MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 246/22

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-kontrolli fir-rigward tal-flus deħlin jew ħerġin mill-Unjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1889/2005”

[COM(2016) 825 final — 2016/0413 (COD)]

(2017/C 246/04)

Relatur: Javier DOZ ORRIT Korelatur: Mihai MANOLIU

Konsultazzjoni Il-Parlament Ewropew, 19.1.2017 Il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, 19.1.2017 Bażi legali Artikoli 114 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Unjoni Ekonomika u Monetarja u Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 6.4.2017 Adottata fil-plenarja 27.4.2017 Sessjoni plenarja Nru 525 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 154/4/4

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jqis li l-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-finanzjament tiegħu, kif ukoll kontra l-ħasil tal-flus u forom oħra ta’ kriminalità ekonomika relatati għandha tkun prijorità permanenti tal-politika tal-UE.

1.2. Il-KESE jesprimi l-appoġġ tiegħu għall-miżuri introdotti fil-proposta tal-Kummissjoni, li tħassar ir-Regolament preċedenti tal-2005 biex taġġusta l-qafas regolatorju għas-sitwazzjoni attwali u tindirizza n-nuqqasijiet identifikati fi studji differenti dwar l-implimentazzjoni tiegħu.

1.3. Il-KESE huwa tal-fehma li t-twessigħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-kontrolli u l-kompetenza tal-awtoritajiet biex iwettqu kontrolli u jikkonfiskaw merkanzija, kull meta jkun hemm indikazzjoni raġonevoli ta’ attivitajiet illegali, se tippermetti li jiġu skoperti aktar każijiet ta’ frodi u tinġabar aktar informazzjoni.

1.4. Il-KESE jikkunsidra li huwa neċessarju li tittejjeb il-kooperazzjoni kemm bejn l-awtoritajiet kompetenti kif ukoll bejn l-Istati Membri, sabiex ir-Regolament il-ġdid jiġi applikat bl-iżjed mod effettiv possibbli. Il-KESE jitlob lill-Istati Membri kollha sabiex jipprovdu lill-Europol il-bażi tad-data tagħhom kontra t-terroriżmu. Il-Kummissjoni għandha wkoll tinkoraġġixxi miżuri ta’ kooperazzjoni li jippermettu lill-Istati Membri kollha jiksbu l-mezzi neċessarji sabiex jikkontrollaw b’mod effettiv it-tipi differenti ta’ flus kontanti u l-modi ta’ trasport.

1.5. Il-KESE jipproponi li, wara studju u konsultazzjonijiet estensivi, il-Kummissjoni għandha tħejji pjan għat-tnaqqis fl-użu ta’ flus kontanti fl-UE. F’dan ir-rigward, jeħtieġ li tiġi kkunsidrata l-kwistjoni dwar jekk il-limitu tad-dikjarazzjoni obbligatorja ta’ EUR 10 000 huwiex adegwat.

1.6. Il-KESE jemmen li l-Kummissjoni għandha tieħu passi ulterjuri biex tistabbilixxi penali għal nuqqas ta’ konformità mal-obbligu ta’ dikjarazzjoni. Il-penali għandhom ikunu armonizzati fl-Istati Membri kollha u jeħtieġ li dawn jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni b’mod konsistenti sabiex jiġi evitat li jinħolqu lakuni għal-frodisti.

1.7. Il-KESE jtenni t-tħassib tiegħu, li diġà ġie espress fl-Opinjoni ECO/408 (1), fir-rigward ta’ firxa ta’ fatturi li jistgħu jillimitaw serjament l-effettività tar-Regolament. Il-kwistjoni prinċipali hi li r-rifuġji fiskali li fihom iseħħ l-aktar ħasil ta’ flus sinifikattiv – u li l-flussi ta’ flus tiegħu mal-UE għandhom jiġu mmonitorjati b’mod partikolari – ma jidhrux fil-lista ta’ pajjiżi u reġjuni meqjusa mill-Kummissjoni fil-Proposta tagħha għal Regolament tal-14 ta’ Lulju 2016 bħala li jippreżentaw riskju għoli.

