Ir-reżiljenza tas-settur bankarju Ewropew kompliet tissaħħaħ, iżda s-settur qed jiffaċċja għadd ta’ sfidi marbuta ma’ profittabbiltà moderata u, f’xi każijiet, legat ta’ self improduttiv. Il-banek komplew isaħħu l-bafers kapitali anke f’kuntest li fih il-profittabbiltà tal-banek, għalkemm tjiebet, għadha dgħajfa. Il-profittabbiltà hija mxekkla minn tkabbir ekonomiku kajman, mudelli kummerċjali tradizzjonali, ineffiċjenzi fil-kostijiet u swieq b’wisq banek. Dawn id-dgħufijiet qed jiġu esposti aktar bl-ambjent kurrenti ta’ mgħax baxx. Barra minn hekk, f’xi pajjiżi, il-legat ta’ ta’ self improduttiv inaqqas l-ispazju għas-self, filwaqt li l-profittabbiltà baxxa xxekkel l-isforzi ta’ proviżjonament u l-ġenerazzjoni interna tal-kapital, u tnaqqas l-opportunitajiet biex jinġabar il-kapital fis-suq.

Id-defiċits kbar fil-kontijiet kurrenti ġew korretti iżda s-surpluses kbar qed jikbru. Wara l-kriżi, seħħet korrezzjoni qawwija f’pajjiżi b’defiċits esterni kbar wara treġġigħ lura fi flussi finanzjarji transfruntiera privati. Il-proċess ġie megħjun b’titjib fil-kompetittività tal-prezzijiet relattivi. Minn hemm ‘il quddiem, id-domanda u l-importazzjonijiet domestiċi baqgħu baxxi fil-pajjiżi debituri netti. Billi l-istokks tal-obbligazzjonijiet netti barranin baqgħu għoljin f’għadd ta’ Stati Membri, jeħtieġ li l-pożizzjonijiet tal-kontijiet kurrenti tagħhom jibqgħu f’livelli prudenti. Min-naħa l-oħra, f’ħafna pajjiżi ma kienx hemm korrezzjoni simetrika u paragunabbli wara l-kriżi b’bilanċi pożittivi fil-kontijiet kurrenti, u f’xi każijiet is-surpluses kbar baqgħu jikbru. B’riżultat ta’ dan, hemm surplus dejjem jikber fil-kontijiet kurrenti għaż-żona tal-euro kollha kemm hi.

L-Istati Membri qed jużaw il-fondi disponibbli skont il-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE biex jgħinu fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tar-riformi strutturali. L-implimentazzjoni tal-fondi fil-prattika tjiebet matul iż-żmien f’ħafna mill-Istati Membri. Il-konsistenza bejn ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-isfidi ekonomiċi u soċjali prinċipali u l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej ġiet żgurata fl-istadju tal-ipprogrammar (2014-2015) permezz ta’ investiment immirat u kundizzjonalitajiet ex ante. Il-persunal tal-Kummissjoni vvaluta r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2016 u kkonkluda li, f’dan l-istadju, ma hemm l-ebda ħtieġa li jiġu programmati mill-ġdid il-programmi operattivi. Barra mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, l-Istati Membri jistgħu jaċċessaw il-finanzjament taħt il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi, l-Orizzont 2020, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u fondi oħra tal-UE ġestiti b’mod dirett. Jistgħu jiksbu wkoll pariri mis-Servizz ta’ Sostenn għar-Riforma Strutturali biex jiffaċilitaw l-aġenda ta’ riforma.

