Proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni /* KUMM/2010/0220 finali - NLE 2010/0119 */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 7.5.2010 KUMM(2010)220 finali 2010/0119 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-konklużjoni tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Il-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ it-"TDCA"), ġie ffirmat fi Pretorja fil-11 ta' Ottubru 1999 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Mejju 2004. L-Artikoli 18 u 103 tat-TDCA jistipulaw reviżjoni tal-Ftehim fi żmien ħames snin mid-dħul tiegħu fis-seħħ. Fil-laqgħa tas-7 ta' Novembru 2005, il-Kunsill tal-Kooperazzjoni Konġunta stabbilixxa l-linji ġenerali tar-reviżjoni futura tat-TDCA, li tkopri aktar liberalizzazzjoni tal-kummerċ, aggustamenti żgħar fit-Titolu tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, aġġornamenti ta' kif inhuma miktuba diversi dispożizzjonijiet dwar kooperazzjoni ekonomika u kooperazzjoni f'oqsma oħra, u ż-żieda ta' dispożizzjonijiet ġodda fuq kwistjonijiet bħat-terroriżmu, il-Qorti Kriminali Internazzjonali, armi tal-qerda tal-massa, merċenarji u armi ħfief. Fuq dik il-bażi, il-Kummissjoni f'Ġunju tal-2006, ressqet proposta għall-mandat ta' negozjati. Fis-17 ta' Novembru 2006 il-Kunsill adotta deċiżjoni fuq żewġ binarji fejn ta lill-Kummissjoni żewġ mandati. Wieħed kien biex jagħti gwida lill-Kummissjoni biex tirrevedi l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 106(1) tat-TDCA, li jagħti lill-Kunsill tal-Kooperazzjoni l-poter li jiddeċiedi fuq emendi li jiġu proposti minn kwalunkwe Parti. L-ieħor kien biex jawtorizza l-ftuħ tan-negozjati bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, għar-reviżjoni tal-l-Ftehim dwar kwistjonijiet relatati mad-dimensjoni politika tal-Ftehim u tal-ġustizzja, l-libertà u s-sigurtà. Mandankollu, matul in-negozjati, għall-iskop ta' konsistenza, iż-żewġ naħat għażlu li jaqbżu l-proċedura "aktar ħafifa" ta' Artikolu 106(1) tat-TDCA, u jinnegozjaw Ftehim wieħed li jemenda t-TDCA. Konsegwentement, il-Kummissjoni nnegozjat dan il-Ftehim fuq il-bażi tad-direttivi ta' negozjati mħallta adottati mill-Kunsill, u b'konsultazzjoni mal-Gruppi ta' Ħidma tal-Afrika, il-Karabew u l-Paċifiku u l-Grupp ta' Ħidma tal-Afrika. Dawn iż-żewġ korpi ġew appuntati mill-Kunsill, skont ir-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom, bħala l-Kumitati speċjali sabiex jassistu lill-Kummissjoni f'xogħolha. In-negozjati tat-TDCA fuq il-kummerċ u kwistjonijiet marbuta mal-kummerċ ġew sospiżi sakemm joħorġu l-konklużjonijiet tat-taħdidiet dwar il-Ftehim tas-Sħubija Ekonomika (EPA)[1]. Matul in-negozjati, il-Kummissjoni ħadet ħsieb tiżgura li jittieħed rendikont dovut tal-proċess tal-implimentazzjoni tas-Sħubija Strateġika bejn l-Afrika t'Isfel u l-UE. In-negozjati ġew konklużi skont ix-xewqat tal-Kummissjoni fl-10 ta' Ottubru 2007. Fl-1 ta' April 2008 il-Kunsill adotta deċiżjoni[2] dwar l-iffirmar tal-ftehim li jemenda. Skont din id-Deċiżjoni tal-Kunsill, il-ftehim ġie ffirmat sussegwentement f'isem il-Komunita' u l-Istati Membri fil-11 ta' Settembru 2009 fi Kleinmond, fl-Afrika t'Isfel. Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat tal-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Unjoni Ewropea qed tissostitwixxi lill-Komunita' Ewropea għall-approvazzjoni tal-ftehim. Kif hu stipulat fl-Artikolu 3 tal-Ftehim, il-Partijiet għandhom jinnotifikaw lil xulxin bit-twettiq tal-proċeduri korrispettivi ta' approvazzjoni u l-istrumenti rispettivi ta' ratifikazzjoni għandhom jiġu depożitati mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. Kif hu stabbilit fl-Artikolu 4, il-Ftehim li Jemenda għandu jidhol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar ta' wara x-xahar li fih il-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin li tlestew il-proċeduri meħtieġa. Il-proposta attwali hija għal Deċiżjoni tal-Kunsill li tikkonkludi l-ftehim li jemenda. Il-Kummissjoni għalhekk tissuġġerixxi li l-Kunsill jadotta d-Deċiżjoni mehmuża. 2010/0119 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL ta’ […] dwar il-konklużjoni tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u partikolarment l-Artikolu 217 flimkien mal-Artikolu 218, paragrafu 6(a) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidra l-kunsens tal-Parlament Ewropew[3], Billi: (1) Il-Ftehim bejn il-Komunita' Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Żvilupp u l-Kooperazzjoni ġie ffirmat f'isem il-Komunita' u l-Istati Membri fil-11 ta' Settembru 2009 fi Kleinmond, fl-Afrika t'Isfel, skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 7437/08 tal-1 ta' April 2008 dwar l-iffirmar tal-Ftehim bejn il-Komunita' Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Żvilupp u l-Kooperazzjoni. (2) L-Artikolu 3 tal-Ftehim li Jemenda jistabbilixxi li għandu jiġi approvat mill-Unjoni, mill-Istati Membri u mir-Repubblika tal-Afrika t'Isfel skont il-proċeduri tagħhom stess, (3) Il-Ftehim għandu jiġi approvat, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 Il-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni, qed jiġi hawnhekk konkluż. It-test tal-Ftehim huwa mehmuż ma’ din id-Deċiżjoni. Artikolu 2 Il-President tal-Kunsill għandu jaħtar lill-persuna li jkollha s-setgħa li, f'isem l-Unjoni Ewropea, jiddepożita l-istrument ta' approvazzjoni stabbilit fl-Artikolu 3 tal-Ftehim sabiex jesprimi l-kunsens tal-Unjoni Ewropea li tkun marbuta bil-Ftehim. Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha. Għandha tiġi ppubblikata f' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea . Id-data tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim għandha tiġi ppubblikata f' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea . Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President ANNESS FTEHIM BEJN IL-KOMUNITÀ EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHA, FUQ IN-NAĦA L-WAĦDA, U R-REPUBBLIKA TAL-AFRIKA T'ISFEL, FUQ IN-NAĦA L-OĦRA, LI JEMENDA L-FTEHIM DWAR IL-KUMMERĊ, L-IŻVILUPP U L-KOOPERAZZJONI IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, Malta, IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVAKKJA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TAL-ISVEZJA, iR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, Partijiet Kontraenti fit-Trattat li jistabbilixxi L-KOMUNITÀ EWROPEA, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "l-Istati Membri", u IL-KOMUNITÀ EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa "il-Komunità", u IR-REPUBBLIKA TAL-AFRIKA T’ ISFEL, flimkien minn hawn 'il quddiem imsejħa "il-Partijiet", WARA LI KKUNSIDRAW LI l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika tal-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ it-"TDCA"), ġie ffirmat fi Pretorja fil-11 ta' Ottubru 1999 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Mejju 2004; WARA LI KKUNSIDRAW LI l-artikoli 18 u 103 tat-TDCA jistipulaw reviżjoni tal-Ftehim fi żmien ħames snin mid-dħul tiegħu fis-seħħ; li l-Partijiet għamlu reviżjoni fl-2004 u qablu fuq stqarrija konġunta mill-Kunsill tal-Kooperazzjoni tat-23 ta' Novembru 2004 dwar il-ħtieġa li jsiru ċerti emendi fit-TDCA; WARA LI KKUNSIDRAW LI r-reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tat-TDCA dwar il-kummerċ u materji konnessi mal-kummerċ hija suġġett tan-negozjati dwar Ftehim ta' Sħubija Ekonomika bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tal-Afrika t'Isfel; WARA LI KKUNSIDRAW LI l-Pjan ta' Azzjoni biex tiġi implimentata Sħubija Strateġika bejn ir-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewropea ġie konkluż u jipprovdi għal estensjoni ta' kooperazzjoni bejn il-Partijiet f'firxa wiesgħa ta' oqsma; FTIEHMU KIF ĠEJ: ARTIKOLU 1 It-TDCA huwa emendat kif ġej: 1. fil-preambolu, premessa ġdida numru sitta għandha tiżdied: "Wara li rrikonoxxew li s-sistema tat-trattat tad-diżarm multilaterali u n-nonproliferazzjoni fil-komponenti kollha tagħha hija ta' importanza vitali u li għandu jsir progress fl-implimentazzjoni tal-obbligi kollha li joħorġu minnha; il-Partijiet għalhekk jixtiequ jinkludu klawżola f'dan il-ftehim, li tippermettilhom li jikkooperaw u li jkollhom djalogu politiku dwar dawn il-kwistjonijiet."; 2. fl-Artikolu 2, l-ewwel paragrafu għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Ir-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet fundamentali tal-bniedem kif stipulati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, u għall-prinċipji tal-istat tad-dritt, kif ukoll il-kooperazzjoni fuq kwistjonijiet ta' diżarm u n-nonproliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa kif stipulati fl-Artikolu 91A, paragrafi 1 u 2, isostnu l-politki interni u internazzjonali tal-Unjoni Ewropea u l-Afrika t'Isfel u jsawru l-elementi essenzjali ta' dan il-ftehim.''; 3. L-Artikolu 55 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 55 Is-Soċjeta' tal-Informazzjoni u l-ICTs 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fl-iżvilupp tas-Soċjetà tal-Informazzjoni, u biex jutilizzaw it-teknoloġiji tal-informatika u l-komunikazzjoni (ICTs) bħala l-għodod li jagħmlu possibbli l-iżvilupp soċjoekonomiku fl-era tal-informazzjoni. L-għan tal-kooperazzjoni se jkun sabiex: (a) jiġi promoss l-iżvilupp ta' soċjetà tal-informazzjoni inklussiva u orjentata lejn l-iżvilupp; (b) jiġi appoġġjat it-tkabbir u l-progress tas-settur tal-ICT, inklużi l-SMME's[4]; (c) tiġi appoġġjata l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tar-reġjun tal-Afrika t'Isfel f'dan il-qasam, u b'mod aktar ġenerali fil-livell kontinentali. 2. Il-kooperazzjoni għandha tinkludi djalogi, skambju ta' informazzjoni u possibilment assistenza teknika fuq diversi aspetti fil-bini tas-soċjetà tal-informazzjoni. Din tinkludi: (a) oqsfa ta' politiki u regolamentazzjoni, applikazzjonijiet u servizzi innovattivi u inklussivi, żvilupp tal-ħiliet; (b) faċilitazzjoni tal-interazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji, l-entitajiet tas-settur pubbliku, in-negozji u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; (c) faċilitajiet ġodda, inklużi netwerks ta' riċerka u edukazzjoni, li jifukaw fuq l-interkonnessjonijiet ta' dawn in-netwerks u l-interoperabbiltà tal-applikazzjonijiet; (d) il-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' riċerka konġunta, żvilupp teknoloġiku fi proġetti fil-qasam ta' teknoloġiji ġodda li għandhom x'jaqsmu mas-soċjeta tal-informazzjoni; Proġetti identifikati miż-żewġ naħat li jirriżultaw minn interazzjonijiet tal-kwistjonijiet imsemmija aktar 'il fuq għandhom jiġu kkunsidrati biex jiġu implimentati