1.8. L-investigazzjoni ta’ flussi kriminali ta’ flus kontanti hi marbuta ma’ reati oħra, b’mod partikolari r-reati fiskali. Għalhekk, il-KESE jipproponi li l-awtoritajiet tat-taxxa għandu jkollhom aċċess ukoll għal informazzjoni miġbura waqt il-kontrolli ta’ flus kontanti.

1.9. Il-KESE jqis li, flimkien mad-deheb, “komoditajiet likwidi ħafna” oħra għandhom jiġu inklużi fid-definizzjoni ta’ flus kontanti mill-mument li jiġi adottat ir-Regolament il-ġdid.

1.10. Filwaqt li jiġi rikonoxxut il-valur soċjali ta’ kards imħallsin minn qabel madwar l-UE, il-KESE jiġbed l-attenzjoni lejn it-theddida ta’ aktar użu minn trasgressuri u terroristi ta’ tali strumenti biex jiffinanzjaw l-attivitajiet tagħhom bil-moħbi.

1.11. Minħabba ż-żieda fl-ammont ta’ data li qed tiġi miġbura u skambjata bejn l-awtoritajiet, il-KESE jirrakkomanda li jissaħħaħ il-ħarsien ta’ din id-data u li tiġi eżaminata l-possibbiltà li jiġu applikati penali amministrattivi u kriminali aktar serji għal uffiċjali u individwi li jużawha b’mod inadegwat jew b’mod illegali.

1.12. Il-problema hija fuq skala internazzjonali u b’riżultat ta’ dan, l-istituzzjonijiet tal-UE jridu wkoll li jkollhom rwol sħiħ fil-ħidma ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali attivi f’dan ir-rigward.

1.13. Il-KESE jilqa’ t-tneħħija miċ-ċirkolazzjoni tal-karti tal-500 ewro mill-2018, peress li l-użu tagħhom għal ħlas f’kontanti ta’ traffikar illeċitu huwa ddokumentat b’mod wiesa’, preċiżament minħabba l-faċilità ta’ trasport u ħżin ta’ ammonti kbar ta’ flus f’postijiet iżgħar.

1.14. Il-KESE jfakkar lill-Kummissjoni li l-protezzjoni taċ-ċittadini Ewropej għandha tibqa’ prijorità tal-ogħla livell, minkejja l-isforzi u l-ispejjeż involuti.

2. Sfond u l-proposta tal-Kummissjoni

2.1. F’konformità mal-Pjan ta’ Azzjoni (2) għat-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi regolament ġdid dwar kontrolli ta’ flus kontanti deħlin fl-UE jew ħerġin minnha minn jew lejn pajjiżi terzi, li jirrevoka r-Regolament tal-2005 attwalment fis-seħħ (3).

2.2. L-UE adottat ir-raba’ pakkett kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu f’Mejju 2015, li fih, fost inizjattivi oħra, ir-raba’ Direttiva dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-għanijiet ta’ ħasil tal-flus u ta’ finanzjament tat-terroriżmu (AMLD 4) u r-Regolament dwar informazzjoni li takkumpanja t-trasferimenti ta’ fondi (4), li attwalment jinsabu fil-fażi tat-traspożizzjoni. Il-KESE ta l-fehma tiegħu dwar il-pakkett leġislattiv fl-Opinjoni tiegħu dwar il-Pakkett dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus (5).

2.3. Fi Frar 2016, il-Kummissjoni ppubblikat il-Pjan ta’ Azzjoni tagħha għat-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu (6), implimentat f’żewġ fażijiet leġislattivi. Fl-ewwel fażi (Lulju 2016), il-Kummissjoni fasslet proposti għal żewġ Direttivi: l-AMLD 5, li temenda d-diversi aspetti tal-AMLD 4, id-Direttiva dwar l-aċċess tal-awtoritajiet tat-taxxa għal informazzjoni dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus (7) u r-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (8) biex jiġu identifikati pajjiżi terzi b’riskju kbir (rifuġji fiskali), li jissupplimenta l-AMLD 4 u l-AMLD 5 (9). Il-KESE approva l-Opinjonijiet dwar l-AMLD 5 u r-Regolament, kif ukoll l-Opinjoni dwar it-tieni Direttiva (10).

