Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “It-tassazzjoni/l-investiment privat u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli — kooperazzjoni mal-Kumitat ta’ Esperti tan-NU dwar il-Kooperazzjoni Internazzjonali fi Kwistjonijiet tat-Taxxa”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2020/C 97/01)

Relatur: Krister ANDERSSON

Bażi legali Artikolu 32(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja 24.1.2019 Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 29.11.2019 Adottata fil-plenarja 11.12.2019 Sessjoni plenarja Nru 548 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 129/0/2

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-politiki dwar it-tassazzjoni huma fundamentali għall-SDGs billi jiddeterminaw l-ambjent ekonomiku li fih iseħħu l-investiment, l-impjiegi u l-innovazzjoni filwaqt li jipprovdu dħul lill-gvern biex jiffinanzja l-infiq pubbliku. Miżuri addizzjonali ta’ allinjament ta’ politika u li jtejbu l-kredibbiltà jistgħu jagħmlu ħafna biex iżidu l-investiment privat u biex tiġi elimata d-diskrepanza globali fl-investiment billi jistimulaw flussi ta’ kapital minn stati b’intensità ta’ kapital għal ekonomiji li qed jiżviluppaw bi bżonnijiet ta’ investiment.

1.2. In-negozji jipprovdu oġġetti u servizzi ta’ valur fl-ekonomiji u huma muturi importanti ta’ investiment, produttività, tkabbir ekonomiku inklużiv u ħolqien ta’ impjiegi. Billi dawn l-organizzazzjonijiet huma diversi u jvarjaw minn SMEs għal kumpaniji multinazzjonali, huma riżorsa ewlenija ta’ għarfien espert, kreattività u innovazzjoni li jgħinu biex jiġu solvuti ħafna mill-isfidi ta’ żvilupp sostenibbli.

1.3. Perċentwal għoli ta’ attività ekonomika informali tirriżulta f’bażijiet dojoq tat-taxxa, li jnaqqsu aktar il-potenzjal għall-ġbir tat-taxxa u jżidu d-distorjonijiet. Il-bażijiet tat-taxxa għandhom ikunu wesgħin kemm jista’ jkun biex b’hekk ir-rati tat-taxxa jkunu kemm jista’ jkun mhux distorsivi.

1.4. Il-KESE jixtieq jenfasizza li mobilizzazzjoni ta’ riżorsi domestiċi b’suċċess tirrikjedi li (1) id-deċiżjonijiet tat-taxxa jittieħdu b’mod miftuħ u trasparenti; (2) jiddaħħlu sistemi biex jiżguraw ir-responsabbiltà tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-membri parlamentari; (3) il-gvernijiet għandhom ikunu trasparenti bit-taxxi u l-infiq; u li (4) it-taxxi huma viżibbli.

1.5. Is-settur privat għandu rwol importanti fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi. Il-politiki dwar il-pagi kif ukoll it-taħriġ u l-edukazzjoni fuq il-post tax-xogħol huma importanti biex jiġu promossi l-opportunitajiet indaqs bejn is-sessi, fil-progressjoni tal-karriera u fit-tkabbir professjonali. L-opportunitajiet marbuta mal-parteċipazzjoni tan-nisa fl-ekonomija globali huma kbar, u għandhom ikunu mutur għat-tkabbir ekonomiku inklużiv, l-innovazzjoni u l-produttività.

1.6. Il-politiki relatati mat-tassazzjoni tal-ekonomija diġitalizzata għandhom ifittxu li jippromovu, u mhux ixekklu, it-tkabbir ekonomiku u l-kummerċ u l-investiment transfruntier. Fid-dawl tal-importanza dejjem tikber tal-kumpaniji diġitalizzati, hemm il-ħtieġa li tiġi żviluppata metodoloġija ġdida għar-rabta u l-allokazzjoni tal-profitti biex jiġu ddeterminati d-drittijiet tat-tassazzjoni bejn il-pajjiżi tas-suq u l-pajjiż li fih jinsabu l-intrapriżi multinazzjonali diġitalizzati.

1.7. Il-KESE jqis li huwa importanti li kwalunkwe regola ġdida dwar kif jiġu allokati d-drittijiet tat-tassazzjoni bejn il-pajjiżi tkun ġusta kemm għall-pajjiżi konsumaturi żgħar kif ukoll għal dawk kbar, kif ukoll għall-pajjiżi żviluppati u dawk li qed jiżviluppaw. Għandha tkun rikonoxxuta rimunerazzjoni xierqa għall-kontributi magħmula f’termini ta’ innovazzjoni, intraprenditorija, eċċ. L-introjtu mit-taxxa korporattiva, għalkemm żgħir meta mqabbel mal-introjtu totali mit-taxxa, huwa importanti għall-mobilizzazzjoni tar-riżorsi u l-iffinanzjar tal-infrastruttura, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa eċċ. meħtieġa.

1.8. Il-KESE josserva li l-Istati Membri tal-UE huma fost dawk bl-aqwa prestazzjoni fl-SDGs. Il-Kumitat jenfasizza li l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jieħdu l-passi biex jassiguraw sistemi fiskali u ta’ tassazzjoni sostenibbli sabiex jintlaħqu l-SDGs. L-involviment tas-soċjetà ċivili organizzata fil-livelli kollha huwa essenzjali sabiex jinkisbu l-SDGs, billi s-soċjetà ċivili tirrappreżenta partijiet ikkonċernati ewlenin fl-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 u ħafna mill-investimenti meħtieġa se jiġu mis-settur privat.

