[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 14.7.2010 KUMM(2010) 382 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U L-PARLAMENT EWROPEW Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea - Ġlieda kontra l-frodi - Rapport Annwali 2009 SEG(2010) 897 SEG(2010) 898 WERREJ RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U L-PARLAMENT EWROPEW Protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea - Ġlieda kontra l-frodi - Rapport Annwali 2009 1 Introduzzjoni 4 1. Riżultati tal-ġlieda kontra l-frodi: statistika dwar frodi u irregolaritajiet oħrajn 5 1.1. Statistika dwar frodi u irregolaritajiet oħrajn irrappurtati mill-Istati Membri u dipartimenti tal-Kummissjoni fl-2009 5 1.2. Dħul 6 1.2.1. Riżorsi proprji tradizzjonali (RPT) 6 1.3. Nefqa — analiżi globali 8 1.3.1. Nefqa agrikola 9 1.3.2. Politika ta’ Koeżjoni 11 1.3.3. Fondi ta’ qabel l-adeżjoni 13 1.3.4. Statistika dwar in-nefqa amministrata direttament mill-Kummissjoni 16 1.4. Statistika dwar l-attivitajiet tal-OLAF 16 2. Id-dimensjoni internazzjonali tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea 18 2.1. Ftehimiet multilaterali kontra l-korruzzjoni 18 2.2. Negozjar ta’ ftehimiet bilaterali kontra l-frodi 18 2.3. Negozjar ta’ dispożizzjonijiet kontra l-frodi li għandhom jiġu inklużi fil-Ftehimiet ta’ Assoċjazzjoni (FA) u fil-Ftehimiet ta’ Sħubija u Kooperazzjoni (FSK) 19 2.4. Il-Ġlieda kontra t-traffikar illeċitu internazzjonali tat-tabakk 20 2.5. Proċess ta’ ratifika għall-istrumenti ta’ protezzjoni ta’ interessi finanzjarji (PIF) 20 3. Miżuri operattivi ta’ appoġġ oħrajn meħuda mill-Kummissjoni fl-2009: progress fil-qasam tad-dwana 21 3.1. L-operazzjoni doganali konġunta Diabolo II 21 3.2. Skjerament ta’ bażijiet tad-data imtejba — Database għall-Identifikazzjoni ta’ Fajls Doganali (FIDE) 21 4. Riżultati tal-kwestjonarju rigward il-kooperazzjoni mal-Istati membri dwar spezzjonijiet fuq il-post 22 4.1. Kundizzjonijiet nazzjonali biex jingħata aċċess għall-informazzjoni 23 4.2. Rekwiżiti nazzjonali proċedurali għal spezzjonijiet fuq il-post u biex jitħejjew rapporti amministrattivi ta’ spezzjoni 24 4.3. Assistenza mill-awtoritajiet nazzjonali fil-każ ta’ oppożizzjoni minn operaturi ekonomiċi 25 4.4. Miżuri nazzjonali ta’ prekawzjoni biex jiġu evitati t-telf jew il-qerda tal-evidenza 26 4.5. Konklużjonijiet ġenerali 26 5. Irkupru 27 5.1. Miżuri biex jiġi żgurat l-irkupru ta’ ammonti irregolari 27 5.1.1. Leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-irkupru ta’ fondi tal-UE 27 5.1.2. Reġistrazzjoni ta’ irregolaritajiet u l-irkupru ta’ djun fi ħdan l-amministrazzjoni nazzjonali 28 5.1.3. Konklużjonijiet 28 5.2. Irkupru ta’ ammonti irregolari fl-2009 29 5.2.1. Riżorsi proprji tradizzjonali 29 5.2.2. Agrikoltura 29 5.2.3. Politika ta’ koeżjoni 30 5.2.4. Fondi ta’ qabel l-adeżjoni 31 5.2.5. Nefqa diretta 32 5.2.6. Irkupru wara l-każ tal-OLAF 33 INTRODUZZJONI Il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u l-ġlieda kontra l-frodi huma oqsma fejn ir-responsabbiltà tinqasam bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri. Kull sena l-Kummissjoni, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, tipproduċi rapport li jippreżenta statistika u l-miżuri l-ġodda li huma jkunu ħadu biex jissodisfaw l-obbligi tagħhom f’dan il-qasam, skont l-Artikolu 325 (5) TFUE. Ir-rapport jintbagħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill u jiġi ppubblikat [1]. Ir-rapport ta’ din is-sena janalizza wkoll żewġ suġġetti speċjali li l-Kummissjoni u l-Istati Membri qablu li jippreżentaw fir-rapport tal-2009, u li għalihom l-Istati Membri kkontribwew permezz ta’ kwestjonarju[2]. Dawn iż-żewġ suġġetti huma ‘Kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri rigward spezzjonijiet fuq il-post’ u ‘Miżuri meħuda mill-Istati Membri għall-irkupru ta’ ammonti irregolari’. Iż-żewġ suġġetti huma ta’ relevanza partikolari għall-istituzzjonijiet tal-UE[3] kif ukoll għall-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. L- ewwel parti tagħti sommarju tal-istatistika dwar l-irregolaritajiet irrappurtati mill-Istati Membri f’dawk l-oqsma fejn l-Istati Membri jimplimentaw il-baġit (politika tal-agrikoltura, politika tal-koeżjoni u fondi ta’ qabel l-adeżjoni, jiġifieri madwar 80 % tal-baġit) u għall-ġbir tar-riżorsi proprji tradizzjonali tal-UE. Tagħti wkoll stima tal-irregolaritajiet fil-qasam tan-nefqa amministrata direttament mill-Kummissjoni u ħarsa lejn l-attivitajiet operattivi tal-Uffiċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF). L-istatistika għandha tinqara u tintuża b’reqqa kbira: irregolarità rrappurtata fil-biċċa l-kbira tal-każijiet ma tkunx każ possibbli ta’ frodi (li huwa att volontarju). Suspett ta’ frodi rrappurtat mhuwiex neċessarjament frodi kkonfermat b’sentenza ta’ qorti. L-irregolaritajiet kollha ppreżentati qed jiġu indirizzati u huma suġġetti għal forom differenti ta’ segwitu, kif deskritt fil-partijiet 1 u 5. It- tieni parti tiffoka fuq id- dimensjoni internazzjonali tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u tippreżenta l-istat ta’ ratifika ta’ strumenti għall-protezzjoni ta’ interessi finanzjarji (PIF). Fil- parti 3 ir-rapport jitratta dwar il-miżuri amministrattivi meħuda mill-Kummissjoni biex jiġu miġġielda l-frodi u l-irregolaritajiet fil-qasam tad-dwana. Il- parti 4 tagħti ħarsa ġenerali lejn ir-riżultati tal-kwestjonarju dwar il- kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni (OLAF) u l-Istati Membri fir-rigward tal-ispezzjonijiet fuq il-post [4]. Il- parti finali tar-rapport tittratta dwar l- irkupri li saru fl-2009 fl-oqsma kollha tal-baġit, u tippreżenta l-miżuri li l-Istati Membri jieħdu biex jiżguraw l-irkupru ta’ ammonti irregolari. Ir-rapport huwa akkumpanjat minn żewġ dokumenti ta’ ħidma tal-Kummissjoni[5]. RIżULTATI TAL-ġLIEDA KONTRA L-FRODI: STATISTIKA DWAR FRODI U IRREGOLARITAJIET OħRAJN Statistika dwar frodi u irregolaritajiet oħrajn irrappurtati mill-Istati Membri u dipartimenti tal-Kummissjoni fl-2009 Fil-qasam fejn l-Istati Membri jimplimentaw il-baġit u għall-ġbir tar-riżorsi proprji tal-UE, il-leġiżlazzjoni tal-UE titlob lill-Istati Membri biex jirrappurtaw suspetti ta’ frodi, u irregolaritajiet oħra skoperti li jaffettwaw l-intreressi finanzjarji tal-UE. Huwa importanti li wieħed jiddistingwixxi bejn frodi u irregolaritajiet oħra. Irregolarità hija kull ksur ta’ dispożizzjoni tal-UE minn operatur ekonomiku li għandu, jew li jista’ jkollu, l-effett li jippreġudika l-interessi finanzjarji tal-UE[6]. Il-frodi huwa irregolarità mwettqa volontarjament li tikkostitwixxi reat kriminali[7]. L-Istati Membri għandhom jidentifikaw liema irregolaritajiet jikkostitwixxu suspett ta’ frodi. L-impatt finanzjarju reali tal-frodi jista’ jitkejjel biss fit-tmiem tal-proċedimenti legali. Id-dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni Valutazzjoni statistika tal-irregolaritajiet [8] jippreżenta analiżi dettaljata tal-informazzjoni rrappurtata mill-Istati Membri, u jinkludi statistika dwar frodi u rregolaritajiet oħra skoperti mid-dipartimenti tal-Kummissjoni fl-oqsma tal-baġit taħt ġestjoni diretta ċentralizzata. Tabella 1: Numru ta’ ammonti ta’ irregolaritajiet u ammonti — 2009 Qasam | Numru ta’ irregolaritajiet irrappurtati | Impatt finanzjarju totali stmat ta’ irregolaritajiet, inklużi suspetti ta’ frodi (€ miljun) | Impatt finanzjarju stmat ta’ suspetti ta’ frodi biss (€ miljun) | 2008[9] | 2009 | 2008[10] | 2009 | 2008 | 2009 | Agrikoltura | 1 133 | 1 621 | 102.3 (0.24 % tal-allokazzjonijiet) | 125 ( 0.24 % tal-allokazzjonijiet) | 4 (0.01 % tal-allokazzjonijiet) | 13.3 (0.03% tal-allokazzjonijiet | Politika ta’ koeżjoni | 4 007 | 4 931 | 585.2 (~0.11 % tal-allokazzjonijiet) | 1 223 (2.53% tal-allokazzjonijiet) | 57 (~0.11 % tal-allokazzjonijiet) | 109 (~0.23 % tal-allokazzjonijiet) | Fondi ta’ qabel l-adeżjoni | 523 | 706 | 61(~0.9 % tal-allokazzjonijiet) | 117 (~ % 0.78 tal-allokazzjonijiet | 13 (~0.9 ~% tal-allokazzjonijiet) | 57 (0.38~% tal-allokazzjonijiet) | Nefqa diretta | 932 | 705 | 34.7 (~0.17 % tal-allokazzjonijiet) | 27.5 (~0.17 % tal-allokazzjonijiet) | 3.2 (~0.02 % tal-allokazzjonijiet) | 1.5 (~ 0.01 % tal-allokazzjonijiet) | Nefqa totali | 6 595 | 7 963 | 783.2(~ 0.07 % tan-nefqa fl-erba’ oqsma ) | 1.492.5 (1.13% tan-nefqa totali fl-erba’ oqsma) | 77.2 (~ 0.07 % tan-nefqa fl-erba’ oqsma) | 180.8 (0.13 % tan-nefqa fl-erba’ oqsma) | Riżorsi proprji[11] | 6 075 | 4 648 | 375 (~0.46 % tal-ammont totali ta’ riżorsi proprji )[12]) | 343 (~0. 23 % tal-ammont totali ta’ riżorsi proprji) | 75 (~0.46 % of tal-ammont totali ta’ riżorsi proprji) | 99 (~0.68% tal-ammont totali ta’ riżorsi proprji) | Dħul Riżorsi proprji tradizzjonali proprji (RPTP) In-numru ta’ każijiet ta’ irregolaritajiet irrappurtati fl-2009 kien 23 % inqas milli fl-2008 (4 648 każ fl-2009, meta mqabbla ma’ 6 075 fl-2008), filwaqt li l-ammont stmat huwa wkoll 8.5 % inqas (minn € 375 miljun fl-2008 għal € 343 miljun fl-2009). In-numru ta’ komunikazzjonijiet mill- għaxar Stati Membri ġodda wrew tkabbir kontinwu mill-adeżjoni tagħhom fl-2004 sal-2007. Fl-2008 it-tkabbir waqaf u l-2009 turi tnaqqis ta’ 2 % fil-każijiet ikkomunikati meta mqabbla mal-2008 minkejja li l-ammont ta’ RTP żdied b’20 % mill-2008 sal-2009. Is-suspetti ta’ frodi ammontaw għal madwar 19 % tal-każijiet ta’ irregolaritajiet irrappurtati, b’impatt finanzjarju stmat ta’ madwar € 99 miljun. Il- metodi ta’ skoperta tal-irregolaritajiet ivarjaw bejn l-Istati Membri; madankollu, fl-2009 il-maġġoranza kbira tal-każijiet (75 %) ġew skoperti jew permezz ta’ spezzjonijiet nazzjonali primarji, jew inkella permezz ta’ verifiki ta’ kontroll ta’ wara l-approvazzjoni. Grupp kbir ta’ Stati Membri[13] jużaw l-aktar ‘kontrolli ex-post ’ biex jiskopru l-irregolaritajiet. B’mod partikolari, jintużaw spezzjonijiet primarji fid-Danimarka, fis-Slovenja, fir-Rumanija, f’Malta u fil-Greċja. Iċ-Ċart 1 turi b’liema metodi l-każijiet OWNRES[14] — f’ammonti — ġew skoperti mill-Istati Membri fl-2009. Għal raġunijiet ta’ preżentazzjoni, il-metodi li ġejjin huma inklużi fit-terminu ‘kontrolli