MT   MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Brussell, 8.2.2022  
COM(2022) 45 final  
 
KOMUNIKAZZJONI TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW, 
LILL -KUNSILL, LILL -KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL -
KUMITAT TAR -REĠJUNI  
Att dwar iċ -Ċipep għall -Ewropa   
 
1 
  
 
 
ATT DWAR IĊ -ĊIPEP GĦALL -EWROPA  
1. Introduzzjoni  
Iċ-ċipep tas -semikondutturi huma l -elementi kostitwenti essenzjali ta’ prodotti diġitali u 
diġitalizzati. Mill -ismartphones u l -karozzi, għal applikazzjonijiet u infrastrutturi kritiċi għall -
kura tas -saħħa, l -enerġija, il -mobbiltà, il -komunikazzjoni u l -awtomatizzazzjoni industrijali, 
iċ-ċipep huma ċentrali għall -ekonomija diġitali moderna. Huma  jiddeterminaw il -karatteristiċi 
tal-prestazzjoni tas -sistemi diġitali, fosthom is -sigurtà u l -effiċjenza enerġetika — essenzjali 
għat-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi tal -UE. Dawn huma kruċjali wkoll għal teknoloġiji 
diġitali ewlenin tal -futur, inklu ż l-intelliġenza artifiċjali (IA), il -5G u l -edge computing, kif 
stabbilit fid -Deċennju Diġitali  2030 tal -UE.1 Fi ftit kliem, ma hemm l -ebda qasam “diġitali” 
mingħajr iċ -ċipep.  
Sa mill -bidu tal -pandemija fl -ewwel xhur tal -2020, l -Ewropa u reġjuni oħra tad -dinja ilhom 
jesperjenzaw sfidi sinifikanti ta’ provvista, u ta’ skarsezza ta’ ċipep. Filwaqt li t -
trasformazzjoni diġitali qed taċċellera u tidħol f’kull parti tas -soċjetà, skarsezza ta’ ċipep 
timmina l -produzzjoni industrijali u l -iżvilupp ekonomiku fis -setturi kollha u għandha 
konsegwenzi soċjetali potenzjalment serji. It -tfixkil fil -katina tal -provvista tas -semikondutturi 
ffoka l -attenzjoni tad -dinja fuq iċ -ċipep bħala l -qalba tal -ekonomija u tal -ħajja tagħna ta’ 
kuljum.  
Is-settur tas -semikondutturi hu wa intensiv kemm fil -kapital kif ukoll fl -għarfien, u soġġett 
għal evoluzzjoni teknoloġika rapida. Il -produzzjoni taċ -ċipep isseħħ f’katina tal -provvista li 
hija globali, kumplessa u, f’xi segmenti importanti, ikkonċentrata wisq. Pereżempju, 
attwalment żew ġ kumpaniji biss fid -dinja, li jinsabu fit -Tajwan u fil -Korea t’Isfel, għandhom 
l-abbiltà li jimmanifatturaw l -aktar ċipep avvanzati.  
Fis-semikondutturi, l -Ewropa hija b’saħħitha f’xi oqsma speċifiċi, bħal fid -disinn tal -
komponenti għall -elettronika tal -potenza, il -frekwenza tar -radju u l -apparati analogi, is -
sensuri u l -mikrokontrolluri li jintużaw b’mod wiesa’ fl -industriji tal -karozzi u tal -
manifattura. L -Ewropa hija wkoll iċ -ċentru dinji għar -riċerka dwar is -semikondutturi. 
Għandha ċentri ta’ riċerka e wlenin li qed javvanzaw l -iżviluppi globali tat -teknoloġiji tas -
semikondutturi l -aktar avvanzati. It -teknoloġija Ewropea fil -fatt hija faċilitatur ewlieni tal -
minjaturizzazzjoni2 fiċ-ċipep; kunċetti bħal FinFET u Gate All Around3 huma meħtieġa għall -
                                                 
1  COM(2021)  118 
2  Il-minjaturizzazzjoni (il -liġi ta’ Moore) hija forza xprunatriċi ewlenija wara d -disinn taċ -ċipep — l-irdoppjar 
tal-ammont ta’ tranżisturi f’żona partikolari ta’ semikonduttur, u għaldaqstant l -irdoppjar tal-potenza 
komputazzjonali, kull 18 -il xahar, ippersista għal kważi 60  sena. Iċ -ċipep avvanzati tal -lum fihom għexieren 
ta’ biljuni ta’ tranżisturi f’kull cm2 tas-siliċju.  
3  It-tranżisturi gate -all-around field -effect (GAAFETs), is -suċċessuri tat -tranżi sturi Fin field effect (FinFETs) 
li jintużaw għal ċipep avvanzati, jirrappreżentaw teknoloġija essenzjali biex jinkisbu qisien ta’ tranżisturi ta’ 
inqas minn 3  nm. 
 
2 
 produz zjoni ta’ ċipep b’saħħithom tal -ġenerazzjoni li jmiss , u t -teknoloġija FDSOI4 hija 
kruċjali għat -tnaqqis tal -konsum tal -enerġija.   
L-Ewropa tinsab f’pożizzjoni tajba ħafna wkoll f’termini tal -materjali u t -tagħmir meħtieġa 
biex jitħaddmu impjanti kbar tal-manifattura taċ -ċipep, u ħafna kumpaniji għandhom rwoli 
essenzjali tul il -katina tal -provvista. Għandha wkoll setturi tal -utenti finali industrijali 
b’saħħithom u diversifikati, eż. is -setturi tal -karozzi, tal -awtomatizzazzjoni industrijali, tal -
kura t as-saħħa, tal -enerġija, tal -komunikazzjoni, tal -agrikoltura, eċċ.  
Minkejja dawn il -punti b’saħħithom, l -Ewropa għandha sehem globali mis -suq dinji tas -
semikondutturi ta’ 10  %5 biss u tiddependi l -aktar fuq fornituri minn pajjiżi terzi.  F’każ ta’ 
tfixkil fi l-katina tal -provvista, ir -riżervi taċ -ċipep tal -Ewropa f’xi setturi industrijali, bħall -
karozzi, jistgħu jispiċċaw fi ftit ġimgħat,6 u dan iġiegħel lil ħafna industriji Ewropej inaqqsu 
jew iwaqqfu l -produzzjoni. Barra minn hekk, l -Ewropa għandha abbiltaji et limitati ta’ 
manifattura taċ -ċipep, prinċipalment f’nodi ta’ produzzjoni maturi (fi 22  nm u aktar), u l -ebda 
kapaċità f’ċipep mill -aktar avvanzati (f’7  nm u anqas)7. Għandha wkoll dipendenzi 
b’saħħithom fid -disinn, fl -imballaġġ u fl -assemblaġġ8. 
Meta t -tranżizzjoni diġitali qed taċċellera u d -domanda dinjija għaċ -ċipep qed tikber b’mod 
rapidu9 u hija mistennija li tirdoppja sa tmiem id -deċennju,10 is-semikondutturi jinsabu fiċ -
ċentru ta’ interessi ġeostrateġiċi b’saħħithom, u tat -tellieqa teknoloġika glob ali. L -ekonomiji 
ewlenin huma ħerqana li jiżguraw il -provvista tagħhom fiċ -ċipep l -aktar avvanzati peress li 
dan qed jikkondizzjona dejjem aktar il -kapaċità tagħhom li jaġixxu (ekonomikament, 
industrijalment, militarment) u li jixprunaw it -trasformazzjoni diġitali. Diġà qed jinvestu 
ħafna u qed jintroduċu miżuri ta’ appoġġ biex isaħħu l -kapaċitajiet ta’ produzzjoni tagħhom u 
jagħmluhom innovattivi. Il -proposta għal Att tal -Istati Uniti dwar iċ -Ċipep tipprevedi 
allokazzjoni ta’ USD  52 biljun għall -manifattur a u għar -riċerka u l -iżvilupp sal -202611. Iċ-
Ċina qiegħda taċċellera l -isforzi biex tnaqqas id -distakk teknoloġiku tagħha u, sal -2025 huwa 
                                                 
4  Teknoloġija ta’ proċess bħas -siliċju kompletament użat fuq iżolatur (FDSOI) tipprovdi l-benefiċċji ta’ 
ġeometriji tas -siliċju mnaqqsa bi proċess ta’ manifattura ssimplifikat u kompromess tajjeb bejn il -
prestazzjoni u l -konsum tal -enerġija.  
5  Sors: “ Strengthening the semiconductor supply chain in an uncertain era ”, Boston Consulting u SIA 
(Semiconductor Industry Association)  
6  Stimi tal -Kummissjoni, abbażi ta’ prattiki tal -manifattura “eżatt fil -ħin”, li jimminimizzaw l -iskart u jżidu l -
effiċjenza billi jżommu l -inventarji baxxi. Prattiki bħal dawn huma ingranati ħafna fil -katina tal -provvista tal -
karozzi, The semiconductor shortage in autos:  Strategies for success |  McKinsey . Pereżempju, fl -Istati Uniti, 
l-inventarju taċ -ċipep għall -industrija naqas minn 40  jum fl -2019 għal inqas minn ħamest  ijiem ta’ provvista.  
https://www.commerce.gov/news/blog/2022/01/results -semiconductor -supply -chain -request -informa tion  
7  Fil-manifattura tas -semikondutturi, it -teknoloġija tal -proċessi tradizzjonalment kienet korrelatata mad -
dimensjoni tat -tranżistur u titkejjel f’nanometri (nm); 1  nm huwa wieħed fuq biljun ta’ metru. Nodi ta’ 
proċessi iżgħar jagħtu prestazzjoni u e ffiċjenza tal -potenza ogħla, iżda huma wkoll aktar kumplessi u jiswew 
aktar biex jiġu prodotti. Attwalment, il -manifattura ssir f’5  nm, bi 3  nm qabel il -produzzjoni u 2  nm fl -
iżvilupp  
8  L-imballaġġ u l -assemblaġġ huma l -aħħar stadji fil -manifattura taċ -ċipep. Dawn jirreferu għal għadd ta’ passi 
ta’ pproċessar meħtieġa biex iċ -ċippa tiġi pprovduta f’għamla li tista’ tintuża fl -apparati elettroniċi. Il -wejfers 
jinqatgħu f’dies, isiru l -interkonnessjonijiet, imbagħad iċ -ċipep jiġu inkapsulati biex tiġi żgurat a l-protezzjoni 
minn fatturi esterni bħall -umdità, is -sustanzi kimiċi, eċċ. F’imballaġġ avvanzat, bosta komponenti jiġu 
integrati f’apparat uniku.  
9  Fl-2021 id -domanda kienet 17  % ogħla mill -2019, u ma kinitx akkumpanjata minn żidiet proporzjonali fil -
provvista, li rriżulta f’diskrepanza kbira meta mqabbla mal -provvista 
https://www.commerce.gov/news/blog/2022/01/results -semiconductor -supply -chain-request -information   
10  Tbassir minn SEMI (Semiconductor Equipment and Materials International) and VLSI Research.  
11 https://www.congress.gov/bill/117th -congress/senate -bill/1260?s=1&r=52   
 
3 
 stmat li se tkun investiet madwar USD  150 biljun matul l -aħħar deċennju f’konformità ma’ 
sensiela ta’ pjanijiet u iniz jattivi bħall -“Made in China  2025”12. Il-Ġappun dan l -aħħar ħabbar 
USD  8 biljun f’finanzjament pubbliku għall -investiment domestiku fis -semikondutturi, li 
huwa mistenni li jiġi kkomplementat b’finanzjament addizzjonali13. Il-Korea t’Isfel se 
ssaħħaħ l -indust rija tas -semikondutturi tagħha billi tappoġġa, permezz ta’ inċentivi fiskali, l -
investimenti privati tal -kumpaniji domestiċi tagħha fir -riċerka u l -iżvilupp u fil -manifattura, li 
huma stmati għal USD  450 biljun sal -203014.   
Quddiem it -tensjonijiet ġeopolit iċi li qed jiżdiedu, it -tkabbir rapidu fid -domanda, u l -
possibbiltà ta’ aktar tfixkil fil -katina tal -provvista, l -Ewropa trid tuża l -punti b’saħħithom 
tagħha u tniedi mekkaniżmi effettivi biex tistabbilixxi pożizzjonijiet ta’ tmexxija akbar u 
tiżgura s -sigurtà tal -provvista fil -katina industrijali globali. Dan huwa l -uniku mod biex l -
Ewropa jkollha l -mezzi biex tikseb l -ingranaġġ meħtieġ fi żminijiet ta’ kriżi u żżomm il -
ktajjen tal -provvista globali għaddejjin minkejja l -ġeopolitika l -ġdida tal -ktajjen tal -provvista. 
Dan ifisser il -promozzjoni ta’ interdipendenzi aktar ibbilanċjati kif ukoll ktajjen tal -provvista 
reżiljenti mingħajr punti uniċi ta’ falliment.  
L-Ewropa għandha l -assi meħtieġa biex issir mexxej industrijali fis -swieq tas -semikondutturi 
tal-futur. L -ambizzjoni tagħha hija li sal -2030 tilħaq mill -inqas 20  % tal -produzzjoni dinjija 
fil-valur ta’ semikondutturi mill -aktar avvanzati u sostenibbli15. L-għan mhuwiex biss li 
jitnaqqsu d -dipendenzi eċċessivi, iżda wkoll li jiġu sfruttati l -opportunitaji et offruti mis -swieq 
dejjem aktar diġitalizzati u mill -bidla teknoloġika. Dan se jtejjeb il -kompetittività tal -
ekosistema Ewropea tas -semikondutturi u tal -industrija Ewropea b’mod ġenerali, inklużi l -
SMEs, peress li l -industrija madwar l -UE kollha se jkoll ha aċċess aktar sigur għal ċipep ta’ 
prestazzjoni tajba u effiċjenti fl -użu tal -enerġija u se twassal prodotti innovattivi liċ -ċittadini 
tal-Ewropa u lis -swieq dinjija.  
Biex jinkiseb dan, l -Ewropa se jkollha żżid b’mod sostanzjali l -kapaċità tal -produzzjo ni 
tagħha, u tistabbilixxi abbiltajiet f’teknoloġiji avvanzati. Mingħajr investimenti rapidi u 
suffiċjenti, is -sehem mis -suq tal -Ewropa se jonqos għal anqas minn 5  %, minħabba l -
irduppjar tas -suq u l -iskala tal -isforzi li qed isiru f’partijiet oħra tad -dinja. Dan jista’ wkoll 
idewwem l -adozzjoni ta’ ċipep tal -ġenerazzjoni li jmiss mill -industrija Ewropea, u jqiegħed 
il-kompetittività usa’ u l -awtonomija teknoloġika tagħha f’riskju.  
Filwaqt li l -industrija tas -semikondutturi tinvesti aktar minn kwalunkwe industrija oħra fir -
riċerka u l -iżvilupp u fit -tagħmir kapitali, ir -riskji assoċjati mal -investiment u r -redditi fit -tul 
ħafna tagħhom, flimkien mar -rilevanza strateġika tat -teknoloġija tas -semikondutturi, fissru li 
s-settur dejjem kien soġġett għall -appoġ ġ pubbliku16. L-UE kienet qed tappoġġa lis -settur 
prinċipalment permezz tal -programmi qafas ta’ riċerka tagħha u preċedentement stabbiliet 
għanijiet ambizzjużi għas -sehem mis -suq flimkien mal -industrija17. Madankollu, il -biċċa l -
kbira tal -investimenti ffukaw  fuq ir -riċerka u l -iżvilupp u ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw 
l-iskala tal -isfida fis -settur. Hemm bżonn ta’ sett ta’ azzjonijiet u ta’ skemi ta’ finanzjament 
                                                 
