2008
LENERĠIJA INTELLIĠENTI 
20032006ILQORTI EWROPEA 
TA’  LAWDITURI
Rapport Speċjali  Nru 7
MT

LENERĠIJA INTELLIĠENTI 
20032006Rapport Speċjali Nru 7   2008
ILQORTI EWROPEA TA’ LAWDITURI(skond l-Artikolu 248(4), it-tieni sottoparagrafu, KE)
2
IL-QORTI EWROPEA TA’ L-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
L – 1615 Luxembourg
Tel. : (352) 4398 45410
Fax : (352) 4398 46 430
mail : euraud@eca.europa.eu
Internet : http://www.eca.europa.eu
Rapport Speċjali Nru 7   2008
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet. Jista’ jsir aċċess 
għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).
Informazzjoni dwar il-katalogar tinsab fit-tmiem ta’ din il-pubblikazzjoni.
Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, 2008
ISBN 978-92-9207-059-5
DOI 10.2865/14992
© Il-Komunitajiet Ewropej, 2008
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.
Mitbugħ fil-Belġju
WERREJ
Paragrafu 
IV  SOMMARJU
17 INTRODUZZJONI
89 APPROĊĊ U AMBITU TALVERIFIKA
1042  SEJBIET TALVERIFIKA
1018 PROGRAMMAR U ALLOKAZZJONI TA’ FONDI
1518  SAĦĦIET U LIMITAZZJONIJET
1929 MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI TALPROGRAMMI
2124 SUĊĊESSI U LIMITAZZJONIJIET
2529 EVALWAZZJONIJIET TA’ AĠENZIJI TA’ LENERĠIJA LOKALI: STUDJU TA’ KAŻ
3038  SPEJJEŻ AMMINISTRATTIVI: ITTĦEJJIJA TALPROPOSTI, 
IRRAPPURTAR FUQ ILPROĠETTI U LAMMINISTRAZZJONI TALPROGRAMMI
3233 SPEJJEŻ SOSTNUTI MILLPARTEĊIPANTI34 SPEJJEŻ SOSTNUTI MILLAĠENZIJA EŻEKUTTIVA
3536 SPEJJEŻ SOSTNUTI MIDDĠ ENERĠIJA U TRASPORT
3738 SPEJJEŻ AMMINISTRATTIVI TOTALI
3942 LAĠENZIJA EŻEKUTTIVA: MANIĠER AĦJAR?
4354  KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET
4345 LIPPJANAR TALPROGRAMM
4651 MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI
5254 AMMINISTRAZZJONI TA’ LISKEMA
  ANNESS I 
 IRRISPOSTI TALKUMMISSJONI
I.
Il-Programm Enerġija Intelliġenti għall-
Ewropa(IEE) ifittex li jippromwovi l-effiċjenza 
fl-użu ta’ l-enerġija, l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinovabbli u d-diversifikazzjoni ta’ l-enerġija. 
L-għan tiegħu huwa li joħloq klima li fiha jkun 
hemm għarfien wiesa’ ta’ teknoloġiji relevanti 
u ta’ l-importanza tagħhom. 
II.
Il-Programm IEE għall-2003-2006 kellu baġit  
ta’ 250 miljun euro. Il-flus intużaw biex isostnu kważi 450 proġett. Aktar minn 1 700 korp ħadu sehem fil-programm (inklużi awtoritajiet lokali, istituti tar-riċerka, regolaturi, assoċjazzjonijiet ta’ l-industrija, kmamar ta’ nies tas-sengħa,  konsulenzi u manifatturi).
III.
Il-verifika tal-Qorti staqsiet:
kif il-Kummissjoni allokat il-fondi ta’ l-IEE; –
kif il-Kummissjoni ssorveljat u evalwat il-pro- –
gramm;
x’kienu l-ispejjeż amministrattivi tal-pro- –
gramm;
x’differenza għamlet l-aġenzija eżekuttiva   –
għall-amministrazzjoni tal-programm. SOMMARJU
5
V.
Il-Qorti tirrakkomanda għadd ta’ titjib possibbli 
fit-tfassil u fl-implimentazzjoni ta’ programmi 
wara l-IEE (u programmi komparabbli oħra):
proposti għall-programm ibbażati fuq mudell  –
espliċitu ta’ politika u li jirriflettu r-rabta mis-
tennija bejn in-nefqa, il-prodott u l-impatt;
monitoraġġ li jħares lil hinn mill-proġetti indi- –
vidwali u jgħin fl-iffurmar ta’ opinjoni dwar programm fit-totalità tiegħu, u li jwieġeb  għall-għan iddikjarat tal-programm;
evalwazzjoni ta’ programmi b’mod fejn l-uti- –
lità tilħaq il-massimu tagħha bħala sors ta’  “rispons”, u li forsi tinkludi aktar użu ta’ eva-
lwazzjoni “lonġitudinali” – tħaris lejn l-impatt 
ta’ kategoriji prinċipali ta’ proġetti minn  
oqsfa ta’ nfiq suċċessivi;
reġistrazzjoni u analiżi aktar sistematiċi   –
ta’ l-ispiża amministrattiva ta’ programmi,  filwaqt li l-ispejjeż sostnuti mill-benefiċjarji 
jiġu kkunsidrati, u din l-informazzjoni tiġi  
użata biex tqabbel programmi u tidentifika  
u xxerred l-aqwa prattika.IV.
Sejbiet il-Qorti kienu kif ġejjin:
Il-Kummissjoni wettqet l-għanijiet tal-pro- –
gramm IEE f’programm ta’ ħidma dettaljat  
u għamlet użu ta’ esperti minn barra biex  
jevalwaw il-proposti. Mill-banda l-oħra  
l-ippjanar tal-programm kien nieqes mill-
aqwa prattika, u t-tqassim ta’ nfiq fuq ħafna oqsma ta’ attivitajiet illimita l-potenzjal li  
jinkiseb progress sinifikanti u verifikabbli fi kwalunkwe qasam. L-IEE ma kienx programm ta’ nefqa b’fok ċar.
Il-Kummissjoni ssorveljat il-progress fil- –
proġetti, iżda l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni m’għamluhiex possibbli li tifforma opinjoni 
dwar il-kwalità u t-tfassil ġenerali tal-pro-
gramm. Il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni 
li tevalwa jekk l-aġenziji ta’ l-enerġija għamlux 
impatt sinifikanti, u lanqas li tevalwa jekk  
tejjbux il-koordinazzjoni tal-promozzjoni ta’ 
teknoloġija li tuża l-enerġija b’mod effiċjenti. Rapporti ta’ evalwazzjoni ma kinux dispo-
nibbli fil-ħin sabiex jinfluwenzaw taħdidiet  
leġiżlattivi.
L-ispejjeż tat-tħejjija ta’ proposti, ir-rappur- –
tar fuq proġetti u l-amministrazzjoni tal-
programmi (inklużi dawn l-ispejjeż sostnuti  
minn applikanti li rnexxielhom) huma stmati 
li huma daqs l-ammont ta’ flus maħruġ matul 
il-perijodu 2003-2006. B’kunsiderazzjoni ta’ 
ħruġ ta’ flus tal-futur, l-ispejjeż totali ta’  
dawn l-attivitajiet jistgħu jkunu mistennija  li jkunu aktar minn wieħed minn sitta tas-
somom ta’ flus maħruġa.
L-Aġenzija Eżekuttiva kellha impatt pożittiv  –
fuq is-sodisfazzjon tal-klijent.SOMMARJU
 1.  L-Unjoni Ewropea tuża firxa ta’ strumenti biex issegwi l-għanijiet tal-politika ta’ 
l-enerġija tagħha1. Dawn jinkludu:
ftehimiet internazzjonali; –
sostenn għar-Riċerka u l-Iżvilupp fl-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija u s-sorsi  –
ta’ enerġija rinovabbli;
leġiżlazzjoni biex tippromwovi l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija (bħat- –
tikketta ta’ l-enerġija ta’ l-UE);
promozzjoni ta’ proġetti ta’ wiri; –
infiq ta’ fondi strutturali fuq proġetti ta’ enerġija; –
skambju tal-kwoti ta’ l-emissjonijiet.  –
 2.  Il-Programm “Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa” (IEE) ifittex li jikkomplimenta 
dawn l-istrumenti billi jippromwovi l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija, l-użu ta’ 
sorsi ta’ enerġija rinovabbli u diversifikazzjoni ta’ l-enerġija. L-għan tiegħu 
huwa li joħloq klima fejn ikun hemm għarfien wiesa’ tat-teknoloġiji relevanti 
u ta’ l-importanza tagħhom. Inter alia  l-programm jippromwovi l-iskambji ta’ 
l-esperjenza u ta’ għarfien, u jistimola t-tixrid ta’ l-aqwa prattiċi u ta’ l-aqwa 
teknoloġiji disponibbli, u b’hekk ifittex li jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-forniment ta’ l-enerġija, il-kompetittività u l-ħarsien ambjentali. Il-programm 
ma jsostnix b’mod dirett l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda
2.1 L-UE ddefiniet l-għanijiet tagħha 
bħala :
–  iż-żjieda fis-sigurtà tal-forniment;
–  l-assigurazzjoni tal-kompetittività ta’ 
l-ekonomiji Ewropej u d-disponibbiltà 
ta’ l-enerġija bi prezz li wieħed jista’ 
jilħqu;
–  il-promozzjoni ta’ sostenibbiltà 
ambjentali u l-ġlieda kontra l-bidla 
fil-klima.
Konklużjonijiet tal-Presidenza, 
Brussell, Marzu 2007 (Id-Dokument tal-
Kunsill 7224/07).
2 L-Artikoli 1 u 2 tad-Deċiżjoni 
Nru 1230/2003/KE tal-
Parlament Ewropew u tal-Kunsill 
(ĠU L 176, 15.7.2003, p. 29).INTRODUZZJONI
EDUKAZZJONI DWAR LENERĠIJA INTELLIĠENTI GĦALLIMMODERNIZZAR TADDJAR 
EIEDUCATION  PROĠETT SAVEKAXXA 1
Objettiv: 
Li tagħti lill-kumpaniji ta’ l-akkomodazzjoni soċjali l-għarfi  en u l-għodod biex iwettqu mmodernizzar tad-
djar li juża l-enerġija b’mod effi   ċjenti.
Tul ta’ żmien:
01/2006 – 12/2006
Baġit: 
457 291 euro (Kontribuzzjoni ta’ l-UE: 50 %)
Il-proġett waqqaf programm ta’ edukazzjoni u ppubblika ktieb gwida għal kumpaniji tad-djar, muniċipalitajiet 
u sidien oħra ta’ stokks tad-djar biex jgħinuhom iwettqu ’modifi  ka retro-attiva li tuża l-enerġija b’mod 
intelliġenti’ – jiġifi  eri li jiff  rankaw mill-anqas 30 % ta’ l-enerġija meta mqabbel mas-sitwazzjoni qabel 
ir-rinovazzjoni.
7
IEE 20032006
 3.  Il-Programm IEE għall-2003-2006 kellu baġit ta’ 250 miljun euro f’approprijazzjo-
nijiet ta’ impenn matul l-erba’ snin ikkonċernati. Il-flus intużaw biex isostnu 
kważi 450 proġett, li kienu jinvolvu konsorzji (b’medja ta’ bejn seba’ u tmien 
parteċipanti) madwar l-Unjoni, f’membri oħra taż-Żona Ekonomika Ewropea 
jew f’pajjiżi kandidati. Il-parteċipanti kienu jinkludu awtoritajiet lokali, isti-tuti tar-riċerka, regolaturi, assoċjazzjonijiet ta’ l-industrija, kmamar ta’ nies 
tas-sengħa, konsulenzi u manifatturi. Aktar minn 1700 korp ħadu sehem fil-
programm. 
 4.  Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa 2003-2006 kien fih erba’ subprogrammi  
“vertikali”:
SAVE: l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija, speċjalment fil-bini u fl-indus- –
trija3; 
Altener: sorsi ta’ enerġija ġodda u rinovabbli –3; 
STEER: l-aspetti enerġetiċi tat-trasport; –
Coopener: koperazzjoni ma’ pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw; –
  u ħames attivitajiet “orizzontali” li jikkombinaw bosta mis-subprogrammi msem-
mija hawn fuq u/jew dwar il-prijoritajiet tal-Komunità. 3 SAVE u Altener ilhom mill-1993 
u qabel kienu ffinanzjati permezz 
ta’ programmi oħra (ara r-Rapport 
Speċjali Nru 17/98 dwar is-sostenn 
għas-sorsi ta’ enerġija rinovabbli fl-azzjonijiet bi spejjeż maqsuma tal-
Programm Joule-Thermie u l-azzjonijiet 
pilota tal-Programm Altener 
(ĠU C 356, 20.11.1998)).
“GREENLODGES”  PROĠETT ALTENERKAXXA 2
Objettiv: 
Li jippromwovi u jiff  aċilita applikazzjonijiet rinovabbli u dawk tas-sħana mikro-CHP u ta’ l-elettriku f’ħotels 
rurali u mwarrba (loġoġ).
Tul ta’ żmien:
01/01/2005 – 31/01/2007
Baġit: 
849 652 euro (Kontribuzzjoni ta’ l-UE: 50 %)
Il-proġett żviluppa gwida li tista’ tintuża mis-sidien/maniġers ta’ hotels rurali u akkommodazzjoni simili 
għall-implimentazzjoni ta’ sistemi ta’ enerġija rinovabbli u ta’ mikro koġenerazzjoni, fi  lwaqt li jintużaw 
verifi  ki ta’ enerġija żviluppati f’“loġoġ” f’partijiet diff  erenti ta’ l-UE. L-informazzjoni nxterdet ukoll permezz 
ta’ workshops reġjonali u nazzjonali.
8
 5.  Ir-riżultat tan-nefqa impenjata taħt is-subprogrammi (li jirrifletti ftehimiet ta’ 
għoti ffirmati għal kull linja) u għal spejjeż oħra jintwera fit- Tabella 1 . Il-paga-
menti saru b’rata ħafna aktar bil-mod mill-impenji: fi tmiem l-2006 l-paga-
menti lill-parteċipanti kienu jammontaw għal 46,8 miljun euro.
KAMPANJA EWROPEA GĦATTITJIB TA’ LIMĠIBA FISSEWQAN, LEFFIĊJENZA FLUŻU 
TA’ LENERĠIJA U SSIGURTÀ FITTRAFFIKU ECODRIVEN: PROĠETT STEERKAXXA 3
Objettiv: 
Li tippromwovi stil-imġiba ta’ effi   ċjenza fl  -użu ta’ l-enerġija u ta’ sigurtà fi  s-sewqan (Sewqan ekoloġiku)
Tul ta’ żmien:
01/2006 – 12/2008
Baġit: 
1 440 040 euro (Kontribuzzjoni ta’ l-UE: 50 %)
Ecodriven kienet kampanja ta’ sewqan ekoloġiku madwar l-Ewropa mmirata lejn sewwieqa ta’ karrozzi ta’ 
passiġġieri, vannijiet tat-tqassim, trakkijiet u karrozzi tal-linja f’disa’ pajjiżi ta’ l-UE.