Barra minn hekk ġiet imsaħħa l-ħidma tal-Mekkaniżmu Superviżorju Uniku fir-rigward l-istituzzjonijiet sinifikanti fiż-żona tal-euro, is-superviżjoni tas-settur bankarju fil-livell nazzjonali u tal-UE u saru sforzi għat-titjib tal-ġestjoni u r-rimi ta’ self improduttiv. F’bosta Stati Membri, il-kwalità tal-assi fis-settur bankarju marret għall-agħar waqt il-kriżi u għadha tiddependi fuq kreditu u investiment. Dan minkejja x-xejra li qed tonqos ta’ self improduttiv, fejn il-medja tal-UE naqset għal 5,45 % tas-self totali f’Q2–2016. Madankollu, id-dispersjoni hija għolja fl-Istati Membri, b’bosta minnhom jirreġistraw livelli ta’ żewġ ċifri (il-Bulgarija, l-Irlanda, il-Greċja, il-Kroazja, l-Italja, Ċipru, l-Ungerija, il-Portugall, ir-Rumanija u s-Slovenja). Ittieħdu miżuri għat-trawwim tal-iżvilupp ta’ suq sekondarju għal self improduttiv (eż. l-Italja), iżda dawn għad iridu juru l-impatt sħiħ tagħhom. L-infurzar kollaterali u l-insolvenza saru aktar effiċjenti f’xi Stati Membri (pereżempju l-Bulgarija, il-Kroazja, l-Italja u Ċipru). It-twaqqif ta’ Kumpaniji tal-Immaniġġjar tal-Assi pubbliċi jew privati u miżuri superviżorji, inklużi d-dispożizzjonijiet dwar telf mis-self addizzjonali u r-rekwiżiti ta’ kapital kif ukoll monitoraġġ imsaħħaħ ta’ ristrutturar tad-dejn kontra miri għat-tnaqqis tal-arretrati, ikkontribwixxew għat-tnaqqis fis-self improduttiv fil-Bulgarija, il-Kroazja, l-Ungerija, l-Irlanda, ir-Rumanija u s-Slovenja. Fl-Italja, is-self improduttiv naqas dan l-aħħar, imma d-disponiment ta’ assi danneġġati jipproċedi b’pass kajman. Id-deterjorament tal-kwalità tal-assi kompla fil-Portugall fl-ewwel nofs tal-2016, li jirrifletti l-iżviluppi notevolment fis-setturi tal-proprjetà immobbli u tal-kostruzzjoni. F’Ċipru u l-Greċja, fejn is-self improduttiv żdied għal aktar minn 40 % wara l-kriżi, il-miżuri li ġew adottati s’issa (inklużi miri għar-ristrutturar tad-dejn, disponiment ta’ assi danneġġati) għad iridu jipproduċu riżultati tanġibbli. B’kollox, huma meħtieġa sforzi aktar deċiżi u komprensivi f’bosta Stati Membri biex jitnaqqsu l-livelli tas-self improduttiv, flimkien ma’ riformi ta’ akkumpanjament biex jitrawwem ir-ristrutturar tas-sistemi bankarji tagħhom.

Il-perjodu ta’ programmazzjoni mill-2014 sal-2020 skont il-qafas finanzjarju pluriennali tal-UE talab li l-Istati Membri, għall-ewwel darba, iqisu diversi riformi li jiffaċilitaw u jsaħħu l-impatt tal-proġetti permezz ta’ kundizzjonalità ex ante. Oqsma ewlenin għal dawn ir-riformi huma l-qafas tal-akkwist pubbliku; l-eżistenza tal-oqfsa ta’ politika strateġiċi fl-oqsma tal-inklużjoni soċjali, tas-swieq tax-xogħol, tal-edukazzjoni u tal-effiċjenza amministrattiva; u l-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni rilevanti tal-UE. Dawn ir-rekwiżiti jikkontribwixxu għat-titjib tal-ambjent tal-investiment ġenerali u jiffaċilitaw l-implimentazzjoni ta’ kemm il-fondi tal-UE kif ukoll il-proġetti tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi. Jeħtieġ li dawn ir-riformi jiġu segwiti u implimentati b’mod xieraq mill-Istati Membri. Il-bini tal-kapaċità amministrattiva huwa importanti f’dan il-kuntest. L-użu msaħħaħ tal-istrumenti finanzjarji għandu l-potenzjal li jservi ta’ ingranaġġ ulterjuri għall-fondi tal-UE u jżid l-impatt tagħhom, iżda jeħtieġ kompetenza u speċjalizzazzjoni xierqa min-naħa tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni amministrattivi.

