MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 303/17

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Xogħol diċenti fil-ktajjen tal-provvista globali”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2016/C 303/03)

Relatur: is-Sinjura Emmanuelle BUTAUD-STUBBS

Nhar il-21 ta' Jannar 2016, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar:

“Xogħol diċenti fil-ktajjen tal-provvista globali”.

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar id-19 ta' April 2016.

Matul il-517-il sessjoni plenarja tiegħu li saret fil-25 u s-26 ta’ Mejju 2016 (seduta tal-25 ta’ Mejju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’188 vot favur u vot 1 kontra.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-kwistjoni ta' xogħol diċenti fil-ktajjen tal-provvista globali (GSCs), bħal tessuti u ħwejjeġ u żraben, elettronika, minerali u agroindustriji hija tabilħaqq kwistjoni kritika għall-atturi pubbliċi u privati kollha involuti fil-livelli nazzjonali u internazzjonali fl-immaniġġjar ta' ktajjen ta' provvista.

1.2 Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) adatta l-proċeduri interni tiegħu sabiex ikun qiegħed f'pożizzjoni li jagħti l-opinjoni tiegħu qabel il-105 sessjoni tal-Konferenza Internazzjonali tax-Xogħol f'Ġinevra dwar il-kwistjoni ta' xogħol diċenti fil-GSCs. Il-KESE jirrakkomanda li:

1.3 Jitlob lill-Kummissjoni Ewropea sabiex tadotta strateġija komprensiva u ambizzjuża sabiex tippromovi bil-politiki interni (aċċess għal akkwist pubbliku tal-UE, tikkettar eċċ) u esterni (kummerċ, żvilupp, politika tal-viċinat eċċ) kollha tagħha x-xogħol diċenti fil-GSCs.

1.4 Jiġi adottat kemm lingwaġġ komuni kif ukoll definizzjonijiet komuni, u li tiġi vvalutata d-data statistika bejn il-partijiet interessati varji: l-OECD, l-ILO, id-WTO (1), il-Kummissjoni Ewropea, il-Bank Dinji u l-Mekkaniżmi Finanzjarji Innovattivi sabiex jiġu evitati konfużjoni u interpretazzjoni ħażina, u sabiex tiġi elaborata politika koerenti bejn l-entitajiet pubbliċi involuti f'dan il-qasam, b'kompetenzi varji.

1.5 B’kunsiderazzjoni tal-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittiijet tal-Bniedem, għandna bżonn nirrikonoxxu u nippromovu l-aqwa prattiki u inizjattivi disponibbli fil-“kaxxa tal-għodod”: il-Linji Gwida għal Intrapriżi Multinazzjonali tal-OECD, gwida għad-diliġenza dovuta settorjali tal-OECD (tessuti u ħwejjeġ, minerali, agrikoltura u finanzi), għajnuna għall-kummerċ, skemi finanzjarji li jikkumpensaw għall-ħsarat, kodiċijiet ta' kondotta, tikketti, standards u għodod ta' valutazzjoni awtonoma. L-għan huwa li tiġi stabbilita politika gradwali, konsistenti u sostenibbli fl-immaniġġjar responsabbli tal-GSCs.

1.6 Jiġu promossi approċċi prattiċi u adatti, bbażati fuq ir-riskju li jikkunsidraw in-natura speċifika tal-katina ta' valur globali u l-GSC (organizzazzjoni lineari jew modulari, sempliċi jew kumplessa, qasira jew twila).

1.7 Abbażi ta' valutazzjoni tal-prattiki eżistenti, jiġi promoss il-format ta' diversi partijiet interessati, li jinvolvi atturi pubbliċi u privati, imsieħba soċjali, NGOs, esperti eċċ, sabiex jiġi żviluppat l-aqwa portafoll ta' azzjonijiet ispirati mil-linji gwida tal-OECD sabiex jiġu identifikati riskji, għall-prevenzjoni u l-mitigazzjoni tagħhom, sabiex issir komunikazzjoni u rapportar dwar il-pjan ta' azzjoni. Il-miżuri involuti fil-pjanijiet ta' azzjoni jistgħu jinkludu kemm miżuri leġislattivi kif ukoll mhux leġislattivi, l-aqwa prattiki, inċentivi finanzjarji, aċċess għat-taħriġ, u bini ta' kapaċità għal djalogu soċjali u t-trejdjunjins.

1.8 Isir sforz sabiex issir analiżi speċifika dwar it-tip ta' għodod ta' trasparenza li jistgħu jiġu stabbiliti sabiex il-konsumaturi finali jiġu informati dwar il-kundizzjonijiet soċjali tal-produzzjoni.

1.9 Il-konferenza tal-ILO li jmiss għandha tikkunsidra l-possibbiltajiet għall-ILO sabiex ikollha rwol attiv sabiex jiġi żgurat xogħol deċenti fil-katini ta’ provvista globali, inkluża l-esplorazzjoni tal-iżvilupp u l-adozzjoni futura ta’ kwalunkwe strument rilevanti u adatt, li bl-impenn tal-partijiet interessati kollha jkun jikkontribwixxi għal titjib effettiv tal-kundizzjonijiet tax-xogħol.

