Rapport Speċjali L‑appoġġ taħt il‑Faċilità 
għall‑Enerġija AKP–UE 
għal enerġija rinnovabbli 
fl‑Afrika tal‑LvantMT 2015  Nru  15
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa (http://europa.eu).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
Print ISBN 978 ‑92‑872‑3075 ‑1 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/18889 QJ‑AB‑15‑014‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑3063 ‑8 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/776495 QJ‑AB‑15‑014‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑3048 ‑5 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/503064 QJ‑AB‑15‑014‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Għal kwalunkwe użu jew riproduzzjoni tal‑istampa  1, għandu jintalab permess direttament mingħand id‑detentur 
tad‑drittijiet tal‑awtur.
Printed in Luxembourg
L‑appoġġ taħt il‑Faċilità 
għall‑Enerġija AKP–UE 
għal enerġija rinnovabbli 
fl‑Afrika tal‑Lvant
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2015  Nru 15
02
 Tim tal‑awditjar
Ir‑rapporti speċjali tal‑QEA jagħtu r‑riżultati tal‑awditi tal‑prestazzjoni u tal‑konformità tagħha, ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il‑QEA tagħżel u tfassal dawn il‑kompiti tal‑awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir‑riskji għall‑prestazzjoni jew għall‑konformità, il‑livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l‑iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l‑interess politiku u pubbliku.
Dan l‑awditu tal‑prestazzjoni ġie prodott mill‑Awla III tal‑Awditjar ‑ immexxija mill‑Membru tal‑QEA Karel Pinxten — li 
tispeċjalizza fl‑oqsma ta’ nfiq ta’ azzjonijiet esterni. L‑awditu tmexxa mill‑Membru tal‑QEA Klaus‑Heiner Lehne, b’appoġġ 
mill‑kap tal‑kabinett tiegħu, Michael Weiss; Gérald Locatelli, kap tal‑unità; Thierry Cozier, kap tat‑tim; Ruurd De Jong, 
Myriam Cazzaniga u Joao Nuno Coelho dos Santos, awdituri prinċipali u Jean‑Louis De Neve, awditur f’livell għoli.
03
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju u akronimi
I  –  VII  Sommarju eżekuttiv
1  –  9 Introduzzjoni
1  –  2 L‑aċċess għal servizzi tal‑enerġija huwa ta’ qofol għal progress lejn l‑objettivi tal‑iżvilupp
3  –  9 Il‑Faċilità għall‑Enerġija AKP‑UE nħolqot għal twassil rapidu fuq il‑post
10  –  11 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
12  –  40 Osservazzjonijiet
12  –  19 Il‑Kummissjoni pprijoritizzat tajjeb l‑appoġġ taħt il‑FE, iżda kwart mill‑proġetti eżaminati kellhom 
dgħufijiet serji fit‑tfassil
13  –  14 Il‑proċess ta’ għażla wassal għal proġetti ta’ appoġġ f’konformità mal‑prijoritajiet tal‑FE
15  –  19 Kwart mill‑proġetti eżaminati ġew iffinanzjati minkejja li l‑proċess ta’ valutazzjoni kien identifika dgħufijiet 
sinifikanti fit‑tfassil
20  –  31 Il‑Kummissjoni ma mmonitorjatx il‑proġetti kollha b’mod xieraq
21  –  25 Il‑kwalità tar‑rapporti tas‑sħab inkarigati mill‑implimentazzjoni ma kinitx uniformi
26  –  31 Għal xi proġetti li esperjenzaw diffikultajiet serji fl‑implimentazzjoni, il‑Kummissjoni ma ħaditx miżuri 
xierqa u f’waqthom
32  –  40 Il‑biċċa l‑kbira mill‑proġetti eżaminati rnexxew u kellhom prospetti tajbin għas‑sostenibbiltà
33  –  36 Kwart mill‑proġetti eżaminati ma wasslux il‑biċċa l‑kbira mir‑riżultati mistennija
37  –  40 Kważi l‑proġetti kollha li rnexxew li ġew eżaminati kellhom prospetti tajbin għas‑sostenibbiltà
04 Werrej
41  –  44 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness  I — Proġetti eżaminati
 Anness  II — Metodoloġija tal‑għoti ta’ punteġġi
 Anness  III — Proġetti tal‑EUEI PDF u s‑Setturi Fokali tal ‑11‑il FEŻ skont il‑pajjiż
 Anness  IV — Perjodu ta’ implimentazzjoni, objettivi u kisbiet tal‑proġetti eżaminati
 Anness  V — Monitoraġġ tal‑proġetti eżaminati
 Anness  VI — Punteġġi mogħtija lill‑proġetti eżaminati
 Risposta tal‑Kummissjoni
05
 Glossarju u akronimi
AKP : Pajjiżi Afrikani, tal‑Karibew u tal‑Paċifiku
DĠ DEVCO : Fi ħdan il‑Kummissjoni, id‑Direttorat Ġenerali għall‑Kooperazzjoni Internazzjonali u l‑Iżvilupp huwa 
responsabbli:
‑ għall‑formulazzjoni tal‑politika tal‑UE fil‑qasam tal‑iżvilupp u għad‑definizzjoni ta’ politiki settorjali fil‑qasam 
tal‑għajnuna esterna,
‑ għat‑tfassil, flimkien mas‑Servizz Ewropew għall‑Azzjoni Esterna, tal‑programmazzjoni pluriennali għall‑istrumenti ta’ 
għajnuna esterna ffinanzjati taħt il‑FEŻ u l‑baġit ġenerali,
‑ għall‑implimentazzjoni ta’ dawn l‑istrumenti,
‑ għat‑trawwim tal‑koordinazzjoni bejn l‑UE u l‑Istati Membri dwar il‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp 
u r‑rappreżentazzjoni esterna tal‑UE f’dan il‑qasam.
EUEI PDF : Faċilità ta’ Djalogu u ta’ Sħubija tal‑Inizjattiva tal‑UE għall‑Enerġija  
Maħluqa fl ‑2005 mill‑Kummissjoni u sitt Stati Membri (l‑Awstrija, il‑Finlandja, Franza, il‑Ġermanja, in‑Netherlands 
u l‑Iżvezja) għat‑titjib tal‑governanza fis‑settur tal‑enerġija. Hija tagħmel dan billi tgħin lil pajjiżi sħab jiżviluppaw 
politiki u strateġiji sodi fil‑qasam tal‑enerġija.
EUEI : Inizjattiva tal‑UE għall‑Enerġija għall‑Qerda tal‑Faqar u l‑Iżvilupp Sostenibbli  
L‑EUEI hija sforz konġunt tal‑Kummissjoni u l‑Istati Membri li toħloq sinerġiji bejn il‑politiki u l‑attivitajiet rispettivi 
tagħhom fil‑qasam tal‑iżvilupp. L‑għan tagħha huwa li tikkontribwixxi għall‑kisba tal‑Għanijiet ta’ Żvilupp 
tal‑Millennju (MDGs) billi tipprovdi servizzi tal‑enerġija adegwati, mhux għaljin u sostenibbli lill‑foqra. Hija wkoll 
parti mir‑rispons tal‑UE fil‑kuntest tal‑inizjattiva Enerġija Sostenibbli għal Kulħadd (SE4All).
FE I : L‑Ewwel Faċilità għall‑Enerġija ffinanzjata taħt id ‑9 FEŻ.
FE II : It‑Tieni Faċilità għall‑Enerġija ffinanzjata taħt l ‑10 FEŻ.
FE: Faċilità għall‑Enerġija AKP‑UE  
Strument finanzjarju maħluq fl ‑2005 biex jappoġġa aċċess aħjar għal servizzi tal‑enerġija sostenibbli u mhux għaljin, 
għall‑foqra f’żoni rurali u periurbani fil‑pajjiżi AKP .
FEŻ : Fondi Ewropej għall‑Iżvilupp  
Il‑FEŻ huma l‑istrument prinċipali għall‑forniment ta’ għajnuna tal‑UE għall‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp 
lill‑Istati Afrikani, tal‑Karibew u tal‑Paċifiku (AKP) u lill‑pajjiżi u territorji extra‑Ewropej (PTEE). Il‑ftehim ta’ sħubija 
ffirmat f’Cotonou fit ‑23 ta’ Ġunju 2000 għal perjodu ta’ 20 sena (“il‑Ftehim ta’ Cotonou”) huwa l‑qafas attwali 
għar‑relazzjonijiet tal‑UE mal‑Istati AKP u l‑PTEE. Il‑fokus prinċipali tiegħu huwa fuq it‑tnaqqis u eventwalment 
il‑qerda tal‑faqar. Id ‑9 FEŻ ikopri l‑perjodu 2000 ‑2007 u l ‑10 FEŻ ikopri l‑perjodu 2008 ‑2013.
GIZ : Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (Intrapriża Federali Ġermaniża 
għall‑Kooperazzjoni Internazzjonali)
kW: Kilowatt (unità ta’ potenza elettrika), 1 kW huwa ekwivalenti għal 1 000 watt
06 Glossarju u akronimi
MDGs : Għanijiet ta’ Żvilupp tal‑Millennju  
L‑MDGs huma tmien għanijiet internazzjonali ta’ żvilupp li ġew stabbiliti b’segwitu għas‑Summit tal‑Millennju 
tan‑Nazzjonijiet Uniti fis‑sena 2000, wara l‑adozzjoni tad‑Dikjarazzjoni tal‑Millenju tan‑Nazzjonijiet Uniti. Dawn 
ivarjaw mit‑tnaqqis bin‑nofs tal‑faqar u l‑ġuħ estremi, sal‑kisba ta’ edukazzjoni primarja universali u l‑iżgurar 
ta’ sostenibbiltà ambjentali. L‑Istati Membri kollha tan‑Nazzjonijiet Uniti kif ukoll ħafna organizzazzjonijiet 
internazzjonali impenjaw lilhom nfushom li jgħinu biex dawn il‑miri jinkisbu sal ‑2015.
MOR : Monitoraġġ orjentat lejn ir‑riżultati  
Is‑sistema MOR ġiet stabbilita mid‑DĠ DEVCO fis‑sena 2000. Hija bbażata fuq valutazzjonijiet qosra, ffukati u fuq 
il‑post minn esperti esterni. Hija tuża metodoloġija strutturata u konsistenti għall‑valutazzjoni tal‑prestazzjoni 
ta’ proġetti b’relazzjoni ma’ ħames kriterji: rilevanza, effiċjenza, effettività, impatt politiku u probabbiltà ta’ 
sostenibbiltà.
NGO : Organizzazzjoni Nongovernattiva
NU: Nazzjonijiet Uniti
OECD : Organizzazzjoni għall‑Kooperazzjoni u l‑Iżvilupp Ekonomiċi  
Il‑missjoni tal‑OECD hija li tippromwovi politiki li jtejbu l‑benessri ekonomiku u soċjali tan‑nies madwar id‑dinja.
SE4All : Enerġija Sostenibbli għal Kulħadd  
L‑inizjattiva tnediet mis‑Segretarju Ġenerali tan‑NU fl ‑2011. Hija għandha tliet objettivi interkonnessi li għandhom 
jintlaħqu sal ‑2030: (i) li tiżgura l‑aċċess universali għal servizzi moderni tal‑enerġija, (ii) li tirdoppja r‑rata globali ta’ 
titjib fl‑effiċjenza fl‑enerġija, u (iii) li tirdoppja s‑sehem ta’ enerġija rinnovabbli fit‑taħlita globali.
SMART : Speċifiku, Li Jista’ Jitkejjel u Jinkiseb, Rilevanti u Marbut bil‑Ħin
WSSD : Summit Dinji dwar l‑Iżvilupp Sostenibbli  
Fil‑WSSD tal ‑2002 li sar f’Johannesburg, l‑Afrika t’Isfel, l‑iżvilupp sostenibbli ġie affermat mill‑ġdid bħala 
komponent ċentrali tal‑aġenda internazzjonali. Firxa wiesgħa ta’ miri u impenji ġew maqbula u affermati mill‑ġdid 
mill‑gvernijiet. B’mod partikolari, il‑WSSD appella għal azzjonijiet biex jiżdied sostanzjalment l‑użu ta’ enerġija 
rinnovabbli.
07
 Sommarju  
eżekuttiv
I
Kif kien enfasizzat matul is‑Summit Dinji dwar 
l‑Iżvilupp Sostenibbli li sar f’Johannesburg fl ‑2002 
u f’dibatti internazzjonali oħra dwar l‑iżvilupp, l‑aċċess 
għal servizzi tal‑enerġija huwa ta’ qofol għal progress 
lejn l‑objettivi tal‑iżvilupp. Fl ‑2004 kważi żewġ biljun 
persuna, li prinċipalment jgħixu f’żoni rurali u periur ‑
bani ta’ pajjiżi fil‑fażi tal‑iżvilupp, ma kellhomx aċċess 
għal servizzi tal‑enerġija adegwati, mhux għaljin 
u sostenibbli.
II
F’Ġunju 2005 l‑Kunsill tal‑Ministri AKP‑UE approva 
l‑ħolqien tal‑Faċilità għall‑Enerġija (FE) AKP‑UE 
għall‑promozzjoni tal‑aċċess għal servizzi moderni 
tal‑enerġija lill‑foqra, b’fokus qawwi fuq l‑Afrika 
sub‑Saħarjana u l‑enerġija rinnovabbli. Għall‑perjodu 
2006 ‑2013, il‑FE ġiet allokata EUR 475 miljun taħt id ‑9 
u l‑10 Fondi Ewropej għall‑Iżvilupp, li l‑biċċa l‑kbira 
minnhom kienu għal forniment ta’ għotjiet għal 
proġetti magħżula permezz ta’ sejħiet għal proposti. 
Meta l‑awditu tagħna beda, kien ingħata total ta’ 
EUR 268.2 miljun taħt l‑ewwel żewġ sejħiet għal 
proposti, li minnu EUR 106 miljun kienu għal proġetti 
fl‑Afrika tal‑Lvant, fejn kien hemm ir‑rata l‑aktar baxxa 
bil‑bosta ta’ aċċess għall‑elettriku fl‑Afrika.
III
Aħna sibna li, fil‑biċċa l‑kbira, il‑Kummissjoni kellha 
suċċess iżda setgħet għamlet użu aħjar tal‑FE biex 
iżżid l‑aċċess għal enerġija rinnovabbli għall‑foqra 
fl‑Afrika tal‑Lvant.
IV
Il‑Kummissjoni allokat appoġġ għal enerġija rinno ‑
vabbli lil proġetti li kienu pprijoritizzati tajjeb. 
Madankollu, rigorożità insuffiċjenti fil‑proċess ta’ 
għażla fissret li kwart mill‑proġetti eżaminati ngħataw 
għotja minkejja li ġew identifikati dgħufijiet sinifikanti 
fit‑tfassil.V
Il‑Kummissjoni ma mmonitorjatx il‑proġetti kollha 
b’mod xieraq. Rapporti ppreżentati mill‑isħab inka ‑
rigati mill‑implimentazzjoni ma kinux ta’ kwalità 
uniformi u l‑Kummissjoni ma ppruvatx tinforza 
l‑konfor  mità mal‑obbligi ta’ rappurtar tagħhom. 
Għal xi proġetti, hija ma għamlitx biżżejjed użu minn 
żjarat lil proġetti fuq il‑post u minn analiżijiet ta’ 
monitoraġġ orjentat lejn ir‑riżultati biex tikkomple ‑
menta l‑informazzjoni pprovduta mis‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni, b’mod partikolari fejn kien 
magħruf li l‑proġetti kienu ffaċċjaw diffikultajiet 
serji. Għal xi proġetti li esperjenzaw diffikultajiet serji 
fl‑implimentazzjoni, il‑Kummissjoni ma ħaditx miżuri 
xierqa u f’waqthom.
VI
Il‑biċċa l‑kbira mill‑proġetti eżaminati rnexxew 
u probabbilment se jkunu sostenibbli jekk il‑miżuri 
meħtieġa previsti jiġu implimentati u l‑kuntest ma 
jiddeterjorax wisq. Kwart mill‑proġetti eżaminati ma 
rnexxilhomx iwasslu l‑maġġoranza tar‑riżultati mis ‑
tennija tagħhom, prinċipalment minħabba dgħufijiet 
fit‑tfassil li ma ġewx indirizzati kif ukoll minħabba 
monitoraġġ inadegwat mill‑Kummissjoni.
VII
Aħna nagħmlu għadd ta’ rakkomandazzjonijiet 
għall‑għażla aktar rigoruża tal‑proġetti, it‑tisħiħ 
tal‑monitoraġġ tagħhom u ż‑żieda tal‑prospetti 
tagħhom għas‑sostenibbiltà.
08
 Introduzzjoni
L‑aċċess għal servizzi 
tal‑enerġija huwa ta’ 
qofol għal progress lejn 
l‑objettivi tal‑iżvilupp
01 
Fl‑2004, kważi żewġ biljun persuna, 
li prinċipalment jgħixu f’żoni rurali 
u periurbani ta’ pajjiżi li għadhom qed 
jiżviluppaw, ma kellhomx aċċess għal 
servizzi tal‑enerġija adegwati, mhux 
għaljin u sostenibbli1. Prezzijiet volatili 
tal‑fjuwil fuq is‑suq internazzjonali, 
domanda għall‑enerġija dejjem tiżdied 
f’pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw 
u f’pajjiżi b’ekonomiji emerġenti, 
u tħassib dwar it‑tibdil fil‑klima huma 
sfidi partikolari relatati maż‑żieda 
fl‑aċċess għal servizzi tal‑enerġija.02 
Filwaqt li l‑pajjiżi membri tal‑Or ‑
ganizzazzjoni għall‑Kooperazzjoni 
u l‑Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) qed 
inaqqsu l‑esponiment tagħhom 
għal prezzijiet tal‑enerġija li dejjem 
jogħlew, il‑biċċa l‑kbira mill‑pajjiżi 
li għadhom qed jiżviluppaw żiedu 
l‑esponiment tagħhom minħabba 
l‑klima ta’ investiment mhux at ‑
traenti u l‑effiċjenza baxxa tal‑proċessi 
tas‑settur2. Ir‑rabtiet bejn in‑nuqqas ta’ 
aċċess għal servizzi tal‑enerġija mhux 
għaljin u sostenibbli, u d‑diffikultajiet 
biex isir progress sod lejn il‑biċċa 
l‑kbira mill‑objettivi tal‑iżvilupp ġew 
enfasizzati matul is‑Summit Dinji dwar 
l‑Iżvilupp Sostenibbli (WSSD) li sar 
f’Johannesburg fl ‑2002 u f’dibattiti 
internazzjonali oħra dwar l‑iżvilupp.Stampa 1
Dehra espliċita tal‑kontinent Ewropew u dak Afrikan billejl
©  The Visible Earth, NASA.1 KUMM(2004) 711 finali 
tas‑26 ta’ Ottubru 2004 
“L‑iżvilupp fil‑futur 
tal‑Inizjattiva tal‑UE 
għall‑Enerġija u l‑modalitajiet 
għall‑istabbiliment ta’ Faċilità 
għall‑Enerġija għall‑pajjiżi 
ACP”, p. 2.
2 Bħala medja, il‑pajjiżi li 
għadhom qed jiżviluppaw 
jużaw madwar id‑doppju ta’ 
ekwivalenti taż‑żejt għal kull 
unità ta’ produzzjoni 
ekonomika meta mqabbla 
mal‑pajjiżi tal‑OECD 
(KUMM(2004) 711).
09 Introduzzjoni
Il‑Faċilità għall‑Enerġija 
AKP‑UE nħolqot għal 
twassil rapidu fuq il‑post
03 
Fil‑kuntest tal‑WSSD, il‑Kummissjoni 
u l‑Istati Membri tal‑UE ngħaqdu 
flimkien biex joħolqu l‑Inizjattiva 
tal‑UE għall‑Enerġija (EUEI) għall‑Qerda 
tal‑Faqar u l‑Iżvilupp Sostenibbli. 
L‑għan tagħha huwa li tikkontrib ‑
wixxi għall‑kisba tal‑Għanijiet ta’ 
Żvilupp tal‑Millennju (MDGs) billi 
tipprovdi servizzi tal‑enerġija adeg ‑
wati, mhux għaljin u sostenibbli 
lill‑foqra f’żoni soċjoekonomikament 
żvantaġġati. L‑EUEI inizjat id‑djalogu 
ma’ pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw 
biex tippromwovi riformi fis‑settur 
tal‑enerġija, trasferiment u investimenti 
fit‑teknoloġija, u biex tħeġġeġ inizjatti ‑
vi għall‑mitigazzjoni tat‑tibdil fil‑klima.04 
Fl‑2002 u l ‑2003, il‑Kummissjoni 
enfasizzat il‑ħtieġa għal finanzja ‑
ment fis‑settur tal‑enerġija ta’ pajjiżi 
li għadhom qed jiżviluppaw3. Dan 
ġie rikonoxxut mill‑Istati Membri 
u mill‑pajjiżi AKP , li pproponew 
il‑ħolqien ta’ Faċilità għall‑Enerġija (FE) 
AKP‑UE4. F’Ġunju 2005, wara l‑propos ‑
ta tal‑Kummissjoni5, il‑Kunsill tal‑Min ‑
istri AKP‑UE approva l‑ħolqien tal‑FE 
abbażi ta’ sett ta’ prinċipji ta’ qofol (ara 
l‑Kaxxa 1 ).
Prinċipji ta’ qofol tal‑Faċilità għall‑Enerġija AKP‑UE
L‑attivitajiet tal‑FE għandhom ikunu diretti lejn:
(i) l‑immirar tal‑pajjiżi AKP li diġà kellhom stabbilita jew li kienu impenjati li jistabblixxu politika tal‑enerġija 
tajba u jintegraw governanza soda,
(ii) il‑promozzjoni ta’ sjieda fil‑livell nazzjonali (u possibbilment fil‑livell interkonfinali) billi tiġi żgurata l‑koer ‑
enza mal‑politiki rilevanti tas‑settur u strateġija kumplessiva għat‑tnaqqis tal‑faqar,
(iii) il‑possibbiltà ta’ flessibbiltà fir‑rigward ta’ mekkaniżmi ta’ kofinanzjament ma’ Stati Membri, istituzzjonijiet 
mutwanti u entitajiet privati, pubbliċi jew assoċjattivi, u
(iv) il‑promozzjoni ta’ innovazzjoni fil‑konfront tal‑isfidi tal‑forniment ta’ servizzi tal‑enerġija sostenibbli 
u mhux għaljin għall‑foqra.Kaxxa 13 COM(2002) 408 final tas ‑17 ta’ 
Lulju 2002 “Energy 
Cooperation with Developing 
Countries” (Kooperazzjoni 
dwar l‑Enerġija f’Pajjiżi li 
Għadhom qed Jiżviluppaw) 
u COM(2003) 829 final 
tat‑23 ta’ Diċembru 2003 “The 
World Summit on Sustainable 
Development one year on: 
implementing our 
commitments” (Sena wara 
s‑Summit Dinji dwar l‑Iżvilupp 
Sostenibbli: nimplimentaw 
l‑impenji tagħna).
4 Fil‑konferenza “Enerġija 
għall‑Afrika” li saret f’Nairobi 
f’Novembru 2003 u fil‑Kunsill 
tal‑Ministri AKP‑UE f’Gaboron 
f’Mejju 2004. Il‑Faċilità 
għall‑Ilma AKP‑UE ssemmiet 
bħala mudell utli, bl‑objettiv 
prinċipali tagħha tal‑forniment 
ta’ ilma tajjeb għax‑xorb li jkun 
sikur u faċilitajiet sanitarji 
bażiċi għall‑foqra.
5 KUMM(2004) 711.
10 Introduzzjoni
05 
L‑objettiv prinċipali tal‑FE kien li 
tippromwovi l‑aċċess għal servizzi 
moderni tal‑enerġija għall‑foqra f’żoni 
rurali u periurbani, b’fokus ġeografiku 
qawwi fuq l‑Afrika Sub‑Saħarjana. 
Hija kelha l‑għan ukoll li tappoġġa 
governanza aħjar fi ‑ u li żżid l‑at ‑
traenza għall‑investituri ‑  tas‑settur 
tal‑enerġija, tiffaċilita investimenti 
fuq skala kbira f’infrastruttura tran ‑
skonfinali tal‑enerġija u tippromwovi 
sorsi rinnovabbli, kif ukoll miżuri ta’ 
effiċjenza fl‑enerġija.
06 
Il‑FE kienet allokata EUR 475 miljun 
għall‑perjodu 2006 ‑2013: 
EUR 220 miljun għall‑ewwel 
faċilità (FE I) ffinanzjata taħt id ‑9 
FEŻ, u EUR 255 miljun għat‑tieni 
faċilità (FE II) ffinanzjata taħt l ‑10 
FEŻ. Kważi 90 % ta’ din l‑alloka ‑
zzjoni (EUR 415.7 miljun) ntużat 
għall‑forniment ta’ għotjiet lil proġetti 
magħżula permezz ta’ sejħiet għal 
proposti6. Il‑parti li jifdal kienet 
għall‑forniment ta’ appoġġ lill‑Faċilità 
ta’ Djalogu u ta’ Sħubija (PDF) tal‑EUEI7, 
lil mekkaniżmu li jiġbor flimkien u jiffi ‑
nanzja proġetti ta’ investiment ta’ daqs 
medju8, lis‑Sħubija fl‑Infrastruttura 
Afrika‑UE9, u lil attivitajiet mixxellanji10.
