KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL fir-rigward ta’ konsultazzjoni dwar l-Opportunitajiet tas-Sajd għall-2013 /* COM/2012/0278 final */





KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL fir-rigward ta’ konsultazzjoni dwar l-Opportunitajiet tas-Sajd għall-2013 1. Introduzzjoni Dan id-dokument ta' konsultazzjoni jippreżenta l-ideat tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-modi kif il-qabdiet totali permissibbli (TACs) u l-livelli tal-isforz għandhom jiġu ffissati fl-ilmijiet Ewropej u għas-sajjieda Ewropej għall-2013 u, għal ċerti stokkijiet, għall-2013-2014. L-Istati Membri, il-Kunsilli Konsultattivi Reġjonali (RACs) u l-Kumitat Konsultattiv dwar is-Sajd u l-Akkwakultura (ACFA) huma mistiedna jipprovdu l-opinjonijiet tagħhom lill-Kummissjoni għall-kunsiderazzjoni qabel ma tittieħed deċiżjoni finali dwar il-proposti tal-Kummissjoni. Huwa stabbilit approċċ ġdid għall-iffissar tat-TACs għal stokkijiet li għalihom mhux disponibbli parir kwantitattiv sħiħ, abbażi tal-kisba tal-parir kwalitattiv u l-użu ta’ proċeduri ta’ valutazzjoni li jeħtieġu inqas dejta fl-għoti tal-parir mill-istituzzjonijiet xjentifiċi (it-Taqsima 4.1). L-informazzjoni riċenti dwar l-iżvilupp tal-Politika Komuni tas-Sajd matul l-aħħar snin hija mqassra, ibbażata fuq il-parir xjentifiku dwar il-qagħda tal-istokkijiet tal-ħut sfruttati fl-ilmijiet Ewropej u dawk fil-viċinat u fuq id-dejta ekonomika pprovduta mill-Istati Membri. L-għan tal-istabbiliment tal-livelli tat-TACs, tal-kwoti u l-livelli tal-isforz tas-sajd għandu jibqa’ sabiex jiġi eliminat is-sajd żejjed f’fażijiet. Sajd żejjed joħloq riskju ta' kollass kummerċjali. It-tmiem tas-sajd żejjed ifisser li jista’ jinqabad ħafna ħut jew aktar ħut b’inqas attività tas-sajd, inqas fjuwil maħruq u rkapti tas-sajd iżgħar. Dan ifisser li kull sena jittieħed proporzjon ta’ ħut mill-baħar li jkun l-ammont ġust li jippermetti lill-ħut jikber u jirriproduċi fil-livell l-aktar produttiv tiegħu fiċ-ċirkustanzi ekoloġiċi prevalenti. F’dawn il-kundizzjonijiet, il-qabdiet fit-tul mill-istokkijiet tal-ħut se jkunu fil-livell massimu sostenibbli tagħhom (MSY). Fl-2002, il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri tal-Unjoni ħadu l-impenn sabiex sal-2015 ikunu laħqu l-mira tas-sajd MSY. Fl-2006 l-Kummissjoni stabbiliet pjan sabiex nersqu lejn l-MSY[1]. Fl-2007, l-Istati Membri fil-Kunsill ħeġġew lill-Kummissjoni biex taħdem lejn l-MSY u kienu konxji tal-bżonn li jinġabar parir xjentifiku, jiġu implimentati pjanijiet fit-tul b’valutazzjonijiet tal-impatt, u jiġu kkonsultati l-partijiet interessati. Il-kisba u ż-żamma tal-MSY se jġibu magħhom benefiċċji sinfikanti, u se jwasslu għal bidla minn sajd intensiv minn riżorsi skarsi għal sajd aħjar minn stokkijiet aktar abbundanti. Għandhom jinqabdu l-istess kwantitajiet jew aktar, filwaqt li jkun hemm impatt ambjentali anqas. Meta tonqos l-intensità globali tas-sajd, jittaffu l-impatti tas-sajd f’qiegħ l-ibħra, u jonqsu l-qabdiet inċidentali ta’ organiżmi vulnerabbli inklużi l-foċeni, id-dniefel u mammali oħra tal-baħar. Meta wieħed iqis il-prezzijiet għoljin tal-fjuwil, il-konsum tal-fjuwil għandu jonqos b'mod sinifikanti għaliex is-sajd għal tunnellata ħut minn stokk abbundanti jieħu anqas ħin milli minn stokk skars. Dan se jnaqqas l-emissjonijiet tal-karbonju kif ukoll l-ispiża tal-fjuwil għas-sidien tal-bastimenti. Vantaġġ important ieħor huwa li jonqsu l-pressjonijiet biex jiġi skartat il-ħut żejjed. L-istokkijiet mistada żżejjed fil-biċċa l-kbira huma magħmula minn ħut iżgħar u li jiswa anqas u dan jintrema lura jew għax ma għandux valur għoli fis-suq jew għax legalment huwa taħt id-daqs permess u huwa illegali li jinħatt l-art skont ir-regoli attwali. Bit-tnaqqis tar-rata tas-sajd, aktar ħut se jkollu ċ-ċans jikber għal daqs ta' valur u se jkun ħafna aktar faċli għas-sajjieda li jkollhom qabdiet ta’ ħut ta’ daqs tajjeb mingħajr ma jaqbdu ħut iżgħar. Fl-2010 il-Kunsill Internazzjonali għall-Esplorazzjoni tal-Baħar (ICES) żviluppa forma ġdida ta’ pariri dwar il-livelli tat-TAC li, sal-2015, għandhom