MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 303/73

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Forum tas-Soċjetà Ċivili dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew”

(opinjoni esploratorja)

(2016/C 303/09)

Relatur: is-Sinjura Brenda KING Korelatur: is-Sur Roman HAKEN

Nhar is-16 ta’ Diċembru 2015, il-Presidenza Netherlandiża li jmiss iddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar:

“Forum tas-Soċjetà Ċivili dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew”

(opinjoni esploratorja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar il-11 ta' Mejju 2016.

Matul il-517-il sessjoni plenarja tiegħu li saret fil-25 u s-26 ta’ Mejju 2016 (seduta tal-26 ta’ Mejju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’148 vot favur, vot 1 kontra u l-ebda astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-Kumitat jilqa' l-Aġenda għall-Iżvilupp Sostenibbli għall-2030 tan-Nazzjonijiet Uniti. Huwa jqis l-adozzjoni ta' din l-aġenda flimkien mal-ftehim tal-COP 21 ta' Pariġi dwar it-tibdil fil-klima bħala avvanz kbir fit-twaqqif ta' kors ta' azzjoni globali sabiex jintemm il-faqar, tingħata promozzjoni lill-prosperità għal kulħadd u jiġu protetti r-riżorsi naturali tal-pjaneta b'mod integrat.

1.2 Il-Kumitat jirrakkomanda li jinħoloq Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew (Il-Forum) fi sħubija mal-Kummissjoni u ma' rappreżentanti mis-soċjetà ċivili bħala pjattaforma li tinvolvi firxa wiesgħa ta' partijiet interessati u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-iffissar tal-qafas għall-implimentazzjoni ta’ din l-aġenda fl-UE, kif ukoll il-monitoraġġ u r-reviżjoni kontinwa tagħha.

1.3 L-aġenda l-ġdida, bis-17-il Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDG) tagħha, tapplika b'mod universali kemm għall-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw kif ukoll għal dawk żviluppati u tirrikjedi bidliet ta' trasformazzjoni fuq kull naħa. L-UE u l-Istati Membri ser ikollhom jallinjaw il-politiki tagħhom kollha – mhux biss dawk dwar l-iżvilupp – b'mod bilanċjat u koerenti.

1.4 Bħala waħda mill-forzi fit-tħejjija tal-Aġenda tan-Nazzjonijiet Uniti għall-2030, l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom jagħtu eżempju billi jimplimentaw l-Aġenda 2030 fil-prattika u jistabbilixxu l-qafas ta' governanza. Għalhekk, il-Kumitat jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li toħroġ inizjattiva ġdida fl-2016 Il-passi li jmiss għal futur Ewropew sostenibbli minħabba l-approċċ ġdid u l-aktar urġenti tiegħu li jiżgura t-tkabbir ekonomiku u s-sostenibbiltà soċjali u ambjentali tal-Ewropa wara l-qafas ta' żmien tal-2020 u li jimplimenta SDGs fil-politiki interni u esterni Ewropej b'mod integrat (1). Il-Kumitat jitlob lill-Kummissjoni sabiex tagħti prijorità għolja lil din l-inizjattiva, billi tinkorpora wkoll qafas ta' governanza parteċipattiva. Huwa jqis din l-inizjattiva bħala pass neċessarju sabiex jissaħħaħ il-kunċett ta' żvilupp sostenibbli madwar l-Ewropa kollha billi jintroduċi strateġija integrata għal Ewropa sostenibbli f'dinja globalizzata b'orizzont ta' żmien ta' mill-inqas l-2030 li jinkwadra l-implimentazzjoni nazzjonali.

1.5 Il-Kumitat jimpenja ruħu li jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni sħiħa tal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli fl-UE. Abbażi tal-esperjenza twila tiegħu fil-komunikazzjoni mas-soċjetà ċivili, il-Kumitat iħossu partikolarment adattat sabiex jikkontribwixxi għal involviment qawwi tas-soċjetà ċivili f'dan il-kuntest.

1.6 Fil-livell tal-UE, jeħtieġ li jkomplu jiġu żviluppati arranġamenti għal governanza parteċipattiva sabiex jissaħħaħ il-proċess demokratiku u inklużiv tat-teħid tad-deċiżjonijiet u sabiex is-soċjetà ċivili jkollha rwol aktar b'saħħtu.

1.7 Il-Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli, li ġie rakkomandat mill-KESE, se jiffaċilita d-djalogu u l-komunikazzjoni bejn l-istituzzjonijiet Ewropej u partijiet interessati mhux governattivi u bejn partijiet interessati mhux governattivi minn diversi kostitwenzi fuq il-progress lejn l-iżvilupp sostenibbli fl-UE. Se tqajjem għarfien dwar l-Aġenda 2030, tipprovdi dibattitu infurmat u tħeġġeġ is-sjieda fuq in-naħat kollha involuti.

