall-Att dwar is-Sistemi Ġudizzjarji (ASĠ) għandhom iwasslu wkoll għal titħiħ konsiderevoli tar-rwol u reponsabbiltajiet tal-Kunsill Ġudizzjarju Suprem (KĠS). Jekk jiġi adottat, l-Att ikun jeħtieġ li l-KĠ iħejji analiżi annwali tal-piż tax-xogħol u jawtorizza lill-kunsill biex jibbilanċja mill-ġdid il-persunal u jiftaħ jew jagħlaq qrati fuq il-bażi tal-informazzjoni miġbura dwar il-piż tax-xogħol. L-emendi għandhom ukoll iżidu t-trasparenza tad-deċiżjonijiet tal-ħatra u jtejbu l-kontabbiltà billi jintroduċu vot miftuħ u raġunament dettaljat tad-deċiżjonijiet u billi jikkonċentraw il-poteri dixxiplinarji kollha fil-KĠS. Barra minn hekk, il-membri tal-kunsill issa se jkunu espressament ipprojbiti milli jivvutaw f'sitwazzjonijiet fejn jista' jkun hemm kunflitt ta' interess. Minn Lulju 2009 'l hawn, l-ispezzjoni tal-KĠS kompliet tidentifika dgħufijiet fil-prattika ġudizzjarja, li qed jinġiebu għall-attenzjoni tal-kapijiet tal-qrati fil-forma ta' rakkomandazzjonijiet u segwitu fi żjarat ta' ispezzjoni sussegwenti. Ħlief għar-Reġjun ta' Appell ta' Sofia, spezzjonijiet regolari mill-Ispettorat tal-KĠS issa ġie rrapurtat li koprew is-sistema ġudizzjarja Bulgara kollha. Flimkien mal-monitoraġġ tiegħu stess ta' każi f'livell għoli, il-kunsill issa għandu bażi tajba ta' informazzjoni rigward id-dgħufijiet fl-istruttura, d-dixxiplina u l-prattika. Bl-adozzjoni tal-emendi li jmiss għall-ASĠ, il-KĠS għandu juża r-rwol iktar b'saħħtu sabiex iniedi inizjattivi fvur it-titjib tal-effiċjenza tal-ġustizzja, il-konsistenza tal-prassi ġudizzjarja u l-kontabbiltà tal-ġudikatura. Il-Kummissjoni se tagħmel monitoraġġ fuq il-progress rigward dan fir-rapport li jmiss. Il-Ġlieda kontra l-Kriminalità Organizzata B'segwitu għal rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, il-Bulgarija ħolqot timijiet konġunti permanenti għal każi ta' kriminalità organizzata immexxijin mill-prosekuzzjoni. It-timijiet jinkludu uffiċjali tal-pulizija, maġistrati investigattivi u membri tal-pertsunal tal-Aġenzija Statali għas-Sigurtà Nazzjonali (ASSN). Għalissa, dawn it-timijiet qed jiffukaw fuq għadd żgħir ta' każi bi profil għoli li huma assenjati bi qbil bejn il-Prosekutur Ġenerali, il-Ministru tal-Intern u d-Direttur tal-ASSN. Għandha tiġi kkunsidrata l-estensjoni ta' din is-sistema organizzattiva li tipprometti għall-każi kollha ta' kriminalità organizzata, kif ukoll li tinkludi membri tal-Kummissjoni għall-prova tal-akkwist ta' propjetà permezz ta' attività kriminali (Commission for the establishment of property acquired through criminal activity - CEPACA) fi stadju bikri tal-investigazzjoni. Il-Bulgarija żiedet ukoll l-isforzi tagħha billi wettqet għadd ta' rejds mill-pulizija fuq gruppi ta' kriminalità organizzata minkejja li ġie rrappurtat li kien hemm ftit segwitu ġudizzjarju għal dawn ir-rejds. Minn Lulju 2009 'l hawn il-Bulgarija tista' turi numru ikbar ta' atti ta' akkuża fil-każi ta' kriminalità organizzata. Madanakollu, fil-livell