RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL skont l-Artikolu 184(8) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 dwar l-esperjenza miksuba bl-implimentazzjoni tar-riforma tal-inbid tal-2008 /* COM/2012/0737 final */





RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL skont l-Artikolu 184(8) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 dwar l-esperjenza miksuba bl-implimentazzjoni tar-riforma tal-inbid tal-2008 1. Introduzzjoni Ir-riforma tal-OKS tal-inbid adottata fl-2008[1] u inkorporata fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007[2] (minn hawn ‘il quddiem “ir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS”) għandha l-għan li żżid il-kompetittività tal-produtturi tal-inbid tal-UE. Ir-riforma kienet maħsuba bħala proċess f’żewġ fażijiet. L-ewwel nett kien essenzjali li jintlaħaq il-bilanċ tas-suq permezz tat-tneħħija progressiva ta’ miżuri ta’ intervent tas-suq, flimkien ma’ skema ta’ tliet snin għall-qlugħ tad-dwieli, filwaqt li t-tieni fażi tal-iskema mill-2012 tiffoka fuq l-għodod sabiex tissaħħaħ il-kompetittività tal-produtturi tal-inbid tal-UE, bħalma huma r-ristrutturar u l-konverżjoni tal-vinji, l-investimenti u l-promozzjoni f’pajjiżi terzi. Dawn il-miżuri huma ġestiti permezz tal-Pjan Strateġiku Nazzjonali. Barra minn hekk, miżuri regolatorji ġodda dwar il-prattiki enoloġiċi, il-kwalità u t-tikkettar ġew armonizzati, aġġornati u simplifikati bil-għan li jkun orjentati aktar lejn il-konsumatur u s-suq. Skont l-Artikolu 184(8) tar-Regolament Waħdieni dwar l-OKS, “il-Kummissjoni għandha tipproduċi rapport sa tmiem is-sena 2012, b’konsiderazzjoni partikolari għall-esperjenza miksuba mill-implimentazzjoni tar-riforma”. Għalhekk, dan ir-rapport jiffoka fuq l-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni tar-riforma, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna l-iskema tal-qlugħ tad-dwieli u l-miżuri inklużi fil-Pjan Strateġiku Nazzjonali. Barra minn hekk, ir-rapport janalizza l-impatt tal-politika l-ġdid dwar il-kwalità, ir-regoli l-ġodda dwar it-tikkettar tal-inbid u dwar il-prattiċi enoloġiċi. Ix-xejriet fis-suq tal-inbid tal-UE mill-2007 ‘l hawn, wara l-adozzjoni tar-riforma, huma analizzati wkoll. Ir-rapport huwa bbażat fuq il-komunikazzjonijiet mibgħuta mill-Istati Membri lill-Kummissjoni f’konformità mal-liġi tal-UE, fuq ir-rapport dwar l-implimentazzjoni tal-miżura għall-promozzjoni fi swieq ta’ pajjiżi terzi[3], fuq ir-rapport tal-Qorti tal-Awdituri[4], fuq l-evalwazzjoni esterna fuq ir-riforma tal-inbid COGEA, u fuq analiżi interni bbażati fuq informazzjoni statistika uffiċjali. Billi dan ir-rapport jiffoka fuq l-implimentazzjoni tar-riforma bejn l-2008 u l-2012, ma jindirizzax il-kwistjoni ta’ tmiem il-projbizzjoni tranżizzjonali dwar id-drittijiet għat-tħawwil, li kienet deċiża fl-1999. Ir-riforma ma ġabet l-ebda bidla, iżda biss ipposponiet it-tmiem ta’ din il-projbizzjoni. Madankollu, minħabba tħassib qawwi espress minn ċerti Stati Membri u partijiet interessati, ġie mwaqqaf Grupp ta’ Livell Għoli dwar id-drittijiet tat-tħawwil tad-dwieli bil-għan li jinħareġ rapport sa tmiem l-2012. 2. Is-sitwazzjoni tas-suq Is-sitwazzjoni tas-suq tal-inbid tal-UE f’dawn l-aħħar snin tista’ tiġi kkaratterizzata minn dawn il-fatturi li ġejjin: tnaqqis fil-produzzjoni tal-inbid tal-UE, tnaqqis fil-konsum tal-inbid tal-UE u żieda fl-esportazzjonijiet tal-inbid lejn pajjiżi terzi li tissupera b’mod konsidrevoli ż-żieda fl-importazzjonijiet tal-inbid. Ir-riżultat nett huwa tnaqqis ta’ stokkijiet li jwassal għal żieda fil-prezzijiet tal-inbid, b’mod partikolari matul l-aħħar sentejn. Il-bilanċ tas-suq kien intlaħaq, filwaqt li ċerti miżuri tas-suq bħall-appoġġ għad-distillazzjoni ta’ alkoħol potabbli u għall-użu ta’ most konċentrat tal-għeneb tneħħew gradwalment. 