MEMORANDUM TA' SPJEGAZZJONI

1. IL-KUNTEST TAL-PROPOSTA

1.1. L-għanijiet tal-proposta

L-Ewropa trid tesplora sorsi ġodda ta' tkabbir biex terġa' ssir kompetittiva, tagħti spinta lill-innovazzjoni u toħloq impjiegi ġodda. L-ekonomija globali qed tevolvi f'ekonomija tal-internet, u l-ICT għandha tingħaraf bis-sħiħ bħala sors ta' tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv. L-Ewropa ma taffordjax li tirrinunzja l-benefiċċji tat-teknoloġiji konnessi li jammontaw għal 50 % f'kisbiet produttività f’dawn l-aħħar snin, madwar is-setturi kollha; li joħolqu ħames impjiegi għal kull tnejn mitlufa; li huma inċentivgħal servizzi innovattivi ġodda li malajr jistgħu jilħqu skala globali jekk jitħallew jikbru. Dan hija ċ-ċavetta biex l-Ewropa toħroġ aktar b’saħħitha mill-kriżi: nidirizzaw l-ostakli għat-tkabbir li jirriżultaw mill-frammentazzjoni ta' bħalissa. Dan ġie rikonoxxut bis-sħiħ mill-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa tal-2013, li l-Konklużjonijiet tiegħu pprevedew li l-Kummissjoni għandha tirrapporta sa Ottubru 2013 dwar l-ostakli li jkun fadal għat-tlestija ta' Suq Uniku Diġitali li jiffunzjona bis-sħiħ, u tippreżenta mill-aktar fis miżuri konkreti għall-ħolqien tas-suq uniku fl-informazzjoni u t-teknoloġija tat-telekomunikazzjonijiet

L-għan ġenerali tal-proposta hu li nimxu lejn suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika li fih:

- iċ-ċittadini u n-negozji jkunu jistgħu jaċċessaw servizzi tal-komunikazzjoni elettronika kull fejn huma pprovduti fl-Unjoni, mingħajr restrizzjonijiet transfruntieri jew spejjeż addizzjonali mhux ġustifikati;

- il-kumpaniji li jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika jkunu jistgħu joperaw u jipprovduhom kull fejn ikunu stabbiliti jew kull fejn ikunu jinsabu l-klijenti tagħhom fl-UE.

Din il-mira ambizzjuża hija importanti fiha nnifsha, wara aktar minn deċennju ta’ interventi leġiżlattivi tal-Unjoni biex jilliberalizzaw u jintegraw dawn is-swieq. Huma għalhekk dejjem aktar vitali miżuri urġenti u deċiżiva biex tintlħaq din il-mira, kif stipulat f’din il-proposta, għax uħud minnhom se jieħdu ż-żmien, wara l-adozzjoni, biex jipproduċu l-effetti kollha tagħhom. Suq uniku għall-komunikazzjonijiet elettroniċi jippromwovi l-kompetizzjoni, l-investiment u l-innovazzjoni fin-netwerks u s-servizzi billi jrawwem l-integrazzjoni tas-suq u l-investiment transfruntieri f’netwerks u l-forniment ta’ servizzi. Il-miżuri speċifiċi proposti għandhom iwasslu għal livelli ogħla ta’ kompetizzjoni fuq il-kwalità tal-infrastruttura kif ukoll fuq il-prezz, innovazzjoni u differenzjazzjoni aktar b’saħħithom, inkluż fil-mudelli tan-negozju, u ppjanar aktar faċli tal-elementi kummerċjali u tekniċi ta’ deċiżjonijiet ta’ investiment rigward id-dħul jew l-espansjoni fuq swieq fissi jew bla wajers. Dan sejjer għalhekk jirfed miżuri oħra li jkunu ttieħdu biex jippromwovu l-miri ambizzjużi għall-broadband stabbiliti fl-Aġenda Diġitali għall-Ewropa kif ukoll l-istabbiliment ta’ Suq Uniku Diġitali ġenwin fejn il-kontenut, l-applikazzjoni u servizzi diġitali oħrajn jistgħu jiċċirkolaw b’mod ħieles. Livelli mtejba ta’ kompetizzjoni u l-integrazzjoni tal-infrastruttura madwar l-Unjoni għandhom iwasslu wkoll għal tnaqqis fil-punti ta’ konġestjoni u għaldaqstant hemm il-ħtieġa għal regolazzjoni ex ante tas-swieq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, li biż-żmien jagħmluh lil dans is-settur bħal kwalunkwe settur ekonomiku ieħor suġġett għal regolamentazzjoni orizzontali u r-regoli tal-kompetizzjoni.

Id-disponibbiltà dejjem akbar ta' infrastrutturi u servizzi diġitali min-naħa tagħha tkabbar l-għażla tal-konsumaturi u l-kwalità tas-servizz, u tgħin għall-koeżjoni territorjali u soċjali, kif ukoll biex tiffaċilitaf il-mobilità madwar l-UE; filwaqt li għall-ekonomija diġitali b’mod ġenerali, funzjonament aħjar fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fl-Unjoni kollha għandu jwassal għal għażla u kwalità akbar tal-kontributi min-naħa tan-negozju, li jippermettu l-kisba ta’ gwadanni fil-produttività assoċjati ma’ l-użu tal-ICT kif ukoll mas-servizzi pubbliċi mmodernizzati. L-għan aħħari hu li tintrifed il-kompetittività Ewropea f'dinja li dejjem tistrieħ aktar fuq l-ekonomija diġitali biex taħdem u tikber.

Sfidi kbar għas-suq uniku jinkludu: L-ewwel nett, it-tneħħija ta' ostakli mhux meħtieġa fir-reġim tal-awtorizzazzjoni u fir-regoli li japplikaw għal forniment tas-servizz sabiex awtorizzazzjoni miksuba fi Stat Membru wieħed tkun valida fl-Istati Membri kollha, u li l-operaturi jistgħu jipprovdu s-servizzi fuq il-bażi ta’ applikazzjoni konsistenti u stabbli tal-obbligi regolatorji. It-tieni, li tkun żgurata armonizzazzjoni akbar biex jiġu aċċessati inputs essenzjali billi: l-operaturi tat-telefonija mobbli jkunu żgurati kundizzjonijiet tal-assenjazzjoni prevedibbli u limiti taż-żmien koordinati għall-aċċess tal-ispettru għall-broadband bla wajers madwar l-UE; permezz tal-armonizzazzjoni ta' modi ta' aċċess tan-netwerks fissi Ewropej sabiex il-provdituri jistgħu aktar faċilment joffru s-servizzi tagħhom madwar is-suq uniku. It-tielet, li jkunu żgurati livelli għoljin komuni ta' protezzjoni tal-konsumatur madwar l-Unjoni u kundizzjonijiet kummerċjali komuni f'dan ir-rigward, inklużi miżuri li ftit ftit jeliminaw is-soprataxxi tar-roaming bil-mowbajl u jissalvagwardjaw aċċess għall-internet miftuħ. Dawn huma sfidi partikolari, li din il-proposta tagħti soluzzjonijiet preċiżi għalihom, iżda kollha huma vitali għat-teħid ta’ deċiżjonijiet kummerċjali u ta’ investiment f’dan is-settur, u għall-benefiċċju tal-konsumaturi jridu kollha jiġu indirizzati flimkien issa sabiex jinħarġu l-benefiċċji tas-suq uniku. Dawn jimxu id f''id mal-isfidi usa' tal-bini ta' suq diġitali uniku, bħar-regoli li japplikaw għall-kontenut online.

Biex l-Ewropej ikunu jistgħu jgawdu servizzi ġodda innovattivi ta' kwalità għolja, jeħtieġ jitħaffef l-investiment fl-infrastruttura tal-ġenerazzjoni li jmiss. L-ambjent regolatorju t-tajjeb huwa kruċjali biex jgħin ħalli jinħoloq suq dinamiku u kompetittiv. Għandu jipprovdi l-aħjar bilanċ ta' riskju u premju għal min lest jinvesti. U dan jista' jġib fi tmiemha l-frammentazzjoni fil-forniment tas-servizzi sabiex i-benefiċċji kollha jkunu disponibbli għall-industriji u l-utenti madwar l-UE. Sabiex jinkisbu dawn l-għanijiet, il-Kummissjoni qed tadotta flimkien ma’ din il-proposta Rakkomandazzjoni dwar obbligi mhux diskriminatorji konsistenti u metodoloġiji tal-ikkostjar biex jippromwovu l-kompetizzjoni u jtejbu l-ambjent tal-investiment fil-broadband.[1] Din ir-Rakkomandazzjoni se tippromwovi l-kompetizzjoni u ttejjeb l-investimenti f’netwerks b’veloċità għolja billi tipprovdi stabbiltà fuq medda twila ta’ żmien lill-prezzijiet tal-aċċess għar-ram, tiżgura aċċess ugwali għan-netwerks tal-operaturi diġà stabbiliti, u tistipula l-kundizzjonijiet li taħthom ir-regolamentazzjoni tal-prezzijiet tan-netwerks NGA m’għadhiex ġustifikata, sabiex l-investituri f’tali netwerks ikollhom libertà akbar li jiskopru strateġiji tal-ipprezzar xierqa sabiex jiżguraw redditu finanzjarju fil-preżenza ta’ infrastrutturi li qed jikkompetu bħar-ram regolat, kif ukoll il-kejbil f’xi oqsma u, dejjem aktar, in-netwerks mobbli tar-4a’ ġenerazzjoni.

Din il-proposta għandha titqies ukoll fil-kuntest ta’ inizjattivi oħra reċenti jew imminenti f’dan il-qasam. Il-proposta tibni fuq id-direttivi prinċipali tal-2002 li jirregolaw il-forniment ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi, kif emendati fl-2009, billi tintroduċi dispożizzjonijiet leġiżlattivi direttament applikabbli li joperaw flimkien mad-dispożizzjonijiet tad-direttivi dwar suġġetti bħall-awtorizzazzjoni, l-assenjar tal-ispettru u l-aċċess għan-netwerks. Il-proposta hija adottata fl-isfond tal-proposta tal-Kummissjoni għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar miżuri biex tonqos l-ispiża biex isiru netwerks tal-komunikazzjoni elettronika b'veloċità għolja[2], li diġà ħadet l-approċċ li tindirizza fi strument uniku numru ta’ elementi regolatorji distinti tal-ikkostjar fi stadji varji tal-proċess tal-investiment fin-netwerk li, meħuda flimkien, jippermettu li jitnaqqsu l-ispejjeż għall-introduzzjoni tal-broadband sa 30 %. Din il-proposta hija wkoll adottati bl-għarfien li r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-swieq relevanti[3] għandha tiġi riveduta fl-2014, u li x-xogħol preparatorju huwa avvanzat sew; l-adozzjoni u l-implimentazzjoni rapidi ta' din il-proposta jistgħu jippermettu tnaqqis fin-numru jew l-ambitu tas-swieq suġġetti għal regolazzjoni ex ante bħala parti mill-analiżi prospettiva tal-iżvilupp tal-kompetizzjoni f’suq uniku.

1.2. Il-kuntest ġenerali

Fid-dinja tal-lum, bosta servizzi diġitali u applikazzjonijiet ġodda qed isiru aċċessibbli online fis-suq uniku tal-UE. L-opportunitajiet tal-lum għall-innovazzjoni u t-tkabbir spiss huma diġitali fi prattikament kull settur tal-ekonomija, li jvarjaw mis-settur awtomobilistiku (karozzi konnessi) sa l-enerġija (sistemi elettriċi intelliġenti), l-amministrazzjonijiet pubbliċi (gvern elettroniku) uservizzi ġenerali (saħħa elettronika). Biex wieħed imexxi xi tip ta' negozju, minn negozju żgħir li għadu jibda sa intrapriża kbira, dan ikollu bżonn jaċċessa servizzi u infrastruttura tal-aqwa kwalità. Din l-ekosistema kollha tiddependi mill-konnettività li jagħtu n-netwerks tal-komunikazzjoni elettronika.

Daż-żmien, l-Ewropa hija frammentata fi 28 suq nazzjonali tal-komunikazzjoni separat, kull wieħed b'għadd limitat ta' atturi. Bħala konsegwenza, filwaqt li l-ebda operatur ma huwa preżenti f’aktar minn nofs l-Istati Membri, bosta f’ħafna anqas, b’mod ġenerali aktar minn 200 operaturi jaqdu suq ta’ 510 miljun klijent. Ir-regoli tal-UE dwar, pereżempju, l-awtorizzazzjonijiet, il-kundizzjonijiet regolatorji, l-assenjament tal-ispettru u l-protezzjoni tal-konsumatur jiġu implimentati b'modi diverġenti. Dan ix-xenarju mifni rqajja' joħloq ostakli għad-dħul u jżid l-ispejjeż għall-operaturi li jridu jipprovdu servizzi transfruntieri u allura jxekkel it-twessigħ tagħhom. Dan jikkuntrasta bil-kbir mal-Istati Uniti jew iċ-Ċina li għandhom suq uniku wieħed ta’ 330 u 1400 miljun konsumatur rispettivament, servuti minn erba’ sa ħames operaturi kbar, b’leġiżlazzjoni waħda, sistema ta’ liċenzjar waħda, u politika tal-ispettru waħda .

L-ekonomiji ta’ skala u opportunitajiet ġodda ta’ tkabbir jistgħu jtejbu r-redditi fuq l-investiment f’netwerks b’veloċità għolja u jistgħu fl-istess ħin jagħtu spinta lill-kompetizzjoni u l-kompetittività globali. Madanakollu fl-UE, l-operaturi ma jistgħux igawdu biżżejjed minnhom. Bnadi oħra tad-dinja qed jagħmlusforzi u investimenti diġitali sinifikanti - dawn l-investimenti qed irendu kemm għall-investituri kif ukoll għall-konsumaturi, iżda fl-Ewropa dawn l-aġġornamenti mhux qed isiru malajr biżżejjed.

Fl-istess waqt, minħabba s-sweiq nazzjonali frammentati, il-konsumaturi qed isibu inqas għażla, servizzi inqas innovattivi u ta' kwalità baxxa, u xorta qed iħallsu prezz għali biex iċemplu bejn fruntiera u oħra jew biex jużaw ir-roaming fl-UE . Dan ifisser li s-servizzi diġitali li potenzjalment huma disponibbli daż-żmien, dawn ma jistgħux jisfruttawhom bl-aħjar mod possibbli.

