Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - Id-Dritt tal-Awtur fl-Ekonomija tal-Għarfien /* KUMM/2009/0532 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 19.10.2009 KUMM(2009)532 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI Id-Dritt tal-Awtur fl-Ekonomija tal-Għarfien KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI Id-Dritt tal-Awtur fl-Ekonomija tal-Għarfien Test b’rilevanza għaż-ŻEE WERREJ 1. DAĦLA 3 2. IL-GREEN PAPER U L-KONSULTAZZJONI PUBBLIKA 3 3. IL-PASSI LI JMISS : NIBNU FUQ IR-RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONI 4 3.1. Libreriji u arkivji 5 3.2. Xogħlijiet Orfni 6 3.3. It-tagħlim u r-riċerka 7 3.4. Persuni b’diżabilità 8 3.5. Kontenut maħluq mill-utenti (UCC ) 10 4. KONKLUŻJONIJIET 11 DAĦLA Il-ħolqien, iċ-ċirkolazzjoni u t-tixrid tal-għarfien fis-Suq Uniku huma marbuta direttament mal-miri usa' tal-Istrateġija ta' Liżbona. L-iżviluppi teknoloġiċi ffaċilitaw id-disponibbiltà tal-informazzjoni fil-forma elettronika. Il-libreriji huma interessati fi proġetti ta' diġitazzjoni tal-massa sabiex jippreservaw l-arkivji tagħhom u/jew ixerrduhom online, inkluż l-użu ta' xogħlijiet orfni (xogħlijiet li d-detenturi tad-drittijiet ma jkunux jistgħu jiġu identifikati jew traċċati). L-istabbilimenti tar-riċerka u t-tagħlim iridu iktar flessibilità sabiex ixerrdu l-materjali, inkluż f'dak li għandu x'jaqsam mat-tagħlim transkonfinali mill-bogħod. Persuni b'diżabilità għadhom iħabbtu wiċċhom ma' problemi biex ikollhom aċċess għal informazzjoni jew għal prodotti ta' għarfien. B'mod partikolari, persuni li għandhom diffikultà bil-vista qegħdin jagħmlu l-almu tagħhom biex jiġġieldu l-"kilba għall-kotba" – 5% biss tal-pubblikazzjonijiet Ewropej huma disponibbli f'formati aċċessibbli, sitwazzjoni li hija intensifikata minħabba restrizzjonijiet fuq id-distribuzzjoni transkonfinali, saħansitra bejn pajjiżi li jużaw l-istess lingwa. Il-pubblikaturi u l-awturi huma mħassba dwar il-fatt li l-libreriji sponsorjati jew proġetti oħra ta' diġitazzjoni tal-massa u ta' tixrid online tax-xogħlijiet tagħhom mingħajr ma jkun hemm tiftix b'attenzjoni mingħandhom stess jista' jikser id-drittijiet tal-awtur u jxekkel l-introjtu tagħhom. Il-pubblikaturi jsostnu li huma diġà jagħmlu xi 90% tal-ġurnali akkademiċi disponibbli online, qegħdin jinvestu f'mudelli elettroniċi ġodda u innovattivi għat-twassil (eż. kotba elettroniċi), inkluż għat-tagħlim mill-bogħod, u jipprovdu aċċess għall-persuni li għandhom diffikultà bil-vista. Fuq dan l-isfond, il-Kummissjoni nediet konsultazzjoni pubblika dwar il-Green Paper dwar id-Drittijiet tal-Awtur fl-Ekonomija tal-Għarfien[1]. L-għan kien li jiġi eżaminat kif tixrid wiesgħa ta' għarfien fis-Suq Uniku, b'mod partikolari fl-ambjent online, jista' jinkiseb fil-kuntest ta' leġiżlazzjoni eżistenti dwar id-drittijiet tal-awtur, speċifikament id-Direttiva Nru 2001/29/KE dwar l-armonizzazzjoni ta’ ċerti aspetti ta’ drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni ("id-Direttiva")[2]. Din il-Komunikazzjoni tagħti ħarsa lejn ir-riżultati li joħorġu minn din il-konsultazzjoni. Tħabbar serje ta' azzjonijiet preparatorji li se jkunu bażi solida għal inizjattivi konkreti ta' segwitu bħala parti minn strateġija ambizzjuża u komprensiva dwar il-proprjetà intellettwali li għandha tiġi ppreżentata mill-Kummissjoni li jmiss. IL-GREEN PAPER U L-KONSULTAZZJONI PUBBLIKA Il-Green Paper ittrattat kwistjonijiet ġenerali dwar l-eċċezzjonijiet għad-drittijiet esklussivi. Eżaminat jekk għandhomx jiġu żviluppati l-eċċezzjonijiet li huma l-iktar rilevanti għat-tixrid tal-għarfien. Investigat ukoll il-kwistjoni tal-ftehimiet kuntrattwali u l-mudelli ta' liċenzjar. Stħarġet jekk l-eċċezzjonijiet u l-limitazzjonijiet li għandhom x'jaqsmu b'mod partikolari mal-libreriji u l-arkivji, it-tagħlim u r-riċerka, u l-persuni b'diżabilità għandhomx jevolvu fl-era tat-tixrid