Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - Rapport dwar il-valutazzjoni tal-Programm “ċittadinanza Ewropea attiva” 2004-2006 /* KUMM/2007/0819 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 17.12.2007 KUMM(2007) 819 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL, LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport dwar il-valutazzjoni tal-Programm “Ċittadinanza Ewropea Attiva” 2004-2006 WERREJ 1. INTRODUZZJONI 3 1.1. Il-Programm 3 1.2. Valutazzjoni ex-post 4 2. IS-SEJBIET EWLENIN TAL-VALUTATUR 5 2.1. L-ipprogrammar u r-rilevanza 5 2.2. L-effettività u l-impatt globali tal-programm 5 2.3. Effiċjenza globali tal-programm 7 2.4. Valur miżjud u sfruttament tar-riżultati 7 3. RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ SEGWITU 8 3.1. It-tisħiħ ta’ l-involviment taċ-ċittadini 8 3.2. It-tisħiħ tal-koerenza, l-inkoraġġiment tas-sħubija u t-titjib tas-sinerġiji 9 3.3. It-titjib tar-rabtiet mal-livell nazzjonali 9 3.4. It-titjib tal-ġestjoni tal-progamm 10 4. KONKLUŻJONIJIET 11 1. INTRODUZZJONI Dan id-dokument jippreżenta s-sejbiet ewlenin u r-rakkomandazzjonijiet tal-valutazzjoni ex-post esterna tal-programm ‘Ċittadinanza Ewropea Attiva’ għall-perjodu 2004-2006[1], flimkien mar-reazzjonijiet tal-Kummissjoni u l-konklużjonijiet fir-rigward ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet. 1.1. Il-Programm Il-programm Komunitarju ta’ azzjoni biex jippromwovi ċ-ċittadinanza Ewropea attiva (sehem ċiviku) kien stabbilit mill-Kunsill f’Jannar 2004. L-għanijiet ġenerali tal-programm kienu: 1. L-infurzar tad-djalogu miftuħ mas-soċjetà ċivika u t-tisħiħ tar-rabtiet bejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi differenti. 2. Il-promozzjoni u t-tixrid tal-valuri u l-għanijiet ta' l-Unjoni Ewropea (UE). 3. It-tressiq taċ-ċittadini eqreb ta' l-Unjoni Ewropea u l-istituzzjonijiet tagħha u l-inkoraġġiment biex dawn jaħdmu aktar spiss ma' l-istituzzjonijiet. 4. L-involviment mill-qrib taċ-ċittadini f'riflessjonijiet u diskussjonijiet dwar il-kostruzzjoni ta' l-Unjoni Ewropea. 5. It-tisħiħ tar-rabtiet u l-iskambji bejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi li jipparteċipaw fil-programm, inkluż permezz ta' arranġamenti ta' ġemellaġġ ta' l-ibliet. 6. L-istimolu ta’ inizjattivi mill-korpi li jaħdmu fil-promozzjoni ta' ċittadinanza attiva u li tipparteċipa. Il-programm kellu baġit ta’ € 72 miljun u għan speċifiku li: - Jipprovdi appoġġ f’forma ta’ għotjiet operattivi lill-organizzazzjonijiet fil-qasam ta’ ċittadinanza Ewropea attiva (organizzazzjonijiet li jippromwovu ideat u dibattitu Ewropej u organizzazzjonijiet u "gruppi ta' esperti" li jippromwovu valuri u għanijiet Ewropej). - Jappoġġja proġetti mnedija mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (organizzazzjonijiet mhux governattivi, assoċjazzjonijiet u federazzjonijiet b'interess Ewropew jew trejdjunjins ta’ industriji differenti). - Jappoġġja l-azzjonijiet ta’ ġemellaġġ ta’ l-ibliet. Ir-riżultati maħsuba tal-programm kienu jinkludu: - Programmi ta’ attivitajiet immexxija mill-organizzazzjonijiet appoġġjati mill-għotjiet operattivi, inklużi laqgħat, djalogu ma’ l-istituzzjonijiet ta’ l-UE, dokumenti dwar pożizzjoni, netwerking, skambju ta’ prassi tajba u tkattir