MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 302/16

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għal emenda skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 dwar il-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi u d-denominazzjonijiet tal-oriġini għall-prodotti agrikoli u l-oġġetti tal-ikel

2010/C 302/12

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt għal oġġezzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 510/2006 (1). Id-dikjarazzjonijiet ta’ oġġezzjoni għandhom jaslu għand il-Kummissjoni fi żmien sitt xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

APPLIKAZZJONI GĦAL EMENDA

IR-REGOLAMENT TAL-KUNSILL (KE) Nru 510/2006

APPLIKAZZJONI GĦAL EMENDA SKONT L-ARTIKOLU 9

“BEAUFORT”

Nru tal-KE: FR-PDO-0217-0106-07.07.2009

IĠP ( ) DPO ( X )

1. Intestatura fl-ispeċifikazzjoni tal-prodott affettwata mill-emenda:

—  Isem il-prodott —  Deskrizzjoni tal-prodott — Żona ġeografika —  Prova tal-oriġini —  Metodu ta’ produzzjoni —  Rabta —  Tikkettar —  Rekwiżiti nazzjonali —  Oħrajn (għandu jiġi speċifikat)

2. Tip ta’ emenda/i:

—  Emenda tad-dokument uniku jew tas-sommarju — Emenda tal-ispeċifikazzjoni tad-DPO jew tal-IĠP rreġistrati, li għalihom ma ġie ppubblikat l-ebda dokument uniku jew sommarju —  Emenda tal-ispeċifikazzjoni li ma teħtieġ l-ebda emenda għad-dokument uniku ppubblikat (l-Artikolu 9(3) tar-Regolament (KE) Nru 510/2006) —  Emenda temporanja tal-ispeċifikazzjoni li tirriżulta mill-impożizzjoni ta’ miżuri sanitarji jew fitosanitarji obbligatorji mill-awtoritajiet pubbliċi (l-Artikolu 9(4) tar-Regolament (KE) Nru 510/2006)

3. Emenda/i:

3.1. Definizzjoni taż-żona ġeografika:

Żieda mal-lista tal-muniċipalitajiet taż-żona ġeografika tad-DPO Beaufort, il-muniċipalitajiet jew il-partijiet mill-muniċipalitajiet li ġejjin: It-territorju kollu ta' Tours f’Savoie u Montsapey (id-dipartiment ta’ Savoie), parti minn Albertville (id-dipartiment ta’ Savoie) għas-sezzjonijiet katastali E2, E3, E4.

Spjegazzjoni:

Waslu talbiet għal integrazzjoni fiż-żona tal-produzzjoni tad-DPO Beaufort.

Twettaq studju minn kumitat ta’ esperti sabiex ikunu spjegati aħjar l-elementi li jikkaratterizzaw iż-żona tal-produzzjoni. Dan l-istudju wassal biex ikun stabbilit elenku ta’ kriterji li ppermetta li jingħataw risposti favorevoli għal ċerti talbiet li saru.

L-elementi li jikkaratterizzaw iż-żona tal-produzzjoni tal-Beaufort jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej.

Hija tkopri l-parti ġeoloġika tal-Alpi interni, ikkaratterizzata mill-preżenza ta’ ħamrija ta’ tip kristallin, li tinkludi ħamrija li fiha ħama u sediment. L-ispazji fl-għoli fil-miftuħ u l-ġnub kbar tal-muntanji taw lok għal meded kbar mimlija ħaxix (jew mergħat tal-muntanji) fejn l-altitudni tvarja minn 1 500 sa 3 000 metru.

Dawn il-livelli differenti ta’ altitudni jippermettu Settembru u jkun miżgħud bi speċijiet tajbin għall-għalf.

Il-bniedem stabbilixxa sistema agrikola mtarrġa li tinkludi l-użu supplimentari ta’ qiegħ il-wied, ta’ spiss maħsub għall-ħuxlief, minbarra l-użu tal-mergħat tal-muntanji fejn jirgħu l-annimali tal-ħalib. Matul is-sajf, il-bniedem u l-annimali jsegwu l-ħaxix li jkun qed jikber filwaqt li jiċċaqilqu skont l-altitudni.

Il-ġobon Beaufort għalhekk huwa frott sforz ta’ adattament tal-bniedem għal-limiti naturali ta’ dan ir-reġjun tal-Alpi tat-Tramuntana.

Fl-aħħar nett, iż-żona tal-produzzjoni kollha hija kkaratterizzata mill-eżistenza storika u attwali tal-produzzjoni ta’ ġobon grass, ippressat u msajjar.

Il-produzzjoni tal-ġobon ta’ Beaufort ilha attestata sa mis-seklu 17.

