Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-kumItat tar-Reġjuni - Valutazzjoni ex post tal-Prijorità Tematika tat-‘Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Informazzjoni (TSI)’ fis-Sitt Programm Qafas għar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u Dimostrazzjoni (RŻD) /* KUMM/2008/0533 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 4.9.2008 KUMM(2008) 533 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Valutazzjoni ex post tal-Prijorità Tematika tat-‘Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Informazzjoni (TSI)’ fis-Sitt Programm Qafas għar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u Dimostrazzjoni (RŻD) KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Valutazzjoni ex post tal-Prijorità Tematika tat-‘Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Informazzjoni (TSI)’ fis-Sitt Programm Qafas għar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u Dimostrazzjoni (RŻD) (Test b'rilevanza għaż-ŻEE) 1. Introduzzjoni Din il-Komunikazzjoni tenfasizza r-riżultati u r-rakkomandazzjonijiet ta’ valutazzjoni tal-Prijorità Tematika tat-‘Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Informazzjoni (TSI)’ fis-Sitt Programm Qafas għar-Riċerka, l-Iżvilupp Teknoloġiku u Dimostrazzjoni (RŻD), fil-kuntest tal-istrateġija tal-i2010[1]. Il-Komunikazzjoni tistipula l-ewwel reazzjonijiet tal-Kummissjoni u l-miżuri li diġà ttieħdu jew li qed jiġu ppjanati. Il-valutazzjoni, imwettqa minn Mejju 2007 sa Mejju 2008, hija risposta għar-rekwiżiti tar-Regolament Finanzjarju[2], ir-Regoli ta’ Implimentazzjoni tiegħu[3], u d-dispożizzjonijiet għall-valutazzjoni għas-Seba’ Programm Qafas[4]. 2. Sfond L-għanijiet tas-Sitt Programm Qafas[5] (PQ6) kienu li jsaħħu ż-Żona Ewropea ta’ Riċerka u l-bażi xjentifika u teknoloġika tal-industrija Ewropea u jħeġġu l-kompetittività internazzjonali tagħha, u kif ukoll li jippromwovu attivitajiet ta’ riċerka bħala sostenn għas-setturi politiċi l-oħra tal-UE. Fl-PQ6, li kien ġie implimentat bejn l-2003 u l-2006, l-akbar investiment kien f'għadd ta' prijoritajiet tematiċi maħsuba biex jiffukaw u jintegraw ir-riċerka Komunitarja: €3 984 miljun kienu investiti fl-‘IST Thematic Priority’ u €216-il miljun oħra f’netwerks ta’ veloċità qawwija biex jgħaqqdu lill-istituzzjonijiet ta’ riċerka Ewropej ma’ oħrajn madwar id-dinja. Il-baġit għat-tema 'Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (TIK)' taħt is-Seba' Programm Qafas (PQ7) hu ta' €9 050 miljun għall-perjodu 2007-2013. 3. Twettiq tal-valutazzjoni L-għan tal-valutazzjoni kien li jiġu evalwati l-effetti sistemiċi tal-attivitajiet ta' riċerka tat-TSI taħt il-PQ6, u l-limitu sa fejn dawn ikkontribwixxew għall-PQ6 u għal għanijiet strateġiċi iktar wiesgħa. Il-valutazzjoni ffukat fuq ir-rilevanza, l-effiċjenza, l-effikaċja, l-utilità u s-sostenibbiltà[6] tal-investiment. Il-valutazzjoni twettqet minn panel ta’ esperti indipendenti ta’ livell għoli[7] taħt il-presidenza tas-Sur Esko Aho, megħjun minn tim ta’ evalwaturi professjonali[8]. Il-Panel analizza d-dokumentazzjoni marbuta mal-programm u l-indikaturi tal-produzzjoni u tal-impatt. Il-Panel ġabar xhieda mingħand il-partijiet ewlenin fis-settur tat-TIK u l-organizzazzjonijiet li jwettqu attivitajiet ta’ riċerka marbuta mat-TSI, u kif ukoll mingħand industrijalisti fl-livell għoli, investituri ta’ kapitali ta’ riskju u akkademiċi. Il-konklużjonijiet tagħhom ġew diskussi ma’ membri tal-kumitat ITRE tal-Parlament Ewropew u ma’ delegazzjonijiet tal-Istati Membri fuq il-kumitat tal-programm TSI (ICTC). Ir-rapport ta’ valutazzjoni jinsab fl-Anness 1 u ġie mqassam fil-wisa’, inkluż permezz ta’ Europa[9] u ġie ppreżentat lill-ICTC u lill-Grupp Konsultattiv tat-TIK. 4. L-ewwel reazzjonijiet tal-Kummissjoni, miżuri diġà meħuda jew miżuri ppjanati Il-Kummissjoni laqgħet bil-ferħa r-rapport u tieħu nota tat-23 Rakkomandazzjoni li jinsabu fil-kaxxa li ġejja : Hija tipproponi li dawn ir-Rakkomandazzjonijiet tagħmilhom is-suġġett ta’ dibattitu wiesa’ dwar il-politika Ewropea ta’ innovazzjoni fis-settur tat-TIK. Qed isiru sforzi b’mod kostanti biex jiġu ssimplifikati u mnaqqsa l-piżijiet amministrattivi fil-limiti ta’ ġestjoni finanzjarja b’saħħitha. Fil-PQ7, rata fissa għall-ispejjeż ġenerali hija aċċettata għal ċerti parteċipanti, inklużi l-SMEs u jistgħu jintużaw spejjeż medji fuq il-persunal. Verifikazzjonijiet minn qabel tal-vijabbiltà finanzjarja jitwettqu biss għall-koordinaturi ta’ proġetti u l-parteċipanti li jkunu qed ifittxu finanzjament ta’ aktar minn €0.5 miljun.Ir-rekwiżit preċedenti għall-garanziji finanzjarji huwa ssostitwit minn fond ta’ garanzija, u ċ-ċertifikati ta’ verifika huma mitluba biss fil-każ ta’ dikjarazzjonijiet ta’ spejjeż li jkunu aktar minn €0.375 miljun. Minn issa ’l quddiem teżisti wkoll sistema ta’ reġistrazzjoni unika għall-parteċipanti li bis-saħħa tagħha kull organizzazzjoni parteċipanti ma għandhiex għalfejn tirreġistra aktar minn darba. L-ispejjez jitħallsu lura għal kull dikjarazzjoni finanzjarja, u l-iskedi tal-irrappurtar jistgħu jkunu speċifiċi għal kull proġett. Biex il-flessibbiltà tkun akbar, il-konsorzji tal-proġetti jqassmu l-baġit mill-ġdid bejn il-parteċipanti mingħajr ma huma obbligati li jinfurmaw lill-Kummissjoni; dwar dan;u kull konsorzju għandu awtonomija sħiħa ta’ ġestjoni u jista’ jibdel il-parteċipanti skont ir-regoli stabbiliti fil-kuntratt tal-konsorzju, permezz ta’ notifika sempliċi mibgħuta lill-Kummissjoni. Bħala attrazzjoni għal kumpaniji