1.9. Il-KESE jilqa’ l-Pjattaforma għall-Kollaborazzjoni dwar it-Taxxa, li hija inizjattiva konġunta tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI), l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku (OECD), in-Nazzjonijiet Uniti (NU) u l-Grupp tal-Bank Dinji (WBG), billi tiffaċilita l-interazzjonijiet bejn l-iffissar ta’ standards, il-bini tal-kapaċità u l-assistenza teknika fl-isfera tat-taxxa internazzjonali. Il-KESE jemmen li l-UE għandha wkoll tkun membru tal-Pjattaforma.

1.10. Il-KESE jqis li l-ħidma fuq it-tassazzjoni/l-investiment privat u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli mill-Kumitat ta’ Esperti tan-NU dwar il-Kooperazzjoni Internazzjonali fi Kwistjonijiet Fiskali hija tal-akbar importanza biex id-djalogu globali javvanza u tikkontribwixxi ħafna għat-tagħlim bejn il-pari u għall-iskambju tal-aħjar prattiki. Il-KESE jenfasizza li s-soċjetà ċivili Ewropea għandha taqdi rwol attiv f’dan id-dibattitu internazzjonali kruċjali.

2. Introduzzjoni għall-investiment, it-tassazzjoni u l-SDG

2.1. L-Aġenda 2030 hija ffokata fuq 17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) ( 1 ) u 169 mira li għandhom l-għan li jindirizzaw l-isfidi ambjentali, politiċi u ekonomiċi li qed tiffaċċja d-dinja tagħna.

2.2. Erożjoni tal-Bażi u Trasferiment tal-Profitt (BEPS) Koerenza tal-Politiki għall-Iżvilupp Sostenibbli (2018) Sabiex jintlaħqu l-Għanijiet, l-investiment privat jaqdi rwol importanti u l-allinjament ulterjuri tal-politiki ta’ investiment u ta’ dawk tat-taxxa jkun pass meħtieġ biex jiġu promossi l-investiment, il-ħolqien ta’ impjiegi u t-tkabbir ekonomiku sostenibbli fuq livell globali. L-OECD diġà wettqet xi ħidma importanti f’din id-direzzjoni, bħall-proġett(BEPS) ( 2 ) u l-inizjattiva(2018) ( 3 )

2.3. Il-politiki dwar it-tassazzjoni huma fundamentali għall-SDGs billi jiddeterminaw l-ambjent ekonomiku li fih isiru l-investiment, l-impjieg u l-innovazzjoni, filwaqt li jipprovdu lill-gvern bl-introjtu biex jiffinanzja l-infiq pubbliku. Miżuri addizzjonali ta’ allinjament ta’ politika u li jtejbu l-kredibbiltà jistgħu jagħmlu ħafna biex iżidu l-investiment privat u biex tiġi elimata d-diskrepanza globali fl-investiment billi jistimulaw flussi ta’ kapital minn stati b’intensità ta’ kapital għal ekonomiji li qed jiżviluppaw bi bżonnijiet ta’ investiment.

2.4. L-indirizzar tal-evitar tat-taxxa u t-tnaqqis tal-kompetizzjoni fil-qasam tat-taxxa fil-livell globali huma ta’ importanza kbira biex jintlaħqu l-SDGs. Fi żminijiet ta’ awsterità u restrizzjonijiet baġitarji, it-tnaqqis fid-dħul mit-taxxi mill-kumpaniji għandu effett negattiv fuq is-sostenibbiltà tas-sistemi ta’ ħarsien soċjali u jista’ jwassal għal tassazzjoni rigressiva jekk il-piż tat-taxxa jgħaddi fuq il-konsumaturi u l-ħaddiema b’introjtu baxx.

2.5. Il-pajjiżi li qed jiżviluppaw li huma l-aktar fil-bżonn ta’ riżorsi għadhom qed jiffaċċjaw sfidi biex jiġbru t-taxxi. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-kontribuzzjoni mit-taxxi fuq l-introjtu personali ħafna drabi hija baxxa, jiġifieri perċentwal żgħir biss tal-PDG, filwaqt li fil-pajjiżi żviluppati tikkostitwixxi l-biċċa l-kbira tad-dħul mit-taxxa, b’mod partikolari jekk jiġu inklużi kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali.

2.6. Kif jiġi amministrat u użat id-dħul mit-taxxa huwa importanti ħafna wkoll. Għandu jiġi nnutat li xi pajjiżi, b’mod partikolari l-pajjiżi Afrikani, jużaw 25–35 fil-mija aktar inputs kemm fis-settur tal-edukazzjoni kif ukoll tas-saħħa biex jipproduċu l-istess riżultati bħal pajjiżi aktar avvanzati u effiċjenti ( 4 ) . Huwa għalhekk importanti li jiġi żgurat li n-nefqa pubblika tkun kosteffiċjenti.

