Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ispejjeż tan-nuqqas ta’ immigrazzjoni u tan-nuqqas ta’ integrazzjoni”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2019/C 110/01)

Relatur: Pavel TRANTINA Korelatur: José Antonio MORENO DÍAZ

Data tal-Assemblea Plenarja 15.2.2018 Bażi legali Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni fuq inizjattiva proprja Sezzjoni kompetenti Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza Adottat fis-sezzjoni 7.11.2018 Adottata fil-plenarja 12.12.2018 Sessjoni plenarja Nru 539 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 149/09/13

1. Sommarju eżekuttiv tal-konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE jikkunsidra li l-immigrazzjoni għandha influwenza pożittiva fuq it-tkabbir tal-popolazzjoni u tal-forza tax-xogħol. Jekk it-tkabbir naturali tal-popolazzjoni jsir negattiv, l-immigrazzjoni tista’ tgħin biex il-popolazzjoni totali u l-forza tax-xogħol jibqgħu kostanti. Ċertament, l-immigrazzjoni mhix is-soluzzjoni aħħarija biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi tat-tixjiħ demografiku fl-Ewropa. Madankollu, tista’ tkun ukoll rimedju għal nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet li mhumiex relatati mal-proċessi demografiċi.

1.2 Xenarju ta’ nuqqas ta’ immigrazzjoni fl-Ewropa jkun tfisser li: — L-ekonomiji tal-Istati Membri jsofru b’mod sostanzjali; is-swieq tax-xogħol jiġu taħt pressjoni possibilment irrikonċiljabbli, industriji sħaħ ifallu, il-produzzjoni agrikola tonqos, il-bini ma jkunx kapaċi jlaħħaq mad-domanda. — L-isfidi demografiċi jaggravaw; is-sistemi ta’ pensjoni jistgħu jsiru mhux sostenibbli, is-settur tas-saħħa u l-kura jista’ jikkrolla, id-depopolazzjoni ta’ ċerti oqsma jipproċedu b’pass mgħaġġel; effettivament il-koeżjoni soċjali tiddgħajjef. — Projbizzjoni totali fuq il-migrazzjoni legali twassal għal żieda fit-tentattivi ta’ migrazzjoni irregolari; din min-naħa tagħha twassal għal titolizzazzjoni eċċessiva, ripressjoni eċċessiva u żamma tal-ordni pubblika eċċessiva, u iġġarrab spejjeż enormi; tinkoraġġixxi xogħol illegali, sfruttament u skjavitù modern, u tentattivi ddisprati ta’ riunifikazzjoni tal-familji. — Ir-razziżmu u l-ksenofobija jinxterdu aktar mill-preżent; persuni li kienu stabbilixxew ruħhom qabel bi sfond ta’ migrazzjoni, inklużi t-tieni u t-tielet ġenerazzjonijiet, jsiru miri ta’ nuqqas ta’ fiduċja u rabja popolari.

1.3 B’kuntrast ma’ dan, il-potenzjal li ġej tal-migrazzjoni jista’ jiġi identifikat f’pajjiżi ospitanti: jistgħu jimtlew postijiet tax-xogħol battala u nuqqasijiet ta’ ħiliet, it-tkabbir ekonomiku jkun jista’ jiġi sostnut u s-servizzi għal popolazzjoni li qed tixjieħ jistgħu jinżammu meta ma jkunx hemm żgħażagħ biżżejjed lokalment. Id-distakk fil-pensjonijiet jista’ jingħalaq mill-kontribuzzjonijiet ta’ ħaddiema żgħażagħ ġodda. L-immigranti jġibu l-enerġija u l-innovazzjoni. Il-pajjiżi ospitanti huma arrikkiti mid-diversità kulturali u etnika. Iż-żoni li qed tonqsilhom il-popolazzjoni jistgħu jerġgħu jiġu mġedda, inklużi skejjel li jistgħu jiġu ttrasformati. Pajjiżi ta’ oriġini jibbenefikaw minn rimessi (pagamenti mibgħuta lura mill-migranti), li issa ħafna drabi jiskorru l-għajnuna barranija. Il-migranti li jirritornaw lejn pajjiżhom iġibu tfaddil, ħiliet u kuntatti internazzjonali.

1.4 It-twettiq tal-potenzjal sħiħ tal-migrazzjoni jirrikjedi approċċ li, fost affarijiet oħra, jagħmel użu aħjar mill-ħiliet tal-popolazzjoni tal-migranti. Il-KESE huwa konvint li dan għandu jkun appoġġjat minn politiki u mekkaniżmi adegwati ta’ validazzjoni ta’ ħiliet u jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jappoġġjaw l-iżvilupp rapidu tagħhom. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni xierqa ta’ sħubijiet ta’ ħiliet ma’ pajjiżi mhux tal-UE tkun ta’ benefiċċju reċiproku kemm għall-UE kif ukoll għall-pajjiżi ta’ oriġini tal-migranti.

1.5 L-UE għandha tadotta politiki u miżuri li japprovaw migrazzjoni sikura, ordnata u regolari u jsaħħu wkoll l-inklużjoni u l-koeżjoni soċjali.