żgħar b’potenzjal ta’ tkabbir rapidu, minn issa ’l quddiem il-Komunità tista’ tħallas lura sa 75% mill-ispejjeż lill-SMEs, lill-universitajiet u lill-organizzazzjonijiet pubbliċi, b’paragun mal-50% taħt l-PQ6. L-ispejjeż ta’ ġestjoni jitħallsu lura 100% mingħajr limitu, u l-ħlas bil-quddiem ġeneralment hu 50% tal-kontribuzzjoni Komunitarja totali. It-23 Rakkomandazzjoni tar-‘Rapport Aho’: Qiegħed jiġi rrakkomandat li jsiru sforzi biex jissokta l-ikkonsolidar tal-partenarjati bejn il-pubbliku u l-privat ta’ natura aktar permanenti, bħalma huma l-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (JTIs), taħt is-Seba’ Programm Qafas. Qiegħed jigi rrakkomandat li jissokta l-isforz biex jiġi żgurat li s-sostenn għall-SMEs u għad-ditti l-kbar ma jkunx ‘kompartimentalizzat’ f’miżuri jew strumenti differenti. Għandha tinħoloq pjattaforma taħt is-Seba’ Programm Qafas għall-kumpaniji ġodda u b’potenzjal għal tkabbir rapidu biex jiltaqgħu mal-investituri ta’ kapital ta’ riskju. Il-parteċipazzjoni minn barra l-Ewropa għall proġetti kollha għandha titħeġġeġ, kemm dik li toriġina minn pajjiżi li qed jiżviluppaw u kif ukoll minn pajjiżi industrijalizzati. Is-sistema konsultattiva – pereżempju, il-Grupp Konsultattiv TSI – għandha tiġi internazzjonalizzata billi jiġu inklużi xjenzati u inġiniera mill-aqwa minn madwar id-dinja. L-iżviluppi u l-isfidi internazzjonali l-aktar riċenti għandhom jiġu riflessi fil-programm ta’ ħidma. Jista’ jkun meħtieġ approċċ aktar flessibbli sabiex żviluppi ġodda u interessanti jkunu jistgħu jiġu integrati fil-qasam aktar malajr. L-isforz ta’ riċerka għandu jiffoka fuq il-ħolqien u ż-żamma ta’ pożizzjoniji fuq quddiem nett fuq livell dinji fejn l-Ewropa diġà għandha vantaġġ komparattiv u fejn għandha wkoll opportunità ġdida biex tokkupa l-ewwel post. L-Ewropa għandha tkun selettiva u ma għandhiex tipprova tokkupa l-ewwel post fid-dinja f'kull qasam. L-approċċ tal-“eInfrastrutturi” għandu jiġi estiż għal pjattaformi orjentati aktar lejn l-applikazzjoni u lejn l-utenti f’setturi oħrajn. Il-kontrolli ta’ kontabilità fil-JTIs għandhom jitwettqu mill-Istati Membri u l-kumpaniji parteċipanti, b’indħil mill-inqas fuq livell Komunitarju. Il-Panel jirrakkomanda bil-qawwa li jiġi żviluppat approċċ ibbażat aktar fuq il-fiduċja fir-rigward tal-parteċipanti fl-istadji kollha. L-eżistenza ta’ xi eżempji sfortunati ma għandhiex titħalla tfixkel lill-innovazzjoni. Jeħtieġ li l-proposti ikunu iqsar b’inqas dettalji dwar il-programmi ta’ ħidma li jiffukaw fuq il-pertinenza tal-partenarjati, b’mod partikolari l-inklużjoni ta’ parteċipanti innovattivi ħafna. Dawk li jissottomettu l-proposti li l-ideat tagħhom ma jirċivux finanzjamenti għandhom jiġu pprovduti b'informazzjoni lura aktar kompleta u aktar utli. Għandu jiġi ttestjat approċċ ġdid li permezz tiegħu il-proposti ma jiġux ivvalutati kompletament fil-fażi tal-bidu.. L-applikazzjonijiet kollha li jissodisfaw għadd ta’ verifikazzjonijiet bażiċi għandhom jingħataw ammont limitat ta’ “finanzjament għal startjatura" għal fażi ta’ esplorazzjoni. Wara dan, jingħażlu proġetti esploratorji li jkollhom riżultati sodisfaċenti għal finanzjament sħiħ. Proġetti ta’ finazjament imsejsa fuq riżultati reali pjuttost milli fuq il-wegħdiet u r-reputazzjoni jistgħu jnaqqsu l-piż amministrattiv tal-bidu kif ukoll iservu bħala mod vijabbli biex iħajru lil kumpaniji (żgħar) innovattivi li altrimenti ma kinux jikkunsidraw li japplikaw għal finanzjament Komunitarju. Għandha tingħata kunsiderazzjoni għal estensjoni tal-proċedura ta’ valutazzjoni f’żewġ fażijiet mill-parti Miftuħa tas-settur tat-“teknoloġija futura u emerġenti” għal partijiet oħra tal-programm – il-parteċipanti prospettivi għandhom l-ewwel jipprovdu impostazzjoni ġenerali tal-idea tal-proġett, u ma jissottomettux pjan aktar iddettaljat qabel ma jsiru jafu li jkunu ntgħażlu. L-irrappurtar, attività li tieħu ħafna ħin, u mhux dejjem issir fl-aktar mument opportun, għandu jiġi ottimizzat biex jippermetti li l-parteċipanti jirrappurtaw meta jkun hemm x’jirrappurtaw. Għandu jkun possibbli li r-riċerka tiġi ffukata mill-ġdid fuq prijoritajiet differenti jekk dan isir meħtieġ waqt l-implimentazzjoni. Bl-istess mod, għandu jitħalla li jkun hemm aktar flessibbiltà fil-kompożizzjoni tal-partenarjati waqt li jkun għaddej il-proġett, inkluża l-possibbiltà li jinbidlu s-sħab jekk ir-riċerka taqbad direzzjoni li permezz tagħha tkun se tibbenefika minn sħab ġodda jew mis-sostituzzjoni ta’ sħab. Il-Panel jirrakkomanda użu aktar strateġiku ta’ standardizzazzjoni għall-ħolqien ta’ swieq ġodda mferrxin mal-UE kollha. Huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti standards li jservu bħala għodda għall-promozzjoni ta’ innovazzjonijiet u għall-ħolqien ta’ swieq vijabbli għal prodotti u servizzi ġodda. Filwaqt li jilqa’ bil-ferħa l-Komunikazzjoni riċenti tal-Kummissjoni dwar l-akkwist pubbliku qabel il-kummerċjalizzazzjoni, il-Panel jirrakkomanda li jittieħdu inizjattivi ġodda biex l-awtoritajiet pubbliċi jkunu jistgħu jagħmlu akkwist pubbliku għall-iżvilupp ta’ beni u servizzi innovattivi. Is-suq uniku Ewropew jeħtieġ li jsir aktar effikaċi fejn jidħlu investituri privati (business angels) u detenturi ta’ kapital ta’ riskju, u l-fondi ta’ investiment Ewropej jeħtieġ li jiġu utilizzati b’mod aktar effikaċi biex issir promozzjoni għall-innovazzjonijiet mill-Programmi Qafas. Meta l-istandardizzazzjoni ma tkunx tista’ titħalla għall-forzi tas-suq, approċċ aktar strateġiku lejn din li-istandardizzazzjoni