Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għal emenda ta’ Speċifikazzjoni għal isem fis-settur tal-inbid imsemmija fl-Artikolu 105 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

(2020/C 63/05)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 98 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien xahrejn mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

TALBA GĦAL EMENDA TAL-ISPEĊIFIKAZZJONI TAL-PRODOTT

“Terrazze Retiche di Sondrio”

PGI-IT-A1352-AM02

Data tal-applikazzjoni: 24 ta’ Lulju 2017

1. Regoli applikabbli għall-emenda

L-Artikolu 105 tar-Regolament (UE) Nru 1308/2013 – Emenda mhux minuri

2. Deskrizzjoni u raġunijiet għall-emenda

2.1. Bidla fl-isem

Deskrizzjoni: L-emenda tinvolvi l-bidla tal-isem minn “Terrazze Retiche di Sondrio” għal “Alpi Retiche”.

Raġunijiet: L-għan tat-talba huwa li l-konsumaturi nazzjonali u, speċjalment, internazzjonali jkunu jistgħu jidentifikaw minnufih iż-żona ta’ produzzjoni ta’ dan it-tip ta’ nbid, u li jispeċifikaw ukoll in-natura muntanjuża taż-żona ta’ produzzjoni billi jidentifikawha ma’ reġjun Alpin preċiż. Għal sekli sħaħ, l-inbejjed bl-indikazzjoni ġeografika tipika (IĠT) “Alpi Retiche” kienu marbutin ħafna mal-parti tal-Alpi Retiċi msemmija hawn fuq. Il-karatteristiċi speċifiċi tal-għoljiet fir-rigward tal-ġeoloġija, tal-morfoloġija, tal-ħamrija u tal-klima joħolqu kundizzjonijiet ambjentali favorevoli għall-vitikultura fiż-żona. L-Alpi Retiċi jipproteġu lill-Valtellina mill-irjieħ kesħin tat-Tramuntana u ż-żona mtarrġa li tħares lejn in-Nofsinhar tiggarantixxi medja ta’ aktar minn 1 900 siegħa ta’ xemx fis-sena, valur li normalment jinstab f’latitudnijiet ferm aktar baxxi. L-għoljiet tal-Alpi Retiċi jgawdu xemx kważi bla interruzzjoni matul il-ġurnata, li tipprovdi klima ideali għad-dwieli, li jipproduċu għeneb eċċellenti. Il-ħamrija hija baxxa u fil-biċċa l-kbira ramlija (madwar 70 %) iżda t-teknika tal-bini ta’ ħitan tal-ġebel niexef, mibnija mill-produtturi tal-inbid, ippermettiet li jsir l-aħjar użu mill-ħamrija fuq in-naħa tal-Alpi Retiċi u għamlitha intensivament produttiva.

L-isem għandu jinbidel fl-artikoli kollha tal-Ispeċifikazzjoni kif ukoll fit-taqsimiet 1.1, 1.4, 1.5, 1.6 u 1.8 tad-Dokument Uniku.

2.2. Introduzzjoni tal-kategorija Inbid frizzanti

Deskrizzjoni: L-emenda tintroduċi t-tip frizzanti li huwa prodott fil-verżjonijiet bojod u rożè. Huwa prodott permezz tal-metodu tradizzjonali.

Raġunijiet: Sa mis-snin 70, diversi azjendi lokali kienu qed jipproduċu tip frizzanti mill-varjetà tal-għeneb ewlenija mkabbra fil-Valtellina, jiġifieri Nebbiolo, bil-possibbiltà li jiżdiedu varjetajiet oħrajn. It-talba biex tiżdied il-kategorija mal-IĠT hija biex jissaħħaħ il-valur ta’ dan il-prodott, li huwa marbut ħafna maż-żona li fiha huwa prodott u ma’ varjetà li turi potenzjal kbir f’din iż-żona. Fil-fatt, il-produzzjoni tal-inbejjed frizzanti tibbenefika mill-varjazzjonijiet kbar fit-temperatura bejn il-ġurnata u l-lejl li jseħħu prinċipalment matul il-perjodu tal-qtugħ. Minbarra li jiffavorixxi l-akkumulazzjoni tal-prekursuri tat-togħma li huma karatteristika distintiva ta’ din iż-żona, dan il-fattur jippermetti li jinżamm bilanċ fl-għeneb bejn il-kontenut taz-zokkor u l-komponent ta’ aċidu, li huwa aktar evidenti f’vinji f’altitudnijiet ogħla. Dawn l-aspetti wasslu biex għadd dejjem jikber ta’ azjendi jibdew jipproduċu dan it-tip ta’ nbid.

