ANNESS

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni — Linji Gwida dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali

ABBOZZ

WERREJ

1. Introduzzjoni 8

1.1. L-iskop u l-istruttura ta’ dawn il-Linji Gwida 8

1.2. Applikabbiltà tal-Artikolu 101 għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali 9

1.2.1. Introduzzjoni 9

1.2.2. Qafas analitiku 11

1.2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 12

1.2.4. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 13

1.2.5. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 14

1.2.6. Restrizzjonijiet anċillari 15

1.2.7. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 15

1.2.8. Akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li ġeneralment jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) 16

1.3. Relazzjoni ma’ gwidi u leġiżlazzjoni oħrajn 17

2. Akkordji ta’ Riċerka u Żvilupp 18

2.1. Introduzzjoni 18

2.2. Swieq rilevanti 19

2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 20

2.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 20

2.3.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 20

2.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 20

2.4. Akkordji koperti mill-BER tar-R&Ż 22

2.4.1. Distinzjoni bejn “riċerka u żvilupp konġunti” u “riċerka u żvilupp bi ħlas” u l-kunċett ta’ “speċjalizzazzjoni fil-kuntest tar-riċerka u l-iżvilupp” 23

2.4.2. L-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp u l-kunċett ta’ speċjalizzazzjoni fil-kuntest ta’ sfruttament konġunt 23

2.4.3. Assenjazzjoni jew liċenzjar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali 25

2.5. Kundizzjonijiet għal eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż 25

2.5.1. Aċċess għar-riżultati finali 25

2.5.2. Aċċess għall-għarfien espert preeżistenti 26

2.5.3. Kundizzjonijiet marbuta mal-isfruttament konġunt 26

2.5.4. Livelli limiti, ishma mis-suq u durata tal-eżenzjoni 26

2.6. Restrizzjonijiet fundamentali u esklużi 32

2.6.1. Restrizzjonijiet fundamentali 32

2.6.2. Restrizzjonijiet esklużi 34

2.7. Irtirar tal-benefiċċju tal-BER tar-R&Ż 35

2.8. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp li jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-BER tar-R&Ż 37

2.8.1. Titjib fl-effiċjenza 37

2.8.2. Indispensabbiltà 37

2.8.3. Trasferiment lill-konsumaturi 37

2.8.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 37

2.9. Meta ssir il-valutazzjoni 37

2.10. Eżempju 38

3. Akkordji ta’ Produzzjoni 40

3.1. Introduzzjoni 40

3.2. Swieq rilevanti 41

3.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 41

3.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 41

3.3.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 42

3.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 43

3.4. Akkordji koperti mill-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 46

3.4.1. Akkordji ta’ speċjalizzazzjoni 46

3.4.2. Dispożizzjonijiet oħrajn f’akkordji ta’ speċjalizzazzjoni 47

3.4.3. Distribuzzjoni konġunta u l-kunċett ta’ “konġunt” skont il-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 48

3.4.4. Servizzi skont il-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 48

3.4.5. Impriżi f’kompetizzjoni: kompetituri reali jew potenzjali 48

3.4.6. Livell limitu tas-sehem mis-suq u d-durata tal-eżenzjoni 48

3.4.7. Restrizzjonijiet fundamentali fil-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 50

3.4.8. Irtirar tal-benefiċċju tal-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 50

3.5. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) tal-akkordji ta’ produzzjoni li jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-BER ta’ Speċjalizzazzjoni 51

3.5.1. Titjib fl-effiċjenza 51

3.5.2. Indispensabbiltà 51

3.5.3. Trasferiment lill-konsumaturi 51

3.5.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 52

3.6. Akkordji dwar il-kondiviżjoni ta’ infrastruttura tal-mowbajl 52

3.7. Eżempji 54

4. Akkordji ta’ xiri 57

4.1. Introduzzjoni 57

4.2. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 58

4.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 58

4.2.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 58

4.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 59

4.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 63

4.3.1. Titjib fl-effiċjenza 63

4.3.2. Indispensabbiltà 63

4.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi 63

4.3.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 63

4.4. Eżempji 64

5. Akkordji ta’ Kummerċjalizzazzjoni 66

5.1. Introduzzjoni 66

5.2. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 67

5.2.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 67

5.2.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 67

5.2.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 68

5.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 69

5.3.1. Titjib fl-effiċjenza 69

5.3.2. Indispensabbiltà 70

5.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi 70

5.3.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 70

5.4. Konsorzji tal-offerti 70

5.5. Eżempji 72

6. Skambju ta’ informazzjoni 76

6.1. Introduzzjoni 76

6.2. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 78

6.2.1. Introduzzjoni 78

6.2.2. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni relatat mal-iskambju ta’ informazzjoni 79

6.2.3. In-natura tal-informazzjoni skambjata 80

6.2.4. Il-karatteristiċi tal-iskambju 82

6.2.5. Karatteristiċi tas-suq 86

6.2.6. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 87

6.2.7. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 88

6.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 89

6.3.1. Titjib fl-effiċjenza 89

6.3.2. Indispensabbiltà 89

6.3.3. Trasferiment lill-konsumaturi 89

6.3.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 90

6.4. Eżempji 90

7. Akkordji ta’ standardizzazzjoni 92

7.1. Introduzzjoni 92

7.2. Swieq rilevanti 92

7.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 92

7.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 92

7.3.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 94

7.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 94

7.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 99

7.4.1. Titjib fl-effiċjenza 99

7.4.2. Indispensabbiltà 99

7.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 101

7.4.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 101

7.5. Eżempji 101

8. Termini standard 102

8.1. Definizzjonijiet 102

8.2. Swieq rilevanti 102

8.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1) 102

8.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni 102

8.3.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop 103

8.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni 103

8.4. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3) 104

8.4.1. Effiċjenzi 104

8.4.2. Indispensabbiltà 104

8.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 105

8.4.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 105

8.5. Eżempji 105

9. Akkordji ta’ Sostenibbiltà 106

9.1. Introduzzjoni 106

9.2. Akkordji ta’ sostenibbiltà li ma jqajmux tħassib dwar il-kompetizzjoni 108

9.3. Valutazzjoni tal-akkordji ta’ sostenibbiltà skont l-Artikolu 101(1) 108

9.3.1. Prinċipji 108

9.3.2. Akkordji ta’ standardizzazzjoni tas-sostenibbiltà 109

9.4. Valutazzjoni tal-akkordji ta’ sostenibbiltà skont l-Artikolu 101(3) 112

9.4.1. Titjib fl-effiċjenza 112

9.4.2. Indispensabbiltà 112

9.4.3. Trasferiment lill-konsumaturi 113

9.4.4. Ma tiġix eliminata l-kompetizzjoni 117

9.5. Involviment tal-awtoritajiet pubbliċi 117

9.6. Eżempji 117

1. INTRODUZZJONI

1.1. L-iskop u l-istruttura ta’ dawn il-Linji Gwida

1. Dawn il-Linji Gwida ( 1 ) għandhom l-għan li jipprovdu ċertezza legali billi jgħinu lill-impriżi fil-valutazzjoni tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali tagħhom skont ir-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, filwaqt li jiżguraw protezzjoni effettiva tal-kompetizzjoni. Huma għandhom ukoll l-għan li jagħmluha aktar faċli għall-impriżi li jikkooperaw, b’modi li huma ekonomikament mixtieqa u b’hekk pereżempju jikkontribwixxu għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u li jrawmu r-reżiljenza tas-suq intern ( 2 )

2. Il-Linji Gwida jistabbilixxu l-prinċipji għall-valutazzjoni ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali u prattiki miftiehma skont l-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ( *1 ) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “l-Artikolu 101”) u jipprovdu qafas analitiku għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali: — akkordji ta’ riċerka u żvilupp, inkluża gwida dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru […] ta’ […] Diċembru 2022 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ riċerka u żvilupp (minn hawn ’il quddiem imsejħa “BER tar-R&Ż”) (il-Kapitolu 2), — akkordji ta’ produzzjoni, inkluża gwida dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru […] ta’ […] Diċembru 2022 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta’ akkordji ta’ speċjalizzazzjoni (minn hawn ’il quddiem imsejħa “BER ta’ Speċjalizzazzjoni”) (il-Kapitolu 3), — akkordji ta’ xiri (il-Kapitolu 4), — akkordji ta’ kummerċjalizzazzjoni (il-Kapitolu 5), — skambju ta’ informazzjoni (il-Kapitolu 6), — akkordji ta’ standardizzazzjoni (il-Kapitolu 7), — termini standard (il-Kapitolu 8).

3. Barra minn hekk, billi l-Kummissjoni hija impenjata li tilħaq l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku għall-Unjoni Ewropea ( 3 ) , dawn il-Linji Gwida jipprovdu gwida dwar kif l-aktar akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali komuni se jiġu vvalutati skont l-Artikolu 101 meta jsegwu objettivi ta’ sostenibbiltà (il-Kapitolu 9).

4. Minħabba l-għadd potenzjalment kbir ta’ tipi u kombinazzjonijiet ta’ ċirkostanzi ta’ kooperazzjoni orizzontali u tas-suq li fihom joperaw, huwa diffiċli li tiġi pprovduta gwida speċifika għal kull xenarju possibbli. Il-Linji Gwida ma jikkostitwixxux “lista ta’ kontroll” li tista’ tiġi applikata mekkanikament. Kull każ irid jiġi vvalutat abbażi tal-fatti tiegħu.

5. Dawn il-Linji Gwida japplikaw għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li jikkonċernaw oġġetti, servizzi u teknoloġiji.

6. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jikkombinaw stadji differenti ta’ kooperazzjoni, pereżempju, ir-riċerka u l-iżvilupp (“R&Ż”) u l-produzzjoni u/jew il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tagħhom. Tali akkordji huma koperti wkoll minn dawn il-Linji Gwida. Meta jintużaw dawn il-Linji Gwida għall-analiżi ta’ tali kooperazzjoni integrata, bħala regola ġenerali, il-kapitoli kollha li jappartjenu għall-partijiet differenti tal-kooperazzjoni se jkunu rilevanti. Madankollu, għall-valutazzjoni ta’ jekk ċerta mġiba normalment titqiesx bħala restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop jew bl-effett, dak li huwa stabbilit fil-kapitolu bħala li jappartjeni għal dik il-parti ta’ kooperazzjoni integrata li tista’ titqies bħala ċ-“ċentru tal-gravità” tagħha jipprevali għall-kooperazzjoni kollha.

7. Żewġ fatturi huma partikolarment rilevanti għad-determinazzjoni taċ-ċentru tal-gravità ta’ kooperazzjoni integrata: l-ewwel nett, il-punt tat-tluq tal-kooperazzjoni, u, it-tieni, il-grad ta’ integrazzjoni tal-funzjonijiet differenti li huma kkombinati. Għalkemm ma huwiex possibbli li tiġi pprovduta regola preċiża u definita li hija valida għall-każijiet kollha u għall-kombinazzjonijiet kollha possibbli, skont l-esperjenza miġbura, huwa possibbli li jiġi kkunsidrat, b’mod ġenerali, li: — iċ-ċentru tal-gravità ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jinvolvi kemm riċerka u żvilupp konġunti kif ukoll il-produzzjoni konġunta tar-riżultati jkun l-attivitajiet konġunti ta’ riċerka u żvilupp, minħabba li l-produzzjoni konġunta sseħħ biss jekk ir-riċerka u l-iżvilupp konġunti jirnexxu. Dan ifisser li r-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp konġunti huma deċiżivi għall-produzzjoni konġunta sussegwenti. Il-gwida fil-Kapitolu dwar l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp tipprevali f’dan il-każ. L-eżitu tal-valutazzjoni taċ-ċentru tal-gravità jkun differenti kieku l-partijiet kienu jinvolvu ruħhom fil-produzzjoni konġunta fi kwalunkwe każ, jiġifieri, irrispettivament mir-riċerka u l-iżvilupp konġunti. Dan ifisser li jenħtieġ li tali akkordji minflok jiġu vvalutati bħala akkordji ta’ produzzjoni konġunta u l-gwida fil-Kapitolu dwar l-akkordji ta’ produzzjoni tipprevali. Anki jekk l-akkordju jipprevedi integrazzjoni sħiħa fil-qasam tal-produzzjoni u integrazzjoni parzjali biss ta’ xi attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp, iċ-ċentru tal-gravità tal-kooperazzjoni jkun il-produzzjoni konġunta wkoll; — bl-istess mod, iċ-ċentru tal-gravità ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jinvolvi kemm speċjalizzazzjoni kif ukoll kummerċjalizzazzjoni konġunta tar-riżultati, normalment ikun l-ispeċjalizzazzjoni, minħabba li l-kummerċjalizzazzjoni konġunta sseħħ biss minħabba l-kooperazzjoni fl-attività ta’ speċjalizzazzjoni; — iċ-ċentru tal-gravità ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jinvolvi produzzjoni konġunta u kummerċjalizzazzjoni konġunta tal-prodotti, normalment ikun il-produzzjoni konġunta, minħabba li l-kummerċjalizzazzjoni konġunta ġeneralment isseħħ biss minħabba l-kooperazzjoni fl-attività ewlenija tal-produzzjoni konġunta.

8. It-test taċ-ċentru tal-gravità japplika biss għar-relazzjoni bejn il-kapitoli differenti ta’ dawn il-Linji Gwida, mhux għar-relazzjoni bejn ir-regolamenti differenti ta’ eżenzjoni ta’ kategorija. Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ regolament ta’ eżenzjoni ta’ kategorija huwa definit mid-dispożizzjonijiet tiegħu stess. Ara l-Kapitolu 2 għall-akkordji koperti mill-BER tar-R&Ż u l-Kapitolu 3 għall-akkordji koperti mill-BER ta’ Speċjalizzazzjoni.

9. Dawn il-Linji Gwida huma strutturati kif ġej: — L-ewwel Kapitolu huwa introduzzjoni, li tistabbilixxi l-kuntest li fih japplika l-Artikolu 101 għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. Dan il-Kapitolu jipprovdi wkoll informazzjoni dwar ir-relazzjoni bejn dawn il-Linji Gwida u leġiżlazzjoni u gwida oħrajn li jaffettwaw l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. — Fil-Kapitoli 2 sa 8, qed tiġi pprovduta gwida biex tiġi ffaċilitata l-awtovalutazzjoni skont l-Artikolu 101 għall-aktar akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali komuni. Il-Kapitolu 9 jipprovdi gwida addizzjonali f’każ li dawn l-akkordji jsegwu objettivi ta’ sostenibbiltà. Il-gwida fil-Kapitoli minn 2 sa 9 tikkomplementa l-gwida aktar ġenerali mogħtija f’din l-introduzzjoni. Għalhekk, huwa rrakkomandat li dejjem taqra l-introduzzjoni l-ewwel u mbagħad tirreferi għall-kapitoli speċifiċi.

