Rapport Speċjali L‑inizjattiva tal‑UE dwar 
iċ‑Centri ta’ Eċċellenza 
tista’ tikkontribwixxi 
b’mod effettiv 
għall‑mitigazzjoni ta’ 
riskji kimiċi, bijoloġiċi, 
radjoloġiċi u nukleari li 
jkunu ġejjin minn barra 
l‑UE?MT 2014  Nru  17
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2014
ISBN 978 ‑92‑872‑1675‑5
doi: 10.2865/33188
© L‑Unjoni Ewropea, 2014
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
L‑inizjattiva tal‑UE dwar 
iċ‑Centri ta’ Eċċellenza 
tista’ tikkontribwixxi 
b’mod effettiv 
għall‑mitigazzjoni ta’ 
riskji kimiċi, bijoloġiċi, 
radjoloġiċi u nukleari li 
jkunu ġejjin minn barra 
l‑UE?
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2014  Nru 17
02
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
I – XI Sommarju Eżekuttiv
1 – 12 Introduzzjoni
1 – 7 Rispons għall‑isfidi għas‑sigurtà tal‑UE
8 – 12 L‑inizjattiva tal‑UE dwar iċ‑Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN
8 – 9 Objettivi
10 – 12 Koordinazzjoni u struttura kumplessivi
13 – 15 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
16 – 49 Osservazzjonijiet
16 – 21 Il‑kunċett wara l‑inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda, u jrawwem il‑kooperazzjoni u s‑sjieda 
fir‑reġjuni
22 – 28 L‑istruttura organizzattiva tal‑inizjattiva hija kumplessa iżda ġeneralment xierqa
29 – 49 Filwaqt li s‑sistemi ta’ ġestjoni huma stabbiliti, għad hemm xi nuqqasijiet
29 – 35 Dewmien fil‑pjan ta’ implimentazzjoni
36 – 41 Is‑sistemi għall‑għażla u l‑implimentazzjoni tal‑proġetti huma stabbiliti, iżda jeħtieġ li l‑pajjiżi sħab ikunu 
aktar involuti fihom
42 – 45 Isseħħ kooperazzjoni bilaterali bejn il‑korpi responsabbli għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet u l‑korpi ta’ 
implimentazzjoni, iżda ma hemm ebda forum għal kooperazzjoni strateġika usa’
46 – 49 Ġiet stabbilita sistema ta’ monitoraġġ
50 – 53 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
50 – 51 Konklużjonijiet
52 – 53 Rakkomandazzjonijiet
03 Werrej
 Anness I — L‑istruttura tal‑inizjattiva
 Anness II  — Lista ta’ segretarjati reġjonali
 Anness III  — Komponenti individwali tal‑inizjattiva u korpi involuti
 Anness IV — Korpi ta’ implimentazzjoni għall‑inizjattiva
 Anness V — Lista ta’ proġetti attwalment implimentati mill‑inizjattiva
 Risposta tas ‑SEAE u tal ‑Kummissjoni
04
 Abbrevjazzjonijiet
CBRN : [Theddid, oġġetti] kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari
CoE : Ċentri ta’ Eċċellenza
EuropeAid : Direttorat Ġenerali Żvilupp u Kooperazzjoni
JRC : Direttorat Ġenerali Ċentru Konġunt tar‑Riċerka
SEAE : Servizz Ewropew għall‑Azzjoni Esterna
IfS: Strument għall‑Istabbiltà
PFN : Punt Fokali Nazzjonali
TN: Tim Nazzjonali
SR: Segretarjat Reġjonali
TACIS : Assistenza Teknika lill‑Komunità ta’ Stati Indipendenti 
UNICRI : Istitut Interreġjonali ta’ Riċerka tan‑NU dwar il‑Kriminalità u l‑Ġustizzja
05
 Sommarju  
Eżekuttiv
I
Minn nofs is‑snin disgħin ’l hawn, l‑UE ħadmet b’mod 
attiv biex timmitiga r‑riskji għas‑sikurezza tal‑UE 
primarjament permezz ta’ azzjonijiet iffinanzjati taħt 
il‑programm ta’ sikurezza nukleari TACIS.
II
Fl‑2003, il‑Kunsill Ewropew adotta żewġ strateġiji, li 
wittew it‑triq għal azzjonijiet futuri fil‑qasam tas‑sig ‑
urtà: l ‑”Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà” u l ‑”Istrateġija 
Ewopea kontra l‑proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda 
massiva”.
III
Wieħed mill‑istrumenti żviluppati wara l‑adozzjoni ta’ 
dawn l‑istrateġiji kien l ‑“Istrument għall‑Istabbiltà” 
b’baġit ta’ EUR 1 820 miljun għas‑snin 2007 ‑2013. 
Huwa jindirizza l‑isfidi għas‑sigurtà f’pajjiżi ’l barra 
mill‑UE u jinkludi kemm komponent fuq terminu qasir 
kif ukoll wieħed fuq terminu twil.
IV
L‑akbar miżura waħdanija fil‑komponent fuq ter ‑
minu twil hija l ‑“inizjattiva tal‑UE dwar iċ‑ċentri ta’ 
eċċellenza kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari 
(CBRN)”, b’baġit ta’ EUR 100 miljun għall‑perjodu 
2010 ‑2013. Hija tipprovdi pjattaformi reġjonali 
għat‑trattament komprensiv tal‑aspetti kollha ta’ riskji 
kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li jirriżultaw 
minn diżastri naturali, katastrofi aċċidentali u mġiba 
kriminali, billi tinvolvi lill‑partijiet interessati ewlenin 
kollha fi stadju bikri ħafna, u b’hekk trawwem 
l‑iżvilupp ta’ kompetenzi fil‑pajjiżi kkonċernati.
V
L‑inizjattiva hija kkoordinata u mmaniġġjata 
mis‑Servizz Ewropew għall‑Azzjoni Esterna 
u mill‑EuropeAid.VI
L‑awditu mill‑Qorti vvaluta jekk l‑inizjattiva tal‑UE 
dwar iċ‑ċentri ta’ eċċellenza CBRN tista’ tikkontribwixxi 
b’mod effettiv għall‑mitigazzjoni ta’ riskji ta’ dan it‑tip 
li jkunu ġejjin minn barra l‑UE.
VII
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑inizjattiva tal‑UE dwar iċ‑ċentri 
ta’ eċċellenza CBRN tikkontribwixxi b’mod effettiv 
għall‑mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi 
u nukleari li jkunu ġejjin minn barra l‑UE, iżda bosta 
elementi għad iridu jiġu ffinalizzati.
VIII
Il‑kunċett tal‑inizjattiva huwa bbażat fuq analiżi soda 
u jindirizza d‑defiċjenzi identifikati fil‑programm 
preċedenti TACIS. L‑approċċ komprensiv u xprunat 
mid‑domanda u l‑fokus distint fuq il‑kooperazz ‑
joni reġjonali jipprovdu rispons fuq terminu twil 
għall‑prijoritajiet definiti fl‑istrateġija Ewropea ta’ 
sigurtà u fl‑istrateġija tal‑UE kontra l‑proliferazzjoni ta’ 
armi ta’ qerda massiva li ma kinux ġew indirizzati sa 
dak iż‑żmien. L‑inizjattiva tinvolvi lill‑partijiet interes ‑
sati kollha fil‑pajjiżi sħab fi stadju bikri ħafna, li jikkon ‑
tribwixxi għas‑sostenibbiltà tal‑inizjattiva u s‑sjieda 
mill‑pajjiżi sħab fil‑bosta reġjuni kkonċernati.
IX
B’mod ġenerali, l‑istruttura organizzattiva tal‑inizjat ‑
tiva hija xierqa, minkejja l‑kumplessità tagħha, iżda 
teħtieġ xi aġġustamenti. L‑għażla taż‑żewġ korpi 
ta’ implimentazzjoni u tar‑reġjuni kienet maħsuba 
tajjeb, u kull wieħed mill‑korpi involuti għandu 
rwol speċifiku. Madankollu, is‑segretarjati reġjonali 
għandhom nuqqas ta’ kapaċità teknika. Id‑dele ‑
gazzjonijiet tal‑UE ma jużawx biżżejjed il‑pożizzjoni 
tagħhom biex isaħħu l‑appoġġ politiku fil‑pajjiżi sħab, 
u jikkollegaw mal‑Istati Membri tal‑UE.
Sommarju Eżekuttiv 06
X
Hemm stabbilita sistema xierqa ta’ ġestjoni u din qed 
issir operazzjonali. Madankollu, kien hemm dew ‑
mien f’xi wħud mill‑elementi tal‑inizjattiva. Il‑pjan 
inizjali ta’ implimentazzjoni ma kkunsidrax biżżejjed 
il‑kumplessità inerenti tal‑inizjattiva. Dan kien ifisser 
li l‑pjan ta’ implimentazzjoni ma setax jiġi applikat 
bis‑sħiħ, billi xi elementi ewlenin, bħall‑valutazzjonijiet 
tal‑ħtiġijiet kienu għadhom ma ġewx ikkompletati 
meta nbdiet l‑għażla tal‑proġetti. Fl‑istadju aktar bikri 
tal‑inizjattiva l‑pajjiżi sħab ma kinux involuti biżżejjed 
fl‑għażla tal‑proġetti. Xi wħud mill‑proġetti għadhom 
għaddejjin u ġew stabbiliti sistemi ta’ monitoraġġ. 
Il‑Qorti nnutat li l‑kooperazzjoni bejn il‑korpi respon ‑
sabbli għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet (is‑SEAE u l‑Europe ‑
Aid) minn naħa waħda u l‑korpi ta’ implimentazzjoni 
(il‑JRC u l‑UNICRI) min‑naħa l‑oħra, iseħħ biss fuq bażi 
bilaterali.
XI
Il‑Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet, 
li s‑SEAE u l‑Kummissjoni għandhom jieħdu inkun ‑
siderazzjoni biex ikomplu jiżviluppaw l‑inizjattiva 
u jiżguraw is‑sostenibbiltà tagħha.
07
 Introduzzjoni
Rispons għall‑isfidi 
għas‑sigurtà tal‑UE
01 
L‑Unjoni Ewropea (UE) nediet l‑In ‑
izjattiva tagħha dwar iċ‑Ċentri ta’ 
Eċċellenza (CoE) Kimiċi, Bijoloġiċi, 
Radjoloġiċi u Nukleari (CBRN) (minn 
hawn ’il quddiem l‑inizjattiva) f’Mejju 
2010. L‑inizjattiva hija mfassla biex 
issaħħaħ il‑kapaċità istituzzjonali ta’ 
pajjiżi li mhumiex fl‑UE biex jim ‑
mitigaw riskji CBRN li, jekk ma jiġux 
miġġielda, jistgħu jikkostitwixxu thed ‑
dida lill‑UE.
02 
B’baġit ta’ EUR 100 miljun 
għall‑perjodu 2010 ‑2013, l‑inizjattiva 
hija l‑akbar miżura waħdanija tal‑kom ‑
ponent fuq terminu twil tal‑Istrument 
għall‑Istabbiltà (IfS)1. L‑IfS tfassal biex 
jipprovdi għodda strateġika ġdida 
lill‑Unjoni Ewropea għall‑indirizzr ta’ 
għadd ta’ sfidi għas‑sigurtà u l‑iżvilupp 
globali. Dan kien jinkludi kemm 
miżuri fuq terminu qasir kif ukoll 
miżuri fuq terminu twil2 b’baġit ta’ 
EUR 1 820 miljun għall ‑2007 ‑2013 (73 % 
għar‑reazzjoni għal kriżijiet u 27 % 
għall‑prevenzjoni ta’ kriżijiet). L‑IfS 
jipprovdi assistenza teknika u finanz ‑
jarja lill‑pajjiżi sħab li mhumiex fl‑UE 
għall‑mitigazzjoni ta’ u t‑tħejjija għal 
riskji relatati ma’ materjali jew aġenti 
kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nuk ‑
leari. Skont il‑Parlament Ewropew 
u l‑Kunsill, il‑miżuri adottati permezz 
tal‑IfS għandhom ikunu komplemen ‑
tari u konsistenti ma’ miżuri adottati 
fl‑insegwiment tal‑Politika Estera u ta’ 
Sigurtà Komuni tal‑UE.03 
Wara l‑inċident ta’ Chernobyl fl ‑1986, 
ir‑riskji ppreżentati minn faċilitajiet 
nukleari ddisinjati mill‑Unjoni Sovje ‑
tika fl‑Ewropa Ċentrali u tal‑Lvant 
ikkawżaw tħassib kbir għall‑komunità 
internazzjonali, li żdied bil‑kollass 
tal‑Unjoni Sovjetika u l‑emerġenza ta’ 
11‑il stat indipendenti ġdid (il‑Komu ‑
nità ta’ Stati indipendenti, jew KSI).
04 
Fl‑1991, il‑Kummissjoni Ewropea bdiet 
il‑programm TACIS3, imfassal biex 
jgħin lill‑KSI fit‑tranżizzjoni tagħhom 
lejn ekonomiji demokratiċi orjentati 
lejn is‑suq. Dan il‑programm intemm 
fl‑2006.