12 https://crsreports.congress.gov/product/pdf/R/R46767   
13 https://www.reuters.com/technology/japan -create -scheme -subsidise -domestic -chip-output -nikkei -2021 -11-
07/  
14 https://spectrum.ieee.org/south -koreas -450billion -investment -latest -in-chip-making -push   
15  Ara n -nota 1 f’qiegħ il -paġna.  
16  Rapport tal -PCAST  tal-2017 dwar is -semikondutturi  
17  L-industrija tal -elettronika tissottometti pjan biex l -Ewropa ssir mexxej glo bali fil -mikroelettronika u fin -
nanoelettronika   
 
4 
 aktar komprensiv, u kollaborazzjoni ħafna aktar mill -qrib tal -atturi min -naħa tal -provvista u 
tad-domanda.   
L-impatt tal -iskarsezzi ta’ ċipep fuq l -ekonomija Ewropea enfasizza l -urġenza li jittieħdu 
passi ulterjuri. L -isforzi jridu jibdew issa, billi jiġu mmobilizzati l -atturi pubbliċi u privati 
rilevanti kollha, jiġu ingranati l -punti b’saħħith om, jiġu diversifikati l -abbiltajiet, jiġu 
indirizzati l -lakuni strutturali, jiġu aċċettati swieq ġodda u jinbnew sħubijiet internazzjonali.  
Fil-15 ta’ Settembru  2021, il -President tal -Kummissjoni, Ursula von der Leyen ħabbret Att 
tal-UE dwar iċ -Ċipep fid -diskors tagħha dwar l -Istat tal -Unjoni18, u indikat il -ħtieġa li l -
kapaċitajiet ta’ riċerka tal -Ewropa ta’ klassi dinjija jingħaqdu flimkien, u li l -investiment tal -
UE u dak nazzjonali jiġu kkoordinati tul il -katina tal -valur.  
L-Att tal -UE dwar iċ -Ċipep jip proponi li l -punti b’saħħithom tal -Ewropa jiġu żviluppati 
ulterjorment u li d -dgħufijiet pendenti jiġu indirizzati, li tiġi żviluppata ekosistema tas -
semikondutturi ta’ suċċess u katina tal -provvista reżiljenti, filwaqt li jiġu stabbiliti miżuri 
għat-tħejjija, għall -antiċipazzjoni u għar -rispons għal tfixkil futur fil -katina tal -provvista.  
L-Att dwar iċ -Ċipep huwa opportunità unika biex l -Ewropa taġixxi b’mod konġunt fl -Istati 
Membri kollha u għall -benefiċċju tal -Ewropa kollha. Fuq terminu qasir, se jipperm etti li 
wieħed jifhem u jantiċipa kriżijiet futuri fil -qasam taċ -ċipep, filwaqt li dawn jiġu indirizzati 
permezz ta’ koordinazzjoni mill -qrib mal -Istati Membri, u billi l -Unjoni tiġi mgħammra bl -
istrumenti li xi pajjiżi tal -istess fehma għandhom għad -dispo żizzjoni tagħhom19. Fuq terminu 
qasir sa terminu medju, se jsaħħaħ l -attivitajiet tal -manifattura fl -Unjoni u se jappoġġa l -
espansjoni u l -innovazzjoni tul il -katina tal -valur kollha, filwaqt li se jindirizza s -sigurtà tal -
provvista u ekosistema aktar reżil jenti. U, fuq terminu medju sa terminu twil, se jsaħħaħ it -
tmexxija teknoloġika tal -Ewropa filwaqt li se jħejji l -abbiltajiet teknoloġiċi meħtieġa li 
jappoġġaw it -trasferiment tal -għarfien mil -laboratorju għall -fabbrika, u li jqiegħed lill -Ewropa 
bħala mex xej tat -teknoloġija fi swieq downstream innovattivi.   
Din il -Komunikazzjoni tipprovdi l -kuntest u tipproponi sett ta’ miżuri għat -tisħiħ tal -
ekosistema tas -semikondutturi tal -Ewropa għad -Deċennju Diġitali. Għal dan l -għan, hija 
akkumpanjata minn:  
– Proposta għal Regolament tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill, biex tinbena ekosistema 
Ewropea reżiljenti u tissaħħaħ it -tmexxija teknoloġika tal -Ewropa, biex jiġi pprovdut 
qafas xieraq għall -investiment fil -produzzjoni taċ -ċipep, u biex tiġi żgurata koordi nazzjoni 
effettiva bejn l -Istati Membri u l -Kummissjoni fl -indirizzar tal -kriżijiet fis -suq tas -
semikondutturi.  
– Rakkomandazzjoni tal -Kummissjoni, indirizzata lill -Istati Membri, li tantiċipa miżuri 
ewlenin previsti fir -Regolament propost, sakemm tiġi adottata l -proposta, u li tipproponi 
qafas ta’ governanza li jista’ jibda immedjatament biex jgħin biex tingħeleb l -iskarsezza 
attwali.  
– Proposta għal Regolament tal -Kunsill li jemenda r -Regolament tal -Kunsill 
(UE)  2021/2085 li jistabbilixxi l -Impriżi Konġunti fil -qafas ta’ Orizzont Ewropa.  
2.  Il-perspettivi u l -opportunitajiet tas -suq tal -Ewropa  
                                                 
18  L-Istat tal -Unjoni  2021 - Servizz ta’ Streaming tal -Kummissjoni Ewropea (europa.eu)   
19    Pereżempju, l -Att dwar il -Produzzjoni tad -Difiża fl -Istati  Uniti.  
 
5 
 2.1 Skarsezza globali ta’ semikondutturi  
L-iskarsezza attwali ta’ semikondutturi huwa r -riżultat ta’ kombinament ta’ fatturi: domanda 
b’saħħitha u li qed taċċellera għat -teknoloġiji diġitali, il -karatteristiċi strutturali tal -ktajjen tal -
provvista tas -semikondutturi — bħal ċikli t wal tal -manifattura li jaħbtu ma’ mudelli ta’ 
produzzjoni eżatt fil -ħin tal -utenti tas -semikondutturi, jew provvista mhux flessibbli u 
kkonċentrata li kompliet tiggrava bil -kriżi tal -COVID -19 — kif ukoll tensjonijiet ġeopolitiċi. 
Minħabba d -diġitalizzazzjo ni wiesgħa tal -ekonomija u tas -soċjetà, id -domanda għaċ -ċipep 
żdiedet ħafna anki qabel il -pandemija (eż. fil -mobiles u fl -antenni 5G, logħbiet elettroniċi 
ġodda, sensuri u apparati għall -Internet tal -Oġġetti, eċċ.). Il-pandemija kompliet tiggrava s -
sitwazz joni u esponiet ir -rwol vitali taċ -ċipep għall -ekonomiji u għas -soċjetajiet moderni 
permezz ta’ għadd ta’ żviluppi paralleli.  
It-telexogħol, l -edukazzjoni fid -dar, u d -divertiment diġitali li rriżultaw minn lock -downs 
wasslu għal żieda fid -domanda għat -tagħmir tal -IT, fosthom  il-kompjuters, il -laptops u l -
aċċessorji periferali, in -networks bla fili, il -consoles tal -logħob elettroniku, kif ukoll iċ -ċentri 
tad-data, is-servers u t -tagħmir tan -networking, u għal żieda fid -domanda għaċ -ċipep 
meħtieġa.  
Għadd ta’ fabbriki taċ -ċipep għalqu temporanjament minħabba l -pandemija kif ukoll 
minħabba d -diżastri naturali f’dawn l -aħħar sentejn, li poġġew pressjoni fuq il -ktajjen tal -
valur tas -semikondutturi globali. Il-vjeġġi ta’ semikondutturi lejn l -Ewropa mil -Lvant tal -Asja 
komplew jonqsu minħabba kwistjonijiet ġenerali tal -katina tal -provvista kkawżati minn 
restrizzjonijiet tat -trasport imposti mill -gvernijiet madwar id -dinja biex jiġġieldu kontra l -
pandemija.  
L-ippjanar u t -tbassir tad -domanda tal -industrija saru aktar diffiċli. Il -manifatturi tal -karozzi 
kienu fost dawk li kellhom jerfgħu l -piż tal -iskarsezza. Fil -bidu tal -2020, il -manifatturi tal -
karozzi naqqsu l -ordnijiet taċ -ċipep meta d -domanda naqset. Il -fonderiji allokaw il -kapaċità 
disponibbli għat -tagħmir tal -IT. Meta d -domanda għal l-vetturi rkuprat lejn tmiem l -2020,  il-
fonderiji kienu qed jaħdmu b’kapaċità sħiħa, u b’hekk il -manifatturi tal -karozzi kellhom 
jistennew sa sena jew aktar20. B’riżultat ta ’ dan, fl -Ewropa u madwar id -dinja, ingħalqu 
diversi  fabbriki tal -karozzi, u l -ħaddiema ngħataw is -sensja21. Il-manifatturi tal -karozzi 
Ewropej talbu żieda fil -kapaċità tal -produzzjoni taċ -ċipep tal -UE u tnaqqis fid -dipendenza fuq 
l-importazzjonijiet barranin22. Globalment, b’rabta mal -ordnijiet permanenti, m inħabba l -
iskarsezza taċ -ċipep, fl -2021 ma setgħux jiġu prodotti 11,3  miljun karozza23, u f’xi Stati 
Membri l -produzzjoni naqset b’34  % meta mqabbla mal -livelli tal -2019, lura għal -livelli tal -
197524. Is-settur tat -tagħmir industrijali kien affettwat bl -istess mod25. 
It-tnaqqis fil -provvista  ssaħħaħ ulterjorment ukoll minħabba t -tensjonijiet kummerċjali bejn l -
Istati Uniti u ċ -Ċina, u huwa maħsub li l -biża’ ta’ projbizzjonijiet addizzjonali fuq l -
esportazzjoni mill -Istati Uniti wassal lil xi kumpaniji Ċiniżi b iex jaħżnu ċ -ċipep.  
                                                 
20 “Understanding the global chip shortages” , J.P. Kleinhans & J. Hess, Stiftung Neue Verantwortung (2021)  
21  Huwa stmat li l -iskarsezzi relatati mas -semikondutturi fl -2021 swew lill -industrija tal -karozzi 
USD  210 biljun fi dħul — Alixpartners  (2021).  
22  https://www.acea.auto/message -dg/chip -shortage -auto-industry -calls-for-more -eu-made -semiconductors/   
23  Stimi minn AutoForecast Solutions.  
24  Sors: Verband der Automobilindustrie  
25  L-impatt tal -iskarsezzi wassal għal tnaqqis ta’ 5,1  punti perċentwali fil -produzzjoni industrijali madwar l -UE 
kollha fil -perjodu bejn Jannar u Ottubru  2021. Terz ta’ dan it -tnaqqis ġie mis -setturi tal -vetturi bil -mutur 
(0,9 %) u tal -makkinarju u tat -tagħm ir (0,8  %). https://voxeu.org/article/impact -shortages -manufacturing -eu  
 
6 
 L-aktar importanti, iż -żieda fid -domanda ma kinitx akkumpanjata mill -provvista, li ma 
setgħetx tiżdied b’veloċità suffiċjenti. Il -linji tal -produzzjoni huma stabbiliti għal kull tip 
speċifiku ta’ ċippa, proċess li jieħu bosta xhur u bos ta biljuni ta’ euro. Il -linji tal -produzzjoni 
huma wkoll ftit u kkonċentrati; dejjem iridu jaħdmu qrib il -kapaċità sħiħa sabiex ikopru l -
kostijiet għoljin ħafna tal -investiment kapitali, u b’hekk iħallu ftit flessibbiltà biex 
jakkomodaw żidiet f’daqqa fid -domanda.  
B’mod ġenerali, ġew affettwati diversi setturi ekonomiċi. Dewmien fil -forniment ta’ ċipep 
speċjalizzati għal apparati tal -kura tas -saħħa bħal tagħmir għall -monitoraġġ tal -kura intensiva, 
pacemakers, tagħmir tal -monitoraġġ taz -zokkor fid -demm jew defibrillaturi għandu 
konsegwenzi potenzjali ta’ periklu għall -ħajja26. Ma jistgħux jiġu prodotti biżżejjed karti tal -
kreditu, l -apparati elettroniċi tal -konsumatur jinsabu “out of stock”. Setturi strateġiċi bħad -
difiża, is -sigurtà u l -ajruspazju wkoll huma  mhedda. Iċ -ċipep foloz mhux affidabbli bdew 
jidħlu fis -swieq, u jikkompromettu s -sigurtà u l -affidabbiltà tal -apparati elettroniċi27. 
L-iskarsezza attwali x’aktarx li ma titlaqx qabel l -2023 jew saħansitra l -2024. Peress li d -
domanda se tkompli taċċellera u l -kapaċitajiet tal -produzzjoni jieħdu ż -żmien biex 
jikkonsolidaw, l -iskarsezzi taċ -ċipep se jkomplu, u se tintensifika l -pressjoni i nflazzjonarja.  
2.2 Evoluzzjoni tas -swieq u tat -teknoloġija tas -semikondutturi  
Il-valur tas -suq globali taċ -ċipep fl -2021 kien ta’ madwar  USD  550 biljun28. Il-maġġoranza 
tad-domanda globali llum ġejja minn applikazzjonijiet ta’ użu finali fil -computing, inklużi l -
kompjuters u l -infrastruttura taċ -ċentri tad -data (32 %), il -komunikazzjoni, inklużi l -apparati 
mobbli u l -infrastruttura tan -network (31  %), u l -elettronika tal -konsumatur (12  %). Ir -rata ta’ 
tkabbir hija għolja f’segmenti li qabel kienu regolat i minn teknoloġija analoġika u mekkanika, 
bħall -manifattura tal -karozzi u industrijali (12  % kull waħda), fejn l -Ewropa hija b’saħħitha29 
(Illustrazzjoni  1). 
 
                                                 
26   Minn stħarriġ riċenti  tal-Assoċjazzjoni tat -Teknoloġija Medika Avvanzata ħareġ li żewġ terzi tal -kumpaniji 
tat-teknoloġija medika jużaw is -semikondutturi f’mill -inqas nofs il -prodotti tagħhom.  Ir-rispondenti kollha 
esperjenzaw xi tfixkil fil -katina tal -provvista taċ -ċipep tagħhom. Id -dewmien ivarja b’mod sinifikanti, minn 
ġimagħtejn għal aktar minn 52  ġimgħa;   
 
Pacemaker, Ultrasound Companies Seek Priority Amid Chip Shortage, The Wall Street Journal (2021).  
27 F’dan il -kuntest, il -laqgħa plenarja tal -Gvern u l -Awtoritajiet dwar is -Semikondutturi (GAMS) ta’ 
Novembru  2021 iddiskutiet il -kwistjoni tas -semikondutturi foloz.  
28  Skont IC Insights , fl-2021 il -bejgħ kien 26  % ogħla milli fl -2020 u t -tkabbir mistenni fl -2022 huwa ta’ 11  %. 
29  Factbook  2021  tal-Assoċjazzjoni tal -Industrija tas -Semikondutturi (ċifri għall -2020).  
 