1.8 Il-Kumitat huwa konvint li l-organizzazzjoni tal-Forum ser tkun prattikament fattibbli u ta' benefiċċju għad-diversi partijiet involuti. Dan huwa bbażat fuq investigazzjoni fil-fond dwar din l-opinjoni, inklużi seduti u laqgħat fejn il-partijiet interessati esprimew appoġġ għall-idea li jiġi stabbilit il-Forum, u billi jiġi kkunsidrat l-eżempju ta' suċċess kbir tal-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni.

1.9 Billi l-ġestjoni tal-SDGs f'livelli differenti hija qasam ġdid ta' politika, għadhom iridu jiġu stabbiliti u kkonsolidati oqfsa ta' governanza xierqa fis-snin li ġejjin. Għalhekk, l-istruttura tal-Forum għandha tippermetti flessibbiltà sabiex tkun tista' tiġi allinjata mal-qafas ta' governanza globali li qed jevolvi.

1.10 Il-Forum għandu jinvolvi rappreżentanti minn firxa wiesgħa tas-soċjetà ċivili organizzata u assoċjazzjonijiet tal-partijiet interessati, inkluż is-settur privat u t-trejdjunins. Il-kompożizzjoni għandha tkun kemm jista’ jkun inklużiva, mingħajr ma tikkomprometti l-possibbiltajiet għall-ġestjoni u l-operat effiċjenti tal-Forum. Għandha tkun miftuħa wkoll għal inizjattivi popolari fl-iżvilupp sostenibbli. Il-parteċipazzjoni tal-akkademja u r-riċerka għandha tikkontribwixxi għal dibattitu bbażat fuq il-fatti.

1.11 Il-parteċipazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea f'livell għoli hija kruċjali, ser jiġu mistiedna rappreżentanti mill-Kunsill tal-UE u mill-Parlament, u hija mistennija kooperazzjoni mal-Kumitat tar-Reġjuni. Il-Kunsilli tas-Sostenibbiltà Nazzjonali u l-Kunsilli Ekonomiċi u Soċjali Nazzjonali għandhom ikunu rrappreżentati, flimkien ma' korpi nazzjonali simili ddedikati biex jagħmlu progress fl-iżvilupp sostenibbli.

1.12 Il-Forum għandu jiġi ġestit minn bord kompost minn maġġoranza ta' membri li ġejjin mis-soċjetà ċivili u organizzazzjonijiet ta' partijiet interessati u membri oħrajn mill-Kummissjoni u mill-KESE.

1.13 Il-Forum għandu jkun inkorporat sewwa fil-proċessi tal-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u r-reviżjoni tal-SDGs. Huwa għandu jiġi organizzat bħala proċess ta' ħidma kontinwu, jiltaqa' mill-inqas darba fis-sena u jindirizza fl-istess waqt it-tħejjija tal-UE għall-Forum Politiku ta' Livell Għoli annwali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Iżvilupp Sostenibbli. Il-Forum għandu jservi bħala pjattaforma għal diskussjoni dwar id-disinn, l-istruttura u l-modalitajiet tal-qafas tal-UE għall-implimentazzjoni tal-SDGs. Barra minn hekk, il-Forum għandu jiffaċilita l-involviment tal-kostitwenza tiegħu fir-reviżjonijiet intergovernattivi tal-SDGs tal-Istati Membri.

2. Introduzzjoni

2.1 Waqt is-Summit dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, li sar bejn il-25 u s-27 ta' Settembru 2015, il-mexxejja dinjija adottaw l-Aġenda tal-2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli, inkluż sett ta' 17-il Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) li għandhom jintlaħqu sal-2030.

2.2 Għar-reġjun Ewropew, l-UE ser ikollha rwol ewlieni fl-integrazzjoni tal-aġenda l-ġdida fil-politiki Ewropej, fil-komunikazzjoni tagħha, fid-definizzjoni tal-kisbiet ewlenin, fil-koordinazzjoni u l-għoti ta' gwida, kif ukoll fil-monitoraġġ tal-progress u l-iżgurar tal-kwalità tal-evalwazzjonijiet bejn il-pari (nazzjonali).

2.3 Sabiex jiġu implimentati l-SDGs, għandhom jiġu implimentati mekkaniżmi ta' governanza xierqa fil-livell globali, reġjonali, nazzjonali u lokali. Abbażi ta' approċċ parteċipattiv u billi jibnu fuq il-prinċipji ta' trasparenza, responsabbiltà u awtonomizzazzjoni taċ-ċittadini, il-komunitajiet lokali, in-negozji, it-trejdunjins, l-NGOs u parteċipanti oħrajn mis-soċjetà ċivili għandu jkollhom rwol attiv fil-livelli kollha tal-politika.

2.4 Fir-rapport ta' informazzjoni (2) tiegħu, il-Kumitat investiga l-mudelli għall-involviment tas-soċjetà ċivili fl-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 fl-UE u ressaq rakkomandazzjonijiet għal governanza parteċipattiva msaħħa. Il-Forum suġġerit jibni fuq ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin ta' dan ir-rapport.