05 
Fil‑kuntest tal‑programm TACIS, l‑Istati 
Membri tal‑UE u l‑Kummissjoni qablu 
li jieħdu pożizzjoni kollettiva dwar 
is‑sikurezza nukleari. Huma nedew 
il‑programm ta’ sikurezza nukleari 
TACIS4 bl‑għan li tiġi pprovduta as ‑
sistenza fuq il‑post, li jitfasslu approċċi 
għas‑sikurezza u approċċi regolatorji, 
li tittejjeb il‑ġestjoni ta’ skart nukleari 
u li jingħataw opportunitajiet ta’ im ‑
pjieg fl‑użu ċivili tal‑enerġija nukleari 
lil dawk li qabel kienu xjenzati tal‑armi 
nukleari tal‑USSR.1 Ir‑Regolament (KE) 
Nru 1717/2006 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill 
tal‑15 ta’ Novembru 2006 li 
jistabbilixxi Strument 
għall‑Istabbiltà (ĠU L 327, 
24.11.2006, p. 1).
2 Eżempju ta’ miżuri fuq terminu 
qasir: appoġġ 
għall‑istabbiliment ta’ 
awtoritajiet interim 
u istituzzjonijiet tal‑istat 
demokratiċi u pluralistiċi; 
eżempju ta’ miżuri fuq terminu 
twil: żvilupp ta’ oqfsa legali 
u kapaċitajiet istituzzjonali, 
pereżempju li jikkonċernaw 
kontrolli tal‑esportazzjoni fuq 
oġġetti li jistgħu jintużaw għal 
skopijiet ċivili u/jew militari 
jew kriminali (“oġġetti b’użu 
doppju”).
3 “Assistenza Teknika 
lill‑Komunità ta’ Stati 
Indipendenti (KSI)”.
4 Matul il‑perjodu 
1992 ‑2006, ġew allokati 
EUR 1,3 biljun għall‑programm 
ta’ sikurezza nukleari TACIS.
08 Introduzzjoni
06 
Fl‑2003, b’riżultat ta’ diskussjonijiet 
istituzzjonali u intergovernattivi dwar 
l‑attakki terroristiċi fi New York l‑gwer ‑
ra fl‑Iraq, il‑Kunsill Ewropew adotta 
żewġ strateġiji li wittew it‑triq għal 
azzjonijiet futuri fil‑qasam tas‑sigurtà:
(a) L‑“Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà” 
5, li stipulat l‑ambjent ta’ sigurtà 
tal‑UE u l‑isfidi ewlenin għall‑UE, li 
kienu:
 ο it‑terroriżmu;
 ο il‑proliferazzjoni tal‑armi tal‑qerda 
massiva;
 ο il‑kunflitti reġjonali;
 ο il‑falliment tal‑istat;
 ο il‑kriminalità organizzata.
Il‑Kunsill ikkonkluda li kien jinħtieġ 
li l‑UE tkun aktar attiva, aktar 
koerenti u f’qagħda aħjar biex 
tindirizza dawn l‑isfidi, f’termini ta’ 
reazzjoni għal kriżijiet kif ukoll ta’ 
prevenzjoni ta’ kriżijiet.
(b) L‑“Istrateġija Ewopea kontra 
l‑proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda 
massiva”6 pprovdiet pjan direzz ‑
jonali għall‑azzjoni f’dan il‑qasam. 
Il‑prijoritajiet tagħha kienu, b’mod 
partikolari:
 ο li tappoġġa s‑sistema inter ‑
nazzjonali għall‑monitoraġġ 
tan‑nonproliferazzjoni;
 ο li tassisti lil pajjiżi li mhumiex fl‑UE 
permezz tal‑bini ta’ kapaċità;
 ο l‑istabbiliment ta’ oqfsa leġiżlattivi; 
u
 ο il‑ħolqien ta’ pjanijiet ta’ rispons 
sabiex ikunu jistgħu jissodisfaw 
l‑obbligi tagħhom fi ħdan dawn 
l‑oqfsa.07 
It‑tħassib espress mill‑UE kien indiriz ‑
zat ukoll minn riżoluzzjoni tal ‑2004 
tal‑Kunsill tas‑Sigurtà tan‑NU.7 Il‑per ‑
tinenza kontinwata ta’ dan it‑tħassib 
sar evidenti minn avvenimenti reċenti 
fis‑Sirja.
L‑inizjattiva tal‑UE dwar 
iċ‑Ċentri ta’ Eċċellenza 
CBRN
Objettivi
08 
L‑objettivi prinċipali8 tal‑inizjattiva 
tal‑UE dwar iċ‑ċentri ta’ eċċellenza 
CBRN huma li:
 ο issaħħaħ il‑kapaċitajiet nazzjonali 
u reġjonali fuq terminu twil ta’ 
awtoritajiet responsabbli u in ‑
frastruttura amministrattiva;
 ο tappoġġa u tirrinforza 
l‑kapaċitajiet ta’ rispons fuq ter ‑
minu qasir.
09 
Taħt l‑inizjattiva, dawn l‑objettivi 
huma indirizzati billi:
(a) jiġu pprovduti taħriġ u assistenza 
lil pajjiżi fl‑implimentazzjoni 
ta’ impenji internazzjonali 
għall‑mitigazzjoni tar‑riskji ta’ pro ‑
liferazzjoni CBRN;
(b) tiġi appoġġata l‑kapaċità naz ‑
zjonali għall‑iżvilupp u l‑infurzar 
ta’ miżuri legali, amministrattivi 
u tekniċi fir‑rigward tar‑riskji ta’ 
proliferazzjoni CBRN;5 L‑Istrateġija Ewropea ta’ 
Sigurtà, il‑Kunsill Ewropew, 
Brussell, it ‑12 u t ‑13 ta’ 
Diċembru 2003; ara http://
www.eeas.europa.eu/csdp/
about‑csdp/
european‑security‑strategy/ .
6 L‑Istrateġija Ewopea kontra 
l‑proliferazzjoni ta’ armi ta’ 
qerda massiva, il‑Kunsill 
Ewropew, Brussell, it ‑
12 Diċembru 2003; ara http://
eeas.europa.eu/non‑prolifera ‑
tion‑and‑disarmament/wmd/
index_en.htm .
7 Ir‑riżoluzzjoni 1540 tal‑Kunsill 
tas‑Sigurtà tan‑NU tat ‑28 ta’ 
April 2004.
8 L‑Istrument għall‑Istabbiltà  – 
Programm Indikattiv 
Pluriennali 2009 ‑2011, 
il‑Kummissjoni Ewropea, 
8.4.2009.
09 Introduzzjoni
(c) jiġu żgurati s‑sjieda u s‑sostenib ‑
biltà tal‑attivitajiet ta’ taħriġ u ta’ 
assistenza permezz ta’ approċċ 
reġjonali integrat;
(d) jiġi pprovdut pakkett sħiħ ta’ 
taħriġ u assistenza li jkopri s‑CBRN 
(eż. il‑kontroll tal‑esportazzjoni, 
it‑traffikar illeċitu, is‑sikurezza 
u s‑sigurtà, l‑ippjanar għal 
emerġenzi, ir‑rispons għall‑kriżijiet, 
ir‑riallokazzjoni ta’ xjentisti, il‑ħżin 
u r‑rimi).
Koordinazzjoni u struttura 
kumplessivi
10 
Ħafna korpi għandhom rwol fl‑inizjatti ‑
va (ara wkoll l‑ Anness I ):
(a) Is‑Servizz Ewropew għall‑Azzjoni 
Esterna (SEAE), il‑korp responsab ‑
bli mill‑politika barranija tal‑UE, 
huwa responsabbli mill‑orjen ‑
tament strateġiku tal‑Inizjattiva 
permezz tal‑programmi indikattivi 
pluriennali tal‑IfS, li l‑inizjattiva 
tagħmel parti minnhom. Is‑SEAE 
jżomm ukoll kuntatt regolari 
ma’ korpi internazzjonali oħrajn 
fil‑qasam tal‑ġestjoni tar‑riskju 
CBRN (pereżempju l‑Aġenzija Inter ‑
nazzjonali tal‑Enerġija Atomika), 
u jiddiskuti l‑istrateġija ġenerali 
u l‑prijoritajiet magħhom.(b) Il‑EuropeAid  – id‑dipartiment 
tal‑Kummissjoni għall‑għajnuna 
għall‑iżvilupp ‑  huwa l‑korp 
responsabbli mit‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet u huwa responsabbli 
mill‑implimentazzjoni tal‑baġit 
tal‑inizjattiva. Huwa jħejji l‑pro ‑
grammi ta’ azzjoni annwali tal‑IfS 
u jimmonitorja x‑xogħol tat‑Tim ta’ 
Governanza u tal‑korpi ta’ impli ‑
mentazzjoni: iċ‑Ċentru Konġunt 
tar‑Riċerka (JRC) tal‑Kummiss ‑
joni u l‑Istitut Interreġjonali ta’ 
Riċerka tan‑NU dwar il‑Kriminalità 
u l‑Ġustizzja (UNICRI). Mill ‑2012 ’l 
hawn, il‑EuropeAid kien qiegħed 
jimmaniġġja wkoll il‑proġetti li 
għaddejjin fi ħdan l‑inizjattiva9, 
inklużi l‑għażla tal‑proġetti, 
l‑ikkuntrattar ta’ konsorzji ta’ impli ‑
mentazzjoni10 u l‑monitoraġġ.
(c) “Tim ta’ Governanza” ta’ esperti 
minn organizzazzjonijiet nongov ‑
ernattivi tal‑UE jappoġġa l‑inizjat ‑
tiva billi jagħti pariri dwar kwist ‑
jonijiet ta’ governanza, jippreżenta 
l‑inizjattiva lill‑pajjiżi sħab u jfittex 
l‑appoġġ politiku tagħhom f’livell 
għoli.
(d) Il‑JRC u l‑UNICRI jimplimentaw 
l‑inizjattiva. Il‑JRC, li huwa d‑dipar ‑
timent speċjalizzat fi ħdan il‑Kum ‑
missjoni għal appoġġ tekniku 
u xjentifiku, jassisti fl‑abbozzar ta’ 
proposti għal proġetti, fl‑għażla 
tal‑proġetti u fil‑valutazzjonijiet 
tal‑ħtiġijiet. Huwa responsabbli 
wkoll mill‑istabbiliment u ż‑żamma 
ta’ mekkaniżmi ta’ monitoraġġ 
għall‑proġetti u għall‑iniżjattiva 
fl‑intier tagħha. L‑UNICRI jistab ‑
bilixxi s‑segretarjati reġjonali 
u jassisti matul l‑istabbiliment ta’ 
strutturi fil‑pajjiżi sħab, bl‑abboz ‑
zar ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjon ‑
ali u l‑organizzazzjoni ta’ laqgħat 
madwar mejda tonda.9 Għall‑UNICRI dawk kienu 
organizzazzjonijiet mingħajr 
skop ta’ qligħ minn madwar 
id‑dinja, bil‑kompetenzi 
rilevanti; għall‑EuropAid dawk 
huma: aġenziji governattivi 
tal‑Istati Membri tal‑UE, 
bil‑kompetenzi rilevanti.
10 L‑UNICRI jimmaniġġja 
l‑proġetti kkuntrattati qabel 
l‑2012.
10 Introduzzjoni
(e) Kull pajjiż sieħeb ‑ li minnhom 
hemm aktar minn 40 ‑  jaħtar 
il‑punt fokali nazzjonali (PFN) 
tiegħu biex jikkoordina x‑xogħol 
li jkun sar mill‑partijiet interessati 
tas‑CBRN f’pajjiżhom, biex jassisti 
l‑istabbiliment ta’ timijiet nazzjon ‑
ali (TN)11, jorganizza laqgħat u biex 
ixerred l‑informazzjoni rilevanti. 
Il‑pajjiżi sħab jiddefinixxu wkoll 
il‑ħtiġijiet tagħhom bl‑għajnuna ta’ 
sett ta’ għodod għall‑valutazzjoni 
tal‑ħtiġijiet u jiżviluppaw pjani ‑
jiet ta’ azzjoni nazzjonali, li fihom 
huma jipprijoritizzaw il‑ħtiġijiet 
tagħhom. Huma mbagħad jab ‑
bozzaw proposti għal proġetti 
mfassla apposta, li jindirizzaw 
dawk il‑ħtiġijiet. Matul il‑proċess 
ulterjuri, il‑proposti għal proġetti 
jiżdidilhom komponent reġjonali, 
jekk dan ikun għadu mhux inkluż, 
jiġu rfinati mill‑JRC u mbagħad jiġu 
evalwati, klassifikati u magħżula 
għall‑finanzjament mill‑EuropeAid. 
Wara dan, il‑konsorzji ta’ implimen ‑
tazzjoni tal‑proġetti jiġu kkuntrat ‑
tati, u tibda l‑implimentazzjoni.