7 
 
Komunikazzjoni
31%
Ipproċessar tad -
data 
(PC/Kompjuters)
32%Elettronika tal -
konsumaturi
12%Industrijali
12%Awtomobilistika
12%Gvern
1% 
Illustrazzjoni  1: Segmenti tas -suq tas -semikondutturi, skont it -tip ta ’ apparat u skont id -domanda tas -
settur tal -utent finali30 
Is-suq globali għaċ -ċipep huwa mistenni jaqbeż USD  1 triljun sal -2030 minħabba li huwa 
xprunat mit -tkabbir bla heda fil -volumi tad -data, u minħabba l -integrazzjoni tal -potenza 
komputazzjonali, l -IA u l-konnettività f’kollox, li dejjem qed jiżdiedu.  
Iż-żieda fid -domanda għaċ -ċipep hija xprunata wkoll minn opportunitajiet ġodda tas -suq li 
jinkludu:  
 Intelliġenza Artifiċjali: l-IA se jkollha impatt akbar f’ħafna setturi. L -arkitetturi ddedikati 
tal-compu ting u tar -rilevament huma meħtieġa biex jipprovdu l -prestazzjoni meħtieġa, u 
s-segment taċ -ċipep tal -IA huwa bil -wisq l -aktar tkabbir mgħaġġel fil -mikroelettronika, 
b’rati ta’ tkabbir annwali mistennija ta’ aktar minn 40  % għas -snin li ġejjin31. 
 Edge compu ting: l-ipproċessar tad -data qed jimxi gradwalment minn ċentri tad -data fil-
cloud għall -periferija tan -network, fejn tiġi ġġenerata d -data. Il-konnettività tal -5G se 
tkompli tagħti spinta lill -espansjoni tas -suq tal -Internet tal -Oġġetti u l -analisti jisten new li 
sal-2025, sa 80  % tad -data tiġi pproċessata fl -edge, u b’hekk ir -rata ta’ tkabbir annwali 
tkun ta’ 35  % tas -swieq tal -edge computing madwar l -Internet tal -Oġġetti industrijali u d -
data ġġenerata mill -impriżi,32 li huma setturi fejn l -UE għandha kompe tenzi ewlenin.  
 It-trasformazzjoni diġitali b’mod ġenerali u l -evoluzzjoni tal -vertikali:  fil-qalba tal -
istrateġija għal kwalunkwe industrija, sal -2025 hija mistennija żieda ta’ 10  darbiet fl -
apparati konnessi. Dan huwa partikolarment il -każ għal setturi b ħall-manifattura u l -
awtomatizzazzjoni, l -agrikoltura, in -networks tat -telekomunikazzjoni, l -infrastruttura tal -
enerġija jew is -servizzi tal -kura tas -saħħa. Pereżempju, huwa mistenni li s -semikondutturi 
                                                 
30  Sors SIA / WSTS , IC insights.  
31   Tbassir minn Technavio , Allied Market Research , Market Research Future  
32  IOT Analytics   
Loġiku
24%
Mikro
15%
Memorja
29%IC Analogu
14%Ottiku
9%Sensuri
4%Diskret
5%
 
8 
 fis-settur tal -kura tas -saħħa jikbru b’rata ta’ tkabb ir annwali ta’ 10  % fl-2020 -202533. Id-
domanda, xprunata mill -elettrifikazzjoni u mis -sewqan awtonomu, qed tikber ukoll fis -
settur tal -karozzi: sal -2026, is -suq tal -elettronika għall -vetturi huwa mistenni li jikber 
b’rata ta’ tkabbir annwali ta’ kważi 15  % għal USD  78 biljun  sal-202634. 
Ix-xejriet rilevanti jinkludu wkoll disinji mfassla apposta għall -ħtiġijiet speċifiċi tas -setturi 
tal-industrija. Sabiex jiġu ssodisfati varjetà ta’ każijiet ta’ użu f’segmenti tas -suq tradizzjonali 
u dawk emerġenti, u sabiex tinkiseb prestazzjoni ogħla, huma meħtieġa arkitetturi speċifiċi 
għad -dominju, u dan iżid id -domanda għal ċipep imfassla apposta. Il -valur miżjud tas -
semikondutturi huwa l -impriżi tal -utenti ewlenin, bħall -kumpaniji tal -pjattaformi online jew 
il-kumpaniji tal -karozzi, biex jiddisinjaw b’mo d konġunt jew saħansitra jipproduċu ċ -ċipep 
tagħhom stess.  
Is-settur  huwa  xprunat  ukoll  minn  evoluzzjoni  teknoloġika  rapida  li tressaq  il-
minjaturizzazzjoni  lejn fruntieri  ġodda  filwaqt  li żżid il-prestazzjoni  tal-kompjuters,  tnaqqas  
il-kostijiet  u tillimita  l-konsum  tal-enerġija.  Eżempji  rappreżentattivi  jinkludu : teknoloġiji  
ġodda  ta’ tranżisturi  bħal Gate  All Around  u FDSOI  avvanzat;  arkitetturi  ġodda  għall -
integrazzjoni  tas-sistemi  li jippermettu  r-raggruppament  ta’ ċipep  differenti;  u teknoloġiji  
emerġenti  rivoluzzjonarji , bħall -arkitetturi  tal-computing  kwant istiku35 u l-computing  
newromorfiku36, kif ukoll  arkitetturi  ġodda  tal-computing  ibbażati  fuq cores  avvanzati  tal-
proċessuri,  inklużi  sorsi  miftuħa.  Barra  minn  hekk , l-użu ta’ materjali  ġodda  tal-wejfer,  bħall -
Karbur  tas-Siliċju  u n-Nitrid  tal-Gallju  se jagħtu prestazzjoni  akbar  għall -komunikazzjoni  u 
għall -applikazzjonijiet  tal-elettronika  tal-potenza  fl-elettromobbiltà  u fl-enerġija  rinnovabbli.   
Fl-aħħar nett, l -użu tal -prodotti elettroniċi għal żmien itwal, permezz tad -disinn għad -
durabbiltà u tas -servizz i ta’ mmodernizzar, se jnaqqas ir -rati ta’ sostituzzjoni u l -ħtieġa għal 
prodotti ġodda. Il -materjali tal -mikroċipep jistgħu jiġu rkuprati minn skart elettroniku; 
pereżempju, huwa teknikament possibbli li jiġu riċiklati materjali komposti tas -
semikonduttur i, għalkemm bħalissa fi kwantitajiet żgħar ħafna biss.  
2.3 Il -Pożizzjoni tal -Ewropa  
L-industrija Ewropea għandha ħafna punti b’saħħithom u xi dgħufijiet fil -katina tal -valur tas -
semikundutturi. Fl -Illustrazzjoni  2 tiġi ppreżentata ħarsa ġenerali lejn il -pożizzjoni tal -
Ewropa.  
Is-settur tas -semikondutturi huwa kkaratterizzat minn attività  intensa ta’ riċerka u żvilupp, 
b’kumpaniji jinvestu mill-ġdid aktar minn 15  % tad -dħul tagħhom fir -riċerka fit -teknoloġiji 
tal-ġenerazzjoni li jmiss . Fl-UE hemm organizzazzjonijiet tar -riċerka u tat -teknoloġija (RTOs) 
fost l -aqwa fid -dinja , u madwar l -Unjoni hemm ukoll ħafna universitajiet u istituti tar -riċerka 
eċċellenti. L -RTOs Ewropej huma l -pijuniera tat -tekniki wara l -produzzjoni ta’ xi wħud mill -
aktar ċipep avvanzati fid -dinja. Il -prestazzjoni komputazzjonali taċ -ċipep tal -lum hija dovuta 
għall -minjaturizzazzjoni bla waqfien tat -teknoloġija tal -proċess tal -FinFET, li min -naħa 
                                                 
33   “Semiconductor in Healthcare Market:  Indust ry Insights, Major Key Players and Current Trends Analysis”, 
MarketWatch , 2021.  
34  Tbassir  minn  Yole Developpement  
35 It-teknoloġiji kwantistiċi jippromettu abbiltajiet bla preċedent tal -computing, tal -komuni kazzjoni u tar -
rilevament, bħala soluzzjonijiet awtonomi jew integrati mas -soluzzjonijiet klassiċi. L -ewwel komponenti 
bbażati fuq teknoloġiji kwantistiċi diġà qed jidhru fis -suq. 
36  L-arkitetturi newromorfiċi jimitaw l -istruttura u t -tħaddim newrali tal -moħħ tal -bniedem u jiffaċilitaw l -
apprendiment taċ -ċipep maż -żmien b’titjib sinifikanti fl -effiċjenza enerġetika.   
 
9 
 tagħha ġiet iffaċilitata minn litografija ultravjola estrema (EUV - Extreme Ultraviolet) 
żviluppata fl -Ewropa. Teknoloġija ta’ proċess komplementari, FDSOI, li hija żviluppata u 
industrijalizzata fl -Ewropa, toffri vantaġġi sostanzjali ta’ prestazzjoni fl -effiċjenza enerġetika 
li hija utli għal apparat li jaħdem bil -batteriji. Iċ -ċipep ibbażati kemm fuq it -teknoloġiji tal -
proċess tal -FinFET kif ukoll tal -FDSOI huma preżenti f’kul l apparat mobbli tal -idejn li jiġi 
manifatturat illum.  
 
Illustrazzjoni  2: Katina tal -provvista tas -semikondutturi: ishma tal -UE mis -suq globali ta’ segmenti 
rilevanti  
Il-manifattura tas -semikondutturi teħtieġ għadd kbir ta’ materjali uniċi, sustanzi kimiċ i u 
tagħmir sofistikat li jiġu pprovduti minn bejjiegħa speċjalizzati għal kull stadju tal -proċess tal -
manifattura. Fl -Ewropa hemm fornituri mill -aqwa fid -dinja ta’ tagħmir u materja prima bħas -
substrati u l -gassijiet37. F’din il -parti tal -katina tal -provvi sta, ċerti atturi Ewropej tat -tagħmir 
tal-manifattura huma b’saħħithom ħafna fis -segmenti tas -suq rispettivi tagħhom, sal -punt li l -
ebda ċippa avvanzata fid -dinja ma tista’ tiġi prodotta mingħajr tagħmir magħmul fl -UE, bħal 
magni litografiċi tal -EUV.  
L-Ewropa għandha wkoll manifatturi taċ -ċipep ewlenin speċjalizzati fid -disinn ta’ 
komponenti speċifiċi tas -semikondutturi. Il -fornituri tas -semikondutturi tal -UE huma 
mexxejja globali fiċ -ċipep għat -tagħmir tal -karozzi u dak industrijali, li huma żewġ swieq bi 
tkabbir għoli38.     
Fl-Ewropa hemm ukoll setturi industrijali li jirrappreżentaw bażi ta’ utenti b’saħħitha u se 
tkun fost dawk li qed imexxu d -domanda għall -futur, inkluż — iżda mhux ristrett għal — 
domanda għal nodi aktar avvanzati. Il -kumpaniji tas -semi kondutturi qed jikkodisinjaw dejjem 
                                                 
37  Minkejja dawn il -punti b’saħħithom, l -Ewropa tiddependi fuq pajjiżi terzi għal ċerti materjali bħall -metall 
fotoreżistenti jew tas -siliċju.  Biex tgħin fil -bini tar -reżiljenza fil -materja prima, il -Kummissjoni Ewropea 
stabbiliet l -Alleanza Ewropea dwar il -Materja Prima  (ERMA).   
38   Il-kumpaniji tal -UE huma b’saħħithom fid -disinn taċ -ċipep għall -karozzi, iżda p arti mill -produzzjoni sseħħ 
ukoll f’reġjuni oħra.  
 

 
10 
 aktar iċ -ċipep mal -kumpaniji tal -utenti finali għat -titjib tal -prestazzjoni tas -sistema; xejra fejn 
l-Ewropa għandha lok għal titjib.  
Minkejja dawn il -punti b’saħħithom, illum , is-sehem tal -UE tad -dħul globali għaċ -ċipep tas -
semikondutturi huwa madwar 10  % kumplessivament, filwaqt li fis -snin disgħin kien aktar 
minn 20  %39. Il-manifattura fl -Ewropa naqset parzjalment minħabba n -nuqqas ta’ kumpaniji 
kbar tal -computing u t -tnaqqis ta’ manifatturi tal -apparati mobbl i tal -idejn li jistgħu 
jiġġustifikaw l -investimenti mdaqqsa ħafna. Il -kostijiet għoljin tal -manifattura wasslu wkoll 
biex din timxi lejn l -Asja, u tibbenefika minn kostijiet aktar baxxi u minn appoġġ pubbliku 
ogħla.  Matul dawn l -aħħar ftit snin, l -industr ija Ewropea tas -semikondutturi kienet qed terġa’ 
tinvesti fil -manifattura, iżda mhux fi skala li hija biżżejjed biex issostni t -tkabbir mistenni tal -
futur.  
Illum, il -biċċa l -kbira tal -kumpaniji jmexxu n -negozji tagħhom abbażi ta’ mudelli fabless (jew 
fab-lite) fejn jesternalizzaw il -manifattura kollha (jew parti minnha) lill -fonderiji. Il -produtturi 
taċ-ċipep tal -Ewropa ffukaw fuq il -produzzjoni għas -swieq fejn huma b’saħħithom, bħall -
apparati analogi, u li għadhom ma jeħtiġux nodi edge ewlenin mitluba mill -computing u mill -
komunikazzjoni. Anke jekk it -tagħmir għall -manifattura taħt is -7 nm isir fl -Ewropa biss, l -
Ewropa ma għandha l -ebda fonderija li tipproduċi nodi tal -proċess inqas minn 22  nm, filwaqt 
li s-swieq tal -futur se jimxu dejjem aktar lejn ċipep t an-nodi tal -proċess taħt il -5 nm. Fir -
rigward tal -assemblaġġ, l -ittestjar u l -imballaġġ taċ -ċipep, dawn tradizzjonalment ġew 
esternalizzati lejn il -Lvant tal -Asja.  
B’biljuni ta’ tranżisturi f’ċippa waħda, disinn ġdid jista’ jeħtieġ bosta snin ta’ sforzi m inn 
mijiet ta’ inġiniera, bl -użu ta’ software estern tal -IP u tal -Awtomatizzazzjoni tad -Disinn 
Elettroniku (ADE). Il -bejjiegħa ewlenin jinsabu barra mill -Ewropa. Madankollu, hemm talent 
konsiderevoli fid -disinn madwar l -Unjoni u aktar reċentement, għadd de jjem akbar ta’ 
kumpaniji żgħar Ewropej huma attivi fid -disinn ta’ proċessuri u ta’ aċċelleraturi avvanzati, 
b’mod partikolari għaċ -ċipep tal -IA.  
3. Strateġija taċ -ċipep għad -Deċennju Diġitali  
3.1 Il -viżjoni tal -Ewropa u l -assi strateġiċi biex titwettaq  
Minħabba r -rwol ċentrali li ċ -ċipep għandhom fl -ekonomija diġitali, id -dimensjoni 
ġeopolitika tagħhom u l -konċentrazzjoni qawwija attwali fil -kapaċità tal -produzzjoni, l -
Unjoni trid issaħħaħ b’mod urġenti l -ekosistema tas -semikondutturi tagħha, iżżid ir -reżiljenza 
tagħha kif ukoll is -sigurtà tal -provvista u tnaqqas id -dipendenzi esterni tagħha.  
F’Diċembru  2020, 22  Stat Membru ffirmaw Dikjarazzjoni dwar  Inizjattiva Ewropea dwar il -
proċessuri u t -teknoloġiji tas -semikondutturi40. Huma ħadu nota li s -sehem tal -Ewropa mis -
suq globali tas -semikondutturi huwa ferm inqas mill -pożizzjoni ekonomika tagħha. Qablu li 
jwettqu “sforz partikolari biex isaħħu l -ekosistema tal -proċessuri u tas -semikondutturi u biex 
jespandu l -preżenza industrijali tul il -katina tal -provvist a, sabiex jindirizzaw sfidi teknoloġiċi, 
tas-sigurtà u soċjetali ewlenin”. Abbażi ta’ dan, il -Kumpass Diġitali tal -Kummissjoni41 
ppubblikat f’Marzu  2021 stabbilixxa objettiv li sal -2030 “il -produzzjoni ta’ 
semikondutturi avvanzati u sostenibbli fl -Unjoni tk un mill -inqas 20  % tal -produzzjoni 
                                                 
