Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew dwar il-proposta għal deciżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill għall-korrezzjoni tad-Direttiva 2002/2/KE li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 79/373/KEE dwar iċ-Ċirkolazzjoni ta' Għalf Kompost (COM(2006)0340 - C6-0209/2006 - 2006/0117(COD))



Official Journal 317 E , 23/12/2006 P. 0166 - 0166



20061223 P6_TC1-COD(2005)0246 Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit- 12 ta' Diċembru 2006 bil-ħsieb ta' l-adozzjoni tar-Regolament (KE) Nru .../2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni (Kodiċi Doganali Modernizzat) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b'mod partikulari l-Artikoli 26, 95, 133 u 135 miegħu, Wara li kkunsidra l-Protokoll 2 ta' l-Att tas-Sħubija ta' Spanja u l-Portugall, li jolqot lill-Gżejjer Kanari u Ceuta u Melilla, u b'mod partikulari l-Artikolu 9(1) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew Ekonomiku u Soċjali [1], Filwaqt li jaġixxi skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat [2], Billi: (1) Il-Komunità hi bbażata fuq unjoni doganali. Jaqbel li, fl-interess kemm ta' l-operaturi ekonomiċi kif ukoll ta' l-awtoritajiet tad-dwana tal-Komunità, il-leġiżlazzjoni tad-dwana preżenti tinġabar f'Kodiċi Doganali tal-Komunità (minn issa 'l quddiem imsejjaħ 'il-Kodiċi'.) Ibbażat fuq il-kunċett ta' suq intern, il-Kodiċi għandu jħaddan fih ir-regoli u l-proċeduri ġenerali li jiżguraw li jiġu implimentati t-tariffa u miżuri oħra ta' politika komuni li hemm fil-livell tal-Komunità fil-qafas ta' l-iskambju ta' merkanzija bejn il-Komunità u pajjiżi jew territorji barra mit-territorju doganali tal-Komunità, billi jitqiesu l-ħtiġijiet ta' dawk il-politiki komuni. Dan m'għandux jippreġudika d-dispożizzjonijiet speċifiċi stabbiliti f'oqsma oħra li jistgħu jeżistu jew jiddaħħlu fil-qafas ta', fost oħrajn, il-leġiżlazzjoni marbuta ma' l-agrikoltura, l-ambjent, il-politika komuni kummerċjali, l-istatistika jew ir-riżorsi proprji. Il-leġiżlazzjoni tad-dwana għandha tkun taqbel iktar mad-dispożizzjonijiet marbuta ma' l-impożizzjonijiet fuq l-importazzjoni, mingħajr ma tinbidel il-firxa tad-dispożizzjonijiet tat-taxxa li hemm fis-seħħ. (2) Skond il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni rigward il-ħarsien ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet u l-Pjan ta' Azzjoni għall-2004-2005 [3], jixraq li tiġi adattata l-istruttura legali u ġudizzjarja biex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità. (3) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE(e) Nru 2913/92 tat- 12 ta' Ottubru 1992, li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali Komuni [4], kien ibbażat fuq l-integrazzjoni tal-proċeduri tad-dwana applikati separatament fl-Istati Membri fis-snin 80. Dan ir-Regolament ġie kemm-il darba u sostanzjalment emendat mindu ddaħħal, sabiex ikun jista' jilqa' għal problemi speċifiċi bħall-ħarsien ta' mġiba tajba jew li jqis il-ħtiġijiet ta' sigurta`. Huma meħtieġa iktar emendi għall-Kodiċi minħabba t-tibdil legali importanti li sar fi żminijiet riċenti, kemm fil-livell tal-Komunità kifukoll f'dak internazzjonali, bħalma hu l-iskadenza tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea dwar il-Faħam u l-Azzar u d-dħul fis-seħħ ta' l-Att tas-Sħubija fl- 1 ta' Mejju 2004, kifukoll l-Emenda tal-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-simplifikazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-proċeduri tad-dwana (minn issa 'l quddiem "il-Konvenzjoni ta' Kyoto"), li s-Sħubija tal-Komunità kienet approvata għaliha mid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/231/KE [5]. Issa wasal iż-żmien biex il-proċeduri tad-dwana jsiru iktar effiċjenti u jitqies il-fatt li d-dikjarazzjonijiet elettroniċi u l-ipproċessar huma l-aktar importanti u d-dikjarazzjonijiet miktuba u l-ipproċessar huma l-eċċezzjoni. Għal dawn ir-raġunijiet kollha, mhux biżżejjed li jsiru iktar emendi għall-Kodiċi preżenti; hemm bżonn bidla sħiħa. (4) Biex ikun iffaċilitat il-kummerċ leġittimu u l-ġlieda kontra l-frodi jeħtieġ li l-proċeduri u l-proċessi tad-dwana jkunu sempliċi, rapidi u standard. Għalhekk jixraq li, bi qbil mal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar ambjent sempliċi u li jevita l-użu ta' karti għad-dwana u l-kummerċ [6], tiġi simplifikata l-leġiżlazzjoni tad-dwana, sabiex ikunu jistgħu jintużaw għodod u teknoloġija moderna, biex tippromwovi aktar b'mod uniformi l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana, b'hekk tikkontribwixxi biex tiżgura li jkun hemm lok għall-proċeduri ta' liberazzjoni li jkunu effiċjenti u sempliċi. Il-proċeduri tad-dwana għandhom jitwaħħdu jew jitqarrbu lejn xulxin u n-numru ta' proċeduri jitnaqqas għal wieħed li hu ekonomikament ġustifikat, bil-għan li tiżdied il-kompetittività tan-negozju. (5) It-tkomplija tas-suq intern, it-tnaqqis ta' xkiel għall-kummerċ u l-investiment internazzjonali u l-bżonn rinfurzat biex tiġi żgurata s-sigurta` u s-saħħa fil-fruntieri esterni tal-Komunità biddlu r-rwol tad-dwani, u għamluhom parti ċentrali mill-proċess ta' globalizzazzjoni u mis-sorveljar u l-ġestjoni tal-kummerċ internazzjonali, meħtieġa għall-kompetittività tal-pajjiżi u l-kumpaniji. Il-leġiżlazzjoni tad-dwana għandha għalhekk tirrifletti din ir-realtà ekonomika ġdida u r-rwol u l-missjoni ġdida tad-dwana. (6) L-użu tat-Teknoloġija ta' l-Informatika u l-Komunikazzjoni (minn issa 'l quddiem "l-IT") huwa element kruċjali biex jiżgura li jkun iffaċilitat l-kummerċ u, fl-istess ħin, l-effettività tal-kontrolli tad-dwana, biex b'hekk jitnaqqsu l-ispejjeż għan-negozju u r-riskju għas-soċjetà. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi stabbilit il-prinċipju legali li bih it-tranżazzjonijiet kollha tad-dwana u l-kummerċ isiru b'mod elettroniku u li s-sistemi ta' l-IT għall-operazzjonijiet tad-dwana joffru, f'kull Stat Membru, l-istess faċilitajiet lill-operaturi ekonomiċi. (7) L-użu tat-teknoloġija ta' l-informatika u l-komunikazzjoni għandha tkun akkumpanjata minn armonizzazzjoni tal-kontrolli tad-dwana li għandhom ikunu effettivi fit-territorju kollu tal-Komunità mingħajr ma joħolqu mġiba anti-kompetittiva fil-punti differenti tad-dħul u ħruġ tat-territorju. (8) Sabiex ikun faċilitat in-negozju, waqt li fl-istess ħin ikun hemm lok għal livelli adattati ta' kontrollar ta' l-oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità, jixraq li l-informazzjoni li jipprovdu l-operaturi ekonomiċi tinqasam, billi jitqiesu d-dispożizzjonijiet relevanti tal-ħarsien tad-data, bejn l-awtoritajiet tad-dwana kifukoll l-aġenziji involuti f'dak il-kontroll, bħall-pulizija, il-gwardjani tal-fruntieri, l-awtoritajiet veterinarji u ambjentali, sabiex l-operatur ekonomiku ma jkollux għalfejn jagħti l-informazzjoni aktar minn darba ("single window") u l-oġġetti jkunu ikkontrollati minn dawk l-awtoritajiet fl-istess ħin u post ("one stop shop") (9) Sabiex jitmexxa 'l quddiem it-tħaddimta' certiintrapriżi, għandujitkomplad-dritt ta' l-operaturi ekonomiċi li jkunu rappreżentati ma' l-awtoritajiet tad-dwana. Madanakollu, dan id-dritt għar-rappreżentazzjoni ma jistax ikun riżervat minn kwalunkwe leġiżlazzjoni ta' Stat Membru. Barra minn hekk, ir-rappreżentant tad-dwana għandu jipprova jikseb l-istat ta' operatur ekonomiku awtorizzat. (10) L-operaturi ekonomiċi li jikkonformaw mar-regoli u li huma affidabbli għandhom, bħala "Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati", ikunu jistgħu jieħdu vantaġġ sħiħ mill-użu mifrux tas-simplifikazzjoni u, billi jitqiesu l-aspetti ta' sigurtà u sikurezza, igawdu minn livelli mnaqqsa ta' kontrolli tad-dwana. Huma jistgħu wkoll jibbenefikaw mill-istat ta' operaturi ekonomiċi awtorizzati "simplifikazzjoni tad-dwana" jew minn dik ta' "operaturi ekonomiċi awtorizzati sigurtà u sikurezza" b'mod indipendenti u kumulattiv. (11) Id-deċiżjonijiet kollha, jiġifieri l-atti uffiċjali mill-awtoritajiet tad-dwana li għandhom x'jaqsmu mal-leġiżlazzjoni tad-dwana u li jkollhom effett legali fuq persuna jew aktar, inkluż informazzjoni li torbot maħruġa minn dawk l-awtoritajiet, għandhom ikunu koperti bl-istess regoli. Kull deċiżjoni minn dawn għandha titqies valida fil-Komunità kollha u tkun tista' tiġi annullata, emendata ħlief fejn stipulat, jew revokata fejn ma tkunx taqbel mal-leġiżlazzjoni tad-dwana jew l-interpretazzjoni tagħha. (12) Bi qbil mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, jeħtieġ li, flimkien mad-dritt ta' l-appell kontra kull deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana, ikun hemm lok biex kull persuna tingħata dritt li tiġi mismugħa qabel ma tittieħed xi deċiżjoni li tista' taffettwaha ħażin. Dik id-dispożizzjoni fil-Kodiċi għandha tapplika wkoll għall-każijiet ta' flus irkuprati wara li jinħelsu l-oġġetti u għal deċiżjonijiet dwar talbiet għal ħlas mill-ġdid jew tnaqqis. (13) Biex il-proċeduri tad-dwana jsiru aktar effiċjenti fi ħdan ambjent elettroniku jeħtieġ li jinqasmu r-responsabbiltajiet bejn l-awtoritajiet tad-dwana ta' l-Istati Membri differenti. Għalhekk jenħtieġ li jkun żgurat livell adattat ta' sanzjonijiet effettivi, li ma jħajrukx u proporzjonali fis-Suq Intern kollu sabiex jaqtgħu qalb dak li jkun milli jikser b'mod serju r-regoli tad-dwana u b'hekk jitnaqqas ir-riskju ta' frodi, ta' theddid għas-saħħa u s-sigurta`, u jkun żgurat li jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità. Dan jista' jintlaħaq biss permezz ta' struttura Komunitarja komuni, li tagħti lok għal ġurisdizzjoni biex jitwaħħlu penali u biex ikunu determinati l-limiti ta' dawk il-penali, b'ħarsien sħiħ tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. (14) Sabiex ikun hemm bilanċ bejn, minn naħa, il-bżonn li l-awtoritajiet tad-dwana jiżguraw li l-leġiżlazzjoni tad-dwana tkun applikata sew u, min-naħa l-oħra, id-dritt biex l-operaturi ekonomiċi jkunu trattati b'mod ġust, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jingħataw, poteri estensivi ta' kontroll u l-operaturi ekonomiċi għandhom jingħataw dritt għal appell. (15) Sabiex jitnaqqas ir-riskju għall-Komunità, għaċ-ċittadini tagħha u għall-imsieħba li qed jagħmlu kummerċ, l-armonizzazzjoni ta' l-applikazzjoni tal-kontrolli tad-dwana mill-Istati Membri għandha tkun ibbażata fuq struttura komuni ta' mmaniġjar ta' riskju u sistema elettronika għat-tħaddim tagħha. It-twaqqif ta' struttura dwar l-immaniġjar ta' riskju għall-Istati Membri kollha m'għandhiex iżżommhom milli jikkontrollaw l-oġġetti billi jagħmlu spezzjonijiet li jsiru b'mod każwali. (16) Jeħtieġ li jiġu stabbiliti l-fatturi li fuqhom jiġu applikati d-dazji ta' l-importazzjoni jew l-esportazzjoni u miżuri oħra marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti. Għandhom isiru dispożizzjonijiet ċari adattati dwar il-ħruġ ta' provi li oriġinaw fil-Komunità, jekk l-esiġenzi tal-kummerċ jeħtieġu dan. (17) Fejn jidħlu r-regoli dwar oriġni preferenzjali, jixraq li, sabiex jitħaffef il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Komunità, jingħataw poteri lill-Kummissjoni biex tadotta dawn ir-regoli fil-każ ta' dawk il-prodotti li jgawdu minn miżuri preferenzjali applikabbli għall-kummerċ bejn it-territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla. (18) Jixraq li jinġabru flimkien il-każijiet kollha ta' meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni, aktar milli ssir dikjarazzjoni tad-dwana biex jitħallew jidħlu fis-suq jew jiddaħħlu temporanjament b'eżenzjoni parzjali, sabiex jiġu evitati diffikultajiet fuq kif tkun determinata l-bażi legali li fuqha nteħel ammont dovut lid-dwana. L-istess għandu jsir meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni. (19) Peress li r-rwol il-ġdid ta' l-awtoritajiet tad-dwana jfisser li jinqasmu r-responsabbiltajiet u l-kooperazzjoni bejn l-uffiċċji tad-dwana fuq l-art u dawk ta' fuq il-fruntiera, l-ammont dovut lid-dwana għandu, ħafna drabi, jitħallas mid-debitur fil-post fejn ikun stabbilit, għaliex l-uffiċċju tad-dwana kompetenti għal dan il-post huwa fl-aħjar pożizzjoni li jissorvelja l-attivitajiet tal-persuna kkonċernata. (20) Barra minn hekk, bi qbil mal-Konvenzjoni ta' Kyoto, għandu jkun hemm ħsieb għal numru inqas ta' każijiet fejn tinħtieġ kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri sabiex jiġi stabbilit il-post fejn inteħel l-ammont dovut lid-dwana u biex ikunu rkuprati d-dazji. (21) Ir-regoli dwar il-proċeduri speċjali għandhom jagħtu lok biex tintużà garanzija waħda għall-kategoriji kollha tal-proċeduri speċjali u biex dik il-garanzija tkopri kollox, billi tkopri għadd ta' tranżazzjonijiet. (22) Sabiex jitħarsu sew l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta' l-Istati