2. Il-kwistjoni ta' xogħol diċenti fi ktajjen ta' provvista globali: definizzjonijiet, kuntest u interessi

2.1 Definizzjonijiet

2.1.1 Katina ta' valur globali (GVC): dan il-kunċett ħareġ f'nofs id-disgħinijiet sabiex jiddeskrivi l-firxa sħiħa ta' attivitajiet li huma meħtieġa sabiex prodott jgħaddi mill-konċepiment tiegħu, sad-disinn tiegħu, il-materja prima tiegħu u l-inputs intermedji tiegħu, il-kummerċjalizzazzjoni tiegħu, id-distribuzzjoni tiegħu u l-appoġġ tiegħu għall-konsumatur finali" (2). Il-GVCs għandhom jiffavorixxu “l-aġġornament tal-proċess” (il-prdouttur jadotta teknoloġija aħjar sabiex itejjeb l-effiċjenza) u “l-aġġornament funzjonali” (l-abbiltà ta' produttur li jiżviluppa abbiltajiet ta' disinn, immarkar u kummerċjalizzazzjoni). Madankollu, numru ta' eżempji juru li dan mhuwiex dejjem il-każ. Il-kwistjoni li jinkiseb immaniġġjar sostenibbli u responsabbli tal-GVCs qiegħda fuq nett tal-aġenda internazzjonali (l-OECD, l-ILO, il-G7, il-G20, l-UE, in-NU) minħabba li l-ammont dejjem jiżdied ta' kummerċ u investiment madwar id-dinja jseħħ permezz tal-GVC u li l-esternalizzazzjoni u koordinazzjoni transkonfinali ta' produzzjoni globali minn ditti ewlenin għandhom impatti soċjali sinifikanti. Uħud minn dawn huma pożittivi, eż. impjiegi bi ħlas aħjar, impjieg akbar għan-nisa, ħolqien tax-xogħol li jippermetti aċċess għall-impjieg, żvilupp ta' ħiliet u tixrid ta' għarfien u teknoloġija. Oħrajn huma sors ta' tħassib, bħal xogħol prekarju, kundizzjonijiet tax-xogħol ħżiena (inkluż fil-qasam tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol), nuqqas ta' drittijiet soċjali (inkluż nuqqas ta' kopertura tas-sigurtà soċjali), u ksur tad-drittijiet tal-bniedem u d-drittijiet fundamentali tax-xogħol. Dan iwassal għal żvilupp u implimentazzjoni ta' strumenti diversi fil-livell nazzjonali u internazzjonali, bħal konvenzjonijiet tal-ILO, Linji Gwida tal-OECD jew il-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem (ara wkoll Paragrafu 2.3.3), u oqfsa ta' politika, bħall-Aġenda għall-Iżvilupp Sostenibbli tal-2030 (3) u l-Aġenda ta' Azzjoni ta' Addis Ababa dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp li takkumpanjaha (4) li jappoġġjaw ir-rispett ta' standards tax-xogħol u l-promozzjoni ta' xogħol diċenti, kif ukoll aktar żvilupp tal-kummerċ, investiment, settur privat u ktajjen ta' provvista.

2.1.2 Katina tal-provvista globali (GSC): il-GSC hija magħmula minn organizzazzjonijiet, riżorsi u proċessi interrelatati li joħolqu u jwasslu prodotti u servizzi lill-klijenti finali. Għalhekk hija parti mill-GVC iddedikata għall-provenjenza u mhux għall-konċepiment, jew distribuzzjoni tal-prodotti jew servizzi.

Fis-sessjoni ta' Ġunju 2016 tal-ILC (korp ta' teħid tad-deċiżjonijiet suprem tal-ILO) sejra ssir diskussjoni ġenerali dwar xogħol diċenti fil-GSCs. Hija maħsuba sabiex tgħin lill-kostitwenti tal-ILO (jiġifieri gvernijiet, impjegaturi u ħaddiema) jiksbu għarfien aħjar dwar kif involviment fil-GSCs jista' jgħin ekonomiji nazzjonali u lokali sabiex jikbru b'mod sostenibbli u inklużiv, filwaqt li jikkontribwixxu għall-ħolqien u t-tkabbir ta' intrapriżi, kif ukoll għall-promozzjoni ta' impjiegi ta' kwalità u r-rispett ta' standards tax-xogħol. Din l-Opinjoni hija maħsuba bħala l-kontribut tal-KESE għal dak id-dibattitu.

2.1.3 Xogħol diċenti: kunċett ifformulat mill-kostitwenti tal-ILO u adottat mill-Konferenza Internazzjonali dwar ix-Xogħol fid-dikjarazzjoni dwar Ġustizzja Soċjali għal Globalizzazzjoni Ġusta (5) – ikopri programmi nazzjonali u lokali stabbiliti sabiex jintlaħqu erba' għanijiet strateġiċi: — il-promozzjoni tal-ħolqien tax-xogħlijiet, tal-iżvilupp tal-ħiliet u tal-għajxien sostenibbli, — il-garanzija tad-drittijiet fuq il-post tax-xogħol u b'mod partikolari għal ħaddiema żvantaġġati u foqra, — l-estensjoni tal-protezzjoni soċjali għall-irġiel u n-nisa sabiex ikun ipprovdut kumpens adatt fil-każ ta' dħul mitluf jew imnaqqas, u aċċess għal kura tas-saħħa adatta, — il-promozzjoni ta' djalogu soċjali permezz tal-involviment ta' organizzazzjonijiet tal-ħaddiema u tal-impjegaturi b'saħħithom u indipendenti. Bħala l-entità li tistabbilixxi l-istandards madwar id-dinja, l-ILO adottat numru ta' konvenzjonijiet li huma ta' rilevanza għall-ktajjen tal-provvista globali. Dawn jinkludu standards tax-xogħol fundamentali (ewlenin) (jiġifieri l-promozzjoni tal-libertà ta' assoċjazzjoni u d-dritt għal negozjar kollettiv, il-promozzjoni ta' nondiskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol, u l-projbizzjoni ta' xogħol sfurzat jew impjieg tat-tfal), kif ukoll konvenzjonijiet fil-qasam tas-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, spezzjoni tax-xogħol u oħrajn. Il-pajjiżi li qed jirratifikawhom huma obbligati li jikkonformaw il-leġislazzjoni u l-prattika tagħhom mal-konvenzjonijiet. Barra minn hekk, skont id-Dikjarazzjoni dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet Fundamentali tax-Xogħol tal-1998 tal-ILO (6), l-Istati Membri tal-ILO kollha huma obbligati jirrispettaw u jirrealizzaw fil-leġislazzjoni u fil-prattika l-istandards tax-xogħol ewlenin, anke jekk ma rratifikawx il-konvenzjonijiet rilevanti.

2.2 Struttura u rilevanza tal-GVCs u l-GSCs fil-kummerċ internazzjonali

2.2.1 Is-sehem tal-GVCs fil-kummerċ dinji żdied b'rata mgħaġġla u, skont id-WTO, l-OECD, l-ILO u l-UNCTAD tal-2013 (7), jirrappreżenta bejn 60 % u 80 % tal-kummerċ internazzjonali u aktar minn 20 % tal-impjiegi globalment (8). Is-setturi koperti minn tali komponenti organizzattivi interrelatati bħalma huma l-konċepiment, il-produzzjoni, id-distribuzzjoni u l-konsum, xprunati minn intrapriżi multinazzjonali, jinkludu l-agrikoltura, l-industrija (eż. tal-karozzi, tal-ajrunawtika, tat-tessuti u ħwejjeġ, tal-ġugarelli, tal-elettronika) u s-servizzi (eż. ċentri telefoniċi, teknoloġiji tal-informazzjoni).

2.2.2 Il-forom u l-istrutturi ta' dawn il-GVCs ivarjaw ukoll: uħud minnhom huma pjuttost qosra (numru żgħir ta' attivitajiet) filwaqt li oħrajn huma itwal, li jimplikaw rabtiet ekonomiċi, soċjali u finanzjarji bejn kumpaniji stabbiliti f'bosta pajjiżi remoti (mill-Istati Uniti, għall-UE u l-Asja). Skont Gary Gereffi (9), hemm tliet tipi dominanti ta' governanza: GVCs xprunati mix-xerrej, f'ħafna mill-każijiet, xprunati mill-ispiża (dan huwa l-każ tal-GVCs tal-ħwejjeġ u żraben) u GVCs xprunati mill-produttur b'ċerti kompetenzi teknoloġiċi tal-fornituri f'pajjiżi li qed jiżviluppaw inklużi d-disinn u l-innovazzjoni (elettronika).

