Rapport Speċjali Nru 9/2010 “L-infiq tal-Miżuri Strutturali tal-UE fuq il-provvista tal-ilma għall-konsum domestiku qed jintużaw bl-aqwa mod?”





GLOSSARJU Affordabbiltà : Prinċipju li jitlob li tiġi kkunsidrata l-kapaċità tal-popolazzjoni biex tħallas għall-ilma meta jiġu ffissati l-prezzijiet tal-ilma maħsuba biex ikopru l-ispejjeż tas-servizzi. Tista’ titkejjel bil-proporzjon tan-nefqa għall-ilma tal-familji mal-introjtu disponibbli tagħhom. Analiżi tal-benefiċċji meta mqabbla mal-ispejjeż (CBA) : Teknika biex jitqabblu l-ispejjeż u l-benefiċċji kollha ta’ intervent biex jiġi stabbilit jekk il-benefiċċji humiex akbar mill-ispejjeż, u jekk dan ikun il-każ, b’kemm. Effiċjenza : Kejl tar-relazzjoni bejn ir-riżorsi użati u r-riżultati miksuba. F’dan ir-rapport, ir-relazzjoni bejn l-ispiża tal-investiment u, pereżempju, iż-żieda fil-volumi tal-ilma pprovduti jew it-titjib fil-kwalità tal-ilma. Effikaċja : Kejl tar-relazzjoni bejn l-objettivi stipulati u r-riżultati miksuba. Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) : Strument finanzjarju maħsub biex jippromwovi l-koeżjoni ekonomika u soċjali bejn ir-reġjuni tal-UE. L-interventi tal-FEŻR huma prinċipalment implimentati permezz ta’ programmi operattivi li jkopru numru kbir ta’ proġetti. Fond ta’ Koeżjoni (CF) : Strument finanzjarju mfassal biex isaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali billi jiffinanzja proġetti ambjentali u tat-trasport fl-Istati Membri li għandhom PGN per capita ta’ inqas minn 90 % tal-medja tal-UE. Ġibjun tal-ilma : Lag artifiċjali li jinħoloq billi tinbena diga fi xmara jew xmajra. Hm3 : Metru ettokubiku, jiġifieri miljun m3. Ilma mhux iffatturat : Id-differenza bejn il-volum tal-ilma maħruġ u l-konsum iffatturat, magħruf ukoll bħala ilma mhux ikkalkolat. Jinkludi tnixxijiet, konsum illegali, ineżattezzi fil-kejl u l-użu bla ħlas tas-servizzi tal-ilma. Filwaqt li t-tnixxijiet jistgħu biss jiġu stmati, l-ilma mhux iffatturat huwa parametru li jista’ jitkejjel li għalih hemm dejta disponibbli kważi fis-sistemi kollha tal-provvista tal-ilma. F’dan ir-rapport, huwa jintuża bħala indikatur tar-riżultat tan-netwerks tas-sistemi tal-ilma. Kanal tal-ilma : Passaġġi tal-ilma miftuħa jew magħluqa fil-konkos jew f’materjal ieħor. F’dan ir-rapport it-terminu jintuża biss għall-passaġġi tal-ilma li jwasslu l-ilma għall-użu mħallat, it-tisqija u l-provvista domestika tal-ilma. Konsum per capita : Fil-livell ta’ żona, muniċipalità jew reġjun, il-volum tal-ilma, f’litri kuljum u kull persuna, meħtieġ għall-attivitajiet ordinarji domestiċi u industrijali. Id-dokumenti tal-ippjanar idroloġiku jistabbilixxu valuri tal-konsum per capita fuq il-bażi ta’ karatteristiċi residenzjali lokali u żvilupp industrijali. Mejn tal-ilma : Pajpijiet ta’ dijametru u materjal differenti użati għat-trasport tal-ilma f’sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma. Miżuri strutturali : F’dan ir-rapport, l-interventi mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u mill-Fond ta’ Koeżjoni. Netwerk ta’ distribuzzjoni : L-attivitajiet u l-infrastrutturi kollha li jippermettu d-distribuzzjoni tal-ilma lill-utenti domestiċi u utenti oħrajn mit-tankijiet muniċipali jew lokali. Perjodu ta’ pprogrammar : Il-qafas multiannwali li fih tiġi ppjanata u implimentata n-nefqa tal-Fond Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni. Prinċipju tal-irkuprar tal-ispejjeż : Prinċipju li jitlob li l-ispejjeż ta’ oġġett jew servizz speċifiku jiġu koperti mid-dħul. Fil-qasam tal-ilma, l-Istati Membri huma mitluba jadottaw politiki tal-ipprezzar tal-ilma li jikkunsidraw l-irkupru tal-ispejjeż kollha biex jipprovdu inċentivi biex ir-riżorsi tal-ilma jintużaw b’mod effiċjenti (ara l-Artikolu 9 tad-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Ottubru 2000 li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma (ĠU L 327, 22.12.2000, p. 1). Programm operazzjonali (OP) : Dokument approvat mill-Kummissjoni li jieħu l-forma ta’ sett koerenti ta’ prijoritajiet li jinkludu miżuri multiannwali. Sena xefaq : Sena fil-futur li għaliha d-domanda stmata tintuża bħala bażi għall-ippjanar tal-investiment tal-provvista tal-ilma. Sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma : L-infrastruttura kollha li tippermetti l-provvista tal-ilma fit-tankijiet muniċipali/lokali, inkluża l-astrazzjoni tal-ilma, il-produzzjoni tiegħu, it-trasferiment fuq distanzi twal tal-ilma mhux trattat, it-trattament u t-twassil sat-tankijiet. L-ilma mbagħad jiġi pprovdut lill-utenti permezz tan-netwerk tad-distribuzzjoni. Tank tal-ilma : Kontenitur tal-konkos jew f’materjal ieħor użat biex jinħażen l-ilma. Tariffi fuq l-ilma (pagamenti) : Il-prezz tal-ilma mitlub mill-fornituri tas-servizzi lill-utenti. It-tariffi fuq l-ilma jvarjaw skont l-utenti differenti: id-djar, l-industrija u l-agrikoltura. It-tariffi fuq l-ilma s-soltu jitħallsu flimkien mat-tariffi fuq l-ilma mormi. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. L-ilma huwa wieħed mill-iktar riżorsi importanti għall-iżvilupp soċjali u ekonomiku. Il-provvista tal-ilma għall-konsum domestiku hija essenzjali għas-saħħa u l-benesseri tal-bniedem. II. L-investimenti fil-provvista tal-ilma jindirizzaw ħtiġijiet differenti bħal: iż-żieda fid-disponibbiltà tal-ilma bħala rispons għaż-żieda fid-domanda; l-espansjoni tal-kopertura ġeografika; it-titjib tal-kwalità tal-ilma mqassam; it-titjib tal-effiċjenza tas-sistemi tal-provvista tal-ilma u l-kwalità tas-servizz. III. Il-verifika tal-Qorti ffukat fuq l-infrastrutturi esklussivament maħsuba għall-provvista domestika tal-ilma kofinanzjata mill-Fond ta’ Koeżjoni u mill-FEŻR u li tlestiet waqt il-perjodu ta’ pprogrammar 2000–06 fi Spanja, il-Greċja, fil-Portugall u fl-Italja, li huma li prinċipalment irċevew il-finanzjament f’dan il-qasam. Is-sejbiet tal-verifika huma bbażati fuq reviżjoni diretta ta’ 29 proġett – 11 approvati mill-Kummissjoni u 18 approvati mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni fl-Istati Membri — u fuq eżami tas-sistemi tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri għall-ġestjoni u l-monitoraġġ tal-fondi tal-UE. IV. L-objettiv ewlieni tal-verifika kien li jiġi evalwat jekk in-nefqa tal-UE fuq il-provvista tal-ilma kinitx qed tintuża bl-aqwa mod, billi jiġi indirizzat jekk: - ġewx adottati l-iktar soluzzjonijiet xierqa biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tal-oqsma kkonċernati; - il-proġetti kofinanzjati rnexxilhomx itejbu l-provvista tal-ilma; - l-objettivi ntlaħqux bl-inqas spejjeż għall-baġit tal-UE. V. Il-Qorti sabet li, waqt li n-nefqa tal-miżuri strutturali kkontribwiet għat-titjib tal-provvista tal-ilma għall-użu domestiku, setgħu jinkisbu riżultati aħjar bi spiża inqas. B’mod partikolari: - il-previżjonijiet dwar il-ħtiġijiet futuri tal-ilma ma kkunsidrawx tendenzi ’l isfel fid-domanda tal-ilma u lanqas ir-riżorsi kollha li huma diġà disponibbli; barra minn hekk, il punt fokali kien l-użu ta’ sorsi ġodda bla ma ġew ikkunsidrati soluzzjonijiet alternattivi, bħat-tnaqqis fit-telf tal-ilma u l-użu ta’ riżorsi oħra li jinsabu fil-qrib; il-valur miżjud mill-Kummissjoni u mill-estima tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni tal-Istati Membri kien limitat; - kien hemm titjib li jista’ jitkejjel f’termini taż-żieda fil-volum disponibbli tal-ilma, fl-estensjoni tal-kopertura tan-netwerk pubbliku, fil-kwalità aħjar tal-ilma, fir-riżultat ogħla tan-netwerk u fil-kontinwità tas-servizz; madankollu, xi proġetti ma kinux operazzjonali minħabba li kien hemm infrastruttura kumplimentari nieqsa; il-monitoraġġ tal-kisbiet kien ta’ kwalità varjabbli; fejn il-kundizzjonijiet kienu imposti fid-deċiżjonijiet tal-għotja, mhux dejjem ingħatat attenzjoni għall-fatt jekk kienx hemm konformità ma’ dawk il-kundizzjonijiet; - fil-proġetti kollha kien hemm żieda fl-ispejjeż u dewmien; meta tkejlu biż-żewġ parametri ewlenin tal-effiċjenza (ir-rata tal-użu tal-kapaċità u l-ilma mhux iffatturat), diversi proġetti nstabu li qed joperaw b’effiċjenza limitata; ġew osservati nuqqasijiet sinifikanti fil-proċess għall-iffissar tal-għotjiet u l-Kummissjoni u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri ma kkunsidrawx biżżejjed il-ħila tal-proġetti biex jiġġeneraw id-dħul. VI. Il-Qorti tirrakkomanda li: - l-Istati Membri għandhom itejbu l-analiżi u l-previżjoni ex ante tagħhom tal-ħtiġijiet futuri billi jqisu d-dejta reċenti u preċiża u jtejbu l-inventarju tagħhom tar-riżorsi tal-ilma kollha disponibbli; jagħtu attenzjoni ikbar lill-alternattivi għas-soluzzjonijiet min-naħa tal-provvista (bħal miżuri għat-tnaqqis fit-telf tal-ilma) u lill-miżuri għall-protezzjoni tal-kwalità tal-ilma; - il-Kummissjoni għandha tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jimplimentaw ġestjoni effiċjenti tar-riżors tal-ilma u biex jikkunsidraw l-effetti tagħha meta jippjanaw infrastruttura kofinanzjata għall-provvista tal-ilma; - l-Istati Membri għandhom jiżguraw, sa mill-istadju ta’ ppjanar, li l-infrastruttura kumplimentari meħtieġa biex il-proġetti jibdew joperaw tkun disponibbli fil-ħin; għandhom jiġu stabbiliti għodod ta’ monitoraġġ aħjar għall-kisbiet u għall-kundizzjonijiet; - l-Istati Membri għandhom jagħtu iktar attenzjoni, waqt il-fażi ta’ ppjanar, lill-fatturi li sikwit joħolqu dewmien; ir-riżultati ta’ analiżi ex ante aħjar għandhom jiġu kkunsidrati fit-tfassil ta’ infrastruttura ġdida; - il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom itejbu l-kwalità tas-CBAs u l-estimi tad-differenzi fil-finanzjament u jagħtu l-attenzjoni dovuta lill-ħila tal-proġetti biex jiġġeneraw id-dħul. INTRODUZZJONI IL-PROVVISTA TAL-ILMA FL-UE 1. L-ilma huwa essenzjali għas-saħħa tal-bniedem u huwa wieħed mir-riżorsi naturali l-iktar importanti għall-iżvilupp soċjali u ekonomiku. Id-distribuzzjoni tal-ilma ta’ kwalità tajba u suffiċjenti għall-konsum domestiku hija prerekwiżit importanti għall-iżvilupp. 