MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 225/6

Sommarju Eżekuttiv tal-Opinjoni Preliminari tal-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data dwar il-privatezza u l-kompetittività fl-era tal-‘big data’

(It-test sħiħ ta’ din l-Opinjoni jista’ jinstab bl-Ingliż, bil-Franċiż u bil-Ġermaniż fuq is-sit tal-KEPD www.edps.europa.eu)

(2014/C 225/07)

SOMMARJU

L-approċċi tal-UE għall-protezzjoni tad-dejta, il-kompetizzjoni u l-protezzjoni tal-konsumatur għandhom miri komuni, li jinkludu l-promozzjoni tat-tkabbir, l-innovazzjoni u l-benesseri tal-konsumaturi individwali. Madankollu, fil-prattika, il-kollaborazzjoni bejn dawk li jfasslu l-politika f’dawn l-oqsma rispettivi hija limitata.

Is-servizzi online qegħdin jixprunaw it-tkabbir kbir tal-ekonomija diġitali. Ħafna minn dawk is-servizzi huma promossi bħala ‘bla ħlas’ iżda fil-fatt jeħtieġu pagament f’forma ta’ informazzjoni personali mill-klijenti. Investigazzjoni dwar il-kostijiet u l-benefiċċji ta’ dawn l-iskambji kemm għall-konsumaturi kif ukoll għan-negozji hija meħtieġa mill-aktar fis.

Djalogu mill-qrib bejn ir-regolaturi u l-esperti tul il-fruntieri ta’ politika mhux biss jgħin l-infurzar tar-regoli dwar il-kompetizzjoni u l-protezzjoni tal-konsumatur, iżda jistimula wkoll is-suq għas-servizzi li jtejbu l-privatezza.

1. Introduzzjoni

1. L-ekonomija diġitali għandha ħafna vantaġġi għall-konsumaturi u ċ-ċittadini. Is-servizzi online joffru kamp ta’ applikazzjoni mingħajr preċedent għall-konnessjonijiet soċjali, għall-innovazzjoni u biex problemi jiġu solvuti b’mod effiċjenti. Fl-istess waqt, l-utenti ta’ dawn is-servizzi jiżvelaw ammonti enormi ta’ informazzjoni dwarhom infushom. Il-volum u l-varjetà ta’ dejta ġġenerata ma tistax tiġi trattata minn estrazzjoni ta’ dejta u teknoloġiji tal-analiżi tradizzjonali, iżda issa, il-kontroll ta’ din l-informazzjoni qiegħed isir dejjem aktar possibbli grazzi għall-iżvilupp magħruf bħala ‘big data’ (1). L-estrazzjoni tal-valur mill-‘big data’ sar sors sinifikanti ta’ setgħa għall-akbar atturi fis-swieq tal-Internet. Mhux il-‘big data’ kollha hija personali, iżda għal ħafna offerti online li huma ppreżentati jew perċeputi bħala li huma ‘bla ħlas’, l-informazzjoni personali topera bħala għamla ta’ munita indispensabbli użata biex isir ħlas għal dawk is-servizzi. Għaldaqstant, flimkien mal-benefiċċji, dawn is-swieq dejjem jikbru joħolqu riskji speċifiċi għall-benesseri tal-konsumatur u għad-drittijiet tal-privatezza u għall-protezzjoni tad-dejta.

2. Il-prinċipji u r-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-dejta, il-kompetizzjoni u l-protezzjoni tal-konsumatur tfasslu biex jippromwovu suq intern li dejjem qed jikber iktar u biex jipproteġu lill-individwu. Aktar konverġenza fl-applikazzjoni ta’ dawn il-politiki tista’ tgħin biex jiġu indirizzati l-isfidi maħluqa mill-ekonomija tal-‘big data’. Madankollu, s’issa, il-politiki kellhom it-tendenza li jiżviluppaw b’mod parallel bi ftit interazzjoni dwar suġġetti ta’ tħassib komuni (2). Barra minn hekk, s’issa, dawk li jfasslu l-politika tal-UE u r-regolaturi normalment iffokaw fuq swieq għal prodotti u servizzi nnegozjati bi skambju għall-flus. Peress li kemm il-konsumaturi kif ukoll in-negozji jaddattaw irwieħhom għal u jixprunaw tibdil kostanti fit-teknoloġija, hemm oneru fuq dawk li jfasslu l-politika u r-regolaturi biex iżommu l-pass, kif rifless fl-impenn politiku reċenti għall-‘ikkompletar’ tas-‘Suq tal-Kontenut Diġitali’ (3).