(f) Il‑pajjiżi sħab jikkooperaw per ‑
mezz ta’ segretarjati reġjonali (SR) 
(ara l‑ Anness II  għal‑lista). Is‑seg ‑
retarjati huma magħmulin minn 
żewġ membri tal‑persunal perma ‑
nenti: kap tas‑segretarjat (maħtur 
mill‑pajjiż ospitanti) u koordinatur 
reġjonali (impjegat mill‑UNICRI). 
Dawn ifittxu li jrawmu kooperazz ‑
joni reġjonali u li jagħtu dimen ‑
sjoni reġjonali lill‑proposti għal 
proġetti, permezz ta’:
 ο faċilitazzjoni tal‑kondiviżjoni ta’ 
informazzjoni u l‑koordinazzjoni 
fir‑reġjun;
 ο għajnuna għal pajjiżi biex isaħħu 
l‑kapaċità tagħhom li jivvalutaw 
u jindirizzaw il‑ħtiġijiet u jidentifi ‑
kaw oqsma ta’ kompetenzi; ο appoġġ għall‑implimentazzjoni 
u l‑monitoraġġ tal‑proġetti, 
u l‑provvediment ta’ feedback 
dwarhom lill‑korpi ta’ implimen ‑
tazzjoni; u
 ο promozzjoni ta’ sensibilizzazzjoni 
reġjonali dwar l‑inizjattiva.
11 
Id‑delegazzjoni tal‑UE12 f’kull pajjiż li 
jipparteċipa fl‑inizjattiva tiġi infurmata 
b’mod regolari dwar il‑progress tagħha 
u dwar l‑azzjonijiet relatati li jkunu qed 
jiġu implimentati f’dak il‑pajjiż.
12 
L‑Anness III  juri l‑komponenti indi ‑
vidwali tal‑iniżjattiva u l‑korpi involuti 
għall‑implimentazzjoni tagħha.11 It‑timijiet nazzjonali jkomplu 
jikkoordinaw ix‑xogħol 
u jikkondividu l‑informazzjoni 
f’pajjiżhom fost istituzzjonijiet 
bħal ministeri, aġenziji 
u faċilitajiet ta’ riċerka 
u edukattivi.
12 L‑UE hija rrappreżentata 
permezz ta’ 139 Delegazzjoni 
u Uffiċċju tal‑UE madwar 
id‑dinja. Għal aktar 
informazzjoni, ara http://eeas.
europa.eu/delegations/
index_en.htm .
11
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
13 
L‑awditu tal‑Qorti kellu l‑għan li 
jivvaluta jekk l‑inizjattiva tal‑UE 
dwar iċ‑ċentri ta’ eċċellenza CBRN 
tistax tikkontribwixxi b’mod effet ‑
tiv għall‑mitigazzjoni ta’ riskji kimiċi, 
bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li 
jkunu ġejjin minn barra l‑UE. Din 
il‑mistoqsija kumplessiva tal‑awditjar 
inqasmet fit‑tliet submistoqsijiet li 
ġejjin:
 ο L‑inizjattiva hija bbażata fuq analiżi 
soda tas‑sitwazzjoni qabel l ‑2010?
 ο L‑istruttura organizzattiva tal‑iniz ‑
jattiva hija xierqa biex tilqa’ l‑isfidi 
identifikati?
 ο Hemm sistema xierqa ta’ ġestjoni li 
hija stabbilita u operazzjonali?
14 
Billi l‑inizjattiva hija pjuttost ġdida 
(inbdiet fl ‑2010 bl‑ewwel proġetti fl ‑
2013), il‑Qorti ma awditjatx l‑outputs, 
l‑eżiti u l‑impatti tagħha. Minflok, hija 
eżaminat jekk l‑approċċ, l‑istrateġija 
u l‑ġestjoni tal‑inizjattiva jagħmluhiex 
probabbli li hija tkun tista’ tnaqqas 
riskji CBRN f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE.
15 
Il‑Qorti wettqet l‑awditu bejn Ottubru 
2013 u Jannar 2014. Ix‑xogħol tal‑awd ‑
itjar kien jikkonsisti f’eżami analitiku 
ta’ dokumenti rilevanti, intervisti 
mal‑persunal tal‑Kummissjoni, tas‑SE ‑
AE, tal‑UNICRI u tat‑tim ta’ governanza, 
żjarat f’żewġ segretarjati reġjonali 
(Rabat u Amman) u attendenza għal 
sessjoni ta’ ħidma li twettqet taħt 
wieħed mill‑proġetti.
12
 Osservazzjonijiet
Il‑kunċett wara l‑inizjat ‑
tiva huwa bbażat fuq 
analiżi soda, u jrawwem 
il‑kooperazzjoni u s‑sjieda 
fir‑reġjuni
16 
L‑inizjattiva tal‑UE dwar iċ‑ċentri ta’ 
eċċellenza CBRN hija rispons ewlieni 
għall‑Istrateġija Ewropea ta’ Sig ‑
urtà u l‑Istrateġija Ewropea kontra 
l‑proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda 
massiva. Il‑kunċett wara l‑inizjattiva 
huwa bbażat fuq analiżi soda, u jieħu 
inkunsiderazzjoni b’mod partikolari 
d‑defiċjenzi li ġejjin tal‑programm 
TACIS preċedenti:
 ο l‑approċċ kien fil‑biċċa l‑kbira 
ad‑hoc  u mhux l‑azzjonijiet 
kollha tiegħu kienu inkorporati fi 
strateġija fuq terminu twil;
 ο l‑implimentazzjoni tal‑programm 
TACIS kienet minn fuq għal isfel, 
b’ċentru għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet 
fil‑Kummissjoni, u għalhekk ftit 
li xejn tħalla spazju għal sjieda 
mill‑pajjiżi li mhumiex fl‑UE. 
Għalhekk, kien hemm riskju għoli li 
l‑proġetti u r‑riżultati tagħhom ma 
jkomplux jinżammu wara li l‑finan ‑
zjament mill‑UE jkun intemm13.17 
L‑inizjattiva dwar iċ‑ċentri ta’ eċċellenza 
tippreżenta bosta karatteristiċi innovat ‑
tivi. Hija intenzjonata:
 ο li tkun komprensiva: li tindirizza 
riskji u theddid relatati mas‑CBRN, 
irrispettivament minn jekk 
l‑oriġini tagħhom tkunx kriminali, 
aċċidentali jew naturali, u li tinkludi 
miżuri ta’ mitigazzjoni li jittrat ‑
taw kwistjonijiet ta’ prevenzjoni, 
detezzjoni, rispons u governanza. 
Il‑Kaxxa 1  hawn taħt tagħti eżempji 
ta’ dawn ir‑riskji;
 ο li tkun mibnija fuq approċċ ("minn 
isfel għal fuq") espliċitu xprunat 
mid‑domanda: esperti fil‑pajjiżi 
sħab jidentifikaw b’mod sistematiku 
l‑ħtiġijiet speċifiċi għal pajjiżhom 
fl‑oqsma kollha ta’ riskju CBRN 
bl‑għajnuna ta’ sett ta’ għodod 
għall‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet 
(jiġifieri analiżi tad‑diskrepanzi); 
huma mbagħad jipprijoritizzaw, fi 
pjan ta’ azzjoni nazzjonali, il‑miżuri 
li jeħtieġ li jittieħdu biex jiġu in ‑
dirizzati dawn ir‑riskji u t‑theddid; 
finalment huma jabbozzaw proposti 
għal proġetti mfassla apposta biex 
jindirizzaw il‑ħtiġijiet identifikati 
u biex jeliminaw id‑diskrepanzi 
fis‑sistemi ta’ mitigazzjoni tar‑riskji 
tagħhom;
 ο li jkollha fokus distint fuq il‑kooper ‑
azzjoni reġjonali bejn il‑pajjiżi sħab: 
il‑kompetenzi u l‑kapaċità ġġenerati 
permezz tal‑inizjattiva fil‑pajjiżi 
sħab huma kondiviżi fil‑livell 
reġjonali.
Eżempji ta’ riskji CBRN indirizzati mill‑inizjattiva:
‑ Kimiċi : traffikar illeċitu ta’ materjal kimiku li jista’ jintuża għal attivitajiet industrijali u/jew kriminali (“użu 
doppju”);
‑ Bijoloġiċi : epidemiji bħall‑Influwenza Avjarja, marda infettiva ħafna li tinfirex malajr f’bosta pajjiżi;
‑ Radjoloġiċi : skart tal‑isptar bħal sustanzi użati fir‑radjoterapija;
‑ Nukleari : Inċidenti tat‑tip Fukushima, fejn materjal radjoloġiku jinfirex fl‑ambjent b’mod aċċidentali.Kaxxa 113 Dan huwa magħruf bħala 
s‑”sostenibbiltà” ta’ miżuri 
ffinanzjati minn donaturi.
13 Osservazzjonijiet
18 
Dawn il‑karatteristiċi ġodda kollha ġew 
imfassla biex tiżdied is‑sjieda fil‑pajjiżi 
sħab, u b’hekk titjieb is‑sostenib ‑
biltà tal‑inizjattiva: jiġifieri, tiżdied 
il‑probabbiltà li r‑riżultati tal‑miżuri 
jkomplu jinżammu meta l‑finanzja ‑
ment mill‑UE jintemm.
19 
Il‑kooperazzjoni reġjonali fil‑qasam 
tas‑sigurtà hija karatteristika ewlenija 
tal‑inizjattiva. Is‑SEAE u l‑Kummissjoni 
kellhom raġunijiet siewja biex jinte ‑
graw dan l‑element fl‑inizjattiva u jif ‑
fukaw fuq il‑kooperazzjoni reġjonali:
(a) ir‑riskji indirizzati għandhom, 
min‑natura tagħhom, karattru 
transkonfinali; l‑impatt ta’ inċidenti 
kimiċi u epidemiji bħall‑influwenza 
avjarja ma jieqafx fil‑fruntieri;
(b) il‑pajjiżi sħab ivarjaw f’termini 
tal‑progress tagħhom fil‑qasam 
tal‑mitigazzjoni tar‑riskji CBRN; 
il‑kooperazzjoni reġjonali tipprom ‑
wovi l‑aħjar prattiki u l‑pajjiżi sħab 
jistgħu jibbenefikaw mill‑għarfien 
ta’ xulxin.
20 
Għaldaqstant, il‑benefiċċji intenz ‑
jonati tal‑inizjattiva mhumiex limitati 
għall‑outputs tal‑proġetti. Il‑fatt li 
pajjiżi ġirien f’postijiet ġeografiċi 
sensittivi bħall‑Afrika ta’ Fuq u l‑Lvant 
Ċentrali jiltaqgħu biex jiddiskutu 
u jimplimentaw proġetti fil‑qasam 
tas‑sigurtà jirrappreżenta valur miżjud 
importanti, li jikkontribwixxi, fih in ‑
nifsu, għal kultura ta’ kooperazzjoni 
u sikurezza.21 
Il‑komunità internazzjonali laqgħet 
l‑inizjattiva. Din ġiet approvata 
mill‑Kunsill tas‑Sigurtà tan‑NU14, 
mis‑Sħubija Globali tal‑G8 (li stabbi ‑
lixxiet grupp ta’ ħidma dwar iċ‑ċentri 
ta’ eċċellenza15) u min‑NATO (fejn l‑UE 
qed tappoġġa ċ‑Ċentru CBRN tan‑NA ‑
TO f’Vyskov, ir‑Repubblika Ċeka16).
L‑istruttura organizzat ‑
tiva tal‑inizjattiva hija 
kumplessa iżda 
ġeneralment xierqa
22 
L‑istruttura tal‑inizjattiva hija 
kumplessa minħabba l‑għadd 
ta’ atturi involuti, l‑organizzazz ‑
joni deċentralizzata, l‑iskala glo ‑
bali, l‑eteroġeneità tar‑reġjuni 
u tal‑pajjiżi sħab u l‑implimentazz ‑
joni konġunta mill‑korpi tal‑UE 
u tan‑NU (ara l‑paragrafi 10 sa 11). 
Madankollu, din il‑kumplessità hija 
inerenti għall‑approċċ magħżul 
għall‑inizjattiva: komprensiv, 
minn isfel għal fuq u reġjonali (ara 
l‑paragrafu 17).
23 
L‑għażla tal‑korpi ta’ implimentazz ‑
joni għall‑inizjattiva, il‑JRC u l‑UNICRI 
kienet maħsuba tajjeb. Il‑JRC, il‑korp 
xjentifiku intern tal‑Kummissjoni, 
jipprovdi kompetenzi tekniċi rile ‑
vanti, filwaqt li l‑UNICRI jista’ jserraħ 
fuq in‑netwerk diplomatiku tan‑NU 
meta jkun qed javviċina pajjiżi sħab 
potenzjali u jikkonvinċihom biex 
jipparteċipaw fl‑inizjattiva. L‑ Anness IV  
juri l‑isfond għall‑għażla ta’ kull 
wieħed mill‑korpi ta’ implimentazzjoni, 
il‑qasam tal‑kompetenzi tagħhom 
u l‑kompiti prinċipali assenjati lilhom.14 Dikjarazzjoni tal‑Kunsill 
tas‑Sigurtà tan‑Nazzjonijiet 
Uniti li tappoġġa ċ‑Ċentri ta’ 
Eċċellenza tal‑UE, it ‑12 ta’ April 
2012.
