MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 299/148

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Informatika ta’ prestazzjoni għolja: post l-Ewropa f’tellieqa globali”

COM(2012) 45 final

2012/C 299/27

Relatur: is-Sinjura CAÑO AGUILAR

Nhar it-18 ta’ April 2012, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Informatika ta’ prestazzjoni għolja: post l-Ewropa f'tellieqa globali

COM(2012) 45 final.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-25 ta’ Ġunju 2012.

Matul l-482 sessjoni plenarja tiegħu li saret fil-11 u t-12 ta’ Lulju 2012 (seduta tal-11 ta’ Lulju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'143 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 3 astensjonijiet.

1. Sommarju u rakkomandazzjonijiet

1.1 B'mod ġenerali, il-Kumitat jaqbel mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni u jappoġġja bis-sħiħ l-għanijiet li tipproponi. L-informatika ta’ prestazzjoni għolja (HPC) hija indispensabbli għall-iżvilupp ta’ għarfien ġdid u ssejjes il-bażi għall-iżvilupp ta’ ħafna prodotti, proċeduri u servizzi innovattivi.

1.2 L-HPC hija parti mill-Aġenda Diġitali u saret għodda indispensabbli fl-isfond modern tar-riċerka u fl-ekonomiji nazzjonali, u tkopri l-politiki tal-enerġija, tal-klima, tas-saħħa, tal-ekonomija, tas-soċjetà u tad-difiża. L-HPC hija ta’ importanza strateġika għall-Istrateġija Ewropa 2020.

1.3 Il-Kumitat jappoġġja l-iżvilupp ta’ ekosistema Ewropea tal-HPC u l-infrastruttura ta’ riċerka PRACE diġà stabbilita għal dan il-għan, li għandha tiggarantixxi li l-utenti/atturi potenzjali kollha fl-UE, b'mod partikolari dawk fl-universitajiet u l-SMEs, ikollhom aċċess f'kundizzjonijiet ugwali għar-riżorsi HPC.

1.4 Sabiex tkompli tiġi żviluppata l-HPC, minbarra l-aspetti kuntrattwali u finanzjarji ta’ ekosistema effiċjenti tal-HPC, hemm ukoll żewġ kompiti b'importanza ugwali: minn naħa hemm l-iżvilupp ta’ hardware għall-kompjuters tal-ġenerazzjoni li jmiss, imsejħin kompjuters fuq skala exa, u min-naħa l-oħra hemm l-iżvilupp u t-tixrid tas-software ambizzjuż ħafna li huwa meħtieġ għall-użu ta’ dawn il-kompjuters. Il-ħidma fuq dawn iż-żewġ kompiti għandha ssir b'mod ugwali.

1.5 Għaldaqstant, il-Kumitat jappoġġja l-proposta li l-investiment attwali tal-EU fl-HPC jiġi rduppjat għall-ammont ta’ EUR 1 200 miljun fis-sena. Dan jimplika żieda ta’ madwar EUR 600 miljun fis-sena mal-investiment attwali u għaliha għandhom jikkontribwixxu l-aktar l-UE, l-Istati Membri u l-utenti industrijali. B'dan il-mod jintlaħaq il-livell ta’ investiment ta’ reġjuni oħra fid-dinja. Madwar nofs dawn ir-riżorsi addizzjonali għandu jmur għall-akkwist ta’ sistemi HPC u bażijiet ta’ evalwazzjoni tal-HPC, filwaqt li n-nofs l-ieħor għandu jinqasam b'mod ugwali bejn it-taħriġ tal-persunal u l-iżvilupp u t-titjib tas-software tal-HPC.

1.6 Għal dan il-għan, minn naħa, hemm bżonn ta’ kooperazzjoni bejn iċ-ċentri ta’ riċerka/l-universitajiet u l-industrija. Fil-fehma tal-Kumitat, is-sħubijiet pubbliċi privati huma partikolarment adatti għal dan u huma strumenti li diġà ġew ippruvati u ttestjati. F'każijiet individwali jista' jiġi kkunsidrat ukoll l-“akkwist prekummerċjali”, iżda l-Kummissjoni m'għandha bl-ebda mod tirrikjedi dan bħala l-unika għażla possibbli.