1.6 In-nuqqas ta’ integrazzjoni ġġib magħħa riskji u spejjeż ekonomiċi, soċjokulturali, u politiċi. Għalhekk, l-investiment fl-integrazzjoni tal-migranti huwa l-aħjar politika tal-assigurazzjoni kontra spejjeż, problemi u tensjonijiet futuri potenzjali. Il-politiki pubbliċi għandhom jindirizzaw il-biżgħat, it-tħassib u l-inkwiet ta’ diversi sezzjonijiet tal-popolazzjoni fis-soċjetajiet tal-UE sabiex jiġu evitati diskorsi ksenofobiċi u kontra l-UE. Il-politiki rilevanti għandhom jinkludu sett ċar, konsistenti u raġunat ta’ obbligi fuq il-migranti nfushom, iżda ugwalment denunzja konsistenti ta’ retorika u mġiba kontra l-migranti.

1.7 Il-KESE jenfasizza l-fatt li l-promozzjoni tal-integrazzjoni hija essenzjali biex jissaħħu l-valuri u l-prinċipji fundamentali tal-UE, li minnhom id-diversità, l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni huma kruċjali. L-integrazzjoni tappartjeni lis-soċjetà kollha, inklużi l-migranti li joqogħdu f’pajjiż ospitanti, irrispettivament mill-istatus jew l-oriġini tagħhom. Madankollu, politiki speċjali huma meħtieġa għal persuni b’vulnerabbiltajiet partikolari (bħar-refuġjati) u approċċ ibbażat fil-komunità u appoġġ immirat mfassal apposta aktar milli ta’ universalità jista’ jagħti l-aħjar riżultati. Huwa imperattiv, għalhekk, li l-Istati Membri tal-UE jitgħallmu minn xulxin u jistinkaw b’mod onest biex joħolqu ambjent li fih l-integrazzjoni tal-migranti tkun tista’ tinkiseb u r-riskji jiġu evitati.

2. Sfond u objettivi tal-Opinjoni

2.1 L-akbar flussi migratorji fl-Ewropa mit-Tieni Gwerra Dinjija ’l hawn, qajmu t-tħassib taċ-ċittadini dwar aktar flussi migratorji mhux kontrollati u enfasizzaw l-importanza ta’ approċċ konġunt fil-ġlieda kontra l-migrazzjoni irregolari u biex tiġi żgurata l-kapaċità tal-UE li taġixxi. L-Istati Membri tal-UE qed jiffaċċjaw sfidi fir-rigward tal-ġestjoni, il-finanzjament u l-komunikazzjoni ta’ migrazzjoni, kif ukoll il-biżgħat taċ-ċittadini dwar dan. Filwaqt li s-sitwazzjoni ġiet abbużata minn xi politiċi, il-KESE huwa konvint li hemm ħtieġa urġenti biex tinbidel in-narrattiva dwar il-migrazzjoni u r-ritorn għal dibattitu razzjonali, abbażi tal-fatti. Ir-refuġjati u l-migranti m’għandhomx jitqiesu bħala theddida iżda bħala opportunità għall-mudell ekonomiku u soċjali tal-Ewropa.

2.2 Il-politiki attwali li jqiegħdu l-kontroll tal-migrazzjoni fil-quċċata tal-aġenda tal-affarijiet barranin jimminaw il-pożizzjoni tal-UE fir-relazzjonijiet barranin, li jagħmluha suxxettibbli għal rikatt u telf ta’ kredibbiltà dwar kwistjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem. Il-KESE huwa konvint li l-UE u l-Istati Membri għandhom imorru lil hinn mill-mudell attwali u jiżguraw li jiġu promossi modi regolari ta’ dħul li jiffaċilitaw il-migrazzjoni ordnata u l-inklużjoni b’suċċess. Ir-rotot sikuri u legali jistgħu jtaffu l-pressjoni fuq is-sistema tal-ażil tal-UE.

2.3 Fl-istess ħin, sakemm is-swieq tal-UE jippromovu d-domanda għax-xogħol, se jkun hemm il-migrazzjoni: regolari jew mod ieħor. F’ċerti professjonijiet, mill-inqas, id-domanda se tikber (fis-settur tal-kura, ix-xogħol domestiku, is-servizzi soċjali, il-bini, eċċ.) ( 1 )

2.4 Fil-Ġranet tas-Soċjetà Ċivili tal-2017 f’Ġunju, Federica Mogherini, Rappreżentant Għoli tal-Unjoni Ewropea għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà, għamlet diskors ewlieni dwar “L-Ewropa Globali u r-rwol tagħha fil-paċi u l-istabbiltà” ( 2 ) . Fih, hija qalet li l-Ewropa kellha bżonn il-migrazzjoni minħabba raġunijiet ekonomiċi u kulturali. Hija ssuġġeriet li l-KESE jfassal studju jew rapport dwar l-ispejjeż tan-nuqqas ta’ migrazzjoni, minħabba li l-impressjoni tagħha kienet li jkun hemm kollass f’setturi tal-ekonomiji Ewropej jekk il-migranti kollha kellhom jisparixxu minn jum għall-ieħor. Ir-rapport iwassal il-fehmiet tal-atturi ekonomiċi u soċjali dwar kif tkun tidher l-Ewropa mingħajr il-migranti. Din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja hija segwitu tal-idea tagħha.