07 
Meta l‑awditu tagħna beda 
f’Ġunju 2014, kien ingħata total ta’ 
EUR 268.2 miljun lil 142 proġett taħt 
l‑ewwel żewġ sejħiet għal proposti: 
EUR 169 miljun lil 74 proġett mis‑sejħa 
għal proposti li tnediet f’Mejju 2006 
taħt il‑FE I u EUR 99.2 miljun lil 68 
proġett mill‑ewwel sejħa għal proposti 
li tnediet f’Novembru 2009 taħt 
il‑FE II11.08 
Madwar 85 % tal‑proġetti magħżula 
wara l‑ewwel żewġ sejħiet għal 
proposti huma relatati ma’ enerġija 
rinnovabbli, 12 % ma’ sorsi ibridi 
(rinnovabbli u fossili) u 3 % ma’ 
sorsi fossili. Ibbażat fuq l‑attivitajiet 
prinċipali tagħhom, il‑kategorizzazzjo ‑
ni tal‑proġetti hija kif ġej: produzzjoni 
tal‑elettriku fuq skala żgħira, mhux fuq 
il‑grilja12 (42 %), interkonnessjoni, tras ‑
missjoni u distribuzzjoni tal‑elettriku 
(42 %), governanza/bini ta’ kapaċità13 
(9 %) u enerġija għat‑tisjir u oħrajn 
(7 %).
09 
Ammont totali ta’ EUR 106 miljun 
ingħata lil 50 proġett fl‑Afrika 
tal‑Lvant. B’inqas minn 20 % 
tal‑popolazzjoni tiegħu b’aċċess 
għall‑elettriku, dan ir‑reġjun għandu 
r‑rata l‑aktar baxxa bil‑bosta ta’ aċċess 
fl‑Afrika14. L‑istess sitwazzjoni tapplika 
għall‑aċċess għal fjuwil mhux solidu 
tat‑tisjir, b’rata ta’ inqas minn 10 % 
tal‑popolazzjoni meta mqabbla ma’ 
madwar 20 % għar‑reġjuni tal‑Afrika 
tal‑Punent u l‑Afrika Ċentrali, u ak ‑
tar minn 40 % għar‑reġjun tal‑Afrika 
t’Isfel15.6 Il‑modalità tas‑sejħiet għal 
proposti mhijiex unika 
għall‑FE. Għal aktar dettalji ara 
s‑sit web tad‑DĠ DEVCO fuq 
http://ec.europa.eu/
europeaid/prag/
7 Il‑kontribuzzjoni mill‑UE ta’ 
EUR 3.5 miljun tgħaddi 
permezz ta’ ftehim ta’ delega 
lill‑Gesellschaft für 
Internationale 
Zusammenarbeit (GIZ), li 
timmaniġġja l‑proġett ta’ 
madwar EUR 16.5 miljun. 
Kontibruzzjonijiet oħra huma 
mill‑Awstrija, 
Franza,il‑Ġermanja, 
in‑Netherlands, l‑Iżvezja 
u l‑Finlandja. Din il‑PDF 
għandha l‑għan li tibni 
kapaċità istituzzjonali u li 
ttejjeb l‑ambjent għal 
investimenti privati fis‑settur 
tal‑enerġija.
8 Inizjalment ippjanat sa mhux 
aktar minn EUR 40 miljun, 
huwa kkontribwixxa 
EUR 24.8 miljun għal sitt 
proġetti.
9 Allokazzjoni ta’ EUR 17 ‑
il miljun primarjament 
għall‑faċilitazzjoni ta’ 
interkonnessjonijiet 
transkonfinali ta’ netwerks 
nazzjonali.
10 Konsulenza u servizzi 
għall‑valutazzjoni ta’ proposti, 
il‑monitoraġġ, l‑evalwazzjoni 
u l‑awditjar ta’ proġetti 
u kontinġenzi.
11 L‑aħħar żewġ sejħiet għal 
proposti li tnedew taħt l‑FE II 
f’Marzu u f’Ottubru 2013 
rispettivament ġew konklużi 
f’Diċembru 2014. Għotjiet li 
jammontaw għal total ta’ 
EUR 147.5 miljun ingħataw lil 
31 proġett.
12 Jiġifieri unità ta’ produzzjoni 
tal‑elettriku pjuttost żgħira li 
talimenta netwerk ta’ 
distribuzzjoni li mhuwiex 
interkonness mal‑grilja 
prinċipali tal‑elettriku.
13 Il‑proġetti kollha f’kategoriji 
oħra jinkludu komponenti ta’ 
bini ta’ kapaċità.
14 Ir‑rati ta’ aċċess għall‑elettriku 
tar‑reġjuni Afrikani l‑oħra 
jvarjaw minn 34 % sa 44 %. 
Għad‑dettalji ara r‑Rapport 
2011/2012 dwar Sħubija 
fl‑Enerġija Afrika‑UE ( http://
www.euei‑pdf.org/
support‑to‑the‑africa‑eu‑en ‑
ergy‑partnership‑aeep ).
11
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
10 
Aħna fittixna li nivvalutaw jekk il‑Kum ‑
missjoni użatx il‑FE b’suċċess biex 
iżżid l‑aċċess għal enerġija rinnovabbli 
għall‑foqra fl‑Afrika tal‑Lvant. L‑awditu 
tagħna ffoka fuq tliet mistoqsijiet 
prinċipali:
(a) Il‑Kummissjoni allokat appoġġ 
taħt il‑FE għal enerġija rinnovabbli 
lil proġetti li kienu pprijoritizzati 
u mfassla tajjeb?
(b) Il‑Kummissjoni mmonitorjat 
il‑proġetti kif xieraq?
(c) Il‑proġetti laħqu l‑objettivi 
tagħhom?
11 
L‑awditu ffoka fuq proġetti ta’ enerġija 
rinnovabbli16 ffinanzjati taħt l‑ewwel 
żewġ sejħiet għal proposti fi 12 ‑il pajjiż 
tal‑Afrika tal‑Lvant17. Huwa twettaq bejn 
Ġunju 2014 u Frar 2015 u kien jinkludi:
(a) analiżi tad‑dokumenti ta’ poli ‑
tika tal‑UE relatati mas‑settur 
tal‑enerġija f’pajjiżi li għadhom 
qed jiżviluppaw, mal‑istrateġija 
għal kooperazzjoni tal‑FEŻ 
u mal‑FE;
(b) intervisti ma’ uffiċjali fid‑DĠ 
DEVCO u ma’ rappreżentanti ta’ 
sħab kuntrattwali;
(c) analiżi ta’ 16 ‑il proġett li ġew 
implimentati f’5 pajjiżi: il‑Kenja, 
Madagascar, il‑Mozambique, 
it‑Tanzanija u ż‑Żambja (ara 
l‑Anness I )18. Il‑kriterji tal‑għażla 
inkludew il‑materjalità19 u l‑kop ‑
ertura tat‑teknoloġiji kollha użati 
kif ukoll tat‑tipi differenti ta’ sħab 
inkarigati mill‑implimentazzjoni 
u sħab operazzjonali20. Din l‑analiżi 
kellha l‑għan li tivvaluta l‑effettiv ‑
ità ta’ dawn il‑proġetti, li ngħataw 
punteġġi bl‑użu ta’ kriterji rilevanti 
mill‑metodoloġija ta’ monitoraġġ 
orjentat lejn ir‑riżultati (MOR) 
tal‑Kummissjoni (ara l‑ Anness II );(d) żjarat f’Madagascar mit ‑13 sat ‑
23 ta’ Ottubru 2014 u fiż‑Żambja 
u t‑Tanzanija mit ‑3 sal ‑20 ta’ No ‑
vembru, li kienu jinvolvu intervisti 
ma’ persunal tad‑delegazzjonijiet 
tal‑UE, rappreżentanti ta’ entitajiet 
pubbliċi tal‑pajjiżi benefiċjarji, 
sħab inkarigati mill‑implimentazz ‑
joni, kif ukoll żjarat fuq il‑post għal 
tmien proġetti.15 Fjuwil mhux solidu tat‑tisjir 
huwa prinċipalment gass 
f’ċilindri jew kerosin bħala 
sostituti għall‑ħatab u l‑faħam 
tal‑kannol.
16 Solari fotovoltajka, eolika, 
idroenerġija u enerġija 
tal‑bijomassa.
17 Il‑pajjiżi tal‑Afrika tal‑Lvant li 
tqiesu huma: il‑Burundi, 
Djibouti, l‑Eritrea, l‑Etjopja, 
il‑Kenja, Madagascar, 
il‑Malawi, il‑Mozambique, 
ir‑Rwanda, it‑Tanzanija, 
l‑Uganda u ż‑Żambja.
18 Meta l‑proġetti jissemmew 
fl‑osservazzjonijiet, issir 
referenza għan‑numerazzjoni 
tagħhom u isimhom fil‑qosor, 
kif indikat fl‑annessi.
19 Kontribuzzjoni mill‑FE ta’ 
minimu ta’ EUR 0.5 miljun.
20 Organizzazzjonijiet 
nongovernattivi (NGOs), korpi 
parapubbliċi u ditti privati.
12
 Osservazzjonijiet
Il‑Kummissjoni 
pprijoritizzat tajjeb 
l‑appoġġ taħt il‑FE, iżda 
kwart mill‑proġetti 
eżaminati kellhom 
dgħufijiet serji fit‑tfassil
12 
Aħna eżaminajna jekk il‑Kummissjoni 
kinitx ipprijoritizzat tajjeb l‑appoġġ 
taħt il‑FE, u jekk kinitx allokat appoġġ 
taħt il‑FE lil proġetti li kienu mfassla 
tajjeb.Il‑proċess ta’ għażla wassal 
għal proġetti ta’ appoġġ 
f’konformità mal‑prijoritajiet 
tal‑FE
13 
Is‑sistema ta’ sejħiet għal proposti 
tinvolvi proċess ta’ għażla trasparenti 
u dokumentat tajjeb (ara l‑ Kaxxa 2 ).
L‑għażla ta’ proposti għal proġetti
Sabiex jiġu żgurati parteċipazzjoni kbira, trasparenza u approċċ xprunat mid‑domanda, is‑sejħa għal proposti 
u l‑linji gwida għall‑applikanti huma ppubblikati b’mod wiesa’. Dawn il‑linji gwida fihom struzzjonijiet prattiċi 
għall‑applikanti u l‑objettivi u l‑prijoritajiet tas‑sejħa. L‑applikanti jippreżentaw dokument kunċettwali li 
jiddeskrivi l‑karatteristiċi prinċipali tal‑proġett propost, u applikazzjoni sħiħa li tagħti d‑dettalji tal‑azzjoni 
proposta flimkien mal‑baġit tagħha u informazzjoni dettaljata dwar l‑applikanti.
Il‑ġestjoni tas‑sejħa għal proposti hija ssorveljata minn kumitat ta’ evalwazzjoni21, li huwa responsab ‑
bli għall‑evalwazzjoni tal‑proposti abbażi ta’ kriterji tal‑għażla u tal‑għoti li huma stabbiliti fil‑linji gwida 
tas‑sejħa.
Kemm id‑dokument kunċettwali kif ukoll l‑applikazzjoni sħiħa jiġu vvalutati minn żewġ persuni, li fil‑biċċa 
l‑kbira mill‑każijiet ikunu konsulent estern u rappreżentant tad‑delegazzjoni tal‑UE kkonċernata22. Il‑valutazz ‑
jonijiet jitwettqu bl‑użu ta’ sistema ta’ għoti ta’ punteġġi u grilji standardizzati ta’ evalwazzjoni bi kriterji li 
jkopru, b’mod partikolari, ir‑rilevanza, il‑fattibbiltà, l‑effettività, is‑sostenibbiltà u l‑kosteffettività tal‑proġetti.
Fejn ikun hemm differenzi sinifikanti fil‑fehmiet bejn iż‑żewġ assessuri, titwettaq it‑tielet valutazzjoni mill‑ku ‑
mitat ta’ evalwazzjoni biex jiġi determinat il‑punteġġ finali.
L‑għotjiet jingħataw lill‑proġetti bl‑ogħla punteġġi.
21 Għal sejħiet għal proposti taħt il‑FE, il‑kumitat ta’ evalwazzjoni huwa kompost minn rappreżentanti tal‑Kummissjoni (id‑DĠ DEVCO, id‑DĠ 
Ambjent, id‑DĠ Riċerka u Innovazzjoni, id‑DĠ Enerġija) u s‑Segretarjat tal‑AKP.
22 Meta l‑proġett jikkonċerna azzjonijiet f’aktar minn pajjiż wieħed, il‑proġett jiġi vvalutat minn konsulent estern u rappreżentant tad‑direttorat 
reġjonali rilevanti tad‑DĠ DEVCO.Kaxxa 2
13 Osservazzjonijiet
14 
Għall‑ewwel żewġ sejħiet għal 
proposti taħt il‑FE ġew ippreżentati 
975 proposta li minnhom intagħżlu 
142 proġett (15 %). Fir‑rigward tar‑rile ‑
vanza tal‑proġetti, il‑kriterji tal‑għażla 
żguraw konsistenza mal‑prijoritajiet 
stabbiliti mill‑FE u miż‑żewġ sejħiet 
għal proposti:
(a) it‑12‑il pajjiż kollha fl‑Afrika 
tal‑Lvant li kienu koperti mill‑awd ‑
itu kellhom stabbilita jew kienu 
qed jistabbilixxu politika naz ‑
zjonali tal‑enerġija. Ġie pprovdut 
ukoll appoġġ taħt l‑EUEI‑PDF (ara 
l‑paragrafu 6) għal 11 minn dawn 
il‑pajjiżi biex tissaħħaħ il‑kapaċità 
istituzzjonali u biex jittejjeb l‑ambjent tan‑negozju għal inves ‑
timenti fis‑settur tal‑enerġija (ara 
l‑Anness III )23;
(b) ingħatat prijorità għolja lil proġetti 
li jużaw sorsi tal‑enerġija rinno ‑
vabbli, li jirrappreżentaw 85 % 
tal‑għotjiet mogħtija (ara l‑para ‑
grafu 8); u
(c) il‑proġetti jindirizzaw ħtiġijiet 
identifikati tajjeb fir‑rigward 
tal‑aċċess għal servizzi mod ‑
erni tal‑enerġija (ara l‑ Kaxxa 3 ) 
f’żoni rurali jew periurbani li 
fil‑biċċa l‑kbira huma ppopolati 
b’komunitajiet ekonomikament 
modesti jew foqra.
Il‑ħtiġijiet essenzjali tal‑enerġija ta’ popolazzjonijiet foqra
F’żoni rurali u periurbani, il‑ħtiġijiet prijoritarji tal‑elettriku ta’ unitajiet domestiċi huma ġeneralment id‑dawl, 
l‑iċċarġjar ta’ telefowns ċellulari, radju jew televiżjoni, ċirkulazzjoni tal‑arja u, fejn possibbli, friġġ, arja kundiz ‑
zjonata jew apparat domestiku ieħor. Fil‑livell tal‑villaġġ/tal‑komunità, il‑forniment tal‑elettriku lil ċentri 
mediċi normalment ikun l‑ogħla prijorità, segwit minn faċilitajiet amministrattivi, skejjel u, fejn meħtieġ, 
ippumpjar tal‑ilma. L‑attivitajiet ekonomiċi prinċipali li jsiru possibbli bit‑twassil tal‑elettriku jinkludu t‑tħin 
tal‑qamħ, it‑tneħħija tal‑ħliefa tar‑ross, is‑serrar tal‑injam, it‑tkessiħ tal‑ikel u x‑xorb, il‑ħjata jew ċentri ta’ 
komunikazzjoni.
L‑enerġija għat‑tisjir tibqa’ bbażata, fil‑maġġoranza kbira tal‑każijiet, fuq il‑ħatab jew il‑faħam tal‑kannol. 
Stufi ddisinjati apposta biex jippermettu ffrankar fuq il‑fjuwil u forestrija mmaniġġjata tajjeb huma l‑ewwel 
passi lejn użu u produzzjoni aktar effiċjenti tal‑enerġija. Soluzzjonijiet moderni tal‑enerġija għat‑tisjir jinkludu 
d‑disponibbiltà ta’ ċilindri tal‑gass mhux għaljin u sikuri, jew produzzjoni ta’ bijogass viċin il‑post tal‑użu. 
(Sorsi: diversi dokumenti tal‑proġetti u r‑rapport “Poor people’s energy outlook 2013” (Il‑prospetti tal‑enerġija 
għal nies foqra fl ‑2013). http://practicalaction.org/ppeo2013 ‑pr)Kaxxa 3 Stampa 2
Tabella li tagħti viżibbiltà lill‑proġett “Up‑scaling access to 
integrate modern energy services for poverty reduction” (Matadi, 
id‑distrett ta’ Siha, it‑Tanzanija)
Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.23 Għal tmiem pajjiżi, l‑enerġija 
ntgħażlet ukoll bħala setturi 
fokali fl‑istrateġiji għal 
kooperazzjoni tal ‑11‑il‑FEŻ.
14 Osservazzjonijiet
Kwart mill‑proġetti 
eżaminati ġew iffinanzjati 
minkejja li l‑proċess ta’ 
valutazzjoni kien identifika 
dgħufijiet sinifikanti 
fit‑tfassil
15 
Fir‑rigward tat‑tfassil ta’ proġetti 
intużaw kriterji ta’ evalwazzjoni xierqa 
biex jiġu vvalutati:
(i) il‑vijabbiltà operazzjonali 
(b’referenza għall‑kapaċità 
tas‑sħab u l‑metodoloġija 
għall‑implimentazzjoni 
tal‑proġett),
(ii) is‑sostenibbiltà (soċjoekonomika, 
finanzjarja, teknika u ambjentali),
(iii) il‑kosteffettività (il‑proporzjon 
spejjeż/riżultati mistennija), u
(iv) ir‑replikabbiltà (effetti dimostrat ‑
tivi li jservu bħala mudell 
għar‑replikazzjoni fil‑futur).
16 
Għal 11 mill‑proġetti eżaminati, kien 
hemm konsistenza bejn il‑punteġġi 
mogħtija u l‑kummenti analitiċi 
taż‑żewġ assessuri. Dan ma kienx il‑każ 
għall‑ħames proġetti l‑oħra, li fil‑każ 
tagħhom il‑proċess ta’ għażla kien af ‑
fettwat minn inkonsistenzi li ma nqab ‑
dux mill‑kumitat ta’ evalwazzjoni:
(a) F’każ wieħed24, il‑punteġġ ta ‑
jjeb li ngħata mill‑assessur es ‑
tern ma kienx loġiku fid‑dawl 
tad‑defiċjenzi serji fit‑tfassil 
u r‑riskji għoljin ta’ falliment 
tal‑proġett li huwa sab25. Billi 
l‑punteġġi mogħtija miż‑żewġ 
assessuri kienu ogħla mis‑soll, 
il‑proġett intagħżel.(b) Għall‑erba’ proġetti l‑oħra26, 
il‑proposta kellha tiġi ppreżentata 
għat‑tielet valutazzjoni, billi l‑as ‑
sessuri esterni indikaw dgħufijiet 
serji fit‑tfassil li poġġew il‑proġetti 
f’riskju għoli (pereżempju nuqqas 
ta’ kompetenza tal‑applikant, 
objettivi ambizzjużi żżejjed, ip ‑
pjanar tal‑implimentazzjoni mhux 
realistiku, sostenibbiltà tar‑riżorsi 
primarji f’riskju, kosteffettività sfa ‑
vorevoli, pjan ta’ negozju ottimist 
iżżejjed u/jew ambizzjuż iżżejjed). 
Madankollu, it‑tielet valutazzjoni, li 
rrakomandat l‑għoti ta’ għotja, ma 
ħaditx inkunsiderazzjoni b’mod xi ‑
eraq ir‑riskji identifikati u n‑nuqqas 
ta’ miżuri xierqa ta’ mitigazzjoni.
17 
F’erbgħa minn dawn il‑ħames każijiet27, 
id‑dgħufijiet serji fit‑tfassil kienu 
r‑raġuni prinċipali għall‑falliment 
tal‑proġetti (ara l‑paragrafu 36).
18 
Il‑proċess ta’ għażla kien jinkludi 
valutazzjoni tax‑xerqien tal‑qafas 
loġiku ta’ kull proġett28. L‑objettivi 
tal‑proġetti kienu SMART29 iżda, 
minħabba n‑nuqqas ta’ studji ta’ fattib ‑
biltà xierqa, l‑indikaturi tal‑prestazzjo ‑
ni stabbiliti biex jimmonitorjaw il‑kisba 
tagħhom ma kinux dejjem ibbażati fuq 
linji bażi preċiżi u miri maħsuba tajjeb.24 Il‑proġett 5 (Up‑scaling).
25 Pereżempju proġett 
ambizzjuż iżżejjed, 
suppożizzjonijiet u pjan ta’ 
negozju ottimisti ħafna, 
il‑proġett pilota li kien għadu 
għaddej ma kienx wera 
x‑xerqien tiegħu.
26 Il‑proġetti 2 (Best Ray), 6 
(Bioenergelec), 13 (Nice 
Roll‑out) u 16 (Wood and 
charcoal).
27 Il‑proġetti 5 (Up‑scaling), 6 
(Bioenergelec), 13 (Nice 
Roll‑out) u 16 (Wood and 
charcoal). Ara l‑ Anness VI , 
il‑kolonna “Tfassil”, il‑proġetti 
li ngħataw punteġġ ta’ C jew 
D.
28 Dan jistabbilixxi r‑relazzjoni 
bejn il‑ħtiġijiet soċjoekonomiċi 
li għandhom jiġu indirizzati 
mill‑proġett u l‑objettivi, 
l‑inputs, l‑attivitajiet 
u r‑riżultati tiegħu.
29 Speċifiċi, li jistgħu jitkejlu 
u jinkisbu, rilevanti u marbuta 
bil‑ħin.
15 Osservazzjonijiet
19 
Mit‑13‑il proġett li ġew ikkompletati 
jew li kienu kważi kkompletati, 5 kienu 
jeħtieġu aġġustament sinifikanti tal‑in ‑
dikaturi tal‑prestazzjoni tagħhom biex 
jadattaw għar‑realtajiet fuq il‑post30, 
jottimizzaw il‑possibbiltajiet tekniċi31 
jew jindirizzaw avveniment imprevist32 
(ara l‑ Anness IV ). Dan prinċipalment 
affettwa l‑proġetti tal‑FE I. Il‑Kum ‑
missjoni indirizzat din il‑kwistjoni 
għall‑proġetti tal‑FE II. L‑ewwel sejħa 
għal proposti tal‑FE II rrakkomandat 
it‑twettiq ta’ studji ta’ fattibbiltà qabel 
il‑preżentazzjoni ta’ applikazzjoni, u dan 
sar obbligatorju taħt it‑tieni sejħa.
Il‑Kummissjoni ma 
mmonitorjatx il‑proġetti 
kollha b’mod xieraq
20 
Aħna eżaminajna jekk il‑Kummissjoni 
kisbitx informazzjoni adegwata mir‑rap ‑
purtar tal‑proġetti biex timmonitorja 
l‑progress u jekk ħaditx miżuri xierqa 
u f’waqthom meta kien meħtieġ.
Il‑kwalità tar‑rapporti 
tas‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni ma 
kinitx uniformi
21 
Id‑dispożizzjonijiet tal‑kuntratti 
tal‑għotjiet konklużi mas‑sħab inkari ‑
gati mill‑implimentazzjoni jipprovdu li 
l‑ħlas tal‑pagamenti parzjali tal‑għotja 
jsir malli d‑delegazzjoni tal‑UE tap ‑
prova r‑rapporti narrattivi u finanzjarji, 
kemm interim kif ukoll finali. Dawn 
ir‑rapporti għandhom jikkonformaw ma’ 
mudell stipulat fil‑kuntratt tal‑għotja: 
għandhom jelenkaw l‑attivitajiet im ‑
wettqa, jispjegaw ir‑raġunijiet għalfejn 
ċerti attivitajiet ippjanati ma setgħux 
jiġu implimentati, jelaboraw dwar 
il‑problemi ffaċċati u kif dawn ġew indi ‑
rizzati, u jivvalutaw ir‑riżultati miksuba.22 
Għal 5 mis‑ 16‑il proġett eżaminat, 
ir‑rappurtar kien f’waqtu u tal‑kwalità 
mistennija. Dawn il‑ħames proġetti 
kollha ġew implimentati minn sħab 
għall‑iżvilupp esperjenzati33. Fir‑rig ‑
ward tal‑proġetti l‑oħra:
(a) ir‑rapporti narrattivi, b’mod rego ‑
lari, ma kellhomx informazzjoni 
dwar il‑progress intermedju lejn 
l‑objettivi;
(b) meta l‑progress ma kienx 
sodisfaċenti, ir‑rapporti spiss kien 
fihom informazzjoni limitata dwar 
il‑miżuri ppjanati jew meħuda;
(c) fil‑każ ta’ dewmien sostanz ‑
jali fl‑implimentazzjoni, it‑talbiet 
għall‑ħlas u r‑rapporti assoċjati 
saru inqas frekwenti, u pprovdew 
saħansitra inqas informazzjoni 
lid‑delegazzjonijiet tal‑UE.30 Għall‑proġett 5 (Up‑scaling), 
ir‑riżorsi disponibbli nstabu li 
kienu inkompatibbli 
mad‑distribuzzjoni ġeografika 
u l‑għadd ta’ siti li kellhom jiġu 
mgħammra. Għall‑proġett 15 
(Boreale), l‑ispiża 
u l‑kumplessà teknika involuti 
fl‑unitajiet ta’ potenza eolika 
nstabu li kienu inkompatibbli 
mal‑kapaċitajiet lokali 
u villaġġ wieħed (minn 8) ma 
kellux popolazzjoni kbira 
biżżejjed biex il‑proġett ikun 
sostenibbli.
