MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 228/1

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar ir-rwol tal-foresti u s-settur tal-foresterija fil-ksib tal-miri tal-UE fil-qasam tal-bidla fil-klima (Opinjoni esploratorja)

2009/C 228/01

Nhar l-20 ta’ Ġunju 2008, il-Viċi President tal-Kummissjoni, Margot WALLSTRÖM, kitbet lill-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, is-Sur Dimitris DIMITRIADIS, sabiex b’konformità mal-Aritkolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea titlob opinjoni esploratorja dwar

“ir-Rwol tal-foresti u s-settur tal-foresti fil-ksib tal-miri tal-UE fil-qasam tal-bidla fil-klima” (Opinjoni esploratorja).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-3 ta’ Marzu 2009. Ir-rapporteur kien is-Sur KALLIO.

Matul l-452 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fl-24 u l-25 ta’ Marzu 2009 (seduta tal-25 ta’ Marzu), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’145 vot favur, 8 voti kontra u 14-il astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE jemmen li l-foresti u l-injam rinnovabbli li jipproduċu jaqdu rwol sinifikanti fil-kontroll tal-bidla fil-klima għax: — huma u jikbru, il-foresti jassorbu l-karbonju mill-atmosfera u jaħżnuh fil-bijomassa u fil-ħamrija; — il-prodotti tal-injam jaħżnu fihom id-dijossidu tal-karbonju (CO2) – matul iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu, il-prodott tal-injam ikun qed ineħħi l-karbonju mill-atmosfera; — l-użu tal-enerġija mill-injam inaqqas id-dipendenza mill-karburanti fossili u b’hekk inaqqas l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra; — il-prodotti tal-injam għall-bini u għall-għamara indirettament inaqqsu l-emissjonijiet tal-karburanti fossili għax jieħdu post l-użu ta’ materjal ieħor bħall-konkos. Il-produzzjoni tal-konkos tikkonsma iktar enerġija u tikkawża ħafna aktar emissjonijiet mill-użu tal-injam.

1.2 Il-KESE jinnota li fl-Ewropa l-injam jintuża l-aktar fil-kostruzzjoni, bħala sors ta’ enerġija, u għall-produzzjoni tal-għamara u l-karti. B’riżultat tal-impatt pożittiv tal-katina tal-ipproċessar tal-injam, il-prodotti tal-injam għandhom valur miżjud kbir f’termini ta’ impjieg, ta’ qligħ għall-proprjetarji tal-foresti u ta’ attività ekonomika, b’mod partikolari fiż-żoni rurali.

1.3 Il-KESE jenfasizza l-fatt li l-foresti Ewropej ilhom jaħżnu l-karbonju (bħala carbon sinks) għal għexieren ta’ snin. Barra minn hekk, ir-rata annwali li biha jikbru hija aktar għolja mir-rata ta’ qtugħ u dan qed inaqqas l-ammont ta’ CO2 fl-atmosfera. Jeħtieġ li nenfasizzaw l-importanza tal-foresti naturali bħala mħażen tal-karbonju u riżervi tal-bijodiversità. Il-monitoraġġ tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti fil-pajjiżi Ewropej isir skont il-kriterji u l-indikaturi tal-MCPFE (1) li jiġu żviluppati regolarment.

1.4 Il-KESE jipproponi li l-UE tieħu dawn il-miżuri: — li tħeġġeġ l-użu tal-injam b’modi differenti u għal skopijiet differenti, billi pereżempju tippromovi l-użu tal-bijoenerġija prodotta sostenibbilment mill-foresti, ixxerred l-informazzjoni dwar l-użu tal-injam fil-kostruzzjoni, li għandu jkun ibbażat fuq kalkoli dwar iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu u fuq standards komuni fil-qasam tal-kostruzzjoni u billi, fl-Istati Membri, l-użu tal-injam fil-kostruzzjoni isir parti mill-politika nazzjonali tal-akkwist pubbliku tal-injam; — li tkun aktar attiva milli hi fil-politika internazzjonali tas-settur tal-foresti u li tassumi rwol mexxej fil-promozzjoni tal-ġestjoni globali u sostenibbli tal-foresti; — li twaqqaf kumitat Ewropew ta’ esperti magħmul minn rappreżentanti tal-industrija tal-foresti, dawk li jfasslu l-politika tal-foresterija, ir-riċerkaturi, il-proprjetarji tal-foresti u atturi prinċipali oħra mill-oqsma tal-foresterija, l-ambjent u l-ħarsien tal-klima. L-għan ta’ dan il-kumitat ikun li jsaħħaħ id-djalogu dwar kwistjonijiet relatati mal-foresterija u jwessa’ l-ambitu tiegħu, u li jtejjeb it-trasferiment tal-għarfien u t-teħid tad-deċiżjonijiet f’dan il-qasam; — li tagħmel kull sforz meħtieġ sabiex tilħaq il-miri stabbiliti għar-rappurtaġġ tal-gassijiet b’effett ta’ serra fil-perijodu ta’ wara l-Protokoll ta’ Kyoto billi: a) il-karbonju maħżun fil-prodotti tal-injam magħmula b’mod sostenibbli jintlaqa’ u jitqies bħala strument obbligatorju għall-kalkoli tal-bilanċ tal-karbonju; b) l-istrument REDD (2) jiġi żviluppat bħala għodda effettiva għall-iskambju tal-karbonju u li jintlaqa’ fil-kalkoli tal-bilanċ tal-karbonju tat-tibdil fl-użu tal-art, b’mod partikolari bil-għan li fil-pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw ma jkomplux jinqerdu l-foresti. — li tappoġġja r-riċerka, l-inventarju tar-riżorsi tal-foresti, it-tfassil ta’ mappa taż-żoni fil-periklu li jintlaqtu mill-bidla fil-klima u l-iżvilupp ta’ sistemi għall-monitoraġġ tal-kundizzjoni tal-foresti u tiggarantixxi l-finanzjament meħtieġ biex dan iseħħ.

1.5 Il-KESE jisħaq li fid-dawl tal-effetti negattivi li jista’ jkollha l-bidla fil-klima, l-Istati Membri għandhom jiżviluppaw pjanijiet ta’ kontinġenza għall-prevenzjoni tal-ħsara lill-foresti minn fenomeni estremi (bħal maltempati, perijodi ta’ nixfa, nirien fil-foresti, ħsara li jikkawżaw l-insetti) u sabiex fejn issir ħsara, ikunu jistgħu jirrimedjawha. Barra minn hekk, għandhom jipprovdu aktar informazzjoni dwar l-importanza tal-ġestjoni tal-foresti.