2.5 Wara l-preżentazzjoni tar-rapport fil-Kummissjoni, fl-HLPF tan-NU, fil-gruppi ta' ħidma tal-Kunsill u f'konferenzi oħrajn, il-Presidenza Netherlandiża tal-Kunsill talbet lill-Kumitat sabiex iħejji opinjoni esploratorja dwar kif jista' jiġi stabbilit, ġestit u ffinanzjat b'mod prattiku mekkaniżmu għall-involviment tas-soċjetà ċivili fil-livell tal-UE sabiex dan isir għodda effettiva għall-governanza parteċipattiva tal-Aġenda 2030. Ir-rakkomandazzjonijiet minn din l-opinjoni għandhom jiffaċilitaw id-deċiżjonijiet politiċi li ġejjin dwar l-introduzzjoni ta' strument bħal dan.

3. L-involviment tas-soċjetà ċivili u tal-partijiet interessati fl-iżvilupp sostenibbli

3.1 Il-proċess li wassal għall-Aġenda tan-Nazzjonijiet Uniti għall-2030 kien ibbażat fuq djalogu parteċipattiv wiesa' mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u tal-partijiet interessati, li jikkontribwixxu b'mod sostanzjali għall-iżvilupp tal-SDGs fil-Grupp ta' Ħidma Miftuħ tan-Nazzjonijiet Uniti. Dan l-approċċ inklużiv għandu jiġi segwit minħabba li s-soċjetà ċivili għandha rwol ewlieni f'kull stadju taċ-ċiklu tal-politika dwar is-sostenibbiltà (jiġifieri l-iffissar ta' għanijiet u miri, l-istabbiliment ta' strateġiji ta' implimentazzjoni u programmi ta' politika, implimentazzjoni u monitoraġġ). Jista’ jsir progress fir-rigward tal-iżvilupp sostenibbli biss meta jiġi direttament minn negozji, komunitajiet lokali u ċittadini impenjati u innovattivi.

3.2 Waħda mis-sejbiet ewlenin tar-rapport ta' informazzjoni preċedenti tal-KESE kienet li l-involviment tal-partijiet interessati fl-iżvilupp sostenibbli jaħdem l-aħjar jekk jiġi organizzat bħala proċess strutturat u kontinwu minflok jitwettaq abbażi ta' konsultazzjonijiet ad-hoc jew konsultazzjonijiet topiċi solitarji. Proċess strutturat jagħti ċ-ċans lill-partijiet interessati jippjanaw bil-quddiem u jagħmlu kontribuzzjonijiet li saret riċerka sew fuqhom.

3.3 L-eżistenza ta’ diversi definizzjonijiet tas-soċjetà ċivili f’dan il-kuntest għandha tiġi rikonoxxuta. Filwaqt li minn ċerti partijiet issir distinzjoni bejn l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, involuti fil-protezzjoni ta’ oġġetti kollettivi u s-settur privat, il-Kumitat għandu għarfien wiesa’ tas-“soċjetà ċivili organizzata” fejn din tinkludi l-gruppi u l-organizzazzjonijiet kollha fejn nies jaħdmu f’kooperazzjoni u jesprimu l-pożizzjonijiet tagħhom, inklużi organizzazzjonijiet tas-settur privat, trejdjunjins u gruppi ta’ interess oħrajn (3). Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ din l-opinjoni huma bbażati fuq fehim wiesa’ tas-soċjetà ċivili, li jkopri l-partijiet interessati kollha mhux governattivi b’mod wiesa’ u inklużiv billi l-involviment tal-gruppi u s-setturi kollha huwa meħtieġ sabiex tiġi indirizzata l-isfida tal-implimentazzjoni tal-SDGs.

4. Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew – valur miżjud

4.1 Il-Kumitat għandu esperjenza twila fil-komunikazzjoni mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mis-setturi kollha u l-ħolqien ta' valur permezz ta' djalogu u azzjoni konkreta ma' dawk li jfasslu l-politika Ewropea. Il-Kumitat ilu jippromovi Aġenda ambizzjuża għall-2030 b'bosta opinjonijiet u sensiela ta' konferenzi u sessjonijiet ta' ħidma, organizzati flimkien mal-Kummissjoni u ma' diversi korpi tan-Nazzjonijiet Uniti. Fl-okkażjoni tan-negozjati tal-Aġenda 2030 dawn ipprovdew pjattaforma għal djalogu tas-soċjetà ċivili fil-livell tal-UE. Il-Kumitat jipproponi issa li din il-prattika tiġi żviluppata aktar sabiex issir struttura permanenti u aktar stabbli.

4.2 Abbażi tal-valutazzjoni tar-rapport, il-Kumitat għandu l-ħsieb li jwaqqaf Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew (il-Forum) fi sħubija mal-Kummissjoni u ma' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili organizzata u tal-partijiet interessati.