2.5 Il-migrazzjoni għandha ħafna aspetti – tista’ tkun regolari, irregolari jew, kif kien il-każ f’dawn l-aħħar tliet snin, umanitarja, wara l-gwerra fis-Sirja u f’partijiet oħra tad-dinja. Il-flussi migratorji huma wkoll imħallta u l-migrazzjoni tal-ħaddiema tista’ tkun staġjonali, manwali jew b’ħiliet għolja. Dan id-dokument jiffoka l-aktar fuq migrazzjoni tal-ħaddiema sikura, ordnata u appoġġjata mill-UE (u r-riunifikazzjoni tal-familji relatata); madankollu, tinnota wkoll forom oħrajn ta’ immigrazzjoni fl-UE u l-kontribuzzjonijiet potenzjali tal-migranti li ġejjin għal migrazzjoni (temporanja) umanitarja (dawk li jfittxu ażil) u tal-migrazzjoni irregolari.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Id-demografija — il-popolazzjoni li qed tixjieħ u n-numri dejjem jonqsu tagħha fl-UE

3.1.1 Fil-bidu tas-seklu 21, l-Ewropa qed tiffaċċja popolazzjoni li qed tixjieħ, popolazzjonijiet lokali li qed jistaġnaw jew saħansitra jiċkienu, qgħad għoli u – f’xi wħud mill-membri ewlenin tagħha – anke bi tkabbir ekonomiku baxx. Fl-istess ħin, l-Ewropa tibqa’ waħda mid-destinazzjonijiet ewlenin għall-migrazzjoni ( 3 )

3.1.2 Il-bidliet fid-daqs tal-forza tax-xogħol jippreżentaw waħda mill-isfidi ewlenin għall-Unjoni Ewropea. Filwaqt li l-provvista ta’ ħaddiema (id-daqs tal-forza tax-xogħol) ma tiżviluppax indipendentement mid-domanda għall-ħaddiema, it-trajettorji futuri tagħha jistgħu jiġu stmati billi jiġu kkombinati diversi xenarji ta’ parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol bi projezzjonijiet tal-popolazzjoni, kif identifikati mill-awturi tal-Iskeda Ewropea tad-Data Demografika 2018 ( 4 ) . Il-forza tax-xogħol attwali fl-Unjoni Ewropea tinkludi madwar 245 miljun ħaddiem. Sabiex tiġi stmata firxa ta’ provvista futura ta’ ħaddiema sal-2060, l-awturi fissru tliet xenarji għall-parteċipazzjoni fil-forza tax-xogħol, li jvarjaw bejn 214, 227 jew 245 miljun ħaddiem.

3.1.3 Tbassir ieħor, bħal dak ippreżentat mill-iskeda informattiva tal-Kummissjoni Ewropea għas-Samit Soċjali ta’ Gothenburg fl-2017, jargumenta li fl-2060, għal kull persuna anzjana se jkun hemm żewġ persuni li jaħdmu. Illum, hemm erbgħa. Dan joħloq riskji kritiċi għaż-żamma tal-Mudell Soċjali Ewropew kif nafuh illum.

3.1.4 Min-naħa l-oħra, l-immigrazzjoni għandha influwenza pożittiva fuq it-tkabbir tal-popolazzjoni u tal-forza tax-xogħol. Jekk it-tkabbir tal-popolazzjoni naturali jsir negattiv, l-immigrazzjoni tista’ tgħin biex il-popolazzjoni totali u l-forza tax-xogħol jibqgħu kostanti. L-immigrazzjoni tista’ tkun ukoll rimedju għal nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet li mhumiex relatati mal-proċessi demografiċi. Madankollu, kif jargumenta l-Istitut tal-Ekonomija Internazzjonali ta’ Hamburg (HWWI) fir-rapport tiegħu “The Costs and Benefits of European Immigration” (L-Ispejjeż u l-Benefiċċji tal-Immigrazzjoni Ewropea) ( 5 ) , l-immigrazzjoni mhix is-soluzzjoni aħħarija biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi tat-tixjiħ demografiku fl-Ewropa(peress li l-migranti jixjieħu wkoll).

3.2 Il-potenzjal tal-migrazzjoni tal-ħaddiema minn pajjiżi terzi

L-impatti li ġejjin jistgħu jiġu identifikati (6):

3.2.1 Fuq il-pajjiżi ospitanti: — Jistgħu jimtlew il-postijiet tax-xogħol battala u n-nuqqasijiet ta’ ħiliet. — It-tkabbir ekonomiku jkun jista’ jiġi sostnut. — Is-servizzi għal popolazzjoni li qed tixjieħ jistgħu jinżammu meta ma jkunx hemm żgħażagħ biżżejjed lokalment. — Id-distakk fil-pensjonijiet jista’ jimtela mill-kontribuzzjonijiet ta’ ħaddiema migranti żgħażagħ ġodda, li jħallsu t-taxxi wkoll. — L-immigranti jġibu l-enerġija u l-innovazzjoni. — Il-pajjiżi ospitanti huma arrikkiti mid-diversità kulturali u etnika. — Iż-żoni li qed jonqsulhom il-popolazzjoni jistgħu jerġgħu jiġu mġedda, inklużi skejjel b’numri li qed jonqsu.

3.2.2 Fuq il-pajjiżi ta’ oriġini: — Il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jibbenefikaw minn rimessi (pagamenti mibgħuta lura mill-migranti), li issa ħafna drabi jiskorru l-għajnuna barranija (7), imma wkoll mill-iskambju kulturali. — Il-qgħad jitnaqqas u l-migranti żgħażagħ isaħħu l-prospetti tal-ħajja tagħhom. — Il-migranti li jirritornaw lejn pajjiżhom iġibu tfaddil, ħiliet u kuntatti internazzjonali.

