MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 224/1

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-produzzjoni Ekoloġika

(2008/C 224/01)

Nhar is-16 ta' Frar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, iddeċieda li jfassal opinjoni proprja dwar:

Il-Produzzjoni ekoloġika.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-6 ta' Mejju 2008. Ir-rapporteur kienet is-Sinjura Darmanin.

Matul l-445 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-28 u d-29 ta' Mejju 2008 (seduta tad-29 ta' Mejju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni unanimament.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-Kumitat huwa ferm favur inizjattivi mmirati biex jiżviluppaw politika Komunitarja ta' produzzjoni u konsum sostenibbli, integrata kompletament f'politiki Komunitarji oħrajn, bil-ħsieb li: — tbiddel sfidi potenzjali f'opportunitajiet biex l-indutrija ta' l-UE tkun kompetittiva fis-suq dinji, billi jiġu adottati metodi ta' produzzjoni ekoloġika bbażati fuq prodotti u servizzi ekoloġiċi, li jistgħu jiġu identifikati faċilment mill-konsumaturi fil-Komunità kollha; — tiżviluppa “suq ekoloġiku” biex tiżgura li dawn il-prodotti u servizzi jirrispondu għal tifsiriet definiti u komuni u jkunu tassew disponibbli fl-Istati Membri kollha; — trawwem il-kuxjenza tal-pubbliku Ewropew dwar il-konsum responsabbli u intelliġenti f'sens ekoloġiku u l-ħtieġa ta' tendenzi ta' mġiba li jirrispettaw aktar l-ambjent, permezz ta' impenn qawwi biex jiġu pprovduti informazzjoni, taħriġ u edukazzjoni, l-ewwel nett mill-iskejjel primarji; — jittieħed approċċ aktar strateġiku sabiex jinfluwenza l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fin-negozju, fil-politika, fost il-konsumaturi u fost il-pubbliku in ġenerali, u jiġi żgurat qafas Komunitarju organiku, li jevita l-frammentazzjoni tas-suq ikkawżata minn pariri u riklami diverġenti u li jagħtu idea żbaljata dwar in-natura ambjentali ta' dawn il-prodotti u l-produzzjoni u s-sistemi ta' distribuzzjoni marbutin magħhom; — tiżgura li l-għażla tal-konsumatur titħares u li l-produtturi/distributuri huma impenjati biex jilħqu l-livelli ambjentali u jiżguraw li l-prodotti li joħorġu fis-suq jikkonformaw mar-rekwiżiti tas-sostenibbiltà ambjentali; — tiżgura li r-responsabbiltajiet għall-politika ta' konsum sostenibbli, f'dak li hu t-teħid ta' deċiżjonijiet u l-implimentazzjoni, jinqasmu bejn il-partijiet interessati u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kollha: il-produtturi, id-distributuri/l-aġenti, il-konsumaturi, l-għalliema, l-awtoritajiet pubbliċi, l-organizzazzjonijiet ambjentali u tal-konsumatur, u ż-żewġ naħat ta' l-industrija.

1.2 Il-Kumitat jirrakkomanda li jiġu adotatti tifsiriet għall-kunċetti ta' “eko-prodott/servizz” u “konsum ekoloġiku” fil-qafas ta' żvilupp u konsum sostenibbli, biex ikunu validi fl-UE kollha u aċċettati internazzjonalment, bl-użu ta' kriterji u indikaturi u livelli ambjentali ċari li jħallu lok għall-innovazzjoni u t-titjib.

1.3 Il-Kumitat jitlob li l-industrija Ewropea u s-sistemi ta' distribuzzjoni u ta' servizzi jieħdu impenn ċar biex jaqblu ma' approċċ settorjali integrat, li jinvolvi skeda ta' għanijiet li jistgħu jiġu vverifikati: din għandha tinkorpora t-tliet pilastri ambjentali, ekonomiċi u soċjali tas-sostenibbiltà. Ir-rekwiżiti ambjentali għandhom jitqiesu sa mill-fażi tad-diżinn tal-prodott b'mira għaċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tal-prodott, biex b'hekk dejjem ngħollu l-livell tal-mira għall-kwalità, l-innovazzjoni u s-sodisfazzjon tal-konsumatur.

1.4 Il-Kumitat jirrakkomanda li l-kumpaniji u l-korpi pubbliċi u privati jżidu fl-użu konġunt ta' l-għodod Komunitarji u nazzjonali li jeżistu sabiex iżidu r-riċerka ta' tekonoloġiji u prodotti nodfa.

1.5 Il-Kumitat isostni l-ħtieġa li tissaħħaħ u titħaffef l-istandardizzazzjoni teknika għall-prodotti u l-proċessi ta' produzzjoni ekoloġiċi.

1.6 Il-Kumitat jitlob għal ċertezza mill-kriterji u uniformità fir-rekwiżiti minimi fis-suq intern kollu fejn jidħlu s-sistemi tat-tikkettar għal prodotti ekoloġiċi. Dan biex tiġi żgurata l-ekwità fl-għażliet ekoloġiċi tal-konsumaturi, kontrolli uniformi fl-UE kollha u r-rispett għall-prinċipju tal-moviment ħieles għal prodotti li huma tassew ekoloġiċi. It-Tikketta Ekoloġika Ewropea (fjura ekoloġika) għandha ttipoġġa aktar fis-suq u għandu jirnexxielha teżisti flimkien ma' sistemi ta' tikkettar nazzjonali u settorjali.

1.7 Il-Kumitat jemmen li huwa importanti li tissaħħaħ id-“dimensjoni tal-prodott” fis-sistemi tal-ġestjoni ambjentali, sabiex titħeġġeġ id-disseminazzjoni fost il-produtturi u d-distributuri, u biex tiġi mfassla b'mod aktar effettiv għas-sistemi ta' ġestjoni ta' l-awtoritajiet lokali, u b'hekk tkun aktar kapaċi tibda sinerġiji ma' għodod oħra ta' żvilupp sostenibbli.

1.8 Skond il-Kumitat, id-disseminazzjoni ta' l-EMAS (l-Iskema ta' l-Eko-Ġestjoni u Verifika) għandha titħeġġeġ. Dan jista' jinkiseb permezz ta' miżuri finanzjarji u fiskali, issimplifikar amministrattiv, inizjattivi ta' promozzjoni u marketing, rikonoxximent ta' l-EMAS bħala livell ta' eċċellenza, anki internazzjonalment, u l-adozzjoni ta' miżuri biex jgħinu l-intrapriżi ż-żgħar biex japplikaw l-iskema gradwalment.