ta’ l-għarfien. - Laqgħat, programmi u għodda ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ, pubblikazzjonijiet, attivitajiet ta’ tixrid immexxija mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivika. - Laqgħat bejn iċ-ċittadini, konferenzi, kampanji ta’ tagħrif u avvenimenti ta’ taħriġ għall-uffiċjali ta’ ġemellaġġ. Fattur karatteristiku tal-programm kien l-għadd kbir ta’ proġetti kbar appoġġjati: matul il-perjodu kollu tal-programm (2004-2006) ġew ipprovduti għotjiet għal 4 062 avveniment ta’ ġemellaġġ u għal 343 proġett imnedija minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kif ukoll 40 għotja operattivi lill-gruppi ta’ esperti u lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Il-programm għalhekk kien qed jappoġġja għadd kbir ta’ avvenimenti u azzjonijiet oħrajn li fihom iċ-ċittadini minn pajjiżi Ewropej differenti ħadu sehem direttament. Għal programm immexxi ċentralment din l-istruttura ppreżentat sfida amministrattiva ewlenija. Id-dipartimenti responsabbli ttrattaw aktar minn 7000 applikazzjoni ta' għotjiet u 4 500 ftehim ta' għotjiet. Il-programm kien ikopri 25 Stat Membru ta’ l-UE. Barra minn hekk, il-Bulgarija u r-Rumanija ssieħbu fil-programm matul l-2005. Is-sehem ta’ l-organizzazzjonijiet imsejsa fl-Istati Membri l-ġodda jew fil-pajjiżi kandidati żdied matul il-perjodu tal-programm. Bħala eżempju: fil-każ ta’ ġemellaġġ ta’ l-ibliet, il-proporzjon ta' avvenimenti organizzati f'dawn il-pajjiżi tela' minn 17 % fl-2004 għal 24 % fl-2006. 1.2. Valutazzjoni ex-post Il-valutazzjoni ex-post twettqet minn ditta ta’ konsulenti[2]. L-għanijiet u l-miri globali ta' l-evalwazzjoni kienu: 7. Il-valutazzjoni ta' l-impatt ta' l-attivitajiet imwettqa skond il-programm ta' azzjoni Komunitarju għall-promozzjoni taċ-ċittadinanza Ewropea attiva (sehem ċiviku) u ; 8. Il-kisba ta’ tagħlim għall-implimentazzjoni tal-programm ‘l-Ewropa għaċ-Ċittadini’ (2007-2013) Il-valutazzjoni ffukat fuq ir-rilevanza, l-effettività u l-effiċjenza tal-programm u l-koerenza tiegħu ma' inizjattivi oħra li jappoġġjaw l-iżvilupp ta' ċittadinanza Ewropea attiva. Il-valutazzjoni saret matul l-2006 u kienet imsejsa fuq data [3] mill-2004 u l-2005. Il-Kummissjoni Ewropea kienet għamlet il-proposta tagħha għal programm ġdid ‘l-Ewropa għaċ-Ċittadini’ fl-2005, imsejjes fuq konsultazzjoni estensiva mal-partijiet interessati. Din il-konsultazzjoni diġà żvelat ħafna sejbiet li minn dak iż-żmien ’il hawn ġew ikkonfermati fil-valutazzjoni ex-post . Għalhekk, ħafna mir-rakkomandazzjonijiet ta’ din il-valutazzjoni diġà ġew integrati fil-programm il-ġdid. Madankollu, għadd ta’ konklużjonijiet tal-valutazzjonijiet esterni għadhom rilevanti għall-implimentazzjoni tal-programm il-ġdid[4]. 2. IS-SEJBIET EWLENIN TAL-VALUTATUR 2.1. L-ipprogrammar u r-rilevanza Il-valutazzjoni esterna kkonfermat li hemm ħtieġa qawwija għall-intervenzjoni Komunitarja fil-qasam taċ-ċittadinanza attiva Ewropea, u li l-programm ta tweġiba rilevanti għal din il-ħtieġa. Il-valutatur ikkonferma wkoll li l-tqegħid flimkien fi programm wieħed ta’ azzjonijiet li qabel kienu separati wera l-valur tiegħu. Skond il-valutatur, l-għanijiet u l-attivitajiet tal-programm kienu ġeneralment konsistenti mal-missjoni globali u mal-kuntest