BE, CZ, DK, EE, LV, LT, LU, HU, MT, AT, PL, RO, SK, UK

BG, FR, HR, IT, PT, CY

BG, FR, HR, IT, PT, CY

BE, EE, HU, AT, RO, UK

L-investiment soċjali huwa prerekwiżit għal irkupru b’suċċess u dejjiemi. Bl-appoġġ tal-Fond Soċjali Ewropew, l-investimenti f’politiki attivi tas-suq tax-xogħol qed jgħinu biex tiġi żgurata provvista aħjar ta’ servizzi individwalizzati u biex titjieb il-kapaċità tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi. L-investiment soċjali għandu jinkludi wkoll l-użu ta’ strumenti finanzjarji bħal skemi ta’ self li jappoġġjaw lil mikrointrapriżi u/jew intrapriżi soċjali, immirati lejn popolazzjonijiet speċifiċi bħal dawk li jaħdmu għal rashom, żgħażagħ, mutwatarji mikro żgħażagħ, nisa u persuni b’diżabbiltà. Il-Pjan ta' Investiment għall-Ewropa kull ma jmur qed jikkontribwixxi għal dawn l-investimenti, pereżempju bl-għoti ta’ garanzija fuq self lil madwar 1 300 mikronegozji fil-Polonja. Madankollu għadu ‘l bogħod milli jilħaq il-potenzjal sħiħ tiegħu biex l-iżvilupp tal-kapital uman jingħata spinta. Għandhom jintużaw sforzi addizzjonali għat-tfassil ta’ strumenti adattati għal dan is-settur u biex jiġi żgurat li atturi soċjali u finanzjarji jikkooperaw iktar mill-qrib.

L-Istati Membri ħadu azzjoni kemm biex jitjieb l-aċċess għal finanzjament ta’ ekwità u biex jiġu żviluppati forom alternattivi ta’ finanzjament bħall-finanzjament kollettiv. Is-suċċess tal-finanzjament kollettiv tal-2015 fl-Awstrija juri l-impatt pożittiv b’saħħtu bil-ħolqien ta’ qafas legali xieraq għal tali forom alternattivi ta’ finanzjament. Stati Membri oħra bħal Spanja, il-Latvja, in-Netherlands u l-Ungerija ffaċilitaw l-aċċess għall-finanzi għall-SMEs, filwaqt li jipprovdu opportunitajiet għal investituri istituzzjonali. Il-miżuri jinkludu l-konsolidazzjoni ta’ strumenti ta’ appoġġ pubbliku f’istituzzjoni finanzjarja unika għall-iżvilupp, li jaġixxi bħala punt ta’ kuntatt waħdieni lin-negozji u jipprovdi appoġġ mhux finanzjarju bħal għoti ta’ pariri u taħriġ. Miżura oħra hi t-twaqqif ta’ kapital ta’ riskju jew fondi tal-istat iddedikati għat-tkabbir ta’ skemi u tipi oħra ta’ fondi ta’ fondi. Madankollu, l-aċċess għall-finanzi u proċeduri amministrattivi, jibqgħu wkoll ostakli sinifikanti għat-tkabbir u għall-investiment f’għadd ta’ Stati Membri, partikolarment għal SMEs fil-bidu u fil-fażi tat-tkabbir. Regolamenti ta’ negozju ġdid u ta’ liċenzjar ikkumplikati jkomplu jaġixxu bħala ostakli għal investiment tal-SMEs f’għadd ta’ Stati Membri.