1.2. Applikabbiltà tal-Artikolu 101 għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali

1.2.1. Introduzzjoni

10. Wieħed mill-objettivi tal-Artikolu 101 huwa li jiġi żgurat li l-impriżi ma jużawx akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali biex jipprevjenu, jirrestrinġu jew ifixklu l-kompetizzjoni fis-suq għad-detriment aħħari tal-konsumaturi.

11. L-Artikolu 101 japplika għal impriżi u assoċjazzjonijiet ta’ impriżi. Impriża hija kwalunkwe entità ta’ elementi personali, tanġibbli u intanġibbli, involuta f’attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha u mill-mod kif tiġi ffinanzjata ( 4 ) . Assoċjazzjoni ta’ impriżi hija korp li permezz tiegħu impriżi tal-istess tip ġenerali jikkoordinaw l-imġiba tagħhom fis-suq ( 5 ) . Din il-gwida tapplika għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali bejn l-impriżi u d-deċiżjonijiet tal-assoċjazzjonijiet tal-impriżi.

12. Meta kumpanija teżerċita influwenza deċiżiva fuq kumpanija oħra, huma jifformaw entità ekonomika waħda u, b’hekk, ikunu parti mill-istess impriża ( 6 ) . Il-kumpaniji li jifformaw parti mill-istess impriża ma humiex meqjusa bħala kompetituri għall-finijiet ta’ dawn il-Linji Gwida, anki jekk it-tnejn ikunu attivi fl-istess swieq ta’ prodotti u swieq ġeografiċi rilevanti.

13. Bil-għan li tiġi stabbilita r-responsabbiltà għal ksur tal-Artikolu 101(1), il-Qorti tal-Ġustizzja stabbiliet li l-kumpaniji prinċipali u l-impriża konġunta tagħhom jifformaw unità ekonomika waħda u, għalhekk, impriża waħda fir-rigward tal-liġi tal-kompetizzjoni u s-suq/swieq rilevanti, sa fejn jintwera li l-kumpaniji omm ta’ impriża konġunta jeżerċitaw influwenza deċiżiva fuq dik l-impriża konġunta ( 7 ) . B’hekk, meta jintwera li l-kumpaniji omm ikunu eżerċitaw influwenza deċiżiva fuq l-impriża konġunta, il-Kummissjoni tipikament ma tapplikax l-Artikolu 101(1) għall-akkordji u l-prattiki miftiehma bejn il-kumpanija/i omm u l-impriża konġunta fir-rigward tal-attività tagħhom fis-suq/swieq rilevanti fejn l-impriża konġunta tkun attiva. Madankollu, il-Kummissjoni tipikament tapplika l-Artikolu 101(1) għal akkordji: — bejn il-kumpaniji omm biex joħolqu l-impriża konġunta; — bejn il-kumpaniji omm biex ibiddlu l-ambitu tal-impriża konġunta; — bejn il-kumpaniji omm u l-impriża konġunta barra mill-ambitu tal-prodott u ġeografiku tal-attività tal-impriża konġunta; u — bejn il-kumpaniji omm mingħajr l-involviment tal-impriża konġunta, anki fir-rigward tas-suq rilevanti fejn tkun attiva l-impriża konġunta.

14. Il-fatt li impriża konġunta u l-kumpaniji omm tagħha jitqiesu li jifformaw parti mill-istess impriża f’ċertu suq ma jżommx lill-kumpaniji omm milli jkunu indipendenti fis-swieq l-oħrajn kollha ( 8 )

15. Sabiex l-Artikolu 101 japplika għall-kooperazzjoni orizzontali, irid ikun hemm forma ta’ koordinazzjoni bejn il-kompetituri - fi kliem ieħor: akkordju bejn l-impriżi, deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ impriżi jew prattika miftiehma. Il-kooperazzjoni orizzontali tista’ tieħu l-forma ta’ akkordju, li bih żewġ impriżi jew aktar ikunu esprimew ir-rieda tagħhom li jikkooperaw (9). Prattika miftiehma hija forma ta’ koordinazzjoni bejn l-impriżi li fiha ma jkunux laħqu akkordju, iżda konxjament jissostitwixxu r-riskji tal-kompetizzjoni permezz ta’ kooperazzjoni prattika (10). Il-kunċett ta’ prattika miftiehma jimplika, minbarra li l-impriżi parteċipanti jiftiehmu ma’ xulxin, l-imġiba sussegwenti fis-suq u relazzjoni ta’ kawża u effett bejn it-tnejn (11).

16. L-eżistenza ta’ akkordju, prattika miftiehma jew deċiżjoni minn assoċjazzjoni ta’ impriżi fiha nnifisha ma tindikax li hemm restrizzjoni tal-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). Sabiex tiġi ffaċilitata r-referenza, sakemm ma jkunx iddikjarat mod ieħor, f’dawn il-Linji Gwida, it-terminu “akkordju” jkopri wkoll il-prattiki miftiehma u d-deċiżjonijiet ta’ assoċjazzjonijiet ta’ impriżi.

17. Jistgħu jiġu konklużi akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali bejn kompetituri reali jew potenzjali. Żewġ impriżi jiġu ttrattati bħala kompetituri reali jekk ikunu attivi fl-istess suq tal-prodotti u suq ġeografiku. Impriża titqies bħala kompetitur potenzjali ta’ impriża oħra jekk, fin-nuqqas tal-akkordju, ikun probabbli li tal-ewwel, f’perjodu ta’ żmien qasir ( 12 ) , tagħmel l-investimenti addizzjonali meħtieġa jew kostijiet oħrajn meħtieġa għall-bidla biex tidħol fis-suq rilevanti li fih hija attiva tal-aħħar. Din il-valutazzjoni għandha tkun ibbażata fuq raġunijiet realistiċi, is-sempliċi possibbiltà teoretika li tidħol f’suq ma hijiex biżżejjed ( 13 ) . Fejn dawn il-Linji Gwida jirreferu għal kompetituri, dawn jirreferu kemm għall-kompetituri reali kif ukoll għal dawk potenzjali, sakemm ma jiġix indikat mod ieħor. Għall-valutazzjoni ta’ jekk impriża tistax titqies bħala kompetitur potenzjali ta’ impriża oħra, il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin jistgħu jkunu rilevanti: — Jekk l-impriża jkollha intenzjoni soda u kapaċità inerenti li tidħol fis-suq f’perjodu qasir ta’ żmien u ma tiltaqax ma’ ostakli għad-dħul li ma jistgħux jingħelbu (14); — Jekk l-impriża tkunx ħadet biżżejjed passi preparatorji sabiex tkun tista’ tidħol fis-suq ikkonċernat; — Il-possibbiltajiet reali u konkreti tal-impriża li għadha ma hijiex attiva li tingħaqad ma’ dak is-suq u li tikkompeti ma’ waħda jew aktar mill-impriżi l-oħrajn - is-sempliċi possibbiltà teoretika li tidħol f’suq ma hijiex biżżejjed; — L-istruttura tas-suq u l-kuntest ekonomiku u legali li topera fih. — Il-perċezzjoni tal-impriża stabbilita hija fattur li huwa rilevanti għall-valutazzjoni tal-eżistenza ta’ relazzjoni kompetittiva bejn dik il-parti u impriża barra mis-suq minħabba li, jekk din tal-aħħar tiġi pperċepita bħala parteċipant potenzjali fis-suq, hija tista’, sempliċiment minħabba l-eżistenza tagħha, twassal għal pressjoni kompetittiva fuq l-operatur li huwa stabbilit f’dak is-suq; — Il-konklużjoni ta’ akkordju bejn għadd ta’ impriżi, li joperaw fl-istess livell fil-katina tal-produzzjoni, li wħud minnhom ma kellhom l-ebda preżenza fis-suq ikkonċernat (15).

1.2.2. Qafas analitiku

18. Il-valutazzjoni skont l-Artikolu 101 tikkonsisti f’żewġ passi. L-ewwel pass, skont l-Artikolu 101(1), huwa li jiġi vvalutat jekk akkordju bejn impriżi, li jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, għandux skop antikompetittiv jew effetti restrittivi reali jew potenzjali ( 16 ) fuq il-kompetizzjoni.

19. It-tieni pass, skont l-Artikolu 101(3), li jsir rilevanti biss fejn jinstab li akkordju jirrestrinġi l-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), huwa li jiġu ddeterminati l-benefiċċji favur il-kompetizzjoni prodotti minn dak l-akkordju u li jiġi vvalutat jekk dawk l-effetti favur il-kompetizzjoni jissuperawx l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni ( 17 ) . L-ibbilanċjar tal-effetti restrittivi ma’ dawk favur il-kompetizzjoni jsir esklużivament fi ħdan il-qafas stipulat mill-Artikolu 101(3) ( 18 ) . Jekk l-effetti favur il-kompetizzjoni ma jissuperawx restrizzjoni tal-kompetizzjoni, l-Artikolu 101(2) jistipula li l-akkordju għandu jkun awtomatikament null.

20. L-Artikolu 101 ma japplikax meta l-imġiba antikompetittiva tal-impriżi tkun meħtieġa jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali, jew minn qafas legali nazzjonali li jipprekludi l-ambitu kollu għal attività kompetittiva għall-impriżi involuti ( 19 ) . F’sitwazzjonijiet bħal dawn, l-impriżi huma preklużi milli jinvolvu ruħhom f’imġiba awtonoma li tista’ tipprevjeni, tillimita jew tfixkel il-kompetizzjoni ( 20 ) . Il-fatt li l-awtoritajiet pubbliċi jinkoraġġixxu akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jfissirx li dan huwa permissibbli skont l-Artikolu 101 ( 21 ) . L-impriżi jibgħu soġġetti għall-Artikolu 101 jekk liġi nazzjonali sempliċiment tħeġġiġhom jew tagħmilha aktar faċli għalihom biex jinvolvu ruħhom f’imġiba antikompetittiva awtonoma. F’ċerti każijiet, l-impriżi jiġu mħeġġa mill-awtoritajiet pubbliċi biex jidħlu f’akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali sabiex jilħqu objettiv ta’ politika pubblika permezz ta’ awtoregolamentazzjoni.

1.2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

1.2.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni relatat mal-kooperazzjoni orizzontali

21. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jwasslu għal benefiċċji ekonomiċi sostanzjali, inklużi benefiċċji relatati mas-sostenibbiltà,b’mod partikolari jekk jikkombinaw attivitajiet, ħiliet jew assi komplementari. Il-kooperazzjoni orizzontali tista’ tkun mezz sabiex jiġi kondiviż ir-riskju, jiġu ffrankati l-kostijiet, jiżdiedu l-investimenti, jinġabar l-għarfien espert, jittejbu l-kwalità u l-varjetà tal-prodotti u l-innovazzjoni titnieda aktar malajr. Bl-istess mod, il-kooperazzjoni orizzontali tista’ tkun mezz biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet u t-tfixkil fil-ktajjen tal-provvista jew biex jitnaqqsu d-dipendenzi fuq ċerti prodotti, servizzi u teknoloġiji.

22. Madankollu, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jistgħu jillimitaw ukoll il-kompetizzjoni b’diversi modi. L-akkordju jista’, pereżempju, iwassal għal telf ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti, joħloq riskju ta’ kollużjoni bejn il-partijiet jew iwassal għal tħassib dwar esklużjoni antikompetittiva.

1.2.3.2. Telf ta’ kompetizzjoni fis-suq rilevanti

23. L-effett potenzjali tal-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jista’ jkun it-telf ta’ kompetizzjoni bejn il-partijiet għall-akkordju. Il-kompetituri jistgħu jibbenefikaw mit-tnaqqis tal-pressjoni kompetittiva li tirriżulta mill-akkordju u għalhekk jistgħu jsibuha profittabbli li jżidu l-prezzijiet tagħhom jew jaffettwaw b’mod negattiv il-parametri l-oħrajn tal-kompetizzjoni fis-suq.

24. Għall-valutazzjoni tal-kompetizzjoni tal-akkordju huwa rilevanti jekk: — il-partijiet għall-akkordju għandhomx ishma kbar mis-suq; — humiex kompetituri reali jew potenzjali; — il-konsumaturi għandhomx possibbiltajiet suffiċjenti biex jibdlu l-fornituri; — huwiex probabbli li l-kompetituri jżidu l-provvista jekk jiżdiedu l-prezzijiet, u — jekk waħda mill-partijiet għall-akkordju hijiex forza kompetittiva importanti.

1.2.3.3. Riskju ta’ kollużjoni

25. Akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jista’ jnaqqas ukoll l-indipendenza tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-partijiet u, b’riżultat ta’ dan, iżid il-probabbiltà li dawn jikkoordinaw l-imġiba tagħhom sabiex jilħqu eżitu kollużiv. Madankollu, dan jista’ wkoll jagħmel il-koordinazzjoni aktar faċli, aktar stabbli jew aktar effettiva għall-partijiet li diġà kienu qed jikkoordinaw qabel, jew billi jagħmel il-koordinazzjoni aktar robusta jew inkella billi jippermettilhom jiksbu prezzijiet saħansitra ogħla. Il-kooperazzjoni orizzontali tista’, pereżempju, twassal għad-divulgazzjoni ta’ informazzjoni strateġika li permezz tagħha tiżdied il-probabbiltà ta’ koordinazzjoni bejn il-partijiet fil-qasam tal-kooperazzjoni jew barra minnu. Barra minn hekk, il-partijiet jistgħu jiksbu kostijiet komuni sinifikanti (jiġifieri, il-proporzjon tal-kostijiet varjabbli li l-partijiet għandhom b’mod komuni), li jippermettulhom jikkoordinaw b’mod aktar faċli l-prezzijiet tas-suq u l-output.

26. Għall-valutazzjoni tal-kompetizzjoni tal-akkordju huwa rilevanti jekk: — il-partijiet għall-akkordju għandhomx ishma kbar mis-suq; — humiex kompetituri reali jew potenzjali; — il-karatteristiċi tas-suq iwasslux għall-koordinazzjoni; — il-qasam ta’ kooperazzjoni jikkostitwixxix proporzjon għoli tal-kostijiet varjabbli tal-partijiet f’suq partikolari; u — jekk il-partijiet jikkombinawx l-attivitajiet tagħhom fil-qasam ta’ kooperazzjoni b’mod sinifikanti. Pereżempju, dan jista’ jkun il-każ meta huma jimmanifatturaw jew jixtru flimkien prodott intermedju importanti jew jimmanifatturaw jew jiddistribwixxu flimkien proporzjon kbir mill-output totali tagħhom ta’ prodott finali.

