Opinjoni Nru 2/2017 li takkumpanja r-Rapport ta’ Evalwazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) (l-Artikolu 19)

(2018/C 404/01)

WERREJ

Introduzzjoni 3

Metodoloġija 4

KAPITOLU I 4

Il-qafas legali li fih jopera l-OLAF 4

Ir-rwol tal-OLAF – l-isfond leġiżlattiv 4

L-istrumenti legali għad-dispożizzjoni tal-OLAF 6

KAPITOLU II 7

Iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ investigazzjoni: l-impatt tar-Regolament il-ġdid Nru 883/2013 fuq it-twettiq effettiv tal-investigazzjonijiet mill-OLAF 7

Il-ftuħ ta’ investigazzjonijiet: espressjoni tal-indipendenza tal-OLAF 7

It-twettiq ta’ investigazzjonijiet: il-miżuri investigattivi li għandu d-dritt li jwettaq l-OLAF 8

L-aċċess għal informazzjoni tal-OLAF 10

Dmir ta’ kooperazzjoni mal-OLAF 11

Id-durata tal-investigazzjonijiet tal-OLAF: it-tisħiħ tal-indipendenza tal-OLAF 11

L-għeluq tal-investigazzjoni: rapport finali, rakkomandazzjonijiet u segwitu 12

KAPITOLU III 13

Ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u għall-garanziji proċedurali matul l-investigazzjonijiet immexxija mill-OLAF. Id-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv 13

Ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u għall-garanziji proċedurali: kunsiderazzjonijiet inizjali 13

Il-ħtieġa li jissaħħu d-drittijiet u l-garanziji proċedurali fir-Regolament il-ġdid dwar l-OLAF Nru 883/2013: L-Artikolu 9 tar-Regolament dwar l-OLAF u l-impatt ta’ dan fuq l-investigazzjonijiet interni u esterni 13

Id-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv 15

KAPITOLU IV 16

Superviżjoni u kontroll tal-investigazzjonijiet tal-OLAF; ir-rwol tal-Kumitat Superviżorju u l-interazzjoni ta’ dan ma’ korpi oħra 16

Kummenti ġenerali 16

Ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja 16

Ir-rwol tal-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali 17

Il-kontrollur tal-garanziji proċedurali 17

KAPITOLU V 19

Ir-rwol, l-istatus u l-kompetenzi tal-Kumitat ta’ Sorveljanza u tas-Segretarjat tiegħu: Ir-Regolament Nru 883/2013 u r-Regolament 2016/2030 19

Il-missjoni tal-Kumitat ta’ Sorveljanza: kummenti ġenerali 19

Il-mandat tal-Kumitat ta’ Sorveljanza fir-Regolament il-ġdid u l-emendar tiegħu permezz tar-Regolament 2016/2030 19

Ir-rwol tal-Kumitat ta’ Sorveljanza: soġġett għall-interpretazzjoni skont ir-Regolament Nru 883/2013 20

Il-monitoraġġ regolari tal-funzjoni investigatorja tal-OLAF 20

L-assistenza tal-Kumitat ta’ Sorveljanza lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF fit-twettiq ta’ dmirijietu: il-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni, il-Gwida għall-Proċeduri Investigattivi u l-pjan ta’ ġestjoni annwali 21

L-Istatus tal-Membri tal-Kumitat ta’ Sorveljanza 21

KAPITOLU VI 22

L-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u l-impatt ta’ dan fuq l-investigazzjonijiet tal-OLAF 22

Ir-rwol tal-Kumitat ta’ Sorveljanza f’relazzjonijiet mal-UPPE 24

Introduzzjoni

1. L-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) ġie stabbilit 18-il sena ilu, fl-1999, bħala korp ta’ investigazzjoni amministrattiva bl-għan li jiġġieled kontra l-frodi, il-korruzzjoni u attivitajiet illegali oħra li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea. Sa mit-tnedija tiegħu, il-portata u l-impatt tas-setgħat tal-OLAF u tal-kompożizzjoni tiegħu nxteħtu kemxejn fl-isfond minħabba l-ħolqien possibbli ta’ Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew, li fuqu bdiet il-ħidma leġiżlattiva fl-2001, xprunata mill-Kummissjoni u mill-Parlament Ewropew. Finalment, f’Ġunju 2017, il-Kunsill ħabbar l-adozzjoni tar-Regolament li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (“l-UPPE”) sa Ottubru 2017 bil-kundizzjoni li l-Parlament Ewropew jagħti l-kunsens tiegħu minn qabel. F’dak il-każ, il-Kummissjoni ċertament tipprevedi r-reviżjoni tar-Regolament dwar l-OLAF, proċess li jista’ jissovrapponi l-eżerċizzju attwali ta’ evalwazzjoni. Konsegwentement, analiżi approfondita dwar kif kieku s-setgħat u l-kompożizzjoni tal-OLAF jinteraġixxu mal-UPPE fil-futur tmur lil hinn mill-ambitu ta’ din l-opinjoni. Madankollu, minħabba l-istorja tal-OLAF, l-investigazzjonijiet tiegħu kienu ferm influwenzati mir-rwol fil-futur li jkollu l-UPPE fil-qasam Ewropew tal-ġustizzja; għaldaqstant, jidher li mhuwiex possibbli li jiġu evitati riferimenti għalih f’din l-evalwazzjoni.

2. F’Marzu 2016, il-Kummissjoni Ewropea neħħiet b’mod parzjali l-immunità tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF mill-proċedimenti legali bħala tweġiba għal talba mill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali tal-Belġju fuq il-bażi tal-prinċipju ta’ kooperazzjoni sinċiera. Id-Direttur Ġenerali kien taħt investigazzjoni kriminali nazzjonali minħabba allegazzjonijiet li hu kien responsabbli għall-interċettazzjoni illegali ta’ konverżazzjonijiet fuq it-telefown fil-kapaċità uffiċjali tiegħu matul investigazzjoni tal-OLAF ( 2 ) Din is-sitwazzjoni tassew serja u mingħajr preċedent teħtieġ skrutinju mill-qrib tal-applikazzjoni tar-Regolament għall-miżuri investigatorji li l-OLAF hu intitolat jieħu u għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Il-mod li bih ġew implimentati l-prinċipji fundamentali tal-indipendenza, tas-superviżjoni, tal-verifika tal-legalità, tal-imparzjalità, tal-integrità, tal-governanza tajba u tal-akkontabbiltà jistħoqqlu kunsiderazzjoni bir-reqqa. F’dak li kellu x’jaqsam mat-tneħħija tal-immunità, id-Direttur Ġenerali fetaħ kawża quddiem il-Qorti Ġenerali tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li fiha fittex l-annullament tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni fuq il-bażi tar-raġunijiet li l-miżura setgħet tixħet dubju fuq l-indipendenza tiegħu (3). Il-Kumitat ta’ Sorveljanza (SC) mhuwiex midħla tas-sottomissjonijiet dettaljati ta’ kwalunkwe parti lill-Qorti Ġenerali, li quddiemha għadha pendenti l-kawża ewlenija miftuħa mid-Direttur Ġenerali. Il-kwistjoni tqajjem ukoll mistoqsijiet dwar l-adegwatezza tas-setgħat tal-SC biex jissalvagwardja l-indipendenza tal-OLAF.

3. Mill-1999 ’l hawn, ir-Regolament dwar l-OLAF ġie emendat darbtejn. F’Settembru 2013, ir-Regolament Nru 883/2013 issostitwixxa l-ewwel Regolament (ir-Regolament Nru 1073/1999). L-għanijiet tal-emenda kienu li ttejjeb l-effiċjenza operazzjonali tal-OLAF, iżżid l-indipendenza tiegħu u ssaħħaħ ir-rispett għad-drittijiet u għall-garanziji proċedurali matul l-investigazzjonijiet. Tliet snin wara, f’Ottubru 2016, saret emenda bikrija tar-Regolament Nru 883/2013 mingħajr stennija għat-tlestija tal-perjodu ta’ valutazzjoni stabbilit fir-riforma biex isiru tibdiliet fl-indipendenza tas-Segretarjat tal-SC u fil-baġit tal-SC. L-emenda, promulgata permezz tar-Regolament 2016/2030, irriżultat fi sfidi avversi imprevisti għall-ħidma u għall-pożizzjoni istituzzjonali tal-SC u, konsegwentement, għall-idoneità tal-mekkaniżmi għas-superviżjoni u għat-tisħiħ tal-indipendenza tal-OLAF. L-SC se jagħti kunsiderazzjoni ulterjuri lit-tieni riforma fil-futur qarib.

Metodoloġija

4. Il-mandat ċentrali tal-SC ta’ monitoraġġ regolari tal-funzjoni investigattiva tal-OLAF biex tissaħħaħ l-indipendenza tal-Uffiċċju kien sa ċertu punt iċċarat mir-Regolament il-ġdid. It-test il-ġdid jagħti lill-SC il-kompitu li jwettaq superviżjoni tal-“eżerċitar xieraq” mill-OLAF tal-kompetenzi mogħtija lilu permezz tar-Regolament ( 4 ) . Madankollu, l-SC iħoss li l-mekkaniżmi pprovduti għal din is-superviżjoni għadhom ambigwi u hemm bżonn ta’ kjarifika ulterjuri, b’mod partikolari dwar l-applikazzjoni tal-garanziji proċedurali u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. L-SC hu konxju li fir-Regolament il-ġdid il-leġiżlatur neħħa mill-SC ir-responsabbiltà għall-verifika tal-legalità “ex ante”, li kienet is-suġġett tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-UE fil-kawża T-48/05 Franchet u Byk vs il-Kummissjoni. Il-Qorti ddikjarat li l-SC irid jiġi kkonsultat qabel it-trażmissjoni tar-rapporti tal-każijiet lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali għall-finijiet ta’ protezzjoni tad-drittijiet fundamentali (5). L-SC jemmen li għad hemm bżonn ta’ regoli ċari dwar il-mekkaniżmi li bihom jevalwa l-funzjoni investigattiva tal-OLAF wara l-għeluq tal-investigazzjonijiet.

5. Filwaqt li ħaddem l-esperjenza li l-SC kiseb matul il-monitoraġġ regolari tal-investigazzjonijiet u permezz tar-rwol tiegħu, f’Jannar 2017 l-SC beda bil-proċess ta’ eżaminazzjoni ta’: — 30 opinjoni dwar każijiet “miċħuda” mill-OLAF; — 3 rapporti finali dwar każijiet li ngħalqu; — rapporti ta’ lmenti riċevuti mill-OLAF bejn l-2014 u l-2017; — informazzjoni dwar ir-rapporti u r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF mgħoddija lill-istituzzjonijiet u lill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri li ma ġewx segwiti għall-perjodu bejn l-2014 u l-2016; — il-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni u l-pjanijiet annwali ta’ ħidma għall-perjodu 2014 sal-2017; — 218-il rapport dwar investigazzjonijiet li ħadu iktar minn 12-il xahar għall-perjodu bejn Jannar 2017 u April 2017. Barra minn hekk, l-SC eżamina: — il-kawżi mressqa quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja relatati mal-OLAF, — id-deċiżjonijiet tal-Ombudsman Ewropew dwar ilmenti li jikkonċernaw lill-OLAF, — ir-rapporti u l-opinjonijiet tal-SCs preċedenti. L-għażla tal-informazzjoni dwar il-ħidma fuq każijiet tal-OLAF li l-SC analizza saret mill-OLAF.

KAPITOLU I

Il-qafas legali li fih jopera l-OLAF

Ir-rwol tal-OLAF – l-isfond leġiżlattiv

6. L-ambitu tal-qasam ta’ kompetenza tal-OLAF u r-Regolament Nru 883/2013 stess huma kkonfermati mill-Artikolu 325(4) TFUE li jagħti s-setgħa lill-istituzzjonijiet biex jadottaw il-miżuri neċessarji fl-oqsma tal-prevenzjoni tal-frodi u tal-ġlieda kontra l-frodi li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni għal protezzjoni effettiva u ekwivalenti tal-interessi finanzjarji tal-UE fl-Istati Membri kollha u fl-Istituzzjonijiet, fil-korpi, fl-uffiċċji u fl-aġenziji kollha tal-UE. Għaldaqstant, ir-Regolament Nru 883/2013 jistabbilixxi l-investigazzjonijiet amministrattivi mmexxija mill-OLAF fl-ambitu tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE. L-Artikolu 1(4) tar-Regolament Nru 883/2013 jagħti lill-OLAF id-dmir li jmexxi investigazzjonijiet amministrattivi interni għall-finijiet tal-ġlieda kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interess finanzjarju tal-UE. Għal dak il-għan, l-Uffiċċju jinvestiga kwistjonijiet serji li jirrigwardaw il-qadi ta’ dmirijiet professjonali li jikkostitwixxu nuqqas ta’ ħarsien ta’ obbligi ta’ uffiċjali u ta’ impjegati oħra tal-Unjoni u li jistgħu jwasslu għal proċedimenti dixxiplinarji jew kriminali, jew nuqqas ekwivalenti ta’ qadi ta’ obbligi minn membri ta’ istituzzjonijiet u korpi, kapijiet ta’ uffiċċji u aġenziji jew membri tal-persunal ta’ istituzzjonijiet, korpi, uffiċċji jew aġenziji li mhumiex soġġetti għar-Regolamenti tal-Persunal. L-Artikolu 1(4) jagħti wkoll kompetenzi lill-OLAF biex dan jinvestiga mġiba li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, u b’hekk iħalli l-investigazzjonijiet ta’ kwalunkwe mġiba ħażina oħra barra mill-ambitu tal-investigazzjoni tal-Uffiċċju. Madankollu, ir-Regolament dwar l-OLAF ikkonferma li r-responsabbiltà tal-Uffiċċju testendi lil hinn mill-protezzjoni tal-interessi finanzjarji biex tinkludi l-attivitajiet kollha li jirrigwardaw il-protezzjoni tal-interessi tal-Unjoni kontra mġiba irregolari li tista’ twassal għal proċeduri amministrattivi jew kriminali. L-OLAF jista’ jiftaħ ukoll investigazzjonijiet amministrattivi biex jivverifika jekk seħħx nuqqas min-naħa ta’ uffiċjal jew ta’ eks uffiċjal biex jikkonforma mal-obbligi tiegħu skont ir-Regolamenti tal-Persunal, mingħajr ma jillimita b’mod espliċitu l-ambitu tal-investigazzjonijiet dwar imġiba li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni (6). Fil-prattika, l-investigazzjonijiet tal-OLAF jiffokaw fuq il-frodi (li hija kategorija tad-dritt kriminali). Fl-istess ħin, il-leġiżlatur ħalla l-bieb miftuħ għall-evidenza miġbura matul l-investigazzjonijiet amministrattivi li għandha tintbagħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri. Barra minn hekk, l-OLAF jagħti rakkomandazzjonijiet biex tittieħed azzjoni speċifika fil-proċedimenti dixxiplinari, amministrattivi, finanzjarji u/jew kriminali nazzjonali. Għaldaqstant, l-OLAF iwettaq investigazzjonijiet li jissoktaw fi proċedimenti kriminali nazzjonali; barra minn hekk, l-evidenza miġbura għandha l-istess valur bħall-evidenza tal-korpi amministrattivi tal-Istati Membri (7). F’dan il-kuntest, l-adozzjoni tad-Direttiva għall-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji f’Lulju 2017 wessgħet il-kompetenza fid-dritt kriminali għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u espandiet l-ambitu tal-investigazzjonijiet tal-OLAF biex dan ikopri l-VAT. Din se jkollha impatt fuq il-mandat tal-OLAF

7. Ir-Regolament Nru 883/2013 fih diversi rabtiet bejn l-investigazzjonijiet tal-OLAF u l-proċedimenti kriminali. Dan jagħmel l-investigazzjonijiet tal-OLAF fażi kważi preparatorja tal-proċedimenti kriminali ( 8 ) L-investigazzjonijiet futuri mmexxija mill-OLAF se jkollhom rabta diretta mal-proċedimenti kriminali fir-relazzjoni msaħħa u fl-iskambju ta’ informazzjoni mal-UPPE (9). Speċjalment jekk l-OLAF se jipprovdi appoġġ operazzjonali lill-UPPE (10) jew iwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, l-OLAF se jagħmel dan b’mod esklussiv għall-finijiet tal-investigazzjonijiet u tal-proċedimenti kriminali mwettqa fi Stat Membru. Każijiet bħal dawn se jkunu soġġetti għall-emenda tar-Regolament Nru 883/2013 b’tali mod li d-drittijiet u l-garanziji proċedurali u r-regoli dwar l-evidenza jkunu jirriflettu r-rekwiżiti stipulati mid-dritt nazzjonali tal-Istat Membru rilevanti.

