MT    MT  
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA 
Brussell, 25.2.2015  
COM(2015) 58 final 
  
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-
KUNSILL 
Il-Ħames Rapport dwar il-Monitora ġġ ta' wara l-Liberalizzazzjoni tal-Vi ża għall-Pajjiżi 
tal-Balkani tal-Punent skont il-Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta' Novembru 2010
(Test b'rilevanza g ħaż-ŻEE)  
 
2 RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LI LL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-
KUNSILL 
Il-Ħames Rapport dwar il-Monitora ġġ ta' wara l-Liberalizzazzjoni tal-Vi ża għall-Pajjiżi 
tal-Balkani tal-Punent skont il-Dikjarazzj oni tal-Kummissjoni ta t-8 ta' Novembru 2010 
(Test b'rilevanza g ħaż-ŻEE) 
  
1. INTRODUZZJONI  
Sa minn Di ċembru 2009, i ċ-ċittadini tal-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja, tal-
Montenegro u tas-Serbja setg ħu, permezz tal-passaporti bijometri ċi, jivvjaġġaw mingħajr viża 
lejn l-Istati Membri tal-UE (minbarra l- Irlanda u r-Renju Unit), f'konformità mar-
Regolament 539/20011. Iċ-ċittadini tal-Albanija u tal-Bo żnija-Ħerzegovina ilhom igawdu 
mill-istess status tal-ivvja ġġar mingħajr viża minn Di ċembru 2010. L-ivvja ġġar mingħajr viża 
jibqa' wie ħed mill-kisbiet prin ċipali ta' dawn il-pajji żi f'dak li jirrigwarda l-isforzi tag ħhom ta' 
integrazzjoni fl-Ewropa. 
Fid-dikjarazzjoni tag ħha tat-8 ta’ Novembru 2010 lill-Kunsill tal- Ġustizzja u l-Affarijiet 
Interni, il-Kummissjoni enfasizzat li kull pajji ż fil-Balkani tal-Punent kellu jkompli 
jimplimenta l-mi żuri stabbiliti fil-pjan direzzjonali tieg ħu dwar il-vi ża biex tin żamm l-
integrità tal-iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża. Hija stabbilixxiet mekkani żmu ta' monitora ġġ 
ta' wara l-liberalizzazzjoni tal-vi ża biex tevalwa s-sostenibbiltà tar-riformi li l-g ħan tagħhom 
huwa li jħarsu l-integrità tal-iskema. 
Dan huwa l- ħames rapport dwar il-monitora ġġ ta’ wara l-liberalizzazzjoni tal-vi ża li ġie 
ppubblikat mill-2010 'l hawn2. Huwa jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-i żvilupp tal-mekkani żmu 
ta’ monitora ġġ ta’ wara l-liber alizzazzjoni tal-vi ża, jeżamina mill- ġdid il-funzjonament tal-
iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża u jirrakkomanda riformi biex ji ġi evitat li jer ġgħu jinħolqu 
l-problemi li ilhom ixekklu 'l din l-iskema mill-2010. 
2. MEKKANI ŻMU TA ’ MONITORA ĠĠ WARA L -LIBERALIZZAZZJONI TAL -VIŻA AKTAR 
B'SAĦĦTU 
Id-djalogu bejn il-Kummissjoni u l-pajji żi tal-Balkani tal-Punent dwar l-iskema tal-ivvja ġġar 
mingħajr-viża, isir skont il-pro ċess ta’ stabilizzazzjoni u asso ċjazzjoni u fil-qafas tan-negozjati 
ta’ adeżjoni msemmija fil-Kapitoli 23 u 24. L-uffi ċjali tal-Kummissjoni żaru l-Albanija 
f’April 2014, il-Bo żnija-Ħerzegovina f’Mejju, f'Lulju u f' Novembru 2014, l-Eks-Repubblika 
Jugoslava tal-Ma ċedonja f’Novembru 2013, il-Montenegro fi Frar, f'Marzu, f'Lulju u 
f'Ottubru 2014, u s-Serbja fi Frar 2014. Bl-g ħajnuna ta’ esperti mill-Istati Membri, 
ivverifikaw il-progress u l-kwalità tar-riformi relatati mal-iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża. 
Fil-pakkett tat-tkabbir 2014 ta l-Kummissjoni Ewropea hemm ikta r dettalji dwar dawn ir-
riformi3. 
F’Diċembru 2012, kull pajji ż tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża beda jibg ħat 
lill-Kummissjoni, statistika regolari dwar il-fl ussi migratorji lejn l-UE. F’Novembru 2014, il-
                                                            
1 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 539/2001 
2 In-numri ta’ referenza tar-rapporti pre ċedenti huma kif ġej: SEC(2011) 695, SEC(2011) 1570, 
COM(2012) 472, u COM(2013) 836. 
3  COM(2014) 700. 
 
