RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru /* KUMM/2011/0217 final */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 20.4.2011 KUMM(2011) 217 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru 1. Il-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru: mit-tnedija sal-implimentazzjoni Il-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru (EEPR), li ġie stabbilit bir-Regolament (KE) Nru 663/2009[1], huwa waħda mill-inizjattivi prinċipali meħuda mill-UE sabiex tindirizza l-kriżi ekonomika u finanzjarja globali li faqqgħet fl-2008. Huwa jikkofinanzja portafoll magħżul ta’ proġetti tal-enerġija bil-għan li jsostni n-nefqa kapitali fl-ekonomija Ewropea filwaqt li jgħin sabiex jinkisbu l-miri tal-politika tal-UE fir-rigward tal-enerġija u l-klima. Minn mindu ġie ppubblikat l-ewwel rapport dwar l-implimentazzjoni tal-EEPR f’April 2010[2], sar progress konsiderevoli. Fit-tliet setturi kollha — l-infrastruttura tal-enerġija, l-enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut u l-ġbir u l-ħżin tal-karbonju — beda x-xogħol ta’ kostruzzjoni u qegħdin isiru spejjeż għall-investiment. Diġà tlestew tliet proġetti ta’ infrastruttura u bħalissa qegħdin joperaw; oħrajn qegħdin fl-istadju ta’ kostruzzjoni jew żvilupp. L-EEPR irriżulta strument prezzjuż fil-livell tal-UE li aċċellera l-implimentazzjoni ta’ proġetti prinċipali dwar l-enerġija u kellu r-rwol tiegħu bħala stimulu għall-irkupru ekonomiku. Barra minn hekk, twessa’ l-ambitu tal-EEPR billi fondi mhux minfuqa ġew allokati lis-setturi tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Dan inkiseb permezz ta’ emenda fir-Regolament dwar l-EEPR[3], li ġiet adottata malajr bis-saħħa tal-kooperazzjoni tajba bejn l-istituzzjonijiet Ewropej. L-EEPR huwa strument ewlieni sabiex jintlaħqu l-miri tal-politika dwar l-enerġija stipulati fl-Artikolu 194 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u riċentement affermati mill-ġdid mill-Kunsill Ewropew tal-4 ta’ Frar 2011. Ir-rwol tiegħu bħala mutur u faċilitatur għall-implimentazzjoni tal-proġetti ġie rikonoxxut f’diversi okkażjonijiet. B’mod partikolari, il-’pakkett dwar l-infrastruttura tal-enerġija’[4] jirrikonoxxi l-kontribut li għamel il-programm sabiex jimmobilizza l-proġetti tal-infrastruttura u jnaqqas l-interruzzjonijiet fil-provvista b’effetti negattivi fuq iċ-ċittadini u l-ekonomija Ewropea. Kif indikat fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-4 ta’ Frar 2011, ‘enerġija mingħajr periklu, sigura, sostenibbli u affordabbli, li tikkontribwixxi għall-kompetittività Ewropea, tibqa’ prijorità għall-Ewropa. Azzjoni fil-livell tal-UE tista’ u trid iġġib valur miżjud għal dak il-għan’ . L-EEPR ikkontribwixxa b’mod sinifikanti għal dan il-għan. Il-programmi futuri dwar l-enerġija jistgħu jibnu fuq l-esperjenza miksuba mill-mudell tal-EEPR. F’termini tal-implimentazzjoni tal-baġit, bis-saħħa tal-isforzi kollha involuti, setgħu jsiru l-impenji legali għall-proġetti kollha tal-EEPR sad-data tal-għeluq tal-31 ta’ Diċembru 2010 stabbilita mir-Regolament. Din kienet skadenza insolitament qasira u ta’ sfida, dettata min-natura ta’ ‘rkupru’ tal-programm. Għall-istess raġuni, il-programm għandu fil-mira tiegħu biss proġetti maturi li jkunu lesti biex jibdew jagħmlu nefqa kapitali, u għalhekk jistimulaw l-irkupru ekonomiku, sal-aħħar tal-2010. Sal-31 ta’ Diċembru 2010, kienu saru l-impenji legali individwali għad-59 proġett kollha li għalihom l-EEPR kien ta għotja. B’mod iżjed speċifiku, il-Kummissjoni adottat 44 deċiżjoni li bihom tat għotjiet għal proġetti ta’ infrastruttura tal-gass u tal-elettriku u ffirmat sitt ftehimiet ta’ għotja mal-benefiċjarji rigward il-ġbir u ħżin tad-diossidu