RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/38/KE dwar ir-retrofitting ta’ mirja fuq vetturi tqal tal-merkanzija reġistrati fil-Komunità /* COM/2012/0258 final */





RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2007/38/KE dwar ir-retrofitting ta’ mirja fuq vetturi tqal tal-merkanzija reġistrati fil-Komunità WERREJ 1........... Introduzzjoni................................................................................................................... 4 2........... Punti mhux viżibbli bħala fattur f'inċidenti tat-toroq........................................................... 5 3........... Leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-kamp viżiv........................................................................... 5 3.1........ Id-Direttiva tal-2003 dwar l-approvazzjoni tat-tip............................................................ 6 3.2........ Id-Direttiva dwar ir-Retrofitting....................................................................................... 7 4........... It-Traspożizzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting........................................................... 7 5........... Implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting........................................................... 8 6........... L-effetti tar-retrofitting ta' mirja għall-punti mhux viżibbli................................................... 8 6.1........ Il-metodoloġija għall-valutazzjoni tar-riżultati miksuba minn mirja għall-punti mhux viżibbli. 8 6.2........ Is-sejbiet tal-istudju........................................................................................................ 8 6.3........ Kif tista' tittejjeb is-sitwazzjoni........................................................................................ 8 6.3.1..... Azzjoni biex jittejbu l-vetturi............................................................................................ 8 6.3.2..... Azzjoni li timmira għall-utenti tat-triq................................................................................ 8 6.3.3..... Azzjoni li ttejjeb l-infrastruttura........................................................................................ 8 7........... It-triq 'il quddiem............................................................................................................ 8 8........... Konklużjonijiet............................................................................................................... 8 9........... Anness........................................................................................................................... 8 1. Introduzzjoni Għadd sinifikanti ta’ inċidenti fit-toroq jinvolvu vetturi kbar fejn is-sewwieqa tagħhom ma jkunux konxji mill-preżenza ta' utenti oħra tat-triq li jkunu qrib ħafna tagħhom. Dawn l-inċidenti ħafna drabi huma marbuta ma' xi tibdil fid-direzzjoni fil-punti ta' qsim, punti ta' konnessjoni jew roundabouts meta s-sewwieqa ma jarawx lil utenti l-oħra tat-triq li jinsabu f'punt mhux viżibbli. Punti mhux viżibbli huma żoni madwar vettura li s-sewwieq ma jistax jarahom, kemm jekk iħares direttament permezz tat-twieqi jew indirettament bl-użu ta' mirja jew apparati oħra. Għas-sikurezza fit-toroq huma partikolarment importanti dawk il-punti mhux viżibbli tal-vetturi tqal tal-merkanzija (heavy goods vehicles - HGVs), jiġifieri vetturi mfassla għat-trasport tal-merkanzija u li għandhom massa massima[1] ta’ aktar minn 3.5 tunnellati. Punti mhux viżibbli huma fatturi sinifikanti f’inċidenti li jinvolvu HGVs u utenti vulnerabbli tat-triq bħall-motoċiklisti, iċ-ċiklisti u l-persuni bil-mixi. Titjib fit-teknoloġija u fehim aħjar tal-kawżi tal-inċidenti wasslu sabiex l-UE tadotta leġiżlazzjoni li għandha l-għan li, permezz ta' apparat xieraq, tnaqqas l-għadd u d-daqs ta' punti mhux viżibbli u konsegwentement l-għadd ta' inċidenti u mwiet. Id-Direttiva 2003/97/KE[2] tesiġi li l-vetturi ġodda kollha li jitqiegħdu fiċ-ċirkulazzjoni fl-UE mis-27 ta' Jannar 2007 għandhom ikunu mgħammra b’mirja għall-punti mhux viżibbli. Fid-dawl ta' studju mwettaq fl-2004[3], il-Kummissjoni ddeċidiet li jkun ukoll kosteffikaċi jekk il-HGVs eżistenti jitwaħħlulhom (retrofit) il-mirja tat-tip meħtieġ għal vetturi ġodda.. Il-proposta tal-Kummissjoni ġiet adottata mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill bħala d-Direttiva 2007/38/KE[4] dwar ir-retrofitting ta' mirja fuq vetturi tqal tal-merkanzija li, f'dan ir-rapport, se ssir referenza għaliha bħala “Id-Direttiva dwar ir-Retrofitting”. Dan ir-rapport tfassal skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting, li jesiġi li l-Kummissjoni: · tirrapporta dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva; · tqis jekk hijiex meħtieġa reviżjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti. 2. Punti mhux viżibbli bħala fattur f'inċidenti tat-toroq Riċerka dwar l-inċidenti[5] wriet li punti mhux viżibbli jżidu r-riskju ta' inċidenti, partikolarment dawk li jinvolvu HGVs u l-utenti żgħar tat-triq bħal sewwieqa tal-muturi u moped, ċiklisti jew persuni bil-mixi, u li mirja jew apparati oħra li jtejbu l-kamp viżiv u jnaqqsu jew jeliminaw punti mhux viżibbli jistgħu jkunu effettivi fil-prevenzjoni ta' proporzjon sinifikanti ta’ dawn l-inċidenti. Dan huwa partikolarment minnu meta HGV tkun qiegħda twettaq dik li hija magħrufa bħala “manuvra kritika” – pereżempju, meta tkun qed iddur fuq il-lemin (jew ix-xellug f'pajjiżi fejn il-vetturi jsuqu fuq ix-xellug) u mutur, moped jew rota jkunu ħdejn HVG fuq in-naħa tal-passiġġier tagħha. Din il-manuvra tista' tkun perikoluża wkoll għal persuni għaddejjin bil-mixi, iżda fuq livell inqas. Manuvri kritiċi oħra mwettqa b’HGV jinvolvu bdil fil-korsiji meta mutur, moped jew rota jkunu maġenbha, u meta vettura tibda ssuq u quddiem il-HGV ikun hemm utenti vulnerabbli tat-triq, speċjalment persuna bil-mixi. L-inċidenti li jinvolvu HGVs u ċiklisti huma aktar komuni f’żoni urbani, filwaqt li dawk li jinvolvu l-muturi jseħħu l-aktar f’żoni mhux urbani. Il-varjetà kbira ta' xejriet tat-traffiku madwar l-UE tagħmilha diffiċli li jiġi kkwantifikat l-għadd ta' inċidenti jew mwiet li jistgħu jiġu attribwiti għal punti mhux viżibbli. Barra minn hekk, il-bażijiet tad-dejta dwar l-inċidenti ġeneralment ma jinkludux informazzjoni li tagħmilha possibbli li tkun stabbilita rabta kawżali bejn inċident u punt mhux viżibbli. Konsegwentement, l-għadd ta' inċidenti fejn kellu rwol deċiżiv punt mhux viżibbli ta' HGV jista’ jiġi vvalutat biss permezz ta’ investigazzjonijiet fil-fond. L-analiżi tal-benefiċċji u l-ispejjeż imsemmija hawn fuq tassumi li, f'56% tal-inċidenti li jinvolvu ċiklista jew sewwieq ta' mutur/moped, l-HGV kienet qed iddur fuq il-lemin (jew ix-xellug f'pajjiż fejn il-vetturi jsuqu fuq ix-xellug). Ġie preżunt ukoll li 40 % ta’ dawk l-inċidenti setgħu ġew evitati kieku l-HGV ġiet mgħammra b'mirja b'kamp viżiv imtejjeb. Abbażi ta' dan, fl-2007 il-Kummissjoni stmat li madwar 400 fatalità fis-sena jistgħu jiġu attribwiti għal punti mhux viżibbli[6]. 3. Leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-kamp viżiv Il-leġiżlazzjoni Ewropea dwar "l-approvazzjoni tat-tip għas-sistemi għall-viżjoni indiretta" tmur lura sal-1971. L-ewwel leġiżlazzjoni kienet id-Direttiva 71/127/KEE[7] dwar il-mirja li juru wara ta' vetturi b'mutur. Din id-Direttiva ġiet emendata minn għadd ta’ direttivi sussegwenti li żiedu mirja aktar avvanżati u li jesiġu li dawn jitwaħħlu fuq firxa usa' ta' vetturi. 3.1. Id-Direttiva tal-2003 dwar l-approvazzjoni tat-tip Bidla sinifikanti fil-qafas legali saret permezz tad-Direttiva Nru 2003/97/KE. Din revokat id-Direttiva 71/127/KEE u stipulat rekwiżiti mandatorji komuni għall-mirja, u għall-ewwel darba ppermettiet sistemi oħra għall-viżjoni indiretta. Fid-Direttiva l-ġdida, il-mirja huma klassifikati f'sitt kategoriji, skont il-kamp viżiv tagħhom. Uħud minnhom komunement issir referenza għalihom bħala “mirja għall-punti mhux viżibbli” għaliex kienu mfassla biex inaqqsu jew jeliminaw il-punti mhux viżibbli. Jistgħu jiġu deskritti fil-qosor kif ġej. (a) Mirja fuq barra ta' angolu wiesa', imsejħa mirja tal-"klassi IV". Dawn ikopru erja fuq iż-żewġ naħat tal-vettura li tibda eqreb lejn il-pożizzjoni tas-sewwieq u hija ħafna usa' mal-ġenb mill-erja koperta minn mera normali li turi wara (“klassi II”). (b) Mirja fuq barra ta' prossimità mill-qrib, imsejħa mirja ta' "klassi V". Dawn ikopru erja