2.4. Matul it-tieni fażi (Diċembru 2016), flimkien mal-Proposta għal Regolament imsemmija f’din l-Opinjoni, il-Kummissjoni ressqet Proposta għal Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus permezz tal-liġi kriminali (11) u Regolament dwar ir-rikonoxximent reċiproku ta’ ordnijiet ta’ ffriżar u ta’ konfiska tal-assi kriminali (12).

2.5. Ir-Regolament tal-2005 jikkomplementa d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-Ġlieda Kontra l-Ħasil tal-Flus, u jintroduċi kontrolli għal kunsinni fi flus kontanti li jammontaw għal EUR 10 000 jew aktar. Il-proposta attwali tal-Kummissjoni (13) tfittex li tegħleb il-lakuni fil-leġislazzjoni attwali fid-dawl tal-investigazzjonijiet immexxija mill-pulizija, l-awtoritajiet ġudizzjarji u doganali; tiżviluppa u tissupplimenta l-AMLD 4 (14) u l-AMLD 5 (15) kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu; u tadatta l-leġislazzjoni tal-UE għall-istandards u r-rakkomandazzjonijiet internazzjonali, b’mod partikolari r-Rakkomandazzjoni Nru 32 tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus.

2.6. Din il-proposta tindirizza l-kopertura imperfetta ta’ movimenti ta’ flus kontanti minn naħa għal oħra tal-fruntieri, id-diffikultajiet fl-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet, l-impossibbiltà li jinżammu l-ammonti taħt il-limiti (taħt l-EUR 10 000), id-definizzjoni imperfetta ta’ flus kontanti, il-penali diverġenti għal nuqqas ta’ dikjarazzjoni fl-Istati Membri u livelli differenti ta’ implimentazzjoni.

2.7. Il-Proposta għal Regolament ġdid li jissostitwixxi l-leġislazzjoni attwali twessa’ u tirfina d-definizzjoni ta’ flus kontanti, u taqsamha f’erba’ kategoriji: munita, strumenti negozjabbli għad-detentur (ċekkijiet, ċekkijiet tal-vjaġġatur, noti promissorji u ħlasijiet postali), komoditajiet użati bħala ħażniet likwidi ħafna ta’ valur (muniti u ingotti tad-deheb) u kards imħallsa minn qabel.

2.8. Il-proposta tintroduċi l-obbligu li jiġu ddikjarati flus kontanti mhux akkumpanjati, jiġifieri flus kontanti mibgħuta bil-posta, jew permezz ta’ kurrier, jew it-trasport tal-merkanzija, li jammontaw għal EUR 10 000 jew iktar. Xi Stati Membri jwettqu wkoll kontrolli ta’ flus kontanti fi ħdan l-UE.

2.9. Din tagħti s-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex iwettqu kontrolli fuq kunsinni ta’ flus kontanti li jammontaw għal inqas minn EUR 10 000, kif ukoll jirrappurtaw u jinvestigaw fejn ikun hemm indikazzjonijiet serji ta’ attività kriminali.

2.10. Hija tawtorizza ż-żamma ta’ fondi fejn kunsinni mhux iddikjarati ta’ flus kontanti li jammontaw għal EUR 10 000 jew aktar, jew kunsinni ta’ kwalunkwe valur, juru sinjali ta’ attività kriminali.

