C 204/24

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Novembru 2012 dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2020/C 204/18)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien tliet xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

DOKUMENT UNIKU

“LIMONE DELL’ETNA”

Nru tal-UE: PGI-IT-02444 — 12.12.2018

DOP () IĠP (X)

1. Isem

“Limone dell’Etna”

2. Stat Membru jew pajjiż terz

L-Italja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.6. Frott, ħaxix u ċereali, friski jew ipproċessati

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

L-isem “Limone dell’Etna” jidentifika l-lumi mkabbar fiż-żona ta’ mal-kosta tal-Etna, f’żona bejn ix-xmara Alcantara fit-Tramuntana, u l-fruntiera tat-Tramuntana tal-muniċipalità ta’ Catania. Huwa rriżervat għall-kultivar “Femminello” u l-kloni tiegħu, kif ukoll għall-kultivar “Monachello”, li jikkonċernaw l-ispeċi botanika Citrus limon (L.) Burm. Ir-rabta maż-żona ġeografika hija bbażata fuq il-karatteristiċi u l-kwalitajiet tal-prodott.

Meta jitqiegħed fis-suq, irid ikollu l-karatteristiċi u l-parametri ta’ kwalità li ġejjin:

Kultivar u perjodi ta’ produzzjoni Karatteristiċi tal-frott Parametri kwalitattivi Femminello Primofiore frott tax-xitwa frott li jibda jinqata’ mill-15 ta’ Settembru Kulur tal-qoxra: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru; forma ellittika; piż ta’ mhux inqas minn 90 g; kulur tal-polpa: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru Karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 34 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 % Femminello “Bianchetto” jew “maiolino” lumi tar-rebbiegħa il-frott jibda jinqata’ mill-1 ta’ April Kulur tal-qoxra: isfar ċar; forma: ellittika jew ovali piż ta’ mhux inqas minn 90 g; qoxra ta’ kulur isfar Karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 34 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 % Femminello “Verdello” (jew lumi tas-sajf) il-frott jibda jinqata’ mill-15 ta’ Mejju Kulur tal-qoxra: minn aħdar għal isfar ċar; forma: ellittika sferika; piż ta’ mhux inqas minn 80 g; kulur tal-polpa: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru Karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 30 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 % Monachello Primofiore frott tax-xitwa il-frott jibda jinqata’ mill-15 ta’ Ottubru Kulur tal-qoxra: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru; forma ellittika; piż ta’ mhux inqas minn 90 g; kulur tal-polpa: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru Il-karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 25 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 % Monachello “Bianchetto” jew “maiolino” lumija tar-rebbiegħa il-frott jibda jinqata’ mill-1 ta’ April Kulur tal-qoxra: isfar ċar; forma: ellittika jew ovali; piż ta’ mhux inqas minn 90 g; qoxra ta’ kulur isfar Il-karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 25 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 % Monachello “Verdello” (jew lumi tas-sajf) il-frott jibda jinqata’ mill-15 ta’ Mejju Kulur tal-qoxra: minn aħdar għal isfar ċar; forma: ellittika-sferika; piż ta’ mhux inqas minn 80 g; kulur tal-polpa: minn aħdar ċar għal isfar lewn iċ-ċitru Il-karatteristiċi tal-meraq: kulur isfar lewn iċ-ċitru rendiment > 25 % aċidità > 5,5 % solidi solubbli totali: grad Brix tal-polpa > 7 rendiment taż-żjut essenzjali > 0,3 %

Il-frott li għandu l-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Limone dell’Etna”, għandu jiġi kkummerċjalizzat bħala prodott frisk fil-kategoriji “Extra” jew “Prima”, bid-daqsijiet permessi ta’ 3, 4, 5 jew 6.

Sakemm jitħarsu l-parametri speċifiċi tal-kwalità tal-meraq tal-frott u tar-rendiment taż-żjut essenzjali, flimkien mal-frott imsemmi hawn fuq, għall-fini ta’ pproċessar biss, u biex jinżamm id-dritt li tintuża l-IĠP “Limone dell’Etna”, jista’ jintuża wkoll frott ta’ kategorija, daqsijiet, forma, piż jew kulur tal-qoxra li huma differenti minn dawk previsti. Frott bħal dan ma jistax jinbiegħ lill-konsumatur finali bħala frott frisk.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

L-istadji kollha tal-produzzjoni tal-“Limone dell’Etna” għandhom isiru fiż-żona ġeografika ddefinita fil-punt 4 ta’ hawn taħt.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Il-“Limone dell’Etna” jista’ jitqiegħed fis-suq f’kull tip ta’ pakkett li jikkonforma mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ jew bil-kwantità.