31 Għall‑proġett 8 (Sahambano), 
l‑istudju topografiku wera li 
l‑idroenerġija disponibbli 
kienet ta’ 700 kW minflok 
l‑460 kW ippjanati. 
Għall‑proġett 7 (rHYviere), fuq 
it‑tliet siti, l‑idroenerġija 
installata telgħet għal 890 kW 
minflok is ‑600 kW ippjanati.
32 Għall‑proġett 6 (Bioenergelec), 
ir‑riżorsi tal‑forestrija ddedikati 
għal sit wieħed (mill‑ħamsa 
ppjanati) inqerdu minn ċiklun 
qabel il‑kostruzzjoni tal‑unità 
ta’ produzzjoni tal‑elettriku.
33 Il‑proġetti 2 (Best‑Ray), 
4 (Biogas), 7 (rHYviere), 
9 (Resouth) u 15 (Boreale).
16 Osservazzjonijiet
23 
Id‑DĠ DEVCO kkuntratta ditta ta’ 
konsulenza biex tassisti lid‑dele ‑
gazzjonijiet tal‑UE fil‑valutazzjoni 
tar‑rappurtar tas‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni, tirreġistra data  
dwar il‑progress fl‑implimentazzjoni, 
tistabbilixxi għodda strutturata ta’ 
monitoraġġ tal‑FE u tipproduċi rap ‑
porti dwar ir‑riżultati globali tal‑FE. 
Meda d‑ditta ta’ konsulenza identifikat 
dgħufijiet fil‑puntwalità, il‑kwalità 
jew il‑kompletezza tar‑rapporti, hija 
infurmat lis‑sieħeb inkarigat mill‑impli ‑
mentazzjoni u lid‑delegazzjoni tal‑UE 
u għamlet rakkomandazzjonijiet biex 
l‑implimentazzjoni tiġi ffaċilitata fejn 
xieraq. L‑analiżi tagħha tar‑rapporti 
tas‑sħab normalment kienet tkun 
ikkompletata fi żmien minn xahar sa 
ħames xhur wara l‑perjodu kopert 
mir‑rapport. Madankollu, minħabba 
l‑estensjoni tardiva tal‑kuntratt 
tagħha, kien hemm lakuna ta’ bosta 
xhur fl‑attivitajiet tagħha, li f’xi każijiet 
ittardjat din l‑analiżi konsiderevolment 
(ara l‑ Anness V ).
24 
Din l‑analiżi standardizzata minn 
entità waħdanija kienet utli 
għall‑armonizzazzjoni u t‑titjib 
tar‑rappurtar tas‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni sa ċertu punt. 
Madankollu, id‑ditta ta’ konsulenza 
ma kellha ebda setgħa biex tinforza 
r‑rakkomandazzjonijiet li saru u l‑kun ‑
tratt tagħha ma kienx jipprevedi 
riżorsi għall‑iċċekkjar fuq il‑post 
tal‑informazzjoni pprovduta mis‑sħab 
inkarigati mill‑implimentazzjoni. Din 
il‑verifikazzjoni setgħet titwettaq biss 
meta sorsi oħra ta’ informazzjoni kienu 
disponibbli34.25 
Il‑baġit tal‑proġetti eżaminati ppreve ‑
da li evalwazzjonijiet obbligatorji ta’ 
nofs it‑terminu u finali għandhom jiġu 
organizzati u kkuntrattati mis‑sħab 
inkarigati mill‑implimentazzjoni 
lill‑konsulenti esterni. Twettqu 
biss nofs l‑evalwazzjonijiet ta’ nofs 
it‑terminu. Mill ‑11‑il proġett tal‑FE I 
eżaminati, 5 ma ġewx suġġetti għal 
evalwazzjoni ta’ nofs it‑terminu, 
minkejja li dawn bdew fl ‑2008 
u kienu fadlilhom madwar sena biex 
jiġu kkompletati fi żmien l‑awditu35. 
Proġett wieħed tal‑FE II36 dam għaddej 
għal bejn wieħed u ieħor tliet snin 
u kien ippjanat li jintemm fi żmien in ‑
qas minn sena, iżda dan ukoll ma kienx 
ġie suġġett għal evalwazzjoni ta’ nofs 
it‑terminu (ara l‑ Anness V ).
Għal xi proġetti li 
esperjenzaw diffikultajiet 
serji fl‑implimentazzjoni, 
il‑Kummissjoni ma ħaditx 
miżuri xierqa u f’waqthom
26 
Id‑dgħufijiet fir‑rappurtar dwar 
il‑proġetti ġew enfasizzati fir‑rapport 
ta’ Frar 2012 dwar l‑evalwazzjoni ta’ 
nofs it‑terminu tal‑ewwel sejħa għal 
proposti organizzata mid‑DĠ DEVCO37. 
Il‑Kummissjoni ma tatx segwitu għal 
din is‑sejba, billi tistipula l‑azzjoni ‑
jiet ta’ rimedju ppjanati, l‑iskeda 
ta’ żmien tagħhom u l‑allokazzjoni 
tar‑responsabbiltajiet38.34 Rapporti ta’ żjarat fuq il‑post 
mill‑maniġer tal‑programm 
fid‑delegazzjoni tal‑UE, 
rapporti ta’ monitoraġġ 
orjentat lejn ir‑riżultati 
u valutazzjonijiet esterni.
35 L‑evalwazzjoni ta’ nofs 
it‑terminu tal‑proġett 6 
(Bioenergelec) twettqet 
f’Marzu 2013, jiġifieri ħames 
snin wara li l‑proġett kien 
beda għal perjodu ta’ 
implimentazzjoni inizjali ta’ 
tliet snin.
36 Il‑proġett 16 (Wood and 
charcoal).
37 Evalwazzjoni ta’ nofs 
it‑terminu tal‑ewwel sejħa 
għal proposta tal‑Faċilità 
għall‑Enerġija taħt id ‑9 FEŻ.
38 Din il‑kwistjoni mhijiex unika 
għal din l‑evalwazzjoni. Kif 
jissemma fir‑Rapport Speċjali 
Nru 18/2014 Sistemi ta’ 
evalwazzjoni u ta’ monitoraġġ 
orjentat lejn ir‑riżultati, 
tal‑EuropeAid, hemm 
dgħufijiet fis‑segwitu 
għas‑sejbiet tal‑evalwazzjoni 
(il‑paragrafi 56 sa 60).
17 Osservazzjonijiet
27 
Taħt il‑kuntratti, jekk is‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni jonqsu milli 
jikkonformaw mal‑obbligi ta’ rappur ‑
tar tagħhom, id‑DĠ DEVCO għandu 
s‑setgħa li fi kwalunkwe ħin jitlob 
informazzjoni addizzjonali li trid tiġi 
pprovduta fi żmien xahar, kif ukoll li 
jtemm il‑kuntratt u jirkupra l‑ammonti 
li jkunu diġà tħallsu u ma jkunux ġew 
issostanzjati. Id‑DĠ DEVCO ma għamilx 
użu xieraq minn dawn is‑setgħat.
28 
Fit‑tliet delegazzjonijiet tal‑UE 
eżaminati, ftit li xejn kien hemm evi ‑
denza ta’ żjarat regolari lil proġetti fuq 
il‑post mill‑maniġers tal‑programmi, 
anke fejn id‑delegazzjonijiet tal‑UE 
kienu konxji mid‑diffikultajiet serji 
ffaċċjati, kif kien il‑każ għaż‑żewġ 
proġetti tal‑FE I li ma kinux qed 
jirnexxu39. Ir‑raġunijiet li ngħataw 
kienu l‑limitazzjonijiet tar‑riżorsi 
u l‑fatt li l‑proġetti tal‑FE rċevew 
inqas prijorità minn programmi taħt 
l‑istrateġiji għal kooperazzjoni tal‑FEŻ 
ma’ pajjiżi sħab40.
29 
Għal proġetti li rarament jinżaru 
mill‑persunal tad‑delegazzjonijiet jew 
li jiffaċċjaw diffikultajiet, il‑maniġers 
tal‑programmi fid‑delegazzjonijiet 
tal‑UE jistgħu jitolbu li tiġi ppjanata 
żjara ta’ monitoraġġ orjentat lejn 
ir‑riżultati (MOR) mid‑DĠ DEVCO. 
Mis‑ 16‑il proġett eżaminati, 10 ġew 
suġġetti għal mill‑inqas MOR wieħed41 
(ara l‑ Anness V ). Madankollu, ma sarx 
biżżejjed użu minn din il‑possibbiltà 
għal proġetti li kienu qed jesperjen ‑
zaw diffikultajiet fl‑implimentazzjoni li 
kienu serji u magħrufa sew:
(a) il‑proġett 5 (Up‑scaling), li beda 
f’Jannar 2008, ġie suġġett biss 
għal MOR wieħed f’Ġunju 2013. 
Ir‑rapport enfasizza s‑sitwazzjoni 
kaotika iżda kien tard wisq biex 
tittieħed azzjoni ta’ rimedju;(b) il‑proġett 6 (Bioenergelec), li beda 
f’April 2008, qatt ma ġie suġġett 
għal MOR minkejja dewmien 
estensiv fl‑implimentazzjoni42 
u r‑riżultati inferjuri miksuba.
30 
Jekk il‑Kummissjoni temmen li l‑kun ‑
tratt ma jkunx għadu jista’ jiġi eżegwit 
b’mod effettiv jew xieraq, hija tista’ 
tfittex li tasal għal qbil dwar soluzzjoni 
mas‑sieħeb inkarigat mill‑implimen ‑
tazzjoni, u tista’ ttemm il‑kuntratt jekk 
ma tkunx tista’ tinstab tali soluzzjoni. 
Il‑Kummissjoni ma ħaditx din it‑tip ta’ 
azzjoni meta, f’madwar nofs l ‑2010, 
kien ċar li ż‑żewġ proġetti msemmija 
fil‑paragrafu 29 ma kinux għadhom 
jistgħu jiġu implimentati kif ippjanat:
(a) għall‑proġett 5 (Up‑scaling), 
waħda mill‑possibbiltajiet setgħet 
kienet li jitnaqqas b’mod sinifikanti 
l‑ambitu ġeografiku u l‑għadd ta’ 
villaġġi li kellhom jiġu mgħammra, 
u li terġa’ titqies mill‑ġdid il‑kon ‑
tinwazzjoni tal‑iskema ta’ kulti ‑
vazzjoni tal‑jatropha43;
(b) għall‑proġett 6 (Bioenergelec), 
il‑pjan tal‑proġett seta’ ġie vvalu ‑
tat mill‑ġdid fid‑dawl tar‑riżultati 
inferjuri ta’ proġett preċedenti 
simili li ġie implimentat ukoll 
f’Madagascar mill‑istess sieħeb44.39 Għall‑proġetti 5 (Up‑scaling) 
u 6 (Bioenergelec), il‑perjodi 
ta’ implimentazzjoni ġew 
estiżi għal 78 u 81 xahar 
rispettivament (ara 
l‑Anness V ). Għall‑proġett 6 
(Bioenergelec), ebda żjara fuq 
il‑post ma setgħet tiġi 
dokumentata biex il‑Qorti 
tanalizzaha.
40 In‑nuqqas ta’ biżżejjed żjarat lil 
proġetti fuq il‑post mhuwiex 
uniku għal proġetti tal‑FE. Kif 
indikat fir‑Rapport Annwali 
tal‑Attività 2014 tiegħu, id‑DĠ 
DEVCO ma laħaqx l‑objettiv 
tiegħu li jżur mill‑inqas 80 % 
tal‑proġetti u l‑kuntratti li 
kienu għadhom għaddejjin 
(p. 112, u l‑Anness 10, 
pp. 297 ‑299). Għall ‑2014, 
ir‑riżultati kumplessivi kienu 
f’livell ta’ 69 %, taħt ir‑rata ta’ 
72 % għall ‑2013. Ir‑restrizzjoni 
tal‑persunal hija waħda 
mir‑raġunijiet imsemmija.
41 Tliet proġetti ġew suġġetti 
għal żewġ MOR.
42 Inizjalment ippjanat għal 36 
xahar, il‑perjodu ta’ 
implimentazzjoni ġie estiż 
għal 81 xahar.
43 Il‑jatropha hija pjanta li 
ż‑żrieragħ tagħha li fihom 
iż‑żejt jiġu pproċessati 
f’bijodiżil.
44 Dan il‑proġett li beda sentejn 
qabel ma kienx qed irendi 
riżultati sodisfaċenti, 
notevolment minħabba 
l‑makkinarju mhux affidabbli, 
identiku għal dak użat 
fil‑proġett 6 Bioenergelec.
18 Osservazzjonijiet
31 
Il‑proġett 6 tal‑FE II (Wood and char ‑
coal) qed jiġi implimentat f’bosta 
pajjiżi minn kumpanija privata tal‑fore ‑
strija. Huwa beda f’Marzu 2012 u, inqas 
minn sena mid‑data ta’ kkompletar 
ippjanata tiegħu (Lulju 2015), il‑kompo ‑
nent innovattiv tal‑faħam tal‑kannol45 
kien għadu ma għamilx progress 
u probabbilment ma kienx se jim ‑
materjalizza. Id‑delegazzjonijiet tal‑UE 
fil‑pajjiżi kkonċernati ma kinux fittxu li 
jidentifikaw ir‑raġunijiet għall‑falliment 
tal‑proġett, u lanqas ma kienu ħadu 
azzjoni b’rispons. Billi il‑faħam tal‑kan ‑
nol kien il‑komponent innovattiv li 
ġġustifika l‑eliġibbiltà tal‑proġett taħt 
l‑FE, il‑fatt li dan l‑element ma twassalx 
ifisser li huwa possibbli li l‑Kummissjoni 
tkun tista’ tirkupra parti mill‑finanzja ‑
ment tagħha.
Il‑biċċa l‑kbira 
mill‑proġetti eżaminati 
rnexxew u kellhom 
prospetti tajbin 
għas‑sostenibbiltà
32 
Aħna eżaminajna jekk ir‑riżultati intenz ‑
jonati tal‑proġetti twasslux kif ippjanat 
u jekk dawn ir‑riżultati kinux sostenibbli.Kwart mill‑proġetti 
eżaminati ma wasslux 
il‑biċċa l‑kbira mir‑riżultati 
mistennija
33 
Il‑perjodi ta’ implimentazzjoni in ‑
dikati fil‑proposti għal proġetti, 
u sussegwentement stipulati fil‑kun ‑
tratti tal‑għotjiet, ġeneralment stmaw 
b’mod insuffiċjenti ż‑żmien meħtieġ 
għall‑implimentazzjoni tal‑proġetti46. 
Mill ‑11‑il proġett tal‑FE I eżaminati, 
9 kellhom jiġu estiżi u 2 minnhom 
kienu jeħtieġu aktar mid‑doppju 
taż‑żmien ippjanat inizjalment (ara 
l‑Anness IV ).
34 
Mis‑16‑il proġett eżaminat, 12 irnexxew: 
5 kienu qabżu jew probabbilment 
kienu se jaqbżu l‑miri inizjali tagħhom, 
2 kienu ssodisfaw jew probabbilment 
kienu se jissodisfaw il‑miri tagħhom, u 5 
probabbilment ma kinux se jilħqu l‑miri 
tagħhom iżda r‑riżultati kienu xorta 
waħda raġonevoli47 (ara l‑ Anness IV  
u l‑ Anness VI , il‑kolonna “Riżultati”, 
il‑proġetti li ngħataw punteġġ ta’ A jew 
B). Il‑ Kaxxa 4  tipprovdi żewġ eżempji 
ta’ proġetti li rnexxew.
Eżempji ta’ proġetti li rnexxew
Il‑proġett  4 (Bijogass)  – Dan il‑proġett implimentat fil‑Kenja kellu l‑għan li jirkupra gass metanu minn 
diġesturi ta’ demel likwidu f’azjendi agrikoli żgħar b’minn 3 sa 10 baqar tal‑ħalib. Il‑bijogass jintuża bħala 
fjuwil tat‑tisjir għall‑unitajiet domestiċi tas‑sidien tal‑azjendi agrikoli. Huwa jikkontribwixxi għall‑iffrankar 
ta’ ħatab jew ta’ faħam tal‑kannol, inaqqas ħafna t‑tniġġis ġewwa l‑bini u jtejjeb il‑kwalitajiet fertilizzanti 
tad‑demel likwidu. Mikroistituzzjonijiet u promoturi pubbliċi kienu involtui biex tiġi żgurata r‑replikazzjoni 
tal‑proġett. Il‑proġett irnexxielu jinstalla 765 diġestur f’5 provinċji Kenjani (meta mqabbel ma’ mira ta’ 460).
Il‑proġett 14 (Small‑scale solar)  – L‑għan ta’ dan il‑proġett kien li jippermetti lil madwar 18 000 persuna (jew 
4 000 familja) jaċċessaw enerġija solari sostenibbli fuq skala żgħira f’żewġ distretti rurali fil‑Mozambique. Fanali 
ċċarġjati permezz ta’ enerġija solari huma sostitut għall‑ħruq ta’ injam jew ta’ kerosin għad‑dawl. Dawn il‑fanali 
qed isiru disponibbli bi ħlas ta’ tariffa modesta ta’ kuljum minn negozji ta’ skala żgħira (stazzjonijiet ta’ ċċarġjar) 
operati minn imprendituri lokali li rċevew taħriġ speċjali mill‑proġett. Ġew installati 41 stazzjon ta’ ċċarġjar 
mifruxa f’25 villaġġ u 14 760 persuna (jew 82 % tal‑mira) qed jiġu pprovduti b’dawl ekonomiku li juża enerġija 
nadifa. Nofs dawn l‑imprendituri huma nisa. Stazzjonijiet solari ta’ ċċarġjar jintużaw ukoll għall‑iċċarġjar ta’ 
telefowns ċellulari u apparat domestiku żgħir ieħor, bħal radjijiet jew magni għal qtugħ ix‑xagħar.Kaxxa 445 L‑użu ta’ fran industrijali 
minflok produzzjoni artiġjanali 
li trendi ftit.
46 Pereżempju studji ta’ 
fattibbiltà, talba għal permess 
tal‑kostruzzjoni u proċessi ta’ 
akkwist (ara wkoll 
il‑paragrafu 19).
47 Ir‑riżultati huma ogħla minn 
75 % tal‑valuri mmirati, jew ġie 
nnutat progress ta’ 
inkoraġġiment wara li 
l‑implimentazzjoni tal‑proġett 
ġiet ikkompletata 
(pereżempju l‑għadd ta’ 
unitajiet domestiċi konnessi 
żdied progressivament).
19 Osservazzjonijiet
35 
Il‑proġetti ta’ elettrifikazzjoni ru ‑
rali li jinkludu l‑forniment ta’ servizzi 
tal‑enerġija lil unitajiet domestiċi 
u binjiet pubbliċi lokali (permezz 
tal‑konnessjoni ma’ grilja żgħira 
fil‑villaġġi jew bl‑użu ta’ unitajiet solari 
awtonomi għal abitazzjonijiet imxerr ‑
da) kellhom effett pożittiv ħafna billi 
tejbu l‑ħajja ta’ kuljum ta’ komunitajiet 
rurali, anke jekk l‑attivitajiet ekonomiċi 
l‑ġodda mistennija damu biex jinbtu. 
Pereżempju, il‑faċilitajiet u l‑kumdità 
addizzjonali inkoraġġew lil persunal 
kwalifikat ta’ qofol bħal għalliema, tob ‑
ba u mħallfin biex jaċċettaw li jaħdmu 
f’postjiet remoti. Dan għandu effetti ta’ 
kaskata, bħat‑titjib fid‑disponibbiltà ta’ 
servizzi pubbliċi u l‑ħolqien ta’ impjieg 
anċillari, li jikkontribwixxu b’mod es ‑
senzjali għat‑tnaqqis tal‑faqar48.48 Pereżempju l‑proġetti 2 (Best 
Ray), 3 (Majaua), 7 (rHYviere), 
10 (Rural electrification) 
u 12 (Green energy).Stampi 3 – 4
Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.
Estensjoni tal‑grilja, notevolment għall‑klinika 
Kamilambo,“Rural electrification infrastructure and 
small‑scale projects” (id‑distrett ta’ Mumbwa, iż‑Żambja)Transformer b’vultaġġ baxx qed jiġi konness mal‑grilja 
ta’ distribuzzjoni fil‑villaġġ ta’ Sahasinaka, il‑proġett 
rHYviere (il‑provinċja ta’ Fianarantsoa, Madagascar)
20 Osservazzjonijiet
36 
Madankollu, erba’ proġetti ma rnexxil ‑
homx jilħqu l‑biċċa l‑kbira mill‑objetti ‑
vi mistennija tagħhom, prinċipalment 
minħabba dgħufijiet fit‑tfassil kif 
ukoll minħabba monitoraġġ inade ‑
gwat mill‑Kummissjoni matul l‑impli ‑
mentazzjoni tagħhom (ara l‑ Anness 
VI, il‑kolonna “Riżultati”, proġetti li 
ngħataw punteġġ ta’ D):
(a) Wara ħames snin ta’ implimen ‑
tazzjoni, il‑proġett 5 (Up‑scaling) 
irnexxielu jipprovdi aċċess għal 
servizzi moderni tal‑enerġija49 lil 
11 biss mill ‑120 villaġġ ippjanati. 
Xi tagħmir mixtri baqa’ ma ntużax 
u kien qed isir skadut.
(b) Il‑proġett 6 (Bioenergelec) kien 
intenzjonat li juża l‑bijomassa biex 
jiġġenera l‑elettriku billi jaħraq, 
prinċipalment, injam f’kaldarun 
konness ma’ magna taħdem bl‑is ‑
tim, li min‑naħa tagħha tħaddem 
ġeneratur. Ħafna mir‑riskji sin ‑
ifikanti li kienu ġew identifi ‑
kati fil‑fażi tal‑għażla tal‑proġetti 
mmaterjalizzaw50. Madankollu, 
il‑qerda tal‑foresta minn ċiklun 
f’wieħed mill‑ħames siti magħżula 
kien riskju maġġuri li mmaterjal ‑
izza u li ma kienx ġie identifikat. 
Sitt snin wara l‑bidu tal‑proġett, in ‑
stallazzjoni waħda biss kienet ġiet 
ikkompletata u kienet qed taħdem 
biss b’mod sporadiku51. L‑ippjanar 
tal‑installazzjoni ta’ ħames uni ‑
tajiet qabel kwalunkwe feedback 
konvinċenti minn proġett pilota 
kien prematur ħafna52.
(c) Il‑proġett 13 (Nice Roll‑out) 
kellu l‑għan li jestendi ċentru 
għall‑internet li jaħdem bl‑enerġija 
solari, u li diġà kien qed jopera 
fil‑Gambja, għal aktar minn 50 
post fiż‑Żambja u fit‑Tanzanija. 
Il‑proġett kellu jintemm minħabba 
l‑likwidazzjoni tas‑sieħeb inka ‑
rigat mill‑implimentazzjoni 
fl‑2013. Il‑mudell kummerċjali li 
kien jinvolvi s‑settur privat tqies 
bħala riskju prominenti fl‑istadju 
tal‑evalwazzjoni tal‑proposta.(d) Il‑proġett 16 (Wood and charcoal), 
kellu l‑għan li ssir produzzjoni 
sostenibbli ta’ injam u ta’ faħam 
tal‑kannol f’żoni rurali. Is‑sieħeb 
inkarigat mill‑implimentazzjoni 
kien wera aktar interess fl‑in ‑
dustrija profittabbli tal‑injam 
milli fil‑komponent innovat ‑
tiv tal‑faħam tal‑kannol, li kien 
ir‑raġuni għaliex il‑proġett kien 
eliġibbli għal finanzjament taħt 
il‑FE.
Kważi l‑proġetti kollha li 
rnexxew u li ġew eżaminati 
kellhom prospetti tajbin 
għas‑sostenibbiltà
37 
Għal wieħed mit ‑12‑il proġett 
eżaminat li rnexxew, is‑sostenibbiltà 
kienet kwistjoni ta’ tħassib minħabba 
l‑kumplessità teknika involuta flim ‑
kien man‑nuqqas ta’ kapaċità lokali. 
Kien hemm riskju ta’ falliment tekniku 
fit‑terminu qasir sa dak medju53. Il‑11‑il 
proġett l‑ieħor probabbilment kienu 
se jkunu sostenibbli jekk il‑miżuri 
meħtieġa previsti kellhom jiġu impli ‑
mentati skont il‑pjan u l‑kuntest54 ma 
jiddeterjorax wisq (ara l‑ Anness VI , 
il‑kolonna “Sostenibbiltà”, il‑proġetti li 
ngħataw punteġġ ta’ B).49 Pereżempju akkwist li ħa 
ż‑żmien, limitazzjonijiet 
loġistiċi, mobilizzazzjoni 
tad‑domanda minħabba 
kompetizzjoni ma’ teknoloġiji 
oħra u kultivazzjoni ineffettiva 
tal‑jatropha. Il‑proġett huwa 
affettwat ulterjurment minn 
tilwim legali bejn is‑sieħeb 
u fornitur li ma ssodisfax 
l‑impenn tiegħu filwaqt li 
bblokka l‑fondi.