diġitali. Qajmet mistoqsijiet li jikkonċernaw x-xogħlijiet orfni kif ukoll kwistjonijiet tal-konsumatur bħalma huwa l-kontenut maħluq mill-utenti. Il-konsultazzjoni ġabret 372 risposta. Il-Kummissjoni rċeviet risposti mingħand: (i) pubblikaturi (56); (ii) soċjetajiet kollettriċi u aġenziji ta' liċenzjar (47); (iii) universitajiet (47); (iv) libreriji, arkivji u mużewijiet (114); (v) federazzjonijiet tal-industrija u l-kummerċ (30); (vi) organizazzjonijiet li jirrappreżentaw persuni b'diżabilità (4); (vii) Stati Membri (11); u (viii) oħrajn (63). B'mod ġenerali ħarġu żewġ fehmiet opposti. Il-libreriji, l-arkivji u l-universitajiet huma favur l-“interess pubbliku” billi tiġi rrakkomandata sistema li tippermetti iktar id-drittijiet tal-awtur. Il-pubblikaturi, is-soċjetajiet kollettriċi u detenturi oħrajn tad-drittijiet jisħqu li l-aqwa mod sabiex jittejjeb it-tixrid tal-għarfien u li jagħti lill-utenti aċċess ikbar u effettiv lix-xogħlijiet huwa permezz tal-ftehimiet ta' liċenzjar. Il-libreriji u l-akkademiċi jiddikjaraw li ċerti eċċezzjonijiet huma iktar importanti għall-ekonomija tal-għarfien minn oħrajn. Huma jinsabu favur sett mandatorju ta' eċċezzjonijiet maġġuri ta' "interess pubbliku" sabiex jiffaċilitaw "aċċess għal għarfien"[3]. Jistennew ukoll li dawn l-eċċezzjonijiet ma jkunux interpretati bħala suġġetti għad-diskussjoni permezz ta' miżuri ta' protezzjoni teknoloġika (TPM). Il-konfini tad-drittijiet tal-awtur għandhom minflok ikunu definiti mil-leġiżlatur. Il-pubblikaturi, is-soċjetajiet kollettriċi u detenturi oħrajn tad-drittijiet iqisu li riżultat sodisfaċenti bl-istess mod jista' jinkiseb minn kuntratti, normalment magħmula apposta sabiex jieħdu ħsieb teknoloġiji ġodda. Il-pubblikaturi jiddikjaraw li l-eċċezzjonijiet obbligatorji jistgħu jimminaw il-premju ekonomiku u jinkoraġġixxu l-parassitiżmu. L-iżvilupp tal-kultura online tat-tqassim u t-tpartit, l-estrazzjoni tad-dejta u t-tagħlim interattiv, wera differenza fil-fehmiet bejn dawk li jixtiequ jersqu lejn sistema tad-dritt tal-awtur aktar permissiva u dawk li jixtiequ li jżommu l-affarijiet kif inhuma[4]. L-isfida hija li dawn l-interessi jiġu rikonċiljati. Hemm bosta għodod tal-politika għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni sabiex jinkiseb dan. IL-PASSI LI JMISS : NIBNU FUQ IR-RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONI Din it-taqsima tal-Komunikazzjoni tippreżenta s-sejbiet ewlenin tal-konsultazzjoni skont il-kwistjonijiet tal-preservazzjoni diġitali u t-tixrid ta' materjal akkademiku, kulturali u edukattiv, l-użu ta' xogħlijiet orfni, aċċess għall-għarfien mill-persuni b'diżabilità u kontenut maħluq mill-utenti. Tenfasizza wkoll l-azzjonijiet li l-Kummissjoni għandha l-ħsieb tniedi sabiex issib soluzzjonijiet xierqa għall-problemi li ġew identifikati fil-konsultazzjoni. Libreriji u arkivji Ħarġu żewġ kwistjonijiet maġġuri: il-produzzjoni ta’ kopji diġitali tal-materji miżmuma fil-kollezzjonijiet tal-libreriji għall-finijiet tal-preservazzjoni u t-tixrid elettroniku ta’ dawn il-kopji lill-utenti. Skont il-qafas legali attwali, il-libreriji u l-arkivji ma jgawdux minn eċċezzjoni ġenerali mid-dritt li jiddiġitizzaw il-kollezzjonijiet kollha tagħhom (diġitazzjoni fuq skala massiva). L-eċċezzjoni rilevanti hija limitata għal atti speċifiċi tar-riproduzzjoni għall-finijiet mhux kummerċjali[5]. Id-diġitazzjoni tal-kollezzjonijiet tal-libreriji għahekk jeħtieġu awtorizzazzjoni minn qabel mid-detenturi tad-drittijiet. Il-libreriji jisħqu li din is-sistema ta' "awtorizzazzjoni minn qabel" teżiġi ostakli tranżazzjonali konsiderevoli (il-pubblikaturi ma tantx ikollhom drittijiet "diġitali" u l-ispiża għall-awtorizzazzjoni tad-dritt individwali huwa għoli ħafna). Kwistjonijiet oħra jqumu meta l-materjal diġitalizzat jikkonsisti minn ittri mhux ippubblikati, djarji privati u reġistri tan-negozju. F'dan