Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2012 “L-użu ta’ Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni għall-kofinanzjament ta’ infrastrutturi tat-trasport fil-portijiet: investiment effettiv?”





GLOSSARJU Awtorità ta’ Ġestjoni : Il-korp fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali maħtur mill-Istat Membru li jipproponi l-Programm Operazzjonali biex dan jiġi adottat mill-Kummissjoni u li huwa responsabbli għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni sussegwenti tiegħu. Direttorat Ġenerali (DĠ) : Dipartiment tal-Kummissjoni Ewropea. F’din il-verifika, id-DĠ rilevanti kienu d-DĠ Politika Reġjonali u d-DĠ Mobbiltà u Trasport. Finanzjament retrospettiv : Il-bdil ta’ proġetti inizjalment proposti għall-implimentazzjoni b’kofinanzjament mill-UE ma’ proġetti ta’ sostituzzjoni. Dawn huma proġetti diġà ffinanzjati u li xi drabi jkunu diġà tlestew pemezz ta’ fondi nazzjonali. Dawn il-proġetti jissostitwixxu dawk oriġinarjament inklużi fil-Programm Operazzjonali, iżda li ġew affettwati minn dewmien jew inkella ġew abbandunati. Il-Fondi Strutturali u l-Fond ta’ Koeżjoni : L-istrument politiku ewlieni tal-Unjoni li jappoġġja l-objettivi tat-Trattati rigward il-koeżjoni ekonomika u soċjali. Diversi fondi jintużaw bħala strumenti finanzjarji għall-promozzjoni tal-koeżjoni ekonomika u soċjali bejn ir-reġjuni tal-UE. Din il-verifika kienet tikkonċerna b’mod partikolari ż-żewġ Fondi li ġejjin: (a) il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR): maħsub għall-investimenti fl-infrastruttura, il-ħolqien jew iż-żamma tal-impjiegi, l-appoġġ għal inizjattivi ta’ żvilupp lokali u attivitajiet ta’ impriżi żgħar u ta’ daqs medju; (b) il-Fond ta’ Koeżjoni, maħsub biex isaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali billi jiffinanzja proġetti ambjentali u tat-trasport fl-Istati Membri li għandhom PGN per capita ta’ inqas minn 90 % tal-medja tal-UE. Il-White Papers tal-Kummissjoni : Id-dokumenti ppubblikati mill-Kummissjoni Ewropea bi proposti għal azzjonijiet tal-Unjoni Ewropea f’qasam speċifiku. Infrastrutturi tal-portijiet : Kif iddefinit fid-Dokument ta’ Ħidma "European Sea Port Policy" (Politika Ewropea għall-Portijiet) tal-Parlament Ewropew ta’ Lulju 1993, l-infrastrutturi huma xogħlijiet ċivili fiż-żona tal-port li jippermettu l-provvista ta’ servizzi lill-bastimenti u għall-merkanzija, bħal irmiġġi, kanali, tarzni, netwerks ta’ toroq portwali jew ferrovjarji. Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi, tali infrastrutturi normalment jiġu ffinanzjati permezz ta’ investimenti pubbliċi. Kumitat ta’ Monitoraġġ : Kumitat li jiltaqa’ kull sena biex jivvaluta l-effettività u l-kwalità tal-implimentazzjoni tal-assistenza pprovduta. Il-president tiegħu huwa rappreżentant tal-Istat Membru jew tal-awtorità ta’ ġestjoni, filwaqt li rappreżentant tal-Kummissjoni jipparteċipa fil-ħidma tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ f’funzjoni konsultattiva. Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T) : Programm kofinanzjat, ġestit direttament mill-Kummissjoni, maħsub biex jiżviluppa rabtiet u interkonnessjonijiet ewlenin bl-għan li jiġu eliminati l-punti ta’ konġestjoni eżistenti li jxekklu l-mobbiltà, jiġu miżjuda s-sezzjonijiet neqsin u jitlestew ir-rotot ewlenin (speċjalment is-sezzjonijiet transkonfinali tagħhom), jingħelbu l-ostakli naturali u tittejjeb l-interoperabbiltà fir-rotot ewlenin. L-appoġġ ewlieni minn dan il-programm huwa indirizzat lejn it-trasport bil-ferrovija u bit-triq filwaqt li l-appoġġ għat-trasport marittimu kien limitat għall-inizjattiva tal-Awtostradi tal-Baħar u xi proġetti annwali. Politika ta’ Koeżjoni : Politika Ewropea li għandha l-għan li ssaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi tnaqqas id-differenza fil-livell tal-iżvilupp bejn ir-reġjuni differenti. Proġett Ewlieni : Proġett li jikkonsisti f’sensiela ta’ xogħlijiet li ma jistgħux jinfirdu minn xulxin mil-lat ekonomiku, li jaqdu funzjoni teknika preċiża b’għanijiet identifikati b’mod ċar u li l-ispiża totali tiegħu, li tittieħed inkunsiderazzjoni biex tiġi ddeterminata l-kontribuzzjoni mill-Fondi, taqbeż il-EUR 50 miljun. Il-Proġetti Ewlenin huma kofinanzjati mill-FEŻR u rregolati bir-Regolament tal-Fondi Strutturali (KE) Nru 1260/1999. Proġett tal-Fond ta’ Koeżjoni : Il-Proġetti tal-Fondi ta’ Koeżjoni jistgħu jipprovdu assistenza għal proġetti ta’ infrastruttura tal-ambjent u tat-trasport ta’ interess komuni fejn l-ispiża totali bi prinċipju ma tistax tkun inqas minn EUR 10 miljun, li huma kofinanzjati bil-Fond ta’ Koeżjoni u rregolati bir-Regolament tal-Fond ta’ Koeżjoni (KE) Nru 1164/94. Programm Operazzjonali : Id-dokument imħejji f’livell ċentrali jew reġjonali fi Stat Membru u approvat mill-Kummissjoni, li jieħu s-sura ta’ sett konsistenti ta’ prijoritajiet li jinkludi miżuri multiannwali. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Mis-sena 2000 ’l hawn, l-UE għamlet madwar EUR 6,2 biljun disponibbli permezz tal-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni biex tikkofinanzja l-bini ta’ infrastrutturi tal-portijiet. L-investimenti huma ġestiti mill-awtoritajiet reġjonali u mill-Kummissjoni Ewropea. II. Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri vvalutat l-effettività tal-proġetti tal-infrastruttura tat-trasport fil-portijiet billi eżaminat l-objettivi u r-riżultati ta’ 27 proġett assistiti mill-FEŻR u mill-Fond ta’ Koeżjoni, u l-mod kif l-Istati Membri kienu ġestew din in-nefqa u kif il-Kummissjoni kienet issorveljat il-proċess. III. Il-Qorti sabet li: - 11 biss mis-27 proġett kienu effettivi fis-sosteniment tal-objettivi tal-politika tat-trasport. Barra minn hekk, kien hemm xi kostruzzjonijiet li ma kinux tlestew, xi wħud li ma kinux qed jintużaw, u oħrajn li se jkollhom bżonn investiment sostanzjali ulterjuri qabel ma jkunu jistgħu jibdew jintużaw b’mod effettiv. - Fl-ebda reġjun ivverifikat ma kien hemm fis-seħħ pjan ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul, u ma kienet saret l-ebda valutazzjoni tal-ħtiġijiet. Barra minn hekk, kien hemm nuqqas ta’ proġetti xierqa għall-finanzjament, u l-finanzjament retrospettiv intuża għall-assorbiment tal-fondi disponibbli. - Il-proċeduri amministrattivi fl-Istati Membri għal dawn il-proġetti kienu twal u tedjanti, u xi drabi wasslu għal dewmien u nefqa addizzjonali. - Ftit li xejn ġew ikkunsidrati l-monitoraġġ u s-sorveljanza tar-riżultati tal-proġetti, u l-Kumitati ta’ Monitoraġġ u l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni ffukaw fuq ir-rata ta’ nfiq. L-indikaturi tfasslu prinċipalment biex jimmonitorjaw l-infiq u l-kostruzzjoni. Ir-riżultati u l-impatt tal-infrastrutturi ma ġewx immonitorjati, u nstabu portijiet vojta u infrastrutturi ta’ portijiet mhux użati. - Il-valutazzjonijiet u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-Proġetti Ewlenin u l-proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni ma wasslux għal azzjoni li tirrimedja għad-dgħufijiet tal-proġetti nnutati matul il-verifika. Instab ukoll li ma kienx hemm gwida tal-Kummissjoni dwar ġestjoni finanzjarja tajba fl-infiq. - Ftit kien hemm evidenza li l-Kummissjoni interveniet fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ biex tiżgura l-effettività fl-infiq għall-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fondi ta’ Koeżjoni vverifikati u li hija nkoraġġiet l-istabbiliment jew l-użu ta’ indikaturi tar-riżultati jew tal-impatt. IV. Il-Qorti tirrakkomanda li, bil-għan li jiġu indirizzati d-diversi nuqqasijiet li ġew innutati, il-Kummissjoni għandha: - tfakkar lill-Istati Membri dwar l-obbligu tagħhom li jużaw il-finanzjament mill-UE f’konformità mal-ġestjoni finanzjarja tajba u tipprovdi gwida xierqa fejn meħtieġ; - tfittex li tiżgura li fid-deċiżjonijiet u fis-sorveljanza tagħha b’rabta mal-infrastrutturi tal-portijiet, il-Fondi Strutturali jintużaw b’mod effettiv b’appoġġ tal-objettivi stabbiliti fil-Programmi Operazzjonali; - trendi l-għajnuna tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-perjodu li ġej soġġetta għall-eżistenza ta’ strateġija komprensiva ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul (ibbażata fuq valutazzjoni tal-ħtiġijiet) għall-portijiet kollha tar-reġjun rilevanti; - tiffoka aktar fuq l-effettività tal-proġetti billi tinkoraġġixxi l-użu ta’ indikaturi tar-riżultati u tal-impatt mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni, żjarat fuq il-post b’rabta ma’ kwistjonijiet ta’ effettività, u introduzzjoni tal-prinċipju li l-finanzjament mill-UE għandu jkun jiddependi mir-riżultati; - tagħmel kontrolli ex post tal-użu u tal-prestazzjoni tal-infrastrutturi kofinanzjati abbażi tar-riskju; - issaħħaħ il-proċedura ta’ valutazzjoni għallproġetti Ewlenin u l-proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni bil-għan li jsir titjib fl-identifikazzjoni ta’ dgħufijiet serji u fit-teħid ta’ azzjoni xierqa biex dawn jiġu rrimedjati. INTRODUZZJONI IL-PORTIJIET FL-EKONOMIJA EWROPEA 1. Il-portijiet huma żoni u strutturi organizzati għall-imbark ta’ passiġġieri u t-tagħbija jew il-ħatt ta’ bastimenti. Fl-2009, 404 miljun passiġġier għaddew minn aktar minn 1200 port kummerċjali li hemm tul il-100 000 km ta’ kosti Ewropej [1]. Il-volum ta’ merkanzija ġestit fil-portijiet fis-27 pajjiż tal-UE kien ta’ madwar 3,9 biljun tunnellata [2]. Fil-perjodu 2005/2006, madwar 214000 persuna ħadmu fis-settur Ewropew tat-trasport bl-ilma u ġġeneraw EUR 22 biljun ta’ valur miżjud fuq dħul ta’ madwar EUR 100 biljun [3]. 2. It-trasport marittimu huwa t-tieni mezz ta’ trasport l-aktar importanti fl-UE, filwaqt li l-maġġoranza tal-merkanzija għadha tiġi ttrasportata bit-triq (ara d-Dijagramma 1). 3. Kollox ma’ kollox, il-Kummissjoni tipprevedi li t-trasport se jkompli jikber, li t-trasport marittimu fl-UE se jiżdied minn 3,8 biljun tunnellata fl-2006 għal madwar 5,3 biljun tunnellata fl-2018 [4] u li t-trasport bit-triq se jibqa’ jkollu l-ogħla rata ta’ tkabbir fost il-mezzi kollha ta’ trasport. ID-DIJAGRAMMA 1 ĦARSA ĠENERALI LEJN L-UŻU TAL-MEZZI TA’ TRASPORT GĦALL-MERKANZIJA TTRASPORTATA FI ĦDAN L-UE F’TUNNELLATI/KM +++++ TIFF +++++ Sors: Panorama of Transport, Eurostat, 2009. IL-POLITIKI U L-PORTIJIET EWROPEJ 4. Il-White Paper tal-Kummissjoni tal-1992 [5] tidentifika t-terminals multimodali u l-interoperabbiltà bħala fatturi ċentrali biex tiżdied is-sostenibbiltà tal-mobbiltà fl-Ewropa, u tenfasizza l-importanza tal-investiment fl-infrastruttura tal-portijiet. F’dan il-kuntest, hija qalet li kien hemm portijiet fil-Komunità li kienu għadhom lura f’termini ta’ investiment f’infrastruttura ġdida u konnessjonijiet li jgħaqqduhom man-netwerks interni. Il-White Paper tal-2001 tal-Kummissjoni [6] enfasizzat l-importanza li l-bilanċ ikun trasferit bejn id-diversi mezzi ta’ trasport, u l-portijiet huma kruċjali f’dan ir-rigward peress li jikkostitwixxu l-ewwel "nodu modali" peress li dawn iservu bħala punt ta’ konnessjoni u trasferiment ta’ oġġetti u passiġġieri bejn il-mezzi ta-trasport marittimi u dawk ibbażati fuq l-art. Fl-2001, il-Kunsill Ewropew qies li għandha tingħata prijorità lill-investimenti fit-trasport bil-ferroviji, bil-baħar u fil-passaġġi tal-ilma interni bil-għan li jitħeġġeġ it-trasport intermodali [7]. 5. Fil-qafas tal-politika ta’ koeżjoni, ir-Regolament tal-FEŻR jipprevedi l-possibbiltà ta’ investimenti f’infrastruttura "li jikkontribwixxi[u] għat-twaqqif u l-iżvilupp ta’ networks trans-Ewropej [fil-qasam] tat-trasport" [8]. Barra minn hekk, ir-Regolament tal-Fond ta’ Koeżjoni jippermetti assistenza għal "proġetti ta’ infrastruttura tat-trasport ta’ interess komuni" [9]. 6. Bejn l-2000 u l-2006, EUR 2,8 biljun mill-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni ġew allokati għal infrastrutturi ta’ portijiet [10]. Erba’ pajjiżi ġew allokati 85,5 % tal-ammont totali li kellu jintefaq (għad-dettalji ara d-Dijagramma 2 u l-Anness I). EUR 3,4 biljun oħra ġew allokati għal investimenti f’portijiet matul il-perjodu ta’ finanzjament 2007–13 [11]. ID-DIJAGRAMMA 2 IT-TQASSIM SISTEMATIKU SKONT IL-PAJJIŻ TAL-FINANZJAMENT MILL-FONDI STRUTTURALI GĦAL INFRASTRUTTURI TA’ PORTIJIET GĦALL-PERJODU 2000–06 +++++ TIFF +++++ IL-ĠESTJONI TAL-INVESTIMENTI F’PORTIJIET PERMEZZ TAL-FONDI STRUTTURALI U TA’ KOEŻJONI 7. In-nefqa mill-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni hija ġestita skont il-metodu ta’ ġestjoni kondiviża, u r-responsabbiltajiet ta’ ġestjoni għall-perjodu 2000–06 kienu dawn li ġejjin: (a) Il-Kummissjoni nnegozjat u approvat il-Programmi Operazzjonali proposti mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni nominati mill-Istati Membri jew proġetti tal-Fondi ta’ Koeżjoni u allokat ir-riżorsi finanzjarji skont dan. (b) Għall-Proġetti Ewlenin tal-FEŻR u l-proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni l-approvazzjoni mill-Kummissjoni nħtieġet fil-livell ta’ proġetti individwali. (c) L-awtoritajiet tal-Istati Membri kienu responsabbli mill-ġestjoni u l-implimentazzjoni tal-programmi. (d) Il-Kummissjoni kienet involuta fil-monitoraġġ u s-sorveljanza tal-programmi, flimkien mal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni fil-livell reġjonali. Il-Kummissjoni rrimborżat in-nefqa approvata u ħadet ir-responsabbiltà ġenerali għall-użu xieraq tal-fondi. 8. Fi ħdan il-Kummissjoni, ir-responsabbiltà għal dawn l-investimenti fit-trasport inqasmet bejn id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali (DĠ Politika Reġjonali) u d-Direttorat Ġenerali għall-Mobbiltà u t-Trasport (DĠ Mobbiltà u Trasport). Filwaqt li d-DĠ Politika Reġjonali huwa responsabbli mill-ġestjoni tal-FEŻR u mill-Fond ta’ Koeżjoni, id-DĠ Mobbiltà u Trasport huwa responsabbli mill-proposti dwar il-politika tat-trasport tal-UE u l-implimentazzjoni u s-segwitu konkreti tagħhom. L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 9. Il-Qorti vverifikat investimenti mill-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni fl-infrastruttura tat-trasport fil-portijiet [12] bil-għan li ssib jekk il-proġetti kofinanzjati matul il-perjodu 2000–06 [13] kinux effettivi. Hija eżaminat: - l-objettivi u l-eżiti ta’ 27 proġett assistiti mill-FEŻR u l-Fond ta’ Koeżjoni taħt l-intestatura "Infrastrutturi tat-trasport"; - il-mod kif l-Istati Membri kienu ġestew din in-nefqa u kif il-Kummissjoni kienet issorveljat il-proċess. 10. Il-verifika saret f’disa’ reġjuni fl-erba’ Stati Membri li ġew allokati l-iktar fondi. In-numru ta’ reġjuni vverifikati f’kull pajjiż kien ibbażat fuq is-sehem tiegħu mill-fondi allokati, u dan ifisser li ntgħażlu erba’ reġjuni fi Spanja (Andalucia, Asturias, Canaria u Galicia), tnejn fil-Greċja (il-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar), tnejn fl-Italja (Sqallija u Puglia), u wieħed fi Franza (in-Normandija ta’ Fuq). Mill-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport fil-portijiet irrappurtati lill-Kummissjoni, intgħażlu b’mod każwali tliet proġetti għall-verifika fuq il-post għal kull reġjun. 11. Il-kampjun ta’ 27 inkluda erba’ Proġetti Ewlenin u tliet Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni li jirrikjedu deċiżjoni tal-Kummissjoni. Fir-rigward tan-natura tal-proġetti, 13 kienu relatati ma’ infrastruttura għall-merkanzija u l-kontejners, disgħa mat-titjib tal-portijiet għall-passiġġieri, inklużi erba’ marini, erbgħa mal-finanzjament ta’ superstrutturi [14], u wieħed kien proġett ta’ żvilupp urban. L-ispiża totali tal-proġetti vverifikati kienet ta’ EUR 1,7 biljun, u l-kofinanzjament mill-UE ammonta għal EUR 726 miljun. Fl-Anness II tingħata lista sħiħa tal-proġetti vverifikati b’deskrizzjoni qasira tal-kontenut tagħhom u d-dettalji tal-ispejjeż. 12. Il-proċeduri tal-verifika użati kienu jinkludu eżami tad-dokumenti, intervisti tal-verifiki, analiżi tas-sistemi ta’ ġestjoni tal-proġetti, u verifikazzjoni fuq il-post tal-eżiti tal-proġetti, l-utilizzazzjoni u r-riżultati tagħhom. Saru wkoll laqgħat mal-Kummissjoni Ewropea, l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni f’kull reġjun, il-ministeri ċentrali tal-erba’ pajjiżi kkonċernati, l-awtoritajiet tal-portijiet u benefiċjarji oħra involuti fl-implimentazzjoni tal-proġetti ffinanzjati. Il-missjonijiet fuq il-post saru minn Ġunju sa Novembru 2010. OSSERVAZZJONIJIET L-ADEGWATEZZA TAL-OBJETTIVI TMINTAX MIS-27 PROĠETT IVVERIFIKATI KELLHOM OBJETTIVI ĊARI TAL-POLITIKA TAT-TRASPORT 13. L-objettivi tal-proġetti ta’ infrastruttura tal-portijiet jistgħu jvarjaw. Ir-Regolament tal-Fondi Strutturali tal-1999 spjega l-prinċipju ġenerali li l-operat tal-Fondi kellu jkun "konsistenti mal-linji politiċi u l-operazzjonijiet Komunitarji oħrajn, b’mod partikolari [fil-qasam] (...) [tat]-trasport" [15]. 