Rapport Speċjali L‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
lill‑SMEs fil‑qasam 
tal‑kummerċ elettroniku 
kien effettiv?MT 2014  Nru  20
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
ISBN 978 ‑92‑872‑ 1332‑ 7
doi: 10.2865/17245
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
L‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
lill‑SMEs fil‑qasam 
tal‑kummerċ elettroniku 
kien effettiv?
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2014  Nru 20
02
 Werrej
Paragrafu
 Termini u abbrevjazzjonijiet
I–IV Sommarju eżekuttiv
1–11  Introduzzjoni
1–3 Għalfejn il‑kummerċ elettroniku huwa importanti?
4–6 Strateġiji tas‑soċjetà tal‑informazzjoni tal‑UE
7–9 Appoġġ taħt il‑Fond Ewropew għall‑Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) għall‑investimenti fil‑kummerċ 
elettroniku
10 –11  Is‑sistema ta’ ġestjoni tal‑FEŻR
12–16  Ambitu u objettivi tal‑awditjar
17– 62  Osservazzjonijiet
17–27  Il‑Programmi Operazzjonali (PO) tal‑Istati Membri servew bħala bażi tajba għall‑proviżjoni ta’ 
appoġġ lill‑intrapriżi żgħar u medji (SMEs) fil‑qasam tal‑kummerċ elettroniku iżda mhux għall‑kejl 
tal‑prestazzjoni
18–19  L‑Istati Membri kollha magħżula abbozzaw il‑PO awditjati f’konformità ma’ strateġiji reġjonali jew 
nazzjonali rilevanti tat‑teknoloġiji tal‑informazzjoni u tal‑komunikazzjoni (ICT)
20–27  Il‑PO awditjati kollha kienu jinkludu miżuri tal‑kummerċ elettroniku u miri u indikaturi assoċjati iżda, xi 
drabi, emendi tardivi lil dawn tal‑aħħar xekklu valutazzjoni xierqa tal‑prestazzjoni
28–51  L‑awtoritajiet maniġerjali ffokaw aktar fuq l‑outputs milli fuq ir‑riżultati kemm fl‑istadju tal‑għażla 
kif ukoll f’dak tal‑monitoraġġ
29–43  Il‑proċeduri tal‑għażla tal‑proġetti rarament ivvalutaw jekk il‑proġetti magħżula kinux dawk li 
x’aktarx li kienu se jikkontribwixxu l‑aktar għall‑iżvilupp tal‑SMEs u/jew l‑ilħuq tal‑objettivi tas‑soċjetà 
tal‑informazzjoni tal‑UE
44–51  L‑awtoritajiet maniġerjali ma setgħux, fil‑biċċa l‑kbira mill‑każijiet, jivvalutaw l‑impatt ta’ proġett fuq 
l‑iżvilupp ta’ SME
03 Werrej
52–62  B’mod kumplessiv, l‑SMEs implimentaw il‑proġetti mingħajr xkiel iżda r‑riżultati miksuba mhux 
dejjem intwerew
53–57  L‑outputs tal‑proġetti kienu ġeneralment f’konformità mal‑applikazzjoni relatata
58–62  Bosta SMEs iddikjaraw li kienu bbenefikaw mill‑implimentazzjoni tal‑proġett tagħhom iżda r‑riżultati 
miksuba ma tkejlux b’mod sistematiku
63–68  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Ir‑risposti tal‑Kummissjoni
04
 Termini  
u abbrevjazzjonijiet
AWP : Programm ta’ Ħidma Annwali
Awtorità Maniġerjali : Awtorità pubblika nazzjonali, reġjonali jew lokali, pubblika jew korp privat nominat mill‑Istat 
Membru biex jimmaniġġja programm operazzjonali.
B2B : Minn Negozju għal Negozju
B2C : Min‑Negozju għall‑Konsumatur 
DAE : Aġenda Diġitali għall‑Ewropa
Deadweight : Deadweight iseħħ fejn finanzjament jiġi pprovdut biex jappoġġa benefiċjarju li kien jagħmel l‑istess 
għażla fin‑nuqqas ta’ għajnuna. F’tali każijiet, l‑eżitu ma jistax jiġi attribwit għall‑politika, u l‑għajnuna mħallsa 
lill‑benefiċjarju ma kellha l‑ebda impatt. Għaldaqstant, is‑sehem tal‑infiq li jiġġenera d‑deadweight huwa ineffettiv 
min‑natura tiegħu, peress li dan ma jikkontribwixxix għall‑ilħuq tal‑objettivi.
FEŻR : Fond Ewropew għall‑Iżvilupp Reġjonali: Il‑FEŻR jipprovdi assistenza finanzjarja għall‑promozzjoni tal‑koeżjoni 
ekonomika u soċjali bejn ir‑reġjuni tal‑UE. L‑interventi tal‑FEŻR jiġu implimentati prinċipalment permezz ta’ 
programmi operazzjonali li jinvolvu għadd kbir ta’ proġetti.
ICT: Teknoloġiji tal‑Informazzjoni u tal‑Komunikazzjoni
Impatt : Konsegwenzi soċjoekonomiċi fuq terminu itwal li jistgħu jiġu osservati wara ċertu perjodu wara 
l‑ikkompletar ta’ intervent, li jistgħu jaffettwaw jew id‑destinatarji diretti tal‑intervent jew id‑destinatarji indiretti li 
jaqgħu barra l‑limitu tal‑intervent, li jistgħu jkunu rebbieħa jew telliefa.
Korp Intermedju : Kwalunkwe korp jew servizz pubbliku jew privat li jaġixxi taħt ir‑responsabbiltà ta’ awtorità 
maniġerjali, jew li jwettaq dmirijiet f’isem awtorità bħal din fir‑rigward tal‑benefiċjarji li jimplementaw 
l‑operazzjonijiet.
Output : Dak li jiġi prodott jew imwettaq bir‑riżorsi allokati għal intervent (eż. għotjiet distribwiti lill‑SMEs, websajts 
żviluppati, softwer tal‑IT mixtri).
PO: Programm Operazzjonali: Dokument approvat mill‑Kummissjoni li jieħu l‑forma ta’ sett koerenti ta’ prijoritajiet li 
jinkludu miżuri pluriennali li jinkludu għadd kbir ta’ proġetti.
Riżultat : Bidliet immedjati li jinħolqu għal destinatarji diretti fi tmiem il‑parteċipazzjoni tagħhom f’intervent (eż. 
fatturat akbar, żieda fl‑għadd ta’ konsumaturi, żieda fil‑perċentwal ta’ bejgħ online, ħolqien tal‑impjiegi).
SMEs : Intrapriżi żgħar u medji. Il‑Kummissjoni tiddefinixxihom bħala intrapriżi b’anqas minn 250 impjegat 
u b’fatturat annwali ta’ anqas minn EUR 50 miljun u/jew total tal‑karta tal‑bilanċ li ma jaqbiżx l‑EUR 43 miljun.
UE: Unjoni Ewropea
05
 Sommarju  
eżekuttiv
I
It‑teknoloġiji tal‑kummerċ elettroniku huma meqjusa 
bħala mod kif jiġi aċċellerat it‑tkabbir ekonomiku, 
kif jiġi żviluppat aktar is‑Suq Uniku u kif titħaffef 
l‑integrazzjoni Ewropea. Dan huwa ta’ importanza 
partikolari fil‑każ ta’ intrapriżi żgħar u medji (SMEs), 
li għadhom lura meta mqabbla ma’ intrapriżi kbar 
meta jasal iż‑żmien għall‑adozzjoni tat‑Teknoloġiji 
tal‑Informazzjoni u tal‑Komunikazzjoni (ICT).
II
Għalhekk, il‑Kummissjoni kienet qed tagħti dejjem 
aktar spiss l‑importanza għall‑ħtieġa li jitrawmu 
żviluppi tal‑kummerċ elettroniku, b’mod partikolari 
permezz ta’ waħda mill‑inizjattivi emblematiċi tagħha, 
l‑Aġenda Diġitali għall‑Ewropa (DAE). Il‑baġit tal‑FEŻR 
iddedika madwar EUR 3 biljun għall‑promozzjoni 
tal‑użu mill‑ICT min‑naħa tal‑SMEs matul il‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007 ‑2013.
III
L‑awditu indirizza l‑mistoqsija dwar jekk l‑appoġġ taħt 
il‑FEŻR lill‑SMEs fil‑qasam tal‑kummerċ elettroniku 
kienx effettiv, u kkonkluda li l‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
għall‑proġetti tal‑kummerċ elettroniku kkontribwixxa 
għaż‑żieda fid‑disponibbiltà tas‑servizzi tan‑negozju 
online. Madankollu, nuqqasijiet fil‑monitoraġġ 
għamluha impossibbli li jiġi vvalutat il‑punt sa fejn 
l‑appoġġ taħt il‑FEŻR ikkontribwixxa għall‑kisba 
tal‑istrateġiji tal‑UE u tal‑Istati Membri fil‑qasam 
tal‑ICT kif ukoll għall‑ilħuq tal‑objettivi ta’ żvilupp 
tal‑SMEs. Barra minn hekk, proċeduri dgħajfa 
tal‑għażla rriżultaw fi proġetti kofinanzjati li x’aktarx li 
ma kinux se jipprovdu valur għall‑flus.IV
Għalhekk, il‑Qorti tirrakkomanda li l‑Kummissjoni:
(a) tiżgura li tikseb informazzjoni konsistenti u affid ‑
abbli mill‑Istati Membri dwar il‑progress tal‑Pro ‑
grammi Operazzjonali, mhux biss f’termini finan ‑
zjarji iżda wkoll f’dawk ta’ prestazzjoni, b’enfasi 
partikolari fuq l‑indikaturi u l‑miri tar‑riżultati;
(b) tinsisti li l‑kriterji u l‑proċeduri tal‑għażla stabbiliti 
mill‑Istati Membri jiżguraw l‑għażla ta’ proġetti li 
jimmassimizzaw il‑valur miżjud fost l‑applikanti 
f’termini ta’ trawwim tal‑iżvilupp tal‑kummerċ 
elettroniku fl‑SMEs u tal‑iħuq tal‑miri tad‑DAE fil ‑
waqt li, fl‑istess ħin, tiżgura li tali proċeduri huma 
xierqa għall‑benefiċjarji mmirati tagħhom f’termini 
taż‑żmien u x‑xogħol amministrattiv meħtieġ;
(c) teħtieġ li l‑awtoritajiet maniġerjali tal‑Istati Mem ‑
bri jistabbilixxu għodod ta’ ġestjoni għall‑iskop 
ta’ monitoraġġ tal‑impatt tal‑għotja fuq l‑iżvilupp 
tan‑negozju tal‑SMEs appoġġati.
06
 Introduzzjoni
Għalfejn il‑kummerċ 
elettroniku huwa 
importanti?
01 
Il‑kummerċ elettroniku huwa l‑bejgħ 
jew ix‑xiri ta’ merkanzija jew servizzi, 
sew jekk bejn negozji, familji, unita ‑
jiet domestiċi, individwi jew organ ‑
izzazzjonijiet privati, permezz ta’ 
tranżazzjonijiet elettroniċi mwettqa 
permezz tal‑internet jew ta’ netwerks 
oħra medjati mill‑kompjuter (komuni ‑
kazzjoni online)1.
02 
It‑teknoloġiji tal‑kummerċ elettroniku 
huma meqjusa bħala mod kif jiġi 
aċċellerat it‑tkabbir ekonomiku, kif 
jiġi żviluppat aktar is‑Suq Uniku u kif 
titħaffef l‑integrazzjoni Ewropea. 
Dan huwa b’mod partikolari rilevanti 
għall‑intrapriżi żgħar u medji (SMEs), 
li r‑rwol tagħhom fl‑ekonomija Ewro ‑
pea ġie rikonoxxut ripetutament 
mill‑Kunsill, mill‑Parlament Ewropew 
u mill‑Kummissjoni, iżda li għadhom 
lura meta mqabbla ma’ intrapriżi kbar 
meta jasal iż‑żmien għall‑adozzjoni 
tat‑Teknoloġiji tal‑Informazzjoni 
u tal‑Komunikazzjoni (ICT).
03 
Il‑promozzjoni tal‑użu mill‑ICT, 
u b’mod partikolari tal‑kummerċ 
elettroniku, hija għalhekk il‑muftieħ 
ta’ titjib tal‑iżvilupp u tal‑kompetit ‑
tività kumplessivi, speċjalment fil‑każ 
tal‑SMEs, u għall‑ħolqien tal‑impjiegi2, 
bħalma ġie nnotat f’bosta dokumenti 
tal‑Kummissjoni3.Strateġiji tas‑soċjetà 
tal‑informazzjoni tal‑UE
04 
Mill ‑2000 ‘il hawn, il‑Kummissjoni 
fasslet bosta strateġiji għall‑iżviluppar 
tas‑soċjetà tal‑Informazzjoni fl‑UE: 
hija nediet l‑inizjattiva eEurope4 
u l‑Istrateġija 2010 tas‑Soċjetà Ewropea 
tal‑Informazzjoni (Strateġija i2010)5, 
fi ħdan il‑qafas tal‑istrateġija ta’ 
Lisbona, u fl ‑2010 nediet l‑Aġenda 
Diġitali għall‑Ewropa (DAE), li tikko ‑
stitwixxi waħda mis‑seba’ inizjattivi 
emblematiċi tal‑istrateġija attwali 
Ewropa 2020 li timmira lejn it‑tkabbir 
u l‑impjiegi (ara l‑ Figura 1).
05 
Id‑DAE tibni fuq l‑istrateġija i2010. Hija 
enfasizzat l‑importanza tal‑impenn 
sostnut tal‑UE u tal‑Istati Mem ‑
bri fl‑intier tagħhom, inkluż f’livell 
reġjonali6. Hija fiha azzjonijiet iggrup ‑
pati f’pilastri7. Wieħed mill‑pilastri 
(“Suq Uniku Diġitali”) jiffoka fuq, fost 
affarijiet oħra, tranżazzjoniiet online 
u transkonfinali mhux ikkumplikati . 
Mit‑13‑il mira tagħha, 3 jikkonċernaw 
il‑kummerċ elettroniku u 1 tiffoka 
speċifikament fuq l‑SMEs, jiġifieri 
33 % tal‑SMEs iridu jagħmlu bejgħ 
u xiri online sal ‑20158. L‑aħħar Tabella 
ta’ Valutazzjoni tal‑Aġenda Diġitali 
wriet żieda bil‑mod fl‑għadd ta’ SMEs 
li jbigħu u li jixtru online: minn 12 % 
u 24 % fl ‑2009 għal 14 % u 26 % fl ‑2013 
rispettivament.1 Definizzjoni komuni 
tal‑Eurostat u l‑OECD.
2 L‑ekonomija tal‑internet hija 
maħsuba li tiġġenera 
2,6 impjiegi għal kull impjieg 
mitluf u tista’ tirrappreżenta 
25 % tal‑ħolqien nett 
tal‑impjiegi (li jitqies li kien 
il‑każ fi Franza matul 
il‑perjodu 1995 ‑2010). 
McKinsey, “Impact d’internet 
sur l’économie française” 
L‑impatt tal‑internet fuq 
l‑ekonomija Franċiża), 
Marzu 2011.
3 KUMM(2010) 245 finali/2 
tas‑26 ta’ Awwissu 2010 
‑ Aġenda Diġitali 
għall‑Ewropa; 
KUMM(2011) 777 finali 
tal‑15 ta’ Novembru 2011 
‑ Programm ta’ Ħidma 
tal‑Kummissjoni għall ‑2012; 
COM(2013) 739 final 
tat‑22 ta’ Ottubru 2013 
‑ Programm ta’ Ħidma 
tal‑Kummissjoni għall ‑2014.
4 COM(99) 687 final tat ‑
8 ta’ Diċembru 1999 ‑ eEurope 
‑ An information society for all 
(eEurope ‑ Soċjetà 
tal‑informazzjoni għal 
kulħadd).
5 COM(2005) 229 final 
tal‑1 ta’ Ġunju 2005 ‑ i2010 – 
A European Information 
Society for growth and 
employment (i2010 – Soċjetà 
Ewropea tal‑Informazzjoni 
għat‑tkabbir u l‑impjiegi.)
6 KUMM(2010)245 finali/2, p. 7.
7 Fl‑2010, id‑DAE kellha 
101 azzjoni ggruppati f’seba’ 
pilastri. Fl ‑2012, bħala parti 
mill‑aġġornament tagħha, 
il‑Kummissjoni adottat 7 
prijoritajiet ġodda u 31 azzjoni 
oħra.
8 Iż‑żewġ miri l‑oħra huma 
kemm 50 % tal‑individwi li 
jixtru online kif ukoll 20 % 
tal‑individwi li jixtru online 
f’livell transkonfinali sal ‑2015.
07 Introduzzjoni
9 Il‑mira kienet li jirdoppja 
s‑sehem tal‑kummerċ 
elettroniku fil‑bejgħ bl‑imnut 
(3,4 % fl ‑2010) u dak tas‑settur 
tal‑Internet fil‑PDG Ewropew 
(anqas minn 3 % fl ‑2010) 
sal‑2015. COM(2011) 942 final 
tal‑11 ta’ Jannar 2012 ‑ Qafas 
koerenti għall‑bini ta’ fiduċja 
fis‑Suq Uniku Diġitali 
tal‑kummerċ elettroniku 
u tas‑servizzi online.Figura 1Strateġiji tas‑soċjetà tal‑informazzjoni tal‑UE
v
2000 2005 2015 2010 2020Strateġija ta’ Lisbona (2000)
Objettiv: L-Ewropa ssir l-ekonomija l-aktar kompetittiva 
u dinamika /f_id-dinja sal-2010
Hija tenfasizza l-ħtieġa li l-Ewropa taħtaf l-opportunitajiet oﬀruti
mill-ekonomija diġitali u mill-internet
Inizjattiva eEurope 
u Pjanijiet ta’ Azzjoni
Objettiv: li jiġu stimulati 
s-servizzi, l-applikazzjonijiet 
u l-kontenut tal-internet. 
