Rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti /* KUMM/2008/0905 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 14.1.2009 KUMM(2008) 905 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta’ Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti (preżentata mill-Kummissjoni) WERREJ 1. Daħla 3 1.1. Firxa tar-Rapport 3 1.2. Ħarsa ġenerali 3 2. Traspożizzjoni 5 3. Applikazzjoni u Żviluppi Regolatorji 5 3.1. Tħaddim tas-Sorveljanza tas-Suq 5 3.2. Tħaddim tar-RAPEX 6 3.3. Traċċabbiltà tal-Prodotti 8 3.4. Miżuri Komunitarji bbażati fuq l-Artikolu 13 tad-Direttiva 9 3.5. Standardizzazzjoni 10 3.6. Sikurezza tas-Servizzi 12 4. Konklużjonijiet 12 4.1. Ġenerali 12 4.2. Traspożizzjoni 13 4.3. Tħaddim tas-Sorveljanza tas-Suq 13 4.4. Tħaddim tar-RAPEX 13 4.5. Traċċabbiltà tal-Prodotti 13 4.6. Miżuri Komunitarji bbażati fuq l-Artikolu 13 tad-Direttiva 14 4.7. Standardizzazzjoni 14 1. DAħLA Id-Direttiva dwar is-Sigurtà Ġenerali tal-Prodotti (id-“Direttiva”)[1] ġiet adottata fit-3 ta’ Diċembru 2001; daħlet fis-seħħ fil-15 ta’ Jannar 2002 u d-data tal-iskadenza għat-traspożizzjoni tagħha min-naħa tal-Istati Membri kienet il-15 ta’ Jannar 2004. Din ħadet post id-Direttiva dwar is-Sikurezza Ġenerali tal-Prodotti oħra li saret fl-1992[2]. 1.1. Ambitu tar-Rapport Dan ir-rapport tfassal skont l-Artikolu 19(2) tad-Direttiva u jinkludi informazzjoni dwar: - is-sikurezza tal-prodotti tal-konsumatur, b'mod partikolari dwar it-traċċabbiltà mtejba tal-prodott; - it-tħaddim tas-sorveljanza tas-suq u r-RAPEX; - l-istandardizzazzjoni; - il-miżuri meħuda fuq il-bażi tal-Artikolu 13 tad-Direttiva. Għalkemm id-Direttiva ma tapplikax għas-sikurezza tas-servizzi, xi wħud mid-dispożizzjonijiet tagħha jiffukaw fuq dan il-qasam biex jiżguraw "il-ksib tal-għanijiet tal-protezzjoni" tad-Direttiva. Dan ir-Rapport għalhekk jippreżenta wkoll l-iżviluppi ewlenin lejn servizzi iktar sikuri fl-Ewropa. Fl-2007, minbarra sejħiet lura fuq skala kbira ta’ prodotti għall-konsumatur mad-dinja kollha, reviżjoni interna tal-Kummissjoni[3] tal-qafas tas-sikurezza tal-prodotti tal-UE kkonkludiet li s-sistema Komunitarja, inkluża din id-Direttiva, hija kapaċi tipprovdi liċ-ċittadini Ewropej livell għoli ta' protezzjoni kontra prodotti tal-konsumatur li mhumiex sikuri[4], sakemm jiġu applikati sew ir-regoli tas-sistema. Madankollu r-reviżjoni identifikat xi oqsma għal titjib u l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fuq il-kalamiti fil-ġugarelli[5] kienet segwitu dirett għal din ir-reviżjoni. Barra minn hekk, il-proposta għar-reviżjoni tad-Direttiva Ewropea attwali dwar is-sikurezza tal-ġugarelli[6], u l-“Qafas Leġiżlattiv Ġdid”[7] għat-tqegħid fis-suq tal-oġġetti se tgħolli l-livell eżistenti ta’ protezzjoni. Dan ir-rapport jidentifika għan ulterjuri biex tiġi pperfezzjonata s-sistema maħluqa minn din id-Direttiva. 1.2. Ħarsa ġenerali 1.2.1. Għanijiet u Ambitu L-għan ta’ din id-Direttiva huwa biex jkun żgurat li l-prodotti sikuri għall-konsumatur biss jitqiegħdu fuq is-suq Komunitarju. Id-Direttiva tapplika għal prodotti tal-konsumatur li mhumiex ikel. Meta l-prodotti jkunu suġġetti għar-rekwiżiti speċifiċi tas-sigurtà imposti permezz ta’ leġiżlazzjoni Komunitarja oħra, din id-Direttiva għandha tapplika biss għall-aspetti u r-riskji jew il-kategoriji tar-riskji mhux koperti b'dawk ir-rekwiżiti speċifiċi[8]. Is-sikurezza tas-servizzi taqa’ barra l-firxa tad-Direttiva, iżda sabiex tassigura livell għoli ta’ protezzjoni tal-konsumatur, id-dispożizzjonijiet japplikaw għal prodotti li jiġu fornuti jew huma disponibbli għal konsumaturi fil-kuntest tas-servizz għall-użu minnhom. Is-sikurezza tat-tagħmir użat mill-fornitur tas-servizzi, b’mod partikolari fuq dak it-tagħmir li l-konsumaturi jirkbu jew jivjaġġaw, għandha madankollu tiġi eskluża. Madankollu, prodotti li huma mħaddma b'mod attiv mill-konsumatur fuq il-post ta' fornitur ta’ servizzi, bħal ma huma hairdryers disponibbli għall-ospiti fil-kmamar tal-lukandi jew sun beds fis-solariums, huma suġġetti għad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva[9]. 1.2.2. Obbligi fuq l-Operaturi Ekonomiċi u l-Awtoritajiet tal-Istati Membri Id-Direttiva tistabbilixxi obbligu ġenerali fuq l-operaturi ekonomiċi biex iqiegħdu biss prodotti tajba fuq is-suq, u biex jipprovdu informazzjoni lill-konsumaturi u l-awtoritajiet tal-Istati Membri. Din l-informazzjoni għandha tirreferi għat-traċċabbiltà tal-prodotti, u l-applikazzjoni tal-miżuri, bħat-tneħħija tal-prodotti mis-suq jew is-sejħa lura għall-prodotti. [10] L-awtoritajiet tal-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-prodotti li jitqiegħdu fuq is-suq huma sikuri u għandhom jissodisfaw dan l-obbligu permezz ta' konformità ta’ sorveljanza min-naħa tad-distributuri bl-obbligi li d-Direttiva tqiegħed fuqhom. 