Minħabba f'hekk, l-Ewropa mhix tisfrutta sors ta' potenzjal kbir ta' tkabbir. La fid-dinja l-ICT hi pervażiva, suq tal-komunikazzjoni elettronika li jkun frammentat, ixekkel l-effiċjenza u l-produttività fl-ekonomija kollha. Il-potenzjal mhux sfruttat ta' suq uniku tal-UE tal-komunikazzjoni elettronika hu stmat li jilħaq sa 0,9% tal-PDG, jew EUR 110 biljun kull sena.[4] Waħidhom, il-benefiċċji li jagħti suq uniku għas-servizzi tal-komunikazzjoni kummerċjali jammontaw kważi EUR 90 biljun kull sena.[5]

Suq b'saħħtu tat-telekomunikazzjonijiet jirfed ekonomija diġitali usa', li d-dinamiżmu tagħha huwa rifless fl-impjiegi sostnuti tiegħu. Bħal idea tal-kobor u s-saħħa tal-ekonomija usa', wieħed jista' jinnota li hemm aktar minn 4 miljun speċjalist tal-ICT jaħdmu fl-UE, numru li qed ikompli jikber minkejja r-riċessjoni. Fl-ekonomija usa', iż-żieda fl-investiment fl-ICT, it-titjib tal-ħiliet fl-elettronika tal-forza tax-xogħol u r-riforma tal-kundizzjonijiet għall-ekonomija tal-internet jistgħu jikkontribwixxu għal żieda fil-PGD minn ammont addizzjonali ta’ 5 % sal-2020,[6]u joħolqu 3.8 miljun impjieg.[7]

Dawn l-ostakli fis-suq tal-komunikazzjoni elettronika jfixklu l-benefiċċji tas-servizzi mal-Ewropa kollha: kwalità aħjar, l-ekonomiji ta' skala, investiment akbar, aktar effiċjenza u pożizzjonijiet ta' negozjar aktar b'saħħithom. Dan jolqot ħażin l-ekosistema diġitali usa', inklużi lill-manifatturi tat-tagħmir tal-UE, lill-provdituri tal-kontenut u tal-applikazzjonijiet, minn negozji li għadhom jibdew sal-gvernijiet. Dan iħalli impatt ukoll fuq setturi ekonomiċi bħas-servizzi bankarji, tal-karozzi, tal-loġistika, tal-bejgħ bl-imnut, tal-enerġija u tat-trasport li jiddependu mill-konnettività biex itejbu l-produttività, bħal pereżempju bil-cloud computing, l-oġġetti konnessi u l-forniment integrat tas-servizzi.

1.3. Il-kuntest politiku

L-Aġenda Diġitali għall-Ewropa (DAE), inizjattiva ewlenija tal-istrateġija Ewropa 2020 tal-UE, diġà wriet dan ir-rwol vitali tal-ICT u l-konnettività tan-netwerks. Din tistabbilixxi bosta inizjattivi li jippromwovu l-investiment, issaħħu l-kompetizzjoni u jnaqqsu l-ispiża biex jiġu offruti netwerks ta' veloċità għolja, ħalli tiżgura li kull Ewropew ikollu aċċess għal broadband veloċi. Il-Kummissjoni nediet ukoll il-Gran Koalizzjoni għall-Impjiegi Diġitali biex tindirizza l-potenzjal tal-impjiegi f'dan is-settur.

Il-Kummissjoni qed timplimenta wkoll inizjattivi biex tiżgura "Suq Uniku Diġitali" u biex tippromwovi l-kontenut online, inkluż il-kummerċ elettroniku u l-gvern elettroniku. Din proponiet ukoll li ssir riforma fir-Regolament tal-UE dwar il-protezzjoni tad-dejta, biex tħares il-privatezza taċ-ċittadini filwaqt li tiffaċilita l-innovazzjoni u n-negozju f'suq uniku; u strateġija biex tippromwovi ċ-ċibersigurtà u tiddefendi infrastrutturi u netwerks kritiċi tal-UE, inkluż abbozz ta’ Direttiva dwar is-sigurtà tan-Netwerks u tal-Informazzjoni,[8] li huwa appoġġ vitali għall-fiduċja taċ-ċittadini u l-konsumaturi fl-ambjent online

Il-mixja lejn suq uniku tal-komunikazzjonijiet elettroniċi tista' tappoġġa l-ekosistema tas-Suq Uniku Diġitali. Dan is-suq ma jfissirx biss infrastruttura moderna, iżda anke servizzi diġitali innovattivi u siguri.

Filwaqt li jirrikonoxxi dan, il-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa tal-2013 saħaq fuq l-importanza tas-suq uniku diġitali għat-tkabbir u talab lill-Kummissjoni biex (fi żmien il-Kunsill Ewropew ta' Ottubru) tippreżenta miżuri konkreti li jistabbilixxu Suq Uniku fl-ICT mill-aktar fis possibbli. Din il-proposta, flimkien mar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar obbligi nondiskriminatorji u metodoloġiji tal-ikkostjar konsistenti biex tiġi promossa l-kompetizzjoni u jitjieb l-ambjent tal-investiment fil-broadband, issawwar sett ta' miżuri bilanċjati mmirati biex jinkiseb is-Suq Uniku fit-Telekomunikazzjoni u jitkattar l-investiment.

2. IR-RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U L-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT

2.1. L-opinjonijiet tal-partijiet interessati

Sa minn meta l-Kunsill Ewropew tar-rebbiegħa stabbilixxa fil-konklużjonijiet tiegħu l-ħtieġa għal proposti konkreti biex jiġu ppreżentati qabel il-Kunsill Ewropew ta’ Ottubru, saru konsultazzjonijiet pubbliċi fi ħdan il-ħin limitat ta' skeda impjenattiva. Minbarra konsultazzjonijiet formali speċifiċi u avvenimenti konsultattivi, il-Kummissjoni kienet involuta b'mod estensiv ma' firxa wiesgħa ta' organizzazzjonijiet tal-partijiet interessati biex tivvaluta l-qagħda ġenerali tas-suq tal-komunikazzjoni elettronika u kif jista' jiġi stabbilit suq uniku. Din waslulha sottomissjonijiet mingħand partijiet interessati li jirrappreżentaw kull segment tal-industrija, l-organizzazzjonijiet tal-konsumaturi, is-soċjetà ċivili, u r-regolaturi u l-gvernijiet nazzjonali.

barra minn hekk, il-Kummissjoni organizzat bosta avvenimenti konsultattivi li attendew għalihom l-partijiet interessati li jirrappreżentaw is-setturi kollha tal-industrija, tal-konsumaturi u tas-soċjetà ċivili[9]. Dawn il-konsultazzjonijiet urew li maġġoranza kbira tal-partijiet interessati jaqblu mal-analiżi tal-problema li għamlet il-Kummissjoni u jagħrfu l-bżonn li tittieħed azzjoni urġenti.

Barra minn hekk, saru diskussjonijiet fil-Parlament Ewropew u fil-Kunsill tal-Ministri (il-Kunsill TTE). Fil-Kunsill, il-biċċa l-kbira tad-delegazzjonijiet ikkondividew l-analiżi tal-problema u l-ħtieġa għat-teħid ta’ miżuri biex jinkiseb suq uniku ta’ veru, bil-għan li jiġu salvagwardati jew imtejba l-kompetizzjoni u l-għażla tal-konsumatur, jindirizzaw in-newtralità tal-internet u r-roaming u biex jiġi evitat arbitraġġ regolatorju filwaqt li tiġi żgurata aktar konsistenza regolatorja, inkluż fil-ġestjoni tal-ispettru tar-radju u li fl-istess ħin tiġi evitata ċ-ċentralizzazzjoni eċċessiva tal-kompetenzi. Diskussjonijiet fil-Parlament Ewropew urew ppoġġ qawwi għall-impetu tal-proposti tal-Kummissjoni u enfasizzaw b’mod partikolari l-urġenza li jiġi eliminat ir-roaming bħala parti minn suq uniku għall-komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll għall-introduzzjoni ta’ livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur u regoli ċari dwar in-newtralità tal-internet.

2.2. L-għarfien espert

Fl-2012 tlesta studju kbir dwar "Steps towards a truly internal market for e-communications", (Nersqu lejn suq intern veru għall-komunikazzjoni elettronika), magħruf ukoll bħala l-"cost of non-Europe in telecoms".[10] L-istudju jivvaluta l-qagħda tas-suq uniku tal-UE għall-komunikazzjoni elettronika u jistma l-potenzjal ekonomiku ta' suq uniku.

Il-Kummissjoni użat ukoll bosta sorsi oħra ta' prova, bħalma huma Valutazzjoni tal-Aġenda Diġitali annwali u l-istudji ekonomiċi mwettqa mid-DĠ ECFIN, bħal dwar frammentazzjoni tas-suq tat-telekomunikazzjoni fl-Ewropa.[11] Il-mekkaniżmu tal-konsultazzjoni tal-UE fil-qafas regolatorju enfasizza wkoll prattiċi inkonsistenti mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali (NRAs) meta jirregolaw is-swieq rilevanti. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-Programm ta' Politika tal-Ispettru tar-Radju, il-Kummissjoni sabet ċertu nuqqas ta' koerenza fost l-Istati Membri fejn tidħol l-awtorizzazzjoni u l-ftuħ tal-baned tal-ispettru għal użu teknoloġikament newtrali, l-aktar fejn jidħlu l-kundizzjonijiet mehmuża u l-iskedar.

2.3. Valutazzjoni tal-Impatt tar-Regolament propost

F'konformità mal-politika tagħha ta’ "Regolamentazzjoni Aħjar", is-servizzi tal-Kummissjoni għamlu valutazzjoni tal-impatt tal-alternattivi strateġiċi.

L-għejun prinċipali għal frammentazzjoni regolatorja huma marbuta mar-rekiwżiti ewlenin speċifiċi għas-settur għall-forniment ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi li huma soġġetti għal-liġi tal-UE (awtorizzazzjoni, l-aċċess għal inputs fissi u bla wajers, il-konformità ma’ regoli tal-protezzjoni tal-utent finali). Filwaqt li kull wieħed minn dawn l-elementi għandu karatteristiċi distiniti ħafna, u s-soluzzjonijiet għal frammentazzjoni neċessarjament se jkunu differenti ħafna, kollha huma vitali jekk iridu jingħelbu l-ostakli ewlenin għall-forniment integrat tan-netwerks u s-servizzi tal- komunikazzjonijiet elettroniċi fl-Unjoni. B’mod partikolari, l-evalwazzjoni tas-soluzzjonijiet ġiet diviża b’referenza għal a) l-ostakli minħabba reġimi ta’ awtorizzazzjoni nazzjonali marbuta ma’ inkonsistenza fl-approċċi regolatorji implimentati mill-NRAs; b) nuqqas ta’ koordinazzjoni fl-assenjazzjonijiet tal-ispettru tar-radju u l-kondizzjonijiet, kif ukoll inċertezza regolatorja għal dak li għandu x’jaqsam mad-disponibbiltà tal-frekwenzi; c) nuqqas ta’ prodotti fuq il-livell tal-operatur li jippermettu l-forniment ta’ servizzi li jużaw in-netwerk ta’ operatur ieħo b' livelli konsistenti ta’ interoperabbiltà tas-servizz, fil-qafas ta’ rimedji tas-suq jew negozjati reċiproċi; d) il-frammentazzjoni tar-regoli tal-ħarsien tal-konsumatur li jwasslu għal livelli mhux uniformi tal-protezzjoni tal-konsumatur u kundizzjonijiet kummerċjali li jvarjaw, inkluż spejjeż għoljin tar-roaming u s-sejħiet internazzjonali kif ukoll imblukkar jew trażżin ta’ servizzi.

Sabiex jiġu indirizzati dawn is-sorsi ta’ frammentazzjoni, intgħażlu tliet alternattivi ta’ politika għal aktar analiżi. L-ewwel alternattiva hija bbażata fuq il-qafas regolatorju għall-komunikazzjoni elettronika kif inhu. It-tieni alternattiva qieset strument leġiżlattiv uniku (Regolament) li jaġġusta l-qafas regolatorju biss meta jkun hemm bżonngħal suq uniku tal-UE għall-komunikazzjoni elettronika, ibbażat fuq kordinazzjoni aħjar fl-UE. It-tielet alternattiva fiha s-sustanza tat-tieni alternattiva, iżda l-istruttura tal-governanza attwali tibdilha b'regolatur uniku tal-UE ħalli tinkiseb kordinazzjoni regolatorja sħiħa.

Kull alternattiva strateġika ġiet valutata skont l-effettività tagħha biex tilħaq l-għanijiet strateġiċi, filwaqt li tiffoka fuq l-ispejjeż u l-benefiċċji għan-naħat tad-domanda u tal-provvista, inkluż l-impatt fuq l-istruttura tal-industrija tal-komunikazzjoni elettronika tal-UE, l-ekonomija, l-impjiegi, l-eċċess tal-konsumaturi u l-ambjent.

Ir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt jikkonkludi li t-tieni alternattiva hi l-aqwa waħda disponibbli. L-ewwel nett, awtorizzazzjoni unika Ewropea timmira li tnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-operaturi Ewropej u tiżgura l-konsistenza tat- trattament regolatorju tagħhom.

Il-koordinazzjoni tal-użu tal-ispettru tar-radju fis-suq uniku se tiżgura d-disponibbiltà sinkronizzata tal-inpu tal-ispettru u l-applikazzjoni kundizzjonijiet konsistenti marbuta mal-użu tiegħu madwar l-Ewropa, u b’hekkjiġi żgurat użu effiċjenti tal-ispettru. Fl-istess ħin, dan ikun ta’ għajnuna għal ambjent ta’ investiment prevedibbli għal netwerks ta’ veloċità għolja, inkluż il-kopertura territorjali wiesgħa tagħhom, li hija wkoll interess aħħari tal-utent għaż-żmien fit-tul.

Id-disponibbiltà ta’ prodotti, fuq il-livell tal-operatur, standardizzati għall-aċċess fil-livell tal-UE bħala rimedju potenzjali għal saħħa sinifikanti fis-suq se jippermetti li l-operaturi tat-telefonija fissa jipprovdu s-servizzi ta’ konnettività tagħhom lill-klijenti tagħhom madwar l-Unjoni, b’servizz ta’ kwalità għolja. Din id-disponibbiltà mistennija jkollha effett pożittiv fuq l-investimenti, speċjalment mal-fruntieri tal-Istati Membri, u tagħmilha aktar faċli għall-kumpaniji biex jidħlu fi swieq ġodda li jsegwu d-domanda tal-klijenti u li jippermettulhom jagħmlu dan bi prodotti tal-aċċess ta’ standard ta' kwalità għolja, u b’hekk tissaħħaħ il-kompetizzjoni u l-operaturi jiġu obbligati jtejbu l-offerta tagħhom billi jinvestu fl-infrastruttura u s-servizzi.

Regoli komuni dwar il-kwalità tas-servizzi se jiżguraw il-libertà tal-utenti li jkollhom aċċess għas-servizzi u l-applikazzjonijiet tal-għażla tagħhom u fuq il-bażi ta’ termini kuntrattwali ċari fl-Unjoni kollha, mingħajr ma l-aċċess tagħhom għall-internet jitrażżan jew jiġi mwaqqaf. Fl-istess ħin se jiżguraw il-possibbiltà li jakkwistaw servizzi speċjalizzati għall-forniment ta’ kontenut, applikazzjonijiet u servizzi speċifiċi ma’ kwalità mtejba ta’ servizzi. Trasparenza u drittijiet kuntrattwali msaħħa jiżguraw l-interess tal-konsumaturi b’servizzi ta’ kwalità għolja u affidabbli u jsaħħu d-dinamiki kompetittivi tas-suq.

Fl-aħħarnett, miżuri dwar differenzi inġustifikabbli fil-prezzijiet bejn sejħiet domestiċi u intra-UE u dawk li jiffaċilitaw il-forniment ta’ offerti Roaming Like at Home permezz ta' ftehimiet tar-roaming għandhom l-għan li jabolixxu spejjeż addizzjonali mhux ġustifikati għal servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi provduti b’mod transfruntieri.

