RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Dwar l-implimentazzjoni tal-Inizjattiva dwar il-Materja Prima

1. Sfond

Fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Novembru 2008 "L-inizjattiva tas-swieq tal-materja prima – nilħqu l-ħtiġijiet kritiċi tagħna għat-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi fl-Ewropa" (COM(2008)0699) u fil-Komunikazzjoni tat-2 ta’ Frar 2011 "Naffrontaw l-isfidi fis-swieq tal-prodotti bażiċi u dawk marbuta mal-materja prima" (COM(2011)0025, minn hawn ’il quddiem il-Komunikazzjoni tal-2011) il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-garanzija ta’ aċċess affidabbli u mhux imfixkel għall-materja prima hija fattur importanti għall-kompetittività tal-UE. Il-Komunikazzjonijiet nedew u rispettivament irrinfurzaw l-Inizjattiva dwar il-Materja Prima (RMI), strateġija integrata mmirata sabiex tirrispondi għall-isfidi differenti marbuta mal-aċċess għal materja prima mhux għall-enerġija u dik mhux għall-agrikoltura. L-Inizjattiva dwar il-Materja Prima hija bbażata fuq tliet pilastri: (1) l-iżgurar ta’ kundizzjonijiet indaqs fl-aċċess għar-riżorsi f’pajjiżi terzi; (2) it-trawwim ta’ provvista sostenibbli ta’ materja prima minn sorsi Ewropej; u (3) it-titjib fl-effiċjenza tar-riżorsi u r-riċiklaġġ.

Il-Kunsill approva l-Inizjattiva rinforzata dwar il-Materja Prima fil-Konklużjonijiet tiegħu tal-10 ta’ Marzu 2011 dwar l-indirizzar tal-isfidi fis-swieq tal-komoditajiet u dawk marbuta mal-materja prima.

Il-Parlament Ewropew approva wkoll l-istrateġija fir-Riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta’ Settembru 2011. Fir-Rapport dwar strateġija effikaċi dwar il-materja prima għall-Ewropa (2011/2056(INI) il-Parlament Ewropew talab li jiġi infurmat b’mod regolari dwar l-iżvilupp ta’ materja prima mhux relatata mal-enerġija fil-qafas tal-RMI u dwar il-ksib tal-objettivi ta’ din tal-aħħar permezz ta’ rapport annwali dwar il-progress, li jiffoka wkoll fuq il-koerenza tal-politika fir-rigward tal-politiki dwar il-kummerċ, l-iżvilupp u l-ambjent u l-impatti soċjali, kif ukoll dejta dwar Materja Prima Kritika (CRM).

Il-Kummissjoni adottat il-Pożizzjoni Komuni tagħha dwar din ir-Riżoluzzjoni fis-7 ta’ Diċembru 2011.

F’konformità ma’ dan ta’ hawn fuq, l-għan ta’ dan ir-rapport huwa li jippreżenta l-istat attwali fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Inizjattiva dwar il-Materja Prima u li jipprovdi stampa ġenerali tal-inizjattivi preżenti filwaqt li jissottolinja l-interess konġunt tal-UE u tal-pajjiżi terzi għonja fil-materja prima li jaħdmu fi sħubija.

2. Materja prima kritika

F’Ġunju 2010 il-Kummissjoni ppubblikat rapport espert, li stabbilixxa metodoloġija għall-identifikazzjoni ta’ materja prima meqjusa bħala kritika għall-UE. Il-valutazzjoni kienet ibbażata fuq metodoloġija kwantitattiva li użat il-kriterji tal-importanza ekonomika, ir-riskju tal-provvista u r-riskju ambjentali għall-pajjiż. Ir-riskju tal-provvista kien jinkludi komponenti bħall-istabbiltà politika u ekonomika, il-livell ta’ konċentrazzjoni tal-produzzjoni, il-potenzjal ta’ sostituzzjoni u r-rata ta’ riċiklaġġ. Kienu evalwati wieħed u erbgħin materjal abbażi ta’ din il-metodoloġija. Ir-rapport ippreżenta lista ta’ erbatax-il materja prima kritika: antimonju, berillju, kobalt, spatofluworu, gallju, ġermanju, grafit, indju, manjeżju, nijobju, metalli tal-grupp tal-platinu, elementi terrestri rari, tantalju u tungstenu.

Il-lista ta’ materja prima kritika kienet ta’ suċċess sabiex isservi bħala għodda biex tiġbed l-attenzjoni ta’ min ifassal il-politika, tippromwovi l-koordinazzjoni tal-politiki nazzjonali fir-rigward tal-provvista tal-minerali u tal-materjali kritiċi, tisfida l-miżuri li jfixklu l-kummerċ fir-rigward ta’ materja prima kritika, tanalizza l-funzjonament tas-swieq, tippromwovi r-riċerka (esplorazzjoni, sostituzzjoni, riċiklaġġ) kif ukoll tippromwovi l-aċċess għad-depożiti fl-UE, tindirizza l-problemi ta’ esportazzjonijiet illegali ta’ prodotti fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom li jkun fihom materjali kritiċi u jittieħdu miżuri għal materjali speċifiċi.

Fil-Komunikazzjoni tagħha tal-2011, il-Kummissjoni adottat formalment din il-lista u pproponiet li se timmonitorja l-kwistjonijiet relatati mal-materja prima kritika biex tidentifika azzjonijiet ta’ prijorità, teżaminahom mal-Istati Membri u l-partijiet interessati u taġġorna regolarment il-lista ta’ materja prima kritika mill-anqas kull 3 snin.

Sabiex tiġi riveduta l-lista tal-materja prima kritika sal-ewwel nofs tal-2014, u sabiex jiġu kkunsidrati l-kontributi u r-rakkomandazzjonijiet mill-konsultazzjoni pubblika u r-Rapport tal-PE, is-servizzi tal-Kummissjoni kkummissjonaw studju. L-istudju se jkollu l-għan li jiġbor dejta dwar il-materjali msemmija hawn fuq, li hija meħtieġa sabiex tiġi kkalkulata l-kritikalità; li jiġbor u janalizza l-katina tal-provvista (l-interazzjoni u r-riskji assoċjati) u jidentifika ostakoli potenzjali filwaqt li tingħata attenzjoni speċjali lis-sitwazzjoni speċifika tal-prodotti sekondarji; jiżviluppa xenarji tal-provvista u d-domanda; jeżamina l-potenzjal li tiġi rfinata l-metodoloġija li tiffunzjona tajjeb mingħajr ma "tiġi modifikata" u jiġbor dejta relatata; jeżamina l-applikazzjoni tal-metodoloġija għall-injam u l-gomma naturali; kif ukoll jikkalkula u jiddetermina l-lista ta’ materja prima kritika u jifformula rakkomandazzjonijiet.

Il-materja prima li ġejja għandha tiġi eżaminata f’din ir-reviżjoni: il-lista preżenti ta’ 14-il materja prima kritika; “materja prima kważi kritika” magħżula, bħar-renju u t-tellurju identifikati b’mod partikolari matul l-eżerċizzju inizjali; materjali addizzjonali magħżula, bħall-afnju, is-selenju u l-landa (billi konformi ma’ sorsi ġodda, bħar-Rapport tal-JRC tal-2011[1] dwar “Metalli Kritiċi f’teknoloġiji strateġiċi tal-enerġija”), l-injam u l-gomma naturali li kienu miżjuda fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-RMI permezz tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2011.

Il-proċess se jkun akkumpanjat minn grupp ta’ tmexxija ad hoc dwar il-materja prima kritika magħżula għall-ewwel valutazzjoni tal-materja prima kritika fl-2010 minn fost il-Grupp tal-Kummissjoni dwar il-Provvista tal-Materja Prima.

Il-ħsieb tal-Kummissjoni huwa li toħroġ rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar ir-reviżjoni tal-lista ta’ materja prima kritika sal-aħħar tal-2013.

3. Kumulazzjoni ta’ stokk

Fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2011, il-Kummissjoni ħabbret li flimkien mal-Istati Membri u l-industrija kienet "lesta li teżamina l-valur miżjud u l-fattibbiltà tal-possibilità li jkun hemm programm ta’ kumulazzjoni ta’ stokk ta’ materja prima".

Sabiex tiġi esplorata l-opzjoni tal-kumulazzjoni ta’ stokk, is-servizzi tal-Kummissjoni kkummissjonaw studju sabiex iwettaq valutazzjoni preliminari li analizzat politiki u prattiki differenti ta’ kumulazzjoni ta’ stokk, inkluż il-programm ta’ kumulazzjoni ta’ stokk taż-żejt tal-UE, eżaminat l-iskemi kurrenti ta’ kumulazzjoni ta’ stokk ta’ materja prima użati madwar id-dinja u eżaminat il-kostijiet u l-benefiċċji potenzjali ta’ programm ta’ kumulazzjoni ta’ stokk ta’ materja prima kritika. L-istudju indipendenti kkunsidra bħala opzjoni valida l-possibbiltà li tiġi organizzata skema volontarja ta’ kumulazzjoni ta’ stokk mill-industrija b’appoġġ finanzjarju pubbliku. Huwa jirrikonoxxi wkoll li l-kumulazzjoni ta’ stokk tista’ ssolvi biss problemi ta’ terminu qasir filwaqt li n-nuqqas fit-tul ta’ materja prima jeħtieġ soluzzjonijiet strutturali fir-rigward tal-provvista (sostituzzjoni, riċiklaġġ, estrazzjoni domestika). Il-kumulazzjoni ta’ stokk hija wkoll strument nieqes mill-flessibbiltà billi l-volumi ma jistgħux jiġu aġġustati malajr u l-kost tal-implimentazzjoni tagħha huwa wieħed sostanzjali. Barra minn hekk, il-kumulazzjoni ta’ stokk tkun teħtieġ għarfien perfett tal-katini ta’ valur u tal-użi ta’ kull materja prima kif ukoll tal-faċilitajiet ta' pproċessar (jekk dawn il-faċilitajiet ma jkunux huma nfushom garantiti, ma jkunx hemm wisq skop ta’ kumulazzjoni ta’ stokk). L-opinjoni tal-partijiet interessati dwar il-kumulazzjoni ta’ stokk hija wkoll maqsuma ħafna. Ir-riżultati tal-istudju kienu diskussi mal-Grupp tal-Kummissjoni dwar il-Provvista tal-Materja Prima f’Novembru 2012 u r-reazzjonijiet dwar il-programm potenzjali ta’ kumulazzjoni ta’ stokk kienu negattivi. L-ebda Stat Membru ma jappoġġja skema ta’ kumulazzjoni ta’ stokk bħala opzjoni politika.

Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja din il-kwistjoni.

4. Sħubija ewropea għall-innovazzjoni ta' materja prima

L-innovazzjoni fil-materja prima tista’ tkun xprun ewlieni għall-progress f’kull wieħed mit-tliet pilastri tal-Istrateġija dwar il-Materja Prima u għandha tiġi applikata tul il-katina sħiħa tal-valur. Fi ħdan l-Inizjattiva Ewlenija ‘Ewropa 2020’ dwar Unjoni tal-Innovazzjoni, il-Kummissjoni qiegħda tniedi sħubijiet differenti li jkopru diversi sfidi ta’ rilevanza għas-soċjetajiet tagħna. Fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni ħabbret l-intenzjoni tagħha li tivvaluta jekk tnedix Sħubija tal-Innovazzjoni dwar il-materja prima fi ħdan l-Inizjattiva Ewlenija ‘Ewropa 2020’ dwar Unjoni tal-Innovazzjoni. Il-Parlament Ewropew talab lill-Kummissjoni biex tniedi s-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni (EIP) dwar il-materja prima fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta’ Settembru 2011.