1.2.3. Qafas Istituzzjonali u ta' Infurzar Id-Direttiva tipprovdi għas-Sistema ta’ Twissija Rapida għall-Prodotti tal-Konsumatur li mhumiex ikel ("RAPEX"). Din is-sistema tistabbilixxi ċ-ċirkulazzjoni tal-informazzjoni fost l-awtoritajiet tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri tal-informazzjoni fuq miżuri meħuda mill-awtoritajiet u l-operaturi ekonomiċi tal-Istati Membri fir-rigward ta’ prodotti li jqiegħdu f’riskju serju s-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi. L-informazzjoni dwar ir-riskji li mhumiex serji jistgħu wkoll jiġu ċċirkolati skont is-sistema RAPEX (inqas minn 1 % tan-notifiki kollha). Is-sistema RAPEX tibqa’ miftuħa għall-pajjiżi terzi fuq il-bażi ta’ ftehim speċifiku ffirmat bejn il-Komunità u l-pajjiż applikant. S’issa pajjiż wieħed biss minn barra l-UE (iċ-Ċina) rċeviet aċċess parzjali u indirett għad-dejta tar-RAPEX. Skont l-Artikolu 15 tad-Direttiva, il-Kummissjoni hija megħjuna fil-ħidmiet tal-implimentazzjoni tagħha minn Kumitat magħmul minn rappreżentanti mill-Istati Membri (il-“Kumitat GPSD”). Barra minn hekk, l-Artikolu 10 tad-Direttiva jistabbilixxi netwerk informali tal-awtoritajiet tal-Istati Membri bil-mira li tissaħħaħ iktar l-kooperazzjoni amministrattiva (in-“Netwerk tas-Sikurezza tal-Konsumatur”). Minħabba li d-Direttiva tifforma parti mill-Ftehim taż-ŻEE[11], l-istess regoli japplikaw u l-mekkaniżmi huma wkoll fis-seħħ fil-pajjiżi tal-FETA li japplikaw l-Ftehim taż-ŻEE, jiġifieri n-Norveġja, l-Iżlanda u l-Liechtenstein. 2. TRASPOżIZZJONI Il-miżuri tat-traspożizzjoni ġew innotifikati mis-27 Stat Membru kollha[12]. Madankollu, il-metodu tal-implimentazzjoni ma kienx l-istess fl-Istati Membri kollha[13]. Id-diskussjonijiet bilaterali bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri għadhom għaddejjin sabiex jikkjarifikaw ċerti aspetti. B’mod partikolari, l-aspetti tal- evalwazzjoni tas-sikurezza huma differenti f’xi atti ta’ traspożizzjoni mir-regoli stabbiliti fl-Artikolu 3 tad-Direttiva. Xi Stati Membri ma ttrasponewx il-kriterji kollha elenkati fl-Artikolu 3, filwaqt li xi Stati Membri oħra mmodifikaw kriterji bħal dan jew żviluppaw xi oħrajn tagħhom. Fir-rigward tat- traċċabbiltà , xi Stati Membri għamluha obbigatorja li jkun hemm indikat fuq il-prodott jew l-ippakkettjar, l-identità u d-dettalji tal-produttur (jew l-importatur), filwaqt li Stati Membri oħra ħallewha mhux obbigatorja. B’konsegwenza, l-obbligi tal-produtturi jistgħu jkunu differenti fil-prattika minn Stat Membru għal ieħor. F’xi Stati membri, in- notifikazzjoni mill-produtturi tinħtieġ biss fil-każ ta’ riskju magħruf, u mhemmx obbligu għal notifika meta l-produttur "missu jkun jaf" ir-riskju fuq il-bażi tal-informazzjoni disponibbli. Fl-aħħar nett, għalkemm l-Istati Membri huma obbligati jistabbilixxu d- dispożizzjonijiet biex jikkonformaw mal-mizuri li l-Kummissjoni tista' tadotta skont l-Artikolu 13 , xi Stati Membri ma stabbilixxewx dispożizzjonijiet nazzjonali mfassla apposta biex jimplimentaw miżuri bħal dawn. 3. APPLIKAZZJONI U ŻVILUPPI REGOLATORJI 3.1. Tħaddim tas-Sorveljanza tas-Suq Ħafna mill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq fl-Istati Membri jaħdmu fuq il-bażi ta' programmi ta' spezzjoni annwali li jqisu l-esperjenzi u s-sejbiet ta’ qabel, prodotti li huma nnotifikati b’mod frekwenti permezz tas-sistema RAPEX u l-ilmenti tal-konsumaturi. Jekk jinħtieġ, l-Istati Membri kollha jkollhom iwettqu kontrolli u testijiet li mhumiex neċessarjament koperti bil-programmar tagħhom, pereżempju f'sitwazzjonijiet ta' emerġenza. 3.1.1. Azzjonijiet Konġunti Bil-għan tal-promozzjoni ta’ netwerk Ewropew tal-awtoritajiet għas-sikurezza tal-prodotti tal-Istati Membri[14], waqt dawn l-aħħar ħames snin, il-Kummissjoni kkofinanzjat diversi sorveljanzi transkonfinali konġunti u azzjonijiet ta’ infurzar bejn dawn l-awtoritajiet[15]. Dawn l-azzjonijiet konġunti koprew inċidenti ta’ fgar li jinvolvu lit-tfal, it-tagħmir ta’ sikurezza tal-plejgrawnds, lajters tas-sigaretti, katini tad-dwal u settijiet ta’ estensjonijiet tal-wajers. Żewġ azzjonijiet indirizzaw il-kooperazzjoni transkonfinali: waħda hija l-kollaborazzjoni mal-awtoritajiet tad-dwana fir-Reġjun tal-Baħar Baltiku u l-oħra, magħrufa bħala l-proġett "EMARS" għandha l-għan li ttejjeb is-sorveljanza tas-suq permezz tal-aħjar prattiki. Dan l-aħħar proġett involva l-15-il Stat Membru u rriżulta fl-iżvilupp ta’ bażi ta’ għarfien, sistema ta' twissija rapida, u manwal tal-aħjar prattiċi u dokument ta' strateġija fuq il-futur tas-sorveljanza tas-suq[16]. 