9
PJATTAFORMA EWROPEA GĦALLPROMOZZJONI TA’ KKUNTRATTAR GĦALL
PRESTAZZJONI TA’ LENERĠIJA EUROCONTRACT: “PROĠETT ORIZZONTALI” KAXXA 4
Objettiv: 
Li ttejjeb l-ispeċifi  kar ta’ l-użu ta’ l-enerġija fi  l-kuntratti
Tul ta’ żmien:
01/2005 – 12/2007
Baġit: 
2 302 036 euro (Kontribuzzjoni ta’ l-UE: 50 %) 
Taħt dan il-proġett, ġew żviluppati mudelli ta’ kuntratt u dokumenti ta’ off  erti u standards tal-kwalità 
għas-servizzi ta’ l-enerġija, li wasslu għall-produzzjoni ta’ kotba ta’ gwida għall-użu minn muniċipalitajiet, 
assoċjazzjonijiet tad-djar, u oħrajn involuti fi  l-forniment ta’ servizzi tad-djar.NEFQA IMPENJATA GĦALL20032006TABELLA 1
Proġetti skond l-għotjietNru ta’ 
ftehimiet 
ta’ għotjiet 
ﬃ  rmatiMiljuni 
EUR
Altener (Rinovabbli) 118 61,6
SAVE (Eﬃ   ċjenza ﬂ  -Użu ta’ l-Enerġija) 106 56,2
STEER (Trasport) 28 19,7
Azzjonijiet orizzontali 80 44,5
Sostenn speċiﬁ  ku għal avvenimenti 77 2,7
Coopener 38 14,5
TOTAL proġetti ﬃ   nanzjati minn għotjiet 447 199,2
Proġetti permezz ta’ oﬀ  erta pubblika128
Proġett permezz ta’ azzjoni miftiehma22,2
Spejjeż tal-komunikazzjoni u sostenn DĠ Enerġija u Trasport 2,5Spejjeż tal-funzjonament ta’ l-Aġenzija Eżekuttiva 8,9
TOTAL
3240,81 Kuntratti ta’ offerti pubbliċi: 
kuntratti (il-biċċa l-kbira minnhom 
studji jew servizzi ta’ l-IT) mibdija mill-
Kummissjoni.
2  Azzjonijiet miftiehma: Tnediet Azzjoni 
miftiehma dwar it-traspożizzjoni 
u l-implimentazzjoni tad-direttiva 
dwar il-Prestazzjoni ta’ l-Enerġija tal-
Bini (EPBD- Energy Performance of 
BuilDings).
3  Dan it-total jinkludi l-kontribuzzjoni 
ta’ l-EFTA lejn l-IEE.
10
QABEL LIEE 20032006...
 6.  SAVE u Altener, u xi wħud mill-attivitajiet miġjuba taħt il-Coopener fl-2003, qabel 
kienu ffinanzjati taħt il-Programm ta’ Qafas għall-Enerġija 1998-2002. Bidliet prinċipali għall-programm 2003-2006 kienu:
il-ħolqien ta’ Aġenzija Eżekuttiva għat-tħaddim tal-programm; –
l-iggruppar tas-sostenn komunitarju għal dawk l-oqsma ta’ l-enerġija li  –
jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli fi programm wieħed;il-ħolqien ta’ subprogramm speċifiku biex jiffinanzja attivitajiet li   –
għandhom x’jaqsmu mat-trasport.
...U WARA
 7.  Il-programm ta’ segwitu, IEE 2, li jkopri l-perijodu 2007-2013, jinkudi l-bidliet li 
ġejjin:
it-tmiem ta’ sostenn speċifiku għal avvenimenti żgħar “iżolati”; –
it-tneħħija ta’ Coopener mill-programm; –
l-għoti ta’ permess lil proġetti ta’ replikazzjoni tas-suq (promozzjoni ta’  –
tekniki innovatorji, proċessi jew prodotti li ntwerew b’suċċess imma li ma daħlux fis-suq); u
iż-żjieda tal-kontribuzzjoni massima ta’ l-UE għal 75 % ta’ l-ispejjeż, u għal  –
250 000 euro għall-ħolqien ta’ aġenziji ta’ l-enerġija lokali u reġjonali  
ġodda u l-permess sabiex proposti għall-ħolqien ta’ aġenziji ta’ l-enerġija 
jkunu sottomessi fuq bażi individwali aktar milli bħala parti minn kon-sorzju.
 8.  Il-Qorti kkunsidrat jekk il-Kummissjoni ħaditx passi raġonevoli biex tiżgura li 
l-programm Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa tfassal u kien implimentat  
b’mod effettiv li zied il-valur fil-livell Ewropew. Il-verifika staqsiet:
kif il-Kummissjoni allokat il-fondi; –
kif il-Kummissjoni ssorveljat u evalwat il-programm; –
x’kienu l-ispejjeż amministrattivi tal-programm; –
x’differenza għamlet l-aġenzija eżekuttiva għall-amministrazzjoni tal- –
programm.
 9.  Il-verifika kienet tinvolvi:
analiżi tal-bażi legali tal-programm, dokumenti dwar il-proċess ta’  a) 
deċiżjoni, u evalwazzjonijiet ta’ l-IEE u ta’ programmi preċedenti  
u suċċessivi;
analiżi tad-dokumenti ta’ rappurtar u ta’ monitoraġġ ta’ l-Aġenzija  b) 
Eżekuttiva;
intervisti mal-persunal mid-Direttorat-Ġenerali għall-Enerġija u t-Trasport c) 
(DĠ Enerġija u t-Trasport) u l-Aġenzija Eżekuttiva;
analiżi ta’ sejħiet għal proposti; d) 
reviżjoni ta’ 65 fajl ta’ proġetti; e) 
sundaġġ li kiseb f) data  minn 736 parteċipant fil-programm4; 
analiżi tad-database tal-proġett. g) 4 Il-kwestjonarju sundaġġ intbagħat 
bħala abbozz lis-servizzi tal-
Kummissjoni f’Novembru 2006. 
Is-sundaġġ intbagħat lill-partijiet kollha li kienu applikaw għall-finanzjament 
sas-7 ta’ Novembru 2006. B’kollox 
736 risposta kienu rċevuti. Ir-rata tar-
rispons ġenerali għas-sundaġġ kien 
29 %. Il-biċċa l-kbira tar-rispondenti kienu ħadu sehem f’aktar minn proġett 
wieħed, u b’hekk taw esperjenza 
wiesgħa ta’ l-operat tal-programm. Per 
eżempju nofs ir-rispondenti setgħu 
jqabblu l-esperjenza tal-ħidma mad-DĠ 
TREN u ma’ l-Aġenzija. Is-sundaġġ 
stieden lill-applikanti biex jispeċifikaw l-ispejjeż tat-tħejjija tal-proposti 
tagħhom u, fil-każ ta’ l-applikanti li 
kisbu suċċess, l-ispiża tar-rappurtar lejn 
Brussell.APPROĊĊ U AMBITU 
TALVERIFIKA
PROGRAMMAR U ALLOKAZZJONI TA’ FONDI
 10.  Ippjanar effettiv ta’ interventi pubbliċi jeħtieġ definizzjoni ċara ta’ l-objettivi, 
ftehim tal-mod kif l-istrument huwa mistenni li jilħaq dawn l-objettivi; u li jintużaw kriterji ċari biex jintgħażlu l-proposti.
 11.  Il-leġiżlazzjoni tal-Komunità kienet tipprovdi li finanzjament mill-IEE 2003-2006 
għandu jkun disponibbli għal proġetti li:
jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli, is-sigurtà tal-forniment ta’ l-enerġija, a) 
il-kompetittività u l-ħarsien ambjentali;joħolqu jew jiżviluppaw strutturi u strumenti għall-iżvilupp ta’ l-enerġija b) 
sostenibbli;
jippromwovu sistemi u tagħmir ta’ enerġija sostenibbli; c) 
jipprovdu informazzjoni, edukazzjoni u taħriġ; d) 
jissorveljaw l-implimentazzjoni u l-impatt ta’ l-inizjattivi tal-Komunità; e) 
jevalwaw l-impatt ta’ miżuri ffinanzjati taħt il-programm f) 
5.
  L-għajnuna finanzjarja kellha tiddependi mill-valur miżjud tal-Komunità,  
il-benefiċċju u l-impatt ta’ l-azzjoni proposta6.
 12.  Il-Kummissjoni wettqet dawn il-prinċipji permezz ta’:
programm ta’ ħidma globali għall-2003-2006 li waqqaf 17-il “azzjoni   –
prinċipali”, li reġgħu nqasmu fi 63 “żona ta’ mira’” (elenkati fl-
Anness I );
programm ta’ ħidma annwali li jelenka linji gwida għas-subprogrammi  –
u għal “azzjonijiet prinċipali” u kriterji ta’ għażla7;
sejħiet għal proposti li jelenkaw kriterji ta’ eliġibbiltà u ta’ għażla li wasslu  –
għal ftehimiet ta’ għoti, wara negozjati bejn il-Kummissjoni u l-konsorzju 
kkonċernat;
sejħiet għall-offerti, li wasslu għal kuntratti ta’ servizz. –5 Id-Deċiżjoni Nru 1230/2003/EC, 
l-Artikolu 4(1).
6 Id-Deċiżjoni Nru 1230/2003/EC, 
l-Artikolu 4(2).
7 Dawn il-programmi ta’ xogħol 
kienu elaborati b’konsultazzjoni ma’ 
rappreżentanti tal-pajjiżi parteċipanti 
kollha.SEJBIET 
TALVERIFIKA
13
 13.  Twaqqfu panels ta’ esperti għall-azzjonijiet prinċipali għal kull sejħa għall-
proposti (ara l- Anness I ). Membri tal-panels evalwaw il-proposti taħt ħames 
intestaturi:
kwalità ta’ azzjoni/aġenzija/avveniment; –
kwalità ta’ approċċ; –
valur miżjud tal-Komunità; –
spejjeż u benefiċċji; –
organizzazzjoni tat-tim. –
 14.  Abbażi tar-rapporti tal-panel, kumitat ta’ evalwazzjoni waqqaf lista ta’ klassifi-
kar biex tkun approvata. Proposta kienet aċċettata biss jekk kellha punteġġ ġenerali, u punteġġ għall-ħames intestatura (organizzazzjoni tat-tim), ta’ 70 % jew ogħla tal-marki disponibbli, bl-ebda punteġġ għal intestaturi individwali 
ta’ anqas minn 50 %. Madwar 33 % tal-proposti rċevuti kienu aċċettati.
SAĦĦIET U LIMITAZZJONIJET
 15.  Il-Kummissjoni wettqet l-għanijiet tal-programm f’azzjonijiet speċifiċi. Hija 
waqqfet sistema għall-evalwazzjoni oġġettiva ta’ proposti, u l-għoti ta’ kun-
tratti. L-esperti li kienu qegħdin jevalwaw u jagħtu punteġġi għall-proposti 
ġġustifikaw u ddokumentaw b’mod adegwat l-evalwazzjoni u l-punteġġ  tagħhom tal-proposti.
 16.  L-attivitajiet sostnuti taħt dan il-programm intirtu l-aktar minn programmi 
preċedenti. Oqsma ta’ mira eliġibbli għal sostenn kienu jinkludu l-ħolqien ta’ 
kuxjenza dwar kwistjonijiet bħall-effiċjenza tal-karburant f’vetturi kummerċjali u l-insulazzjoni ta’ bini fejn opinjoni esperta indipendenti tagħti x’tifhem li 
hemm potenzjal sinifikanti għall-adozzjoni kost-effettiva ta’ teknoloġiji li  
jużaw il-gassijiet serra b’mod effiċjenti.
8
 17.  Mill-banda l-oħra d-denominazzjoni ta’ mhux anqas minn 63 qasam ta’ mira għal 
programm ta’ nefqa relattivament żgħira naqqset il-probabbiltà li l-programm 
jikseb impatt sinifikanti fi kwalunkwe qasam individwali. L-IEE ma kienx pro-gramm ta’ nefqa b’fok ċar.8 Ara per eżempju l-analiżi reċenti 
“A Cost curve for Greenhouse Gas 
Reduction”, McKinsey Quarterly, 2007.
14
 18.  Il-konklużjonijiet ta’ rapport iffinanzjat mill-programm9 jagħtu punt ta’ referenza 
għall-evalwazzjoni ta’ l-arranġamenti għall-implimentazzjoni tal-programm. 
Il-programm ta’ ħidma tal-Kummissjoni ma:
għamilx espliċitu l-mudell ta’ politika (jiġifieri li jispjega kif il-forniment  –
ta’ għoti mill-UE kien se jgħin sabiex ineħħi xkiel speċifiku għall-adozzjoni 
ta’ teknoloġija effiċjenti fl-enerġija);
iffissax għanijiet speċifiċi għall-programm, li jistgħu jitkejjlu u relatati  –
maż-żmien;tax analiżi ta’ l-operaturi tas-suq. (Analiżi ta’ l-operaturi tas-suq tingħata  –
fil-Programm ta’ Ħidma għall-programm ta’ wara, iżda din telenka 41  “gruppi ta’ mira” li ta’ sikwit huma ddefiniti b’mod wiesa’ bħala (“sistema ta’ edukazzjoni”, “nies tas-sengħa”, “media”, eċċ.)).
MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI TALPROGRAMMI
 19.  Ir-Regolament Finanzjarju10 jeħtieġ li l-Kummissjoni tiffissa għanijiet speċifiċi, li 
jistgħu jitkejjlu, li jistgħu jintlaħqu u li wieħed jista’ jara kemm jieħdu żmien 
għall-oqsma kollha ta’ l-attività koperta mill-baġit u biex tissorvelja l-kisba 
tagħhom permezz ta’ indikaturi ta’ prestazzjoni. 
 20.  Il-Kummissjoni stabbiliet arranġamenti għall-monitoraġġ biss fil-livell ta’ proġetti 
individwali, kif ġej:
il-ftehim ta’ għoti ddeskriva l-kontenut tal-proġett u l-prodotti immedjati  –
tiegħu (dak li jista’ jkun ikkunsinnat) kif ukoll l-indikaturi ta’ prestazzjoni miftiehma;
il-ftehim ta’ għoti kopra wkoll il-frekwenza tar-rappurtar u rriżulta f’bejn  –
tlieta u erba’ rapporti skond it-tul taż-żmien tal-proġett (avvenimenti  
żgħar kienu rrappurtati darba biss);
kull proġett kien assenjat lil uffiċjal tal-proġett li ssorvelja l-kunsinna   –
ta’ rapporti u progress meta mqabbla mad-deskrizzjoni tal-proġett ta’  
kuntratt;fi ħdan l-aġenzija eżekuttiva kull unità ssorveljat l-uffiċċjali tal-proġett  –
tagħha;
ħarsa ġenerali lejn dan is-segwitu ġiet irrapurtata lid-DĠ Enerġija u Tras- –
port .9 Taħt l-IEE, l-ECOFYS ipproduċa 
rapport li jevalwa 20 strument li 
jistimolaw l-effiċjenza fl-użu ta’ 
l-enerġija, li 17 minnhom tħaddmu fi ħdan l-Istati Membri (“From Theory 
Based Policy Evaluation to SMART 
Policy Design” ECOFYS, April 2007 – 
http://www.aid-ee.org/documents/
SummaryreportFinal.PDF?bcsi_
scan_522CC38ADEA72627=0&bcsi_
scan_filename=SummaryreportFinal.PDF – l-10 ta’ Ġunju 2008). Dan 
ir-rapport jagħti punt ta’ referenza 
għall-prattika tajba fit-tfassil 
u s-sorveljanza ta’ programmi fil-qasam 
ta’ l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija. Inter 
alia , ir-rapport tal-konsulenti ta parir 
li programm għall-effiċjenza fl-użu ta’ 
l-enerġija għandu:
–  jinvolvi mudell ta’ politika espliċitu, 
(li juri r-rabta mistennija bejn 
in-nefqa, il- prodott u l-impatt);
–  jiffissa miri speċifiċi li għandhom 
jinkisbu fi ħdan limiti ta’ żmien 
speċifiċi, u jidentifika indikaturi li 
jistgħu jitkejlu sabiex ikunu sorveljati;
–  jistma l-impatt possibbli ta’ pakkett 
ta’ strumenti ta’ politika biex jintlaħqu l-miri ffissati;
–  janalizza s-swieq u s-setturi relevanti, 
filwaqt li jidentifika l-operaturi 
prinċipali tas-suq, diżinċentivi, 
ostakoli u xkiel għall-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija u l-effettività probabbli 
ta’ strumenti ta’ politika biex jegħlbu 
dawn il-problemi.