Fid-29 ta’ Frar 2012 il-Kummissjoni għalhekk adottat Komunikazzjoni li tipproponi l-EIP dwar il-materja prima[2] (minn hawn ’il quddiem ‘il-Komunikazzjoni dwar l-EIP’).

Il-Kunsill għall-Kompetittività approva din il-proposta fil-11 ta’ Ottubru 2012 fil-konklużjonijiet tiegħu u stieden lill-Kummissjoni biex tniedi l-EIP dwar il-Materja Prima u biex tiżviluppa u tiffinalizza l-Pjan Strateġiku ta’ Implimentazzjoni sal-aħħar tal-2013.

L-EIP se tfittex li tagħti lill-Ewropa flessibbiltà u alternattivi biżżejjed fil-provvista ta’ materja prima importanti, filwaqt li tiġi kkunsidrata l-importanza li jitnaqqsu l-impatti ambjentali negattivi ta’ xi materjali matul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom. L-EIP se tindirizza l-istadji kollha fil-katina tal-valur, mill-esplorazzjoni, l-estrazzjoni, għall-ipproċessar, sal-irkupru u r-riċiklaġġ kif ukoll l-innovazzjonijiet fil-qasam tas-sostituzzjoni. Fil-fatt, waħda mill-miri konkreti tagħha hija li tappoġġja sa għaxar azzjonijiet pilota innovattivi / impjanti ta’ dimostrazzjoni fid-diversi setturi tal-katina tal-valur. L-EIP mhijiex strument ta’ finanzjament, iżda se tlaqqa’ flimkien l-atturi differenti biex joħorġu b’soluzzjonijiet tekniċi u mhux tekniċi xierqa biex idaħħlu l-innovazzjoni fis-suq. L-objettiv tagħha se jkun li sal-2020 tpoġġi lill-Ewropa fuq quddiem nett fl-esplorazzjoni, l-estrazzjoni, l-ipproċessar, ir-riċiklaġġ u s-sostituzzjoni. Din l-EIP se tlaqqa’ flimkien lill-Istati Membri u partijiet interessati oħra. Il-Kummissjoni pprevediet ħames pakketti ta’ ħidma, li se jkopru oqsma ta’ ħidma teknoloġiċi iżda wkoll oħrajn mhux teknoloġiċi (eż. kundizzjonijiet ta' qafas, standardizzazzjoni, għarfien u ħiliet, akkwist pubbliku) u pakkett ta’ ħidma dwar il-kooperazzjoni internazzjonali.

Sal-2020 għandhom jintlaħqu numru ta’ miri konkreti mill-EIP:

– Jinħolqu sa 10 azzjonijiet pilota innovattivi, eż. impjanti pilota ta’ dimostrazzjoni dwar l-esplorazzjoni, it-tħaffir fil-minjieri, l-ipproċessar, il-ġbir u r-riċiklaġġ

– Jinstabu sostituti għal mill-inqas tliet applikazzjonijiet ta' materja prima kritika

– Jinħoloq netwerk ta’ Ċentri ta’ Riċerka, Edukazzjoni u Taħriġ dwar ġestjoni sostenibbli tal-materja prima

– Jintużaw strumenti standardizzati tal-UE għall-istħarriġ tar-riżorsi/riservi u mappa ġeoloġika 3D

– Jiġi żgurat mudellar dinamiku tax-xejriet: rabta flimkien tad-domanda u l-provvista mar-riservi u valutazzjoni sħiħa taċ-ċiklu tal-ħajja

– Tiġi żgurata strateġija proattiva Ewropea fuq livell bilaterali u multilaterali

Fir-rigward tal-istruttura ta' governanza, il-Grupp ta’ Tmexxija ta’ Livell Għoli huwa megħjun mill-grupp tiegħu Sherpa, u bl-appoġġ tekniku ta’ gruppi operattivi, se jibda jiżviluppa l-Pjan Strateġiku ta’ Implimentazzjoni (SIP) tas-Sħubija. L-objettiv se jkun li s-SIP jiġi żviluppat sa Lulju 2013 sabiex l-implimentazzjoni tiegħu tibda kemm jista’ jkun malajr. Is-SIP se jkun segwit minn Komunikazzjoni tal-Kummissjoni f’Settembru 2013 li fost l-oħrajn se tippreżenta l-appoġġ tal-Kummissjoni għall-EIP, eż. f’termini tal-prijoritajiet tal-finanzjament tar-riċerka u l-innovazzjoni, qafas regolatorju u ta’ politika.

5. Provvista ġusta u sostenibbli ta’ materja prima mis-swieq globali (pilastru 1)

5.1. L-Istrateġija Kummerċjali tal-UE għall-Materja Prima

Fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni impenjat ruħha li ssaħħaħ l-Istrateġija Kummerċjali tagħha dwar il-Materja Prima skont l-għanijiet ta’ żvilupp u governanza tajba. Il-Kummissjoni qieset li għandha:

– tkompli tiżviluppa djalogi tematiċi bilaterali dwar il-materja prima mas-sħab kollha rilevanti u ssaħħaħ id-dibattiti kurrenti f’fora plurilaterali u multilaterali (inklużi pereżempju l-G20, l-UNCTAD, il-WTO, l-OECD); twettaq iktar studji sabiex tipprovdi fehim aħjar tal-impatt tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni fis-swieq tal-materja prima, u trawwem djalogu dwar l-użu tagħhom bħala għodda ta’ politika.

– tintegra aktar il-kwistjonijiet relatati mal-materja prima, bħar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni u aspetti tal-investiment, f’negozjati kummerċjali attwali u futuri tal-UE f’oqfsa bilaterali, plurilaterali u multilaterali.

– tfittex li tistabbilixxi mekkaniżmu ta’ monitoraġġ għar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni li jostakolaw il-provvista sostenibbli ta' materja prima, u tkompli tindirizza l-ostakli li jfixklu s-swieq tal-materja prima u s-swieq downstream permezz tal-użu tad-djalogu bħala l-metodu ppreferut, imma bl-użu tas-soluzzjoni ta’ tilwim meta dan ikun iġġustifikat.

– tinkoraġġixxi li fl-attivitajiet tal-OECD jiġu inklużi anki dawk li mhumiex membri tal-OECD iżda li huma rilevanti fil-ħidma dwar il-materja prima, u tesplora iktar id-dixxiplini multilaterali u plurilaterali inkluża l-konsiderazzjoni tal-aħjar prattiki.

– tuża l-istrumenti tal-politika dwar il-kompetizzjoni biex tiżgura li ma jkunx hemm distorsjoni fil-provvista ta’ materja prima minħabba ftehimiet antikompetittivi, fużjonijiet jew azzjonijiet unilaterali min-naħa tal-kumpaniji involuti.

– tmexxi 'l quddiem l-azzjonijiet imsemmija hawn fuq, u tkompli tanalizza l-prijoritajiet għall-materja prima fir-rigward ta' pajjiżi terzi permezz ta' miżuri awtonomi, oqfsa bilaterali u multilaterali u d-djalogu; u tkompli ssegwi politika kummerċjali konsistenti tal-UE fir-rigward ta’ dawn il-prijoritajiet.

– l-impenji tal-politika dwar il-materja prima relatati mal-kummerċ, tal-RMI, ġew implimentati permezz tal-inklużjoni ta’ regoli fi ftehimiet sabiex tinkiseb provvista sostenibbli ta’ materja prima fuq livell multilaterali u bilaterali, inklużi n-negozjati għall-adeżjoni fil-WTO u l-Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles (FTAs). Azzjonijiet oħra importanti kienu qed jiffukaw fuq l-attivitajiet ta’ infurzar tal-WTO b’mod partikolari fir-rigward tal-attivitajiet ta’ suċċess kif segwiti skont il-kawża tas-soluzzjoni ta’ tilwim tal-WTO dwar ir-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni kontra l-miżuri taċ-Ċina fuq il-materja prima.

– ittieħdet azzjoni effettiva li wasslet għal dispożizzjonijiet f’numru kbir ta’ ftehimiet. Il-Kummissjoni kkonkludiet jew qablet fuq it-test ta’ dixxiplini dwar id-dazji tal-esportazzjoni f’FTAs mal-Kolumbja, il-Peru, u l-Ukraina u fi Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mal-Amerika Ċentrali. F’dawn il-ftehimiet, l-UE rnexxielha tikseb projbizzjoni orizzontali tad-dazji fuq l-esportazzjoni kemm eżistenti kif ukoll futuri filwaqt li ħasbet għal ċerti perjodi ta’ tranżizzjoni jew ta' eċċezzjonijiet limitati. Għaddejjin negozjati bilaterali ma’ għadd ta’ sħab fil-kummerċ fosthom il-Kanada, l-Indja, il-Malasja, il-Mercosur u Singapor. F’xi negozjati, jitressqu dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tal-investiment, li huma rilevanti b’mod partikolari għall-industrija tal-estrazzjoni.

Barra minn hekk, il-materja prima kienet indirizzata permezz ta’ dispożizzjonijiet kummerċjali fin-negozjati tal-Ftehimiet ta’ Sħubija u Kooperazzjoni, li kienu konklużi mal-Mongolja fl-2010 u mnedija mal-Awstralja, il-Kazakistan u r-Russja.

F’konformità mal-objettiv tal-Ftehim ta’ Cotonou biex tiġi appoġġjata l-integrazzjoni reġjonali aktar profonda, tiġi modernizzata r-relazzjoni ekonomika tagħna u jintuża l-kummerċ sabiex jiġi xprunat it-tkabbir ekonomiku, kif imfakkar fil-Komunikazzjoni "Il-kummerċ, it-tkabbir u l-iżvilupp – it-tfassil tal-politika tal-kummerċ u tal-investiment għal dawk il-pajjiżi l-iktar fil-bżonn"[3] li ġiet adottata dan l-aħħar, fl-2002 l-UE bdiet negozjati ma’ pajjiżi tal-Afrika, tal-Karibew u tal-Paċifiku biex tikkonkludi Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika. Komplew in-negozjati, inkluż dwar dispożizzjonijiet marbuta mal-materja prima, mar-reġjuni kollha filwaqt li tqiesu sewwa l-objettivi tas-sħab fl-iżvilupp.

Fir-rigward tan-negozjati fil-WTO fil-kuntest tan-negozjati għall-adeżjoni tar-Russja fil-WTO (li ntemmu fl-aħħar tal-2011), minbarra l-impenji meħuda dwar id-dazji eżistenti fuq l-esportazzjoni bħala parti mill-protokoll tal-adeżjoni, il-Kummissjoni assigurat ftehim addizzjonali li ma jintużawx dazji tal-esportazzjoni fuq għadd kbir ta’ materja prima. Għaddejjin negozjati mal-Kazakistan għall-adeżjoni fil-WTO.