Il-konklużjoni hi li din l-alternattiva ttejjeb il-prevedibbiltà legali u t-trasparenza bl-iktar mod effiċjenti u f'waqtu. B’mod partikolari, il-kontestabilità akbar tas-swieq, kundizzjonijiet tal-operat aktar komuni (aċċess tal-input, regoli speċifiċi għall-konsumatur), kif ukoll il-mogħdija ta' vantaġġi ta' skala minħabba l-elastiċità tal-prezzijiet jew il-pressjoni kompetittiva, għandhom iwasslul għal konverġenza akbar. Aktar pressjoni kompetittiva, li twassal għal inċentivi ta' differenzazzjoni, flimkien ma’ vantaġġi fuq skala akbar, prevedibbiltà regolatorja akbar, u ambjent aħjar għad-distribuzzjoni tal-massa ta’ servizzi innovattivi, kollha għandhom eventwalment itejbu l-ambjent tal-investiment. Filwaqt li dawn il-pożizzjonijiet mistennija jkollhom impatt pożittiv fuq il-ħolqien tax-xogħol, l-impatt preċiżi fuq il-ligvell tal-impjieg u fuq il-livell soċjali huma diffiċli biex jiġu vvalutati f'dan l-istadju. Il-Kummissjoni se tagħti attenzjoni speċjali lil dan l-aspett tul il-monitoraġġ u l-velwazzjoni tal-leġiżlazzjoni.

Meta mqabbla mal-alternattiva ppreferuta, 3 sa 5 snin aktar ikunu meħtieġa biex jintlaħaq ir-riżultat mixtieq taħt l-Alternattivi 1 (li tapplika l-qafas attwali) u 3 (tibdil sħiħ tal-governanza regolatorju għal servizzi pan-UE), b’potenzjal addizzjonali għall-PDG sa 3.7 % matul il-perjodu bejn l-2015 u l-2020.

Din l-alternattiva tieħu l-inqas ħin biex tħalli l-effetti tagħha u tilħaq kull għan speċifiku li għandha, u b'hekk tikseb l-aktar benefiċċji ekonomiċi u soċjali possibbli minn fost l-alternattivi kollha meqjusa.

Il-Bord għall-Valutazzjoni tal-Impatt ta opinjoni dwar l-abbozz tal-valutazzjoni tal-impatt fis-6 ta' Settembru 2013.

Ir-rapport u s-sommarju eżekuttiv tiegħu ġew ippubblikati mal-proposta.

3. L-ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA

3.1. Il-bażi legali

Il-proposta bbażata fuq l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, billi marbuta mas-suq intern għall-komunikazzjoniet elettroniċi u l-funzjonament tiegħu.

3.2. Is-sussidjarjetà

Il-qafas regolatorju attwali ma setgħet jilħaq l-għan tiegħu bis-sħiħ, jiġifieri li jistabbilixxi suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika. Madankollu, id-differenzi fir-regoli nazzjonali, għalkemm ikunu kompatibbli mal-qafas regolatorju tal-UE eżistenti, joħolqu ostakli li għat-tħaddim u l-kisba tas-servizzi bejn il-fruntieri, u allura jillimitaw il-libertà li tiġi pprovduta komunikazzjoni elettronika, kif tiggarantixxi l-liġi tal-UE. Dan għandu effett dirett fuq il-funzjonament tas-suq intern. L-Istati Membri la għandhom il-kompetenza u lanqas l-inċentiv biex ibiddlu x-xenarju regolatorju attwali.

Hemm bżonn miżuri fil-livell tal-UE biex jiġu indirizzati l-kawżi sottostanti tal-problema. L-ewwel nett, il-frammentazzjoni attwali li ġejja mid-dimensjoni nazzjonali tas-sistemi tal-awtorizzazzjoni ġenerali hi indirizzata billi tiddaħħal awtorizzazzjoni unika tal-UE. Mekkaniżmu ta' awtorizzazzjoni unika tal-UE flimkien ma' kontroll tal-pajjiż tad-domiċilju dwar l-irtirar u/jew is-sospensjoni ta' awtorizzazzjoni bħal din, jiffaċilita r-reġistrazzjoni tal-operaturi tal-UE u l-kordinazzjoni tal-aktar miżuri ta' infurzar serji li japplikaw għalihom. Il-proposta tiggarantixxi konsistenza u prevedibbiltà regolatorja akbar għal dawn il-kumpaniji billi lill-Kummissjoni tagħtiha s-setgħa teżiġi lir-regolaturi nazzjonali biex jirtiraw rimedji proposti li jkunu inkompatibbli mal-liġi tal-UE. Il-proposta tiżgura konverġenza ferm akbar fil-kundizzjonijiet regolati tal-aċċess għal inputs fissi u bla wajres li jiffaċilitaw il-provdiment ta' servizzi pan-Ewropej. L-armonizzazzjoni sħiħa d-drittijiet tal-utenti finali tiżgura li ċ-ċittadini u l-provdi fl-UE jkollhom drittijiet u obbligi simili, b'mod partikolari l-possibbiltà li ssir kummerċjalizzazzjoni u jinkisbu servizzi bejn il-fruntieri bl-istess kundizzjonijiet.

Il-prinċipju tas-sussidjarjetà huwa rispettat għax l-intervent tal-UE se jiġi limitat sakemm hemm bżonn biex jintlaħqu l-għanijiet speċifikati tas-suq intern.

L-ewwel nett, awtorizzazzjoni unika tal-UE hija disponibbli għall-operaturi li jkollhom l-intenzjoni li jwettqu l-attivitajiet tagħhom fuq dimensjoni pan-Ewropea u l-obbligi regolatorji intrinsikament marbuta mal-post fejn netwerkjtinsab jew servizz huwa fornut għad iridu jiġu deċiżi mir-regolatur nazzjonali ta’ dak l-Istat Membru. Id-dħul intaxxat mill-assenjazzjonijiet tal-ispettru tar-radju se jibqgħu f’idejn l-Istat Membru kkonċernat, filwaqt li aktar prinċipji regolatorji dettaljati dwar l-użu tal-ispettru li jikkumplimentaw l-għanijiet ta’ livell għoli fi ħdan il-qafas regolatorju tal-UE għadhom iħallu marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni dwar dettalji lill-Istati Membri. Bl-istess mod, fir-rigward tal-proċedura ta’ notifika lill-Kummissjoni dwar l-ispettru, din hija bbażata fuq verifika tal-kompatibbiltà legali, aktar milli s-sostituzzjoni tad-diskrezzjoni tal-Kummissjoni għal dik tal-Istati Membri, u hija soġġetta għal aktar salvagwardji bħal pereżempju l-proċedura tal-eżami fi ħdan il-komitoloġija. L-estenzjoni tal-benefiċċju tal-awtorizzazzjoni ġenerali biex jintużaw punti tal-aċċess bla wajers f'żoni żgħar hija limitata għal użu b'qawwa baxxa u li ma jagħtix fil-għajn, definit strettament b'miżuri ta' implimentazzjoni. Fl-aħħar nett, l-impożizzjoni ta’ prodotti Ewropej għall-aċċess virtwali tibqa’ f’idejn l-awtorità regolatorja nazzjonali tal-Istat Membru fejn jinsab in-netwerk, wara analiżi tas-suq ibbażata fuq il-qafas eżistenti; fl-istess ħin, l-armonizzazzjoni ta’ prodotti għall-aċċess virtwali tuża l-istess mekkaniżmu bħala għal fiżiċi prodotti għall-aċċess fuq il-livell tal-operatur previsti diġà fl-ambitu tal-qafas eżistenti.

3.3. Il-proporzjonalità

L-azzjoni tal-UE hi limitata għal kulma hu meħtieġ biex jintlaħqu l-għanijiet identifikati. Il-miżuri se jiffokaw fuq l-indirizzar ċar tal-ostakli għas-Suq Uniku, bl-inqas emendi meħtieġa ill-qafas regolatorju eżistenti sabiex jinħolqu l-kundizzjonijiet li jippermettu swieq ġodda transfruntieri tal-komunikazzjonijiet elettroniċi ġodda biex jiżviluppaw fil-livell tal-UE. B’hekk tippermetti li jinkiseb l-għan dupliċi tas-Suq Uniku tal-libertà tal-provvista u l-libertà tal-konsum ta’ servizzi ta’ komunikazzjonijiet elettroniċi. Fl-istess ħin, jekk il-qafas regolatorju eżistenti jitħalla fil-biċċa l-kbira bla mittiefes, inkluż fil-mod kif l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jissorveljaw is-swieq, dan jevita mit-tfixkil tal-operazzjonijiet ta’ dawk il-provdituri li jagħżlu li jżommu impronta nazzjonali (jew sotto-nazzjonali).

Barra minn hekk, l-iżvilupp ta’ swieq ġodda transfruntieri għandu jseħħ taħt il-prinċipju tar-‘regolamentazzjoni aħjar’, jiġifieri billi tonqos progressivament il-pressjoni regolatorja jekk is-swieq huma ppruvati li jkunu kompetittivi f'kuntest Ewropew iktar integrat iżda skont il-kompetenzi superviżorji tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u soġġetti għal kontroll tal-kompetizzjoni ex post. Dan ikun ta’ benefiċċju minħabba li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu fl-aħjar pożizzjoni biex iqisu l-ispeċifiċitajiet nazzjonali meta (i) jirregolaw l-aċċess għall-infrastrutturi fiżiċi li min-natura tagħhom jibqgħu ġeografikament limitati għal-livell nazzjonali jew reġjonali; u (ii) jindirizzaw mistoqsijiet tal-konsumatur f’kuntest nazzjonali (partikolarment fil-lingwa tagħhom).

Skont dan, il-miżuri proposti mhumiex se jinvolvu bidliet sinifikanti fil-governanza umhu se jċaqalqu l-kompetenzi lejn il-livell Ewropew, bħal pereżempju permezz ta' regolatur tal-UE jew b'liċenzjar tal-ispettru pan-Ewropew.

Is-soluzzjonijiet se jippermettu lill-partijiet interessati rilevanti jisfruttaw is-sinerġiji ta' suq uniku kbir u jnaqqsu l-ineffiċjenzi fl-operazzjonijiet u fl-investimenti tagħhom, bl-aktar mod f'waqtu u effettiv. Fl-istess ħin, il-proposta tiżgura lil dawk l-operaturi li jagħżlu li jipprovdu servizzi fi Stat Membru wieħed biss, il-kontinwità tar-regoli kurrenti filwaqt li jibbenefikaw minn regoli aktar ċari u mtejba fir-rigward tad-drittijiett tal-utenti aħħarin, u ambjent aktar prevedibbli għall-aċċess għall- inputs tal-ispettru u l-prodotti tal-aċċess għan-netwerks fissi ta’ kwalità għolja.

3.4. Id-drittijiet fundamentali

Ġie analizzat l-impatt tal-proposta fuq id-drittijiet fundamentali bħal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, il-libertà li jsir negozju, in-nondiskriminazzjoni, il-protezzjoni tal-konsumatur u l-protezzjoni tad-dejta personali. B'mod partikolari, ir-Regolament se jissalvagwardja l-aċċess għall-internet miftuħ; dan jistabbilixxi livell għoli għal drittijiet tal-utenti finali li jkunu armonizzati bis-sħiħ, iżid il-libertà tan-negozju fuq l-iskala Ewropea u maż-żmien għandu jwassal tonqos ir-regolamentazzjoni speċifika għas-setturi.

3.5. L-għażla tal-istrument

Il-Kummissjoni tipproponi Regolament billi dan jiżgura t-tneħħija tal-ostakli għas-suq intern għax jikkomplementa l-qafas regolatorju eżistenti għall-komunikazzjoni elettronika. Dan jinkludi drittijiet u obbligi speċifiċi, applikabbli direttament għall-provdituri u għall-utenti finali; u jinkludi wkoll mekkaniżmi tal-kordinazzjoni dwar ċerti inputs fil-livell Ewropew biex jeħfief il-provdiment tas-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri. Regolament huwa importanti, pereżempju, f'qasam bħall-Internet miftuħ u l-ġestjoni tat-traffiku, fejn approċċ tassew komuni huwa meħtieġ biex tiġi evitata mill-bidunett it-tendenza attwali lejn soluzzjonijiet nazzjonali diverġenti u biex titwitta t-triq għall-ġestjoni integrata tan-netwerk u l-iżvilupp ta’ kontenut, applikazzjonijiet u servizzi online li jistgħu jsiru disponibbli b’mod komuni fl-Unjoni kollha.

3.6. L-istruttura tal-proposta u d-drittijiet u l-obbligi ewlenin

Dispożizzjonijiet ġenerali (il-Kapitolu I, l-Artikoli 1 u 2)

Il-Kapitlu 1 fih id-dispożizzjonijiet ġenerali, kif ukoll definizzjonijiet rilevanti. Dan jistabbilixxi l-prinċipji regolatorji li skonthom għandhom jaġixxu l-korpi regolatorji involuti meta japplikaw dan ir-Regolament flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-qafas eżistenti

Awtorizzazzjoni unika tal-UE (il-Kapitolu II, l-Artikoli 3 sa 7)

L-operaturi li jixtiequ jipprovdu servizzi f'bosta Stati Membri bħalissa jridu jiġu awtorizzati f'kull wieħed minnhom. Dan ir-Regolament idaħħal awtorizzazzjoni unika tal-UE msejsa fuq sistema unika ta' notifika fl-Istat Membru tal-istabbiliment ewlieni tal-provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika (il-pajjiż tad-domiċilju) u jistabbilixxi l-kundizzjonijiet li japplikaw għaliha. L-irtirar u/jew is-sospensjoni tal-awtorizzazzjoni unika tal-UE huma soġġetti għal kontroll tal-pajjiż tad-domiċilju. Id-detenturi ta' awtorizzazzjoni unika tal-UE huma intitolati għal trattament regolatorju ugwali f'sitwazzjonijiet simili fi ħdan u bejn l-Istati Membri u parteċipanti ġodda u operaturi transfruntieri iżgħar huma eżentati mill-miżati amministrattivi u l-kontribuzzjonijiet għall-finanzjament tas-servizz universali fl-Istati Membri li mhumiex il-pajjiż tad-domiċilju (il-pajjiżi ospitanti). Id-detenturi ta’ awtorizzazzjoni unika tal-UE se jkomplu jipprovdu servizzi madwar l-Ewropa abbażi ta’ applikazzjoni aktar konsistenti tal-obbligi regolatorji

B'hekk il-passaport Ewropew se jnaqqas il-piż amministrattiv bla bżonn, u lill-provdituri Ewropej jiżguralhom drittijiet u obbligi aktar konsistenti biex joperaw fl-UE u jiksbu skala.

L-inputs Ewropej (il-Kapitolu III)

It-Taqsima 1 (l-Artikoli 8 sa 16)

Daż-żmien, il-provdituri tat-telefonija mobbli fl-Ewropa ma għandhomx il-prevedibbiltà meħtieġa fejn tidħol id-disponibbiltà tal-ispettru fl-UE u jkollhom jiltaqgħu ma' kundizjonijiet tal-assenjament diverġenti. B'hekk ikun ferm aktar diffiċli għalihom biex jippjanaw fit-tul, jinvestu bejn il-fruntieri u eventwalment jiksbu skala. Din is-sitwazzjoni mifnija rqajja' tfisser li l-manifatturi l-apparat ifasslu l-prodotti tagħhom għal swieq oħra bi prospetti akbar ta' skala u tkabbir. Biex tispiċċa din is-sitwazzjoni insostenibbli, trid tkun żgurata l-armonizzazzjoni tal-inputs tal-ispettru billi:

· Jiġu definiti prinċipji regolatorji komuni applikabbli għal Stat Membru meta jiddefinixxu l-kundizzjonijiet dwar l-użu tal-ispettru li huwa armonizzat għal komunikazzjonijiet broadband bla wajers.

· Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa tadotta atti ta' implimentazzjoni li jarmonizzaw id-disponibbiltà tal-ispettru, il-waqt meta jsiru l-assenjamenti u t-tul tad-drittijiet tal-użu tal-ispettru.

· Jintuża mekkaniżmu ta' konsultazzjoni li bih il-Kummissjoni tkun tista' tirrevedi l-abbozzi tal-miżuri nazzjonali li għandhom x'jaqsmu mal-assenjazzjoni u mal-użu tal-ispettru.

· Jiġu ssimplifikati l-kundizzjonijiet għall-użu u l-provdiment ta' aċċess broadband bla wajers b'qawwa baxxa ("WiFi", ċelloli żgħar) biex tiżdied il-kompetizzjoni u tonqos il-konġestjoni fin-netwerk.

It-Taqsima 2 (l-Artikoli 17 sa 20)

Aċċess virtwali armonizzat u ta' kwalità għolja għal netwerks fissi jiffaċilita d-dħul fis-suq u l-provdiment ta' servizzi transfruntieri kemm lill-utenti finali u lin-negozji, u jgħin biex tiżdied il-kompetizzjoni u jitkattar l-investiment. Illum, madwar l-UE, il-prodotti tal-aċċess virtwali fissi huma definiti f'bosta modi. Aċċess virtwali għal netwerks fissi biex jiġu pprovduti servizzi transfrunitieri hu armonizzat billi:

· Jiġu definiti l-karatteristiċi komuni tal-prodotti tal-aċċess virtwali armonizzati tal-UE (diżaggregazzjoni virtwali, bitstream tal-IP u segmenti tat-terminazzjoni tal-linji mikrija) meta mogħtija lil operaturi b'saħħa sinifikanti fis-suq.

· Għalhekk, ir-regolaturi nazzjonali huma meħtieġa biex iqisu l-introduzzjoni ta’ tali prodotti ta' aċċess armonizzat meta jimponu rimedji regolatorji, b’kunsiderazzjoni xierqa għall-infrastruttura eżistenti tal l-kompetizzjoni u l-investimenti u r-rekwiżiti globali tal-proporzjonalità. Il-proposta tkun tirrifletti wkoll prattika tad-deċiżjonijiet, permezz ta' dispożizzjoni li tgħaqqad konsiderazzjoni tal-obbligi tal-kontroll tal-prezz għall-operaturi f'netwerks NGA ma' restrizzjonijiet kompetittivi minn infrastrutturi alternattivi, garanziji effettivi ta' aċċess nondiskriminatorju u l-livell tal-kompetizzjoni għall-konsumaturi mil-lat ta' prezz, għażla u kwalità.

· Jingħata dritt lil provdituri tal-komunikazzjoni elettronika biex b'termini raġonevoli joffru u jaċċessaw prodotti tal-konnettività armonizzati bi kwalità tas-servizzi żgurata ħalli jinħolqu tipi ġodda ta' servizzi online.

Drittijiet lill-utenti finali (il-Kapitolu IV, l-Artikoli 21 sa 29)

Fl-Ewropa, il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika kif ukoll l-utenti finali jiffaċċjaw regoli inkonsistenti dwar id-drittijiet tal-utenti finali, u dawn joħolqu livelli mhux uniformi tal-protezzjoni u varjetà ta' regoli diverġenti li jridu jiġu rispettati fi Stati Membri differenti. Din il-frammentazzjoni hi għalja għall-operaturi, mhix sodisfaċenti għall-utenti finali u eventwalment ixxekkel il-provdiment tas-servizzi bejn il-fruntieri u taffettwa ħażin ir-rieda tal-utenti finali biex jużawhom. Biex ikun żgurat livell xieraq ta' protezzjoni tal-konsumatur madwar l-UE, ir-regoli li jiddefinixxu d-drittijiet tal-utenti finali huma armonizzati, inklużi:

– in-nondiskriminazzjoni bejn ċerti servizzi nazzjonali u intra-UE (internazzjonali) (sakemm id-differenzi ma jkunux ġustifikati oġġettivament),

– l-informazzjoni pre-kuntrattwali u kuntrattwali obbligatorja,

– aktar trasparenza u faċilitajiet biex ikunu evitati l-"ħasdiet bil-kontijiet",

– id-dritt li jiġi terminat il-kuntratt wara sitt xhur mingħajr spejjeż (ħlief il-valur residwu ta' kull tagħmir sussidjat jew promozzjonijiet oħra),

– l-obbligu tal-provdituri biex jipprovdu konnessjoni bla xkiel għal kull kontenut, applikazzjoni jew servizz li jaċċessaw l-utenti finali – l-hekk magħrufa Newtralità tan-Net – filwaqt li jkun regolat l-użu tal-miżuri tal-ġestjoni tat-traffiku mill-operaturi fejn jidħol l-aċċess għall-internet ġenerali. Fl-istess ħin, hu ċċarat il-qafas legali għal servizzi speċjalizzati ta' kwalità aħjar.

Teħfief il-bidla minn provditur għal ieħor (il-Kapitolu V, l-Artikolu 30)

Regoli mtejba dwar il-bidla minn provditur għal ieħor, jippromwovu d-dħul fis-suq u l-kompetizzjoni bejn il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika, u l-utenti finali jsibuha eħfef biex jagħżlu l-provditur li jissodisfa l-aktar il-bżonnijiet speċifiċi tagħhom. Huma pprovduti wkoll prinċipji armonizzati applikabbli għall-proċeduri ta' bidla minn provditur għal ieħor, bħall-orjentazzjoni lejn l-ispiża, il-proċess immexxi mill-provditur riċeventi, it-terminazzjoni awtomatika ta' kuntratt mal-provditur trasferenti.

Dispożizzjonijiet organizzattivi u finali (il-Kapitolu VI, l-Artikoli 31 sa 40)

Dan il-Kapitolu, l-ewwel fih dispożizzjonijiet ġenerali dwar is-setgħat ta' sanzjonar tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u regoli dwar is-setgħa tal-Kummissjoni biex tadotta atti delegati jew atti ta' implimentazzjoni.

Fih hemm stabbiliti wkoll modifiki għall-Qafas Regolatorju kif ukoll għar-Regolament dwar ir-Roaming u għar-Regolament BEREC. B'mod partikolari, fir-rigward tar-regolamentazzjoni tas-suq ex ante u billi kull NRA għadha responsabbli mis-swieq (nazzjonali) rispettivi tagħha, il-modifiki jimmiraw li jiżviluppaw aktar konsistenza u stabbiltà madwar l-UE fejn jidħlu l-valutazzjoni tal-NRAs dwar is-swieq u l-impożizzjoni tal-obbligi regolatorji fuq id-detenturi ta' awtorizzazzjoni unika tal-UE sabiex jiġu limitati l-każijiet meta jiffaċċjaw obbligi diverġenti għall-istess falliment tas-suq f'kull Stat Membru fejn ikunu preżenti. Għal dan il-għan, id-dispożizzjonijiet jaħsbu għal setgħa lill-Kummissjoni biex tkun tista' teżiġi li jiġu rtirati rimedji imposti fuq kumpaniji b'awtorizzazzjoni unika tal-UE, kif ukoll iċ-ċertezza legali dwar il-kriterji biex jinstabu swieq soġġetti għal rimedji ex ante, filwaqt li jitqiesu wkoll ir-restrizzjonijiet kompetittivi minn servizzi ekwivalenti li jipprovdu atturi "over-the-top" (OTT).

Filwaqt li Regolament Roaming III, bil-miżuri strutturali tiegħu, se jinjetta kompetizzjoni akbar fis-suq, mhuwiex mistenni li waħdu joħloq sitwazzjoni fejn il-klijenti jistgħu kunfidentament jirreplikaw l-imġiba tal-konsum tagħhom fl-Istat Membru tad-domiċilju tagħhom meta jivvjaġġaw barra minn pajjiżhom u b’hekk jintemmu s-soprataxxi tar-roaming fl-Ewropa. L-Artikolu 37 jibni għalhekk fuq ir-Regolament dwar ir-Roaming, u jagħti aktar inċentivi lill-operaturi biex jipprovdu roaming b'livelli tal-prezzijiet domestiċi. Il-proposta ddaħħal mekkaniżmu volontarju għall-operaturi tat-telefonija mobbli biex jidħlu fi ftehimiet bilaterali jew multilaterali tar-roaming li bihom ikunu jistgħu jinternalizzaw l-ispejjeż tar-roaming għall-operaturi u gradwalment idaħħlu servizzi tar-roaming bi'livelli domestiċi tal-prezzijiet sa Lulju 2016, filwaqt li jillimitaw ir-riskju ta' arbitraġġ tal-prezzijiet. Ftehimiet bħal dawn dwar ir-roaming mhumiex meqjusa bħala xi ħaġa ġdida fis-suq. Ftehimiet dwar ir-roaming diġà jeżistu li jippermettu lill-parteċipanti tagħhom (suġġett għall-konformità mal-liġi tal-kompetizzjoni) joħolqu ekonomiji ta’ skala fil-forniment tas-servizzi tar-roaming bħala bejn il-partijiet kontraenti. Il-proposta, madankollu, teħtieġ li huma jkunu notifikati biex itejbu t-trasparenza tagħhom. Is-sistema volontarja proposta hija intiża biex tgħaddi dawn l-ekonomiji ta' skala leġittimi lill-konsumaturi permezz tal-għoti ta’ servizzi roaming fil-livelli domestiċi tal-prezzijiet, taħt kondizzjonijiet li jiżguraw li r-roaming madwar l-Unjoni huwa kopert u li l-konsumaturi fl-Unjoni kollha jibbenefikaw meta jkun il-waqt minn dawn l-offerti. Fl-istess ħin, il-proposta tipprovdi l-bilanċ meħtieġ li l-operaturi jitħallew jaġġustaw l-offerti kummerċjali tagħhom u sabiex gradwalment jiżguraw il-benefiċċji ta' bażi riżultanti kollha għall-klijent. Mingħajr ftehimiet bilaterali jew multilaterali dwar ir-roaming, mhuwiex realistiku li wieħed jimmaġina li operatur waħdu jkun kapaċi jipprovdi roaming b'livelli domestiċi tal-prezzijiet fl-Unjoni kollha fiż-żmien previst.

Fl-aħħar nett, ir-Regolament BEREC jeħtieġ isirulu tibdiliet biex jipprovdi aktar stabbiltà lill-Korp u biex dan ikun jista' jaqdi rwol aktar strateġiku, b'mod partikolari bil-ħatra ta' President professjonali għal tliet snin.

4. L-IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

Ir-Regolament propost ma għandu l-ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni.

B'mod partikolari, il-proposta biex jiġi emendat ir-Regolament (KE) Nru 1211/2009 m'għandhiex impatt la fuq l-għadd ta' postijiet fil-pjan ta' stabbiliment u lanqas fuq il-kontribut finanzjarju tal-UE lill-Uffijċu BEREC u hija konformi maċ-ċifri stipulati fil-Komunikazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2013)519 finali).

2013/0309 (COD)

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

li jistabbilixxi miżuri biex jitlesta s-suq uniku Ewropew għall-komunikazzjoni elettronika u biex jinkiseb Kontinent Konness, u li jemenda d-Direttivi 2002/20/KE, 2002/21/KE u 2002/22/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 1211/2009 u (UE) Nru 531/2012.

(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-Parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[12],

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[13],

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja,

Billi:

(1) L-Ewropa għandha tisfrutta s-sorsi kollha ta' tkabbir biex toħroġ mill-kriżi, toħloq l-impjiegi u terġa' ssir kompetittiva. L-Istrateġija Ewropa 2020 għamndha l-għan li ġġib tkabbir u toħloq l-impjiegi fl-Unjoni. Il-Kunsill Ewropew tar-Rebbiegħa 2013 saħaq fuq l-importanza tas-suq uniku diġitali għat-tkabbir u talab miżuri konkreti li jistabbilixxu suq uniku fit-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (l-ICT) mill-aktar fis possibbli. F'konformità mal-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 u ma' din is-sejħa, dan ir-Regolament għandu l-għan li jistabbilixxi suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika billi jlesti u jadatta il-Qafas Regolatorju tal-Unjoni eżistenti għall-Komunikazzjoni Elettronika.

(2) L-Aġenda Diġitali għall-Ewropa (DAE), waħda mill-inizjattivi ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020, diġà għarfet ir-rwol tal-ICT u l-konnettività tan-netwerk bħala bażi vitali għall-iżvilupp tal-ekonomija u tas-soċjetà tagħna. Biex l-Ewropa tgawdi mill-benefiċċji tal-bidla diġitali, l-Unjoni teħtieġ suq uniku dinamiku fil-komunikazzjoni elettronika għas-setturi kollha u madwar l-Ewropa kollha. Dan is-suq tassew uniku tal-komunikazzjoni se jkun is-sinsla ta' ekonomija diġitali innovattiva u "intelliġenti" u s-sies ta' suq uniku diġitali li fih is-servizzi online inkunu jistgħu jaqbżu liberament il-fruniteri.

(3) F'suq uniku tal-komunikazzjoni elettronika bla intoppi, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika lil kull konsumatur fl-Unjoni u d-dritt ta' kull utent finali li jagħżel l-aqwa offerta disponibbli fis-suq għandhom ikunu żgurati u ma għandhomx jixxekklu bil-frammentazzjoni tas-swieq tul il-fruntieri nazzjonali. Il-qafas regolatorju attwali għall-komunikazzjoni elettronika ma jindirizzax bis-sħiħ din il-frammentazzjoni, b'reġimi tal-awtorizzazzjoni nazzjonali minflok reġimi tal-awtorizzazzjoni ġenerali mifruxin mal-Ewropa, bi skemi nazzjonali tal-assenjament tal-ispettru, bi prodotti tal-aċċess differenti disponibbli għall-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika fi Stati Membri differenti, u b'settijiet differenti ta' regoli tal-konsumatur speċifiċi għas-settur applikabbli. Ħafna drabi, ir-regoli tal-Unjoni sempliċement jiddefinixxu linja bażi u l-Istati Membri jimplimentawhom b'modi diverġenti.

(4) Suq tassew uniku għall-komunikazzjoni elettronika għandu jippromwovi l-kompetizzjoni, l-investiment u l-innovazzjoni f'netwerks u servizzi ġodda u mtejba billi jrawwem l-integrazzjoni tas-suq u l-offerti ta' servizz bejn il-fruntieri. Għalhekk dan għandu jgħin biex jintlaħqu l-miri ambizzjużi ta' broadband b'veloċità għolja li tistabbilixxi d-DAE. Id-disponibbiltà dejjem akbar ta' infrastrutturi u servizzi diġitali min-naħa tagħha għandha żżid l-għażla tal-konsumaturi u l-kwalità tas-servizzi, u tgħin għal koeżjoni territorjali u soċjali, kif ukoll biex teħfief il-mobilità fl-Unjoni.