Membri, il-garanzija għandha tkopri kemm l-oġġetti mhux dikjarati kif ukoll dawk li mhux dikjarati sew li jkun hemm f'kunsinna jew fid-dikjarazzjoni maħsuba għaliha. Bl-istess skop, il-wegħda li jagħmel il-garantur għandha tkopri wkoll l-ammonti ta' dazji li jridu jitħallsu wara li jsiru l-kontrolli biex jinħelsu l-oġġetti. (23) Sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta' l-Istati Membri u biex jitnaqqsu l-prassi ta' frodi, ta' min jagħmel arranġamenti li jinkludu miżuri gradati biex tkun applikata garanzija komprensiva. Fejn hemm riskju akbar ta' frodi għandu jkun possibbli li l-applikazzjoni tal-garanzija li tkopri kollox tiġi projbita b'mod temporanju, billi titqies il-qagħda partikulari ta' l-operaturi ekonomiċi. (24) L-imġiba tajba tal-persuna konċernata għandha titqies fejn jinteħel ammont dovut lid-dwana minħabba nuqqas ta' konformità mal-leġiżlazzjoni tad-dwana u biex jitnaqqas l-impatt ta' negliġenza min-naħa tad-debitur. (25) Jeħtieġ li jiġi stabbilit il-prinċipju ta' kif għandu jkun determinat l-istatus ta' l-oġġetti tal-Komunità, iċ-ċirkustanzi li wasslu għat-telfien ta' dak l-istatus, u jkun hemm ħsieb dwar kif għandu jiġi determinat dan l-istatus meta jibqa' ma jinbidilx f'każijiet fejn l-oġġetti jitilqu temporanjament mit-territorju doganali tal-Komunità. (26) Jixraq li, meta operatur ekonomiku jkun ta, bil-quddiem, l-informazzjoni meħtieġa biex isiru kontrolli bbażati fuq riskju dwar kemm l-oġġetti huma f'qagħda li jiddaħħlu, jiġi mbagħad żgurat li dawn jiddaħħlu mingħajr dewmien. Kontrolli fiskali u dawk tal-politika kummerċjali għandhom isiru primarjament mill-uffiċċju tad-dwana responsabbli mill-bini ta' l-operatur ekonomiku. (27) Ir-regoli dwar id-dikjarazzjonijiet tad-dwana għandhom ikunu modernizzati u jsiru aktar effiċjenti, b'mod partikulari billi jirrikjedu li d-dikjarazzjonijiet tad-dwana jsiru, normalment, b'mod elettroniku u jaħsbu biss għal tip wieħed ta' dikjarazzjoni simplifikata. (28) Peress li l-Konvenzjoni ta' Kyoto tiffavorixxi l-għoti tad-dikjarazzjoni tad-dwana, kif ukoll ir-reġistrazzjoni u l-ispezzjonar tagħha, qabel ma jaslu l-oġġetti u, barra minn hekk, il-firda bejn il-post fejn issir id-dikjarazzjoni u l-post fejn ikunu jinsabu l-oġġetti, jixraq li jkun hemm liberazzjoni ċentralizzata fejn ikun stabbilit l-operatur ekonomiku. Il-liberazzjoni ċentralizzata għandha tinkludi l-faċilita' li jintużaw id-dikjarazzjonijiet simplifikati, diferiment tad-data ta' meta għandha ssir id-dikjarazzjoni kollha u dokumenti meħtieġa, dikjarazzjoni perjodika u ħlas deferit. (29) Sabiex ikun jista' jkun hemm kundizzjonijiet newtrali għall-kompetizzjoni fil-Komunità kollha jixraq li jkunu stipulati fuq livell Komunitarju r-regoli dwar il-qerda jew inkella kif jiddisponu mill-oġġetti l-awtoritajiet tad-dwana, li qabel kienu jeħtieġu legiżlazzjoni nazzjonali. (30) Jixraq li jkun hemm ħsieb biex isiru regoli komuni u sempliċi dwar il-proċeduri speċjali (tranżitu, ħżin, użu speċifiku u proċessar), kif ukoll sett żgħir ta' regoli għal kull kategorija ta' proċedura speċjali, bil-għan li l-operatur ikun jista' jagħżel bl-aktar mod sempliċi l-proċedura ġusta, u b'hekk jiġu evitati l-iżbalji u jitnaqqas l-għadd ta' flus li jridu jiġu rkuprati u jitħallsu lura wara li jinħelsu l-oġġetti. (31) Għandha tkun faċilitata l-għoti ta' awtorizzazzjonijiet għal diversi proċeduri speċjali li għandhom garanzija waħda u li jissorveljahom uffiċċju wieħed tad-dwana u jkun hemm regoli sempliċi dwar kif jinteħel l-ammont dovut lid-dwana f'dawn il-każijiet. Il-prinċipju bażiku għandu jkun li l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura speċjali, jew il-prodotti magħmula minnhom, ikunu evalwati meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana. Iżda, għandu jkun possibbli wkoll, fejn hu ekonomikament ġustifikat, biex l-oġġetti jkunu evalwati meta jgħaddu mill-proċedura speċjali. L-istess prinċipji għandhom jgħoddu għall-manuvri normali. (32) Minħabba ż-żieda fil-miżuri ta' sigurtà mdaħħla fil-Kodiċi permezz ta' Regolament (KE) Nru. 648/2005 Ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 13 ta' April 2005 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE(e) Nru 2913/92 [7], li jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, it-tqegħid ta' oġġetti f'żoni ħielsa għandha tkun proċedura tad-dwana u l-oġġetti għandhom ikunu esposti għall-kontrolli mid-dwana meta jidħlu u anki fil-każ tar-rekords. (33) Dawk l-oġġetti li jitqiesu li għandhom użu speċifiku, għandha tkun stabbilita għalihom struttura legali biex ikun sospiż id-dazju tas-sisa, provdut fid-Direttiva tal-Kunsill 92/12/KEE tal- 25 ta' Frar 1992, dwar l-Arranġamenti Ġenerali għall-prodotti soġġetti għad-dazju tas-sisa u dwar iż-żamma, ċaqliq u sorveljar ta' dawk il-prodotti [8], il-VAT waqt l-importazzjoni mniżżla taħt l-Artikoli 7(3) u 10(3) tas-sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE tas- 17 ta' Mejju 1977 dwar l-armonizzazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri li tikkonċerna t-taxxi fuq il-bejgħ - sistema Komuni tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud; evalwazzjoni [9] b'mod uniformi, u miżuri ta' politika kummerċjali. (34) Billi l-intenzjoni ta' l-esportazzjoni mill-ġdid m'għadhiex meħtieġa aktar, il-proċedura ta' sospensjoni ta' proċessar attiv għandha titwaħħad ma' dik ta' l-ipproċessar bil-kontrolli tad-dwana u l-proċedura li tirtira lura 'l ġewwa ma tibqax tintuża'. Din il-proċedura waħdanija ta' ipproċessar attiv għandha tkopri wkoll għall-qerda, ħlief fejn il-qerda ssir minn, jew taħt is-superviżjoni tad-dwana. (35) Il-miżuri ta' sigurtà marbuta ma' l-oġġetti tal-Komunità maħruġa mit-territorju doganali tal-Komunità għandhom japplikaw bl-istess mod għall-esportazzjoni mill-ġdid ta' l-oġġetti li mhux ġejjin mill-Komunità. L-istess regoli bażiċi għandhom japplikaw għat-tipi kollha ta' oġġetti, bil-possibbiltà ta' eċċezzjonijiet fejn hemm bżonn, bħal fil-każ ta' dawk l-oġġetti li qegħdin in tranżitu fit-territorju doganali tal-Komunità. (36) Jixraq li, sabiex ikun żgurat li jkun hemm proċess effettiv dwar teħid ta' deċiżjonijiet u uniformita`, biex isiru effiċjenti l-mekkaniżmi biex jiġu adottati l-miżuri li jimplimentaw, in-noti ta' spjegazzjoni, il-linjigwida, u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li jirrikjedu t-tneħħija ta' deċiżjoni meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana kifukoll biex titħejja pożizzjoni komuni fil-kumitati, gruppi ta' ħidma u panels introdotta permezz ta' jew skond ftehim internazzjonali li għandu x'jaqsam mal-leġiżlazzjoni tad-dwana. Il-proċedura ta' ta' tmexxija hija l-aktar adattata biex ikunu adottati d-dispożizzjonijiet li jimplimentaw, u l-proċedura konsultattiva hija l-aktar adattata biex ikunu adottati l-linjigwida u n-noti ta' spjegazzjoni. (37) Il-miżuri meħtieġa biex ikun implimentat dan ir-Regolament għandhom ikunu adottati skond id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat- 28 ta' Ġunju 1999 li tistabbilixxi l-proċedura li biha jistgħu jiġu eżerċitati s-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni [10]. (38) Jixraq li jkun hemm lok biex tingħata s-setgħa biex ikunu adottati d-dispożizzjonijiet li jimplimentaw, speċjalment fejn il-Komunità taċċetta d-dmirijiet u l-obbligazzjonijiet marbuta ma' ftehim internazzjonali li jitlob li jkunu adattati d-dispożizzjonijiet ta' din il-Kodiċi. (39) Bill-għan li titħaffef u tingħata tifsira aktar ċara lill-leġiżlazzjoni tad-dwana u sabiex tinkiseb aktar transparenza, għadd ta' dispożizzjonijiet li bħalissa jinsabu fl-atti tal-Komunità, iddaħħlu fil-Kodiċi. Dawn ir-Regolamenti li ġejjin, flimkien mar-Regolament (KE(e) Nru 2913/92, għandhom għalhekk jiġu revokati: - Ir-Regolament tal-Kunsill (KE(e) Nru 3925/91 tad- 19 ta' Diċembru 1991 dwar l-eliminazzjoni ta' kontrolli u formalitajiet applikabbli għall-bagalji ta' l-istiva u tal-kabina ta' persuni li jkunu qed jivvjaġġaw bl-ajru ġewwa l-Komunità u l-baġalji ta' persuni li jkunu qed jivvjaġġaw bil-baħar ġewwa l-Komunità [11], - Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 82/2001 tal- 5 ta' Diċembru 2000 dwar id-definizzjoni tal-kunċett ta' 'prodotti li joriġinaw' u metodi ta' koperazzjoni bejn it-territorju tad-dwana tal-Komunità u Ceuta u Melilla [12], - Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1207/2001 tal- 11 ta' Ġunju 2001 dwar proċeduri biex jiffaċilitaw il-ħruġ taċ-ċertifikati tal-moviment EURO1, il-ħruġ ta' dikjarazzjonijiet u forom tal-fatturi EURO2 u l-ħruġ ta' ċerti awtoriżżazzjonijiet approvati ta' l-esportatur taħt id-dispożizzjonijiet li jirregolaw il-kummerċ preferenzjali bejn il-Komunità Ewropea u ċerti pajjizi [13]. (40) Skond il-prinċipju ta' proporzjonalità, jeħtieġ, u jixraq li biex l-Unjoni doganali topera b'mod effettiv bħala pilastru ċentrali fis-suq intern, jiġu stabbiliti regoli u proċeduri li jgħoddu għall-oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità. Dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti, skond it-tielet paragrafu ta' l-Artikolu 5 tat-Trattat, ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: TITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI KAPITOLU 1 IL-FIRXA TAL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANA, IL-MISSJONI TAD-DWANA U TIFSIRIET Artikolu 1 Is-suġġett u l-firxa Dan ir-regolament jistabbilixxi l-Kodiċi Doganali tal-Komunità, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "Kodiċi", li tistipula r-regoli u l-proċeduri ġenerali fuq oġġetti li jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità. Il-Kodiċi se tgħodd bl-istess mod fit-territorju doganali kollu tal-Komunità mingħajr preġudizzju għal leġiżlazzjoni f'oqsma oħra marbuta ma' dak il-kummerċ. Artikolu 2 Il-missjoni ta' l-awtoritajiet tad-dwana L-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu responsabbli mis-superviżjoni tal-kummerċ internazzjonali tal-Komunità, b'hekk jikkontribwixxu għal kummerċ miftuħ, għall-implimentazzjoni ta' l-aspetti esterni tas-suq intern, għall-politika kummerċjali komuni u għall-politiki oħra komuni tal-Komunità li għandhom saħħa fuq il-kummerċ, kif ukoll għas-sigurtà fil-proċess kollu ta' fornitura. Dawn il-ħidmiet għandhom jinkludu dan li ġej: (a) il-ħarsien ta' l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta' l-Istati Membri tagħha; (b) il-ħarsien tal-Komunità minn kummerċ inġust u illegali waqt li jappoġġjaw attivitajiet ekonomiċi leġittimi; (ċ) jiżguraw is-sigurtà u s-sikurezza taċ-ċittadini, kif ukoll ta' l-ambjent, fejn huwa meħtieġ f'kooperazzjoni mill-qrib ma' awtoritajiet oħra; (d) iżommu bilanċ xieraq bejn il-kontrolli tad-dwana u t-tħaffif ta' negozju leġittimu. Artikolu 3 It-territorju doganali 1. It-territorju doganali tal-Komunità għandu jkun magħmul minn dawn it-territorji li ġejjin, inkluż l-ilmijiet territorjali tagħhom, l-ilmijiet interni u l-ispazju ta' l-ajru: - it-territorju tar-Renju tal-Belġju; - it-territorju tar-Repubblika Ċeka; - it-territorju tar-Renju tad-Danimarka, barra l-Gżejjer Faeroe u Greenland; - it-territorju tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja, ħlief għall-Gżira ta' Heligoland u t–territorju ta' Buesingen (Trattat tat- 23 ta' Novembru 1964 bejn ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja u l-Konfederazzjoni Svizzer(a); - it-territorju tar-Repubblika ta' l-Estonja; - it-territorju tar-Repubblika Ellenika; - it-territorju tar-Renju ta' Spanja, ħlief Ceuta u Melilla; - it-territorju tar-Repubblika Franċiża, ħlief New Caledonia, Mayotte, Saint-Pierre u Miquelon, Wallis u l-Gżejjer Futuna u l-Polynesia Franċiża; - it-territorju ta' l-Irlanda; - it-territorju tar-Repubblika Taljana, barra l-muniċipalitajiet ta' Livigno u Campione d'Italia u l-ilmijiet nazzjonali tax-Xmara Lugano li jinsabu bejn il-ġnub tax-xmara u l-fruntiera politika taż-żona bejn Ponte Tresa u Porto Ceresio; - it-territorju tar-Repubblika ta' Ċipru, skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Att tas-Sħubija; - it-territorju tar-Repubblika tal-Latvija; - it-territorju tar-Repubblika tal-Litwanja; - it-territorju tal-Gran Duka ta' Lussemburgu; - it-territorju tar-Repubblika ta' l-Ungerija; - it-territorju tar-Repubblika ta' Malta; - it-territorju tar-Renju ta' l-Olanda fl-Ewropa; - it-territorju tar-Repubblika ta' l-Awstrija; - it-territorju tar-Repubblika tal-Polonja; - it-territorju tar-Repubblika Portugiża; - it-territorju tar-Repubblika tas-Slovenja; - it-territorju tar-Repubblika Slovakka; - it-territorju tar-Repubblika tal-Finlandja; - it-territorju tar-Renju ta' l-Iżvezja; - it-territorju tar-Renju Unit tal-Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq u ċ-Channel Islands u l-Isle of Man. 2. It-territorji li ġejjin, inkluż l-ilmijiet territorjali tagħhom, l-ilmijiet interni u l-ispazju ta' l-ajru, li jinsabu barra t-territorju ta' l-Istati Membri għandhom, billi jitqiesu l-konvenzjonijiet u t-trattati li japplikaw għalihom, ikunu meqjusa bħala parti mit-territorju doganali tal-Komunità. (a) FRANZA It-territorju ta' Monaco kif imfisser fil-Konvenzjoni tad-Dwana iffirmata f'Pariġi fit- 18 ta' Mejju 1963 (Ġurnal Uffiċjali tar-Repubblika Franċiża tas- 27 ta' Settembru 1963, p. 8679); (b) ĊIPRU It-territorju taż-Żoni Sovrani tar-Renju Unit ta' Akrotiri u Dhekelia kif imfisser fit-Trattat dwar it-Twaqqif tar-Repubblika ta' Ċipru, iffirmat f'Nicosia fis- 16 ta' Awissu 1960 (Trattat tar-Renju Unit Serje Nru 4 (1961) Cmnd. 1252). 