ex-post ’: verifika tal-kontijiet, spezzjonijiet tal-Kummissjoni, spezzjonijiet mis-servizzi ta’ kontra l-frodi, żjajjar ta’ spezzjoni, verifiki nazzjonali ta’ wara l-approvazzjoni u verifiki tat-taxxa. [pic] Ċart 1: Skoperta ta’ irregolaritajiet fl-2009 — metodi Il-merkanzija involuta f’irregolaritajiet u frodi li jeħtieġu l-attenzjoni tal-Istati Membri tvarja ħafna. Settijiet tat-televixin u moniters, ħwejjeġ, u bla dubju t-tabakk baqgħu relevanti fl-2009, u bħal fis-snin ta’ qabel huma l-aktar merkanzija importanti involuta f’każijiet irreġistrati ta’ irregolarità jew frodi. L-oriġini tal-merkanzija kkonċernata hija wkoll varjata, għalkemm xi pajjiżi jibqgħu kontinwament fil-quċċata tal-klassifika (iċ-Ċina, l-Istati Uniti, il-Ġappun). Nefqa — analiżi globali Ir-rapport janalizza erba’ intestaturi prinċipali dwar in-naħa tan-nefqa tal-baġit tal-UE: L-Agrikoltura, il-Politika ta’ koeżjoni, l-Assistenza ta’ qabel l-adeżjoni u n-Nefqa diretta, li jkopru politiki differenti li jvarjaw mir-riċerka u l-iżvilupp għall-għajnuna umanitarja. [pic] Ċart 2: Proporzjon tal-erba’ oqsma tal-baġit imsemmija hawn fuq f’termini ta’ irregolaritajiet irrappurtati u suspetti ta’ frodi (iċ-ċirku ta’ ġewwa) u l-ammonti finanzjarji relatati (iċ-ċirku ta’ barra) fl-2009. Il-Politika ta’ koeżjoni u l-Assistenza ta’ Qabel is-Sħubija jippreżentaw sehem mill- irregolaritajiet li jeċċedu b’ħafna s-sehem tagħhom ta’ riżorsi mill-baġit globali, u juru li dawn jibqgħu setturi fejn is-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll jeħtieġu aktar titjib. B’mod ġenerali, għal dak li għandu x’jaqsam mar-rappurtar ta’ irregolaritajiet għall-parti tan-nefqa tal-baġit tal-UE, l-2009 għandha titqies bħala sena tranżitorja minħabba l-introduzzjoni tas-sistema ta’ rappurtar bl-internet (IMS-Sistema ta’ Ġestjoni tal-Irregolaritajiet) li setgħet ħolqot problemi fir-rigward tar-rappurtar, ir-reġistrazzjoni u l-migrazzjoni ta’ irregolaritajiet fis-sistema l-ġdida. Madankollu, is-sistema l-ġdida ta’ rappurtar tejbet il-kundizzjonijiet globali għar-rappurtar ta’ irregolaritajiet. Għalhekk din hija milqugħa mill-maġġoranza tal-Istati Membri li diġa` użawha għas-sena ta’ rappurtar tal-2009. L-Istati Membri kollha għandhom jimplimentaw bis-sħiħ l-IMS u jkunu lesti li jużawha għas-sena ta’ rappurtar 2010. Nefqa agrikola Fl-2009, l-Istati Membri rrappurtaw 1 621 każ ġdid b’ammont totali affettwat ta’ madwar € 125 miljun. Qed tiġi rreġistrata żieda ta’ 43 % ta’ każijiet rappurtati meta mqabbla mal-2008, kif ukoll żieda ta’ 23 % fl-ammonti rregolari rrappurtati. Raġuni għal din iż-żieda hija l-bidu tal-operat tal-IMS, li ppermetta numru ferm akbar ta’ utenti jipproċessaw komunikazzjonijiet, biex b’hekk kien hemm impatt dirett fuq in-numru ta’ każijiet irrappurtati. Spanja rrappurtat l-ogħla numru ta’ każijiet (404) u l-Italja rrappurtat l-ogħla ammonti affettwati (€ 54 miljun). Il-konformità mill-Istati Membri tjiebet bl-introduzzjoni ta’ sistemi ġodda ta’ rappurtar ibbażati fuq l-internet, minkejja li xorta għad trid tingħata xi attenzjoni għal kwistjonijiet bħar-rappurtar fil-ħin, data personali u miżuri affettwati. Għalhekk, il-Kummissjoni ssejjaħ l-Istati Membri biex itejbu aktar il-konformità b’referenza speċjali għal dawn l-aħħar kwistjonijiet, billi jużaw is-sistema ta’ rappurtar bl-internet li għadha kemm ġiet introdotta. Għan-nefqa mis-snin finanzjarji 2006-09, l-Istati Membri s’issa rrappurtaw 2 086 każ ta’ irregolaritajiet, b’ammont totali affettwat ta’ € 97 miljun. L-ogħla numru ta’ każijiet kien irrappurtat minn Spanja (377) u l-ogħla ammonti affettwati mill-irregolaritajiet kienu rrappurtati mill-Italja (€ 14-il miljun). L-ogħla nefqa saret minn Franza (20 %), filwaqt li n-numru ta’ każijiet ta’ irregolaritajiet (127) u l-ammonti korrispondenti affettwati mill-irregolaritajiet (€ 9 miljuni, li jirrappreżentaw 0.09 % tan-nefqa) ikkomunikati minn Franza jibqgħu baxxi meta mqabbla man-nefqa. Għall-istess snin finanzjarji, l-Istati Membri kkomunikaw 288 każ ta’ suspett ta’ frodi, b’ammont totali affettwat ta’ € 12-il miljun. Setturi b’rata ta’ irregolarità pjuttost għolja huma dawk taz-‘zokkor’, tal-‘laħam tal-majjal, bajd u tjur’, taċ-‘ċereali’, tal-‘iżvilupp rurali’ u tal-‘frott u ħxejjex’. Dawn iċ-ċifri għandhom jitqiesu bħala riżultati ta’ nofs iż-żmien, billi każijiet ta’ irregolaritajiet rigward in-nefqa tal-2006-2009 se jibqgħu jiġu rrappurtati fis-snin li ġejjin. Ċifri definittivi jistgħu jiġu ddeterminati biss għal snin li jistgħu jitqiesu ‘finalizzati’. Is-sena finanzjarja 2004 hija l-aħħar sena finanzjarja meqjusa bħala finalizzata. Ġew eżegwiti pjanijiet ta’ verifika, inbdew proċeduri ta’ rkupru u ġew irrappurtati irregolaritajiet. In-nefqa totali għall-2004 kienet ta’ madwar € 43 biljun. L-Istati Membri rrappurtaw total ta’ 2 216 każ, b’ammont totali affettwat ta’ madwar € 99 miljun. Dan jimplika rata ta’ irregolarità ta’ 0.23 %. Iċ-Ċart 3 tagħti ħarsa lejn ir-rati ta’ irregolarità għal kull Stat Membru[15] fl-2004. Ir-rata ta’ irregolarità tvarja konsiderevolment bejn l-Istati Membri. Din tista’ tkun indikazzjoni tal-effettivita tas-sistemi ta’ kontroll fis-seħħ u hija kwistjoni li ser teħtieġ aktar sorveljanza. L-Istati Membri kklassifikaw 37 każ ta’ suspett ta’ frodi, li minnhom 23 każ (62 %) ġew irrappurtati mill-Italja. [pic] Ċart 3: Rata ta’ irregolaritajiet għal kull Stat Membru-UE-25, fl-2004 Politika ta’ Koeżjoni Fl-2009, ġew irrappurtati 4 931 irregolarità, li jinvolvu ammont globali ta’ € 1.22 biljun. L-irregolaritajiet irrappurtati u l-ammonti finanzjarji relatati qed jiżdiedu meta mqabbla mal-2008. Iż-żieda kienet sinifikanti kemm f’termini tan-numru ta’ irregolaritajiet irrappurtati (+23 %) kif ukoll tal-ammonti irregolari (+109 %). Numru ta’ fatturi jistgħu jispjegaw dawn iż-żidiet: l-irregolaritajiet irrappurtati jirrigwardaw tliet perjodi differenti ta’ programmar (1994-99, 2000-06 u 2007-13); ir-Rumanija u l-Bulgarija t-tnejn irrappurtaw irregolaritajiet; l-għeluq tal-perjodu ta’ programmar 2000-06 qed joqrob u hemm żieda fil-kontrolli u verifiki marbuta ma’ dan l-avveniment. B’mod partikolari, l-aħħar argument jidher l-aktar wieħed relevanti, meta wieħed iqis li sitwazzjoni simili kienet diġà tfaċċat (u b’differenzi saħansitra akbar meta mqabbla mas-sena ta’ qabel) għall-għeluq tal-perjodu ta’ programmar 1994-99. Madankollu, meta wieħed iqis in-natura multi-annwali tal-programmi mwettqa taħt il-politika tal-koeżjoni, analiżi skont il-perjodu tal-ipprogrammar tipprovdi indikazzjonijiet aktar interessanti minn analiżi bbażata fuq baġits annwali. Matul il-perjodu ta’ programmar 2000-06, li qed joqrob lejn l-għeluq tiegħu (2010), ir-rata globali ta’ irregolarità hija kważi 1.6 %, filwaqt li r-rata ta’ frodi hija madwar 0.25 %. Dawn ir-rati jirrappreżentaw esklużivament l-impatt stmat fuq il-ħlasijiet mill-Kummissjoni lill-Istati Membri ta’, rispettivament, irregolaritajiet (inklużi frodi ssuspettati u stabbiliti) u suspett ta’ frodi (waħdu). Fiż-żewġ każijiet, għalhekk, dawn ir-rati ma jindikawx x’inhi d-dimensjoni reali tal-irregolaritajiet u tal-frodi. Dawn ir-rati jirrappreżentaw ir-riżultati tal-kontrolli u l-verifiki minn awtoritajiet nazzjonali kompetenti u ebda estrapolazzjoni mhi awtorizzata sakemm ma jkunx magħruf id-daqs tal-kampjun ivverifikat u kkontrollat. L-ogħla rati ta’ irregolaritajiet jirrigwardaw il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR)[16] u l-programmi tal-Objettiv 2 (immirati biex jagħtu ħajja ġdid lil żoni li qed jaffaċċjaw diffikultajiet strutturali). Għall-FEŻR, l-aktar spjegazzjoni plawsibbli hija li dan il-fond jiffinanzja proġetti ta’ valur ogħla u b’hekk hemm tendenza li l-irregolaritajiet ikunu jinvolvu wkoll ammonti akbar. Għall-programmi tal-Objettiv 2, ir-rati għoljin ħafna tal-irregolaritajiet tar-Renju Unit u tal-Pajjiżi l-Baxxi, li normalment jibbenefikaw minn dan it-tip ta’ programmi, setgħu influwenzaw ir-rata globali. Rigward ir-rata tas-suspetti ta’ frodi, il-FEŻR jibqa’ l-fond l-aktar affettwat (0.29 %). Il-programmi tal-Objettiv 1 (għajnuna għal żviluppi f’reġjuni inqas għanja) jirrappreżentaw l-ogħla rata (0.30 %), segwiti minn programmi tal-Objettiv 3 (li jgħinu l-adattament u l-immodernizzar tal-edukazzjoni, politiki u sistemi ta’ taħriġ u impjiegi f’reġjuni li ma jaqgħux taħt l-Objettiv 1) b’0.17 %[17]. L-Italja, il-Polonja, l-Estonja u s-Slovakkja jippreżentaw l-ogħla rati ta’ suspetti ta’ frodi fost l-Istati Membri kif muri fiċ- Ċart 4 : [pic] Ċart 4: Rata ta’ frodi għal kull Stat Membru (UE-25) għall-perjodu ta’ programmar 2000-06 Madankollu, rati ogħla ta’ suspetti ta’ frodi mhux bilfors ifissru li f’ċerti Stati Membri qed ikun hemm aktar attività frodulenti li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-UE. Huma aktar indikazzjoni li s-sistemi fis-seħħ ta’ kontra l-frodi qed jaħdmu sew (kapaċi li jiskopru l-frodi u lesti li jirrappurtawh), li dan dejjem jipproduċi riżultati aħjar. Il-Kummissjoni ser tissorvelja aktar dawn ir-riżultati, u tanalizza r-relazzjoni bejn is-sistemi ta’ kontra l-frodi fis-seħħ u r-rati ta’ suspetti ta’ frodi. Fost l-Istati Membri b’rati baxxi ħafna ta’ suspetti ta’ frodi, Spanja u Franza jispikkaw (speċjalment fir-rigward tad-daqs tagħhom u l-għajnuna finanzjarja li huma jirċievu). B’mod partikolari, dawk ir-riżultati jistgħu jindikaw jew kapaċità aktar baxxa ta’ skoperta ta’ frodi jew il-fatt li proporzjon ta’ kwalunkwe frodi skopert jibqa’ mhux irrappurtat. Finalment, id-data relatata mal-Fond ta’ Koeżjoni tibqa’ wisq ifframmentata biex tipprovdi stampa affidabbli. Il-Kummissjoni qed taħdem fuq l-iskjerament sħiħ tal-IMS ukoll għall-Fond ta’ Koeżjoni u dan huwa mistenni li jtejjeb is-sitwazzjoni fis-snin li ġejjin. L-Istati Membri[18] li għadhom ma introduċewx is-sistema l-ġdida ta’ rappurtar huma mistiedna biex jagħmlu l-isforzi kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tagħha. Sabiex jiġi ssimplifikat il-proċess ta’ rappurtar ta’ irregolaritajiet, fl-1 ta’ Settembru 2009 ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru. 1828/2006[19] ġie emendat[20]. L-għanijiet