1.9 Huwa essenzjali li l-prestazzjoni ta' prodott tiġi valutata kollha kemm hi, iġifieri fuq il-bażi mhuz biss ta' kriterji ambjentali imma wkoll ta' aspetti importanti oħrajn bħall-prestazzjoni kemm għall-konsumatur u kemm għall-produttur finanzjarjament u f'dik li hi sigurtà, funzjonalità u ħarsien tas-saħħa, l-użu razzjonali ta' riżorsi u materjali, loġistika, karatteristiċi innovattivi, marketing, il-ħila tal-prodott li jwessa' l-għażla tal-konsumatur, iċ-ċiklu tal-ħajja u aspetti soċjali.

1.10 Il-KESE jirrakkomanda li jitħeġġeġ l-iżvilupp ta' l-akkwist pubbliku ekoloġiku (green public procurement — GPP) billi: jiġu definiti l-karatteristiċi tekniċi ta' prodotti “ekoloġiċi”, nibdew minn dawk li għandhom l-aħjar impatt ambjentali; inkluża l-ispiża taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott jew tas-servizz fl-ispeċifikazzjonijiet tiegħu; tinħoloq bażi tad-data dedikata li tkun tinstab on line; jiġu aġġornati d-direttivi tal-KE dwar l-akkwist pubbliku billi jiġu inklużi referenzi għal standards, sistemi ta' EMS, eko-tikketti, u eko-disinn; u fl-aħħar, il-pubblikazzjoni ta' pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali għall-adozzjoni ta' l-akkwist ekolġiku.

1.11 Il-Kumitat itenni l-importanza li jintuża l-Artikolu 153 tat-Trattat tal-KE bħala bażi legali, għax huwa dak l-aktar xieraq fejn tidħol l-assigurazzjoni ta' livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur inkluż il-ħarsien tad-dritt tagħhom li jirċievu informazzjoni sħiħa, korretta, xierqa, li tinftiehem, u li tkun fil-ħin.

1.12 Il-Kumitat jisħaq li għal raġunijiet ta' awto-regolamentazzjoni, triq possibbli tista' tkun dik li jiġi żviluppat kodiċi tal-kondotta, kif imfisser fid-Direttiva 2005/29/KE, sabiex jiġi evitat l-użu żbaljat ta' messaġġi ekoloġiċi fir-reklamar u, f'kull avveniment, ir-reklami li jagħtu idea żbaljata. Dan għandu jaħdem b'mod parallel ma' taxxi ekoloġiċi u regolamentazzjoni. Il-KESE jirrakkomanda li messaġġi ekoloġiċi għandhom joqogħdu fuq dak li tgħid tikketta li tkun rikonoxxuta u ta' min jafdaha.

1.13 Barra mill-proċeduri ġudizzjarji, li għandhom ikunu aċċessibbli għal kulħadd, il-Kumitat huwa wkoll favur in-nomenklatura ta' korpi mhux ġudizzjarji ta' monitoraġġ u riżoluzzjoni ta' kunflitti għall-konsumaturi, li huma flessibbli, effiċjenti, irħas u kredibbli, sabiex ikun żgurat li jintlaħqu l-livelli ambjentali għall-prodotti u li prodotti li joħorġu fis-suq jaqblu mal-prinċipji ta' sostenibbiltà ambjentali.

1.14 Il-Kumitat, minħabba l-frammentazzjoni leġislattiva li tikkaratterizza kemm ir-rekwiżiti għall-informazzjoni tal-konsumatur kif ukoll dawk għal prodotti sostenibbli, isostni li teżisti ħtieġa urġenti biex tibda l-ħidma fuq qafas waħdieni u definit tajjeb fil-forma ta' “Karta Ewropea għall-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fis-suq intern”.

2. Il-qafas attwali u l-prospettivi

2.1 L-għan ta' l-iskema ta' l-għoti ta' l-eko-tikketta Komunitarja (1) huwa dak li jiġu promossi prodotti b'impatt ambjentali minuri u li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni preċiża u xjentifikament korretta. Din it-tikketta ma tapplikax għall-ikel u x-xorb, prodotti farmaċewtiċi, tagħmir mediku (2) jew prodotti jew sustanzi perikolużi jew tossiċi (3).

2.1.1 Id-disinn, il-produzzjoni, id-distribuzzjoni u l-konsum ta' prodotti li jirrispettaw l-ambjent huwa parti integrali mill-politika ambjentali Komunitarja kif imfissra fl-objettivi u l-prijoritajiet imressqa fis-sitt programm ta' azzjoni ambjentali (4), li jridu jinkisbu sa l-2010. Dan il-programm, li dwaru l-Kumitat ta l-opinjoni tiegħu f'numru ta' okkażjonijiet, jiddeskrivi fid-dettal pjanijiet għal miżuri li jikkontribwixxu biex tiġi stabbilita strateġija ta' żvilupp sostenibbli.

2.1.2. Mill-inizjattivi Komunitarji ewlenin dwar is-suġġett, rwol importanti kisbitu l-Politika Integrata tal-Prodotti (IPP) (5), li dwarha l-Kumitat ħareġ opinjoni (6), li tqis il-proddotti u s-servizzi kollha li għandhom impatt ambjentali.

2.1.3. Biex il-Politika Integrata tal-Prodotti tkun effettiva, jeħtieġ li nħeġġu lill-produtturi jagħmlu aktar prodotti ekoloġiċi u lill-konsumaturi biex jixtruhom. Li ġejjin jafu jkunu għodod li jistgħu jintużaw għal dan il-għan: — l-inkoraġġiment ta' l-użu ta' miżuri fiskali biex jippromovu aktar prodotti li jirrispettaw l-ambjent; — li jitqiesu aspetti ambjentali f'deċiżjonijiet dwar kuntratti pubbliċi (7); — inħeġġu li wieħed jaħseb fil-kuntest taċ-ċiklu tal-ħajja; — l-integrazzjoni u l-promozzjoni ta' l-użu ta' għodod volontarji bħall-eko-tikketti, l-EMAS. Id-Dikjarazzjonijiet ta' Prodotti Ambjentali (EPDs), l-akkwist pubbliku ekoloġiku, eċċ; — It-tixrid fost il-konsumaturi ta' l-informazzjoni meħtieġa għal “għażla infurmata tal-prodotti”, għax-xiri, l-użu u r-rimi.

