Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni - Evalwazzjoni tas-Sena Ewropea ta' Djalogu Interkulturali 2008 /* KUMM/2010/0361 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 6.7.2010 KUMM(2010)361 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, IL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI Evalwazzjoni tas-Sena Ewropea ta' Djalogu Interkulturali 2008 RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, IL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI Evalwazzjoni tas-Sena Ewropea tad-Djalogu Interkulturali 2008 INTRODUZZJONI L-2008 ntgħażlet bħala s-Sena Ewropea tad-Djalogu Interkulturali ("EYID" jew is "is-Sena") bid-Deċiżjoni Nru 1983/2006/KE tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill[1]. Ir-rapport jippreżenta l-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet miġbura mill-evalwazzjoni esterna tas-Sena li saret mill-ECOTEC Research and Consulting Limited, u r-rispons tal-Kummissjoni għal dawk is-sejbiet. L-evalwazzjonijiet huma disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#cultureHeader L-OBJETTIVI U L-BAĠIT TAS-SENA Is-Sena kienet tweġiba għad-diversità kulturali dejjem tikber tal-Ewropa, riżultat tat-tkabbir tal-UE, il-mobilità tax-xogħol fis-Suq Uniku, influssi migratorji qodma u ġodda u l-globalizzazzjoni. Is-sena fittxet li tqajjem kuxjenza dwar il-prinċipju li d-diversità kulturali tal-Ewropa tirrappreżenta element sinifikattiv u biex tħeġġeġ opportunitajiet ta' tagħlim minn esperjenzi kulturali differenti, kemm bejn il-fruntieri kif ukoll fil-komunitajiet. L-evalwaturi għamlu distinzjoni bejn tliet settijiet ta' objettivi għas-Sena: Objettivi ġenerali - Tesponi d-djalogu interkulturali (jew "ICD"), x'inhu, x'jaħdem, u għaliex - Ikollha impatt fuq il-ħsibijiet u l-attitudnijiet ta' numru kbir ta' nies - Ikollha impatt fuq dawk li jfasslu l-politika - Tibda proċess sostenut ta' attività relatata mad-djalogu interkulturali - Tippromovi djalogu aktar strutturat mas-soċjetà ċivili - Tgħin in-nies jgħixu fl-Ewropa b'kompetenzi interkulturali Objettivi speċifiċi - Tqajjem kuxjenza dwar il-kunċett ta' djalogu interkulturali fost il-pubbliku ġenerali, speċjalment fost iż-żgħażagħ - Issaħħaħ il-profil tal-programmi tal-UE li jappoġġaw id-djalogu interkulturali - Tidentifika u xxerred l-aħjar prattika u l-innovazzjoni - Tenfasizza l-modi li bihom l-edukazzjoni u l-midja jistgħu jgħinu jiżviluppaw l-fehim bejn il-kulturi Objettivi operattivi - Tippromovi d-djalogu interkulturali permezz ta' attivitajiet fuq skala Ewropea - Tippromovi l-objettivi tas-Sena fuq il-livelli nazzjonali u reġjonali - Ixxerred il-messaġġi ewlenin dwar l-objettivi tas-Sena u l-aħjar prattika - Tevalwa u tirraporta dwar il-preparazzjoni tas-Sena, l-effettività u l-impatt tagħha Sabiex jinkisbu dawn l-objettivi, kien approvat baġit ta' EUR 10 miljun għal dawn il-miżuri li ġejjin: - Proġetti nazzjonali, wieħed kull Stat Membru, irċevew kofinanzjament għall-attivitajiet fuq il-livelli nazzjonali u/jew reġjonali. Dawn il-proġetti kienu tipikament implimentati mill-Korp Nazzjonali ta' Koordinazzjoni (NCB) għas-Sena f'kull pajjiż. L-għotjiet kienu allokati fi proporzjon tad-daqs ta' kull pajjiż, b'ammonti li jvarjaw minn EUR 26 000 għal Malta sa EUR 252 000 għall-Ġermanja. - Il-proġetti gwida Ewropej intgħażlu wara Sejħa Miftuħa għall-Proposti. Seba' proġetti mit-300 proposta rċevew kofinanzjament għall-attitivitajiet ta' kuxjenza tranżnazzjonali li jinvolvu sħab fi kwalunkwe pajjiż minn ħamsa sa 22. L-ammont medju ta' għotja kien ta' EUR 340 000. - Kampanja ta' informazzjoni fuq il-livell Komunitarju twettqet permezz ta' kooperazzjoni ma' kuntrattur estern ta' komunikazzjoni inklużi websajt u programm ta' attivitajiet. Bħala parti minn din il-kampanja, ir-riżorsi kienu disponibbli lil kull Korp Nazzjonali ta' Koordinazzjoni biex jagħmel użu mill-uffiċċju nazzjonali tal-kuntrattur tal-komunikazzjoni. - Kienu organizzati avvenimenti ta' ftuħ u għeluq