ta' politika. Il-programm kellu firxa wiesgħa ta' gruppi ta’ mira li, skond il-valutatur, kienu ddefiniti b'mod ċar. Il-valutatur jissuġġerixxi li jeħtieġ li jkun hemm tqabbil aħjar bejn il-baġit mudest tal-programm u l-wisa’ ta’ l-għanijiet mistqarra tiegħu; filwaqt li l-firxa tal-programm kienet ta’ sfida u wiesgħa ħafna, ir-riżorsi tiegħu – meta mqabbla ma' dan – kienu limitati. Dan, skond il-valutatur, jista' joħloq riskju ta' diverġenza bejn l-għanijiet tal-programm u dak li dan ikun jista' jwassal fil-fatt. 2.2. L-effettività u l-impatt globali tal-programm F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-effettività, il-programm kien l-aktar ta' suċċess fir-rigward ta' l-intensità tar-rabtiet u l-iskambji bejn iċ-ċittadini minn pajjiżi differenti: 75 % minn dawk li wieġbu rrappurtaw il-kisba ta’ dan l-għan b’mod estensiv. 45 % ħassew li l-programm kien fil-biċċa l-kbira tiegħu laħaq l-għan tal-promozzjoni u t-tixrid tal-valuri ta' l-UE. Fl-aħħar, 31 % biss minn dawk li wieġbu ħassew li l-programm kien kapaċi jressaq liċ-ċittadini aktar qrib l-UE. Dawn is-sejbiet jindikaw li l-programm kien aktar b’saħħtu fil-missjoni tiegħu orizzontali, jiġifieri fit-tisħiħ tar-rabtiet bejn iċ-ċittadini ta' l-UE, l-organizzazzjonijiet u l-muniċipalitajiet tas-soċjetà ċivili milli fid-dimensjoni tiegħu vertikali, jiġifieri fit-tressiq taċ-ċittadini eqreb lejn l-UE. Din ta’ l-aħħar għalhekk tissokta tibqa’ sfida partikolarment importanti għall-programm “l-Ewropa għaċ-Ċittadini”. Fl-opinjoni tal-valutatur ir-riżultati ta' l-attivitajiet tal-programm kienu jinkludu prodotti tanġibbli (bħal pubblikazzjonijiet), tagħlim metodoloġiku, esperjenzi u tagħrif, lezzjonijiet ta' politika u kooperazzjoni Ewropea akbar u tkattir ta' l-għarfien fir-rigward ta’ kwistjonijiet ta' ċittadinanza u kulturi oħra. Il-programm kiseb ukoll riżultati importanti f‘dak li għandu x’jaqsam mal-bini ta’ kapaċitajiet għall-benefiċjarji tiegħu. L-impatt tal-Programm jista’ jinġabar fil-qosor f'dawn l-erba' kategoriji li ġejjin: a) Iċ-ċittadini ta’ l-UE jafu aktar dwar l-attivitajiet ta' l-UE. - Aktar interess fi u fehma aħjar tad-dibattiti u l-linji politiċi ta' l-UE mill-parteċipanti - Xi organizzazzjonijiet irrappurtaw li l-interess tal-parteċipanti fil-proġetti Ewropej żdied. - Aċċess aħjar għall-istituzzjonijiet ta’ l-UE miċ-ċittadini individwali. b) Organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivika msaħħa f’livell ta’ l-UE u nazzjonali - Netwerking – Ħafna organizzazzjonijiet irrappurtaw li, bħala riżultat tal-proġett tagħhom, huma kienu ħolqu netwerk ġdid jew raw żieda sinifikanti fis-sħubija tan-netwerk eżistenti tagħhom. - Funzjonament imtejjeb ta’ l-organizzazzjonijiet – Fil-qasam tal-proġetti tas-soċjetà ċivili, il-finanzjament ta’ l-UE ta’ spiss kien jiġbed finanzjament komplementarju minn organizzazzjonijiet oħra, kemm privati kif ukoll pubbliċi. - Aktar interess fil-kwistjonijiet Ewropej, sostenibilità mtejba ta’ l-attivitajiet Ewropej u żieda fl-użu ta’ sorsi oħra ta’ finanzjament ta’ l-UE – Kważi nofs l-organizzazzjonijiet li qed jieħdu sehem fil-programm irrappurtaw li, minħabba l-involviment tagħhom f’dan il-programm, l-interess tagħhom f’li jinvolvu rwieħhom f’aktar attivitajiet ta’ l-UE żdied. - Titjib fl-attivitajiet ta’ twassil ta’ l-organizzazzjoni fil-qasam taċ-ċittadinanza – L-għotjiet operattivi tqiesu bħala kontribuzzjoni importanti lill-kapaċità ta' l-organizzazzjonijiet fil-ħidma u t-twassil fil-qasam taċ-ċittadinanza Ewropea attiva. - Awtorizzazzjoni - Ħafna organizzazzjonijiet irrappurtaw li l-fatt li rċevew għotja ta’ l-UE kien bħal sinjal ta’ rikonoxximent u għalhekk ta kredibilità lill-attivitajiet tal-proġett f’livell lokali. c) Żieda fl-interazzjoni u netwerks internazzjonali msaħħa bejn bliet f’ġemellaġġ. - Żieda fil-livell ta’ attivitajiet Ewropej. - Netwerks ta’ bliet f’ġemellaġġ żviluppati u msaħħa grazzi għal-programm – Għadd ta’ awtoritajiet lokali ħolqu netwerk ġdid jew ikkonsolidaw u wessgħu n-netwerk tagħhom eżistenti, u ġiet organizzata żieda fil-proporzjon ta' avvenimenti ta' ġemellaġġ ta' bliet fuq bażi multilaterali. d) Żieda fl-użu ta’ inputs mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fit-tfassil tal-politika ta’ l-UE. - Kontribut għad-dibattitu tal-politika u t-tfassil tal-liġi – Xi wħud mill-organizzazzjonijiet li kienu appoġġjati wrew li kienu għejun importanti ta’ għarfien espert u ta’ tagħrif għal dawk li jfasslu l-politika f’livell nazzjonali u Ewropew. F’bosta każijiet ħidmiethom ikkontribwiet direttament għal bidliet fil-politika/bidliet leġiżlattivi f’Qafas nazzjonali jew Ewropew. Eżempju ta’ bidla fil-politika jew impatt politiku huwa l-pubblikazzjoni tar-rapport dwar il-moviment ħieles ta’ ħaddiema fl-UE minn ECAS, li sussegwentement sar wieħed mis-sorsi tal-ħidma tal-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam. Inkiseb impatt simili minn organizzazzjonijiet oħra ta' għotjiet operattivi, bħall-Pjattaforma Soċjali, matul it-tħejjija tad-Direttiva tas-Servizzi,il-Ġurijiet Ħielsa barra l-Pajjiż jew l-Assoċjazzjoni tal-Kunsilli ta’ l-Istat u l-Ġurisdizzjoni Amministrattiva Suprema ta’ l-Unjoni Ewropea, li kkontribwiet għall-bidla tal-leġiżlazzjoni Belġjana dwar ir-refuġjat [5] i . L-evalwazzjoni għalhekk tagħti evidenza ta’ l-impatt tal-programm f’konformità ma’ l-għanijiet tal-programm. 2.3. Effiċjenza globali tal-programm F’dak li għandu x’jaqsam ma’ effiċjenza, il-valutazzjoni turi li l-benefiċjarji kienu ssodisfati globalment bil-ġestjoni tal-programm mill-Kummissjoni Ewropea. Bħala eżempju, 74 % ta’ dawk li wieġbu sabu li ċ-ċarezza tad-dokumenti, bħall-formoli ta' applikazzjoni, kienet tajba. Il-benefiċjarji saħqu wkoll li kellhom komunikazzjoni diretta tajba ma’ l-uffiċjali tal-Kummissjoni. Madankollu, il-valutatur ġibed l-attenzjoni lejn il-bidliet relattivament għolja tal-personal fost l-uffiċjali tal-Kummissjoni responsabbli għall-amministrazzjoni tal-proġetti/l-għotjiet, li l-benefiċjarji raw bħala problema. Fost il-punti ewlenin għat-titjib fil-ġestjoni tal-programm, il-valutazzjoni semmiet dewmien fil-ħlasijiet u nuqqas relattiv ta’ rispons dwar il-livell ta’ sodisfazzjon min-naħa tal-Kummissjoni bil-kwalità ta’ rizultati prodotti, kif ukoll ħtieġa għal aktar tagħrif, appoġġ għas-sejba ta’ msieħba, u parir u gwida dwar l-attivitajiet tal-programm. 