Wara sena eċċezzjonalment tajba fit-tnaqqis tas-self improduttiv fl-2021, il-fokus jimxi gradwalment għall-workout ta’ dejn improduttiv għal debituri vijabbli, kif ukoll għal titjib sostenibbli tal-profittabbiltà u tal-pożizzjoni kapitali tal-banek. Il-proporzjon ta’ self improduttiv kien ta’ 12,8 % fuq bażi individwali f’Diċembru 2021, u naqas b’mod qawwi minn 30,1 % fl-aħħar tal-2020 u 40,6 % fl-aħħar tal-2019. Bl-użu ta’ titolizzazzjonijiet taħt l-Iskema ta’ Protezzjoni tal-Assi Erkole, tnejn mill-erba’ banek sistemiċi rreġistraw proporzjon ta’ self improduttiv b’ċifra waħda sa tmiem l-2021, filwaqt li t-tnejn l-oħra huma mistennija li jilħqu l-istess mira sa mhux aktar tard minn tmiem l-2022. Madankollu, il-proporzjon tas-self improduttiv fil-Greċja jibqa’ l-ogħla fiż-Żona tal-Euro. Barra minn hekk, id-dħul nett limitat ta’ self improduttiv ġdid ( ) kompla fir-raba’ trimestru tal-2021 u se jkollu jiġi mmonitorjat mill-qrib, hekk kif jippersistu r-riskji għall-kwalità tal-assi tal-banek. Barra minn hekk, ir-riżoluzzjoni b’suċċess tad-dejn improduttiv tiddependi dejjem aktar fuq is-servizzjanti, inkarigati mis-servizzjar ta’ self titolizzati u mibjugħ. Filwaqt li t-tindif tal-karti tal-bilanċ tal-banek kompla jnaqqas ir-riżervi kapitali u l-profittabbiltà tal-banek, il-prospettiva għall-2022 tibbenefika minn ħtiġijiet ta’ proviżjonament imnaqqsa u mill-ġenerazzjoni interna tal-kapital permezz ta’ profittabbiltà ewlenija mtejba. Il-pożizzjoni kapitali tal-banek xorta waħda għadha waħda mill-aktar baxxi fiż-Żona tal-Euro u l-kwalità tagħha tibqa’ ta’ tħassib, billi fiha sehem għoli u dejjem akbar ta’ krediti ta’ taxxa differita. Żieda fl-inċertezza madwar il-perspettiva ekonomika minħabba l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna jista’ jkollha l-effetti tagħha fuq it-tkabbir tal-kreditu aktar ’il quddiem.