is-Sena mill-Presidenzi tal-UE tas-Slovenja u Franza u rċevew kofinanzjament. Barra minn hekk, il-logo tas-Sena u l-materjali ta' informazzjoni ngħataw b'xejn lill-organizzazzjonijiet li xtaqu li "jittikkittjaw" l-attivitajiet tagħhom taħt it-titlu tas-Sena. It-tabella t'hawn taħt tagħti sommarju tal-baġit approvat bid-Deċiżjoni u l-ammonti attwalment impenjati. Tip ta’ attività | Allokazzjoni tal-baġit fid-Deċiżjoni EUR | Il-baġit impenjat EUR | % tal-baġit | Progġetti nazzjonali | 3 000 000 | 2 993 830 | 30 | Proġetti gwida Ewropej | 2 400 000 | 2 363 248 | 24 | Attivitajiet tal-ftuħ u l-għeluq mill-Presidenzi tal-UE | 600 000 | 600 000 | 6 | Kampanja ta' informazzjoni, stħarriġ u studju fuq il-livell Komunitarju (li minnhom, appoġġ għall-kampanji nazzjonali ta' informazzjoni) | 4 000 000 | 3 922 639 (1 254 033) | 40 (12) | Il-baġit totali tas-Sena | 10 000 000 | 9 879 717 | 100 | Barra mill-Kummissjoni, l-atturi ewlenin li ntrabtu li jwettqu l-miżuri t'hawn fuq kienu l-Korp Nazzjonali ta' Koordinazzjoni maħtur f'kull Stat Membru (f'ħafna mill-każijiet, dan kien il-Ministeru tal-Kultura), il-koordinaturi tal-proġett gwida Ewropew u s-sħab tagħhom, il-kuntrattur estern għall-kampanja ta' komunikazzjoni, u għadd ta' msieħba tas-soċjetà ċivili. EVALWAZZJONI Metodi L-evalwazzjoni twettqet fuq perjodu ta' 15-il xahar minn April 2008. Barra ir-reviżjoni tad-dokument, l-evalwaturi għamlu ħamsin intervista mal-istaff tal-Kummissjoni, il-kuntrattur estern tal-komunikazzjoni, il-koordinaturi tal-proġett tipiku, l-imsieħba tal-Korp Nazzjonali ta' Koordinazzjoni u s-soċjetà ċivili u wettqu studji ta' każi f'erba' pajjiżi. Kienu mistħarrġa wkoll parteċipanti diretti fl-avvenimenti tas-Sena, utenti tal-logo tas-Sena u l-elf għaqda u individwu li rreġistraw fuq il-websajt bħala "sħab tas-Sena". L-evalwaturi eżaminaw il-ħames kriterji li ġejjin, li fuqhom dan ir-rapport kien strutturat ukoll: ir-relevanza, il-koerenza esterna; l-effiċjenza; l-effettività is-sostenibbiltà. Konklużjonijiet tal-evalwaturi L-evalwazzjoni tas-Sena kienet pożittiva ħafna f'għadd ta' aspetti. Is-Sena kienet relevanti għall-bżonnijiet tal-imsieħba u għall-isfidi identifikati marbuta mad-diversità kulturali fl-Ewropa. Ir-riżorsi kienu ġestiti b'mod effiċjenti, riżultat parzjalment dovut għall-"approċċ doppju", li għaqqad kampanja ta' komunikazzjoni qawwija fuq il-livell Ewropew u għadd żgħir ta' proġetti gwida ma' inizjattivi deċentralizzati u proġett wieħed nazzjonali kull Stat Membru. Is-Sena kisbet kuxjenza ġenerali akbar tal-kwistjonijiet tal-ICD permezz ta' massa kritika ta' avvenimenti, imsieħba mmobilizzati b'suċċess u immotivat volum kbir ta' attivitajiet relevanti organizzati mingħajr finanzjament dirett. Tqajmu aktar dubji dwar il-grad tal-impatt li s-Sena seta' kellha fuq l-attitudnijiet tal-pubbliku ġenerali f'dan il-qasam kumpless. L-impenn tal-imsieħba fis-Sena kien b'saħħtu ħafna fis-settur tal-kultura u sa ċertu punt fl-edukazzjoni, iżda ma laħaqx il-mobilizzazzjoni ambizzjuża bejn is-setturi li kienet il-mira. L-assenza ta' bidliet strutturali aktar mifruxa (fl-amministrazzjonijiet, pereżempju) tqajjem dubji dwar is-saħħa tal-bażi għal attività ta' segwitu sostenibbli dwar id-djalogu interkulturali. Dawn il-punti huma spjegati f’aktar dettall hawn isfel. Relevanza għall-problemi u l-bżonnijiet tal-imsieħba L-objettivi tas-Sena kienu relevanti għall-problemi identifikati u għall-bżonnijiet tal-imsieħba. L-involviment qawwi tas-soċjetà ċivili, notevolment tar-Rainbow Platform (issa il-Pjattforma ta' djalogu strutturat għall-Ewropa Interkulturali[2]) fi preparazzjoni għas-Sena spikkat bil-kontribut li tat lit-tqabbil preċiż bejn il-bżonnijiet u l-objettivi. L-imsieħba setgħu faċilment jgħaqqdu s-Sena ma' kwistjonijiet nazzjonali speċifiċi u espressament għarfu s-sehem li d-djalogu interkulturali jista' jkollu fit-trattament tal-kwistjonijiet. Id-definizzjoni wiesgħa tal-objettivi fid-Deċiżjoni tat il-flessibilità meħtieġa