2.4. Valur miżjud u sfruttament tar-riżultati Il-valur miżjud tal-programm kien magħmul prinċipalment mit-tisħiħ tad-dimensjoni 'Ewropea' ta' l-attivitajiet finanzjati u l-possibilità ta' involviment dirett taċ-ċittadini Ewropej, kien x'kien l-isfond tagħhom. Madwar 80 % tal-benefiċjarji avviċinati rrapportaw li ma kienx ikun possibbli għalihom jiksbu l-finanzjament għall-attivitajiet tagħhom minn xi mkien ieħor. Skond il-valutatur, il-programm taċ-‘Ċittadinanza Ewropea Attiva’ seta’ kellu aktar potenzjal kemm fit-tixrid kif ukoll fll-isfruttament tar-riżultati, speċjalment fl-livell ta’ l-UE. It-tagħrif dwar ir-riżultati tal-proġetti xxerred prinċipalment f’livell lokali, b’biss minorità ta’ organizzazzjonijiet li daħlu għal attivitajiet ta’ tixrid f’livell Ewropew. B’mod simili, it-tixrid ta’ riżultati bejn il-proġetti kien relattivament limitat - skond il-valutatur, minoranza biss minn dawk li wieġbu kienu mgħarrfa bir-riżultati ta' proġetti oħrajn. Ir-rapport ta’ valutazzjoni jinkludi seba’ eżempji ta’ l-aħjar prattika. Dawn l-istudji ta' każi jipprovdu wkoll eżempji tajba ta' sforzi ta' tixrid. Per eżempju, il-proġett ta’ ġemellaġġ ta’ bliet fl-Italja, fi Specchia kellu viżibilità fuq firxa nazzjonali u effett residwu fuq l-ekonomija lokali kif ukoll fuq l-amministrazzjoni pubblika. Il-każ ta' ECAS huwa eżempju tajjeb ta’ kopertura mill-mezzi ta’ komunikazzjoni madwar l-Ewropa kollha għal xi attivitajiet speċifiċi[6]. 3. RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ SEGWITU Din il-parti tat-test tistipula r-rakkomandazzjonijiet f’erba’ oqsma tematiċi ewlenin, flimkien ma’ l-azzjonijiet li l-Kummissjoni Ewropea implimentat jew bi ħsiebha timplimenta biex jirrispondu għalihom. 3.1. It-tisħiħ ta’ l-involviment taċ-ċittadini L-involviment taċ-ċittadini u ta’ l-organizzazzjonijiet tagħhom direttament kien jitqies bħala importanti fit-tfassil tal-miri, l-għanijiet u l-azzjonijiet tal-programm il-ġdid. Barra minn hekk, kien meħtieġ li jiġu żviluppati miżuri ġodda biex iressqu ċ-ċittadini eqreb ta’ l-UE. Qabel l-adozzjoni tal-programm ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini’, saru għadd ta’ konsultazzjonijiet ma’ partijiet interessati ewlenin biex dawn jipprovdu rispons dwar il-kontenut, l-għanijiet u l-implimentazzjoni tal-programm ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini’. Din il-prattika se tissokta matul il-perjodu kollu tal-programm f’forma ta’ djalogu strutturat ma’ netwerks ta’ organizzazzjonijiet Ewropej ewlenin minn trufijiet differenti tal-programm. Flimkien ma’ dan, l-involviment dirett taċ-ċittadini fl-implimentazzjoni ta’ l-attivitajiet tal-programm huwa fattur ewlieni ta’ l-Azzjoni 1 tal-programm il-ġdid ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini’. Tipi ġodda ta’ attivitajiet, bħall-panels taċ-ċittadini, ġew integrati fil-programm il-ġdid ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini’ bl-użu ta’ miżuri ġodda. Dawn l-attivitajiet qegħdin bħalissa jiġu eżaminati permezz ta’ proġetti bi prova. Imsejsa fuq l-analiżi tal-proġetti bi prova, il-miżuri l-ġodda se jiġu integrati fil-prijoritajiet tal-programm ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini' mill-2008 'l quddiem. Barra minn hekk, il-programm il-ġdid jinkludi avvenimenti ta’ viżibilità għolja li għalihom rappreżentanti ta’ l-awtoritajiet lokali, tas-soċjetà ċivili u ċ-ċittadini Ewropej se jiġu mistiedna, biex isemmgħu leħinhom dwar id-direzzjoni futura ta’ l-integrazzjoni Ewropea u r-rwol taċ-ċittadini f’dan il-proċess. 