iwasslu għas-sajd skont l-MSY. Fl-2011, il-Kummissjoni bbażat il-proposti tagħha tat-TAC fuq dan l-approċċ ġdid. Għall-2013, l-ICES qed jippjana li jiżviluppa aktar il-qafas tal-MSY sabiex jipprovdi parir kwantifikat għal stokkijiet li għalihom, s’issa, ma kienx f’qagħda li jipprovdi parir bħal dan. Dan l-iżvilupp se jkun ibbażat fuq użu aktar estensiv ta' metodi ta' valutazzjoni li huma robusti għal informazzjoni nieqsa, u fuq użu akbar u aktar sistematiku ta' valutazzjonijiet kwalitattivi f’qafas kwantitattiv. Il-Kummissjoni tilqa’ dan l-approċċ, li se jtejjeb ħafna l-bażi tal-informazzjoni li fuqha jsiru l-proposti tat-TAC. 2. Stat tal-Istokkijiet tal-Ħut Huwa inkwetanti li fl-ilmijiet Ewropej 65 % tal-istokkijiet mhumiex ivvalutati bis-sħiħ u 22 % biss tal-stokkijiet taħt it-TACs huma magħrufa bħala li mhumiex mistada żżejjed (l-Anness I). Barra minn hekk, it-tendenza matul l-aħħar snin kienet li proporzjon li qed jonqos ta’ stokkijiet (minn 47 % fl-2003 għal 35 % fl-2012) jista’ jiġi kklassifikat skont il-limiti bijoloġiċi sikuri. Mhuwiex ċar kemm dan jista' jkun qed jaffettwa d-dejta (jiġifieri huma l-istokkijiet fl-ogħla riskju li ma għadhomx jiġu vvalutati?). Madankollu, fejn l-istat tal-istokkijiet ġie vvalutat, jidher li qed jitjieb, għalkemm bil-mod: il-proporzjon tal-istokkijiet mistada żżejjed[2] fl-Atlantiku u fl-ibħra tal-viċinat fl-2011 niżel għal 18 minn 38 stokk tal-ħut, meta fl-2004 ċ-ċifra kienet 32 minn 34, jiġifieri minn 94 % għal 47 %. (ara l-Anness I għal aktar dettalji). Il-kisba tal-MSY hija għan realistiku u li jista’ jintlaħaq. L-istokkijiet il-ġodda li ma għadhomx jiġu vvalutati bħala mistada żżejjed jinkludu l-petriċi taż-żona Iberika tal-Atlantiku, l-istokkafixx, il-lingwata tal-Baħar Ċeltiku, il-haddock tal-Punent tal-Iskozja, l-aringa tal-Baħar tat-Tramuntana, il-barbun tat-tbajja’ tal-Baħar tat-Tramuntana u l-aringa tal-Golf ta’ Bothnia. Għall-2012 kienu possibbli diversi żidiet fit-TAC, u dawn se jipprovdu iktar minn EUR 135 miljun fi dħul addizzjonali għas-sajjieda. Il-politiki tas-sajd ibbażati fuq l-MSY diġà bdew iwasslu għal aktar ħut għall-konsumaturi u potenzjalment aktar impjiegi u aktar dħul għall-persuni li jaħdmu fis-setturi tal-qbid u tal-ipproċessar. L-għarfien attwali dwar il-qagħda tal-istokkijiet tal-ħut jingħata fil-qosor fl-Anness I u huwa deskritt b’mod konċiż hawn taħt fuq bażi reġjonali[3]. L-istokkijiet tal-ħut pelaġiku fil-Grigal tal-Atlantiku: L-istokkijiet prinċipali kollha ta’ ħut pelaġiku minbarra l-kavalli qed jiġu mistada fir-rati tas-sajd tal-MSY jew fi ħdan dawn ir-rati, u ġew iffissati TACs korrispondenti għall-2012. L-Unjoni wettqet diversi attentati biex tiżgura ftehim mal-Islanda u l-Gżejjer Faeroe sabiex jingħaqdu man-Norveġja u l-UE fil-ġestjoni sostenibbli tal-kavalli. It-total tat-TACs għall-kavalli stabbiliti mill-UE, min-Norveġja, mill-Gżejjer Faeroe u mill-Islanda fl-2012 kien 36 % ogħla mil-livell tal-parir xjentifiku (minbarra l-qabdiet Russi). Ir-rata tas-sajd għall-kavalli hija barra sew mil-limiti sostenibbli u l-istokk se jonqos fis-snin li ġejjin jekk ma jintlaħaqx ftehim mal-Islanda u l-Gżejjer Faeroe fir-rigward tal-ġestjoni sostenibbli ta’ dan l-istokk. Dan in-nuqqas ta’ qbil u t-telf ta’ ġestjoni xierqa wasslu għat-telfien ta' ċertifikazzjoni għall-istokk bħala wieħed b'ġestjoni sostenibbli mill-‘Marine Stewardship Council’ Fil-Baħar tat-Tramuntana, fi Skagerrak u f’Kattegat, il-barbun tat-tbajja’, il-haddock, l-aringa, in-Nephrops u l-lingwata (fi Skagerrak u f'Kattegat biss) huma mistada skont ir-rati tal-mortalità tas-sajd tal-MSY. L-istat tal-istokkijiet l-oħra jew mhux magħruf jew huma mistada żżejjed. It-TACs qabżu l-limiti tal-parir xjentifiku b’5 % fl-2012 meta mqabbel mal-11 % fl-2011, is-17 % fl-2010 u s-37 % fl-2009. Ħafna stokkijiet fil-Punent tal-Iskozja, fil-Baħar Irlandiż u fil-Baħar Ċeltiku huma żgħar b’valutazzjonijiet inċerti. L-ICES irrapporta problemi bir-reġistrazzjoni tal-qabdiet u dejta oħra, inkluż l-iskartar tal-ħut, għal għadd ta' stokkijiet. Ħames stokkijiet tant huma eżawriti li, skont