il-kuntest, il-libreriji u l-arkivji jisħqu r-rwol uniku li għandhom għall-preservazzjoni u l-ġestjoni fuq perjodu twil tal-wirt kulturali. Dawn il-partijiet interessati jenfasizzaw li huma jmorru lil hinn minn dak li jagħmlu l-pubblikaturi minħabba li l-missjoni tagħhom hi li jaġixxu fl-interess pubbliku filwaqt li l-pubblikaturi huma intrapriżi tal-produzzjoni kummerċjali. L-istabbilimenti li joperaw fl-interess pubbliku wkoll iridu li jkollhom il-kollezzjonijiet tagħhom disponibbli online, b'mod partikolari xogħlijiet li mhumiex disponibbli f'livell kummerċjali u jsostnu li dan m'għandux ikun limitat biss għal aċċess għall-bini fiżiku[6]. Il-kwistjoni ta' diġitazzjoni kienet diskussa fost il-Grupp ta' Esperti ta' Livell Għoli u fih intlaħaq l-ewwel qbil. Ġie ffirmat memorandum ta' ftehim dwar tiftix b'attenzjoni mill-istituzzjonijiet kulturali u d-detenturi tad-drittijiet. Madankollu, għadhom ma nstabux soluzzjonijiet vinkolanti għall-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq Il-pubblikaturi u s-soċjetajiet kollettriċi ma jaraw l-ebda ġustifikazzjoni li jitwessgħu l-eċċezzjonijiet attwali dwar il-preservazzjoni u d-disponibbiltà tal-libreriji u l-arkivji. Jirrakkomandaw li s-sistema eżistenti għall-iskemi ta' liċenzjar u l-ftehimiet kuntrattwali jitkomplew sabiex jiddiġitizzaw u jżidu l-aċċess online għax-xogħlijiet. Jisħqu li l-iffaċilitar tal-eċċezzjoni attwali li tippermetti li l-libreriji, l-arkivji u l-istabbilimenti tat-tagħlim jipprovdu servizzi online lill-utenti se jimmina l-pożizzjoni tad-detenturi tad-drittijiet, joħloq kompetizzjoni inġusta għall-pubblikaturi u ma jagħtihomx kuraġġ jinvestu f'mudelli ġodda tan-negozju. Il-libreriji għandhom ikomplu jipprovdu servizzi essenzjali imma l-forniment online ta' materjal ma għandux ikun ekwivalenti għall-aċċess b'xejn mill-utenti jew id-dritt li jagħtu u jużaw xogħlijiet protetti mingħajr ħlas. Il-fatt li jkun hemm għassa kontra "r-rilaxx diġitali" huwa imperattiv fil-kuntest li jkun żgurat li l-libreriji jillimitaw eċċezzjonijiet sabiex ix-xogħlijiet isiru disponibbli online fil-bini tagħhom. Il-passi li jmiss Il-konsultazzjoni żvelat li sistema sostenibbli ta' awtorizzazzjoni minn qabel għal varjetà ta' inizjattivi tal-librerija teħtieġ sistemi li bihom jiġu rrilaxxati d-drittijiet b'mod sempliċi u kost effiċjenti li jkopru d-diġitazzjoni u t-tixrid online. Fl-2010 il-Kummissjoni sejra tavvanza iktar ix-xogħol fil-livell ta' UE sabiex tittratta l-aspetti tad-drittijiet tal-awtur fir-rigward ta' dawn is-suġġetti fil-kuntest tal-istrateġija l-ġdida dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Dan ix-xogħol ser jindirizza, fost l-oħrajn, il-kjarifikazzjoni tal-implikazzjonijiet legali tad-diġitazzjoni tal-massa u tas-soluzzjonijiet possibbli għall-kwistjoni tal-ispejjeż tat-tranżazzjoni għar-rilaxx tad-drittijiet. Għandu jeżamina l-għażliet kollha possibbli, inkluż il-liċenzjar kollettiv, li jista' jkun issupplimentat minn sistema estiża ta' liċenzjar kollettiv, li biha dak li jamministra d-drittijiet għandu jirrappreżenta lil "dawk ġejjin minn barra" - id-detenturi tad-drittijiet li ma jkunux formalment membri tas-sistema ta' rilaxx, u abbażi ta' tiftix b'attenzjoni. Abbażi ta' dan, il-Kummissjoni se tqis jekk hemmx il-ħtieġa għal iktar inizjattivi bħala parti mill-istrateġija l-ġdida inkluż il-ħolqien possibbli ta' eċċezzjoni statutorja għal sforzi tad-diġitazzjoni bħal dawn . Xogħlijiet Orfni Xogħlijiet orfni huma xogħlijiet li jkunu taħt id-dritttal-awtur imma li d-detenturi tad-drittijiet tagħhom ma jkunux jistgħu jiġu identifikati jew misjuba. Ix-xogħlijiet protetti jistgħu jisfaw orfni jekk id-dejta dwar l-awtur u/jew dwar detenturi tad-drittijiet ieħor jew oħra (bħalma huma pubblikaturi, fotografi jew produtturi tal-films) tintilef jew tiskadi. Xogħol jista' jiġi sfruttat biss meta jkun inkiseb permess minn qabel mid-detenturi