L-emendi jikkonċernaw l-Artikoli 1, 2, 4, 6, 7 u 9 tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott u t-taqsimiet 1.3, 1.4 u 1.8 tad-Dokument Uniku.

2.3. Introduzzjoni ta’ varjetajiet ġodda

Deskrizzjoni: L-emenda tikkonċerna l-introduzzjoni tal-varjetajiet Cabernet Carbon N., Cabernet Cortis N., Helios B., Johanniter B., Prior N., Solaris B. u Bronner B. fit-taħlita tal-varjetajiet ta’ għeneb użati fl-inbejjed.

Raġunijiet: Dawn il-varjetajiet tal-għeneb qed juru li huma kapaċi jadattaw għad-diffikultajiet u jirrikjedu inqas użu ta’ prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti. Fil-fatt, il-bidla li għaddejja lejn forom sostenibbli ta’ agrikoltura (li għalihom il-Valtellina turi predispożizzjoni naturali), flimkien mal-possibbiltà li jiġu introdotti l-varjetajiet imsemmija hawn fuq, tista’ tkun element ta’ valur addizzjonali fit-tnaqqis tat-trattamenti għall-protezzjoni tal-pjanti u l-inkoraġġiment ta’ kultivazzjoni f’żoni li huma aktar diffiċli għall-biedja bl-użu ta’ makkinarju, li twassal għal ġestjoni tal-vinji li tkun anqas intensiva u li tkun aktar favur l-ambjent. Attivitajiet ta’ riċerka fil-Fondazione Edmund Mach u l-Fondazione Fojanini wrew li dan huwa l-każ. Din il-possibbiltà hija importanti ħafna wkoll għall-irkupru ta’ vinji abbandunati.

L-emendi jikkonċernaw l-Artikoli 1 u 2 tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott u t-taqsima 1.7 tad-Dokument Uniku.

2.4. Tnaqqis tal-qawwa alkoħolika propja skont il-volum tat-tip Passito Bianco

Deskrizzjoni: L-emenda tinvolvi t-tnaqqis tal-qawwa alkoħolika propja skont il-volum tat-tip Passito Bianco minn 12 % għal 10 %.

Raġunijiet: It-tnixxif tal-għeneb użat għall-produzzjoni tal-inbid, li l-għan tiegħu huwa li jikkonċentra fil-most tal-għeneb il-metaboliti preżenti fil-laħma u l-qoxra tal-għeneb, jikseb l-aħjar riżultati fl-inbejjed ħelwin bħall-inbejjed Passito. B’hekk ikun possibbli li jinkiseb inbid li fih l-alkoħol u z-zokkor ikunu bilanċjati sew, mingħajr ma tinbidel l-ebda karatteristika organolettika tal-prodott. Dawn l-inbejjed iwessgħu l-firxa ta’ nbejjed u jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-settur tal-inbid fiż-żona.

L-emenda tikkonċerna l-Artikolu 6 tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott u t-taqsima 1.4 tad-Dokument Uniku.

DOKUMENT UNIKU

1. Isem l-prodott

Alpi Retiche

2. Tip ta’ indikazzjoni ġeografika

IĠP - Indikazzjoni Ġeografika Protetta

3. Kategoriji tal-prodotti tad-dwieli

1. Inbid

4. Inbid frizzanti

8. Inbid semifrizzanti

15. Inbid minn għeneb imqadded

16. Inbid minn għeneb misjur iżżejjed

4. Deskrizzjoni tal-inbid/inbejjed

Alpi Retiche Bianco inkluż b’referenza għall-varjetà tal-għeneb

Kulur: isfar lewn it-tiben, kultant bi ħjiel ta’ aħdar;

Aroma: friska, delikata, riħa ta’ fjuri;

