IL-KUMMISSJONI EWROPEA Brussell, 26.7.2019 COM(2019) 355 final RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL li jivvaluta sa fejn l-Istati Membri ħadu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw mad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2003/568/JHA tat-22 ta' Lulju 2003 dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fis-settur privat



Introduzzjoni 1.1.Sfond 1.1.1. Kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas u tar-rapport Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2003/568/JHA tat-22 ta’ Lulju 2003 dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fis-settur privat (minn issa ‘l quddiem id-Deċiżjoni Qafas) għandha l-għan li tiżgura li: ·kemm il-korruzzjoni attiva kif ukoll dik passiva fis-settur privat huma definiti bħala reat kriminali fl-Istati Membri kollha tal-UE; ·il-persuni legali (jiġifieri l-entitajiet kummerċjali, l-organizzazzjonijiet nongovernattivi jew l-organizzazzjonijiet pubbliċi) jistgħu jinżammu responsabbli għal dawn ir-reati; u ·dawn ir-reati jġarrbu pieni effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Artikolu 2 japplika għal “attivitajiet tan-negozju ġewwa entitajiet bi qligħ u mingħajr qligħ”, li jillimita l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas għall-korruzzjoni li sseħħ min individwi mis-settur privat. Skont id-Deċiżjoni Qafas, l-Istati Membri jridu jikkriminalizzaw żewġ tipi ta’ mġiba: - il-wegħda, l-offerta jew l-għotja ta’ tixħim lil persuna fis-settur privat sabiex din il-persuna twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq xi ħaġa bi ksur tad-dmirijiet tagħha; - li titlob jew li tirċievi tixħim, jew li taċċetta wegħda ta’ dan it-tixħim, waqt li taħdem fis-settur privat, sabiex twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq xi ħaġa, bi ksur tad-dmirijiet ta’ dak li jkun. L-Artikolu 9(1) tad-Deċiżjoni Qafas jitlob li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw il-konformità qabel it-22 ta’ Lulju 2005. L-Artikolu 9(2) jitlobhom jgħaddu lill-Kunsill u lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet li jittrasponi l-obbligi imposti fuqhom skont id-Deċiżjoni Qafas fil-liġi nazzjonali. Għalkemm inizjalment marbut bid-Deċiżjoni Qafas, fl-1 ta’ Settembru 2014 ir-Renju Unit iddeċieda li ma jipparteċipax fit-traspożizzjoni tiegħu fil-liġi nazzjonali abbażi tal-Artikolu 10(4) tal-Protokoll 36 mehmuż mat-Trattati. Għaldaqstant, dan ir-rapport ma jkoprix lir-Renju Unit. 1.1.2. Skop ta’ dan ir-rapport ta’ implimentazzjoni It-Trattat ta’ Lisbona introduċa tibdil sinifikanti fl-ispazji tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja. Fl-1 ta’ Diċembru 2014 wasal fi tmiemu l-perjodu tranżitorju ta’ ħames snin previst fl-Artikolu 10(1) tal-Protokoll 36 mehmuż mat-Trattati. Dan neħħa l-limiti għall-kontroll ġudizzjarju mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u għas-setgħat ta’ infurzar tal-Kummissjoni fl-ispazji tal-kooperazzjoni tal-pulizija u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali. Dan it-tibdil maġġuri kkontribwixxa għall-effiċjenza tal-libertà, tas-sigurtà u tal-ġustizzja fl-UE u saħħaħ il-fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri u l-fiduċja taċ-ċittadini tal-UE. Mill-aħħar rapporti ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni fl-2007 u fl-2011, seħħew għadd ta’ riformi maġġuri fil-liġi kriminali f’xi Stati Membri. Barra minn hekk, il-kriminalizzazzjoni tat-tixħim attiv u passiv, inkluż fis-settur privat, huwa obbligatorju skont il-Konvenzjoni tal-Liġi Kriminali dwar il-Korruzzjoni u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC), li l-Istati Membri kollha huma parti minnha. Dawn l-iżviluppi wasslu biex l-Istati Membri jkomplu jallinjaw il-miżuri nazzjonali għall-implimentazzjoni għall-istandards internazzjonali u Ewropej. Dan it-tielet rapport ta’ implimentazzjoni jqis żviluppi ġodda u jinforma lill-koleġiżlaturi u lill-pubbliku ġenerali bil-progress tal-Istati Membri f’dan il-qasam. Is-sejbiet ta’ dan ir-rapport huma mingħajr preġudizzju għas-setgħat ta’ infurzar tal-Kummissjoni skont it-Trattati. 1.1.3. Ġbir tal-informazzjoni u metodoloġija Fil-15 ta’ Diċembru 2014, il-Kummissjoni stiednet lill-awtoritajiet kollha tal-Istati Membri biex jinnotifikaw lill-Kummissjoni permezz tal-bażi tad-data tal-MNE (Mesures Nationales d’Exécution) il-miżuri ta’ implimentazzjoni nazzjonali għall-istrumenti skont l-eks tielet pilastru sal-1 ta’ Marzu 2015. Fl-2018, il-Kummissjoni talbet lill-Istati Membri jipprovdu informazzjoni aġġornata dwar l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni Qafas. Id-deskrizzjoni u l-analiżi f’dan ir-rapport huma bbażati fuq l-informazzjoni li ġiet ipprovduta mill-Istati Membri sal-1 ta’ Awwissu 2018.

Barra minn hekk, fl-2014, il-Kummissjoni ġabret data statistika uffiċjali dwar it-trattament ta’ każijiet ta’ korruzzjoni f’diversi stadji tal-proċedura kriminali fl-Istati Membri. Permezz tal-grupp ta’ esperti dwar il-ħtiġijiet politiċi għad-data dwar il-kriminalità u n-netwerk tal-punti ta’ kuntatt nazzjonali dwar il-korruzzjoni, ġew riċevuti reazzjonijiet minn 26 Stat Membru għas-snin ta’ referenza 2011, 2012 u 2013. Fl-2018, l-isforz tal-ġbir tad-data ġie estiż għas-snin ta’ referenza 2014, 2015 u 2016. Mit-22 Stat Membru li ppreżentaw data, seba’ biss setgħu jagħtu data dwar “kundanni finali għat-tixħim fis-settur privat” għal kwalunkwe waħda mis-snin ta’ referenza bejn l-2014 u l-2016. Filwaqt li d-data hija soġġetta għal xi limitazzjonijiet inerenti, u jenħtieġ li tiġi interpretata b’kawtela anke b’kunsiderazzjoni bir-reqqa tan-noti metodoloġiċi pprovduti, hija utli biex turi l-infurzar tar-reati fid-Deċiżjoni Qafas. ANALIŻI Din it-taqsima tippreżenta l-analiżi fid-dettall, u tagħti ħarsa ġenerali lejn l-istatus tat-traspożizzjoni tad-Deċiżjoni Qafas fil-leġiżlazzjoni nazzjonali. It-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali f’kull Stat Membru ġiet ivvalutata fir-rigward ta’ kriterju wieħed biss, jiġifieri jekk id-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni Qafas ġewx koperti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Ir-rapport jiffoka fuq l-Artikoli 2 sa 7 tad-Deċiżjoni Qafas. Ma jkoprix l-Artikoli 8 sa 11 (jiġifieri d-dispożizzjonijiet dwar it-tħassir, l-implimentazzjoni, l-applikazzjoni territorjali, id-dħul fis-seħħ) billi dawn ma jirrikjedux traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali. 1.1.Artikolu 2 — Il-korruzzjoni attiva u passiva fis-settur privat 1.1.1.Kummenti ġenerali L-Artikolu 2 huwa d-dispożizzjoni ewlenija tad-Deċiżjoni Qafas. Jiddefinixxi reati li jinvolvu korruzzjoni attiva u passiva, meta jitwettqu fil-kors tal-attivitajiet tan-negozju. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 2(1) jinkludi attivitajiet tan-negozju kemm f’entitajiet bi qligħ kif ukoll f’dawk mingħajr qligħ. Is-seba’ kundizzjonijiet komponenti tal-Artikolu 2(1) huma elenkati hawn taħt. Artikolu 2(1)(a) — korruzzjoni attiva Artikolu 2(1)(b) — korruzzjoni passiva “Il-wegħda, l-offerta jew l-għotja” “Direttament jew permezz ta’ intermedjarju” “Persuna li tmexxi jew taħdem fi kwalunkwe kapaċità” “Għal entità fis-settur privat” “Vantaġġ mhux mistħoqq ta’ kwalunkwe tip” “Għaliha nfisha jew għal parti terza” “Twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att, bi ksur tad-dmirijiet tagħha” “Li titlob jew li tirċievi jew li taċċetta wegħda ta’” “Direttament jew permezz ta’ intermedjarju” “Waqt li tmexxi jew taħdem fi kwalunkwe kapaċità” “Għal entità fis-settur privat” “Vantaġġ mhux mistħoqq ta’ kwalunkwe tip” “Għaliha nfisha jew għal parti terza” “Twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att, bi ksur ta’dak li jkun” Fit-tabella ta’ hawn fuq, l-ewwel elementi elenkati biss (“il-wegħda, l-offerta jew l-għotja”/“titlob jew tirċievi jew taċċetta wegħda ta’”) ivarjaw b’mod konsiderevoli għall-korruzzjoni attiva u passiva Għaldaqstant, l-Istati Membri ġeneralment ittrasponew is-sitt elementi li jifdal fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom b’formulazzjoni simili. Għaldaqstant, dawn is-sitt elementi kostituttivi ta’ korruzzjoni attiva u passiva jitqiesu b’mod konġunt hawn taħt. Analiżi dettaljata 1.1.1.1.Artikolu 2(1)(a) — il-korruzzjoni attiva — “il-wegħda, l-offerta jew l-għotja” It-tliet azzjonijiet tal-awtur tar-reat huma kemxejn differenti, għalkemm huwa possibbli li jkun hemm trikkib. “Il-wegħda”, pereżempju, tista’ tkopri sitwazzjonijiet fejn ix-xaħħam jammetti li jkun ta vantaġġ mhux mistħoqq aktar tard jew meta jkun hemm ftehim bejn ix-xaħħam u l-persuna mxaħħma li x-xaħħam