Rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni - Valutazzjoni finali tal-programm ta' azzjoni Komunitarju YOUTH (2000-2006) u tal-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' entitajiet attivi fuq livell Ewropew fil-qasam taż-żgħażagħ (2004-2006) /* KUMM/2008/0398 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 26.6.2008 KUMM(2008) 398 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUNSILL, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI Valutazzjoni finali tal-programm ta' azzjoni Komunitarju YOUTH (2000-2006) u tal-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' entitajiet attivi fuq livell Ewropew fil-qasam taż-żgħażagħ (2004-2006) RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUNSILL, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI Valutazzjoni finali tal-programm ta' azzjoni Komunitarju YOUTH (2000-2006) u tal-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni ta' entitajiet attivi fuq livell Ewropew fil-qasam taż-żgħażagħ (2004-2006) 1. INTRODUZZJONI Mis-sena 2000 sa l-2006, l-azzjonijiet Komunitarji favur iż-żgħażagħ ħadu żewġ suri: - appoġġ lil progetti koperti mid-Deċiżjoni Nru 1031/2000/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ April 2000 li tistabbilixxi l-programm ta’ azzjoni tal-Komunità YOUTH [1] - kontribuzzjoni għall-ispejjeż tat-tħaddim ta' l-NGOs Ewropej għaż-żgħażagħ u tal-Forum Ewropew għaż-Żgħażagħ (FEŻ). Dan l-appoġġ ġie kopert, mis-sena 2004 sa l-2006, mid-Deċiżjoni Nru 790/2004/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ April 2004 li tistabbilixxi programm ta’ azzjoni tal-Komunità biex tippromwovi korpi attivi fil-livell Ewropew fil-qasam taż-żgħażagħ [2]. Il-konkomitanza tal-valutazzjoni finali taż-żewġ strumenti u t-twaħħid tagħhom fi programm mill-2007 iwasslu lill-Kummissjoni biex tfassal rapport wieħed, biex tippreżenta l-konklużjonijiet meħuda tal-valutazzjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li se japplikaw għall-Programm taż-Żgħażagħ fl-Azzjoni (2007-2013). Il-valutazzjonijiet huma disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#youthHeader 2. TFAKKIRA TA' L-GĦANIJIET TAL-PROGRAMM 2.1. Il-Programm YOUTH L-għanijiet tal-Programm YOUTH kienu li jippromwovi l-kontribut attiv taż-żgħażagħ għall-bini ta' l-Ewropa, li jsaħħaħ is-sens ta' solidarjetà tagħhom, li jħeġġeġ is-sens ta' inizjattiva u ta' impriża kif ukoll il-kreattività tagħhom u jsaħħaħ il-kooperazzjoni fil-qasam taż-żgħażagħ. Dawn twettqu minn bosta azzjonijiet: - Żgħażagħ għall-Ewropa, li kien isostni l-iskambji taż-żgħażagħ; - Servizz Volontarju Ewropew (SVE), li kien jippermetti lil volontarju li jieħu sehem f'attività ta' solidarjetà f'pajjiż għajr art twelidu; - Inizjattivi favur iż-żgħażagħ, qasam li kien isostni l-inizjattivi ġodda u kreattivi jew imsejsa fuq l-impenn soċjali taż-żgħażagħ; - Azzjonijiet konġunti ma' interventi Komunitarji oħrajn marbuta ma' l-Ewropa ta' l-għarfien, b'mod partikolari Socrates u Leonardo; - Miżuri ta' akkumpanjament, qasam li kien jiffinanzja miżuri ta' appoġġ differenti, b'mod partikolari t-taħriġ u l-kooperazzjoni tal-parteċipanti tal-politika taż-żgħażagħ . Il-programm ta bosta sussidji u kien jeħtieġ li jkun qrib mal-benefiċjarji tiegħu. It-tmexxija tiegħu kienet żgurata fil-biċċa l-kbira b'mod "deċentralizzat" permezz ta' aġenziji nazzjonali (AN). Ċerti AN, barra mill-missjoni ta' AN għal pajjiżhom, żguraw appoġġ għall-AN kollha, billi żviluppaw ħila partikolari; din il-funzjoni tissejjaħ SALTO (Support, Advanced Learning and Training Opportunities). Il-programm