Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni” — NAIADES III: It-tisħiħ tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni Ewropej li jibqa’ validu fil-futur

[COM(2021) 324 final]

(2022/C 194/15)

Relatur: Mateusz SZYMAŃSKI

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 10.8.2021 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni Adottata fis-sezzjoni 17.12.2021 Adottata fil-plenarja 19.1.2022 Sessjoni plenarja Nru 566 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 242/1/5

1. Konklużjonjiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-Kumitat jemmen li t-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni għad għandu potenzjal mhux sfruttat. Il-Komunikazzjoni tqis il-problemi sinifikanti biex jiġi żviluppat dan il-mod ta’ trasport u, fil-prinċipju, il-KESE jappoġġja l-għanijiet u l-objettivi proposti fiha.

1.2. Fid-dawl tal-bidliet fid-domanda għat-trasport u x-xejra ’l fuq fil-fatturat tal-portijiet, huwa meħtieġ li t-trasport Ewropew jiġi adattat fuq bażi kontinwa għall-ħtiġijiet attwali u futuri. Il-KESE jitlob li dan isir abbażi tal-prinċipju tal-multimodalità u t-tbaħħir intelliġenti, li jimplika li jsir l-aħjar użu possibbli mill-vantaġġi tad-diversi modi tat-trasport biex jinkisbu l-aħjar riżultati possibbli, filwaqt li fl-istess waqt tiżdied is-sikurezza u jitnaqqas il-piż ambjentali.

1.3. Fir-rigward tal-Komunikazzjoni, huwa rrakkomandat li l-bidliet proposti jitqiegħdu f’ordni ta’ prijorità. Il-KESE jemmen li se jkun aktar faċli li jintlaħqu l-objettivi jekk jiġu stabbiliti ż-żewġ prijoritajiet ewlenin: (1) fuq perjodu ta’ żmien twil – l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-infrastruttura tal-passaġġi fuq l-ilma, u (2) fuq perjodu ta’ żmien qasir – l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet.

1.4. Fil-fehma tal-KESE, il-bidliet ippjanati mhux se jkunu effettivi sakemm ma jkunx hemm infrastruttura adatta li tirfed l-iżvilupp u l-manutenzjoni ta’ dan il-mod ta’ trasport. Mingħajr il-prospett li jittejbu l-kundizzjonijiet tan-navigazzjoni fuq il-passaġġi fuq l-ilma, is-sidien tal-bastimenti mhux se jieħdu r-riskju u mhux se jinvestu fi flotta moderna, u l-awtoritajiet lokali ta’ pajjiżi individwali mhux se jkunu interessati li joħolqu terminali intermodali.

1.5. L-implimentazzjoni tal-prijorità fuq perjodu ta’ żmien qasir dwar l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet tirrikjedi kundizzjonijiet speċifiċi. L-aktar importanti huma: il-ħolqien ta’ infrastruttura għall-“aħħar mil” mit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni u tal-passiġġieri, l-estensjoni għat-trasport tal-passiġġieri fit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni tat-trattament preferenzjali mogħti lil modi oħra ta’ trasport urban jew reġjonali, l-għoti ta’ trattament preferenzjali lit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni b’emissjonijiet żero fil-bliet, u d-diġitalizzazzjoni. Fl-istess ħin, huwa importanti li l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet jikkontribwixxi għal kwalità tal-ħajja mtejba.

1.6. Huwa importanti li jiġu żgurati mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju adegwati. Il-finanzjament għall-infrastruttura u għat-teknoloġiji innovattivi għandu jiġi żgurat fl-ambitu tal-programmi attwali u futuri tal-UE. Dawn l-istrumenti huma kruċjali minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-industrija, inkluża d-dominanza tal-SMEs. Dan huwa aktar u aktar importanti minħabba li l-politiki favur l-ambjent joħolqu sfidi sinifikanti u jista’ jkollhom impatt fuq is-settur.

