IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussell, 14.12.2011 
SEG(2011) 1563 finali 
  
DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
SOMMARJU E ŻEKUTTIV TAL-ISTIMA TAL-IMPATT 
li jakkumpanja d-dokument 
Proposta g ħal REGOLAMENT TAL-KUNSILL li ji stabbilixxi l-programm "L-Ewropa 
għaċ-Ċittadini" g ħall-perjodu bejn l-2014 u l-2020 biex tkun promossa ċ-ċittadinanza 
Ewropea 
{KUMM(2011) 884 finali} 
{SEG(2011) 1562 finali}  
 
MT 2   MT 1. SOMMARJU E ŻEKUTTIV  
1.1. Definizzjoni tal-problema 
L-inkoraġġiment u l-iffa ċilitar ta’ involviment aktar wiesa’ ta ċ-ċittadini fl-Unjoni Ewropea u 
dak li tirrappre żenta huma ta’ sinifikat u impor tanza kbira. Dan jibda mill- ħtieġa li jiżdied l-
involviment tag ħhom fl-affarijiet attwali sa dik li ji ġi żgurat għarfien usa’ tal-istorja tal-
Unjoni u l-ori ġini tagħha wara żewġ gwerer dinjija orri bbli. Il-programmi ta ċ-ċittadini 
preċedenti trattaw dawn l-isfidi b’su ċċess u hemm ħtieġa sostanzjali g ħat-tkomplija ta’ dan ix-
xogħol fil-livell tal-UE sabiex ji ġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet. 
Il-problema li jindirizza l-pr ogramm hija n-nuqqas ta’ kapa ċità tal-organizzazzjonijiet ta ċ-
ċittadini - organizzazzjonijiet ta’ interess ġenerali, tipi differenti ta’ NGOs, 
organizzazzjonijiet ta’ pa rtijiet interessati, gruppi differenti ta’ intermedjarji – biex iniedu 
u/jew jinfluwenzaw dibattiti ġenwini dwar kwistjonijiet relatati mal-UE fil-livelli lokali, 
reġjonali u nazzjonali, li jistg ħu jiġu tradotti f’perspettiva pan-Ewropea. Sakemm is-
sitwazzjoni tibqa' kif inhi, i ċ-ċittadini mhumiex im ħeġġa biex jorbtu u jkabbru l-impenn u l-
involviment tag ħhom f'dawk li huma prin ċipji demokrati ċi mal-livell Ewropew. Fehim akbar 
dwar l-UE, familjarità mas-sisien u l-valuri stori ċi li fuqhom hija mibnija l-Unjoni, u l-
għarfien dwar l-impatt tal-politiki tal-UE fuq il- ħajja ta’ kuljum tan-nies jippermettu li ċ-
ċittadini biex jibbenefikaw b’mod s ħiħ mill-vanta ġġi taċ-ċittadinanza Ewropea u biex jag ħmlu 
konnessjoni mal-missjoni tal-UE. 
L-isfida hija li permezz ta’ intermedjarji jintla ħqu gruppi kbar ta’ ċittadini li normalment ma 
jippruvawx jinfluwenzaw jew jie ħdu sehem fl-affarijiet tal-UE u li ji ġu ffaċilitati l-ewwel 
passi lejn involviment f’su ġġetti relatati mal-UE bejn il-fruntieri nazzjonali jew b’dimensjoni 
Ewropea. Hemm ħtieġa għal approċċ orizzontali li m’g ħandux l-g ħan li jissostitwixxi djalogi 
speċifiċi jew proċessi ta’ konsultazzjoni  fil-livell tal-UE, i żda li jimmobilizza ċ-ċittadini fuq 
livell lokali biex jiddibattu kwistjoni jiet konkreti ta’ interess Ewropew. 
Il-programm attwali L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini 2007-2013 huwa st rument importanti li 
jipprovdi qafas g ħall-parteċipazzjoni akbar ta ċ-ċittadini fl-affarijiet  tal-UE. Madankollu, 
jeħtieġ li jinbena permezz ta’ intervent ulterjuri b’tali mod li ji ġi pprovdut l-in ċentiv għall-
parteċipazzjoni ċivika fl-affarijiet tal-UE, u hu katalist reali biex l-asso ċjazzjonijiet ta ċ-
ċittadini Ewropej isiru aktar involuti fi kwistjonijiet b ħal dawn.  