tal-karbonju (CCS) u disgħa dwar l-enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut (OWE). Dan jammonta għal total kombinat ta’ EUR 3 833 miljun f’termini ta’ impenji, ekwivalenti għal 96.3 % tal-baġit totali tal-EEPR. Dan huwa riżultat tajjeb ħafna, meta wieħed iqis id-daqs kbir tal-programm u l-iskadenza qasira. [pic] Il-progress fl-implimentazzjoni huwa rifless ukoll fil-livell tal-ħlasijiet, li qiegħed jikseb momentum. Sal-aħħar tal-2010, kienu tħallsu EUR 700 miljun lill-benefiċjarji, fil-forma ta’ EUR 361 miljun għal proġetti ta’ infrastruttura tal-gass u tal-elettriku, EUR 146 miljun għal proġetti ta’ OWE u EUR 193 miljun għal proġetti ta’ CCS. Fl-ewwel ftit xhur tal-2011, il-biċċa l-kbira tal-proġetti huma mistennija li jissottomettu dikjarazzjonijiet tal-ispejjeż, li jagħtu bidu għal rimborżi sostanzjali tal-infiq li jkun sar fl-2010. Fil-ftit sezzjonijiet li jmiss hija ppreżentata ħarsa ġenerali dettaljata tal-implimentazzjoni tal-programm settur b’settur. 2. Infrastruttura tal-gass u tal-elettriku L-implimentazzjoni tal-parti tal-programm li tirrigwarda l-infrastruttura tal-elettriku u tal-gass fl-2010 kienet sodisfaċenti ħafna. Matul is-sena, kienu diġà tlestew tlieta mill-proġetti ta’ infrastruttura. Il-pipeline li jgħaqqad l-Ungerija mar-Rumanija, li ġie inawgurat fl-14 ta’ Ottubru, huwa l-ewwel interkonnessjoni tal-gass bi pressjoni għolja bejn iż-żewġ pajjiżi. Fl-24 ta’ Ottubru ġie inawgurat l-ewwel minn erba’ proġetti ta’ fluss bil-maqlub fl-Awstrija fil-faċilità ta’ importazzjoni ta’ Baumgarten, li se jippermetti li l-gass jiġi trasportat mill-Ġermanja lejn pajjiżi li jmissu mal-Awstrija. Fit-23 ta’ Diċembru ġie inawgurat il-kollegament bejn l-Ungerija u l-Kroazja, l-ewwel interkonnessjoni diretta bejn il-Kroazja u n-netwerk tal-gass Ewropew b’kapaċità ta’ 6 biljun metru kubu fis-sena (bcm/y). Sitt proġetti oħra huma kważi lesti u se jitlestew matul l-2011: - l-irduppjar tal-kapaċità tal-pipeline tal-gass li jgħaqqad il-Belġju mal-Ġermanja u mar-Renju Unit b’10 bcm/y; - it-titjib tal-interoperabilità bejn il-grids tal-elettriku Awstrijaċi u Ungeriżi permezz tal-interkonnessjoni Wien-Györ b’konnessjoni ottika ta’ 400 kV tal-aħħar teknoloġija; - it-tlestija tas-sit taċ-ċentru Ċek għall-ħżin tal-gass, fil-fruntiera Ċeka-Pollakka, li se jtejjeb il-kapaċità ta’ ħżin bi 15 %; - il-proġett ta’ fluss bil-maqlub fil-Polonja li se jtejjeb il-punt ta’ kollegament transkonfinali bejn il-Polonja u l-Ġermanja u l-modernizzar u t-titjib ta’ diversi sezzjonijiet tas-sistema tat-trażmissjoni tal-gass Pollakka; - l-iżvilupp ta’ interkonnessjonijiet transkonfinali tal-elettriku bejn il-Portugall u Spanja; u - wieħed miż-żewġ proġetti ta’ fluss bil-maqlub fis-Slovakkja, li se jassigura fluss tal-gass f’żewġ direzzjonijiet bejn is-Slovakkja u r-Repubblika Ċeka u anki bejn is-Slovakkja u l-Awstrija. Mill-44 proġett, bħalissa għaddej xogħol ta’ kostruzzjoni fuq 17-il proġett relatat mal-gass u 5 proġetti relatati mal-elettriku, pereżempju: - it-terminal tal-LNG ta’ Świnoujście fil-Polonja; - l-interkonnettur tal-elettriku ta’ Halle/Saale-Schweinfurt fil-Ġermanja; - l-azzjoni minn Spanja sabiex issostni l-proġett ta’ interkonnessjoni tal-gass bejn Spanja u Franza tul il-Pirinej tal-Punent; - il-proġetti ta’ fluss bil-maqlub fil-Portugall u bejn il-Latvja u l-Litwanja huma t-tnejn ukoll fl-istadju avanzat ta’ kostruzzjoni. Matul l-2010, 35 proġett għaddew biex isiru offerti għalihom u jiġu ordnati oġġetti ta’ long-lead (29 fis-settur tal-gass u 6 fis-settur tal-elettriku), pereżempju: - il-proġetti ta’ interkonnessjoni tal-elettriku Nordbalt 1 u 2 u Estlink; - l-interkonnessjonijiet tal-elettriku li jgħaqqdu lill-Irlanda