ta' qorti kien hemm ftit żvilupp f'każi importanti. S'issa il-maġġoranza tas-sentenzi f'każi ta' kriminalità organizzata huma r-riżultat ta’ patteġġamenti u l-proċedura mħaffa u xi drabi jkunu ta’ inqas mill-minimu legali tal-piena, wara li l-konvenut jammetti. Il-ġudikatura Bulgara trid turi li hija kapaċi tippronunċja sanzjonijiet deterrenti għal reati serji. Minkejja li d-dejta għall-2009 turi rekord pożittiv ma jaqtax rigward l-iffriżar u l-konfiska ta' assi minn attività kriminali mill-Kummissjoni għall-prova tal-akkwist ta' propjetà permezz ta' attività kriminali (CEPACA), in-numru ta' deċiżjonijiet mill-qrati li jikkonfermaw il-konfiska għadu baxx ħafna. Wara Mejju 2009 ġew irreġistrati żewġ deċiżjonijiet finali oħra u żewġ każi ġew rifjutati, filwaqt li 206 talbiet għadhom pendenti mal-qrati. Minħabba li l-iffriżar u l-konfiska ta' assi preżunti kriminali hija sanzjoni effettiva u ġġorr deterrent importanti fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-Bulgarija għandha ssaħħaħ ulterjorment dan l-istrument effettiv. Il-Ġlieda kontra l-Korruzzjoni Il-Bulgarija żiedet l-isforzi tagħha biex tiġġieled kontra l-korruzzjoni f'livell għoli. Minn Lulju 2009 'l hawn, ġew irreġistrati diversi atti ta' akkuża kontra żewġ Membri tal-Parlament, tliet eks-ministri, tliet eks-ministri deputati u, għall-ewwel darba wkoll kontra aġent ministru. Barra minn hekk, numru ta' uffiċjali f'livell għoli u sindki ġew imressqa l-qorti għal korruzzjoni f'livell għoli. Il-Bulgarija saħħet il-kapaċità tat-tim konġunt li jittratta l-frodi fl-UE; sentenza ta' ħabs lil uffiċjal għoli għal korruzzjoni li tinvolvi fondi tal-UE ġie ippronunċjata, kif ukoll sentenzi f'żewġ każi emblematiċi rigward frodi b'fondi tal-UE u ħasil tal-flus. Ġew mogħtija sentenzi ta' 10 snin u 12-il sena ħabs għall-imputat ewlieni iżda ma ġewx imposti ordnijiet ta' detenzjoni mill-qorti. L-analiżi tal-Kummissjoni tal-prattika ġudizzjarja f'dan il-qasam televa għadd ta' dgħufijiet li jeħtieġ jiġu kkoreġuti. Fl-investigazzjoni tagħha ta' frodi li tinvolvi fondi tal-UE, hija meħtieġa strateġija globali u pro-attiva mill-prosekuzzjoni. Din l-istrateġija għandha twassal għal investigazzjonijiet sistematiċi ta' rabtiet bejn każi relatati, aspetti ta' kriminalità (finanzjarja) organizzata u rabtiet ma' skemi ta' frodi ta' awtoritajiet amministrattivi. Sabiex tiżdied il-ġlieda kontra l-korruzzjoni f'livell għoli, il-Bulgarija għandha tikkunsidra protezzjoni iktar qawwija tax-xhieda skont l-aħjar prassi fi Stati Membri oħra. Id-dejta li pprovdiet il-Bulgarija fl-ewwel sena tal-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess li kienet introdotta lejn l-aħħar tal-2008 turi li l-każi ta' kunflitt li ġew identifikati jew sanzjonati għadhom ftit ħafna u intbagħat ftit sinjali ta' korruzzjoni lill-prosekuzzjoni. Madankollu, fil-każ tal-amministrazzjoni ċentrali l-ispezzjonijiet saru aktar frekwenti u numru ta’ każi wasslu