1.7 Min-naħa l-oħra hemm bżonn li l-Istati Membri u l-UE jipprovdu biżżejjed riżorsi. Dawn jinħtieġu kemm direttament għall-kompiti msemmijin hawn fuq biex tkompli tiġi żviluppata sistema HPC effiċjenti, kif ukoll indirettament għat-taħriġ tal-persunal bi kwalifiki għoljin u medji meħtieġ, jiġifieri għall-universitajiet u l-persunal tagħhom.

1.8 Il-Kumitat jappella lill-Kunsill u lill-Istati Membri biex bl-ebda mod ma jonqsu milli jieħdu l-miżuri meħtieġa għall-HPC msemmijin hawn fuq, li huma neċessarji għat-tisħiħ tal-ekonomija u tal-kompetittività, minħabba l-kriżi ekonomika u finanzjarja. Jekk iseħħ dan, tinqabad it-triq tan-niżla li hi waħda perikoluża.

1.9 Fil-fehma tal-Kumitat, il-prijorità ewlenija hija li jkun hemm sistema HPC kompetittiva fl-Ewropa u għall-Ewropa. Dan l-għan ma jimplikax politika industrijali protezzjonista. L-isforzi li jsiru għandhom ikunu biex l-għarfien tekniku (know-how) meħtieġ għall-iżvilupp u l-użu tal-HPC, kif ukoll l-impjiegi u l-livelli ta’ deċiżjonijiet korrispondenti, jinżammu jew jinħolqu fl-Ewropa wkoll. L-iżvilupp ta’ aktar kooperazzjoni mal-atturi globali li s'issa kellhom pożizzjoni ta’ tmexxija fit-teknoloġija u li joperaw jew huma involuti fir-riċerka u l-iżvilupp fl-Ewropa kif ukoll mal-kumpaniji Ewropej li għandhom għarfien espert avvanzat f'segmenti speċifiċi tal-HPC jista' joħloq, fl-istess ħin, il-massa kritika meħtieġa biex nikkompetu mal-pożizzjoni ta’ tmexxija li ċ-Ċina mistennija tikseb fis-suq fil-futur.

2. Sinteżi tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni

2.1 Il-Komunikazzjoni tenfasizza l-importanza strateġika tal-informatika ta’ prestazzjoni għolja (High-Performance Computing jew HPC, li fil-Komunikazzjoni tintuża bħala sinonimu għal informatika ta’ livell għoli, informatika qawwija, informatika ta’ livell dinji, eċċ., sabiex ikun hemm distinzjoni bejnha u bejn informatika distribwita, cloud computing u servers komputanti). Hija bbażata fuq il-Komunikazzjoni dwar l-infrastrutturi tal-ICT għax-xjenza elettronika u fuq il-konklużjonijiet tal-Kunsill, li jitolbu li jkomplu jiġu żviluppati l-“infrastrutturi tal-informatika”, bħas-Sħubija għall-Informatika Avvanzata fl-Ewropa (PRACE, www.prace-ri.eu) kif ukoll li jinġabru flimkien l-investimenti fl-informatika ta’ prestazzjoni għolja fil-qafas tal-PRACE.

2.2 L-Istati Membri, l-industrija u l-komunitajiet xjentifiċi huma mitluba li, f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni, iżidu l-isforzi konġunti tagħhom sabiex sal-2020 l-Ewropa tikseb pożizzjoni ta’ tmexxija fil-provvista u fl-użu ta’ sistemi u servizzi HPC.

2.3 Permezz tal-progress tas-sistemi HPC setgħu jiġu indirizzati b'mod aktar effettiv l-isfidi soċjali u xjentifiċi kbar, bħall-individwazzjoni bikrija u t-trattament ta’ mard, id-deċifrazzjoni tal-moħħ uman, it-tbassir tal-evoluzzjoni tal-klima jew il-prevenzjoni ta’ diżastri, u setgħu jiġu koperti l-ħtiġijiet tal-industrija li tkun innovattiva fil-prodotti u s-servizzi.

2.4 L-isfidi eżistenti fl-iżvilupp ta’ sistemi HPC dejjem aktar effiċjenti ma jistgħux jiġu solvuti b'sempliċi estrapolazzjoni, iżda jeħtieġu innovazzjoni radikali f'ħafna teknoloġiji tal-informatika. L-atturi industrijali u l-akkademiċi fl-UE għandhom l-opportunità li jerġgħu jsibu l-pożizzjoni tagħhom fil-qasam.

2.5 L-UE tinvesti sostanzjalment inqas fl-akkwist ta’ sistemi tal-informatika ta’ livell għoli milli reġjuni oħrajn (nofs biss meta mqabbla mal-Istati Uniti, fuq livell simili ta’ PDG). Bħala konsegwenza, l-ammont u l-prestazzjoni tas-sistemi tal-informatika disponibbli fl-UE huma baxxi ħafna meta mqabbla ma’ reġjuni oħrajn fid-dinja, u l-baġits għar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) fl-HPC huma żgħar.

2.6 L-aspetti l-oħra tal-Komunikazzjoni jikkonċernaw:

— is-Sħubija għall-Informatika Avvanzata fl-Ewropa (PRACE),

— l-esperjenza tal-Ewropa fil-katina tal-provvista,

— il-benefiċċji għall-Ewropa b'involviment attiv fl-HPC,

— l-isfidi futuri,

— pjan ta’ azzjoni HPC għall-Ewropa,

— governanza fil-livell tal-UE,

— akkwist pubbliku prekummerċjali u ġbir flimkien tar-riżorsi,

— l-iżvilupp ulterjuri tal-ekosistema Ewropea tal-HPC.

3. Kummenti ġenerali tal-Kumitat

3.1 Approvazzjoni ġenerali

3.1.1 B'mod ġenerali, il-Kumitat jaqbel mal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni u jappoġġja bis-sħiħ l-għanijiet li tipproponi. L-informatika ta’ prestazzjoni għolja (HPC) hija l-bażi għall-iżvilupp ta’ ħafna prodotti, proċeduri u servizzi ġodda. Mhix biss waħda mit-teknoloġiji ewlenin ta’ appoġġ l-aktar importanti, iżda tinħtieġ ukoll biex tkun tista' ssir riċerka dwar sistemi kumplessi. Għalhekk, l-HPC hija komponent essenzjali tal-Istrateġija Ewropa 2020.

3.1.2 Permezz tal-iżvilupp u l-użu ta’ kompjuters dejjem aktar effiċjenti, fl-aħħar għexieren ta’ snin l-HPC saret it-tielet pilastru importanti għar-riċerka u l-iżvilupp, li mhux biss jikkumplementa ż-żewġ pilastri “klassiċi” tal-esperimentazzjoni (inkluża d-dimostrazzjoni u l-verifika) u t-teorija, iżda fl-istess ħin qed jikseb importanza dejjem akbar. B'dan il-mod inħoloq settur xjentifiku ġdid: is-simulation science. Barra minn hekk, l-HPC tikkostitwixxi għodda importanti għall-ġbir ta’ data aktar kumplessa kif ukoll għas-sistemi ta’ analiżi u tbassir. L-HPC hija wkoll parti mill-Aġenda Diġitali u saret għodda indispensabbli fl-isfond modern tar-riċerka u fl-ekonomiji nazzjonali, u tkopri l-politiki tal-enerġija, tal-klima, tas-saħħa, tal-ekonomija, tas-soċjetà u tad-difiża.