14. Il-verifika tal-Qorti vvalutat jekk l-objettivi tal-proġetti ta’ infrastruttura tat-trasport magħżula kinux konsistenti mal-objettivi stabbiliti tal-politika tat-trasport u mal-objettivi tal-Programmi Operazzjonali li abbażi tagħhom kienu ġew iffinanzjati, biex jiġi żgurat li l-infiq tal-UE kien sar għall-objettivi li għalihom kien ġie approvat. 15. Il-Qorti sabet (ara d-Dijagramma 3 u l-Kaxxa 1) li mis-27 proġett tat-trasport ivverifikati: (a) 18-il proġett kienu indirizzati b’mod ċar lejn objettivi tat-trasport; (b) seba’ proġetti ma kellhomx objettivi b’appoġġ għall-politika tat-trasport, iżda kellhom objettivi f’oqsma oħra appoġġjati mill-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni (bħat-Turiżmu jew it-Tiġdid Urban); (c) żewġ proġetti kellhom objettivi li ma kinux konformi la mal-objettivi tal-politika tat-trasport u lanqas mad-deskrizzjoni fil-Programm Operazzjonali li abbażi tiegħu kienu ġew iffinanzjati. ID-DIJAGRAMMA 3 VALUTAZZJONI TAL-OBJETTIVI TAL-PROĠETTI META MQABBLA MAL-OBJETTIVI TAL-OP +++++ TIFF +++++ IL-KAXXA 1 EŻEMPJI TAL-OBJETTIVI MISJUBA (a) Instabu objettivi tal-politika tat-trasport fil-proġetti relatati mat-tisħiħ tal-kapaċità tal-port li jiġġestixxi l-merkanzija u l-passiġġieri, bħall-bini ta’ bnajkiet, puntuni, digi u terminals, l-approfondiment ta’ kanali tal-aċċess u xogħlijiet ta’ tħammil u ta’ tħaffir. Instabu objettivi oħra tal-politika reġjonali, pereżempju proġetti tal-portijiet tal-passiġġieri biex titjieb il-konnessjoni mir-reġjuni tal-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar u tat-Tramuntana għall-Greċja Kontinentali, bil-għan li jiġi appoġġjat l-objettiv ta’ livell ogħla li titnaqqas l-insularità u li jiġu miġġielda t-tnaqqis demografiku u l-marġinalizzazzjoni ekonomika. (b) Proġetti b’objettivi li jappoġġjaw politiki differenti minn dik tat-trasport kienu żona pedonali żviluppata mill-ġdid bejn il-port u l-belt ta’ Aviles (Asturias, Spanja); bini ta’ pixkerija fiż-żona tal-port ta’ A Coruña (Galicia, Spanja), bnajka mkabbra għall-attrazzjoni ta’ vapuri akbar tal-kruċieri fil-port ta’ Ermoupoli fuq il-gżira ta’ Syros (il-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar, il-Greċja), kostruzzjoni għall-pulizija tal-port f’Cadiz (Andalucia, Spanja) u tliet marini: f’Vieste, Puglia, f’Ragusa, Sqallija (l-Italja) u f’Chipiona, Andalucia (Spanja). (c) Proġett li kellu objettivi li ma kinux konformi mad-deskrizzjoni fil-Programm Operazzjonali, li abbażi tiegħu kien ġie ffinanzjat kien jinvolvi proġett għall-bini ta’ marina f’Mytilini (il-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana, il-Greċja), filwaqt li l-Programm Operazzjonali jipprevedi li jsiru investimenti li jattiraw sorsi ta’ dħul minbarra t-turiżmu u proġett tal-Fond ta’ Koeżjoni f’Campamento (Andalucia, Spanja) li kien biddel l-objettivi biex isir bini ta’ baċir għall-kostruzzjonijiet speċjali minflok, għalkemm objettiv bħal dan ma kienx konformi mal-linji gwida tan-netwerks Trans-Ewropej għat-Trasport (ara l-paragrafu 33). L-EFFETTIVITÀ TAL-PROĠETTI MHUX IL-PROĠETTI KOLLHA KIENU OPERATTIVI, U XI PROĠETTI KBAR MA KINUX TLESTEW HEKK KIF IPPJANAT 16. Il-verifika vvalutat ukoll jekk il-kostruzzjoni tal-infrastrutturi kinitx tlestiet fil-ħin u jekk dawn kinux qed jintużaw. Il-Qorti sabet li mis-27 proġett: (a) 11 kienu tlestew fil-ħin, 12 kienu esperjenzaw dewmien medju ta’ 26 xahar fil-kostruzzjoni, u l-erbgħa li kien għad fadal, li jikkorrispondu għal 70,8 % tal-ammonti vverifikati, ma kinux tlestew. Ix-xogħlijiet ta’ kostruzzjoni kienu għadhom għaddejjin fi żmien il-verifika minħabba dewmien u problemi tekniċi f’Gijon (Asturias, Spanja), Punta de Langosteira (Galicia, Spanja) u fi Brindisi (Puglia, l-Italja), u minħabba l-ħtieġa ta’ xogħlijiet ta’ tħammil u tħaffir addizzjonali f’Karlovasi (il-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana, il-Greċja). Ġie rrappurtat lill-Qorti li Gijon, proġett li ngħata kofinanzjament ta’ EUR 248 miljun, tlesta f’Jannar 2011. Il-proġett ta’ Punta de Langosteira, li rċieva EUR 258 miljun mill-Fond ta’ Koeżjoni, kien għadu ma tlestiex sa nofs l-2011. (b) Il-maġġoranza tal-infrastrutturi kienu qed jintużaw (ara d-Dijagramma 4): mit-23 proġett komplut, 19 kienu bdew jintużaw sa nofs l-2010. Tlieta ma kinux qed jintużaw (il-proġetti ta’ Augusta fl-Italja u Campamento u Arinaga fi Spanja), u wieħed kien qed jintuża parzjalment biss (Bari, fl-Italja).Dawn l-erba’ proġetti ngħataw EUR 25,7 miljun mill-fondi tal-FEŻR jew 36,6 % tal-ispiża totali tagħhom. ID-DIJAGRAMMA 4 IL-PROĠETTI KIENU QED JINTUŻAW? +++++ TIFF +++++ IL-KAXXA 2 EŻEMPJI TA’ PROĠETTI LI MA KINUX QEGĦDIN JINTUŻAW 1. Bejn l-2001 u l-2004, proġett f’Campamento pprovda għar-rikonverżjoni ta’ żona tal-port li ma kinitx baqgħet tintuża f’terminal għall-kontejners biex tiġi sodisfatta d-domanda dejjem tikber għat-trasport bil-kontejners u biex jinħolqu l-impjiegi. Peress li l-baċir li kien inbena kien żgħir wisq għad-daqs dejjem jikber tal-bastimenti għall-kontejners moderni, il-konnessjonijiet għar-reġjun ta’ madwar il-port kienu ħżiena, u kien hemm terminals oħra tal-kontejners fil-viċin, ġie deċiż, matul il-kostruzzjoni, biex il-proġett jinbidel f’tarzni għal kostruzzjonijiet speċjali. Dan il-baċir intuża darba biss, għall-bini ta’ terminal għall-gass naturali likwidu f’wiċċ l-ilma u m’hemmx prospetti għal użu fil-futur (kofinanzjament mill-UE ta’ EUR 16,6 miljun). +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ 2. Bejn l-2003 u l-2006, ġiet kofinanzjata l-kostruzzjoni tat-tieni fażi ta’ port kummerċjali f’Augusta (l-ewwel fażi kienet inbdiet fl-1980). L-infrastruttura tlestiet fl-2006, iżda l-port għadu ma jintużax billi la t-traffiku mistenni tal-kontejners u lanqas it-traffiku "roll-on roll-off" (ro-ro) ma mmaterjalizzaw ruħhom (kofinanzjament ta’ EUR 3,8 miljun). Fil-futur qarib hija ppjanata li ssir it-tielet fażi tal-estensjoni tal-port biex jitlestew ix-xogħlijiet tal-bnajkiet għal terminal ġdid għall-kontejners u għall-konnessjoni man-netwerk ferrovjarju. INSTAB LI 11 BISS MIT-23 PROĠETT KOMPLUT KIENU EFFETTIVI FIR-RIGWARD TAL-OBJETTIVI TAL-POLITIKA TAT-TRASPORT 17. Il-proġetti tqiesu effettivi fil-każijiet fejn kienu laħqu l-objettivi stabbiliti meta nbdew, inkluż fejn laħqu l-miri stabbiliti. F’termini ta’ effettività, it-23 proġett ta’ infrastrutturi tat-trasport kompluti ġew iġġudikati kif ġej: (a) 11-il proġett tqiesu li jappoġġjaw il-politika tat-trasport b’mod effettiv (18,1 % tal-fondi tal-UE vverifikati): il-"Port 2000" f’Le Havre, il-krejnijiet mobbli f’Rouen, il-bypass għat-trakkijiet fi Tremestrieri, iż-żewġ baċiri f’San Juan de Nieva f’Aviles, il-bnajka f’Myrinas, ix-xogħlijiet ta’ estensjoni tal-port f’Tinos, parti mill-estensjoni tal-interport f’Bari, ix-xogħlijiet ta’ tkabbir tal-port ta’ Thira, il-kostruzzjonijiet fil-port ta’ Ferrol, il-breakwater u t-terminal irrestawrat fil-port ta’ Las Palmas; (b) erba’ proġetti (5,6 % tal-fondi tal-UE vverifikati) ma kinux effettivi: tliet portijiet vojta f’Campamento, Arinaga u Augusta u investiment ferrovjarju f’Le Havre li ma rriżultax fiż-żieda mistennija tat-trasport tal-kontejners bil-ferrovija (ara l-Kaxxa 4); (c) tmien proġetti ma kinux jappoġġjaw l-objettivi tal-politika tat-trasport (5,5 % tal-fondi tal-UE vverifikati), jiġifieri erba’ proġetti ta’ kostruzzjoni ta’ marini [16], bnajka mkabbra għall-attrazzjoni ta’ vapuri akbar tal-kruċieri f’Syros, kostruzzjoni għall-pulizija tal-port f’Cadiz, pixkerija f’A Coruña u proġett ta’ rinnovazzjoni ta’ triq f’Aviles (għalkemm dawn tqiesu li ma appoġġjawx effettivament l-objettivi tal-politika tat-trasport, xi wħud mill-proġetti li saritilhom żjara fil-fatt ġabu benefiċċji kwantitattivi jew kwalitattivi fil-lokalitajiet tagħhom). 