50 Il‑proġett ġie ppenalizzat ukoll 
minħabba sitwazzjoni 
kontenzjuża bejn il‑fornitur 
tat‑tagħmir u l‑aġenzija 
nazzjonali 
għall‑elettrifikazzjoni rurali (li 
hija wkoll sieħeb fil‑proġett).
51 Il‑makkinarju ta’ oriġini 
Brażiljana huwa prototip li 
għadu dipendenti ħafna fuq 
il‑manifattur tiegħu.
52 Sitt unitajiet kienu ppjanati 
fil‑proposta, ħamsa biss 
inżammu fil‑kuntratt 
tal‑għotja.
53 Il‑proġett 9 (Resouth) ingħata 
punteġġ ta’ C minħabba 
l‑kumplessità tal‑komponent 
tiegħu ta’ turbina eolika 
u s‑sitwazzjoni remota 
estrema tiegħu.
54 Fatturi eżoġeni li jistgħu 
jaffettwaw il‑proġetti 
direttament jew 
indirettament, 
bħall‑kundizzjonijiet 
soċjoekonomiċi, is‑sitwazzjoni 
tas‑sigurtà, bidla kbira 
fil‑politika tas‑settur jew 
degradazzjonijiet ambjentali.
21 Osservazzjonijiet
38 
Għall‑proġetti li jinvolvu unità ta’ 
produzzjoni tal‑elettriku u dis ‑
tribuzzjoni tal‑grilja deċentralizzati55, 
is‑sostenibbiltà teħtieġ ġestjoni 
xierqa tal‑operazzjonijiet (produzzjoni 
u bejgħ tal‑elettriku) u manutenz ‑
joni teknika regolari56. Fil‑proġetti 
kollha ġie pprovdut taħriġ biex itejjeb 
il‑kapaċitajiet maniġerjali u tekniċi 
ta’ operaturi futuri. Madankollu, 
minħabba l‑kapaċitajiet lokali, għad 
hemm ħtieġa għal taħriġ perjodiku 
wara l‑ikkompletar tal‑proġett biex tiġi 
żgurata ġestjoni ottima tal‑unitajiet ta’ 
produzzjoni57.55 Il‑proġetti 1 (Mwenga), 
3 (Majaua), 7 (rHyviere), 
8 (Sahambano), 9 (Resouth), 
10 (Rural electrification) 
u 15 (Boreale).
56 F’xi każijiet se tkun meħtieġa 
attenzjoni partikolari, 
pereżempju fir‑rigward ta’ xi 
nuqqasijiet fil‑kwalità 
tal‑infrastruttura mibnija 
u t‑tagħmir installat.
57 Minn żmien għall‑ieħor, 
is‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni li ilhom 
stabbiliti ipprovdew appoġġ 
bi spejjeż tagħhom wara li 
ntemm il‑kuntratt tagħhom, 
pereżempju fil‑proġett 9 
(Resouth).Stampi 5 – 6
Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.
Unità solari fotovoltajka fuq saqaf ta’ skola bil‑karta ta’ istruzzjonijiet tagħha, il‑proġett “Increase access to 
Electricity services” (id‑distrett ta’ Kalomo, ż‑Żambja)
22 Osservazzjonijiet
39 
Xi proġetti qajmu wkoll sensibilizzazz ‑
joni dwar kwistjonijiet ambjentali (ara 
l‑eżempju fil‑ Kaxxa 5 ) u pprovdew 
taħriġ dwar kif jinbdew mikrointrapriżi, 
li sar possibbli bil‑wasla tal‑elettriku.
40 
Unitajiet ta’ produzzjoni li jwasslu 
l‑elettriku lil konsumatur waħdieni 
(jiġifieri konnessjoni mal‑grilja ta’ 
distribuzzjoni prinċipali normalment 
operata minn korp parapubbliku) 
jistgħu jiffaċċjaw inadempjenzi fil‑ħlas, 
li jistgħu jipperikolaw is‑sostenibbiltà 
tal‑proġett58. Dan ir‑riskju huwa 
magħruf sew, u r‑riformi fil‑politiki 
nazzjonali tal‑enerġija għandhom 
l‑għan li jinfurzaw, progressivament, 
prattiki aħjar u li jtejbu l‑pożizzjoni 
tal‑operaturi tal‑grilja nazzjonali 
u jagħmluhom aktar kapaċi li jħallsu 
lill‑fornituri tagħhom59.
Il‑preservazzjoni tar‑riżorsa primarja tal‑enerġija hija ta’ qofol għas‑sostenibbiltà
Il‑proġett  7 (rHyviere)  ‑ L‑objettiv tal‑proġett kien li jinbnew unitajiet żgħar għall‑produzzjoni tal‑enerġija 
idroelettrika f’reġjun f’Madagascar li fih ħafna għoljiet. Is‑sostenibbiltà ta’ xmajjar żgħar tal‑ilma f’altitudni 
għolja teħtieġ ġestjoni tajba tal‑flora naturali u tal‑agrikoltura fil‑baċir tal‑iskular biex l‑ilma tax‑xita jkun jista’ 
jinfiltra kontinwament is‑saff ta’ taħt wiċċ il‑ħamrija. Fil‑proġett ġew inklużi komponenti essenzjali ta’ taħriġ 
u ta’ sensitizzazzjoni u skema ambjentali utli bil‑parteċipazzjoni tal‑awtoritajiet biex tiġi ppreservata r‑riżorsa 
primarja tal‑enerġija (ix‑xmajjar żgħar tal‑ilma). Din l‑iskema tinkludi sussidji għal bdiewa li jgħixu fil‑baċir 
tal‑iskular biex jippreservaw il‑flora billi jadattaw il‑metodi tal‑biedja tagħhom, notevolment biex jiġi evitat 
li ssir aktar deforestazzjoni kaġun ta’ qtugħ u ħruq (slash‑and‑burn) u ta’ qtugħ tas‑siġar għall‑produzzjoni 
tal‑faħam tal‑kannol. Ir‑riżorsi finanzjarji fuq terminu twil meħtieġa għas‑sussidji għall‑bdiewa lokali saru dis ‑
ponibbli permezz ta’ imposta speċjali (2.5 %) fuq l‑enerġija idroelettrika prodotta u mibjugħa lill‑belt fil‑wied.Kaxxa 558 Il‑proġetti 7 (rHYviere, sit 
wieħed minn 3) 
u 8 (Sahambano).
59 Pereżempju fit‑Tanzanija 
u f’Madagascar, il‑Bank Dinji 
jappoġġa programmi kbar 
għar‑riforma tas‑settur 
tal‑enerġija.
23
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
41 
Aħna nikkonkludu li, fil‑biċċa l‑kbira, 
il‑Kummissjoni kellha suċċess iżda 
setgħet għamlet użu aħjar tal‑FE biex 
iżżid l‑aċċess għal enerġija rinnovabbli 
għall‑foqra fl‑Afrika tal‑Lvant.
42 
Il‑Kummissjoni allokat appoġġ taħt 
il‑FE għal enerġija rinnovabbli lil 
proġetti li kienu pprijoritizzati tajjeb. 
Ġew applikati kriterji tal‑għażla xierqa 
fis‑sejħiet għal proposti biex tiġi 
żgurata l‑konsistenza mal‑prijoritajiet 
stabbiliti fil‑FE. Madankollu, kwart 
mill‑proġetti eżaminati ngħataw 
għotja minkejja li ġew identifi ‑
kati dgħufijiet serji fit‑tfassil matul 
il‑proċess ta’ għażla. L‑inkonsistenza 
bejn il‑punteġġi mogħtija lil dawn 
il‑proġetti u l‑kummenti analitiċi 
mill‑assessuri jindikaw rigorożità 
insuffiċjenti fil‑proċess ta’ għażla (ara 
l‑paragrafi 12 sa 19).
Rakkomandazzjoni 1  
Għażla aktar rigoruża 
tal‑proġetti
Meta tkun qed tagħmel użu minn 
sejħiet għal proposti, matul il‑proċess 
tal‑għażla, il‑Kummissjoni għandha 
ssaħħaħ il‑valutazzjoni:
(i) tar‑riskji relatati mat‑tfassil tal‑azz ‑
jonijiet u tal‑miżuri ta’ mitigazzjoni 
previsti;
(ii) tal‑kapaċità tas‑sieħeb fir‑rigward 
tal‑pjanijiet ta’ implimentazzjoni 
tal‑proġetti.43 
Il‑Kummissjoni ma mmonitorjatx 
il‑proġetti kollha b’mod xieraq. 
Ir‑rappurtar tas‑sħab inkarigati mill‑im ‑
plimentazzjoni ma kienx ta’ kwalità 
uniformi u l‑appoġġ li ngħata mill‑kon ‑
sulent li tqabbad mid‑DĠ DEVCO biex 
itejjeb ir‑rappurtar kellu effett pożittiv 
iżda limitat. Għal xi proġetti li esper ‑
jenzaw diffikultajiet serji fl‑implimen ‑
tazzjoni, il‑Kummissjoni ma ħaditx 
miżuri xierqa u f’waqthom:
(a) ma ppruvatx tinforza l‑konformità 
mal‑obbligi ta’ rapportar stipulati 
fil‑kuntratti tal‑għotjiet;
(b) ma għamlitx biżżejjed użu minn 
żjarat lil proġetti fuq il‑post, 
mill‑maniġers tal‑programmi 
fid‑delegazzjonijiet tal‑UE, u minn 
analiżijiet ta’ MOR biex tikkomple ‑
menta l‑informazzjoni pprovduta 
mis‑sħab inkarigati mill‑implimen ‑
tazzjoni, b’mod partikolari fejn 
kien magħruf li l‑proġetti kien 
ffaċċjaw diffikultajiet serji;
(c) minkejja li kienet konxja li probab ‑
bilment xi wħud mill‑proġetti 
eżaminati ma kinux se jiġu impli ‑
mentati kif ippjanat, il‑Kummissjo ‑
ni ma fittxitx li tasal għal qbil dwar 
soluzzjoni mas‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni jew li ttemm 
il‑proġetti (ara l‑paragrafi 20 sa 31).
24 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 2  
Tisħiħ tal‑monitoraġġ 
tal‑proġetti
Il‑Kummissjoni għandha:
(i) timmonitorja mill‑qrib il‑kon ‑
formità mad‑dispożizzjonijiet 
tal‑kuntratti tal‑għotjiet fir‑rigward 
tal‑puntwalità u l‑kwalità tar‑rap ‑
porti u l‑evalwazzjonijiet finanzjarji 
u narrattivi;
(ii) meta ma jkunx hemm konformità 
ma’ dawn id‑dispożizzjonijiet, tis ‑
sospendi kwalunkwe żborżament 
ulterjuri ta’ għotjiet u titlob 
lis‑sħab inkarigati mill‑implimen ‑
tazzjoni biex jipprovdu l‑in ‑
formazzjoni meħtieġa;
(iii) iżżid iż‑żjarat fuq il‑post 
mill‑maniġers tal‑programmi 
u l‑MOR għal proġetti sensittivi, 
bl‑użu ta’ approċċ ibbażat fuq 
ir‑riskju;
(iv) meta ma jkunx probabbli li 
l‑proġetti jkunu se jiġu implimen ‑
tati kif ippjanat, tfittex li tasal għal 
qbil dwar soluzzjoni mas‑sieħeb 
inkarigat mill‑implimentazzjoni;
(v) meta ma tkunx tista’ tinstab 
soluzzjoni, tadotta strateġija 
ta’ ħruġ razzjonali biex ittemm 
il‑kuntratt.44 
Il‑biċċa l‑kbira mill‑proġetti eżaminati 
rnexxew u probabbilment se jkunu 
sostenibbli jekk il‑miżuri meħtieġa pre ‑
visti jiġu implimentati u l‑kuntest ma 
jiddeterjorax wisq. Filwaqt li attivitajiet 
ekonomiċi ġodda damu biex jinbtu 
f’żoni rurali wara li wasal l‑elettriku, 
il‑kwalità tal‑ħajja tan‑nies kienet qed 
titjieb b’mod sinifikanti, b’mod partiko ‑
lari permezz tal‑aċċess għal servizzi 
pubbliċi aħjar. Kwart mill‑proġetti 
eżaminati ma rnexxilhomx iwasslu 
l‑maġġoranza tar‑riżultati mistennija 
tagħhom, prinċipalment minħabba 
dgħufijiet fit‑tfassil li ma ġewx indiriz ‑
zati kif ukoll minħabba monitoraġġ 
inadegwat mill‑Kummissjoni (ara 
l‑paragrafi 32 sa 40).
Rakkomandazzjoni 3  
Żieda fil‑prospetti 
għas‑sostenibbiltà 
tal‑proġetti
Mal‑ikkompletar ta’ proġetti kump ‑
lessi, b’mod partikolari dawk li jinvolvu 
investimenti f’infrastrutturi, il‑Kummis ‑
sjoni għandha:
(i) teħtieġ li s‑sħab inkarigati 
mill‑implimentazzjoni jipprovdu, 
fir‑rapport finali tagħhom, val ‑
utazzjoni tal‑ħtieġa potenzjali 
għal assistenza teknika kontinwata 
għall‑operaturi,
(ii) tqis il‑possibbiltà li tipprovdi 
finanzjament għal dan l‑iskop, 
pereżempju permezz ta’ emenda 
għall‑kuntratt tal‑għotja.
25 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla III, immexxija mis‑Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tas‑6 ta’ Ottubru 2015.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

26
 Annessi
Proġetti eżaminati
Nru 
tal‑Proġett 
u l‑isem 
qasirNru fil‑CRISNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Nru 
tal‑Propos ‑
taPunteġġi 
tal‑valutazzjoni 
tal‑proposta3 
(f’%)Titolu tal‑azzjoni PajjiżBaġit 
(miljun 
EUR)Kon ‑
tribuzzjo ‑
ni mill‑UE 
(miljun 
EUR)Perċentwal 
tal‑Kon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE  
/BaġitDeskrizzjoni qasiraMiżjur  
(jew 
eżaminat 
fil‑pajjiż 
biss)Siti miżjura
1 
Mwenga2007/195-963 FE I 78EE: 81,5  
DUE: 86 Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 7. 81 3.60 4 6.1  %Installazzjoni ta’ impjant idroelettriku żgħir biex jipprovdi 
elettriku affidabbli lil Kumpanija tat -te u lil 14-il villaġġivaProġett f’Mufindi (reġjun ta’ Iringa);  
Laqgħat mal -awtoritajiet lokali f’Mafinga
2 
Best Ray2007/195-964 FE I 132EE: 57  
DUE: 77  
it-tielet E: 72BEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas)It-Tanzanija 1.50 1.13 75.3  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fi 8050 unità 
domestika (u faċilitajiet pubbliċi) li jappartjenu għal 9 
villaġġi. F’xi postijiet intużaw enerġija idroelettrika mikro 
bi grilja żgħira u bijogassivaCERC u kooperattiva Mpambano 
f’Oldonyosambu;  
Ċentru għat -Taħriġ fi Mkuru;  
Proġett fl -Iskola Sekondarja ta’ Ngarenya -
nuki f’Olkung’wado;  
Kulleġġ Tekniku ta’ Arusha, f’Arusha.
3 
Majaua2007/195-977 FE I 46EE: 74  
DUE: 75,5Electrificaçao da comunidade de Majaua Il-Mozambique 2.49 1.87 75.1  %Riabilitazzjoni ta’ impjant żgħir tal -idroenerġija (attwal -
ment meqrud) u  stabbiliment ta’ netwerk tal -enerġija 
elettrika għall -konnessjoni ta’ 5000 unità domestikale M/A
4 
Biogas2007/195-982 FE I 244EE: 71,5  
DUE: 74 Up-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processorsIl-Kenja 1.97 1.22 61.9  %Użu ta’ teknoloġija tal -bijogass għal skopijiet ta’ tisjir 
f’żoni rurali għal 330 bidwi f’5 Provinċjile M/A
5 
Up-scaling2007/195-985 FE I 214EE: 71  
DUE: 83,5Up-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reductionIt-Tanzanija 3.05 2.29 75.0  %Installazzjoni ta’ Ċentri ta’ Servizzi tal -Enerġija bi Skop 
Multiplu li jitħaddmu b’magni diżil li jużaw il -bijokar -
buranti (żejt tal -jatropha) f’120 villaġġ f’6 reġjuniivaSit tal -proġett Matadi MFP - Mji Mwema, 
id-Distrett ta’ Siha - ir -reġjun ta’ Kilimand -
jaro;  
Sit għall -ħżin f’Moshi
6 
Bioenergelec2007/196-004 FE I 217EE: 65  
DUE: 74  
it-tielet E: 76,5Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 3.16 1.96 61.9  %Ġenerazzjoni tal -elettriku mill -bijomassa għal 6 villaġġi 
(f’4 reġjuni) u  karbonizzazzjoni mtejba(iva)Ma nżar ebda sit1 iżda l -partijiet interessati 
u s-sieħeb inkarigat mill -implimentazzjoni 
ġew intervistati
7 
rHYviere2007/196-005 FE I 144EE: 74  
DUE: 81Programme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnementMadagascar 2.30 1.73 75.1  %Kostruzzjoni ta’ 3 impjanti idroelettriċi fuq “xmara ta’ 
skol” + grilja żgħira għall -konnessjoni ta’ 8 villaġġi f’żoni 
rurali fil -lvant iva 2 siti minn 3: Sahasinaka u Tolongoina
8 
Sahambano2007/196-009 FE I 54EE: 69,5  
DUE: 68,5 Aménagement hydroélectrique du Site de Befa -
naova sur la rivière SahambanoMadagascar 3.31 2.48 74.9  %Kostruzzjoni ta’ impjant idroelettriku fuq “xmara ta’ skol” 
+ estensjoni tal -grilja b’20 km għall -konnessjoni ta’ belt 
waħda u 2 villaġġiiva Sit wieħed: Ihosy
9 
Resouth2007/196 - 014 FE I 128EE: 72  
DUE: 78,5Electrification rurale décentralisée par énergies re -
nouvelables dans le Sud de Madagascar (RESOUTH)Madagascar 1.16 0.87 75.0  %Elettrifikazzjoni ta’ żewġ villaġġi fir -reġjun tan -nofsinhar 
bl-użu ta’ żewġ turbini eoliċi u unitajiet solari fotovoltajċi(iva)Ma nżar ebda sit2 iżda l -partijiet interessati 
ġew intervistati
10 
Rural 
electrification2008/020-660 FE I 284EE: 68  
DUE: 78Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale 
ProjectsIż-Żambja 36.51 10.00 27.4  %Estensjoni tal -grilja u installazzjoni ta’ impjant idroe -
lettriku żgħir u ta’ 2 000 unità solari għal residenzi biex 
jipprovdu l -elettriku lil 20 000 unità domestika, 700 skola 
u ċentri tas -saħħaiva Sit wieħed minn 2: Mumbwa
11 
Increase 
access2008/195-971 FE I 200EE: 80  
DUE: 75Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 33.00 10.00 30.3  %Estensjoni tal -grilja biex jiġi ffaċilitat l -aċċess għal 
sorsi tal -enerġija rinnovabbli f’żoni rurali u periurbani 
fiż-Żambja (65 000 benefiċjarju)iva3 siti minn 24: Kabwe, is -substazzjon ta’ 
Kanyama u KalomoAnness  I
27 Annessi
Proġetti eżaminati
Nru 
tal‑Proġett 
u l‑isem 
qasirNru fil‑CRISNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Nru 
tal‑Propos ‑
taPunteġġi 
tal‑valutazzjoni 
tal‑proposta3 
(f’%)Titolu tal‑azzjoni PajjiżBaġit 
(miljun 
EUR)Kon ‑
tribuzzjo ‑
ni mill‑UE 
(miljun 
EUR)Perċentwal 
tal‑Kon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE  
/BaġitDeskrizzjoni qasiraMiżjur  
(jew 
eżaminat 
fil‑pajjiż 
biss)Siti miżjura
1 
Mwenga2007/195-963 FE I 78EE: 81,5  
DUE: 86 Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 7. 81 3.60 4 6.1  %Installazzjoni ta’ impjant idroelettriku żgħir biex jipprovdi 
elettriku affidabbli lil Kumpanija tat -te u lil 14-il villaġġivaProġett f’Mufindi (reġjun ta’ Iringa);  
Laqgħat mal -awtoritajiet lokali f’Mafinga
2 
Best Ray2007/195-964 FE I 132EE: 57  
DUE: 77  
it-tielet E: 72BEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas)It-Tanzanija 1.50 1.13 75.3  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fi 8050 unità 
domestika (u faċilitajiet pubbliċi) li jappartjenu għal 9 
villaġġi. F’xi postijiet intużaw enerġija idroelettrika mikro 
bi grilja żgħira u bijogassivaCERC u kooperattiva Mpambano 
f’Oldonyosambu;  
Ċentru għat -Taħriġ fi Mkuru;  
Proġett fl -Iskola Sekondarja ta’ Ngarenya -
nuki f’Olkung’wado;  
Kulleġġ Tekniku ta’ Arusha, f’Arusha.