3.1.2. Qafas Leġiżlattiv Ġdid Fid-9 ta’ Lulju 2008, qafas ġdid leġiżlattiv għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti li jikkonsisti mir-Regolament (KE) Nru 765/2008[17] u d-Deċiżjoni 768/2008/KE[18]ġew adottati.Wieħed minn dawn l-għanjiet ta’ dawn il-miżuri huwa li jistabbilixxi qafas ta’ sorveljanza għal prodotti koperti mill-armonizzazzjoni Komunitarja u t-traċċabbiltà tal-prodotti. Barra minn hekk, ir-Regolament jistabbilixxi l-obbligu għall-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri biex iwettqu kontrolli xierqa fuq il-karatteristiċi tal-prodotti fuq skala adegwata fuq is-suq tal-UE u qabel ma' dawk il-prodotti jiġu rrilaxxati għaċ-ċirkulazzjoni ħielsa. Il-Kummissjoni attwalment qed tħejji linji gwida biex tikkjarifika r-relazzjoni bejn il-qafas ta' sorveljanza tas-suq skont ir-Regolament u d-Direttiva. Barra minn hekk, l-Artikolu 42 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 immodifika l-kliem tal-Artikolu 8(3) tad-Direttiva biex jagħmel dawk id-dispożizzjonijiet iktar stretti għall-Istati Membri u jikkonforma l-kliem tad-Direttiva mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament. 3.2. Tħaddim tar-RAPEX 3.2.1. Ċirkolazzjoni tat-Twissijiet fuq Prodotti ta’ Periklu Is-sistema RAPEX hija mfassla biex tiżgura t-tqassim effiċjenti tal-informazzjoni lill-Istati Membri kollha biex titħalla tieħu azzjoni rapida kontra l-prodotti għal konsumatur li huma llokalizzati fuq is-suq li jippreżentaw riskji serji għas-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi. Sabiex jitrattaw dawn is-sitwazzjonijiet hekk imsejħa “ta’ emerġenza”, dawn il-mekkaniżmi fis-seħħ għandhom jiżguraw li l-informazzjoni tiġi ċċirkolata immedjatament mal-Istati Membri kollha għal segwitu. Kull ġimgħa, is-servizzi tal-Kummissjoni jippubblikaw fuq l-Internet informazzjoni relevanti dwar in-notifiki kollha tar-RAPEX [19]. 3.2.2. Linji gwida RAPEX Fl-2004 l-Kummissjoni adottat gwida speċifika ("Il-Linji Gwida RAPEX") biex tiżgura t-tħaddim effiċjenti tar-RAPEX[20]. Il-Linji Gwida RAPEX jiddefinixxu l-firxa tad-dover għan-notifika tal-Istati Membri billi jiddeskrivu l-kriterji li japplikaw għad-definizzjoni ta' "riskju serju", u billi jipprovdu gwida fuq it-tipi ta' miżuri u prodotti li jridu jiġu nnotifikati. Dawn fihom ukoll linji gwida dwar l-evalwazzjoni tar-riskju. Fl-2008, il-Kummissjoni bdiet ir-reviżjoni tal-Linji Gwida RAPEX, li hija meħtieġa fid-dawl tal-iżviluppi diversi li twettqu sa mill-2004. 3.2.3. Xejriet Statistiċi 2004-2008 L-għadd ta’ notifiki vvalidati mill-Kummissjoni tela’ b’mod rapidu fis-snin riċenti. Fl-2007, il-Kummissjoni vvalidat 1 605 notifika, meta mqabbla mal-1051 fl-2006, 847 fl-2005 u 468 fl-2004. L-għadd ta’ miżuri nnotifikati fejn kien hemm riskju serju iktar minn ittripla, minn 388 fl-2004 tela' għal 1 355 fl-2007. Din ix-xejra ’l fuq kompliet fl-2008. Iż-żieda fl-għadd ta’ notifiki tista’ tiġi attribwita għall-infurzar iktar effettiv tas-sikurezza tal-prodott mill-awtoritajiet tal-Istati Membri, iktar għarfien tar-responsabbiltajiet tagħhom min-naħa tan-negozju, it-tkabbir suċċessiv tal-UE fl-2004 u l-2007, kif ukoll il-miżuri tal-bini tan-netwerk kkordinati mill-Kummissjoni[21]. Barra minn hekk, id-distakk bejn il-pajjiżi bl-ikbar u l-iżgħar għadd ta’ notifiki kull ma tmur qed jidjieq. Fir-rigward tal-kategoriji tal-prodotti suġġetti għal miżuri korrettivi dovuti għas-serjetà tar-riskji involuti, l-artikoli maħsuba għat-tfal (il-ġugarelli u t-tagħmir tat-tfal) u l-prodotti elettriċi (eż. t-tagħmir domestiku, it-tagħmir tad-dawl) huma l-gruppi ta’ prodotti li għalihom inħareġ l-ikbar għadd ta’ notifiki; kollettivament, dawn il-gruppi ta’ prodotti jammontaw għal aktar minn 50 % tan-notifiki RAPEX. L-iktar riskji komuni osservati kienu korriment, fgar u xokk elettriku, segwiti minn ħruq, nar, fgar u riskji kimiċi. Riskji fuq medda twila ta' żmien, bħal dawk ġejjin minn esponiment għal ċerti kimiki, huma iktar diffiċli li jiġu lokalizzati u evalwati minħabba li l-effetti perikolużi mhumiex evidenti mill-ewwel[22]. L-għadd ta’ notifiki għall-miżuri korrettivi volontarji meħuda min-negozji żdied matul is-snin: fl-2007, dan laħaq il-50 % tal-għadd totali ta' notifiki ta’ prodotti li jippreżentaw riskju serju 3.2.4. Taħriġ Il-Kummissjoni organizzat sessjonijiet ta’ taħriġ għall-awtoritajiet tal-Istati Membri inkarigati mis-sikurezza tal-prodotti, bil-għan li jsaħħu l-kapaċità tagħhom biex jipparteċipaw fin-netwerk tar-RAPEX. Mill-2006 sal-2008, b’kollox kien hemm 22 Stat Membru li bbenefikaw minn dawn is-seminars. Il-Kummissjoni tospita wkoll laqgħat ta’ punti ta’ kuntatt RAPEX fi Brussell. Barra minn hekk, l-awtoritajiet tad-dwana u tas-sorveljanza tas-suq mill-Istati Membri kollha qablu dwar il-ħtieġa ta’ kooperazzjoni aħjar, iż-żieda tal-immaniġġjar tar-riskju u taqsim aħjar tal-għarfien u l-aħjar prattiki[23]. 