1.7. Għandha ssir enfasi sinifikanti fuq kwistjonijiet relatati mas-sitwazzjoni tal-ekwipaġġi. It-teknoloġiji l-ġodda jirrikjedu ħiliet ġodda. Huma meħtieġa investimenti fil-ħiliet u l-kwalifiki. In-nuqqas ta’ azzjoni jippreżenta theddid relatat mas-sikurezza tal-ħaddiema, tal-ekwipaġġi u tal-passiġġieri. Għalhekk, il-KESE jissottolinja l-ħtieġa li l-Istati Membri jimplimentaw kif xieraq id-Direttiva (UE) 2017/2397 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 1 ) dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali fin-navigazzjoni interna. Barra minn hekk, jeħtieġ li jittejbu l-kundizzjonijiet tal-impjieg inklużi r-regoli dwar il-ħin tax-xogħol, il-leġiżlazzjoni relatata mal-protezzjoni soċjali adegwata għall-istazzjonar tal-ħaddiema u s-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol fis-settur.

1.8. Il-problema tal-pagi baxxi fis-settur, b’mod partikolari fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, għadha rilevanti, u dan iwassal biex it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni ma jkunx impjieg attraenti. Nistgħu naraw li l-ekwipaġġi qed jixjieħu, peress li ż-żgħażagħ mhumiex interessati li jaħdmu fis-settur. Fl-istess waqt, is-settur mhuwiex ta’ interess għan-nisa. Dan iwassal għal nuqqas ta’ persunal u jillimita l-prospetti għall-iżvilupp. Id-djalogu soċjali f’diversi livelli u n-negozjar kollettiv f’dan is-settur, li jitwettqu u jiġu appoġġjati kif xieraq/imiss mill-awtoritajiet pubbliċi, għandhom ikunu kruċjali fl-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet f’dan il-qasam.

1.9. Il-KESE jirrimarka wkoll li ħafna azzjonijiet imħabbra u ppjanati għadhom ma ġewx implimentati. Għalhekk huwa essenzjali li l-awtoritajiet Ewropej, nazzjonali u lokali jkunu involuti bis-sħiħ u determinati li jilħqu dawn l-objettivi, fid-dawl tal-kompetenzi rispettivi tal-UE, tal-Istati Membri u tal-awtoritajiet lokali. Dan japplika wkoll għas-sorsi ta’ finanzjament, li għandhom iqisu kemm il-finanzjament Ewropew kif ukoll dak nazzjonali. Sfortunatament, il-KESE huwa diżappuntat jinnota li l-investiment fit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni jidher biss sa ċertu punt fil-pjani nazzjonali ta’ rkupru ppreżentati mill-Istati Membri.

2. Kuntest

2.1. Fil-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni Ewropea tissottolinja l-importanza tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni biex jinbena trasport b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u modern fl-Unjoni Ewropea. Hija tirrimarka li l-bini ta’ trasport aktar ekoloġiku huwa parti mill-Patt Ekoloġiku Ewropew, li jindika l-għanijiet marbuta ma’ dan: it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni u t-trasport marittimu fuq distanzi qosra għandhom jiżdiedu b’25 % sal-2030 u b’50 % sal-2050 ( 2 )

2.2. Il-Komunikazzjoni tinnota li sar progress mhux sodisfaċenti fiż-żieda tas-sehem tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fl-UE fl-istruttura tat-trasport modali. Fl-istess waqt, din tenfasizza l-potenzjal mhux sfruttat kemm tul il-kurituri tat-TEN-T kif ukoll fil-bliet.

2.3. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, ġew proposti miżuri addizzjonali biex dan is-settur tat-trasport isir aktar attraenti. Skont il-Kummissjoni, għandu jkun hemm żewġ objettivi ewlenin: it-trasferiment ta’ aktar trasport tal-merkanzija lejn it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni, u l-istabbiliment tas-settur f’perkors irriversibbli għal emissjonijiet żero, sostnuti minn bidla fundamentali lejn aktar diġitalizzazzjoni, kif ukoll miżuri ta’ akkumpanjament biex tiġi appoġġjata l-forza tax-xogħol attwali u futura.