L-isfida ambizzju ża li l-Programm il- ġdid “L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini” jipproponi li jindirizza 
hija magħmula minn tliet aspetti: 
(1) li tiġi żviluppata l-kapa ċità tas-so ċjetà ċivili biex din tipparte ċipa fil-pro ċess tat-
tfassil tal-politiki tal-UE; 
(2) li jiġu żviluppati strutturi ta’ appo ġġ biex jikkomunikaw ir-ri żultati ta’ dawn id-
dibattiti lil dawk li jfasslu l-pol itika fil-livelli rilevanti, u 
(3) li jiġu offruti opportunitajiet g ħaċ-ċittadini biex jipparte ċipaw f’dibattiti u 
diskussjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mal-UE, inklu ż minn perspettiva storika. 
Il-programm jimmira li jindirizza l- ħtieġa għal dibattiti iktar ġenwini dwar kwistjonijiet 
relatati mal-UE fil-livelli lokali, re ġjonali u nazzjonali, li jista’ ji ġi tradott f’perspettiva 
 
MT 3   MT Ewropea usa’. Dan jara li jil ħaq lil numru kbir ta’ ċittadini - dawk li normalment ma 
jippruvawx jinfluwenzaw jew jie ħdu sehem fl-affarijiet tal-UE - permezz ta’ sett wiesa’ ta’ 
organizzazzjonijiet li jie ħdu l-ewwel pass lejn involviment, ikun xi jkun is-su ġġett (relatat 
mal-UE) jew format, sakemm dan ikollu di mensjoni transnazzjona li jew Ewropew. Bl-
approċċ orizzontali tieg ħu, l-għan tiegħu mhuwiex li jissostitwixxi inizjattivi o ħra, jew li 
jirdoppja l-konsu ltazzjonijiet fil- livell tal-UE, i żda li jimmobilizza ċ-ċittadini fil-livell lokali 
biex jiddiskutu kwistjonijiet konkret i ta’ interess Ewropew u biex ji żviluppaw l-involviment 
aktar fil-fond fl-affarijiet tal-UE.  
Il-programm se jibni fuq l-anali żi tal-punti sodi u dawk dg ħajfa tal-programm attwali “L-
Ewropa g ħaċ-Ċittadini” (2007-2013), rigw ard id-disinn futur tal-programm, il-mira, il-
komunikazzjoni u l-vi żibbiltà fit-termini so ċjetali u ġeografiċi, l-analiżi tal-impatt u l-
mekkaniżmi tal-valorizzazzjoni/disseminazzjoni. 
1.1.1.  Qafas finanzjarju 
Il-qafas finanzjarju propost ġie stabbilit fid-29 ta’ Ġunju 2011, meta l-Ku mmissjoni Ewropea 
ppreżentat il-qafas finanzjarju multiannwali (MFF) tag ħha għall-perjodu 2014-2020. Il-ba ġit 
indikattiv adottati g ħall-programm futur L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini kien ta’ €203 miljun 
b’distribuzzjoni stmata ta’ €29 miljun fis-sena.  
1.2. Is-sussidjarjetà 
L-Artikolu 11 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewrope a (TUE) jistipula l-komp iti tal-istituzzjonijiet 
tal-UE li jag ħtu liċ-ċittadini u l-organi zzazzjonijiet rappre żentattivi l-opportunità li jg ħarrfu u 
jiskambjaw pubblikament l-opinjonijiet tag ħhom fl-oqsma kollha ta’ azzjoni tal-Unjoni. L-
istess artikolu jirreferi g ħall-obbligu tal-istituzzjonijiet  li jkollhom djalogu miftu ħ, trasparenti 
u regolari mas-so ċjetà ċivili, l-obbligu tal-Kummissjoni li twettaq konsultazzjonijiet wiesg ħa 
mal-partijiet interessati, u jintrodu ċi l-Inizjattiva ta ċ-Ċittadin. Barra minn hekk, l-Artikolu 20 
tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ew ropea (TFUE) jiddeskrivi  d-drittijiet derivati 
miċ-ċittadinanza tal-Unjoni. Sabiex ting ħata setgħa liċ-ċittadini biex igawdu b’mod s ħiħ dawn 
id-drittijiet, fehim a ħjar tal-UE huwa prekondizzjoni importanti. 
Mezzi xierqa biex ji żguraw il-kisba ta’ dawn id-dispo żizzjonijiet tat-Trattat je ħtieġ li jiġu 
pprovduti. Il-programm “L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini” jirrappre żenta wieħed minn dawn il-
mezzi, b ħal ma r-Regolament 211/2011 tal-Parlam ent Ewropew u tal-Kunsill dwar l-
inizjattiva ta ċ-ċittadini, jirrappre żenta mezz ie ħor. 