8. Il-proposta għall-istabbiliment tal-UPPE ma ċċaratx il-mandat tal-OLAF jew is-setgħat tiegħu. Jekk il-proposta tal-UPPE tiġi approvata fil-verżjoni attwali tagħha, l-OLAF ikun kompetenti għal: (a) investigazzjonijiet taħt “il-mandat attwali” fl-Istati Membri kollha tal-UE (inklużi dawk li mhumiex qed jieħdu sehem fl-UPPE); (b) investigazzjonijiet f’livell inqas mil-livell limitu stabbilit għall-UPPE (livell limitu ġenerali ta’ EUR 10 000 jew mil-livell limitu speċjali ta’ EUR 10 miljun fil-każ ta’ frodi tal-VAT) fl-Istati Membri li jieħdu sehem fl-UPPE; (c) investigazzjonijiet iddelegati lill-OLAF mill-UPPE u azzjonijiet mitluba mill-UPPE. Fil-każijiet imsemmija taħt (c), għadu ma ġiex iċċarat jekk l-OLAF jiftaħx l-investigazzjoni tiegħu stess jew inkella jaħdimx b’xi mod fl-ambitu tal-qafas proċedurali tal-UPPE. L-opinjoni tal-SC hija li dawn il-mistoqsijiet kruċjali tal-kompetenza jridu jiġu solvuti bis-sħiħ mir-Regolament dwar l-OLAF. L-opinjoni tal-SC hija li emenda tar-Regolament Nru 883/2013 jenħtieġ li tgħaqqad ir-raġunijiet għall-investigazzjonijiet kollha tal-OLAF biex jiġu evitati frammentazzjoni u diffikultajiet fl-interpretazzjoni, u biex jissaħħu ċ-ċarezza tad-dritt u l-garanziji proċedurali. Jenħtieġ li l-qafas legali unifikat ikun fih ukoll kodiċi eżawrjenti tas-setgħat tal-OLAF. Ir-Regolament se jkollu jixħet attenzjoni speċjali fuq il-kjarifika tas-setgħat fir-rigward tal-istituzzjonijiet tal-UE u tad-diviżjoni tal-kompetenzi bejn l-OLAF u l-UPPE tal-futur.

L-istrumenti legali għad-dispożizzjoni tal-OLAF

9. Fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u fl-applikazzjoni tar-regoli dwar il-ġlieda kontra l-frodi, ir-Regolament dwar l-OLAF huwa relatat b’mod inseparabbli mar-Regolamenti Nru 2185/96 u Nru 2988/95 u huwa kkumplimentat minn ħafna strumenti legali oħra bħal deċiżjonijiet, regoli settorjali, ftehimiet interistituzzjonali, linji gwida, struzzjonijiet u arranġamenti amministrattivi. B’mod partikolari, ir-Regolament il-ġdid Nru 883/2013 introduċa l-“linji gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni”, dokument li jagħti gwida prattika lill-persunal tal-Uffiċċju dwar: (i) it-twettiq ta’ investigazzjonijiet; (ii) il-garanziji proċedurali u d-drittijiet tal-persuni kkonċernati u tax-xhieda; u (iii) id-dettalji dwar il-proċeduri interni ta’ konsulenza u ta’ kontroll li għandhom jiġu segwiti, inkluża l-verifika tal-legalità. Dawn il-linji gwida ngħataw rwol primarju fir-Regolament Nru 883/2013 u kienu ppjanati biex jagħtu lid-Direttur Ġenerali mod li bih ikun jista’ jaġixxi b’mod indipendenti. L-investigaturi huma marbuta b’dawn il-linji gwida, li jridu jiġu sottomessi lill-SC qabel ma jiġu adottati (ara l-premessi 18 u 19 u l-Artikolu 17(8) tar-Regolament Nru 883/2013) u jintbagħtu lill-istituzzjonijiet. L-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, li jindirizza l-amministrazzjoni tajba, għamel dawn ir-regoli vinkolanti għall-OLAF innifsu.

10. Il-“linji gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni” ġew adottati f’Settembru 2013; dawn jinvolvu korp magħmul minn 28 artikolu, li wħud minnhom sempliċiment jirriproduċu dispożizzjonijiet legali eżistenti. Dawn ġew ippubblikati fuq is-sit web tal-Uffiċċju għall-finijiet ta’ trasparenza, f’konformità mar-Regolament il-ġdid ( 11 ) Impatt qawwi tal-linji gwida kien it-twaqqif ta’ struttura ġdida fl-OLAF li tieħu ħsieb l-organizzazzjoni interna u t-tqassim tal-kompiti għall-unitajiet ta’ investigazzjoni differenti inkluż il-ħolqien ta’ dik li hija magħrufa bħala l-Unità ta’ Għażla u ta’ Rieżami tal-Investigazzjonijiet. L-Unità sservi bħala l-filtru inizjali għall-analiżi tal-informazzjoni li tasal, bħala l-korp għat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar każijiet li għandhom jinfetħu. Tagħmel ukoll il-verifika tal-legalità matul l-investigazzjoni u sservi bħala r-rieżaminatur finali tar-rapporti dwar il-każijiet u tat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar ir-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF. L-SC jesprimi d-dubji tiegħu dwar l-effikaċja u t-trasparenza ta’ din l-istruttura u jsejjaħ biex il-leġiżlatur jirrifletti dwar il-konsegwenzi li tali struttura u l-bażi ġuridika flessibbli tagħha jista’ jkollhom għad-drittijiet tal-individwi. Il-leġiżlatur jeħtieġlu jistabbilixxi qafas ta’ strutturi permanenti għall-iżgurar tal-istabbiltà tas-servizz ta’ investigazzjoni. L-SC għaraf li l-korp ta’ 28 artikolu li jikkostitwixxu b’mod formali l-linji gwida dwar il-Proċeduri ta’ Investigazzjoni ġie ssupplimentat sa mill-adozzjoni tiegħu fl-2013 b’diversi linji gwida għall-persunal tal-OLAF maħruġa bejn l-2014 u l-2016, inklużi: — linji gwida/vademecum dwar l-għażla tal-każijiet; — struzzjonijiet ġenerali dwar it-trażmissjoni tal-każijiet; — struzzjonijiet dwar it-twettiq kontinwu tal-investigazzjonijiet — proċeduri għall-qsim u għall-amalgamazzjoni ta’ investigazzjonijiet u ta’ każijiet ta’ koordinazzjoni; — proċeduri dwar allegazzjonijiet minn persuni kkonċernati rigward id-divulgazzjoni ta’ informazzjoni kunfidenzjali; — struzzjonijiet dwar l-għeluq possibbli ta’ investigazzjonijiet mingħajr l-għoti ta’ opportunità għas-sottomissjoni ta’ kummenti; — struzzjonijiet dwar is-separazzjoni tar-rapport finali u tar-rakkomandazzjonijiet ta’ akkumpanjament; — linji gwida dwar il-monitoraġġ finanzjarju. Fid-dawl ta’ dawn ta’ hawn fuq, l-SC iqis li r-regoli frammentati ma jipprovdux għat-twettiq ta’ investigazzjonijiet bit-trasparenza maħsuba mil-leġiżlatur u li l-għadd ta’ struzzjonijiet jista’ jqarraq bil-persunal tal-OLAF, u b’mod speċifiku bl-investigaturi. Din is-sitwazzjoni tista’ tiġi evitata billi jiġu stabbiliti proċeduri komprensivi ta’ investigazzjoni fir-Regolament.

KAPITOLU II

Iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ investigazzjoni: l-impatt tar-Regolament il-ġdid Nru 883/2013 fuq it-twettiq effettiv tal-investigazzjonijiet mill-OLAF

11. L-OLAF irid iwettaq l-investigazzjonijiet tiegħu f’konformità ma’ sensiela ta’ regoli u ta’ prinċipji. Dawn jinkludu: l-indipendenza, il-legalità, il-proporzjonalità, is-sussidjarjetà, l-imparzjalità, l-oġġettività, il-ġustizzja, perjodu ta’ żmien raġonevoli, ir-rispett tal-preżunzjoni ta’ innoċenza, il-kunfidenzjalità u s-segretezza professjonali. Ir-Regolament il-ġdid tejjeb uħud minn dawk ir-regoli, b’mod partikolari dwar il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u l-garanziji proċedurali. Madankollu, il-prinċipji li japplikaw għall-funzjoni investigattiva għadhom mifruxa fuq diversi strumenti legali ( 12 ) , u għalhekk hemm bżonn ta’ kjarifika. Il-linji gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni adottati mid-Direttur Ġenerali f’konformità mal-Artikolu 17(8) tar-Regolament il-ġdid ma rnexxilhomx jieħdu post ir-rwol tal-leġiżlatur fit-twaqqif ta’ regoli ċari dwar l-investigazzjonijiet. L-SC eżamina l-implimentazzjoni tas-setgħat il-ġodda tal-OLAF u l-prinċipji li jirregolaw il-funzjoni investigattiva, filwaqt li qies iċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ ta’ każ u fid-dawl tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali

Il-ftuħ ta’ investigazzjonijiet: espressjoni tal-indipendenza tal-OLAF

12. L-SC dejjem jagħti attenzjoni partikolari lill-mument ewlieni tal-proċedimenti, jiġifieri d-deċiżjoni dwar jekk tinfetaħx jew tiġix irrifjutata investigazzjoni. Dan mhux biss għaliex id-Direttur Ġenerali jeħtieġlu jieħu t-tali deċiżjoni b’indipendenza sħiħa, mingħajr ebda pressjoni minn kwalunkwe gvern, istituzzjoni jew individwu, iżda anki minħabba l-konsegwenzi li din id-deċiżjoni għandha fuq il-politika tal-UE u tal-Istati Membri dwar l-investigazzjonijiet kontra l-frodi u fuq id-drittijiet tal-individwi investigati.

13. Għall-kuntrarju tat-test tar-Regolament preċedenti ( 13 ) , l-Artikolu 5 tar-Regolament il-ġdid naqqax il-prinċipju ta’ opportunità fil-proċess ta’ investigazzjoni billi: (i) stabbilixxa l-kriterji għall-ftuħ ta’ investigazzjonijiet; u (ii) ta lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF marġni kbira ta’ diskrezzjoni qabel ma jiddeċiedi jekk ikunx opportun li jiftaħ investigazzjoni. Il-kunċett ta’ “suspett suffiċjenti” li l-ġurisprudenza Ewropea stabbilixxiet bħala prekundizzjoni għall-ftuħ ta’ investigazzjoni ( 14 ) ġie integrat fit-test tar-Regolament u ġie kkumplimentat minn fatturi oħrajn ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet bħall-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni, il-pjan annwali ta’ ġestjoni, u l-ħtieġa ta’ użu effiċjenti tar-riżorsi u ta’ proporzjonalità tal-mezzi mħaddma. Dawn l-istandards saħansitra twessgħu fir-rigward tal-libertà tal-għażla mogħtija lid-Direttur Ġenerali għal investigazzjonijiet interni ( 15 ) L-SC iqis li din il-varjetà ta’ kriterji għall-ftuħ ta’ investigazzjonijiet hija flessibbli wisq u tista’ xxekkel iċ-ċertezza tad-dritt u t-trattament ġust mill-OLAF tal-informazzjoni li tasallu, sakemm ma jiddaħħlux fis-seħħ mekkaniżmi biex jegħlbu kwalunkwe potenzjal ta’ abbuż ta’ diskrezzjoni jew ta’ pressjoni esterna żejda fuq id-Direttur Ġenerali tal-OLAF. Jenħtieġ li d-diskrezzjoni wiesgħa mogħtija lid-Direttur Ġenerali mir-Regolament il-ġdid f’dan il-mument importanti terġa’ tiġi kkunsidrata mil-leġiżlatur u ċertament tiġi bbilanċjata mill-obbligu ta’ informar regolari lill-SC dwar id-deċiżjoni mmotivata tiegħu meta huwa jiddeċiedi li ma jiftaħx investigazzjoni. Din tkun isservi bħala mekkaniżmu ta’ akkontabbiltà u ta’ tisħiħ tal-indipendenza tal-OLAF.

14. L-Artikolu 5 tar-Regolament il-ġdid ma stabbilixxiex dmir sussegwenti għad-Direttur Ġenerali li jinforma lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru jew tal-istituzzjoni kkonċernata meta huwa jiddeċiedi jekk jiftaħx investigazzjoni esterna jew interna ( 16 ) . Dan jista’ jwassal għal riskji ta’ telf ta’ informazzjoni u ta’ impunità tat-trasgressuri. Il-leġiżlatur jeħtieġlu jsolvi din il-problema ta’ telf ta’ informazzjoni għaliex dan jista’ jċaħħad lill-Istati Membri mill-possibbiltà li jużaw dik l-informazzjoni bħala raġuni għall-politika ta’ investigazzjoni tagħhom stess

15. L-SC eżamina jekk ir-regoli interni ta’ implimentazzjoni ta’ dan l-istadju ta’ għażla u ta’ ftuħ adottati fil-“linji gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni” żgurawx it-trasparenza u l-indipendenza tal-proċess ta’ investigazzjoni. Dan huwa ta’ importanza partikolari fid-dawl tat-twaqqif li jmiss tal-UPPE u tal-interazzjoni ta’ dan mal-OLAF fil-ftuħ/fiċ-ċaħda ta’ każijiet u rigward l-aċċess għal informazzjoni ( 17 ) Fl-esperjenza ta’ monitoraġġ tal-SC, instab li l-valutazzjoni tal-kriterji wesgħin imsemmija iktar ’il fuq għall-allegazzjonijiet u għall-informazzjoni li tasal twettqet minn numru limitat ħafna ta’ persunal fl-OLAF fl-Unità ta’ Investigazzjoni, ta’ Għażla u ta’ Rieżami, bla ma sar użu konsistenti mill-membri tal-persunal li huma esperti fl-oqsma rilevanti tal-ħidma tal-OLAF fl-unitajiet ta’ investigazzjoni u fl-unitajiet ta’ appoġġ għall-investigazzjonijiet. Fid-dawl tal-għarfien espert ta’ dawn l-unitajiet f’kull settur operazzjonali, jenħtieġ li l-involviment tagħhom dejjem ikun meħtieġ meta tkun qed tiġi vvalutata l-informazzjoni li tasal. Il-ġbir, l-evalwazzjoni, it-trattament, l-analiżi u t-tixrid ta’ informazzjoni dejjem iridu jiġu żgurati minn sistema b’saħħitha u strutturata kif suppost ta’ informazzjoni u ta’ ġestjoni tal-każijiet li għandha tintuża bħala għodda ta’ ħidma mill-investigaturi u mhux bħala sistema purament għall-ħżin ta’ informazzjoni. Bl-esperjenza miksuba mill-OLAF mindu ġie stabbilit, jenħtieġ li r-Regolament jindika aħjar l-oqsma ewlenin tal-investigazzjonijiet tal-OLAF (li jinkludu fondi strutturali, agrikoltura, riżorsi proprji, dwana, għajnuna esterna, korruzzjoni…). Dan ikun qed jiċċara r-regoli u s-setgħat investigattivi tal-OLAF f’dawk is-setturi. Jekk ir-Regolament jagħti lill-OLAF struttura trasparenti, din se ssostni l-indipendenza fl-eżerċitar xieraq tas-setgħat tal-Uffiċċju u tipprovdi pedament sod għall-OLAF biex jaħdem flimkien mal-UPPE.