prinċipali tal-emendi introdotti kienu li jiċċaraw id-dispożizzjonijiet eżistenti, ibbażati fuq l-esperjenza akkwistata mill-Kummissjoni u l-Istati Membri fir-rigward tal-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru. 1681/94 dwar irregolaritajiet u l-ħlas lura ta’ ammonti mħallsa ħażin in konnessjoni mal-finanzjament tal-politika strutturali u l-organizzazzjoni ta’ sistema ta’ informazzjoni f’dan il-qasam[21], billi jagħmlu r-rappurtar aktar faċli filwaqt li jiżguraw li ma tintilifx dik id-data importanti għall-analiżi tar-riskju, u biex jallinjaw kemm jista’ jkun dispożizzjonijiet ta’ rappurtar rigward fondi strutturali mad-dispożizzjonijiet applikabbli għas-settur tal-agrikoltura. Fondi ta’ qabel l-adeżjoni Fl-2009, 706 każ irregolari ġodda li ġew skoperti b’ammont affettwat ta’ € 117 miljun ġew irrappurtati mill-awtoritajiet nazzjonali f’14-il pajjiż li jirrapporta. Qed tiġi rreġistrata żieda ta’ 35 % fin-numru ta’ każijiet. Din turi li l-iskoperti fil-qasam tal-assistenza ta’ qabel l-adeżjoni mhux qed jonqsu imma aktar qed jersqu lejn grupp iżgħar ta’ pajjiżi, jiġifieri l-UE–2 u l-pajjiżi kandidati. L-irregolaritajiet Bulgari u Rumeni flimkien jagħmlu 81 % tal-każijiet u 93 % tal-ammonti irregolari rrappurtati fl-2009. Madankollu, it-tendenza ta’ żieda tapplika biss għall-Bulgarija, b’żieda ta’ 134 % f’xi każijiet. Konsegwentament, it-tendenzi huma influwenzati ħafna mill-modi ta’ rappurtar tagħhom u għalhekk il-punt fokali tal-analiżi jidjieq. L-ammonti tal-UE affettwati jibqgħu jiżdiedu u għalhekk jakkumulaw b’referenza għall-perjodu sħiħ ta’ programmar, filwaqt li l-allokazzjonijiet jibqgħu fissi u l-ħlasijiet qiegħdin dejjem jonqsu gradwalment. B’konsegwenza, ir-rati ta’ irregolaritajiet u suspetti ta’ frodi juru tendenza ta’ żieda. Ħames Stati Membri (il-Bulgarija, l-Ungerija, il-Polonja, ir-Rumanija, l-Islovakkja) u t-Turkija rrappurtaw każijiet ta’ suspett ta’ frodi fl-2009. In-numru ta’ każijiet ta’ suspett ta’ frodi kien ta’ 262, b’impatt finanzjarju ta’ € 57 miljun. L-ogħla numru ta’ każijiet ta’ suspetti ta’ frodi ġie rrappurtat mill-Bulgarija. Huwa ċar li l-każijiet ta’ suspetti ta’ frodi skoperti għall-fond SAPARD[22] jiddominaw l-istampa. Dawn jirrappreżentaw 67 % tal-każijiet kollha minn dan il-pajjiż. Fil-fatt, il-każijiet Bulgari tas-SAPARD jammontaw għal 92 % tas-suspetti ta’ frodi kollha tas-SAPARD fl-2009, irrappurtati lill-OLAF. L-awtoritajiet Bulgari ntalbu mill-Kummissjoni biex itejbu s-sistemi ta’ kontroll u jwettqu kontrolli addizzjonali, u dan huwa rifless fiċ-ċifri li qed jiżdiedu ta’ każijiet ta’ suspetti ta’ frodi skoperti u rrappurtati. Is-sehem li qed jiżdied b’mod drastiku ta’ suspetti ta’ frodi huwa mistenni li jonqos wara l-iffinalizzar ta’ proċeduri ġudizzjarji u l-komunikazzjoni ta’ rapporti aġġornati fis-snin li ġejjin. Ir-rata totali ta’ suspetti ta’ frodi għall-perjodu sħiħ ta’ programmar tas-SAPARD hija fil-livell ta’ 2.8 %. Ir-rata Bulgara ta’ frodi għas-SAPARD hija ta’ 20 %, filwaqt li r-Repubblika Ċeka, l-Estonja, il-Latvja u s-Slovakkja għandhom rata żero ta’ frodi li tpoġġi f’dubju, pereżempju, l-affidabbiltà tal-informazzjoni rrappurtata jew tal-kapaċità ta’ skoperta ta’ frodi fis-settur tas-SAPARD. Iċ-Ċart 5 turi r-rata tal-frodi għas-SAPARD skont il-pajjiżi. [pic] Ċart 5: rata ta’ suspetti ta’ frodi għall-programm SAPARD għal kull Stat Membru u għal kull Pajjiż Kandidat fl-2009. Il-kontrolli jidhru li huma mifruxa. Il-kontroll ta’ dokumenti u verifika huma l-aktar metodi applikati frekwentament fl-2009 biex jiġu skoperti irregolaritajiet. Il-maġġoranza tal-każijiet ta’ suspetti ta’ frodi fil-Bulgarija ġew skoperti bil-verifika. Is-sitwazzjoni eċċezzjonali fil-Bulgarija tippunta lejn xi dgħjufijiet fis-sistema nazzjonali ta’ kontra l-frodi. L-Istati Membri u l-pajjiżi Kandidati huma mistiedna jirrappurtaw l-irregolaritajiet permezz tal-Modulu l-ġdid ta’ Assistenza ta’ Qabel is-Sħubija ta’ IMS, hekk kif dan il-modulu jsir operattiv[23]. Statistika dwar in-nefqa amministrata direttament mill-Kummissjoni L-analiżi ta’ din is-sena ta’ irregolaritajiet f’dan il-qasam kienet ibbażata skont data miżmuma fis-sistema tal-kontabilità ABAC tal-Kummissjoni, li hija sistema ta’ informazzjoni transversali u tranżazzjonali, li tippermetti li l-operazzjonijiet kollha baġitarji u kontabilistiċi jiġu eżegwiti u sorveljati mill-Kummissjoni. Waħda mill-funzjonalitajiet tas-sistema ABAC hija l-‘kuntest ta’ rkupru’, li tiġbor informazzjoni ddettaljata dwar ordnijiet ta’ rkupru maħruġa mid-dipartimenti tal-Kummissjoni u rreġistrati fl-ABAC. Il-kuntest ta’ rkupru huwa funzjonalita relattivament ġdida fis-sistema. Il-ġbir ta’ data mid-dipartimenti tal-Kummissjoni beda biss dan l-aħħar, u d-data attwalment disponibbli fl-ABAC tirreferi għall-ordnijiet ta’ rkupru maħruġin mill-2008. Għalhekk id-data ppreżentata għandha tkun ittrattata b’kawtela partikolari u mhux bħala evidenza empirika tal-livell ta’ frodi u irregolarità. In-numru ta’ ordnijiet ta’ rkupru relatati ma’ każijiet ta’ irregolaritajiet u suspetti ta’ frodi f’dan il-qasam ammonta għal 705, b’impatt finanzjarju preżunt ta’ € 27.5 miljun, li minnhom € 1.5 miljun kienu jirrigwardaw 15-il każ irrappurtat ta’ suspett ta’ frodi. L-irregolaritajiet fis-settur tal-azzjoni esterna ammontaw għal € 4.4 miljun, u fil-qasam tal-politika interna għal € 23.1 miljun. Statistika dwar l-attivitajiet tal-OLAF Ladarba tkun saret valutazzjoni preliminari tal-informazzjoni riċevuta, l-OLAF jista’ jiftaħ kwalunkwe wieħed mill-ħames tipi ta’ każijiet: investigazzjoni interna, investigazzjoni esterna, każ ta’ koordinazzjoni, każ ta’ assistenza kriminali jew każ ta’ assistenza reċiproka. In-numru ta’ każijiet miftuħa kull sena huwa stabbli (220 fl-2009, 204 fl-2008 u 201 fl-2007). Sa mill-2004, in-numru ta’ investigazzjonijiet miftuħa mill-OLAF fuq l-inizzjattiva tiegħu (investigazzjonijiet interni u esterni) l-ewwel ammontaw daqs, u wara qabżu, in-numru miftuħa mill-OLAF biex jagħti assistenza u koordinazzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali (każijiet ta’ koordinazzjoni u każijiet ta’ assistenza kriminali). Sa mill-2005, investigazzjonijiet fuq l-inizzjattiva tal-OLAF ammontaw għal madwar 75 % tal-każijiet kollha miftuħa. In-numru tal-każijiet attivi żdied (455 fit-tmiem tal-2009, meta mqabbel ma’ 425 fit-tmiem tal-2008). It-tabella hawn isfel tipprovdi ritratt tas-sitwazzjoni fit-tmiem tal-2009. Iż-żieda ħafifa fin-numru ta’ investigazzjonijiet attivi meta mqabbla mal-2008 hija parzjalment minħabba l-introduzzjoni ta’ politika de minimis , fejn l-OLAF qed jiffoka r-riżorsi operattivi fuq każijiet ta’ frodi aktar kumplessi, li fin-natura tagħhom jeħtieġu perjodi itwal ta’ investigazzjoni. Tabella 2: Każijiet għaddejjin fil-31 ta’ Diċembru 2009 skont is-settur, u l-impatt finanzjarju tagħhom Settur | Każijiet taħt investigazzjoni attiva fil-31 ta’ Diċembru 2009 | Impatt finanzjarju mill-investigazzjoni (€ miljuni) | Agrikoltura | 79 | 106.48 | Sigaretti | 32 | 65.31 | Dwana | 36 | 245.23 | Nefqa diretta | 47 | 65,41 | Istituzzjonijiet u korpi tal-UE | 133 | 25.07 | Għajnuna esterna | 86 | 153.31 | Fondi strutturali | 43 | 658.19 | Negozju | 1 | 0.29 | Totali | 457 | 1319.29 | Għal aktar dettalji u paragun mas-snin ta’ qabel, ara r-rapport tal-OLAF.[24] ID-DIMENSJONI INTERNAZZJONALI TAL-PROTEZZJONI TAL-INTERESSI FINANZJARJI TAL-UNJONI EWROPEA Il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji u l-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni huma kompiti għall-Unjoni Ewropea li jmorru lil hinn mill-fruntieri tagħha, u għalhekk għandhom jiġu riflessi fil-ftehimiet internazzjonali li l-Unjoni qed tikkonkludi ma’ pajjiżi terzi jew fil-konvenzjonijiet multilaterali li tagħhom hija ssir parti. Biex tiġġieled b’mod effettiv kontra l-frodi, il-korruzzjoni, il-kuntrabandu ta’ sigaretti u attivitajiet illegali oħra ta’ ħsara għall-interessi finanzjarji tagħha, l-UE f’isimha u f’isem l-Istati Membri, qed tinnegozja ftehimiet ta’ kontra l-frodi ma’ pajjiżi terzi u tieħu sehem fi ftehimiet jew konvenzjonijiet multilaterali. Ftehimiet multilaterali kontra l-korruzzjoni Il-Kummissjoni Ewropea f’isem l-Unjoni Ewropea nnegozjat il-kundizzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) fit-Tielet Konferenza tal-Partijiet Stati. Flimkien mal-Istati Membri, l-Unjoni Ewropea hija ‘parti stat’ għall-Konvenzjoni fi ħdan il-qasam tal-kompetenza tagħha (miżuri preventivi fis-setturi pubbliċi u privati, bħat-twaqqif ta’ korpi ta’ kontra l-korruzzjoni, u trasparenza u kontabilità fi kwistjonijiet ta’ finanzi pubbliċi, irkupru effettiv tal-assi u kooperazzjoni internazzjonali). Il-partijiet huma mitluba — fost l-oħrajn — biex jieħdu miżuri li jgħinu l-intraċċar, l-iffriżar, il-qbid u l-konfiska tar-rikavat mill-korruzzjoni. Il-Konferenza adottat ukoll it-termini ta’ referenza tal-mekkaniżmu ta’ reviżjoni għall-Konvenzjoni. Ser teżiġi li l-Unjoni Ewropea tivvaluta l-konformità tagħha mal-istandards tal-UNCAC u tħejji ruħha għar-reviżjoni fis-snin li ġejjin. Il-Kummissjoni tieħu parti wkoll fl-attivitajiet tan-netwerk Ewropea kontra l-korruzzjoni, li nħalqet mill-Kunsill fl-2008[25]. Kienet formalment imwaqqfa f’Novembru 2009 f’laqgħa tas-Sħab Ewropej kontra l-Korruzzjoni (EPAC) fis-Slovenja, fejn ġew adottati r-regoli proċedurali u ġew stabbiliti l-korpi ta’ ġestjoni. Il-Kummissjoni (OLAF) hija membru formali tal-EPAC. Negozjar ta’ ftehimiet bilaterali kontra l-frodi Fil-kuntest tal-impenn imsaħħaħ tal-UE u l-G-20 biex jiġi stabbilit livell għoli ta’ kooperazzjoni internazzjonali maċ-ċentri finanzjarji u t- tax havens f’pajjiżi terzi li jissodisfaw l-istandards tal-OECD rigward il-kooperazzjoni dwar it-taxxa, u wara l-laqgħa tal-Kunsill tal-Ecofin ta’ Frar 2009, il-Kummissjoni emendat il-proposta tagħha, adottata fl-10 ta’ Diċembru 2008, għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-iffirmar u l-konklużjoni ta’ ftehim ta’ kooperazzjoni bejn il-Komunita Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u l-Prinċipalità ta’ Liechtenstein, min-naħa l-oħra, biex jiġġieldu l-frodi