Togħma: xotta, qawwija, pjaċevoli;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 10,50 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 13,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Rosso, inkluż b’referenza tal-varjetà tal-għeneb u Alpi Retiche Novello

Kulur: aħmar lewn ir-rubin b’intensità li tvarja;

Aroma: friska, riħa ta’ frott;

Togħma: friska, qawwija, mhux aċiduża, kemxejn tannika;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 10,50 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 17,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Rosato inkluż b’referenza għall-varjetà tal-għeneb

Kulur: minn roża ċar għal roża intens;

Aroma: fina u delikata;

Togħma: niexfa, friska u togħma ta’ frott;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 10,50 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 14,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Passito Bianco

Kulur: isfar intens bi ħjiel dehbien;

Aroma: wiesgħa, kumplessa u intensa;

Togħma: ħelwa, sħiħa, armonjuża, eleganti, delikata ħafna;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 16,00 g/l;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 13,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) 10,00 Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Passito Rosso

Kulur: aħmar lewn ir-rubin intens;

Aroma: wiesgħa, riħa ta’ fjuri;

Togħma: ħelwa, togħma ta’ frott, armonjuża, pjaċevoli;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 16,00 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 17,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) 12,00 Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Vendemmia Tardiva Rosso

Kulur: aħmar lewn ir-rubin;

Aroma: intensa, distintiva, kumplessa;

Togħma: punġenti, armonjuża, pjaċevolment tannika;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 13,00 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 17,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) 11,00 Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Vendemmia Tardiva Bianco

Kulur: isfar lewn it-tiben bi ħjiel dehbien;

Aroma: kumplessa, wiesgħa, bi ħjiel ta’ minerali;

Togħma: sħiħa, armonjuża, eleganti, pjaċevoli;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 13,00 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 13,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) 11,00 Aċidità totali minima 3,50 grammi għal kull litru espressi bħala aċidu tartariku Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Spumante Metodo Classico

Kulur: isfar lewn it-tiben b’intensità li tvarja għal lewn id-deheb;

Aroma: fina, delikata, wiesgħa, kumplessa u b’laqtiet li joħorġu mill-fermentazzjoni sekondarja fil-flixkun;

Togħma: qawwija, friska, fina u armonjuża;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 11,50 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 14,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) Aċidità totali minima 5,0 Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

Alpi Retiche Spumante Metodo Classico Rosé

Kulur: roża b’intensità li tvarja;

Aroma: fina, delikata, wiesgħa, kumplessa u b’laqtiet li joħorġu mill-fermentazzjoni sekondarja fil-flixkun;

Togħma: friska, qawwija, fina u armonjuża;

Qawwa alkoħolika totali minima skont il-volum: 11,50 %;

Estratt minimu mingħajr zokkor: 15,00 g/l.

Kull parametru analitiku li ma jidhirx fit-tabella t’hawn taħt jikkonforma mal-limiti stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-UE.

Karatteristiċi analitiċi ġenerali Qawwa alkoħolika totali massima (f’% tal-volum) Qawwa alkoħolika proprja minima (f’% tal-volum) Aċidità totali minima 5,0 Aċidità volatili massima (f’milliekwivalenti għal kull litru) Total massimu ta’ diossidu tal-kubrit (f’milligrammi għal kull litru)

5. Prattiki tal-produzzjoni tal-inbid

a. Prattiki enoloġiċi essenzjali

Perjodu minimu ta’ maturazzjoni

Prattiki enoloġiċi speċifiċi

L-inbejjed IĠT “Alpi Retiche” Passito u “Alpi Retiche” Vendemmia Tardiva [ħsad tard] iridu jimmaturaw għal perjodu minimu ta’ maturazzjoni, jiġifieri l-aktar kmieni sat-30 ta’ Ġunju tas-sena ta’ wara l-qtugħ.