1.6 Il-KESE jitlob lill-Istati Membri tal-UE jiżviluppaw il-produzzjoni tal-bijoenerġija bl-għajnuna tat-tariffi obbligatorji għall-użu tal-enerġija rinnovabbli (feed-in tariffs).

1.7 Il-KESE jenfasizza li barra mir-rwol li jaqdu l-foresti sabiex tiġi kkontrollata l-bidla fil-klima, il-foresti għandhom rwoli ekoloġiċi, soċjali u ekonomiċi oħra li għandhom jiġu mħarsa. Għaldaqstant, barra mill-produzzjoni tal-injam, il-foresterija tinvolvi ż-żamma tal-bijodiversità, il-ġestjoni tal-ilma ta’ taħt l-art u l-ġestjoni tal-pajsaġġ. Tinvolvi wkoll l-użu tal-foresti għal skopijiet ta’ rekreazzjoni u turiżmu, bħala sors ta’ protezzjoni mill-istorbju tat-traffiku, għall-prevenzjoni tal-valangi u l-erożjoni u bħala sors ta’ frott tal-foresti, faqqiegħ u annimali tal-kaċċa. Dawn id-diversi rwoli ta’ utilità pubblika tal-foresti ma jirriflettu ruħhom la fil-kalkoli tal-profitt u lanqas fil-prezz tal-injam.

2. L-impenji tal-UE fir-rigward tal-klima b’rabta mal-foresti u l-foresterija

2.1 F’Diċembru 2008, il-Parlament Ewropew laqa’ l-pakkett tal-enerġija u l-klima tal-UE. Id-deċiżjonijiet leġiżlattivi li jolqtu lill-foresti u l-foresterija huma dawn li ġejjin: — ir-reviżjoni tad-Direttiva tal-UE dwar l-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet. Id-Direttiva stabbilixxiet linji gwida għall-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-foresterija sabiex ikunu jistgħu jiġu rrapurtati l-gassijiet b’effett ta’ serra u jkun jista’ jsir skambju tal-emissjonijiet. Il-karbonju maħżun fil-prodotti tal-injam u fil-foresti fihom innifishom huwa parti integrali tal-mekkaniżmu ta’ rappurtaġġ tal-gassijiet b’effett ta’ serra. — l-industrija tal-fibra tal-injam magħġuna kimikament u tal-karti hija koperta mill-iskema tal-iskambju tal-emissjonijiet iżda tissodisfa l-kriterji li jpoġġuha fis-settur tan-“nixi tal-karbonju”. Id-deċiżjonijiet dwar dan is-settur ser jittieħdu iktar tard. L-użu tal-injam bħala materja prima huwa kopert mill-iskema ta’ skambju filwaqt li dan mhuwiex il-każ għar-riżorsi l-oħra li jintużaw għall-bini (bħall-konkos, l-azzar u l-aluminju). Il-prezz tal-karbonju għalhekk qed jolqot il-kompetittività tas-settur tal-injam u dan joħloq vantaġġ indirett għall-materjali msemmija fuq il-materjal tal-injam u l-kostruzzjoni bl-injam. — id-Direttiva Qafas dwar l-enerġija rinnovabbli (RED). L-għan, li sal-2020 20 % tal-enerġija tkun enerġija rinnovabbli, jimplika l-bżonn ta’ żieda konsiderevoli fl-użu tal-bijoenerġija mill-foresti (tisħin, elettriku u bijokarburanti). Sezzjoni 34 tad-Direttiva tistabbilixxi l-miri li jsir aktar użu mir-riżorsi tal-injam u li jiġu żviluppati metodi tal-ġestjoni tal-foresti ġodda, bil-għan li jkompli jiġi sfruttat il-potenzjal tal-bijomassa. Id-Direttiva tinkludi diversi miri li jikkonċernaw il-bijomassa tal-foresti bħala prodott sostenibbli u s-settur tal-kostruzzjoni. L-għan huwa li niffrankaw l-enerġija u nnaqqsu l-emissjonijiet mill-produzzjoni tal-materjal. — id-Direttiva dwar l-użu tal-karburanti fit-trasport. Id-Direttiva tistabbilixxi r-rekwiżiti li jolqtu l-bijomassa prodotta b’mod sostenibbli (jiġifieri, awtomatikament, il-bijomassa tal-foresti stess ukoll) fil-produzzjoni tal-bijokarburanti, b’konformità mal-qafas strateġiku tad-Direttiva RED.

2.2 Il-foresti jkopru 31 % tal-art tal-Ewropa u jassorbu madwar 10 % tal-emissjonijiet annwali tas-CO2 fl-Ewropa (3). L-ammont ta’ karbonju li jitlaq fl-atmosfera mill-foresti ġestiti b’mod sostenibbli huwa inqas (carbon sink) jew daqs (carbon neutral) l-ammont ta’ karbonju li jassorbu l-foresti mill-atmosfera.

3. Ir-riżorsi tal-foresti (4) u kif jintużaw fl-Ewropa

3.1 Fl-UE-27, il-foresti jammontaw għal 156 ettaru ta’ art. Iżda minħabba ċerti kundizzjonijiet naturali, mhux il-foresti kollha jistgħu jintużaw għall-injam jew għal użu kummerċjali ieħor. Medja ta’ madwar 80–90 % ta’ din l-art hija aċċessibbli, iżda fl-Ewropa tal-Lvant dan l-ammont jonqos għal madwar 40–50 %. Matul dawn l-aħħar 15-il sena, fl-UE-27, it-territorju tal-foresti kiber b’madwar 10 miljun ettaru b’riżultat tal-afforestazzjoni, ir-riforestazzjoni ta’ art li qabel kienet agrikola u r-riforestazzjoni naturali. Fid-daqs, dan it-takkbir huwa ekwivalenti għat-territorju totali tal-Ungerija.

3.2 Fl-UE–27 madwar 60 % tal-foresti huma proprjetà privata, primarjament tal-familji, 40 % huma proprjetà pubblika, pereżempju tal-istat, muniċipalitajiet, komunitajiet reliġjużi u entitajiet oħra. Fl-Ewropa jeżistu aktar minn 15-il miljun proprjetarju privat tal-foresti. Dan in-numru qiegħed jikber b’riżultat tar-ristrutturar li qed isir fis-sjieda tal-foresti fl-Ewropa tal-Lvant u arranġamenti oħra marbuta mal-qsim tal-wirt.