sostna wkoll ċentri ta' tagħrif dwar il-possibbiltajiet offruti liż-żgħażagħ fuq livell Ewropew (netwerk Eurodesk, magħmul minn uffiċċju f'kull pajjiż). Ċerti oqsma tal-programm ħtieġu tmexxija "ċentralizzata" fuq livell Ewropew. Għal dan, il-Kummissjoni serrħet fuq Uffiċċju ta' Assistenza Teknika (UAT) sa l-2006, is-sena ta' dħul fis-seħħ ta' l-Aġenzija Eżekuttiva ta' l-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura (AE), li kellha dipartiment minnha li ħa f'idu r-responsabbiltà tat-tmexxija ta' dawn l-azzjonijiet. Baġit disponibbli 2000-2006 (approprjazzjonijiet għall-impenn; f'miljuni ta' EUR) Il-baġit ta’ l-UE | 624.2 | Kontribuzzjonijiet oħrajn (EFTA, ŻEE u pajjiżi kandidati) | 90.6 | Total | 714.8 | li minnhom: Baġit użat | 701.4 | Stima ta' l-għadd ta' parteċipanti 2000-2006 (f'eluf) Skambji ta’ żgħażagħ | 465.8 | Servizz Volontarju Ewropew | 25.7 | Inizjattivi favur iż-żgħażagħ | 153.4 | Miżuri ta’ akkumpanjament | 206.9 | Total | 851.8 | 2.2. Programm għall-promozzjoni ta' entitajiet attivi fil-qasam taż-żgħażagħ L-għan ġenerali tal-programm kien li jsostni, permezz ta' sussidji għat-tħaddim, l-attivitajiet ta' l-NGOs internazzjonali taż-żgħażagħ u tal-FEŻ (pjattaforma ta' kważi mitt organizzazzjoni taż-żgħażagħ). Dawn l-attivitajiet kellhom b'mod partikolari jikkontribwixxu għas-sehem attiv taż-żgħażagħ għall-ħajja pubblika u għas-soċjetà kif ukoll għall-iżvilupp ta' azzjonijiet ta' kooperazzjoni Komunitarja fil-qasam taż-żgħażagħ . Il-programm kien immexxi kollu kemm hu b'mod "ċentralizzat". Baġit disponibbli 2004-2006 (approprjazzjonijiet għall-impenn; f'miljuni ta' EUR) Il-baġit ta’ l-UE | 12.9 | Kontribuzzjonijiet oħrajn (EFTA, ŻEE u pajjiżi kandidati) | 0.2 | Total | 13.1 | li minnhom: Baġit użat | 12.9 | Għadd ta' sussidji mogħtija 2004-2006 Għall-Forum Ewropew taż-Żgħażagħ | 3 | Għall-NGOs Ewropej taż-Żgħażagħ | 234 | 3. VALUTAZZJONI 3.1. Termini u kundizzjonijiet Il-valutazzjoni finali ta' YOUTH tissejjes fuq: - rapporti ta' valutazzjoni ta' l-Istati Membri (SM) u pajjiżi parteċipanti oħrajn; - rapport stabbilit minn evalwatur estern li, barra minn dawn ir-rapporti nazzjonali, kellu riżultati tar-riċerki tiegħu stess, b'mod partikolari permezz ta' kwestjonarji indirizzati lill-partijiet interessati ewlenin. Din il-valutazzjoni esterna twettqet minn ECORYS, taħt kopertura ta' kuntratt ta' qafas konkluż mal-Kummissjoni fl-2006, wara sejħa għall-offerti. Il-valutazzjoni finali tal-programm għall-promozzjoni ta' l-entitajiet attivi fil-qasam taż-żgħażagħ tissejjes fuq rapport imfassal minn evalwatur estern, The Evaluation Partnership, magħżul wara sejħa għall-offerti limitata li tnediet fl-2006. 3.2. Metodi: Il-proċess użat għall-valutazzjoni esterna ta' YOUTH kellu b'mod partikolari l-attivitajiet li ġejjin: studju-dokumentarju; definizzjoni ta' l-indikaturi; intervisti; stħarriġ fuq l-Internet permezz ta' kwestjonarji; studju skond il-pajjiż. L-aktar li ġew użati kienu t-tweġibiet għall-kwestjonarji pprovduti minn madwar 2 500 organizzazzjoni taż-żgħażagħ, 900 żagħżugħ/a parteċipanti u 450 animatur soċjo-edukattiv ("youth workers"). Il-proċess użat għall-programm l-ieħor, kien fih studju dokumentarju, kwestjonarji onlajn, gruppi ta' riflessjoni, intervisti diretti u l-preżentazzjoni ta' kwestjonarji qosra elettroniċi. 