Rakkomandazzjoni għal opinjoni tal-Kunsill skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza ta’ Malta, 2004-2007 /* SEK/2005/0140 finali */





Brussel 2.2.2005 SEG(2005) 140 finali Rakkomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza ta’ Malta, 2004-2007 (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet tal-baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika[1] jistipula li Stati Membri li mhux qed jipparteċipaw, jiġifieri, dawk li m’adottawx il-munita komuni, għandhom jissottomettu programmi ta’ konverġenza lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. Skond l-Artikolu 9 ta’ dan ir-Regolament, il-Kunsill irid jeżamina kull programm ta’ konverġenza bbażat fuq evalwazzjonijiet ippreparati mill-Kummissjoni u mill-Kumitat imwaqqaf mill-Artikolu 114 tat-Trattat (il-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju). Abbażi ta’ rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni u wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, il-Kunsill huwa obbligat li jagħti opinjoni, wara l-eżaminazzjoni tiegħu tal-programm. Skond ir-Regolament, l-Istati Membri jeħtiġilhom jissottomettu aġġornamenti annwali tal-programmi tagħhom ta’ konverġenza, li jistgħu wkoll jiġu eżaminati mill-Kunsill skond dawn l-istess proċeduri. L-Istati Membri li ngħaqdu ma’ l-UE fl-1 ta’ Mejju 2004 ma jipparteċipawx fil-munita komuni, imma jeħtiġilhom jissodisfaw fi żmien xieraq il-kriterji ta’ konverġenza, inkluż dak dwar is-sostenibbiltà tal-pożizzjoni finanzjarja tal-gvern, sabiex jikkwalifikaw għall-adozzjoni ta’ l-ewro. Minħabba defiċit ġenerali tal-gvern ta’ 9.7% tal-Prodott Gross Domestiku (PGD) u proporzjon ta’ dejn ta’ 70.4% tal-PGD milħuq fl-2003, il-Kunsill iddeċieda li Malta kienet f’defiċit eċċessiv fil-5 ta’ Lulju 2004 u rrakkomanda li d-defiċit eċċessiv jiġi kkoreġut sa mhux iktar tard mis-sena 2006. Irrakkomanda wkoll li Malta timplimenta miżuri ta’ natura strutturali mmirati biex jirrazzjonalizzaw u jnaqqsu l-infiq u biex tieħu azzjoni effettiva sal-5 ta’ Novembru 2004 dwar il-miżuri previsti sabiex tintlaħaq il-mira tad-defiċit għall-2005. L-awtoritajiet Maltin ġew mistiedna jiżguraw ukoll li t-tkabbir fil-proporzjon tad-dejn jitwaqqaf fl-2005 u jitreġġa' lura minn hemm il-quddiem. Fil-Komunikazzjoni tagħha tat-22 ta’ Diċembru 2004, il-Kummissjoni kkonkludiet li l-gvern Malti ħa azzjoni effettiva dwar il-miżuri previsti biex tintlaħaq il-mira tad-defiċit għall-2005. L-Istati Membri li ngħaqdu ma’ l-UE fl-1 ta’ Mejju 2004 obbligaw irwieħhom li jissottomettu l-programmi ta’ konverġenza tagħhom sal-15 ta’ Mejju 2004 u l-ewwel aġġornamenti tagħhom lejn l-aħħar ta’ l-2004. L-ewwel programm ta’ konverġenza ta’ Malta, li jkopri l-perijodu 2004-2007, tressaq fil-21 ta’ Mejju 2004 u ġie evalwat mill-Kunsill fil-5 ta’ Lulju 2004. Malta ppreżentat aġġornament tal-programm tagħha ta’ konverġenza fis-7 ta’ Diċembru 2004. Is-servizzi tal-Kummissjoni wettqu evalwazzjoni teknika ta' dan l-aġġornament, wara li qiesu r-riżultati tat-tbassir ekonomiku tas-servizzi tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2004, il-kodiċi