fuq livell Ewropew, iffukat fuq l-interoperabbiltà u l-iżvilupp ta’ standards fejn ikun hemm ħtieġa ddokumentata tajjeb ta’ servizzi innovattivi koerenti u fejn rwol Ewropew ta’ tmexxija ikun fl-interess pubbliku f’sens wiesa’. L-interkonnessjoni tal-eInfrastrutturi reġjonali u nazzjonali kbar għandha tibqa’ tiġi żviluppata. Il-pjattaformi u l-infrastrutturi mferrxa mal-UE kollha huma meħtieġa f’setturi bħall-eGvern (eGovernment) (speċjalment fis-settur tal-akkwist pubbliku), l-eSaħħa (eHealth) (applikazzjoni transkonfinali), il-loġistika u t-trasport. Il-Qafas RŻD għandu jiġi kkumplimentat minn miżuri oħra, b’mod partikolari l-akkwist pubbliku fuq livell nazzjonali kif ukoll Ewropew. | 1. Il-Kummissjoni taqbel li għandhom isiru aktar sforzi biex titwessa’ l-portata ġenerali ta’ dan il-programm fis-setturi fejn l-Ewropa tista’ tkun fuq quddiem nett. Issa l-proġetti kollha huma miftuħa għall-parteċipazzjoni minn aktar minn 150 pajjiż bi ftehimiet ta’ koperazzjoni internazzjonali, taħt l-istess kundizzjonijiet bħal dawk għat-38 pajjiż Stat Membru u assoċjati. Strument ġdid ta’ finanzjament huwa disponibbli għal kollaborazzjoni internazzjonali usa’. Il-Kummissjoni se tesplora l-possibbiltajiet ta’ aktar twessigħ tal-portata ġenerali tar-riċerka tat-TIK. Il-Kummissjoni taqbel li l-ambjent għall-innovazzjoni fl-Ewropa huwa element essenzjali għal esplojtazzjoni effikaċi tar-riżultati tar-riċerka tat-TIK, u tilqa’ bil-ferħa b’mod partikolari r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel dwar il-ħtieġa ta’ bidliet sistemiċi. Huwa essenzjali li l-Ewropa ssir aktar attraenti għal investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni u li jinħolqu l-kundizzjonijiet xierqa biex impriżi żgħar b’teknoloġija avvanzata jkunu jistgħu jiffjorixxu u jikbru.Bħala l-ewwel pass, il-Kummissjoni għandha teżamina l-mekkaniżmi li bihom tkun tista’ tgħin lil impriżi b’potenzjal għal tkabbir rapidu jiltaqgħu mal-investituri ta’ kapital ta’ riskju.It-tieni, il-Kummissjoni se tesplora l-possibbiltajiet għat-tħaffif tal-proċess tal-iżviluppar tal-istandards u l-ispeċifikazzjonijiet għal prodotti u servizzi innovattivi.Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni se tesplora l-possibbiltajiet ta’ aktar ‘ekosistemi’ ta’ innovazzjoni ħolistika[10] għal tnaqqis fil-frammentazzjoni tas-swieq pubbliċi u privati għal soluzzjonijiet innovattivi; tesplojta s-sinerġiji ; u tikkoordina l-isforzi Ewropej b’mod aktar sistematiku.Dan l-isforz ikun ibbażat fuq l-Inizjattiva tas-Suq Pilota[11]; Akkwist Pubbliku qabel il-kummerċjalizzazzjoni[12], u jiġu kkunsidrati l-lezzjonijiet miksuba mill-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti, il-Programmi ta’ Riċerka Nazzjonali Konġunti u l-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej. 5. Konklużjonijiet Il-Kummissjoni tistieden lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill biex jinnutaw ir-riżultati u r-rakkomandazzjonijiet tal-Panel tal-evalwazzjoni u biex jirriflettu dwar kif l-aħjar li jagħmlu biex imexxuhom ’il quddiem.Partikolarment, il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-fatt li għadha teżisti l-isfida kbira biex jitnaqqsu l-formalitajiet burokratiċi. Hija taqbel mal-Panel dwar il-ħtieġa tal-iżviluppar ta’ implimentazzjoni tar-regoli għall-finanzjament tar-riċerka li tittollera r-riskju. Temmen li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom ukoll rwol xi jwettqu fejn għandu x’jaqsam il-ħolqien ta’ dan l-ambjent ibbażat fuq il-fiduċja, u tistedinhom biex, f’diskussjonijiet ġejjiena, jikkunsidraw ir-Regoli għall-Parteċipazzjoni fil-Programm Qafas kif ukoll ir-Regolament Finanzjarju. Il-Kummissjoni għandha tikkonsulta dwar dawn ir-riżultati u r-rakkomandazzjonijiet bil-ħsieb li tiżdied il-flessibbiltà, jitnaqqsu l-formalitajiet burokratiċi u li twieġeb għas-sejħa għal impatt strateġiku aqwa mir-riċerka fuq livell Komunitarju. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni qed tniedi konsultazzjoni pubblika on line dwar implikazzjonijiet politiċi ta’ portata usa’ u għat-tul flimkien mar-rapport ta’ valutazzjoni preżenti, li r-riżultati tiegħu fil-qosor se jkunu inklużi f’Komunikazzjoni dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni fis-settur tat-TIK li se toħroġ kmieni fl-2009. Il-valutazzjoni temporanja tal-RŻD TSI fil-PQ7 tippermetti wkoll li tiġi evalwata l-effikaċja tal-miżuri l-ġodda. Din se tkun disponibbli tard fl-2009 bħala bażi għal aktar riflessjoni. ANNESS 1 RIżULTATI U RAKKOMANDAZZJONIJIET EWLENIN MIR-RAPPORT TA’ VALUTAZZJONI L-innovazzjonijiet fit-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (TIK) huma fundamentali għall-kompetittività u l-benessri ekonomiku fl-Ewropa. Huma jiffurmaw il-pedament ta’ ekonomija bbażata fuq l-għarfien: l-iżvilupp u l-użu tagħhom huma kruċjali biex it-tkabbir u l-produttività jiġu sostnuti. Għaldaqstant, l-investiment fir-riċerka dwar is-soċjetà tal-informazzjoni u l-iżvilupp teknoloġiku kien, kif għandu jkun, prijorità tematika fis-Sitt Programm Qafas għar-Riċerka u l-Iżvilupp Teknoloġiku (TSI-PQ6) u għalih ġew allokati €4B mill-2003 sal-2006. Din il-valutazzjoni tal-prijorità tematika tat-TSI analizzat kemm kienet effettiva r-riċerka fil-ħolqien ta’ għarfien ġdid u innovazzjoni kif ukoll kif dawn l-innovazzjonijiet jistgħu jiġu kkonvertiti fi tkabbir u benessri ekonomiċi permezz tas-sistemi innovattivi aktar miftuħa tal-Ewropa. L-investiment għar-riċerka ġie amministrat tajjeb u rnexxielu jilħaq l-għanijiet