mar-Renju Unit, Sqallija mat-terraferma Taljana u Sqallija ma’ Malta u l-iżvilupp tan-netwerk Malti tal-elettriku; - l-interkonnessjoni tal-gass bejn ir-Rumanija u l-Bulgarija; - il-proġett ta’ interkonnessjoni tal-elettriku bejn Franza u Spanja; - diversi proġetti ta’ gass bi fluss bil-maqlub fis-Slovakkja, ir-Repubblika Ċeka, l-Awstrija u l-Ungerija u l-proġetti simili ta’ fluss bil-maqlub bejn il-Polonja u l-Ġermanja u bejn il-Polonja u r-Repubblika Ċeka. Ftit proġetti qegħdin isofru xi dewmien ikkawżat min-nuqqas ta’ kuntratti sodi ma’ fornituri tal-gass jew proċeduri kumplessi u li jieħdu ħafna ħin għall-ħruġ tal-permessi, jiġifieri: - it-tliet proġetti sabiex jikkontribwixxu għall-għanijiet tal-linja tal-gass fin-Nofsinhar, jiġifieri ‘Nabucco’, ‘ITGI-Poseidon’ u l-fergħa tiegħu tal-Greċja u l-Bulgarija ‘IGB’; - il-proġett Galsi, li se jforni gass Alġerin lis-sistema Taljana permezz ta’ Sardinja u, possibbilment, lil Korsika; - il-proġett ta’ interkonnessjoni tal-gass bejn Franza u l-Belġju li fuqu sar progress min-naħa Belġjana (iżda li għadu sospiż min-naħa Franċiża); - ix-xogħol fuq it-terminal tal-LNG f’Ċipru. [pic] Titjib tas-sistema tat-trażmissjoni tal-gass fis-Slovenja bejn il-fruntiera Slovena-Awstrijaka u Ljubljana Il-programm ipprovda opportunità unika sabiex jiżdiedu l-proġetti strateġiċi ta’ investiment tal-UE, b’mod partikolari matul perjodu fejn konsiderazzjonijiet purament kummerċjali, kombinati mal-kriżi ekonomika u finanzjarja, kienu qegħdin jillimitaw l-investiment ġdid. L-EEPR ta lill-infrastruttura tal-gass dimensjoni tabilħaqq Ewropea, li tippermetti implimentazzjoni aktar mgħaġġla u iżjed effiċjenti tat-tielet pakkett dwar is-suq intern u tar-Regolament il-ġdid dwar is-sigurtà fil-provvista tal-gass li daħal fis-seħħ fit-2 ta’ Diċembru 2010. Il-programm ikkontribwixxa sabiex jitjieb il-mod kif jaħdem is-suq intern tal-gass billi pprovda interkonnessjonijiet bejn il-partijiet tal-Punent u tal-Lvant tal-UE, fi Stati Membri periferali u fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, billi progressivament lesta netwerk ta’ pipelines tal-gass f’żewġ direzzjonijiet u billi ġab ‘gżejjer tal-enerġija’ iżjed viċin. Ladarba jkunu tlestew il-proġetti, l-impatt ta’ kriżi tal-gass bħal dik ta’ Jannar 2009 għandu jkun ferm aktar limitat. Barra minn hekk, huwa bagħat messaġġ ċar lil fornituri esterni bħat-Turkmenistan, l-Ażerbajġan u l-Iraq għal-linja tal-gass fin-Nofsinhar u l-Alġerija għal-linja tal-gass fil-Mediterran dwar l-interess tal-Unjoni Ewropea fid-diversifikazzjoni tar-rotot ta’ forniment tal-enerġija. Il-proġetti sostnuti fir-rigward tal-elettriku qegħdin jagħtu impetu ġdid lit-tlestija tas-suq intern bil-parteċipazzjoni sħiħa tal-partijiet kollha tal-Unjoni Ewropea u jġibu titjib importanti fis-sigurtà tal-provvista tal-pajjiżi u r-reġjuni kkonċernati. Il-programm se jneħħi l-ostakoli u jintegra ‘gżejjer tal-enerġija’ bħall-Istati Baltiċi, il-peniżola Iberika, l-Irlanda, Sqallija u Malta. Diversi interkonnessjonijiet ġodda huma importanti ħafna wkoll sabiex jiġu integrati sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-elettriku. Fl-aħħar nett, l-EEPR aċċellera l-implimentazzjoni tal-proġetti billi ffinanzja azzjoni speċifika, bħal studji tekniċi, ambjentali u tal-inġinerija, il-ksib ta’ oġġetti ta’ long-lead (pajpijiet, kejbils, stazzjonijiet ta’ qlib, transformers, eċċ.) u xogħol ta’ kostruzzjoni. Bis-saħħa tal-programm, il-promoturi tal-proġetti kienu kapaċi jassiguraw iżjed faċilment fondi mingħand istituzzjonijiet finanzjarji: bħalissa għaddejjin negozjati, jew diġà tlestew in-negozjati, dwar self għal 15-il proġett. Barra minn hekk, l-appoġġ tal-EEPR għen għadd kbir ta’ proġetti li kienu qegħdin jiffaċċjaw problemi serji ta’ permessi ambjentali sabiex jirċievu prijorità mill-amministrazzjonijiet nazzjonali. 3. Enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut (OWE) Il-proġetti sostnuti mill-EEPR jindirizzaw l-isfidi u l-prijoritajiet prinċipali identifikati fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut[5], fl-Inizjattiva Industrijali dwar l-enerġija mir-riħ skont il-Pjan Strateġiku dwar it-Teknoloġija tal-Enerġija u fil-pakkett dwar l-infrastruttura tal-enerġija. It-teknoloġiji murija u skjerati fuq skala kbira – strutturi ta’ bażi innovattiva, turbini multi-MW lil hinn mix-xtut, teknoloġija modulari għall-integrazzjoni tal-grid, eċċ. – huma indispensabbli sabiex jintlaħqu l-miri ambizzjużi tal-UE għall-penetrazzjoni tal-enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut sal-2020 u lil hinn. Bis-saħħa tal-appoġġ mill-UE, hija assigurata l-installazzjoni tal-ewwel wind farms kbar (400 MW) ’il bogħod (iżjed minn 100 km) mix-xatt u f’ilmijiet fondi (iżjed minn 40 metru). L-għotjiet tal-EEPR għas-settur tal-enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut se jżidu direttament il-kapaċità ta’ produzzjoni tal-elettriku mingħajr karbonju b’madwar 1500 MW. Huma se jkollhom rwol kruċjali sabiex l-Istati Membri tal-UE jilħqu l-miri vinkolanti għall-elettriku rinnovabbli fl-2020. L-għotjiet huma fundamentali wkoll sabiex isiru l-ewwel passi lejn il-bini ta’ grid Ewropea lil hinn mix-xtut, li żżid il-kapaċità għan-negozjar tal-elettriku fis-suq intern. Il-parti tal-programm dwar ‘it-turbini u l-istrutturi lil hinn mix-xtut’ (proġetti fil-Baħar tat-Tramuntana Ġermaniż u Belġjan) hija l-iżjed avanzata: saru studji tad-disinn u investigazzjonijiet tal-ħamrija, ġew konklużi kuntratti ma’ fornituri ewlenin, ingħataw avviżi sabiex jipproċedi x-xogħol u tħejjew bir-reqqa l-loġistiċi tal-installazzjonijiet. Diversi proġetti diġà jinsabu fil-fazi ta’ manifattura u installazzjoni u l-ewwel elettriku ġġenerat b’infrastruttura ta’ enerġija mir-riħ lil hinn mix-xtut ko-finanzjata mill-EEPR ġie alimentat fil-grid Ġermaniża fil-ħarifa tal-2010. Il-progress mgħaġġel f’dawn il-proġetti wassal għal negozju u ħolqien tax-xogħol sostanzjali fil-kumpaniji li jimmanifatturaw turbini tar-riħ lil hinn mix-xtut u bażijiet tal-azzar, speċjalment fir-reġjun ta’ Bremerhaven u Cuxhaven fit-Tramuntana tal-Ġermanja. Proġett ieħor ta’ importanza kbira għall-industrija Ewropea huwa ċ-ċentru ta’ ttestjar għat-turbini tar-riħ u l-istrutturi lil hinn mix-xtut li se jkun qiegħed f’Aberdeen. Sar progress konsiderevoli fuq kwistjonijiet bħall-kunsens u l-implimentazzjoni tal-istruttura legali u kummerċjali għall-immaniġġjar tal-faċilitajiet tal-ittestjar. [pic] Turbini Multi-MW u strutturi b’bażi lil hinn mix-xtut, ko-finanzjati mill-EEPR, installati fis-sit Bard I fil-Baħar tat-Tramuntana Ġermaniż Sar progress ukoll fl-attivitajiet ta’ disinn, ippjanar u kkuntrattar fil-qasam tal- ’multi-connector wind-grid integration’ (Kriegers Flak, Cobra Cable u ċentru ta’ kurrent dirett b’vultaġġ għoli (HVDC) fl-Iskozja). Dawn il-proġetti sikwit jeħtieġu koordinazzjoni bejn awtoritajiet minn diversi Stati Membri u/jew huma suġġetti għal sistema ta’ ko-finanzjament irregolata b’mod strett. Għal dawn il-proġetti, kien importanti wkoll li jkun assigurat li jintużaw teknoloġiji innovattivi ta’ HVDC. Sabiex jiġu massimizzati s-sinerġiji bejn dawn il-proġetti u l-kontribut tagħhom għall-iżvilupp ta’ grid lil hinn mix-xtut, il-Kummissjoni fl-2011 se torganizza workshop mal-promoturi. Fl-2011, se jkompli jew jibda x-xogħol fuq il-proġetti kollha tal-EEPR fil-parti tal-programm relatata mat- ’turbini u strutturi lil hinn