3.3. Konklużjonijiet ta' l-evalwaturi Il-valutazzjonijiet taż-żewġ programmi huma pożittivi ħafna taħt bosta aspetti. Il-Programm YOUTH ikkorrisponda tajjeb mal-politika ta' l-Unjoni kollha favur iż-żgħażagħ. Il-programm wieġeb għall-bżonnijiet tal-biċċa l-kbira tal-benefiċjarji. Il-programm kien effiċjenti għaż-żgħażagħ, fuq livell tas-sens taċ-ċittadinanza tagħhom, kif ukoll dik Ewropea, għal dak li għandu x'jaqsam mad-direzzjoni professjonali u kkontribwixxa biex ikabbar is-sens ta' solidarjetà; hu kien inqas effiċjenti b'rigward għall-istennija taż-żgħażagħ li għandhom inqas opportunitajiet. Kellu riżultati pożittivi importanti għall-"youth workers" u ħoloq effetti pożittivi indiretti fuq l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ. L-evalwatur tal-programm l-ieħor innota li dan irnexxielu jqarreb il-benefiċjarji tiegħu ma' l-għan Ewropew u ma' l-istituzzjonijiet ta' l-Ewropa. Il-mezzi disponibbli għal YOUTH kienu xierqa, għalkemm ċerti rapporti nazzjonali indikaw l-opportunità li dawn jiżdiedu. L-istrutturi stabbiliti għat-tmexxija huma globalment meqjusa xierqa u effiċjenti. Ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin ta' titjib jikkonċernaw lil SALTO u l-Eurodesks, kif ukoll it-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali ta' segwitu ta' twettiq tal-programm. 3.3.1. Komplimentarità u relevanza ta' YOUTH Waqt il-perjodu ta' implimentazzjoni ta' YOUTH ġiet żviluppata l-azzjoni politika ta' l-Unjoni favur iż-żgħażagħ, b'mod partikolari miġjuba mill-White Paper ta' l-2001 "Spinta ġdida għaż-żgħażagħ Ewropej"[3] u mill-Patt Ewropew għaż-Żgħażagħ ta' l-2005[4]. L-evalwaturi jenfasizzaw il-komplimentarità ta' YOUTH ma' l-għanijiet ta' din l-azzjoni politika. Huma jinnotaw komplimentarità parzjali biss ma' Socrates u Leonardo; il-kooperazzjoni fost dawn il-programmi setgħet ġiet żviluppata iżjed. YOUTH jitqies bħala komplimentari fil-biċċa l-kbira ma' l-istrumenti nazzjonali favur iż-żgħażagħ. Il-programm kien immirat għall-bżonnijiet tal-biċċa l-kbira tal-benefiċjarji, speċjalment iż-żgħażagħ. Il-"youth workers" jagħtu valur kbir lill-programm; madankollu, flessibbiltà akbar tkun utli sabiex jiġu mmirati aktar il-bżonnijiet tagħhom. 3.3.2. Effiċjenża ta' YOUTH Il-programm jitqies bħala suċċess kbir għal dak li għandu x'jaqsam mat-titjib tas-sens ta' ċittadinanza taż-żgħażagħ speċjalment f'termini ta' attitudni, ta' komunikazzjoni u ta' ħiliet soċjali. 90 % mill-parteċipanti ta' skambji jiddikjaraw li saru aktar toleranti. Il-programm kien effiċjenti għal dak li għandu x'jaqsam mas-sentiment ta' sħubija ma' l-Unjoni. Taħt l-aspett tas-sehem attiv, għadd kbir ta' żgħażagħ baqgħu jew saru attivi f'organizzazzjonijiet lokali jew internazzjonali wara l-attivitajiet tagħhom; il-programm mhux dejjem il-kawża ta' dan iżda madwar terz tal-parteċipanti qalu li saru aktar attivi fuq livell internazzjonali minħabba l-programm. Is-sehem fil-programm għandu effetti fuq l-impjieg taż-żgħażagħ, b'mod partikolari żgħażagħ volontarji. Is-sehem jinfluwenza l-għażla b'rigward it-tagħlim. 62 % mill-volontarji kienu influwenzati fuq il-karriera professjonali tagħhom. Iż-żgħażagħ iħossu sens akbar ta' solidarjetà wara li jieħdu sehem fil-programm. Il-programm ma tantx laħaq liż-żgħażagħ li għandhom inqas opportunitajiet (21 % għall-iskambji u 13 % għas-SVE). Ġeneralment, il-parteċipanti għandhom livell għoli ta' studju. Il-programm kien effiċjenti b'rigward l-ugwaljanza bejn is-sessi. Għall-"youth workers", il-programm ippermetta għarfien akbar tad-dimensjoni interkulturali u kuntatt ma' metodi ta' ħidma ġodda . 