L-Irlanda qed tesperjenza żbilanċi. Minkejja t-titjib fi fluss varjabbli, stokkijiet kbar ta’ dejn pubbliku u privat u l-obbligazzjonijiet esterni netti jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet. Tkabbir qawwi fil-produttività f’dawn l-aħħar snin ikkontribwixxa għal titjib fil-kompetittività, u d-deterjorament riċenti dwar il-Pożizzjoni ta' Investiment Internazzjonali Netta jidher li huwa riżultat ta’ fatturi konnessi mal-ekonomija domestika. Fl-isfond ta’ rkupru b’saħħtu, il-proporzjon ta’ dejn privat u pubbliku mal-PDG jibqa’ għoli iżda qed jonqos. Is-sehem ta’ self improduttiv qed jonqos matul dawn l-aħħar snin, iżda għadu għoli. Il-banek huma ferm rikapitalizzati u l-profittabilità tagħhom, għalkemm għadha baxxa, qed titjieb gradwalment. Il-prezzijiet tal-akkomodazzjoni qed jikbru b’pass mgħaġġel, prinċipalment minħabba restrizzjonijiet fuq il-provvista, iżda minn livelli x’aktarx sottovalutati. F’dawn l-aħħar snin ittieħdu miżuri ta’ politika biex isaħħu s-settur finanzjarju, jirristrutturaw id-dejn, iżidu l-provvista tal-akkomodazzjoni u biex il-finanzi pubbliċi jitpoġġew fuq bażi sostenibbli, u qed jitħejjew miżuri ulterjuri.

Il-Bulgarija qed tesperjenza żbilanċi eċċessivi. Dgħufijiet fis-settur finanzjarju jingħaqdu ma’ dejn korporattiv għoli fil-kuntest ta’ aġġustament mhux komplut tas-suq tax-xogħol. Obbligazzjonijiet barranin netti naqsu fl-isfond ta’ surplus fil-kont kurrenti. Is-settur bankarju ġie stabbilizzat, iżda kwistjonijiet ta’ legat marbuta ma’ governanza u superviżjoni dgħajfa għadhom ma ġewx indirizzati bis-sħiħ. L-awtoritajiet għamlu rieżami tal-kwalità tal-assi u testijiet tal-istress għas-settur bankarju, kif ukoll ir-rieżamijiet tal-karti tal-bilanċ ta’ fondi tal-pensjoni u kumpaniji tal-assigurazzjoni. Azzjonijiet ta’ segwitu li ġew indirizzati lill-kumpaniji kkonċernati iżda għad iridu jiġu implimentati. Id-diżingranaġġ fis-settur korporattiv kien ordnat iżda bil-mod, u ħalla dejn kbir tas-settur privat kif ukoll livelli li baqgħu għolja ta’ self improduttiv. Il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol tjiebu, imma l-livelli tal-impjiegi huma baxxi, il-qgħad ta’ terminu twil huwa għoli, u n-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet fis-suq tax-xogħol għadu jippersisti. Ittieħdet xi azzjoni ta’ politika biex jiġu indirizzati s-sorsi ewlenin ta’ żbilanċ, iżda huwa meħtieġ aktar progress biex jiġu indirizzati l-vulnerabilitajiet li fadal fis-settur finanzjarju, inkluż is-superviżjoni finanzjarji bankarji u mhux bankarji, kif ukoll id-dgħufijiet li qed ifixklu l-qafas ta’ insolvenza.

AT

IT

BE

Spanja qed tesperjenza żbilanċi. Irkupru ekonomiku b’saħħtu jkompli jappoġġja l-ibbilanċjar mill-ġdid tal-ekonomija. Madankollu, żbilanċi kbar fl-istokks fil-forma ta' dejn estern u intern, kemm pubbliku kif ukoll privat, ikomplu jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet fil-kuntest ta' qgħad għoli u għandhom rilevanza transfruntiera. L-ibbilanċjar mill-ġdid fis-settur estern qed javvanza, grazzi għal surplus fil-kont kurrenti rreġistrat mill-2013. Madankollu, l-obbligazzjonijiet esterni netti jibqgħu għoljin ħafna u se jgħaddi ż-żmien qabel ma dawn jilħqu livelli prudenti. Qiegħed javvanza wkoll it-tnaqqis tad-dejn tas-settur privat, appoġġjat minn kundizzjonijiet favorevoli tat-tkabbir, filwaqt li settur finanzjarju aktar f’saħħtu qed isostni l-attività ekonomika. Madankollu, il-ħtiġijiet ta’ tnaqqis fl-ingranaġġ għadhom preżenti, speċjalment għall-unitajiet domestiċi. Id-dejn tal-gvern bħala sehem tal-PDG mhuwiex mistenni li jitpoġġa f’perkors ta’ tnaqqis minkejja rkupru pjuttost sod, minħabba defiċits li minkejja li qed jonqsu, għadhom kbar. Minkejja tnaqqis sinifikanti matul it-tliet snin li għaddew, il-qgħad għadu għoli ħafna. Ittieħdu miżuri sabiex tiżdied il-kompetittività, iżda azzjoni politika ulterjuri tgħin fis-sostenn pożittiv estern, tiżgura tnaqqis durabbli tad-defiċit tal-gvern ġenerali kif ukoll l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli.