4. L-ispejjeż tan-nuqqas ta’ immigrazzjoni

4.1 L-appoġġ għat-tkabbir ekonomiku u s-sodisfar tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol

4.1.1 L-immigrazzjoni minn barra l-UE għandha kemm impatt dirett u indirett fuq it-tkabbir ekonomiku: jidher li hemm korrelazzjoni ċara bejn it-tkabbir tal-forza tax-xogħol permezz tal-immigrazzjoni u t-tkabbir aggregat tal-PDG. Pereżempju, fis-snin reċenti, l-Iżvezja tat eluf ta’ permessi tax-xogħol lil żviluppaturi tat-teknoloġija tal-informazzjoni, dawk li jiġbru l-frott artab, u koki. L-immigrazzjoni għax-xogħol tikkontribwixxi b’valuri sinifikanti għall-ekonomija Żvediża: kumpaniji li jirreklutaw immigranti għax-xogħol jikbru b’mod aktar mgħaġġel minn kumpaniji komparabbli. Kull sena, immigranti minn barra mill-UE/EEA jikkontribwixxu aktar minn EUR 1 000 miljun għall-PDG Żvediża u aktar minn EUR 400 miljun fi dħul mit-taxxa ( 8 )

4.1.2 Il-popolazzjoni tal-migranti ġġenerat żieda ta’ 70 % fil-forza tax-xogħol tal-Ewropa bejn l-2004 u l-2014 ( 9 ) . Huwa diffiċli li jiġi speċifikat l-impatt ta’ nuqqas ta’ ħaddiema ta’ dan id-daqs fl-ekonomija Ewropea u fl-Istati Membri individwali. Barra minn hekk, il-popolazzjoni barranija ġeneralment tintegra f’niċeċ tas-suq (segmentalizzazzjoni) li qed jikbru malajr jew li qed jonqsu, u jipprovdu aktar flessibbiltà biex jirrispondu għad-domandi tas-suq tax-xogħol tal-UE.

4.1.3 Bl-istess mod, il-popolazzjoni tal-migranti tipparteċipa fis-sitwazzjoni tal-impjiegi ta’ kull pajjiż billi tikkontribwixxi għall-konsum u l-ħolqien ta’ impjiegi ġodda Intraprendituri migranti jikkontribwixxu għal tkabbir ekonomiku u impjieg, ta’ spiss billi jerġgħu jagħtu l-ħajja lil snajja’ u l-artiġjanat minsija u jipparteċipaw dejjem iktar fil-forniment ta’ prodotti u servizzi b’valur miżjud ( 10 ) . Il-Kumitat għaldaqstant jissuġġerixxi li jekk “il-kapaċità kreattiva u ta’innovazzjoni” tal-intraprendituri migranti se tissaħħaħ għandhom jittieħdu miżuri speċifiċi fil-livell tal-UE, tal-Istat Membru u dak lokali. Dan sabiex tiġi eradikata d-diskriminazzjoni u jinħolqu kundizzjonijiet indaqs għal kulħadd sabiex ikunu jistgħu jikkontribwixxu għal tkabbir inklużiv u impjiegi ta’ kwalità ( 11 )

4.1.4 Il-KESE jemmen li, minħabba t-tendenza partikolari tagħhom li jaħdmu fl-oqsma tax-xogħol tal-kura u fl-attivitajiet tal-ekonomija kollaborattiva u tal-ekonomija ċirkolari, l-intrapriżi tal-ekonomija soċjali jistgħu jrawmu u jsostnu, mhux biss il-ħolqien ta’ impjiegi ġodda iżda wkoll l-intraprenditorija u aċċess għall-attivitajiet ekonomiċi tal-migranti u r-refuġjati ( 12 )

4.1.5 Il-kejl tal-impatt fiskali tal-immigrazzjoni huwa kwistjoni kumplessa. Madankollu, l-OECD ( 13 ) tiddikjara li, fil-qosor, il-migranti kellhom impatt fiskali newtrali matul l-aħħar ħamsin sena, jiġifieri kull spiża li setgħu ġġeneraw kienet koperta mill-profitti prodotti mit-taxxi u l-imposti miġbura.

4.1.6 L-istudju ta’ riċerka ta’ Oxford Economics ( 14 ) ikkonkluda li l-ħaddiema migranti kienu għenu biex tinżamm provvista ta’ ħaddiema adegwata biex issostni l-espansjoni ekonomika tal-2004-2008. Id-disponibbiltà ta’ ħaddiema migranti tidher li għamlet id-differenza bejn xi negozji li baqgħu jeżistu jew, li ma kellhomx għalfejn jirrilokaw il-produzzjoni barra l-pajjiż (l-awturi jikkwotaw stħarriġ ta’ 600 negozju fejn 31 % qalu li l-migranti kienu importanti għas-sopravivenza tal-organizzazzjoni tagħhom, ċifra li żdiedet għal 50 % fil-kura tas-saħħa u soċjali u fl-agrikoltura).

4.1.7 Huwa ċar li l-immigrazzjoni tista’ tkun ekonomikament ta’ benefiċċju kemm għall-pajjiżi ta’ oriġini kif ukoll għall-pajjiżi ospitanti. Madankollu, bl-istrutturi ekonomiċi u kummerċjali preżenti huma l-pajjiżi sinjuri u qawwija li jibbenefikaw l-aktar. Il-migrazzjoni għandha wkoll il-potenzjal li kulturalment tgħaqqad lin-nies flimkien u tippromovi ftehim, iżda jkun hemm kunflitti jekk ma jsirux sforzi biex jitneħħew in-nuqqas ta’ fehim, preġudizzji u l-ideat foloz li jkollhom in-nies lokali, iżda wkoll il-komunitajiet ta’migranti..