għal sanzjonijiet dixxiplinarji jew intbagħtu lill-prosekuzzjoni[3]. Il-Bulgarija għandha ssaħħaħ mill-aktar fis possibbli l-liġi dwar il-prevenzjoni tal-kunflitt ta' interess sabiex toħloq Kummissjoni ċentrali indipendenti inkarigata mill-implimentazzjoni tal-liġi. Il-Bulgarija adottat Stareġija Nazzjonali kontra l-Korruzzjoni f'Novembru 2009 u pjan ta azzjoni għall-implimentazzjoni tagħha. Il-pjan ta' azzjoni jipprevedi attivitajiet ta' prevenzjoni ambizzjużi madwar is-settur pubbliku bl-għajnuna ta' assistenza barranija; madanakollu l-implimentazzjoni għadha ma bdietx. Il-Bulgarija għadha ma ndirizzatx ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni rigward it-tisħiħ tal-ispettorati u ma tistax tirrapporta riżultati fit-tisħiħ tal-kunsilli reġjonali ta' kontra l-korruzzjoni. L-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku fil-Bulgarija tixhed dgħufijiet importanti. Il-Bulgarija tat bidu għal spezzjonijiet mill-awtoritajiet kompetenti li stabbilew rata ta' irregolarità ta' 60% fost l-offerti kollha vverifikati. Din ir-rata tilħaq kważi l-100% għal proġetti kbar ta' infrastruttura pubblika fejn l-awtoritajiet għandhom obbligu ta' kontroll ex-ante. Fl-istess ħin, l-awtoritajiet amminsitrattivi u ġudizzjarji mhumiex f'pożizzjoni li jipproteġu l-akkwist pubbliku kontra l-kunflitt ta' interess b'mod effettiv. Dan minħabba li jeżistu numru ta' dgħufijiet fl-istrutturi u l-proċeduri. Il-kapaċità tal-awtoritajiet amministrattivi biex jagħtu pariri dwar l-akkwist pubbliku u biex jagħmlu spezzjonijiet mhix adegwata. Il-kapaċità tal-Aġenzija tal-Ispezzjoni tal-Finanzi Pubbliċi ċkienet sostanzjalment; bħala riżultat, l-aġenzija wettqet kontrolli ex-post fuq 12% biss tal-offerti pubbliċi kollha fl-2009. Fl-istess ħin, verifiki amministrattivi ex-post ma jsegwux evalwazzjoni tar-riskju kif suppost. L-introduzzjoni ta’ sistema ta’ kontroll ex-ante għandha tgħin biex tneħħi nuqqasijiet fil-proċedura għal proġetti strutturali kbar. Madanakollu, l-aġenzija għall-Akkwist Pubbliku għandha nuqqas ta' kapaċità biex tivverifika l-legalità tal-offerti permezz ta' verifiki ex-ante u biex issegwi jekk ir-rakkomandazzjonijiet tagħha ikunux ġew segwiti. L-awtoritajiet amministrattivi differenti inkarigati mill-implimentazzjoni tal-aspetti varji tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku, il-provvediment ta' gwida, l-abbozzar ta' leġiżlazzjoni, is-segwitu ta' ilmenti u l-ispezzjonar ta' offerti pubbliċi, ma jikkooperawx sistematikament ma' xulxin għall-benefiċċju tal-implimentazzjoni tal-liġi. Sanzjonjiet amministrattivi li jistgħu jiġu imposti mhumiex ta' deterrent biżżejjed fil-każ ta' kunflitt ta' interess jew ta' korruzzjoni. Barra minn hekk, proċeduri interni ma jippermettux għal identifikar effettiv ta' kunflitt ta' interess li jista' jiġi kkomunikat lill-awtoritajiet tal-prosekuzzjoni. Għandu jiġi żgurat li jkun hemm ebda segwitu sistematiku ta' irregolaritajiet b'sanzjonijiet dixxiplinarji jew kriminali. 