3. It-tassazzjoni bħala strument għall-ħarsien tal-ambjent

3.2. L-iskop tat-taxxi ambjentali, mil-lat ekonomiku, huwa li jikkoreġu l-esternalitajiet, jiġifieri, sitwazzjonijiet fejn dawk li jniġġsu jistgħu jittrasferixxu l-ispejjeż mill-ħsara lill-ambjent fuq is-soċjetà; eżempju huwa l-emissjoni ta’ gassijiet serra. Fit-tfassil ta’ dawn it-tipi ta’ taxxi, ikun ta’ benefiċċju kbir li jiġu involuti s-soċjetà ċivili u n-negozju fil-proċess billi dan jiżgura li politiki li jsaħħu l-oqfsa regolatorji jallinjaw l-inċentivi tas-settur privat ml-għanijiet pubbliċi ( 9 )

3.4. Aġenda ta’ Azzjoni Addis Ababa Il-prinċipju tal-allinjament tal-inċentivi tan-negozju mal-għanijiet pubbliċi huwa konformi mal- ( 15 ) , li permezz tagħha n-negozji ġew imħeġġa jħaddnu mudell ta’ negozju ewlieni li jqis l-impatti ambjentali, soċjali u ta’ governanza tal-attivitajiet tagħhom. In-negozji jipprovdu oġġetti u servizzi ta’ valur fl-ekonomiji u huma muturi importanti ta’ investiment, produttività, tkabbir ekonomiku inklużiv u ħolqien ta’ impjiegi. Minħabba li n-negozji huma diversi u jvarjaw minn SMEs għal kumpaniji multinazzjonali, huma riżorsa ewlenija ta’ għarfien espert, kreattività u innovazzjoni li jgħinu biex jiġu solvuti ħafna mill-isfidi ta’ żvilupp sostenibbli. Sabiex jintlaħqu l-SDGs dwar il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, is-settur privat għandu jaderixxi ma’ kodiċi ta’ kondotta jkun iżid b’mod sinifikanti l-investimenti ekoloġiċi u jnaqqas jew jelimina investimenti b’effetti negattivi fuq l-ambjent.

3.5. Meta titqies l-interkonnessjoni tal-SDGs, l-involviment tas-soċjetà ċivili huwa vitali biex jiġi żgurat li l-iżvilupp sostenibbli bi tliet dimensjonijiet (ekonomiku, soċjali u ambjentali) huwa rifless fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki. It-taxxi ambjentali ġew tradizzjonalment identifikati bħala rigressivi, jiġifieri li għandhom impatt ikbar fuq unitajiet domestiċi b’introjtu baxx. B’konsegwenza ta’ dan, huwa importanti li jiġi żgurat li l-politiki jibqgħu soċjalment sostenibbli.

3.6. Il-KESE ma jappoġġax tassazzjoni ta’ natura arbitrarja li taffettwa ħażin lill-foqra u lil dawk inqas sinjuri fis-soċjetà u tħalli impatt sproporzjonat fuqhom u li bl-istess mod iddgħajjef diversi Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli. Pereżempju, iż-żieda sostanzjali tat-taxxi fuq oġġetti u servizzi fejn m’hemmx alternattivi vijabbli tkun biss piż mingħajr ma jinkisbu l-objettivi tagħha.

3.7. Il-KESE jixtieq jenfasizza r-rwol li għandhom l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-SDG u fl-iżgurar ta’ miżuri soċjalment aċċettabbli kif ukoll biex jindikaw il-ħtieġa li jiġu riveduti l-indikaturi ( 16 )

3.8. Il-KESE jixtieq jenfasizza l-ħtieġa li jinħolqu l-kundizzjonijiet it-tajba biex jiġi żgurat li kemm il-fondi privati kif ukoll dawk pubbliċi jiġu diretti lejn l-investimenti sostenibbli fit-tul meħtieġa għal ekonomija sostenibbli ( 17 )

4. It-tassazzjoni tal-ekonomija informali

4.1. Sabiex jiġu ffinanzjati l-investiment pubbliku u l-infiq pubbliku meħtieġ biex jintlaħqu l-SDGs, huwa importanti li titwessa’ l-bażi tat-taxxa tal-gvernijiet billi tiġi ntaxxata l-ekonomija informali. Skont l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, iktar minn 61 % tal-ħaddiema globali (2 biljun persuna) jaqilgħu l-għajxien tagħhom mis-settur informali, bi 93 % tal-impjiegi informali mad-dinja kollha jkunu kkonċentrati fil-pajjiżi emerġenti u dawk li qed jiżviluppaw. Għal din ir-raġuni, huwa essenzjali li jitfasslu politiki tat-taxxa u qafas istituzzjonali li jippermettu l-integrazzjoni tas-settur informali fl-ekonomija formali.

4.2. Ir-rwol prominenti tal-ekonomija informali, b’mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, ifisser li l-attivitajiet ekonomiċi ta’ kuljum taċ-ċittadini u n-negozju jibqgħu barra l-bażi tat-taxxa. F’ħafna każijiet, l-għażla li wieħed jopera barra mill-ekonomija formali mhijiex għażla attiva, iżda pjuttost l-unika alternattiva prattika għad-ditti u l-ħaddiema li jew ma jistgħux jaċċessaw is-settur formali, jew li ġew esklużi minnu. L-inklużjoni tal-ekonomija informali għandha tiġi promossa permezz ta’ istituzzjonijiet effettivi (mira 16.A u 16.6) ( 18 ) li jippermettu lill-ħaddiema, lin-negozji u lill-konsumaturi jikkontribwixxu għall-bażi tat-taxxa tal-istat, filwaqt li jibbenefikaw minn protezzjoni soċjali u servizzi. B’mod partikolari, il-ġustizzja, it-trasparenza, l-effiċjenza u l-effettività tas-sistemi tat-taxxa għandhom ikunu prijorità bħala prekundizzjoni għal żvilupp sostenibbli.

