It-tieni livell jikkonsisti minn proġetti speċifiċi għall-iżvilupp ta’ kapaċitajiet konġunti abbażi tal-parteċipazzjoni volontarja tal-Istati Membri. It-teħid ta’ deċiżjonijiet finanzjarji u operazzjonali marbuta ma’ proġetti speċifiċi u l-modalitajiet ta’ finanzjament tagħhom jaqgħu f’idejn l-Istati Membri li jipparteċipaw f’kull proġett, fi ħdan ir-regoli stipulati fil-livell tal-istruttura umbrella. Jista’ jkun hemm gruppi differenti ta’ Stati Membri li jipparteċipaw fi proġetti individwali differenti.

L-iżvilupp ta’ kapaċitajiet konġunti se jiġi ffinanzjat permezz tal-akkomunament ta’ kontribuzzjonijiet mill-Istati Membri li jiddeċiedu li jipparteċipaw. Dan se jiżgura l-kofinanzjament kontinwu tagħhom fuq tul ta’ żmien. Kull kontribuzzjoni għandha tkun limitata għal proġetti individwali, li jiġu definiti ex ante mill-Istati Membri parteċipanti. Għalhekk, il-proġetti għandhom ikunu finanzjarjament indipendenti u limitati fiż-żmien u fid-daqs, u b’hekk tiġi eskluża kwalunkwe responsabilità reċiproka finanzjarja bejn il-proġetti.

Jekk meħtieġ u jkun hemm qbil, “l-istruttura umbrella” u/jew il-proġetti individwali jistgħu jintużaw sabiex jinħarġu strumenti ta’ dejn marbuta mal-proġetti. Tali strumenti jistgħu jiġu appoġġati minn linji ta’ pagament tal-Istati Membri speċifikament allokati għall-proġett individwali, jew permezz ta’ garanziji addizzjonali/kapital imħallas, jew fil-livell tal-proġett individwali, jew fil-livell tal-istruttura umbrella. F’dan l-aħħar każ, l-istruttura umbrella jista’ jkollha l-bażi ta’ kapital tagħha stess.

Il-kontribuzzjonijiet kapitali nazzjonali lit-“tieqa għall-kapaċitajiet” se jiġu ttrattati bħala “miżuri ta’ darba” skont il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, li jfisser li dawn se jitnaqqsu mill-isforz fiskali strutturali mistenni li jitwettaq mill-Istati Membri. L-istess trattament se japplika fir-rigward ta’ garanziji sa fejn dawn ikollhom impatt fuq id-defiċit u/jew id-dejn.

Il-Kummissjoni hija lesta li tesplora l-għażliet kollha ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE fir-rigward tat-“tieqa għall-kapaċitajiet”, skont it-Trattati. Tali kontribuzzjoni tista’ b’mod partikolari tingħata għall-iżvilupp teknoloġiku u d-dimostrazzjoni tal-proġetti, inklużi l-prototipi. Il-Kummissjoni se tikkunsidra wkoll il-possibbiltà li tappoġġa studji tal-fattibbiltà u faċilitajiet tal-ittestjar. Il-baġit tal-UE jista’ jappoġġa wkoll prodotti u teknoloġiji b’użu doppju. Fl-aħħar nett, in-nefqa amministrattiva ta’ din it-“tieqa” tista’ tiġi ddebitata lill-baġit tal-Unjoni.

Il-Kummissjoni tinsab lesta li tappoġġa din it-“tieqa” bl-għarfien espert finanzjarju u tekniku tagħha. L-esperjenza tal-Istati Membri u l-ħidma li għaddejja fil-kuntest tal-EDA għall-ħolqien ta’ Mekkaniżmu Kooperattiv ta’ Faċilità għandhom jitqiesu wkoll.

B’segwitu għad-diskors tal-President Juncker dwar l-Istat tal-Unjoni, u fid-dawl ta’ aktar diskussjonijiet mal-istituzzjonijiet tal-UE, għandu jiġi stabbilit il-Fond Ewropew għad-Difiża. Il-Kummissjoni tipproponi l-pjan li ġej. Fir-rigward tat-“tieqa għar-riċerka”: Hekk kif il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jaqblu dwar il-baġit tal-UE għall-2017, il-Kummissjoni se tniedi Azzjoni Preparatorja fl-2017 b’baġit propost ta’ EUR 25 miljun fl-ewwel sena u baġit ġenerali li mistenni jilħaq EUR 90 miljun fuq perjodu ta’ tliet snin. Fil-qafas finanzjarju pluriennali għal wara l-2020, jekk l-Istati Membri jaqblu ma’ dan il-Pjan ta’ Azzjoni, il-Kummissjoni se tipproponi programm speċifiku ta’ riċerka dwar id-difiża b’ammont stmat li jilħaq EUR 500 miljun fis-sena. Fir-rigward tat-“tieqa għall-kapaċitajiet”: Il-Kummissjoni se taħdem mill-qrib mal-Istati Membri, flimkien mar-Rappreżentant Għoli, ukoll fil-kapaċità tagħha bħala kap tal-EDA, biex tkompli tiżviluppa l-modalitajiet u l-governanza tat-tieqa għall-kapaċitajiet sabiex jiġi appoġġat l-iżvilupp konġunt, mill-Istati Membri, ta’ proġetti speċifiċi tal-kapaċitajiet. Bħala idea tal-kobor tagħha, din it-tieqa għandha tkun tista’ timmobilizza madwar EUR 5 biljun fis-sena. L-ewwel passi għandhom jittieħdu fl-2017. Fl-2017, u mingħajr dewmien, il-Kummissjoni se tniedi studju esplorattiv biex tirfina din l-istima. Abbażi ta’ diskussjonijiet ulterjuri mal-istituzzjonijiet l-oħra, il-Kummissjoni tinsab lesta li tiffaċilita l-iżvilupp tat-“tieqa għall-kapaċitajiet”. Il-Kummissjoni se tesplora l-għażliet kollha ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE għall-“tieqa għall-kapaċitajiet”, skont it-Trattati. Hija tinsab lesta li tappoġġaha bl-għarfien espert finanzjarju u tekniku tagħha.