3.2. It-tisħiħ tal-koerenza, l-inkoraġġiment tas-sħubija u t-titjib tas-sinerġiji L-isfida tat-tisħiħ tal-koerenza interna tal-programm ġiet rikonoxxuta mill-Kummissjoni Ewropea. Il-programm il-ġdid jirrifletti din l-isfida u, bħala konsegwenza, l-għanijiet u l-prijoritajiet tal-programm jikkontribwixxu għal koerenza aktar qawwija bejn l-azzjonijiet varji tal-programm il-ġdid. Fil-perjodu ta’ programmar li ġej, se titpoġġa enfasi qawwija fuq is-sħubija u l-perspettivi trans-settorjali li jlaqqgħu flimkien is-soċjetà ċivili, lil dawk li jfasslu l-politika u l-kummerċ, li min-naħa tagħhom għandhom jippromwovu s-sinerġiji u n-netwerking bejn it-trufijiet varji ta' l-attivitajiet u t-tipi differenti ta' l-organizzazzjonijiet iffinanzjati permezz tal-programm. Waħda mill-prijoritajiet tal-programm il-ġdid l-Ewropa għaċ-Ċittadini hija għalhekk li tinkoraġġixxi s-sħubija trans-settorjali u tippromwovi proġetti msejsa fuq il-kooperazzjoni minn atturi differenti, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, l-awtoritajiet lokali, gruppi ta’ esperti, Organizzazzjonijiet Mhux Governattivi, eċċ. L-iżvilupp ta’ rabiet eqreb bejn iċ-ċittadini mill-Istati Membri li ssieħbu fl-2004 u mill-Istati Membri li diġà kienu parti mill-UE fit-30 ta’ April 2004 hija waħda mill-għanijiet speċifiċi tal-programm il-ġdid, u s-sħubija bejn l-organizzazzjonijiet mill-Istati Membri l-antiki u minn dawk ġodda hija rrakkomandata bis-sħiħ. Dan huwa rifless ukoll fil-kriterju ta’ l-għoti użat għall-azzjonijiet kollha tal-programm. F’dak li għandu x’jaqsam mas-sinerġija ta’ programmi Komunitarji oħra ta’ azzjoni, il-Kummissjoni Ewropea temmen li l-ġenerazzjoni l-ġdida ta’ programmi għall-2007-2013 imxiet pass 'il quddiem f’dan il-qasam. Jeħtieġ li tiġi żviluppata s-sinerġija fl-implimentazzjoni tal-programm u dan se jsir tul il-ħajja tal-programmi. Il-Kummissjoni bħalissa qed tiżviluppa strateġija orizzontali ġdida għat-tixrid tar-riżultati fil-qasam ta’ l-edukazzjoni, il-kultura, iż-żgħażagħ u ċ-ċittadinanza. Dan għandu jibni pontijiet ġodda bejn id-diversi programmi rilevanti. 3.3. It-titjib tar-rabtiet mal-livell nazzjonali Ir-rabtiet mal-programmi u l-inizjattivi nazzjonali fil-qasam taċ-ċittadinanza attiva għandhom jitrawwmu permezz ta’ titjib fil-kuntatti ma' l-awtoritajiet nazzjonali responsabbli għas-sehem ċiviku. Il-Kummissjoni Ewropea taqbel li jeħtieġ li tissaħħaħ ir-rabta bejn l-iżvilupp ta’ ċittadinanza Ewropea attiva kemm f'livell Ewropew kif ukoll f'dak nazzjonali. Ir-rabta flimkien tat-tnejn li huma għandu jkollha effett pożittiv fuq is-sens ta’ pussess nazzjonali ta’ l-attivitajiet fil-qasam ta' ċittadinanza Ewropea attiva. L-att li fforma s-sisien tal-programm 'l-Ewropa għaċ-Ċittadini' stabbilixxa Kumitat tal-Programm biex jgħin lill-Kummissjoni Ewropea fl-implimentazzjoni. Dan ifisser tabilħaqq li l-Kummissjoni Ewropea għad ikollha opportunità għal djalogu ma’ l-Istati Membri dwar il-kwistjonijiet li huma rilevanti għall-programm. Dan diġà ġibed attenzjoni eqreb mill-Istati Membri lejn il-kwistjonijiet ta’ ċittadinanza attiva Ewropea, li tista’ tabilħaqq ukoll trawwem rabtiet eqreb bejn il-programm il-ġdid u l-inizjattivi nazzjonali f’dan il-qasam. Barra minn hekk, ħafna Stati Membri jinsabu fil-proċess li jistabbilixxu l-koordinazzjoni u strutturi ta’ appoġġ għall-programm 'L-Ewropa għaċ-Ċittadini’. Barra mir-rwol tagħhom ta’ tagħrif u tixrid, dawn l-istrutturi jistgħu wkoll jipprovdu rispons lill-Kummissjoni Ewropea dwar l-implimentazzjoni tal-programm u dwar il-programmi, l-inizjattivi u l-linji politiċi nazzjonali fil-qasam taċ-ċittadinanza Ewropea attiva. 3.4. It-titjib tal-ġestjoni tal-progamm Ir-rakkomandazzjonijiet biex titjieb il-ġestjoni tal-programm huma: a) Il-finanzi u l-amministrazzjoni - ħlas aktar rapidu ta’ għotjiet lill-benefiċjarji u simplifikazzjoni tal-proċeduri tar-rappurtar finanzjarju; - stabbiliment ta’ punt personalizzat ta’ appoġġ kontinwu mill-Unjoni Ewropea jew l-Aġenzija Eżekuttiva għal proġetti matul il-ħajja tagħhom; - il-provvediment ta’ gwida addizzjonali f’dak li għandu x’jaqsam mat-tressiq ta’ applikazzjonijiet u kriterji ta’ eliġibbiltà; - aktar stabilità tal-persunal fil-qasam tal-ġestjoni ta’ l-għotjiet. b) Sorveljanza u valutazzjoni - żjarat ta’ sorveljanza fuq il-post biex itejbu l-arranġamenti ta’ sorveljanza; - l-iżvilupp ta’ livelli u indikaturi li magħhom għandu jitkejjel is-suċċess tal-proġetti u l-programm b'mod ġenerali; - gwida għal proġetti li jikkonċernaw id- data li għandha tinġabar fil-valutazzjonijiet individwali; c) Valur miżjud, tixrid u tfittxija ta’ sħab - l-istrutturar ta’ l-attivitajiet tal-programm u l-għoti ta’ appoġġ għal proġetti akbar b’aktar viżibilità; - l-inkoraġġiment ta’ l-użu estern ta’ riżultati (per eżempju, billi jkun rikonoxxut it-tixrid u l-isfruttament ta’ pjanijiet bħala kriterju ta’ għażla); - it-titjib tat-tixrid ta’ riżultati tal-proġetti permezz tal-ħolqien ta’ arkivju onlajn u l-produzzjoni ta’ studji ta' każi u ta’ gwidi ta' prattika tajba; - appoġġ għall-“abbinament ta’ msieħba"; - il-ħolqien ta’ logo għall-programm li jeħtieġ il-proġetti biex jinkludi azzjonijiet ta’ viżibilità permezz ta’ l-użu tal-mezzi ta’ komunikazzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea tqis dawn ir-rakkomandazzjonijiet bħala utli u diġà għamlet għadd ta’ arranġamenti biex ittejjeb il-ġestjoni tal-programm. L-istabbiliment ta’ l-Aġenzija Eżekuttiva jikkontribwixxi b’mod sinifikanti għat-tisħiħ tal-ġestjoni tal-programm. Din tippermetti żvilupp aktar stabbli tas-sistemi ta’ ġestjoni ta’ l-għotjiet u tipprovdi opportunità biex tnaqqas it-tibdil tal-persunal. Dan l-aħħar simplifikazzjonijiet introdotti, bħall-użu estensiv tas-sistema b’rata fissa u għodda onlajn, huma konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni pproduċiet xibka ta’ programm komprensiv li jipprovdi benefiċjarji potenzjali bi grad għoli ta’ tbassir u stabbilità. L-użu ta’ sħubija multi-annwali jirrappreżenta wkoll simplifikazzjoni importanti u titjib għall-benefiċjarji. Fi ħdan il-perjodu tal-programm il-ġdid, l-appoġġ disponibbli għall-benefiċjarji diġà ssaħħaħ u jkompli jiġi żviluppat, per eżempju, permezz ta’ appoġġ deċentralizzat u strutturi ta’ tagħrif. Il-programm il-ġdid jinkudi wkoll fatturi ġodda bħall-multi-annwalità, li għandha tagħti struttura aħjar