tal-Istati Membri individwali għal attivitajiet ta' implimentazzjoni mfassla għall-kuntesti speċifiċi tagħhom proprji fil-waqt li baqgħu fil-qafas ġenerali b'fehim komuni tal-mira ġenerali. Xi msieħba ħassew li sett ta' attivitajiet ta' mira definiti miċ-ċentru b'mod aktar preċiż kien ikun aktar ta' għajununa fl-istrutturar tal-preparazzjonijiet tagħhom għall-implimentazzjoni tas-Sena. Koerenza mal-programmi u politiki eżistenti Is-Sena kienet koerenti mal-programmi u l-politiki eżistenti, b'mod l-aktar ċar fuq il-livell internazzjonali u Ewropew. Il-kunċett ta' interkulturaliżmu kien preżenti f'ħafna oqsma politiċi Ewropej u internazzjonali, anke jekk mhux dejjem espress bħala bżonn speċifiku għad-djalogu. L-importanza tal-interazzjoni bejn il-kulturi bħala forza għall-progress kienet rikonoxxuta ampjament u hija riflessa fil-politiki tan-Nazzjonijiet Uniti, il-Kunsill tal-Ewropa u l-OSCE. Kien hemm sinerġiji partikolari f'azzjonijiet konġunti bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill tal-Ewropa, inklż il-proġett tal-Ibliet Interkulturali[3]. Fuq il-livell tal-programm operattiv, id-djalogu interkulturali kiseb visibilità għolja, anke jekk il-fehim tat-terminu varja sa ċertu punt. Il-proġetti kienu ffinanzjati permezz ta' programmi li jinkludu Żgħażagħ fl-Azzjoni, l-Ewropa għaċ-Ċittadini, l-Kultura u t-Tagħlim tul il-Ħajja. Il-punt sa fejn s-Sena kienet koerenti mal-politiki nazzjonali rriżulta aktar diffiċli biex jiġi evalwat peress li ftit ħafna pajjiżi, jekk hemm, għandhom politiki per se speċifiċi, identifikabbli mad-djalogu interkulturali. F'xi pajjiżi, il-kumplimentarjetà bejn l-aġenda għas-Sena u l-politiki nazzjonali kienet identifikata, fil-waqt li f'pajjiżi oħra l-politiki nazzjonali dwar, pereżempju, in-nondiskriminazzjoni jew il-kultura, ġew kkunsidrati għallinqas mhux kontradittorji. Użu effiċjenti tar-riżorsi Il-baġit tas-Sena ntefaq b'mod effiċjenti. Id-distinzjoni bejn il-proġetti "gwida" transnazzjonali Ewropej u l-proġetti nazzjonali ppermettiet lis-Sena li tgħaqqad il-benefiċċji ta' grad ta' deċentralizzazzjoni (proġett wieħed nazzjonali b'kofinanzi Ewropej kull Stat Membru) mal-attività ta' proġett mifruxa fl-UE mwettaq permezz ta' seba' proġetti gwida. Dan irrifletta l-bżonn ta' attivitajiet ta' djalogu interkulturali bejn il-pajjiżi, kif ukoll, fihom. Parti relattivament kbira tal-baġit (kważi 40 %) kienet dedikata lil attivitajiet ta' komunikazzjoni l-aktar ċentralizzati, b'fokus fuq il-websajt tas-Sena. Il-kuntrattur estern ħadem mal-Kummissjoni biex wettaq kampanja kkoordinata fuq il-livell Komunitarju iżda artikolata wkoll fl-Istati Membri, permezz ta' identità grafika komuni, materjal ta' informazzjoni komuni u taqsima tal-websajt dedikata lil kull kampanja nazzjonali. Il-pajjiżi setgħu jaċċessaw is-servizzi tan-network tal-kuntrattur ta' sħab fil-midja biex isostnu il-pjan ta' disseminazzjoni nazzjonali. Xi msieħba kienu jippreferu jkollhom kontroll fuq baġits deċentralizzati aktar sostanzjali għall-attivitajiet ta' komunikazzjoni, iżda fil-maggoranza tal-każijiet il-kooperazzjoni bejn il-Korp Nazzjonali ta' Koordinazzjoni u s-sottokuntrattur tal-midja kienet rappurtata li marret tajjeb. L-evalwaturi jikkonkludu li l-approċċ kompletament deċentralizzat kien jirriskja li jnaqqas l-impatt tal-kampanja ta' komunikazzjoni tas-Sena u li "l-approċċ doppju" kien l-aktar xieraq peress li għaqqad il-kampanja fuq il-livell Ewropew u l-proġett gwida b'ċerta deċentralizzazzjoni. L-Istati Membri kienu mistennija li jiffinanzjaw l-attivitajiet komplimentari flimkien mal-proġett nazzjonali kofinanzjat Ewropew mir-riżorsi proprji tagħhom kif inhu xieraq. Il-grad li bih dan il-finanzjament sar disponibbli varja ħafna, b'għadd żgħir ta' pajjiżi jagħmlu disponibbli baġit nazzjonali ta' diversi miljuni ta' euro għall-proġetti u attivitajiet ta' komunikazzjoni, u oħrajn ma jiddedikaw l-ebda finanzjament iżda madankollu rnexxilhom jibnu kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet sħab. L-effettività L-attivitajiet iffinanzjati, kemm mill-baġit tas-Sena kif ukoll mill-Istati Membri li użaw riżorsi kumplimentari, qablu mal-objettivi tas-Sena. Il-proġetti gwida Ewropej kisbu kooperazzjoni permezz ta' sħubijiet f'numru kbir ta' pajjiżi. Il-kreattività kienet il-mezz ewlieni biex tlaqqa' n-nies, allura dak li ħareġ mill-proġett tipikament inkluda cds, dvds u l-użu tal-ispazji ġodda tal-midja . L-attività tal-proġett nazzjonali kienet aktar diversa. L-attivitajiet fil-pajjiżi b'esperjenza relattivament iżgħar ta' multikulturaliżmu primarjament kellhom l-għan li jqajmu l-kuxjenza dwar diversi kulturi u jiċċelebrawhom. L-Istati Membri bi storja itwal ta' immigrazzjoni u/jew soċjetà ċivili jew kapaċità governattiva akbar biex iwettqu l-proġetti ta' spiss fittxew li jipprovdu opportunitajiet speċifiċi għad-djalogu u jisfruttaw in-networks eżistenti. Is-sehem tal-kuntest nazzjonali huwa fattur determinanti meta wieħed jipprova jkejjel l-effettività tas-Sena. Sfondi kulturali u demografiċi varji ħafna, strutturi istituzzjonali u amministrazzjoni pubblika u kapaċità tas-soċjetà ċivili jfissru li l-punt tat-tluq ta' kull Stat Membru kien tassew differenti. L-evalwaturi jenfasizzaw il-progress sinifikattiv matul is-Sena miksub minn xi Stati Membri li l-kuntesti nazzjonali tagħhom fissru li l-kunċett ta' djalogu interkulturali kien relattivament riċenti, b'inqas strutturi stabbiliti biex isostnu l-implimentazzjoni. Seħħet ħafna attività matul is-Sena li ma kinitx direttament iffinanzjata mill-baġit tagħha. Ibbażati fuq stimi provduti mill-Organi Nazzjonali ta' Koordinament, seħħew medda ta' bejn 8 000 u 10 000 attività, li madwar nofshom kienu organizzati mill-NCBs b'element ta' finanzjament pubbliku, nofshom mhux bil-kontroll tagħhom. In-numru għoli ta' attivitajiet għinu jiġġeneraw interess mill-midja u jiffaċilitaw kooperazzjoni bejn il-midja. Kien hemm aktar minn 11 500 silta tal-istampa li tkellmu dwar is-Sena. Il-kooperazzjoni tal-midja fl-Istati Membri kienet sew fit-televiżjoni u gazzetti nazzjonali (tipikament fi Stati Membri żgħar) kif ukoll f'pubblikazzjonijiet jew programmi speċjalizzati. L-użu tal-logo minn inizjattivi relatati mas-Sena kkontribwixxa wkoll għal viżibilità akbar biex ikun hemm madwar 2 700 opportunità ta' użu. Il-websajt tas-Sena, inkluża taqsima għal kull Stat Membru, kellha 800 000 viżitatur u aktar minn ħames miljun page views. L-effetti ewlenin li ġejjin tas-Sena kienu identifikati: - Kuxjenza ġenerali akbar. Is-Sena kellha l-akbar suċċess fit-tkabbir tal-kuxjenza dwar id-djalogu interkulturali, l-aktar permezz ta' attivitajiet artistiċi u kulturali. L-attivitajiet urew lil udjenza relattivament kbira, u speċjalment liż-żgħażagħ, il-modi differenti li bihom id-djalogu interkulturali jista' jikkontribwixxi lill-ekonomiji qawwija u komunitajiet koeżi. Ir-rispons mill-parteċipanti diretti fl-attivitajiet tas-Sena kien pożittiv u enfasizza r-"riinvigorazzjoni" li tista' tirriżulta mill-parteċipazzjoni f'dawn l-attivitajiet. Kważi 70 % ta' dawk li wieġbu qalu li l-parteċipazzjoni tagħhom se twassalhom biex jikkunsidraw l-ICD b'mod differenti meta jiżviluppaw politiki u strateġiji. Il-grad li bih is-Sena kellha impatt fuq l-attitudnijiet ta' għadd kbir ta' nies lejn l-ICD kien aktar diffiċli biex jitkejjel. - Parteċipazzjoni akbar u impenn mill-imsieħba, li jistimulaw konnessjonijiet f'setturi differenti tas-soċjetà ċivili u l-amministrazzjoni pubblika. Dan kien ta' suċċess kbir f'dawn l-Istati Membri li ffokaw fuq il-ħidma ma' jew il-bini fuq networks eżistenti jew fuq settur speċifiku, ta' spiss l-edukazzjoni. L-għaqdiet tal-arti u l-kultura ppredominaw, bis-settur tal-edukazzjoni fit-tieni post. Oqsma oħra li fihom l-ICD jista' jkun mistenni li jkun tema ta' profil għoli, notevolment l-isport u r-reliġjonijiet u t-twemmin kienu relattivament anqas involuti, għallanqas f'ħafna pajjiżi. Il-mira oriġinali ta' Sena mifruxa mas-setturi