4.3. Bosta kumpaniji jkunu lesti li jifformalizzaw l-attivitajiet tagħhom, peress li l-SMEs li joperaw barra mill-ekonomija formali jiffaċċjaw ħafna spejjeż moħbija u l-kumpaniji li jifformalizzaw ikollhom ħafna benefiċċji. Il-benefiċċji relatati mal-formalizzazzjoni tal-attivitajiet jinkludu aċċess aktar faċli għall-kreditu u strumenti finanzjarji oħra (Mira 8.10) ( 19 ) , programmi ta’ taħriġ u appoġġ, kuntratti ta’ akkwist pubbliku, drittijiet tal-propjetà, kif ukoll il-possibbiltà ta’ involviment ta’ ditti ikbar. L-ispejjeż marbuta mal-formalizzazzjoni huma l-ispejjeż tar-reġistrazzjoni u l-liċenzji, l-ispejjeż tal-konformità mar-regoli tat-taxxa, l-ispiża tal-konformità mal-liġijiet tax-xogħol u regolamenti oħra tal-gvern. Billi jiġu ssemplifikati l-proċeduri tar-reġistrazzjoni, tal-liċenzjar u tal-amministrazzjoni ta’ konformità mar-regoli tat-taxxa, il-kumpaniji jkollhom inċentiva biex jifformalizzaw l-attivitajiet tagħhom.

4.4. F’ħafna sitwazzjonijiet fejn l-ekonomija informali hija mifruxa ħafna, kontribut importanti għal dan il-proċess jista’ jiġi minn kumpaniji b’mod ġenerali u kultant b’mod partikolari minn intrapriżi kooperattivi, li jippermettu lil ħafna nies mingħajr riżorsi ekonomiċi jibdew attivitajiet ekonomiċi u intraprenditorjali, anke b’injezzjoni ta’ kapital minima.

4.5. L-inkoraġġiment tal-formalizzazzjoni tal-mikrointrapriżi u tal-SMEs ikun jippermetti li jiġu implimentati politiki li jappoġġjaw il-ħolqien ta’ impjiegi u l-intrapriżi li qed jikbru (mira 8.5) ( 20 ) . Għandhom jiġu mħarsa r-regolamenti tas-suq tax-xogħol biex jinkisbu kundizzjonijiet tax-xogħol deċenti (Mira 8.5). Bl-istess mod, sorveljanza akbar u kontroll regolari fuq l-attività ekonomika jippermettu lill-gvernijiet jadottaw politiki, speċjalment politiki fiskali, tas-salarji u dawk ta’ protezzjoni soċjali li progressivament jiksbu ugwaljanza ikbar (mira 10.4).

4.6. Filwaqt li l-benefiċċji ta’ sistema li tiffunzjona għall-ġbir tat-taxxa huma evidenti, jibqgħu l-isfidi fil-mod kif jiġu implimentati l-bidliet meħtieġa biex tiżdied il-kapaċità tal-Istati f’dan ir-rigward. L-esperjenzi wrew li ħafna mill-isforzi li saru b’rabta ma’ dan il-għan spiss irriżultaw f’distorsjonijiet, f’rendimenti baxxi, f’spejjeż għoljin ta’ ġbir, fi sfidi ta’ infurzar u anke f’delokalizzazzjoni tal-kapital mill-pajjiż. Meta jitqies li ħafna stati li qed jiżviluppaw għandhom mezzi mnaqqsa, għandhom jiġu prijorizzati miżuri li jtejbu l-effiċjenza amministrattiva u l-effettività tas-sistemi tat-taxxa. Is-settur privat jista’ joffri assistenza fil-bini tal-kapaċitajiet, billi jittrasferixxi esperjenzi minn pajjiżi u ekonomiji żviluppati ħafna ( 21 )

4.7. L-ispejjeż amministrattivi u l-ispejjeż ta’ konformità għandhom jiġu kkunsidrati meta l-gvernijiet jippruvaw jagħlqu kwalunkwe lakuna fid-dħul, kemm jekk minn taxxi diretti kif ukoll jekk minn dawk indiretti. Għandha tingħata kunsiderazzjoni speċjali lis-sitwazzjoni ta’ dawk li għandhom introjtu baxx u lit-tqassim tal-piż tat-taxxa bejn il-livelli tal-introjtu. Iż-żieda tal-inugwaljanzi tista’ tipperikola l-moral fiskali. Il-Kumitat jaħseb li sistema tat-taxxa progressiva mfassla tajjeb tista’ tassigura distribuzzjoni ġusta tal-piż tat-taxxa u tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għat-tnaqqis tal-inugwaljanzi u t-tnaqqis tal-faqar.

4.8. Perċentwal għoli ta’ attività ekonomika informali tirriżulta f’bażijiet dojoq tat-taxxa, li jnaqqsu aktar il-potenzjal għall-ġbir tat-taxxa u jżidu d-distorjonijiet. Huwa importanti li tiġi enfasizzata l-ħtieġa li jiġu mobilizzati riżorsi biex jitjieb il-ġbir tad-dħul domestiku (Mira 17.1) ( 22 ) u biex tiġi miġġielda l-evażjoni tat-taxxa u l-ħasil tal-flus. Il-pajjiżi għandhom bżonn itejbu l-kooperazzjoni tagħhom kontra flussi finanzjarji illeċiti u l-UE għandha tikkunsidra li jkollha lista kkoordinata ta’ kontromiżuri possibbli.