2.4. Dawn l-objettivi għandhom jintlaħqu permezz ta’ tmien inizjattivi ewlenin ippjanati għall-perjodu 2021-2027. Il-pjan deskritt jinkludi inizjattivi dwar l-infrastruttura (inizjattivi ewlenin 1 u 4), it-trasport multimodali (inizjattivi ewlenin 2 u 5), il-bastimenti b’emissjonijiet żero (inizjattivi ewlenin 6, 3, 8) u l-ekwipaġġi (inizjattiva ewlenija 7). F’dan ir-rigward, il-KESE jemmen li l-inizjattivi ewlenin kollha huma importanti, iżda għandu jitqies li jiġu stabbiliti prijoritajiet li huma prekundizzjoni sabiex jinkisbu l-objettivi stabbiliti.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jixtieq jissottolinja li, bħal fl-Opinjonijiet preċedenti tiegħu, huwa jappoġġa inizjattivi li għandhom l-għan li jsaħħu t-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni, meta jitqies li dan huwa wieħed mill-aktar forom sostenibbli ta’ trasport b’potenzjal li għadu mhux sfruttat. Sfortunatament, id-data turi li t-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni, bħal modi oħra ta’ trasport, bata b’riżultat tal-kriżi tal-COVID-19 ( 3 )

3.2. Fid-dawl tal-bidliet fid-domanda għat-trasport u x-xejra ’l fuq fil-fatturat tal-portijiet, huwa meħtieġ li t-trasport Ewropew jiġi adattat fuq bażi kontinwa għall-ħtiġijiet attwali u futuri. Minħabba l-ħtieġa li jitnaqqas il-piż ambjentali u li tiġi żgurata s-sikurezza, huwa importanti li titnaqqas il-konġestjoni kkawżata mit-trasport bit-triq. Il-KESE jitlob li dan isir abbażi tal-prinċipju tal-multimodalità, li jimplika li jsir l-aħjar użu possibbli mill-vantaġġi tad-diversi modi tat-trasport biex jinkisbu l-aħjar riżultati possibbli. Se jkun importanti wkoll li jiġi sfruttat il-potenzjal assoċjat mas-soluzzjonijiet tat-tbaħħir intelliġenti.

3.3. Il-KESE jissuġġerixxi li l-bidliet proposti jitqiegħdu f’ordni ta’ prijorità. Ikun aktar faċli li jintlaħqu l-objettivi jekk jiġu stabbiliti ż-żewġ prijoritajiet ewlenin: i. fuq perjodu ta’ żmien twil-– l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-infrastruttura tal-passaġġi fuq l-ilma, li se tipprovdi bażi sostenibbli għall-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni u tagħmlu aktar kompetittiv; ii. fuq perjodu ta’ żmien qasir – l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet.

3.4. Fil-fehma tal-KESE, l-azzjonijiet mhux se jkunu effettivi sakemm ma jkunx hemm infrastruttura xierqa li tirfed l-iżvilupp u l-manutenzjoni ta’ dan il-mod ta’ trasport. Minbarra l-kundizzjonijiet naturali, hija l-infrastruttura li tiddetermina l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni f’kull pajjiż. Mingħajr tal-inqas il-prospett li jittejbu l-kundizzjonijiet tan-navigazzjoni fuq il-passaġġi fuq l-ilma, is-sidien tal-bastimenti mhux se jieħdu r-riskju u ma jinvestux fi flotta moderna, u l-awtoritajiet lokali ta’ pajjiżi individwali mhux se jkunu interessati li joħolqu terminali intermodali. L-azzjonijiet l-oħra kollha relatati mat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni huma subordinati għal din il-prijorità.