il-parir xjentifiku, il-qabdiet għandhom jitnaqqsu għall-aktar livell baxx possibbli. Mit-18-il stokk li fuqhom setgħu jsiru valutazzjonijiet tal-MSY tagħhom, terz huma mistada żżejjed filwaqt li 12 huma mistada skont il-miri tal-MSY jew taħthom. L-aringa tal-Baħar Ċeltiku u l-haddock tal-Punent tal-Iskozja riċentement qed juru titjib li ntlaqa' b'ottimiżmu, iżda diġà l-livell għoli tal-iskartar tal-merluzz, tal-haddock u tal-merlangu se jiżdied jekk jibqa' jsir is-sajd intensiv bi xbieki b’malji żgħar għan-Nephrops mingħajr użu akbar ta’ rkaptu selettiv li jħalli lil ħut żgħir jaħrab. Ir-regoli dwar il-kompożizzjoni tal-qabda li ġew introdotti sabiex jiġi protett dan l-istokk meta kien f’livell baxx ġew sospiżi[4]. L-Istati Membri ħadu l-impenn li jintroduċu rkaptu tas-sajd aktar selettiv sabiex jitnaqqas l-iskartar tal-ħut. Hemm ftit valutazzjonijiet disponibbli tal-istokkijiet tal-ħut tal-Bajja ta’ Biscay u tal-Ibħra Iberiċi tal-Atlantiku. Il-marlozz tan-Nofsinhar jinsab f’qagħda aħjar minħabba r-reklutaġġ tajjeb ta’ ħut żgħir tar-razza, iżda fl-2011 reġgħu saru qabdiet ogħla mill-kwota, u minħabba f’hekk is-sostenibbiltà fit-tul ta’ dan l-istokk tinsab f’riskju u l-prezzijiet fis-suq huma baxxi. Il-Kummissjoni u Spanja qed jaħdmu fuq pjan ta’ azzjoni biex jadattaw sistema nazzjonali ta’ reġistrazzjoni tal-qbid u tal-isforz biex jilqgħu għal dik l-isfida. L-awditjar tas-sistema tar-reġistrazzjoni tal-qbid u tal-isforz fi Stati Membri oħra tal-Atlantiku se jitlestew matul is-sajf tal-2012. In-Nephrops fil-Baħar tal-Kantabrija għadu suġġett għal parir li s-sajd jitwaqqaf. Fil-Baħar Baltiku, 5 minn 7 stokkijiet magħrufa għadhom qed jiġu mistada żżejjed. Il-merluzz fil-Baltiku tal-Lvant u l-aringa fil-Baħar tal-Bothnia biss qed jiġu mistada b'rati skont ir-rendiment massimu sostenibbli. Fil-Mediterran, 80 % tar-riżorsi taħt studju huma mistada żżejjed u xi wħud jinsabu f’livelli baxxi (l-Anness Ib). L-għadd u l-kwalità tal-valutazzjonijiet, għalkemm għadhom mhux bilanċjati fuq il-livell ġeografiku u mhumhiex regolari matul iż-żmien, komplew jiżdiedu, u issa jkopru aktar minn 100 stokk minn 27 speċi; madankollu 63 % biss mill-istokkijiet evalwati ġew ikklassifikati skont il-kriterji tal-MSY. L-istatus ta' 37 % tal-istokkijiet jibqa’ mhux magħruf. Peress li dawn il-valutazzjonijiet bdew biss riċentement u mhux l-istokkijiet kollha huma vvalutati kull sena, mhux possibbli li tintuża din id-dejta biex tingħata ħarsa lejn l-iżvilupp tal-istat tal-istokkijiet matul iż-żmien. Fil-Baħar l-Iswed, is-sitwazzjoni ma nbiddlitx b’mod sinifikanti. Il-laċċa l-kaħla tinsab f’kundizzjoni tajba bis-saħħa tar-reklutaġġ qawwi ta’ dan l-aħħar u s-sajd għaliha huwa sostenibbli fil-waqt li l-barbun imperjali għadu qed jiġi mistad iżżejjed sew. 3. Analiżi Ekonomika Ir-rendiment ekonomiku hu mistenni li jkun batut f’ħafna setturi tal-industrija tal-qbid tal-ħut Ewropea, b’mod partikolari fis-setturi tal-ħut demersali. Hemm żewġ raġunijiet għal dan: L-ewwel nett, l-issuktar tal-istat ħażin ta' ħafna stokkijiet tal-ħut ifisser li r-rati tal-qbid huma aktar baxxi u li l-ispejjeż assoċjati mas-sajd – u notevolment l-użu tal-fjuwil – kienu ogħla minn dak meħtieġ. Madankollu, fl-2012 diġà kienu possibbli żidiet fit-TAC li jiswew tal-inqas EUR 135 miljun u dan jindika li l-impatti negattivi ekonomiċi u soċjali fuq żmien qasir minħabba t-tranżizzjoni lejn l-MSY jistgħu jkunu anqas milli kien maħsub. Il-qligħ pożittiv antiċipat fuq żmien twil mill-MSY qed ingawdu minnu aktar qabel milli mistenni. Madankollu, is-saħħa ta’ rkupru tas-settur finanzjarju attwalment għadha pjuttost baxxa. It-tieni nett, il-prezzijiet tal-fjuwil reġgħu għolew għal valuri qrib il-valuri massimi li ntlaħqu f'Lulju 2008, u l-prezzijiet tal-ħut fis-swieq prinċipali tal-konsumatur naqqsu ftit. Xi wħud minn dawn it-tensjonijiet jistgħu jittaffew billi jkun hemm bidla lejn propulsjoni aktar effiċjenti f’termini ta’ fjuwil kif ukoll bidliet fl-imġiba fis-sajd u fl-irkaptu tas-sajd. It-titjib fl-istrateġiji tal-kummerċjalizzazzjoni jista' wkoll isaħħaħ l-istabbiltà