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Fil-każ tal-frott li jitqiegħed fis-suq bil-kwantità huwa obbligatorju li 100 % tal-frott ikollu tikketta fuqu. It-tikketti jridu juru r-rappreżentazzjoni grafika tal-logo tal-IĠP “Limone dell’Etna” kif deskritt u indikat aktar ’il quddiem.

Il-“Limone dell’Etna” jista’ wkoll jitqiegħed fis-suq permezz tal-bejgħ bl-imnut billi jkollu tikketta, li tkun faċilment viżibbli u li tindika l-istess informazzjoni bħal dik ipprovduta fuq il-pakketti.

Il-lumi maħsub għall-ipproċessar, li ma jistax jiġi fornut lill-konsumatur finali bħala frott frisk, jista’ jinbiegħ “bil-kwantità”, mingħajr tikketta, f’pakketti jew f’kontenituri skont ir-regoli fis-seħħ, li tal-inqas fuq wieħed mill-ġnubijiet tagħhom, ikollhom b’karattri li jinqraw u jintgħarfu b’mod ċar, il-kliem “Limone dell’Etna IGP destinato alla trasformazione” (Limone dell’Etna IĠP maħsub għall-ipproċessar) bil-kultivari u l-lottijiet speċifikati jew direttament fuq kaxex apposta ta’ mezzi tat-trasport li fihom ma jista’ jinġarr ebda frott ieħor għajr “Limoni dell’Etna” IĠP.

It-tikketta fuq il-pakkett trid tindika bilfors, b’tipa ċara u li tista’ tinqara, mhux biss is-simbolu Ewropew tal-IĠP, il-logo tal-“Limone dell’Etna” IĠP, deskritt hawn taħt, u l-informazzjoni mitluba mil-liġi, iżda wkoll l-isem tal-kultivar, il-klassi tal-prodott u d-daqs. Tista’ tintuża marka privata kemm-il darba ma tfixkilx lill-konsumatur u tkun permessa mil-liġi fis-seħħ. Iż-żieda ta’ kwalunkwe kwalifikazzjoni jew kliem ieħor differenti minn dak previst b’mod espliċitu fl-Ispeċifikazzjoni, inklużi l-aġġettivi “fine (fin), superiore (tal-aqwa kwalità), selezionato (selezzjonat), scelto (magħżul)” u kliem ieħor simili mhijiex awtorizzata. Mhux awtorizzat l-użu ta’ kliem ta’ tifħir.

Il-logo tal-IĠP “Limone dell’Etna”

Il-logo juri żewġ lumijiet u l-kliem “Limone dell’Etna IGP”.

Il-logo ma jista’ jiġi mmodifikat bl-ebda mod, u lanqas ma jista’ jintuża jew jiġi mmodifikat parzjalment.

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Iż-żona ġeografika tal-kultivazzjoni tal-“Limone dell’Etna” tinsab fil-provinċja ta’ Catania tul il-medda tal-Jonju u l-Etna u tinkludi t-territorju amministrattiv ta’ dawn il-muniċipalitajietli ġejjin: Aci Bonaccorsi, Aci Castello, Aci Catena, Aci Sant’Antonio, Acireale, Calatabiano, Castiglione di Sicilia, Fiumefreddo di Sicilia, Giarre, Mascali, Piedimonte Etneo, Riposto, Santa Venerina, San Gregorio di Catania, Valverde, Zafferana Etnea.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Ir-rabta mat-territorju li għandu l-prodott hija l-fattur deċiżiv li jiddistingwih u hija bbażata fuq il-karatteristiċi tal-kwalità tal-frott.

L-isem “Limone dell’Etna” jidentifika l-lumi mkabbar fiż-żona fuq l-għoljiet tal-Etna u jfakkar fil-karatteristiċi kwalitattivi u l-elementi tipiċi taż-żona u t-tradizzjoni li ilha tingħadda minn ġenerazzjoni għall-oħra għal aktar minn żewġ sekli.