2.2.3 Il-GSC, minħabba li hija komponent tal-GVC, hija bbażata fuq ir-relazzjoni bejn ix-xerrejja u l-fornituri u subkuntratturi potenzjali. Din il-“katina” tista' tiġi ffurmata b'modi varji: integrata vertikalment, katina magħluqa, governanza ta' katina modulari (il-fornituri ewlenin huma kapaċi joperaw b'mod indipendenti mid-ditta ewlenija) jew ktajjen tas-suq għas-swieq tal-komoditajiet.

2.3 Ġestjoni tal-GSC fl-Istrateġija tar-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva (CSR): parteċipanti ewlenin u kaxxa tal-għodod

2.3.1 Id-definizzjoni tal-UE għar-responsabbiltà soċjali korporattiva tagħraf “ir-responsabbiltà tal-intrapriżi għall-impatt tagħhom fuq is-soċjetà” (10).

2.3.2 Abbażi ta' ċertu numru ta' problemi li seħħew matul l-aħħar għoxrin sena, partikolarment f'setturi bħall-elettronika, prodotti tal-isport, u l-ħwejjeġ, il-kwistjonijiet li ġejjin ġew identifikati, b'mod partikolari mill-OECD, bħala kruċjali għall-ġestjoni sostenibbli minn intrapriża multinazzjonali, bħala ditta ewlenija, tal-GVC u l-GSC tagħha: a) l-identifikazzjoni tar-riskji ta' ksur ewlieni tad-drittijiet tal-bniedem u tax-xogħol, il-ħsara ambjentali u l-korruzzjoni; b) il-prevenzjoni tal-okkorrenza ta' riskji bħal dawn permezz ta' approċċ ta' diliġenza dovuta u l-implimentazzjoni ta' mmaniġġjar sostenibbli permezz ta' valutazzjoni tal-profil tar-riskju tal-pajjiż u l-valutazzjoni tar-riskju individwali tal-fornitur (11); c) il-mitigazzjoni tar-riskji minn politiki ta' responsabbiltà soċjali korporattiva koerenti, robusti u fit-tul fir-rigward tal-katina tal-provvista: għażla tal-fornitur, rekwiżiti u kuntratt ma' fornituri eżistenti, awditjar soċjali, u kriterji ta' aġġornament sabiex jiġi vvalutat il-progress miksub; d) ir-rappurtar lil u l-komunikazzjoni ma' diversi partijiet interessati fil-kumpanija, bħal trejdjunjins, u barra l-kumpanija, pereżempju, NGOs jew amministrazzjoni pubblika inkarigata mis-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol jew l-implimentazzjoni tal-konvenzjonijiet tal-ILO dwar it-titjib tal-ġestjoni sostenibbli tal-GSCs.

2.3.3 Firxa wiesgħa ta' atturi: għadd ta' organizzazzjonijiet u entitajiet pubbliċi u privati, nazzjonali, Ewropej u internazzjonali attwalment qed jaħdmu fuq dawn il-kwistjonijiet partikolarment wara d-drama tar-Rana Plaza (Bangladesh) li fl-2013 qatlet aktar minn 1 100 impjegat: a) fil-livell nazzjonali, flimkien ma' miżuri leġislattivi f'oqsma koperti minn xogħol diċenti u drittijiet tal-bniedem (eż. l-Att dwar l-Iskjavitù Moderna tar-Renju Unit tal-2015 b'dispożizzjonijiet dwar it-trasparenza fil-ktajjen tal-provvista) (12), il-gvern u l-Parlament bl-appoġġ tal-imsieħba soċjali, partijiet interessati bħal NGOs u l-appoġġ tal-Punt ta' Kuntatt Nazzjonali tal-OECD jiġu żviluppati u implimentati inizjattivi diversi (eż. Pjanijiet ta' Azzjoni nazzjonali dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem jew dwar ir-responsabbiltà soċjali korporattiva, u oħrajn, bħal inizjattivi riċenti eż. fi Franza jew il-Ġermanja dwar id-diliġenza dovuta); b) fil-livell ta' UE, ittieħdet azzjoni f'diversi politiki interni u esterni, kemm fil-kuntest ta' sħubijiet usa' ma' pajjiżi terzi kif ukoll permezz ta' inizjattivi speċifiċi għas-settur. Pereżempju, il-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli fil-ftehimiet tal-UE tal-kummerċ u investiment, innegozjati u implimentati riċentament, jinkludu impenn vinkolanti mill-Partijiet sabiex jirrispettaw l-istandards tax-xogħol ewlenin (inkluż billi javvanzaw lejn ir-ratifika tal-konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO u jistinkaw għal livelli ogħla ta' protezzjoni tax-xogħol domestika), sabiex jiġu implimentati b'mod effettiv il-konvenzjonijiet tal-ILO ratifikati, sabiex jiġu promossi x-xogħol diċenti, l-iskemi ta' kummerċ ġust u l-prattiki ta' responsabbiltà soċjali korporattiva. Dawn jipprevedu wkoll l-istabbiliment ta' mekkaniżmu ta' monitoraġġ tas-soċjetà ċivili (flimkien mal-entità ta' gvern għal gvern), inklużi msieħba soċjali, sabiex jissorveljaw l-implimentazzjoni ta' dawn id-dispożizzjonijiet u jagħtu pariri lill-Partijiet dwar kwistjonijiet relatati, fost oħrajn, mal-kummerċ u x-xogħol. Preferenzi tariffarji għal pajjiżi li qed jiżviluppaw mogħtija taħt l-iskema GSP+ joffru tneħħija sħiħa tat-tariffi f'aktar minn 66 % tal-linji tariffarji għal pajjiżi vulnerabbli li jidħlu f'impenn obbligatorju sabiex jirratifikaw u jimplimentaw b'mod effettiv 27 konvenzjoni internazzjonali ewlenija inklużi t-tmienja fundamentali tal-ILO (13). L-UE żviluppat u timplimenta wkoll strateġija dwar responsabbiltà soċjali korporattiva, ir-reviżjoni tad-Direttiva 2013/34/UE dwar rappurtar ekstrafinanzjarju (kwistjonijiet ambjentali u soċjali, drittijiet tal-bniedem, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, id-diversità ta' bordijiet ta' kumpaniji, eċċ); il-Patt ta' Sostennibbiltà ta' Bangladesh(inizjattiva internazzjonali mmexxija mill-UE li timmira li jkun hemm rispett akbar għad-drittijiet tax-xogħol, is-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol u l-bini ta' standards tas-sigurtà fis-settur tal-Ħwejjeġ Diġà Lesti fil-pajjiż) (14); strateġija tal-kummerċ u l-investiment tal-UE ġdida, inkluż l-immaniġġjar responsabbli ta' GSC (15), u l-Presidenza (Netherlandiża) tal-UE attwali tagħmel enfasi fuq l-immaniġġjar responsabbli ta' GSCs. c) fil-livell internazzjonali, id-diskussjonijiet u x-xogħol jitwettqu fl-OECD (eż. tħejjija tal-Gwida għad-Diliġenza Dovuta għal Katina tal-Provvista Responsabbli fis-Settur tal-Ħwejjeġ u ż-Żraben (16), Linji Gwida għall-Intrapriżi Multinazzjonali (MNEs) (17), tnedija tal-Gwida għal Ktajjen tal-Provvista tal-Agrikoltura Responsabbli (18)), fin-NU (eż. Patt Globali u l-Prinċipji Gwida dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem (19)) u fl-ILO (rieżami tad-Dikjarazzjoni Tripartitika dwar l-Intrapriżi Multinazzjonali u l-Politika Soċjali, u l-preparazzjoni ta' dibattitu fil-Konferenza Internazzjonali dwar ix-Xogħol f'Ġunju tal-2016 iddedikata għal xogħol diċenti fil-ktajjen tal-provvista globali). Ġew stabbiliti inizjattivi privati varji jew fuq bażi permanenti jew fuq bażi temporanja, eż. biex jittejbu s-saħħa u s-sigurtà f'fabbriki tal-ħwejjeġ fil-Bangladesh wara l-katastrofi ta' Rana Plaza (Ftehim ta' Bangladesh dwar is-Sigurtà tan-Nar u tal-Bini) (20).