3. KONKLUżJONIJIET Minn Lulju 2009 'l hawn, il-Bulgarija stabbiliet momentum qawwi ta' riforma. Il-Bulgarija adottat titjib fil-proċeduri penali u tista' turi numru ikbar ta' atti ta' akkuża għal każi li jinvolvu l-korruzzjoni f'livell għoli u kriminalità organizzata. Għadhom jiġu konklużi ftit wisq każi fil-qorti. Teżisti ħtieġa għal titjib ta' prassi professjonali fi ħdan il-pulizija, il-prosekuzzjoni u l-qrati li għalihom hemm ħtieġa ta' għajnuna minn barra. Il-ġudikatura trid tieħu inizjattiva iktar spiss u turi sens iktar qawwi ta' responsabbiltà. Il-fondi pubbliċi jeħtieġ ikunu iktar protetti kontra l-frodi u l-kunflitt ta' interess. L-istrateġija l-ġdida tal-Bulgarija għal riforma ġudizzjarja, approvata mill-Gvern fit-23 ta' Ġunju turi determinazzjoni politika biex titwettaq riforma profonda tal-ġudikatura. L-istrateġija tindirizza n-nuqqasijiet attwali li għandhom jiġu indirizzati mill-Bulgarija bħala kwistjoni ta' prijorità nazzjonali u fi sforz konġunt mill-livell politiku, il-ġudikatura u s-soċjetà Bulgara. Is-suċċess ikun jeħtieġ impenn sostnut mill-Bulgarija, il-Kummissjoni u l-Istati Membri l-oħra. Il-Bulgarija stabbiliet sħubija ġdida mal-kummissjoni u tejbet il-kwalità tar-rappurtaġġ tagħha dwar il-progress taħt il-MKV. Il-Kummissjoni se tkompli tappoġġja lill-Bulgarija biex tagħmel progress ulterjuri taħt l-MKV u tippreżenta l-evalwazzjoni li jmiss fis-sajf tal-2011. 4. RAKKOMANDAZZJONIJIET Fid-dawl ta' din l-evalwazzjoni ta' progress mill-Bulgarija biex tilħaq il-parametri stabbiliti fl-MKV, il-Kummissjoni tistieden lill-Bulgarija biex tieħu azzjoni immedjata fl-oqsma li ġejjin: Rakkomandazzjonijiet rigward ir-Riforma tal-Ġudikatura Billi tfakkar fir-rakkomandazzjonijiet pendenti ta' Lulju 2009, l-aktar rigward il-ħtieġa li l-qrati kollha jippubblikaw is-sentenzi tagħhom onlajn, il-Kummissjoni tistieden lill-Bulgarija biex tieħu azzjoni immedjata fl-oqsma li ġejjin: 1. Timplimenta strateġija ġudizzjarja ġdida sabiex tagħmel riforma profonda tal-ġudikatura. Tadotta u timplimenta tibdil fl-Att dwar is-Sistemi Ġudizzjarji bil-ħsieb li jitjiebu t-taħriġ, l-evalwazzjoni u l-ħatriet fi ħdan il-ġudikatura u li jissaħħu il-kontabbiltà u l-effiċjenza tal-Kunsill Ġudizzjarju Suprem. Issaħħaħ il-kontabbiltà tal-ġudikatura permezz ta' applikazzjoni stretta tal-mezzi kollha legali u dixxiplinarji biex jiġu sanzjonati l-korruzzjoni u l-qligħ mill-użu tal-influwenza. 2. Ittejjeb il-prattika ġudizzjarja fi ħdan il-prosekuzzjoni u l-qrati permezz ta' analiżi dettaljata tan-nuqqasijiet, b'kooperazzjoni ma' esperti barranin. Tiżviluppa manwali tal-aħjar prassi, programmi ta' taħriġ u skemi ta' kowċing għal każi speċifiċi u tintroduċi superviżjoni ta' ġestjoni sistematika fil-qrati u l-uffiċċji tal-prosekuzzjoni. Tippromwovi taħriġ speċifiku u l-ispeċjalizzazzjoni ta' servizzi tal-pulizija, tal-prosekuturi u imħallfin sabiex ittejjeb il-kompetenzi u l-effettività tagħhom meta jsegwu każi kumplessi b'mod partikolari dawk li jirrigwardaw il-kriminalità ekonomika u finanazjarja u l-kriminalità organizzata. 