·B’reazzjoni għall-inflazzjoni għolja, fl-1 ta’ Mejju 2022, l-awtoritajiet implimentaw żieda fil-paga minima li tirrappreżenta t-tieni żieda għall-2022, wara l-proċess ta’ konsultazzjoni stabbilit, iżda li għadu avvanzat u imqassar. Il-paga minima żdiedet b’7,5 % fl-1 ta’ Mejju 2022 ( ). Iż-żieda ssegwi żieda modesta ta’ 2 % implimentata fl-1 ta’ Jannar 2022, wara ffriżar ta’ tliet snin tal-paga minima. L-awtoritajiet segwew il-passi deskritti fil-liġi emendata 4172/13 għad-determinazzjoni tal-paga minima. Fil-kuntest tal-proċess ta’ konsultazzjoni, ġew issuġġeriti żidiet modesti sa aktar sinifikanti mid-diversi sħab soċjali, mill-istituti tar-riċerka u minn kontributuri oħra biex jittaffa t-telf fil-kapaċità tal-akkwist minħabba l-inflazzjoni għolja, u biex jiġu protetti ħaddiema bi dħul baxx, billi kważi 28 % tal-impjegati fil-pajjiż jirċievu paga minima. L-awtoritajiet jistmaw li ż-żieda fil-pagi reali fl-2022 ma tmurx lil hinn mit-tkabbir fil-produttività – fhuma jistennew li l-kumpens reali tal-impjegati għal kull persuna fl-ekonomija kollha kemm hi se jonqos b’mod qawwi fl-2022 minkejja ż-żieda fil-paga minima. Dawn l-istimi huma ġeneralment konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni, li madankollu jistenna impatt aktar b’saħħtu tal-paga minima fuq it-tkabbir aggregat tal-pagi b’mod ġenerali, filwaqt li l-kumpens reali tal-impjegati għal kull ras huwa pproġettat ukoll li jonqos. Il-kompetittività, kif imkejla mill-kost unitarju lavorattiv ( ), tjiebet qabel il-pandemija fil-biċċa l-kbira minħabba tnaqqis fil-pagi u appoġġata dejjem aktar minn żidiet fil-produttività. Fl-2021, il-produttività tax-xogħol ( ) żdiedet b’7,8 % u r-rata ta’ tkabbir tagħha hija mistennija li tilħaq it-2,0 % bħala medja fl-2022 u fl-2023. Meta wieħed iqis dan flimkien mal-impatt mistenni taż-żieda fil-paga minima fuq it-tkabbir ġenerali tal-pagi, il-kost lavorattiv unitarju tal-Greċja huwa mistenni li jiddeterjora xi ftit matul l-istess perjodu iżda inqas milli fl-UE kollha kemm hi. Madankollu, il-bażi tal-esportazzjoni tal-Greċja tibqa’ ffukata fuq prodotti b’livell baxx ta’ sofistikazzjoni teknoloġika u l-proporzjon tal-esportazzjonijiet għall-PDG huwa baxx, minkejja titjib reċenti ( ).

Il-Greċja ħallset lura s-self pendenti tagħha li kellha mal-Fond Monetarju Internazzjonali qabel iż-żmien. Il-Greċja wettqet il-ħlas lura bikri tas-self li kien fadlilha lill-Fond fil-bidu ta’ April 2022. L-ammont tal-ħlas lura laħaq EUR 1,9 biljun. Bl-iskeda oriġinali, dan is-self kien jimmatura prinċipalment fl-2023-2024. Il-ħlas lura bikri sar possibbli mit-titjib tal-pożizzjoni finanzjarja tal-Greċja, minn kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli u mir-riżerva għolja ta’ flus tagħha. Il-Greċja hija mistennija tagħmel ħlas lura parzjali bikri tas-self tagħha taħt il-Faċilità ta’ Self Griega lejn l-aħħar tal-2022.

Ir-riżerva ta’ flus għadha għolja, appoġġata minn ħruġ ta’ bonds ġdid u mill-ewwel pagament tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Fl-aħħar ta’ April 2022, il-Greċja żiedet b’suċċess EUR 1,5 biljun fis-suq billi fetħet mill-ġdid il-kotba tal-bond ta’ seba' snin li jimmatura fl-2027. Ir-rendiment miksub kien ta’ 2,4 %, u dan jirrifletti l-fatt li r-rendimenti u l-firxiet fuq il-Bund Ġermaniż baqgħu relattivament għoljin meta mqabbla mal-livell tagħhom ta’ matul il-pandemija. Ir-riżerva ta’ flus laħqet madwar EUR 38 biljun f’nofs April 2022 ( ). Dan l-ammont jinkludi l-ewwel pagament tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li jiswa EUR 3,6 biljun li l-Greċja rċeviet fit-8 ta’ April 2022. Il-klassifikazzjoni tal-kreditu tal-Greċja ġiet aġġornata għal BB+ b’perspettiva stabbli minn Standard & Poor’s fl-aħħar ta’ April 2022 minħabba t-titjib kontinwu fl-effettività tal-politika tal-Greċja. B’dan il-mod, il-klassifikazzjoni tal-pajjiż skont Standard & Poor’s hija biss marka waħda lil hinn mill-grad ta’ investiment.