2.11. Hija ttejjeb l-iskambju ta’ informazzjoni billi tirrikjedi komunikazzjoni attiva mal-UIF; bħalissa, l-awtoritajiet kompetenti huma meħtieġa biss li jagħmlu l-informazzjoni disponibbli. L-informazzjoni dwar operazzjonijiet irregolari għandha wkoll tkun disponibbli għall-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri l-oħra u għall-Kummissjoni, fejn ikun hemm indikazzjonijiet ta’ attività kriminali. Huwa permess ukoll li din l-informazzjoni tiġi kkomunikata lil pajjiżi terzi, bla ħsara għal ċerti rekwiżiti.

2.12. Hija tippromovi l-introduzzjoni ta’ penali fl-Istati Membri kollha minħabba li jkunu naqsu milli jikkonformaw mal-obbligu li jiddikjaraw, li jissupplimenta penali legali għal attività kriminali. Is-sanzjonijiet f’kull Stat Membru għandhom jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-isforzi kontinwi tal-Kummissjoni fil-ġlieda globali kontra l-ħasil tal-flus u t-terroriżmu. Il-KESE jappoġġja wkoll il-modifiki mressqa b’din il-proposta bl-għan li titjieb il-leġislazzjoni fis-seħħ.

3.2. Il-Kummissjoni u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jridu jħabirku biex jiżguraw li l-pubbliku Ewropew ikun konxju bis-sħiħ tar-rieda tiegħu biex jiġġieled kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, billi jintużaw l-istrumenti legali, l-intelliġenza, l-infurzar tal-liġi u l-azzjoni ġudizzjarja meħtieġa kollha. L-għarfien li l-isforzi tal-istituzzjonijiet f’dan ir-rigward qed iseħħu f’kooperazzjoni mal-Istati Membri kollha għandu jsaħħaħ il-kredibilità u l-leġittimità tagħhom. Għalkemm mhux kollha jistgħu jiġu ppubblikati, diġà jintuża sett ta’ indikaturi dwar il-ħasil ta’ flus u l-finanzjament tat-terroriżmu.

3.3. Il-KESE jappella lill-UE u lill-Istati Membri biex jippromovu kooperazzjoni kontinwa fil-livell internazzjonali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-ħasil tal-flus u reati serji assoċjati ma’ dawn l-attivitajiet. L-istituzzjonijiet kollha tal-UE għandhom jaħdmu biex jiżguraw li l-miżuri proposti mill-Kummissjoni jiġu adottati wkoll fil-livell internazzjonali. Dan huwa mod wieħed li jagħmilhom aktar effettivi.

3.4. Il-Proposta għal Regolament ġdid għandha l-għan li tiġġieled il-flussi illegali ta’ flus kontanti bejn l-UE u pajjiżi terzi. Sabiex dan jirnexxi, jeħtieġ li l-Kummissjoni Ewropea tikkoopera mal-Istati Membri sabiex ikun żgurat li l-awtoritajiet kompetenti tagħhom ikunu mgħammra bl-iktar sistemi effettivi ta’ riżorsi umani u tekniċi, kif ukoll kull riżorsa neċessarja oħra (pereżempju, bl-għajnuna ta’ klieb imħarrġa).

3.5. L-iskemi ta’ finanzjament tat-terroriżmu jistgħu jvarjaw ħafna, mill-abbuż ta’ negozji legali jew organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ leġittimi għal attivitajiet kriminali jew abbuż tas-sistema internazzjonali tal-kummerċ. L-organizzazzjonijiet terroristiċi kontinwament jevolvu l-metodi ta’ finanzjament tagħhom, sabiex jiġu evitati d-dispożizzjonijiet leġislattivi eżistenti u għalhekk huma meħtieġa b’mod ċar aġġornamenti kontinwi għall-qafas legali. Id-differenzi fil-leġislazzjoni bejn l-Istati Membri huma ġeneralment sfruttati minn trasgressuri u terroristi, li jagħżlu l-pajjiżi fejn il-leġislazzjoni hija l-iktar dgħajfa biex iwettqu t-tranżazzjonijiet finanzjarji tagħhom.