It-Trattati jappellaw lill-UE “biex tag ħti liċ-ċittadini u lill-asso ċjazzjonijiet rappre żentattivi l-
opportunità li jxandru l-fehmiet tag ħhom fl-oqsma kollha tal-azz joni tal-Unjoni” u biex 
“iżżomm djalogu miftu ħ, trasparenti u regolari ma’ asso ċjazzjonijiet rappre żentattivi u mas-
soċjetà ċivili”. Filwaqt li firxa wiesg ħa ta’ programmi u prattika tal-UE ji żguraw djalogi fl-
oqsma settorjali tal-politika , il-programm L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini jipprovdi din l-opportunità 
fuq livell orizzontali. Permezz ta’ dan, il-Programm jirrispetta l-prin ċipju tas-sussidjarjetà. 
Dawn il-kompiti jistg ħu jiġu sodisfatti biss mill-UE, u mhux fil-livell tal-Istati Membri. 
Il-Programm jirrispetta wkoll il-prin ċipju tal-proporzjonalità. Programm (g ħall-kuntrarju ta’ 
rakkomandazzjoni) jipprovdi strument flessibbli, huwa miftu ħ għall-atturi kollha fuq termini 
ekwi, jipprovdi bini tal-kapa ċitajiet u jindirizza sitwazzjoni  politika li qed tinbidel. 
 
MT 4   MT 1.3. Għanijiet tal-inizjattiva 
L-għan ġenerali ta’ programm fil- futur se jkun li: ”issa ħħaħ it-tifkira u jtejjeb il-kapa ċità għal 
parteċipazzjoni ċivika fil-livell tal-UE”. Huwa jissodisfa l- ħtieġa għal dibattitu ġenwin dwar 
kwistjonijiet relatati mal-UE fil-livelli lokali, re ġjonali u nazzjonali li jistg ħu jiġu tradotti 
f’perspettiva pan-Ewropea, u l- ħtieġa relatata g ħal strutturi ta’ appo ġġ biex jikkomunikaw ir-
riżultati ta’ dawn id-dibattiti li dawk li jfasslu l-politika fil-live lli rilevanti. F’dan ir-rigward, 
il-programm jikkontribwixxi permezz tal-i żvilupp tal-kapa ċità tal-organizzazzjonijiet ta ċ-
ċittadini biex jinvolvu lill-membri tag ħhom u lil pubbliku aktar wiesa’ fil- ħajja demokratika 
tal-UE. L-g ħanijiet spe ċifiċi se jinkludu: 
(1) L-istimolu ta’ dibattiti, riflessjoni  u kooperazzjoni dwar it-tifkira, l-
integrazzjoni u l-istorja tal-UE; 
(2) L-iżvilupp tal-g ħarfien taċ-ċittadini u l-kapa ċità tagħhom biex jipparte ċipaw 
fil-proċess ta’ tfassil ta’ politiki tal-UE u l-i żvilupp ta’ opportunitajiet g ħal 
solidarjetà, impenn so ċjetali u volontarjat fil-livell Ewropew. 
1.3.1.  Għanijiet operattivi 
Wara l-għanijiet spe ċifiċi mnaqqsa proposti g ħall-Programm il- ġdid (hawn fuq), g ħandhom 
jiġu applikati sett ġdid ta’ g ħanijiet operattivi . Dawn tal-a ħħar se jżidu l-kapa ċità tal-
Kummissjoni biex tistabbilixxi  indikaturi aktar sodi u sussegwentement tkun tista’ 
oġġettivament, u f’aktar dettall, tistabbilixxi l-progress u l-impatt. 
(1) Is-sostenn lill-organizzazzjoni jiet biex jippromwovu diba ttiti u attiv itajiet fuq 
il-memorja, il-valuri u l-istorja Ewropej; 
(2) Is-sostenn lill-organizzazzjonijiet ta’ interess ġenerali Ewropew, s ħubiji u 
netwerks transnazzjonali g ħall-promozzjoni tal-interazzjonijiet ta ċ-ċittadini 
dwar kwistjonijiet tal-UE; 
(3) Id-dimensjoni orizzontali: Anali żi, disseminazzjoni u valorizzazzjoni tar-
riżultati tal-pro ġett permezz ta’ attivitajiet interni u esterni.  