permezz tal-programm ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp."; 4. L-Artikolu 57 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) is-sentenza introduttorja tal-ewwel paragrafu għandha tiġi sostitwita minn dan li ġej: "1. L-għan tal-kooperazzjoni f'dan il-qasam huwa inter alia :"; (b) il-paragrafu 2 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "2. Il-kooperazzjoni għandha timmira b'mod speċifiku biex: (a) tappoġġja l-iżvilupp ta' politika xierqa dwar l-enerġija, il-qafas regolatorju tagħha u l-infrastruttura fl-Afrika t'Isfel; (b) tiżgura sigurtà fil-provvista tal-enerġija fl-Afrika t'Isfel billi tiddiversifika s-sorsi tal-enerġija; (c) ittejjeb l-istandards tal-prestazzjoni tal-operaturi tal-enerġija f'termini tekniċi, ekonomiċi, ambjentali u finanzjarji speċjalment fis-setturi tal-elettriku u l-fjuwils likwidi; (d) tiffaċilita t-trawwim tal-ħiliet ta' kompetenzi lokali speċjalment b'taħriġ ġenerali u tekniku; (e) tiżviluppa sorsi ta' enerġija ġodda u li jistgħu jiġġeddu u tappoġġja l-infrastruttura għall-ħtiġijiet nazzjonali u rurali tal-enerġija u l-provvista tal-elettriku; (f) ittejjeb l-użu razzjonali tal-enerġija fil-bini u l-industrija partikolarment bil-promozzjoni tal-effiċjenza tal-enerġija; (g) tippromwovi t-trasferiment miż-żewġ naħat u l-użu ta' teknoloġiji tal-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u aktar nodfa; (h) tippromwovi l-kooperazzjoni fir-regolamentazzjoni tas-settur tal-enerġija fi ħdan ir-reġjun tal-Afrika t'Isfel; (i) tippromwovi kooperazzjoni tal-enerġija reġjonali fl-Afrika t'Isfel."; (c) il-paragrafu li ġej għandu jiżdied mal-Artikolu 57: "3. Il-kooperazzjoni tinkludi attivitajiet tal-Afrika t'Isfel li jsiru fi ħdan il-qafas ta' Inizjattiva tal-Unjoni Ewropea dwar l-Enerġija għall-Eradikazzjoni tal-Faqar u l-Iżvilupp Sostenibbli, il-Pjan ta' Johannesburg għall-Miri tal-Implimentazzjoni u l-Kummissjoni tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli."; 5. L-Artikolu 58 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1(a) il-kliem "saħħa u sikurezza" għandhom jiġu sostitwiti minn "saħħa, sigurtà u ambjentali"; (b) fil-paragrafu 1(b) it-tieni sentenza għandha tiġi sostitwita b'"Il-kooperazzjoni għandha tinkludi l-ħolqien ta' klima reċiproka ta' benefiċċju sabiex jattiraw l-investiment fis-settur, partikolarment l-SMEs[5] u għandhom ukoll jinvolvu komunitajiet li minn qabel kienu żvantaġġati.''; (c) il-punt li ġej għandu jiġi miżjud mal-paragrafu 1: "(d) biex nappoġġja politiki u programmi li jippromwovu l-benefiċjazzjoni lokali tal-minerali u li joħolqu opportunitajiet għall-kollaborazzjoni fl-iżvilupp tas-settur tal-benefiċjazzjoni tal-minerali."; (d) paragrafu 1(d) għandu jingħata dan in-numru l-ġdid 1 (e); (e) fl-aħħar tat-tieni paragrafu, għandhom jiżdiedu l-kliem "u s-Sħubija Afrikana tal-Minijieri (AMP)"; 6. L-Artikolu 59 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1(b), wara l-kliem "sabiex jinħoloq", għandu jidħol il-kliem "sikur u"; (b) fil-paragrafu 2 (c), wara kliem "titjib tas-sikurezza tal-arja", għandha tidħol il-kelma "ferrovija"; (c) fil-paragrafu 2, għandu jiżdied il-punt li ġej: "(d) skambju ta' informazzjoni u titjib fil-kooperazzjoni fil-politiki u l-prattiċi rispettivi dwar is-sikurezza tat-trasport u s-sigurtà, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mas-setturi tat-trasport marittimu, tal-avjazzjoni u tal-art inklużi l-flussi intermodali tal-oġġetti; (e) armonizzar tal-politiki dwar it-trasport u l-oqfsa regolatorji permezz ta' djalogu politiku msaħħaħ u skambji ta' għarfien regolatorju u operattiv mal-awtoritajiet kompetenti; (f) żviluppar ta' sħubijiet fil-qasam ta' sistemi globali ta' navigazzjoni bis-satellita, li jinkludu żvilupp tar-riċerka u t-teknologija, u l-applikazzjoni tagħhom għal żvilupp sostenibbli."; 7. Għandu jiżdied l-Artikolu li ġej: "Artikolu 59A Trasport marittimu 1. Il-Partijiet għandhom, bil-għan li jippromwovu l-iżvilupp tal-industrija marittima tagħhom, jinkoraġġixxu lill-awtoritajiet kompetenti tagħhom, kumpanniji tat-tbaħħir, portijiet, istituzzjonijiet rilevanti tar-riċerka, servizzi marittimi tad-dispaċċ tal-merkanzija (freight forwarding) u kumpaniji li jagħtu kumpens, kumpanniji ta' loġistika, universitajiet u kulleġġi biex jikooperaw ukoll, imma mhux biss, f'dawn l-oqsma li ġejjin: (a) skambju ta' ideat dwar l-attivitajiet tagħhom fil-qafas ta' l-organizzazzjonijiet marittimi internazzjonali; (b) formulazzjoni u perfezzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport marittimu u l-amministrazzjoni tas-suq; (c) promozzjoni tas-servizz ta' trasport effiċjenti għall-kummerċ internazzjonali bil-baħar bit-tħaddim u mmaniġġjar effettiv tal-portijiet u l-flotot tal-Partijiet; (d) fl-infurzar ta' standards sikuri tat-tbaħħir internazzjonali u li jorbtu u regolamenti legali u biex jevitaw tniġġis marittimu; (e) promozzjoni ta' edukazzjoni u taħriġ marittimu, speċjalment fit-taħriġ tal-baħħara; (f) skambju ta' persunal, informazzjoni xjentifika u teknoloġija; (g) sforzi ta' tisħiħ biex titjieb is-sigurtà marittima. 2. Il-Partijiet jaffermaw l-impenji sħaħ tagħhom lejn il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti li huma rratifikaw, li jirregolaw it-trasport ta' materjal bijoloġiku, kimiku u nukleari perikoluż, u jaqblu li jikkooperaw dwar dawn il-kwistjonijiet kemm bilateralment u anke f'fora multilaterali. 