3.5. L-implimentazzjoni tal-prijorità fuq perjodu ta’ żmien qasir dwar l-iżvilupp ta’ servizzi tal-passiġġieri u tal-merkanzija fil-bliet tirrikjedi kundizzjonijiet speċifiċi. L-aktar importanti huma: il-ħolqien ta’ infrastruttura għall-“aħħar mil” mit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni u tal-passiġġieri, l-estensjoni għat-trasport tal-passiġġieri fit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni tat-trattament preferenzjali mogħti lil modi oħra ta’ trasport urban jew reġjonali, l-għoti ta’ trattament preferenzjali lit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni b’emissjonijiet żero fil-bliet, u d-diġitalizzazzjoni. Fl-istess ħin, huwa importanti li l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet jikkontribwixxi għal kwalità tal-ħajja mtejba, eż. tnaqqis fil-konġestjoni, inqas riskju ta’ inċidenti, tnaqqis fit-tniġġis tal-arja u tnaqqis tal-istorbju.

3.6. Huwa importanti wkoll li jiġu żgurati mekkaniżmi ta’ appoġġ finanzjarju adegwati. Il-mod kif l-industrija hija strutturata, li huwa ddominat fuq kollox mill-SMEs, inaqqas il-possibbiltajiet ta’ aċċess għall-finanzjament. L-appoġġ finanzjarju għall-investiment fl-infrastruttura u fit-teknoloġiji innovattivi għandu jiġi żgurat fl-ambitu tal-programmi attwali u futuri tal-UE. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll soluzzjonijiet relatati mat-tassazzjoni tas-settur. Dawn l-istrumenti huma kruċjali minħabba t-tul tal-ħajja tal-flotta u għalhekk l-ippjanar fit-tul fl-industrija. Dan huwa aktar u aktar importanti minħabba li l-politiki favur l-ambjent joħolqu sfidi sinifikanti u jista’ jkollhom impatt fuq is-settur.

3.7. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni wkoll għall-ħtieġa mhux biss ta’ azzjoni konkreta iżda wkoll ta’ involviment u determinazzjoni adegwati tal-awtoritajiet Ewropej, nazzjonali u lokali fl-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri. Hemm bżonn ta’ politika ċara mill-Istati Membri biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni.

3.8. Il-KESE huwa konxju li r-rwol u l-impenn tal-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-azzjonijiet u tal-objettivi individwali huma kruċjali. Il-parteċipazzjoni tal-Istati Membri fl-investiment hija espressjoni partikolari tal-impenn sħiħ tagħhom. Għalhekk, il-KESE jitlob li l-finanzjament Ewropew biex jiġi appoġġjat it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni jiġi ssupplimentat b’miżuri nazzjonali, filwaqt li jitqiesu l-kompetenzi rispettivi tal-UE u tal-Istati Membri. Sfortunatament, il-KESE huwa diżappuntat jinnota li l-investiment fit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni jidher biss sa ċertu punt fil-pjani nazzjonali ta’ rkupru ppreżentati mill-Istati Membri.

Kummenti speċifiċi

3.9. Kif indikat qabel, l-iżvilupp tal-infrastruttura huwa fattur ewlieni fl-iżvilupp b’suċċess tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni. Il-Komunikazzjoni tirrikonoxxi din il-problema u tiġbed l-attenzjoni għan-network tat-TEN-T. Madankollu, wieħed għandu jżomm f’moħħu li: (1) mhux il-passaġġi fuq l-ilma ewlenin kollha tal-UE li għandhom potenzjal sinifikanti huma inklużi fin-network tat-TEN-T; (2) xi passaġġi fuq l-ilma li bħalissa ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tan-network ewlieni tat-TEN-T jistgħu jiffurmaw rabta importanti ta’ konnessjonijiet multimodali fil-kurituri tat-trasport; (3) xi sezzjonijiet ta’ passaġġi fuq l-ilma mhux inklużi fit-TEN-T jistgħu, wara l-iżvilupp, ineħħu l-konġestjonijiet fiż-żoni tal-madwar tal-portijiet marittimi li jinsabu fil-kurituri tat-trasport.