(5) Il-benefiċċji li jġib suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika għandhom jitwessgħu fl-ekosistema diġitali usa' li tinkludi l-manifatturi tat-tagħmir tal-Unjoni, il-provdituri tal-kontenut u tal-applikazzjonijiet u l-ekonomija usa' li tkopri setturi bħal dawk bankarji, tal-karozzi, tal-loġistika, tal-bejgħ bl-imnut, tal-enerġija, tat-trasport, li jistrieħu fuq il-konnettività biex itejbu l-produttività tagħhom pereżempju b'applikazzjonijiet cloud aċċessibbli kullimkien, oġġetti konnessi u possibbiltajiet għall-provdiment integrat tas-servizzi lil partijiet differenti tal-kumpanija. L-amministrazzjonijiet pubbliċi u s-settur tas-saħħa għandhom jibbenefikaw ukoll minn disponibbiltà usa' tas-servizzi tal-gvern elettroniku u tas-saħħa elettronika. L-offerta ta' kontenut u servizzi kulturali, u d-diversità kulturali inġenerali, tista' wkoll titjieb f'suq uniku għall-komunikazzjonijiet elettroniċi. Il-provdiment ta' konnettività b'netwerks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika għandu importanza partikolari għall-ekonomija usa' u għas-soċjetà tant li għandhom jiġu evitati piżijiet, regolatorji jew mod ieħor, speċifiċi għas-setturi, li mhumiex ġustifikati.

(6) Dan ir-Regolament għandu l-għan li jitlesta s-suq uniku tal-komunikazzjoni elettronika permezz ta' azzjoni fuq tliet assi wisgħin u interrelatati. L-ewwel nett, dan għandu jiżgura l-libertà li jiġu pprovduti servizzi tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika fi Stati Membri differenti, filwaqt li jibni fuq il-kunċett ta' awtorizzazzjoni unika tal-UE li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet li jiżguraw aktar konsistenza u prevedibbiltà fil-kontenut u l-implimentazzjoni ta' regolamentazzjoni speċifika għas-setturi madwar l-Unjoni kollha. It-tieni, dan hu meħtieġ biex b'termini u kundizzjonijiet aktar konverġenti għal inputs essenzjali, ikun jista' jsir aċċess għall-provdiment ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, mhux biss għall-komunikazzjoni broadband bla wajers, li għaliha l-ispettru liċenzjat u mhux liċenzjat huma importanti, iżda anke għall-konnettività tal-linja fissa. It-tielet, bl-interessi li jiġu allinjati l-kundizzjonijiet kummerċjali u li tinbena l-kunfidenza diġitali taċ-ċittadini, dan ir-Regolament għandu jarmonizza r-regoli dwar il-protezzjoni tal-utenti finali, l-aktar tal-konsumaturi. Dan jinkludi regoli dwar in-nondiskriminazzjoni, l-informazzjoni kuntrattwali, it-terminazzjoni ta' kuntratti u l-bidla minn provditur għal ieħor, kif ukoll regoli dwar l-aċċess għall-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi online, u dwar il-ġestjoni tat-traffiku li ma jħarsux biss lill-utenti finali iżda fl-istess waqt jiżguraw kontinwità fil-funzjonament tal-ekosistema tal-onternet bħala mutur tal-innovazzjoni. Barra minn hekk, aktar riformi fil-qasam tar-roaming, lill-utenti finali għandhom jagħtuhom il-kunfidenza biex jibqgħu konnessi meta jivvjaġġaw fl-Unjoni, u maż-żmien għandhom jimbuttaw kundizzjonijiet konvergenti dwar l-ipprezzar u oħrajn fl-Unjoni.

(7) Għalhekk, dan ir-Regolament għandu jikkomplementa l-qafas regolatorju eżistenti tal-Unjoni (id-Direttiva 2002/19/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[14], id-Direttiva 2002/20/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[15], id-Direttiva 2002/21/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[16], id-Direttiva 2002/22/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[17], id-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[18], id-Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE[19], kif ukoll ir-Regolament (KE) Nru 1211/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[20], ir-Regolament (UE) Nru 531/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[21] u d-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew[22]) u l-leġiżlazzjonijiet nazzjonali applikabbli adottati f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, billi jistabbilixxi drittijiet u obbligi speċifiċi għall-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika kif ukoll għall-utenti finali, billi jagħmel emendi konsegwenzjali fid-Direttivi eżistenti u fir-Regolament (UE) Nru 531/2012 sabiex jiżgura konverġenza akbar u xi tibdiliet sostantivi konsistenti f'Suq Uniku aktar kompetittiv.

(8) Il-miżuri previst f'dan ir-Regolament jirrispettaw il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika jiġifieri li la jimponu u lanqas jiddiskriminaw favur l-użu ta' tip partikolari ta' teknoloġija.

(9) Il-provdiment tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri għadu soġġett għal piżijiet akbar minn dawk fil-fruntieri nazzjonali. B'mod partikolari, il-provdituri transfruntieri għadhom jinnotifikaw u jħallsu l-miżati fi Stati Membri ospitanti individwali. Id-detenturi ta' awtorizzazzjoni unika tal-UE għandhom ikunu soġġetti għal sistema unika ta' notifika fl-Istat Membru tal-istabbiliment ewlieni tagħhom (l-Istat Membru tad-domiċilju), u għalhekk jitnaqqas il-piż amministrattiv lill-operaturi transfruntieri. L-awtorizzazzjoni unika tal-UE għandha tapplika għal kull impriża li tipprovdi jew beħsiebha tipprovdi servizzi u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika f'aktar minn Stat Membru wieħed, u biha tkun intitolata tgawdi d-drittijiet mehmuża mal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika skont dan ir-Regolament fi kwalunkwe Stat Membru. Awtorizzazzjoni unika tal-UE li tiddefinixxi l-qafas legali applikabbli għall-operaturi tal-komunikazzjoni elettronika li jipprovdu servizzi madwar l-Istati Membri skont awtorizzazzjoni ġenerali fl-Istat Membru tad-domiċilju għandha tiżgura l-effikaċja tal-libertà li jiġu pprovduti servizzi u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika fl-Unjoni kollha.

(10) Il-provdiment ta' servizzi u netwerks tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri jaf jieħu forom differenti, u dan jiddependi minn bosta fatturi fosthom it-tip ta' netwerk jew servizz ipprovdut, il-qies tal-infrastruttura fiżika meħtieġa jew l-għadd ta' abbonati fl-Istati Membri differenti. L-intenzjoni li jiġu pprovduti servizzi tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri jew li jiġi operat netwerk tal-komunikazzjoni elettronika f'aktar minn Stat Membru wieħed tista' tintwera b'attivitajiet bħan-negozjar ta' ftehimiet dwar l-aċċess għal netwerks fi Stat Membru partikolari jew il-kummerċjalizzazzjoni minn sit fuq l-internet fil-lingwa tal-Istat Membru mmirat.

(11) Irrispettivament minn kif il-provditur jagħżel li jopera netwerks tal-komunikazzjoni elettronika jew minn kif jipprovdi s-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika bejn il-fruntieri, ir-reġim regolatorju applikabbli għal provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika għandu jkun newtrali fil-konfront tal-għażliet kummerċjali sottostanti għall-organizzazzjoni tal-funzjonijiet u l-attivitajiet madwar l-Istati Membri. Għalhekk, irrispettivament mill-istruttura kummerċjali tal-impriża, l-Istat Membru tad-domiċilju ta' provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika għandu jkun dak l-Istat Membru fejn jittieħdu d-deċiżjonijiet strateġiċi dwar il-provdiment ta' netwerks jew servizzi tal-komunikazzjoni elettronika.

(12) L-awtorizzazzjoni unika tal-UE għandha tissejjes fuq l-awtorizzazzjoni ġenerali fl-Istat Membru tad-domiċilju. Din ma għandhiex tkun soġġetta għal kundizzjonijiet li diġà huma applikabbli premezz ta' xi liġi nazzjonali eżistenti oħra li mhix speċifika għas-settur tal-komunikazzjoni elettronika. Barra minn hekk, id-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament u tar-Regolament (UE) Nru 531/2012 għandhom japplikaw ukoll għall-provdituri Ewropej tal-komunikazzjoni elettronika.

(13) Il-biċċa l-kbira tal-kundizzjonijiet speċifiċi għas-setturi, bħal pereżempju dwar l-aċċess għal netwerks jew is-sigurtà u l-integrità tagħhom jew dwar l-aċċess għal servizzi ta' emerġenza, huma relatati ferm mal-post fejn jinsab dan in-netwerk jew fejn jiġi pprovdut dan is-servizz. Għalhekk, provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika jaf ikun soġġett għal kundizzjonijiet applikabbli fl-Istati Membri fejn jopera, sakemm dan ir-Regolament ma jipprovdix mod ieħor.

(14) Meta l-Istati Membri ikun jeħtieġu kontribuzzjoni mingħand is-settur biex jiffinanzjaw l-obbligi tas-servizz universali u l-ispejjeż amministrattivi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, il-kriterji u l-proċeduri biex jitqassmu l-kontribuzzjonijiet għandhom ikunu proporzjonati u nondiskriminatorji fir-rigward tal-provdituri Ewropej tal-komunikazzjoni elettronika, sabiex ma jixxekkilx id-dħul fis-suq transfruntieri, b'mod partikolari ta' parteċipanti ġodda jew operaturi iżgħar; għalhekk il-kontribuzzjonijiet mingħand impenji individwali għandhom iqisu s-sehem tas-suq tal-kontributur mil-lat ta' fatturat li għamel fl-Istat Membru rilevanti u għandhom ikunu soġġetti għall-applikazzjoni ta' livell limitu de minimis.

(15) Hemm bżonn ikun żgurat li f'ċirkustanzi simili ma jkun hemm ebda diskriminazzjoni fit-trattament ta' kull provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika minn Stati Membri differenti u li jiġu applikati prattiċi regolatorji konsistenti fis-suq uniku, b'mod partikolari fir-rigward ta' miżuri li huma fl-ambitu tal-Artikoli 15 jew 16 tad-Direttiva 2002/21/KE, jew tal-Artikoli 5 jew 8 tad-Direttiva 2002/19/KE. Għalhekk il-provdituri Ewropej tal-komunikazzjoni elettronika għandu jkollhom dritt għal trattament ugwali mill-Istati Membri differenti f'sitwazzjonijiet oġġettivament ekwivalenti sabiex ikunu jistgħu isiru operazzjonijiet multiterritorjali aktar integrati. Barra minn hekk, għandu jkun hemm proċeduri speċifiċi fil-livell tal-Unjoni għar-reviżjoni ta' abbozzi tad-deċiżjonijiet dwar ir-rimedji skont it-tifsira tal-Artikolu 7a tad-Direttiva 2002/21/KE f'każijiet bħal dawn, sabiex ikunu evitati diverġenzi mhux ġustifikati fl-obbligi applikabbli għall-provdituri Ewropej tal-komunikazzjoni elettronika fi Stati Membri differenti.

(16) Għandha tiġi stabbilita allokazzjoni ta' kompetenzi regolatorji u superviżorji bejn l-Istat Membru tad-domiċilju u l-Istat Membru ospitanti tal-provdituri Ewropej tal-komunikazzjoni elettronika bil-għan li jonqsu l-ostakli għad-dħul filwaqt li jkun żgurat li jiġu infurzati kif jixraq il-kundizzjonijiet applikabbli għall-provdiment ta' servizzi u entwerks tal-komunikazzjoni elettronika minn dawn il-provdituri. Għalhekk, filwaqt li kull awtorità regolatorja nazzjonali għandha tissorvelja l-konformità mal-kundizzjonijiet applikabbli fit-territorju tagħha skont il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, inkluż b'sanzjonijiet u miżuri interim, l-awtorità regolatorja nazzjonali tal-Istat Membru tad-domiċilju biss għandha tkun intitolata li tissospendi jew tirtira d-drittijiet ta' provditur Ewropew tal-komunikazzjoni elettronika milli jipprovdi netwerks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika fl-Unjoni kollha jew f'parti minnha.

(17) L-ispettru tar-radju hu ġid pubbliku u riżors essenzjali għas-suq intern għal komunikazzjoni mobbli, broadband bla wajers u bis-satellita fl-Unjoni. L-iżvilupp tal-komunikazzjoni broadband bla wajers tgħin fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa u b'mod partikolari fl-għan li jkun żgurat aċċess għall-broadband b'veloċità ta’ mhux inqas minn 30 Mbps sal-2020 għaċ-ċittadini kollha tal-Unjoni u li l-Unjoni jkollha provdiment ta' broadband bl-ogħla veloċità u kapaċità possibbli. Madankollu, reġjuni globali kbar oħrajn — l-Amerika ta' Fuq, l-Afrika u partijiet mill-Asja — qabżuha lill-Unjoni fejn jidħlu l-varar u l-penetrazzjoni ta' teknoloġiji broadband bla wajers tal-aħħar ġenerazzjoni li hemm bżonn biex jintlaħqu dawk l-għanijiet strateġiċi. Il-proċess frammentat biex tingħata awtorizzazzjoni u biex tkun disponibbli banda ta' 800 MHz għal komunikazzjoni broadband bla wajers, b'aktar minn nofs l-Istati Membri jitolbu deroga jew inkella ma jirnexxilhomx jagħmlu dan sal-iskadenza stabbilita fid-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi programm pluriennali tal-politika tal-ispettru tar-radju[23] (RSPP), jixhed l-urġenza ta' azzjoni anke fit-terminu tal-RSPP attwali. Il-miżuri tal-Unjoni biex tarmonizza l-kundizzjonijiet tad-disponibbiltà u l-użu effiċjenti tal-ispettru tar-radju għal komunikazzjoni broadband bla wajers skont id-Deċiżjoni 676/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[24] ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw din il-problema.

(18) L-applikazzjoni ta' bosta politiki nazzjonali toħloq inkonsistenzi u frammentazzjoni fis-suq intern li jfixklu l-varar ta' servizzi madwar l-Unjoni u t-tlestija tas-suq intern għal komunikazzjoni broadband bla wajers. B'mod partikolari din tista' toħloq kundizzjonijiet mhux indaqs għall-aċċess għal servizzi bħal dawn, ixxekkel il-kompetizzjoni bejn impenji fi Stati Membri differenti u toħnoq investimenti f'netwerks u teknoloġiji aktar avvanzati u l-ħruġ ta' servizzi innovattivi, u b'hekk iċaħħad liċ-ċittadini u lin-negozji milli jkollhom servizzi integrati ta' kwalità għolja aċessibbli kullimkien u ċċaħħad lill-operaturi tal-broadband bla wajers milli jżidu aktar l-effiċjenza permezz ta' operazzjonijiet aktar integrati fuq skala kbira. Għalhekk, azzjoni fil-livell tal-Unjoni dwar ċerti aspetti tal-assenjament tal-ispettru tar-radju għandhom jakkumpanjaw l-iżvilupp ta' kopertura integrata wiesgħa ta' servizzi avvanzati tal-komunikazzjoni broadband bla wajers madwar l-Unjoni kollha. Fl-istess waqt, l-Istati Membri għandhom iżommu d-dritt li jadottaw miżuri biex jorganizzaw l-ispettru tar-radju tagħhom għal finijiet ta' ordni pubblika, sigurtà pubblika u difiża.

(19) Il-provdituri tas-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, inklużi operaturi tat-telefonija mobbli jew konsorzji ta' dawn l-operaturi, għandhom ikunu jistgħu jorganizzaw flimkien il-koperatura effiċjenti u affordabbli ta' parti wiesgħa mit-territorju tal-Unjoni għall-benefiċċju fit-tul tal-utenti finali, u għalhekk jużaw l-ispettru tar-radju f'bosta Stati Membri b'kundizzjonijiet, proċeduri, spejjeż, skedar, tul taż-żmien simili f'baned armonizzati, u b'pakketti komplementari tal-ispettru tar-radju, bħal taħlita ta' frekwenzi aktar baxxi u ogħla għal kopertura f'żoni b'popolazzjoni densa u inqas densa. Inizjattivi għal aktar kordinazzjoni u konsistenza jtejbu wkoll il-prevedibbiltà tal-ambjent tal-investiment tan-netwerk. Din il-prevedibbiltà tiffavorixxiha sew politika ċara favur id-drittijiet għal żmien fit-tul tal-użu relatat mal-ispettru tar-radju, mingħajr preġudizzju għan-natura indefinita ta' drittijiet bħal dawn f'xi Stati Membri, u marbuta min-naħa tagħha ma' kundizzjonijiet ċari għat-trasferiment, il-kera jew il-kondiviżjoni ta' parti jew l-ispettru tar-radju kollu soġġett għal dritt individwali tal-użu bħal dan.