18. Barra minn hekk, ħafna mill-investimenti li saru għandhom konnessjonijiet ineffettiv mar-reġjun ta’ madwarhom ("Port 2000" f’Le Havre) jew konnessjonijiet neqsin (Bari, Brindisi, Langosteira u Ferrol). Minkejja li "Port 2000", Bari u Ferrol tqiesu li kienu effettivi, x’aktarx li dawn il-5 proġetti, li jirrappreżentaw 47,7 % tal-ammonti ta’ kofinanzjament ivverifikati, għandhom bżonn investimenti sinifikanti ulterjuri sabiex jiġu konnessi mar-reġjuni ta’ madwarhom u joperaw bil-kapaċità li jistgħu jilħqu. IL-KAXXA 3 EŻEMPJI TA’ PROĠETTI EFFETTIV LI ĠEW IVVERIFIKATI +++++ TIFF +++++ 1. Fi Tremestrieri, EUR 10,5 miljun intużaw għall-kofinanzjament tal-kostruzzjoni ta’ żewġ irmiġġi u bypass li jnaqqas id-distanza u l-ħin ta’ sewqan, mill-awtostrada sal-vapuri, għat-trakkijiet li jivvjaġġaw minn Sqallija għall-Italja kontinentali. In-numru ta’ trakkijiet li jgħaddu miċ-ċentru tal-belt ta’ Messina tnaqqas bi 98 %, u n-numru ta’ aċċidenti li jinvolvu vetturi tqal naqas b’50 %. Minbarra t-tnaqqis fin-numru ta’ mwiet ikkawżati minn aċċidenti fit-toroq, kien hemm tnaqqis sinifikanti fit-tniġġis fiċ-ċentru tal-belt. 2. Il-proġett "Port 2000" f’Le Havre kien jikkonsisti fil-kostruzzjoni ta’ erba’ postijiet għall-irmiġġar, digi, bnajkiet u xogħlijiet ta’ tħammil bil-għan li jitwessa’ u jiġi approfondit il-kanal ta’ aċċess, minbarra l-iżvilupp ta’ konnessjonijiet fuq l-art fiż-żona tal-port u xi xogħlijiet ta’ ħarsien ambjentali. Il-kofinanzjament mill-FEŻR ammonta għal EUR 38,1 miljun, u konsegwenza tal-proġett kien hemm żieda fil-volum ġenerali tal-merkanzija (b’117 % mill-1999 sal-2006) u fl-għadd ta’ kontejners attratti lejn il-port (b’162 % mill-1999 sal-2010) kif ukoll livell imtejjeb ta’ sigurtà fit-terminals il-ġodda, fejn kien hemm inqas każijiet ta’ serq u ġew irrappurtati inqas inċidenti. +++++ TIFF +++++ 3. Fil-port ta’ Aviles/San Juan de Nieva, inbnew żewġ baċiri matul il-perjodu 2002 sal-2005 (kofinanzjament ta’ EUR 6,5 miljun mill-UE). L-ammont ta’ merkanzija li nġarret minn dan il-port ikkwadruplika minn mindu tlesta l-proġett (minn 244191 tunnellata fl-2001 għal 1366 911-il tunnellata fl-2006). Il-baċiri fil-port ta’ Aviles © Autoridad Portuaria de Avilés +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ 4. Proġett li sar b’kofinanzjament ta’ EUR 4,9 miljun mill-2005 sal-2009 fil-Gżira ta’ Tinos, li hija post famuż għall-pellegrinaġġi fir-reġjun tal-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar, żied il-kapaċità tal-port għall-irmiġġar ta’ bastimenti u b’hekk naqqas il-possibbiltà ta’ aċċidenti. Barra minn hekk, it-traffiku lejn il-port inżamm barra miċ-ċentru tal-belt, u b’hekk tnaqqset il-konġestjoni tat-traffiku u ssolviet il-problema ta’ nuqqas ta’ parkeġġi għall-viżitaturi. +++++ TIFF +++++ IL-KAXXA 4 EŻEMPJU TA’ PROĠETT INEFFETTIV F’Le Havre, proġett ferrovjarju li kien kofinanzjat b’ EUR 8,4 miljun ġie implimentat fl-2007 u l-2008. L-objettiv kien l-immodernizzar u t-titjib ta’ parti min-netwerk ferrovjarju biex titjieb l-organizzazzjoni tat-trasport fuq l-art tal-kontejners li l-port il-ġdid kien qed jattira. Minħabba diversi raġunijiet relatati mad-disinn tal-proġett, il-ġestjoni ineffiċjenti tal-kontejners fit-terminals u d-dewmien fil-kostruzzjoni li wassal għat-telf ta’ kuntratti, dan il-proġett naqas milli jħalli l-impatt previst, u t-trasport bit-triq assorba ż-żieda tal-kontejners li l-port il-ġdid kien qed jattira. +++++ TIFF +++++ IL-ĠESTJONI TAL-PROĠETTI U L-PROGRAMMI IL-BINI TA’ INFRASTRUTTURI MINGĦAJR VALUTAZZJONI TAL-ĦTIĠIJIET TA’ ŻVILUPP TAL-PORTIJIET FIT-TUL 19. Il-proġetti tal-infrastruttura tal-portijiet fuq skala kbira jeħtieġu ppjanar adegwat, u l-aħjar mod kif tista’ tintlaħaq l-aħjar prestazzjoni tagħhom huwa li jkunu ġew ippjanati fil-qafas ta’ prijoritajiet reġjonali jew taż-żona għall-iżvilupp tal-port. Għal dan il-għan, l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni għandu jkollhom kunċett ġenerali stabbilit fi pjan ta’ żvilupp tal-port adegwat dwar il-bżonnijiet tagħhom fit-tul u l-ħtiġijiet tagħhom ta’ żvilupp. Dan il-pjan għandu jinkludi estimu tal-volumi futuri ta’ passiġġieri u ta’ merkanzija, eżami tal-aċċess mir-reġjuni interni u kwalunkwe kwistjoni ambjentali kif ukoll analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji possibbli. Fil-kuntest ta’ dak li ntqal hawn fuq, il-verifika vvalutat jekk kienx hemm pjanijiet strateġiċi ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul u jekk intużawx mir-reġjuni biex huma jipprijoritizzaw l-investimenti fl-infrastrutturi tal-portijiet. Il-Qorti sabet li l-ebda reġjun ivverifikat ma kellu pjan strateġiku ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul li jappoġġja d-deċiżjonijiet ta’ investiment u li fil-perjodu meta ttieħdu d-deċiżjonijiet dwar il-proġett, wieħed biss mid-disa’ reġjuni vverifikati (ir-reġjun Grieg tal-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar) uża studji li jivvalutaw il-ħtiġijiet tad-diversi gżejjer bil-għan li jiġi appoġġjat l-iżvilupp fit-tul ta’ infrastrutturi tal-portijiet. Il-Kaxxa 5 tispjega s-sitwazzjoni tar-reġjuni vverifikati kollha. IL-KAXXA 5 L-EBDA REĠJUN MA KELLU PJAN TA’ ŻVILUPP STRATEĠIKU TAL-PORTIJIET FIT-TUL Fil-Greċja, liġi li ilha fis-seħħ minn Jannar 2006 obbligat lit-12-il port ewlieni (il-portijiet ta’ interess internazzjonali) biex ikollhom pjan ta’ żvilupp strateġiku tal-portijiet fit-tul. Qabel, ir-reġjun tal-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar kien juża studji bil-għan li jindirizza l-finanzjament lejn ħtiġijiet ta’ proġetti konkreti għad-diversi gżejjer. Fir-reġjun Grieg l-ieħor li ġie vverifikat (ir-reġjun tal-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana), Kumitat Inter-Ministerjali kien jeżamina każ b’każ it-talbiet għal estensjoni ta’ portijiet. Fi Spanja, korp intermedjarju [17] vvaluta l-investimenti f’infrastrutturi tal-portijiet kollha proposti billi eżamina l-pjanijiet ta’ direzzjoni kontinwi tal-"portijiet ta’ interess nazzjonali" u l-pjanijiet ta’ żvilupp tagħhom fuq medda ta’ ħames snin. Fl-Italja, fil-bidu tal-perjodu 2000–06 la kien hemm strateġija għall-ippjanar nazzjonali u lanqas waħda reġjonali għall-investimenti fil-portijiet. "Pjan Ġeneral tat-Trasport u l-Loġistika" ġie approvat f’Diċembru 2002, u dan għadu validu billi ma ġie stabbilit ebda pjan sussegwenti. Fl-2003, tlaqqa’ Grupp ta’ Ħidma bil-għan li jissinkronizza l-investimenti fil-livell nazzjonali u reġjonali. Fi Franza, id-deċiżjonijiet dwar il-kofinanzjament ta’ infrastrutturi ta’ portijiet kienu jiffurmaw parti minn deċiżjoni tal-Ministru għat-Trasport. Fl-2010, ġiet proposta l-"Schéma National Infrastructures de Transport", bil-għan li jiġu żviluppati alternattivi għat-trasport bit-triq, li torbot l-investimenti mal-impatt tagħhom fuq it-tisħin globali, iżda din il-proposta kienet għadha ma ġietx adottata meta saret il-verifika. IN-NUQQAS TA’ PROĠETTI ADEGWATI U D-DEWMIEN FIT-TLESTIJA 20. Il-verifika vvalutat ukoll kif intgħażlu l-proġetti u sabet li fir-reġjuni vverifikati l-proċeduri użati kienu jvarjaw. Kien hemm sejħiet għal proposti tradizzjonali (il-Greċja), għażla deċiża f’livell nazzjonali (Spanja), proġetti diskussi f’livell nazzjonali, iżda li ġew deċiżi f’livell reġjonali (Franza) u proġetti deċiżi f’livell purament reġjonali (l-Italja). 21. Għall-aħjar riżultati possibbli, l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni għandhom ikunu f’pożizzjoni li jagħżlu bejn għadd ta’ proġetti li jikkompetu għall-istess fondi, iżda fil-parti l-kbira tal-każijiet, minħabba n-nuqqas ta’ proġetti adegwati, ma kienx hemm din il-kompetizzjoni għall-fondi. Is-sempliċi fatt li proġett kien ingħata l-permessi mitluba [18] ħafna drabi kien biżżejjed biex dan jingħażel għall-finanzjament. 