3.3 Il-bniedem ilu sekli sħaħ jisfrutta l-foresti Ewropej u jibdel l-istruttura tagħhom. B’hekk il-biċċa l-kbira tal-foresti Ewropej huma “seminaturali”, jiġifieri foresti li ġew ittrasformati mill-bniedem fir-rigward tal-ispeċijiet veġetali li jgħixu fihom. 85 % tal-foresti tal-Ewropa huma foresti seminaturali. Il-foresterija ssir ukoll f’tip ieħor ta’ foresta – il-foresti tal-pjantaġġuni. Il-biċċa l-kbira tal-pjantaġġuni jinsabu fil-Lbiċ tal-Ewropa u jirrapreżentaw madwar 8 % tal-foresti tal-Ewropa. Il-biċċa l-kbira tal-foresti naturali (5), jiġifieri dawk il-foresti li mhumiex maħduma mill-bniedem (foresti li ma jintlaqtux mill-attivitajiet tas-settur tal-foresterija) jinsabu fil-Lvant tal-Ewropa, fil-pajjiżi Baltiċi u dawk Nordiċi, u jammontaw għal madwar 5 % tal-foresti.

3.4 Il-foresti naturali u ż-żoni protetti ta’ foresti oħra huma l-aktar kategorija ta’ foresti importanti għall-ħarsien tal-bijodiversità. Il-foresti naturali huma ekosistemi stabbli li jiġġieldu kontra l-effetti tal-bidla fil-klima. Madwar 8 % tal-foresti fl-Ewropa huma mħarsa għal skopijiet ta’ bijodiversità, u madwar 10 % huma mħarsa għall-konservazzjoni tal-pajsaġġ. Dan iġib total ta’ 18 % (jew 34 miljun ettaru). In-numru ta’ żoni protetti bil-liġi jew regolamenti oħra żdied matul dawn l-aħħar snin. L-iktar foresti rari u prezzjużi u li għandhom jiġu mħarsa diġà huma protetti fl-Ewropa. Ħafna drabi, il-foresti protetti jinsabu f’żoni għoljin jew remoti ’l bogħod minn fejn jgħixu n-nies, u huma wħud mill-aktar żoni prezzjużi għax mhumiex mimsusa mill-bniedem u fihom diversità ta’ speċijiet kbira. 10 % tal-foresti huma mħarsa bil-għan li jipproteġu l-ilma, ir-riżorsi tal-ilma ta’ taħt l-art u l-ħamrija, u għall-prevenzjoni tal-valangi jew tal-erożjoni. Il-promozzjoni tal-bijodiversità fil-kuntest tal-ġestjoni tal-foresti kummerċjali qed issir ukoll billi s-siġar dekomposti u l-ambjent naturali tal-mikroorganiżmi jitħallew fil-foresta sabiex b’hekk jitħarsu l-ispeċijiet rari.

3.5 Fl-Ewropa r-rata ta’ tkabbir tal-foresti tisboq ir-rata ta’ qtugħ tas-siġar b’marġni konsiderevoli. Fl-UE–27, fl-2005, l-istokk ta’ injam ħaj żdied b’687 miljun metru kubiku f’termini netti (fil-foresti fejn il-kundizzjonijiet naturali jippermettu l-kultivazzjoni tas-siġar). B’mod korrispondenti, il-qtugħ tas-siġar ammonta għal 442 miljun metru kubiku. Dan ifisser li r-rata tal-użu jew il-proporzjon tal-qtugħ mat-tkabbir, kienet ta’ madwar 60 % (b’rata li tvarja bejn 30 % u 80 %). Ir-rata ta’ użu tal-foresti hija ta’ aktar minn 50 % fl-Istati Membri tat-Tramuntana u fl-Ewropa Ċentrali, iżda hija inqas minn 50 % fl-Ewropa tan-Nofsinhar u tal-Lbiċ. Hija żdiedet matul dawn l-aħħar 10 snin, iżda għadha ma laħqitx l-istess livell li kienet tinsab fih fl-1990. Sa ċertu punt, il-qtugħ tas-siġar żdied minħabba l-maltempati kbar tal-bidu tas-seklu l-ġdid; minħabba fihom f’xi postijiet l-injam inqata’ f’perijodu qasir ta’ żmien u laħaq l-ammont ta’ qtugħ li normalment jilħaq f’perijodu itwal ta’ snin. Fl-2006 l-ammont ta’ injam tond, ta’ biċċiet tal-injam u ta’ skart tal-injam importat fl-Ewropa (UE–27) laħaq it-83 miljun metru kubiku (mingħajr ma nqisu l-karti u ċ-ċelluloża) filwaqt li l-esportazzjoni ta’ injam bħal dan barra mill-Ewropa laħqet il-54 miljun metru kubiku (6).

3.6 Kważi 40 % (jew madwar 250 miljun metru kubiku) tat-tkabbir tal-foresti kummerċjali eżistenti għadu ma ntużax minħabba li r-rata tal-qtugħ tas-siġar hija inqas mir-rata tat-tkabbir. Barra minn hekk, l-istokk tal-foresti fl-UE–27 kiber kontinwament matul dawn l-aħħar 50 sena. Il-volum totali ta’ injam ħaj jammonta għal madwar 30 biljun metru kubiku, l-ekwivalenti ta’ 9.8 biljun tunnellata ta’ karbonju. Parti mill-karbonju li jaħżnu s-siġar jinħażen fil-ħamrija iżda għad m’hemmx riċerka fl-Ewropa dwar kemm fil-fatt jinħażen karbonju fil-ħamrija. Fir-rigward tal-ħżin tal-karbonju teżisti differenza importanti bejn il-foresti kummerċjali u l-foresti naturali: fejn jidħol il-ħarsien tal-klima, il-foresti naturali, fil-kundizzjoni aħħarija tagħhom, huma bjar puri tal-karbonju (carbon sinks), fejn l-ammont ta’ karbonju li jaħżnu fihom (permezz tat-tkabbir tal-bijomassa) u l-ammont ta’ karbonju li jemettu (permezz tad-dekompożizzjoni tal-bijomassa) huma bbilanċjati, filwaqt li l-foresti kummerċjali, permezz tal-qtugħ tal-injam, dejjem joħolqu kapaċità tal-ħżin tal-karbonju ġdida jew addizzjonali. Il-KESE jenfasizza bil-qawwa li mhuwiex qiegħed isostni li, għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, il-foresti kummerċjali għandhom valur akbar mill-foresti naturali.

3.7 Huwa importanti li neżaminaw il-potenzjal tal-foresti tal-Ewropea għall-ħsad u użu ieħor sabiex nifhmu u nevalwaw il-qbid tal-karbonju, il-produzzjoni tal-bijoenerġija fil-foresti u ċ-ċiklu tal-karbonju relatat mal-prodotti tal-injam. Għad m’hemmx stampa koerenti tal-potenzjal tal-qtugħ tas-siġar fl-UE–27 kollha. Bosta pajjiżi ħolqu programmi nazzjonali għall-ġestjoni tal-foresti li minbarra l-qtugħ iqisu wkoll il-ħarsien tal-foresti, il-bijodiversità u bżonnijiet multifunzjonali oħra.

