AVVIŻ TAL-KUMMISSJONI

DOKUMENT TA’ GWIDA Rivedut

Ir-reġim tal-UE li jirregola l-kummerċ tal-avorju

(2021/C 528/03)

Werrej

1. Daħla u glossarju tat-termini 20

2. Kuntest 20

a) Il-qafas legali internazzjonali u tal-UE li jirregola l-kummerċ tal-avorju 20

b) L-inizjattivi tal-UE kontra t-traffikar tal-organiżmi selvaġġi li jaffettwa l-kummerċ fl-UE u r-riesportazzjoni tal-avorju 22

3. L-istatus ta’ dan id-dokument 22

4. Ġustifikazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet u sommarju tagħhom 23

a) Ir-riesportazzjoni mill-UE 23

b) (ii) Il-kummerċ intra-UE tal-avorju 24

c) L-importazzjoni fl-UE 24

5. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar ir-riesportazzjoni tal-avorju 24

a) Ir-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum 25

b) Ir-riesportazzjoni tal-avorju maħdum 25

6. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju 27

a) Gwida speċifika dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju mhux maħdum 27

b) Gwida speċifika dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju maħdum 28

7. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar l-importazzjoni tal-avorju 29

8. Il-koordinazzjoni fl-Istati Membri tal-UE u bejniethom u l-koordinazzjoni ma’ pajjiżi terzi 30

9. Sommarju tar-reġim tal-UE li jirregola l-kummerċ tal-avorju 30

Anness I – Evidenza li turi l-kisba legali 32

Anness II – L-immarkar, ir-reġistrazzjoni u rekwiżiti oħrajn għall-ħruġ taċ-ċertifikati 34

1. Daħla u glossarju tat-termini

L-għan ta’ dan id-dokument ta’ gwida huwa li jiġu interpretati r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 (1) (ir-“Regolament Bażiku”) u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 865/2006 (2), u li jirrakkomanda li l-Istati Membri tal-UE:

a) jissospendu r-riesportazzjoni u l-importazzjoni ta’ oġġetti tal-avorju mhux maħdum;

b) jissospendu l-kummerċ intra-UE tal-avorju mhux maħdum, għajr it-tiswija ta’ strumenti mużikali ta’ qabel l-1975 u ta’ antikitajiet ta’ qabel l-1947 li jkunu ta’ importanza kulturali, artistika jew storika kbira.

c) jissospendu l-kummerċ intra-UE tal-avorju maħdum wara l-1947 bl-eċċezzjoni ta’ strumenti mużikali ta’ qabel l-1975;

d) jirrestrinġu l-awtorizzazzjoni għall-importazzjoni u għar-riesportazzjoni tal-avorju maħdum għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975, u l-bejgħ lill-mużewijiet biss ta’ antikitajiet ta’ qabel l-1947 li jkunu ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika, u

e) jiżguraw interpretazzjoni stretta tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-kummerċ awtorizzat li għad fadal.

Jenħtieġ li dan id-dokument ta’ gwida jinqara flimkien mar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 2021/2280 li jemenda r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) 865/2006 (3).

It-termini li ġejjin għandhom tifsira partikolari fil-kuntest ta’ dan id-dokument ta’ gwida:

— avorju: jirreferi biss għall-avorju li jkun ġej mill-iljunfanti;

— strument mużikali ta’ qabel l-1975: strument mużikali li jkun fih avorju miksub qabel l-1975 b’mod legali li jkun jintuża, jew ikun intuża sa ftit ilu, minn artist tal-ispettaklu u għaldaqstant mhuwiex biss oġġett dekorattiv. Il-Konvenzjoni CITES ilha tapplika għall-iljunfanti Afrikani mis-26 ta’ Frar 1976, u għall-iljunfanti Asjatiċi mill-1 ta’ Lulju 1975. Għall-fini tas-simpliċità, dan id-dokument ta’ gwida bħala referenza juża biss id-data li kienet l-ewwel (1975).

— antikità ta’ qabel l-1947: oġġett li jkun fih avorju li hu kopert bid-definizzjoni “kampjuni maħduma li nkisbu aktar minn 50 sena qabel” fl-Artikolu 2(w) tar-Regolament Bażiku;

— mużew: “istituzzjoni permanenti mingħajr skop ta’ qligħ fis-servizz tas-soċjetà u tal-iżvilupp tagħha, miftuħa għall-pubbliku, li tikseb, tippreserva, tirriċerka, tikkomunika u teżibixxi l-patrimonju tanġibbli u mhux tanġibbli tal-umanità u tal-ambjent tal-umanità għall-finijiet ta’ edukazzjoni, studju u divertiment” (4).

2. Kuntest

a) Il-qafas legali internazzjonali u tal-UE li jirregola l-kummerċ tal-avorju

Kemm l-iljunfant Afrikan tal-ispeċi Loxodonta africana kif ukoll l-iljunfant Ażjatiku Elephas maximus it-tnejn iddaħħlu fil-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta’ Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu (CITES), li ffirmawha 183 firmatarju (Parti), fosthom l-UE u l-Istati Membri kollha tal-UE.

Bl-iskema attwali tas-CITES, il-kummerċ internazzjonali tal-avorju (5) hu pprojbit, u hemm biss eżenzjonijiet limitati ħafna (għall-kampjuni li nxtraw qabel ma bdew japplikaw id-dispożizzjonijiet tas-CITES għall-avorju). Madankollu, is-CITES ma tirregolax il-kummerċ domestiku tal-avorju.

L-UE, timplimenta s-CITES permezz tar-Regolament Bażiku u r-Regolamenti tal-Kummissjoni marbutin miegħu (“ir-Regolamenti tal-UE dwar il-kummerċ ta’ organiżmi selvaġġi”). Għall-avorju tal-iljunfanti (bħal fil-każ ta’ speċijiet oħra elenkati fl-Anness A tar-Regolament Bażiku), l-UE adottat miżuri addizzjonali li huma aktar stretti mis-CITES.

B’riżultat ta’ dan, l-UE tirregola b’mod strett il-kummerċ tal-avorju permezz tar-regolamenti tal-UE dwar il-kummerċ ta’ organiżmi selvaġġi. Il-kummerċ tal-avorju lejn l-UE, fl-UE, jew ’il barra mill-UE għal skopijiet kummerċjali huwa ġeneralment ipprojbit.

Madankollu, l-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jawtorizzaw in-negozju tal-avorju għal skopijiet kummerċjali bil-kundizzjonijiet li ġejjin:

— ir-riesportazzjoni tista’ tiġi awtorizzata fil-każ ta’ kampjuni tal-avorju li jkunu nxtraw qabel id-data ta’ meta bdew japplikaw għalihom id-dispożizzjonijiet tas-CITES, jiġifieri qabel is-26 ta’ Frar 1976 fil-każ tal-iljunfanti Afrikani u qabel l-1 ta’ Lulju 1975 fil-każ tal-iljunfanti Ażjatiċi;

— il-kummerċ fl-UE jista’ jiġi awtorizzat għall-oġġetti tal-avorju importati fl-UE qabel ma ġew elenkati l-ispeċijiet tal-iljunfanti fl-Appendiċi I tas-CITES (it-18 ta’ Jannar 1990 għall-iljunfanti Afrikani u l-1 ta’ Lulju 1975 għall-iljunfanti Asjatiċi) (6), jekk ikun inħareġ ċertifikat għal dan il-għan mill-Istat Membru tal-UE li fih l-oġġett jiġi offrut għall-bejgħ għall-ewwel darba;

— tista’ tiġi awtorizzata l-importazzjoni ta’ oġġetti ta’ qabel l-1947 kif ukoll l-importazzjoni ta’ oġġetti ta’ qabel l-1975 li jkunu nkisbu legalment u li qabel ikunu diġà ġew importati fl-UE b’mod legali.

Il-kaċċa illegali tal-iljunfanti u t-traffikar tal-avorju, xprunati mid-domanda mill-Asja, għadhom f’livelli għoljin b’mod perikoluż

Il-kaċċa illegali tal-iljunfanti laħqet livelli mingħajr preċedent dan l-aħħar, u dan wassal għal tnaqqis mifrux fil-popolazzjonijiet tal-iljunfanti Afrikani (7).

Skont il-programm tas-CITES għall-Monitoraġġ tal-Qtil Illegali tal-Iljunfanti (MIKE) (8), il-livell tal-Proporzjon tal-Qtil Illegali tal-Iljunfanti (PIKE) juri żieda kostanti li bdiet fl-2006, waslet fil-quċċata fl-2011, u minn hemm ’il quddiem bdiet nieżla mill-2011 sal-2019. Dan jagħti x’tifhem li l-livelli tal-kaċċa illegali qed jibdew jonqsu, iżda jrid jiġi studjat bir-reqqa hijiex se tkompli din ix-xejra. Irridu nammettu wkoll li kull tnaqqis fil-kummerċ illegali tal-avorju qed iseħħ flimkien ma’ tnaqqis ġenerali fil-popolazzjonijiet tal-iljunfanti fl-Afrika (9). Filwaqt li l-istimi tal-PIKE jagħtu ħjiel ta’ tnaqqis ġenerali fil-kaċċa illegali tal-iljunfanti fl-Afrika mill-2011, jeżistu differenzi reġjonali sinifikanti, u l-livelli ġenerali tal-kaċċa illegali tal-iljunfanti Afrikani għadhom ta’ tħassib.