se jagħti vantaġġ mhux mistħoqq aktar tard. “L-offerta” tista’ tkopri sitwazzjonijiet fejn ix-xaħħam ikun lest jagħti vantaġġ mhux mistħoqq fi kwalunkwe mument. Fl-aħħar nett, “l-għotja” tista’ tinkludi wkoll sitwazzjonijiet fejn ix-xaħħam jittrasferixxi l-vantaġġ mhux mistħoqq. Hemm 19-il Stat Membru (BG, CZ, DK, DE, EL, ES, FR, HR, IT, CY, LT, NL, AT, PT, RO, SK, SI, FI u SE) li ttrasponew kważi litteralment it-tliet termini “l-wegħda, l-offerta jew l-għotja” fil-leġiżlazzjoni tagħhom. Barra minn hekk, f’seba’ Stati Membri (BE, EE, IE, LU, HU, MT u PL) skont il-ġurisprudenza nazzjonali rilevanti, it-termini ta’ traspożizzjoni għandhom tifsira ekwivalenti. F’EE, HU, IE u PL, “l-offerta ta’ tixħim” mhijiex imsemmija fid-definizzjoni attwali ta’ tixħim attiv iżda hija koperta mill-ġurisprudenza. F’BE u LU, il-Kodiċi Kriminali jirreferi għall-“proposta ta’ offerta, wegħda jew vantaġġ ta’ kwalunkwe natura”. F’MT, il-persuna li “xxaħħam” titqies bħala kompliċi. Il-persuna li tipprova twassal lill-persuna l-oħra twettaq ir-reat xorta hija soġġetta għal piena anke jekk l-attentat tagħha ma jirnexxiex. F’LV “il-wegħda ta’ tixħim” mhijiex koperta b’mod espliċitu. L-Artikolu 2(1)(b) — il-korruzzjoni passiva — “li titlob jew li tirċievi jew li taċċetta wegħda ta’” Fil-każ ta’ reat ta’ korruzzjoni passiva, l-elementi materjali jinkludu t-talba jew ir-riċevuta ta’ vantaġġ mhux mistħoqq jew l-aċċettazzjoni tal-wegħda tiegħu. “Li titlob”, pereżempju, tista’ tirreferi għal att unilaterali, jiġifieri ma tagħmilx differenza jekk attwalment tkunx ittieħdet azzjoni fuq it-talba. “Li tirċievi”, pereżempju, tista’ tfisser it-teħid attwali tal-benefiċċju. “Li taċċetta wegħda” ta’ vantaġġ mhux mistħoqq tista’ tirreferi għal sitwazzjonijiet fejn il-persuna mxaħħma taqbel li tieħu l-vantaġġ aktar tard. Hemm 18-il Stat Membru (BE, BG, DE, EL, HR, LT, LU, HU, MT, AT, PT, SK, FI, IT, RO, NL, PL u SE) li ttrasponew kważi litteralment it-tliet termini “li titlob jew li tirċievi jew li taċċetta wegħda ta’” fil-leġiżlazzjoni tagħhom.

F’sitt Stati Membri (CZ, DK, EE, FR, IE u SI), filwaqt li t-termini ta’ traspożizzjoni użati fil-Kodiċi Kriminali huma differenti, it-tifsira tagħhom hija ekwivalenti skont il-ġurisprudenza rilevanti. Barra minn hekk, f’LV, “li taċċetta wegħda ta’ tixħim” mhijiex koperta expressis verbis, filwaqt li “taċċetta l-offerta ta’ tixħim” hija koperta. F’CZ, “li taċċetta wegħda ta’ vantaġġ mhux mistħoqq” mhijiex koperta b’mod espliċitu mid-definizzjoni attwali tal-korruzzjoni passiva, li tirreferi għal “li taqbel li taċċetta kwalunkwe rigal jew kunsiderazzjoni bħala inċentiv jew remunerazzjoni”. F’ES, l-element ta’ “li taċċetta wegħda ta’ tixħim” mhijiex koperta espliċitament, billi l-liġi tirreferi biss għal li taċċetta “benefiċċju jew vantaġġ mhux ġustifikat”. Artikolu 2(1) (a)-(b): il-ħames elementi kostitwenti li jifdal “Direttament jew permezz ta’ intermedjarju” Irrispettivament minn jekk ir-riċevitur jew il-benefiċjarju tal-vantaġġ mhux mistħoqq hijiex il-persuna li tirċievi t-tixħim jew parti terza, l-Artikolu 2 jipprovdi li jenħtieġ li l-kriminalizzazzjoni tkopri wkoll lill-intermedjarji. F’14-il Stat Membru, jiġifieri BE, CZ, ES, EL, FR, HR, CY, LV, LT, LU, MT, PT, RO u SK, dan l-aspett huwa traspost litteralment. Barra minn hekk, fi 12-il Stat Membru (BG, DE, DK, IE, IT, HU, NL AT, PL, FI, SI u SE), “direttament jew permezz ta’ intermedjarju” mhijiex koperta espliċitament. F’EE, dan l-aspett mhuwiex kopert fid-definizzjoni ta’ tixħim attiv, filwaqt li huwa rifless fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv. L-informazzjoni riċevuta mill-awtoritajiet Estonjani ma kinitx konklużiva dwar jekk xi elementi inklużi biss fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv japplikawx ukoll għal tixħim attiv. Madankollu, mingħajr ma nsemmu “direttament