1.2.3.4. Esklużjoni

27. Xi akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, pereżempju, akkordji ta’ produzzjoni u ta’ standardizzazzjoni, jistgħu wkoll iwasslu għal tħassib dwar esklużjoni antikompetittiva. Permezz ta’ mezzi antikompetittivi, il-kompetituri mbagħad jiġu mxekkla milli jikkompetu b’mod effettiv, pereżempju, billi jinċaħħdilhom l-aċċess għal xi input importanti jew għal xi rotta importanti għas-suq. Skambju ta’ informazzjoni jew data kummerċjalment sensittiva jista’ wkoll iqiegħed lill-kompetituri mhux affiljati fi żvantaġġ kompetittiv sinifikanti meta mqabbla mal-impriżi affiljati fi ħdan is-sistema ta’ skambju.

1.2.4. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop

28. Ċerti tipi ta’ kooperazzjoni bejn l-impriżi jistgħu jitqiesu, min-natura tagħhom stess, bħala ta’ ħsara għall-funzjonament tajjeb tal-kompetizzjoni normali ( 22 ) . F’każijiet bħal dawn, ma huwiex meħtieġ li jiġu eżaminati l-effetti reali jew potenzjali tal-imġiba fis-suq, ladarba jkun ġie stabbilit l-iskop antikompetittiv tagħha ( 23 )

29. potenzjal li jkollu impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni. Fi kliem ieħor, l-akkordju sempliċiment irid ikun kapaċi, f’każ individwali, b’kunsiderazzjoni tal-kuntest legali u ekonomiku speċifiku, li jirriżulta fil-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern Sabiex akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkun jista’ jitqies bħala li għandu skop antikompetittiv, huwa biżżejjed li jkollu l-li jkollu impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni. Fi kliem ieħor, l-akkordju sempliċiment irid ikun kapaċi, f’każ individwali, b’kunsiderazzjoni tal-kuntest legali u ekonomiku speċifiku, li jirriżulta fil-prevenzjoni, ir-restrizzjoni jew id-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern ( 24 )

30. Sabiex jinstab li akkordju għandu skop antikompetittiv, ma hemmx bżonn li jkun hemm rabta diretta bejn l-akkordju u l-prezzijiet tal-konsumatur ( 25 ) . L-Artikolu 101 huwa mfassal biex jipproteġi mhux biss l-interessi immedjati ta’ kompetituri jew konsumaturi individwali, iżda wkoll biex jipproteġi l-istruttura tas-suq u, b’hekk, il-kompetizzjoni bħala tali ( 26 )

31. Il-kunċett ta’ restrizzjoni tal-kompetizzjoni “restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop” jista’ jiġi applikat għal prattiki li, wara eżami individwali u dettaljat, jintwera li jippreżentaw grad suffiċjenti ta’ dannu għall-kompetizzjoni ( 27 )

32. Sabiex jiġi vvalutat jekk akkordju għandux skop antikompetittiv, jitqiesu l-elementi li ġejjin: — il-kontenut tal-akkordju, — l-objettivi li jipprova jilħaq, — il-kuntest ekonomiku u legali li minnu jifforma parti.

33. Meta jiġi ddeterminat dak il-kuntest legali u ekonomiku, jeħtieġ ukoll li jitqiesu ( 28 ) — in-natura tal-oġġetti jew tas-servizzi affettwati, — il-kundizzjonijiet reali tal-funzjonament u tal-istruttura tas-suq jew tas-swieq inkwistjoni (29).

34. Fejn il-partijiet isemmu l-effetti possibbli favur il-kompetizzjoni tal-akkordju, li jenħtieġ li mhux biss jintwerew u jkunu rilevanti, iżda wkoll li jkunu speċifikament relatati mal-akkordju kkonċernat u jkunu sinifikanti biżżejjed, il-Kummissjoni se tqis dan kif xieraq ( 30 )

35. intenzjoni tal-partijiet ma hijiex fattur neċessarju biex jiġi ddeterminat jekk akkordju għandux skop antikompetittiv, iżda tista’ tiġi kkunsidrata L-tal-partijiet ma hijiex fattur neċessarju biex jiġi ddeterminat jekk akkordju għandux skop antikompetittiv, iżda tista’ tiġi kkunsidrata ( 31 )

1.2.5. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

36. Akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li fih innifsu ma jiżvela l-ebda grad suffiċjenti ta’ dannu għall-kompetizzjoni, xorta jista’ jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Sabiex akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali jkollu effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, huwa jrid ikollu, jew ikun probabbli li jkollu, impatt negattiv sinifikanti fuq mill-inqas wieħed mill-parametri tal-kompetizzjoni fis-suq, bħall-prezz, l-output, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-innovazzjoni. Sabiex jiġi stabbilit jekk dan huwiex il-każ, huwa meħtieġ li tiġi vvalutata l-kompetizzjoni fil-kuntest reali li fih kienet isseħħ kieku ma kienx jeżisti dak l-akkordju ( 32 ) . L-akkordji jista’ jkollhom effetti restrittivi billi jnaqqsu b’mod sinifikanti l-kompetizzjoni bejn l-impriżi li huma partijiet għall-akkordju jew bejn kwalunkwe waħda minnhom u partijiet terzi ( 33 )

37. Sabiex jiġi vvalutat jekk akkordju għandux effetti restrittivi, l-elementi li ġejjin huma rilevanti: — In-natura u l-kontenut tal-akkordju; — il-kuntest attwali li fih isseħħ il-kooperazzjoni, b’mod partikolari l-kuntest ekonomiku u legali li fih joperaw l-impriżi kkonċernati, in-natura tal-oġġetti jew tas-servizzi affettwati, kif ukoll il-kundizzjonijiet reali tal-funzjonament u l-istruttura tas-suq jew tas-swieq inkwistjoni (34); — il-punt sa fejn il-partijiet għandhom jew jiksbu, individwalment jew b’mod konġunt, ċertu grad ta’ saħħa fis-suq u l-punt sa fejn l-akkordju jikkontribwixxi għall-ħolqien, iż-żamma jew it-tisħiħ ta’ dik is-saħħa fis-suq jew jippermetti lill-partijiet jisfruttaw tali saħħa fis-suq (35); — l-effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni jistgħu jkunu reali u potenzjali, iżda fi kwalunkwe każ iridu jkunu sinifikanti biżżejjed (36).

38. Xi drabi l-impriżi jikkonkludu akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, minħabba li ma jkunux jistgħu jwettqu b’mod indipendenti l-proġett jew l-attività koperti mill-kooperazzjoni abbażi ta’ fatturi oġġettivi, pereżempju, minħabba l-kapaċitajiet tekniċi limitati tal-partijiet. Tali akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali normalment ma jwasslux għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), sakemm il-partijiet ma setgħux wettqu l-proġett b’restrizzjonijiet inqas stretti ( 37 )

1.2.6. Restrizzjonijiet anċillari

39. Akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali li jkun konformi mal-Artikolu 101(1) xorta jista’ jirrestrinġi l-awtonomija kummerċjali tal-partijiet għal dak l-akkordju. L-hekk imsejħa “restrizzjoni anċillari” tista’ fiha nnifisha tkun ukoll konformi mal-Artikolu 101(1) jekk tkun oġġettivament meħtieġa biex jiġi implimentat l-akkordju ta’ kooperazzjoni orizzontali u jekk tkun proporzjonata mal-objettivi tiegħu ( 38 ) . F’każijiet bħal dawn, huwa meħtieġ li jiġi eżaminat jekk ikunx impossibbli li l-akkordju jitwettaq fin-nuqqas tar-restrizzjoni inkwistjoni ( 39 ) . Il-fatt li l-operazzjoni jew l-attività inkwistjoni hija sempliċiment aktar diffiċli biex tiġi implimentata, jew inqas profittabbli mingħajr ir-restrizzjoni kkonċernata, ma jagħmilx dik ir-restrizzjoni “oġġettivament meħtieġa” u b’hekk anċillari ( 40 )

1.2.7. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(3)

40. Il-valutazzjoni tar-restrizzjonijiet tal-kompetizzjoni skont l-iskopjew l-effett skont l-Artikolu 101(1) hija biss naħa waħda tal-analiżi. In-naħa l-oħra, li hija riflessa fl-Artikolu 101(3), hija l-valutazzjoni tal-effetti favur il-kompetizzjoni tal-akkordji restrittivi ( 41 ) . Fejn, f’każ individwali, tkun ġiet ipprovata restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop jew bl-effett, fis-sens tal-Artikolu 101(1), l-Artikolu 101(3) jista’ jiġi invokat bħala difiża. Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Dicembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat ( 42 ) , l-oneru tal-prova skont l-Artikolu 101(3) huwa fuq l-impriża/i li tinvoka/jinvokaw il-benefiċċju ta’ din id-dispożizzjoni. Għalhekk, l-argumenti fattwali u l-evidenza pprovduta mill-impriża/i jridu jippermettu lill-Kummissjoni tasal għall-konvinzjoni li l-akkordju inkwistjoni huwa biżżejjed probabbli li jwassal għal effetti favur il-kompetizzjoni ( 43 )

41. L-applikazzjoni tar-regola ta’ eċċezzjoni tal-Artikolu 101(3) hija soġġetta għal erba’ kundizzjonijiet kumulattivi, tnejn pożittivi u tnejn negattivi: — l-akkordju jrid jikkontribwixxi għat-titjib tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni tal-prodotti jew jikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-progress tekniku jew ekonomiku, jiġifieri, iwassal għal titjib fl-effiċjenza; — ir-restrizzjonijiet iridu jkunu indispensabbli biex jintlaħqu dawk l-objettivi, jiġifieri, it-titjib fl-effiċjenza; — il-konsumaturi jridu jirċievu sehem ġust mill-benefiċċji li jirriżultaw, jiġifieri, it-titjib fl-effiċjenza, inkluż it-titjib fl-effiċjenza kwalitattiva, miksub mir-restrizzjonijiet indispensabbli jrid jiġi mgħoddi b’mod suffiċjenti lill-konsumaturi sabiex dawn ikunu tal-inqas ikkumpensati għall-effetti restrittivi tal-akkordju. B’hekk, mhux biżżejjed li l-effiċjenzi jakkumulaw biss għall-partijiet għall-akkordju. Għall-finijiet ta’ dawn il-Linji Gwida, il-kunċett ta’ “konsumaturi” jinkludi l-konsumaturi, potenzjali u/jew reali, tal-partijiet għall-akkordju (44); u — l-akkordju ma jridx jagħti lill-partijiet il-possibbiltà li jeliminaw il-kompetizzjoni fir-rigward ta’ parti sostanzjali tal-prodotti inkwistjoni.

42. Il-BER tar-R&Ż u l-BER ta’ Speċjalizzazzjoni huma bbażati fuq l-Artikolu 101(3). Huma bbażati fuq il-premessa li l-kombinazzjoni ta’ ħiliet jew assi komplementari jistgħu jkunu s-sors ta’ effiċjenzi sostanzjali fl-akkordji ta’ riċerka u żvilupp u ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jista’ jkun ukoll il-każ għal tipi oħrajn ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali. L-analiżi tal-effiċjenzi ta’ akkordju individwali skont l-Artikolu 101(3) hija għalhekk fil-parti l-kbira kwistjoni li jiġu identifikati l-ħiliet u l-assi komplementari li kull waħda mill-partijiet iġġib għall-akkordju u li jiġi evalwat jekk l-effiċjenzi li jirriżultaw humiex tali li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3). Il-komplementarjetajiet jistgħu jinħolqu minn akkordji ta’ kooperazzjoni orizzonatali b’diversi modi. Akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jlaqqa’ flimkien kapaċitajiet ta’ riċerka differenti u jikkombina ħiliet u assi komplementari li jistgħu jirriżultaw fl-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti u teknoloġiji mtejba jew ġodda milli kieku kien ikun il-każ. Akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali oħrajn jistgħu jippermettu lill-partijiet jikkombinaw il-forzi biex jiddisinjaw, jipproduċu u jikkummerċjalizzaw prodotti jew biex jixtru b’mod konġunt prodotti jew servizzi li jista’ jkollhom bżonn għall-operazzjonijiet tagħhom.

43. L-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li ma jinvolvux il-kombinazzjoni ta’ ħiliet jew assi komplementari huma inqas probabbli li jwasslu għat-titjib fl-effiċjenza li jibbenefikaw minnu l-konsumaturi. Tali akkordji jistgħu jnaqqsu d-duplikazzjoni ta’ ċerti kostijiet, pereżempju, minħabba li jistgħu jiġu eliminati ċerti kostijiet fissi. Madankollu, b’mod ġenerali, l-iffrankar tal-kostijiet fissi huwa inqas probabbli li jirriżulta f’benefiċċji għall-konsumaturi minn, pereżempju, l-iffrankar tal-kostijiet varjabbli jew marġinali.

1.2.8. Akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali li ġeneralment jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1)

44. Il-Linji Gwida dwar l-Effett fuq il-Kummerċ ”) l-Avviż De Minimis ”) De Minimis , kif ukoll kwalunkwe gwida futura tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward. L-akkordji li ma humiex kapaċi jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kummerċ bejn l-Istati Membri (in-nuqqas ta’ effett fuq il-kummerċ) jew li ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni b’mod sinifikanti (akkordji ta’ importanza minuri) jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) ( 45 ) . Il-Kummissjoni pprovdiet gwida dwar in-nuqqas ta’ effett fuq il-kummerċ fil-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar il-kunċett tal-effett fuq il-kummerċ li jinsab fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (minn hawn ’il quddiem “”) ( 46 ) , u dwar akkordji ta’ importanza minuri fl-Avviż tal-Kummissjoni dwar akkordji ta’ importanza minuri li ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni b’mod sinifikanti skont 101(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (minn hawn ’il quddiem “”) ( 47 ) . Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr preġudizzju għal-Linji Gwida dwar l-Effett fuq il-Kummerċ u l-Avviż, kif ukoll kwalunkwe gwida futura tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward.