10 L-Artikolu 27 tar-Regolament tal-
Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 
(ĠU L-248, 16.9.2002, p. 1).
15
SUĊĊESSI U LIMITAZZJONIJIET
 21.  Dawn l-arranġamenti kienu simili għal dawk ta’ programmi oħra ta’ l-UE u per-
mezz tagħhom il-Kummissjoni setgħet tissorvelja attivitajiet mibdija fi ħdan proġetti individwali. Mill-banda l-oħra, l-informazzjoni ta’ monitoraġġ mitluba 
u mogħtija ma tpoġġietx fil-qafas ta’ sett ta’ indikaturi biex jitkejjel is-suċċess 
tal-programm fit-totalità tiegħu. L-informazzjoni għalhekk kienet ta’ użu  
limitat għall-Kummissjoni meta din kienet qiegħda tifforma opinjoni dwar  
safejn il-programm kien suċċess, u dwar jekk huwa, jew rekwiżiti tal-proġett, għandhomx ikunu emendati
11. Ma kien hemm l-ebda emenda għall-kriterji li 
ntużaw fl-evalwazzjoni ta’ proġetti proposti tul l-Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa (u għall-komponenti SAVE u Altener, dawn il-kriterji ma nbidlux minn programmi preċedenti).
 22.  Evalwazzjoni utli ta’ l-IEE kienet ukoll żvantaġġjata mir-rata ta’ ħruġ ta’ flus tal-
fondi12. L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu ta’ l-IEE tlestiet lejn tmiem il-pro-
gramme, f’Jannar 2006. Madankollu f’dan l-istadju l-ħruġ ta’ flus ammonta 
għal anqas minn 5 % tan-nefqa totali prevista għall-programm. It-tim ta’  
studju kkonkluda li għadu kmieni wisq biex l-evalwazzjonijiet jidentifikaw 
l-impatti [ta’ proġetti] fuq terminu ta’ żmien twil. Sa tmiem l-2006, il-paga-
menti totali kienu telgħu għal 6.8 miljun euro biss – li jindika li 80 % ta’ fondi 
pagabbli taħt il-programm jinħarġu wara l-perijodu tal-programm. 
 23.  Il-programm Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa assuma li informazzjoni imper-
fetta kienet ostakolu sinifikanti għall-applikazzjoni ta’ prodotti, proċessi  
u prattiċi li jużaw l-enerġija b’mod effiċjenti u għall-użu ta’ sorsi ta’ enerġija 
rinovabbli. Monitoraġġ ta’ programm tal-”prattika tajba” kieku kien jinkludi 
miżuri dwar safejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet kienu saru konxji ta’ l-infor-mazzjoni relevanti, bħala riżultat tal-programm. Il-Kummissjoni ma kisbitx 
tali informazzjoni fil-livell tal-programm.
 24.  Nuqqas prinċipali ta’ l-evalwazzjoni ta’ programm kien li rapporti ta’ evalwazzjoni 
ma kinux disponibbli fil-ħin sabiex jinfluwenzaw taħdidiet leġiżlattivi, u ma 
tawx analiżi ta’ l-impatt tal-programm li tagħmel sens. Rapporti ta’ eva-
lwazzjoni dwar is-sub programmi SAVE u Altener ma kinux disponibbli qabel l-adozzjoni ta’ l-IEE. L-evalwazzjoni ex-ante  ta’ l-IEE2, li ġie wara l-IEE, kienet 
prodotta qabel kwalunkwe informazzjoni mill-IEE kienet disponibbli (ir-rap-
port
13 inħareġ f’Settembru 2004: l-iskadenza għal proposti taħt l-ewwel sejħa 
għal proposti għall-IEE kienet April 2004, u ftehimiet ta’ għoti taħt l-IEE  
2003-2006 kienu ffirmati biss fil-ħarifa ta’ dik is-sena).11 Il-konsulent inkarigat biex iwettaq 
evalwazzjoni ex-ante  għall-IEE2 
irrapporta li s-sistema ta’ indikaturi 
għall-programm IEE kurrenti f’dan 
l-istadju ta’ żvilupp hija ristretta 
għal-livell tal-proġett, fejn dawk li 
jagħmlu l-proposti huma meħtieġa li 
jissuġġerixxu indikaturi li magħhom 
il-progress tal-proġett jista’ jitkejjel. Madankollu, m’hemm l-ebda 
mezz biex dawn l-indikaturi ikunu 
armonizzati fil-livell tal-programm. 
Il-konsultazzjonijiet urew tħassib 
dwar din is-sistema. Potenzjalment hija ta’ konfużjoni u ma tippermettix 
sorveljanza ta’ l-impatt bis-sens peress 
li tistimola lill-proġetti sabiex dawn 
ikejlu prodotti, riżultati u impatti 
differenti. Taħt dan l-arranġament se 
jkun diffiċli ħafna għal kwalunkwe 
evalwazzjoni biex jitkejjel l-impatt, u b’hekk jinkisbu konklużjonijiet, dwar 
is-suċċess tal-programm. (Evalwazzjoni 
ex-ante  ta’ programm Komunitarju 
multi-annwali mġedded fil-qasam 
ta’ l-enerġija (2007-2013) ECOTEC Research and Consulting Limited, p. 38. 
12 Evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-
Programm Multi-Annwali għall-Azzjoni 
fil-qasam ta’ l-Enerġija “Intelligent energy – Europe, 2003-2006”, ECOTEC 
Research & Consulting Limited, United 
Kingdom. http://ec.europa.eu/dgs/
energy_transport/evaluation/activites/
doc/reports/energie/no52_eie_
midterm_final_report.pdf
13 Fattur wieħed f’dan il-każ kien 
iż-żmien ta’ l-approvazzjoni tal-
programm (ara p. 2 tar-rapport).
16
EVALWAZZJONIJIET TA’ AĠENZIJI TA’ LENERĠIJA LOKALI: 
STUDJU TA’ KAŻ
 25.  L-UE, taħt sensiela ta’ programmi, ko-finanzjat it-twaqqif ta’ aġenziji ta’ l-enerġija 
lokali (Kaxxa 5) fl-Istati Membri tul l-aħħar 15-il sena. Matul dan il-perijodu, 
madwar 300 aġenzija bħal dawn twaqqfu bis-sostenn ta’ l-UE (b’kontribuzzjoni 
massima mill-UE ta’ 200 000 euro). Il-Kummissjoni targumenta li l-aġenziji 
huma dawk li jippromwovu u jimplimentaw il-politika ta’ l-enerġija ta’ l-UE 
fil-livell lokali, u joperaw bħala esperti ta’ l-enerġija għal attivitajiet oħra  lokali jew reġjonali. 
 26.  Taħt l-IEE, kull awtorità pubblika jew korp ieħor li jipproponi l-ħolqien ta’ aġenzija 
ta’ l-enerġija lokali/reġjonali jrid jippreżenta programm ta’ ħidma inizjali.  
Dan il-programm ta’ ħidma jrid ikun fih taħlita ta’ attivitajiet lokali/reġjonali 
u attivitajiet b’dimensjoni UE. Irid ukoll juri li l-attivitajiet lokali/reġjonali 
se jgawdu mir-riżorsi għall-aġenzija ġdida, li ġejjin minn partijiet oħra ta’  l-UE. 
 27.  Il-Programm ta’ Ħidma Globali għall-2003-2006 wiegħed approċċ selettiv għas-
sostenn tal-ħolqien ta’ aġenziji ġodda (fejn kienu meħtieġa u konvenjenti, 
u fejn hemm impenn ċar mill-awtoritajiet lokali għas-sostenn ta’ tali infras-
truttura fuq terminu ta’ żmien twil). Kellha tingħata prijorità lit-twaqqif  
ta’ aġenziji fil-pajjiżi (li dak iż-żmien kienu) kandidati. Fil-prattika, dan ma nkisibx: l-akbar għadd ta’ aġenziji nħoloq fi Stati Membri eżistenti, u kienu 
kkonċentrati f’dawk l-Istati Membri li diġà kellhom l-akbar għadd ta’ aġenziji 
ta’ l-enerġija lokali.
AĠENZIJI TA’ LENERĠIJA LOKALIKAXXA 5
Aġenziji huma korpi tipikament żgħar (b’persunal minn tnejn sa għaxra) imwaqqfa fuq l-inizzjattiva ta’ 
awtoritajiet lokali. Jitmexxew minn Direttur li jirrapporta lil kumitat ta’ l-amministrazzjoni li jista’ jinkludi 
rappreżentanti tas-settur privat, iżda jkollu maġġoranza li ġejja mis-settur pubbliku.
L-attività rrappurtata l-aktar spiss hija l-forniment ta’ pariri (jew lil min jieħu d-deċiżjonijiet fuq bażi lokali, 
jew lill-konsumaturi).
17
 28.  Il-Kummissjoni ma kisbitx evalwazzjoni indipendenti ta’ l-impatti ta’ aġenziji ta’ 
l-enerġija lokali. Iżda kisbet studju14 dwar il-prodotti, il-prestazzjoni u l-pers-
pettivi futuri ta’ l-aġenziji ta’ l-enerġija SAVE’s, ibbażat fuq ix-xogħol ta’  
esperti li nġiebu minn aġenziji ta’ l-enerġija fir-Repubblika Ċeka, fi Franza, fl-Italja u fir-Renju Unit. Dan ta attenzjoni partikolari lis-sostenn mogħti lil 
aġenziji ta’ l-enerġija lokali mill-Kummissjoni, iżda wkoll qajjem tħassib dwar 
il-monitoraġġ ta’ aġenziji, u l-koordinazzjoni tagħhom mal-korpi tas-setturi 
privati u pubbliċi fil-qasam ta’ l-effiċjenza fl-użu ta’ l-enerġija.
 29.  Minkejja dan l-IEE2 tagħti aktar sostenn għall-ħolqien ta’ aġenziji ġodda ta’ 
l-enerġija lokali: l-ammont massimu ta’ finanzjament tela’ għal 250 000 euro (minn 200 000 euro) u għal 75 % ta’ l-ispejjeż eliġibbli (li qabel kien 50 %).14 “Study of outputs, performance and 
future perspectives of SAVE energy 
agencies” Rapport Finali ta’ l-ECUBA 
srl 2005.
AĠENZIJI TA’ LENERĠIJA MWAQQFA TAĦT SAVE II 19982004

18
SPEJJEŻ AMMINISTRATTIVI: ITTĦEJJIJA 
TALPROPOSTI, IRRAPPURTAR FUQ ILPROĠETTI U LAMMINISTRAZZJONI TALPROGRAMMI
 30.  L-ispejjeż amministrattivi relatati mal-programm Enerġija intelliġenti għall-
Ewropa huma sostnuti: 
minn parteċipanti fil-programm (u kultant mill-isponsors tagħhom);  –
sa mill-2006 mill-Aġenzija Eżekuttiva mwaqqfa biex tħaddem il-pro- –
gramm, u mis-servizzi responsabbli tal-Kummissjoni (b’mod prinċipali  id-DĠ Enerġija u Trasport). 
  Spejjeż amministrattivi kemm għall-Kummissjoni kif ukoll għall-parteċipanti 
għandhom ikunu proporzjonati ma’ l-iskala tal-programm u mhux ogħla milli 
meħtieġ għal implimentazzjoni effettiva tal-programm.
 31.  Il-Kummissjoni m’għandhiex gwida jew punti ta’ referenza, ibbażati per eżempju 
fuq programmi komparabbli, fuq l-ispejjeż ta’ l-amministrazzjoni u ma tiġborx 
informazzjoni komprensiva dwar dawn l-ispejjeż.
SPEJJEŻ SOSTNUTI MILLPARTEĊIPANTI
 32.  Il-Qorti użat sundaġġ biex tikseb stimi tal-parteċipanti ta’ l-ispejjeż tat-tħejjija 
ta’ proposti u tar-rappurtar fuq il-proġetti. L-ispiża medja għas-sottomissjoni 
u n-negozjar ta’ proposta rrappurtata mir-rispondenti hija madwar 10 % ta’ 
l-ammont mitlub. Spejjeż ta’ rappurtar huma stmati li jammontaw għal mill-
anqas 6 % aktar tal-finanzjament mill-UE (dawn l-ispejjeż huma eliġibbli  
għal sostenn mill-UE). Applikat għall-programm fit-totalità tiegħu dan  jissuġġerixxi spiża ta’ kobor ta’ 22 miljun euro sostnuta minn applikanti li 
kellhom suċċess
15.15 Iċ-ċifra ta’ 22 miljun euro u aktar 
tirrappreżenta 10 % tat-total ta’ 
l-applikazzjonijiet ta’ għoti mogħtija 
(199,2 miljun euro – ara t- Tabella 1 ) 
u 6 % tat-total tal-pagamenti magħmula 
lill-benefiċjarji matul il-perijodu 2003-2006 (43,6 miljun euro). 
Madankollu, l-ispejjeż tal-proposti se 
jkunu wkoll iġġarrbu għal proposti 
li ma kellhomx suċċess, u l-ispejjeż 
tar-rappurtar eventwalment se jirrelataw ma’ l-ammont totali mħallas 
lill-proġetti (li x’aktarx li jkun qrib 
il-200 miljun euro).
19
 33.  L- Istampi 1  u 2 jippreżentaw l-istimi ta’ l-applikanti dwar l-ispiża għal-għemil ta’ 
proposta bħala persentaġġ tal-finanzjament mitlub. L- Istampa 3  tippreżenta 
stimi ta’ l-applikanti dwar l-ispiża tar-rappurtar bħala persentaġġ tal-finan-
zjament16. Aktar minn nofs il-parteċipanti kienu tal-fehma li l-ħin meħtieġ 
biex jimplew applikazzjoni kien ġust, iżda din iċ-ċifra waqgħet għal 40 %  fil-każ tal-koordinaturi tal-proġett. Tħassib simili dwar l-ispiża biex titħejja proposta, u biex isiru n-negozjati mal-Kummissjoni, kien rifless fis-sejbiet ta’ l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu: kien hemm enfasi li l-proċess tan-nego-
zjati għall-ikkuntrattar kien qiegħed jieħu aktar u aktar ħin, u l-applikant  
kien qiegħed ikollu jforni għadd kbir ta’ dokumenti. L-isforz meħtieġ għall-ikkuntrattar minn qabel jista’ jkun eżawrjenti għar-riżorsi f’xi organizzazzjo-
nijiet
17. L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu użat approċċ ta’ sundaġġ simili  
għal dak tal-Qorti, iżda b’għadd iżgħar ta’ parteċipanti kkuntattjati, u rata 
ta’ rispons aktar baxxa (736 risposta u rata ta’ rispons ta’ 29 % għas-sundaġġ 
tal-Qorti; 82 risposta u rata ta’ rispons ta’ 22 % għall-evalwaturi).16 Il-Qorti għamlet sundaġġ lill-
applikanti għall-Enerġija Intelliġenti 
għall-Ewropa Court dwar it-twettiq tal-programm. 736 applikant wieġbu 
għall-kwestjonarju.