3. Il-KEPD jippromwovi ‘kultura ta’ protezzjoni tad-dejta’ fl-istituzzjonijiet u fil-korpi tal-UE fejn il-prinċipji tal-protezzjoni tad-dejta jsibu ruħhom fl-oqsma kollha rilevanti tal-politika u tal-liġi (4). Bħala kontribuzzjoni għal dak il-għan, din l-Opinjoni preliminari tfittex li tistimula djalogu bejn esperti u prattikanti, inklużi l-istituzzjonijiet tal-UE u awtoritajiet nazzjonali regolatorji mill-oqsma tal-kompetizzjoni, il-protezzjoni tal-konsumatur u l-protezzjoni tad-dejta. Imbagħad, il-KEPD sejjer jirrifletti fuq il-fehmiet u l-ideat li jirriżultaw minn dan l-eżerċizzju f’Opinjoni ta’ segwitu u jinkludi rakkomandazzjonijiet għal azzjoni.

4. Il-Kapitolu 2 ta’ din l-Opinjoni jibda billi jiddeskrivi x-xejriet fl-ekonomija diġitali u r-rwol tad-dejta personali fl-era tal-‘big data’. Il-Kapitolu 3 jindirizza l-aspetti rilevanti tar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-dejta, il-kompetizzjoni u l-protezzjoni tal-konsumatur. Il-Kapitolu 4 jippreżenta analiżi tal-interrelazzjonijiet bejn it-tliet oqsma politiċi: — kif il-kontroll tal-informazzjoni personali jikkontribwixxi biex jippromwovi s-saħħa fl-ekonomija diġitali u l-implikazzjonijiet għall-protezzjoni tad-dejta; — ir-riskji għall-konsumatur maħluqa mill-konċentrazzjonijiet u mill-abbuż tad-dominanza tas-suq fejn ditti jipproċessaw ammonti massivi ta’ dejta personali; u — kif it-tkabbir ta’ suq vibranti għal servizzi li jtejbu l-privatezza (5) jista’ jitħeġġeġ billi tissaħħaħ l-għażla infurmata tal-konsumatur. L-importanza ta’ ħsieb, infurzar u kooperazzjoni konġunti bejn awtoritajiet superviżorji fil-livell internazzjonali, fil-livell tal-UE u f’dak nazzjonali huma enfasizzati wkoll (6).

5. Bħala konklużjoni, il-Kapitolu 5 iħares ‘il quddiem lejn reazzjonijiet possibbli ta’ politika u jistieden lill-Kummissjoni, lill-awtoritajiet superviżorji nazzjonali, lill-gruppi ta’ pariri u lill-ġuristi biex jieħdu sehem f’diskussjoni usa’ u aktar profonda dwar din il-kwistjoni. Fil-bidu ta’ kull sezzjoni, il-punti u l-kontroreferenzi għandhom l-għan li jiggwidaw lill-qarrej fl-argumenti ewlenin u l-intersezzjonijiet bejn it-tliet oqsma tal-liġi tal-UE. Sommarju ta’ dawn l-interfaċċji huwa ppreżentat fl-Anness għal dan id-dokument.

5. Konklużjoni: meħtieġa aktar investigazzjoni u diskussjoni

Is-suq online jew is-swieq li qed jikbru b’mod mgħaġġel... qegħdin dejjem aktar imissu ma’ kull aspett tan-negozju. L-iżgurar li l-kompetizzjoni taħdem b’mod effettiv f’dawn is-swieq se tkun prijorità ewlenija... il-ġbir, l-ipproċessar u l-użu dejjem jiżdiedu tad-dejta tat-transazzjonijiet tal-konsumatur għall-finijiet kummerċjali ...qed ikunu sors importanti ta’ vantaġġ kompetittiv [li jista’ jkun] sors li dejjem qed jikber ta’ detriment għall-konsumatur.