2.1.4 Sar pass pożittiv 'il quddiem ieħor bl-introduzzjoni ta' qafas regolatorju ġdid dwar ir-rekwiżiti ta' disinn ekoloġiku għal prodotti li jużaw l-enerġija, regolati b'direttiva ta' qafas ta' l-2005 (8).

2.1.5. F'dik li hi implimentazzjoni, taħt id-direttiva ta' qafas, l-ewwel regoli jidħlu fis-seħħ fl-2008. Bħalissa qed jiġu studjati miżuri b'rabta ma' 20 grupp ta' prodotti (inkluż id-dawl, sistemi tal-kompjuters u magni tal-ħasil) u għal 14 minnhom (inkluż id-dawl għat-toroq u għall-uffiċċji) il-miżuri għandhom jiġu stabbiliti qabel tmiem l-2008; għal oħrajn, bħas-sistemi tad-dawl domestiku, il-mira hi l-2009.

2.1.6. Is-sitt programm ta' azzjoni ambjentali (9) jippreżenta ħames rotot prijoritarji ta' azzjoni strateġika: it-titjib ta' l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni eżistenti, l-integrazzjoni ta' affarijiet li jikkonċernaw l-ambjent f'politiki oħrajn, il-ħidma mas-suq, l-għoti ta' poter lin-nies billi jiġu megħjuna jbiddlu l-imgiba tagħhom billi tiġi ffavorita d-domanda tagħhom u l-kunsiderazzjoni ta' l-ambjent f'deċiżjonijiet dwar l-ippjanar ta' l-użu u l-ġestjoni reġjonali ta' l-art.

2.1.7. Fuq livell aktar ġenerali, l-istrateġija Ewropea għall-iżvilupp sostenibbli, kif riveduta mill-Kunsill Ewropew fl-2006, tfisser “il-produzzjoni u l-iżvilupp sostenibbli” bħala wieħed mill-isfidi kruċjali, li jrid jiġi indirizzat billi l-iżvilupp ekonomiku u soċjali jitmexxa lejn fora li huma kompatibbli mas-sistema ekoloġika. Tipproponi wkoll pjan ta' azzjoni ġdid f'dan il-qasam.

2.1.8. Ir-rapport ta' l-2007 dwar l-implimentazzjoni (10) juri li l-konsum u l-produzzjoni sostenibbli diffiċli jitkejlu b'mod ta' min joqgħod fuqu fuq bażi wiesgħa. Għalkemm in-numru ta' prodotti u servizzi li hemm fis-suq jidher li qed jikber b'rittmu mgħaġġel, l-iffrankar stmat mill-kont ta' l-elettriku attwali huwa ekwivalenti għal madwar EUR 60 biljun fis-sena, filwaqt li n-numru ta' prodotti b'Eko-tikketta baqa' limitat mhux ħażin, l-istess bħan-numru ta' kumpaniji rreġistrati fl-EMAS. Erbatax-il Stat Membru biss adottaw pjanijiet ta' akkwist ekoloġiku nazzjonali u 21 biss lestew il-pjan ta' direzzjoni għall-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni għal teknoloġiji ambjentali (ETAP) (11).

2.2 Min-naħa l-oħra, fl-isfera ta' l-istandardizzazzjoni teknika, xi żmien ilu tnedu miżuri biex jiġu integrati aspetti ambjentali fl-istandards tekniċi ġodda, biex b'hekk jinħoloq “qafas ambjentali” għall-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni (CEN), li fih il-korpi tekniċi tiegħu jkunu jistgħu jindirizzaw speċifikazzjonijiet ambjentali. Meta l-istandard jaqa' taħt l-“Approċċ il-Ġdid”, dan jiggverna s-suppożizzjoni ta' konformità mar-rekwiżiti bażiċi tad-direttiva Ewropea korrispondenti. Saru mbagħad aktar passi 'l quddiem f'din il-kwistjoni bl-adozzjoni ta' l-iskema ta' ċertifikazzjoni ambjentali ISO 14001.

2.3 Fl-10 ta' Ottubru 2007, l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent ippubblikat ir-raba' rapport tagħha dwar “L-Ambjent ta' l-Ewropa” (12), b'kapitlu sħiħ iddedikat għall-“Konsum u l-produzzjoni sostenibbli”.

2.4 Barra minn hekk, ir-rapport annwali tal-Kummissjoni għall-2007 dwar il-progress ta' l-Istrateġija ta' Lisbona għat-tkabbir u x-xogħol enfasizza l-importanza tal-bidla fil-klima, l-eko-innovazzjoni, l-effiċjenza ta' l-enerġija, is-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u s-swieq ta' l-enerġija.

2.5 Fl-aħħar nett, fit-8 u d-9 ta' Marzu 2007 l-Kunsill Ewropew ta' Brussell ta attenzjoni speċjali lis-suġġetti ta' l-ambjent u l-bidla fil-klima. Il-Kunsill Ambjent ta' Frar 2007, sadanittant, enfasizza l-fatt li l-istrateġija ta' l-UE għall-iżvilupp sostenibbli u l-istrateġija ta' Lisbona għat-tkabbir u x-xogħol huma kumplimentari, u l-kontribut essenzjali li din ta' l-aħħar tati biex jintlaħaq l-għan prijoritarju ta' l-ewwel, filwaqt li tenna l-ħtieġa li l-aspetti ambjentali jiġu integrati fil-politiki kollha. Dan il-ġist ġenerali kien enfasizzat b'mod qawwi mill-Kunsill Ewropew ta' Diċembru 2007 (13).

2.6 L-għanijiet ewlenin tal-programm ta' ħidma tal-Kummissjoni għall-2008 (14) jinkludu b'mod ċar l-objettiv li ċ-ċittadin jitpoġġa fiċ-ċentru ta' l-isforz Ewropew, ibda minn evalwazzjoni tas-sitwazzjoni soċjali flimkien ma' reviżjoni tas-suq intern, b'attenzjoni kostanti għall-ħtieġa li l-pubbliku Ewropew japprofitta kemm jista' mis-suq uniku.

2.7 Il-KESE spiss talab li jintuża l-Artikolu 153 tat-trattat tal-KE bħala l-bażi legali (15), peress li huwa mfassal biex jiżgura livell għoli ta' protezzjoni għaċ-ċittadini u biex jippromovi d-dritt tagħhom li jirċievu informazzjoni sħiħa (16), korretta, xierqa, li tinftiehem u li tkun fil-ħin.