1.4. Għażliet ta’ politika 
(4) Wara l-ewwel laqg ħa tal-partijiet interessati li saret fit-22 ta’ Ġunju 2010 u fil-
perjodu ta’ qabel ir-rapport ta l-Valutazzjoni tal-Impatt, ġew analizzati numru ta’ 
reazzjonijiet differenti g ħall-problema definita fit-Taqsima 1. Tliet g ħażliet bażiċi ta’ 
politika li n żammewlhom l-g ħażliet sekondarji rispettivi tag ħhom, u taw lok g ħal 
kunsiderazzjoni ulterjuri: 
(1) Jitkompla l-programm “L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini” fil-forma attwali tieg ħu; 
(2) Jitkompla l-programm “L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini” b’form a modifikata u 
rinnovata. Ġew ikkunsidrati erba’ g ħażliet sekondarji: 
– Approċċ imħallat 
– Sostenn g ħal għotjiet kbar biss 
 
MT 5   MT – Kopertura ġeografika usa’ 
– Għodda ta’ konsultazzjoni 
(3) Jiġi deċentralizzat il-pr ogramm “L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini”, fejn ebda 
programm madwar l-UE kollha ma jsegwi wara li l-programm attwali jintemm fil-31 ta’ Di ċembru 2013. Ġew ikkunsidrati erba’ appro ċċi alternattivi u 
deċentralizzati: 
– Approċċ ibbażat fuq l-Istati Membri 
– Approċċ ta’ komunikazzjoni biss 
– Approċċ settorjali 
– Għaqda ma’ programmi o ħra  
1.5. Tqabbil tal-g ħażliet 
Valutazzjoni ta’ tqab bil bejn it-tliet g ħażliet inklużi l-għażliet sekondarji rispettivi tag ħhom 
ġiet imwettqa. Ir-ri żultati huma mni żżla fid-dettall hawn ta ħt.. 
1.5.1.  Tkomplija tal-Programm fil-forma attwali tieg ħu 
Din l-għażla x’aktarx li ti ġi kkunsidrata mhux suffi ċjenti fil-kuntest tal-impenn tal-
Kummissjoni biex tqieg ħed liċ-ċittadini fi ċ-ċentru tal-pro ċess Ewropew, il-prin ċipji 
demokrati ċi ġodda introdotti mit-Trattat ta’ Lisbona u fid-dawl tal-kritika e żistenti dwar il-
mezzi limitati wisq tal-programm attw ali . Jekk jitkompla l-programm - ming ħajr tibdil 
strutturali fil-programm li jwassal g ħal żieda fl-effi ċjenza, l-effettività u s-sostenibbiltà – dan 
ma jgħinx biex ting ħeleb is-sitwazzjoni attwali ta’ domanda mhux sodisfatta u ta’ siner ġiji 
mhux imwettqa. 
1.5.2.  Jiġi adottat Programm rinnovat 
Għażla 2 tippre żenta programm modifikat. Dan ji ġi implimentat permezz ta’ arkitettura ta’ 
programm aktar effi ċjenti u sfruttament imsa ħħaħ tar-riżultati. Din l-arkitettura l- ġdida tkun 
tikkonsisti f’ żewġ “linji” - Tifkira u ċ-ċittadinanza Ewropea” u “Involviment demokratiku u 
parteċipazzjoni ċivika” - li jipprovdu sfruttament a ħjar tas-siner ġiji fost il-varjetà wiesg ħa ta’ 
organizzazzjonijiet parte ċipanti, għal aktar flessibbiltà g ħall-applikanti f’dak li jirrigwarda l-
iżvilupp tal-proposti tag ħhom għal proġett jew inizjattiva (filwaqt li ji ġi abbandunat l-appro ċċ 
b’4 azzjoniijiet tal-Programm attwali). Karatteristika trasversali ġdida “Valorizzazzjoni” se 
twieġeb għat-tħassib ewlieni g ħall-ottimizzazzjoni tar-ri żultati. Ġew ikkunsidrati erba’ 
għażliet sekondarji: 
Għażla sekondarja 1 “Strate ġija mħallta” tqieg ħed il-prijorità ġenerali fuq prodotti billi: 
(1) tnaqqas pro ġetti puri ta’ darba ta’ ġemellaġġi bejn l-ibliet g ħall-minimu 