immedjatament maġenb il-kabina tal-vettura fuq in-naħa tal-passiġġier. (c) Mirja ta' quddiem, imsejħa mirja ta' "klassi VI". Dawn ikopru l-erja ta' quddiem il-vettura li ma tistax tidher mill-pożizzjoni tas-sewwieq. Ir-rekwiżiti ġodda għall-mirja ta' klassi IV (angolu wiesa') u ta' klassi V (prossimità mill-qrib) stipulati fid-Direttiva tal-2003 żiedu b'mod sinifikanti l-kamp viżiv tas-sewwieq meta mqabbel mad-Direttiva preċedenti. L-erja tal-art koperta mill-mirja ġodda ta' klassi IV żdiedet b'43 % filwaqt li l-erja koperta minn mirja ta' klassi V saret aktar mid-doppju. Mirja ta' klassi VI ġew inklużi għall-ewwel darba fil-liġi tal-UE. Il-Grafika 2 fl-Anness għal dan ir-rapport tiġbor fil-qosor it-tibdil fil-kamp viżiv ipprovdut minn mirja ta' klassi IV (fuq in-naħa tal-passiġġier) u tal-klassi V, kif meħtieġ mid-Direttiva 2003/97/KE. Skont dik id-Direttiva, l-HGVs ġodda kollha b’massa massima ta’ aktar minn 7.5 tunnellati kellhom jiġu mgħammra b'mirja ta' klassi IV, V u VI mirja sas-26 ta' Jannar 2007. HGVs b'massa massima ta' inqas minn 7.5 tunnellati kellhom jiġu mgħammra b'mirja ta' klassi IV u V iżda kienu eżentati mill-obbligu li jinstallaw il-mirja ta' Klassi VI. Ir-Regolament dwar is-Sikurezza Ġenerali[8] jirrevoka d-Direttiva 2003/97/KE sa mill-1 ta' Novembru 2014, u jissostitwixxiha bir-Regolament Nru 46 adottat fl-ambitu tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UNECE). Dan ma jġib ebda tibdiliet li jikkonċernaw ir-rekwiżiti tad-Direttiva 2003/97/KE dwar il-mirja iżda jirriżulta fl-applikazzjoni ta' dawn ir-rekwiżiti għall-vetturi rreġistrati f'pajjiżi barra l-UE. 3.2. Id-Direttiva dwar ir-Retrofitting Il-Kummissjoni kienet tal-fehma li kien se jieħu wisq żmien – mill-inqas 16-il sena — biex l-HGVs kollha jsiru konformi mar-rekwiżiti tad-Direttiva 2003/97/KE, minħabba l-ħtieġa li tiġġedded kompletament il-flotta tal-HGVs. Il-Kummissjoni stmat li madwar 400 fatalità kull sena kienu kkawżati minn punti mhux viżibbli tal-HGV. Għaldaqstant, ipproponiet li ssir obbligatorja li jsir retrofitting ta' mirja tal-punti mhux viżibbli fuq vetturi eżistenti bħala miżura kosteffikaċi biex jitnaqqsu l-inċidenti u mwiet. Il-proposta tal-Kummissjoni ġiet adottata bħala d-Direttiva dwar ir-Retrofitting (id-Direttiva 2007/38/KE). Id-Direttiva dwar ir-Retrofitting tapplika għal vetturi mfassla għat-trasport tal-merkanzija u li għandhom massa massima ta' bejn 3.5 u 12-il tunnellata (kategorija N2) u dawk li għandhom massa massima ta’ aktar minn 12-il tunnellata (kategorija N3), li kienu rreġistrati mill-1 ta' Jannar 2000. Skont l-Artikolu 3 tad-Direttiva, dawn il-vetturi kellhom jiġu mgħammra b'mirja ta' klassi IV u V sa mhux aktar tard mill-31 ta' Marzu 2009. L-Artikolu 2(2) tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting eżenta l-HGVs li jiżnu inqas minn 7.5 tunnellati li fuqhom ma kienx possibbli li jiġu installati mirja ta' klassi V. Eżenta wkoll l-HGVs li għalihom diġà kienu japplikaw regoli nazzjonali qabel ma saret parti mil-liġi nazzjonali d-Direttiva. Saret ukoll konċessjoni speċjali għall-vetturi li kienu diġà mgħammra b’mirja li jkopru kamp viżiv li kien biss daqsxejn iżgħar minn dak meħtieġ skont id-Direttiva. Fil-każijiet fejn kien impossibbli li jiġu installati mirja li jikkonformaw mar-rekwiżiti l-ġodda, l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva ppermetta l-użu ta' soluzzjonijiet tekniċi alternattivi, inklużi mirja supplimentati jew apparati oħra bħal sistemi b'moniter jew kamera. L-Istati Membri fejn intużaw tali alternattivi kellhom jibagħtu lill-Kummissjoni l-lista tagħhom ta' soluzzjonijiet tekniċi aċċettabbli. 