17 Evalwazzjoni ta’ nofs it-Terminu tal-
Programm Multi-Annwali għall-Azzjoni 
fil-qasam ta’ l-Enerġija “Intelligent 
energy – Europe, 2003-2006”, ECOTEC Research & Consulting Limited, United 
Kingdom. (p. 42) (http://ec.europa.
eu/dgs/energy_transport/evaluation/
activites/doc/reports/energie/no52_
eie_midterm_final_report.pdf)
TQASSIM TARRISPOSTI FUQ LISPIŻA STMATA GĦALLGĦEMIL TA’ PROPOSTA 
BĦALA PERSENTAĠĠ TALFINANZJAMENT MITLUB 689 RISPONDENTSTAMPA 1
11-15 %16-20 %’il fuq minn 20 %
taħt 5 %
6-10 %
20
TQASSIM TARRISPOSTI FUQ LISPEJJEŻ TARRAPPURTAR BĦALA PERSENTAĠĠ 
TALFINANZJAMENT IRĊEVUT 529 RISPONDENTSTAMPA 3TQASSIM TARRISPOSTI FUQ LISPIŻA STMATA GĦALLKOORDINATURI GĦALLGĦEMIL 
TA’ PROPOSTA BĦALA PERSENTAĠĠ TALFINANZJAMENT MITLUB 121 KOORDINATUR LI WIEĠEB GĦAL DAN ISSUNDAĠĠSTAMPA 2
11-15 %16-20 %’il fuq minn 20 %
taħt 5 %
6-10 %
11-15 %16-20 %’il fuq minn 20 %
taħt 5 %
6-10 %
21
SPEJJEŻ SOSTNUTI MILLAĠENZIJA EŻEKUTTIVA
 34.  Innovazzjoni waħda ta’ l-Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa kienet il-ħolqien 
ta’ Aġenzija Eżekuttiva (ara l-Kaxxa 6) biex timmaniġġa l-amministrazzjoni 
tal-Programm18. Il-Kummissjoni imponiet 8,5 miljun euro lil-linji tal-baġit ta’ 
l-IEE għall-finanzjament ta’ l-Aġenzija Eżekuttiva fl-2005 u fl-2006. Fl-2006, ir-rendikonti finanzjarji ta’ l-Aġenzija juru nefqa (fuq bażi tad-dovuti) ta’  4 miljun euro
19 b’bilanċ favorevoli akkumulat ta’ 0,9 miljun euro fil-31 ta’  
Diċembru 2006. L-ispiża tat-tħaddim ta’ l-aġenzija b’hekk hija stmata għal 
7,6 miljun euro għall-2005 u għall-2006. Fi tmiem l-2006, l-aġenzija kel-lha 41 persunal, li minnhom ħamsa kienu uffiċjali permanenti ssekondati  
mill-Kummissjoni, 11-il persunal temporanju trasferiti mill-Kummissjoni,  
u 25 persunal kuntrattwali.18 L-Aġenzija kienet involuta biss 
fl-amministrazzjoni tal-programm 
Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa, u ma 
kinitx involuta fl-amministrazzjoni ta’ 
attivitajiet iffinanzjati taħt programmi 
preċedenti. Sa mill-2007, is-sostituzzjoni 
bl-IEE tagħmel parti mill-Programm 
ta’ Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni. L-Aġenzija issa 
tmexxi attivitajiet oħra tas-CIP kif ukoll 
attivitajiet kontinwi taħt l-IEE.
19 Kont ekonomiku tal-kwantitajiet 
għall-2006. Rapport dwar il-kontijiet 
annwali ta’ l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Enerġija Intelliġenti għas-sena 
finanzjarja 2006 flimkien mar-risposti 
ta’ l-Aġenzija (ĠU C 309, 19.12.2007, 
p. 18). L-ispejjeż tal-persunal 
jagħmlu 66 % tat-total. Sehem sinifikanti ta’ spejjeż amministrattivi 
oħra kienu jikkonsistu f’nefqa fuq 
l-esperti u l-istudji, u rifużjonijiet 
lill-Kummissjoni għall-forniment ta’ 
tagħmir fl-uffiċċji u servizzi oħra.
ĦOLQIEN TA’ AĠENZIJA EŻEKUTTIVA GĦALLENERĠIJA INTELLIĠENTI KAXXA 6
L-Aġenzija Eżekuttiva għall-Enerġija Intelliġenti hija l-ewwel aġenzija eżekuttiva tal-Komunità u bdiet l-ope-
rati tagħha fl  -2005. L-għan tagħha kien li timplimenta l-parti ewlenija tal-programm Enerġija Intelliġenti 
għall-Ewropa (2003-2006). Dan prattikament jinkludi l-kompiti li ġejjin:
Ċiklu tal-proġett:
tnedija tas-sejħiet annwali għal proposti, għażla, il-proposti u l-ikkuntrattar, –
monitoraġġ tal-proġetti (tal-progress u fi  nanzjarji),  –
monitoraġġ ta’ l-eff  etti proprji ta’ proġetti fuq iż-żona mmirata,  –
pagament tal-kontribuzzjoni ta’ l-UE skond il-kundizzjonijiet kuntrattwali, –
komunikazzjoni u promozzjoni tal-programm u tal-proġetti tiegħu. –
Rappurtar lura lill-Kummissjoni:
rappurtar dwar l-eżekuzzjoni tal-programm, –
rispons ta’ informazzjoni għal żvilupp ta’ programmi futuri u dwar inizjattivi nazzjonali –
rappurtar dwar it-tħaddim ta’ l-aġenzija u l-baġit operattiv tagħha, –
tħaddim u tmexxija ta’ l-aġenzija (riżorsi umani, fi  nanzi …).  –
L-aġenzija issa ngħatat kompiti addizzjonali (CIP), isimha nbidel għal “Aġenzija Eżekuttiva għal Kompetit-
tività u l-Innovazzjoni” u t-tul ta’ żmien tagħha ġie estiż sa tmiem l-2015.
22
SPEJJEŻ SOSTNUTI MIDDĠ ENERĠIJA U TRASPORT
 35.  Spejjeż tal-persunal relevanti għall-IEE u sostnuti mid-DĠ Enerġija u Trasport 
mhumiex żvelati separament fir-rendikonti finanzjarji tal-Kummissjoni iżda 
l-ispejjeż jistgħu jkunu stmati abbażi ta’ l-għadd ta’ persunal. Il-Kummissjoni 
rrappurtat li 38 persunal kienu involuti fl-amministrazzjoni tal-programm  fl-2003 [COM(2002) 162]. Din iċ-ċifra waqgħet għal 20 wara li l-aġenzija  saret operattiva għal kollox fl-2006 (sa dak iż-żmien 16-il persunal kienu  
ġew issekondati ma’ l-aġenzija). Bl-użu tas-suppożizzjonijiet elenkati fl-eva-
lwazzjoni tal-kost-effettività mwettqa biex tiġġustifika t-twaqqif ta’ Aġenzija Eżekuttiva
20, dan jindika spiża tal-persunal ta’ madwar 16-il miljun euro għall-
perijodu 2003 sa l-2006.
 36.  In-nefqa fuq it-tmexxija amministrattiva (li tkopri b’mod essenzjali n-nefqa fuq 
studji, laqgħat, informazzjoni u reklamar) ammontat għal 2 miljun euro għall-
perijodu 2003-2006. 20 Arranġamenti ta’ esternalizzazzjoni 
għall-Programm “Enerġija Intelliġenti 
għall-Ewropa”. Stima tal-kost-
effettività., Eureval-C3E, 2002.
23
SPEJJEŻ AMMINISTRATTIVI TOTALI
 37.  L-ispejjeż amministrattivi ta’ l-IEE sostnuti mill-Unjoni Ewropea (inkluża l-ispiża 
tat-tħaddim ta’ l-Aġenzija Eżekuttiva) għalhekk jammontaw għal mad-
war 25 miljun euro matul il-perijodu 2003-2006. Sundaġġ tal-parteċipanti  
jissuġġerixxi spiża ta’ madwar 22 miljun euro għat-tħejjija ta’ proposti  u rappurtar fuq il-proġetti. Il-pagamenti totali lill-parteċipanti ammontaw għal 46.8 miljun euro sa tmiem l-2006. Dan jagħti x’jifhem li matul dan il-
perijodu l-ispejjeż tal-Programm Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa għall-
amministrazzjoni, għat-tħejjija ta’ proposti u għar-rappurtar fuq il-proġetti kienu l-istess bħal dak li tħallas lill-benefiċjarji għal skopijiet operattivi.
 38.  Ħafna minn dawn l-ispejjeż amministrattivi f’programm bħall-IEE huma front-
end loaded. Spejjeż bħal dawk involuti fit-tħejjija ta’ sejħiet għal proposti 
huma bilfors ikkonċentrati fil-perijodu bikri tal-programm, u r-relazzjonijiet 
bejn l-ispiża ta’ l-amministrazzjoni u l-operati se jinbidlu matul il-programm. 
Madankollu l-ispejjeż amministrattivi u l-ispejjeż tal-proposti u tar-rappurtar fuq il-proġetti diġà sostnuti huma stmati li huma daqs aktar minn wieħed  
minn sitta ta’ l-impenji totali u aktar spejjeż amministrattivi se jkunu sostnuti 
fil-ġejjieni, peress li l-Aġenzija Eżekuttiva se tibqa’ tissorvelja l-kuntratti,  
u se tkun involuta aktar u aktar fl-iċċekkjar ta’ talbiet għal rifużjoni, filwaqt 
li l-benefiċjarji se jibqgħu jsostnu spejjeż ta’ rappurtar, u se jiddedikaw aktar riżorsi għat-tħejjija ta’ rendikonti ta’ l-ispejjeż u għall-ksib ta’ ċertifikati tal-
verifika.
24
LAĠENZIJA EŻEKUTTIVA: MANIĠER AĦJAR?
 39.  Il-verifika tal-Qorti sabet li l-Aġenzija Eżekuttiva kienet:
tejjbet il-komunikazzjoni tal-programm (permezz tal-websajt tagħha,   –
xandir permezz ta’ streaming u fuljetti ta’ aħbarijiet);tejjbet id-dokumenti ta’ applikazzjoni; –
naqqset xi ftit mill-piżijiet amministrattivi li kien hemm fuq il-parteċipanti; –
irrappurtat il-progress u l-finanzi kull sitt xhur u mbagħad naqqset għal  –
rappurtar kull disa’ xhur b’rapport tal-progress u finanzjarju wieħed.
 40.  Bidliet għal proċeduri amministrattivi huma riflessi fl-attitudni tal-benefiċjarji lejn 
il-programm. Fuq il-kriterji ”għajnuna matul il-proċedura ta’ applikazzjoni” 
u ”tul ta’ żmien tal-proċedura” (Stampa 4) , 10 % aktar ta’ l-applikanti stmaw 
is-servizz mogħti mill-Aġenzija Eżekuttiva bħala “tajjeb jew eċċellenti”, minn 
dawk li stmaw il-Kummissjoni f’dawn il-kategoriji. Id-differenzi kienu kbar  
b’mod partikolari fil-kategorija “eċċellenti” . 
 41.  Filwaqt li l-parteċipanti bħala grupp urew preferenza għal negozjar ma’ l-Aġenzija 
Eżekuttiva, madwar nofs raw ftit li xejn differenza fil-livell tas-servizz mogħti. Il-
koordinaturi tal-proġetti (li għandhom aktar kuntatt ma’ Brussell milli għandhom 
il-parteċipanti l-oħra) esprimew livell ogħla ta’ sodisfazzjon bl-aġenzija u livell aktar baxx ta’ sodisfazzjon fil-Kummissjoni ( Stampi 5 u 6 ).
 42.  Għadu kmieni wisq biex wieħed jiġbed konklużjonijiet definittivi dwar il-pres-
tazzjoni ta’ l-aġenzija, iżda l-perċezzjoni tal-parteċipanti tal-programm hija 
li dan beda tajjeb.
ITTUL TA’ ŻMIEN TALPROĊESS TA’ APPLIKAZZJONISTAMPA 4
Eċċellenti 
Tajba
Passabbli
Fqira
Mingħajr servizzOpinjonijiet tar-rispondenti għas-sundaġġ li jitratta dwar...
     ... L-Aġenzija Eżekuttiva
0 % 20 % 40 % 60 % 80 % 100 %... Il-Kummissjoni
25
STAMPA 5
OPINJONI TALBENEFIĊJARJI KOLLHA DWAR IDDIFFERENZI FILKWALITÀ TA’ SERVIZZI 
MOGĦTIJA MILLKUMMISSJONI U MILLAĠENZIJA EŻEKUTTIVA 
STAMPA 6
OPINJONI TALKOORDINATURI DWAR IDDIFFERENZI FILKWALITÀ TA’ SERVIZZI 
MOGĦTIJA MILLKUMMISSJONI U MILLAĠENZIJA EŻEKUTTIVA KUMM l-istess
Aġenzija
KUMM l-istess
Aġenzija
KUMM l-istess
Aġenzija
KUMM l-istessAġenzija
KUMM l-istess Aġenzija
KUMM l-istessAġenzijaId-disponibbiltà 
ta’ l-informazzjoni 
hija aħjar taħtIl-proċess 
ta’ applikazzjoni 
jimxi eħfef taħtIl-proċess 
tar-rappurtar 
ta’ proġetti kontinwi 
huwa aktar faċli taħt
Id-disponibbiltà 
ta’ l-informazzjoni 
hija aħjar taħtIl-proċess 
ta’ applikazzjoni 
jimxi eħfef taħtIl-proċess 
tar-rappurtar 
ta’ proġetti kontinwi 
huwa aktar faċli taħt020406080100120140160180
051015202530354045
LIPPJANAR TALPROGRAMM
 43.  Il-Kummissjoni wettqet l-għanijiet tal-programm IEE f’Programm ta’ Ħidma det-
taljata u għamlet użu ta’ esperti minn barra sabiex jevalwaw il-proposti.  
F’xi oqsma ta’ mira għal azzjoni mill-IEE jidher li hemm potenzjal sinifikanti 
għall-adozzjoni kost-effettiva ta’ teknoloġiji li jużaw il-gassijiet serra b’mod effiċjenti.
 44.  Mill-banda l-oħra l-ippjanar tal-programm kien nieqes mill-aqwa prattika. Il-Kum-
missjoni ma:
għamlitx espliċitu l-mudell ta’ politika tagħha; –
ffissatx għanijiet speċifiċi u relatati maż-żmien; –
tatx analiżi ta’ l-operaturi prinċipali tas-suq. –
 45.  It-tqassim tan-nefqa fuq daqstant oqsma ta’ attivitajiet bilfors illimita l-potenzjal 
għal kisba ta’ progress sinifikanti u verifikabbli fi kwalunkwe qasam individ-
wali. L-IEE ma kienx programm ta’ nefqa b’fok ċar.
RAKKOMANDAZZJONI 1  IPPJANAR
Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-proposti għall-programm ikunu bbażati 
fuq mudell espliċitu ta’ politika u jirriflettu r-rabta mistennija bejn in-
nefqa, il-prodott u l-impatt.KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
27
MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI
 46.  Proċeduri ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni ma tawx mekkaniżmu ta’ rispons 
effettiv. Il-Kummissjoni ssorveljat proġetti iżda ma fittxitx li tissorvelja  
l-prestazzjoni tal-programm fit-totalità tiegħu. L-evalwazzjoni tal-programm 
preċedenti seħħet tard wisq biex tinfluwenza t-tfassil ta’ Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa, u l-programm ta’ warajh kien miftiehem wara l-evalwazzjoni ta’ l-Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa. Il-programm kien evalwat f”nofs it-ter-
minu” iżda l-evalwazzjoni kienet imxekkla għax 5 % biss tal-pagamenti kienu 
saru f’dan l-istadju.
 47.  L-arranġamenti ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni għalhekk m’għamluhiex  
possibbli għall-Kummissjoni li tifforma opinjoni dwar il-kwalità u t-tfassil  
ġenerali tal-programm u li tqis jekk, per eżempju, approċċ standard ibbażat 
fuq il-proġett kienx rispons xieraq għall-għanijiet tal-politika21; jew, jekk iva, 
jekk programm b’ħafna aktar fok ikunx aktar probabbli li jilħaq l-għanijiet 
ta’ l-IEE. Fil-każ ta’ l-Enerġija Intelliġenti għall-Ewropa, premessa waħda tal-programm kienet li l-għarfien imperfett kien qiegħed jimpedixxi lil dawk li 
jieħdu d-deċiżjonijiet milli jadottaw teknoloġija xierqa. Monitoraġġ effettiv 
kieku jevalwa jekk dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet kinux qegħdin jinfurmaw  
ruħhom aħjar.
