Ir-Regolament tal-ODR jibni fuq l-infrastruttura ta’ entitajiet tal-ADR iċċertifikati għall-kwalità stabbilita skont id-Direttiva tal-ADR u japplika għat-tilwim tal-konsumaturi dwar ix-xiri ta’ prodotti jew servizzi li jsiru onlajn. Huwa għandu l-għan li jsaħħaħ speċifikament id-dimensjoni diġitali tas-Suq Uniku.

Taħt ir-Regolament, il-Kummissjoni tistabbilixxi u żżomm pjattaforma Ewropea tal-ODR. Il-pjattaforma tal-ODR hija sit web interattiv multilingwali li jippermetti lill-konsumaturi jippreżentaw onlajn it-tilwim tagħhom bejn il-konsumaturi u n-negozji dwar xiri onlajn (domestiku jew transkonfinali). Din tinforma lill-partijiet dwar l-entità jew l-entitajiet tal-ADR iċċertifikata/i għall-kwalità li hija/huma kompetenti biex tittratta/jittrattaw il-każ tagħhom u tittrażmetti t-tilwima lill-entità tal-ADR li dwarha jkunu qablu l-partijiet. L-entità tal-ADR imbagħad għandha l-possibbiltà li tuża l-għodda ta’ ġestjoni tal-każijiet tal-pjattaforma u tittratta l-każ onlajn fuq il-pjattaforma. Jekk il-partijiet ma jaqblux dwar entità tal-ADR fi żmien 30 jum mill-preżentazzjoni tal-ilment, il-każ jingħalaq awtomatikament fuq il-pjattaforma. Għeluq awtomatiku huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà tal-konsumatur li jsegwi l-ilment tiegħu jew tagħha barra mill-pjattaforma (pereżempju billi jippreżenta l-ilment direttament lil entità tal-ADR). L-utenti tal-pjattaforma huma assistiti minn netwerk ta’ punti ta’ kuntatt tal-ODR li jipprovdu informazzjoni u assistenza b’mod partikolari dwar l-użu tal-pjattaforma tal-ODR, l-entitajiet tal-ADR, id-drittijiet tal-konsumatur u mezzi oħra ta’ rimedju. Kull Stat Membru għandu jinnomina punt ta’ kuntatt tal-ODR li jospita mill-inqas żewġ konsulenti tal-ODR. Il-punti ta’ kuntatt nazzjonali tal-ODR jikkooperaw ma’ xulxin f’netwerk ġestit mill-Kummissjoni. In-negozjanti onlajn u l-postijiet tas-suq onlajn huma meħtieġa jinkludu fuq is-siti web tagħhom link elettroniku għall-pjattaforma tal-ODR. In-negozjanti onlajn huma obbligati wkoll li jipprovdu l-indirizz elettroniku tagħhom.

Ir-Regolament japplika wkoll għal tilwim mibdi minn negozjant kontra konsumatur (tilwim bejn in-negozji u l-konsumaturi) sa fejn l-Istat Membru ta’ residenza abitwali tal-konsumatur jippermetti li tali tilwim jiġi solvut permezz ta’ entità tal-ADR.

3. L-applikazzjoni tad-Direttiva 2013/11/UE

a) Traspożizzjoni mill-Istati Membri

L-Artikolu 25(1) tad-Direttiva tal-ADR kien jeżiġi li l-Istati Membri jdaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jikkonformaw mad-Direttiva sad-9 ta’ Lulju 2015. Il-Kummissjoni appoġġjat il-proċess ta’ implimentazzjoni billi stabbiliet Grupp Espert tal-ADR li ltaqa’ erba’ darbiet bejn l-2013 u l-bidu tal-2015. Madankollu, għadd konsiderevoli ta’ Stati Membri naqsu milli jikkomunikaw fil-ħin miżuri ta’ implimentazzjoni nazzjonali. Bħala riżultat tal-valutazzjoni tal-konformità tagħha, il-Kummissjoni bdiet proċedimenti ta’ ksur għal nuqqas ta’ komunikazzjoni (parzjali jew sħiħ) ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni kontra 16-il Stat Membru. L-Istati Membri kollha kkonċernati sussegwentement innotifikaw l-implimentazzjoni sħiħa tad-Direttiva. Wara verifika addizzjonali tat-traspożizzjoni li kkonfermat traspożizzjoni sħiħa, il-Kummissjoni għalqet il-proċedimenti ta’ ksur kollha. Barra minn hekk, il-Kummissjoni fetħet djalogi strutturati (EU Pilot) ma’ żewġ Stati Membri. Iż-żewġ EU Pilots sussegwentement ingħalqu.