possibbli u tittrasforma l-pro ġetti tal-ġemellaġġi tal-ibliet fi pro ġetti b’diversi 
imsieħba li għandhom orjentazzjoni tematika ċara, xi impatt tal-politika u 
validità aktar fit-tul;  
 
MT 6   MT (2) tintegra l-pro ġetti innovattivi ta ċ-ċittadini u l-mi żuri ta’ appo ġġ fil-parti 
ġenerali tal-pro ġett b’diversi msie ħba tal-programm; 
(3) issib bilan ċ adegwat tal-g ħotjiet operattivi pprovduti li l gruppi ta’ riflessjoni u 
organizzazzjonijiet tas-so ċjetà ċivili tal-UE rigward in-numru u l-livell ta’ 
sovvenzjonijiet mog ħtija; 
(4) iżżid l-enfasi strate ġiku tal-pro ġetti tas-so ċjetà ċivili billi tag ħżel proġetti akbar 
u aktar fit-tul li jippreve du kontribuzzjoni konkreta u ji żguraw il-passa ġġ ta’ 
ideat konkreti fil-pro ċess ta’ teħid tad-deċiżjonijiet; 
(5) iżżid ir-riżorsi disponibbli g ħall-proġetti dwar it-tifkira (u twessig ħ tal-ambitu 
tal-azzjonijiet imwettqa f’dan il-qa sam) u tipprovdi opportunitajiet g ħal 
proġetti fuq il-valuri tal-UE u l-istorja tal-integrazzjoni tal-UE. 
(6) tiżviluppa azzjonijiet ta’ vi żibbiltà/valorizzazzjoni b ħala karatteristika ta’ 
programm trasversali. 
L-għażla sekondarja 2 “Appo ġġ għall-għotjiet kbar biss” (300,000 - 500,000 €/pro ġett) tkun 
tfisser ekonomiji ta’ skala u ċ-ċans għall-programmi ta’ ħidma aktar strutturati, i żda għandha 
żvantaġġ konsiderevoli: hemm biss numru limitat ta’ organizzazzjonijiet li g ħandhom il-
kapaċità teknika u organizzattiva me ħtieġa biex imexxu pro ġetti fuq skala kbira. 
L-għażla sekondarja 3 “Kopertura ġeografika aktar wiesa’” teste ndi l-ambitu tad-diskussjoni 
għal “valuri universali/drittijiet tal-bniedem” u tistieden ukoll lill-pajji żi ġirien. Din l-g ħażla 
sekondarja g ħandha żewġ żvantaġġi: Hija tkun te ħtieġ baġit sostanzjalment akbar. Barra minn 
hekk, il-“valuri universali/dri ttijiet tal-bniedem” jistg ħu jwasslu g ħal ambitu tant wiesa’ li l-
objettivi spe ċifiċi ma jistgħux jibqgħu jiġu definiti. 
L-għażla sekondarja 4 “G ħodda ta’ konsultazzjoni” se tu ża l-programm b ħala test g ħall-
politiki u/jew l-isfidi ewlenin tal-UE, pere żempju t-twaqqif u l-finanzjament tal-bordijiet ta ċ-
ċittadini li jikkummentaw dwar kwistjoni jiet partikolari. Permezz ta’ appro ċċ bħal dan, l-
istituzzjonijiet tal-UE jiggwadanjaw fehim a ħjar tal-kwistjonijiet invol uti, u kif jikkomunikaw 
b’mod aktar effi ċjenti l-intenzjonijiet tag ħha liċ-ċittadini. Din tipprovdi  wkoll rabta konkreta 
bejn il-programm u t-tfassil tal-politika. Żvantaġġ: din tkun te ħtieġ baġit sostanzjalment akbar 
jew tieħu riżorsi minn mezzi o ħra ta’ parte ċipazzjoni. 
1.5.3.  Għażla 3: Id-de ċentralizzazzjoni tal-Programm 
Meta mqabbla mal-G ħażliet 1 u 2, l-G ħażla 3 “għad-deċentralizzazzjoni tal-programm” 
jkollha l-aktar impatt dg ħajjef fuq il- ħtiġijiet identifikati fit-Taqsima 1. Diversi g ħażliet 
sekondarji ġew analizzati i żda rrifjutati. 
Għażla sekondarja 1: “Appro ċċ ibbażat fuq l-Istati Membri” i ħalli f’idejn l-Istati Membri biex 
jiżviluppaw il-parte ċipazzjoni politika u l-impenn ċiviku madwar il-valuri komuni tal-UE. 