 48.  Il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tevalwa jekk l-aġenziji ta’ l-enerġija 
għamlux impatt sinifikanti, u lanqas li tevalwa jekk tejjbux il-koordinazzjoni 
tal-promozzjoni ta’ teknoloġija li tuża l-enerġija b’mod effiċjenti. Madankollu 
bidliet magħmula fil-programm ta’ l-2007-2013 żiedu s-sostenn finanzjarju 
għal dawn il-korpi.
 49.  L-IEE kien żgħir b’relazzjoni mas-suq (għall-enerġija) li kien bi ħsiebu jinfluwenza. 
Proġetti ta’ l-IEE taw prodotti intermedji (li ta’ sikwit ħadu l-għamla ta’ pariri 
lil dawk li jagħmlu l-politika, ta’ parteċipanti f’avvenimenti, jew ta’ materjal ta’ 
reklamar). Huwa diffiċli li wieħed jiddetermina jekk dawn il-prodotti wasslux 
għal imġiba mibdula.21 Ta’ min jinnota, per eżempju, li, 
bl-użu ta’ approċċ differenti, dawk li 
jsawwru l-politika fl-Istati Membri ta’ 
sikwit iffukaw fuq kumpaniji ta’ utilità 
bħala mezz xieraq għall-forniment ta’ 
pariri dwar it-teknoloġija li tiffranka 
l-enerġija. Arranġamenti bħal dawn 
jagħtu l-vantaġġ li kumpaniji ta’ utilità għandhom kuntatt stabbilit ma’ 
l-utenti ta’ l-enerġija, u li għandhom 
il-potenzjal li jkejlu l-impatti fuq 
il-konsum ta’ l-enerġija. Hemm 
l-iżvantaġġ li l-utilitajiet għandhom 
interess evidenti fin-negozju, u dan 
għandu mnejn ma jkunx tajjeb ħafna għal pariri ġusti u trasparenti.
28
 50.  Bl-istess mod, hemm problema intrinsika biex ikun deċiż meta u kif għandhom 
ikunu evalwati programmi multi-annwali li jibdew bil-mod (jew tard) u u li 
l-konsegwenzi tan-nefqa tagħhom jestendu lil hinn mill-perijodu tal-programm formali. Kif saħqet il-Qorti fir-rapport tagħha dwar il-”proċessi ta’ terminu 
medju” tal-fondi strutturali (Ir-Rapport Speċjali Nru 1/2007), evalwazzjoni  
li sseħħ kmieni biżżejjed f’perijodu ta’ programmar biex ir-riżultati tagħha 
jinfluwenzaw it-tfassil ta’ programm ta’ warajh se tkun ibbażata fuq provi  
miġjuba minn parti żgħira biss ta’ nfiq ippjanat. Evalwazzjonijiet ibbażati fuq 
ammont sinifikanti ta’ nefqa mill-banda l-oħra aktarx li jitwettqu tard wisq 
biex jolqtu t-tfassil ta’ kwalunkwe programm li jiġi wara.
 51.  Dawn id-diffikultajiet intrinsiċi jagħmluha aktar importanti għall-Kummissjoni 
li timplimenta sett robust u komprensiv ta’ indikaturi ta’ prestazzjoni, u li 
tiżgura li l-evalwazzjoni kienet skedata bl-aqwa mod possibbli.
RAKKOMANDAZZJONI 2  MONITORAĠĠ
Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-programmi huma sorveljati b’mod li 
bih hija, safejn huwa possibbli, ikollha informazzjoni utli dwar l-effetti  
tagħhom. Informazzjoni bħal din għandha tħares lil hinn mill-proġetti indi-vidwali u tgħin fl-iffurmar ta’ opinjoni dwar programm fit-totalità tiegħu 
b’mod li jikkunsidra l-għanijiet iddikjarati tiegħu.
RAKKOMANDAZZJONI 3  EVALWAZZJONI
Evalwazzjoni ta’ programmi għandha sseħħ b’mod li jimmassimizza l-utilità 
tagħha bħala sors ta’ “rispons” li permezz tiegħu jkun possibbli li jittejjbu 
programmi ta’ nfiq. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra li tagħmel aktar 
użu ta’ evalwazzjoni “lonġitudinali” – tħaris lejn l-impatt ta’ kategoriji  prinċipali ta’ proġetti minn oqsfa ta’ nfiq suċċessivi. Ir-rapporti li l-Kum-
missjoni kisbet dwar programmi ta’ Stati Membri għandu mnejn jifforma 
qafas xieraq għal dan.
29
AMMINISTRAZZJONI TA’ LISKEMA
 52.  Il-ħidma tal-Qorti tissuġġerixxi li l-ispejjeż totali tat-tħejjija ta’ proposti, tar-rap-
purtar fuq il-proġetti u ta’ l-amministrazzjoni kienu ekwivalenti għall-fondi 
totali trasferiti għall-proġetti matul il-perijodu 2003-2006. B’kunsiderazzjoni 
ta’ ħruġ ta’ flus u spejjeż amministrattivi tal-futur, it-total ta’ dawn it-tliet 
tipi ta’ spiża jistgħu jkunu mistennija li jkunu aktar minn wieħed minn sitta 
tas-somom ta’ flus maħruġa.
 53.  Għalkemm il-Kummissjoni Ewropea tħaddem ħafna skemi b’tfassil li jixbah lil 
dak ta’ l-IEE, hija m’għandhiex qafas biex tistma l-ispejjeż amministrattivi  
tagħhom. Għalhekk mhuwiex possibbli malajr li wieħed iqabbel l-ispejjeż  
amministrattivi ta’ l-IEE ma’ dawk ta’ skemi oħra. 
RAKKOMANDAZZJONI 4  SPEJJEŻ AMMINISTRATTIVI
Il-Kummissjoni għandha tirreġistra u tanalizza b’mod aktar sistematiku  
l-informazzjoni dwar l-ispiża amministrattiva ta’ programmi (filwaqt li  
tikkunsidra indikaturi bħall-ispiża/euro maħruġa, u l-ispiża/proposta  
stmata). “Spiża” għandha tinkludi spejjeż sostnuti mill-benefiċjarji, mhux biss dawk sostnuti mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tuża din  
l-informazzjoni biex tqabbel programmi u tidentifika u xxerred l-aqwa  
prattika.
 54.  L-Aġenzija Eżekuttiva kellha impatt pożittiv fuq is-sodisfazzjon tal-klijent: 
il-parteċipanti (u b’mod partikolari, koordinaturi ta’ proġetti) jippreferu li 
jinnegozjaw ma’ l-Aġenzija milli jinnegozjaw mal-Kummissjoni.
  Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Qorti ta’ l-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa 
tagħha ta’ l-4 ta’ Settembru 2008.
  Għall-Qorti ta’ l-Awdituri
  Vítor Manuel da Silva Caldeira
President

30
ĦARSA ĠENERALI LEJN LAZZJONIJIET VERTIKALI PRINĊIPALI U LOQSMA 
TA’ MIRA RELATATI TA’ SAVE, ALTENER U STEERANNESS I
QASAMAZZJONIJIET VERTIKALI PRINĊIPALI OQSMA TA’ MIRA
INTESTATURA INTESTATURASAVEIT-TITJIB TA’ L-EFFETTIVITÀ 
TA’ L-ENERĠIJA FIL-BINIGħodod għall-bidu tad-Direttiva tal-Bini
Skemi għall-implimentazzjoni tas-servizzi ta’ l-enerġija ﬁ  l-bini
Bini pubbliku bħala mudell eżemplariPromozzjoni ta’ eżempji ta’ l-aħjar prattika ta’ bini li għandu 
prestazzjoni tajba ta’ enerġija
L-IMMODERNIZZAR TAD-DJAR 
TAL-GVERNŻjieda ta’ l-għarﬁ  en, edukazzjoni u taħriġ
Tfassil ta’ skemi ta’ ﬃ   nanzjar
Soluzzjonijiet avvanzati integrati ta’ immodernizzarTibdil legali u istituzzjonali
MIŻURI INNOVATTIVI FL-INDUSTRIJA(Strumenti għal) Amministrazzjoni ta’ l-enerġijaServizzi ta’ l-enerġija ﬂ  -SMEs
Poliġenerazzjoni
TAGĦMIR U PRODOTTI LI JUŻAW 
L-ENERĠIJA B’MOD EFFIĊJENTIInfurzar ta’ l-applikazzjoni u t-titjib ta’ l-għarﬁ  en tat-tabelli 
ta’ l-UE u ta’ l-istandards minimi ta’ l-eﬃ   ċjenza ta’ l-enerġija
Xiri tat-teknoloġija, inizjattivi għal min jixtri u miżuri oħra biex 
jippermettu l-aċċellerazzjoni tat-trasformazzjoni tas-suq
Monitoraġġ tat-trasformazzjoni tas-suq u preparazzjoni ta’ 
bażi għal inizjattivi ġodda ta’ politikaALTENERRES-ELETTRIĊITÀMiri nazzjonali indikattivi
Skemi ta’ sostenn
Kwistjonijiet ta’ sistema ta’ griljaGreen electricityProduzzjoni ta’ elettriċità mqassma
RES-SĦANALegiżlazzjoni, standards u normi li jikkonċernaw il-karburantIl-katina tal-provvista u l-istrutturi tas-suqApplikazzjonijiet speċiﬁ  ċi u l-integrazzjoni tal-bini
APPLIKAZZJONIJIET RES 
FUQ SKALA ŻGĦIRAProduzzjoni solari ta’ l-ilma u tisħin u tkessiħ ta’ l-ispazju
Produzzjoni ta’ elettriċità PVBijomassa għat-tisħin domestiku
CHP fuq skala żgħira u pompi tas-sħana
PROPULSJONI ALTERNATTIVA
TAL-VETTURILeġiżlazzjoni, skemi ﬁ  skali, standards u normi li 
jikkonċernaw il-karburant
Il-katina tal-provvista u strutturi tas-suq għall-bijo-karburantSTEERIl-katina tal-provvista u strutturi tas-suq għall-karburant 
alternattiv li jeħtieġ ktajjen ta’ provvista separati
Id-domanda tas-suq għall-vetturi mħaddma b’mod 
alternattiv
Miżuri li jakkumpanjaw
TIKJIL TAL-POLITIKA GĦALL-UŻU 
EFFIĊJENTI TA’ L-ENERĠIJA 
FIT-TRASPORTTnaqqis tad-domanda għat-trasport
It-titjib ta’ l-eﬃ   ċjenza ta’ l-enerġija tal-modi tat-trasport
Inkoraġġiment tat-trasferiment għal modi li jikkunsmaw 
inqas enerġija
Strumenti ekonomiċi u inċentivi
Informazzjoni u għarﬁ  en u edukazzjoni
IT-TISĦIĦ TA’ L-GĦARFIEN TA’ 
L-AĠENZIJI TAT-TMEXXIJA LOKALI 
FIL-QASAM TAT-TRASPORTTaħriġ u edukazzjoni ta’ aġenziji lokali ﬂ  -użu eﬃ   ċjenti ta’ 
enerġija u ﬂ  -użu ta’ karburanti alternattivi ﬁ  t-trasport
Trawwim ta’ kollaborazzjoni u sħubija: Sostenn ta’ atturi 
lokali ﬁ  l-parteċipazzjoni ﬁ   programmi u f’proġetti
Sors: Intelligent Energy – Europe 2003-2006 – Global Work Programme for the years 2003-2006. (Enerġija 
Intelliġenti – Ewropa 2003-2006 –Programm ta’ Ħidma Globali għas-snin 2003-2006.)
31
ĦARSA ĠENERALI LEJN LAZZJONIJIET VERTIKALI PRINĊIPALI U LOQSMA 
TA’ MIRA RELATATI TA’ COOPENER
QASAMAZZJONIJIET VERTIKALI PRINĊIPALI OQSMA TA’ MIRA
INTESTATURA INTESTATURACOOPENERPOLITIKI TA’ L-ENERĠIJA, 
LEĠIŻLAZZJONI u KUNDIZZJONIJIET 
TAS-SUQ BIEX JGĦINU 
FIT-TNAQQIS TAL-FAQAR 
FIL-PAJJIŻI LI QED JIŻVILUPPAWIl-katina tal-politika dwar l-enerġija, minn żvilupp sa’ 
promozzjoni u implimentazzjoni
Regolamenti dwar l-enerġija u favur il-fqar u li jindirizzaw 
is-sostenibbiltà, il-miri u l-produzzjoni deċentralizzata
Ippjanar ta’ l-enerġija għal żoni urbani, peri-urbani u rurali
Skemi ta’ ﬃ   nanzjar, investimenti u sostenn għall-programmi 
u proġetti tas-settur ta’ l-enerġija, b’enfasi partikolari fuq l-SMEs
Il-promozzjoni ta’ l-aħjar prattika ﬁ  s-servizzi ta’ l-enerġija 
biex jintlaħqu l-bżonnijiet tal-fqar
IT-TISĦIĦ TA’ L-ESPERJENZA 
LOKALI DWAR L-ENERĠIJA 
FIL- PAJJIŻI LI QED JIŻVILUPPAWTaħriġ u networking għal dawk li jfasslu l-politika, regolaturi 
u dawk li jippjanaw
Taħriġ, networking, mobbiltà u tours ta’ studju għall-
professjonisti ta’ l-enerġija
It-tisħiħ ta’ Ċentri ta’ Enerġija eżistenti, Aġenziji 
u Assoċjazzjonijiet ta’ l-Industrija
Sors: Intelligent Energy – Europe 2003-2006 – Global Work Programme for the years 2003-2006. (Enerġija 
Intelliġenti – Ewropa 2003-2006 –Programm ta’ Ħidma Globali għas-snin 2003-2006.)
ĦARSA ĠENERALI LEJN LAZZJONIJIET ORIZZONTALI PRINĊIPALI U LOQSMA 
TA’ MIRA RELATATI
QASAMAZZJONIJIET VERTIKALI PRINĊIPALI OQSMA TA’ MIRA
INTESTATURA INTESTATURAILKOLLKOMUNITAJIET TA’ ENERĠIJA 
SOSTENIBBLIIl-promozzjoni ta’ ċittadinanza ta’ l-enerġija u l-immobilizzar 
ta’ l-atturi lokali li għandhom x’jaqsmu ma’ l-enerġija
Ippjanar tal-Komunità lokali għall-użu eﬃ   ċjenti tar-RES 
u ta’ l-enerġija konvenzjonali, ġestjoni tad-domanda u l-implikazzjonijiet fuq il-pjan tal-mobbiltà
Twaqqif ta’ kundizzjonijiet favorevoli għas-swieq lokali ta’ 
l-enerġija u tas-servizzi biex tintlaħaq massa kritika
AĦSEB GLOBALMENT U AĠIXXI 
LOKALMENTManagEnergy: l-istrument li jiﬀ  aċilita l-attivatijiet lokali ta’ 
l-enerġija
Sostenn għall-ħolqien ta’ aġenziji lokali u reġjonali 
għall-immaniġġjar ta’ l-enerġija u għall-operat ta’ l-assoċjazzjonijiet nazzjonali ta’ l-aġenziji
Aħseb globalment: Valur miżjud Komunitarju (Grupp ta’ 
reﬂ essjoni)
MEKKANIŻMI U INĊENTIVI 
FINANZJARJIAnaliżi madwar il-pajjiżi kollha ta’ mekkaniżmi diﬀ  erenti ta’ 
ﬃ  nanzjar
Żvilupp u promozzjoni ta’ mekkaniżmi ﬁ  nanzjarji innovattivi 
għall-investimenti RES u RUE
Id-dritt għall-kompetizzjoni ġustaPjattaforma/Forum għas-skambju ta’ esperjenzi dwar 
mekkaniżmi u inċentivi ﬁ  nanzjarji
MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONIMonitoraġġ u evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri diﬀ  erenti ta’ 
l-RES/RUE
Metodi, indikaturi u mmudellar ta’ tendenzi futuri u impatti 
tal-politika
Pjattaforma għas-skambju ta’ esperjenza dwar monitoraġġ 
u evalwazzjoni
DISSEMINAZZJONI U PROMOZZJONIDisseminazzjoni tar-riżultati tal-proġetti
Disseminazzjoni ta’ l-aħjar prattiċi ta’ kull setturDisseminazzjoni tal-programm u l-kisbiet tiegħu
Kampanja ta’ Għarﬁ  en Pubbliku għal Ewropa ta’ Enerġija 
Sostenibbli
Sors: Intelligent Energy – Europe 2003-2006 – Global Work Programme for the years 2003-2006.  (Enerġija 
Intelliġenti – Ewropa 2003-2006 –Programm ta’ Ħidma Globali għas-snin 2003-2006.)