2.1. Provvista Il-produzzjoni totali tal-inbid u tal-most fl-UE naqset progressivament minn 186 miljun hl fl-2006-2007 sa 163 miljun hl fl-2011-2012. Dan it-tnaqqis jista’ jiġi spjegat b’mod konsiderevoli minħabba t-tnaqqis fiż-żona vitikulturali tal-UE (-370 000 ettaru bejn l-2006 u l-2011 (-10% taż-żoni totali)), parzjalment appoġġat (44%) bis-saħħa tal-iskema tal-qlugħ tad-dwieli. Jekk bħala referenza jittieħed rendiment medju tal-UE ta’ 50 ettolitru/ettaru, iż-żona vitikulturali tal-UE bħalissa (madwar 3,3 miljun ettaru) tipproduċi bħala medja 165 miljun ettolitru ta’ inbid, li huwa qrib ħafna l-produzzjoni totali reali fl-2011-2012. Ir-ristrutturar u l-konverżjoni ta’ aktar minn 150 000 ettaru matul l-aħħar snin ma waslux għal żieda ġenerali ta’ rendimenti fil-livell tal-UE, iżda pjuttost għall-produzzjoni ta’ inbid ta’ kwalità ogħla u/jew b’inqas spejjeż għal kull unità. Fl-2011-2012, il-produzzjoni ta’ 163 miljun ettolitru ta’ nbid u ta’ most għandha tinqasam kif ġej: 103 miljun ettolitru (63 %) ta’ nbejjed tad-DPO/IĠP, 5 miljuni ettolitri (2 %) ta’ nbejjed oħra, 51 miljun ettolitru (31 %) ta’ nbid ieħor mingħajr Indikazzjonijiet Ġeografiċi u s-7 miljuni ta’ ettolitri li fadal (4 %) ta’ meraq tal-għeneb. Fl-2011-2012 Franza u l-Italja għadhom l-ikbar Stati Membri fl-UE li jipproduċu l-inbid (51 u 45 miljun ettolitru, rispettivament), segwiti minn Spanja (37 miljun ettolitru), mill-Ġermanja (9 miljuni ta’ ettolitri) u mill-Portugall (5,6 miljuni ta’ ettolitri). Il-produzzjoni tal-“inbejjed varjetali”, li ma kinitx permessa qabel ir-riforma, issa tirrappreżenta 2 % tal-produzzjoni totali, filwaqt li l-inbejjed bl-IĠP huma wkoll dejjem aktar ittikkettjati bl-indikazzjoni tal-varjetà/jiet tad-dielja. Madankollu, l-iżvilupp tal-inbejjed varjetali fl-UE meta mqabbel max-xejriet tal-konsum jidher li għadu lura f’bosta pajjiżi terzi u fil-pajjiżi tal-UE li ma jipproduċux, billi dawn huma aktar orjentati lejn il-konsum tal-inbejjed varjetali u inqas orjentati lejn l-inbejjed tad-DPO/tal-IĠP, f’dak li jirrigwarda l-inbejjed ta’ kwalità baxxa u dawk ta’ kwalità medja. 2.2. Domanda tal-UE Il-konsum tal-inbid fl-UE naqas minn kważi 140 miljun ettolitru fl-2006‑2007 għal valur stmat ta’ ftit aktar minn 135 miljun ettolitru fl-2010-2011. Madankollu, ix-xejra mhix uniformi. Il-konsum tal-inbid (per capita u totali) jonqos fl-Istati Membri ewlenin li jipproduċu l-inbid tan-Nofsinhar tal-Ewropa u jiżdied fl-Istati Membri tat-Tramuntana. Kif indikat hawn fuq, dawn il-pajjiżi tal-aħħar huma aktar orjentati lejn inbejjed tal-isem jew inbejjed varjetali, minflok lejn l-inbejjed tad-DPO/tal-IĠP. Żvilupp rilevanti ieħor huwa ż-żieda fid-domanda għall-inbejjed bl-ingrossa, minħabba spejjeż tat-trasport aktar baxxi. It-total tal-użi industrijali tal-inbid fl-UE (eż. id-distillazzjoni ta’ alkoħol potabbli, id-distillazzjoni ta’ prodotti sekondarji, id-distillazzjoni ta’ kriżi, eċċ.) naqsu wkoll minn madwar 33 miljun ettotlitru fl-2006-2007 għal ftit aktar minn 26 miljun ettolitru fl-2009-2010 (-7 miljun ettolitru (-21 %)), l-aktar minħabba t-tnaqqis tad-distillazzjonijiet issussidjati fl-UE. L-użi industrijali tal-inbid fis-snin li ġejjin jistgħu jiġu stmati għal 13-il miljun ettolitru distillati f’alkoħol potabbli għall-industrija tax-xorb alkoħoliku, bejn 5-6 miljuni ta’ ettolitri distillati f’alkoħol għall-enerġija jew għal skopijiet oħra mhux potabbli (inkluż l-alkoħol li jirriżulta mit-twassil obbligatorju jew volontarju ta’ prodotti sekondarji) u bejn 3-4 miljuni ta’ ettolitri għall-ħall. 2.3. Kummerċ 2.3.1. Esportazzjonijiet/Importazzjonijiet L-esportazzjonijiet totali tal-UE lejn pajjiżi terzi żdiedu minn 17,9 miljun ettolitru fl-2007 għal 22,8 miljun ettolitru fl-2011 (+ 27 %). Il-valur totali ta’ esportazzjoni tal-inbejjed tal-UE żdied minn EUR 5,9 biljun fl-2007 għal EUR 8,1 biljun fl-2011 (+36 %). L-esportazzjonijiet issa jirrappreżentaw 15 % tal-produzzjoni, meta mqabbla ma’ inqas minn 10 % fl-2007. Filwaqt li l-esportazzjonijiet kienu stabbli mill-2007 sal-2009, żidiet importanti seħħew fl-2010 u 2011. Fl-2011 id-destinazzjonijiet ewlenin tal-esportazzjoni kienu l-Istati Uniti tal-Amerika (23 %), ir-Russja (18 %) u ċ-Ċina (10 %). 