39  Sors Decision / Carsa  
40  Joint declaration on processors and semiconductor technologies |  Shaping Europe’s digital future (europa.eu)   
41  COM(2021)  118 
 
11 
 dinjija”.  Il-Proposta għall -Programm ta’ Politika tal -2030 “Path to the Digital Decade”42 
affermat mill -ġdid din l -ambizzjoni.  
L-Ewropa għandha assi b’saħħithom ħafna, li huma diversifikati u mifruxa f’ħafna Stati 
Membri, u tista’ tissodisfa din il -viżjoni ambizzjuża bl -isforz meħtieġ u b’massa kritika ta’ 
investiment, kemm min -naħa pubblika kif ukoll minn dik privata.   
L-Ewropa trid u tista’ timmobilizza livell ta’ investiment mingħajr preċedent minħabba l -
effetti sekondarji pożittivi għoljin li s -settur għandu fl -ekonomija kollha u f’ħafna oqsma ta’ 
interess pubbliku. L -investiment pubbliku ewlieni se jkun essenzjali biex jiġu a ttirati livelli 
għoljin ta’ investiment privat, li fil -każ ta’ kumpaniji Ewropej diġà huwa ta’ madwar 
EUR  6 biljun fis -sena. Investiment miżjud fis -semikondutturi se jkun ta’ benefiċċju għas -
setturi industrijali kollha u għas -soċjetà inġenerali, u se jġib miegħu benefiċċju għall -Istati 
Membri kollha.  
Il-ħidma saħansitra aktar mill -qrib flimkien se tkun fattur ieħor ta’ suċċess. L -Ewropa trid u 
tista’ timmobilizza t -talenti u l -assi kollha tagħha. Diġà qed isseħħ kollaborazzjoni mill -qrib 
bejn ħafna mill -partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati rilevanti fl -Impriża Konġunta 
Teknoloġiji Diġitali Ewlenin (KDT - Key Digital Technologies)43. Din teħtieġ li tissaħħaħ u li 
tiġi estiża ulterjorment biex tinvolvi lill -atturi kollha tal -katina tal -valur, u lill -mexxej ja tal -
komunità tar -riċerka, permezz ta’ proġetti Ewropej li jindirizzaw l -interess kollettiv tal -Istati 
Membri.  
Barra minn hekk, il -valur li l -Ewropa tagħti lis -sigurtà, inkluż dak tal -infrastrutturi kritiċi, il -
protezzjoni tad -data, u l-effiċjenza enerġ etika għandu jiġi ingranat, pereżempju permezz tal -
applikazzjoni tar -rekwiżiti ta’ ċertifikazzjoni fl -akkwist pubbliku, u dan jista’ jgħin biex tiġi 
xprunata d -domanda.  
Filwaqt li l -Ewropa tinsab minn ta’ quddiem fir -riċerka ma’ organizzazzjonijiet import anti 
madwar il -kontinent, hija trid tnaqqas id -distakk bejn il -laboratorju u l -fabbrika u tista’ 
tagħmel dan billi tisfrutta l -aspetti b’saħħithom tagħha (i) fit -tagħmir u fil -materjali, (ii) fis -
soluzzjonijiet tas -sistemi u fl -integrazzjoni tas -sistemi, ( iii) fil -preżenza qawwija f’segmenti 
tas-suq bi tkabbir kbir bħall -karozzi, il -medtech, il -komunikazzjoni, l -enerġija u l -makkinarju, 
u (iv) fir -riċerka u fl -eċċellenza akkademika, fejn il -kapaċitajiet teknoloġiċi għandhom 
jissaħħu ulterjorment. L -eżiti ta ’ suċċess jiddependu b’mod kruċjali fuq l -isforzi konġunti u 
fuq il -kollaborazzjoni mill -qrib tal -partijiet kollha — l-industrija tul il -katina tal -valur, is -
settur pubbliku u l -organizzazzjonijiet tar -riċerka.  
Fl-aħħar nett, l -isforzi tal -Ewropa jridu jif fukaw fuq l -opportunitajiet li ġejjin. L -ewwel nett, 
billi tħares lejn x’jeħtieġu s -suq tat -tkabbir u l -ekonomija ċirkolari, jiġifieri komponenti 
b’konsum baxx tal -enerġija, ġenerazzjoni ġdida ta’ proċessuri li huma aktar b’saħħithom u 
adattati għall -anali żi tad -data, l-IA u l -edge computing, il -frekwenza tar -radju u l -komponenti 
5G/6G għall -komunikazzjoni terabit, u elettronika tal -potenza aktar integrata, inklużi aspetti 
ta’ riċiklabbiltà u sostenibbiltà usa’. It -tieni, billi tiffoka fuq dak li t -teknoloġ ija qed toffri biex 
jiġu indirizzati dawn il -ħtiġijiet: 2  nm u inqas fil -FinFET u fil -Gate -all-around u inqas minn 
10 nm fl -FDSOI, fil -kwantistika, fin -newromorfika iżda wkoll fil -litografija tal -EUV għall -
                                                 
42  COM(2021)  574  
43  L-Impriża Konġunta KDT ( https://www.kdt -ju.europa.eu ) tnediet f’Novembru  2021. Din hija sforz 
tripartitiku kondiviż mill -Kumm issjoni, mill -Istati Parteċipanti (l -Istati Membri u l -pajjiżi assoċjati) u mill -
industrija. Timmobilizza sa EUR  3,6 biljun ta’ investiment pubbliku (l -UE u l -Istati Parteċipanti) sal -2027. 
Barra minn hekk, huwa previst li l -partijiet ikkonċernati privati se jinvestu ammont ugwali.  
 
12 
 produzzjoni. L -Ewropa trid tavvanza l -abbiltajiet tagħha f’dawn l -oqsma, tmexxi l -iżviluppi 
teknoloġiċi u l -industrijalizzazzjoni tagħhom, tingrana l -investimenti u tiffaċilita l -adozzjoni 
ta’ dawn it -teknoloġiji l -ġodda mill -industrija Ewropea, b’mod partikolari mill -SMEs, biex 
tiżgura li tibqa’ kompetit tiva fit -tellieqa teknoloġika, inkluż għall -industriji li 
tradizzjonalment huma aktar iffokati fuq iċ -ċipep maturi.  
3.2 Objettivi strateġiċi  
Biex tissodisfa din il -viżjoni,  l-istrateġija Ewropea għaċ -ċipep hija mibnija fuq il -ħames 
objettivi strateġiċi li  ġejjin : 
L-ewwel nett, l -Ewropa għandha ssaħħaħ it -tmexxija tagħha fir -riċerka u t -teknoloġija . 
Dan huwa essenzjali biex jiġu ppreservati l -assi attwali tal -Ewropa f’bosta teknoloġiji 
rivoluzzjonarji, inkluż fil -manifattura tat -tagħmir u ta’ materjali avva nzati, meħtieġa biex 
jinbnew faċilitajiet ta’ produzzjoni tal -ġenerazzjoni li jmiss li jaqdu s -setturi kollha tagħha.  
It-tieni,  l-Ewropa għandha tibni u ssaħħaħ il -kapaċità tagħha stess  li tkun innovattiva 
fid-disinn, fil -manifattura u fl -imballaġġ ta’ ċi pep avvanzati, effiċjenti fl -użu tal -enerġija 
u siguri, u tibdilhom fi prodotti manifatturati.  Dan jiggarantixxi l -provvista ta’ ċipep fuq 
terminu twil, li taqdi l -ħtiġijiet tal -industrija u tas -settur pubbliku u tistimula l -innovazzjoni fl -
ekonomija usa’.  Għalhekk, l -investiment f’linji pilota kif ukoll fid -disinn u fl -ittestjar 
avvanzati u f’faċilitajiet u f’għodod ta’ esperimentazzjoni huwa essenzjali. Se jkunu 
disponibbli linji pilota għall -aċċess għall -atturi tal -katina tal -provvista fuq termini miftuħ a u 
mhux diskriminatorji; bħala faċilitajiet uniċi ta’ klassi dinjija, dawn se jagħmlu lill -Ewropa 
sieħeb b’saħħtu fix -xena globali, u se jipprovdu bażi b’saħħitha għat -tisħiħ tal -kooperazzjoni 
internazzjonali.  
It-tielet, l -Ewropa għandha tistabbilixxi qa fas adegwat biex  iżżid sostanzjalment il -
kapaċità tal -produzzjoni tagħha sal -2030. Peress li huwa mistenni li s -suq jirdoppja sal -
2030, jeħtieġ li l -produzzjoni tiżdied b’erba’ darbiet biex jintlaħqu l -objettivi tal -Ewropa. Din 
mhijiex biss kwistjoni ta’ v olum. Tfisser ukoll li l -Ewropa tkun f’pożizzjoni li tipproduċi l -
aktar ċipep avvanzati, taqdi l -ħtiġijiet tal -utenti u tiddiversifika l -aċċess għas -swieq, filwaqt li 
tindirizza dawk fejn l -Ewropa mhijiex preżenti llum, u tiżgura li l -produzzjoni taċ -ċipep  tqis 
ukoll l -impronta ambjentali possibbli tagħha. Barra minn hekk, huwa neċessarju li tissaħħaħ 
is-sigurtà tal -provvista, b’mod partikolari għal setturi kritiċi bħal dawk rilevanti għas -
sikurezza pubblika. Għalhekk, l -Ewropa jeħtieġ li tattira investimen ti f’faċilitajiet ta’ 
produzzjoni fit -territorju tagħha li jistgħu jiġu kemm minn ġewwa kif ukoll minn barra l -
Unjoni, u li tistabbilixxi l -kundizzjonijiet xierqa u qafas favorevoli biex iseħħ l -investiment 
privat.  
Ir-raba’, jeħtieġ li l -Ewropa  tindirizza  l-iskarsezza kbira ta’ ħiliet, tattira talent ġdid u 
tappoġġa t -twassil ta’ forza tax -xogħol bil -ħiliet meħtieġa, peress li l -iskarsezzi attwali qed 
jillimitaw l -isforzi mmirati lejn it -tisħiħ tal -ekosistema.  
B’mod ġenerali, l -Ewropa għandha tiżviluppa f ehim fil -fond tal -ktajjen tal -provvista 
globali tas -semikondutturi biex timmonitorja l -funzjonament tagħhom, tifhem ix -xejriet 
futuri, tantiċipa t -tfixkil, tibni sħubijiet internazzjonali bbażati fuq abbiltajiet aktar ibbilanċjati 
u interess reċiproku, tir reaġixxi fil -ħin biex tipprevjeni li l -ktajjen tal -provvista internazzjonali 
jisfaxxaw, u tippermetti lill -UE tieħu miżuri xierqa meta jkun meħtieġ.  
Sabiex jinkiseb dak kollu li ssemma hawn fuq, l -Unjoni għandha taħdem mill -qrib mal-Istati 
Membri u mal -partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati rilevanti kollha biex tikkoordina  l-
isforzi , tiġbor flimkien l -għarfien u r -riżorsi, u toħloq ekosistema ta’ semikondutturi vibranti u 
reżiljenti fl -Ewropa. Barra minn hekk, minħabba l -katina tal -valur tas-semikondutturi 
 