jew permezz ta’ intermedjarju”, il-liġijiet nazzjonali jimplikaw li ż-żewġ każijiet huma koperti, għaldaqstant l-Istati Membri kollha jindirizzawha. “Persuna li tmexxi jew taħdem fi kwalunkwe kapaċità” / “Waqt li tmexxi jew taħdem fi kwalunkwe kapaċità” Hemm 12-il Stat Membru (BG, BE, DE, EL, ES, FR, LV, LU, HU, MT, PL u FI) li ttrasponew dan l-element litteralment. Barra minn hekk, 10 Stati Membri (CZ, DK, HR, LT, NL, AT, PT, SE, SK u SI) ittrasponewh b’varjazzjonijiet żgħar. F’HR, NL u AT, il-leġiżlazzjoni ma tirreferix għall-funzjoni li “tmexxi” iżda sempliċiment “taħdem”. F’PT, id-definizzjoni ma tirreferix għall-funzjoni li “tmexxi”, iżda tirreferi għall-“impjegati tas-settur privat” għall-korruzzjoni passiva u għal “kwalunkwe persuna” għall-korruzzjoni attiva. F’LT, it-tixħim fis-settur privat huwa kriminilizzat biss f’każ fejn il-persuni jkollhom “setgħat amministrattivi xierqa”, jew ikunu “intitolati li jaġixxu f’isem aġenzija, impriża jew organizzazzjoni” jew “jeżerċitaw funzjonijiet pubbliċi”. LT targumenta li l-kompiti ta’ tmexxija jew ta’ ħidma huma ċċarati mill-ġurisprudenza tal-Qorti Suprema. F’CZ u SK ma hemm l-ebda limitazzjoni espliċita ta’ tmexxija jew ħidma, billi jidher li l-formulazzjoni tkopri t-tipi kollha ta’ relazzjonijiet b’rabtiet ma’ kumpanija privata. F’SE, il-leġiżlazzjoni tirreferi għal “persuna li taħdem jew li għandha mandat” (korruzzjoni passiva) jew għal kwalunkwe “persuna” (korruzzjoni attiva). Dan jidher li jkopri kemm l-aspetti tat-tmexxija kif ukoll dawk tal-ħidma. F’DK u SI, billi l-liġi ma tispeċifikax ir-rabta bejn l-awtur u l-persuna legali, wieħed jassumi li dawn l-elementi kollha huma koperti. Fir-rigward ta’ EE, l-aspett ta’ “ħidma jew tmexxija” mhuwiex kopert fid-definizzjoni ta’ tixħim attiv, filwaqt li d-definizzjoni ta’ tixħim passiv tirreferi għalihom b’mod usa’, jiġifieri “minn persuna kompetenti biex twettaq attivitajiet ekonomiċi”. L-informazzjoni riċevuta mill-awtoritajiet Estonjani ma kinitx konklużiva dwar jekk xi elementi inklużi fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv japplikawx ukoll għal tixħim attiv. F’RO, “li tmexxi jew taħdem” mhijiex imsemmija b’mod espliċitu fid-definizzjoni ta’ korruzzjoni attiva jew passiva. It-test jirreferi għal “min, fuq bażi permanenti jew temporanja, jissodisfa obbligu jew kompitu sa fejn jipparteċipaw jew jistgħu jinfluwenzaw it-teħid ta’ deċiżjonijiet”. Dan jidher li jkopri l-funzjonijiet tal-maniġment, iżda mhux neċessarjament it-tipi kollha ta’ relazzjonijiet tax-xogħol. F’IE u CY, l-atti ta’ korruzzjoni attiva u passiva huma limitati għall-imġiba tal-aġent “b’rabta mal-affarijiet jew in-negozju tal-prinċipal tiegħu”, li jidher li jirrestrinġi d-definizzjoni. F’IT, il-korruzzjoni attiva u passiva tirreferi biss għal rwoli eżekuttivi, bħal maniġers, diretturi ġenerali, diretturi inkarigati mill-abbozzar tal-karti tal-bilanċ, sindki, u likwidaturi jew kull min “jeżerċita funzjonijiet varji ta’ maniġment”, u jitħallew barra mill-kamp ta’ applikazzjoni personali l-persuni mingħajr rwol eżekuttiv. “Għal entità fis-settur privat” F’10 Stati Membri (BG, CZ, FR, EE, EL, IT, LV, HU, MT u PT) dan l-element huwa indirizzat espliċitament fil-miżuri nazzjonali ta’ traspożizzjoni. Madankollu, mhuwiex kopert espliċitament f’14-il Stat Membru (BE, DK, ES, HR, IE, CY, LT, LU, NL, PL, RO, SK, SI u SE) billi f’dawn il-pajjiżi r-reat normalment jirreferi għal kwalunkwe persuna (“hi min hi”). Madankollu, billi din ir-referenza hija wiesgħa, din hija konformi mad-Deċiżjoni Qafas. F’DE, AT u FI, il-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni huwa limitat għan-negozji/kumpaniji, li huma kunċetti iktar stretti mill-entitajiet tas-settur privat. ES illimitat il-kamp ta’ applikazzjoni b’mod simili. Rigward din il-kwistjoni, ara wkoll l-Artikolu 2(2) hawn taħt.