91 % mill-"youth workers" li ħadu sehem fil-programm qalu li dan il-programm jagħti valur miżjud meta mqabbel ma' taħriġ ieħor li rċevew. Il-valutaturi jqisu l-miżuri ta' akkumpanjament effiċjenti għas-sostenn ta' l-iżvilupp professjonali tal-"youth workers". impenn akbar f'netwerks Ewropej... Madankollu, attenzjoni akbar għall-bżonnijiet tal-"youth workers" għandha mnejn tkabbar l-użu prattiku ta' l-għarfien miksub. Ninnutaw ukoll li ma hemmx biżżejjed tagħrif għall-"youth workers" b'rigward għall-possibbiltajiet li joffri l-programm. Fl-aħħarnett, ġew innotati effetti indiretti pożittivi, bħal perspettiva aktar internazzjonali ta' l-organizzazzjonijiet li laqgħu l-volontarji. 3.3.3. Użu u tul ta' YOUTH Il-programm ikkontribwixxa għat-tisħiħ tat-tagħlim informali. Influwenza aktar il-prassi professjonali fost iż-żgħażagħ milli l-politika taż-żgħażagħ: ma tantx kellu influwenza kbira fuq il-politika (għalkemm ġie nnutat ċertu impatt fl-Istati Membri l-ġodda) u jidher li kellu aktar influwenza f'termini ta' approċċi ġodda. 79 % mill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ li ħadu sehem għal proġett tas-SVE iqisu li l-proġett qajjem skambju ta' prassi tajbin. Skond l-organizzazzjonijiet li ġew mistoqsija, il-programm ikkontribwixxa għat-twaqqif ta' kuntatti internazzjonali ġodda bejn l-organizzazzjonijiet, għalkemm diġà kienu jeżistu xi kuntatti. Il-programm seta' jikkontribwixxi sabiex isaħħaħ dawn in-netwerks u sabiex jiffavorixxi t-tul tagħhom. B'mod ġenerali, ma hemmx influwenza vera fuq l-istrutturi amministrattivi fi ħdan l-Istati Membri ħlief f'ċerti SM ġodda. Ma jidhirx li l-programm influwenza t-tnaqqis tat-tfixkil amministrattiv għall-mobbiltà. 3.3.4. Effiċjenza ta' YOUTH Jekk il-fondi allokati għat-taqsimiet ċentralizzati jitqiesu xierqa b'mod ġenerali, madwar nofs l-awtoritajiet nazzjonali u l-AN iqisu meħtieġ li jissaħħaħ il-baġit allokat għall-iskambji taż-żgħażagħ u madwar terz iqisu xieraq li jissaħħaħ il-baġit tal-miżuri ta' akkumpanjament. Il-valutaturi esterni jqisu li għandhom jiġu allokati aktar fondi għat-tħaddim ta' l-AN, għall-iżvilupp ta' ċerti attivitajiet bħall-funzjoni tal-kunsill, importanti jekk wieħed irid jevita li l-proċeduri ta' tressiq ta' proġetti ma jkollhomx effett negattiv fuq l-aċċessibbiltà tal-programm. B'mod ġenerali, l-istrutturi ta' tmexxija jitqiesu effiċjenti, iżda xorta jista' jsir xi titjib. Għadu kmieni wisq biex jittieħdu konklużjonijiet rigward l-effiċjenza ta' l-AE li, mill-2006, ħadet post il-UAT il-qadim. Jitqies li l-użu ta' l-AN jaħdem tajjeb, għalkemm it-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-fondi li tmexxi l-Kummissjoni ġieli tqiegħed tard minnha. Il-kummenti ewlenin jikkonċernaw lis-SALTO u l-Eurodesks. Is-SALTO jidhru bħala strutturi xierqa u l-importanza tax-xogħol tagħhom hi rikonoxxuta; madankollu jista' jsirilhom xi titjib. Kummenti aktar kritiċi tfasslu b'rigward ir-rwol u l-valur miżjud ta' l-Eurodesks, li l-valutatur tagħhom qies li jeħtieġ li jsir eżami mill-ġdid ta' l-attivitajiet. Tkun idea tajba jekk tiżdied il-viżibbiltà tal-programm, b'mod partikolari biex jolqot b'mod aktar effiċjenti liż-żgħażagħ b'inqas opportunitajiet. Fl-aħħar, jinħtieġ progress, biex jiżgura segwitu aħjar tat-twettiq tal-programm, fuq bażi ta' proċeduri, għodda u indikaturi razzjonalizzati. 