(Minn diskors minn David Currie f’Beesley Lectures, president tal-Awtorità tar-Renju Unit għall-Kompetittività u s-Swieq, 7.11.2013).

85. Din l-Opinjoni preliminari esplorat u kkunsidrat il-konverġenzi u t-tensjonijiet possibbli bejn it-tliet oqsma tal-liġi tal-UE, kontra l-isfond li qed jevolvi b’mod mgħaġġel tal-‘big data’. Għalkemm il-privatezza u l-protezzjoni tad-dejta personali huma interessi pubbliċi u drittijiet fundamentali rikonoxxuti mit-Trattati, in-nuqqas ta’ interazzjoni fl-iżvilupp ta’ politiki dwar il-kompetizzjoni, il-protezzjoni tal-konsumatur u l-protezzjoni tad-dejta seta’ naqqas kemm l-effikaċja tal-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni u l-inċentiv għall-iżvilupp ta’ servizzi li jtejbu l-privatezza u jimminimizzaw il-potenzjal li ssir ħsara lill-konsumatur. Fl-ekonomija diġitali, l-informazzjoni personali tirrappreżenta ass intanġibbli sinifikanti fil-ħolqien tal-valur u munita fl-iskambju tas-servizzi online. Dan għandu implikazzjonijiet li jistgħu jkunu wiesgħin ħafna dwar l-interpretazzjoni ta’ kunċetti ewlenin inkluż it-trasparenza, id-dominanza tas-suq, u l-benesseri u l-ħsara lill-konsumatur.

86. Tweġiba komprensiva għal dawn l-isfidi teħtieġ aktar żmien għal investigazzjoni, riflessjoni u diskussjoni, iżda tista’ tinkludi kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin jew kollha kemm huma: — tqajjim ta’ sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi, il-fornituri tas-servizzi u r-regolaturi tal-iżviluppi tekonoloġiċi attwali u futuri fis-swieq rilevanti fl-ekonomija diġitali u l-implikazzjonijiet għall-kompetittività, il-benesseri tal-konsumatur u l-għażla u l-innovazzjoni dwar is-servizzi li jtejbu l-privatezza; — gwida effettiva dwar l-applikazzjoni tar-regoli tal-privatezza, tal-kompetizzjoni u tal-protezzjoni tal-konsumatur għal servizzi online, b’mod partikolari dawk promossi bħala servizzi ‘bla ħlas’, li tqis il-fehmiet tal-klijenti u tal-kompetituri u evidenza tal-preferenzi u tat-tħassib tal-klijenti; — kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet fl-investigazzjoni u fl-infurzar, pereżempju fl-identifikazzjoni ta’ xenarji u standards possibbli għall-kejl tas-saħħa tas-suq fl-ekonomija diġitali, u konsultazzjoni dwar investigazzjonijiet dwar każijiet individwali; u — reviżjoni tal-leġiżlazzjoni tal-kompetizzjoni għas-swieq diġitali tas-seklu 21, inklużi l-interfaċċji tagħha ma’ oqsma oħrajn tal-liġi u possibbiltajiet għal interazzjoni produttiva ma’ awtoritajiet rilevanti oħra.

87. Informazzjoni personali qanqlet u sostniet tkabbir fl-ekonomija diġitali. Il-konsumaturi individwali għandhom ikunu jistgħu jgawdu minn sehem aktar ġust tal-frott ta’ dak it-tkabbir. L-awtoritajiet għall-kompetizzjoni u għall-protezzjoni tad-dejta qegħdin dejjem aktar jirrikonoxxu dan bħala sfida pivotali fil-bini ta’ fiduċja u kontabbiltà fl-ekonomija diġitali. Il-protezzjoni tad-dejta toffri opportunità unika biex l-individwi jingħataw l-għodod biex jipproteġu lilhom infushom u biex jagħmlu l-infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni u tal-protezzjoni tal-konsumatur aktar effettivi.