L-inizjattiva /f_iha 
10 prijoritajiet, li waħda 
minnhom hija li jiġi aċċellerat 
il-kummerċ elettronikuStrateġiji tas-soċjetà 
tal-informazzjoni 
(Strateġija i2010)
Objettiv: li tiġi promossa 
l-konverġenza /f_l-ICT sal-2010 
permezz tal-implimentazzjoni 
ta’ tliet sottoprogrammi, li 
wieħed minnhom huwa 
għall-iżvilupp ta’ spazju 
Ewropew uniku 
għall-informazzjoniObjettiv: li jitwassal tkabbir intelliġenti, sostenibbli 
u inklużiv permezz ta’ seba’ inizjattivi “emblematiċi”, li 
waħda minnhom hija l-“Aġenda Diġitali għall-Ewropa”Strateġija Ewropa 2020 għat-tkabbir u l-impjiegi (2010)
Aġenda Diġitali għall-Ewropa (DAE)
Objettiv: li tingħata spinta ġdida lill-ekonomija tal-UE u biex 
iċ-ċittadini u n-negozji tal-Ewropa jkunu jistgħu jiksbu 
l-massimu mit-teknoloġiji diġitali
Miri: 13-il mira - 3 miri speċi/f_iċi tal-kummerċ elettroniku
Sors: Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.
06 
Barra minn hekk, f’Jannar 2012 
il‑Kummissjoni adottat il‑Komunika ‑
zzjoni dwar il‑kummerċ elettroniku 
u s‑servizzi online bl‑għan li jirdoppja 
l‑volum tal‑kummerċ elettroniku fl‑UE 
sal‑20159.
08 Introduzzjoni
Appoġġ taħt il‑Fond 
Ewropew għall‑Iżvilupp 
Reġjonali (FEŻR) 
għall‑investimenti 
fil‑kummerċ elettroniku
07 
Fil‑perjodu ta’ programmazzjoni 2007 ‑
2013, il‑Linji Gwida Strateġiċi Komuni ‑
tarji10 ddikjaraw l‑importanza tal‑użu 
mill‑ICT min‑naħa tad‑ditti, speċjalment 
l‑SMEs, fir‑rigward taż‑żieda 
fil‑produttività u tal‑promozzjoni ta’ 
ekonomija diġitali miftuħa u kompetit ‑
tiva. Ir‑reviżjoni ta’ nofs it‑terminu 
tal‑Istrateġija ta’ Lisbona11 wkoll en ‑
fasizzat l‑importanza tal‑użu mill‑ICT 
min‑naħa tas‑setturi kollha tal‑ekonom ‑
ija u r‑rwol li l‑politika ta’ koeżjoni jista’ 
jkollha fit‑trawwim tal‑adozzjoni tal‑ICT.
08 
Il‑baġit tal‑FEŻR għall‑użu mill‑ICT 
min‑naħa tal‑SMEs għall‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007‑2013, li jinkludi 
investimenti fil‑kummerċ elettroniku, 
jammonta għal madwar EUR 3 biljun, 
jiġifieri 11 % tal‑appoġġ immirat diretta ‑
ment lejn l‑SMEs u 21 % ta’ dak immirat 
lejn l‑ICT. Skont il‑Kummissjoni, sa 
Novembru 2013, 57 % tal‑baġit im ‑
semmi hawn fuq kienu ġew allokati lil 
proġetti magħżula, li juru rata baxxa ta’ 
assorbiment meta mqabbla ma’ 85 % 
għall‑fondi strutturali kollha (ara wkoll 
il‑paragrafi 24 u 27).
09 
Ma hemm l‑ebda ċifra disponibbli 
dwar l‑ammonti allokati speċifikament 
għall‑investimenti fil‑kummerċ elettron ‑
iku, peress li l‑kategoriji ta’ rappurtar 
stabbiliti fir‑regolamenti12 ma jeħtiġux 
rappurtar separat dwar l‑appoġġ 
għall‑kummerċ elettroniku. Barra minn 
hekk, il‑kategorija ta’ nefqa li tkopri 
l‑appoġġ għall‑kummerċ elettroniku 
tinkludi wkoll l‑edukazzjoni, it‑taħriġ, 
in‑netwerking u servizzi u applikazz ‑
jonijiet oħra tal‑SMEs.Is‑sistema ta’ ġestjoni 
tal‑FEŻR
10 
Il‑FEŻR huwa parti mill‑fondi taħt 
il‑politika ta’ koeżjoni. Il‑fondi taħt 
il‑politika ta’ koeżjoni jiġu implimenta ‑
ti permezz ta’ programmi pluriennali, 
f’arranġamenti ta’ ġestjoni kondiviża 
bejn il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri. 
Għal kull perjodu ta’ programmazzjoni, 
abbażi tal‑proposti mill‑Istati Membri, 
il‑Kummissjoni tapprova programmi 
operazzjonali (PO) u pjanijiet finan ‑
zjarji indikattivi li jkunu jinkludu 
l‑kontribuzzjonijiet tal‑UE u dawk 
nazzjonali.
11 
Il‑proġetti ffinanzjati permezz tal‑PO 
jintgħażlu mill‑awtoritajiet maniġerjali 
u jitwettqu minn individwi privati, 
assoċjazzjonijiet, impriżi privati jew 
pubbliċi jew korpi pubbliċi lokali, 
reġjonali u nazzjonali.10 Id‑Deċiżjoni 
tal‑Kunsill 2006/702/KE 
tas‑6 ta’ Ottubru 2006 dwar 
il‑Linji Gwida Strateġiċi 
Komunitarji dwar il‑Koeżjoni 
(ĠU L 291, 21.10.2006, p. 11).
11 KUMM(2005) 24 finali 
tat‑2 ta’ Frar 2005 ‑ Naħdmu 
flimkien għat‑tkabbir 
ekonomiku u għall‑impjiegi. 
Bidu ġdid għall‑Istrateġija ta’ 
Lisbona.
12 Ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 tal ‑
11 ta Lulju 2006 li jistabbilixxi 
d‑dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew 
u l‑Fond ta’ Koeżjoni u li 
jħassar ir‑Regolament (KE) 
Nru 1260/1999 u r‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (KE) 
Nru 1828/2006 tat ‑
8 ta’ Diċembru 2006 li 
jistabbilixxi r‑regoli 
għall‑implimentazzjoni 
tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 li jistabbilixxi 
d‑dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew 
u l‑Fond ta’ Koeżjoni 
u tar‑Regolament (KE) 
Nru 1080/2006 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill dwar 
il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali.
09
 Ambitu u objettivi 
tal‑awditjar
12 
Il‑Qorti eżaminat jekk l‑appoġġ taħt 
il‑FEŻR lill‑SMEs fil‑qasam tal‑kummerċ 
elettroniku kienx effettiv. L‑awditu 
ffoka fuq tliet mistoqsijiet prinċipali 
tal‑awditjar:
(a) il‑PO, żviluppati mill‑Istati Mem ‑
bri u approvati mill‑Kummissjoni, 
kienu bażi tajba għall‑appoġġ 
effiċjenti ta’ miżuri tal‑kummerċ 
elettroniku għall‑SMEs?
(b) l‑awtoritajiet maniġerjali għażlu 
u mmonitorjaw il‑proġetti 
tal‑kummerċ elettroniku b’mod 
xieraq?
(c) il‑proġetti tal‑kummerċ elettroniku 
kofinanzjati mill‑FEŻR ġew im ‑
plimentati b’suċċess u pprovdew 
benefiċċji li jistgħu jitkejlu lill‑SMEs 
benefiċjarji?
13 
L‑awditu ffoka fuq l‑appoġġ ipprovdut 
mill‑FEŻR matul il‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni 2007 ‑2013 u kopra ħames 
PO mill‑erba’ Stati Membri li ġejjin: 
il‑Greċja (“Konverġenza Diġitali”), 
l‑Italja (“Il‑Pjemonte”) u (“L‑Emilja‑Ro ‑
manja”), il‑Polonja (“Ekonomija In ‑
novattiva”) u r‑Renju Unit (“Lowlands 
u Uplands tal‑Iskozja”). B’kollox dawn 
kienu jirrappreżentaw EUR 1,6 biljun 
(51 %) tal‑baġit tal‑FEŻR imwarrba 
għall‑użu mil‑ICT min‑naħa tal‑SMEs.
14 
L‑Istati Membri ntgħażlu peress li 
l‑PO tagħhom kienu jinkludu miżuri 
tal‑kummerċ elettroniku u abbażi 
tal‑allokazzjoni tal‑baġit għal u am ‑
monti impenjati għall‑użu mill‑ICT 
min‑naħa tal‑SMEs.15 
Ix‑xogħol tal‑awditjar kopra:
(a) eżami tal‑qafas strateġiku tal‑Kum ‑
missjoni għall‑kummerċ elettroni ‑
ku u s‑soċjetà tal‑informazzjoni;
(b) eżaminar tad‑dokumenti ta’ 
strateġija nazzjonali u reġjonali 
rilevanti dwar il‑kummerċ elettron ‑
iku, imfassla għall‑perjodu 2007 ‑
2013 mill‑pajjiżi magħżula, kif ukoll 
analiżi tal‑PO relatati;
(c) żjarat lill‑awtoritajiet nazz ‑
jonali u reġjonali responsabbli 
mill‑ġestjoni tal‑PO fl‑Istati Mem ‑
bri magħżula;
(d) eżaminar fuq il‑post ta’ 
30 proġett13 li kienu ilhom operazz ‑
jonali għal mill‑anqas sentejn, sa ‑
biex ikun jista’ jiġi vvalutat l‑impatt 
tagħhom. L‑ispejjeż eliġibbli totali 
tal‑proġetti awditjati kienu jvarjaw 
minn EUR 1 800 sa EUR 527 000 
bejn wieħed u ieħor (li għalihom 
il‑kontribuzzjoni tal‑FEŻR kienet 
tvarja minn 12 % sa 74 %). 
Tliet proġetti ħadu l‑forma ta’ 
assistenza mhux finanzjarja, 
jiġifieri l‑proviżjoni ta’ servizzi ta’ 
konsulenza;
(e) żjara ta’ studju f’reġjun li jimpli ‑
menta l‑hekk imsejħa “skema ta’ 
kupuni tal‑ICT” (ara l‑ Kaxxa 2),  
proġett pilota introdott 
reċentement mill‑Kummissjoni, sa ‑
biex tivvaluta dan l‑użu alternattiv 
mill‑FEŻR u tqabblu mal‑proċeduri 
tal‑għażla li taħthom kienu 
ntgħażlu u ġew implimentati 
l‑proġetti awditjati.
16 
L‑evidenza għall‑awditjar inġabret 
minn intervisti mal‑uffiċjali tal‑Kum ‑
missjoni u tal‑Istati Membri, kif ukoll 
mill‑maniġers tal‑proġetti.13 Għandu jiġi nnutat li fir‑Renju 
Unit (Lowlands u Uplands 
tal‑Iskozja) kien hemm żewġ 
livelli ta’ implimentazzjoni 
tal‑proġetti (proġetti 
tal‑isponsers tal‑proġetti 
u proġetti tal‑SMEs). Il‑proġetti 
tal‑SMEs biss huma inklużi 
f’din iċ‑ċifra.
10
 Osservazzjonijiet
Il‑Programmi 
Operazzjonali (PO) 
tal‑Istati Membri servew 
bħala bażi tajba 
għall‑proviżjoni ta’ 
appoġġ lill‑intrapriżi 
żgħar u medji (SMEs) 
fil‑qasam tal‑kummerċ 
elettroniku iżda mhux 
għall‑kejl tal‑prestazzjoni
17 
Il‑Qorti eżaminat jekk:
(a) l‑Istati Membri fasslux il‑PO 
tagħhom f’konformità ma’ 
strateġiji rilevanti fil‑qasam tal‑ICT;
(b) il‑PO ddefinixxew objettivi 
u miżuri speċifiċi li jindirizzaw 
il‑ħtiġijiet identifikati, kif ukoll miri 
u indikaturi xierqa biex jimmoni ‑
torjaw il‑prestazzjoni tagħhom.
L‑Istati Membri kollha 
magħżula abbozzaw il‑PO 
awditjati f’konformità 
ma’ strateġiji reġjonali 
jew nazzjonali rilevanti 
tat‑teknoloġiji tal‑informazz ‑
joni u tal‑komunikazzjoni 
(ICT)
18 
Meta tfasslu l‑PO, l‑Istati Membri koll ‑
ha magħżula kellhom qafas strateġiku 
stabbilit li indirizza l‑ħtiġijiet tagħhom 
f’termini tal‑użu mill‑ICT/is‑soċjetà 
tal‑informazzjoni, kif ukoll f’termini 
tal‑iżvilupp u l‑kompetittività tal‑SMEs. 
Madankollu, l‑istrateġija Griega 
biss, li ġiet eżaminata, kienet tant 
komprensiva li inkludiet struttura 
organizzazzjonali li attribwixxiet 
ir‑responsabbiltajiet fir‑rigward kemm 
tal‑implimentazzjoni tal‑objettivi 
strateġiċi, kif ukoll tar‑riżorsi meħtieġa 
u disponibbli.19 
Sussegwentement, l‑istrateġiji ttieħdu 
inkunsiderazzjoni mill‑awtorita ‑
jiet maniġerjali fil‑PO, għalkemm 
il‑PO tal‑Italja (L‑Emilja‑Romanja) 
u tal‑Greċja biss semmewhom b’mod 
espliċitu. Barra minn hekk, l‑awtorità 
maniġerjali Griega biss għamlet 
referenza espliċita għall‑istrateġiji 
tas‑soċjetà tal‑UE tal‑informazzjoni 
mill‑bidu nett tal‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni. Meta d‑DAE tnediet 
f’Mejju 2010, waħda mill‑awtorita ‑
jiet maniġerjali fir‑Renju Unit ħadet 
kont ta’ dan u adattat il‑PO tagħha 
kif meħtieġ (ara l‑paragrafu 23 
u l‑Kaxxa 1).
11 Osservazzjonijiet
Il‑PO awditjati kollha kienu 
jinkludu miżuri tal‑kummerċ 
elettroniku u miri u indika ‑
turi assoċjati iżda, xi drabi, 
emendi tardivi lil dawn 
tal‑aħħar xekklu valutazzjoni 
xierqa tal‑prestazzjoni
20 
L‑awtoritajiet maniġerjali kollha kienu 
inkludew fil‑PO tagħhom miżuri 
għall‑promozzjoni tal‑kummerċ 
elettroniku jew speċifikament fl‑SMEs 
jew inkella bħala parti minn miżuri 
usa’ relatati man‑negozju elettroniku 
u l‑użu mill‑ICT min‑naħa tal‑SMEs, 
u b’hekk kienu qed jindirizzaw 
il‑ħtiġijiet identifikati fl‑istrateġiji rela ‑
tati (ara l‑paragrafu 18).
21 
Min‑naħa tagħha, il‑Kummissjoni 
evalwat l‑analiżijiet tal‑ħtiġijiet li kienu 
jinsabu fil‑PO u vverifikat jekk il‑miri 
stabbiliti kinux f’konformità ma’ dawk 
l‑analiżijiet u jekk kinux jikkontrib ‑
wixxu għall‑politiki tal‑UE.22 
L‑awtoritajiet maniġerjali kollha 
kienu ddefinixxew l‑indikaturi 
tal‑output tagħhom stess għall‑miżuri 
tal‑kummerċ elettroniku deskritti 
fil‑PO tagħhom, u kollha kemm 
huma minbarra wieħed kienu dde ‑
fixxew ukoll indikaturi tar‑riżultati (ara 
l‑Figura 2),  kif ukoll il‑valuri fil‑mira 
assoċjati magħhom. Sa mill‑bidu 
nett, huma servew bħala bażi tajba 
għall‑monitoraġġ tal‑implimentazzjoni 
tal‑programmi. Minkejja dan, żewġ PO 
biss (l‑Italja (l‑Pjemonte) u l‑Greċja) 
kienu jinkludu l‑indikatur “kummerċ 
elettroniku għan‑negozji” stabbilit 
fid‑DAE. Id‑diversità tal‑indikaturi 
ppreveniet kwalunkwe aggregazzjoni 
li setgħet tintuża għall‑proviżjoni ta’ 
informazzjoni f’livell ogħla.
23 
Il‑Qorti sabet li, bejn l ‑2009 u l ‑2013, 
il‑Kummissjoni kienet approvat bosta 
emendi għall‑ħames PO eżaminati 
kollha kemm huma. Madankollu, fi 
tliet każijiet (il‑Greċja, l‑Italja (l‑Pje ‑
monte) u l‑Polonja), l‑indikaturi nbidlu 
f’emendi għall‑PO li saru lejn tmiem 
il‑perjodu ta’ programmazzjoni, 
jiġifieri fl ‑2012 u/jew fl ‑2013 (ara wkoll 
il‑paragrafu 19)14.14 Il‑PO tal‑Pjemonte ġie 
emendat erba’ darbiet (fl ‑2009, 
fl‑2010, fl ‑2012 u fl ‑2013) u l‑PO 
tal‑Greċja ġie emendat 
darbtejn, (fl ‑2011 u fl ‑2012), 
iżda l‑indikaturi ġew emandati 
darba biss, fl ‑2012, fiż‑żewġ 
każijiet. Fil‑Polonja, l‑emendi 
saru fl ‑2011 u fl ‑2013 
u l‑indikaturi ġew emendati 
fiż‑żewġ okkażjonijiet.Eżempju ta’ emenda ta’ PO xierqa għall‑inizjattiva l‑ġdida tal‑UE: Ir‑Renju Unit 
(Lowlands u Uplands tal‑Iskozja)
Il‑PO “Lowlands u Uplands tal‑Iskozja” kien ġie emendat f’Marzu 2011 biex jinkludi miżuri li kellhom l‑għan li 
jindirizzaw aħjar l‑objettivi ta’ inizjattiva emblematika ġdida tal‑UE, id‑DAE.