2.3.4 Dawn l-atturi pubbliċi u privati kollha huma involuti fl-iżvilupp u fl-implimentazzjoni ta' għodod u strumenti varji mmirati sabiex itejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol, u d-drittijiet fuq il-postijiet tax-xogħol: — regolamenti, liġi, konvenzjonijiet, — kodiċijiet ta' kondotta, — djalogu soċjali, inkluż fil-kuntest transkonfinali (21), — ċertifikazzjonijiet fir-responsabbiltà soċjali korporattiva u fir-responsabbiltà soċjali, — skemi ta' finanzjament sabiex jiġu kkumpensati vittmi, — inizjattivi oħrajn ta' diversi partijiet interessati, — programmi ta' għajnuna u żvilupp, inkluż il-bini tal-kapaċità (saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, djalogu soċjali, implimentazzjoni ta' konvenzjonijiet tal-ILO, eċċ.).

3. Valutazzjoni ta' xi wħud mill-aħjar prattiki f'żewġ setturi ekonomiċi differenti

3.1 Il-GSC tal-ħwejjeġ u ż-żraben

3.1.1 Il-GSC tal-industrija tal-ħwejjeġ u ż-żraben tkopri diversi atturi u proċessi ta' produzzjoni. Ir-reġjun tal-Asja-Paċifiku rrappreżenta $601 biljun tal-esportazzjonijiet globali ta' ħwejjeġ, tessuti u żraben, u dan jirrappreżenta 60 % tal-kummerċ dinji totali, biċ-Ċina li għandha l-akbar sehem. Pajjiżi bħall-Bangladesh jew il-Kambodja jżidu l-ispeċjalizzazzjoni tagħhom fil-produzzjoni u l-esportazzjoni ta' ħwejjeġ u żraben b'89,2 % u 77,4 % rispettivament tal-esportazzjonijiet tal-merkanzija totali fl-2014 (22). Dan huwa primarjament minħabba ż-żieda drastika fil-pagi fl-industrija tal-ħwejjeġ u t-tessuti Ċiniża, li wasslet sabiex xerrejja internazzjonali jfittxu fornituri ġodda fl-Asja. Skont l-ILO (23), fl-2014 id-dħul medju kien inqas minn $200 fix-xahar fil-maġġoranza tal-pajjiżi. Għal ħaddiema tal-ħwejjeġ mingħajr ħiliet japplikaw pagi minimi ta' kull xahar fiċ-Ċina (sa $297), il-Filippini, il-Malasja, l-Indoneżja ($247), it-Tajlandja, il-Vjetnam ($145), l-Indja ($136), il-Kambodja ($128), il-Pakistan ($119), il-Bangladesh ($71) u s-Sri Lanka ($66). Ir-riskji ewlenin huma n-nuqqas ta' paga għall-għajxien, xogħol sfurzat jew tħaddim tat-tfal, relazzjonijiet industrijali ħżiena minħabba protezzjoni dgħajfa tal-libertà tal-assoċjazzjoni u negozjar kollettiv limitat, saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol dgħajfa, spezzjoni tax-xogħol insuffiċjenti, skemi ta' korriment fuq il-post tax-xogħol mhux żviluppati biżżejjed, tniġġis tal-ilma, espożizzjoni għal sustanzi kimiċi, u sfruttament tal-forza tax-xogħol femminili.