tiegħu. Madankollu, jista’ jsir titjib fil-flessibbiltà u s-simplifikazzjoni tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament u fit-tisħiħ tal-impatt globali tar-riċerka Ewropea f’dan il-qasam. Aktar flessibbiltà fl-amministrazzjoni tal-programm tista’ tgħin biex aktar kumpaniji ġodda b’potenzjal għal tkabbir rapidu jiġu mħajra. Il-parti l-kbira tar-rakkomandazzjonijiet tal-Panel dwar il-ġestjoni tar-riċerka tista’ tiġi implimentata mill-Kummissjoni matul il-perjodu tas-Seba’ Programm Qafas (2010-2013). Rakkomandazzjonijiet oħra jista’ jkollhom bżonn sforz fuq medda itwal ta’ żmien u/jew jestendu lil hinn mill-ambitu tal-Programmi Qafas f’livell aktar strateġiku u politiku. Il-limitu sa fejn l-għarfien u l-kapaċitajiet ġodda maħluqa fl-Ewropa huma sfruttati fl-Ewropa jiddependi minn pakkett oħxon ta’ politiki u miżuri li jaffettwaw l-“ekosistema” tal-innovazzjoni. Hija meħtieġa bidla sistemika biex jitkissru l-barrieri għall-innovazzjoni u biex tippromwovi interazzjonijiet aktar b’saħħithom bejn l-utenti, ir-riċerkaturi u l-impriżi speċjalment fejn għandhom x’jaqsmu s-sistemi reġjonali ta’ innovazzjoni. Il-valutazzjoni identifikat għadd ta’ opportunitajiet biex jittejjeb l-ambjent għall-innovazzjonijiet li joħorġu mir-riċerka tat-TIK fil-Programmi Qafas Ewropej. Huma meħtieġa sinerġiji akbar mal-investiment f’kapitali ta’ riskju; strateġiji ta’ innovazzjoni reġjonali u ma’ akkwisti pubbliċi. Huwa meħtieġ approċċ aktar strateġiku u fuq livell Ewropew għall-istandardizzazzjoni, għall-iżvilupp ta’ swieq gwida u l-mobilizzazzjoni tal-partenarjati bejn il-pubbliku u l-privat, bħalma jiġri fl-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti bħala riżultat tal-attivitajiet fis-Sitt Programm Qafas. 1. ġESTJONI TAL-INVESTIMENT EWROPEW FIR-RIċERKA 1.1. Utilità u sostenibbiltà – ir-rwol tal-TSI-PQ6 Mingħajr is-sostenn Ewropew, ħafna mir-riċerka ffinanzjata taħt it-TSI-PQ6 ma kenitx issir jew kienet issir biss f’forma mnaqqsa bil-bosta. Għalhekk, it-TSI-PQ6 kellha rwol kbir fit-twassil tal-attivitajiet ta’ riċerka sa livelli Ewropej u dinjija. Dan hu minnu speċjalment meta l-effikaċja teżiġi massa kritika, diskussjonijiet wiesgħa u “par għajnejn friski” fuq il-problema, jew meta jkun meħtieġ li r-riċerka tinqasam ma’ grupp avvanzat ta’ esperti fil-qasam. Il-kisbiet għandhom sostenibbiltà għolja.Il-parteċipanti jgawdu benefiċċju kbir min-netwerks imsaħħa, minn għarfien gdid u minn kompetenzi ġodda. L-effetti tan-netwerk huma kruċjali, b’bosta mill-parteċipanti jiżviluppaw kollaborazzjoni li mistennija jtulu. Uħud minn dawn in-netwerks saru strutturi stabbli li jiffurmaw il-qofol ta’ ambjenti ta’ kollaborazzjoni usa’, bħalma huma l-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej. Bħala riżultat ta’ dan, iddaħħlu l-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (JTIs) biex jissaħħu l-partenarjati bejn il-pubbliku u l-privat fir-riċerka fuq livell Ewropew. Il-JTIs il-ġodda fis-setturi tan-nanoelettronika u s-“sistemi inkorporati” huma eżempji tajba ta’ kif il-Programm Qafas ikollu impatt pożittiv għat-tul. Qiegħed jiġi rrakkomandat li jsiru sforzi biex jissokta l-ikkonsolidar tal-partenarjati bejn il-pubbliku u l-privat ta’ natura aktar permanenti, bħalma huma l-Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (JTIs), taħt is-Seba’ Programm Qafas. 1.2. Effikaċja – l-impatt tar-riċerka TSI-PQ6 Komplessivament, ir-rata ta’ parteċipazzjoni ta’ kumpaniji żgħar (SMEs) inżammet f’livell ogħla minn 20% li hu ferm ogħla mill-mira ta' 15% ffissata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Madankollu, l-involviment ta’ kumpaniji b’potenzjal għal tkabbir rapidu fil-programm baqa’ wieħed baxx. Dan iqajjem il-mistoqsija dwar il-grad ta’ attrazzjoni tal-Programm Qafas , dwar l-aċċessibbiltà tiegħu u dwar il-grad sa fejn il-parteċipazzjoni fih tista’ tkun ta’ għajnuna għal aċċess għal kapital ta' riskju u swieq dinjija. Kemm id-ditti żgħar kif ukoll dawk kbar jeħtieġ li joħolqu l-aqwa ambjent għat-tkabbir tal-SMEs u l-mekkaniżmi għall-finanzjament għandhom ikunu disponibbli għaż-żgħar u l-kbar. Dawn iż-żewġ tipi ta’ ditti għandhom ir-rwol rispettiv tagħhom fl-ekosistema tal-innovazzjoni u kull waħda minnhom hija importanti għall-oħra. Huwa pożittiv li r-riċerka kollaborattiva fil-Programm Qafas tippermetti li l-kumpaniji żgħar u l-kumpaniji kbar jaħdmu flimkien fil-parti l-kbira tal-proġetti. Madankollu, il-proġetti iżgħar ta’ “riċerka mmirata” ma jridux isiru strument speċjali għall-SMEs u l-Proġetti Integrati akbar na jridux ikun eċċessivament iddominati mill-impiżi l-kbar. Qiegħed jigi rrakkomandat li jissokta l-isforz biex jiġi żgurat li s-sostenn għall-SMEs u għad-ditti l-kbar ma jkunx ‘kompartimentalizzat’ f’miżuri jew strumenti differenti. In-netwerks ta’ riċerka maħluqa permezz ta’ parteċipazzjoni fil-proġetti Ewropej kabbru l-effikaċja tat-trasferiment tal-għarfien fost l-organizzazzjoniojiet u l-veloċità tat-tixrid tal-informazzjoni, u kif ukoll il-mobbiltà tar-riżorsi umani. It-tibdil fil-partenarjati ta’ riċerka bħala konsegwenza ta’ parteċipazzjoni fil-Programm Qafas huwa wieħed mill-oqsma fejn l-impatt tal-investiment tal-UE joħroġ aktar fid-dieher. Bosta parteċipanti jirrappurtaw li n-netwerks b’saħħithom maħluqa waqt il-Programm Qafas se jibqgħu jeżistu bħala l-bażi għall-kooperazzjoni fis-settur tar-riċerka fil-ġejjieni. Parti kbira mir-riċerka hija “imbiegħda mis-suq”jew, hija riċerka bażika, u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti u servizzi ġodda mhijiex għan dirett. Dan l-aħħar ftit sar biex il-parteċipanti jinġiebu f’kuntatt mal-komunità tal-kapital ta’ riskju. Strument għall-promozzjoni ta' ħolqien ta' kuntatti ta' din ix-xorta kien qed jibda jiġi żviluppat matul il-perjodu li wassal sas-sena 2002, imma immedjatament wara, il-parti l-kbira ta' dan l-istrument sparixxa malli bdiet ir-riċessjoni ekonomika. Wasal iż-żmien biex tiġi kkunsidrata l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ strument jew aktar minn strument wieħed għal dan il-għan. Għandha tinħoloq pjattaforma taħt is-Seba’ Programm Qafas għal impriżi ġodda b’potenzjal għal tkabbir rapidu biex jiltaqgħu mal-investituri ta’ kapital ta’ riskju. Fit-Taqsima 2.1 isiru aktar rakkomandazzjonijiet biex tiġi intensifikata din ir-rabta u jiġu stimulati innovazzjonijiet tas-suq ulterjuri. Issaħħet il-kooperazzjoni internazzjonali bejn l-UE u ċ-Ċina, l-Indja u l-Afrika u 60% tal-aqwa 25 lider tal-innovazzjoni fid-dinja huma involuti fil-programm. Il-Proġetti Integrati kienu effettivi biex jikkonnettjaw ir-riċerka Ewropea tat-TSI mas-sistema ta’ innovazzjoni dinjija. Madankollu, għandha tintuża wkoll il-kooperazzjoni internazzjonali biex jinġiebu l-aqwa xjenza u teknoloġija tad-dinja għad-dispożizzjoni tar-riċerkaturi Ewropej, biex dawn ikunu jistgħu jibnu fuqhom. Huwa għalhekk irrakkomandat li l-Programm Qafas jibqa' jiġi globalizzat kif eleborat hawn taħt. 1.3. Globalizzazzjoni tal-Programm Qafas L-Ewropa ma tistax tippermetti lilha nfisha tkun “fortizza” tal-RŻD. Ir-riċerkaturi Ewropej jeħtieġ li jkunu sħab mal-aqwa fid-dinja, indipendentement minn jekk dawn ikunux minn gewwa l-Ewropa jew barra minnha. Huwa meħtieġ li t-tieqa tinfetaħ beraħ għal fuq id-dinja sabiex ir-riċerka u l-innovazzjoni Ewropej li qed jiżviluppaw ikunu jistgħu jerdgħu mill-aqwa mħuħ u mill-aqwa ideat indipendentement minn xi jkun l-oriġini tagħhom. Barra minn hekk, xi teknoloġiji żviluppati fl-Ewropa jeħtieġ li jiġu kkummerċjalizzati fi swieq oħra, f’kollaborazzjoni ma’ ditti li mhumiex Ewropej, għall-fini ta’ benefiċċju eventwali tal-kumpaniji u l-konsumaturi Ewropej. Jekk l-aqwa riċerkaturi minn madwar id-dinja jipparteċipaw fil-Programm Qafas, dan se jħajjar lejh ukoll aktar minn qabel lill-aqwa riċerkaturi Ewropej. Dan hu partikolarment rilevanti għal ditti iżgħar b’potenzjal għal tkabbir rapidu li jkollhom sens qawwi ta' innovazzjoni u li attwalment mhumiex irrappreżentati tajjeb fil-programm. Jekk dawn jingħataw l-opportunità biex jaħdmu mal-aqwa riċerkaturi u innovaturi tad-dinja, il-motivazzjoni tagħhom biex jipparteċipaw fil-programm se tikber. Għalkemm il-kooperazzjoni, b’mod partikolari mal-Asja u l-Afrika ssaħħet, il-Panel jirrakkomanda li dawn l-isforzi jiġu estiżi aktar lil hinn sabiex il-programm verament isir wieħed dinji. It-tħeġġiġ għal parteċipazzjoni fil-proġetti kollha minn barra l-Ewropa. Il-parteċipazzjoni minn pajjiżi li mhumiex Ewropej kemm li jkunu qed jiżviluppaw u kif ukoll dawk industrijalizzati għandha tiġi inkoraġġita. L-internazzjonalizzazzjoni tas-sistema konsultattiva – pereżempju, il-Grupp Konsultattiv tat-TSI – billi jiġu inklużi xjenzati u inġiniera mill-aqwa minn madwar id-dinja. Ir-riflessjoni tal-iżviluppi u l-isfidi internazzjonali l-aktar riċenti fil-programm ta’ ħidma. Jista’ jkun meħtieġ approċċ aktar flessibbli għall-integrazzjoni ta’ żviluppi ġodda u interessanti fil-qasam b’mod aktar rapidu. L-iffukar tal-isforz ta’ riċerka fuq il-ħolqien u ż-żamma ta’ pożizzjoniji fuq quddiem nett fuq livell dinji fejn l-Ewropa diġà għandha vantaġġ komparattiv u fejn għandha wkoll opportunità ġdida biex tokkupa l-ewwel post. L-Ewropa għandha tkun selettiva u ma għandhiex tipprova tokkupa l-ewwel post fid-dinja f'kull qasam. 1.4. Rilevanza u impatt strateġiku – TSI-PQ6 u għanijiet Komunitarji usa’ Mill-2003 sal-2006, l-investimenti ta’ riċerka marbuta mat-TSI kkontribwixxew biex iżommu u joħolqu għall-Ewropa pożizzjoni fuq quddiem nett fid-dinja fejn għandhom x'jaqsmu ċerti setturi ta' riċerka, għalkemm dan mhux dejjem fisser li l-Ewropa kienet tiddomina s-suq fis-settur tat-TIK u l-applikazzjonijiet. It-TSI-PQ6 saħħet id-dominazzjoni Ewropea tas-suq fis-settur tal-komunikazzjoni mobbli kif ukoll f’dak tar-riċerka fin-netwerkjar ta’ veloċità qawwija, il-GRID, ir-robotika avvanzata u s-sistemi awdjoviżivi. Il-pożizzjoni tal-ewwel post fid-dinja nkisbet fis-settur tal-iżvilupp u l-użu tal-eInfrastruttura għall-veloċità qawwija fl-oqsma tax-xenza u r-riċerka. F’dawn l-oqsma, l-opportunitajiet inħolqu għall-konkorrenti ġodda (b’mod speċjali l-SMEs) flimkien mal-parteċipazzjoni kontinwa tal-aħjar impriżi.Grazzi għas-sostenn għal teknoloġiji emerġenti, intrebaħ il-post fuq quddiem nett fid-dinja fil-komunikazzjoni tal-kwantum, in-nanoelettronika u s-sistemi kumplessi. L-iżvilupp li rnexxa tan-netwerks elettroniċi ta' veloċità qawwija (l-eInfrastruttura) wera l-importanza tal-intervent Ewropew fl-iżvilupp tal-infrastruttura. Dawn l-inizjattivi ppermettew lill-Ewropa tikseb pożizzjoni fuq quddiem nett fid-dinja. L-approċċ tal-“eInfrastruturi” għandu jiġi estiż għal pjattaformi orjentati aktar lejn l-applikazzjoni u lejn l-utenti f’setturi oħrajn. Iż-Żona Ewropea tar-Riċerka ssaħħet, speċjalment permezz tal-Proġetti Integrati, in-Netwerks ta’ Eċċellenza u r-raggruppament tal-proġetti. Il-Pjattaformi Teknoloġiċi Ewropej estendew il-kooperazzjoni lil hinn mill-proġetti individwali ffinanzjati taħt it-TSI-PQ6. Huma rawmu sinerġiji usa’ mal-inizjattivi nazzjonali u mas-settur privat u servew bħala pass essenzjali lejn Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti ġodda (JTIs). Dawn huma inċentiva għall-industrija u għall-Istati Membri biex iżidu l-finanzjament tagħhom tal-R&D. Dawn jippermettu wkoll il-ħolqien ta’ partenarjati ġodda bejn organizzazzjonijiet ta’ riċerka ffinanzjati mis-setturi pubbliċi u privati, li jiffukaw fuq oqsma fejn ir-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku jistgħu jikkontribwixxu għall-kompetittività Ewropea u għall-kwalità tal-ħajja. Jistgħu għalhekk jitqiesu bħala approċċ ta' innovazzjoni għall-ġbir flimkien tal-isforzi ta’ riċerka pubbliċi u privati u issa saru parti integrali tas-Seba’ Programm Qafas. Kemm il-JTIs u l-“living labs”[13] għandhom il-potenzjal biex ikomplu jsaħħu l-proċess ta’ innovazzjoni f’oqsma oħra.Huma jirrappreżentaw approċċ “sistemiku” billi jġibu flimkien lin-naħa tal-forniment (l-impriżi u r-riċerkaturi) u lin-naħa tad-domanda (l-utenti u l-awtoritajiet pubbliċi). Il-JTIs u l-“living labs” jistgħu wkoll jintużaw bħala mezzi biex jiġi mmirat akkwist pubbliku ta’ innovazzjoni. Madankollu, il-Panel jibża' li l-JTIs jistgħu jkunu suġġetti għal kontrolli amministrattivi Komunitarji stretti wisq li jistgħu jiffrustraw l-innovazzjoni u l-parteċipazzjoni ta’ impriżi innovattivi, kif ġara fil-każ tal-Programm Qafas. Il-Panel jirrakkomanda li l-kontrolli ta’ kontabilità fil-JTIs għandhom jitwettqu mill-Istati Membri u l-impriżi parteċipanti, b’indħil mill-inqas fuq livell Komunitarju. 1.5. Effiċjenza – it-tnaqqis fil-burokrazija Huwa importanti li l-għanijiet tar-riċerka jiġu segwiti b’mod li jkun effikaċi fejn jidħlu spejjeż. Huwa meħtieġ li jsiru aktar sforzi biex jiġu ssimplifikati u biex jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi tal-Programm Qafas, kemm għal-parteċipanti kif ukoll għall-Kummissjoni. Dawn il-piżijiet ma tnaqqsux ħafna fis-Sitt Programm Qafas, minħabba n-nuqqas ta’ familjarità mal-istrumenti l-ġodda u l-għadd kbir ta’ msieħba fil-Proġetti Integrati u n-Netwerks ta’ Eċċellenza. Sar xi titjib fit-tranżitu għas-Seba’ Programm Qafas, imma tinħass il-ħtieġa għal aktar simplifikazzjoni u għal żieda ta’ aktar flessibbiltà. Il-Kummissjoni għandha tistudja kif issib mezzi biex twettaq aktar simplifikazzjoni. 1.6. Simplifikar tal-ġestjoni Il-miżuri meħuda mill-Kummissjoni biex jiġi żgurat użu responsabbli tal-fondi pubbliċi jistgħu kultant ifixklu l-programm milli jesplojta l-potenzjal tiegħu b’mod sħiħ, pereżempju lil bosta mill-impriżi l-aktar innovattivi – b’mod partikolari l-SMEs b'potenzjal għal żvilupp rapidu – jiddiswaduhom milli jipparteċipaw fil-programm ta’ riċerka minħabba l-kumplessità tal-proċeduri tal-applikazzjoni u tal-implimentazzjoni. Is-sistema ta’ valutazzjoni tal-proposti tista’ tiddiswadi lil impriżi ġodda: il-parteċipanti jidhrilhom li l-informazzjoni lura dwar il-kwalità ta’ applikazzjonijiet lil dawk li ssottomettew proposti li jkunu ġew irrifjutati hija fqira meta mqabbla mal-komunikazzjoni mingħand is-sorsi ta’ finanzjament tas-settur privat; il-proċess ta’ valutazzjoni bbażat fuq il-kunsens għandu tendenza li jirriżulta fi proġetti li joffru żviluppi inkrimentali pjuttost milli innovazzjonijiet radikali; u fl-aħħar nett, huwa diffiċli li tattira lill-aħjar xjenzati mill-industija biex iwettqu x-xogħol ta' evalwaturi. Filwaqt li dawn huma problemi komuni fis-sistemi pubbliċi kollha ta’ finanzjament tar-riċerka, uħud minnhom aggravaw fis-Sitt Programm Qafas minħabba l-introduzzjoni ta’ strumenti ġodda u ż-żieda fl-ispejjez marbuta mal-ġestjoni ta’ konsorzji ta’ proġetti kbar ħafna. Il-Panel jirrakkomanda bil-qawwa li jiġi żviluppat approċċ ibbażat aktar fuq il-fiduċja fir-rigward tal-parteċipanti fuq il-livelli kollha. L-eżistenza ta’ xi eżempji sfortunati ma għandhiex titħalla tfixkel lill-innovazzjoni. Dettalji dwar elementi speċifiċi fl-iżvilupp ta’ approċċ ta' dan it-tip qed jidhru hawn taħt. Għandhom isiru sforzi kemm biex jiġu ssimplifikati u wkoll biex tiddaħħal il-flessibbiltà fit-tliet fażijiet prinċipali taċ-ċiklu tal-ħajja tal-proġett – l-applikazzjoni, il-valutazzjoni tal-proposti, u l-ġestjoni tal-proġetti ffinanzjati. Fil-livell tal-applikazzjoni, qed jiġi rrakkomandat: Li jkun meħtieġ li l-proposti jkunu iqsar b’inqas dettalji dwar il-programmi ta’ ħidma u li jkun hemm iffukar fuq il-pertinenza tal-partenarjati, b’mod partikolari l-inklużjoni ta’ parteċipanti innovattivi ħafna. Fil-livell tal-valutazzjoni tal-proposti, qed jiġi rrakkomandat: Li dawk li jissottomettu l-proposti li l-ideat tagħhom ma jirċivux finanzjamenti għandhom jiġu pprovduti b'informazzjoni lura aktar kompleta u aktar utli. Li jiġi ttestjat approċċ ġdid li bih il-proposti ma jiġux ivvalutati b’mod sħiħ fil-fażi tal-bidu. L-applikazzjonijiet kollha li jissodisfaw għadd ta’ verifikazzjonijiet bażiċi għandhom jingħataw ammont limitat ta’ “finanzjament għal startjatura" għal fażi ta’ esplorazzjoni. Wara dan, jingħażlu proġetti esploratorji li jkollhom riżultati sodisfaċenti għal finanzjament sħiħ. Proġetti ta’ finazjament imsejsa fuq riżultati reali pjuttost milli fuq il-wegħdiet u r-reputazzjoni jistgħu jnaqqsu l-piż amministrattiv tal-bidu kif ukoll iservu bħala mod vijabbli biex iħajru lil kumpaniji (żgħar) innovattivi li altrimenti ma kinux jikkunsidraw li japplika għal finanzjament Komunitarju. Il-kunsiderazzjoni ta' estensjoni tal-proċedura ta’ valutazzjoni f’żewġ fażijiet mill-parti Miftuħa tas-settur