Franza qed tesperjenza żbilanċi eċċessivi. F’kuntest ta’ tkabbir baxx fil-produttività, livelli għoljin ta’ dejn pubbliku u kompetittività dgħajfa jistgħu jimplikaw riskji b’rilevanza transfruntiera prospettiva. Il-kompettività bdiet titjieb u l-ishma tas-suq tal-esportazzjoni stabilizzaw f’dawn l-aħħar snin. Madankollu, t-tkabbir imrażżan tal-produttività jipprevjeni milli jkun hemm irkupru iktar mgħaġġel fil-kompetittività tal-kostijiet minkejja l-miżuri li jnaqqsu l-kost tax-xogħol u l-evoluzzjoni tal-pagi. Il-marġnijiet tal-qligħ tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji rkupraw xi ftit mill-2013 ‘l hawn, iżda jkomplu jkunu ta’ piż fuq l-investiment. Id-dejn tal-gvern għadu qed jiżdied, għalkemm b’pass inqas mgħaġġel, u r-riskji ta’ sostenibbiltà fuq medda medja ta’ żmien baqgħu għolja. L-impenji ta’ politika li saru fil-passat ġew tradotti f’azzjoni biex jittejjeb il-funzjonament tas-swieq tal-prodotti u tax-xogħol u l-kompetittività tal-SMEs. Filwaqt li riformi riċenti jikkostitwixxu progress notevoli, xi sfidi politiċi għad iridu jiġu indirizzati u se tkun meħtieġa azzjoni ulterjuri b’mod partikolari biex tiżdied l-effiċjenza tal-infiq pubbliku u t-tassazzjoni, li tirriforma l-paga minima u s-sistema tal-benefiċċji tal-qgħad, u għat-titjib tas-sistema edukattiva u l-ambjent tan-negozju.

Il-Kroazja qed tesperjenza żbilanċi eċċessivi. Il-vulnerabbiltajiet huma marbuta ma’ livelli għoljin ta’ dejn estern, pubbliku u privat, it-tnejn li huma denominati f’munita barranija, f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali baxx. Is-surpluses fil-kontijiet kurrenti bdew jissarrfu fi tnaqqis ta’ dejn gross estern, li madankollu għadu għoli. L-aċċelerazzjoni tal-irkupru ekonomiku qed tagħti sehem għal tnaqqis ulterjuri fil-proporzjon tad-dejn privat għall-PDG, u din is-sena d-dejn pubbliku jinsab ukoll fit-triq tan-niżla. Minkejja t-telf riċenti, is-settur finanzjarju għadu relattivament kapitalizzat tajjeb u l-profittabbiltà qed tirkupra. Ir-rata ta’ self improduttiv bdiet tonqos, iżda għadha għolja. Fis-snin preċedenti ġew adottati għadd ta’ miżuri dwar l-oqfsa ta’ insolvenza u t-titjib fil-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol u l-finanzi pubbliċi tjiebu b’mod konsiderevoli, iżda l-progress fir-riformi strutturali ilu mwaħħal minn nofs l-2015. Għad hemm nuqqasijiet fil-politika, l-aktar fir-rigward tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, il-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, it-titjib tal-ambjent tan-negozju u l-indirizzar tar-rati baxxi ta’ attività.