4.3 Il-Forum għandu jipprovdi pjattaforma regolari, stabbli, strutturata u indipendenti għad-djalogu mas-soċjetà ċivili dwar l-iżvilupp sostenibbli fil-livell tal-UE. Għandu jiffoka fuq il-kompiti li ġejjin: — Jipprovdi qafas għal djalogu dwar l-iżvilupp sostenibbli u l-faċilitar tal-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tal-UE u l-partijiet interessati mhux governattivi, kif ukoll bejn il-partijiet interessati mhux governattivi minn diversi kostitwenzi — Jinħoloq spazju għall-partijiet interessati mhux governattivi, atturi u inizjattivi fuq livell lokali sabiex jaqsmu suġġerimenti, l-aħjar prattiki u soluzzjonijiet għal implimentazzjoni li tagħmel sens tal-Aġenda 2030 — L-iżgurar ta’ parteċipazzjoni qawwija tal-partijiet interessati mhux governattivi fil-monitoraġġ u r-reviżjoni kontinwa tal-Aġenda 2030 — Għal dan l-għan jiġi organizzat proċess ta’ djalogu kontinwu b’laqgħat ikkomplementati minn mezzi oħra ta’ komunikazzjoni, bħal pjattaforma elettronika

4.4 Il-valur miżjud ta' dan il-Forum ser ikun — Komunikazzjoni: bħala l-faċilitatur tal-Forum, il-KESE joffri l-kapaċità tiegħu biex jagħmel kuntatt ma’ diversi partijiet interessati u biex jiżgura l-integrazzjoni transsettorjali. — Informazzjoni u konsultazzjoni: il-Forum għandu juri b’mod infurmat kemm is-suċċessi tal-politika kif ukoll in-nuqqasijiet u l-fallimenti tagħha fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-SDGs, u jrawwem is-suċċess permezz ta’ għarfien espert minn diversi partijiet interessati, skambju tal-aħjar prattika kif ukoll permezz tas-salvagwardja fuq medda twila ta’ żmien u l-introduzzjoni ta’ perspettivi ġodda. — It-tqajjim ta' kuxjenza u l-ħolqien ta' sjieda: il-Forum se jqajjem kuxjenza dwar l-Aġenda 2030 u jsaħħaħ is-sjieda permezz tal-involviment ta' diversi partijiet interessati fil-proċess. — Sħubija: il-Forum jista' jiffaċilita sħubijiet b'bosta partijiet interessati għall-implimentazzjoni tal-SDGs fil-livell tal-UE.

4.5 Il-Forum joffri opportunità għal djalogu msaħħaħ, għat-trawwim tal-kunsens u għall-analiżi bir-reqqa tal-kontroversji. Huwa ma jitkellimx f'isem l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u lanqas ma jissostitwixxi l-kampanji ta' appoġġ b’organizzazzjonijiet parteċipattivi. Il-Kumitat japprezza l-ħidma effettiva tal-NGOs u ta' alleanzi oħrajn favur implimentazzjoni ambizzjuża tal-Aġenda 2030 fl-UE. Huwa jistieden lil dawn kollha sabiex jipparteċipaw fil-Forum, billi jużawh bħala pjattaforma għall-promozzjoni tal-messaġġi tagħhom u jinvolvu ruħhom fi djalogu ma' firxa usa' ta' partijiet interessati u l-istituzzjonijiet tal-UE.

4.6 Bil-proposta tiegħu, il-Kumitat jibni wkoll fuq l-esperjenzi pożittivi ta' bosta Stati Membri tal-UE bil-kontribut effettiv tal-Kunsilli Nazzjonali għas-Sostenibbiltà (NSCs) fit-teħid ta' deċiżjonijiet domestiċi mill-gvern, mill-komunitajiet lokali u mill-korporazzjonijiet, billi jirrifletti fuq id-dibattitu usa' dwar is-sostenibbiltà. Il-membri tal-NSCs jirrappreżentaw lis-soċjetà ċivili, lill-gruppi ta' appoġġ u lill-assoċjazzjonijiet ta' partijiet interessati flimkien mal-assoċjazzjonijiet korporattivi u trejdunjonistiċi. Maħtura mill-gvern, id-disinn istituzzjonali tagħhom jista’ jvarja skont l-ispeċifiċitajiet nazzjonali. Mingħajr ma jissostitwixxu approċċi ta’ difiża leġittimi dawk il-Kunsilli jagħmlu kuntatt ma’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fl-ogħla livell u joperaw fuq bażi wiesgħa ta’ attivitajiet u kompiti: — l-għoti ta' pariri lill-gvern; — it-tlaqqigħ flimkien tal-partijiet interessati, il-konnessjoni mal-gruppi fil-mira u l-espansjoni tal-integrazzjoni vertikali; — is-sorveljanza tal-progress; — il-faċilitar tat-tagħlim tal-politika, b’mod partikolari permezz ta’ reviżjonijiet bejn il-pari; — it-tfassil tal-aġenda u — l-istimular tal-komunikazzjoni tal-kunċett ta’ sostenibbiltà.