Skont il-World Wildlife Crime Report tal-2020, il-kummerċ illegali tal-avorju għadu kbir, iżda l-prezzijiet tal-avorju niżlin b’mod kostanti (10). Skont rapport mis-Sistema ta’ Informazzjoni dwar il-Kummerċ tal-Iljunfanti (Elephant Trade Information System - ETIS) (11), ġew irrappurtati madwar 280 tunnellata ta’ avorju tal-iljunfanti f’madwar 8 000 każ ta’ sekwestru tal-avorju madwar id-dinja bejn l-2012 u l-2017. Id-data tal-ETIS turi wkoll żieda tal-impriżi tal-ipproċessar tal-avorju li huma proprjetà Ċiniża fl-Afrika, għall-esportazzjoni ta’ prodotti lejn is-swieq Asjatiċi (12) – b’mill-inqas 24 każ minn erba’ pajjiżi Afrikani li jirrappreżentaw 1,11 tunnellata ta’ avorju maħdum li nġarr mill-Afrika lejn l-Asja fl-2017 (13). Il-ġarr ta’ kwantitajiet daqshekk kbar ta’ avorju jindika li qiegħed jikber il-ħin kollu l-involviment ta’ networks transnazzjonali tal-kriminalità organizzata.

Ir-reazzjoni internazzjonali

Biex twieġeb għall-isfidi tal-kaċċa illegali għall-iljunfanti u tat-traffikar tal-avorju, il-komunità internazzjonali adottat għadd ta’ impenji kemm permezz ta’diversi Riżoluzzjonijiet tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Assemblea dwar l-Ambjent ta’ din l-organizzazzjoni, kif ukoll waqt diversi konferenzi ta’ livell għoli.

Is-17-il Konferenza tal-Partijiet tas-CITES (CoP17) li saret f’Ottubru tal-2016, adottat għadd ta’ miżuri li għandhom l-għan li jsaħħu l-infurzar tar-regoli kontra l-kaċċa illegali tal-iljunfanti u t-traffikar tal-avorju, li jnaqqsu d-domanda għall-avorju illegali u li jkomplu jsaħħu l-iskrutinju tal-legalità tal-avorju li jinsab fis-swieq domestiċi. Ir-Riżoluzzjoni 10.10 (ir-reviżjoni CoP18) tal-Konferenza tas-CITES dwar il-kummerċ tal-iljunfanti tħeġġeġ lill-Partijiet idaħħlu fis-seħħ miżuri interni leġiżlattivi, regolatorji u ta’ infurzar komprensivi, u miżuri oħrajn għall-kummerċ fl-avorju u għas-swieq domestiċi. Din ir-Riżoluzzjoni tirrakkomanda wkoll “li dawk kollha li huma Partijiet u li mhumiex li għandhom suq domestiku legali tal-avorju fil-ġuriżdizzjoni tagħhom li qed jikkontribwixxi għall-kaċċa illegali jew għall-kummerċ illegali jadottaw b’urġenza l-miżuri leġiżlattivi, regolatorji u ta’ infurzar kollha meħtieġa biex jipprojbixxu l-kummerċ tal-avorju maħdum u mhux maħdum fis-swieq domestiċi tagħhom”, u tirrikonoxxi li “jista’ jkun hemm lok għal għadd żgħir ta’ eżenzjonijiet minn din il-projbizzjoni għal ċerti oġġetti; iżda l-ebda eżenzjoni ma għandha tikkontribwixxi għall-kaċċa illegali jew għall-kummerċ illegali”.

L-UE, bħall-Partijiet l-oħra, hija meħtieġa wkoll tirrapporta lill-Kumitat Permanenti u lill-Konferenza tal-Partijiet dwar il-miżuri li tkun ħadet biex tiżgura li s-suq domestiku tagħha ma jikkontribwix għal-livelli attwali ta’ kaċċa illegali u traffikar.

Il-kummerċ legali tal-avorju mill-UE naqas

Ir-riesportazzjoni kummerċjali mill-UE, kemm tal-avorju mhux maħdum kif ukoll tal-avorju maħdum, imwettqa f’konformità mar-Regolament Bażiku (“riesportazzjoni legali”) kienet żdiedet b’mod konsiderevoli sal-2015.

Mill-adozzjoni tal-verżjoni preċedenti ta’ dan id-dokument ta’ gwida (14) f’Lulju 2017, ir-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum ġiet sospiża, u dan wassal għal tnaqqis fir-riesportazzjoni tan-nejbiet tal-avorju, anki qabel ma daħlet fis-seħħ il-projbizzjoni (fl-2016 kien hemm 420 nejba tal-avorju esportati mill-ġdid, u 101 fl-2017).

Ir-riesportazzjoni kummerċjali tal-avorju legali maħdum naqset ukoll mill-2016 ’l hawn. L-għadd medju ta’ ċertifikati għar-riesportazzjoni fis-sena maħruġa mill-Istati Membri tal-UE naqas minn madwar 470 fil-perjodu mill-2012 sal-2015 għal 280 fil-perjodu mill-2016 sal-2018.

b) L-inizjattivi tal-UE kontra t-traffikar tal-organiżmi selvaġġi li jaffettwa l-kummerċ fl-UE u r-riesportazzjoni tal-avorju

Il-Komunikazzjoni dwar Pjan ta’ Azzjoni tal-UE kontra t-traffikar ta’ organiżmi selvaġġi (15) stiednet lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jimplimentaw strateġija komprensiva kontra t-traffikar tal-organiżmi selvaġġi (16). Din il-Komunikazzjoni b’mod notevoli (fil-kuntest tal-Azzjoni 2 “Iktar limitazzjoni tal-kummerċ fl-avorju fl-UE u minnha”) ipprevediet “il-ħruġ ta’ linji gwida min-naħa tal-Kummissjoni sabiex tkun żgurata interpretazzjoni uniformi tar-regoli tal-UE bil-għan li tiġi sospiża l-esportazzjoni tal-avorju mhux maħdum ta’ qabel il-Konvenzjoni u jiġi ggarantit li fl-UE jiġu nnegozjati biss oġġetti tal-avorju antiki legali” sa tmiem l-2016. Fil-Konklużjonijiet tiegħu ta’ Ġunju 2016 dwar din il-Komunikazzjoni, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea ħeġġeġ “lill-Istati Membri biex abbażi tal-linji gwida tal-UE, u biex jikkunsidraw aktar miżuri biex jintemm il-kummerċ tal-avorju tal-iljunfanti, ma joħorġux dokumenti tal-esportazzjoni jew tar-riesportazzjoni għall-avorju tal-iljunfanti mhux maħdum ta’ qabel il-Konvenzjoni”.

F’Mejju tal-2017, bi tweġiba għal dawn is-sejħiet, il-Kummissjoni adottat dokument ta’ gwida. Dan id-dokument ta’ gwida jaġġorna u jissostitwixxi l-verżjoni tal-2017 u jwieġeb għall-impenn tal-Kummissjoni fl-Istrateġija għall-Bijodiversità għall-2030, biex tkompli tissikka r-regoli dwar il-kummerċ tal-avorju tal-UE (17).

3. L-istatus ta’ dan id-dokument

Dan id-dokument ta’ gwida ġie diskuss u żviluppat b’kooperazzjoni mar-rappreżentanti tal-Istati Membri miġburin fil-Grupp ta’ Esperti tal-Awtoritajiet Amministrattivi Kompetenti tas-CITES (il-“Grupp ta’ Esperti”).

Huwa maħsub biex jgħin liċ-ċittadini, lin-negozji u lill-awtoritajiet nazzjonali japplikaw ir-Regolament Bażiku u r-Regolamenti tal-Kummissjoni relatati. Dan ma jissostitwix ir-regolamenti li hemm fir-Regolament Bażiku u fir-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni tiegħu; barra minn hekk, ma għandux jitqies waħdu iżda għandu jintuża flimkien ma’ din il-leġiżlazzjoni. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biss hija kompetenti li tinterpreta b’mod awtorevoli l-leġiżlazzjoni tal-UE.

Il-Kummissjoni, u possibbilment l-Istati Membri tal-UE wkoll, ippubblikat verżjoni elettronika ta’ din il-gwida.

Ir-rakkomandazzjonijiet f’dan id-dokument huma indirizzati lill-Istati Membri u għadhom validi f’konformità mal-prinċipju ta’ prekawzjoni, u sakemm ma tfeġġx xi evidenza xjentifika konklużiva ġdida li tiġġustifika r-reviżjoni ta’ din il-gwida b’konsultazzjoni mal-Grupp ta’ Esperti.

4. Ġustifikazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet u sommarju tagħhom

Id-domanda għall-avorju fl-Asja, li kull ma jmur qiegħda tiżdied hija waħda mill-fatturi ewlenin li qed jixprunaw il-livelli għoljin attwali tal-kaċċa illegali tal-iljunfanti u tat-traffikar tal-avorju. L-analiżijiet l-aktar riċenti (MIKE u ETIS, ara t-Taqsima 2(a) urew tnaqqis żgħir fil-livelli tal-kaċċa illegali. Madankollu, l-għadd ta’ iljunfanti kkaċċjati illegalment għadu kbir wisq u mhuwiex sostenibbli għal ħafna popolazzjonijiet fl-Afrika.