15 Sħubija Globali: Kontra t‑Tifrix 
ta’ Materjali u Armi tal‑Qerda 
Massiva: Rapport tal‑President 
għall ‑2013, Foreign and 
Commonwealth Office 
(Uffiċċju tal‑Affarijiet Barranin 
u l‑Commonwealth), Londra, 
Diċembru 2013.
16 Għal aktar informazzjoni ara 
http://www.jcbrncoe.cz/ .
14 Osservazzjonijiet
24 
Minkejja l‑għadd kbir ta’ korpi invo ‑
luti, ir‑rwoli u r‑responsabbiltajiet 
tagħhom huma definiti b’mod ċar 
u kull korp għandu r‑rwol tiegħu (ara 
l‑paragrafi 10 sa 11).
25 
Il‑pajjiżi sħab jagħżlu l‑punt fokali naz ‑
zjonali tagħhom u huma stess joħolqu 
tim nazzjonali, skont linji gwida u rak ‑
komandazzjonijiet maħruġa mill‑JRC 
u mill‑UNICRI. Din l‑awtonomija hija 
kruċjali biex huma jaċċettaw l‑iniz ‑
jattiva u hija konsistenti mal‑approċċ 
ġenerali tagħha li huwa xprunat 
mid‑domanda.
26 
Fir‑rigward tad‑deżinjazzjoni 
tar‑reġjuni li fihom kellha topera 
l‑inizjattiva, is‑SEAE u l‑Kummissjoni, 
bir‑raġun, għażlu prinċipalment 
reġjuni b’pajjiżi fil‑viċinat tal‑UE u/jew 
pajjiżi assoċjati mal‑UE (ara l‑ An-
ness II ). Madankollu, hemm għadd kbir 
ta’ reġjuni u pajjiżi involuti u għalhekk 
id‑domanda għal fondi għal proġetti 
utli tista’ fl‑fatt taqbeż ir‑riżorsi limi ‑
tati disponibbli. Jista’ jkun meħtieġ 
li ssir prijoritizzazzjoni ta’ proġetti 
fl‑oqsma l‑aktar rilevanti għas‑sigurtà 
tal‑UE biex jiġi żgurat li jsir l‑aħjar użu 
mill‑fondi disponibbli.
27 
Attwalment, is‑segretarjati reġjonali 
(ara l‑paragrafu 10) għandhom kom ‑
petenzi tekniċi limitati. Dan jagħmilha 
diffiċli għalihom li jaqdu xi partijiet 
mir‑rwol tagħhom, bħal li jassistu 
fl‑iżvilupp u fl‑irfinar tal‑proposti għal 
proġetti u li jiffaċilitaw l‑implimentazz ‑
joni tal‑proġetti aktar tard.28 
Id‑delegazzjonijiet tal‑UE fil‑pajjiżi 
sħab jiġu infurmati b’mod rego ‑
lari dwar l‑inizjattiva iżda għad ma 
għandhomx rwol attiv biżżejjed. 
Huma għandhom il‑kompetenzi biex 
jappoġġaw lis‑segretarjati reġjonali 
u lill‑punti fokali nazzjonali. Aktar im ‑
portanti minn hekk, huma għandhom 
kompetenza diplomatika li tista’ tgħin 
fil‑kisba u ż‑żamma tal‑appoġġ poli ‑
tiku f’livell għoli fil‑pajjiżi sħab kif ukoll 
fis‑sensibilizzazzjoni dwar l‑involvi ‑
ment tal‑UE.
Filwaqt li s‑sistemi ta’ 
ġestjoni huma stabbiliti, 
għad hemm xi nuqqasijiet
Dewmien fil‑pjan ta’ 
implimentazzjoni
29 
Is‑SEAE u l‑EuropeAid ma qisux 
il‑kumplessità inerenti tal‑inizjattiva 
meta fasslu l‑pjan ta’ implimentazz ‑
joni tagħha (ara l‑ Anness III ). Ittieħed 
aktar żmien milli mistenni biex jiġu 
stabbiliti l‑istrutturi fil‑pajjiżi sħab. 
Dan kien dovut għal ċirkustanzi 
politiċi u għal‑livelli varji ta’ appoġġ 
nazzjonali f’livell għoli, in‑natura 
eteroġenea tal‑pajjiżi sħab, l‑esperjen ‑
za preċedenti varja tagħhom fil‑qasam 
tal‑mitigazzjoni tar‑riskju CBRN 
u l‑livelli differenti sa fejn l‑istrutturi 
rilevanti (pereżempju t‑timijiet nazz ‑
jonali) kienu diġà ġew stabbiliti.
30 
Din il‑kumplessità dewmet mhux 
biss il‑ħatra ta’ punti fokali nazzjonali 
iżda wkoll l‑istabbiliment ta’ timijiet 
nazzjonali.
15 Osservazzjonijiet
31 
Il‑pjan ta’ implimentazzjoni kien jip ‑
prevedi, fost l‑oħrajn, sensiela ta’ passi 
mill‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet, bl‑użu ta’ 
sett ta’ għodod żviluppat apposta, sa 
pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali segwiti 
minn proposti għal proġetti biex jindi ‑
rizzaw il‑ħtiġijiet identifikati.
32 
L‑iskop tas‑sett ta’ għodod 
għall‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet kien li 
jiġu identifikati, b’mod sistematiku, 
ir‑riskji speċifiċi għall‑pajjiżi fl‑oqsma 
kollha ta’ riskju CBRN. L‑iżvilupp 
tas‑sett ta’ għodod kien diġà ppjanat 
f’kuntratt tal ‑2010 bejn il‑EuropeAid 
u l‑UNICRI. Minħabba d‑dewmien 
fl‑implimentazzjoni tal‑inizjattiva (ara 
l‑paragrafi 29 sa 30), il‑EuropeAid reġa’ 
skedah għall‑programm ta’ azzjoni an ‑
nwali 2012 tiegħu.
33 
Fl‑opinjoni tal‑EuropeAid, l‑UNICRI ma 
kienx ħa inkunsiderazzjoni biżżejjed 
il‑kapaċitajiet amministrattivi tal‑pajjiżi 
sħab waqt li kien qed jiżviluppa s‑sett 
ta’ għodod, li jfisser li l‑prodott finali 
kien kumpless wisq. Għalhekk f’Marzu 
2013 huwa alloka l‑kompitu mill‑ġdid 
lill‑JRC, li ħareġ verżjoni ġdida aktar 
sempliċi f’Diċembru 2013. Wara ttestjar 
fi tliet pajjiżi sħab, din saret disponibbli 
bis‑sħiħ fil‑bidu tal ‑2014. Attwalment 
hemm żewġ settijiet ta’ għodod dis ‑
ponibbli li għandhom jgħinu lill‑pajjiżi 
sħab iħejju l‑pjanijiet ta’ azzjoni naz ‑
zjonali tagħhom.34 
Wara li tkun twettqet valutazz ‑
joni tal‑ħtiġijiet, għandhom jitħejjew 
pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali sabiex 
jiġu ppreżentati l‑miżuri meħtieġa 
għall‑indirizzar tal‑ħtiġijiet identifikati 
għat‑tħejjija, il‑prevenzjoni, id‑detezz ‑
joni u l‑mitigazzjoni ta’ diżastri. Sa 
tmiem l ‑2013, ħames pajjiżi sħab kienu 
ħejjew abbozzi ta’ pjanijiet ta’ azzjoni.
35 
Minħabba dan id‑dewmien kollu, is‑SE ‑
AE u l‑EuropeAid ma setgħux iżommu 
mal‑pjan ta’ implimentazzjoni kif dan 
kien tfassal. Il‑proġetti kienu nbdew 
qabel ma ġew ivvalutati l‑ħtiġijiet 
u qabel ma ġew abbozzati l‑pjanijiet 
ta’ azzjoni nazzjonali.
Is‑sistemi għall‑għażla 
u l‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti huma stabbiliti, 
iżda jeħtieġ li l‑pajjiżi sħab 
ikunu aktar involuti fihom
36 
Fir‑rigward tal‑għażla tal‑proġetti, 
il‑biċċa l‑kbira mill‑proposti jiġu 
mill‑pajjiżi sħab jew mis‑segretarjati 
reġjonali iżda xi wħud huma ġġenerati 
wkoll mill‑korpi ta’ implimentazzjoni. 
Filwaqt li l‑preżentazzjoni tal‑proposti 
għal proġetti mill‑korpi ta’ implimen ‑
tazzjoni tista’ tagħti spinta lill‑inizjatti ‑
va, dan ma jikkonformax mal‑approċċ 
minn isfel għal fuq.
16 Osservazzjonijiet
37 
Il‑JRC janalizza l‑proposti kollha 
u jiżgura, flimkien mal‑EuropeAid, li 
dawn jinkludu objettivi u indikaturi 
SMART17. Matul l‑ewwel eżerċizzju 
ta’ għażla tal‑proġetti l‑EuropeAid, 
l‑UNICRI u l‑JRC biddlu l‑proposti billi 
għaqqdu xi wħud minnhom u elim ‑
inaw oħrajn, filwaqt li mhux dejjem in ‑
furmaw lill‑oriġinatur tal‑proposti. Dan 
qiegħed is‑sjieda tagħhom fil‑periklu 
u kien ta’ detriment għall‑iżvilupp 
tal‑inizjattiva.
38 
Minn Mejju 2013 ’il quddiem, il‑pajjiżi 
sħab involuti jistgħu jipproponu 
proġetti f’kull ħin minflok darba 
f’sena, kif kienet is‑sitwazzjoni qa ‑
bel. Il‑EuropeAid japprovahom fuq 
bażi ta’ każ b’każ wara diskussjonijiet 
bejn il‑pajjiżi sħab, is‑segretarjati 
reġjonali u l‑esperti rilevanti. Matul 
id‑diskussjonijiet, il‑parteċipanti 
jiżguraw li l‑proposti għal proġetti 
jkollhom dimensjoni reġjonali. Il‑pajjiżi 
sħab laqgħu l‑approċċ il‑ġdid, billi 
huma aktar involuti fil‑proċeduri li 
jwasslu għad‑deċiżjoni li proposta 
għal proġett tirċievi finanzjament. 
Madankollu, il‑pajjiżi sħab jinsabu 
mħassba dwar id‑dewmien bejn 
il‑proposti għal proġetti u l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑proġetti u japprezzaw kull 
titjib f’dan ir‑rigward.
39 
Sa April 2014, kienu ntgħażlu 40 
proġett (ara l‑ Anness V ). L‑impli ‑
mentazzjoni tal‑ewwel ftit fosthom 
bdiet fl ‑1 ta’ Jannar 2013. Il‑biċċa 
l‑kbira minnhom jikkonċernaw 
is‑sensibilizzazzjoni, in‑netwerking, 
it‑trasferiment ta’ għarfien, it‑taħriġ, 
il‑bini ta’ kapaċità u oqfsa ta’ ameljora ‑
ment tal‑leġiżlazzjoni (ara l‑eżempju 
fil‑Kaxxa 2 ).40 
L‑UNICRI ingħata r‑responsabbiltà 
għall‑immaniġġjar tal‑ewwel 19 ‑il 
proġett tal‑inizjattiva, inklużi l‑għażla 
u l‑ikkuntrattar tal‑implimentaturi 
tal‑proġetti, skont ir‑regoli tan‑NU. 
Dan kien ifisser li kwalunkwe organiz ‑
zazzjoni mingħajr skop ta’ qligħ minn 
madwar id‑dinja, bil‑kompetenzi 
rilevanti, setgħet tipparteċipa. Fl ‑2012, 
il‑EuropeAid ħa f’idejh il‑ġestjoni 
tal‑proġetti sussegwenti biex jindirizza 
t‑tħassib li esprimew xi Stati Membri, li 
riedu li l‑esperti proprji tagħhom ikunu 
aktar involuti fix‑xogħol, u xtaq jenfa ‑
sizza r‑rwol tal‑UE bħala donatur.
41 
Peress li l‑EuropeAid kien u għadu 
qed jorganizza l‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti, il‑konsorzji inkarigati 
mill‑implimentazzjoni tal‑proġetti 
huma mibnija madwar aġenziji, 
korpi u esperti mill‑Istati Membri 
tal‑UE. Huma ftit ħafna l‑aġenziji, 
il‑korpi jew l‑esperti mill‑pajjiżi sħab 
li jipparteċipaw f’dawn il‑konsorzji, 
minkejja li xi kultant ikollhom es ‑
perjenza wiesgħa tas‑suġġetti 
kkonċernati. Dan jista’ jkun ta’ ostaklu 
għas‑sjieda tal‑miżuri fil‑pajjiżi sħab 
u jaffettwa s‑sostenibbiltà tar‑riżultati 
tal‑proġetti. Barra minn hekk, 
il‑kapaċitajiet CBRN fil‑pajjiżi sħab 
ikunu jibbenefikaw minn involviment 
akbar tal‑kompetenzi proprji tagħhom. 