4. It-Traspożizzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting L-iskadenza għat-traspożizzjoni tad-Direttiva fil-liġi nazzjonali kienet is-6 ta’ Awwissu 2008, li ppermettiet li l-vetturi kkonċernati jiġu mgħammra b’mirja li juru l-punti mhux viżibbli sal-31 ta' Marzu 2009. Il-Kummissjoni ħadet azzjoni legali (“proċeduri ta’ ksur”) kontra xi Stati Membri talli naqsu milli jinnotifikawha kif xieraq. It-traspożizzjoni sħiħa finalment intlaħqet f'Ġunju 2009. Id-dati tat-traspożizzjoni huma murija fit-Tabella 1 hawn taħt. Kumplessivament, it-traspożizzjoni ta' din id-Direttiva fil-leġiżlazzjoni nazzjonali kienet waħda mingħajr problemi u — ħlief f' xi każijiet – saret fil-ħin. Fi Stat Membru wieħed (id-Danimarka), it-traspożizzjoni saret ħafna qabel l-iskadenza, billi regoli nazzjonali korrispondenti kienu diġà fis-seħħ meta d-Direttiva ġiet adottata. Tabella 1 Dati meta l-Istati Membri ttrasponew id-Direttiva 2007/38/KE || Il-Belġju || 21/02/2008 || Il-Lussemburgu || 28/05/2009 Il-Bulgarija || 14/11/2008 || L-Ungerija || 14/08/2008 Ir-Repubblika Ċeka || 27/10/2008 || Malta || 14/12/2007 Id-Danimarka || 1/10/2004 || Il-Pajjiżi l-Baxxi || 28/08/2008 Il-Ġermanja || 29/09/2007 || L-Awstrija || 11/10/2007 L-Estonja || 18/12/2007 || Il-Polonja || 12/06/2009 L-Irlanda || 8/08/2008 || Il-Portugall || 17/11/2008 Il-Greċja || 25/08/2008 || Ir-Rumanija || 15/08/2008 Spanja || 11/06/2008 || Is-Slovenja || 17/12/2007 Franza || 30/04/2008 || Is-Slovakkja || 1/04/2008 L-Italja || 31/03/2008 || Il-Finlandja || 17/12/2007 Ċipru || 22/05/2009 || L-Isvezja || 2/06/2008 Il-Latvja || 29/10/2008 || Ir-Renju Unit || 31/03/2009 Il-Litwanja || 26/07/2008 || || 5. Implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting Il-Kummissjoni talbet lill-Istati Membri biex jirrappurtaw dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting billi jimlew kwestjonarju. Tlettax-il Stat Membru biss irrispondew[9] għal din it-talba. Qabel id-data tat-traspożizzjoni, il-Pajjiżi l-Baxxi u d-Danimarka kienu diġà adottaw regoli nazzjonali li jesiġu li l-vetturi koperti bid-Direttiva jiġu mgħammra b’mirja li pprovdew tal-kamp viżiv imtejjeb. Dawn ir-regoli applikaw għal vetturi reġistrati qabel l-1 ta' Jannar 2000 jew vetturi tat-tip N2 li jiżnu inqas minn 7.5 tunnellati. Ħames Stati Membri biss stqarrew li huma permessi soluzzjonijiet tekniċi alternattivi kif previst fl-Artikolu 3(3) tad-Direttiva. Skont l-Artikolu 3(4), il-Pajjiżi l-Baxxi nnotifikaw lill-Kummissjoni dwar soluzzjoni teknika alternattiva li kienet adottata minnhom. Il-Kummissjoni mbagħad ippubblikat din l-informazzjoni fuq il-websajt tas-sikurezza fit-toroq[10], kif mitlub mid-Direttiva. Fit-18 ta' Diċembru 2007, il-Kumitat ta' Adattament Tekniku stabbilit skont id-Direttiva dwar il-Kundizzjonijiet Tajba tal-Vetturi għas-Sewqan[11] iddiskuta l-implimentazzjoni ta' dispożizzjonijiet speċifiċi tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Dan wasal għall-konklużjoni li d-Direttiva dwar il-Kundizzjonijiet Tajba tal-Vetturi għas-Sewqan ma kellhiex bżonn tiġi emendata, peress li diġà kienet tesiġi testijiet annwali għall-vetturi koperti mid-Direttiva dwar ir-Retrofitting, u dawn it-testijiet obbligatorji kienu jinkludu l-mirja li juru wara u l-kamp viżiv tagħhom. L-Istati Membri kienu ħielsa li jadottaw ir-regoli tagħhom stess dwar il-proċeduri ta' testjar. Il-Kummissjoni għamlet xi rakkomandazzjonijiet dwar kif kellhom jitwettqu dawn it-testijiet. Mit-tweġibiet għall-kwestjonarju jidher li ma kien hemm l-ebda problemi kbar fl-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Madankollu, ħafna Stati Membri ma kellhom l-ebda informazzjoni dettaljata dwar l-għadd ta' vetturi li ma għaddewx mit-test tagħhom tal-kundizzjonijiet tajba għas-sewqan għax naqsu milli jikkonformaw mar-rekwiżiti tar-retrofitting. Rekords tal-ispezzjonijiet tekniċi juru jekk vettura kellhiex problemi bil-mirja, iżda ma jispeċifikawx jekk il-mirja naqsux milli jikkonformaw mad-Direttiva dwar ir-Retrofitting jew jekk kellhomx tipi oħra ta' difetti. 6. L-effetti tar-retrofitting ta' mirja għall-punti mhux viżibbli Fl-2011 il-Kummissjoni wettqet studju dwar inċidenti dovuti għall-punti mhux viżivbbli kif meħtieġ mill-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting. L-għan tal-istudju kien li tiġi aġġornata l-analiżi tal-benefiċċji u l-ispejjeż tal-2004 u titqabbel is-sitwazzjoni qabel u wara ġiet implimentata d-Direttiva. L-istudju inkluda analiżi ta’ kif l-Istati Membri kienu implimentaw id-Direttiva (ippreżentata fit-taqsimiet 4 u 5 hawn fuq) u valutazzjoni tal-effikaċja tar-retrofitting ta' mirja għall-punti mhux viżibbli f'termini ta' għadd ta' mwiet evitati. 