tal-kondotta[2], il-metodoloġija komuni maqbula għat-tfassil ta' stimi tal-potenzjal tal-produzzjoni, ir-rakkomandazzjonijiet fil-linji ġenerali ta’ gwida wiesgħa dwar il-politika ekonomika għall-perjodu 2003-2005 u l-prinċipji mniżżla fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew tas-27 ta’ Novembru 2002 dwar it-tisħiħ tal-koordinazzjoni tal-miżuri finanzjarji[3]. Din l-evalwazzjoni timmerita l-valutazzjoni li ġejja: - L-ewwel aġġornament tal-programm ta’ konverġenza li jkopri l-perjodu 2004-2007 tressaq mill-gvern ta’ Malta fis-7 ta’ Diċembru 2004. Il-programm jikkonforma fil-biċċa l-kbira mal-kodiċi tal-kondotta. Speċifikament, l-analiżi ta’ l-infiq pubbliku mhijiex kompluta u t-tagħrif dwar il-prezzijiet mhuwiex konsistenti mad-definizzjonijiet armonizzati. - Ix-xenarju makroekonomiku ippreżentat fil-programm aġġornat jipprevedi żieda gradwali fir-rata ta' tkabbir ta’ l-attività ekonomika. Ir-rata stmata tat-tkabbir tal-PGD għall-2004 (0.6%) hija inqas minn dik fit-tbassir ekonomiku tal-Kummissjoni tal-Ħarifa 2004 (1%), filwaqt illi l-previżjonijiet tat-tkabbir għall-2005 (1.5%) u għall-2006 (1.8%) jidhru plawżibbli u għal kollox konformi ma' dawk tal-Kummissjoni. Huwa mistenni li t-tkabbir jaċċelera aktar fl-aħħar tal-perjodu tal-programm u jilħaq 2.2% fl-2007. Kollox ma’ kollox, il-previżjonijiet tat-tkabbir jidhru plawżibbli. - L-inflazzjoni sena b’sena, li f’Malta preżentament titkejjel bil-bidla annwali fl-indiċi tal-prezzijiet bl-imnut, naqset daqsxejn matul l-aħħar xhur, u hija stmata mat-2.9% għas-sena kollha 2004. Il-projezzjonijiet matul il-perjodu tal-programm jassumu li l-inflazzjoni sejra tinżamm fit-triq tan-niżla billi tilħaq 2.4% fl-2005 u 1.9% f’kemm l-2006 kif ukoll l-2007. Ir-rata effettiva ta’ skambju tal-Lira Maltija rat żieda mhux kbira fil-valur matul l-2004, f’termini nominali kif ukoll reali. Ir-rata nominali effettiva ta’ skambju tal-Lira hija mistennija tibqa’ stabbli fil-biċċa l-kbira matul il-perjodu tal-programm. Il-bank ċentrali ilu minn Settembru 2003 jżomm ir-rata ta’ interessi fil-medda l-qasira, li huwa l-istrument prinċipali tiegħu fil-politika tar-rati, wieqfa fil-livell ta' 3% fil-mija (100 punt bażi 'ilfuq mil-livell taż-żona ewro). Huwa previst li r-rati ta’ l-interessi jiżdiedu b’nofs ta' punt perċentwali fl-2005 u jibqgħu ta’ 3.5% sa l-2007. - L-informazzjoni riċenti dwar l-implimentazzjoni tal-baġit 2004 tindika li l-mira tad-defiċit ta’ 5.2% tal-PGD, stabbilita għal dik is-sena, u kkonfermata fil-programm, tidher li tista’ tintlaħaq. Il-miri tad-defiċit sa l-2007 ukoll ġew ikkonfermati fl-aġġornament. Speċifikament, il-programm ta’ konverġenza għadu jimmira li jnaqqas id-defiċit taħt it-3% tal-valur ta’ referenza tal-PGD fl-2006. Id-defiċit ġenerali tal-gvern huwa previst li jaqa’ minn 5.2% tal-PGD fl-2004 għal-3.7% fl-2005 u 2.3% fl-2006, u jinżel aktar fl-2007 għal 1.4% tal-PGD. Meta mqabbel mal-programm ta’ qabel, l-aġġornament preżenti fil-biċċa l-kbira jikkonferma l-aġġustament ippjanat kontra xenarju makroekonomiku li ma nbidilx. Il-konsolidazzjoni fiskali hija bbażata sew fuq miżuri li jgħollu d-dħul kif ukoll fuq