3. Il-kooperazzjoni f'dan ir-rigward tista' ssir permezz ta' programmi ta' bini ta' kapaċità żviluppati b'mod konġunt dwar is-sigurtà u l-ambjent." 8. L-Artikolu 60 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 1(c) għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "(c) għall-promozzjoni tal-iżvilupp ta' prodotti u swieq, riżorsi umani u strutturi istituzzjonali;" (b) il-paragrafu 1 (e) għandu jinbidel b’dan li ġej: "(e) għall-kooperazzjoni fl-iżvilupp u l-promozzjoni ta' turiżmu bbażat fil-komunità;"; (c) il-paragrafu 2 (e) għandu jinbidel b’dan li ġej: "(e) promozzjoni ta' kooperazzjoni fil-livell reġjonali u kontinentali.” 9. L-Artikolu 65 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1, il-kliem "għandu jsir f'kuntest ta' djalogu u sħubija politika" għandu jinbidel għal "għandu jsir f'kuntest ta' djalogu politiku, sħubija u effettività tal-għajnuna"; (b) fl-aħħar tat-tielet paragrafu, għandu jiżdied il-kliem "u b'mod partikolari l-kisbiet tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju (MDG's)''; 10. Għandu jiżdied l-Artikolu li ġej: "Artikolu 65A Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju Il-Partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju sa l-2015. Il-partijiet jaqblu wkoll biex jirduppjaw l-isforzi tagħhom biex jonoraw l-impenji li ħadu fil-konferenza ta' Monterrey fir-rigward tal-Finanzjament għall-Iżvilupp[6] kif ukoll biex jiksbu r-riżultati tal-Pjan ta' Implimentazzjoni ta' Johannesburg (WSSD)[7]. Aktar minn hekk il-Partijiet jesprimu l-appoġġ tagħhom għall-Unjoni Afrikana u l-programm soċjoekonomiku tagħha, u se jimmobilizzaw b'mod konġunt ir-riżorsi għall-implimentazzjoni tiegħu." 11. L-Artikolu 66 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 1 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "1. L-oqsma tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp se jkunu stipulati f'dokumenti maqbula b'mod konġunt dwar l-Ipprogrammar Multijannwali, inkluż dokumenti konġunti dwar l-ipprogrammar mifthema ta' Stati Membri tal-UE, skont l-istrumenti rilevanti ta' kooperazzjoni tal-UE."; (b) fil-paragrafu 2 il-kliem "imsieħba u atturi mhux governattivi tal-iżvilupp" għandhom jiġu sostitwiti b"atturi mhux statali"; (c) Fil-paragrafu 3 il-kelma "qabel" għandha titħassar; 12. l-Artikolu 67 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 67 Benefiċċjarji Eliġibbli L-imsieħba tal-kooperazzjoni eliġibbli għal assistenza finanzjarja u teknika għandhom ikunu awtoritajiet nazzjonali, provinċjali u lokali u korpi pubbliċi, atturi mhux tal-istat u organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet reġjonali u internazzjonali." 13. L-Artikolu 68 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fl-ewwel paragrafu l-kliem "verifiki u missjonijiet ta' monitoraġġ" għandhom jiġu sostitwiti b"monitoraġġ, verifiki u missjonijiet oħra"; (b) fil-paragrafu 2(c) il-kliem "imsieħba mhux governattivi" għandhom jiġu sostiwiti b'"atturi mhux statali". (c) fil-paragrafu 4 il-kelma "jista'" għandha tiġi sostitwita b'"se". 14. L-Artikolu 69 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1 il-kliem "ibbażati fuq għanijiet speċifiċi meħuda mill-prijoritajiet f'Artikolu 66 u" għandhom jitħassru; (b) fil-paragrafu 2 il-kliem "mehmuż mal-Programm Indikattiv Multiannwali" għandu jinbidel b'"stipulat fil-Ftehimiet u/jew kuntratti li jirregolaw proġetti individwali u programmi"; 15. L-Artikolu 71 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1 il-kliem "proposta ta' finanzjament" għandha tinbidel b'"Pjan ta' Azzjoni Annwali"; (b) fil-paragrafu 2 il-kliem "proposta ta' finanzjament" għandhom jinbidlu bi'"Pjan ta' Azzjoni Annwali"; 16. L-Artikolu 73 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1 il-kliem "L-Afrika t'Isfel u l-Istati tal-AKP", għandhom jiġu sostitwiti minn "l-Afrika t'Isfel, l-Istati tal-AKP u pajjiżi u territorji li huma eliġibbli skont ir-regolamenti tal-ħelsien mill-irbit tal-KE"; (b) fil-paragrafu 2 il-kliem "L-Afrika t'Isfel u l-Istati tal-AKP", għandhom jiġu sostitwiti minn "l-Afrika t'Isfel, l-Istati tal-AKP u pajjiżi u territorji li huma eliġibbli skont ir-regolamenti tal-ħelsien mill-irbit tal-KE"; 17. Fl-Artikolu 76 il-kliem "Kunsill tal-Kooperazzjoni" għandu jiġi sostitwit minn "Il-Kunsill tal-Ministri tal-UE"; 18. Fl-Artikolu 77 il-kliem "Kunsill tal-Kooperazzjoni" għandu jiġi sostitwit minn "Il-Kunsill tal-Ministri tal-UE"; 19. L-Artikolu 79 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fit-titolu tal-Artikolu l-kelma "Kap" għandha titneħħa; (b) fit-test tal-Artikolu l-kliem "Uffiċjal Prinċipali li Jawtorizza" għandu jiġi sostitwit minn "Uffiċjal li Jawtorizza"; 20. F'Artikolu 82 l-ewwel sentenza ta' paragrafu 2 għandha titneħħa; 21. L-Artikolu 83 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 83 Ix-Xjenza u t-Teknoloġija 1. Il-Partijiet se jfittxu li jaħdmu bi sħab fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija b'mod li jibbenefikaw it-tnejn, u jippromwovi l-kooperazzjoni taħt il-Programmi ta' Qafas tal-Unjoni Ewropea, fi ħdan il-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim ta' kooperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija, konkluż f'Novembru 