45. Il-Linji Gwida dwar l-Effett fuq il-Kummerċ stabbilew il-prinċipji żviluppati mill-Qrati tal-Unjoni biex jinterpretaw il-kunċett tal-effett fuq il-kummerċ u jindikaw meta l-ftehimiet x’aktarx ma jkunux kapaċi jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Huma jinkludu preżunzjoni konfutabbli negattiva li tapplika għall-akkordji kollha skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1), irrispettivament min-natura tar-restrizzjonijiet inklużi f’tali akkordji, u b’hekk tapplika wkoll għal akkordji li fihom restrizzjonijiet fundamentali ( 48 ) . Skont din il-preżunzjoni, fil-prinċipju, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali ma jistgħux jaffettwaw b’mod sinifikanti l-kummerċ bejn l-Istati Membri meta: — is-sehem mis-suq aggregat tal-partijiet fi kwalunkwe suq rilevanti fl-Unjoni affettwat mill-akkordju ma jaqbiżx il-5 %, u — il-fatturat annwali aggregat tal-Unjoni tal-impriżi kkonċernati fil-prodotti koperti mill-akkordju ma jaqbiżx l-EUR 40 miljun (49). — Fil-każ ta’ akkordji li jikkonċernaw ix-xiri konġunt ta’ prodotti, il-fatturat rilevanti għandu jkun ix-xiri kkombinat mill-partijiet tal-prodotti koperti mill-akkordju. Il-Kummissjoni tista’ tikkonfuta l-preżunzjoni jekk analiżi tal-karatteristiċi tal-akkordju u tal-kuntest ekonomiku tiegħu turi l-kuntrarju.

46. De Minimis , l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali konklużi minn kompetituri attwali jew potenzjali ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni b’mod sinifikanti skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) jekk is-sehem mis-suq aggregat miżmum mill-partijiet għall-akkordju ma jaqbiżx l-10 % fl-ebda suq rilevanti affettwat mill-akkordju Kif stabbilit fl-Avviż, l-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali konklużi minn kompetituri attwali jew potenzjali ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni b’mod sinifikanti skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1) jekk is-sehem mis-suq aggregat miżmum mill-partijiet għall-akkordju ma jaqbiżx l-10 % fl-ebda suq rilevanti affettwat mill-akkordju ( 50 ) . Din ir-regola ġenerali hija soġġetta għal żewġ eċċezzjonijiet. L-ewwel nett, fir-rigward tar-restrizzjonijiet fundamentali, japplika l-Artikolu 101(1), irrispettivament mill-ishma mis-suq tal-partijiet ( 51 ) . Dan għaliex akkordju li jista’ jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri u li għandu skop antikompetittiv jista’, min-natura tiegħu u indipendentement minn kwalunkwe effett konkret, jikkostitwixxi restrizzjoni sinifikanti fuq il-kompetizzjoni ( 52 ) . It-tieni, il-limitu tas-sehem mis-suq ta’ 10% jitnaqqas għal 5 % meta, f’suq rilevanti, il-kompetizzjoni tkun ristretta mill-effett kumulattiv ta’ networks paralleli ta’ akkordji ( 53 )

47. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda preżunzjoni li l-akkordji orizzontali konklużi minn impriżi li waħda jew aktar minnhom għandhom sehem mis-suq individwali li jaqbeż l-10 % jaqgħu awtomatikament taħt l-Artikolu 101(1). Tali akkordji xorta jistgħu ma jkollhomx effett sinifikanti fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri jew jista’ jkun li ma jkunux jikkostitwixxu restrizzjoni sinifikanti tal-kompetizzjoni ( 54 ) . Għalhekk, jeħtieġ li dawn jiġu vvalutati fil-kuntest legali u ekonomiku tagħhom. Dawn il-Linji Gwida jinkludu kriterji għall-valutazzjoni individwali ta’ tali akkordji

1.3. Relazzjoni ma’ gwidi u leġiżlazzjoni oħrajn

48. Ir-Regolament (UE) Nru …/2022 ” jew “ VBER ”) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Avviż tal-Kummissjoni – Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali (minn hawn ’il quddiem imsejħa “ Il-Linji Gwida Vertikali ”) L-akkordji li jiġu konklużi bejn impriżi li joperaw f’livell differenti tal-katina tal-produzzjoni jew tad-distribuzzjoni, jiġifieri, akkordji vertikali, huma fil-prinċipju indirizzati fir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru …/2022 ta’ XX April 2022 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal kategoriji ta’ akkordji vertikali u prattiki miftiehma ( 55 ) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “” jew “”) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni – Avviż tal-Kummissjoni – Linji Gwida dwar Restrizzjonijiet Vertikali (minn hawn ’il quddiem imsejħa “”) ( 56 ) . Madankollu, sal-punt li jiġu konklużi akkordji vertikali, pereżempju, akkordji ta’ distribuzzjoni, bejn kompetituri, l-effetti tal-akkordju fuq is-suq u l-problemi possibbli fir-rigward tal-kompetizzjoni jistgħu jkunu simili għal akkordji orizzontali. Għalhekk, l-akkordji vertikali bejn il-kompetituri jaqgħu taħt dawn il-Linji Gwida ( 57 ) . Jekk ikun hemm ħtieġa li jiġu vvalutati wkoll tali akkordji skont il-VBER u l-Linji Gwida Vertikali, dan se jingħad speċifikament fil-kapitolu rilevanti ta’ dawn il-Linji Gwida. Fin-nuqqas ta’ tali referenza, huma biss dawn il-Linji Gwida li se jkunu applikabbli għall-akkordji vertikali bejn il-kompetituri.

49. Avviż dwar id-Definizzjoni tas-Suq ”) jista’ jipprovdi gwida dwar ir-regoli, il-kriterji u l-evidenza li tuża l-Kummissjoni meta tikkunsidra kwistjonijiet ta’ definizzjoni tas-suq Fejn dawn il-Linji Gwida jirreferu għas-suq rilevanti: l-Avviż tal-Kummissjoni dwar id-definizzjoni tas-suq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “”) jista’ jipprovdi gwida dwar ir-regoli, il-kriterji u l-evidenza li tuża l-Kummissjoni meta tikkunsidra kwistjonijiet ta’ definizzjoni tas-suq ( 58 ) . Għalhekk, jenħtieġ li s-suq rilevanti għall-fini tal-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali jiġi definit abbażi ta’ dik il-gwida u kwalunkwe gwida futura relatata mad-definizzjoni tas-swieq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.

50. Għalkemm dawn il-Linji Gwida fihom referenzi għal kartelli, huma ma humiex maħsuba biex jagħtu gwida dwar dak li jikkostitwixxi jew ma jikkostitwixxix kartell kif definit mill-prattika deċiżjonali tal-Kummissjoni u mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

51. ir-Regolament dwar l-Għaqdiet ”) kif ikun il-każ, pereżempju, b’impriżi konġunti li jwettqu, fuq bażi dejjiema, il-funzjonijiet kollha ta’ entità ekonomika awtonoma (“impriżi konġunti li joperaw b’mod sħiħ”) Dawn il-Linji Gwida japplikaw għall-aktar tipi komuni ta’ akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali, irrispettivament mil-livell ta’ integrazzjoni li jinvolvu bl-eċċezzjoni ta’ operazzjonijiet li jikkostitwixxu konċentrazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 3 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 tal-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi ( 59 ) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “”) kif ikun il-każ, pereżempju, b’impriżi konġunti li jwettqu, fuq bażi dejjiema, il-funzjonijiet kollha ta’ entità ekonomika awtonoma (“impriżi konġunti li joperaw b’mod sħiħ”) ( 60 )

52. Dawn il-Linji Gwida ma japplikawx għall-akkordji, id-deċiżjonijiet u l-prattiki miftiehma tal-produtturi ta’ prodotti agrikoli li huma relatati mal-produzzjoni jew mal-kummerċ ta’ prodotti agrikoli u li għandhom l-għan li japplikaw standard ta’ sostenibbiltà ogħla minn dak awtorizzat mid-dritt tal-Unjoni jew mil-liġi nazzjonali u eżentati mill-Artikolu 101(1) skont l-Artikolu 210a tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni tas-swieq fi prodotti agrikoli ( 61 ) . Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr preġudizzju għal-Linji Gwida li l-Kummissjoni se toħroġ skont l-Artikolu 210a(5) ta’ dak ir-Regolament. Madankollu, l-akkordji, id-deċiżjonijiet u l-prattiki miftiehma tal-produtturi ta’ prodotti agrikoli, li huma relatati mal-produzzjoni jew mal-kummerċ ta’ prodotti agrikoli u li ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 210a, huma soġġetti għall-Artikolu 101(1).

53. Il-valutazzjoni skont l-Artikolu 101 kif deskritta f’dawn il-Linji Gwida hija mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni parallela possibbli tal-Artikolu 102 tat-Trattat għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali ( 62 )

54. Dawn il-Linji Gwida huma mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni li tista’ tagħti l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea lill-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għall-akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali.

55. Dawn il-Linji Gwida jissostitwixxu l-Linji Gwida tal-Kummissjoni dwar l-applikabbiltà tal-Artikolu 101 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal akkordji ta’ kooperazzjoni orizzontali ( 63 ) li ġew ippubblikati mill-Kummissjoni fl-2011 u ma japplikawx sal-punt li japplikaw regoli speċifiċi għas-settur kif inhu l-każ għal ċerti akkordji fir-rigward tal-agrikoltura ( 64 ) jew tat-trasport ( 65 ) . Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-operat tal-BER tar-R&Ż u tar-BER ta’ Speċjalizzazzjoni u ta’ dawn il-Linji Gwida abbażi tal-informazzjoni tas-suq minn partijiet ikkonċernati u awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni u tista’ tirrevedi dawn il-Linji Gwida fid-dawl tal-iżviluppi futuri u tal-għarfien li jevolvi.

2. AKKORDJI TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP

2.1. Introduzzjoni

56. L-iskop ta’ dan il-Kapitolu huwa li jipprovdi gwida dwar l-ambitu u l-valutazzjoni kompetittiva tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp.

57. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp ivarjaw fil-forma u l-ambitu. Dawn jinkludu akkordji ta’ esternalizzazzjoni għal ċerti attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp, akkordji li jkopru t-titjib konġunt tat-teknoloġiji eżistenti u kooperazzjoni li tikkonċerna r-riċerka, l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti kompletament ġodda. Il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp tista’ tieħu l-forma ta’ akkordju ta’ kooperazzjoni jew ta’ kooperazzjoni f’kumpanija kkontrollata b’mod konġunt ( 66 ) . Din tinkludi wkoll il-kooperazzjoni bejn il-kompetituri f’forom aktar laxki, bħall-kooperazzjoni teknika fil-gruppi ta’ ħidma.

59. Il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp tista’ mhux biss taffettwa l-kompetizzjoni fis-swieq eżistenti tal-prodotti jew tat-teknoloġija, iżda wkoll il-kompetizzjoni fl-innovazzjoni.

60. Għall-fini tal-BER tar-R&Ż u ta’ dan il-Kapitolu tal-Linji Gwida, “kompetizzjoni fl-innovazzjoni” ( 69 ) tirreferi għall-isforzi ta’ riċerka u żvilupp għal prodotti u/jew teknoloġiji ġodda, li joħolqu s-suq ġdid tagħhom stess ( 70 ) , u għall-poli ta’ riċerka u żvilupp, jiġifieri l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp diretti primarjament lejn għan jew objettiv speċifiku li jirriżulta mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ( 71 ) . L-għan jew l-objettiv speċifiku ta’ pol ta’ riċerka u żvilupp għadu ma jistax jiġi definit bħala prodott jew teknoloġija jew jinvolvi mira sostanzjalment usa’ minn prodott speċifiku jew teknoloġija speċifika f’suq speċifiku.

61. Il-valutazzjoni tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp skont l-Artikolu 101(1) hija koperta mit-Taqsima 2.3 ta’ dawn il-Linji Gwida. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp jistgħu jibbenefikaw mil-livell xieraq ta’ protezzjoni stabbilit mill-BER tar-R&Ż ( 72 ) . L-eżenzjoni ta’ kategorija hija bbażata fuq il-kunsiderazzjoni li – sal-punt li l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp ikunu koperti mill-Artikolu 101(1) u jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fil-BER tar-R&Ż – huma tipikament jissodisfaw l-erba’ kundizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 101(3). It-Taqsima 2.4 ta’ dawn il-Linji Gwida tiddeskrivi l-akkordji koperti mill-BER tar-R&Ż. Il-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp huma spjegati fit-Taqsima 2.5 - Kundizzjonijiet għall-eżenzjoni. Ir-restrizzjonijiet fundamentali u esklużi deskritti fit-Taqsima 2.6 ta’ dawn il-Linji Gwida għandhom l-għan li jiżguraw li jibbenefikaw mill-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 2 tal-BER tar-R&Ż biss l-akkordji restrittivi li jistgħu jkunu raġonevolment mistennija li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3).

62. Ir-regola rigward il-livell xieraq ta’ protezzjoni tapplika sakemm il-benefiċċju tal-eżenzjoni ta’ kategorija ma jkunx ġie rtirat f’każ individwali mill-Kummissjoni jew mill-awtorità tal-kompetizzjoni ta’ Stat Membru (“NEK”) skont l-Artikolu 29 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat ( 73 ) (it-Taqsima 2.7 ta’ dawn il-Linji Gwida).

63. Fejn ir-regola rigward il-livell xieraq ta’ protezzjoni pprovduta mill-BER tar-R&Ż ma tapplikax għal akkordju ta’ riċerka u żvilupp, imbagħad irid jiġi eżaminat jekk, fil-każ individwali, l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jaqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) u, jekk iva, jekk il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) humiex issodisfati – dan huwa deskritt fit-Taqsima 2.8 ta’ dawn il-Linji Gwida, filwaqt li t-Taqsima 2.9 tistabbilixxi ż-żmien rilevanti tal-valutazzjoni.

2.2. Swieq rilevanti

64. L-Avviż dwar id-Definizzjoni tas-Suq jipprovdi gwida dwar ir-regoli, il-kriterji u l-evidenza li tuża l-Kummissjoni meta tikkunsidra kwistjonijiet ta’ definizzjoni tas-suq ( 74 ) . Għalhekk, jenħtieġ li s-suq rilevanti għall-fini tal-applikazzjoni tal-Artikolu 101 għal akkordji ta’ riċerka u żvilupp jiġi definit abbażi ta’ dik il-gwida jew ta’ kwalunkwe gwida futura relatata mad-definizzjoni tas-swieq rilevanti għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, kif applikabbli.

65. Skont il-BER tar-R&Ż, suq rilevanti tal-prodotti jew tat-teknoloġija huwa s-suq għall-prodotti jew għat-teknoloġiji li jistgħu jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula mill-prodotti jew mit-teknoloġiji tal-kuntratt ( 75 )

2.3. Valutazzjoni skont l-Artikolu 101(1)

2.3.1. Tħassib ewlieni dwar il-kompetizzjoni

66. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp jistgħu jwasslu għal tħassib differenti dwar il-kompetizzjoni, b’mod partikolari jistgħu jillimitaw direttament il-kompetizzjoni bejn il-partijiet, iwasslu għal esklużjoni antikompetittiva ta’ partijiet terzi jew għal eżitu kollużiv fis-suq.