3 
Majaua2007/195-977 FE I 46EE: 74  
DUE: 75,5Electrificaçao da comunidade de Majaua Il-Mozambique 2.49 1.87 75.1  %Riabilitazzjoni ta’ impjant żgħir tal -idroenerġija (attwal -
ment meqrud) u  stabbiliment ta’ netwerk tal -enerġija 
elettrika għall -konnessjoni ta’ 5000 unità domestikale M/A
4 
Biogas2007/195-982 FE I 244EE: 71,5  
DUE: 74 Up-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processorsIl-Kenja 1.97 1.22 61.9  %Użu ta’ teknoloġija tal -bijogass għal skopijiet ta’ tisjir 
f’żoni rurali għal 330 bidwi f’5 Provinċjile M/A
5 
Up-scaling2007/195-985 FE I 214EE: 71  
DUE: 83,5Up-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reductionIt-Tanzanija 3.05 2.29 75.0  %Installazzjoni ta’ Ċentri ta’ Servizzi tal -Enerġija bi Skop 
Multiplu li jitħaddmu b’magni diżil li jużaw il -bijokar -
buranti (żejt tal -jatropha) f’120 villaġġ f’6 reġjuniivaSit tal -proġett Matadi MFP - Mji Mwema, 
id-Distrett ta’ Siha - ir -reġjun ta’ Kilimand -
jaro;  
Sit għall -ħżin f’Moshi
6 
Bioenergelec2007/196-004 FE I 217EE: 65  
DUE: 74  
it-tielet E: 76,5Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 3.16 1.96 61.9  %Ġenerazzjoni tal -elettriku mill -bijomassa għal 6 villaġġi 
(f’4 reġjuni) u  karbonizzazzjoni mtejba(iva)Ma nżar ebda sit1 iżda l -partijiet interessati 
u s-sieħeb inkarigat mill -implimentazzjoni 
ġew intervistati
7 
rHYviere2007/196-005 FE I 144EE: 74  
DUE: 81Programme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnementMadagascar 2.30 1.73 75.1  %Kostruzzjoni ta’ 3 impjanti idroelettriċi fuq “xmara ta’ 
skol” + grilja żgħira għall -konnessjoni ta’ 8 villaġġi f’żoni 
rurali fil -lvant iva 2 siti minn 3: Sahasinaka u Tolongoina
8 
Sahambano2007/196-009 FE I 54EE: 69,5  
DUE: 68,5 Aménagement hydroélectrique du Site de Befa -
naova sur la rivière SahambanoMadagascar 3.31 2.48 74.9  %Kostruzzjoni ta’ impjant idroelettriku fuq “xmara ta’ skol” 
+ estensjoni tal -grilja b’20 km għall -konnessjoni ta’ belt 
waħda u 2 villaġġiiva Sit wieħed: Ihosy
9 
Resouth2007/196 - 014 FE I 128EE: 72  
DUE: 78,5Electrification rurale décentralisée par énergies re -
nouvelables dans le Sud de Madagascar (RESOUTH)Madagascar 1.16 0.87 75.0  %Elettrifikazzjoni ta’ żewġ villaġġi fir -reġjun tan -nofsinhar 
bl-użu ta’ żewġ turbini eoliċi u unitajiet solari fotovoltajċi(iva)Ma nżar ebda sit2 iżda l -partijiet interessati 
ġew intervistati
10 
Rural 
electrification2008/020-660 FE I 284EE: 68  
DUE: 78Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale 
ProjectsIż-Żambja 36.51 10.00 27.4  %Estensjoni tal -grilja u installazzjoni ta’ impjant idroe -
lettriku żgħir u ta’ 2 000 unità solari għal residenzi biex 
jipprovdu l -elettriku lil 20 000 unità domestika, 700 skola 
u ċentri tas -saħħaiva Sit wieħed minn 2: Mumbwa
11 
Increase 
access2008/195-971 FE I 200EE: 80  
DUE: 75Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 33.00 10.00 30.3  %Estensjoni tal -grilja biex jiġi ffaċilitat l -aċċess għal 
sorsi tal -enerġija rinnovabbli f’żoni rurali u periurbani 
fiż-Żambja (65 000 benefiċjarju)iva3 siti minn 24: Kabwe, is -substazzjon ta’ 
Kanyama u Kalomo
28 Annessi
Nru 
tal‑Proġett 
u l‑isem 
qasirNru fil‑CRISNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Nru 
tal‑Propos ‑
taPunteġġi 
tal‑valutazzjoni 
tal‑proposta3 
(f’%)Titolu tal‑azzjoni PajjiżBaġit 
(miljun 
EUR)Kon ‑
tribuzzjo ‑
ni mill‑UE 
(miljun 
EUR)Perċentwal 
tal‑Kon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE  
/BaġitDeskrizzjoni qasiraMiżjur  
(jew 
eżaminat 
fil‑pajjiż 
biss)Siti miżjura
12 
Green energy2011/231-578FE II -  
(Sejħa 1)60EE: 71  
DUE: 85Community Based Green Energy Project Il-Kenja 2.32 1.74 75.0  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fuq 56 skola 
u 32 ċentru tas -saħħa fil -Kenja rurali le M/A
13 
Nice Roll -out2011/231-937FE II -  
(Sejħa 1)183EE: 47  
DUE: 87  
it-tielet E: 82NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja8.44 2.50 29.6  %Żvilupp kummerċjali permezz ta’ faċilitajiet tal -ICT li 
jitħaddmu b’Unitajiet solari fotovoltajċi (Ċentri NICE 
konċessjonarji f’50 post rurali u periurbani fil -Gambja, 
it-Tanzanija u ż -Żambja)le M/A
14 
Small scale 
solar2011/232-092FE II -  
(Sejħa 1)620EE: 83  
DUE: 81Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, Cabo 
DelgadoIl-Mozambique 0.79 0.59 75.0  %4 000 unità domestika jingħataw il -possibbiltà li 
jkollhom aċċess għal enerġija solari fuq skala żgħira f’2 
distrettile M/A
15 
Boreale2011/280-322FE II -  
(Sejħa 1)534EE: 84  
DUE: 79Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (BOREALE)Madagascar 2.30 1.72 74.8  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fuq 10 skejjel 
u 8 ċentri tas -saħħa u 900 unità domestika fi 8 villaġġi 
fir-reġjun tan -nofsinhar(iva)Ma nżar ebda sit2 iżda l -partijiet interessati 
ġew intervistati
16 
Wood and 
charcoal2012/232-680FE II -  
(Sejħa 1)542EE: 59  
DUE: 87  
it-tielet E: 75Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural 
Mozambique, Malawi and TanzaniaIl-Mozambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)5.33 2.40 45.0  %Bijomassa sostenibbli u  effiċjenza fl -enerġija permezz 
tat-taħriġ ta’ 2 000 unità domestika dwar it -tħawwil 
tas-siġar u l -kostruzzjoni ta’ impjant għall -produzzjoni 
tal-faħam tal -kannoliva (it -Tan-
zanija)Uffiċċji tal -Pjantaġġuni u tar-Riżorsi Ekoloġiċi 
f’Sao Hill (ir -reġjun ta’ Iringa fit -Tanzanija)Anness  I
29 Annessi
Nru 
tal‑Proġett 
u l‑isem 
qasirNru fil‑CRISNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Nru 
tal‑Propos ‑
taPunteġġi 
tal‑valutazzjoni 
tal‑proposta3 
(f’%)Titolu tal‑azzjoni PajjiżBaġit 
(miljun 
EUR)Kon ‑
tribuzzjo ‑
ni mill‑UE 
(miljun 
EUR)Perċentwal 
tal‑Kon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE  
/BaġitDeskrizzjoni qasiraMiżjur  
(jew 
eżaminat 
fil‑pajjiż 
biss)Siti miżjura
12 
Green energy2011/231-578FE II -  
(Sejħa 1)60EE: 71  
DUE: 85Community Based Green Energy Project Il-Kenja 2.32 1.74 75.0  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fuq 56 skola 
u 32 ċentru tas -saħħa fil -Kenja rurali le M/A
13 
Nice Roll -out2011/231-937FE II -  
(Sejħa 1)183EE: 47  
DUE: 87  
it-tielet E: 82NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja8.44 2.50 29.6  %Żvilupp kummerċjali permezz ta’ faċilitajiet tal -ICT li 
jitħaddmu b’Unitajiet solari fotovoltajċi (Ċentri NICE 
konċessjonarji f’50 post rurali u periurbani fil -Gambja, 
it-Tanzanija u ż -Żambja)le M/A
14 
Small scale 
solar2011/232-092FE II -  
(Sejħa 1)620EE: 83  
DUE: 81Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, Cabo 
DelgadoIl-Mozambique 0.79 0.59 75.0  %4 000 unità domestika jingħataw il -possibbiltà li 
jkollhom aċċess għal enerġija solari fuq skala żgħira f’2 
distrettile M/A
15 
Boreale2011/280-322FE II -  
(Sejħa 1)534EE: 84  
DUE: 79Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (BOREALE)Madagascar 2.30 1.72 74.8  %Installazzjoni ta’ unitajiet solari fotovoltajċi fuq 10 skejjel 
u 8 ċentri tas -saħħa u 900 unità domestika fi 8 villaġġi 
fir-reġjun tan -nofsinhar(iva)Ma nżar ebda sit2 iżda l -partijiet interessati 
ġew intervistati
16 
Wood and 
charcoal2012/232-680FE II -  
(Sejħa 1)542EE: 59  
DUE: 87  
it-tielet E: 75Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural 
Mozambique, Malawi and TanzaniaIl-Mozambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)5.33 2.40 45.0  %Bijomassa sostenibbli u  effiċjenza fl -enerġija permezz 
tat-taħriġ ta’ 2 000 unità domestika dwar it -tħawwil 
tas-siġar u l -kostruzzjoni ta’ impjant għall -produzzjoni 
tal-faħam tal -kannoliva (it -Tan-
zanija)Uffiċċji tal -Pjantaġġuni u tar-Riżorsi Ekoloġiċi 
f’Sao Hill (ir -reġjun ta’ Iringa fit -Tanzanija)
1  L‑implimentazzjoni tal‑proġett fis‑sit magħżul għal żjara kien għadu fi stadju bikri wisq (il‑bini biss kien stabbilit, iżda ma kien għadu hemm installat 
ebda tagħmir tal‑enerġija rinovabbli). L‑uniku sit ikkompletat kien ‘il bogħod wisq biex joqgħod fl‑ippjanar tal‑missjoni tagħna.
2 Ma nżarx minħabba raġunijiet ta’ sigurtà.
3 Proposta vvalutata minn espert estern (EE), id‑Delegazzjoni tal‑UE (EUD), u f’xi każijiet mit‑tielet evalwatur (it‑tielet E).
30 Annessi
Metodoloġija tal‑Għoti ta’ Punteġġi
Għall‑iskop tal‑awditu, il‑punteġġi mogħtija għat‑tfassil, ir‑riżultati u s‑sostenibbiltà potenzjali ġew determinati 
fuq il‑bażi tal‑metodoloġija ta’ Monitoraġġ Orjentat Lejn ir‑Riżultati (MOR) tal‑Kummissjoni. Il‑kriterji użati huma 
elenkati hawn taħt:
Tfassil
AIl-kunċett tal -proġett (inkluża t -teknoloġija magħżula) huwa realistiku u rilevanti fil -kuntest. Ir -riskji u l -limitazzjonijiet lokali huma identifikati 
tajjeb u l -miżuri ta’ mitigazzjoni li għandhom jiġu implimentati huma spjegati b’mod eżawrjenti. Qafas loġiku, ċar u strutturat tajjeb, objettivi 
SMART (il -punteġġ ma jiġix affettwat jekk iċ -ċifri tal -linja bażi u dawk immirati jkun għad iridu jiġu rfinati wara l -istudju ta’ fattibbiltà), indikaturi 
adegwati tal- prestazzjoni huma proposti.
BLoġika ta’ intervent adegwata. Ommissjonijiet/dubji huma nnutati fir -rigward tal -kunċett jew tat -teknoloġija magħżula, ir -riskji u l -limitazzjonijiet 
elenkati mhumiex eżawrjenti u/jew il -mitigazzjoni tagħhom mhijiex kompletament konvinċenti. L -objettivi u/jew l -indikaturi jeħtieġu modifiki.
CIl-loġika ta’ intervent turi problemi li jistgħu jaffettwaw ir -riżultati mistennija b’mod sostanzjali, kwistjonijiet/problemi huma nnutati fir -rigward 
tal-elementi elenkati hawn fuq.
DIl-loġika ta’ intervent hija difettuża u tnaqqas ħafna l -possibbiltà ta’ suċċess għall -proġett, jew kwistjonijiet/problemi kbar se jipperikolaw 
il-proġett.
Riżultati
AIr-riżultati kollha twasslu, jew probabbilment se jitwasslu bi kwalità tajba u jikkontribwixxu għall -eżiti skont kif ippjanat, l -attivitajiet huma 
mmonitorjati regolarment u implimentati skont l -iskeda (ebda dewmien ma huwa nnutat jew inkella dan huwa minuri u spjegat b’mod loġiku).
BIt-twassil tar -riżultati huwa, u probabbilment se jkun, skont il -pjan, iżda hemm lok għal titjib f’termini ta’ kwalità, ta’ kkompletar tal -kwantità 
mistennija u ta’ twaqqit. Madankollu, id -dewmien ma jaffettwax ħażin it -twassil tar -riżultati.
CXi riżultati ma jitwasslux/mhux se jitwasslu fil -ħin, skont il -kwantità mistennija jew bi kwalità tajba. Miżuri korrettivi huma meħtieġa. Hemm 
dewmien fl -attivitajiet u dawn huma kemxejn skonnessi mil -loġika u mill -pjanijiet ta’ intervent.
DIl-kwalità u t -twassil tar -riżultati għandhom, jew probabbilment se jkollhom, defiċjenzi serji. Aġġustamenti maġġuri huma meħtieġa biex jiġi 
żgurat li mill -inqas jitwasslu r -riżultati ta’ qofol. Dewmien serju u attivitajiet skonnessi b’mod fundamentali mil -loġika u mill -pjanijiet ta’ intervent. 
Jista’ jkun meħtieġ li tiġi prevista strateġija ta’ ħruġ biex jiġu limitati problemi ulterjuri.
Sostenibbiltà
AIr-riżultati se jkunu sostenibbli fit -terminu twil u replikazzjoni potenzjali hija żgurata minn kuntest favorevoli u/jew mill -miżuri assoċjati stabbiliti 
mill -proġett jew minn interventi oħra.
BHuwa probabbli ħafna li r -riżultati (jew il -biċċa l -kbira minnhom) se jkunu sostenibbli fit -terminu twil jekk il -miżuri meħtieġa previsti jiġu impli -
mentati skont il -pjanijiet u/jew il -kuntest ma jiddeterjorax wisq.
CHuwa probabbli li r -riżultati (jew il -biċċa l -kbira minnhom) mhux se jkunu sostenibbli fit -terminu medju jew fit -terminu twil jekk il -miżuri meħtieġa 
previsti ma jiġux rinforzati jew ikkomplementati kif xieraq, speċjalment jekk il -kuntest ikollu t -tendenza li jiddeterjora.
DHuwa probabbli ħafna li r -riżultati (jew il -biċċa l -kbira minnhom) mhux se jkunu sostenibbli fit -terminu medju, irrispettivament mill -miżuri li 
jittieħdu fil- kuntest prevalenti.Anness  II

32 Annessi
Proġetti tal‑EUEI PDF u s‑Setturi Fokali tal ‑11‑il FEŻ skont il‑pajjiż
PajjiżFAĊILITÀ TA’ DJALOGU U TA’ SĦUBIJA (PDF) TAL‑EUEIIl‑11‑il FEŻ  
(Setturi fokali u baġit stmat, adottat jew li probabbilment jiġi adottat, fi żmien l‑awditu)
Politiki eżistenti relatati 
mal‑enerġijaProġett tal‑PDF fis‑Settur tal‑enerġija 
(deskrizzjoni)Partijiet interessati Dati Settur Fokali  1Baġit 
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  2Baġit  
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  3Baġit  
(miljun 
EUR)Settur Fokali 4Baġit  
(miljun 
EUR)Mhux fokaliBaġit  
(miljun 
EUR)TOTAL 
TAL‑BAĠIT  
(miljun 
EUR)
Il-BurundiJannar 2011 (+ Pjan 
għall -elettrifikazzjoni rurali 
1993, rivedut fl-1997)Assistenza għall -Ministeru tal -Enerġija u  l-Min -
jieri fl -iżvilupp ta’ politika nazzjonali għas -settur 
tal-enerġija kif ukoll strateġija ta’ implimentazzjoni 
u pjan ta’ investimentIl-Ministeru tal -Enerġija 
u l-MinjieriNovembru 2009 - 
April 2011Żvilupp Ru -
rali Sostenibbli 
għan -Nutrizzjoni80 Saħħa 87Stat tad -Dritt 
u Fraġilità143 Enerġija 105 Soċjetà Ċivili 17 432
Djibouti 2005Assistenza għall -Ministeru tal -Enerġija responsabbli 
għar -Riżorsi Naturali (MERN) fil -formulazzjoni ta’ 
Strateġija Nazzjonali u Pjan ta’ Azzjoni għas -settur 
tal-elettriku, kif ukoll tħejjija ta’ abbozz ta’ liġi dwar 
l-elettrikuMinisteri, Electricité de Dji -
bouti (Elettriku ta’ Djibouti) 
- sħab tekniċi u finanzjarji, 
donaturiNovembru 2012 - 
Lulju 2014Ilma, Sanità 
u Skart Solidu52Sigurtà 
alimentari35Soċjetà Ċivili 
u Appoġġ 
mill-NAO18 105
L-Eritrea 1997 - - -Enerġija - (mhux 
deċiż iżda mix -
tieqa mill-Gvern)AgrikolturaGovernanza 
Ekonomika0
L-Etjopja 1994 (riveduta fl-2012)Assistenza għall -Gvern Etjopjan fl -artikulazzjoni 
ta’ viżjoni ċara fuq terminu twil għall -enerġija 
tal-bijomassa u l -formulazzjoni ta’ strateġija u pjan 
ta’ azzjoni għall -enerġija tal -bijomassaIl-Ministeru tal -Ilma, 
l-Irrigazzjoni u  l-EnerġijaLulju 2012 -  
Frar 2014Agrikoltura Sos -
tenibbli u  Sigurtà 
Alimentari252 Saħħa 200Toroq 
u Tranżizzjoni 
għall -Enerġija230 Soċjetà Ċivili 63 745
Il-Kenja 2004 (riveduta fl-2014)Tfassil ta’ intervent ta’ appoġġ li se jiġi implimentat 
permezz ta’ esperti bi snin twal ta’ esperjenza li se 
jipprovdu servizzi ta’ konsulenza diretti rigward 
il-qafas regolatorju għall -ġenerazzjoni, b’enerġija 
rinnovabbli, tal -elettriku fuq skala żgħira u fuq 
il-griljaIl-Ministeru tal -EnerġijaJannar 2013 - 
Marzu 2014Sigurtà Alimen -
tari u Reżiljenza 
għal Xokkijiet 
tal-Klima190Infrastruttura 
Sostenibbli 
(Trasport 
u Enerġija)175Obbligu ta’ 
rendikont 
tal-Istituzzjoni -
jiet Pubbliċi60 60Appoġġ 
min-NAO10 495
Madagascar 1974 (saret liġi fl-1998)Aġġornament tal -politika u tal -istrateġija naz -
zjonali tal -enerġija ta’ Madagascar u  t-tħejjija għal 
strateġija għas -settur tal -enerġija ta’ MadagascarIl-Ministeru tal -EnerġijaLulju 2014 -  
 Lulju 2015Governanza 
u Istituzzjonijiet143 Żvilupp rurali 140Infrastruttura 
(Żieda fl -Aċċess 
għall -Enerġija 
għall -Iżvilupp 
Rurali)230 NAO u TCF 5 518
Il-Malawi 2003 (riveduta fl-2009)Appoġġ għall -iżvilupp ta’ strateġija tal -enerġija 
tal-bijomassa biex jiġi żgurat provvista sostenibbli 
ta’ enerġija tal -bijomassa u biex jiġi promoss l -aċċess 
għal fjuwils moderni tat -tisjir u għal teknoloġiji 
effiċjenti għall -kombustjoni tal -bijomassaId-Dipartiment tal -EnerġijaFrar 2008 -  
Frar 2009Governanza 120 Edukazzjoni 110 Agrikoltura 250 Soċjetà Ċivili 30 510
Il-Mozambique 1998 (riveduta fl-2009 
u fl-2011)Appoġġ għat -tfassil u l -implimentazzjoni ta’ 
strateġija nazzjonali tal -enerġija tal -bijomassa, 
b’fokus partikolari fuq il -katina ta’ provvista 
tal-faħam tal -kannol u li tindirizza kemm in -naħa 
tal-provvista kif ukoll in -naħa tad -domandaIl-Ministeru tal -Enerġija 
u d-Direttorat Nazz -
jonali għal Enerġija Ġdida 
u RinnovabbliJannar 2011 - 
Diċembru 2012Governanza Tajba 
u Żvilupp367Żvilupp 
rurali (inkluża 
l-Enerġija: 
EUR 50 miljun)330 697Anness  III
33 Annessi
Proġetti tal‑EUEI PDF u s‑Setturi Fokali tal ‑11‑il FEŻ skont il‑pajjiż
PajjiżFAĊILITÀ TA’ DJALOGU U TA’ SĦUBIJA (PDF) TAL‑EUEIIl‑11‑il FEŻ  
(Setturi fokali u baġit stmat, adottat jew li probabbilment jiġi adottat, fi żmien l‑awditu)
Politiki eżistenti relatati 
mal‑enerġijaProġett tal‑PDF fis‑Settur tal‑enerġija 
(deskrizzjoni)Partijiet interessati Dati Settur Fokali  1Baġit 
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  2Baġit  
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  3Baġit  
(miljun 
EUR)Settur Fokali 4Baġit  
(miljun 
EUR)Mhux fokaliBaġit  
(miljun 
EUR)TOTAL 
TAL‑BAĠIT  
(miljun 
EUR)
Il-BurundiJannar 2011 (+ Pjan 
għall -elettrifikazzjoni rurali 
1993, rivedut fl-1997)Assistenza għall -Ministeru tal -Enerġija u  l-Min -
jieri fl -iżvilupp ta’ politika nazzjonali għas -settur 
tal-enerġija kif ukoll strateġija ta’ implimentazzjoni 
u pjan ta’ investimentIl-Ministeru tal -Enerġija 
u l-MinjieriNovembru 2009 - 
April 2011Żvilupp Ru -
rali Sostenibbli 
għan -Nutrizzjoni80 Saħħa 87Stat tad -Dritt 
u Fraġilità143 Enerġija 105 Soċjetà Ċivili 17 432
Djibouti 2005Assistenza għall -Ministeru tal -Enerġija responsabbli 
għar -Riżorsi Naturali (MERN) fil -formulazzjoni ta’ 
Strateġija Nazzjonali u Pjan ta’ Azzjoni għas -settur 
tal-elettriku, kif ukoll tħejjija ta’ abbozz ta’ liġi dwar 
l-elettrikuMinisteri, Electricité de Dji -
bouti (Elettriku ta’ Djibouti) 
- sħab tekniċi u finanzjarji, 
donaturiNovembru 2012 - 
Lulju 2014Ilma, Sanità 
u Skart Solidu52Sigurtà 
alimentari35Soċjetà Ċivili 
u Appoġġ 
mill-NAO18 105
L-Eritrea 1997 - - -Enerġija - (mhux 
deċiż iżda mix -
tieqa mill-Gvern)AgrikolturaGovernanza 
Ekonomika0
L-Etjopja 1994 (riveduta fl-2012)Assistenza għall -Gvern Etjopjan fl -artikulazzjoni 
ta’ viżjoni ċara fuq terminu twil għall -enerġija 
tal-bijomassa u l -formulazzjoni ta’ strateġija u pjan 
ta’ azzjoni għall -enerġija tal -bijomassaIl-Ministeru tal -Ilma, 
l-Irrigazzjoni u  l-EnerġijaLulju 2012 -  
Frar 2014Agrikoltura Sos -
tenibbli u  Sigurtà 
Alimentari252 Saħħa 200Toroq 
u Tranżizzjoni 
għall -Enerġija230 Soċjetà Ċivili 63 745
Il-Kenja 2004 (riveduta fl-2014)Tfassil ta’ intervent ta’ appoġġ li se jiġi implimentat 
permezz ta’ esperti bi snin twal ta’ esperjenza li se 
jipprovdu servizzi ta’ konsulenza diretti rigward 
il-qafas regolatorju għall -ġenerazzjoni, b’enerġija 
rinnovabbli, tal -elettriku fuq skala żgħira u fuq 
il-griljaIl-Ministeru tal -EnerġijaJannar 2013 - 
Marzu 2014Sigurtà Alimen -
tari u Reżiljenza 
għal Xokkijiet 
tal-Klima190Infrastruttura 
Sostenibbli 
(Trasport 
u Enerġija)175Obbligu ta’ 
rendikont 
tal-Istituzzjoni -
jiet Pubbliċi60 60Appoġġ 
min-NAO10 495
Madagascar 1974 (saret liġi fl-1998)Aġġornament tal -politika u tal -istrateġija naz -
zjonali tal -enerġija ta’ Madagascar u  t-tħejjija għal 
strateġija għas -settur tal -enerġija ta’ MadagascarIl-Ministeru tal -EnerġijaLulju 2014 -  
 Lulju 2015Governanza 
u Istituzzjonijiet143 Żvilupp rurali 140Infrastruttura 
(Żieda fl -Aċċess 
għall -Enerġija 
għall -Iżvilupp 
Rurali)230 NAO u TCF 5 518
Il-Malawi 2003 (riveduta fl-2009)Appoġġ għall -iżvilupp ta’ strateġija tal -enerġija 
tal-bijomassa biex jiġi żgurat provvista sostenibbli 
ta’ enerġija tal -bijomassa u biex jiġi promoss l -aċċess 
għal fjuwils moderni tat -tisjir u għal teknoloġiji 
effiċjenti għall -kombustjoni tal -bijomassaId-Dipartiment tal -EnerġijaFrar 2008 -  
Frar 2009Governanza 120 Edukazzjoni 110 Agrikoltura 250 Soċjetà Ċivili 30 510
Il-Mozambique 1998 (riveduta fl-2009 
u fl-2011)Appoġġ għat -tfassil u l -implimentazzjoni ta’ 
strateġija nazzjonali tal -enerġija tal -bijomassa, 
b’fokus partikolari fuq il -katina ta’ provvista 
tal-faħam tal -kannol u li tindirizza kemm in -naħa 
tal-provvista kif ukoll in -naħa tad -domandaIl-Ministeru tal -Enerġija 
u d-Direttorat Nazz -
jonali għal Enerġija Ġdida 
u RinnovabbliJannar 2011 - 
Diċembru 2012Governanza Tajba 
u Żvilupp367Żvilupp 
rurali (inkluża 
l-Enerġija: 
EUR 50 miljun)330 697
34 Annessi
PajjiżFAĊILITÀ TA’ DJALOGU U TA’ SĦUBIJA (PDF) TAL‑EUEIIl‑11‑il FEŻ  
(Setturi fokali u baġit stmat, adottat jew li probabbilment jiġi adottat, fi żmien l‑awditu)
Politiki eżistenti relatati 
mal‑enerġijaProġett tal‑PDF fis‑Settur tal‑enerġija 
(deskrizzjoni)Partijiet interessati Dati Settur Fokali  1Baġit 
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  2Baġit  
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  3Baġit  
(miljun 
EUR)Settur Fokali 4Baġit  
(miljun 
EUR)Mhux fokaliBaġit  
(miljun 
EUR)TOTAL 
TAL‑BAĠIT  
(miljun 
EUR)
Ir-Rwanda 2004 (riveduta fl-2009)Appoġġ għall -iżvilupp ta’ politiki u strateġiji 
għas -subsettur tal -enerġija ġeotermali u appoġġ 
għall -qafas istituzzjonali, legali u regolatorju 
għall -enerġija ġeotermali b’fokus partikolari fuq pos -
sibbiltajiet għall -involviment tas -settur privatIl-Ministeru 
tal-InfrastrutturaDiċembru 2013 - 
Jannar 2015Agrikoltura Sos -
tenibbli u  Sigurtà 
Alimentari200Enerġija 
sostenibbli200Governanza 
b’Obbligu ta’ 
Rendikont40 Soċjetà Ċivili 20 460
It-Tanzanija 1992 (riveduta fl-2003 
u fl-2014)Assistenza għall -iżvilupp ta’ strateġija naz -
zjonali tal -enerġija tal -bijomassa li tidentifika 
mezzi għall -iżgurar ta’ provvista aktar sostenibbli 
ta’ enerġija tal -bijomassa; iż -żieda fil -produzzjoni 
u fl-effiċjenza tal -użu; il -promozzjoni tal -aċċess għal 
sorsi alternattivi ta’ enerġija; u l -iżgurar ta’ ambjent 
istituzzjonali li jippermetti l -implimentazzjoniIl-Ministeru tal -FinanziMarzu 2012 -  
April 2014Governanza Tajba 
u Żvilupp291 Enerġija 180Agrikoltura 
sostenibbli140 Soċjetà Ċivili 15 626
L-Uganda 2002 (riveduta fl-2007)Żvilupp ta’ sett ta’ rakkomandazzjonijiet u lista ta’ 
proġetti potenzjali tal -enerġija li għandhom jiġu 
appoġġati taħt is -SE4ALL (Enerġija Sostenibbli għal 
Kulħadd)Il-Ministeru tal -Enerġija, 
kumpaniji privati, is -soċjetà 
ċivili, sħab fl -iżviluppMejju 2012 -  
Ġunju 2012Infrastruttura 
tat-Trasport 
(L-enerġija tista’ 
tiġi inkluża wara 
analiżi ta’ nofs 
it-terminu)230Sigurtà 
Alimentari 
u Agrikoltura130Governanza 
Tajba168 Soċjetà Ċivili 50 578
Iż-Żambja 1994 (riveduta fl-2008)Organizzazzjoni ta’ proċess konsultattiv 
għall -integrazzjoni tal -aċċess għal servizzi 
tal-enerġija fil -Pjan ta’ Żvilupp Nazzjonali u l -Viżjoni 
Nazzjonali fuq Terminu Twil Il-Ministeru tal -Iżvilupp 
tal-Enerġija u  l-IlmaSettembru 2005 - 
Awwissu 2006Enerġija 244 Agrikoltura 110 Governanza 100Appoġġ 
min-NAO30 484
L-Afrika tal -LvantValutazzjoni tal -Kapaċità għal Titjib fl -Aċċess għal 
Enerġija Moderna fl -Afrika tal -LvantKomunità tal -Afrika tal -Lvant Novembru 2010 - 
Lulju 2011M/AAnness  III
35 Annessi
PajjiżFAĊILITÀ TA’ DJALOGU U TA’ SĦUBIJA (PDF) TAL‑EUEIIl‑11‑il FEŻ  
(Setturi fokali u baġit stmat, adottat jew li probabbilment jiġi adottat, fi żmien l‑awditu)
Politiki eżistenti relatati 
mal‑enerġijaProġett tal‑PDF fis‑Settur tal‑enerġija 
(deskrizzjoni)Partijiet interessati Dati Settur Fokali  1Baġit 
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  2Baġit  
(miljun 
EUR)Settur 
Fokali  3Baġit  
(miljun 
EUR)Settur Fokali 4Baġit  
(miljun 
EUR)Mhux fokaliBaġit  
(miljun 
EUR)TOTAL 
TAL‑BAĠIT  
(miljun 
EUR)
Ir-Rwanda 2004 (riveduta fl-2009)Appoġġ għall -iżvilupp ta’ politiki u strateġiji 
għas -subsettur tal -enerġija ġeotermali u appoġġ 
għall -qafas istituzzjonali, legali u regolatorju 
għall -enerġija ġeotermali b’fokus partikolari fuq pos -
sibbiltajiet għall -involviment tas -settur privatIl-Ministeru 
tal-InfrastrutturaDiċembru 2013 - 
Jannar 2015Agrikoltura Sos -
tenibbli u  Sigurtà 
Alimentari200Enerġija 
sostenibbli200Governanza 
b’Obbligu ta’ 
Rendikont40 Soċjetà Ċivili 20 460
It-Tanzanija 1992 (riveduta fl-2003 
u fl-2014)Assistenza għall -iżvilupp ta’ strateġija naz -
zjonali tal -enerġija tal -bijomassa li tidentifika 
mezzi għall -iżgurar ta’ provvista aktar sostenibbli 
ta’ enerġija tal -bijomassa; iż -żieda fil -produzzjoni 
u fl-effiċjenza tal -użu; il -promozzjoni tal -aċċess għal 
sorsi alternattivi ta’ enerġija; u l -iżgurar ta’ ambjent 
istituzzjonali li jippermetti l -implimentazzjoniIl-Ministeru tal -FinanziMarzu 2012 -  
April 2014Governanza Tajba 
u Żvilupp291 Enerġija 180Agrikoltura 
sostenibbli140 Soċjetà Ċivili 15 626
L-Uganda 2002 (riveduta fl-2007)Żvilupp ta’ sett ta’ rakkomandazzjonijiet u lista ta’ 
proġetti potenzjali tal -enerġija li għandhom jiġu 
appoġġati taħt is -SE4ALL (Enerġija Sostenibbli għal 
Kulħadd)Il-Ministeru tal -Enerġija, 
kumpaniji privati, is -soċjetà 
ċivili, sħab fl -iżviluppMejju 2012 -  
Ġunju 2012Infrastruttura 
tat-Trasport 
(L-enerġija tista’ 
tiġi inkluża wara 
analiżi ta’ nofs 
it-terminu)230Sigurtà 
Alimentari 
u Agrikoltura130Governanza 
Tajba168 Soċjetà Ċivili 50 578
Iż-Żambja 1994 (riveduta fl-2008)Organizzazzjoni ta’ proċess konsultattiv 
għall -integrazzjoni tal -aċċess għal servizzi 
tal-enerġija fil -Pjan ta’ Żvilupp Nazzjonali u l -Viżjoni 
Nazzjonali fuq Terminu Twil Il-Ministeru tal -Iżvilupp 
tal-Enerġija u  l-IlmaSettembru 2005 - 
Awwissu 2006Enerġija 244 Agrikoltura 110 Governanza 100Appoġġ 
min-NAO30 484
L-Afrika tal -LvantValutazzjoni tal -Kapaċità għal Titjib fl -Aċċess għal 
Enerġija Moderna fl -Afrika tal -LvantKomunità tal -Afrika tal -Lvant Novembru 2010 - 
Lulju 2011M/A
36 Annessi
Perjodu ta’ implimentazzjoni, objettivi u kisbiet tal‑proġetti eżaminati
Nru  tal‑Proġett u  
isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Estensjonijiet  
(f’xhur)% ta’ 
estens ‑
joniĠustifikazzjoni għall‑estensjoniObjettivi inizjali emendati ‑   
(Kisbiet)
1 
MwengaFE I Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 22.12.2007 22.12.2012inizjali: 60 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - (il -benefiċjarji kienu 14 345 minflok l-24 700 
mistennija (58 %) iżda ċ -ċifra qed tiżdied.)