Fl-1 ta’ Lulju 2017, id-Direttiva tal-ADR saret applikabbli fil-pajjiżi taż-ŻEE l-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja. L-Iżlanda għadha ma kkomunikatx it-traspożizzjoni tad-Direttiva.

b) It-tfassil tar-reġimi nazzjonali tal-ADR

L-Istati Membri għamlu użu differenti mill-flessibbiltà li d-Direttiva tagħtihom fl-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tagħha. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għażlu lista miftuħa ta’ entitajiet tal-ADR, jiġifieri sistema fejn il-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim li qed jitolbu li jiġu ċċertifikati bħala entitajiet tal-ADR jiġu ċċertifikati jekk ikunu jikkonformaw mar-rekwiżiti ta’ kwalità tad-Direttiva kif trasposti fil-liġi nazzjonali. Għadd limitat ta’ Stati Membri jsegwu approċċ b’lista magħluqa fejn lista sħiħa ta’ entitajiet tal-ADR hija pprovduta fil-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni u ebda entità oħra tal-ADR ma tista’ tiġi ċċertifikata. F’xi Stati Membri b’lista miftuħa ta’ entitajiet tal-ADR il-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni teħtieġ ċerti korpi pubbliċi għas-soluzzjoni tat-tilwim li jiġu ċċertifikati bħala entitajiet tal-ADR.

Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jirrikonoxxu t-tipi kollha ta’ proċeduri koperti mid-Direttiva bħala proċeduri tal-ADR possibbli. Madankollu, għadd limitat ta’ Stati Membri eskludew l-arbitraġġ tal-konsumatur mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni tagħhom. Huma biss ftit l-Istati Membri li għamlu użu mill-possibbiltà prevista fl-Artikolu 2(2)(a) tad-Direttiva tal-ADR li jagħrfu lill-konċiljaturi tal-kumpaniji (“médiateurs d’entreprise”) bħala entitajiet tal-ADR possibbli..

Filwaqt li fil-maġġoranza tal-Istati Membri l-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni tirrifletti l-livell ta’ protezzjoni tal-konsumatur mogħti mir-rekwiżiti ta’ kwalità tad-Direttiva, għadd ta’ Stati Membri stabbilixxew rekwiżiti ta’ kwalità addizzjonali jew aktar stretti – jew fil-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni nnifisha jew billi taw lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tagħhom is-setgħa li jistabbilixxu rekwiżiti addizzjonali jew aktar stretti għall-entitajiet tal-ADR taħt is-superviżjoni tagħhom.

Eżempji ta’ rekwiżiti ta’ kwalità addizzjonali jew aktar stretti fil-livell nazzjonali

·L-Artikolu 6(a) tad-Direttiva tal-ADR jipprevedi li l-persuni fiżiċi responsabbli mill-ADR għandu “possess the necessary knowledge and skills in the field of alternative dispute resolution, as well as a general understanding of the law” (jkollhom l-għarfien u l-ħiliet meħtieġa fil-qasam tas-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, kif ukoll bħala fehim ġenerali tal-liġi). Barra minn hekk, il-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni Ġermaniża tirrikjedi li dawk il-persuni jkunu avukati kkwalifikati jew medjaturi ċċertifikati għalkollox. Il-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni Ċeka teħtieġ grad universitarju jew ta’ master fil-liġi. Bl-istess mod, il-Polonja stabbiliet rekwiżiti addizzjonali speċifiċi rigward il-kwalifika tal-persuni responsabbli mill-ADR f’ċerti entitajiet pubbliċi tal-ADR.

·L-Artikolu 8(c) tad-Direttiva tal-ADR jipprevedi li l-proċedura tal-ADR għandha tkun mingħajr ħlas jew disponibbli b’tariffa nominali għall-konsumaturi. Skont il-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni Ċeka, Spanjola, Franċiża, Litwana u Finlandiża, l-ADR tal-konsumaturi hija dejjem mingħajr ħlas għall-konsumatur. Il-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni Slovakka tillimita t-tariffi għall-konsumaturi għal EUR 5, filwaqt li l-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni Daniża tillimitahom għal DKK 100.

·L-Artikolu 8(e) tad-Direttiva tal-ADR jistipula li fil-każ ta’ tilwim kumpless ħafna, il-perjodu ta’ 90 jum għat-tlestija tal-proċedura tal-ADR jista’ jiġi estiż fid-diskrezzjoni tal-entità tal-ADR. Barra minn hekk, il-liġi Belġjana tistabbilixxi li l-perjodu ta’ 90 jum jista’ jiġi estiż darba biss (għal massimu ta’ 180 jum), filwaqt li l-liġi Portugiża tistabbilixxi li tista’ tiġi estiża darbtejn biss (għal massimu ta’ 270 jum).

·L-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili tar-Renju Unit, waħda mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tar-Renju Unit, ippubblikat “Gwida għall-Applikanti tal-ADR” li tistabbilixxi numru ta’ rekwiżiti ta’ kwalità li jaqbżu dawk stipulati fil-leġiżlazzjoni ta’ implimentazzjoni tar-Renju Unit.