6.1. Il-metodoloġija għall-valutazzjoni tar-riżultati miksuba minn mirja għall-punti mhux viżibbli L-istudju uża l-istess metodoloġija bħall-analiżi tal-benefiċċju u l-ispejjeż tal-2004. Essenzjalment, dan involva kalkolu tax-xejra mistennija fl-imwiet kieku ġew installati mirja għall-punti mhux viżibbli jew le. Fl-istudju tal-2011 dawn il-kalkoli ġew aġġornati u r-riżultatI tqabblu mal-għadd reali ta’ mwiet skont l-istatistika uffiċjali irreġistrata fil-bażi tad-dejta CARE. Il-metodoloġija tista' tiġi deskritta fil-qosor kif ġej. (1) Biex jiġi kkalkulat l-għadd ta’ mwiet kieku ma ġewx installati mirja għall-punti mhux viżibbli, ġie preżunt li: (a) l-għadd kumplessiv tal-imwiet fit-toroq kien se jkompli jonqos bl-istess rata annwali li kienet osservata fis-snin preċedenti; (b) mwiet li jirriżultaw minn inċidenti li jinvolvu l-utenti vulnerabbli tat-triq u HGVs kienu għadhom jirrappreżentaw l-istess proporzjon ta' mwiet totali. (2) Biex jiġi kkalkulat l-għadd ta’ mwiet kieku ġew installati mirja għall-punti mhux viżibbli: (a) tqiesu biss muturi, mopeds u roti, u dawk biss fejn l-HGV kienet qed iddur fuq il-lemin (jew fuq ix-xellug f'pajjiżi fejn il-vetturi jsuqu fuq ix-xellug); (b) f’inċidenti li jinvolvu HGV li ddur fuq il-lemin (jew ix-xellug f'xi pajjiżi) u rota, moped jew mutur, il-proporzjon ta' inċidenti fatali kien stmat bħala 56 %; (c) ġie preżunt li 40 % ta' tali mwiet jistgħu jiġu evitati billi jitwaħħlu mirja għall-punti mhux viżibbli; (d) l-għadd ta' mwiet li setgħu jiġu evitati billi jiġu installati mirja ġodda għall-punti mhux viżibbli tqies bħala proporzjonali għall-għadd ta’ HGVs li kellu jsir retrofitting fuqhom. Dawn il-kalkoli ġew aġġornati bl-użu tad-dejta dwar l-inċidenti reali sal-2005 u r-riżultati ġew imqabbla maċ-ċifri reali. 6.2. Is-sejbiet tal-istudju Kien stmat li fl-2009 kien hemm madwar 3.7 miljun vettura li ġew immodifikati bħala riżultat tad-Direttiva. L-aġġornament tal-kalkoli mwettqa meta ġiet adottata d-Direttiva wera li l-għadd totali ta’ inċidenti fatali li jinvolvu HGV u utenti vulnerabbli tat-triq kien mistenni li jonqos b'21.5 % bejn l-2005 u l-2009 bħala riżultat tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Fir-realtà l-għadd reali ta’ mwiet f'dan it-tip ta' inċident naqas b’27.5 % matul dan il-perjodu. Ix-xejra fl-għadd reali ta' inċidenti fatali li jinvolvu HGVs u utenti vulnerabbli tat-triq hija murija fl-Anness 1. Il-paragun jissuġġerixxi li r-retrofitting kien effikaċi. Kif muri fil-Grafika 1 hawn taħt, l-għadd totali ta' mwiet ta' utenti vulnerabbli tat-triq effettivament irreġistrat huwa inqas minn dak li kien stmat li jirriżulta mid-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Madankollu, mhuwiex ċar safejn din ix-xejra pożittiva tista' tiġi attribwita lid-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Fil-fatt, l-għadd ta' mwiet ta' ċiklisti kien diġà waqa' drastikament fl-2006, qabel kienet implimentata d-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Grafika 1 Għandu jiġi nnutat ukoll li d-dejta disponibbli tkopri perjodu qasir ħafna wara l-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Id-data li warajha l-vetturi kkonċernati ma kinux jgħaddu minn test tal-kundizzjonijiet tajba għas-sewqan kieku dawn naqsu milli jikkonformaw mad-Direttiva kienet il-31 ta’ Marzu 2009. Madankollu, meta twettaq l-istudju dwar l-implimentazzjoni, il-bażi tad-dejta CARE ma kellhiex dejta aktar riċenti minn dik sa tmiem l-2009. Hekk hemm probabbiltà li ma jidhirx l-effett sħiħ tad-Direttiva sakemm tkun disponibbli dejta fuq perjodu itwal ta' żmien. Il-bażi tad-dejta CARE fiha informazzjoni dwar iċ-ċirkostanzi tal-inċidenti iżda mhux dwar il-fatturi li jwasslu għalihom. Għaldaqstant, huwa impossibbli li wieħed jidentifika b’mod preċiż dawk l-inċidenti li setgħu kkontribew għalihom il-punti mhux viżibbli. Dan kien ukoll limitu fl-istudju oriġinali tal-2004 dwar il-koesteffikaċja tar-retrofitting ta' mirja għall-punti mhux viżibbli fuq vetturi eżistenti. Biex tingħeleb din id-diffikultà, is-sehem tal-inċidenti attribwibbli għal punti mhux vizibbli u l-effikaċja tal-mirja fil-prevenzjoni tagħhom ittieħdu minn studji ta' riċerka fil-fond imwettqa minn xi Stati Membri, kif spjegat hawn fuq. Fil-qosor, hemm xejra 'l isfel fl-għadd ta' inċidenti fatali li jinvolvu utenti vulnerabbli tat-triq u l-HGVs, iżda mhuwiex ċar kemm dan il-progress jista' jiġi attribwit għad-Direttiva dwar ir-Retrofitting, jew jekk saħansitra jistgħux jinkisbu riżultati aħjar billi jiġu imposti rekwiżiti tekniċi addizzjonali. 