u kull attività oħra illegali ta’ ħsara għall-interessi finanzjarji tagħhom. Il-proposti emendati[26] ġew adottati f’Novembru 2009 u jqisu l-istandards riċenti għad-dispożizzjonijiet dwar l-iskambju ta’ informazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni, u t-tibdil impost bid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona. Dan il-ftehim iġib valur miżjud konsiderevoli minħabba li l-iskop tiegħu jkopri mhux biss evażjoni tat-taxxa, frodi tat-taxxa jew kull attività oħra illegali li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-partijiet, imma wkoll l-iskambju tal-informazzjoni dwar kwistjonijiet ta’ taxxa, konformi mal-istandard tal-OECD, biex b’hekk jevita li s-segretezza bankarja tintuża bħala eċċezzjoni li żżomm l-iskambju tal-informazzjoni. Il-ftehim jinkludi dispożizzjonijiet dwar assistenza amministrattiva, b’mod partikolari dwar talbiet għal assistenza (talbiet għal informazzjoni, għal sorveljanza u għal investigazzjonijiet) u dwar forom speċjali ta’ kooperazzjoni u rkupru. Madankollu, jippermetti wkoll assistenza legali reċiproka fil-kwistjonijiet kollha ta’ reati fiskali. Dan il-ftehim huwa tal-akbar importanza billi huwa għandu jservi wkoll bħala mudell għal ftehim ta’ kontra l-frodi ma’ pajjiżi terzi (Andorra, Monaco, San Marino u l-Konfederazzjoni Svizzera), fuq il-linji tar-rakkomandazzjoni adottata mill-Kummissjoni f’Ġunju 2009. Għalhekk il-ftehim għandu jkun iffirmat mingħajr dewmien u l-Kunsill għandu jagħti l-approvazzjoni tiegħu. Negozjar ta’ dispożizzjonijiet kontra l-frodi li għandhom jiġu inklużi fil-Ftehimiet ta’ Assoċjazzjoni (FA) u fil-Ftehimiet ta’ Sħubija u Kooperazzjoni (FSK) B’mod konformi mal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) imtejba tagħha, il-Kummissjoni Ewropea tinsab bħalissa f’negozjati għal ftehim komprensiv ġdid, mal-Ukraina, pajjiż sieħeb bi prijorita fi ħdan il-PEV. Sa mill-1998 ir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Ukraina kienu bbażati fuq il-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni (FSK), li jipprovdi qafas komprensiv għal kooperazzjoni bejn iż-żewġ partijiet. Fil-Laqgħa ta’ Pariġi bejn l-UE u l-Ukraina f’Settembru 2008, intlaħaq ftehim biex jinbdew negozjati dwar Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ukraina (FA), li għandu jkun il-ftehim suċċessur tal-FSK. Il-FA għandu jġedded il-qafas istituzzjonali komuni ta’ bejn l-UE u l-Ukraina, jiffaċilita t-tisħiħ tar-relazzjonijiet fl-oqsma kollha, inkluż il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u l-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni li taffettwa l-fondi tal-UE. Id-dispożizzjonijiet fil-kapitlu tal-kooperazzjoni finanzjarja nnegozjati mal-kontropartijiet Ukraini jirrappreżentaw l-aktar sett komprensiv u wiesa’ ta’ dispożizzjonijiet ta’ kontroll ta’ kontra l-frodi fir-rigward tal-kompetenzi tal-Kummissjoni f’dan il-qasam. Il-kapitlu jikkonsisti f’firxa wiesgħa ta’ stipulazzjonijiet rigward l-iskambju ta’ informazzjoni u kooperazzjoni ulterjuri fuq livell operattiv, il-prevenzjoni ta’ irregolaritajiet, frodi u korruzzjoni, il-komunikazzjoni ta’ irregolaritajiet, spezzjonijiet fuq il-post, miżuri amministrattivi u penali, eċċ. Il-Kummissjoni, permezz tal-OLAF, qiegħda bħalissa tmexxi diversi proċessi ta’ negozjar tal-FSK u l-FA[27] fir-rigward tal-kooperazzjoni finanzjarja u l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE u l-pajjiżi sħab tagħha. Il-kapitlu ta’ kooperazzjoni finanzjarja fi ħdan il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ukraina jista’ jintuża bħala bażi solida għal negozjati futuri. Il-Ġlieda kontra t-traffikar illeċitu internazzjonali tat-tabakk Il-kummerċ illeċitu fil-prodotti tat-tabakk huwa attività kriminali b’numru ta’ aspetti partikolarment ta’ ħsara. Il-Kummissjoni, permezz tal-OLAF, mhux biss tassisti u tgħin lill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi ġewwa l-UE bil-każijiet operattivi tagħhom, imma tikkoordina wkoll investigazzjonijiet maġġuri ta’ taxxa u kriminali mal-Istati Membri u l-pajjiżi terzi. L-OLAF jorganizza u jikkoordina operazzjonijiet doganali tul l-Ewropa u tul id-dinja kollha biex jimmira problemi speċifiċi, bħall-Operazzjoni Diabolo fl-2007 (immirata biex tinterċetta prodotti ffalsifikati miċ-Ċina li jiddaħħlu b’kuntrabandu f’kontejners tal-merkanzija lejn l-UE); l-Operazzjoni Mudan fl-2008 (biex tindirizza l-problema li tal-kuntrabandu ta’ sigaretti bil-posta), u Diabolo II (li kellha l-istess objettiv bħall-ewwel Operazzjoni Diabolo) f’Settembru 2009. Fl-2009, il-Kummissjoni kompliet tiżvolġi rwol fin-negozjati dwar protokoll biex jelimina l-kummerċ illeċitu fil-prodotti tat-tabakk. Dan il-protokoll huwa bbażat fuq il-Konvenzjoni Qafas dwar il-Kuntroll tat-Tabakk tal-WHO, trattat internazzjonali b’168 parti kontraenti fil-preżent. Il-Kummissjoni (irrappreżentata mill-OLAF u DĠ SANCO) ħadmet mill-qrib, u b’mod effettiv, mal-Istati Membri u l-Kunsill, fil-kuntest tal-Grupp ta’ Ħidma dwar l-Unjoni Doganali (Leġiżlazzjoni u Politika) biex tikkoordina l-pożizzjoni tal-UE għal dawn in-negozjati intergovernattivi. Ċentrali għal din il-pożizzjoni kkoordinata hija d-dispożizzjoni tal-Artikolu 7 (Segwitu u ttraċċar). Il-Kummissjoni tħares lejn din id-dispożizzjoni partikolari bħala l-qalba tal-Protokoll u strument essenzjali fil-ġlieda kontra l-kummerċ illeċitu. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri biex jissoktaw bl-isforzi konġunti tagħhom sabiex dawn in-negozjati jirnexxu. Proċess ta’ ratifika għall-istrumenti ta’ protezzjoni ta’ interessi finanzjarji (PIF) It-tieni Protokoll għall-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej[28], li jinkludi b’mod partikolari dispożizzjonijiet dwar ir-responsabbiltà ta’ persuni ġuridiċi, il-konfiska u l-ħasil tal-flus, daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Mejju 2009, wara li l-Istati Membri rispettivi nnotifikaw ir-ratifika tagħhom[29]. L-Ungerija rratifikat il-Konvenzjoni u l-protokolli tagħha[30] fit-18 ta’ Jannar 2010, b’dikjarazzjoni waħda rigward il-protokoll dwar l-interpretazzjoni tal-Konvenzjoni mill-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea (QĠE). L-Estonja għad trid tirratifika dan il-protokoll tal-aħħar. Ir-Repubblika Ċeka u Malta jibqgħu l-uniċi Stati Membri li għadhom ma rratifikaw la l-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Interessi Finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej u lanqas il-protokolli tagħha . Rigward is-segwitu tat-tieni rapport dwar l-implimentazzjoni mill-Istati Membri ta’ dawn l-istrumenti[31], il-Kummissjoni qed tagħmel analiżi ulterjuri dwar il-konformità ta’ dispożizzjonijiet nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward tal-Awstrija, il-Belġju, Franza, il-Ġermanja, l-Irlanda, l-Italja u l-Lussemburgu. L-Istati Membri huma mistiedna jipproċedu bir-ratifika ta’ dawn l-istrumenti legali mingħajr dewmien. MIżURI OPERATTIVI TA’ APPOġġ OħRAJN MEħUDA MILL-KUMMISSJONI FL-2009: PROGRESS FIL-QASAM TAD-DWANA Intlaħaq aktar progress fl-2009 fil-qasam tad-dwana, bl-iskjerament, skont ir-Regolament il-ġdid 766/2008[32], ta’ bażi tad-data ġdida tad-dwana, u l-operazzjoni doganali konġunta Diabolo II. L-operazzjoni doganali konġunta Diabolo II Din l-operazzjoni doganali konġunta wasslet għall-qbid ta’ aktar minn 65 miljun sigarett iffalsifikat u 369 000 oġġett iffalsifikat ieħor (żraben, ġugarelli, kameras, headphones, kpiepel, brieret, ingwanti, basktijiet tal-idejn, eċċ.) li jirrappreżentaw aktar minn 20 trade mark differenti. Irriżultat ukoll f’investigazzjonijiet internazzjonali ulterjuri f’attivitajiet kriminali. L-operazzjoni, ikkoordinata mill-Kummissjoni Ewropea permezz tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF), issejħet ‘Diabolo II’ wara l-operazzjoni doganali konġunta ‘Diabolo I’ tal-2007 li kienet ta’ suċċess. Is-suċċess ta’ din l-operazzjoni konġunta tenfasizza l-importanza li tinżamm kooperazzjoni mill-qrib fost is-sieħba kollha biex jiġi miġġieled il-kummerċ globali f’oġġetti ffalsifikati, u biex jiġi protett il-kummerċ leġittimu ta’ prodotti ġenwini. Din l-operazzjoni hija mudell eċċellenti għal kooperazzjoni operattiva futura, mibnija fuq il-kunfidenza u l-fiduċja, li tinvolvi s-sħab kollha fl-ASEM (laqgħa tal-Ażja–Ewropa)[33]. L-ASEM, bil-45 membru Ewropew u Ażjatiku tagħha, ippruvat għal darb’oħra li hija pjattaforma effettiva għal kooperazzjoni fost l-amministrazzjonijiet doganali. Diabolo II immirat il-kuntrabandu ta’ sigaretti ffalsifikati u oġġetti oħra ffalsifikati fi ħdan il-qafas tal-ASEM. L-operazzjoni seħħet f’Settembru/Ottubru 2009, ikkoordinata mill-OLAF bl-għajnuna tal-Europol u l-Interpol. Is-suċċess tal-operazzjoni huwa dovut għall-kooperazzjoni u l-ħidma effettiva li tinvolvi uffiċjali tad-dwana minn 13-il pajjiż Ażjatiku u s-27 Stat Membru tal-UE, u ssarraf f’aktar kuraġġ biex isiru aktar operazzjonijiet komuni. Skjerament ta’ bażijiet tad-data imtejba — Database għall-Identifikazzjoni ta’ Fajls Doganali (FIDE) L-objettiv tal-FIDE (bażi tad-data ġdida użata mill-awtoritajiet tad-dwana tal-Istati Membri) huwa biex jgħin fil-prevenzjoni tal-operazzjonijiet li jmorru kontra l-leġiżlazzjoni dwar l-agrikoltura u d-dwana applikabbli għal oġġetti li jidħlu jew li jħallu t-territorju doganali tal-UE, u biex jiffaċilita u jaċċellera l-iskoperta u l-prosekuzzjoni tagħhom. Ġiet adottata deċiżjoni mill-Kunsill fit-30 ta’ Novembru 2009, li tissostitwixxi l-Konvenzjoni CIS u l-protokoll tagħha tal-FIDE[34]. Il-FIDE jippermetti li l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli jwettqu investigazzjonijiet doganali meta jiftħu fajl dwar jew jinvestigaw persuna jew negozju, jew aktar minn wieħed minn dawn, biex jidentifikaw awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri oħra li jinvestigaw jew li jkunu investigaw dawk il-persuni jew negozji, sabiex jikkoordinaw l-investigazzjonijiet tagħhom. Il-FIDE jaġixxi bħala reġistru ta’ persuni jew kumpaniji suġġetti għal investigazzjoni mingħajr ma jiżvela dettalji dwar l-investigazzjoni. L-Istati Membri li għadhom mhumiex jużaw il-bażi tad-data