3.3.5. Konverġenza ta' l-opinjonijiet fuq l-impatt tal-programm Il-valutazzjonijiet nazzjonali juru konverġenza notevoli bejnhom u l-valutazzjoni mmexxija fuq livell Ewropew, b'mod partikolari b'rigward l-impatt tal-programm. Ir-rapporti nazzjonali jqisu li l-programm kellu impatt nett fuq l-għarfien, il-ħiliet u l-attitudnijiet li jista' jsaħħaħ l-impjieg taż-żgħażagħ u s-sens ta' ċittadinanza tagħhom; l-impatt maġġuri nkiseb fuq livell personali. Dawn ir-rapporti jenfasizzaw il-kontribut magħmul lit-tagħlim informali taż-żgħażagħ: "L-element ewlieni f'dan il-programm hu t-tagħlim informali. (...) il-proġetti sostnuti mill-programm jimmiraw tagħlim u mhux "avvenimenti" mingħajr implikazzjonijiet aktar profondi. It-tagħlim informali jenfasizza l-fatt li t-tagħlim iseħħ ukoll barra l-istrutturi istituzzjonali bħall-iskola." (NO) "Is-sehem fil-programm YOUTH (...) hu utli fuq CV u jista' jintuża ma' min jimpjegak fil-ġejjieni." (DK) "Is-Sehem fil-Programm YOUTH jidher fil-biċċa l-kbira bħala kontribut għall-impjieg tal-persuni billi jiġu żviluppati ħiliet bażiċi." (UK) Huma jenfasizzaw il-kontribut għall-iżvilupp taċ-ċittadinanza u tad-djalogu interkulturali: "Permezz ta' l-azzjonijiet kollha (...) l-effetti tanġibbli u sostenibbli huma nnutati: id-disponibbiltà għall-impenn fuq livell soċjali, għat-tagħlim ta' ilsna barranin, għall-ħidma f'pajjiż (Ewropew) barrani kif ukoll il-ftehim ta' kulturi barranin żdiedu. Fl-istess ħin, il-ksenofobija tnaqqset." (DE) "Il-kuntatt personali tal-parteċipanti maż-żgħażagħ ta' l-istess età ta' pajjiż ieħor (...) imur lil hinn mil-laqgħat tas-soltu ta' vaganzi jew żjarat u joħloq spazji ġodda intensivi ta' esperjenza u ta' tagħlim." (LU) Ir-rapporti jenfasizzaw li l-benefiċċju meħud mis-sehem fil-programm jinsab l-ewwelnett fuq livell personali: "It-tagħlim isir prinċipalment fuq livell ta' l-"għarfien taċitu" u tal-ħiliet tal-ħajja tas-soltu (..) bħal kif tagħmel ħbieb, titgħallem lingwa, iżda wkoll kwistjonijiet aktar vagi bħal kif titgħallem (...) kulturi ġodda, ikollok moħħ aktar miftuħ għal "kulturi" oħrajn, (...) għal nies oħrajn, tkun taf tara u tanalizza s-sitwazzjoni tiegħek u dik ta' l-oħrajn eċċ" (BE-NL) " għall-biċċa l-kbira [tal-parteċipanti], l-esperjenza meħuda fil-qafas ta' programm wasslet, sa ċertu punt, għal livell ta' bidla f'ħajjithom (indipendenza akbar, idea personali aħjar, viżjoni ġdida tad-dinja…) jew influwenzat ukoll l-għażliet tal-ħajja: impenn taċ-ċittadin, perspettivi edukattivi jew professjonali ġodda..." (BE-FR) F'dan it-tagħlim, id-dimensjoni tal-mobbiltà għandha rwol importanti. "Qabel dawn l-iskambji, ħafna mill-parteċipanti qatt ma marru barra mill-Irlanda." (IE) "Għal għadd ta' żgħażagħ b'inqas opportunitajiet, l-iskambju taż-żgħażagħ kien għalihom l-ewwel vjaġġ barra pajjiżhom." (EE) Prattikament, ir-rapporti kollha jikkonkludu li l-programm kellu impatt nett pożittiv fuq il-"youth workers" u l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ. "Il-programm ippermetta professjonalizzazzjoni ta' l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ fil-qasam Ewropew, li kien ta' benefiċċju wkoll għall-"professjonisti taż-żgħażagħ" li jinformaw, jagħtu pariri u jakkumpanjaw liż-żgħażagħ fil-proġetti tagħhom." (FR) "L-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ jibbenefikaw b'mod partikolari mill-approfondiment tal-kuntatti u tas-sħubijiet internazzjonali." (AT) "Il-programm (...) iffavorixxa d-dimensjoni Ewropea ta' l-attivitajiet mmexxija mill-organizzazzjonijiet responsabbli, ħaffef l-ispirtu ta' tim kif ukoll l-attitudni bla diskriminazzjoni u professjonali lejn l-attivitajiet Komunitarji." (SI) "Il-programm YOUTH hu fattur ta' promozzjoni għal organizzazzjoni u jtejjeb id-dehra tiegħu... Il-fatt li l-programm YOUTH hu programm ta' l-UE jikkontribwixxi mhux ħażin għaż-żieda tal-prestiġju." (PL) Huma jenfasizzaw li l-programm ħeġġeġ ix-xogħol f'netwerk: "70 fil-mija minn dawk li wieġbu jikkonfermaw li qatt ma kienu se jieħdu l-inizjattiva li jibdew kooperazzjoni Ewropea mingħajr il-Programm YOUTH. (...) 