2.7.1 F'dik li hi liġi mislufa, id-drittijiet tal-konsumatur li jirċievi informazzjoni huma regolati mid-Direttiva 2005/29/KE (17) dwar il-prattiki kummerċjali inġusti li jistgħu jkunu ta' ħsara għall-interessi ekonomiċi tal-konsumaturi. L-anness ta' din id-direttiva jelenka serje ta' prattiki kummerċjali li jistgħu jitqiesu inġusti jekk ma ssirx valutazzjoni każ każ, inkluż pereżempju li tintwera marka ta' fiduċja, ta' kwalità jew xi ħaġa simili mingħajr ma tkun inkisbet l-awtorizzazzjoni meħtieġa.

2.8 Madankollu l-Kumitat huwa konvint li hemm livell ta' frammentazzjoni leġislattiva fil-livell Komunitarju f'dawk li huma r-rekwiżiti bażiċi għall-informazzjoni mogħtija lill-konsumatur, kif ukoll ir-rekwiżiti għal prodotti sostenibbli, u jqis li huwa importanti li titħejja “Karta Ewropea għall-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fis-suq intern”.

2.8.1 Jekk ir-riżultati ta' l-implimentazzjoni ta' din il-Karta — u l-kodiċi awto-regolatorji kif imfissra fid-Direttiva 2005/29/KE — ma jkunux biżżejjed, il-Kumitat jemmen li għandhom jiġu eżaminati possibbiltajiet oħrajn, bħal pereżempju armonizzazzjoni aktar sħiħa jew il-ħolqien ta' sistema Komunitarja speċifika ta' natura operazzjonali.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Il-Kumitat jisħaq li huwa essenzjali li wieħed jibda b'tifsiriet ċari u definiti ta' kunċetti bħal m'huma “prodott sostenibbli”, “disinn, produzzjoni u distribuzzjoni sostenibbli”, u “konsum sostenibbli”, sabiex jiġi ssorveljat, fl-UE kollha u fiż-Zona Ekonomika Ewropea, il-ħarsien ta' kull qafas Komunitarju leġislattiv, regolatorju u volontarju li jirreferi għal dawn id-definizzjonijiet fl-isferi nazzjonali/reġjonali varji.

3.2 Dawn it-tifsiriet, aċċettati minn kulħadd fil-livell internazzjonali, m'humiex statiċi imma fin-natura tagħhom soġġetti għal titjib kontinwu. Fil-fehma tal-Kumitat, madankollu, iridu jiġu żviluppati aħjar permezz ta': — pakkett ta' indikaturi ambjentali (18) biex jinżamm kont tal-progress bejn limiti differenti u b'hekk ikun possibbli li jiġi valutat il-livell ta' sostenibbiltà ta' sistemi ta' produzzjoni, prodotti, u servizzi u sistemi ta' distribuzzjoni; — Standards ambjentali tekniċi Komunitarji (li possibbilment jorbtu ma' l-istandards ta' l-ISO) b'integrazzjoni sħiħa ta' l-aspetti ambjentali fil-proċess ta' standardizzazzjoni Ewropew, kif sostna ħafna drabi l-Kumitat (19), biex jiġu inkorporati fi prodotti, sistemi ta' produzzjoni u servizzi, skond il-linji gwida għall-konformità ta' direttivi Komunitarji relatati (20).

3.2.1 Il-Kumitat jisħaq li t-tifsiriet suġġeriti hawn fuq, imsaħħa b'indikaturi u standards xierqa, huma essenzjali għal politika Komunitarja effettiva li tista' tagħmilha possibbli għal konsumaturi infurmati fl-għażliet u l-imġiba tagħhom, fejn il-proċessi ta' produzzjoni jieħdu ħsieb l-ambjent.

3.3 Bħalma enfasizzat il-Kummissjoni stess, l-industrija Ewropea diġà tinsab f'pożizzjoni tajba biex tibni fuq il-qagħda b'saħħitha tagħha fis-suq ta' prodotti, servizzi u proċessi ġodda bbażati fuq teknoloġiji ambjentali. Barra minn hekk, kumpaniji Ewropej huma dejjem aktar sensittivi għall-prestazzjoni ambjentali bħala parti mill-approċċi tar-responsabbiltà soċjali korporattiva tagħhom (21).

3.3.1 Il-Kumitat jaqbel dwar it-tliet oqsma ta' żvilupp stabbiliti f'dan ir-rigward: l-istimulazzjoni ta' l-iżvilupp u l-kummerċjalizzazzjoni ta' teknoloġiji, prodotti u servizzi b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju u li huma effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija; il-ħolqien ta' suq intern dinamiku; l-iżvilupp ta' swieq globali għal teknoloġiji b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju u effiċjenti fl-użu ta' l-enerġija.

3.3.2 Il-Kumitat itenni l-pożizzjoni tiegħu li diġà spjega f'opinjoni riċenti “għandna bżonn ta' l-ogħla prestazzjonijiet fil-qasam xjentifiku u tekniku, li jinbidlu f'innovazzjonijiet u f'forza ekonomika kompetittiva mil-lat intraprenditorjali, sabiex nissalvagwardaw il-futur tagħna, per eżempju fir-rigward tal-kwistjoni ta' l-enerġija u l-klima, inżommu u ntejbu l-pożizzjoni globali tagħna fil-preżent, u niżviluppaw minflok ma nipperikolaw il-mudell soċjali Ewropew” (22).

3.3.3 Skond il-Kumitat, huwa meħtieġ approċċ aktar integrat, sabiex jingħelbu d-diffikultajiet u l-ostakoli għall-użu konġunt u koordinat ta' kull għodda finanzjarja possibbli (23) fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali u minn operaturi individwali, għall-iżvilupp ta' teknolġiji nodfa u effiċjenti u applikazzjonijiet innovativi li kapaċi jiġġeneraw proċessi, prodotti u servizzi b'livell għoli ta' sostenibbiltà.

3.3.4 Il-Kumitat jemmen li tinħtieġ inizjattiva bejn id-DĠ Komunitarji għall-koordinazzjoni u l-assistenza teknika biex tottimizza l-użu konġunt ta' l-għodod Komunitarji, Ewropej u nazzjonali li jeżistu biex jiżdiedu l-isforzi fil-qasam tar-riċerka u l-innovazzjoni kemm fil-kumpaniji kif ukoll fil-korpi pubbliċi u privati, għar-raġunijiet ta' ħarsien ambjentali, fl-ispera taż-Żona Ewropea għar-Riċerka u l-Innovazzjoni.