FIDE huma mistiedna jagħmlu dan sabiex jikkoordinaw aħjar l-investigazzjonijiet tagħhom. R IżULTATI TAL-KWESTJONARJU RIGWARD IL-KOOPERAZZJONI MAL-ISTATI MEMBRI DWAR SPEZZJONIJIET FUQ IL-POST L-ispezzjonijiet fuq il-post huma wħud mill-aktar għodda effettivi li l-Kummissjoni għandha biex twettaq investigazzjonijiet amministrattivi barra l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE, bil-għan li tilħaq l-objettiv li tikkumbatti l-frodi u attività illegali oħra li tagħmel ħsara lill-interessi finanzjarji tal-UE. Spezzjoni fuq il-post hija spezzjoni mwettqa fil-bini ta’ xi operatur ekonomiku. Is-setgħa biex isiru dawn il-kontrolli ngħatat lill-Kummissjoni mir-Regolament 2185/1996[35]. Ir-responsabbiltà mbagħad ġiet ikkonfermata mil-leġiżlatur tal-UE bl-istabbiliment tal-OLAF, li jeżerċita s-setgħat mogħtija lill-Kummissjoni taħt ir-Regolament 2185/1996[36]. L-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament hija bbażata fuq kooperazzjoni mill-qrib f’żewġ direzzjonijiet bejn l-OLAF u l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti[37]. Il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet investigattivi tal-Istati Membri hija mixtieqa minħabba li tiffaċilita u żżid l-effettivita tal-kontrolli u l-ispezzjonijiet, b’mod partikolari fil-każ ta’ oppożizzjoni minn operaturi ekonomiċi, meta jkunu jistgħu jiġu applikati miżuri vinkolanti ta’ liġi nazzjonali u l-possibbiltà ta’ proċeduri ta’ emerġenza. Il-kooperazzjoni hija vitali, mill-bidu tal-fażi pre-operattiva tal-ispezzjoni, meta l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tiġi notifikata mill-OLAF bl-iskop u l-bażi legali tal-kontroll li l-OLAF ikun beħsiebu jagħmel. Għal dan il-għan, l-OLAF għandu bżonn jidentifika b’mod korrett l-awtorità nazzjonali kompetenti, u dan xi minn daqqiet kien ta’ sfida, b’mod partikolari fil-qasam tan-nefqa diretta. Biex isolvu din il-problema l-Istati Membri kkomunikaw lill-OLAF — permezz ta’ kwestjonarju — id-dettalji kompluti ta’ kuntatt tal-awtoritajiet nazzjonali għall-oqsma kollha tan-nefqa, inkluża n-nefqa diretta[38], biex b’hekk jippermettu lill-investigaturi tal-OLAF jidentifikaw u jikkuntattjaw lill-awtorità kompetenti f’ħin biżżejjed qabel l-eżami. L-OLAF se jibqa’ f’kuntatt mill-qrib mal-Istati Membri għall-aġġornament kontinwu ta’ din l-informazzjoni. Huwa rrakkomandat bil-qawwa li tiġi nnominata awtorità nazzjonali amministrattiva u ġudizzjarja b’kompetenzi estiżi għall-qasam tan-nefqa diretta fl-Istati Membri kollha. Wara l-passi preparatorji għall-ispezzjoni, l-involviment effettiv tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fil-prattika u l-assistenza lill-investigaturi tal-OLAF fil-każ ta’ oppożizzjoni mill- operatur ekonomiku, huma essenzjali sabiex jiġi żgurat is-suċċess tal-ispezzjoni. Matul it-twettiq ta’ spezzjoni fuq il-post u sakemm il-liġi tal-UE ma tipprovdix regoli speċifiċi, l-ispetturi tal-OLAF huma mitluba jikkonformaw mar-regoli proċedurali stabbiliti bil-liġi tal-Istat Membru rispettiv. Għalhekk huwa importanti għall-Kummissjoni li tifhem aħjar il-liġijiet u l-prassi nazzjonali, u l-proċeduri amministrattivi fit-twettiq ta’ dawn l-ispezzjonijiet, u għal dan il-għan, l-Istati Membri taw informazzjoni fuq dawn is-suġġetti permezz ta’ kwestjonarju. Ir-risposti kompluti mogħtija mill-Istati Membri għall-kwestjonarju huma inklużi fid-dokument ta’ ħidma tal-istaff[39] anness ma’ dan ir-rapport, u li jirrappreżenta informazzjoni ta’ sfond utli rigward l-obbligi u l-prassi nazzjonali għall-investigaturi tal-OLAF meta jħejju spezzjonijiet fuq il-post fl-Istati Membri. Kundizzjonijiet nazzjonali biex jingħata aċċess għall-informazzjoni Skont l-Artikolu 7 tar-Regolament 2185/1996, l-ispetturi tal-Kummissjoni għandhom aċċess għall-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha dwar l-operazzjonijiet rispettivi taħt l-istess kundizzjonijiet bħall-ispetturi nazzjonali amministrattivi. L-Istati Membri kollha rrappurtaw li l-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħti lill-ispetturi aċċess sħiħ għall-informazzjoni u d-dokumentazzjoni disponibbli dwar l-operazzjoni rispettiva. F’każijiet fejn l-operatur huwa l-benefiċjarju ta’ xi għotja mill-UE, l-obbligu li jingħata aċċess għad-dokumentazzjoni u għall- informazzjoni jiddaħħal bħala obbligu fil-kuntratt tal-għotja[40], u b’hekk jikkostitwixxi miżura importanti ta’ prekawzjoni. Japplikaw kundizzjonijiet partikolari għal miżuri ta’ infurzar bħal tiftix jew qbid, fejn ikun hemm bżonn ta’ mandat ġudizzjarju maħruġ minn aġenzija tal-infurzar tal-liġi[41]. Bħala regola ġenerali, l-ispetturi nazzjonali għandhom ukoll aċċess għall-informazzjoni li tinsab xi mkien ieħor minbarra fil-bini tal-operatur ekonomiku, u jistgħu jispezzjonaw dak il-bini; madankollu, l-ispezzjonijiet f’residenzi privati mhumiex possibbli mingħajr ma jinħareġ mandat ġudizzjarju, konformi mal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem (KEDB) u dispożizzjonijiet kostituzzjonali[42] rigward id-drittijiet u l-libertaijiet fundamentali. Meta jkunu applikabbli f’ċerti Stati Membri[43], il-limitazzjonijiet legali prinċipali biex tinkiseb l-informazzjoni relevanti għall-ispezzjonijiet fuq il-post minn dokumenti, riżorsi elettroniċi jew intervisti msemmija kienu l-obbligi dwar il-protezzjoni tad-data, ir-regoli dwar is-segretezza bankarja u r-regoli dwar is-segretezza professjonali. Sabiex tiġi salvagwardata l-katina tal-kustodja u l-kontinwità tal-pussess fuq ir-rekords magħżula matul l-ispezzjonijiet fuq il-post, l-ispetturi nazzjonali jistgħu jagħmlu kopji tar-rekords (jew fuq il-karta jew b’mod elettroniku), u jistgħu jittieħdu ritratti jew vidjo tal-oġġetti. F’ħafna Stati Membri, l-ispetturi għandhom l-awtorità li jaqbdu u jżommu dokumenti oriġinali li jappartjenu għall-iskop tal-kontroll, f’każijiet ġustifikati fejn hemm riskju li l-evidenza tista’ tinħeba jew tinqered jew minħabba li jkun meħtieġ li jinżammu l-oriġinali għal eżaminazzjoni ulterjuri[44]. B’mod ġenerali, il-preżenza ta’ avukat matul spezzjoni amministrattiva fuq il-post mhijiex ipprovduta mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet nazzjonali ma jippermettux lill-operatur rispettiv spezzjonat li jdewwem l-aċċess għall-informazzjoni sakemm huwa jikkonsulta l-avukat tiegħu. Madankollu, ħafna leġiżlazzjonijiet[45] jirrikonoxxu s-segretezza ta’ bejn avukat u klijent bħala applikabbli għal spezzjonijiet amministrattivi, taħt kundizzjonijiet li jvarjaw minn Stat Membru għall-ieħor[46]. Fl-Istati Membri kollha l-ispetturi nazzjonali għandhom aċċess għall-informazzjoni u d-dokumentazzjoni li tappartjeni għall-ispezzjoni fuq il-post, u jistgħu jżommu d-dokumenti oriġinali jew jieħdu kopji tal-oriġinali. Ċerti limitazzjonijiet huma imposti bil-ħtieġa ta’ mandat għal tiftix u qbid. Rigward l-eżami forensiku tal-kompjuters, l-OLAF iddisinjat riċentament fuljett għall- informazzjoni tal-operaturi ekonomiċi. Dan id-dokument jagħti parir lill-operaturi ekonomiċi dwar id-drittijiet tagħhom u jiddettalja l-proċedura għall-eżami forensiku tal-kompjuters matul l-ispezzjonijiet tal-OLAF. Il-fuljett huwa ta’ relevanza partikolari fl-Istati Membri li m’għandhomx dispożizzjonijiet leġiżlattivi speċifiċi fir-rigward ta’ din il-proċedura. Bħala regola ġenerali, kull meta operatur ekonomiku suġġett għal spezzjoni fuq il-post, ikun il-benefiċjarju ta’ xi għotja tal-UE, il-kuntratt tal-għotja għandu jinkludi l-obbligu fuq l- operatur ekonomiku biex jagħti aċċess għall-informazzjoni lill-ispetturi tal-OLAF sabiex jiffaċilita l-ispezzjoni. Rekwiżiti nazzjonali proċedurali għal spezzjonijiet fuq il-post u biex jitħejjew rapporti amministrattivi ta’ spezzjoni L-Artikolu 6(1) tar-Regolament 2185/1996 jeżiġi li l-ispetturi tal-Kummissjoni jikkonformaw, matul spezzjonijiet fuq il-post, mar-regoli proċedurali stabbiliti bil-liġi tal-Istat Membru rispettiv. L-Istati Membri indikaw li dawn il-proċeduri jingħataw normalment f’manwali u struzzjonijiet lill-ispetturi nazzjonali. Fost dawn l-obbligi proċedurali, l-Istati Membri semmew: in-nuqqas ta’ notifika ta’ spezzjonijiet ħlief meta tkun meħtieġa, restrizzjonijiet tal-aċċess għal residenzi privati (ara hawn fuq), l-osservanza tal-liġi dwar l-użu tal-lingwi [47]. L-ispetturi għandhom jipproduċu awtorizzazzjoni bil-miktub jew ordni ta’ spezzjoni u kard speċjali ta’ identifikazzjoni[48]; l-ispezzjoni għandha sseħħ fil-preżenza tal-operatur ekonomiku rispettiv[49] u matul ċerti sigħat, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali[50]. Għandu jiġi abbozzat rapport ta’ spezzjoni u, f’ċerti każijiet, għandha ssir diskussjoni finali mal-parti responsabbli qabel ma jitħejja r-rapport[51]. Ċerti obbligi proċedurali japplikaw għal rapporti nazzjonali amministrattivi: f’ħafna Stati Membri, spetturi nazzjonali jużaw mudell standard u l-kontenut normalment jiddeskrivi l-irregolaritajiet innutati, id-dispożizzjonijiet legali miksura u r-riżultati tal-ispezzjoni. Ir-rapport għandu jkun iffirmat fil-każijiet kollha mill-ispetturi nazzjonali li jkunu qed jagħmlu l-ispezzjoni, u f’xi każijiet, mill-operatur ekonomiku. Jekk l-operatur ekonomiku jirrifjuta li jiffirma, dan jissemma fir-rapport. Ir-rapport huwa normalment approvat mis-superjuri ġerarkiċi tal-ispettur responsabbli mill-ispezzjoni. B’mod ġenerali, l-Istati Membri indikaw li mhemm l-ebda restrizzjoni rigward l-ammissibbiltà ta’ rapporti amministrattivi ta’ spezzjoni fi proċedimenti amministrattivi jew ġudizzjarji. Eċċezzjonijiet inkludew sitwazzjonijiet fejn l-irregolaritajiet twettqu waqt il-ġbir tal-informazzjoni inkluża fir-rapport[52], u fejn il-liġi nazzjonali tistabbilixxi li evidenza akkwistata matul proċeduri amministrattivi ma tistax tintuża fi proċedimenti kriminali[53]. Sabiex ikunu ammissibbli fi proċedimenti amministrattivi jew ġudizzjarji, ir-rapporti amministrattivi nazzjonali abbozzati wara spezzjoni fuq il-post għandhom bl-istess mod jissodisfaw ċerti obbligi, inkluż l-iffirmar mill-ispetturi nazzjonali. Kienet l-esperjenza tal-OLAF li l-iffirmar tar-rapport mill-ispettur nazzjonali xi drabi tiddewwem jew tiġi rrifjutata mingħajr