3. Ċerti dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni tad-dwana jistgħu japplikaw barra mit-territorju doganali tal-Komunità fi ħdan l-istruttura tal-leġiżlazzjoni li tolqot oqsma speċifiċi jew konvenzjonijiet internazzjonali. Artikolu 4 Tifsiriet Għall-finijiet tal-Kodiċi, għandhom japplikaw it-tifsiriet li ġejjin: (1) "L-awtoritajiet tad-dwana" tfisser l-amministrazzjonijiet tad-dwana ta' l-Istati Membri responsabbli biex japplikaw il-leġiżlazzjoni tad-dwana u kull awtorita` oħra mogħtija s-setgħa taħt il-liġi nazzjonali biex tapplika ċerti leġiżlazzjonijiet tad-dwana. (2) "Leġiżlazzjoni tad-dwana" tfisser il-korp leġiżlattiv magħmul minn li ġej: (a) il-Kodiċi u d-dispożizzjonijiet adottati fuq livell ta' Komunità u, fejn jixraq, fuq livell nazzjonali, biex jimplimentawha, (b) it-Tariffa Doganali Komuni, (ċ) ftehim internazzjonali li jkun fih dispożizzjonijiet tad-dwana, sa fejn dan ikun applikabbli fil-Komunità; (3) "Persuna" tfisser persuni naturali, persuni ġuridiċi, u kull assoċjazzjoni ta' persuni li mhumiex persuna ġuridika iżda li huma rikonoxxuti fil-liġi tal-Komunità jew dik nazzjonali bħala dik li għandha l-kapaċità tagħmel atti legali; (4) Operatur ekonomiku': tfisser persuna li matul il-karriera tagħha kienet involuta f'attivitajiet koperti mil-leġiżlazzjoni tad-dwana; (5) rappreżentant tad-dwana : tfisser persuna stabbilita fuq it-territorju ta' l-Unjoni li tipprovdi servizzi fil-qasam tad-dwana lil terzi; (6) "Riskju" tfisser it-tendenza li tiġri xi ħaġa, meta jiddaħħlu, jinħarġu, ikunu in tranżitu, trasferiti jew jitqies l-użu aħħari ta' l-oġġetti trasportati bejn it-territorju doganali tal-Komunità u pajjiżi jew territorji barra dak it-territorju u l-preżenza ta' oġġetti li m'għandhomx status Komunitarju, li jistgħu jwasslu biex: (a) jipprevjeni t-tħaddin korrett tal-miżuri tal-Komunità jew dawk nazzjonali, (b) jikkomprometti l-interessi finanzjarji tal-Komunità u ta' l-Istati Membri tagħha, (ċ) ikun ta' theddida għas-siġurtà u s-saħħa tal-Komunità u ċ-ċittadini tagħha, għal saħħet in-nies, l-annimali jew il-pjanti, l-ambjent jew il-konsumaturi; (7) "Kontrolli mid-dwana" tfisser atti speċifiċi li jagħmlu l-awtoritajiet tad-dwana skond Artikoli 27 sa 30; (8) "'Dikjarazzjoni sommarja" tfisser dikjarazzjoni li trid issir qabel ma' l-oġġetti jiddaħħlu jew jinħarġu mit-territorju doganali tal-Komunità; (9) "Dikjarazzjoni tad-dwana" tfisser l-att li bih persuna turi xewqa permezz ta' forma u manjiera preskritta li tgħaddi l-oġġetti minn proċedura stabbilita tad-dwana, b'indikazzjoni, fejn hemm bżonn, ta' l-arranġament speċifiku li jrid ikun applikat; (10) dikjarant: tfisser persuna li tagħmel dikjarazzjoni fil-qosor jew dikjarazzjoni tad-dwana f'isimha stess, jew il-persuna li f'isimha tkun saret dikjarazzjoni tad-dwana; (11) "Proċedura tad-dwana" tfisser xi waħda minn dawn il-proċeduri li ġejjin li minnha jgħaddu l-oġġetti skond din il-Kodiċi: (a) imħollija jidħlu fis-suq; (b) proċeduri speċjali; (ċ) esportazzjoni; (12) "Id-dazji fuq l-importazzjoni" tfisser id-dazji tad-dwana kif stipulat fit-Tariffa Doganali Komuni, li jitħallsu kif jiġu impurtati l-oġġetti; (13) "Dazji fuq l-esportazzjoni" tfisser id-dazji tad-dwana kif stipulat fit-Tariffa Doganali Komuni, li jitħallsu ma' l-esportazzjoni ta' l-oġġetti; (14) "Oġġetti li mhumiex tal-Komunità" tfisser l-oġġetti l-oħra barra dawk imsemmija f'punt (20) jew li tilfu l-istatus tagħhom bħala oġġetti tal-Komunità; (15) "Immaniġjar tar-riskju" tfisser l-identifikazzjoni sistematika tar-riskju u l-implimentazzjoni tal-miżuri kollha meħtieġa biex titnaqqas l-espożizzjoni għar-riskju; (16) "Liberazzjoni ta' l-oġġetti" tfisser l-att li bih l-awtoritajiet tad-dwana jagħtu lok biex l-oġġetti jkunu disponibbli għall-iskopijiet speċifikati fil-proċedura tad-dwana li jitqiegħdu taħtha; (17) "Superviżjoni mid-dwana" tfisser l-azzjoni meħuda b'mod ġenerali mill-awtoritajiet tad-dwana bil-għan li tiġi żgurata li tiġi osservata l-leġiżlazzjoni tad-dwana kifukoll, fejn jixraq, dispożizzjonijiet oħra li japplikaw għall-oġġetti li jgħaddu minn dik l-azzjoni; (18) "Irtirar" tfisser il-ħlas mill-ġdid jew it-tnaqqis fid-dazji ta' l-importazzjoni li jitħallsu fuq oġġetti mħollija jidħlu fis-suq jekk dawk l-oġġetti jiġu esportati mit-territorju doganali tal-Komunità fi stat mhux mibdul jew f'forma ta' prodotti ipproċessati; (19) "Prodotti ipproċessati" tfisser l-oġġetti li jgħaddu minn proċedura ta' ipproċessar li jkunu għaddew minn operazzjonijiet ta' ipproċessar; (20) Persuna stabbilita fit-territorju doganali tal-Komunità tfisser: (a) fil-każ ta' persuna naturali, kull persuna li għandha r-residenza normali tagħha fit-territorju doganali tal-Komunità; (b) fil-każ ta' persuna ġuridika jew assoċjazzjoni ta' persuni, kull min għandu l-uffiċċju tiegħu reġistrat, il-kwartieri ċentrali jew stabbiliment ta' negozju permanenti fit-territorju doganali tal-Komunità; (21) "Status tad-dwana" tfisser l-istatus ta' l-oġġetti bħala oġġetti tal-Komunità jew mhux tal-Komunità; (22) "Oġġetti tal-Komunità" tfisser l-oġġetti li jaqgħu f'xi waħda minn dawn il-kategoriji li ġejjin: (a) l-oġġetti li huma miksuba għal kollox fit-territorju doganali tal-Komunità u li ma jinkludux oġġetti impurtati mill-pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità; (b) l-oġġetti impurtati mill-pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità u mħollija jidħlu fis-suq; (ċ) l-oġġetti miksuba jew magħmula fit-territorju doganali tal-Komunità, jew biss mill-oġġetti msemmija f'punt (b) jew mill-oġġetti msemmija f'punti (a) u (b). (23) "Preżentazzjoni ta' l-oġġetti lid-dwana" tfisser in-notifika lill-awtoritajiet tad-dwana li l-oġġetti waslu fl-uffiċċju tad-dwana jew f'xi post ieħor imsemmi jew approvat mill-awtoritajiet tad-dwana u li dawk l-oġġetti lesti biex ikunu ikkontrollati mid-dwana. (24) "Detentur ta' l-oġġetti" tfisser il-persuna li għandha t-titolu ta' l-oġġetti jew li għandha dritt simili biex tiddisponi minnhom jew li għandha kontroll fiżiku fuqhom. (25) "Detentur tal-proċedura" tfisser il-persuna li tagħmel id-dikjarazzjoni, jew li f'isimha ssir id-dikjarazzjoni tad-dwana, jew il-persuna li lilha ġew mgħoddija d-drittijiet u l-obbligazzjonijiet ta' dik il-persuna minħabba l-proċedura tad-dwana. (26) "Miżuri ta' politika kummerċjali" tfisser miżuri mhux marbuta ma' tariffi stabbiliti, bħala parti mill-politika kummerċjali komuni, f'forma ta' dispożizzjonijiet Komunitarji li jolqtu l-importazzjoni u l-esportazzjoni ta' l-oġġetti. (27) Operazzjonijiet ta' ipproċessar tfisser xi waħda minn dawn li ġejjin: (a) tagħmil ta' oġġetti, inkluż it-twaqqif jew it-tiswir tagħhom jew it-twaħħil tagħhom ma' oġġetti oħra, (b) l-ipproċessar ta' l-oġġetti, (ċ) il-qerda ta' l-oġġetti, (d) it-tiswija ta' l-oġġetti, inkluż li jiġu irranġati u mqiegħda f'ordni, (e) l-użu ta' l-oġġetti li ma jinstabux f'prodotti ipproċessati, iżda li jagħtu lok jew jiffaċilitaw il-produzzjoni ta' dawk il-prodotti, anki jekk jintużaw għal kollox jew parzjalment fil-proċess (aċċessorji tal-produzzjon(i); (28) "Rata li tirrendi" tfisser il-kwantità jew il-persentaġġ ta' prodotti ipproċessati miksuba mill-ipproċessar ta' kwantità mogħtija ta' oġġetti li għaddew mill-proċedura ta' ipproċessar. KAPITOLU 2 DRITTIJIET U OBBLIGAZZJONIJIET TAL-PERSUNI TAĦT IL-LEĠIŻLAZZJONI TAD-DWANA Taqsima 1 Għoti ta' informazzjoni Artikolu 5 Skambju ta' data, protezzjoni tad-data 1. L-iskambji tad-data kollha meħtieġa, id-dokumenti mehmuża, deċiżjonijiet u notifiki bejn l-awtoritajiet tad-dwana u bejn l-operaturi ekonomiċi u l-awtoritajiet tad-dwana għandhom isiru permezz ta' tekniki ta' ipproċessar tad-data elettroniċi. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(3), tadotta miżuri li jimmodifikaw l-elementi mhux essenzjali ta' l-att preżenti permezz ta'deroga mill-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. 2. Ħlief fejn hu speċifikat mod ieħor, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin: (a) ir-regoli li jiddefenixxu u jolqtu l-messaġġi li jridu jkunu skambjati bejn l-uffiċċji tad-dwana, kif meħtieġ għall-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana, (b) sett komuni tad-data u format tal-messaġġi tad-data li jridu jiġu skambjati taħt il-leġiżlazzjoni tad-dwana. Id-data msemmija f'punt (b) ta' l-ewwel sottoparagrafu għandha tiġbor fiha d-dettalji meħtieġa biex issir analiżi tar-riskju u biex il-kontrolli mid-dwana jsiru sew, billi jintużaw, fejn hemm bżonn, standards internazzjonali u prattiċi kummerċjali. Is-sistemi meħtieġa għal skambju elettroniku tad-data bejn l-uffiċċji tad-dwana skond paragrafu 1 għandhom ikunu fis-seħħ sa mhux aktar tard mit- 30 ta' Ġunju 2009. Artikolu 6 Protezzjoni tad-data 1. L-informazzjoni kollha miksuba mill-awtoritajiet tad-dwana waqt li jkunu qed jaqdu dmirijiethom li hi fin-natura tagħha kunfidenzjali jew li ngħatat fuq bażi kunfidenzjali għandha tkun koperta bl-obbligazzjonijiet tas-sigriet professjonali. Ħlief għall-għanijiet ta' kontrolli mid-dwana kif provdut fl-Artikolu 28(2), dik l-informazzjoni ma tistax tiġi żvelata, mill-awtoritajiet kompetenti mingħajr il-permess dikjarat tal-persuna jew ta' l-awtorità li provdietha. Dik l-informazzjoni tista', iżda, tiġi żvelata mingħajr permess meta l-awtoritajiet kompetenti huma obbligati jew awtorizzati biex jagħmlu hekk skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ, speċjalment fil-każ tal-protezzjoni tad-data, jew b'konnessjoni ma' proċeduri legali. 2. Il-komunikazzjoni ta' data kunfidenzjali lill-amministrazzjonijiet tad-dwana u korpi oħra ta' pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità għandha ssir biss fil-kuntest ta' ftehim internazzjonali, billi jkun żgurat livell ekwivalenti tal-protezzjoni tad-data. Il-kxif jew il-komunikazzjoni ta' informazzjoni għandu jsir bi qbil sħiħ mad-dispożizzjonijiet tad-data li hemm fis-seħħ. Artikolu 7 Skambju ta' informazzjoni oħra bejn l-awtoritajiet tad-dwana u l-operaturi ekonomiċi 1. L-awtoritajiet tad-dwana u l-operaturi ekonomiċi jistgħu jaqsmu bejniethom kull informazzjoni li mhix meħtieġa speċifikament taħt il-leġiżlazzjoni tad-dwana, bl-iskop ta' kooperazzjoni bejniethom biex jidentifikaw u jilqgħu għar-riskju. Dak l-iskambju jista' jsir permezz ta' ftehim miktub u jista' jinkludi aċċess għas-sistemi tal-kompjuter ta' l-operatur ekonomiku mill-awtoritajiet tad-dwana. 2. Kull informazzjoni mogħtija minn wieħed mill-partijiet lill-ieħor waqt il-kooperazzjoni msemmija fil-Paragrafu 1 għandha tkun kunfidenzjali ħlief jekk iż-żewġ partijiet ma jiftehmux mod ieħor. Artikolu 8 Għoti ta' informazzjoni mill-awtoritajiet tad-dwana 1 Kull persuna tista' titlob informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana. Dik it-talba tista' tkun miċħuda kemm-il darba ma tkunx marbuta ma' xi att ta' importazzjoni jew esportazzjoni li għandu jsir. 2. L-amministrazzjonijiet tad-dwana għandhom jiddjalogaw b'mod regolari ma' l-operaturi ekonomiċi u ma' l-awtoritajiet l-oħra involuti fil-kummerċ internazzjonali ta' l-oġġetti. Huma għandhom jippromwovu t-trasparenza billi jagħmlu l-leġiżlazzjoni, id-deċiżjonijiet amministrattivi u l-formoli ta' l-applikazzjoni disponibbli b'xejn għall-operaturi ekonomiċi u, fejn hu prattiku, fuq l-Internet. Artikolu 9 Għoti ta' informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana 1. Kull min hu direttament jew indirettament involut biex iwettaq il-formalitajiet tad-dwana għandu jagħti lill-awtoritajiet tad-dwana d-dokumenti u l-informazzjoni kollha meħtieġa, f'liema forma tkun, u l-ispjegazzjoni kollha meħtieġa, meta jkollhom bżonn l-awtoritajiet tad-dwana u fi kwalunkwe żmien stipulat. 