lill-attivitajiet. Din tiġġenera viżibilità akbar għall-attivitajiet u r-riżultati tagħhom u tgħin lill-Kummissjoni tiżviluppa relazzjonijiet ta’ sħubija eqreb ma’ l-organizzazzjonijiet benefiċjarji. Il-Kummissjoni żviluppat ukoll strateġija u pjan ta' azzjoni prattiku għall-isfruttament u t-tixrid tar-riżultati. Dan jinkludi miżuri tanġibbli bħal għodod onlajn għat-tixrid ta’ l-aħjar prattika u tar-riżultati attwali tal-proġetti lil medda wiesgħa ta’ partijiet interessati. Fl-aħħar, qed tiġi żviluppata sistema ta’ sorveljanza aktar strutturata, li tinkludi evalwazzjoni ta' l-impatt imsejsa fuq stħarriġ imwettaq fil-livell ta' dawk li qed jieħdu sehem direttament. 4. KONKLUŻJONIJIET Il-valutazzjoni tikkonferma l-importanza tal-Programm ‘Ċittadinanza Ewropea Attiva’ f’dak li għandu x’jaqsam mal-promozzjoni tas-sehem ċiviku u l-inkoraġġiment ta’ dibattitu dwar valuri komuni fl-Ewropa. Il-programm ta lil bosta ċittadini Ewropej u lill-organizzazzjonijiet tagħhom l-opportunità li jieħdu sehem fil-proċess tal-ħolqien ta' l-Ewropa, li jesprimu l-opinjonijiet tagħhom u li jikkontribwixxu għall-proċess politiku Ewropew. Ħoloq konnessjoni bejn il-poplu u l-komunitajiet lokali fil-pajjiżi differenti. Għalhekk isegwi li l-appoġġ Komunitarju għall-promozzjoni taċ-ċittadinanza Ewropea attiva fl-UE għandu jitkompla, u li riżorsi xierqa għandhom ikunu disponibbli għal dan l-għan. Il-valutazzjoni ġibdet l-attenzjoni wkoll lejn xi nuqqasijiet fil-programm ta’ l-imgħoddi u enfasizzat potenzjal sinifikanti għal aktar żvilupp. Għalhekk hemm il-lok għat-tisħiħ tal-miżuri ta’ innovazzjoni u ta’ strutturar biex jiżdied l-impatt tal-programm il-ġdid ‘L-Ewropa għaċ-Ċittadini’, f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-infurzar ta’ l-involviment taċ-ċittadini, l-iżvilupp tal-koerenza u tas-sinerġiji, it-titjib tar-rabtiet mal-livell nazzjonali u aktar titjib fil-ġestjoni tal-programm. Matul it-tħejjija tal-programm il-ġdid u fit-tfassil ta’ l-implimentazzjoni tiegħu, il-Kummissjoni daħlet fi djalogu u sħubija aktar strutturati ma’ organizzazzjonijiet ewlenin fil-qasam ta’ ċittadinanza Ewropea attiva. Il-valutazzjoni kkonfermat li dan it-tip ta’ djalogu huwa element ewlieni fit-tisħiħ ta’ l-impatt tal-programm, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mat-teħid ta’ konklużjonijiet ta’ politika u ta' lezzjonijiet miksuba mill-programm. Il-Kummissjoni Ewropea għalhekk se tkompli tiżviluppa u ssaħħaħ dan id-djalogu. [1] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2004/100/KE tas-26 ta’ Jannar 2004 għall-perjodu mill-1 ta' Jannar 2004 sal-31 ta' Diċembru 2006, ĠU L 30 paġna 6 ta' l-4/02/2004. [2] ECOTEC [3] 31 għotja operattiva, 250 proġett tas-soċjetà ċivili u 2 800 avveniment ta’ ġemellaġġi ta’ bliet. [4]Ir-rapport sħiħ tal-valutazzjoni esterna jinsab fuq is-sit ta' l-internet li ġej: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#civilsocietyHeader [5] Aktar tagħrif dettaljat dwar l-istudji ta’ każi jista’ jinkiseb fl-Anness 7 tar-rapport Finali ta’ evalwazzjoni fuq: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#civilsocietyHeader 6 Aktar tagħrif fl-Anness 7 tar-rapport Finali ta’ evalwazzjoni fuq: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#civilsocietyHeader