2. Fl-UE hemm varjazzjonijiet sinifikanti bejn l-Istati Membri u bejn ir-reġjuni fl-istess Stat fil-proporzjon tal-popolazzjoni koperta minn sistema pubblika tal-provvista tal-ilma u l-konsum per capita tal-ilma. Hemm ukoll differenzi sinifikanti fl-effiċjenza tan-netwerks tal-ilma, il-prezz tal-ilma u l-proporzjon tan-nefqa tal-ilma fl-introjtu totali tal-familji (ara t-Tabella 1). TABELLA 1 IL-KARATTERISTIĊI EWLENIN TAL-PROVVISTA TAL-ILMA GĦALL-UŻU DOMESTIKU FL-UE — IL-VALURI MEDJI FIL-LIVELL TAL-ISTAT MEMBRU [1] | Minimu | Massimu | Kopertura tal-popolazzjoni (% tal-popolazzjoni totali) | 70 | 100 | Konsum per capita (litri/jum) | 70 | 270 | Ilma mhux iffatturat (% tat-total tal-ilma astratt) | 7 | 55 | Prezz tal-ilma (euro/m3) | 0 | 2,1 | Proporzjon tan-nefqa tal-provvista tal-ilma fl-introjtu totali tal-familji (%) | 0 | 2,5 | 3. Skont it-Trattati, l-użu prudenti u razzjonali tar-riżorsi naturali huwa wieħed mill-objettivi tal-politika tal-ambjent. L-istrument legali ewlieni għall-ilma huwa d-Direttiva ta’ Qafas dwar l-ilma li għandha l-għan li tiżgura l-protezzjoni tal-ilma u l-użu sostenibbli tiegħu. Id-Direttiva daħlet fis-seħħ fl-2000, u kellha tinbidel sa Diċembru 2003. Din stabbiliet sistemi ta’ klassifikazzjoni għall-kwalità tal-ilma u kienet teħtieġ netwerk ta’ monitoraġġ sal-2006, il-pubblikazzjoni ta’ pjanijiet ta' ġestjoni tal-baċini tax-xmajjar fl-2009 u, fil-prinċipju, l-ilħuq tal-objettivi ambjentali sal-2015. Din talbet ukoll lill-Istati Membri biex jadottaw politiki ta’ ffissar tal-prezzijiet tal-ilma li jipprovdu inċentivi adegwati għall-użu effiċjenti tal-ilma, b’kontribut adegwat minn kategoriji differenti ta’ utenti tal-ilma (il-prinċipju ta’ rkupru tal-ispejjeż) biex jintlaħaq dan l-għan. Dan l-obbligu għandu jsir sal-2010 [2]. 4. Barra minn hekk, id-Direttiva tal-Kunsill dwar il-kwalità tal-ilma tax-xorb tfasslet għall-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, b’mod partikolari billi tistipula l-valuri massimi għal ċerti parametri mikrobijoloġiċi, kimiċi u organoleptiċi [3]. IL-KOFINANZJAMENT MILL-MIŻURI STRUTTURALI TAL-UE TAL-INFRASTRUTTURA TAL-PROVVISTA TAL-ILMA 5. L-investiment fis-sistemi tal-provvista tal-ilma jsir bħala riżultat ta’ ħtieġa speċifika jew iktar. Dawn huma l-ħtieġa li: a) tiżdied id-disponibbiltà tal-ilma jew minħabba li tiżdied il-popolazzjoni jew inkella minħabba t-tkabbir ekonomiku; b) tiżdied il-kopertura ġeografika għas-setturi tal-popolazzjoni li ġew esklużi mis-servizzi pubbliċi tal-ilma; c) titjieb il-kwalità tal-ilma mqassam, jew billi jiġu żviluppati riżorsi ġodda tal-ilma jew inkella billi l-ilma jiġi trattat mis-sorsi disponibbli, meta pereżempju s-sorsi eżistenti jkunu ġew ikkontaminati mill-industrija jew mill-agrikoltura; d) titjieb l-effiċjenza tas-sistemi tal-provvista tal-ilma biex jiġi indirizzat it-telf tal-ilma jew il-fatt li t-tagħmir ma jkunx għadu jintuża; e) titjieb il-kwalità tas-servizz billi jonqos in-numru u l-perjodu ta’ żmien tar-restrizzjonijiet u tal-interruzzjonijiet. 6. L-ispejjeż tal-bini ta’ sistemi tal-provvista tal-ilma huma eliġibbli għall-assistenza, skont il-politika ta’ koeżjoni, mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-Fond ta’ Koeżjoni (CF). Dan l-appoġġ jista’ jvarja minn 25 % sa 85 % tan-nefqa eliġibbli [4]. 7. Fil-perjodu ta’ pprogrammar 2000–06, l-appoġġ finanzjarju tal-UE għall-proġetti maħsuba esklussivament għall-provvista tal-ilma domestika u kofinanzjati minn dawn il-Fondi kien jitla’ għal EUR 4,05 biljun [5], b’erba’ Stati Membri jammontaw għal EUR 3,62 biljun jew 89,4 % tat-total: Spanja, il-Greċja, il-Portugall u l-Italja. In-nefqa f’dan il-qasam x’aktarx li tibqa’ sinifikanti fil-perjodu ta’ pprogrammar 2007–13: huwa stmat li l-15-il Stat Membru eliġibbli għall-appoġġ tas-CF xorta jeħtiġilhom jinvestu madwar EUR 25 biljun fil-provvista tal-ilma [6]. 8. Il-proġetti kofinanzjati jiġu implimentati b’ġestjoni maqsuma bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, u l-Kummissjoni jkollha r-responsabbiltà finali għall-implimentazzjoni tal-baġit [7]. L-irwoli tagħhom jiddependu mill-Fond li jipprovdi l-appoġġ finanzjarju u mil-livell tal-ispiża tal-proġett. a) Għall-proġetti tas-CF u għall-proġetti l-kbar tal-FEŻR [8], il-Kummissjoni teżamina l-kwalità tal-proġetti li għandhom jiġu kofinanzjati f’termini tal-konformità tagħhom mad-Direttivi Ewropej applikabbli u l-prijoritajiet tal-Fondi, il-potenzjal tagħhom biex jiksbu riżultati fir-rigward tal-iżvilupp reġjonali u l-ħtieġa tagħhom għall-kontribuzzjoni finanzjarja mill-UE. Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni għall-kofinanzjament ta’ proġett tistabbilixxi l-livell tal-għotja u l-kundizzjonijiet li għalihom huwa soġġett il-pagament tiegħu. Fil-każ tal-proġetti tas-CF, rapport finali li jinkludi deskrizzjoni tax-xogħol imwettaq u evalwazzjoni inizjali tal-ilħuq tar-riżultati antiċipati għandu jitwettaq għall-Kummissjoni [9]. Fil-każ tal-proġetti l-kbar tal-FEŻR, mhumiex meħtieġa rapporti finali. b) Għall-proġetti l-oħra tal-FEŻR, l-irwol tal-Kummissjoni huwa limitat għall-evalwazzjoni u l-approvazzjoni tal-programmi operazzjonali li l-proġetti jappartjenu għalihom u li għandhom jikkontribwixxu għall-objettivi ġenerali tagħhom; l-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri huma responsabbli għall-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet għall-għotja u jiddeċiedu l-ammont tal-għotja u jsegwu l-implimentazzjoni tal-proġetti. 9. Għal kull perjodu ta’ pprogrammar, il-Kummissjoni toħroġ linji gwida għall-implimentazzjoni tal-fondi. Għall-perjodu 2000–06, il-linji gwida maħruġa fl-1999 jagħmluha prijorità li l-konformità tiġi appoġġata bl-istandards ambjentali stabbiliti fid-Direttivi rilevanti tal-UE. Dawn jispeċifikaw li proġetti fis-settur tal-ilma għandhom ikunu konsistenti mal-prinċipji tad-Direttiva ta’ Qafas dwar l-ilma u li għandu jkun hemm aktar enfasi fuq iż-żieda fl-effiċjenza ta’ infrastruttura eżistenti bl-għan li t-telf ikun limitat [10]. Barra minn dan, il-gwida għall-Fond ta’ Koeżjoni tindika li l-investimenti kollha fil-provvista tal-ilma għandhom ikunu akkumpanjati minn pjan ta’ azzjoni konkret biex it-telf tal-ilma mis-sistema ta’ distribuzzjoni jiġi limitat għall-aqwa perċentwal għall-effiċjenza tas-sistema [11]. 10. Hemm diversi tipi ta’ infrastruttura kofinanzjata. L-iskema "Sistemi tal-provvista tal-ilma" fl-Anness I tagħti deskrizzjoni tal-komponenti tas-sistemi tal-ilma, mill-astrazzjoni (sistemi sħaħ tal-provvista tal-ilma) sad-distribuzzjoni għall-utenti finali (netwerks ta’ distribuzzjoni), u l-Kaxxa 1 tagħti xi eżempji ta’ proġetti kofinanzjati. L-iktar elementi komuni tas-sistemi ta’ provvista tal-ilma huma: id-digi, l-impjanti ta’ desalinizzazzjoni, l-impjanti tat-trattament tal-ilma, il-mejnijiet tal-ilma, l-istazzjonijiet tal-ippumpjar, il-ġibjuni, it-tankijiet tal-ilma, in-netwerks ta’ distribuzzjoni, u s-sistemi ta’ kontroll mill-bogħod u li jsibu t-tnixxijiet u l-ħsarat. KAXXA 1 EŻEMPJI TA’ PROĠETTI KOFINANZJATI MILL-UE Proġett wieħed kellu l-għan li jestendi n-netwerk tal-provvista tal-ilma għall-popolazzjoni tad-distretti rurali li kienu qed jużaw sorsi privati u mxerrda. Il-proġett kien jikkonsisti minn 11-il tank tal-ilma, 32,6 km ta’ pajpijiet għall-konnessjoni tan-netwerk il-ġdid mas-sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma, 10 stazzjonijiet tal-ippumpjar u madwar 87 km ta’ pajpijiet għan-netwerk il-ġdid ta’ distribuzzjoni. Il-proġett eliġibbli għall-assistenza mill-UE kien jiswa EUR 4,28 miljun, b'EUR 3,21 miljun tal-kofinanzjament tal-FEŻR. Tfasslet sensiela ta’ proġetti biex jinħolqu sorsi ġodda tal-ilma u biex jitjieb it-trattament tal-ilma f’sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma li tkopri żona ta’ 11000 km2 u 2,5 miljun abitant. Hija tikkonsisti f’diversi proġetti kofinanzjati: impjant ta’ desalinizzazzjoni b’kapaċità ta’ 65000 m3 ilma kuljum bi spiża eliġibbli ta’ EUR 55,10 miljun, b’ EUR 46,86 miljun tal-kofinanzjament tas-CF; it-tiġdid ta’ impjant ta’ trattament b’kapaċità ta’ 116640 m3 ilma kuljum bi spiża eliġibbli ta’ EUR 5,38 miljun, bi EUR 3,50 miljun tal-kofinanzjament tal-FEŻR; u l-bini ta’ mejn tal-ilma ta’ 27 km u tliet tankijiet tal-ilma marbuta miegħu li jgħaqqdu s-sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma ma’ impjant ieħor ta’ desalinizzazzjoni bi spiża eliġibbli ta’ EUR 19,71 miljun, b’ EUR 12,81 miljun tal-kofinanzjament tal-FEŻR. XI PROĠETTI KOFINANZJATI MILL-UE +++++ TIFF +++++ Stampa 1: Stazzjon tal-ippumpjar fil-Portugall +++++ TIFF +++++ Stampa 2: Impjant ta’ desalinizzazzjoni fi Spanja +++++ TIFF +++++ Stampa 3: Diga fi Spanja +++++ TIFF +++++ Stampa 4: Impjant ta’ trattament fil-Greċja L-AMBITU TAL-VERIFIKA U L-OBJETTIVI 11. L-objettiv ewlieni tal-verifika kien li tevalwa jekk in-nefqa tal-miżuri strutturali tal-UE fuq il-provvista tal-ilma għall-konsum domestiku hijiex qed tintuża bl-aqwa mod. 12. Il-Qorti indirizzat il-mistoqsijiet sekondarji li ġejjin: a) Ġew adottati l-iktar soluzzjonijiet adegwati biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet taż-żoni kkonċernati? b) Il-proġetti laħqu l-għanijiet tagħhom li jtejbu l-provvista tal-ilma għall-konsum domestiku? c) Intlaħqu l-objettivi bl-inqas spejjeż għall-baġit tal-UE? 13. Il-verifika twettqet fi ħdan il-Kummissjoni u fl-erba’ Stati Membri li huma responsabbli mill-biċċa l-kbira tan-nefqa fuq l-infrastruttura maħsuba esklussivament għall-provvista tal-ilma għall-użu domestiku: Spanja, il-Greċja, il-Portugall u l-Italja. 14. Hija twettqet minn Frar 2009 sa Marzu 2010, fuq il-bażi ta’ kampjun ta’ 29 proġett iffinanzjat skont il-perjodu ta’ pprogrammar 2000–06 u li tlestew fiżikament. Tlieta minnhom kienu approvati mill-Kummissjoni qabel l-2000, iżda t-tlieta li huma kienu sostanzjalment modifikati bid-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni matul il-perjodu tal-2000–06. Il-proġetti ntgħażlu skont il-kobor tal-appoġġ finanzjarju totali pprovdut lil kull wieħed mill-erba’ Stati Membri. Disgħa kienu kofinanzjati mis-CF u 20 mill-FEŻR u tnejn minn dawn kienu proġetti kbar (ara l-Anness II). 15. Il-fajls tal-proġetti ġew riveduti fil-livelli kollha u saru laqgħat mar-rappreżentanti ta’ diversi awtoritajiet lokali u kumpaniji pubbliċi jew imħallta responsabbli mit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-ġestjoni tal-infrastruttura relatata mal-proġetti magħżula. Il-Qorti kienet megħjuna minn esperti fl-inġinerija tal-provvista tal-ilma. OSSERVAZZJONIJIET ĠEW ADOTTATI L-IKTAR SOLUZZJONIJIET ADEGWATI BIEX JIĠU SSODISFATI L-ĦTIĠIJIET TAŻ-ŻONI KKONĊERNATI? 16. Qabel ma jingħataw riżorsi finanzjarji għall-bini ta’ infrastruttura ġdida, li sikwit wieħed jistenna li se tintuża għal diversi għexieren ta’ snin, għandu jkun hemm analiżi bl-għan li tinstab l-aqwa soluzzjoni għall-ħtiġijiet tal-provvista tal-ilma lokali. L-elementi ewlenin ta’ din l-analiżi huma d-domanda prevista, ikkalkulata l-iktar mid-daqs tal-popolazzjoni u l-konsum per capita mistenni, u d-disponibbiltà u l-kwalità tar-riżorsi eżistenti tal-ilma. Uħud minn dawn l-elementi, bħall-konsum per capita u l-kwalità tar-riżorsi eżistenti tal-ilma, jistgħu jiġu influwenzati minn miżuri min-naħa tad-domanda u azzjonijiet għall-protezzjoni tar-riżors tal-ilma rispettivament. 