Għalkemm l-ebda wieħed mill-Istati Membri tal-UE ma ġie identifikat fir-rapporti tal-ETIS bħala pajjiż implikat fil-kummerċ illeċitu tal-avorju, l-UE għandha tkompli tnaqqas ir-riskju li tikkontribwixxi għad-domanda għall-avorju.

L-għan ta’ dan id-dokument ta’ gwida huwa li jkompli jillimita iżjed il-potenzjal li jsiru tipi ta’ kummerċ ta’ oġġetti b’riskju għoli, u jillimita ċerti tipi ta’ kummerċ, filwaqt li l-kummerċ limitat u kkontrollat tajjeb ta’ oġġetti b’riskju baxx jibqa’ permess. Id-dokument huwa bbażat fuq approċċ prekawzjonarju għall-implimentazzjoni tar-regoli dwar il-kummerċ domestiku tal-avorju fl-UE. Huma japplikaw ir-restrizzjonijiet fejn hu aktar probabbli r-riskju li jsir kummerċ li jikkontribwixxi għad-domanda għall-avorju u għall-kummerċ illeċitu tal-avorju. Għalhekk, il-kummerċ intra-UE ta’ ċerti tipi limitati ta’ oġġetti fejn ir-riskju li jikkontribwixxu għad-domanda għall-avorju jew għall-kaċċa illegali tal-iljunfanti huwa baxx jew ineżistenti, jista’ jkompli jseħħ soġġett għal awtorizzazzjonijiet. Id-dokument huwa mmirat ukoll biex jgħin liċ-ċittadini u lin-negozji jifhmu u jsegwu aħjar ir-regoli u jippermetti infurzar aktar effettiv.

It-taqsimiet li ġejjin jindirizzaw ir-riesportazzjoni tal-avorju mill-UE (it-Taqsima 5), il-kummerċ intra-UE tal-avorju (it-Taqsima 6) u l-importazzjonijiet minn barra l-UE (it-Taqsima 7) kif ukoll kwistjonijiet ta’ koordinazzjoni (it-Taqsima 8).

Il-bqija ta’ din it-taqsima tippreżenta aktar ġustifikazzjonijiet għaliex jeħtieġ li tittieħed azzjoni dwar kull wieħed minn dawn il-flussi kummerċjali u tagħti sommarju tar-rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri. Fit-Taqsima 9), tal-aħħar, jingħata sommarju aktar fil-qosor fil-forma ta’ tabella.

a) Ir-riesportazzjoni mill-UE

L-ikbar sehem tal-avorju fid-dinja li jidħol fil-kummerċ illegali internazzjonali huwa tal-avorju mhux maħdum (18). Dan intwera bid-data li bagħtu l-Partijiet tas-CITES lill-ETIS, billi din turi li l-biċċa l-kbira tal-avorju ssekwestrat mad-dinja kollha huwa avorju illegali mhux maħdum.

L-avorju mhux maħdum jikkonsisti l-aktar min-nejbiet u huwa diffiċli tagħraf waħda mill-oħra. Minkejja l-fatt li l-kummerċ legali tan-nejbiet jista’ jsir biss jekk dawn ikunu mmarkati, hemm iktar riskju li r-riesportazzjoni legali tal-avorju mhux maħdum tintuża biex taħbi l-kummerċ illegali tal-avorju mhux maħdum, milli li tintuża biex isir il-kummerċ illegali tal-avorju maħdum.

Jekk tiġi sospiża r-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum mill-UE, din tiżgura li n-nejbiet li joriġinaw b’mod legali ma jitħalltux ma’ avorju li joriġina b’mod illegali u dan jgħin lill-pajjiżi destinatarji jimplimentaw il-miżuri tagħhom biex inaqqsu d-domanda għall-avorju. Dawn huma pass importanti biex jiġu kkontrollati l-kummerċ illegali tal-avorju u l-kaċċa illegali tal-iljunfanti. Din hija r-raġuni għall-projbizzjoni de facto fuq ir-riesportazzjoni kummerċjali tal-avorju mhux maħdum, li ilha fis-seħħ minn Lulju tal-2017 (ara t-Taqsima 5 a)).

Peress li hemm indikazzjonijiet li qed jiżdied l-involviment tal-oġġetti maħdumin fil-kummerċ illegali internazzjonali tal-avorju (19), jeħtieġ li jiġu applikati aktar restrizzjonijiet fuq ir-riesportazzjoni tal-avorju maħdum. Għalkemm ma hemm l-ebda sinjal ta’ attivitajiet legali fl-UE li jikkontribwixxu għall-kaċċa u għat-traffikar illegali, l-UE hija impenjata li tnaqqas kemm jista’ jkun ir-riskju li kwalunkwe kummerċ internazzjonali li jkun ġej mill-UE jkattar id-domanda għall-avorju, u b’hekk jinċentiva l-kaċċa illegali tal-iljunfanti biex tintlaħaq din id-domanda.

Għalhekk, ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni hija li jiġi sospiż anki l-ħruġ ta’ ċertifikati għar-riesportazzjoni ta’ kampjuni tal-avorju maħdum għajr għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975 u l-antikitajiet ta’ qabel l-1947 li jkunu ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika li jinbiegħu lill-mużewijiet (ara t-Taqsima 5 b) għal aktar dettalji dwar dawk l-eċċezzjonijiet). Dawn l-eċċezzjonijiet japplikaw għal oġġetti li l-valur tagħhom mhuwiex marbut mal-avorju li jkun fihom. Barra minn hekk, bil-kontrolli rrakkomandati, huwa improbabbli ħafna li dawn l-eċċezzjonijiet jikkontribwixxu għall-kaċċa illegali tal-iljunfanti jew għall-kummerċ illegali tal-avorju, filwaqt li se jikkontribwixxu għall-preservazzjoni ta’ valuri artistiċi, kulturali jew storiċi importanti.

b) (ii) Il-kummerċ intra-UE tal-avorju

L-UE għandha r-responsabbiltà tiżgura li l-użu kummerċjali tal-avorju fl-UE jkun ikkontrollat u rregolat b’mod strett skont ir-Riżoluzzjoni 10.10 (ir-reviżjoni CoP18) tal-Konferenza tas-CITES, u skont ir-Regolament Bażiku.

Minn meta ttieħdet id-deċiżjoni tas-CITES li tipprojbixxi l-kummerċ internazzjonali tal-avorju fl-1989, id-domanda għall-avorju fl-Ewropa naqset b’mod konsiderevoli. L-Istati Membri tal-UE ma ġewx identifikati fil-kuntest tas-CITES bħala swieq importanti ta’ destinazzjoni għall-avorju li joriġina b’mod illegali. Il-biċċa l-kbira tal-kummerċ intra-UE tal-avorju huwa ta’ antikitajiet tal-avorju ta’ qabel l-1947.

Madankollu, kien hemm xi każijiet ta’ kummerċ illegali ta’ kampjuni tal-avorju fl-UE. Hemm iżjed riskju ta’ kummerċ illegali tal-avorju mhux maħdum milli hemm fil-kummerċ ta’ kampjuni tal-avorju maħdum. Dan jiġġustifika s-sospensjoni tal-ħruġ ta’ ċertifikati għall-kummerċ intra-UE tal-avorju mhux maħdum, għajr għat-tiswija ta’ strumenti mużikali ta’ qabel l-1975 jew ta’ antikitajiet ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira artistika jew storika li jinżammu f’mużew jew f’istituzzjoni pubblika.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tirrakkomanda li jiġi sospiż il-ħruġ ta’ ċertifikati għall-kampjuni maħdumin li nkisbu wara l-1947 għajr għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975. Dan jillimita l-kummerċ intern ta’ oġġetti maħdumin għall-antikitajiet ta’ qabel l-1947 u għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975.

Ir-reġim differenti li japplika għall-oġġetti maħdumin huwa ġġustifikat mill-fatt li ġie identifikat li, b’mod ġenerali, hemm inqas riskju ta’ kummerċ illegali tal-avorju fil-kummerċ intern tal-UE ta’ dawn l-oġġetti mqabbel mal-kummerċ tal-avorju mhux maħdum u mal-kummerċ estern tal-UE, speċjalment jekk l-oġġetti jkunu antikitajiet ta’ qabel l-1947 jew strumenti mużikali ta’ qabel l-1975. Huwa improbabbli ħafna li l-kummerċ intra-UE ta’ antikitajiet tal-avorju ta’ qabel l-1947 jew ta’ strumenti mużikali ta’ qabel l-1975 jikkontribwixxi għall-kummerċ illegali tal-avorju jew għad-domanda għall-avorju illegali, anki għaliex, jekk għadu jsir dan it-tip ta’ kummerċ, jiġi kkontrollat b’mod strett. Għalhekk, l-antikitajiet ta’ qabel l-1947 u l-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975 jistgħu jibqgħu jinbiegħu fl-UE iżda jkun hemm bżonn li jinħareġ ċertifikat għal dan.

c) L-importazzjoni fl-UE

L-importazzjoni tal-avorju minn barra l-UE hija rregolata b’mod strett. L-importazzjoni kummerċjali hija pprojbita, ħlief għall-antikitajiet ta’ qabel l-1947 jew għar-reimportazzjoni ta’ oġġetti ta’ qabel il-Konvenzjoni li fiż-żmien kienu jiġu importati legalment fl-UE (ara t-Taqsima 7).