tas-settur. Madankollu, hija t-tneħħija gradwali tas-sajd żejjed li tista’ tkun l-akbar kontributur lejn effiċjenza u stabbiltà ekonomika quddiem l-isfidi li ġejjin minn spejjeż ogħla u prezzijiet aktar baxxi tal-prodott. L-aktar ċifri riċenti ta’ impjiegi disponibbli (għall-2009) juru li l-għadd totali ta’ sajjieda impjegati mal-flotta tas-sajd tal-UE (minbarra l-Greċja, li ma ppreżentawx iċ-ċifri tagħhom) kien ta' 134,700 - tnaqqis ta' madwar 8 % meta mqabbel mal-2005. Għalhekk, l-għadd ta’ impjiegi fis-settur qed ikompli jonqos. Huwa essenzjali li jkun hemm titjib fl-istat bażi tal-istokkijiet tal-ħut sabiex titwaqqaf din ix-xejra 'l isfel. 4. Direzzjonijiet ta’ Politika 4.1. Żviluppi fil-parir xjentifiku għall-istokkijiet fejn l-informazzjoni mhijiex kompluta Fl-2011, il-parir xjentifiku kkwantifikat dwar is-sajd żejjed fir-rigward tal-Fmsy[5] (minbarra l-ispeċijiet tal-baħar fond) seta' jingħata għal 38 stokk minn 92 fil-Grigal tal-Atlantiku, jiġifieri għal 41 % tal-istokkijiet, għalkemm dan il-parir ikopri l-biċċa l-kbira tal-akbar riżorsi u dawk l-aktar importanti kummerċjalment. B’kollox, 2 miljun tunnellati ta’ opportunitajiet tas-sajd huma koperti minn dan il-parir, minn total ta’ 2.5 miljun tunnellati korrispondenti ta’ opportunitajiet tas-sajd (jiġifieri 80 % tat-tunnellaġġ tal-qbid huwa kopert mill-parir). Fil-Mediterran u l-Baħar l-Iswed, fl-2011 seta' jingħata l-parir dwar is-sajd żejjed f'65 każ (63 %) minn 103 stokkijiet. Fl-Atlantiku, il-Baħar tat-Tramuntana u l-Baħar Baltiku, l-għadd ta’ stokkijiet li jista' jingħata parir għalihom fir-rigward tal-MSY tela' minn 34 fl-2005 għal 39 fl-2010 u kien 38 fl-2012. Kien hemm xejra daqsxejn ‘l isfel fil-proporzjon tal-istokkijiet fejn huma disponibbli analiżi u tbassir kwantitattivi. Il-proporzjon tal-istokkijiet fejn mhu disponibbli ebda parir xjentifiku tela’ minn 45 % fl-2003 għal 52 % fl-2006 u mbagħad reġa’ naqas għal 36 % fl-2012. Ir-raġunijiet għan-nuqqas ta’ parir huma varji: informazzjoni nieqsa jew mhux affidabbli dwar il-qabdiet, stħarriġ mhux komplet jew teħid ta' kampjuni mhux adegwat, jew inċertezzi bażiċi dwar il-bijoloġija tal-istokk kif ukoll nuqqas ta' riżorsi umani fil-proċess tal-għoti tal-parir xjentifiku. L-għoti ta’ dejta xjentifika dwar is-sajd skont il-qafas dwar il-ġbir tad-dejta tal-UE[6] huwa r-responsabblità tal-Istati Membri, u f'għadd ta' każijiet dawn ir-responsabbiltajiet mhumiex qed jitwettqu b'mod sħiħ minkejja l-fondi tal-UE disponibbli. Fl-2011, l-Istati Membri kienu mħeġġa mill-Kummissjoni u mill-Kunsill sabiex itejbu d-disponibbiltà tad-dejta għall-istokkijiet fit-Tabella 1. Ir-riżultati ta’ dan l-eżerċizzju se jidhru fil-parir li jmiss tal-ICES li għandu jingħata f’Ġunju 2012. Tabella 1 – Stokkijiet suġġetti għal stqarrija konġunta mill-Kunsill u mill-Kummissjoni dwar it-titjib tad-disponibbiltà tad-dejta fl-ilmijiet Ewropej tal-Grigal tal-Atlantiku u tal-Baħar Baltiku. Stokkijiet || Żoni Petriċa || [Il-Baħar tat-Tramuntana u] il-Punent tal-Iskozja Petriċa || L-Ibħra Ċeltiċi Petriċa || Il-Bajja ta’Biscay Haddock || Il-Baħar Ċeltiku Sawrell || Il-Baħar tat-Tramuntana Megrims || Il-Baħar Ċeltiku Megrims || Il-Bajja ta’Biscay Barbun tat-tbajja’ || Il-Baħar Irlandiż Barbun tat-tbajja’ || Il-Baħar Ċeltiku (iż-Żona VIIfg) Barbun tat-tbajja’ || Il-Baħar Baltiku Pollakkju || Il-Punent tal-Iskozja Pollakkju || Il-Baħar Ċeltiku Rebekkini u Raj || Il-Punent tal-Iskozja Laċċa kaħla || Il-Kanal Laċċa kaħla || Il-Baħar tat-Tramuntana Merlangu || Il-Baħar Ċeltiku Wara studji xjentifiċi addizzjonali fl-2012, huwa mistenni li l-ambitu tal-parir xjentifiku se jiġi estiż sabiex ikopri aktar, jekk mhux il-biċċa l-kbira, tal-istokkijiet. Filwaqt li fl-2011 kellna aktar minn 44 stokk li għalihom ma setgħux jitlestew valutazzjonijiet xjentifiċi, x'aktarx li din iċ-ċifra tonqos għal madwar 10-12-il stokk fl-2012. Dan se jeħtieġ l-użu ta’ metodi ta’ valutazzjoni u proċeduri ta’ konsulenza li se jkunu ġodda fil-parir Ewropew, iżda li ġew ippruvati u ttestjati sew f’postijiet oħrajn. Se jkunu jistgħu jitqiesu kunsiderazzjonijiet