Dan ifisser de ċentralizzazzjoni totali, u s-simplifikazzjoni  f’termini tal-amministrazzjoni tal-
UE. Dan ifisser ukoll opportuni tà li d-dibattitu tal-UE ji ġi mfassal bis-s ħiħ skont it-t ħassib u l-
perspettivi nazzjonali. I żda dan ifisser ukoll riskju serju li l-ambitu ji ġi limitat g ħal 
kwistjonijiet li huma ta’ interess purament nazzjonali. Ma jk un hemm l-ebda input tal-politika 
għall-istituzzjonijiet tal-UE minn organizzazzjonijiet ġeneriċi madwar l-UE u gruppi ta’ 
riflessjoni organizzati fil- livell tal-UE. Lanqas ma jkun hemm possibilità li ji ġu stimulati d-
dibattiti madwar l-UE. 
 
MT 7   MT L-għażla sekondarja 2 “Appro ċċ ta’ komunikazzjoni biss”  tkun tfisser li l-g ħan ġenerali jiġi 
limitat għall-komunikazzjoni biss - sabiex jipprovdi  informazzjoni dwar il-missjoni u l-
politiki tal-UE, u d-dimensjoni tal-parte ċipazzjoni tit ħalla fuq livelli lokali. Dan l-appro ċċ 
ikollu implikazzjonijiet limitati fuq il-ba ġit tal-UE. Fl-istess ħin, ikun ta’ riskju li jwassal g ħal 
“nazzjonalizzazzjoni” tal-kwistjonijiet  ta’ politika, u ma jirrispondix g ħall-ħtieġa ta’ appro ċċ 
aktar parte ċipattiv b’input minn isfel g ħal fuq sabiex jirrispondi a ħjar għall-ħtiġijiet taċ-
ċittadini. 
L-għażla sekondarja 3: “Appro ċċ settorjali” ikun ifisser li l-informazzjoni u l-g ħanijiet ta’ 
konsultazzjoni se jibqg ħu jintlaħqu biss permezz ta’ djalogi settorjali: D Ġ individwali 
jikkonsultaw lill-partijiet in teressati rispettivi tag ħhom. Id-dibattitu se jkun iffokat fuq il-
kwistjonijiet settorjali f'kull qasam tal-politik a. Fin-nuqqas ta’ strument  orizzontali, din l-
għażla tillimita l-input tal-pol itika minn organizzazzjonijiet ġeneriċi mifruxa mal-UE u minn 
gruppi ta’ riflessjoni orga nizzati fil-livell tal-UE. I kun hemm ukoll ambitu limitat g ħas-
sostenn tal-bini tal-kapa ċitajiet għall-parteċipazzjoni ċivika, u ebda possibbiltà g ħas-sostenn 
ta’ dibattiti fl-UE kollha dwar punti ta’ referenza fl-istorja Ewropea. 
Għandu jiġi osservat li l-programm L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini huwa strument orizzontali li ma 
jippruvax jissostitwixxi forom e żistenti ta’ djalogi jew konsultazzjoni, i żda 
jikkumplimentahom. 
L-għażla sekondarja 4: “G ħaqda ma’ programm ie ħor”. It-twa ħħid mal-programm futur tad-
DĠ JUST li jkopri l- ġustizzja u ċ-ċittadinanza ġie esplorat i żda twarrab wara e żami bir-reqqa 
miż-żewġ DĠ peress li ma kien hemm ebda evidenza ta’ siner ġiji possibbli min ħabba l-
għanijiet differenti tag ħhom u l-gruppi fil-mira. 
Għalkemm l-idea ta' de ċentralizzazzjoni tal-Programm ma ġietx awtomatikament imwarrba, 
għandu jiġi enfasizzat li din ti ġi bi prezz - u tmur kontra d-de ċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-
MFF 2014-2020 – filwaqt li taffa ċċja mhux biss oppo żizzjoni qawwija minn setturi differenti, 
iżda tħalli wkoll vakwu fil- promozzjoni tal-parte ċipazzjoni ċivika u ċ-ċittadinanza 
parteċipattiva fil-livell Ewropew. Dan ikun if isser it-telf ta’ st rument importanti g ħat-trawwim 
tal-parteċipazzjoni ċivika, fejn ebda strument  orizzontali simili u e żistenti orizzontali ma jista’ 
jissodisfa dawn il- ħtiġijiet. Diversi strumenti o ħra jimmiraw li jiffa ċilitaw id-djalogu bejn l-
istituzzjonijiet u ċ-ċittadini tal-UE, i żda fil-limiti tal-politiki settorjali rispettivi tag ħhom. 