17. Il-Qorti eżaminat jekk: a) l-estimi tal-ħtiġijiet tal-ilma li jappoġġjaw il-proġetti infrastrutturali kofinanzjati kinux ibbażati fuq suppożizzjonijiet b’bażi soda dwar l-iżvilupp tad-domanda u d-disponibbiltà tal-ilma fiż-żona kkonċernata; b) ġewx analizzati d-diversi soluzzjonijiet potenzjali, inkluża l-azzjoni biex tiġi ssodisfata d-domanda jew biex tinżamm jew titjieb il-kwalità tar-riżorsi tal-ilma użati attwalment, biex tintgħażel l-aħjar waħda; c) l-awtoritajiet responsabbli mill-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet u mill-approvazzjoni tal-għotjiet żidux il-valur lill-proġetti proposti. KWAŻI FIL-KAŻIJIET KOLLHA, IL-PREVIŻJONIJIET TAL-ĦTIĠIJIET MA KKUNSIDRAWX IT-TENDENZI ’L ISFEL PER CAPITA FIL-KONSUM TAL-ILMA, U F’UĦUD MILL-KAŻIJIET, MHUX IR-RIŻORSI KOLLHA DIĠÀ DISPONIBBLI KIENU KKUNSIDRATI 18. Id-deċiżjoni li tinbena infrastruttura ġdida għall-provvista tal-ilma kienet, fil-proġetti kollha minbarra tlieta, ibbażata fuq estimi tad-domanda futura u tal-ħtieġa ta’ riżorsi supplimentari tal-ilma. Fit-tliet eċċezzjonijiet, dawn l-estimi ma kinux meħtieġa billi l-investiment kien jikkonsisti biss f’żieda jew f’sostituzzjoni ta’ element f’sistema eżistenti. 19. F’21 każ, id-domanda kienet stmata fuq il-bażi tal-konsum per capita teoretiku rrakkomandat mid-dokumenti ta’ ppjanar idroloġiku, minħabba n-nuqqas ta’ dejta dwar il-konsum u t-telf min-netwerks fl-imgħoddi. Id-domanda stmata b’dan il-mod kultant ġiet aġġustata ’l fuq bl-użu ta’ diversi fatturi li huma diffiċli biex jiġu evalwati, bħall-effett tal-popolazzjonijiet temporanji [12] u r-rata ta’ industrijalizzazzjoni. 20. Fil-ħames każijiet l-oħra, il-previżjonijiet tad-domanda tal-ilma kienu stmati fuq il-bażi ta’ dejta dwar konsum reali tal-imgħoddi, iżda billi jiġu applikati metodi differenti. Fi tlieta minn dawn il-każijiet, il-konsum per capita użat biex jiġġustifika l-ħtieġa tal-proġett hija ogħla minn dik rakkomandata mid-dokumenti ta’ ppjanar idroloġiku. 21. Barra minn hekk, kważi fil-proġetti kollha, l-estimi tad-domanda ma jirriflettux it-tendenza ’l isfel fil-konsum per capita u, kultant, fit-telf tal-ilma li kien hemm minn tmiem is-snin 90 jew mill-bidu tas-snin 2000 fil-biċċa l-kbira tal-oqsma kkonċernati mill-proġetti [13]. Din it-tendenza hija riżultat tat-titjib fin-netwerks [14], l-installazzjoni ta’ miters domestiċi u kampanji ta’ għarfien promossi mill-awtoritajiet u l-operaturi tal-ilma. Billi l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri min-naħa tad-domanda qed isiru iktar mifruxa, mhijiex probabbli tendenza li tiżdied tal-konsum per capita [15]. 22. Bħala riżultat ta’ dan, il-paragun bejn il-previżjonijiet tad-domanda futura u l-konsum reali ħafna drabi juri li (ara t-tabella 2 għal xi eżempji): a) il-konsum reali per capita fl-2008 [16] huwa inqas b’mod sinifikanti mill-estima għas-sena stipulata, u f’diversi każijiet, huwa saħansitra inqas min-nofs din l-estima; b) il-konsum ġenerali reali fl-2008 huwa ħafna inqas minn dak stmat. TABELLA 2 ESTIMI TAL-KONSUM TAL-ILMA U L-VALURI REALI FL-2008 GĦAL XI PROĠETTI EŻAMINATI Proġett | Konsum per capita f'litri għal kull abitant kuljum | Konsum ġenerali f'hm3/sena | Pajjiż | Sena xefaq | Ex-ante stmata għas-sena xefaq [1001] | Dik reali fl-2008 [1001] | Ex-ante stmata | Dik reali | Għas-sena xefaq | Għall-2008 [1002] | Fl-2008 | ES | 2027 | 530 | 286 | 26 | 24 | 14 | GR | 2020 | 375–609 | 197 | 219 | 180 | 90 | IT | 2040 | 432 | 360 | 178 | 149 | 90 | PT | 2030 | 154–300 | 34–66 | 25 | 15 | 6 | PT | 2038 | 150 | 74 | 0,6 | 0,4 | 0,1 | ES | 2030 | 350 | 201–291 | 8,5 | l-ebda dejta | 4,3 | 23. Ir-riżorsi diġà disponibbli ma ġewx ikkunsidrati għalkollox fit-tfassil tal-infrastruttura l-ġdida f’sitt każijiet (ara l-Kaxxa 2). B’mod partikolari, fejn l-ilma kien ta’ kwalità ħażina, pereżempju minħabba ammont għoli ta’ kontenut ta’ nitrati jew sulfati, ma kienx eżaminat jekk dan l-ilma setax tħallat mal-ilma ta’ kwalità tajba biex jiġu ssodisfati l-istandards regolatorji għall-ilma tax-xorb, minflok ma ġie sostitwit għalkollox minn ilma minn sors ieħor [19]. 24. Bl-estima aħjar tad-domanda futura u tan-nuqqasijiet tal-ilma kien ikun possibbli li jitqiesu soluzzjonijiet alternattivi li ma ġewx ikkunsidrati u tinbena infrastruttura b’kapaċità iżgħar. KAXXA 2 EŻEMPJI TA’ PROĠETTI FEJN IR-RIŻORSI DISPONIBBLI ĠEW INJORATI FIL-FAŻI TA’ PPJANAR Fi Spanja, il-FEŻR ikkofinanzja proġett biex titjieb il-kwalità tal-ilma pprovdut lil diversi muniċipalitajiet ġirien, billi l-provvista tal-ilma attwali ma kenitx tikkonforma mal-parametri regolatorji. L-estimi tal-volum tal-ilma li għandu jiġi pprovdut mill-infrastrutturi l-ġodda kienu bbażati fuq l-estima tad-domanda futura totali għaż-żona. Madankollu, uħud mill-muniċipalitajiet kellhom ilma ta’ kwalità eċċellenti u ma kellhomx nuqqas tiegħu. Barra minn hekk, il-proġett seta’ ġie bbażat fuq l-estima tal-volum ta’ ilma ta’ kwalità tajba meħtieġ biex jitħallat sew mal-ilma ta’ kwalità baxxa diġà disponibbli. Erba’ snin wara l-kummissjonar, ir-rata tal-użu tal-kapaċità l-ġdida hija madwar 16 %. F’każ ieħor kofinanzjat mis-CF fi Spanja, inbniet diga biex tkopri d-domanda futura stmata ta’ 13,9 hm3 fis-sena, bla ma ġew ikkunsidrati r-riżorsi li kienu diġà disponibbli (8 hm3 fis-sena). Meta saret il-verifika, din id-diga ma kenitx meħtieġa biex tkopri d-domanda attwali taż-żona (8 hm3 fis-sena) billi r-riżorsi disponibbli kienu diġà suffiċjenti. L-infrastruttura kofinanzjata se tintuża bħala riżerva jew għal żoni oħra u mhux kif kien ippjanat inizjalment. L-IFFOKAR HUWA FUQ IL-BINI TA’ INFRASTRUTTURI BIEX JINTUŻAW SORSI ĠODDA TAL-ILMA U RARI TINGĦATA ATTENZJONI GĦAS-SOLUZZJONIJIET L-OĦRA, BĦAT-TNAQQIS FIT-TELF TAL-ILMA, ... 25. Fil-każijiet kollha eżaminati mill-Qorti, is-soluzzjoni magħżula biex tittratta n-nuqqas stmat tal-ilma kienet li jintużaw sorsi ġodda tal-ilma u li l-ilma jitwassal fiż-żoni kkonċernati [20]. 26. Fejn il-livell tal-ilma mhux iffatturat kien għoli, il-possibbiltà ta’ titjib tan-netwerks ta’ distribuzzjoni rari ġiet ikkunsidrata bħala mezz kif jitnaqqsu l-ħtiġijiet futuri tal-ilma, biex b’hekk jiġu esklużi s-soluzzjonijiet potenzjali ta’ kapaċità iżgħar (ara l-Kaxxa 3). 27. Madankollu, f’żewġ każijiet, il-muniċipalitajiet ħadu azzjoni biex inaqqsu d-domanda. F’dawn il-każijiet, ir-riżultati tant kienu sinifikanti li l-infrastruttura kofinanzjata m’għadhiex neċessarja fil-futur qarib jew hija kbira wisq (ara l-Kaxxa 4). KAXXA 3 L-IMPATT POTENZJALI TAT-TNAQQIS TAL-ILMA FFATTURAT FUQ IL-ĦTIĠIJIET TAL-ILMA Iż-żieda fil-volum tal-ilma li kienet disponibbli għal belt Taljana, li kienet waħda mill-objettivi ta’ proġett kofinanzjat, setgħet inkisbet bit-tnaqqis tal-ilma mhux iffatturat fin-netwerk tal-ilma tal-belt minn 44,5 % għal 11,5 %, li hija rata li tista’ tinkiseb u li diġà ntlaħqet f’xi setturi ta’ dik il-belt. Għal infrastruttura sħiħa tal-provvista tal-ilma fil-Greċja, it-tfassil tal-proġett kien ibbażat fuq estimi tad-domanda futura, inkluża rata għolja ta’ telf tal-ilma (30 %). Minkejja li sar investiment biex jittejjeb in-netwerk tad-distribuzzjoni, li wkoll ġie kofinanzjat bil-fondi tal-UE, ir-rata ta’ telf baqgħet madwar 30 %. Azzjoni effikaċi biex jonqos it-telf tal-ilma, kieku, kienet tirriżulta f’infrastruttura tal-provvista tal-ilma ġdida u iżgħar. … JEW L-UŻU TA’ IKTAR RIŻORSI AĊĊESSIBBLI 28. Jista’ jkun hemm domandi li jikkompetu fuq ir-riżorsi tal-ilma bejn, pereżempju, il-ħtiġijiet tal-agrikoltura u l-konsum domestiku. Il-possibbiltà li jintużaw riżorsi tal-ilma riżervati għall-użu agrikolu għall-konsum mill-bniedem ma ġietx esplorata għall-proġetti eżaminati (ara l-Kaxxa 5). Madankollu, ġew innutati prattiki tajbin f’xi reġjuni Spanjoli, fejn teżisti sistema ta’ skambju flessibbli rigward id-drittijiet għall-użu tal-ilma, sabiex l-ilma maħsub għat-tisqija jkun jista’ jintuża biex jipprovdi l-ilma għall-konsum domestiku meta jkun meħtieġ. KAXXA 4 EŻEMPJI TA’ MUNIĊIPALITAJIET BENEFIĊJARJI LI ĦADU AZZJONI BIEX INAQQSU T-TELF TAL-ILMA Is-CF ikkofinanzja l-bini ta’ diga sabiex jiġu pprovduti 34 hm3 ta’ ilma fis-sena lil belt Spanjola u ż-żona ta’ madwar. Din id-diga kienet iġġustifikata fuq il-bażi ta’ domanda stmata ta’ 158 hm3 fis-sena sal-2012. Fl-istess ħin il-belt fasslet pjan ta’ azzjoni li jinkludi l-installazzjoni ta’ miters individwali fl-appartamenti u t-titjib tan-netwerk tat-trasport u tad-distribuzzjoni. Din kienet ukoll kundizzjoni imposta mill-Kummissjoni meta approvat l-għotja fl-2000. Il-pjan ta’ azzjoni kiseb riżultati aħjar minn dawk mitluba mill-Kummissjoni: l-ilma mhux iffatturat attwalment huwa madwar 20 % meta mqabbel mas-36 % ta’ qabel. Barra minn hekk, minkejja żieda sinifikanti fil-popolazzjoni, id-domanda ġenerali naqset minn 142 hm3 fl-1997–98, meta l-proġett ġie approvat, għal madwar 120 hm3 fl-2008. Għal belt Spanjola oħra, is-CF ikkofinanzja sistema sħiħa tal-provvista tal-ilma. Il-proġett evalwa d-domanda futura tal-belt għal 113-il hm3. Il-Kummissjoni fid-deċiżjoni tagħha tal-kofinanzjament tal-2001, imponiet l-implimentazzjoni ta’ pjan biex jonqsu t-tnixxijiet, ħaġa li rriżultat fi tnaqqis fl-ilma mhux iffatturat minn 50 % għal 30 %. Għalkemm il-popolazzjoni żdiedet, id-domanda ġenerali niżlet minn 81 hm3 fl-1996 għal 61 hm3 fl-2008. KAXXA 5 L-UŻU TA’ RIŻORSI TAL-ILMA FIL-QRIB Fiż-żoni li jikkorrispondu għal żewġ proġetti kofinanzjati fi Spanja, diversi muniċipalitajiet kienu qed iqassmu l-ilma b’ammont ta’ nitrat ogħla b’mod sinifikanti mill-ammont massimu stabbilit mid-Direttiva tal-kwalità tal-ilma tax-xorb, minħabba kontaminazzjoni mill-agrikoltura. Il-possibbiltà li jintuża l-ilma tal-wiċċ ta’ kwalità tajba li jinsab fil-qrib għall-konsum domestiku minflok l-ilma ta’ kwalità ħażina ma ġietx ikkunsidrata mill-promotur tal-proġett minħabba li kien ġie permess l-użu tad-drittijiet ta’ dan l-ilma ta’ kwalità tajba lill-bdiewa. Għal kull proġett inbnew bjar tal-ilma ta’ taħt l-art u pajpijiet ta’ trasport b’tul ta’ madwar 50 km. Madankollu, għal wieħed minn dawn il-proġetti, l-awtoritajiet responsabbli mill-ġestjoni tal-ilma ma kinux għadhom taw permess għall-astrazzjoni u talbu li l-awtoritajiet lokali jsibu soluzzjoni biex ikun possibbli li jintuża l-ilma tal-wiċċ riżervat għall-bdiewa. Madankollu, dan ikun jeħtieġ infrastruttura addizzjonali biex jinbena. ŻDIED FTIT VALUR MILL-EVALWAZZJONI TAL-APPLIKAZZJONIJIET GĦALL-GĦOTJA MILL-KUMMISSJONI U MILL-AWTORITAJIET TA’ ĠESTJONI TAL-ISTATI MEMBRI 29. Il-kampjun tal-verifika jinkludi disa' proġetti tas-CF u żewġ proġetti kbar tal-FEŻR li ġew eżaminati u approvati mill-Kummissjoni. It-18-il proġett l-ieħor kienu kofinanzjati mill-FEŻR u ġew approvati mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri (ara l-paragrafu 8). 