4.9. Il-KESE jixtieq jenfasizza li mobilizzazzjoni ta’ riżorsi domestiċi b’suċċess tirrikjedi li (1) id-deċiżjonijiet tat-taxxa jittieħdu b’mod miftuħ u trasparenti; (2) jiddaħħlu sistemi biex jiżguraw ir-responsabbiltà tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-membri parlamentari; (3) il-gvernijiet ikunu trasparenti bit-taxxi u l-infiq; u li (4) it-taxxi huma viżibbli ( 23 )

5. Tassazzjoni u ugwaljanza bejn is-sessi

5.1. L-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli 5 jimmira li jtemm kull forma ta’ diskriminazzjoni kontra n-nisa u jippromovi politiki għall-ugwaljanza bejn is-sessi u l-emanċipazzjoni tan-nisa u l-bniet. Prekundizzjoni għall-emanċipazzjoni tan-nisa hija li jiġu assigurati drittijiet ugwali għar-riżorsi ekonomiċi, kif ukoll l-aċċess għas-sjieda u l-kontroll fuq l-art u forom oħra ta’ proprjetà, servizzi finanzjarji, wirt u riżorsi naturali (mira 5.A) ( 24 ) . Billi tiġi mfittxija l-emanċipazzjoni ekonomika għan-nisa, tiġi promossa l-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tan-nisa u jittejbu l-opportunitajiet indaqs għat-tmexxija fil-livelli kollha tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-ħajja politika, ekonomika u pubblika (mira 5.5) ( 25 ) . Billi jintlaħqu dawn l-għanijiet, il-garanzija tad-drittijiet ekonomiċi tan-nisa ssaħħaħ ukoll l-SDGs l-oħra, bħall-Għan 8 (xogħol deċenti u tkabbir ekonomiku) u l-Għan 16 (ġustizzja għall-paċi u istituzzjonijiet b’saħħithom).

5.2. Is-settur privat għandu rwol importanti fil-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi. Il-politiki dwar il-pagi kif ukoll it-taħriġ u l-edukazzjoni fuq il-post tax-xogħol huma importanti biex jiġu promossi l-opportunitajiet indaqs bejn is-sessi, fil-progressjoni tal-karriera u fit-tkabbir professjonali. L-opportunitajiet marbuta mal-parteċipazzjoni tan-nisa fl-ekonomija globali huma kbar u għandhom ikunu mutur għat-tkabbir ekonomiku inklużiv, l-innovazzjoni u l-produttività.

5.3. Hemm rabta importanti bejn it-tnaqqis tas-settur informali u l-ugwaljanza bejn is-sessi. Meta l-kumpaniji ma jħallsux taxxi, dan ifisser li l-amministrazzjoni pubblika (l-istat, reġjonali u lokali) ser ikollha inqas fondi għas-servizzi pubbliċi, l-infrastruttura sostenibbli u l-protezzjoni soċjali, li huma importanti għall-ugwaljanza bejn is-sessi. Mingħajr infiq soċjali xieraq u infrastruttura adegwata ser ibatu l-foqra, u ta’ spiss in-nisa b’mod partikolari.

6. It-tassazzjoni fl-ekonomija diġitalizzata

6.1. Id-diġitalizzazzjoni rapida tal-ekonomija hija mutur importanti għat-tkabbir ekonomiku globali. Tippermetti wkoll ġbir ta’ informazzjoni aktar effettiv għall-awtoritajiet tat-taxxa u servizz imtejjeb għall-kontribwenti. Madankollu, id-diġitalizzazzjoni tal-ekonomiji qajmet il-kwistjoni ta’ fejn jinkisbu u jinħolqu l-introjtu u l-profitti u kif jitqassmu bejn il-pajjiżi. Is-servizzi diġitali jistgħu jiġu fornuti mill-bogħod, mingħajr l-ebda preżenza fiżika fil-ġurisdizzjoni tas-suq fejn isir il-konsum.

6.2. Il-politiki relatati mat-tassazzjoni tal-ekonomija diġitalizzata għandhom ifittxu li jippromovu, u mhux ixekklu, it-tkabbir ekonomiku u l-kummerċ u l-investiment transfruntier. Fid-dawl tal-importanza dejjem tikber tal-kumpaniji diġitalizzati, hemm il-ħtieġa li tiġi żviluppata metodoloġija ġdida għar-rabta u l-allokazzjoni tal-profitt biex jiġu ddeterminati d-drittijiet tat-tassazzjoni bejn il-pajjiżi tas-suq u l-pajjiż li fih jinsabu l-intrapriżi multinazzjonali diġitalizzati ( 26 )

6.3. Dan jirrikjedi li tinstab soluzzjoni aċċettata internazzjonalment għal kif jiġu ntaxxati dawn il-mudelli ta’ negozju ġodda, filwaqt li jitqiesu l-bżonnijiet kemm tal-pajjiżi żviluppati kif ukoll tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw ( 27 ) . Sabiex jiġi implimentat kwalunkwe mudell ta’ tassazzjoni fl-ekonomija diġitalizzata, għandu jiġi stabbilit qafas għal kooperazzjoni intensifikata bejn l-amministrazzjoni tal-awtoritajiet tat-taxxa nazzjonali, kif ukoll mekkaniżmu ta’ riżoluzzjoni għal tilwim b’diversi partijiet.

6.4. Tax Challenges Arising from Digitalisation – Interim Report 2018 (L-Isfidi tat-Taxxa li Jirriżultaw mid-Diġitalizzazzjoni — Rapport Interim tal-2018) (Marzu, 2018) Ir-Rapport Interim mill-OECD,(L-Isfidi tat-Taxxa li Jirriżultaw mid-Diġitalizzazzjoni — Rapport Interim tal-2018) (Marzu, 2018) ( 28 ) jistabbilixxi d-direzzjoni miftiehma tal-Qafas Inklużiv ( 29 ) b’rabta max-xogħol fuq id-diġitalizzazzjoni u r-regoli tat-taxxa internazzjonali sal-2020. Dan jiddeskrivi kif id-diġitalizzazzjoni qed taffettwa wkoll oqsma oħra tas-sistema tat-taxxa, billi tipprovdi lill-awtoritajiet tat-taxxa għodod ġodda li qed jissarfu f’titjib fis-servizzi tal-kontribwenti, filwaqt li qed ittejjeb l-effiċjenza tal-ġbir tat-taxxa u qed tidentifika l-evażjoni tat-taxxa. Rapport finali mill-Qafas Inklużiv/OECD huwa mistenni fl-2020.