It-twettiq ta’ investigazzjonijiet: il-miżuri investigattivi li għandu d-dritt li jwettaq l-OLAF

16. Il-konnessjoni mill-qrib bejn id-dritt amministrattiv u kriminali fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE kienet sors ta’ diżorjentazzjoni għall-OLAF meta jimplimenta s-setgħat tiegħu ( 18 ) . Dan seħħ b’mod partikolari meta l-OLAF applika standards għoljin wisq ta’ investigazzjoni tad-dritt kriminali għal atti ta’ investigazzjoni ta’ natura amministrattiva u, għall-kuntrarju, meta applika standards amministrattivi għal attivitajiet ta’ investigazzjoni li jistgħu jeħtieġu awtorizzazzjoni ġudizzjarja ( 19 )

17. Ir-Regolament Nru 883/2013 ma rnexxilux jegħleb din il-problema, li kienet kemxejn imxekkla mill-possibbiltà l-ġdida li jiġu kkombinati l-aspetti interni kif ukoll esterni f’investigazzjoni waħda bla ma jkun hemm qafas komprensiv ta’ azzjonijiet ta’ investigazzjoni fis-seħħ ( 20 ) . L-investigazzjonijiet amministrattivi jkopru kwalunkwe spezzjoni, kontroll jew “miżura oħra” mwettqa mill-OLAF kif stipulat fl-Artikoli 3 u 4. Fil-prinċipju dawn l-artikoli jidher li fihom grupp eżawrjenti ta’ miżuri investigatorji għal investigazzjonijiet esterni u interni rispettivament, inklużi verifiki fuq il-post u spezzjonijiet, aċċess immedjat u għal għarrieda għal informazzjoni miżmuma mill-istituzzjonijiet, informazzjoni orali mill-membri u mill-membri tal-persunal. Ir-Regolament il-ġdid inkluda b’mod espliċitu miżuri investigatorji oħrajn bħat-twettiq ta’ intervisti ta’ persuna kkonċernata jew ta’ xhud. Madankollu, l-approċċ magħżul mil-leġiżlatur fl-abbozzar tad-dispożizzjonijiet ta lok għal interpretazzjoni dwar kif jitwettqu dawn il-miżuri investigatorji u dwar għal liema tip ta’ investigazzjonijiet kellhom jintużaw, jiġifieri interni/esterni/koordinazzjoni. Dan kien sors ta’ inkonsistenzi fl-applikazzjoni tar-Regolament u ħoloq raġunijiet għall-ilmenti ( 21 )

18. Il-Parlament Ewropew diversi drabi talab li s-setgħat investigatorji kollha tal-OLAF jiġu raggruppati f’Regolament wieħed ( 22 ) . L-SC jaqbel ma’ dan il-proġett ambizzjuż, b’mod partikolari fid-dawl tat-twaqqif tal-UPPE. F’dan il-kuntest il-ġdid, raġunijiet komprensivi u armonizzati għall-investigazzjonijiet tal-OLAF, li jipprovdu regoli ċari dwar il-kompetenzi tiegħu u dwar id-drittijiet u l-garanziji proċedurali, huma mixtieqa għat-tipi kollha ta’ investigazzjonijiet tal-OLAF. Barra minn hekk, id-drittijiet u l-garanziji proċedurali jenħtieġ li jkunu limitati biss b’diferimenti mmotivati sew ( 23 ) jew b’immunitajiet imnissla mit-Trattati ( 24 )

19. Fit-terminu qasir, l-SC jippromwovi l-armonizzazzjoni massima tar-regoli għall-investigazzjonijiet u għall-kompetenzi kollha tal-OLAF biex tiġi ggarantita l-prevedibbiltà tal-atti tiegħu u jiġi ggarantit li l-persuni kkonċernati u suġġetti oħra involuti fl-investigazzjonijiet ikunu ugwali quddiem il-liġi. L-SC iqis li l-iżviluppi fil-qasam tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE għenu biex tispiċċa d-distinzjoni bejn investigazzjonijiet interni u esterni. Madankollu, dawn iġibu sfidi prattiċi fil-forma ta’ garanziji inugwali għall-persuni kkonċernati u setgħat investigattivi differenti tal-OLAF. Għal raġunijiet simili, l-SC ma jappoġġjax li kompetenzi investigattivi importanti jitħallew miftuħa għal arranġamenti ta’ ħidma bejn l-OLAF u l-istituzzjonijiet tal-UE: dan jikkawża frammentazzjoni fir-regoli u fis-setgħat investigattivi tal-OLAF, li, min-naħa tagħha, tnaqqas il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE.

20. Filwaqt li jħaddem l-esperjenza ta’ monitoraġġ tiegħu, l-SC iqis li l-investigazzjonijiet tal-OLAF iridu jsiru fuq il-bażi ta’ mezzi ta’ azzjoni ċari; dgħufijiet proċedurali jistgħu jirriżultaw f’ostakli legali għall-ftuħ ta’ investigazzjonijiet minn awtoritajiet nazzjonali jew f’illiberar. It-teknika leġiżlattiva użata mil-leġiżlatur meta jabbozza d-dispożizzjonijiet dwar is-setgħat ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni fid-dritt tal-kompetizzjoni wriet li hija xierqa għall-kisba ta’ investigazzjonijiet effettivi f’dak il-qasam. Għaldaqstant, it-teknika tista’ sservi bħala gwida għall-emendar tar-Regolament tal-OLAF (25).

21. L-SC jirriżultalu li l-OLAF ma għandux l-għodod ta’ investigazzjoni kollha li jkun jeħtieġ biex jassisti lill-UPPE fil-futur qrib biex jinvestiga forom kontemporanji ta’ kriminalità, ta’ kriminalità finanzjarja u ta’ irregolaritajiet b’mod partikolari. Kwalunkwe investigatur li jittratta frodi finanzjarja jew korruzzjoni jeħtieġlu jkollu aċċess għal informazzjoni dwar it-trasferimenti ta’ flus. L-OLAF ikollu bżonn: (i) għodod operattivi moderni li jippermettu li tiġi investigata kriminalità li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-UE u li titwettaq online; (ii) bażi ġuridika li tippermettilu jitlob aċċess għal kontijiet tal-bank u informazzjoni simili dwar it-trasferimenti ta’ flus (bħal permezz ta’ PayPal). Meta tkun meħtieġa l-approvazzjoni minn qorti jew minn awtorità oħra, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali jipprovdu lill-OLAF bl-assistenza neċessarja kollha, f’konformità mal-liġi nazzjonali, biex jiġi evitat dewmien.

23. L-opinjoni tal-SC hija li jenħtieġ li l-Kummissjoni tesplora l-possibbiltà li tespandi l-kompetenzi tal-OLAF, speċjalment fil-qasam ferm relatat ta’ protezzjoni tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali b’rabta mal-importazzjonijiet fis-suq uniku tal-UE. Ħidma u skambju ta’ informazzjoni operattiva aktar mill-qrib mal-Uffiċċju tal-Proprjetà Intellettwali tal-Unjoni Ewropea jistgħu jiġu kkunsidrati wkoll.

24. Il-kwistjoni ta’ superviżjoni u l-verifika tal-legalità tal-azzjonijiet investigatorji tal-OLAF b’rabta mar-rispett tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali se tiġi kkunsidrata iktar tard f’din l-Opinjoni ( 31 ) . Madankollu, il-fatt li d-Direttur Ġenerali tal-OLAF kien taħt investigazzjoni kriminali mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Belġju minħabba l-interċettazzjoni illegali ta’ konverżazzjoni fuq it-telefown matul investigazzjoni tal-OLAF ( 32 ) jikkostitwixxi kwistjoni serja ħafna li jistħoqqilha skrutinju approfondit mil-leġiżlatur dwar il-mekkaniżmi interni ta’ konsulenza, ta’ kontroll u ta’ verifika tal-legalità fir-Regolament il-ġdid fir-rigward tal-miżuri investigatorji li l-OLAF huwa awtorizzat li jieħu ( 33 ) . Ir-Regolament irid jevita li tirriżulta sitwazzjoni simili fil-ġejjieni billi jistabbilixxi mekkaniżmi indipendenti konsistenti ta’ superviżjoni u ta’ verifika tal-legalità. L-SC jemmen li jenħtieġ li l-leġiżlatur jikkunsidra l-ħatra ta’ uffiċjal għad-drittijiet fundamentali u għall-garanziji proċedurali għall-OLAF. Dan ikun jinvolvi wkoll id-determinazzjoni ta’ kif it-tali uffiċjal ikun jinteraġixxi mas-superviżjoni tal-qorti u mal-SC, u jiżgura li jkun jaħdem f’kooperazzjoni mill-qrib mal-esperti tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali f’kull settur tal-OLAF. Għażla oħra tkun dik tal-espansjoni tal-SC minn ħames membri għal sebgħa, kif kien propost fl-imgħoddi, u li l-Kumitat jingħata kompetenzi speċifiċi f’dan il-qasam u fil-qasam tal-iskambju kunfidenzjali ta’ informazzjoni, fid-dawl tal-interazzjoni futura mal-UPPE.

L-aċċess għal informazzjoni tal-OLAF

25. Ir-Regolament tal-OLAF jeħtieġ li jippermetti lill-OLAF jiġbor l-evidenza li tinsab fil-bini tal-operaturi ekonomiċi li rċivew fondi tal-UE. Jenħtieġ li r-Regolament emendat jipprovdi wkoll għal regoli komprensivi li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet li fihom l-OLAF jista’ jidħol fil-bini tal-istituzzjonijiet tal-UE u jiġbor l-evidenza kollha li tinsab fil-bini uffiċjali tat-tali istituzzjonijiet, inkluża d- data maħżuna fuq apparati, fuq sistemi tal-kompjuter konnessi u fuq il-midja.

26. data dwar it-traffiku u għal komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi komunikazzjonijiet uffiċjali jew privati maħżuna fuq apparati, fuq midja jew fuq sistemi tal-kompjuter konnessi. Jenħtieġ li tal-inqas, emenda jkun fiha dispożizzjonijiet dwar komunikazzjonijiet maħżuna fuq apparati, fuq midja jew fuq sistemi tal-kompjuter konnessi li l-OLAF ikun jeħtieġ li jaċċessa matul il-verifiki fuq il-post. Jekk l-OLAF ikollu s-setgħa li jitlob rekords tat-telefown u tat-traffiku tad- data L-SC jinnota li ma hemm ebda regola li tikkonċerna l-kompetenza tal-OLAF biex jaċċessa jew jitlob l-aċċess għaldwar it-traffiku u għal komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi komunikazzjonijiet uffiċjali jew privati maħżuna fuq apparati, fuq midja jew fuq sistemi tal-kompjuter konnessi. Jenħtieġ li tal-inqas, emenda jkun fiha dispożizzjonijiet dwar komunikazzjonijiet maħżuna fuq apparati, fuq midja jew fuq sistemi tal-kompjuter konnessi li l-OLAF ikun jeħtieġ li jaċċessa matul il-verifiki fuq il-post. Jekk l-OLAF ikollu s-setgħa li jitlob rekords tat-telefown u tat-traffiku tad- ( 34 ) , simili għall-Awtorità Ewropea tat-Titoli u s-Swieq, jenħtieġ li dejjem ikun hemm limitu fuq dan fil-forma ta’ awtorizzazzjoni ġudizzjarja minn qabel.

Dmir ta’ kooperazzjoni mal-OLAF

27. Ir-Regolament Nru 883/2013 iċċara t-termini li bihom l-awtoritajiet nazzjonali jikkooperaw mal-OLAF. Madankollu, l-esperjenza wriet li l-kwalità tal-assistenza mogħtija lill-OLAF mill-awtoritajiet nazzjonali tvarja ħafna minħabba l-liġijiet nazzjonali li jvarjaw dwar il-kooperazzjoni amministrattiva. L-awtonomija tal-OLAF biex iwettaq verifiki u spezzjonijiet fuq il-post (kif stipulat fir-Regolament 2185/96) tfisser li kultant dan iwettaq verifiki bħal dawn mingħajr ma jkun jaf bir-riżorsi kollha li l-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jġibu magħhom fil-proċess investigattiv. Jenħtieġ li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali jkunu obbligati jipprovdu assistenza immedjata lill-OLAF jekk ikun hemm bżonn ta’ miżuri koerċittivi biex jiġu infurzati l-kompetenzi tal-OLAF. L-armonizzazzjoni jew, idealment, l-unifikazzjoni, hija xierqa l-iktar fil-każ ta’ verifiki fuq il-post, li fihom ir-regoli u l-prattiki nazzjonali (35) – u, b’hekk, anki l-kompetenzi tal-OLAF – ivarjaw ħafna. Is-setgħat investigattivi tal-ispetturi tal-OLAF jenħtieġ li jkollhom l-istess bażi ġuridika tal-UE, u jenħtieġ li l-ispetturi jkollhom il-possibbiltà li jeżerċitaw u jinfurzaw dawn is-setgħat bl-istess mod fit-territorji tal-Istati Membri kollha. F’dan ir-rigward, id-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali jenħtieġ li jobbligaw lill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali speċifiċi biex jiftħu proċedimenti nazzjonali, jiskambjaw informazzjoni mal-OLAF u jappoġġjaw l-azzjonijiet investigattivi tiegħu fit-territorju tagħhom. L-OLAF, hekk kif isemmi ripetutament l-SC, jenħtieġ li jkun obbligat jipprovdi lill-awtoritajiet nazzjonali b’informazzjoni mill-investigazzjoni inkwistjoni biex isaħħaħ l-effettività kemm tal-investigazzjonijiet tal-OLAF kif ukoll dawk nazzjonali, jevita duplikazzjoni tal-azzjonijiet u jnaqqas id-durata tal-investigazzjonijiet. L-SC iqis ukoll li dan il-mekkaniżmu jikkontribwixxi għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali.

28. Jenħtieġ li l-progress fl-investigazzjoni finanzjarja kontra l-frodi ma jiddependix fuq id-deċiżjonijiet ta’ diversi suġġetti dwar jekk jikkooperawx jew le mal-investigatur. Barra minn hekk, jekk id-dmirijiet huma stabbiliti mil-leġiżlazzjoni tal-UE, jenħtieġ li jkun hemm ukoll il-possibbiltà li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta’ konformità ma’ dawk id-dmirijiet u possibbiltà li jiġu infurzati l-kompetenzi tal-korp ta’ investigazzjoni. Dan ir-rekwiżit ġenerali huwa relatat ukoll mat-twaqqif ta’ regoli ċari dwar id-dmirijiet tax-xhieda u dwar is-sanzjonijiet potenzjali f’każ ta’ nuqqas ta’ dehra għax-xhieda. Madankollu, jenħtieġ li d-dmirijiet ta’ dehra u ta’ xhieda jkunu limitati għat-territorju li fih tkun residenti l-persuna rispettiva. F’każijiet li fihom persuna taqbel minn jeddha li tixhed fil-kwartieri ġenerali tal-OLAF jew f’post ieħor barra mill-pajjiż ta’ residenza, jenħtieġ li din tkun eliġibbli għar-rimborż tal-ispejjeż tagħha. L-SC jaf li peress li l-OLAF għandu nuqqas ta’ personalità ġuridika, dan jista’ jkun ostaklu għall-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet potenzjali. Madankollu, jenħtieġ li nuqqas ta’ konformità mad-dmirijiet stabbiliti mir-Regolament iġorr miegħu konsegwenzi. Soluzzjoni possibbli tkun li jiġu imposti sanzjonijiet permezz ta’ proċedimenti nazzjonali li jinfetħu fuq it-talba tal-Uffiċċju. Madankollu, l-SC se jesplora dawn il-kwistjonijiet fi stadju iktar tard flimkien ma’ kwistjonijiet li jikkonċernaw it-twaqqif tal-UPPE.