4. L-impatt tal-bidla fil-klima fuq il-foresti

4.1 Il-foresti jassorbu s-CO2 mill-atmosfera permezz tal-proċess ta’ assimilazzjoni u jibdluh f’bijomassa, primarjament fil-forma ta’ injam. Fl-istess waqt huma jemettu l-ossiġnu, li tant huwa importanti għall-annimali u l-bnedmin. Il-bidla fil-klima – b’mod speċjali ż-żieda fl-ammont ta’ gassijiet b’effett ta’ serra fl-atmosfera, iż-żieda fit-temperatura, iżda wkoll l-ammont ta’ ożonu f’wiċċ id-dinja, id-depożitu ta’ nitroġenu u l-aċidifikazzjoni tal-ħamrija jirrappreżentaw, immedjatament jew wara xi żmien, theddida għas-saħħa, l-iżvilupp u l-istruttura tal-foresti.

4.2 Il-bidla fil-klima tolqot lill-foresti b’żewġ modi. Jekk, pereżempju, il-klima tisħon u tixxotta gradwalment, is-siġar ikollhom jadattaw għall-bidla. Il-proċess ta’ aġġustament huwa proċess gradwali, u l-progress tiegħu u l-miżuri li jinfluwenzawh jistgħu jiġu ppjanati. Il-kundizzjonijiet meteoroloġiċi estremi huma l-iktar theddida serja għall-iżvilupp tal-foresti. L-informazzjoni li teżisti sa mill-1850 turi żieda ċara fil-livell ta’ ħsara kkawżata mit-tempesti matul dawn l-aħħar snin fl-Ewropa. Barra minn hekk, matul dawn l-aħħar snin bosta nirien ħakmu l-foresti fil-pajjiżi Mediterranji. Huwa impossibbli li wieħed ibassar il-fenonmeni ta’ temp estrem, iżda huwa possibbli li wieħed jippjana bil-quddiem għal sitwazzjonijiet bħal dawn.

4.3 Jekk il-foresti kummerċjali eżistenti ma jadattawx għal bidla gradwali fil-klima, uħud mir-riżultati jistgħu jkunu li tiddgħajjef il-vitalità tas-siġar, tonqos il-produttività tal-foresti, imutu ċerti siġar, tonqos il-kapaċità tas-siġar li jikkompetu u konsegwentement jiżdiedu l-mard u l-parassiti, kif ukoll li sseħħ bidla fid-distribuzzjoni tal-ispeċijiet tas-siġar tal-foresti. Fir-reġjuni tat-Tramuntana, jeżisti wkoll ir-riskju li s-siġar ma jirnexxilhomx jadattaw għax ir-rata ta’ żvilupp tagħhom qed tinbidel minħabba l-fatt li l-istaġuni li fihom jikbru qegħdin jitwalu u lli mhux qed jadattaw biżżejjed għall-istaġjun tal-mistrieħ jew tax-xitwa. Fil-każ ta’ kundizzjonijiet estremi bħal perijodi ta’ nixfa, nirien fil-foresti, tempesti jew ammonti kbar ta’ silġ, is-siġar jistgħu jmutu f’ħafna żoni. Ir-riforestazzjoni f’ċerti każijiet ma tkunx tista’ ssir u s-siġar mejta jistgħu joħolqu massa kbira ta’ parassiti li jolqtu wkoll lill-foresti b’saħħithom fil-viċinat.

4.4 Il-bidla fil-klima tolqot lill-veġetazzjoni b’diversi modi. L-effetti prinċipali f’bosta żoni veġetali u pajjiżi (fiż-żoni tat-tramuntana, fiż-żoni ta’ klima moderata, fiż-żoni ta’ veġetazzjoni Mediterranja, fiż-żoni alpini u polari) jistgħu jkunu dawn: — fil-Mediterran il-perijodi ta’ nixfa u ta’ sħana x’aktarx ser jiżdiedu; b’hekk ser tonqos il-provvista ta’ ilma frisk u jiżdied ir-riskju ta’ nirien fil-foresti u deżertifikazzjoni; — fl-Ewropa ċentrali l-istaġun li fih jikbru s-siġar ser jitwal; għalhekk ir-rata ta’ tkabbir tal-foresti x’aktarx ser tiżdied ukoll; l-ammont ta’ siġar ħorfija x’aktarx ser jiżdied; ix-xita tista’ tonqos u b’hekk jiżdiedu l-perijodi ta’ nixfa; il-perijodi ta’ kundizzjonijiet klimatiċi estremi u l-ħsara kkawżata mit-tempesti jistgħu jiżdiedu; — l-istaġun li fih jikbru s-siġar fiż-żona konifera tat-tramuntana x’aktarx ser jitwal; ir-rata ta’ tkabbir fil-foresti x’aktarx tiżdied; il-ħsara kkawżata mit-tempesti ser tiżdied; fiż-żoni ta’ klima moderata l-parassiti huma mistennija jinfirxu lejn it-tramuntana u jikkawżaw ħsara kbira; — konsegwenzi oħra tal-bidla fil-klima jistgħu jkunu li s-siġar ikomplu jikbru u jinfirxu lejn it-tramuntana u li jkun hemm estinzjoni gradwali ta’ ċerti speċijiet fil-foresti taż-żoni alpini u tar-reġjuni msaġġra tat-tramuntana u taż-żoni polari.

5. Ir-rwol tal-ġestjoni tal-foresti fl-adattament għall-bidla fil-klima

5.1 Ġestjoni tajba tal-foresti hija l-mod prinċipali ta’ kif tista’ tittejjeb il-kapaċità tal-foresti li jadattaw għall-bidla fil-klima. Il-ġestjoni tal-foresti tinkludi miżuri preventivi bħalma huma l-identifikazzjoni u t-tneħħija f’waqtha ta’ siġar li qed imutu u tal-materjal li jista’ jikkaġuna nirien fil-foresti. Jeħtieġ li jiżdied l-għarfien dwar l-importanza tal-ġestjoni tal-foresti fl-adattament għall-bidla fil-klima fost il-pubbliku, il-proprjetarji tal-foresti u dawk li huma responsabbli għall-ġestjoni tal-foresti. Il-ġestjoni tal-biċċa l-kbira tal-foresti tal-UE sseħħ fuq bażi kontinwa u b’hekk ġeneralment ikollhom produttività u vijabilità għolja. Iridu jittieħdu miżuri potenzjali ta’ adattament minn issa u fuq bażi kontinwa, għax is-settur tal-foresti jitlob pjan fuq perijodu fit-tul minħabba li ċ-ċikli tal-ħajja fil-foresta huma ta’ bejn 15 u 150 sena.