Wara li ġie żgurat li t-territorji proposti għandhom tabilħaqq il-karatteristiċi li ġew deskritti iktar ’il fuq, ġie deċiż li jiġu integrati fiż-żona tal-produzzjoni tal-ġobon Beaufort.

3.2. Rabta maż-żona ġeografika:

L-ebda emenda sostanzjali, formulazzjoni skont il-pjan previst fir-Regolament (KE) Nru 510/2006

DOKUMENT UNIKU

IR-REGOLAMENT TAL-KUNSILL (KE) Nru 510/2006

“BEAUFORT”

Nru tal-KE: FR-PDO-0217-0106-07.07.2009

IĠP ( ) DPO ( X )

1. Isem:

“Beaufort”

2. Stat Membru jew Pajjiż terż:

Franza

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel:

3.1. Tip ta’ prodott:

Klassifikazzjoni 1-3 Ġobnijiet

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1):

Il-Beaufort huwa ġobon li jiġi prodott skont teknoloġija li tinvolvi ppressar u sajran, esklużivament b’ħalib tal-baqra intier, użat meta ma jkunx imsajjar u miżjud bit-tames, imsajjar, ippressat u mmellaħ fis-salumura imbagħad fil-wiċċ u mmaturat għal perjodu minimu ta’ ħames xhur. Il-qalba tiegħu hija ratba u kremuża, b’kulur li jvarja bejn l-avorju u l-isfar ċar, li tista’ tkun orizzontalment ftit sfuljurata u jkollha xi toqob ċkejknin (“għajn il-farawni”). Il-forom għandhom għamla ċatta b’qoxra tal-ġenb konkava, b’piż ta’ bejn l-20 u s-70 kilogramma, b’dijametru ta’ bejn il-35 u 75 ċentimetru, b’għoli bil-qoxra tal-ġenb ta’ bejn il-11 u 16-il ċentimetru kif ukoll qoxra li tingħorok, partikolari u solida, b’kulur uniformi li jvarja bejn l-isfar u l-kannella. Il-ġobon fih mill-inqas 48 % ta’ xaħam għal kull 100 gramma ta’ ġobon wara tnixxif sħiħ u l-kontenut tiegħu f’materja niexfa għal kull 100 gramma ta’ ġobon m’għandux ikun inqas minn 61 gramma għal kull 100 gramma ta’ ġobon matur.

Kull forma tiġi identifikata bi plakka blù tal-kaseina li tinkludi l-identifikazzjoni speċifika ta’ kull maħleb.

Meta l-ġobon jinbiegħ wara li jkun ġie ppakkjat minn qabel, il-biċċiet bilfors irid ikollhom parti bil-qoxra karatteristika tad-denominazzjoni; madankollu, din il-qoxra tista’ titneħħielha l-forma tax-xaħam. Meta l-ġobon ikun ikkummerċjalizzat wara li jkun ġie maħkuk, id-denominazzjoni “Beaufort” hija pprojbita.

Il-ħalib li jintuża għall-produzzjoni għandu jiġi biss mill-merħliet tal-ħalib magħmula minn baqar ta’ razez lokali, Tarine u Abondance, li jew jikkorrispondu għall-kriterji tas-sezzjoni prinċipali tal-ktieb tal-ġenealoġija, jew ikunu ġew suġġetti għal awtentifikazzjoni li tibda mill-karatteristiċi fenotipiċi rikonoxxuti.

3.3. Materja prima (għall-prodotti pproċessati biss):

Il-materja prima li tiġi inkluża fil-kompożizzjoni tal-Beaufort hija:

— il-ħalib mhux imsajjar u intier jew wara kull ħalba minn ħalib mhux imkessaħ, jew li ġej minn taħlita ta’ ħalib ta’ żewġt ħalbiet, waħda miġbura fis-sagħtejn wara l-ħalba mhux imkessħa u l-oħra li tkun ġiet imkessħa.

— it-tames li jkun ġej mill-maċerazzjoni tal-qaleb fuq il-ġobon moxx. Jekk dan ikun meħtieġ, jista’ jintuża wkoll tames kummerċjali.

— ix-xorrox ta’ avvjament termofilu u kkostitwit fil-parti l-kbira minn laktobaċilli. Il-ġobon moxx miżjud bil-baqta’ jservi fl-istess ħin kemm għall-kultura tax-xorrox ta’ avvajament kif ukoll biex jinkiseb it-tames.

— il-melħ li jiġi applikat bl-ewwel tmelliħ ta’ 24 siegħa fis-salmura u sussegwentement waqt il-maturazzjoni.

— Il-ġobon għandu plakka blu tal-kaseina u dejta dwar it-traċċabbiltà miktuba b’inka għal użu alimentari.

Għall-produzzjoni tal-Beaufort, l-użu ta’ kwalunkwe prodott ieħor huwa pprojbit.