4.7 L-eżempju tal-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni (FEM) juri l-benefiċċji ta' pjattaforma simili għall-Forum, organizzata mill-KESE. Il-FEM twaqqaf bħala l-Forum Ewropew dwar l-Integrazzjoni fl-2009 mill-Kummissjoni Ewropea b'kooperazzjoni mal-KESE (4). Minħabba s-suċċess tal-Forum, ġie deċiż li l-kamp ta' applikazzjoni tiegħu jitwessa' sabiex ikun jinkludi suġġetti relatati mal-immigrazzjoni u l-ażil. Huwa jlaqqa' flimkien madwar 200 parteċipant, inklużi madwar 120 organizzazzjoni tas-soċjetà ċivili, 20 rappreżentant tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, rappreżentanti tal-Istati Membri tal-UE u istituzzjonijiet tal-UE.

4.8 Fl-2012, id-Direttorat Ġenerali għall-Kooperazzjoni Internazzjonali u l-Iżvilupp waqqaf b’suċċess kbir il-“Forum tal-Politika għall-Iżvilupp” fil-livell tal-UE bħala spazju għal djalogu b'bosta partijiet interessati ma' organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivli u awtoritajiet lokali mill-UE u minn pajjiżi msieħba sabiex jiżguraw il-konsultazzjoni u l-kontribut effettivi tagħhom għall-politiki u l-programmi ta' żvilupp tal-UE. Il-parteċipanti jinkludu NGOs fil-qasam tal-iżvilupp, trejdjunjins, kooperattivi, fondazzjonijiet u organizzazzjonijiet filantropiċi, awtoritajiet lokali, kmamar tal-kummerċ, organizzazzjonijiet li jiddefendu d-drittijiet tal-bniedem, organizzazzjonijiet umanitarji jew li jagħtu l-għajnuna, organizzazzjonijiet ambjentali u organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ. Madankollu, il-Forum tal-Politika tkopri biss aspetti tal-politika esterna u tal-iżvilupp tal-UE, b’mod partikolari billi tipprovdi djalogu profond mas-soċjetà ċivili dwar il-politika tal-iżvilupp u proġetti. Dan jikkomplementa b’mod ideali l-aġenda usa' tal-iżvilupp sostenibbli li qed jimmira għaliha l-Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew u n-neċessità tagħha li tintegra l-aspetti interni u esterni tal-SDGs. Fil-prattika, parti kbira tad-diskussjoni f’dan il-Forum se tittratta l-implimentazzjoni interna tal-SDGs fl-UE. Il-ħidma tal-Forum ser ikollha tiġi kkoordinata mill-qrib mal-Forum tal-Politika għall-Iżvilupp sabiex jinħolqu sinerġiji.

5. Il-karatteristiċi/pedamenti ewlenin ta' Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew

5.1 Billi l-SDGs huma bla preċedenti u l-oqfsa ta' governanza għadhom fil-proċess tal-iżvilupp, l-istruttura tal-Forum għandha tagħti attenzjoni speċjali fuq l-aspetti ta' governanza li għadhom qegħdin jiġu żviluppati u tinżamm flessibbli. Il-Forum ser ikollu jintegra ruħu fiċ-ċiklu sħiħ tal-politika tal-iżvilupp sostenibbli. Għal dan il-għan, huwa ser ikun jeħtieġ evalwazzjoni dettaljata ladarba jibdew jieħdu l-forma l-oqfsa ta' governanza tal-UE u tal-Istati Membri tagħha għall-Aġenda 2030.

5.2 Wara li investiga l-karatteristiċi ewlenin tal-Forum fit-tħejjija ta' din l-opinjoni, il-Kumitat huwa konvint li t-tnedija inizjali tiegħu għandha tkun tikkonsisti mill-elementi li ġejjin.

5.3 Parteċipanti

5.3.1 Fir-rigward tal-parteċipazzjoni ta’ partijiet interessati mhux governattivi, l-għan huwa li jkun inklużiv kemm jista’ jkun, kif indikat fil-punt 3.3, u jinkludi rappreżentanti minn — NGOs fl-oqsma tal-iżvilupp, soċjali, ambjentali, tad-drittijiet tal-bniedem u tan-nondiskriminazzjoni, — is-settur privat, inklużi l-industrija, l-SMEs u l-mikrointrapriżi, servizzi u investiment sostenibbli, — it-trejdjunjins, — il-bdiewa, il-forestrija, — il-konsumaturi; — id-dimensjoni kulturali tas-sostenibbiltà, — iż-żgħażagħ, — l-iżvilupp urban u rurali, — u setturi rilevanti oħrajn.