65 % tal-inbejjed kollha esportati mill-UE lejn pajjiżi terzi kien ikkostitwit mill-inbid ibbottiljat, 24 % mill-inbid bl-ingrossa, u 10% mill-inbid frizzanti. B’mod parallel, l-importazzjonijiet totali tal-UE minn pajjiżi terzi żdiedu minn 12,9 miljun ettolitru fl-2007 għal 13,6 miljun ettolitru fl-2011 (+5 %). Il-valur totali ta’ esportazzjoni tal-inbejjed li mhumiex tal-UE naqas minn EUR 2,7 biljun fl-2007 għal EUR 2,4 biljun fl-2011 (-12 %). Fl-2011 il-pajjiżi tal-oriġini ewlenin tal-importazzjoni kienu l-Awstralja (26 %), iċ-Ċili u l-Afrika t’Isfel (20 % kull wieħed) u l-Istati Uniti tal-Amerika (19 %). Kien hemm tnaqqis importanti ħafna fil-prezzijiet medji tal-importazzjoni, partikolarment minħabba ċ-ċaqliqa mill-importazzjoni ibbottiljata għall-importazzjoni bl-ingrossa: din tal-aħħar ammontat għal aktar minn 58 % tal-importazzjonijiet totali fl-2011, meta mqabbla ma’ 45 % fl-2007 li jagħmel l-inbejjed fil-livelli aktar baxxi u medji ħafna aktar kompetittivi. Din ix-xejra ġiet osservata wkoll fil-kummerċ intra-UE. Fl-2011, l-importazzjonijiet fir-Renju Unit u fil-Ġermanja kienu jirrappreżentaw 64 % tal-importazzjonijiet totali tal-UE. 2.3.2. Intra-UE Kważi 33 % tal-inbejjed tal-UE huma kkumerċjalizzati bejn l-Istati Membri. Meta jitqies li 15 % tal-inbejjed tal-UE huma esportati, jista’ jiġi konkluż li kważi 50 % tal-inbejjed jiġu kkunsmati f’pajjiżi differenti minn dawk fejn l-inbejjed kienu prodotti. Dan juri li il-bilanċ tas-suq tal-UE jiddependi fuq suq intern li jiffunzjona tajjeb. Il-kummerċ intra-UE żdied minn 43 miljun ettolitru fl-2007 għal 49 miljun ettolitru fl-2011 (+14 %). L-inbejjed ibbottiljati bil-mod il-mod qed jitilfu l-vantaġġ (minn 52 % fl-2007 għal 49 % fl-2011), filwaqt l-inbejjed bl-ingrossa qed jirbħu aktar ishma fis-suq (minn 39 % fl-2007 għal 42 % fl-2011). Dan huwa konsistenti ma’ xejriet fl-importazzjonijiet minn pajjiżi terzi. It-tqegħid tal-inbid ibbottiljat fid-destinazzjoni jnaqqas il-prezz sostanzjalment u huwa aktar u aktar użat għall-inbejjed ta’ kwalità medja aktar baxxa. Il-kummerċ intra-UE fil-valur huwa stabbli għal madwar EUR 8,8 biljun 2.3.3. Bilanċ kummerċjali Il-bilanċ kummerċjali tal-inbid tal-UE huwa pożittiv u żdied minn 5 miljun ettolitru fl-2007 għal 9 miljuni fl-2011 (+80 %) u, bl-istess mod wieħed josserva tkabbir fil-valur, minn EUR 3,2 biljun fl-2007 għal EUR 5,7 biljun fl-2011 (+76 %). Hemm tkabbir sinifikanti fl-inbejjed ibbottiljati mil-lampik (4,7 miljun ettolitru għal 9,3 miljun ettolitru (+100 %)) u nbejjed frizzanti (1,2 miljun ettolitru għal 2 miljun ettolitru (+80 %)), filwaqt li tnaqqis sinifikanti seħħ għall-inbejjed bl-ingrossa mil-lampik (-0,8 miljun ettolitru għal -2,4 miljun ettolitru (-200 %)). Dan juri li l-UE hija ferm kompetittiva għall-inbejjed frizzanti u bbottiljati. Madankollu, l-UE qed titlef il-vantaġġ tagħha meta mqabbel mal-inbejjed barranin bl-ingrossa. Is-sehem tal-esportazzjonijiet bl-ingrossa naqas matul il-perjodu. L-ishma tas-suq tal-inbejjed tal-UE qed jonqsu f’pajjiżi bħall-Istati Uniti tal-Amerika u l-Kanada, iżda qed jagħmlu progress fiċ-Ċina u fir-Russja. 2.3.4. Stokkijiet u prezzijiet It-total tal-istokkijiet inizjali tal-inbejjed naqas minn 175 miljun ettolitru fl-2009-2010 għal 164 miljun ettolitru fl-2011-2012 (-6 %). L-istokkijiet inizjali tal-2011-2012 jirrappreżentaw madwar 100 % tal-produzzjoni totali. Dan it-tnaqqis reċenti huwa sinifikanti ħafna, billi l-istokkijiet attwali tal-UE jinsabu fl-inqas livell mill-bidu tal-kampanja 2004-2005. Fir-rigward tal-prezzijiet għall-inbejjed bl-ingrossa, mill-bidu tas-sena finanzjarja 2010-2011 wieħed josserva xejra ta’ żieda sinifikanti kemm għall-inbid aħmar bl-ingrossa kif ukoll għall-inbid abjad bl-ingrossa fit-tliet Stati Membri ta’ produzzjoni. L-aktar tagħrif riċenti juri li l-prezzijiet għall-inbid aħmar ivarjaw bejn EUR 4,5 /%vol./el (Franza, l-ogħla mill-2004) għal EUR 3,5/% vol./el (Spanja, ukoll l-ogħla sa mit-tmiem id-Disgħinijiet -90’s). Għall-inbid abjad, il-firxa hija simili. Madankollu, il-prezz medju tal-inbid frizzanti naqas matul dan il-perjodu. L-istokk u l-prezzijiet huma indikaturi importanti li jirriflettu s-sitwazzjoni attwali tas-suq tal-inbid tal-UE. 3. L-iskema tal-qlugħ tad-dwieli L-iskema tal-qlugħ tad-dwieli hija maħsuba biex tneħħi mis-suq l-inbejjed mhux kompetittivi u ta’ kwalità baxxa ddestinati għad-distillazzjonijiet issussidjati. Kienet miżura ta’ suċċess kbir b’superfiċje ta’ 161 164 ettaru ta’ dwieli maqlugħa, li jirriżulta fi tnaqqis annwali mill-produzzjoni tal-inbid tal-UE ta’ madwar 10,5 miljun ettolitru. L-iskema tal-qlugħ tad-dwieli kellha fil-mira l-produtturi tal-inbid li ddeċidew li jaqilgħu it-totalità tal-għelieqi tad-dwieli tagħhom (92 % tal-benefiċjarji) kif ukoll il-produtturi li kellhom aktar minn 55 sena (75 % tal-benefiċjarji). Fi tmiem il-perjodu ta’ tliet snin, EUR 1,024,62 miljun intefqu fuq din il-miżura. Din il-miżura ta’ darba titqies bħala suċċess billi għenet lill-bdiewa mhux kompetittivi jabbandunaw il-produzzjoni tal-għeneb u billi kkontribwixxiet ukoll biex tibbilanċja s-suq tal-inbid tal-UE u sabiex is-settur isir aktar kompetittiv. Matul l-istess perjodu (2008-2011) 111 364 ettaru kienu ġew maqlugħa mingħajr appoġġ. 