1997, u fil-kuntest tal-Ftehim preżenti u strumenti rilevanti oħra. Il-Partijiet se jagħtu kunsiderazzjoni speċjali biex jisfruttaw ix-xjenza u t-teknoloġija biex iwieżnu t-tkabbir sostenibbli u l-iżvilupp tal-Afrika t'Isfel, bi qbil mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, kif ukoll mal-mixja 'l quddiem tal-aġenda globali ta' żvilupp sostenibbli u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet fix-xjenza u t-teknoloġija tal-Afrika t'Isfel. Il-Partijiet se jieħdu sehem fi djalogu regolari bil-għan li jidentifikaw prijoritajiet għall-kooperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija. 2. Ir-relazzjoni ta' kooperazzjoni se tinvolvi fost l-oħrajn kwistjonijiet relatati max-xjenza u t-teknoloġija għall-programmi sabiex jittaffa l-faqar; skambji ta' politika dwar ix-xjenza u t-teknoloġija; sħubijiet ta' riċerka u innovazzjoni biex jiġu appoġġjati l-kooperazzjoni ekonomika u l-ħolqien tal-impjiegi; kooperazzjoni fi programmi globali ta' riċerka tal-fruntieri u infrastrutturi globali ta' riċerka; appoġġ għall-programmi kontinentali u reġjonali tal-Afrika dwar ix-xjenza u t-teknoloġija; tisħiħ tad-djalogu u sħubijiet multilaterali dwar ix-xjenza u t-teknoloġija; sfruttament tas-sinerġija bejn il-kooperazzjoni multilaterali u bilaterali dwar ix-xjenza u t-teknoloġija; żvilupp tal-kapital uman u mobbiltà globali ta' riċerkaturi; u kooperazzjoni kkonċentrata u mmirata f'osqma tematiċi speċifiċi tax-xjenza u t-teknoloġija kif ikunu identifikati b'mod konġunt mill-Partijiet."; 22. L-Artikolu 84 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fl-aħħar tal-ewwel paragrafu, għandu jiżdied il-kliem ", inkluż fil-kuntest tal-fora tan-Nazzjonijiet Uniti u oħrajn multilaterali."; (b) fit-tielet paragrafu għandha titħassar il-kelma "il-" ta' qabel il-kliem "ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi tal-foresti"; wara l-kliem "kontroll tal-kwalità tal-ilma", għandui jiġi inserit il-kliem "kwalità tal-arja;" il-kliem "madwar it-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra" għandhom jiġu sostiwiti bi "relatati mal-kawżi u l-impatti tat-tibdil fil-klima."; 23. L-Artikolu 85 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 85 Kultura 1. Dispożizzjoni Ġenerali, Djalogu ta' Politika (a) Il-Partijiet għandhom ifittxu li jikkooperaw fl-isfera tal-kultura sabiex jippromwovu l-ftehim miż-żewġ naħat u l-għarfien dwar il-kultura(i) tal-Afrika t'Isfel, u dik tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea. (b) Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex jistabbilixxu djalogu politiku fil-qasam tal-kultura, b'mod partikolari dwar it-tisħiħ u l-iżvilupp tas-settur kompetittiv tal-industriji tal-kultura fl-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewropea. 2. Id-Diversità Kulturali u d-Djalogu Interkulturali Il-partijiet għandhom ifittxu li jikkooperaw fil-qafas tal-fora internazzjonali relevanti (eż l-UNESCO) sabiex isaħħu l-protezzjoni u l-promozzjoni tad-diversità kulturali u biex irawmu d-djalogu interkulturali fil-livell internazzjonali. 3. Kooperazzjoni u Skambji Kulturali Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni fl-attivitajiet kulturali, parteċipazzjoni fl-avvenimenti u skambji kulturali fost l-operaturi kukturali mill-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewrpea"; 24. L-ewwel paragrafu tal-Artikolu 86 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "1. Il-Partijiet se jieħdu sehem fi djalogu fil-qasam tal-impjiegi u l-politika soċjali. Dan għandu jinkludi, imma mhux neċessarjament limitat għal, kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' problemi ta' soċjetà wara l-apartheid, taffija tal-faqar, xogħol deċenti għal kulħadd, protezzjoni soċjali, qgħad, ugwaljanza bejn is-sessi, vjolenza fuq in-nisa, drittijiet tat-tfal, persuni b'diżabbiltà, anzjani, żgħażagħ, relazzjonijiet tax-xogħol, saħħa pubblika, sikurezza fuq il-post tax-xogħol u popolazzjoni." 25. L-Artikolu 90 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 90 Il-Kooperazzjoni fuq Drogi Illegali 1. Fi ħdan is-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex jassiguraw strateġija bbilanċjata u integrata fir-rigward tat-trattament tal-problema tad-drogi. Il-politika u l-azzjonijiet dwar id-drogi għandhom ikunu mmirati sabiex inaqqsu l-provvista ta’, l-ittraffikar fi u d-domanda għal drogi illegali kif ukoll għal prevenzjoni tal-iżvijar tal-prekursuri. 2. Il-Partijiet għandhom jaqblu dwar il-mezzi ta’ kooperazzjoni sabiex jinkisbu dawn l-għanijiet. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq il-prinċipji li dwarhom kien hemm ftehim fis-Sessjoni Speċjali tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-1998 dwar id-Drogi u r-rispett sħiħ tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem." 26. L-Artikolu 91 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) it-titolu jiġi mibdul b’ dan li ġej: "Protezzjoni ta' Dejta Personali"; (b) il-paragrafu 1 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex itejbu l-livell ta' protezzjoni tad-dejta personali sal-ogħla standards internazzjonali. bħal inter alia , il-Linji Gwida għar-regolament dwar il-fajls tad-dejta personali kompjuterizzati, immodifikat mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-20 ta' Novembru 1990 u biex jiffaċilitaw l-iskambju tad-dejta skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli, bir-rispett lejn l-ogħla standards internazzjonali li jinkludu l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali."; (c) il-paragrafu 3 għandu jiġi mħassar; 27. Għandhom jiddaħħlu l-artikolu li ġejjin: "Artikolu 91A Armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi ta' kif jiġu ttrasportati 1. Il-Partijiet, meta wieħed iqis l-importanza tal-kwistjonijiet relevanti għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali, jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex isaħħu d-diżarm multilaterali u s-sistema ta' nonproliferazzjoni u f'dak il-kuntest jikkontrapponu l-proliferazzjoni tal-armi kollha tal-qerda tal-massa u l-mezzi tagħhom ta' kif jiġu mwassla permezz ta' konformità sħiħa ma' u l-implimentazzjoni nazzjonali tal-obbligi u impenji rispettivi eżistenti tagħhom taħt it-trattati relevanti u l-ftehimiet u obbligi internazzjonali relevanti oħra. 2. Aktar minn hekk il-partijiet jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex jilħqu dawn l-għanijiet billi: (a) jieħdu passi biex jiffirmaw, jirratifikaw jew jaċċedu għal strumenti internazzjonali relevanti dwar diżarm u nonproliferazzjoni, kif jixraq, u jimplimentaw u jikkonformaw bis-sħiħ mal-istrumenti internazzjonali kollha infurzati bil-liġi; (b) jistabbilixxu u/jew iżommu fis-seħħ sistema effettiva ta' kontrolli nazzjonali ta' l-esportazzjoni, jikkontrollaw l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu tal-oġġetti relatati mal-armi tal-qerda tal-massa, li jinkludu kontroll tal-użu partikolari tal-armi tal-qerda tal-massa fuq teknoloġiji ta' użu doppju, u li fiha miżuri effettivi, li jinkludu dawk ibbażati fuq il-liġi penali biex jindirizzaw il-kontrolli tal-esportazzjoni. 3. Il-Partijiet jaqblu li l-paragrafi wieħed u tnejn ta' dan l-artikolu jikkostitwixxu element essenzjali ta' dan il-Ftehim. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu djalogu politku regolari li se jakkumpanja u jikkonsolida l-kooperazzjoni tagħhom f'dan il-qasam fil-kuntest tal-prinċipji kif stipulat f'dan il-Preambolu." Artikolu 91B Ġlieda kontra t-terroriżmu 1. Il-Partijiet jikkundannaw bil-qawwa kull att, metodu u prattika tat-terroriżmu f'kull forma u manifestazzjoni tagħhom bħala kriminali u inġustifikabbli, isiru fejn isiru u jitwettqu minn min jitwettqu. 2. Aktar minn hekk il-Partijiert jirrikonoxxu bil-qawwa li t-terroriżmu ma jistax jingħeleb mingħajr ma jiġu indirizzati b'mod fundamentali l-fatturi li jwasslu biex it-terroriżmu jinfirex. Il-Partijiet itennu l-impenn qawwi tagħhom biex jiżviluppaw u jimplimentaw programmi ta' azzjoni komprensiva mmirati biex jeliminaw dawn il-fatturi. Il-Partijiet jissottolineaw il-fatt li l-ġlieda kontra t-terroriżmu għandha ssir bir-rispett sħiħ lejn il-liġi internazzjonali, id-drittijiet tal-bniedem u l-liġi dwar ir-refuġajti u li l-miżuri kollha għandhom ikunu bbażati sew fuq l-istat tad-dritt. Il-Partijiet jisħqu li l-miżuri effettivi ta' kontra t-terroriżmu u l-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem mhumiex għanijiet li jmorru kontra xulxin imma huma kumplimentari u jsaħħu wieħed lill-ieħor. 3. Il-Partijiet jisħqu dwar l-importanza tal-implimentazzjoni tal-Istrateġija Globali tan-NU ta' Kontra t-Terroriżmu u dwar ir-rieda tagħhom li jaħdmu għal dan il-għan. Huma jibqgħu bl-impenn tagħhom biex jilħqu ftehim dwar Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali mill-aktar fis possibbli. 4. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-prevenzjoni u t-trażżin tal-atti terroristiċi skont il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-liġi internazzjonali, il-konvenzjonijiet u l-istrumenti relevanti u fi ħdan il-leġiżlazzjoni u r-regolamenti rispettivi tagħhom. Għandhom jagħmlu hekk b'mod partikolari: (a) fil-kuntest tal-implimentazzjoni reċiproka tar-Riżoluzzjoni 1373 (2001) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u riżoluzzjonijiet oħra relevanti tan-NU, u konvenzjonijiet u strument internazzjonali applikabbli; (b) bi skambju ta’ tagħrif fuq gruppi terroristi u n-netwerks tagħhom ta’ appoġġ, bi ftehim reċiproku u skont il-liġi internazzjonali u nazzjonali; (c) bl-iskambju ta' opinjonijiet dwar mezzi u metodi użati sabiex issir il-ġlieda kontra t-terroriżmu, inklużi oqsma tekniċi u t-taħriġ, u bl-iskambju ta' esperjenzi fir-rigward tal-prevenzjoni tat-terroriżmu. Artikolu 91C Ħasil ta' flus u finanzjament tat-terroriżmu 1. Il-Partijiet jaqblu fuq il-ħtieġa li jsir kull sforz u li jikkooperaw biex ikun evitat l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom għall-ħasil ta’ dħul minn attivitajiet kriminali inġenerali u minn reati oħra li jkollhom x’jaqsmu l-aktar ma’ drogi illegali u sustanzi psikotropiċi b'mod partikolari. 