b. Rendimenti massimi

Alpi Retiche

14 000-il kg ta’ għeneb għal kull ettaru

Alpi Retiche

112-il ettolitru għal kull ettaru

Alpi Retiche Passito

56 ettolitru għal kull ettaru

Alpi Retiche Vendemmia Tardiva

84 ettolitru għal kull ettaru

6. Żona ġeografika demarkata

Iż-żona ta’ produzzjoni għall-għeneb użat fil-produzzjoni tal-most u tal-inbejjed li jista’ jkollhom l-indikazzjoni ġeografika tipika “Alpi Retiche” (IĠT) tinkludi t-territorju amministrattiv kollu tal-muniċipalitajiet ta’: Albosaggia, Ardenno, Berbenno in Valtellina, Bianzone, Buglio in Monte, Castione Andevenno, Cercino, Chiavenna, Chiuro, Cino, Civo, Dazio, Dubino, Faedo, Gordona, Mantello, Mello, Menarola, Mese, Montagna in Valtellina, Morbegno, Piateda, Piuro, Poggiridenti, Ponte in Valtellina, Postalesio, Prata Camportaccio, Sernio, Sondrio, Teglio, Tirano, Traona, Tresivio, Villa di Chiavenna u Villa di Tirano, fil-provinċja ta’ Sondrio.

7. Varjetà jew varjetajiet tad-dwieli ewlenin li minnhom jinkiseb l-inbid

Ancellotta N.

Barbera N.

Bonarda N.

Bussanello B.

Cabernet Franc N. - Cabernet

Cabernet Sauvignon N. - Cabernet

Carmenère N.

Chardonnay B.

Cortese B.

Corbina N.

Croatina N.

Dolcetto N.

Erbaluce B.

Fortana N.

Franconia N.

Freisa N.

Garganega B.

Grappello Ruberti N.

Groppello di Mocasina N. - Groppello

Groppello di S. Stefano N. - Groppello

Groppello Gentile N. - Groppello

Manzoni Bianco B. - Incrocio Manzoni 6.0.13 B.

Incrocio Terzi no.1 N.

Invernenga B.

Kerner B.

Lagrein N.

Lambrusco di Sorbara N. - Lambrusco

Lambrusco Grasparossa N. - Lambrusco

Lambrusco Maestri N. - Lambrusco

Lambrusco Marani N. - Lambrusco

Lambrusco Salamino N. - Lambrusco

Lambrusco Viadanese N. - Lambrusco

Malvasia Bianca di Candia B. - Malvasia

Malvasia di Candia Aromatica B. - Malvasia

Marzemino N.

Merlot N.

Meunier N.

Molinara N.

Montepulciano N.

Moscato Bianco B. - Moscato

Moscato di Scanzo N. - Moscato

Moscato Giallo B. - Moscato

Moscato Rosa Rs.

Müller Thurgau B.

Nebbiolo N.

Negrara N.

Pignola N.

Petit Verdot N.

Pinot Bianco B.

Pinot Grigio

Pinot Nero N.

Raboso Veronese N. - Raboso

Rebo N.

Riesling Italico B. - Riesling

Rondinella N.

Rossola Nera N. - Rossola

Sangiovese N.

Sauvignon B.

Schiava Gentile N. - Schiava

Schiava Grigia N. - Schiava

Schiava Grossa N. - Schiava

Schiava N.

Syrah N.

Teroldego N.

Timorasso B.

Tocai Friulano B.

Traminer Aromatico Rs

Trebbiano di Soave B. - Trebbiano

Trebbiano Giallo B. - Trebbiano

Trebbiano Romagnolo B. - Trebbiano

Trebbiano Toscano B. - Trebbiano

Uva Rara N.

Veltliner B.

Verdea B.

Verdese B.

Vespolina N.

Cabernet Carbon N.

Cabernet Cortis N.

Helios B.

Johanniter B.

Prior N.

Solaris B.

Bronner B.

8. Deskrizzjoni tar-rabta/rabtiet

Alpi Retiche. Il-kategoriji kollha (1, 4, 8, 15 u 16) — (A) Dettalji taż-żona ġeografika

Il-fatturi naturali li huma rilevanti għar-rabta

Il-Valtellina tirrappreżenta t-territorju tal-provinċja ta’ Sondrio u tinsab fil-Grigal tal-Lag ta’ Como, bejn 46 u 46,5 gradi fit-Tramuntana.