40 fil-mija mill-organizzazzjonijiet jammettu li s-sehem tagħhom f'YOUTH huwa l-unika esperjenza Ewropea." (BE-NL) "Il-"Youth workers" (...) kif ukoll l-organizzazzjonijiet u l-gruppi tagħhom jiżviluppaw sħubiji operattivi fi kważi l-pajjiżi kollha tal-programm". (CZ) L-impatt fuq il-politika nazzjonali hu pjuttost għoli fl-Istati Membri l-ġodda: "Il-Programm YOUTH (...) kellu impatt mingħajr dubji pożittiv fuq l-attitudnijiet, il-kompetenzi taż-żgħażagħ (...) kif ukoll l-iżvilupp tal-politika nazzjonali favur iż-żgħażagħ u tal-leġiżlazzjoni." (SK) "Il-Programm YOUTH bħala attività Komunitarja hu għajn ta' tagħrif rigward il-mezzi kif jitmexxew il-politiki taż-żgħażagħ fi Stati Membri oħra ta' l-UE." (PL) Il-valutazzjonijiet jikkummentaw b'mod pożittiv dwar l-azzjonijiet diversi tal-programm u l-karatteristiċi tagħhom: "L-esperjenza u l-istima personali mtejba tal-volontarji, kif ukoll in-netwerk imkabbar tagħhom ta' kuntatti Ewropej, probabbilment għandhom impatt itwal milli per eżempju l-iskambji taż-żgħażagħ. Iżda huwa possibbli li ċerti parteċipanti għal skambji taż-żgħażagħ rċevew wkoll impressjonijiet pożittivi suxxetibbli li jdumu ħajjithom kollha." (SE) 3.3.6. Konklużjonijiet ewlenin tal-valutazzjoni tal-programm għall-promozzjoni ta' entitajiet attivi fil-qasam taż-żgħażagħ Il-programm ippermetta li ż-żgħażagħ jitqarrbu mal-proġett Ewropew u ma' l-istituzzjonijiet Ewropej. L-għanijiet tiegħu rreflettew sew l-għanijiet u l-metodi tax-xogħol ta' l-NGOs. Ir-relevanza tiegħu tmur lil hinn mill-għajnuniet finanzjarji (tistħiħ tad-dehra tal-benefiċjarji u tal-ħila ta' ġestjoni tagħhom). L-obbligu li jkollok netwerk kbir ħajret lill-NGOs sabiex jikbru 'l barra mill-pajjiż ta' oriġini tagħhom. Aktar minn 40 % mill-benefiċjarji li wieġbu jaħsbu li ma setgħux jgħixu mingħajr l-għajnuna ta' l-Unjoni. Dan jissuġġerixxi li l-programm ta' spiss jidher bħala opportunità ta' finanzjament unika, għalkemm mhux eskluż li l-benefiċjarji jistmaw aktar milli hu tassew l-impatt ta' nuqqas ta' għajnuna; jista' jkun li s-sussidji li jingħataw jieħdu post finanzjamenti disponibbli minn bnadi oħra. Il-programm ġibed lill-NGOs ta' daqs żgħir li kellhom l-aktar bżonn ta' għajnuna. Sa ċertu punt, il-programm ħeġġeġ lill-NGOs u lill-FEŻ biex jolqtu liż-żgħażagħ li għadhom ma ġewx implikati f'organizzazzjoni. Il-valutaturi jqisu li s-sussidji kkontribwixxew sabiex iżidu l-kredibbiltà u l-viżibbiltà ta' l-NGOs u l-FEŻ f'għajnejn il-membri u d-donaturi potenzjali tagħhom, għalkemm għadu mhux ċar jekk dan tejjibx id-dehra tagħhom fost iż-żgħażagħ b'mod ġenerali. 65 % mill-NGOs li ġew mistoqsija kkonfermaw li ma kellhomx għalfejn ibiddlu l-għan jew l-istruttura ta' l-organizzazzjoni tagħhom sabiex jieħdu sehem fil-programm, li ma kellux effett kbir fuq l-għadd ta' l-attivitajiet tagħhom, iżda ppermetta li dawn l-attivitajiet jitmexxew b'aktar professjonalità. Is-sostenn li ngħadda lill-FEŻ mhux bilfors kellu impatt fuq il-ħila tal-membri tiegħu biex jinvolvu aktar żgħażagħ la biex ikunu aktar effiċjenti fir-riċerka tal-finanzjamenti. Is-sussidju mhux bilfors wassal liż-żgħażagħ biex jimplikaw ruħhom aktar personalment fl-affarijiet Ewropej, iżda ħeġġeġ lill-membri ta' l-FEŻ sabiex iżommu ruħhom aktar informati. Aktar minn 50 % mill-persuni li wieġbu għall-istħarriġ sabu li l-proċedura ta' applikazzjoni hi kumplessa iżda supportabbli. Ftit huma t-talbiet li ġew irrifjutati minħabba l-kwalità, iżda għadd kbir ġew irrifjutati minħabba nuqqas ta' konformità mal-ħtiġijiet amministrattivi. Il-parteċipanti jixtiequ jirċievu sussidji fuq bosta snin. Il-programm saħħaħ l-NGOs u l-FEŻ. Dan jagħmel parti mill-filosofija tal-Kummissjoni, li jdaħħal l-NGOs fil-qalba ta' l-istrateġija ta' implikazzjoni tagħha tas-soċjetà ċivili. 