3.3. Għalf (għall-prodotti li ġejjin mill-annimali biss):

L-għalf tal-baqar tal-ħalib tar-razez puri Tarine et Abondance, huwa magħmul:

— matul il-perjodu xitwi minn minimu ta’ 13-il kg ta’ ħuxlief li magħhom jistgħu jiġu miżjuda 3 kg ta’ alfalfa mnixxfa u mitħuna. L-għalf supplimentari ma jistax jaqbeż terz mill-piż tar-razzjon bażiku medju għall-merħla tal-ħalib fi żmien it-treddigħ. L-għalf kompost ġej minn speċijiet definiti u minn varjetajiet mhux transġeniċi u għandu jikkorrispondi għall-karatteristiċi tekniċi li ġejjin: 0,94 UFL, 123 PDIE u 119 PDIN.

— matul il-perjodu sajfi minn ħaxix mill-mergħat. Fil-wied, l-għalf supplimentari tal-istess tip bħal dak tax-xitwa jista’ jkun ta’ medja ta’ 2,5 Kg/jum/baqra fi żmien it-treddigħ għal merħla tal-ħalib. Fil-mergħat tal-muntanja, l-għalf supplimentari m’għandux jaqbeż medja ta’ 1,5 kg/baqra li qed tredda’/jum għal merħla tal-ħalib.

— Fir-rebbiegħa u fil-ħarifa, bejn iż-żewġ tipi ta’ razzjon bażiku, huwa permess perjodu ta’ tranżizzjoni ta’ 15-il jum.

L-għalf barrani għaż-żona jista’ jintuża biss bħala suppliment. Mill-inqas 75 % tal-ħtiġijiet f’ħuxlief u f’ħaxix fil-mergħat tal-merħla tal-ħalib ġejjin miż-żona ġeografika biex mill-inqas 75 % tal-produzzjoni tal-ħalib tkun ġejja mill-għalf li ġej miż-żona.

Mill-inqas 20 % tal-ħtiġijiet annwali f’ħuxlief ġejjin miż-żona ġeografika.

Il-bwar huma l-lok fejn tradizzjonalment tittieħed il-merħla u fejn jitqassam il-ħmieġ tal-annimali. It-tixrid tal-ħama mill-impjanti tad-drenaġġ jew tal-prodotti derivati huwa pprojbit fuq il-bwar, il-mergħat u l-mergħat tal-muntanji li jintużaw mill-industrija tal-Beaufort.

3.4. Stadji speċifiċi fil-produzzjoni li għandhom iseħħu fiż-żona ġeografika identifikata:

Il-produzzjoni tal-ħalib, il-produzzjoni u l-maturazzjoni għal mill-inqas ħames xhur isiru fiż-żona ġeografika.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-tħakkik, l-ippakkjar, eċċ.:

Meta l-ġobon jinbiegħ wara li jkun ġie ppakkjat minn qabel, il-biċċiet bilfors irid ikollhom parti bil-qoxra karatteristika tad-denominazzjoni; madankollu, din il-qoxra tista’ titneħħielha l-forma tax-xaħam. Meta l-ġobon ikun ikkummerċjalizzat wara li jkun ġie maħkuk, id-denominazzjoni “Beaufort” hija pprojbita.

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar:

It-tikkettar tal-ġobnijiet li huma koperti bid-denominazzjoni tal-oriġini “Beaufort” għandu jinkludi isem id-denominazzjoni miktub b’ittri mill-inqas daqs żewġ terzi tal-ikbar ittri li jidhru fuq it-tikkettar.

L-użu ta’ kwalunwke karatteristika jew tismija oħra li takkumpanja l-imsemmija denominazzjoni tal-oriġini hija pprojbita fit-tikkettar, fir-reklami, fil-fatturi jew fil-karti kummerċjali, ħlief:

— l-isem kummerċjali jew it-trade mark speċifiċi;

— it-termini: “été” (sajf) u “chalet d'alpage” (għarix fil-muntanja) li l-użu tagħhom huwa permess fil-kundizzjonijiet stabbiliti hawn taħt: (a) “été” għall-produzzjonijiet mill-ħalib ta’ bejn Ġunju u Ottubru, b’dawn ix-xahrejn inklużi, inkluż il-ħalib li ġej minn merħliet li jirgħu fil-muntanji; (b) “chalet d'alpage” għall-produzzjonijiet sajfin prodotti darbtejn kuljum f’għarix fil-muntanja f′altitudni ′l fuq minn 1 500 metru, skont metodi tradizzjonali li jinkludu l-iktar l-iktar il-produzzjoni tal-ħalib ta’ merħla waħda fl-għarix.