6.5. Il-KESE jqis li huwa importanti li kwalunkwe regola ġdida dwar kif jiġu allokati d-drittijiet tat-tassazzjoni bejn il-pajjiżi tkun ġusta kemm għall-pajjiżi konsumaturi żgħar kif ukoll għal dawk kbar, kif ukoll għall-pajjiżi żviluppati u dawk li qed jiżviluppaw. Għandha tkun rikonoxxuta rimunerazzjoni xierqa għall-kontributi magħmula f’termini ta’ innovazzjoni, intraprenditorija, eċċ. Id-dħul mit-taxxa korporattiva, għalkemm żgħir fir-rigward tad-dħul totali mit-taxxa, huwa importanti għall-mobilizzazzjoni tar-riżorsi u l-iffinanzjar tal-infrastruttura, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-edukazzjoni u l-kura tas-saħħa eċċ. meħtieġa.

7. Ir-rwol tal-investiment privat biex jitwettqu l-SDGs

7.1. Il-KESE jinnota li għal ħafna mill-SDGs, l-Istati Membri tal-UE huma fost dawk bl-aqwa prestazzjoni. Il-Kumitat jenfasizza li l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jieħdu l-passi biex jassiguraw sistemi fiskali u ta’ tassazzjoni validi għall-futur sabiex jintlaħqu l-SDGs.

7.2. L-involviment tas-soċjetà ċivili organizzata fil-livelli kollha huwa essenzjali sabiex jinkisbu l-SDGs, billi s-soċjetà ċivili tirrappreżenta partijiet ikkonċernati ewlenin fl-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 u ħafna mill-investimenti meħtieġa se jiġu mis-settur privat.

7.3. In-negozji huma muturi globali tal-produttività, it-tkabbir ekonomiku inklużiv, il-ħolqien ta’ impjiegi, l-investiment u l-innovazzjoni. L-għarfien espert tas-settur privat huwa kruċjali biex jiftaħ l-isfidi marbuta mal-iżvilupp sostenibbli.

7.4. L-investiment, inkluż l-investiment dirett barrani (IDB), għandu rwol importanti fil-qerda tal-faqar, fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u fl-iżgurar ta’ tkabbir sostenibbli inklużiv ( 30 ) . Pereżempju, il-ksib tal-Għan 8 ( 31 ) jeħtieġ aktar investiment mis-settur privat. L-Aġenda ta’ Azzjoni ta’ Addis Ababa (2015) tirrikonoxxi dan billi tiddikjara li “l-attività kummerċjali privata, l-investiment u l-innovazzjoni huma muturi ewlenin tal-produttività, it-tkabbir ekonomiku inklużiv u l-ħolqien ta’ impjiegi.”

7.5. Il-KESE jenfasizza li regoli tat-taxxa prevedibbli huma essenzjali għall-kummerċ transfruntier, l-investiment fin-negozju, ix-xogħol u t-tkabbir. It-trattati ta’ taxxa fuq l-introjtu jistgħu jgħinu l-kummerċ jikber billi jipprovdu aktar ċertezza għan-negozji, inaqqsu t-taxxa doppja u jipprovdu mekkaniżmu biex jiġġieldu l-ippjanar aggressiv tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa. Il-gvernijiet għandhom jaqblu dwar forom aċċettabbli ta’ kompetizzjoni fiskali u n-negozji jridu jaderixxu mar-regoli u l-prinċipji miftiehma minn u bejn il-pajjiżi.

7.6. Dan l-aħħar, l-OECD u l-FMI ħarġu rapport konġunt dwar iċ-ċertezza tat-taxxa bħala tweġiba għal tħassib akbar espress mill-mexxejja tal-G20 dwar inċertezza fi kwistjonijiet ta’ taxxa u l-impatt tagħha fuq il-kummerċ u l-investiment transfruntier, speċjalment fil-kuntest tat-tassazzjoni internazzjonali.

7.7. Ir-rapport tal-2018 dwar il-Pagament tat-Taxxi tal-Bank Dinji ( 32 ) jinnota li għal ħafna negozji f’pajjiżi li qed jiżviluppaw il-piż tat-taxxa huwa diġà għoli. Pereżempju, fl-Afrika sub-Saħarjana, il-kumpaniji ta’ daqs medju jiffaċċjaw rati ta’ taxxa effettivi seba’ punti perċentwali ogħla mill-medja dinjija. Il-politiki fiskali li jippromovu l-investiment u l-innovazzjoni, b’mod partikolari fl-ekonomiji li qed jiżviluppaw, ikunu utli biex jattiraw l-investiment dirett barrani (IDB), li konsegwentement jipprovdi opportunitajiet għal xogħol deċenti, innovazzjoni u produttività akbar sabiex jiżdied b’mod effettiv il-prodott domestiku gross tal-pajjiżi.

7.8. Il-kumpaniji għandhom bżonn ikunu trasparenti lejn l-awtoritajiet tat-taxxa. L-għan ewlieni tar-rappurtar ta’ pajjiż b’pajjiż huwa, skont l-OECD, li tiġi żviluppata għodda ta’ stima tar-riskju ta’ livell għoli li tipprovdi lill-awtoritajiet tat-taxxa b’ħarsa ġenerali aħjar lejn l-attivitajiet globali u t-taxxi mħallsa tal-kumpaniji multinazzjonali, filwaqt li ma tkunx espressament il-bażi tat-tassazzjoni nnifisha. Barra minn hekk, hemm ukoll bżonn ta’ trasparenza akbar mill-gvernijiet fir-rigward ta’ kemm tinġabar taxxa u kif tintefaq.