3.10. Il-kisba ta’ din il-prijorità fit-tul tiddependi mill-ħolqien tal-kundizzjonijiet organizzattivi u finanzjarji biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-passaġġi fuq l-ilma. L-ewwel nett, huwa neċessarju li n-network tal-passaġġi fuq l-ilma tat-TEN-T jiġi kkoordinat mal-Ftehim Ewropew dwar il-Passaġġi fuq l-Ilma Interni Ewlenin ta’ Importanza Internazzjonali (Ftehim AGN) (konkluż taħt il-patroċinju tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-NU – NU/KEE) u li t-TEN-T jiġi rivedut billi jinkludi, fin-network tat-TEN-T, passaġġi fuq l-ilma tal-AGN b’potenzjal sinifikanti jew ċerti passaġġi fuq l-ilma li jistgħu jiffurmaw element importanti tal-konnessjonijiet intermodali internazzjonali fil-kuritur tat-trasport.

3.11. Għandhom jinħolqu wkoll aktar possibbiltajiet biex jgħinu fil-finanzjament tal-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni. Dan japplika mhux biss għall-passaġġi fuq l-ilma li diġà jintużaw b’suċċess għat-trasport ta’ merkanzija fin-network tat-TEN-T, iżda wkoll għal dawk li bħalissa huma ta’ ftit importanza u li mhumiex parti minn dan in-network ( 4 ) . It-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni jintuża għal aktar minn sempliċi trasport u għalhekk għandu jiġi żviluppat b’mod komprensiv. Li jitqiesu l-funzjonijiet kollha tal-passaġġi fuq l-ilma fil-proċess ta’ żvilupp ifisser li jiġi pprovdut perjodu itwal għall-ippjanar u t-twettiq ta’ investimenti fl-infrastruttura, u li jiżdiedu l-kostijiet tal-investiment. Għalhekk, flimkien mar-reviżjoni tan-network tat-TEN-T, soluzzjoni oħra tista’ tkun li jinħoloq fond li jappoġġja l-iżvilupp ta’ passaġġi fuq l-ilma li mhumiex parti min-network tat-TEN-T. Mingħajr appoġġ speċifiku, l-iżvilupp tal-passaġġi fuq l-ilma madwar l-UE se jkun irregolari u, f’ħafna każijiet, limitat għal investimenti ta’ modernizzazzjoni fuq skala żgħira li ma jipprovdux bażi sostenibbli għall-iżvilupp ta’ dan il-mod ta’ trasport.

3.12. Huwa partikolarment importanti li tiġi enfasizzata l-ħtieġa li jiġu kkoordinati l-attivitajiet tal-istituzzjonijiet kollha marbuta ma’ dan is-settur. Il-KESE jenfasizza li, meta l-Komunikazzjoni tagħmel referenza għall-governanza, hija tinkludi l-NU/KEE fost l-istrutturi ta’ tmexxija ewlenin rilevanti għat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni. Madankollu, meta tirreferi għal entitajiet li magħhom se tikkoopera l-Kummissjoni Ewropea, din l-istituzzjoni ma titqiesx. Il-KESE jemmen li hija meħtieġa kooperazzjoni effiċjenti bejn il-Kummissjoni Ewropea, l-NU/KEE u partijiet ikkonċernati oħra.

3.13. L-azzjonijiet biex jittejjeb ir-rwol tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fit-trasport urban għandhom jinvolvu l-inklużjoni ta’ dan il-mod ta’ trasport fis-sistema tal-provvista, fejn il-ħtiġijiet u l-ispejjeż tal-infrastruttura mhumiex sinifikanti peress li jikkonċernaw prinċipalment l-infrastruttura lokalizzati sew. Barra minn hekk, jagħmel sens li t-trasport fuq l-ilmijiet interni jiġi inkluż fis-sistema tat-trasport pubbliku urban, fejn possibbli. Il-KESE jirrimarka l-fatt li s-sistema preferenzjali għat-trasport pubbliku urban bit-triq tfisser li t-trasport tal-passiġġieri bil-passaġġi fuq l-ilma interni mhuwiex attraenti f’termini ta’ prezz u li għalhekk huwa meħtieġ li jkun hemm kundizzjonijiet ekwivalenti. L-involviment tal-awtoritajiet lokali huwa partikolarment importanti f’dan il-każ.