4. Programmi ta’ appoġġ nazzjonali L-element ewlieni tar-riforma għall-2008 kien l-istabbiliment ta’ programmi ta’ appoġġ nazzjonali b’pakketti baġitarji speċifiċi biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-UE fis-settur tal-inbid. 18-il Stat Membru, ingħataw il-possibbiltà li jużaw il-baġit allokat tagħhom biex jiffinanzjaw miżuri relatati mas-settur tal-inbid, skont il-ħtiġijiet partikolari tagħhom, minn lista ta’ 11-il miżura b’kollox. Il-programmi ta’ appoġġ nazzjonali idumu 5 snin u jistgħu jiġu modifikati darbtejn fis-sena billi jċaqilqu r-riżorsi finanzjarji bejn il-miżuri jew billi jimmodifikaw il-miżuri. Il-programmi ta’ appoġġ nazzjonali ġew implimentati tul dawn l-ewwel tliet snin (2009-2011) mingħajr problemi kbar. Huma mxew b’mod tajjeb, minħabba li l-Istati Membri diġà kienu ffamiljarizzaw rwieħhom mal-prinċipji bażiċi. Il-rata globali tal-esekuzzjoni baġit baqgħet għolja matul dak il-perijodu billi l-Istati Membri nefqu 97 % tat-total tal-baġit disponibbli ta’ EUR 2,8 biljun. 42 % tal-fondi ntużaw għar-ristrutturar u għall-konverżjoni tal-vinji, 12 % għad-distillazzjoni ta’ alkoħol potabbli, 10 % għal prodotti sekondarji għad-distillazzjoni tal-inbid, 8,5 % għall-promozzjoni tal-inbejjed tal-UE f’pajjiżi terzi u 8,2 % għall-użu mill-fabbriki tal-inbid tal-most ikkonċentrat. 7 % tal-fondi ġew ittrasferiti mill-Istati Membri mill-OKS Unika għall-Iskema ta’ Pagament Uniku u 6 % ntużaw għall-investimenti. Għas-sentejn li fadal (2012-2013), it-tneħħija gradwali ta’ ċerti miżuri tas-suq bħal għajnuniet għad-distillazzjoni u għall-most tal-għeneb ikkonċentrat għandhom iwasslu għaż-żieda fl-importanza ta’ xi miżuri oħra: ta’ promozzjoni (minn 8,5 % għal 17 % tan-nefqa totali), ta’ investimenti (minn 6 % għal 15 %), tal-Iskema ta’ Pagament Uniku (minn 7 % għal 13 %) u ta’ ristrutturar u konverżjoni – dan tal-aħħar għadha l-miżura l-aktar importanti (madwar 40 %). Filwaqt li l-evalwazzjoni kumplessiva tal-programmi ta’ appoġġ nazzjonali hija pożittiva ħafna, jeħtieġ li jiġu introdotti xi kjarifiki u titjib għal ċerti miżuri. Barra minn hekk, jridu jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet speċifiċi għall-programma ta’ appoġġ nazzjonali tal-Kroazja. 4.1. Miżura ta’ ristrutturar u konverżjoni Il-miżura ta’ ristrutturar u konverżjoni ma kinitx biss l-aktar miżura importanti iżda żdiedet ukoll fl-irwol tagħha matul l-ewwel tliet snin: EUR 1,153 biljun ntefqu fis-sena għal madwar 50 000 ettaru ristrutturati fl-ewwel tliet snin, ħafna minnhom fi Franza, Spanja u fl-Italja. Huwa stmat li madwar 305 000 ettaru (10 %) taż-żoni tat-tkabbir tad-dwieli tal-UE se jiġi ristrutturati fl-ewwel ħames snin tar-riforma. Din il-miżura ftit li xejn kellha impatt fuq il-potenzjal tal-produzzjoni fil-livell tal-UE f’termini ta’ żieda fil-produzzjoni, iżda tippermetti b’mod partikolari it-titjib tal-kwalità, l-aġġustament tal-produzzjoni għad-domanda tas-suq u t-tnaqqis tal-ispejjeż tal-produzzjoni permezz tal-iżvilupp ta’ mekkanizzazzjoni kif ukoll l-immodernizzar ta’ prattiki agrikoli. Huwa essenzjali li tiżdied il-kompetittività tal-produtturi tal-inbid fl-UE u tas-settur tal-inbid tal-UE. Il-Kummissjoni qed tikkunsidra d-definizzjoni aħjar ta’ ċerti operazzjonijiet, b’mod partikolari fir-rigward tat-titjib tat-tekniki użati fil-ġestjoni tal-għelieqi tad-dwieli u tal-operazzjonijiet “ekoloġiċi” bħall-iffrankar tal-enerġija, u bl-istess mod qed tikkunsidra wkoll l-introduzzjoni ta’ dispożizzjonijiet li jiżguraw kriterji adegwati għall-kalkolu tal-primjum. Dan jista’ jsir permezz tal-elaborazzjoni ta’ linji gwida. 