L-Italja qed tesperjenza żbilanċi eċċessivi. Il-livell għoli tad-dejn pubbliku u d-dinamiċi tal-produttività dgħajfin fit-tul jimplikaw riskji b’rilevanza transfruntiera għall-ġejjieni, f’kuntest ta’ self improduttiv għoli u ta’ qgħad. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku se jistabbilizza ruħu iżda għadu mhux qed jonqos minħabba d-deterjorament strutturali fil-bilanċ primarju u tkabbir nominali mrażżan. Il-kompetittività tibqa’ dgħajfa minħabba li d-dinamiċi tal-produttività baqgħu mrażżna, anke minħabba investiment kajman ta’ rkupru. L-istokk ta’ self improduttiv għadu kif beda jistabbilizza ruħu u għadu joħloq piż fuq il-profitti tal-banek u fuq il-politiki ta’ self filwaqt li jistgħu jitfaċċaw bżonnijiet tal-kapitalizzazzjoni f’kuntest ta’ aċċess diffiċli għas-swieq ta’ ekwità. Il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol u l-impjiegi qiegħda tiżdied, iżda l-qgħad, partikolarment il-qgħad fit-tul, għadu għoli, b’konsegwenzi negattivi fuq it-tkabbir tal-ġejjieni. Wara r-riformi pożittivi tal-proċess baġitarju, is-suq tax-xogħol, is-settur bankarju, il-proċeduri ta’ insolvenza, is-sistema ġudizzjarja u l-amministrazzjoni pubblika, ir-ritmu tar-riforma naqas sa nofs l-2016 u għad hemm nuqqasijiet importanti fil-politika, b’mod partikolari fir-rigward tal-kompetizzjoni, it-tassazzjoni, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u r-riforma tal-qafas għal negozjar kollettiv.

Ċipru qed jesperjenza żbilanċi eċċessivi. Is-sehem għoli ħafna ta’ self improduttiv huwa ta’ piż għas-settur finanzjarju u l-istokk għoli ta’ dejn estern privat u pubbliku huwa marbut mal-ekonomija, fil-kuntest ta’ qgħad kbir u tkabbir potenzjali dgħajjef. Il-kont kurrenti għadu negattiv u mhuwiex biżżejjed biex jiggarantixxi l-iżvilupp sostenibbli għall-istokk ta’ obbligazzjonijiet esterni netti. Id-dejn tal-gvern huwa mistenni li jilħaq il-quċċata tiegħu, iżda l-illaxkar tal-politika fiskali huwa previst li jnaqqas ir-ritmu għall-aġġustament meħtieġ. Minkejja ristrutturar maġġuri tas-settur bankarju u titjib fil-pożizzjonijiet kapitali, l-istokk ta’ self improduttiv qed jonqos bil-mod iżda għadu għoli ħafna. L-infurzar dgħajjef tal-kuntratti, l-ineffiċjenzi fis-sistema ġudizzjarja u d-diffikultajiet fl-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni u ta’ insolvenza jostakolaw id-diżingranaġġ tas-settur privat u t-tnaqqis ta’ self improduttiv. Il-momentum tar-riforma naqas mill-2016 u għad hemm lakuni ta’ politika fl-oqsma tal-amministrazzjoni pubblika, tal-ġestjoni fiskali, u tas-sistema tal-ġustizzja, tal-qafas għal titoli, tal-elettriku u tal-privatizzazzjoni.