Il-livelli tal-importazzjonijiet kummerċjali fl-UE f’dawn l-aħħar snin kienu baxxi ħafna.

Filwaqt li għad hemm xi riskju li dawn iżidu d-domanda għall-avorju jew jikkontribwixxu għall-kaċċa illegali jew għall-kummerċ illegali b’mod ġenerali fir-rigward tal-importazzjoni ta’ kampjuni maħdumin, huwa improbabbli ħafna li l-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975 u l-antikitajiet ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira artistika jew storika, jippreżentaw dawn ir-riskji.

Sabiex titjieb il-konsistenza mar-regoli proposti għall-kummerċ u r-riesportazzjoni interni tal-UE, il-Kummissjoni tirrakkomanda li jiġu sospiżi dawn li ġejjin:

— il-ħruġ ta’ permessi għall-importazzjoni u għar-reimportazzjoni ta’ avorju mhux maħdum;

— il-ħruġ ta’ permessi għall-importazzjoni u għar-reimportazzjoni ta’ kampjuni tal-avorju maħdum, għajr għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975 u għall-antikitajiet ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika li jinbiegħu lill-mużewijiet (ara t-Taqsima7 għal aktar dettall dwar il-kundizzjonijiet fuq l-applikazzjoni tal-eċċezzjonijiet).

5. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar ir-riesportazzjoni tal-avorju

Ir-regoli li jirregolaw ir-riesportazzjoni tal-kampjuni tal-avorju li jkunu nkisbu qabel ma bdew japplikaw għalihom id-dispożizzjonijiet tas-CITES huma stabbiliti fl-Artikolu 5 tar-Regolament Bażiku.

Skont l-Artikolu 5(2)(d), huma u jivvalutaw l-applikazzjonijiet għar-riesportazzjoni ta’ speċijiet tal-Anness A, jeħtieġ li l-awtoritajiet amministrattivi jkunu “sodisfatti, wara konsultazzjoni mal-Awtorità Xjentifika kompetenti, li ma jkunx hemm fatturi oħra li għandhom x’jaqsmu mal-konservazzjoni tal-ispeċi li jkunu opposti għall-ħruġ tal-permess ta’ esportazzjoni”.

Din il-kundizzjoni trid tiġi interpretata fid-dawl taċ-ċirkostanzi deskritti fit-Taqsima 2, kif ukoll fid-dawl tal-karatteristiċi speċifiċi tal-kummerċ internazzjonali tal-avorju kemm jekk ikun maħdum kif ukoll jekk ma jkunx.

a) Ir-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum

Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jikkunsidraw li hemm fatturi importanti b’rabta mal-konservazzjoni tal-ispeċijiet tal-iljunfanti li jopponu l-ħruġ taċ-ċertifikati għar-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum.

Għalhekk, skont ir-Regolament Bażiku, il-Kummissjoni tirrakkomanda li, kif ilu jsir mill-1 ta’ Lulju 2017, l-Istati Membri ma joħorġux ċertifikati għar-riesportazzjoni tal-avorju mhux maħdum, ħlief f’każijiet eċċezzjonali meta l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li l-oġġett:

1. jifforma parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali bejn istituzzjonijiet affidabbli (pereżempju mużewijiet); jew

2. huwa parti minn wirt ta’ familja li qed jinġarr minn post għal ieħor minħabba li dik il-familja tkun se tmur tgħix x’imkien ieħor; jew

3. qed jinġarr minn post għall-ieħor għal skopijiet edukattivi, xjentifiċi jew ta’ infurzar.

Qed jiġi rrakkomandat li, f’kull każ eċċezzjonali bħal dan, l-awtoritajiet amministrattivi jsegwu l-linji gwida mogħtija f’dan id-dokument dwar il-kisba ta’ evidenza xierqa tal-oriġini legali tal-kampjun (l-Anness I ta’ dan id-dokument), dwar l-immarkar (l-Anness II) u, fejn rilevanti dwar il-koordinazzjoni ma’ Stati Membri oħra u ma’ pajjiżi li mhumiex Stati Membri tal-UE (it-Taqsima 8).

b) Ir-riesportazzjoni tal-avorju maħdum

Għall-kuntrarju tal-avorju mhux maħdum, l-avorju maħdum jinkludi ħafna tipi ta’ kampjuni differenti. Dan jinkludi oġġetti li ilhom kummerċjalizzati legalment għal għexieren ta’ snin (pereżempju strumenti mużikali jew antikitajiet).

Il-Kummissjoni tirrakkomanda li mid-data tal-pubblikazzjoni ta’ din il-gwida, l-Istati Membri ma joħorġux ċertifikati ta’ riesportazzjoni għall-kummerċ ta’ kampjuni maħdumin.

Il-bejgħ kummerċjali jistà jiġi awtorizzat b’eċċezzjoni meta l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li:

— l-oġġett ikun strument mużikali ta’ qabel l-1975; jew

— l-oġġett ikun antikità ta’ qabel l-1947 mibjugħ lil mużew, u awtorità rilevanti inkarigata bil-patrimonju kulturali (pereżempju l-ministeru responsabbli) tikkonferma l-importanza kbira kulturali, artistika jew storika tal-oġġett u tappoġġa t-tranżazzjoni.

Huwa importanti ħafna li l-Istati Membri tal-UE jeżerċitaw livell għoli ta’ skrutinju fuq l-applikazzjonijiet għar-riesportazzjoni ta’ dan it-tip ta’ oġġetti biex ikunu ċerti li d-dokumenti rilevanti joħorġuhom biss jekk ikunu ssodisfati l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-liġijiet tal-UE li jiggarantixxu li l-avorju jkun ta’ oriġini legali.

Minbarra l-eżenzjoni fuq ir-riesportazzjoni kummerċjali deskritta hawn fuq, l-Awtoritajiet Amministrattivi jistgħu joħorġu wkoll ċertifikat ta’ riesportazzjoni jekk ikunu sodisfatti li l-oġġett:

1. jifforma parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali bejn istituzzjonijiet affidabbli (pereżempju l-mużewijiet); jew

2. huwa parti minn wirt ta’ familja li qed jinġarr minn post għal ieħor flimkien mal-familja li tkun qed iġġorr minn post għal ieħor; jew

3. qed jinġarr minn post għal ieħor għal skopijiet edukattivi, xjentifiċi jew ta’ infurzar.

Huwa rrakkomandat li l-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta’ ċertifikati tar-riesportazzjoni għall-eċċezzjonijiet imsemmijin hawn fuq jiġu interpretati b’mod strett.

B’mod aktar speċifiku, huma u jevalwaw applikazzjoni għar-riesportazzjoni, kemm jekk tkun bi skop kummerċjali, kif ukoll jekk tkun għal raġuni oħra, jenħtieġ li l-Istati Membri iqisu dawn il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin:

— Huwa u jevalwa l-kampjun jissodisfax id-definizzjoni “strument mużikali ta’ qabel l-1975”, il-proprejtarju jrid juri li l-oġġett jintuża, jew sa ftit ilu kien jintuża minn artist tal-ispettaklu bħala strument mużikali, u b’hekk mhuwiex sempliċiment oġġett dekorattiv li fih l-avorju.

— Meta jkun qed jiġi evalwat jekk id-destinazzjoni ta’ oġġett antik ta’ qabel l-1947 tistax titqies bħala mużew, wieħed jista’ jikkunsidra l-istituzzjoni hijiex membru tal-Kunsill Internazzjonali tal-Mużewijiet (ICOM) jew xi organizzazzjoni simili.

— Jekk l-oġġett ikun deskritt bħala antikità ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika, irid jintwera li l-oġġett jissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ “oġġett maħdum akkwistat aktar minn 50 sena ilu”. It-taqsima ta’ gwida dwar il-kampjuni maħdumin “Guidance on worked specimens under the EU Wildlife Trade Regulations” (20) tipprovdi struzzjonijiet ċari dwar dan. Awtorità kompetenti pubblika għall-patrimonju kulturali (pereżempju l-ministeru responsabbli) trid tikkonferma b’mod espliċitu l-importanza kbira kulturali, artistika jew storika tal-oġġett u tappoġġa t-tranżazzjoni bħala prerekwiżit għall-awtorizzazzjoni tal-bejgħ lil mużew. Jistgħu jitqiesu kwistjonijiet bħar-ripatriazzjoni ta’ oġġetti ta’ importanza kulturali lill-pajjiżi ta’ oriġini tagħhom.

— Hija meħtieġa evidenza bħal fattura - jew dokument ieħor bħal valwazzjoni esperta, bid-dettalji tal-prezz - u deskrizzjoni dettaljata u ritratti tal-oġġett biex juru li l-valur tal-oġġett huwa intrinsiku u mhux marbut mal-avorju li fih.

— Jeħtieġ li kemm l-identità tal-bejjiegħ kif ukoll dik tax-xerrej ikunu parti mill-evalwazzjoni. F’xi każijiet, l-identità tal-bejjiegħ tista’, tipprovdi informazzjoni addizzjonali dwar l-oġġett. Il-pajjiż ta’ destinazzjoni, kif ukoll l-identità speċifika tax-xerrej, iridu jitqiesu wkoll.