3.2 Superkompjuters

Il-hardware deċiżiv għall-HPC huwa magħmul mill-hekk imsejħa “superkompjuters”, li għandhom żewġ karatteristiċi tipiċi:

— L-effiċjenza sħiħa tagħhom tista' tinkiseb biss permezz tal-użu simultanju, jiġifieri parallel, ta’ numru enormi ta’ kompjuters individwali (proċessuri). Dan ifisser li s-superkompjuters huma magħmula minn madwar miljun proċessur individwali. Sabiex dawn l-għodod ta’ kalkolu estremament kumplessi jkunu jistgħu jintużaw bl-aħjar mod possibbli, jeħtieġ li jkun hemm programmi tal-kompjuter (software) estremament avvanzati u kkumplikati ħafna u li l-utenti jiġu mħarrġa sabiex ikunu jafu jużawhom. Dan huwa kompitu ta’ żvilupp estremament speċjalizzat li sa issa ġie ssottovalutat ħafna.

— L-elettriku meħtieġ għat-tħaddim ta’ kompjuters aktar effiċjenti jakkumula għal ammont tant kbir li skont id-data attwali ma jistax jinkiseb. Mingħajr l-iżvilupp ta’ komponenti kompletament ġodda li jnaqqsu l-enerġija meħtieġa b'99 %(!), superkompjuter tal-ġenerazzjoni li jmiss (kompjuter fuq skala exa) ikun jeħtieġ mill-inqas impjant elettriku għalih biss li jipproduċi 1 000 MW biex jaħdem. It-tnaqqis tal-elettriku meħtieġ għal valuri realistiċi jirrappreżenta sfida enormi li mhux faċli tingħeleb.

3.3 Aspetti ta’ politika Ewropea għall-iżvilupp

Il-Kumitat jindika li l-Komunikazzjoni inkwistjoni ma tindirizzax tant l-isfidi xjentifiċi u tekniċi daqs l-aspetti li jeħtieġu, skont il-Kummissjoni, politika ta’ appoġġ u żvilupp, u għalhekk isiru proposti dwar l-istrumenti sabiex din tinkiseb. Madankollu, il-Kumitat għandu riservi rigward dan u jirrakkomanda sensiela ġdida ta’ konsultazzjonijiet (ara l-punt 4.4).

3.4 Bilanċ bejn hardware u software

Waħda mill-aktar rakkomandazzjonijiet importanti tal-Kumitat hija li l-aspetti tas-software jiġu eżaminati bħala parti ugwalment essenzjali tal-problema u li jinsabu soluzzjonijiet, speċjalment fir-rigward tal-iżvilupp, l-ittestjar u t-tixrid tal-programmi tal-utenti meħtieġa. Hemm bżonn konsiderevoli ta’ riċerka, żvilupp, tagħlim u taħriġ għal-livelli differenti tas-sistemi ta’ kwalifika u tal-utenti. Dan jeħtieġ appoġġ suffiċjenti tal-miżuri korrispondenti fl-universitajiet, iċ-ċentri ta’ riċerka u l-industrija. Il-Kumitat jirrakkomanda lill-Kummissjoni biex tirrimedja dan in-nuqqas.

3.5 Persunal ikkwalifikat – universitajiet u tagħmir

Wieħed mill-ostakli fundamentali f'dan ir-rigward hu t-taħriġ u d-disponibbiltà ta’ persunal ikkwalifikat b'mod suffiċjenti, pereżempju http://www.hpcwire.com/hpcwire/2012-04-04/supercomputing_education_in_russia.html), mhux biss għall-kompiti meħtieġa tar-R&Ż iżda wkoll għall-użu effiċjenti tas-sistemi HPC. Dawn l-aspetti għandhom jitqiesu fil-miżuri ta’ promozzjoni. Għal dan il-għan, l-universitajiet għandu jkollhom biżżejjed riżorsi finanzjarji u umani u għandhom jattiraw għadd suffiċjenti ta’ inġiniera u esperti tas-software rikonoxxuti f'livell internazzjonali li jgħallmu u jagħmlu r-riċerka tagħhom fihom; u għandhom ukoll joffru edukazzjoni bi kwalifiki għoljin abbażi tal-esperjenzi fir-riċerka u l-iżvilupp.