F’dak li għandu x’jaqsam mal-karatteristiċi kwalitattivi, l-epikarpju tal-“Limone dell’Etna” huwa rikk ħafna fi glandoli taż-żejt b’kontenut ta’ żjut essenzjali ta’ kwalità għolja f’termini ta’ aroma, b’mod partikolari ċ-“ċitral” (taħlita ta’ aldeidi ġeranjali u n-neral), li hija responsabbli għat-“togħma” tipika tal-lumi.

Il-karatteristiċi kwalitattivi taż-żjut essenzjali tal-“Limone dell’Etna” jagħtu lill-frott karatteristika partikolari apprezzata mis-suq u ġew ukoll studjati. B’mod speċifiku, minn studji li saru f’dak li qabel kien l-Istituto Sperimentale per l’Agrumicoltura (l-Istitut Sperimentali għall-Frott taċ-Ċitru), u li llum sar il-Consiglio per la Ricerca in Agricoltura e l’Analisi dell’Economia Agraria, Centro di Ricerca Olivicoltura, Frutticoltura e Agrumicoltura (il-Kunsill tar-Riċerka Agrikola u l-Analiżi tal-Ekonomija Agrikola, iċ-Ċentru ta’ Riċerka dwar iż-Żebbuġa, il-Frott u u l-Frott taċ-Ċitru (CREA-OFA ta’ Acireale) u fl-Istituto di Chimica organica dell’Università di Messina (l-Istitut tal-Kimika Organika tal-Università ta’ Messina) fuq il-kwalità tal-essenzi miksuba minn kampjuni ta’ lumi tal-kultivar Femminello meħuda miż-żoni tipiċi ta’ Sqallija juru li ż-żjut essenzjali miksuba mill-frott li joriġina miż-żona ġeografika tal-produzzjoni tal-“Limone dell’Etna” huma kkaratterizzati minn kontenut medju ogħla ta’ ċitral (3,61 %) minn dawk tal-frott li joriġina minn żoni oħra li ġew studjati, jiġifieri Siracusa (3,49 %) u Bagheria (3,29 %) (Sors: Estratto dal n.2 Industrie e Conserve 1969, pp.110-116).

L-istess jgħodd għall-varjetà Monachello tal-“Limone dell’Etna”. Minn studju ieħor li sar miċ-Centro di Ricerca Olivicoltura, Frutticoltura e Agrumicoltura di Acireale (CREA-OFA), fuq il-kwalità tal-essenzi miksuba mil-lumi tal-kultivar Monachello, jidher li ż-żjut essenzjali miksuba mill-frott li jorġina miż-żona ġeografika ta’ produzzjoni tal-“Limone dell’Etna” huma kkaratterizzati minn kontenut ogħla ta’ ċitral peress li dawn għandhom kontenut ta’ ġeranjal u neral ta’ 1,67 % u 0,82 % rispettivament meta mqabbla mal-lumi li ġej mil-lokalitajiet ta’ Lascari (Pa) (0,70 % -0,59 % u 0,85 % -0,72 %) u Barcellona Pozzo di Gotto (Me) (1,15 % u 0,77 %) (Sors: Contributo alla conoscenza delle essenze di limone di alcune cultivar italiane - Rivista Italiana Essenze - Profumi Piante Officinali - Aromi - Saponi cosmetici pp. 370-377 - Sena XLVII n.7 Lulju 1965; Ricerche sugli olii essenziali del flavedo di 44 cloni di limone – Essenze Derivati Agrumari Sena LVII N.3 Lulju – Settembru 1987; Determinazione delle caratteristiche analitiche e della composizione enantiomerica di oli essenziali agrumari ai fini dell’accertamento della purezza e della qualità – Essenze Derivati Agrumari Vol.74 N.1 Jannar – April 2004).

Il-kwalità tal-frott tal-“Limone dell’Etna” hija dovuta għall-iżvilupp u l-maturazzjoni f’ambjent pedoklimatiku speċifiku ħafna b’ħamrija ta’ oriġini vulkanika tipika taż-żoni qrib il-vulkan Etna u l-klima mtaffija mill-baħar.