88. Il-pass li jmiss huwa li jiġi esplorat l-ambitu għal koordinazzjoni aktar mill-qrib bejn ir-regolaturi biex jintlaħqu dawn il-miri. Din il-koordinazzjoni ma għandhiex tkun ristretta għall-Ewropa iżda għandha tirrifletti l-firxa globali tal-kumpaniji fl-ekonomija diġitali. Il-KEDP huwa ħerqan li jiffaċilita din id-diskussjoni.

Magħmul fi Brussell, is-26 ta’ Marzu 2014. Peter HUSTINX Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data

(1) ‘Big data’ ‘tirreferi għal settijiet ta’ dejta diġitali ġiganteski miżmuma minn korporazzjonijiet, gvernijiet u organizzazzjonijiet kbar oħrajn, li mbagħad jiġu analizzati b’mod estensiv b’alogritmi tal-kompjuter’; il-Grupp ta’ Ħidma tal-Artikolu 29, l-Opinjoni 03/2013 dwar il-limitazzjoni tal-iskop, pġ 35. Skont definizzjoni oħra, ‘big data’ tfisser ‘settijiet ta’ dejta li d-daqs tagħhom huwa lil hinn mill-kapaċità ta’ għodod ta’ software tad-database tipiċi għall-qbid, il-ħażna, l-immaniġġjar u l-analiżi’; l-Istitut Globali ta’ McKinsey, ‘Big data’: Il-fruntiera li jmiss għall-innovazzjoni, il-kompetizzjoni u l-produttività’, Ġunju 2011. F’din l-Opinjoni preliminari ‘big data’ tintuża bħala taqsira għall-kombinament ta’ kollezzjoni massiva ta’ dejta personali u analitika dwar settijiet ta’ dejta b’varjetà wiesgħa u volumi kbar.

(2) Din l-Opinjoni preliminari tiżviluppa t-temi spjegati mill-KEDP waqt seminar fi Brussell fit-13 ta’ Ġunju 2013 https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/EDPS/Publications/Speeches/2013/13-06-13_Speech_CB_Brussels_EN.pdf. Fl-2010 saru diskussjonijiet relatati fit-32 Konferenza Internazzjonali tal-Protezzjoni tad-Dejta u l-Kummissarji tal-Privatezza f’Ġerusalemm. Barra minn hekk, il-Viċi President tal-Kummissjoni, Joaquin Almunia għamel diskors dwar ‘Il-Kompetizzjoni u l-privatezza fis-swieq tad-dejta’ f’Novembru 2012 (http://europa.eu/rapid/press-release_SPEECH-12-860_en.htm). Fi Frar 2013 fir-Raba’ Konferenza Internazzjonali tal-Konkurrenzi tal-Fruntieri Ġodda tal-Antitrust, wara diskussjoni bejn dawk preżenti dwar is-suġġett ‘Dejta personali: Il-liġi tal-kompetizzjoni se tikkonfliġġi mal-privatezza?’, id-Direttur Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Ġustizzja appella biex tingħata aktar kunsiderazzjoni għall-interazzjoni bejn il-protezzjoni tad-dejta u l-liġi tal-kompetizzjoni; Françoise Le Bai intitolata ‘Protection de la vie privée et des données personnelles: l’Europe à l’avant garde’, Concurrences Revue des droits de la concurrence: Ġurnal tal-Liġi tal-Kompetizzjoni: Demain la concurrence New Frontiers of Antitrust Colloque l Concurrences, Nru 2-2013. Fl-Istati Uniti ilu għaddej dibattitu simili sa mid-deċiżjoni tal-Kummissjoni Federali tal-Kummerċ dwar l-amalgamazzjoni ta’ Google DoubleClick (ara n-nota 76 f’qiegħ il-paġna) u l-opinjoni kuntrarja tal-Kummissarju ta’ dak iż-żmien, Jones Harbour http://www.ftc.gov/sites/default/files/documents/public_statements/statement-matter-google/doubleclick/071220harbour_0.pdf; għal aġġornament dwar l-analiżi ta’ J. Harbour ara l-essay tagħha ‘The Transatlantic Perspective: Data Protection and Competition Law’, fid-Data Protection Anno 2014: How to Restore Trust? edituri Hijmans, H. u Kranenborg, H., 2014, pġ 225-234.