mix-xtut’ . Il-proġetti ta’ integrazzjoni tal-grid tar-riħ se jiddefinixxu l-aħjar rotot u speċifikazzjonijiet tekniċi għall-moduli ta’ interkonnessjoni, ikomplu l-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u jiffinalizzaw il-kuntratti mal-fornituri tat-tagħmir. Irid jiġi enfasizzat li l-kisba f’waqtha tal-miri intermedji kollha fil-proġetti tal-EEPR jiddependi ħafna fuq il-progress mingħajr dewmien fil-proċeduri tal-permessi. Kundizzjonijiet oħra huma wkoll kruċjali, bħall-assigurazzjoni għall-wind farms lil hinn mix-xtut li jiksbu rabta mal-grid u l-possibbiltà li jagħmlu użu sħiħ mill-perjodu disponibbli (rebbiegħa u sajf) għax-xogħol ta’ installazzjoni lil hinn mix-xtut. Sal-aħħar tal-2011, huwa mistenni li madwar nofs il-baġit ta’ EUR 565 miljun tal-EEPR għall-OWE jkun intefaq mill-benefiċjarji. 4. Ġbir u ħżin tal-karbonju (CCS) L-EEPR huwa strument ewlieni sabiex tintlaħaq il-mira tal-UE li t-teknoloġija għall-CCS issir kummerċjalment vijabbli sal-2020. Huwa jsostni b’mod dirett sitta mit-tnax-il proġett ta’ CCS li, kif talab il-Kunsill tal-UE, għandhom ikunu operattivi sal-2015. Il-programm, bi qbil mal-Inizjattiva Industrijali Ewropea dwar il-CCS żviluppata fil-qafas tal-Pjan dwar is-SET, juri t-tliet teknoloġiji differenti kollha għall-ġbir tal-karbonju (wara l-kombustjoni, qabel il-kombustjoni, kombustjoni tal-oxyfuel) kif ukoll kunċetti differenti ta’ ħżin ( depleted hydrocarbon fields u saline aquifers ). Valutazzjoni inizjali, imwettqa mill-persunal tal-Kummissjoni flimkien ma’ rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali, ikkonkludiet li s-sitt proġetti kollha ta’ CCS mexjin skont il-programm, inklużi l-istudji ta’ front-end engineering and design FEED) għall-installazzjonijiet tal-ġbir u l-esplorazzjoni ta’ siti għall-ħżin tas-CO2. Il-proġetti kollha qegħdin ilestu l-proċeduri tal-applikazzjoni għall-permessi neċessarji u l-awtorizzazzjonijiet għal impjant ta’ wiri tal-CCS fl-Istat Membru tagħhom. Huma diġà rċevew xi wħud mill-permessi meħtieġa għall-bini u t-tħaddim tal-impjant tal-enerġija u xi wħud għall-installazzjonijiet għall-ġbir tal-karbonju. Sar progress ukoll fl-esplorazzjoni ta’ siti ta’ ħżin potenzjali għall-proġetti. Madankollu, kien hemm xi dewmien, parzjalment minħabba l-inċertezzi legali rigward id-dettalji tar-regolament dwar il-ħżin tas-CO2 li rriżultaw mit-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar il-CCS[6] f’leġislazzjoni nazzjonali, li għadha għaddejja. L-Istati Membri għandhom sal-25 ta’ Ġunju 2011 biex jittrasponu d-Direttiva dwar il-CCS fil-leġislazzjoni nazzjonali. Sa Diċembru 2010, l-ebda wieħed mill-Istati Membri ma kien ittraspona d-Direttiva, u għalhekk għadha ma ġiet ippreżentata l-ebda applikazzjoni għal permess għall-ħżin permanenti tas-CO2 lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri. Kif mitlub mir-Regolament dwar l-EEPR, l-għarfien miksub matul il-proġetti kollha huwa maqsum permezz tan-netwerk dwar il-proġetti ta’ CCS (http://www.ccsnetwork.eu). In-netwerk ġie propost mill-Kummissjoni fl-2008 sabiex jaċċellera l-iżvilupp tal-CCS billi jikkoordina l-proġetti li jibdew kmieni, u b’hekk jgħinhom sabiex jitgħallmu minn xulxin u jżid il-viżibilità tal-kunċett ta’ CCS. Fl-2010, kienu organizzati tliet avvenimenti ta’ qsim tal-għerf min-netwerk dwar il-proġetti. L-ewwel avveniment minn dawn fl-2011 sar fi Frar ġewwa Brindisi, meta attendew ukoll rappreżentanti mill-US taħt l-umbrella tal-Kunsill dwar l-Enerġija bejn l-UE u l-US. Dan jista’ jitqies bħala l-ewwel pass lejn il-qsim globali tal-għerf. F’Belchatow (Il-Polonja) sar progress kemm fuq l-aspetti tal-proġett relatati mal-ħżin kif ukoll fuq dawk relatati mal-ġbir