2. Bla ħsara għall-applikazzjoni possibbli ta' pieni, min jagħmel dikjarazzjoni sommarja jew tad-dwana, inkluż dikjarazzjoni simplifikata, jew notifika, jew jagħmel talba għal awtorizzazzjoni jew xi deċiżjoni oħra, għandu jkun responsabbli minn dan li ġej: (a) jagħti informazzjoni eżatta fid-dikjarazzjoni, notifika jew applikazzjoni, jew f'kull forma oħra relevanti; (b) jara li d-dokumenti li jagħti jew juri jkunu awtentiċi; (ċ) fejn japplika, jara li jikkonformaw ma' l-obbligazzjonijiet li bihom l-oġġetti jridu jgħaddu mill-proċedura konċernata, jew mill-operazzjonijiet awtorizzati. L-ewwel sottoparagrafu għandu japplika anki għall-għoti ta' kull informazzjoni meħtieġa mill-awtoritajiet tad-dwana. Meta ssir d-dikjarazzjoni jew in-notifika, u tintefa' l-applikazzjoni jew l-informazzjoni mitluba tingħata minn rappreżentant tal-persuna konċernata, ir-rappreżentant għandu jkun marbut ukoll bl-obbligazzjonijiet stipulati fl-ewwel sottoparagrafu. Artikolu 10 Sistema komuni tad-data L-Istati Membri għandhom jikkoperaw mal-Kummissjoni bil-għan li jiżviluppaw, iżommu u jużaw sistema elettronika komuni li biha jirreġistraw u jżommu r-rekords ta' dawn li ġejjin: (a) il-persuni kollha direttament jew indirettament involuti fit-twettiq tal-formalitajiet tad-dwana; (b) kull awtorizzazzjoni marbuta ma' proċedura tad-dwana jew ma' l-istatus ta' Operatur Ekonomiku Awtorizzat. Id-data għandha tkun aċċessibbli għall-amministrazzjonijiet tad-dwana ta' l-Istati Membri waqt il-qadi ta' dmirijiethom u, skond ir-regoli msemmija fit-tielet sottoparagrafu, għall-operaturi ekonomiċi. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(3), tadotta l-miżuri li jimmodifikaw l-elementi mhux essenzjali ta' dan ir-Regolament billi jissuplimentawh permezz ta' regoli rigward il-forma u l-kontenut tad-dejta li għandha tiġi reġistrata u r-regoli għall-aċċess għal dik id-dejta. Taqsima 2 Rappreżentazzjoni tad-dwana Artikolu 11 Rappreżentant tad-dwana 1. Min irid jista' jinnomina rappreżentant meta jkun qed jittratta ma' l-awtoritajiet tad-dwana biex jagħmel l-atti u l-formalitajiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, minn issa 'l quddiem 'rappreżentant tad-dwana'. Dik ir-rappreżentazzjoni tad-dwana tista' tkun diretta, f'liema każ ir-rappreżentant tad-dwana għandu jaġixxi f'isem u għan-nom ta' persuna oħra, jew indirettament, f'liema każ ir-rappreżentant tad-dwana għandu jaġixxi f'ismu stess iżda għan-nom ta' persuna oħra. 2. Ir-rappreżentant tad-dwana jrid ikun stabbilit fit-territorju doganali tal-Komunità. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(3), tadotta miżuri li jimmodifikaw l-elementi mhux essenzjali ta' dan ir-Regolament permezz ta'deroga mill-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. 3. L-istatut tar-rappreżentant tad-dwana huwa suġġett għall-kriterji li ġejjin: - huwa miftuħ għal kull min jagħmel talba, - huwa mmexxi minn korp governattiv ta' l-Istat Membru, - huwa rikonoxxut fl-Istati Membri kollha wara li jkun irreġistrat fl-Istat Membru li fih tkun saret it-talba, - huwa suġġet għall-istandards prattiċi ta' kompetenza eżistenti jew għal kwalifiki professjonali direttament marbuta ma' l-attività li tkun twettqet; Ma jeżistix limitu għan-numru ta' rappreżentanti tad-dwana fl-UE. Persuna li għandha stat ta' rappreżentant tad-dwana, u li għandha stat ta' operatur ekonomiku awtorizzat għandha tibbenifika mis-simplifikazzjonijiet kollha. 4. Mingħajr ħsara għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 3, il-persuni kollha li jwettqu attivita' kummerċjali għandu dritt li jindirizza lill-awtoritajiet tad-dwana mingħajr ma jkunu obbligati li jkunu rapreżentati minn rappreżentant tad-dwana. Artikolu 12 Għoti ta' setgħat 1. Meta jkun qed jittratta ma' l-awtoritajiet tad-dwana, ir-rappreżentant tad-dwana għandu jistqarr li qed jaġixxi għan-nom tal-persuna rappreżentata u jispeċifika jekk ir-rappreżentazzjoni tad-dwana hiex diretta jew indiretta. Min jonqos li jistqarr li qed jaġixxi f'isem jew għan-nom ta' xi ħadd ieħor jew li jistqarr li qed jaġixxi f'isem jew għan-nom ta' persuna oħra mingħajr ma jkun mogħti s-setgħa biex jagħmel dan għandu jitqies li qed jaġixxi f'isem jew għan-nom tiegħu stess. 2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lil min jistqarr li qed jaġixxi f'isem jew għan-nom ta' persuna oħra biex iġib evidenza tas-setgħat tiegħu biex jaġixxi bħala rappreżentant tad-dwana, ħlief jekk il-persuna tagħmel parti minn kategorija ta' persuni intitolati biex jaġixxu għan-nom ta' persuna oħra. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jidentifikaw il-kategoriji ta' nies imsemmija fl-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. Artikolu 13 Rappreżentant tad-dwana u l-istat ta' operatur ekonomiku awtorizzat 1. Meta persuna taġixxi bħala rappreżentant tad-dwana fuq bażi regolari u kummerċjali, din tista' tingħata l-istatus ta' "operatur ekonomiku awtorizzat" skond Artikolu 14. 2. Rappreżentant tad-dwana jista' jaġixxi bħala rappreżentant fiskali, kif maħsub fid-dispożizzjonijiet tat-taxxa fuq il-valur miżjud, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "VAT", u f'dawk tas-sisa. Taqsima 3 Operatur Ekonomiku Awtorizzat Artikolu 14 Applikazzjoni u awtorizzazzjoni 1. Persuna li hi stabbilita fit-territorju doganali tal-Komunità u li tissodisfa l-kundizzjonijiet mogħtija f'Artikoli 15 u 16 tista' titlob li tingħata status ta' operatur ekonomiku awtorizzat. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, jekk hemm bżonn wara li jikkonsultaw ma' awtoritajiet oħra kompetenti, jagħtu dak l-istatus, li għandu jkun revedut minn żmien għal żmien. 2. L-istat ta' operatur ekonomiku awtorizzat ikopri żewġ tipi ta' awtorizzazzjoni: dik ta' operatur ekonomiku awtorizzat 'simplifikazzjonijiet tad-dwana' u dik ta' operatur ekonomiku awtorizzat "sigurtà u sikurezza". L-ewwel awtorizzazzjoni tippermetti li l-operatur ekonomiku awtorizzat igawdi mis-simplifikazzjonijiet provduti skond dan il-Kodiċi jew skond il-proċeduri ta' applikazzjoni tiegħu. It-tieni awtorizzazzjoni tippermetti lid-detentur tagħha li jibbenifika minn faċilitajiet relatati mas-sigurtà u s-sikurezza. Dawn iż-żewġ awtorizzazzjonijiet huma kumulattivi. 3. L-istat ta' operatur ekonomiku awtorizzat għandu, skond Artikoli 15 u 16, ikun rikonoxxut mill-awtoritajiet tad-dwana fl-Istati Membri kollha, mingħajr preġudizzju għall-kontrolli tad-dwana. 4. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, fuq ir-rikonoxximent ta' l-istatus ta' operatur ekonomiku awtorizzat u dejjem jekk jintlaħqu l-ħtiġijiet marbuta ma' tip speċifiku ta' simplifikazzjoni msemmija fil-leġiżlazzjoni tad-dwana tal-Komunità, jawtorizzaw lill-operatur biex igawdi minn dik is-simplifikazzjoni. 5. L-istatus ta' operatur ekonomiku awtorizzat jista' jkun sospiż jew irtirat bi qbil mal-kundizzjonijiet stipulati skond punt (h) ta' Artikolu 16. 6. L-operatur ekonomiku awtorizzat għandu jgħarraf lill-awtoritajiet tad-dwana bil-fatturi kollha li jinqalgħu wara li jingħata dak l-istatus li jistgħu jinfluwenzaw it-tkomplija jew il-kontenut tiegħu. Artikolu 15 Għoti ta' status Il-kriterji biex jingħata status ta' operatur ekonomiku awtorizzat għandhom ta' l-inqas ikunu dawn li ġejjin: (a) rekord xieraq ta' konformità ma' l-obbligi tad-dwana u dawk fiskali, (b) l-użu ta' sistema effettiva għat-tmexxija tar-reġistri kummerċjali u, fejn xieraq, dawk tat-trasport, li jwasslu sabiex isiru l-kontrolli doganali meħtieġa, (ċ) fejn xieraq, evidenza li turi s-solvibilita' finanzjarja tiegħu, (d) skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 14(2), f'każijiet fejn operatur ekonomiku awtorizzat jixtieq jibbenifika mis-simplifikazzjonijiet provduti skond dan il-Kodiċi jew l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tiegħu:dwar standards prattiċi ta' kompetenza jew kwalifiki professjonali direttament marbuta ma' l-attività li tkun saret, (e) skond id-dispożizzjonijiet ta' l-Artikolu 14 (2), f'każijiet fejn operatur ekonomiku awtorizzat jixtieq jibbenifika mis-simplifikazzjonijiet tal-kontroll tad-dwana marbut mas-sigurtà u s-sikurezza:dwar standards adattati ta' sigurtà u sikurezza. Artikolu 16 Miżuri li jimplimentaw Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jkopru dawn li ġejjin: (a) l-għoti ta' status ta' operatur ekonomiku awtorizzat, (b) il-frekwenza ta' reviżjoni ta' l-istatus ta' operatur ekonomiku awtorizzat, (ċ) l-għoti ta' awtorizzazzjonijiet dwar l-użu ta' simplifikazzjonijiet, (d) l-identifikazzjoni ta' awtorità tad-dwana kompetenti biex tagħti dak l-istatus u dawk l-awtorizzazzjonijiet, (e) it-tip u l-firxa ta' faċilitajiet li jistgħu jingħataw fil-każ ta' kontrolli mid-dwana marbuta mas-sigurtà u s-sikurezza, (f) konsultazzjoni ma' u għoti ta' informazzjoni lill-awtoritajiet tad-dwana oħra, (g) il-kundizzjonijiet li jillimitaw li talba li ssir mill-applikant għall-awtorizzazzjoni tista' tkun tgħodd għal Stat Membru wieħed jew aktar, (h) il-kundizzjonijiet li bihom l-istatus ta' "operatur ekonomiku awtorizzat" jista' jkun sospiż jew revokat, (i) il-kundizzjonijiet li bihom il-ħtieġa li jkun stabbilit fil-Komunità tista' titneħħa f'xi kategoriji speċifiċi ta' operaturi ekonomiċi awtorizzati, billi jitqies, b'mod partikulari, il-ftehim internazzjonali. Taqsima 4 Deċiżjonijiet marbuta ma' l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tad-dwana Artikolu 17 Dispożizzjonijiet ġenerali 1. Meta persuna titlob lill-awtoritajiet tad-dwana biex jieħdu deċiżjoni, dik il-persuna għandha tagħti l-informazzjoni kollha meħtieġa minn dawk l-awtoritajiet biex ikunu jistgħu jieħdu dik id-deċiżjoni. Deċiżjoni tista' tintalab ukoll minn, u tittieħed fil-konfront ta', diversi persuni. 2. Id-deċiżjoni msemmija fil-Paragrafu 1 għandha tittieħed, u l-applikant ikun notifikat, mhux aktar tard minn xahrejn mid-data li fiha l-awtoritajiet tad-dwana jkunu rċevew it-talba, ħlief meta jkun maħsub mod għalih ieħor fil-leġiżlazzjoni tad-dwana. Iżda, meta l-awtoritajiet tad-dwana ma jistgħux ilaħħqu ma' dak iż-żmien stipulat, huma għandhom jgħarrfu lill-applikant dwar dan qabel ma jiskadi dak iż-żmien, billi jagħtu r-raġunijiet u jindikaw perjodu ta' żmien itwal li jaħsbu li jeħtieġu biex ikunu jistgħu jieħdu d-deċiżjoni fuq it-talba magħmula. 3. Sakemm mhux speċifikat mod ieħor fid-deċiżjoni jew fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, id-deċiżjoni għandha tibda sseħħ mid-data li fiha l-applikant ikun irċieva d-deċiżjoni, jew li fiha suppost kellu jirċeviha. Ħlief fil-każijiet maħsuba fl-Artikolu 25(2), id-deċiżjonijiet adottati għandhom ikunu infurzati mill-awtoritajiet tad-dwana minn dik id-data. 4. Qabel ma tittieħed deċiżjoni li tista' taffetwa b'mod negattiv lill-persuna jew persuni li lilhom tkun indirizzata, l-awtoritajiet tad-dwana jridu jgħarrfu lil dawn ta' l-aħħar bl-oġġezzjonijiet tagħhom, billi jagħtu r-raġunijiet li fuqhom jibbażaw dawk l-oġġezzjonjiet. Il-persuna milquta għandha tingħata l-opportunita` biex tesprimi l-opinjoni tagħha, f'perjodu stipulat mid-data li fiha ntbagħtu l-oġġezzjonijiet. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-perjodu msemmi fl-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. Kif jiskadi dak il-perjodu, il-persuna konċernata għandha tkun mgħarrfa, fil-mod xieraq, bid-deċiżjoni, li għandu jkun fiha r-raġunijiet li fuqhom ġiet ibbażata. Il-ħtieġa li l-oġġezzjonijiet jiġu ikkomunikati qabel tittieħed deċiżjoni li tkun se tolqot b'mod negattiv lill-persuna li lilha hi indirizzata, se tgħodd ukoll għal dawk id-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana mingħajr ma ssir talba minn qabel mill-persuna konċernata u b'mod partikulari għan-notifika ta' ammont dovut lid-dwana kif stipulat fl-Artikolu 72(3). Id-deċiżjoni għandha tirreferi għad-dritt ta' l-appell provdut fl-Artikolu 24. 5. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet stipulati f'oqsma oħra li jispeċifikaw il-każijiet li fihom, u l-kundizzjonijiet li bihom, ċerti deċiżjonijiet huma invalidi jew isiru nulli jew bla effett, l-awtoritajiet tad-dwana li ħarġu d-deċiżjoni jistgħu jannullawha, jemendawha jew jirrevokawha jekk din ma tkunx konformi mal-leġiżlazzjoni tad-dwana jew mal-linji-gwida jew in-noti mfissra għall-interpretazzjoni tagħha. Artikolu 18 Validità tad-deċiżjonijiet mal-Komunità kollha Sakemm mhux mitlub jew speċifikat mod ieħor, id-deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana għandhom ikunu validi fit-territorju doganali kollu tal-Komunità. Artikolu 19 Annullament ta' deċiżjonijiet favorevoli 1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jannullaw deċiżjoni favorevoli għal persuna li lilha tkun indirizzata jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet kollha: (a) id-deċiżjoni li nħarġet kienet ibbażata fuq informazzjoni inkorretta jew mhux sħiħa, (b) l-applikant kien jaf jew suppost kien jaf li l-informazzjoni ma kinetx korretta jew sħiħa, (ċ) kieku l-informazzjoni kienet korretta u sħiħa, id-deċiżjoni kienet tkun differenti. 