“Vantaġġ mhux mistħoqq ta’ kwalunkwe tip”

Vantaġġ mhux mistħoqq jista’ jkun wieħed ekonomiku iżda jista’ jkun ukoll mhux materjali fin-natura tiegħu. L-importanti hu li l-awtur tar-reat jew kwalunkwe persuna oħra, pereżempju qarib, titpoġġa f’pożizzjoni aħjar milli kienet qabel ma twettaq ir-reat u li ma tkunx intiolata għall-benefiċċju. Dan jinkludi, pereżempju, flus, vaganzi, self, ikel u xorb, każ li jiġi trattat b’pass mgħaġġel, prospetti tal-karriera aħjar, eċċ. Jenħtieġ li “mhux mistħoqq” tiġi interpretata bħala xi ħaġa li r-riċevitur ma jkunx legalment intitolat li jaċċetta jew li jirċievi. Din l-interpretazzjoni teskludi vantaġġi permessi mil-liġi jew mir-regoli amministrattivi mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-reat. Hemm 19-il Stat Membru (BE, BG, DE, DK, ES, EL, CY, LT, LV, LU, HU, MT, AT, PL, PT, RO, FI, IT u SE) li ttrasponew dan l-element litteralment. Xi Stati membri oħrajn ittrasponewh b’varjazzjonijiet żgħar. F’NL, id-dispożizzjoni ta’ implimentazzjoni ma tirreferix għal “vantaġġ mhux mistħoqq”, iżda minflok għal “rigal”, “servizz” jew “wegħda”. F’CY, il-“vantaġġ mhux mistħoqq” huwa traspost bħala “kwalunkwe rigal, jew kunsiderazzjoni bħala inċentiv jew premju” Il-leġiżlazzjoni ta’ FR tirreferi għal “kwalunkwe vantaġġ”, li għandha tifsira kemxejn usa’, filwaqt li l-liġi ta’ HR issemmi “favur”. F’SI, il-liġi tirreferi għal “għotja mhux awtorizzata, rigal jew benefiċċju ieħor ta’ proprjetà”. F’IE ir-reat ta’ tixħim passiv jirreferi għat-termini “rigal, kunsiderazzjoni jew vantaġġ”, filwaqt li r-reat ta’ tixħim attiv jirreferi biss għal “rigal jew kunsiderazzjoni”. SK ma tindirizzax speċifikament l-offerta ta’ kwalunkwe vantaġġ mhux mistħoqq għajr tixħim. It-terminu “vantaġġ” ma jintużax fid-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Kriminali tas-Slovakkja dwar it-tixħim, iżda minflok jintuża t-terminu “tixħim”: “tixħim għandu jfisser oġġett jew it-trasferiment ta’ proprjetà jew ta’ kwalunkwe ħaġa ta’ natura mhux materjali li ma jeżisti l-ebda intitolament legali għaliha”. F’CZ, “vantaġġ mhux mistħoqq ta’ kwalunkwe tip” hija koperta mid-definizzjoni ta’ “tixħim”, li hija definita bħala “vantaġġ mhux mistħoqq li jikkonsisti f’arrikkiment materjali dirett jew vantaġġ ieħor ... li l-persuna mhijiex intitolata għalih”. F’EE, fil-każ ta’ tixħim passiv, il-vantaġġ mhux mistħoqq huwa msemmi bħala “proprjetà jew benefiċċji oħrajn” filwaqt li għal tixħim attiv, il-liġi tirreferi għal tixħim, li huwa kunċett limitat meta mqabbel mal-vantaġġ mhux mistħoqq. Abbażi tal-informazzjoni riċevuta, mhuwiex ċar jekk xi elementi inklużi fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv japplikawx ukoll għal tixħim attiv. “Għaliha nfisha jew għal parti terza” Fi 22 Stat Membru, dan l-element huwa traspost litteralment (BE, BG, CZ, DE, DK ES, EL, FR, HU, HR, CY, LT, LV, LU, MT, AT, PT, SK, SI, FI, IE u SE). F’PL, l-aspett relatat ma’ parti terza jista’ jiġi kopert indirettament biss, sa fejn jikkorrispondi ma’ “favur xerrej, jew riċevitur ta’ oġġetti, servizzi jew atti oħrajn” Dan l-element mhuwiex kopert espliċitament f’żewġ Stati Membri (NL u RO). Fi tnejn oħra (EE u IT) mhuwiex kopert sa fejn jirrigwarda d-definizzjoni ta’ tixħim attiv.



“Twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att, bi ksur tad-dmirijiet tagħha” Fi 13-il Stat Membru (BE, BG, DE, DK, FR, EL, IE, IT, CY, LV, LU, AT u SK) dan l-element huwa traspost litteralment mil-leġiżlazzjoni nazzjonali. Seba’ Stati Membri (LT, LV, HU, MT, PT, RO u SE) ittrasponew dan l-element b’varjazzjonijiet żgħar. F’RO dan l-aspett huwa rifless biss fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv. F’LT, huwa traspost bħala “azzjoni jew inazzjoni legali jew illegali (...) fl-eżerċitar tas-setgħat tiegħu/tagħha”. F’PT, l-idea ta’ “ksur tad-dmirijiet” tidher biss fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv, iżda mhux f’dak attiv. F’LV, il-komponent “twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att, bi ksur tad-dmirijiet tagħha” huwa traspost b’mod usa’ billi t-twettiq jew iż-żamma milli jitwettaq att irid isir “bl-użu tal-awtorità tiegħu/tagħha” mingħajr ma jinvolvi neċessarjament ksur speċifiku. F’HU, MT