67. Fejn il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp tillimita jew tirrestrinġi direttament il-kompetizzjoni bejn il-partijiet jew tiffaċilita eżitu kollużiv fis-suq , dan jista’ jwassal għal prezzijiet ogħla, inqas għażla għall-konsumaturi jew kwalità aktar baxxa ta’ prodotti jew teknoloġiji. Dan jista’ jwassal ukoll għal innovazzjoni mnaqqsa jew b’ritmu mnaqqas u, b’hekk biex fis-suq jidħlu inqas prodotti jew teknoloġiji, jew prodotti jew teknoloġiji agħar. Dan jista’ jwassal ukoll għal prodotti jew teknoloġiji li jaslu fis-suq aktar tard milli altrimenti kienu jaslu.

68. Esklużjoni antikompetittiva ta’ partijiet terzi tista’ tirriżulta b’mod partikolari meta mill-inqas parti waħda għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikollha d-dritt għal sfruttament esklużiv tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp u mill-inqas parti waħda jkollha grad sinifikanti ta’ saħħa fis-suq.

2.3.2. Restrizzjoni tal-kompetizzjoni bl-iskop

69. L-akkordji relatati mar-riċerka u l-iżvilupp jirrestrinġu l-kompetizzjoni bl-iskop jekk l-iskop ewlieni tagħhom ma jkunx ir-riċerka u l-iżvilupp, iżda li jservu bħala għodda għall-involviment f’kartell jew fi ksur ieħor bl-iskop skont l-Artikolu 101(1), bħall-iffissar tal-prezzijiet, il-limitazzjoni tal-output, l-allokazzjoni tas-suq jew ir-restrizzjonijiet tal-iżvilupp tekniku.

70. Akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jirrestrinġi l-iżvilupp tekniku meta, minflok ma jikkooperaw għall-promozzjoni tal-progress tekniku u ekonomiku, il-partijiet jużaw il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp biex (a) jipprevjenu jew idewmu d-dħul fis-suq ta’ prodotti jew teknoloġiji, (b) jikkoordinaw il-karatteristiċi ta’ prodotti jew teknoloġiji li ma humiex koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jew (c) jillimitaw il-potenzjal ta’ prodott jew teknoloġija żviluppati b’mod konġunt meta jġibu tali prodott jew teknoloġija individwalment fis-suq.

2.3.3. Effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni

2.3.3.1. Introduzzjoni – akkordji li normalment ma jirrestrinġux il-kompetizzjoni

71. Ħafna akkordji ta’ riċerka u żvilupp ma jaqgħux taħt l-Artikolu 101(1) meta jiġu konklużi minn impriżi b’ħiliet komplementari li altrimenti ma kinux ikunu jistgħu jwettqu r-riċerka u l-iżvilupp weħidhom.

72. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp bejn impriżi li ma jikkompetux ma’ xulxin ( 76 ) ġeneralment ma twassalx għal effetti orizzontali restrittivi fuq il-kompetizzjoni.

74. Jekk, abbażi ta’ fatturi oġġettivi, il-partijiet ma jkunux jistgħu jwettqu r-riċerka u l-iżvilupp meħtieġa b’mod indipendenti, l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp normalment ma jkollux effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni. Jista’ jkun li parti ma tkunx tista’ twettaq ir-riċerka u l-iżvilupp b’mod indipendenti, pereżempju, fejn ikollha kapaċitajiet tekniċi limitati jew aċċess limitat għal finanzi, ħaddiema tas-sengħa, teknoloġiji jew riżorsi oħrajn.

75. L-esternalizzazzjoni ta’ riċerka u żvilupp li qabel kienu ristretti hija forma speċifika ta’ kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp. F’xenarju bħal dan, ir-R&Ż ħafna drabi jitwettqu minn impriżi speċjalizzati, istituti tar-riċerka jew korpi akkademiċi, li ma humiex attivi fl-isfruttar tar-riżultati. Normalment, tali akkordji jiġu kkombinati ma’ trasferiment ta’ għarfien espert u/jew klawżola ta’ provvista esklużiva dwar ir-riżultati possibbli. Minħabba n-natura komplementari tal-partijiet li kkooperaw (pereżempju rigward il-ħiliet jew it-teknoloġiji tagħhom) f’xenarju bħal dan, tali akkordji ġeneralment ma jwasslux għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1).

76. Il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp li ma tinkludix l-isfruttament konġunt tar-riżultati possibbli permezz tal-liċenzjar, il-produzzjoni u/jew il-kummerċjalizzazzjoni rari twassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). Madankollu, dawk l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp jistgħu jwasslu għal effetti antikompetittivi, pereżempju, jekk bħala riżultat tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp il-kompetizzjoni fil-livell tal-innovazzjoni titnaqqas b’mod sinifikanti.

2.3.3.2. Is-saħħa fis-suq

77. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp x’aktarx li jwasslu biss għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fejn il-partijiet għall-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp ikollhom saħħa fis-suq.

78. Ma hemm l-ebda livell limitu assolut li ’l fuq minnu jista’ jiġi preżunt li akkordju ta’ riċerka u żvilupp joħloq jew iżomm is-saħħa fis-suq u, b’hekk, x’aktarx li jwassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 101(1). Madankollu, l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp bejn impriżi li jikkompetu għal prodotti u/jew teknoloġiji eżistenti huma koperti mill-eżenzjoni tal-BER tar-R&Ż, sakemm is-sehem mis-suq ikkombinat tagħhom ma jaqbiżx il-25 % fis-swieq rilevanti tal-prodotti u tat-teknoloġija u li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet l-oħrajn għall-applikazzjoni tal-BER tar-R&Ż.

79. Il-BER tar-R&Ż ikopri wkoll l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp bejn impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni. Dawn l-akkordji huma koperti mill-eżenzjoni fil-BER tar-R&Ż, sakemm ikun hemm tliet sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni jew aktar ( 79 ) , minbarra dawk tal-partijiet għall-akkordju u komparabbli magħhom. Il-kundizzjonijiet l-oħrajn għall-applikazzjoni tal-BER tar-R&Ż se jkollhom jiġu ssodisfati wkoll. Soġġett għal dawn il-kundizzjonijiet, akkordju bejn impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni ( 80 ) x’aktarx ma jkollux effetti restrittivi fis-suq intern minħabba li l-partijiet x’aktarx ma jkunux jistgħu jżommu b’mod profittabbli l-innovazzjoni taħt il-livelli kompetittivi għal perjodu ta’ żmien itwal.

80. Aktar ma tkun b’saħħitha l-pożizzjoni kkombinata tal-partijiet fis-swieq eżistenti u/jew aktar ma jkun baxx in-numru ta’ sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni minbarra u komparabbli ma’ dawk tal-partijiet, aktar ikun probabbli li l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jikkawża effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni ( 81 )

2.3.3.3. R&Ż immirati lejn titjib, sostituzzjoni jew tibdil ta’ prodotti jew teknoloġiji eżistenti

81. Jekk ir-R&Ż ikunu mmirati lejn it- titjib ta’ prodotti jew teknoloġiji eżistenti, l-effetti possibbli jikkonċernaw is-suq/swieq rilevanti għal dawk il-prodotti jew it-teknoloġiji eżistenti. Madankollu, l-effetti fuq il-prezzijiet, l-output, il-kwalità tal-prodotti, il-varjetà tal-prodotti jew l-iżvilupp tekniku fis-swieq eżistenti jkunu probabbli biss jekk il-partijiet flimkien ikollhom pożizzjoni b’saħħitha, id-dħul ikun diffiċli u jkun għad fadal biss ftit kompetituri oħrajn. Barra minn hekk, jekk ir-R&Ż ikunu jikkonċernaw biss input relattivament minuri ta’ prodott finali, l-effetti ta’ esklużjoni f’dawk il-prodotti finali, jekk ikun hemm, ikunu limitati ħafna.

82. Jekk ir-R&Ż ikunu mmirati lejn is-sostituzzjoni jew it-tibdil ta’ prodott jew teknoloġija eżistenti, l-effetti possibbli jistgħu jikkonċernaw it-tnaqqis fir-ritmu tal-iżvilupp tal-prodott jew tat-teknoloġija ta’ sostituzzjoni. Dan huwa partikolarment il-każ jekk il-partijiet ikollhom saħħa fis-suq tal-prodott jew tat-teknoloġija eżistenti u jekk ikunu wkoll l-uniċi involuti fir-riċerka u l-iżvilupp għall-iżvilupp ta’ sostituzzjoni għal dak il-prodott jew dik it-teknoloġija eżistenti. Effett simili jista’ jseħħ jekk attur ewlieni f’suq eżistenti jikkoopera ma’ kompetitur ferm iżgħar jew potenzjali li jkun wasal biex joħroġ bi prodott jew teknoloġija u li jista’ jipperikola l-pożizzjoni tal-operatur preeżistenti.

83. Jekk il-partijiet jinkludu wkoll fl-akkordju tagħhom l-isfruttament konġunt (eż. il-produzzjoni u/jew id-distribuzzjoni) tal-prodotti jew tat-teknoloġiji tal-kuntratt, l-effetti fuq il-kompetizzjoni għandhom jiġu eżaminati aktar mill-qrib. B’mod partikolari, jekk il-partijiet ikunu kompetituri b’saħħithom, huwa aktar probabbli li jkun hemm effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni fil-forma ta’ żieda fil-prezzijiet jew tnaqqis fl-output fis-swieq eżistenti. Madankollu, jekk l-isfruttament konġunt isir biss permezz ta’ ħruġ ta’ liċenzji lil partijiet terzi, ma huwiex probabbli li jkun hemm effetti restrittivi bħal problemi ta’ esklużjoni.

2.3.3.4. Il-poli ta’ riċerka u żvilupp u l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp immirati lejn prodott jew teknoloġija li joħolqu suq ġdid

84. L-isforzi ta’ riċerka u żvilupp li jikkonċernaw ir-R&Ż ta’ prodotti jew teknoloġiji ġodda, kif ukoll il-poli ta’ riċerka u żvilupp huma koperti mill-kunċett ta’ kompetizzjoni fl-innovazzjoni għall-fini ta’ dan il-Kapitolu.

85. Prodott ġdid jew teknoloġija ġdida ma ttejjibx, ma tissostitwixxix jew ma tbiddilx biss il-prodotti jew it-teknoloġiji eżistenti. Id-domanda għall-prodott il-ġdid jew għat-teknoloġija l-ġdida, jekk isseħħ, toħloq suq separat ġdid.

86. Il-poli ta’ riċerka u żvilupp huma sforzi ta’ riċerka u żvilupp immirati primarjament lejn għan jew objettiv speċifiku. L-għan jew l-objettiv speċifiku ta’ pol ta’ riċerka u żvilupp għadu ma jistax jiġi definit bħala prodott jew teknoloġija jew jinvolvi mira sostanzjalment usa’ mill-prodotti jew mit-teknoloġiji f’suq speċifiku.

87. L-effetti fuq il-prezz u fuq l-output fis-swieq eżistenti huma pjuttost improbabbli għal tali sforzi ta’ riċerka u żvilupp fiż-żmien tal-valutazzjoni tal-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp, minħabba li l-isforz ta’ riċerka u żvilupp ikun għadu ma jistax jiġi definit bħala li jimmira lejn prodott jew teknoloġija. Għalhekk, l-analiżi jkollha tiffoka fuq restrizzjonijiet possibbli tal-kompetizzjoni fil-livell tal-innovazzjoni li jikkonċernaw, pereżempju, il-kwalità u l-varjetà ta’ prodotti jew teknoloġiji futuri possibbli u/jew il-veloċità jew il-livell ta’ innovazzjoni. Dawk l-effetti restrittivi jistgħu jinħolqu meta tnejn jew aktar mill-ftit impriżi li jinvolvu ruħhom b’mod indipendenti (pereżempju) fir-riċerka u l-iżvilupp ta’ prodott ġdid (b’mod partikolari meta jkunu fi stadju fejn ikunu qrib li jniedu l-prodott ġdid), jibdew jikkooperaw minflok jiżviluppaw il-prodott ġdid separatament. Tali effetti huma tipikament ir-riżultat dirett tal-kooperazzjoni bejn il-partijiet.

88. L-innovazzjoni tista’ tiġi ristretta anki permezz ta’ akkordju purament ta’ riċerka u żvilupp. Madankollu, b’mod ġenerali, il-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp li tikkonċerna prodotti jew teknoloġiji ġodda jew poli ta’ riċerka u żvilupp mhux probabbli li twassal għal effetti restrittivi fuq il-kompetizzjoni, sakemm ma jifdalx biss għadd limitat ta’ sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni minbarra dawk tal-partijiet għall-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp.

2.4. Akkordji koperti mill-BER tar-R&Ż

89. Il-benefiċċju tal-eżenzjoni stabbilita mill-BER tar-R&Ż ikopri dawk l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp li għalihom jista’ jiġi preżunt b’ċertezza suffiċjenti li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) ( 82 )

90. Il-BER tar-R&Ż ikopri l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp konklużi bejn żewġ partijiet jew aktar li jirrigwardjaw il-kundizzjonijiet li taħthom dawk il-partijiet iwettqu ( 83 ) (a) ir-riċerka u l-iżvilupp konġunti ta’ prodotti jew teknoloġiji tal-kuntratt li jinkludu jew jeskludu l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ dawk ir-riċerka u l-iżvilupp; jew (b) ir-riċerka u l-iżvilupp bi ħlas ta’ prodotti jew teknoloġiji tal-kuntratt li jinkludu jew jeskludu l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ dawk ir-riċerka u l-iżvilupp; jew (c) l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ riċerka u żvilupp ta’ prodotti jew teknoloġiji tal-kuntratt imwettaq skont akkordju preċedenti li jsegwi r-riċerka u l-iżvilupp konġunti (kif definit fil-punt (a) hawn fuq) bejn l-istess partijiet; jew (d) l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ riċerka u żvilupp ta’ prodotti jew teknoloġiji tal-kuntratt imwettaq skont akkordju preċedenti li jsegwi r-riċerka u l-iżvilupp bi ħlas (kif definit fil-punt (b) hawn fuq) bejn l-istess partijiet.

91. Il-BER tar-R&Ż jagħmel distinzjoni bejn il-prodotti jew it-teknoloġiji tal-kuntratt: (a) “prodott tal-kuntratt” (84) tfisser prodott (85) li jirriżulta mir-riċerka u l-iżvilupp konġunti jew bi ħlas jew li jiġi manifatturat jew ipprovdut bl-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt. Dan jinkludi prodotti miksuba permezz ta’ pol ta’ riċerka u żvilupp, kif ukoll prodotti ġodda (86); (b) “teknoloġija tal-kuntratt” (87) tfisser teknoloġija jew proċess li jirriżulta mir-riċerka u l-iżvilupp konġunti jew bi ħlas. Dawn jinkludu teknoloġiji jew proċessi miksuba permezz ta’ pol ta’ riċerka u żvilupp, kif ukoll teknoloġiji jew proċessi ġodda.