Kien hemm it-tnedija u l-konklużjoni b’suċċess ta’ kawża għas-soluzzjoni ta’ tilwima quddiem il-WTO kontra miżuri restrittivi fuq l-esportazzjoni applikati miċ-Ċina fuq disa’ materji primi bi ksur tal-impenji tal-WTO. F'Jannar 2012, il-Korp tal-Appell ikkonferma d-deċiżjoni tal-bord, fejn ta interpretazzjoni ċara u finali tal-impenji taċ-Ċina skont il-WTO. Fit-13 ta’ Marzu 2012, l-UE nediet it-tieni sfida għar-restrizzjonijiet taċ-Ċina fuq l-esportazzjoni ta’ materja prima li tinkludi 17-il element terrestri rari, it-tungstenu u l-molibdenu.

Saru għadd ta’ attivitajiet ta’ involviment f’fora internazzjonali bħall-G20 u l-OECD bil-għan li jitrawwem djalogu globali dwar kif għandu jinkiseb qafas sabiex tiġi żgurata provvista sostenibbli ta’ materja prima.

It-tieni rapport tal-attività[4] dwar il-Politika Kummerċjali tal-UE għall-Materja Prima ta’ April 2012, ipprovda informazzjoni dettaljata dwar l-implimentazzjoni tal-Inizjattiva dwar il-Materja Prima fil-qasam tal-politika kummerċjali.

Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja n-negozjati preżenti u futuri ta’ FTAs u oqfsa bilaterali oħra sabiex tiżgura li l-kwistjoni tal-materja prima tiġi kkunsidrata u integrata, fejn xieraq.

5.2. Djalogi u diplomazija fil-materja prima

Fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni ddikjarat li l-UE se ssegwi attivament "Diplomazija fil-Materja Prima" bil-għan li tiżgura li jkun hemm aċċess għall-materja prima, b’mod partikolari għal dik kritika, permezz ta’ sħubijiet u djalogi dwar il-politika.

Id-Diplomazija fil-Materja Prima għandha l-għan li tinvolvi lis-sħab permezz ta’ sħubijiet strateġiċi u djalogi politiki biex jiskambjaw informazzjoni u jaħdmu flimkien sabiex jindirizzaw l-isfidi fis-swieq tal-materja prima. Din it-triq kienet segwita mal-Istati Uniti, il-Ġappun, ir-Russja, l-Arġentina, il-Brażil, il-Kolumbja, il-Messiku, l-Urugwaj, il-Groenlandja, iċ-Ċina u pajjiżi tal-Unjoni għall-Mediterran filwaqt li qed jiġu mħejjija aktar djalogi.

5.2.1. L-Istati Uniti

Fid-29 ta’ Novembru 2011, il-Kunsill Ekonomiku Transatlantiku (TEC) qabel ma’ Pjan ta’ Ħidma dwar il-Materja Prima, li jinkludi t-tħejjija ta’ inventarju konġunt ta’ dejta u analiżi dwar materja prima minerali miżmum miż-żewġ naħat. Bħala parti minn dan l-isforz, iż-żewġ naħat ingħataw struzzjonijiet biex jikkunsidraw ir-riżultati tal-istudji li għaddejjin tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Gvern tal-Istati Uniti dwar id-disponibbiltà ta’ riżorsi ta’ materja prima, il-flussi tal-kummerċ, u l-kritikalità u ta’ analiżijiet oħra tal-provvista u d-domanda, bħar-rapport tal-Kummissjoni Ewropea tal-2010 minn grupp espert ad hoc[5] dwar materja prima kritika u l-istrateġija tad-Dipartiment tal-Enerġija tal-Istati Uniti dwar materjali kritiċi. Il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Innovazzjoni tat-TEC[6] ġie mniedi fil-qasam tal-materja prima, u jkopri aspetti differenti ta’ politika fosthom il-kummerċ u s-sostituzzjoni.

F’Settembru 2012, fi Brussell, sar Workshop ta' Esperti bejn l-UE u l-Istati Uniti dwar il-flussi ta’ materja prima minerali u d-dejta. Il-workshop qabbel l-informazzjoni disponibbli għaż-żewġ ġurisdizzjonijiet f’termini ta’ materja prima primarja u sekondarja, qabbel il-metodoloġiji għar-reviżjoni tal-lista ta’ materja prima kritika u ddiskuta oqsma fejn l-informazzjoni dwar il-fluss tal-materjali mhijiex biżżejjed. L-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti se jesploraw aktar miżuri sabiex joħolqu inventarju konġunt ta’ dejta dwar il-materja prima u mezzi oħra biex jaqsmu dejta dwar il-materja prima fil-kuntest tal-politiki attwali taż-żewġ naħat sabiex jippermettu provvisti ta’ materja prima affidabbli u differenti.

L-Unjoni Ewropea u l-Istati Uniti qegħdin ifittxu li jiddefinixxu oqsma li fihom jista’ jittejjeb ir-riċiklaġġ tal-elettronika użata, b’mod partikolari meta dak ir-riċiklaġġ jista’ jindirizza n-nuqqas ta’ riżorsi ta’ materjali kritiċi u jnaqqas l-impatt fuq l-ambjent matul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-elettronika. F’Ottubru 2012, konferenza dwar “Best Practices in Management and Stewardship of Used Electronics" (l-Aħjar Prattiki fl-Immaniġġjar u d-Dispensar ta’ Elettronika Użata) f’Washington laqqgħet flimkien ir-rappreżentanti tal-Gvern tal-Istati Uniti u tal-Kummissjoni Ewropea kif ukoll kumpaniji u assoċjazzjonijiet kummerċjali Ewropej u Amerikani sabiex jesploraw toroq ġodda għall-kooperazzjoni transatlantika fil-qasam tal-immaniġġjar tal-iskart elettroniku.

5.2.2. Il-Ġappun

Saru żewġ workshops, wieħed f’Washington f’Ottubru 2011 u wieħed f’Tokjo f’Marzu 2012, b’enfasi fuq ir-riċerka fil-qasam tal-materja prima, b’mod partikolari s-sostituzzjoni. Il-laqgħa trilaterali li jmiss bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Ġappun ma’ rappreżentanti tal-gvern, il-Kummissjoni Ewropea u delegazzjonijiet mill-industrija se ssir bejn id-29 u t-30 ta’ Mejju 2013 fi Brussell. L-attenzjoni din is-sena se tkun fuq l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ mudelli ġodda fl-immaniġġjar effiċjenti ta’ materjali kritiċi.

5.2.3. Ir-Russja

Il-laqgħa tas-sottogrupp għad-djalogu dwar il-politika industrijali bejn il-gvern Russu u l-Kummissjoni Ewropea ma’ delegazzjonijiet mill-industrija saret f’Ottubru 2012 f’San Pietruburgu. Il-Kummissjoni tat ħarsa ġenerali tal-aħħar żviluppi fil-politika dwar il-materja prima kif ukoll aġġornament dwar il-politika industrijali.

5.2.4. L-Amerika Latina

Fl-2011, il-Viċi President Tajani ffirma Ittri ta’ Intenzjoni biex iniedi kooperazzjoni bilaterali maċ-Ċili u l-Urugwaj u ħareġ stqarrija għall-istampa konġunta mal-Arġentina. F’Mejju 2012 kienu ffirmati wkoll Ittri ta’ Intenzjoni mal-Kolumbja.

L-implimentazzjoni tal-Memorandum ta’ Qbil mal-Urugwaj kienet diskussa ulterjorment f’Settembru 2012. Kienu maħtura punti ta’ kuntatt lokali. Iż-żewġ naħat qablu li jiskambjaw l-aħjar prattiki u jiżviluppaw pjan direzzjonali għal azzjonijiet konkreti sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni reċiproka, b’mod partikolari fl-oqsma tal-għarfien ġeoloġiku, l-ekonomija ekoloġika u l-effiċjenza enerġetika, ir-riċiklaġġ, it-trasparenza, it-taħriġ, is-sostenibbiltà, l-innovazzjoni, eċċ. L-Urugwaj ġie offrut li jipparteċipa bħala osservatur fis-Sħubija Ewropea tal-Innovazzjoni.

5.2.5. Pajjiżi Ewro-Mediterranji

F’Novembru 2012 kienu ffirmati Memoranda ta’ Qbil bejn il-Kummissjoni u l-Marokk u t-Tuneżija. F’Ottubru 2012 sar workshop dwar il-materja prima fil-kuntest tal-kooperazzjoni industrijali Ewro-Mediterranja mal-pajjiżi tal-Unjoni għall-Mediterran.

5.2.6. Iċ-Ċina

Il-Kummissjoni hija involuta f’żewġ djalogi relatati mal-materja prima maċ-Ċina – mal-NDRC (Il-Kummissjoni Nazzjonali għall-Iżvilupp u r-Riformi), Grupp ta’ Ħidma dwar il-Metalli u mal-Ministeru tal-Industrija u t-Teknoloġija tal-Informazzjoni (MIIT). Id-djalogu tal-aħħar iseħħ fi ħdan Grupp ta’ Ħidma dwar il-Materja Prima li ġie stabbilit fl-2010.

L-aħħar laqgħa saret f’Marzu 2012 f’Beijing, u l-laqgħa li jmiss għandha ssir fit-tieni nofs tal-2013 fi Brussell. Fit-tieni nofs tal-2013 għandhom isiru wkoll workshop dwar ir-riċiklaġġ u żjara ta’ studju għall-esperti Ċiniżi fl-Ewropa.

5.2.7. Il-Groenlandja

Il-Groenlandja, bħala l-eqreb ġar tal-Ewropa għani fir-riżorsi, għandha riservi sinifikanti ta’ elementi terrestri rari. F’Ġunju 2012, il-Kummissjoni ffirmat Ittra ta’ Intenzjoni fuq kooperazzjoni dwar il-materja prima mal-Gvern tal-Groenlandja. Kemm il-Groenlandja kif ukoll l-Unjoni Ewropea qablu li jaħdmu flimkien sabiex jistabbilixxu kooperazzjoni formali dwar il-materja prima u b’hekk jestendu l-kooperazzjoni tajba attwali fil-qafas tal-Ftehim bejn l-UE u l-Groenlandja.

L-ittra ta’ intenzjoni tipproponi oqsma ta’ kooperazzjoni: l-għarfien ġeoloġiku; l-analiżi tal-infrastruttura u l-ħtiġijiet ta’ investiment marbuta mal-isfruttament tar-riżorsi minerali; il-bini tal-kompetenza; il-kwistjonijiet ambjentali relatati mat-tħaffir fil-minjieri u l-impatti soċjali tat-tħaffir fil-minjieri.

L-ittra tirrikonoxxi wkoll l-importanza ta’ kundizzjonijiet ta’ kompetizzjoni ġusta u l-aċċess għas-suq sabiex il-kooperazzjoni tkun ta’ benefiċċju reċiproku.

Bħala segwitu għad-djalogu stabbilit permezz ta’ din l-Ittra, f’Settembru 2012 sar workshop mal-industrija Ewropea, l-industrija tat-tħaffir fil-minjieri kif ukoll l-utenti finali, sabiex jiġi diskuss il-potenzjal ta’ kooperazzjoni mal-Groenlandja. Fl-istess jum sar workshop bejn il-Kummissjoni u l-gvern tal-Groenlandja biex jiġi diskuss il-futur ta’ dan id-djalogu u jiġu miftiehma proġetti konkreti.