3.3.5 Kif intqal f'ħafna okkażjonijiet mill-Kumitat (24), il-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew, huwa essenzjali li tinqata' l-burokrazija żejda li titfa' lill-kumpaniji lura (bħall-SMEs), sabiex jinħeles il-potenzjal ekonomiku u soċjali tan-negozji u jiġi dirett lejn il-modernazzjoni sostenibbli tal-kuntest u l-istrutturi ta' produzzjoni u organizzazzjoni.

3.4 L-UE nidiet is-sistema ta' tikkettar ekoloġiku għall-prodotti biex tagħti spinta lill-produzzjoni li hija ambjentalment għaqlija fl-1997. Din ġiet imbagħad estiża għas-servizzi u kibret matul is-snin. Tinkludi wkoll tikketti pubbliċi taħt ħafna kriterji applikati għal gruppi ta' prodotti/servizzi (25).

3.4.1 Il-Kumitat jisħaq li din is-sitwazzjoni tista' toħloq konfużjoni fost il-produtturi u fuq kollox fost il-konsumaturi Ewropej, u li t-tweġiba hija sistema integrata ta' kriterji komuni minimi stabbiliti fil-livell Ewropew, li tistabbilixxi r-reġistrazzjoni u l-verifika obbligatorja għat-tikketti minn korp indipendenti li jiċċertifika.

3.4.2 It-tikkettar f'livell Ewropew ma għandux jikkompeti imma jeżisti flimkien mat-tikketti nazzjonali u settorjali li xi drabi huma aktar magħrufa mal-konsumaturi mit-tikkettar Ewropew. Barra minn hekk, għandu jkun hemm koordinazzjoni f'livell internazzjonali ma' tikketti li rnexxew bħall-Energy Star.

3.4.3. Huwa imperattiv li t-tikketti huma fdati u jagħtu kunfidenza lill-konsumaturi. Għal din ir-raġuni l-ħolqien ta' standards ta' tikketti bħal dawn u l-monitoraġġ tas-suq għandhom jiġu fdati f'idejn il-parti interessata (kollha kemm huma) sabiex ikunu aktar kredibbli.

3.4.4 Jista' jkun utli li wieħed jibda jistudja l-possibbiltà ta' tikkettar ta' prodotti jew servizzi biex tiġi identifikata l-marka eloġika (carbon print) tagħhom.

3.5 Fir-rigward tas-sistema volontarja ta' l-EMAS, li tagħmilha possibbli għal dawk li jixtiequ juru li qed itejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom li jagħmlu parti minn sistema Komunitarja ta' eko-ġestjoni u verifika ekoloġika; b'hekk juru r-rieda tagħhom li jirrispettaw l-istandards ambjentali u l-impenn tagħhom li jadottaw sistema ta' ġestjoni ekoloġika, il-Kumitat jisħaq li wara l–adozzjoni ta' l-istandard ISO 14001 ser ikun possibbli li tissaħħaħ id-“dimensjoni tal-prodott” ta' l-iskemi ta' ġestjoni ambjentali biex tiġi faċilitata disseminazzjoni akbar fost il-produtturi u d-distributuri u biex tiġi adattata għall-ġestjoni tal-proċess f'awtoritajiet lokali u biex issir aktar miftuħa għal sinerġiji bi strumenti għall-promozzjoni ta' l-iżvilupp sostenibbli.

3.5.1. Skond il-Kumitat, ta' min kieku wieħed jappoġġja d-disseminazzjoni ta' l-EMAS permezz ta' miżuri finanzjarji, fiskali, ta' simplifikazzjoni u amministrattivi, inizjattivi ta' reklamar u marketing, u permezz tar-rikonoxximent ta' l-EMAS bħala “standard ta' eċċellenza” wkoll fil-livell internazzjonali, bil-possibbiltà li l-SMEs jiġu megħjuna jieħdu approċċ gradwali, mhux l-inqas fl-isfera tal-clusters industrijali.

3.6 Il-Kumitat iqis bħala assolutament essenzjali l-iżvilupp ta' “suq ekoloġiku” għall-prodotti u s-servizzi, permezz ta' l-introduzzjoni ta' serje ta' inċentivi u għodod mfassla għal min joffri l-provvista biex titħeġġeġ l-innovazzjoni, u min-naħa tad-domanda biex il-konsumaturi jingħataw l-informazzjoni u l-inċentivi xierqa biex jixtru prodotti li jkunu jirrispettaw aktar l-ambjent.

3.6.1 Għall-għanijiet ta' suq intern kompetittiv, il-prestazzjoni ta' prodott għandha tiġi valutata mhux biss fuq il-bażi ta' kriterji ambjentali imma jridu jitqiesu wkoll aspetti importanti oħrajn bħal: il-prestazzjoni ekonomika kemm għall-konsumatur kif ukoll għall-produttur, is-sigurtà u l-funzjonalità, kif jintużaw ir-riżorsi, il-loġistika, il-marketing, il-karatteristiċi tal-prodott f'dik li hi saħħa u innovazzjoni, il-ħila tiegħu li jwessa' l-għażla tal-konsumatur, iċ-ċiklu tal-ħajja u u t-tip ta' rimi, u fl-aħħar, l-aspetti soċjali.

3.6.2 Huwa imperattiv li jkun hemm impenn ġenwin fl-appoġġ għar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni fis-settur tal-produzzjoni u s-servizzi ekoloġiċi.

3.7 Fl-opinjoni tal-Kumitat, il-Kumitat Ekonomiku għall-Istandardizzazzjoni (CEN), il-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni Elettroteknika (CENELEC) u l-Istitut Ewropew ta' l-Istandards ta' Telekomunikazzjoni (ETSI) għandhom ikollhom sehem kruċjali fl-iżvilupp tal-proċess ta' standardizzazzjoni teknika fejn tidħol is-sostenibbiltà ambjentali ta' prodott (26).

3.7.1 Il-Kumitat diġà sostna li l-promozzjoni ta' l-użu ta' standards ambjentali tekniċi ma għandhiex tkun soġġetta għal deċiżjonijiet li jittieħdu minn fuq għal isfel imma għandha ssir permezz ta' aċċettazzjoni mifruxa ta' prodotti li huma kompatibbli ma' l-ambjent sabiex nirrispondu b'mod kemm jista' jkun effettiv għall-ħtiġijiet u l-interessi taċ-ċittadini u l-konsumaturi (27).