6.3. Kif tista' tittejjeb is-sitwazzjoni Minkejja t-tnaqqis fl-għadd ta' inċidenti fatali li jinvolvu l-utenti vulnerabbli tat-triq u l-HGVs, għad hemm lok għal titjib. Madankollu, mhemm l-ebda soluzzjoni waħda jew sempliċi li tista' twassal għal tnaqqis sostanzjali fl-għadd ta' inċidenti u mwiet. Għandha tittieħed azzjoni biex jitjiebu kemm il-vetturi kif ukoll l-imġiba tal-utenti tat-triq. 6.3.1. Azzjoni biex jittejbu l-vetturi Fir-rigward tal-vettura, it-titjib tekniku jista' jgħin biex jitnaqqsu aktar l-inċidenti dovuti għall-punti mhux viżibbli. Dan it-titjib jaqa' f'żewġ kategoriji. (1) It-tnaqqis jew l-eliminazzjoni tal-punti mhux viżibbli Is-soluzzjonijiet l-aktar sempliċi jikkonsistu fl-istallazzjoni ta' mirja addizzjonali jew lentijiet Fresnel. Permezz ta' din tal-aħħar, sewwieq ta' HGV ikun jista' jara utent vulnerabbli tat-triq li jkun eżatt ħdejn il-vettura fuq in-naħa tas-sewwieq. Sistemi ta' moniters u kameras jistgħu jew jikkomplimentaw jew jissostitwixxu xi mirja. Dawn juru immaġni waħda jew aktar tal-ġnub tal-vettura fuq moniter ġewwa l-kabina. Il-viżjoni diretta tas-sewwieq, jiġifieri dik mingħajr l-użu ta' appoġġ tekniku, jista' jitjieb permezz tat-tfassil aħjar tat-twieqi tal-kabina u l-pożizzjoni tas-sewwieq. Irid jinstab bilanċ bejn ir-rekwiżit tal-viżjoni u limitazzjonijiet oħra. (2) Twissija lis-sewwieq ta' periklu potenzali L-HGVs jistgħu jkunu mgħammra b’apparati li jwissu lis-sewwieq dwar il-preżenza ta’ utenti vulnerabbli tat-triq. Pereżempju, sensers b'sonda ultrasonika li jindividwaw utenti vulnerabbli tat-triq meta jkunu qrib ħafna tal-vettura u javżaw lis-sewwieq permezz ta' sinjali li jinstemgħu u dawk viżwali. Dawn is-sistemi jistgħu wkoll jwissu lill-utent vulnerabbli tat-triq dwar manuvrar potenzjalment perikoluż mill-HGV. Il-kosteffikaċja ta' dawn l-apparati tekniċi għadha ma ġietx ivvalutata bir-reqqa u l-istudji disponibbli mhumiex konklużivi. B'mod partikolari, għadu mhux ċar jekk il-benefiċċji jiżdidux b'mod proporzjonali għall-għadd ta' apparati tekniċi installati. Dawn kollha (bl-eċċezzjoni ta' twieqi aħjar) jimponu xogħol addizzjonali fuq is-sewwieq li jistgħu jaffettwaw ħażin il-ħila tiegħu li jużahom b'mod effiċjenti. Wieħed għandu jżomm f'moħħu wkoll li s-sistemi ta' twissija ma jeżentawx is-sewwieq mir-responsabbiltà li juża l-mezzi kollha disponibbli, inklużi l-mirja, biex jivverifika l-preżenza ta’ utenti vulnerabbli tat-triq . 6.3.2. Azzjoni li timmira għall-utenti tat-triq Hemm lok għal titjib fl-imġiba kemm tas-sewwieqa tal-HGV kif ukoll tal-utenti vulnerabbli tat-triq. Taħriġ professjonali u dak marbut mal-liċenzji, partikolarment għas-sewwieqa tal-HGVs, għandhom jenfasizzaw aktar il-perikli ta' punti mhux viżibbli u biex jgħallmu aktar il-ħiliet meħtieġa biex jindirizzawhom. Utenti vulnerabbli tat-triq għandhom ikunu konxji ukoll li, minħabba punti mhux viżibbli, is-sewwieq ta’ HGV mhux dejjem jista' jarahom. Dan huwa partikolarment importanti għaċ-ċiklisti. Skemi ta' taħriġ u kampanji ta’ sensibilizzazzjoni immirati huma mod effettiv biex jindirizzaw l-utenti vulnerabbli tat-triq. 6.3.3. Azzjoni li ttejjeb l-infrastruttura Mirja tul it-toroq u apparati esterni oħra jistgħu jiġu installati f'salib it-toroq biex jgħinu lis-sewwieqa jindividwaw il-preżenza ta’ utenti vulnerabbli tat-triq. Miżuri ta' ġestjoni tat-traffiku, bħas-segregazzjoni jew it-tnaqqis tal-veloċità tat-traffiku, jistgħu wkoll jgħinu biex inaqqsu l-inċidenti ikkaġunati minn punti mhux viżibbli, partikolarment dawk li jinvolvu ċ-ċiklisti u l-persuni għaddejjin bil-mixi fiż-żoni urbani. 