speċifiċi skont il-każ, kif kien rakkomandat fil-konsultazzjonijiet pubbliċi li saru fl-2011. Il-Kummissjoni hija ħerqana sabiex tuża dan il-parir il-ġdid biex fuqu tibbaża l-proposti tagħha dwar l-opportunitajiet tas-sajd għal dawn ir-riżorsi fl-2013 u, fejn hu applikabbli, fl-2014. Madankollu, fejn il-parir xjentifiku ma jkunx disponibbli u l-inċertezza hija akbar, jibqa' xieraq li jintuża approċċ aktar kawt fl-iffissar tal-opportunitajiet tas-sajd, skont il-prinċipju prekawzjonali[7]. Sadanittant, l-Istati Membri għandhom jallokaw biżżejjed riżorsi u għandhom iwasslu b’mod urġenti l-informazzjoni meħtieġa li tippermetti l-istima tal-istat tal-istokkijiet. Il-Kummissjoni se tkompli tippromwovi l-iżvilupp ta’ standards u programmi komuni għall-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-istokkijiet fil-Baħar Mediterran u fil-Baħar Iswed, inklużi dawk komuni ma' pajjiżi li mhumiex fl-UE. Se jitwaqqfu gruppi ta’ ħidma esperti biex jiffukaw fuq dawk l-istokkijiet u ż-żoni li s’issa ingħataw inqas kopertura xjentifika. 4.2. Sforz tas-sajd L-isforz tas-sajd (il-limiti fuq il-ħin li l-bastimenti tas-sajd idumu fuq il-baħar) kien immaniġġjat flimkien mat-TACs sabiex jonqos l-iskartar tal-ħut u l-qabdiet illegali. Il-ġestjoni tal-isforz hija miżura ta’ konservazzjoni użata f’diversi pjanijiet ta’ ġestjoni fit-tul, eżempju għall-merluzz tal-Baħar tat-Tramuntana u l-Baħar Baltiku, il-barbun tat-tbajja’ u l-lingwata tal-Baħar tat-Tramuntana, il-lingwata tal-Kanal tal-Punent u l-marlozz u l-istokkijiet tal-ksampu fin-Nofsinhar (l-Anness II). L-Anness II juri xejra ġenerali, anke jekk irregolari, lejn tnaqqis fl-isforz tas-sajd mill-2003 jew l-2004 sal-2010. It-tnaqqis totali fl-isforz huwa l-akbar għall-Baħar Baltiku, il-Baħar tat-Tramuntana, il-Kattegat, il-Baħar Irlandiż, u l-Punent tal-Iskozja iżda huwa ftit inqas fil-Kanal tal-Punent. Sal-2009 kien hemm biss tnaqqis żgħir fiż-żona Iberika tal-Atlantiku. Madankollu, l-isforz totali żdied ftit fil-Baħar Baltiku ċentrali u l-isforz fis-sajd tat-tkarkir bit-travu wkoll żdied fil-Kanal tal-Punent mill-2010 sal-2011. Huwa ċar li, s’issa, il-miżuri sabiex jitnaqqas l-isforz f’din iż-żona għadhom mhux effettivi. Matul l-2012 il-Kummissjoni se tirrevedi s-sistemi tal-ġestjoni tal-isforz implimentati s’issa fl-UE. Dan se jinkludi laqgħa pubblika li għandha ssir fil-5 ta’ Lulju 2012 u se teżamina medda wiesgħa ta’ kwistjonijiet, kif imqajma mix-xjenza, mill-Istati Membri, mill-partijiet interessati u mill-industrija bil-ħsieb li isir avvanz fil-kwistjoni ta’ simplifikar kbir fil-ġestjoni tal-istokk f’Politika Komuni tas-Sajd riformata. 5. Ġestjoni permezz ta' Pjanijiet Multiannwali Il-Kummissjoni bdiet it-tħejjijiet sabiex tissostitwixxi l-pjanijiet attwali bbażati fuq stokkijiet individwali għal pjanijiet ta’ ġestjoni bbażati fuq stokkijiet multipli. L-ewwel proposta li se tiġi ppreżentata se tkun għal pjan ta’ speċijiet multipli għall-Baħar Baltiku, li se jinkorpora interazzjonijiet bijoloġiċi bħall-predaturi komuni u l-kompetizzjoni Għaddejja wkoll ħidma fuq pjan għal sajd imħallat għall-Baħar tat-Tramuntana, li se jinkorpora interazzjonijiet tekniċi, jiġifieri l-mod li bih flotot u rkapti tas-sajd differenti jaqbdu taħlitiet differenti ta' ħut. Il-pjanijiet għal sajd imħallat għall-Baħar Ċeltiku, il-Baħar Irlandiż u l-Punent tal-Iskozja se jsegwu hekk kif tkun ikkonsolidata x-xjenza. Huwa skedat l-iżvilupp ta’ proposti sabiex jiġu emendati l-pjanijiet attwali għal-lingwata fil-Bajja ta' Biscay u l-marlozz tat-Tramuntana u l-ksampu iżda dan se jiddependi fuq id-disponibbiltà tad-dejta dwar it-tipi ta' sajd ikkonċernati. Bejn l-2009 u l-2011 il-Kummissjoni adottat proposti għal pjan għall-inċova fil-Bajja ta’ Biscay, is-salamun tal-Baltiku u s-sawrell tal-Punent u issa qed jiġu diskussi fil-Parlament u fil-Kunsill. Fil-Mediterran, se jkompli l-isforz għall-konsolidazzjoni tal-parir xjentifiku dwar għadd dejjem akbar ta’ speċijiet u stokkijiet sabiex jiġu żviluppati pjanijiet tas-sajd internazzjonali fit-tul. Skont ir-Regolament dwar il-Mediterran[8], l-Istati