Dan kien wieħed mill‑objettivi 
prinċipali tal‑inizjattiva.17 SMART = speċifiku, li jista’ 
jitkejjel, li jista’ jintlaħaq, 
rilevanti u marbut mal‑ħin.
17 Osservazzjonijiet
Eżempju ta’ proġett
Titolu   Proġett 5: Żvilupp tal‑għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar il‑monitoraġġ tal‑impor ‑
tazzjoni/esportazzjoni CBRN
Żona mmirata  L‑Afrika tan‑naħa tal‑Atlantiku, l‑Asja Ċentrali, il‑Lvant Nofsani u l‑Afrika ta’ Fuq
Implimentatur   German Office of Economics and Export Control (L‑Uffiċċju Ġermaniż għall‑Ekonomija 
u għall‑Kontroll tal‑Esportazzjoni) (BAFA), il‑Ġermanja
Data  1.1.2013  – 31.12.2014
Baġit (f’EUR)  1 440 000
Objettivi  1.  Irfid ta’ kapaċitajiet tal‑pajjiżi fil‑qasam tal‑kontroll tal‑importazzjoni/esportazzjoni per ‑
mezz tal‑iżvilupp ta’ proċeduri u linji gwida ddedikati biex jiskoraġġixxu vjeġġi transkon ‑
finali illegali ta’ materjali CBRN perikolużi;
 2. Bini ta’ fiduċja fost l‑entitajiet, l‑aġenziji eċċ. involuti fil‑qasam tar‑regolamentazzjoni 
tal‑importazzjoni/esportazzjoni fil‑livell nazzjonali u f’dak reġjonali;
 3. Żvilupp ta’ sistema sostenibbli ta’ kondiviżjoni ta’ għarfien applikabbli għal firxa wiesgħa 
ta’ pajjiżi u strutturi governattivi bbażata fuq pakketti ta’ għodod li huma faċilment dis ‑
ponibbli dwar l‑importazzjoni/esportazzjoni CBRN;
 4. Titjib ta’ kooperazzjoni reġjonali bejn l‑aġenziji u standardizzazzjoni mal‑proċeduri 
u l‑linji gwida internazzjonali dwar il‑kontrolli tal‑importazzjoni/esportazzjoni.Kaxxa 2
18 Osservazzjonijiet
Isseħħ kooperazzjoni bilater ‑
ali bejn il‑korpi responsabbli 
għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet 
u l‑korpi ta’ implimentazz ‑
joni, iżda ma hemm ebda 
forum għal kooperazzjoni 
strateġika usa’
42 
Matul il‑fażi inizjali, ġie stabbilit kumi ‑
tat ta’ koordinazzjoni, li laqqa’ flimkien 
rappreżentanti tal‑korpi responsabbli 
għat‑teħid ta’ deċiżjonijiet (is‑SEAE 
u l‑EuropeAid) u tal‑korpi ta’ impli ‑
mentazzjoni (il‑JRC u l‑UNICRI) biex 
jiddiskuti l‑proċess tal‑istabbiliment 
tal‑inizjattiva, li kien għadu għaddej, 
inklużi l‑prijoritajiet reġjonali, l‑għażla 
tal‑proġetti li kienu se jkunu operati 
mill‑UNICRI u kwistjonijiet oħra. Wara 
li l‑għażla tal‑proġetti tal‑UNICRI 
kienet ġiet iffinalizzata, dan il‑kumitat 
ma baqax jeżisti. Minn dakinhar ’l 
hawn, l‑entitajiet involuti jikkoperaw 
prinċipalment b’mod bilaterali.
43 
Bosta mill‑korpi kkonċernati esprimew 
l‑opinjoni li l‑kooperazzjoni, il‑koor ‑
dinazzjoni u l‑komunikazzjoni bejni ‑
ethom jistgħu jittejbu, pereżempju billi 
l‑kumitat ta’ koordinazzjoni jingħata 
ħajja mill‑ġdid bħala forum għal koo ‑
perazzjoni strateġika usa’. Il‑kumitat 
ikun jassisti fil‑kjarifikazzjoni ta’ kwist ‑
jonijiet u fl‑issettjar ta’ prijoritajiet 
b’mod aktar effiċjenti fl‑użu ta’ ħin, li 
jnaqqas il‑ħtieġa għal bosta diskuss ‑
jonijiet bilaterali.
44 
Minbarra l‑inizjattiva dwar iċ‑ċentri 
ta’ eċċellenza, jeżistu mezzi oħra 
għall‑finanzjament ta’ proġetti relatati 
mas‑CBRN eż. permezz tal‑Aġenzija In ‑
ternazzjonali tal‑Enerġija Atomika jew 
minn aġenziji mill‑Istati Membri tal‑UE.45 
Il‑Kummissjoni ma għandhiex dehra 
ġlobali tal‑proġetti kollha ffinanz ‑
jati mill‑istrumenti kollha fil‑qasam 
tal‑politika ta’ sigurtà, kif ukoll tal‑mit ‑
igazzjoni tar‑riskju CBRN iffinanzjata 
minn donaturi oħra.
Ġiet stabbilita sistema ta’ 
monitoraġġ
46 
Il‑EuropeAid stabbilixxa sistema ta’ 
monitoraġġ għall‑inizjattiva, ibbażata 
madwar indikaturi ewlenin tal‑pre ‑
stazzjoni u tal‑impatt. Huwa jimmoni ‑
torja wkoll il‑proġetti bl‑assistenza 
tad‑DĠ JRC u tal‑UNICRI. Ir‑rapport 
Annwali tal‑Attività tal‑EuropeAid 
jipprovdi wkoll informazzjoni dwar 
l‑implimentazzjoni tal‑inizjattiva.
47 
Id‑DĠ JRC stabbilixxa websajt 
żviluppata tajjeb u eżawrjenti, 
li tipprovdi lill‑partijiet interes ‑
sati b’informazzjoni aġġornata dwar 
il‑proposti, l‑għażla u l‑implimentazz ‑
joni tal‑proġetti.
48 
Fir‑”Rapport ta’ Progress ta’ kull 
Sitt xhur dwar l‑implimentazzjoni 
tal‑Istrateġija tal‑UE kontra l‑prolifer ‑
azzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva”18 
il‑Kunsill jirrapporta fuq il‑mitigazzjoni 
tar‑riskju CBRN u, fost l‑oħrajn, fuq l‑in ‑
izjattiva dwar iċ‑ċentri ta’ eċċellenza.
49 
Meta jitqies li l‑proġetti nbdew biss 
fl‑2013 (ara l‑paragrafu 39), huwa ċar li 
għadu kmieni wisq biex tiġi vvalutata 
l‑effettività tas‑sistema ta’ monitoraġġ 
stabbilita.18 L‑aktar rapport reċenti ta’ dan 
it‑tip ġie ppubblikat fil‑Ġurnal 
Uffiċjali C 54 tal ‑25.2.2014.
19
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
Konklużjonijiet
50 
Dwar il‑mistoqsija kumplessiva 
tal‑awditjar, il‑Qorti tikkonkludi li 
l‑inizjattiva tal‑UE dwar iċ‑ċentri ta’ 
eċċellenza CBRN tista’ tikkontribwixxi 
b’mod effettiv għall‑mitigazzjoni ta’ 
riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi 
u nukleari li jkunu ġejjin minn barra 
l‑UE, iżda bosta elementi għad iridu 
jiġu ffinalizzati.
51 
Fir‑rigward tat‑tliet submistoqsijiet 
il‑Qorti tikkonkludi li:
(a) Il‑kunċett tal‑inizjattiva huwa 
bbażat fuq analiżi soda u jindi ‑
rizza d‑defiċjenzi identifikati 
fil‑programm preċedenti TACIS. 
L‑approċċ komprensiv u xprunat 
mid‑domanda u l‑fokus distint 
fuq il‑kooperazzjoni reġjonali 
jipprovdu rispons fuq terminu 
twil għall‑prijoritajiet definiti 
fl‑istrateġija Ewropea ta’ sig ‑
urtà u fl‑istrateġija tal‑UE kontra 
l‑proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda 
massiva li ma kinux ġew indirizzati 
sa dak iż‑żmien. L‑inizjattiva tip ‑
prevedi l‑involviment tal‑partijiet 
interessati kollha fil‑pajjiżi sħab 
fi stadju bikri ħafna, sabiex tik ‑
kontribwixxi għas‑sostenibbiltà 
tal‑inizjattiva u s‑sjieda mill‑pajjiżi 
sħab fil‑bosta reġjuni kkonċernati.(b) B’mod ġenerali, l‑istruttura organ ‑
izzattiva tal‑inizjattiva hija xierqa, 
minkejja l‑kumplessità tagħha, iżda 
teħtieġ xi aġġustamenti. L‑għażla 
taż‑żewġ korpi ta’ implimentazz ‑
joni u tar‑reġjuni kienet maħsuba 
tajjeb, u kull wieħed mill‑korpi 
involuti għandu rwol speċifiku. 
Madankollu, is‑segretarjati 
reġjonali għandhom nuqqas ta’ 
kapaċità teknika. Id‑delegazzjoni ‑
jiet tal‑UE ma jużawx biżżejjed 
il‑pożizzjoni tagħhom biex isaħħu 
l‑appoġġ politiku fil‑pajjiżi sħab, 
u jikkollegaw mal‑Istati Membri 
tal‑UE.
(c) Hemm stabbilita sistema xierqa 
ta’ ġestjoni u din qed issir oper ‑
azzjonali. Madankollu, kien hemm 
dewmien f’xi wħud mill‑elementi 
tal‑inizjattiva. Il‑pjan inizjali 
ta’ implimentazzjoni ma kkun ‑
sidrax biżżejjed il‑kumplessità 
inerenti tal‑inizjattiva. Dan kien 
ifisser li l‑pjan ta’ implimen ‑
tazzjoni ma setax jiġi applikat 
bis‑sħiħ, billi xi elementi ewlenin, 
bħall‑valutazzjonijiet tal‑ħtiġijiet 
kienu għadhom ma ġewx ik ‑
kompletati meta nbdiet l‑għażla 
tal‑proġetti. Fl‑istadju aktar bikri 
tal‑inizjattiva l‑pajjiżi sħab ma 
kinux involuti biżżejjed fl‑għażla 
tal‑proġetti. Xi wħud mill‑proġetti 
għadhom għaddejjin u ġew stab ‑
biliti sistemi ta’ monitoraġġ. Il‑Qor ‑
ti nnutat li l‑kooperazzjoni bejn 
il‑korpi responsabbli għat‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet (is‑SEAE u l‑Europe ‑
Aid) minn naħa waħda u l‑korpi ta’ 
implimentazzjoni (il‑JRC u l‑UNIC ‑
RI) min‑naħa l‑oħra, iseħħ biss fuq 
bażi bilaterali.
20 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjonijiet
52 
Fir‑rigward tal‑istruttura tal‑inizjattiva 
kif inhi bħalissa, is‑SEAE u l‑Kummissjo ‑
ni għandhom:
 ο jikkonċentraw il‑finanzjament 
mill‑UE fl‑oqsma tal‑aktar rilevanza 
għas‑sigurtà tal‑UE sabiex b’hekk 
jinkiseb l‑aktar benefiċċju dirett;
 ο iżidu l‑kapaċitajiet tas‑segretarjati 
reġjonali billi jżidu l‑kompetenzi 
tekniċi;
 ο iżidu r‑rwol tad‑delegazzjonijiet 
tal‑UE, b’mod partikolari fil‑pajjiżi 
fejn ġie stabbilit segretarjat 
reġjonali.53 
Fir‑rigward tal‑ġestjoni tal‑proġetti, 
il‑Kummissjoni għandha:
 ο tieħu miżuri biex tinvolvi lill‑pajjiżi 
sħab mhux biss meta jinbdew 
il‑proġetti iżda wkoll fl‑implimen ‑
tazzjoni tagħhom. Dan iżid is‑sjie ‑
da tagħhom tal‑miżuri u jiżgura 
s‑sostenibbiltà tagħhom;
 ο tkompli bl‑isforzi biex ittejjeb 
il‑proċeduri sabiex jitnaqqas il‑per ‑
jodu ta’ żmien bejn il‑proposti 
għal proġetti u l‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti;
 ο ittejjeb il‑kooperazzjoni bejn 
il‑korpi responsabbli għat‑teħid ta’ 
deċiżjonijiet u l‑korpi ta’ implimen ‑
tazzjoni, pereżempju billi tagħti 
ħajja mill‑ġdid lill‑kumitat ta’ 
koordinazzjoni.