ANALIŻI TAS-SOSTENNIBILTÀ TAD-DEJN

Wara l-pubblikazzjoni tar-Rapport dwar is-Sostenibbiltà Fiskali tal-Kummissjoni( ), il-metodoloġija użata għall-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn għall-Greċja issa ġiet allinjata bis-sħiħ mal-approċċ orizzontali tal-Kummissjoni użat għall-Istati Membri l-oħrajn kollha. L-aġġornament metodoloġiku attwali jsegwi l-allinjament tas-suppożizzjonijiet makroekonomiċi u tar-rati tal-imgħax li diġà ġew ippreżentati fit-12-il rapport imtejjeb ta’ sorveljanza għall-approċċ orizzontali tal-Kummissjoni u jikkonċerna s-suppożizzjonijiet għall-politika fiskali. Is-suppożizzjoni fiskali li ntużat s’issa f’rapporti ta’ sorveljanza mtejba assumiet bilanċ primarju ta’ 2,2 % tal-PDG lil hinn mill-perjodu ta’ tbassir ta’ terminu qasir, li għandu jintlaħaq, bħala medja, matul il-perjodu tal-2023-2060. Din is-suppożizzjoni kienet ipproġettata li tkun konformi mal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir fuq il-bażi ta’ valutazzjoni mwettqa f’Ġunju 2018 fuq il-bażi tad-data disponibbli f’dak iż-żmien. Il-metodoloġija riveduta timplimenta s-suppożizzjoni fiskali ta’ ebda tibdil fil-politika applikata għall-Istati Membri kollha fir-Rapporti tal-Kummissjoni dwar is-Sostenibbiltà Fiskali u l-Monitors tas-Sostenibbiltà tad-Dejn. B’mod partikolari, hija tassumi li l-bilanċ primarju strutturali jibqa’ kostanti mill-aħħar sena ta’ tbassir (f’dan il-każ l-2023) ( ).

Is-suppożizzjoni fiskali ta’ ebda bidla fil-politika timplika, bħala medja, bilanċ primarju nominali ogħla mis-suppożizzjoni preċedenti matul il-perjodu sħiħ ta’ proġettazzjoni. It-Tabella 2 tqabbel is-suppożizzjonijiet tal-bilanċ primarju applikati fir-rapport preċedenti u dak applikat f’dan ir-rapport. Fuq terminu qasir, it-tnejn isegwu t-tbassir fiskali tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni. Is-suppożizzjoni ta’ bilanċ primarju strutturali kostanti timplika, għall-perjodu bejn l-2024 u l-2026, bilanċ primarju konsiderevolment ogħla minn dak preżunt aktar kmieni, minħabba t-tbassir pożittiv u li qed jikber tad-distakk fl-output u t-tfaddil fuq in-nefqa pubblika fuq il-pensjonijiet li jirriżulta minn riformi preċedenti tal-pensjonijiet (jiġifieri spiża aktar baxxa tat-tixjiħ). Mill-aħħar tas-snin 2020, ladarba d-distakk fl-output jonqos, il-bilanċ primarju jonqos, iżda jibqa’ kemxejn ogħla mis-suppożizzjoni preċedenti sal-aħħar tas-snin 2050, kif implikat mit-tbassir attwali tas-suppożizzjoni strutturali tal-bilanċ primarju u tas-suppożizzjoni tal-ispiża tat-tixjiħ. Lejn tmiem il-perjodu, tnaqqis ulterjuri fl-ispiża tat-tixjiħ – jekk l-affarijiet l-oħrajn jibqgħu l-istess – iwassal għal titjib sinifikanti fil-bilanċ primarju, li jilħaq 3,6 % fl-2060 ( ). L-approċċ orizzontali tal-Kummissjoni jassumi li r-riformi relatati mas-sistema tal-pensjonijiet jirriżultaw fit-tfaddil fiskali ppreżentat fir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2021 ( ) u t-tfaddil relatat kollu jintuża għall-ħlas lura tad-dejn.