Membri tal-UE għandhom jistabbilixxu pjanijiet multiannwali fil-livell nazzjonali. Minkejja dewmien importanti, reċentement kien hemm progress fl-implimentazzjoni ta’ dan l-obbligu, li qed jiġi mmonitorjat u appoġġjat mill-qrib. Biex tkompli tħaffef dan il-proċess, il-Kummissjoni diġà bdiet proċeduri prekontenzjużi kontra diversi Stati Membri, u din l-azzjoni se tiġi żviluppata aktar fl-2012. Huwa ppjanat li jkun hemm segwitu fil-Kummissjoni Ġenerali għas-Sajd fil-Mediterran fir-rigward ta’ stokkijiet kondiviżi Dawn l-azzjonijiet huma mistennija li jtejbu l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet għall-istabbiliment ta' pjanijiet multiannwali internazzjonali. 6. Metodu ta’ Ħidma għall-Proponiment tat-TACs Għandhom japplikaw il-prinċipji li ġejjin: Fejn japplikaw pjanijiet fit-tul li jirregolaw it-TACs jew il-limiti tal-isforz, dawn għandhom jiġu segwiti. Il-Kummissjoni se tipproponi wkoll TACs jew limiti tal-isforz f’livelli konsistenti mal-proposti tal-Kummissjoni għal pjanijiet ta’ ġestjoni fit-tul. Fejn ġew miftiehma TACs u miżuri oħrajn ma’ pajjiżi terzi, dawn għandhom ikunu implimentati. It-TACs għandhom jiġu stabbiliti skont il-parir xjentifiku fejn dan ikun ipprovdut abbażi ta' dejta komprensiva u analiżi u tbassir kwantitattivi skont il-“qafas MSY" tal-ICES. Meta t-tali parir huwa disponibbli dan għandu jintuża b’mod dirett biex jiġu stabbiliti l-livelli tal-kwoti jew tal-isforz tas-sajd, għalkemm għandha tkun aċċettata l-implimentazzjoni gradwali ta’ dan il-qafas sal-2015 meta dan ikun kompatibbli mal-parir mogħti. Fejn jingħata parir xjentifiku indikattiv abbażi ta’ analiżi kwalitattiva tal-informazzjoni disponibbli (anke jekk din ma tkunx kompluta jew tkun fiha ġudizzju espert), dan għandu jintuża bħala bażi għad-deċiżjonijiet tat-TAC. Jeħtieġ li jiġi segwit l-approċċ prekawzjonali fejn m’hemm ebda parir xjentifiku. Jistgħu jiġu proposti TACs għal speċijiet li għadhom mhux suġġetti għal TACs u kwoti fid-dawl ta' parir xjentifiku li juri żieda konsistenti fl-ammonti li jinħattu l-art. Speċijiet kandidati f’dan ir-rigward jinkludu l-ispnott u t-trilja bla faxxi. Skont id-dikjarazzjoni tal-minuti tal-Kunsill ta' Diċembru tal-2010 u l-2011, se jiġu żviluppati linji gwida għal tipi ta’ sajd ġodda u li qed jiżviluppaw. Dawn il-linji gwida se jsegwu l-prinċipji u l-aqwa prattiki u standards internazzjonali għal sajd responsabbli. Se jkun meħtieġ l-iżvilupp ta’ skemi ta’ allokazzjoni għal dawn l-istokkijiet, abbażi ta’ rekords tal-passat, bil-kundizzjoni li dawn ir-rekords ġew stabbiliti waqt sajd li sar f'konformità sħiħa mal-miżuri ta’ konservazzjoni applikabbli (eż. tekniċi). Huwa neċessarju li jkun żgurat l-aqwa tqabbil bejn iż-żoni regolatorji tat-TAC u l-identità tal-istokk sabiex l-opportunitajiet tas-sajd ikunu adattati għall-istat ta’ konservazzjoni u ta' ġestjoni tal-istokkijiet varji. Il-ġestjoni tal-ksampu minn unitajiet funzjonali u l-ġestjoni taż-żewġ stokkijiet tal-barbun tat-tbajja' fil-Kanal jeħtieġu kunsiderazzjoni f'dan ir-rigward u l-Kummissjoni għandha tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jappoġġjaw ix-xogħol ta' arranġament mill-ġdid tat-TAC meħtieġ f'dawn il-każijiet. Il-Kummissjoni tirriserva d-dritt li tinkludi dawn l-arranġamenti fil-proposti tagħha u tilqa’ r-reazzjonijiet tal-Istati Membri u tal-partijiet interessati speċifikament dwar din il-kwistjoni. Sabiex jiġu stabbiliti s-sisien ta' ġestjoni speċifika skont l-istokk għal-lemon sole, id-dab, il-barbun u l-witch flounder fil-Baħar tat-Tramuntana, se jkun propost rappurtar separat għall-ħatt l-art ta’ dawn l-ispeċijiet. 