tat-“teknoloġija futura u emerġenti” għal partijiet oħra tal-programm – il-parteċipanti prospettivi għandhom l-ewwel jipprovdu impostazzjoni ġenerali tal-idea tal-proġett, u ma jissottomettux pjan aktar iddettaljat qabel ma jsiru jafu li jkunu ntgħażlu. Dan jista’ jżid it-tagħbija tax-xogħol fuq il-Kummissjoni matul il-fażijiet bikrija, u b’hekk jittawwal il-proċess tal-valutazzjoni imma l-piż fuq il-komunità ta' riċerkaturi tat-tħejjija tal-proposti jonqos b’mod sinifikanti. Waqt l-istadju tal-ġestjoni tal-proġett, il-problema prinċipali hi r-riġidità tat-twettiq tar-riċerka skont skeda fissa u ma' partenarjat stabbilit minn qabel.Għalhekk qed jiġi rrakkomandat: L-ottimizzar tal-irrappurtar - attività li tieħu ħafna ħin, u mhux dejjem issir fl-aktar mument opportun, u l-parteċipanti jitħallew jirrappurtaw meta jkun hemm x’jirrappurtaw. Li għandu jkun possibbli li r-riċerka tiġi ffukata mill-ġdid fuq prijoritajiet differenti jekk dan isir meħtieġ waqt l-implimentazzjoni. Bl-istess mod, li għandu jitħalla li jkun hemm aktar flessibbiltà fil-kompożizzjoni tal-partenarjati waqt li jkun għaddej il-proġett, speċjalment li għandu jkun hemm il-possibbiltà li jinbidlu s-sħab jekk ir-riċerka taqbad direzzjoni li permezz tagħha tkun se tibbenefika minn sħab ġodda jew mis-sostituzzjoni ta’ sħab. 2. RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA ġENERALI: IT-TEħID TAL-BENEFIċċJU KOLLU TAL-EKOSISTEMA TAL-INNOVAZZJONI EWROPEA GħAL TITJIB FIT-TKABBIR U L-BENESSRI It-TIK hija teknoloġija preżenti kullimkien u li tiftaħ bosta perspettivi: il-benefiċċji tagħha jiddependu minn “ekosistema” dinamika tar-RŻD u l-innovazzjoni. Sostenn għar-RŻD waħdu bbażat fuq il-forniment, bħalma hu dak tal-Programm Qafas, mhux biżżejjed. Hu meħtieġ ukoll li tittejjeb ir-rabta tar-RŻD mal-“ekosistema” innovattiva fl-Ewropa. L-approċċ lejn l-innovazzjonijiet irid ikun “imbuttat” simultanjament permezz tar-RŻD u “miġbud” permezz ta’ domanda tas-suq u s-servizzi pubbliċi, bi sforzi meħtieġa fl-istess ħin fuq livelli nazzjonali/reġjonali u fuq il-livell Ewropew. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Panel iddedika parti kbira tal-valutazzjoni tiegħu għal dawn il-fatturi li jiddeterminaw ir-riżultati u l-impatt tar-riċerka Ewropea. Għaldaqstant, bosta mir-rakkomandazzjonijiet tal-Panel huma marbuta mal-miżuri sistemiċi li jinsabu barra mill-portata tal-ġestjoni tal-Programm Qafas, imma li jridu jkunu assoċjati miegħu. Jeżistu diversi oqsma li fihom jista’ jsir sforz, imma l-Panel iffoka fuq żewġ punti ewlenin: - L-iżvilupp ta’ swieq ġodda, u - It-titjib fl-infrastrutturi u l-interoperabbiltà Ewropej. 2.1. Żvilupp ta’ swieq ġodda L-innovazzjoni tirrikjedi investiment kapitali. Madankollu, il-kapital ta’ riskju hu anqas disponibbli fl-Ewropa milli hu fl-Istati Uniti tal-Amerka. Matul il-parti l-kbira tas-Sitt Programm Qafas, id-disponibbiltà ta’ kapital ta’ riskju fi stadju bikri (kapital għal startjatura u kapital biex l-impriża tikkarga) fl-UE15 kienet bejn wieħed u ieħor nofs dik fl-Istati Uniti. Barra dan, l-awtoritajiet pubbliċi Ewropej ma jutilizzawx b’mod sħiħ is-setgħa konsiderevoli tagħhom ta’ akkwist biex irawmu l-innovazzjoni permezz ta’ akkwist pubbliku ta’ servizzi u teknoloġiji ta’ innovazzjoni. Għalkemm jeżisti fluss ta’ għarfien fiż-żewġ direzzjonijiet bejn l-UE u l-Istati Uniti, dan ħiereġ ferm aktar bis-saħħa mill-Ewropa lejn l-Amerka. Għalhekk, filwaqt li l-impriżi sikwit jagħżlu lill-Ewropa bħala l-post fejn jeżegwixxu l-attivitajiet tagħhom marbuta mal-R&D, il-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tar-riċerka tagħhom f’bosta każi sseħħ fl-Istati Uniti, tendenza sostnuta ulterjorment mill-fatt li l-50 impriża prinċipali fid-dinja fis-settur tat-TIK huma fil-parti l-kbira tagħhom jew Amerikani jew Ġappuniżi. Biex jitjiebu l-“ekosistema” tal-R&D u l-innovazzjoni fl-Ewropa, iridu jitkattru d-domanda għal soluzzjonijiet innovattivi u l-finanzjament għal impriżi innovattivi b’potenzjal ta’ tkabbir rapidu. Tisħiħ tad-domanda għal soluzzjonijiet innovattivi Biex jiġi żgurat li r-riżultati tal-R&D jiġu kkonvertiti fi tkabbir u benefiċċju għas-soċjetà, jeħtieġ li jsir sforz li jkun akkumpanjament li għandu bosta aspetti u li jkun orjentat lejn id-domanda. Il-Panel jirrakkomanda użu aktar strateġiku ta’ standardizzazzjoni għall-ħolqien ta’ swieq ġodda mferrxin mal-UE kollha. Huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti standards li jservu bħala għodda għall-promozzjoni ta’ innovazzjonijiet u għall-ħolqien ta’ swieq vijabbli għal prodotti u servizzi ġodda. Is-settur pubbliku għandu l-potenzjal li joħloq id-domanda għal oġġetti u servizzi innovattivi. Attwalment, l-akkwist pubbliku jirrappreżenta madwar 17% tal-PGD tal-Ewropa. Storikament, kienu s-swieq pubbliċi li xprunaw bil-qawwa l-innovazzjoni u s-suċċess ta’ teknoloġiji ġodda. Madankollu, illum l-Ewropa waqgħet lura meta mqabbla mal-Istati Uniti fejn l-akkwist pubbliku għandu rwol ewlieni fis-settur tal-innovazzjoni. Għalhekk, jeżisti potenzjal biex jiġi ġġenerat mill-Programm Qafas għar-riċerka valur ferm akbar permezz ta’ żieda fl-akkwist pubbliku ta’ innovazzjoni fuq il-livelli reġjonali, nazzjonali u Komunitarju. Fl-istess ħin, għandu jiġi enfasizzat li r-riċerka u s-swieq pubbliċi marbuta mal-innovazzjoni ma għandhomx jiffukaw biss fuq il-prodotti imma wkoll fuq l-iżvilupp ta’ servizzi innovattivi ġodda. Il-Panel jilqa’ bil-ferħa l-Komunikazzjoni riċenti tal-Kummissjoni dwar l-akkwist pubbliku qabel