2 
Best RayFE I BEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) It-Tanzanija 1.4.2008 30.6.2011Inizjali: 36 xahar - estiż: 39 
xahar8 %Estensjoni ġġustifikata mill -ħtieġa li l -attivitajiet ta’ qofol 
tal-proġett jiġu kkompletati aħjar, b’fokus prinċipalment 
fuq l -aspetti istituzzjonali u tas -sostenibbiltà.Le - (il -benefiċjarji kienu 7 600 minflok it-8 050 
mistennija, jew 94,4 %) 
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de MajauaIl-Mozam -
bique1.12.2007 30.11.2012Inizjali: 36 xahar - estiż: 60 
xahar67 %Intalbu total ta’ tliet estensjonijiet iżda l -aħħar waħda 
(li pproponiet li l -proġett jiġi estiż sat-30.11.2013) ġiet 
irrifjutata mid -DUE.Le - (fl-2014, id -DUE stmat li l -konnessjonijiet kienu 
bejn wieħed u ieħor 500; il -mira ta’ 5 000 għandha 
tintlaħaq f’madwar 3 snin)
4 
BiogasFE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural producers and 
processorsIl-Kenja 1.1.2008 1.1.2011inizjali: 36 xahar - estiż għal 
45 xahar25 %Biex l -objettivi li jistgħu jintlaħqu jiġu kkompletati fi 
ħdan il -baġit.Le - (inzjali: kostruzzjoni ta’ 350 diġestur  
 - tmiem il -proġett: inbnew 765)
5 
Up-scalingFE IUp-scaling access to integrated modern energy services for poverty 
reductionIt-Tanzanija 1.1.2008 30.6.2014Inizjali: 60 xahar - estiż: 78 
xahar23 %Biex kemm jista’ jkun il -programm jitwettaq skont kif 
ippjanatIva - 200 MPESC (ċentru għas -servizzi tal -enerġija 
polivalenti) - > 125  
(11 biss installati f’Ġunju 2013)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 1.4.2008 31.12.2015inizjali: 36 xahar - estiż għal 
81 xahar 125 %Problema kuntrattwali mas -sħab (9 xhur) Studju 
preliminari (9 xhur). Tħejjija tad -DAO (mhux ippjanata) 
u negozjati AGMIN - ADER (Jannar 2010 - Diċembru 2011) 
- it-tagħmir tal -ERD ma wasalx kollu (nieqes fi 3 siti minn 
5)- kwistjonijiet kuntrattwali ADMIN -ADER (kuntratt 
iffirmat fid-9.1.2012)Iva - inizjali1: 5 siti 80-100 kW (400-500 kW), objettivi 
f’Ottubru 2014: 4 siti 70 kW (280 kW) - baġit im -
naqqas b’EUR 100 000 - (sit wieħed biss mgħammar fi 
żmien l -awditu)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques villageois et 
respect de l’environnementMadagascar 7.1. 20 0 8 30.12.2015inizjali: 48 xahar - estiż: 84 
xahar 75 %Rider 1 - Sitwazzjoni politika (12il -xahar) Rider 3: ċikluni 
fir-reġjun u ristrutturar tal -ADER (12-il xahar) Rider 
4-5: Żmien ta’ rispons tal -bank għal selfa lil investitur 
privat (Tectra) għax -xiri ta’ turbina + serq tal -kejbils 
fil-faċilitajiet tal -port (6+6 xhur)Iva - inizjali: 3 siti: T: 2x60, S:3x80 A:3x80: 600 kW -  
objettivi f’Ottubru 2014: 3 siti T: 2x50, S:2x65 
A:2x330: 890 kW - (2 siti kkompletati fi żmien 
l-awditu)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la rivière 
SahambanoMadagascar 1.3.2008 31.12.2014Inizjali: 30 xahar - estiż: 82 
xahar 173 %Nuqqas ta’ deċiżjoni dwar l -iżvilupp tas -sit: 12-il pos -
sibbiltà teknika, maniġer tal -proġett ġdid minn Zecca 
fl-2009, instabbiltà politika, temp ħażin, dewmien biex 
jinkiseb il -permess ta’ konċessjoni, eżenzjoni mit -taxxa, 
permess biex tintuża d -dinamite għat -tħaffir tal -kanal.Iva - (Inizjali: 460 kW - objettivi f’Ottubru 2014: 
700 kW)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables dans 
le Sud de Madagascar (RESOUTH)Madagascar 1.1.2008 1.1.2013inizjali: 60 xahar  
ebda estensjoni0 % m/a Le - (Inizjali: 5 000 benefiċjarju -> 5 500)
10 
Rural electrificationFE I Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects Iż-Żambja 10.3.2008 31.12.2015Inizjali: 70 xahar - estiż: 94 
xahar34 %Studju ta’ fattibbiltà, tnedija mill -ġdid ta’ CfTend -
ers falluti, dewmien biex jasal il -materjal/it -tagħmir, 
kapaċità insuffiċjenti tas -sħab lokali u tal -kuntratturi 
tax-xogħlijietLe - (L -objettivi mhumiex se jintlaħqu fi tmiem 
il-proġett iżda se jkompli ikun hemm progress wara)Anness  IV
37 Annessi
Perjodu ta’ implimentazzjoni, objettivi u kisbiet tal‑proġetti eżaminati
Nru  tal‑Proġett u  
isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Estensjonijiet  
(f’xhur)% ta’ 
estens ‑
joniĠustifikazzjoni għall‑estensjoniObjettivi inizjali emendati ‑   
(Kisbiet)
1 
MwengaFE I Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 22.12.2007 22.12.2012inizjali: 60 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - (il -benefiċjarji kienu 14 345 minflok l-24 700 
mistennija (58 %) iżda ċ -ċifra qed tiżdied.)
2 
Best RayFE I BEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) It-Tanzanija 1.4.2008 30.6.2011Inizjali: 36 xahar - estiż: 39 
xahar8 %Estensjoni ġġustifikata mill -ħtieġa li l -attivitajiet ta’ qofol 
tal-proġett jiġu kkompletati aħjar, b’fokus prinċipalment 
fuq l -aspetti istituzzjonali u tas -sostenibbiltà.Le - (il -benefiċjarji kienu 7 600 minflok it-8 050 
mistennija, jew 94,4 %) 
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de MajauaIl-Mozam -
bique1.12.2007 30.11.2012Inizjali: 36 xahar - estiż: 60 
xahar67 %Intalbu total ta’ tliet estensjonijiet iżda l -aħħar waħda 
(li pproponiet li l -proġett jiġi estiż sat-30.11.2013) ġiet 
irrifjutata mid -DUE.Le - (fl-2014, id -DUE stmat li l -konnessjonijiet kienu 
bejn wieħed u ieħor 500; il -mira ta’ 5 000 għandha 
tintlaħaq f’madwar 3 snin)
4 
BiogasFE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural producers and 
processorsIl-Kenja 1.1.2008 1.1.2011inizjali: 36 xahar - estiż għal 
45 xahar25 %Biex l -objettivi li jistgħu jintlaħqu jiġu kkompletati fi 
ħdan il -baġit.Le - (inzjali: kostruzzjoni ta’ 350 diġestur  
 - tmiem il -proġett: inbnew 765)
5 
Up-scalingFE IUp-scaling access to integrated modern energy services for poverty 
reductionIt-Tanzanija 1.1.2008 30.6.2014Inizjali: 60 xahar - estiż: 78 
xahar23 %Biex kemm jista’ jkun il -programm jitwettaq skont kif 
ippjanatIva - 200 MPESC (ċentru għas -servizzi tal -enerġija 
polivalenti) - > 125  
(11 biss installati f’Ġunju 2013)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 1.4.2008 31.12.2015inizjali: 36 xahar - estiż għal 
81 xahar 125 %Problema kuntrattwali mas -sħab (9 xhur) Studju 
preliminari (9 xhur). Tħejjija tad -DAO (mhux ippjanata) 
u negozjati AGMIN - ADER (Jannar 2010 - Diċembru 2011) 
- it-tagħmir tal -ERD ma wasalx kollu (nieqes fi 3 siti minn 
5)- kwistjonijiet kuntrattwali ADMIN -ADER (kuntratt 
iffirmat fid-9.1.2012)Iva - inizjali1: 5 siti 80-100 kW (400-500 kW), objettivi 
f’Ottubru 2014: 4 siti 70 kW (280 kW) - baġit im -
naqqas b’EUR 100 000 - (sit wieħed biss mgħammar fi 
żmien l -awditu)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques villageois et 
respect de l’environnementMadagascar 7.1. 20 0 8 30.12.2015inizjali: 48 xahar - estiż: 84 
xahar 75 %Rider 1 - Sitwazzjoni politika (12il -xahar) Rider 3: ċikluni 
fir-reġjun u ristrutturar tal -ADER (12-il xahar) Rider 
4-5: Żmien ta’ rispons tal -bank għal selfa lil investitur 
privat (Tectra) għax -xiri ta’ turbina + serq tal -kejbils 
fil-faċilitajiet tal -port (6+6 xhur)Iva - inizjali: 3 siti: T: 2x60, S:3x80 A:3x80: 600 kW -  
objettivi f’Ottubru 2014: 3 siti T: 2x50, S:2x65 
A:2x330: 890 kW - (2 siti kkompletati fi żmien 
l-awditu)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la rivière 
SahambanoMadagascar 1.3.2008 31.12.2014Inizjali: 30 xahar - estiż: 82 
xahar 173 %Nuqqas ta’ deċiżjoni dwar l -iżvilupp tas -sit: 12-il pos -
sibbiltà teknika, maniġer tal -proġett ġdid minn Zecca 
fl-2009, instabbiltà politika, temp ħażin, dewmien biex 
jinkiseb il -permess ta’ konċessjoni, eżenzjoni mit -taxxa, 
permess biex tintuża d -dinamite għat -tħaffir tal -kanal.Iva - (Inizjali: 460 kW - objettivi f’Ottubru 2014: 
700 kW)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables dans 
le Sud de Madagascar (RESOUTH)Madagascar 1.1.2008 1.1.2013inizjali: 60 xahar  
ebda estensjoni0 % m/a Le - (Inizjali: 5 000 benefiċjarju -> 5 500)
10 
Rural electrificationFE I Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects Iż-Żambja 10.3.2008 31.12.2015Inizjali: 70 xahar - estiż: 94 
xahar34 %Studju ta’ fattibbiltà, tnedija mill -ġdid ta’ CfTend -
ers falluti, dewmien biex jasal il -materjal/it -tagħmir, 
kapaċità insuffiċjenti tas -sħab lokali u tal -kuntratturi 
tax-xogħlijietLe - (L -objettivi mhumiex se jintlaħqu fi tmiem 
il-proġett iżda se jkompli ikun hemm progress wara)
 qabżu jew probabbilment kienu se jaqbżu l -miri inizjali tagħhom  kienu ssodisfaw jew probabbilment kienu se jissodisfaw il -miri tagħhom
 probabbilment ma kinux se jissodisfaw il -miri tagħhom iżda l -outputs kienu għadhom raġonevoli  kienu naqsu milli jwasslu l -outputs mistennija
38 Annessi
Nru  tal‑Proġett u  
isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Estensjonijiet  
(f’xhur)% ta’ 
estens ‑
joniĠustifikazzjoni għall‑estensjoniObjettivi inizjali emendati ‑   
(Kisbiet)
11 
Increase accessFE I Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 11.12.2008 15.12.2015Inizjali: 60 xahar - estiż: 84 
xahar40 %Studju ta’ fattibbiltà, id -durata u l -kumplessità 
tal-proċedura ta’ akkwist stmati b’mod insuffiċjenti 
mis-sieħeb inkarigat mill -implimentazzjoni, kapaċità 
insuffiċjenti tas -sħab lokaliLe - (Il -biċċa l -kbira mill -outputs mistennija probab -
bilment se jinkisbu fi tmiem il -perjodu ta’ prestazz -
joni rivedut)
12 
Green energyFE II  
(Sejħa 1)Community Based Green Energy Project Il-Kenja 1.11.2011 31.10.2015inizjali: 48 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aIva - (inizjalment 56 skola u 32 ċentru tas -saħħa; 
fl-2014, 88 skola u 42 ċentru tas -saħħa mgħammra 
b’unitajiet solari fotovoltajċi)
13 
Nice Roll -outFE II  
(Sejħa 1)NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja30.9.2011 30.9.2015inizjali: 48 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - (ċentru wieħed biss installat minn 50,  
 il-proġett waqaf minħabba l -likwidazzjoni 
tas-sieħeb)
14 
Small scale solarFE II  
(Sejħa 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar 
power in Quissanga district, Cabo DelgadoIl-Mozam -
bique20.7.2011 19.9.2014Inizjali: 36 xahar - estiż: 38 
xahar6 % Dewmien biex waslu l -parts tal -bdil.Le2 - (il -benefiċjarji kienu 14 760 minflok it-18 000 
mistennija, jew 82 %) 
15 
BorealeFE II  
(Sejħa 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electricity 
(BOREALE)Madagascar 1.3.2012 28.2.2017Inizjali: 48 xahar - estiż: 60 
xahar25 %Studju soċjoekonomiku disponibbli sena wara l -bidu 
tal-proġettIva - l -alternattiva ta’ turbina eolika kkanċellata  
 u 7 villaġġi għandhom jiġu mgħammra minflok 8.
16 
Wood and charcoalFE II  
(Sejħa 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozambique, 
Malawi and TanzaniaIl-Mo-
zambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)19.3.2012 31.7.2015inizjali: 39 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - iżda ftit hemm tama li l -komponent  
 tal-faħam tal -kannol se jiġi realizzatAnness  IV
39 Annessi
Nru  tal‑Proġett u  
isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Estensjonijiet  
(f’xhur)% ta’ 
estens ‑
joniĠustifikazzjoni għall‑estensjoniObjettivi inizjali emendati ‑   
(Kisbiet)
11 
Increase accessFE I Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 11.12.2008 15.12.2015Inizjali: 60 xahar - estiż: 84 
xahar40 %Studju ta’ fattibbiltà, id -durata u l -kumplessità 
tal-proċedura ta’ akkwist stmati b’mod insuffiċjenti 
mis-sieħeb inkarigat mill -implimentazzjoni, kapaċità 
insuffiċjenti tas -sħab lokaliLe - (Il -biċċa l -kbira mill -outputs mistennija probab -
bilment se jinkisbu fi tmiem il -perjodu ta’ prestazz -
joni rivedut)
12 
Green energyFE II  
(Sejħa 1)Community Based Green Energy Project Il-Kenja 1.11.2011 31.10.2015inizjali: 48 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aIva - (inizjalment 56 skola u 32 ċentru tas -saħħa; 
fl-2014, 88 skola u 42 ċentru tas -saħħa mgħammra 
b’unitajiet solari fotovoltajċi)
13 
Nice Roll -outFE II  
(Sejħa 1)NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja30.9.2011 30.9.2015inizjali: 48 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - (ċentru wieħed biss installat minn 50,  
 il-proġett waqaf minħabba l -likwidazzjoni 
tas-sieħeb)
14 
Small scale solarFE II  
(Sejħa 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar 
power in Quissanga district, Cabo DelgadoIl-Mozam -
bique20.7.2011 19.9.2014Inizjali: 36 xahar - estiż: 38 
xahar6 % Dewmien biex waslu l -parts tal -bdil.Le2 - (il -benefiċjarji kienu 14 760 minflok it-18 000 
mistennija, jew 82 %) 
15 
BorealeFE II  
(Sejħa 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electricity 
(BOREALE)Madagascar 1.3.2012 28.2.2017Inizjali: 48 xahar - estiż: 60 
xahar25 %Studju soċjoekonomiku disponibbli sena wara l -bidu 
tal-proġettIva - l -alternattiva ta’ turbina eolika kkanċellata  
 u 7 villaġġi għandhom jiġu mgħammra minflok 8.
16 
Wood and charcoalFE II  
(Sejħa 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozambique, 
Malawi and TanzaniaIl-Mo-
zambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)19.3.2012 31.7.2015inizjali: 39 xahar  
ebda estensjoni0 % m/aLe - iżda ftit hemm tama li l -komponent  
 tal-faħam tal -kannol se jiġi realizzat
1 Fil‑proposta kienu ppjanati sitt siti. Iżda fil‑kuntratt tal‑għotja, l‑għadd ta’ siti tnaqqas għal 5.
2 Fil‑proposta kienu ppjanati 25 000 benefiċjarju. Iżda fil‑kuntratt tal‑għotja, l‑għadd ta’ benefiċjarji tnaqqas għal 18 000.
 qabżu jew probabbilment kienu se jaqbżu l -miri inizjali tagħhom  kienu ssodisfaw jew probabbilment kienu se jissodisfaw il -miri tagħhom
 probabbilment ma kinux se jissodisfaw il -miri tagħhom iżda l -outputs kienu għadhom raġonevoli  kienu naqsu milli jwasslu l -outputs mistennija
40 Annessi
Monitoraġġ tal‑proġetti eżaminati
Nru  tal‑Proġett 
u isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Durata 
tal‑proġett 
(snin)Evalwazzjonijiet obbligatorji
MORDanish Management Group (DMG)
Nofs 
it‑terminu Finali  
(ppjanati)Linja speċifika 
fil‑baġit# ta’ Rapporti 
narrattivi tal‑IP# ta’ analiżijiet 
tad‑DMGDewmien 
għall‑analiżi 
tar‑rapport 
tal‑IPRapport ana ‑
lizzat l‑aktar 
reċenti? 
(Is‑sena 
tal‑NR)
1 
MwengaFE I Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 22.12.2007 22.12.2012 5.0 le leiva (tissemma’ 
biss dik finali)Ġunju 2011  
Ġunju 201312 11 1-16-il xahar iva (2012)
2 
Best RayFE IBEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas)It-Tanzanija 1.4.2008 30.6.2011 3.2 Marzu 2010 Awwissu 2011iva (total ta’ 
EUR 2 500 biss)le 12 7 0,5-7 xhur iva (2011)
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de Majaua Il-Mozambique 1.12.2007 30.11.2012 5.0 le Frar 2014L-anness tal -baġit 
ma ġiex riċevutOttubru 2013 5 3 1,3-10 xhur le (2014)
4 
BiogasFE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricul -
tural producers and processorsIl-Kenja 1.1.2008 1.1.2011 3.0 April 2010 Novembru 2011iva  
(MTE + Finali)Novembru 2009 7 7 0-7 xhur iva (2011)
5 
Up-scalingFE IUp-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reductionIt-Tanzanija 1.1.2008 30.6.2014 6.5 le leiva  
(MTE + Finali)Ġunju 2013 6 3 4-10 xhur le (2014)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 1.4.2008 31.12.2015 7. 8 Marzu 2013 (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)le 6 2 6-13-il xahar le (2013)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnementMadagascar 7.1. 20 0 8 30.12.2015 8.0 Ottubru 2011 (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)Settembru 2011  
Ottubru 20136 3 6-18-il xahar le (2013)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de 
Befanaova sur la rivière SahambanoMadagascar 1.3.2008 31.12.2014 6.8 le (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)le 3 1 9 xhur le (2014)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies 
renouvelables dans le Sud de Madagascar 
(RESOUTH)Madagascar 1.1.2008 1.1.2013 5.0 Frar 2011Marzu 2013  
(ex post  fi tmiem 
l-2015)iva  
(MTE + Finali)Settembru 2011  
Settembru 20135 4 3,5-9 xhur le (2012)
10 
Rural electrificationFE IRural Electrification Infrastructure and 
Small -Scale ProjectsIż-Żambja 10.3.2008 31.12.2015 7. 8 Lulju 2013 leiva  
(MTE + Finali)Mejju 2010 34 1 1,5 xhur le (2013)
11 
Increase accessFE I Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 11.12.2008 15.12.2015 7.0Diċembru 2011,  
Jannar 2012leiva  
(MTE + Finali)le 16 5 1-4 xhur le (2014)
12 
Green energyFE II -  
(Sejħa 1)Community Based Green Energy Project Il-Kenja 1.11.2011 31.10.2015 4.0 Novembru 2013 leiva  
(MTE + Finali)Diċembru 2013 5 2 4 xhur le (2014)Anness  V
41 Annessi
Monitoraġġ tal‑proġetti eżaminati
Nru  tal‑Proġett 
u isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Durata 
tal‑proġett 
(snin)Evalwazzjonijiet obbligatorji
MORDanish Management Group (DMG)
Nofs 
it‑terminu Finali  
(ppjanati)Linja speċifika 
fil‑baġit# ta’ Rapporti 
narrattivi tal‑IP# ta’ analiżijiet 
tad‑DMGDewmien 
għall‑analiżi 
tar‑rapport 
tal‑IPRapport ana ‑
lizzat l‑aktar 
reċenti? 