7.9. Xi kultant hemm kunċett żbaljat li l-finanzjament għall-iżvilupp jista’ jiġi ffinanzjat kompletament jew primarjament billi “jiġu miġġielda l-prattiki tat-taxxa dubjużi ta’ intrapriżi multinazzjonali.” Stimi parzjali tal-OECD jindikaw li l-erożjoni tal-bażi u t-trasferiment tal-profitt minn kumpaniji multinazzjonali ammontaw għal USD 100-240 biljun qabel ma ġiet adottata kwalunkwe kontromiżura ( 33 ) . Fl-UE, l-erożjoni tal-bażi u t-trasferiment tal-profitt kienu stmati li huma 0,3 fil-mija tal-PDG ( 34 ) . Filwaqt li dan l-ammont huwa sinifikanti, mhuwiex biżżejjed biex jiffinanzja l-implimentazzjoni tal-SDGs. Barra minn hekk, dan id-dħul x’aktarx ma jakkumulax għal dawk il-pajjiżi l-aktar li għandhom bżonn fondi ta’ żvilupp. L-aktar sors importanti ta’ dħul għall-finanzjament tal-SDGs huwa t-tkabbir ekonomiku sostenibbli. Għalhekk, hemm bżonn ta’ politiki tat-taxxa li jinkoraġġixxu tkabbir ekonomiku, soċjali u ambjentali sostenibbli biex jintlaħqu dawn l-għanijiet.

7.10. Il-KESE jilqa’ l-Pjattaforma għall-Kollaborazzjoni dwar it-Taxxa, li hija inizjattiva konġunta tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI), l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiku (OECD), in-Nazzjonijiet Uniti (NU) u l-Grupp tal-Bank Dinji (WBG), billi tiffaċilita l-interazzjonijiet bejn l-iffissar ta’ standards, il-bini tal-kapaċità u l-assistenza teknika fl-isfera tat-taxxa internazzjonali. Il-KESE jemmen li l-UE għandha wkoll tkun membru tal-Pjattaforma.

7.11. Il-KESE jqis li l-ħidma fuq it-tassazzjoni/l-investiment privat u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli mill-Kumitat ta’ Esperti tan-NU dwar il-Kooperazzjoni Internazzjonali fi Kwistjonijiet Fiskali hija tal-akbar importanza biex id-djalogu globali javvanza u tikkontribwixxi ħafna għat-tagħlim bejn il-pari u għall-iskambju tal-aħjar prattiki. Il-KESE jenfasizza li s-soċjetà ċivili Ewropea għandha taqdi rwol attiv f’dan id-dibattitu internazzjonali kruċjali.

Brussell, il-11 ta’ Diċembru 2019. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) https://sustainabledevelopment.un.org/topics/sustainabledevelopmentgoals.

(2) http://www.oecd.org/tax/beps/.

(3) http://www.oecd.org/publications/policy-coherence-for-sustainable-development-2018-9789264301061-en.htm.

(4) https://openknowledge.worldbank.org/bitstream/handle/10986/8325/wps3645.pdf?sequence=1&isAllowed=y

(5) Għan 13 – Tittieħed azzjoni urġenti biex jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima u l-impatti tiegħu.

(6) Għan 14 – Jiġu kkonservati u użati b’mod sostenibbli l-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar għal żvilupp sostenibbli; Għan 15 – Jiġi mħares, irrestawrat u promoss l-użu sostenibbli ta’ ekosistemi terrestri, jiġu mmaniġġjati b’mod sostenibbli l-foresti, tiġi miġġielda d-deżertifikazzjoni u titwaqqaf u titreġġa’ lura d-degradazzjoni tal-art u jitwaqqaf it-telfien tal-bijodiversità.

(7) Għan 7 – Jiġi żgurat aċċess għal enerġija affordabbli, affidabbli, sostenibbli u moderna għal kulħadd.

(8) Għan 12 – Jiġu żgurati mudelli ta’ tendenzi ta’ konsum u produzzjoni sostenibbli.

(9) Għal aktar informazzjoni, ara l-“Business Charter for Sustainable Development – Business Contributions to the Sustainable Development Goals” (Il-Karta Kummerċjali għall-Iżvilupp Sostenibbli – Il-Kontributi tan-Negozju għall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli) tal-ICC https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2015/09/ICC-Business-Charter-for-Sustainable-Development-Business-contributions-to-the-UN-Sustainable-Development-Goals.pdf

(10) 12 c – Razzjonalizzazzjoni tas-sussidji ineffiċjenti tal-fjuwils fossili li jinkoraġġixxu l-konsum ħali billi jitneħħew id-distorsjonijiet tas-suq, skont iċ-ċirkostanzi nazzjonali, inkluż bir-ristrutturar tat-tassazzjoni u t-tneħħija gradwali ta’ dawk is-sussidji ta’ ħsara, fejn jeżistu, biex jirriflettu l-impatti ambjentali tagħhom, b’kunsiderazzjoni sħiħa tal-ħtiġijiet speċifiċi u kundizzjonijiet tal-pajjiżi li qed jiżviluppawu jimminimizzaw l-impatti ħżiena possibbli fuq l-iżvilupp tagħhom b’mod li jipproteġi lill-foqra u ‘l-komunitajiet affettwati.