4.2 It-tnaqqis tad-diskrepanzi fil-ħiliet

4.2.1 B’mod ġenerali, l-ekonomija Ewropea titlef aktar minn 5 % tal-produttività kull sena minħabba spariġġ bejn il-ħiliet tal-ħaddiema u l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, skond studju mill-Istitut għall-Ekonomija tas-Suq (IME) ( 15 ) ikkummissjonat mill-KESE u ppubblikat fl-24 ta’ Lulju, 2018. L-istudju jgħid li dan jammonta għal telf ta’ 80 ċenteżmu tal-euro għal kull siegħa maħduma. Il-professjonijiet l-aktar milquta huma l-IT u l-komunikazzjonijiet, it-tobba mediċi u, b’mod aktar ġenerali, l-oqsma tax-xjenza, it-teknoloġija u l-inġinerija. Il-fenomenu jaffettwa wkoll lill-għalliema, l-infermiera u l-qwiebel. L-awturi jgħidlu li t-tendenza qiegħda tiggrava minħabba t-tnaqqis demografiku u l-iżviluppi fit-teknoloġija. Din il-lakuna fil-ħiliet tista’ tiġi indirizzati parzjalment permezz tal-migrazzjoni tal-ħaddiema.

4.2.2 Madankollu, it-twettiq tal-potenzjal sħiħ tal-migrazzjoni f’dan il-qasam jirrikjedi approċċ li, fost affarijiet oħra, jagħmel użu aħjar mill-ħiliet u l-kwalifiki tal-popolazzjoni tal-migranti. L-immigranti s-soltu huma kkwalifikati żżejjed għall-pożizzjonijiet li jkunu qed jiġu offruti ( 16 )

4.2.3 Id-diskrepanza fil-ħiliet tista’ tkun parzjalment imnaqqsa biss jekk l-immigranti jkollhom il-ħiliet u l-kwalifiki tagħhom ivvalidati. Madankollu, il-mekkaniżmi ta’ validazzjoni tal-UE għadhom qed jiżviluppaw u jiddependu mill-Istati Membri. L-għodda tal-UE għall-Profili tal-Ħiliet mhux użat biżżejjed mill-Istati Membri u l-atturi fuq il-post. Madankollu, hemm inizjattivi mhux governattivi, bħal Kards bil-Kompetenzi ta’ Bertelsmann Stiftung jew awtovalutazzjoni vokazzjonali online. ( 17 )

4.2.4 L-implimentazzjoni xierqa ta’ sħubijiet ta’ ħiliet ma’ pajjiżi mhux tal-UE tkun ta’ benefiċċju reċiproku kemm għall-UE kif ukoll għall-pajjiżi ta’ oriġini tal-migranti.

4.3 Is-sostenn għas-settur tal-kura

4.3.1 In-nuqqasijiet tas-suq tax-xogħol fis-settur tal-kura tas-saħħa huma bħal bomba lesti biex tisplodi. Hemm kriżi li għaddejja ( 18 ) , u n-nuqqasijiet ta’ ħaddiema se jiżdiedu sakemm ma jiġux segwiti reazzjonijiet politiċi xierqa. Sa mill-1994, il-kura kienet definita bħala settur strateġiku mill-Kummissjoni Ewropea. Fl-2010, wissiet li nuqqas ta’ provvista ta’ żewġ miljun ħaddiem fil-kura tas-saħħa se jitfaċċaw sal-2020 jekk ma titteħidx azzjoni urġenti biex jiġu rimedjati n-nuqqasijiet ta’ provvista sa miljun ħaddiem fil-kura fit-tul (LTC) ( 19 )

4.3.2 In-nuqqas ta’ ħaddiema huwa prevalenti f’okkupazzjonijiet tal-kura f’ħafna Stati Membri. Ir-reklutaġġ ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa kemm regolari kif ukoll bla dokumenti jtaffi n-nuqqasijiet fis-settur tal-kura. Is-sistemi tal-kura tan-Nofsinhar tal-Ewropa, b’mod partikolari, jiddependu ħafna fuq il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa li jgħixu fl-unità domestika fejn jaħdmu. Fl-Italja, pereżempju, il-ħaddiema migranti tal-kura tas-saħħa li jgħixu fl-unità domestika fejn jaħdmu jirrappreżentaw madwar tliet kwarti tal-forza tax-xogħol fil-qasam tal-kura fid-djar ( 20 )

4.3.3 Il-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant (CEE) huma affettwati wkoll min-nuqqasijiet ta’ ħaddiema fis-settur tal-kura kif ukoll mid-domanda dejjem tiżdied għall-kura fl-Ewropa tal-Punent. Pereżempju, il-Polonja tipprovdi ħafna ħaddiema tal-kura tas-saħħa lil pajjiżi oħra, minkejja forza tax-xogħol domestika eżawrita fil-qasam tal-kura. Dawn in-nuqqasijiet jittaffew bil-wasla fil-Polonja ta’ ħaddiema mill-Ukrajna u minn pajjiżi oħra barra mill-UE ( 21 )

4.3.4 Huwa wkoll importanti li jiġi nnutat il-kontribut ekonomiku sinifikanti ta’ migranti nisa, lill-familji u komunitajiet permezz ta’ xogħol bi ħlas, u l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-inugwaljanzi bejn in-nisa u l-irġiel fis-swieq tax-xogħol ( 22 ) . Ir-riċerka turi li l-maġġoranza tan-nisa migranti li jaħdmu huma impjegati f’impjiegi fis-settur tas-servizzi (eż.forniment tal-ikel u x-xorb, impjiegi domestiċi u fil-kura tas-saħħa). Xogħol irregolari, in-nuqqas ta’ impjieg u impjieg fuq kuntratt temporanju jistgħu jiġġeneraw l-iżvantaġġ li jħabbtu wiċċhom magħhom in-nisa migranti fis-swieq tax-xogħol tal-UE, u miżuri li jiggarantixxu trattament ugwali u biex jipprovdu protezzjoni ta’ persuni vulnerabbli għandhom jiġu żviluppati aktar.