22. F’rapport preċedenti [19], il-Qorti rrakkomandat li l-Kummissjoni għandha tenfasizza l-effettività tal-Fondi Strutturali aktar milli l-assorbiment massimu ta’ fondi. Madankollu, konsegwenza oħra tal-insuffiċjenza ta’ proġetti adegwati u d-dewmien tal-proġetti li għadhom għaddejjin kienet l-użu tal-finanzjament retrospettiv (jiġifieri l-allokazzjoni mill-ġdid ta’ fondi lil proġetti ta’ sostituzzjoni) bil-għan li jiġi evitat it-telf potenzjali ta’ fondi tal-UE. IL-KAXXA 6 IL-FINANZJAMENT RETROSPETTIV FIR-REĠJUNI TALJANI IVVERIFIKATI Fil-Programm Operazzjonali ta’ Sqallija, għall-miżura kkonċernata żdiedu 18-il proġett ta’ trasport ta’ sostituzzjoni (minn total ta’ 30) b’valur totali ta’ kważi EUR 50 miljun. Mill-Programm Operazzjonali kollu, ammont totali ta’ kważi EUR 2,8 biljun li jikkorrispondi għal terz tal-valur totali tal-POR Sicilia 2000–06 (EUR 8,4 biljun) ġie "sostitwit" b’dan il-mod. Għall-Puglia, żdiedu 89 proġett ta’ trasport ta’ sostituzzjoni, u b’hekk inkiseb total ta’ 109 proġetti f’din il-miżura. Il-valur totali tal-proġetti ta’ sostituzzjoni kien ta’ kważi EUR 217-il miljun, ammont li jikkorrispondi għal 58 % tan-nefqa totali għall-miżura (EUR 372 miljun). Fil-qafas tal-Assi 6 (Netwerks), ammont totali ta’ EUR 265 miljun, li jikkorrispondi għal 50 % tal-infiq totali tal-Assi (EUR 525 miljun) ġie "sostitwit" b’dan il-mod. Fil-Programm Operazzjonali kollu, l-ammont totali ta’ proġetti ta’ sostituzzjoni kien ta’ kważi EUR 1200 miljun, li jikkorrispondu għal 23 % tal-valur kollu tal-Programm Operazzjonali (EUR 5200 miljun). 23. Għall-finanzjament retrospettiv minn sorsi tal-Fondi Strutturali, dawn il-proġetti għandhom jissodisfaw il-kriterji tal-għażla stabbiliti għall-proġetti tal-applikanti inizjali. Madankollu, tnejn mit-tliet proġetti ta’ sostituzzjoni [20] vverifikati fl-Italja ma laħqux l-objettivi tagħhom b’mod sodisfaċenti. Il-proġett f’Augusta rriżulta f’port vojt (ara l-eżempju 2, il-Kaxxa 2), u f’Bari ma saritx il-konnessjoni man-netwerk nazzjonali tal-ferrovija, u dan ma ffaċilitax l-objettiv ewlieni tal-proġett, li kien dak li jinħoloq ċentru ta’ attività multimodali. 24. Kien hemm dewmien konsiderevoli fil-proċess tal-approvazzjoni għall-bini, ħafna drabi minħabba l-għadd ta’ awtorizzazzjonijiet u permessi meħtieġa. Pereżempju, fir-reġjun tal-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana (il-Greċja), wieħed mill-proġetti vverifikati jmur lura għall-1984, meta ngħataw permessi arkeoloġiċi għal proġett ta’ kostruzzjoni ta’ port li beda fl-2006; fi Sqallija (l-Italja), il-proċedura għal wieħed mill-proġetti damet mill-1991 sal-2008 u kienet tinkludi 33 approvazzjoni u konċessjoni minn awtoritajiet ambjentali, statali, reġjonali u tekniċi, u l-Kummissjoni. 25. Xi drabi dan irriżulta fi nfiq addizzjonali sabiex l-infrastruttura terġa’ tibda titħaddem, bħalma ġara f’Vieste (l-Italja), fejn il-kostruzzjoni ta’ marina li bdiet fl-2000 b’kofinanzjament ta’ EUR 3,6 miljun tant iddewmet li kienu meħtieġa investimenti sostanzjali ta’ titjib sabiex l-infrastruttura tal-utilità u d-disinn jiġu adattati għall-istandards u l-ħtiġijiet tal-utenti tal-lum bil-għan li l-port jiffunzjona (estimu ta’ EUR 1,5 miljun). IS-SORVELJANZA MILL-AWTORITAJIET TA’ ĠESTJONI MA FFUKATX FUQ L-EFFETTIVITÀ, U L-MONITORAĠĠ TAL-PROĠETTI WAQAF MALLI NTEMMET IL-KOSTRUZZJONI 26. L-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri u jikkoperaw mal-Kummissjoni sabiex jiżguraw li l-Fondi tal-Komunità jintużaw skont il-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba [21]. Biex dan isir, l-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni għandhom jimmonitorjaw il-programmi tagħhom biex jiżguraw il-kompatibbiltà mal-politiki tal-UE, jagħmlu eżami annwali tal-eżiti ewlenin tas-sena ta’ qabel permezz tal-parteċipazzjoni tagħhom fil-"Kumitati ta’ Monitoraġġ" u jużaw indikaturi adegwati biex isegwu l-progress li jsir fil-programmi u l-proġetti. Dawn il-Kumitati ta’ Monitoraġġ għandhom jiżguraw l-effettività u l-kwalità tal-implimentazzjoni tal-għajnuna [22]. Barra minn hekk, il-Kummissjoni kellha tipprovdi gwida għall-istabbiliment ta’ sistemi adegwati ta’ ġestjoni u ta’ kontroll biex tkun żgurata l-ġestjoni finanzjarja tajba tal-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni. 27. Fejn ikun possibbli, l-indikaturi fil-livell tal-programmi għandhom juru l-miri kkwantifikati kif ukoll l-implimentazzjoni fiżika, ir-riżultati u, malli jkun possibbli, l-impatti fil-livell xieraq (prijorità jew miżura) [23]. Fil-livell tal-proġetti, indikaturi tajbin għandhom jippermettu sorveljanza xierqa tal-progress tax-xogħlijiet u l-infiq relatat apparti mill-ksib ta’ riżultati u impatti f’termini ta’ titjib kwantitattiv u kwalitattiv fl-użu tal-infrastruttura. 28. Il-Qorti sabet li: (a) Il-laqgħat tal-Kumitat ta’ Monitoraġġ kienu limitati għal diskussjoni dwar l-istrateġija ġenerali ffukata fuq l-iżvolġiment tal-infiq minflok fuq diskussjonijiet dwar ir-riżultati ta’ proġetti individwali. (b) L-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni mmonitorjaw mill-qrib l-iżvolġiment tal-infiq u l-progress tal-bini, iżda mhux l-użu sussegwenti tal-infrastrutturi billi dan ma tqiesx bħala responsabbiltà tagħhom. Madankollu, billi l-Kummissjoni tqis li din hija responsabbiltà tal-awtoritajiet nazzjonali/reġjonali [24], ħadd ma jimmonitorja l-użu u l-prestazzjoni ta’ dawn l-infrastrutturi wara li jkunu ġew iffinanzjati u mibnija, u b’hekk kostruzzjonijiet mhux użati jew mhux effettivi ma jiġux irrappurtati. (c) L-indikaturi magħżula mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni fil-livell tal-programmi normalment kienu relatati mal-impjiegi mistennija, b’mod partikolari matul il-kostruzzjoni, u ma’ xi riżultati ġenerali ħafna, pereżempju "10 portijiet imtejba". F’xi każijiet, id-dejta rrappurtata ma kinitx ibbażata fuq l-aggregazzjoni ta’ dejta miġbura fil-livell tal-proġetti, iżda fuq statistika reġjonali ġenerali mhux relatata mal-proġetti ffinanzjati. (d) L-indikaturi fil-livell tal-proġetti ffukaw aktar fuq il-prestazzjoni milli fuq ir-riżultati; ta’ spiss kienu ġeneriċi wisq biex ikunu rilevanti, jew sempliċiment kienu jikkonsistu f’kejl fiżiku (pereżempju l-għadd ta’ m2 ta’ "żona ta’ port imtejba"). Barra minn hekk, dawn l-indikaturi ma kinux segwiti matul l-implimentazzjoni tal-proġetti. L-istabbiliment ta’ indikaturi tajbin kien rari fil-kampjun, iżda eżempju ta’ prattika tajba huwa deskritt fil-Kaxxa 7. (e) Ma kinitx ġiet ipprovduta gwida lill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni dwar ġestjoni finanzjarja soda. Barra minn hekk, l-aspetti ta’ ġestjoni finanzjarja soda tal-programmi u l-proġetti vverifikati mill-Qorti ma kinux ġew inklużi fl-ambitu tal-verifika mid-DĠ Politika Reġjonali. IL-PROĊEDURA TA’ APPROVAZZJONI TA’ PROĠETTI EWLENIN ĦADET WISQ ŻMIEN 29. Għall-Proġetti Ewlenin tal-FEŻR u tal-Fond ta’ Koeżjoni, jeħtieġ li l-Kummissjoni tagħti l-kunsens tagħha għall-kofinanzjament mill-UE billi tadotta Deċiżjoni speċifika tal-Kummissjoni. Biex dan isir, ir-regolament ipprovda proċedura kif ukoll skeda ta’ żmien għat-teħid tad-deċiżjonijiet (fi żmien xahrejn minn meta ssir it-talba [25]). Il-kampjun tal-verifika kien jinkludi erba’ Proġetti Ewlenin u tliet Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni. Il-Qorti sabet li: (a) Il-perjodu ta’ żmien għall-valutazzjoni tal-applikazzjoni qatt ma ġie osservat (għas-seba’ proġetti, iż-żmien medju għall-adozzjoni tad-deċiżjoni inizjali kien 19-il xahar, u f’żewġ każijiet tliet snin [26]). (b) Rigward il-proġetti vverifikati, ma sarux kummenti dwar konnessjonijiet ineffettivi jew neqsin mar-reġjun ta’ madwar fil-każijiet tal-proġetti ta’ Bari u Ferrol jew dwar il-fatt li l-proġett tat-"tarzna għall-kostruzzjonijiet speċjali" ma kienx jikkonforma mal-kundizzjonijiet għall-finanzjament f’Campamento (ara l-paragrafu 33). 30. Barra minn hekk, f’rapporti preċedenti, il-Qorti kienet irrakkomandat ukoll li l-Kummissjoni għandha ttejjeb il-valutazzjoni tal-impatt potenzjali u attwali billi tistabbilixxi indikaturi kkwantifikati xierqa qabel ma tapprova proġett [27]. 