(3) F’Ottubru 2013 il-Kunsill Ewropew impenja ruħu li ‘jlesti s-Suq Uniku Diġitali’ sal-2015 inkluż ‘il-kundizzjonijiet qafas ġusti għal suq uniku għall-‘Big Data’ u għall-‘Cloud computing’’, billi jiżviluppa gvern elettroniku, saħħa elettronika, fatturar elettroniku u akkwist elettroniku, bl-aċċelerazzjoni tal-identifikazzjoni elettronika u servizzi fiduċjarji, fatturar elettroniku u servizzi ta’ pagament, u bil-portabbiltà tal-kontenut u tad-dejta; http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/139197.pdf. Il-KEPD ħareġ Opinjoni dwar il-programm ta’ politika umbrella tal-UE tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa; https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Consultation/Opinions/2013/13-04-08_Digital_Agenda_EN.pdf

(4) Ara l-Istrateġija 2013-2014 tal-KEPD: ‘Lejn eċċellenza fil-protezzjoni tad-dejta’; https://secure.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/EDPS/Publications/Strategy/13-01-22_Strategy_EN.pdf. Flimkien mal-Opinjonijiet maħruġa b’mod regolari bi tweġiba għal proposti leġislattivi jew dokumenti ta’ politika adottati mill-Kummissjoni jew istituzzjonijiet jew korpi oħra skont l-Artikolu 28.2 tar-Regolament (KE) Nru 45/2001, u bħala parti mir-rwol tiegħu li jagħti pariri lill-istituzzjonijiet u lill-korpi tal-Unjoni u s-suġġetti tad-dejta dwar il-materji kollha li jikkonċernaw l-ipproċessar tad-dejta personali skont l-Artikolu 41(2), il-KEPD jista’ jiddeċiedi li jagħti parir fuq inizjattiva tiegħu stess bil-għan li jikkontribwixxi għad-dibattiti dwar żviluppi legali u soċjetali li jista’ jkollhom impatt ewlieni fuq il-protezzjoni tad-dejta personali. Pereżempju, ara l-Opinjoni tal-KEPD dwar ir-relazzjoni bejn il-cloud computing u l-qafas legali tal-protezzjoni tad-dejta, (ĠU C 253, 3.9.2013, pġ 1). Jista’ jinħareġ parir simili dwar oqsma oħra ta’ tħassib.

(5) Teknoloġiji li jtejbu l-privatezza ġew definiti mill-Kummissjoni bħala ‘sistema koerenti ta’ miżuri tal-ICT li tipproteġi l-privatezza billi telimina jew tnaqqas dejta personali jew billi ma tħallix ipproċessar mhux neċessarju u/jew mhux mixtieq ta’ dejta personali, kollox mingħajr ma tintilef il-funzjonabbiltà tas-sistema ta’ informazzjoni’. ‘Il-Promozzjoni tal-Protezzjoni tad-Dejta b’Teknoloġiji li jtejbu l-Privatezza (PETs)’, COM(2007) 228 finali. F’dan id-dokument, it-terminu ‘servizzi li jtejbu l-privatezza’ jintuża biex jirreferi għall-servizzi tal-klijent li tfasslu abbażi ta’ tali teknoloġija.

(6) Dan jinkludi kollaborazzjoni fi ħdan u bejn in-Netwerk Globali dwar l-Infurzar tal-Privatezza, in-Netwerk Internazzjonali dwar il-Kompetizzjoni kif ukoll kollaborazzjoni aktar profonda bejn l-awtoritajiet tal-UE u l-US Federal Trade Commission.