— L-applikazzjonijiet għar-riesportazzjoni lejn pajjiż ta’ destinazzjoni li jkun identifikat mill-ETIS bħala pajjiż involut fil-kummerċ illegali tal-avorju jeħtieġu aktar skrutinju bir-reqqa minn dawk għal pajjiżi oħra ta’ destinazzjoni. Għandha tiġi evitata r-riesportazzjoni lejn Partijiet li huma taħt il-proċess tal-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali dwar l-Avorju (National Ivory Action Plan - NIAP) (21).

— B’mod ġenerali, l-identità tax-xerrej tista’ tipprovdi riassigurazzjoni addizzjonali li t-tranżazzjoni qed isseħħ għall-valur intrinsiku tal-kampjun (eż. mużewijiet, kollezzjonisti ta’ reputazzjoni tajba, mużiċisti, jew xerrejja simili).

Huwa l-applikant li jrid jipprovdi l-evidenza li l-oġġett jaqa’ taħt l-eżenzjonijiet deskritti hawn fuq. Jekk l-applikant ma jkunx jista’ jipprovdi biżżejjed evidenza biex jissodisfa lill-awtorità tal-Istat Membru, u jibqa’ d-dubju, ma għandux jingħata ċertifikat.

Jekk jinħareġ ċertifikat, dan irid ikun fih deskrizzjoni tant dettaljata tal-istrument mużikali ta’ qabel l-1975 jew tal-antikità ta’ qabel l-1947 ikkonċernati, li ċ-ċertifikat ikun jista’ jintuża biss għall-kampjun ikkonċernat. Barra minn hekk, meta tippermetti l-leġiżlazzjoni, l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jiġbru flimkien l-identitajiet tal-applikant u, fejn ikun possibbli, tax-xerrej, u li jivverifikawhom u jirreġistrawhom.

B’mod partikolari, huwa importanti li min japplika għal ċertifikat tar-riesportazzjoni juri li l-istrument mużikali nħadem b’avorju legali ta’ qabel l-1975 jew li hu l-oġġett inkwistjoni huwa oġġett antik ta’ qabel l-1947, u li ġie akkwistat b’mod legali. L-applikant jista’ jagħmel dan billi jissottometti ċertifikat tal-kummerċ fl-UE għall-oġġett, li jagħti prova tal-akkwist legali, u normalment jipprovdi wkoll dettalji dwar kemm hu antik il-kampjun. Jista’ jkun ukoll li l-applikant ma jkollux ċertifikat: li qatt ma jkunu applikaw għal ċertifikat, jew li l-oġġett qabel kien kopert mill-eżenzjoni mir-rekwiżit taċ-ċertifikat għal “oġġetti maħdumin akkwistati aktar minn 50 sena ilu”. F’każijiet bħal dawn, l-applikant jeħtieġ li juri konformità ġenerali mar-rekwiżiti tal-Artikolu 5 tar-Regolament Bażiku.

Iċ-ċertifikati skaduti bis-saħħa tal-Artikolu 11(4a) tar-Regolament tal-Kummissjoni 865/2006 ma għadhomx validi għat-tranżazzjonijiet kummerċjali. B’danakollu huwa rrakkomandat li d-detentur iżomm kopja taċ-ċertifikat biex jużaha bħala prova ta’ akkwist legali għal applikazzjonijiet fil-futur jew f’każ ta’ spezzjonijiet.

L-Istati Membri jkollhom jivverifikaw jekk l-oġġett jaqax taħt xi waħda mill-każijiet imsemmija hawn fuq, jiġifieri li hemm raġuni valida għan-nuqqas ta’ ċertifikat.

Biex ikomplu jivvalutaw aħjar il-kundizzjonijiet li taħthom jista’ jiġi awtorizzat tali kummerċ, huwa rrakkomandat li l-Istati Membri tal-UE japplikaw il-gwida li tinsab hawn:

— “Il-kampjuni maħdumin skont ir-Regolamenti tal-UE dwar il-kummerċ fl-organiżmi selvaġġi”;

— “Evidenza li turi l-akkwist legali” fl-Anness I ta’ dan id-dokument;

— “Rekwiżiti tal-immarkar u r-reġistrazzjoni u rekwiżiti oħra għall-ħruġ taċ-ċertifikati” fl-Anness II ta’ dan id-dokument.

6. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju

Ġeneralment, il-kummerċ fl-UE ta’ kampjuni tal-Anness A huwa pprojbit skont l-Artikolu 8(1) tar-Regolament Bażiku. L-Artikolu 8(3) jawtorizza lill-Istati Membri jidderogaw minn din il-projbizzjoni jekk tintlaħaq mill-inqas kundizzjoni waħda minn dawk elenkati fis-subparagrafi (a) sa (h).

Madankollu, l-użu tal-verb “seta’” fl-Artikolu 8(3) jagħmilha ċara li l-Istati Membri mhumiex obbligati joħorġu ċertifikat għall-kummerċ intern tal-UE anki meta jintlaħqu dawk il-kundizzjonijiet (ħlief meta dan ikun meħtieġ mil-liġijiet tal-UE għal xi raġuni oħra, bħal meta jkun qed jiġi applikat il-prinċipju tal-proporzjonalità). Hija u tiddeċiedi jekk toħroġx ċertifikat jew le, l-awtorità għandha tuża s-setgħat diskrezzjonali tagħha kif xieraq.

Ir-riżultat hu li l-Artikolu 8(3) ma jistax jitqies li jagħti dritt assolut li jingħata ċertifikat għall-kummerċ intra-UE lil kull applikant, anki jekk tkun issodisfata waħda mill-kundizzjonijiet rilevanti. Barra minn hekk, l-Artikolu 8(3) huwa soġġett għall-prinċipju ta’ prekawzjoni - għaldaqstant (kif jissemma aktar ’il fuq) huwa l-applikant li jrid jagħti prova li tranżazzjoni tkun leġittima u konsistenti mal-objettivi tar-Regolament Bażiku.

Meta Stat Membru jirċievi applikazzjoni għall-użu kummerċjali tal-avorju fl-UE skont l-Artikolu 8(3), huwa għandu d-dritt, skont il-liġijiet tal-UE, li jirrifjuta li joħroġ ċertifikat, anki meta tintlaħaq xi waħda mill-kundizzjonijiet, dejjem jekk dan ir-rifjut ikun kompatibbli mal-prinċipju tal-proporzjonalità (jiġifieri jekk ir-rifjut ikun xieraq biex titħares l-ispeċi, u r-rifjut ma jkunx imur lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħaq dak l-għan). Il-Kummissjoni u l-Grupp ta’ Esperti jemmnu li dan ikun il-każ meta l-leġittimità ta’ tranżazzjoni u l-konsistenza tagħha mal-objettivi tar-Regolament Bażiku ma jkunux intwerew b’mod konklużiv mill-applikant.

L-Istati Membri għandhom ir-responsabbiltà jevitaw li joħorġu ċertifikati li jistgħu jiffaċilitaw attivitajiet illegali u għalhekk għandhom jittrattaw dawk l-applikazzjonijiet għall-kummerċ intra-UE b’mod li jnaqqas kemm jista’ jkun dan ir-riskju. Il-ħruġ ta’ ċertifikati għandu jitqies biss għal ċerti tipi ta’ tranżazzjonijiet interni għall-UE li ma jippreżentaw l-ebda riskju jew riskju żgħir ħafna li jikkontribwixxu għall-attivitajiet illegali tal-avorju jew għad-domanda illegali tal-avorju. Qed jiġi rrakkomandat li l-Istati Membri jiżguraw skrutinju bir-reqqa huma u jittrattaw l-applikazzjonijiet għaċ-ċertifikati tal-kummerċ fl-UE, u li jinterpretaw il-kundizzjonijiet għall-ħruġ ta’ tali ċertifikati b’mod strett, speċjalment għall-avorju mhux maħdum.

Għal dan l-għan, qed jiġi rrakkomandat li l-Istati Membri tal-UE japplikaw il-linji gwida dwar “l-evidenza li turi l-kisba legali” mogħtija fl-Anness I ta’ dan id-dokument u dwar “l-immarkar, ir-reġistrazzjoni u rekwiżiti oħrajn għall-ħruġ taċ-ċertifikati” mogħtija fl-Anness II tiegħu.

Jekk jinħareġ iċ-ċertifikat, dan għandu jinkludi deskrizzjoni tant dettaljata tal-oġġett ikkonċernat li jkun ċar li ċ-ċertifikat jista’ jintuża biss għal dan il-kampjun. Dan huwa importanti b’mod speċjali fil-każ tal-avorju mhux maħdum li x’aktarx ikollu inqas karatteristiċi li jiddistingwuh minn kampjuni oħrajn. Barra minn hekk, u fejn tippermetti l-leġiżlazzjoni (22), huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jiġbru, jivverifikaw u jirreġistraw l-identitajiet tal-bejjiegħ u tax-xerrej. L-Istati Membri jisgħu jistipulaw kundizzjoni speċifika għall-kummerċ intra-UE tal-avorju mhux maħdum li tobbliga lill-bejjiegħ jagħti isem ix-xerrej lill-awtoritajiet.

Meta jsiru applikazzjonijiet għall-kummerċ intern tal-avorju fl-UE skont l-Artikolu 8(3)(c), jiġifieri “għal skopijiet li mhumiex detrimentali għas-sopravivenza tal-ispeċi”, l-Istati Membri għandhom jiftakru li, billi l-avorju (bħala oġġett personali, b’mod partikolari bħala trofew tal-kaċċa) jista’ jiġi importat biss għal raġunijiet mhux kummerċjali, is-sidien ta’ dan l-avorju ma għandhom l-ebda possibbiltà jingħataw ċertifikat għal raġunijiet kummerċjali fl-Unjoni skont din id-dispożizzjoni.

Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri tal-UE jsegwu l-gwida deskritta hawn taħt meta jivvalutaw l-applikazzjonijiet għal ċertifikati tal-kummerċ intern tal-avorju mhux maħdum fl-UE, kif ukoll għall-kampjuni maħdumin li fihom l-avorju.

a) Gwida speċifika dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju mhux maħdum

Għandu jitfakkar li l-Artikolu 11(4a) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 865/2006 (kif emendat) jistabbilixxi data ta’ skadenza għaċ-ċertifikati għall-avorju mhux maħdum li nħarġu qabel id-19 ta’ Jannar 2022. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li, minn dik id-data, l-Istati Membri ma jibqgħux joħorġu ċertifikati tal-kummerċ tal-avorju mhux maħdum fl-UE.

Iżda meta l-awtorità amministrattiva tal-Istat Ikkonċernat tkun sodisfatta li l-avorju jkun meħtieġ għat-tiswija ta’ oġġett partikolari u ma jistax jintuża sostitut, jista’ jingħata ċertifikat li jippermetti l-bejgħ tal-avorju mhux maħdum esklużivament għat-tiswija tal-oġġetti li ġejjin:

— strumenti mużikali ta’ qabel l-1975;

— antikitajiet ta’ qabel l-1947 li jinżammu f’mużew jew f’istituzzjoni pubblika li l-importanza patrimonjali kbira kulturali, artistika jew storika tagħhom tkun ikkonfermata minn awtorità rilevanti inkarigata bil-patrimonju kulturali (pereżempju l-ministeru responsabbli) u taqbel li l-oġġett jeħtieġ jissewwa bl-avorju.

Dawn il-każijiet huma kkunsidrati rari u eċċezzjonali ħafna.

Iċ-ċertifikat għandu jinħareġ biss jekk l-awtorità amministrattiva ma jkollha l-ebda dubju li l-avorju mhux maħdum se jintuża għat-tiswija ta’ oġġetti ta’ dan it-tip u tkun tista’ tikkontrolla u tivverifika, jekk ikun hemm bżonn, li hekk se jsir u li l-avorju mhux maħdum mhux se jintuża għal xi skop ieħor.

Huwa rakkomandat li l-Istati Membri jaħsbu biex jistabbilixxu s-sistemi nazzjonali tagħhom biex jikkontrollaw l-istokk ta’ avorju mhux maħdum li jkun hemm għat-tiswijiet fil-ħwienet tax-xogħol.

L-awtoritajiet amministrattivi għandhom jagħmluha ċara li l-użu tal-avorju mhux maħdum għal dawn it-tiswijiet huwa l-aħħar għażla, u jħeġġu lir-restawraturi professjonali biex minflok jużaw l-avorju jużaw sostituti li mhumiex tal-avorju kull meta jkun possibbli. Fil-każijiet rari meta dan ma jkunx possibbli, jistgħu joħorġu ċertifikat speċifiku għat-tranżazzjoni għall-avorju mhux maħdum.

Ċertifikat li jinħareġ għall-użu tal-avorju mhux maħdum għat-tiswijiet, fil-kaxxa 20 irid ikun fih, bħala minimu l-kliem li ġej:

Għal strumenti mużikali ta’ qabel l-1975: “Dan iċ-ċertifikat huwa validu biss għal bejgħ wieħed lil ħanut tax-xogħol professjonali għall-użu esklużiv tat-tiswija ta’ strumenti mużikali ta’ qabel l-1975 akkwistati legalment.”

Għall-antikitajiet ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika li jinżammu f’mużew jew f’istituzzjoni pubblika: “Dan iċ-ċertifikat huwa validu biss għal bejgħ wieħed lil ħanut tax-xigħol professjonali għall-użu esklużiv tat-tiswija ta’ [hawnhekk daħħal deskrizzjoni tal-oġġett li se jissewwa]”.

Jekk jitqies xieraq, l-Istati Membri jistgħu jinkludu l-isem tar-restawratur professjonali fiċ-ċertifikat speċifiku għat-tranżazzjoni.

Ċertifikat għandu jinħareġ biss jekk l-Istat Membru jkun sodisfatt li l-avorju nkiseb legalment qabel ma l-Konvenzjoni kienet tapplika għall-iljunfanti (ara hawn fuq, in-nota 2 f’qiegħ il-paġna).

Il-Kummissjoni tirrakkomanda wkoll li l-Istati Membri jimmarkaw in-nejbiet tal-avorju skont ir-Riżoluzzjoni 10.10 tal-Konferenza (ir-reviżjoni CoP18) u jinkludu r-referenza tal-marka fil-kaxxa tad-deskrizzjoni fiċ-ċertifikat (ara wkoll l-Anness II).

b) Gwida speċifika dwar il-kummerċ intra-UE tal-avorju maħdum

Bħala eċċezzjoni għall-projbizzjoni ġenerali tal-kummerċjalizzazzjoni tal-kampjuni tal-Anness A, li tinsab fl-Artikolu 8(1) tar-Regolament Bażiku, il-kummerċ intern fl-UE tal-oġġetti kollha maħdumin li fihom l-avorju huwa permess biss jekk ikun ingħata ċertifikat għal dan mill-awtoritajiet tal-Istati Membri fuq bażi ta’ każ b’każ (l-Artikolu 8(3)(a) u (b) tar-Regolament Bażiku).

Il-Kummissjoni tirrakkomanda li mid-data tal-pubblikazzjoni ta’ din il-gwida, l-Istati Membri ma joħorġux ċertifikati tal-kummerċ għal kampjuni tal-avorju maħdumin, sakemm ma jkunux sodisfatti li l-oġġett ikun:

1. strument mużikali ta’ qabel l-1975; jew

2. antikità ta’ qabel l-1947.

Meta tkun qed tiġi evalwata applikazzjoni għal antikità ta’ qabel l-1947, dak li jrid jitqies b’mod ewlieni huwa l-età tal-kampjun u l-aspetti l-oħra marbutin mad-definizzjoni ta’ “kampjun maħdum” (23), u l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw li jagħmlu aktar investigazzjonijiet biss jekk ikun hemm indikazzjonijiet li l-oġġett ikun inkiseb illegalment.

Għall-istrumenti mużikali ta’ qabel l-1975, kemm huma antiki kif ukoll l-akkwist legali għandhom ġeneralment jiġu skrutinizzati, u l-awtorità amministrattiva għandha toħroġ ċertifikat biss jekk tkun sodisfatta li ngħataw biżżejjed provi taż-żewġ kundizzjonijiet. Barra minn hekk, il-proprejtarju jrid juri li l-oġġett jintuża, jew sa ftit ilu kien jintuża minn artist tal-ispettaklu bħala strument mużikali, u b’hekk mhuwiex sempliċiment oġġett dekorattiv li fih l-avorju.

7. Kif għandek tinterpreta r-regoli tal-UE dwar l-importazzjoni tal-avorju

Ir-regoli li jirregolaw l-importazzjoni tal-kampjuni tal-avorju huma stabbiliti fl-Artikolu 4 tar-Regolament Bażiku. Skont l-Artikolu 4(1)(d), meta jkunu qed jivvalutaw l-applikazzjonijiet għall-importazzjoni ta’ speċijiet tal-Anness A, l-awtoritajiet amministrattivi jridu jkunu “sodisfatti li l-kampjun mhux se jintuża primarjament għal skopijiet kummerċjali”, li effettivament jipprojbixxi l-importazzjoni kummerċjali tal-avorju fl-Istati Membri tal-UE.

Eċċezzjoni għal din il-projbizzjoni ġenerali fuq l-importazzjoni kummerċjali hija possibbli f’żewġ każijiet speċifiċi:

— Kampjun li jkun diġà ġie introdott fl-UE jew akkwistat legalment fl-UE u, kemm jekk ikun immodifikat kif ukoll jekk ma jkunx, ikun se jiddaħħal mill-ġdid fl-UE (l-Artikolu 4.5 (a) tar-Regolament Bażiku), inkella

— Jekk il-kampjun ikun kampjun maħdum li nkiseb aktar minn 50 sena qabel (l-Artikolu 4.5(b) tar-Regolament Bażiku).

Madankollu, anki jekk waħda minn dawn iż-żewġ kundizzjonijiet għal din l-eċċezzjoni tiġi sodisfatta, l-awtorità amministrattiva xorta tista’ tirrifjuta l-applikazzjoni jekk, b’konsultazzjoni mal-awtorità xjentifika kompetenti, hija tkun tal-fehma li hemm fatturi oħra relatati mal-konservazzjoni tal-ispeċi li jkunu raġunijiet biex ma jinħariġx permess ta’ importazzjoni (Artikolu 4.1(e)).

Il-Kummissjoni tirrakkomanda li mid-data tal-pubblikazzjoni ta’ din il-gwida, l-Istati Membri ma joħorġux permessi għall-importazzjoni kummerċjali tal-avorju mhux maħdum.

Il-Kummissjoni tirrakkomanda wkoll li minn dik id-data ’l quddiem, l-Istati Membri m’għandhomx joħorġu permessi għall-importazzjoni ta’ kampjuni maħdumin.

Jibqgħu biss żewġ eċċezzjonijiet biex ikun permess il-bejgħ kummerċjali, meta l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat tkun sodisfatta li:

— l-oġġett ikun strument mużikali ta’ qabel l-1975; jew

— l-oġġett ikun antikità ta’ qabel l-1947 mibjugħ lil mużew, u awtorità rilevanti inkarigata bil-patrimonju kulturali (pereżempju l-ministeru responsabbli) tikkonferma l-importanza kbira kulturali, artistika jew storika tal-oġġett u tappoġġa t-tranżazzjoni.

L-evalwazzjoni tal-applikazzjonijiet għall-importazzjoni tkun ekwivalenti għal dik tal-applikazzjonijiet tar-riesportazzjoni, u għaldaqstant iridu jiġu applikati hawn ukoll il-kriterji elenkati fit-Taqsima 5 b) għall-ħruġ tal-permessi.

Jistgħu jinħarġu permessi ta’ importazzjoni li jippermettu l-importazzjoni ta’ avorju mhux maħdum jew ta’ kampjuni tal-avorju maħdumin għal skopijiet mhux kummerċjali f’konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament Bażiku. Dan it-tip ta’ importazzjoni jeħtieġ l-ogħla livell ta’ skrutinju, u bħala regola l-permessi għandhom jinħarġu biss jekk l-awtorità amministrattiva tkun konvinta li m’hemm l-ebda riskju li dawn l-oġġetti jistgħu jispiċċaw ikkummerċjalizzati. Abbażi ta’ data kummerċjali reċenti (importazzjonijiet mill-Afrika lejn l-UE bejn l-2016 u l-2018) jidher ċar li fil-prattika, tali importazzjonijiet ikunu għal skopijiet personali, jew ikunu trofej tal-kaċċa, li ma jippermettux aktar kummerċjalizzazzjoni wara li tkun saret l-importazzjoni. Huwa rrakkomandat li fil-permess tal-importazzjoni tissemma b’mod espliċitu l-limitazzjoni li dawn l-oġġetti huma maħsuba biss għall-użu personali. Jista’ jintuża l-avviż li ġej: “L-importazzjoni ta’ dan il-kampjun hija għall-użu personali biss. L-oġġett għandu jibqa’ proprjetà tad-detentur ta’ dan il-permess, u għandu jiġi ppreżentat lill-awtoritajiet kompetenti fuq talba”. Dan huwa rilevanti wkoll għall-importazzjoni tat-trofej tal-kaċċa, billi dawn huma oġġetti għall-użu personali.

Meta jkunu qed jevalwaw dawn l-applikazzjonijiet għall-importazzjoni ta’ trofej tal-kaċċa, l-awtoritajiet amministrattivi huma mfakkra biex iqisu l-aktar parir xjentifiku riċenti (“sejba mhux detrimentali” jew in-nuqqas tagħha), kif previst mill-Grupp tar-Rieżami Xjentifiku.

L-użu kummerċjali ta’ trofej tal-kaċċa tal-iljunfanti wara l-importazzjoni fl-UE huwa pprojbit, irrispettivament mill-oriġini tal-iljunfant (24). Dawn it-trofej għandhom jibqgħu fil-pussess tal-kaċċatur.

Minbarra l-eżenzjoni fuq l-importazzjonijiet kummerċjali deskritta hawn fuq, l-awtoritajiet amministrattivi jistgħu wkoll joħorġu permess ta’ importazzjoni jekk ikunu sodisfatti li l-oġġett:

1. jifforma parti minn skambju ġenwin ta’ oġġetti kulturali bejn istituzzjonijiet affidabbli (pereżempju l-mużewijiet); jew

2. huwa parti minn wirt ta’ familja li qed jinġarr minn post għal ieħor minħabba li dik il-familja tkun se tmur tgħix x’imkien ieħor; jew

3. qed jinġarr minn post għall-ieħor għal skopijiet edukattivi, xjentifiċi jew ta’ infurzar.

Sabiex jiġu vvalutati l-kundizzjonijiet li taħthom jista’ jiġi awtorizzat it-tali kummerċ, qed jiġi rrakkomandat li l-Istati Membri tal-UE japplikaw il-linji gwida dwar “L-evidenza li turi l-kisba legali” mogħtija fl-Anness I ta’ dan id-dokument u dwar “L-immarkar, ir-reġistrazzjoni u rekwiżiti oħrajn għall-ħruġ taċ-ċertifikati” mogħtija fl-Anness II tiegħu.

8. Il-koordinazzjoni fl-Istati Membri tal-UE u bejniethom u l-koordinazzjoni ma’ pajjiżi terzi

Qed jiġi rrakkomandat li, meta l-ħruġ tad-dokumenti tas-CITES ikun f’idejn l-awtoritajiet amministrattivi reġjonali jew lokali tas-CITES, l-Istati Membri jiżguraw li dawn l-awtoritajiet jibagħtu rapport lill-awtorità amministrattiva ċentrali tas-CITES dwar l-applikazzjonijiet kollha li jkunu tressqu għaċ-ċertifikati ta’ riesportazzjoni jew għaċ-ċertifikati tal-kummerċ fl-UE. Dan jiżgura li l-kisba legali tiġi vverifikata b’mod ikkoordinat u li l-applikazzjonijiet jiġu vvalutati b’mod konsistenti. Jista’ jingħata appoġġ għal dan billi jinħolqu bażijiet tad-data nazzjonali fejn tkun tista’ tinħażen id-data rilevanti.

Barra minn hekk, jista’ jkun hemm iktar restrizzjonijiet jew kontrolli b’rabta mar-riesportazzjoni lejn ċerti pajjiżi jew territorji li jkunu daħħlu miżuri domestiċi iktar stretti b’rabta mal-kummerċ tal-avorju, bħaċ-Ċina, ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta’ Hong Kong u l-Istati Uniti tal-Amerka. Qabel ma jinħareġ ċertifikat ta’ riesportazzjoni għall-avorju, l-Istati Membri kkonċernati huma mħeġġa bil-qawwa jgħarrfu lill-applikanti dwar il-possibbiltà li jkun hemm fis-seħħ miżuri domestiċi aktar stretti fil-pajjiż ta’ destinazzjoni. Hija r-responsabbiltà tal-applikant li jivverifika l-kundizzjonijiet għall-importazzjoni tal-avorju fil-pajjiż ta’ destinazzjoni.

Jekk mixtieq, Stat Membru jista’ jinforma wkoll lill-awtoritajiet tas-CITES fil-pajjiż ta’ destinazzjoni, sabiex ikunu jistgħu jivverifikaw li l-importazzjoni ta’ dak il-kampjun tkun konformi mar-regolamenti eżistenti.

Meta ċertifikat għall-kummerċ intern tal-UE maħruġ minn Stat Membru tal-UE jiġi ppreżentat bħala evidenza ta’ akkwist legali, għall-finijiet ta’ ċertifikat ta’ riesportazzjoni (għal strumenti mużikali ta’ qabel l-1975 biss) jew għal applikazzjoni għal ċertifikat għall-kummerċ intern tal-UE, l-Istat Membru li jittratta l-applikazzjoni huwa mħeġġeġ jivverifika l-validità taċ-ċertifikat għall-kummerċ intern tal-UE mal-Istat Membru li jkun ħarġu.

Meta awtorità amministrattiva tirċievi applikazzjoni għall-avorju mhux maħdum fejn tkun magħrufa l-identità tar-restawratur professjonali, iżda din il-persuna tkun tinsab fi Stat Membru ieħor, l-Istat Membru emittenti huwa mħeġġeġ jikkuntattja lill-Istat Membru tad-destinazzjoni biex jivverifika jekk hemmx xi raġunijiet għaliex m’għandux jinħareġ iċ-ċertifikat.

9. Sommarju tar-reġim tal-UE li jirregola l-kummerċ tal-avorju

It-tabella li ġejja tqabbel ir-reġim il-“qadim” u dak “attwali” tal-UE dwar il-kummerċ tal-avorju:

— ir-reġim il-qadim - li kien fis-seħħ qabel ma ġew ippubblikati dan id-dokument ta’ gwida u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 2021/2280;

— ir-reġim attwali - ir-regoli fis-seħħ minn dak iż-żmien ’l hawn (25).

Għad-dettalji, ara r-regolamenti dwar il-kummerċ ta’ organiżmi selvaġġi u t-taqsimiet rilevanti ta’ din il-gwida.