Id-durata tal-investigazzjonijiet tal-OLAF: it-tisħiħ tal-indipendenza tal-OLAF

29. Id-dritt tal-persuni li l-kwistjonijiet tagħhom ikunu ġestiti mill-OLAF fi żmien raġonevoli huwa ggarantit mill-Artikolu 41 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Id-dritt ma ġiex integrat fl-Artikolu 9 tar-Regolament il-ġdid kif kien issuġġerit matul il-proċedura leġiżlattiva ( 36 ) . Dan hu ta’ importanza partikolari fl-investigazzjonijiet tal-OLAF peress li investigazzjoni twila b’mod sproporzjonat meta mqabbla maċ-ċirkustanzi u mal-kumplessità ta’ każ jista’ jkollha konsegwenzi negattivi serji kemm fuq id-drittijiet tad-difiża tal-persuni kkonċernati kif ukoll fuq is-segwitu għall-investigazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti. Il-fatt li ż-żmien ikun skada f’investigazzjoni jista’ jagħmilha iktar diffiċli biex tinġabar evidenza li tiskaġuna, b’mod partikolari dikjarazzjonijiet mix-xhieda għad-difiża, jew saħansitra improbabbli li tinġabar affattu. B’mod simili, is-segwitu amministrattiv, dixxiplinari jew ġudizzjarju jista’ jinxteħet f’riskju, b’mod partikolari minħabba perjodi ta’ limitazzjoni għall-atti inkwistjoni. L-esperjenza ta’ monitoraġġ tal-SC uriet li dan tabilħaqq kien il-każ b’mod partikolari fir-rapporti finali u fir-rakkomandazzjonijiet mgħoddija lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali. L-OLAF qiegħed għad-dispożizzjoni tal-SC noti qosra f’tabelli excel, inklużi kwotazzjonijiet tar-raġunijiet mogħtija mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri għaċ-ċaħda tar-rapporti tal-OLAF (37). L-SC iqis li jenħtieġ li r-Regolament jiġi emendat biex jinkludi rekwiżit li d-Direttur Ġenerali tal-OLAF jeħtieġlu jqis il-limitazzjonijiet statutorji fl-Istati Membri kkonċernati minn investigazzjoni. Tal-inqas 18-il xahar qabel ma jiskadi l-perjodu ta’ limitazzjoni statutorju, jenħtieġ li l-OLAF jibgħat rapport interim lill-awtoritajiet tal-Istati Membri rispettivi. Il-forma u l-kontenut tar-rapport interim ikun ekwivalenti għar-rapport finali u ma jkunx fih rakkomandazzjonijiet.

30. L-għan ġenerali tar-rieżami tal-SC tad-durata tal-investigazzjonijiet huwa li tissaħħaħ l-indipendenza tal-OLAF billi jiġi vverifikat li ma sseħħ ebda interferenza esterna fit-twettiq imparzjali tal-investigazzjonijiet u li d-dewmien ma jipprevjenix ir-riżultat maħsub ta’ investigazzjoni, pereżempju, billi jinqabeż it-terminu ta’ preskrizzjoni. L-Artikolu 7.8 tar-Regolament il-ġdid estenda l-obbligu ta’ rapportar mill-OLAF għall-SC dwar id-durata tal-investigazzjonijiet minn 9 xhur għal 12-il xahar wara l-ftuħ tagħhom u kull 6 xhur wara dan. Madankollu, ma biddilx b’mod sostanzjali l-kontenut ta’ dak l-eżerċizzju ta’ rapportar; jenħtieġ li d-Direttur Ġenerali tal-OLAF jindika r-raġunijiet u l-miżuri ta’ rimedju previsti biex titħaffef l-investigazzjoni (38).

31. Jenħtieġ li l-leġiżlatur jikkunsidra li jemenda din id-dispożizzjoni sabiex jiġu stabbiliti r-regoli espliċiti dwar l-informazzjoni li għandha tintbagħat lill-SC. Għall-kuntrarju tal-informazzjoni ta’ rapportar mibgħuta mill-OLAF lill-SC qabel l-adozzjoni tar-Regolament il-ġdid ( 39 ) , it-termini ta’ din id-dispożizzjoni ġew interpretati f’sens ristrett mill-OLAF. Din kellha impatt qawwi fuq il-mandat tal-SC f’dan il-qasam ( 40 )

L-għeluq tal-investigazzjoni: rapport finali, rakkomandazzjonijiet u segwitu

32. Meta l-OLAF ilesti investigazzjoni, ir-rapport tiegħu jrid ikun ibbażat fuq elementi li għandhom valur probatorju u huma soġġetti għall-istess regoli ta’ evalwazzjoni bħal dawk applikabbli fil-proċedimenti amministrattivi jew ġudizzjarji tal-Istat Membru li fih jinstab li l-użu tagħhom ikun neċessarju. L-SC iqis ta’ importanza fundamentali għall-effettività tal-ħidma investigatorja tal-OLAF id-dispożizzjoni l-ġdida dwar “proċedura interna ta’ konsulenza u ta’ kontroll inkluża verifika tal-legalità, fost l-oħrajn b’rabta mar-rispett tad-dritt nazzjonali tal-Istat Membru” li għandha tiddaħħal fis-seħħ mid-Direttur Ġenerali tal-OLAF. Madankollu, din il-verifika interna dwar ir-rispett tad-dritt nazzjonali tal-Istat Membru ma ġietx ipprovduta għal-“Linji Gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni” bħala parti mill-kompetenzi tal-Unità ta’ Għażla u ta’ Rieżami tal-Investigazzjonijiet li baqgħet inkarigata mill-mekkaniżmi ta’ verifika tal-legalità u ta’ valutazzjoni matul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-investigazzjoni (41). Il-kontroll ta’ din il-kwistjoni sar minn numru limitat ta’ membri tal-persunal fl-Unità ta’ Għażla u ta’ Rieżami tal-Investigazzjonijiet u ma ġiex imsaħħaħ mill-mekkaniżmu ta’ kontroll “ex ante” li l-SC wettaq qabel ma din il-kompetenza tneħħiet fir-Regolament il-ġdid (42). Jenħtieġ li l-leġiżlatur jagħti kunsiderazzjoni bir-reqqa lill-impatt tat-tneħħija ta’ dan il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll tal-kwalità mill-SC. Fi kwalunkwe każ, biex l-SC ikun f’pożizzjoni li jassisti lid-Direttur Ġenerali fir-rilaxx tad-dmirijiet tiegħu f’dan il-qasam, il-Kumitat ikollu bżonn li mill-inqas jirċievi mingħand l-OLAF ir-rapport ta’ investigazzjoni mibgħut lill-awtorità ġudizzjarja tal-Istat Membru u t-tweġiba mingħand dik l-awtorità lill-OLAF.

33. Ir-rapporti finali u r-rakkomandazzjonijiet mibgħuta mill-OLAF lill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri ma ngħatawx segwitu f’madwar 50 % tal-każijiet. Mill-esperjenza ta’ monitoraġġ tal-SC, ir-raġunijiet għal dan kienu ta’ natura diversa, pereżempju, fatti li allegatament twettqu ġew ikkunsidrati li mhumiex reat kriminali, mhux sostnuti minn evidenza jew sostnuti minn evidenza insuffiċjenti, jew ġew preskritti. Dan huwa prova ta’ kemm verament hemm bżonn li fir-Regolament jiġu stabbiliti regoli ċari dwar il-preskrizzjoni matul iċ-ċiklu tal-ħajja tal-investigazzjoni u jiġu skjerati timijiet ta’ segwitu b’esperti fis-segwitu ġudizzjarju u fil-verifiki tal-ġbir tal-evidenza. Dan huwa ta’ importanza partikolari fid-dawl tat-twaqqif tal-UPPE u tal-kwalità tal-assistenza li l-OLAF se jkollu jipprovdi f’konformità mar-regoli nazzjonali dwar l-ammissibilità tal-evidenza.

KAPITOLU III

Ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u għall-garanziji proċedurali matul l-investigazzjonijiet immexxija mill-OLAF. Id-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv

Ir-rispett għad-drittijiet fundamentali u għall-garanziji proċedurali: kunsiderazzjonijiet inizjali

34. Peress li l-ħila u r-rieda tal-OLAF li jirrispetta d-drittijiet fundamentali u l-garanziji proċedurali meta jwettaq l-investigazzjonijiet tiegħu huma marbuta mal-indipendenza tal-Uffiċċju, l-SC dejjem ħa interess serju fl-iżgurar li jkun hemm rispett suffiċjenti tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji, kif jesiġu l-Karta u l-leġiżlazzjoni tal-UE. Il-Kumitat dejjem se jżomm dan l-interess serju. L-SC ittratta din il-kwistjoni f’numru ta’ dokumenti fl-imgħoddi (43). Sa mill-ewwel rapport ta’ progress tiegħu (2010), il-Kumitat saħaq fuq il-bżonn li jiġi rrispettat id-dritt li wieħed jinstema’, id-dritt li jkun informat, id-dritt tal-persuni kkonċernati li jirċievu struzzjonijiet dwar drittijiethom, id-dritt li jkunu informati u d-dritt li jkollhom l-opportunità li jippreżentaw il-każ tagħhom, u d-dritt għal investigazzjoni imparzjali. Fl-Opinjoni 5/2010 tal-SC ukoll, il-Kumitat iddikjara l-ħtieġa li tiġi pprovduta l-protezzjoni għall-individwi fl-ipproċessar ta’ data personali (drittijiet ta’ privatezza) u li jiġu pprovduti garanziji ta’ trasparenza u ta’ oġġettività fl-investigazzjonijiet.

35. Il-Kumitat huwa mħasseb ukoll dwar in-nuqqas ta’ rimedji kontra azzjonijiet u deċiżjonijiet amministrattivi adottati mill-OLAF. Dawn l-azzjonijiet u d-deċiżjonijiet jifformaw l-output li għandu jintbagħat lill-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għas-segwitu tal-fatti stabbiliti mill-investigazzjoni amministrattiva ( 44 ) L-SC huwa tal-fehma li l-istandard ta’ protezzjoni tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali tal-persuni kkonċernati għandu influwenza diretta fuq l-ammissibilità tal-evidenza fi proċedimenti sussegwenti quddiem l-awtoritajiet nazzjonali. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lill-evitar tad-differenzi fl-istandards, speċjalment jekk l-istandards tal-proċedimenti nazzjonali rilevanti jew l-istandards applikati mill-UPPE jkunu ogħla. Dan ikun qed jevita sitwazzjonijiet li fihom l-investigazzjonijiet tal-OLAF u l-evidenza miġbura fi ħdanhom jitilfu l-valur.

Il-ħtieġa li jissaħħu d-drittijiet u l-garanziji proċedurali fir-Regolament il-ġdid dwar l-OLAF Nru 883/2013: L-Artikolu 9 tar-Regolament dwar l-OLAF u l-impatt ta’ dan fuq l-investigazzjonijiet interni u esterni

36. Wieħed mill-objettivi speċifiċi tar-Regolament Nru 883/2013 kien li jissaħħu l-garanziji proċedurali tal-individwi soġġetti għall-prosekuzzjoni. Dan inkiseb billi ġew stabbiliti dawn il-garanziji fl-Artikolu 9 ( 45 ) . Irrispettivament mill-elenkar espliċitu tagħhom fir-Regolament, id-drittijiet fundamentali tal-individwi u l-garanziji proċedurali tagħhom jidderivaw direttament mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE. Dan ifisser li l-Artikolu 9 tar-Regolament Nru 883/2013 mhuwiex is-sors ta’ dawk id-drittijiet iżda dikjarazzjoni tagħhom. Għaldaqstant, id-drittijiet u l-garanziji jistgħu jkunu soġġetti għal ċerti limitazzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 52(1) tal-Karta iżda dawn ma jistgħux jiġu esklużi għalkollox. Mhuwiex neċessarju li tiġi pprovduta lista sħiħa u eżawrjenti ta’ drittijiet u ta’ garanziji fir-Regolament innifsu peress li d-dispożizzjonijiet ġenerali tal-Karta li jikkonċernaw id-drittijiet u l-garanziji proċedurali huma ddikjarati kif xieraq fil-ġurisprudenza eżistenti ( 46 ) Għad li ssir referenza ġenerali għall-Karta fil-Premessa 51 tar-Regolament Nru 883/2013, għandhom jiddaħħlu dispożizzjonijiet iktar dettaljati relatati mal-iktar drittijiet u garanziji rilevanti fir-Regolament dwar l-OLAF. Peress li l-Karta hija s-sors komuni tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji, ma hemm ebda raġuni għaliex għandhom jiġu limitati jew għaliex għandha ssir distinzjoni fundamentali bejn id-drittijiet tal-persuni jew tax-xhieda kkonċernati f’investigazzjonijiet interni jew esterni jew f’azzjonijiet imwettqa fuq it-talba tal-UPPE. L-SC huwa akkonoxxenza tal-fatt li l-OLAF irid jirrispetta r-regoli ta’ kull Stat Membru meta jwettaq investigazzjonijiet esterni u li, minħabba l-kundizzjonijiet legali differenti fl-investigazzjonijiet interni u esterni, is-setgħat tal-OLAF jistgħu jvarjaw. Madankollu, l-istandard tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali jenħtieġ li jkunu l-iktar qrib possibbli kemm f’investigazzjonijiet interni kif ukoll f’dawk esterni.

37. Jenħtieġ li d-drittijiet fundamentali u l-garanziji jkunu speċifikati u riflessi f’miżuri proċedurali speċifiċi bl-istess mod bħal fl-investigazzjonijiet immexxija mill-UPPE. Dan huwa partikolarment importanti fid-dawl tar-rwol il-ġdid tal-OLAF li jassisti lill-UPPE, kif previst fil-Proposta tal-UPPE. Il-proposta għar-Regolament dwar l-UPPE tipprovdi għal speċifikazzjoni ġenerali tal-ambitu tad-drittijiet tas-suspettati u tal-akkużati, u b’hekk tillimita l-istandards minimi ggarantiti fil-proċedimenti (kriminali). L-opinjoni tal-SC hija li l-adozzjoni tal-istandard għoli ta’ salvagwardji proċedurali kif stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Proposta tal-UPPE (47) u fil-leġiżlazzjoni rilevanti (48) ma tkunx qed ixxekkel lill-OLAF b’xi mod fl-eżerċitar indipendenti tal-missjoni mogħtija lilu iżda tkun qed iżżid il-valur għar-rapporti finali tiegħu u għall-evidenza li takkumpanjahom. L-istandards ogħla li bihom tinkiseb l-evidenza ċertament li jkunu riflessi fl-ammissibilità tagħhom (kif ukoll fl-ammissibilità tar-rapporti finali tal-OLAF) fil-proċessi fil-qrati nazzjonali. L-adozzjoni tal-istandard tal-UPPE ta’ salvagwardji proċedurali tkun tgħin ukoll biex telimina dubji dwar l-ammissibilità jew il-valur tal-evidenza li toriġina minn investigazzjonijiet (amministrattivi) imwettqa “fuq talba” tal-UPPE, kif previst fl-Artikolu 101 tal-proposta tal-UPPE. L-SC jemmen li l-unifikazzjoni ta’ dawn l-istandards tkun qed tiffaċilita t-trasferiment tal-evidenza minn proċedimenti amministrattivi għal dawk kriminali u t-trasferiment tal-evidenza bejn il-ġurisdizzjonijiet (49). Ma tkunx qed tipprevjeni sitwazzjonijiet li fihom l-evidenza tkun inġabret skont il-liġi ta’ Stat Membru wieħed iżda b’mod kuntrarju għal-liġi ta’ ieħor li fih iseħħu l-proċedimenti finali (jew, fil-każ tal-OLAF, sussegwenti) u li fih jiġi solvut il-każ.