4.4 L-indirizzar tad-depopolazzjoni ta’ żoni rurali u remoti

4.4.1 Iż-żoni rurali, muntanjużi u tal-gżejjer qed jonqsulhom il-popolazzjoni, u dan joħloq spiral ekonomiku u soċjali ’l isfel li jżid fil-momentum hekk kif aktar nies jemigraw lejn il-bliet. It-telf tal-popolazzjoni jnaqqas l-ammont ta’ flus li jiċċirkola fil-komunità, li mbagħad jaffettwa l-vijabbiltà tan-negozji lokali, ħwienet u links tat-trasport, kif ukoll id-disponibbiltà ta’ faċilitajiet u servizzi essenzjali.

4.4.2 F’xi oqsma tal-UE, pereżempju fl-Irlanda jew f’Brandenburg, id-depopolazzjoni qed tingħeleb billi jiġu stabbiliti l-migranti. Fil-każ tal-agrikoltura, pereżempju, il-kontribut tal-ħaddiema migranti fl-Irlanda ta’ Fuq kien essenzjali għas-sopravivenza ta’ settur bi problemi serji f’termini ta’ provvista ta’ ħaddiema u forza tax-xogħol li qed tixjieħ. Il-popolazzjoni tal-migranti hija lesta li taċċetta impjiegi b’salarji u kundizzjonijiet li ġew miċħuda mill-popolazzjoni lokali, u li tgħix f’villaġġi f’riskju għoli ta’ depopolazzjoni, minkejja l-fatt li jista’ jkun settur ferm mhux regolat bir-riskju ta’ sfruttament tax-xogħol ( 23 )

4.4.3 L-opportunitajiet huma disponibbli taħt il-politika għall-iżvilupp rurali tal-Unjoni Ewropea biex jgħinu lil komunitajiet lokali rurali bil-wasla tal-migranti. Għadd ta’ organizzazzjonijiet ta’ żvilupp rurali indikaw l-assistenza potenzjali li żoni rurali jistgħu joffru lill-migranti, li l-wasla tagħhom tista’ taqdi rwol ħalli terġa’ tingħata l-ħajja liż-żoni li jbatu minn nuqqas ta’ popolazzjoni u/jew tnaqqis ekonomiku. Il-Parlament Ewropew enfasizza l-importanza li jingħata appoġġ għall-inklużjoni soċjali u li-integrazzjoni tal-migranti fis-suq tax-xogħol fl-istudju tiegħu tal-2017 ( 24 )

4.5 L-indirizzar tad-diversità kulturali

4.5.1 In-nuqqas ta’ popolazzjoni ta’ migranti jkun għad-detriment tad-diversità fil-pajjiżi tal-UE, li jwassal għal diskors ksenofobiku u kompjaċenti, li jmur kontra l-prinċipji gwida tal-UE. Barra minn hekk, nitilfu kontribut għall-espansjoni tal-valuri, bħal trattament ugwali u nondiskriminazzjoni, fejn il-viżibbiltà tal-popolazzjoni bi sfond ta’ migrazzjoni għenet biex jinkiseb il-progress fis-snin reċenti.

4.6 Għal dan kollu ta’ hawn fuq, in-nuqqas ta’ immigrazzjoni lejn l-UE irid jiġi skartat bħala xenarju mhux realistiku li ma jistax jiġi implimentat u ta’ ħsara immensa.

5. L-ispejjeż tan-nuqqas ta’ integrazzjoni (u kif jiġu evitati)

5.1 Sabiex tirrealizza l-potenzjal sħiħ tal-migrazzjoni għall-Ewropa, kif indikat hawn fuq, u fl-istess ħin timminimizza r-riskji relatati u fit-tul u l-ispejjeż soċjoekonomiċi evitabbli, huwa ta’ importanza kbira li jkun hemm kundizzjonijiet għall-integrazzjoni b’suċċess tal-migranti.

5.2 Il-punti prinċipali pertinenti għall-fehim tal-UE tal-kunċett huma elenkati fil-Prinċipji Bażiċi Komuni għall-Politika ta’ Integrazzjoni tal-Immigranti fl-UE adottata mill-Kunsill fl-2004 ( 25 ) . Hawnhekk, l-integrazzjoni tinftiehem bħala “proċess dinamiku bidirezzjonali ta’ akkomodazzjoni reċiproka mill-immigranti u r-residenti kollha tal-Istati Membri”. Dan imur kontra l-kunċett żbaljat mifrux ħafna ta’ integrazzjoni bħala assimilazzjoni – proċess b’direzzjoni waħda li fih l-individwi jabbandunaw l-attributi nazzjonali u kulturali tagħhom bi skambju għal dawk tal-pajjiż ta’ residenza l-ġdid tagħhom ( 26 ) . Madankollu, kif jisħaq il-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE tal-2016 dwar l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, element essenzjali għall-ħajja u l-parteċipazzjoni fl-UE huwa l-fehim ta’ u t-tħaddin tal-valuri fundamentali tagħha ( 27 )

5.3 Għandu jiġi enfasizzat li l-integrazzjoni tappartjeni għall-migranti kollha li jistabilixxu ruħhom f’pajjiż ospitanti, irrispettivament mill-istatus jew l-oriġini tagħhom. Madankollu, politiki speċjali huma meħtieġa għal persuni b’vulnerabbiltajiet partikolari (bħar-refuġjati), u approċċ ibbażat fil-komunità aktar milli ta’ universalità jista’ jagħti l-aħjar riżultati.