2. Il-kooperazzjoni f'dan il-qasam tista' tinkludi l-għajnuna amministrattiva u teknika bil-għan tal-iżvilupp tal-implimentazzjoni tar-regolamenti u tal-iffunzjonar effiċjenti tal-istandards u l-mekkaniżmi xierqa għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u tal-iffinanzjar tat-terroriżmu ekwivalenti għall-istandards internazzjonali, u b'mod partikolari għar-rakkomandazzjonijiet tat-Task Force ta' Azzjoni Finanzjarja (FATF). L-Artikolu 91D Il-Ġlieda kontra l-Kriminalità Organizzata Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u finanzjarja inkluża l-korruzzjoni. Kooperazzjoni bħal din timmira b'mod partikolari biex timplimenta u tippromwovi l-istandards u l-istrumenti internazzjonali relevanti, bħall-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Kriminalità Transnazzjonali Organizzata u l-Protokolli supplimentari tagħha u l-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni. L-Artikolu 91E Armi ħfief u ta' kalibru żgħir Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifatturar, il-ħażna, l-pussess u l-kummerċ illegali fl-armi ħfief u ta' kalibru żgħir u l-akkumulazzjoni eċċessiva u t-tixrid tagħhom mingħajr rażan għandhom qed jikkontribwixxu bil-kbir għall-instabbiltà u huma ta' theddida għas-sikurezza, is-sigurtà, u l-iżvilupp sostenibbli. Għalhekk il-Partijiet jaqblu biex ifittxu u jiżviluppaw aktar kooperazzjoni mill-qrib sabiex jipprevjenu, jikkumbattu u jaqligħu mill-għeruq il-kummerċ illegali fl-armi ħfief u ta' kalibru żgħir fl-aspetti kollha tiegħu bħal ma hu stipulat fil-Programm ta' Azzjoni tan-NU (UNPoA) u biex jindirizzaw il-kwistjoni tal-ikkumular eċċessiv tal-armi żgħar u l-armamenti ħfief. Il-Partijiet jaqblu li josservaw rigorożament u jimplimentaw b'mod sħiħ l-obbligi tagħhom taħt il-liġi internazzjonali u l-konvenzjonijiet relevanti, kif ukoll l-impenn tagħhom skont it-termini tal-istrumenti multilaterali relevanti." L-Artikolu 91F Merċenarji Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jistabbilixxu djalogu politiku regolari u biex jikoopoeraw fil-prevenzjoni ta' attivitajiet merċenarji skont l-obbligi tagħhom taħt il-konvenzjonijiet u l-istrumenti internazzjonali, u l-leġiżlazzjonijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom li jimplimentaw dawn l-obbligi. L-Artikolu 91G Il-Qorti Kriminali Internazzjonali Il-Partijiet, iddeterminati li jtemmu l-impunità u biex jippromwovu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali u r-rispett dejjiemi tal-infurzar tal-ġustizzja internazzjonali, jtennu l-appoġġ tagħhom lill-Qorti Kriminali Internazzjonali u x-xogħol tagħha. Aktar minn hekk il-Partijiet jaqblu li jikooperaw u jippromwovu l-universalità u l-integrità tal-Istatut ta' Ruma u l-istrumenti relatati u jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom mal-ICC u x-xogħol tagħha. L-Artikolu 91H Il-kooperazzjoni dwar l-informazzjoni 1. Il-migrazzjoni se tkun is-suġġett ta' djalogu politiku fil-fond, li jirrifletti l-importanza li l-Partijiet jagħtu lil dan il-qasam. Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom lejn l-obbligi eżistenti taħt il-liġi internazzjonali dwar il-materji konnessi mal-migrazzjoni u biex jassiguraw rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem u biex jeliminaw kull forma ta' diskriminazzjoni bbażata b'mod partikolari fuq l-oriġini, is-sess, ir-razza, il-lingwa u r-reliġjon. 2. Bil-ħsieb li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet, dan id-djalogu għandu jkopri aġenda wiesgħa u komprensiva, li tinkludi: (a) trattament ġust ta' ċittadini barranin li jirrisjedu illegalment fit-territorji tagħhom, politika ta' integrazzjoni mmirata biex tagħtihom id-dirittijiet u l-obbligi simili għal dawk taċ-ċittadini tagħhom, isaħħu n-nuqqas ta' diskriminazzjoni fil-ħajja ekonomika, soċjali u kulturali u jiżviluppaw miżuri protettivi kontra r-razziżmu, il-ksenofobija u l-intolleranza u l-vjolenza relatata; (b) it-trattament li l-Istati Membru tal-UE jagħtu lis-Sud Afrikani impjegati legalment fit-territorju tagħhom fir-rigward ta' kundizzjonijiet tax-xogħol, remunerazzjoni u t-tkeċċija għandhom ikunu simili għal dawk li jingħtataw liċ-ċittadini tagħhom stess. Similarment l-Afrika t'Isfel għandha tagħti trattament komparabbli u mingħajr diskriminazzjoni lill-ħaddiema tal-UE impjegati legalment fit-territorju tagħha; (c) kwistjonijiet dwar il-viża ta' interess reċiproku; inkluż is-simplifikar tal-proċeduri tad-dħul għaċ-ċittadini tal-Afrika t'Isfel li jżuru l-UE kif ukoll għaċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-UE li jżuru l-Afrika t'Isfel; (d) kwistjonijiet dwar is-sigurtà u l-identità marbuta mad-dokument tal-ivjaġġar; (e) ir-rabtiet bejn il-migrazzjoni u l-iżvilupp, li jinkludu: - strateġiji mmirati biex inaqqsu l-faqar, itejbu l-kundizzjonixiet tal-għajxien u x-xogħol, il-ħolqien tax-xogħol u l-iżvilupp tal-ħiliet relevanti, - l-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni tal-emigranti fl-iżvilupp ta' pajjiżhom, - kooperazzjoni biex jissaħħu l-kapaċitajiet, partikolarment fis-setturi tas-saħħa u l-edukazzjoni, biex jittaffa l-impatt negattiv tal-'eżodu ta' l-imħuħ' (brain drain) fuq l-iżvilupp sostenibbli fl-Afrika t'Isfel, u - modi kif jiġu ffaċilitati t-trasferimenti legali, mingħajr dewmien u ekonomiċi ta’ flus. (f) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-prattiki dwar il-protezzjoni internazzjonali, bil-ħsieb li jiġu sodisfatti d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Istatus tar-Refuġjati u l-Protokoll tagħha tal-1967, u biex jiġi assigurat rispett lejn il-prinċipju ta' 'non-refoulment'; (g) it-tiswir ta' politika effettiva u preventiva biex tikkumbatti l-immigrazzjoni illegali, il-kuntrabandu tal-immigranti u t-traffikar tal-bnedmin li jinkludu l-ġlieda kontra netwerks ta' kuntrabandisti u traffikanti u l-protezzjoni tal-vittmi; (h) kwistjonijiet relevanti li għandhom x'jaqsmu ma' kontroll tal-fruntieri, li jinkludu l-bini tal-kapaċitajiet, taħriġ, u l-iskambji tal-aħjar prattika u assistenza teknika; (i) il-kwistjonijiet kollha li għandhom x'jaqsmu mar-ritorn u riammissjoni, inklużi l-ħtieġa li r-ritorni jsiru b'manjiera umana u b'dinjità u b'rispett sħiħ lejn id-drittijiet tal-bniedem, u l-promozzjoni ta' ritorni volontarji. 