Minbarra l-plakka blù tal-kaseina, speċifika għall-Beaufort, il-ġobon prodott skont il-kundizzjonijiet speċifiċi għall-użu tad-deskrizzjoni “chalet d'alpage” għandu jkollu plakka tal-kaseina addizzjonali kif ġie deskritt fil-punt iktar ’il fuq. Barra minn hekk, kull sena, il-manifatturi li jużaw it-tismija “chalet d’alpage” qabel ma jitilgħu fil-mergħat tal-muntanji jridu jagħtu impenn lill-Institut National des Appellations d’Origine li se josservaw il-kundizzjonijiet tal-produzzjoni speċifiċi ddefiniti iktar ’il fuq.

Meta l-ġobon jinbiegħ wara li jkun ġie ppakkjat minn qabel, il-biċċiet bilfors irid ikollhom parti bil-qoxra karatteristika tad-denominazzjoni; madankollu, din il-qoxra tista’ titneħħielha l-forma tax-xaħam.

Meta l-ġobon ikun ikkummerċjalizzat wara li jkun ġie maħkuk, id-denominazzjoni “Beaufort” hija pprojbita.

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika:

Ir-reġjun tal-produzzjoni tal-Beaufort testendi sal-Massifs (grupp ta’ iġbla li jagħmlu parti minn katina ta’ iġbla ta’ muntanji) ta’ Beaufortain, ta’ Tarentaise u ta’ Maurienne. Huwa jkopri parti mid-dipartiment ta’ Savoie u settur kontigwu fid-dipartiment ta’ Haute Savoie.

Il-produzzjoni tal-ħalib kif ukoll il-produzzjoni u l-maturazzjoni tal-ġobon isiru fiż-żona ġeografika li testendi sat-territorju tal-komuni li ġejjin:

Id-Dipartiment ta’ Savoie L-Arrondissement (distrett, żona amministrattiva) ta’ Albertville: Il-Canton (distrett awtonomu) ta’ Albertville: Rognaix, La Bâthie, Cevins, Saint-Paul-sur-Isère, Esserts-Blay, Tours-en-Savoie, parti mill-komun ta’ Albertville li jaqa’ fis-sezzjonijiet katastali E2, E3 u E4. Il-Canton ta’ Ugine: La Giettaz, Flumet, Notre-Dame-de-Bellecombe, Crest-Voland, Cohennoz, Saint-Nicolas-la-Chapelle. Il-Canton ta’ Beaufort: Beaufort, Hauteluce, Queige, Villard-sur-Doron. Il-Canton ta’ Bourg-Saint-Maurice: Bourg-Saint-Maurice, Les Chapelles, Montvalezan, Sainte-Foy-Tarentaise, Séez, Tignes, Val-d′Isère, Villaroger. Il-Canton ta’ Aime: Aime, Bellentre, La Côte-d′Aime, Granier, Landry, Mâcot-la-Plagne, Montgirod, Peisey-Nancroix, Valezan. Il-Canton ta’ Bozel: Les Allues, Bozel, Brides-les-Bains, Champagny-en-Vanoise, Feissons-sur-Salins, Montagny, La Perrière, Planay, Pralognan-la-Vanoise, Saint-Bon-Tarentaise. Il-Canton ta’ Moûtiers: Aigueblanche, Les Avanchers-Valmorel, Le Bois, Bonneval, Feissons-sur-Isère, Fontaine-le-Puits, Hautecour, Moûtiers, La Léchère, Notre-Dame-du-Pré, Saint-Jean-de-Belleville, Saint-Marcel, Saint-Martin-de-Belleville, Saint-Oyen, Salins-les-Thermes, Villarlurin. L-Arrondissement ta’ Saint-Jean-de-Maurienne: Il-Canton ta’ Aiguebelle: Montsapey. Il-Canton ta’ La Chambre: La Chambre, La Chapelle, Les Chavannes-en-Maurienne, Montaimont, Montgellafray, Notre-Dame-du-Cruet, Saint-Alban-des-Villards, Saint-Avre, Saint-Colomban-des-Villards, Saint-Etienne-de-Cuines, Saint-François-Longchamp, Sainte-Marie-de-Cuines, Saint-Martin-sur-la-Chambre, Saint-Rémy-de-Maurienne. Il-Canton ta’ Saint-Jean-de-Maurienne: Albiez-le-Jeune, Albiez-Montrond, Le Châtel, Fontcouverte-la-Toussuire, Hermillon, Jarrier, Montricher-Albanne, Montvernier, Pontamafrey-Montpascal, Saint-Jean-d′Arves, Saint-Jean-de-Maurienne, Saint-Julien-Mont-Denis, Saint-Pancrace, Saint-Sorlin-d′Arves, Villarembert, Villargondran. Il-Canton ta’ Saint-Michel-de-Maurienne: Orelle, Saint-Martin-d′Arc, Saint-Martin-de-la-Porte, Saint-Michel-de-Maurienne, Valloire, Valmeinier. Il-Canton ta’ Modane: Aussois, Avrieux, Fourneaux, Freney, Modane, Saint-André, Villarodin-Bourget. Il-Canton ta’ Lanslebourg-Mont-Cenis: Bessans, Bonneval-sur-Arc, Bramans, Lanslebourg-Mont-Cenis, Lanslevillard, Sollières-Sardières, Termignon.