3 pajjiżi mingħajr viża ppreżentaw sett ta’ rapporti narr attivi dwar il-passi me ħuda biex 
titnaqqas il-migrazzjoni irregolari lejn l-UE. 
Sal-ġurnata tal-lum, bil-g ħajnuna tan-Netwerk ta' Anali żi tal-Perikli tal-Balkani tal-Punent, il-
Frontex ħarġet 47 rapport ta’ twissija. L-Anali żi Trimestrali tal-Perikli tal-Balkani tal-Punent 
tagħha jispjegaw fil-qosor l-a ħħar xejriet fil-kontroll tal-frun tieri u fil-migr azzjoni irregolari 
mir-reġjun. L-Europol u l-Uffi ċċju Ewropew ta’ Appo ġġ fil-qasam tal-Asil (EASO) jo ħorġu 
wkoll rapporti ta’ kull xa har dwar ix-xejriet tal-asil u rappor t annwali dwar is-sitwazzjoni tal-
asil fl-UE. Dawn ir-rapporti jipprovdu valutazz joni sofistikata tax-xejriet migratorji mill-
Balkani tal-Punent u l-passi me ħuda mill-Istati Membri tal-UE u mill-istati ming ħajr viża 
kkonċernati biex ji ġi evitat l-abbu ż mid-dritt g ħall-asil. 
3. IL-FUNZJONAMENT TAL -ISKEMA TAL -IVVJAĠĠAR MING ĦAJR VIŻA FL -2013  U FL -
EWWEL TLIET KWARTI TAL -2014 
3.1. Ħarsa lejn l-i żviluppi 
L-għadd ta’ applikazzjonijiet g ħall-asil  imressqa fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma' Schengen 
minn persuni nazzjonali tal- ħames pajji żi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża ilu 
jiżdied b’mod kostanti sa mil-liberalizzazzjoni tal-vi ża fl-2009, u la ħaq punt massimu fl-2013 
fejn kien hemm 53 705 applikazzjoni (Grafika 1)4. L-għadd ta’ applikazzjonijiet imressqa fl-
ewwel disa’ xhur tal-2014 kien 40 % og ħla milli fl-ewwel disa’ xhur tal-2013, u dan 
jissuġġerixxi li s-sena 2014 tista’ tabil ħaqq tikser ir-rekords kollha pre ċedenti. 
L-għadd ta’ ċittadini tal-pajji żi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża bħala 
perċentwali tal-assorbiment globali ta’ applikanti g ħall-asil fl-UE u l-pajji żi assoċjati ma' 
Schengen żdied ukoll minn wara l-liberalizzazzjoni tal-vi ża. Wara rekord ta’ 11,4 % fl-ewwel 
tliet kwarti tal-2012, dan la ħaq 10,7 % fl-ewwel disa’ xhu r biss tal-2014 (Grafika 2)5. 
L-influss ta’ persuni li jfittxu l- asil mill-Balkani tal-Punent sar fenomenu matul is-sena 
kollha , b’għadd ta’ “punti massimi żgħar” f’Jannar, Marzu u Lulju 2014 bejn il-punti massimi 
fix-xitwa ta’ Ottubru 2013 u fix-xitw a ta' Ottubru 2014 (Grafika 3). L-g ħadd ta’ 
applikazzjonijiet g ħall-asil bejn dawn il-punti massimi tax-xitwa baqa' g ħoli, u min ħabba 
f'hekk l-g ħadd ta’ applikazzjonijiet fl-ewwel tliet kw arti tal-2014 kien jikkostitwixxi 87 % tat-
total għall-2013 kollha. 
L-għadd ta’ applikazzjonijiet ripetuti  – it-tieni applikazzjoni jew applikazzjonijiet multipli – 
bħala perċentwali tat-total, żdied ukoll mill-bidu tal-2013 'l hawn, u f’Settembru 2014 la ħaq 
rekord ġdid ta’ 37 % (Grafika 3) . Dan ifisser li kwa żi erba' applikanti tal-Balkani tal-Punent 
minn għaxra, f'dak ix-xahar, kienu di ġà ressqu applikazzjoni g ħall-asil fl-UE qabel ma re ġgħu 
applikaw g ħall-asil. 
Il-Ġermanja  għadha tattira l-akbar ammont ta’ applikazzjonijiet g ħall-asil minn persuni 
nazzjonali tal-Balkani tal-Punent ming ħajr viża (Grafika 4)6. Is-sehem tag ħha tal-assorbiment 
ta' applikanti mill-Balkani tal-Punent żdied minn 12 % fl-2009 g ħal 75 % fl-ewwel disa’ xhur 
tal-2014. Dawn l-i żviluppi wasslu biex f’Settembru 2014, il- Ġermanja adottat le ġiżlazzjoni li 
poġġiet lis-Serbja, lill-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja u lill-Bo żnija-Ħerzegovina 
fuq lista ta’ pajji żi ta’ oriġini siguri7. Għadu kmieni wisq biex wie ħed jivvaluta l-impatt ta’ 
din il-miżura. F’Ottubru 2014, fil- Ġermanja, l-applikazzjonijiet g ħall-asil żdiedu mill-pajji żi 
                                                            
4 Sors: Eurostat. 
5 Sors: Eurostat. 
6 Sors: Eurostat. 
7 Gesetz zur Einstufung weiterer Staaten als sichere Herkunftsstaaten und zur Erleichterung des 
Arbeitsmarktzugangs für Asylbewerber und geduldete Ausländer , il-5 ta’ Novembru 2014. 
 