il-kummerċjalizzazzjoni, u jirrakkomanda li jittieħdu inizjattivi ġodda biex l-awtoritajiet pubbliċi jkunu jistgħu jagħmlu akkwist pubbliku għall-iżvilupp ta’ beni u servizzi innovattivi. Żieda fid-disponibbiltà tal-finanzjament L-Ewropa tiġi wara l-Istati Uniti fejn għandha x’taqsam id-disponibbiltà ta’ finanzjament għas-sostenn tat-tkabbir tal-impriżi. Il-kapital ta’ riskju mhux disponibbli biżżejjed fl-Ewropa u ħafna teknoloġiji u servizzi b’potenzjal kummerċjali, żviluppati minn ditti Ewropej żgħar innovattivi ħafna, jattiraw investiment Amerikan. Il-benefiċċji miksuba mit-tkabbir ta’ dawn id-ditti huma fil-fatt rilokalizzati mill-Ewropa għall-Istati Uniti. Jeħtieġ li l-Ewropa tkun kompetittiva mhux biss fejn jidħol l-iżvilupp teknoloġiku imma wkoll fid-disponibbiltà tal-kapital għall-innovazzjoni u t-tkabbir. Irridu niggarantixxu d-disponibbiltà tar-riżorsi Ewropej biex dawn l-impriżi jkunu jistgħu jikbru. B’hekk tkun iggarantita wkoll bażi ġdida ta’ innovazzjoni ta’ impriżi innovattivi li jkunu kapaċi jipparteċipaw fil-Programmi Qafas. Investituri privati (business angels), kapital għal startjatura u kapital ta’ riskju fuq skala kompluta jeħtieġ li jkunu disponibbli sabiex jinħoloq suq finanzjarju li jkun jiffunzjona tajjeb għall-innovazzjoni u t-tkabbir. Is-suq uniku Ewropew jeħtieġ li jsir aktar effikaċi fejn jidħlu investituri privati (business angels) u investituri ta’ kapital ta’ riskju, u l-fondi ta’ investiment Ewropej jeħtieġ li jiġu utilizzati b’mod aktar effikaċi biex issir promozzjoni għall-innovazzjonijiet mill-Programmi Qafas. 2.2. Titjib fl-infrastrutturi, l-istandards u l-interoperabbiltà Ewropej L-iżvilupp ta’ infrastruttura transkonfinali, l-interoperabbiltà u, f’ċerti setturi, l-iżvilupp ta’ standards, hu wieħed mill-oqsma fejn hu possibbli li jinkiseb valur miżjud Ewropew reali. F’ċerti każi, is-suq jieħu ħsieb li jiżviluppa standards de facto permezz tal-kompetizzjoni. Madankollu, ir-regolamentazzjoni u l-prattiċi nazzjonali jistgħu jikkostitwixxu ostakli għall-iżvilupp ta’ standards Ewropej u dinjija. Dawn il-fatti jwasslu għall-frammentazzjoni tas-swieq u jimpedixxu lill-impriżi Ewropej milli jgawdu l-benefiċċji sħaħ ta’ suq uniku Ewropew. Meta l-istandardizzazzjoni ma tkunx jtsta’ titħalla għall-forzi tas-suq, approċċ aktar strateġiku lejn din l-istandardizzazzjoni fuq livell Ewropew, iffukat fuq l-interoperabbiltà u l-iżvilupp ta’ standards fejn ikun hemm ħtieġa ddokumentata tajjeb ta’ servizzi innovattivi koerenti u ta’ rwol Ewropew ta’ tmexxija, ikun fl-interess pubbliku f’sens wiesa’. L-interkonnessjoni tal-eInfrastrutturi reġjonali u nazzjonali kbar għandha tibqa’ tiġi żviluppata. Il-pjattaformi u l-infrastrutturi mferrxa mal-UE kollha huma meħtieġa f’setturi bħall-eGvern (eGovernment) (speċjalment fis-settur tal-akkwist pubbliku), l-eSaħħa (eHealth) (applikazzjoni transkonfinali), il-loġistika u t-trasport. Il-Qafas RŻD għandu jiġi kkumplimentat minn miżuri oħra, b’mod partikolari l-akkwist pubbliku fuq livell nazzjonali kif ukoll Ewropew. [1] Referenza Web: http://ec.europa.eu/information_society/eeurope/i2010/index_en.htm. [2] Ir-Regolament tal-Kunsill Nru 1605/2002 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L248/1 – 16.9.2002). [3] Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 2342/2002 tat-23 ta' Diċembru 2002 li jistabbilixxi regoli fid-dettall għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L357/1 31.12.2002). [4] Id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Seba’ Programm Qafas tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta' riċerka, ta' żvilupp teknoloġiku u ta' dimostrazzjoni (2007-2013) (ĠU L412/1 30.12.2006). [5] Referenza Web: http://PQ6.cordis.lu/PQ6/home.cfm. [6] Referenza Web: http://ec.europa.eu/budget/evaluation/Key_documents/regureq_en.htm. [7] Il-Panel: Is-Sur E. Aho (President) – eks Priministru tal-Finlandja u President tal-Fond Nazzjonali Finlandiż għar-Riċerka u l-Iżvilupp (Sitra), Is-Sur M. Cosnard – Professur fl-Iskola Politeknika tal-Università ta’ Nice-Sophia Antipolis, President u Kap Eżekuttiv ta’ INRIA, Is-Sur H-O. Henkel - Professur fl-Università ta’ Mannheim u eks Kap Eżekuttiv tal-IBM Ewropa, Lvant Nofsani u l-Afrika kif ukoll eks President tal-Federazzjoni tal-Industriji Ġermaniżi, is-Sur L. Soete – Direttur ta’ UNU-MERIT, is-Sinjura N. Stame - Professur, Politika Soċjali, l-Università ta’ Ruma ‘La Sapienza’ u kofundatriċi u l-ewwel president ta’ AIV, is-Sur P. Telička – eks Kummissarju tal-UE u Konsulent Għoli taċ-Ċentru tal-Politika Ewropea. [8] Ramboll Management, ikkuntrattati taħt il-kuntratt qafas għall-valutazzjonijiet u s-servizzi marbuta mal-valutazzjonijiet mid-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea inkarigat mill-Baġit. [9] Referenza Web: http://ec.europa.eu/dgs/information_society/evaluation/rtd/PQ6_TSI_expost/index_en.htm. [10] In-netwerk ta’ riċerkaturi u intraprendituri f’interazzjoni mal-investituri u s-swieq. [11] Il-Komunikazzjoni dwar ‘Inizjattiva għal suq pilota għall-Ewropa’ COM(2007) 860. [12] Il-Komunikazzjoni dwar ‘Akkwist Pubbliku Qabel il-Kummerċjalizzazzjoni: Inrawmu l-innovazzjoni biex niżguraw servizzi pubbliċi sostenibbli u ta’ kwalità għolja fl-Ewropa’ COM(2007) 799. [13] Living labs huma ċentri ta’ innovazzjoni u esperimentazzjoni fuq livell muniċipali, ġeneralment fil-qasam tat-teknoloġiji u l-applikazzjonijiet mobbli, li jgħaqqdu flimkien lill-utenti u lill-iżviluppaturi biex joħolqu u jittestjaw l-ideat u l-prodotti.