3.2.5. RAPEX-Ċina Minħabba l-proporzjon għoli ħafna tan-notifiki RAPEX li għandhom x’jaqsmu mal-prodotti tal-oriġini miċ-Ċina (sa 56 % bejn Jannar u Settembru 2008, 52 % fl-2007, 49 % fl-2006, 49 % fl-2005 u 38 % fl-2004), ir-relazzjonijiet mal-awtoritajiet taċ-Ċina fuq is-sikurezza tal-prodott intensifikaw. F’Jannar 2006, id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għas-Saħħa u l-Konsumaturi u l-Amministrazzjoni għas-Sorveljanza tal-Kwalità, l-Ispezzjoni u l-Kwarantina tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina ("AQSIQ") ffirmaw Memorandum ta’ Ftehim ("MoU"). L-MoU ġie aġġornat f’Novembru 2008 biex jirrifletti l-kooperazzjoni msaħħa. L-AQSIQ għandu aċċess permezz ta’ sistema IT ddedikata għal notifiki ta’ prodotti perikolużi li joriġinaw miċ-Ċina rreġistrati skont ir-RAPEX ("RAPEX-Ċina"). L-awtoritajiet taċ-Ċina jirrapportaw lill-Kummissjoni fuq bażi ta’ erba’ darbiet fis-sena dwar l-azzjonijiet ta' segwitu fuq il-bażi tad-dejta RAPEX. S’issa l-AQSIQ ippreżenta seba’ rapporti lill-Kummissjoni. Bejn Settembru 2006 u Mejju 2008, l-AQSIQ investigat u fejn kien meħtieġ ħadet miżuri fir-rigward ta’ 599 notifiki RAPEX. F’51 % tal-każijiet, l-investigazzjonijiet irriżultaw fl-adozzjoni ta’ miżuri preventivi jew restrittivi jew permezz tal-AQSIQ jew b’mod volontarju mill-manifattur Ċiniż (jew esportatur). dawn inkludew miżuri korrettivi, projbizzjonijiet ta’ esportazzjoni, sorveljanza msaħħa tal-kumpaniji Ċiniżi kkonċernati u s-sospensjoni jew l-irtirar tal-liċenzji ta’ esportazzjoni. F’49 % tal-każijiet investigati, ma ttieħdet l-ebda miżura, l-iktar minħabba n-nuqqas ta’ informazzjoni disponibbli dwar il-manifattur jew l-esportatur Ċiniż. 3.3. Traċċabbiltà tal-Prodotti It-traċċabbiltà isservi biex tidentifika l-operaturi ekonomiċi involuti fil-proċess ta' produzzjoni u distribuzzjoni. Permezz ta’ din l-informazzjoni, il-miżuri korrettivi jistgħu jitqiegħdu fis-seħħ b’mod effettiv. It-twissijiet bi profil għoli dwar l-oġġetti li mhumiex ikel mad-dinja kollha enfasizzaw il-ħtieġa għal proċeduri ta' sejħiet lura effettivi li ma kinux għoljin ħafna għall-operaturi ekonomiċi. L-Artikolu 5(1) tad-Direttiva tinkludi obbligi ġenerali għall-produtturi biex jipprovdu l-konsumaturi bl-informazzjoni meħtieġa biex jintraċċaw l-oriġini ta’ prodott jew biex juru l-identità tal-produttur jew id-dettalji tal-lott tal-produzzjoni fuq il-pakkett tal-prodott. Madankollu, huwa f’idejn l-Istati Membri biex jadottaw miżuri konkreti biex jimplimentaw obbligi bħal dawn. L-għadd ta’ notifiki fejn il-prodott ma kienx traċċabbli naqas meta mqabbel mas-snin ta’ qabel. Madankollu, billi l-prodotti li jippreżentaw riskju serju u li l-pajjiż tal-oriġini tagħhom ma jkunx magħruf jammontaw għal 10 % tan-notifiki[24], xorta waħda għad hemm lok għal titjib. Wieħed jistenna iktar titjib b'riżultat tad-Deċiżjoni 768/2008/KE adottata riċentement, li tirrikjedi li l-indikazzjoni ta’ kemm l-isem kif ukoll l-indirizz tal-manifattur u, għall-prodotti importati, kemm l-importatur kif ukoll l-esportatur, bħala prinċipju ġenerali għal-leġilazzjoni tal-armonizzazzjoni tal-Komunità.[25] 3.4. Miżuri Komunitarji bbażati fuq l-Artikolu 13 tad-Direttiva S’issa il-Kummissjoni applikat l-proċedura stipulata fl-Artikolu 13 tad-Direttiva fi tliet okkażjonijiet. L-ewwel nett, intużat biex testendi l-projbizzjoni fuq il-ftalati fil-ġugarelli[26] waqt il-perjodu sal-adozzjoni tal-projbizzjoni permanenti skont id-Direttiva 2005/84/KE[27]. Il-miżura li jmiss ibbażata fuq dan l-Artikolu kienet id-Deċiżjoni tal-11 ta' Mejju 2006[28] li tirrikjedi l-Istati Membri jiżguraw li l-lajters tas-sigaretti li jitqiegħdu fis-suq tal-UE huma reżistenti għat-tfal u li jipprojbixxu t-tqegħid fis-suq tal-lajters li jixbħu oġġetti li huma partikolarment attraenti għat-tfal (l-hekk imsejħa "novelty lighters"). Il-lajters li jissodisfaw ċerti kriterji tekniċi huma esklużi mill-firxa tad-Deċiżjoni. L-Istati Membri kienu meħtieġa jikkonformaw mad-Deċiżjoni sa mhux aktar tard mill-11 ta’ Marzu 2007. Id-Deċiżjoni ġiet estiża sal-11 ta’ Mejju 2008 bid-Deċiżjoni tat-12 ta' April 2007[29], li pprojbiet ukoll il-provvista lill-konsumaturi ta' lajters li mhumiex reżistenti għat-tfal u novelty lighters sa mill-11 ta’ Marzu 2008. Saret estensjoni ulterjuri, sal-11 ta’ Mejju 2009, u din ġiet adottata fit-18 ta’ April 2008[30] L-iktar miżura riċenti bbażata fuq l-Artikolu 13 kienet id-Deċiżjoni tal-21 ta’ April 2008[31] li