4 kollha  tal-Balkani tal-Punent ming ħajr viża, u dan jindika l-bidu ta’ żieda qawwija ġdida fix-
xitwa. Sadanittant, l-applik azzjonijiet fl-Isvezja baqg ħu stabbli. Bi ż-żmien, ir-riforma tal-asil 
tal-Ġermanja tista’ twassal g ħal ridistribuzzjoni kons iderevoli tal-flussi tal-applikanti g ħall-
asil mal-UE kollha. 
Kollettivament, i ċ-ċittadini Serbi  baqgħu jikkostitwixxu l-akbar grupp ta’ persuni nazzjonali 
tal-Balkani tal-Punent ming ħajr viża li jfittxu l-asil fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma' Schengen 
(42 % fl-2013), g ħalkemm minn wara l-li beralizzazzjoni tal-vi ża, is-sehem re ġjonali tag ħhom 
naqas (Grafika 5). Fl-2013, i ċ-ċittadini tal-Eks-Repubb lika Jugoslava tal-Ma ċedonja u tal-
Albanija flimkien kienu jirrappre żentaw 21 % tal-persuni mill-Balkani tal-Punent li jfittxu -l-
asil, għalkemm minn wara l-lib eralizzazzjoni tal-vi ża, is-sehem tal-Albanija kien qieg ħed 
jiżdied gradwalment u dak tal-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja beda jonqos. I ċ-
ċittadini tal-Bo żnija-Ħerzegovina kienu jirrappre żentaw 14 % o ħra tal-persuni mill-Balkani 
tal-Punent li jfittxu -l-asil fl-2013, min ħabba li, minn wara l- liberalizzazzjoni tal-vi ża, 
sehemhom żdied. Is-sehem tal-Montenegro, li  kien ta' 2 % fl-2013, baqa' negli ġibbli. 
Iċ-ċittadini tal-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja  kienu dawk l-aktar probabbli li 
jfittxu l-asil fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma' Schengen fl-2013, b’ ħames applikanti g ħal kull 
1 000 abitant (Grafika 6). I ċ-ċittadini Albani żi kellhom it-tieni l-og ħla tendenza li jag ħmlu 
dan, b’erba’ applikanti g ħal kull 1 000 abitant. I ċ-ċittadini tas-Serbja ġew it-tielet bi tliet 
applikanti g ħal kull 1 000 abitant, dawk tal-Bo żnija-Ħerzegovina ġew ir-raba’, b' żewġ 
applikanti u dawk tal-Montenegro ġew il-ħames, b'applikant wie ħed. 
Ir-rabta  ġeografika bejn il-pajji żi ta’ oriġini u dawk ta’ destinazzjoni  qed ixxaqleb aktar 
lejn il-Ġermanja milli fis-snin pre ċedenti (Grafika 7). Qabel, il-ma ġġoranza assoluta tal-
applikanti mis-Serbja, mill-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja u mill-Bo żnija-
Ħerzegovina kienu jimmiraw lejn il- Ġermanja; il-bi ċċa l-kbira tal-applikazzjonijiet Albani żi 
kienu jiġu ppreżentati fi Franza, fl-I żvezja, fir-Renju Unit jew fil-Bel ġju; u l-applikanti 
Montenegrini kienu jer ħulha lejn Franza, il-Lussemburgu jew l-I żvezja. Sal-2014, il-
Ġermanja kienet saret id-destinazzjoni l-akta r imfittxija mill -persuni nazzjonali tal-pajji żi 
kollha tal-Balkani tal-Punent. 
Ir-rata ta’ rikonoxximent tal-asil8 madwar l-UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen kompliet 
tonqos g ħaċ-ċittadini kollha ming ħajr viża tal-Balkani tal-Punent, u dan jindika li l-
maġġoranza assoluta tal-applikazzjonijiet baqg ħu bla bażi (Grafika 8). Madankollu, fl-2013 
kien għad hemm xi varjazzjoni bejn il- ħames pajji żi mingħajr viża. Ir-rata ta’ rikonoxximent 
niżlet għal 3,7 % g ħaċ-ċittadini Montenegrini, g ħal 2,7 % g ħaċ-ċittadini Serbi u g ħal 1 % 
għall-persuni nazzjonali tal-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja. Sadanittant, 8,1 % tal-
applikanti Albani żi u 5,9 % ta ċ-ċittadini tal-Bo żnija-Ħerzegovina r ċevew protezzjoni 
internazzjonali fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma' Schengen, u dan jissu ġġerixxi li proporzjon 
kemxejn ikbar ta’ applikazzjonijiet minn dawn i ż-żewġ pajjiżi kienu meqjusa b ħala denji li 
jingħataw protezzjoni internazzjonali. 
Skont il-Frontex, il-proporzjon bejn it-talbiet g ħall-asil bla ba żi u r-ripatrijazzjonijiet  
baqa’ jqarreb l-4:1 matul is-sena li g ħaddiet fil- ħames Stati Membri u pajji żi assoċjati ma' 
Schengen l-aktar milquta9. Dan jindika li l-Istati Membri g ħad għandhom idejhom marbuta 
f'dak li jirrigwarda r-r ipatrijazzjoni ta' dawk meqjusa ineli ġibbli għall-protezzjoni 
internazzjonali. Il-mod li bih ji ġu ripatrijati l-applikanti kompla jvarja minn stat ta' 
                                                            
8 Ir-rata ta’ rikonoxximent hija kkalkulata b ħala l-għadd ta' de ċiżjonijiet po żittivi (dwar l-istatus ta’ 
refuġjat, il-protezzjoni sussidjarja jew l-istatus umanitarju) me ħud bħala perċentwali tal-g ħadd totali ta’ 
deċiżjonijiet fil-prim’istanza. 
9 Frontex,  Post-Visa Liberalisation Monitoring Mechanism  (Il-Mekkani żmu ta’ Monitora ġġ wara l-
Liberalizzazzjoni tal-Vi ża), Rapport Nru 46. 
 