Tabella 2: Bidliet fis-suppożizzjoni fiskali Sors: Is-Servizzi tal-Kummissjoni Nota: Il-bilanċi primarji ppreżentati f’din it-tabella huma skont is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet 2010 u huma bbażati fuq it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni għall-2022-2023.

Tabella 3: Suppożizzjonijiet ewlenin tax-xenarju bażi - abbozz Sors: Is-Servizzi tal-Kummissjoni Nota: Il-bilanċ primarju ppreżentat f’din it-tabella huwa skont is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet 2010 u huwa bbażat fuq it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni għall-2022-2023. Tabella 4: Suppożizzjonijiet ewlenin tax-xenarji- abbozz Sors: Is-Servizzi tal-Kummissjoni Nota: Il-bilanċi primarji ppreżentati f’din it-tabella huma skont is-Sistema Ewropea tal-Kontijiet 2010 u huma bbażati fuq it-tbassir tar-rebbiegħa 2022 tal-Kummissjoni għall-2022-2023.

L-aġġornament tal-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn jirriżulta f’bidla sinifikanti ’l isfel fit-trajettorji tal-ħtiġijiet ta’ dejn u ta’ finanzjament gross fix-xenarji kollha li jirriflettu l-punt tat-tluq aktar baxx, aspettattivi ogħla tal-inflazzjoni ( ) u l-mogħdija fiskali l-ġdida bbażata fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm tibdil fil-politika( ). Fl-2021, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG laħaq il-193 %, li huwa 10 punti perċentwali aktar baxx milli mistenni fir-rapport preċedenti. Dan it-titjib kien primarjament dovut għall-PDG nominali ogħla milli mistenni, iżda wkoll għad-defiċit primarju aktar baxx milli mistenni. B’mod ġenerali, minħabba l-livell għoli ta’ dejn, l-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn tindika riskji għoljin fuq terminu medju() . Fix-xenarju bażi, il-proporzjon tad-dejn mal-PDG jonqos għal madwar 32 % fl-2060, filwaqt li l-finanzjament gross jeħtieġ li jonqos taħt l-10 % fuq perjodu ta’ żmien itwal ( ). Wieħed mill-fatturi ewlenin li jixprunaw il-bidla meta mqabbel mar-rapport preċedenti huwa ż-żieda aktar mgħaġġla tal-PDG nominali, speċjalment fuq terminu qasir u medju, li hija prinċipalment xprunata miż-żieda fl-inflazzjoni riflessa wkoll fl-aspettattivi tal-inflazzjoni bbażati fuq is-suq. Dan it-titjib ma huwiex ikkumpensat bis-sħiħ miż-żieda fir-rati tal-imgħax, minħabba l-maturità medja ponderata twila ħafna tad-dejn Grieg, li ttaffi l-impatt taċ-ċaqliq fir-rati tal-imgħax tas-suq fuq terminu qasir u medju. Il-kontributur ewlieni l-ieħor għar-riżultati aġġornati huwa t-trajettorja fiskali bbażata fuq is-suppożizzjoni li ma jkun hemm l-ebda bidla fil-politika. Minħabba l-bilanċ primarju strutturali mbassar ta’ 1,4 % tal-PDG għall-2023 u s-suppożizzjonijiet dwar l-iżviluppi fl-ispiża tat-tixjiħ, it-trajettorja fiskali mill-2023 sal-2060 hija bħala medja 0,4 punt perċentwali ogħla mis-suppożizzjoni preċedenti ta’ 2,2 % tal-PDG. Fix-xenarju tal-primjum tar-riskju ogħla, id-dejn jonqos għal 42 % tal-PDG fl-2060, u l-finanzjament gross jibqa’ taħt l-10 % tal-PDG fuq perjodu ta’ żmien twil. Anki fix-xenarju ta’ tkabbir baxx ( ), il-proporzjon tad-dejn jibqa’ fuq trajettorja ’l isfel fit-tul, u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross jibqgħu taħt l-20 % tal-PDG. Sabiex jiġu indirizzati r-riskji tal-politika fiskali, ir-raba’ xenarju jassumi trajettorja ta’ bilanċ primarju aktar baxxa ( ). Dan ix-xenarju jimplika bilanċ primarju ferm aktar baxx b’medja ta’ 0,4 % tal-PDG għall-perjodu 2023-2060. F’dan ix-xenarju, id-dejn għadu fuq trajettorja ’l isfel, iżda jonqos b’pass ħafna aktar bil-mod milli fix-xenarji l-oħra, u jibqa’ aktar minn 100 % tal-PDG sa tmiem il-perjodu ta’ proġettazzjoni. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross huma wkoll aktar għoljin, u jduru madwar 15 % tal-PDG fit-terminu medju, u ftit aktar minn 20 % tal-PDG fuq perjodu ta’ żmien fit-tul.