4.2. Promozzjoni tal-inbid fis-swieq ta’ pajjiżi terzi Il-promozzjoni fis-swieq ta’ pajjiżi terzi qed tintuża dejjem aktar fis-settur tal-inbid, billi f’dawn l-aħħar snin qed tappoġġa t-tkabbir fl-esportazzjonijiet tal-inbejjed bid-DPO/bl-IĠP . Ta’ min isemmi, madankollu, li l-miżura ma tappoġġax azzjonijiet għal inbejjed mingħajr Indikazzjoni Ġeografika, għajr l-inbejjed varjetali. Matul l-ewwel tliet snin, intefqu EUR 236 miljun, u bit-tneħħija gradwali ta’ xi miżuri tas-suq (distillazzjoni ta’ alkoħol potabbli, distillazzjoni ta’ kriżi, eċċ.), is-sehem mill-baġit tiegħu għall-2012-2013 mistenni li jiżdied. Il-miżura tintuża għall-promozzjoni ta’ nbejjed id-DPO/bl-IĠP. Is-swieq tal-pajjiżi terzi mmirati huma l-Istati Uniti tal-Amerika, il-Kanada, il-Ġappun u l-Isvizzera. Swieq ġodda li qed jiżviluppaw bħaċ-Ċina, il-Brażil u l-Indja qegħdin ukoll fil-mira ta’ din il-miżura. Bosta azzjonijiet huma kkonċernati, bħal “relazzjonijiet pubbliċi, miżuri promozzjonali jew pubbliċitarji” segwiti minn “kampanji informattivi” u “parteċipazzjoni f’avvenimenti, fieri jew eżibizzjonijiet”. Karatteristika ewlenija ta’ din il-miżura hija li l-kumpaniji privati jistgħu japplikaw għas-sussidju u li l-marki kummerċjali (trademarks) jistgħu jintużaw fil-qasam tal-kampanji promozzjonali. Ta’ min wieħed jinnota li f’Settembru 2010, il-Kummissjoni, wara talba mill-Istati Membri, ippermettiet il-possibbiltà li jkun estiż minn tliet għal ħames snin it-tul ta’ żmien tal-azzjonijiet ta’ promozzjoni għal benefiċjarju partikulari f’pajjiż terz partikolari . Barra minn hekk, f’Novembru 2011, il-Kummissjoni ppubblikat rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ din il-miżura fl-ewwel sentejn, l-2009 u l-2010. Il-Kummissjoni qed tikkunsidra li ttejjeb l-operazzjoni u l-effiċjenza ta’ din il-miżura, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontrolli, tad-definizzjoni tal-prijorità mogħtija lil kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju, tal-marki kummerċjali kollettivi u tal-eliġibbiltà ta’ ċerti spejjeż. Il-ħtieġa tqajmet ukoll li jiġi żgurat li din il-miżura tapplika fil-prattika għal “inbejjed varjetali” u għal inbejjed li mhumiex tal-Indikazzjoni Ġeografika kif ukoll tkun eżaminata l-koerenza bejn din il-miżura u r-regoli orizzontali l-ġodda dwar il-promozzjoni. 4.3. Investimenti L-għan ewlieni tal-miżura tal-investimenti huwa li jitjieb ir-rendiment ekonomiku tal-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju. Bħala total, l-ammont relattivament żgħir ta’ EUR 167 miljun intefqu matul l-ewwel tliet snin (Franza (EUR 108,4 miljun), il-Ġermanja (EUR 30,6 miljun) u l-Awstrija (EUR 14-il miljun)). Miżuri eliġibbli jinkludu: il-kostruzzjoni, il-ksib, inkluż il-kiri, jew it-titjib tal-propjetà immobbli, ix-xiri jew il-kiri-xiri ta’ makkinarju u apparat ġdid, inkluż softwer tal-kompjuter sal-valur tas-suq tal-assi u spejjeż oħra marbuta mal-kuntratt tal-kiri. Investimenti sempliċi ta’ sostituzzjoni mhumiex eliġibbli. Minkejja s-suċċess ta’ din il-miżura ġdida għall-inbid introdotta bir-Regolament Waħdieni dwar l-OKS, xorta hemm il-bżonn li jiġu kkjarifikati aktar l-operazzjonijiet eliġibbli skont din il-miżura. Il-problemi tad-demarkazzjoni bl-operazzjonijiet simili fil-programmi għall-iżvilupp rurali kkawżaw dewmien fl-implimentazzjoni ta’ din il-miżura b’mod partikolari fl-Italja u fi Spanja. Dawk il-problemi jistgħu jiġu indirizzati permezz tal-elaborazzjoni ta’ linji gwida. 4.4. Trasferiment għall-iskema ta’ pagament uniku It-trasferiment tal-fondi għall-Iskema ta’ Pagament Uniku laħaq is-16 % tal-fondi totali fl-2011, notevolment minħabba d-deċiżjoni tal-Ispanjoli li tikkumpensa għall-eliminazzjoni tal-miżura għad-distillazzjoni tal-alkoħol potabbli. Il-fondi ladarba ttrasferiti mill-Istati Membri għall-Iskema ta’ Pagament Uniku ma jistgħux jerġgħu jkunu disponibbli għall-pakketti tal-inbid, jiġifieri jnaqqsu b’mod korrispondenti l-baġit disponibbli għall-programmi ta’ appoġġ nazzjonali fis-snin sussegwenti. B’kollox, EUR 190 miljun ġew ittrasferiti irrevokabbilment mill-OKS Unika għall-Iskema ta’ Pagament Uniku mill-2009 sal-2011. Spanja ttrasferit 32,6 % tal-baġit tagħha għall-Iskema ta’ Pagament Uniku. Il-Lussemburgu, Malta u r-Renju Unit ttrasferew il-pakketti kollha tagħhom. Din il-miżura se titlaq kompletament mill-programm ta’ appoġġ nazzjonali. Proposta għal emenda f’dan ir-rigward fl-OKS Unika tipprevedi l-possibbiltà għall-Istati Membri biex jiddeċiedu fl-2013 (għas-sena tal-baġit: 2015) li b’mod definittiv jittrasferrixxu parti minn jew il-pakketti kolla għall-Iskema ta’ Pagament Uniku. 