3.6. Minħabba l-iżvilupp tal-Aġenda Ewropea dwar is-Sigurtà (16), bi tweġiba għall-attakki terroristiċi li saru fl-Ewropa u bnadi oħra u l-interess pubbliku fil-ħasil tal-flus, il-frodi fiskali u l-operazzjonijiet ta’ evitar tat-taxxa imwettqa permezz ta’ rifuġji fiskali, il-Kummissjoni adottat għadd kbir ta’ inizjattivi leġislattivi tul dawn l-aħħar sentejn.

3.7. Skont ir-Rapport tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus (17), il-flus kontanti huma użati ħafna fl-ekonomija kriminali u jibqgħu l-aktar riżorsa sinifikanti għall-finanzjament tat-terroriżmu. Il-volum ta’ flus “maħsulin” b’dan il-mod huwa diffiċli li jiġi stmat, però, ir-Rapport tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus jikkalkula li huwa bejn mijiet ta’ biljuni u triljun dollaru Amerikan kull sena.

3.8. Analiżi dwar l-effettività tar-Regolament fis-seħħ uriet li l-għadd ta’ kunsenni li jidħlu u jħallu tal-flus fl-UE għadu għoli. Madankollu, il-kontrolli ta’ flus kontanti huma limitati fin-numru (100 000 kull sena fl-Istati Membri kollha flimkien), ivarjaw minn pajjiż għal pajjiż, u l-għadd ta’ każijiet suspettużi investigati jvarja b’mod konsiderevoli. Disa’ pajjiżi biss ħadu sehem fl-aktar konsultazzjoni reċenti dwar is-suġġett u d-data li tikkonċerna kemm in-numru ta’ każijiet kif ukoll l-analiżi tagħhom kienet tvarja minn pajjiż għal ieħor u limitata.

3.9. Il-lakuni fir-Regolament attwali jfissru li flus kontanti mibgħuta bil-posta, jew permezz ta’ kurrier jew bit-trasport tal-merkanzija mhumiex soġġetti għal biżżejjed kontrolli. F’numru ta’ okkażjonijiet, l-awtoritajiet kompetenti ma kellhomx l-għodod neċessarji biex iwettqu kontrolli suffiċjenti.

3.10. It-twessigħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-kontrolli u l-għoti tas-setgħa lill-awtoritajiet kompetenti biex iwettqu kontrolli u jikkonfiskaw merkanzija fejn hemm suspett ta’ attività kriminali, anke taħt il-limitu massimu ta’ EUR 10 000, ser jippermettu l-iskoperta ta’ aktar każijiet ta’ frodi u l-ġbir ta’ aktar informazzjoni. L-informazzjoni miksuba bħalissa mhux qed tintuża kif suppost. L-informazzjoni titqiegħed għad-dispożizzjoni b’mod passiv f’ċerti Stati Membri u ma hemm l-ebda miżuri fis-seħħ biex jiżguraw li din tiġi pproċessata b’mod korrett. Il-komunikazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti għandha titjieb bħala kwistjoni ta’ neċessità: bejn l-awtoritajiet doganali, l-aktar li huma responsabbli li jwettqu l-kontrolli u l-UIF inkarigati li jirċievu u janalizzaw l-informazzjoni; bejn il-UIF u l-awtoritajiet tat-taxxa u dawk ġudizzjarji; bejn l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri u dawk f’pajjiżi terzi, b’mod partikolari dawk li huma responsabbli għal aktar flussi ta’ flus kontanti illegali lejn u mill-UE, kif inhu l-każ tar-rifuġji fiskali.