ma jingħataw raġunijiet speċifiċi matul spezzjonijiet konġunti. Għalhekk huwa essenzjali li l-ispettur nazzjonali li jipparteċipa fi spezzjoni fuq il-post tal-OLAF jiffirma wkoll ir-rapport tal-OLAF mingħajr dewmien żejjed, biex b’hekk jiġi evitat ir-riskju li dan ma jkunx ammissibbli jew li jkollu valur probatorju inqas fi proċedimenti amministrattivi jew ġudizzjarji. Assistenza mill-awtoritajiet nazzjonali fil-każ ta’ oppożizzjoni minn operaturi ekonomiċi L-assistenza mill-awtoritajiet nazzjonali hija importanti u mhijiex kundizzjonali fuq il-parteċipazzjoni tal-awtorità nazzjonali fl-ispezzjoni. Il-bżonn tal-għajnuna mill-awtoritajiet nazzjonali ssir aktar vitali f’każijiet fejn l-operatur ekonomiku jopponi l-ispezzjoni mill-ispetturi tal-Kummissjoni. L-assistenza u l-għajnuna tal-awtoritajiet nazzjonali huma mill-aktar importanti, irrispettivament mit-tip ta’ nefqa rispettiva tal-UE (nefqa diretta jew immaniġġjar konġunt ta’ fondi tal-UE). L-istess tip ta’ għajnuna, partikolarment biex tissalvagwarda l-evidenza, għandha ssir disponibbli meta jsiru spezzjonijiet rigward in-nefqa diretta, sabiex jiġi żgurat l-istess livell ta’ protezzjoni ta’ fondi tal-UE għall-oqsma kollha tan-nefqa. F’każijiet fejn l-operatur ekonomiku jopponi l-ispezzjoni, ċerti Stati Membri[54] indikaw li l-ispetturi tal-Kummissjoni jistgħu jidħlu fil-bini tal-operatur ekonomiku rispettiv, saħansitra mingħajr il-kunsens tiegħu minn qabel matul l-ispezzjoni fuq il-post. F’każijiet fejn oppożizzjoni minn operatur ekonomiku ttellef l-ispezzjoni, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jistgħu jassistu lill-ispetturi tal-Kummissjoni billi joħorġu mandat ġudizzjarju jew amministrattiv[55], jew jassistuhom fejn meħtieġ — b’forza raġonevoli – biex jaċċessaw il-bini tal-operatur ekonomiku. F’dawn il-każijiet ta’ oppożizzjoni mill-operatur ekonomiku, spetturi tal-pulizija jew dawk nazzjonali jistgħu jintervjenu u jassistu lill-ispetturi tal-Kummissjoni[56]. Miżuri oħra li l-Istati Membri jistgħu jieħdu jinkludu s-sospensjoni jew it-twaqqif ta’ ħlasijiet fil-każ ta’ benefiċjarji ta’ għotjiet tal-UE, jew l-impożizzjoni ta’ multi. Fil-każ li l-operatur rispettiv jirrifjuta li jagħti aċċess għall-informazzjoni, l-ispetturi jistgħu jissiġillaw il-bini[57] u jieħdu u jżommu fil-kustodja tagħhom kemm il-kotba kif ukoll ir-rekords stampati jew dawk elettroniċi, b’mandat ġudizzjarju jew amministrattiv[58]. Huma jistgħu japplikaw proċedura ta’ interrogazzjoni formali lir-rappreżentanti tal-operatur ekonomiku[59]. Jistgħu jiġu applikati miżuri kriminali, bħal multi jew is-sospensjoni ta’ ħlasijiet lil benefiċjarji ta’ għotjiet tal-UE meta l-operatur ekonomiku jirrifjuta li jagħti aċċess għall-informazzjoni. L-Istati Membri adottaw miżuri vinkolanti fil-liġi nazzjonali tagħhom, biex jiżguraw li l-investigaturi tal-OLAF li jwettqu spezzjonijiet fuq il-post ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-assistenza tal-awtoritajiet kompetenti nazzjonali f’każijiet fejn l-operatur ekonomiku jopponi l-ispezzjoni. Xi wħud minn dawn il-miżuri, bħall-ħruġ ta’ mandati ġudizzjarji jew amministrattivi, qbid ta’ dokumenti jew proċeduri ta’ interrogazzjoni, jagħtu riżultati immedjati u għandhom ikunu ffavoriti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Il-parteċipazzjoni attiva tal-awtoritajiet nazzjonali fil-prattika tista’ tikkontribwixxi bil-kbir għas-suċċess tal-operazzjoni. Għalhekk, l-ispetturi nazzjonali għandhom ikunu involuti b’mod attiv fl-ispezzjoni, aktar milli jipparteċipaw bħala osservaturi sempliċi, li xi awtoritajiet nazzjonali għażlu f’xi każijiet tal-OLAF bħala status iddikjarat matul l-ispezzjonijiet fuq il-post. Għandu jiġi żgurat l-istess livell ta’ assistenza lill-ispetturi tal-OLAF meta jkun hemm ġestjoni konġunta bħal ma jkun hemm fil-każ ta’ nefqa diretta. Miżuri nazzjonali ta’ prekawzjoni biex jiġu evitati t-telf jew il-qerda tal-evidenza Miżuri ta’ emerġenza bħas-siġillar tal-bini tan-negozju u t-teħid ta’ ritratti jew vidjo ta’ installazzjonijiet, ċirkwiti u oġġetti oħra huma permessi minn ħafna leġiżlazzjonijiet nazzjonali. Xi kultant dawn il-miżuri jistgħu jittieħdu biss fil-kuntest ta’ proċedura ġudizzjarja[60]. Miżuri oħra ta’ prekawzjoni jinkludu t-teħid ta’ kampjuni b’awtorizzazzjoni ġudizzjarja, il-qbid ta’ dokumenti jew it-talba għal assistenza mill-pulizija meta jkun hemm bżonn. Dawn il-miżuri jistgħu jittieħdu f’sitwazzjonijiet fejn hemm theddida li d-dokumenti jisparixxu, jinħbew jew jiġu modifikati, jew fejn hemm suspetti li jkun twettaq xi reat[61]. Ir-raġunijiet għalfejn jittieħdu dawn il-miżuri għandhom jiġu rreġistrati. F’ħafna Stati Membri hemm il-possibbilta ta’ appell kontra dawn il-miżuri. Konklużjonijiet ġenerali Wara dan l-eżerċizzju wieħed jista’ jikkonkludi li l-Istati Membri ħadu numru ta’ miżuri biex jikkonsolidaw l-implimentazzjoni tar-Regolament 2185/1996; madankollu, fil-prattika, xorta jista’ jsir xi titjib f’dan il-qasam, inkluż fil-kooperazzjoni bejn l-OLAF u l-awtoritajiet nazzjonali, kif imsemmi hawn fuq. Il-Kummissjoni ser tkompli tissorvelja l-implimentazzjoni ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet f’rapporti futuri. IRKUPRU M iżuri biex jiġi żgurat l-irkupru ta’ ammonti irregolari L-Istati Membri ġew mistoqsija dwar id-dispożizzjonijiet nazzjonali tagħhom dwar l-irkupru ta’ ammonti irregolari, bil-punt fokali jkunu l-istrumenti u l-miżuri legali kontra t-telf finanzjarju jew il-ħsara finanzjarja, u dwar ir-reġistrazzjoni ta’ irregolaritajiet u l-irkupru tad-dejn. Fir-Riżoluzzjoni tiegħu tal-24 April 2009 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet u l-ġlieda kontra l-frodi — Rapport Annwali 2007 (2008/2242(INI)) il-Parlament Ewropew innota li r-rati ta’ rkupru xorta għadhom baxxi, speċjalment f’setturi fejn l-Istati Membri jieħdu ħsieb l-irkupri. Il-Parlament Ewropew jidhirlu li jinħtieġu proċeduri ta’ rkupru aktar xierqa u effiċjenti u vinkolanti, u li għandhom jiddaħħlu f’leġiżlazzjoni futura elementi ta’ prekawzjoni rigward il-ġestjoni konġunta, sabiex ammonti irregolari jkunu jistgħu jiġu rkuprati fit-tmiem tal-proċedura ta’ rkupru. B’dan il-mod, l-irkupru tal-flus tal-persuni taxxabbli jista’ jiġi żgurat b’mod aktar effiċjenti. Leġiżlazzjoni nazzjonali dwar l-irkupru ta’ fondi tal-UE Ir-risposti tal-Istati Membri juru li l-Istati Membri kollha għandhom dispożizzjonijiet fi ħdan il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom biex jiżguraw l-irkupru ta’ ammonti irregolari, fir-rigward tal-parti tad-dħul u l-infiq tal-baġit tal-UE f’oqsma fejn mhemm l-ebda regoli dwar l-irkupru fil-leġiżlazzjoni tal-UE. Id-dispożizzjonijiet jirrelataw mal-mekkaniżmi tat-tpaċija, l-infurzar ta’ prekawzjoni, il-qbid u l-irkupru sfurzat. Rigward in-nefqa, biex jiġi żgurat l-irkupru ta’ ħlasijiet irregolari inklużi fil-kuntratti li jinvolvu fondi tal-UE, ħafna Stati Membri[62] jużaw strumenti legali, bħal tipi differenti ta’ garanziji, noti promissorji, depożiti ta’ sigurtà, garanziji personali jew konġunti, tpaċija, bonds tal-banek, ipoteki jew assigurazzjonijiet. Żewġ terzi tal-Istati Membri[63] qed jużaw strumenti u miżuri legali, bħal garanziji fuq talba, tpaċija u sospensjoni ta’ ħlasijiet, sabiex iħaffu l-irkupru ta’ ammonti mħallsa b’mod irregolari. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali ta’ bosta mill-Istati Membri[64] tinkludi dispożizzjonijiet dwar miżuri protettivi u ta’ prekawzjoni li jistgħu jittieħdu wara l-qbid ta’ ammonti rregolari suspettati (dħul u nefqa). Dawn il-miżuri huma: konfiska, qbid amministrattiv, żamma ta’ oġġetti suġġetti għat-taxxa, penali finanzjarji, sospensjoni, rifjut jew aġġustamenti ta’ aktar ħlasijiet, tmiem tal-iffinanzjar tal-proġett u l-ħlas lura tal-fondi mħallsa, iffinanzjar imnaqqas. Il-leġiżlazzjoni nazzjonali tal-Istati Membri tipprovdi l-possibbilta (mhux speċifikament obbligu) biex l-amministrazzjoni nazzjonali tkun il-parti offiża/inġurjata fi proċedimenti kriminali għal frodi kontra l-baġit tal-UE. Reġistrazzjoni ta’ irregolaritajiet u l-irkupru ta’ djun fi ħdan l-amministrazzjoni nazzjonali Minkejja li żbalji individwali ma jistgħux jiġu eliminati b’mod kategoriku, skont l-informazzjoni riċevuta permezz tal-kwestjonarju, l-Istati Membri jistgħu fil-prinċipju jiggarantixxu r-reġistrazzjoni kompluta tal-irregolaritajiet. Fl-Istati Membri kollha ċ-ċifri ta’ rkupru huma vverifikati fuq livell nazzjonali wara li l-irkupri jitlestew. Il-verifiki jsiru primarjament minn diversi awtoritajiet nazzjonali, bħas- servizzi ta’ verifika interna tal-istituzzjonijiet rispettivi (awtorità amministrattiva, awtorità li tiċċertifika, korpi intermedjarji, korpi implimentattivi), awtoritajiet doganali u l-uffiċċju nazzjonali tal-verifika. Fir-rigward tad-dħul u n-nefqa tal-UE, żewġ terzi tal-Istati Membri[65] għandhom fuq livell nazzjonali, livell minimu rregolat legalment li taħtu ma ssir l-ebda ordni ta’ rkupru. Dan il-livell minimu jvarja minn € 3 għal € 100, u xi kultant ma jkunx uniformi fl-istess pajjiż għall-fondi kollha użati jew l-oqsma rispettivi (agrikoltura, fondi strutturali, u dwana). F’xi wħud mill-Istati Membri[66] l-ordni ta’ rkupru mhijiex infurzabbli. Huma ftit l-Istati Membri li jużaw[67]sa ċertu punt id-dħul imbassar, bħala metodu biex issir stima preliminarja ta’ ammont potenzjali ta’ irregolarità li għandu jiġi rkuprat qabel ma jibda l-irkupru attwali. Meta jsir dan, l-istimi normalment jingħataw fi ħdan is-sistemi ta’ sorveljanza u ta’ kontabilità stabbiliti għall-ġestjoni tal-fondi tal-UE. Konklużjonijiet Rigward l-irkupru ta’ ammonti illegali, l-istrumenti u l-miżuri legali kontra t-telf finanzjarju u l-ħsara finanzjarja u fir-rigward tar-reġistrazzjoni tal-irregolaritajiet u tal-irkupru tad-djun, huma bħala kwistjoni ta’ prinċipju inkorporati fi ħdan is-sistemi leġiżlattivi nazzjonali. B’dan il-mod l-Istati Membri juru li għandhom miżuri ta’ sigurtà, imma xorta jista’ jsir ċertu titjib. Il-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri għandha tagħti prijorità għall-infurzabbiltà ta’ ordnijiet ta’ rkupru, li għandha rwol importanti f’li tħaffef