tal-karbonju. Id-deċiżjoni finali dwar l-għażla tas-sit ta’ ħżin se tittieħed sa nofs l-2011. Ix-xogħol dettaljat fuq ir-rotta tal-pipeline u x-xogħol tal-permessi se jsiru wara l-għażla finali tas-sit. Fir-rigward tal-ġbir, il-ħidma FEED għall-impjant għall-ġbir tal-karbonju bdiet f’Novembru 2009 u kienet kważi lesta sa Frar 2011. Il-kuntratt mal-fornitur prinċipali tat-tagħmir huwa mistenni li jiġi ffirmat fir-rebbiegħa. Fil-proġett ta’ Jaenschwalde (Il-Ġermanja), beda l-proċess tat-tfigħ tal-offerti għad-disa’ komponenti prinċipali u kienu riċevuti l-offerti kwalifikati. Fi Frar 2011 saru n-negozjati għall-unità tas-separazzjoni tal-arja, li hija l-akbar komponent tal-proġett tal-EEPR. Il-kuntratt ma’ fornitur minnhom huwa mistenni li jiġi ffirmat dalwaqt. Fir-rigward tat-trasport u l-ħżin, il-pjan operattiv prinċipali għal Birkholz ġie awtorizzat f’Jannar 2011. Fil-proġett ta’ wiri ta’ Rotterdam (L-Olanda) (ROAD), l-impjant għall-ġbir tal-karbonju tpoġġa għall-offerti; għal dan il-proċess twettqu sitt studji preliminari u żewġ studji FEED. B’mod parallel, intgħażel pjan tekniku għat-trasport u l-ħżin, tlestew studji dwar ir-rotta tal-pipeline u sar studju tal-kamp ġeoloġiku. In-’nota ta’ bidu’ għall-valutazzjoni tal-impatt ambjentali għall-proġett ROAD ġiet sottomessa fl-2010, filwaqt li l-applikazzjonijiet għall-permessi għandhom isiru f’Marzu 2011. Fl-Italja, ġie kkummissjonat l-impjant pilota u l-fażi sperimentali bdiet f’Ġunju 2010. Għall-impjant ta’ wiri f’Porto Tolle, intgħażlu erba’ kuntratturi biex jagħmlu studji FEED għall-unità ta’ ġbir tal-karbonju; il-kuntratti ngħataw f’Awwissu 2010 u l-istudji tlestew f’April 2011. L-istudji sabiex jiġu identifikati strutturi xierqa għall-ħżin tas-CO2 fil-Baħar Adrijatiku tat-Tramuntana saru fuq il-bażi ta’ datasets dettaljati (dejta siżmika 2D u 3D) u informazzjoni dwar il-boreholes. Intgħażel saline aquifer sitwat lil hinn mix-xtut fit-Tramuntana tal-Baħar Adrijatiku u qegħdin isiru studji dettaljati tar-reservoirs sabiex tinbena stampa iżjed kompleta tiegħu. [pic] Installazzjoni pilota ta’ CCS f’Jaenschwalde, il-Ġermanja Il-kisbiet tekniċi prinċipali fil-ġbir tas-CO2 f’Compostilla (Spanja) kienu relatati mal-kostruzzjoni tal-impjant ta’ 30 MW għall-iżvilupp tat-teknoloġija tal-oxyfuel li se jibda jaħdem aktar tard din is-sena. Il-kisbiet prinċipali fil-ħżin tas-CO2 kienu l-analiżi strutturali u l-istudji strateġiċi għall-valutazzjoni tas-siti u l-karatterizzazzjoni tar-reservoirs. Sar stħarriġ siżmiku 3D u l-akkwist ta’ dejta manjetotellurika 3D sabiex jiġu determinati l-karatteristiċi tas-sit ta’ ħżin tas-CO2 taħt l-art. F’Hatfield (UK) tlesta l-proġett FEED għall-parti tal-programm li tikkonċerna l-ġbir tal-karbonju; sar ukoll progress sinifikanti fuq il-karatterizzazzjoni tas-sit tal-ħżin. Madankollu, f’Diċembru 2010, il-kumpanija prinċipali (Powerfuel plc) tal-koordinatur tal-proġett (Powerfuel Power Ltd) marret fl-amministrazzjoni. Dan affettwa l-pjan ta’ finanzjament u waqqaf il-ħidma fir-rigward tal-ġbir tal-karbonju. Għalhekk, il-benefiċjarji talbu għas-sospensjoni tal-proġett sakemm ikun jista’ jinstab investitur ġdid. F’Marzu 2011 ġie identifikat appaltatur preferut. Fil-prinċipju, il-proġett jista’ jkompli ladarba jiġi finalizzat il-proċess, bil-kundizzjoni li l-investitur il-ġdid ikollu l-kapaċità finanzjarja u teknika neċessarja. 