(Is‑sena 
tal‑NR)
1 
MwengaFE I Mwenga 3 MW hydro Power Plant It-Tanzanija 22.12.2007 22.12.2012 5.0 le leiva (tissemma’ 
biss dik finali)Ġunju 2011  
Ġunju 201312 11 1-16-il xahar iva (2012)
2 
Best RayFE IBEST RAY (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas)It-Tanzanija 1.4.2008 30.6.2011 3.2 Marzu 2010 Awwissu 2011iva (total ta’ 
EUR 2 500 biss)le 12 7 0,5-7 xhur iva (2011)
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de Majaua Il-Mozambique 1.12.2007 30.11.2012 5.0 le Frar 2014L-anness tal -baġit 
ma ġiex riċevutOttubru 2013 5 3 1,3-10 xhur le (2014)
4 
BiogasFE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricul -
tural producers and processorsIl-Kenja 1.1.2008 1.1.2011 3.0 April 2010 Novembru 2011iva  
(MTE + Finali)Novembru 2009 7 7 0-7 xhur iva (2011)
5 
Up-scalingFE IUp-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reductionIt-Tanzanija 1.1.2008 30.6.2014 6.5 le leiva  
(MTE + Finali)Ġunju 2013 6 3 4-10 xhur le (2014)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) Madagascar 1.4.2008 31.12.2015 7. 8 Marzu 2013 (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)le 6 2 6-13-il xahar le (2013)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnementMadagascar 7.1. 20 0 8 30.12.2015 8.0 Ottubru 2011 (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)Settembru 2011  
Ottubru 20136 3 6-18-il xahar le (2013)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de 
Befanaova sur la rivière SahambanoMadagascar 1.3.2008 31.12.2014 6.8 le (Tmiem l-2015)iva  
(MTE + Finali)le 3 1 9 xhur le (2014)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies 
renouvelables dans le Sud de Madagascar 
(RESOUTH)Madagascar 1.1.2008 1.1.2013 5.0 Frar 2011Marzu 2013  
(ex post  fi tmiem 
l-2015)iva  
(MTE + Finali)Settembru 2011  
Settembru 20135 4 3,5-9 xhur le (2012)
10 
Rural electrificationFE IRural Electrification Infrastructure and 
Small -Scale ProjectsIż-Żambja 10.3.2008 31.12.2015 7. 8 Lulju 2013 leiva  
(MTE + Finali)Mejju 2010 34 1 1,5 xhur le (2013)
11 
Increase accessFE I Increased Access to Electricity Services Iż-Żambja 11.12.2008 15.12.2015 7.0Diċembru 2011,  
Jannar 2012leiva  
(MTE + Finali)le 16 5 1-4 xhur le (2014)
12 
Green energyFE II -  
(Sejħa 1)Community Based Green Energy Project Il-Kenja 1.11.2011 31.10.2015 4.0 Novembru 2013 leiva  
(MTE + Finali)Diċembru 2013 5 2 4 xhur le (2014)
42 Annessi
Nru  tal‑Proġett 
u isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Durata 
tal‑proġett 
(snin)Evalwazzjonijiet obbligatorji
MORDanish Management Group (DMG)
Nofs 
it‑terminu Finali  
(ppjanati)Linja speċifika 
fil‑baġit# ta’ Rapporti 
narrattivi tal‑IP# ta’ analiżijiet 
tad‑DMGDewmien 
għall‑analiżi 
tar‑rapport 
tal‑IPRapport ana ‑
lizzat l‑aktar 
reċenti? 
(Is‑sena 
tal‑NR)
13 
Nice Roll -outFE II -  
(Sejħa 1)NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja30.9.2011 30.9.2015 4.0 m/a m/a le le 2 2 1-7 xhur iva (2012)
14 
Small scale solarFE II -  
(Sejħa 1)Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, 
Cabo DelgadoIl-Mozambique 20.7.2011 19.9.2014 3.2 Ottubru 2013 Awwissu 2014 iva (MTE) Lulju 2012 4 3 1,5-2 xhur le (2014)
15 
BorealeFE II -  
(Sejħa 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (BOREALE)Madagascar 1.3.2012 28.2.2017 5.0 Tmiem l-2015 leiva  
(MTE + Finali)le 3 3 4-5 xhur iva (2013)
16 
Wood and charcoalFE II -  
(Sejħa 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in 
Rural Mozambique, Malawi and TanzaniaIl-Mozambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)19.3.2012 31.7.2015 3.4 le leiva  
(MTE + Finali)Ottubru 2013 5 2 1-4 xhur iva (2014)Anness  V
43 Annessi
Nru  tal‑Proġett 
u isem qasirNru tal‑FE  
(Nru tas‑Sejħa 
għal Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżData 
tal‑biduData 
tat‑tmiem Durata 
tal‑proġett 
(snin)Evalwazzjonijiet obbligatorji
MORDanish Management Group (DMG)
Nofs 
it‑terminu Finali  
(ppjanati)Linja speċifika 
fil‑baġit# ta’ Rapporti 
narrattivi tal‑IP# ta’ analiżijiet 
tad‑DMGDewmien 
għall‑analiżi 
tar‑rapport 
tal‑IPRapport ana ‑
lizzat l‑aktar 
reċenti? 
(Is‑sena 
tal‑NR)
13 
Nice Roll -outFE II -  
(Sejħa 1)NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja30.9.2011 30.9.2015 4.0 m/a m/a le le 2 2 1-7 xhur iva (2012)
14 
Small scale solarFE II -  
(Sejħa 1)Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, 
Cabo DelgadoIl-Mozambique 20.7.2011 19.9.2014 3.2 Ottubru 2013 Awwissu 2014 iva (MTE) Lulju 2012 4 3 1,5-2 xhur le (2014)
15 
BorealeFE II -  
(Sejħa 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (BOREALE)Madagascar 1.3.2012 28.2.2017 5.0 Tmiem l-2015 leiva  
(MTE + Finali)le 3 3 4-5 xhur iva (2013)
16 
Wood and charcoalFE II -  
(Sejħa 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in 
Rural Mozambique, Malawi and TanzaniaIl-Mozambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)19.3.2012 31.7.2015 3.4 le leiva  
(MTE + Finali)Ottubru 2013 5 2 1-4 xhur iva (2014)
44 Annessi
Punteġġi mogħtija lill‑proġetti eżaminati
Nru 
tal‑Proġett 
u isem 
qasirNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżKon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE 
(miljun EUR)Deskrizzjoni qasira Tfassil RiżultatiSos‑
tenib ‑
biltà
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro 
Power PlantIt-Tanzanija 3.60Installazzjoni ta’ impjant 
idroelettriku żgħir biex jipprovdi 
elettriku affidabbli lil Kumpanija 
tat-te u lil 14-il villaġġA B B
2 
Best RayFE IBEST RAY (Bringing 
Energy Services to 
Tanzanian Rural 
Areas)It-Tanzanija 1.13Installazzjoni ta’ unitajiet solari 
fotovoltajċi fi 8 050 unità domestika 
li jappartjenu għal 9 villaġġiB B B
3 
MajauaFE IElectrificaçao da co -
munidade de MajauaIl-Mozambique 1.87Riabilitazzjoni ta’ impjant żgħir 
tal-idroenerġija (attwalment 
meqrud) u stabbiliment ta’ 
netwerk tal -enerġija elettrika 
għall -konnessjoni ta’ 5000 unità 
domestikaA B B
4 
BiogasFE IUp-scaling the small -
er biogas plants for 
agricultural producers 
and processorsIl-Kenja 1.22Użu ta’ teknoloġija tal -bijogass għal 
skopijiet ta’ tisjir f’żoni rurali għal 
330 bidwi f’5 ProvinċjiB A B
5 
Up-scalingFE IUp-scaling access to 
integrated modern 
energy services for 
poverty reductionIt-Tanzanija 2.29Installazzjoni ta’ Ċentri ta’ Servizzi 
tal-Enerġija bi Skop Multiplu li 
jitħaddmu b’magni diżil li jużaw 
il-bijokarburanti (żejt tal -jatropha) 
f’120 villaġġ f’6 reġjuniC D m/a
6 
BioenergelecFE IBioenergelec (bioé -
nergie électricité)Madagascar 1.96Ġenerazzjoni tal -elettriku mill -bi-
jomassa għal 6 villaġġi (f’4 reġjuni) 
u karbonizzazzjoni mtejbaD D m/a
7 
rHYviereFE IProgramme 
rHYviere - Réseaux 
hydroélectriques vil -
lageois et respect de 
l’environnementMadagascar 1.73Kostruzzjoni ta’ 3 impjanti 
idroelettriċi fuq “xmara ta’ skol” + 
grilja żgħira għall -konnessjoni ta’ 8 
villaġġi f’żoni rurali fil -lvant A B B
8 
SahambanoFE IAménagement hy -
droélectrique du Site 
de Befanaova sur la 
rivière SahambanoMadagascar 2.48Kostruzzjoni ta’ impjant idroelettri -
ku fuq “xmara ta’ skol” + estensjoni 
tal-grilja b’20 km għall -konnessjoni 
ta’ belt waħda u 2 villaġġiA B B
9 
ResouthFE IElectrification rurale 
décentralisée par 
énergies renouve -
lables dans le Sud 
de Madagascar 
(RESOUTH)Madagascar 0.87Elettrifikazzjoni ta’ 2 villaġġi 
fir-reġjun tan -nofsinhar bl -użu ta’ 
2 turbini eoliċi u unitajiet solari 
fotovoltajċiB B C
 Kriterju ssodisfat  Dgħufijiet serji m/a Mhux applikabbli
 Dgħufijiet minuri   Kriterju mhux issodisfatAnness  VI
45 Annessi Anness  VI
Nru 
tal‑Proġett 
u isem 
qasirNru tal‑FE  
(Nru 
tas‑Sejħa 
għal 
Proposti)Titolu tal‑azzjoni PajjiżKon ‑
tribuzzjoni 
mill‑UE 
(miljun EUR)Deskrizzjoni qasira Tfassil RiżultatiSos‑
tenib ‑
biltà
10 
Rural electri -
ficationFE IRural Electrification 
Infrastructure and 
Small -Scale ProjectsIż-Żambja 10.00Estensjoni tal -grilja u  installazzjoni 
ta’ impjant idroelettriku żgħir u ta’ 
2 000 unità solari għal residenzi 
biex jipprovdu l -elettriku lil 20 000 
unità domestika, 700 skola u ċentri 
tas-saħħaB B B
11 
Increase 
accessFE IIncreased Access to 
Electricity ServicesIż-Żambja 10.00Estenstjoni tal -ġrilja biex jiġi 
ffaċilitat l -aċċess għal sorsi ta’ 
enerġija rinnovabbli f’żoni rurali 
u periurbani fiż -Żambja (65 000 
benefiċjarju)B B B
12 
Green 
energyFE II  
(Sejħa 1)Community Based 
Green Energy ProjectIl-Kenja 1.74Installazzjoni ta’ unitajiet solari 
fotovoltajċi fuq 56 skola u 32 ċentru 
tas-saħħa fil -Kenja rurali B A B
13 
Nice Roll -outFE II  
(Sejħa 1)NICE Roll -OutIż-Żambja, 
it-Tanzanija, 
il-Gambja2.50Żvilupp kummerċjali permezz ta’ 
faċilitajiet tal -ICT li jitħaddmu 
b’Unitajiet solari fotovoltajċi (Ċentri 
NICE konċessjonarji f’50 post rurali 
u periurbani fil -Gambja, it -Tanzani -
ja u ż -Żambja)D D m/a
14 
Small scale 
solarFE II  
(Sejħa 1)Enabling 18.000 
people to access 
sustainable small 
scale solar power in 
Quissanga district, 
Cabo DelgadoIl-Mozambique 0.594 000 unità domestika jingħataw 
il-possibbiltà li jkollhom aċċess għal 
enerġija solari fuq skala żgħira f’2 
distrettiB B B
15 
BorealeFE II  
(Sejħa 1)Best Options for Rural 
Energy and Access to 
Light and Electricity 
(BOREALE)Madagascar 1.72Installazzjoni ta’ unitajiet solari 
fotovoltajċi fuq 10 skejjel u 8 ċentri 
tas-saħħa u 900 unità domestika fi 
8 villaġġi fir -reġjun tan -nofsinharB B B
16 
Wood and 
charcoalFE II  
(Sejħa 1)Sustainable Wood 
and Charcoal 
Production in Rural 
Mozambique, Malawi 
and TanzaniaIl-Mo-
zambique, 
it-Tanzanija, 
(il-Malawi)2.40Bijomassa sostenibbli u  effiċjenza 
fl-enerġija permezz tat -taħriġ 
ta’ 2 000 unità domestika dwar 
it-tħawwil tas -siġar u l -kostruzz -
joni ta’ impjant għall -produzzjoni 
tal-faħam tal -kannolC D m/a
Didaskalija : Abbażi tal -metodoloġija tal -għoti ta’ punteġġi fl -Anness  II, ġew stabbiliti dawn il -klassifikazzjonijiet li ġejjin:
 Kriterju ssodisfat  Dgħufijiet serji m/a Mhux applikabbli
 Dgħufijiet minuri   Kriterju mhux issodisfat
46
V
Il‑Kummissjoni wettqet il‑monitoraġġ tal‑proġetti 
bl‑użu tal‑għodod u l‑modalitajiet differenti li kienu 
disponibbli, inkluż l‑istabbiliment ta’ struttura per ‑
manenti ta’ monitoraġġ.
B’mod ġenerali, il‑Kummissjoni żgurat segwitu 
mill‑qrib matul il‑fażijiet l‑aktar kritiċi tal‑implimen ‑
tazzjoni u ffaċilitat soluzzjonijiet u miżuri korrettivi, 
sa fejn kien possibbli, u skont ir‑regoli u l‑proċeduri 
prevalenti. F’xi każijiet speċifiċi, il‑monitoraġġ f’dan 
il‑qasam seta’ ssaħħaħ.
VI
75 % tal‑proġetti eżaminati mill‑Qorti diġà taw 
ir‑riżultati mistennija jew saħansitra aktar milli 
mistenni. Ċerti proġetti għadhom ma rrendew 
il‑maġġoranza tar‑riżultati mistennija tagħhom 
prinċipalment minħabba problemi marbuta 
mal‑kapaċità tal‑benefiċjarji jew ċirkustanzi 
mhux favorevoli li kkontestaw it‑tifsila tal‑bidu 
tal‑proġetti u xejnu kwanlunkwe sforz biex jitaffew 
r‑riskji previsti.
Il‑Kummissjoni tosserva li ma jistax jiġi eskluż ċertu 
livell ta’ problema ta’ kapaċità partikolarment meta 
minn naħa il‑proġetti mmirati jkunu innovattivi 
u ambizzjużi, filwaqt li min‑naħa l‑oħra l‑benefiċjarji 
jkunu foqra. F’dan il‑kuntest, wieħed ma jistax 
jistenna proġetti perfetti bħala tali.
VII
Il‑Kummissjoni hi sodisfatta bir‑rakkomandazzjoni 
tal‑Qorti. Diġà ħadet xi miżuri biex jissaħħaħ 
il‑monitoraġġ u biex tiżdied is‑sostenibbiltà 
tal‑proġetti. F’dan ir‑rigward, il‑Kummissjoni tixtieq 
tenfasizza l‑importanza tal‑passi li ġejjin li diġà 
ttieħdu f’konformità mar‑rakkomandazzjonijiet 
tal‑Qorti:
‑ it‑titjib introdott għall‑aħħar Sejħa għal propos ‑
ti taħt tal‑FE kien immirat biex jassigura l‑vijabil ‑
ità tal‑proġetti
‑ it‑tisħiħ tal‑funzjoni permanenti ta’ monitoraġġ 
tal‑FESommarju eżekuttiv
III
Il‑Kummissjoni hi sodisfatta bil‑konklużjoni 
tal‑Qorti. Il‑ħolqien tal‑FE ppermetta lill‑Kum ‑
missjoni biex għall‑ewwel darba tindirizza b’mod 
sostanzjali l‑kwistjoni tal‑aċċess għall‑enerġija 
fil‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp tagħha, fil‑kuntest 
tal‑ħtiġijiet enormi (USD 48 biljun/sena) fil‑pajjiżi li 
qed jiżviluppaw1. Il‑Kummissjoni użat il‑FE b’mod 
effettiv u kif juri r‑rapport tal‑Qorti, il‑biċċa l‑kbira 
tal‑proġetti eżaminati rnexxew u għandhom 
prospetti tajbin ta’ sostenibbiltà. Din hi kisba 
eċċezzjonali meta wieħed jikkunsidra l‑kuntest 
diffiċili li fih se tiġi implimentata l‑kooperazz ‑
joni għall‑iżvilupp. Kien biss kwart tal‑proġetti 
eżaminati li ma tax ir‑riżultati mistennija. In parti 
dan kien dovut għal ċirkostanzi kuntrarji li kkon ‑
testaw it‑tifsila tal‑bidu tal‑proġetti u xejnu kwan ‑
lunkwe sforz biex jitaffew r‑riskji previsti. Il‑Kum ‑
missjoni hija konxja wkoll li hemm lok għal xi titjib, 
speċjalment fir‑rigward tal‑monitoraġġ ta’ proġetti 
f’dan il‑qasam. Il‑Kummissjoni diġà ħadet xi miżuri 
u se ġġib aktar titjib kif rakkomandat mill‑Qorti.
IV
Il‑Kummissjoni applikat ir‑regoli u l‑proċeduri li 
jirregolaw is‑Sejħa għal proposti b’mod konsistenti 
u b’mod rigoruż u allokat appoġġ għal proġetti 
pprijoritizzat tajjeb.
L‑eżistenza tar‑riskji u n‑nuqqasijiet fil‑proposti 
tal‑FE li tippromwovi soluzzjonijiet innovattivi 
għal servizzi ta’ enerġija sostenibbli u affordabbli 
għall‑fqar kienet tabilħaqq mistennija.
Dawn ir‑riskji u d‑dgħufijiet identifikati fil‑proposti 
evalwati kienu kkunsidrati kif imiss mill‑Kumitat 
ta’ Evalwazzjoni kompetenti fid‑dawl tal‑miżuri 
ta’ mitigazzjoni rilevanti proposti mill‑applikanti 
kkonċernati, qabel l‑aġġudikazzjoni tal‑punteġġi 
finali li jistabbilixxu l‑klassifikazzjoni ta’ kull 
proposta b’mod koerenti u oġġettiv skont il‑kriterji, 
l‑objettivi u l‑prijoritajiet stabbiliti fil‑linji gwida 
tas‑Sejħa.
1  Ir‑rapport tal‑Aġenzija Internazzjonali tal‑Enerġija “Enerġija għal 
Kulħadd: il‑finanzjament tal‑aċċess għall‑foqra” silta speċjali 
World Energy Outlook (Prospettiva Dinjija tal‑Enerġija), IEA, 2011.Risposta  
tal‑Kummissjoni
Risposta tal ‑Kummissjoni 47
Il‑Kummissjoni għażlet il‑proġetti 
għall‑finanzjament abbażi ta’ kriterji ta’ evalwazz ‑
joni ċari stabbiliti fil‑linji gwida tas‑Sejħa, inkluża 
r‑rilevanza, il‑kapaċità teknika u operattiva tal‑app ‑
likant u tal‑imsieħba, il‑vijabilità, is‑sostenibbiltà, 
il‑kosteffettività u tikkunsidra jekk kinux proposti 
miżuri addattati biex jiġu imtoffija xi riskji jew 
nuqqasijiet inerenti fi proġetti kumplessi ta’ żvilupp.
16
Fir‑rigward ta’ ħames proġetti msemmija mill‑Qorti, 
il‑kummenti u punteġġi ta’ kull assessur huma kkun ‑
sidrati mill‑Kumitat ta’ Evalwazzjoni li, b’differenza 
għall‑assessuri individwali, hu f’pożizzjoni unika li 
jkollu stampa sħiħa tal‑proposti kollha preżentati 
taħt Sejħa u tal‑merti rispettivi ta’ kull waħda 
mill‑proposti skont il‑kriterji stabbiliti fil‑linji 
gwida tas‑Sejħa. Il‑Kummissjoni daħħlet fis‑seħħ 
il‑proċeduri, il‑verifiki u l‑kontroverifiki meħtieġa 
biex ikun aċċertat li kull Kumitat ta’ Evalwazzjoni 
japplika b’mod rigoruż ir‑regoli li jirregolaw l‑eval ‑
wazzjoni tas‑Sejħa b’mod li tista’ tiġi ggarantita 
l‑integrità u l‑koerenza ġenerali tal‑proċess tal‑eval ‑
wazzjoni, minkejja n‑nuqqasijiet li jistgħu jseħħu 
minħabba valutazzjoni minn esperti individwali.
16 (a)
L‑assessuri vvalutaw il‑proposta kif riflessa 
fil‑punteġġi u l‑kummenti rispettivi tagħhom għal 
kull kriterju ta’ evalwazzjoni stabbilit fil‑linji gwida 
tas‑Sejħa. Minkejja ċerti nuqqasijiet li nstabu, 
l‑assessuri identifikaw ukoll vantaġġi ewlenin bħal: 
l‑istimolu ta’ attivitajiet tan‑negozju, għarfien 
tajjeb tal‑pajjiż, involviment tajjeb ħafna tas‑settur 
privat, il‑potenzjal għas‑sostenibbiltà finanzjarja, 
u l‑involviment tajjeb tal‑komunità. Il‑punteġġi 
mogħtija miż‑żewġ assessuri juru li kwalunkwe 
problema ma tkunx meqjusa bħala raġuni biżżejjed 
għar‑rifjut.
Fuq il‑bażi tal‑eżaminazzjoni tiegħu, il‑Kumitat 
ta’ Evalwazzjoni aġġudika punteġġ finali li kkun ‑
sidra kemm il‑punti pożittivi kif ukoll id‑dgħufijiet 
tal‑proposta rispettiva kif spjegat ukoll fit‑tweġiba 
tal‑Kummissjoni għal §16 hawn fuq.‑ l‑innovazzjonijiet introdotti skont il‑programm 
il‑ġdid ta’ kooperazzjoni dwar l‑enerġija, 
partikolarment l‑Inizjattiva tal‑Finanzjament 
tal‑Elettrifikazzjoni  – ElectriFi, li kien elabo ‑
rat flimkien mal‑industrija u l‑finanzjaturi 
tal‑iżvilupp u għandu l‑għan li jżid il‑vijabbiltà, 
is‑sostenibbiltà u l‑effett ta’ lieva tal‑appoġġ 
tal‑UE għal aċċess għal enerġija sostenibbli 
għall‑foqra.
Introduzzjoni
04
Sa mill ‑2011, il‑gwida ġenerali tal‑politika tal‑UE 
dwar l‑enerġija fil‑kuntest tal‑iżvilupp kienet 
ipprovduta mid‑direzzjonijiet inklużi fl ‑“Aġenda 
għall‑Bidla” li tindika l‑enerġija bħala mutur ewlieni 
għat‑tkabbir inklużiv u sostenibbli.
05
Il‑ħolqien tal‑FE ppermetta lill‑Kummissjoni biex 
għall‑ewwel darba tindirizza b’mod sostanzjali 
l‑kwistjoni tal‑aċċess għall‑enerġija fil‑kooperazz ‑
joni għall‑iżvilupp tagħha, fil‑kuntest tal‑ħtiġijiet 
enormi (USD 48 biljun kull sena skont l‑Aġenzija 
Internazzjonali tal‑Enerġija.
Osservazzjonijiet
Il‑Kummissjoni eżaminat bir‑reqqa l‑merti 
u n‑nuqqasijiet ta’ kull waħda mill‑proposti 
għall‑proġetti ppreżentati taħt il‑FE u pprijoritiz ‑
zat l‑appoġġ lill‑aqwa nett fost dawk il‑proposti, li 
jkunu qabżu bil‑bosta l‑istandards globali tal‑kwal ‑
ità stabbiliti f’kull linja gwida tas‑Sejħa.
Minkejja l‑fatt li dejjem ikun hemm ċerti riskji 
u nuqqasijiet, l‑appoġġ għal proġetti innovattivi 
u ambizzjużi, magħżula skont ir‑regoli u l‑proċeduri 
rispettivi, għandu jiġi kkunsidrat mill‑Kummissjoni 
għall‑finijiet li jintlaħqu l‑objettivi ġenerali ta’ kull 
Sejħa għal proposti.