5.4 L-impjieg huwa parti ewlenija mill-proċess ta’ integrazzjoni. L-Istati Membri u l-imsieħba ekonomiċi u soċjali b’hekk jipperċepixxu l-inklużjoni tal-migranti fis-suq tax-xogħol bħala prijorità. Tabilħaqq, id-domanda għall-ħaddiema tibqa’ waħda mill-muturi kruċjali tal-migrazzjoni fl-ewwel lok.

5.5 Fost il-varjabbli essenzjali l-oħra li jiddeterminaw l-integrazzjoni tal-migranti min-naħa tal-istat riċeventi huma: ċertezza u prevedibbiltà tal-istatus tal-migrazzjoni, possibbiltajiet għal u ostakoli biex tinkiseb iċ-ċittadinanza, opportunitajiet għal riunifikazzjoni tal-familja, disponibbiltà ta’ korsijiet tal-lingwa, rekwiżiti tal-għarfien tal-lingwa u tal-kultura, drittijiet politiċi, u l-ftuħ ġenerali ta’ kwalunkwe soċjetà partikolari u r-rieda tagħha li tħaddan, tassisti u tinteraġixxi ma’ dawk li għadhom kif waslu, kif ukoll viċi versa.

5.6 Barra minn hekk, l-integrazzjoni tal-migranti hija marbuta mill-qrib ma’ pletora ta’ politiki relatati mal-protezzjoni fuq il-post tax-xogħol, l-akkomodazzjoni, il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, id-drittijiet tan-nisa, l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni biex insemmu biss ftit.

5.7 Fi sforz biex jiġu kkwantifikati l-politiki fis-seħħ, ġie stabbilit l-Indiċi tal-Politika tal-Integrazzjoni ta’ Migranti (MIPEX), u pprovda data komparabbli dwar l-Istati Membri tal-UE u bosta pajjiżi oħra ( 28 ) . Ir-riżultati tiegħu jenfasizzaw id-diskrepanzi eżistenti bejn l-Istati Membri, inkluża d-diskrepanza bejn il-Lvant u l-Punent li għadha għaddejja.

5.8 Jekk insegwu l-loġika tax-xenarju ta’ “nuqqas ta’ integrazzjoni tal-migranti”, ir-riskji u/jew l-ispejjeż li ġejjin jistgħu jiġu identifikati:

5.8.1 Ekonomiċi

— l-esklużjoni tal-migranti minn xogħol formali (u żieda fix-xogħol mhux iddikjarat);

— iż-żieda fl-ispejjeż biex jiġu ttrattati l-kwistjonijiet soċjali wara li jitfaċċaw, aktar milli biex jiġu evitati;

— l-inabbiltà tal-migranti li jirrealizzaw bis-sħiħ il-potenzjal tagħhom (ħafna drabi tiġi ttrasferita lil ġenerazzjonijiet ta’ wara).

5.8.2 Soċjokulturali

— in-nuqqas ta’ identifikazzjoni mal-valuri u n-normi tal-pajjiż ospitanti u tal-aċċettazzjoni tagħhom;

— l-aggravament tad-differenzi soċjokulturali bejn il-komunitajiet tal-migranti u ospitanti;

— id-diskriminazzjoni strutturali tal-migranti, inkluż in-nuqqas ta’ aċċess adegwat għas-servizzi;

— iż-żieda fil-ksenofobija u fin-nuqqas ta’ fiduċja reċiproka;

— ir-replika tal-ostakoli lingwistiċi;

— is-segregazzjoni spazjali li twassal it-triq kollha lejn il-ħolqien ta’ gettos;

— it-tifrik tal-koeżjoni soċjali ġenerali.

5.8.3 Sigurtà

— Żieda f’diskors ta’ mibegħda u reati ta’ mibegħda;

— it-tnaqqis fl-infurzar tal-liġi u żieda possibbli tar-rati ta’ kriminalità, partikolarment f’żoni soċjalment esklużi;

— ir-radikalizzazzjoni potenzjali u appoġġ akbar għal ideoloġiji estremi (kemm mill-komunitajiet migranti kif ukoll mis-soċjetà ospitanti).

5.9 Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, l-investiment fl-integrazzjoni tal-migranti huwa l-aħjar politika tal-assigurazzjoni kontra spejjeż, problemi u tensjonijiet futuri potenzjali.

5.10 Il-politiki rilevanti għandhom jinkludu sett ċar, konsistenti u raġunat ta’ obbligi fuq il-migranti nfushom, iżda ugwalment denunzja konsistenti ta’ retorika u mġiba kontra l-migranti.

5.11 Huwa imperattiv, għalhekk, li l-Istati Membri tal-UE jitgħallmu minn xulxin u jistinkaw b’mod onest biex joħolqu ambjent li fih l-integrazzjoni tal-migranti tkun tista’ tinkiseb u r-riskji stabbiliti hawn fuq jiġu evitati.