7. Speċijiet tal-Baħar Fond fil-Grigal tal-Atlantiku L-istat ta' ħafna stokkijiet tal-baħar fond jagħti lok għal tħassib. L-istokkijiet tal-orange roughy, ċerti klieb il-baħar tal-baħar fond, il-bażuga kaħlija fil-Bajja ta’ Biscay u r-roundnose grenadier huma eżawriti. Il-parir għall-maġġoranza tal-istokkijiet huwa li s-sajd għandu jitnaqqas jew ma jitħalliex jespandi, sakemm ma jkunx magħruf li huwa sostenibbli. Fil-każ ta’ speċijiet li jikbru aktar malajr bħat-tusk, il-linarda, il-bażuga kaħlija u ċ-ċinturin iswed, jista’ jkun possibbli li jiġu identifikati punti ta’ referenza li jippermettu l-ġestjoni tal-istokkijiet fuq bażi sostenibbli fit-tul, iżda attwalment dawn mhumiex disponibbli. It-TACs għall-ispeċijiet tal-baħar fond huma ffissati kull sentejn, l-aktar riċentement għall-2011 u l-2012. Il-Kummissjoni se tippreżenta proposta separata fir-rigward tal-opportunitajiet tas-sajd għas-sajd fil-baħar fond għall-perjodu 2013-2014 abbażi tal-metodu ta' ħidma deskritt hawn fuq. 8. TACs Iffissati mill-Istati Membri Mill-2011, it-TACs għal 6 stokkijiet ġew “delegati” lil Stati Membri individwali li jistadu għal wieħed minn dawn l-istokkijiet (l-Artikolu 6 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 57/2011 u tar-Regolament tal-Kunsill Nru 43/2012). Dan sar f’każjiet fejn Stat Membru wieħed biss għandu interess f'dak it-tip ta' sajd u kien suġġett għal salvagwardji li jikkonċernaw il-ġestjoni t-tajba. Ir-rappurtar mill-Istati Membri kkonċernati skont l-Artikolu 6 tjieb, għalkemm il-kwalità tar-rapporti mhijiex uniformi. F'xi każijiet, id-dejta li fuqha jinbena l-parir dwar miżuri xierqa għall-ġestjoni tal-istokkijiet għadha nieqsa, u għal dawn l-istokkjiet hemm il-ħtieġa għal aktar kawtela. Il-Kummissjoni biħsiebha tipproponi li dawn id-delegi jkomplu għal dawn it-TACs. Se jkun hemm segwitu speċifiku mal-Istati Membri relevanti kkonċernati fir-rigward ta’ stokkijiet li għalihom huma meħtieġa aktar sforzi. 9. Skeda tal-Proposti L-iskeda tax-xogħol tentattiva tista' tkun kif ġej: Regolament dwar l-Opportunitajiet tas-Sajd || Parir Disponibbli || Proposta tal-Kummissjoni || Adozzjoni possibbli mill-Kunsill Stokkijiet tal-baħar fond – 2013-2014 || Ġunju || Nofs Settembru || Ottubru Stokkijiet tal-UE tal-Atlantiku u tal-Baħar tat-Tramuntana (ebda negozjati jew ftehimiet internazzjonali || Ġunju || Settembru || Novembru Stokkijiet internazzjonali u konġunti fl-Atlantiku, fil-Baħar tat-Tramuntana, fl-Antartiku u f’żoni oħrajn || Ottubru - Diċembru || Novembru || Diċembru Il-Baħar Baltiku || Mejju || Bidu ta’ Settembru || Ottubru Il-Baħar l-Iswed || Ottubru || Novembru || Diċembru 10. Konklużjoni Il-Kummissjoni titlob għall-opinijonijiet tal-Istati Membri, l-RACs u l-ACFA fir-rigward tal-approċċ stipulat minn din il-Komunikazzjoni ANNESS Ia – Stokkijiet fil-Grigal tal-Atlantiku u fl-ilmijiet tal-viċinat Tabella 1. Parir xjentifiku dwar il-qagħda tal-istokk || Number of fish stocks || 2003 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 || Medja Barra mil-limiti bijoloġiċi sikuri || 30 || 29 || 26 || 26 || 26 || 28 || 27 || 22 || 19 || 14 || 25 Fil-limiti bijoloġiċi sikuri || 12 || 10 || 14 || 11 || 12 || 13 || 12 || 15 || 15 || 18 || 13 % tal-istokkijiet li huma fil-limiti bijoloġiċi sikuri || 29% || 26% || 35% || 30% || 32% || 32% || 31% || 41% || 44% || 56% || 35% Il-qagħda tal-istokkijiet mhix magħrufa minħabba dejta mhux adegwata || 48 || 53 || 53 || 57 || 58 || 55 || 57 || 60 || 61 || 60 || 56 % tal-istokkijiet bi status magħruf || 47% || 42% || 43% || 39% || 40% || 43% || 41% || 38% || 36% || 35% || 40% Tabella 2. Parir xjentifiku dwar is-sajd żejjed || Għadd ta’ stokkijiet tal-ħut || 2003 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 || Medja Ir-rata tas-sajd fuq l-istokk hija magħrufa meta mqabbla mar-rata tar-rendiment massimu sostenibbli || || || 34 || 23 || 32 || 33 || 35 || 39 || 35 || 38 || 34 L-istokk huwa mistad iżżejjed || || || 32 || 21 || 30 || 29 || 30 || 28 || 22 || 18 || 26 L-istokk qed jinqabad bir-rata tar-rendiment massimu sostenibbli || || || 2 || 2 || 2 || 4 || 5 || 11 || 13 || 20 || 7 % tal-istokkijiet mistada żżejjed || || || 94% || 91% || 94% || 88% || 86% || 72% || 63% || 47% || 79% Tabella 3. Parir xjentifiku ta' "emerġenza" || Għadd ta’ stokkijiet tal-ħut || 2003 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 || Med ja Parir xjentifiku biex jitwaqqaf is-sajd || 24 || 13 || 12 || 14 || 20 || 18 || 17 || 14 || 11 || 8 || 15 Tabella 4. Differenza bejn it-TACs u l-qbid sostenibbli || Għadd ta’ stokkijiet tal-ħut || 