tirrikjedi lill-Istati Membri jiżguraw li l-ġugarelli bil-kalamita li jitqiegħdu jew isiru disponibbli fuq is-suq juru twissija dwar ir-riskji għas-saħħa u s-sikurezza li jippreżentaw. Il-kalamiti fil-ġugarelli saru iktar b’saħħithom, iżda jinqalgħu iktar faċilment, u b’hekk jippreżentaw riskji ta' theddid għall-ħajja jekk jinbelgħu, għax jistgħu iqattgħu l-istonku jew l-intestini. Fin-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi fil-leġiżlazzjoni attwali u fl-istandard rilevanti ta' sikurezza (it-tnejn qed jiġu rreveduti), il-Kummissjoni adottat din il-miżura temporanja li hija valida sal-21 ta’ April 2009. L-applikazzjoni ta’ mizuri skont l-Artikolu 13 ta’ din id-Direttiva wriet li n-natura temporanja ta' dawn il-miżuri tagħti raġuni għat-tħassib. Min-naħa waħda l-validità limitata ta’ dawn il-miżuri u t-tiġdid ripetut joħolqu l-inċertezza għall-operaturi ekonomiċi, Min-naħa l-oħra, minħabba li dawn il-miżuri huma temporanji, ma jistgħux jeliminaw il-kawża bażika tal-problema tas-sikurezza kkonċernata. 3.5. Standardizzazzjoni 3.5.1. Proċedura u Atturi Rilevanti Id-Direttiva tistabbilixxi l-kriterji għall-evalwazzjoni tas-sikurezza tal-prodott, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni Komunitarja li tirreferi għal-leġiżlazzjoni nazzjonali u għall-istandards Ewropej żviluppati mill-organizzazzjonijiet ta’ standardizzazzjoni Ewropej ("ESOs")[32]. Skont l-Artikolu 3(2), prodott jitqies li jkun sikur meta jikkonforma mal-istandards nazzjonali volontarji li jittrasponu l-istandards Ewropej li r-referenzi tagħhom ikunu ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea ("ĠUUE"). Skont it-termini tal-Artikolu 4, il-Kummissjoni tadotta, bil-proċedura tal-komitoloġija, Deċiżjonijiet li jispeċifikaw ir-rekwiżiti tas-sikurezza li għandhom jirriflettu l-istandards tal-futur. Sussegwentement, abbażi tad-deċiżjoni msemmija hawn fuq, il-Kummissjoni għandha toħroġ mandati għall-ESO rilevanti, biex tiżviluppa l-istandards li jissodisfaw r-rekwiżiti speċifiċi tas-sikurezza. Mindu jitfassal standard u jiġi adottat mill-ESO, il-Kummissjoni għandha tieħu Deċiżjoni – skont il-proċedura tal-komitoloġija – li tikkonferma li l-istandard ikun ġie abbozzat f’konformità mal-proċedura msemmija hawn fuq u tippubblika r-referenza tal-istandard fil-ĠUUE. Din il-pubblikazzjoni tagħti lill-prodotti mmanifatturati skont dak l-istandard (jew l-ekwivalenti tiegħu skont il-verżjonijiet nazzjonali) il-preżunzjoni ta’ konformità mar-rekwiżit ġenerali tas-sikurezza tad-Direttiva skont l-Artikolu 3(2). Id-Deċiżjoni inizjali li tiddetermina r-rekwiżiti speċifiċi tas-sikurezza ma toħloqx, proprjament, la preżunzjoni ta' sikurezza għal prodotti li jikkonformaw mar-rekwiżiti msemmija, u lanqas sett ta' obbligi jew drittijiet immedjatment applikabbli għall-partijiet terzi. Madankollu, dawn id-Deċiżjonijiet jistgħu jintużaw bħala għodda addizzjonali biex tevalwa jekk prodott huwiex konformi mar-rekwiżit ġenerali għas-sikurezza skont l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva. Fir-rigward tal-interessi rrappreżentati fit-tiswir tal-istandards, l-aċċess u l-parteċipazzjoni effettiva tal-interessi soċjali fil-proċess ta’ standardizzazzjoni tista’ tittellef minn ħafna fatturi bħan-nuqqas ta’ riżorsi, in-nuqqas ta’ għarfien espert u l-koordinazzjoni ineffettiva. Din hija r-raġuni għaliex il-Kummissjoni tagħti appoġġ finanzjarju lill-organizzazzjonijiet tal-konsumatur u tal-ambjent, kif ukoll lit-trejdjunjins u l-SMEs. Fir-rigward tar-rappreżentazzjoni tal-konsumatur, il-Kummissjoni tikkontribwixxi finanzjarjament għat-tħaddim ta’ organizzazzjonijiet Ewropej tal-konsumatur li jirrappreżentaw l-interessi tal-konsumatur fl-iżvilupp tal-istandards tal-prodotti u s-servizzi fil-livell Komunitarju[33]. 3.5.2. Deċiżjonijiet dwar ir-Rekwiżiti tas-Sikurezza u l-Mandati Waqt il-perjodu kopert b’dan ir-rapport, ittieħdu tliet Deċiżjonijiet li jistabbilixxu r-rekwiżiti ta’ sikurezza, u l-mandati ta’ standardizzazzjoni korrispondenti nħarġu skont il-punti (a) u (b) tal-Artikolu 4(1). Fil-21 ta’ April 2005, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2005/323/KE dwar ir-rekwiżiti tas-sikurezza li jridu jintlaħqu mill-istandards Ewropej għal oġġetti li jżommu f'wiċċ l-ilma għall-użu fuq jew ġewwa l-ilma[34]. Fuq il-bażi ta’ dik id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni ħarġet il-mandat M/372 għal CEN. Qed jiġu żviluppati seba' standards skont dan il-mandat[35]. Fil-25 ta’ Marzu 2008, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2008/264/KE dwar ir-rekwiżiti tas-sikurezza tan-nar li jridu jintlaħqu mill-istandards Ewropej għas-sigaretti[36]. Fuq il-bażi ta’ dik id-Deċiżjoni, il-Kummissjoni bagħtet mandat M/425 għal CEN biex jkun żviluppat standard biex titnaqqas il-propensità għal qbid tas-sigaretti. Fit-23 ta’ April 2008, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni 2008/357/KE dwar rekwiżiti speċifiċi ta’ sikurezza tat-tfal[37]. Dan irriżulta fil-mandat M/427 għar-reviżjoni tal-istandard eżistenti EN 13869 dwar ir-reżistenza tat-tfal fir-rigward tal-lajters. 