Bħala konklu żjoni, l-G ħażla 2 “Programm rinnovat”, g ħażla sekondarja 1: “Appro ċċ 
imħallat”, hija l-g ħażla ppreferuta.  
1.6. Valutazzjoni tal-impatti 
1.6.1.  Implikazzjonijiet tal-ispi ża tal-programm 
Fid-29 ta’ Ġunju 2011, il-Kummissjoni Ewropea ppre żentat il-qafas multiannwali finanzjarju 
tagħha (MFF) g ħall-perjodu 2014-2020 1. Il-baġit indikattiv adottat g ħall-programm futur L-
Ewropa g ħaċ-Ċittadini kien ta’ €203 miljun b’madwar €29 miljun fis-sena. Dan jirrappre żenta 
                                                 
1 COM(2011)500 I Ba ġit għall-Ewropa 2020 - Parti I – Komuni kazzjoni mill-Kummi ssjoni lill-Parlament 
Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u So ċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Re ġjuni; 
COM(2011)500 II Ba ġit Ewropa g ħall-Ewropa 2020 - Parti II – Faxxikoli ta’ Politika – 
Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u 
Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Re ġjuni. 
 
MT 8   MT tnaqqis żgħir mill-Programm attwali (€215 miljun). Dawn l-ammonti ma jqisux 
korrezzjonijiet futuri permezz tal-indi ċjar. 
1.6.2.  Outputs relatati ma’ nfiq 
L-outputs tal-programm se jkopru g ħotjiet tal-pro ġetti (madwar. 600 fis-sena g ħal spiża 
stmata ta’ €15-il miljun/sena), g ħotjiet operattivi (madwar . 90 fis-sena g ħal spiża stmata ta’ 
€10 miljuni/sena) u kuntratti ta’ servizz (madwar. 5 fis-sena g ħal spiża stmata ta’ €1 
miljun/sena). Ir-ra ġuni prinċipali għall-proposta ta’ distribuzzjoni “uniformi” ta’ outputs 
matul il-perjodu tal-programm (2014-2020) huwa l-fatt li l-programm “L-Ewropa g ħaċ-
Ċittadini” huwa programm “matur” – m’ hemm l-ebda “livelli massimi” mag ħrufa jew 
mistennija li g ħandhom jitqiesu . Il- ħtieġa għal involviment ulterjuri ta ċ-ċittadini fil-
kwistjonijiet tal-UE hija kostanti. 
L-ammont stmat ta’ € 29 miljun/ sena se jkopri wkoll l-ispejje ż amministrattivi (madwar. 
€3 miljuni/sena) sabiex a ġenzija eżekuttiva tamministra l-programm. 
1.6.3.  Impatt fuq il-persunal 
Fuq il-bażi tal-esperjenza mit-tmexxija tal-programm attwali L-Ewropa g ħaċ-Ċittadini, huwa 
stmat li l-istrument il- ġdid ikun je ħtieġ: 
– 9 uffiċjali jew persunal temporanju 
– Espert Nazzjonali Sekondat wie ħed 
B’kollox 10 persuni jkunu assenjati g ħall-ġestjoni tal-azzjonijiet. 
1.6.4.  Is-simplifikazzjoni  u t-tnaqqis tal-pi ż amministrattiv 
Is-simplifikazzjoni hija di ġà ta’ importanza ewlenija fil-programm attwali u se ji ġu żviluppati 
aktar fil-wa ħda ġdida. L-u żu ta’ aġenzija eżekuttiva g ħat-tmexxija ta ċ-ċiklu tal-programm 
sħiħ diġà jiffranka ħafna f’termini ta’ amministrazzjoni u ri żorsi umani. Barra minn hekk, ir-
rikors għal somom f’daqqa, rati fissi u spejje ż unitarji, applikazzjonijiet elettroni ċi, u verifiki 
effiċjenti fuq il-post permezz tar-raggruppar ta’ żjarat lill-organizzazzjonijiet fl-istess re ġjun, 
ikompli jnaqqas il-pi ż amministrattiv kif ukoll jiffranka f’termini ba ġitarji reali. L-
evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu ECORYS ti ndika (p. 39) li “hemm xi evidenza minn 
intervisti ta’ benefi ċjarji u partijiet interessati li l-A ġenzija Eżekuttiva qieg ħda tamministra l-
programm b’mod effi ċjenti, filwaqt li tag ħmel titjib pro ċedurali sinifikanti dwar il-finanzi, il-
kriterji ta’ eli ġibbiltà, l-armonizzazzjoni tal-pro ċessi u l-iżvilupp tal-forom elettroni ċi għall-
applikazzjonijiet”. Hija tenfas izza wkoll l-effetti ta’ siner ġija ma’ programmi o ħra 
amministrati mill-A ġenzija Eżekuttiva.  