3.1.2 Fl-24 ta' April 2013, il-kollass tal-bini Rana Plaza fil-Bangladesh okkupat minn fabbriki tal-ħwejjeġ ikkawża l-mewt ta' 1 136 impjegat, il-maġġoranza tagħhom nisa. Il-gravità tal-inċident, li ġie kkważat mill-istat ħażin ħafna ta' manutenzjoni tal-bini u n-nuqqas ta' ħruġ ta' sigurtà, wasslet għall-mobilizzazzjoni eċċezzjonali ta' gvernijiet (l-UE u l-Istati Membri, l-Istati Uniti tal-Amerika, il-Kanada, in-Norveġja), organizzazzjonijiet internazzjonali (ILO, OECD u l-Bank Dinji), partijiet interessati internazzjonali u lokali b'sett ambizzjuż ta' azzjonijiet immirati sabiex jinkoraġġixxu nazzjonali miżuri fuq terminu qasir (kumpens għall-familji tal-vittmi, spezzjoni ta' fabbriki tal-ħwejjeġ u azzjonijiet ta' rimedju, metodi ta' awditjar ġodda, reviżjoni tal-Liġi tax-Xogħol), miżuri fuq terminu medju nazzjonali (eż. żvilupp ta' trejdjunjins indipendenti u t-tisħiħ tal-ispezzjoni tax-xogħol), u miżuri sistematiċi sabiex jiġi promoss immaniġġjar responsabbli ta' ktajjen tal-provvista globali. Eżempju: Valutazzjoni tal-progress magħmul fis-settur tal-Ħwejjeġ Diġà Lesti tal-Bangladesh wara l-kollass ta' Rana Plaza (Jannar 2016) — Il-Ftehim ta' Bangladesh dwar is-Sigurtà tan-Nar u l-Bini: iffirmat minn 220 xerrej tal-ħwejjeġ. — L-Alleanza għas-Sigurtà tal-Ħaddiema tal-Bangladesh: stabbilita f'Mejju 2013 minn 26 ditta ħafna minnhom mill-Amerika ta' Fuq. — Sa Jannar 2016, inħolqu 341 trejdjunjun ġdida fis-settur tal-Ħwejjeġ Diġà Lesti fil-Bangladesh (132 fl-2014). — Sa Jannar 2016, twettqu spezzjonijiet f'3 734 fabbrika ta' ħwejjeġ diġà lesti maħsuba għall-esportazzjoni fir-rigward tas-sigurtà strutturali, tan-nar u tal-elettriku. — Ġew reklutati 235 spettur ġdid (24) — Il-programm tal-Bangladesh għal Xogħol Aħjar: 38 fabbrika li jfornu ħwejjeġ għal 17-il ditta u bejjiegħ bl-imnut. — Kkumpens għall-vittmi: US$ 24,1 miljun għal 3 490 talba li waslet.

3.1.3 L-OECD qed tipprepara Gwida għad-Diliġenza Dovuta dwar Ktajjen ta' provvista Responsabbli fis-Settur tal-Ħwejjeġ u ż-Żraben.

3.1.4 L-ILO, f'kooperazzjoni ma' donaturi internazzjonali, gvernijiet, ħaddiema u impjegaturi, timplimenta proġetti fis-settur tal-ħwejjeġ (eż. fl-Asja) li jimmiraw sabiex ikun hemm aċċess akbar għal informazzjoni dwar il-pagi, il-kundizzjonijiet tax-xogħol u r-relazzjonijiet industrijali sabiex tittejjeb il-kwalità tad-djalogu soċjali dwar standards tax-xogħol, tissaħħaħ il-kapaċità tal-imsieħba soċjali u tal-mekkaniżmi ta' negozjar kollettiv, kif ukoll sabiex jiġu żgurati l-istandards tax-xogħol fil-livell ta' fabbrika (25).

3.1.5 Il-Kummissjoni Ewropea qed taħdem fuq inizjattiva ewlenija dwar katina tal-provvista tal-ħwejjeġ sostenibbli inklużi ppjanar konġunt, finanzjament ikkoordinat, implimentazzjoni konġunta ta' programmi, sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi, eċċ.

3.1.6 Imsieħba soċjali tal-UE mis-settur tat-tessuti u l-ħwejjeġ żviluppaw inizjattiva konġunta, appoġġjata mill-Kummissjoni Ewropea, b'Għodda ta' Valutazzjoni tar-Riskju tar-responsabbiltà soċjali korporattiva rilevanti għal GSCs. Huma attwalment qed jiffinalizzawha fi tħejjija biex din tinxtered fost l-SMEs u partijiet interessati oħrajn.

3.1.7 Il-Presidenza Netherlandiża tal-UE tixtieq tesplora mezzi sabiex issaħħaħ is-sinerġiji bejn il-politiki tal-iżvilupp u dawk tal-kummerċ tal-UE sabiex tikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tal-GVCs.

3.1.8 Il-Ministru Federali Ġermaniż għall-Ekonomija, il-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp, is-Sur Gerd Muller, stabbilixxa alleanza speċifika għal “tessuti sostenibbli” li tinvolvi l-imsieħba ewlenin. Fl-aħħar G7 huwa ta sommarju konkret ħafna tas-sitwazzjoni: “Jiġi jiswa euro biex tittieħed responsabbiltà, euro wieħed għal kull libsa, ġakketta jew qalziet, sabiex ikun żgurat li x-xogħol iebes fil-Bangladesh, il-Kambodja jew l-Afrika jħallas sew u t-tfal u l-ħajjata jkollhom opportunitajiet fil-ħajja” (26).

3.1.9 Proliferazzjoni ta' inizjattivi privati ġabet esperjenza u għajnuna fl-iskambju tal-aqwa prattiki. Fosthom l-Initiative Clause Sociale (Inizjattiva ta' klważola soċjali) ma' 22 bejjiegħ bl-imnut ewlieni bħal Monoprix, Carrefour jew Casino, li jirrappreżentaw aktar minn €243 biljun ta' fatturat, u li għandhom metodoloġija simili għall-awditjar soċjali tagħhom; u l-BSCI (Inizjattiva ta' Konformità Soċjali tan-Negozju), imnedija fl-2003 mill-FTA (Assoċjazzjoni tal-Kummerċ Barrani) li tinsab fi Brussell, b'aktar minn 1 700 bejjiegħ bl-imnut u importatur minn 36 pajjiż f'relazzjonijiet ta' negozju bi 30 000 impjant.

3.2 Il-GVC u l-GSC tal-elettroniċi

3.2.1 Skont l-istudju dwar GVCs minn Sturgeon u Kawakami (27), “inputs intermedji għall-industrija tal-ħwejjeġ jidhru li huma ħafna inqas importanti f'termini tal-valur tal-kummerċ ta' prodotti intermedji minn inputs għall-industriji tal-elettronika u tal-vetturi tal-passiġġieri.”

3.2.2 Il-GVC tal-elettronika hija waħda mill-aktar importanti fis-settur tal-prodotti b'aktar minn 17 % fi Prodotti Intermedji Mmanifatturati totali fl-2006, imqabbla ma' 2,7 % f'kimiċi u plastiks u 1,9 % f'parts tal-ajruplani. Iż-żewġ pajjiżi li qegħdin fuq quddiem fl-esportazzjoni ta' intermedji elettroniċi huma ċ-Ċina/Ħong Kong u l-Istati Uniti.

3.2.3 It-tliet atturi tad-ditta li qed imexxu l-“modularità tal-katina tal-valur” huma dawn li ġejjin: — id-ditti ewlenin (fil-parti kbira fil-pajjiżi industrijalizzati), — il-manifatturi kuntrattati li huma inkarigati mix-xiri tal-komponenti, assemblaġġ tal-bords taċ-ċirkwiti, assemblaġġ u ttestjar finali, l-aktar fiċ-Ċina, it-Tajwan u l-Vjetnam, — il-mexxejja tal-pjattaformi, definiti bħala “kumpaniji li għamlu suċċess fl-ippjantar tat-teknoloġija tagħhom (fil-forma ta' software, hardware jew taħlita) fil-prodotti ta' kumpaniji oħrajn.” Il-modularità ta' din il-katina tal-valur speċifika qiegħda fil-kodifikazzjoni u l-istandardizzazzjoni ta' proċessi tan-negozju ewlenin bħal disinjar permezz tal-kompjuter, ippjanar u inventarju tal-produzzjoni u l-kontroll loġistiku.