5 destinazzjoni prin ċipali għal ieħor: il-Ġermanja u l-Isvizzera jirripatrijaw il-ma ġġoranza tal-
applikanti permezz ta’ pro ċeduri ta’ ripatrijazzjoni furzata (minbarra fix-xhur tax-xitwa li 
matulhom il- Ġermanja twaqqaf ir-ripatrijazzjonijiet furzati); il-Bel ġju, il-Lussemburgu u l-
Iżvezja għażlu l-metodu volontarju. 
Fl-Analiżi tal-Perikli Annwali tal-Balk ani tal-Punent tal-2014 tag ħha, il-Frontex identifikat 
żewġ riskji migratorji  marbuta mal-moviment mill-Balk ani tal-Punent lejn l-UE: il-
movimenti sekondarji ta’ mi granti irregolari li jid ħlu fl-UE mill-fruntiera Griega-Torka u li 
jgħaddu mill-Balkani tal-Punent, u l-abbu ż mill-iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża tal-UE 
min-naħa ta’ persuni nazzjonali tal-Balkani tal-Punent. L-ewwel riskju deher l-aktar mill-qsim 
illegali tal-fruntieri ħodor – sezzjonijiet tal-frunt iera bejn punti ta’ qsim tal-fruntieri – bejn il-
pajjiżi tal-Balkani tal-Punent u mal-fruntieri bejn dawn tal-a ħħar u l-UE; it-tieni wie ħed deher 
mill-abbu ż mid-dritt g ħall-asil, f'so ġġorni illegali fl-Istati Membri u fi frodi tad-dokumenti 
min-naħa ta' persuni nazzjonali tal-Balkani tal-Punent10. 
Fl-2013, il-Frontex identifikat żieda ta’ 27 % fil- qsim illegali tal-fruntieri  ħodor bejn il-
pajjiżi tal-Balkani tal-Punent u kif ukoll mal-fruntieri bejn dawn tal-a ħħar u l-UE. Minn xi 
40 000 ka ż ta’ qsim illegali tal-fruntieri, 22 000 kienu jikkon ċernaw migranti mhux Ewropej li 
kienu għaddejjin mill-Balkani tal-Punent u 18 000 kienu jikkon ċernaw persuni nazzjonali tal-
Balkani tal-Punent, inklu żi ċittadini tal-Kosovo.* Nofs il-ka żijiet ġew identifikati kollha fil-
fruntiera Serba-Ungeri ża, l-aktar fl-ewwel nofs tal- 2013. Dan x’aktarx kien jirri żulta mill-fatt 
li, fl-ewwel nofs tal-2013 l-Ungerija waqqfet il -prattika tad-detenzjoni ta’ dawk li jfittxu  l-
asil, u dan wassal g ħal żieda eċċezzjonali ta' qsim illegali tal-fruntieri u ta' applikazzjonijiet 
għall-asil minn persuni nazzjonali ta’ pajji żi terzi, inklu żi ċittadini tal-Balkani tal-Punent. 
Skont il-Frontex, is- soġġorni illegali  ta' ċittadini tal-Balkani tal-Punent skoperti mill-UE, 
żdiedu b’5 % g ħal 38 300 bejn l-2012 u l-2013. I ċ-ċittadini tal-pajji żi tal-Balkani tal-Punent, 
inklużi ċ-ċittadini tal-Kosovo, kienu jirrappre żentaw 11 % tal-iskoperti kollha li g ħamlet l-UE 
s-sena l-o ħra, meta mqabbla mal-10 % tal-2012. Fl-2013, minn dawk li sso ġġornaw 
illegalment fl-UE kien hemm 42 % ċittadini tal-Albanija, 25 % ċittadini tas-Serbja u 16 % 
ċittadini tal-Kosovo. Aktar minn nofs l-iskoperti li saru ġew irrappurtati mill-Gre ċja, il-
Ġermanja, Franza u l-Ungerija. 
Il-Frontex skopriet ukoll żieda ta’ 18 % fil- frodi ta' dokumenti  fl-UE fl-2013. Minkejja li fl-
2013 kien hemm 14 % inqas skoperti, l-Albani żi xorta baqg ħu jikkostitwixxu l-ikbar grupp ta’ 
persuni nazzjonali ta’ pajji żi terzi li ppruvaw jid ħlu fl-UE permezz ta’ dokumenti foloz. Huma 
kienu jirrappre żentaw 85 % tal-persuni nazzjonali tal-Balkani tal-Punent li u żaw dokumenti 
foloz, warajhom kien hemm i ċ-ċittadini Serbi (8 %) u mbag ħad iċ-ċittadini tal-Kosovo (4 %). 
L-aktar tipi komuni ta’ dokumenti foloz u żati mill-vja ġġaturi Albani żi kienu d-dokument ta’ 
identità Grieg u dak Taljan.  
3.2. Il-"fatturi ta' spinta" tal-abbu ż mid-dritt g ħall-asil u l-mi żuri biex ji ġi 
indirizzat 
Il-"fatturi ta' spinta ” l-aktar komuni li jwasslu g ħall-flussi tal-asil mill-Balkani tal-Punent 
baqgħu dawn li ġejjin: il-privazzjoni, il-qg ħad, id-diskriminazzjoni, a ċċess insuffi ċjenti għall-
kura tas-sa ħħa, għall-benefi ċċji soċjali u għall-edukazzjoni, u, g ħall-Albani żi, il-"vendetti li 
jintirtu"11. Sabiex tindirizza dawn il -kwistjonijiet, is-sena l-o ħra l-Kummissjoni rrakkomandat 
                                                            
10 Frontex, Western Balkans Annual Risk Analysis  (L-Anali żi tal-Perikli Annwali tal-Balkani tal-Punent), 
2014. 
* Dan l-isem huwa ming ħajr preġudizzju g ħall-pożizzjonijiet dwar l-istatus, u huwa konformi mal-
UNSCR 1244/1999 u l-Opinjoni tal-QI Ġ dwar id-dikjarazzjoni tal-indipendenza tal-Kosovo. 
11 Dawn il-kwistjonijiet huma deskritti fid-dettall fl- Asylum Applicants from the Western Balkans  
(Applikanti g ħall-Asil mill-Balkani tal-P unent) tal-EASO, 2013. Fl-Albanija, fil-verità l-ka żijiet ta’ 
 