6. Politika għall-iżvilupp

It-tħaffir sostenibbli fil-minjieri jista’ u għandu jikkontribwixxi għall-iżvilupp sostenibbli. Il-politika għall-iżvilupp tal-UE għandha wkoll rwol importanti x’taqdi fid-Diplomazija fil-Materja Prima, biex toħloq sitwazzjonijiet ta’ benefiċċju reċiproku għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw u għall-UE fil-qasam tal-materja prima.

6.1. L-Istrateġija Konġunta bejn l-UE u l-Afrika u l-qafas tal-AKP

Fil-kuntest tas-Sħubija Strateġika bejn l-Afrika u l-UE, iż-żewġ naħat qablu li jintensifikaw il-kooperazzjoni tagħhom fil-qasam tal-materja prima. Il-laqgħa interkolleġġjali bejn il-Kummissjoni tal-Unjoni Afrikana (KUA) u l-Kummissjoni Ewropea (KE) f’Ġunju 2010 identifikat il-prinċipji bażiċi għal ħidma konġunta li kienu approvati mit-III. Summit bejn l-UE u l-Afrika f’Novembru 2010 u integrati fil-Pjan ta’ Azzjoni 2011-2013.

Il-kooperazzjoni bilaterali bejn il-KUA u l-KE dwar il-materja prima u l-kwistjonijiet ta’ żvilupp hija bbażata fuq l-Inizjattiva tal-UE dwar il-Materja Prima u l-politika tal-Unjoni Afrikana dwar it-tħaffir fil-minjieri u l-minerali, il-'Viżjoni tat-Tħaffir fil-Minjieri tal-Afrika'[7] tal-2009. Din il-kooperazzjoni tiffoka fuq tliet oqsma: il-governanza, l-investiment u l-infrastruttura u l-għarfien u l-ħiliet ġeoloġiċi. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri jaħdmu flimkien fuq dawn il-kwistjonijiet. L-UE tibqa’ miftuħa għat-talbiet mill-pajjiżi Afrikani fil-qafas tal-programmi tal-politika għall-iżvilupp. F’dan l-istadju, ma kienet riċevuta l-ebda talba speċifika taħt l-iprogrammar reġjonali jew nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni beħsiebha tippromwovi l-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Afrika f’dan il-qasam kritiku permezz tal-Programm Pan-Afrikan ġdid taħt id-DCI kif propost fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali ġdid 2014-2020.

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi r-rwol kruċjali tal-governanza tajba għall-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali bħala mutur tat-tkabbir għall-Afrika u fuq din il-linja, f’Diċembru 2011 f’Addis Ababa, għamlet workshop ta’ bini tal-kapaċità fuq livell tekniku dwar it-tassazzjoni tat-tħaffir fil-minjieri. Il-konklużjonijiet tal-Workshop kienu ppreżentati waqt il-Laqgħa tal-Ministri għat-Tħaffir fil-Minjieri tal-Unjoni Afrikana f’Diċembru 2011. Bi qbil mal-Unjoni Afrikana, il-Kummissjoni għandha l-pjan li torganizza t-tieni edizzjoni tal-Workshop dwar it-Tassazzjoni tat-Tħaffir fil-Minjieri fl-2013 soġġett għad-disponibbiltà ta’ fondi fil-baġit tal-Unjoni Afrikana. Il-konferenza konġunta identifikat ukoll il-ħtieġa ta’ proġett ta’ bini tal-kapaċità dwar in-negozjati ta’ kuntratti.

Fuq livell politiku, f’Jannar 2012 fi Brussell saret Konferenza ta’ Livell Għoli fuq is-Sħubija bejn l-UE u l-Afrikana dwar il-Materja Prima "Translating Mineral Resource Wealth into Real Development for Africa" (Trasformazzjoni tar-Rikkezza ta’ Riżorsi Minerali fi Żvilupp Reali għall-Afrika). Il-konferenza ħolqot il-momentum politiku għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Istrateġija Konġunta 2011-2013 dwar il-materja prima u involviet il-partijiet interessati kollha f’dan il-proċess. Hija għamlet rakkomandazzjonijiet għall-implimentazzjoni fit-tliet oqsma kollha ta’ kooperazzjoni.

Fl-RMI tagħha, il-Kummissjoni impenjat ruħha li tkompli tivvaluta – flimkien mal-pajjiżi Afrikani – il-fattibbiltà li tkompli tingħata għajnuna lill-kooperazzjoni bejn l-istħarriġ ġeoloġiku taż-żewġ kontinenti u li tippromwovi l-kooperazzjoni f’dan il-qasam f’fora multilaterali bħall-Programm Geosciences tal-UNESCO. Wara r-rakkomandazzjoni tal-konferenza f’dan il-qasam sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-istħarriġ ġeoloġiku Afrikan u Ewropew, fl-2013 huwa previst li jibda studju ta’ identifikazzjoni dwar dan is-suġġett. L-għan tiegħu huwa li jistabbilixxi proġetti konġunti sabiex jittejjeb l-għarfien dwar id-depożiti Afrikani, jinħoloq netwerk għall-għoti ta’ taħriġ lill-istħarriġ Afrikan kif ukoll għall-iskambju u d-diġitalizzazzjoni tad-dejta. L-istħarriġ ġeoloġiku Ewropew għandu rwol kruċjali f’dan il-proċess.

Il-Bank Ewropew tal-Investiment huwa preżenti b'mod attiv fis-settur tat-tħaffir fil-minjieri fil-qafas tal-Faċilità ta’ Investiment tal-AKP. Madankollu, minħabba r-riċessjoni riċenti fiċ-ċiklu tat-tħaffir għal xi minerali u l-pressjoni mill-NGOs, il-Bank kien aktar selettiv fl-għażla tiegħu tal-proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati, fejn ivvaluta bir-reqqa l-merti ta’ kull proġett identifikat u kienu kkunsidrati sewwa l-impatti ambjentali u soċjali[8].

6.2. Promozzjoni tat-trasparenza finanzjarja

Fil-Komunikazzjoni tal-2011 il-Kummissjoni impenjat ruħha li "tippromwovi li jkun hemm aktar divulgazzjoni ta’ informazzjoni finanzjarja dwar l-industrija tal-estrazzjoni, inkluża l-possibbiltà li jiġi adottat ir-rekwiżit ta’ rappurtar għal kull pajjiż"[9]. Fil-25 ta’ Ottubru 2011 il-Kummissjoni adottat proposta leġislattiva li tesiġi d-divulgazzjoni tal-ħlasijiet lill-gvernijiet (eż. taxxi fuq l-introjtu tal-kumpaniji, drittijiet dovuti għall-użu ta’ proprjetà, drittijiet, drittijiet tal-produzzjoni, bonusijiet u benefiċċji materjali oħra) fuq bażi ta’ pajjiż u ta’ proġett mill-kumpaniji elenkati u l-kumpaniji kbar mhux elenkati b’attivitajiet fis-setturi tal-estrazzjoni (żejt, gass u minjieri) u tal-qtugħ tal-injam mill-foresti primarji. Wara diskussjonijiet kemm fil-Parlament kif ukoll fil-Kunsill, u għadd ta’ trilogi bejn dan tal-aħħar u l-Kummissjoni, issa ntlaħaq qbil politiku għall-adozzjoni tal-leġislazzjoni korrispondenti.

Fil-Komunikazzjoni tal-2010 dwar it-Taxxa u l-Iżvilupp u fil-Komunikazzjoni tagħha tal-2011, il-Kummissjoni pproponiet li ttejjeb l-appoġġ finanzjarju u politiku Ewropew għall-Inizjattiva għat-Trasparenza tal-Industriji Estrattivi (EITI), u tgħin lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw sabiex jimplimentawha.

L-EITI hija standard globali li jippromwovi t-trasparenza f’dak li jirrigwarda d-dħul fil-pajjiżi għonja fir-riżorsi, li jitlob lill-kumpaniji jippubblikaw il-pagamenti lill-gvernijiet u l-gvernijiet jippubblikaw id-dħul li fil-fatt jirċievu mingħand il-kumpaniji, u b’hekk iżid it-trasparenza u jfittex li jnaqqas l-evitar tat-taxxa u l-korruzzjoni fl-attivitajiet estrattivi. Dan huwa partikolarment importanti billi l-pajjiżi li qed jiżviluppaw ħafna drabi jiffinanzjaw sehem importanti mill-baġit tagħhom minn dawn l-attivitajiet u billi l-potenzjal ta’ dħul fil-ġejjieni jibqa’ għoli fi żminijiet ta’ skarsezza li qiegħda tiżdied b’mod globali.

L-EITI tlaqqa’ flimkien partijiet interessati tal-pajjiż mill-gvern, is-soċjetà ċivili, il-kumpaniji taż-żejt, tal-gass u tal-minjieri u l-investituri fi Grupp nazzjonali magħmul minn Diversi Partijiet Interessati. Din l-istruttura unika hija eżempju eċċellenti ta’ kif tiġi pprattika governanza aħjar[10].

L-UE tappoġġja lill-EITI, kemm politikament kif ukoll finanzjarjament. Il-Kummissjoni hija membru fil-bord tal-EITI u tinkoraġġixxi lill-pajjiżi għonja fir-riżorsi naturali biex jissieħbu f’din l-inizjattiva. Finanzjarjament, l-UE ffinanzjat direttament xi attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità tal-EITI, bħal-Laqgħat ta’ kull sentejn għall-Koordinaturi Nazzjonali tal-EITI, li jippermettu evalwazzjonijiet bejn il-pari u bini tal-kapaċità tal-Koordinaturi Nazzjonali. Barra minn hekk, l-UE tikkontribwixxi għall-Fond Fiduċjarju Multi-Donatur tal-EITI amministrat mill-Bank Dinji li jaqdi żewġ għanijiet importanti: (i) jassisti lill-pajjiżi sabiex jissieħbu fl-EITI jew biex iżommu l-istatus tagħhom bħala pajjiżi konformi; (ii) jgħin lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili sabiex jikkontribwixxu b’mod aktar effettiv lejn dan l-isforz għat-trasparenza u kif jagħmlu użu tajjeb mill-informazzjoni miksuba permezz tad-divulgazzjoni tal-ħlasijiet tat-taxxa.

6.3. Promozzjoni tat-trasparenza fil-katina tal-provvista

Fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li ħafna mill-materja prima li timporta l-UE tiġi prodotta fi ftit pajjiżi, li xi wħud minnhom huma soġġetti għal stabbiltà politika u ekonomika baxxa[11].

Fl-istess Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni pproponiet ukoll li "teżamina metodi ta’ kif tista’ tittejjeb it-trasparenza f'kull parti tal-katina tal-provvista u tiffaċċja, b'koordinazzjoni mal-imsieħba prinċipali fil-kummerċ, dawk is-sitwazzjonijiet fejn id-dħul mill-industrija tal-estrazzjoni jintuża biex jiġu ffinanzjati gwerer u kunflitti interni".