3.5.3. Pubblikazzjoni tar-Referenzi tal-Istandards Waqt il-perijodu tar-rapportaġġ, il-Kummissjoni adottat tliet deċiżjonijiet dwar il-konformità ta’ ċerti standards bir-rekwiżit ġenerali tas-sikurezza tad-Direttiva[38]. Dawn id-Deċiżjonijiet ġew adottati skont it-tieni u r-raba’ subparagrafu tal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva. Kull pubblikazzjoni ssostitwiet dik ta’ qabilha tat-tip tagħha; għalhekk il-lista aġġornata ta’ standards irreferenzjata skont id-Direttiva hija dik annessa mal-iktar pubblikazzjoni riċenti fl-2006[39]. 3.5.4. Tħejjija tal-Mandati tal-Istandardizzazzjoni tal-Futur Il-Kummissjoni tippjana li ttejjeb is-sikurezza tal-artikoli dwar il-kura tat-tfal, maħsuba għat-trabi u tfal żgħar ħafna (ġeneralment mit-twelid sa 4-5 snin) li jintużaw mit-tfal waqt l-irqad, t-tmigħ, il-ħasil u t-trasportazzjoni. Ta' kull sena fl-Ewropa jkun hemm ħafna inċidenti, xi uħud fatali, li jinvolvu dawn il-prodotti[40]. Skont id-Direttiva, ġew ippubblikati diversi standards ta’ sikurezza għall-artikoli dwar il-kura tat-tfal. Madankollu, hemm ħafna prodotti li għalihom għad hemm ħafna standards ta’ sikurezza filwaqt li fil-każ ta’ prodotti oħra l-istandards eżistenti ma jkoprux ir-riskji kollha. Studju ikkommissjonat fl-2006 għen l-identifikazzjoni u l-klassifikazzjoni ta’ lista ta’ prodotti li għalihom l-istandardizzazzjoni għandha titqies bħala priorità. L-istudju jinkludi evalwazzjoni ta’ riskji preliminarji u abbozz ta’ rekwiżiti ta’ sikurezza. Id-Deċiżjonijiet li jistabbilixxu r-rekwiżiti ta’ sikurezza għandhom jiġu adottati fl-2009. Fil-qasam ta' inċidenti u korrimenti ikkawżati minn nirien u fjammi, il-Kummissjoni qed tkompli tiżviluppa l-istrateġija tagħha biex ittejjeb s-sikurezza tal-ambjenti residenzjali. Il-Kummissjoni qed tħares lejn modi biex ittejjeb is-sikurezza tal-uċuħ li jieħdu n-nar u l-materjali li jintużaw fid-djar, bħall-għamara, l-arredamenti, il-ħwejjeġ u s-settijiet tat-televiżjoni. Hemm għadd ta’ standards Ewropej volontarji f'dan il-qasam, iżda d-diskussjonijiet mal-Istati Membri wrew biċ-ċar li s-soluzzjonijiet offruti minn dawn l-istandards ma kinux sodisfaċenti b'mod sħiħ, speċjalment fil-każ tal-użu tar-retardanti tal-fjammi. Pass preliminari għalhekk huwa li jinkiseb għarfien komprensiv tal-kimiċi li jintużaw bħala retardanti tal-fjammi, bil-ħsieb li tinħoloq għażla ta’ kompromess sodisfaċenti bejn is-sikurezza kontra n-nar u l-protezzjoni tal-ambjent u tas-saħħa li jridu jiġu riflessi fl-istandards tas-sikurezza. 3.6. Sikurezza tas-Servizzi Fir-rigward tas-sikurezza tas-servizzi tal-konsumatur, il-Kummissjoni tinnota nuqqas ta’ qbil fost l-Istati Membri dwar il-livell xieraq ta’ azzjoni Komunitarja. Fl-istess waqt, l-opinjoni pubblika u l-pressjoni politika min-naħa tal-Parlament Ewropew jissuġġerixxu li tinħtieġ azzjoni, fil-livell Ewropew, li tindirizza r-riskji ġenerali u l-inċidenti, bħas-sikurezza kontra n-nar fil-lukandi. Il-ħtieġa li tittejjeb is-sistema Ewropea eżistenti għas-sorveljanza tal-inċidenti u l-korrimenti, inklużi dawk marbuta mas-servizzi, ġew rikonoxxuti fl-għadd ta’ proposti tal-Kummissjoni bil-għan li jipprevjenu l-korrimenti u jippromwovu s-sikurezza[41]. Fl-2007, il-Kummissjoni adottat proposta għal Regolament ta’ qafas dwar l-istatistiċi Komunitarji dwar is-saħħa pubblika u s-saħħa u s-sikurezza fuq ix-xogħol[42]. In-nuqqas ta’ dejta komparabbli ma żammietx, madankollu, il-Kummissjoni milli ssegwi inizjattivi ġodda, fejn il-fokus kien is-sensibilizzazzjoni, u t-tħeġġiġ tal-partijiet interessati biex jindirizzaw l-oqsma ta' priorità għal azzjoni Komunitarja, bħas-sikurezza tal-lukandi. F’rispons għall-mandat tal-Kummissjoni M/371 fil-qasam tas-servizzi, is-CEN wettaq studju sabiex jiddetermina l-fattibiltà tal-programm ta’ standardizzazzjoni ta’ rekwiżiti għall-għoti tas-servizzi, inklużi l-aspetti ta’ sikurezza[43]. 4. KONKLUżJONIJIET 4.1. Ġenerali Id-Direttiva wriet li hija għodda b’saħħitha biex tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni għall-konsumatur. Għenet li jinsabu u jitneħħew għadd kbir ta’ prodotti li mhumiex sikuri mis-suq Ewropew. Is-sistema RAPEX, stabbilita bid-Direttiva, ikkumplimentat il-qafas regolatorju eżistenti li japplika għal ċerti prodotti tal-konsumaturi ewlenin – bħal ma huma l-ġugarelli, il-kosmetiċi, it-tagħmir elettriku u d-dwal, it-tagħmir personali protettiv, u vetturi b’sistema ddedikata u rapida ta’ skambju u twissija. 