2. Il-persuna li lilha ġiet indirizzata d-deċiżjoni għandha tkun mgħarrfa li ġiet annullata. 3. L-annullament għandu jseħħ mid-data li fiha bdiet tapplika d-deċiżjoni tal-bidu, sakemm mhux speċifikat mod ieħor. 4. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 194(2), tadotta miżuri biex ikunu implimentati paragrafi 1, 2 u 3 ta' dan l-Artikolu, b'mod partikulari fil-każ tad-deċiżjonijiet indirizzati lil diversi persuni. Artikolu 20 Revokazzjoni u emenda tad-deċiżjonijiet favorevoli 1. Deċiżjoni favorevoli għandha tkun revokata jew emendata meta, f'każijiet barra dawk imsemmija f'Artikolu 19, ma kinux jew ma baqgħux jintlaħqu waħda jew aktar mill-kundizzjonijiet stipulati għall-ħruġ tagħha. 2. Sakemm mhux speċifikat mod ieħor fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, deċiżjoni favorevoli indirizzata lil ħafna nies tista' tkun revokata biss fil-każ ta' persuna li tonqos milli taqdi l-obbligazzjoni imposta b'dik id-deċiżjoni. 3. Il-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni għandha tkun mgħarrfa li d-deċiżjoni ġiet revokata jew emendata. 4. Ir-revoka jew l-emenda tad-deċiżjoni għandha sseħħ mid-data li fiha n-notifika dwar ir-revoka jew l-emenda ġiet irċevuta, jew meta suppost kellha tiġi irċevuta, mill-persuna li lilha kienet indirizzata. Iżda, f'każijiet eċċezzjonali fejn jirrikjedu hekk l-interessi leġittimi tal-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jiddeferixxu d-data li fiha tibda sseħħ ir-revoka jew l-emenda. 5. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 194(2), tadottamiżuri biex ikunu implimentati paragrafi 1 sa 4 ta' dan l-Artikolu, b'mod partikulari fil-każ tad-deċiżjonijiet indirizzati lil diversi persuni. Artikolu 21 Deċiżjonijiet speċjali 1. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom, jekk jintalbu, joħorġu deċiżjonijiet li jispeċifikaw l-informazzjoni li torbot dwar it-tariffi, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "deċiżjonijiet BTI", jew id-deċiżjonijiet li jispeċifikaw l-informazzjoni li torbot dwar l-oriġni, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "deċiżjonijiet BOI". Dik it-talba tista' tiġi miċħuda jekk ma jkollhiex x'taqsam ma' xi proċedura tad-dwana li se ssir fil-fatt. 2. Deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu jorbtu biss fejn tidħol il-klassifikazzjoni tat-tariffa jew biex tkun magħrufa l-oriġni ta' l-oġġetti. Huma se jorbtu lill-awtoritajiet tad-dwana, mhux lill-persuna li lilha kienet indirizzata d-deċiżjoni, fil-każ biss ta' oġġetti li għalihom intemmu l-formalitajiet tad-dwana wara d-data tad-deċiżjoni. Huma se jorbtu lill-persuna indirizzata, mhux lill-awtoritajiet tad-dwana, b'effett biss mid-data li fiha tkun irċeviet, jew suppost kellha tirċievi, in-notifika tad-deċiżjoni. 3. Id-deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu validi għal perjodu ta' tliet snin mid-data speċifikata fid-deċiżjoni. 4. Biex tkun applikata deċiżjoni BTI jew BOI fil-kuntest ta' proċedura tad-dwana partikulari, jeħtieġ li l-persuna li lilha tkun indirizzata dik id-deċiżjoni tkun kapaċi tagħti xhieda li: (a) fil-każ ta' deċiżjoni BTI, l-oġġetti dikjarati jaqblu f'kull sens ma' dawk deskritti fid-deċiżjoni; (b) fil-każ ta' deċiżjoni BOI, l-oġġetti msemmija u ċ-ċirkustanzi li jiddeterminaw il-ksib ta' l-oriġni jikkorrispondu f'kull sens ma' l-oġġetti deskritti fid-deċiżjoni. 5. B'deroga minn Artikolu 17(5) u Artikolu 19, deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu annullati jekk ikunu ibbażati fuq informazzjoni inkorretta jew mhux sħiħa mogħtija mill-applikanti. 6. Deċiżjonijiet BTI jew BOI għandhom ikunu revokati skond Artikolu 17(5) u Artikolu 20. Huma ma jistgħux jiġu emendati. 7. Minkejja Artikolu 120, il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin: (a) il-kundizzjonijiet li bihom, u l-mument meta, id-deċiżjonijiet BTI jew BOI ma jibqgħux validi; (b) il-kundizzjonijiet li bihom u l-perjodu ta' żmien għal deċiżjoni kif imsemmija f'punt (a) jistgħu jibqgħu jintużaw għal kuntratti li jorbtu bbażati fuq id-deċiżjoni u mitmuma qabel ma tiskadi l-validità tagħha. 8. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-kundizzjonijiet li bihom għandhom jinħarġu deċiżjonijiet oħra speċjali. Taqsima 5 Penali doganali Artikolu 22 Penali doganali 1. Kull Stat Membru għandu jistabbilixxi pieni f'każ ta' ksur tal-liġi doganali tal-Komunità. Dawn il-pieni għandhom ikunu effettivi, proporzjonali u dissważivi. 2. Il-penali amministrattivi għandhom ikunu ta' din l-għamla, jew tat-tnejn: (a) multa fi flus mill-awtoritajiet tad-dwana, inkluż ħlas biex jieħu lok ta' u minflok penali kriminali; (b) it-tneħħija, sospensjoni jew emenda ta' xi awtorizzazzjoni li għandha l-persuna konċernata. Meta l-penali amministrattivi jkunu magħquda ma' dawk kriminali, fuq l-istess fatti, il-ġbir ta' dawk il-penali għandu jkun proporzjonali. Taqsima 6 Appelli Artikolu 23 Liġi kriminali Artikolu 24, 25 u 26 m'għandhomx japplikaw għall-appelli magħmula bil-għan li jannullaw, jirrevokaw jew jemendaw deċiżjoni meħuda minn awtorita` ġudizzjarja. Artikolu 24 Dritt ta' appell 1. Kull persuna għandu jkollha dritt tappella kull deċiżjoni li tittieħed mill-awtoritajiet tad-dwana li tolqotha direttament u individwalment. Kull min applika għal deċiżjoni għand l-awtoritajiet tad-dwana u ma ngħatax deċiżjoni fuq dik it-talba fi żmien stipulat imsemmi f'Artikolu 17(2) għandu jkun ukoll intitolat għal dritt ta' appell. 2. Id-dritt ta' l-appell jista' jkun eżerċitat mill-inqas f'żewġ stadji: (a) fil-bidu, qabel ma l-awtoritajiet tad-dwana jew xi korp ieħor li jista' jkun awtorità ġudizzjarja jew xi korp ewkivalenti speċjalizzat u innominat għal dak il-għan mill-Istati Membri; (b) sussegwentement, qabel ma korp indipendenti ogħla, li jista' jkun awtorità jew xi korp ekwivalenti speċjalizzat, skond id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istati Membri. 3. L-appell irid isir b'mod elettroniku jew bil-miktub fl-Istat Membru fejn ittieħdet id-deċiżjoni jew fejn saret l-applikazzjoni għaliha. Artikolu 25 Sospensjoni ta' l-implimentazzjoni 1. Meta jsir appell dan m'għandux jissospendi l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li fuqha hemm disgwid. 2. B'deroga minn paragrafu 1, f'każ fejn tista' ssir ħsara lil min għamel l-appell, l-awtoritajiet tad-dwana għandhom jissospendu għal kollox jew parzjalment l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li dwarha hemm disgwid. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jissospendu għal kollox jew parzjalment l-implimentazzjoni tad-deċiżjoni li dwarha hemm nuqqas ta' qbil, fejn jidhrilhom u jissuspettaw li mhix konsistenti mal-leġiżlazzjoni tad-dwana. 3. Meta d-deċiżjoni li dwarha hemm nuqqas ta' qbil tista' twassal biex isir il-ħlas tad-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, is-sospensjoni ta' dik il-garanzija għandu jiddependi mill-proviżjoni ta' garanzija, sakemm dik il-garanzija ma jkollhiex tendenza li tikkawża diffikultajiet ekonomiċi jew soċjali serji lid-debitur. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni ta' l-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. Artikolu 26 Deċiżjoni dwar l-appell Artikolu 17 għandu japplika fil-każ ta' deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana dwar l-appelli. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta' l-appelli tagħti lok għal tiswija immedjata ta' deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet tad-dwana. Taqsima 7 Kontroll ta' l-oġġetti Artikolu 27 Kontrolli mid-dwana 1. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jagħmlu l-kontrolli kollha li jidhrilhom meħtieġa biex jiżguraw li tkun applikata sew il-leġiżlazzjoni tad-dwana u kull leġiżlazzjoni oħra li tirrigwarda d-dħul, ħruġ, ġarr, trasferiment u użu aħħari ta' l-oġġetti trasportati bejn it-territorju doganali tal-Komunità u territorji oħra, u l-preżenza ta' oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità. Dawk il-kontrolli, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "kontrolli mid-dwana", jistgħu jinkludu eżaminar ta' l-oġġetti, verifikar tad-data dikjarata u l-eżistenza u l-awtenticità ta' dokumenti elettroniċi jew miktuba, l-eżaminar ta' l-accounts ta' l-impriżi u rekords oħra, l-ispezzjonar ta' mezzi tat-trasport, l-ispezzjonar ta' bagalji u oġġetti oħra li jġorru n-nies jew li jkollhom fuqhom. Il-kontrolli mid-dwana jistgħu jsiru barra t-territorju doganali tal-Komunità fejn ikun hemm lok għal dan fi ftehim internazzjonali. 2. Il-kontrolli mid-dwana, inklużi spezzjonijiet b'mod każwali, għandhom ikunu bbażati fuq analiżi tar-riskju billi jintużaw teknoloġiji elettroniċi għall-ipproċessar tad-data, bil-għan li jiġu identifikati u evalwati r-riskji u jiżviluppaw il-miżuri meħtieġa biex jilqgħu dawn ir-riskji, skond il-kriterji stabbiliti fil-livell nazzjonali, Komunitarju u, fejn xieraq, dak internazzjonali. L-Istati Membri, b'kooperazzjoni mal-Kummissjoni, għandhom jiżviluppaw, iżommu u jużaw sistema elettronika għall-implimentazzjoni ta' l-immaniġjar tar-riskju, sa mhux aktar tard mit- 30 ta' Ġunju 2009. 3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin: (a) regoli dwar struttura komuni ta' immaniġjar tar-riskju; (b) regoli biex jiġu stabbiliti l-kriterji komuni u ż-żoni ta' kontroll li għandhom jingħataw priorità; (ċ) regoli li jkopru l-iskambju ta' informazzjoni u analiżi dwar riskju bejn l-amministrazzjonijiet tad-dwana. Artikolu 28 Kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet 1. Fejn, fil-każ ta' l-istess oġġetti, il-kontrolli barra dawk tad-dwana jsiru minn awtoritajiet kompetenti barra mill-awtoritajiet tad-dwana, dawk il-kontrolli għandhom isiru b'kooperazzjoni mill-qrib ma' l-awtoritajiet tad-dwana, fejn ikun possibbli fl-istess ħin u post (post fejn tinqeda minn kollox f'darb(a). 2. Fil-kuntest tal-kontrolli msemmija f'din is-Taqsima, l-awtoritajiet tad-dwana u awtoritajiet oħra kompetenti jistgħu, fejn meħtieġ bil-għan li jnaqqsu r-riskju, jaqsmu bejniethom id-data li jirċievu, fil-każ tad-dħul, ħruġ, ġarr, trasferiment u użu aħħari ta' l-oġġetti li jgħaddu bejn it-territorju doganali tal-Komunità u territorji oħra, u l-preżenza ta' oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità, ma' xulxin, ma' l-awtoritajiet tad-dwana ta' Stati Membri oħra, u mal-Kummissjoni. Artikolu 29 Verifikazzjoni wara li jinħelsu l-oġġetti L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, wara li jeħilsu l-oġġetti u sabiex ikunu sodisfatti li d-dettalji li hemm fid-dikjarazzjoni sommarja jew tad-dwana, jispezzjonaw id-dokumenti kummerċjali u d-data marbuta ma' l-operazzjonijiet ta' l-oġġetti msemmija jew ma' ħidmiet kummerċjali sussegwenti li jinvolvu dawk l-oġġetti. Dawk l-ispezzjonijiet jistgħu jsiru fil-bini ta' min għamel id-dikjarazzjoni jew tar-rappreżentant tiegħu, ta' xi persuna oħra direttament jew indirettament involuta f'dawk l-operazzjonijiet li għandha saħħa ta' negozju jew ta' xi persuna oħra li għandha dak id-dokument u d-data għal skop ta' negozju. Dawk l-awtoritajiet jistgħu jeżaminaw anki l-oġġetti fejn ikun għadu possibbli li jiġu preżentati. Artikolu 30 Eċċezzjonijiet 1. M'għandhom isiru l-ebda kontrolli jew formalitajiet mid-dwana fil-każ ta' xi wieħed minn dawn li ġejjin: (a) il-kabina u l-post fejn jinżammu l-bagalji ta' dawk li jaqbdu titjira intra-Komunitarja; (b) il-bagalji ta' dawk li jaqsmu bil-baħar intra-Komunitarju. 2. Il-Paragrafu 1 għandu jgħodd mingħajr preġudizzju għal xi waħda minn dawn li ġejjin: (a) l-ispezzjonijiet dwar sigurtà u saħħa li jsiru fuq il-bagalji mill-awtoritajiet ta' l-Istati Membri, awtoritajiet tal-port jew l-ajruport jew burdnara; (b) spezzjonijiet marbuta ma' projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet stipulati mill-Istati Membri, dejjem jekk dawk il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet huma kompatibbli mat-Trattat. Taqsima 8 Żamma tad-dokumenti u informazzjoni oħra; drittijiet u spejjeż Artikolu 31 Żamma ta' dokumenti u informazzjoni oħra 1. Il-persuna konċernata għandha żżomm id-dokumenti u l-informazzjoni msemmija f'Artikolu 9(1) bl-iskop li jsiru l-kontrolli mid-dwana, għal perjodu stipulat fid-dispożizzjonijiet fis-seħħ u għall-inqas għal tliet snin kalendarji, minkejja l-forma użata. Fil-każ ta' l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq f'ċirkustanzi oħra barra dawk imsemmija fit-tielet sottoparagrafu, jew oġġetti dikjarati għall-esportazzjoni, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha jiġu aċċettati d-dikjarazzjonijiet biex jitħallew jidħlu fis-suq jew jiġu esportati. Fil-każ ta' l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq mingħajr dazju jew b'rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-esportazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha ma jibqgħux esposti għal superviżjoni mid-dwana. Għal dawk l-oġġetti li jridu jgħaddu minn proċedura oħra tad-dwana, dak il-perjodu għandu jibda mill-aħħar tas-sena li fiha ntemmet il-proċedura tad-dwana konċernata. 