L‑emenda saret biex jiġi inkluż appoġġ għall‑konnettività tal‑broadband għal SMEs rurali u biex tiġi allinjata 
l‑Istrateġija Diġitali tal‑Gvern Skoċċiż mad‑DAE.Kaxxa 1
12 Osservazzjonijiet Figura 2Dettalji u bidliet tal‑indikaturi u l‑valuri fil‑mira tal‑prestazzjoni tal‑kummerċ 
elettroniku użati fil‑PO eżaminati
Ekonomija Innovattiva
(il-Polonja)Għadd ta’ proġetti 
koﬁnanzjati (13 100)
Għadd ta’ intrapriżi 
appoġġati (11 400) Lowlands u Uplands tal-Iskozja)
(ir-Renju Unit)Konverġenza Diġitali 
(il-Greċja)Għadd ta’ intrapriżi ﬃnanzjati 
għall-integrar tal-ICT ﬂ-operazz-
joni tagħhom ta’ kuljum 
(13 561 --> Imnaqqas għal 7 700)L-Emilja-Romanja (l-Italja)Il-Pjemonte (l-Italja)Għadd ta’ proġetti koﬁnanzjati 
(125 għall-forniment ta’ servizzi 
u 250 għall-użu minn servizzi ta’ 
informazzjoni)PO
Għadd ta’ intrapriżi li jirċievu appoġġ 
għall-kummerċ elettroniku (5 700)Għadd ta’ intrapriżi appoġġati 
(450)Indikaturi tal-output 
(u valuri ﬁl-mira)
Intrapriżi ﬃnanzjati li jistgħu jaċċettaw ordnijiet (8,75 %) 
Intrapriżi ﬃnanzjati li jistgħu jaċċettaw pagamenti online 
għal bejgħ permezz tal-internet (1,31 %) 
--> Ġew amalgamati: Intrapriżi ﬃnanzjati li jistgħu 
jaċċettaw ordnijiet u/jew pagamenti online għal 
bejgħ permezz tal-internet (20 %) L-ebda wieħedIndikaturi tar-riżultati 
(u valuri ﬁl-mira)
Kumpaniji li rċevew ordnijiet online (60 %) --> Tneħħa
Kumpaniji li għamlu ordnijiet online (26 %) --> Sostitwit b’: 
Għadd ta’ kumpaniji li għamlu ordnijiet online (90)  
Mill-bidu ‘l hawn: Għadd ta’ strateġiji 
tal-kummerċ elettroniku żviluppati (4 100)
Test/Ċifri b’tipa ħoxna: Applikabbli bħalissa
Test/ċifri b’tipa normali: Mhux applikabbli aktarPerċentwal ta’ intrapriżi li jmexxu l-bejgħ għal 
intrapriżi (B2B) permezz ta’swieq speċjalizzati 
tal-internet (12 %)
Perċentwal ta’ intrapriżi li għandhom sistemi tal-IT 
integrati ma’ dawk ta’ intrapriżi oħra (17 %) 
--> It-tnejn li huma ġew amalgamati u sostitwiti b’: 
Għadd ta’ intrapriżi b’sistema tal-IT tal-B2B, li 
hija implimentata u/jew integrata (5 300)
Perċentwal ta’ intrapriżi li jirċievu ordnijiet permezz 
tal-internet jew ta’ netwerks oħra
(50 %) --> Tneħħa
Mill-bidu ‘l hawn: Għadd ta’ impjiegi ġodda 
maħluqa bħala riżultat tal-implimentazzjoni 
tal-proġetti (17 500 ekwivalenti għal full-time)
Mill-bidu ‘l hawn: Għadd ta’ servizzi elettroniċi 
mħejjija biex jiġu pprovduti bħala riżultat 
tal-implimentazzjoni tal-proġetti (11 000)
Sors: Il‑QEA.
13 Osservazzjonijiet
24 
B’mod partikolari, l‑indikaturi 
tar‑riżultati u/jew il‑valuri fil‑mira 
tagħhom inbidlu b’mod konsiderevoli, 
u dan xekkel il‑valutazzjoni tar‑riżultati 
reali tal‑implimentazzjoni ta’ proġett. 
Meta l‑valuri fil‑mira nbidlu (l‑PO 
fil‑Greċja, dak fl‑Italja (l‑Pjemonte) 
u dak fil‑Polonja), il‑valuri preċedenti 
u dawk ġodda ma setgħux jitqabblu 
peress li d‑definizzjoni tal‑indikaturi 
(l‑PO fil‑Greċja u dak fil‑Polonja) jew 
l‑unitajiet ta’ kejl (il‑PO fil‑Greċja u dak 
fl‑Italja (l‑Pjemonte)) kienu nbidlu, 
u tali bidliet mhux dejjem kienu ġew 
iġġustifikati minn tnaqqis fil‑baġit jew 
fatturi esterni. F’żewġ każijiet, ir‑raġuni 
għat‑tibdil kienet id‑domanda baxxa 
għall‑azzjonijiet offruti, li rriżulta wkoll 
f’assorbiment baxx ta’ fondi (ara wkoll 
il‑paragrafi 8 u 27).
25 
Il‑Qorti tqis li tali bidliet lejn tmiem 
il‑perjodu ta’ programmazzjoni (meta 
l‑kisbiet reali kienu diġà magħrufa) 
pperikolaw il‑kejl oġġettiv tal‑effet ‑
tività tal‑PO fl‑iżviluppar tal‑kummerċ 
elettroniku. Minkejja dan, dawn 
il‑bidliet ġew aċċettati mill‑Kummiss ‑
joni waqt l‑approvazzjoni tal‑emendi 
tal‑PO fl ‑2012 u fl ‑2013.26 
Barra minn hekk, il‑biċċa l‑kbira 
mill‑attività ta’ monitoraġġ mill‑Kum ‑
missjoni fuq il‑PO ffokat fuq informazz ‑
joni finanzjarja, li hija importanti 
għalkemm mhux biżżejjed biex teval ‑
wa l‑progress reali li sar. Barra minn 
hekk, il‑kategorizzazzjoni tad‑ data  
finanzjarja rrappurtata lill‑Kummissjoni 
minn żewġ awtoritajiet maniġerjali 
(fil‑Greċja u fir‑Renju Unit) ma ġietx 
irrappurtata b’mod konsistenti, billi 
mhux dejjem ikklassifikaw il‑proġetti 
tal‑kummerċ elettroniku b’mod kor ‑
rett, jiġifieri skont il‑kodiċi tal‑infiq 
stabbilit fir‑Regolament tal‑Kunsill15.
27 
Mill ‑2003 ‘l hawn, il‑Kummissjoni 
għamlet sforzi biex toħroġ16 gwidi li 
kellhom l‑għan li jippromwovu l‑użu 
minn għodod ta’ politika fil‑qasam 
tal‑użu mill‑ICT min‑naħa tal‑SMEs, li 
jinkludi l‑kummerċ elettroniku. Barra 
minn hekk, fl ‑2013 hija pproponiet 
ukoll inizjattiva alternattiva li, kieku, 
tagħmilha aktar faċli għall‑SMEs biex 
jimplimentaw proġetti tal‑ICT, jiġifieri 
l‑“Iskema ta’ Kupuni għall‑Innovazzjoni 
tal‑ICT” (ara l‑ Kaxxa 2).  Din l‑inizjat ‑
tiva kienet intenzjonata li tirrimedja 
l‑assorbiment bil‑mod ta’ fondi li kienu 
saru disponibbli għall‑iskop li tiġi 
indirizzata l‑kwistjoni tal‑użu mill‑ICT 
min‑naħa tal‑SMEs17.15 Ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 tal ‑
11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi 
d‑dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew 
u l‑Fond ta’ Koeżjoni u li 
jħassar ir‑Regolament (KE) 
Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 
31.7.2006, p. 25).
16 Eż., il‑gwidi “Regional Policy 
for Smart Growth of SMEs” 
(Politika Reġjonali għal 
Tkabbir Intelliġenti tal‑SMEs) 
u “The Digital Agenda 
Toolbox” (Is‑Sett ta’ Għodod 
tal‑Aġenda Diġitali) (li jistgħu 
jinstabu fuq il‑paġna Smart 
Specialisation Platform 
(Pjattaforma ta’ 
Speċjalizzazzjoni Intelliġenti) 
mmaniġġjata miċ‑Ċentru 
Konġunt tar‑Riċerka, 
tal‑Kummissjoni fuq http://
s3platform.jrc.ec.europa.eu/
guides ).
17 Ir‑rati ta’ assorbiment għal 
miżuri li jippromwovu l‑użu 
mill‑ICT fost l‑SMEs kienu ferm 
taħt il‑medja tal‑FEŻR.
14 Osservazzjonijiet
L‑awtoritajiet maniġerjali 
ffokaw aktar fuq 
l‑outputs milli fuq 
ir‑riżultati kemm 
fl‑istadju tal‑għażla kif 
ukoll f’dak tal‑monitoraġġ
28 
Il‑Qorti eżaminat jekk l‑awtorità 
maniġerjali żguratx li:
(a) il‑proċedura tal‑għażla pprovdit ‑
ilha informazzjoni biżżejjed dwar 
ir‑raġuni fundamentali għalfejn 
l‑intrapriżi għamlu l‑investiment 
u dwar jekk l‑implimentazzjoni 
tal‑proġett setgħetx tikkontrib ‑
wixxi għall‑ilħuq tal‑objettivi 
tal‑PO, b’mod li jippermettilha 
timmassimizza l‑potenzjal tal‑fi ‑
nanzjament taħt il‑FEŻR biex tip ‑
provdi valur miżjud f’termini kemm 
tal‑għoti ta’ spinta lill‑iżvilupp 
tal‑SMEs kif ukoll tal‑kon ‑
tribut għall‑implimentazzjoni 
tal‑istrateġiji tas‑soċjetà tal‑in ‑
formazzjoni tal‑UE;(b) il‑prestazzjoni tal‑proġetti ġiet 
immonitorjata kemm matul kif 
ukoll wara l‑implimentazzjoni 
sabiex jiġi vvalutat il‑kontribut 
tal‑proġetti għall‑iżvilupp 
tal‑SMEs u għall‑ilħuq tal‑objettivi 
strateġiċi.Skema ta’ Kupuni għall‑Innovazzjoni tal‑ICT — skema alternattiva ta’ appoġġ 
għall‑SMEs
Il‑kunċett “Kupuni għall‑Innovazzjoni tal‑ICT” huwa skema simplifikata għall‑għajnuna lill‑SMEs biex jimmod ‑
ernizzaw in‑negozju eżistenti tagħhom permezz tal‑użu mill‑ICT. Fil‑prattika, hija toffrilhom linja ta’ kreditu 
żgħira sabiex ikunu jistgħu jixtru prodotti predefiniti jew servizzi minn fornituri akkreditati. L‑iskema għandha 
l‑għan li tipprovdi appoġġ fil‑pront lill‑SMEs u li tnaqqas il‑piż amministrattiv tagħhom.
Hija ilha tiġi ttestjata f’żewġ reġjuni Spanjoli mill ‑2013 ‘il hawn. Fir‑reġjun fejn il‑proġett pilota huwa aktar av ‑
vanzat (Murcia), il‑proċedura tieħu xahrejn minn meta tinħareġ sejħa sad‑data li fiha jiġu approvati l‑għotjiet. 
Barra minn hekk, skont l‑awtorità maniġerjali l‑ispiża amministrattiva hija anqas minn 10 %.
Madankollu, il‑Qorti identifikat żewġ nuqqasijiet. L‑ewwel nett ma ngħatatx biżżejjed attenzjoni biex jiġi 
żgurat li l‑finanzjament tal‑proġett kien immotivat mid‑domanda min‑naħa tal‑SMEs (u mhux mid‑domanda 
min‑naħa tal‑fornituri tal‑ICT) u, it‑tieni nett, ma ġie mfittex l‑ebda indikatur tar‑riżultati mingħand l‑SMEs 
benfiċjarji, u b’hekk dan ipprekluda l‑valutazzjoni tal‑impatt li l‑implimentazzjoni ta’ proġett fil‑fatt kellha.Kaxxa 2
15 Osservazzjonijiet
Il‑proċeduri tal‑għażla 
tal‑proġetti rarament 
ivvalutaw jekk il‑proġetti 
magħżula kinux dawk li 
x’aktarx li kienu se jik ‑
kontribwixxu l‑aktar 
għall‑iżvilupp tal‑SMEs u/
jew l‑ilħuq tal‑objettivi 
tas‑soċjetà tal‑informazzjoni 
tal‑UE
L‑awtoritajiet maniġerjali 
rarament talbu jew pjan 
tan‑negozju jew inkella 
miri kwantifikabbli 
waqt il‑valutazzjoni 
tal‑applikazzjonijiet 
għall‑proġetti
29 
Ir‑regolamenti tal‑FEŻR ma kinux 
jeħtieġu pjanijiet tan‑negozju jew 
miri finanzjarji jew tan‑negozju oħra 
li jistgħu jitkejlu, għall‑PO fil‑perjodu 
ta’ programmazzjoni 2007 ‑2013. 
Madankollu, tali rekwiżit jitqies bħala 
prattika tajba meta jasal iż‑żmien 
għall‑valutazzjoni tal‑vijabbiltà 
u l‑pertinenza tat‑teħid ta’ kwalunk ‑
we impriża tan‑negozju. Fost il‑PO 
eżaminati, tnejn biss mill‑awtoritajiet 
maniġerjali (fil‑Polonja u fir‑Renju 
Unit) talbu biex il‑pjanijiet tan‑negozju jiġu ppreżentati ma’ applikazzjonijiet 
għall‑proġetti, għalkemm dan ma sarx 
b’mod sistematiku. Konsegwentement, 
mit‑30 intrapriża li l‑proġetti tagħhom 
ġew eżaminati, 6 biss ipprovdew pjan 
tan‑negozju, jew miri finanzjarji jew 
tan‑negozju oħra li jistgħu jitkejlu (ara 
l‑Kaxxa 3).
30 
Barra mis ‑6 applikanti li pprovdew 
pjan tan‑negozju, 8 intrapriżi oħra 
mit‑30 li l‑proġetti tagħhom ġew 
awditjati kienu inkludew miri kwantifi ‑
kabbli tan‑negozju fl‑applikazzjonijiet 
għall‑proġetti tagħhom, li pprovdew 
bażi robusta għall‑monitoraġġ 
tal‑proġetti (ara l‑paragrafi 44 sa 46).
31 
Fil‑każ tas‑ 16‑il proġett eżaminat 
li kien jifdal (minn 30), l‑awtorità 
maniġerjali ma kellhiex informazzjoni 
xierqa dwar ir‑raġuni fundamentali 
tal‑intrapriżi biex isir l‑investiment. 
B’mod partikolari, f’dawn il‑każijiet 
l‑informazzjoni mitluba mill‑awtorità 
maniġerjali ma kinitx tinkludi pjan 
tan‑negozju jew xi miri kwantifikabbli 
tan‑negozju.
Eżempju ta’ pjan komprensiv tan‑negozju f’applikazzjoni għall‑proġett
Fil‑Polonja, il‑proġetti kollha ffinanzjati taħt il‑miżura li kellha l‑għan li tippromwovi soluzzjonijiet Minn 
Negozju għal Negozju (B2B) intalbu jipprovdu pjan komprensiv tan‑negozju mal‑applikazzjonijiet tagħhom 
għall‑proġetti.
Il‑pjan tan‑negozju kien meħtieġ li jipprovdi informazzjoni dettaljata li kienet tinkludi deskrizzjoni tal‑kump ‑
anija, deskrizzjoni tal‑proġett (komponenti tal‑proġett, ġustifikazzjoni għall‑investiment propost, dettalji 
tar‑riżorsi finanzjarji, tekniċi u umani meħtieġa għat‑twettiq tal‑proġett), il‑benefiċċji mistennija (inklużi 
objettivi, indikaturi li jistgħu jitkejlu tal‑output u tar‑riżultati, u valuri fil‑mira), u informazzjoni finanzjarja dwar 
il‑kumpanija (karta tal‑bilanċ, kont tal‑qligħ u t‑telf u rapporti tal‑flussi tal‑flus).