tad-drittijet. Fil-każ ta' xogħlijiet orfni, l-għoti ta' din l-awtorizzazzjoni mhijiex possibbli. Dan iwassal għal sitwazzjoni fejn miljuni ta' xogħlijiet ma jistgħux jiġu kkuppjati jew użati mod ieħor eż. ritratt ma jistax jintuża biex jillustra artiklu tal-istampa, ktieb ma jistax jiġi diġitizzat jew film restawrat biex jintwera fil-pubbliku. Hemm riskju wkoll li għadd sinifikanti ta' xogħlijiet orfni ma jistgħux jiġu inkorporati f'diġitazzjoni tal-massa u fi isforzi għall-preservazzjoni tal-wirt bħalma huma Europeana jew proġetti simili. Libreriji, universitajiet, arkivji, xi utenti kummerċjali u bosta Stati Membri jiddikjaraw li l-problema tal-istrumenti eżistenti, bħalma huma r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Nru 2006/585/KE[7] jew il-Memorandum ta' Ftehim dwar ix-Xogħlijiet Orfni li ħareġ fl-2008 u l-linji gwida relatati dwar ir- riċerka diliġenti, hija li dawn mhumiex atti vinkolanti u li l-kwistjoni tad-diġitazzjoni tal-massa ma ġietx indirizzata. Minħabba li l-inizjattivi li mhumiex leġiżlattivi la jagħtu biżżejjed ċertezza legali u lanqas ma jsolvu l-fatt li l-użu tax-xogħlijiet orfni ma jikkostitwixxix ksur tad-drittijiet tal-awtur, huma jirrakkomandaw approċċ leġiżlattiv fil-livell Ewropew sabiex jippermetti użi differenti tax-xogħlijiet orfni. Huwa wkoll enfasizzat li x-xkiel fil-kummerċ intra-Komunitarju fir-rigward ta' xogħlijiet orfni jista' jinqala' jekk kull Stat Membru kellu jadotta sett ta' regoli tiegħu stess sabiex jittratta din il-problema. Għall-pubblikaturi, is-soċjetajiet ta' ġestjoni kollettiva u detenturi oħrajn tad-drittijiet, ix-xogħlijiet orfni huma kwistjoni dwar ir-rilaxx tad-drittijiet. Huma xettiċi dwar il-fatt li jintroduċu eċċezzjoni ġenerali sabiex jintużaw ix-xogħlijiet orfni. Għalihom, il-kwistjoni ewlenija hija li jiżguraw li għandu jkun hemm tiftix diliġenti in bona fede sabiex ikunu identifikati d-detenturi tad-drittijiet, bl-użu ta' databases eżistenti[8]. Il-passi li jmiss L-għan ġenerali ta' kif wieħed għandu jittratta x-xogħlijiet orfni – id-diġitazzjoni, il-preservazzjoni u t-tixrid tagħhom – huwa billi jkunu stabbiliti standards komuni fil-livell ta' tiftix b'diliġenza għas-sidien tax-xogħlijiet orfni u li tiġi solvuta l-kwistjoni tal-ksur potenzjali tad-drittijiet tal-awtur meta jintużaw ix-xogħlijiet orfni. Bħala waħda mis-sisien bażiċi fl-istrateġija komprensiva l-ġdida dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, inizjattiva dwar xogħlijiet orfni għandha tipprovdi soluzzjoni għall-UE kollha sabiex tinħloq ċertezza legali, jiġi ffaċilitat influss ta' għarfien meħtieġ għall-innovazzjoni, u jiġu evitati l-ostakli għall-kummerċ intra-Komunitarju fix-xogħlijiet orfni. Il-problema tax-xogħlijiet orfni se tkun eżaminata f'valutazzjoni tal-impatt li se tesplora varjetà ta' approċċi sabiex jiffaċilitaw id-diġitazzjoni u t-tixrid tax-xogħlijiet orfni. Approċċi possibbli jinkludu, fost l-oħrajn, strument vinkolanti fih innifsu dwar ir-rilaxx u r-rikonoxximent reċiproku tax-xogħlijiet orfni, eċċezzjoni għad-Direttiva tal-2001, jew gwida dwar ir-rikonoxximent reċiproku transkonfinali tax-xogħlijiet orfni. Fl-2009, il-Kummissjoni se tibda taħdem dwar valutazzjoni tal-impatt. It-tagħlim u r-riċerka It-tagħlim kemm mil-lat ta' għalliem u kemm mil-lat ta' student u r-riċerka qegħdin isiru iktar fuq livell internazzjonali u transkonfinali, bis-saħħa ta' teknoloġiji moderni tal-informazzjoni u l-kommunikazzjoni. L-aċċess u l-użu tal-informazzjoni m'għadhomx iktar limitati għall-ispazju fiżiku. Għalhekk il-fatt li t-tagħlim u r-riċerka jkunu limitati għal-lokazzjoni speċifika jitqies kontra r-realtajiet tal-ħajja moderna. Kwistjoni li ġiet 'il quddiem hija differenza possibbli bejn il-pubblikazzjoni xjentifika u l-pubblikazzjoni għall-finjiet letterarji u artistiċi. Filwaqt li x-xjenzati u l-awturi ta' suġġetti akkademiċi għandhom sorsi