2. Mingħajr ħsara għall-Artikolu 73(4), wara li l-kontrolli tad-dwana li jkunu saru mill-awtoritajiet tad-dwana fil-każ ta' ammont dovut lid-dwana jirriżulta li t-tniżżil relevanti fl-accounts għandu jkun imsewwi u l-persuna konċernata ġiet notifikata dwar dan, id-dokumenti għandhom jinżammu għal tliet snin oħra barra ż-żmien stipulat provdut f'paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu. Fejn ikun sar appell, id-dokumenti għandhom jinżammu sakemm tintemm il-proċedura. Artikolu 32 Drittijiet u spejjeż 1. L-ebda ħlas m'għandu jingħata lill-awtoritajiet tad-dwana sabiex issiru kontrolli mid-dwanaL-ebda ħlas m'għandu jingħata lill-awtoritajiet tad-dwana sabiex issiru kontrolli mid-dwana. Iżda, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu li jitħallsu drittijiet jew jiġbru l-ispejjeż meta jingħataw servizzi speċifiċi jew xi applikazzjoni oħra tal-leġiżlazzjoni tad-dwana. 2. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tat-tieni sottoparagrafu tal-paragrafu 1 u, b'mod partikulari, dawn li ġejjin: (a) il-preżenza, fejn meħtieġa, ta' persunal mid-dwana f'xi bini ieħor li mhuwiex bini tad-dwana; (b) analiżi jew rapporti ta' l-esperti dwar l-oġġetti u l-ispejjeż tal-posta biex l-oġġetti jintbagħtu lura lill-applikant, speċjalment fil-każ tad-deċiżjonijiet meħuda skond Artikolu 21 jew l-għoti ta' informazzjoni skond Artikolu 8(1); (ċ) l-eżaminar jew it-teħid ta' kampjuni mill-oġġetti bl-iskop li jkunu verifikati, jew il-qerda ta' l-oġġetti, fejn ikunu involuti spejjeż barra dawk biex jintużaw il-ħaddiema tad-dwana; (d) miżuri eċċezzjonali ta' kontroll, fejn dawn huma meħtieġa minħabba n-natura ta' l-oġġetti jew riskju li jista' jkun hemm. KAPITOLU 3 KONVERŻJONI TA' FLUS, ŻMIEN STIPULAT U SIMPLIFIKAZZJONI Artikolu 33 Konverżjoni ta' flus 1. Meta jkun meħtieġ li jissarrfu l-flus għal waħda minn dawn ir-raġunijiet, ir-rata tal-kambju applikabbli għandha tkun dik ippubblikata, jew li tkun tinstab fuq l-Internet, mill-awtoritajiet kompetenti: (a) minħabba li l-fatturi użati biex tkun magħrufa l-istima tad-dwana fuq l-oġġetti huma mfissra f'muniti oħra barra dak ta' l-Istat Membru fejn għandha tiġi determinata l-istima li tingħata mid-dwana; (b) minħabba li l-valur ta' l-euro hu meħtieġ f'muniti nazzjonali bil-għan li tkun magħrufa l-klassifikazzjoni tat-tariffa ta' l-oġġetti, il-limitu tal-valuri li jistgħu jingħataw u l-ammont ta' dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni. Ir-rata tal-kambju għandha tirrifletti, b'mod effettiv kemm jista' jkun, il-valur preżenti tal-munita msarrfa fir-rigward tal-munita ta' l-Istat Membru. 2. Meta jkun meħtieġ li l-flus jissarrfu għal raġunijiet oħra barra dawk imsemmija fil-Paragrafu 1, il-valur ta' l-euro f'muniti nazzjonali li jrid jiġi applikat fi ħdan l-istruttura tal-leġiżlazzjoni tad-dwana għandu jkun iffissat darba f'sena. 3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri dwar l-implimentazzjoni tal-paragrafu 1 u 2 ta' dan l-Artikolu. Artikolu 34 Żmien stipulat 1. Meta jkun stipulat perjodu, data jew żmien fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, dak il-perjodu m'għandux jiġi estiż u dik id-data jew dak iż-żmien stipulat m'għandux jiġi deferit sakemm ma jsirx provvediment speċifiku fid-dispożizzjonijiet konċernati. 2. Ir-regoli applikabbli għall-perjodi, dati u żmien stipulat mogħtija fir-Regolament tal-Kunsill (KEE, Euratom) Nru. 1182/71 tat- 3 ta' Ġunju 1971 li jistabbilixxi r-regoli applikabbli għal perjodi, dati u limiti ta' żmien [14] għandhom jgħoddu għaż-żmien stipulat mogħti fil-leġiżlazzjoni tad-dwana, ħlief fejn jgħoddu dispożizzjonijiet oħra speċifiċi. Artikolu 35 Simplifikazzjoni 1. Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li bihom tistipula f'liema każijiet, u taħt liema kundizzjonijiet, tista' tkun simplifikata l-applikazzjoni ta' dan il-Kodiċi. 2. Proċeduri ssimplifikati li għandhom jiġu definiti skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(3), għandhom ikunu applikati fuq merkanzija tal-Komunità trasportata bejn territorju nazzjonali msemmi fid-Direttiva 77/388/KEE, fl-Artikolu 3(3) u parti oħra tat-terrirorju tad-dwana tal-Komunità. 3. B'approvazzjoni mill-Kummissjoni (skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194 (3), Stat Membru jista' japplika l-proċeduri ssimplifikati għal merkanzija tal-Komunità kif imsemmi f'paragrafu 2 u li hija trasportata esklussivament fit-territorju tal-Komunità u bl-istess mod żewġ Stati Membri jew aktar jistgħu jiftiehmu dwar proċeduri ssimplifikati li għandhom jiġu applikati għal merkanzija bħal din li tiġi trasportata bejniethom. TITOLU II FATTURI LI FUQHOM HUMA APPLIKATI D-DAZJI TA' L-IMPORTAZZJONI JEW ESPORTAZZJONI U MIŻURI OĦRA APPLIKATI GĦALL-KUMMERĊ TA' L-OĠĠETTI KAPITOLU 1 TARIFFA DOGANALI KOMUNI U KLASSIFIKAZZJONI TAT-TARIFFA TA' L-OĠĠETTI Artikolu 36 Tariffa doganali komuni 1. Id-dazji fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni għandhom ikunu ibbażati fuq it-Tariffa Doganali Komuni. Miżuri oħra preskritti mid-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti għandhom, fejn jixraq, ikunu applikati skond il-klassifikazzjoni tat-tariffa ta' dawk l-oġġetti. 2. It-Tariffa Doganali Komuni għandha tkun magħmula minn dawn li ġejjin: (a) in-Nomenklatura Magħquda ta' l-oġġetti kif stipulat fir-Regolament tal-Kunsill (KE(e) Nru 2658/87 tat- 23 ta' Lulju, 1987, dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni ta' Dwana [15]; (b) kull nomenklatura oħra li hi għal kollox jew parzjalment ibbażata fuq in-Nomenklatura Magħquda jew li taħseb għal iktar sottodiviżjonijiet għaliha, u li hi mwaqqfa permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi bil-għan li jiġu applikati l-miżuri tat-tariffi marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti; (ċ) id-dazji fuq l-importazzjoni konvenzjonali jew normali u awtonomi li jgħoddu għal dawk l-oġġetti koperti bin-Nomenklatura Magħquda; (d) il-miżuri preferenzjali tat-tariffi li hemm fil-ftehim li l-Komunità ikkonkludiet ma' ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta' dawk il-pajjiżi jew territorji; (e) il-miżuri preferenzjali tat-tariffi adottati unilateralment mill-Komunità fil-każ ta' ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta' dawk il-pajjiżi jew territorji; (f) miżuri awtonomi li jaħsbu għal tnaqqis jew eżenzjoni mid-dazji fuq l-importazzjoni fuq ċerti oġġetti; (g) trattament favorevoli tat-tariffi speċifikati għal ċerti oġġetti, li minħabba n-natura jew l-użu aħħari tagħhom, fil-kuntest tal-miżuri msemmija f'punti (ċ) sa (f) jew (h); (h) miżuri oħra ta' tariffi maħsuba fil-leġiżlazzjoni agrikola, jew kummerċjali jew xi leġiżlazzjoni oħra tal-Komunità. 3. Meta l-oġġetti konċernati jilħqu l-kundizzjonijiet stipulati f'punti (d) sa (g) tal-paragrafu 2, il-miżuri msemmija f'dawk id-dispożizzjonijiet għandhom japplikaw, fuq talba tad-dikjarant, minflok dawk li jaħseb għalihom punt (ċ) ta' dak il-paragrafu. Dik l-applikazzjoni tista' ssir b'lura, dejjem jekk ikun hemm konformità maż-żmien stipulat u l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-miżura relevanti tal-Kodiċi. 4. Meta l-applikazzjoni tal-miżuri msemmija fil-punti (d) sa (g) tal-paragrafu 2, jew l-eżenzjoni mill-miżuri msemmija fil-punt (h) tiegħu, hija miftuħa biss għal ċertu volum ta' importazzjonijiet jew esportazzjonijiet, dik l-applikazzjoni jew eżenzjoni għandha tieqaf, fil-każ tal-kwoti tat-tariffi, hekk kif jintlaħaq il-volum speċifikat ta' importazzjonijiet jew esportazzjonijiet. Fil-każ tal-limitu tat-tariffi dik l-applikazzjoni għandha tieqaf permezz ta' att legali tal-Komunità. Artikolu 37 Klassifikazzjoni tat-tariffa ta' l-oġġetti Biex tkun applikata t-Tariffa Doganali Komuni, "il-klassifikazzjoni tat-tariffa" ta' l-oġġetti għandha ssir billi jkun determinat wieħed mis-sottotitoli jew aktar sottodiviżjonijiet tan-Nomenklatura Magħquda li permezz tagħha għandhom jiġu kklassifikati l-oġġetti. Biex ikunu applikati l-miżuri li mhumiex marbuta ma' tariffi, 'il-klassifikazzjoni tat-tariffa' ta' l-oġġetti għandha ssir billi jkun determinat wieħed mis-sottotitoli jew aktar sottodiviżjonijiet tan-Nomenklatura Magħquda, jew xi nomenklatura oħra li hi mwaqqfa permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità u li hi għal kollox jew parzjalment ibbażata fuq in-Nomenklatura Magħquda jew li taħseb għal iktar sottodiviżjonijiet għaliha, li permezz tagħha għandhom jiġu kklassifikati dawk l-oġġetti. Is-sottotitolu jew is-sottodiviżjoni l-oħra magħrufa skond l-ewwel jew it-tieni paragrafu għandhom jintużaw bil-għan li jiġu applikati l-miżuri marbuta ma' dak is-sottotitolu. KAPITOLU 2 L-ORIĠNI TA' L-OĠĠETTI Taqsima 1 Oriġni mhux preferenzjali Artikolu 38 Firxa L-Artikoli 39, 40 u 41 jistabbilixxu r-regoli biex tkun magħrufa l-oriġni mhux preferenzjali ta' l-oġġetti bil-għan li jkunu applikati dawn li ġejjin: (a) it-Tariffa Doganali Komuni barra l-miżuri msemmija fil-punti (d) u (e) ta' l-Artikolu 36(2); (b) miżuri, barra l-miżuri tat-tariffa, stabbiliti permezz tad-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti; (ċ) miżuri oħra Komunitarji marbuta ma' l-oriġni ta' l-oġġetti. Artikolu 39 Ksib ta' l-oriġni 1. Oġġetti miksuba għal kollox f'pajjiż jew territorju wieħed għandhom jitqiesu li oriġinaw f'dak il-pajjiż jew territorju. 2. Oġġetti li l-produzzjoni tagħhom kienet tinvolvi aktar minn pajjiż jew territorju wieħed għandhom jitqiesu li oriġinaw fil-pajjiż jew territorju fejn għaddew mill-aħħar trasformazzjoni sostanzjali tagħhom. Artikolu 40 Prova ta' l-oriġni 1. Meta l-oriġni ġiet indikata fid-dikjarazzjoni tad-dwana skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-dikjarant biex iġib provi dwar l-oriġni ta' l-oġġetti. 2. Meta tingħata prova ta' l-oriġni ta' l-oġġetti skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana jew leġiżlazzjoni tal-Komunità li tolqot oqsma speċifiċi, l-awtoritajiet tad-dwana jistgħu, jekk ikollhom dubju raġonevoli, jitolbu aktar evidenza biex jiżguraw li l-indikazzjoni ta' l-oriġni taqbel mar-regoli stabbiliti mil-leġiżlazzjoni relevanti tal-Komunità. 3. Jista' jinħareġ dokument li jagħti prova ta' l-oriġni fil-Komunità fejn hu meħtieġ hekk mill-eżiġenzi tal-kummerċ. Artikolu 41 Miżuri li jimplimentaw Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri għall-implimentazzjoni ta' paragrafu 39 u 40. Taqsima 2 Oriġni preferenzjali Artikolu 42 Oriġni preferenzjali ta' l-oġġetti 1. Sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-miżuri msemmija fil-punti (d) jew (e) ta' l-Artikolu 36(2) jew mill-miżuri preferenzjali mhux marbuta ma' tariffi, l-oġġetti għandhom jikkonformaw mar-regoli dwar oriġni preferenzjali msemmija fil-paragrafi 2, 3 u 4 ta' dan l-Artikolu. 2. Fil-każ ta' l-oġġetti li jgawdu mill-miżuri preferenzjali msemmija fil-ftehim li l-Komunità ikkonkludiet ma' ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta' dawk il-pajjiżi jew territorji, ir-regoli dwar oriġni preferenzjali għandhom ikunu stipulati f'dak il-ftehim. 3. Fil-każ ta' l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali adottati unilateralment mill-Komunità għal ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta' dawk il-pajjiżi jew territorji, barra dawk imsemmija fil-Paragrafu 5, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar oriġni preferenzjali. 4. Fil-każ ta' l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali applikabbli fil-kummerċ bejn it-territorju doganali tal-Komunità u Ceuta u Melilla, li jinsabu fil-Protokoll 2 ta' l-Att tas-Sħubija ta' Spanja u l-Portugall, il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli dwar oriġni preferenzjali. 5. Fil-każ ta' l-oġġetti li jgawdu minn miżuri preferenzjali li jinsabu fl-arranġamenti preferenzjali favur l-pajjiżi u t-territorji ta' barra assoċjati mal-Komunità, ir-regoli dwar l-oriġni preferenzjali għandhom ikunu adottati skond l-Artikolu 187 tat-Trattat. 