5.2 Fir-rigward tar-riġenerazzjoni tal-foresti, għandhom jitħawlu l-ispeċi ta’ siġar li huma l-iktar adattati għal lokalità speċifika. L-ispeċi indiġeni ta’ lokalità għandhom jingħataw preferenza għax l-istruttura ġenetika tagħhom tippermettilhom li jadattaw għall-bidla lokali fil-klima aħjar. Foresti mħallta għandhom jingħataw preferenza wkoll, billi l-preżenza ta’ tipi differenti ta’ siġar bi proprjetajiet differenti tnaqqas ir-riskji għall-foresti.

5.3 Fil-foresti koniferi ta’ speċi waħda li tħawlu barra miż-żona naturali tagħhom, għandhom isiru sforzi sabiex il-kompożizzjoni tal-foresta tinbidel biex issir tixbaħ lid-distribuzzjoni oriġinali tal-ispeċijiet tas-siġar. Ir-reżistenza ta’ foresti mħawla u ta’ speċi waħda għat-tempesti u l-ħsara li jagħmlu l-insetti ħafna drabi tkun aktar baxxa minn dik ta’ foresti mħallta.

5.4 Għandhom jitfasslu pjanijiet ta’ kontinġeza għall-ġestjoni tal-foresti, alternattivi ta’ finanzjament li jkopru d-danni u mudelli operattivi biex l-industrija tkun ippreparata għall-effetti ħżiena ta’ temp estrem u mhux mistenni kkawżat mill-bidla fil-klima u l-ħsara li jagħmel lill-foresti. Għandhom jiġu identifikati ż-żoni li jinsabu f’riskju partikolari ta’ kundizzjonijiet meteoroloġiċi estremi. Għandhom jitfasslu wkoll mudelli operattivi li permezz tagħhom inkunu nistgħu niffaċċjaw żieda kbira fil-qtugħ tal-injam u niżguraw it-tħaddim bla xkiel tas-swieq tal-injam.

5.5 Il-bidla fil-klima u l-kummerċ internazzjonali tal-materjal tal-pjanti jżidu l-firxa ta’ speċijiet eżotiċi u pesti tal-pjanti. Id-Direttiva tal-UE dwar il-protezzjoni tal-pjanti tinkludi dispożizzjonijiet dwar il-kontroll tal-pesti li jagħmlu ħsara lill-pjanti, il-prevenzjoni tat-tixrid tal-parassiti u r-rekwiżiti relatati mal-kummerċ internazzjonali tal-injam u x-xtieli. Kemm għall-prevenzjoni tat-tixrid tal-iktar parassiti tal-injam perikolużi (pereżempju n-nematodu fl-injam tal-arżnu) kif ukoll għas-saħħa tal-foresti, hemm bżonn li fiż-żona tal-UE jitwaqqfu regoli dwar il-protezzjoni tal-pjanti li jkunu stretti biżżejjed u li jsir monitoraġġ effikaċi. Hemm bżonn ta’ strateġiji u programmi nazzjonali li jikkontrollaw l-ispeċijiet eżotiċi u invażivi.

5.6 Il-ġestjoni tal-foresti u l-bijodiverstià m’għandhomx għalfejn imorru kontra xulxin. Il-ġestjoni tal-foresti kummerċjali seminaturali għandha tqis il-bijodiversità billi l-injam dekompost u l-mikrobijotopi jitħallew fiż-żoni kummerċjali tal-foresti sabiex jippreservaw l-organiżmi ħajjin. Diversi Stati Membri tal-UE jagħtu appoġġ finanzjarju lill-proprjetarji li jieħdu r-responsabbiltà li jipproteġu l-foresti tagħhom volontarjament, bħala miżura biex jippromovu l-bijodiverstià. L-iskemi taċ-ċertifikazzjoni tal-foresti jitolbu li l-ġestjoni tal-foresti tqis il-kriterji tal-bijodiversità.

5.7 Fil-preżent, il-foresti kummerċjali tal-Ewropa fihom ammonti kbar ta’ injam immermer, kemm wieqaf kif ukoll imwaqqa’. Dan jaħżen fih il-karbonju u jservi wkoll ta’ ambjent naturali importanti għal ċerti organiżmi. L-ammont medju ta’ injam immermer huwa ta’ 10 m3/ha. Ammonti kbar ta’ injam immermer jistgħu jxerrdu l-pesti tal-injam jew nirien kbar fil-foresti. Madanakollu dan it-tip ta’ injam xorta għandu ħafna vantaġġi għall-bijodiversità, għalhekk huwa importanti li ma jitneħħiex minn fejn kien qed jikber sabiex, pereżempju, jinħaraq bħala karburant.

5.8 Il-foresti naturali u ż-żoni mħarsa huma essenzjali għall-preservazzjoni tal-bijodiversità. Fiċ-ċiklu naturali tagħhom, il-foresti jgħaddu minn fażijiet fejn jassorbu l-karbonju għal fażijiet fejn jaħżnuh. Għalhekk meta l-ġestjoni attiva tal-foresti tieqaf sabiex isiru żoni protetti, iż-żoni fejn jikbru siġar ġodda jonqsu. Dawn, min-naħa tagħhom, jistgħu jżidu l-ammont ta’ karbonju li jinħażen fil-foresti u jservu ta’ sors għall-prodotti tal-injam li jieħdu post forom ta’ enerġija u materjali oħra.

5.9 Fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima, il-ħarsien integrat (l-injam dekompost u l-bijotopi żgħar) li jsir fil-kuntest tal-ġestjoni kummerċjali tal-foresti jaqdi rwol aktar effettiv miż-żoni ta’ foresti protetti.

6. Ir-rwol tal-prodotti tal-injam fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima

6.1 Il-katina tat-tkabbir u l-ipproċessar tal-foresti tolqot lill-bidla fil-klima b’erba’ modi differenti: — huma u jikbru, il-foresti jassorbu l-karbonju mill-atmosfera u jaħżnuh fil-bijomassa u fil-ħamrija; — il-prodotti tal-injam jaħżnu s-CO2; — l-użu tal-injam fil-produzzjoni tal-enerġija inaqqas id-dipendenza mill-karburanti fossili u b’hekk inaqqas ukoll l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra; — l-użu ta’ prodotti tal-injam għall-bini u għall-għamara, fost affarijiet oħra, indirettament inaqqas l-emissjonijiet tal-karburanti fossili għax jieħu post l-użu ta’ materjal ieħor bħall-konkos. Il-produzzjoni tal-konkos tikkonsma aktar enerġija u tirriżulta f’aktar emissjonijiet mill-injam.