92. Skont il-BER tar-R&Ż, il-kunċett ta’ “riċerka u żvilupp” ifisser attivitajiet immirati lejn il-kisba ta’ għarfien espert relatat ma’ prodotti, teknoloġiji jew proċessi eżistenti jew ġodda, it-twettiq ta’ analiżi teoretika, studju sistematiku jew sperimentazzjoni, inklużi produzzjoni sperimentali, ittestjar tekniku ta’ prodotti jew proċessi, l-istabbiliment tal-faċilitajiet meħtieġa u l-kisba ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali għar-riżultati.

2.4.1. Distinzjoni bejn “riċerka u żvilupp konġunti” u “riċerka u żvilupp bi ħlas” u l-kunċett ta’ “speċjalizzazzjoni fil-kuntest tar-riċerka u l-iżvilupp”

93. Il-BER tar-R&Ż jagħmel distinzjoni bejn “riċerka u żvilupp konġunti” u “riċerka u żvilupp bi ħlas”.

94. riċerka u żvilupp konġunti , l-akkordju tagħhom jista’ jipprevedi wieħed mill-modi li ġejjin li bihom jitwettqu l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp Meta l-partijiet iwettqu, l-akkordju tagħhom jista’ jipprevedi wieħed mill-modi li ġejjin li bihom jitwettqu l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp ( 88 ) (a) l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp jitwettqu minn tim konġunt, organizzazzjoni konġunta jew impriża konġunta; (b) il-partijiet jafdaw b’mod konġunt lil parti terza bl-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp; jew (c) il-partijiet jallokaw l-attivitajiet bejniethom permezz ta’ “speċjalizzazzjoni fil-kuntest tar-riċerka u l-iżvilupp”. Dan ifisser li kull waħda mill-partijiet hija involuta fl-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp u huma jaqsmu x-xogħol ta’ riċerka u żvilupp bejniethom bi kwalunkwe mod li huma jqisu li huwa l-aktar xieraq. Dan ma jinkludix riċerka u żvilupp bi ħlas (89).

95. Riċerka u żvilupp bi ħlas tfisser riċerka u żvilupp li jitwettqu minn mill-inqas parti waħda, filwaqt li mill-inqas parti oħra tiffinanzja r-riċerka u l-iżvilupp, iżda ma twettaq l-ebda waħda mill-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp hija stess (il-parti li tiffinanzja).

96. Id-distinzjoni bejn riċerka u żvilupp konġunti u riċerka u żvilupp bi ħlas fil-BER tar-R&Ż hija rilevanti għall-fini tal-kalkolu tal-ishma mis-suq. Għar-riċerka u l-iżvilupp bi ħlas, il-partijiet se jkollhom bżonn jinkludu wkoll l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp konklużi mill-parti li tiffinanzja ma’ partijiet terzi, fir-rigward tal-istess prodotti tal-kuntratt jew teknoloġiji tal-kuntratt, għall-finijiet tal-kalkolu tal-ishma mis-suq ikkombinati – ara t-Taqsima 2.5.4.2 hawn taħt.

2.4.2. L-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp u l-kunċett ta’ speċjalizzazzjoni fil-kuntest ta’ sfruttament konġunt

97. Il-BER tar-R&Ż ikopri b’mod espliċitu l-akkordji li jinkludu l-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp. Madankollu, tali akkordji huma soġġetti għal dispożizzjonijiet speċifiċi.

98. kunċett ta’ “sfruttament tar-riżultati” huwa pjuttost wiesa’ u jinkludi l-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt jew l-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt jew l-assenjazzjoni jew il-liċenzjar ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali jew il-komunikazzjoni tal-għarfien espert meħtieġ għal tali produzzjoni jew applikazzjoni Il-huwa pjuttost wiesa’ u jinkludi l-produzzjoni jew id-distribuzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt jew l-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt jew l-assenjazzjoni jew il-liċenzjar ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali jew il-komunikazzjoni tal-għarfien espert meħtieġ għal tali produzzjoni jew applikazzjoni ( 90 )

99. Skont il-BER tar-R&Ż, l-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp jista’ jappartjeni biss għal riżultati li huma: (a) indispensabbli għall-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt jew għall-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt; u (b) protetti mid-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jew jikkostitwixxu għarfien espert.

100. Bil-maqlub, dan ifisser li, sabiex wieħed jibbenefika mill-eżenzjoni fl-Artikolu 2 tal-BER tar-R&Ż, l-ambitu ta’ akkordju ta’ riċerka u żvilupp li jinkludi sfruttament konġunt ma jistax jappartjeni għal riżultati li ma humiex protetti minn proprjetà intellettwali jew minn għarfien espert u li ma humiex indispensabbli għall-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt jew għall-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt.

101. oriġinali jew inkella fil-kuntest ta’ akkordju sussegwenti li jkopri l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ akkordju ta’ riċerka u żvilupp preċedenti bejn l-istess partijiet L-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp konġunti jew bi ħlas jista’ jsir jew fil-kuntest tal-akkordju ta’ riċerka u żviluppjew inkella fil-kuntest ta’ akkordjuli jkopri l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ akkordju ta’ riċerka u żvilupp preċedenti bejn l-istess partijiet ( 91 ) . Jekk il-partijiet jagħżlu li jwettqu l-isfruttament konġunt tar-riżultati ta’ akkordju ta’ riċerka u żvilupp preċedenti skont akkordju sussegwenti, l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp preċedenti jrid jissodisfa wkoll il-kundizzjonijiet tal-BER tar-R&Ż sabiex l-akkordju ta’ sfruttament konġunt sussegwenti jkun kopert mill-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 2 tal-BER tar-R&Ż.

102. tliet modi differenti li bihom ir-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp jistgħu jiġu sfruttati b’mod konġunt Il-BER tar-R&Ż jipprevedili bihom ir-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp jistgħu jiġu sfruttati b’mod konġunt ( 92 ) (a) L-ewwel nett, l-isfruttament jista’ jitwettaq flimkien mill-partijiet f’tim konġunt, organizzazzjoni konġunta jew impriża konġunta; (b) It-tieni, il-partijiet jistgħu jafdaw b’mod konġunt lil parti terza bix-xogħol ta’ sfruttament; (c) Fl-aħħar, il-partijiet jistgħu jallokaw ix-xogħol bejniethom permezz ta’ speċjalizzazzjoni fil-kuntest tal-isfruttament li jfisser li (93): (i) il-partijiet jallokaw bejniethom kompiti individwali bħall-produzzjoni jew id-distribuzzjoni; jew (ii) huma jimponu restrizzjonijiet fuq xulxin rigward l-isfruttament tar-riżultati bħal restrizzjonijiet b’rabta ma’ ċerti territorji, konsumaturi jew oqsma ta’ użu; dan jinkludi xenarju fejn parti waħda biss tipproduċi u tqassam il-prodotti tal-kuntratt abbażi ta’ liċenzja esklużiva mogħtija mill-partijiet l-oħrajn.

103. Il-prattiki li jikkostitwixxu speċjalizzazzjoni fil-kuntest tal-isfruttament mhux se jiġu ttrattati bħala restrizzjonijiet fundamentali ( 94 ) . Barra minn hekk, fejn il-partijiet jispeċjalizzaw fil-kuntest tal-isfruttament, huma jistgħu jillimitaw l-aċċess għar-riżultati għall-finijiet ta’ tali sfruttament kif xieraq ( 95 ) . Dan ifisser li akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’, pereżempju, jirrestrinġi d-drittijiet ta’ sfruttament tal-partijiet għal ċerti territorji, konsumaturi jew oqsma ta’ użu. Jekk il-partijiet jaqblu li kull waħda minnhom tista’ tqassam il-prodotti tal-kuntratt (u b’hekk ma jkunux għażlu mudell ta’ distribuzzjoni konġunta u ma jkunux qablu li l-parti li tipproduċi l-prodotti tal-kuntratt biss tista’ tqassamhom), il-partijiet inkarigati mill-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt permezz ta’ speċjalizzazzjoni jridu jkunu meħtieġa li jissodisfaw l-ordnijiet għall-provvisti tal-prodotti tal-kuntratt mill-partijiet l-oħrajn ( 96 )

104. Fl-aħħar nett, kif imsemmi fit-Taqsima 2.5.4 hawn taħt, jekk l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikopri l-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp, tapplika l-eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż: (i) għad-durata tar-riċerka u l-iżvilupp u (ii) għal perjodu addizzjonali ta’ seba’ snin wara li l-prodotti tal-kuntratt jew it-teknoloġiji tal-kuntratt jitqiegħdu fis-suq għall-ewwel darba fis-suq intern ( 97 )

2.4.3. Assenjazzjoni jew liċenzjar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali

105. L-eżenzjoni tal-BER tar-R&Ż tapplika wkoll għal akkordji li jinkludu dispożizzjonijiet dwar l-assenjazzjoni jew il-liċenzjar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, sakemm dawk id-dispożizzjonijiet ma jikkostitwixxux l-iskop primarju tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, iżda jkunu direttament relatati mal-implimentazzjoni ta’ tali akkordji u meħtieġa għaliha ( 98 )

106. Din l-eżenzjoni tkopri l-assenjazzjoni jew il-liċenzjar lil waħda jew aktar mill-partijiet jew lil entità li jistabbilixxu l-partijiet biex jitwettqu r-riċerka u l-iżvilupp konġunti, ir-riċerka u l-iżvilupp bi ħlas jew l-isfruttament konġunt ( 99 )

107. Għalhekk, f’dawn il-każijiet, l-assenjazzjoni jew il-liċenzjar se jkunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-BER tar-R&Ż u mhux għal dawk tar-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija dwar it-Trasferiment tat-Teknoloġija ( 100 ) . Madankollu, fil-kuntest tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp, il-partijiet jistgħu jiddeterminaw ukoll il-kundizzjonijiet għal-liċenzjar tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp lil partijiet terzi. Tali akkordji ta’ liċenzja ma humiex koperti mill-BER tar-R&Ż, iżda jistgħu jkunu koperti mill-eżenzjoni ta’ kategorija fir-Regolament ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija dwar it-Trasferiment tat-Teknoloġija jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet stabbiliti fih ( 101 )

2.5. Kundizzjonijiet għal eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż

2.5.1. Aċċess għar-riżultati finali

108. L-ewwel kundizzjoni biex wieħed jibbenefika mill-eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż hija li l-partijiet kollha jkollhom aċċess sħiħ għar-riżultati finali tar-riċerka u l-iżvilupp għal żewġ skopijiet ( 102 ) (a) għat-twettiq ta’ aktar riċerka; u (b) għall-isfruttament tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp.

109. Skont il-BER tar-R&Ż, l-aċċess sħiħ għar-riżultati finali tar-riċerka u l-iżvilupp għandu jinkludi wkoll kwalunkwe dritt ta’ proprjetà intellettwali u għarfien espert li jirriżultaw. Dan għandu jingħata hekk kif ir-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp isiru disponibbli ( 103 )

110. Il-partijiet jistgħu jagħmlu kontribuzzjonijiet mhux ugwali għall-kooperazzjoni tagħhom fir-riċerka u l-iżvilupp skont il-kapaċitajiet u l-ħtiġijiet kummerċjali tagħhom. Għalhekk, sabiex jiġu riflessi, kif ukoll ikkumpensati, id-differenzi fil-valur jew fin-natura tal-kontribuzzjonijiet tal-partijiet, akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jgħid li parti waħda tikkumpensa lil parti oħra għall-kisba ta’ aċċess għar-riżultati għall-finijiet ta’ riċerka jew sfruttament ulterjuri. Il-kumpens ma huwiex obbligatorju, iżda jekk ikun previst fl-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, imbagħad il-kumpens ma jridx ikun daqstant għoli li jimpedixxi b’mod effettiv l-aċċess sħiħ għar-riżultati.

111. ma jistax ikun limitat jekk tali aċċess ikun meħtieġ għat-twettiq ta’ aktar riċerka ( 104 ). Sabiex wieħed jikkwalifika għal eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż, id-dritt ta’ aċċess għar-riżultati tar-riċerka u l-iżviluppjekk tali aċċess ikun meħtieġ għat-twettiq ta’

112. Madankollu, taħt ċerti ċirkostanzi, l-aċċess għar-riżultati għall-finijiet ta’ sfruttament jista’ jkun ristrett u l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp xorta jista’ jibbenefika minn eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż. Dan huwa l-każ għal akkordji ta’ riċerka u żvilupp mal-partijiet li ġejjin li jistgħu jaqblu li jillimitaw l-użu tagħhom tar-riżultati għall-finijiet ta’ aktar riċerka biss (u għalhekk mhux għall-isfruttament): (a) istituti tar-riċerka; (b) korpi akkademiċi; jew (c) impriżi li jfornu r-riċerka u l-iżvilupp bħala servizz kummerċjali mingħajr ma normalment ikunu attivi fl-isfruttament tar-riżultati (105).

113. Barra minn hekk, l-aċċess għar-riżultati għall-finijiet ta’ sfruttament jista’ jkun limitat ukoll meta l-partijiet jillimitaw id-drittijiet tagħhom ta’ sfruttament f’konformità mal-BER tar-R&Ż, b’mod partikolari meta jispeċjalizzaw fil-kuntest ta’ sfruttament ( 106 ) . Dan ifisser li l-partijiet se jitħallew jimponu restrizzjonijiet fuq xulxin fir-rigward tal-isfruttament tar-riżultati (bħal restrizzjonijiet b’rabta ma’ ċerti territorji, konsumaturi jew oqsma ta’ użu).