38. B’mod partikolari, sakemm ma tkunx ittieħdet deċiżjoni mmotivata favur id-diferiment tal-proċedimenti, id-dritt tal-persuni kkonċernati li jiġu informati bl-involviment personali tagħhom f’investigazzjoni u dwar l-allegazzjonijiet kollha jenħtieġ li jkun rifless fl-għoti ta’ possibbiltà lil dawn biex jikkummentaw dwar l-allegazzjonijiet, jippreżentaw ilmenti, jipprovdu evidenza u jagħmlu proposti biex tinġabar l-evidenza ( 50 ) Jenħtieġ li l-persuni kkonċernati jkunu jistgħu jħaddmu dan id-dritt qabel, matul u wara l-ewwel intervista tagħhom fil-proċedimenti. Jenħtieġ li dawn jingħataw ukoll aċċess għall-evidenza miġbura mill-OLAF mhux iktar tard minn qabel ma r-rapport finali bir-rakkomandazzjonijiet jintbagħat lill-awtoritajiet nazzjonali. Din il-possibbiltà hija partikolarment importanti meta r-rapport finali jkun fih rakkomandazzjonijiet għat-teħid ta’ azzjoni fi proċedimenti kriminali. Biex jiġu ggarantiti l-oġġettività u l-imparzjalità tal-investigazzjoni, jenħtieġ li l-persuni kkonċernati jkollhom il-possibbiltà li jagħmlu kummenti dwar ir-rapport finali, filwaqt li jenħtieġ li l-kummenti tagħhom jakkumpanjaw ir-rapport finali u r-rakkomandazzjonijiet mibgħuta lill-awtoritajiet nazzjonali.

39. L-SC huwa akkonoxxenza tal-fatt li se jkun hemm bżonn li jinkiseb bilanċ bejn l-aċċess għad-dokumenti tal-OLAF u l-protezzjoni kemm tal-kunfidenzjalità tal-investigazzjoni kif ukoll il-protezzjoni tad- data personali li tinsab fid-dokumenti. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-eċċezzjonijiet mill-għoti ta’ aċċess għall-evidenza (jiġifieri għal dokumenti miġbura matul investigazzjoni) ikunu ssostanzjati u mmotivati kif xieraq. Persuni kkonċernati li l-aċċess tagħhom għad-dokumenti jiġi miċħud jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jappellaw kontra deċiżjoni bħal din, tal-inqas permezz tal-proċedura interna tal-OLAF għall-ilmentar.

40. Id-dritt li persuna tkun informata jenħtieġ li jiġi estiż għar-rappreżentant legali tal-persuna kkonċernata (il-persuna tal-għażla tal-persuna kkonċernata bħal fl-Artikolu 9(2) in fine ) biex jiġi ggarantit id-dritt tagħha għal difiża xierqa. Jenħtieġ li r-rappreżentant legali jirċievi l-istess informazzjoni fl-istess żmien bħall-persuna kkonċernata.

41. Jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni għall-estensjoni tad-dritt biex tiġi evitata awtoinkriminazzjoni b’tali mod li dan ikun ikopri l-involviment fi proċedimenti ta’ prosekuzzjoni kriminali ta’ xi ħadd b’konnessjoni personali mill-qrib ma’ xhud jew mal-persuna kkonċernata. Jenħtieġ li dan id-dritt jiġi speċifikat fir-Regolament għal sitwazzjonijiet li fihom, pereżempju, xhud ikun rappreżentant ta’ entità ġuridika u dan ikun se jinkrimina lill-entità ġuridika billi jixhed. Fl-istess ħin, jenħtieġ li r-Regolament jistabbilixxi dmir għax-xhieda biex jidhru u jixhdu, b’konsegwenzi għal dawk li jonqsu milli jagħmlu dan. Id-dritt li tiġi evitata awtoinkriminazzjoni jenħtieġ li jkun parti minn sett ta’ drittijiet iggarantiti lil kwalunkwe persuna intervistata mill-OLAF, inklużi l-persuni intervistati matul verifiki fuq il-post.

Id-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv

42. Sa minn mindu ġie stabbilit, l-SC kien jaf bin-nuqqasijiet fl-eżerċitar tad-dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv. L-SC argumenta favur korp ġudizzjarju li jissorvelja b’mod permanenti l-attivitajiet tal-OLAF, speċjalment l-użu ta’ miżuri koerċittivi u miżura oħra li jirrestrinġu d-drittijiet individwali ( 51 ) . Korp ġudizzjarju biss jista’ jivverifika kif xieraq jekk investigazzjoni twettqitx bil-proċess ġust tal-liġi biex l-evidenza miġjuba tkun ammissibbli quddiem il-qorti b’ġurisdizzjoni għall-każ. Il-livell li fih ir-rispett għad-drittijiet fundamentali jiġi eżaminat fl-istħarriġ ġudizzjarju ta’ korp ta’ investigazzjoni amministrattiva jista’ jkun ix-xiber li bih titkejjel l-effettività tiegħu. Fl-istess ħin, il-portata tal-involviment tad-drittijiet fundamentali tista’ tkun kejl tal-portata tal-istħarriġ ġudizzjarju neċessarju tal-azzjoni ta’ korp ta’ investigazzjoni amministrattiva (52). Ir-Regolament ma jipprovdix għall-iskrutinju effettiv tal-legalità tal-investigazzjonijiet tal-OLAF, ħlief fil-każ ta’ investigazzjonijiet interni u unikament meta jkunu kkonċernati l-uffiċjali jew l-aġenti. L-uffiċjali u l-aġenti jistgħu jippreżentaw ilment quddiem id-Direttur tal-OLAF f’konformità mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 90 tar-Regolamenti tal-Persunal, li skont dawn jistgħu jiġu ppreżentati appelli quddiem il-Qorti tal-Prim’Istanza.

43. Il-kwistjoni fundamentali ta’ stħarriġ ġudizzjarju effettiv, flimkien mas-superviżjoni tal-Uffiċċju, wasslu għal inċertezzi rigward l-indipendenza tal-Uffiċċju, kif ukoll għal ilmenti dwar il-leġittimità tal-investigazzjonijiet tal-OLAF li ġew ippreżentati quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fl-imgħoddi. Il-Qorti tal-Ġustizzja konsistentement ċaħdet applikazzjonijiet għat-tħassir tar-rapporti finali tal-OLAF mgħoddija lill-awtoritajiet nazzjonali jew lill-organizzazzjoni kompetenti tal-UE. Ir-raġunament ewlieni wara ċ-ċaħdiet kien li l-atti kkontestati ma ġabux magħhom tibdil distint fil-pożizzjonijiet legali tal-applikanti (53) u li l-protezzjoni legali effettiva għandha titqies mhux bħala rimedju legali separat iżda bħala l-prodott legali ta’ ħafna rimedji komplimentari f’ordinamenti ġuridiċi suċċessivi (54).

KAPITOLU IV

Superviżjoni u kontroll tal-investigazzjonijiet tal-OLAF; ir-rwol tal-Kumitat Superviżorju u l-interazzjoni ta’ dan ma’ korpi oħra

Kummenti ġenerali

44. L-SC għadu tal-fehma li jeħtieġ li jiġi stabbilit kontroll disponibbli minnufih ( 55 ) tal-interferenza mad-drittijiet fundamentali eżerċitat minn awtorità ġudizzjarja indipendenti, anki fiċ-ċirkustanzi attwali. Madankollu, dan sar kwistjoni urġenti bl-istabbiliment tal-UPPE u bl-intenzjoni li l-OLAF jenħtieġ li jipprovdi assistenza lill-UPPE. Il-possibbiltajiet attwali għal rimedji kontra l-azzjonijiet tal-OLAF (56) huma limitati tant li ma jistgħux jibqgħu kkunsidrati għalihom fis-sistema istituzzjonali u proċedurali mibdula tal-ġejjieni li fiha: (i) ir-rabta bejn l-investigazzjonijiet amministrattivi u kriminali se ssir iktar b’saħħitha; u (ii) hija prevista l-ammissibilità tal-evidenza miġbura mill-OLAF fi proċedimenti amministrattivi mnedija fuq it-talba tal-UPPE.

45. Ir-Regolament ma inkarigax il-kompitu ta’ superviżjoni ġudizzjarja lill-SC, li mhux suppost jinterferixxi fit-twettiq tal-investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin. Barra minn hekk, il-fatt li l-membri tal-SC jokkupaw karigi superjuri fil-pajjiżi rispettivi tagħhom jikkomplika l-pożizzjoni possibbli tagħhom bħala rieżaminaturi tal-investigazzjonijiet tal-OLAF.

Ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja

46. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għandha s-setgħa ta’ teħid tad-deċiżjonijiet f’oqsma li huma rilevanti mill-perspettiva ta’ superviżjoni. Il-Qorti hija korp kompletament indipendenti li jkollu l-possibbiltà li jintervjeni, jekk ikun hemm bżonn, matul investigazzjoni ( 57 ) Minkejja dawn il-karatteristiċi, l-SC huwa tal-fehma li t-TFUE ta lill-Qorti tal-Ġustizzja kompiti differenti li jinsabu ’l bogħod mis-superviżjoni kontinwa ta’ azzjonijiet partikolari f’investigazzjoni amministrattiva. Bil-mandat attwali tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-SC jista’ jidentifika ostakli għas-superviżjoni kontinwa tal-OLAF mill-Qorti. “Il-pożizzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja, jiġifieri li r-rapporti finali tal-OLAF mibgħuta lill-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali “ma jikkostitwixxux att li jaffettwa b’mod avvers lil uffiċjal peress li ma jġibx miegħu tibdil distint fil-pożizzjoni legali tal-persuna kkonċernata”, se tibqa’ tapplika apparti jekk, pereżempju: (i) l-OLAF jirnexxilu jimponi sanzjoni fi tmiem investigazzjoni li tkun iġġib magħha tibdil bħal dan, jew (ii) ikun hemm dmir li jinfetħu proċedimenti nazzjonali fuq il-bażi tar-rapporti finali jew fuq it-talba tal-OLAF.

47. Li kieku s-superviżjoni ġudizzjarja tal-azzjonijiet kollha tal-OLAF kellha ssir ir-responsabbiltà tal-Qorti tal-Ġustizzja ( 58 ) , din iġġib magħha volum konsiderevoli ta’ xogħol u tkun teħtieġ riżorsi addizzjonali għall-Qorti. L-SC iqis ukoll li d-durata medja tal-proċedimenti quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja ( 59 ) hija inadegwata għas-superviżjoni tal-OLAF peress li deċiżjoni tal-Qorti, f’ħafna mill-każijiet, tasal jew wara li każ diġà jkun magħluq jew inkella wara li r-rapport finali jkun laħaq intbagħat lill-awtoritajiet nazzjonali. Fi kliem ieħor, din ma jkollha ebda effett immedjat fuq l-andament tal-investigazzjoni; ma jkunx possibbli li tiġi kkoreġuta miżura investigatorja f’investigazzjoni kurrenti jew li jinkiseb benefiċċju minn dawk il-korrezzjonijiet fi proċedimenti sussegwenti quddiem l-awtoritajiet nazzjonali. Fl-istess ħin, l-SC jidentifika vantaġġi fl-involviment potenzjali tal-Qorti tal-Ġustizzja fis-superviżjoni ġudizzjarja tal-OLAF. Ta’ benefiċċju partikolari jkun is-sett prinċipali ta’ regoli proċedurali applikabbli quddiem il-Qorti, li għalhekk ikun l-istess għall-partijiet kollha li jiġu minn diversi Stati Membri. Jekk il-kwistjoni tal-kompetenza tal-Qorti tiġi solvuta, l-SC jitlob lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Ġustizzja biex jesploraw il-possibbiltajiet tal-Artikolu 257 TFUE f’dan ir-rigward.

Ir-rwol tal-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali

48. L-SC huwa tal-fehma li l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex jiggarantixxu l-proċess ġust tal-liġi fl-investigazzjoni u fil-ġbir tal-evidenza, inklużi aspetti speċifiċi għall-pajjiżi tal-interpretazzjoni tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali. Li l-atti investigatorji esterni tal-OLAF ikunu rieżaminati mill-qrati nazzjonali jista’ jġib miegħu stabbiltà għall-evidenza miġbura L-involviment bikri tal-awtoritajiet nazzjonali fi stadji iktar bikrija ta’ investigazzjoni jkun jiżgura l-ammissibilità tal-evidenza fil-proċedimenti sussegwenti u fi proċessi quddiem il-qrati nazzjonali. Imbagħad l-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali ma jkunux meħtieġa jirrepetu l-passi investigattivi diġà meħuda mill-OLAF matul l-investigazzjoni tiegħu. Dawn jistgħu jibbenefikaw ukoll minn korrezzjonijiet li jirriżultaw mir-rimedji disponibbli f’livell nazzjonali.

49. Madankollu, is-superviżjoni tal-qrati nazzjonali fuq l-atti individwali tal-OLAF iġġib magħha l-periklu ta’ frammentazzjoni u l-ħtieġa (għall-OLAF) li jiġu affaċċjati 28 sistema differenti. Din is-soluzzjoni tkun teħtieġ ukoll: (i) li l-investigazzjonijiet tal-OLAF ikunu soġġetti għas-superviżjoni ta’ qrati speċifiċi jew ta’ awtoritajiet ġudizzjarji oħra bħala parti minn proċedimenti speċifiċi rikonoxxuti mid-dritt nazzjonali; jew (ii) il-ħolqien ta’ proċedimenti awtonomi għall-OLAF.

50. Prekundizzjoni għall-għoti ta’ ġurisdizzjoni lill-qrati nazzjonali fuq is-superviżjoni tal-OLAF tkun li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali jkunu meħtieġa jniedu proċedimenti nazzjonali fuq it-talba tal-OLAF. Imbagħad l-OLAF jew: (i) isegwi r-regoli proċedurali awtonomi tiegħu stess flimkien mar-regoli u mal-prattiki ( 60 ) tal-Istat Membru kkonċernat (din f’parti minnha hija s-sitwazzjoni attwali); (ii) isegwi proċedura awtonoma stabbilita minn regolament tal-UE; jew inkella (iii) ikun attiv f’tip partikolari ta’ proċedimenti nazzjonali segwiti. Din is-soluzzjoni tkun tagħmel il-kontroll ġudizzjarju fuq l-atti individwali tal-OLAF f’investigazzjonijiet esterni disponibbli minnufih, filwaqt li l-ammissibilità tal-evidenza miġbura fl-investigazzjonijiet tal-OLAF tiġi mtejba b’mod sinifikanti. Li kieku l-investigazzjonijiet tal-OLAF kellhom isiru parti minn proċedimenti nazzjonali, dan ikun jagħmilhom soġġetti għall-kontroll tal-qrati nazzjonali. Bħala riżultat ta’ dan, il-qrati nazzjonali jistgħu jagħmlu talbu lill-QtĠ għal deċiżjoni preliminari dwar l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-dritt tal-UE qabel ma jaqtgħu s-sentenzi tagħhom f’dawn il-kawżi (61).

Il-kontrollur tal-garanziji proċedurali

51. Madankollu, f’investigazzjonijiet interni, is-superviżjoni tal-azzjonijiet individwali tal-OLAF ma tkunx imqiegħda taħt il-ġurisdizzjoni tal-awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali. Din tista’ tkun biss taħt il-ġurisdizzjoni ta’ awtorità ġudizzjarja tal-UE. Biex issaħħaħ il-garanziji proċedurali tal-persuni investigati mill-OLAF, il-Kummissjoni pproponiet li jkun stabbilit Kontrollur tal-garanziji proċedurali (62) tal-persuni kkonċernati. Il-Kontrollur ikun: (i) jirrieżamina l-ilmenti li jikkonċernaw ksur tal-garanziji proċedurali u joħroġ rakkomandazzjonijiet mhux vinkolanti lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF dwar dawn l-ilmenti; (ii) jwettaq monitoraġġ tal-konformità mal-garanziji proċedurali applikabbli għall-investigazzjonijiet tal-OLAF; (iii) jiżgura l-immaniġġjar minnufih tal-investigazzjonijiet biex jiġi evitat dewmien żejjed; (iv) jawtorizza spezzjonijiet u ċerti atti proċedurali li għandhom jittieħdu fil-bini tal-istituzzjonijiet tal-UE. Madankollu, anki jekk il-Kontrollur ikun imsawwar minn imħallfin, ikun nieqes mill-istatus neċessarju ta’ qorti indipendenti peress li jkun nieqes mis-separazzjoni neċessarja tas-setgħat. Barra minn hekk, l-intenzjoni kienet li l-Kontrollur ikun amministrattivament marbut mal-Kummissjoni, waħda mill-istituzzjonijiet involuti fil-ħatra tal-korp. Peress li l-Kontrollur jista’ jagħti wkoll pariri dwar miżuri investigattivi kontra istituzzjonijiet oħrajn, it-tqegħid tiegħu fost l-istituzzjonijiet eżekuttivi u l-fatt li dan ikun amministrattivament dipendenti fuq il-Kummissjoni jistgħu jaffettwaw il-bilanċ interistituzzjonali.