7. It-triq 'il quddiem Id-dipartimenti kkonċernati tal-Kummissjoni se jkomplu jimmonitorjaw id-dejta dwar l-inċident sabiex jaraw jekk ikomplix jonqos l-għadd ta' inċidenti li jinvolvu HGVs u utenti vulnerabbli tat-triq, kif għamel sal-2009. Tinħtieġ investigazzjoni ulterjuri fil-fond tal-inċidenti sabiex taġġorna l-għarfien tagħna ta’ safejn il-punti mhux viżibbli jwasslu għal ħabtiet fatali bejn l-utenti vulnerabbli tat-triq u l-HGVs. Barra minn hekk, għad trid tiġi vvalutata aħjar l-kontribuzzjoni ta' punti mhux viżibbli għall-korrimenti fit-triq. Miżuri li jiżguraw rappurtar xieraq ta' inċidenti dovuti għall-punti mhux viżibbli se tkun parti mill-istrateġija tal-UE kontra l-korrimenti tat-traffiku fit-triq. It-teknoloġija li diġà hija disponibbli jew dik li qed tiġi żviluppata, jistgħu jgħinu biex inaqqsu ulterjurment l-inċidenti li jinvolvu l-utenti vulnerabbli tat-triq u l-HGVs. Din tinkludi apparati bil-kameras u dawk ta' monitoraġġ u sistemi ta' individwazzjoni u twissija. Il-Kummissjoni temmen li iktar riċerka hija meħtieġa biex tivvaluta l-potenzjal u l-kosteffikaċja tagħhom. Dawn għadhom fi stadju bikri ta’ żvilupp, u rridu noqogħdu attenti li ma ngħabbux iżżejjed is-sewwieqa ta' HGVs b'apparati żejda li jistgħu jaljenawhom. Bħalissa għaddejjin diskussjonijiet fil-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti (UN-ECE) dwar it-titjib tal-kamp viżiv tal-HGVs. B'mod partikolari, il-UN-ECE qed tiżviluppa rekwiżiti tekniċi għall-approvazzjoni tat-tip ta' sistemi ta' monitoraġġ u tal-kameras. Ladarba jkunu stabbiliti dawn ir-rekwiżiti, se jkunu permessi biss tipi ta’ sistemi approvati fuq HGVs irreġistrati fl-UE[12]. Il-bdil tal-mirja b'sistemi ta' moniters u kameras huwa fost il-possibilitajiet li qed jiġu diskussi għal titjib fil-futur fl-erja tal-viżjoni. Reviżjoni tal-leġiżlazzjoni attwali tal-UE se tkun adattata ladarba tkun disponibbli aktar evidenza li tiġġustifika l-installazzjoni ta' apparat addizzjonali fuq il-vetturi fuq bażi mandatorja. Sadanittant, hemm diversi modi oħra ta' kif jistgħu potenzjalment jiġu evitati inċidenti kkaġunati minn punti mhux viżibbli — mhux bl-inklużjoni ta' tagħmir tekniku fuq il-vetturi iżda pjuttost billi titjieb l-infrastruttura tat-toroq u l-imġiba tal-utenti tat-triq. Bħala parti mill-proċess CARS 21[13], il-Kummissjoni se tiddiskuti mal-Istati Membri u l-partijiet interessati liema azzjoni ulterjuri għandha tittieħed biex jiġu indirizzati l-punti mhux viżibbli. Il-Kummissjoni varat konsultazzjoni pubblika dwar l-emendar tad-Direttiva dwar il-piżijiet u d-daqs tal-HGVs bil-għan li ttejjeb, fost aspetti oħra, id-disinn tagħhom f'termini ta' sikurezza tat-triq. Ir-reviżjoni ta' din id-Direttiva se tipprovdi opportunità biex jitqies titjib possibli għall-kamp viżiv dirett tas-sewwieq, kif spjegat hawn fuq. Għotja mill-Kummissjoni tgħin fl-iffinanzjar tal-proġett BIKE PAL[14], li jinkludi dimostrazzjonijiet tal-kamp viżiv tas-sewwieq tal-HGV sabiex titqajjem kuxjenza fost iċ-ċiklist. Il-Kummissjoni tgħin ukoll fl-iffinanzjar tal-proġett Safecycle[15], li se jidentifika teknoloġiji ta’ informazzjoni u komunikazzjoni li jistgħu jtejbu s-sikurezza taċ-ċiklisti. 8. Konklużjonijiet Id-Direttiva dwar ir-retrofitting ta’ mirja għall-punti mhux viżibbli ġiet implimentata b’suċċess mill-Istati Membri tal-UE. Ma ġiet affrontata ebda diffikultà teknika kbira, għalkemm xi pajjiżi ttrasponew tard id-Direttiva fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. L-għadd tal-utenti vulnerabbli tat-triq li mietu f’kolliżjoni ma’ HGV naqas sostanzjalment mill-2001 sal-aħħar tal-2009. Il-valutazzjoni mwettqa mill-persunal tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-mirja għall-punti mhux viżibbli kkontribwew lejn din ix-xejra, speċjalment fir-rigward taċ-ċiklisti: ir-riċerka turi li ċ-ċiklisti huma partikolarment vulnerabbli għal inċidenti kkaġunati minn punti mhux viżibbbli. Madankollu, abbażi tad-dejta disponibbli mhuwiex possibbli li jiġi stabbilit il-proporzjon tal-inċidenti ta' HGVs li fihom il-punti mhux viżibbli kienu fattur li kkontribwixxa. Dan jista' jkun stmat biss minn studji fil-fond li jkollhom kopertura limitata ħafna u huma bbażati fuq dejta miġbura qabel ġiet implimentata d-Direttiva dwar ir-Retrofitting. Għalhekk, mhuwiex possibbli li ssir distinzjoni bejn ir-retrofitting ta' mirja għall-punti mhux viżibbli fuq vetturi eżistenti u l-effett tat-twaħħil ta' tali mirja fuq vetturi ġodda. Barra minn hekk, mhuwiex possibli li jiġi separat l-effett ta' mirja għall-punti mhux viżibbli mix-xejra ġenerali 'l isfel fl-għadd ta' inċidenti fatali tat-triq. Minkejja t-tnaqqis pożittiv ħafna fl-għadd ta' utenti vulnerabbli tat-triq li mietu waqt inċidenti tat-triq, għad hemm aktar minn 1 200 tali mewta