il-qtugħ ta’ l-infiq. - Id-daqs u l-ftuħ ta’ l-ekonomija Maltija jagħmluha volatili ħafna u esposta għal xokkijiet esterni. Dan iżid kemm riskji ta’ ċaqliq ‘il fuq u ‘l isfel assoċjati mhux biss max-xenarju makroekonomiku imma wkoll għall-implimentazzjoni ta’ l-aġġustament fiskali previst fil-programm. Madankollu, għalkemm dawn ir-riskji jinżammu quddiem għajnejna, ix-xenarju makro-ekonomiku prudenti tal-bażi, in-natura tal-miżuri mħabbra li jimmiraw biex inaqqsu d-defiċit, kif ukoll il-previżjonijiet finanzjarji magħmula fil-programm irendu r-rotta tal-konsolidazzjoni plawżibbli fil-biċċa l-kbira. - Id-dejn gross tal-gvern huwa stmat li jilħaq 73.2% tal-PGD fl-2004, 'il fuq minn 70.4% tal-PGD fl-2003. Skond il-programm, il-proporzjon tad-dejn għandu jinżel għal 72% fl-2005 u tmur lura għal figura viċin is-70% sa l-aħħar tal-perjodu tal-programm. L-awtoritajiet Maltin jipprevedu li t-tkabbir ekonomiku, it-titjib gradwali fil-bilanċ prinċipali u l-bejgħ ta’ assi sejrin imexxu r-riduzzjoni tal-proporzjon tad-dejn mal-PGD mill-2005. Madankollu, l-iżviluppi previsti tad-dejn juru l-ħtieġa għal informazzjoni aktar iddettaljata fuq, u monitoraġġ aktar mill-qrib ta’, operazzjonijiet straordinarji, li parzjalment ipattu għall-effetti sinifikanti tal-qligħ mill-privatizzazzjoni (aktar minn 2% tal-PGD fl-2005 u l-2006). - Il-programm jeżamina l-programm tar-riforma strutturali tal-gvern li jiffoka fuq inizzjattivi biex jiġu rristrutturati entitajiet pubbliċi u biex jittejjeb l-iffunzjonar ta’ ċerti setturi ta’ attività, bħall-industrija, il-portijiet, it-trasport u l-enerġija. Il-privatizzazzjonijiet huma parti mill-pakkett tar-riforma definiti fil-programm, li jikkontempla wkoll il-ġlieda kontra l-frodi tat-taxxa u l-benefiċċji. Il-gvern ippreżenta wkoll White Paper dwar ir-riforma tas-sistema Maltija tal-pensjonijiet. Għad iridu jitwettqu riformi strutturali oħra importanti fis-sistemi tal-benefiċċju tat-taxxa u s-sistema tas-saħħa. - Hemm riskji fir-rigward tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, li jirriflettu l-ispiża prevista kkawżata minn popolazzjoni li qed tixjieħ . L-istrateġija deskritta fil-qosor fil-programm li għandha –għan li tiżgura s-sostenibbiltà hija dipendenti fuq il-kisba tal-miri finanzjarji. Tinkludi wkoll riformi tas-sistemi tal-pensjoni u s-saħħa li għadhom ma ġewx imfissra jew implimentati. Filwaqt li n-nuqqas li jintlaħqu l-miri finanzjarji definittivament ipoġġi s-sostenibbiltà f’riskju, l-issuktar tal-proċess tar-riforma huwa wkoll importanti għat-trażżin fil-medda t-twila taż-żieda fin-nefqa pubblika rrelatata ma’ l-età. - Kollox ma’ kollox, il-politika ekonomika deskritta fil-qosor fl-aġġornament hija fil-biċċa l-kbira konsistenti mal-linji ta' gwida speċifiċi għall-pajjiż dwar il-politika ekonomika fil-qasam tal-finanzi pubbliċi. B’mod partikolari, il-programm huwa konformi mat-tnaqqis tad-defiċit ġenerali tal-gvern irrakkomandat mill-Kunsill. Fuq il-bażi ta' din l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni adottat ir-rakkomandazzjoni għal Opinjoni tal-Kunsill mehmuża dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza ta’ Malta u qed tgħaddiha lill-Kunsill. Rakkomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza ta’ Malta, 2004-2007 IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet finanzjarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika[4], u b’mod partikolari l-Artikolu 9(3) tiegħu, Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, Wara li kkonsulta l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, TA DIN L-OPINJONI: 1. Fis-17 ta’ Frar 2005 il-Kunsill eżamina l-programm aġġornat ta’ konverġenza ta’Malta, li jkopri l-perjodu 2004 sa 2007. Il-programm fil-biċċa l-kbira jikkonforma mal-Kodiċi tal-Kondotta. Madankollu, l-analiżi ta’ l-infiq pubbliku mhijiex kompluta u t-tagħrif dwar il-prezzijiet mhuwiex konsistenti mad-definizzjonijiet armonizzati ta’ Maastricht. Għaldaqstant, Malta hija mistiedna tilħaq il-konformità mal-kundizzjonijiet tat-tagħrif. 2. Ix-xenarju makro-ekonomiku li fuqu huwa msejjes il-programm jipprevedi tkabbir reali fil-PGD li jitla’ minn 0.6% fl-2004 għal medja ta' 1.8% matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Fuq il-bażi ta’ l-informazzjoni disponnibbli fil-preżent, ix-xenarju jidher li jirrifletti previżjonijiet tat-tkabbir plawżibbli. Il-projezzjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni wkoll jidhru li huma realistiċi. 3. Fil-5 ta’ Lulju 2004, il-Kunsill iddeċieda li f’Malta kien hemm defiċit eċċessiv u rrakkomanda li tikkoreġieh sa l-2006. 4. Il-programm jimmira li jnaqqas id-defiċit taħt it-3% tal-valur ta’ referenza tal-PGD fl-2006. Il-konsolidazzjoni fiskali hija bbażata kemm fuq miżuri li jgħollu l-dħul kif ukoll fuq il-qtigħ ta’ l-infiq. Id-defiċit ġenerali tal-gvern huwa previst li jinżel minn 5.2% fl-2004 għal 2.3% tal-PGD fl-2006 u li jinżel aktar fl-2007 għal 1.4% tal-PGD. Meta mqabbel mal-programm ta’ qabel, l-aġġornament preżenti fil-biċċa l-kbira jikkonferma l-aġġustament ippjanat fuq sfond ta' xenarju makroekonomiku li baqa' x'aktarx ma nbidilx. 5. Ir-riskji għall-previżjonijiet finanzjarji fil-programm jidhru fil-biċċa l-kbira bbilanċjati. B’mod partikolari, fuq naħa waħda, il-mira fiskali ta’ defiċit ġenerali tal-gvern ta’ 5.2% fl- 2004 tidher li tista’ tintlaħaq, min-naħa l-oħra, dwar l-2005 u lil hinn, ix-xenarju prudenti makro-ekonomiku fl-isfond u n-natura tal-miżuri mħabbra bil-għan li jnaqqsu d-defiċit, kif ukoll il-projezzjonijiet finanzjarji fil-programm jagħmlu t-triq għall-konsolidazzjoni fil-biċċa l-kbira plawżibbli fl-ambjent estern preżentament proġettat. 6. Minħabba din il-valutazzjoni tar-riskju l-qagħda finanzjarja fil-programm tidher suffiċjenti biex tnaqqas id-defiċit taħt it-3% tal-PGD sa l-2006 u tidher li tipprovdi marġini biżżejjed ta’ sigurtà kontra l-ksur ta’ dan il-limitu b’varjazzjonijiet normali makroekonomiċi fil-perjodu tal-programm. Madankollu, jista' ma jkunx biżżejjed biex jiżgura li jintlaħaq matul il-perjodu tal-programm l-għan fil-medda tan-nofs tal-Patt ta’ l-Istabbiltà u t-Tkabbir ta’ pożizzjoni finanzjarja li tqarreb lejn il-bilanċ. 