52. L-SC huwa tal-fehma li l-uffiċċju propost tal-Kontrollur tal-garanziji proċedurali jkun nieqes mill-istatus neċessarju ta’ qorti, li mbagħad iqajjem dubji dwar l-indipendenza tiegħu u jfisser li dan ma jkunx jista’ jiggarantixxi b’mod sodisfaċenti d-dritt li jagħmel stħarriġ ġudizzjarju effettiv kuntrarjament għas-sitwazzjoni li fiha dan ir-rwol tiegħu jingħata lill-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja jew lill-qrati nazzjonali. Fl-aħħar nett, il-kompetenzi tal-Kontrollur li jikkonċernaw il-monitoraġġ tal-konformità mal-garanziji proċedurali u d-durata tal-investigazzjonijiet ikunu sovrapposti fis-sustanza tagħhom mal-istess kompetenzi tal-SC, u b’hekk jifframmentaw is-superviżjoni tal-OLAF u jirriskjaw li joħolqu kontradizzjonijiet fil-ħidma tal-korpi superviżorji. Għaldaqstant, l-SC jirrakkomanda li jinstabu modi kif jiġi eżerċitat id-dritt għal kontroll ġudizzjarju effettiv billi dan il-kompitu jitqiegħed taħt il-ġurisdizzjoni ta’ awtorità verament ġudizzjarja, jew f’livell nazzjonali jew inkella tal-UE.

53. Barra minn hekk, hemm sovrappożizzjonijiet evidenti bejn il-mandat tal-Kontrollur u l-ħidma tal-SC. Il-ħidma ta’ kuljum – fis-segretarjati separati taż-żewġ korpi – tkun simili ħafna u tkun tikkonsisti fl-eżaminazzjoni tal-fajls tal-każijiet individwali biex issir verifika tar-rispett tad-drittijiet proċedurali u tad-durata tal-investigazzjoni. Jista’ jkun hemm każijiet li fihom l-SC ikun qed jeżamina, b’koinċidenza u saħansitra mingħajr ma jkun jaf, l-istess każ bħall-Kontrollur bħala parti mir-rieżami individwali tiegħu. Dan jista’ jwassal għal xogħol doppju, iżda anki għall-ħruġ miż-żewġ korpi ta’ rakkomandazzjonijiet diverġenti jew saħansitra kontradittorji lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF ( 63 )

54. Barra minn hekk, il-Kummissjoni pproponiet li jiġi stabbilit uffiċċju tar-“rieżaminatur ġudizzjarju” biex jawtorizza l-miżuri investigattivi tal-OLAF li jikkonċernaw il-Membri tal-Istituzzjonijiet tal-UE ( 64 ) . Bħala riżultat, il-ħidma tar-rieżaminatur ġudizzjarju tkun tinvolvi wkoll l-eżaminazzjoni tar-rispett tad-drittijiet fundamentali u tal-garanziji proċedurali (għad li r-rieżaminatur ġudizzjarju jkun jaġixxi qabel ma jkunu ttieħdu l-miżuri, u mhux wara). Jista’ jitqajjem tħassib serju dwar l-indipendenza tal-OLAF skont is-setgħat tar-rieżaminatur, x’tip ta’ azzjoni jieħu f’każijiet individwali u jekk l-uffiċċju tar-rieżaminatur isirx parti mill-Kummissjoni jew ikunx marbut magħha b’xi mod jew ieħor. Skont fejn jitqiegħed ir-rieżaminatur fil-ġerarkija amministrattiva, il-kompetenza tiegħu li jagħti pariri dwar miżuri investigatorji kontra Membri tal-Kummissjoni iżda anki fir-rigward ta’ istituzzjonijiet oħra tista’ taffettwa l-bilanċ interistituzzjonali. Barra minn dan, peress li l-Kontrollur ikun f’pożizzjoni simili u separat mill-SC, jista’ jkun hemm tħassib dwar l-indipendenza tiegħu u l-kosteffettività tal-fatt li dan ikollu segretarjat separat bl-istess aġenda bħal dik tas-Segretarjat tal-SC.

55. Il-ħolqien ta’ żewġ uffiċċji addizzjonali li jikkontrollaw l-OLAF iżda separati mill-SC iwassal għal multiplikazzjoni ta’ korpi superviżorji indipendenti, li x’aktarx jirriżultaw f’konfużjoni jew f’kunflitt tal-kompetenzi u f’xogħol doppju. Is-soluzzjoni ppreferuta tal-SC hija li jiġi stabbilit aċċess dirett għal qorti indipendenti li tkun tista’ tirrieżamina azzjonijiet individwali tal-OLAF u tirrikonoxxi l-aspettattivi leġittimi tal-persuni affettwati mill-investigazzjonijiet tal-OLAF. Awtorità ġudizzjarja biss tkun tista’ tivverifika b’mod adegwat jekk investigazzjoni tkunx saret fi ħdan proċess ġust tal-liġi u b’hekk tiggarantixxi l-istandard għoli tal-evidenza meħtieġa (primarjament) fi proċedimenti kriminali sussegwenti fi Stat Membru.

56. L-SC jemmen li l-possibbiltà diretta li jiġi eżerċitat dritt għal stħarriġ ġudizzjarju effettiv tkun qed issaħħaħ l-ammissibilità tal-evidenza miġbura fl-investigazzjonijiet tal-OLAF fi proċedimenti amministrattivi jew kriminali nazzjonali. Peress li huwa previst li l-OLAF u l-UPPE se jaħdmu flimkien f’kollaborazzjoni msaħħa, l-istandards tal-proċedura, inkluża l-possibbiltà ta’ stħarriġ ġudizzjarju, huma kruċjali għall-kompatibbiltà u għall-iskambju mingħajr intoppi ta’ evidenza bejn iż-żewġ istituzzjonijiet.

KAPITOLU V

Ir-rwol, l-istatus u l-kompetenzi tal-Kumitat ta’ Sorveljanza u tas-Segretarjat tiegħu: Ir-Regolament Nru 883/2013 u r-Regolament 2016/2030

Il-missjoni tal-Kumitat ta’ Sorveljanza: kummenti ġenerali

57. Il-missjoni tal-SC tal-OLAF hija li jsaħħaħ l-indipendenza tal-OLAF fit-twettiq xieraq tal-kompetenzi mogħtija lilu permezz tar-Regolament Nru 883/2013 ( 65 ) . L-SC huwa l-korp superviżorju tal-OLAF u l-kustodju tal-indipendenza tal-OLAF. Dan għandu rwol konsultattiv fil-konfront tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF, li huwa assistit mill-SC fit-twettiq tar-responsabbiltajiet tiegħu. Huwa wkoll sieħeb djalogali tal-istituzzjonijiet tal-UE ( 66 ) L-SC huwa korp indipendenti uniku b’mandat b’saħħtu ħafna. L-għażla tal-membri tal-Kumitat teħtieġ il-qbil tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u tal-Parlament, kif ukoll ta’ korp ad hoc kompost mit-tliet istituzzjonijiet kollha kemm huma. L-ambitu tal-kompetenzi tal-SC ġie estiż mir-Regolament Nru 883/2013. Dan kien primarjament minħabba kwistjonijiet li jikkonċernaw kif il-Kumitat jiġi informat dwar dokumenti mibgħuta lil awtoritajiet nazzjonali u dwar il-kompetenza tal-SC biex jindirizza każijiet li fihom tkun għadha għaddejja l-investigazzjoni (67), u anki minħabba l-bżonn li jissaħħu d-drittijiet u l-garanziji proċedurali.

Il-mandat tal-Kumitat ta’ Sorveljanza fir-Regolament il-ġdid u l-emendar tiegħu permezz tar-Regolament 2016/2030

58. It-tibdiliet ewlenin li ġab miegħu r-Regolament Nru 883/2013 fir-rigward tal-SC huma relatati ma’ dawn li ġejjin: — il-kompetenzi tal-SC fil-monitoraġġ tad-durata tal-investigazzjonijiet u tar-rispett tal-garanziji proċedurali (68); — l-informar u l-konsultazzjoni tal-SC f’każijiet ta’ investigazzjonijiet interni li eċċezzjonalment ikunu jeħtieġu segretezza assoluta (69); — il-possibbiltà li l-Kumitat jitlob informazzjoni addizzjonali dwar l-investigazzjonijiet mingħand l-OLAF (70); — li l-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni jiġu riċevuti qabel il-pubblikazzjoni tagħhom fil-pjan ta’ ġestjoni annwali mid-Direttur Ġenerali; — li tiġi riċevuta informazzjoni perjodika mingħand id-Direttur Ġenerali (71); — il-konsultazzjoni qabel l-adozzjoni tal-“linji gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni” (72). Ir-Regolament Nru 883/2013 iċċara wkoll li l-opinjonijiet tal-SC għad-Direttur Ġenerali tal-OLAF jistgħu jinkludu rakkomandazzjonijiet. Ir-Regolament estenda wkoll il-perjodu qabel ir-rapportar lill-SC dwar każijiet li jdumu iktar minn 12-il xahar u introduċa skambju interistituzzjonali annwali tal-fehmiet mal-istituzzjonijiet, bil-parteċipazzjoni tal-SC (73).

59. Wara diskussjonijiet ulterjuri, jiġifieri fil-Kunsill, fil-Kummissjoni u fil-Parlament, l-awtonomija u l-indipendenza tal-SC ġiet ikkonfermata mill-ġdid bis-separazzjoni tar-responsabbiltà amministrattiva għas-segretarjat tal-Kumitat u għall-baġit tal-SC mill-OLAF ( 74 ) . Fl-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament il-ġdid kienet meħtieġa l-kooperazzjoni msaħħa bejn l-SC u l-Kummissjoni.

Ir-rwol tal-Kumitat ta’ Sorveljanza: soġġett għall-interpretazzjoni skont ir-Regolament Nru 883/2013

60. L-SC jinnota li d-dettalji dwar il-kompetenzi tiegħu, il-pożizzjoni tiegħu u l-indipendenza tiegħu, kif ukoll il-firxa tar-rwol superviżorju tiegħu, ilhom soġġetti għal interpretazzjoni minn mindu ġie stabbilit. Ir-Regolament Nru 883/2013 ġab miegħu kompetenzi ġodda għall-SC iżda ma introduċiex ħafna dettalji li jiċċarawhom, filwaqt li n-nuqqas ta’ ċarezza f’kif id-Direttur Ġenerali tal-OLAF għandu jinterpreta r-rwol u s-setgħat tal-SC wassal għal diversi diskussjonijiet u skambji, primarjament bejn il-Kumitat u l-OLAF ( 75 )

61. L-SC jinnota wkoll li kuntrarjament għall-mandat b’saħħtu tiegħu, li huwa r-riżultat tal-proċedura tal-għażla kumplessa, huwa ngħata setgħat biss biex jirċievi informazzjoni, jagħti opinjonijiet, rakkomandazzjonijiet u jieħu sehem f’ċerti proċessi; madankollu, ma għandu l-ebda setgħa biex jiżgura, permezz ta’ mezzi legali, li jitwettqu d-dmirijiet stabbiliti mir-Regolament Nru 883/2013. In-nuqqas ta’ twettiq tad-dmirijiet mill-OLAF ma għandu l-ebda konsegwenza legali. Dan deher, pereżempju, fid-diskussjonijiet li jikkonċernaw l-ambitu tal-kompetenzi u tal-aċċess għall-informazzjoni tal-SC ( 76 )

62. Peress li l-isfidi għall-indipendenza tal-OLAF kienu r-raġuni ewlenija li għaliha l-SC ġie stabbilit, il-Kumitat jikkonstata li l-kompetenzi attwali tiegħu mhumiex biżżejjed biex jaqdi r-rwol tiegħu ta’ salvagwardja tal-indipendenza tal-OLAF. L-opinjoni tal-SC hija li jekk l-indipendenza tal-Uffiċċju jew tad-Direttur Ġenerali tkun f’dubju, l-istituzzjonijiet tal-UE, speċjalment dawk li jagħtu l-mandat lill-Kumitat, jenħtieġ li jkollhom dmirijiet korrispondenti biex tal-inqas jipprovdu lill-SC bl-informazzjoni rilevanti. L-SC jagħti importanza lil rwol b’saħħtu fil-proċessi relatati mal-għażla tad-Direttur Ġenerali tal-OLAF. F’każ li t-tneħħija tal-immunità tad-DĠ tiġi kkunsidrata mill-Kummissjoni, l-SC iqis li hemm bżonn li jkun hemm monitoraġġ tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet u li jkollu aċċess għall-informazzjoni rilevanti. Jekk l-isfidi għall-indipendenza tal-OLAF jew tad-Direttur Ġenerali tiegħu jiġu minn azzjonijiet tad-Direttur Ġenerali stess, jenħtieġ li jkun ikkunsidrat li l-SC ikollu s-setgħa li jiskatta l-proċedimenti dixxiplinari quddiem il-Kummissjoni u jieħu sehem fil-proċedimenti.

Il-monitoraġġ regolari tal-funzjoni investigatorja tal-OLAF

63. B’mod ġenerali, il-monitoraġġ u s-superviżjoni jeħtieġu aċċess għall-informazzjoni rilevanti kollha. Id-disponibbiltà tagħhom hija riflessa fl-oġġettività tal-eżitu tal-ħidma tal-korp superviżorju. L-SC, bħala korp indipendenti, suppost li jipprovdi rapporti u opinjonijiet oġġettivi, li jenħtieġ li ma jkunux ibbażati b’mod esklussiv fuq informazzjoni riċevuta mill-OLAF, iżda anki fuq: (i) l-analiżi tiegħu stess ta’ kwalunkwe dokumentazzjoni tal-OLAF li l-SC iqis li hija neċessarja għall-valutazzjoni tal-indipendenza tal-OLAF; u (ii) il-proċess ġust tal-liġi b’rabta mal-applikazzjoni tal-garanziji proċedurali u mad-durata tal-investigazzjonijiet.

64. data dwar il-każijiet ma ġiex stabbilit permezz tat-twaqqif ta’ regoli ċari u ta’ dmirijiet korrispondenti. L-SC indika diffikultajiet fil-kisba ta’ informazzjoni relatata mal-każijiet u fl-aċċess għall-fajls tal-każijiet u ddikjara li din is-sitwazzjoni kienet qed ixxekkel l-effettività tar-rwol superviżorju tiegħu ( 77 ) . Id-dipendenza fuq l-OLAF għall-aċċess għall-informazzjoni kienet denominatur komuni tal-opinjonijiet u tar-rapporti tal-SC li jmorru lura sal-2010 ( 78 ) u iktar. Anki jekk il-mandat tal-SC tbiddel mir-Regolament Nru 883/2013, aċċess effiċjenti, mhux iffiltrat u mhux imxekkel għad-dwar il-każijiet ma ġiex stabbilit permezz tat-twaqqif ta’ regoli ċari u ta’ dmirijiet korrispondenti.

65. L-għażla tal-informazzjoni mogħtija lill-SC ma tistax tiddependi fuq deċiżjoni tal-Uffiċċju nnifsu taħt superviżjoni jew fuq awtorità esterna. Il-verżjoni attwali tar-Regolament fiha lakuna għall-interpretazzjoni u mhix ċara biżżejjed f’dispożizzjonijiet dwar il-fluss tal-informazzjoni bejn l-OLAF u l-SC.