6 li l-pajjiżi mingħajr viża jżidu l-assistenza mmirata g ħall-popolazzjonijiet minoritarji, 
speċjalment g ħar-Rom; itejbu l-kooperazzjoni operattiv a u l-iskambju ta’ informazzjoni mal-
istati ġirien, l-Istati Membri tal-UE u l-a ġenziji tal-UE rilevanti; jinvestigaw u jie ħdu azzjoni 
legali kontra l-fa ċilitaturi tal-migrazzjoni irregolari; isa ħħu l-kontrolli fil-fruntieri 
f’konformità mad-drittijiet fundamentali ta ċ-ċittadini; u jorganizzaw kampanji ta’ 
informazzjoni dwar l-iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża. Kull pajji ż tal-Balkani tal-Punent ħa 
passi f’dawn l-oqsma: 
– L-Albanija  baqgħet torganizza g ħadd ta’ kampanji li jinfurmaw li ċ-ċittadini dwar id-
drittijiet u l-obbligi tag ħhom fil-qafas tal-iskema ming ħajr viża. Hija tejbet 
konsiderevolment ukoll il-programm ta’ assistenza tag ħha għar-Rom, intensifikat il-
kontrolli tal- ħruġ, u investigat diversi fa ċilitaturi tal-migrazzjoni  irregolari. Skont il-
Frontex, il-le ġiżlazzjoni aktar stretta introdotta mill-Albanija, li tippermetti li ċ-
ċittadini jibdlu isimhom darba biss u li tippr ojbixxi lil dawk bi storja ta' migrazzjoni 
li tinvolvi xi ksur milli jbi ddlu isimhom, naqqset b’su ċċess l-għadd ta’ 
applikazzjonijiet minn kwa żi 600 fix-xahar f’Jannar 2013 g ħal madwar 35 fix-xahar 
sa Diċembru 201312; 
– Il-Bożnija-Ħerzegovina  għamlet diversi kampanji fuq il-mezzi tax-xandir biex 
tinforma li ċ-ċittadini dwar id-drittijiet u l-obbligi tag ħhom fil-qafas tal-iskema tal-
ivvjaġġar mingħajr viża, inkluż f’villaġġi li minnhom telqu numru konsiderevoli ta’ 
ċittadini biex jippre żentaw applikazzjonijiet g ħall-asil fl-UE. Hija organizzat ukoll 
sensiela ta’ laqg ħat mar-rappre żentanti tal-pajji żi ta' destinazzjoni l-aktar imfittxija, 
inklużi l-Ġermanja u l-I żvezja, dwar il-fa ċilitaturi tal-migrazzjoni irregolari, g ħalqet 
22 punt ta’ qsim tal-fruntieri mhux awtori zzati mal-Montenegro, u adottat pjan ta’ 
azzjoni għall-integrazzjoni tar-R om fuq perjodu ta' żmien medju. Barra minn hekk, 
hija adottat żewġ pjanijiet ta’ azzjoni fil-qafas tal-Istrate ġija tar-Rom, wie ħed dwar 
il-ħtiġijiet edukattivi tar-Rom u l-ie ħor marbut spe ċifikament mal-impjiegi, l-
abitazzjoni u l-kura tas-sa ħħa, u amplifikat ukoll l-isforzi tag ħha sabiex tindirizza l-
ħtiġijiet tal-abitazzjoni tar-Rom;  
– L-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja  tejbet l-integrazzjoni tal-komunità 
tar-Rom fil-qasam tal-edukazzjoni, fir-re ġistrazzjoni ċivili, fl-impjiegi, u fil-kura tas-
saħħa, u fetħet, flimkien mas-Serbja u l-Kosovo, ċentri għall-infurzar tal-li ġi li 
jorganizzaw g ħadd ta’ pattulji kon ġunti. Hija intensifik at il-kooperazzjoni mal-
Frontex, bdiet tikkondividi xi informazzjoni permezz tal-pjattaforma SIENA tal-Europol, u ħadet azzjoni legali kontra diversi fa ċilitaturi tal-migrazzjoni irregolari. 
Skont il-Frontex, l -Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja sa ħħet b’mod 
konsiderevoli l-kontrolli fuq il-fruntieri , u dan wassal biex fl-2013 kien hemm żieda 
ta’ 41 % fi ċ-ċaħdiet ta’ ħruġ
13; 
– Il-Montenegro  kompla jwettaq kontrolli stretti fuq il-fruntieri, inklu żi kontrolli tal-
ħruġ mal-Istati ġirien; allinja l-istrate ġija tiegħu tal-ġestjoni integrata tal-fruntieri 
mal-mudell tal-UE; applika l-le ġiżlazzjoni kriminali tieg ħu kontra l-fa ċilitaturi tal-
migrazzjoni irregolari, u bis-sa ħħa ta' hekk twettqu żewġ operazzjonijiet kbar tal-
pulizija kontra 27 ċittadin; iffirma ftehim operazzjonali mal-Europol; beda joffri 
boroż ta’ studju g ħal studenti tar-Rom; u żied il-kapa ċitajiet ta’ akkoljenza tieg ħu 
għal dawk li jfittxu l-asil u g ħall-migranti irregolari; 
                                                                                                                                                                                          
vendetti li jintirtu huma rari ħafna, però dan il-fenomenu g ħadu jintuża minn xi w ħud bħala skuża biex 
jippreżentaw applikazzjoni g ħall-asil. 
12 Frontex, Western Balkans Annual Risk Analysis, (L-Analiżi tal-Perikli Annwali tal-Balkani tal-Punent), 
2014. 
13 Frontex, Western Balkans Annual Risk Analysis, (L-Analiżi tal-Perikli Annwali tal-Balkani tal-Punent), 
2014. 
 