3.14. Il-KESE jixtieq jisħaq li kemm it-trasport tal-passiġġieri kif ukoll tal-merkanzija fil-bliet ma jirrikjedix passaġġi fuq l-ilma ta’ livell għoli, jiġifieri li l-investimenti infrastrutturali meħtieġa għall-iżvilupp tat-trasport fuq l-ilmijiet navigabbli interni huma żgħar u jinkludu infrastruttura lokalizzata sew – portijiet u faċilitajiet ta’ trażbord – u infrastruttura għall-użu ta’ fjuwils rinnovabbli għal bastimenti moderni b’emissjonijiet żero.

3.15. Il-KESE jemmen ukoll li l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni fil-bliet ikun inċentiv eċċellenti biex jitħaffef il-proċess li jiġu ppruvati soluzzjonijiet ġodda inklużi dawk relatati ma’ sorsi tal-enerġija b’emissjonijiet żero, minħabba l-fatt li l-iżvilupp tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni jirrikjedi l-użu ta’ bastimenti iżgħar li għalihom hemm inqas rekwiżiti tal-infrastruttura. Madankollu, hemm bżonn ta’ inċentivi pożittivi għall-investiment.

3.16. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tiddeskrivi b’mod preċiż ħafna l-problemi tad-diġitalizzazzjoni u x-xejriet tal-iżvilupp f’dan il-qasam. Din tinkludi biss suġġeriment dwar il-passaġġi fuq l-ilma rilevanti għat-turiżmu (Network Ewropew għan-Navigazzjoni Interna Rikreattiva – AGNP). It-tkabbir dinamiku tat-turiżmu nawtiku jfisser li għandha tiġi stabbilita sistema ta’ informazzjoni dwar il-kundizzjonijiet tan-navigazzjoni fuq il-passaġġi tal-ilma rikreattivi. Dawn is-sistemi ġew stabbiliti f’pajjiżi differenti. Ta’ min jissuġġerixxi li tali attivitajiet jiġu kkoordinati jew li jiġu stabbiliti standards komuni f’dan ir-rigward.

3.17. Il-KESE jirrimarka li l-użu ta’ sorsi ġodda tal-enerġija għat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni u l-applikazzjoni ta’ teknoloġiji ġodda, inklużi dawk diġitali, għandhom impatt fuq iċ-ċirkostanzi tal-ekwipaġġi. Huma meħtieġa investimenti fil-ħiliet u l-kwalifiki. In-nuqqas ta’ azzjoni jippreżenta theddid relatat mas-sikurezza tal-ekwipaġġi u tal-passiġġieri. Għalhekk, il-KESE jissottolinja l-ħtieġa li l-Istati Membri jimplimentaw kif xieraq id-Direttiva (UE) 2017/2397 dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali fin-navigazzjoni interna sas-17 ta’ Jannar 2022.

3.18. Fir-rigward tal-impjiegi, il-KESE jaqbel ma’ għadd ta’ sejbiet u proposti tal-Kummissjoni. L-enfasi tal-problema ta’ rabta ġenwina bejn is-sid/l-operatur tan-negozju u d-drittijiet tal-ħaddiem għandha tintlaqa’ tajjeb. Aħna nemmnu li l-qafas legali f’dan il-qasam jeħtieġ li jiġi rieżaminat bir-reqqa. L-implimentazzjoni effettiva tar-regoli dwar il-ħin tax-xogħol stabbiliti fid-Direttiva tal-Kunsill 2014/112/UE ( 5 ) tibqa’ kruċjali. Barra minn hekk, huwa importanti li tiġi introdotta leġiżlazzjoni adegwata dwar il-protezzjoni soċjali għall-istazzjonar tal-ħaddiema u li jiġu żgurati u kkunsidrati, fil-proċess ta’ implimentazzjoni, saħħa u sikurezza okkupazzjonali adegwati fil-bastimenti tat-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni.