5.3.2 Gruppi tas-soċjetà ċivili li l-interessi tagħhom normalment mhumiex rappreżentati sew fil-livell tal-UE għandhom ikunu involuti. Il-parteċipanti għandhom jinkludu wkoll mhux biss rappreżentanti ta’ organizzazzjonijiet, iżda inizjattivi u atturi ġenwini fl-iżvilupp sostenibbli li jistgħu jġibu magħhom l-esperjenza mill-aħjar prattika.

5.3.3 Il-kompożizzjoni għandha tiżgura li s-setturi u l-gruppi ta' partijiet interessati differenti jkunu rrappreżentati b'mod bilanċjat u li d-dimensjonijiet kollha tal-iżvilupp sostenibbli jkunu koperti kif xieraq. Min-naħa l-oħra, jeħtieġ li tiġi kkunsidrata wkoll l-enfasi tematika speċifika differenti ta' kull laqgħa. Dan iwassal sabiex il-gruppi ewlenin għall-politiki dwar l-iżvilupp sostenibbli jkunu rrappreżentati b'mod permanenti, filwaqt li l-parteċipazzjoni ta' oħrajn tkun tiddependi fuq l-enfasi tematika speċifika. Il-gruppi ewlenin huma dawk li jsegwu s-17-il SDG kollha u jiffokaw fuq il-kwistjonijiet ta' governanza globali. Il-parteċipazzjoni ta' gruppi fokus speċjali ser tkun ibbażata fuq sejħa miftuħa li tistabbilixxi l-aġenda ta' kull laqgħa.

5.3.4 Is-Sħubija tal-Forum għandha tirrifletti l-governanza fuq bosta livelli, kif ukoll il-kontinwità u l-flessibbiltà fl-għarfien espert. L-enfasi ewlenija ser tkun fuq l-organizzazzjonijiet li jaħdmu fil-livell Ewropew. Mil-livell nazzjonali u dak sottonazzjonali, il-Kunsilli għall-Iżvilupp Sostenibbli, il-KES u l-komunitajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu rrappreżentati fil-Forum. Għandha tiġi antiċipata l-kooperazzjoni mal-Kumitat tar-Reġjuni.

5.3.5 Mil-lat istituzzjonali, il-Kummissjoni, b'mod partikolari l-Viċi President responsabbli mill-koordinazzjoni tal-politika dwar l-iżvilupp sostenibbli, għandha tkun preżenti fil-laqgħat u tiġi mistiedna tipprovdi preżentazzjonijiet u tinvolvi ruħha fi djalogu mal-partijiet interessati. Għandhom jiġu mistiedna r-rappreżentanti tal-Kunsill tal-UE u tal-Parlament Ewropew.

5.3.6 Ir-riċerka u x-xjenza għandhom ikunu rrappreżentati fil-Forum. L-involviment tal-pilastru xjentifiku jista' jiffaċilita wkoll l-interfaċċja tal-politika dwar ix-xjenza fl-implimentazzjoni tal-aġenda 2030 fil-livell tal-UE.

5.3.7 Ser ikollu jiġi pprovdut finanzjament għall-ivvjaġġar u għall-akkomodazzjoni lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili b'kapaċità limitata sabiex jipparteċipaw.

5.3.8 Sabiex jintlaħaq bilanċ bejn il-kontinwità u l-flessibbiltà, l-għażla tal-parteċipanti mhux permanenti għandha ssir qabel kull laqgħa tal-Forum, billi tittieħed f'kunsiderazzjoni l-enfasi tematika tal-laqgħa u abbażi ta' sejħa miftuħa. Proċedura simili hija applikata b'suċċess għall-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni.

5.3.9 Sabiex tiġi żgurata l-inklussività u l-fiduċja, il-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni għandhom ikunu trasparenti u l-parteċipanti ser jintalbu jirreġistraw fir-Reġistru tat-Trasparenza tal-UE u l-prinċipji adatti, bħalma huma l-Prinċipji ta' Istanbul għall-Effettività tal-Iżvilupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili (5).

5.4 Organizzazzjoni u ġestjoni

5.4.1 Id-diversi funzjonijiet tal-Forum għandhom jittieħdu inkonsiderazzjoni sabiex l-istatus istituzzjonali u d-disinn organizzazzjonali tiegħu jiġu definiti kif xieraq. L-indipendenza u l-kredibbiltà tal-Forum huma ta' valur kbir. Il-governanza tal-Forum ser tkun ċara u trasparenti kemm jista' jkun possibbli, sabiex b'hekk jiġi evitat kull nuqqas ta' ċarezza tar-responsabbiltajiet.

5.4.2 Il-Forum għandu jkun ospitat u kkoordinat mill-KESE bħala l-korp iddedikat sabiex jiffaċilita l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fil-livell tal-UE.