3.11. Il-penali applikati skont ir-regolament attwali għal nuqqas ta’ dikjarazzjoni ta’ flus kontanti ma ġewx armonizzati u jidher li l-analiżijiet imwettqa juru li dawn m’għandhomx l-effett dissważiv mixtieq. Ir-Regolament il-ġdid jirrikjedi li l-Istati Membri jintroduċu penali għal nonkonformità mal-obbligu li jiddikjaraw, irrispettivament minn jekk hemmx suspett ta’ attività kriminali jew jekk il-flus humiex marbuta mal-investigazzjonijiet f’reati jew ksur ieħor; dawn il-penali għandhom ikunu kkomunikati lill-Kummissjoni. Il-KESE jissuġġerixxi li għandha tiġi stabbilita proċedura ta’ notifika komuni għall-Istati Membri kollha. Madankollu, kull Stat Membru għandu l-libertà jiddetermina l-penali tiegħu stess. Il-penali stipulati skont l-Artikolu 13 għandhom jiġu armonizzati sabiex ma jinħolqux twieqi ta’ opportunità għall-kriminali li jaħdmu permezz ta’ pajjiżi partikolari.

3.12. L-implimentazzjoni tar-Regolament u tal-miżuri kontra l-ħasil tal-flus imsemmija hawn fuq se żżid ħafna l-ammont ta’ data personali miġbura, maħżuna u mqiegħda għad-dispożizzjoni tal-korpi u l-awtoritajiet kompetenti fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. Jekk irridu li jiġu rrispettati d-drittijiet fundamentali tal-individwi, b’mod partikolari fir-rigward tal-protezzjoni tad-data personali, huwa importanti li tiġi vvalutata l-ħtieġa ta’ mekkaniżmi ġodda ta’ protezzjoni, li dawn jiġu introdotti fejn meħtieġ u li jiġu promossi sanzjonijiet kriminali aktar iebsa għall-uffiċjali pubbliċi u individwi oħrajn li jużaw l-informazzjoni b’mod illegali.

3.13. It-tip tal-mezzi u l-proċeduri użati biex jiġu indirizzati l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, inklużi kunsinni ta’ flus illegali, wasslu biex il-Kummissjoni, ġustament, tadotta miżuri leġislattivi li jestendu għaż-żewġ reati. It-tnejn huma konnessi ma’ oħrajn simili jew akbar fid-daqs. Il-koordinazzjoni mill-qrib permezz tal-mekkaniżmi adegwati bejn l-awtoritajiet u l-korpi nazzjonali kkonċernati kollha u l-Istati Membri hija essenzjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva tar-Regolament u l-miżuri leġislattivi oħra rilevanti. Għandu jiġi osservat li l-kooperazzjoni bejn id-diversi awtoritajiet u istituzzjonijiet fl-Istati Membri – il-pulizija, l-intelliġenza, u l-awtoritajiet ġudizzjarji, doganali u tat-taxxa – hija’ l bogħod milli tkun waħda ottima. Il-KESE huwa partikolarment imħasseb dwar in-nuqqas ta’ kooperazzjoni bejn il-forzi tal-pulizija nazzjonali u l-Europol, kif muri mill-fatt li l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ma għamlux il-bażijiet tad-data antiterroristiċi tagħhom disponibbli għall-aġenzija Ewropea tal-infurzar tal-liġi. Għaldaqstant, il-KESE jistieden lill-UE u lill-Istati Membri sabiex itemmu din is-sitwazzjoni.