6. Waqt negozjati f'isem il-Komunità ta' ftehim li jaqgħu taħt paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, jew meta tgħaddi proposta bil-ħsieb li tistabbilixxi, permezz ta' regolament adottat taħt l-Artikolu 251 jew skond l-Artikolu 187 tat-Trattat, ir-regoli msemmija fil-paragrafi 3,4 u 5 ta' dan l-Artikolu, il-Kummissjoni għandha tqis: a) l-impenji u l- obbligi li ġew aċċettati fi ħdan ftehim internazzjonali, b) il-ħtieġa li jiġu definiti l-kriterji ta' l-oriġni tal-prodotti adattati għall-karaterristiċi ta' kull prodott u li jiżguraw li l-benefiċċju ekonomiku tal-miżuri preferenzjali huwa effetivament riservat għall-pajjiżi, territorji jew gruppi ta' pajjiżi jew ta' territorji, li għalihom dawn il-miżuri ġew adottati jew miftehema, ċ) il-livell ta' żvilupp jew il-livell ta' industrijalizzazzjoni tal-pajjiżi, territorji jew gruppi ta' pajjiżi jew ta' territorji li għalihom dawn il-miżuri ġew adottati jew miftehema, d) l-għanijiet ta' integrazzjoni reġjunali ta' ċerti sistemi preferenzjali permezz ta' definizzjoni ta' regoli ta' kumulazzjoni xierqa, e) il-ħtieġa li jiġu definiti regoli faċli biex jinftehmu u biex jiġu applikati, u li jippermettu r-rikors effettiv għall-miżuri preferenzjali mill-operaturi tal-pajjiżi, territorji jew gruppi ta' pajjiżi jew ta' territorji, li għalihom dawn il-miżuri ġew adottati jew miftehema, u li jkunu kompatibbli ma' l-għan tal-faċilitazzjoni tal-kummerċ. Hija tipprovdi miżuri ta' kontroll xierqa li jippermettu li jipprevjenu jew jikkastigaw l-abbuż jew l-evazjoni ta' miżuri preferenzjali. 7. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni tar-regoli msemmija fil-Paragrafu 2 sa 5 ta' dan l-Artikolu. KAPITOLU 3 IL-VALUR TA' L-OĠĠETTI GĦALL-FINIJIET DOGANALI Artikolu 43 Firxa L-istima li d-dwana tagħti lill-oġġetti, bil-għan li tkun applikata t-Tariffa Doganali Komuni u l-miżuri li mhumiex marbuta mat-tariffi stabbiliti mid-dispożizzjonijiet tal-Komunità li jolqtu oqsma speċifiċi marbuta mal-kummerċ ta' l-oġġetti, għandha tkun determinata skond Artikoli 44 sa 47. Artikolu 44 Il-valur tat-tranżazzjoni 1. L-istima li d-dwana tagħti lill-oġġetti impurtati għandu jkun il-prezz li fil-fatt tħallas jew għandu jitħallas meta l-oġġetti jinbiegħu għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità, aġġustat, fejn hemm bżonn, bi qbil mal-miżuri adottati skond il-paragrafu 4, minn issa 'l quddiem magħruf bħala 'valur tat-tranżazzjoni'. Il-prezz li fil-fatt tħallas jew irid jitħallas huwa l-ħlas kollu magħmul jew li jrid isir mix-xerrej lil jew għall-benefiċċju tal-bejjiegħ fuq l-oġġetti impurtati u li jinkludi l-ħlas kollu magħmul jew li jrid isir bħala kundizzjoni tal-bejgħ ta' l-oġġetti impurtati mix-xerrej lill-bejjiegħ, jew mix-xerrej lil terza persuna biex jissodisfa l-obbligazzjoni tal-bejjiegħ. Il-ħlas mhux bilfors irid isir permezz ta' trasferiment ta' flus. Jista' jsir permezz ta' ittri ta' kreditu jew strument negozjabbli u jista' jsir direttament jew indirettament. 2. Il-valur tat-tranżazzjoni għandu japplika dejjem jekk jintlaħqu dawn il-kundizzjonijiet li ġejjin: (a) m'hemmx restrizzjonijiet fuq kif ix-xerrej li jiddisponi minn jew juża' l-oġġetti, minbarra dawn li ġejjin: (i) restrizzjonijiet imposti jew meħtieġa bil-liġi jew minn awtoritajiet pubbliċi fil-Komunità; (ii) limitazzjonijiet taż-żona ġeografika li fiha l-oġġetti jistgħu jerġgħu jinbiegħu, (iii) restrizzjonijiet li ma jaffetwawx sostanzjalment il-valur ta' l-oġġetti; (b) il-bejgħ jew il-prezz mhux soġġett għal xi kundizzjoni jew konsiderazzjoni li għaliha ma jistax ikun determinat valur ta' l-oġġetti li qed ikunu stmati; (ċ) l-ebda parti mid-dħul ta' xi bejgħ mill-ġdid li jsir sussegwentement, minn kif jiddisponi minn jew juża' l-oġġetti x-xerrej m'għandhom imorru direttament jew indirettament għand il-bejjiegħ, sakemm ma jsirx aġġustament xieraq bi qbil mal-miżuri adottati skond il-paragrafu 4; (d) ix-xerrej u l-bejjiegħ ma jiġux minn xulxin, jew fejn, ix-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin, il-valur tat-tranżazzjoni hu aċċettabbli għall-finijiet tad-dwana mniżżla f'paragrafu 3. 3. Għall-finijiet ta' punt (d) ta' paragrafu 2, il-fatt li x-xerrej u l-bejjiegħ jiġu minn xulxin mhix raġuni biżżejjed biex il-valur tat-tranżazzjoni ma jkunx aċċettat. Iċ-ċirkustanzi marbuta mal-bejgħ għandhom ikunu eżaminati, fejn hemm bżonn, u l-valur tat-tranżazzjoni għandu jkun aċċettat dejjem jekk dik ir-relazzjoni m'affetwatx il-prezz. Jekk, skond l-informazzjoni mogħtija mid-dikjarant jew inkella, l-awtoritajiet tad-dwana jidhrilhom li dik ir-relazzjoni affetwat il-prezz, huma għandhom jgħarrfu lid-dikjarant bir-raġunijiet tagħhom u jagħtuh żmien biżżejjed biex iwieġeb. 4. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw l-elementi li, bl-iskop li jkun magħruf il-valur tad-dwana, ikunu miżjuda mal-prezz li fil-fatt tħallas jew irid jitħallas, jew li jista' jkun eskluż. Artikolu 45 Metodi sekondarji ta' stima mid-dwana 1. Meta l-istima li tagħti d-dwana ma tkunx tista' tiġi determinata permezz ta' l-Artikolu 44, għandha tkun direttament billi timxi f'sekwenza minn punt (a) sa punt (d) tal-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, sakemm jintlaħaq l-ewwel punt fejn l-istima tad-dwana tista' tiġi determinata. L-ordni ta' kif jiġu applikati l-punti (ċ) u (d) għandu jinqaleb jekk jitlob hekk id-dikjarant. 2. L-istima li tagħti d-dwana, skond il-paragrafu 1, għandu jkun: (a) il-valur tat-tranżazzjoni ta' oġġetti identiċi mibjugħa għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità u esportati fl-istess jew madwar l-istess żmien bħall-oġġetti stmati; (b) il-valur tat-tranżazzjoni ta' oġġetti simili mibjugħa għall-esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità u esportati fl-istess jew madwar l-istess żmien bħall-oġġetti stmati; (ċ) il-valur ibbażat fuq il-prezz li bih l-oġġetti impurtati, jew oġġetti identiċi jew simili impurtati, jinbiegħu fit-territorju doganali tal-Komunità fl-akbar ammont possibbli lill-persuni li ma jiġux mill-bejjiegħa; (d) il-valur kompjutat, magħmul mis-somma ta' dawn li ġejjin: (i) il-prezz jew il-valur tal-materjal u tal-manifattura jew xi pproċessar ieħor użat biex ikunu magħmula l-oġġetti impurtati; (ii) ammont għall-profitt u spejjeż ġenerali ekwivalenti għal dak li normalment ikun hemm fil-bejgħ ta' oġġetti ta' l-istess klassi jew għamla bħall-oġġetti li qed jiġu stmati li huma magħmula minn produtturi fil-pajjiż ta' l-esportazzjoni għal esportazzjoni lejn it-territorju doganali tal-Komunità; (iii) il-prezz jew il-valur tat-trasport ta' l-oġġetti impurtati lejn il-post fejn iddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità, ta' l-ispejjeż tat-tagħbija u tal-manuvri marbuta ma' dak it-trasport u l-assigurazzjoni ta' l-oġġetti. 3. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw xi kundizzjonijiet u regoli oħra biex ikun applikat paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu. Artikolu 46 Metodu li tista' sserraħ fuqu Meta l-istima tad-dwana fuq l-oġġetti impurtati ma tistax tiġi determinata permezz ta' Artikoli 44 jew 45, għandha tkun determinata, skond id-data li jkun hemm fit-territorju doganali tal-Komunità, billi jintużaw mezzi konsistenti mal-prinċipji u dispożizzjonijiet ġenerali ta' dawn li ġejjin: (a) il-ftehim dwar l-implimentazzjoni ta' Artikolu VII tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, (b) Artikolu VII tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ, (ċ) dan il-Kapitolu. Iżda, l-ebda waħda minn dawn li ġejjin ma tista' tintuża' biex tkun determinata l-istima li tagħti d-dwana permezz ta' l-ewwel paragrafu: (a) il-prezz tal-bejgħ fit-territorju doganali tal-Komunità ta' l-oġġetti magħmula f'dak it-territorju, (b) sistema li taħseb biex tkun aċċettata l-ogħla minn żewġ valuri alternattivi għall-finijiet tad-dwana, (ċ) il-prezz ta' l-oġġetti fis-suq domestiku tal-pajjiż ta' l-esportazzjoni, (d) l-ispiża tal-produzzjoni, barra l-valuri kompjutati li ġew identifikati għal oġġetti identiċi jew simili skond punt (d) ta' l-Artikolu 45(2), (e) il-prezzijiet għall-esportazzjoni lejn pajjiż li ma jagħmilx parti mit-territorju doganali tal-Komunità, (f) l-inqas stimi li tagħti d-dwana, (g) valuri arbitrarji jew fittizji. Artikolu 47 Miżuri li jimplimentaw Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw ir-regoli biex tkun determinata l-istima li tagħti d-dwana f'każijiet speċifiċi, u fil-każ ta' oġġetti li fuqhom weħlu ammont dovut lid-dwana wara li intużat proċedura speċjali. TITOLU III AMMONT DOVUT LID-DWANA U GARANZIJI KAPITOLU 1 META JINTEĦEL AMMONT DOVUT LID-DWANA Taqsima 1 Dispożizzjonijiet ġenerali Artikolu 48 Ammont dovut lid-dwana Id-dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jitħallas fil-każ ta' oġġetti speċifiċi skond it-Tariffa Doganali Komuni, u l-ammont li jrid jitħallas għandu jitqies bħala l-ammont dovut lid-dwana. Taqsima 2 Ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni Artikolu 49 Imħollija jidħlu fis-suq, dħul temporanju 1. L-ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel meta l-oġġetti li mhux ġejjin mill-Komunità jgħaddu minn waħda minn dawn il-proċeduri li ġejjin: (a) imħollija jidħlu fis-suq, (b) imħollija jidħlu temporanjament fis-suq b'eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni. 2. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana. 3. Id-dikjarant għandu jkun id-debitur. F'każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, il-persuna li għan-nom tagħha qed issir id-dikjarazzjoni għandha wkoll tkun debitur. Meta d-dikjarazzjoni tad-dwana fil-każ ta' waħda mill-proċeduri msemmija fil-Paragrafu 1 ssir fuq informazzjoni li twassal biex ma jinġabrux id-dazji ta' l-importazzjoni kollha jew parti minnhom, min ikun ta l-informazzjoni meħtieġa għad-dikjarazzjoni għandu jkun ukoll debitur, jekk kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza. Artikolu 50 Dispożizzjonijiet speċjali marbuta ma' oġġetti li ma joriġinawx 1. Fejn ikun hemm projbizzjoni fuq teħid lura jew, eżenzjoni, mid-dazji fuq l-importazzjoni fuq oġġetti li ma joriġinawx użati fil-manifattura tal-prodotti, li għalihom inħarġet prova dwar l-oriġni tagħhom jew saret fil-kuntest ta' arranġament preferenzjali bejn il-Komunità u ċerti pajjiżi jew territorji barra t-territorju doganali tal-Komunità jew gruppi ta' dawk il-pajjiżi jew territorji, għandu jinteħel l-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni fuq dawn il-prodotti, permezz ta' waħda minn dawn li ġejjin: (a) l-aċċettazzjoni tan-notifika fuq l-esportazzjoni mill-ġdid marbuta mal-prodotti msemmija, miksuba permezz ta' pproċessar attiv; (b) l-aċċettazzjoni tad-dikjarazzjoni marbuta ma' l-oġġetti li għaddew mill-ipproċessar attiv f'każ li l-prodotti proċessati msemmija jkunu diġa ġew esportati. 2. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana skond punt (a) ta' paragrafu 1, l-ammont ta' dazji fuq l-importazzjoni għandu jkun determinat skond l-istess kundizzjonijiet bħal fil-każ ta' l-ammont dovut lid-dwana li minħabba li tiġi aċċettata, fl-istess data, id-dikjarazzjoni biex ikunu mħollija jidħlu fis-suq l-oġġetti li ma joriġinawx użati fil-manifattura tal-prodotti msemmija bil-għan li tintemm il-proċedura ta' l-ipproċessar attiv. 3. Artikolu 49(2) u (3) għandhom japplikaw. Iżda, fil-każ ta' l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità kif imsemmija fl-Artikolu 188, id-debitur għandu jkun dak li jitfa' n-notifika ta' l-esportazzjoni mill-ġdid u, f'każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, dak li għan-nom tiegħu ssir in-notifika. Artikolu 51 Ammont dovut lid-dwana li jinteħel minħabba nuqqas ta' konformità 1. F'każijiet oħra barra dawk imsemmija f'Artikoli 49 u 50, l-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni għandu jinteħel minħabba nuqqas ta' konformità ma' waħda minn dawn li ġejjin: (a) waħda mill-obbligazzjonijiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana li tolqot id-dħul ta' oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità fit-territorju doganali tal-Komunità, jew għaċ-ċaqliq, l-ipproċessar, il-ħżin, l-użu jew kif jiddisponu mill-oġġetti f'dak it-territorju, (b) kundizzjoni li torbot li l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità jgħaddu mill-proċedura tad-dwana jew l-għoti, permezz ta' l-użu aħħari ta' l-oġġetti, ta' eżenzjoni mid-dazju jew rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-importazzjoni. 2. Iż-żmien meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin: (a) il-mument meta l-obbligazzjoni jekk ma titwettaqx tagħti lok biex jinteħel l-ammont dovut lid-dwana ma jibqax jintlaħaq jew jieqaf milli jintlaħaq, (b) il-mument meta l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura tad-dwana jew ikunu dikjarati għal dak il-għan fejn ikun magħruf sussegwentement li fil-fatt ma ntlaħqitx il-kundizzjoni li kienet torbot li l-oġġetti jgħaddu minn dik il-proċedura jew l-għoti ta' eżenzjoni mid-dazju jew rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari ta' l-oġġetti. 