Għadd ta’ karatteristiċi ambjentali speċifiċi jgħinu biex jinħolqu kundizzjonijiet klimatiċi xierqa għall-vitikultura. Il-wied, li jestendi f’sens lonġitudinali għall-Alpi, huwa kompletament fin-Nofsinhar u huwa protett, kemm fit-Tramuntana kif ukoll fil-Lvant, mill-medda ta’ muntanji tal-Alpi Retiċi. Il-qrubija tal-magħqad tal-ilma tal-Lag ta’ Como lejn il-Lbiċ għandha effett mitiganti sinifikanti.

Din il-pożizzjoni tassigura li jkun hemm dejjem riħ jew żiffa u li l-preċipitazzjoni tkun baxxa u normalment mifruxa sew matul l-istaġun, kif ukoll ħafna dawl, minħabba l-għoljiet li jħarsu lejn in-Nofsinhar, gradjent termali għoli, bis-saħħa tal-massa sostanzjali ta’ ġebel u blat li jikkaratterizzaw l-artijiet imtarrġa, umdità relattiva baxxa u varjazzjonijiet sinifikanti fit-temperatura matul il-perjodu eżatt qabel il-maturazzjoni.

Il-ħamrija hija prinċipalment ramlija b’ħafna blat u ġebel iżda wkoll ħumus u materja organika. Fil-biċċa l-kbira tagħha hija subaċiduża. F’ħafna każijiet, il-fond tal-ħamrija jitnaqqas għal 40-120 cm.

Il-fatturi storiċi u umani rilevanti għar-rabta

L-oriġini tal-vitikultura fiż-żona tal-Valtellina tmur lura għall-ewwel insedjamenti tal-Ligures, segwiti mill-Etruski, għalkemm il-biedja u l-artijiet imtarrġa jistgħu jiġu intraċċati lura biss sa żmien ir-Rumani. Ir-razzjonalizzazzjoni u l-intensifikazzjoni tat-tkabbir tad-dwieli jistgħu jiġu intraċċati lura, fil-Medju Evu, għall-moviment tal-“maestri Comacini” u għall-patrijiet Benedittini u, fis-sekli ta’ wara, għal-Lega l-Griża (illum il-canton Żvizzeru ta’ Graubünden - magħruf ukoll bl-Ingliż bħala l-canton ta’ “Grisons”), li taw spinta qawwija lill-bejgħ tal-inbid tal-Valtellina fit-Tramuntana tal-Ewropa.

L-artijiet imtarrġa huma karatteristika partikolari tal-vitikultura f’din iż-żona. Dan il-mod ta’ kif jinħadmu l-artijiet imżerzqa weqfin tal-muntanji huwa l-espressjoni ta’ kultura partikolari ta’ insedjament, li ħafna forom simili tagħha jinsabu f’għadd kbir ta’ widien fl-Alpi kollha. Madankollu, l-aktar eżempju sinifikanti u importanti huwa fil-Valtellina.

Il-ħdim tal-artijiet imtarrġa għamilha possibbli li l-artijiet imżerżqa tal-muntanji jiġu reklamati għall-biedja u li jiġu stabbiliti hemmhekk l-għelejjel meħtieġa għas-sopravivenza tal-popolazzjoni lokali.

Il-fattur uman huwa kruċjali għall-vitikultura u għall-prattiki enoloġiċi, iżda huwa sinifikanti wkoll minħabba l-importanza tas-settur agrikolu fil-protezzjoni tal-idroġeoloġija tal-art. Fil-fatt, 5 % tal-uqigħ tal-art iseħħ fejn l-art tkun imtarrġa u użata bħala art agrikola, filwaqt li aktar minn 80 % tal-uqigħ tal-art iseħħ fejn ma jkun hemm l-ebda protezzjoni mill-biedja. Flimkien ma’ dan, illum hemm aktar għarfien fir-rigward tat-tekniki tal-kultivazzjoni li għandhom l-għan li jgħaqqdu l-produttività u s-sostenibbiltà ambjentali.

“Alpi Retiche”. Kategorija: Inbid (1) — (B) Informazzjoni dwar il-kwalità/il-karatteristiċi tal-prodott

Informazzjoni dwar il-kwalità speċjali tal-prodotti attribwibbli għall-oriġini ġeografika u r-rabta kawżali mal-karatteristiċi naturali u umani taż-żona ġeografika.