Id-Dipartiment ta’ Haute-Savoie L-Arrondissement ta’ Bonneville: Il-Canton ta’ Sallanches: il-komun ta’ Praz-sur-Arly. Il-Canton ta’ Saint-Gervais-les-Bains: parti mill-komun ta’ Contamines-Montjoie magħmul mill-erba’ mergħat tal-muntanji indikati kif ġej fil-pjanta katastali: La Roselette, Les Besoëns, Les Tierces u Les Coins.

5. Rabta maż-żona ġeografika:

5.1. Speċifiċità taż-żona ġeografika:

L-ambjent naturali tad-denominazzjoni Beaufort huwa kkaratterizzat mill-massifs taż-żona interna tal-Alpi ddefiniti minn:

— il-massifs kristallini, interni u kompatti, kif ukoll il-blat sedimentarju taż-żona ta’ Briançon

— parzjalment mill-massifs kristallini esterni li jikkombinaw blat sedimentarju artab bħal-lavanja ma’ blat kristallin iebes;

— nuqqas ta’ rdum ta’ ġebel tal-ġir iebes fuq estensjonijiet sinifikanti;

— terren bi tlugħ u nżul “artab”, ġeneralment ikkaratterizzat minn ħamrija b’tafal, ramel u materjal ta’ ħxejjex midbiela, u mingħajr t-tirx fi blokok kbar;

— klima karatteristiku tal-Alpi interni u intermedji għall-kenn mill-influwenza diretta tal-flussi mill-Punent (inqas xita, silġ jew borra, iktar dawl mill-bqija tal-Alpi tat-Tramuntana), li tikkorrispondi għal-limiti taż-żona ta’ Mélèze u għall-konfini qrib tagħha.

Dan ir-reġjun speċifiku jinkludi estensjoni kbira ta’ meded bil-ħaxix fuq il-muntanji f’għoli ta’ bejn l-1 500 u t-3 000 m (livell Alpin maġġuri), ikkaratterizzati mill-għadd kbira ta’ dikotiledoni li jagħtu xejra “imħawra” lill-ħaxix. Dawn is-superfiċji mifruxa u mitruġa fuq ġnub kbar ta’ muntanji, huma waħda mill-karatteristiċi importanti taż-żona AOC Beaufort.

Fuq dawn is-superfiċji bil-ħaxix tal-muntanji ġew żviluppati prattiki pastorali li waħda waħda jew kollha f’daqqa m’għadhomx jinstabu imkien ieħor fuq l-Alpi fuq skala ta’ din ix-xorta, fejn jifformaw sistema unika.

Din l-organizzazzjoni ġiet deskritta b’mod skematiku minn M. DUBOIS (1996), fuq il-bażi tax-xogħlijiet ta’ ARBOS (1922), BLANCHARD (1938), u REFFAY (1967).

“Fil-bidu tas-seklu 20, jistgħu jingħarfu żewġ sistemi kbar ta’ esplojtazzjoni:

— Il-muntanji l-kbar fejn, taħt il-gwida tar-rgħajja, jinġabru numru kbir ta’ baqar tal-ħalib (minn 50 sa iktar minn mija), indispensabbli għall-produzzjoni ta’ kuljum tal-ġobnijiet kbar ippressati u msajra.

— Il-muntanji ż-żgħar fejn l-esplojtazzjoni kienet waħda familjari. Il-ħalba kienet issir fl-għarix bit-tqassim tal-demel likwidu jew tad-demel fuq il-partijiet privati tal-mergħa tal-muntanji li kienu kkultivati jew miżrugħa bil-ħuxlief. Seta’ jkun hemm xi migrazzjonijiet, jew biex jitilgħu iktar fl-għoli, jew biex jużaw ġenb ieħor tal-muntanja. Madankollu, dawn kienu ferm inqas numerużi milli fil-muntanji l-kbar. Il-mergħat, ta’ daqs ċkejken, kienu jkunu mgħassa. Il-produzzjoni tal-ġobnijiet iż-żgħar tat-tip Reblochon jew Tomme kienet issir fl-għarix. Xi drabi diġà kienu jikkonsenjaw il-ħalib fl-imħaleb li kienu jagħmlu l-ġobon.”