3. Issegwi x-xogħol fuq Kodiċi Penali ġdid fid-dawl tal-Kunċett dwar il-Politika Penali l-ġdid li ġie adottat mill-Gvern fit-23 ta’ Ġunju 2010, li jagħti kontribut lill-effiċjenza ġudizzjarja permezz pereżempju tad-dekriminalizzazzjoni ta' reati li m'għadhomx jeżistu u reati żgħar. Tkompli tagħmel monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-kodiċijiet proċedurali ġodda u tikkunsidra titjib ulterjuri. Issegwi l-ħolqien ta' aġenzija ta' spezzjoni medika biex ittejjeb il-kwalità u r-rapidità taċ-ċertifikati tal-mard li jintalbu mill-qorti. Rakkomandazzjonijiet rigward il-Ġlieda kontra l-Kriminalità Organizzata Billi tfakkar fir-rakkomandazzjonijiet pendenti ta' Lulju 2009, l-aktar rigward il-ħtieġa li l-qrati kollha jippubblikaw is-sentenzi tagħhom onlajn, il-Kummissjoni tistieden lill-Bulgarija biex tieħu azzjoni immedjata fl-oqsma li ġejjin: 4. Issaħħaħ il-kapaċità tat-timijiet konġunti dwar il-kriminalità organizzata, testendi l-kompetenza tagħhom għall-każi kollha ta' kriminalità organizzata u tassoċja lis-CEPACA biex tiżgura l-iffriżar u l-konfiska ta' assi relevanti matul il-fażi investigattiva skont il-ħtiġiet operazzjonali. 5. Issegwi r-riforma tal-pulizija sabiex toħloq forza tal-pulizija kriminali kompetenti li kapaċi tapplika l-aħjar prassi ta' Stati Membri oħra. 6. Issaħħaħ ulterjorment il-liġi dwar il-konfiska tal-assi skont il-prinċipju ta' "konfiska ċivili mhux ibbażata fuq kundanna" u r-rakkomandazzjonijiet mill-Kummissjoni ta' Venezja tal-Kunsill tall-Ewropa, b'mod partikolari biex tiżgura l-applikazzjoni tal-liġi filwaqt li tirrispetta d-drittijiet fundamentali u l-libertajiet. Tikkunsidra d-dritt ta' inizjattiva għall-Kummissjoni għall-prova tal-akkwist ta' propjetà permezz ta' attività kriminali (CEPACA) biex tibda proċedimenti biex tiżgura u tikkonfiska assi, tintroduċi regoli biex tiżgura l-assi minn kmieni fil-fażi investigattiva b'kooperazzjoni mal-prosekuzzjoni u testendi l-grupp ta' persuni relatati biex tindirizza aħjar l-attività kriminali permezz tal-konfiska. Rakkomandazzjonijiet rigward il-Ġlieda kontra l-Korruzzjoni Filwaqt li tfakkar ir-rakkomandazzjonijiet pendenti ta' Lulju 2009, l-aktar rigward il-promozzjoni ta' investigazzjonijiet ex officio f'allegazzjonijiet ta' korruzzjoni u kunflitt ta' interess minn awtoritajiet amministrattivi, u ulterjorment issaħħaħ l-ispettorati u l-kunsilli reġjonali kontra l-korruzzjoni u tissalvagwardja l-whistle-blowers, il-Kummissjoni tistieden lill-Bulgarija biex tieħu azzjoni immedjata fl-oqsma li ġejjin: 7. Ittejjeb il-prassi ġudizzjarja fi frodi f'livell għoli u każi ta' korruzzjoni skont l-aħjar prassi fi Stati Membri oħra. Tapplika strateġija investigattiva globali u pro-attiva li sistematikament tinvestiga r-rabtiet bejn każi relatati, aspetti ta' kriminalità