oħra ta' dħul u jippubblikaw sabiex isostnu l-kawża tar-riċerka u l-boroż ta' studju, l-awturi letterarji (bħalma huma r-rumanzieri) jeħtieġu jaqilgħu l-għajxien mill-pubblikazzjoni tax-xogħlijiet tagħhom. Sabiex tkun evitata duplikazzjoni ta' riċerka bla bżonn, riżultati pubblikati ta' riċerka li tkun ffinanzjata minn fondi tal-pubbliku għandhom ikunu disponibbli għall-komunità xjentifika kollha u saħansitra għall-pubbliku. Dan minħabba li r-riċerka kollha tinbena fuq riċerka li tkun saret qabel. F'dawn iċ-ċirkustanzi, il-pubblikazzjoni ta' aċċess miftuħ u l-ħażniet miftuħa għall-artikli ppubblikati joffru soluzzjonijiet. Il-libreriji u l-universitajiet jisħqu fuq il-kumplessità u l-frammentazzjoni tas-sistema attwali tal-ftehimiet ta' liċenzjar mal-pubblikaturi. Università Ewropea tipika hija mitluba tiffirma mitt liċenzja jew iktar li jamministraw l-użu tal-materjal tar-riċerka diġitali fornut minn diversi pubblikaturi[9]. L-eżaminar ta' x'tippermetti kull waħda minn dawn il-liċenzji individwali fir-rigward ta' eż. aċċess, stampar, ħżin u kkuppjar huwa proċess diffiċli. Jistqarru wkoll li l-liċenzjar transnazzjonali fl-UE huwa diffiċli jew impossibbli. Il-libreriji u l-universitajiet isostnu li jkun iktar prattiku u effiċjenti li jkun hemm organizzazzjoni ċentrali waħda li tagħti firxa wiesgħa ta' drittijiet online fir-rigward tal-materjal diġitali. Isejħu għal eċċezzjonijiet obbligatorji tat-tagħlim u r-riċerka li għandhom jinkludu b'mod espliċitu referenza għat-tagħlim mill-bogħod. Il-libreriji u l-universitajiet jesprimu t-tħassib tagħhom ukoll li l-abbonamenti għall-ġurnali qegħdin jaħlu r-riżorsi li jistgħu minflok jonfquhom fuq ir-riċerka jew it-tagħlim[10]. Il-pubblikaturi jargumentaw li s-soluzzjonijiet ta' liċenzjar, iktar milli n-normi legali preskritti, jipprovdu l-flessibbiltà meħtieġa sabiex jieħdu ħsieb tar-rekwiżiti tat-tagħlim u r-riċerka, inkluż it-tagħlim minn distanza. Jenfasizzaw li jipprovdu, lil-libreriji u l-istituzzjonijiet edukattivi u tar-riċerka, aċċess kbir elettroniku għad-databases, ġurnali u kotba tagħhom permezz ta' diversi ftehimiet ta' liċenzjar. Il-fatt li x-xogħlijiet ikunu disponibbli għat-tagħlim minn distanza jew għall-użu domestiku, għall-pubblikaturi u l-aġenziji ta' liċenzjar jenfasizza l-importanza li jkun żgurat li l-aċċess huwa limitat għall-finijiet li għalihom hu mmirat il-materjal (il-finijiet mhux kummerċjali jew edukattivi). Il-passi li jmiss Il-miġja tal-Internet u l-possibilitajiet tiegħu għat-tixrid mingħajr konfini tal-għarfien u x-xjenza wasslu lill-Kummissjoni, permezz ta' konsultazzjoni mill-qrib mal-partijiet interessati, sabiex tibda minn issa tieħu azzjoni konkreta f'dak li għandu x'jaqsam mal-aċċess miftuħ għar-riżultati li joħroġu minn riċerka ffinanzjata mill-fondi tal-pubbliku. Din l-azzjoni se tissokkta fis-snin li ġejjin, kif xieraq. Il-piż tal-liċenzjar li tiltaqa' miegħu università tipika Ewropea għandu jitnaqqas. Il-Kummissjoni se tikkonsulta l-partijiet interessati rilevanti dwar l-aqwa prattiki li huma disponibbli sabiex jingħeleb il-mod frammentat li bih l-universitajiet jakkwistaw id-drittijiet tal-użu għall-ġurnali xjentifiċi. F'dak li għandu x'jaqsam mat-tagħlim minn distanza, il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-evoluzzjoni ta' spazju Ewropew integrat għat-tagħlim minn distanza transkonfinali. Jekk ikun hemm il-bżonn, se jitqiesu iktar miżuri sabiex jakkumpanjaw dan l-ispazju Ewropew. Persuni b’diżabilità Id-dibattitu dwar l-eċċezzjonijiet tad-drittijiet tal-awtur għall-benefiċċju tal-persuni b'diżabilità jiffoka fuq id-dritt bażiku tagħhom, li tħaddan il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità[11], sabiex igawdu minn aċċess indaqs għall-prodotti tal-informazzjoni, pubblikazzjonijiet u materjal kulturali f'formati aċċessibbli. It-trattament indaqs tal-persuni b'diżabilità sabiex ikollhom aċċess