4.2. Traspożizzjoni Filwaqt li t-traspożizzjoni tad-Direttiva mill-Istati Membri kollox ma kollox hija adattata, xorta waħda għad hemm ċerti inkonsistenzi. Is-servizzi tal-Kummissjoni qed jikkoperaw mal-Istati Membri biex jaċċertaw jekk hemmx bżonn ta’ miżuri ulterjuri minn ċerti Stati Membri, iżda l-Kummissjoni tirreserva d-dritt li tibda l-proċeduri ta' ksur, fejn huwa meħtieġ. Dan jikkonċerna b’mod partikolari l-osservazzjoni tal-limiti taż-żmien għall-infurżar tal-miżuri skont l-Artikolu 13 tad-Direttiva. 4.3. Tħaddim tas-Sorveljanza tas-Suq Iż-żieda kbira fin-notifiki RAPEX matul dawn l-aħħar erba’ snin hija indikazzjoni ċara li s-sorveljanza tas-suq skont id-Direttiva kienet ta’ suċċess. Madankollu, f’suq li kull ma jmur dejjem qed isir iktar globali b'iktar u iktar prodotti ġejjin fl-UE minn pajjiżi terzi, hemm il-ħtieġa ta' iktar koordinazzjoni tal-attivitajiet ta’ sorveljanza fost l-Istati Membri, inkluża l-kooperazzjoni mal-awtoritajiet tad-dwana. Koordinazzjoni bħal din għandha tibbenefika minn implimentazzjoni tal-aħjar prattiki bi ftehim komuni (bħal dawk li rriżultaw mill-proġett EMARS), skambju aħjar tal-informazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri fi ħdan l-għodod tal-IT eżistenti, implimentazzjoni xierqa tal-qafas stabbilit fi ħdan il-Qafas Leġiżlattiv Ġdid u rwol iktar b'saħħtu għall-Kummissjoni f'ambjent konġunt ta' priorità għas-sorveljanza tas-suq. 4.4. Tħaddim tar-RAPEX Bosta pajjiżi jħarsu lejn id-Direttiva, u s-sistema RAPEX b’mod partikolari, bħala punt ta’ referenza, u diversi organizzazzjonijiet nazzjonali, reġjunali u internazzjonali wrew interess biex jipparteċipaw fis-sistema jew biex jirċievu l-għajnuna biex joħolqu sistemi bħal dawn. Filwaqt li ż-żieda fl-għadd tan-notifiki qiegħed xi naqra piż fuq is-sistema, madankollu xorta waħda hija indikazzjoni ċara ta’ protezzjoni mtejba tal-konsumatur fil-livell Ewropew. Iż-żieda fil-miżuri rrapportati adottati direttament mill-operaturi ekonomiċi biex irażżnu r-riskji ġejjin minn prodotti għall-konsumatur turi wkoll li n-negozji responsabbli jqisu b’mod serju s-sikurezza tal-prodotti u jirrispettaw l-obbligi li d-Direttiva timponilhom. 4.5. Traċċabbiltà tal-Prodotti L-identifikazzjoni tal-produttur fuq il-prodott jew il-pakkett tiegħu hija element importanti biex tiżgura t-traċċabbiltà[44]. Madankollu, dan ir-rekwiżit mhuwiex obbligatorju fil-leġiżlazzjonijiet kollha tal-Istati Membri u dan iwassal għal riżultati mhux sodisfaċenti. Jekk l-awtorità tas-sorveljanza tas-suq ma’ tkunx tista tintraċċa l-manifattur jew l-importatur ta’ prodott li jinstab li huwa perikoluż, ma tkunx f’pożizzjoni li tieħu miżuri effettivi b’mod sħiħ. Ikun jista jinkiseb iktar titjib jekk in-natura obbligatorja ta' dan ir-rekwiżit ta’ identifikazzjoni jiġi kkjarifikat u jekk il-prodotti kollha jkollhom din l-informazzjoni dwar l-operatur ekonomiku responsabbli għas-sikurezza tal-prodott. Dan iwassalha iktar qrib il-konformità tad-dispożizzjonijiet tad-Deċiżjoni tal-Qafas Leġiżlattiv li tobbliga li jkun hemm l-isem, l-isem tad-ditta rreġistrat jew it-trejdmark irreġistrata tal-manifattur jew l-importatur kif ukoll l-indirizz tagħhom indikati fuq il-prodott[45]. 4.6. Miżuri Komunitarji bbażati fuq l-Artikolu 13 tad-Direttiva Filwaqt li l-miżuri temporanji tabilħaqq huma meħtieġa f’ċerti ċirkostanzi, id-Direttiva ma fiha l-ebda dispożizzjonijiet speċifiċi li jippermettu b’mod speċifiku projbizzjoni permanenti fuq il-prodotti mhux armonizzati, ladarba dawn ikunu pprovati b’ċertezza li huma ta' periklu[46]. 4.7. Standardizzazzjoni Id-dispożizzjonijiet ta’ standardizzazzjoni għandhom jiġu ssimplifikati biex iħallu għal aktar flessibbiltà. Għandu jkun possibbli li jiġu stabbiliti rekwiżiti ta’ sikurezza għal kategorija speċifika ta’ prodotti (eż. oġġetti għall-kura t-tfal, għamara, ilbies) u fuq il-bażi ta’ dawn, jinħarġu mandati “ta’qafas” jew “ta’ twaqqif” għall-ESOs. Dan għandu jikkonforma l-proċedura twila għall-ħruġ tar-rekwiżiti ta’ sikurezza għal kull prodott individwali. Barra minn hekk, it-titjib tekniku teknoloġiku u r-riskji ġodda għandhom jiġu indirizzati b’mod mgħaġġel. Il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tippubblika r-referenza għal standard adottat mill-ESO mingħajr mandat korrispondenti, jekk il-prodott kopert mill-istandard jaqa’ fil-kategoriji identifikati minn qabel ta’ prodotti li għalihom il-Kummissjoni stabbiliet rekwiżiti rilevanti ta’ sikurezza. B’dan il-mod, il-preżunzjoni li tirriżulta ta’ konformità mar-rekwiżit ġenerali ta’ sikurezza għandu jħeġġeġ il-konformità man-negozju u jwassal għal protezzjoni aħjar tal-konsumaturi.