7 – Is-Serbja  tejbet il-programm ta' assistenza tag ħha maħsuba għar-Rom, inklu ż f'dak li 
jirrigwarda l-impjiegi u r-re ġistrazzjoni ċivili, u fl-g ħoti tas-setg ħa lill-gvernijiet 
lokali fil-qasam tal-inklu żjoni soċjali. Hija qassmet fuljetti u ħolqot websajt tal-
Gvern bil-g ħan li tinforma li ċ-ċittadini dwar id-drittijiet u l-obbligi tag ħhom fil-qafas 
tal-iskema ming ħajr viża, ħadet azzjoni legali kontra diversi fa ċilitaturi tal-
migrazzjoni irregolari, u tejbet l-iskambju  ta’ informazzjoni mal-Istati Membri tal-
UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen l-aktar-milqut a. Fir-rapport tal-2014 tag ħha, il-
Frontex enfasizzat ukoll is-su ċċess li kellhom il-kontrolli f uq il-fruntieri aktar stretti 
tas-Serbja14. 
3.3. Il-"fatturi ta’ attrazzjoni" tal-abbu ż mid-dritt g ħall-asil u l-mi żuri biex ji ġi 
indirizzat 
Il-"fatturi ta’ attrazzjoni " ewlenin li jwasslu g ħall-abbuż mid-dritt g ħall-asil mill-Balkani 
tal-Punent baqg ħu ma nbidlux, inklu ża l-preżenza ta’ komunità tad-dijaspora fl-istati 
riċeventi, it-tul ta’ żmien li tie ħu l-proċedura tal-asil, l-ammont ta’ benefi ċċji fi flus li 
jingħataw matul il-pro ċedura, l-a ċċess biex wie ħed jittallab jew g ħas-suq tax-xog ħol illegali, u 
l-għarfien tar-rati ta’ rikonoxximent  tal-asil tal-passat.  Is-sena 2013 kienet tinkludi diversi 
eżempji ta’ kif l-Istati Membri fittxew li jtaffu l-impatt ta’ dawn il-fatturi: 
– Fl-2013, l-Ungerija  saħħet il-kontrolli fuq il-fr untiera mas-Serbja, u ċaħdet id-dħul 
ta’ 5 400 ċittadin Serb, ji ġifieri 65 % aktar milli fis-sena pre ċedenti. Kwa żi tliet 
kwarti ta ċ-ċaħdiet ta' d ħul tal-Ungerija n ħarġu minħabba soġġorni li qab żu l-
permanenza awtorizzata, min ħabba li ma jkunux ġew issodisfati l-kundizzjonijiet ta’ 
sussistenza jew min ħabba li ma jkunx ġie ġġustifikat l-g ħan tas-soġġorn. Is-sena l-
oħra, l-awtoritajiet tal-fruntiera Serba ċaħdu l-ħruġ ta’ aktar minn 6 500 ċittadin Serb 
li ma setg ħux jiġġustifikaw l-g ħan tas-so ġġorn tagħhom fl-UE. B’kollox, l-
awtoritajiet tal-fruntieri ta ż-żewġ pajjiżi waqqfu mal- ħames persuni minn kull 1 000 
vjaġġatur milli jid ħlu fiż-żona Schengen, li huwa proporzjon konsiderevolment og ħla 
minn dak misjub f'partijiet o ħra tal-fruntiera esterna tal-UE15; 
– Fid-29 ta’ Settembru 2014, il-Ġermanja  rrevediet il-pro ċedura tal-asil tag ħha u 
żiedet il-Bo żnija-Ħerzegovina, l-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja u s-Serbja 
fil-lista ta’ pajji żi ta’ oriġini siguri tag ħha. Minħabba li l-ma ġġoranza assoluta tal-
applikanti tal-Balkani tal-Punent g ħażlu lill-Ġermanja b ħala l-pajji ż ta’ destinazzjoni 
ewlieni tag ħhom fl-2013, din l-emenda le ġiżlattiva x’aktarx li jkollha impatt fuq kif 
se jitqassmu l-flussi migratorji fuq perjodu ta' żmien medju. 
Diversi Stati Membri, inklu żi l-istati ta' destinazzjoni ew lenin tal-UE minbarra l-I żvezja, 
adottaw le ġiżlazzjoni nazzjonali li tiddefinixxi ċerti pajjiżi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr 
obbligu ta' vi ża bħala pajjiżi ta’ oriġini siguri , f'konformità mad-Direttiva dwar il-Pro ċeduri 
tal-Asil: 
– L-Albanija , li ċ-ċittadini tag ħha kellhom fil-mira l-aktar lil Franza, ir-Renju Unit, il-
Ġermanja, l-I żvezja u l-Bel ġju għall-asil fl-2013, hija meqjusa b ħala pajjiż ta’ oriġini 
sigur mill-Awstrija, il-Bel ġju, Franza, il-Lussemburgu u r-Renju Unit; 
– Il-Bożnija-Ħerzegovina , li ċ-ċittadini tag ħha kellhom fil-mira l-aktar lill- Ġermanja, 
Franza, l-I żvezja u l-I żvizzera għall-asil fl-2013, hija meqjusa b ħala pajjiż ta’ oriġini 
sigur mill-Awstrija, il-Bel ġju, ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, Franza, il-
Lussemburgu u r-Renju Unit; 
                                                            
14 Frontex, Western Balkans Annual Risk Analysis, (L-Analiżi tal-Perikli Annwali tal-Balkani tal-Punent), 
2014. 
15 Frontex, Western Balkans Annual Risk Analysis, (L-Analiżi tal-Perikli Annwali tal-Balkani tal-Punent), 
2014. 
 