kollha kienet diffiċli li tintlaħaq. - Il-politiki u l-approċċi li stabblixxew jew saħħu l-miżuri li espliċitament jikkunsidraw l-ICD. L-aktar li hemm eżempji hu fl-edukazzjoni fl-iskejjel u jinkludu: bidliet fit-tagħlim tal-lingwa; riforma fil- curricula tal-iskola biex jinkludu kompetenzi interkulturali; inizjattivi ta' taħriġ għall-għalliema; u djalogu ma' komunitajiet ta' skejjel usa', notevolment il-familji. Effetti oħra jinkludu strateġija aktar integrata fl-edukazzjoni, fost iż-żgħażagħ, fl-isport u f'diversi Stati Membri il-kontinwazzjoni ta' strumenti ta' finanzjament varati matul is-Sena biex isostnu l-inizjattivi tal-ICD minn artisti u professjonisti tal-kultura. - Fil-preparazzjoni għas-Sena, kull Stat Membru ħejja strateġija nazzjonali[4] li tipprovdi l-kuntest nazzjonali u l-prijoritajiet u tiffissa l-azzjonijiet biex tinvolvi s-soċjetà ċivili u s-settur tal-komunikazzjoni sabiex jintlaħqu ż-żgħażagh u gruppi oħra fil-mira. Il-preparazzjoni ta' strateġija bħal din kienet xi ħaġa ġdida f'ħafna pajjiżi, u rnexxiet bħala eżerċizzju speċjalment utli f'Stati Membri fejn id-djalogu interkulturali ma kienx importanti fl-aġenda politika. - Strutturi. L-evidenza tal-bidliet fl-istrutturi mhix mifruxa ma' kullimkien iżda xi eżempji interessanti jinkludu l-unitajiet jew organizzazzjonijiet tal-ICD fl-amministrazzjonijiet pubbliċi. kumitati interministerjali biex jiffaċilitaw il-kooperazzjoni bejn is-setturi; gruppi ta' ħidma b'imsieħba ewlenin, inkluża s-soċjetà ċivili. Kien irreġistrat progress f'diversi pajjiżi fuq il-bidu ta' djalogu aktar strutturat mas-soċjetà ċivili, iżda mhux fl-Istati Membri kollha. Is-sostenibbiltà Kuntesti nazzjonali differenti jwasslu biex toħroġ stampa mħallta dwar jekk kienx probabbli li jibqgħu l-effetti pożittivi tas-Sena. F'xi Stati Membri, il-patrimonju tas-Sena jinkludi politiki u strutturi, tipikament f'pajjiżi fejn qafas tal-ICD jew pjan ta' azzjoni kien stabbilit qabel is-Sena. F'oħrajn, ta' spiss l-effetti tas-Sena kellhom impatt immedjat fuq l-individwi u għalhekk probabbli ta' ftit ħajja. Il-prospett l-aktar qawwi għal attività li tkompli huwa fil-qasam tal-edukazzjoni fl-iskejjel; inizjattivi ġodda ta' taħriġ għall-għalliema, riforma fil- curriculum u tħeġġiġ tal-kuxjenza huma saldament fuq l-aġenda f'diversi pajjiżi. Fuq il-livell Ewropew, effett ċar tas-Sena kien biex tiġi murija r-relevanza tal-ICD għal firxa wiesgħa ta' oqsma politiċi u biex jikber il-fehim tal-bżonn ta' koerenza u l-kumplimentarjetà f'oqsma li jinkludu kompetenzi interkulturali, l-edukazzjoni tat-tfal tal-migranti, u inizjattivi politiċi integrati fuq il-livell tal-belt. Lil hinn mill-qasam tal-kultura, il-bżonn u l-benefiċċji ta' djalogu interkulturali kienu enfasizzati fil-politiki li jinkludu l-edukazzjoni, ix-xogħol, il-ġustizzja u s-sigurtà, ir-relazzjonijiet esterni u l-iżvilupp reġjonali. In-networks formali u informali ta' dawk li jfasslu l-politika maħluqa permezz ta' dawn l-isforzi probabbilment se jibqgħu fit-tul biex b'hekk jagħmlu l-apoġġ sostenut fuq il-livell Ewropew għal djalogu interkulturali aktar probabbli. Messaġġ ċar huwa li l-attività ta' segwitu hija essenzjali jekk il-progress li sar matul is-Sena, sew jekk fuq il-livell lokali, sew jekk fuq il-livell nazzjonali jew fuq il-livell Ewropew, ma jintilifx. Żewġ rakkomandazzjonijiet ewlenin li saru f'dan ir-rigward huma li jkun żgurat li l-materjali u l-esperjenzi tas-Sena jibqgħu użati u mqassma, u li s-segwitu fuq il-livell tal-UE iseħħ permezz ta' apoġġ finanzjarju u/jew forum tal-Istati Membri interessati. RAKKOMANDAZZJONIJIET EWLENIN – KUMMENTI TAL-KUMMISSJONI L-evalwaturi indirizzaw ħdax-il rakkomandazzjoni lill-Kummissjoni u sitta lill-Istati Membri Ser ikunu segwiti b'diskussjoni mal-Istati Membri matul it-tieni semestru tal-2010 dwar id-definizzjoni tal-Workplan for Culture li jmiss, li se jibda mill-2011. Wieħed mill-mezzi li bihom il-Workplan se jkun implimentat huwa l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri permezz tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni (l-gruppi tal-esperti) li jqabblu l-esperjenza u t-tfassil ta' proposti politiċi għall-azzjoni fuq il-livell Ewropew u/jew nazzjonali. Id-diskussjoni dwar il-Worpkplan li jmiss se tkun okkażjoni biex tidentifika liema mir-rakkomandazzjonijiet hawn isfel jistgħu jkunu indirizzati effettivament permezz ta' kooperazzjoni ta' dan it-tip. Sostenn lid-djalogu mas-soċjetà ċivili; Tipprovdi sostenn lid-djalogu strutturat mas-soċjetà ċivili, permezz ta' pjattaformi, għall-eżempju Il-Programm tal-Kultura joffri sostenn għal dan id-djalogu strutturat permezz l-Istrand 2 tiegħu, "strutturi ta' sostenn politiku għall-Aġenda Kultura". F'dan il-kuntest, il-Pjattaforma għall-Ewropa Interkulturali bħalissa qiegħda tirċievi kontribuzzjoni għall-ispejjeż operattivi tagħha. Dan it-tip ta' djalogu f'pajjiżi kandidati u pajjiżi kandidati potenzjali huwa appoġġat mill-Istrument għall-Assistenza ta' Pre-Adeżjoni ("Faċilità tas-Soċjetà Ċivili"). L-użu tal-eżiti u r-riżultati tas-Sena Tieħu passi biex ikun żgurat disseminazzjoni kontinwa u sistematika u sfruttar tal-eżiti u r-riżultati għas-Sena, pereżempju billi tissaħħaħ il-kontinwazzjoni tal-fatturi relevanti tal-websajt tal-EYID u billi tibbaża fuq is-suċċess tal-kompetizzjoni fotografika "Cultures on My Street" billi jkunu identifikati opportunitajiet biex jintużaw l-istampi f'konnessjoni ma' firxa ta' attivitajiet tal-UE u nazzjonali kif inhu xieraq. Il-websajt tas-Sena tibqa' aċċessibbli. It-trasferiment ta' wħud mit-temi lejn il-webpages tal-kultura u l-edukazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea għadu għaddej. Il-prodotti (il-materjali ta' tagħlim, id-dvds, il-manwali eċċ) li nġabru flimkien fit-taqsima tar-"riżorsi" tal-websajt tas-Sena qed ikunu trasferiti lejn il-paġni tal-edukazzjoni u l-kultura tal-Kummissjoni. L-istampi ta' "Culture on My Street" intużaw diġà għal diversi pubblikazzonijiet tal-Kummissjoni u jibqgħu disponibbli wkoll għall-użu mill-Istati Membri u s-settur tal-kultura dwar temi relatati mal-ICD. Riċerka dwar l-impatt tad-djalogu interkulturali fl-iskejjel Tikkonsidra aktar ikkumissjonar b'mod partikolari dwar l-impatt tal-ICD fl-iskejjel meta titqies l-enfasi qawwija fuq dan matul is-Sena u l-probabbiltà ta' impatti fit-tul f'numru ta' pajjiżi. L-impatt tal-ICD fl-iskejjel se jkun eżaminat aktar fil-qafas tas-sottoprogrammi varji tal-Programm Tagħlim tul il-Ħajja jew il-Programm Qafas għar-riċerka u l-iżvilupp. Aktar xogħol fil-qasam tal-edukazzjoni. B'mod partikolari tikkonsidra l-miżuri biex isostnu l-momentum miksub fil-qasam tal-edukazzjoni matul is-Sena, pereżempju bil-promozzjoni u l-iffaċilitar tal-għarfien fil-pedagoġija tal-ICD, l-iżvilupp tal- curriculum u t-taħriġ tal-għalliema. Il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri se tkompli permezz tax-xogħol fuq il-prijoritajiet tematiċi stabbiliti fil-qafas strateġiku tal- 2020 tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ b'mod partikolari fix-xogħol dwar l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-2006 dwar il-kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja. It-trasferiment tat-tagħrif permezz ta' attivitajiet ta' tagħlim fost il-kollegi huwa fil-qalba ta' dan il-proċess. Is-segwitu tal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-2008 dwar il-Kompetenzi Interkulturali se jsir element importanti ewlieni ta' kooperazzjoni bejn l-Istati Membri. It-trasferiment tat-tagħlim Ikkonsidra metodi biex tippromovi u tistimula t-trasferiment tat-tagħlim mis-Sena bejn l-Istati Membri, permezz ta' gruppi ta' ħidma fuq il-livell tal-UE inklużi r-rappreżentanti tal-gvernijiet, is-soċjetà ċivili u imsieħba oħra pereżempju. Gruppi ta' esperti fl-oqsma tal-eduikazzjoni u tal-kultura se jkomplu jaħdmu flimkien permezz tal-"metodu miftuħ ta' koordinazzjoni" dwar tagħlim fost il-kollegi u dwar it-tfassil ta' rakkomandazzjonijiet politiċi fejn hu