Risposta tal ‑Kummissjoni 48
22 (a)
Malli ġew identifikati xi problemi ta’ kwalità ta’ rap ‑
purtar, il‑Kummissjoni ħadet passi biex tindirizza ‑
hom inkluż billi pprovdiet lill‑benefiċjarji b’mudelli 
ta’ rapporti narrattivi interim u finali, kif ukoll rap ‑
porti finanzjarji. Tabilħaqq il‑kapaċità li wieħed jip ‑
provdi rapporti ta’ kwalità tvarja minn benefiċjarju 
għall‑ieħor u konsegwentement għall‑FE II, 
mal‑kuntratt tal‑Għoti għandhom jiġi annessi 
mudelli aħjar ta’ rapporti narrattivi u finanzjarji.
22 (b)
Ara r‑risposta tal‑Kummissjoni għall‑paragrafu 22(a).
22 (c)
Ara r‑risposta tal‑Kummissjoni għall‑paragrafu 22(a).
23
Il‑Kummissjoni, kif imsiss, estendiet il‑kuntratt 
mal‑kumpanija ta’ konsulenza sabiex tipprovdi 
servizzi ta’ monitoraġġ xieraq tal‑proġetti kon ‑
tinwi tal‑FE kif ukoll proġetti magħżula taħt l‑aħħar 
żewġ Sejħiet tal‑FE II għall‑elettrifikazzjoni rurali 
u l‑fraġilità.
24
Rieżami standardizzat minn entità unika kien utli 
biex jiġi armonizzat u mtejjeb sa ċertu punt ir‑rap ‑
purtar tal‑imsieħba ta’ implimentazzjoni u l‑kun ‑
tratt mal‑kumpanija ta’ konsulenza jista’ jipprovdi 
riżorsi biex tiġi vverifikata fuq il‑post l‑informazz ‑
joni pprovduta permezz ta’ rapporti tagħhom. 
Għalhekk, il‑Kummissjoni ħadet il‑passi meħtieġa 
u estendiet il‑kuntratt mal‑kumpanija ta’ konsu ‑
lenza b’mod li jipprovdi għal servizzi ta’ monitoraġġ 
tal‑proġetti permezz ta’ missjonijiet fil‑pajjiżi, kif 
meħtieġ.
Madankollu, fir‑rigward tal‑benefiċjarji tal‑għotjiet 
tal‑FE, il‑poter biex wieħed jinforza r‑rakkoman ‑
dazzjonijiet jibqa’ f’idejn id‑Delegazzjonijiet tal‑UE, 
skont id‑dispożizzjonijiet tal‑ftehimiet tal‑għotja 
rispettivi, u ma jistax ikun esternalizzat f’idejn 
il‑kumpanija ta’ konsulenza.16 (b)
Kif spjegat hawn fuq, il‑Kumitat ta’ Evalwazz ‑
joni, b’differenza għall‑assessuri individwali, hu 
f’pożizzjoni unika li jkollu stampa sħiħa tal‑proposti 
kollha preżentati taħt Sejħa kif ukoll tal‑merti ris ‑
pettivi ta’ kull waħda mill‑proposti skont il‑kriterji 
stabbiliti fil‑linji gwida tas‑Sejħa.
Għall‑erba’ proġetti msemmija mill‑Qorti, il‑Kumitat 
ta’ Evalwazzjoni responsabbli kkonkluda t‑tielet 
u l‑aħħar valutazzjonijiet bil‑kunsiderazzjoni 
li l‑miżuri dovuti ta’ mitigazzjoni għar‑riskji 
u n‑nuqqasijiet identifikati kienu eżistenti 
u aċċettabbli.
17
Il‑proġetti msemmija mill‑Qorti ma laħqux 
l‑objettivi stabbiliti, prinċipalment minħabba 
fatturi esterni mhux favorevoli li ma setgħux jiġu 
kkontrollati (fost l‑oħrajn il‑kundizzjonijiet tas‑suq, 
l‑evoluzzjoni teknoloġika, il‑kundizzjonijiet naturali, 
eċċ.).
18
F’dan ir‑rigward, il‑Kummissjoni tenfasizza l‑impor ‑
tanza tat‑titjib introdott wara sejħa għall‑aħħar 
Sejħa għal proposti taħt il‑FE II, li għaliha kien 
hemm ir‑rekwiżit li wieħed jippreżenta studju ta’ 
fattibilità flimkien mal‑proposta.
Il‑Kummissjoni wettqet il‑monitoraġġ tal‑proġetti 
bl‑użu tal‑għodod u l‑modalitajiet differenti li kienu 
disponibbli, inkluż l‑istabbiliment ta’ struttura 
permanenti ta’ monitoraġġ. F’xi każijiet speċifiċi, 
il‑monitoraġġ f’dan il‑qasam seta’ ssaħħaħ.
Il‑kwalità tar‑rapporti tal‑imsieħba ta’ implimen ‑
tazzjoni kienet irregolari peress li l‑kwalità kienet 
tiddependi fuq il‑kapaċitajiet ta’ rappurtar differenti 
tal‑benefiċjarji.
Risposta tal ‑Kummissjoni 49
28
Iż‑żjarat fuq il‑post regolari kull meta jkun pos ‑
sibbli, huma mod ewlieni biex wieħed jim ‑
monitorja u jsegwi proġett. Id‑delegazzjonijiet 
għandhom għad‑dispożizzjoni tagħhom diversi 
mezzi ta’ monitoraġġ tal‑proġetti, inkluż kontroll 
mill‑bogħod ibbażat fuq rapporti, telekonferenzi, 
xogħol fl‑uffiċċju, l‑iskambji ma’ benefiċjarji eċċ. 
Il‑perjodiċità taż‑żjarat fuq il‑post tiddependi fost 
l‑oħrajn fuq l‑ammont ta’ xogħol, il‑lok tal‑proġett 
u l‑aċċessibbiltà, kwistjonijiet ta’ sigurtà, ir‑riżorsi 
disponibbli, eċċ. Ovvjament l‑għażla bl‑aktar mod 
xieraq biex jiġi sorveljat u segwit proġett f’kull 
okkażjoni u kif/jekk l‑uffiċjali ta’ ċerta Delegazz ‑
joni tal‑UE tkun se tagħmel żjarat regolari ta’ 
proġett tal‑FE jew le, tista’ tittieħed biss mill‑Kap 
tad‑Delegazzjoni responsabbli, li jkollu l‑istampa 
sħiħa tal‑kompiti kollha li għandhom jiġu mwettqa 
mid‑Delegazzjoni u dwar il‑prijorità li għandha 
tingħata lil kull kompitu, filwaqt li jikkunsidra 
s‑sitwazzjoni tar‑riżorsi umani u l‑limiti varji.
29
Ir‑ROM hija biss biss waħda mill‑għodod disponib ‑
bli għall‑monitoraġġ ta’ proġett u l‑Kummissjoni 
użatha b’mod sodisfaċenti flimkien mal‑għodod 
ta’ monitoraġġ l‑oħra kollha, inkluża l‑funzjoni 
permanenti ta’ monitoraġġ tal‑FE li kienet dis ‑
ponibbli taħt il‑kuntratt tas‑servizz mal‑kumpanija 
tal‑konsulenza.
29 (a)
Għalkemm il‑proġett imsemmi mill‑Qorti kien 
soġġett għar‑ROM biss fl ‑2013, id‑Delegazzjoni 
tal‑UE fit‑Tanżanija minn dejjem kienet konxja 
tas‑sitwazzjoni tal‑proġett bħala riżultat ta’ skam ‑
bji u korrispondenza regolari u kienet qed tieħu 
azzjoni biex tikkoreġi s‑sitwazzjoni. Pereżempju, 
minbarra r‑rapporti interim kuntrattwalment dovuti, 
il‑proġett ipproduċa “rapporti ta’ sorveljanza 
interni” kull sitt xhur mill ‑2012 mill‑imsieħba impli ‑
mentattivi skont il‑prattika introdotta mid‑Dele ‑
gazzjoni biex ittejjeb il‑monitoraġġ. Id‑delegazzjoni 
żammet kuntatt regolari mal‑proġett u pprovdiet 
appoġġ biex ikunu ffaċilitati soluzzjonijiet.25
Għal xi proġetti, ir‑rieżami ta’ nofs it‑terminu ma 
twettaqx għaliex ma kinux implimentati biżżejjed 
attivitajiet.
Il‑Kummissjoni għamlet użu mill‑istrumenti dis ‑
ponibbli kollha għall‑appoġġ tal‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti u ħadet miżuri xierqa fi ħdan il‑limiti 
stabbiliti mir‑regoli tal‑kuntratt.
Fil‑fatt, mhumiex possibbli modifiki radikali 
tal‑attivitajiet tal‑proġett skont ir‑regoli tal‑kuntratt 
li jistipulaw, fost l‑oħrajn, li kull “emenda ma jistax 
ikollha l‑iskop jew l‑effett li tagħmel tibdiliet ta’ 
dan il‑Kuntratt li jixħtu dubju fuq id‑deċiżjoni 
tal‑aġġudikazzjoni tal‑għotja jew li jkun kuntrarju 
għat‑trattament ugwali tal‑applikanti”.
26
Ir‑rakkomandazzjonijiet rispettivi biex tiżdied 
il‑kwalità tar‑rappurtar tal‑proġetti kienu kkun ‑
sidrati meta tfasslu s‑sejħiet tal‑FE II sussegwenti.
27
Il‑Kummissjoni (kif ukoll l‑esperti tal‑monitoraġġ 
fi ħdan l‑ambitu tal‑kuntratt tagħhom) talbu 
informazzjoni addizzjonali jew kjarifiki f’diversi 
okkażjonijiet u f’każijiet fejn dawn ma waslux, 
il‑ħlasijiet ġew sospiżi skont regoli kuntrattwali.
Rigward il‑possibbiltà tat‑terminazzjoni tal‑kun ‑
tratti, din hija azzjoni drastika li tista’ twassal għal 
telf ta’ investimenti importanti/sforzi li diġà saru u, 
meta tiġi kkunsidrat biss meta l‑alternattivi possib ‑
bli l‑oħra kollha jfallu, filwaqt li wieħed irid iżomm 
f’moħħu l‑aqwa interessi tal‑benefiċjarji finali 
u l‑prinċipju tal‑ġestjoni finanzjarja tajba.
Risposta tal ‑Kummissjoni 50
36
Erba’ proġetti eżaminati mill‑Qorti fallew milli 
jagħtu r‑riżultati mistennija fil‑maġġoranza 
tagħhom minħabba problemi ta’ kapaċità 
tal‑benefiċjarji u ċirkostanzi kuntrarji li kkontestaw 
it‑tifsila tal‑bidu tal‑proġetti u xejnu kwanlunkwe 
sforz biex jittaffew r‑riskji previsti.
Il‑Kummissjoni tosserva li ma jistax jiġi eskluż ċertu 
livell ta’ problema ta’ kapaċità partikolarment meta 
minn naħa il‑proġetti mmirati jkunu innovattivi 
u ambizzjużi, filwaqt li min‑naħa l‑oħra l‑benefiċjarji 
jkunu foqra. F’dan il‑kuntest, wieħed ma jistax 
jistenna proġetti perfetti bħala tali.
36 (c)
L‑evalwazzjoni tal‑proġett segwiet il‑proċedura 
applikabbli li skontha il‑parteċipazzjoni 
tas‑settur privat kienet meqjusa bħala vantaġġ 
għas‑sostenibilità tal‑proġetti.29 (b)
Il‑proġett ma kienx propost għall‑inklużjoni fil‑listi 
tar‑ROM għall ‑2010 u l ‑2011 minħabba n‑nuqqas ta’ 
progress adegwat f’dak iż‑żmien. Fl ‑2012, għalkemm 
inizjalment kien hemm proposta biex il‑proġett 
jitpoġġa fuq il‑lista ROM, ġie deċiż li ma jinżammx 
fuq il‑lista għax kien għad mhemmx biżżejjed attivi ‑
tajiet fuq il‑post, u kien diġà ipprogrammat rieżami 
ta’ nofs it‑terminu għal kmieni fl ‑2012, wara l‑esten ‑
sjoni tal‑perjodu ta’ implimentazzjoni b’24 xahar.
30
Kif ġie spjegat f’§27 hawn fuq, il‑possibbiltà li kun ‑
tratt jiġi tterminat tiġi ikkunsidrata meta l‑alternat ‑
tivi possibbli l‑oħra kollha jkunu fallew. Is‑servizzi 
responsabbli mill‑monitoraġġ tal‑implimentazzjoni 
taż‑żewġ proġetti msemmija mill‑Qorti, kienu 
għadhom ma stabbilixxewx li dan kien il‑każ u li 
dawk il‑proġetti ma setgħux jiġu implimentati iżjed 
bi kwalunkwe mod ieħor possibbli.
30 (a)
Id‑Delegazzjoni responsabbli mill‑proġett, wara 
li kkunsidrat l‑azzjonijiet possibbli ta’ rimedju, 
iddeċiediet li jekk tnaqqas l‑ambitu ġeografiku 
tal‑proġett ma kinitx tkun l‑aħjar għażla.
31
Id‑Delegazzjoni fil‑Możambik dejjem kienet 
konxja mid‑diffikultajiet tal‑proġett. Il‑proġetti 
innovattivi f’oqsma li huma relattivament ġodda 
għall‑kuntest lokali spiss jiffaċċjaw diffikulta ‑
jiet fil‑bidu. Madankollu, maż‑żmien sar dejjem 
aktar ċar li l‑objettivi tal‑programm ma kienux se 
jintlaħqu u meta dan seħħ, id‑Delegazzjoni għamlet 
diversi tentattivi sabiex jinstabu soluzzjonijiet 
xierqa. Ġew diskussi għadd ta’ proposti biex jiġu 
indirizzati l‑problemi tal‑proġett, iżda l‑ebda waħda 
mis‑soluzzjonijiet proposti ma tqieset bħala real ‑
istika, u l‑proġett kellu jingħalaq. Id‑delegazzjoni 
wettqet żjara fuq il‑post (kemm f’operazzjonijiet 
u finanzi u kuntratti), f’April tal ‑2015, li warajha ġie 
miftiehem dan l‑għeluq.
75 % tal‑proġetti eżaminati mill‑Qorti diġà taw 
ir‑riżultati mistennija jew saħansitra aktar milli 
mistenni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 51
Ir‑riskji jew id‑dgħufijiet identifikati fil‑proposti 
evalwati kienu kkunsidrati kif imiss mill‑Kumitat 
ta’ Evalwazzjoni kompetenti fid‑dawl tal‑miżuri 
ta’ mitigazzjoni rilevanti proposti mill‑applikanti 
kkonċernati, qabel l‑aġġudikazzjoni tal‑punteġġi 
finali li jistabbilixxu l‑klassifikazzjoni ta’ kull 
proposta b’mod koerenti u oġġettiv skont il‑kriterji, 
l‑objettivi u l‑prijoritajiet stabbiliti fil‑linji gwida 
tas‑Sejħa.
Rakkomandazzjoni 1
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
u ħadet miżuri addattati:
(i) bi qbil mal‑mudell tal‑PRAG 2014, il‑valutazzjoni 
tat‑tifsila tal‑azzjoni għandha rwol importanti 
fl‑evalwazzjoni tal‑proposti. Minn 50 punt pos ‑
sibbli tan‑nota tal‑kunċett, 10 punti huma re ‑
latati mat‑tifsila tal‑azzjoni. Għalhekk, b’bosta 
mill‑każijiet, nuqqasijiet sinifikanti fit‑tifsila jwas ‑
slu għall‑esklużjoni tal‑proposta diġà fl‑istadju 
tan‑noti kunċettwali.
(ii) il‑kapaċità tal‑applikanti biex jimplimentaw 
l‑azzjoni hija evalwata fl‑istadju tal‑applikazzjoni 
sħiħa. Dan l‑aħħar, il‑valutazzjoni tal‑kapaċità op ‑
erattiva ġiet estiża għal koapplikanti u l‑entitajiet 
affiljati. Minħabba l‑importanza ta’ dan l‑aspett 
il‑Kummissjoni introduċiet limitu minimu fil‑PRAG 
2014 li jipprevedi li l‑applikanti għandhom jiksbu 
mill‑inqas 12 minn 20 punt possibbli biex kapaċità 
tkun kkunsidrata għall‑aġġudikazzjoni ta’ għotja.
43
Il‑Kummissjoni wettqet il‑monitoraġġ tal‑proġetti 
bl‑użu tal‑għodod u l‑modalitajiet differenti li kienu 
disponibbli, inkluż l‑istabbiliment ta’ struttura per ‑
manenti ta’ monitoraġġ.
B’mod ġenerali, il‑Kummissjoni żgurat segwitu 
mill‑qrib matul il‑fażijiet l‑aktar kritiċi tal‑implimen ‑
tazzjoni u ffaċilitat soluzzjonijiet u miżuri korrettivi, 
sa fejn kien possibbli, u skont ir‑regoli u l‑proċeduri 
prevalenti. F’xi każijiet speċifiċi, il‑monitoraġġ f’dan 
il‑qasam seta’ ssaħħaħ.Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
41
Il‑Kummissjoni hi sodisfatta bil‑konklużjoni 
tal‑Qorti. Il‑ħolqien tal‑FE ppermetta lill‑Kum ‑
missjoni biex għall‑ewwel darba tindirizza b’mod 
sostanzjali l‑kwistjoni tal‑aċċess għall‑enerġija 
fil‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp tagħha, fil‑kuntest 
tal‑ħtiġijiet enormi (USD 48 biljun/sena) fil‑pajjiżi li 
qed jiżviluppaw2. Il‑Kummissjoni użat il‑FE b’mod 
effettiv u kif juri r‑rapport tal‑Qorti, il‑biċċa l‑kbira 
tal‑proġetti eżaminati rnexxew u għandhom 
prospetti tajbin ta’ sostenibbiltà. Din hi kisba 
eċċezzjonali meta wieħed jikkunsidra l‑kuntest 
diffiċili li fih se tiġi implimentata l‑kooperazz ‑
joni għall‑iżvilupp. Kien biss kwart tal‑proġetti 
eżaminati li ma tax ir‑riżultati mistennija. In parti 
dan kien dovut għal ċirkostanzi kuntrarji li kkon ‑
testaw it‑tifsila tal‑bidu tal‑proġetti u xejnu kwan ‑
lunkwe sforz biex jitaffew r‑riskji previsti. Il‑Kum ‑
missjoni hija konxja wkoll li hemm lok għal xi titjib, 
speċjalment fir‑rigward tal‑monitoraġġ ta’ proġetti 
f’dan il‑qasam. Il‑Kummissjoni diġà ħadet xi miżuri 
u se ġġib aktar titjib kif rakkomandat mill‑Qorti
42
Il‑Kummissjoni applikat ir‑regoli u l‑proċeduri li 
jirregolaw is‑Sejħa għal proposti b’mod konsistenti 
u b’mod rigoruż u allokat appoġġ għal proġetti 
pprijoritizzat tajjeb.
Il‑Kumitat ta’ Evalwazzjoni kien konxju tar‑riskji 
u d‑dgħufijiet ta’ kull proposta. Ir‑riskji u nuqqasi ‑
jiet tal‑proposti kienu fil‑fatt mistennija taħt 
il‑FE li kellha l‑għan, fost l‑oħrajn, li tippromwovi 
l‑innovazzjoni filwaqt li tiffaċċja l‑isfidi biex tip ‑
provdi servizzi tal‑enerġija sostenibbli u affordabbli 
għall‑fqar.
2  Ir‑rapport tal‑Aġenzija Internazzjonali tal‑Enerġija “Enerġija għal 
Kulħadd: il‑finanzjament tal‑aċċess għall‑foqra” silta speċjali 
World Energy Outlook (Prospettiva Dinjija tal‑Enerġija), IEA, 2011.
Risposta tal ‑Kummissjoni 52
44
Kien biss kwart tal‑proġetti eżaminati li ma tax 
ir‑riżultati mistennija, prinċipalment minħabba 
problemi marbuta mal‑kapaċità tal‑benefiċjarji jew 
ċirkustanzi mhux favorevoli li kkontestaw it‑tifsila 
tal‑bidu tal‑proġetti u xejnu kwanlunkwe sforz biex 
jitaffew r‑riskji previsti.
Rakkomandazzjoni 3
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
Valutazzjoni ta’ kwalunkwe assistenza teknika 
kontinwa tal‑ħtiġijiet tista’ tkun utli biex jiġu iden ‑
tifikati l‑ħtiġijiet ta’ appoġġ possibbli wara li jiskadi 
l‑finanzjament tal‑FE. Taħt il‑programm preżenti 
tal‑FE, mhux se jkun possibbli li tiżdied l‑allokazz ‑
joni ta’ għotja oriġinali. Madankollu, il‑Kummissjoni 
se teżamina kif dan jista’ jiġi indirizzat sabiex jiġi 
kkonsolidat il‑valur tal‑investiment li jkun sar. Barra 
minn hekk, il‑Kummissjoni se teżamina kif tapplika 
r‑rakkomandazzjoni taħt programmi ġodda u inno ‑
vattivi bħall‑Inizjattiva tal‑Finanzjament tal‑Elettrifi ‑
kazzjoni ‑ ElectriFi.43 (a)
Il‑Kummissjoni indirizzat in‑nuqqasijiet tar‑rappur ‑
tar fuq bażi ta’ kuntratt b’kuntratt u introduċiet 
ukoll titjib tal‑mudelli għar‑rapporti narrattivi 
interim u finali, kif ukoll għar‑rapporti finanzjarji.
43 (b)
Il‑Kummissjoni żgurat segwitu mill‑qrib permezz 
ta’ żjarat fuq il‑post kif ukoll permezz ta’ varjetà ta’ 
mezzi ta’ proġetti ta’ monitoraġġ inklużi kontrolli 
mill‑bogħod ibbażati fuq rapporti, telekonfer ‑
enzi, studji formali eċċ. Il‑perjodiċità taż‑żjarat fuq 
il‑post tiddependi fuq l‑ammont tax‑xogħol, il‑lok 
tal‑proġett u l‑aċċessibbiltà, il‑kwistjonijiet tas‑sig ‑
urtà, u r‑riżorsi disponibbli. Id‑deċiżjoni jekk issirx 
żjara regolari ta’ proġett tal‑FE jew le, tista’ tittieħed 
biss mill‑Kap tad‑Delegazzjoni responsabbli, li jkollu 
l‑istampa sħiħa tal‑kompiti kollha li għandhom jiġu 
mwettqa mid‑Delegazzjoni u dwar il‑prijorità li 
għandha tingħata lil kull kompitu, filwaqt li jikkun ‑
sidra s‑sitwazzjoni tar‑riżorsi umani u l‑limiti varji.
Rigward ir‑ROM, din hi biss waħda mill‑għodod 
disponibbli biex wieħed jissorvelja proġett u għal 
dawk il‑proġetti li mhumiex suġġetti għaż‑żjarat 
tar‑ROM, tpoġġew fis‑seħħ mezzi oħra ta’ 
monitoraġġ.
43 (c)
Il‑Kummissjoni minn dejjem ippruvat tappoġġja 
l‑implimentazzjoni b’suċċess tal‑proġetti u biex 
tidentifika s‑soluzzjonijiet (flimkien mal‑benefiċjarji 
tal‑kuntratt tal‑għotja) sabiex tingħeleb kwalunkwe 
problema. F’dan ir‑rigward it‑terminazzjoni tal‑kun ‑
tratt tal‑għotja ġiet kkunsidrata bħala l‑aħħar 
għażla sabiex ma jiġux kompromessi l‑investimenti/
l‑isforzi u l‑benefiċċji eventwali lill‑benefiċjarji finali 
tal‑FE.
Rakkomandazzjoni 2 ‑ Tweġiba Komuni 
tal‑Kummissjoni għall‑punti (i) sa (v)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. Hemm 
lok għal titjib f’termini ta’ tisħiħ tal‑monitoraġġ ta’ 
proġetti. Dan diġà ġie indirizzat b’mod konsistenti 
mill‑Kummissjoni u se jiġu kkunsidrati miżuri addiz ‑
zjonali sabiex id‑Delegazzjonijiet ikunu f’pożizzjoni 
li jsaħħu l‑monitoraġġ tagħhom tal‑proġetti, 
filwaqt li jitqiesu wkoll il‑limitazzjonijiet finanzjarji 
u tar‑riżorsi umani tagħhom.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Fl‑2004, kważi żewġ biljun persuna ma kellhomx aċċess għal 
servizzi tal‑enerġija adegwati, mhux għaljin u sostenibbli, li 
huma ta’ qofol għal progress sod lejn l‑objettivi tal‑iżvilupp. 
Il‑Faċilità għall‑Enerġija AKP‑UE, li nħolqot f’Ġunju 2005, 
għandha l‑għan li tippromwovi l‑aċċess għal servizzi moderni 
tal‑enerġija għall‑foqra f’żoni rurali u periurbani, b’fokus 
qawwi fuq l‑Afrika Sub‑Saħarjana u l‑enerġija rinnovabbli. 
F’dan ir‑rapport, aħna nikkonkludu li, fil‑biċċa l‑kbira, 
il‑Kummissjoni kellha suċċess iżda setgħet għamlet użu aħjar 
tal‑Faċilità għall‑Enerġija AKP‑UE biex iżżid l‑aċċess għal 
enerġija rinnovabbli għall‑foqra fl‑Afrika tal‑Lvant. Aħna 
nagħmlu għadd ta’ rakkomandazzjonijiet għall‑għażla aktar 
rigoruża tal‑proġetti, it‑tisħiħ tal‑monitoraġġ tagħhom 
u ż‑żieda tal‑prospetti tagħhom għas‑sostenibbiltà.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I