3.6 Ekosistema Ewropea tal-HPC – il-pjattaforma PRACE

3.6.1 X'inhi l-PRACE?

Sa mill-2005, l-operaturi u l-utenti taċ-ċentri HPC nazzjonali għarfu u ppromovew il-ħtieġa ta’ infrastruttura HPC Ewropea li tkun tista' tintuża mill-imsieħba kollha. Fil-bidu, ir-rappreżentanti ta’ 14-il Stat Ewropew waqqfu s-sħubija PRACE bil-għan li jippromovu, jużaw u jkomplu jużviluppaw l-HPC fl-Ewropa.

Dan wassal għall-inklużjoni tal-HPC fost l-infrastrutturi ta’ riċerka magħżulin fl-ewwel lista tal-Forum Strateġiku Ewropew għall-Infrastrutturi tar-Riċerka (ESFRI) (1). Wara li nħolqu r-rekwiżiti legali, finanzjarji, organizzattivi u tekniċi, fl-2010 twaqqfet il-PRACE AISBL (assoċjazzjoni internazzjonali bla skop ta’ qligħ), bis-sede fi Brussell, sabiex l-utenti tal-imsieħba kollha jkollhom aċċess għall-ħames sistemi HPC nazzjonali l-aktar effiċjenti fl-Ewropa. Issa l-PRACE għandha 24 membru, fosthom l-Iżrael u t-Turkija. Fil-qafas tal-FP7, il-PRACE hija ffinanzjata bis-saħħa ta’ tliet proġetti: għall-ħidma fuq il-portabbiltà, l-ottimizzazzjoni u t-titjib tal-applikazzjonijiet kif ukoll it-taħriġ intensiv tal-utenti. S'issa, erba' Stati msieħba (il-Ġermanja, Franza, l-Italja u Spanja) wiegħdu kapaċità ta’ kompjuting b'valur ta’ EUR 100 miljun kull wieħed. L-allokazzjoni tal-kwoti tal-użu ser issir fi proċess pan-Ewropew ta’ evalwazzjoni bejn il-pari permezz ta’ Kumitat ta’ Tmexxija Xjentifiku indipendenti.

3.6.2 Pożizzjoni tal-Kumitat dwar il-PRACE

Il-Kumitat jappoġġja l-iżvilupp ulterjuri tal-ekosistema Ewropea tal-HPC u l-infrastruttura ta’ riċerka diġà stabbilita għal dan il-għan, li għandha tiggarantixxi disponibbiltà wiesgħa tar-riżorsi HPC bl-istess kundizzjonijiet ta’ aċċess. Hawnhekk għandu jiġi żgurat li l-utenti/atturi potenzjali kollha fl-UE, b'mod partikolari dawk fl-universitajiet jew l-SMEs, li m'għandhomx rabta diretta mal-organizzazzjoni PRACE, ikunu jistgħu jipparteċipaw fl-iżvilupp u l-użu tar-riżorsi bħall-atturi l-oħra kollha. Però l-kwistjoni mhix biss li jinħolqu l-istess kundizzjonijiet ta’ aċċess għar-riżorsi HPC eżistenti, li hi problema sempliċi u x'aktarx tista' tissolva, iżda li jkun hemm riċerka, żvilupp u finalment il-ksib ta’ ekosistema tal-HPC, kompletament ġdida, akbar, aktar effiċjenti u b'kompjuters fuq skala exa (dwar dan ara punt 4.1 aktar 'l isfel) bħala strumenti ċentrali, mingħajr ma jintesa l-iżvilupp ta’ software ambizzjuż adatt għaliha. F'dan ir-rigward, il-Kumitat jirrakkomanda li jiġu evitati l-proċeduri ta’ konċentrazzjoni u deċiżjonijiet mgħaġġla dwar sistema komuni partikolari bil-għan li jkun hemm il-kompetizzjoni u l-pluraliżmu fl-approċċi u l-ideat possibbli li huma neċessarji sabiex l-ekosistema tirnexxi u sabiex jintlaħaq l-għan estremament ambizzjuż. Din il-kwistjoni delikata tal-bilanċ tal-politiki ta’ riċerka, żvilupp u kompetizzjoni hija indirizzata fil-paragrafu li ġej. F'dan ir-rigward, il-Kumitat iqis li jinħtieġu diskussjonijiet ġodda bejn il-partijiet interessati potenzjali.