TWEĠIBA TAL
KUMMISSJONI GĦARRAPPORT SPEĊJALI TALQORTI TALAWDITURI DWAR LENERĠIJA INTELLIĠENTI 20032006
33
SOMMARJU
I. 
Il-programm IEE huwa maħsub biex jappoġġja 
l-linji politiċi tal-Unjoni Ewropea fil-qasam  tal-enerġija kif stipulati fil-Green Paper dwar is-Sigurtà tal-Provvista tal-Enerġija, fil-White Paper dwar it-Trasport u f’leġiżlazzjoni Komu-nitarja oħra relatata li tagħmel kontribut  bilanċjat sabiex jintlaħqu l-għanijiet ġenerali tas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, il-kom-petittività u l-ħarsien tal-ambjent (Art. 1 tad-Deċiżjoni tal-Programm).
IV.
L-ewwel inċiż
Il-funzjoni tal-programm IEE hija essenzjal-
ment waħda katalittika, fejn ammonti kompa-
rattivament żgħar ta’ fondi huma pprovduti  
biex jagħtu lok għal investimenti ferm akbar  
fil-ġejjieni. 
L-għażla tal-oqsma ta’ prijorità hija inevi-
tabbli meta wieħed jiġi biex jittratta settur  wiesa’ bħalma huwa dak tal-enerġija. L-iskop 
u l-għanijiet tal-Programm IEE1 kienu definiti 
mill-Parlament u mill-Kunsill u strutturati fuq 
il-bażi ta’ erba’ oqsma speċifiċi. Id-deċiżjoni  
dwar l-IEE 1 tirreferi għal numru ta’ komuni-kazzjonijiet speċifiċi li huma rilevanti għal kull wieħed mill-erba’ oqsma tal-programm, u kull wieħed minn dawn id-dokumenti fih lista ta’  
oqsma ta’ azzjoni importanti
1. Il-Kummiss-
joni tqis li l-ippjanar tal-programm, li tfassal 
biex jindirizza l-oqsma tal-politika definiti fil-
leġiżlazzjoni, jirrappreżenta standard għoli  aċċettabbli meta wieħed jikkunsidra l-limi-
tazzjonijiet inerenti ta’ strument politiku ta’  
din in-natura.
1 Pereżempju, il-White paper għal Strateġija tal-Komunità u Pjan ta’ 
Azzjoni [COM(1997) 599 finali tas-26/11/1997] fiha erba’ oqsma ta’ atti-vità u 22 azzjoni speċifika għall-qasam tal-enerġiji li jiġġeddu waħdu; il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, intitolata: “Pjan ta’ Azzjoni biex titjieb l-effikaċja tal-enerġija fil-Komunità Ewropea” [COM(2000) 247 tas-26/04/2000] tressaq azzjonijiet fis-setturi kollha u fi 15-il qasam ewlieni. Fl-2006, dan l-approċċ kien ikkonfermat mill-Opinjoni tal-Par-lament Ewropew dwar il-Green Paper li tittratta l-Effikaċja tal-Enerġija li tressaq ’il fuq minn 100 rakkomandazzjoni (Ir-Rapport tal-Parlament Ewropew P6_A(2006)0160 tat-03.05.2006 u l-komunikazzjoni tal-Kum-missjoni tad-19 ta’ Ottubru 2006 dwar Pjan ta’ Azzjoni għall-Effikaċja tal-Enerġija li tiddefinixxi sitt oqsma, għaxar prijoritajiet u 75 azzjoni effikaċi fejn jidħlu spejjeż magħżula fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tal-impatt).It-tieni inċiż
IEE1 huwa programm bi skop wiesa’ għall-
indirizzar tal-enerġija sostenibbli fis-setturi  kollha tas-soċjetà kif definiti fid-deċiżjoni  tal-Parlament u tal-Kunsill. Il-monitoraġġ tal-programm isir fuq bażi ta’ proġett, li jipper-metti li jiġu ddeterminati l-impatti fir-rigward tal-għanijiet tal-proġetti. Il-Kummissjoni tqis li l-iskema ta’ monitoraġġ kienet waħda xierqa.
Huwa ftit li xejn fattibbli li jiġi introdott  
monitoraġġ f’livell aktar aggregat minħabba  
d-diffikultà li jitwarrbu r-rabtiet kawżali bejn 
ir-riżultati tal-programm bħala tendenzi kata-
listi u makro-ekonomiċi bħalma hija d-dipen-denza tal-UE fuq l-enerġija. Il-Kummissjoni tqis 
li dan ma jikkompromettix id-disinn u l-kwalità 
ġenerali tal-programm IEE.
Iż-żieda fid-domanda għall-aġenziji tal-
enerġija u l-iffinanzjar tagħhom għal tul ta’  
żmien twil mill-awtoritajiet pubbliċi huma  indikaturi qawwija li dawn l-aġenziji jagħmlu 
impatt sinifikanti. 
Fir-rigward tal-ħin magħżul għall-
evalwazzjonijiet tal-programm, l-IEE huwa  programm għaddej il-ħin kollu, bl-esperjenza mill-programmi tal-passat titma’ lil programmi sussegwenti. Bħala tali, ir-riżultati tal-eva-
lwazzjoni jintużaw b’mod sistematiku fid-
disinn u l-abbozzar tal-proposti leġiżlattivi  
għal programmi sussegwenti.
34
It-tielet inċiż
Il-Qorti żżid l-ispejjeż imġarrba mill-Kummis-
sjoni u mill-Aġenzija Eżekuttiva flimkien mal-ispejjeż addizzjonali stmati mill-benefiċjarji.  
Dawn l-aħħar spejjeż imsemmija huma ta’  natura differenti ħafna u għalhekk għandhom jiġu kkunsidrati separatament: It-tħejjija  ta’ proposta hija investiment fl-ippjanar ta’  proġett kompetittiv u b’saħħtu. Ir-rappurtar  
fuq proġett huwa obbligu kuntrattwali kofinan-zjat li jipprovdi l-bażi għat-tixrid tar-riżultati 
lill-partijiet interessati. L-immaniġġjar tal-pro-
gramm jitwettaq biss mill-Kummissjoni u mill-
Aġenzija Eżekuttiva. Fil-każ tal-IEE, l-ispejjeż  
għall-immaniġġjar tal-programm jinkludu  wkoll investiment fit-twaqqif ta’ Aġenzija  Eżekuttiva li se ġġib magħha benefiċċji  u ffrankar ta’ spejjeż fil-ġejjieni. Fir-rigward  
tal-iżburżament tal-għotjiet għall-programm, 
il-Qorti tgħid b’mod korrett fil-paragrafu 38 li 
fi programm bħall-IEE l-ispejjeż involuti fit-
tħejjija tal-proposti huma tat-tip front-end loa-
ded . F’kuntrast ma’ dan, il-ħlas lill-benefiċjarji 
huwa fil-biċċa l-kbira tiegħu tat-tip back-end  
loaded . L-ispejjeż tal-parteċipanti għat-tħejjija 
tal-proposti huma stmati fuq il-bażi ta’ estra-
polazzjoni minn stħarriġ. L-istħarriġ tal-Qorti 
ma ddefinixxix in-natura tal-ispejjeż li jridu  
jitqiesu, lanqas il-metodu sabiex dawn jiġu  stabbiliti. Id-29 % ta’ dawk avviċinati li wieġbu 
l-istħarriġ ma ġewx mitluba jipprovdu dejta ta’ kontabilità, u t-tweġibiet tagħhom ma ġewx  ivverifikati. Għaldaqstant, it-tweġibiet bil-fors se jkunu ta’ natura approssimattiva ħafna u wieħed ma jkunx jista’ joqgħod fuq l-estra-polazzjonijiet li joħorġu minnhom. V.
L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni tqis li l-programm IEE jiffoka  
b’mod ċar fuq l-għanijiet ewlenin ta’ prijo-rità tal-politika tal-enerġija tal-UE, jiġifieri  (1) l-immaniġġjar tad-domanda (is-sepa-razzjoni tal-konsum mit-tkabbir), u (2) iż-żieda tas-sehem tal-enerġija li tiġġedded fil-konsum tal-enerġija finali tal-UE.
Il-programm ta’ ħidma tfassal sabiex jindirizza 
l-oqsma tal-politika definiti fil-leġiżlazzjoni.  
Huwa f’idejn dawk li jressqu l-proposti li  
jbassru b’mod konvinċenti r-riżultati mis-
tennija minnhom, u f’idejn il-Kummissjoni li  tiddeċiedi fuq il-bażi tal-proposta tal proġett ivvalutat interament jekk l-approċċ propost  u r-riżultati mistennija jkunx konformi mal-
għanijiet tal-politika tal-Komunità fis-sens ta’ 
effikaċja fl-ispejjeż.
It-tieni inċiż
Il-monitoraġġ tal-programm isir fuq bażi ta’  
proġett, li jippermetti li jiġu ddeterminati  
l-impatti fir-rigward tal-għanijiet tagħhom. 
L-ispejjeż tal-monitoraġġ għandhom jibqgħu 
proporzjonati u ma jżidux mal-ispejjeż relatati mat-twettiq tal-programm. 
It-tielet inċiż
Il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li timpli-
menta r-rakkomandazzjoni fir-rigward tal-eva-
lwazzjoni tal-programmi. Bħalissa qiegħed jiġi mniedi studju ġdid bħala Sejħa għall-Offerti  
taħt il-Programm ta’ Ħidma tal-IEE 2008, u dan 
se jitwettaq fuq bażi lonġitudinali.
35
Ir-raba’ inċiż
Id-dokumenti ta’ ħidma għall-abbozz ta’  
baġit preliminari kull sena jipprovdu analiżi  statistiċi tal-ispejjeż amministrattivi tal-attivi-
tajiet tad-Direttorat Ġenerali u ta’ kull aġenzija eżekuttiva
2. Sa mill-proċedura tal-2008, dan  
id-dokument jinkludi wkoll, fuq it-talba tal-Parlament Ewropew, il-perċentwal tal-baġit  tal-programmi użat mill-aġenzija eżekuttiva  
biex topera.
Għal dawk l-aġenziji eżekuttivi li jagħmlu użu 
mis-sistema ta’ kontabilità tal-IT tal-Kummiss-
joni, ABAC, biex jappoġġjaw is-sistemi ta’ kon-
tabilità tagħhom stess, il-Kummissjoni se toffri faċilità għall-allokazzjoni tan-nefqa tal-aġenzija għal kull waħda mill-attivitajiet tagħha. B’hekk huma mbagħad ikunu f’pożizzjoni aħjar biex  
jirrappurtaw dwar l-ispejjeż, inklużi dawk  
għall-amministrazzjoni. Huwa ppjanat li din  
il-faċilità tiġi offruta lil ċerti aġenziji mis-
sena finanzjarja 2009, u li sussegwentement  tiġi estiża għal oħrajn.
Il-Kummissjoni ma tqisx li l-ispejjeż li jkollhom 
ibatu l-parteċipanti jistgħu jiġu assimilati mal-
ispejjeż amministrattivi tal-programmi. Il-piż 
addizzjonali, kemm fuq il-benefiċjarju kif ukoll 
fuq il-Kummissjoni, tal-ġbir u l-iċċekkjar tal-informazzjoni fuq l-ispejjeż li ġġib magħha  
t-tħejjija tal-proposti għall-benefiċjarju  bħalissa mhuwiex ġustifikat.
2 Id-dokumenti ta’ ħidma II, III u IV għall-Abbozz tal-Baġit 
Preliminari.SEJBIET TAL-VERIFIKA
17. 
Il-funzjoni tal-programm hija essenzjalment  
waħda katalittika, fejn ammonti komparatti-vament żgħar ta’ fondi huma pprovduti biex  
jagħtu lok għal investimenti ferm akbar fil-ġejjieni. L-iskop u l-għanijiet tal-Programm  IEE1 kienu definiti mill-Parlament u mill-Kun-sill u strutturati fuq il-bażi ta’ erba’ oqsma  speċifiċi. Id-deċiżjoni dwar l-IEE 1 tirreferi  
għal numru ta’ komunikazzjonijiet speċifiċi  li huma rilevanti għal kull wieħed mill-erba’  
oqsma tal-programm, u kull wieħed minn dawn 
id-dokumenti fih lista ta’ oqsma ta’ azzjoni  
importanti
3.
Il-Kummissjoni tqis li l-programm IEE jiffoka  
b’mod ċar fuq l-għanijiet ewlenin ta’ prijo-
rità tal-politika tal-enerġija tal-UE, jiġifieri (1) 
l-immaniġġjar tad-domanda (is-separazzjoni  
tal-konsum mit-tkabbir), u (2) iż-żieda fis-
sehem tal-enerġija li tiġġedded fil-konsum  
tal-enerġija finali tal-UE.
18.
L-ewwel inċiż
Il-programm ta’ ħidma tfassal sabiex jindirizza 
l-oqsma tal-politika definiti fil-leġiżlazzjoni. 
Huwa f’idejn dawk li jressqu l-proposti li  
jbassru b’mod konvinċenti r-riżultati mis-tennija minnhom, u f’idejn il-Kummissjoni li  tiddeċiedi fuq il-bażi tal-proposta tal proġett ivvalutat interament jekk l-approċċ propost  u r-riżultati mistennija jkunx konformi mal-għanijiet tal-politika tal-Komunità fis-sens ta’ effikaċja fl-ispejjeż.. Il-proċedura tal-għażla  tipprovdi ċertezza li l-proġetti appoġġjati  sejrin jikkontribwixxu bl-aktar mod effettiv  b’riżq l-għanijiet tal-politika.
3 Pereżempju, il-White paper għal Strateġija tal-Komunità u Pjan ta’ 
Azzjoni [COM(1997) 599 finali tas-26/11/1997] fiha erba’ oqsma ta’ atti-vità u 22 azzjoni speċifika għall-qasam tal-enerġiji li jiġġeddu waħdu; il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, intitolata: “Pjan ta’ Azzjoni biex titjieb l-effikaċja tal-enerġija fil-Komunità Ewropea” [COM(2000) 247 tas-26/04/2000] tressaq azzjonijiet fis-setturi kollha u fi 15-il qasam ewlieni. Fl-2006, dan l-approċċ kien ikkonfermat mill-Opinjoni tal-Par-lament Ewropew dwar il-Green Paper li tittratta l-Effikaċja tal-Enerġija li tresaq ’il fuq minn 100 rakkomandazzjoni (Ir-Rapport tal-Parlament Ewropew P6_A(2006)0160 tat-03.05.2006 u l-komunikazzjoni tal-Kum-missjoni tad-19 ta’ Ottubru 2006 dwar Pjan ta’ Azzjoni għall-Effikaċja tal-Enerġija li tiddefinixxi sitt oqsma, għaxar prijoritajiet u 75 azzjoni effikaċi fejn jidħlu spejjeż magħżula fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tal-impatt).