3.2.4 L-elettroniċi tal-konsumatur għandhom ċikli tal-ħajja tal-prodott qosra, li jvarjaw minn 3 sa 18-il xahar, u jispiċċaw fi żmien qasir. Minħabba f'hekk, il-fornituri ta' dawn il-prodotti jiffaċċjaw ordnijiet biex ifornu lis-suq dejjem aktar malajr. Pereżempju, meta l-iPhone tal-Apple ġie introdott fl-2007, iż-żmien biex ifornu lis-suq kien ta' sitt xhur; fl-2012 dan naqas għal inqas minn ġimagħtejn (28). Għall-manifatturi u l-ħaddiema din hija sfida u hemm il-ħtieġa li jiġu żviluppati u implimentati soluzzjonijiet sabiex din tiġi indirizzata. Filwaqt li f'xi kumpaniji ntlaħaq ftehim dwar sahra jew xifts fl-aqwa tal-istaġun u sabiex dan jiġi kkumpensat fil-bqija tas-sena, oħrajn jirrappurtaw żieda sostanzjali f'kuntratti temporanji u fir-reklutaġġ ta' ħaddiema tal-aġenzija jew migranti (eż. fil-Messiku fl-2009, 60 % tal-forza tax-xogħol fl-industrija tal-elettroniċi kienu ħaddiema tal-aġenzija temporanji li telgħu għal 90 % fl-aqwa tal-istaġun) (29). Dan ta' spiss ifisser tnaqqis tad-drittijiet tal-ħaddiema, eż. pagi aktar baxxi, nuqqas ta' kopertura tas-sigurtà soċjali jew projbizzjoni li wieħed jissieħeb fi trejdjunjins. Is-soluzzjonijiet jistgħu jinkludu, flimkien ma' leġislazzjoni nazzjonali, ftehimiet fil-livell ta' intrapriża, kif ukoll koordinazzjoni u skambju ta' informazzjoni aħjar bejn ix-xerrejja u l-fornituri, li b'hekk jippermettu ppjanar aħjar tal-produzzjoni u rikors għal ħaddiema permanenti minflok għal dawk temporanji.

3.2.5 Il-kwistjonijiet ta' rispett għad-drittijiet tal-bniedem u tax-xogħol jorbtu l-industrija tal-elettronika wkoll mal-kwistjoni ta' minerali li jiġu minn żoni affettwati minn kunflitt u b'riskju għoli, bħar-Reġjun tal-Lagi l-Kbar Afrikani (30). Wara l-adozzjoni tal-leġislazzjoni tal-Istati Uniti (Att Dodd-Frank), fl-2014 il-Kummissjoni Ewropea ippreżentat proposta għal Regolament li jistabbilixxi mekkaniżmu ta' ċertifikazzjoni awtonoma għal importaturi tal-landa, tantalju, tungstenu u deheb fis-suq tal-UE sabiex ikun żgurat li d-dħul mill-estrazzjoni u kummerċ ta' dawn il-minerali ma jappoġġjax il-kunflitt armat lokali. Minflok, id-diliġenza dovuta akkumpanjata minn miżuri oħrajn għandha tikkontribwixxi għat-trasparenza matul il-katina tal-provvista, u jkollha impatti pożittivi fuq il-ħolqien tal-impjiegi u l-kundizzjonijiet tax-xogħol fil-minjieri, bħas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, livelli ta' dħul jew il-bidal tal-attività f'waħda formali. Dan jippermetti wkoll akkwsit kontinwu mill-Afrika minflok ma wieħed ikollu bżonn jirrikorri għal reġjuni oħrajn tad-dinja, mhux affettwati mill-kunflitt (31).

3.2.6 L-OECD żviluppat Gwida għad-Diliġenza Dovuta għal Ktajjen tal-Provvista Responsabbli minn Żoni Affettwati mill-Kunflitt u f'Riskju Għoli (32).

3.3 GVCs u GCSs f'setturi oħrajn

3.3.1 Il-KESE jixtieq jenfasizza wkoll li l-GVCs u l-GSCs f'setturi oħrajn, bħas-servizzi u l-agro-industrija jistgħu jiffaċċjaw problemi ta' kundizzjonijiet tax-xogħol, b'mod partikolari s-saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol.

3.3.2 L-appoġġ tal-ILO għal xogħol diċenti fl-ekonomija rurali (33) jiffoka fuq 3 oqsma ta' prijorità għal azzjoni: xogħol diċenti għal popolazzjonijiet rurali żvantaġġjati u marġinalizzati u vulnerabbli, xogħol diċenti għal ħaddiema rurali fi ktajjen tal-provvista, xogħol diċenti għal ħaddiema rurali fi pjantaġġjuni.

4. Il-kontribut tal-KESE dwar kif jiġi żgurat xogħol diċenti fil-GSCs

Fid-dawl tal-105 sessjoni tal-Konferenza Internazzjonali tax-Xogħol f'Ġunju 2016 (Ġinevra), il-KESE jixtieq li jagħmel il-kontribut tiegħu pubblik flimkien ma' diversi rakkomandazzjonijiet dwar l-aktar modi u mezzi effettivi sabiex jiġi żgurat titjib fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema f'kumpaniji fornituri jew ta' subkuntrattar involuti fi rwoli ta' produzzjoni fi ħdan il-GSCs.

4.1 Jiġi ċċarat ir-rwol ta' kull parti interessata

Ir-rwoli u r-responsabbiltajiet ta' kull parti interessata għandhom jiġu ċċarati sabiex tiġi evitata l-konfużjoni:

— Il-gvernijiet huma responsabbli għat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-liġi tax-xogħol u l-liġi soċjali nazzjonali, għar-ratifika u l-implimentazzjoni effettiva tal-konvenzjonijiet tal-ILO, u fil-każ tal-Istati Membri tal-UE anke għat-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni tad-direttivi tal-UE; huwa wkoll id-dmir tagħhom li jipprovdu r-riżorsi amministrattivi u finanzjarji kollha, inkluż għall-ispezzjoni tax-xogħol, sabiex jiżguraw il-konformità mal-qafas legali.