(20) Għandhom jittejbu l-koordinazzjoni u l-konsistenza tad-drittijiet tal-użu tal-ispettru tar-radju, għallinqas għal baned li ġew armonizzati għal komunikazzjoni broadband fissa bla wajers, nomadika u mobbli. Din tinkludi l-baned identifikati fil-livell ITU għas-Sistemi Avvanzati tat-Telekomunikazzjoni Mobbli Internazzjonali (IMT), kif ukoll il-baned użati għan-netwerks taż-żona lokali bir-radju (RLAN) bħal dawk ta' 2.4 GHz u 5 GHz. Din għandha titwessa' wkoll għal baned li jistgħu jiġu armonizzati fil-futur għal komunikazzjoni broadband bla wajers, kif previst fl-Artikolu 3(b) tal-RSPP u fl-Opinjoni tal-RSPG dwar "Strategic challenges facing Europe in addressing the growing radio spectrum demand for wireless broadband" (L-isfidi strateġiċi li qed tħabbat wiċċha magħhom l-Ewropa biex tindirizza d-domanda dejjem tikber tal-ispettru tar-radju għall-broadband bla wajers) adottata fit-13 ta' Ġunju 2013, bħall-baned, fil-futur qarib, ta' 700 MHz, 1.5 GHz u 3.8-4.2 GHz.

(21) Il-konsistenza bejn il-proċeduri nazzjonali differenti tal-assenjament tal-ispettru tar-radju se tingħata preferenza b'aktar dispożizzjonijiet espliċiti dwar il-kriterji rilevanti għall-iskedar tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni; għal kemm żmien ingħataw id-drittijiet tal-użu, il-miżati u l-modalitajiet kif għandhom jitħallsu; l-obbligi tal-kapaċità u tal-koperatura; definizzjoni tal-firxa tal-ispettru tar-radju u tal-blokki tal-ispettru soġġetta għal proċedura tal-għoti; rekwiżiti oġġettivi tal-livell limitu biex tiġi promossa kompetizzjoni effettiva; kundizzjonijiet għan-negozjabbiltà tad-drittijiet tal-użu, inklużi l-kundizzjonijiet tal-kondiviżjoni.

(22) Il-limitazzjoni tal-piż tat-tariffi għal dak li teħtieġ ġestjoni ottimali tal-ispettru tar-radju, b'bilanċ bejn ħlasijiet immedjati u l-miżati perjodiċi, tħeġġeg investiment fl-infrastruttura u varar tat-teknoloġija, u tittrasferixxi l-vantaġġi tal-ispiża relatati lill-utenti finali.

(23) Aktar assenjamenti sinkronizzati tal-ispettru tar-radju u varar konsegwenzjali tal-broadband bla wajers madwar l-Unjoni għandhom jappoġġaw il-kisba tal-effetti ta' skala fl-industriji relatati bħal tat-tagħmir tan-netwerk u tal-apparat terminali Dawn l-industriji, min-naħa tagħhom, jistgħu jqisu aktar l-inizjattivi u l-politiki tal-Unjoni dwar l-użu tal-ispettru tar-radju, milli tqiesu dan l-aħħar. Għaldaqstant għandhom jiġu stabbiliti proċedura ta' armonizzazzjoni għall-iskedi taż-żmien għall-assenjzazzjoni u tul minimu jew komuni tad-drittijiet tal-użu f'baned bħal dawn.

(24) Fir-rigward ta' kundizzjonijiet sostantivi ewlenin oħrajn li jistgħu jingħaqdu mad-drittijiet tal-użu tal-ispettru tar-radju għall-broadband bla wajers, l-applikazzjoni konverġenti minn Stati Membri individwali tal-prinċipji u l-kriterji regolatorji stabbiliti f'dan ir-Regolament se tingħata preferenza b'mekkaniżmu tal-kordinazzjoni li permezz tiegħu l-Kummissjoni u l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri l-oħra jkollhom l-opportunità jikkummentaw qabel Stat Membru partikolari jagħti drittijiet tal-użu u li permezz tiegħu l-Kummissjoni jkollha l-opportunità li wara li tqis il-fehmiet tal-Istati Membri, tevita l-implimentazzjoni ta' xi proposta li jidher li ma tkunx konformi mal-liġi tal-Unjoni.

(25) Iż-żieda kbira fid-domanda tal-ispettru tar-radju għall-broadband bla wajers, turi li għandhom jiġu promossi soluzzjonijiet għal aċċess alternattiv għall-broadband bla wajers li jkun effiċjenti fl-użu tal-ispettru. Dawn jinkludu l-użu ta' sistemi tal-aċċess bla wajers b'qawwa baxxa li jkollhom firxiet fuq żoni żgħar, bħall-hekk imsejħa "hotspots" tan-netwerks taż-żona lokali bir-radju (RLAN, magħrufa wkoll bħala "WiFi"), kif ukoll punti ta' aċċessċellulari żgħar ta' qawwa baxxa (li jissejħu wkoll femtoċelloli, pikoċelloli jew metroċelloli).

(26) Sistemi kumplimentari tal-aċċess bla wajers bħall-RLAN, b'mod partikolari punti tal-aċċess RLAN aċċessibbli għall-pubbliku, jippermettu dejjem aktar lill-utenti finali li jaċċessaw l-internet u jippermettu lill-operaturi tat-telefonija mobbli li jtaffu t-traffiku mobbli, għax jużaw minn riżorsi armonizzati tal-ispettru tar-radju mingħajr il-bżonn ta' awtorizzazzjoni individwali jew dritt tal-użu tal-ispettru tar-radju.

(27) S'issa, il-biċċa l-kbira tal-punti tal-aċċess RLAN jużawhom l-utenti privati bħala estensjoni lokali bla wajers tal-konnessjoni broadband fissa tagħhom. Jekk fil-limiti tal-abbonament tal-internet tagħhom, l-utenti finali jagħżlu li jaqsmu l-aċċess RLAN tagħhom ma' oħrajn, id-disponibbiltà ta' għadd kbir ta' punti tal-aċċess bħal dawn, b'mod partikolari f'żoni b'popolazzjoni densa, għandha timmassimizza l-kapaċità tad-dejta bla wajers permezz tal-użu mill-ġdid tal-ispettru tar-radju u toħloq infrastruttura broadband bla wajers kumplimentari u kosteffikaċi li tkun aċċessibbli għal utenti finali oħra. Għalhekk, għandhom jitneħħew jew jiġu evitati restrizzjonijiet bla bżonn għall-utenti finali biex jaqsmu l-punti tal-aċċess RLAN tagħhom ma' utenti finali oħra jew biex jikkomunikaw ma' dawn il-punti tal-aċċess.

(28) Barra minn hekk, għandhom jitneħħew ukoll restrizzjonijiet bla bżonn għall-użu u l-interkonnessjoni ta' punti tal-aċċess RLAN. L-awtoritajiet pubbliċi jew il-provdituri ta' servizzi pubbliċi qed jużaw dejjem aktar il-punti tal-aċċess RLAN fl-istabbilimenti tagħhom għall-iskop tagħhom, pereżempju biex jużahom il-persunal tagħhom, ħalli l-aċċess kosteffikaċi fuq il-post miċ-ċittadini għas-servizzi tal-gvern elettroniku ikun aktar faċli, jew biex ikun sostnut il-provdiment ta' servizzi pubbliċi intelliġenti b'informazzjoni f'ħin reali, bħal pereżempju għat-trasport pubbliku jew għall-ġestjoni tat-traffiku. Dawn il-korpi jistgħu jipprovdu wkoll aċċess għal punti tal-aċċess bħal dawn għaċ-ċittadini inġenerali bħala servizz anċillari għas-servizzi offruti lill-pubbliku f'dawn l-istabbilimenti, u għandhom jitħallew jagħmlu dan skont ir-regoli dwar il-kompetizzjoni u l-akkwist pubbliku. Li aċċess lokali għan-netwerks tal-komunikazzjoni elettronika jsir disponibbli fi proprjetà privata jew madwarha jew f'żona pubblika limitata bħala servizz anċillari għal attività oħra li mhix dipendenti fuq dan l-aċċess, bħal pereżempju hotspots RLAN li jkunu disponibbli għall-klijenti ta' attivitajiet kummerċjali oħra jew għall-pubbliku ġenerali f'dik iż-żona, ma għandux jikkwalifika lil dan il-provditur bħala provditur tal-komunikazzjoni elettronika.

(29) Il-punti tal-aċċess bla wajers f'żoni żgħar b'qawwa baxxa tagħmir żgħar ħafna u li ma tagħtix fil-għajn simili għar-routers tal-WiFi domestiċi, li għalihom għandhom jiġu speċifikati karatteristiċi tekniċi fil-livell tal-Unjoni għall-varar u l-użu tagħhom f'kuntesti lokali differenti soġġetti għall-awtorizzazzjoni ġenerali, mingħajr restizzjonijiet mhux xierqa minn ippjanar individwali jew permessi oħra. Il-proporzjonalità ta' miżuri li jispeċifikaw il-karatteristiċi tekniċi għal dan l-użu biex jibbenefikaw minn awtorizzazzjoni ġenerali għandha tkun żgurata b'karatteristiċi li huma ferm aktar restrittivi mil-livelli limitu massimi applikabbli f'miżuri tal-Unjoni fejn jidħlu parametri bħall-output tal-enerġija.

(30) L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ġestjoni tal-ispettru tar-radju fil-livell nazzjonali ma jżommx lil Stati Membri oħra milli jużaw l-ispettru tar-radju li huma intitolati għalih, jew milli jikkonformaw mal-obbligi tagħhom fejn jidħlu l-baned li għalihom, l-użu jkun armonizzat fil-livell tal-Unjoni. Filwaqt li l-attivitajiet eżistenti tal-RSPG jkunu l-pedament, hemm bżonn mekkaniżmu tal-kordinazzjoni li jiżgura li kull Stat Membru jkollu aċċess ekwu għall-ispettru tar-radju u li r-riżultati tal-kordinazzjoni jkunu konsistenti u infurzabbli.

(31) L-esperjenza fl-implimentazzjoni tal-qafas regolatorju tal-UE turi li d-dispożizzjonijiet eżistenti li jeżiġu l-applikazzjoni konsistenti tal-miżuri regolatorji kif ukoll l-għan ta' kontribut għall-iżvilupp tas-suq intern ma ħolqux biżżejjed inċentivi biex jitfasslu prodotti tal-aċċess skont standards u proċessi armonizzati, b'mod partikolari fejn jidħlu n-netwerks fissi. Meta joperaw fi Stati Membri differenti, l-operaturi jsibuha diffiċli jsibu inputs tal-aċċess bil-livelli t-tajba tal-kwalità u tal-interoperabbiltà tan-netwerk u tas-servizz, u meta dawn ikunu disponibbli, dawn l-inputs juru karatteristiċi tekniċi differenti. Dan iżid l-ispejjeż u jkun ta' xkiel għall-provdiment tas-servizzi bejn il-fruntieri nazzjonali.

(32) L-integrazzjoni tas-suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika se tiżdied bit-twaqqif ta' qafas li jiddefinixxi ċerti prodotti virtwali Ewropej ewlenin, li huma partikolarment importanti għall-provdituri tas-servizzi tal-komunikazzjoni elettronika biex jipprovdu servizzi transfruntieri u biex jadottaw strateġija pan-Unjoni f'ambjent li qed isir dejjem aktar għalkollox bl-IPs, skont parametri ewlenin u karatteristiċi minimi.

(33) Għandhom jiġu indirizzati l-ħtiġijiet operattivi li jaqdu bosta prodotti virtwali. Il-prodotti tal-aċċess broadband virtwali Ewropej għandhom ikunu disponibbli meta operatur b'saħħa sinifikanti fis-suq ikun intalab skont it-termini tad-Direttiva Qafas u tad-Direttiva dwar l-Aċċess, biex jipprovdi aċċess fuq termini regolati f''punt tal-aċċess speċifiku fin-netwerk tiegħu. L-ewwel, għandu jeħfief id-dħul tranfruntieri effiċjenti permezz ta' prodotti armonizzati li jippermettu l-provdiment tal-bidu minn provdituri trasnfruntieri tas-servizzi lill-klijenti finali tagħhom bla dewmien u bi kwalità prevedibbli u biżżejjed, inklużi servizzi lil klijenti kummerċjali b'bosta stabbilimenti fi Stati Membri differenti, meta dan ikun meħtieġ u proporzjonat skont l-analiżi tas-suq. Dawn prodotti armonizzati għandhom ikunu disponibbli għal biżżejjed żmien biex min ifittex aċċess u l-provdituri jkunu jistgħu jippjanaw investimenti għal żmien medju u fit-tul.

(34) It-tieni, prodotti tal-aċċess virtwali sofistikati li jeħtieġu livell ogħla ta' investiment minn min ifittex aċċess u li jippermettulhom livell ogħla ta' kontroll u differenzjazzjoni, b'mod partikolari billi jipprovdu aċċess fuq livell aktar lokali, huma importantibiex jinħolqu l-kundizzjonijiet għal kompetizzjoni sostenibbli fis-suq intern kollu. Għalhekk, dawn il-prodotti tal-aċċess ewlenin għall-operaturi għal netwerks tal-aċċess tal-ġenerazzjoni li jmiss (NGA) għandhom ikunu armonizzati wkoll biex jeħfief l-investiment transfruntieri. Dawn il-prodotti tal-aċċess broadband virtwali għandhom jitfasslu bil-funzjonalitajiet ekwivalenti għad-diżaggregazzjoni fiżika, sabiex iwessgħu l-firxa ta' rimedji potenzjali għall-operaturi li jkunu jistgħu jitqiesu mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fil-valutazzjoni tal-proporzjonalità skont id-Direttiva 2002/19/KE.

(35) It-tielet nett, jeħtieġ ukoll li jiġi armonizzat prodott tal-aċċess għall-oepraturi għal segmenti tat-terminazzjoni tal-linji mikrija b'interfaċċi mtejba, ħalli jkun jista' jsir provdiment transfruntieri ta' servizzi ta' konnessjoni kritika għall-missjoni għall-aktar utenti kummerċjali eżiġenti.

(36) F'kuntest ta' migrazzjoni progressiva gћal "netwerks ibbażati għalkollox fuq l-IPs", in-nuqqas ta' disponibbiltà ta' prodotti tal-konnettività bbażati fuq il-protokoll tal-IP għal klassijiet differenti ta' servizzi bi kwalità tas-servizzi żgurata li tippermetti mogħdijiet tal-komunikazzjoni bejn id-dominji tan-netwerk u bejn it-trufijiet tan-netwerk, kemm fl-Istati Membri kif ukoll bejniethom, ixekkel l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet li jistrieħu fuq l-aċċess għal netwerks oħrajn, u allura jillimita l-innovazzjoni teknoloġika. Barra minn hekk, din is-sitwazzjoni żżomm it-tixrid fuq skala usa' ta' effiċjenzi relatati mal-ġestjoni u l-provdiment ta' netwerks ibbażati fuq l-IPs u prodotti tal-konnettività b'livell żgurat ta' kwalità tas-servizzi, b'mod partikolari aktar sigurtà, affidabbiltà u flessibbiltà, kosteffikaċja u provdiment aktar malajr, li minnhom igawdu l-operaturi tan-netwerk, il-provdituri tas-servizzi u l-utenti finali. Għaldaqstant approċċ armonizzat għat-tfassil u d-disponibbiltà ta' dawn il-prodotti hu meħtieġ skont termini raġonevoli inkluż, meta tintalab, il-possibbiltà ta' provdiment inkroċjat mill-impenji tal-komunikazzjoni elettronika kkonċernati.