4. RAKKOMANDAZZJONIJIET EWLENIN – KUMMENTI TAL-KUMMISSJONI 4.1. Inklużjoni aħjar taż-żagħażagħ b'inqas opportunitajiet Għandha tiġi żviluppata strateġija sabiex jintlaħaq għadd akbar ta' żgħażagħ ta' livell ta' edukazzjoni inqas għoli. Dan iseħħ ukoll permezz ta' strateġija ta' pubblikazzjoni li timmira wkoll kemm jista' jkun direttament lill-parteċipanti potenzjali kollha tal-programm. Il-Kummissjoni żviluppat strateġija ta' inklużjoni biex ittejjeb is-sehem taż-żgħażagħ inqas favorizzati. l-involviment tagħhom hu identifikat bħala kriterju ta' attribuzzjoni għall-azzjonijiet ikkonċernati. Hi tejbet il-ħila li jitkejjel il-livell ta' sehem ta' dawn iż-żgħażagħ. Fl-aħħar, hi se ssegwi din ir-rakkomandazzjoni fl-istrateġija ta' tagħrif tagħha. 4.2. Involviment aħjar taż-żgħażagħ fit-tħejjija tal-proġetti Il-parteċipanti misshom jkunu involuti aktar ta' spiss fit-tħejjija tal-proġetti. L-għoti ta' taħriġ immirat lejn it-tħejjija, l-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proġetti jsaħħaħ dan l-għan. Fil-pariri li toffri, il-Gwida tal-programm tinsisti fuq l-importanza ta' l-involviment taż-żgħażagħ. Ir-regoli ta' finanzjament ġieli jipprevedu l-possibbiltà li xi żgħażagħ li se jkunu involuti fil-proġetti jieħdu sehem fi żjarat ta' preparazzjoni. 4.3. Appoġġ aħjar tal-"youth workers" Huwa rrakkomandat li l-bżonnijiet ta' min jagħmel it-taħriġ ikunu vvalutati aħjar u li dan iwassal għal offerti ta' taħriġ aktar personalizzati. Il-Kummissjoni se tqis din ir-rakkomandazzjoni fir-riflessjonijiet tagħha rigward is-SALTO u se teżamina kif tiżgura konsultazzjoni aħjar tal-"youth workers" dwar il-format, il-kontenut, il-metodoloġija, l-implimentazzjoni, is-segwitu u l-valutazzjoni tat-taħriġ. 4.4. Appoġġ aħjar ta' l-organizzaturi L-AN għandhom rwol ta' għajnuna importanti. Ikun utli jekk jiġi identifikat t-tfixkil li wieħed jiltaqa' miegħu meta jitressaq proġett. Il-Kummissjoni kkonfermat mill-ġdid il-prinċipju ta' "supportive approach", li bih l-AN jagħtu għajnuna lill-organizzaturi, sabiex il-programm ikun aċċessibbli għal għadd akbar u jilħaq l-għan ta' ftuħ tiegħu għaż-żgħażagħ b'inqas opportunitajiet. Hi ċċarat il-kriterji u l-kundizzjonijiet ta' sehem fil-programm. Hi se teżamina, b'mod partikolari ma' l-AN, kif jiġu identifikati d-diffikultajiet ewlenin li għad jistgħu jiltaqgħu magħhom l-organizzaturi. 4.5. It-tisħiħ ta' l-effiċjenza ta' l-azzjoni ta' l-NGOs u l-FEŻ Ir-rapport dwar l-attivitajiet ta' l-NGOs u l-FEŻ għandu jenfasizza l-miżura u l-valutazzjoni ta' l-elementi konkreti. L-NGOs u l-FEŻ jistgħu jimplimentaw l-mekkaniżmi sabiex ikejlu s-sodisfazzjon tal-parteċipanti. Huma jistgħu jħajru l-membri tagħhom sabiex jinvolvu żgħażagħ bla esperjenza preċedenti fil-politika jew fl-NGOs; l-FEŻ jista' jiddefinixxi l-prassi tajbin ta' konsultazzjoni taż-żgħażagħ mill-organizzazzjonijiet membri tiegħu. Il-Kummissjoni għandha tissokta tgħin lill-promoturi fl-applikazzjoni tagħhom u għandu jkun hemm riklamar ħafna akbar għal dan is-sostenn potenzjali. Il-Kummissjoni taqbel ma' dawn ir-rakkomandazzjonijiet. 