8 – L-Eks-Repubblika Jugoslava tal-Ma ċedonja , li ċ-ċittadini tag ħha kellhom fil-mira 
l-aktar lill- Ġermanja, il-Bel ġju, l-Iżvezja u Franza g ħall-asil fl-2013, hija meqjusa 
bħala pajjiż ta’ oriġini sigur mill-Awstrija, il-Bel ġju, ir-Repubblika Ċeka, il-
Ġermanja, Franza, il-Lussemburgu u r-Renju Unit; 
– Il-Montenegro , li ċ-ċittadini tieg ħu kellhom fil-mira l-aktar lill- Ġermanja, Franza, 
il-Lussemburgu u l-I żvezja għall-asil fl-2013, huwa meqjus b ħala pajjiż ta’ oriġini 
sigur mill-Awstrija, il-Bel ġju, ir-Repubblika Ċeka, Franza, il-Lussemburgu, is-
Slovakkja u r-Renju Unit;  
– Is-Serbja , li ċ-ċittadini tag ħha kellhom fil-mira l-aktar lill- Ġermanja, l-I żvezja, il-
Belġju u Franza g ħall-asil fl-2013, hija meqjusa b ħala pajjiż ta’ oriġini sigur mill-
Awstrija, il-Bel ġju, ir-Repubblika Ċeka, il-Ġermanja, Franza, il-Lussemburgu u r-
Renju Unit.  
L-użu tal-kun ċett ta’ pajji ż ta’ oriġini sigur g ħandu jkun abbinat ma’ mi żuri oħra biex 
jitnaqqas l-abbu ż mid-dritt g ħall-asil. L-EASO ġabar fil-qosor riformi o ħra li rnexxielhom 
inaqqsu l-abbu ż mid-dritt g ħall-asil f’dawn l-a ħħar snin filwaqt li jirri spettaw id-drittijiet 
fundamentali tal-applikanti: 
– żjarat ta’ livell g ħoli fil-pajji żi kkonċernati u kampanji ta’ informazzjoni 
f’kooperazzjoni mal-NGOs  lokali u mal-muni ċipalitajiet, bil-g ħan li jinfurmaw li ċ-
ċittadini dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-ivvja ġġar mingħajr viża, b'mezzi elettroni ċi 
u tal-istampa; 
– il-kooperazzjoni operazzjonali kontin wa mal-awtoritajiet tal-pajji żi kkonċernati; 
– it-tnaqqis tal-benefi ċċji fi flus, b ħall-flus fil-but u l-assistenza finanzjarja g ħar-
ripatrijazzjoni, bi ex jonqsu l-in ċentivi finanzjarji g ħall-abbuż mid-dritt g ħall-asil; 
– proċeduri tal-asil li jie ħdu inqas żmien billi jkun hemm aktar ħaddiema li jivvalutaw 
il-każijiet tal-asil fil-perj odi l-aktar intensivi je w billi titwaqqaf pro ċedura aċċellerata 
– rapida – li permezz tag ħha l-ippro ċessar tal-applikazzjonijiet isir malajr fil-
mumenti l-aktar intensivi jew g ħaċ-ċittadini ta’ pajji żi partikolari. 
3.4. Żviluppi o ħra relatati mal-iskema ming ħajr viża tal-UE 
F'Ġunju 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw Direttiva dwar il-Pro ċeduri tal-
Asil riveduta (id-Direttiva 2005/85/KE). Dan l-istrument, li jid ħol fis-seħħ f’Ġunju 2015, 
joħloq għodod ġodda sabiex ji ġi evitat l-abbu ż mis-sistema tal-asil. Pere żempju, huwa 
jillimita d-dritt ta' applikant li jibqa' f’pajji ż jekk it-tieni applikazzjoni tieg ħu għall-asil ma 
jkunx fiha elementi ġodda meta mqabbla ma’ dik pre ċedenti, jew jekk dan ikun ippre żenta t-
tieni applikazzjoni biex jevita t-tne ħħija imminenti tieg ħu. Skont id-Direttiva, il-limiti g ħad-
dritt li wie ħed jibqa’ fl-UE jistg ħu jiġu applikati wkoll g ħall-applikanti li jkunu ppre żentaw it-
tielet applikazzjoni tag ħhom għall-asil jew aktar. Dawn ir-regoli ma jikkostitwixxux 
eċċezzjoni għall-prinċipju ta’ non-refoulement , li dejjem irid ji ġi rispettat. 
F’Diċembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill emendaw ukoll ir- Regolament dwar il-
Viża (ir-Regolament 539/2001) billi introdu ċew mekkani żmu ta’ sospensjoni tal-vi żi li, 
f’ċirkostanzi e ċċezzjonali, jissospendi temporanjament l-istatus “ming ħajr viża” ta’ persuni 
nazzjonali minn pajji żi terzi. Dan il-mekkani żmu jista' ji ġi applikat biss b ħala miżura 
temporanja u jista’ ji ġi attivat biss f’emer ġenza. L-ebda Stat Membru g ħadu ma talab l-
attivazzjoni tal-mekkani żmu ta’ sospensjoni tal-vi żi. 
4. IL-PASSI LI JMISS  
Il-maġġoranza assoluta ta ċ-ċittadini mill-pajji żi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' 
viża huma vja ġġaturi in bona fede  bi skop le ġittimu li jivvja ġġaw lejn l-UE. L-iskema tal-
 
9 ivvjaġġar mingħajr obbligu ta' vi ża laħqet l-objettiv tag ħha: hija sa ħħet il-kuntatt bejn il-
persuni tal-Balkani tal-Punent u tal-UE, inklu ż mal-komunitajiet tad-dijaspora fl-Istati 
Membri, tejbet l-opportunitajiet kummer ċjali u l-iskambji kulturali, u g ħenet liċ-ċittadini tal-
pajjiżi mingħajr obbligu ta' vi ża biex isiru jafu aktar lill-UE. Il-pajji żi kollha tal-Balkani tal-
Punent ikkon ċernati esprimew ix-xewqa li j komplu jimplimentaw ir-riformi me ħtieġa biex iċ-
ċittadini tag ħhom jibqg ħu jgawdu mill-ivvja ġġar mingħajr viża. 
Madankollu, sa mil-liberalizzazzjoni tal-vi ża, l-abbu ż mid-dritt g ħall-asil baqa’ jolqot l-
iskema tal-ivvja ġġar mingħajr viża. Is-sitwazzjoni g ħadha insostenibbli u tirrikjedi li jsiru 
riformi, kemm fil-pajji żi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża kif ukoll fl-Istati 
Membri tal-UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen l-aktar milquta. 
Il-Kummissjoni t ħeġġeġ lil kull pajji ż tal-Balkani tal-Punent biex isa ħħaħ l-impenn politiku 
tiegħu favur l-ivvja ġġar mingħajr viża, permezz ta' politiki effika ċi fil-prattika. Kull pajji ż 
mingħajr obbligu ta' vi ża jrid ikun kapa ċi juri xejra sostenibbli ta’ tnaqqis fl-assorbiment 
globali ta’ applikanti g ħall-asil. 
Il-Kummissjoni tirrakkomanda li kull pajji ż tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża 
jkompli: 
(1) Iżid l-assistenza mmirata g ħall-popolazzjonijiet minoritarji , b’mod partikolari 
għal dawk li huma ta’ etni ċità Rom, biex tittejjeb l-integrazzjoni so ċjoekonomika 
tagħhom fit-tul permezz ta’ programmi edukattivi kif ukoll ta' programmi g ħall-
impjiegi u ta’ ta ħriġ vokazzjonali, anki billi ji ġu implimentati strate ġiji nazzjonali u 
billi tintu ża l-assistenza domestika, sostnuta m ill-assistenza tal-UE disponibbli u l-
assistenza bilaterali tal-Istati Membri tal-UE; 
(2) Isaħħaħ il-kooperazzjoni operazzjonali u l-iskambju ta’ informazzjoni  mal-Istati 
ġirien, l-Istati Membri tal-UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen, il-Kummissjoni 
Ewropea u, skont fejn ikun me ħtieġ, mal-Frontex, l-Europol u l-EASO, fl-oqsma tal-
ġestjoni tal-fruntieri, il-migrazzjoni, l- asil u r-riammissjoni, f'konformità mal-
leġiżlazzjoni nazzjonali u ma' dik tal-UE; 
(3) Jinvestiga lill-fa ċilitaturi tal-migrazzjoni irregolari  u jieħu azzjoni legali kontra 
dawk li jippermettu l-abbu ż mill-iskema ming ħajr viża, f’kooperazzjoni mill-qrib 
mal-awtoritajiet tal-infurzar tal-li ġi tal-Istati Membri tal-UE, tal-pajji żi assoċjati ma' 
Schengen, u tal-Europol; 
(4) F’konformità stretta mad-drittijiet fundamentali ta ċ-ċittadini, isaħħaħ il-kontrolli 
fuq il-fruntieri  u jiżviluppa kooperazzjoni aktar mill-qrib  mal-Istati Membri tal-UE 
li huma direttament responsabbli mill- ġestjoni tal-fruntieri esterni tal-UE; 
(5) Isaħħaħ il-kampanji ta’ informazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni mmirati  maħsuba 
biex jiċċaraw ulterjorment id-drit tijiet u l-obbligi tal-ivvja ġġar mingħajr viża liċ-
ċittadini, li jinkludu informazzjoni  dwar ir-responsabbiltà g ħal kwalunkwe abbu ż 
mid-drittijiet fil-qafas tal-iskema ming ħajr viża. 
Il-Kummissjoni tirrakkomanda wkoll li dawk l-Istati Membri tal-UE u l-pajji żi assoċjati ma’ 
Schengen li ffa ċċjaw l-akbar influssi ta’ applikazzjonijiet g ħall-asil bla ba żi mill-Balkani tal-
Punent għandhom jikkunsidraw jie ħdu azzjoni addizzjonali fl-oqsma li ġejjin: 
(1) Fejn ikun xieraq, jikkunsidraw li jissimplifikaw il-pro ċeduri tal-asil  għaċ-ċittadini 
tal-ħames pajji żi tal-Balkani tal-Punent ming ħajr obbligu ta' vi ża, inkluż billi jkun 
hemm aktar ħaddiema li jivvalutaw il-ka żijiet tal-asil fil-perjodi l-aktar intensivi jew 
billi titwaqqaf pro ċedura rapida li permezz tag ħha l-ippro ċessar tal-applikazzjonijiet 
isir malajr fil-mumenti l-aktar intensivi jew g ħaċ-ċittadini ta’ pajji żi partikolari. Fejn 
 