7. Skond il-programm il-proporzjon tad-dejn x’aktarx tilħaq it-73.2% tal-PGD fl-2004, 'ilfuq mis-70.4% tal-PGD fl-2003. Minn hemm 'il quddiem, huwa previst li jinżel għal 70.4 fil-mija tal-PGD għall-aħħar tal-perjodu tal-programm. L-awtoritajiet Maltin jipprevedu li t-tkabbir ekonomiku, it-titjib gradwali fil-bilanċ prinċipali u l-bejgħ ta’ assi sejrin imexxu t-tnaqqis tal-proporzjon tad-dejn mal-PGD mill-2005. Madankollu, għadd ta’ fatturi, li parzjalment ipattu għall-effetti tad-dħul sinifikanti mill-privatizzazzjoni (aktar minn 2% tal-PGD fl-2005 u l-2006), juru l-bżonn ta' informazzjoni aktar iddettaljata dwar operazzjonijiet straordinarji, u monitoraġġ aktar mill-qrib tagħhom . 8. Hemm riskji fir-rigward tas-sostenibbilità fit-tul tal-finanzi pubbliċi, nli jirriflettu l-ispiża prevista kkawżata minn popolazzjoni li qed tixjieħ. L-istrateġija biex tkun żgurata s-sostenibbiltà deskritta fil-qosor fil-programm hija dipendenti fuq l-ilħiq tal-miri finanzjarji. Hija tinkludi wkoll riformi tas-sistemi tal-pensjoni u s-saħħa li għadhom ma ġewx imfissra jew implimentati. Filwaqt li n-nuqqas li jintlaħqu l-miri finanzjarji b’mod ċar iqiegħed is-sostenibbiltà f’riskju, l-issuktar tal-proċess tar-riforma huwa wkoll importanti għat-trażżin taż-żieda fin-nefqa pubblika relatata ma’ l-età fil-medda t-twila. 9. Kollox ma’ kollox, il-politika ekonomika deskritta fil-qosor fl-aġġornament hija fil-biċċa l-kbira konsistenti mal-linji ġenerali wiesgħa ta' gwida speċifiċi għall-pajjiż fil-qasam tal-politika tal-finanzi pubbliċi. B’mod partikolari, il-programm huwa konformi mar-riduzzjoni tad-defiċit ġenerali tal-gvern irrakkomandata mill-Kunsill. Tabella ta’ Tqabbil ta’ projezzjonijiet prinċipali makroekonomiċi u finanzjarji 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | PGD reali (differenza f’ %) | CP Diċ. 2004 | 0.6 | 1.5 | 1.8 | 2.2 | COM Ott 2004 | 1.0 | 1.5 | 1.8 | n.a. | CP Mejju 2004 | 1.1 | 1.7 | 2.1 | 2.1 | inflazzjoni HICP (%) | CP Diċ. 2004 | 2.9 | 2.4 | 1.9 | 1.9 | COM Ott 2004 | 3.7 | 3.1 | 2.6 | n.a. | CP Mejju2004 | 3.4 | 2.1 | 2.1 | 2.0 | Bilanċ ġenerali tal-gvern (% tal-PGD) | CP Diċ. 2004 | -5.2 | -3.7 | -2.3 | -1.4 | COM Ott 2004 | -5.1 | -4.0 | -3.3 | n.a. | CP Mejju2004 | -5.2 | -3.7 | -2.3 | -1.4 | Bilanċ primarju (% tal-PGD) | CP Diċ. 2004 | -1.4 | 0.3 | 1.6 | 2.4 | COM Ott 2004 | -1.3 | -0.2 | 0.4 | n.a. | CP Mejju 2004 | -1.4 | 0.1 | 1.4 | 2.2 | Dejn gross tal-gvern (% tal-PGD) | CP Diċ. 2004 | 73.2 | 72.0 | 70.5 | 70.4 | COM Ott 2004 | 72.4 | 73.7 | 74.2 | n.a. | CP Mejju2004 | 72.1 | 72.4 | 70.5 | 70.4 | Sorsi: Programm ta’ Konverġenza (CP); previżjonijiet ekonomiċi tas-servizzi tal-Kummissjoni2004 (COM). | [1] ĠU L 209, tat-2.8.1997. Id-dokumenti kollha msemmija f’dan it-test jinstabu fil-websajt li ġejja: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. [2] Opinjoni reveduta tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju dwar il-kontenut u l-format tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, approvata mill-Kunsill ECOFIN fl-10.7.2001. [3] COM(2002) 668, tas-27.11.2002. [4] ĠU L 209, tat-2.8.1997. Id-dokumenti kollha msemmija f’dan it-test jistgħu jinstabu fil-websajt li ġejja: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.