30. Kif diġà nstab f’rapporti oħra tal-Qorti [21], in-nuqqas ta’ gwida u ta’ listi ta’ kontroll għall-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet għall-għotja fil-perjodu ta’ pprogrammar 2000–06 kien ifisser li ma kienx possibbli li jiġu identifikati l-kontrolli mwettqa mill-Kummissjoni. 31. Fl-ebda każ il-Kummissjoni ma ddubitat mill-previżjonijiet tad-domanda futura jew tas-soluzzjonijiet magħżula; lanqas ma talbet informazzjoni dwar soluzzjonijiet potenzjali oħra, bħall-aċċess għall-ilma disponibbli fil-qrib jew it-trattament ta’ dan iktar milli l-estrazzjoni tiegħu minn postijiet iktar ’il bogħod. 32. Wara r-reviżjoni tagħha, il-Kummissjoni imponiet kundizzjonijiet fuq erba’ proġetti dwar it-tnaqqis tat-telf tal-ilma. Madankollu, f’każ minnhom il-Kummissjoni ma kkwantifikatx l-objettivi konċernati; f’każ ieħor, l-iskadenzi biex dawn jiġu ssodisfati kienu stabbiliti wara d-data tat-tlestija tal-proġett u sa din id-data l-ammont tal-għotja kien ikun tħallas. Fl-ebda każ ma ġie kkunsidrat l-effett tat-tnaqqis meħtieġ fit-telf tal-ilma fil-kalkolu tal-ħtiġijiet tal-ilma. 33. Fi tnejn minn dawn il-proġetti, id-deċiżjoni tal-għotja kienet tinkludi wkoll dispożizzjoni b’tali mod li l-awtoritajiet kellhom jissorveljaw l-applikazzjoni tad-Direttivi dwar il-protezzjoni tal-ilmijiet tal-wiċċ u ta’ taħt l-art [22] u jinfurmaw lill-Kumitat ta’ Monitoraġġ tas-CF. Dawn id-dispożizzjonijiet kellhom il-mertu li joħolqu konnessjoni speċifika bejn il-pagament tal-għotja u l-azzjoni mitluba. Madankollu, il-kontaminazzjoni min-nitrati jew mill-ilma mormi affettwat ukoll proġetti oħra li tfasslu sa ċertu punt biex jissostitwixxu s-sorsi kontaminati u li kienu approvati mill-Kummissjoni bla ebda kundizzjoni. Qatt ma ġew imposti miżuri oħra bl-għan li jitħaffef l-irkupru ambjentali bħala kundizzjonijiet għall-għotja mill-UE. 34. Fl-Istati Membri, ir-reviżjoni tal-Qorti sabet li, fl-ebda każ l-awtoritajiet ta’ ġestjoni ma ssuġġerew jew ma għamlu bidliet lill-proposti tal-proġetti. Il-kundizzjonijiet dwar it-telf tal-ilma u l-mod ta’ kif wieħed jibża’ għalih, kif ukoll miżuri biex jipproteġu l-kwalità tal-ilma mhux trattat, qatt ma ġew imposti. 35. Għall-perjodu 2007–13, inbidel il-mod kif il-proġetti tal-provvista tal-ilma jiġu ġestiti: a) fi ħdan il-Kummissjoni, il-proġetti li l-ispiża totali tagħhom taqbeż il-EUR 50 miljun biss ġew eżaminati. Tfasslu proċeduri ġodda ta’ evalwazzjoni: l-applikazzjonijiet għall-proġetti għandhom jinkludu r-riżultati tal-istudji dwar il-fattibbiltà, inkluż l-eżami ta’ alternattivi; ġiet żviluppata lista ta’ kontroll biex jiġu evalwati l-applikazzjonijiet għall-proġetti, b’mod partikolari rigward l-effiċjenza tal-ġestjoni tar-riżors tal-ilma (eż. azzjonijiet biex inaqqsu l-konsum tal-ilma jew jerġa’ jintuża ilma mormi) fiż-żoni kkonċernati mill-proġetti. Madankollu, l-użu tal-kriterji ta’ evalwazzjoni jistgħu jtejbu l-effettività ta’ dawn il-proċeduri u l-konsistenza tar-riżultati tagħhom; b) ma nstabu l-ebda punti ta’ referenza li jagħmlu lil dawn il-proċeduri l-ġodda effikaċi fir-rigward tal-Istati Membri fejn saret iż-żjara, ittieħdu inizjattivi pożittivi: fi tliet reġjuni, wieħed mill-kriterji biex tiġi allokata l-assistenza mill-FEŻR huwa dak li l-proġett propost għandu jkun parti minn pjan strateġiku għaż-żona kkonċernata u li għandu jkun kumplimentari għas-sistemi sħaħ tal-ilma diġà mibnija jew ippjanati. Fl-Italja, il-proċeduri l-ġodda jipprovdu ż-żieda tal-baġits tal-programmi operazzjonali reġjonali li jiksbu riżultati aħjar f’termini tat-tnaqqis fit-telf tal-ilma. IL-PROĠETTI LAĦQU L-GĦANIJIET TAGĦHOM LI JTEJBU L-PROVVISTA TAL-ILMA GĦALL-KONSUM DOMESTIKU? 36. Jista’ jkun hemm ħafna raġunijiet biex tinbena infrastruttura ġdida (ara l-paragrafu 5) u għaldaqstant l-objettivi tal-proġetti jistgħu jvarjaw b’mod sinifikanti. Biex ikunu possibbli monitoraġġ u evalwazzjoni effettivi, l-objettivi tal-proġetti għandhom ikunu definiti u kkwantifikati fl-applikazzjonijiet għall-għotja u fid-deċiżjonijiet tal-finanzjament, f’termini tal-prodotti u r-riżultati. 37. Firxa ta’ indikaturi jistgħu jintużaw sabiex jiġi evalwat il-punt sa fejn l-objettivi nkisbu. Filwaqt li l-indikaturi ta’ produzzjoni għandhom jiġu definiti f’termini ta’ kisbiet fiżiċi, bħal pereżempju kilometri ta’ kanen, numru ta’ tankijiet, eċċ, l-indikaturi tar-riżultati għandhom jiġu definiti sabiex jirriflettu sa liema punt ġew issodisfati l-ħtiġijiet speċifiċi indirizzati mill-proġett: a) disponibbiltà: il-volum addizzjonali ta’ ilma li jidħol fis-sistema ta’ provvista minħabba l-infrastruttura l-ġdida; b) kopertura: iż-żieda fin-numru ta’ nies u l-perċentwal tal-popolazzjoni li tirċievi l-provvista tagħha permezz tan-netwerk tad-distribuzzjoni tal-ilma; c) kwalità tal-ilma: il-perċentwal tat-testijiet li permezz tagħhom l-ilma ġie evalwat bħala mhux konformi mal-istandards tal-UE, dawk nazzjonali jew dawk lokali u t-titjib tal-valuri għall-parametri li preċedentement ma kinux konformi; d) effiċjenza tas-sistemi: it-tnaqqis ta’ ilma mhux iffatturat; e) kwalità tas-servizz: it-tnaqqis fin-numru u fit-tul ta’ żmien ta’ restrizzjonijiet u interruzzjonijiet fis-servizz. 38. Il-Qorti eżaminat jekk: a) l-objettivi kinux ġew definiti u kwantifikati; b) l-objettivi kinux inkisbu; c) il-kisbiet kinux ġew issorveljati mill-awtoritajiet li approvaw l-għotjiet. L-OBJETTIVI TAL-PROĠETT MHUX DEJJEM ĠEW KWANTIFIKATI FIR-RIGWARD TAR-RIŻULTATI MISTENNIJA 39. Applikazzjonijiet għall-għotja u deċiżjonijiet inkludew ir-riżultati li jistgħu jitkejlu u li għandhom jinkisbu. Għal xi wħud mill-proġetti eżaminati, minħabba n-nuqqas ta’ applikazzjonijiet speċifiċi u deċiżjonijiet, ir-riżultati ġew stabbiliti u kwantifikati fi studji għall-proġett. 40. Il-parti l-kbira tal-proġetti eżaminati inkludew objettivi li ġeneralment jistgħu jitkejlu, stabbiliti f’termini ta’ popolazzjoni li trid tiġi koperta u ta’ volum ta’ ilma li jrid jiġi provdut. Madankollu, mhux ir-riżultati mistennija kollha (bħat-tnaqqis tal-kwantità ta’ ilma mhux iffatturat u t-titjib tal-kontinwità tas-servizz u l-kwalità tal-ilma) ġew kwantifikati. IL-PROĠETTI KISBU TITJIB LI JISTA’ JITKEJJEL FIR-RIGWARD TAL-PROVVISTA TAL-ILMA LIĊ-ĊITTADINI TAL-UE, IŻDA ... 41. Il-proġetti kollha vverifikati, minkejja dewmien u spejjeż żejda (ara l-paragrafi 51 sa 52), ġew implimentati fiżikament kif pjanat, b’varjazzjonijiet minimi, pereżempju, fit-tul tal-kanen jew fil-kapaċità jew fil-post fejn jinsabu t-tankijiet, li dwarhom kien intlaħaq ftehim matul il-bini. 42. F’termini ta’ riżultati, il-proġetti kkontribwixxew għat-titjib tal-provvista tal-ilma għall-użu domestiku, jew billi żiedu l-volum tal-ilma disponibbli, jew billi estendew in-netwerk pubbliku għal żoni li preċedentement ma kinux konnessi jew billi tejbu l-kwalità tal-ilma, l-effiċjenza tan-netwerk jew il-kontinwità tas-servizz (ara l-Kaxxa 6). +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ Stampa 5: Ilma jimla mejn tal-ilma ġdid, biex b’hekk tiżdied id-disponibbiltà f’reġjun Taljan | Stampa 6: Impjant ta’ trattament ġdid, biex b’hekk titjieb il-kwalità tal-ilma f’belt Griega kbira | KAXXA 6 EŻEMPJI TA’ KISBIET POŻITTIVI Sabiex jiġi kopert in-nuqqas ta’ ilma f’żona Spanjola, il-Fond ta’ Koeżjoni (CF) ikkofinanzja impjant tad-desalinizzazzjoni b’kapaċità ta’ produzzjoni ta’ 22 hm3 ta’ ilma għax-xorb fis-sena. Sa mill-2006, l-impjant ilu jopera b’madwar 90 % tal-kapaċità tiegħu, biex b’hekk taffa n-nuqqas tal-ilma fl-ikbar tliet muniċipalitajiet li jirċievu l-provvista. B’paragun mas-sitwazzjoni preċedenti, inkiseb ukoll titjib sinifikanti fil-kwalità tal-ilma mqassam lill-popolazzjoni f’termini ta’ xi wħud mill-istandards tad-Direttiva tal-UE (konduttività u kontenut ta’ trialometani u sulfati). Sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta’ żona urbana fl-Italja, li tkun qed tbati minn skarsità tal-ilma, il-FEŻR ikkofinanzja mejn tal-ilma użat għat-trasport tal-ilma minn diga ġdida għal diversi muniċipalitajiet. Għall-perjodu bejn l-2004 u l-2008 il-volum annwali li kien disponibbli għaż-żona kien ta’ 14,5 hm3. Dan il-mejn il-ġdid tal-ilma pprovda lill-muniċipalitajiet b’riżorsi tal-ilma addizzjonali u taffa l-pressjoni minn fuq sorsi oħra. ... XI PROĠETTI MA KINUX QED JOPERAW MINĦABBA KOLLEGAMENTI NIEQSA ... 43. Ħames proġetti, għalkemm fiżikament lesti bejn l-2005 u l-2008, ma kienu taw l-ebda riżultat sa dakinhar li saret il-verifika [23]. Żewġ proġetti oħra li tlestew fl-istess perjodu bdew joperaw b’mod parzjali, iżda b’riżultati limitati. Ir-raġuni prinċipali għal dan kien in-nuqqas ta’ infrastruttura kumplimentari, li waqgħet lura jew fl-istadju tal-bini tagħha jew f’dak tad-dħul fis-seħħ (ara l-Kaxxa 7). ... U PROĠETTI OĦRA KIEN FIHOM LIMITAZZJONIJIET INERENTI 44. F’xi każijiet, il-kisba ta’ riżultati hija affettwata mil-limitazzjonijiet inerenti tal-proġetti: pereżempju, fi proġett partikolari mfassal biex itejjeb il-kwalità tal-ilma mqassam f’belt kbira, il-kisba tal-aqwa kwalità tiddependi fuq proġetti ambjentalment kontroversjali oħra. F’żewġ każijiet oħra, l-impjanti tat-trattament mibnija jimtlew minn kanali miftuħin, fatt li jagħmel l-ilma li jinżel fihom vulnerabbli għall-kontaminazzjoni. F’każ ieħor, l-ilma prodott minn impjant ta’ desalinizzazzjoni partikolari jasal f’ġibjuni muniċipali f’temperatura għolja wisq għall-użu domestiku (kultant ogħla minn 30 grad). KAXXA 7 EŻEMPJI TA’ PROĠETTI LI MHUMIEX JOPERAW MINĦABBA KOLLEGAMENTI NIEQSA Fi Spanja, inqas minn 20 % tal-kapaċità ta’ impjant ta’ desalinizzazzjoni baqgħet tintuża għal erba’ snin wara li l-impjant tlesta. Minkejja li hemm biżżejjed domanda biex tiġi garantita żieda fil-produzzjoni tal-ilma, is-sistema tat-twassil u netwerks tad-distribuzzjoni (u irrigazzjoni) urbani, ikkofinanzjati wkoll mill-fondi tal-UE, kienu għadhom ma ġewx stabbiliti fiż-żmien meta saret il-verifika. Erba’ snin wara l-bini ta’ diga fil-Greċja, l-impjant ta’ trattament kumplimentari meħtieġ sabiex il-proġett ikun wieħed operazzjonali għandu jerġa’ jiġi mfassal u mibni, u dan joħloq dewmien fil-funzjonament tas-sistema. IR-RAPPURTAR DWAR IL-KISBIET KIEN TA’ VALUR LIMITAT 45. Għal proġetti tas-CF, ġestiti mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 29), għandu jiġi ppreżentat rapport finali mat-tlestija tagħhom bħala kundizzjoni għall-pagament finali; għal proġetti maġġuri tal-FEŻR, ir-Regolament jirrikjedi biss li l-informazzjoni tiġi provduta fir-rapporti tal-programm operazzjonali fejn dawn il-proġetti huma inklużi. 46. Dawn ir-rapporti jipprovdu informazzjoni parzjalment utli dwar ir-riżultati miksuba: huwa għal proġett wieħed biss li r-riżultati jiġu deskritti f’termini ta’ volum ta’ ilma prodott u provdut lill-muniċipalitajiet. F’żewġ każijiet, ir-rapporti finali sempliċiment jiddikjaraw li r-riżultati nkisbu u, f’każ wieħed, ma hija pprovduta l-ebda informazzjoni. F’ħames proġetti, ma seta’ jinkiseb l-ebda riżultat, minħabba l-fatt li, għalkemm il-proġetti kienu tlestew, kienu għadhom mhumiex operazzjonali meta r-rapport finali ġie ppreżentat. 