u SE, il-leġiżlazzjoni ma tirreferix għal “jenħtieġ li twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq”. Dan jimplika li l-ommissjoni ta’ dawn l-elementi ma għandhiex impatt fuq “bi ksur tad-dmirijiet tagħha” li tinsab stabbilita fil-Kodiċi Kriminali — ma jagħmilx differenza jekk dawn il-kelmiet humiex impliċiti jew espliċiti. F’EE, dan l-aspett huwa msemmi bħala “abbuż tal-kompetenza tiegħu jew tagħha” fil-korruzzjoni passiva, filwaqt li assolutament mhuwiex imsemmi fid-definizzjoni ta’ korruzzjoni attiva. L-informazzjoni riċevuta mill-awtoritajiet Estonjani ma kinitx konklużiva dwar jekk xi elementi inklużi fid-definizzjoni ta’ tixħim passiv japplikawx ukoll għal tixħim attiv. F’CZ, il-Kodiċi Kriminali ma jillimitax l-applikabilità tad-dispożizzjonijiet dwar tixħim fis-settur privat għal każijiet li fihom kien hemm ksur tad-dmirijiet. F’ES, is-sentenza “bi ksur tad-dmirijiet tagħha” tneħħiet mil-liġi. Barra minn hekk, l-aspett ta’ “twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att” mhuwiex rifless fil-formulazzjoni attwali. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-artikolu huwa limitat ukoll (“fix-xiri jew bejgħ ta’ oġġetti, jew fl-ikkuntrattar ta’ servizzi jew relazzjonijiet kummerċjali”). F’FI, u HR, il-ksur tad-dmirijiet mhuwiex speċifikat, u minflok “twettaq jew tibqa’ lura milli twettaq kwalunkwe att”, it-test jirreferi għall-preferenza favur xaħħam jew persuna oħra. F’SI, il-liġi ssemmi li l-interess tal-organizzazzjoni jew ta’ individwu ieħor jiġi ttraskurat jew issir ħsara meta jiġi konkluż jew jinżamm kuntratt. Fin-Netherlands, l-element ta’ “ksur tad-dmirijiet” huwa traspost bħala “ksur in bona fede”, li jinkludi “l-ħabi tal-aċċettazzjoni jew tat-talba tar-rigal jew tal-wegħda jew tas-servizz mill-impjegatur jew il-prinċipal tiegħu/tagħha”.

F’PL, l-idea ta’ “ksur tad-dmirijiet” hija trasposta bħala “nuqqas ta’ twettiq ta’ dmir assenjat lil tali persuna li jista’ jikkawża ħsara materjali fuq din l-unità jew jista’ jikkostitwixxi att ta’ kompetizzjoni inġusta jew att inammissibbli ta’ preferenza favur xerrej, jew riċevitur ta’ oġġetti, servizzi jew prestazzjoni oħra”. Limitazzjonijiet oħrajn Għall-kuntrarju tal-25 Stat Membru ieħor tal-UE, f’BE u LU hemm limitazzjoni għall-każijiet fejn il-ksur tad-dmirijiet ma jkunx magħruf mis-superjur, kemm fir-reati ta’ tixħim passiv kif ukoll f’dak attiv. Artikolu 2(2) L-Artikolu 2(2) jistabbilixxi li l-Artikolu 2(1) japplika għal attivitajiet tan-negozju f’entitajiet bi qligħ kif ukoll kif ukoll f'dawk mingħajr qligħ. Ħafna mill-Istati Membri jirreferu b’mod espliċitu għall-inklużjoni tal-entitajiet bi qligħ fil-leġiżlazzjoni tagħhom, u oħrajn ifformulaw il-leġiżlazzjoni tagħhom b’mod tant wiesa’ li l-entitajiet mingħajr qligħ mhumiex esklużi (BE, BG, CZ, DK, EE, FR, EL, HR, IE, IT, CY, LV, LT, LU, HU, NL, MT, PL, PT, RO, SK, SI u SE). F’erba’ Stati Membri (DE, FI, AT u ES) il-kamp ta’ applikazzjoni tar-reat huwa differenti. F’DE, FI u AT, id-dispożizzjoni hija limitata għan-”negozji/kumpaniji”, li huwa kunċett aktar strett mill-entitajiet tas-settur privat. ES illimitat il-kamp ta’ applikazzjoni b’mod simili. Il-limitazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-reati kriminali rilevanti għan-negozji f’xi każijiet teskludi r-responsabilità penali ta’ individwi li jxaħħmu f’isem, jew favur, organizzazzjoni mingħajr qligħ. L-organizzazzjonijiet mingħajr qligħ huma parti mis-settur privat, u jistgħu jkunu, pereżempju, fondazzjonijiet, assoċjazzjonijiet, klabbs tal-isport, organizzazzjonijiet tal-Knisja u karitattivi. Organizzazzjonijiet mingħajr qligħ ta’ spiss jinvolvu ruħhom f’attivitajiet tan-negozju, iżda tipikament jużaw id-dħul biex ikomplu jiksbu l-objettivi soċjali, edukattivi jew karitattivi aħħarin tagħhom, minflok ma jqassmu l-introjtu lill-azzjonisti, lill-mexxejja, jew lill-membri tal-organizzazzjoni. Barra minn hekk, għall-attivitajiet koperti mid-Deċiżjoni Qafas, skont l-Artikolu 2(3), l-Istati Membri jistgħu jiddikjaraw li huma jillimitaw il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ kondotta li tinvolvi distorsjoni tal-kompetizzjoni fir-rigward tax-xiri ta’ oġġetti jew servizzi kummerċjali. Dawn