13 
 globalizzata, l -Unjoni għandha tistabbilixxi sħubijiet internazzjonali b’saħħithom, b’mod 
partikolari ma’ sħab tal -istess fehma. Dan se jtejjeb il -koordinazzjoni u se jimminimizza l -
objettivi kunfliġġenti potenzjali. Tali sħubijiet se ji pprevedu valutazzjoni mill -qrib tal -politiki 
ta’ pajjiżi terzi fis -settur kif ukoll approċċi konġunti biex jiġu indirizzati l -isfidi tal -provvista, 
inkluż permezz ta’ strateġiji ta’ diversifikazzjoni ta’ benefiċċju reċiproku.  
L-implimentazzjoni tal -affarij iet li ssemmew hawn fuq għandha tippermetti lill -Ewropa tibni 
ekosistema dinamika madwar l -UE, għall -benefiċċju tal -Istati Membri kollha, u tattira 
investimenti fil -produzzjoni, fid -disinn u fir -riċerka u l -iżvilupp, kif ukoll l -aħjar talenti minn 
madwar i d-dinja li se jkunu jistgħu jimplimentaw il -viżjoni. Dawn l -iżviluppi se jsaħħu l -
abbiltajiet tal -Ewropa biex tilħaq l -għanijiet ambjentali tagħha, se jaċċelleraw it -
tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi, filwaqt li se jtejbu s -sigurtà tal -Unjoni. Dan jeħt ieġ 
azzjoni deċiżiva issa u huwa r -raġuni għala l -Kummissjoni qed tipproponi pakkett ta’ miżuri 
kif deskritt f’din il -Komunikazzjoni.  
3.3 It -twettiq tal -ambizzjoni  
L-istrateġija Ewropea dwar iċ -ċipep tistabbilixxi għadd ta’ miżuri u inizjattivi flimkien ma ’ 
investiment sostanzjali biex jitwettqu l -viżjoni u l -objettivi stabbiliti hawn fuq.  
Il-livell kumplessiv ta’ investiment xprunat mill -politiki44 b’appoġġ għall -Att tal -UE dwar iċ -
Ċipep, huwa stmat li jaqbeż l -EUR 43 biljun sal -2030, abbażi tat -tħabbiriet sal -lum. Dan 
x’aktarx li jattira u jiġġenera aktar investimenti privati fit -tul ta’ volum proporzjonat.  
Dan l-investiment pubbliku jinkludi EUR 11-il biljun previsti għall -Inizjattiva Ċipep għall -
Ewropa45 biex tiffinanzja t -tmexxija teknoloġika fl -abbiltajiet fir -riċerka, fid -disinn u fil -
manifattura sal -2030. Dan se jirrikjedi l -investiment kollettiv mill -Unjoni u mill -Istati 
Membri, u huwa misten ni li jipparteċipaw ukoll atturi privati. Dan se jiġi kkomplementat 
minn appoġġ ta’ ekwità għal negozji ġodda, negozji li qed jespandu u kumpaniji oħrajn fil -
ktajjen tal -provvista, permezz ta’ attivitajiet ta’ faċilitazzjoni tal -investiment deskritti b’mod  
kollettiv bħala l -“Fond taċ -Ċipep” b’valur ta’ investiment kumplessiv ipproġettat ta’ mill -
inqas EUR 2 biljun. Dawn l -azzjonijiet differenti, flimkien, għandhom jirriżultaw direttament 
f’investimenti pubbliċi u privati li jaqbżu sew il -EUR 15 -il biljun. D an se jiżdied mas -selfiet li 
l-BEI jista’ joffri lill -ekosistema tas -semikondutturi kollha.  
Barra minn hekk, l -appoġġ tal -Istati Membri għall -Inizjattiva Ċipep għall -Ewropa jista’ jiġi 
wkoll minn miżuri li jindirizzaw il -mikroelettronika fil -pjanijiet ta’  rkupru u ta’ reżiljenza 
tagħhom, jew minn fondi nazzjonali jew reġjonali. L -Istati Membri jistgħu jikkunsidraw ukoll 
li jieħdu vantaġġ mill -kapaċità ta’ self mhux użata taħt il -Faċilità għall -Irkupru u r -Reżiljenza 
biex jipprovdu appoġġ ulterjuri  
Pereżempju, l -Istati Membri diġà qed jippjanaw li jinvestu f’IPCEI ġdid, filwaqt li jappoġġaw 
proġetti innovattivi transfruntieri tul il -katina tal -valur tal -mikroelettronika, inkluż permezz 
tal-Faċilità għall -Irkupru u r -Reżiljenza u l -Fondi Strutturali.  Dan l-investiment 
jikkomplementa l -appoġġ li ġej għall -istabbiliment ta’ faċilitajiet kbar tal -manifattura.  
 
 
                                                 
44 Investiment pubbliku u appoġġ ta’ ekwità ingranat  
45 Inkluża l -Impriża Konġunta KDT eżistenti  
 
14 
   
L-investimenti ta’ hawn fuq se jikkomplementaw il -programmi u l -azzjonijiet eżistenti fir -
riċerka u l -innovazzjoni fis -semikondutturi bħal Orizz ont Ewropa u l -Programm Ewropa 
Diġitali. Fir -rigward tal -appoġġ għat -tmexxija teknoloġika, l -ambitu tal -programm Ewropa 
Diġitali se jitwessa’. Barra minn hekk, l -Impriża Konġunta KDT se tissaħħaħ u se tkun 
orjentata mill -ġdid lejn l -objettivi tal -istrateġi ja taċ -ċipep tal -Ewropa u se tingħata l -isem ġdid 
ta’ “Impriża Konġunta taċ -Ċipep”. L -Impriża Konġunta se żżid l -isforzi tagħha biex tgħaqqad 
flimkien il -mezzi finanzjarji u tekniċi li huma essenzjali biex jiġi ġestit il -pass dejjem aktar 
mgħaġġel tal -innovazzjoni fil -qasam tas -semikondutturi, biex jiġu ġġenerati effetti sekondarji 
pożittivi importanti għas -soċjetà, u biex jiġi kondiviż it -teħid tar -riskju billi l -istrateġiji u l -
investimenti jiġu allinjati lejn interess Ewropew komuni. Se tissieħeb mal -Istati Membri biex 
tiffaċilita allinjament koerenti mal -programmi nazzjonali, u se tappoġġa proġetti innovattivi 
fuq skala kbira. Hija mfassla biex tħares l -interess kollettiv tal -Istati Membri fl -iżvilupp tal -
infrastruttura u l -kapaċitajiet imsaħħa għall -benefiċċju tal -atturi fil -katina tal -valur madwar l -
Unjoni. Għalhekk, is -suċċess tagħha jista’ jinbena biss fuq sforz kollettiv mill -Istati Membri, 
mal-Unjoni, biex jiġu appoġġati kemm il -kostijiet kapitali sinifikanti kif ukoll id -disponibbiltà 
wiesgħa tar -riżorsi tad -disinn virtwali, tal -ittestjar u tal -pilotaġġ u t -tixrid tal -għarfien, tal -
ħiliet u tal -kompetenzi. Bil -missjoni mġedda tagħha, l -Impriża Konġunta se ssir il -qalba tal -
isforzi tal -Unjoni fis -semikondutturi.  
It-taqsimiet li ġejjin jiddeskrivu l -miżuri u l -inizjattivi speċifiċi biex jintlaħqu l -objettivi.  
3.3.1  Tmexxija fir -riċerka, fl -innovazzjoni u fil -manifattura tat -tagħmir  
Biex tippreserva u ssaħħaħ it -tmexxija tagħha fir -riċerka u fl -innovazzjoni kif ukoll fil -
manifattura tat -tagħmir, l -Ewropa diġà ppjanat li tinvesti f’teknoloġiji tal -ġenerazzjoni li jmiss 
taħt il -programm Orizzont Ewropa.  
L-attivitajiet futuri ta’ riċerka li jridu jiġu appoġġati taħt l -Impriża Konġunta taċ -Ċipep se 
jikkontribwixxu għat -tisħiħ tal -appoġġ għall -ħtiġijiet fu turi tal -industriji vertikali, u għall -
iżgurar li jiġu indirizzati l -isfidi soċjetali u dawk ambjentali. L -isforzi tar -riċerka se jiffukaw 
pereżempju fuq teknoloġiji biex jinkisbu qisien ta’ tranżisturi inqas minn 2  nm, teknoloġiji ta’ 
tfixkil għall -IA, pr oċessuri effiċjenti fl -użu tal -enerġija b’konsum ultrabaxx tal -enerġija, 
materjali ġodda46, kif ukoll integrazzjoni eteroġenja u 3D ta’ materjali differenti, u 
soluzzjonijiet emerġenti fid -disinn, pereżempju abbażi tal -arkitettura tal -computing RISC -V 
b’sors miftuħ.  
L-Impriża Konġunta tista’ tinvolvi ruħha wkoll ma’ sħubijiet Ewropej rilevanti oħra li 
jindirizzaw pereżempju l -materjali, il -manifattura, in -networks intelliġenti u l -kura tas -saħħa, 
jew l -industriji tal -utenti li jużaw iċ -ċipep.  
Barra min n hekk, l -Inizjattiva Ewlenija tat -Teknoloġiji Kwantistiċi47 ta’ EUR  1 biljun taħt 
Orizzont Ewropa qiegħda tappoġġa r -riċerka fiċ -ċipep kwantistiċi, minħabba l -potenzjal ta’ 
tfixkil tagħhom għal kompiti komputazzjonali kumplessi jew f’komunikazzjoni ultrasi gura.  
                                                 
46  Fis-7 ta’ Frar 2022, atturi tal -industrija u organizzazzjonijiet tar -riċerka ewlenin ippreżentaw il -“Manifesto 
proposing a Systemi c Approach of Advanced Materials for Prosperity: a 2030 Perspective” li jenfasizza li l -
ġenerazzjoni li jmiss ta’ materjali semikondutturi se jixprunaw “swieq tal -innovazzjoni” ġodda fl -Ewropa.  
47  L-Inizjattiva Ewlenija Kwantistika hija inizjattiva ta’ riċerka fuq terminu twil li tiżviluppa teknoloġiji 
kwantistiċi bħal fil -computing u s -simulazzjoni kwantistiċi, fin -networks ta’ komunikazzjoni kwantistiċi u 
fir-rilevament u l -metroloġija kwantistiċi.  
 
15 
 Aktar appoġġ għar -riċerka u l -innovazzjoni industrijali ġej mill -Istati Membri permezz ta’ 
Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (IPCEIs). Bħalissa qed jitħejja t -tieni IPCEI 
li jindirizza l -mikroelettronika48. Huwa mistenni li l -IPCEI jinvo lvu aktar minn 
100 parteċipant prospettiv minn madwar 20  Stat Membru. Is -segmenti ewlenin kollha tas -suq 
huma indirizzati, b’enfasi partikolari fuq l -innovazzjoni f’oqsma bħall -proċessuri tal -IA, l -
edge computing, il -mobbiltà elettrika, is -sigurtà u l -effiċjenza enerġetika. L -IPCEI jinkludu 
wkoll proġetti fil -komunikazzjoni, suq vertikali importanti li jsaħħaħ il -kompetenzi Ewropej 
fit-teknoloġiji 5G u 6G. Il -proġetti se jsegwu approċċ olistiku li jinvolvi l -katina kollha tal -
provvista tas -semikondutturi.  
3.3.2  Tmexxija fid -disinn, fil -manifattura u fl -imballaġġ  
L-inizjattiva l -ġdida “Ċipep għall -Ewropa” se jkollha l -għan li ssaħħaħ il -kapaċitajiet tat -
teknoloġija u tal -innovazzjoni tas -semikondutturi tal -UE, u li tiżgura tmexxija fit -teknoloġija 
tas-semi kondutturi fuq terminu medju sa terminu twil.  Se tiżgura l -użu madwar l -Ewropa ta’ 
għodod avvanzati tad -disinn tas -semikondutturi, linji pilota għaċ -ċipep tal -ġenerazzjoni li 
jmiss u faċilitajiet tal -ittestjar għal applikazzjonijiet innovattivi tal -aktar teknoloġija tas -
semikondutturi riċenti. Se trawwem ukoll il -kapaċità tat -teknoloġija u tal -inġinerija fiċ -ċipep 
kwantistiċi  billi tibni kapaċitajiet avvanzati tat -teknoloġija u tal -inġinerija f’dan il -qasam.  
L-Inizjattiva se tespandi u ssaħħaħ it -tmexxija  tal-Ewropa fir -riċerka, inkluż fuq l -abbiltajiet 
tal-RTOs tagħha u tal -fornituri ewlenin tat -tagħmir tal -produzzjoni, tal -manifatturi integrati 
tad-disinn49 u tas-setturi b’saħħithom tal -utenti.  
L-Inizjattiva se tiġbor flimkien investimenti mill -Unjoni u mill-Istati Membri biex tingrana 
investimenti addizzjonali minn investituri privati. Din l -impriża tikkomplementa l -attivitajiet 
ta’ riċerka diġà ppjanati, u r -riżultati tagħhom se jiddaħħlu kontinwament fil -linji pilota u fl -
infrastruttura tad -disinn. L -Inizjattiva se tgħin biex jiġu kkonsolidati l -isforzi frammentati u 
biex dawn jiżdiedu b’mod sinifikanti biex jitnaqqas id -distakk bejn il -laboratorju u l -fabbrika, 
kif ukoll biex tinħoloq ekosistema li tibqa’ valida fil -futur biex l -eċċellenza fir -riċerka u l-
innovazzjoni tal -Ewropa tiġi kkonkretizzata f’kapaċità ta’ innovazzjoni industrijali.  
L-Inizjattiva se trawwem ekosistema ta’ semikondutturi vibranti u reżiljenti fl -Ewropa, li 
tinkludi l -atturi tal -innovazzjoni teknoloġika kif ukoll l -industriji tal-provvista u tal -utenti, 
filwaqt li se trawwem l -adozzjoni bikrija u l -kondiviżjoni tal -benefiċċji madwar l -Ewropa. Il -
kollaborazzjoni mill -qrib bejn l -atturi min -naħa tal -provvista u dawk min -naħa tad -domanda 
se tkun fattur ewlieni ta’ suċċess. L -Allea nza Ewropea dwar il -Proċessuri u t -teknoloġiji tas -
Semikondutturi50 se jkollha rwol konsultattiv għall -Inizjattiva, flimkien ma’ partijiet 
ikkonċernati rilevanti oħra.   
L-implimentazzjoni tal -Inizjattiva l -ġdida Ċipep għall -Ewropa se ssir prinċipalment perm ezz 
tal-“Impriża Konġunta taċ -Ċipep”. Il -kombinament tal -attivitajiet tar -riċerka u l -innovazzjoni 
u l-bini tal -kapaċitajiet fl -Inizjattiva Ċipep għall -Ewropa fi ħdan l -istess Impriża Konġunta se 
jwasslu għal benefiċċji reċiproċi bis -saħħa ta’ sinerġiji be jn l-Inizjattiva u l -ambitu u l -
objettivi tal -Impriża Konġunta eżistenti.  
Strateġija tad -disinn  
                                                 
48 https://ec.europa.eu/commission/commissioners/2019 -2024/breton/blog/ipcei -microelectronics -major -step-
more -resilient -eu-chips -supply -chain_en   
49  Kumpaniji tas -semikondutturi li jkopru d -disinn u l -manifattura taċ -ċipep u jbigħuhom lill -klijenti tagħhom.  
50 https://digital -strategy.ec.europa.eu/en/policies/alliance -processors -and-semiconductor -technologies   
 