2.5.2. Aċċess għall-għarfien espert preeżistenti

114. It-tieni kundizzjoni biex wieħed jibbenefika mill-eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż tirreferi għall-aċċess għall-għarfien espert preeżistenti. Din il-kundizzjoni tapplika biss għal akkordji ta’ riċerka u żvilupp li jeskludu l-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp u hija limitata għall-għarfien espert li huwa indispensabbli għall-isfruttament tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp ( 107 )

115. Tali ftehimiet iridu jistipulaw li kull parti trid tingħata aċċess għal kwalunkwe għarfien espert preeżistenti tal-partijiet l-oħrajn jekk dan l-għarfien espert ikun indispensabbli għall-finijiet tal-isfruttament tar-riżultati mill-parti. Dan ma jfissirx li l-partijiet għandhom jinkludu l-għarfien espert preeżistenti kollu tagħhom fl-ambitu tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp. Madankollu, huma se jkollhom jidentifikaw l-għarfien espert li huwa indispensabbli għall-isfruttament tar-riżultati. L-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jistabbilixxi li l-partijiet jikkumpensaw lil xulxin talli jagħtu aċċess għall-għarfien espert preeżistenti tagħhom. Madankollu, tali kumpens ma jridx ikun daqstant għoli li jimpedixxi b’mod effettiv tali aċċess ( 108 )

116. Il-kundizzjoni li jiġi pprovdut aċċess għal għarfien espert preeżistenti hija mingħajr preġudizzju għall-kundizzjoni li jiġi pprovdut aċċess sħiħ għar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp stabbiliti fl-Artikolu 3 tal-BER tar-R&Ż. Dan ifisser li akkordju ta’ riċerka u żvilupp partikolari jista’ jkollu bżonn, taħt ċerti kundizzjonijiet, jinkludi dispożizzjonijiet kemm fir-rigward tal-aċċess għall-għarfien espert preeżistenti, kif ukoll fir-rigward tar-riżultati finali tar-riċerka u l-iżvilupp, sabiex ikun jista’ jibbenefika mill-eżenzjoni.

2.5.3. Kundizzjonijiet marbuta mal-isfruttament konġunt

117. Il-BER tar-R&Ż jinkludi żewġ kundizzjonijiet oħrajn li jikkonċernaw l-isfruttament konġunt tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp. Kif stabbilit fit-Taqsima 2.4.2, l-ambitu tal-isfruttament konġunt irid ikun limitat għar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp li huma protetti mid-drittijiet tal-proprjetà intellettwali jew jikkostitwixxu għarfien espert u li huma indispensabbli għall-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt jew għall-applikazzjoni tat-teknoloġiji tal-kuntratt.

118. It-tieni, jekk il-partijiet jaqblu li kull waħda minnhom tista’ tiddistribwixxi l-prodotti tal-kuntratt (u, b’hekk, ma jkunux għażlu mudell ta’ distribuzzjoni konġunta u ma jkunux qablu li l-parti li tipproduċi l-prodotti tal-kuntratt biss tista’ tiddistribwihom), il-partijiet inkarigati mill-produzzjoni tal-prodotti tal-kuntratt permezz ta’ speċjalizzazzjoni jridu jkunu meħtieġa li jissodisfaw l-ordnijiet għall-provvisti tal-prodotti tal-kuntratt mill-partijiet l-oħrajn ( 109 )

2.5.4. Livelli limiti, ishma mis-suq u durata tal-eżenzjoni

119. B’mod ġenerali, jista’ jiġi preżunt, għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat, li l-effetti pożittivi tal-akkordji ta’ riċerka u żvilupp taħt ċertu livell ta’ saħħa fis-suq se jegħlbu kwalunkwe effett negattiv fuq il-kompetizzjoni ( 110 )

120. Il-BER tar-R&Ż jistrieħ fuq żewġ metriċi biex jiġu koperti dawk l-akkordji ta’ riċerka u żvilupp li jibqgħu taħt ċertu livell ta’ saħħa fis-suq: (i) livell limitu tas-sehem mis-suq għal impriżi li jikkompetu għal prodotti u/jew teknoloġiji eżistenti; u (ii) livell limitu għal impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni abbażi tal-eżistenza ta’ għadd minimu ta’ sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni (tlieta apparti dak tal-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp).

2.5.4.1. Impriżi li jikkompetu għal prodotti u/jew teknoloġiji eżistenti u impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni

121. Sabiex tiġi ddeterminata r-relazzjoni kompetittiva bejn il-partijiet, jeħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-partijiet setgħux kienu impriżi f’kompetizzjoni fin-nuqqas tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ( 111 )

122. B’mod ġenerali, l-akkordji bejn l-impriżi li jikkompetu għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti u l-akkordji bejn l-impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni jippreżentaw riskju akbar għall-kompetizzjoni mill-akkordji bejn impriżi li ma jkunux qed jikkompetu ma’ xulxin. Huwa biss f’każijiet rari li l-akkordji bejn impriżi li ma jkunux f’kompetizzjoni jwasslu għal effetti restrittivi orizzontali fuq il-kompetizzjoni ( 112 )

(A) IMPRIŻI LI JIKKOMPETU GĦAL PRODOTT U/JEW TEKNOLOĠIJA EŻISTENTI

123. Għall-fini tal-BER tar-R&Ż, “impriża li tikkompeti għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti” tfisser kompetitur reali jew potenzjali: (a) “kompetitur reali” huwa definit bħala impriża li tkun qed tforni prodott jew teknoloġija eżistenti li jistgħu jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula bil-prodott tal-kuntratt jew bit-teknoloġija tal-kuntratt fis-suq ġeografiku rilevanti; filwaqt li (b) “kompetitur potenzjali” huwa definit bħala impriża li, fin-nuqqas tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, għal raġunijiet realistiċi u mhux sempliċiment bħala possibbiltà teoretika, x’aktarx li twettaq, fi żmien mhux aktar minn tliet snin, l-investimenti addizzjonali meħtieġa jew iġġarrab il-kostijiet meħtieġa biex tforni prodott jew teknoloġija li jistgħu jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula bil-prodott tal-kuntratt jew bit-teknoloġija tal-kuntratt fis-suq ġeografiku rilevanti.

124. Il-kompetizzjoni potenzjali għandha tiġi vvalutata fuq bażi realistika. Pereżempju, il-partijiet ma jistgħux jiġu definiti bħala kompetituri potenzjali sempliċiment minħabba li l-kooperazzjoni tippermettilhom iwettqu l-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp. Il-kwistjoni deċiżiva hija jekk kull parti għandhiex indipendentement il-mezzi meħtieġa fir-rigward tal-assi, l-għarfien espert u riżorsi oħrajn ( 113 )

125. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp koperti mill-BER tar-R&Ż dwar prodotti u/jew teknoloġiji eżistenti jistgħu, pereżempju, jieħdu l-forom li ġejjin: (a) Akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn żewġ impriżi li diġà jfornu prodott eżistenti li jista’ jiġi mtejjeb, sostitwit jew mibdul bil-prodott li jirriżulta mill-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp (kompetituri reali); (b) Akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn (a) impriża li diġà tforni prodott li jista’ jiġi mtejjeb, sostitwit jew mibdul bil-prodott tal-kuntratt (kompetitur reali) u (b) impriża li twettaq riċerka u żvilupp fi prodott u li x’aktarx li twettaq l-investimenti addizzjonali meħtieġa biex tforni dak il-prodott li jista’ jiġi mtejjeb, sostitwit jew mibdul bil-prodott li jirriżulta mill-kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp (prodott tal-kuntratt) fis-suq ġeografiku rilevanti (kompetitur potenzjali).

(B) IMPRIŻI LI JIKKOMPETU FL-INNOVAZZJONI

126. Għall-fini tal-BER tar-R&Ż, l-impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni huma impriżi li ma jkunux qed jikkompetu għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti ( 114 ) u li jinvolvu ruħhom b’mod indipendenti jew, fin-nuqqas tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, ikunu jistgħu u x’aktarx li jinvolvu ruħhom b’mod indipendenti, fi sforzi ta’ riċerka u żvilupp li jikkonċernaw: (a) ir-riċerka u l-iżvilupp tal-istess prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jew x’aktarx sostitwibbli bħal dawk koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp; jew (b) il-poli ta’ riċerka u żvilupp li jsegwu sostanzjalment l-istess għan jew objettiv bħal dawk li se jkunu koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp.

127. Fir-rigward ta’ prodotti u/jew teknoloġiji ġodda, jekk l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikun jikkonċerna prodotti u teknoloġiji ġodda, il-partijiet għandhom jivvalutaw jekk humiex it-tnjen li huma impriżi li jikkompetu fir-rigward tat-teknoloġija u tal-prodott li jistgħu jiġu żviluppati.

128. Il-valutazzjoni tas-sostitwibbiltà probabbli ta’ prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jenħtieġ li tiffoka fuq jekk il-konsumaturi, ladarba l-prodotti u/jew it-teknoloġiji jidħlu fis-suq, humiex probabbli li jqisu dawn il-prodotti u/jew it-teknoloġiji ġodda bħala interkambjabbli jew sostitwibbli minħabba l-karatteristiċi tagħhom ( 115 ) , il-prezzijiet ipproġettati tagħhom u l-użu maħsub tagħhom.

129. Sabiex jitqiesu li qegħdin jikkompetu, il-poli tar-riċerka u l-iżvilupp iridu jsegwu sostanzjalment l-istess għan jew objettiv bħal dawk li se jkunu koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp. Dan għandu jiġi ddeterminat abbażi ta’ informazzjoni affidabbli dwar, pereżempju, in-natura u l-ambitu tal-isforz tar-riċerka u l-iżvilupp.

130. L-akkordji ta’ riċerka u żvilupp bejn l-impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni koperti mill-BER tar-R&Ż jistgħu, pereżempju, jieħdu l-forom li ġejjin: (a) akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn (a) impriża li tiżviluppa prodott ġdid u (b) impriża li tiżviluppa l-istess prodott ġdid jew sostitut probabbli ta’ tali prodott ġdid; (b) akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn (a) impriża li tiżviluppa prodott ġdid u (b) impriża li tista’ u li x’aktarx tinvolvi ruħha b’mod indipendenti (iżda li għadha ma hijiex involuta) fir-riċerka u l-iżvilupp tal-istess prodott ġdid jew ta’ sostitut probabbli ta’ tali prodott ġdid; (c) akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn (a) impriża involuta fi sforz ta’ riċerka u żvilupp li jikkonċerna pol ta’ riċerka u żvilupp u (b) impriża involuta f’pol ta’ riċerka u żvilupp li jsegwi sostanzjalment l-istess għan jew objettiv; (d) akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn (a) impriża involuta f’pol ta’ riċerka u żvilupp; u (b) impriża li tista’ u x’aktarx tinvolvi ruħha b’mod indipendenti (iżda li għadha ma hijiex involuta) f’pol ta’ riċerka u żvilupp li jsegwi sostanzjalment l-istess għan jew objettiv.

(C) IMPRIŻI LI MA JKUNUX F’KOMPETIZZJONI

131. Il-BER tar-R&Ż jiddefinixxi “impriża li ma tkunx qed tikkompeti” bħala impriża li la tkun impriża li tikkompeti għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti u lanqas impriża li tikkompeti fl-innovazzjoni. Il-partijiet għal akkordju ta’ riċerka u żvilupp jitqiesu bħala impriżi li ma jkunux qed jikkompetu fil-każ ta’, pereżempju, impriża involuta fi sforzi ta’ riċerka u żvilupp għal prodott li jista’ jiġi mtejjeb, sostitwit jew mibdul bil-prodott tal-kuntratt u impriża li twettaq riċerka f’pol ta’ riċerka u żvilupp.

2.5.4.2. Akkordji bejn impriżi li jikkompetu għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti

(A) LIVELLI LIMITI TAS-SEHEM MIS-SUQ GĦAL IMPRIŻI LI JIKKOMPETU GĦAL PRODOTT U/JEW TEKNOLOĠIJA EŻISTENTI

132. Jekk tnejn jew aktar mill-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikunu impriżi li jikkompetu għal prodotti u/jew teknoloġiji eżistenti, l-eżenzjoni għandha tapplika soġġetta għal livell limitu tas-sehem mis-suq ta’ 25 %, ikkalkolat fil-mument li jiġi konkluż l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp. Dan il-livell limitu japplika kif ġej, skont jekk l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jinvolvix riċerka u żvilupp konġunti jew riċerka u żvilupp bi ħlas ( 116 ) (a) għall-akkordji ta’ riċerka u żvilupp li jinvolvu riċerka u żvilupp konġunti, is-sehem mis-suq ikkombinat tal-partijiet għall-akkordju ma għandux jaqbeż il-25 % fis-swieq tal-prodotti u tat-teknoloġija rilevanti (117); (b) għall-akkordji ta’ riċerka u żvilupp li jinvolvu riċerka u żvilupp bi ħlas, japplika l-istess livell limitu tas-sehem mis-suq ta’ 25 %, iżda dan huwa estiż mhux biss għall-parti li tiffinanzja stess, iżda jrid jinkludi wkoll il-partijiet kollha li magħhom il-parti li tiffinanzja tkun daħlet f’akkordji ta’ riċerka u żvilupp fir-rigward tal-istess prodotti tal-kuntratt jew teknoloġiji tal-kuntratt (118).

133. Jekk ir-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp konġunti jew bi ħlas ma jiġux sfruttati b’mod konġunt , l-eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż tapplika għad-durata tar-riċerka u l-iżvilupp.

135. Wara t-tmiem tal-perjodu ta’ seba’ snin imsemmi fil-paragrafu 4 tal-Artikolu 6 tal-BER tar-R&Ż, l-eżenzjoni tkompli tapplika sakemm is-sehem mis-suq ikkombinat tal-partijiet ma jaqbiżx il-25 % fis-swieq li għalihom jappartjenu l-prodotti jew it-teknoloġiji tal-kuntratt. Dan ifisser li l-partijiet ikollhom bżonn jivvalutaw, f’dak il-mument, għal liema suq jappartjenu l-prodotti jew it-teknoloġiji tal-kuntratt u jekk is-sehem mis-suq ikkombinat tagħhom jaqbiżx il-25 %. Jekk is-sehem mis-suq ikkombinat jiżdied għal aktar minn 25 % wara l-iskadenza tal-perjodu ta’ seba’ snin, l-eżenzjoni fil-BER tar-R&Ż tkompli tapplika għal sentejn kalendarji konsekuttivi wara s-sena li fiha l-livell limitu jkun inqabeż għall-ewwel darba ( 123 )

(B) IL-KALKOLU TAL-ISHMA MIS-SUQ GĦAS-SWIEQ TAL-PRODOTTI U TAT-TEKNOLOĠIJA EŻISTENTI

136. Fil-bidu ta’ kooperazzjoni ta’ riċerka u żvilupp għal prodott u/jew teknoloġija eżistenti, il-punt ta’ referenza huwa s-suq eżistenti għal prodotti jew teknoloġiji li jistgħu jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula mill-prodotti jew mit-teknoloġiji tal-kuntratt.