6.2 Il-foresti Ewropej ilhom jassorbu l-karbonju għal għexieren ta’ snin u, billi r-rata annwali li biha jikbru hija aktar għolja mir-rata ta’ qtugħ, qed inaqqsu l-ammont ta’ CO2 fl-atmosfera. Madanakollu, dan huwa proċess li ma jistax ikompli għal dejjem fil-foresti kummerċjali, għax hekk kif is-siġar jilħqu l-quċċata tal-iżvilupp tagħhom jieqfu jaħżnu l-karbonju. Għalhekk il-ġestjoni tal-foresti kummerċjali għandha tkompli għaddejja fuq bażi kontinwa.

6.3 L-użu tal-prodotti tal-injam maħsud (7) jaqdu rwol importanti fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima. L-injam tal-foresti jassorbi l-karbonju mill-atmosfera li mbagħad jiġi trasferit u iżolat fil-prodotti tal-injam bħall-karti, l-għamara, it-twavel u l-bini tal-injam. B’hekk il-karbonju jkun qed jitneħħa mill-atmosfera għal sekli sħaħ, pereżempju permezz ta’ dar tal-injam. Fl-aħħar taċ-ċiklu tagħhom, il-prodotti tal-injam jistgħu jiġu rriċiklati u jinħarqu għall-enerġija. Ir-rappurtaġġ tal-karbonju fuq prodotti tal-injam għadu proċess volontarju fil-kalkoli tal-gassijiet b’effett ta’ serra tal-Protokoll ta’ Kyoto u mhux komplet, parzjalment minħabba l-fatt li l-kummerċ internazzjonali jitqies ukoll.

6.4 Permezz tal-bażijiet ta’ data nazzjonali u internazzjonali li jeżistu, nistgħu nikkalkulaw l-ammont ta’ karbonju li jistgħu jassorbu l-prodotti tal-injam. Qed jiġu żviluppati xi regoli dwar dawn il-kalkoli, bil-għan li jinutżaw biex jiġi kkalkulat ukoll il-bilanċ tal-karbonju fil-foresti. Ikun xieraq li fil-kuntest tal-Konferenza ta’ Kopenħagen dwar il-Klima fl-2009, l-UE tipproponi li fil-perijodu post-Kyoto, jiġifieri mill-2012 ’il quddiem, ir-rappurtaġġ tal-ammont ta’ karbonju fil-prodotti tal-injam għandu jkun parti obbligatorja mill-kalkoli tal-bilanċ tal-karbonju.

6.5 Jekk fil-kalkoli tal-bilanċ tal-karbonju nibdew ninkludu l-ammont ta’ karbonju li jista’ jinħażen fil-prodotti tal-injam, dan jista’ jservi ta’ inċentiv għall-industrija tal-foresti biex tiġġestixxi l-foresti b’mod ekoloġiku u effiċjenti. Il-kapaċità tal-foresti li jiffaċċjaw l-impatt negattiv tal-bidla fil-klima tiddependi ħafna mill-ġestjoni kontinwa tal-foresti.

7. L-użu tal-injam fil-kostruzzjoni

7.1 Is-settur tal-kostruzzjoni jaqdi rwol importanti ħafna fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima b’mod partikolari għax 40-50 % tal-enerġija primarja globali tintuża għat-tisħin u t-tkessiħ tal-bini (8). Huwa stmat li l-produzzjoni ta’ materjal għall-kostruzzjoni, l-industrija tal-kostruzzjoni u l-użu tal-bini jiġġeneraw kważi 40 % tal-emissjonijiet tas-CO2. Fl-2005, l-UE-27 ikkunsmaw b’kollox 1 170,2 Mtoe. 28 % ġejjin mill-industrija, 30.9 % mis-settur tat-trasport u 41.1 % mid-djar. It-tisħin u t-tkessiħ tal-bini jikkawża 8 % tal-emissjonijiet ta’ CO2. Proporzjon konsiderevoli tal-emissjonijiet tas-CO2 jista’ jiġi evitat permezz ta’ kostruzzjoni professjonali u tekniki ġodda kif ukoll billi jiżdied l-użu tal-injam fil-kostruzzjoni.

7.2 Bħala materjal tal-kostruzzjoni, l-injam ma jużax ħafna enerġija, huwa rinnovabbli u ma joħloqx emissjonijiet tal-karbonju matul iċ-ċiklu ta’ ħajja tiegħu. L-ebda materjal komuni fil-kostruzzjoni ieħor ma jirrikjedi l-livell baxx ta’ enerġija li tirrikjedi l-produzzjoni tal-injam. Metru kubiku ta’ injam, bħala sostitut għal materjal tal-bini ieħor, inaqqas l-emissjonijiet tas-CO2 fl-atmosfera b’medja ta’ 1.1 tunnellata.

7.3 Fuq livell globali, il-kostruzzjoni tal-bini tal-injam u l-użu tal-injam fil-kostruzzjoni huma limitati għax ma jeżistux standards, regoli u kriterji ta’ ċertifikazzjoni komuni. Is-settur tal-kostruzzjoni jeħtieġ analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja u tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’efett ta’ serra li joħolqu l-prodotti, ibbażati fuq kalkoli xjentifiċi, sabiex ikunu jistgħu jitqabblu materjali differenti fuq bażi imparzjali. Fil-politika tal-provvista tal-injam tagħhom, il-gvernijiet tal-Istati Membri għandhom jinkludu l-materjal tal-injam għall-“kostruzzjoni ekoloġika” u japplikaw rekwiżiti taċ-ċertifikazzjoni tal-foresti li jkunu kompatibbli mal-kunċett internazzjonali tas-sostenibbiltà fuq bażi iktar wiesgħa.

8. Il-bijoenerġija tal-foresti

8.1 Il-bijomassa tal-foresti hija l-aktar riżorsa ta’ bijonererġija rinnovabbli, importanti u aċċessibbli fl-Ewropa. Din l-enerġija tintuża għal tliet affarijiet: — għall-produzzjoni tas-sħana u l-fwar industrijali; — għall-produzzjoni tal-elettriku; — bħala bijokarburant li jintuża fis-settur tat-trasport. Il-produzzjoni tas-sħana u l-elettriku mill-bijomassa tal-foresti fl-Ewropa żdiedet matul dawn l-aħħar snin. Tintuża fid-djar individwali kif ukoll f’ impjanti ta’ kull daqs għall-produzzjoni tas-sħana jew tas-sħana u tal-elettriku għall-iskejjel, l-operaturi pubbliċi, l-isptarijiet u l-komunitajiet fl-irħula jew fil-bliet. Madanakollu t-teknoloġiji tal-produzzjoni tal-bijokarburanti mill-bijomassa tal-foresti u l-materja prima tal-injam għadhom fil-fażi ta’ prova tagħhom u hemm bżonn li jsir iktar investiment. Il-piroliżi tal-bijomassa għall-produzzjoni tal-faħam użat biex itejjeb il-kwalità tal-ħamrija hija opportunità ġdida għat-titjib tal-valur enerġetiku tal-injam u l-kapaċità tal-ħamrija li tassorbi l-karbonju.