(37) It-twaqqif ta' prodotti tal-aċċess broadband virtwali Ewropej skont dan ir-Regolament għandu jkun rifless fil-valutazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali tal-aktar rimedji xierqa tal-aċċess għan-netwerks tal-operaturi magħrufa li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, filwaqt li għandha tiġi evitata regolamentazzjoni żejda bil-multiplikazzjoni inutli ta' prodotti tal-aċċess għall-operaturi, kemm jekk ikunu imposti skont l-analiżi tas-suq jew jekk provduti skont kundizzjonijiet oħrajn. B'mod partikolari, l-introduzzjoni ta' prodotti tal-aċċess virtwali Ewropej ma għandux fih innifsu jwassal biex jiżdied l-għadd ta' prodotti tal-aċċess regolati imposti fuq operatur partikolari. Barra ninn hekk, il-ħtieġa biex l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, wara l-adozzjoni ta' dan ir-Regolament, jivvalutaw jekk prodott tal-broadband għall-aċċess virtwali għandux ikun impost minflok rimedji tal-aċċess fuq il-livell tal-operaturi,u jekk hux xieraq li jiġi impost prodott Ewropew tal-broadband għall-aċċess virtwali fil-kuntest ta' nalaiżijiet futuri tas-suq fejn isibu saħħa fis-suq sinifikanti, m'għandhiex teffettwa r-responsabbiltà tagħhom li jidndtifikaw l-aktar rimedju xieraq u effettiv biex jindirizzaw il-problema tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva 2002/21/KE.

(38) Fl-interessi tal-prevedibbiltà regolatorja, anke l-elementi ewlenin tal-prattika tad-deċiżjonijiet li qed tevolvi fil-qafas legali attwali li taffettwa l-kundizzjonijiet li skonthom il-prodotti tal-aċċess għall-operaturi, inklużi l-prodotti tal-aċċess broadband virtwali Ewropej, isiru disponibbli għan-netwerks NGA, għandhom jiġu riflessi fil-leġiżlazzjoni. Dawn għandhom jinkludu dispożizzjonijiet li jirriflettu l-importanza, għall-analiżi tas-swieq tal-aċċess għall-operaturi u b'mod partikolari dwar jekk hemmx bżonn kontrolli tal-prezzijiet għal dan l-aċċess għan-netwerks NGA, tar-relazzjoni bejn ir-restrizzjonijiet kompetittivi minn infrastrutturi fissi jew bla wajers alternattivi, garanziji effettivi ta' aċċess nondiskriminatorju, u l-livell attwali ta' kompetizzjoni mil-lat ta' prezz, għażla u kwalità għall-konsumaturi. Fl-aħħar mill-aħħar, din l-aħħar kunsiderazzjoni tiddetermina l-benefiċċji għall-utenti finali. Pereżempju, meta jmexxu l-valutazzjoni tagħhom skont il-każ konformi mal-Artikolu 16 tad-Direttiva 2002/21/KE u bla preġudizzju għall-valutazzjoni tas-saħħa sinifikanti fis-suq u l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jqisu li fil-preżenza ta' żewġ netwerks NGA fissi, il-kundizzjonijiet tas-swieq huma kompetittivi biżżejjed biex imexxu l-aġġornamenti tan-netwerks u jeveolvu lejn il-forniment ta' servizzi ultraveloċi, li huwa parametru importnati tal-kompetizzjoni fuq il-livell tal-konsumaturi.

(39) Hu mistenni li ż-żieda fil-kompetizzjoni f'suq uniku twassal biex maż-żmien tonqos ir-regolamentazzjoni speċifika għas-setturi, abbażi tal-analiżi tas-suq. Fil-fatt, it-tlestija tas-suq uniku għandha twassal, fost l-oħrajn, għal xejra akbar ta' kompetizzjoni effettiva fis-swieq rilevanti, filwaqt li l-applikazzjoni ex post tal-liġi dwar il-kompetizzjoni qed kulma jmur titqies aktar biżżejjed biex tiżgura l-funzjonament tas-suq. Sabiex tkun żgurata ċ-ċarezza legali u prevedibbiltà ta' approċċi regolatorji bejn il-fruntieri, għandhom jiġu pprovduti kriterji ċari u vinkolanti dwar kif għandha ssir valutazzjoni jekk suq partikolari jiġġustifikax xorta l-impożizzjoni ta' obbligi regolatorji ex-ante , b'referenza għad-durabbiltà tal-ostakli u l-prospetti tal-kompetizzjoni, b'mod partikolari l-kompetizzjoni bbażata fuq l-infrastruttura, u l-kundizzjonijiet tal-kompetizzjoni fil-livell tal-konsumaturi skont parametri bħall-prezz, l-għażla u l-kwalità, li fl-aħħar minn l-aħħar huma dawk rilevanti għall-utenti finali u għall-kompetittività globali tal-ekonomija tal-UE. Dan għandu jsaħħaħ ir-reviżjonijiet suċċessivi tal-lista ta' swieq suxxettibbli għar-regolamentazzjoni ex ante u jgħin lir-regolaturi nazzjonali biex jiffokaw l-isforzi tagħhom fejn il-kompetizzjoni tkun għadha mhix effettiva u biex dan jagħmluh b'mod konverġenti. It-twaqqif ta' suq tassew uniku għall-komunikazzjoni elettronika jista' jaffettwaw ukoll l-ambitu ġeografiku tas-swieq, għall-finijiet kemm tar-regolamentazzjoni speċifika għas-setturi bbażata fuq il-prinċipji tal-kompetizzjoni kif ukoll tal-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni innifisha.

(40) Id-differenzi fl-implimentazzjoni nazzjonali tar-regoli dwar il-protezzjoni tal-utenti finali li huma speċifiċi għas-setturi, joħolqu ostakli sinifikanti għas-suq diġitali uniku, b'mod partikolari fi spejjeż żejda ta' konformità għall-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku li jixtiequ joffru servizzi madwar l-Istati Membri. Barra minn hekk, il-frammentazzjoni u l-inċertezza rigward il-livell ta' protezzjoni mogħti fi Stati Membri differenti jimminaw il-fiduċja tal-utenti finali u jżommuhom lura milli jixtru servizzi tal-komunikazzjoni elettronika barra l-pajjiż. Sabiex jintlaħaq l-għan tal-Unjoni li jitneħħew l-ostakli għas-suq intern, hemm bżonn li jinbidlu l-miżuri legali nazzjonali diverġenti eżistenti f'sett uniku u armonizzat bis-sħiħ ta' regoli speċifiċi għas-setturi li joħolqu livell komuni għoli ta' protezzjoni għall-utenti finali. Din l-armonizzazzjoni sħiħa tad-dispożizzjonijiet legali ma għandhiex twaqqaf lill-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku milli joffru arranġamenti kuntrattwali lill-konsumaturi, li jaqbżu dak il-livell ta' protezzjoni.

(41) Billi dan ir-Regolament jarmonizza biss ċerti regoli speċifiċi għas-setturi, dan għandu jkun mingħajr preġudizzju għar-regoli ġenerali dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, kif stabbilit minn atti tal-Unjoni u l-leġislazzjoni nazzjonali li timplimentahom.

(42) Meta d-dispożizzjonijiet fil-Kapitoli 4 u 5 ta' dan ir-Regolament ikunu jirreferu għall-utenti finali, dawn id-dispożizzjonijiet ma għandhomx japplikaw biss għall-konsumaturi iżda anke għal kategoriji oħrajn tal-utenti finali, primarjament il-mikrointrapriżi. Fuq talba individwali tagħhom, l-utenti finali ħlief il-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jiftiehmu, b'kuntratt individwali, biex jitbiegħdu minn ċerti dispożizzjonijiet.

(43) It-tlestija tas-suq uniku għall-komunikazzjoni elettronika teħtieġ ukoll it-tneħħija tal-ostakli għall-utenti finali biex jiksbu servizzi tal-komunikazzjoni elettronika madwar l-Unjoni kollha. Għalhekk, l-awtoritajiet pubbliċi ma għandhomx joħolqu jew iżommu ostakli għal xiri transfruntieri ta' servizzi bħal dawn. Il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku ma għandhomx iċaħħdu jew jillimitaw l-aċċess jew jiddiskriminaw kontra l-utenti finali abbażi tan-nazzjonalità tagħhom jew l-Istat Membru ta' residenza. Madankollu, id-differenzjazzjoni għandha tkun tista' ssir skont differenzi ġustifikati oġġettivament fl-ispejjeż, ir-riskji u l-kundizzjonijiet tas-suq bħalma huma l-varjazzjonijiet fid-domanda u l-prezzijiet tal-kompetituri.

(44) Jibqgħu jiddominaw differenzi sinifikanti ħafna fil-prezzijiet, kemm għal komunikazzjoni fissa kif ukoll mobbli, bejn il-komunikazzjoni domestika bil-vuċi u bl-SMS u dik li tintemm fi Stat Membru ieħor. Filwaqt li hemm differenzi sostanzjali bejn il-pajjiżi, l-operaturi u l-pakketti tat-tariffi, u bejn is-servizzi fissi u mobbli, dawn jibqgħu jaffettwaw gruppi ta' klijenti aktar vulnerabbli u joħolqu ostakli għall-komunikazzjoni bla intoppi fl-Unjoni. Dan iseħħ minkejja tnaqqis sinifikanti ħafna, u konverġenza f'termini assoluti, fir-rati tat-terminazzjoni fi Stati Membri differenti, u l-prezzijiet baxxi fis-swieq tat-tranżitu. Barra minn hekk, maż-żmien, it-tranżizzjoni għal ambjent tal-komunikazzjoni elettronika "għalkollox bl-IPs" għandha ġġib aktar tnaqqis fl-ispejjeż. Għalhekk, b'referenza għall-kriterji oġġettivi, għandha tiġi ġġustifikata kull differenza sinifikanti fit-tariffi għall-konsumaturi bejn il-komunikazzjoni fissa domestika f'distanzi twal li tkun komunikazzjoni oħra ħlief dawk f'żona lokali waħda identifikata b'kodiċi taż-żona ġeografika fil-pjan tan-numerazzjoni nazzjonali, u l-konumikazzjoni fissa li tintemm fi Stat Membru ieħor. It-tariffi għall-konsumaturi għall-komunikazzjoni mobbli internazzjonali ma għandhomx jaqbżu l-ewrotariffi tal-vuċi u tal-SMS għal sejħiet u messaġġi tar-roaming regolati rispettivament, previsti fir-Regolament (UE) Nru 531/2012 sakemm dan ma jkunx iġġustifikat b'referenza għall-kriterji oġġettivi. Dawn il-kriterji jaf jinkludu spejjeż addizzjonali u marġini relatat raġonevoli. Fatturi oġġettivi oħrajn jistgħu jinkludu differenzi fl-elastiċità tal-prezz relatat u d-disponibbiltà faċli ta' tariffi alternattivi għall-utenti finali kollha minn provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku li joffru tal-komunikazzjoni transfruntieri fl-Unjoni bi ftit ħlas jew bla ħlas, jew ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni b'funzjonalitajiet komparabbli, sakemm l-utenti finali jkunu infurmati b’mod attiv b'dawn l-alternattivi mill-provdituri tagħhom.

(45) Matul l-aħħar deċennji l-internet żviluppa fi pjattaforma miftuħa għall-innovazzjoni bi ftit xkiel għall-aċċess għall-utenti finali, għall-provdituri tal-kontenut u tal-applikazzjonijiet u għall-provdituri tas-servizzi tal-internet. Il-qafas regolatorju attwali għandu l-għan li jippromwovi l-kapaċità tal-utenti finali li jaċċessaw u jxerrdu l-informazzjoni jew li jużaw l-applikazzjonijiet u s-servizzi li jagħżlu huma. Madankollu, dan l-aħħar, ir-rapport tal-Korp tar-Regolaturi Ewropej għall-Komunikazzjoni Elettronika (BEREC) dwar prattiki tal-ġestjoni tat-traffiku ppubblikat f'Mejju 2012 u studju li kkummissjonat l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Konsumaturi u s-Saħħa u ppubblikat f'Diċembru 2012 dwar il-funzjonament tas-suq tal-aċċess u l-provdiment tal-internet minn perspettiva tal-konsumatur, urew li għadd sinifikanti ta' utenti finali jiġu affettwati minn prattiki tal-ġestjoni tat-traffiku li jimblukkaw jew jisslowjaw applikazzjonijiet speċifiċi. Dawn ix-xejriet jeħtieġu regoli ċari fil-livell tal-Unjoni biex jinżamm l-internet miftuħ u biex tkun evitata frammentazzjoni tas-suq uniku minħabba miżuri ta' Stati Membri individwali.

(46) Il-libertà tal-utenti finali biex jaċċessaw u jxerrdu l-informazzjoni u kontenut legali, jużaw applikazzjonijiet u servizzi tal-għażla tagħhom hija soġġetta li tirrispetta l-liġi tal-Unjoni u l-liġi nazzjonali kompatibbli. Dan ir-Regolament jiddefinixxi l-limiti għal kull restrizzjoni ta' din il-libertà minn provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku iżda hi mingħajr preġudizzju għal leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar id-dritt tal-awtur u d-Direttiva 2000/31/KE.

(47) F'internet miftuħ, il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku, fil-limiti miftiehma fil-kuntratt dwar il-volumi tad-dejta u l-veloċitajiet għas-servizzi tal-aċċess għall-internet, ma għandhomx jimblukkaw, jisslowjaw, jiddegradaw jew jiddiskriminaw kontra kontenut, applikazzjonijiet jew servizzi speċifiċi jew kontra klassijiet speċifiċi tagħhom ħlief għal għadd limitat ta' miżuri ta' ġestjoni raġonevoli tat-traffiku raġonevoli. Dawn il-miżuri għandhom ikunu trasparenti, proporzjonati u nondiskriminatorji. ġestjoni raġonevoli tat-traffiku tinkludi prevenzjoni jew impediment minn reati kriminali serji, inklużi azzjonijiet volontarji ta' provdituri biex jipprevenu l-aċċess għall-pornografija tat-tfal u t-tixrid tagħha. It-tnaqqis kemm jista' jkun tal-effetti tal-konġestjoni tan-netwerk għandu jitqies raġonevoli sakemm il-konġestjoni tan-netwerk tkun biss temporanja jew f'ċirkostanzi eċċezzjonali.