137. jtejjeb, jissostitwixxi jew jibdel prodotti jew teknoloġiji eżistenti, l-ishma mis-suq jistgħu jiġu kkalkolati b’referenza għal prodotti jew teknoloġiji eżistenti li se jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula. Jekk is-sostituzzjoni ta’ prodott jew teknoloġija eżistenti tkun differenti b’mod sinifikanti, l-ishma mis-suq b’referenza għal prodotti jew teknoloġiji eżistenti jistgħu jkunu inqas informattivi, iżda xorta jistgħu jintużaw bħala indikatur biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni tal-partijiet fis-suq. Inkella, jekk il-valuri tal-bejgħ fis-suq ma jkunux disponibbli, il-kalkolu tas-sehem mis-suq jista’ jkun ibbażat fuq informazzjoni affidabbli oħra tas-suq, inkluża n-nefqa fir-riċerka u l-iżvilupp Jekk l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikollu l-għan lijewprodotti jew teknoloġiji eżistenti, l-ishma mis-suq jistgħu jiġu kkalkolati b’referenza għal prodotti jew teknoloġiji eżistenti li se jiġu mtejba, sostitwiti jew mibdula. Jekk is-sostituzzjoni ta’ prodott jew teknoloġija eżistenti tkun differenti b’mod sinifikanti, l-ishma mis-suq b’referenza għal prodotti jew teknoloġiji eżistenti jistgħu jkunu inqas informattivi, iżda xorta jistgħu jintużaw bħala indikatur biex tiġi vvalutata l-pożizzjoni tal-partijiet fis-suq. Inkella, jekk il-valuri tal-bejgħ fis-suq ma jkunux disponibbli, il-kalkolu tas-sehem mis-suq jista’ jkun ibbażat fuq informazzjoni affidabbli oħra tas-suq, inkluża n-nefqa fir-riċerka u l-iżvilupp ( 124 )

138. data relatata mas-sena kalendarja preċedenti Skont il-paragrafu 1(b) tal-Artikolu 7 tal-BER tar-R&Ż, l-ishma mis-suq iridu jiġu kkalkolati abbażi tad-relatata mas-sena kalendarja preċedenti ( 125 ) . Għal ċerti swieq, jista’ jkun meħtieġ li l-ishma mis-suq jiġu kkalkolati abbażi ta’ medja tal-ishma mis-suq tal-partijiet tal-aħħar tliet snin kalendarji preċedenti. Dan jista’ jkun rilevanti, pereżempju, meta jkun hemm swieq tal-offerti u l-ishma mis-suq jistgħu jinbidlu b’mod sinifikanti (eż. minn 0 % għal 100 %) minn sena għal oħra, skont jekk parti kinitx irnexxiet jew le fil-proċess tal-offerti. Dan jista’ jkun rilevanti wkoll għal swieq ikkaratterizzati minn ordnijiet varjabbli kbar li għalihom is-sehem mis-suq tas-sena kalendarja preċedenti ma jistax ikun rappreżentattiv, pereżempju, jekk ma tkun saret l-ebda ordni kbira fis-sena kalendarja preċedenti. Sitwazzjoni oħra li fiha jista’ jkun meħtieġ li jiġu kkalkolati l-ishma mis-suq abbażi ta’ medja tal-aħħar tliet snin kalendarji preċedenti tkun meta jkun hemm xokk tal-provvista jew tad-domanda fis-sena kalendarja ta’ qabel l-akkordju ta’ kooperazzjoni.

139. Fir-rigward tal-metrika għall-kalkolu tal-ishma mis-suq, il-BER tar-R&Ż jistabbilixxi li l-kalkolu tal-ishma mis-suq għandu jkun ibbażat fuq il-valur tal-bejgħ fis-suq. Jekk id- data dwar il-valur tal-bejgħ ma tkunx disponibbli, jistgħu jintużaw stimi bbażati fuq informazzjoni affidabbli oħra tas-suq, inklużi l-volumi tal-bejgħ fis-suq, in-nefqa fir-riċerka u l-iżvilupp jew il-kapaċitajiet ta’ riċerka u żvilupp, sabiex jiġi stabbilit is-sehem mis-suq tal-partijiet.

140. Għas-swieq tat-teknoloġija, mod wieħed kif wieħed jipproċedi huwa li jikkalkula l-ishma mis-suq abbażi tas-sehem ta’ kull teknoloġija ta’ introjtu totali tal-liċenzjar minn royalties, li jirrappreżenta s-sehem tat-teknoloġija mis-suq fejn jiġu liċenzjati t-teknoloġiji kompetituri. Approċċ alternattiv huwa li jiġu kkalkolati l-ishma mis-suq fis-suq tat-teknoloġija abbażi tal-bejgħ ta’ prodotti jew servizzi li jinkorporaw it-teknoloġija liċenzjata fis-swieq tal-prodotti downstream. Skont dak l-approċċ, jiġi kkunsidrat il-bejgħ kollu fis-suq tal-prodotti rilevanti, irrispettivament minn jekk il-prodott ikunx jinkorpora jew le teknoloġija li tkun qed tiġi liċenzjata ( 126 )

2.5.4.3. Akkordji għal prodotti u/jew teknoloġiji ġodda u poli ta’ riċerka u żvilupp (127)

(A) LIVELL LIMITU GĦAL PRODOTTI U/JEW TEKNOLOĠIJI ĠODDA U POLI TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP

141. Jekk tnejn jew aktar mill-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp ikunu impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni, l-eżenzjoni għandha tapplika jekk, fil-mument li jiġi konkluż l-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, ikun hemm tliet sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni jew aktar minbarra l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp tal-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp u komparabbli magħhom ( 128 )

142. Akkordju ta’ riċerka u żvilupp bejn l-impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni jista’ jwassal ukoll għal riżultati li l-partijiet jistgħu jaqblu li jisfruttaw b’mod konġunt (il-prodotti tal-kuntratt jew it-teknoloġiji tal-kuntratt). Jekk l-akkordju jinkludix tali sfruttament konġunt jew le se jkollu impatt fuq id-durata tal-eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż.

143. Jekk ir-riżultati tal-akkordju ta’ riċerka u żvilupp konġunti jew bi ħlas dwar prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jew poli ta’ riċerka u żvilupp ma jiġux sfruttati b’mod konġunt u l-akkordju jissodisfa l-kundizzjonijiet għal eżenzjoni skont il-BER tar-R&Ż, l-eżenzjoni tapplika għad-durata tar-riċerka u l-iżvilupp .

145. Wara t-tmiem tal-perjodu ta’ seba’ snin, jenħtieġ li l-partijiet ikunu jistgħu jikkalkolaw l-ishma mis-suq tagħhom fis-swieq tal-prodott tal-kuntratt jew tat-teknoloġija tal-kuntratt li jirriżultaw. Għalhekk, l-eżenzjoni tkompli tapplika biss sakemm is-sehem mis-suq ikkombinat tal-partijiet ma jaqbiżx il-25 % fis-swieq li għalihom jappartjenu l-prodotti tal-kuntratt jew it-teknoloġiji tal-kuntratt ( 134 ) . Jekk is-sehem mis-suq ikkombinat jiżdied għal aktar minn 25 % wara l-iskadenza tal-perjodu ta’ seba’ snin, l-eżenzjoni fil-BER tar-R&Ż tkompli tapplika għal sentejn kalendarji konsekuttivi wara s-sena li fiha l-livell limitu jkun inqabeż għall-ewwel darba ( 135 )

(B) VALUTAZZJONI TAL-EŻISTENZA TA’ SFORZI TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP F'KOMPETIZZJONI U KOMPARABBLI

146. Sabiex kooperazzjoni fir-riċerka u l-iżvilupp dwar l-innovazzjoni tiġi eżentata, il-livell limitu rilevanti huwa bbażat fuq l-eżistenza ta’ tliet sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni u komparabbli .

147. l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni : Mid-definizzjoni ta’ sforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni fil-paragrafu 1(19) tal-Artikolu 1 tal-BER tar-R&Ż ( 136 ) jirriżulta li jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-elementi li ġejjin biex jiġu identifikati (a) jekk l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp jikkonċernawx ir-riċerka u l-iżvilupp tal-istess prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jew x’aktarx sostitwibbli, jew il-poli ta’ riċerka u żvilupp li jsegwu sostanzjalment l-istess għan jew objettiv bħal dawk li għandhom ikunu koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp; (b) jekk hemmx partijiet terzi diġà involuti fl-isforzi ta’ riċerka u żvilupp jew li jistgħu u x’aktarx jinvolvu ruħhom b’mod indipendenti f’tali sforzi; u (c) jekk dawk il-partijiet terzi humiex indipendenti mill-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp.

148. L-ewwel nett, fir-rigward tal-mistoqsija ta’ jekk l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp jikkonċernawx l-istess prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jew x’aktarx sostitwibbli , jew jekk il-poli ta’ riċerka u żvilupp isegwux sostanzjalment l-istess għan jew objettiv , din tista’ tiġi mwieġba bl-istess mod bħall-valutazzjoni tal-impriżi li jikkompetu fl-innovazzjoni stabbilita fit-Taqsima 2.5.4.1 hawn fuq.

149. It-tieni, l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni jistgħu jkunu dawk li fihom partijiet terzi jkunu diġà involuti , weħidhom jew f’kooperazzjoni ma’ partijiet terzi oħrajn. Dan ifisser li l-isforz ta’ riċerka u żvilupp jista’ jiġi segwit jew fuq bażi individwali minn parti terza waħda jew b’mod konġunt minn għadd ta’ partijiet terzi differenti. Sforz ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni jista’ jirreferi wkoll għal dawk l-isforzi li fihom parti terza tista’ u x’aktarx tinvolvi ruħha individwalment . Jekk parti terza tistax u huwiex probabbli li tinvolvi ruħha individwalment fir-riċerka u l-iżvilupp tal-istess prodotti u/jew teknoloġiji ġodda jew x’aktarx sostitwibbli, jew fil-poli ta’ riċerka u żvilupp li jsegwu sostanzjalment l-istess għan jew objettiv bħal dawk li se jkunu koperti mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp jista’ jiġi ddeterminat abbażi tal-aċċess tal-parti terza għal riżorsi finanzjarji u umani rilevanti, il-proprjetà intellettwali, l-għarfien espert jew assi speċjalizzati oħrajn tagħha jew l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp preċedenti tagħha.

150. It-tielet, il-mistoqsija ta’ jekk l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp humiex segwiti minn partijiet terzi li huma indipendenti mill-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp hija maħsuba biex tinkludi biss fil-valutazzjoni tali sforzi ta’ riċerka u żvilupp li fihom ma humiex involuti l-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp.

151. valutazzjoni tal-komparabbiltà tal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni ma’ dawk tal-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, il-BER tar-R&Ż jistabbilixxi li din għandha ssir abbażi ta’ informazzjoni affidabbli dwar elementi bħal (i) id-daqs, l-istadju u ż-żmien tal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp, (ii) (l-aċċess għal) ir-riżorsi finanzjarji u umani ta’ partijiet terzi, il-proprjetà intellettwali, l-għarfien espert jew assi speċjalizzati oħrajn tagħhom, l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp preċedenti tagħhom u (iii) il-kapaċità u l-probabbiltà tal-partijiet terzi li jisfruttaw direttament jew indirettament ir-riżultati possibbli tal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp tagħhom fis-suq intern Fir-rigward tal-ma’ dawk tal-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, il-BER tar-R&Ż jistabbilixxi li din għandha ssir abbażi ta’ informazzjoni affidabbli dwar elementi bħal (i) id-daqs, l-istadju u ż-żmien tal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp, (ii) (l-aċċess għal) ir-riżorsi finanzjarji u umani ta’ partijiet terzi, il-proprjetà intellettwali, l-għarfien espert jew assi speċjalizzati oħrajn tagħhom, l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp preċedenti tagħhom u (iii) il-kapaċità u l-probabbiltà tal-partijiet terzi li jisfruttaw direttament jew indirettament ir-riżultati possibbli tal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp tagħhom fis-suq intern ( 137 )

152. Il-kriterji għandhom jiġu applikati abbażi ta’ approċċ ta’ każ b’każ li jibbilanċja l-fatturi li jkunu favur u dawk li jkunu kontra l-komparabbiltà. L-għan ta’ dan l-eżerċizzju ta’ bbilanċjar huwa fl-aħħar mill-aħħar li jiġi stabbilit li l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni jimponu restrizzjoni tal-kompetizzjoni fuq il-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp.

153. L-ewwel sett ta’ elementi biex tiġi vvalutata l-komparabbiltà huwa marbut mal-isforzi ta’ riċerka u żvilupp infushom . Huwa jikkonċerna d-daqs, l-istadju u ż-żmien tal-isforz ta’ riċerka u żvilupp. Dan ifisser, pereżempju, li jekk l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp f'kompetizzjoni ta’ parti terza jkollhom mill-inqas l-istess daqs jew daqs simili jew ikunu fi stadju ta’ żvilupp simili jew aktar avvanzat mill-isforz ta’ riċerka u żvilupp kopert mill-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, huma jistgħu jimponu restrizzjoni tal-kompetizzjoni u dan ikun favur il-komparabbiltà. Bl-istess mod, fir-rigward taż-żmien, pereżempju, sforz ta’ riċerka u żvilupp ta’ parti terza, li jkun minn sitta sa tmien snin mid-dħul fis-suq meta mqabbel ma’ sforz ta’ riċerka u żvilupp tal-partijiet għall-akkordju ta’ riċerka u żvilupp, li jkun sena mid-dħul fis-suq, dan jista’ ma jkunx komparabbli.

154. It-tieni sett ta’ elementi huwa marbut mal-kapaċità tal-parti terza (jew partijiet terzi) li ssegwi/isegwu l-isforz ta’ riċerka u żvilupp. Dan jikkonċerna (l-aċċess għal) ir-riżorsi finanzjarji u umani tagħhom, il-proprjetà intellettwali, l-għarfien espert jew assi speċjalizzati oħrajn tagħhom jew l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp preċedenti tagħhom. Dawn l-elementi huma rilevanti biex jiġi ddeterminat jekk ir-riżorsi u l-kapaċitajiet li jappoġġaw l-isforzi ta’ riċerka u żvilupp ta’ partijiet terzi humiex komparabbli u, għalhekk, x’aktarx li jkollhom mill-inqas ritmu u eżitu ta’ żvilupp simili u, b’hekk, jimponu restrizzjoni tal-kompetizzjoni. Pereżempju, l-isforz ta’ riċerka u żvilupp ta’ parti terza jista’ ma jkunx komparabbli jekk ma jkollux b’mod sinifikanti r-riżorsi finanzjarji u umani biex jiġu segwiti sforzi ta’ riċerka u żvilupp simili. Bl-istess mod, l-esperjenza preċedenti ta’ suċċess ta’ parti terza fi proġetti ta’ riċerka u żvilupp simili, bħal dak li se jkun kopert mill-akkordj