In-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi. Dawn l-iżbilanċi huma relatati mal-istokk għoli ta’ dejn privat u mal-bilanċ pożittiv kbir fil-kont kurrenti, li għandhom rilevanza transfruntiera. Id-dejn tas-settur privat naqas biss b’mod gradwali ħafna f’dawn l-aħħar snin. Id-dejn tas-self ipotekarju nominali qed jiżdied, fl-isfond ta' prezzijiet tad-djar li qed jerġgħu jikbru. Is-surplus kbir fil-kont kurrenti, li prinċipalment jirrifletti fatturi strutturali tal-isfond ekonomiku u ta’ politika fir-rigward ta’ korporazzjonijiet mhux finanzjarji, qed jonqos minħabba l-irkupru tad-domanda domestika. Ħtiġijiet ta’ diżingranaġġ tal-unitajiet domestiċi jikkontribwixxu għall-iffrankar aggregat. Miżuri riċenti, li jimmiraw li jnaqqsu l-porzjon ta' taxxa u mhux ta' taxxa fuq ix-xogħol, jistgħu jikkontribwixxu biex jappoġġjaw id-domanda domestika. Madankollu l-isfidi politiċi jibqgħu fuq quddiem ta’ riforma tal-pensjoni u t-tnaqqis tar-rata tal-imgħax ta’ krediti ipotekarji, bil-ħsieb li jerġgħu jiġu bbilanċjati l-inċentivi biex wieħed jibda d-dejn fuq l-ipoteki.

Il-Portugall qed jesperjenza żbilanċi eċċessivi. L-istokks kbar ta' obbligi esterni netti, id-dejn privat u pubbliku u sehem għoli ta' self improduttiv jikkostitwixxu vulnerabilitajiet f'kuntest ta' qgħad elevat li qed jonqos u produttività baxxa. It-tkabbir potenzjali għadu lura mil-livell ta’ qabel il-kriżi, u huwa affettwat minn ostakli persistenti u riġiditajiet fis-swieq tal-prodotti u tax-xogħol flimkien ma’ żbilanċi esterni kbar. Il-bilanċ tal-kont kurrenti għadu taħt il-livell meħtieġ għal aġġustament sinifikanti ta’ obbligazzjonijiet esterni netti, u l-kost ta’ unità lavorattiva qed jiżdied minħabba t-tkabbir kważi staġnat fil-produttività u ż-żieda fil-pagi. Id-dejn privat qed jonqos, u d-dejn pubbliku stabilizza ruħu, f’kuntest ta’ ħtiġijiet ta’ diżingranaġġ. L-istokk kbir ta’ self improduttiv għadu mhux stabbilizzat u, flimkien ma’ profitabbiltà baxxa u bafers kapitali relattivament żgħar, huma ta’ riskju għall-karti tal-bilanċ tal-banek. Il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol tjiebu, iżda l-qgħad fost iż-żgħażagħ u l-qgħad fit-tul, kif ukoll is-segmentazzjoni tas-suq, għadhom għoljin. Il-momentum tar-riforma naqas mill-2014 ‘l hawn, u għad hemm lakuni ta’ politika fl-oqsma tas-swieq tal-prodotti u tas-servizzi, il-ħiliet u l-innovazzjoni, is-sostenibbiltà fiskali, ir-ristrutturar tad-dejn korporattiv, u r-riġiditajiet tas-suq tax-xogħol.

Is-Slovenja qed tesperjenza żbilanċi. Id-dgħufijiet fis-settur bankarju, id-dejn korporattiv, u r-riskji fiskali jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet. L-iżbilanċi tal-istokkijiet bil-mod il-mod qegħdin jonqsu, inkluż fid-dawl tat-tkabbir li reġa’ beda. Is-settur korporattiv għadda minn tnaqqis fl-ingranaġġ sostanzjali, u l-investiment privat, inkluż fil-forma ta’ investimenti diretti barranin, reġa’ beda, għalkemm l-istokks ta’ investiment dirett barrani 'l ġewwa jibqgħu baxxi meta mqabbla ma’ reġjuni simili oħra. Id-dejn pubbliku laħaq l-ogħla livell tiegħu fl-2015, u huwa mistenni aġġustament ’l isfel fis-snin li ġejjin. Il-progress min-naħa tar-ristrutturar tas-settur bankarju ħabat ma’ sehem li qed jonqos b’ rata mgħaġġla ta’ self improduttiv, li huwa mistenni jkompli jonqos. Ittieħdu miżuri rilevanti mill-gvern biex jikkonsolida u jirristruttura s-settur bankarju, u biex itejjeb il-governanza tal-intrapriżi tal-istat. Madankollu, hija meħtieġa aktar azzjoni politika li tindirizza dejn korporattiv u dgħufijiet li għad fadal fis-settur finanzjarju, biex tkun żgurata s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, u ttejjeb l-ambjent tan-negozju.