31. L-indikaturi użati għas-sorveljanza tal-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni kienu jkopru l-eżitu (il-kostruzzjoni). Huma ma kinux ikopru r-riżultati u l-miri li jistgħu jitkejlu biex ikun jista’ jiġi vvalutat l-impatt tal-finanzjament. IL-KAXXA 7 EŻEMPJI TA’ PRATTIKA TAJBA RIGWARD L-ISTABBILIMENT TAL-INDIKATURI Eżempju ta’ prattika tajba li għandu jiġi enfasizzat huwa l-Proġett Ewlieni "Port 2000" f’Le Havre (in-Normandija ta’ Fuq, Franza), fejn ġew ipprovduti għadd ta’ indikaturi fiżiċi, indikaturi ta’ riżultati, indikaturi ta’ impatt, u indikaturi multimodali. Minbarra li saret valutazzjoni partikolari tal-aspetti ambjentali u stħarriġ dwar il-kuntentizza tal-utenti, tal-popolazzjoni lokali u tal-viżitaturi, dawn l-indikaturi ġew immonitorjati b’mod regolari minn korp speċifiku li għaqqad il-benefiċjarju, fergħa lokali tal-uffiċċju tal-istatistika, u istituzzjoni tal-gvern reġjonali. L-IRWOL TAL-KUMMISSJONI DWAR IL-KUMITATI TA’ MONITORAĠĠ 32. Il-leġiżlazzjoni kienet tirrikjedi li l-Kummissjoni tagħmel eżami annwali tal-eżiti ewlenin tas-sena ta’ qabel fil-"Kumitati ta’ Monitoraġġ", għalkemm f’funzjoni konsultattiva [28]. 33. Il-Qorti sabet li kien hemm ftit evidenza biex tikkonferma li l-Kummissjoni kienet ħadet azzjoni biex tinfluwenza l-laqgħat tal-Kumitati ta’ Monitoraġġ u tħeġġiġhom jiżguraw li l-infiq tagħhom ikun effettiv. Pereżempju, fil-każ tal-port ta’ Gela (Sqallija), il-proġett ġie abbandunat, u l-fondi rilevanti ntużaw biex jitkompla l-bini tal-awtostradi Palermo-Messina u Catania-Gela, u dan ma kienx konformi mal-għan li ssir bidla mit-trasport bit-triq għal mezzi oħra; fil-proġett tal-port ta’ Campamento (ara l-Kaxxa 2), il-Kummissjoni ppermettiet li l-proġett jibdel l-iskop tiegħu minn terminal għall-kontejners għal baċir għall-kostruzzjonijiet speċjali. Minħabba li r-regoli fis-seħħ għal dan it-tip ta’ port jirrestrinġu l-finanzjament tal-Koeżjoni għal infrastrutturi li jżidu l-effiċjenza intermodali, l-iskop mibdul ta’ dan il-proġett ma kkonformax mal-linji gwida tat-TEN-T (din hija waħda mill-kundizzjonijiet ta’ Proġett ta’ Koeżjoni). 34. Barra minn hekk, m’hemm l-ebda evidenza li l-Kummissjoni interveniet jew qajmet oġġezzjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni vverifikati, minkejja li r-riżultati tal-proġetti ma kinux konformi mal-objettivi li għalihom ġie pprovdut il-kofinanzjament. Pereżempju, fil-każ tal-proġett tal-interport ta’ Bari, l-objettivi intermodali ma ntlaħqux, u l-bini baqa’ vojt peress li l-binarji ferrovjarji l-ġodda ma kinux konnessi mas-sistema ferrovjarja nazzjonali minħabba li l-kumpanija ferrovjarja nazzjonali ma kinitx awtorizzat lill-benefiċjarju biex juża l-infrastruttura tagħha. IL-KONKLUŻJONIJIET U R-RAKKOMANDAZZJONIJIET 35. Il-Qorti sabet li mis-27 verifika tal-infrastrutturi tat-trasport fil-proġetti tal-portijiet kofinanzjati mill-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni fil-perjodu ta’ pprogrammar 2000–06, 11 biss kienu effettivi. Barra minn hekk, terz tal-proġetti vverifikati kellhom objettivi li ma kinux relatati mat-trasport. Minbarra proġetti ineffettivi, il-Qorti sabet li xi proġetti ma kinux qed jintużaw u li proġetti sinifikanti, li għandhom valur li jikkorrispondi għal 70,8 % tat-total tal-ammont ivverifikat, ma kinux tlestew meta saret il-verifika. 11-il proġett kienu tlestew fil-ħin, iżda t-12-il proġett komplut l-ieħor esperjenzaw dewmien medju ta’ 26 xahar fil-kostruzzjoni. Barra minn hekk, ħamsa mill-proġetti, li kienu jirrappreżentaw kważi nofs l-ammonti vverifikati, se jkollhom bżonn investiment konsiderevoli ulterjuri qabel ma jkunu jistgħu jibdew jintużaw b’mod effettiv. 36. Din il-verifika wriet ukoll li fl-ebda reġjun fejn saru żjarat ma kien hemm fis-seħħ pjan ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul, u ma kinux saru valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet li jappoġġjaw l-għażla tal-proġetti ta’ infrastruttura tal-portijiet. Barra minn hekk, kien hemm nuqqas ta’ proġetti adattati li setgħu jikkompetu għar-riżorsi allokati. Xi reġjuni b’mod retrospettiv iffinanzjaw proġetti ta’ sostituzzjoni, kif inhu permess, bil-għan li jassorbu r-riżorsi allokati li kienu disponibbli. Madankollu, tnejn mit-tliet proġetti ta’ sostituzzjoni inklużi fil-kampjun ma laħqux l-objettivi tagħhom. Instab ukoll li l-proċeduri amministrattivi nazzjonali għall-ħruġ ta’ awtorizzazzjonijiet u permessi tal-bini ħafna drabi kienu twal u tedjanti. IR-RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni għandha: (a) Tfakkar lill-Istati Membri fl-obbligu tagħhom li jużaw il-fondi tal-UE b’mod kompatibbli mal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja soda. Biex dan isir, il-Kummissjoni għandha tipprovdi gwida adegwata u xxerred l-aqwa prattiki li nstabu fl-Istati Membri. (b) Fid-deċiżjonijiet u s-sorveljanza tagħha rigward l-infrastrutturi tal-portijiet, tfittex li tiżgura li l-Fondi Strutturali jintużaw b’mod effettiv b’appoġġ għall-objettivi stabbiliti fil-Programmi Operazzjonali. (c) Trendi l-għajnuna mill-Politika ta’ Koeżjoni għal infrastrutturi ta’ portijiet għall-perjodu li jmiss soġġetta għall-eżistenza ta’ strateġija komprensiva ta’ żvilupp tal-portijiet fit-tul (ibbażata fuq valutazzjoni tal-ħtiġijiet) għall-portijiet kollha tar-reġjun. 37. Ftit li xejn ġew ikkunsidrati l-monitoraġġ u s-sorveljanza tar-riżultati tal-proġetti: (a) Il-Kumitati ta’ Monitoraġġ ikkonċentraw fuq l-assorbiment f’waqtu tal-approprjazzjonijiet u l-istrateġiji ta’ intervent ġenerali filwaqt li l-monitoraġġ tal-proġetti mill-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni kien iffukat fuq ir-rata ta’ nfiq; l-indikaturi tfasslu primarjament bil-għan li jkunu mmonitorjati l-infiq u l-kostruzzjoni. Ir-riżultati u l-impatt tal-infrastrutturi kofinanzjati ta’ portijiet ma kinux immonitorjati, u nstabu portijiet vojta u infrastrutturi ta’ portijiet mhux użati. (b) Ftit kien hemm evidenza li l-Kummissjoni żgurat sorveljanza adegwata għall-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni vverifikati, li hija interveniet fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ biex tiżgura l-effettività fl-infiq u li hija inkoraġġiet l-istabbiliment jew l-użu tal-indikaturi tar-riżultati jew tal-impatt. IR-RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-Kummissjoni għandha: (a) Tiffoka aktar fuq l-effettività tal-proġetti kofinanzjati billi: tinkoraġġixxi l-użu sistematiku mill-awtoritajiet Ġestjonarji tal-indikaturi tar-riżultati u tal-impatt; tiżgura li anke ż-żjarat fuq il-post jiffukaw fuq kwistjonijiet ta’ effettività; u tintroduċi l-prinċipju li l-fondi tal-UE għandhom jingħataw bil-kundizzjoni li jinkisbu r-riżultati ppjanati. (b) Tagħmel kontrolli ex post tal-użu tal-infrastrutturi kofinanzjati abbażi ta’ kampjun ibbażat fuq ir-riskju, biex jiġi vverifikat li qed issir bidla fl-enfasi mill-infiq għar-riżultati u l-impatt. 38. Mill-verifika nstab ukoll li l-valutazzjonijiet u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar il-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni ma wasslux għal azzjoni li tirrimedja n-nuqqasijiet tal-proġetti nnutati matul il-verifika. IR-RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-proċedura ta’ valutazzjoni tal-Proġetti Ewlenin u l-Proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni biex ittejjeb l-identifikazzjoni ta’ nuqqasijiet serji u t-teħid ta’ azzjoni xierqa biex dawn jiġu rrimedjati. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija minn Harald NOACK, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu waqt il-laqgħa tagħha tal- 15 ta’ Frar 2012. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] Sors: Data tal‑Eurostat dwar in‑numru ta’ passiġġieri fit‑trasport marittimu. Ara http://epp.eurostat.ec.europa. eu/portal/page/portal/ transport/data/database [2] Sors: "Energy, transport and environment indicators" (Indikaturi dwar l-enerġija, it-trasport u l-ambjent), Eurostat, Frar 2011. [3] Sors: "European Business, Facts and Figures", (Fatti u ċifri Ewropej dwar in-negozju), Eurostat, Ottubru 2009. [4] Il-paragrafu 6 ta’ KUMM(2009) 8 finali tal- 21 ta’ Jannar 2009 – "L-iskopijiet strateġiċi u r-rakkomandazzjonijiet għall-politika tat-trasport marittimu tal-UE sal-2018". [5] Il-Punt V.1 tal-Komunikazzjoni COM(1992) 494 finali tat- 2 ta’ Diċembru 1992 – "The future development of the common transport policy" (L-iżvilupp futur ta’ politika komuni għat-trasport). [6] COM(2001) 370 finali tat- 12 ta’ Settembru 2001 – "European transport policy for 2010: Time to decide" (Poiltika Ewropea għat-trasport – 2010: wasal iż-żmien li niddeċiedu). [7] COM(2001) 264 finali tal- 15 ta’ Mejju 2001 – "A European Union Strategy for Sustainable Development" (Strateġija tal-Unjoni Ewropea għall-iżvilupp sostenibbli); Konklużjonijiet tal-Presidenza (il-Kunsill ta’ Gothenburg, il- 15 u s- 16 ta’ Ġunju 2001), Nru SN 200/1/01 REV 1. [8] L-Artikolu 2(1)(b) tar-Regolament (KE) Nru 1783/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 12 ta’ Lulju 1999 dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ĠU L 213, 13.8.1999, p. 1). [9] L-Artikolu 3(1) u Anness għal Anness II tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1164/94 tas- 16 ta’ Mejju 1994 li jistabbilixxi Fond ta’ Koeżjoni (ĠU L 130, 25.5.1994, p.1). [10] Barra minn hekk għall-perjodu tal-2000–13, EUR 275 miljun mill-flus tal-UE s’issa ntefqu fuq infrastrutturi tal-portijiet permezz tal-programm b’ġestjoni diretta "Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport" (TEN-T). [11] Il-proporzjon tal-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni allokati taħt l-intestatura "Portijiet u passaġġi tal-ilma interni" kien tal-livell ta’ 5 % għaż-żewġ perjodi ta’ programmar 2000–06 u 2007–13. [12] F’dan il-qasam, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri diġà rrapportat dwar il-finanzjament tal-infrastrutturi tat-trasport (ara r-Rapport Speċjali Nru 1/93 (ĠU C 69, 11.3.1993, p. 1). Barra minn hekk, fil-qasam tal-għajnuna reġjonali, fost l-oħrajn, ir-Rapport Speċjali Nru 1/95 (ĠU C 59, 8.3.1995, p. 1) ivvaluta l-istrumenti finanzjarji tal-koeżjoni; ir-Rapport Speċjali Nru 7/2003 (ĠU C 174, 23.7.2003, p. 1) eżamina l-implimentazzjoni tal-ipprogrammar tal-assistenza għall-perjodu 2000–06 u r-Rapport Speċjali Nru 1/2007 (ĠU C 124, 5.6.2007, p. 1) ivvaluta l-implimentazzjoni tal-proċessi fuq medda medja ta’ żmien rigward il-Fondi Strutturali 2000–06. [13] Dan il-perjodu ntgħażel mill-Qorti bil-għan li hi tkun tista’ tivvaluta r-riżultati ta’ infrastrutturi kompluti ta’ portijiet. [14] Superstrutturi huma attivi fissi (eż. tined, imħażen, uffiċċji) mibnija fuq l-infrastrutturi tal-portijiet kif ukoll tagħmir fiss u mobbli (eż. krejnijiet) użati fiż-żona tal-port. [15] L-Artikoli 2(5) u 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal- 21 ta’ Ġunju 1999 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1). [16] Ragusa, Vieste, Chipiona u Mytilini. [17] Puertos del Estado, taħt il-Ministeru għall-Infrastrutturi. [18] Permessi għall-użu tal-art, permessi ambjentali, awtorizzazzjonijiet arkeoloġiċi, eċċ. [19] Il-Punt X. (d) tar-Rapport Speċjali Nru 7/2003. [20] Il-proġetti f’Bari (Puglia) u Tremestrieri u Augusta (Sqallija). [21] L-Artikoli 8(4), 34(1) u 38(1) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999. [22] Ara l-Artikolu 35(3) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999. [23] Ara l-Artikolu 36(2) tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999. [24] Ara r-risposta tal-Kummissjoni rigward sejbiet simili ta’ infrastrutturi kofinanzjati mhux użati (fil-Kaxxa 7, it-tieni paragrafu, tar-Rapport Speċjali Nru 9/2010 "L-infiq tal-Miżuri Strutturali tal-UE fuq il-provvista tal-ilma għall-konsum domestiku qed jintużaw bl-aqwa mod?") [25] L-Artikolu 26 tar-Regolament (KE) Nru 1260/1999: Japplika perjodu ta’ tliet xhur jekk ikun hemm bżonn issir konsultazzjoni mal-BEI. [26] Huwa ovvju li din l-iskeda ta’ żmien kienet tinkludi l-ħin meħtieġ biex ir-reġjun iwieġeb għal mistoqsijiet imressqa mill-Kummissjoni. [27] Ara l-punt 4.25 tar-Rapport Speċjali Nru 1/95, u l-punt 42 tar-Rapport Speċjali Nru 7/2003. [28] Possibbiltà oħra biex jiġu eżaminati r-riżultati inizjali, ir-rilevanza tagħhom, l-ilħuq tal-miri, il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni, u b’hekk biex jiġu influwenzati l-possibbiltajiet li tiżdied l-effettività tal-proġett, hija l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu (li għandha titwettaq minn valutatur indipendenti taħt ir-responsabbiltà tal-Awtorità ta’ Ġestjoni u b’koperazzjoni mal-Kummissjoni). Kif iċċarat fir-Rapport Speċjali Nru 1/2007, iż-żmien skedat għal dawn l-evalwazzjonijiet kien kmieni wisq fil-perjodu biex tiġi vvalutata l-effettività u biex jitkejlu l-impatti meta wieħed iqis kemm il-programmi bdew tard jew bil-mod (ara l-paragrafu 20 u l-Kaxxa 4 tar-Rapport Speċjali Nru 1/2007). -------------------------------------------------- L-ANNESS I ĦARSA ĠENERALI LEJN L-ALLOKAZZJONIJIET MILL-FONDI STRUTTURALI U TA’ KOEŻJONI GĦALL-INFRASTRUTTURI TAT-TRASPORT FIL-PORTIJIET MATUL IL-PERJODU 2000–06 GĦAL KULL STAT MEMBRU Sors: Il-Kummissjoni Ewropea, DĠ Politika Reġjonali. L-Istat Membru | L-ammonti ta’ kofinanzjament (f’EUR) | Il-% tat-total | Il-Ġermanja | 45510773 | 1,61 | L-Estonja | 10406063 | 0,37 | Il-Greċja | 358949324 | 12,74 | Spanja | 1468837862 | 52,12 | Franza | 246157336 | 8,73 | L-Italja | 339411748 | 12,04 | Il-Latvja | 3540075 | 0,13 | Il-Litwanja | 2847117 | 0,10 | Malta | 1269683 | 0,05 | Il-Pajjiżi l-Baxxi | 4892440 | 0,17 | Il-Polonja | 28487500 | 1,01 | Il-Portugall | 180258177 | 6,40 | Ir-Renju Unit | 58923315 | 2,09 | Il-Koperazzjoni transkonfinali fl-UE | 55426574 | 1,97 | Il-Koperazzjoni interreġjonali fl-UE | 13359052 | 0,47 | TOTAL | 2818277039 | 100,00 | -------------------------------------------------- L-ANNESS II ĦARSA ĠENERALI LEJN IL-PROĠETTI MAGĦŻULA GĦAL KULL REĠJUN Ir-Reġjun/ il-Pajjiż | It-titlu tal-proġett | Il-kontenut u l-objettiv tal-proġett | It-tip ta’ proġett (C/P/S/U [1]) | L-ispejjeż totali (f’EUR) | Il-kofinanzjament mill-UE (f’EUR) | SPANJA Andalucia | 1.Faċilitajiet ta’ infrastrutturi tal-port f’Campamento, San Roque. | Xogħlijiet fil-port (diga li tagħlaq, tliet mollijiet, tħammil, spazju għat-terminal) għal terminal għall-kontejners; aktar tard, dan l-objettiv inbidel fil-bini ta’ tarzna għall-operazzjonijiet speċjali. | C | 37688436 | 16582912 | 2.L-iżvilupp ta’ marina f’Chipiona. | Xogħlijiet (restawr tal-puntuni, tħammil u estensjoni tal-alloġġ tal-kaptani) bil-għan li l-postijiet tal-irmiġġ fil-marina jiżdiedu b’77 (total ta’ 377) sabiex jiġu attratti aktar turisti u biex titqassar il-lista tad-dgħajjes tal-btajjel li jistennew biex ikunu jistgħu jirmiġġaw fiha. | P | 3918801 | 2155341 | 3.Bini ġdid għall-persunal tal-manutenzjoni u l-pulizija tal-port f’Cadiz. | Il-kostruzzjoni ta’ bini li jipprovdi spazju għal workshops, maħżen, kmamar fejn wieħed ibiddel, uffiċċji u ċ-ċentru tal-kontroll tas-servizzi għall-persunal tal-pulizija tal-port. | S | 1439075 | 719538 | Asturias | 4.It-tkabbir tal-port ta’ Gijón. | Xogħlijiet fil-port (baċir ġdid, breakwater u superfiċi ta’ terminal għal oġġetti xotti u likwidi sfużi) bil-għan li tinħoloq il-kapaċità meħtieġa biex jinqeda t-traffiku dejjem jikber ta’ oġġetti xotti sfużi, prodotti tal-pitrolju u gass naturali; u għall-ħolqien tal-impjiegi. | C | 450000000 | 247500000 | 5.Ir-riabilitazzjoni tal-baċir tan-Nofsinhar u dak tal-Punent ta’ San Juan de Nieva/Aviles (Fażi I). | Il-bini ta’ żewġ baċiri bil-għan li l-port ikun jista’ jattira bastimenti aktar fondi. | C | 13109074 | 6554522 | 6.Aviles – It-titjib tal-Avenue Conde Guadalhorce billi ġie rranġat il-ħajt taż-żona pedonali. | L-Iżvilupp mill-ġdid ta’ żona żdingata mill-port sal-belt billi din tinbidel fi triq twila kilometru b’paviment ġdid b’erja totali ta’ 25350 m2, b’bankijiet, kontenituri tal-iskart għar-riċiklaġġ, dwal u postijiet għall-irmiġġ ta’ jottijiet. | U | 2437342 | 1218671 | Canarias | 7.Il-Port ta’ Arinaga, il-Moll ta’ Agüimes, l-ewwel fażi A. | Il-bini ta’ baċir u l-pavimentar tal-ispjanata bħala parti mill-bini ta’ port industrijali biex titnaqqas il-konġestjoni fil-port ta’ Las Palmas (EUR 298000 oħra mill-fondi tal-UE ntefqu f’perjodu preċedenti). | C | 23480152 | 11750152 | 8.Id-diga tan-Nofsinhar fil-port ta’ Las Palmas. | Il-bini ta’ breakwater fil-port ta’ Las Palmas biex mewġ ogħla minn 5 m