(11) 7.2 – Sal-2030, jiżdied sostanzjalment is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija globali.

(12) 7.1 – Sal-2030, jiġi żgurat aċċess universali għas-servizzi tal-enerġija affordabbli, affidabbli u moderni.

(13) 7.b – Sal-2030, tiġi estiża l-infrastruttura u tittejjeb it-teknoloġija għall-forniment ta’ servizzi ta’ enerġija moderni u sostenibbli għal kulħadd fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, b’mod partikolari l-pajjiżi l-inqas żviluppati, l-Istati li qed jiżviluppaw tal-gżejjer żgħar, u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw imdawrin bl-art, skont il-programmi ta’ appoġġ rispettivi tagħhom.

(14) 8.4 – Tittejjeb b’mod progressiv, sal-2030, l-effiċjenza globali fir-riżorsi fil-konsum u l-produzzjoni u jkun hemm sforz biex jinfirdu t-tkabbir ekonomiku u d-degradazzjoni tal-ambjent, skont il-qafas ta’ għaxar snin ta’ programmi dwar il-konsum u l-produzzjoni sostenibbli, bil-pajjiżi żviluppati bħala mexxejja.

(15) https://sustainabledevelopment.un.org/index.php?page=view&type=400&nr=2051&menu=35

(16) Opinjoni tal-KESE li għadha qed titfassal dwar L-ekonomija sostenibbli li neħtieġu (għadha mhux ippubblikata), punt 1.10 – Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi pjan ta’ azzjoni għal “riforma fiskali ekoloġika” fl-Istati Membri tal-UE li jgħin fl-allinjament tat-tassazzjoni, tas-sussidji u tal-politiki distributtivi minn qabel bil-għan li tintlaħaq tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija tal-benesseri.

(17) Opinjoni tal-KESE dwar “Il-passi li jmiss għal futur Ewropew sostenibbli” (ĠU C 345, 13.10.2017, p. 91).

(18) 16 a – Tisħiħ tal-istituzzjonijiet nazzjonali rilevanti, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni internazzjonali, għall-bini tal-kapaċitajiet fil-livelli kollha, b’mod partikolari fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, biex jipprevjenu l-vjolenza u jiġġieldu t-terroriżmu u l-kriminalità.

16.6 – L-iżvilupp ta’ istituzzjonijiet effettivi, responsabbli u trasparenti fil-livelli kollha.

(19) 8.10 – Tisħiħ tal-kapaċità tal-istituzzjonijiet finanzjarji domestiċi biex jinkoraġġixxi u jespandu l-aċċess għas-servizzi tal-bank, tal-assigurazzjoni u dawk finanzjarji għal kulħadd.

(20) 8.5 – Sal-2030, jinkisbu impjieg sħiħ u produttiv u xogħol deċenti għan-nisa u l-irġiel kollha, inkluż għaż-żgħażagħ u għall-persuni b’diżabilità, u paga ugwali għal xogħol ta’ valur ugwali.

(21) Il-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC) ta bidu għal tali programm.

(22) 17.1 – Tisħiħ tal-mobilizzazzjoni tar-riżorsi domestiċi, inkluż permezz ta’ appoġġ internazzjonali għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw, biex tittejjeb il-kapaċità domestika għat-taxxa u ġbir ieħor ta’ dħul.

(23) Tista’ ssib diskussjoni ta’ xi wħud minn dawn il-kwistjonijiet fl-artiklu Promoting Tax Bargains in Uganda and Beyond: The Importance of Civil Society and Parliamentarians (Il-Promozzjoni ta’ Negozjar tat-Taxxa fl-Uganda u lil Hinn: L-Importanza tas-Soċjetà Ċivili u tal-Membri Parlamentari).

(24) 5.a – Twettiq ta’ riformi biex in-nisa jingħataw drittijiet ugwali għar-riżorsi ekonomiċi, kif ukoll aċċess għas-sjieda u kontroll fuq l-art u forom oħra ta’ proprjetà, servizzi finanzjarji, wirt u riżorsi naturali, skont il-liġijiet nazzjonali.

(25) 5.5 – Żgurar tal-parteċipazzjoni sħiħa u effettiva tan-nisa u opportunitajiet ugwali għat-tmexxija fil-livelli kollha tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-ħajja politika, ekonomika u pubblika.

(26) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar It-tassazzjoni tal-profitti ta’ kumpaniji multinazzjonali fl-ekonomija diġitali (ĠU C 353, 18.10.2019, p. 17).

(27) Ara l-Opinjonijiet tal-KESE dwar It-tassazzjoni tal-profitti fl-ekonomija diġitali (ĠU C 367 10.10.2018, p 73) u It-tassazzjoni fl-ekonomija diġitalizzata (ĠU C 353, 18.10.2019, p.17).

(28) http://www.oecd.org/tax/tax-challenges-arising-from-digitalisation-interim-report-9789264293083-en.htm

(29) Il-Qafas Inklużiv tal-OECD.

(30) Ara l-Karta tan-Negozju għal Żvilupp Sostenibbli (Kamra Internazzjonali tal-Kummerċ, 2015).

(31) Għan 8 – Il-promozzjoni ta’ tkabbir ekonomiku sostnut, inklużiv u sostenibbli, impjieg sħiħ u produttiv u xogħol deċenti għal kulħadd.

(32) https://www.doingbusiness.org/en/reports/thematic-reports/paying-taxes

(33) Ir-rapport tal-erożjoni tal-bażi u t-trasferiment tal-profitt (2015), OECD.

(34) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Tassazzjoni – votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata” (ĠU C 353, 18.10.2019, p. 90).