3.7 Appell lill-Kunsill u lill-Istati Membri

3.7.1 Minħabba l-kriżi ekonomika f'bosta Stati Membri tal-UE qed ikun hemm it-tendenza, li wieħed jifhimha fid-dawl tas-sitwazzjoni serja attwali, li jiġu ffrankati l-flus mit-taħriġ, ir-riċerka u l-iżvilupp. Però dan ser iwassal għat-triq tan-niżla li tista' tkun fatali, peress li għat-tkabbir ekonomiku u l-kompetittività jinħtieġu proprju t-teknoloġiji ġodda, l-innovazzjoni u l-ħiliet marbutin magħhom.

3.7.2 Għalhekk, il-Kumitat jappella bis-sħiħ lill-Kunsill u lill-Istati Membri biex ma jkunux żgwidati u jaqbdu t-triq il-faċli, iżda li jinvestu fil-ġdid u f'dak li hu meħtieġ għalih, jiġifieri hawnhekk huma m'għandhomx inaqqsu l-investiment iżda jżiduh. Tirriskjawx il-futur!

4. Kummenti speċifiċi tal-Kumitat

4.1 Il-proġett skala exa

L-iżvilupp tal-ġenerazzjoni li jmiss tas-superkompjuters ġie msejjaħ “il-Proġett Skala Exa”. Għal dan il-għan, jeħtieġ li jiġu mtejba b'mod deċiżiv il-livelli kollha tas-sistema komuni, speċjalment l-enerġija elettrika meħtieġa għall-komponenti individwali importanti, jew probabbilment jeħtieġ li s-sistema kollha terġa' titfassal mill-ġdid. Dan jikkostitwixxi kompitu diffiċli għall-kooperazzjoni – f'qasam mhux nieqes minn tensjonijiet – bejn iċ-ċentri ta'riċerka u l-industrija.

4.2 Kooperazzjoni bejn iċ-ċentri tar-riċerka u l-kumpaniji

Rigward dan il-qasam tematiku ġenerali kkumplikat il-Kumitat diġà ta l-opinjoni tiegħu f'diversi okkażjonijiet (ara, pereżempju, CESE 330/2009). Fost l-oħrajn, fl-opinjoni reċenti tiegħu (CESE 806/2012) dwar l-“Orizzont 2020” hu rrakkomanda li “għandhom jiġu kkunsidrati approċċi ġodda għall-politika industrijali u dik tal-kompetizzjoni.

Hawnhekk jeżistu d-dubji dwar jekk l-“akkwist prekummerċjali” hux strument adatt għall-kooperazzjoni bejn iċ-ċentri ta’ riċerka u n-negozju. Għaldaqstant, il-Kumitat jirrakkomanda li l-għanijiet differenti, li kultant jikkontradixxu lil xulxin, u r-rekwiżiti tal-politika tar-riċerka, il-politika tal-innovazzjoni u l-politika industrijali jiġu identifikati kif ukoll diskussi u ċċarati mad-diversi partijiet interessati. F'ċerti każijiet jista' jkun hemm bżonn saħansitra ta’ miżuri derogatorji.” (Ara wkoll punt 4.4.)

4.3 Sforzi għall-iżvilupp tal-Proġett Skala Exa

Karatteristika speċifika tal-Proġett Skala Exa hija li, skont l-istil tar-R&Ż moderni, il-kumpaniji kbar u żgħar, inklużi l-atturi globali l-aktar li għandhom suċċess (ara wkoll punt 4.5) f'diversi oqsma (bħal dak tal-proċessuri u l-ħafna komponenti l-oħrajn), jiġu involuti fis-sħubijiet bejn iċ-ċentri ta’ riċerka u l-industrija, filwaqt li fl-istess ħin jiġu evitati d-deċiżjonijiet mgħaġġlin. Fl-aħħar nett, jista' jkun hemm biss proġett ta’ sistema komuni ottimizzata meta jkun magħruf liema se jkunu l-benefiċċji tal-komponenti li jkunu jistgħu jiġu żviluppati. Sfortunatament, fil-passat kien hemm każijiet fejn dan ġie injorat u b'hekk kien hemm falliment.