4.5. Distillazzjoni tal-prodotti sekondarji L-appoġġ jingħata lid-distillaturi għad-distillazzjoni tal-prodotti sekondarji tal-inbid (eż. il-karfa tal-għeneb u l-karfa tal-inbid). Hija suppost li tiggarantixxu l-kwalità tal-inbid billi jiġi evitat l-għasir żejjed tal-għeneb, li huwa pprojbit mil-leġiżlazzjoni tal-UE, u li tippreserva l-ambjent. L-alkoħol li jirriżulta minn din il-miżura jista’ jintuża esklussivament għall-finijiet industrijali jew ta’ enerġija sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni. B’kollox EUR 267 miljun intefqu fuq distillazzjoni tal-prodotti sekondarji matul it-tliet snin, jiġifieri minn Spanja (EUR 95,3 miljun), minn Franza (EUR 92,8 miljun) u mill-Italja (EUR 66 miljun). – Din il-miżura tintuża biss f’ħames Stati Membri u ma teżisti l-ebda politika bħal din f’pajjiżi oħra li jipproduċu l-inbid. Hija ta’ sikwit ippreżentata bħala miżura essenzjali għall-inbid tad-distilleriji. B’konsegwenza, jidher opportun li tkun evalwata l-miżura li għandha tkompli fil-forma attwali tagħha jew jekk din tistax tkun orjentata mill-ġdid lejn fabbriki tal-inbid jew il-vitikulturisti nfushom, filwaqt li tqies ukoll żbokki ta’ tnaqqis għall-alkoħol. Ta’ min wieħed jinnota li ċerti reġjuni notevolment fi Franza, qed jesploraw il-possibbiltajiet li l-prodotti sekondarji jintużaw f’modi alternattivi (eż. f’kompost, fil-produzzjoni tal-bijogass). 4.6. Miżuri oħra B’kollox intefqu EUR 71,5 miljun għal assigurazzjoni fuq il-ħsad matul 2009-2011. Fir-rigward tal-ħsad bikri, EUR 41,5 miljun tħallsu matul dan il-perjodu u dan l-ammont kien jikkonċerna 24 000 ettaru fl-Italja, fis-Slovenja u f’Ċipru. Is-suċċess limitat tal-ħsad bikri huwa dovut għall-fatt li l-qerda totali jew il-qtugħ ta’ għenieqed tal-għeneb għandhom isiru fl-istadju immatur, li jista’ jkun ta’ riskju għal dawk li jkabbru l-għeneb. Rigward l-assigurazzjoni tal-ħsad, diġà jeżistu għodod nazzjonali simili. 4.7. Miżuri eliminati gradwalment Ir-rwol tat-tliet miżuri li jiskadu fl-2012 (użu ta’ most konċentrat tal-għeneb, distillazzjoni tal-alkoħol potabbli u distillazzjoni ta’ kriżi) naqas konsiderevolment. It-tneħħija gradwali ta’ dawn il-miżuri ssussidjati tista’ titqies bħala suċċess kbir, peress li ma kellha l-ebda impatt negattiv fuq il-bilanċ tas-settur tal-inbid. Id-distillazzjoni ta’ kriżi kompliet tintuża estensivament fl-2009 l-aktar minn Franza u mill-Italja, naqset fl-2010 u fl-2011 u waqfet fl-2012. 5. Politika tal-kwalità Il-politika l-ġdida tal-kwalità ilha fis-seħħ mill-1 ta’ Awwissu 2009 u tikkonċerna d-DPO, l-IĠP u t-TT. Fir-rigward tad-DPO/l-IĠP, ir-regoli l-ġodda huma konformi bis-sħiħ mal-Ftehim TRIPS tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ u koerenti ma’ prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel tar-reġim DPO/IĠP. Il-modernizzazzjoni ta’ din il-politika kienet meqjusa bħala essenzjali għall-armonizzazzjoni tar-regoli tal-UE għall-adattatament tal-prodotti tal-inbid mad-domanda tas-suq. Is-settur tal-inbid huwa pjuttost partikolari minħabba li proporzjon għoli tal-produzzjoni jibbenefika minn DPO jew minn IĠP u minħabba li r-reputazzjoni u l-kwalità tal-inbid huma spiss marbuta mar-reġjun ta’ produzzjoni, partikolarment fl-Istati Membri li jipproduċu l-inbid. Il-politika l-ġdida għandha ssaħħaħ il-konsolidazzjoni ta’ nbejjed ta’ kwalità b’DPO u b’IĠP u l-protezzjoni tagħhom kontra użurpazzjoni fl-Ewropa u f’pajjiżi terzi. Ħidma essenzjali tal-UE fil-qafas tar-riforma kienet il-konsolidazzjoni tal-lista tal-inbejjed DPO u IĠP protetti tal-UE. Politika tal-kwalità ma għandhiex tkun ristretta għas-segmentazzjoni tal-prodotti msemmija hawn fuq u għandha wkoll tkopri l-inbejjed tad-ditta u l-inbejjed varjetali billi dawn huma rikonoxxuti mill-konsumatur bħala prodotti ta’ kwalità. 5.1. Denominazzjoni protetta tal-oriġini (DPO) u Indikazzjoni ġeografika protetta (IĠP); Sal-31 ta’Diċembru 2011, l-Istati Membri kkomunikaw 1561 (1122 tad-DPO u 439 tal-IĠP) ispeċifikazzjoni tal-prodotti tad-DPO/tal-IĠP lill-Kummissjoni bil-għan li jiġu eżaminati mis-servizzi tal-Kummissjoni sa tmiem l-2014. Dan jikkorrispondi għall-ismijiet tal-inbid eżistenti li kienu protetti mill-Komunità bis-saħħa tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1493/1999[5]. Għandu jiġi nnutat li 143 isem ta’ nbejjed, li għalihom l-ebda l-ispeċifikazzjoni tal-prodott ma ġiet sottomessa fiż-żmien dovut, tilfu l-protezzjoni fl-Unjoni. L-ewwel skrutinju ta’ speċifikazzjonijiet tal-prodotti riċevuti juri li huma meħtieġa tibdiliet fil-biċċa l-kbira tal-fajls, sabiex jiġu konformi mar-regoli tal-UE. Bil-ħsieb li tiġi simplifikata u mtejba l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar id-DPO/l-IĠP, kif ukoll sabiex jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi: – ir-reġistru tad-DPO/tal-IĠP tal-UE jista’ jinfetaħ ukoll għall-Indikazzjonijiet Ġeografiċi ta’ pajjiżi terzi li huma protetti fl-UE bis-saħħa ta’ ftehim internazzjonali li għalih l-UE hija parti; – ir-regoli dwar ir-relazzjonijiet bejn id-DPO/l-IĠP u l-marki kummerċjali ta’ qabel għandhom jiġu armonizzati mar-regoli orizzontali billi jirreferu għad-data ta’ skadenza tal-1 ta’Jannar 1996 tal-Ftehim TRIPS. 