għal oġġetti u l-forniment ta' oġġetti u servizzi kien inkluż ukoll fil-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju tat-trattament indaqs bejn persuni irrispettivament mir-reliġjon, it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali tagħhom[12]. L-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw il-persuni b'diżabilità jisħqu dwar dik li tissejjaħ "l-kilba għall-kotba" – 5% biss tal-kotba ppubblikati fl-Ewropa huma konvertiti f'formati aċċessibbli kull sena bħall-awdjo, il-Braille jew stampar b'ittri kbar. Barra minn hekk, jistqarru li madwar 95% tal-materjal disponibbli jingħata minn aġenziji speċjalisti, iffinanzjati mill-organizzazzjonijiet tal-karità jew sussidji pubbliċi, li jaħdmu taħt l-eċċezzjonijiet tad-drittijiet tal-awtur. Persuni li għandhom diffikultà bil-vista u oħrajn li għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat jargumentaw li għandhom ikollhom aċċess għal kotba u materjal protett ieħor bl-istess kundizzjonijiet u bi prezzijiet komparabbli għal kwalunkwe persuna oħra. Is-soluzzjoni li jixtiequ huma hija li l-pubblikaturi, mill-bidunett, jipprovdu xogħlijiet f'formati aċċessibbli li jistgħu jiġu konvertiti f'awdjo, Braille, jew stampar b'ittra kbar. Għalkemm l-Istati Membri kollha implimentaw eċċezzjonijiet tad-drittijiet tal-awtur fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom, l-approċċ mhuwiex armonizzat u b'hekk jinħoloq grad ta' inċertezza legali. Kwistjoni aktar kruċjali hija li t-trasferiment transkonfinali tal-forniment diġà limitat ta' materjal jixxekkel mil-limitazzjoni territorjali tal-eċċezzjonijiet taħt il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Sabiex xogħol konvertit jiġi esportat lejn Stat Membru ieħor, organizzazzjoni jkollha tixtri d-drittijiet fil-pajjiż tad-destinazzjoni li huwa proċess għali ħafna. It-TPM issemmew bħala ostaklu ieħor minħabba li jimpedixxi l-konverżjoni ta' xogħlijiet akkwistati b'mod legali f'formati aċċessibbli minn organizzazzjonijiet jew individwi. Għal dawn ir-raġunijiet kollha, il-persuni b'diżabilità jaqblu ma' eċċezzjoni obbligatorja standardizzata u komprensiva tad-drittijiet tal-awtur. Il-pubblikaturi jaqblu li l-mira primarja hija li l-maġġoranza tal-kotba ppubblikati jkunu disponibbli f'format aċċessibbli. Il-fehma tagħhom hija li l-aħjar mod li bih dan jista' jinkiseb huwa billi wieħed ikompli jibni fuq l-iskemi volontarji ta' liċenzjar li diġà jeżistu iktar milli permezz ta' eċċezzjonijiet obbligatorji. Il-pubblikaturi u d-detenturi tad-drittijiet isemmu firxa ta' skemi ta' liċenzjar volontarji għal persuni li għandhom diffikultà bil-vista jew biex jaqraw materjal stampat li huma komuni fl-UE[13]. Jinnutaw li mhux il-pubblikaturi waħedhom għandhom jagħmlu tajjeb għall-ispejjeż soċjali sabiex jingħata aċċess għax-xogħlijiet. Fl-istess ħin, esprimew r-rieda tagħhom li isolvu kwistjonijiet marbuta mal-aċċess għal persuni b'diżabilità permezz ta' pjattaforma ta' partijiet interessati bil-għan li jagħmlu x-xogħol adattabbli għal persuni li jkollhom diffikultà bil-vista. Il-passi li jmiss Il-mira immedjata hija li l-pubblikaturi jkunu mħeġġa jagħmlu aċċessibbli iktar xogħlijiet f'formati disponibbli għal persuni b'diżabilità. It-TPM ma għandux jżomm milli ssir il-konverżjoni ta' xogħlijiet akkwistati b'mod legali f'formati aċċessibbli. Il-liċenzjar kuntrattwali għandu jirrispetta eċċezzjonijiet statutorji għal persuni b'diżabilità inkluż persuni li għandhom diffikultà bil-vista[14]. Il-konsultazzjoni żvelat firxa ta' sfidi kollaborattivi eżistenti għal persuni li għandhom diffikultà bil-vista jew għal persuni li għandhom diffikultà biex jaqraw materjal stampat madwar l-UE. Dawn l-isforzi għandhom jiżdiedu u japplikaw madwar l-UE. Bħala l-ewwel pass il-Kummissjoni se torganizza forum bejn il-partijiet interessati dwar il-ħtiġijiet tal-persuni b'diżabilità, b'mod partikolari l-persuni