Tali informazzjoni dettaljata pprovdiet bażi għal fehim tajjeb tar‑raġuni fundamentali għall‑proġetti, u kon ‑
segwentement għal għażla tal‑proġetti l‑aktar effiċjenti.Kaxxa 3
16 Osservazzjonijiet
F’xi każijiet, il‑proġetti 
awditjati ma laħqux l‑objettivi 
tal‑miżura kif stipulat fil‑PO
32 
Fil‑Greċja, ħamsa mill‑proġetti kofi ‑
nanzjati li ġew awditjati ma kinux 
jikkonformaw mal‑objettivi tal‑miżura 
kif stipulat fil‑PO. Filwaqt li l‑PO 
enfasizza l‑ħtieġa li jiġu appoġġati 
mikrointrapriżi u intrapriżi żgħar, 
is‑sejħiet għal proposti li taħthom 
il‑proġetti awditjati kienu ntgħażlu 
kienu ppermettew ukoll lil kumpaniji 
kbar japplikaw għall‑kofinanzjament 
(ara l‑ Kaxxa 4).33 
Fir‑rigward ta’ miżura taħt PO wieħed 
(il‑Polonja) li kellha l‑għan li tgħin 
kumpaniji li għadhom kemm ġew 
stabbiliti jipprovdu servizzi online, 
il‑Qorti sabet li, fl‑istadju tal‑għażla, 
l‑unika prova meħtieġa biex jintwera 
li intrapriża kienet għadha kemm ġiet 
stabbilita kienet estratt mir‑reġistru 
ta’ kumpaniji, li jiddikjara d‑data meta 
l‑intrapriża kienet twaqqfet. Għalhekk, 
dan il‑kriterju tal‑għażla ġie faċilment 
evitat. Fil‑fatt mill‑ħames proġetti 
awditjati, appoġġati taħt il‑miżura 
msemmija hawn fuq, tnejn minnhom 
kienu jinkludu fil‑verità l‑forma legali 
ġdida ta’ intrapriżi li kienu eżistew 
qabel u li jew ingħalqu jew inkella 
llimitaw b’mod serju l‑attività tan‑ne ‑
gozju tagħhom, li mbagħad kienet 
ġiet trasferita lill‑intrapriża maħluqa 
ġdida. L‑imprendituri kienu ddeċidew 
li jwaqqfu kumpanija ġdida li kienet 
tissodisfa l‑kriterji ta’ eliġibbiltà sabiex 
jirċievu kofinanzjament taħt il‑FEŻR. 
Dan l‑injorar tal‑kriterju ta’ eliġibbiltà 
msemmi hawn fuq naqqas l‑effettività 
ta’ din il‑miżura.
Għażla ta’ proġetti li ma kinux f’konformità mal‑objettivi tal‑miżura kif stipulat 
fil‑PO
Fil‑Greċja, il‑PO għamel referenza espliċita għall‑ħtieġa li jiġu appoġġati mikrointrapriżi fis‑settur tat‑turiżmu, 
u ddefinixxa miżuri bl‑objettiv li tiġi indirizzata din il‑ħtieġa, li kienu ferm ikkonċentrati fiż‑żona moqdija 
(catchment area) tal‑PO u li l‑livell tiegħu ta’ adozzjoni tal‑ICT kien b’mod partikolari baxx. Ħafna mill‑intrapriżi 
mmirati ġew ivvalutati bħala li kellhom livell baxx ta’ preżenza jew l‑ebda preżenza online. L‑appoġġ għal 
tali mikrointrapriżi kellu wkoll l‑għan li jnaqqas l‑impatt tal‑istaġuni fuq in‑negozju tat‑turiżmu Grieg billi jżid 
l‑attività ekonomika li tista’ tiġi sostnuta matul is‑sena.
Madankollu, is‑sejħa għal proposti tfasslet b’tali mod li hija ma poġġietx enfasi partikolari la fuq 
il‑mikrointrapriżi u lanqas saħansitra fuq l‑intrapriżi żgħar. L‑eżitu kien li lukandi kbar irċevew ukoll finanzja ‑
ment (erbgħa mis‑seba’ intrapriżi vvalutati fis‑settur tat‑turiżmu kienu jappartjenu għall‑ogħla katini tal‑lu ‑
kandi Griegi).
Dawn il‑lukandi kellhom ukoll mudell ta’ negozju stabbilit tajjeb u bbażat fuq żewġ elementi prinċipali: 
il‑bejgħ permezz ta’ operaturi turistiċi (għaldaqstant, il‑bejgħ b’mod dirett permezz tal‑websajt kien ta’ 
importanza minuri), u d‑dipendenza mill‑istaġuni (huma miftuħa sitt xhur fis‑sena). L‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti kofinanzjati ma kellha l‑ebda impatt fuq il‑mudell ta’ negozju tagħhom imsemmi hawn fuq, 
għalkemm din kienet tikkostitwixxi objettiv stabbilit fil‑PO u fil‑linji gwida tiegħu.Kaxxa 4
17 Osservazzjonijiet
18 Il‑proċedura tal‑għażla 
tar‑Renju Unit (l‑Iskozja) kienet 
tinkludi żewġ stadji. L‑ewwel 
waħda kienet tinvolvi 
l‑applikazzjoni, mill‑awtorità 
maniġerjali, ta’ proċedura 
f’żewġ partijiet biex tagħżel 
sponsors tal‑proġetti 
(intermedjarji). L‑ewwel parti 
tal‑proċedura kienet 
tippermetti lill‑awtorità 
maniġerjali (jew lill‑korp 
intermedju) tistabbilixxi jekk 
proġett kienx jissodisfa Proċeduri dgħajfa tal‑għażla 
rriżultaw fi proġetti kofinanzjati 
li x’aktarx li ma kinux se 
jipprovdu valur għall‑flus
34 
Ġew innutati differenzi fil‑proċeduri 
tal‑għażla għall‑PO awditjati, b’mod 
partikolari fir‑rigward tat‑tipi ta’ 
proġett, il‑limiti massimi tal‑finan ‑
zjament u l‑proċessi tal‑għażla (ara 
l‑Figura 3)18.Figura 3Skemi differenti għall‑għażla ta’ proġetti tal‑kummerċ elettroniku skont l‑Istat 
Membru
Sors: Il‑QEA.Għażla ta’ proġetti tal-SMEs 
mill-isponsors tal-proġetti: bażi ta’ min 
jiġi l-ewwel, jinqeda l-ewwel ibbażata 
fuq issodisfar ta’ kriterji ta’ eliġibbiltàKlassiﬁkazzjoni ta' applikazzjoni-
jiet ibbażata fuq evalwazzjoni ta’ 
kriterji sostantivi (imwettqa minn 
esperti esterni)
Sa EUR 200 000 Sal-2010: Bażi ta’ min jiġi l-ewwel, jinqeda 
l-ewwel ibbażata fuq issodisfar ta’ kriterji ta’ 
eliġibbiltà
Mill-2010 ‘l quddiem: Klassiﬁkazzjoni ta' 
applikazzjonijiet ibbażata fuq evalwazzjoni 
ta’ kriterji sostantiviGħotjiet: sa EUR 200 000
u/jew 
L-ebda appoġġ ﬁnanzjarju: 
pariri/servizzi ta’ konsulenzaSa EUR 200 000 
Min jiġi l-ewwel, jinqeda l-ewwel
Ibbażata fuq issodisfar ta’ kriterji ta’ 
eliġibbiltàSkont l-iskema: 
sa EUR 40 000 (proġetti tat-turiżmu) jew 
EUR 200 000 (proġetti tal-konsumaturi)
Investiment dirett ﬂ-SMEsFinanzjament tal-intermedjarji 
(sponsors tal-proġetti)Investiment dirett ﬂ-SMEsInvestiment dirett ﬂ-SMEsProċedura tal-għażla Limitu massimu tal-investiment Tip ta’ appoġġ
L-Emilja-Romanja 
(I-Italja)Il-Pjemonte
(l-Italja)
Konverġenza Diġitali 
(il-Greċja)
Lowlands u Uplands
tal-Iskozja)
(ir-Renju Unit)PO
Ekonomija 
Innovattiva
(il-Polonja)
18 Osservazzjonijiet
35 
Il‑biċċa l‑kbira mill‑proċeduri 
tal‑għażla tmexxew fuq bażi ta’ “min 
jiġi l‑ewwel, jinqeda l‑ewwel” fejn 
ġew applikati kriterji ta’ eliġibbiltà 
biss u kienu faċli li jiġu ssodisfati. Sal ‑
2010, taħt tnejn biss mill‑ħames PO 
fl‑Italja (l‑Pjemonte, l‑Emilja‑Romanja) 
l‑awtorità maniġerjali kienet użat 
proċedura tal‑għażla kwalitattiva 
bbażata fuq kriterji sostantivi, klassi ‑
fikazzjoni ta’ applikazzjonijiet u eval ‑
wazzjoni tal‑esperti. Fl ‑2010, il‑Polonja 
ddeċidiet li temenda l‑proċeduri 
tal‑għażla tagħha u introduċiet eval ‑
wazzjoni kwalitattiva u klassifikazzjoni 
ta’ proposti fil‑proċess tal‑għażla.
36 
Il‑kombinament ta’ nuqqas ta’ kriterji li 
jitolbu aktar ħidma u għażla kumparat ‑
tiva ta’ applikazzjonijiet u n‑nuqqas 
ta’ informazzjoni komprensiva tan‑ne ‑
gozji fl‑applikazzjonijiet għall‑proġetti 
rriżulta, f’aktar minn terz tal‑każijiet, 
fil‑kofinanzjament ta’ proġetti li offrew 
valur għall‑flus baxx jew l‑ebda valur 
għall‑flus:
(a) fil‑Greċja, erba’ proġetti — li jik ‑
konsistu fl‑iżvilupp ta’ websajt 
b’faċilità ta’ bbukkjar online — 
kienu żejda. L‑intrapriżi kellhom 
websajt u faċilità ta’ bbukkjar 
online qabel ma wettqu l‑proġett. 
Barra minn hekk, il‑websajts 
żviluppati kellhom l‑istess lejawt 
bħal websajts oħra stabbiliti 
minn lukandi oħra fl‑istess katina, 
li kienu wkoll ġew kofinanzjati 
(bl‑istess spiża jew bi spiża simili 
ħafna) mill‑FEŻR taħt l‑istess sejħa 
għal proposti;(b) mit‑30 proġett kofinanzjat li 
ġew awditjati, 10 (li l ‑10 li huma 
kienu jew fl‑Italja (l‑Emilja‑Ro ‑
manja u l‑Pjemonte) jew inkella 
fil‑Greċja19) kienu jitwettqu anke 
fin‑nuqqas ta’ kofinanzjament 
pubbliku, skont dak li ġie ddikjarat 
mis‑sidien tal‑proġetti. Barra minn 
hekk, 5 minn dawn l ‑10 proġetti 
kienu bdew ferm qabel ma l‑għotja 
kienet ġiet notifikata. Tlieta min ‑
nhom bdew qabel ma l‑intrapriżi 
kienu ppreżentaw applikazz ‑
joni għall‑kofinanzjament. Dawn 
il‑proġetti kollha jirrappreżentaw 
deadweight;
(c) Fi Stat Membru wieħed (ir‑Renju 
Unit), l‑isponsors tal‑proġetti taw 
pariri lill‑intrapriżi, barra minn 
għotjiet jew minflokhom. Fil‑każ 
tat‑tliet proġetti tal‑SMEs li rċevew 
pariri, skont is‑sidien tal‑proġetti, 
l‑impatt tal‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
kien negliġibbli, peress li t‑tliet 
intrapriżi kollha kemm huma 
kienu żviluppaw l‑istrateġija 
tal‑kummerċ elettroniku proprja 
tagħhom u l‑preżenza online 
tagħhom b’mod indipendenti 
u bl‑ispejjeż tagħhom stess. Fi 
tnejn minn dawn il‑każijiet, il‑pariri 
ma għenu lill‑intrapriżi bl‑ebda 
mod u għalhekk tqiesu inutli minn 
dawn tal‑aħħar.l‑kriterji ta’ eliġibbiltà għal PO, 
jew le. Imbagħad, 
l‑applikazzjonijiet 
għall‑proġetti li kellhom 
suċċess għaddew għat‑tieni 
parti tal‑proċedura, li fiha 
l‑applikazzjonijiet ġew 
evalwati abbażi ta’ kriterji 
speċifiċi u mbagħad ġew 
ipponderati. It‑tieni stadju 
tal‑proċedura kumplessiva 
tal‑għażla kien jinkludi l‑għoti 
ta’ assistenza lill‑SMEs, 
mill‑isponsors tal‑proġetti li 
kienu ntgħażlu, fuq bażi ta’ 
min jiġi l‑ewwel, jinqeda 
l‑ewwel.
19 Inklużi l‑erba’ proġetti 
msemmija fil‑paragrafu 36(a).
19 Osservazzjonijiet
Il‑proċeduri tal‑għażla kienu xi 
drabi twal wisq
37 
Iż‑żmien medju meħud 
għall‑approvazzjoni tal‑proġetti awd ‑
itjati (perjodu ta’ żmien mit‑tnedija 
tas‑sejħa għal proposti sa meta 
ngħataw l‑għotjiet) dam aktar minn 
sitt xhur fil‑każ ta’ tlieta mill‑ħames 
PO awditjati (fil‑Greċja u fl‑Italja 
(l‑Emilja‑Romanja u l‑Pjemonte)). 
Dan potenzjalment affettwa app ‑
likanti li ma setgħux jiġbru kapital 
biżżejjed u kienu fil‑fatt fi bżonn 
akbar ta’ appoġġ finanzjarju pubbliku 
u b’riżultat ta’ dan, ma setgħux iwettqu 
l‑proġetti tagħhom.
38 
Id‑dewmien ta’ bosta xhur kien 
biss parzjalment spjegat mill‑fatt li 
l‑proċess tal‑għażla kien jinkludi eval ‑
wazzjoni esperta u tqabbil ta’ app ‑
likazzjonijiet riċevuti, ibbażat fuq sett 
ta’ kriterji sostantivi. Dan kien il‑każ 
fl‑Italja, fejn l‑approvazzjoni medja 
tal‑proġetti ħadet jew tmien xhur (PO 
għall‑Emilja‑Romanja) jew inkella 14 ‑
il xahar (PO għall‑Pjemonte).
39 
Madankollu, id‑dewmien ta’ seba’ 
xhur kien diffiċli li jiġi ġġustifikat meta 
l‑proċeduri tal‑għażla kienu wkoll “min 
jiġi l‑ewwel, jinqeda l‑ewwel” mingħajr 
l‑ebda evalwazzjoni sostantiva u tqab ‑
bil tal‑applikazzjonijiet, bħalma kien 
il‑każ fil‑Greċja. (Il‑PO “Konverġenza 
Diġitali”). Proċeduri simili fir‑Renju Unit 
(il‑PO “Lowlands u Uplands tal‑Iskoz ‑
ja”) jew fil‑Polonja (l‑PO “Ekonomija In ‑
novattiva”) damu bejn xahrejn u erba’ 
xhur.40 
Id‑durata tal‑proċedura tal‑għażla taħt 
il‑PO Grieg tista’ titqabbel ukoll ma’ dik 
tal‑proġett pilota għall‑inizjattiva “Ku ‑
puni għall‑Innovazzjoni tal‑ICT”, billi 
t‑tnejn li huma ffinanzjaw tipi simili ta’ 
proġetti kummerċjalment disponibbli, 
speċifikament definiti f’livell reġjonali, 
fuq bażi ta’ “min jiġi l‑ewwel, jinqeda 
l‑ewwel”. Taħt il‑proġett pilota tal‑ku ‑
pun intgħażlu proġetti simili ħafna 
f’anqas minn terz taż‑żmien meħtieġ 
fil‑Greċja (ara l‑ Kaxxa 2).
Fil‑biċċa l‑kbira mill‑Istati 
Membri li saritilhom żjara, 
il‑proċedura tal‑għażla ma 
ħaditx kont tad‑dimensjoni 
transkonfinali
41 
Fil‑bidu tal‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni, il‑proċeduri tal‑għażla li 
taħthom intgħażlu l‑proġetti awditjati 
fl‑Istati Membri kollha li saritilhom 
żjara, minbarra l‑Greċja (fejn dan kien 
obbligatorju), ma ħadux inkunsider ‑
azzjoni l‑kwistjoni tas‑servizzi online 
transkonfinali, minkejja li dan hu fattur 
importanti fir‑rigward tal‑kisba ta’ 
suq intern diġitali aktar integrat (kif 
iddikjarat fl‑Istrateġija i2010 u enfasiz ‑
zat fid‑DAE) (ara wkoll il‑paragrafu 5). 
Fl‑2010, wara li analizzat il‑proċedura 
u l‑kriterji tal‑għażla tagħha, il‑Polonja 
introduċiet il‑kriterju tal‑għażla tad‑di ‑
mensjoni internazzjonali ta’ proġett 
(offerta ta’ servizzi transkonfinali) 
fil‑PO kkonċernat.
20 Osservazzjonijiet
42 
Mit‑22 intrapriża li l‑proġetti 
tagħhom ġew eżaminati u li għalihom 
it‑tranżazzjonijiet transkonfinali kienu 
jagħmlu sens, 7 biss fil‑fatt wettqu 
proġett li ppermettielhom joħolqu 
websajt jew jadattaw il‑websajt 
tagħhom stess għat‑tranżazzjonijiet 
transkonfinali. Erba’ intrapriżi oħra 
diġà kellhom tali komponent dis ‑
ponibbli għalihom fi ħdan il‑kump ‑
anija tagħhom jew il‑grupp ta’ 
kumpaniji li kienu jappartjenu għalih. 
Għaldaqstant, nofs l‑intrapriżi li bl‑im ‑
plimentazzjoni tal‑proġetti rispettivi 
tagħhom setgħu bbenefikaw mill‑op ‑
portunitajiet miġjuba mill‑kummerċ 
elettroniku elettroniku kienu tilfuhom.