3.14. Ostaklu kbir ieħor għall-applikazzjoni effettiva tar-Regolament u d-dispożizzjonijiet leġislattivi rilevanti l-oħra għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu huwa n-nuqqas ta’ rieda politika reali biex jinqerdu għalkollox ir-rifuġji fiskali. L-aktar evidenza konvinċenti għal dan hija l-lista ta’ “pajjiżi terzi b’riskju kbir b’nuqqasijiet strateġiċi”, li tidher fl-Anness għar-Regolament (UE) 2016/1675, li jissupplimenta l-AMLD4 u l-AMLD5. Lanqas wieħed mir-rifuġji fiskali li jirrappreżentaw il-maġġoranza ta’ tranżazzjonijiet illegali, b’mod partikolari l-flussi ta’ flus diskussi fil-Proposta għal Regolament, ma jidher fil-lista. Il-KESE huwa kostrett li jtenni l-appell li għamel fl-Opinjoni ECO/408: il-Kummissjoni għandha tipproponi lista ġdida ta’ rifuġji fiskali, u tgħaqqadha f’lista unika ta’ pajjiżi u territorji terzi li ma jikkooperawx fil-prosekuzzjoni tar-reati finanzjarji u l-finanzjament tat-terroriżmu.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. Il-finanzjament tat-terroriżmu għandu komponent globalizzat ċar, li jfisser li l-operazzjonijiet tal-gruppi terroristiċi f’pajjiż wieħed huma ħafna drabi ffinanzjati minn attivitajiet kriminali f’pajjiż ieħor. Jinħtieħu kontrolli ta’ flus kontanti u bidliet leġislattivi intensivi biex jibblukkaw il-movimenti ta’ flus kontanti, jittraċċaw u jillimitaw l-operazzjonijiet finanzjarji, kif ukoll jiffaċilitaw informazzjoni importanti dwar it-terroristi u dawk li jiffinanzjawhom. Billi huwa kompletament konxju tad-dimensjoni esterna tal-finanzjament tat-terroriżmu, il-KESE jirrakkomanda li l-istituzzjonijiet kollha tal-UE jipparteċipaw bis-sħiħ fl-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti kollha fejn huma rappreżentati, bl-għan li jkunu jistgħu jiġu implimentati miżuri simili mad-dinja kollha.

4.2. Il-kunsinni ta’ flus kontanti għadhom il-mezz ewlieni għall-ħasil tal-flus u attivitajiet finanzjarji kriminali oħra (18). Il-KESE jirrakkomanda li, wara li tkun wettqet studju komprensiv, ikkonsultat il-partijiet kollha kkonċernati u tkun stabbilixxiet relazzjoni ta’ ħidma mill-qrib mal-Istati Membri, il-BĊE u l-Banek Nazzjonali, il-Kummissjoni għandha tfassal pjan biex tnaqqas l-użu tal-flus kontanti fl-UE. Is-soppressjoni tal-karti ta’ EUR 500 huwa pass fid-direzzjoni t-tajba. Bħala parti minn dan l-istudju, għandha tiġi kkunsidrata l-kwistjoni dwar jekk il-limitu tad-dikjarazzjonijiet obbligatorji ta’ EUR 10 000 huwiex adegwat

4.3. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex iżżid l-isforzi tagħha biex ir-riżultati tal-Konvenzjoni ta’ Varsavja (19) jiġu ratifikati fl-UE kollha b’mod koerenti. S’issa, 17-il Stat Membru biss irratifikawha, għalkemm 26 iffirmawha.

4.4. Il-KESE jirrikonoxxi li l-Proposta għal Regolament tista’ twassal għal titjib sinifikanti fl-għodod li nużaw fil-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu, filwaqt li fl-istess ħin ikollha impatt minimu fuq l-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju.

4.5. Il-KESE jemmen li l-iżvilupp ta’ politiki ta’ kooperazzjoni finanzjarja mal-pajjiżi ġirien u dawk li huma responsabbli għal flussi migratorji partikolarment kbar lejn l-UE huwa essenzjali sabiex jiffaċilita tranżazzjonijiet finanzjarji trasparenti u spejjeż aktar baxxi. L-ostakli u l-ispejjeż għolja ta’ trasferiment ta’ flus lejn u lil hinn minn dawn il-pajjiżi jħeġġu l-użu ta’ kunsinni ta’ flus kontanti u tranżazzjonijiet opaki u b’hekk l-użu ta’ dawn il-metodi għal skopijiet kriminali.

4.6. L-attakki reċenti fuq territorju tal-UE juru li kards imħallsin minn qabel ġew użati mit-terroristi biex iħallsu l-kmamar tal-lukanda, pereżempju (eż. l-attakki ta’ Pariġi tat-13 ta’ Novembru 2015). Filwaqt li l-valur soċjali ta’ dawn l-istrumenti huwa ovvju, peress li jippermettu li nies vulnerabbli jew esklużi jkunu jistgħu jagħmlu pagamenti kemm onlajn kif ukoll offlajn, il-KESE jiġbed l-attenzjoni lejn it-theddida li t-trasgressuri jew it-terroristi jibqgħu jużaw dawn l-istrumenti.