66. Jekk l-SC iżomm il-mandat attwali tiegħu, hemm bżonn li l-Kumitat jingħata s-setgħa li jiddeċiedi dwar liema dokumenti jew informazzjoni huwa jqis li huma neċessarji biex iwettaq il-funzjonijiet tiegħu. It-talbiet tal-Kumitat għal informazzjoni jenħtieġ li jkunu vinkolanti fuq il-persunal tal-OLAF u jenħtieġ li ma jkunx hemm possibbiltà li dawn jiġu kkontestati jew miċħuda, jew li tiġi ttardjata l-kisba tal-informazzjoni. F’dan ir-rigward, jenħtieġ li jiġu emendati l-partijiet rilevanti kollha tar-Regolament ( 79 ) . Id-dritt tal-SC għal aċċess sħiħ għall-informazzjoni jenħtieġ li jinvolvi l-possibbiltà li dan jawtorizza lis-Segretarjat tiegħu biex jitlob jew jaċċessa l-informazzjoni tal-OLAF għan-nom tiegħu. Ir-responsabbiltà sħiħa għall-għażla u għall-protezzjoni tal-informazzjoni mitluba jew aċċessata tkun taqa’ taħt l-SC, li huwa direttament responsabbli, skont il-mandat tiegħu, quddiem il-Kummissjoni, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill. Jenħtieġ li r-Regolament jipprovdi wkoll għal mekkaniżmu biex jiġu solvuti sitwazzjonijiet li fihom id-dmirijiet ta’ għoti ta’ informazzjoni ma jkunux irrispettati, biex jiġi rrestawrat il-fluss tal-informazzjoni.

67. Hemm bżonn li jkun previst aċċess kontinwu għas-Segretarjat tal-SC u għall-membri tal-SC għal data ġenerali u speċifika relatata mal-każijiet fid-databases tal-OLAF u għal informazzjoni dwar l-intranet tal-OLAF. B’dan il-mod, l-SC se jkun jista’ jwettaq il-monitoraġġ regolari tal-funzjoni investigattiva tal-OLAF bl-iskop li jsaħħaħ l-indipendenza tiegħu fl-eżerċitar xieraq tal-kompetenzi tiegħu.

L-assistenza tal-Kumitat ta’ Sorveljanza lid-Direttur Ġenerali tal-OLAF fit-twettiq ta’ dmirijietu: il-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni, il-Gwida għall-Proċeduri Investigattivi u l-pjan ta’ ġestjoni annwali

68. Jenħtieġ li r-Regolament jipprovdi lill-SC b’biżżejjed żmien biex jikkummenta dwar l-abbozz tal-prijoritajiet tal-politika ta’ investigazzjoni għall-pubblikazzjoni tagħhom u dwar l-abbozz preliminari tal-baġit qabel ma jintbagħat lid-Direttur Ġenerali għall-Baġits. B’mod simili, kwalunkwe linja gwida dwar il-proċeduri ta’ investigazzjoni u l-emendi tagħhom jenħtieġ li jintbagħtu lill-SC f’perjodu stabbilit ta’ żmien biex l-SC ikun jista’ jagħti l-opinjoni tiegħu ( 80 )

69. Jekk iqum xi dubju dwar l-indipendenza investigattiva tal-OLAF jew tad-Direttur Ġenerali tiegħu, l-informazzjoni dwar it-tali sitwazzjoni għandha tintbagħat lill-SC minnufih ( 81 ) . Emenda għar-Regolament Nru 883/2013 jenħtieġ li tistabbilixxi wkoll perjodi fissi ta’ żmien biex jintbagħtu deċiżjonijiet motivati għad-diferiment ta’ informazzjoni lil istituzzjoni, lil korp, lil uffiċċju jew lil aġenzija li għalihom tappartjeni persuna kkonċernata ( 82 )

70. L-aċċess wiesa’ għall-informazzjoni fir-Regolament jenħtieġ li jinkludi wkoll l-aċċess għall-bini tal-OLAF għall-membri tal-SC u għall-membri tas-Segretarjat tal-SC biex jiġu ssalvagwardjati l-iskambju kontinwu ta’ informazzjoni u l-kuntatt personali bejn iż-żewġ korpi. Dispożizzjoni bħal din tagħmilha wkoll iktar faċli għall-persunal tal-OLAF biex jippreżenta lmenti lill-SC. Jekk l-SC jitlob informazzjoni addizzjonali dwar l-investigazzjonijiet, inklużi rapporti u rakkomandazzjonijiet dwar investigazzjonijiet li ngħalqu, jenħtieġ li r-Regolament jistabbilixxi perjodu ta’ żmien li fih jenħtieġ li l-OLAF jipprovdi aċċess għat-tali informazzjoni u dokumenti f’fajl tal-każijiet, kif ukoll mekkaniżmu ta’ riżoluzzjoni jekk l-aċċess ma jiġix ipprovdut jew jiġi miċħud. Jenħtieġ li tapplika l-istess proċedura għal informazzjoni u għal data li tikkonċerna l-investigazzjonijiet li jkunu għaddejjin, iżda mingħajr ma l-SC jinterferixxi fit-twettiq ta’ dawn l-investigazzjonijiet.

L-Istatus tal-Membri tal-Kumitat ta’ Sorveljanza

71. Emenda għar-Regolament Nru 883/2013 jenħtieġ li tistabbilixxi u tgħaqqad kif xieraq l-istatus tal-membri tal-SC billi tinkludi dispożizzjoni li tiddikjara lill-membri tal-SC bħala tip sui generis ta’ Konsulenti Speċjali maħtura għal durata mhux rinnovabbli ta’ 5 snin. Dan ikun ifisser li l-membri jkollhom indipendenza ggarantita u fl-istess ħin qafas ċar ta’ dmirijiet u ta’ responsabbiltajiet, kif ukoll privileġġi u immunitajiet relatati mal-kompiti tagħhom bħala membri tal-SC.

KAPITOLU VI

L-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew u l-impatt ta’ dan fuq l-investigazzjonijiet tal-OLAF

72. Fit-8 ta’ Ġunju 2017, il-Kunsill qabel dwar approċċ ġenerali fuq ir-Regolament dwar il-ħolqien tal-UPPE. L-għan tar-Regolament huwa li joħloq l-Uffiċċju bl-awtorità, taħt ċerti kundizzjonijiet, li jinvestiga u jieħu passi legali kontra frodi relatata mal-UE u kriminalità oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-UE. Se jiġbor flimkien sforzi ta’ infurzar tal-liġi Ewropej u nazzjonali għall-ġlieda kontra l-frodi fl-UE ( 83 ) . Il-ftehim politiku dwar l-istabbiliment tal-UPPE l-ġdid intlaħaq bejn 20 Stat Membru permezz ta’ kooperazzjoni msaħħa.

73. Bħala gwardjan tal-indipendenza tal-OLAF u tal-funzjonijiet effettivi tiegħu, l-SC jinsab ferm imħasseb dwar dan it-tibdil qawwi fl-istorja tal-Uffiċċju u dwar l-impatt tiegħu fuq il-ħila tal-Uffiċċju li jkompli jwettaq il-mandat tiegħu. Peress li għadhom ma ġewx miftiehma l-metodi kollha ta’ dan u tal-arranġamenti tekniċi, l-istituzzjonijiet indikaw biss li numru konsiderevoli ta’ karigi se jiġu ttrasferiti mill-OLAF (u mhux biss) għall-UPPE ( 84 ) . Flimkien mal-karigi, huwa previst it-trasferiment tal-aġenda korrispondenti mill-OLAF għall-UPPE. L-UPPE se jkun responsabbli għall-investigazzjoni u għall-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-UE ( 85 ) , qasam li jkopri sehem kbir mill-aġenda attwali tal-OLAF. Għall-kuntrarju tas-suppożizzjonijiet li l-aġenda tal-OLAF se titnaqqas wara l-istabbiliment tal-UPPE, l-opinjoni tal-SC hija li l-volum attwali ta’ xogħol tal-OLAF se jkun simili għal dak attwali jew saħansitra se jiżdied.

74. L-SC mhuwiex konvint għalkollox li l-element taż-żmien tal-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet jew ta’ azzjonijiet frodulenti ttieħed f’kunsiderazzjoni sħiħa meta saru l-valutazzjonijiet u l-pjanijiet tal-volum ta’ xogħol futur tal-UPPE u tal-OLAF. Fis-sistema attwali, l-OLAF jiftaħ każ fuq il-bażi ta’ suspett immotivat ta’ okkorrenza ta’ irregolaritajiet jew ta’ fatti iktar serji, iżda biss wara perjodu ta’ żmien (li jkun differenti bejn każ u ieħor) li fih is-suspett jew jiġi kkonfermat jew inkella miċħud bil-provi. Matul dan il-perjodu, l-awtoritajiet nazzjonali kultant jiġu informati u jintalbu jikkooperaw, filwaqt li kultant dawn jiftħu l-investigazzjoni parallela (kriminali jew amministrattiva) tagħhom. Wara li l-UPPE jsir operazzjonali għalkollox, każijiet b’elementi ta’ reat kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-UE biss se jiġu rrapportati u possibbilment trasferiti lill-UPPE, filwaqt li l-ftuħ sussegwenti tal-proċedimenti kriminali se jiddependi mill-evalwazzjoni ta’ kull każ mill-UPPE. Madankollu, jista’ jgħaddi żmien konsiderevoli biex dawn il-każijiet jiġu trasferiti lill-UPPE. Dan minħabba ż-żmien konsiderevoli involut fil-ġbir tal-evidenza preliminari biex jiġi ddeterminat jekk tabilħaqq hemmx elementi ta’ reat. Iż-żmien qabel it-trasferiment lill-UPPE jista’ jkun twil daqs iż-żmien attwali meħtieġ għall-investigazzjoni qabel ma r-rapport finali jintbagħat lill-awtoritajiet nazzjonali skont ir-Regolament Nru 883/2013.

75. Barra minn hekk, l-UPPE jista’ jitlob li l-OLAF jipprovdi informazzjoni, analiżijiet, għarfien espert, appoġġ operazzjonali u/jew iwettaq investigazzjonijiet amministrattivi, jew fl-istess każ li fih l-OLAF kien attiv qabel it-trasferiment, jew inkella f’każijiet oħra li l-OLAF qatt ma jkun ittratta. L-SC huwa konvint li l-volum ta’ xogħol attwali u futur tal-OLAF se jibqa’ l-istess bis-saħħa ta’ din il-kompetenza l-ġdida tal-UPPE ( 86 ) , kif ukoll minħabba n-neċessità li każ jiġi evalwat qabel ma jiġi trasferit lill-OLAF. Barra minn hekk, b’rabta mal-volum ta’ xogħol fil-futur tal-OLAF, l-SC jinnota li l-maġġoranza tal-każijiet ittrattati mill-OLAF mhix se taqa’ taħt il-kompetenza tal-UPPE u li l-Uffiċċju se jkollu jieħu ħsieb dawn il-każijiet, jiffinalizzahom jew iwettaq monitoraġġ tas-segwitu tagħhom sakemm jiġu solvuti. L-OLAF se jżomm il-kompetenza fuq każijiet (kriminali) meta reat kriminali jaqa’ taħt il-kompetenza tal-UPPE ( 87 ) iżda jkun ikkaġuna jew aktarx li jikkaġuna danni ta’ inqas minn EUR 10 000 lill-interessi finanzjarji tal-UE ( 88 ) . Għaldaqstant, l-OLAF se jkollu jżomm l-istrutturi attwali tiegħu, fatt li huwa msaħħaħ mill-fatt li tmien Stati Membri mhux se jieħdu sehem fl-UPPE. B’rabta ma’ dawk il-pajjiżi, l-OLAF se jżomm il-pożizzjoni u l-kompetenzi attwali tiegħu.

76. Għaldaqstant, l-SC jippreżumi li l-għan tal-proposta tal-UPPE li tevita xogħol doppju jista’ jinkiseb permezz ta’ skambju intensiv ta’ informazzjoni ( 89 ) . Madankollu, fil-verità, il-volum ta’ xogħol tal-Uffiċċju se jkun daqs dak tal-lum jew aktar. Dan għaliex l-OLAF xorta waħda se jkollu jevalwa kull każ qabel ma jiġi trasferit lill-UPPE, minħabba: (i) il-ħtieġa li tiġi riferuta informazzjoni mill-UPPE lill-OLAF f’każijiet li fihom l-UPPE jiddeċiedi li ma jagħmilx investigazzjoni jew ikun irrifjuta każ; (ii) minħabba l-kompetenza tal-UPPE li jagħti kompiti lill-OLAF; u (iii) minħabba l-fatt li l-OLAF se jżomm il-kompetenzi attwali fl-Istati Membri li mhux se jieħdu sehem fil-proġett tal-UPPE. L-SC huwa konvint li kwistjonijiet kruċjali li jikkonċernaw in-natura tal-investigazzjonijiet, it-tip ta’ proċedimenti, il-ftuħ u l-għeluq ta’ każijiet jew saħansitra d-dmirijiet ta’ skambju ta’ informazzjoni jenħtieġ li ma jitħallewx miftuħa għal interpretazzjoni u jenħtieġ li ma jkunux dipendenti fuq arranġamenti futuri ta’ ħidma konklużi bejn l-UPPE, l-OLAF u istituzzjonijiet oħra. Dawn l-elementi bażiċi kollha tal-proċedura jenħtieġ li jkunu speċifikati biċ-ċar mir-Regolamenti li jikkonċernaw l-OLAF u l-UPPE, li jenħtieġ li jkun fihom ukoll dispożizzjonijiet dwar ir-relazzjoni tagħhom.

77. Fil-fehma tal-SC, il-kwistjoni tan-natura tal-investigazzjoni hija l-iktar sinifikanti f’sitwazzjonijiet li fihom l-OLAF se jkun qed jaġixxi fuq it-talba tal-UPPE, jiġifieri matul il-proċedimenti kriminali mnedija fi Stat Membru u għall-finijiet tal-għoti ta’ evidenza fi proċedimenti bħal dawn, inkluż proċess kriminali. Anki jekk l-OLAF mhux se jieħu l-inizjattiva u jiftaħ xi investigazzjoni amministrattiva parallela dwar l-istess fatti diġà investigati mill-UPPE ( 90 ) , l-Uffiċċju se ( 91 ) jaġixxi fuq it-talba tal-UPPE u se jwettaq investigazzjonijiet amministrattivi ( 92 )

78. In-“natura amministrattiva” tat-tali investigazzjonijiet tqajjem ħafna mistoqsijiet li mbagħad jistgħu jġibu magħhom raġunijiet għall-ilmenti fir-rigward tad-drittijiet u tal-garanziji mogħtija fi proċedimenti kriminali. It-twettiq mill-OLAF tal-investigazzjonijiet amministrattivi f’konformità mal-Artikolu 101(3)(c) tal-Proposta tal-UPPE jkun ħieles minn kwalunkwe superviżjoni ġudizzjarja jew prosekutorja. Peress li dawn l-azzjonijiet amministrattivi tal-Uffiċċju jkunu bbażati fuq ir-Regolament Nru 883/2013, is-salvagwardji proċedurali mogħtija mir-Regolament dwar l-UPPE ma jkunux applikabbli anki jekk ir-riżultati ta’ dawk l-azzjonijiet jiġu vvalutati bħala evidenza mill-qrati nazzjonali. Għaldaqstant, l-SC jisħaq ripetutament li l-emenda tar-Regolament Nru 883/2013 jenħtieġ li jkun fiha l-istess salvagwardji proċedurali bħal dawk mogħtija fil-Proposta tal-UPPE biex jiġu evitati fallimenti fi proċessi kriminali fil-futur quddiem il-qrati nazzjonali.

79. Jekk l-iskop huwa li l-OLAF jaġixxi bħala korp li jassisti lill-UPPE, l-SC iqis li s-superviżjoni tal-prosekuturi jew tal-imħallfin investigattivi fuq il-bażi tal-liġi proċedurali nazzjonali jenħtieġ li tinżamm ukoll fuq l-azzjonijiet tal-OLAF. L-atti mwettqa fuq it-talba tal-UPPE jenħtieġ li jiġu kkunsidrati bħala azzjonijiet tal-UPPE stess u, b’hekk, ikunu soġġetti għal stħarriġ ġudizzjarju mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea ( 93 ) . L-SC jindika li l-fatt li l-Uffiċċju jwettaq investigazzjoni amministrattiva fuq it-talba tal-UPPE jista’ jidħol f’kunflitt mal-interpretazzjoni tal-ġurisdizzjoni fuq l-investigazzjoni ta’ kwistjonijiet kriminali, speċjalment fl-Istati Membri li mhux se jieħdu sehem fil-proġett tal-UPPE u f’pajjiżi mhux tal-UE.