3.19. Il-livelli baxxi ta’ pagi fis-settur għadhom ukoll problema. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-eżistenza ta’ lakuna sinifikanti fil-pagi fis-settur bejn l-Ewropa tal-Punent u l-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Dan jirriżulta f’migrazzjoni tal-ħaddiema lejn il-Punent u nuqqas ta’ persunal fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Madankollu, id-diffikultajiet fir-reklutaġġ jistgħu jitqiesu madwar l-Ewropa kollha. It-tixjiħ tal-ekwipaġġi jikkontribwixxi wkoll għal dan. L-impjieg fuq il-bastimenti interni mhuwiex attraenti għaż-żgħażagħ. Barra minn hekk, is-settur mhuwiex ta’ interess għan-nisa. Barra minn hekk, is-sidien tal-bastimenti qed ifittxu aktar u aktar persunal speċjalizzat li mhuwiex faċli li jinstab fis-suq tax-xogħol ( 6 ) . Dawn il-kwistjonijiet kollha jitolbu li jittieħdu passi xierqa, filwaqt li jitqiesu l-kompetenzi rispettivi tal-UE u tal-Istati Membri.

3.20. Il-KESE japprezza li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni għall-mekkaniżmi ta’ djalogu soċjali f’dan is-settur. Il-Kumitat jenfasizza l-potenzjal importanti tad-djalogu soċjali u tan-negozjar kollettiv, speċjalment fi żminijiet ta’ problemi ekonomiċi kbar u matul perjodu ta’ bidliet strutturali kbar marbuta mad-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika. Kif turi l-ħidma dwar it-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni mwettqa mill-Kumitat tad-Djalogu Soċjali Settorjali Ewropew dwar il-Portijiet (SSDC għat-trasport tal-ilma intern), l-imsieħba soċjali jirrikonoxxu l-isfidi li qed jiffaċċja dan is-settur. Sabiex isir użu sħiħ mill-potenzjal tad-djalogu soċjali, huwa meħtieġ appoġġ adegwat għall-imsieħba soċjali f’livelli differenti. Għalhekk, il-Kummissjoni u l-Istati Membri huma mitluba jimpenjaw ruħhom bis-sħiħ u jipprovdu appoġġ ugwali lill-partijiet meta jitolbu dan.

Brussell, id-19 ta’ Jannar 2022. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Id-Direttiva (UE) 2017/2397 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Diċembru 2017 dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali fin-navigazzjoni interna u li tħassar id-Direttivi tal-Kunsill 91/672/KEE u 96/50/KE (ĠU L 345, 27.12.2017, p. 53).

(2) Strateġija għal Mobbiltà Sostenibbli u Intelliġenti – inqiegħdu t-trasport Ewropew fit-triq it-tajba għall-futur (COM(2020) 789 final).

(3) Kummissjoni Ċentrali għan-Navigazzjoni fuq ir-Renu (CCNR), Informazzjoni Intuwittiva dwar is-Suq, Navigazzjoni Interna fl-Ewropa, April 2021.

(4) KE, Assessment of the Potential of Maritime and Inland Ports and Inland Waterways and of Related Policy Measures, Including Industrial Policy Measures (Valutazzjoni tal-Potenzjal tal-Portijiet Marittimi u Interni u tal-Passaġġi fuq l-Ilma Interni u ta’ Miżuri ta’ Politika Relatati, Inklużi Miżuri ta’ Politika Industrijali), Rapport Finali, 2020.

(5) Id-Direttiva tal-Kunsill 2014/112/UE tad-19 ta' Diċembru 2014 li timplimenta l-Ftehim Ewropew dwar ċerti aspetti tal-organizzazzjoni tal-ħin tax-xogħol fit-trasport fl-ilmijiet navigabbli interni konkluż mill-Unjoni tan-Navigazzjoni Interna (EBU), l-Organizzazzjoni Ewropea tal-Kaptani (ESO) u l-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport (ETF) (ĠU L 367, 23.12.2014, p. 86).

(6) CCNR, The European Inland Navigation Sector (Is-Settur Ewropew tan-Navigazzjoni Interna), Is-Suq tax-Xogħol, 2021.