3.8 Fl-isfera tal-kuntratti pubbliċi, huwa importanti li tingħata importanza lid-Direttiva 2004/18/KE dwar il-koordinazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' kuntratti ta' xogħolijiet pubbliċi, provvisti pubbliċi u servizzi pubbliċi (28) u l-komunikazzjoni interpretattiva tal-Kummissjoni dwar il-liġi Komunitarja li tapplika għall-akkwist pubbliku u l-possibiltajiet li jiġu integrati kunsiderazzjonijiet ambjentali fl-akkwist pubbliku (29).

3.8.1 Il-Kumitat jisħaq li s-settur ta' l-akkwist pubbliku, li jirrappreżenta madwar 16 % tal-PGD Komunitarju, huwa kritiku fil-promozzjoni tad-disseminazzjoni ta' aktar prodotti ekoloġiċi u jitlob għal miżuri biex iħeġġu l-awtoritajiet kontraenti jużaw il-possibbiltajiet eżistenti fil-qasam ta' l-akkwist pubbliku ekoloġiku (GPP).

3.8.2 Ir-rapport finali ta' l-2006 dwar l-akkwist pubbliku ekoloġiku fl-Ewropa (30) jsemmi dawn l-ostakoli għad-dissemminazzjoni tiegħu: il-prezz ogħla ta' prodotti ekoloġiċi, b'mod partikulari fin-nuqqas ta' indikaturi ta' l-ispejjeż matul iċ-ċiklu tal-ħajja; in-nuqqas ta' għarfien ambjentali, u n-nuqqas ta' bażi tad-data adattata elettronika li hija faċilment aċċessibbli; nuqqas ta' ċarezza fil-kriterji u l-ispeċifikazzjonijiet għall-akkwist, b'definizzjonijiet u standards inċerti għall-prodotti ekoloġiċi; nuqqas ta' appoġġ fil-livell maniġerjali u politiku; u nuqqas ta' għodda biex jingħataw informazzjoni u taħriġ.

3.8.3 Il-Kumitat għalhekk jirrakkomanda: li jiġu definiti kriterji konkreti għall-prodotti ekoloġiċi, li jiġu speċifikati l-ispeċifikazzjonijiet ambjentali rilevanti kollha; li tiġi inkluża l-ispiża taċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tal-prodott jew tas-servizz fl-ispeċifikazzjonijiet tiegħu; li titniehed “Bażi tad-Data għall-għarfien dwar l-Akkwist Pubbliku Ekoloġiku Ewropew” (31); li jiġu introdotti r-rekwiżiti ta' l-istandard ISO 14004, is-sistemi ta' ġestjoni ambjentali — EMS, referenzi għall-Eko-tikketta u d-disinn ekoloġiku fid-direttivi tal-KE dwar il-kuntratti pubbliċi; id-disseminazzjoni ta' pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali għall-adozzjoni ta' akkwist pubbliku ekoloġiku fost il-pubbliku; li niffukaw fuq prodotti li għandhom l-akbar impatt ambjentali.

3.9 Il-kunċett ta' “kummerċ ġust” huwa wkoll mifrux ma' l-Ewropa kollha. Il-kummerċ ġust u l-kummerċ etiku kienu ta' interess kbir għall-KESE għal xi żmien u kienu indirizzati fid-dettall fl-opinjoni REX/196 (32). Fil-fehma tal-Kumitat, dawn huma kruċjali għas-suċċess tal-konsum sostenibbli.

3.10 L-edukazzjoni hija element kruċkali fil-konsum sostenibbli u l-KESE tinsisti li din l-edukazzjoni għandha tibda fil-klassi. Il-konsumaturi għandu jkollhom ukoll aċċess immedjat għal informazzjoni dwar il-prodotti u s-servizzi magħżula u l-impatt potenzjali tagħhom fuq l-ambjent. Huwa wkoll essenzjali li din l-informazzjoni tingħata b'mod li jkun interessanti għall-konsumaturi u b'hekk faċli li wieħed jassorbiha u jifimha.

3.11 Il-KESE jemmen li l-korp leġislattiv tal-Komunità dwar il-produzzjoni u l-konsum sostenibbli għandu jiġi kkonsolidat u ssimplifikat biex ikun aktar jinftiehem u aċċessibbli kemm għall-konsumaturi kif ukoll għall-produtturi: “Il-prinċipju ta'” inqas leġislazzjoni iżda leġislazzjoni aħjar “irid jirrifletti ruħu f'testi regolatorji konsolidati u konsistenti fil-qasam ta' l-ambjent, testi li jipprovdu ċertezza legali u trasparenza fl-aġġustament għall-bidliet industrijali, u li jikkonċentraw fuq l-aħjar mezz li bih jistgħu jiġu protetti r-riżorsi u l-ambjent, u li bih jistgħu jiġu applikati innovazzjonijiet sostenibbli, kompetittivi u teknoloġiċi fis-suq globali” (33).

3.12 Dwar is-suġġett ta' prodotti ekoloġiċi, ta' min iżid il-miżuri Komunitarji mmirati li jagħmlu r-reklamar li jagħti idea żbaljata u prattiki kummerċjali inġusti illegali (34): It-termini “eko” u “bijo” spiss jintużaw bħala għodda sempliċi ta' marketing biex iżidu l-bejgħ ta' prodotti u servizzi li fir-realtà m'humiex differenti minn oħrajn u ma joffru l-ebda valur miżjud.