kull sena li jirriżultaw minn inċidenti li jinvolvu HGV. L-isforzi biex jiġu evitati dawn l-aċċidenti għandhom jibqgħu għaddejjin u l-Kummissjoni timpenjha ruħha li taħdem fuq din il-kwistjoni bħala waħda mill-prijoritajiet tagħha għall-perjodu 2011-2020[16]. Il-Kummissjoni se ssegwi mill-qrib kull żvilupp teknoloġiku mmirat għall-prevenzjoni ta' inċidenti dovuti għall-punti mhux viżibbli li jista' jiġi inkorporat f'vetturi ġodda fil-futur, ladarba jagħtu prova tal-koesteffikaċja tagħhom. Il-Kummissjoni se tkompli tippromwovi taħriġ u għarfien aħjar, kemm għas-sewwieq tal-HGV kif ukoll għal utenti vulnerabbli tat-triq, flimkien ma' azzjonijiet immirati għat-titjib tal-infrastruttura sabiex kemm l-utenti vulnerabbli tat-triq kif ukoll l-HGVs jkunu jistgħu jużawha b'mod sikur. 9. Anness Tabella 2 Xejra fl-għadd ta' mwiet f'inċidenti li jinvolvu HGVs u utenti vulnerabbli tat-triq f'19-il Stat Membru * Sena || Tip ta' utent vulnerabbli tat-triq || Mutur || Moped || Rota || Persuna bil-mixi || Totali || 2001 || 318 || 170 || 427 || 972 || 1 887 || 2002 || 308 || 148 || 424 || 961 || 1 841 || 2003 || 315 || 150 || 395 || 918 || 1 778 || 2004 || 298 || 140 || 410 || 913 || 1 761 || 2005 || 298 || 135 || 401 || 835 || 1 669 || 2006 || 308 || 130 || 337 || 773 || 1 548 || 2007 || 289 || 102 || 353 || 837 || 1 581 || 2008 || 301 || 110 || 288 || 738 || 1 437 || 2009 || 249 || 83 || 250 || 628 || 1 210 || * Dejta estratta mill-bażi tad-dejta CARE għal 19-il Stat Membru: UE 15 u CZ, SI, PL u RO || Grafika 2 [1] Massa mgħobbija massima teknikament permissibbli. [2] Id-Diretiva 2003/97/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Novembru 2003 dwar it-tqarrib lejn xulxin tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x'jaqsmu mal-approvazzjoni skont it-tip tal-viżjoni indiretta u tal-vetturi mgħammra b'dawn il-mezzi, li temenda d-Direttiva 70/156/KEE u tħassar id-Direttiva 71/127/KEE, ĠU L 25, 29.1.2004, p. 1–45. [3] Analiżi tal-benefiċċji u l-ispejjeż għall-mirja għal punti mhux viżibbli http://ec.europa.eu/transport/road_safety/pdf/projects/mirrors.pdf. [4] Id-Direttiva 2007/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Lulju 2007 dwar ir-retrofitting ta’ mirja fuq vetturi tqal tal-merkanzija reġistrati fil-Komunità, ĠU L 184, 14.7.2007, p. 25–28 [5] Studju dwar il-kaġun tal-inċidenti tat-trakkijiet (ETAC 2007): http://ec.europa.eu/transport/roadsafety_library/publications/etac_exec_summary.pdf. [6] Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jakkumpanja l-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-retrofitting ta' mirja fuq vetturi tqal tal-merkanzija reġistrati fil-Komunità. Valutazzjoni sħiħa tal-impatt. SEC(2006) 1238. [7] Id-Direttiva tal-Kunsill 71/127/KEE tal-1 ta’ Marzu 1971 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri li għandhom x’jaqsmu ma’ mirja li minnhom tista’ tara fuq wara ta’ vetturi bil-mutur, ĠU L 68, 22.3.1971, p. 1–17.. [8] Ir-Regolament (KE) Nru 661/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Lulju 2009 dwar rekwiżiti għall-approvazzjoni tat-tip għas-sikurezza ġenerali tal-vetturi bil-mutur, it-trejlers tagħhom, u s-sistemi, il-komponenti u l-unitajiet tekniċi separati destinati għalihom, ĠU L 200, 31.7.2009, p. 1-24. [9] Id-Danimarka, il-Ġermanja, l-Irlanda, Spanja, Franza, l-Italja, il-Latvja, il-Lussemburgu, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Slovakkja, il-Finlandja. [10] http://ec.europa.eu/transport/road_safety/vehicles/blind_spot_mirrors_en.htm. [11] Id-Direttiva tal-Kunsill 96/96/KE ta' l-20 ta' Diċembru 1996 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar il-kontrolli tal-kondizzjonijiet tal-vetturi u l-karrijiet tagħhom tajbin għas-sewqan, ĠU L 46, tas-17.2.1997, p. 1-19. [12] Dan l-obbligu se japplika mis-26 ta' Lulju 2013. Serje ta' Emendi 03 tar-Regolament tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-Nazzjonijiet Uniti Nru 46 (Add.45/Rev.4) fi proċess ta' adozzjoni. [13] “Sistema Regolatorja Kompetittiva għas-seklu 21”. [14] http://www.etsc.eu/documents/ETSC_BIKE_PAL.pdf. [15] http://www.safecycle.eu/. [16] COM (2010) 389 finali, Lejn Żona Ewropea ta' sikurezza tat-Triq: orjentazzjonijiet ta' politika dwar is-sikurezza tat-triq 2011-2020.