3. It-trawwim tal-investimenti fil-ktajjen tal-provvista tad-difiża

Il-Fond Ewropew għad-Difiża se jkun pass kruċjali biex tiġi appoġġata l-kompetittività tal-industrija Ewropea tad-difiża. Madankollu huma meħtieġa azzjonijiet addizzjonali sabiex il-bażi industrijali tad-difiża tkun tista’ tibqa’ innovattiva u kompetittiva u, fl-aħħar mill-aħħar, biex tkun tista’ twieġeb għall-ħtiġijiet f’dak li għandu x’jaqsam mal-kapaċitajiet tal-Ewropa. Għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-promozzjoni tal-aċċess għall-finanzjament tal-SMEs u tal-fornituri mhux tradizzjonali u lit-trawwim tal-investimenti fil-ktajjen tal-provvista tad-difiża.

L-aċċess għall-finanzjament tal-SMEs u l-investimenti fis-settur tad-difiża

L-SMEs u l-kumpaniji intermedjarji huma, f’ħafna Stati Membri, is-sinsla tas-settur tad-difiża tagħhom u element ċentrali tal-bażi industrijali tad-difiża Ewropea u tal-katina tal-valur. L-SMEs Ewropej jew is-sussidjarji tal-produtturi ewlenin fil-qasam tad-difiża (kuntratturi prinċipali u sottokuntratturi) spiss joffru prodotti jew servizzi b’użu doppju f’firxa wiesgħa ta’ industriji. Fl-istess ħin, huma jikkostitwixxu l-parti l-aktar vulnerabbli fil-katina tal-provvista tad-difiża f’dak li għandu x’jaqsam mal-aċċess għal kapital ġdid meħtieġ għal investimenti ġodda. L-innovazzjoni, u l-bidliet teknoloġiċi l-aktar rivoluzzjonarji, iseħħu ’l barra minn gruppi kbar, f’ekosistema ta’ negozji ġodda u SMEs. Dawn ma jibbenefikawx minn finanzjament meħtieġ biex jikbru aktar, u fl-aħħar mill-aħħar dan jostakolahom milli jintegraw b’suċċess fil-ktajjen tal-provvista tad-difiża. L-istituzzjonijiet finanzjarji spiss jagħżlu li ma jappoġġawx kumpaniji fis-settur tad-difiża minħabba r-riskji involuti.

Fil-limitazzjonijiet tat-Trattati u bi ftehim mal-korpi tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), il-Grupp tal-BEI jista’ jipprovdi self, garanziji u prodotti ta’ ekwità għall-espansjoni tal-attivitajiet attwali b’użu doppju, u dan joħloq opportunitajiet ġodda għal ċerti partijiet fil-katina tal-provvista tad-difiża, b’mod partikolari għall-SMEs u l-kumpaniji b’kapitalizzazzjoni medja. Dan jista’ jkollu wkoll effetti kollaterali pożittivi fuq l-intermedjarji finanzjarji nazzjonali u fuq il-banek nazzjonali għall-iżvilupp. Għadd ta’ strumenti finanzjarji tal-UE li huma bbażati fuq self mill-BEI, pereżempju l-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (FEIS) u l-Programm għall-Kompetittività tal-Intrapriżi u l-intrapriżi żgħar u medji (‘COSME’ - Programme for the Competitiveness of Enterprises and small and medium-sized enterprises) jistgħu jgħinu fl-attivitajiet b’użu doppju marbuta mad-difiża. Il-FEIS jista’ jiggarantixxi operazzjonijiet ta’ finanzjament u ta’ investiment tal-BEI jew tal-FEI li jappoġġaw l-objettivi elenkati fir-Regolament tal-FEIS, inkluż għal proġetti marbuta mas-settur tad-difiża.

L-adattament ulterjuri tal-kriterji ta’ self fil-Grupp tal-BEI għas-settur tad-difiża, fil-limiti tat-Trattati u skont id-deċiżjonijiet meħtieġa mill-korpi relevanti tal-BEI, għandu jkun ta’ benefiċċju għall-Istati Membri, li l-industrija tad-difiża tagħhom hija magħmula prinċipalment minn SMEs.