(48) It-tariffi bbażati fuq il-volum għandhom jitqiesu kompatibbli mal-prinċipju ta' internet miftuħ sakemm dawn ikunu jippermettu lill-utenti finali biex jagħżlu t-tariffa korrispondenti għall-konsum normali tad-dejta tagħhom, skont informazzjoni trasparenti dwar il-kundizzjonijiet u l-implikazzjonijiet ta' din l-għażla. Fl-istess waqt, dawn it-tariffi għandhom jippermettu lill-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku li jadattaw aħjar il-kapaċitajiet tan-netwerks skont il-volumi tad-dejta mistennija. Hu essenzjali li l-utenti finali jkunu infurmati bis-sħiħ, qabel jaqblu ma' xi limitazzjonijiet fil-volum jew fil-veloċità tad-dejta u mat-tariffi applikabbli, li huma jistgħu jsegwu kontinwament il-konsum tagħhom u faċilment jistgħu jiksbu estensjonijiet fil-volumi tad-dejta disponibbli jekk dawn ikunu jixtiequ.

(49) L-utenti finali qed juru domanda wkoll għal servizzi u applikazzjonijiet li jeħtieġu livell aħjar ta' kwalità tas-servizzi li joffru l-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku jew il-provdituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet jew is-servizzi. Dawn is-servizzi, fost l-oħrajn, jistgħu jinkludu xandir bil-Protokoll tal-Internet (IP-TV), mezzi ta' vidjokonferenza u ċerti applikazzjonijiet tas-saħħa. Għalhekk l-utenti finali għandhom ukoll ikunu liberi biex jikkonkludu ftehimiet dwar il-provdiment ta' servizzi speċjalizzati bi kwalità tas-servizzi aħjar ma' provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku jew ma' provdituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet jew is-servizzi.

(50) Barra minn hekk, hemm domanda għall-provdituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi biex jipprovdu servizzi ta' trażmissjoni bbażati fuq parametri tal-kwalità flessibbli, inklużi livelli aktar baxxi ta' prijorità għat-traffiku li ma tkunx sensittiva għall-ħin. Il-possibbiltà għall-provdituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi biex jinnegozjaw dawn il-livelli flessibbli ta' kwalità ta' servizzi ma' provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku hemm bżonnha għall-provdiment ta' servizzi speċjalizzati u hu mistenni li jkollha rwol importanti fl-iżvilupp ta' servizzi ġodda bħall-komunikazzjoni M2M (bejn magna u magna). Fl-istess waqt, dawn l-arranġamenti għandhom jippermettu lill-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku li jibbilanċjaw aħjar it-traffiku u jipprevenu konġestjoni fin-netwerks. Għalhekk, il-provdituri tal-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi, u l-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għandhom ikunu liberi li jikkonkludu ftehimiet dwar servizzi speċjalizzati b'livelli definiti ta' kwalità tas-servizzi sakemm dawn il-ftehimiet ma jkunux qed idgħajfu sostanzjalment il-kwalità ġenerali tas-servizzi tal-aċċess għall-internet.

(51) L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jaqdu rwol essenzjali biex ikun żgurat li l-utenti finali effettivament ikunu jistgħu jeżerċitaw din il-libertà biex jużaw l-aċċess tal-internet miftuħ. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandu jkollhom l-obbligi tal-monitoraġġ u tar-rappurtar, u jiżguraw il-konformità tal-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku u d-disponibbiltà ta' servizzi tal-aċċess għall-internet nondiskriminatorji u ta' kwalità għolja li ma jiddgħajfux sostanzjalment minn servizzi speċjalizzati. Fil-valutazzjoni tagħhom ta' xkiel ġenerali possibbli għas-servizzi tal-internet, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom iqisu parametri ta' kwalità bħat-timing u l-affidabbiltà (latenza, jitter, telf fil-pakketti), livelli u effetti tal-konġestjoni fin-netwerk, veleoċitajiet attwali kontra dawk riklamati, il-prestazzjoni tas-servizzi tal-aċċess tal-internet imqabbla ma' servizzi speċjalizzati, u l-kwalità kif perċepita mill-utenti aħħarin. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jingħataw is-setgħa jimponu rekwiżiti minimi tal-kwalità tas-servizzi fuq kull provditur tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku jew fuq uħud individwali, jekk dan ikun meħtieġ biex jevita degradazzjoni ġenerali fil-kwalità tas-servizzi għal servizzi tal-aċċess għall-internet.

(52) Il-miżuri li jiżguraw aktar trasparenza u komparabbiltà tal-prezzijiet, it-tariffi, it-termini u l-kundizzjonijiet, u l-parametri tal-kwalità tas-servizzi, inklużi dawk speċifiċi għall-provdiment tas-servizzi tal-aċċess għall-internet, għandhom iżidu l-kapaċità tal-utenti finali biex jottimizzaw l-għażla tagħhom tal-provdituri u b'hekk igawdu l-kompetizzjoni bis-sħiħ.

(53) L-utenti finali għandhom ikunu infurmati kif jixraq dwar il-prezz u t-tip ta' servizz offrut qabel jixtru servizz. Din l-informazzjoni għandha tingħata wkoll minnufih qabel il-konnessjoni tas-sejħa meta s-sejħa għal numru jew servizz speċifiċi tkun soġġetta għal kundizzjonijiet partikolari tal-prezzijiet, bħal sejħiet għal servizzi b'rata premium li bosta drabi jkunu soġġetti għal rata speċjali. Meta obbligu bħal dan ikun sproporzjonat minħabba t-tul u l-ispiża tal-informazzjoni dwar it-tariffi għall-provditur tas-servizz meta mqabbel mat-tul medju tas-sejħa u r-riskju tal-ispiża li għalih ikun espost l-utent finali, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jagħtu deroga. L-utenti finali għandhom ikunu informati wkoll jekk numru ta' telefonata bla ħlas ikunx soġġett għal ħlasijiet addizzjonali.

(54) Il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għandhom jinfurmaw lill-utenti finali kif jixraq, fost l-oħrajn dwar is-servizzi u t-tariffi tagħhom, il-parametri tal-kwalità tas-servizzi, l-aċċess għas-servizzi ta' emerġenza u kull limitazzjoni, u l-għażla ta' servizzi u prodotti li tfasslu għal konsumaturi b'diżabbiltà. Din l-informazzjoni għandha tingħata b'mod ċar u trasparenti u tkun speċifika għall-Istati Membri fejn ikunu pprovduti s-servizzi, u tiġi aġġornata meta jkollhom xi tibdil. Il-provdituri għandhom jiġu eżentati minn dawn ir-rekwiżiti tal-informazzjoni meta l-offerti li jiġu negozjati b'mod individwali.

(55) Id-disponibbiltà ta' informazzjoni komparabbli dwar prodotti u servizzi hi importanti ħafna biex l-utenti finali ikunu jistgħu jagħmlu evalwazzjoni indipendenti tal-offerti. L-esperjenza turi li d-disponibilità ta' informazzjoni affidabbli u komparabbli żżid il-kunfidenza tal-utenti finali biex jużaw is-servizzi u żżidilhom ir-rieda biex jeżerċitaw l-għażla tagħhom.

(56) Il-kuntratti huma mezz importanti għall-utenti finali biex ikun żgurat livell għoli ta' trasparenza fl-informazzjoni u ċertezza legali. Lill-utent finali, il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għandhom jagħtuh informazzjoni ċara u komprensiva dwar kull element essenzjali tal-kuntratt qabel dan jintrabat bih. L-informazzjoni għandha tkun obbligatorja u ma għandhiex tinbidel ħlief bi ftehim sussegwenti bejn l-utent finali u l-provditur Dan l-aħħar, il-Kummissjoni u bosta awtoritajiet regolatorji nazzjonali sabu diskrepanzi konsiderevoli bejn il-veloċità riklamata tas-servizzi tal-aċċess għall-internet u l-veloċità proprja disponibbli lill-utenti finali. Għalhekk, il-provdituri tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għandhom jinfurmaw lill-utenti finali, qabel il-konklużjoni tal-kuntratt, dwar il-veloċità u parametri oħra tal-kwalità tas-servizzi li huma jistgħu realistikament jipprovdu fil-post ewlieni tal-utent finali.

(57) Fir-rigward ta' tagħmir terminali, il-kuntratti għandhom jispeċifikaw kull restrizzjoni imposta mill-provditur fejn jidħol l-użu tat-tagħmir, pereżempju b'apparat mobbli bis-"SIM-locking", u kull imposta dovuta għat-terminazzjoni tal-kuntratt qabel id-data tal-iskadenza miftiehma. L-ebda imposta ma għandha tkun dovuta wara li jiskadi t-tul taż-żmien miftiehem tal-kuntratt.

(58) Biex jiġu evitati ħasdiet bil-kontijiet, l-utenti finali għandhom ikunu jistgħu jiddefinixxu limiti finanzjarji massimi għall-imposti relatati ma' kemm jużaw is-servizzi tas-sejħiet u tal-aċċess għall-internet. Din il-faċilità għandha tkun disponibbli bla ħlas, b'notifika xierqa li tkun tista' terġa' tiġi kkonsultata mill-ġdid meta jinqorob il-limitu. Meta jintlaħaq il-limitu massimu, l-utenti finali ma għandhomx jibqgħu jirċievu dawk is-servizzi u ma għandhomx jibqgħu jintalbu jħallsu għalihom, sakemm dawn ma jitolbux speċifikament li jissokta l-provdiment kif miftiehem mal-provditur.

(59) L-esperjenza mill-Istati Membri u minn studju riċenti li kkummissjonat l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Konsumaturi u s-Saħħa wriet li perjodi twal tal-kuntratt u estensjonijiet awtomatiċi jew taċiti tal-kuntratti joħolqu ostakli sinifikanti biex wieħed ikun jista' jibdel il-provditur. Għaldaqstant hu mixtieq li bla ma jġarrbu spejjeż, l-utenti finali għandhom ikunu jistgħu jitterminaw kuntratt sitt xhur wara l-konklużjoni tiegħu. F'dan il-każ, l-utenti finali jistgħu jintalbu jikkompensaw lill-provdituri tagħhom għall-valur residwu tat-tagħmir terminali sussidjat jew għall-valur pro rata tempore ta' xi promozzjonijiet oħrajn. Il-kuntratti li jiġu estiżi b'mod taċitu għandhom ikunu soġġetti għal terminazzjoni b'perjodu ta' avviż ta' xahar.

(60) Kull bidla sinifikanti fil-kundizzjonijiet kuntrattwali imposti mill-provdituri ta' servizzi tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għad-detriment tal-utenti finali, pereżempju fejn jidħlu l-ispejjeż, it-tariffi, il-limitazzjonijiet fil-volum tad-dejta, il-veloċitajiet tad-dejta, il-kopertura jew l-ipproċessar tad-dejta personali, għandhom jitqiesu li jagħtu lok għad-dritt lill-utent finali biex itemm il-kuntratt mingħajr ma jġarrab spejjeż.

(61) Raggruppamenti li jinkludu komunikazzjoni elettronika u servizzi oħra bħal xandir lineari saru dejjem aktar mifruxin u huma element importanti tal-kompetizzjoni. Meta regoli kuntrattwali diverġenti dwar it-terminazzjoni tal-kuntratt u l-bidla minn provditur għal ieħor, ikunu japplikaw għas-servizzi differenti li jiffurmaw dawn ir-raggruppamenti, l-utenti finali jiġu evitati effettivament milli jaqilbu għal offerti kompetittivi għar-raġġuppament kollu jew partijiet minnu. Għalhekk, id-disposizzjonijiet ta' dan ir-Regolament dwar it-terminazzjoni tal-kuntratt u l-bidla minn provditur għal ieħor, għandhom japplikaw għal kull element ta' raggruppament bħal dan.

(62) Sabiex jieħdu vantaġġ sħiħ mill-ambjent kompetittiv, l-utenti finali għandhom ikunu jistgħu jagħmlu għażliet infurmati u jibdlu minn provditur għal ieħor meta dan ikun fl-interess tagħhom. Għalhekk, l-utenti finali għandhom ikunu jistgħu jaqilbu mingħajr ma jixxekklu minn ostakli legali, tekniċi jew proċedurali, inklużi l-kundizzjonijiet kuntrattwali u l-imposti. Il-portabbiltà tan-numri hu faċilitatur ewlieni għall-għażla tal-konsumaturi u għal kompetizzjoni effikaċi. Din għandha tiġi implimentata b'dewmien mill-anqas ħalli n-numru jiġi attivat effettivament fi żmien ġurnata tax-xogħol minn meta jiġi konkluż ftehim għall-portabbiltà tan-numru. L-għeluq ta' kontijiet pendenti ma għandux ikun kundizzjoni għall-eżekuzzjoni ta' talba għall-portabbiltà.

(63) Sabiex jiġi appoġġat il-provdiment ta' one-stop-shops u sabiex l-utenti finali jsibuha eħfef biex jibdlu l-provditur bla intoppi, il-proċess tal-bidla minn provditur għal ieħor għandu jmexxih il-provditur riċeventi tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku. Il-provditur trasferenti tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku ma għandux itawwal jew ixekkel il-proċess tal-bidla minn provditur għal ieħor. Għandhom jintużaw kemm jista' jkun proċessi awtomatizzati u jkun żgurat livell għoli ta' protezzjoni tad-dejta personali. Id-disponibbiltà ta' informazzjoni trasparenti, preċiża u f'waqtha dwar il-bidla minn provditur għal ieħor, għandha żżid il-kunfidenza tal-utenti finali fil-bdil u tagħmilhom aktar disposti li jieħdu sehem b'mod attiv fil-proċess kompetittiv.

(64) Il-kuntratti mal-providituri trasferenti tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku għandhom jiġu terminati awtomatikament wara li ssir il-bidla minn provditur għal ieħor, u l-utenti ma għandhomx jintalbu jagħmlu passi oħrajn. Fil-każ ta' servizzi mħallsa minn qabel, kull bilanċ ta' kreditu li ma jintefaqx għandu jintradd lura lil konsumatur li jkun qed jibdel il-provditur.

(65) L-utenti finali jeħtieġu l-kontinwità meta jbiddlu identifikaturi importanti bħal indirizzi tal-email. Għal dan il-għan, u biex ikun żgurat li ma jintilfux l-emails, l-utenti finali għandhom jingħataw l-opportunità li jagħżlu faċilità tad-direzzjonar tal-emails, bla ħlas, li joffri l-provditur trasferenti tas-servizz tal-aċċess għall-internet meta l-utent finali jkollu indirizz tal-email pprovdut mill-provditur trasferenti.

(66) L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jippreskrivu proċessi globali tal-portabbiltà tan-numri u tal-bidla minn provditur għal ieħor, filwaqt li jqisu l-iżvilupp teknoloġiku u l-ħtieġa li jkun żgurat proċess tal-bidla veloċi, effiċjenti u favur il-konsumatur. L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom ikunu jistgħu jimponu miżuri proporzjonati biex iarsu lill-utenti finali kif jixraq tul il-proċess kollu tal-bidla minn provditur għal ieħor, inklużi sanzjonijiet xierqa li hemm bżonn biex jitnaqqsu kemm jista' jkun ir-riskji ta' abbuż jew dewmien u r-riskju li l-utenti finali jinbidlu għal provditur ieħor mingħajr il-kunsens tagħhom. Dawn għandhom ikunu jistgħu wkoll jistabbilixxu mekkaniżmu ta' kumpens awtomatiku għall-utenti finali f'każijiet bħal dawn.

(67) L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom ikunu jistgħu jieħdu azzjoni effettiva biex jissorveljaw u jiżguraw konformità mad-dispożizzjonijiet ta' dan ir-Regolament, inkluża s-setgħa li jimponu penali finanzjarji jew amministrattivi effettivi fil-każ ta' ksur tagħhom.

(68) Sabiex jitqiesu l-iżviluppi tekniċi u fis-suq, il-Kummissj