5.12 Għandu jiġi ddikjarat b’mod pjuttost miftuħ li sforzi mmexxija mill-gvern biex jikkriminalizzaw jew b’xi mod ieħor jimmarġinalizzaw il-migranti, l-aggravar tan-nazzjonaliżmu etniku u t-tnaqqis fil-finanzjament ta’ miżuri ta’ integrazzjoni (inkluż in-nuqqas ta’ distribuzzjoni ta’ fondi disponibbli mill-UE) – kif rajna reċentement f’ċerti Stati Membri – huma f’kontradizzjoni diretta ma’ dawn l-għanijiet u jistgħu jagħmlu ħsara irreparabbli fit-tul.

5.13 L-aħħar iżda mhux l-inqas, il-promozzjoni tal-integrazzjoni hija essenzjali biex jissaħħu l-valuri u l-prinċipji fundamentali tal-UE, li fosthom id-diversità, l-ugwaljanza u n-nondiskriminazzjoni huma kruċjali.

Brussell, it-12 ta’ Diċembru 2018. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) Pereżempju, fost l-4,3 miljun immigrant fl-UE fl-2016, kien hemm madwar 2,0 miljun ċittadin ta’ pajjiżi li mhumiex fl-UE, 1,3 miljun persuna b’ċittadinanza ta’ Stat Membru differenti tal-UE minn dak li jkunu emigraw fih, madwar 929 000 persuna li emigraw lejn Stat Membru tal-UE li tiegħu kellhom ċ-ċittadinanza (pereżempju, għar-ritorn ta’ ċittadini jew ċittadini mwielda barra mill-pajjiż), u xi 16 000 persuna apolida.

(2) Federica Mogherini’s keynote speech at the Civil Society Days 2017 (Id-diskors ewlieni ta’ Federica Mogherini fil-Ġranet tas-Soċjetà Ċivili tal-2017).

(3) Migration data portal

(4) European Demographic Data Sheet 2018 (Skeda Ewropea tad-Data Demografika 2018).

(5) The costs and benefits of European immigration (L-ispejjeż u l-benefiċċji tal-immigrazzjoni Ewropea), Econstor.

(6) Ispirati minn u bl-użu tal-konklużjonijiet ta’ “The pros and cons of Migration” (Il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-Migrazzjoni), Embrace.

(7) Perspettivi dwar l-Iżvilupp Globali 2017, OECD

(8) DAMVAD Analytics (2016): L-immigrazzjoni għax-xogħol tikkontribwixxi għall-iżvilupp ekonomiku Żvediż.

(9) OECD (2014): “Is migration good for the economy?” (Il-migrazzjoni hija ta’ ġid għall-ekonomija?) Dibattiti dwar il-Politika dwar il-Migrazzjoni.

(10) Rath, J., Eurofound (2011), “Promoting ethnic entrepreneurship in European cities”, Publications Office of the European Union, Luxembourg.

(11) ĠU C 351, 15.11.2012, p. 16.

(12) ĠU C 283, 10.8.2018, p. 1.

(13) International Migration Outlook (Il-Prospetti dwar il-Migrazzjoni) 2013, OECD.

(14) Dipartiment għax-Xogħol u t-Tagħlim, ir-Renju Unit: The Economic, Labour Market and Skills Impacts of Migrant Workers in Northern Ireland (Is-Suq Ekonomiku, tax-Xogħol u l-Impatti tal-Ħiliet tal-Ħaddiema Migranti fl-Irlanda ta’ Fuq).

(15) KESE (2018): Skills Mismatches – An Impediment to the Competitiveness of EU Businesses (Spariġġi fil-Ħiliet – Impediment għall-Kompetittività tan-Negozji tal-UE), (ISBN: 978-92-830-4159-7).

(16) LABOUR-INT: “Integration of migrants and refugees in the labour market through a multi-stakeholder approach”.

(17) Meine Berufserfahrung zählt.

(18) UNI Europa UNICARE (2016).

(19) Il-Kummissjoni Ewropea (2013).

(20) Servizz ta’ Riċerka tal-Parlament Ewropew (2016).

(21) ĠU C 487, 28.12.2016, p. 7.

(22) Rapport dwar migranti nisa fil-forza tax-xogħol tal-UE.Sommarju tas-sejbiet”,KE

(23) Nori, M. (2017). “The shades of green: migrants’ contribution to EU agriculture: context, trends, opportunities, challenges” (L-isfumaturi tal-aħdar: il-kontribut tal-migranti għall-agrikoltura tal-UE: kuntest, xejriet, opportunitajiet, sfidi).

(24) “EU rural development policy and the integration of migrants”, EP.

(25) Common Basic Principles for Immigrant Integration Policy in the EU (Prinċipji Bażiċi Komuni għall-Politika ta’ Integrazzjoni tal-Immigranti fl-UE).

(26) Għal aktar dwar id-differenza kunċettwali, ara eż. Assimilation vs integration (Assimilazzjoni vs integrazzjoni), Ċentru għall-Istudju tal-Iżlam fir-Renju Unit, RE teachers Resource Area.

(27) Pjan ta’ Azzjoni dwar l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi

(28) Migrant Integration Policy Index 2015: How countries are promoting integration of immigrants (Indiċi tal-Politika tal-Integrazzjoni ta’ Migranti 2015: Kif il-pajjiżi qed jippromovu l-integrazzjoni tal-immigranti).