4.4 Proġett ta’ promozzjoni – sħubijiet pubbliċi privati

Għalhekk, il-Kumitat jirrakkomanda li, fid-dawl tal-importanza kbira ta’ sistema HPC effiċjenti fl-Ewropa u għall-Ewropa, il-Kummissjoni tiżviluppa, b'koordinazzjoni mad-diversi atturi potenzjali speċjalment dawk tal-pjattaforma PRACE, proġett ta’ promozzjoni propost b'mod konġunt qabel ma tqiegħed fil-prattika l-inizjattivi deskritti fil-Komunikazzjoni inkwistjoni. Fil-fehma tal-Kumitat, is-sħubijiet pubbliċi privati (PPPs) b'mod partikolari huma strument li ta prova li hu adatt biex jinkisbu l-għanijiet ta’ żvilupp tal-HPC. Għalhekk, l-“akkwist prekummerċjali” preferut fil-proposta tal-Kummissjoni, għalkemm jista' jkun adatt għal xi każijiet individwali żgur li m'għandux jiġi infurzat għall-użu ġenerali.

4.5 Korpi fuq skala dinjija

Għal dan il-għan, għandu jkun ċar li l-prijorità prinċipali hija li fil-futur ikun hemm sistema HPC potenti u kompetittiva fl-Ewropa u għall-Ewropa. Peress li s'issa dan il-qasam huwa ddominat mill-atturi globali (bħall-IBM, il-CRAY jew l-INTEL) li l-proprjetajiet, l-installazzjonijiet ta’ manifattura u ċ-ċentri ta’ riċerka tagħhom huma mifruxa madwar id-dinja kollha, il-Kumitat iqis li f'dawn iċ-ċirkostanzi huwa importanti li l-għarfien tekniku (know-how) meħtieġ għall-iżvilupp u l-użu tal-HPC kif ukoll l-impjiegi u l-livelli ta’ deċiżjonijiet korrispondenti jinżammu jew jinħolqu fl-Ewropa wkoll. Pereżempju, l-iżvilupp ta’ aktar kooperazzjoni mal-kumpaniji li s'issa kellhom pożizzjoni ta’ tmexxija kif ukoll mal-kumpaniji emerġenti li jistgħu jsiru l-mexxejja ta’ għada jista', pereżempju, joħloq il-massa kritika meħtieġa li tkun tista' tirreżisti l-pożizzjoni ta’ tmexxija li ċ-Ċina mistennija tikseb fis-suq fil-futur.

4.6 Riżorsi finanzjarji akbar

Il-KESE jappoġġja l-proposta li l-investiment attwali tal-EU fl-HPC jiġi rduppjat għall-ammont ta’ EUR 1 200 miljun fis-sena. Dan jimplika żieda ta’ madwar EUR 600 miljun fis-sena mal-investiment attwali u għaliha għandhom jikkontribwixxu l-aktar l-UE, l-Istati Membri u l-utenti industrijali. B'dan il-mod jintlaħaq il-livell ta’ investiment ta’ reġjuni oħra fid-dinja. Id-distribuzzjoni proposta ta’ dan l-investiment akbar f'termini approssimattivi hija ta’ 50 % għall-akkwist ta’ sistemi HPC u bażijiet ta’ evalwazzjoni tal-HPC, 25 % għat-taħriġ tal-persunal u 25 % għall-iżvilupp u t-titjib tas-software tal-HPC.

Il-ħtiġijiet finanzjarji kbar huma relatati mal-ispiża għolja tal-HPC. L-akkwist ta’ kompjuter ta’ prestazzjoni għolja jiswa aktar minn EUR 100 miljun, filwaqt li l-manutenzjoni u t-tħaddim tas-sistema jiswew mill-inqas EUR 20 miljun oħra fis-sena. Dan jeħtieġ sħubija strateġika pubblika-privata, li hemm eżempji tagħha fil-pajjiżi b'pożizzjoni ta’ tmexxija fl-HPC.