— L-organizzazzjonijiet internazzjonali jistabbilixxu standards u jiżviluppaw inizjattivi globali sabiex jippromovu standards tax-xogħol internazzjonali u kondotta responsabbli fil-qasam tan-negozju. F'dan il-kuntest, dokumenti, bħall-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem (il-qafas “protezzjoni, rispett u rimedju”) jipprovdu gwida dwar ir-rwoli u responsabbiltajiet tal-atturi ewlenin.

— L-imsieħba soċjali huma mħeġġin li jinvolvu ruħhom u jippromovu d-djalogu soċjali dwar standards tax-xogħol u kundizzjonijiet tax-xogħol, inkluż fil-kuntest tas-settur u dak transkonfinali, u l-gvernijiet għandhom jiżguraw li l-libertà ta' assoċjazzjoni u n-negozjar kollettiv tkun protetta u promossa b'mod effettiv.

— L-intrapriżi multinazzjonali għandhom ikunu f'konformità mal-liġijiet applikabbli fil-pajjiżi li joperaw fihom; huma mħeġġin ukoll jimpenjaw ruħhom favur approċċi ta' responsabbiltà soċjali korporattiva u ta' diliġenza dovuta.

— L-NGOs jikkumplementaw l-isforzi ta' atturi oħrajn u għandhom rwol ewlieni fis-sensibilizzazzjoni marbuta mad-drittijiet tax-xogħol, kif ukoll fir-rapportar ta' abbużi. Minħabba l-kumplessità u r-riskji kbar ovvji li jinvolvu dawn il-parteċipanti ewlenin, il-KESE jitlob li jkun hemm pjattaformi strutturati, trasparenti u inklużivi għall-partijiet interessati sabiex jindirizzaw kwistjonijiet kumplessi bħal dawn.

4.2 Indirizzar tal-isfida statistika tal-kejl tal-flussi kummerċjali u ta' investiment

Il-KESE għandu l-ambizzjoni li jivvaluta r-realtà tal-GVCs u l-GSCs f'termini ta' valur, tkabbir u impjiegi, kif ukoll l-iżviluppi kwalitattivi riċenti tagħhom. Dan ifisser eż. mal-EUROSTAT u mad-DĠ KUMMERĊ dwar id-data disponibbli miġbura mid-WTO u l-OECD. Dan l-għarfien aħjar tal-organizzazzjoni ġdida tal-kummerċ internazzjonali bla dubju se jwassal għal proposti ġodda dwar l-użu tal-għodod tradizzjonali tal-kummerċ u ftehimiet tal-iżvilupp, bħat-tneħħija tat-tariffi, il-konverġenza regolatorja, l-aċċess aħjar għall-akkwist pubbliku, regoli komuni ta' oriġini, il-bini ta' kapaċità u l-għajnuna għall-kummerċ.

4.3 Sforz għal approċċ tal-UE ġenwinament integrat li jikkonċerna eż. il-kummerċ, l-iżvilupp u politika ta' viċinat

Il-KESE jappoġġja r-rieda tal-Kummissjoni Ewropea mfissra fil-komunikazzjoni riċenti dwar il-politika tal-kummerċ u l-investiment tal-UE sabiex jintużaw il-politiki esterni tal-UEbiex jitħeġġeġ l-iżvilupp sostenibbli f'pajjiżi terzi, b'mod partikolari f'pajjiżi li qed jiżviluppaw bħall-Bangladesh, il-Vjetnam, il-Myanmar (34), il-Kambodja, jew l-Laos, kif ukoll pajjiżi f'kontinenti oħrajn, permezz ta' strumenti varji. Dan għandu jinkludi kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli li għandhom jiġu inklużi f'FTAs innegozjati attwalment u f'dawk futuri, rabta aħjar bejn il-politika tal-kummerċ u l-bini tal-għajnuna/kapaċità, il-promozzjoni ta' kondotta responsabbli fil-qasam tan-negozju fil-politika tal-investiment u l-iżvilupp tas-settur privat, proġetti ddedikati li jimmiraw li jkun hemm aktar rispett għall-istandards tax-xogħol, appoġġ għall-imsieħba soċjali nazzjonali fit-taħriġ, u seminars ta' informazzjoni, eċċ.

4.4 Proposti għal impenji realistiċi

Il-KESE għandu ħafna esperjenza fil-qasam tas-sostenibbiltà, b'parteċipazzjoni fl-implimentazzjoni u l-monitoraġġ ta' kapitoli ddedikati fl-FTA, involviment f'firxa wiesgħa ta' Kumitati tas-Soċjetà Ċivili li jippermettulu li jipproponi bilanċ ġust bejn rekwiżiti legali meħtieġa fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u tax-xogħol, tat-trasparenza, tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni u tal-flessibbiltà meħtieġa tal-intrapriżi multinazzonali li jorganizzaw u jiżviluppaw il-GSCs tagħhom b'mod effettiv adattat għas-sitwazzjonijiet lokali varji.

4.5 Promozzjoni ta' miżuri preventivi effettivi

Madwar id-dinja, l-SMEs qed jinvolvu ruħhom dejjem aktar f'GSCs u għad hemm potenzjal sostanzjali mhux sfruttat għalihom f'dan ir-rigward. Għalhekk, il-KESE jixtieq li jagħti aktar pubbliċità għal xi għodod konkreti disponibbli fis-suq, li diġà huma ppruvati u ttestjati minn kumpaniji, li se jgħinu l-SMEs ikunu involuti fl-immaniġġjar sostenibbli tal-GSCs tagħhom, inkluż l-immappjar ta' fornituri, għodod ta' valutazzjoni awtonoma, standards u proposti għal klawżoli kuntrattwali.

4.6 Għajnuna sabiex tinħoloq ġenerazzjoni ġdida ta' kontrolli

L-awditjar soċjali deher fid-disgħinijiet u ġie kkritikat kemm mil-lat tal-aspetti tekniċi tiegħu (eż. kwalifiki tal-awdituri, metodi ta' kif jitwettaq l-awditjar, natura tal-mistoqsijiet) kif ukoll mil-lat ta' aspetti sostanzjali (kejl provviżorju għal fornitur wieħed, l-ebda progress sistemiku u gradwali, partijiet terzi inkarigati mit-titjib fil-kundizzjonijiet soċjali, eċċ). Il-KESE jixtieq li jappoġġja l-iżvilupp ta' ġenerazzjoni ġdida ta' awditjar li tkopri mhux biss kwistjonijiet soċjali iżda anke dawk ambjentali u ta' governanza b'miri aktar ambizzjużi. L-għan aħħari se jkun li jiġu sostitwiti kwestjonarji standardizzati bi djanjożi bi kriterji multipli speċifiċi għal kumpaniji individwali f'katina tal-provvista globali speċifika u li tiġi introdotta proċedura ta' segwitu robusta bl-appoġġ tal-imsieħba soċjali.

