Fl-1971, il-Komunità Ewropea l introduċiet għall-ewwel darba Skema Ġeneralizzata ta’ Preferenzi (SĠP) wara riżoluzzjoni tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (United Nations Conference on Trade and Development — UNCTAD ) biex tinħoloq sistema ta’ preferenzi biex tappoġġja lill-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp. Is-SPĠ hija bbażata wkoll fuq il-klawżola ta’ abilitazzjoni tad-WTO, li tippermetti lill-pajjiżi żviluppati jagħtu preferenzi tariffarji unilaterali mhux reċiproċi għall-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp.

2.Arranġament ta’ Inċentiv Speċjali għal Żvilupp Sostenibbli u Governanza Tajba (SĠP+) għal benefiċjarji tas-SĠP Standard li huma wkoll meqjusa bħala vulnerabbli; u

3.arranġament ta’ Kollox ħlief Armi (Everything But Arms — EBA) għall-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (Least Developed Countries — LDCs).

It-Tabella 1 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn id-dispożizzjonijiet u l-benefiċjarji skont dawn l-arranġamenti.

Tabella1: Ħarsa ġenerali lejn it-tliet arranġamenti SĠP

SĠP Standard SĠP+ EBA Benefiċjarji Pajjiż bi dħul baxx jew medju-baxx Il-benefiċjarji tas-SĠP Standard li huma vulnerabbli (f’termini ta’ diversifikazzjoni tal-esportazzjoni, volumi tal-esportazzjoni) u li rratifikaw 27 konvenzjoni prinċipali internazzjonali LDCs Għadd ta' benefiċjarji 18 8 49 Preferenzi tariffarji is-sospensjoni tad-dazju (oġġetti mhux sensittivi) jew tnaqqis tad-dazju (oġġetti sensittivi) għal madwar 66 % tal-linji tariffarji kollha tal-UE is-sospensjoni tad-dazji għal madwar 66 % tal-linji tariffarji kollha tal-UE is-sospensjoni tad-dazji fuq il-merkanzija kollha bl-eċċezzjoni ta’ armi u munizzjon

Mit-Tabella 2 hawn taħt, nistgħu naraw li, meta mqabbel mal-importazzjonijiet totali dinjija tal-UE s-sehem tas-SĠP huwa relattivament modest u saħansitra qed jonqos. Il-biċċa l-kbira tal-importazzjonijiet lejn l-UE jseħħu skont it-tariffi tan-Nazzjon l-Aktar Iffavorit (MFN, Most Favoured Nation) (jiġifieri tariffi li japplikaw għall-pajjiżi kollha). L-importazzjonijiet tal-UE skont skemi preferenzjali mhux SĠP, li jinkludu kull tip ta’ ftehim kummerċjali (ftehimiet ta’ kummerċ ħieles, ftehimiet ta' kummerċ ħieles approfonditi u komprensivi u Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika), żdiedu b’mod kostanti bejn l-2011 u l-2016, b'turija tal-importanza kbira tagħhom. Dan huwa konformi mal-għan li jħeġġeġ pajjiżi li qabel kienu benefiċjarji tas-SĠP biex ikomplu bil-kummerċ tagħhom mal-UE skont skemi ta’ kummerċ preferenzjali aktar komprensivi, li spiss ikunu reċiproċi.

Tabella 2: Sehem tal-importazzjonijiet tal-UE skont is-sistema ta’ tariffi (2011–2016)

Valur tal-importazzjonijiet (f’miljuni ta' EUR) MFN=0 MFN>0 SĠP FTAs Oħrajn Total Kummerċ taħt l-ebda tariffa 2011 1578724 62,5 % 21,5 % 5,8 % 9,5 % 0,7 % 100,0 % 75,2 % 2012 1631256 63,6 % 20,0 % 5,8 % 9,8 % 0,9 % 100,0 % 76,6 % 2013 1530711 61,9 % 20,2 % 6,1 % 10,7 % 1,1 % 100,0 % 76,0 % 2014 1534073 60,4 % 23,1 % 3,9 % 11,6 % 1,1 % 100,0 % 74,1 % 2015 1557035 56,6 % 26,1 % 3,9 % 12,4 % 1,1 % 100,0 % 71,2 % 2016 1546772 56,1 % 26,1 % 4,1 % 12,8 % 0,9 % 100,0 % 71,4 %

(MFN=0 tfisser importazzjonijiet tal-UE taħt l-ebda tariffa tal-Pajjiż l-Aktar Iffavorit (MFN), MFN>0 tfisser importazzjonijiet tal-UE taħt tariffi pożittivi tal-MFN, FTA tfisser il-Ftehim ta’ Kummerċ Ħieles)

1.3.Evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu