4. Implimentazzjoni tal-Faċilità

Il-Faċilità hija implimentata bħala għajnuna umanitarja u mhux umanitarja, b’EUR 1,4 biljun u EUR 1,6 biljun allokati b’mod indikattiv għall-fergħat rispettivi.

L-assistenza umanitarja tappoġġa r-refuġjati l-aktar vulnerabbli (u persuni oħra fil-bżonn) permezz ta’ appoġġ mistenni u dinjituż li jindirizza l-ħtiġijiet bażiċi u l-protezzjoni.

L-għajnuna li mhijiex umanitarja tappoġġa l-għajxien fuq terminu ta' żmien twil u l-prospetti soċjoekonomiċi u edukattivi tar-refuġjati. Din għandha l-għan li tgħin lit-tfal jiksbu aċċess għall-edukazzjoni primarja u sekondarja u li ttejjeb l-infrastruttura edukattiva, inklużi l-bini tal-iskejjel u l-materjal tat-tagħlim. Din tiffoka wkoll fuq gruppi esposti, pereżempju billi tipproteġi lin-nisa minn vjolenza sesswali u dik ibbażata fuq il-ġeneru u tipprovdi aċċess għal kura tas-saħħa sesswali u riproduttiva.

Il-Kumitat ta’ Tmexxija fil-laqgħa ta’ Jannar 2017 irrikonoxxa, fuq il-bażi tar-raba’ rapport dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni UE-Turkija, li d-Dikjarazzjoni UE-Turkija - minkejja li fraġli - kompliet tagħti r-riżultati, u għaraf li kien hemm progress tajjeb kontinwu fl-implimentazzjoni tal-Faċilità.

Sal-aħħar ta’ Frar 2017, l-ammont totali allokat mill-Faċilità kemm għall-għajnuna umanitarja kif ukoll għall-għajnuna li mhijiex umanitarja kien laħaq EUR 2,2 biljun. Mit-total allokat kollu, ġew konklużi kunratti għal 39 proġett li jammontaw b’kollox għal EUR 1,5 biljun, jew madwar nofs il-pakkett tal-Faċilità. Mit-total li ngħataw b'kuntratti, EUR 750 miljun ġew żborżati, u dan juri effiċjenza u ħeffa fl-implimentazzjoni tal-Faċilità. Il-finanzjament tal-Faċilità jkompli jħalli impatt dirett fil-prattika fuq ir-refuġjati u l-komunitajiet ospitanti.

Ħafna mill-implimentazzjoni tal-Faċilità ssir barra mill-kampijiet, prinċipalment fl-10 provinċji l-aktar milqutin: Sanliurfa, Hatay, Gaziantep, Adana, Mersin, Kilis, Mardin, Kahramanmaras, Osmaniye u Istanbul.

4.1 Għajnuna umanitarja

L-għajnuna umanitarja tal-UE hija ggwidata mill-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja tal-2007, li b'mod partikolari jistipula li l-UE bħala attur umanitarju taderixxi mal-prinċipji umanitarji tal-umanità, in-newtralità, l-imparzjalità u l-indipendenza. It-Trattat ta’ Lisbona stabbilixxa bażi legali speċifika għall-għajnuna umanitarja (l-Artikolu 214 TFUE), filwaqt li r-Regolament dwar l-Għajnuna Umanitarja (HAR; Nru 1257/96) jistabbilixxi l-qafas operazzjonali għall-għajnuna umanitarja tal-UE. L-għajnuna umanitarja tal-Kummissjoni Ewropea hija bbażata fuq Pjanijiet ta’ Implimentazzjoni Umanitarja (Humanitarian Implementation Plans - HIPs) speċifiċi għall-pajjiż. Il-qafas għall-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u s-sħab tagħha fil-qasam tal-għajnuna umanitarja huwa stabbilit bil-Ftehimiet Qafas Finanzjarji u Amministrattivi tal-Kummissjoni (Financial and Administrative Framework Agreements - FAFA) ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u bil-Ftehimiet Qafas ta’ Sħubija (Framework Partnership Agreements - FPAs) ma’ organizzazzjonijiet mhux governattivi.

Mill-EUR 1,4 biljun mobilizzati mill-fergħa umanitarja tal-Faċilità, sal-lum ġew allokati EUR 595 miljun. Minn dawn, EUR 551 miljun ingħataw b'kuntratti permezz ta’ 28 proġett umanitarju ma’ 19-il sieħeb, li jkopru r-rispons għall-ħtiġijiet bażiċi, il-protezzjoni, l-edukazzjoni u s-saħħa. Mill-EUR 551 miljun mogħtija b’kuntratti, sa issa kien hemm żborż ta' EUR 411-il miljun. Il-kuntratti li ġejjin ġew iffirmati fil-qafas tal-Faċilità.

Eżempji ta’ appoġġ tal-UE għas-saħħa Servizzi speċifiċi fis-settur tas-saħħa li jkopru l-għajnuna għall-kura tas-saħħa primarja, ir-riabilitazzjoni fiżika / kura ta' wara l-operazzjonijiet għall-persuni li jkunu sfaw feruti fil-gwerra, l-għajnuna lil persuni li għandhom diżabbiltajiet, is-servizzi tas-saħħa mentali u s-saħħa riproduttiva qed jiġu appoġġati. Saru 517 864 konsultazzjoni dwar il-kura tas-saħħa. Mal-276 tabib Sirjan u 175 infermier Sirjan rċevew taħriġ. Fetħu seba’ ċentri tas-saħħa għall-migranti, li bdew jipprovdu taħriġ prattiku lill-professjonisti tas-saħħa Sirjani.

F’Marzu 2016, l-UE tat lill-Programm Dinji tal-Ikel (World Food Programme - WFP) EUR 40 miljun biex ikun jista’ jagħti lil 585 000 refuġjat li ma jgħixux fil-kampijiet u 150 000 refuġjat li jgħixu fil-kampijiet tar-refuġjati b'kards-e li jistgħu jissarrfu f’ikel fi ħwienet magħżulin. Il-Programm Dinji tal-Ikel qed jaħdem mill-qrib mal-organizzazzjoni Torka tan-Nofs Qamar l-Aħmar biex l-għajnuna tingħata b’mod effiċjenti. Ir-refuġjati li bħalissa qed jibbenefikaw mill-kards-e gradwalment se jiġu ttrasferiti għas-Sistema ta’ Protezzjoni Soċjali ta’ Emerġenza (ara hawn taħt).

Edukazzjoni f’Emerġenzi L-Edukazzjoni fl-Emerġenzi wkoll ġiet identifikata bħala wieħed mill-oqsma prijoritarji għall-għajnuna umanitarja. Din tingħata permezz ta’ appoġġ għall-edukazzjoni mhux formali u t-trasport lejn l-iskola. Mad-9 380 tifel u tifla qed jiġu pprovduti bi trasport lejn l-iskola. Barra minn hekk, il-Kummissjoni taħdem biex tipprovdi assistenza Edukattiva permezz tal-ESSN, immirata li żżid ir-reġistrazzjoni u li ttejjeb l-attendenza tal-aktar tfal vulnerabbli.

Sal-15 ta’ April 2016, EUR 50 miljun oħra ngħataw b'kuntratti f’forma ta’ għajnuna umanitarja sabiex jiġu indirizzati l-bżonnijiet immedjati tar-refuġjati fit-Turkija. Il-15-il organizzazzjoni umanitarja ffinanzjati minn din l-allokazzjoni jinkludu: il-Kunsill tar-Refuġjati Daniż, l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni (International Organization for Migration, IOM), l-International Medical Corps UK u l-Federazzjoni Internazzjonali tas-Salib l-Aħmar u s-Soċjetajiet tan-Nofs Qamar l-Aħmar (International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies - IFCR), li qed jaħdmu mill-qrib ma’ organizzazzjonijiet sħab Torok. Il-proġetti jittrattaw il-kwistjonijiet umanitarji prinċipali kollha; l-għoti ta’ għajnuna f’forma ta’ ikel, l-għoti ta’ flus kontanti u kupuni, l-għajnuna speċjalizzata fix-xitwa, l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa, l-edukazzjoni għal tfal refuġjati, il-protezzjoni, il-ġestjoni tal-informazzjoni u l-għajnuna speċjalizzata għal persuni b’diżabbiltajiet, kif ukoll appoġġ fir-rigward ta’ saħħa mentali u psikosoċjali.

F’Ġunju 2016, il-Kummissjoni ppubblikat il-Pjan ta’ Implimentazzjoni Umanitarja għat-Turkija (HIP), li jammonta b’kollox għal EUR 505,65 miljun.

F’Lulju 2016, ingħataw b'kuntratti EUR 74 miljun mill-HIP għal proġetti fis-setturi tal-kura tas-saħħa primarja, l-edukazzjoni mhux formali, it-tħejjijiet għax-xitwa li kienet ġejja u l-protezzjoni.