L-inbejjed ħomor għandhom kulur aħmar lewn ir-rubin, aroma friska u ta’ frott u togħma qawwija u kemxejn tannika, iżda strutturata sew.

L-inbejjed ħomor tat-tip “Novello” għandhom kulur aħmar lewn ir-rubin b’intensità li tvarja u b’aroma ta’ dwieli u kemxejn ta’ frott; it-togħma hija friska, mimlija u mhux aċiduża.

Il-kulur tat-tip rożè jvarja fl-intensità u t-tonalità skont it-tekniki differenti tal-produzzjoni tal-inbid użati u l-aroma tiegħu tintgħaraf mill-karatteristiċi fini u delikati tiegħu u t-togħma xotta, friska u ta’ frott.

L-inbejjed bojod jintgħarfu minn kulur isfar lewn it-tiben, possibbilment bi ħjiel ta’ aħdar skont it-taħlita ta’ varjetajiet użati. Fir-rigward tal-aroma, dawn huma kkaratterizzati mill-freskezza aromatika partikolari tagħhom u mid-delikatezza tan-noti ta’ fjuri, filwaqt li t-togħma hija fil-biċċa l-kbira xotta, qawwija u pjaċevoli, mhux l-inqas minħabba l-aċidità bilanċjata.

Id-deżinjazzjoni IĠT “Alpi Retiche” tkopri diversi tipi ta’ nbejjed minħabba d-differenzi fl-altitudni, fil-fond tal-ħamrija u fil-gradjenti tal-artijiet imżerżqa tal-muntanji. B’mod ġenerali, prinċipalment, f’żoni aktar sħan jitkabbru varjetajiet ta’ għeneb aħmar peress li dawn jistgħu jipproduċu nbejjed bi struttura tajba. B’kuntrast, varjetajiet ta’ għeneb abjad jew varjetajiet ta’ għeneb aħmar għall-inbejjed rożè huma prinċipalment imkabbra fiż-żoni aktar kesħin u f’żoni fl-ogħla altitudnijiet billi, minħabba l-firxiet tat-temperaturi f’dawk iż-żoni, fost fatturi oħrajn, huwa possibbli li jiġu prodotti nbejjed ikkaratterizzati minn kumplessità u aromi varjati ħafna, li huma apprezzati ħafna mis-suq.

Il-karatteristiċi u l-kwalitajiet tal-inbejjed IĠT “Alpi Retiche” huma influwenzati wkoll minn fatturi umani, b’mod partikolari l-ħila tal-produtturi tal-inbid. Minħabba l-art muntanjuża wieqfa taż-żona, id-daqs medju ta’ kull azjenda huwa pjuttost żgħir u frammentat (inqas minn 3 000 metru kwadru); dan għandu effett kbir ħafna fuq in-numru ta’ sigħat meħtieġa biex jiġu kkultivati d-dwieli. F’ħafna sitwazzjonijiet, minħabba l-preżenza ta’ artijiet imtarrġa u diffikultà biex wieħed ikollu aċċess għall-art, in-numru ta’ sigħat/ettaru jaqbeż il-limitu ta’ 1 200. L-operazzjonijiet l-aktar sinifikanti huma dawk relatati maż-żabra tal-aħdar, il-protezzjoni tal-pjanti, il-qtugħ (esklussivament bl-idejn) u x-xogħlijiet biex jerġgħu jinbnew il-ħitan tal-ġebla niexfa, li huma meħtieġa sabiex l-art terġa’ lura għal kundizzjoni tajba meta avvenimenti straordinarji jwasslu għal din il-ħtieġa.

“Alpi Retiche”. Kategoriji: Inbid frizzanti (4) u Inbid semifrizzanti (8) — (B) Informazzjoni dwar il-kwalità jew il-karatteristiċi tal-prodott

Informazzjoni dwar il-kwalità speċjali tal-prodotti attribwibbli għall-oriġini ġeografika u r-rabta kawżali mal-karatteristiċi naturali u umani taż-żona ġeografika.

It-tip frizzanti, li huwa prodott permezz tal-metodu tradizzjonali, għandu kulur isfar lewn it-tiben b’intensità li tvarja, possibbilment bi ħjiel dehbien. L-aroma hija fina, delikata, wiesgħa, kumplessa u b’laqtiet li joħorġu mill-fermentazzjoni sekondarja fil-flixkun. It-togħma hija friska, qawwija, fina u armonjuża.