1.7. Monitora ġġ u evalwazzjoni 
L-għan ġenerali huwa li “tissa ħħaħ it-tifkira u tittejjeb il-kapa ċità għall-parteċipazzjoni ċivika 
fil-livell tal-UE” se jitkejjel kontra n-numru  u l-kwalità tal-inizjattivi promossi mill-
organizzazzjonijiet ta ċ-ċittadini li jimmiraw li: 1) ikollhom impatt fuq il-pro ċess tat-tfassil tal-
politika tal-UE, 2 ) isa ħħu l-koeżjoni fis-so ċjetà, u 3) itejbu l-fehim tar-rwol tal-UE. Il-mira 
fit-tul tkun kapa ċità mtejba tas-so ċjetà ċivili biex ji ġi influwenzat il-pro ġett Ewropew. L-
istadji ta’ riferiment ikunu kontri buzzjonijiet lis-Snin Ew ropej fil-forma ta’ input intellettwali 
jew attivitajiet li jorbtu s-Snin mar-realtajiet lokali u re ġjonali, u kontribuzzjonijiet g ħal 
 
MT 9   MT pjattaformi politi ċi fil-perjodu li jwassal g ħall-elezzjonijiet Ewrope j 2014-2019. Se jkollha 
tiġi stabbilita linja ba żi peress li l-g ħan ġenerali huwa ġdid għall-programm.  
Hemm żewġ għanijiet spe ċifiċi: 1) “L-istimolu tad-dibattitu, ir-riflessjoni u l-kooperazzjoni 
dwar it-tifkira, l-integrazzjoni u l-istorja tal-UE” u 2) “L-i żvilupp tal-g ħarfien taċ-ċittadini u l-
kapaċità li jipparte ċipaw fil-pro ċess tat-tfassil tal-politiki tal-UE u l-i żvilupp ta’ 
opportunitajiet g ħal solidarjetà, impenn so ċjali u volontarjat fuq liv ell Ewropew”. L-ewwel 
għan se jitkejjel kontra n-numru ta’ pro ġetti u l-kwalità tar-ri żultati, u l-per ċentwal ta’ 
benefiċjarji tal-ewwel darba. It-tieni g ħan se jitkejjel kontra n-numru ta’ parte ċipanti involuti 
direttament, in-numru ta ’ organizzazzjonijiet parte ċipanti u n-numru ta’ s ħubiji u netwerks 
transnazzjonali, il-kopertura ġeografika tal-attivitajiet, u l-per ċentwal tal-benefi ċjarji tal-
ewwel darba.. Il-programm il- ġdid se jkollu jistabbilixxi linji ba żi għal diversi minn dawn l-
indikaturi tar-ri żultati. 
L-ewwel rapport g ħandu jitfassal tliet snin wara l-bidu tal-programm (31 ta’ Di ċembru 2016 
bħala l-aktar tard). L-g ħan ta’ dan ir-rapport se jkun li jip provdi evalwazzjoni inizjali tar-
riżultati miksuba fl-istad ju nofs triq sabiex kwalunkwe bidliet jew a ġġustamenti li huma 
meqjusa me ħtieġa jistgħu jsiru għat-tieni nofs tal-programm (31 ta’ Di ċembru 2017 b ħala l-
aktar tard). 
Ir-rapport ex post dwar l-impatt tal-azzjoni in kwistjoni g ħandu jitfassal fl-a ħħar tal-
programm ta’ 7 snin (1 ta’ Lulju 2023). L-g ħan ta’ dan ir-rapport se  jkun li jevalwa r-ri żultati 
komparattivi tal-mekkani żmi ta’ appo ġġ fid-dawl tal-g ħanijiet tal-programm.  
Miżuri ta’ evalwazzjoni se jitwettqu permezz ta’ stud ji esterni u interni u st ħarriġ, missjonijiet 
u laqgħat. L-ispejje ż relatati ma’ dawn il-mi żuri huma nfiq standard ta ħt programm tal-UE u 
se jiġu koperti mill-ba ġit amministrattiv tal-programm futur.