5.4.3 It-tħejjija tal-laqgħat għandha tiġi ġestita minn bord b'kompożizzjoni mħallta ta' rappreżentanti mis-soċjetà ċivili u organizzazzjonijiet ta' partijiet interessati, li jkunu jifformaw il-maġġoranza tal-membri tal-bord, kif ukoll rappreżentanti tal-Kummissjoni u tal-KESE. Kif inhu l-każ bil-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni, il-membri tal-bord jistgħu jiġu eletti mill-parteċipanti tal-Forum dwar l-Iżvilupp Sostenibbli, abbażi ta' prinċipju ta' rotazzjoni.

5.5 Il-proċess ta' ħidma u l-laqgħat

5.5.1 Il-Forum għandu jitfassal bħala proċess ta' ħidma kontinwu. Kull sena ser isiru laqgħat regolari akkumpanjati minn laqgħat ta' tħejjija, bħala “laqgħat fi spazju miftuħ”, gruppi ta' ħidma u kooperazzjoni kontinwa bbażata fuq pjattaformi onlajn permezz tal-użu ta’ metodi innovattivi għall-organizzazzjoni ta’ proċessi ta’ komunikazzjoni u avvenimenti.

5.5.2 Il-kompożizzjoni u l-mod kif jaħdem il-Forum għandhom jirrispettaw id-dritt tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili involuti li jiddefinixxu l-kontribuzzjonijiet tagħhom b'mod indipendenti u organizzati minnhom stess.

5.5.3 Il-Forum ser jagħmel ħiltu biex ikun hemm konnessjoni sinifikanti mal-proċess ta' implimentazzjoni tal-SDGs fil-livell Ewropew u fil-livell tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Istati Membri, b'mod korrispondenti. Fil-livell tal-Istati Membri, il-gvernijiet nazzjonali huma mistennija li jadattaw għall-għanijiet universali u li jirrapportaw lura lin-Nazzjonijiet Uniti fejn ikun ġie stabbilit il-Forum Politiku ta' Livell Għoli (LPF) tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli sabiex jiggwida u jimmonitorja l-implimentazzjoni tal-Aġenda tan-Nazzjonijiet Uniti għall-2030. Il-Forum għandu jiltaqa' fil-plenarja mill-inqas darba fis-sena qabel il-laqgħa annwali tas-sajf tal-HLPF sabiex l-eżitu jkun jista' jintuża.

5.5.4 Fir-rigward l-għażla taż-żmien għal laqgħat oħra, għandha tingħata attenzjoni lis-Semestru Ewropew, in-negozjati baġitarji, u l-programm ta’ ħidma tal-KE. Il-Forum għandu jiffaċilita l-parteċipazzjoni ta’ pari mis-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati fi skemi ta’ reviżjoni bejn il-pari emerġenti mill-gvernijiet tal-Istati Membri li attwalment qed jiġu esplorati min-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli.

5.5.5 Punt ta’ referenza importanti ieħor għall-involviment tal-partijiet interessati fil-monitoraġġ jingħata permezz ta’ rapporti ta’ monitoraġġ dwar l-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 fl-UE, b’mod partikolari ir-rapporti ta’ monitoraġġ tal-Eurostat li fil-każ tad-dibattiti fil-Forum jistgħu jipprovdu bażi solida ta’ għarfien.

5.6 L-iffissar tal-aġenda

5.6.1 L-aġenda tal-laqgħat tal-plenarja għandha tiffoka regolarment fuq il-progress u l-modalitajiet tal-Aġenda 2030 b'mod komprensiv. Barra minn hekk, l-aġenda tista' tiffoka fuq tema speċifika, li tirrifletti grupp ta' SDGs jew tema ta' importanza orizzontali għal ħafna SDGs (pereżempju, it-tnaqqis bin-nofs tal-faqar u tal-inugwaljanza b'mod simultanju). L-aġenda għandha titfassal b'mod li jinkoraġġixxi l-kooperazzjoni tal-partijiet interessati li ġejjin minn sfondi differenti.

5.6.2 Billi l-Forum għandu jaġixxi bħala korp indipendenti u trasparenti, il-parteċipanti ser jiġu kkonsultati fil-proċess tal-iffissar tal-aġenda permezz tal-bord ta' tmexxija tal-Forum.

5.7 Il-bażi tal-għarfien

5.7.1 Sabiex ikunu effettivi u sinifikanti, id-dibattiti tal-Forum għandhom jibnu fuq bażi ta' għarfien eċċellenti. Għandu jkun mistenni li l-Eurostat ser jipproċedi bir-rapporti ta' kull sentejn tiegħu (6) li jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tal-Aġenda tan-Nazzjonijiet Uniti għall-2030 fl-UE. Dawn ir-rapporti ser jifformaw parti mill-bażi ta' għarfien għad-diskussjoni fil-Forum.