li għandhom diffikultajiet bil-vista sal-aħħar tal-2009. Il-forum se jqis il-firxa ta' kwistjonijiet li jiffaċċjaw persuni b'diżabilità u reazzjonijiet possibbli tal-politika . Il-Konvenzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità għandha sservi ta' punt ta' referenza li permezz tiegħu jitkejjel il-progress f'dan il-qasam. Il-forum għandu jħares ukoll lejn modi possibbli sabiex tkun imħeġġa l-esportazzjoni bla xkiel ta' xogħol konvertit għal Stat Membru ieħor filwaqt li jkun żgurat li d-detenturi tad-drittijiet jitħallsu kif xieraq għall-użu tax-xogħol tagħhom. Għandu jħares mill-qrib ukoll lejn ir-rikonoxximent reċiproku u l-moviment ħieles tal-informazzjoni, tal-pubblikazzjonijiet, u materjal edukattiv u kulturali li huwa aċċessibbli għal persuni b'diżabilità u jirrifletti dwar kwistjonijiet ta' aċċessibilità tal-kontenut online. Abbażi tar-riżultati tal-forum, il-Kummissjoni se jkollha aċċess jekk hemmx iktar inizjattivi li huma ġustifikati. Kontenut maħluq mill-utenti (UCC) L-applikazzjonijiet Web 2.0, bħall-bloggs, il-poddati, il-wiki jew il-qsim ta’ vidjows jippermettu lill-utenti joħolqu u jaqsmu faċilment it-testi, il-vidjows u l-istampi. Dan stimula l-iżvilupp ta' applikazzjonijiet ġodda fuq l-Internet u tefa' dawl fuq il-kwistjonital-kontenut maħluq mill-utenti (dilettanti), fejn il-konsumaturi qegħdin joħolqu iktar kontenut, ġieli jużaw materjal protett mid-drittijiet tal-awtur bħala bażi għall-kreazzjoni tagħhom. Il-Green Paper ħarset lejn l-eċċezzjonijiet eżistenti li jistgħu jkunu rilevanti għall-UCC (kwotazzjonijiet għall-kritika jew analiżi, użu inċidentali u karikatura, parodija jew pastiche) [15] u l-introduzzjoni possibbli għal eċċezzjoni ġdida sabiex tieħu ħsieb 'xogħlijiet kreattivi, trasformattivi jew derivattivi'. Dak li joħroġ mill-konsultazzjoni juri li l-maġġoranza tal-partijiet interessati jqisu li hu kmieni wisq biex jiġi rregolat l-UCC. Hemm ambigwità f'dak li għandu x'jaqsam mal-ambitu tal-UCC. Ukoll mhuwiex ċar jekk sew id-dilettanti sew il-professjonisti għandhomx igawdu minn regoli speċjali dwar l-UCC u kif jista' jkun hemm distinzjoni bejn dawk il-gruppi jew kif ir-regoli dwar l-UCC se jirrelataw mal-limitazzjonijiet eżistenti, bħalma huma l-kwotazzjonijiet, l-użu inċidentali, u l-karikatura, il-parodija jew il-pastiche. Il-passi li jmiss Minħabba li l-kwistjoni tal-UCC hija fenomenu li għadu kif twieled, il-Kummissjoni biħsiebha tkompli tinvestiga l-ħtiġijiet speċifiċi tan-non-professjonisti li jiddependu minn xogħlijiet protetti sabiex joħolqu x-xogħlijiet tagħhom. Il-Kummissjoni se tkompli tikkonsulta dwar soluzzjonijiet għal rilaxx ta' drittijiet li jkuen iktar faċli, għall-but ta' kulħadd u li jinftiehem faċilment mill-utenti non-professjonisti. KONKLUŻJONIJIET Il-konklużjoni ewlenija minn dak li ntqal hawn fuq hija li l-politika tad-drittijiet tal-awtur għandha tkun immirata lejn l-ilħiq tal-isfidi tal-ekonomija tal-għarfien imsejsa fuq l-internet[16]. Fl-istess ħin protezzjoni xierqa tad-Drittijiet tal-Proprjetà hija deċiżiva sabiex tistimula l-innovazzjoni f'ekonomija msejsa fuq l-għarfien. Interessi differenti għandhom ikunu bbilanċjati bil-ħsieb. Ix-xogħol preparatorju mħabbar f'din il-Komunikazzjoni se jiżgura li titwitta t-triq għal azzjonijiet ta' segwitu xierqa bħala element kruċjali tal-istrateġija komprensiva għall-ġejjieni għad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali . Għalhekk, il-Kummissjoni se tibqa' impenjata b'mod attiv mal-partijiet interessati kollha, inkluż il-komunità xjentifika, il-libreriji u l-pubbliku in ġenerali li jaf juża l-internet. Il-Kummissjoni hija impenjata sabiex tieħu azzjonijiet ta' segwitu xierqa fil-kuntest tal-istrateġija tagħha għall-ġejjieni dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali . Fil-ġejjieni immedjat, l-għodda preferuta għal ħafna mill-kwistjonijiet imqajma fil-Green