MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 133/37

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2016”

[COM(2015) 690 final]

u “L-abbozz ta’ rapport konġunt dwar l-impjiegi li jakkumpanja l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2016”

[COM(2015) 700 final]

(2016/C 133/08)

Relatur: is-Sur Juan MENDOZA CASTRO

Nhar it-22 ta’ Diċembru 2015, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

L-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2016 u l-abbozz ta’ rapport konġunt dwar l-impjiegi li jakkumpanja l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fuq l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2016

[COM(2015) 690 final, COM(2015) 700 final].

Is-sottokumitat dwar L-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2016, stabbilit skont l-Artikolu 19 tar-Regoli ta’ Proċedura, li kien responsabbli għat-tħejjija tal-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adotta l-abbozz ta’ opinjoni nhar it-12 ta’ Jannar 2016.

Matul il-514-il sessjoni plenarja, li saret fis-17 u t-18 ta’ Frar 2016 (seduta tas-17 ta’ Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’139 vot favur, 8 voti kontra u 11-il astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Jippersisti l-qgħad għoli. Seba’ snin wara li bdiet il-kriżi, il-Kumitat jesprimi t-tħassib tiegħu dwar il-livell għoli ta’ qgħad, b’mod partikolari fil-każ ta’ ċerti Stati Membri. Huma għoljin ukoll ir-rati ta’ qgħad fost iż-żgħażagħ, ta’ żgħażagħ li huma barra mill-edukazzjoni u l-impjieg (NEETs) u ta’ persuni bla impjieg għal tul ta’ żmien.

1.2. Is-SAT 2016 jinkludi numru akbar ta’ analiżi, għanijiet u miri soċjali, iżda dan l-approċċ il-ġdid, biex ikun effettiv, m’għandux ikun ibbażat fuq l-affermazzjoni mill-ġdid tar-rakkomandazzjonijiet ta’ politika ta’ snin preċedenti. Minbarra l-ispinta għall-investiment privat, li għalih tagħmel referenza l-Kummissjoni, l-istaġnar tal-ekonomija u l-impjiegi jeħtieġu żieda fid-domanda nazzjonali u investiment pubbliku qawwi.

1.3. Semestru Ewropew. Il-KESE jilqa’ d-deċiżjoni li jissaħħaħ il-monitoraġġ tal-objettivi tal-Ewropa 2020 kif ukoll id-diviżjoni f’fażi Ewropea u oħra nazzjonali għax din tippermetti li jiġu definiti sew ir-responsabbiltajiet biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti. Hija essenzjali wkoll koerenza akbar bejn il-politiki dwar il-governanza Ewropea u l-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020.

1.4. Is-Semestru Ewropew għandu jqis il-ksib tas-17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) derivati mill-Istrateġija għal Żvilupp Sostenibbli għall-2030 tan-Nazzjonijiet Uniti.

1.5. L-ekonomija. L-Unjoni Ewropea għaddejja minn irkupru moderat, minkejja li qiegħda tibbenefika minn fatturi pożittivi temporanji. Is-surplus rekord tal-esportazzjonijiet fiż-żona tal-euro jirrifletti, fost aspetti oħra, l-effetti tad-deprezzament tal-euro. Min-naħa l-oħra, l-eċċess fit-tfaddil domestiku b’rabta mal-investimenti jirrifletti d-dubji li għadhom jeżitu dwar l-irkupru ekonomiku u t-tkabbir.

1.6. Fir-rigward tat-tnaqqis sostanzjali fl-investiment, l-ECOFIN indikat li hemm ħtieġa urġenti li tittejjeb il-klima tal-investiment biex jiġi appoġġjat l-irkupru ekonomiku u jissaħħu l-produttività u l-potenzjal għat-tkabbir. Il-KESE min-naħa tiegħu jqis li hemm bżonn li l-politika ta’ awsterità tiġi orjentata mill-ġdid u jiżdied l-impenn għall-politiki tat-tkabbir (1).

1.7. In-numru kbir ta’ nies f’riskju ta’ faqar jew esklużjoni jqajjem mistoqsijiet dwar il-konformità ma’ wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020.

1.8. Fid-dawl tal-influss kbir ta’ refuġjati u dawk li jfittxu l-asil, il-KESE jipproponi miżuri bbażati fuq l-azzjoni konġunta u solidarja, ir-rispett tal-valuri u l-liġi internazzjonali, it-trattament indaqs u l-prijorità tal-ħajja dwar kwalunkwe approċċ ibbażat prinċipalment fuq il-politiki ta’ “sigurtà”. Barra minn hekk, jikkonferma li l-Ftehim ta’ Schengen huwa pilastru ewlieni fl-arkitettura tal-UE.

2. Rakkomandazzjonijiet tal-KESE

2.1. Is-SAT 2016 jenfasizza b’mod partikolari l-importanza tal-investiment fl-impjiegi u fil-politiki soċjali, kif kien ippropona l-KESE. Dan jeħtieġ li jiġi adottat approċċ ambizzjuż min-naħa tal-Kummissjoni.

2.2. Is-SAT 2016 għandu jiffoka fuq it-tisħiħ tal-governanza biex il-politiki ewlenin Ewropej dwar l-integrazzjoni tas-swieq u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija jinkisbu b’mod effiċjenti u f’dan ir-rigward jiġi enfasizzat il-Pakkett dwar il-Governanza Ekonomika tal-UE. Min-naħa l-oħra, l-oqfsa effettivi ta’ governanza nazzjonali għandhom iżidu l-fiduċja, jerġgħu jġibu l-“ammortizzaturi fiskali” (fiscal buffers) meħtieġa u jevitaw il-politiki fiskali proċikliċi.

2.3. Huwa essenzjali li jittejbu s-sinerġiji tal-istrateġiji tal-investiment u l-iżvilupp bejn l-ekonomiji nazzjonali u l-ekonomija Ewropea.

2.4. Fil-kuntest tal-prijoritajiet politiċi, il-KESE jissuġġerixxi li l-isforz ikun iċċentrat b’mod partikolari f’żewġ oqsma: l-investiment u l-impjieg.

2.5. L-istrumenti tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa huma essenzjali biex tiġi indirizzata l-kriżi u nerġgħu lura għal triq ta’ tkabbir. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon li l-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa beda tajjeb u ssuġġerixxa f’dan ir-rigward li jiġi attirat numru akbar ta’ investituri istituzzjonali u li l-opportunitajiet ta’ finanzjament jiġu mifruxa aktar.

2.6. Hemm bżonn ta’ “azzjoni immedjata” biex jiġi indirizzat il-qgħad fit-tul (50 % tat-total) u l-qgħad fost iż-żgħażagħ. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha tippreżenta strateġija ġenerali dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi fid-dinja tax-xogħol.

2.7. L-investiment sabiex titwettaq it-transizzjoni tal-enerġija (il-Ftehim ta’ Pariġi) għandu jinbidel f’sors ta’ ħolqien ta’ impjiegi u żvilupp ekonomiku.

2.8. Il-KESE jappella għal aktar sforz ikkoordinat biex jiġu eliminati l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa.

2.9. Il-KESE jappella għall-involviment sħiħ tal-imsieħba soċjali u organizzazzjonijiet rappreżentattivi oħra tas-soċjetà ċivili fil-politiki soċjali u fil-pjani nazzjonali ta’ riforma permezz pereżempju tal-kunsilli ekonomiċi u soċjali u organizzazzjonijiet simili. Rigward il-proposta tal-Kummissjoni biex jiġu stabbiliti bordijiet nazzjonali ta’ kompetittività fiż-żona tal-euro, il-KESE ser jadotta opinjoni separata f’Marzu 2016. F’kull każ, għandhom ikunu kompletament kompatibbli man-negozjar kollettiv liberu u mal-mekkaniżmi ta’ parteċipazzjoni u djalogu bejn l-imsieħba soċjali li jeżistu f’kull Stat Membru..

2.10. Il-leġittimità demokratika. Fil-konfront tal-iżbilanċ demokratiku, jeħtieġ li jiġu kkonsolidati l-prinċipji tal-ġustizzja soċjali li huma l-bażi tal-Unjoni Ewropea u tissaħħaħ l-Ewropa soċjali li għandha l-għan li tiġġieled l-esklużjoni soċjali u żżomm is-solidarjetà.

3. Introduzzjoni

3.1. Skont is-SAT 2016: — l-ekonomija tal-Unjoni Ewropea qed tesperjenza rkupru moderat, minkejja li qed tibbenefika minn fatturi pożittivi temporanji, inklużi l-prezzijiet baxxi taż-żejt, munita tal-euro relattivament dgħajfa u politiki monetarji akkomodanti; — għalhekk, il-politiki għandhom ikunu diretti lejn il-konsolidazzjoni tal-irkupru u t-trawwim tal-konverġenza lejn dawk li jiksbu l-aqwa riżultati; — ir-rittmu tal-attività huwa mistenni jaċċelera gradwalment; — il-prestazzjoni ekonomika u l-kundizzjonijiet soċjali, kif ukoll l-implimentazzjoni tar-riformi, għadhom żbilanċjati madwar l-UE.

3.2. Għandhom jinżammu l-prijoritajiet politiċi preċedenti li għandhom l-għan li joħolqu qafas ta’ bilanċ bejn il-bidliet strutturali, is-solidità tal-baġits pubbliċi u l-investiment. Is-SAT 2016 jippreżenta kunsiderazzjonijiet aktar speċifiċi marbuta mas-suq tax-xogħol, ix-xogħol mhux iddikjarat, l-integrazzjoni fix-xogħol, id-distakk bejn is-sessi u l-impjieg taż-żgħażagħ, fost affarijiet oħra.

3.3. Qed tiġi mfittxija amministrazzjoni pubblika moderna u effiċjenti, li hija neċessarja sabiex jiġu żgurati servizzi rapidi u ta’ kwalità għolja għall-intrapriżi u għaċ-ċittadini.

3.4. L-approċċ huwa dirett ukoll lejn it-titjib tal-kwalità, l-indipendenza u l-effiċjenza tas-sistemi ġudizzjarji tal-Istati Membri bħala prerekwiżit għall-ħolqien ta’ ambjent li jiffavorixxi l-investiment u l-attività ekonomika.

3.5. Bħala konklużjonijiet ewlenin, l-abbozz ta’ rapport konġunt dwar l-impjiegi jislet id-differenza kbira bejn l-Istati Membri u l-progress kajman wisq biex titjieb is-sitwazzjoni soċjali u tal-impjiegi. Konklużjonijiet oħrajn huma: — il-kontinwità fir-riformi tas-swieq tax-xogħol, — sistemi tat-taxxa aktar favorevoli għall-ħolqien tal-impjiegi, — l-investiment fil-kapital uman permezz tal-edukazzjoni u t-taħriġ, li jiffoka l-aktar fuq iż-żgħażagħ, — il-kontinwazzjoni tal-moderazzjoni tal-pagi, u — l-isforzi favur l-impjiegi għaż-żgħażagħ u b’rabta mal-livelli għoljin ta’ persuni barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ.

4. Jippersisti l-qgħad għoli

4.1. Seba’ snin wara li bdiet il-kriżi, il-KESE jtenni t-tħassib tiegħu dwar is-sitwazzjoni tal-impjiegi li b’mod partikolari tolqot xi Stati Membri fiż-żona tal-euro. Fl-UE, 22,5 miljun ruħ huma qiegħda (17,2 miljun fiż-żona tal-euro) u mhux mistenni titjib sinifikanti f’dan il-qasam fis-sentejn li ġejjin. Minbarra l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali, dan jingħaqad ma’ fatturi oħra li jikkontribwixxu għall-iskuntentizza taċ-ċittadini għall-proġett Ewropew.

4.2. Is-SAT 2016 jinkludi numru akbar ta’ analiżi, għanijiet u miri soċjali. Sabiex dan l-approċċ il-ġdid ikun effettiv u ma jibqax sempliċi retorika, m’għandux ikun ibbażat fuq l-affermazzjoni mill-ġdid tar-rakkomandazzjonijiet ta’ politika ta’ snin preċedenti – essenzjalment riformi strutturali fis-suq tax-xogħol – mingħajr ma joffri spinta koordinata għat-tkabbir u l-impjiegi.

4.3. Is-SAT 2016 jenfasizza b’mod partikolari l-importanza tal-investiment fl-impjiegi u fil-politiki soċjali, kif kien ippropona l-KESE. Dan jeħtieġ li jiġi adottat approċċ ambizzjuż min-naħa tal-Kummissjoni.

4.4. Minbarra l-ispinta għall-investiment privat, li jikkostitwixxi l-bażi tal-proposta tal-Kummissjoni, l-istaġnar tal-ekonomija u l-impjiegi jeħtieġu spinta ta’ investiment pubbliku qawwi.

5. Is-Semestru Ewropew: tisħiħ tal-governanza

5.1. Is-SAT 2016 għandu jiffoka fuq it-tisħiħ tal-governanza biex il-politiki ewlenin Ewropej dwar l-integrazzjoni tas-swieq u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija jinkisbu b’mod effiċjenti.

5.2. Is-Semestru Ewropew għandu javvanza wkoll fl-iżvilupp tal-Pakkett ta’ Governanza Ekonomika, kif rivedut f’Ottubru 2015. Min-naħa l-oħra, l-oqfsa effettivi ta’ governanza nazzjonali għandhom iżidu l-fiduċja, jerġgħu jġibu l-“ammortizzaturi fiskali” (fiscal buffers) meħtieġa u jevitaw il-politiki fiskali proċikliċi (2). L-istrumenti finanzjarji tal-UE u l-baġits nazzjonali għandhom jikkontribwixxu għal dawn l-għanijiet.

5.3. Il-KESE jilqa’ d-deċiżjoni li jissaħħaħ il-monitoraġġ tal-għanijiet tal-Ewropa 2020 fil-kuntest tas-Semestru Ewropew, kif ipproponew il-ħames presidenti (3). Apparti t-titjib tal-applikazzjoni u s-superviżjoni tal-istrateġija eżistenti, tħabbar ukoll proċess għall-iżvilupp ta’ viżjoni aktar fit-tul li tmur lil hinn mill-orizzont tal-2020, anki fid-dawl tal-Għanijiet ġodda ta’ Żvilupp Sostenibbli miftiehma min-Nazzjonijiet Uniti għall-2030. Il-Kumitat jilqa’ din l-inizjattiva ppjanata peress li tikkonferma l-fehma tiegħu li l-UE ser ikollha testendi l-orizzont ta’ ppjanar sa mill-inqas l-2030 sabiex timplimenta l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli billi tintroduċi strateġija integrata għal Ewropa sostenibbli f’dinja globalizzata.

5.4. Id-diviżjoni tas-Semestru f’żewġ fażijiet – Ewropea (minn Novembru sa Frar) u nazzjonali (minn Frar sa Ġunju) – tiddefinixxi aħjar l-oqsma ta’ responsabbiltà u tippermetti konsultazzjoni fil-fond tal-imsieħba soċjali dwar il-proċessi ta’ riforma fl-Ewropa.

6. L-iżvilupp tal-ekonomija

6.1. L-UE rreġistrat tkabbir tal-PDG reali ta’ 1,9 % fl-2015 u tbassir ta’ 2,0 % fl-2016 u 2,1 % fl-2017 (4), iżda jeżistu differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri.

6.2. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-esportazzjonijiet – li rreġistraw surplus rekord ta’ 3,5 % tal-PDG fiż-żona tal-euro (1,9 % tal-PDG tal-UE-28) – kienu l-ixprun tal-irkupru. Fil-livell aggregat, iż-żona tal-euro qed ikollha surplus fil-kont kurrenti li huwa wieħed mill-akbar fid-dinja u mistenni li jerġa’ jiżdied fl-2015. Filwaqt li l-prezzijiet aktar baxxi tal-prodotti bażiċi u d-deprezzament tar-rata tal-kambju tal-euro kkontribwixxew biex jagħtu spinta lill-bilanċ tal-kummerċ, is-surplus jirrifletti fil-biċċa l-kbira frankar nazzjonali eċċessiv fuq investiment fiż-żona tal-euro (5). Dan jirrifletti wkoll d-dubji li għadhom jeżitu dwar l-irkupru ekonomiku u t-tkabbir.

6.3. Il-moderazzjoni tal-pagi, it-tnaqqis fil-prezz taż-żejt, ir-rati tal-imgħax baxxi u l-iżviluppi fir-rati tal-kambju jgħinu l-kompetittività tal-ekonomija Ewropea. L-irkupru ekonomiku jiddependi dejjem aktar fuq id-domanda domestika, iżda dan huwa affettwat mir-restrizzjonijiet baġitarji, rata għolja ta’ impjieg temporanju, il-pagi baxxi u n-nuqqas ta’ disponibbiltà ta’ kreditu għall-familji u n-negozji, b’mod partikolari l-SMEs.

7. Kummenti dwar l-abbozz ta’ rapport konġunt dwar l-impjiegi

7.1. Skont l-abbozz ta’ rapport konġunt dwar l-impjiegi, numru ta’ riformi saħħew xi mekkaniżmi li jistabbilixxu s-salarji bil-għan li tiġi promossal-konverġenza tal-iżviluppi tal-pagi mal-produttività u biex jiġi appoġġjat id-dħul disponibbli għall-unitajiet domestiċi, b’enfasi partikolari fuq il-pagi minimi. Madankollu, il-KESE jwissi li bejn l-2008 u l-2015, iż-żieda fil-pagi kienet anqas mill-produttività f’mill-anqas tmintax-il Stat Membru (6).

7.2. Fl-2014, kien hemm tnaqqis fil-kostijiet ta’ unità lavorattiva (KUL) f’numru ta’ pajjiżi taż-żona tal-euro li kienu partikolarment milquta mill-kriżi. Barra minn dan, f’pajjiżi fejn is-suq tax-xogħol qed jitjieb, in-numru ta’ sigħat maħduma beda jikkontribwixxi b’mod pożittiv lejn l-evoluzzjoni tal-KUL (7).

7.3. Il-KESE jaqbel li l-modernizzazzjoni, it-tlaqqigħ aħjar bejn il-ħiliet u l-bżonnijiet tas-suq tax-xogħol, u l-investiment kontinwu fl-edukazzjoni u t-taħriġ, inklużi l-ħiliet diġitali, huma essenzjali għall-futur tal-impjiegi, it-tkabbir ekonomiku u l-kompetittività fl-UE.

7.4. Il-qgħad fit-tul issa jirrappreżenta 50 % tal-qgħad totali. Hemm bżonn ta’ “azzjoni immedjata” kontra din il-problema, u għandha tingħata prijorità fil-politiki tal-impjieg. Il-livell għoli ta’ qgħad fost iż-żgħażagħ u s-sitwazzjoni taż-żgħażagħ barra mill-edukazzjoni jew impjieg jistħoqilhom attenzjoni prijoritarja.

7.5. Huwa sinifikanti li l-analiżi riċenti tan-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet tissuġġerixxu li huma biss anqas minn nofs tad-diffikultajiet tar-reklutaġġ li huma dovuti għal nuqqas ġenwin tal-ħiliet, filwaqt li kważi terz minnhom jista’ jiġi attribwit għal paga ftit li xejn attraenti.

7.6. L-għadd kbir ta’ persuni f’riskju ta’ faqar jew esklużjoni rreġistrat fl-2014 (24,4 %, jiġifieri 122 miljun persuna – UE 28) u t-tendenza ta’ dawn l-aħħar snin iqajmu bosta mistoqsijiet dwar il-konformità ma’ wieħed mill-għanijiet ewlenin tal-Istrateġija Ewropa 2020.

7.7. In-nisa għadhom mhux irrappreżentati biżżejjed fis-suq tax-xogħol anke jekk il-kwalifiki tagħhom tjiebu u saħansitra jaqbżu l-irġiel f’termini ta’ edukazzjoni formali. Id-differenza ta’ 40 % fil-pensjonijiet hija r-riżultat ta’ karrieri iqsar u salarji aktar baxxi. Il-KESE jiddispjaċih li s-SAT 2016 ma jinkludix proposti dwar din il-kwistjoni. Huwa jinnota wkoll li l-Kummissjoni għadha ma ppreżentatx strateġija komprensiva dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi, b’miżuri speċifiċi biex jitqiesu l-impenji politiċi eżistenti u r-rekwiżiti tas-soċjetà ċivili organizzata (8).

8. Il-prijoritajiet politiċi għall-2016

8.1. L-aspettativi għall-ħruġ mill-kriżi għadhom ma ġewx sodisfati.

8.2. Minħabba d-differenzi soċjali u ekonomiċi kbar li jeżistu fi ħdan l-UE hemm bżonn li tissaħħaħ il-konverġenza tal-Istati Membri fil-ksib tal-għanijiet f’dan il-qasam. Huwa essenzjali li jittejbu s-sinerġiji tal-istrateġiji tal-investiment u l-iżvilupp bejn l-ekonomiji nazzjonali u l-ekonomija Ewropea.

8.3. Fil-kuntest tal-prijoritajiet politiċi għall-2016, il-KESE jenfasizza b’mod partikolari tnejn minnhom: l-investiment u l-impjieg.

8.4. Tnedija mill-ġdid tal-investiment: ħtieġa urġenti

8.4.1. Quddiem it-tnaqqis sostanzjali fl-investiment hemm ħtieġa urġenti li tittejjeb il-klima tal-investiment biex jiġi appoġġjat l-irkupru ekonomiku u jissaħħu l-produttività u l-potenzjal għat-tkabbir (9). Il-KESE min-naħa tiegħu jqis li hemm bżonn li l-politika ta’ awsterità tiġi orjentata mill-ġdid u jiżdied l-impenn għall-politiki tat-tkabbir.

8.4.2. L-istrumenti tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment, fost oħrajn) huma essenzjali biex tiġi indirizzata l-kriżi u nerġgħu lura għal tkabbir sostenibbli, u b’mod speċjali l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa biex jissaħħu n-netwerks trans-Ewropej tal-infrastruttura tat-trasport, it-telekomunikazzjoni u l-enerġija.

8.4.3. Il-Pjan ta’ Investiment għall-Ewropa – pass fid-direzzjoni t-tajba li għandu jiġi kkomplementat minn miżuri oħra – kellu bidu tajjeb fejn, skont il-BEI, it-total tal-investiment promoss matul l-2015 ser jilħaq il-EUR 50 000 miljun, u li 71 000 SMEs u intrapriżi b’kapitalizzazzjoni medja jistgħu jibbenefikaw mill-proġetti ta’ investiment tal-FEIS. Sabiex tinkiseb il-mira ta’ EUR 315 000 biljun f’investiment sal-2017 hemm bżonn li: — jinġibed numru akbar ta’ investituri istituzzjonali (fl-UE u barra l-UE). S’issa, disa’ Stati Membri biss wiegħdu kontribuzzjonijiet u fosthom hemm dawk li m’għadx għandhom bżonn li jimmodernizzaw l-istruttura ekonomika tagħhom; — jinxterdu aktar il-possibbiltajiet tal-finanzjament tal-FEIS, peress li f’xi każijiet għadhom mhumiex magħrufa biżżejjed mill-awtoritajiet pubbliċi u l-investituri privati.

8.4.4. Aktar minn nofs il-proġetti tal-FEIS huma relatati mal-effiċjenza fl-enerġija, l-enerġija rinnovabbli u l-innovazzjoni. It-twettiq tal-Ftehim ta’ Pariġi għat-tranżizzjoni minn ekonomiji b’konsum għoli ta’ enerġija fossili u ta’ riżorsi għal xejriet b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju u b’impronta baxxa huwa sfida ewlenija għall-UE, li għandha tnaqqas b’mod sostanzjali l-emissjonijiet tagħha. L-investimenti biex titwettaq it-transizzjoni tal-enerġija huwa sors ta’ ħolqien ta’ impjiegi u żvilupp ekonomiku. Barra minn hekk, dawn jistgħu ikunu l-ixprun ewlieni għat-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija b’effetti soċjali u ekonomiċi pożittivi.

8.4.5. Il-Kumitat jaqbel li l-finanzjament tal-ekonomija reali tjieb b’mod sostanzjali, għalkemm għad hemm differenzi bejn l-Istati Membri. Madankollu, din il-problema taffettwa l-aktar lill-SMEs, li jiddependu ħafna fuq is-self mill-banek. Bħala għan ċentrali, l-Unjoni tas-Swieq Kapitali, waħda mill-inizjattivi ewlenin tal-UE, għandu jkollha li tiffaċilita l-aċċess tal-SMEs għall-finanzjament (10).

8.4.6. Ninvestu fil-kapital uman Il-KESE jiddispjaċih bit-tnaqqis fl-infiq pubbliku għall-edukazzjoni (11) għaliex l-Ewropa teħtieġ forza tax-xogħol imħarrġa u b’edukazzjoni tajba biex tilħaq il-potenzjal ekonomiku tagħha. Il-miżuri ta’ riforma għandhom jagħtu prijorità kemm li jiżdied il-livell ta’ għarfien, ħiliet u kompetenzi kif ukoll li jitneħħa d-distakk dejjem jikber bejn il-persuni bi ftit kwalifiki u dawk b’kwalifiki għoljin.

8.5. Trawwim tal-impjiegi, ta’ politiki soċjali inklużivi u tkabbir ekonomiku sostenibbliv

8.5.1. Is-setturi innovattivi għandhom potenzjal kbir għall-ħolqien tal-impjiegi. Is-SAT 2016 għandu jiffoka fuq it-tisħiħ tal-governanza biex il-politiki ewlenin Ewropej dwar l-integrazzjoni tas-swieq u l-modernizzazzjoni tal-ekonomija (Aġenda Diġitali, is-Suq Intern tal-Enerġija, Qafas għas-Settur Awdjoviżiv, Qafas tas-Suq tat-Telekomunikazzjonijiet) jitwettqu b’mod effettiv.

8.5.2. L-impjieg stabbli huwa vitali għall-irkupru ekonomiku, iżda toħroġ fid-dieher is-segmentazzjoni fil-fond tas-suq tax-xogħol (12). Jeħtieġ li tiġi rikonċiljata l-ħtieġa ta’ adattament f’dinja tax-xogħol li tinbidel radikalment mas-sigurtà tal-impjieg, l-identifikazzjoni tal-ħaddiem mal-kumpanija u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tiegħu.

8.5.3. Il-KESE diġà enfasizza li l-kunċett ta’ “flessigurtà” – li l-Kummissjoni qed terġa’ tiddiskuti fis-SAT 2016 – ma jfissirx tnaqqis unilaterali u illeġittimu tad-drittijiet tal-ħaddiema iżda t-tfassil tal-liġi tax-xogħol, is-sistemi tal-protezzjoni tal-impjieg u, flimkien mal-imsieħba soċjali, il-prattiki ta’ negozjar kollettiv, biex jiġi żgurat l-aħjar bilanċ bejn il-flessibbilità u s-sigurtà fir-relazzjonijiet ta’ impjieg kollha, u tiġi provduta sigurtà adegwata għall-ħaddiema b’kull tip ta’ kuntratt sabiex jiġu indirizzati s-swieq tax-xogħol segmentati (13).

8.5.4. Il-KESE jqis pożittiv: — id-deċiżjoni tal-Grupp tal-Euro biex jevalwa l-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol bil-għan li jitnaqqsu l-ostakli għall-investiment u l-ħolqien tal-impjiegi (14), b’enfasi fuq il-fatt li l-ekoloġizzazzjoni tas-sistemi fiskali, b’mod partikolari billi jiġi żgurat li attivitajiet b’emissjonijiet baxxi u marka tal-karbonju żgħira jiġu ppremjati, meta mqabbla ma’ dawk b’użu intensiv ta’ riżorsi u enerġija, hija kruċjali biex l-ekonomija Ewropea tkun iżjed sostenibbli, — il-proposti li għandhom l-għan li jtejbu s-swieq tal-prodotti u s-servizzi u l-ambjent tan-negozju u, b’mod partikolari, il-proposti li jirreferu għall-bejgħ bl-imnut, — il-proposti relatati mal-akkwist pubbliku, li jirrappreżenta 19 % tal-PDG tal-UE: biex tiżdied it-trasparenza, tittejjeb l-effettività tal-gvern, jintuża aktar l-akkwist elettroniku u tkompli l-ġlieda kontra l-korruzzjoni.

8.5.5. Il-Kumitat appoġġja t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika (15); jilqa’ l-prinċipju ta’ ekonomija ċirkolari u bħalissa qed jivvaluta l-vantaġġi u l-iżvantaġġi tal-Pakkett ippreżentat mill-Kummissjoni Ewropea f’Diċembru 2015.

8.5.6. Il-KESE jenfasizza r-rwol importanti li għandhom jaqdu s-Semestru Ewropew u l-analiżi annwali tat-tkabbir biex jiġi żgurat is-segwitu tal-politiki ta’ żvilupp sostenibbli. F’dawn l-aħħar snin il-Kummissjoni kienet bdiet tinkludi kwistjonijiet ambjentali wkoll fis-SAT u fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż. Il-Kumitat jiddispjaċih li l-Kummissjoni donnha abbandunat dan l-approċċ (“l-ekoloġizzazzjoni tas-Semestru Ewropew”) f’dan l-SAT u jistieden lill-Kummissjoni tkompli tqis fis-Semestru Ewropew it-tranżizzjoni għal ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju u ekonomija ċirkolari bħala l-fattur kruċjali għal prosperità ekonomika fit-tul, il-kompetittività u r-reżiljenza.

9. Miżuri oħra

9.1. Politiki fiskali responsabbli

9.1.1. F’dawn l-aħħar snin, l-UE u l-Istati Membri adottaw firxa wiesgħa ta’ miżuri (fost oħrajn, Unjoni Bankarja, riformi strutturali) fil-kuntest tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Bħala riżultat ta’ dan, sar progress fl-indirizzar tal-iżbilanċi makroekonomiċi. F’kuntest ta’ inflazzjoni baxxa ħafna (0 % fl-2015 u tbassir ta’ 1,7 % fl-2017) kien hemm tnaqqis sinifikanti tad-defiċit pubbliku (2,5 % tal-PDG fil-preżent, tbassir ta’ 1,6 % tal-PGD fl-2017 (16)). Il-miżuri biex jitnaqqas l-istokk għoli ta’ dejn pubbliku (86,8 % tal-PDG) u privat (unitajiet domestiċi, 57,9 %; korporazzjonijiet mhux finanzjarji, 79,5 %) jimponu restrizzjonijiet għall-investiment u l-konsum.

9.1.2. Tiżdied l-effikaċja u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa. Il-KESE huwa favur li titneħħa d-distorsjoni mhux iġġustifikata fit-taxxa favur id-dejn (debt bias), kif ġie rrakkomandat fir-rapporti tal-IMF. Dan ser jiffaċilita l-mezzi alternattivi ta’ finanzjament għall-kreditu bankarju, speċjalment is-swieq kapitali.

9.1.3. Il-KESE japprezza l-inizjattivi tal-Kummissjoni dwar il-lokalizzazzjoni tal-attività ekonomika u l-pakkett ta’ miżuri dwar it-trasparenza fiskali. Għandu jkun hemm azzjoni kkoordinata usa’ mill-awtoritajiet Ewropej u nazzjonali biex jitneħħew ir-refuġji tat-taxxa u jiġi miġġieled l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, il-frodi fiskali u l-evażjoni tat-taxxa li jikkawżaw telf fl-UE stmat għal triljun euro (17).

9.2. Il-bidla demografika u l-impatt tagħha fuq is-sistemi tal-pensjonijiet u tas-saħħa.

9.2.1. L-Istati Membri tal-UE adottaw miżuri dwar l-iskemi ta’ pensjoni pubbliċi maħsuba, minn naħa, biex itaffu l-konsegwenzi soċjali tal-kriżi u, min-naħa l-oħra, biex itejbu l-vijabbiltà fit-tul tagħhom. Dawn tal-aħħar kienu miżuri ta’ awsterità bħaż-żieda fl-età tal-irtirar u rabta stretta bejn il-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji, fost oħrajn. L-iskemi tal-pensjoni privati għandhom rwol soċjali importanti, bħalma ddikjara l-Kumitat (18), iżda m’għandhomx jitqiesu biss bħala strumenti finanzjarji.

9.2.2. Il-Kumitat jaqbel li hemm bżonn li tiġi stabbilita bażi ta’ finanzjament vijabbli tas-sistemi tas-saħħa. Għall-akbar benessri taċ-ċittadini tal-Unjoni, dawn is-sistemi għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji u valuri tad-dimensjoni soċjali tal-Ewropa, bħall-universalità, l-aċċessibbiltà, is-sens ta’ ġustizzja u s-solidarjetà (19).

9.3. Ir-refuġjati u dawk li japplikaw għall-asil

9.3.1. Sabiex jinħoloq il-kunsens soċjali meħtieġ fl-Ewropa, huwa essenzjali li jiġu rispettati bis-sħiħ it-trattament ugwali u d-drittijiet soċjali kemm taċ-ċittadini tal-UE kif ukoll tar-refuġjati fl-Ewropa, b’attenzjoni partikolari lil dawk l-aktar vulnerabbli fosthom. L-investiment bikri fl-integrazzjoni tar-refuġjati fis-soċjetà u fis-suq tax-xogħol huwa importanti biex jgħin lir-refuġjati jibnu ħajjithom mill-ġdid, filwaqt li jiġu minimizzati konflitti potenzjali mal-popolazzjoni lokali u jiġu evitati spejjeż ogħla fil-ġejjieni.

9.3.2. Il-KESE jittama li l-mekkaniżmu ta’ rilokazzjoni f’każ ta’ kriżi ser jgħin lill-UE toqrob b’mod konsenswali lejn sistema li tkun robusta u flessibbli biżżejjed biex tindirizza l-isfidi tal-migrazzjoni fl-għamliet kollha tagħha.

9.3.3. Il-Kummissjoni Ewropea u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jridu jappoġġjaw b’mod attiv lill-gvernijiet tal-Istati Membri sabiex jipprovdu l-kundizzjonijiet u l-prospetti adatti għall-integrazzjoni tal-applikanti għall-asil rilokati. Fost affarijiet oħra, f’dan il-kuntest għandu jiġi ċċarat li n-nefqa mġarrba mill-Istati Membri fir-rigward tal-akkoljenza u l-integrazzjoni ta’ dawk li jfittxu l-asil u tar-refuġjati mhijiex dejjiema jew strutturali u, għalhekk, ma għandhiex tiġi inkluża fil-kalkolu tad-defiċit baġitarju strutturali.

9.3.4. Il-KESE jikkonferma li l-Ftehim ta’ Schengen huwa pilastru fundamentali tal-arkitettura tal-UE (20).

9.4. L-involviment tas-soċjetà ċivili

9.4.1. Il-KESE jqis importanti li l-imsieħba soċjali jiġu involuti fil-politiki soċjali u ekonomiċi sabiex dawn ikunu aktar effettivi.

9.4.2. Il-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma (PNR) għandu jkollhom oqsma għal diskussjoni, b’mod partikolari mal-kunsilli ekonomiċi u soċjali. Madankollu, dan l-involviment huwa nieqes f’xi Stati Membri.

9.4.3. Jekk jiġu stabbiliti bordijiet nazzjonali ta’ kompetittività kif rakkomandat mill-Kummissjoni dawn għandhom ikunu kompletament kompatibbli man-negozjar kollettiv liberu u mal-mekkaniżmi ta’ parteċipazzjoni u djalogu bejn l-imsieħba soċjali li jeżistu f’kull Stat Membru. Opinjoni korrespondenti tal-KESE ser tiġi adottata f’Marzu 2016.

9.5. Leġittimità demokratika

9.5.1. Id-defiċit demokratiku wassal għal telf ta’ fiduċja fl-ideal Ewropew. Il-Kumitat jenfasizza l-bżonn li terġa’ tinkiseb il-fiduċja taċ-ċittadini u tinbena mill-ġdid il-viżjoni ta’ Ewropa soċjali, u dan għandu jsaħħaħ u jappoġġja l-leġittimità soċjali tal-istruttura Ewropea.

9.5.2. Kemm fit-teorija kif ukoll fil-prattika, l-Unjoni Ewropea għandu jkollha biżżejjed leġittimità soċjali. Il-kontroversja dwar id-“defiċit demokratiku” tal-Unjoni Ewropea tkompli, filwaqt li kien hemm bidla semantika minn “defiċit demokratiku” għal “defiċit fil-ġustizzja” u “defiċit ta’ leġittimità” f’sens wiesa’. Jeħtieġ li jiġu kkonsolidati l-prinċipji tal-ġustizzja soċjali li huma l-bażi tal-Unjoni Ewropea u tissaħħaħ l-Ewropa soċjali li għandha l-għan li tiġġieled l-esklużjoni soċjali u żżomm is-solidarjetà.

Brussell, is-17 ta’ Frar 2016. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) ECOFIN, 15.1.2016.

(2) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 1.

(3) Nikkompletaw l-Unjoni Ekonomika u Monetarja tal-Ewropa, 22 ta’ Ġunju 2015. Ara wkoll “Dwar passi lejn l-Ikkompletar tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja”, COM(2015) 600 final.

(4) Tbassir tal-ħarifa 2015.

(5) Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija 2016, COM(2015) 691 final.

(6) Ara: https://www.etuc.org/sites/www.etuc.org/files/document/files/08-en_ags2015_annex_3_-_wages_as_an_engine_of_growth.pdf.

(7) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 5.

(8) Ara Monserrat Mir, Why is the Commission ignoring women? http://www.euractiv.com/sections/social-europe-jobs/why-commission-annoying-half-population-320379

(9) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 1.

(10) Ara: http://www.savings-banks.com/press/positions/Pages/Common-position-on-Capital-Markets-Union-.aspx.

(11) COM(2015) 700 final (mhux disponibbli bil-Malti).

(12) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 11.

(13) ĠU C 211, 19.8.2008, p. 48.

(14) Dikjarazzjoni tal-Grupp tal-Euro dwar il-programm ta’ riforma strutturali – diskussjonijiet tematiċi dwar it-tkabbir u l-impjieg: valutazzjoni komparattiva tal-piżijiet tat-taxxa fuq ix-xogħol, 638/15, it-12 ta’ Settembru 2015.

(15) ĠU C 230, 14.7.2015, p. 99.

(16) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.

(17) http://ec.europa.eu/taxation_customs/taxation/tax_fraud_evasion/missing-part_en.htm

(18) ĠU C 451, 16.12.2014, p. 106.

(19) ĠU C 242, 23.7.2015, p. 48.

(20) Ara KESE: Frontex (ĠU C 44, 11.2.2011, p. 162); Migrazzjoni (ĠU C 248, 25.8.2011, p. 135); Ewropa miftuħa u Sikura, (ĠU C 451, 16.12.2014, p. 96); Riżoluzzjoni 10.12.2015 (ĠU C 71, 24.2.2016, p. 1).