5.2. Termini Tradizzjonali Protetti It-TT huma pekularità tas-settur tal-inbid, li permezz tagħhom ċerti ismijiet tradizzjonalment assoċjati ma’ ċerti nbejjed tad-DPO huma protetti. 359 TT huma protetti fl-UE: 100 TT bħala sinonimi nazzjonali għad-DPO/għall-IĠP (preżempju “appellation d’origine contrôlée” fi Franza; “Prädikatswein” fil-Ġermanja jew “Vino de la Tierra” fi Spanja, eċċ.) u 259 TT bħala quality descrizzjonijiet tal-kwalità (pereżempju “reserva”, “château”, “tawny”, eċċ.). Mill-1 ta’ Awwissu 2009, waslu għand il-Kummissjoni 22 applikazzjoni ġodda; 7 minn Stati Membri u 15 minn pajjiżi terzi (2 mill-Arġentina u 13 mill-Istati Uniti tal-Amerika). Madankollu, billi t-TT mhumiex id-drittijiet tal-proprjetà industrijali bħad-DPO/l-IĠP u jirreferu aktar għal dettalji tat-tikkettar, ir-regoli dwar it-TT għandhom jiġu riveduti, b’mod partikolari rigward l-ambitu ta’ protezzjoni u r-regoli ta’ kontroll. 6. Tikkettar u preżentazzjoni Id-dispożizzjonijiet dwar it-tikkettar u l-preżentazzjoni fil-biċċa l-kbira tagħhom ġew issimplifikati u armonizzati għal diversi prodotti tal-inbid. Dawn issa jagħtu aktar flessibbiltà lis-settur tal-inbid tal-UE, b’mod partikolari fir-rigward tal-produzzjoni tal-inbejjed mingħajr DPO/IĠP li jkollhom l-ismijiet tal-varjetà tad-dielja u s-sena tal-għasir (“inbejjed varjetali”). Il-produzzjoni tal-inbejjed varjetali tal-UE tirrappreżenta fl-2011 4,6 miljun ettolitru (68 % minn Spanja u 20 % minn Franza), li juru l-importanza ta’ dan is-suq, kemm għal dawk li jagħmlu l-inbid u kif ukoll għall-konsumaturi. Madankollu, bosta Stati Membri qegħdin isibuha bi tqila biex jiżviluppaw l-inbejjed varjetali tagħhom, billi jeskludu l-varjetajiet l-aktar rilevanti tagħhom sabiex iżommuhom għall-inbejjed tad-DPO. Il-Kummissjoni tinnota wkoll li r-restrizzjoni tal-Istati Uniti tal-Amerika fuq it-tikkettjar tal-inbid ta’ sena partikolari (“vintage”) qed taffettwa wkoll l-esportazzjonijiet tal-UE ta’ nbejjed varjetali lejn dak is-suq importanti. Sabiex tirrinforza dan is-suq ġdid, kategorija ġdida ta’ prodotti tal-inbid “nbid varjetali” tista’ tiġi miżjuda mal-Anness XIb tar-Regolament (KE) Nru 1234/2007. Fir-rigward tal-indikazzjoni fuq it-tikketti tal-inbid tal-varjetà tal-għeneb għall-inbid, għad hemm nuqqas ta’ koerenza fil-leġiżlazzjoni tal-UE b’mod partikolari għall-ismijiet tal-varjetà tal-għeneb għall-inbid li jikkoinċidu mad-DPO/l-IĠP tal-UE. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda dejta xjentifika dwar id-differenzi bejn il-varjetajiet tal-għeneb għall-inbid Vitis u Vitis vinifera (pereżempju ċerti varjetajiet ta’ dwieli jistgħu jiġu kklassifikati bħala Vitis jew Vitis vinifera skont l-Istat Membru). Bil-ħsieb ta’ soluzzjoni għal dan it-tħassib, jeħtieġ li wieħed iqis il-modifika tar-regoli li japplikaw għal varjetajiet tal-għeneb għall-inbid. 7. Prattiki enoloġiċi Il-modifika tar-regoli dwar prattiki enoloġiċi kienet waħda mill-akbar kisbiet tar-riforma tal-inbid, billi pprovdiet flessibilità rigward l-awtorizzazzjoni ta’ prattiki enoloġiċi ġodda bil-għan li jkun hemm l-adattament tas-settur tal-UE għall-iżviluppi tekniċi u xjentifiċi u li l-inbejjed tal-UE jkunu jistgħu jikkompetu mal-inbejjed ta’ pajjiżi terzi fis-suq dinji. Barra minn hekk, sabiex jiġu ssodisfati l-istandards internazzjonali fil-prattiki enoloġiċi kif rakkomandati mill-Uffiċċju Internazzjonali tal-Vinji u tal-Inbid (OIV - l'Office international de la vigne et du vin) – u sabiex il-produtturi tal-UE jingħataw possibbiltajiet ġodda disponibbli għall-produtturi tal-pajjiżi terzi, prattiki enoloġiċi ġodda kellhom jiġu awtorizzati fl-UE skont il-kondizzjonijiet tal-użu ddefiniti mill-OIV (użu ta’ preparazzjonijiet enżimatiċi, aċidifikazzjoni