Fl-Alpi, il-partijiet fit-Tramuntana biss kellhom klima biżżejjed umdu fejn setgħu jitrabbew il-baqar tal-ħalib. Fil-partijiet l-oħra tal-Alpi, mis-snin 60, fil-mergħat bdew jirgħu n-nagħaġ u, f’ammonti iċken, il-mogħoż.

Bħalissa, id-daqs tal-mergħat tal-muntanji u l-importanza tal-unitajiet pastorali fl-għoli jkomplu jkunu karatteristiċi taż-żona ġeografika ta’ Beaufort. Fil-fatt, l-unitajiet pastorali fl-għoli tar-reġjuni taż-żona ġeografika jirrappreżentaw 92 % mill-unitajiet fl-għoli tad-dipartiment ta’ Savoie.

— Il-migrazzjonijiet tal-merħla fuq il-mergħat il-kbar tal-muntanji baqgħu jsiru minħabba l-invenzjoni tal-magna tal-ħlib mobbli; għaldaqstant m’għadhiex iktar l-organizzazzjoni kollha li tiċċaqlaq. Wieħed isib mill-ġdid iż-żewġ sistemi tal-muntanji l-kbar u ż-żgħar li jikkorrispondu ġeneralment għall-preżenza jew għan-nuqqas ta’ installazzjoni għall-ħlib mobbli, li tiġi mċaqilqa kull jumejn sa sebat ijiem. L-imqawel għal billejl jiġu mxattba jekk ikun għad fadal ħin. Il-ħalba fl-għarix għadha ssir ta’ spiss f’Val d’Arly u f’Maurienne.

— L-ipproċessar fil-mergħa tal-muntanja huwa ferm inqas frekwenti, u ġie sostitwit mill-iżvilupp ta’ faċilitajiet għall-ipproċessar li jinsabu fil-wied. Madankollu, is-sistema tal-mergħat tal-muntanji, meta pparagunata ma’ sistemi oħrajn li jinvolvu l-ħalib, għadha teħtieġ il-preżenza qawwija tal-bniedem u tippermetti li jinżammu strutturi żgħar, li llum għebu fil-pjanura.

F’Beaufortain u f’Tarentaise wieħed josserva wkoll prattiki intensivi ta’ manutenzjoni: il-magna tal-ħalib xi drabi tiġi mċaqilqa darbtejn kuljum, l-imqawel ta’ stennija u ta’ mistrieħ jiġu mxattba b’mod regolari. Ir-ragħa mill-merħliet fil-mergħat tal-muntanji, li jkopru firxa kbira ta’ altitudnijiet u ta’ ambjenti, huwa bbażat fuq il-prinċipju li jiġi segwit il-ħaxix li qed jikber filwaqt li jinkiseb vantaġġ mill-fatt li l-veġetazzjoni ma tikbirx kollha fl-istess żmien.

Il-mergħat tal-muntanji ppermettew u għadhom jippermettu li biċċiet ta’ art tal-wied jiġu żgumbrati għall-ħsad, u b’hekk jinħażen l-għalf għax-xitwa. Il-qigħan tal-wied li għandhom biċċiet ta’ art watja għall-ħuxlief għaldaqstant huma partikolarment favorevoli.

It-titjib tal-mezzi ta’ komunikazzjoni wassal għal bidliet sinifikanti f’dan il-bilanċ; l-ipproċessar fil-mergħat tal-muntanji issa huwa rari, għaliex huwa possibbli li l-ħalib jitniżżel fil-wied. Qiegħ il-wied għaldaqstant huwa l-post fejn issir il-produzzjoni tal-ġobon, ħlief għall-għerejjex li jipproduċu l-Beaufort Chalet d’Alpage.

Jekk fil-kantini preżenti fil-mergħat tal-muntanji il-ġobon jibda jimmatura, il-bqija ta’ dan il-proċess jitkompla fil-wied minn persunal speċjalizzat.

5.2. Speċifiċità tal-prodott:

Fid-dinja tal-ġobnijiet ippressati u msajra, il-ġobon Beaufort ilu ferm magħruf. B’hekk, matul is-servej agrikolu tal-1929, l-isem Beaufort kien jingħaraf b’mod ċar mill-ġobnijiet gruyères l-oħra. “L-ispettur tal-foresti jippreċiża li l-Gruyère ta’ Beaufort jinbiegħ taħt l-isem ta’ Beaufort u mhux iktar sempliċement bħala Gruyère, u minħabba din id-denominazzjoni issa jista’ jinbiegħ bi prezz ogħla”.