Grafika 1: Riżultati tal-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn Sors: Is-Servizzi tal-Kummissjoni

Il-valutazzjoni tas-sostenibbiltà tad-dejn tiddependi fuq is-suppożizzjonijiet sottostanti u hija soġġetta għal inċertezza konsiderevoli marbuta b’mod partikolari max-xokk inflazzjonarju attwali. Il-perkors fiskali l-ġdid jimplika bħala medja surplus primarju ferm ogħla milli taħt is-suppożizzjoni fiskali preċedenti. Il-kisba u ż-żamma ta’ bilanċ primarju medju ta’ 2,6 % fuq kważi 40 sena hija mira ambizzjuża ħafna u tkun teħtieġ dixxiplina fiskali li hija bla preċedent fi kważi l-Istati Membri kollha tal-UE. Is-suppożizzjoni fiskali ta’ ebda bidla fil-politika tirrappreżenta l-iffissar attwali tal-politika fiskali u se tiġi riveduta wara kull tbassir tal-Kummissjoni. Kif enfasizzat mix-xenarju ta’ bilanċ primarju strutturali aktar baxx, fejn ir-riskji għas-sostenibbiltà huma aktar evidenti, il-prudenza fiskali hija kruċjali biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tad-dejn. Fir-rigward tal-inflazzjoni, jekk iż-żieda attwali tagħha tkun inqas persistenti minn dik preżunta fuq il-bażi tal-metodoloġija attwali u l-aspettattivi tas-suq, din twassal għal trajettorja ogħla tad-dejn minħabba tkabbir nominali aktar baxx. Fir-rigward tat-tkabbir reali, it-tkabbir potenzjali tal-Greċja dan l-aħħar kien inqas mit-tkabbir fit-tul preżunt kemm fix-xenarju bażi kif ukoll fix-xenarji ta’ tkabbir aktar baxx, li jinkludu l-impatt tat-tkabbir mistenni tal-investimenti taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fuq il-bażi tas-simulazzjonijiet standard T+10 tal-Kummissjoni aġġustati fuq il-bażi tal-mudell QUEST sal-għaxar sena ta’ tbassir, u huma ankrati mas-suppożizzjonijiet makroekonomiċi tar-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2021 minn hemm ’il quddiem( ). Il-kisba tar-rati ogħla pproġettati ta’ tkabbir tal-output se teħtieġ l-implimentazzjoni ta’ riformi strutturali u investimenti b’saħħithom li jsaħħu t-tkabbir, inklużi dawk ippreżentati fil-pjan ta’ reżiljenza u rkupru tal-Greċja. Dawn huma wkoll kruċjali biex jiġu sostnuti rati tal-imgħax favorevoli fit-tul.