organizzata u rabtiet ma' awtoritajiet amministrattivi. Sabiex tiżdied il-ġlieda kontra l-korruzzjoni f'livell għoli, il-Bulgarija għandha tikkunsidra li tapplika l-possibbiltajiet legali għal detenzjoni f'każi serji b'mod iktar sever u ttejjeb il-protezzjoni tax-xhieda skont l-aħjar prassi fi Stati Membri oħra. 8. Issaħħaħ il-liġi dwar il-prevenzjoni tal-kunflitti ta' interess, partikolarment permezz ta' awtorità b'mandat pro-attiv inkarigat biex jidentifika u jissanzjona l-kunflitt ta' interess. Tħaffef l-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni biex timplimenta l-Istrateġija Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni. 9. Twettaq evalwazzjoni kontinwa tar-riskju rigward l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku u għal dan il-għan timmira lejn attivitajiet ta' prevenzjoni u kontroll b'manjiera pro-attiva u orjentata lejn ir-riżultati. Issaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet amminsitrattivi kompetenti biex twettaq spezzjonijiet ex-ante u ex-post u ssaħħaħ il-kapaċità tal-help desk fejn l-awtoritajiet kuntrattwali jistgħu jfittxu parir. Tiżgura li s-sanzjonijiet kollha li jeżistu għall-ksur ta' regoli dwar l-akkwist pubbliku kontra individwi, inklużi miżuri dixxiplinarji, ikunu implimentati kollha biex tissaħħaħ id-deterrenza. 10. Tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-akkwist pubbliku sabiex taggruppa mill-ġdid l-offerti bil-għan li tiġbor flimkien il-kompetenzi u toħloq ekonomiji ta' skala. Issaħħaħ l-isforzi ta' taħriġ għall-uffiċjali tal-awtoritajiet kompetenti sabiex tidentifika u tevita l-kunflitt ta' interess u irregolaritajiet importanti oħra fl-akkwist pubbliku. Tiżviluppa u tapplika l-aħjar prassi ta' kooperazzjoni sistematika bejn l-awtoritajiet amminsitrattivi kompetenti u l-awtoritajiet ġudizzjarji. [1] Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/929/KE tat-13 ta' Diċembru 2006 li tistabbilixxi mekkaniżmu għall-kooperazzjoni u l-verifika tal-progress fil-Bulgarija biex jiġu indirizzati l-parametri speċifiċi ta' riferiment fil-qasam tar-riforma ġudizzjarja u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata (ĠU L 354 tal-14.12.2006, p.58). [2] Ir-rapport huwa bbażat fuq informazzjoni li jibgħatu l-awtoritajiet Bulgari partikolarment b'rispons għal kwestjonnarju ddettaljat mill-Kummissjoni. F'dan ix-xogħol il-Kummissjoni kienet assistita minn esperti u kkonsultat dokumentazzjoni u informazzjoni minn diversi sorsi. Id-dokument ta' ħidma tal-persunal jippreżenta l-evalwazzjoni dettaljata tal-Kummissjoni tal-progress f'kull parametru stabbilit mid-deċiżjoni tal-MKV. [3] Matul il-perjodu Awwissu 2009 - Mejju 2010, il-Bulgarija tirrapporta li, fil-qafas tal-amministrazzjoni ċentrali, ġew irreġistrati 185 sinjal taħt il-liġi għall-prevenzjoni u l-kxif ta’ kunflitt ta’ interess u twettqu 198 spezzjoni. Ġew imposti sanzjonijiet dixxiplinarji fi 33 każ u nħarġu ordnijiet penali kontra 7 individwi.