Wieħed isib din id-distinzjoni anki fil-paġni ddedikati għall-produzzjoni tal-gruyère f’Savoie li din id-darba huma miktubin mid-direttur tal-iskola-maħleb fejn isir il-ġobon ta’ Bourg-Saint-Maurice. Fil-bidu huwa jippreċiża li: “Il-ġobon ta’ Gruyère jiġi pprodott esklużivament fi Franza fid-dipartiment tal-Lvant, Jura, Doubs, Haute-Savoie, Savoie, b’ħalib tal-baqra parzjalment xkumat”. Sussegwentement jgħid ukoll li ċ-ċentri prinċipali tal-produzzjoni ta’ Savoie jinsabu fl-arrondissements ta’ Albertville u ta’ Chambéry “fejn jiġi prodott kważi esklużivament gruyère tat-tip Emmental u Comté. Reġjuni oħrajn ta’ Savoie jipproduċu ġobon gruyère speċjali ferm karatteristiku, ‘il-Beaufort’, li jinkiseb bit-trattament tal-ħalib intier, jiġifieri mhux xkumat; dan isir fil-widien ta’ Beaufort, ta’ Haute-Tarentaise u ta’ Maurienne. Dan ix-xorta ta’ ġobon huwa prodott prinċipalment fil-mergħat ta’ muntanji għoljin, f’altitudni ta’ bejn 1 500 u 2 000 m.” Iktar ’il quddiem huwa jsemmi direttament l-isem ta’ Beaufort meta jikteb li dan il-ġobon tal-mergħat tal-muntanji huwa “imsejjaħ ta’ Beaufort”. Il-Gruyère ta’ Beaufortain, apprezzat mit-turisti li jmorru hemmhekk dejjem iktar numerużi għaldaqstant kiseb isem speċifiku, dak ta’ Beaufort. B’hekk jafferma l-ispeċifiċità tiegħu, fost l-oħrajn bil-produzzjoni fil-mergħat tal-muntanji, metodu ta’ produzzjoni li, f’partijiet oħrajn tal-Alpi, l-imħaleb li jipproduċu l-ġobon ikkontribwew għall-għibien tiegħu.

Fl-1945, id-Digriet Nru 45-1245, li jiddefinixxi l-ġobon Franċiż kollu, jagħti l-isem “Beaufort” lill-ġobon “prodott esklużivament b’ħalib tal-baqra, imsajjar, ippressat u mmelaħ b’qoxra niexfa […] iż-żona tal-produzzjoni hija limitata għad-dipartimenti ta’ Savoie u ta’ Haute Savoie”.

Anki llum il-Beaufort għadu jingħaraf mill-ġobnijiet ippressati u msajra l-oħra prinċipalment minħabba:

— il-produzzjoni tiegħu minn tmiem il-ħalba li tibda b’ħalib intier mhux imsajjar

— l-użu ta’ forma tal-injam magħrufa bħala “cercle à forme” (ċirku għall-forma) li tagħti lill-ġobon qoxra tal-ġenb konkava

— prattiki ta’ pproċessar tradizzjonali (użu ta’ kulturi ta’ xorrox selvaġġ (mhux minn kultura) bl-ifformar tal-ġobon f’biċċiet tal-għażel u ċ-ċirku għall-Beaufort li jeħtieġ li jiddawwar ta’ taħt fuq waqt l-ippressar)

— qalba mingħajr toqob jew kważi.

5.3. Rabta kawżali bejn iż-żona ġeografika u l-kwalità jew il-karatteristiċi tal-prodott (għad-DPO) jew il-kwalità speċifika, ir-reputazzjoni jew karatteristiċi oħra tal-prodott (għall-IĠP):

Il-karatteristiċi partikolari tal-ambjent deskritti fil-punt 6-1 jwasslu għal firxa rikka ta’ flora u għal varjazzjoni kbira fil-gruppi veġetali preżenti. Il-gruppi kollha fitosoċjoloġiċi tal-meded tal-ħaxix, tax-xagħri żgħir (landines) u tax-xagħri użati fil-mergħat tal-muntanji huma rrappreżentati.

Skont DORIOZ et al. (2000), “dawn huma xi tużżana ta’ taħlitiet veġetali li jinkludu b’kollox iktar minn 250 sa 300 speċijiet ta’ ħxejjex superjuri. Il-kuntrasti fil-ħamrija u l-interazzjonijiet bejn il-ħamrija u l-prattiki jispjegaw din id-differenzazzjoni kbira fl-għata veġetali (DORIOZ 1995; INRA, 1994). Il-ħamrija tvarja ferm malajr, fuq skala dekametrika, skont kemm iddum l-għata tas-silġ, skont il-blat oriġinali (parent rocks) lokali, skont l-ilmijiet lejn għajn ix-xmara u l-fluss tal-ilma fil-ġnub tal-muntanji, u fl-aħħar nett, skont l-inklinazzjoni tal-blat, minn ġenb għall-ieħor tal-istess muntanja (DORIOZ u VAN OORT, 1991). Varjabbiltà ta’ din ix-xorta tissarraf, fl-istess kwartier, jiġifieri matul l-istess jum ta’ ragħa, b’offerta ta’ għalf ferm varjata, li ġejja minn firxa kbira ta’ ambjenti, li jvarjaw minn kalċifiti għal aċidofili, minn kserofili għal friski (LEGROS et al., 1987; DORIOZ, 1995).”