43 
Mit‑23 intrapriża li l‑proġetti tagħhom 
ġew awditjati, u li kien raġonevoli li 
wieħed jistenna minnhom websajt 
multilingwi, 10 tabilħaqq kellhom 
websajt f’2 lingwi jew aktar. Minn 
dawk l ‑10 intrapriżi, tnejn kien kellhom 
websajt multilingwi qabel ma l‑proġett 
ġie implimentat. It‑tmienja li jifdal kell ‑
hom din il‑kapaċità għall‑ewwel darba 
b’riżultat ta’ dan tal‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti tagħhom.L‑awtoritajiet maniġerjali 
ma setgħux, fil‑biċċa l‑kbira 
mill‑każijiet, jivvalutaw 
l‑impatt ta’ proġett fuq 
l‑iżvilupp ta’ SME
Aktar minn nofs il‑proġetti 
eżaminati ma ntalbu 
jirrappurtaw dwar l‑ebda mira 
orjentata lejn ir‑riżultati
44 
L‑awtoritajiet maniġerjali kollha talbu 
lill‑intrapriżi benefiċjarji jippreżentaw 
rapporti dwar il‑progress tal‑impli ‑
mentazzjoni tal‑proġett tagħhom u, 
skont id‑durata, ir‑rapporti kienu jiġu 
ppreżentati jew wara jew inkella kemm 
matul kif ukoll wara l‑implimentazzjoni 
tal‑proġett. Madankollu, f’16 mit ‑
30 każ eżaminat, din l‑informazzjoni 
kienet tikkonċerna biss l‑ikkompletar 
fiżiku tal‑proġett, jiġifieri x‑xiri u/jew 
l‑iżvilupp tas‑soluzzjonijiet meħtieġa 
tal‑IT. Barra minn hekk, ir‑rapporti 
ma kienx fihom informazzjoni dwar 
id‑durata ta’ terz tal‑proġetti awditjati.
45 
L‑awtoritajiet maniġerjali kompetenti 
(fil‑Greċja, fl‑Italja u fir‑Renju Unit) 
ma talbu l‑ebda mira orjentata lejn 
ir‑riżultati għall‑ebda mis‑ 16‑il proġett 
ikkonċernat. L‑unika informazzjoni 
mitluba, u pprovduta mill‑benefiċjarji, 
kienet tikkonċerna l‑ispiża reali 
tal‑proġett u l‑outputs miksuba.
21 Osservazzjonijiet
46 
Għall ‑14‑il proġett l‑ieħor, ġie mfit ‑
tex monitoraġġ dettaljat tad‑ data  
tan‑negozju biex l‑awtorità maniġerjali 
setgħet tivvaluta l‑impatt immedjat 
tal‑implimentazzjoni tal‑proġett fuq 
l‑iżvilupp tal‑intrapriża. Fil‑każ ta’ 
awtorità maniġerjali waħda, il‑paga ‑
menti kienu marbuta mal‑prestazzjoni 
tal‑proġetti (ara l‑ Kaxxa 5).47 
Ma twettaq l‑ebda monitoraġġ sis ‑
tematiku ieħor ladarba proġett kien 
ġie implimentat bis‑sħiħ ħlief minn 
awtorità maniġerjali waħda (il‑Polonja) 
u minn sponsor wieħed tal‑proġetti 
(ir‑Renju Unit), li kien speċifika obbligu 
ta’ din ix‑xorta fil‑ftehim ta’ għotja. 
Għalhekk, awtoritajiet maniġerjali 
oħra baqgħu b’informazzjoni li ma 
kinitx biżżejjed biex jiġi ġġudikat 
kemm l‑appoġġ mogħti kien ikkon ‑
tribwixxa b’mod effettiv għall‑iżvilupp 
tal‑intrapriżi kofinanzjati u/jew l‑objet ‑
tivi strateġiċi stabbiliti.
Eżempju ta’ ġestjoni orjentata lejn ir‑riżultati: ir‑rabta tal‑pagamenti 
mal‑prestazzjoni
Fil‑Polonja, il‑pagamenti kienu marbuta mal‑ilħuq tal‑miri tar‑riżultati tan‑negozju. Fejn il‑valuri fil‑mira ma 
kinux intlaħqu, il‑Korp Intermedju kellu l‑possibbiltà li jnaqqas l‑ammont tal‑għotja.
Dan kien il‑każ b’wieħed mill‑proġetti vvalutati, fejn ġiet riflessa prestazzjoni insuffiċjenti (il‑mira tad‑dħul 
mistennija ma ntlaħqitx) f’appoġġ imnaqqas ta’ finanzjament pubbliku ta’ 5 % għall‑proġett inkwistjoni.Kaxxa 5
F’xi każijiet, is‑sistemi ta’ 
monitoraġġ ma rreġistrawx 
il‑prestazzjoni tal‑proġetti 
b’mod affidabbli
48 
Fil‑każ tal‑awtoritajiet maniġerjali 
kollha eżaminati, ħlief waħda, in ‑
formazzjoni dwar il‑prestazzjoni ġiet 
ipprovduta minn SMEs fil‑forma ta’ 
rapport standardizzat. Madankollu, 
awtorità maniġerjali waħda (l‑Italja 
(l‑Emilja‑Romanja)) ma kellha l‑ebda 
tali format standardizzat, li kien ifisser li r‑rapporti li rċeviet kienu jvarjaw 
bil‑kbir f’termini ta’ kwalità, peress li 
kull intrapriża għażlet x’tirrapporta 
u kif tirrapporta. Suċċessivament, dan 
kien ifisser li l‑awtorità maniġerjali 
ma setgħetx tivvaluta jekk proġett 
kienx ġie kkompletat b’suċċess jew 
le. Pereżempju, benefiċjarju wieħed 
naqas milli jiddikjara li wieħed 
mill‑komponenti tal‑proġett (basket 
tax‑xiri online) ma kienx ġie żviluppat, 
u l‑awtorità maniġerjali ma indirizzatx 
il‑kwistjoni, minkejja li hija kienet parti 
mill‑proġett kofinanzjat.
22 Osservazzjonijiet
49 
Fil‑każ ta’ żewġ awtoritajiet maniġerjali 
oħra (l‑Italja u r‑Renju Unit), id‑ data  
mdaħħla fis‑sistemi ta’ monitoraġġ ma 
kinitx affidabbli u/jew komprensiva 
bis‑sħiħ:
(a) fl‑Italja (l‑Pjemonte), l‑awtorità 
maniġerjali ma ċċekkjatx 
il‑preċiżjoni tal‑informazzjoni 
pprovduta. Fi tnejn mill‑erba’ 
proġetti vvalutati, l‑informazzjoni 
mdaħħla fis‑sistema kienet żbaljata 
(f’każ wieħed kienet tikkonċerna 
l‑indikatur tal‑output u fl‑ieħor, 
l‑għadd ta’ impjegati f’waħda 
mill‑intrapriżi kofinanzjati);
(b) fir‑Renju Unit (Lowlands u Uplands 
tal‑Iskozja), l‑indikaturi b’livell 
baxx ta’ definizzjoni li ġew stab ‑
biliti mill‑awtorità maniġerjali 
rriżultaw f’interpretazzjoni differ ‑
enti minn kull sponsor tal‑proġetti 
u għalhekk f’nuqqas ta’ rappurtar 
konsistenti mill‑istess sponsors 
fir‑rigward tal‑progress.In‑nuqqas ta’ data xi drabi 
xekkel il‑monitoraġġ tal‑użu 
ekonomiku tal‑finanzjament 
mill‑UE
50 
Fir‑Renju Unit (Lowlands u Uplands 
tal‑Iskozja), l‑intrapriżi ġew appoġġati 
permezz ta’ intermedjarji (jiġifieri 
sponsors tal‑proġetti). F’xi każijiet, 
l‑intermedjarji pprovdew assistenza 
mhux finanzjarja, jiġifieri proviżjoni ta’ 
pariri jew servizzi ta’ konsulenza (ara 
wkoll il‑paragrafu 36(c)).
51 
F’żewġ każijiet l‑ispejjeż amministrat ‑
tivi tal‑intermedjarji kienu konsid ‑
erevoli, speċjalment meta mqabbla 
mal‑proġett pilota għall‑inizjattiva 
“Kupuni għall‑Innovazzjoni tal‑ICT” 
(ara l‑ Kaxxa 2).  Fl‑Istati Membri l‑oħra 
kien possibbli li jiġi stabbilit l‑ammont 
eżatt imħallas lill‑SMEs għall‑użu 
mill‑ICT, filwaqt li f’dan il‑każ ma 
kienx ċar kemm mill‑finanzjament 
taħt il‑FEŻR kien fil‑fatt iddedikat 
għall‑appoġġ tal‑benefiċjarji (ara 
l‑Kaxxa 6).
Nuqqas ta’ informazzjoni dwar l‑ekonomija tal‑ispejjeż amministrattivi mġarrba 
minn intermedjarji
Fl‑Iskozja, l‑awtorità maniġerjali implimentati proġetti permezz ta’ intermedjarji, jiġifieri sponsors tal‑proġetti.
Peress li l‑intermedjarji nfushom kienu qed jipprovdu l‑appoġġ għall‑konsulenza lill‑SMEs, l‑ispejjeż am ‑
ministrattivi, inklużi s‑salarji, kienu jirrappreżentaw sehem sinifikanti tal‑infiq rimborżat: sponsor wieħed 
tal‑proġetti uża 55 % tal‑baġit tiegħu għal salarji, u 18 % oħra għal attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni, filwaqt 
li fil‑każ ta’ sponsor ieħor, is‑salarji kienu jirrappreżentaw 82 % tal‑baġit totali. Madankollu, fin‑nuqqas ta’ dis ‑
ponibbiltà ta’ kwalunkwe data , il‑Qorti ma setgħetx tikkonkludi jekk il‑fondi inkwistjoni kinux intużaw b’mod 
ekonomiku jew le. Barra minn hekk, wieħed mill‑intermedjarji ma setax jiddokumenta ż‑żmien imqatta’ jew 
il‑ħidma involuta fil‑proviżjoni ta’ pariri lil xi SMEs li kien jappoġġa.Kaxxa 6
23 Osservazzjonijiet
B’mod kumplessiv, l‑SMEs 
implimentaw il‑proġetti 
mingħajr xkiel iżda 
r‑riżultati miksuba mhux 
dejjem intwerew
52 
Il‑Qorti vvalutat jekk:
(a) il‑proġetti kinux twettqu 
u nżammux kif ippjanat 
inizjalment;
(b) il‑benefiċċji ekonomiċi intenzjonati 
tal‑implimentazzjoni ta’ proġett 
inkisbux u tkejlux.
L‑outputs tal‑proġetti kienu 
ġeneralment f’konformità 
mal‑applikazzjoni relatata
53 
Fil‑biċċa l‑kbira mill‑każijiet il‑proġetti 
twettqu fi ħdan il‑baġit u mingħajr 
dewmien kbir. Fejn inqabżet il‑kwota 
tal‑baġit, l‑ammonti involuti kienu 
żgħar u ma affettwawx l‑ammont 
tal‑kofinanzjament pubbliku. 
Għall‑proġetti kollha d‑dewmien kienu 
ġie notifikat lil u approvat mill‑aw ‑
torità maniġerjali.
54 
F’25 mit ‑30 proġett awditjat, 
ir‑riżultati nkisbu kif ippjanat u kienu 
operazzjonali:
(a) 17‑il intrapriża benefiċjarja setgħu 
jmorru online wara l‑ħolqien ta’ 
websajt, u 9 minnhom setgħu 
jwettqu bejgħ online;(b) tmien intrapriżi oħra kellhom 
preżenza online qabel ma 
l‑proġett ġie implimentat, iżda 
għażlu li jew joħolqu websajt 
ġdida jew inkella jaġġornaw dik 
eżistenti tagħhom.
F’4 mill ‑25 każ imsemmi hawn fuq, 
l‑iżviluppi tal‑kummerċ elettroniku 
kienu jagħmlu parti minn proġetti 
usa’ li kellhom l‑għan li jiddiġitalizzaw 
il‑proċeduri interni tal‑intrapriża (ne ‑
gozju elettroniku).
55 
Fil‑każ tal‑ħames proġetti awditjati li 
jifdal (fil‑Greċja, fl‑Italja (l‑Pjemonte) 
u fil‑Polonja), l‑implimentazzjoni 
tagħhom ma pprovdietx l‑outputs in ‑
tenzjonati. Fil‑każ ta’ proġett wieħed, 
l‑intrapriża ma għamlitx użu mill‑app ‑
likazzjoni żviluppata. Erba’ proġetti 
oħra, minkejja l‑applikazzjonijiet tal‑IT 
żviluppati u implimentati, jew naqsu 
milli jibnu niċċa fis‑suq jew inkella 
esperjenzaw diffikultajiet tekniċi (ara 
l‑paragrafu 57).
56 
Għalkemm il‑maġġoranza vasta 
tal‑proġetti ma kinux jipprevedu baġit 
tal‑manutenzjoni tal‑IT mill‑bidu nett 
(erba’ proġetti biss għamlu dan), dan 
ma ħoloq l‑ebda problema għall‑ebda 
intrapriża li l‑proġetti tagħha ġew 
ivvalutati. Fil‑fatt, is‑softwer tal‑IT 
kien ġeneralment imfassal biex 
jiżgura spejjeż ta’ manutenzjoni baxxi 
u jippermetti lill‑utenti jaġġornaw 
u jagħmlu bidliet huma nfushom (dan 
kien il‑każ għal 14 ‑il proġett).
24 Osservazzjonijiet
57 
Kważi l‑ebda intrapriża ma esperjenzat 
problemi tekniċi kbar matul jew wara 
l‑implimentazzjoni. L‑applikazzjonijiet 
tal‑IT żviluppati kienu operazzjonali 
u ħadmu mingħajr interruzzjoni. Il‑ftit 
eċċezzjonijiet kienu dawn li ġejjin: żewġ 
intrapriżi fil‑Greċja li l‑websajt u/jew 
il‑paġna ta’ bbukkjar online tagħhom ma 
setgħetx tiġu aċċessata u tliet intrapriżi 
oħra fil‑Polonja u fl‑Italja li naqsu milli 
jsibu niċċa fis‑suq u ma kellhom l‑ebda 
klijent. F’dawn it‑tliet każijiet is‑sostenib ‑
biltà tal‑proġett ma kinitx sempliċiment 
kwistjoni ta’ manutenzjoni tal‑IT: 
proġett wieħed ma kienx ikkompletat 
u għat‑tnejn l‑oħra l‑intrapriżi beżgħu li 
ma kinux ikomplu l‑attività ekonomika 
tagħhom lil hinn mill‑perjodu legali ta’ 
sostenibbiltà.
Bosta SMEs iddikjaraw li kienu 
bbenefikaw mill‑implimen ‑
tazzjoni tal‑proġett tagħhom 
iżda r‑riżultati miksuba ma 
tkejlux b’mod sistematiku
58 
Mit‑30 intrapriża li l‑proġetti tagħhom 
ġew ivvalutati, kważi nofs kienu ntalbu 
jipprovdu miri tar‑riżultati (ara wkoll 
il‑paragrafi 44 sa 46). Mill ‑14‑il proġett li 
l‑applikazzjonijiet tagħhom kien fihom 
miri tar‑riżultati, li ġew ukoll immonitor ‑
jati, ir‑riżultati nkisbu fi 8 każijiet. Il‑miri 
tar‑riżultati kienu jikkonsistu f’fatturat 
akbar, f’żieda fl‑għadd ta’ konsumaturi, 
f’żieda fil‑perċentwal ta’ bejgħ online, u/
jew fil‑ħolqien tal‑impjiegi.59 
Safejn huwa kkonċernat in‑nofs l‑ieħor 
tal‑intrapriżi li kienu qed jirċievu 
appoġġ taħt il‑FEŻR għall‑iżvilupp 
tal‑kummerċ elettroniku, ma setgħet 
tiġi stabbilita l‑ebda rabta bejn l‑input 
riċevut u l‑iżvilupp tan‑negozju miksub 
mill‑intrapriża.
60 
Kien hemm 13 ‑il intrapriża li kklejmjaw li 
kienu għamlu titjib fl‑effiċjenza b’riżultat 
ta’ dan tal‑implimentazzjoni tal‑proġett 
tagħhom, għalkemm kollha kemm huma 
minbarra waħda ma kinux iffissaw tali 
miri fl‑applikazzjonijiet għall‑proġetti 
tagħhom. Minn dawn it ‑13‑il intrapriża, 
4 biss ma setgħux jikkwantifikawhom. 
Sitt intrapriżi ma kinux rabtu l‑websajt 
kofinanzjata mas‑softwer tan‑negozju 
intern tagħhom, li kien ifisser li kull ib ‑
bukkjar online riċevut kellu jiddaħħal 
manwalment fis‑sistemi interni tagħhom.
61 
Ġeneralment, il‑ħolqien tal‑impjiegi 
ma kienx l‑għan tal‑biċċa l‑kbira 
mill‑proġetti kofinanzjati. Madankollu, 
tmien proġetti kellhom mira tal‑ħolqien 
tal‑impjiegi li l‑intrapriżi kienu stabbi ‑
lixxew bħala mira tar‑riżultati fl‑applika ‑
zzjonijiet għall‑proġetti tagħhom.
62 
It‑tmien proġetti kollha kemm huma 
laħqu l‑mira tagħhom. Ħames intrapriżi 
oħra kklejmjaw li kienu krew persuna 
waħda jew aktar b’riżultat tal‑implimen ‑
tazzjoni tal‑proġett, li erbgħa min ‑
nhom setgħu jissostanzjaw dan. Nofs 
l‑intrapriżi li l‑proġetti tagħhom ġew iv ‑
valutati organizzaw taħriġ għall‑persunal 
tagħhom fl‑użu mill‑applikazzjonijiet 
tal‑IT żviluppati taħt il‑proġett. Dan 
it‑taħriġ ġie adattat biex jaħseb 
għall‑intrapriżi individwali li talbuh, 
u għalhekk ma nħareġ l‑ebda ċertifikat. 
It‑taħriġ fuq il‑lant tax‑xogħol kien ukoll 
komuni.