Il-Kummissjoni hija involuta mill-qrib fi sforzi internazzjonali sabiex tiġi indirizzata l-kwistjoni tal-minerali ta’ kunflitt u tappoġġja bis-sħiħ il-Gwida għad-Diliġenza Dovuta tal-OECD dwar Katini ta’ Provvista Responsabbli ta’ Minerali minn Żoni Affettwati minn Kunflitti u Żoni ta’ Riskju Għoli. Il-Kummissjoni tipparteċipa wkoll fil-laqgħat tal-Grupp ta’ Esperti tal-ICGLR (Il-Konferenza Internazzjonali dwar ir-Reġjun tal-Lagi l-Kbar)-OECD-NU dwar id-Diliġenza Dovuta għall-Akkwist Responsabbli tat-3Ts (il-landa, it-tungstenu u t-tantalju) u l-Katini ta’ Provvista tad-Deheb u tinkoraġġixxi wkoll lill-industrija sabiex timplimenta l-gwida.

F’Mejju 2012 kienet attivata mill-ġdid it-Taskforce Internazzjonali dwar l-isfruttament u l-kummerċ illegali tar-riżorsi naturali fir-Reġjun tal-Lagi l-Kbar. It-Taskforce tipprovdi lill-komunità internazzjonali u lis-Segretarjat tal-OECD bi pjattaforma għad-diskussjoni.

Rigward it-traċċabilità tal-minerali, il-Kummissjoni qiegħda tesplora modi kif ittejjeb it-trasparenza f’kull parti tal-katina tal-provvista, inklużi aspetti tad-diliġenza dovuta, u b’hekk tibni fuq l-esperjenza tal-Proċess ta’ Kimberley, l-EITI, il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Infurzar tal-Liġi tal-Foresta, il-Governanza u Kummerċ (FLEGT) u r-Regolament dwar l-Injam. Il-Kummissjoni qiegħda tesplora wkoll modi sabiex tipprovdi appoġġ politiku u finanzjarju lill-"Inizjattiva Reġjonali dwar l-Isfruttament Illegali tar-Riżorsi Naturali" tal-Konferenza Internazzjonali għar-Reġjun tal-Lagi l-Kbar li tinkludi t-twaqqif ta’ mekkaniżmu mmirat sabiex jiċċertifika l-minerali ħielsa mill-kunflitti li jiġu akkwistati mir-reġjun. Dan il-proċess huwa parti minn rispons komprensiv usa' li jikkontribwixxi sabiex tiġi kkontrollata r-rabta bejn il-finanzjament ta’ gruppi armati u l-isfruttament tar-riżorsi naturali fir-reġjun tal-Lagi l-Kbar li jinkludi wkoll l-appoġġ tal-UE għall-użu tal-gwida tal-OECD għad-diliġenza dovuta għall-ġestjoni ta’ katini ta’ provvista responsabbli. F’Diċembru 2012 sar workshop esploratorju sabiex tiġi indirizzata d-diliġenza dovuta u tiġi esplorata azzjoni possibbli tal-UE. Barra minn hekk, f’Marzu 2013 il-Kummissjoni nediet konsultazzjoni pubblika mal-partijiet interessati sabiex tikseb il-fehmiet tagħhom dwar inizjattiva potenzjali tal-UE għall-provvista responsabbli ta’ minerali li ġejjin minn żoni affettwati minn kunflitti u żoni ta’ riskju għoli – pereżempju, żoni ta’ gwerra, żoni ta’ wara gwerra, u żoni vulnerabbli għal instabbiltà politika jew għal inkwiet ċivili. Il-Kummissjoni se tuża r-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika biex tiddeċiedi jekk tikkumplimentax u/jew tappoġġja b’mod raġonevoli u effettiv l-inizjattivi ta’ diliġenza dovuta li għaddejjin dwar il-provvista responsabbli ta’ minerali. Kwalunkwe azzjoni tal-UE f’dan il-qasam trid tikkunsidra wkoll il-piż amministrattiv għall-industrija sabiex tevita l-irtirar tal-operazzjonijiet minn dawk il-pajjiżi.

7. Trawwim ta' provvista sostenibbli fl-UE (pilastru 2)

7.1. Faċilitar tal-Iskambju tal-Aħjar Prattiki

Il-Kummissjoni taġixxi prinċipalment bħala faċilitatur għall-iskambju tal-aħjar prattiki billi ħafna mill-oqsma relatati mal-industriji estrattivi jaqgħu fil-kompetenza tal-Istati Membri.

Fil-Komunikazzjoni tal-2011 il-Kummissjoni qieset li l-prattiki li ġejjin huma ta’ importanza partikolari fil-promozzjoni tal-investiment fl-industriji estrattivi:

– id-definizzjoni ta’ Politika Nazzjonali dwar il-Minerali, biex ikun żgurat li r-riżorsi minerali jiġu sfruttati b’mod li jkun vijabbli mil-lat ekonomiku, b’armonizzazzjoni ma’ politiki nazzjonali oħra, ibbażata fuq prinċipji ta’ żvilupp sostenibbli u li tinkludi impenn sabiex jiġi pprovdut qafas legali u informattiv xieraq;

– it-twaqqif ta’ politika tal-ippjanar tal-użu tal-art għall-minerali li tinkludi bażi ta’ għarfien ġeoloġiku diġitali, metodoloġija trasparenti għall-identifikazzjoni tar-riżorsi minerali, stimi fuq perjodu fit-tul tad-domanda reġjonali u lokali u l-identifikazzjoni u s-salvagwardja tar-riżorsi minerali (billi jitqiesu użi oħrajn tal-art) inkluż il-ħarsien tagħhom mill-effetti ta' diżastri naturali;

– l-istabbiliment ta’ proċess biex jiġu awtorizzati l-esplorazzjoni u l-estrazzjoni ta’ minerali li jkun ċar, jinftiehem, jipprovdi ċertezza u jgħin fis-simplifikazzjoni tal-proċess amministrattiv (pereżempju, l-introduzzjoni ta’ termini ta’ żmien, l-applikazzjonijiet paralleli għal permessi u punt uniku ta' servizz meta s-sistema tal-Istati Membri tippermetti dan).

Wara t-tnedija tal-Inizjattiva tal-Kummissjoni dwar il-Materja Prima fl-2008, għadd dejjem jiżdied ta’ Stati Membri (bħal Franza, il-Ġermanja, il-Finlandja, il-Greċja, il-Pajjiżi l-Baxxi u dan l-aħħar il-Portugall) bdew jiżviluppaw strateġiji nazzjonali, li jistgħu jitqiesu bħala kumplimentari għall-istrateġija tal-UE dwar il-materja prima.

Fl-2010 il-Kummissjoni pprovdiet ukoll gwida dwar kif jistgħu jsiru l-estrazzjoni u l-ħarsien ta’ ekosistemi sensittivi billi ħarġet il-Linji gwida dwar l-Industrija Estrattiva mhux tal-Enerġija (NEEI) u Natura 2000[12]. Rigward il-monitoraġġ tal-progress tal-linji gwida dwar in-NEEI u Natura 2000, kienu inklużi indikaturi xierqa f’sett propost ta’ indikaturi.

Il-Grupp ta’ Ħidma dwar l-iskambju tal-aħjar prattiki għall-ippjanar tal-użu tal-artijiet, il-permessi tal-artijiet u l-qsim tal-għarfien ġeoloġiku ġie stabbilit fl-2009 sabiex jinkoraġġixxi t-titjib tal-qafas preżenti fir-rigward tal-attivitajiet tal-industriji estrattivi. Il-Grupp ta’ Ħidma pproduċa rapport dwar l-iskambju tal-aħjar prattika fil-politika dwar il-minerali, l-ippjanar tal-użu tal-art, il-permessi u n-netwerking ġeoloġiku f’Ġunju 2010.

Il-Kummissjoni pproponiet li "b’rispett sħiħ lejn il-prinċipju tas-sussidjarjetà, tevalwa flimkien mal-Istati Membri, il-fattibbiltà li jiġi stabbilit mekkaniżmu li jissorvelja l-azzjonijiet tal-Istati Membri fil-qasam imsemmi hawn fuq, inkluż l-iżvilupp ta’ indikaturi".

L-indikaturi proposti mill-Kummissjoni jkopru l-oqsma li ġejjin:

– Indikaturi għall-Politika Nazzjonali dwar il-Minerali (indikaturi għall-qafas legali u indikaturi għall-qafas informattiv)

– Indikaturi għall-Ippjanar tal-Użu tal-Artijiet

– Indikaturi għall-Awtorizzazzjoni u l-Permessi li jinkludu l-applikazzjoni tal-Gwida dwar in-NEEI u Natura 2000.

Dawn l-indikaturi għandhom jippermettu lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri li jivvalutaw is-sitwazzjoni preżenti u jidentifikaw oqsma fejn ikun xieraq titjib fuq bażi volontarja. Abbażi tar-reazzjonijiet riċevuti mill-Istati Membri għall-indikaturi proposti, il-Kummissjoni se tgħaddi biex tipproponi sett ta’ indikaturi li għandhom jiġu mmonitorjati b’mod regolari. Il-kwestjonarji bl-indikaturi ntbagħtu lill-Istati Membri, u r-riżultati preliminari tat-tweġibiet kienu diskussi fil-laqgħa tal-RMSG f’Novembru 2012. Wieġbu l-maġġoranza tal-Istati Membri, kif ukoll pajjiżi u reġjuni oħra u l-industrija. Bħalissa qiegħda ssir analiżi u evalwazzjoni dettaljata. Ir-riżultati se jiġu ppreżentati f’nofs l-2013 u se jipprovdu input għall-EIP.

7.2. Titjib tal-bażi tal-għarfien tal-UE

Il-Kummissjoni pproponiet li flimkien mal-Istati Membri tevalwa l-possibbiltà ta’ aktar sinerġiji bejn l-istħarriġ ġeoloġiku nazzjonali li jippermettu li jkun hemm ekonomiji ta’ skala, tnaqqis fl-ispejjeż u potenzjal akbar li jitnedew proġetti konġunti (eż. bażi ta’ dejta armonizzata dwar il-minerali, Annwarju Ewropew dwar il-Materja Prima). Fuq tul ta’ żmien medju, kwalunkwe sinerġija għandha tikkontribwixxi b’mod ikkoordinat għal bażi ta’ għarfien Ewropea mtejba dwar il-materja prima, b’mod partikolari billi jitqiesu l-pjan direzzjonali uffiċjali u l-progress fl-implimentazzjoni tal-Infrastruttura għall-Informazzjoni Ġeografika Ewropea (kif definita mid-Direttiva 2007/2/KE – INSPIRE) mill-Istati Membri kollha tal-UE kif ukoll l-opportunitajiet futuri fi ħdan il-programm Copernicus.

Biex twettaq l-impenn tagħha li "titjieb aktar il-bażi ta’ għarfien meħtieġa biex ikun hemm strateġija effiċjenti dwar il-materja prima", il-Kummissjoni nediet diversi studji u proġetti ta’ riċerka.

7.2.1. Disponibbiltà ta’ dejta dwar ir-riżorsi u r-riservi

Billi d-dejta dwar ir-riżorsi minerali hija inkluża fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dejta tad-Direttiva INSPIRE, l-aċċess, id-disponibbiltà kif ukoll il-paragunabbiltà tad-dejta/informazzjoni relatata mar-riservi, ir-riżorsi u d-dotazzjoni ta’ minerali fl-Istati Membri tal-UE, għandhom jiġu mtejba sal-2020.