il-proċeduri ta’ rkupru. Biex jiżguraw l-irkupru ta’ ħlasijiet irregolari inklużi fil-kuntratti li jinvolvu l-fondi tal-UE, l-Istati Membri kollha għandhom jipprovdu għal strumenti legali, bħal tipi differenti ta’ garanziji, noti promissorji, depożiti ta’ sigurtà, garanziji personali jew konġunti, tpaċija, bonds tal-banek, ipoteki jew assigurazzjonijiet, fil-kuntratti. Biex jgħinu l-proċeduri effiċjenti ta’ rkupru, għandhom jitqiesu elementi vinkolanti u ta’ prekawzjoni addizzjonali għal leġiżlazzjoni futura tal-UE dwar il-ġestjoni konġunta. Irkupru ta’ ammonti irregolari fl-2009 Riżorsi proprji tradizzjonali L-Istati Membri għandhom jirkupraw ammonti stabbiliti, inklużi dawk li jirreġistraw fil-bażi tad-data konġunta OWNRES. L-ammont li għandu jiġi rkuprat wara irregolaritajiet maqbuda fl-2009 huwa ta’ madwar € 343 miljun. Ammont stabbilit jista’ ma jiġix irkuprat kompletament, minkejja l-isforzi tal-Istati Membri. Ammonti stabbiliti jistgħu jinbidlu minħabba informazzjoni addizzjonali jew proċeduri ġudizzjarji, jew id-dejn jista’ jitqies li ma jistax jiġi rkuprat minħabba problemi finanzjarji tad-debitur. Fil-preżent, ir-rata ta’ rkupru għall-irregolaritajiet li saru fl-2009 hija ta’ 44 % (madwar € 152 miljun). Din hija pożizzjoni inizjali medja, għalkemm ogħla minn dik tas-sena li għaddiet bi 38 %. Ir-rata ta’ rkupru għas-snin kollha (1989-2009) hija ta’ 45.1 %. Meta n-nuqqas ta’ rkupru ta’ dejn stabbilit ma jkunx attribwibbli lil xi Stat Membru, l-Istat Membru jista’ jitlob li l-ammont li ma jistax jiġi rkuprat jiġi kkanċellat. Fl-2009 il-Kummissjoni rrifjutat talbiet tal-Istati Membri għal kanċellament f’61 każ u li jammontaw għal xi € 11.5 miljun, minħabba li qieset li n-nuqqas ta’ rkupru kien attribwibbli għall-Istati Membri. Barra minn dan, ċerti Stati Membri nżammu responsabbli finanzjarjament għal total ta’ aktar minn € 9 miljuni minħabba li ma stabbilixxewx djun doganali meta huma kellhom jagħmlu dan. Agri koltura L-Artikolu 32 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 jipprovdi għal mekkaniżmu ta’ approvazzjoni awtomatika għall-irkupru bla suċċess ta’ ammonti indebitament imħallsa. Jekk Stat Membru jonqos milli jirkupra ammont indebitament imħallas mingħand il-benefiċjarju fi żmien erba’ snin mill-konstatazzjoni primarja amministrattiva jew ġudizzjarja (jew, fil-każ ta’ proċedimenti quddiem il-qrati nazzjonali, fi żmien tmien snin), 50 % tal-ammont mhux irkuprat huwa impost fuq il-baġit tal-Istat Membru rispettiv fi ħdan il-qafas tal-approvazzjoni finanzjarja annwali tal-kontijiet tal-FAEG u l-FAEŻR. Saħansitra wara l-applikazzjoni ta’ dan il-mekkaniżmu, l-Istati Membri huma mitluba jsegwu l-proċeduri tagħhom ta’ rkuprar, u biex jikkreditaw 50 % tal-ammonti rkuprati effettivament lejn il-baġit tal-UE. Jekk jonqsu milli jagħmlu dan bid-diliġenza meħtieġa, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li timponi l-ammonti kollha dovuti fuq l-Istat Membru rispettiv. Ħlasijiet indebiti li huma r-riżultat ta’ żbalji amministrattivi mwettqa mill-awtoritajiet nazzjonali, għandhom jitnaqqsu mill-kontijiet annwali tal-aġenziji tal-pagamenti rispettivament u, b’hekk, jiġu esklużi mill-iffinanzjar tal-UE. Fis-sena 2009, il-mekkaniżmu 50/50 ġie applikat bid-deċiżjoni dwar l-approvazzjoni finanzjarja għas-sena finanzjarja 2008[68], għall-każijiet kollha pendenti u mhux irkuprati li jiddataw mill-2004 jew l-2000 (każijiet li kienu ilhom erba’ jew tmien snin rispettivament). Total ta’ € 31.4 miljuni ġew imposti fuq l-Istati Membri b’dan il-mod u € 20.1 miljun ġew assorbiti mill-baġit tal-UE għal raġunijiet ta’ nuqqas ta’ rkupru. € 0.8 miljun oħra ġew imposti fuq l-Istati Membri minn deċiżjoni sussegwenti[69] li approvat il-kontijiet għas-sena finanzjarja 2008 ta’ dawk l-aġenziji ta’ ħlas li sseparaw rwieħhom f’April 2009. Matul is-sena finanzjarja 2009 l-Istati Membri rkupraw € 167.3 miljun u l-ammont dovut li għad irid jiġi rkuprat mill-benefiċjarji fit-tmiem ta’ dik is-sena finanzjarja kien € 1 136.2 miljun. Il-konsegwenzi finanzjarji ta’ nuqqas ta’ rkupru għal każijiet li jiddataw mill-2005 jew l-2001 ġew iddeterminati skont ir-regola 50/50 imsemmija hawn fuq, billi ġew imposti € 22.8 miljun fuq l-Istati Membri rispettivi[70]. Barra minn dan, € 20.3 miljun ġew assorbiti mill-baġit tal-UE għal każijiet irrappurtati bħala li ma jistgħux jiġu rkuprati matul is-sena finanzjarja 2009. Għal dawk l-aġenziji tal-pagamenti, u li tagħhom il-kontijiet tal-2009 ġew isseparati mid-deċiżjoni tal-approvazzjoni finanzjarja, b’deċiżjonijiet sussegwenti tal-Kummissjoni se jiġu imposti € 11.9 miljun oħra. Minħabba l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu 50/50 sa mill-introduzzjoni tiegħu fl-2006, l-ammont dovut mill-Istati Membri lejn il-baġit tal-UE tnaqqas għal € 830 miljun[71]. Matul is-snin 2007-09 il-Kummissjoni vverifikat l-applikazzjoni korretta tal-mekkaniżmu l-ġdid tal-approvazzjoni permezz ta’ 15-il spezzjoni fuq il-post li jkopru 14-il aġenzija tal-pagamenti fi 11-il Stat Membru. B’mod ġenerali l-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom proċeduri adegwati fis-seħħ biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni Ewropea. In-nuqqasijiet misjuba matul dawn l-ispezzjonijiet fuq il-post qed jiġu segwiti fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ approvazzjoni tal-konformità. Politika ta’ koeżjoni Għall-Fondi Strutturali, l-irkupru mill-benefiċjari ta’ ammonti mħallsa indebitament minħabba irregolarità jew suspett ta’ frodi, huwa prinċipalment kwistjoni għall-Istati Membri. L-Istati Membri għandhom inaqqsu wkoll minn talba futura ta’ ħlas, kull ammont li qabel ikun intalab bi żball mill-baġit tal-UE. Il-programmi kofinanzjati mill-Fondi Strutturali huma multiannwali u bbażati fuq ħlasijiet interim. L-irkupru ta’ ammonti mħallsa indebitament jista’ jseħħ qabel jew wara l-konklużjoni tal-programm. Għall- perjodu ta’ programmar 1994-99 , l-iskadenza biex jintalab il-ħlas finali mill-Kummissjoni kienet fl-31 ta’ Marzu 2003. F’dak il-perjodu, l-UE kkofinanzjat madwar 1 000 programm b’valur totali ta’ xi € 159 biljun[72]. Id-dipartimenti tal-awtorizzazzjoni u tal-ġestjoni tal-Kummissjoni, assistiti mill-OLAF, huma responsabbli għas-segwitu amministrattiv u finanzjarju ladarba dawn il-programmi jkunu ġew konklużi. Għall-perjodu ta’ programmar 1994-99, l-Istati Membri kkomunikaw 11 046 każ ta’ irregolaritajiet (21 fl-2009) b’impatt finanzjarju stmat għal € 1.51 biljun[73] għall-kontribuzzjoni tal-UE (€ 1.84 miljun għall-2009). Minn dawn il-każijiet, 7 049 ingħalqu b’mod definittiv fil-livell tal-Kummissjoni u ammont ta’ € 742 miljun ġie kkunsidrat matul il-ħlas finali jew ċedut wara l-għeluq, jew irrimbursat lejn il-baġit tal-UE. L-Istati Membri indikaw li ġew finalizzati fuq livell nazzjonali proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji f’566 każ ieħor, b’impatt finanzjarju ta’ € 52 miljun għall-istess perjodu. Il-Kummissjoni bdiet proċeduri ta’ rikonċiljazzjoni bil-għan li tagħlaq dawk il-każijiet. Fl-2009, il-Kummissjoni adottat seba’ deċiżjonijiet dwar it-trattament ta’ 241 każ ta’ irregolaritajiet li għalihom l-Istati Membri rispettivi staqsew lill-Kummissjoni biex tassorbi l-konsegwenzi finanzjarji tal-ammonti mhux irkuprati. Tliet deċiżjonijiet rigward 217 notifika tal-FEŻR li jammontaw għal €1 773 541 u erba’ deċiżjonijiet rigward il-FSE għal total ta’ €130 785 ġew imposti fuq il-baġit tal-UE. Għall- perjodu ta’ programmar 2000-06 , l-Istati Membri kkomunikaw sa issa 20 991 każ ta’ irregolaritajiet (4 679 fl-2009) b’impatt finanzjarju ta’ xi € 3.49 biljun għall-kontribuzzjoni tal-UE (€ 1.12 biljun fl-2009). L-Istati Membri nfurmaw lill-Kummissjoni li ġew iffinalizzati fuq livell nazzjonali, proċeduri amministrattivi u/jew ġudizzjarji għal 10 655 minn dawn il-każijiet, u li ġew irkuprati xi € 1.73 biljun. Ir-rati ta’ rkupru matul il-perjodu ta’ programmar 2000-06 huma tajbin (jaqbżu l-50 % — kważi tajbin daqs il-perjodu ta’ programmar 1994-99, li hija 53 %) imma jistgħu jkunu influwenzati ħafna mill-prattika ta’ esklużjoni ta’ proġetti misjuba li huma irregolari mid-dikjarazzjoni tan-nefqa lill-Kummissjoni. B’dan il-mod, ir-riżorsi tal-UE jistgħu jerġgħu jintużaw biex jiffinanzjaw proġetti oħra eliġibbli, u l-piż tal-irkupru jitpoġġa fuq il-baġits nazzjonali. L-Istati Membri għandhom jagħmlu aktar sforzi biex jirkupraw ammonti irregolari. Fit-tmiem tal-2009, l-ammont totali ta’ korrezzjonijiet finanzjarji rigward il-perjodi ta’ programmar 1994-99 u 2000-06 kien ta’ € 2 510 miljun (€ 515 miljun fl-2009) u ta’ € 5 119 miljun (€ 1 806 miljun fl-2009) rispettivament. Dawn huma r-riżultat tal-verifiki mill-Kummissjoni u l-Qorti Ewropea tal-Awdituri, l-investigazzjonijiet tal-OLAF u l-proċedura tal-għeluq għaż-żewġ perjodi ta’ programmar. Huma jikkonsistu f’nefqa affettwata minn irregolaritajiet li, għal dik ir-raġuni, għandha tiġi eskluża mill-kofinanzjament mill-baġit tal-UE. Barra minn dan, l-Istati Membri jagħmlu wkoll korrezzjonijiet wara l-verifiki tagħhom stess jew il-verifiki tal-Kummissjoni u tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri. Dawn mhumiex irreġistrati fis-sistema tal-kontabilità tal-Kummissjoni, imma l-informazzjoni hija rrappurtata mill-Istati Membri lill-Kummissjoni darba fis-sena. Fondi ta’ qabel l-adeżjoni Fl-2009 l-ammonti rrappurtati u li kellhom jiġu rkuprati żdiedu b’135 %. L-ogħla ammont biex jiġi rkuprat huwa dovut mis-SAPARD (€ 61.6 miljun, li minnhom € 41 miljun għandhom jiġu rkuprati mill-Bulgarija). Għal PHARE jeħtieġ li jiġu rkuprati kważi € 7 miljuni u € 4 miljuni għall-ISPA. Ir-rata ta’ rkupru naqset meta mqabbla mal-2008, u laħqet biss 27.2 % fl-2009. L-analiżi tar-rata ta’ rkupru għal suspett ta’ frodi tiżvela rata ta’ 4.6 % biss għall-perjodu sħiħ ta’ programmar. Il-proċess ta’ rkupru f’każijiet taħt prosekuzzjoni huwa kumpless u twil. F’ħafna pajjiżi, proċeduri amministrattivi u investigazzjonijiet kriminali ma jmorrux flimkien, fatt li jinfluwenza r-rati ta’ rkupru. Billi r-rati ta’ rkupru huma baxxi, għandhom jiġu implimentati miżuri ta’ salvagwardja għal