25
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
63 
It‑teknoloġiji tal‑kummerċ elettroniku 
huma meqjusa bħala mod kif jiġi 
aċċellerat it‑tkabbir ekonomiku, kif jiġi 
żviluppat aktar is‑Suq Uniku u kif titħaffef 
l‑integrazzjoni Ewropea. Għalhekk, 
il‑Kummissjoni kienet qed tagħti dejjem 
aktar spiss l‑importanza għall‑ħtieġa 
li jitrawmu żviluppi tal‑kummerċ 
elettroniku, b’mod partikolari permezz 
ta’ waħda mill‑inizjattivi emblematiċi 
tagħha, id‑DAE. Il‑baġit tal‑fondi strut ‑
turali tal‑UE ddedika EUR 3 biljun 
għall‑promozzjoni tal‑użu mill‑ICT 
min‑naħa tal‑SMEs matul il‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007 ‑2013.
64 
L‑awditu indirizza l‑mistoqsija dwar jekk 
l‑appoġġ taħt il‑FEŻR lill‑SMEs fil‑qasam 
tal‑kummerċ elettroniku kienx effet ‑
tiv, u kkonkluda li l‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
għall‑proġetti tal‑kummerċ elettroniku 
kkontribwixxa għaż‑żieda fid‑disponib ‑
biltà tas‑servizzi tan‑negozju online. 
Madankollu, nuqqasijiet fil‑monitoraġġ 
għamluha impossibbli li jiġi vvalutat 
il‑punt sa fejn l‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
ikkontribwixxa għall‑kisba tal‑istrateġiji 
tal‑UE u tal‑Istati Membri fil‑qasam 
tal‑ICT kif ukoll għall‑ilħuq tal‑objettivi 
ta’ żvilupp tal‑SMEs. Barra minn hekk, 
proċeduri dgħajfa tal‑għażla rriżultaw 
fi proġetti kofinanzjati li x’aktarx li ma 
kinux se jipprovdu valur għall‑flus.65 
Il‑PO tal‑Istati Membri servew bħala 
bażi tajba għall‑proviżjoni ta’ appoġġ 
lill‑SMEs fil‑qasam tal‑kummerċ 
elettroniku. Huma kienu jinkludu miżuri 
tal‑kummerċ elettroniku f’konformità 
mal‑ħtiġijiet nazzjonali jew reġjonali, 
kif definit fl‑istrateġiji tal‑ICT rispet ‑
tivi tagħhom. Madankollu, xi drabi 
l‑kejl sinifikanti tal‑progress li sar, xi 
drabi kien fil‑periklu minħabba l‑fatt li 
l‑indikaturi u l‑valuri fil‑mira kienu jiġu 
riveduti, ta’ spiss lejn tmiem il‑perjodu 
ta’ programmazzjoni, u mhux dejjem 
b’ġustifikazzjoni xierqa. Barra minn 
hekk, in‑nefqa relatata mal‑proġetti 
tal‑kummerċ elettroniku mhux de ‑
jjem ġiet irrappurtata lill‑Kummissjoni 
taħt il‑kategorija korretta u dan xek ‑
kel il‑valutazzjoni kumplessiva tagħha. 
Fl‑2013, il‑Kummissjoni indirizzat 
l‑assorbiment bil‑mod tal‑fondi billi 
pproponiet użu alternattiv mill‑fondi 
strutturali għall‑promozzjoni tal‑użu 
mill‑ICT min‑naħa tal‑SMEs permezz 
tal‑“Skema ta’ Kupuni ta’ Innovazzjoni 
tal‑ICT” tagħha. Iżda ma tatx biżżejjed 
attenzjoni għall‑monitoraġġ tal‑pre ‑
stazzjoni, li huwa indispensabbli biex 
jiġi evalwat il‑progress reali li jkun sar 
(il‑paragrafi 18 sa 27).
66 
L‑awtoritajiet maniġerjali ffokaw ak ‑
tar fuq l‑outputs milli fuq ir‑riżultati, 
kemm fl‑istadju tal‑għażla kif ukoll 
f’dak tal‑monitoraġġ. In‑natura limitata 
tal‑kriterji tal‑għażla applikati kienet tfis ‑
ser li xi drabi huma ffinanzjaw il‑proġetti 
eliġibbli kollha sakemm il‑finanzjament 
kien disponibbli, irrispettivament minn 
kwalunkwe valur miżjud potenzjali 
mill‑perspettiva ta’ SMEs li kienu qed 
jiżviluppaw jew l‑objettivi tas‑soċjetà 
tal‑informazzjoni tal‑UE (l‑paragrafi 29 
sa 43). Barra minn hekk, l‑awtoritajiet 
maniġerjali ma setgħux, fil‑biċċa 
l‑kbira mill‑każijiet, jivvalutaw l‑impatt 
ta’ proġett fuq l‑iżvilupp tal‑SMEs. 
Fl‑aħħar nett, fi tnejn mill‑Istati Mem ‑
bri magħżula, ma wettqux il‑kontrolli 
meħtieġa fuq l‑affidabbiltà tad‑ data  
mdaħħla fis‑sistema (l‑paragrafi 44 sa 51).
26 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
67 
B’mod kumplessiv, l‑SMEs implimen ‑
taw il‑proġetti mingħajr xkiel u l‑out ‑
puts kienu ġeneralment f’konformità 
mal‑applikazzjoni relatata. Ħafna SMEs 
iddikjaraw li huma kienu bbenefikaw 
mill‑implimentazzjoni tal‑proġetti 
tagħhom iżda r‑riżultati tkejlu biss 
f’anqas minn nofs il‑proġetti awditjati. 
F’dawn il‑każijiet, instab li kien hemm 
benefiċċji għal aktar minn nofs l‑SMEs 
ikkonċernati (l‑paragrafi 53 sa 62).
68 
Għalhekk, il‑Qorti tirrakkomanda dan 
li ġej:
Rakkomandazzjoni 1
Il‑Kummissjoni għandha tiżgura li 
tikseb informazzjoni konsistenti 
u affidabbli mill‑Istati Membri dwar 
il‑progress tal‑PO, mhux biss f’termini 
finanzjarji iżda wkoll f’dawk ta’ 
prestazzjoni. Għal dan l‑għan, hija 
għandha:
(a) tivvaluta r‑rilevanza tal‑indikaturi 
tar‑riżultati proposti, kemm meta 
tapprova l‑PO kif ukoll f’emendi 
sussegwenti;
(b) tfassal sistema ta’ monitoraġġ 
b’tali mod li l‑progress lejn il‑valuri 
kollha fil‑mira li jkunu ġew stab ‑
biliti jkunu jistgħu jitkejlu b’mod 
f’waqtu u li jippermetti tqabbil 
matul iż‑żmien;
(ċ) tissuġġerixxi indikaturi standard 
li jkunu rilevanti għall‑objettivi 
strateġiċi tal‑UE dwar il‑kummerċ 
elettroniku.Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni għandha tinsisti li l‑krit ‑
erji u l‑proċeduri tal‑għażla stabbiliti 
mill‑Istati Membri jiżguraw l‑għażla 
ta’ proġetti li jimmassimizzaw il‑valur 
miżjud fost l‑applikanti f’termini ta’ 
trawwim tal‑iżvilupp tal‑kummerċ 
elettroniku fl‑SMEs u tal‑iħuq tal‑miri 
tad‑DAE filwaqt li, fl‑istess ħin, 
tiżgura li tali proċeduri jkunu xierqa 
għall‑benefiċjarji mmirati tagħhom 
f’termini taż‑żmien u x‑xogħol ammin ‑
istrattiv meħtieġa.
Meta jagħżlu l‑proġetti, l‑awtoritajiet 
tal‑Istati Membri għandhom, fejn hu 
xieraq, jeħtieġu mill‑applikanti li dawn:
(a) jipprovdu ġustifikazzjoni tal‑ħtieġa 
li jimplimentaw il‑proġett 
ikkonċernat, idealment fil‑forma ta’ 
pjan tan‑negozju dettaljat u realis ‑
tiku biżżejjed;
(b) juru l‑vijabbiltà finanzjarja 
tal‑proġett;
(ċ) juru l‑ħtieġa għal appoġġ finan ‑
zjarju pubbliku sabiex jiġi evitat 
infiq mhux meħtieġ (deadweight);
(d) jinċentivaw lis‑sidien tal‑proġetti 
biex jieħdu inkunsiderazzjoni d‑di ‑
mensjoni transkonfinali tan‑ne ‑
gozju tagħhom sabiex jisfruttaw 
bis‑sħiħ l‑opportunitajiet tas‑Suq 
Uniku.
27 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla II, immexxija mis‑Sur Henri GRETHEN, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tat‑12 ta’ Novembru 2014.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 PresidentRakkomandazzjoni 3
Il‑Kummissjoni għandha teħtieġ li 
l‑awtoritajiet maniġerjali tal‑Istati 
Membri jistabbilixxu għodod ta’ 
ġestjoni għall‑iskop ta’ monitoraġġ 
tal‑impatt tal‑għotja fuq l‑iżvilupp 
tan‑negozju tal‑SME appoġġata. Din 
għandha teħtieġ b’mod partikolari li:
(a) sett minimu ta’ indikaturi robusti 
b’miri relatati jiġu definiti fil‑ftehi ‑
miet ta’ għotjiet, imkejla u suġġetti 
għal monitoraġġ sussegwenti, 
kemm ladarba l‑proġett jkun ġie 
implimentat u jkun operazzjonali 
kif ukoll fi stadju aktar tard, meta 
l‑impatt sħiħ tiegħu ma jkunx 
probabbli li jkun ħa effett;(b) kull fejn ikun xieraq, jiġi intro ‑
dott mekkaniżmu li jiżgura li 
l‑pagamenti jkunu marbuta 
mal‑prestazzjoni u jippermetti 
l‑aġġustament tagħhom fil‑każ ta’ 
prestazzjoni insuffiċjenti serja;
(ċ) l‑iċċekkjar u l‑kontrolli meħtieġa 
jitwettqu biex jiżguraw li d‑ data  
mdaħħla fis‑sistemi ta’ monitoraġġ 
tkun affidabbli u konsistenti.

28
Il‑”prinċipji ta’ gwida għall‑operazzjonijiet tal‑għażla ” 
u “l‑indikaturi tal‑output, inkluż il‑valur kwantifikat 
tal‑mira ” jridu jkunu parti mill‑programmi tal‑FESI 
u huma suġġetti għan‑negozjati mal‑Kummissjoni. 
It‑tip ta’ prinċipji tal‑għażla u l‑kriterji tal‑għażla 
dettaljati se jiddependu fuq l‑objettiv speċifiku 
u l‑kuntest tal‑investiment kofinanzjat.
L‑Istati Membri bi dgħufijiet identifikati f’dawk 
l‑oqsma huma mitluba li fil‑programm (il‑kundizz ‑
jonalità ex ante , pjan ta’ azzjoni) jiddeskrivu liema 
azzjonijiet l‑awtoritajiet qed jippjanaw li jieħdu 
sabiex itejbu l‑proċeduri tal‑għażla tal‑proġett 
u l‑piż amministrattiv fuq il‑benefiċjarji. Fejn 
rilevanti, l‑Istati Membri huma mħeġġa li jużaw 
l‑assistenza teknika b’mod proattiv u ffukat 
għat‑titjib previst.
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni se tagħti parir 
lill‑awtoritajiet maniġerjali biex jinkludu r‑rak ‑
komandazzjonijiet tal‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri 
fil‑proċedura tal‑għażla u l‑kriterji tal‑għażla 
tal‑proġetti ta’ tkabbir diġitali.
IV (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
parzjalment.
Partikolarment, il‑Kummissjoni taqbel mal‑prinċipju 
li jkun hemm mekkaniżmu introdott li jiżgura li 
l‑pagamenti jkunu marbuta mal‑prestazzjoni. 
Madankollu, li wieħed jorbot il‑pagamenti 
għall‑kummerċ elettroniku mar‑riżultati tkun diffiċli.Sommarju eżekuttiv
III
Il‑Kummissjoni tilqa’ l‑valutazzjoni tal‑Qorti.
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li l‑effikaċja tal‑appoġġ 
tal‑FEŻR lill‑proġetti ta’ kummerċ elettroniku tipper ‑
metti li tiżdied id‑disponibbiltà tas‑servizzi onlajn 
tan‑negozju.
Ir‑regolamenti l‑ġodda għall‑Fondi Ewropej 
Strutturali u ta’ Investiment (FESI) għall‑perjodu 
bejn l ‑2014 u l ‑2020 jindirizzaw il‑kwistjonijiet ta’ 
monitoraġġ fil‑livell ta’ programmar billi jsaħħu 
l‑orjentazzjoni lejn ir‑riżultati u l‑loġika ta’ intervent 
billi jintroduċu kundizzjonalitajiet ex ante . Fil‑każ 
tal‑investiment tal‑kummerċ elettroniku, kundiz ‑
zjonalità speċifika ex ante  hija meħtieġa fil‑forma ta’ 
qafas politiku strateġiku għat‑tkabbir diġitali.
IV (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
Għall‑perjodu bejn l ‑2007 u l ‑2013, il‑Kummissjoni 
teħtieġ li l‑awtoritajiet maniġerjali jirrapportaw 
dwar l‑implimentazzjoni tal‑programm f’konformità 
mar‑regolament applikabbli tal‑FEŻR.
Il‑programmi FEŻR 2014 ‑2020 se jitfgħu enfażi ikbar 
fuq ir‑riżultati bbażati fuq il‑miri. Fil‑livell tal‑assi 
prijoritarju l‑indikaturi se jaqbdu l‑prestazzjoni 
kumplessiva fl‑assi, iżda mhux l‑prestazzjonijiet 
individwali tat‑tipi kollha ta’ azzjoni li jistgħu jkunu 
inklużi f’dak l‑assi.
IV (b)
Il‑Kummissjoni tilqa’ r‑rakkomandazzjoni u se titlob 
li jittieħdu miżuri xierqa mill‑Istati Membri.Risposta  
tal‑Kummissjoni
Risposta tal ‑Kummissjoni 29
Osservazzjonijiet
18
Il‑Kummissjoni tilqa’ l‑valutazzjoni tal‑qorti dwar 
il‑qafas strateġiku fis‑seħħ fl‑Istati Membri awditjati 
kollha. Barra minn hekk, il‑Kummissjoni tenfasizza 
li r‑regolament FESI l‑ġdid jipprovdi prestazzjoni 
aħjar u qafas orjentat lejn ir‑riżultati għall‑perjodu 
2014 ‑2020. (Ara t‑tweġiba fil‑punt IVb.)
22
Ir‑Regolament li jirregola l‑programmi tal ‑2007 ‑2013 
ma jinkludix xi rekwiżiti għall‑indikaturi standardizzati 
li jkunu qed jintużaw għal skopijiet ta’ monitoraġġ. 
Addizzjonalment, ma hemm l‑ebda indikatur ewlieni 
speċifikament għall‑kummerċ elettroniku.
“Indikatur tar‑riżultati” jaqbad ir‑riżultati mistennija 
mill‑implimentazzjoni ta’ attività speċifika. Kon ‑
segwentament, l‑Istati Membri jagħżlu indikatur 
tar‑riżultati li jkejjel bl‑aħjar mod il‑prestazzjoni 
tal‑attività li ssir. Għalkemm l‑istandardizzazzjoni 
hija possibbli bl‑indikaturi tal‑outputs, l‑indikaturi 
tar‑riżultati huma magħmulin tal‑qies u jirriflettu 
l‑objettiv mixtieq.
Tweġiba komuni għall‑paragrafi 23 u 25
L‑indikaturi tar‑riżultati huma modifikati mill‑awtori ‑
tajiet maniġerjali matul il‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni kollu. Il‑Kummissjoni tiġbed l‑attenzjoni 
li jekk Stat Membru jitlob emenda ta’ programm, 
huwa neċessarju li terġa’ tingħata ħarsa lejn 
l‑indikaturi korrispondenti fil‑programm. Jekk ikun 
hemm devjazzjoni serja, ikun hemm il‑ħtieġa li 
tkun investigata r‑raġuni għal tali devjazzjoni skont 
il‑każ. Il‑Kummissjoni Ewropea tinnegozja emendi 
u titlob li tkun ipprovduta ġustifikazzjoni solida 
mill‑Awtorità maniġerjali. L‑indikaturi tar‑riżultati 
huma aġġornati kemm ‘il fuq (jekk il‑livell tal‑ambi ‑
zzjoni għadu jista’ jkun ogħla) kif ukoll ‘l isfel (jekk 
ir‑realtà ekonomika u l‑progress li sar fuq il‑post ma 
kienx jiddependi mill‑awtorità maniġerjali).
Fir‑rigward tal‑Greċja, il‑modifika riċenti tal‑PO 
Konverġenza Diġitali ta’ Diċembru 2012 kienet 
prinċipalment tirrigwarda tnaqqis konsiderevoli 
(madwar EUR 300 M) fil‑baġit biex issaħħaħ il‑PO 
Kompetittività. Inevitabbilment dan it‑tnaqqis 
affettwa l‑valur tal‑indikaturi li kellhom ikunu 
mirquma u aġġustati skont dan.Introduzzjoni
05
Il‑Kummissjoni tiġbed l‑attenzjoni li s‑sehem 
tal‑akkwist onlajn tal‑SME huwa ġeneralment ferm 
ogħla, u li l‑medja tal‑UE ta’ 26% hija ħafna eqreb 
għall‑mira. Dan is‑suċċess relattiv huwa parzjalment 
dovut għal punt tat‑tluq ogħla. Barra minn hekk 
huwa faċli li wieħed jixtri onlajn, iżda diffiċli biex 
wieħed ibigħ minħabba li trid titwaqqaf pjatta ‑
forma, b’mekkaniżmi ta’ ħlas u forniment.
09
 Il‑Kummissjoni tikkondividi t‑tħassib tal‑qorti 
dwar ir‑rati baxxi ta’ assorbiment tal‑fondi biex 
jintużaw mill‑ICT. Għalhekk il‑Kummissjoni abboz ‑
zat u qassmet1 gwida sabiex tippromwovi l‑użu 
ta’ għodod tal‑politika għall‑użu tal‑ICT mill‑SME, 
inkluż il‑kummerċ elettroniku. Pereżempju, bħala 
parti mill ‑”gwida intelliġenti għall‑innovazzjoni 
fis‑servizz”, il‑gwida għal “Tkabbir intelliġenti 
tal‑SMEs”, il‑gwida għal “L‑Internazzjonalizzazz ‑
joni tal‑SME”, il‑gwida għal tkabbir diġitali dif ‑
ferenti li jtejjeb il‑metodi ta’ appoġġ “Għodod 
tal‑Aġenda Diġitali” u l‑kupuni għall‑blueprint 
għall‑innovazzjoni fl‑ICT imsemmija hawn taħt. 
Il‑Kummissjoni tipprovdi wkoll aċċess għall‑esperti 
tat‑tkabbir diġitali permezz tal‑assistenza teknika 
tagħha2.
Fl‑2003 il‑Kummissjoni varat ukoll Netwerk 
Ewropew ta’ Appoġġ għall‑Kummerċ Elettroniku 
għall SMEs (eBSN — European e‑Business Support 
Network) bħala pjattaforma ta’ koordinazzjoni 
politika mfassal għal dawk li jieħdu d‑deċiżjonijiet 
u l‑esperti tal‑politika pubblika fil‑qasam 
tal‑kummerċ elettroniku. Din tinkludi inizjattiva 
biex tippromwovi l‑użu intelliġenti tal‑IT u l‑inte ‑
grazzjoni tal‑SMEs f’katina ta’ valur industrijali 
mondjali3.
1 Ara: http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/gu ides
2 Kif sar fl ‑2013 ‑14 fil‑każ tal‑Ungerija, il‑Greċja u l‑Italja
3  Ara: http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/ebsn/what/
index_en.htm
Risposta tal ‑Kummissjoni 30
B’referenza għall‑prinċipju ta’ sussidjarjetà u dak 
tal‑ġestjoni kondiviża, huwa f’idejn l‑Istati Membri 
u r‑reġjuni biex jiddeċiedu jekk għandhomx ivaraw 
Skema ta’ Kupuni ta’ Innovazzjoni tal‑ICT fil‑qafas 
tal‑PO tagħhom. Attwalment, il‑Kummissjoni qed 
tippromwovi l‑adozzjoni tal‑iskema mir‑reġjuni 
fl‑istrateġiji ta’ tkabbir diġitali jew tal‑innovazzjoni 
tagħhom.
Il‑Kummissjoni taqbel ukoll mal‑bżonn li jiġu 
appoġġjati skemi ta’ appoġġ skont id‑domanda li 
jindirizza l‑bżonnijiet tan‑negozju tal‑SMEs.
Madankollu, l‑esperjenza miksuba s’issa fir‑reġjuni 
tissuġġerixxi li ta’ spiss ma jkunx hemm biżżejjed 
għarfien fl‑SMEs biex jidentifikaw b’mod preċiż 
it‑teknoloġija/is‑soluzzjoni tal‑ICT li se tissod ‑
isfa l‑kunċett tan‑negozju tagħhom u l‑SMEs 
jeħtieġu għajnuna biex jidentifikaw u jifformulaw 
id‑domanda tal‑ICT tagħhom u jifformulaw pjan 
tan‑negozju xieraq. L‑għoti ta’ konsulenza biex jana ‑
lizzaw u jidentifikaw l‑aħjar soluzzjoni tan‑negozju 
tal‑ICT għall‑SMEs hija wkoll parti mill‑inizjattiva 
tal‑kupuni.
Fid‑dawl tal‑karattru sperimentali tal‑inizjattiva 
tal‑kupuni u fid‑dawl taż‑żmien limitat ta’ impli ‑
mentazzjoni, sa issa għad ma hemm l‑ebda indi ‑
katuri tar‑riżultati disponibbli. Din l‑informazzjoni 
se tkun disponibbli għall‑Kummissjoni fl‑iskeda 
tal‑kumitati ta’ monitoraġġ li ġejjin għal‑nofs l ‑2015.
Fil‑livell tal‑programm, huwa importanti li jiġi enfa ‑
sizzat li fil‑perjodu ta’ programmar 2007 ‑2013, ma 
hemmx indikaturi tar‑riżultati fis‑seħħ iżda indika ‑
turi tal‑produzzjoni. Din l‑informazzjoni se tkun 
madankollu mitluba fil‑kumitati ta’ monitoraġġ.24
Il‑bidliet tal‑indikaturi fil‑PO Ekonomija Innovattiva 
fil‑Polonja saru fil‑bidu tal ‑2011. Meta jitqies li l‑PO 
kien approvat fl‑aħħar tal ‑2007, u l‑ewwel sejħiet 
għall‑proposti ġew varati fl ‑2008 u l ‑2009, il‑modi ‑
fiki saru mill‑aktar fis possibbli wara l‑ewwel esper ‑
jenzi miksuba fl‑implimentazzjoni ta’ din il‑miżura 
f’nofs il‑perjodu ta’ programmar b’ġustifikazzjoni 
rilevanti pprovduta mill‑awtorità maniġerjali.
26
Għalkemm il‑gwida kienet ipprovduta (ara n‑nota 
ta’ qiegħ il‑paġna 6) lill‑awtoritajiet responsab ‑
bli mill‑Kummissjoni fuq il‑prinċipji tas‑sistema ta’ 
informazzjoni tal‑kategorizzazzjoni, il‑klassifikazz ‑
joni tan‑nefqa tibqa’ r‑responsabbiltà tal‑awtorità 
maniġerjali.
Kaxxa 2
Fil‑kuntest tal‑Fond Ewropew għall‑Iżvilupp 
Reġjonali, il ‑“kupun għall‑innovazzjoni fl‑ICT” huwa 
mekkaniżmu eżekuttiv li jippermetti li jintlaħqu 
dawk il‑mikrointrapriżi u l‑SMEs b’mod li jnaqqas 
il‑piż amministrattiv għal dawn tal‑aħħar. Ma 
jeżistix mudell uniku għal kulħadd. Kull skema se 
tkun żviluppata u implimentata mill‑awtoritajiet 
lokali u dawk reġjonali f’forma ta’ għotjiet jew 
strumenti finanzjarji skont fatturi speċifiċi rilevanti 
bħall‑potenzjal tal‑ICT u l‑intensità ta’ kull reġjun, 
l‑integrazzjoni tagħha ma’ miżuri oħra ta’ ġestjoni 
tal‑innovazzjoni, il‑kapaċità li jimmaniġġjaw 
l‑iskema, l‑esperjenza preċedenti fl‑appoġġ ta’ 
miżuri bħal dawn jew il‑ħtieġa għal titjib fl‑użu 
tal‑ICT mill‑SMEs.
Risposta tal ‑Kummissjoni 31
33
Il‑Kummissjoni tenfasizza li “prinċipji ta’ gwida 
għall‑għażla” ta’ operazzjoni, bħala parti minn PO, 
jiġu skrutinizzati b’attenzjoni mill‑Kummissjoni 
fin‑negozjati tal‑programmi FESI għall‑perjodu 
2014 ‑2020 biex ikun żgurat li dawn jaqblu 
mal‑objettivi u t‑tipi speċifiċi ta’ operazzjonijiet4.
35
Il‑Kummissjoni tqis li l‑Awtorità Maniġerjali (jew 
il‑Korp Intermedju delegat) għandha żżomm 
biżżejjed evidenza biex tkun ta’ prova li l‑proċedura 
tal‑għażla hija trasparenti u tissodisfa l‑kriterji deċiżi 
mill‑Grupp ta’ Monitoraġġ tal‑programmi.
36 (a)
Il‑Kummissjoni tenfasizza li hija taf bil‑każ deskritt. 
Inbdew miżuri rimedjali xierqa mill‑Kummissjoni 
u l‑Istat Membru.
36 (b)
Rigward il‑proġetti Taljani u kif ġie spjegat 
mill‑awtoritajiet tal‑Istati Membri s‑sejħa ġiet 
imħejjija skont ir‑Regolament (KE) Nru 1998/2006 
(“de minimis ”). Dan ir‑Regolament ma jipprovdix 
ir‑rekwiżit ta’ effett ta’ inċentiv, għall‑kuntrarju ta’ 
skemi oħra ta’ għajnuna. Madankollu, is‑sejħa kienet 
tillimita n‑nefqa retroattiva sal ‑01/01/2008 u ma 
kinitx estiża sal ‑01/01/2007 kif kien ikun possibbli.
4  L‑Artikolu 96(2)b Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni: 
(iii) deskrizzjoni tat‑tip u eżempji ta’ azzjonijiet li jridu jiġu 
sostnuti taħt kull prijorità ta’ investiment u l‑kontribut mistenni 
minnhom għall‑objettivi speċifiċi msemmija fil‑punt (i) inklużi 
l‑prinċipji ta’ gwida għall‑għażla tal‑operazzjonijiet u fejn xieraq, 
l‑identifikazzjoni tal‑gruppi fil‑mira ewlenin, it‑territorji speċifiċi 
mmirati, it‑tipi ta’ benefiċjarji, l‑użu ppjanat ta’ strumenti 
finanzjarji u l‑proġetti kbar;29
Bil‑ġestjoni kondiviża, l‑istipular ta’ kriterji ta’ 
għażla dettaljati u l‑għażla tal‑proġetti huma 
r‑responsabbiltà tal‑Istati Membri. Dan ifis ‑
ser li meta jintgħażlu proġetti dwar il‑kummerċ 
elettroniku, l‑awtorità ta’ ġestjoni tiddeċiedi jekk 
pjan ta’ negozju għandux ikun ippreżentat bħala 
parti mill‑applikazzjoni (jew informazzjoni oħra 
f’konformità mal‑objettivi tal‑PO) u x’jeħtieġ li jkun 
fih. L‑Awtorità Maniġerjali tivverifika wkoll il‑kwalità 
tal‑applikazzjoni tal‑proġett u d‑dokument ta’ sos ‑
tenn (pereżempju l‑kwalità tal‑pjanijiet ta’ direzz ‑
joni tan‑negozju.
31
Bil‑ġestjoni kondiviża, l‑istipular ta’ kriterji ta’ 
għażla dettaljati u l‑għażla tal‑proġetti huma 
r‑responsabbiltà tal‑Istati Membri. Dan ifis ‑
ser li meta jintgħażlu proġetti dwar il‑kummerċ 
elettroniku, l‑Awtorità Maniġerjali tiddeċiedi jekk 
pjan ta’ negozju għandux ikun ppreżentat bħala 
parti mill‑applikazzjoni (jew informazzjoni oħra 
f’konformità mal‑objettivi tal‑PO) u x’jeħtieġ li jkun 
fih. L‑Awtorità Maniġerjali tivverifika wkoll il‑kwalità 
tal‑applikazzjoni tal‑proġett u d‑dokument ta’ sos ‑
tenn (pereżempju l‑kwalità tal‑pjanijiet ta’ direzz ‑
joni tan‑negozju.
It‑tweġiba tal‑Kummissjoni 
għall‑paragrafi 32 u l‑kaxxa 4
Il‑Kummissjoni tenfasizza li hija taf bil‑każ deskritt 
fil‑paragrafu 32 u l‑kaxxa 4. Inbdew miżuri rimedjali 
xierqa mill‑Kummissjoni u l‑Istat Membru.
Risposta tal ‑Kummissjoni 32
43
It‑traduzzjoni tal‑websajt tista’ tkun ikkunsidrata 
meta jinħolqu opportunitajiet ta’ negozju barra 
mill‑pajjiż fis‑suq fil‑mira. Madankollu, il‑kostijiet 
imġarrba jistgħu jissuperaw il‑benefiċċji addizzjon ‑
ali skont in‑natura tan‑negozju.
Tweġiba komuni għall‑paragrafi 44 
u 45
Ir‑Regolament li jirregola l‑programmi tal ‑2007 ‑2013 
ma jinkludix xi rekwiżiti għall‑indikaturi stand ‑
ardizzati li jkunu qed jintużaw għal skopijiet ta’ 
monitoraġġ. Addizzjonalment, ma hemm l‑ebda 
indikatur ewlieni speċifikament għall‑kummerċ 
elettroniku.
L‑analiżi tar‑rapporti ppreżentati dwar il‑progress 
tal‑implimentazzjoni tal‑proġett issir fil‑livell 
tal‑Istati Membri. Skont il‑bażi ġuridika, il‑Kum ‑
missjoni tipprovdi gwida għat‑titjib tal‑ġestjoni 
tal‑proġett.
“Indikatur tar‑riżultati” jaqbad ir‑riżultati mistennija 
mill‑implimentazzjoni ta’ attività speċifika. Kon ‑
segwentament, l‑Istati Membri jagħżlu indikatur 
tar‑riżultati li jkejjel bl‑aħjar mod il‑prestazzjoni 
tal‑attività li ssir. Għalkemm l‑istandardizzazzjoni 
hija possibbli bl‑indikaturi tal‑outputs, l‑indikaturi 
tar‑riżultati huma magħmulin tal‑qies u jirriflettu 
l‑objettiv mixtieq.
47
Monitoraġġ sistematiku tal‑proġetti implimentati 
bis‑sħiħ jista’ jitqies bħala prattika tajba iżda mhu ‑
wiex obbligu skont ir‑regolamenti.
L‑Awtoritajiet Maniġerjali għandhom jagħmlu eval ‑
wazzjonijiet biex jivvalutaw l‑effikaċja, l‑effiċjenza 
u l‑impatt ta’ programm. Evalwazzjoni tivvaluta 
kif is‑sostenn mill‑Fondi jkun ikkontribbwixxa 
għall‑objettivi ta’ kull prijorità.37
Il‑Kummissjoni taqbel mal‑Qorti u, f’każijiet 
rilevanti, se tqajjem il‑kwistjoni tad‑durata 
tal‑proċedura tal‑għażla ta’ proġetti fil‑Kumitati 
ta’ Monitoraġġ tal‑Programmi bil‑ħsieb li tiżgura 
proċeduri approvati u aktar mgħaġġla.
40
Il‑Kummissjoni tenfasizza d‑differenza tal‑intensità 
ta’ intervent bejn il‑PO Grieg u l‑proġett pilota 
“Kupuni għall‑innovazzjoni fl‑ICT” li fil‑każ tal‑PO 
Grieg iċċaqalqet minn EUR 40 000 għal EUR 200 000 
u fil‑każ tal‑proġetti pilota minn 
EUR 5 000 għal EUR 7 500. Dan ukoll jista’ jispjega 
d‑differenza fit‑tul tal‑proċedura tal‑għażla.
Barra minn hekk, Murcia bbażat il‑kupuni tagħha 
għall‑innovazzjoni fl‑ICT fuq l‑esperjenza estensiva 
tagħha fit‑tfassil, l‑implimentazzjoni u l‑ġestjoni ta’ 
kupuni għall‑innovazzjoni.
41
Id‑dimensjoni transfruntiera tiddependi fuq 
in‑natura tan‑negozju. In‑negozju jista’ jkun lokali 
u għalhekk jeskludi attivitajiet transfruntieri. Espan ‑
sjoni futura tan‑negozju tista’ min‑naħa tagħha 
teħtieġ l‑adattament tal‑websajt b’faċilitajiet 
multilingwi.
Għall‑programmi tal‑FEŻR tal ‑2014 ‑2020 il‑Kum ‑
missjoni tinsisti dwar l‑importanza tal‑internazz ‑
jonalizzazzjoni tal‑SMEs, minħabba li l‑analiżi turi li 
l‑SMEs li huma attivi lil hinn mill‑fruntieri nazzjonali 
tagħhom għandhom it‑tendenza li jkunu aktar 
kompetittivi5.
5  Ara pereżempju: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/
sme/files/support_measures/internationalisation/
report_internat_en.pdf
Risposta tal ‑Kummissjoni 33
Il‑Kummissjoni tenfasizza li anki fil‑perjodu 2014 ‑
2020, ir‑rapportar lill‑Kummissjoni dwar ir‑riżultati 
mhux relatat ma’ kull proġett individwali, iżda għal 
riżultati aggregati għal programm/assi.
60
Il‑Kummissjoni tindika li d‑dettalji tal‑obbligi ta’ 
rapportar tal‑benefiċjarji, inkluż fuq miri kwantitat ‑
tivi u kwalitattivi u l‑kunsiderazzjonijiet tal‑kost 
tal‑ġenerazzjoni u r‑rapportar tad‑dejta vs. il‑volum 
ta’ appoġġ, f’ġestjoni kondiviża huma definiti 
mill‑awtorità maniġerjali f’konformità mal‑pro ‑
gramm operazzjonali u l‑objettivi tiegħu.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
64
Il‑Kummissjoni tilqa’ l‑valutazzjoni tal‑Qorti. 