Sadanittant minħabba n-nuqqas ta’ disponibbiltà tad-dejta dwar ir-riżorsi u r-riservi ta’ materja prima fi ħdan ir-responsabbiltajiet tal-EUROSTAT u l-ħtieġa li din id-dejta tinġabar direttament mill-istħarriġ ġeoloġiku nazzjonali tal-Istati Membri, il-Kummissjoni nediet studju fuq informazzjoni statistika strutturata dwar il-kwalità u l-kwantità tad-depożiti ta’ materja prima fl-UE. L-istudju se jidentifika n-nuqqasijiet u l-passi li għandhom jittieħdu sabiex jintlaħaq qbil bejn l-awtoritajiet nazzjonali sabiex tinkiseb dejta interoperabbli koerenti u konsistenti. Se titfittex is-sinerġija bejn ir-riżultati tal-istudju u l-benefiċċji tal-partijiet rilevanti ta’ INSPIRE sabiex tittejjeb id-disponibbiltà tal-informazzjoni dwar materja prima ewlenija għal dawk li jfasslu l-politika u jieħdu d-deċiżjonijiet fuq livell tal-Istati Membri u tal-UE, b’benefiċċju għall-kompetittività tal-industriji estrattivi tal-UE. L-istudju se jipprovdi wkoll dejta li għandha tiġi ppubblikata fil-qafas taċ-Ċentru tad-Dejta dwar ir-Riżorsi Naturali, operat mill-Eurostat.

7.2.2. Teknoloġiji Innovattivi u Impjanti Pilota Possibbli

Il-Komunikazzjoni dwar l-EIP tipprevedi fost l-għanijiet fuq terminu medju tagħha (2014-2020), li jiġu faċilitati sa 10 impjanti pilota innovattivi għall-estrazzjoni tal-materja prima, l-ipproċessar, it-tfassil ta’ prodotti u r-riċiklaġġ. L-istudju “Raw Materials: Study on Innovative Technologies and Possible Pilot Plants" (Il-Materja Prima: Studju dwar Teknoloġiji Innovattivi u Impjanti Pilota Possibbli) (RAMINTECH) se jimmappja l-potenzjal għal proġetti rilevanti fl-UE li għandhom il-potenzjal li jtejbu b’mod sinifikanti s-sostenibbiltà u l-provvista ta’ materja prima tul il-katina sħiħa tal-valur u janalizza l-lakuni fejn l-UE teħtieġ li tiżviluppa l-kompetenza.

Din il-lista twila se tinġabar permezz ta’ tfittxija intensiva fost il-partijiet interessati mill-oqsma rilevanti fl-hekk imsejħa fażi tal-ġbir. Il-proġett se jassigura li l-potenzjal ta’ żviluppi fir-riċerka bażika, li wisq probabbli jilħaq l-istatus ta’ qabel il-fattibbiltà sal-2015, jiġi kkunsidrat. Se tiġi indikata previżjoni tas-soluzzjonijiet tal-ġejjieni (perspettiva tal-2030).

Il-proġett se jiżviluppa sett ta’ kriterji, indikaturi u metodoloġiji sabiex jippermetti analiżi matriċi tal-lista twila ta’ impjanti pilota proposti li tassigura proċedura tal-għażla ġusta u trasparenti. Dawn il-kriterji jinkludu metodi sabiex jiġi stmat l-impatt tal-azzjonijiet pilota fuq l-aċċess, l-aċċettazzjoni, is-sostenibbiltà u s-sikurezza u se jiffurmaw il-bażi għall-kwestjonarju (ibbażat fuq l-internet) li tqassam fost il-partijiet interessati sabiex dawn ikunu jistgħu jissuġġerixxu teknoloġiji innovattivi u impjanti pilota.

Se tiġi pprovduta analiżi dettaljata ta’ (madwar) 10 oqsma/tipi pilota magħżula b’eżempji illustrattivi. L-analiżi se tinkludi mill-anqas tliet teknoloġiji għal kull wieħed mill-oqsma ewlenin kif identifikati għal aktar analiżi fid-dettall bħal studji tal-każ (analiżi tal-passi meħtieġa biex jiġi kummerċjalizzat ir-riżultat ta’ impjant pilota magħżul u l-benefiċċji għas-soċjetà (inklużi l-benefiċċji għall-SMEs).

7.2.3. In-Netwerk Ewropew ta’ Kompetenza dwar Elementi Terrestri Rari

L-elementi terrestri rari (REE) huma inputs vitali għall-ekonomija tal-UE, u huma kruċjali b’mod partikolari għall-iżvilupp u l-produzzjoni ta’ prodotti moderni ta’ teknoloġija għolja u li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent bħall-karozzi elettriċi, il-prodotti fotovoltajċi jew il-bozoz li jużaw l-enerġija b’mod effiċjenti. Billi d-domanda globali qiegħda tikber u l-elementi terrestri rari huma diffiċli biex jiġu sostitwiti jew riċiklati, l-Ewropa qiegħda tiffaċċja diversi sfidi sabiex tiżgura s-sigurtà tal-provvista tagħha. Mill-2013, bdiet tinġabar dejta tal-importazzjoni dwar l-aktar materja prima kritika għall-enerġija mir-riħ (il-kalamiti fit-turbini), in-neodimju u d-disprożju, għall-finijiet ta’ statistika uffiċjali permezz ta’ kodiċijiet statistiċi speċjali ġodda fit-tariffa doganali.

Fuq talba tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni nediet sejħa biex tfittex appoġġ professjonali sabiex tistabbilixxi n-Netwerk Ewropew ta’ Kompetenza dwar l-Elementi Terrestri Rari (ERECON), netwerk li għandu jlaqqa’ flimkien esperti mill-universitajiet tal-Ewropa, istituti tar-riċerka, formulaturi tal-politika, gruppi ta’ riflessjoni, l-industrija u esperti minn barra l-UE sabiex imexxi ’l quddiem skambju tal-aħjar prattiki dwar l-REE, iżid il-fehim tal-proprjetajiet speċjali tal-REE, jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar ir-riċerka u jippromwovi l-estrazzjoni sostenibbli, ir-riċiklabbiltà u s-sostituzzjoni tal-REE.

L-għan prinċipali tal-ERECON għalhekk għandu jkun li jipprovdi qafas li jippermetti li l-parteċipanti jikkontribwixxu b’mod effettiv bl-għarfien u l-kompetenza tagħhom għad-diskussjonijiet dwar l-elementi terrestri rari fl-oqsma msemmija hawn fuq. ERECON għandu jfittex li jassigura fehim fil-fond tar-riċiklaġġ u s-sostituzzjoni tal-elementi terrestri rari, iżda li jkopri wkoll aspetti tal-katina tal-valur tagħhom, inklużi l-esplorazzjoni, l-estrazzjoni, l-ipproċessar u r-raffinar, li huma rilevanti għall-provvista sostenibbli tal-UE.

Il-proġett ERECON huwa mistenni li jiffaċilita diskussjoni miftuħa u wiesgħa bejn l-esperti billi jistabbilixxi l-istrutturi organizzattivi xierqa u l-opportunitajiet ta’ laqgħat, biex joħloq netwerk ta’ eċċellenza, sinerġiji u skambju transdixxiplinarju sabiex jiżdied l-għarfien dwar l-aktar użu effiċjenti tal-elementi terrestri rari kif ukoll dwar l-estrazzjoni u r-raffinar tal-REE.

Il-Kummissjoni se tniedi netwerk ERECON ta’ eċċellenza u alleanza interdixxiplinarja fl-ewwel nofs tal-2013. In-Netwerk għandu jkun attiv għal bejn wieħed u ieħor sentejn, li matulhom erba’ gruppi ta’ ħidma esperti se jiltaqgħu f’workshops differenti biex jiddiskutu t-tħaffir għall-REE, l-REE bħala abilitaturi ta’ proċessi u l-REE f’applikazzjonijiet ewlenin.

7.2.4. Proġetti ta’ riċerka

Ir-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tal-materja prima huma appoġġjati mis-Seba’ Programm Kwadru tal-UE bi kważi EUR 200 miljun kemm mill-Programm għat-Teknoloġiji Industrijali u l-Ambjent kif ukoll mill-Programm għax-Xjenzi Soċjoekonomiċi u l-Umanitajiet. Aktar minn EUR 60 miljun diġà qegħdin imexxu programmi.

Il-proġett ta’ riċerka ProMine tejjeb il-bażi tal-għarfien ġeoloġiku u pprovda xi informazzjoni addizzjonali dwar il-potenzjal tal-materja prima primarja tal-Ewropa.

Il-proġett ta’ riċerka EuroGeoSource jipprovdi settijiet ta’ dejta ġeoloġika u ġeografika spazjali armonizzati bl-użu sħiħ (ittestjar) tal-abbozz tal-ispeċifikazzjonijiet tad-dejta vinkolanti ta’ INSPIRE dwar ir-riżorsi Minerali u tal-Enerġija kif ukoll l-infrastruttura distribwita ta’ INSPIRE, ibbażata fuq l-internet.

Iż-żewġ inizjattivi jipprovdu informazzjoni ta’ importanza għall-ippjanar tal-użu tal-art u l-ippjanar strateġiku għad-deċiżjonijiet fuq terminu fit-tul – bħall-investimenti fit-tħaffir fil-minjieri u l-isforzi meħtieġa sabiex jitlesta l-proċess tal-permessi – jiddependi fuq il-kwalità u d-disponibbiltà tad-dejta.

Il-proġetti ProMine u I2MINE huma operattivi fil-qasam tat-tħaffir fil-minjieri, l-estrazzjoni u l-immaniġġjar tal-materja prima. Il-proġett EURARE jirrigwarda l-esplorazzjoni u l-isfruttament ta’ elementi terrestri rari u qed jiġi nnegozjat grupp ta’ proġetti relatati mar-riċiklaġġ ta’ elementi terrestri rari għal flussi ta’ skart ta’ teknoloġija għolja (il-proġetti RECLAIM, REMANENCE, RECYVAL NANO).

L-enfasi prinċipali fil-proġetti relatati mal-materjali hija fuq it-tnaqqis u s-sostituzzjoni ta’ elementi terrestri rari (DRREAM, ROMEO, NANOPYME, u REFREEPERMAG) u metalli tal-grupp tal-platinu (FREECATS u NEXT-GEN-CAT).

Fl-2013 se jsiru operattivi l-proġetti li ġejjin: “Mineral Extraction and Processing in Extreme Environments (Deep sea/ Arctic Regions)" (Estrazzjoni u Proċessar ta’ Minerali f’Ambjenti Estremi (Baħar fond/ Reġjuni tal-Artiku), u n-“European Intelligence Network on the Supply of Raw Materials" (Netwerk ta’ Intelliġenza Ewropew dwar il-Provvista ta’ Materja Prima). Attwalment qed jiġu nnegozjati tliet proġetti ta’ riċerka dwar materjali għas-sostituzzjoni ta’ materjali kritiċi li jinvolvu attivitajiet ikkoordinati ma’ timijiet Ġappuniżi.