jinżamm barra miż-żona tal-port. | C | 13857520 | 6928760 | 9.Il-pavimentar tal-bankina max-xatt Gran Canaria fil-port ta’ Las Palmas. | Xogħlijiet fil-port biex tinbidel is-superfiċje ta’ 150000 m2 u għall-installazzjoni ta’ torrijiet tad-dawl, faċilitajiet tad-drenaġġ, binarji għal krejnijiet, netwerks tal-elettriku u faċilitajiet tat-telekomunikazzjoni ta’ taħt l-art f’terminal eżistenti biex ikun jista’ jiġi trattat għadd ikbar ta’ kontejners. | C+S | 10158820 | 5079410 | Galicia | 10.Ix-xogħlijiet fil-parti ta’ barra tal-port f’Punta de Langosteira. | Estensjoni tal-port eżistenti bil-bini ta’ baċir ġdid, breakwater u superfiċje ta’ terminal għal prodotti xotti u likwidi sfużi b’aċċess mit-triq għal sit industrijali fil-viċin biex l-aktar traffiku perikoluż għall-port jinżamm barra mill-belt u biex tissolva l-problema relatata mal-pressjoni li l-port kien qed joħloq fuq il-belt u fir-rigward tal-ħolqien ta’ impjiegi. | C | 575182943 | 257539720 | 11.Pixkerija ġdida u mħażen għall-esportazzjoni fil-port ta’ A Coruña. | Il-bini ta’ binja ġdida għas-suq tal-bejgħ ta’ ħut bl-ingrossa (b’żoni għall-ħatt tal-ħut, swali għan-negozjar, kmamar għall-preparazzjoni tal-ħut u żoni għat-tħejjija għat-trasport, faċilità għall-produzzjoni tas-silġ, kafetterija, kmamar għall-amministrazzjoni, uffiċċji għall-pulizija tal-port u oħrajn, kmamar għal laqgħat, bank u kmamar tekniċi) biex tiżdied l-effiċjenza fin-negozjar, fil-ġestjoni u fit-trasport tal-prodotti tal-ħut. | S | 18708024 | 9319121 | 12.It-tkabbir tal-port ta’ Ferrol. | Il-bini ta’ terminal għall-prodotti xotti sfużi u għall-kontejners, breakwater, moll, pjattaforma b’aċċess għat-triq u 3 postijiet għall-irmiġġ (EUR 25189895 oħra mill-fondi tal-UE se jintefqu fil-fażi li jmiss). | C | 138925795 | 39554238 | FRANZA In-Normandija ta’ Fuq | 13.Fast Port li jilqa’ bastimenti kbar għall-kontejners f’Le Havre (Port 2000) – l-ewwel fażi. | Xogħlijiet fil-port (bini ta’ 4 terminals u moll għall-protezzjoni, twessigħ tal-passaġġ ta’ aċċess, xogħlijiet tat-tħammil, xogħlijiet ta’ konservazzjoni ambjentali u konnessjonijiet tat-trasport fuq l-art fiż-żona tal-port) biex ikunu jistgħu jintlaqgħu l-ikbar bastimenti tal-kontejners bl-ikbar produttività u bl-aħjar kundizzjonijiet tas-sigurtà possibbli u bil-għan multimodali li jiżdied it-trasport fuq l-art tal-kontejners bil-ferrovija u fuq ix-xmajjar. (Dan huwa parti minn proġett ikbar tal-port ta’ madwar EUR 1,5 biljun). | C | 152399384 | 38099846 | 14. It-tlestija tal-konnessjoni ferrovjarja mal-Port 2000 f’Le Havre. | Parti mix-xogħlijiet fuq l-art (modernizzazzjoni tal-konnessjoni ferrovjarja għat-terminals u aċċess għal-linja ferrovjarja għal Pariġi) bil-għan li jittejjeb it-trasport tal-kontejners bil-ferrovija li l-port il-ġdid kien qed jattira. | C | 39700999 | 8400000 | 15.Il-modernizzazzjoni tat-tagħmir – l-akkwist ta’ tagħmir ġdid (l-ewwel parti) fil-port ta’ Rouen. | Ix-xiri ta’ żewġ krejnijiet mobbli bil-għan li jiżdiedu l-effiċjenza u s-sigurtà fil-port ta’ Rouen. | S | 3300000 | 990000 | IL-GREĊJA Il-Gżejjer tal-Eġew tan-Nofsinhar | 16.Il-baċir għall-bastimenti tal-kruċieri fil-port ta’ Syros. | Il-bini ta’ moll ta’ 73,50 m x 9,80 m bil-għan li tiġi estiża l-pjattaforma eżistenti fil-port ta’ Ermoupoli sabiex jappoġġja t-titjib tal-port u jiffaċilita t-turiżmu billi jiżdied l-għadd ta’ nies li jżuru l-gżira. | P | 1660894 | 1458714 | 17.Il-kostruzzjonijiet għat-titjib tal-port ta’ Tinos. | Xogħlijiet fil-port (estensjoni tal-mollijiet eżistenti, twessigħ tal-pjattaformi u ħolqien ta’ postijiet għall-irmiġġ, titjib tal-baċir u tas-servizzi fil-port ta’ Tinos. | P | 4894210 | 4019793 | 18.Il-kostruzzjonijiet fil-port ta’ Athinios f’Thira. | Xogħlijiet fil-port (titjib tal-pjattaforma eżistenti, bankina ġdida, titjib tat-triq ta’ aċċess għall-port u bini ta’ żona ta’ parkeġġ) bil-għan li jitjieb il-port ta’ Athinios f’Santorini billi jiżdied l-għadd ta’ postijiet għall-irmiġġ, għall-iffaċilitar tat-turiżmu u biex jiżdied l-għadd ta’ nies li jżuru l-gżira. | P | 3734650 | 2377096 | Il-Gżejjer tal-Eġew tat-Tramuntana | 19.L-integrazzjoni tal-port ta’ Karlovasi. | Xogħlijiet fil-port (tħaffir, tħammil, bini ta’ triq ta’ aċċess u parkeġġi) biex l-għadd ta’ bastimenti li jistgħu jirmiġġaw jiżdiedu minn 1 għal 3 u tiżdied ukoll il-kapaċità tagħhom, kif ukoll biex tiġi żgurata s-sikurezza tal-irmiġġ fil-port (EUR 512121 oħra mill-fondi tal-UE ntefqu f’fażi preċedenti). | P | 9467000 | 6190805 | 20.Il-port ta’ Myrinas. | Il-bini ta’ moll ta’ 310 m għall-protezzjoni tal-bastimenti li jirmiġġaw mir-riħ mill-Majjistral (EUR 1203226 oħra mill-fondi tal-UE ntefqu f’fażi preċedenti). | P | 11000000 | 9632600 | 21.Il-Marina ta’ Mytilini, infrastruttura u binjiet. | Xogħlijiet (diversi binjiet, inklużi teatru fil-miftuħ, torri ta’ kontroll, saff ieħor ta’ konkrit, stekkati, sistemi ta’ netwerks) għall-ikkompletar ta’ marina b’222 post għall-irmiġġ bil-għan li jitjieb il-benessri taċ-ċittadini billi jiġu attratti turisti bi dħul għoli (EUR 5300000 oħra mill-fondi tal-UE ntefqu f’fażi preċedenti). | P | 6646195 | 5943850 | L-ITALJA Puglia | 22.It-tlestija tal-port turistiku ta’ Vieste. | Xogħlijiet ta’ kostruzzjoni (estensjoni ta’ moll, tħammil, diversi binjiet, triq ta’ aċċess, sistemi ta’ netwerks) għal marina ta’ 447 post għal jottijiet biex tittejjeb l-infrastruttura li taqdi ż-żoni turistiċi rilevanti ( EUR 497705 oħra mill-fondi tal-UE ntefqu f’perjodu preċedenti). | P | 9834534 | 2532711 | 23.It-tlestija tal-Interport ta’ Bari Lamasinata – fażi II. | Il-bini ta’ tliet imħażen u binja direzzjonali kif ukoll ta’ toroq, parkeġġi, sistemi ta’ ferrovija u netwerks u utilitajiet ta’ servizzi bħala parti minn żona ta’ interport ikbar immirata lejn l-iżvilupp integrat tan-netwerk reġjonali intermodali biex jiġi appoġġjat l-ibbilanċjar mill-ġdid bejn il-mezzi ta’ trasport li jiffavorixxi t-trasport bil-ferrovija u bil-baħar. (Parti minn kontribuzzjoni tal-UE ta’ EUR 30675263 għall-Proġett Ewlieni kollu). | C | 27355200 | 7984001 | 24.It-titjib tal-konnessjoni ferrovjarja u s-servizz tal-ferrovija fiż-żona ta’ barra l-port ta’ Brindisi. | Xogħlijiet ferrovjarji (rinnovazzjoni tal-binarji, tisħiħ tal-pedament tal-linji ferrovjarji, riattivazzjoni ta’ linji qodma u konnessjoni maż-żona tal-port) bl-idea ewlenija li tiġi żviluppata sistema loġistika u ta’ distribuzzjoni integrata li tiffavorixxi l-konnessjoni bejn l-assi mit-Tramuntana għan-Nofsinhar fir-reġjun u l-Kurituri internazzjonali nru 8 u nru 10. Il-proġett huwa parti minn kontribuzzjoni tal-UE ta’ EUR 36720480 għall-programm lokali kollu. | C | 36720480 | 4497285 | Sqallija | 25. Messina-Tremestrieri – il-bini ta’ żewġ irmiġġi u l-konnessjoni tagħhom mal-awtostrada. | Il-bini ta’ 2 irmiġġi ta’ 150 metru, baċir intern ta’ 12000 m2 miksub bis-saħħa tat-tħammil; spazju intern miftuħ użat bħala parkeġġ, servizzi u mina bil-għan li jitnaqqsu t-traffiku fit-toroq (speċjalment it-trakkijiet), il-konġestjoni u t-tniġġis fiċ-ċentru tal-belt ta’ Messina. | C | 23291458 | 10481156 | 26.Il-port kummerċjali ta’ Augusta. | Xogħlijiet fil-port (mollijiet, irmiġġi Ro-Ro, binjiet, pavimenti, barrikati, sistemi ta’ netwerks) li jippermettu li l-port kummerċjali jsir port alternattiv, loġistikament u ekonomikament validu, għat-traffiku li jaqsam l-istrett ta’ Messina u li jattira traffiku ta’ kontejners u ta’ merkanzija sfuża. Din hija parti minn proġett tal-port ikbar ta’ EUR 130 miljun għall-ikkompletar tal-infrastrutturi. | C | 15493707 | 3839328 | 27.Il-port tal-Marina di Ragusa – Ragusa. | Il-bini ta’ marina ġdida b’723 post għall-jottijiet (żewġ digi, diversi binjiet, puntuni, triq ta’ aċċess, parkeġġi, sistemi ta’ netwerks) biex jiżdied it-turiżmu fil-Provinċja ta’ Ragusa, jitħeġġeġ it-tkabbir fl-infiq għat-turiżmu u jitnaqqas il-qgħad. | P | 69667972 | 15414641 | TOTAL | | | 1704072665 | 726755212 | [1] - C: infrastruttura għall-merkanzija u l-kontejners - P: infrastruttura għat-traffiku tal-passiġġieri - S: superstrutturi - U: proġett li jappoġġja l-iżvilupp urban --------------------------------------------------