47. Fir-rigward tal-kundizzjonijiet addizzjonali dwat it-tnaqqis tat-telf ta’ ilma imposti mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 32), f’wieħed mill-erba’ każijiet, ir-rapport ma fih l-ebda informazzjoni dwar il-punt sa fejn il-kundizzjoni tal-Kummissjoni kienet ġiet issodisfata. Madankollu, il-Kummissjoni għamlet il-pagament finali. Fiż-żewġ każijiet l-oħra fejn il-Kummissjoni kienet imponiet rekwiżiti speċifiċi ta’ segwitu, b’mod partikolari fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ miżuri kontra kontaminazzjoni minn agrikoltura jew ilma mormi (ara l-paragrafu 33), ma ngħatat l-ebda informazzjoni. 48. Fir-rigward ta’ proġetti soġġetti biss għall-approvazzjoni ta’ Stat Membru, huwa biss fi tnejn mill-Istati Membri koperti mill-verifika li l-benefiċjarji kienu rikjesti jissottomettu rapport finali mat-talba finali għal pagament. Barra minn hekk, dawn ir-rapporti jindikaw it-tibdiliet ewlenin li jaffettwaw il-proġett f’termini ta’ spejjeż u dewmien, iżda ma jipprovdux dettalji dwar ir-riżultati miksuba. Fiż-żewġ Stati Membri l-oħra, talbiet għall-pagament finali huma akkumpanjati biss minn dokumenti ta’ appoġġ għan-nefqa mġarrba. INKISBU R-RIŻULTATI BL-INQAS SPEJJEŻ GĦALL-BAĠIT TAL-UE? 49. Il-parti l-kbira tal-proġetti kofinanzjati taw kontribut għat-titjib tal-provvista tal-ilma liċ-ċittadini tal-UE. Sabiex tevalwa jekk dan ir-riżultat setax inkiseb b’inqas spejjeż għall-baġit tal-UE, il-Qorti eżaminat jekk: a) il-bini ta’ infrastruttura kofinanzjata kienx twettaq b’mod ekonomiku; b) l-infrastruttura taħdimx b’mod effiċjenti, jiġifieri r-rata ta’ użu tagħhom hijiex sodisfaċenti u r-rata ta’ ilma mhux iffatturat fin-netwerk tad-distribuzzjoni dipendenti tal-ilma hijiex aċċettabbli; c) l-għotja tal-UE ġietx stabbilita f’livell adegwat, billi jiġi kkunsidrat li l-proġetti kofinanzjati jiġġeneraw dħul. L-EKONOMIJA HIJA AFFETTWATA MINN DEWMIEN U SPEJJEŻ ŻEJDA 50. F’diversi każijiet, instab li l-proċeduri tal-ikkuntrattar ma kinux konformi mar-regoli Ewropej għall-għotja ta’ kuntratti. Madankollu, meta ġara dan, il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali ta’ kontroll applikaw tabilħaqq il-korrezzjonijiet xierqa għan-nefqa kofinanzjata. 51. Il-proġetti kollha esperjenzaw dewmien fil-kostruzzjoni tagħhom, li varja minn ftit xhur għal aktar minn tliet snin. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, dewmien ikkawżat minn talbiet addizzjonali imposti minn evalwazzjonijiet ta’ impatt ambjentali, diffikultajiet fil-kisba ta’ permessi amministrattivi, estimi jew kalkolazzjonijiet mhux preċiżi setgħu ġew parzjalment evitati permezz ta’ ppjanar aħjar. 52. Il-proġetti kollha esperjenzaw ukoll żidiet fl-ispiża li, f’20 % tal-każijiet, qabżu t-30 % tal-prezz inizjali, b’żieda massima fil-prezz ta’ 80 % f’każ wieħed. L-iktar raġuni frekwenti għal dawn l-ispejjeż żejda kienet ippjanar ħażin, li rriżulta f’dewmien li wassal għal penali li jridu jitħallsu mill-promoturi tal-proġetti u ż-żidiet fil-prezzijiet. DIVERSI PROĠETTI JOPERAW B’EFFIĊJENZA LIMITATA 53. Żewġ parametri ta’ effiċjenza ewlenin użati fil-verifika kienu r-rata ta’ użu tal-infrastruttura u r-rata ta’ ilma mhux iffatturat fin-netwerks tad-distribuzzjoni dipendenti. a) Rata baxxa ta’ użu tal-kapaċità tfisser li infrastruttura iżgħar u li tiswa inqas flus setgħet ipprovdiet l-istess livell ta’ servizz. b) Rata għolja ta’ ilma mhux iffatturat fin-netwerks tad-distribuzzjoni dipendenti timplika, b’mod partikolari, telf. Li kieku l-investiment kien sab soluzzjoni tajba għat-telf tal-ilma, inqas ilma kien jeħtieġ jiġi estratt, trattat u trasportat mill-infrastruttura l-ġdida, li għalhekk setgħet kienet ta’ skala iżgħar jew saħansitra mhux meħtieġa xejn. 54. Fiż-żmien meta twettqet il-verifika, 21 proġett konfinanzjat kienu ilhom joperaw għal bejn sena u erba’ snin, tlieta kienu qed jibdew joperaw u ħamsa kienu fiżikament lesti iżda kienu għadhom ma bdewx joperaw. It-Tabella 3 tevalwa dawn il-proġetti fid-dawl taż-żewġ parametri ewlenin ta’ effiċjenza. 55. Għall-proġetti operazzjonali, hemm varjazzjoni kbira fir-rata li biha tintuża l-kapaċità tal-infrastrutturi kofinanzjati — bejn 100 % u 16 % — u fil-livell tal-ilma mhux iffatturat min-netwerks tad-distribuzzjoni dipendenti — minn 13 % sa 55 %. Għall-iskop ta’ din l-analiżi, proġetti b’karatteristiki simili tpoġġew f’waħda minn dawn it-tliet kategoriji (ara t-Tabella 4). 56. Suppożizzjonijiet relatati ma’ proġetti li għandhom ħajja itwal huma, b’mod inerenti, inqas affidabbli minn dawk relatati ma’ proġetti li għandhom ħajja iqsar. Għal proġetti li jistgħu jiġu implimentati f’fażijiet, l-implimentazzjoni tista’ tevolvi skont il-ħtiġijiet. TABELLA 3 EVALWAZZJONI TAL-PROĠETTI LI QED JOPERAW FID-DAWL TAL-PARAMETRI EWLENIN TA’ EFFIĊJENZA +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ | Rata għolja ta' użu (x ≥ 70 %) jew rata baxxa ta' ilma mhux iffatturat (x ≤ 25 %). | | Rata medja ta' użu (40 % ≤ x < 70 %) jew rata medja ta' ilma mhux iffatturat (25 % < x ≤ 40 %). | | Taux d’utilisation faible (x < 40 %) ou pourcentage élevé d’eau non facturée (x > 40 %). | NA = mhux applikabbli: proġetti li fihom id-daqs minimu tal-pajpijiet huwa imponut minn standards tekniċi. Tip ta' Proġett | Data attwali tad-dħul fis-seħħ | Sena xefaq tal-proġett | Rata ta' użu tal-infrastruttura kofinanzjata (%) | Rata ta' ilma mhux iffatturat f'netwerks tad-distribuzzjoni dipendenti (%) | A | 2006 | 2018 | 91,3 | 21,0 | A / B | 2004 | 2020 | 82,4 | 20,6 | 26,0 | A | nofs l-2008 | 2028 | 63,2 | 16,8 | A | 2005 | 2015 | 73,0 | 55,5 | A | 2005 | 2021 | 65,9 | għolja [1003] | A | parzjalment nofs l-2005 | 2012 | 16,8 | l-ebda dejta | | B | tmiem is-sena 2000 | 2020 | 100,0 | 26,0 | B | nofs l-2006 | 2027 | 52,8 | 27,0 | B | 2008 | 2030 | 50,6 | 25,8 | B | Novembru 2008 | 2015 | 58,3 | għolja [1003] | B | 2004 | 2015 | 31–64 | 43,5 | B / A | 2004 | 2030 | 22,7 | 50,0 | 29,6 | B / C | 2006–09 | 2038 | 20,0 | NA | 13,0 | B | 2005 | 2016 | 16,2 | 39,0 | B / C | nofs l-2008 | 2040 | 32,6 | NA | 55,3 | B | 2004 | 2040 | 20–34 | 43,5 | B | nofs l-2008 | 2029 | 20,3 | l-ebda dejta | B | 2008 | 2028 | 34,8 | l-ebda dejta | | C | 2006 | 2038 | NA | 33,0 | C | 2003 | 2040 | NA | 43,5 | C | 2005 | 2022 | NA | l-ebda dejta | TABELLA 4 TIPOLOĠIJA TAL-PROĠETTI GĦALL-EVALWAZZJONI TAL-EFFIĊJENZA | Deskrizzjoni | Żmien stmat għal użu utli | Possibbiltà ta' implimentazzjoni f'fażijiet | Tip A | Impjanti ta' trattament u ta' desalinizzazzjoni | 15–20 sena | iva | Tip B | Infrastruttura ta' astrazzjoni u ta' trasport | 30–50 sena | le | Tip C | Netwerks ta' distribuzzjoni | 30–50 sena | le | +++++ TIFF +++++ Stampa 7: Impjant ta’ desalinizzazzjoni (tip A) +++++ TIFF +++++ Stampa 8: Infrastruttura għat-trasport tal-ilma (tip B) +++++ TIFF +++++ Stampa 9: Netwerk tad-distribuzzjoni (tip C) 57. Fir-rigward tas-seba’ proġetti tat-tip A jew proġetti li jinkludu elementi tat-tip A li kienu ilhom joperaw għal tal-inqas sena: a) kapaċità: tliet proġetti joperaw b’livell ta’ kapaċità tajba, tlieta b’livell medju u wieħed b’livell baxx. Ladarba l-ħajja ta’ dan it-tip ta’ infrastruttura hija relattivament qasira, proġetti li bħalissa mhumiex jintużaw ta’ spiss x’aktarx ma jilħqux il-livell aċċettabbli ta’ użu; dan seta’ jiġi evitat bl-implimentazzjoni tal-kapaċità ta’ desalinizzazzjoni jew ta’ trattament f’fażijiet; b) ilma mhux iffatturat: għal tnejn mill-proġetti, il-livell ta’ ilma mhux iffatturat huwa għoli ħafna. F’każ minnhom ir-rata hija ogħla minn 50 % u f’ieħor, għalkemm l-ilma mqassam lill-konsumaturi mhuwiex imkejjel, il-konsum per capita ta’ 550 litru kuljum jimplika li telf fin-netwerk x’aktarx ikun għoli ħafna [24]. 58. Fir-rigward tat-13-il proġett tat-tip B jew proġetti li fihom elementi tat-tip B li kienu ilhom joperaw għal aktar minn sena: a) kapaċità: proġett wieħed jopera b’livell massimu ta’ kapaċità, erba’ proġetti joperaw b’rata medja u tmienja b’rata baxxa. Ir-raġunijiet għal dan il-livell ta’ prestazzjoni huma l-estimi għolja ta’ domanda futura (ara t-Tabella 2) u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni fost awtoritajiet differenti li jieħdu ħsieb is-sistemi tal-provvista tal-ilma (ara l-Kaxxa 8). Hemm ukoll diversi każijiet fejn, minkejja ftehimiet iffirmati, il-provvista mogħtija ma tintużax jew il-muniċipalitajiet irtiraw l-impenn tagħhom li jużaw l-ilma; b) ilma mhux iffatturat: minbarra f’każ wieħed, l-effiċjenza hija wkoll affettwata drastikament minn prestazzjoni ta’ livell medju jew baxx; f’żewġ każijiet oħra, l-ebda dejta ma kienet disponibbli. 59. Finalment, għall-ħames proġetti tat-tip C jew li fihom elementi tat-tip C, ir-rata tal-użu tal-kapaċità mhijiex evalwata, peress li m’hemmx wisq skop li jiġi mmodifikat id-daqs tal-pajpijiet, minħabba raġunijiet tekniċi. Fir-rigward tar-rata tat-telf, is-sezzjonijiet tan-netwerk installati reċentement jiksbu riżultati tajbin ta’ madwar 10 %. Madankollu, ir-rata ta’ ilma mhux iffatturat fin-netwerk tad-distribuzzjoni urbana ġenerali għadha għolja jew medja (minn madwar 30 sa 45 %) fi tliet każijiet għaliex parti limitata tan-netwerk biss ġiet rinnovata. IL-PROĊESS GĦALL-ISTABBILIMENT TA’ RATI TA’ GĦOTJA JINDIKA DGĦUFIJIET SINIFIKANTI … 60. Ir-Regolamenti li jirregolaw il-Fondi Strutturali u s-CF jistabbilixxu r-regoli sabiex tiġi stipulata l-assistenza finanzjarja tal-Komunità. L-għotja tal-UE ma tistax teċċedi limiti massimi speċifiċi [25]. Fi ħdan il-limiti ta’ dawn il-limiti massimi, il-livell ta’ assistenza Komunitarja għal proġetti li jiġġeneraw id-dħul huwa determinat abbażi tal-metodu tad-differenza fil-finanzjament: l-għotja ma tistax teċċedi d-differenza bejn l-ispejjeż skontati tal-investiment u d-dħul nett skontat tal-proġett. Dan kollu għandu l-għan li jiżgura li l-proġett jirċievi r-riżorsi meħtieġa sabiex jiġi implimentat mingħajr finanzjament żejjed u mhux iġġustifikat. KAXXA 8 EŻEMPJI TA’ RATA BAXXA TA’ UŻU TA’ INFRASTRUTTURA MINĦABBA NUQQAS TA’ KOORDINAZZJONI BEJN L-AWTORITAJIET Awtorità reġjonali waħda ppromwoviet ir-rinnovazzjoni tal-mejn tal-ilma għal sistema ta’ provvista li tqassam volum tal-ilma lil diversi muniċipalitajiet u li hija kofinanzjata mill-FEŻR. Fl-istess ħin, il-muniċipalità ewlenija involuta bniet impjant ta’ desalinizzazzjoni, li wkoll kien ikkofinanzjat mill-FEŻR. Il-mejn tal-ilma ntuża b’rata ta’ 58 % biss fl-ewwel sena ta’ operat. Ittieħdet deċiżjoni biex ma jitkompliex l-impjant ta’ desalinizzazzjoni f’Mejju 2010, erba’ snin biss wara l-ikkummissjonar. Fi Stat Membru ieħor, sistema ġdida ta’ provvista ta’ volumi ta’ ilma ġiet promossa minn kumpanija statali u kkofinanzjata mis-CF. Madankollu, il-muniċipalitajiet li għandhom jirċievu l-provvista tal-ilma permezz ta’ din is-sistema rrikjedew li l-infrastrutturi lokali tagħhom ikunu inkorporati fis-sistema. Barra minn hekk, fl-aħħar nett, l-ikbar muniċipalità rrifjutat li tirċievi l-provvista tagħha minn sistema ġdida. B’riżultat ta’ dan, ir-rata ta’ użu tal-infrastruttura kkofinanzjata bħalissa hija inqas minn 25 %. 