5. Monitoraġġ u ġestjoni tar-riskju Proġetti infrastrutturali fuq skala kbira bħal dawk iffinanzjati mill-EEPR jinvolvu riskji teknoloġiċi, finanzjarji u amministrattivi konsiderevoli. Sabiex timmaniġġja r-riskji u timmonitorja mill-qrib il-progress li jsir fil-proġetti, il-Kummissjoni introduċiet sett ta’ proċeduri. Il-Kummissjoni Ewropea timmonitorja regolarment l-implimentazzjoni tal-proġetti minn stadju bikri ħafna, billi tagħmel żjarat fis-siti, akkumpanjata minn rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tospita laqgħat ta’ valutazzjoni regolari b’mod individwali ma’ kull promotur tal-proġett. Il-benefiċjarji jissottomettu wkoll b’mod regolari rapporti tekniċi lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet nazzjonali. Kull proġett tal-EEPR irid jissottometti, tal-anqas darba fis-sena, rapport tekniku interim b’dikjarazzjoni tal-ispejjeż (inkluż ċertifikat ta’ verifika). Il-Kummissjoni tibbaża wkoll fuq is-sostenn ta’ esperti indipendenti mqabbda sabiex iwettqu kompiti ta’ valutazzjoni (żjarat, laqgħat, valutazzjonijiet ta’ rapporti interim, eċċ.). Fit-tieni nofs tal-2010 saret verifika interna dwar il-fażi tal-għażla u tal-għoti tal-kuntratti tal-EEPR. L-awdituri kienu sodisfatti, iżda indikaw lok għal titjib fil-viżibilità tal-appoġġ finanzjarju Komunitarju u fil-ġestjoni tar-riskju. Id-dipartimenti kkonċernati indirizzaw il-kwistjonijiet imqajma u għal dan il-għan ġie stabbilit pjan ta’ azzjoni. 6. Faċilità finanzjarja ġdida għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli F’dikjarazzjoni mehmuża mar-Regolament dwar l-EEPR, il-Kummissjoni tat impenn li l-fondi tal-EEPR li ma setgħux jiġu impenjati tal-31 ta’ Diċembru 2010 se jerġgħu jiġu allokati għal proġetti ta’ finanzjament fil-qasam tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Finalment, irriżulta li sal-aħħar tal-2010 ma kienx possibbli li jiġi impenjat total ta’ madwar EUR 146 miljun, jiġifieri 3.7 % tal-baġit tal-EEPR. Biex twettaq l-impenn tagħha, fil-31 ta’ Mejju 2010 il-Kummissjoni kienet diġà pproponiet emenda fir-Regolament dwar l-EEPR. Wara din il-proposta, fil-15 ta’ Diċembru 2010 ġie adottat ir-Regolament (UE) Nru 1233/20103, li jipprovdi għall-ħolqien ta’ faċilità finanzjarja sabiex issostni l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u inizjattivi dwar l-enerġija rinnovabbli. Din l-inizjattiva toqgħod fl-istrateġija Ewropa 2020 għat-tkabbir sostenibbli u l-impjiegi kif ukoll il-Pjan dwar l-Effiċjenza fl-Użu tal-Enerġija 2011 li ġie adottat dan l-aħħar[7] u tikkumplimenta programmi u strumenti oħra tal-UE bħalma huma l-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni, il-Programm għall-Enerġija Intelliġenti fl-Ewropa u l-Programm ta’ Qafas għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u d-dimostrazzjoni. Il-promozzjoni tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u s-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli tikkontribwixxi għal tkabbir li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent, għal ekonomija kompetittiva u sostenibbli u biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima. Il-faċilità l-ġdida se tieħu l-forma ta’ fond għall-investiment, li fih il-partijiet interessati inizjali se jkunu l-UE u l-BEI, sostnuti b’assistenza teknika kif ukoll miżuri ta’ tqajjim ta’ kuxjenza għall-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali sabiex jippromwovu l-aħjar użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni għall-enerġija sostenibbli, b’mod partikolari fl-oqsma tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija fid-djar u tipi oħra ta’ binjiet. L-UE se tikkontribwixxi EUR 146 miljun għall-faċilità u l-BEI sa EUR 75 miljun. Istituzzjonijiet finanzjarji oħra jistgħu jissieħbu fil-fond aktar tard. Il-benefiċjarji tal-faċilità se jkunu l-awtoritajiet pubbliċi lokali, reġjonali u (fejn ikun ġustifikat) l-awtoritajiet pubbliċi nazzjonali flimkien ma’ entitajiet pubbliċi jew privati li jaġixxu f’isem l-awtoritajiet pubbliċi. Il-faċilità se tipprovdi self, garanziji