16 
 Id-disinn huwa abbiltà ewlenija fis -semikondutturi għall -ħolqien ta’ sistemi ġodda adattati 
għall -ħtiġijiet differenti tal -applikazzjonijiet u tal -utenti. Sabie x tissaħħaħ il -kapaċità tal -
Ewropa li tkun innovattiva fid -disinn, fil -manifattura u fl -imballaġġ ta’ ċipep avvanzati, se 
tinbena infrastruttura tad -disinn fuq skala kbira għat -teknoloġiji integrati tas -semikondutturi  
permezz ta’  pjattaforma virtwali dispo nibbli madwar l -Ewropa. Il -partijiet ikkonċernati, 
inklużi l -SMEs u l -RTOs innovattivi, se jkollhom aċċess għall -infrastruttura tad -disinn, 
b’regoli ċari dwar l -IP. 
Din il -pjattaforma se tissejjes fuq il -libreriji tad -disinn eżistenti kif ukoll fuq dawk ġo dda li 
jintegraw għadd kbir ta’ teknoloġiji avvanzati u ġodda. Flimkien mal -għodod eżistenti tal -
Awtomatizzazzjoni tad -Disinn Elettroniku, il -pjattaforma tippermetti d -disinn ta’ komponenti 
u ta’ sistemi ġodda b’funzjonalitajiet ġodda bħal konsum baxx tal -enerġija, sigurtà, kif ukoll 
abbiltajiet ġodda għall -integrazzjoni tas -sistema u għall -assemblaġġ 3D. Se tiġi 
mmodernizzata kontinwament b’abbiltajiet ġodda tad -disinn peress li se tkun qed tintegra 
aktar u aktar teknoloġiji u disinn għall -proċessuri, inkl uż is-sors miftuħ.  Ir-rekwiżiti tad -disinn 
innovattiv se jimmiraw ukoll lejn id -durabbiltà u l -immodernizzar tal -prodotti elettroniċi.  
L-Alleanza u l -Impriża Konġunta taċ -Ċipep se jlaqqgħu flimkien lill -produtturi u lill -utenti 
taċ-ċipep biex jiddisinjaw u  jiżviluppaw proċessuri ddedikati f’oqsma bħall -
awtomatizzazzjoni industrijali, il -karozzi jew il -komunikazzjoni, kif ukoll lil ħafna SMEs fl -
Ewropa li huma attivi mil -lat tad -disinn.  Il-kooperazzjoni internazzjonali se tkun importanti 
wkoll għall -aċċess g ħal għodod tal -ogħla livell ta’ żvilupp tekniku.  Il-Pjattaforma se tistimula 
kooperazzjoni wiesgħa tal -komunitajiet tal -utenti mad -djar tad -disinn, mal -fornituri tal -IP u 
tal-għodda, mad -disinjaturi u mal -RTOs, u se tgħin biex jiġi żgurat li l -IP tal -ġener azzjonijiet 
li jmiss ta’ ċipep jiġi mill -Ewropa.  
Linji pilota għat -tħejjija ta’ produzzjoni innovattiva u għall -ittestjar u għall -
esperimentazzjoni  
L-istadji medji tal -iżvilupp tal -prodotti taċ -ċipep jistgħu jiswew ħafna flus u jkunu riskjużi 
ħafna, u b’h ekk isiru ostakli reali għall -industrijalizzazzjoni. Għalhekk, l -Inizjattiva se toħloq 
u se tuża linji pilota  estiżi biex toħloq prototipi u twessa’ l -innovazzjoni, biex tgħaqqad id -
dimostrazzjoni f’laboratorju mal -produzzjoni f’faċilità tal -manifattura.  
L-Inizjattiva se tissejjes fuq linji pilota eżistenti, se tiżviluppa infrastruttura li jkollha l -abbiltà 
li twassal teknoloġiji avvanzati ġodda għal livell ogħla ta’ maturità, u se tiffaċilita l -adozzjoni 
u l-kummerċjalizzazzjoni industrijali aċċellerati. Tali faċilitajiet avvanzati se jipprovdu l -
mezzi biex l -industrija tittestja, tesperimenta u tivvalida disinji ġodda tas -sistema tal -prototipi, 
tintegra teknoloġiji ġodda rivoluzzjonarji bħal pereżempju, teknoloġiji kwantistiċi, tal -IA jew 
newromorfiċi, ki f ukoll funzjonalitajiet ġodda bħas -sigurtà jew l -effiċjenza enerġetika. Dan se 
jgħin biex jipprovdi feedback immedjat lid -disinjaturi biex jirfinaw u jtejbu l -mudelli tad -
disinn tagħhom qabel it -trasferiment għall -manifattura, u se jippermettilhom iqassru  b’mod 
sinifikanti ċ -ċiklu tal -iżvilupp.  
L-Inizjattiva se tappoġġa l -iżvilupp ta’ linji pilota ġodda bħal waħda dwar l -FDSOI (10  nm u 
anqas), waħda dwar nodi edge ewlenin (anqas minn 2  nm), u waħda għall -integrazzjoni ta’ 
sistemi eteroġenji  3D u l-imballaġġ avvanzat . Dawn il -linji pilota se jrawmu l -IP Ewropew 
fit-teknoloġija tal -produzzjoni u fit -tagħmir u fil -materjali tal -manifattura avvanzati. Se 
jsaħħu s -sħubijiet mal -fornituri tat -tagħmir għall -iżvilupp tat -teknoloġija avvanzata, u se 
jappoġ ġaw proġetti mmexxija mill -industrija li jiffukaw fuq it -tranżizzjoni mil -laboratorju 
għall -fabbrika għall -prototipi, fuq il -validazzjoni tal -prova tal -kunċetti, u fuq it -trasferiment 
tat-teknoloġija għal -linji tal -produzzjoni. Dawn il -linji pilota — u b’m od partikolari l -linja 
pilota dwar l -FDSOI — se jippermettu l -iżvilupp ta’ ċipep effiċjenti ħafna fl -użu tal -enerġija 
 
17 
 li huma ċentrali għat -tranżizzjoni ekoloġika f’setturi bħal tal -karozzi, tal -ICT, jew tal -
mobbiltà.  
Il-linji pilota u l -pjattaforma tad -disinn ta’ hawn fuq se jkunu marbutin ma’ xulxin, peress li l -
linji pilota se jippermettu lill -komunità tad -disinn tittestja u tivvalida l -opzjonijiet teknoloġiċi 
qabel ma dawn isiru disponibbli kummerċjalment. Din ir -rabta tiżgura li d -disinji ġodda taċ -
ċipep u tas -sistemi jisfruttaw bis -sħiħ il -potenzjal ta’ teknoloġiji ġodda u jwasslu innovazzjoni 
mill-aktar avvanzata.  
Din l -infrastruttura tat -teknoloġija hija fundamentali biex jiġu estiżi l -għarfien, il -kapaċitajiet 
u l-abbiltajiet tal -Ewropa li jnaqqsu d-distakk fl -innovazzjoni mir -riċerka għall -manifattura 
ffinanzjata kummerċjalment, u biex sa tmiem id -deċennju jiżdiedu kemm id -domanda kif 
ukoll il -produzzjoni fl -Ewropa51. Jistgħu jinkisbu sinerġiji b’saħħithom permezz tal -iżvilupp 
ikkombinat ta’ linji p ilota differenti, eż. permezz ta’ Konsorzju Ewropew għall -Industrija taċ -
Ċipep, li jiġbor flimkien il -kontribuzzjoni tal -Unjoni mar -riżorsi kollettivi tal -Istati Membri u 
ta’ parteċipanti oħra.  
Barra minn hekk,  it-teknoloġija kwantistika hija teknoloġija e merġenti promettenti ħafna 
għall -computing, għall -komunikazzjoni u għar -rilevament. L -Inizjattiva se tappoġġa l -bini ta’ 
kapaċitajiet tat -teknoloġija u tal -inġinerija għall -aċċellerazzjoni tal -iżvilupp ta’ ċipep 
kwantistiċi (jiġifieri ċipep li jisfruttaw l -effetti kwantistiċi). L -attivitajiet se jinkludu l -iżvilupp 
ta’ linji pilota għaċ -ċipep kwantistiċi kif ukoll għall -ittestjar u għall -esperimentazzjoni 
tagħhom.  
Ċertifikazzjoni taċ -ċipep  
L-apparati, is -sistemi u l -pjattaformi ta’ konnettività intelliġen ti futuri se jkollhom jibbażaw 
fuq l-elettronika avvanzata u se jkollhom jissodisfaw ir -rekwiżiti tal -effiċjenza enerġetika, tal -
fiduċja u taċ -ċibersigurtà, li se jiddependu fil -biċċa l -kbira fuq il -karatteristiċi tat -teknoloġija 
sottostanti. L -Istati Memb ri diġà qablu li “jaħdmu favur standards komuni u, fejn ikun xieraq, 
iċ-ċertifikazzjoni għal elettronika affidabbli, kif ukoll rekwiżiti komuni għall -akkwist ta’ 
ċipep siguri u sistemi inkorporati f’applikazzjonijiet li jibbażaw fuq it -teknoloġija taċ -ċipep 
jew li jagħmlu użu estensiv minnha.”  
Filwaqt li tibni fuq il -pożizzjoni tagħha ta’ mexxej dinji fl -iżvilupp ta’ ċipep ekoloġiċi, 
affidabbli u siguri,52 huma meħtieġa proċeduri ta’ ċertifikazzjoni ta’ referenza għal setturi u 
teknoloġiji kritiċi speċifiċi  b’impatt soċjali għoli potenzjali. Iċ -ċertifikazzjoni ta’ dawn iċ -
ċipep għal prodotti ekoloġiċi, ta’ fiduċja u ta’ sigurtà għandha tkopri l -katina tal -valur sal -
integrazzjoni tagħhom fil -prodotti finali u tkun riflessa fl -akkwist pubbliku u promossa fl -
attivitajiet ta’ standardizzazzjoni internazzjonali.  
Il-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal -partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati, inkluż permezz 
tal-Alleanza dwar il -Proċessuri u t -Teknoloġiji tas -Semikondutturi, se tidentifika u se 
tipprijoritizza s -setturi u l -prodotti bi kwistjonijiet ekoloġiċi, ta’ fiduċja u ta’ sigurtà rilevanti 
li jeħtieġu proċessi ta’ ċertifikazzjoni, filwaqt li se tqis ir -rekwiżiti legalment applikabbli li 
joħorġu mid -dritt armonizzat tal -Unjoni, u attivitajiet rilevanti fi ħdan i l-qafas Ewropew taċ -
ċertifikazzjoni taċ -ċibersigurtà53. 
                                                 
51 L-investimenti fl -infrastruttura tad -disinn u l -linji pilota jistgħu jeħtieġu kofinanzjament mill -Istati Membri, li 
jkunu jridu jirri spettaw ir -regoli dwar l -għajnuna mill -Istat fejn ikun rilevanti.  
52  Fl-2020 inħarġu għadd ta’ ċertifikati ta’ kriterji komuni minn sett ta’ manifatturi ewlenin tal -UE. 
53  Ir-Regolament (UE)  2019/881 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tas -17 ta’ April  2019 dwar l -ENISA (l -
Aġenzija tal -Unjoni Ewropea għaċ -Ċibersigurtà) u dwar iċ -ċertifikazzjoni taċ -ċibersigurtà tat -teknoloġija tal -
 
 
18 
 3.3.3  L-ixprunar tal -ekosistema tal -Ewropa u l -iżgurar tas -sigurtà tal -provvista  
L-investiment f’faċilitajiet ta’ produzzjoni avvanzati ġodda huwa essenzjali biex tiġi 
ssalvagwardjata s -sigurtà tal -provvista u r -reżiljenza tal -katina tal -provvista tal -Unjoni filwaqt 
li jiġu ġġenerati impatti pożittivi sinifikanti għall -ekonomija usa’. L-impatti pożittivi jseħħu 
kemm meta l -produzzjoni tevolvi lejn teknoloġiji aktar avvanzati (eż. l -iskalar, l -integrazzjoni 
funzjonali jew il -prestazzjoni, inkluża l -prestazzjoni tal -enerġija), kif ukoll  meta jiġu stabbiliti 
proċessi teknoloġiċi innovattiv i.  
L-investiment privat f’dawn il -faċilitajiet avvanzati x’aktarx li jkun jeħtieġ appoġġ pubbliku 
sinifikanti. Fid -dawl tal -ostakli estremament għoljin għad -dħul u l -intensità kapitali tas -settur, 
il-Kummissjoni tirrikonoxxi l -ħtieġa għal valutazzjoni sko nt il-każ, fejn l -appoġġ pubbliku 
jinkludi għajnuna mill -Istat li ma taqax taħt il -linji gwida eżistenti. F’każijiet bħal dawn, kif 
diġà tħabbar fil-Kom unikazzjoni dwar politika tal -kompetizzjoni adattata għal sfidi ġodda ,54 
jista’ jkun ġustifikat li tiġi koperta b’riżorsi pubbliċi sa 100  % ta’ diskrepanza mixhuda bil -
provi fil -finanzjament, jekk tali faċilitajiet kieku ma jkunux jeżistu fl -Ewropa. Każijie t bħal 
dawn iridu jiġu vvalutati mill -Kummissjoni direttament skont l -Artikolu  107(3)(c) tat -TFUE. 
Skont din id -dispożizzjoni, il -Kummissjoni tista’ tikkunsidra għajnuna biex tiffaċilita l -
iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet ekonomiċi jew ta’ ċerti żoni ekonom iċi bħala kompatibbli mar -
regoli dwar l -għajnuna mill -Istat, fejn ma taffettwax b’mod avvers il -kundizzjonijiet 
kummerċjali sa punt li jmur kontra l -interess komuni, filwaqt li jiġu meqjusa l -effetti pożittivi 
ta’ tali għajnuna mill -Istat meta mqabbla mal -impatt negattiv probabbli tagħha fuq il -
kummerċ u l -kompetizzjoni.  
Fl-ibbilanċjar kumplessiv tal -effetti pożittivi tal -għajnuna mqabbla mal -effetti negattivi 
tagħha fuq il -kompetizzjoni u l -kummerċ, il -Kummissjoni se tqis il -fatt li faċilitajiet ta’ 
produz zjoni ġodda huma  l-ewwel tat -tip fl-Unjoni,  fis-sens li dawn huma stabbiliti bil -ħsieb  li 
jiġu prodotti teknoloġiji li jmorru lil hinn mill -ogħla livell ta’ żvilupp tekniku tal -Unjoni, 
pereżempju f’termini tan -nodu tat -teknoloġija, materjal substrat, bħall -karbur tas -siliċju u n -
nitrid tal -gallju, u innovazzjoni oħra tal -prodotti li tista’ toffri prestazzjoni aħjar, teknoloġija 
tal-proċess aħjar jew prestazzjoni enerġetika u ambjentali aħjar. Il -Kummissjoni se 
tikkunsidra wkoll il -vijabbiltà fuq terminu twi l ta’ dawk il -faċilitajiet mingħajr appoġġ 
operazzjonali kontinwu kif ukoll impenji ċari għal innovazzjoni kontinwata fl -ekosistema tas -
semikondutturi tal -Unjoni55.  
Ir-Regolament propost rigward l -Att dwar iċ -Ċipep jipprevedi definizzjoni tal-ewwel tip  li l-
Kummissjoni se tqis fil -valutazzjoni tagħha tal -għajnuna mill -Istat. Ir -Regolament propost 
rigward l -Att dwar iċ -Ċipep jintroduċi wkoll żewġ tipi ta’ faċilitajiet tal -ewwel tip: “Fonderiji 
Miftuħa tal -UE” , li jiddedikaw ammont sinifikanti tal -kapaċità ta l-manifattura tagħhom għall -
produzzjoni għal atturi industrijali oħra; u  “Faċilitajiet Integrati tal -Produzzjoni” , li 
jiddisinjaw u  li jipproduċu komponenti li jaqdu s -swieq tagħhom stess. Ir -rikonoxximent 
bħala kwalunkwe tip ta’ faċilità jiskatta għadd ta ’ benefiċċji. Dan jippermetti l -aċċess għall -
għoti ta’ permessi rapidi u l -aċċess prijoritizzat għal -linji pilota stabbiliti taħt l -Inizjattiva 
proposta Ċipep għall -Ewropa. Barra minn hekk, dan jikkonferma li l -investiment fil -faċilità 
tal-produzzjoni jikk ontribwixxi għas -sigurtà tal -provvista tas -semikondutturi fl -Unjoni u 
                                                                                                                                                         
informazzjoni u tal -komunikazzjoni u li jħassar ir -Regolament (UE) Nru  526/2013 (l -Att dwar iċ -
Ċibersigurtà) (Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE).  
54  COM(2021)  713 final.  
55  Tali investiment addizzjonali fir -riċerka u l -iżvilupp għal teknoloġiji futuri jieħu l -għamla ta’ kontribuzzjoni 
indipendenti mill -benefiċjarji u ma jkunx parti mill -kalkolu tad -diskrepanza fil -finanzjament.  
 