3.12.1 B'rabta ma' dan, il-Kumitat jemmen li l-iżvilupp ta' kodiċi tal-kondotta, kif imfisser fid-Direttiva 2005/29/KE, jista' jkun element partikolarment sinifikanti fl-awto-regolamentazzjoni biex jiġi evitat l-użu ta' dikjarazzjonijiet ekoloġiċi inġusti fir-reklamar, skond il-kriterji li ġejjin: — Ir-reklamar ambjentali ma jridx iwassal għal allarm soċjali mhux meħtieġ dwar problemi ekoloġiċi, jew jisfrutta n-nuqqas ta' familjarità ma' din il-kwitsjoni. — Ir-reklamar ma jridx iħeġġeġ imġiba li ddgħajjef il-ħarsien ambjentali, jew ipinġi mġiba bħal din f'dawl li ma jkunx kritiku. — Ir-reklamar ma jistax jagħti idea żbaljata lill-pubbliku dwar l-effetti ambjentali tal-prodott reklamat, kemm jekk bi preżentazzjoni qarrieqa ta' dawn l-effetti jew billi dawn jinħbew. — Il-karatteristiċi li jirrispettaw l-ambjent ta' prodott jew servizz ma jridux jiġu estiżi mingħajr ġustifikazzjoni għal prodotti jew servizzi oħrajn mill-kumpanija in kwistjoni. — Meta l-kwalitajiet ambjentali ta' prodott jew servizz jiddependu fuq kondizzjonijiet jew metodi speċifiċi ta' l-użu jew il-konsum, jew fuq punti partikulari fiċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, ir-reklam għandu jgħid dan b'mod ċar, jew inkella jħeġġeġ lill-konsumaturi jfittxu din l-informazzjoni. — L-użu ta' dikjarazzjonijiet jew slogans ambjentali fir-reklamar irid ikun ibbażat fuq kriterji tekniċi u xjentifiċi verifikabbli. Jekk ikkuntestat, min qed jirreklama jrid juri l-evidenza meħtieġa minn korp indipendenti jew espert biex jipprova l-eżattezza tar-reklam. — Referenzi għal ingredjenti miżjuda jew imnaqqsa mill-prodotti reklamati sabiex jinbidel l-effett ambjentali tagħhom jridu jkunu ċari u speċifiċi fir-rigward tan-natura u l-effett ta' dawn l-effetti. — L-użu ta' sinjali jew simboli marbuta ma' effetti ambjentali ma jistgħux ikunu qarrieqa jew iwasslu għal konfużjoni dwar x'ifissru. Lanqas ma jistgħu jalludu b'mod falz għall-eko-tikketti użati uffiċjalment f'pajjiżi, żoni ġeografiċi jew setturi ekonomiċi speċifiċi. Testimonjanzi u xhieda jistgħu jintużaw biss għall-promozzjoni tal-karatteristiċi ekoloġiċi tal-prodott reklamat permezz ta' dikjarazzjonijiet speċifiċi u verifikabbli, b'konformità mar-raba' inċiż mill-aħħar.

3.12.2 Fil-fehma tal-Kumitat għandha titħeġġeġ l-eżistenza ta' korpi effiċjenti u bi spiża baxxa ta' superviżjoni u arbitraġġ mhux ġudizzjarji, li jistgħu iservu b'mod kredibbli biex jiggarantixxu li l-prodotti jħarsu l-istandards ambjentali, u li l-prodotti sostenibbli fuq is-suq jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' sostenibbiltà ambjentali li jirregolaw l-għażla tal-konsumaturi. Dawn ma għandhomx jieħdu post il-proċeduri ġudizzjarji li għandhom ikunu aċċessibbli għal kulħadd.

3.13 Il-Kumitat jagħti importanza partikulari lil Karta Ewropea għall-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fis-suq intern biex jitħarsu d-drittijiet tal-konsumaturi li jikkunsmaw prodotti ekoloġiċi. Karta ta' dan it-tip għandha tinkludi dawn l-elementi: — li r-responsabbiltà għall-konsum sostenibbli tinqasam bejn il-partijiet interessati u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kollha: il-produtturi, id-distributuri, il-konsumaturi, l-edukaturi, l-awtoritajiet pubbliċi, l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi u dawk ambjentali, u l-imsieħba soċjali, — l-integrazzjoni tal-politika tal-produzzjoni u l-konsum sostenibbli fil-politiki rilevanti Komunitarji l-oħrajn, b'konsultazzjoni ma' organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, ambjentali, tal-manifattura, kummerċ u distribuzzjoni, flimkien ma' partijiet interessati oħrajn, — responsabbiltà primarja min-naħa ta' l-industrija u l-produtturi Ewropej biex titkabbar id-disponibbiltà ta' konsum sostenibbli tul iċ-ċiklu tal-ħajja ta' prodott mill-bidu sat-tmiem ta' l-użu tiegħu u fis-setturi tad-distribuzzjoni u s-servizzi, — ir-responsabbiltà ta' l-UE biex tipprovdi qafas uniku, ċar, konsistenti u li jinftiehem għal-leġislazzjoni Komunitarja kollha f'dan il-qasam, b'enfasi fuq id-drittijiet tal-konsumatur u mezzi li faċli tużahom u mingħajr ħlas ta' kif wieħed jiddefendi dawn id-drittijiet fil-prattika, — elementi possibbli li jistgħu jiżviluppaw id-drittijiet eżistenti u li jaqgħu taħt is-setgħat ta' l-Istati Membri, — elementi possibbli li jistgħu jiżviluppaw id-drittijiet eżistenti u li jistgħu jintlaħqu permezz ta' awto-regolamentazzjoni (35) min-naħa tal-partijiet interessati privati, ir-rappreżentanti tal-konsumaturi (36), l-organizzazzjonijiet ambjentali (37) u r-rappreżentazzjonijiet ta' l-industrija, — responsabbiltà min-naħa ta' l-UE u l-gvernijiet ta' l-Istati Membri li jippromovu miżuri dinamiċi, verifikabbli u applikabbli b'mod uniformi li jikkonċernaw id-disinn li jirrispetta l-ambjent f'kull settur ta' prodotti, eko-tikketti ta' min jafdahom madwar l-UE, sistemi mifruxa ta' ġestjoni ambjentali, l-abbozzar u l-infurzar ta' standards ambjentali teknikament avvanzati u magħrufin internazzjonalment, rekwiżiti tekniċi ambjentali speċifiċi u vinkolanti fi proċeduri ta' akkwist pubbliku, reklamar “ekoloġiku” qarrieqi, il-kummerċ ġust u l-kooperazzjoni internazzjonali għall-konsum sostenibbli, — li jitħaffu r-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, u l-introduzzjoni ta' applikazzjonijiet innovattivi fil-qasam tal-produzzjoni u l-konsum sostenibbli, kemm f'dik li hi n-nefqa pubblika u n-nefqa privata tal-Komunità u ta' l-Istati Membri, bil-ħsieb li jkun hemm mira li jintefaq 3 % tal-PGD kif definit għaż-Żona Ewropea tar-Riċerka (38), — l-għoti ta' informazzjoni, edukazzjoni u taħriġ lill-partijiet interessati kollha fil-konsum sostenibbli, u azzjonijiet li jkattru l-ħila ta' l-amministrazzjonijiet u l-organizzazzjonijiet rilevanti, — l-iżvilupp ta' indikaturi, metodoloġiji u bażi tad-data li jkunu disponibbli pubblikament biex jitkejjel il-progress lejn il-konsum sostenibbli fil-livelli kollha, — il-promozzjoni tar-riċerka dwar l-imġiba tal-konsumaturi li hija ta' ħsara ambjentali, sabiex jiġu identifikati modi kif il-mudelli tal-konsum isiru aktar sostenibbli.