36
It-tieni inċiż
Għanijiet speċifiċi li jistgħu jitkejlu u li huma 
marbuta maż-żmien għall-Unjoni in ġenerali  huma stabbiliti fid-deċiżjonijiet tal-Kunsill  
u tal-Parlament, pereżempju fid-direttivi dwar l-enerġija li tiġġedded u fil-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni, pereżempju fil-White Paper  dwar it-Trasport u fil-Pjan ta’ Azzjoni dwar  l-effikaċja tal-enerġija. L-għanijiet ta’ kull  
proġett għandhom ikunu relatati mal-għanijiet tal-Komunità rilevanti fuq bażi ta’ każ b’każ. 
It-tielet inċiż
Għall-IEE 1, il-gruppi fil-mira kienu indikati  f’dokument separat. L-IEE huwa programm  
għall-professjonisti, u dawn huma mitluba  jippreżentaw l-analiżijiet tagħhom stess tal-
atturi tas-suq li l-proġetti tagħhom huma ddi-
sinjati biex jindirizzaw. 
21. 
Fir-rigward tal-monitoraġġ u tal-indikaturi biex 
ikejlu s-suċċess tal-programm b’mod ġenerali, 
l-IEE1 huwa programm bi skop wiesa’ għall-
indirizzar tal-enerġija sostenibbli fis-setturi  
kollha tas-soċjetà kif definit fid-deċiżjoni  
tal-Parlament u tal-Kunsill. F’dan il-kuntest,  
il-Kummissjoni tibqa’ tal-opinjoni li l-iskema  
tal-monitoraġġ kienet addattata. 
Il-monitoraġġ tal-proġett ipprovda kontri-
but siewja lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija  Eżekuttiva fir-rigward tar-rekwiżiti tal-proġett għall-ġejjieni. 22. 
Il-programm beda hekk kif id-Deċiżjoni tal-Kun-sill u tal-Parlament daħlet fis-seħħ f’Awwissu 2003. Barra minn hekk, fir-rigward tal-iskeda  tal-implimentazzjoni, għaddew sena u nofs bejn l-adozzjoni tal-bażi legali (id-Deċiżjoni tal-Kun-sill u tal-Parlament f’Ġunju 2003) u l-iffirmar  tal-ewwel ftehimiet ta’ għoti fl-aħħar tal-2004. Dan huwa meqjus bħala normali meta wieħed jikkunsidra ż-żmien bejn il-bidu u t-tmiem  tal-proċess għall-adozzjoni tal-programm ta’  ħidma, it-tnedija tas-sejħa għall-proposti,  l-għażla u l-għoti tal-kuntratti. 
L-impenji kollha saru matul il-perjodu tal-pro-
gramm. It-tul ta’ żmien tal-iskeda tal-ħlas huwa marbut mat-tul ta’ żmien li jieħdu l-proġetti  
individwali, li ħafna minnhom ikomplu wara  
l-2006.
23. 
Il-Kummissjoni talbet u kisbet informazzjoni  
dwar it-tneħħija tal-ostakli għall-użu tal-
effikaċja tal-enerġija, b’mod partikolari mar-
buta ma’ informazzjoni imperfetta. Din intalbet 
u ġiet ipprovduta speċifikament bħala parti  
mill-evalwazzjoni tal-proponent tal-“livell tek-
niku eżistenti fil-mument” għall-proposti ta’  
proġetti. Aktar tard, matul u fir-rapporti minn proġetti appoġġjati, intalbet u ġiet ipprovduta 
l-informazzjoni aġġornata dwar it-tali ostakli u l-limitu sa fejn dawn tneħħew. Il-Kummissjoni tiġbor ukoll informazzjoni lura dwar ħtiġijiet ta’ informazzjoni, pereżempju, fil-konsultazzjoni pubblika dwar il-Green Paper dwar l-Effikaċja tal-Enerġija li għalqet fil-31/03/2006.
37
24. 
F’dak li jikkonċerna l-ħin magħżul għall-
evalwazzjonijiet tal-programm, l-IEE huwa  programm li għaddej il-ħin kollu, b’esper-
jenza mill-programmi tal-passat li titma’ lil  programmi sussegwenti. Bħala tali, ir-riżultati tal-evalwazzjoni jintużaw b’mod sistematiku  fid-disinn u l-abbozzar tal-proposti leġiżlattivi għal programmi sussegwenti.
25. 
Studju indipendenti tal-aġenziji tal-enerġija  
lokali se jitwettaq taħt sejħa għall-offerti  
iffinanzjata mill-programm ta’ ħidma tal-IEE  
2008. 
27. 
Il-ħolqien tal-aġenziji jiddependi primarja-
ment mid-disponibbiltà tal-istrutturi lokali  
u reġjonali għall-kofinanzjar u l-impenn  
tagħhom lill-aġenzija tagħhom fuq perjodu twil 
ta’ żmien. Wara li rrikonoxxiet din id-diversità, il-Kummissjoni inkoraġġiet b’mod partikolari 
SM ġodda biex jużaw il-kunċett tal-aġenziji  
tal-enerġija (eż. is-sejħa tal-2004 tat prijo-
rità lill-ħolqien ta’ aġenziji fi SM ġodda). Dan 
għen biex jinbena momentum u jinfluwenza  
l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fuq livell 
lokali. Bħala riżultat, wara bidu bil-mod, ġew stabbiliti 16-il aġenzija tal-enerġija ġdida fl-
Istati Membri l-ġodda bejn l-2005 u l-2007. 
28. 
L-istudju ECUBA, li twettaq minn esperti  involuti mill-qrib fil-ħidma tal-aġenziji (iżda  indipendenti mill-Kummissjoni Ewropea),  ipprovda intuwizzjonijiet utli fl-isfidi assoċjati mal-immaniġġjar tal-aġenziji tal-enerġija fuq livell lokali u reġjonali. Bħalissa qiegħed jit-nieda studju ġdid bħala Sejħa għall-Offerti taħt il-Programm ta’ Ħidma tal-IEE 2008, u dan se jitwettaq minn konsorzju li qabel ma kienx  assoċjat ma’ aġenziji tal-enerġija lokali. L-informazzjoni lura li tingħata b’mod regolari 
lill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet tal-aġenziji tinġabar permezz tal-Managenergy u l-Grupp 
ta’ Riflessjoni tiegħu ( Managenergy and its  
Reflection Group  – MERG), li jiltaqa’ darbtejn jew 
tliet darbiet fis-sena biex jiddiskuti l-ħtiġijiet, il-prijoritajiet u l-attivitajiet tal-atturi lokali,  b’mod partikolari l-aġenziji tal-enerġija. Il-kon-
sorzju Managenergy qiegħed iżomm is-sezzjoni tal-aġenziji tas-sit elettroniku ta’ Managenergy 
u l-ktejjeb tal-aġenziji relatati aġġornat billi  
jiċċekkja fuq bażi annwali li l-aġenziji għadhom 
attivi. 
29. 
Il-Kummissjoni tappoġġja l-aġenziji tal-enerġija 
fil-fażi tal-bidu biss. Il-fatt li ħafna mill-aġenziji 
l-ġodda, li twaqqfu b’appoġġ mill-Komunità,  
għadhom qegħdin joperaw juri kemm domanda 
kif ukoll użu pubbliku suffiċjenti madwar  
l-Ewropa sabiex jiġi ġġustifikat l-investiment tal-fondi pubbliċi. 
31. 
Il-Kummissjoni għandha informazzjoni dwar  l-ispejjeż li kellha tħallas il-Kummissjoni  
u l-Aġenzija għall-immaniġġjar tal-programm 
u normalment ma tinkludix l-ispejjeż imħallsa mill-parteċipanti għat-tħejjija ta’ proposti  
bħala spejjeż amministrattivi.
38
32. 
Il-bażi legali preżenti ma tiddefinixxix  
l-”ispejjeż” li jidħlu għalihom l-applikanti waqt li jimlew il-proposti tal-proġett tagħhom bħala 
eliġibbli għal rimborż. 
Fil-fehma tal-Kummissjoni dawn l-ispejjeż  
jitħallsu għal pass neċessarju tal-operazzjoni-jiet tal-proġett u ma jistgħux jiġu definiti bħala amministrattivi u lanqas ma jistgħu l-ispejjeż marbuta mar-rappurtar jitqiesu bħala purament amministrattivi. Huwa l-prezz li l-parteċipanti jridu jħallsu fi kwalunkwe tip ta’ proċedura  kompetittiva (Skont l-istħarriġ tal-Qorti, kważi 60 % ta’ dawk li jwieġbu l-istħarriġ iġġudikaw dawn l-ispejjeż bħala “ġusti”). 
It-tħejjija ta’ proposta hija investiment fl- –
ippjanar ta’ proġett kompetittiv u b’bażi soda, 
u r-rappurtaġġ huwa obbligu kuntrattwali  
u operattiv li jipprovdi l-bażi għall-Aġenzija 
Eżekuttiva u l-Kummissjoni biex iqassmu  r-riżultati tal-proġetti lill-partijiet interes-
sati. Dawn il-pubblikazzjonijiet jiġġeneraw  
tendenza pożittiva fuq l-effetti u jżidu l-inte-
ress fil-programm, biex b’hekk ikabbru l-valur 
tal-iffinanzjar mill-Komunità, filwaqt li jagħtu 
kredibbiltà lis-sid tal-proġett. 
L-estimi tal-ispejjeż ta’ dawk li jwieġbu   –
l-istħarriġ huma, min-natura tagħhom, diffiċli 
li jiġu kkwantifikati b’mod sistematiku. Il-Kum-
missjoni tinnota li fil-kwestjonarju tiegħu,  
l-istħarriġ tal-Qorti ma jiddefinixxix in-natura tal-ispejjeż li jridu jiġu kkunsidrati, u lanqas 
metodoloġija għall-evalwazzjoni tagħhom.  
Dawk li ħadu sehem fl-istħarriġ ma ntalbux  
jipprovdu dejta ta’ kontabilità, u t-tweġibiet 
tagħhom ma ġewx ivverifikati. It-tweġibiet  tad-29 % ta’ dawk avviċinati li pparteċipaw  fl-istħarriġ għalhekk bilfors għandhom  jitqiesu bħala perċezzjoni suġġettiva ta’ dawk 
li wieġbu l-istħarriġ u bħala diverġenti fir-
rigward tal-kontenut, u għaldaqstant estrapo-
lazzjonijiet minnhom mhumiex affidabbli.33. 
Xi partijiet interessati kkummentaw li l-proċess 
tal-applikazzjoni sar aktar faċli u li kien hemm titjib fiċ-ċarezza f’dak li għandu x’jaqsam mal-
proċedura u l-kriterji tal-evalwazzjoni.” Il-Kum-missjoni tifhem għalhekk li dawk li wieġbu  l-evalwazzjoni esterna ivvalutaw il-proċess  tal-applikazzjoni b’mod pożittiv, li huwa  relatat mal-ispejjeż involuti għat-tħejjija tal-
proposti msemmija mill-Qorti. Il-”proċess tan-negozjati tal-kuntratti” li ssemmi l-Qorti ma  
jagħmilx parti mill-fażi tal-proposta iżda huwa 
distint ħafna minnha. Dan il-proċess japplika 
biss għal proposti magħżula għall-iffinanzjar 
u huwa ddisinjat biex iħejji l-ftehim tal-għoti bejn il-konsorzju tal-benefiċjarji u l-Kummiss-joni. Għalhekk, ir-riżorsi użati għan-”negozjati tal-kuntratt” għandhom jiġu kkunsidrati sepa-
ratament mill-ispejjeż involuti biex tinkiteb  
proposta.
37-38. 
Il-Qorti tgħodd l-ispejjeż imħallsa mill-Kum-
missjoni u l-Aġenzija Eżekuttiva mal-”ispejjeż” 
ikkalkolati mill-benefiċjarji. Dawn l-aħħar  
spejjeż imsemmija huma ta’ natura differenti 
ħafna u għalhekk għandhom jiġu kkunsidrati separatament. It-tħejjija ta’ proposta hija  
investiment fl-ippjanar ta’ proġett kompe-tittiv u b’bażi soda. Ir-rappurtar ta’ proġett  huwa obbligu kuntrattwali kofinanzjat li jip-provdi l-bażi għat-tixrid tar-riżultati lill-parti-jiet interessati. L-immaniġġjar tal-programm  
jitwettaq biss mill-Kummissjoni u mill-Aġenzija Eżekuttiva. Fil-każ tal-IEE, l-ispejjeż għall-
immaniġġjar tal-programm jinkludu wkoll  
investiment fit-twaqqif ta’ Aġenzija Eżekuttiva 
li se ġġib magħha benefiċċji u iffrankar ta’  spejjeż fil-ġejjieni.
39
Fir-rigward tal-ispejjeż ikkalkolati mill-
parteċipanti għat-tħejjija tal-proposti, u għar-rappurtar dwar il-proġetti (22 miljun euro fuq 
il-bażi ta’ stħarriġ imwettaq mill-Qorti), u kif ġie mwieġeb fil-paragrafu 32, il-Kummissjoni tinnota li dawn l-ispejjeż huma ta’ natura dif-ferenti u jitħallsu għal pass neċessarju tal-operazzjonijiet tal-proġett. Barra minn hekk,  
fil-kwestjonarju tiegħu l-istħarriġ tal-Qorti  ma jiddefinixxix in-natura tal-ispejjeż imsem-
mija li jridu jiġu kkunsidrati, lanqas metodu li 
jintuża għall-evalwazzjoni tagħhom. Dawk li  
pparteċipaw fl-istħarriġ ma ntalbux jipprovdu 
dejta ta’ kontabilità, u t-tweġibiet tagħhom  ma ġewx ivverifikati. Għalhekk, it-tweġibiet  mid-29 % ta’ dawk avviċinati li wieġbu bilfors li se jkunu approssimattivi ħafna u għalhekk  
l-estrapolazzjonijiet li joħorġu minnhom  
mhuwiex affidabbli. 
Il-Kummissjoni ma tqisx li l-istimi tal-ispejjeż 
relatati mat-tħejjija tal-proposti u r-rappurtar 
li l-piż tiegħu jkollhom jerfgħuh il-parteċipanti 
jistgħu jiġu assimilati, miżjuda jew imqabbla 
mal-ispejjeż tal-amministrazzjoni mħallsa mill-
Kummissjoni u mill-Aġenzija biex jimmaniġġjaw il-programm ladarba l-imsemmija spejjeż huma 
ta’ natura differenti. Fir-rigward tal-ħlas tal-għotjiet tal-programm, il-Qorti tistqarr b’mod korrett fil-paragrafu 38 li fi programm bħall-IEE l-ispejjeż involuti għat-tħejjija tal-proposti huma tat-tip front-end loaded . Fl-istess ħin,  
il-ħlas lill-benefiċjarji huwa tipikament tat-tip  
back-end loaded . KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
44. 
Il-Kummissjoni tqis li l-ippjanar tal-programm 
jirrappreżenta standard aċċettabbli għoli meta wieħed jikkunsidra l-limitazzjonijiet inerenti  
ta’ strument politiku ta’ din in-natura. Il-pro-gramm ta’ ħidma tfassal biex jindirizza l-oqsma politiċi definiti fil-leġiżlazzjoni.
Ara t-tweġiba għall-paragrafu 18.
46. 
Il-funzjoni tal-programm hija essenzjalment  
waħda katalittika, fejn ammonti komparatti-
vament żgħar ta’ fondi huma pprovduti biex  
jagħtu lok għal investimenti ferm akbar fil-ġejjieni. L-iskop u l-għanijiet tal-Programm  IEE1 kienu definiti mill-Parlament u mill-Kunsill u huma strutturati fuq il-bażi ta’ erba’ oqsma 
speċifiċi. Id-deċiżjoni dwar l-IEE 1 tirreferi  
għal numru ta’ komunikazzjonijiet speċifiċi  
li huma rilevanti għal kull wieħed mill-erba’  
oqsma tal-programm, u kull wieħed minn dawn id-dokumenti fih lista ta’ oqsma ta’ azzjoni  
importanti
4. 
4 Pereżempju, il-White paper għal Strateġija tal-Komunità u Pjan ta’ 
Azzjoni [COM(1997) 599 finali tas-26/11/1997] fiha erba’ oqsma ta’ atti-vità u 22 azzjoni speċifika għall-qasam tal-enerġiji li jiġġeddu waħdu; il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, intitolata: “Pjan ta’ Azzjoni biex titjieb l-effikaċja tal-enerġija fil-Komunità Ewropea” [COM(2000) 247 tas-26/04/2000] tressaq azzjonijiet fis-setturi kollha u fi 15-il qasam ewlieni. Fl-2006, dan l-approċċ kien ikkonfermat mill-Opinjoni tal-Par-lament Ewropew dwar il-Green Paper li tittratta l-Effikaċja tal-Enerġija li tresaq ’il fuq minn 100 rakkomandazzjoni (Ir-Rapport tal-Parlament Ewropew P6_A(2006)0160 tat-03.05.2006 u l-komunikazzjoni tal-Kum-missjoni tad-19 ta’ Ottubru 2006 dwar Pjan ta’ Azzjoni għall-Effikaċja tal-Enerġija li tiddefinixxi sitt oqsma, għaxar prijoritajiet u 75 azzjoni effikaċi fejn jidħlu spejjeż magħżula fuq il-bażi ta’ valutazzjoni tal-impatt).
40
RAKKOMANDAZZJONI 1 – IPPJANAR
Ara t-tweġibiet għall-paragrafi 17 u 18.
Il-Kummissjoni diġà qiegħda timplimenta  
r-rakkomandazzjoni tal-Qorti dwar l-ippja-nar. Il-Kummissjoni stabbilixxiet mudell ta’  politika espliċitu għall-IEE, li jirrifletti r-rabta mistennija bejn in-nefqa, ir-riżultat u l-impatt fuq il-livell ta’ kull qasam ta’ intervent u dan jiġi mmonitorjat b’mod konkret fuq bażi ta’  proġett, proġett. 
46. 
L-IEE1 huwa programm bi skop wiesa’ għall-indirizzar tal-enerġija sostenibbli fis-setturi  kollha tas-soċjetà kif definit fid-deċiżjoni tal-Parlament u tal-Kunsill. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tibqa’ tal-opinjoni li l-iskema ta’ monitoraġġ kienet waħda adattata.
Il-monitoraġġ tal-proġett ipprovda kontribut 
importanti lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija  
Eżekuttiva fir-rigward tar-rekwiżiti tal-proġett 
għall-ġejjieni.
L-IEE huwa programm għaddej il-ħin kollu, bl-
esperjenza mill-programmi tal-passat titma’ lil programmi sussegwenti. Bħala tali, ir-riżultati tal-evalwazzjoni jintużaw b’mod sistematiku  fid-disinn u l-abbozzar tal-proposti leġiżlattivi għal programmi sussegwenti. 47. 
Il-monitoraġġ tal-programm isir fuq bażi ta’  proġett, li jippermetti li jiġu stabbiliti l-impatti tal-programm fir-rigward tal-għanijiet tiegħu. 
Huwa ftit li xejn fattibbli li jiġi introdott  il-monitoraġġ f’livell aktar aggregat minħabba d-diffikultà li jiġu iżolati r-rabtiet kawżali bejn ir-riżultati tal-programm bħala tendenzi kata-listi u makroekonomiċi bħalma hija d-dipen-
denza tal-UE fuq l-enerġija. Il-Kummissjoni tqis li dan ma jikkompromettix id-disinn u l-kwalità 
ġenerali tal-programm IEE. 
Ara wkoll it-tweġiba għall-paragrafu 23.
48. 
L-informazzjoni lura mogħtija mill-awtorita-
jiet pubbliċi madwar l-UE, kif muri miż-żieda  
riċenti fid-domanda għal aġenziji bħal dawn  
mill-awtoritajiet pubbliċi, tikkonferma li dawn 
jemmnu li aġenzija lokali jew reġjonali tħalli 
impatt sinifikanti. Il-fatt li kull awtorità pub-blika ma għandhiex tikkofinanzja biss matul  
l-ewwel 3 snin tal-appoġġ tal-IEE iżda għandha 
wkoll tassigura l-kontinwazzjoni tal-aġenzija  
għal 5 snin oħra wara, jikkonferma li l-awtori-
tajiet lokali huma konvinti dwar il-valur li tkun 
teżisti aġenzija bħal din. Ara wkoll it-tweġiba 
għall-paragrafu 28.
49. 
Il-bidla fl-imġiba tista’ tiġi stmata biss fuq  
perjodu twil ta’ żmien, bl-użu ta’ dejta kkon-
solidata bħal dik ipprovduta mill-EUROSTAT.  Madankollu, il-programm kellu impatt pożittiv 
fuq l-iżvilupp tal-politika tal-UE. 
41
50. 
F’dak li jikkonċerna l-użu tal-evalwazzjoni fid-
disinn ta’ programmi suċċessuri, is-sejbiet tal-evalwazzjoni eżistenti (evalwazzjoni ta’ nofs  
it-term/finali ta’ programm kontinwu u eva-lwazzjoni ex post  tal-programm preċedenti)  
huma kontribut ewlieni għall-evalwazzjoni/valutazzjoni tal-impatt ex ante  tal-programm 
suċċessur. 
L-IEE huwa programm għaddej il-ħin kollu, bl-
esperjenza mill-programmi tal-passat titma’ lil 
programmi sussegwenti. Bħala tali, ir-riżultati 
tal-evalwazzjoni jintużaw b’mod sistematiku  
fid-disinn u l-abbozzar tal-proposti leġiżlattivi għal programmi sussegwenti. 
51. 
Fir-rigward tal-indikaturi tar-rendiment, id-delegazzjoni tal-ġestjoni tal-programm għal  
tim ta’ professjonisti ddedikati fuq bażi full-
time f’aġenzija eżekuttiva tirriżulta fi proċess aktar effiċjenti ta’ informazzjoni lura kontinwa, 
li jippermetti li d-direzzjoni tal-programm  
u l-prijoritajiet tiegħu jiġu aġġustati / iffokati 
mill-ġdid annwalment b’reazzjoni għall-bidliet 
fis-suq kif ukoll għall-evoluzzjoni tal-politika 
tal-UE. 
RAKKOMANDAZZJONI 2 – 
MONITORAĠĠ
Il-monitoraġġ tal-programm isir fuq bażi ta’  
proġett, proġett, li jippermetti li jiġu stab-
biliti l-impatti tal-programmi fir-rigward tal-
għanijiet tagħhom. 
L-ispejjeż tal-monitoraġġ għandhom jibqgħu 
proporzjonati u ma għandhomx iżidu b’mod  sinjifikanti l-ispejjeż relatati mat-tħaddim tal-programm.
RAKKOMANDAZZJONI 3 – 
EVALWAZZJONI 
Il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li timpli-
menta r-rakkomandazzjoni fir-rigward tal-
evalwazzjoni tal-programmi. Bħalissa qiegħed 
jitnieda studju ġdid bħala Sejħa għall-Offerti 
taħt il-Programm ta’ Ħidma tal-IEE 2008, u dan 
se jitwettaq fuq bażi lonġitudinali. 52. 
Il-Qorti tgħodd l-ispejjeż imħallsa mill-Kummis-sjoni u mill-Aġenzija Eżekuttiva mal-”ispejjeż” ikkalkolati mill-benefiċjarji. Dawn l-ispejjeż  
huma ta’ natura differenti ħafna u għalhekk  għandhom jiġu kkunsidrati separatament.  It-tħejjija ta’ proposta hija investiment fl-ippja-nar ta’ proġett kompetittiv u b’saħħtu. Ir-rap-purtar ta’ proġett huwa obbligu kuntrattwali 
kofinanzjat li jipprovdi l-bażi għat-tixrid tar-riżultati lill-partijiet interessati. L-ispejjeż invo-
luti fl-immaniġġjar tal-programm jitħallsu biss 
mill-Kummissjoni u mill-Aġenzija Eżekuttiva u, 
għall-perjodu kkonċernat, jinkludu wkoll inves-
timenti fit-twaqqif ta’ Aġenzija Eżekuttiva li se ġġib magħha benefiċċji u ffrankar ta’ spejjeż fil-ġejjieni. 
42
L-istħarriġ tal-Qorti ma ddefinixxiex in-natura 
tal-ispejjeż li jridu jtiqiesu, lanqas ma ddefi-
nixxa metodu sabiex dawn jiġu stabbiliti. Dawk li pparteċipaw fl-istħarriġ ma ntalbux jipprovdu 
dejta ta’ kontabilità, u t-tweġibiet tagħhom ma ġewx ivverifikati. Għaldaqstant, it-tweġibiet  bilfors li jkunu approssimattivi ħafna. 
Fir-rigward tal-ħruġ ta’ flus f’għotjiet għall-
programm, il-Qorti tistqarr b’mod korrett fil-paragrafu 38 li fi programm bħall-IEE, l-ispejjeż 
involuti għat-tħejjija tal-proposti huma tat-tip 
front-end loaded . F’kuntrast għal dan, il-ħlas  
lill-benefiċjarji huwa fil-biċċa l-kbira tiegħu  
tat-tip back-end loaded .
53. 
Id-dokumenti ta’ ħidma għall-abbozz ta’ baġit 
preliminari kull sena jipprovdu analiżijiet  
statistiċi tal-ispejjeż amministrattivi tal-attivi-
tajiet tad-Direttorat Ġenerali u ta’ kull aġenzija 
eżekuttiva5. Sa mill-proċedura tal-2008, dan  
id-dokument jinkludi wkoll, fuq it-talba tal-
Parlament Ewropew, il-perċentwal tal-baġit  
tal-programmi użat mill-aġenzija eżekuttiva  
sabiex topera. 
Għal dawk l-aġenziji li jagħmlu użu mis-sistema 
ta’ kontabilità tal-IT tal-Kummissjoni, ABAC,  biex jappoġġjaw is-sistemi ta’ kontabilità  
tagħhom stess, il-Kummissjoni se toffri faċilità biex talloka l-ispiża tal-aġenzija għal kull waħda mill-attivitajiet tagħha. B’hekk huma mbagħad ikunu f’pożizzjoni aħjar biex jirrappurtaw dwar l-ispejjeż, inklużi dawk għall-amministrazzjoni. Huwa ppjanat li din il-faċilità tiġi offruta lil  ċerti aġenziji mis-sena finanzjarja 2009, u li  sussegwentement tiġi estiża għal oħrajn.
5 Id-dokumenti ta’ ħidma II, III u IV għall-Abbozz tal-Baġit 
Preliminari.RAKKOMANDAZZJONI 4 – 
SPEJJEŻ TAL-IMMANIĠĠJAR 
L-Aġenziji li jużaw is-sistema ta’ kontabilità  
tal-IT tal-Kummissjoni se jiġu offruti faċilità  sabiex jallokaw l-ispiża tal-aġenzija għal kull waħda mill-attivitajiet tagħhom.
 Il-piż addizzjo-
nali ta’ kontroll, kemm fuq il-benefiċjarju kif  ukoll fuq il-Kummissjoni, biex tinġabar l-infor-mazzjoni dwar l-ispejjeż għall-benefiċjarju biex iħejji l-proposti, bħalissa mhuwiex ġustifikat. Il-Kummissjoni żżomm dokumentazzjoni  u analiżi dwar l-ispejjeż tagħha marbuta mal-immaniġġjar tal-programm.
43
ANNESS 1 
Silta mill-Evalwazzjoni ta’ Nofs it-Terminu tal-Programm Multiannwali għal Azzjoni fil-Qasam 
tal-Enerġija “ L-Enerġija Intelliġenti – l-Ewropa, 2003-2006”,
ECOTEC Research & Consulting Limited, UK
Il-Valur Miżjud tal-Programm (paġna 58)
Fid-dawl tal-evalwaturi, aspett importanti ta’ 
valur miżjud li jġib miegħu l-programm IEE  huwa s-saħħa tas-sinerġija bejn l-oqsma. Dan jista’ jkollu l-effett li jlaqqa’ lill-atturi flimkien f’riżorsi li jiġġeddu, l-effikaċja tal-enerġija  u t-trasport. L-evalwazzjonijiet tal-programmi predeċessuri u l-konsultazzjonijiet tagħna  wrew li l-proġetti ffinanzjati ispiraw l-inter-venti u l-bidliet fil-politika tal-Istati Membri. Għadu kmieni wisq biex wieħed jgħid li dan  
se jseħħ bħala riżultat tal-proġetti li qegħdin jiġu ffinanzjati bħalissa. Madankollu, fid-dawl tal-evalwaturi, billi l-proġetti huma tal-istess natura bħal fil-programmi predeċessuri, huwa raġonevoli li wieħed jassumi li dan s jseħħ. Dan l-aspett għandu jiġi kopert fl-evalwazzjoni ex-
post  tal-programm IEE.



Il-Qorti Ewropea ta’ L-Awdituri
Rapport Speċjali Nru 7/2008
L-Enerġija Intelliġenti 2003-2006
Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej2008 – 43 pp. – 21 x 29,7 cmISBN 978-92-9207-059-5DOI 10.2865/14992

Kif tista’ tikseb pubblikazzjonijiet ta’ l-UE?
Il-pubblikazzjonijiet li jinħarġu mill-Uﬃ   ċċju tal-Pubblikazzjonijiet li huma għall-bejgħ 
jistgħu jinkisbu mill-Bookshop ta’ l-UE http://bookshop.europa.eu fejn inti tista’ tordna mill-uﬃ   ċċju tal-bejgħ li tixtieq.
Tista’ wkoll titlob lista ta’ l-operaturi tan-netwerk tal-bejgħ tagħna madwar id-dinja 
billi tibgħat feks lil dan in-numru: (352) 2929 42758.
IRRAPPORT SPEĊJALI “LENERĠIJA INTELLIĠENTI  
20032006” JEŻAMINA, MINNAĦA TIEGĦU, LUŻU LI SAR 
MILLFONDI TALUE, ISSUĊĊESSI U LLIMITAZZJONIIET TALMONITORAĠĠ U LEVALWAZZJONI, U LISPEJJEŻ ĠENERALI KEMM GĦALLKUMMISSJONI KIF UKOLL GĦALLPARTEĊIPANTI TA’ XI SKEMA TALUE LI GĦANDHA LGĦAN LI TIPPROMWOVI LEFFIĊJENZA TA’  LENERĠIJA 
U LUŻU TA’  ENERĠIJA RINOVABBLI. DAN IRRAPPORT 
JAGĦMEL DIVERSI RAKKOMANDAZZJONIJIET BILGĦAN 
LI PROGRAMMI SIMILI JITTEJBU FILFUTUR, SABIEX  IKABBRU LVALUR TALMONITORAĠĠ U LEVALWAZZJONI, U JILLIMITAW LISPEJJEŻ ĠENERALI.
IL-QORTI EWROPEA TA’ L-AWDITURIQJ-AB-08-003-MT-C
ISBN 978-92-9207-059-5