Il-Finlandja mhijiex qed tesperjenza żbilanċi. F’dawn l-aħħar snin, il-Finlandja rreġistrat telf kbir fil-kompetittività marbuta mat-tnaqqis ta’ setturi ewlenin u tkabbir fil-pagi fuq il-produttività. Wara l-kriżi, it-tkabbir potenzjali niżel u t-tkabbir tal-produttività tax-xogħol huwa mistenni li jibqa’ kajman. Is-settur bankarju huwa kapitalizzat tajjeb u profittabbli, u s-sehem ta’ self improduttiv huwa baxx. Id-dejn privat bħala sehem tal-PDG qed jiżdied, iżda b’rata inqas mgħaġġla. Id-dejn tal-gvern kien qed jikber b’rata mgħaġġla f’dawn l-aħħar snin iżda għadu f’livelli relattivament prudenti u r-rata ta’ żieda naqset riċentement. L-attività dinamika tan-negozji ġodda tappoġġja bidla strutturali. Wara li kien hemm spinta min-naħa tal-gvern, is-sħab soċjali qablu dwar miżuri biex itejbu l-kompetittività tal-kostijiet speċjalment fir-rigward tal-kostijiet tax-xogħol u biex tittejjeb ir-reżiljenza ta’ impriżi permezz ta’ prattiki aktar flessibbli tal-istabbiliment ta’ pagi. Ittieħdu miżuri wkoll sabiex jinkludu l-inċentivi għat-teħid ta’ dejn eċċessiv fuq self ipotekarju. L-isfidi emerġenti tal-linji politiċi huma marbuta ma’ żieda kontinwa fil-qgħad fit-tul, fatt li jenfasizza l-ħtieġa li jiġu mmirati aħjar il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u biex ikompli l-investiment fit-tagħlim tul il-ħajja u fit-taħriġ vokazzjonali.

L-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi. Iż-żieda persistenti tal-prezzijiet tad-djar minn livelli diġà sopravvalutati, flimkien mat-tkomplija taż-żieda fid-dejn tal-unitajiet domestiċi, toħloq riskji ta’ korrezzjoni diżordinata. Id-dejn diġa’ għoli tal-unitajiet domestiċi jibqa’ jikber, filwaqt li l-prezzijiet tal-akkomodazzjoni, li jidhru esaġerati, qed ikomplu jiżdiedu b’ritmu elevat. Minkejja li l-banek huma kapitalizzati b’mod adegwat, korrezzjoni diżordinata tista’ taffettwa wkoll is-settur finanzjarju peress li l-banek għandhom espożizzjoni dejjem akbar ta’ self ipotekarju tal-unitajiet domestiċi. F’każ bħal dan, jista’ jkun hemm effetti sekondarji fuq pajjiżi ġirien minħabba li gruppi bankarji Żvediżi huma ta’ importanza sistemika fir-reġjun Nordiku-Baltiku. L-għarfien tar-riskji kbar fost l-awtoritajiet huwa għoli, u f’dawn l-aħħar snin ittieħdu miżuri biex jitrażżan it-tkabbir tad-dejn ipotekarju u l-bini tal-akkomodazzjoni. Madankollu, il-passi politiċi implimentati sa issa ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw is-sovrażbilanċ fis-settur tal-akkomodazzjoni. B’mod ġenerali, għad baqa’ lakuni fil-politika fil-qasam tat-tassazzjoni relatata mal-akkomodazzjoni, il-qafas makroprudenzjali, u fl-indirizzar ta’ xkiel għal akkomodazzjoni ġdida tal-provvista kif ukoll ostakli għal użu aktar effiċjenti tal-istokk eżistenti tal-akkomodazzjoni.