19 
 għalhekk huwa fl -interess pubbliku. Il -proċeduri għar -rikonoxximent tal -“Fonderiji Miftuħa 
tal-UE” jew tal -“Faċilitajiet Integrati tal -Produzzjoni” u għall -awtorizzazzjoni tal -għajnuna 
mill-Istat, fejn ikun applikabbli, se jitwettqu b’mod parallel. Is -servizzi tal -Kummissjoni se 
jikkoordinaw dawn il -valutazzjonijiet paralleli biex jaċċelleraw it -teħid tad -deċiżjonijiet bl -
għan li jittieħdu deċiżjonijiet simultanji.  
L-għajnuna jrid ikollha  effett ta’ inċentiv u tkun meħtieġa, xierqa u proporzjonata. Dan ifisser 
b’mod partikolari li l -għajnuna ma tridx tingħata għal investimenti li diġà jkunu ġew deċiżi 
qabel ma tkun ġiet sottomessa applikazzjoni għall -għajnuna, li l -investiment ma kienx isi r 
mingħajr l -għajnuna, li l -appoġġ finanzjarju pubbliku huwa għodda adattata u li ma teżisti l -
ebda alternattiva inqas distortiva,  u li d -distorsjonijiet bla bżonn tal -kompetizzjoni jiġu 
mminimizzati. Il -kundizzjonijiet li skonthom il -faċilitajiet taħt l-Att dwar iċ -Ċipep jeħtieġ li 
jkunu tal -ewwel tip  għandhom rwol anki f’dan il -kuntest, sa fejn dan jiżgura li l -appoġġ jiġi 
limitat għal oqsma fejn ma tkunx disponibbli provvista affidabbli biżżejjed fl -Unjoni u li l -
ebda inizjattiva privata eżistenti jew  ippjanata ma tiġi mxekkla56. Fattur addizzjonali biex jiġu 
limitati d -distorsjonijiet tal -kompetizzjoni u biex tiġi żgurata l -proporzjonalità huwa li jiġi 
evitat kumpens żejjed. L -għajnuna mill -Istat li tammonta għad -diskrepanza fil -finanzjament 
b’biżżejje d provi tista’ tiġi aċċettata skont dan57. 
Skont il -merti ta’ kull każ individwali taħt rieżami, se jitqiesu effetti pożittivi addizzjonali 
biex jiġu paċuti r -riskji li jifdal ta’ distorsjoni tal -kompetizzjoni. Dawn l -effetti jinkludu l -
impatt pożittiv tal -proġett appoġġat fuq il -katina tal -valur tas -semikondutturi fir -rigward tal -
iżgurar tas -sigurtà tal -provvista u ż -żieda tal -forza tax -xogħol kwalifikata, jew l -impatt 
pożittiv tiegħu fuq il -potenzjal tal -innovazzjoni tal -SMEs u l -vertikali li jistgħu jaċċe ssaw 
prodotti innovattivi fuq l -għatba tagħhom stess, jew kwalunkwe benefiċċju ieħor li jista’ jiġi 
kondiviż b’mod wiesa’ u mingħajr diskriminazzjoni fl -ekonomija tal -UE kollha. Il -
kundizzjonijiet stabbiliti fl -Att propost dwar iċ -Ċipep għar -rikonoxximent tal-Fonderiji 
Miftuħa tal -UE u tal -Faċilitajiet Integrati tal -Produzzjoni flimkien mal-ewwel tip  huma 
rilevanti f’dan ir -rigward, b’mod partikolari l -impenn li jsir investiment fil -ġenerazzjoni li 
jmiss ta’ ċipep58 u l-garanziji pprovduti biex tiġi evitata kwalunkwe applikazzjoni 
ekstraterritorjali tal -obbligi tas -servizz pubbliku li tista’ timmina r -rekwiżit li jiġu 
implimentati ordnijiet klassifikati bħala prijorità. Kontribuzzjonijiet pożittivi għall -koeżjoni u 
għall -kooperazzjoni transfruntiera jistgħu j itqiesu rilevanti wkoll.  
Għal proġetti li għalihom l -għajnuna mill -Istat tiġi nnotifikata qabel ma jiġi adottat l -Att 
propost dwar iċ -Ċipep, il -Kummissjoni tqis il -konformità tagħhom mal -kriterji għall -Fonderiji 
Miftuħa tal -UE u għall -Faċilitajiet Integra ti tal -Produzzjoni kif stabbilit fl -Att propost dwar 
                                                 
56  Jista’ j kun il -każ li bosta proġetti paralleli jiġu rikonoxxuti bħala tal -ewwel tip, sakemm tkun tista’ tingħata 
prova li l -attivitajiet appoġġati mill -Istat ma jxekklux attivitajiet privati eżistenti jew ippjanati. Kull proposta 
ta’ għajnuna mill -Istat tiġi vvalu tata abbażi tal -merti tagħha biex jiġu evitati distorsjonijiet bla bżonn tal -
kompetizzjoni. Dan jinkludi fehma komprensiva dwar in -neċessità, biex jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ 
kapaċità żejda.  
57  Dan ifisser li jrid ikun hemm biżżejjed provi tad -diskrep anza fil -finanzjament biex jiġi żgurat l -istabbiliment 
tal-faċilità fl -Unjoni, pereżempju billi jitqabblu l -kostijiet tal -produzzjoni mistennija fl -Ewropa bl -użu ta’ 
suppożizzjonijiet realistiċi bħala parti minn pjan ta’ direzzjoni tan -negozju kredibbli, i nklużi r -redditi 
referenzjarji fuq il -kapital fis -settur , u t-tqabbil tagħhom ma’ alternattivi realistiċi ta’ akkwist jew ta’ 
produzzjoni (anki globalment) ibbażati fuq evidenza konkreta mill -benefiċjarji, u/jew minn salvagwardji biex 
tiġi żgurata distribu zzjoni ġusta ta’ gwadanji addizzjonali li ma kinux previsti fl -analiżi tad -diskrepanza fil -
finanzjament notifikata.  
58  L-investiment fir -riċerka, fl -iżvilupp u fl -innovazzjoni jkun indipendenti mill -analiżi tad -diskrepanza fil -
finanzjament taħt valutazzjon i possibbli tal -għajnuna mill -Istat li tkopri l -kapaċitajiet tal -manifattura.  
 
20 
 iċ-Ċipep bl -istennija li tali proġetti japplikaw għal rikonoxximent formali ladarba l -Att dwar 
iċ-Ċipep jidħol fis -seħħ.  
Investiment f’ekosistema tas -semikondutturi innovattiva u vibranti  
L-industrija t as-semikondutturi għandha t -tendenza li tkun inqas attraenti għall -investituri 
minn setturi oħra minħabba intensità għolja ta’ kapital, riskji għoljin, proġetti tekniċi 
kumplessi u ħinijiet itwal għar -redditu fuq l -investiment. B’hekk, din l -industrija ilh a tiffaċċja 
skarsezzi sinifikanti fl -aċċess għall -finanzi, inkluż permezz ta’ ekwità u selfiet. B’mod 
partikolari, in -negozji ġodda u l -SMEs spiss isibuha diffiċli li jiżguraw finanzjament adegwat 
tas-suq għall -investimenti f’teknoloġiji innovattivi ta’ te knoloġija avvanzata jew diġitali, 
minkejja prospetti tajbin ta’ tkabbir u pjanijiet kummerċjali b’saħħithom.  
Sabiex jiġi ffaċilitat l -aċċess għall -finanzi u sabiex jiġi appoġġat l -iżvilupp ta’ ekosistema tas -
semikondutturi dinamika u reżiljenti, l -Unjoni s e twettaq attivitajiet, li għandhom jiġu 
deskritti b’mod kollettiv bħala attivitajiet tal -“Fond taċ -Ċipep ”, permezz ta’ żewġ 
opportunitajiet ta’ investiment59.  
L-ewwel nett, se tiġi stabbilita faċilità ta’ taħlit iddedikata tal -ekwità tas -semikondutturi ta ħt 
InvestEU f’kooperazzjoni mill -qrib mal -Grupp tal -Bank Ewropew tal -Investiment. Din se 
tipprovdi finanzjament ta’ ekwità u ta’ kważi ekwità, b’mod partikolari permezz ta’ fondi ta’ 
kapital ta’ riskju, biex tappoġġa negozji li qed jespandu u SMEs li qed j irnexxu fit -teknoloġiji 
tas-semikondutturi u dawk kwantistiċi biex itaffu l -espansjoni tas -suq tagħhom, fid -dawl tal -
ħtieġa li tiġi sostnuta r -reżiljenza ekonomika tal -Ewropa. Il -BEI huwa lest ukoll li jżid il -
finanzjament tiegħu fil -katina tal -valur tas -semikondutturi f’konformità mal -ambizzjonijiet 
tal-UE. Is -selfiet mill -BEI jistgħu jappoġġaw sa 50  % tal -investimenti tul il -katina tal -valur 
kollha mir -RŻI għat -tagħmir, inklużi ċentri pilota u ta’ ttestjar, mid -disinn sal -manifattura fuq 
skala kbira u l -estensjonijiet avvanzati tal -kapaċità taċ -ċipep60.  
It-tieni, il -Kunsill Ewropew tal -Innovazzjoni (EIC) ta’ Orizzont Ewropa se jipprovdi, b’mod 
partikolari permezz tal -iskema Aċċelleratur tiegħu, possibbiltajiet ta’ investiment iddedikati 
fl-għamla ta’ għotjiet u ekwità biex jappoġġa SMEs innovattivi ta’ riskju għoli, inklużi 
negozji ġodda, b’potenzjal ta’ innovazzjoni li joħloq is -suq fis -settur tat -teknoloġiji 
kwantistiċi u tas -semikondutturi, u se jgħinhom jimmaturaw l -innovazzjonijiet tagħhom u 
jattiraw lill -investituri.  
 
3.3.4  Ħiliet u Kompetenzi  
Id-domanda għat -talent fl -elettronika ilha tiżdied għal dawn l -aħħar 20  sena, u fl -2018 l -
industrija tal -mikroelettronika fl -Ewropa kienet direttament responsabbli għal 
455 000 impjieg b’ħiliet għoljin. Mada nkollu, il -parteċipazzjoni tan -nisa fl -edukazzjoni u fl -
impjiegi fil -qasam tal -elettronika hija baxxa, u l -iskarsezzi fil -forza tax -xogħol huma ostaklu 
importanti għal aktar tkabbir fis -settur.  
                                                 
59  L-Istati Membri jistgħu jikkofinanzjaw proġetti appoġġati mill -Fond taċ -Ċipep  f’konformità mar -regoli tal -
UE dwar l -għajnuna mill -Istat. Il-kofinanzjament mill -Istati Membri jista’ jsir permezz ta’ korpi jew vetturi 
tal-Istat li jużaw ir -riżorsi tal -Istat, bħall -banek u l -istituzzjonijiet promozzjonali nazzjonali, u 
f’operazzjonijiet ta’ taħlit jew fil -kompartiment tal -Istat Membru skont ir -Regolament InvestEU.  
60 Finanzjament addizzjonali mill -BEI ikun soġġett għad -domanda u għal diliġenza dovuta.  
 
 
21 
 L-isfida prinċipali għas -settur hija li jattira u li jżomm it -talent b’ħiliet għoljin. Biex isir dan, 
hemm bżonn ta’ aċċess għal tagħmir b’disinn u b’manifattura tal -ogħla livell ta’ żvilupp 
tekniku użat mill -industrija, kif ukoll aktar taħriġ għall -istudenti dwar problemi ta’ negozju 
fil-ħajja reali.  
L-Inizjattiva  Ċipep għall -Ewropa se tappoġġa l -inizjattivi fl -edukazzjoni, fit -taħriġ, fil -ħiliet u 
fit-taħriġ mill -ġdid.  L-azzjoni se tappoġġa l -aċċess għal programmi postgradwatorji fil -
mikroelettronika, korsijiet ta’ taħriġ fuq terminu qasir, kollokamenti ta’ impjie g/traineeships u 
apprendistati, taħriġ f’laboratorji avvanzati, eċċ. Barra minn hekk, l-Inizjattiva se tappoġġa 
network ta’ ċentri ta’ kompetenza, li jinsabu madwar l -Ewropa, li se jipprovdi aċċess għal 
għarfien espert tekniku u esperimentazzjoni fil -qasam  tas-semikondutturi, filwaqt li se jgħin 
lill-kumpaniji, b’mod partikolari lill -SMEs, biex jindirizzaw u jtejbu l -abbiltajiet tad -disinn u 
jiżviluppaw il -ħiliet. Iċ -ċentri ta’ kompetenza se jsiru punti ta’ attrazzjoni għall -innovazzjoni 
u għal talent ġdid.  
Dan ta’ hawn fuq ikun jeħtieġ kollaborazzjoni mill -qrib mal-atturi rilevanti, bħall -fornituri tal -
edukazzjoni u tat -taħriġ, l -industrija u s -Sħab Soċjali, biex tiżdied id -disponibbiltà ta’ 
internships u ta’ apprendistati, jiżdied l -għarfien tal -istudenti dwar l -opportunitajiet fil -qasam 
u jiġu appoġġati boroż ta’ studju ddedikati għall -Masters u għall -PhDs, bl -għan ukoll li 
tiżdied il -parteċipazzjoni tan -nisa, fost l -oħrajn permezz tal -Koalizzjoni STEM tal -UE.  
L-attivitajiet se jibbażaw fuq l -esperjenza t al-Istitut Ewropew għall -Innovazzjoni u t -
Teknoloġija (EIT) u se jikkunsidraw l -istrateġija Ewropea għall -universitajiet u l-Pjan ta’ 
Azzjoni għall -Edukazzjoni Diġitali.   
L-Istati Membri għandhom isaħħu wkoll l -istrateġiji nazzjonali tagħhom għall -ħiliet fil-
mikroelettronika, inkluż f’dawk riflessi fil -pjanijiet nazzjonali ta’ riforma, kif ukoll  permezz 
tal-Fond Ewropew għall -Iżvilupp Reġjonali u l -Fond Soċjali Ewropew Plus.   
Fl-aħħar nett, l -Alleanza Ewropea dwar il -Proċessuri u t -Teknoloġiji tas -Semikon dutturi tista’ 
tkun strumentali biex tiżgura l -impenn tal -industrija fil -qafas offrut mill -Patt għall -Ħiliet61, 
billi torganizza sensibilizzazzjoni f’istituzzjonijiet edukattivi rilevanti, iżda wkoll billi 
timpenja ruħha li żżid l -offerta ta’ internships u ta’ apprendistati. Erasmus+ joffri wkoll 
opportunitajiet għall -istudenti li jagħmlu internships f’pajjiż ieħor Ewropew62. 
3.3.5  Il-fehim tal -ktajjen tal -provvista globali u l -antiċipazzjoni ta’ kriżijiet futuri  
Il-katina tal -valur tas -semikondutturi hija s oġġetta għal riskji ta’ skarsezzi; iż -żieda fid -
domanda hija b’saħħitha, xi segmenti tas -suq huma kkonċentrati, il -kostijiet huma għoljin u l -
provvista mhijiex flessibbli. Barra minn hekk, il -provvista u d -domanda mhumiex trasparenti. 
Fil-preżenza ta’ skar sezzi, dawn il -fatturi jesponu lill -Ewropa għal tensjonijiet ġeopolitiċi. 
Sabiex jittaffew ir -riskji, l -Unjoni u l -Istati Membri għandhom jikkoordinaw l -azzjonijiet 
tagħhom u jiżviluppaw abbiltajiet biex jimmonitorjaw il -funzjonament tal -ktajjen tal -
provvi sta taċ -ċipep, inkluż il -ġbir tal -intelliġenza, kif ukoll biex jidentifikaw u jirrispondu 
għall -kriżijiet permezz ta’ miżuri ta’ korrezzjoni.  
                                                 