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla III, immexxija mis‑Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tas‑7 ta’ Ottubru 2014.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 President

21
 Annessi
L‑Istruttura tal‑Inizjattiva
Segretarjati
reġjonali
Timijiet
nazzjonaliLaqgħat madwar
mejda tonda
SR
TN
TNTNTN
TN
TN TNTNTNTN
SRIl-Kunsill Il-Parlament
Punti ta’ kuntatt
tal-Istati Membri
tas-CBRNTim ta’ governanzaIs-SEAE
Il-EuropeAid
Id-DĠ Ċentru
Konġunt
tar-Riċerka
SR
TN TNTNTN
TN
SR
TN TNTNTN
TNStrateġija
Ġestjoni 
u koordinazzjoni
Korpi u kuntratturi
ta’ implimentazzjoniAġenziji tal-Istati
MembriUNICRIAnness I
22 Annessi
Lista tas‑segretarjati reġjonali
Abbrevjazzjoni Reġjun Pajjiżi involuti
SEA Ix‑Xlokk tal‑AsjaIl‑Brunej Darussalam, il‑Kambodja, l‑Indoneżja,
ir‑Repubblika Demokratika Popolari tal‑Laos, il‑Malasja, il‑Mjanmar, il‑Filippini,
Singapor, it‑Tajlandja, il‑Vjetnam
AAFL‑Afrika tan‑naħa tal‑Atlantiku (African Atlantic 
Façade)Il‑Côte d’Ivoire, il‑Gabon, il‑Liberja, il‑Mawritanja, il‑Marokk, is‑Senegal, it‑Togo
NA L‑Afrika ta’ Fuq L‑Alġerija, il‑Libja, il‑Marokk, it‑Tuneżija
SEEIx‑Xlokk tal‑Ewropa, il‑Kawkażu tan‑Nofsinhar, 
il‑Moldova u l‑UkrainaL‑Albanija, l‑Armenja, il‑Bosnja‑Ħerzegovina, dik li kienet ir‑Repubblika Jugoslava 
tal‑Maċedonja, il‑Ġeorġja, il‑Moldova, il‑Montenegro, is‑Serbja, l‑Ukraina
CA L‑Asja Ċentrali Il‑Kirgiżistan, it‑Taġikistan, l‑Uzbekistan
ME Il‑Lvant Nofsani L‑Iraq, il‑Ġordan, il‑Libanu
ECA L‑Afrika tal‑Lvant u ĊentraliIl‑Burundi, ir‑Repubblika Demokratika tal‑Kongo, il‑Gana, il‑Kenja, ir‑Rwanda, 
is‑Seychelles, l‑Uganda, iż‑Żambja
Fin‑negozjar:
GCC Kunsill ta’ Kooperazzjoni tal‑Golf Għadhom ma ġewx determinatiAnness II
23 Annessi
Komponenti individwali tal‑inizjattiva u korpi involutiAnness III Stabbiliment ta’ timijiet nazzjonali (TN)
u ta’ segretarjati reġjonali (SR)
Identi/f_ikazzjoni ta’ diskrepanzi /f_il-kapaċitajiet
bl-użu tas-sett ta’ għodod
għall-valutazzjoni tal-ħtiġijiet
Tħejjija ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali
biex jindirizzaw id-diskrepanzi
Identi/f_ikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-azzjonijiet
reġjonali komuni f'laqgħat madwar mejda tonda
Ir/f_inar u approvazzjoni ta’ proposti għal proġetti
Ikkuntrattar ta’ aġenziji tal-Istati Membri
Implimentazzjoni tal-proġetti
Monitoraġġ u analiżi tal-kwalitàRSPajjiż
sieħeb UNICRI
TNJRC
TNUNICRI
SR
TN JRC
Europe AidTN JRC
Europe AidJRCSR
TN Aġenziji
tal-Istati
Membri
Europe AidJRCUNICRI
24 Annessi Anness IVKorpi ta’ implimentazzjoni għall‑inizjattiva
DĠ JRC UNICRI
Isem sħiħId‑Direttorat Ġenerali Ċentru Konġunt tar ‑Riċerka Istitut Interreġjonali ta’ Riċerka tan ‑Nazzjonijiet Uniti 
dwar il ‑Kriminalità u l ‑Ġustizzja
SedeBrussell, il ‑Belġju; barra minn hekk, seba’ istituti ta’ 
riċerka rimotiTurin, l ‑Italja
Qasam ta’ operazzjonijietRiċerka xjentifika, originarjament b’fokus speċjali fuq 
kwistjonijiet nukleari u radjoloġiċiPrevenzjoni tal ‑kriminalità u ġustizzja kriminali 
Websajt http://ec.europa.eu/dgs/jrc/index.cfm?id=10 http://www.unicri.it/
Raġunament għall-għażla 
bħala korp ta’ implimentazz -
joni tal-inizjattiva‑  Know‑ how tekniku rilevanti
‑  Kooperazzjoni b’suċċess fi programmi predeċessuri
‑  Rikonoxximent internazzjonali bħala korp espert 
fil‑qasam
‑  Esperjenza fil ‑ġestjoni ta’ proġetti‑  Kompetenzi fi kwistjonijiet ta’ kriminalità u ġustizzja
‑  Know‑ how fil ‑bini ta’ kapaċità f’pajjiżi li mhumiex fl ‑UE
‑  Kooperazzjoni preċedenti mal ‑Kummissjoni Ewropea 
‑  Jinħtieġ korp tan ‑NU, billi l ‑inizjattiva tinvolvi 
kwistjonijiet sensittivi għal pajjiżi sħab fil ‑qasam 
tas‑sigurtà
Kompiti prinċipali 
fl-inizjattiva‑  Provvediment ta’ appoġġ tekniku u xjentifiku
‑  Assistenza fl ‑abbozzar ta’ proposti għal proġetti, 
inkluż it ‑tfassil ta’ speċifikazzjonijiet tekniċi
‑  Appoġġ lill‑ EuropeAid fl ‑għażla tal‑ proġetti
‑  Stabbiliment u żamma ta’ mekkaniżmi ta’ monitoraġġ 
għall ‑proġetti u għall ‑inizjattiva fl ‑intier tagħha
‑  Twettiq ta’ valutazzjonijiet tal ‑ħtiġijiet flimkien mal ‑
pajjiżi sħab‑  Tħejjija metodoloġika
‑  Stabbiliment ta’ segretarjati reġjonali, inkluż il ‑
provvediment ta’ persunal permanenti
‑  Assistenza matul l ‑istabbiliment ta’ strutturi fil ‑pajjiżi 
sħab (punti fokali nazzjonali, timijiet nazzjonali)
‑  Abbozzar ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali flimkien 
mal ‑pajjiżi sħab
‑  Organizzazzjoni ta’ laqgħat reġjonali "madwar mejda 
tonda", li jiżguraw il ‑kooperazzjoni reġjonali u jgħinu 
fil‑ġenerazzjoni ta’ proposti għal proġetti
25 Annessi Anness VLista ta’ proġetti attwalment implimentati mill‑inizjattiva1
Numru 
tal-ProġettTitoluPerjodu ta’
implimentazzjoniBaġit 
f’EURPajjiżi / Reġjuni 
(għall -abbrevjazzjonijiet 
ara l- Anness II)
Proġett 040Tisħiħ ta’ laboratorji tas‑saħħa biex jiġu minimizzati r‑riskji 
bijoloġiċi potenzjali1.1.2014 ‑31.12.2016 4 495 712 CA, ME, SEE
Proġett 039Tisħiħ tas‑sigurtà tas‑saħħa f’portijiet, f’ajruporti u f’punti ta’ 
qsim fuq l‑art2 3.7. 2013 ‑2 2.7. 2015 1 500  000 CA, ME, NA, SEE
Proġett 038Outreach għall‑kontroll tal‑esportazzjoni għal oġġetti b’użu 
doppju1.1.2014 ‑31.12.2015 2 500  000 CA, ME
Proġett 037MEDILABSECURE – Stabbiliment ta’ netwerks ta’ laboratorji ta’ 
viroloġija tal‑bnedmin u  tal‑annimali u  ta’ entomoloġija medika6.1.2014 ‑5.1.2018 3 626 410 ME, NA, SEE
Proġett 036Żvilupp ulterjuri u konsolidazzjoni tal‑Programm Mediterranju 
għat‑Taħriġ għal Interventi Epidemjoloġiċi (MediPIET)1.1.2014 ‑31.12.2017 6 400  000 ME, NA, SEE
Proġett 035 Ġestjoni ta’ skart kimiku u bijoloġiku perikoluż 1.1.2014 ‑ 30.6.2017 3 871 800 A AF, NA
Proġett 034 Tisħiħ tal‑kapaċitajiet fir‑rispons għas‑CBRN u f’emerġenzi kimiċi 
u mediċi1.1.2014 ‑31.12.2016 3 914 034 ME
Proġett 033 Tisħiħ tal‑qafas legali nazzjonali tas‑CBRN u provvediment 
ta’ taħriġ speċjalizzat u tekniku biex jissaħħu l‑kapaċitajiet ta’ 
tħejjija u ta’ rispons għas‑CBRN15.9.2013 ‑14.9.2016 2 699  069 AAF, ECA
Proġett 032Stabbiliment ta’ Programm Mediterranju għal Taħriġ dwar 
Interventi Epidemjoloġiċi (MediPIET)1.1.2013 ‑31.12.2014 440  000 AAF, ME, NA, SEE
Proġett 031 Netwerk ta’ universitajiet u ta’ istituti għas‑sensibilizzazzjoni 
għat‑tħassib dwar l‑użu doppju ta’ materjali kimiċi1.1.2013 ‑31.12.2014 800  000 Internazzjonali
Proġett 030 Netwerk ta’ Eċċellenza għall‑Forensika Nukleari fir‑Reġjun 
tax‑Xlokk tal‑Asja1.1.2013 ‑31.12.2014 600  000 SEA
Proġett 029 Żvilupp tar‑Riżorsi Umani Reġjonali għall‑Ġestjoni tas‑Sikurezza, 
is‑Sigurtà, u s‑Salvagwardji Nukleari permezz ta’ Programm 
Universitarju ta’ Masters imwettaq fit‑Tajlandja1.1.2013 ‑31.12.2014 340 000 SEA
Proġett 028 Appoġġ għall‑iżvilupp ta’ sistema integrata nazzjonali ta’ sigurtà 
għal materjali nukleari u  radjoattivi1.1.2013 ‑31.12.2014 1 000  000 SEA
Proġett 027 Ġestjoni ta’ bijoriskji 1.1.2013 ‑31.12.2014 480  000 Pajjiżi fis‑SEA
Proġett 026 Prerekwiżit għat‑tisħiħ tal‑oqfsa legali nazzjonali tas‑CBRN 1.1.2013 ‑31.12.2014 300 000 Il‑Libanu, it‑Tuneżija
Proġett 025 Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar 
il‑ġestjoni ta’ bijosikurezza/bijosigurtà/bijoriskju1.1.2013 ‑31.12.2014 480  000 ME
Proġett 024 Żvilupp ta’ metodoloġija għad‑detezzjoni u l‑ġestjoni ta’ mater ‑
jali RN, u  l‑protezzjoni tal‑pubbliku1.1.2013 ‑31.12.2014 600  000Il‑Mawritanja, il‑Marokk,
is‑Senegal
Proġett 023 Bini ta’ kapaċità għall‑identifikazzjoni u r‑rispons għal theddid 
minn sustanzi kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u  nukleari1.1.2013 ‑31.12.2014 500 000Pajjiżi fil‑Balkani,
l‑ME, l‑NA u s‑SEA
1 http: //www.cbrn‑coe.eu/Projects.aspx
26 Annessi
Numru 
tal-ProġettTitoluPerjodu ta’
implimentazzjoniBaġit 
f’EURPajjiżi / Reġjuni 
(għall -abbrevjazzjonijiet 
ara l- Anness II)
Proġett 022 Provvediment ta’ taħriġ tekniku speċjalizzat biex isaħħaħ 
il‑kapaċitajiet tal‑ewwel intervent fil‑każ ta’ inċidenti CBRN1.1.2013 ‑31.12.2014 700 000 AAF , SEA
Proġett 021 Bini ta’ kapaċità tal‑kontroll fuq il‑fruntieri reġjonali 
għall‑identifikazzjoni u  d‑detezzjoni ta’ materjali CRN1.1.2013 ‑31.12.2014 700 000 AAF , SEA
Proġett 019 Żvilupp ta’ proċeduri u linji gwida biex jinħolqu u jittejbu sistemi 
siguri ta’ ġestjoni ta’ informazzjoni u mekkaniżmi għall‑iskambju 
ta’ data  għal materjali CBRN taħt kontroll regolatorju3.1.2013 ‑2.1.2015 400  000 Internazzjonali
Proġett 018 Netwerk Internazzjonali ta’ universitajiet u istituti 
għas‑sensibilizzazzjoni għat‑tħassib dwar l‑użu doppju ta’ 
materjali fil‑bijoteknoloġija1.1.2013 ‑31.12.2014 399 719 Internazzjonali
Proġett 017 Stabbiliment ta’ Pjan Nazzjonali ta’ Rispons fil‑Gana u l‑Kenja 
għar‑reazzjoni għal avvenimenti mhux awtorizzati li jinvolvu 