80. L-SC jisħaq fuq l-importanza tal-kooperazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali u tal-konformità mad-dritt nazzjonali fl-iktar stadju bikri tal-investigazzjonijiet immexxija mill-OLAF. Se jkunu meħtieġa l-iktar f’sitwazzjonijiet li fihom l-Uffiċċju se jkun qed iwettaq investigazzjoni amministrattiva fuq it-talba tal-UPPE u jiġbor evidenza għall-finijiet tal-proċedimenti kriminali. L-SC huwa tal-fehma li r-rekwiżiti ta’ prevedibbiltà u ta’ garanziji ta’ salvagwardji effettivi kontra deċiżjonijiet arbitrarji, inkluż permezz ta’ stħarriġ ġudizzjarju, jenħtieġ li jkunu applikabbli fis-sitwazzjonijiet deskritti, bl-istess mod bħal fi proċedimenti kriminali ( 94 ) . Il-paradoss emerġenti huwa li f’każijiet li fihom l-OLAF jieħu azzjoni kif previst fl-Artikolu 101(3) tal-UPPE, dan jista’ jkollu iktar setgħat mill-awtoritajiet nazzjonali ġudizzjarji u tal-infurzar tal-liġi, li huma marbuta b’dispożizzjonijiet proċedurali stretti tad-dritt kriminali relatati mad-drittijiet fundamentali u mal-garanziji ( 95 ) . Għaldaqstant, jenħtieġ li r-Regolament rivedut jirrifletti s-sitwazzjoni l-ġdida, kif ukoll il-fatt li l-OLAF, fil-fatt, se jkun korp ta’ investigazzjoni li jiġbor evidenza b’mod uffiċjali għall-finijiet ta’ proċedimenti kriminali (filwaqt li jaġixxi fuq it-talba tal-UPPE). B’hekk, jenħtieġ li l-azzjonijiet tal-OLAF jitqiesu bħala azzjonijiet tal-UPPE u jenħtieġ li jkunu soġġetti għall-istess regoli dwar is-superviżjoni, garanziji u drittijiet tal-persuni kkonċernati bħalma jseħħ fil-każ tal-azzjonijiet tal-prosekuturi delegati Ewropej ( 96 ) ).

81. Biex ikun jista’ jassisti lill-UPPE, jenħtieġ li l-OLAF ikollu l-kompetenzi xierqa, biex l-assistenza tal-OLAF ma ssirx ostaklu għall-proċedimenti mmexxija mill-UPPE. Jekk l-UPPE se jkun qed jittratta wkoll każijiet ta’, pereżempju, ksur tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali relatati mal-importazzjonijiet fis-suq uniku tal-UE, jenħtieġ li s-setgħat tal-OLAF jerġgħu jiġu kkunsidrati u jissaħħu kif xieraq ( 97 ) . Fil-fehma tal-SC, it-tisħiħ tas-setgħat tal-OLAF huwa neċessarju, iżda jenfasizza li f’każ bħal dan il-kontroll tas-setgħat tal-Uffiċċju jenħtieġ li jiżdied ukoll fl-istess ħin.

Ir-rwol tal-Kumitat ta’ Sorveljanza f’relazzjonijiet mal-UPPE

82. L-SC jikkonstata wkoll li r-rwol tiegħu ta’ monitoraġġ u parteċipazzjoni fid-djalogu bejn l-OLAF u l-UPPE jagħmilha possibbli li jiġi evitat l-użu eċċessiv tal-kompetenzi tal-UPPE stipulati fl-Artikolu 101 tal-Proposta tal-UPPE biex jiġi ggarantit it-twettiq tal-kompiti ewlenin mogħtija lill-Uffiċċju permezz tar-Regolament Nru 883/2013. Jenħtieġ li r-Regolament Nru 883/2013 jistabbilixxi regoli ċari għall-OLAF, jew billi jiġi impost fuqu dmir li jaġixxi fuq it-talba tal-UPPE mingħajr ebda eċċezzjoni, jew inkella billi jiġu stabbiliti l-eċċezzjonijiet f’lista magħluqa ta’ raġunijiet għar-rifjut. L-SC iqis li mhuwiex xieraq li din il-kwistjoni titħalla miftuħa għall-arranġamenti ta’ ħidma bejn l-OLAF u l-UPPE minħabba l-possibbiltà ta’ diversi interpretazzjonijiet tal-Artikolu 101 tal-Proposta tal-UPPE, li tkun qed tmur kontra t-tħassib tal-UE dwar il-protezzjoni effettiva u puntwali tal-interessi finanzjarji tagħha. Peress li l-SC għandu mandat b’saħħtu mit-tliet istituzzjonijiet kollha kemm huma, dan ikun jixtieq jaqdi wkoll rwol sinifikanti fil-ħolqien ta’ rabtiet strutturali, operazzjonali u tal-kompetenza bejn l-OLAF u s-sħab tiegħu, jiġifieri l-UPPE, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, Europol, Eurojust u sħab oħra fis-sistema l-ġdida ta’ protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE. Peress li s-sistema istituzzjonali l-ġdida għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE se tkun teħtieġ ċertu monitoraġġ u superviżjoni, l-SC joffri wkoll l-esperjenza twila tiegħu għad-diskussjonijiet dwar l-istabbiliment u l-applikazzjoni tagħhom.

(1) Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999 (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1).

(2) Ordni tal-President tal-Qorti Ġenerali tal-20 ta’ Lulju 2016 fil-Kawża T-251/16 R, id-Direttur Ġenerali tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) vs il-Kummissjoni Ewropea: Faits à l’origine du litige “des allegations d’écoutes téléfoniques illégales” (il-punt 15). L-Ordni ċaħdet it-tieni applikazzjoni li ressaq id-Direttur Ġenerali tal-OLAF li fiha talab lill-President tal-Qorti jissospendi l-operat tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni bħala kwistjoni ta’ urġenza sabiex tiġi evitata ħsara serja u irreparabbli għall-indipendenza tiegħu nnifsu u għall-indipendenza u għall-ħidma xierqa tal-OLAF.

(3) Ibid. Id-deċiżjoni finali dwar din il-kwistjoni għadha pendenti quddiem il-Qorti Ġenerali.

(4) Ara l-ewwel paragrafu tal-Artikolu 15(1) in fine.

(5) Ara l-aħħar paragrafu tal-Artikolu 11(7) tar-Regolament Nru 1073/99 u l-Artikolu 17(5) tar-Regolament Nru 883/2013. Ara r-Regoli ta’ Proċedura tal-SC tal-OLAF (ĠU L 308 ta’ 24.11.2011) fl-Artikolu 13.5 dwar “Azzjoni li għandha tittieħed dwar informazzjoni mogħtija mid-Direttur Ġenerali”, b’mod partikolari dwar il-mekkaniżmu li ġie stabbilit fil-ftehim mal-OLAF biex tiġi żgurata l-konformità mad-drittijiet fundamentali u mal-garanziji proċedurali dwar “[każijiet] li jkunu jeħtieġu li informazzjoni tintbagħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru”.

(6) L-SC diġà nnota dan fl-Opinjoni tiegħu Nru 4/2011, p. 4.

(7) L-Artikolu 11(2) tar-Regolament Nru 883/2013

(8) Ir-Regolament Nru 883/2013 –inklużi l-Premessi (6) u (29) tal-Artikolu 11(2)

(9) L-Artikolu 101(1) tal-Abbozz ta’ Regolament li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (kif stipulat fid-dokument tal-Kunsill 9941/17 ta’ 2017-06-30)

(10) Ibid. l-Artikolu 101(3)(a).

(11) Ara l-Premessa 18 u l-aħħar para. tal-Artikolu 17.8 tar-Regolament Nru 883/2013.

(12) Inklużi r-Regolament Nru 2988/1995 u r-Regolament Nru 2185/1996, il-Ftehim Interistituzzjonali, l-Arranġamenti amministrattivi bejn l-istituzzjonijiet u l-OLAF, id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1999/352/KE u l-emendi sussegwenti għal din,

(13) L-Artikolu 5 tar-Regolament Nru 1073/1999 sempliċiment indika li l-investigazzjonijiet esterni/interni “għandhom jinfetħu […] fuq deċiżjoni tad-Direttur tal-Uffiċċju”

(14) Ara l-Kawżi C-15/00 Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs il-Bank Ewropew tal-Investiment u C-11/00 Il-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej vs il-Bank Ċentrali Ewropew.

(15) L-aħħar paragrafu tal-Artikolu 5(1) tar-Regolament Nru 883/2013 “għandu jittieħed qies speċifiku tal-istituzzjoni, korp, uffiċċju jew aġenzija li jkunu fl-aħjar pożizzjoni biex jagħmluhom, partikolarment abbażi tan-natura tal-fatti, l-impatt finanzjarju attwali jew potenzjali tal-każ, u l-prospettiva ta’ kwalunkwe segwitu ġudizzjarju”.

(16) L-Artikolu 5(5) u (6) tar-Regolament Nru 883 jiddikjara li d-DĠ “għandu, mingħajr dewmien, jibgħat kwalunkwe informazzjoni rilevanti…”.

(17) Ara l-Premessa (103) u l-Artikoli 39(4) u 101(3) tal-Abbozz ta’ Regolament li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (kif stipulat fid-dokument tal-Kunsill 9941/17 ta’ 2017-06-30)

(18) Mill-esperjenza ta’ monitoraġġ tal-SC, inkluż il-valur tal-evidenza tar-rapport finali tal-OLAF fl-Istati Membri. Informazzjoni mibgħuta mill-OLAF lill-SC mill-2012 sal-2016 dwar 142 każ li ngħalaq bir-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji u dwar ir-rakkomandazzjonijiet mill-OLAF mhux mogħtija segwitu mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri.

(19) Ara d-Deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew fil-każ 1663/2014/OV dwar l-imġiba tal-OLAF f’investigazzjoni esterna.

(20) L-Artikolu 7(4) tar-Regolament Nru 883/2013 jiddikjara “Meta investigazzjoni tikkumbina elementi esterni u interni, għandhom japplikaw l-Artikoli 3 u 4 rispettivament”.

(21) Ara d-Deċiżjoni tal-SC tal-Ombudsman Ewropew fil-każ 2676/2009/ANA, il-proċeduri għal deċiżjoni preliminari u każijiet ta’ azzjonijiet diretti pendenti kontra l-OLAF quddiem il-QtĠ. Informazzjoni mibgħuta mill-OLAF lill-SC dwar 13-il ilment lill-OLAF ippreżentati fl-2014, fl-2015 u fl-2016 rigward garanziji proċedurali taħt il-proċedura ta’ lmentar tal-OLAF imqiegħda għad-dispożizzjoni pubblikament fuq is-sit tal-Internet tal-OLAF fl-20 ta’ Jannar 2014.

(22) Ara r-Riżoluzzjonijiet tal-15 ta’ Ġunju 2006 dwar il-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji tal-Komunitajiet u l-Ġlieda kontra l-Frodi-Rapport Annwali tal-2004 u tad-19 ta’ Frar 2008 dwar il-PIF u l-Ġlieda kontra l-Frodi-Rapporti Annwali tal-2005 u tal-2006.

(23) Il-limitazzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

(24) B’mod partikolari l-Protokoll Nru 7 dwar il-privileġġi u l-immunitajiet tal-Unjoni Ewropea.

(25) Ara r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta’ Diċembru tal-2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat: Kapitolu V “Poteri tal-investigazzjoni”.

(26) Ara l-Kawża C-539/09 Il-Kummissjoni vs il-Ġermanja, para. 72; Il-Kawża C-617/10 Akerberg Fransson, para. 25, 26; Il-Kawża C-105/14 Taricco, para. 39.

(27) In-netwerk tal-EUROFISC ġie stabbilit permezz ta’ Regolament dwar il-kooperazzjoni amministrattiva u l-ġlieda kontra l-frodi tal-VAT (Regolament tal-Kunsill 904/2010 (ĠU L 268, 12.10.2010, p. 1). Dan huwa mekkaniżmu li jippermetti lill-Istati Membri jsaħħu l-kooperazzjoni amministrattiva tagħhom fil-ġlieda kontra l-frodi organizzata tal-VAT u speċjalment il-frodi karusell. Il-VIES (Sistema tal-Iskambju ta’ Informazzjoni tal-VAT) tippermetti lill-kumpaniji jiksbu konferma rapida tan-numri tal-VAT tas-sħab negozjanti u tal-amministrazzjonijiet tal-VAT tagħhom biex jwettqu monitoraġġ u jikkontrollaw il-fluss tal-kummerċ intra-Komunitarju bl-għan li jidentifikaw kull xorta ta’ irregolarità (Ara eż. ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 218/92 tas-27 ta’ Jannar 1992 dwar il-kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni indiretta (VAT) [traduzzjoni mhux uffiċjali]).

(28) Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri: Rapport Speċjali, “Tackling intra-Community VAT fraud: More action needed”, p. 9-10, p. 38, p. 43-44, p. 52

(29) Waqt li tiġbor l-intelligence, l-FIU jista’ jkollha l-okkażjoni li titlob informazzjoni mingħand il-kontropartijiet tagħha fi Stati Membri oħra billi tuża n-netwerk tal-FIUs (FIU.net), bil-possibbiltà li tintraċċa u tipproteġi l-informazzjoni fl-istess ħin — l-Artikolu 5(4) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/642/JHA.

(30) Ara: Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar pjan ta’ azzjoni dwar il-VAT, “Lejn żona unika tal-VAT fl-UE - Iż-żmien biex niddeċiedu”

(31) Ara iktar ’l isfel, il-Kapitolu V dwar ir-Rwol, l-Istatus u l-kompetenzi tal-SC u tas-Segretarjat tiegħu.

(32) Il-mistoqsija tal-investigazzjoni, OF/2012/0617, saret f’konformità mal-Istruzzjonijiet għall-Persunal dwar Proċeduri Investigattivi li f’ħafna aspetti antiċipaw il-kontenut tar-riforma tar-Regolament dwar l-OLAF. Ara l-Anness 3 tar-Rapport dwar l-Attività tal-SC 2012-2013 u l-Opinjoni tal-SC Nru 2/2012 “Analysis of the case OF/2012/0617”.

(33) Ara l-Ġurisprudenza mill-Kawżi magħquda F-5/05 u F-7/07 Violetti et vs il-Kummissjoni. Il-Kawża T-48/05, Yves Franchet u Daniel Byk vs il-Kummissjoni. Ara r-Regoli ta’ Proċedura tal-SC tal-OLAF (ĠU L 308 ta’ 24.11.2011) fl-Artikolu 13.5 dwar “Azzjoni li għandha tittieħed dwar informazzjoni mogħtija mid-Direttur Ġenerali”, b’mod partikolari dwar il-mekkaniżmu li ġie stabbilit fil-ftehim mal-OLAF biex tiġi żgurata l-konformità mad-drittijiet fundamentali u mal-garanziji proċedurali dwar “[każijiet] li jkunu jeħtieġu li informazzjoni tintbagħat lill-awtoritajiet ġudizzjarji ta’ Stat Membru”.

(34) L-Artikolu 23c tar-Regolament (UE) Nru 513/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Mejju 2011 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1060/2009 dwar aġenziji li jiggradaw il-kreditu, u l-Artikolu 62 tar-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-4 ta’ Lulju 2012 dwar derivati OTC, kontropartijiet ċentrali u repożitorji tad-data dwar it-tranżazzjonijiet.

(35) L-Artikolu 3(3) tar-Regolament (UE) Nru 883/2013.

(36) Ara l-Opinjoni Nru 4/2011 dwar il-Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) li jħassar ir-Regolament (Euratom) Nru 1074/1999 u l-Opinjoni tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri Nru 6/2011

(37) Informazzjoni ta’ Ref. mibgħuta mill-OLAF lill-SC mill-2012 sal-2016 dwar 142 każ li ngħalaq bir-rakkomandazzjonijiet ġudizzjarji u dwar ir-rakkomandazzjonijiet mill-OLAF mhux mogħtija segwitu mill-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istati Membri.

(38) Ara l-