Il-verżjoni rożè għandha kulur roża b’intensità li tvarja u bi ħjiel differenti skont it-tip ta’ għeneb użat. L-aroma hija fina, delikata, wiesgħa u kumplessa, b’laqtiet derivati mit-teknika tal-fermentazzjoni sekondarja fil-flixkun. It-togħma hija friska, qawwija, fina u armonjuża, ikkaratterizzata minn aċidità tajba; hija differenti mill-verżjoni preċedenti billi għandha aktar struttura.

Il-kategorija semifrizzanti tikkonċerna biss il-verżjoni rożè. Dan it-tip ta’ nbid jispikka għall-freskezza u għad-dinamiċità tiegħu marbuta mar-rilaxx moderat ta’ diossidu tal-karbonju, li jagħti lill-inbid togħma pjaċevoli. It-tekniki moderni tal-produzzjoni tal-inbid jgħinu biex tiżdied il-kwalità ta’ dan l-inbid.

Il-produzzjoni ta’ dawn l-inbejjed frizzanti u semifrizzanti tibbenefika mill-varjazzjonijiet kbar fit-temperatura bejn il-ġurnata u l-lejl li jseħħu madwar il-perjodu tal-qtugħ. Dan jiffavorixxi l-akkumulazzjoni tal-prekursuri tat-togħma li huma karatteristika distintiva ta’ din iż-żona, li jippermettu li jinżamm bilanċ fl-għeneb bejn il-kontenut taz-zokkor u l-komponent aċiduż, li huwa aktar enfasizzat f’vinji f’altitudnijiet ogħla.

Il-karatteristiċi u l-kwalitajiet tal-inbejjed huma influwenzati wkoll minn fatturi umani, b’mod partikolari l-ħila tal-produtturi tal-inbid. Fil-fatt, minħabba l-art muntanjuża wieqfa taż-żona, id-daqs medju ta’ kull azjenda huwa pjuttost żgħir u frammentat (inqas minn 3 000 metru kwadru); dan għandu effett kbir ħafna fuq in-numru ta’ sigħat meħtieġa biex jiġu kkultivati d-dwieli. F’ħafna sitwazzjonijiet, minħabba l-preżenza ta’ artijiet imtarrġa u diffikultà biex wieħed ikollu aċċess għall-art, in-numru ta’ sigħat/ettaru jaqbeż il-limitu ta’ 1 200. L-operazzjonijiet l-aktar sinifikanti huma dawk relatati maż-żabra tal-aħdar, il-protezzjoni tal-pjanti, il-qtugħ (esklussivament bl-idejn) u x-xogħlijiet biex jerġgħu jinbnew il-ħitan tal-ġebla niexfa, li huma meħtieġa sabiex l-art terġa’ lura għal kundizzjoni tajba meta avvenimenti straordinarji jwasslu għal din il-ħtieġa.

“Alpi Retiche”. Kategoriji: Inbid minn għeneb imqadded (15) u Inbid minn għeneb misjur iżżejjed (16) — (B) Informazzjoni dwar il-kwalità

Informazzjoni dwar il-kwalità speċjali tal-prodotti attribwibbli għall-oriġini ġeografika u r-rabta kawżali mal-karatteristiċi naturali u umani taż-żona ġeografika.

It-tip Passito Bianco għandu kulur isfar intens bi ħjiel dehbien. L-aroma tiegħu hija wiesgħa, kumplessa u intensa u għandu togħma sħiħa, armonjuża, eleganti u delikata ħafna.

It-tip Passito Rosso għandu kulur aħmar intens lewn ir-rubin. L-aroma tiegħu hija wiesgħa u ta’ fjuri u għandu togħma ħelwa, ta’ frott, armonjuża u pjaċevoli.

It-tip Vendemmia Tardiva Bianco għandu kulur isfar lewn it-tiben bi ħjiel dehbien. L-aroma tiegħu hija wiesgħa u kumplessa, bi ħjiel ta’ minerali, u għandu togħma sħiħa, armonjuża, eleganti u pjaċevoli.