materjali kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u  nukleari (CBRN)15.5.2013 ‑14.5.2015 240 000 Il‑Gana u l‑Kenja
Proġett 016 Appoġġ għall‑iżvilupp ta’ sistema integrata nazzjonali ta’ sigurtà 
nukleari1.1.2013 ‑31.12.2014 400  000 NA
Proġett 015 Tisħiħ tal‑bijosikurezza u l‑bijosigurtà ta’ laboratorji permezz 
tal‑iżvilupp ta’ sistema iso‑bank għal‑laboratorjiSejħa għal offerti
għadha għaddejja480  000 Pajjiżi fis‑SEA
Proġett 014 Provvediment ta’ taħriġ speċjalizzat u tekniku biex jissaħħu 
l‑kapaċitajiet tal‑ewwel intervent 4.1.2013 ‑3.1.2015 400  000 SEE
Proġett 013 Bini ta’ kapaċità u sensibilizzazzjoni għall‑identifikazzjoni 
u r‑rispons għal theddid minn materjali kimiċi, bijoloġiċi, 
radjoloġiċi u  nukleari fil‑pajjiżi tal‑Afrika sub‑Saħarjana1.1.2013 ‑31.12.2014 319 924 ECA
Proġett 012 Kondiviżjoni ta’ esperjenza bejn pajjiżi tal‑UE u tax‑Xlokk tal‑Asja 
dwar ir‑rinforz ta’ leġiżlazzjonijiet u regolamenti fil‑qasam 
tal‑bijosikurezza u l‑bijosigurtà, kif ukoll sistemi rileventi ta’ 
ġestjoni ta’ laboratorji permezz ta’ Ċentru Reġjonali ta’ Eċċellenza 
‑ il‑fażi 24.1.2013 ‑3.1.2015 320 000 Pajjiżi fis‑SEA
Proġett 011 Promozzjoni ta’ prattika tajba u ta’ proċeduri bejn l‑aġenziji 
għall‑valutazzjoni tar‑riskji ta’ użu ħażin ta’ materjal kimiku, 
bijoloġiku, radjoloġiku u  nukleari1.1.2013 ‑31.12.2014 1 915 452Pajjiżi fl‑NA, il‑Balkani,
l‑ME, is‑SEA
Proġett 010 Żvilupp ta’ korsijiet ta’ tagħlim elettroniku għall‑mitigazzjoni 
tar‑riskji CBRN1.1.2013 ‑31.12.2014 388 451 Internazzjonali
Proġett 009 Pjan Nazzjonali ta’ Rispons fil‑Libanu għal Avvenimenti CBRN 1.1.2013 ‑31.12.2014 159 900 Il‑Libanu
Proġett 008 Prerekwiżit għat‑tisħiħ tal‑oqfsa legali nazzjonali tas‑CBRN 1.1.2013 ‑31.12.2014 800  000 Pajjiżi fis‑SEA
Proġett 007 Linji gwida, proċeduri u  standardizzazzjoni dwar il‑bijosikurezza/
bijosigurtà1.1.2013 ‑31.12.2014 1 199 576Pajjiżi fis‑SEA, fil‑Balkani,
il‑Moldova
Proġett 006 Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar 
il‑ġestjoni ta’ skart kimiku u bijoloġiku1.1.2013 ‑31.12.2014 480  000 SEAAnness V
27 Annessi
Numru 
tal-ProġettTitoluPerjodu ta’
implimentazzjoniBaġit 
f’EURPajjiżi / Reġjuni 
(għall -abbrevjazzjonijiet 
ara l- Anness II)
Proġett 005 Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar 
il‑monitoraġġ tal‑importazzjoni/esportazzjoni CBRN1.1.2013 ‑31.12.2014 1 440 000 AAF, CA, ME, NA
Proġett 004 Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar 
ir‑rispons għas‑CBRN bejn l‑aġenziji1.1.2013 ‑31.12.2014 959 675 SEA, SEE
Proġett 003 Żvilupp ta’ għarfien u trasferiment tal‑aħjar prattika dwar 
il‑ġestjoni ta’ bijosikurezza/bijosigurtà/bijoriskju1.1.2013 ‑31.12.2014 1 920 000 AAF, NA, SEA, SEE
Proġett 002 Bini ta’ kapaċità għall‑identifikazzjoni u r‑rispons għal theddid 
minn sustanzi kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u  nukleari1.1.2013 ‑31.12.2014 160 000 Pajjiżi tal‑Balkani
Proġett 001 Identifikazzjoni u tisħiħ ta’ kapaċitajiet forensiċi fil‑qasam 
tal‑prevenzjoni ta’ kriminalità organizzata u traffikar illeċitu ta’ 
aġenti kimiċi, inklużi taħriġ u tagħmir għal uffiċjali tad‑dwana 
fl‑ewwel punti ta’ kuntatt1.1.2013 ‑31.12.2014 640  000 Pajjiżi tal‑Balkani
Pilota 2 Pilota 2
Rinforz ta’ leġiżlazzjonijiet u regolamenti fil‑qasam tal‑bijosi ‑
kurezza, il‑bijosigurtà u l‑ġestjoni ta’ sistemi għal‑laboratorji1.1.2011 ‑30.11.2012 375 000 Pajjiżi fis‑SEA
Pilota 1 Pilota 1
Bini ta’ kapaċità fil‑ġlieda kontra t‑traffikar nukleari illeċitu1.1.2011 ‑30.6.2012 375 000 Pajjiżi fis‑SEAAnness V
28
IX
Il‑Kummissjoni u l‑UNICRI, jagħtu appoġġ differenti 
iżda kumplimentari għall‑Inizjattiva. It‑Tim ta’ Gov ‑
ernanza jipprovdi appoġġ dwar kwistjonijiet ta’ gov ‑
ernanza kif u meta meħtieġ. Se tingħata assistenza 
fuq il‑post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, 
speċjalment dawk li huma attivi fil‑Pajjiżi Aderenti, 
il‑Pajjiżi Kandidati u dawk tal‑Viċinat.
Issa li n‑netwerks huma fis‑seħħ il‑Kummissjoni 
beħsiebha ttejjeb il‑kapaċità teknika fejn din tista’ 
tkun assorbita bl‑aħjar mod. Id‑delegazzjonijiet 
tal‑UE qed ikollhom rwol dejjem akbar fl‑appoġġ 
tal‑Inizjattiva. Issa li, l‑bażi minn isfel għal fuq, volon ‑
tarja għall‑parteċipazzjoni hija fis‑seħħ, l‑appoġġ 
tad‑Delegazzjoni jista’ jkun mobilizzat mingħajr ma 
jitqies bħala l‑ixprun għall‑kooperazzjoni reġjonali.
X
Id‑differenza fil‑kapaċità ta’ pajjiżi sħab biex jieħdu 
l‑inizjattiva ’l quddiem wasslet għal żvilupp xi ftit 
irregolari.
XI
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jirringrazzjaw lill‑Qorti 
għar‑rakkomandazzjonijiet tagħha li se jsaħħu 
l‑isforzi interni biex itejbu l‑Inizjattiva.Taqsira Eżekuttiva
VII
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jilqgħu l‑konklużjonijiet 
tal‑Qorti u jaqblu li hemm elementi tal‑inizjattiva 
li jeħtieġ li jkunu ffinalizzati. Sar progress tajjeb 
fl‑implimentazzjoni ta’ Inizjattiva li hija bbażata 
fuq approċċ volontarju, minn isfel għal fuq li se 
jieħu ż‑żmien biex jilħaq livell ta’ maturità u li 
għandu dejjem ikun soġġett għal żvilupp kontinwu. 
L‑għodod kollha meħtieġa jinsabu f’posthom, 
bħall‑istabbiliment tal‑istrutturi meħtieġa f’ħafna 
reġjuni, l‑organizzazzjoni ta’ diskussjonijiet, Kwest ‑
jonarju dwar il‑Valutazzjoni tal‑Ħtiġijiet, finanzja ‑
ment ta’ proġetti f’reġjuni differenti, miżuri biex 
jimmonitorjaw l‑implimentazzjoni u l‑evalwazzjoni 
tal‑proġetti, kif ukoll diversi għodod ta’ viżibbiltà. 
Barra minn hekk, jiġu organizzati laqgħat regolari 
ma’ pajjiżi sħab, organizzazzjonijiet internazzjonali, 
aġenziji ta’ implimentazzjoni u kif ukoll punti ta’ 
kuntatt tal‑Istati Membri tal‑UE. L‑ewwel Pjanijiet 
ta’ Azzjoni Nazzjonali qed jiġu żviluppati f’ħames 
pajjiżi pilota. Qed isiru sforzi oħra biex ikunu mist ‑
iedna pajjiżi sħab biex jipparteċipaw fil‑programm. 
Aktar minn 20 pajjiż sieħeb ġdid esprima inter ‑
ess li jissieħeb fil‑programm. B’dawn il‑blokok 
u n‑netwerks li nħolqu, l‑Inizjattiva tista’ tilħaq 
livell imsaħħaħ biex tipprovdi ġestjoni tas‑sigurtà 
u tar‑riskju għall‑UE u l‑pajjiżi parteċipanti.
VIII
Barra minn hekk sabiex jintlaħqu l‑miri tal‑istrateġija 
Ewropea ta’ sigurtà u l‑istrateġija tal‑UE biex 
tiġġieled attivitajiet kriminali relatati man‑non ‑
proliferazzjoni ta’ armi ta’ qerda massiva (AQM), 
l‑Inizjattiva tnaqqas ir‑riskji minn theddidiet natu ‑
rali u dawk kkawżati mill‑bniedem ta’ CBRN. Fejn 
ir‑riskji ta’ AQM huma preżenti l‑Inizjattiva ssaħħaħ 
miżuri għall‑ġlieda kontra l‑proliferazzjoni, iżda jekk 
wieħed iħares lejn l‑ambitu ġeografiku tal‑Inizjat ‑
tiva, l‑appoġġ huwa pprovdut ukoll fejn ikun hemm 
riskji ikbar ta’ CBRN.Risposta tas ‑SEAE u 
tal‑Kummissjoni
Risposta tas ‑SEAE u tal ‑Kummissjoni 29
34
L‑attivitajiet kollha fi ħdan l‑inizjattiva huma fuq 
bażi volontarja. Il‑pajjiżi sħab jiddeċiedu jekk iridux 
jiżviluppaw Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali CBRN jew le.
35
Il‑finanzjament tal‑proġett per se  mhux dipendenti 
fuq it‑twettiq ta’Kwestjonarju dwar il‑Valutazzjoni 
tal‑Ħtiġijiet u/jew l‑istabbiliment ta’ Pjan ta’ Azzjoni 
Nazzjonali. F’xi każijiet il‑Kummissjoni tieħu azzjoni 
fuq il‑bażi ta’ talbiet speċifiċi minn pajjiżi sħab li 
problema ta’ prijorità urġenti relatata mal‑ħtiġijiet 
tal‑Mitigazzjoni tar‑Riskju CBRN teħtieġ soluzzjoni.
36
Huwa biss matul l‑istadji bikrin tal‑Inizjattiva li 
l‑proġetti jkunu ssuġġeriti minn aġenziji ta’ impli ‑
mentazzjoni. Dan seħħ meta kien hemm ħtiġijiet 
evidenti u urġenti li setgħu jkunu antiċipati waqt 
li l‑aspetti minn isfel għal fuq tal‑Inizjattiva kienu 
fl‑istadji inizjali tagħhom ta’ żvilupp.
37
Wara l‑ewwel esperjenza, ittieħdu numru ta’ passi 
biex tittejjeb il‑komunikazzjoni mal‑pajjiżi sħab 
dwar ir‑rekwiżiti ta’ kwalità marbuta mal‑proġetti 
relatati mas‑CBRN eliġibbli għal finanzjament tal‑UE. 
L‑objettivi u l‑kriterji ta’ finanzjament issa huma 
diskussi regolarment fil‑laqgħat ta’ diskussjoni 
fir‑reġjuni, fil‑laqgħat tal‑kapijiet tas‑segretarjati 
reġjonali kif ukoll laqgħat tal‑punti fokali nazzjonali 
tas‑CBRN. Il‑proposti għall‑proġetti preċedentament 
riċevuti kienu ta’ spiss wisq limitati fl‑ambitu u spiss 
kienu ta’ natura nazzjonali minflok reġjonali. Il‑JRC 
traċċa fid‑dettall kwalunkwe bidliet magħmula 
fil‑proposti għall‑proġetti. Il‑proposti għall‑proġetti 
oriġinali kollha huma miżmuma u jistgħu jiġu 
rieżaminati fi kwalunkwe ħin.Osservazzjonijiet
21
L‑approċċ volontarju, minn isfel għal fuq tal‑Iniz ‑
jattiva huwa meqjus bħala mudell għat‑trawwim 
tal‑kooperazzjoni dwar kwistjonijiet ta’ sigurtà 
kumplessi.
26
L‑għażla tar‑reġjuni kienet ir‑riżultat ta’ approċċ 
komprensiv fejn is‑SEAE, il‑Kummissjoni u l‑pajjiżi 
tar‑reġjuni kienu appoġġati mill‑Istati Membri tal‑UE 
li pparteċipaw fis‑selezzjoni billi bagħtu esperti 
mħallsa mill‑Kummissjoni.