3.13.1 Il-KESE jipproponi li tiġi organizzata konferenza dwar il-Karta Ewropea għall-konsum u l-produzzjoni sostenibbli fis-suq intern meta titqies l-importanza tas-suġġett, dan bl-involviment tal-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea.

Brussell, id-29 ta' Mejju 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Regolament (KE) Nru 1980/2000 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Lulju 2000 dwar skema riveduta ta' l-għoti ta' l-Eko-tikketta Komunitarja.

(2) Direttiva 93/42/KEE.

(3) Direttiva 67/548/KEE.

(4) COM(2001) 31 finali.

(5) COM(2003) 302 finali u l-Green Paper COM(2001) 68 finali.

(6) ĠU C 80, 30.3.2004

(7) COM(2002) 412 finali, 17.7.2002 u d-Direttiva 2004/18/KE tal-31 ta' Marzu 2004.

(8) Direttiva 2005/32/KEE (ĠU L 191, 22.7.2005). Deċiżjoni 2000/729/KEE, Deċiżjoni 2000/730/KE u Deċiżjoni 2000/731/KE (ĠU L 293, 22.11.2000).

(9) ĠU L 242, 10 .9. 2002.

(10) Rapport dwar l-Istrateġija għal Żvilupp Sostenibbli 2007.

(11) Ara n-nota 18 f'qiegħ il-paġna. B'mod partikolari:

(12) ISBN 978-92-9167-932-4- EEA, Copenhagen, 2007.

(13) Il-Kunsill Ewropew ta' Brussell, l-14.12.2007.

(14) COM(2007) 640 finali.

(15) ĠU C 108, 30.4.2004.

(16) ĠU C 175, 27.7.2007 ĠU C 44, 16.2.2008.

(17) Direttiva 2005/29/KE (ĠU L 149, 11.6.2005)

(18) Bħall-Indikatur tan-Nazzjonijiet Uniti tal-Qafas u l-Metodoloġiji għal Żvilupp Sostenibbli (1996).

(19) ĠU C 48, 21.2.2002, p.112; ĠU C 117, tat-30.4.2004; ĠU C 74, 23.3.2005.

(20) CENELEC ilu jiżviluppa bażi tad-data on line dwar l-aspetti ambjentali inkorporati fl-istandards CENELEC sa mill-2006.

Sa mill-bidu ta' l-2007, CEN ħadem fuq programm ta' taħriġ dwar l-inkorporazzjoni ta' standards ambjentali fl-istandards CEN.

(21) COM(2007) 374 finali ta' l-4.7.2007.

(22) ĠU C 325, 30.12.2006.

(23) Jeżistu ħafna strumenti Ewropej u internazzjonali li jistgħu jintużaw hawnhekk (PQ7, CIP, LIFE, FONDI STRUTTURALI, BEI, i2i, EUREKA, LEED-OECD, CEB-Kunsill ta' l-Ewropa, eċċ.) imma jekk jintużaw f'daqqa tinħoloq problema minħabba l-metodi u l-proċeduri diverġenti tagħhom, il-bosta skedi differenti u d-diffikultajiet konsiderevoli marbuta mas-“simultaneous engineering” (proġettar simultanju) ta' tipi varji ta' miżuri.

(24) Ara l-opinjoni ĠU C 120, 16.5.2008, p. 66; rapporteur: is-Sur Pezzini.

(25) Eżempji jinkludu l-eko-fjura (logo Ewropew forma ta' fjura, użat fl-Ewropa kollha, http://europa.eu.int/comm/environment/ecolabel/index_en.htm); in-Nordic Swan (użata l-aktar fl-Iskandinavja, http://www.svanen.nu/Eng/default.asp); il-Blue Angel (speċifika għall-Ġermanja, http://blauer-engel.de/englisch/navigation/body_blauer_engel.htm ); u l-Fair Flower (indiġena ta' l-Olanda, http://www.flowercampaign.org). Hemm ukoll tikketti pubbliċi li jiffukaw fuq aspetti ambjentali speċifiċi, bħall-“Energy Star”, u tikketti privati, inkluża s-sistema ta' tikkettar organiku IFOAM (http://ec.europa.eu/environment/emas/index_en.htm).

(26) ĠU C 74, 23.3.2005.

(27) Ibid.

(28) ĠU L 134, 30.4.2004.

(29) COM(2001) 274 finali; ĠU C 333, 28.11.2001.

(30) L-Akkwist Pubbliku Ekoloġiku fl-Ewropa 2006 — Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet. Virage Milieu & Management bv, Korte Spaarne 31, 2011 AJ Haarlem, l-Olanda. http://europa.eu.int/comm/environment/gpp.

(31) Ukoll b'referenza għall-Pjattaforma Ewropea għaċ-Ċiklu tal-Ħajja għall-prestazzjoni ambjentali ta' prodotti, teknoloġiji u servizzi.

(32) Il-kummerċ etiku u skemi ta' l-assigurazzjoni tal-konsumatur; rapporteur: is-Sur Adams; ĠU C 28, 3.2.2006.

(33) ĠU C 120, 16.5.2008, p. 66; Rapporteur: is-Sur Pezzini.

(34) Direttiva 2005/29/KE (ĠU L 149, 11.6.2005).

(35) Ara punti 22 u 23 tal-Ftehim interistituzzjonali dwar tfassil aħjar tal-liġijiet (ĠU C 321, 31.12.2003).

(36) F'punt 3.5 ta' l-Opinjoni, il-KESE jiddiskuti l-karatteristiċi użati fit-tentattiv li jiġi definit kunċett uniformi ta' xi tfisser “assoċċjazzjoni rappreżentatttiva tal-konsumaturi” (ĠU C185, 8.8.2006).

(37) The EESC supports the idea of promoting the engagement of civil society in sustainable development issues. Point 4.2.6 of Opinion OJ C 120 of 16.5.2008, p. 33.

(38) Iż-Żona Ewropea tar-Riċerka (ERA).