61. Għall-proġetti tas-CF u tal-FEŻR kbar kollha li ġew eżaminati, l-applikazzjonijiet għall-għotja ppreżentati lill-Kummissjoni mill-Istati Membri (ara paragrafu 8) kienu jinkludu analiżi finanzjarja tal-ispejjeż meta mqabbla mal-benefiċċji (CBA). L-applikazzjonijiet kollha kienu jitolbu assistenza abbażi tar-rata tad-differenza fil-finanzjament li tirriżulta mis-CBA [26]. Il-kontribuzzjoni tal-UE varjat minn 40 % għal 85 % tal-ispejjeż totali eliġibbli tal-proġett. 62. Għall-proġetti tal-FEŻR l-oħra eżaminati (li ma ġewx sottomessi lill-Kummissjoni għal approvazzjonijiet individwali ta’ għotja), kienu biss il-Greċja u l-Portugall li talbu li tiġi provduta CBA mill-promoturi tal-proġett bħala parti mid-dokumentazzjoni li tiġi mal-applikazzjonijiet. Madankollu, ir-rata ta’ kofinanzjament kienet determinata irrispettivament mis-CBAs. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, il-proġetti rebħu r-rata ta’ kofinanzjament massima mogħtija lill-miżura tal-programm operazzjonali li kienu jagħmlu parti minnu. Ir-rata tal-għotja għal dawn il-proġetti varjat minn 40 % għal 80 % tal-ispejjeż totali eliġibbli. 63. Matul il-verifika, il-Qorti sabet dgħufijiet sinifikanti fl-analiżijiet finanzjarji li ġew ipprovduti bħala appoġġ għall-applikazzjonijiet għall-għotja tal-Istati Membri [27]. a) F’erbgħa mill-11-il CBA provduti lill-Kummissjoni, għall-kuntrarju tar-regoli tal-metodu tad-differenza fil-finanzjament, id-deprezzament kien ġie inkluż fil-kalkolu tan-nefqa operazzjonali. B’riżultat ta’ dan, f’żewġ każijiet, ir-rata ta’ għotja ġiet stabbilita għal livell li kien kważi d-doppju ta’ dak li kellu jkun, u fiż-żewġ każijiet l-oħra, għal madwar 50 % iktar minn dak il-livell. b) Fil-parti l-kbira tal-każijiet fejn il-proġetti jiffurmaw parti minn sistema ta’ provvista ta’ ilma usa’, ma ġiet ipprovduta l-ebda deskrizzjoni ġenerika tas-sistema ġenerali għalkemm kienet neċessarja għall-evalwazzjoni finanzjarja tal-parti ppreżentata għal kofinanzjament. Barra minn hekk, l-ispejjeż u d-dħul tal-operat użati fl-analiżijiet ittieħdu bħala pro-rata tas-sistemi ta’ provvista ta’ ilma usa’ li l-proġetti kofinanzjati kienu jagħmlu parti minnhom; f’każ wieħed biss is-suppożizzjonijiet kienu bbażati fuq id-dejta attwali tas-sistema tal-provvista tal-ilma. c) Xi figuri provduti fis-CBAs ma kinux realistiċi; pereżempju, volumi u prezzijiet kostanti ntużaw kważi fil-każijiet kollha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma evalwatx is-solidità tal-estimi tas-CBAs dwar l-ispejjeż operattivi. ... U MA JQISX BIŻŻEJJED L-ABBILTÀ TAL-PROĠETTI LI JIĠĠENERAW DĦUL 64. Fis-settur tal-provvista tal-ilma, id-dħul jinkorpora tariffi u spejjeż oħra li jitħallsu minn tipi differenti ta’ utenti. Dan id-dħul għandu impatt fuq ir-rata ta’ assistenza Komunitarja ladarba huwa jikkontribwixxi għat-tnaqqis tad-differenza fil-finanzjament ta’ proġett. Biex jiġi evalwat jekk rata ta’ għotja hijiex stabbilita f’livell li jevita finanzjament żejjed u li jiżgura l-użu effiċjenti ta’ riżorsi tal-UE, l-abbiltà ta’ proġett li jiġġenera dħul għandha tittieħed inkonsiderazzjoni. 65. Fis-sena 2000, il-Kummissjoni ddeċidiet li r-rata ta’ assistenza għandha tiġi aġġustata biex tiġi mħeġġa l-introduzzjoni ta’ sistemi ta’ pagamenti li jkopru l-ispejjeż tal-operat, iż-żamma u s-sostituzzjoni ta’ infrastrutturi kif ukoll l-ispejjeż sabiex jittaffa t-tniġġis [28]. 66. Ir-reviżjoni min-naħa tal-Qorti tal-proġetti rappreżentattivi sabet li, f’ħafna każijiet, ir-rata mogħtija kienet sempliċement ir-rata li saret l-applikazzjoni għaliha. Minbarra f’każ wieħed (ara l-Kaxxa 9), ma ngħatat l-ebda attenzjoni lis-sistemi ta’ pagament, li ppermettew rati ta’ rkupru verament baxxi. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, it-tariffi koprew biss l-ispejjeż tal-operat u mhux l-ispiża tal-investiment totali mġarrba mill-pubbliku nazzjonali u mill-finanzjament tal-UE. KAXXA 9 KAŻ FEJN IL-PRINĊIPJU TAL-IRKUPRU TAL-ISPEJJEŻ ITTIEĦED INKONSIDERAZZJONI F’waħda mill-applikazzjonijiet għall-għotja, l-Istat Membru kien spjega li kien stabbilixxa sistema biex tiġi rkuprata parti sinifikanti tal-ispejjeż mill-utenti. Filwaqt li tirrikonoxxi l-isforz kollu li sar, il-Kummissjoni ddeċidiet li tikkofinanzja b’rata ta’ 75 %, minkejja li d-differenza fil-finanzjament li rriżultat mill-analiżi finanzjarja kienet ġiet stabbilita għal 52 %. Il-finanzjament żejjed kien mistenni li jintuża sabiex titjieb infrastruttura oħra għall-ilma. Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni kellha l-għan li tħeġġeġ prattiki tajbin, iżda din ma kinitx konsistenti mal-metodu tad-differenza fil-finanzjament sabiex tiġi stabbilita l-assistenza finanzjarja tal-UE. 67. Ir-reviżjoni tal-Qorti tat-tariffi għas-servizzi tal-ilma sabet ukoll li: a) Stati Membri għandhom it-tendenza li jimmassimizzaw l-assistenza finanzjarja tal-UE billi jżommu l-livelli tat-tariffi baxxi. F’każ minnhom, it-tariffi kienu ilhom ma jiġu aġġornati mid-disgħinijiet. Hemm każijiet fejn it-tariffi tal-ilma kienu stabbiliti mill-awtoritajiet nazzjonali biss wara li ġie stabbilit l-ammont massimu mistenni ta’ assistenza finanzjarja tal-UE. F’dawn iċ-ċirkostanzi, is-CBAs sottomessi lill-Kummissjoni jiġġustifikaw ex post l-ammont ta’ għotja mistenni, minflok li jistabbilixxuh bħala riżultat tal-analiżi li saret; b) f’termini relattivi, it-tariffi stabbiliti fiż-żoni koperti mill-proġetti li dwarhom saret verifika jammontaw għal inqas minn 1 % tal-introjtu disponibbli tal-familja. Il-Kummissjoni qatt ma ddubitat mill-potenzjal li jiġu rkuprati spejjeż mill-utenti kif ippreżentat fl-applikazzjonijiet, u lanqas ma pproponiet standard speċifiku għall-evalwazzjoni tal-adegwatezza tal-prezzijiet tal-ilma proposti. Barra minn hekk, jidher li m’hemm l-ebda korrelazzjoni bejn l-ammont ta’ introjtu tal-familja użat għall-ħlas ta’ servizzi tal-ilma u r-rata ta’ kofinanzjament. Rati ogħla ta’ kofinanzjament huma osservati kemm f’żoni fejn in-nefqa tal-utenti għall-ilma hija iktar baxxa meta mqabbla mal-introjtu tagħhom, kif ukoll f’żoni fejn dan il-proporzjon huwa ogħla, mingħajr ma tingħata l-ebda ġustifikazzjoni partikolari (ara l-Grafika 1 u l-Anness III). GRAFIKA 1 PROPORZJON TAN-NEFQA GĦALL-ILMA TAL-FAMILJI MQABBEL MAL-INTROJTU DISPONIBBLI U R-RATA TA’ KOFINANZJAMENT +++++ TIFF +++++ Nota: In-nefqa għall-ilma kienet ikkalkulata abbażi tal-konsum tal-ilma mill-familji ta' 120 m3 fis-sena għall-muniċipalitajiet kollha fiż-żona koperta minn proġett. 68. Il-prinċipju ta’ ħlas tal-ispejjeż tal-ilma mill-utenti huwa msaħħaħ bid-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma, li tistabbilixxi obbligu dwar l-irkupru tal-ispejjeż għas-servizzi tal-ilma bħala inċentiv biex jistimula domanda sostenibbli mill-utenti. L-obbligu għandu jiġi applikat sal-2010. L-irkupru tal-ispejjeż jista’ madankollu jkun immodulat billi jiġu kkunsidrati fatturi diversi bħall-effett soċjali, ambjentali u ekonomiku tal-irkupru kif ukoll il-kundizzjonijiet ġeografiċi u klimatiċi tar-reġjuni affettwati [29]. Fi kliem ieħor, l-objettiv mhuwiex biex neċessarjament jintlaħaq irkupru tal-ispejjeż ta’ 100 % mill-utenti [30]. 69. Regoli iktar espliċiti ġew stabbiliti mill-Kummissjoni fl-2006 [31], skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 dwar il-Fondi Strutturali [32]. Il-gwida l-ġdida speċifikat li t-tariffi, tal-inqas, għandhom ikopru spejjeż tal-operat u tal-manutenzjoni, kif ukoll parti sinifikanti tad-deprezzament tal-assi. Struttura adegwata tat-tariffi għandha tiġi ppjanata biex timmassimizza d-dħul tal-proġett qabel is-sussidji pubbliċi, filwaqt li tiġi kkunsidrata l-affordabbiltà. Proporzjon, li normalment jiġi aċċettat, ta’ affordabbiltà għall-provvista tal-ilma u s-sanità huwa ta’ 4 % tal-introjtu tal-familja [33]. 70. Fir-rigward tal-perjodu l-ġdid ta’ pprogrammar, l-erba’ Stati Membri koperti minn din il-verifika kollha kemm huma stabbilixxew proċeduri li jirrikjedu li proposti għal infrastrutturi tal-ilma li l-ispiża totali tagħhom hija ogħla minn miljun euro għandhom jipprovdu CBA finanzjarja. Fi tlieta mir-reġjuni fejn saret iż-żjara, il-proċeduri nazzjonali ġodda jirrikjedu li analiżi speċifika ta’ livelli ta’ tariffi tal-ilma għandha tiġi inkluża fis-CBAs. Madankollu, kien biss fil-Portugall fejn ġew stabbiliti regoli ċari sabiex jiġi determinat l-ammont ta’ għotja, abbażi ta’ kif il-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż jiġi applikat mill-muniċipalitajiet konċernati. Il-livell ta’ affordabbiltà għas-servizzi tal-ilma ġie definit kemm f’termini relattivi (tariffi bħala perċentwal tal-introjtu tal-familja) kif ukoll f’termini assoluti (prezz massimu għal kull m3). KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 71. Waqt li n-nefqa tal-miżuri strutturali kkontribwixxiet għat-titjib tal-provvista tal-ilma għall-użu domestiku, setgħu jinkisbu riżultati aħjar b’inqas spejjeż għall-baġit tal-UE. SOLUZZJONIJIET ADOTTATI 72. Il-proġetti kollha eżaminati kienu mfassla abbażi tal-istudji tal-ħtiġijiet attwali u futuri għall-ilma. Madankollu, analiżijiet aħjar setgħu jippermettu li tinbena infrastruttura ta’ kapaċità iżgħar u li jiġu kkunsidrati soluzzjonijiet alternattivi li setgħu pproduċew effetti aħjar. a) Estimi tal-ħtiġijiet futuri għall-ilma la kkunsidraw it-tendenzi ’l isfel fil-konsum tal-ilma u lanqas ir-riżorsi kollha li huma diġà disponibbli (ara l-paragrafi 18 sa 24). b) B’mod ġenerali, l-analiżijiet ta’ soluzzjonijiet possibbli kienu limitati għall-provvista ta’ miżuri sekondarji, filwaqt li ma tantx ingħatat attenzjoni lit-tnaqqis fit-telf tal-ilma u l-użu ta’ riżorsi li huma iżjed aċċessibbli (ara l-paragrafi 25 sa 28). c) Kultant, ir-reviżjoni tal-Kummissjoni wasslet biex jiżdiedu xi kundizzjonijiet (il-parti l-kbira minnhom jirrigwardaw it-tnaqqis fit-telf tal-ilma) mad-deċiżjonijiet dwar l-għotja; madankollu, l-intervenzjoni tagħha setgħet kienet iktar effettiva; il-valur miżjud mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri kien minimu. Għall-perjodu 2007–13, se jiġu eżaminati inqas proġetti mill-Kummissjoni u iktar mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni (ara l-paragrafi 29 sa 35). RAKKOMANDAZZJONI 1 a) L-Istati Membri għandhom: i) itejbu l-analiżijiet u l-previżjonijiet ex-ante tagħhom tal-ħtiġijiet futuri tal-ilma billi jqisu dejta reċenti u preċiża (b’mod partikolari billi jiġu kkunsidrati t-tendenzi ’l isfel fil-konsum per capita) u jtejbu l-inventarju u r-reviżjoni tagħhom tar-riżorsi tal-ilma kollha disponibbli; ii) jagħtu attenzjoni ikbar lill-alternattivi għas-soluzzjonijiet sekondarji ta’ provvista, pereżempju billi jiġi kkunsidrat il-potenzjal għat-tnaqqis fit-telf tal-ilma, billi tittieħed azzjoni fir-rigward tad-domanda, billi jiġu implimentati miżuri għall-protezzjoni tal-kwalità tal-ilma. b) Il-Kummissjoni għandha: i) matul il-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet dwar jekk għandux jingħata appoġġ finanzjarju għall-proġetti, tevalwa sistematikament jekk il-miżuri neċessarji kollha għall-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsa tal-ilma humiex implimentati fiż-żoni konċernati. Għandha tiżgura wkoll li l-effett ta’ dawn il-miżuri jittieħed inkonsiderazzjoni fil-previżjonijiet tal-ħtiġijiet għall-ilma u fl-evalwazzjonijiet ta’ alternattivi li jappoġġjaw lill-proġetti; ii) tħeġġeġ lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri biex jagħtu l-konsiderazzjoni dovuta lill-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsa tal-ilma fiż-żoni kkonċernati mill-infrastruttura kofinanzjata tal-ilma. KISBA TAL-GĦANIJIET 73. Il-proġetti kofinanzjati qed jikkontribwixxu għal titjib fil-provvista tal-ilma għaċ-ċittadini tal-UE fiż-żoni kkonċernati. Madankollu, għalkemm xi proġetti kienu tlestew bosta snin qabel ma seħħet il-verifika, ma kinux qed joperaw minħabba kollegamenti nieqsa fin-netwerk tal-provvista tal-ilma (ara l-paragrafi 41 sa 44). 74. Il-proċeduri ta’ monitoraġġ u l-għodod attwali huma bżonjużi biss parzjalment sabiex il-Kummissjoni u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni tal-Istati Membri jiġu informati dwar il-kisbiet tal-proġetti. Fejn il-Kummissjoni imponiet kundizzjonijiet partikolari, hija ma ċċekkjatx dejjem kif suppost jekk dawn humiex qed jiġu implimentati (ara l-paragrafi 45 sa 48). RAKKOMANDAZZJONI 2 a) L-Istati Membri għandhom: i) jiżguraw, sa mill-istadju ta’ ppjanar, li l-infrastruttura kumplimentari meħtieġa biex il-proġetti jibdew joperaw tkun disponibbli fil-ħin; ii) jistabbilixxu aktar għodod ta’ monitoraġġ biex jevalwaw il-kisbiet ta’ proġett. b) Il-Kummissjoni għandha: i) tagħti definizzjoni tal-informazzjoni li teħtieġ mill-Istati Membri biex tevalwa l-impatt tal-proġetti relatati; ii) tevalwa b’mod kawtel l-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet imposti fid-deċiżjonijiet tal-għotja. SPIŻA GĦALL-BAĠIT TAL-UE 75. L-objettivi setgħu nkisbu bi spiża inqas għall-baġit tal-UE. a) Bosta proġetti ġew iffaċċati b’dewmien u spejjeż żejda li setgħu ġew evitati, tal-inqas sa ċertu punt (ara l-paragrafi 50 sa 52). b) Bosta proġetti joperaw b’kapaċità li hija baxxa wisq, minħabba li d-domanda għall-ilma hija iktar baxxa minn dik prevista u minħabba livelli għolja ta’ ilma mhux iffatturat fis-sistemi ta’ provvista ġenerali (ara l-paragrafi 53 sa 59). c) Il-proċess biex jiġu stipulati għotjiet wera nuqqasijiet sinifikanti u ma saret l-ebda evalwazzjoni tal-potenzjal għal irkupru tal-ispejjeż mill-utenti (ara l-paragrafi 60 sa 70). RAKKOMANDAZZJONI 3 a) L-Istati Membri għandhom: i) jagħtu iktar attenzjoni, waqt il-fażi ta’ ppjanar, lill-fatturi li sikwit joħolqu dewmien, bħal pereżempju evalwazzjonijiet tal-impatt ambjentali, permessi amministrattivi u estimi u kalkolazzjonijiet għall-proġetti; ii) itejbu l-kwalità tal-analiżi ex ante tal-proġetti u jqisu r-riżultati tagħhom meta jkunu qed jiddeċiedu dwar id-daqs tal-infrastrutturi l-ġodda; iii) janalizzaw b’mod sistematiku l-vantaġġi u l-iżvantaġġi li infrastruttura tinbena f’fażijiet, bl-għan li jsir użu aħjar mill-kapaċità mibnija, u li tiġi żviluppata skont l-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet. b) Il-Kummissjoni għandha: i) tagħti iktar attenzjoni lill-kwalità tal-analiżi finanzjarja li tiġi mal-applikazzjonijiet ta’ għotja, u tirrikjedi l-informazzjoni li għandha bżonn biex tistabbilixxi l-għotja fil-livell adegwat; ii) tiżgura applikazzjoni adegwata tal-prinċipju tal-irkupru tal-ispejjeż sabiex jiżdied l-użu effiċjenti tal-fondi tal-UE. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Kamra II, immexxija mis-Sur Morten LEVYSOHN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat- 8 ta’ Settembru 2010. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] L-informazzjoni nġabret minn sorsi differenti: EUREAU, Eurostat, OECD, Netwerk Internazzjonali tal-Istandards għall-Ilma u l-Faċilitajiet Sanitarji, u l-Kummissjoni Ewropea (DĠ tal-Politika Reġjonali). [2] Id-Direttiva 2000/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta’ Ottubru 2000 li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma (ĠU L 327, 22.12.2000, p. 1). L-Artikolu 9 jikkonċerna l-irkupru tal-ispejjeż tas-servizzi tal-ilma. Din id-Direttiva ta’ Qafas ġiet adottata meta kienu diġà ġew adottati Direttivi speċifiċi, bħal pereżempju d-Direttiva tal-kwalità tal-ilma tax-xorb. [3] Id-Direttiva tal-Kunsill 98/83/KE tat- 3 ta’ Novembru 1998 dwar il-kwalità tal-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem (ĠU L 330, 5.12.1998, p. 32). Din id-Direttiva tissostitwixxi d-Direttiva tal-Kunsill 80/778/KEE. [4] Għal aktar informazzjoni, ara l-Artikolu 29 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal- 21 ta’ Ġunju 1999 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1) u l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1164/94 tas- 16 ta’ Mejju 1994 li jistabbilixxi Fond ta’ Koeżjoni (ĠU L 130, 25.5.1994, p. 1), kif emendat mir-Regolament (KE) Nru 1265/1999 (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 62). [5] L-ammonti stmati mill-Qorti. Barra minn hekk, l-UE tat appoġġ finanzjarju sinifikanti lill-proġetti tal-provvista tal-ilma li jinkludu wkoll is-sanità. [6] Evalwazzjoni Strateġika tal-Ambjent u prevenzjoni ta’ Riskji skont il-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni għall-perjodu 2007–13, Rapport ta’ Sinteżi, 7.11.2006, p.19. Ir-rapport ġie kkummissjonat mid-DĠ tal-Politika Reġjonali. [7] L-Artikolu 274 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (ex-Artikolu 205). [8] Fil-perjodu ta’ pprogrammar 2000-2006, "il-proġetti l-kbar" kienu dawk "li t-total tan-nefqa tagħhom, ikkalkulat sabiex tiġi determinata l-kontribuzzjoni tal-Fondi, jaqbeż l-50 miljun EUR" (ara l-Artikolu 25 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal- 21 ta’ Ġunju 1999). Għal iktar informazzjoni dwar is-suġġett, ara r-Rapport Speċjali tal-Qorti Nru 1/2008 dwar il-proċeduri għall-eżami preliminari u evalwazzjoni ta’ proġetti kbar ta’ investiment għall-perjodi ta’ pprogrammar tal-1994-1999 u tal-2000-2006. [9] L-Artikolu F(4) tal-Anness II tar-Regolament (KE) Nru 1164/94 kif emendat mir-Regolament (KE) Nru 1265/1999. [10] Il-Fond Strutturali u l-koordinazzjoni tagħhom mal-Linji gwida tal-Fond ta’ Koeżjoni għall-programmi fil-perjodu 2000–06. Komunikazzjoni tal-Kummissjoni (ĠU C 267, 22.9.1999, p. 2). [11] Gwida għall-Fond ta’ Koeżjoni 2000–06, Anness A, KE, verżjoni 1.0, Frar 2000, p. 9-10. [12] Il-popolazzjoni temporanja (li tibqa’ f’post għal perjodu qasir biss) tirreferi għat-turisti, għall-ħaddiema li jivvjaġġaw regolarment għall-post tax-xogħol u għall-ħaddiema staġonali, jiġifieri l-persuni kollha li mhumiex residenti. [13] Pereżempju, f’erbat ibliet kbar, it-tendenza ’l isfel fil-konsum per capita tant hija kbira li, minkejja ż-żieda fil-popolazzjoni, il-konsum ġenerali tal-ilma naqas bejn 1 % u 29 % minn tmiem is-snin 90. F’żona kostali b’popolazzjoni kbira, l-istess tendenza ġiet osservata mill-bidu tas-snin 2000. Tmien proġetti li ġew eżaminati jinsabu f’dawn iż-żoni. [14] It-titjib fin-netwerks jirriżulta f’inqas telf. It-telf huwa kkunsidrat bħala parti mid-domanda billi jeħtieġ li jiġi kopertd mill-produzzjoni totali tal-ilma. [15] Ara wkoll il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni "Li tindirizza l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea", COM(2007) 414 finali u r-rapport finali mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar is-"Segwitu għall-Komunikazzjoni dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea", COM(2008) 875. [16] Id-dejta l-aktar reċenti disponibbli fiż-żmien tal-verifika. [1001] Il-konsum per capita jinkludi l-eqqel tal-konsum, it-telf u l-koeffiċjenti industrijali. [1002] L-estimi ġenerali tal-konsum għall-2008 ġew indikati fl-istudji tal-proġetti jew ikkalkulati mill-Qorti fuq il-bażi tal-popolazzjoni u t-tendenzi tal-konsum per capita li ntwerew f'dawn l-istudji. [19] Id-Direttiva 98/83/KE tistabbilixxi valuri parametriċi għal sustanzi bħalma huma l-imluħa tas-sulfat u tan-nitrat fl-ilma maħsub għall-konsum mill-bniedem. Meta l-konċentrazzjoni tal-melħ taqbeż dawn il-valuri, hija prattika komuni li wieħed iżid l-ilma b’ilma ieħor (disponibbli) minn sorsi ta’ salinità baxxa. [20] Barra minn hekk, għandu jiġi enfasizzat li t-twassil tal-ilma fuq distanza ogħla minn 100 km jiswa ħafna flus. Barra mill-ispiża għolja tal-investiment, l-ispiża operattiva tirrappreżenta sa 50 % tal-ispiża totali tal-provvista tal-ilma (A. Gee, Il-Politika tal-Kompetizzjoni tal-UE newsletter Nru 2, is-sajf 2004). [21] Ara b’mod partikolari l-paragrafu 41 tar-Rapport Speċjali Nru 3/2009 dwar l-effettività tal-infiq tal-miżuri strutturali fuq it-trattament tal-ilma mormi għall-perjodi tal-programm 1994–99 u 2000–06. [22] Id-Direttiva tal-Kunsill 91/676/KEE tat- 12 ta’ Diċembru 1991 dwar il-protezzjoni tal-ilma kontra t-tniġġis ikkawżat min-nitrati u d-Direttiva tal-Kunsill 91/271/KEE tal- 21 ta’ Mejju 1991 dwar it-trattament tal-ilma urban mormi. [23] Każ simili kien ġie osservat f’eżerċizzju ta’ Dikjarazzjoni ta’ Assigurazzjoni (ara r-Rapport Annwali dwar l-2008, il-paragrafu 6.19). Jirrigwarda mejn tal-ilma li fiżikament tlesta fl-2004 iżda ma ntużax qabel il-bidu tal-2009, minħabba nuqqas ta’ ilma fil-ġibjun li jimla l-mejn tal-ilma. [1003] M'hemm l-ebda dejta fir-rigward tal-livell ta' ilma mhux iffatturat minħabba nuqqas ta' miters. Madankollu, informazzjoni oħra tindika li l-effiċjenza tan-netwerks ta' distribuzzjoni hija ħażina. [24] L-istandard internazzjonali għal użu domestiku huwa ta’ 120 –150 m3 għal kull dar fis-sena, li jikkorrispondi għal 132 – 164 litru għal kull abitant kuljum. [25] L-Artikolu 7 tar-Regolament (KE) Nru 1164/94 u l-Artikolu 29 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999. [26] Minbarra f’żewġ proġetti sottomessi qabel l-1999 li għalihom il-metodu ta’ differenza fil-finanzjament ma kienx applikabbli. [27] Din is-sitwazzjoni diġà ġiet enfasizzata f’rapport preċedenti tal-Qorti; b’mod partikolari ara l-paragrafi 21 sa 34 tar-Rapport Speċjali Nru 1/2008 dwar il-proċeduri għall-eżami preliminari u evalwazzjoni ta’ proġetti kbar ta’ investiment għall-perjodi ta’ pprogrammar 1994–99 u tal-2000–06. [28] Ara "Guide to Cohesion Fund, 2000–06" (Gwida għall-Fond ta’ Koeżjoni), verżjoni 1, Frar 2000 — l-Anness C. [29] Artikolu 9.1 dwar id-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma (Direttiva 2000/60/KE). [30] Ara l-"Istrateġija komuni tal-implimentazzjoni għad-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma — id-Dokument ta’ Gwida 1", 2004. [31] Il-Kummissjoni Ewropea, "Il-perjodu l-ġdid ta' pprogrammar 2007–13 — Gwida dwar il-metodoloġija għat-twettiq ta' analiżijiet dwar spejjeż u benefiċċji — id-Dokument ta’ Ħidma Nru 4", 8/2006. Din il-gwida kienet ippreparata skont l-Artikolu 40(e) tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006. Ara wkoll "Nota ta’ gwida fuq l-Artikolu 55 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006: Proġetti li jiġġeneraw id-dħul". [32] Ara l-Artikolu 55 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 tal- 11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, Il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 31.7.2006, p. 25). [33] Reviżjoni mwettqa mill-BEŻR tippreżenta standards li jinfirxu minn 2,5 % fl-Istati Uniti sa 5 % għall-Bank Dinji. Ara Fankhauser, S. and S. Tepic. 