xieraq. Il-Kummissjoni se tesplora modi kif tiffaċilita d-djalogu bejn l-imsieħba kollha kkonċernati, pereżempju permezz tas-seminars tematiċi. Sorveljanza u rapport dwar il-progress Tistabbilixxi qafas ta' sorveljanza u rappurtar li jippermettu kejl tal-progress dwar l-ICD fl-Istati Membri, pereżempju permezz ta' proċessi ta' sorveljanza u rappurtar fl-oqsma tal-edukazzjoni u l-integrazzjoni tal-migranti. Fil-qasam tal-edukazzjoni, il-Kummissjoni għandha l-intenzjoni li tiżviluppa aktar is-sorveljanza tagħha tal-vojt fil-prestazzjoni bejn il-migrant u l-istudenti nattivi wara l-istedina tal-Kunsill tal-Ministri tal-Edukazzjoni, iż-Żgħażagħ u l-Kultura tas- 26 ta' Novembru 2009. Tisħiħ tal-programmi Komunitarji Tkkonsidra t-tisħiħ tal-faxxa tal-ICD fil-programmi Komunitarji permezz tal-proċess ta' sejħiet annwali għall-proposti sabiex jittejjeb l-appoġġ ta' kofinanzjament ta' proġetti tematiċi, notevolment dawk b'enfasi dwar il-kooperazzoni bejn is-setturi tal-edukazzjoni, il-kultura u ż-żgħażagħ fuq naħa u s-servizzi pubbliċi u/jew iċ-ċittadinanza attiva fuq in-naħa l-oħra. Il-possibbiltà ta' appoġġ immirat għall-koperazzjoni bejn is-setturi permezz tal-programmi Komunitarji se tkun esplorata aktar matul l-2010 fil-konsultazzjoni pubblika dwar il-programmi tal-ġenerazzjoni li jmiss. Kooperazzjoni bejn is-setturi politiċi Taħdem ma' partijiet relevanti oħra tal-Kummissjoni Ewropea (ġewwa u barra id-DĠ EAC), inklużi fil-qasam taż-żgħażagħ, it-tagħlim tul il-ħajja, ix-xogħol u l-edukazzjoni biex ikun żgurat li l-ICD qed ikun imħaddem b'mod aktar espliċitu u sistematikament fil-programmi tal-UE; Inkluż li jsir disponibbli lil partijiet oħra tal-Kummissjoni li jitgħallmu mit-tfassil u l-implimentazzjoni tas-Sena. Il-konsultazzjoni tal-2010 u t-tfassil ta' wara tal-proposti tal-Kummissjoni għall-ġenerazzjoni li jmiss ta' programmi Komunitarji se jesploraw modi li bihom il-prijorità għad-djalogu interkulturali tista' ssir operattiva b'mod aktar ċar, pereżempju permezz ta' definizzjoni aktar konsistenti. Kooperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali Tibqa' taħdem ma' organizzazzjonijiet internazzjonali ewlenin, b'mod partikolari l-Kunsill tal-Ewropa u l-UEFA billi tibbaża fuq is-sħubijiet strateġiċi effettivi kurrenti. Il-kooperazzoni ma' organizzazjonijiet internazzjonali ewlenin tkompli, notevolment mal-Kunsill tal-Ewropa, inklużi l-proġett tal-Ibliet Interkulturali u fil-kuntest tal-kooperazzjoni ma' u bejn il-pajjiżi tal-Viċinat Ewropew. Tinkludi oqsma inqas viżibbli Tikkonsidra modi kif ittejjeb il-progress f'xi oqsma li ma kienux viżibbli matul is-Sena – l-isport, il-komunitajiet żvantaġġati u s-servizzi pubbliċi – inklużi l-identifikazzjoni ta' sħab xierqa fil-gvern u s-soċjetà ċivili ma' min taħdem. Il-Kummissjoni se tesplora modi li bihom tinvolvi aktar mill-qrib settur sottorappreżentati f'inizjattivi futuri li jinkludu trasferiment tat-tagħlim bejn is-setturi fil-qafas tal-ġenerazzjoni li jmiss tal-programmi Komunitarji. Tgħallem għas-Snin Ewropej futuri F'termini tas-Snin Ewropej futuri, tikkonsidra dan li ġej: - Kif ċiklu sistematiku ta' tliet snin għas-Snin Ewropej jista' jkun mdaħħal fil-proċess (preparazzjoni-implimentazzjoni-segwitu), biex tkun żgurata l-abbiltà preparatorja massima u l-momentum. - Kif l-objettivi tas-snin futuri jistgħu jitkejlu aħjar. L-esperjenza tal-preparazzjoni għal u l-implimentazzjoni tas-Sena nqasmet ma servizzi relevanti oħrajn tal-Kummissjoni, notevolment id-DĠ Xogħol u Affarijiet Soċjali, li kkoordina is-Sena Ewropea tal-Ġlieda kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali 2010 u d-DĠ Komunikazzjoni li qed jikkoordina s-Sena Ewropea tal-Volontarjat 2011. L-evalwaturi indirizzaw ukoll sitt rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri peress li r-responsabbiltà primarja għal ħafna mill-politiki kkonċernati taqa' fuq il-livell nazzjonali, jew f'xi każijiet, il-livell reġjonali. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jipproponu li kull Stat Membru għandu: - jiżviluppa pjan ta' azzjoni għall-ICD imsaħħaħ b'bażi ta' evidenza ta' riċerka u statistika; - jiżviluppa linji ta' gwida li jgħinu fit-tfassil ta' strateġiji tal-ICD f'oqsma bħalma huma l-isport, is-servizzi pubbliċi u ċ-ċittadinanza attiva; - jikkunsidra aħjar l-ICD f'oqsma differenti, inklużi t-tfassil u l-għoti tas-servizz pubbliku, sabiex jkunu promossi l-koeżjoni komunitarja u l-inklużjoni soċjali; - jgħin ikabbar l-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex tindirizza l-ICD, speċjalment fejn l-bażi tan-NGOs hija dgħajfa, b'mod partikolari billi wieħed jiskopri iktar dwar is-settur, bl-iżvilupp ta' networks u l-għoti tat-taħriġ; - jikkontriobwixxi fil-fora fuq il-livell tal-UE u l-gruppi ta' ħidma li jaqsmu l-għarfien, imexxu l-iżvilupp tal-politika u jkabbru l-profil tal-ICD fit-tfassil tal-politika tal-UE u nazzjonali; - jikkonsidra li jwaqqaf sistema nazzjonali għas-sorveljanza u r-reviżjoni tal-progress dwar l-ICD flimkien mal-indikaturi xierqa. KONKLUŻJONIJIET TAL-KUMMISSJONI Il-Kummissjoni taqbel mal-valutazzjoni ġenerali tas-Sena li saret mill-evalwaturi. Is-Sena kellha l-akbar suċċess fit-tħeġġiġ tal- kuxjenza tal-kwistjonijiet tal-ICD, notevolement fost dawk li jfasslu l-politika u fiċ-ċaqliq tal-imsieħba, l-aktar fl-arti u s-settur tal-kultura. L-impatt tagħha fuq l- attitudnijiet lejn l-ICD kien aktar diffiċli biex jitkejjel peress li kien hemm bżonn ta' qafas ta' żmien itwal biex iseħħu l-bidliet profondi fis-soċjetà u s-sett ta' fatturi kumplessi li jinfluwenzaw dawn l-attitudnijiet. Is-segwitu tas-Sena jeħtieġ l-isforzi magħquda tal-Kummissjoni Ewropea, istituzzjonijiet oħra tal-UE, Stati Membri u s-soċjetà ċivili. Il-Kummissjoni se tagħti prijorità lir-rakkomandazzjonijiet tal-evalwaturi elenkati f'kapitlu erbgħa hawn fuq u se tikkonċentra s-segwitu tagħha fuq: - It-tħeġġiġ tal-kooperazzjoni u t-trasferiment tat-tagħlim bejn l-Istati Membri u bejn l-esperti fis-setturi differenti poltiċi relevanti għall-ICD. Il-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni se jibqa' l-mezz ewlieni għal dan it-tip ta' kooperazzjoni u għall-użu tar-riżultati u l-eżiti tas-Sena. It-tagħlim se jinqasam ukoll mas-setturi li kienu sottorappreżentati fis-Sena. Il-proġetti bħalma huma l-Ibliet Interkulturali, inizjattiva konġunta mal-Kunsill tal-Ewropa, jew in-network propost tal-esperti tal-Istudji Romani huma opportunitajiet biex jitrawmu b'mod preċiż dan it-trasferiment tat-tagħlim u l-kooperazzjoni. - Il-forniment ta' appoġġ finanzjarju għall-proġetti u inizjattivi dwar id-djalogu interkulturali. Il-preparazzjoni tal-ġenerazzjoni li jmiss ta' programmi tal-UE se tkun opportunità biex issir konsultazzjoni mifruxa dwar l-għażliet ta' appoġġ lill-ICD li jinkludu permezz ta' appoġġ għall-kooperazzjoni bejn is-setturi tal-politika. Il-Kummissjoni se timmira wkoll li tiżgura li l-prijorità mogħtija lill-ICD f'ċerti Programmi issir operattiva b'mod ċar. - Jitkabbar ix-xogħol fil-qasam tal-edukazzjoni fejn l-inizjattivi dwar kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja u dwar it-taħriġ għall-għalliema, pereżempju, huma relatati mill-qrib mal-ICD. Ir-rakkomandazzjonijiet li kienu ppreżentati għandhom jgħinu jiżguraw li l-ICD tibqa' importanti fl-aġenda politika tal-UE. Il-promozzjoni tad-diversità kulturali u d-djalogu interkulturali hija waħda mill-miri strateġiċi tal-Aġenda Ewropea għall-Kultura u l-isforzi konġunti biex titwettaq mill-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u s-soċjetà ċivili se jkomplu. L-għarfien dejjem jikber u l-fehim tal-bżonn għal approċċ koerenti bejn is-setturi li ġew iġġenerati mis-Sena huma bażi soda li fuqha tinbena kooperazzjoni akbar biex tintlaħaq din il-mira. [1] OJ L 412, 30.12.2006, p. 44. [2] http://www.intercultural-europe.org/ [3] http://www.coe.int/t/dg4/cultureheritage/culture/Cities/Default_en.asp [4] http://ec.europa.eu/culture/archive/dialogue/strategies_en.html