u ekwità flimkien ma’ assistenza teknika (fuq il-mudell Ewropew ta' Assistenza għall-Enerġija Lokali (ELENA)). Il-faċilità se tinvesti fi proġetti għall-iffrankar tal-enerġija, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari f’ambjenti urbani, li se jkollhom impatt miżurabbli u sostanzjali fuq l-irkupru ekonomiku fi ħdan l-Unjoni Ewropea, fuq iż-żieda fis-sigurtà tal-enerġija u fuq it-tnaqqis fl-emissjonijiet ta’ gassijiet serra. Dawn jistgħu jinkludu: miżuri għall-iffrankar/effiċjenza tal-enerġija f’bini pubbliku u privat; investiment fi sħana u enerġija kombinati effiċjenti, fosthom il-mikro-koġenerazzjoni, u n-netwerks distrettwali tat-tisħin/tkessiħ; sorsi deċentralizzati ta’ enerġija rinnovabbli, inkluża l-mikroġenerazzjoni; trasport urban nadif; modernizzar tal-infrastruttura, bħad-dwal fit-toroq u l-grids intelliġenti; u teknoloġiji għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-enerġija rinnovabbli b’potenzjal ta’ innovazzjoni u ekonomiku. Fil-preżent il-Kummissjoni qiegħda tinnegozja ftehim sabiex tiddelega l-kompiti tal-istabbiliment u l-ġestjoni ta’ din il-faċilità l-ġdida lill-EIB. Il-Ftehim ta’ Delegazzjoni jrid jiġi ffirmat sa mhux aktar tard mill-31 ta’ Marzu 2011. Il-faċilità hija mistennija li tidħol fis-seħħ fit-tieni kwart tal-2011. 7. Konklużjonijiet Wara l-istadju tat-tnedija, li ġie deskritt fid-dettall fl-ewwel rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ April 2010, l-EEPR daħal fl-istadju tal-implimentazzjoni. Kif juru l-paragrafi ta’ hawn fuq, qed isir progress fit-tliet setturi kollha sostnuti mill-programm. Il-biċċa l-kbira tal-proġetti jinsabu f’fażi ta’ kostruzzjoni jew żvilupp u tlieta diġà tlestew. L-EEPR qiegħed iħaffef l-implimentazzjoni tal-proġetti billi jiffinanzja azzjonijiet speċifiċi, bħal studji tekniċi, ambjentali u tal-inġinerija, il-ksib ta’ oġġetti ta’ long-lead u x-xogħol ta’ kostruzzjoni. Barra minn hekk, b’riżultat tal-programm, il-promoturi tal-proġetti kienu kapaċi jassiguraw iżjed faċilment fondi addizzjonali mingħand istituzzjonijiet finanzjarji. Kif issemma fl-ewwel rapport dwar l-implimentazzjoni, il-proċeduri twal u kumplessi sabiex jinħarġu l-permessi għall-bini jistgħu joħolqu riskju għall-implimentazzjoni f’waqtha tal-proġetti. Madankollu, anki f’dan ir-rigward, l-EEPR qiegħed jirriżulta ta’ benefiċċju, billi għen għadd kbir ta’ proġetti li kienu qegħdin jiffaċċjaw dewmien sabiex jingħataw prijorità mill-amministrazzjonijiet nazzjonali tagħhom. Fil-ħin tal-adozzjoni tal-ewwel rapport, ma kienx magħruf l-ammont preċiż ta’ fondi possibbli mhux impenjati. Id-dipartimenti tal-Kummissjoni mbagħad evalwaw opzjonijiet differenti għar-riallokazzjoni tal-fondi mhux minfuqa, bi qbil mar-Regolament dwar l-EEPR. Dan eventwalment wassal għal emenda fir-Regolament dwar l-EEPR f’Diċembru 2010 li tipprovdi għall-allokazzjoni tal-fondi mhux użati lil faċilità finanzjarja li ssostni proġetti dwar l-enerġija sostenibbli. [1] Regolament (KE) Nru 663/2009 li jistabbilixxi programm li jgħin l-irkupru ekonomiku permezz tal-għoti ta’ għajnuna finanzjarja Komunitarja għal proġetti fil-qasam tal-enerġija. [2] COM(2010) 191 tas-27.4.2010. [3] Regolament (UE) Nru 1233/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta’ Diċembru 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 663/2009 li jistabbilixxi programm li jgħin l-irkupru ekonomiku permezz tal-għoti ta’ għajnuna finanzjarja Komunitarja għal proġetti fil-qasam tal-enerġija. [4] COM(2010) 677 tas-17.11.2010. [5] COM(2008) 768. [6] Direttiva 2009/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ħżin ġeoloġiku tad-dijossidu tal-karbonju, ĠU L 140 tal-5 ta’ Ġunju 2009. [7] COM(2011) 109 tat-8.3.2011