Il-“Limone dell’Etna” jitkabbar f’ħamrija ta’ oriġini vulkanika xi ftit jew wisq żviluppata li tinsab fuq formazzjonijiet litoloġiċi vulkaniċi antiki. Id-daqs u l-konsistenza tal-ħamrija huma eteroġenei: l-għoljiet taż-żona ddefinita għandhom ħamrija pjuttost baxxa, b’livell għoli ta’ ġebel fis-superfiċje, b’nisġa ramlija u b’kontenut kalkarju għoli, filwaqt li fiż-żona kostali hemm profili aktar żviluppati, aktar fondi u bi trab ġulġlieni ramli (Sors: Laboratorio analisi Chimico-agrarie SOAT Acireale).

Barra minn hekk, mill-istudji li saru minn CREA-OFA (Acta Italus Hortus, 9, 61-65, 2013, Food Chemistry, 211, 734-740, 2016), jirriżulta li bis-saħħa tat-tip partikolari ta’ ħamrija, prinċipalment vulkanika minħabba l-preżenza tal-vulkan Etna u l-kompożizzjoni tal-blat, ta’ natura bażaltika, il-“Limone dell’Etna” għandu konċentrazzjonijiet għoljin ta’ Manganiż u Stronzju.

Minbarra l-karatteristika tal-ħamrija, hemm ukoll fatturi naturali oħra li jikkontribwixxu għall-ħolqien ta’ kundizzjonijiet mill-aqwa għall-kultivazzjoni tal-“Limone dell’Etna”.

Il-fatturi li jinfluwenzaw il-klima taż-żona fejn jitkabbar il-“Limone dell’Etna” huma prinċipalment it-temperaturi u l-konformazzjoni orografika.

It-temperaturi huma influwenzati ħafna mill-prossimità tal-Baħar Jonju u mill-preżenza tal-kumpless vulkaniku tal-Etna. Bis-saħħa ta’ temperaturi favorevoli, tul is-sekli, il-kultivazzjoni tal-lumi nfirxet tul il-medda kostali tal-Etna u fl-għoljiet interni taż-żona bejn ix-xmara Alcantara fit-Tramuntana u l-fruntiera tat-Tramuntana tal-muniċipalità ta’ Catania fin-Nofsinhar.

Il-konformazzjoni orografika għandha rwol fundamentali fuq kemm tinżel xita: f’latitudni kkaratterizzata minn klima semiarida jew niexfa, il-preżenza tal-vulkan twassal għal ammont kbir ta’ xita, li fiż-żoni tal-produzzjoni tal-lumi tammonta għal madwar 600–700 mm/sena. Il-maltempati tas-sajf, li huma relattivament frekwenti fin-naħa tal-Lvant tal-muntanja, jgħinu biex iżommu t-temperaturi baxxi.

Il-valuri tal-umdità atmosferika mkejla fuq in-naħa tal-Lvant tal-Etna, b’referenza partikolari għall-istazzjon tat-temp li jinsab fil-bini ta’ CREA-OFA f’Acireale (194 m ’il fuq mil-livell tal-baħar), juru li tul dawn l-aħħar 27 sena (1990-2017), il-livell medju annwali ta’ umdità huwa ta’ madwar 67 %, il-medja tal-livelli massimi ma taqbiżx il-limitu ta’ 88 %, filwaqt li l-medja tal-livelli minimi mhijiex inqas minn 43 %.

Elementi klimatiċi rilevanti oħra, li għandhom influwenza deċiżiva fuq l-għelejjel, huma d-dawl tax-xemx u l-irjieħ.

Min-numru ta’ sigħat ta’ xemx irreġistrati fil-Bullettin ta’ Kull Xahar (mill-1936 sal-1939) tal-Osservatorio Collegio Pennisi (Sors: Il clima di Acireale nei suoi elementi metereologici anno 1943) jirriżulta li Acireale għandha numru akbar ta’ sigħat minn bliet oħra. Din iċ-ċifra hija kkonfermata mill-valuri dwar il-formazzjoni ta’ sħab irreġistrati mill-osservatorju stess.