3. Fil-każijiet imsemmija f'punt (a) ta' paragrafu 1, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin: (a) xi persuna li kienet meħtieġa twettaq l-obbligazzjonijiet konċernati; (b) xi persuna li kienet konxja jew li suppost kellha tkun taf li ma ġietx sodisfatta l-obbligazzjoni skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana u li aġixxiet għan-nom tal-persuna li kienet obbligata tilħaq l-obbligazzjoni, jew li ipparteċipat fl-att li wassal biex ma tintlaħaqx l-obbligazzjoni; (ċ) xi persuna li akkwistat jew kellha l-oġġetti msemmija u li kienet konxja jew suppost kellha tkun taf meta akkwistat jew irċeviet l-oġġetti li ma ntlaħqitx l-obbligazzjoni skond il-leġiżlazzjoni tad-dwana. Fil-każijiet imsemmija f'punt (b) ta' paragrafu 1, id-debitur għandu jkun dak meħtieġ jikkonforma mal-kundizzjonijiet li jorbtu li l-oġġetti jgħaddu minn proċedura tad-dwana jew l-oġġetti konċernati jiġu dikjarati permezz ta' dik il-proċedura jew l-għoti ta' eżenzjoni fuq id-dazju jew rata mnaqqsa ta' dazju minħabba l-użu aħħari ta' l-oġġetti. Meta tissawwar dikjarazzjoni tad-dwana fil-każ ta' waħda mill-proċeduri msemmija fil-Paragrafu 1, jew xi informazzjoni meħtieġa mil-leġiżlazzjoni tad-dwana marbuta mal-kundizzjonijiet li jorbtu li l-oġġetti jgħaddu mill-proċedura tad-dwana tingħata lill-awtoritajiet tad-dwana, li twassal biex id-dazji kollha jew parti mid-dazji ta' l-importazzjoni ma jinġabrux, min ta l-informazzjoni meħtieġa biex issir id-dikjarazzjoni u li kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza se jkun ukoll debitur. Artikolu 52 Tnaqqis tad-dazji li diġa tħallsu 1. Meta jinteħel dazju tad-dwana, skond Artikolu 51(1), fil-każ ta' l-oġġetti mħollija jidħlu fis-suq b'rata mnaqqsa ta' dazju fuq l-importazzjoni minħabba l-użu aħħari tagħhom, l-ammont li tħallas meta l-oġġetti tħallew jidħlu fis-suq għandu jitnaqqas mill-ammont dovut lid-dwana. L-ewwel sottoparagrafu għandu japplika mutatis mutandis meta jinteħel ammont dovut lid-dwana fuq imbarazz u skart li joħroġ mill-qerda ta' dawk l-oġġetti. 2. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana, skond Artikolu 51(1), fil-każ ta' l-oġġetti li jitħallew jidħlu b'mod temporanju b'eżenzjoni parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni, l-ammont li tħallas taħt l-eżenzjoni parzjali għandu jitnaqqas mill-ammont dovut lid-dwana. Taqsima 3 Ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni Artikolu 53 Dikjarazzjoni fuq l-esportazzjoni 1. Ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel meta l-oġġetti li huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni jgħaddu mill-proċedura tad-dwana. 2. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana. 3. Id-dikjarant għandu jkun id-debitur. F'każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, il-persuna li għan-nom tagħha ssir id-dikjarazzjoni għandha wkoll tkun debitur. Meta tissawwar dikjarazzjoni tad-dwana fuq informazzjoni li twassal biex ma jinġabrux id-dazji ta' l-esportazzjoni kollha jew parti minnhom, min ikun ta l-informazzjoni meħtieġa għad-dikjarazzjoni u li kien jaf, jew suppost kellu jkun jaf, li dik l-informazzjoni kienet falza għandu jkun ukoll debitur. Artikolu 54 Ammont dovut lid-dwana li jinteħel minħabba nuqqas ta' konformità 1. F'każijiet oħra barra dawk imsemmija fl-Artikolu 53, u jekk l-oġġetti huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni, l-ammont dovut lid-dwana fuq l-esportazzjoni għandu jinteħel minħabba nuqqas ta' konformità ma' waħda minn dawn li ġejjin: (a) waħda mill-obbligazzjonijiet stipulati fil-leġiżlazzjoni tad-dwana dwar il-ħruġ, ċaqliq jew kif jiddisponu mill-oġġetti, (b) il-kundizzjonijiet li bihom l-oġġetti tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b'eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni. 2. Iż-żmien meta jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin: (a) il-mument meta l-oġġetti fil-verità jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr dikjarazzjoni tad-dwana, (b) il-mument meta l-oġġetti jaslu f'destinazzjoni barra dik li għaliha tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b'eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni, (ċ) jekk l-awtoritajiet tad-dwana ma jkunux f'pożiżżjoni li jiddeterminaw il-mument imsemmi fil-punt (b), l-iskadenza taż-żmien stipulat biex tingħata evidenza li l-kundizzjonijiet li jintitolaw lil dawk l-oġġetti għal eżenzjoni fil-fatt ġew sodisfatti. 3. Meta l-oġġetti li huma soġġetti għal dazji fuq l-esportazzjoni jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità mingħajr dikjarazzjoni tad-dwana, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin: (a) kwalunkwe persuna li kienet meħtieġa twettaq l-obbligazzjoni konċernata, (b) kwalunkwe persuna li ħadet sehem fl-att li wassal biex ma titwettaqx l-obbligazzjoni u li kienet konxja jew suppost kellha tkun taf li d-dikjarazzjoni tad-dwana ma saritx imma fil-fatt suppost kellha ssir. 4. Meta jinteħel ammont dovut lid-dwana minħabba nuqqas ta' konformità mal-kundizzjonijiet li bihom l-oġġetti tħallew jitilqu mit-territorju doganali tal-Komunità b'eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-esportazzjoni, id-debitur għandu jkun wieħed minn dawn li ġejjin: (a) id-dikjarant, (b) fil-każ ta' rappreżentazzjoni indiretta, min jagħmel jew għan-nom ta' min issir id-dikjarazzjoni. Taqsima 4 Dispożizzjonijiet komuni għall-ammonti dovuti lid-dwana li jinteħlu fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni Artikolu 55 Projbizzjonijiet u restrizzjonijiet L-ammont dovut lid-dwana fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jinteħel jekk ikun marbut ma' l-oġġetti li huma soġġetti għall-miżuri ta' projbizzjoni jew restrizzjoni fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' kull għamla. Iżda, l-ebda ammont dovut lid-dwana m'għandu jinteħel fuq id-dħul illegali fit-territorju doganali tal-Komunità ta' flus foloz jew drogi narkotiċi jew sustanzi psikotropiċi li ma jidħlux fis-settur ekonomiku sorveljati strettament mill-awtoritajiet kompetenti minħabba l-użu tagħhom għal skopijiet mediċi u xjentifiċi. Għall-finijiet tal-penali marbuta ma' reati doganali, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel meta, skond il-liġi ta' Stat Membru, id-dazji tad-dwana jew ta' l-ammont dovut lid-dwana jservu bħala bażi biex ikunu determinati l-penali. Artikolu 56 Diversi debituri Meta diversi persuni jkunu soġġetti għall-ħlas ta' ammont wieħed dovut lid-dwana, huma għandhom ikunu kollha soġġetti għall-ħlas ta' l-ammont kollu. Madanakollu,l-ewwel prijorità għandha tingħata għall-irkupru tad-dejn tad-dwana mill-importatur jew mill-esportatur irreġistrat. Meta wieħed jew aktar minn dawk in-nies deliberatament kisru l-leġiżlazzjoni tad-dwana, għandha tingħata priorità biex jinġabar l-ammont dovut lid-dwana mingħand dawn in-nies. Artikolu 57 Regoli ġenerali biex ikun ikkalkulat l-ammont ta' dazju 1. L-ammont ta'dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni għandu jkun determinat skond dawk ir-regoli li bihom jiġi ikkalkulat id-dazju applikabbli fuq l-oġġetti konċernati meta jkun inteħel fuqhom l-ammont dovut lid-dwana. 2. Fejn ma jkunx jista' jiġi determinat eżatt iż-żmien meta nteħel l-ammont dovut lid-dwana, dak iż-żmien għandu jitqies li kien iż-żmien meta l-awtoritajiet tad-dwana jkunu tal-fehma li l-oġġetti huma f'qagħda fejn inteħel l-ammont dovut lid-dwana. Iżda, meta bl-informazzjoni li għandhom l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jistabbilixxu li l-ammont dovut lid-dwana nteħel qabel iż-żmien meta waslu għal dik il-konklużjoni, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel fl-iktar żmien bikri li fiha dik is-sitwazzjoni tista' tkun magħrufa. 3. Fejn il-leġiżlazzjoni tad-dwana taħseb għal trattament favorevoli tat-tariffa ta' oġġetti, ħelsien jew eżenzjoni sħiħa jew parzjali mid-dazji fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni, skond il-punti (d) sa (g) ta' l-Artikolu 36(2), l-Artikoli 136 sa 140, 177 u 180 sa 183, dak it-trattament favorevoli tat-tariffa, ħelsien jew eżenzjoni għandu japplika wkoll f'każijiet fejn l-ammont dovut lid-dwana nteħel skond Artikoli 51 jew 54, dejjem jekk l-imġiba tal-persuna konċernata ma tinvolvix l-ebda involviment fi frodi. Artikolu 58 Regoli speċjali biex ikun ikkalkulat l-ammont ta' dazju 1. Meta nteħlu spejjeż għall-ħżin jew għall-manuvri tas-soltu fit-territorju doganali tal-Komunità għal dawk l-oġġetti li għaddew mill-proċedura tad-dwana, dawk l-ispejjeż jew iż-żieda fil-valur m'għandhomx jitqiesu meta jkun ikkalkulat l-ammont ta' dazju fuq l-esportazzjoni fejn id-dikjarant jagħti prova sodisfaċenti ta' dawn l-ispejjeż. Iżda, il-valur tad-dwana, in-natura u l-oriġni ta' l-oġġetti li mhumiex ġejjin mill-Komunità użati fl-operazzjonijiet għandhom jitqiesu meta jkun ikkalkulat l-ammont ta' dazji fuq l-importazzjoni. 2. Meta tinbidel il-klassifikazzjoni tat-tariffa ta' l-oġġetti li għaddew mill-proċedura tad-dwana minħabba l-manuvri tas-soltu fit-territorju doganali tal-Komunità, il-klassifikazzjoni oriġinali tat-tariffa għall-oġġetti li jgħaddu mill-proċedura għandha tkun applikata meta jitlob id-dikjarant. 3. Meta l-ammont dovut lid-dwana jinteħel fuq prodotti ipproċessati minħabba l-proċedura ta' pproċessar attiv, dak l-ammont dovut għandu, jekk jitlob id-dikjarant, ikun determinat skond il-klassifikazzjoni tat-tariffa, il-valur tad-dwana, in-natura u l-oriġni ta' l-oġġetti li jgħaddu mill-ipproċessar attiv meta tkun aċċettata d-dikjarazzjoni tad-dwana marbuta ma' dawn l-oġġetti. Artikolu 59 Dispożizzjonijiet li jimplimentaw Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw dawn li ġejjin: (a) ir-regoli biex ikun ikkalkulat l-ammont ta' dazju fuq l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' l-oġġetti, (b) regoli oħra speċjali għal proċeduri speċifiċi, Il-Kummissjoni tista', skond il-proċedura msemmija fl-Artikolu 194(3), tadottamiżuri li jimmodifikaw l-elementi mhux essenzjali ta' l-att preżenti permezz ta'derogi mill-Artikoli 57 u 58. Artikolu 60 Il-post fejn jinteħel l-ammont dovut lid-dwana 1. L-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fejn issir id-dikjarazzjoni tad-dwana msemmija f'Artikoli 49 u 53 jew, skond Artikolu 128 (3), fejn suppost kellha ssir. Fil-każijiet l-oħra, il-post fejn jinteħel l-ammont dovut lid-dwana għandu jkun dak fejn jinqalgħu ċ-ċirkustanzi li wasslu għalih. Jekk ma jkunx jista' jiġi determinat dak il-post, l-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fejn l-awtoritajiet tad-dwana jkunu tal-fehma li l-oġġetti huma f'qagħda li nteħel l-ammont dovut lid-dwana. 2. Jekk l-oġġetti għaddew minn proċedura tad-dwana li ma ġietx meħlusa, u l-post ma jkunx jista' jiġi determinat, skond it-tieni jew it-tielet sottoparagrafi ta' paragrafu 1, fi żmien stipulat, l-ammont dovut lid-dwana għandu jinteħel fil-post fejn l-oġġetti jew għaddew mill-proċedura konċernata jew inkella ddaħħlu fit-territorju doganali tal-Komunità permezz ta' dik il-proċedura. Il-Kummissjoni għandha, skond il-proċedura msemmija f'Artikolu 194(2), tadotta miżuri li jistipulaw il-perjodu ta' żmien imsemmi fl-ewwel sottoparagrafu ta' dan il-paragrafu. 3. Meta bl-informazzjoni li għandhom l-awtoritajiet tad-dwana jkunu jistgħu jistabbilixxu li l-ammont dovut lid-dwana seta' nteħel f'diversi postijiet, l-ammont dovut lid-dwana għandu jitqies li nteħel fil-post fejn inteħel l-ewwel. 4. Jekk l-awtorità tad-dwana tistabbilixxi li l-ammont dovut lid-dwana nteħel skond punt (a) ta' Artikolu 51(1) fi Stat Membru ieħor u dak l-ammont dovut huwa inqas minn 100,000 Euro, l-ammont dovut għandu jitqies li nteħel fl-Istat Membru fejn saret it-tfitxija. KAPITOLU 2 GARANZIJA FUQ AMMONT DOVUT LID-DWANA LI HEMM JEW LI JISTA' JKUN HEMM Artikolu 61 Dispożizzjonijiet ġenerali 1. Dan il-Kapitolu għandu jgħodd kemm għal garanziji fuq ammonti dovuti lid-dwana li nteħlu kifukoll għal dawk li ma nteħlux, sakemm mhux speċifikat mod ieħor. 2. L-awtoritajiet tad-dwana jistgħu jitolbu lid-debitur jagħti garanzija biex ikun żgurat li jitħallas l-ammont dovut lid-dwana u ħlasijiet oħra, b'mod partikulari l-VAT u d-dazju tas-sisa kif maħsub fil-dispożizzjonijiet fis-seħħ dwar il-VAT u s-sisa. 3. Meta l-awtoritajiet tad-dwana jeħtieġu li tingħata garanzija, din għandu jipprovdiha d-debitur jew min ikun soġġett għal dak l-ammont dovut. 4. L-awtoritajiet tad-dwana għandhom jitolbu li tingħata garanzija waħda biss għall-oġġetti jew dikjarazzjoni speċifika. Il-garanzija mogħtija għal dikjarazzjoni speċifika għandha tgħodd għall-ammont dovut lid-dwana fuq l-oġġetti kollha koperti minn jew meħl