It-tip Vendemmia Tardiva Rosso għandu kulur aħmar lewn ir-rubin. L-aroma tiegħu hija intensa, distintiva u kumplessa u għandu togħma punġenti, armonjuża u pjaċevolment tannika.

Maż-żmien ġiet adottata l-prattika li jsir kull sforz biex il-maturazzjoni tmur lil hinn mil-limiti teknoloġiċi, li saret xhieda tal-kontribut tal-bniedem. It-tul tal-proċess tal-isfurzar jiddependi fuq il-kundizzjonijiet staġjonali tat-temp, kif ukoll fuq il-karatteristiċi li l-produtturi tal-inbid ikunu jixtiequ jagħtu lill-inbid. L-għażla tat-tip ta’ għeneb hija l-prerogattiva tal-produttur tal-inbid, li jagħżel skont l-interazzjoni bejn il-vinja, il-karatteristiċi tal-għeneb u l-inbid mixtieq.

Il-produzzjoni tal-inbejjed imsemmija hawn fuq hija ġeneralment megħjuna mill-karatteristiċi klimatiċi tal-wied; minħabba li huwa lonġitudinali għall-Alpi, dejjem ikun hemm riħ jew żiffa u, b’mod partikolari fil-ħarifa, huwa kkaratterizzat minn iljieli kesħin, li huma adattati sew għall-ħżin tal-għeneb li jkun qed jitnixxef. L-għarfien miksub matul iż-żmien (il-fattur uman) jingħaqad flimkien mal-fatturi ambjentali biex jippermetti l-produzzjoni ta’ dawn l-inbejjed, li, għalkemm huma biss parti żgħira mill-produzzjoni totali, jikkumplimentaw l-inbejjed aktar rappreżentattivi.

“Alpi Retiche”. Il-kategoriji kollha (1, 4, 8, 15 u 16) — (C) Deskrizzjoni tal-interazzjoni kawżali

Kategorija Inbid (1): Id-diversità tal-kundizzjonijiet tal-ħamrija u tal-klima, flimkien mal-ħila tal-produtturi tal-inbid, jippermettu li l-inbejjed f’din il-kategorija jiġu sfruttati bis-sħiħ. L-inbejjed il-ħomor ġeneralment jiġu miż-żoni l-aktar sħan li jagħtuhom struttura tajba, filwaqt li l-inbejjed il-bojod jitkabbru l-aktar fiż-żoni aktar għoljin.

Kategoriji Inbid frizzanti (4) u Inbid Semifrizzanti (8): Id-diversità tal-kundizzjonijiet tal-ħamrija u tal-klima, flimkien mal-esperjenza miksuba mill-operaturi lokali u t-tekniki moderni tal-produzzjoni tal-inbid u tal-produzzjoni, jippermettu li jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal tal-varjetajiet adatti biex isiru l-inbejjed frizzanti u semifrizzanti.

Kategoriji Inbid minn għeneb imqadded (15) u Inbid minn għeneb misjur iżżejjed (16): Id-diversità tal-kundizzjonijiet tal-ħamrija u tal-klima, flimkien mal-esperjenza miksuba mill-operaturi lokali u t-tekniki moderni tal-produzzjoni tal-inbid u tal-produzzjoni, jippermettu li jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal ta’ dawk il-varjetajiet li l-għeneb tagħhom huwa aktar adattat għall-proċess tat-tnixxif. In-natura lonġitudinali tal-wied tfisser li jistgħu dejjem jgħaddu rjieħ u żiffa minnu u, fil-ħarifa, tiffavorixxi l-ħażna tal-għeneb.

L-interazzjoni bejn dawn il-fatturi kollha (kemm naturali kif ukoll umani) tgħin fil-produzzjoni ta’ nbejjed ta’ kwalità b’identità b’saħħitha ħafna u b’karatteristiċi marbuta maż-żona ta’ produzzjoni.

Għalhekk, ir-rabta kawżali hija bbażata fuq il-kwalità speċifika tal-prodott li tista’ tiġi attribwita għall-oriġini ġeografika tiegħu.

9. Kundizzjonijiet oħra essenzjali

XEJN

Link għall-ispeċifikazzjoni tal-prodott

https://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/14209

(1) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 671.