4.7 Ħolqien ta' għodod effiċjenti ta' trasparenza għall-konsumatur

Is-summit tal-G7 f'Diċembru tal-2015 laqa' b'sodosfazzjoni, perżempju, għodod prattiċi bħal apps fuq mowbajls, li jistgħu jgħinu lill-konsumaturi sabiex iqabblu u jifhmu t-tikketti soċjali u ambjentali tal-prodott .

Il-KESE jappoġġja l-isforzi attwali tal-UE sabiex titkejjel u tintwera l-marka tal-karbonju ta' ċerti kategoriji ta' prodotti tal-konsumatur, u huwa lest li jippromovi l-aqwa prattiki nazzjonali fil-qasam tat-tikkettar ambjentali, bħall-esperiment tat-tikkettar ambjentali b'diversi kriterji li sar fi Franza bejn l-2010 u l-2013.

4.8 Appoġġ għal programmi ta' bini tal-kapaċità u inizjattivi oħrajn li jimmiraw li jrawmu d-djalogu soċjali u l-approċċi ta' diversi partijiet interessati

Il-prestazzjoni ekonomika globali tal-kumpaniji u l-osservanza ta' prinċipji tax-xogħol diċenti huma marbuta mill-qrib mal-eżistenza ta' trejdjunjins indipendenti u organizzazzjonijiet tal-impjegaturi, il-kwalità tad-djalogu soċjali u l-benesseri tal-forza tax-xogħol.

Il-KESE jappoġġja l-“programm Xogħol Aħjar” maħsub mill-ILO, bl-għan tiegħu li jgħin lill-imsieħba soċjali lokali sabiex ikollhom rwol effettiv u jkunu kapaċi jmexxu negozjar kollettiv.

Inizjattiva għas-settur kollu, bħall-Ftehim ta' Bangladesh dwar is-Sigurtà kontra n-Nirien u s-Sigurtà tal-Bini fis-settur tal-Ħwejjeġ Diġà Lesti, tista' timmobilizza lil xerrejja, produtturi u trejdjunjins sabiex jiżviluppaw u jimplimentaw approċċ komprensiv u effettiv li jkopri lill-industrija kollha.

Il-KESE jappoġġja wkoll djalogu soċjali li jkopri l-industriji konċernati, inklużi TCAs/IFAs. TCAs/IFAs eżistenti wrew li huma għodod importanti għall-promozzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema fil-ktajjen tal-provvista globali. Aktar żvilupp jew applikazzjoni usa' għandhom madankollu jikkunsidraw il-ħtieġa li tiġi ppreservata l-flessibbiltà kemm għall-kontenut kif ukoll għall-mekkaniżmi ta' segwitu ta' ftehimiet bħal dawn. Skont it-tagħlimiet mill-esperjenza f'termini ta' implimentazzjoni, l-imsieħba għandhom ukoll jistinkaw għat-titjib kontinwu tagħhom.

Brussell, il-25 ta’ Mejju 2016. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi, Organizzazzjonijiet Internazzjonali tax-Xogħol, Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.

(2) www.globalvaluechains.org/concept-tools.

(3) http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/70/1&Lang=E

(4) http://www.un.org/esa/ffd/wp-content/uploads/2015/08/AAAA_Outcome.pdf

(5) http://www.ilo.org/global/meetings-and-events/campaigns/voices-on-social-justice/WCMS_099766/lang--en/index.htm.

(6) http://www.ilo.org/declaration/thedeclaration/textdeclaration/lang--en/index.htm.

(7) http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/wir2013_en.pdf.

(8) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/---publ/documents/publication/wcms_368626.pdf.

(9) “The organisation of Buyer-Driven Global Commodity Chain: How US Retailers Shape Overseas Production Networks”, Commodity Chains and Global Capitalism", Wesport, 1994.

(10) http://ec.europa.eu/growth/industry/corporate-social-responsibility/index_en.htm.

(11) Ara pereżempju l-għodda ta' valutazzjoni personali żviluppata mill-Euratex u IndustriAll bl-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea għal kumpaniji tat-tessuti u tal-ħwejjeġ tal-UE.

(12) http://www.legislation.gov.uk/ukpga/2015/30/contents/enacted.

(13) Fl-2011, il-KESE adotta Opinjoni dwar l-iskema: ĠU C 43, 15.2.2012, p. 82.

(14) http://trade.ec.europa.eu/doclib/events/index.cfm?id=1433 u http://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1447

(15) http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2015/october/tradoc_153846.pdf.

(16) https://mneguidelines.oecd.org/responsible-supply-chains-textile-garment-sector.htm.

(17) https://mneguidelines.oecd.org/text/.

(18) http://www.oecd.org/daf/inv/investment-policy/rbc-agriculture-supply-chains.htm

(19) http://www.ohchr.org/Documents/Publications/GuidingPrinciplesBusinessHR_EN.pdf.

(20) http://bangladeshaccord.org/.

(21) Jista' jieħu forma ta' ftehimiet ta' kumpaniji transnazzjonali (TCAs), magħrufin ukoll bħala Ftehimiet Qafas Internazzjonali (IFAs). Għal dettalji, ara r-Rapport ta' Informazzjoni REX/443, paġna 8: http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.rex-opinions.35349.

(22) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---asia/---ro-bangkok/documents/publication/wcms_419798.pdf.

(23) Ibidem

(24) “Progress fl-implimentazzjoni, riżultat tal-laqgħa ta' Rieżami dwar il-Patt ta' Sostenibbiltà għal Bangladesh”, 11 ta' Jannar 2016

(25) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---asia/---ro-bangkok/---ilo-islamabad/documents/publication/wcms_363149.pdf.

(26) http://www.bmz.de/g7/en/Entwicklungspolitische_Schwerpunkte/Menschenwuerdige_Arbeit/index.html.

(27) “Was the crisis a Window of Opportunity for Developing Countries?”, Timothy J. Sturgeon, Momoko Kawakami, Dokument ta' Riċerka tal-Politika tal-Bank Dinji.

(28) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---sector/documents/meetingdocument/wcms_345445.pdf.

(29) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---sector/documents/meetingdocument/wcms_317267.pdf.

(30) F'Ottubru 2013, il-KESE adotta Opinjoni dwar importazzjonijiet essenzjali għall-UE, inklużi minerali u materja prima: ĠU C 67, 6.3.2014, p. 47.

(31) http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-157_en.htm.

(32) http://www.oecd.org/corporate/mne/mining.htm.

(33) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/wcms_311653.pdf

(34) eż. l-Inizjattiva tad-Drittijiet tax-Xogħol ta' Myanmar (ILO, Stati Uniti, il-Ġappun, id-Danimarka, l-UE)