2003 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 || Medja Eċċess tat-TAC fuq il-qbid sostenibbli (%) || 46% || 49% || 59% || 47% || 45% || 51% || 48% || 34% || 23% || 11% || 41% Tabella 5. Sommarju tal-parir xjentifiku dwar l-opportunitajiet tas-sajd || Għadd ta’ stokkijiet tal-ħut || 2003 || 2004 || 2005 || 2006 || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 || Medja Stokkijiet fejn id-daqs tal-istokk u l-mortalità tas-sajd jistgħu jiġu mbassra || 40 || 34 || 40 || 31 || 29 || 30 || 34 || 36 || 36 || 40 || 35 Stokkijiet li għalihom hemm parir xjentifiku disponibbli dwar l-opportunitajiet tas-sajd || 59 || 52 || 54 || 65 || 61 || 62 || 63 || 55 || 55 || 47 || 57 Stokkijiet li għalihom m’hemmx parir xjentifiku disponibbli || 31 || 40 || 39 || 29 || 35 || 34 || 33 || 42 || 40 || 44 || 37 || || || || || || || || || || || (*) Fejn parir wieħed ikopri żewġ TACs, dan || || || || || || || || ma jingħaddx darbtejn || || || || || || || || || || || ANNESS Ib –Il-Baħar Mediterran u l-Baħar l-Iswed || || || Parir xjentifiku dwar sajd żejjed għall-istokkijiet tal-ħut demersali u tal-ħut pelaġiku żgħir fil-Mediterran u fil-Baħar l-Iswed || għadd || % || || || || Stokkijiet ikklassifikati skont il-kriterji (il-punt ta’ referenza miftiehem) || 65 || 63,0 || Stokkijiet oħra mhux inklużi minħabba dejta mhux adegwata (il-punt ta’ referenza għadu ma ġiex miftiehem) || 38 || 37,0 || Stokkijiet meqjusa (minn 27 speċi) || 103 || 100 || Stokkijiet ikklassifikati: || || || Qed isir sajd żejjed għall-istokk (ogħla mill-Fmsy jew mill-fattur varjabbli ta’ sostituzzjoni) || 52 || 80,0 || Is-sajd għall-istokk huwa fil-livell tal-Fmsy jew tal-fattur varjabbli ta’ sostituzzjoni jew taħthom || 13 || 20,0 || Total tal-istokkijiet || 65 || 100 || || || || ANNESS II –L-Isforz tas-Sajd irregolat skont il-pjanijiet multiannwali, kif irraportat mill-Istati Membri lill-STECF (informazzjoni mogħtija miċ-Ċentru Konġunt għar-Riċerka Figura 1. L-isforz tas-sajd regolat fil-Baħar Baltiku tal-Punent Figura 2. L-isforz tas-sajd regolat fil-Baħar Baltiku ċentrali Figura 3. L-isforz tas-sajd regolat f’Kattegat Figura 4. L-isforz tas-sajd regolat fil-Baħar tat-Tramuntana, fi Skagerrak u fil-Kanal tal-Lvant. Figura 5. L-isforz tas-sajd regolat fil-Baħar Irlandiż. Figura 6. L-isforz tas-sajd regolat fil-Punent tal-Iskozja. Figura 7. L-isforz tas-sajd regolat fil-Kanal tal-Punent. Figura 8. L-isforz tas-sajd regolat fl-ilmijiet Iberiċi tal-Atlantiku. Nota : Ix-xejra differenti meta mqabbla mas-sena l-oħra hija dovuta l-aktar minħabba dejta mtejba min-naħa tal-Portugal. Spanja ma ppreżentatx dejta għall-2010, għalhekk id-dejta hija mniżżla biss għall-2009. [1] L-implimentazzjoni tas-sostenibbiltà fis-sajd tal-UE permezz tar-rendiment massimu sostenibbli. Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew. COM (2006) 360 finali. [2] "Mistada żżejjed" tfisser li l-aħħar stima tar-rata tal-mortalità tas-sajd hija ogħla mir-rata tal-mortalità tas-sajd li tagħti rendiment massimu sostenibbli fit-tul. [3] Tabella dwar il-kwoti Ewropej u sistema grafika ta' senjalar (‘traffic lights’) relevanti tinsab fuq http://ec.europa.eu/fisheries/documentation/publications/poster_tac2012_en.pdf. Analiżi sħiħa dwar l-istat tal-istokkijiet tal-ħut tista’ tinstab fi www.ices.dk u https://stecf.jrc.ec.europa.eu [4] Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 161/2012 tat-23 ta’ Frar 2012 dwar miżuri ta’ emerġenza għall-protezzjoni tal-istokkijiet tal-haddock fl-ilmijiet fil-Punent tal-Iskozja ĠU L 52, pp.6-7 24.2.2012 [5] Ir-rata tas-sajd li se tikseb l-ogħla livelli ta qbid medju u fit-tul. [6] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 199/2008 tal-25 ta’ Frar 2008 dwar l-istabbiliment ta' qafas Komunitarju għall-ġbir, il-ġestjoni u l-użu ta' data fis-settur tas-sajd u appoġġ għall-parir xjentifiku fir-rigward tal-Politika Komuni tas-Sajd. ĠU L 60, 5.3.2008, p. 1-12. [7] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar il-prinċipju prekawzjonali COM (2000)1 finali. [8] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1967/2006