Paper hija djalogu strutturat bejn il-partijet interessati rilevanti, iffaċilitat mis-servizzi tal-Kummissjoni Ewropea. B'mod partikolari, id-djalogu dwar il-ħolqien ta' prodotti ta' informazzjoni, pubblikazzjonijiet u materjal kulturali f'formati aċċessibbli għal persuni b'diżabilità għandu jitressaq bħala prijorità. Prijorità oħra għandha tkun li jinsabu soluzzjonijiet xierqa ta' liċenzjar għal diġitazzjoni tal-massa f'kuntest Ewropew. Il-Kummissjoni se tmexxi wkoll valutazzjoni tal-impatt dwar kif jiġu adottati kwistjonijiet dwar ir-rilaxx li jqumu fir-rigward tax-xogħlijiet "orfni". Il-valutazzjoni tal-impatt se tanalizza l-livell neċessarju tat-tiftix b'attenzjoni li hu meħtieġ qabel ma jsir użu mix-xogħlijiet orfni kif ukoll ir-rikonoxximent reċiproku tal-istatus tax-xogħol orfni madwar l-Ewropa. [1] COM (2008) 466. [2] Id-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerti aspetti tad-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni (ĠU L 167, 22.6.2001, p. 10-19). [3] Suġġerimenti għal eċċezzjonijiet mandatorji possibbli tad-Direttiva Nru 2001/29/KE li tinkludi fost l-oħrajn: (i) ikkuppjar privat (Artikolu 5(2)(b); (ii) riproduzzjonijiet minn libreriji, arkivji u mużewijiet (Artikolu 5(2)(c)); (iii) użu għall-finijiet edukattivi u xjentifiċi (Artikolu 5(3)(a)); (iv) użu minn persuni b'diżabilità (Artikolu 5(3)(b)); (v) użu għar-rappurtar tal-aħbarijiet u tal-analiżi għall-istampa (Artikolu 5(3)(c)); u (vi) użu għall-kwotazzjonijiet għall-finijiet bħalma huma l-kritika u l-analiżi (Artikolu 5(3)(d)). [4] It-"test fuq tliet livelli" jissemma fl-Artikolu 10 tat-Trattat tal-WIPO dwar id-Drittijiet tal-Awtur, l-Artikolu 16 tat-Trattat tal-WIPO dwar dwar il-Prestazzjonijiet u l-Fonogrammi u l-Artikolu 5(5) tad-Direttiva. [5] L-Artikolu 5(2)(c) tad-Direttiva. [6] Skont ir-regoli attwali dwar id-drittijiet tal-awtur dan huwa permess biss għar-riċerka jew l-istudju privat dwar terminals apposta li jinsabu fil-bini tal-libreriji (Artikolu 5(3)(n) tad-Direttiva)> [7] Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Nru 2006/585/KE dwar id-diġitizzazzjoni u l-aċċessibbiltà online tal-materjal kulturali u l-konservazzjoni diġitali [8] Bosta pubblikaturi, organizzazzjonijiet li għandhom id-drittijiet tar-riproduzzjoni u libreriji bdew jaħdmu flimkien fil-proġett ARROW (Reġistri Disponibbli tat-Tagħrif dwar id-Drittijiet u x-Xogħlijiet Orfni) li hu ffinanzjat mill-UE sabiex jagħtu, lill-utenti, tagħrif dwar l-istatus tax-xogħlijiet protetti. Il-proġett ARROW jista' jitqies bħala l-ewwel pass importanti; madankollu, għalissa, ma jkoprix l-Istati Membri kollha tal-UE. Il-proġett ARROW ukoll mhux intitolat għall-għoti tal-liċenzji għall-iskenjar u t-tixrid ta' xogħlijiet protetti. [9] Ara s-sottomissjoni tal-Assoċjazzjonijiet Internazzjoni tal-Federazzjoni tal-Libreriji. [10] Eż. abbonamenti għall- ippubblikat minn Reed Elsevier, jiswa EUR 20 835 fis-sena (il-prezzijiet tal-2008) – sottomissjoni tal-ULB pġ. 3, nota ta' qiegħ il-paġna 6. [11] Il-Konvenzjoni tan-NU ġiet iffirmata mill-Istati Membri kollha tal-UE u l-Komunità Ewropea. B'rilevanza partikolari għall-Artikoli 4, 9, 21 u 30. [12] (COM(2008) 426 finali) [13] Eżempji ta' skemi nazzjonali ta' liċenzjar, arranġamenti volontarji jew linji gwida jingħataw mill-Federazzjoni tal-Pubblikaturi Ewropej (p. 11-13), l-Assoċjazzjoni tal-Pubblikaturi tar-Renju Unit (p. 5, 13u l-Appendiċi) u l-Aġenzija ta' Liċenzjar bid-Drittijiet tal-Awtur (p. 3 u 8). [14] Il-sabet li minn kampjun ta' 100 liċenzja li daħlet flimkien mal-pubblikaturi elettroniċi tnejn biss għarrfu l-eċċezzjonijiet għal persuni li għandhom diffikultà bil-vista. [15] L-Artikolu 5(3)(d), (i) u (k) tad-Direttiva. [16] Il-Kummissjoni se tindirizza wħud mill-aspetti aktar wiesgħa ta' din il-kwistjoni fil-Komunikazzjoni li għad trid toħroġ dwar il-Kontenut Kreattiv fis-Soċjetà tal-Informazzjoni.