Fi studju reċenti (BORNARD u BASSIGNANA, 2001a u 2001b), is-Cemagref ta’ Grenoble iddistingwa 19-il tip ta’ bur differenti skont użu agronomiku u dan f’kontinwità mal-Valle d’Aosta. L-awturi jinnotaw fir-rigward ta’ wħud minn dan it-tipi ta’ bwar, analoġija min-naħa waħda mal-meded tal-ħaxix tal-Alpi tat-Tramuntana esterni u umdi (BORNARD u DUBOST, 1992, BRAU-NOGUE, 1996) u, mill-oħra, mal-meded tal-ħaxix tal-Alpi Franċiżi interni tan-Nofsinhar (JOUGLET, 1999).

B’hekk, mill-perspettiva tal-aptit, mal-immaġni tal-flora Mediterranja magħrufa sew minħabba l-irwejjaħ u t-togħmiet aromatiċi tagħha, il-flora tal-mergħat tal-muntanji, meta x-xita, is-silġ u l-borra jkunu relattivament limitati, kif inhu l-każ tal-Alpi interni, tippreżenta tabilħaqq taħlita aromatika li tesprimi ruħa fi kwalitajiet ta’ tegħim ferm speċifiċi u tipiċi ħafna ta’ Beaufort (DUMONT u ADDA, 1978, BUCHIN et al., 1999; ASSELIN et al., 1999, f’DORIOZ et al., 2000).

B’hekk, ċerti bdiewa tal-muntanji (alpagistes) jikkunsidraw ta’ spiss li l-gruppi tal-“wied tas-silġ” karatteristiċi ta’ ambjenti fejn l-għata tas-silġ iddum ma tmur, bi speċijiet bħal-Ligusticum mutellina jipprovdu ħaxixa li tiffavorixxi partikolarment il-kwalità tal-ġobon (PARTY, 1995).

Is-sistema pastorali hija bbażata fuq il-valorizzazzjoni ta’ din il-firxa kbira ta’ flora permezz ta’ merħliet tar-razez lokali Tarine u Abondance li jitmexxew skont prattiki pastorali totalment subservjenti għall-ambjent. Fl-1963, E. QUITTET ta din id-deskrizzjoni: ir-razza Tarine għandha kwalitajiet notevoli ta’ reżistenza għal kundizzjonijiet ta’ għajxien l-iktar iebsin, fil-parti l-kbira kkawżati mill-mod kif tgħix (is-sajf tqattgħu fil-mergħat tal-muntanji f’altitudni ta’ bejn 1 500 u 2 000 m). Hija tibqa’ f’saħħitha fit-tul minkejja li jkollha l-friegħ b’mod regolari. Hija għandha attitudni notevoli biex tuża, b’rendimenti ta’ ħalib aċċettabbli, għalf fibruż matul il-perjodu xitwi […] Ir-razza Tarine tagħti ħafna ħalib speċjalment għall-klimi ħarxa.

B’hekk, l-ipproċessar tal-“ħalib sħun” jippermetti li jiġu ppreservati l-kwalitajiet oriġinali tal-ħalib u f’koerenza perfetta mal-produzzjoni tal-ġobon grass, mingħajr xkumar, billi jintuża xorrox selvaġġ (mhux minn kultura). L-użu ta’ ċirku konvess jippermetti li jkun hemm adattament għal varjazzjonijiet sinifikanti fil-kwantitjiet tal-ħalib prodott fil-mergħat tal-muntanji, li tinżamm it-temperatura fi ħdan il-ġobon waqt il-fażi tal-ippressar, li tiġi stabbilizzata l-għamla tal-forma […] Il-maturazzjoni f’kantini kesħin – fażi essenzjali għall-kwalità tal-ġobon – tikkorrispondi tabilħaqq għall-istadju l-eqreb tal-kundizzjonijiet klimatiċi tas-siti tal-produzzjoni u hija għalkollox koerenti mal-produzzjoni tal-ġobon grass.

Il-prattiki kollha tal-produzzjoni u tal-ipproċessar jikkostitwixxu sistema koerenti marbuta mal-karatteristiċi speċifiċi tal-prodott u li jippermettu l-espressjoni tad-diversità aromatika minħabba l-flora speċifika sa fil-prodott lest.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjoni tal-prodott:

(L-Artikolu 5(7) tar-Regolament (KE) Nru 510/2006)

http://www.inao.gouv.fr/repository/editeur/pdf/CDCAOP/CDCBeaufort.pdf

(1) ĠU L 93, 31.3.2006, p. 12.