4.7 Opportunitajiet indaqs u drittijiet tal-proprjetà intellettwali

Il-Komunikazzjoni turi d-diffikultà kbira tal-manifatturi Ewropej sabiex ibigħu l-prodotti tagħhom lis-settur pubbliku tal-pajjiżi li mhumiex fl-UE u li għandhom manifatturi nazzjonali. Meta l-HPC tintuża f'oqsma strateġiċi kbar, bħall-enerġija nukleari, l-industrija militari jew l-industriji tal-gass u taż-żejt, normalment ir-raġunijiet ta’ sigurtà jissemmew bħala ostakli li ma jistgħux jingħelbu. Madankollu, fl-istess ħin il-proġetti ta’ riċerka Ewropej żviluppati fil-kuntest tal-Programm Qafas jistgħu jkunu ta’ benefiċċju indirett għall-kumpaniji ta’ pajjiżi li mhumiex fl-UE.

Filwaqt li jiġi mfakkar li l-pajjiżi suġġetti għall-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi tad-WTO għandhom jirrispettaw il-prinċipji ta’ trattament nazzjonali u nondiskriminazzjoni (Artikolu 3), il-KESE jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni li jiġi stabbilit aċċess ugwali għas-suq tal-HPC fir-relazzjonijiet kummerċjali ma’ pajjiżi terzi.

Għaldaqstant, il-Kumitat jappoġġja dak li huwa propost fil-proposta tal-Kummissjoni dwar l-Orizzont 2020 (COM(2011) 809 final tat-30 ta’ Novembru 2011), jiġifieri li jiġu ċċarati u mħarsa d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali.

4.8 HPC u l-konsum tal-enerġija

Mal-isfidi tal-futur għandu jiżdied il-konsum tal-enerġija bħala fattur li jillimita l-iżvilupp tal-HPC (The Greening of HPC - Will Power Consumption Become the Limiting Factor for Future Growth in HPC?, München, 10 ta’ Ottubru 2008. http://www.hpcuserforum.com/presentations/Germany/EnergyandComputing_Stgt.pdf) (ara wkoll punt 3.2). Bit-teknoloġijia attwali, is-sistemi fuq skala exa jikkonsmaw kwantitajiet eċċessivi ta’ enerġija li jżidu l-ispiża tal-operat – huwa stmat li l-enerġija tieħu 50 % ta’ din l-ispiża – u t-tniġġis tal-ambjent.

Jeżistu diversi proposti biex jinkisbu teknoloġiji b'konsum baxx, bħall-kompjuters ibridi fost l-oħrajn, għalkemm dawn iqajmu diversi kwistjonijiet (“(…) Progress in lower-power devices may make it feasible to build future systems with Exascale performance (…). However (…) how do we exploit (…) this disruptive technology?”A Strategy for Research and Innovation Through High Performance Computing. L-Università ta’ Edinburgh, 2011). F'dak li jirrigwarda l-arkitettura, pereżempju, tfasslu diversi strateġiji għat-tnaqqis tal-konsum, bħad-definizzjoni ta’ gżejjer b'vultaġġi ta’ provvista differenti (li jistgħu jintfew ukoll), l-użu ta’ memorji b'konsum baxx (b'ċelloli drowsy) u l-għeluq selettiv ta’ unitajiet. Fil-proċessuri, l-arkitetturi multi-core, multi-thread u clusters jibbilanċjaw it-tagħbija bil-għan li l-konsum u s-sħana jkunu ottimi (Green IT: Tecnologías para la Eficiencia Energética en los Sistemas TI. L-Università Politeknika ta’ Madrid. 2008).

Għalhekk, il-KESE jissuġġerixxi li tiżdied il-promozzjoni tat-teknoloġiji b'konsum baxx bħala parti integrali mill-proġett HCP tal-UE.

Brussell, 11 ta’ Lulju 2012 Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Staffan NILSSON

(1) Ara ĠU C 182, 04.08.2009, p. 40.