4.7. It-trasport illegali ta’ flus kontanti huwa marbut ma’ tipi oħra ta’ reati: reati fiskali, ħasil ta’ flus u finanzjament tat-terroriżmu. Il-Proposta għal Regolament tal-Kummissjoni ma tagħmilhiex possibbli li tiġi skambjata data ta’ dikjarazzjoni ta’ flus kontanti regolari għal finijiet fiskali. Il-KESE jħoss li l-prosekuzzjoni ta’ dawn ir-reati għandha titwettaq b’mod komprensiv. B’mod partikolari, huwa tal-fehma li l-iskambju li ġie deskritt hawn fuq għandu jitħalla jsir, minħabba r-rabta ċara bejn il-frodi fiskali u l-ħasil tal-flus, li f’ħafna każijiet jinvolvu l-moviment ta’ flus kontanti.

4.8. Filwaqt li l-Artikoli 2.2 u 14 tal-Proposta għal Regolament jagħtu lill-Kummissjoni s-setgħa li tadotta atti ddelegati li jemendaw l-anness, b’mod partikolari fil-parti li tispeċifika li “komoditajiet użati bħala ħażniet likwidi ħafna ta’ valur” huma meqjusa bħala forom ta’ flus kontanti, il-KESE jemmen li ma hemm l-ebda raġuni għalfejn din il-kategorija għandha tiġi limitata għad-deheb biss mill-bidu nett. Komoditajiet oħra partikolarment ta’ valur, bħal metalli prezzjużi jew ħaġar prezzjuż (fil-fażi kruda jew maqtugħin), jistgħu jiġu inklużi fl-ewwel lista approvata mill-Parlament u mill-Kunsill.

4.9. Il-KESE jtenni l-fatt li l-iżgurar tas-sigurtà taċ-ċittadini tagħna għandu jibqa’ wieħed mill-preokkupazzjonijiet ewlenin tal-UE u tal-Istati Membri, irrispettivament mill-isforz meħtieġ.

Brussell, is-27 ta’ April 2017. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) ĠU C 34, 2.2.2017, p. 121.

(2) COM(2016) 50 final

(3) Ir-Regolament (KE) Nru 1889/2005 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 309, 25.11.2005, p. 9).

(4) Id-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73), u r-Regolament (UE) 2015/847 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 1).

(5) ĠU C 271, 19.9.2013, p. 31.

(6) COM(2016) 50 final.

(7) COM(2016) 450 final, 2016/0208 (COD) u COM(2016) 452 final, 2016/0209 (CNS).

(8) Ir-Regolament Delegat (UE) 2016/1675 (ĠU L 254, 20.9.2016, p. 1).

(9) ĠU C 34, 2.2.2017, p. 121.

(10) ĠU C 34, 2.2.2017, p. 127.

(11) COM(2016) 826 – 2016/0414 (COD).

(12) COM(2016) 819 – 2016/0412 (COD).

(13) COM(2016) 825 final – 2016/0413 (COD).

(14) Id-Direttiva (UE) 2015/849 – (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73).

(15) Proposta għal AMLD 5.

(16) COM(2015) 185 final.

(17) Rapport tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja dwar il-Ħasil tal-Flus “Money Laundering: Through the Physical Transportation of Cash” (2015).

(18) “Why is cash still king? – A strategic report on the use of cash by criminal groups as a facilitator for money laundering”. Financial Intelligence Group, il-Europol, 2015.

(19) Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Ħasil, it-Tiftix, il-Qbid u l-Konfiska ta’ Rikavati mill-Kriminalità u dwar il-Finanzjament tat-Terroriżmu, 2005.