Il-Kummissjoni twettaq studji ddedikati sabiex issostni l-iżvilupp tal-istrateġija tal-UE dwar il-materja prima permezz tal-programm ta’ ħidma taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tagħha li jiffoka b’mod partikolari fuq kwistjonijiet relatati mas-sigurtà tal-provvista fil-katina ta’ provvista tal-prodotti u l-opzjonijiet ta’ ġestjoni fit-tmiem taċ-ċiklu tal-ħajja, inkluż permezz tal-ekodisinn u fl-2012, workshop iffukat fuq aspetti metodoloġiċi għall-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tal-katina tal-provvista.[13] Barra minn hekk fl-2011, ġie ppubblikat rapport[14] li vvaluta l-ħtiġijiet ta’ materja prima tas-settur tal-enerġija għall-implimentazzjoni tal-Pjan Strateġiku Ewropew għat-Teknoloġija tal-Enerġija, li identifika l-elementi metalliċi kritiċi, li t-tfixkil fil-provvista tagħhom jista’ jillimita l-isfruttament tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Fis-sajf tal-2013 il-JRC se jippubblika studju ta’ segwitu b’kamp ta’ applikazzjoni aktar wiesa’.

Il-Kummissjoni tiffaċilita wkoll l-interazzjoni bejn il-partijiet interessati f’ħames Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija: Riżorsi Minerali Sostenibbli (ETP-SMR), Manufuture (Manifattura), EuMaT (Materjali Avvanzati), SusChem (Kimika Sostenibbli), Industriji bbażati fuq il-Foresti (FTP) u Kostruzzjoni (ECTP).

In-netwerk ERA-MIN dwar il-materja prima ilu operattiv minn Novembru 2011 bil-għan li jtejjeb l-involviment tal-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll tal-partijiet interessati nazzjonali. CRM_Innonet (azzjoni ta’ koordinazzjoni ffinanzjata mill-FP7) tnieda fl-1 ta’ Novembru 2012. Dan in-netwerk huwa inizjattiva ta’ netwerking dinamiku u miftuħ sabiex jiffaċilita d-djalogu u l-iskambju ta’ ideat u biex jippromwovi sinerġiji fil-qasam tas-sostituzzjoni ta’ materja prima kritika.

7.3. Promozzjoni tar-riċerka u l-ħiliet

Fir-rikonoxximent tar-rwol fundamentali tar-riċerka u l-ħiliet biex jiġu indirizzati l-isfidi tal-Ewropa fir-rigward tal-materja prima, il-Kummissjoni impenjat ruħha li "tkompli tappoġġja l-ħolqien ta’ kunsilli settorjali tal-ħiliet fil-livell Ewropew meta jkun hemm inizjattiva min-naħa tal-partijiet interessati bħall-imsieħba soċjali jew l-osservatorji rilevanti u tippromwovi r-riċerka u l-iżvilupp fil-katina ta’ valur tal-materja prima, inkluż fl-estrazzjoni, fl-ipproċessar u fis-sostituzzjoni".

Fil-kuntest ta’ Orizzont 2020, huwa mistenni li l-materja prima se tkun riflessa bħala sfida soċjetali, b’baġit iddedikat.

Fil-qafas tal-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija (EIT), il-Kummissjoni inkludiet il-materja prima fuq l-Aġenda Strateġika futura ta’ Innovazzjoni tal-EIT għas-snin 2014-2020 u bħala suġġett ta’ waħda mill-Komunitajiet ta’ Konoxxenza u Innovazzjoni (KKI) futuri, li għandhom jitnedew fl-2014.

Il-kooperazzjoni ma’ ekonomiji ewlenin li jixprunaw it-teknoloġija hija appoġġjata taħt is-Sħubija ta’ Azzjoni dwar l-Innovazzjoni tat-TEC mal-Istati Uniti. Barra minn hekk, saru żewġ workshops trilaterali bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Ġappun: wieħed f’Washington f’Ottubru 2011 u wieħed f’Tokjo f’Marzu 2012, bil-għan li jiġu esplorati opportunitajiet għal approċċi komuni fil-qasam tar-riċerka dwar il-materja prima, b’enfasi partikolari fuq is-sostituzzjoni. It-Tielet Konferenza Trilaterali bejn l-UE, l-Istati Uniti u l-Ġappun dwar Materjali Kritiċi se ssir bejn id-29 u t-30 ta’ Mejju 2013 fi Brussell. Hija se tiffoka fuq l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ mudelli ġodda fl-immaniġġjar effiċjenti tal-materjali kritiċi.

Il-Komunikazzjoni dwar l-EIP tinkludi objettivi dwar ir-riċerka u l-ħiliet.

8. Spinta lill-effiċjenza fir-riżorsi u l-promozzjoni tar-riċiklaġġ (pilastru 3)

8.1. Implimentazzjoni u Infurzar aħjar tal-Leġislazzjoni Eżistenti tal-UE dwar l-Iskart biex jiġu Promossi r-Riċiklaġġ u l-Effiċjenza fir-riżorsi

Fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni pproponiet li:

– issir reviżjoni tal-Istrateġija Tematika dwar il-prevenzjoni tal-iskart u r-riċiklaġġ biex jiġu żviluppati l-aħjar prattiki fil-ġbir u t-trattament tal-flussi prinċipali tal-iskart, b’mod partikolari dawk li jkun fihom materja prima li għandha impatt negattiv fuq l-ambjent. Meta jkun neċessarju, se tittejjeb id-disponibbiltà tal-istatistika dwar ir-riċiklaġġ;

– tappoġġja r-riċerka u l-azzjonijiet pilota dwar l-effiċjenza tar-riżorsi u l-inċentivi ekonomiċi għal sistemi ta’ riċiklaġġ jew ta' rimborż;

– twettaq valutazzjoni ex-post tal-acquis tal-UE dwar l-iskart, inkluża valutazzjoni tal-oqsma fejn il-leġiżlazzjoni applikabbli għal diversi flussi ta' skart tista' tiġi allinjata bil-għan li tittejjeb il-koerenza tagħha. Din tkun tinkludi l-effettività tad-deterrenti u l-penali għall-ksur tar-regoli tal-UE dwar l-iskart;

– tagħmel reviżjoni tal-pjan ta’ azzjoni dwar il-konsum sostenibbli u l-produzzjoni biex tidentifika liema inizjattivi addizzjonali huma meħtieġa f’dan il-qasam;

– tanalizza l-fattibbiltà li jiġu żviluppati strumenti b’ekodisinn (i) biex jitrawwem l-użu effiċjenti tal-materja prima (ii) tiġi żgurata r-riċiklabbiltà u d-dewmien tal-prodotti u (iii) jiġi promoss l-użu ta’ materja prima sekondarja fil-prodotti, b’mod partikolari fil-kuntest tad-Direttiva dwar l-Ekodisinn[15]; u

– tiżviluppa inizjattivi ġodda biex ittejjeb il-kompetittività tal-industriji tar-riċiklaġġ tal-UE b’mod partikolari permezz tal-introduzzjoni ta' strumenti ġodda msejsa fuq is-suq li jiffavorixxu l-materja prima sekondarja.

Il-Kummissjoni inkludiet ukoll kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà – inkluż l-iskart – fil-politika industrijali integrata ġdida[16].

Fl-2012 il-Kummissjoni nediet 'kontroll tal-idoneità' ta’ ħames direttivi dwar il-flussi tal-iskart u l-miri għall-ġestjoni tal-iskart.

Il-metodoloġija għall-preparazzjoni ta’ Regolamenti dwar l-Ekodisinn għal prodotti relatati mal-enerġija (MEErP) attwalment qed tiġi riveduta sabiex jiġu msaħħa aspetti relatati mal-effiċjenza tar-riżorsi. Id-Direttiva dwar l-Ekodisinn tippermetti li jiġu stabbiliti rekwiżiti tal-prodotti għal dawk l-impatti ambjentali li jinstabu li jkunu sinifikanti. Sabiex jappoġġja din l-analiżi, il-JRC tal-Kummissjoni dan l-aħħar żviluppa u applika metodi b’ħafna kriterji għall-valutazzjoni tal-effiċjenza tar-riżorsi, li jiffukaw fuq il-kapaċità ta’ użu mill-ġdid, ir-riċiklabbiltà, il-kapaċità ta’ rkupru, il-kontenut riċiklat, l-użu ta’ riżorsi ta’ prijorità u d-durabilità.[17]

8.2. Tisħiħ tal-Infurzar tar-Regolament dwar it-Trasportazzjoni tal-Iskart

Il-problema tad-dumping ambjentali ta’ prodotti tal-iskart isseħħ ukoll f’każijiet ta’ trasportazzjoni illegali ta’ skart lejn pajjiżi terzi. Waqt kampanja ta’ spezzjoni kkoordinata fis-snin 2008-2011 li kienet tinvolvi 22 pajjiż Ewropew, in-Netwerk tal-Unjoni Ewropea għall-Implimentazzjoni u l-Infurzar tal-Liġi Ambjentali (IMPEL) sab li 19% tat-trasportazzjonijiet li ġew spezzjonati kienu jiksru r-Regolament tal-UE dwar it-Trasportazzjoni tal-Iskart. Minn dawn, 37% kienu trasportazzjonijiet illegali[18]. Dawn l-ispezzjonijiet kienu mmirati, u għalhekk dan l-għadd mhux neċessarjament huwa rappreżentattiv għat-trasportazzjonijiet kollha.

Biex tindirizza n-nuqqasijiet fl-implimentazzjoni u l-infurzar tar-Regolament dwar it-Trasportazzjoni tal-Iskart, fil-Komunikazzjoni tal-2011, il-Kummissjoni pproponiet li:

– tiżgura standards ta’ spezzjoni preċiżi u fattibbli għall-iskart madwar l-UE. Dan jippermetti li jkun hemm sforzi ulterjuri biex jiġi ffaċilitat il-kontroll tat-trasportazzjoni mill-awtoritajiet doganali;

– tikkunsidra l-użu tal-fondi għar-riċerka tal-FP7 biex tgħin sabiex jiġu mtejba t-teknoloġiji ta’ skoperta, identifikazzjoni, ittraċċar u lokalizzazzjoni ta’ trasportazzjonijiet illegali;

– teżamina l-fattibbiltà li tiġi applikata skema globali ta’ ċertifikazzjoni għall-faċilitajiet ta’ riċiklaġġ għall-esportazzjoni ta’ flussi ta’ skart, billi tibni fuq kriterji ta’ ġestjoni li jirrispettaw l-ambjent;

– tibni fuq l-IMPEL, taħdem mal-Istati Membri biex tevalwa l-fattibbiltà ta’ mekkaniżmu formali fuq il-livell tal-UE għall-infurzar tal-acquis tal-UE.

Bħala tali, fl-2011 il-Kummissjoni kkonsultat lill-partijiet interessati u lill-pubbliku dwar kriterji leġiżlattivi possibbli tal-UE u rekwiżiti għall-ispezzjonijiet tat-trasportazzjoni tal-iskart. Il-Kummissjoni attwalment qiegħda tivvaluta l-impatt ta’ miżuri leġiżlattivi u mhux leġiżlattivi futuri possibbli biex tikkontrolla t-trasportazzjoni illegali ta’ skart.