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li l‑effikaċja tal‑appoġġ 
tal‑FEŻR lill‑proġetti ta’ kummerċ elettroniku tip ‑
permetti li tiżdied id‑disponibbiltà tas‑servizzi 
onlajn tan‑negozju. Ir‑regolamenti l‑ġodda 
għall‑Fondi Ewropej Strutturali u ta’ Investiment 
(FESI) għall‑perjodu bejn l ‑2014 u l ‑2020 jindirizzaw 
il‑kwistjonijiet ta’ monitoraġġ fil‑livell ta’ program ‑
mar billi jsaħħu l‑orjentazzjoni lejn ir‑riżultati 
u l‑loġika ta’ intervent billi jintroduċu kundizzjon ‑
alitajiet ex ante . Fil‑każ tal‑investiment tal‑kummerċ 
elettroniku, kundizzjonalità speċifika ex ante  hija 
meħtieġa fil‑forma ta’ qafas politiku strateġiku 
għat‑tkabbir diġitali.
65
Ir‑Regolamenti li jirregolaw il‑programmi tal ‑2007 ‑
2013 ma jinkludux xi rekwiżiti għall‑indikaturi 
standardizzati li jkunu qed jintużaw għal skopijiet 
ta’ monitoraġġ. Addizzjonalment, ma hemm l‑ebda 
indikatur ewlieni speċifikament għall‑kummerċ 
elettroniku, li jippermetti monitoraġġ speċifiku 
tal‑prestazzjoni.49 (a)
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi l‑problema, iżda tiġbed 
l‑attenzjoni għall‑effetti tal‑kriżi finanzjarja/
ekonomika li wasslet għal livell għoli fir‑rata ta’ 
mortalità tan‑negozju, u għall‑irtirar minn proġetti 
ffinanzjati, kif ukoll it‑titwil ġeneralizzat taż‑żmien 
għall‑implimentazzjoni tal‑interventi. Biex jindiriz ‑
zaw din il‑kriżi, l‑awtoritajiet tal‑Piemonte ffukaw 
l‑isforzi tagħhom (inkluż il‑monitoraġġ) fuq it‑tħaffif 
tal‑assorbiment tal‑fondi.
L‑Awtorità Maniġerjali qed timplimenta għadd ta’ 
inizjattivi maħsuba biex tintemm din is‑sitwazzjoni 
“emerġenza” u t‑twettiq mill‑ġdid tal‑prestazzjoni 
regolari, kostanti u ordnata tal‑attivitajiet ta’ 
ġestjoni kompjuterizzata għal kull informazz ‑
joni relatata mal‑istat tal‑progress tal‑proġetti 
ffinanzjati.
49 (b)
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li l‑indikaturi rilevanti 
għandhom ikunu definiti b’mod xieraq biex jip ‑
permettu lill‑Awtorità Maniġerjali taggrega d‑dejta 
fil‑livell tal‑PO.
Ir‑regolamenti ġodda tal‑FESI għall‑perjodu 2014 ‑
2020 jindirizzaw din il‑problema.
Kaxxa 6
Il‑proġetti awditjati jikkonċernaw primarjament 
l‑għoti ta’ pariri esperti tal‑intermedjarji u s‑servizzi 
ta’ appoġġ għal negozji ġodda u dawk eżistenti. 
B’hekk, is‑salarji jirrappreżentaw l‑element 
prinċipali tal‑kost tal‑għotja.
Barra minn hekk, il‑kostijiet ta’ 
kummerċjalizzazzjoni kienu ġġenerati minn avveni ‑
menti ta’ netwerkjar organizzati biex kumpaniji 
ġodda jiltaqgħu ma’ intraprendituri li għamlu 
suċċess. Kumpaniji ġodda li jibbenefikaw minn 
dawn l‑avvenimenti bħala opportunitajiet ta’ 
negozju nħolqu aktar tard.
58
Ara t‑tweġiba tal‑Kummissjoni għall‑paragrafu 22 
dwar l‑orjentament aħjar lejn ir‑riżultati fir‑Regola ‑
ment dwar Dispożizzjonijiet Komuni tal ‑2014 ‑2020.
Risposta tal ‑Kummissjoni 34
Rakkomandazzjoni 1
Għall‑perjodu bejn l ‑2007 u l ‑2013, il‑Kummissjoni 
teħtieġ li l‑awtoritajiet maniġerjali jirrapportaw 
dwar l‑implimentazzjoni tal‑programm f’konformità 
mar‑regolament applikabbli tal‑FEŻR.
Madankollu, il‑programmi FESI 2014 ‑2020 se jitfgħu 
enfażi ikbar fuq ir‑riżultati bbażati fuq il‑miri. 
Fil‑livell tal‑assi prijoritarju l‑indikaturi se jaqbdu 
l‑prestazzjoni kumplessiva fl‑assi, iżda mhux l‑pre ‑
stazzjonijiet individwali tat‑tipi kollha ta’ azzjoni li 
jistgħu jkunu inklużi f’dak l‑assi.
Rakkomandazzjoni 1 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta li tivvaluta r‑rilevanza 
tal‑indikaturi tar‑riżultat proposti, kemm meta tap ‑
prova l‑PO kif ukoll l‑emendi sussegwenti.
Rakkomandazzjoni 1 (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni.
Fil‑perjodu 2014 ‑2020, bħala parti minn tisħiħ 
tal‑orjentazzjoni għar‑riżultati, il‑programmi huma 
mitluba li jidentifikaw b’mod ċar l‑indikaturi tal‑pro ‑
duzzjoni komuni u speċifiċi tal‑programm (b’valuri 
mmirati) u indikaturi tar‑riżultati li se jkejlu l‑pro ‑
gress lejn il‑bidla mfittxija permezz ta’ investiment 
(b’referenzi bażi u valuri mmirati). Informazzjoni 
dwar il‑progress fl‑implimentazzjoni tal‑programm 
se tkun kondiviża mal‑Kummissjoni fuq bażi annwali 
(mill ‑2016 ’il quddiem) biex b’hekk tippermetti 
t‑traċċar matul iż‑żmien. Din l‑informazzjoni se 
tkun strutturata, li tippermetti l‑analiżi, it‑tqabbil 
u l‑aggregazzjoni u hija wkoll l‑intenzjoni tal‑Kum ‑
missjoni li tippubblika din id‑dejta.
Rakkomandazzjoni 1 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
parzjalment.Barra minn hekk, jekk Stat Membru jitlob emenda ta’ 
programm, huwa neċessarju li terġa’ tingħata ħarsa lejn 
l‑indikaturi korrispondenti fil‑programm.
It‑tieni, għalkemm il‑gwida kienet ipprovduta6 
lill‑awtoritajiet responsabbli mill‑Kummissjoni fuq 
il‑prinċipji tas‑sistema ta’ informazzjoni tal‑kategoriz ‑
zazzjoni, il‑klassifikazzjoni tan‑nefqa tibqa’ r‑responsab ‑
biltà tal‑Awtorità Maniġerjali.
Il‑Kummissjoni tiġbed l‑attenzjoni għall‑karattru 
sperimentali tal‑inizjattiva “Skema ta’ kupuni ta’ inno ‑
vazzjoni tal‑ICT”. L‑esperjenza miksuba s’issa fir‑reġjuni 
tissuġġerixxi li hemm ħtieġa reali għal din l‑inizjattiva 
sabiex trawwem id‑domanda tal‑SMEs. Fid‑dawl 
taż‑żmien limitat ta’ implimentazzjoni, l‑ebda indi ‑
katuri tar‑riżultati ma huma disponibbli sal‑lum. Din 
l‑informazzjoni se tkun disponibbli għall‑Kummissjoni 
fl‑iskeda tal‑kumitati ta’ monitoraġġ li ġejjin għal‑nofs 
l‑2015.
66
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li r‑regolament FESI l‑ġdid 
jipprovdi qafas aħjar għall‑orjentazzjoni aħjar lejn 
il‑prestazzjoni u r‑riżultati għall‑perjodu 2014 ‑2020.
Partikolarment il ‑“prinċipji ta’ gwida għall‑għażla” 
ta’ operazzjoni, bħala parti minn PO, jiġu skrutiniz ‑
zati b’attenzjoni mill‑Kummissjoni fin‑negozjati 
tal‑programmi FESI għall‑perjodu 2014 ‑2020 biex ikun 
żgurat li dawn jaqblu mal‑objettivi u t‑tipi speċifiċi ta’ 
operazzjonijiet7.
67
Il‑Kummissjoni tilqa’ l‑valutazzjoni tal‑Qorti.
6  Nota ta’ gwida 2009 http://ec.europa.eu/employment_social/
sfc2007/quick‑guides/sfc2007_reporting_categorisation_data_
Note_Art_11.pdf  — Q&A maħruġa għall‑ewwel darba fl ‑2009 
u rreveduta fl ‑2012 http://ec.europa.eu/employment_social/
sfc2007/quick‑guides/categorisation_faq_rev201202.pdf  ‑ “ Użu 
b’sens komun tal‑kodiċi huwa inkoraġġut, inkluż l‑użu ta’ konvenz ‑
jonijiet nazzjonali jew definizzjonijiet fejn disponibbli.... Il‑Kummis ‑
sjoni ma pproponietx definizzjonijiet armonizzati, iżda hija lesta li 
toffri l‑opinjoni tagħha dwar kull mistoqsija li tista’ tinqala’.
7  L‑Artikolu 96(2)b CPR:(iii) deskrizzjoni tat‑tip u eżempji ta’ 
azzjonijiet li jridu jiġu sostnuti taħt kull prijorità ta’ investiment 
u l‑kontribut mistenni minnhom għall‑objettivi speċifiċi 
msemmija fil‑punt (i) inklużi l‑prinċipji ta’ gwida għall‑għażla 
tal‑operazzjonijiet u fejn xieraq, l‑identifikazzjoni tal‑gruppi 
fil‑mira ewlenin, it‑territorji speċifiċi mmirati, it‑tipi ta’ benefiċjarji, 
l‑użu ppjanat ta’ strumenti finanzjarji u l‑proġetti kbar;
Risposta tal ‑Kummissjoni 35
Il‑Kummissjoni tinnota li din ir‑rakkomandazzjoni 
hija indirizzata lill‑Istati Membri u tenfasizza li 
dawn id‑dettalji għandhom ikunu xierqa fil‑kuntest 
speċifiku ta’ kull programm operazzjonali.
Rakkomandazzjoni 2 (a)
Il‑Kummissjoni tqajjem dawn il‑kwistjonijiet 
fil‑kuntest tan‑negozjati tal‑abbozz tal‑programmi 
tal‑FESI li jridu jinkludu informazzjoni dwar prinċipji 
tal‑għażla tal‑operazzjonijiet. Madankollu, it‑tip ta’ 
prinċipji tal‑għażla u l‑kriterji tal‑għażla dettaljati se 
jiddependu fuq l‑objettiv speċifiku, it‑tip u l‑volum 
tal‑intervent u l‑kuntest tal‑investiment. Dan ma 
jistax iwassal għar‑rekwiżit tal‑preżentazzjoni 
ta’ pjan ta’ negozju fil‑każijiet kollha ta’ appoġġ 
għall‑kummerċ elettroniku.
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il‑Kummissjoni taqbel li l‑kontribuzzjoni mill‑FEŻR 
għall‑proġett għandha tkun ibbażata fuq analiżi 
tal‑kost‑benefiċċju li turi l‑vijabbiltà finanzjarja 
tal‑proġett. Din hija suġġett tar‑rekwiżit tal‑għażla 
stabbilit mill‑kumitati ta’ monitoraġġ fl‑Istati 
Membri.
Rakkomandazzjoni 2 (d)
Il‑Kummissjoni tippromwovi l‑internazzjonaliz ‑
zazzjoni tal‑SMEs, minħabba li SMEs attivi inter ‑
nazzjonalment joħolqu aktar impjiegi u huma 
aktar innovattivi minn SMEs li joperaw biss fis‑suq 
nazzjonali tagħhom8. Għalhekk, ir‑regolamenti FESI 
tal‑2014 ‑2020 jinkoraġġixxu wkoll il‑kooperazzjoni 
lil hinn mit‑territorju tal‑PO (ara l‑Artikolu 70(2) 
ir‑Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni) 
Madankollu, biex wieħed jara jekk inċentivi speċifiċi 
għal dimensjonijiet transfruntieri fi proġetti humiex 
xierqa, huwa għandu jikkunsidra l‑objettivi speċifiċi 
u t‑tipi ta’ azzjonijiet fi programm.
8  http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/market‑access/
internationalisation/index_en.htm#h2 ‑5.Il‑Kummissjoni taqbel fuq l‑importanza ta’ 
monitoraġġ tal‑impatt tal‑għotjiet. Madankollu, 
l‑indikaturi magħżula għall‑analiżi tal‑progress 
u l‑impatt mhux se jkunu standard. Huma se 
jiddependu fuq l‑objettivi speċifiċi ta’ kull PO. 
L‑indikaturi li għandhom jintużaw jirriflettu l‑varjetà 
tal‑ħtiġijiet u r‑reazzjonijiet politiċi tar‑reġjuni/
l‑Istati Membri.
Madankollu, qafas ta’ politika strateġika 
għat‑tkabbir diġitali jinkludi indikaturi standard li 
jkejlu l‑progress ta’ interventi f’oqsma tal‑ICT, kif 
previst fil‑kundizzjonalità ex ante  2.1 tal‑Anness XI 
tar‑Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni.
Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni tilqa’ r‑rakkomandazzjoni u se titlob 
li jittieħdu miżuri xierqa mill‑Istati Membri.
Il‑”prinċipji ta’ gwida għall‑operazzjonijiet tal‑għażla ” 
u “l‑indikaturi tal‑output, inkluż il‑valur kwantifikat 
tal‑mira ” jridu jkunu parti mill‑programmi tal‑FESI 
u huma suġġetti għan‑negozjati mal‑Kummissjoni. 
It‑tip ta’ prinċipji tal‑għażla u l‑kriterji tal‑għażla 
dettaljati se jiddependu fuq l‑objettiv speċifiku 
u l‑kuntest tal‑investiment kofinanzjat.
L‑Istati Membri bi dgħufijiet identifikati f’dawk 
l‑oqsma huma mitluba li fil‑programm (il‑kundizz ‑
jonalità ex ante , pjan ta’ azzjoni) jiddeskrivu liema 
azzjonijiet l‑awtoritajiet qed jippjanaw li jieħdu 
sabiex itejbu l‑proċeduri tal‑għażla tal‑proġett 
u l‑piż amministrattiv fuq il‑benefiċjarji. Fejn 
rilevanti, l‑Istati Membri huma mħeġġa li jużaw 
l‑assistenza teknika b’mod proattiv u ffukat 
għat‑titjib previst.
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni se tagħti parir 
lill‑Awtoritajiet Maniġerjali biex jinkludu r‑rak ‑
komandazzjonijiet tal‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri 
fil‑proċedura tal‑għażla u l‑kriterji tal‑għażla 
tal‑proġetti ta’ tkabbir diġitali.
Risposta tal ‑Kummissjoni 36
Rakkomandazzjoni 3 (a)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Il‑qafas ġuridiku għall ‑2014 ‑2020 jirrikjedi indikaturi 
tar‑riżultati fil‑programmi fil‑livell tal‑assi prijori ‑
tarju u indikaturi tal‑produzzjoni fil‑livell tal‑oper ‑
azzjonijiet matul il‑perjodu ta’ programmar.
Rakkomandazzjoni 3 (b)
Il‑Kummissjoni taqbel fil‑prinċipju, iżda fil‑prattika 
ma tistax taċċetta r‑rakkomandazzjoni. Ir‑riżultati ta’ 
proġetti ta’ kummerċ elettroniku jistgħu jiġu influ ‑
wenzati minn fatturi esterni li ma jistgħux ikunu 
magħrufa minn qabel. Ir‑rabta bejn il‑pagamenti 
FERŻ għall‑kummerċ elettroniku mar‑riżultati jkun 
ta’ sfida għal din ir‑raġuni.
Rakkomandazzjoni 3 (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni li 
titlob li l‑Istati Membri jdaħħlu fis‑seħħ il‑verifiki 
u l‑kontrolli neċessarji biex jiżguraw li d‑dejta 
mdaħħla fis‑sistemi ta’ monitoraġġ li tkun affidabbli 
u konsistenti.
KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda: 
permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir‑rappreżentanzi tal‑Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid‑delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s‑servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat‑telefown bla ħlas minn kullimkien fl‑UE) (*).
(*)  L‑informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it‑telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat‑telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal‑EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l‑aġenti tal‑bejgħ tal‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm).
QJ‑AB‑14‑021‑MT‑N ISSN 1977 ‑5741 Fi snin reċenti, l‑UE kkofinanzjat proġetti 
tal‑kummerċ elettroniku fil‑kuntest tal‑politika 
ta’ koeżjoni tagħha bl‑appoġġ taħt il‑Fond 
Ewropew għall‑Iżvilupp Reġjonali. F’dan 
ir‑rapport, il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri tivvaluta 
jekk il‑proġetti tal‑kummerċ elettroniku 
rnexxilhomx jappoġġaw l‑użu mill‑ICT min‑naħa 
tal‑SMEs billi awditjat kampjun ta’ proġetti 
tal‑kummerċ elettroniku, ikkofinanzjati mill‑UE, 
fil‑Greċja, fl‑Italja, fil‑Polonja u  fir‑Renju Unit.
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑appoġġ taħt il‑FEŻR 
għall‑proġetti tal‑kummerċ elettroniku 
kkontribwixxa għaż‑żieda fid‑disponibbiltà 
tas‑servizzi tan‑negozju online. Madankollu, hija 
tikkonkludi wkoll li nuqqasijiet fil‑monitoraġġ 
għamluha impossibbli li jiġi vvalutat il‑punt sa 
fejn dan ikkontribwixxa għall‑kisba tal‑istrateġiji 
tal‑UE u tal‑Istati Membri fil‑qasam tal‑ICT kif 
ukoll għall‑ilħuq tal‑objettivi ta’ żvilupp 
tal‑SMEs.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I