Il‑loġika ta’ prijoritizzazzjoni fil‑pajjiżi Aderenti 
u dawk Kandidati, kif ukoll pajjiżi li jagħmlu parti 
mill‑politika tal‑viċinat tal‑UE hija evidenti. Is‑sinifi ‑
kat ta’ riskji u theddid f’reġjuni oħra m’għandux jiġi 
sottovalutat kif muri minn Fukushima, it‑tifqigħa 
riċenti tal‑Ebola u l‑pandemiji li joriġinaw mix‑Xlokk 
tal‑Asja. L‑Inizjattiva għandha flessibilità inerenti 
li tippermettilha li tirrispondi b’mod effiċjenti għal 
theddid globali u emerġenti.
27
Se tingħata assistenza fuq il‑post lil għadd ta’ 
Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma 
attivi fil‑pajjiżi Aderenti, il‑Pajjiżi Kandidati u dawk 
tal‑Viċinat. Qed jittieħdu passi biex jiffaċilitaw dan 
il‑proċess.
28
Din hija azzjoni ta’ segwitu ta’ prijorità għas‑SEAE 
u l‑EuropeAid, u aħna qed niżviluppaw l‑għodod 
sabiex id‑Delegazzjonijiet u l‑Ambaxxati tal‑Istati 
Membri jkunu f’pożizzjoni aħjar biex jappoġġaw 
l‑Inizjattiva.
29
Id‑differenza fil‑kapaċità ta’ pajjiżi sħab biex jieħdu 
l‑inizjattiva ’l quddiem wasslet għal żvilupp xi ftit 
irregolari. Tagħti prijorità lil ċerti reġjuni, ibbażata 
fuq prijoritajiet ta’ sigurtà tal‑UE u l‑kapaċità ta’ 
sħab kienet approċċ li jirreaġixxi għal dan il‑qafas 
speċifiku ta’ implimentazzjoni.
Risposta tas ‑SEAE u tal ‑Kummissjoni 30
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
50
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jilqgħu r‑rapport tal‑Qorti 
dwar iċ‑Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN tal‑UE. Hemm 
bżonn ta’ approċċ xprunat mid‑domanda u reġjonali 
u li hu ta’ utilità kbira għall‑istituzzjonijiet tagħna.
51 (a)
Aħna nilqgħu l‑konklużjonijiet tal‑Qorti. Hemm ele ‑
menti tal‑Inizjattiva li jeħtieġ li jkunu ffinalizzati. Sar 
progress tajjeb fl‑implimentazzjoni ta’ Inizjattiva li 
hija bbażata fuq approċċ volontarju, minn isfel għal 
fuq li se jieħu ż‑żmien biex jilħaq livell ta’ maturità 
u li għandu dejjem ikun soġġett għal żvilupp kon ‑
tinwu. L‑għodod kollha meħtieġa jinsabu f’posthom, 
bħall‑istabbiliment tal‑istrutturi meħtieġa f’ħafna 
reġjuni, l‑organizzazzjoni ta’ diskussjonijiet, Kwest ‑
jonarju dwar il‑Valutazzjoni tal‑Ħtiġijiet, finanzja ‑
ment ta’ proġetti f’reġjuni differenti, miżuri biex 
jimmonitorja l‑implimentazzjoni u l‑evalwazzjoni 
tal‑proġetti, kif ukoll diversi għodod ta’ viżibbiltà. 
Barra minn hekk, jiġu organizzati laqgħat regolari 
ma’ pajjiżi sħab, organizzazzjonijiet internazzjonali, 
aġenziji ta’ implimentazzjoni u kif ukoll punti ta’ 
kuntatt tal‑Istati Membri tal‑UE. L‑ewwel Pjanijiet 
ta’ Azzjoni Nazzjonali qed jiġu żviluppati f’ħames 
pajjiżi pilota. Qed isiru sforzi oħra biex ikunu mist ‑
iedna pajjiżi sħab biex jipparteċipaw fil‑programm. 
Aktar minn 20 pajjiż sieħeb ġdid esprima inter ‑
ess li jissieħeb fil‑programm. B’dawn il‑blokok 
u n‑netwerks li nħolqu, l‑Inizjattiva tista’ tilħaq 
livell imsaħħaħ biex tipprovdi ġestjoni tas‑sigurtà 
u tar‑riskju għall‑UE u l‑pajjiżi parteċipanti.38
Meta pparagunat ma’ programmi oħra, il‑perjodi 
huma relattivament qosra minħabba l‑hekk imsejħa 
regola n + 1 li hija applikabbli għall‑Inizjattiva. Fuq 
medja, proġett jibda 15 ‑il xahar wara d‑Deċiżjoni 
tal‑Kummissjoni dwar il‑Programm ta’ Azzjoni 
Annwali.
40
It‑titjib tal‑viżibilità tal‑UE tal‑Inizjattiva jibqa’ prijorità 
importanti għall‑Kummissjoni u s‑SEAE.
41
Ittieħdu għadd ta’ passi mmirati biex jinkoraġġixxu 
aktar il‑parteċipazzjoni ta’ pajjiżi sħab fil‑ħidma, 
pereżempju billi jkun issuġġerit li l‑konsorzji li jimpli ‑
mentaw jinkorporaw esperti lokali.
It‑tweġiba komuni għall‑paragrafi 42 
u 43
Ir‑ristabbiliment ta’ Kumitat ta’ Koordinazzjoni għandu 
jiffaċilita kooperazzjoni usa’ u għandu jiffoka fuq 
id‑direzzjonijiet strateġiċi u l‑kwistjonijiet ta’ impli ‑
mentazzjoni. Il‑format tiegħu jista’ jvarja minħabba li 
d‑diskussjonijiet mas‑sħab ta’ implimentazzjoni, bħal 
UNICRI, għandhom jirrispettaw ir‑Regolamenti Finanz ‑
jarji tal‑Kummissjoni.
Madankollu, il‑kooperazzjoni bilaterali tibqa’ 
neċessarja sabiex ikunu diskussi fid‑dettall ċerti kwist ‑
jonijiet bħal kwistjonijiet kuntrattwali u finanzjarji.
45
Il‑Kummissjoni tagħmel l‑isforzi kollha meħtieġa biex 
tikkoordina l‑attivitajiet tal‑UE fil‑qasam tas‑CBRN 
ġewwa u barra l‑Unjoni Ewropea.
Jeżistu diversi fora fejn isseħħ il‑koordinazzjoni, 
bħalma huma l‑Pjan ta’ Azzjoni tal‑UE tas‑CBRN, 
diversi kumitati ta’ ħidma fil‑livell tal‑Kunsill, is‑Sħubija 
Globali G8/G7 (li tinvolvi lil ħafna partijiet u sħab 
ewlenin inklużi dawk ta’ organizzazzjonijiet internaz ‑
zjonali: IAEA; WHO; Committee 1540; OPCW, ISTC 
u STCU) jew l‑Inizjattiva Globali għall‑Ġlieda Kontra 
t‑Terroriżmu Nukleari (inizjattiva maħluqa mill‑Feder ‑
azzjoni Russa u l‑Istati Uniti tal‑Amerika). Grazzi għal 
dawn l‑attivitajiet ta’ koordinament, il‑Kummissjoni 
għandha stampa globali sa fejn hu possibbli.
Risposta tas ‑SEAE u tal ‑Kummissjoni 31
53 L‑ewwel punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkomandazz ‑
joni. Konsorzji ta’ implimentazzjoni huma mħeġġa 
biex jinkorporaw esperti lokali meta jwettqu 
proġetti.
53 It‑tieni punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkoman ‑
dazzjoni. Meta pparagunat ma’ programmi oħra, 
il‑perjodi huma relattivament qosra minħabba 
l‑hekk imsejħa regola N+1 li hija applikabbli 
għall‑Inizjattiva. Fuq medja, proġett jibda 15 ‑il xahar 
wara d‑Deċiżjoni tal‑Kummissjoni dwar il‑Programm 
ta’ Azzjoni Annwali. Il‑Kummissjoni se tfittex li 
tnaqqas aktar id‑distakk fiż‑żmien.
53 It‑tielet punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkomandazz ‑
joni. Il‑Kumitat ta’ Koordinazzjoni, li jiffoka fuq kwist ‑
jonijiet strateġiċi u ta’ implimentazzjoni se jkun atti ‑
vat mill‑ġdid. Il‑format tiegħu jista’ jvarja minħabba 
li d‑diskussjonijiet mas‑sħab ta’ implimentazzjoni, 
bħall‑UNICRI, għandhom jirrispettaw ir‑Regolamenti 
Finanzjarji tal‑Kummissjoni.51 (b)
Il‑Kummissjoni u l‑UNICRI, jagħtu appoġġ differenti 
iżda kumplimentari għall‑Inizjattiva. It‑Tim ta’ Gov ‑
ernanza jipprovdi appoġġ dwar kwistjonijiet ta’ gov ‑
ernanza kif u meta meħtieġ. Se tingħata assistenza 
fuq il‑post lil għadd ta’ Segretarjati reġjonali, 
speċjalment dawk li huma attivi fil‑Pajjiżi Aderenti, 
il‑Pajjiżi Kandidati u dawk tal‑Viċinat.
Issa li n‑netwerks huma fis‑seħħ il‑Kummissjoni 
beħsiebha ttejjeb il‑kapaċità teknika fejn din tista’ 
tkun assorbita bl‑aħjar mod. Id‑delegazzjonijiet 
tal‑UE qed ikollhom rwol dejjem akbar fl‑appoġġ 
tal‑Inizjattiva. Issa li tinsab fis‑seħħ il‑bażi minn isfel 
għal fuq, volontarja għall‑parteċipazzjoni, jista’ jkun 
mobilizzat l‑appoġġ tad‑Delegazzjoni.
51 (c)
F’xi aspetti kien inevitabbli, progress varjab ‑
bli, iżda issa li l‑għodod huma fis‑seħħ, l‑impli ‑
mentazzjoni tal‑programm hija aktar anke jekk 
il‑progress madwar ir‑reġjuni se jibqa’ varjabbli. 
Qed ikunu eżaminati modi biex ikun żgurat li 
l‑kooperazzjoni bilaterali tajba bejn il‑korpi tat‑teħid 
tad‑deċiżjonijiet u l‑kooperazzjoni bilaterali tajba 
bejn is‑sħab fl‑implimentazzjoni ikunu estiżi biex 
ikopru l‑erba’ korpi eżaminati.
52 L‑ewwel punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkomandazz ‑
joni. L‑inizjattiva għandha flessibilità inerenti li tip ‑
permetti li tirreaġixxi b’mod effiċjenti għal theddid 
globali u emerġenti.
52 It‑tieni punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkomandazz ‑
joni. Se tingħata assistenza fuq il‑post lil għadd ta’ 
Segretarjati reġjonali, speċjalment dawk li huma 
attivi fil‑Pajjiżi Aderenti, il‑Pajjiżi Kandidati u dawk 
tal‑Viċinat. Qed jittieħdu passi biex jiffaċilitaw dan 
il‑proċess.
52 It‑tielet punt
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE jaċċettaw ir‑rakkoman ‑
dazzjoni. Din hija azzjoni ta’ segwitu ta’ prijorità 
għas‑SEAE u l‑Kummissjoni, u aħna qed niżviluppaw 
l‑għodod sabiex id‑Delegazzjonijiet u l‑Ambaxxati 
tal‑Istati Membri jkunu f’pożizzjoni aħjar biex 
jappoġġaw l‑Inizjattiva.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda: 
permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir‑rappreżentanzi tal‑Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid‑delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s‑servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat‑telefown bla ħlas minn kullimkien fl‑UE) (*).
(*)  L‑informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it‑telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat‑telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l‑aġenti tal‑bejgħ tal‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).
QJ‑AB‑14‑017‑MT‑N ISSN 1977 ‑5741L‑Unjoni Ewropea nediet l‑Inizjattiva tagħha 
dwar iċ‑Ċentri ta’ Eċċellenza Kimiċi, Bijoloġiċi, 
Radjoloġiċi u Nukleari (CBRN) f’Mejju 2010. 
L‑Inizjattiva hija mfassla biex tissaħħaħ 
il‑kapaċità istituzzjonali ta’ pajjiżi li mhumiex 
fl‑UE biex jimmitigaw riskji CBRN li, jekk ma jiġux 
miġġielda, jistgħu jikkostitwixxu theddida 
għall‑UE.
L‑awditu mill‑Qorti vvaluta jekk l‑Inizjattiva 
tal‑UE dwar iċ‑Ċentri ta’ Eċċellenza CBRN tistax 
tikkontribwixxi b’mod effettiv għall‑mitigazzjoni 
ta’ riskji ta’ dan it‑tip li jkunu ġejjin minn barra 
l‑UE. Hija tikkonkludi li l‑Inizjattiva tista’ 
tikkontribwixxi b’mod effettiv għall‑mitigazzjoni 
ta’ riskji kimiċi, bijoloġiċi, radjoloġiċi u nukleari li 
jkunu ġejjin minn barra l‑UE, iżda bosta elementi 
għad iridu jiġu ffinalizzati. Il‑Qorti tagħmel 
għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li s‑SEAE 
u l‑Kummissjoni għandhom jieħdu 
inkunsiderazzjoni biex ikomplu jiżviluppaw 
l‑Inizjattiva u  jiżguraw is‑sostenibbiltà tagħha.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I