4.6. Titjib tas-segwitu tal-proġett Għandhom jissaħħu l-isforzi li diġà saru għall-ġbir tat-tagħrif rigward l-implimentazzjoni tal-programm. Ġie ssuġġerit li t-tagħrif rigward it-taqsmiet ċentralizzati u deċentralizzati jiġu integrati f'sistema ta' segwitu waħda. Il-Kummissjoni se tiżviluppa strateġija ta' valutazzjoni permanenti tal-programm, b'identifikazzjoni ta' l-indikaturi ta' segwitu. Hi ppruvat ittejjeb l-għodda informatika li l-AN jintalbu jużaw. Hi se tieħu ħsieb tintegra t-tagħrif li ġej mill-AN u t-tagħrif li ġej mit-tmexxija ċentralizzata f'din is-sistema. 4.7. It-titjib tal-viżibbiltà tal-programm Huwa rrakkomandat li tissaħħaħ il-viżibbiltà tal-programm, sabiex titkabbar il-mira ta' dawn iż-żgħażagħ li qegħdin jieħdu sehem u sabiex il-"youth workers" jiġu informati aħjar bil-possibbiltajiet offerti. Attenzjoni akbar lill-iskambju ta' prassi tajbin tikkontribwixxi wkoll għal viżibbiltà akbar. Il-Kummissjoni tiżviluppa strateġija ta' tagħrif maħsuba għal għarfien aħjar tal-programm u tar-riżultati tiegħu. Ġew implimentati l-ewwel miżuri: titjib tal-websajt li jippreżenta l-programm; obbligu ta' viżibbiltà għall-organizzaturi; tkabbir tad-database, aċċessibbli għal kulħadd, minn tagħrif dwar ir-riżultati tal-proġetti. 4.8. Tisħiħ tal-mezzi ta' l-AN Ċerti AN jonqoshom ir-riżorsi biex joffru sostenn xieraq għall- organizzaturi . Jeħtieġ li dawn il-mezzi jissaħħu. Il-Kummissjoni, filwaqt li tixtieq trażżan l-ispejjeż amministrattivi tal-programm, se teżamina s-segwitu li għandu jingħata lil din ir-rakkomandazzjoni wara t-tħejjija tal-baġit 2009. 4.9. Tħaffif tal-ħruġ tal-flus tal-fondi lill-AN Huwa rrakkomandat li l-Kummissjoni tagħti mingħajr telf ta' żmien il-fondi lill-AN. Il-bidliet li ddaħħlu fid-dħul fis-seħħ ta' Żgħażagħ fl-Azzjoni jqassar il-proċeduri għall-ħruġ ta' flus tal-fondi lill-AN. Il-Kummissjoni impenjat ruħha biex tittrasferixxi l-fondi qabel Mejju meta jibdew il-proġetti ta' l-ewwel skadenza ta' l-għażla annwali. 4.10. Eżami mill-ġdid ta' l-attivitajiet tas-SALTO Ġeneralment, is-SALTO jitqiesu bħala strutturi xierqa, iżda hu rrakkomandat li jiġu rriveduti ċerti aspetti. Il-Kummissjoni se teżamina liema aġġustamenti jaqblilhom isiru. 4.11. Eżami mill-ġdid ta' l-attivitajiet ta' l-Eurodesks Għalhemm l-Eurodesks normalment jitqiesu bħala strutturi effiċjenti, jeżisti tħassib rigward il-valur miżjud li jwasslu lill-programm. Reviżjoni ta' l-attivitajiet tagħhom tippermetti li tissaħħaħ ir-rilevanza ta' xogħolhom Il-Kummissjoni qablet ma' din ir-rakkomandazzjoni, filwaqt li nnutat li l-użu ta' l-Eurodesks mhuwiex biss it-tagħrif li joffru dwar il-programm. 5. KONKLUŻJONIJIET MILL-KUMMISSJONI Il-Kummissjoni taqbel ma' l-evalwazzjoni pożittiva tal-valutaturi dwar l-implimentazzjoni taż-żewġ programmi. Hi konvinta li huma sostnew b'mod effiċjenti liż-żgħażagħ li ħadu sehem, fl-iżvilupp personali tagħhom, fil-kapaċità tagħhom għall-impjieg permezz ta' l-opportunitajiet ta' tagħlim informali li offrew u fl-iżvilupp tas-sens taċ-ċittadinanza u tas-solidarjetà tagħhom; Hi konxja mill-impatt pożittiv ta' dawn il-programmi fuq il-"youth workers" u l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ li huma l-intermedjarji importanti ta' politika li kellha suċċess favur iż-żgħażagħ. Dawn ir-riżultati jsostnu l-konklużjonijiet ta' analiżi oħrajn, li wasslu lill-Kummissjoni sabiex tipproponi, permezz ta' "Żgħażagħ fl-Azzjoni", li tissokta l-azzjonijiet l-aktar promettenti tal-programmi l-qodma. Ir-rakkomandazzjonijiet mfassla, li l-Kummissjoni beħsiebha timplimenta fil-ġejjieni għandhom issaħħu aktar l-impatt tal-Programm "Żgħażagħ fl-Azzjoni". [1] ĠU L 117, 18.5.2000, p. 1. [2] ĠU L 138, 30.4.2004, p. 24. [3] COM(2001) 681 Finali tal-21.11.2001. [4] Adottat mill-Kunsill Ewropew f'Marzu 2005.