[pic][pic][pic] [1] Direttiva 2001/95/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-3 ta' Diċembru 2001 dwar is-sikurezza ġenerali tal-prodotti (ĠU L 11, 15.1.2002, p. 4). [2] ĠU L 228, 11.8.1992, p. 24. [3] http://ec.europa.eu/consumers/safety/news/stocktaking_%20execsum_en.pdf [4] http://ec.europa.eu/consumers/strategy/docs/eurobar_298_summary_en.pdf [5] Ara t-Taqsima 3.4. [6] COM(2008) 9 u: http://ec.europa.eu/enterprise/toys/2008_108_directive.htm [7] Ara t-Taqsima 3.1.2 u: http://ec.europa.eu/enterprise/newapproach/index_en.htm [8] Għal gwida biex tikkjarifika l-applikazzjoni tad-Direttiva u d-direttivi li jkopru s-sikurezza ta’ prodotti speċifiċi għas-settur ara http://ec.europa.eu/consumers/safety/prod_legis/index_en.htm [9] Ara l-Opinjoni tal-Kumitat Xjentifiku fuq il-Prodotti tal-Konsumatur (SCCP) fi: http://ec.europa.eu/health/ph_risk/committees/04_sccp/sccp_opinions_en.htm#3 [10] Linji gwida għall-operaturi ekonomiċi, id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/905 (ĠU L 381, 28.12.2004, p. 63) [11] Id-Deċiżjoni 9/2003 (ĠU Nru L 94, 10.4.2003, p. 59) [12] [13] Inventarju komparattiv ta’ traspożizzjoni jista’ jinstab fi: http://ec.europa.eu/consumers/safety/prod_legis/index_en.htm [14] L-Artikolu 10 tad-Direttiva; u għal aspetti ta’ baġit, ara d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 1926/2006 ( ĠU L 404, 30.12.2006, p. 39 ) [15] [16] [17] ĠU L 218, 13.8.2008, p. 30. [18] Ibid. p. 82. [19] http://ec.europa.eu/consumers/safety/rapex/index_en.htm L-importanza ta’ dan il-portal ta’ informazzjoni qed jintwera bil-medja ta’ 35 200 żjara fix-xahar li kellu fl-2007. [20] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2004/418/KE (ĠU L 151, 30.4.2004, p. 84) [21] [22] Il-Kummissjoni żviluppat evalwazzjoni tat-tagħmir tal-esponiment fuq l-internet biex tittejjeb il-koerenza fl-evalwazzjoni tar-riskju:http://www.jrc.ec.europa.eu/eis%2D chemrisks/) . [23] Il-Konklużjonijiet tas-Seminar “Il-Prevenzjoni tal-Importazzjonijiet ta’ Prodotti Perikolużi”, April 2008, iffinanzjati mill-Programm tad-Dwana 2013. [24] Is-sitwazzjoni f’Settembru 2008, sors: Statistiċi RAPEX Jannar – Settembru 2008. http://ec.europa.eu/consumers/safety/rapex/stats_reports_en.htm [25] Id-Deċiżjoni 768/2008/KE, l-Anness I, l-Artikoli R2(6) u R4(3). [26] Id-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni 2004/178/KE (ĠU L 55, 24.2.2004, p. 66), 2004/624/KE (ĠU L 280, 31.8.2004, p. 34) u 2004/781/KE (ĠU L 344, 20.11.2004, p. 35). [27] Id-Direttiva 2005/84/KE (ĠU L 344/40, 27.12.2005, p.40). [28] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/502/KE (ĠU L 198, 20.7.2006, p. 41) [29] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/231/KE (ĠU L 99, 14.4.2007, p. 16). [30] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/322/KE (ĠU L 109, 30.4.2004, p. 40) Twaqqaf grupp ta’ esperti mid-dwana u mill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq tal-Istati Membri biex tittejjeb il-koordinazzjoni tal-attivtajiet ta’ kontroll. [31] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/329/KE (ĠU L 114, 26.4.2008, p. 90) [32] Is-CEN (L-Istandizzazzjoni għall-Kumitat Ewropew), is-CENELEC (Il-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni Eletro-tekniċi), u l-ETSI (L-Istitut Ewropew tal-Istandards tat-Telekomunikazzjonijiet). Ara wkoll: http://ec.europa.eu/enterprise/newapproach/standardization/harmstds/stdbody.html [33] Għal iktar informazzjoni: http://ec.europa.eu/consumers/tenders/information/grants/support_en.htm [34] ĠU L 104, 23.4.2005, p. 39 [35] Ara www.cen.eu [36] ĠU L 83, 26.3.2008, p. 35 [37] ĠU L 120, 7.5.2008, p. 11 [38] Id-Deċiżjoni tat-23 ta’ April 2004, C(2004) 1493 (mhux ippubblikata), id-Deċiżjoni 2005/718/KE (ĠU L 271, 15.10.2005, p. 51 ), u d-Deċiżjoni 2006/514/KE (ĠU L 200, 22.7.2006, p. 35) [39] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 2006/C 171/04, (ĠU C 171, 22.7.2006, p. 23) [40] Korrimenti ta’ tfal (0-14-il sena), dejta 2002-2004. Ara https://webgate.ec.europa.eu/idb [41] COM(2006) 328 u 329 [42] COM(2007) 46. [43] Ara http://www.cen.eu/cenorm/sectors/nbo/value/chesss/index.asp [44] L-Artikolu 5(1), ir-raba’ subparagrafu, punt (a) tad-Direttiva [45] Id-Deċiżjoni 768/2008/KE, l-Anness I, l-Artikoli R2(6) u R4(3) [46] Ara r-Rapport Annwali tar-RAPEX 2007 u r-rapport tal-Eurobarometru Ottubru 2008: http://ec.europa.eu/consumers/safety/rapex/docs/rapex_annualreport2008_en.pdf http://ec.europa.eu/consumers/strategy/docs/fl224%20_eurobar_cbs_analrep.pdf