id-dikjarazzjonijiet saru minn DE, IT, AT u PL. Id-dikjarazzjonijiet kienu validi sat-22 ta’ Lulju 2010. (Artikolu 2(4)). Billi l-Kunsill ma ddeċidiex li jestendi l-validità tagħhom, il-Kummissjoni tqis li dawn ma għadhomx validi. F’DE, il-formulazzjoni attwali tat-Taqsima 299 tal-Kodiċi Kriminali tista’ teskludi ċerti sitwazzjonijiet li l-entitajiet tas-settur privat ikunu involuti fihom, jew iħabbtu wiċċhom magħhom fil-prattika u li mhumiex strettament marbuta ma’ tranżazzjonijiet ta’ akkwist. Min-naħa l-oħra, l-Artikolu 2 jirreferi għal tixħim “waqt l-attività tan-negozju”, li tkopri l-aktar firxa wiesgħa ta’ attivitajiet. Fir-rigward ta’ ES, il-korruzzjoni attiva u passiva hija limitata għax-“xiri jew bejgħ ta’ oġġetti, jew fl-ikkuntrattar ta’ servizzi jew relazzjonijiet kummerċjali”. F’SI ir-reat jinkludi limitazzjoni possibbli: “meta jiġi konluż jew jinżamm kuntratt”. Artikolu 3 — L-instigazzjoni, l-għajnuna u t-tħajjir L-Artikolu 3 jiffoka fuq parteċipazzjoni fil-korruzzjoni permezz ta’ instigazzjoni, għajnuna u tħajjir. Madankollu, dan ma jindirizzax ir-reati attentati. F’25 Stat Membru (BE, BG, CZ, DE, DK, ES, EE, EL, FR, HR, CY, LT, LV, LU, HU, MT, NL, AT, PL, PT, RO, SK, SI, FI u SE) il-liġijiet nazzjonali jindirizzaw l-instigazzjoni, l-għajnuna u t-tħajjir. IE spjegat li filwaqt li l-instigazzjoni ma kenitx speċifikament koperta mil-liġi nazzjonali tagħha, hija indirizzata mill-każistika. IT tqis li dawn il-kunċetti huma koperti mill-artikoli fil-Kodiċi Kriminali taħt il-kunċett ta’ “favoritiżmu”. Madankollu, l-informazzjoni riċevuta f’dak ir-rigward ma kenitx konklużiva. Artikolu 4 — – Il-penali u sanzjonijiet oħra L-Artikolu 4(1) jirrikjedi li r-reati ta’ korruzzjoni fis-settur privat jiġu kkastigati b’pieni kriminali li huma “effettivi, proporzjonati u dissważivi”. Il-liġijiet nazzjonali tal-Istati Membri kollha jindirizzaw l-Artikolu 4(1). L-Artikolu 4(2) jirrikjedi li l-Istati Membri jiżguraw li l-korruzzjoni passiva u attiva fis-settur privat tkun ikkastigata b’piena massima ta’ mill-inqas bejn sena u tliet snin ta’ priġunerija. Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-limitu massimu għall-pieni huwa traspost fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri kollha. L-Artikolu 4(3) jirrikjedi li l-Istati Membri jipprojbixxu temporanjament, f’ċerti ċirkustanzi, li persuni naturali jwettqu l-attività tan-negozju partikulari jew paragunabbli f’pożizzjoni jew kapaċità simili. Dan huwa indirizzat mil-liġi nazzjonali f’24 Stat Membru (BE, BG, CZ, DE, DK, EE, EL, FR, HR, IE, IT, LV, LT, LU, HU, MT, NL, AT, PT, PL, RO, FI, SK u SI). SE spjegat li dawn il-miżuri jistgħu jittieħdu abbażi tal-Att dwar Skwalifiki minn Attivitajiet Kummerċjali, iżda ma tatx spjegazzjoni aktar dettaljata.

L-informazzjoni mgħotija minn CY u ES ma kenitx biżżejjed biex jiġi konkluż jekk il-liġijiet nazzjonali tagħhom jindirizzawx l-Artikolu 4(3). Artikolu 5 — Il-lijabbiltà tal-persuni legali L-Artikolu 5 jipprevedi l-lijabbiltà tal-persuni legali fir-rigward tal-korruzzjoni attiva kif ukoll dik passiva. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu bejn responsabbiltà penali u amministrattiva. Skont l-Artikolu 5(1), l-Istati Membri jridu jiżguraw li l-persuni legali jkunu responsabbli meta jkun hemm it-tixħim għall-benefiċċju tagħhom minn kwalunkwe persuna li “taġixxi jew individwalment jew bħala parti minn organu ta’ persuna legali” u li għandha pożizzjoni prominenti f’dik il-persuna legali. Skont l-Artikolu 5(2), l-Istati Membri jridu jiżguraw li persuna legali tista’ tkun ukoll lijabbli f’każijiet fejn it-twettiq ta’ reat ikun possibbli minħabba nuqqas ta’ superviżjoni jew kontroll. Il-lijabbiltà ta’ persuni legali ma teskludix proċedimenti kriminali kontra persuni naturali meta jkunu l-awturi, l-instigaturi jew l-aċċessorji (l-Artikolu 5(3)). Attwalment, 16-il Stat Membru (BE, DK, DE, ES, EL, FR, CY, LV, LT, LU, HU, AT, PL, FI, SK u SI) għandhom fis-seħħ leġiżlazzjoni li tittrasponi din id-dispożizzjoni. Xi Stati Membri jużaw miżuri kriminali, filwaqt li oħrajn jużaw miżuri amministrattivi kontra persuni legali. Iż-żewġ approċċi huma aċċettabbli indaqs skont id-Deċiżjoni Qafas. F’IE, il-lijabbiltà tal-persuni