permezz ta’ trattament elettromembranarju, użu ta’ kitosan u kitin-glukanu, kontenut massimu ta’ dijossidu tal-kubrit ta’ ċerti nbejjed speċifiċi, tibdiliet fir-rekwiżiti għal dimetilkarbonat, jew kjarifika għal ċerti nbejjed likuri)[6]. Hemm domanda dejjem tikber għal prodotti tal-inbid b’qawwa alkoħolika mnaqqsa u l-produtturi tal-inbid u tal-UE huma interessati ħafna f’din is-segmentazzjoni ġdida u possibbli tal-offerta. Sal-lum, ċerti leġiżlazzjonijiet tal-Istati Membri (eż. l-Awstrija, il-Ġermanja, eċċ.) irregolaw l-użu ta’ denominazzjonijiet tal-inbid għal dawk il-prodotti. Sabiex kull frammentazzjoni tas-suq tal-UE tiġi evitata, l-UE għandha tiżviluppa politika unika u uniformi f’dan ir-rigward, billi tintroduċi u tippromwovi l-kategoriji ġodda ta’ prodotti tad-dwieli (“inbid dealkoħolizzat” u “inbid parzjalment dealkoħolizzat”), f’konformità mar-riżoluzzjonijiet tal-OIV adottati dan l-aħħar dwar l-inbejjed dealkoħolizzati. L-implimentazzjoni tar-riforma wriet ukoll li r-regoli tal-UE dwar il-prattiki enoloġiċi għandhom ikunu aktar armonizzati u simplifikati sabiex ikunu ggarantiti l-kompetizzjoni ġusta bejn il-produtturi tal-inbid fl-UE u t-trasparenza għall-konsumaturi. B’mod partikolari, – fir-rigward tal-qawwa alkoħolika attwali jeżistu bosta livelli minimi skont il-kategorija tal-prodotti tad-dielja (pereżempju: volum ta’ 4,5 % għall-inbejjed DPO/IĠP, ta’ 6 % għall-inbejjed frizzanti aromatiċi ta’ kwalità, ta’ 7 % għall-inbid semifrizzanti, eċċ.), filwaqt li l-OIV tistabbilixxi biss minimu ta’ qawwa alkoħolika attwali unika bil-volum ta’ 8,5 %, bil-flessibbiltà li dan jitnaqqas għal 7 %; – l-istess inkoerenza tapplika għall-kontenut totali massimu tal-qawwa alkoħolika skont iż-żoni (volum ta’ 15 % fiż-żoni A, 20 % fiż-żoni C u għal xi nbejjed tal-IĠP fiż-żona B u l-ebda kontenut massimu tal-qawwa alkoħolika totali għall-inbejjed DPO magħmulin mingħajr arrikkiment). Fl-aħħar nett, ir-regoli dwar l-għasir żejjed tal-għeneb, inkluż il-kontroll tiegħu, kif ukoll dwar il-kwantità minima ta’ alkoħol li jinsab f’prodotti sekondarji (l-Anness XVb tar-Regolament Waħdieni dwar l-OKS) u d-distillazzjoni ta’ prodotti sekondarji jistgħu jiġu ssimplifikati. 8. Konklużjonijiet Ir-riforma tal-inbid tal-2008 kienet immirata l-aktar għaż-“żieda fil-kompetittività tal-produtturi tal-inbid tal-UE”. Il-Kummissjoni tqis li r-riforma tal-inbid tal-2008 ġiet implimentata b’suċċess. It-tneħħija ta’ miżuri ta’ intervent tas-suq seħħet mingħajr tfixkil kbir. Is-superjiċji tal-vinji u tal-produzzjoni tal-inbid tal-UE komplew jadattaw għad-domanda matul l-aħħar snin. Skont l-aħħar dejta disponibbli, is-suq huwa pjuttost stabbli, il-prezzijiet tjiebu u minkejja tnaqqis kontinwu tal-konsum intern, ma hemm l-ebda evidenza tal-eżistenza ta’ bilanċ pożittiv strutturali fis-settur tal-inbid. L-iskema tal-qlugħ tad-dwieli u l-programmi ta’ appoġġ nazzjonali ġew implimentati bis-sħiħ. 161 164 ettaru ġew maqlugħa u madwar 305 000 ettaru ġew ristrutturata bil-fondi tal-UE. Miżuri importanti oħra qed jintużaw fuq firxa wiesgħa, bħall-promozzjoni u l-investiment. L-aħħar l-informazzjoni disponibbli dwar il-kummerċ turi li l-esportazzjonijiet lejn pajjiżi terzi żdiedu b’mod sinifikanti mill-2007 u issa jammontaw għal aktar minn 22 miljun ettolitru (EUR 8,1 biljun – il-valur medju tal-esportazzjoni għal kull ettolitru, tjieb). L-ewwel xhur tal-2012 urew saħansitra żieda żgħira meta mqabbla mal-perjodu ekwivalenti fl-2011. Filwaqt li l-penetrazzjoni fi swieq ġodda hija impressjonanti, l-ishma tas-suq fi swieq barranin oħra u wkoll f’xi Stati Membri qegħdin jonqsu minħabba l-kompetizzjoni tal-inbejjed ta’ pajjiżi terzi. Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni tqis li t-tkomplija tar-riforma tal-inbid se tikkontribwixxi sabiex il-kompetittività tas-settur tal-inbid titjieb. Il-Kummissjoni se tkompli teżamina t-titjib leġiżlattiv possibbli bil-għan li jiġu ċċarati u ddettaljati ċerti kwistjonijiet speċifiċi, b’mod partikolari safejn huma kkonċernati l-programmi ta’ appoġġ nazzjonali, il-politika tal-kwalità, it-tikkettar u l-prattiki tal-produzzjoni tal-inbid. [1] ĠU L 148, 6.6.2008, p. 1. [2] ĠU L 299, 16.11.2007, p. 1. [3] COM(2011)774 finali [4] ĠU C 167, 13.6.2012, p. 17. [5] ĠU L 179, 14.7.1999, p. 1. [6] ĠU L 19, 21.1.2011, p. 1. ĠU L 103, 13.4.2012, p. 38.