Element speċifiku li jinsab biss fit-territorju tal-“Limone dell’Etna” huwa l-metodu ta’ kultivazzjoni partikolari, imsejjaħ “sfurzata” jew “imnixxfa” adottat mill-produtturi lokali, li jippermetti produzzjoni fis-sajf tipika taż-żona ta’ kultivazzjoni tal-“Limone dell’Etna”.

Din it-teknika, li ġġiegħel lill-pjanti jiffjorixxu fis-sajf u jagħtu l-frott tagħhom fil-perjodu ta’ bejn Mejju u Settembru tas-sena ta’ wara, ġiet żviluppata tliet sekli ilu minn speċjalisti taż-żona tal-Jonju u l-Etna, u ilha tingħadda minn ġenerazzjoni għall-oħra għal aktar minn żewġ sekli u għadha sal-lum il-ġurnata tipika taż-żona kostali ta’ Acireale. Peress li l-pjanta ma tissaqqiex matul Ġunju u Lulju tkun nieqsa mill-ilma; wara dak il-perjodu, permezz ta’ tisqija dejjem akbar u ta’ stimulazzjoni b’fertilizzanti bbażati fuq in-nitroġenu, il-pjanta toħroġ mir-raqda u terġa’ tiffjorixxi sabiex is-sena ta’ wara tagħti l-frott. Il-frott miksub permezz ta’ din it-teknika jissejjaħ “verdello”.

Ir-rabta tal-Etna mat-tkabbir tal-lumi tmur lura għal ħafna snin, kif muri mill-karta rqiqa li kien jitgeżwer fiha l-lumi fil-pakketti lejn il-bidu tas-seklu.

Referenzi għat-tkabbir tal-lumi madwar l-Etna nsibuhom ukoll fir-rumanzi ta’ dawk iż-żminijiet, fejn fl-1894, Federico De Roberto, fir-rumanz tiegħu “I Vicerè”, kiteb dwar ix-xogħlijiet ta’ kundizzjonament tal-art u ta’ tfittxija tal-ilma permezz tat-“tħaffir qalb il-formazzjonijiet antiki tal-lava tal-Mongibello” għat-tħawwil tas-siġar tal-laring u tal-lumi.

Il-kultivazzjoni tal-lumi tal-Etna hija magħrufa abbażi tat-tradizzjoni tal-produzzjoni li kkaratterizzatha għal aktar minn żewġ sekli. Mir-riċerka bibljografika jidher li l-istudju dwar it-tkabbir tal-lumi tal-Etna mwettaq minn Giulio Savastano, studjuż magħruf tal-ewwel snin tas-seklu għoxrin, ippubblikat fl-Annali della Regia Stazione Sperimentale di Agrumicoltura e Frutticoltura di Acireale fl-1922, bit-titolu “La biologia colturale del limone nel versante orientale etneo” huwa ta’ interess kbir minħabba l-valur storiku u xjentifiku tiegħu. F’din il-pubblikazzjoni, Savastano jitkellem dwar ir-raġunijiet storiċi, bijoloġiċi u agronomiċi li għalihom il-lumi kien sab l-ambjent ideali fiż-żona kostali tan-naħa tal-Lvant tal-Etna, deskritta bħala r-“reġjun tal-lumi tal-Etna”, li 100 sena wara tikkorrispondi għaż-żona ġeografika tat-territorju tal-“Limone dell’Etna”.

Xhieda tal-importanza tal-istorja tat-tkabbir tal-lumi fiż-żona huma l-ismijiet tal-postijiet Riviera dei Limoni u Città del limone verdello li għadhom jintużaw ħafna sal-lum il-ġurnata.

Ir-referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament)

It-test ikkonsolidat tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott jista’ jiġi kkonsultat fuq is-sit web li ġej: http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335

jew

billi żżur direttament il-paġna ewlenija tas-sit web tal-Ministeru tal-Agrikoltura, l-Ikel u l-Forestrija (www.politicheagricole.it) u tikklikkja fuq “Qualità” (Kwalità) fin-naħa ta’ fuq tal-lemin tal-iskrin u wara tagħfas fuq “Prodotti DOP IGP STG” (Prodotti DOP, IĠP u STG) fil-ġenb, fuq in-naħa tax-xellug tal-iskrin, u fl-aħħar fuq “Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE” (Speċifikazzjoni ta’ Produzzjoni soġġetta għall-eżami tal-UE).

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.