2007: "Can poor consumers pay for energy and water? An affordability analysis for transition countries" (Jistgħu konsumaturi fqar iħallsu għall-enerġija u l-ilma? Analiżi ta’ affordabbiltà għall-pajjiżi ta’ tranżizzjoni). WP Nru 92, EBRD 2005. Politika tal-Enerġija. 35:1038–1049. -------------------------------------------------- ANNESS I SISTEMI TAL-PROVVISTA TAL-ILMA +++++ TIFF +++++ -------------------------------------------------- ANNESS II PROĠETTI MAGĦŻULA GĦALL-VERIFIKA Pajjiż | Titolu tal-proġett | Fond tal-UE | Spiża totali eliġibbli (miljun euro) | Kontribuzzjoni FEŻR/CF (miljun euro) | Il-Greċja | Provvista tal-ilma f'Thessaloniki mix-Xmara Aliakmon, ΥΔΡΕΥΣΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟN ΠΟΤΑΜΟ ΑΛΙΑΚΜΟΝΑ | CF | 79,42 | 60,88 | Il-Greċja | Rinnovazzjoni tal-akkwedott estern ta' muniċipalitajiet fir-reġjun ta' Pieria, ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΝΟΜ. ΠΙΕΡΙΑΣ | FEŻR — OP Maċedonja Ċentrali | 4,69 | 3,75 | Il-Greċja | Provvista tal-ilma f'Litohoro, ΥΔΡΕΥΣΗ - ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ | FEŻR — OP Maċedonja Ċentrali | 1,48 | 1,11 | Il-Greċja | Netwerk, estern u intern, għall-provvista tal-ilma f'Kozani, ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ, ΤΗΛΕΕΛΕΓΧΟΣ, ΤΗΛΕΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΑΡΡΟΩΝ | CF | 18,60 | 13,90 | Il-Greċja | Provvista tal-ilma f'Deskati, ΥΔΡΕΥΣΗ ΔΕΣΚΑΤΗΣ | FEŻR — OP Maċedonja tal-Punent | 4,02 | 3,21 | Il-Greċja | Netwerk intern għad-distribuzzjoni tal-ilma f'Ptolemaida u netwerk estern għad-distribuzzjoni tal-ilma f'Mavropigi, Asvestopetra u Proastio, ΤΡΟΦΟΔΟΤΙΚΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ Δ.Δ. ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ ΚΑΙ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΜΑΥΡΟΠΗΓΗΣ, ΑΣΒΕΣΤΟΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΑΣΤΙΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ | FEŻR — OP Maċedonja tal-Punent | 2,40 | 1,92 | | | | | | L-Italja | Adduttrice Acque Grezze Rosamarina | FEŻR — OP Sqallija | 13,69 | 6,16 | L-Italja | Completamento collegamenti esterni tra i serbatoi di Palermo | FEŻR — OP Sqallija | 12,34 | 5,14 | L-Italja | Rete di distribuzione, sottorete 5 Libertà | FEŻR — OP Sqallija | 13,00 | 5,42 | L-Italja | Rifacimento Acquedotto Favara di Burgio | FEŻR — OP Sqallija (MP) | 32,96 | 13,28 | L-Italja | 5o modulo bis Dissalatore di Gela | FEŻR — OP Sqallija | 32,86 | 14,79 | | | | | | Il-Portugall | 2a Fase do Sistema multimunicipal de abastecimento de água à Área Sul do Grande Porto — Grupo I: Alargamento à região do Vale do Sousa | CF | 49,88 | 42,40 | Il-Portugall | Abastecimento de água ao Sector Norte do concelho e reforço do abastecimento à sede do concelho de Arcos de Valdevez | FEŻR — OP Norte | 4,28 | 3,21 | Il-Portugall | Abastecimento de água da Área a Sul da cidade de Barcelos — 4a Fase | FEŻR — OP Norte | 3,54 | 2,30 | Il-Portugall | Abastecimento de Água a Guimarães - Sistemas de Adução e Reservas — Fase II | FEŻR — OP Norte | 2,43 | 1,58 | Spanja | Abastecimiento a Zaragoza y corredor del Ebro | CF | 79,86 | 67,88 | Spanja | Abastecimiento a Lleida y su zona desde el embalse de Santa Ana | CF | 24,50 | 12,24 | Spanja | Abastecimiento y planta potabilizadora de Jaca | FEŻR — OP Aragón | 4,73 | 2,36 | Spanja | Desaladora de Cartagena (también conocida como San Pedro del Pinatar 1) | CF | 55,10 | 46,90 | Spanja | Conexión de la desaladora del Campo de Cartagena (también conocida como Valdelentisco) con el Canal de Cartagena | FEŻR — OP Murcia | 19,71 | 12,81 | Spanja | Mejora de la potabilizadora de Campotejar | FEŻR — OP Murcia | 5,38 | 3,50 | Spanja | Abastecimiento al Alfoz de Murcia, conducción Este | FEŻR — OP Murcia | 1, 89 | 1,23 | Spanja | Abastecimiento a Sevilla (presa de Melonares) | CF | 64,60 | 54,90 | Spanja | Abastecimiento a la zona Norte de Córdoba (presa de La Colada) | CF | 20,60 | 15,48 | Spanja | Norte de Córdoba | FEŻR — OP Andalucia (MP) | 22,20 | 15,54 | Spanja | Desaladora de Carboneras | FEŻR — OP Andalucia | 115,30 | 57,60 | Spanja | Abastecimiento a las comarcas de la Ribera (parcial no 2) | CF | 15,13 | 12,10 | Spanja | Depósito de agua potable de Carcaixent (Ribera) | FEŻR — OP Valencia | 0,49 | 0,31 | Spanja | Abastecimiento de la Plana Baixa de Castellón | FEŻR — OP Valencia | 10,08 | 6,55 | -------------------------------------------------- ANNESS III NEFQA U INTROJTI DISPONIBBLI TAL-FAMILJI GĦALL-ILMA FIŻ-ŻONI KOPERTI MILL-PROĠETTI Proġett | Żona/ muniċipalità kkonċernata | Rata' ta' kofinanzjament għall-proġett (%) | Nefqa għal konsum annwali standard tal-familji li tammonta għal 120 m3, VAT1, 2 inkluż [1] [2] | Prezz għal kull m3 (abbażi tal-konsum 120 m3 fis-sena) f'EUR, VAT inkluż | Introjtu disponibbli tal-familja fis-sena [3] | Nefqa għall-ilma (VAT inkluż) bħala % talintrojtu disponibbli tal-familja | GR 1 | Thessaloniki | 77 | 97,30 | 0,81 | 30168 | 0,32 | GR 2 | Pidna | 80 | 89,02 | 0,74 | 30168 | 0,30 | Elafina | 77,62 | 0,65 | 30168 | 0,26 | Methoni | 62,23 | 0,52 | 30168 | 0,21 | GR 3 | Litohoro | 75 | 35,21 | 0,29 | 30168 | 0,12 | GR 4 | Kozani, il-belt [4] | 75 | 149,76 | 1,25 | 31665 | 0,47 | Kozani, id-distretti [4] | 105,61 | 0,88 | 31665 | 0,33 | GR 5 | Deskati | 80 | 44,60 | 0,37 | 31665 | 0,14 | GR 6 | Ptolemaida [4] | 80 | 159,96 | 1,33 | 31665 | 0,51 | Mavropigi | 72,11 | 0,60 | 31665 | 0,23 | Asvestopetra | 90,90 | 0,76 | 31665 | 0,29 | Proastio | 55,20 | 0,46 | 31665 | 0,17 | | | | | | | | IT 1 | Żona ta' Palermo | 45 | 85,84 | 0,72 | 40617 | 0,21 | IT 2, 3 | Il-belt ta' Palermo | 42 | 85,84 | 0,72 | 40617 | 0,21 | IT 4, 5 | Agrigento | 40 | 176,88 | 1,47 | 32725 | 0,54 | IT 4, 5 | Caltanissetta | 45 | 197,27 | 1,64 | 37288 | 0,53 | | | | | | | | PT 1 | Felgueiras | 85 | 88,83 | 0,74 | 33086 | 0,27 | Lousada | 134,97 | 1,12 | 24557 | 0,55 | Paços de Ferreira | 202,73 | 1,69 | 26928 | 0,75 | Paredes | 113,27 | 0,94 | 27446 | 0,41 | PT 2 | Arcos de Valdevez | 75 | 101,68 | 0,85 | 17548 | 0,58 | PT 3 | Barcelos | 65 | 165,94 | 1,38 | 29066 | 0,57 | PT 4 | Guimarães | 65 | 145,26 | 1,21 | 31672 | 0,46 | Vizela | 145,26 | 1,21 | 28337 | 0,51 | ES 1 | Zaragoza | 85 | 71,07 | 0,59 | 43738 | 0,16 | ES 2 | Lleida | 50 | 70,66 | 0,59 | 44839 | 0,16 | ES 3 | Jaca | 50 | 63,56 | 0,53 | 48494 | 0,13 | ES 4 | Cartagena CF | 85 | 219,36 | 1,83 | 34597 | 0,63 | Torre Pacheco | 150,54 | 1,25 | 34597 | 0,44 | San Javier | 164,80 | 1,37 | 34597 | 0,48 | ES 5 | Cartagena | 65 | 219,36 | 1,83 | 34597 | 0,63 | Mazzarón | 97,98 | 0,82 | 34597 | 0,28 | ES 6, 7 | Murcia | 65 | 207,47 | 1,73 | 34597 | 0,60 | ES 8 | Seville | 85 | 119,56 | 1,00 | 36201 | 0,33 | ES 9 | Cordoba ta' Fuq | 75 | 92,91 | 0,77 | 34257 | 0,27 | ES 10 | Cordoba ta' Fuq | 70 | 92,91 | 0,77 | 34257 | 0,27 | ES 11 | Carboneras | 50 | 122,69 | 1,02 | 40619 | 0,30 | ES 12 | Alzira | 80 | 45,56 | 0,38 | 37178 | 0,12 | Cuillera | 98,46 | 0,82 | 37178 | 0,26 | ES 13 | Carcaixent | 80 | 53,25 | 0,44 | 37178 | 0,14 | ES 14 | Moncofa | 65 | 194,78 | 1,62 | 39618 | 0,49 | Burriana | 108,82 | 0,91 | 39618 | 0,27 | Vila-real | 73,50 | 0,61 | 39618 | 0,19 | Vall d'Uixo | 132,83 | 1,11 | 39618 | 0,34 | Nules | 92,73 | 0,77 | 39618 | 0,23 | Betxi | 157,02 | 1,31 | 39618 | 0,40 | Onda | 53,59 | 0,45 | 39618 | 0,14 | [1] Skont studji internazzjonali, 120 m3/fis-sena/kull familja (madwar 132 l/kuljum/kull persuna) jista' jitqies bħala konsum standard. Kalkolu bbażat fuq prezzijiet tal-2008 u fil-Greċja fl-2009. [2] VAT ta' 10 % fl-Italja, ta' 7 % fi Spanja u fil-Portugall; fil-Greċja VAT ta' 9 % japplika għat-tariffa tal-ilma, 19 % għal tariffa fissa u speċjali. [3] Kalkolat bħala introjtu disponibbli per capita (fin-NUT S2, jew NUT S3 jekk disponibbli) multiplikat bin-numru medju ta' persuni f'familja.IT: Numru medju ta' persuni f'familja: komponenti tal-familja sors fi Sqallija, ISTAT 2003. Introjtu disponibbli per capita: sors: Valore aggiunto per abitante, ISTAT 2006.GR: Introjtu disponibbli ta' familji privati fl-2006 (fil-livell NUT S3, fl-istandards tas-setgħa tax-xiri) - sors: Eurostat 2009. Daqs medju tal-familja - sors: Household Budget Survey 2004, Uffiċċju Grieg tal-Istatistika.PT: Daqs medju ta' familja abbażi tad-dejta meħuda miċ-Ċensiment tal-2001. Introjtu disponibbli abbażi tas-setgħa tax-xiri per capita 2005 f'reġjuni u livell medju ta' introjtu ta' (1032 = 100) - sors: Uffiċċju Portugiż tal-Istatistika.ES: Daqs medju ta' familja fin-NUT S3 - sors, Stħarriġ kontinwu tal-baġits tal-familji, dejta tal-2005. Introjtu disponibbli gross tal-familji fl-2006, kontijiet reġjonali fi Spanja, Istitut Nazzjonali tal-Istatistika. Għal Jaca, Sors: Instituto Aragonés de Estadística (dejta tal-2005). [4] Għall-kalkolu tan-nefqa totali għall-ilma, ġiet ikkunsidrata nofs it-tariffa speċjali minbarra t-tariffa fissa u volumetrika fil-każ ta' Kozani u Ptolemaida (liġi dwar DEYA tipprovdi tariffa speċjali ta' 80 % tat-tariffa tal-ilma għal investimenti futuri fil-provvista tal-ilma u l-infrastruttura tad-drenaġġ). --------------------------------------------------