legali hija bbażata fuq każisitika. IE ma tatx biżżejjed informazzjoni biex tkun tista’ tiġi vvalutata t-traspożizzjoni tal-Artikoli 5(2) u 5(3). F’PT, il-lijabbiltà tal-persuni legali u l-entitajiet ekwivalenti hija eskluża jekk l-awtur ikun aġixxa kontra l-ordnijiet speċifiċi jew l-istruzzjonijiet ta’ dawk li huma intitolati li joħorġuhom. F’HR, il-lijabbiltà tal-persuni legali tiddependi fuq żewġ kriterji alternattivi, li minnhom waħda tirreferi għal “qligħ illegali” għall-persuna legali jew għat-terza persuna. F’EE, il-persuna legali hija eżenti minn responsabilità penali jekk att li jitwettaq minn rappreżentant kompetenti tagħha kien “inevitabbli” għall-persuna legali. IE tirreferi għal-liġi komuni u għall-ġurisprudenza rilevanti, li skonthom persuna legali hija lijabbli għall-atti tal-“uffiċjali ta’ kontroll” tagħha. Skont l-Artikolu 5(2), l-Istati Membri jridu jiżguraw li persuna legali tista’ tkun ukoll lijabbli f’każijiet fejn it-twettiq ta’ reat ikun possibbli minħabba nuqqas ta’ superviżjoni jew kontroll. Fi tmien Stati Membri, ma hemmx biżżejjed informazzjoni biex jiġi vvalutat jekk in-nuqqas ta’ superviżjoni jew kontroll huwiex kopert skont il-liġi nazzjonali (BG, CZ, EE, IT, MT, NL u PT), jew jekk il-każistika tkoprix dawn l-aspetti (IE). L-Artikolu 5(3) jistabbilixxi kundizzjoni negattiva. Meta l-Istati Membri ma jkollhom l-ebda leġiżlazzjoni jew prattika kontradittorja fis-seħħ, jiġi preżunt li dawn jissodisfaw il-kundizzjoni, jiġifieri li l-lijabbiltà tal-persuni legali ma teskludix il-proċedimenti kriminali kontra l-persuni naturali involuti bħala awturi, instigaturi jew aċċessorji. Artikolu 6 — Il-pieni għall-persuni legali L-Artikolu 6 jirrikjedi li l-Istati Membri jistabbilixxu sanzjonijiet effettivi, proporzjonati u dissważivi għall-persuni legali (kriminali u mhux kriminali) għal korruzzjoni attiva u passiva, instigazzjoni u tħajjir u li jagħmlu t-twettiq tar-reat possibbli permezz ta’ nuqqas ta’ superviżjoni jew kontroll. L-Artikolu 6(1), apparti penali finanzjarji, jagħti wkoll eżempji ta’ sanzjonijiet li jistgħu jiġu imposti, bħall-esklużjoni minn benefiċċji jew għajnuniet pubbliċi, skwalifika mill-prattika ta’ attivitajiet kummerċjali, sorveljanza ġudizzjarja jew ordni ġudizzjarja ta’ stralċ. Skont l-Artikolu 6(2), is-sanzjonijiet iridu jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. Hemm 18-il Stat Membru (BE, BG, CZ, DE, DK, EL, FR, HR, LV, LU, HU, MT, AT, PL, SK, SI, FI u CY) li taw informzzjoni li tindika li l-leġiżlazzjoni li tittrasponi l-Artikolu 6(1) hija fis-seħħ. L-informazzjoni minn Stati Membri oħra ma kenitx konklużiva. L-Artikolu 6(2) huwa indirizzat fil-leġiżlazzjoni nazzjonali f’26 Stat Membru. IE tikkonferma t-traspożizzjoni tal-Artikolu 6 permezz ta’ att legali adottat fl-1906. Madankollu, dan l-att ikopri biss pieni għall-persuni naturali, mhux għall-persuna legali. Għaldaqstant, l-informazzjoni mogħtija mhijiex biżżejjed biex tiġi vvalutata t-traspożizzjoni. Artikolu 7 — Il-ġuriżdizzjoni L-Artikolu 7 jirikjedi li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji biex jistabbilixxu ġuriżdizzjoni fuq reat li jaqa’ taħt il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni Qafas, fejn parti mir-reat jew ir-reat kollu jkunu twettqu fit-territorju tagħhom, minn ċittadin tagħhom, jew għall-benefiċċji ta’ persuna legali li jkollha s-sede fit-territorju tagħhom. L-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni fl-applikazzjoni tal-aħħar żewġ regoli ta’ ġuriżdizzjoni. L-Istati Membri kollha għandhom fis-seħħ miżuri nazzjonali biex jittrasponu din id-dispożizzjoni. F’konformità mal-Artikolu 7(2), 16-il Stat Membru (BG, DE, DK, FR, EL, IT, IE, LT, LU, HU, MT, NL, AT, PL, FI u SE) iddeċidew li ma japplikawx ċerti regoli dwar il-ġuriżdizzjoni (meta r-reat ikun twettaq minn wieħed miċ-ċittadini tagħhom jew twettaq għall-benefiċċji ta’ persuna legali li jkollha s-sede fit-territorju tal-Istat Membru). F’xi Stati Membri (bħal FI, FR, jew DK), skont l-Artikolu 7(2)(b), huwa previst rekwiżit ta’ kriminalità doppja, u jista’ jkun soġġett għal kundizzjonijiet oħrajn, bħal rapport ippreżentat mill-vittma (FR) jew il-proċediment imniedi mill-prosekutur (FR). KONKLUŻJONIJIET