3. (a) Fil-qafas ta' kooperazzjoni dwar il-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-immigrazzjoni illegali, il-Partijiet jaqblu li jaċċettaw mill-ġdid l-immigranti illegali tagħhom. Għal dan il-għan: - kull Stat Membru tal-UE għandu jaċċetta r-ritorn u r-riammissjoni ta' kull ċittadin tiegħu li jkun preżenti illegalement fit-territorju tal-Afrika t'Isfel, ma' kull talba tal-Afrika t'Isfel u mingħajr iżjed formalitajiet; - l-Afrika t'Isfel għandha taċċetta r-ritorn u r-riammissjoni ta' kull ċittadin tagħha li jkun preżenti illegalement f'xi wieħed mill-Istati Membri tal-UE, ma' kull talba ta' dak l-Istat Membru u mingħajr iżjed formalitajiet; - L-Istati Membri tal-UE u l-Afrika t'Isfel se jipprovdu lic-ċittadini tagħhom b'dokumenti xierqa ta' identità għal skopijiet bħal dawn. Fil-każijiet fejn ikun hemm dubju dwar in-nazzjonalità jew l-identità ta' persuna, il-Partijiet jaqblu li jidentifikaw l-allegati ċittadini kollha tagħhom. (b) Fuq it-talba tal-Partijiet għandhom jibdew in-negozjati bil-mira li jiġi konkluż b'rieda tajba u bir-rispett għar-reġoli relevanti tal-liġi nternazzjonali, ftehim bilaterali li jirregola obligazzjonijet speċifiċi għar-ritorn u riammissjoni taċ-ċittadini tagħhom. Dan il-ftehim jista' jkopri wkoll, jekk il-Partijiet iqisu li jkun hemm il-ħtieġa, l-arranġamenti għar-riammissjoni ta' pajjiżi terzi u persuni ta' mingħajr stat. Dan se jistipula d-dettalji tal-kateġoriji ta' persuni koperti b'dawn l-arranġamenti kif ukoll il-modalitajiet tar-riammissjoni u r-ritorn tagħhom."; 28. L-Artikolu 94 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 94 Għotjiet Assistenza finanzjarja fil-forma ta' għotjiet għandha tiġi koperta mir-riżorsi finanzjarji li jkunu disponibbli mil-linji tal-baġit tal-Kummissjoni għall-iżvilupp u l-attivtajiet dwar kooperazzjoni internazzjonali fi ħdan il-parametri ta' dawk il-linji baġitarji. Il-proċedura għall-preżentazzjoni u l-approvazzjoni tat-talbiet, l-implimentazzjoni u s-sorveljanza/evalwazzjoni se tkun konformi mal-kundizzjonijiet ġenerali relatati mil-linja baġitarja inkwistjoni."; 29. Fl-Anness IV ta' Prokoll 1 il-verżjonijiet tal-lingwa tal-Afrika t'Isfel se jkunu emendati kif ġej: Il-kliem "Die uitvoerder van die produkte gedek deur hierdie dokument (doeanemagtiging No ...(1)) verklaar dat, uitgesonderd waar andersins duidelik aangedui, hierdie produkte van ... voorkeuroorsprong (2) is" għandhom jigu sostitwiti minn "Die uitvoerder van die produkte gedek deur hierdie dokument (doeanemagtigingsno. ...(1)) verklaar dat, behalwe waar duidelik anders aangedui word, hierdie produkte van ... voorkeuroorsprong (2) is". ARTIKOLU 2 Dan il-Ftehim tfassal f'żewġ kopji bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Olandiża, Ingliża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ungeriża, Taljana, Latvjana, Litwana, Maltija, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovena, Slovakka, Spanjola, Svediża u bil-lingwi uffiċjali tar-Repubblika tal-Afrika ta’ Isfel, minbarra l-Ingliż, jiġifieri bis-Sepedi, is-Sesotho, is-Setswana, is-siSwati, it-Tshivenda, ix-Xitsonga, l-Afrikaans, l-isiNdebele, l-isiXhosa u l-isiZulu, u dawn it-testi huma kollha awtentiċi indaqs". ARTIKOLU 3 1. Dan il-Protokoll għandu jkun approvat mill-Komunità, mill-Istati Membri u mir-Repubblika tal-Afrika t'Isfel b’mod konformi mal-proċeduri tagħhom. 2. Il-Partijiet għandhom jinnotifikaw lil xulxin bit-twettiq tal-proċeduri korrispondenti msemmija fil-paragrafu 1. L-istrumenti ta' approvazzjoni għandhom jiġu depożitati mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea. ARTIKOLU 4 Dan il-Ftehim għandu jidhol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar ta' wara x-xahar li fih il-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin li tlestew il-proċeduri meħtieġa. [1] Wieħed għandu jinnota li l-Kummissjoni adottat fit-23 ta' Frar 2010 proposta separata (COM 2010/57) dwar pożizzjoni Komunitarja fi ħdan il-Kunsill ta' Kooperazzjoni Konġunta UE-Afrika t'Isfel dwar biddla tal-annessi dwar it-tariffi tad-TDCA. Din l-emenda separata għandha l-għan li taġġusta t-tariffi stabbiliti mit-TDCA u applikati mill-Afrika t'Isfel, ma' dawk stabbiliti mill-interim EPA li kienu ġew negozjati mal-grupp SADC EPA u li għandhom jiġu applikati mill-pajjiżi l-oħra tal-Unjoni Doganali tal-Afrika t'Isfel (SACU). [2] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 7437/08 tal-1 ta' April 2008. [3] ĠU C […], […], p. […]. [4] Intrapriżi żgħar, mikro u ta' daqs medju. [5] Impriżi żgħar u ta' daqs medju. [6] Il-konferenza internazzjonali dwar Finanzjament għall-Iżvilupp saret f'Moneterey, fil-Messiku f'Marzu 2002, li waslet għal Konsenus Monetarju u serje ta' impenji adottati għall-iffinanzjar futur tal-għajnuna għall-iżvilupp u għat-tneħħija tal-faqar dinjija. [7] Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli.