Kif l-UE tista’ tikseb dan: l-ordni multilaterali jenħtieġ li jingħata spinta ġdida biex ikun adattat għall-iskop tiegħu biex ikun jista’ jlaħħaq mal-isfidi globali u mal-ġeopolitika tas-seklu 21. Biex jibqa’ leġittimu, irid iwieġeb għat-talbiet dejjem jikbru taċ-ċittadini f’termini ta’ trasparenza, kwalità, inklużività u twettiq. L-UE u l-Istati Membri tagħha jappoġġaw, u se jibqgħu jappoġġaw b’mod sod l-ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli li fil-qalba tiegħu jkollu n-NU. Madankollu, id-dinja m’għadhiex tixbah dak li kienet meta twaqqfu n-NU 75 sena ilu. Il-proċess mibdi fis-Summit “UN at 75 (in-NU f’għeluq il-75 sena)” f’Settembru 2020 jipprovdi opportunità biex il-multilateraliżmu jerġa’ jingħata ħajja ġdida sabiex dan jagħti riżultati aktar effettivi u inklużivi. L-UE għandha timpenja ruħha b’mod attiv u tappoġġa l-proċess ta’ riflessjoni tas-Segretarju Ġenerali tan-NU f’dan ir-rigward (“l-Aġenda Komuni Tagħna”). L-UE għandha tippromwovi wkoll il-modernizzazzjoni ambizzjuża tal-istituzzjonijiet ewlenin bħad-WTO u d-WHO u tmexxi l-iżvilupp ta’ normi globali ġodda, standards internazzjonali u oqfsa ta’ kooperazzjoni f’oqsma bħad-dinja diġitali, inklużi l-Intelliġenza Artifiċjali u teknoloġiji ġodda oħra.

Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 turi l-ħtieġa għal soluzzjonijiet multilaterali: din it-theddida globali estensiva ħolqot il-momentum tant meħtieġ għal rispons ikkoordinat u globali kontra l-kriżijiet. Matul l-2020, fora u organizzazzjonijiet internazzjonali mexxew ir-rispons globali u taw riżultati tanġibbli, bħall-Aċċeleratur tal-Aċċess għall-Għodod kontra l-COVID-19 (ACT-A, Access to COVID-19 Tools Accelerator) u l-faċilità COVAX tiegħu, jew il-Pjan ta’ Azzjoni tal-G20 kontra l-pandemija.

Sabiex jinżammu l-paċi u l-istabbiltà kif ukoll l-ordni multilaterali fir-reġjun, l-UE għandha ssaħħaħ aktar is-sħubijiet tagħha mal-Organizzazzjoni għas-Sigurtà u l-Kooperazzjoni fl-Ewropa, il-Kunsill tal-Ewropa u l-Organizzazzjoni tat-Trattat tal-Atlantiku tat-Tramuntana (NATO, North Atlantic Treaty Organization), kif ukoll organizzazzjonijiet reġjonali oħra bħall-Unjoni Afrikana (UA), il-Komunità tal-Istati tal-Amerika Latina u tal-Karibew (CELAC) u l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN, Association of South East Asian Nations).

Barra minn hekk, il-Pjan ta’ Investiment Estern tal-UE u l-Istrument il-ġdid ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (NDICI, Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument) jagħtu spinta kbira lill-investiment sostenibbli, it-tkabbir u l-impjiegi fil-pajjiżi sħab tal-UE, bis-settur privat involut bis-sħiħ. Id-diġitalizzazzjoni hija faċilitatur essenzjali ieħor tal-iżvilupp sostenibbli u qasam ta’ kompetizzjoni strateġika, iżda hija wkoll qasam ta’ governanza multilaterali inadegwata. Hekk kif tniedi d-“Deċennju Diġitali” tagħha, l-UE se tagħti prijorità lit-trasformazzjoni diġitali fil-kooperazzjoni u s-sħubijiet internazzjonali tagħha. Għalhekk, l-UE se tkompli tinsisti fuq standards globali u approċċi regolatorji aktar ambizzjużi fl-ekonomija diġitali (ara wkoll il-p. 8). F’dan ir-rigward, l-UE tmexxi l-isforzi globali fil-konsolidazzjoni ta’ liġijiet adatti għall-iskop għas-servizzi diġitali kollha.

Fil-kuntest attwali, l-effikaċja u l-koerenza tas-sistema multilaterali huma essenzjali biex din tkun ġestita b’mod sod u ffinanzjata b’mod sostenibbli, u biex il-valuri universali u d-dritt internazzjonali jkunu protetti.

Is-segwitu tal-75 anniversarju tan-NU, inkluża l-implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni ta’ din il-kommemorazzjoni, jirrappreżenta mument uniku biex jiġi żgurat li jkun hemm tiġdid ġenwin. L-UE tistenna bil-ħerqa li tikkomunika mas-Segretarju Ġenerali tan-NU Guterres bħala parti minn proċess ta’ konsultazzjoni wiesa’ u inklużiv li jwassal għall-preżentazzjoni tar-rapport tiegħu f’Settembru 2021. L-inizjattiva msaħħa tan-Nazzjonijiet Uniti “naġixxu magħqudin f’daqqa” jenħtieġ li tmexxi ’l quddiem b’mod effiċjenti l-paċi u s-sigurtà, id-drittijiet tal-bniedem u l-iżvilupp sostenibbli, biex tiġi implimentata l-Aġenda tal-2030 u biex b’mod effettiv jiġu appoġġati u jinżammu taħt monitoraġġ l-implimentazzjoni tal-ftehimiet internazzjonali. L-UE se tistruttura l-involviment tagħha biex tgħin lill-aġenziji, il-fondi u l-programmi tan-NU jaħdmu f’din id-direzzjoni, inkluż permezz ta’ azzjoni aktar koerenti internament, u ma’ atturi oħra li jagħtu għajnuna u organizzazzjonijiet mhux governattivi, kif ukoll ma’ Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali.

L-UE tappoġġa l-proċess ta’ riforma mibdi mis-Segretarju Ġenerali tan-NU biex in-NU jsiru “adattati għall-iskop tagħhom”. L-UE kienet strumentali biex tiżgura l-adozzjoni tar-riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Ġenerali li ppermettew li jsir progress fit-tliet oqsma tar-riforma – il-ġestjoni, l-arkitettura tal-paċi u s-sigurtà, u s-sistema ta’ żvilupp. Sistema tan-NU aktar responsabbli, trasparenti u effiċjenti tkun fl-interess ta’ kulħadd. Għalhekk l-UE tinsab lesta li tagħti l-appoġġ tagħha biex jiġu indirizzati l-isfidi li fadal kif ukoll l-implimentazzjoni u l-impatt fil-post, inkluż permezz tal-Koordinaturi Residenti tan-NU. Ir-rivitalizzazzjoni tal-Assemblea Ġenerali, kif ukoll ir-riforma komprensiva tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, se jkunu essenzjali biex jiġi żgurat li n-NU jkunu jistgħu verament iwettqu r-responsabbiltajiet tagħhom fis-seklu 21 skont il-Karta tagħhom.

Il-modernizzazzjoni u r-riformi huma kruċjali wkoll f’aġenziji speċifiċi tan-NU u f’organizzazzjonijiet internazzjonali. Din hija r-raġuni l-għaliex l-UE qed tmexxi ’l quddiem il-proċess ta’ tisħiħ tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa li huwa bbażat fuq proposta konkreta biex jissaħħew l-istat ta’ tħejjija u l-kapaċità ta’ reazzjoni internazzjonali tagħha fl-emerġenzi tas-saħħa. Irridu niżguraw li d-WHO tingħata mandat aktar b’saħħtu u aktar indipendenti u jkollha r-riżorsi adegwati u sostenibbli biex twettqu. Barra minn hekk, l-UE qed tmexxi l-isforzi biex tirriforma u timmodernizza l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ fil-funzjonijiet kollha tagħha biex tipprovdi stabbiltà, ċertezza u ġustizzja fis-sistema kummerċjali dinjija. Ir-riforma tad-WTO se jkollha rwol importanti fl-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku mill-pandemija, fit-twettiq tal-objettivi fil-qasam tas-sostenibbiltà, u fl-iżvilupp ta’ regoli kummerċjali li huma aktar rilevanti għad-dinja diġitali tal-lum.

L-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali, b’mod partikolari l-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI, International Monetary Fund) u l-Bank Dinji, qed jemendaw l-istruttura ta’ governanza tagħhom biex jirriflettu aħjar l-ekonomija globali tal-lum, qed iżidu l-kwoti u l-azzjonijiet bi dritt tal-vot tal-membri emerġenti u li għadhom f’fażi ta’ żvilupp, u qed jiffukaw ħidmiethom fuq l-isfidi attwali. L-UE tappoġġa dawn l-istituzzjonijiet fil-modernizzazzjoni tagħhom biex it-trasparenza u l-effiċjenza tagħhom jitjiebu. Fl-istess ħin, l-UE għandha tisfrutta l-piż ikkombinat tal-Istati Membri tagħha f’dawn il-fora b’mod aktar effettiv, bil-ħsieb li trawwem il-kontribut tagħhom biex fuq livell dinji nerġgħu nibnu mill-ġdid aħjar, billi titkellem b’vuċi waħda u billi toqrob lejn rappreżentanza esterna aktar koerenti. L-istituzzjonijiet finanzjarji Ewropej, b’mod partikolari l-BEI u l-BERŻ, soġġetti għall-Arkitettura Finanzjarja Ewropea għall-Iżvilupp futura, se jikkooperaw ukoll mill-qrib mal-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali.

L-estensjoni tal-multilateraliżmu għal kwistjonijiet globali ġodda.

L-UE għandha interess li testendi n-normi, l-istandards u l-kooperazzjoni globali internazzjonali f’oqsma ta’ prijorità fejn hemm governanza globali limitata jew ma hemm l-ebda governanza globali, jew fejn hemm bżonn ta’ tisħiħ, oqsma bħal dawn jinkludu d-demokrazija, is-saltna tad-dritt, it-tassazzjoni internazzjonali, il-kooperazzjoni diġitali, il-protezzjoni tal-konsumatur, id-degradazzjoni ambjentali, l-oċeani, il-governanza tar-riżorsi naturali u s-sigurtà u s-sostenibbiltà tal-materja prima kif ukoll it-teknoloġiji ekoloġiċi u l-enerġija rinnovabbli.

Għal dan il-għan, l-UE se tkompli timpenja ruħha f’kooperazzjoni regolatorja attiva, inkluż f’organizzazzjonijiet li jistabbilixxu n-normi internazzjonali, billi tisfrutta s-setgħa finanzjarja u regolatorja tagħha biex tgħin fit-tiswir ta’ normi u standards globali. Eżempji importanti ta ’inizjattivi bħal dawn jinkludu s-Sħubija Globali dwar l-Intelliġenza Artifiċjali (GPAI, Global Partnership on Artificial Intelligence), il-Kumitat Ad Hoc tal-Kunsill tal-Ewropa dwar l-IA (CAHAI, Council of Europe’s Ad hoc Committee on AI), il-Pjattaforma Internazzjonali dwar il-Finanzi Sostenibbli, il-Prinċipji dwar it-trasport ta’ livell għoli bħala rispons għall-COVID-19 adottati mill-G7 fl-2020, il-Koalizzjoni ta’ Ambizzjoni Għolja dwar il-Bijodiversità, il-Koalizzjoni Globali għal Trattat dwar l-Ibħra Internazzjonali ul-Alleanzi Globali għall-Ekonomija Ċirkolari u l-Użu Effiċjenti tar-Riżorsi.

Azzjonijiet: ×Ikun hemm involviment b’mod attiv fil-proċess ta’ riflessjoni għas-segwitu tan-NU75 bħala appoġġ għall-isforzi biex il-multilateraliżmu effettiv u inklużiv jingħata ħajja mill-ġdid, u ħadd ma jitħalla barra. ×Appoġġ għall-proċess ta’ riforma tas-Segretarju Ġenerali tan-NU, inkluż approċċ “NU bħala entità waħda” fil-livell tal-pajjiżi, billi b’mod prijoritarju ssir ħidma permezz tal-Koordinaturi Residenti u t-Timijiet tal-Pajjiżi tan-NU. ×Appoġġ għall-Inizjattiva tal-Azzjoni dwar iż-Żamma ta’ Paċi tas-Segretarju Ġenerali tan-NU billi tiġi aġġornata s-sħubija bejn l-UE u n-NU dwar il-ġestjoni tal-kriżijiet u l-operazzjonijiet ta’ paċi u jiġu mistħarrġa opportunitajiet għal sħubijiet ġodda, inkluża l-kooperazzjoni bejn l-UE, in-NU u l-Unjoni Afrikana. ×Jingħata appoġġ għall-appell tas-Segretarju Ġenerali tan-NU għal waqfien mill-ġlied dinji billi l-kunċett il-ġdid tal-medjazzjoni tal-UE jitmexxa ’l quddiem bħala appoġġ tar-risponsi multilaterali għas-sitwazzjonijiet ta’ kriżi emerġenti jew li hemm bħalissa. ×Jittieħed it-tmun tar-riformi tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa u tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ u jingħata appoġġ għalihom. ×Jittieħed it-tmun tal-isforzi biex jiżdiedu l-ambizzjonijiet fuq livell internazzjonali fid-dawl tal-Konferenzi tal-Partijiet tan-NU għall-2021 dwar il-Bijodiversità (COP15) u dwar it-Tibdil fil-Klima (COP26). ×Jitwaqqaf Djalogu Strateġiku annwali mal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem dwar il-politika tad-drittijiet tal-bniedem u l-kooperazzjoni fil-qasam. ×Tiġi konkluża l-adeżjoni tal-UE mal-Konvenzjoni Ewropea għad-Drittijiet tal-Bniedem u għal-Libertajiet Fundamentali. ×Tiġi rinfurzata l-promozzjoni u l-azzjoni tal-UE f’dak li huwa appoġġ għall-konformità mad-Dritt Umanitarju Internazzjonali u l-prinċipji umanitarji. ×Jiġi allinjat l-appoġġ tal-UE mal-implimentazzjoni tar-riformi li jippromovu l-mentalità miftuħa, it-trasparenza, l-obbligu ta’ rendikont, l-effiċjenza u l-effettività fl-istituzzjonijiet multilaterali kollha, inklużi kostijiet ġenerali razzjonalizzati, standards koordinati, approċċi kollaborattivi, governanza tajba u trasparenza fis-sistema, viżibilità xierqa tal-UE, kif ukoll metodi ta’ finanzjament innovattivi u simplifikati. ×Jittieħed rwol aktar attiv fl-istandardizzazzjoni teknika internazzjonali u jingħata kontribut għall-iżvilupp ta’ normalitajiet ġodda f’oqsma li mhumiex regolati biżżejjed, fost l-oħrajn billi jiġi appoġġat l-iżvilupp ta’ oqfsa normattivi għat-teknoloġiji tal-Intelligenza Artifiċjali ċċentrata fuq il-bniedem u affidabbli. ×Jingħata appoġġ għall-iżvilupp tal-oqfsa normattivi għat-teknoloġiji ta’ armi ġodda u għal dimensjonijiet ġodda ta’ gwerra bħaċ-ċibernetika u l-ispazju extratmosferiku.

III.Ewropa Aktar b’Saħħitha fi sħab mas-sistema multilaterali (“dak li l-UE tista’ tagħmel”)

L-objettiv strateġiku tal-UE fil-futur se jkun li tisfrutta aħjar ir-rwol u l-kontributi tagħha għas-sistema multilaterali biex tfittex li tikseb l-interessi tagħha u tiddefendi l-valuri tagħha b’mod aktar effettiv.