8.2 Fl-2006, il-produzzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli fl-UE-25 laħqet il-110 miljun tunnellata, jiġifieri madwar 14 % tal-enerġija totali (Eurostat 2008). Il-biċċa l-kbira tal-enerġija rinnovabbli ġiet prodotta mill-bijomassa (65 %), prinċipalment l-enerġija mill-foresti (60 %). Is-sehem tal-enerġija mill-foresti fl-użu totali tal-enerġija jvarja minn Stat Membru għal ieħor fl-UE-27.

8.3 Il-bijokarburanti tal-injam tal-foresti jinkludu ħatab, pritkuni, trab tal-faħam ippressat, zkuk u għeruq tal-injam, faħam, gass tal-injam u siġar li jikber malajr bħaż-żafżafa. Il-prodotti sekondarji tal-industrija tal-foresti bħall-iskart ta’ sustanzi industrijali u l-iskart tal-injam (bħas-sustanza sewda mill-injam tas-siġar, il-qoxra tas-siġra, is-serratura u l-iskart proċessat u l-injam riċiklat) għandhom potenzjal kbir fil-qasam tal-enerġija u jistgħu jintużaw fil-produzzjoni tas-sħana u l-elettriku, b’mod partikolari fl-indsutrija integrata tal-foresti. L-użu tal-prodotti sekondarji u l-fdalijiet tal-injam għall-produzzjoni tal-enerġija jistgħu jammontaw għal bejn 30 % u 50 % tal-użu tal-injam tond.

8.4 Fl-Ewropa għad hemm lok għal żvilupp konsiderevoli tal-użu tal-bijoenerġija tal-foresti. Skont stimi preliminari, l-ammont ta’ bijomassa li l-Ewropa għandha l-potenzjal li tuża fis-sena huwa ta’ bejn 100 u 200 miljun metru kubiku, bil-kundizzjoni li l-użu tal-foresti ma jheddidx lill-ambjent, il-bijodiversità u ż-żoni protetti. Attwalment l-ammont ta’ bijomassa tal-foresti li tintuża waħedha jew abbinata maz-zkuk maħsuda, hija stmata għal madwar 10 % – 15 % tal-potenzjal ta’ ħsad eżistenti.

8.5 Żieda fl-użu tal-bijomassa tal-foresti toħloq opportunitajiet ġodda kemm għall-proprjetarji tal-foresti, għax tkabbirilhom is-suq tal-injam u żżid il-kompetittività bejn il-prezzijiet, kif ukoll għall-industrija tas-serratura għax tespandi s-suq għall-prodotti sekondarji tal-industrija. Domanda tajba għall-bijomassa tal-foresti tista’ ġġib magħha bidla fis-suq tal-injam tond għax iżżid il-kompetizzjoni għall-materja prima tal-injam bejn is-settur tal-bijoenerġija u l-industriji tal-injam li ġej miz-zokk tas-siġar (stemwood). Sistemi ta’ appoġġ bħat-tariffi obbligatorji għall-użu tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jservu ta’ strument importanti biex jiġu żviluppati strateġiji tal-bijoenerġija differenti fil-livelli lokali u reġjonali. L-appoġġ għall-iżvilupp reġjonali tal-UE għandu jkun raġuni prinċipali għalfejn għandu jiżdied l-użu tal-bijoenerġija.

8.6 Is-swieq tal-karburanti tal-injam u l-injam użat għan-nar huma swieq lokali. Żieda fl-użu tal-injam għall-produzzjoni tal-enerġija fl-UE tista’ tagħti spinta lill-kummerċ u l-impjiegi fis-suq tal-makkinarju u t-tagħmir. Il-produzzjoni tal-pritkuni, it-trab tal-faħam ippressat u l-karburanti tal-injam ipproċessat oħra tirrikjedi makkinarju u tagħmir speċjali. Il-produzzjoni tal-enerġija teħtieġ numru kbir ta’ boilers u tagħmir irfinat ieħor li għandhom potenzjal ta’ tkabbir kbir. Iż-żieda fl-użu tal-enerġija li ġejja mill-injam tista’ ġġib magħha opportunitajiet kbar ta’ esportazzjoni tat-teknoloġija fis-swieq barra mill-UE.

8.7 Bħalissa, fil-kuntest tad-Direttiva Qafas tal-UE dwar l-enerġija rinnovabbli, qed jitfasslu l-istandards għal produzzjoni sostenibbli tal-bijomassa. L-istandards huma importanti sabiex niżguraw akkwist u produzzjoni tal-bijoenerġija sostenibbli mill-foresti u proċeduri komuni. Dawn l-istandards għandhom jiġu abbinati mal-kriterji Ewropej tal-MCPFE sabiex ma jsirx xogħol żejjed jew xogħol li diġà sar.

9. Aspetti tal-politika tal-foresti

9.1 Wieħed mill-aktar mezzi effettivi ta’ kif neliminaw il-karbonju mill-atmosfera huwa billi niżirgħu foresti ġodda. Bħala parti mill-politika tal-iżvilupp tagħha, l-UE għandha tappoġġja proġetti bħal dawn fil-pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw għax il-bidla fil-klima x’aktarx ser iżżid id-differenzi ekonomiċi bejn il-pajjiżi industrijali u dawk li għadhom qed jiżviluppaw. Proġetti bħaż-żrigħ ta’ foresti ġodda għandhom jiġu akkumpanjati minn strateġiji ta’ adattament li jibnu l-kapaċità, li jappoġġjaw l-użu multifunzjonali tal-foresti u l-gvernanza tajba fil-pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw. Fir-rigward ta’ dawn il-pajjiżi, l-UE għandha tieħu l-passi neċessarji sabiex tiġġieled il-qtugħ illegali tas-siġar, tippromovi industrija tal-foresti sostenibbli u tgħin lill-pajjiżi fit-tfassil ta’ programmi nazzjonali għall-ġestjoni tal-foresti flimkien ma’ setturi oħra.