Bejgħ intra-UE għal skopijiet kummerċjali Riesportazzjoni mill-UE għal skopijiet kummerċjali Importazzjoni lejn l-UE għal skopijiet kummerċjali Ir-reġim il-qadim Ir-reġim attwali Ir-reġim il-qadim Ir-reġim attwali Ir-reġim il-qadim Ir-reġim attwali Avorju mhux maħdum Awtorizzazzjoni każ b’każ possibbli għall-oġġetti ta’ qabel l-1990 jew qabel l-1975 - Jenħtieġ ċertifikat Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-fini ta’ tiswija ta’ strumenti mużikali jew antikitajiet ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika (26) - jenħtieġ ċertifikat speċifiku għal tranżazzjoni waħda Sospiża Sospiża (ma nbidel xejn) Awtorizzazzjoni każ b’każ possibbli għall-antikitajiet ta’ qabel l-1947 jew oġġetti ta’ qabel l-1975 importati mill-ġdid -jenħtieġ permess Sospiża Avorju maħdum: Oġġetti bl-avorju akkwistati bejn l-1975 u l-1990 –“ta’ qabell-Appendiċi I” Awtorizzazzjoni każ b’każ possibbli -jenħtieġ ċertifikat Sospiża Ipprojbita Ipprojbita (ma nbidel xejn) Ipprojbita Ipprojbita (ma nbidel xejn) Avorju maħdum: Oġġetti bl-avorju akkwistati bejn l-1947 u l-1975 -“ta’ qabel il-Konvenzjoni” Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-istrumenti mużikali -jenħtieġ ċertifikat Awtorizzazzjoni possibbli każ b’każ - jeħtieġ ċertifikat Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-istrumenti mużikali – jenħtieġ ċertifikat Hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għar-reimportazzjonijiet biss - jenħtieġ permess Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-istrumenti mużikali – jenħtieġ permess Oġġetti maħdumin qabel l-1947 (antikitajiet) Awtorizzati — m’hemmx bżonn ċertifikat Awtorizzazzjoni każ b’każ possibbli - jenħtieġ ċertifikat Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-istrumenti mużikali u għall-antikitajiet li jinbiegħu lill-mużewijiet - jenħtieġ ċertifikat Awtorizzazzjoni possibbli każ b’każ - jenħtieġ permess Sospiża, hija possibbli awtorizzazzjoni każ b’każ għall-istrumenti mużikali u għall-antikitajiet li jinbiegħu lill-mużewijiet - jenħtieġ permess

(1) Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 tad-9 ta’ Diċembru 1996 dwar il-protezzjoni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġi billi jkun regolat il-kummerċ fihom (ĠU L 61, 3.3.1997, p. 1).

(2) Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 865/2006 tal-4 ta’ Mejju 2006 li jistabbilixxi regoli dettaljati dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 dwar il-protezzjoni ta’ speċi ta’ fawna u flora selvaġġi billi jkun regolat il-kummerċ fihom (ĠU L 166, 19.6.2006, p. 1).

(3) ĠU L 473, 22.12.2021, p. 1.

(4) http://uis.unesco.org/en/glossary-term/museum#:~:text=Definition,of%20education%2C%20study%20and%20enjoyment.

(5) Kull referenza għall-avorju f’dan id-dokument għandha tinftiehem bħala referenza għall-avorju li ġej mill-iljunfanti biss.

(6) Skont l-Artikolu 8(3)(a) tar-Regolament Bażiku.

(7) Nellemann, C., Henriksen, R., Raxter, P., Ash, N. u Mrema, E. (edituri). (2014). The Environmental Crime Crisis – Threats to Sustainable Development from Illegal Exploitation and Trade in Wildlife and Forest Resources. Valutazzjoni ta’ Rispons Rapidu tal-UNEP. Il-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent u ċ-ċentru msejjaħ “GRID-Arendal”, Nairobi u Arendal.

(8) https://cites.org/eng/MIKE_PIKE_Trends_report_elephants_CITES_16112020

(9) Thouless, C.R., Dublin, H.T., Blanc, J.J., Skinner, D.P., Daniel, T.E., Taylor, R.D., Maisels, F., Frederick H. L., Bouché, P. (2016). African Elephant Status Report 2016: an update from the African Elephant Database. Occasional Paper Series of the IUCN Species Survival Commission, No. 60 IUCN / SSC Africa Elephant Specialist Group. IUCN, Gland, l-Iżvizzera.

(10) https://cites.org/eng/UNODC_releases_WorldWildlifeCrimeReport2020_CITES_10072020

(11) Is-Sistema ta’ Informazzjoni dwar il-Kummerċ tal-Iljunfanti twaqqfet mill-Konferenza tas-CITES tar-Riżoluzzjoni 10.10 (ir-reviżjoni CoP17) dwar il-Kummerċ ta’ kampjuni mill-iljunfanti. Wieħed mill-objettivi tiegħu huwa “i) il-kejl u r-reġistrazzjoni tal-livelli u x-xejriet, u l-bidliet fil-livelli u x-xejriet, tal-qtil illegali tal-iljunfanti u l-kummerċ tal-avorju”. L-ETIS tipproduċi rapport komprensiv dwar is-sekwestri tal-avorju li jkunu saru madwar id-dinja kollha qabel kull Konferenza tal-Partijiet tas-CITES. L-aħħar rapport jinsab hawnhekk: https://cites.org/sites/default/files/eng/cop/18/doc/E-CoP18- 069-03-R1.pdf

(12) https://cites.org/sites/default/files/eng/cop/18/doc/E-CoP18-069-02.pdf

(13) https://cites.org/sites/default/files/eng/com/sc/70/E-SC70-49-01x-A1.pdf

(14) Avviż tal-Kummissjoni 2017/C 154/06

(15) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52016DC0087&from=EN

(16) Il-Pjan ta’ Azzjoni kontra t-Traffikar ta’ Organiżmi Selvaġġi qed jiġi evalwat fl-2020 u l-2021; se tiġi adottata verżjoni riveduta abbażi tal-evalwazzjoni – cf. l-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030, COM(2020) 380 final tal-20 ta’ Mejju 2020.

(17) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?qid=1590574123338&uri=CELEX:52020DC0380

(18) Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri tal-UE jużaw id-definizzjoni tal-“avorju mhux maħdum” mogħtija fir-Riżoluzzjoni 10.10 (ir-reviżjoni CoP18) tal-Konferenza tas-CITES, li fiha jingħad dan li ġej:

“a) it-terminu ‘avorju mhux maħdum’ għandu jinkludi n-nejbiet tal-iljunfanti, illostrati jew le, fi kwalunkwe forma, u l-avorju kollu li ġej mill-iljunfanti li jkun imqatta’ biċċiet, illostrat jew le, u li jkun kif ikun mibdul mill-forma oriġinali tiegħu, għajr l-‘avorju maħdum’; u

b) it-terminu ‘avorju maħdum’ għandu jinftiehem li jfisser avorju li jkun tnaqqax, li jkun ingħata sura jew li jkun ġie pproċessat, kollu kemm hu jew parti minnu, iżda ma għandux jinkludi n-nejbiet f’ebda forma, ħlief meta jkun tnaqqax il-wiċċ kollu tagħhom”.

(19) Cf. Status of elephant populations, levels of illegal killing and the trade in ivory: A report to the CITES Standing Committee, fuq https://cites.org/sites/default/files/eng/com/sc/70/E-SC70-49-01x-A1.pdf

(20) ĠU C 154, 17.5.2017, p. 15.

(21) https://cites.org/eng/niaps

(22) B’mod speċjali l-liġijiet dwar il-protezzjoni tad-data personali.

(23) Id-definizzjoni ta’ kampjun maħdum tinkludi erba’ elementi, li kollha kemm huma jeħtieġ li jiġu vvalutati: l-oġġett ġie mmanifatturat jew inħadem qabel it-3 ta’ Marzu 1947; l-oġġett inbidel sostanzjalment mill-istat naturali tiegħu; l-oġġett jidħol b’mod ċar f’waħda mill-kategoriji: ġojjelli, tiżjin, arti, utilità jew strumenti mużikali, u ma għandux bżonn aktar tinqix, xogħol jew manifattura biex iwettaq l-iskop tiegħu; l-awtorità amministrattiva tal-Istat Membru kkonċernat hija sodisfatta li l-kampjun inkiseb taħt dawk il-kundizzjonijiet. Ara l-Gwida dwar il-kampjuni maħdumin skont ir-Regolamenti tal-UE dwar il-kummerċ fl-organiżmi selvaġġi, ĠU C 154, 17.5.2017, p. 15-26

(24) Din il-projbizzjoni tapplika għall-popolazzjonijiet tal-iljunfanti elenkati kemm fl-Anness A kif ukoll fl-Anness B, peress li l-kummerċ tat-trofej tal-kaċċa tal-Anness B huwa possibbli biss għal skopijiet mhux kummerċjali (ara l-annotazzjoni għall-Anness B li telenka l-popolazzjonijiet tal-iljunfanti tal-Botswana, tan-Namibja, tal-Afrika t’Isfel u taż-Żimbabwe fir-Regolament Bażiku).

(25) Jintuża t-terminu “sospiża” f’din it-tabella meta l-miżura tkun ġiet introdotta permezz ta’ din il-gwida jew tal-predeċessur tagħha. It-terminu “pprojbit” jirreferi għall-obbligi li hemm fir-Regolament Bażiku u/jew fis-CITES.

(26) Antikità ta’ qabel l-1947 ta’ importanza kbira kulturali, artistika jew storika li tinżamm f’mużew jew f’istituzzjoni pubblika li l-awtorità rilevanti responsabbli inkarigata għall-patrimonju kulturali (jiġifieri l-ministeru responsabbli) jikkonferma l-importanza kbira kulturali, artistika jew storika tagħha u taqbel li l-oġġett jeħtieġ jissewwa bl-avorju.