ŻVILUPPI FIS-SETTUR FINANZJARJU

Il-banek Griegi temmew sena eċċezzjonali fit-tnaqqis tas-self improduttiv, hekk kif l-enfasi gradwalment imur fuq il-workout ta’ dejn improduttiv għal debituri vijabbli, fejn fattibbli. Il-proporzjon ta’ self improduttiv kien ta’ 12,8 % fuq bażi individwali f’Diċembru 2021, u naqas b’mod qawwi minn 30,1 % fl-aħħar tal-2020 u 40,6 % fl-aħħar tal-2019. Tnejn mill-erba’ banek sistemiċi rreġistraw proporzjon ta’ self improduttiv b’ċifra waħda sa mill-aħħar tal-2021, filwaqt li t-tnejn l-oħra huma mistennija li jilħqu l-istess mira sa mhux aktar tard mill-aħħar tal-2022. L-ixprunatur ewlieni wara dan it-tnaqqis rapidu fl-istokk ta’ self improduttiv, li naqas għal EUR 18,4 biljun mil-livell massimu tiegħu ta’ EUR 107,2 biljun (fl-aħħar ta’ Marzu 2016) ( ), kien it-tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni taħt l-Iskema ta’ Protezzjoni tal-Assi Erkole. Tliet tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni oħrajn minn banek sistemiċi għadhom qed jitħejjew ( ) u huma mistennija li jitlestew fil-ħin. L-ispiża għall-banek oriġinarji għal tranżazzjonijiet futuri se tiżdied, minħabba t-tariffi ta’ garanzija li qed jiżdiedu minħabba l-impatt tal-gwerra fl-Ukrajna fuq firxiet ta’ swaps ta’ inadempjenza ta’ kreditu. L-isforzi futuri biex il-proporzjon ta’ self improduttiv jinġieb eqreb għall-medja tal-UE se jiddependu dejjem aktar fuq l-offerta tal-banek ta’ self ġdid (effett ta’ denominatur), kif ukoll fuq il-ġestjoni ta’ self f’inadempjenza jew f’riskju ta’ inadempjenza u l-kapaċità tagħhom li joffru soluzzjonijiet vijabbli fit-tul. Fl-istess ħin, l-irkupru effettiv tal-kollateral se jkun kruċjali meta r-ristrutturar b’suċċess ma jkunx fattibbli.

Grafika 2: L-evoluzzjoni tal-istokk ta’ self improduttiv gross u l-proporzjon ta’ self improduttiv tal-banek Griegi Sors: Bank of Greece Nota: Self improduttiv gross bħala sehem mit-total tas-self tal-klijenti, għal self fil-karta bilanċjali f’konformità mad-definizzjonijiet tal-Awtorità Bankarja Ewropea.

Il-ħolqien nett ta’ self improduttiv ġdid ikompli b’rata limitata, hekk kif jippersistu r-riskji għall-kwalità tal-assi tal-banek. L-influssi netti ( ) ta’ self improduttiv komplew fir-raba’ trimestru tal-2021, għall-ħames trimestru konsekuttiv, għalkemm b’rata aktar limitata. Il-prodotti “step up” tal-banek offruti lil klijenti vijabbli li jiffaċċjaw diffikultajiet temporanji u l-moratorji tal-pagamenti li jifdal mogħtija lis-settur tal-ospitalità skadew kważi kompletament fl-aħħar tal-2021, filwaqt li n-numru materjali ta’ self li jibbenefika minn miżuri ta’ appoġġ mill-Istat permezz tal-iskemi “Gefyra” u “Gefyra II” ( ) gradwalment qed joħroġ mill-iskemi fl-ewwel nofs tas-sena. Il-banek ikomplu jirrapportaw rata stabbli u limitata ta’ inadempjenza u ta’ inadempjenza mill-ġdid għal self wara l-ħruġ ta’ moratorji u s-sinjali inizjali jindikaw rata ta’ inadempjenza simili għal self li joħroġ mill-iskemi “Gefyra” u rati kemxejn ogħla għal dawk il-prodotti “step up” tal-banek. Madankollu, l-ewwel riżultati solidi wara t-tmiem ta’ dawn il-miżuri ta’ appoġġ mhux se jkunu disponibbli qabel l-aħħar ta’ Ġunju 2022. Barra minn hekk, għalkemm l-iskopertura diretta jew indiretta tas-settur bankarju Grieg għar-residenti Russi jew tal-Ukrajna hija limitata, hemm riskji negattivi għall-kwalità tal-assi tal-banek li jirriżultaw minn effetti sekondarji potenzjali fuq il-perspettiva ekonomika u mill-introjtu disponibbli reali tal-unitajiet domestiċi relatati mal-invażjoni mhux provokata tar-Russja tal-Ukrajna.

Ir-riżoluzzjoni b’suċċess tad-dejn improduttiv privat legat tiddependi dejjem aktar fuq is-servizzjanti inkarigati mis-servizzjar ta’ self titolizzati u mibjugħ. Id-dejn improduttiv li ħareġ mill-karti tal-bilanċ tal-banek jibqa’ f’idejn istituzzjonijiet finanzjarji mhux bankarji speċjalizzati (jiġifieri servizzjanti), li mmaniġġaw EUR 79,7 biljun ta’ self improduttiv l-aktar mill-aħħar ta’ Diċembru 2021, li parti kbira minnu kien fil-forma ta’ portafolli ta’ self improduttiv titolizzati skont l-iskema Erkole. Dawn l-istituzzjonijiet għandhom l-għan li jimmassimizzaw l-irkupri permezz ta’ ristrutturar, u jekk dan ma jkunx fattibbli, permezz ta’ likwidazzjonijiet. Il-pandemija kkumplikat l-eżekuzzjoni bla xkiel tal-pjanijiet tan-negozju tas-servizzjanti għal xi wħud mill-portafolli ta’ self titolizzati mhux produttivi. L-għodda l-ġdida għal workout barra mill-qorti u n-normalizzazzjoni tal-proċess tal-infurzar tad-dejn, li bdiet fir-raba’ trimestru tal-2021, hija mistennija wkoll li tiffaċilita l-isforzi tas-servizzjanti għall-ilħuq tal-miri tal-pjan tan-negozju. Barra minn hekk, sabiex tittejjeb il-ġenerazzjoni tal-fluss tal-flus għal xi wħud minn dawn il-vetturi, is-servizzjanti qed jikkunsidraw bejgħ immirat ta’ portafolli ta’ self. L-iżvilupp gradwali ta’ suq sekondarju għal dan is-self huwa mistenni li jiffaċilita r-rifinanzjament mill-banek tad-debituri li jkunu se jgħaddu minn ristrutturar u jsiru produttivi mill-ġdid, possibbilment jippermettilhom, taħt ċerti kundizzjonijiet, li jerġgħu jidħlu fil-kotba tas-self tal-banek fil-futur.