10 ikun xieraq, jikkunsidraw li ju żaw il-kun ċett ta’ pajji ż ta’ oriġini sigur b ħala parti 
mir-riforma tal-pro ċeduri domesti ċi tal-asil; 
(2) Jikkunsidraw użu aktar kawt u selettiv tal-benefi ċċji fi flus , bħall-flus fil-but u l-
assistenza finanzjarja g ħar-ripatrijazzjoni, biex inaqqsu l-in ċentivi finanzjarji g ħall-
abbuż mid-dritt g ħall-asil; 
(3) Jorganizzaw żjarat ta’ livell g ħoli fil-pajji żi kkonċernati u kampanji ta’ 
informazzjoni , f’kooperazzjoni mal-NG Os lokali u mal-muni ċipalitajiet, biex 
jinfurmaw li ċ-ċittadini dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-ivvja ġġar mingħajr viża, 
b'mezzi elettroni ċi u tal-istampa; 
(4) Isaħħu l-kooperazzjoni operazzjonali u l- iskambju ta’ informazzjoni  mal-
awtoritajiet tal-pajji żi kkonċernati, inklu ż permezz ta’ uffi ċjali ta’ kollegament. 
Il-Kummissjoni se tkompli tivvaluta  l-implimentazzjoni ta’ dawn il-mi żuri permezz tal-
mekkaniżmu attwali ta’ monitora ġġ wara l-liberalizzazzjoni tal-vi ża u se tirrapporta lill-
Parlament Ewropew u lill-Kunsill fl-2015. 
 
11 5. STATISTIKA  
Grafika 1: L-applikazzjonijiet g ħall-asil ippre żentati lill-UE u lill-pajji żi assoċjati ma’ 
Schengen minn persuni nazzjonali tal-Balkani tal-Punent ming ħajr viża  
 
Grafika 2: It-total tal-applikazzjonijiet g ħall-asil fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma’ 
Schengen, bis-sehem tal-Balkani tal-Punent 
 
 
12 Grafika 3: L-ista ġjonalità tal-applikazzjonijiet g ħall-asil li ori ġinaw mill-Balkani tal-
Punent mill-2009 
 
Grafika 4: L-Istati tal-UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen li l-aktar jir ċievu 
applikazzjonijiet g ħall-asil mill-Balkani tal-Punent 
 
 
13 Grafika 5: Rendikont tal-pers uni mill-Balkani tal-Punent li jfittxu l-asil fl-UE u fil-
pajjiżi assoċjati ma' Schengen 
 
Grafika 6: It-tendenza ta ċ-ċittadini tal-Balkani tal-Punent  li jfittxu l-asil fl-UE u fil-
pajjiżi assoċjati ma' Schengen16 
 
                                                            
16 Ikkalkulata b ħala l-għadd ta’ applikazzjonijiet g ħall-asil imressqa fl-UE u fil-pajji żi assoċjati ma' 
Schengen, divi ż bid-daqs tal-popolazzjoni. 
 
14 Grafika 7: L-Istati tal-UE u l-pajji żi assoċjati ma' Schengen l-aktar imfittxija mill-
applikanti tal-Balkani tal-Punent b ħala destinazzjoni g ħall-asil 
 
 
 
15 
 
 
 
16 
 
Grafika 8: Ir-rata ta' rikonoxx iment tal-applikazzjonijiet g ħall-asil mill-Balkani tal-
Punent fl-UE u fil-pajji żi assoċjati-ma' Schengen