5.7.2 Fil-proċess għandha tiġi inkluża informazzjoni minn sorsi indipendenti, bħal rapporti u inizjattivi mis-soċjetà ċivili organizzata, mill-Kunsilli Ekonomiċi u Soċjali nazzjonali u mill-Kunsilli tas-Sostenibbiltà, mid-dinja akkademika, mill-korpi ta' riċerka, bħas-sistema ta’ ġestjoni tal-għarfien IISD dwar l-SDGs, u mill-aġenziji Ewropej, kif ukoll attivitajiet ta' monitoraġġ taċ-ċittadini. L-għoti tal-informazzjoni jista’ jkun appoġġat minn pjattaformi onlajn. Sabiex jinkiseb għarfien espert billi jiġu mistiedna esperti jew tinbeda riċerka, il-Forum għandu jagħmel ħiltu biex ikollu rabtiet ma’ kapaċitajiet ta' riċerka eżistenti.

5.7.3 Bl-użu ta’ esperjenzi ta’ prattika tajba minn Kunsilli Nazzjonali għall-Iżvilupp Sostenibbli, il-Forum għandu jistabbilixxi rabtiet ma’ istituzzjonijiet għall-iffinanzjar tar-riċerka u jibda riċerka transdixxiplinarja fit-trasformazzjoni lejn l-iżvilupp sostenibbli madwar l-Ewropa.

5.8 Eżitu

5.8.1 Ir-riżultat tal-laqgħat tal-Forum u l-proċessi għal dibattiti għandhom jinġabru fil-qosor f’rapporti jew permezz ta’ metodi oħra ta’ dokumentazzjoni adatti. Ir-rappreżentanti kollha għandhom jaraw il-fehmiet u r-rakkomandazzjonijiet tagħhom jiġu riflessi fid-dokumentazzjoni tar-riżultati. Ir-riżoluzzjoni tal-kunflitti ta' interess hija r-responsabbiltà tal-Bord. Ir-riżultat għandu jipprovdi wkoll l-opportunità għal organizzazzjonijiet parteċipanti biex jippreżentaw ir-riżultati u r-rapporti tagħhom.

5.8.2 Jekk jiġu prodotti rapporti tal-progress regolari dwar l-iżvilupp sostenibbli mill-Eurostat jew mill-Kummissjoni, il-Forum jissuġġerixxi li s-sejbiet tiegħu jitqiesu bħala “shadow report” minn perspettiva tas-soċjetà ċivili.

5.8.3 Għandu jiġi żgurat li l-eżitu jiġi inkorporat fil-ħidma tal-Kummissjoni u tal-Istituzzjonijiet Ewropej l-oħrajn fuq l-Aġenda 2030 u li kwalunkwe rispons jiġi mmonitorjat mill-qrib.

5.8.4 Eżitu ieħor jista' jkun sensiela ta' djalogi Ewropej ma' gruppi ta' interess speċjali jew gruppi ta' nies fil-mira oħrajn, pereżempju, iż-żgħażagħ bħala membri tal-ġenerazzjoni li ġejja tal-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet li ser jilħqu l-età tal-irtirar fis-sena 2050.

5.8.5 Barra minn hekk, il-Forum jista' jagħżel li jistabbilixxi forom ġodda ta' interazzjoni. L-istabbiliment ta' Premju Ewropew ta' Sostenibbiltà huwa konċepibbli u dan jista' jingħata għal azzjoni u tmexxija straordinarja min-naħa tas-soċjetà ċivili.

5.9 Finanzjament

5.9.1 Il-KESE jista’ jipprovdi l-infrastruttura teknika tiegħu u l-ġestjoni tas-segretarjat. Il-finanzjament għar-rimborż tal-ispejjeż tal-ivvjaġġar meħtieġ għall-parteċipanti u l-kelliema kif ukoll il-ġestjoni ta’ pjattaformi onlajn u l-produzzjoni ta’ rapporti u dokumenti tar-riżultati ser ikollu jiġi investigat ma’ msieħba f’kooperazzjoni.

Brussell, is-26 ta' Mejju 2016. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) COM(2015) 610 final.

(2) Rapport ta’ informazzjoni, EESC-2015-1169 tas-17.9.2015, ir-rapport kien akkumpanjat minn studju ta' riċerka mill-Forum ta' Partijiet Interessati, Building the Europe We Want – Models for civil society involvement in the implementation of the Post-2015 agenda (“Nibnu l-Ewropa li rridu – Mudelli għall-involviment tas-soċjetà ċivili fl-implimentazzjoni tal-aġenda ta' wara l-2015”), ikkummissjonat mill-Kumitat, Ġunju 2015.

(3) Artikolu 300(2) tat-TFUE

(4) Opinjoni tal-KESE dwar “Elementi għall-istruttura, l-organizzazzjoni u l-funzjonament ta’ pjattaforma għal parteċipazzjoni akbar tas-soċjetà ċivili fil-promozzjoni fil-livell Komunitarju ta’ politiki għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi”, ĠU C 27 3.2.2009, p 95.

(5) http://cso-effectiveness.org/InternationalFramework.

(6) http://ec.europa.eu/eurostat/en/web/products-statistical-books/-/KS-GT-15-001.