każijiet ta’ suspett ta’ frodi (fil-forma ta’ qbid ta’ assi, sospensjoni ta’ ħlasijiet, garanziji tal-banek, eċċ. — ara punt 5.1.3. hawn fuq) biex jiżguraw li l-irkupru xorta jista’ jseħħ wara d-deċiżjoni finali tal-Qorti. L-Istati Membri rispettivi għandhom jagħtu attenzjoni speċjali għall-irkupru ta’ fondi ta’ qabel l-adeżjoni. Nefqa diretta Fl-oqsma fejn il-fondi huma amministrati direttament mill-istituzzjonijiet, l-ammonti mħallsa indebitament huma rkuprati direttament minnhom, mingħajr l-intervent tal-Istati Membri. Ir-Regolament Finanzjarju u r-regoli implimentattivi tiegħu jistabbilixxu l-istadji differenti fil-proċedura ta’ rkupru: – l-istima u l-istabbilment tal-intitolament mill-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni (li għandu jiżgura li t-talba hija ċerta, ta’ ammont fiss u dovuta); – l-istabbiliment ta’ ordni ta’ rkupru (struzzjoni minn uffiċjal tal-awtorizzazzjoni lill-uffiċjal responsabbli għall-kontabilità biex jipproċedi bl-irkupru) segwita b’nota ta’ debitu lid-debitur; u – l-irkupru mill-uffiċjal responsabbli għall-kontabilità, li, jekk possibbli, jaffettwa l-irkupru billi jpaċi jekk id-debitur ikollu talba kontra l-Komunitajiet, li hija ċerta, ta’ ammont fiss u dovuta. Jekk, wara li jkunu intbagħtu noti ta’ tfakkir u ittri ta’ notifika formali, id-debitur ma jkunx ħallas id-dejn u l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni ma jkunx irnexxielu jirkupra l-ammont dovut billi jpaċi jew isejjaħ il-garanzija ta’ bank mogħtija mid-debitur, l-uffiċjal tal-awtorizzazzjoni jiddetermina, mingħajr dewmien, liema metodu ta’ rkupru nfurzat għandu jiġi applikat għad-dejn. Hemm żewġ modi biex tinkiseb ordni ta’ nfurzar, tista' jew tintuża' waħda jew inkella l-oħra, iżda mhux it-tnejn: – deċiżjoni li tikkostitwixxi ordni ta’ infurzar fit-tifsira tal-Artikolu 256 tat-Trattat tal-KE (tifformalizza l-istabbilment tal-intitolament f’deċiżjoni li tikkostitwixxi ordni ta’ infurzar); – ordni quddiem il-qrati nazzjonali jew tal-UE. Din tinkludi wkoll azzjoni ċivili fi ħdan proċedimenti kriminali f’ġurisdizzjonijiet fejn dan ikun possibbli. F’każijiet fejn matul l-2009 ingħataw ordnijiet ta’ rkupru dwar irregolaritajiet u nbdew każijiet ta’ frodi, diġa` ġie mħabbar irkupru sħiħ jew parzjali f’478 każ irrappurtat. Il-Kummissjoni rkuprat € 15.5 miljun. F’463 każ ġie rkuprat l-ammont sħiħ irregolari. Fir-rigward ta’ 242 każ, ammont ta’ € 12-il miljun għad irid jiġi rkuprat. Il-Kummissjoni se tkompli l-proċeduri għall-irkupru sħiħ ta’ dawn l-ammonti. Irkupru wara l-każ tal-OLAF Meta r-rapport finali dwar il-każ tal-OLAF jikkonkludi li ċerti ammonti probabbilment tħallsu lil xi benefiċjarju kontra r-regoli, jew li xi ammonti li kellhom jinġabru fil-fatt ma nġabrux, l-awtoritajiet relevanti (ġeneralment l-awtoritajiet fl-Istati Membri jew pajjiżi terzi rispettivi) għandhom jirkupraw l-ammonti rispettivi. L-OLAF jissorvelja l-iżvilupp ta’ dawn il-proċedimenti ta’ rkupru. Fl-2009, l-OLAF għalaq formalment il-proċedura ta’ segwitu finanzjarju għal aktar minn € 249.2 miljun. Ġew irkuprati total ta’ € 137.2 miljun fis-settur tal-agrikoltura u € 49.1 miljun fil-qasam ta’ fondi strutturali. L-OLAF se jibqa’ jaħdem flimkien mad-Direttorati-Ġenerali tal-awtorizzazzjoni fi ħdan il-Kummissjoni responsabbli għas-setturi tal-baġit rispettivi, biex itejbu aktar l-irkupru wara l-każijiet tal-OLAF. [pic][pic][pic] [1] Rapporti tas-snin ta’ qabel: http://ec.europa.eu/anti_fraud/reports/anti-fraud_en.html. [2] Ir-riżultati sħaħ tal-kwestjonarju huma ppreżentati fid-dokument ‘Implimentazzjoni tal-Artikolu 325 TFUE fl-2009 mill-Istati Membri (Dokument anness 1 ma’ dan ir-rapport). [3] Ara wkoll ir-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-24 ta’ April 2009 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet u l-ġlieda kontra l-frodi — Rapport Annwali 2007 (2008/2242(INI)). [4] Ara d-Dokument anness 1 ‘Implimentazzjoni tal-Artikolu 325 TFUE fl-2009 mill-Istati Membri’. [5] Għal referenzi, ara l-paġna ta’ quddiem tar-rapport. [6] L-Artikolu 1(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, 23.12.1995). [7] L-Artikolu 1(1)(a) tal-Konvenzjoni tas-26 ta’ Lulju 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU Ċ 316, 27.11.1995). [8] It-Tieni Dokument Anness ma’ dan ir-rapport. [9] Iċ-ċifri ġew aġġornati għal ċerti setturi mir-rapport tal-2008. [10] Idem . [11] Dazji doganali u imposti agrikoli. [12] Dan il-perċentwali huwa bbażat fuq stima ta’ riżorsi tradizzjonali proprji fil-baġit ġenerali tal-2009, u mhux fuq il-kontijiet. [13] BG, CY, AT, SE, HU, SK, BE, EE, LT, DE, ES, PT, FR, IE, UK. [14] OWNRES hija taqsira għal riżorsi proprji; id-database tal-OWNRES hija għodda prinċipali biex tinkiseb data għall-analiżi globali tal-frodi u l-irregularitajiet li jaffettwaw ir-riżorsi proprji tradizzjonali. [15] CY u MT mhumiex indikati fuq il-mappa, minħabba li ma kellhom l-ebda nefqa għal dan is-settur fl-2004. [16] Il-FEŻR jiffinanzja għajnuna diretta għal investimenti f’kumpaniji (b’mod partikolari SMEs) biex jinħolqu impjiegi sostenibbli; proġetti infrastrutturali marbuta notevolment mar-riċerka u l-innovazzjoni, it-telekomunikazzjonijiet, l-ambjent, l-enerġija u t-trasport; strumenti finanzjarji (fondi ta’ riskju kapitali, fondi ta’ żvilupp lokali, etċ.) biex jingħata appoġġ għall-iżvilupp reġjonali u lokali, u biex titrawwem kooperazzjoni bejn il-bliet u r-reġjuni; miżuri ta’ assistenza teknika. [17] Minħabba l-fatt li r-reġjuni li jibbenefikaw mill-programmi tal-Objettiv 1 huma r-reġjuni lanqas għanja, u dawk li jibbenefikaw mill-programmi tal-Objettiv 3 huma l-aktar sinjuri, il- bżonn u r-regħba jidhru li huma l-motivi prinċipali wara l-frodi. [18] Spanja u Franza ma użawx l-IMS fl-2009, u l-Isvezja u l-Irlanda għad iridu jimplimentawha bis-sħiħ. [19] ĠU L 371, 27.12.2006. [20] ĠU L 250, 23.9.2009. [21] ĠU L 172, 7.7.1994. [22] Dan il-programm għen l-iżvilupp agrikolu u rurali fil-pajjiżi kandidati. [23] Ladarba l-modulu jsir operattiv għal kollox, għandu juri numru ta’ vantaġġi bħal titjib fil-konformità, inqas żbalji ta’ natura teknika, possibbiltà għall-awtoritajiet li jirrappurtaw fuq livelli differenti biex jaċċessaw informazzjoni dwar l-irregolaritajiet kollha diġà rrappurtati. [24] http://ec.europa.eu/comm/anti_fraud/reports/index_en.html. [25] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/852/ĠAI tal-24 t’Ottubru 2008 dwar netwerk bħala punt ta’ kuntatt kontra l-korruzzjoni (ĠU L 301, 12.11.2008). [26] COM(2009) 644 finali, 23.11.2009 u COM(2009) 648 finali, 2.12.2009. [27] L-Armenja, l-Azerbajġan, il-Brunej, iċ-Ċina, il-Ġeorġja, l-Iraq, il-Libja, il-Malasja, il-Moldova, il-Mongolja, il-Filippini, ir-Russja, l-Ukraina u l-Vjetnam. [28] ĠU Ċ 316, 27.11.1995. [29] Ara wkoll il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar id-dħul fis-seħħ, fid-19 ta’ Mejju 2009, tat-tieni protokoll tal-PIF, ĠU Ċ 219, 12.9.2009. [30] L-Ewwel Protokoll tas-27 ta’ Settembru 1996 (ĠU Ċ 313, 23.10.1996), il-Protokoll tad-29 ta’ Novembru 1996 dwar l-interpretazzjoni, permezz ta’ deċiżjonijiet preliminari, tal-Konvenzjoni mill-QĠKE (ĠU Ċ 151, 20.5.1997) u t-Tieni Protokoll tad-19 ta’ Ġunju 1997 (ĠU Ċ 221, 19.7.1997). [31] COM(2008) 77 finali, 14.2.2008. [32] ĠU L 218, 13.8.2008. [33] Il-membri tal-ASEM: il-Brunej, il-Kambodja, iċ-Ċina, l-Indja, l-Indoneżja, il-Ġappun, il-Korea, il-Laos, il-Malasja, il-Mongolja, il-Mjanmar, il-Pakistan, il-Filippini, Singapor, it-Tajlandja, il-Vjetnam, is-segretarjat tal-ASEAN, l-Istati Membri kollha tal-UE u l-Kummissjoni Ewropea. [34] Id-Deċiżjoni 2009/917/ĠAI, ĠU L 323, 10.12.2009. [35] Ir-Regolament tal-Kunsill (EURATOM, KE) Nru 2185/1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra (ĠU L 292, 15.11.1996). [36] Skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolamenti 1073/1999 u 1074/1999 dwar l-investigazzjonijiet imwettqa mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF). [37] Ara l-Artikolu 4 ta’ dan ir-Regolament 2185/1996. [38] Mhux l-Istati Membri kollha stabbilixxew awtorità ċentrali li titratta n-nefqa diretta, imma ħafna minnhom irrappurtaw li għandhom servizz investigattiv responsabbli għal dan il-qasam, bl-eċċezzjoni tal-Ġermanja, Spanja u r-Renju Unit. [39] Ara d-dokument anness 1 ‘Implimentazzjoni tal-Artikolu 325 TFUE fl-2009 mill-Istati Membri’. [40] LT,UK, AT. [41] DE, LU. [42] Kif speċjalment enfasizzat mid-DE. [43] BE, CZ, DE, EE, IE, EL, IT, CY, HU, PL, RO, SK, SE, UK. [44] BE, IE, EL, FR, CY, HU, MT, AT, PT, RO, LU, SI, SK, FI, UK. [45] Eċċezzjonijiet: ES, LV, LT, PL. [46] Ara d-dokument ‘Implimentazzjoni tal-Artikolu 325 TFUE fl-2009 mill-Istati Membri’ (Id-dokument anness 1 ma’ dan ir-rapport). [47] Kif speċjalment enfasizzat mill-BE. [48] CY, IE. [49] PL. [50] PL, HU. [51] SI. [52] HU, BE, UK. [53] EE. [54] BE, CZ, IT, CY, LT, MT. [55] BE, BG, CZ, DE, FR, CY, LV, LU, PT, UK. [56] DK, RO, PL, UK. [57] BE, BG, CZ, IE, EL, ES, FR, IT, CY, LT, AT. [58] BE, BG, CZ, DK, IE, EL, ES, FR, CY, LV, LT, LU, AT, SI, UK. [59] CZ, IE, EL, FR, MT, ES, CY, LT, AT. [60] BE. [61] DE, LV, AT, SK. [62] BE, BG, CZ, DK, DE, EE, IE, EL, ES, FR, IT, LV, HU, PL, PT, RO, SI, SK, FI, UK. [63] BE, BG, CZ, EE, EL, ES, FR, IE, LV, LT, LU, HU, NL, AT, PL, PT, RO, SI, UK. [64] BE, BG, CZ, DK, EE, IE, EL, ES, FR, IT, CY, LV, LT, HU, MT, AT, PL, PT, RO, SI, SK, UK. [65] BE, DK, DE, EE, ES, FR, IT, CY, LV, LT, LU, MT, NL, AT, PL, PT, SI, SK, FI. [66] BG, DE, CY, MT, AT, PL, SI, SE. [67] BE, CZ, AT, PT, SK. [68] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/367/KE (ĠU L 111, 5.5.2009). [69] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2010/56/UE (ĠU L 32, 4.2.2010). [70] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2010/258/UE (ĠU L 112, 5.5.2010). [71] L-ammont jinkludi informazzjoni finanzjarja aġġornata mogħtija mill-Istati Membri għas-sena finanzjarja 2009. [72] Dawn huma programmi multiannwali. Din iċ-ċifra ma tinkludix proġetti ffinanzjati direttament taħt il-Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni. [73] Sitwazzjoni skont id-data fil-bażi tal-Ġabra fil-15 ta’ April 2009.