Sabiex tivvaluta l-fattibbiltà li tiġi applikata skema globali ta’ ċertifikazzjoni, il-Kummissjoni nediet studju li dan l-aħħar ġie finalizzat. L-esportazzjonijiet tal-iskart huma soġġetti għar-Regolament dwar it-Trasportazzjoni tal-Iskart, li jiddefinixxi l-obbligi u l-miżuri ta’ infurzar li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri u mill-esportaturi tal-iskart sabiex l-iskart jiġi esportat, trasportat u ttrattat b’mod ambjentalment korrett. Madankollu, attwalment ma hemm l-ebda mekkaniżmu fis-seħħ biex l-awtoritajiet u/jew l-esportaturi jkunu jistgħu juru li l-iskart esportat għall-irkupru se jiġi ttrattat skont ir-Regolament dwar it-Trasportazzjoni tal-Iskart. L-għan ta’ dan l-istudju għalhekk kien li jipprovdi deskrizzjoni dettaljata tal-istandards eżistenti tal-UE, ta’ pajjiżi terzi u dinjin applikabbli għall-impjanti ta’ riċiklaġġ tal-iskart u/jew għal impjanti simili, li jevalwa x’miżuri jkunu meħtieġa sabiex ikun żgurat li l-iskart esportat mill-UE lejn pajjiżi terzi jiġi ttrattat b’mod ambjentalment korrett u li jipproponi sensiela ta’ opzjonijiet ta’ kif tintwera u tiġi vverifikata l-konformità mal-Ġestjoni Ambjentalment Korretta ta’ ESM ta’ Skart, billi jispjega l-vantaġġi u l-iżvantaġġi għall-partijiet interessati u l-awtoritajiet kollha affettwati direttament u indirettament.

Il-Kummissjoni issa se tivvaluta l-aħjar triq ’il quddiem f’kooperazzjoni mill-qrib mal-partijiet interessati rilevanti.

Fil-kuntest tal-kooperazzjoni internazzjonali mal-Istati Uniti taħt it-TEC, wieħed mill-ħames oqsma għal kooperazzjoni potenzjali kienet il-kooperazzjoni dwar it-trasportazzjoni u r-riċiklaġġ tal-iskart. F’Ottubru 2012 f’Washington sar workshop taħt it-TABD (Djalogu Kummerċjali TransAtlantiku)/TEC dwar "L-Aħjar Prattiki fl-Immaniġġjar u d-Dispensar ta’ Elettronika Użata".

Il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li torganizza workshop dwar "L-Aħjar prattiki għat-twaqqif tat-trasportazzjoni illegali ta’ skart - eżerċizzju ta’ mudell tar-rwol bejn tliet portijiet ewlenin (Antwerp, Rotterdam, Hamburg)".

Il-finanzjament tar-riċerka mis-Seba’ Programm Kwadru sabiex jiġu mtejba t-teknoloġiji għas-sejbien, l-identifikazzjoni, it-traċċar u l-lokalizzazzjoni ta’ trasportazzjonijiet illegali ntuża biex jiġi kkummissjonat studju li se jinkludi riċerka kemm teknika kif ukoll mhux teknika biex jiġu skoperti u lokalizzati trasportazzjonijiet illegali.

9. Avveniment Tematiku Annwali u koordinazzjoni

Il-Kummissjoni kkommettiet ruħha li torganizza diskussjoni pubblika regolari permezz ta’ avveniment tematiku annwali li jippromwovi s-sensibilizzazzjoni għall-isfidi fil-ġejjieni filwaqt li jevalwa l-progress li jkun sar[19].

Fl-2011 l-avveniment tematiku annwali kien iddedikat għall-aspetti tal-Inizjattiva dwar il-Materja Prima relatati mal-politika għall-iżvilupp. Il-Konferenza ta’ Livell Għoli bejn l-Afrika u l-UE dwar il-Materja Prima saret fis-26 ta’ Jannar 2012.

L-avveniment tematiku annwali fl-2013 se jkun iddedikat għas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni.

[1] "Critical Metals in Strategic Energy Technologies: Assessing Rare Metals as Supply-Chain Bottlenecks in Low-Carbon Energy Technologies", R.L.Moss, E.Tzimas, H.Kara, P.Willis u J.Kooroshy, il-Kummissjoni Ewropea, Ċentru Konġunt tar-Riċerka, l-Istitut għall-Enerġija u t-Trasport, 2011.

[2] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Soċjali u Ekonomiku Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni "Il-materja prima ssir disponibbli għall-benesseri tal-Ewropa fil-ġejjieni. Proposta għal Sħubija Ewropea tal-Innovazzjoni dwar il-Materja Prima" (COM(2012) 82 final).

[3] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni "Il-kummerċ, it-tkabbir u l-iżvilupp. It-tfassil tal-politika tal-kummerċ u tal-investiment għal dawk il-pajjiżi l-iktar fil-bżonn", COM(2012) 22 finali.

[4] "Il-Politika Kummerċjali tal-UE għall-Materja Prima, It-Tieni Rapport ta’ Attività", Il-Kummissjoni Ewropea, Id-Direttorat Ġenerali għall-Kummerċ, Mejju 2012.

[5] "Critical raw materials for the EU" (Materja prima kritika għall-UE), Rapport tal-Grupp ta’ Ħidma ad hoc dwar id-definizzjoni ta’ materja prima kritika, Lulju 2010.

[6] Pjan ta’ Ħidma tas-Sħubija Transatlantika għal Azzjoni dwar l-Innovazzjoni, Kunsill Ekonomiku Transatlantiku, 27 ta’ Ottubru 2009.

[7] Viżjoni tat-Tħaffir fil-Minjieri tal-Afrika, l-Unjoni Afrikana, Frar 2009.

[8] EUR 566 miljun taħt l-ewwel protokoll finanzjarju tal-Ftehim ta’ Cotonou (2003-2008) marru għas-settur tat-tħaffir fil-minjieri li kien jirrappreżenta 15% tal-allokazzjoni inizjali tal-Faċilità ta’ Investiment tal-AKP u r-Riżorsi Proprji tal-BEI.

[9] F’Lulju 2010 l-Istati Uniti adottaw rekwiżit ta’ divulgazzjoni (is-sezzjoni 1504 tal-Att Dodd Frank tal-Istati Uniti) li jitlob li l-kumpaniji kollha tal-estrazzjoni (eż. żejt, gass naturali jew minerali) elenkati fil-Boroż tal-Istati Uniti jippubblikaw il-pagamenti li huma jagħmlu lill-gvernijiet (eż. drittijiet dovuti għall-użu ta’ proprjetà, drittijiet, drittijiet tal-produzzjoni, bonusijiet, u benefiċċji materjali oħra) fuq bażi ta’ pajjiż u ta’ proġett. Sabiex tiġi infurzata din il-leġislazzjoni, fit-22 ta’ Awwissu 2012 kienu adottati regoli ta’ implimentazzjoni finali mill-Kummissjoni tal-Borża tat-Titoli (SEC) tal-Istati Uniti.

[10] Bl-enfasi tagħha fuq it-trasparenza tal-pagamenti (taxxi tal-kumpaniji, drittijiet dovuti għall-użu ta’ proprjetà, eċċ.) mill-kumpaniji multinazzjonali lill-pajjiżi ospitanti tagħhom, l-EITI qiegħda tagħmel ħafna biex tmexxi ’l quddiem l-aġenda tal-iżvilupp. Qed tipprepara l-bażi biex il-Parlamenti u s-soċjetà ċivili fil-pajjiżi għonja fir-riżorsi naturali, jistaqsu, jifhmu u jivvalutaw jekk il-pajjiżi tagħhom humiex jirċievu l-ħlasijiet li huma dovuti lilhom.

Attwalment l-EITI qiegħda tfittex li ssaħħaħ l-obbligi ta’ rappurtar tagħha sabiex ittejjeb aktar il-governanza fil-pajjiżi kandidati u fil-pajjiżi konformi mal-EITI. Fost oqsma oħra, dan se jinkludi deskrizzjoni ta’ kif jiġi allokat id-dħul tal-industrija tal-estrazzjoni (fil-baġit u barra minnu), id-divulgazzjoni ta’ trasferimenti subnazzjonali, it-trasparenza tal-kuntratti (aċċessibbiltà pubblika) u l-introduzzjoni ta’ rappurtar għal kull proġett.

B’dan it-tibdil fir-rekwiżiti, l-EITI żżid ir-rwol tagħha bħala strument importanti sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-politika għall-iżvilupp tal-UE billi tippromwovi t-trasparenza, l-kontabilità domestika u b’hekk ittejjeb il-governanza pubblika u korporattiva fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw li huma għonja fir-riżorsi.

[11] Għal wieħed minn dawn il-pajjiżi b’riskju miżjud – ir-Repubblika Demokratika tal-Kongo – l-OECD tħoss li l-kummerċ f’ċerti minerali, jiġifieri t-tantalju, it-tungstenu, il-landa u d-deheb, għandu l-potenzjal li jħarrax il-kunflitt reġjonali f’reġjuni speċifiċi fil-Lvant tal-Kongo.

[12] Gwida tal-KE dwar it-twettiq ta’ attivitajiet estrattivi ġodda mhux tal-enerġija skont ir-rekwiżiti ta’ Natura 2000, il-Kummissjoni Ewropea, Lulju 2010

[13] http://lct.jrc.ec.europa.eu/assessment/ResourceSecurity-SecuritySupply

[14] http://ec.europa.eu/dgs/jrc/index.cfm?id=1410&obj_id=14150&dt_code=NWS&lang=en?

[15] Id-Direttiva 2009/125/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Ottubru 2009 li tistabbilixxi qafas għall-iffissar ta’ rekwiżiti għall-ekodisinn għal prodotti relatati mal-enerġija.

[16] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, "Industrija Ewropea Aktar b’Saħħitha għat-Tkabbir u l-Irkupru Ekonomiku - Aġġornament tal-Komunikazzjoni dwar il-Politika Industrijali", COM(2012) 582 finali.

[17] "Refined methods and Guidance documents for the calculation of indices concerning Reusability/Recyclability/Recoverability, Recycled content, Use of Priority Resources, Use of Hazardous substances, Durability." Ardente F., Mathieux, F. il-Kummissjoni Ewropea, Ċentru Konġunt tar-Riċerka, Institut għall-Ambjent u s-Sostenibbiltà, 2012 (http://lct.jrc.ec.europa.eu/pdf-directory/Report%203%20-%20Refined%20methods%20and%20guidance%20documents-final.pdf)

[18] Ir-Rapport tal-EEA, " Movements of waste across the EU's internal and external borders" (Movimenti ta’ skart tul il-fruntieri interni u esterni tal-UE), Nru 7/2012.

[19] Il-Kummissjoni stabbiliet Taskforce Interservizzi dwar il-Materja Prima, bil-għan li tiggwida l-implimentazzjoni ulterjuri tal-Istrateġija tal-UE dwar il-Materja Prima. Din tikkorrispondi wkoll għal sejħa magħmula mill-Parlament Ewropew fir-Riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta’ Ottubru 2011. L-ewwel laqgħa tal-grupp saret fis-26 ta’ April 2012.