61  EU Pact for Skills:  upskilling and reskilling initiative for those training and working in the microelectronics 
industr y | Shaping Europe’s digital future (europa.eu) . Il-Patt għall -Ħiliet huwa waħda mill -inizjattivi 
ewlenin taħt  l-Aġenda għall -Ħiliet għall -Ewropa (europa.eu)  u tnieda fl -10 ta’ Novembru  2020. Fil -
mikroelettronika, dan jirrappreżenta investiment pubbliku u privat ta’ EUR  2 biljun li jipprovdi 
opportunitajiet ta’ titjib tal -ħiliet u ta’ taħriġ mill -ġdid għal aktar minn 250  000 ħaddiem u student (2021 -
2025) fir -raggruppamenti tal -elettronika tal -Ewropa.  
62  https://myi nternship.eu/   
 
22 
 Għalhekk, l -Unjoni u l -Istati Membri tagħha se jwettqu valutazzjoni tar -riskju kkoordinata li 
se tidentifika indi katuri ta’ twissija bikrija u se tantiċipa riskji kbar għall -katina tal -provvista. 
Se jkun hemm żewġ tipi ta’ miżuri: dawk li jappartjenu għal monitoraġġ permanenti (tħejjija) 
u dawk li jistgħu jiġu attivati biss fi kriżi (rispons għall -kriżijiet). F’każ t a’ skarsezza fil -
provvista, se jittieħdu miżuri biex tiġi żgurata s -sigurtà tal -provvista tal -Ewropa. Se jiġu 
żgurati l -koerenza u l -koordinazzjoni ma’ strumenti oħra ta’ kriżi bħall -Awtorità għat -Tħejjija 
u għar -Rispons f’Każ ta’ Emerġenza tas -Saħħa (HERA )63 u l-Istrument għas -Suq Uniku 
f’Emerġenza (SMEI) li ġej64.  
Fir-rigward tat -tħejjija, l -Istati Membri jipprovdu evidenza dwar is -swieq nazzjonali rilevanti 
sabiex iwettqu valutazzjoni tar -riskju u jistabbilixxu twissija bikrija għall -antiċipazzjoni ta’ 
skarsezzi ta’ semikondutturi. Il -Kummissjoni tniedi wkoll diver si stħarriġiet immirati tal -
partijiet ikkonċernati li jkollhom fil -mira l -kumpaniji involuti fil -manifattura kif ukoll fix -xiri 
tas-semikondutturi.  
Dawn l -inputs jippermettu lill -Kummissjoni tivvaluta l -fatturi rilevanti, inklużi l -punti ta’ 
konġestjoni, ix-xejriet u l -avvenimenti, li jistgħu jwasslu għal tfixkil fil -katina tal -provvista 
tas-semikondutturi fl -Unjoni. Barra minn hekk, l -Istati Membri għandhom joffru l -possibbiltà 
għall -organizzazzjonijiet rilevanti tal -partijiet ikkonċernati, inklużi l -assoċjazzjonijiet tal -
industrija u r -rappreżentanti tal -kategoriji prinċipali tal -utenti, li jipprovdu informazzjoni 
dwar bidliet mhux tipiċi fid -domanda u fil -provvista, u tfixkil magħruf fil -katina tal -provvista 
tagħhom, inkluż in -nuqqas ta’ disponibbiltà ta ’ semikondutturi kritiċi jew ta’ materja prima, 
ħin ta’ tħejjija itwal mill -medja, dewmien fil -konsenja u żidiet eċċezzjonali fil -prezzijiet.  
L-analiżi tas -sitwazzjoni bbażata fuq id -data miġbura fil -fażi ta’ monitoraġġ, u permezz ta’ 
diskussjonijiet mas -sħab internazzjonali, hija kruċjali biex jiġi antiċipat it -tfixkil possibbli tal -
katina tal -valur. Tali informazzjoni hija vitali sabiex wieħed jibni fuq is -sħubijiet 
internazzjonali b’inizjattivi speċifiċi li jistgħu jgħinu biex jiġu evitati, jew tal -anqa s biex 
jittaffew l -effetti ta’ tali tfixkil. Biex jiżdied il -potenzjal għal soluzzjonijiet ta’ fiduċja u ta’ 
benefiċċju reċiproku, l -istrateġija tal -UE dwar iċ -ċipep se tkun strumentali biex titnaqqas 
mhux biss l -asimetrija tal -mezzi u tas -setgħa ta’ negoz jar, iżda wkoll l -asimetrija tal -
informazzjoni dwar l -iżviluppi tal -industrija. Meta tiġi individwata kriżi potenzjali tal -katina 
tal-provvista, l -Unjoni se tfittex li tidħol f’konsultazzjoni mas -sħab bl -għan li tfittex 
soluzzjoni kooperattiva biex tindiri zza s -sitwazzjoni.  
F’każ ta’ tfixkil sinifikanti li jaffettwa lis -setturi kritiċi tal -ekonomija u lis -soċjetà, jitqanqal 
rispons għall -kriżi, sabiex ikun jista’ jkun hemm rispons rapidu, effiċjenti u kkoordinat tal -
Unjoni.  
Sett ta’ għodod għar -rispons għ all-kriżijiet jiġi attivat permezz ta’ sett ta’ miżuri li jkunu 
proporzjonati għas -sitwazzjoni ta’ kriżi. Is -sett ta’ għodod ikun jinkludi miżuri bħall -ġbir 
obbligatorju ta’ informazzjoni, il -prijoritizzazzjoni tal -ordnijiet għal setturi kritiċi, u skemi 
komuni ta’ xiri. Barra minn hekk, il -Bord jista’ jesprimi l -fehmiet tiegħu lill -Kummissjoni 
dwar jekk l -introduzzjoni tal -kontrolli tal -esportazzjoni hijiex xierqa. Tali rispons tal -Unjoni 
huwa mingħajr preġudizzju għal aktar inizjattivi possibbli, b’mod pa rallel, flimkien mas -sħab 
internazzjonali.  
Sabiex jiġi indirizzat dan ta’ hawn fuq u tiġi ffaċilitata kooperazzjoni bla xkiel, effettiva u 
armonizzata, se jiġi stabbilit Bord Ewropew tas -Semikondutturi. Dan se jkun magħmul minn 
                                                 
63  COM(2021)  576 final 
64  COM(2021)  350 final 
 
23 
 rappreżentanti ta’ livell għ oli tal -Istati Membri u tal -Kummissjoni. Se jagħti pariri lill -
Kummissjoni u se jassistiha fl -indirizzar ta’ kwistjonijiet ta’ tħejjija u ta’ monitoraġġ relatati 
mas-sigurtà u mar -reżiljenza tal -provvista.  
Sabiex tattiva minnufih dan il -mekkaniżmu ta’ koo rdinazzjoni u tippermetti rispons rapidu, 
effettiv u kkoordinat tal -Unjoni għall -iskarsezza ta’ ċipep attwali, il -Kummissjoni tressaq 
Rakkomandazzjoni lill -Istati Membri, li tħeġġeġ lill -Istati Membri jaħdmu flimkien mal -
Kummissjoni biex jimmonitorjaw il -katina tal -provvista tas -semikondutturi u jantiċipaw 
tfixkil potenzjali. L -Istati Membri huma mħeġġa jiġbru u jipprovdu informazzjoni dwar l -istat 
attwali tal -kriżi tas -semikondutturi fis -swieq nazzjonali tagħhom u jiddiskutu u jadottaw 
miżuri xierqa, effet tivi u proporzjonati ta’ rispons għall -kriżi fil -livell nazzjonali u tal -Unjoni. 
Dan il -mekkaniżmu ta’ koordinazzjoni immedjata diġà jista’ jieħu passi importanti biex 
jegħleb l -iskarsezza attwali sakemm tiġi adottata l -proposta għal Regolament.  
4. Kooperazzj oni Internazzjonali  
Billi ssaħħaħ is -sigurtà tal -provvista tagħha u l -kapaċità tagħha tad -disinn u tal -produzzjoni 
ta’ semikondutturi b’saħħithom u effiċjenti fl -użu tar -riżorsi, l -UE qed tikkontribwixxi għall -
ibbilanċjar mill -ġdid tal -katina tal -provvista  globali tas -semikondutturi. L -għan huwa li 
tittejjeb il -kapaċità tagħha tul il -katina tal -provvista, inkluż fil -livell avvanzat, u li tiġi evitata 
kwalunkwe segmentazzjoni ġeografika jew konċentrazzjoni f’partijiet magħżula tal -katina tal -
provvista, sabie x tkun f’pożizzjoni li tiddependi fuq setgħa ta’ negozjar effiċjenti biex 
tingrana fi żmien ta’ kriżi. Barra minn hekk, l -UE għandha, bħala objettiv kumplessiv, li taqdi 
d-domanda globali, li se tiżdied b’mod sostanzjali, u li tirbaħ is -sehem tagħha mis -suq li qed 
jikber.  
Sabiex tintlaħaq din l -ambizzjoni, l -UE se jkollha bżonn timmaniġġja b’mod proattiv l -
interdipendenzi tagħha mal -bqija tad -dinja, b’objettiv doppju: (i) li jiġi żgurat suq globali 
affidabbli għall -prodotti Ewropej, u (ii) li tiġi żgurata s-sigurtà tal -provvista, inkluż 
f’sitwazzjonijiet ta’ kriżi.  
L-iżgurar ta’ dawn l -objettivi se jirrikjedi l -bini ta’ sħubijiet ibbilanċjati tas -semikondutturi 
ma’ pajjiżi tal -istess fehma. L -għan ta’ dawn is -sħubijiet ikun li jistabbilixxu oqfsa 
kooperatti vi fir -rigward ta’ inizjattivi ta’ interess reċiproku, u li jfittxu impenn biex jiżguraw 
il-kontinwità tal -provvista fi żminijiet ta’ kriżi. Sabiex tali impenn ikun sinifikanti, hija 
meħtieġa bażi fattwali b’saħħitha b’input mill -partijiet ikkonċernati tal -industrija tan -naħa tal -
provvista u tan -naħa tad -domanda.  
L-elementi li ġejjin jistgħu jkunu parti mis -sħubijiet, fir -rigward tas -sigurtà tal -provvista: 
viżibbiltà aħjar tax -xokkijiet potenzjali, permezz tal -kondiviżjoni regolari tal -informazzjoni, 
tal-aħjar prattiki u tal -intelliġenza dwar il -mitigazzjoni tal -iskarsezzi li jkunu ġejjin; 
mekkaniżmi effettivi ta’ twissija bikrija, biex tissaħħaħ it -tħejjija f’mumenti ta’ kriżi; skambju 
ta’ informazzjoni dwar strateġiji ta’ investiment fuq terminu twil; att ivitajiet internazzjonali 
ta’ standardizzazzjoni; u, koordinazzjoni dwar il -kontrolli tal -esportazzjoni, l -iżgurar ta’ 
konsultazzjoni minn qabel u l -ġestjoni ta’ konsegwenzi mhux intenzjonati. Suġġetti rilevanti 
oħra għar -reżiljenza, b’mod partikolari l -iżvilupp tal -forza tax -xogħol; l -aħjar prattiki biex 
jitnaqqsu l -impatti ambjentali tal -produzzjoni, u l -kooperazzjoni mtejba fir -riċerka, jistgħu 
jkunu parti minn sħubija bbilanċjata b’benefiċċji reċiproċi ċari f’termini ta’ reżiljenza u 
sigurtà tal -provvis ta kif ukoll reċiproċità65.  
                                                 
65  Il-programm ta’ riċerka tal -Unjoni Orizzont Ewropa, li se jiffinanzja parzjalment l -Impriża Konġunta taċ -
Ċipep, diġà huwa l -aktar miftuħ fid -dinja għal sħab minn pajjiżi terzi. Fil -kuntest ta’  sħubija usa’ ma’ sieħeb 
 
 
24 
 Bħala l -ewwel pass, dan ta’ hawn fuq se jiġi esplorat — bl-użu ta’ fora eżistenti jew ġodda — 
ma’ sħab tal -istess fehma, bħall -Istati Uniti, il -Ġappun, il -Korea t’Isfel, Singapore, it -Tajwan 
u oħrajn.  
Barra minn hekk, l -UE se tistabbilixxi kooperazzjoni b’saħħitha mal -pajjiżi ġirien, bl -għan li 
ttejjeb ir -reżiljenza tal -ktajjen tal -provvista tas -semikondutturi.  
L-għan tal -Ewropa se jkun li tistabbilixxi approċċ kooperattiv li jindirizza s -sigurtà tal -
provvista tagħha. Fl -istess ħin, l -UE għandha tkun ipprepata għal falliment possibbli ta’ 
approċċ bħal dan, bidla f’daqqa fis -sitwazzjoni politika jew kriżijiet mhux previsti, li jistgħu 
jheddu s -sigurtà tal -provvista tal -UE. Is -sett ta’ għodod għar -rispons  għall -kriżijiet fi ħdan l -
Att tal -UE dwar iċ -Ċipep jagħti lill -UE l -mezzi meħtieġa biex tindirizza sitwazzjonijiet bħal 
dawn u, bħala l -aħħar miżura, biex tiżgura r -reżiljenza kumplessiva tal -Ewropa.  
5. Konklużjoni  
It-tisħiħ tal -kapaċitajiet ta’ tmexxija tal -Ewropa fis -semikondutturi huwa prekundizzjoni 
għall -kompetittività futura tagħha, u kwistjoni ta’ sovranità u sigurtà teknoloġiċi. L -
implimentazzjoni tal -Pakkett tal -Att dwar iċ -Ċipep se tkun pass kbir fl -indirizzar tad -
dgħufijiet strutturali tal -Ewropa f is-semikondutturi u fit -tisħiħ tal -pożizzjoni tagħha 
f’ekosistema globali u interdipendenti. Il -Kunsill u l -Parlament Ewropew mistiedna 
jappoġġaw dan l -approċċ, biex b’hekk jibdlu l -ambizzjoni f’realtà fl -iqsar perjodu ta’ żmien 
possibbli.  
                                                                                                                                                         
ewlieni wieħed jew aktar tal -istess fehma fir -rigward ta’ fatturi rilevanti għar -reżiljenza u għas -sigurtà tal -
provvista tal -Unjoni, l -Unjoni għandha tkun lesta li teżamina opportunitajiet għal kooperazzjoni msaħħa ma’ 
sħab bħal da wn, inkluż fil -kuntest tal -Impriża Konġunta, abbażi tar -reċiproċità u tal -interess strateġiku tal -
UE.