9.2 Il-kalkoli tal-bilanċ tal-karbonju tal-Protokoll ta’ Kyoto li jirriflettu t-tibdil li sar fl-użu tal-art ma jinkludux dispożizzjonijiet għall-pajjiżi li għadhom qed jiżviluppaw li jqisu t-tnaqqis fl-emissjonijiet tas-CO2 li jirriżulta mill-prevenzjoni tal-qtugħ tal-foresti. Il-qerda tal-foresti żżid l-emissjonijiet tas-CO2 u l-UE għandha tappoġġja l-iżvilupp u l-adozzjoni tal-istrument REDD sabiex ikun jista’ jintuża fil-kalkoli tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra li ġejjin mill-użu tal-art fil-perijodu ta’ wara Kyoto, jiġifieri mill-2012 ’il quddiem. Għalhekk hemm bżonn li l-prezz ikun jirrifletti l-ammont ta’ karbonju akkumulat, sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw l-iskema ta’ skambju tal-emissjonijiet biex jinfluwenzaw il-politika ta’ prevenzjoni tal-qerda tal-foresti tropikali.

9.3 L-UE żviluppat il-proċedura FLEGT (9) bil-għan li fis-swieq tal-UE ma jitpoġġewx injam u prodotti illegali tal-injam. L-iskema ta’ liċenzji FLEGT, permezz tas-sistema ta’ sħubija speċifika għal kull pajjiż li waqqfet, tippromovi u tappoġġja l-ġestjoni sostenibbli tal-foresti fil-pajjiżi li qed jiżviluppw u tħeġġeġ lill-Istati Membri u lil dawn il-pajjiżi sabiex jaħdmu flimkien mill-qrib. L-UE għandha tappoġġja l-iżvilupp globali tas-sistema FLEGT. Il-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar tnaqqas il-qerda tal-foresti tropikali u l-emissjonijiet tas-CO2 li tikkawża din il-qerda. L-għan tal-iskemi taċ-ċertifikazzjoni tal-foresti li joperaw fuq bażi volontarja bħall-PEFC (10) u l-FSC (11) huwa li jnaqqsu l-qtugħ illegali tas-siġar ukoll.

9.4 Bl-għajnuna ta’ ftehimiet u organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-UNECE Timber Committee, il-Kummissjoni tal-Foresti Ewropej tal-Organizzazzjoni għall-Alimentazzjoni u l-Agrikoltura (FAO), l-EUROSTAT u l-MCPFE, qed tinġabar data dwar ir-riżorsi tal-foresti Ewropej, l-ammont ta’ karbonju li jassorbu, iċ-ċiklu tal-karbonju, id-diversità tal-foresti, il-prodotti tagħhom u l-impatt protettiv tagħhom. Madanakollu neħtieġu aktar għarfien u aktar riċerka. Aħna u niżviluppaw is-sistemi Komunitarji ta’ monitoarġġ bħall-proġett il-ġdid FutMonm, jeħtieġ li nużaw is-sistemi ta’ monitoraġġ nazzjonali, pan-Ewropej u globali li jeżistu u li għadhom qed jevolvlu. Il-proprjetarji tal-art għandhom jingħataw garanzija sħiħa li d-data tagħhom ser tiġi mħarsa waqt l-ipproċessar u l-pubblikazzjoni. L-UE għandha tuża l-programmi qafas ta’ riċerka tagħha sabiex tappoġġja aktar riċerka f’dawn l-oqsma u sabiex tiffaċilita t-trasferiment tad-data permezz ta’ programmi ta’ riċerka u żvilupp, kemm għar-riċerka bażika kif ukoll għal dik applikata.

Brussell, il-25 ta’ Marzu 2009. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Mario SEPI

(1) MCPFE – Konferenza Ministerjali dwar il-ħarsien tal-foresti tal-Ewropa sa mill-1990.

(2) REDD – Reduction Emissions from Deforestation and Forest Degradation (it-tnaqqis tal-emissjonijiet mid-deforestazzjoni u d-degradazzjoni tal-foresti).

(3) Nabuurs, G.J. et al. 2003. Temporal evolution of the European Forest sector carbon sink 1950-1999. Global Change Biology 9.

(4) State of Europe’s Forests 2007. The MCPFE Report on sustainable forest management in Europe. MCPFE, UNECE u FAO. Varsavja 2007, p.247.

(5) Definizzjonijiet: il-foresti li huma kklassifikati bħala “foresti li mhumiex mimsusa mill-bniedem” juru karatteristiċi taċ-ċiklu ta’ żvilupp naturali tal-foresti bħall-kompożizzjoni naturali tal-ispeċijiet ta’ siġar differenti, struttura naturali taż-żmien, komponenti ta’ injam mejjet u l-ebda sinjal ta’ attività umana. Il-pjantaġġuni jikkonsistu f’siġar li mhumiex indiġeni jew f’madwar żewġ speċijiet indiġeni ta’ siġar, li tkabbru artifiċjalment u huma kollha tal-istess età. Il-foresti seminaturali huma dawk li la jagħmlu parti mill-kategorija ta’ foresti li mhumiex mimsusa mill-bniedem u lanqas mill-pjantaġġuni. Din kienet id-definizzjoni li użat il-Kummissjoni fid-Direttiva RED dwar l-enerġija rinnovabbli (punt 72) sabiex tirreferi għall-foresti fejn il-bijomassa tista’ tiġi kkultivata (il-kultivazzjoni hija permessa fil-foresti kollha minbarra l-foresti primarji li mhumiex mimsusa).

(6) Sors: ForeSTAT, FAO 2007.

(7) Il-prodotti tal-injam maħsud jinkludu l-materjal tal-injam kollu (inkluż il-qoxra taz-zokk) li ma jibqax fuq is-siti tal-ħsad. Friegħi u materjal ieħor li jitħalla fuq is-siti tal-ħsad jitqies bħala materjal organiku mejjet u mhux bħala prodott tal-injam maħsud (IPCC linji gwida 2006).

(8) Sors: UNECE/FAO Forest Products Annual Market Review 2007-2008 http://www.unece.org:tarde/timber/docs/fpama/2008 u http://www.iisd.ca/ymb/efw/20october.html.

(9) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew – L-infurzar tal-liġi, il-gvernanza u l-kummerċ tal-foresti (FLEGT) – proposta għal pjan ta’ azzjoni tal-UE – COM(2003) 251 finali (mhux disponibbli bil-Malti); Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1024/2008 tas-17 ta’ Ottubru 2008 li jistabbilixxi miżuri ddettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2173/2005 dwar il-ħolqien ta’ skema ta’ liċenzji FLEGT għall-importazzjonijiet ta’ injam fil-Komunità Ewropea – OJ L 277, 18.10.2008, p.23-29.

(10) PEFC - Programme for the Endorsement of Forest Certification schemes; www.pefc.org.

(11) FCS – Forest Stewardship Council.