Il-profittabbiltà ewlenija tal-banek tjiebet b’entrati ta’ darba li kellhom piż fuq ir-riżultati. L-erba’ banek kollha rreġistraw profitti fl-2021 meta jiġu esklużi l-avvenimenti ta’ darba. Ir-riżultati ta’ żewġ banek sistemiċi kienu affettwati mit-telf ta’ darba li ġej mit-tindif tas-self improduttiv. Madankollu, skont il-kalkoli proprji tal-banek, l-operazzjonijiet rikorrenti kollha kienu profittabbli, u dan jindika ritorn gradwali għall-profittabbiltà. It-tkabbir robust fit-tariffi u fil-kummissjonijiet għen sabiex jiġu bbilanċjati fil-biċċa l-kbira l-pressjonijiet fuq id-dħul mill-imgħax minħabba l-ambjent b’rata baxxa ta’ mgħax u t-tlestija ta’ titolizzazzjonijiet ta’ self improduttiv ( ), filwaqt li tittejjeb il-kwalità tat-taħlita tad-dħul. Minħabba l-parteċipazzjonijiet sinifikanti tagħhom ta’ bonds sovrani domestiċi, il-banek sistemiċi ħadu miżuri biex itaffu l-impatt ta’ żidiet potenzjali fir-rendimenti sovrani fuq il-profittabbiltà tagħhom. Min-naħa tal-ispejjeż, il-banek ikomplu bl-isforzi tagħhom biex irażżnu l-ispejjeż tal-persunal. L-inċertezza attwali tas-suq kellha effett negattiv fuq l-ispejjeż ta’ finanzjament mhux garantiti fit-tul tal-banek u tista’ taffettwa l-istrateġija tagħhom għal aktar ħruġ ta’ dejn sabiex jiġi ssodisfat ir-rekwiżit minimu għal fondi proprji u obbligazzjonijiet eliġibbli (minimum requirement and eligible liabilities, MREL) ( ), kemm f’termini ta’ twaqqit kif ukoll f’tip ta’ strumenti maħruġa. Il-banek jipprevedu li jikkontrobilanċjaw il-pressjonijiet potenzjali fuq l-ispiża tal-finanzjament tagħhom minħabba dawn il-fatturi bl-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ negozju, li jqisu l-prospetti għat-tkabbir tal-kreditu, l-indebolimenti mnaqqsa wara sforzi riċenti biex jitnaqqas is-self improduttiv, u l-iżvilupp ta’ sorsi alternattivi ta’ dħul billi titħaffef it-trasformazzjoni diġitali tal-banek. Il-banek żammew il-miri ambizzjużi tal-pjan ta’ direzzjoni tan-negozju tagħhom għal self ġdid imdaqqas, minkejja r-riskji negattivi li jirriżultaw minn kwalunkwe effett sekondarju tal-inċertezza ġeopolitika attwali u spejjeż għoljin tal-enerġija fuq id-domanda għall-kreditu. Fl-istess ħin, in-natura tad-domanda għall-kreditu mill-korporattivi tista’ taqleb lejn il-kapital operatorju minflok lejn il-finanzjament tal-ħtiġijiet ta’ investiment.

It-tindif tal-karti tal-bilanċ tal-banek kompla jkollu impatt fuq il-pożizzjonijiet kapitali tal-banek iżda l-prospetti għall-2022 jibbenefikaw minn ħtiġijiet ta’ proviżjonament imnaqqsa ( ) u minn ġenerazzjoni tal-kapital interna aktar b’saħħitha permezz ta’ profitti akbar. Il-medja tal-proporzjonijiet tal-Ekwità Komuni ta’ Grad 1 u tal-Kapitali Totali kienu 12,6 % u 15,2 % fl-aħħar tal-2021 tal-assi ponderati għar-riskju fuq bażi konsolidata, rispettivament ( ). Il-pożizzjoni kapitali tal-banek kienet għadha aktar baxxa minn tmiem l-2020 (15,0 % u 16,6 %), u dan jirrifletti l-ispiża tat-tnaqqis tad-dejn tas-self improduttiv u t-tneħħija gradwali tal-aġġustamenti prudenzjali tranżizzjonali ( ). Il-pożizzjoni kapitali tal-banek fl-2021 ġiet appoġġata minn żidiet fil-kapital azzjonarju ta’ suċċess ta’ żewġ banek u minn xi titolizzazzjonijiet sintetiċi ( ). Aktar azzjonijiet li ġejjin li jsaħħu l-kapital huma mistennija li jimmaterjalizzaw fl-2022, filwaqt li l-pożizzjoni kapitali tal-banek hija mistennija li tibbenefika wkoll mill-ġenerazzjoni tal-profitti organiċi, permezz ta’ żieda fil-profitti. Hekk kif titlesta l-maġġoranza tal-azzjonijiet ta’ tnaqqis tas-self improduttiv, l-impatt tat-tindif tas-self improduttiv fuq il-pożizzjonijiet kapitali huwa mistenni li jonqos. Madankollu, il-pożizzjoni kapitali għadha waħda mill-aktar baxxi fl-UE u l-kwalità tagħha għadha ta’ tħassib, billi fiha sehem għoli u dejjem akbar ta’ krediti ta’ taxxa differita (madwar 64 % tal-kapital superviżorju fl-aħħar tal-2021 fil-livell konsolidat).