KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI Il-bini tan-Netwerk Ewlieni tat-Trasport: Il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa /* COM/2013/0940 final */





KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI Il-bini tan-Netwerk Ewlieni tat-Trasport: Il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa 1. Introduzzjoni Bir-reviżjoni tal-linjigwida dwar it-TEN-T[1], għall-ewwel darba l-UE tat definizzjoni tan-Netwerk Ewlieni tal-infrastruttura tat-trasport li hu magħmul mill-mezzi kollha tat-trasport u li ġie identifikat permezz ta' metodoloġija oġġettiva[2]. Il-linjigwida l-ġodda jistabbilixxu wkoll l-iskadenza tal-2030 għat-twettiq ta’ dan in-Netwerk Ewlieni. Dan il-proċess ta wkoll spinta biex jiġu stabbiliti l-prijoritajiet ta’ investiment u l-proġetti potenzjali li jridu jiġu ffinanzjati. Il-politika tat-TEN-T teħtieġ baġit ambizzjuż biex l-implimentazzjoni tiegħu tkun aċċellerata. In-negozjati dwar l-MFF tal-2014-2020 taw baġit għat-TEN-T fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa.[3] (FNE) ta’ EUR 26,250 biljun, inklużi EUR 11,305 biljun delimitati għall-Istati Membri eliġibbli għall-Fond ta’ Koeżjoni (“il-pakkett ta’ koeżjoni”)[4]– żieda ta’ tliet darbiet meta mqabbel mal-2007-2013. B’mod parallel mal-att iddelegat dwar il-prijoritajiet ta’ trasport tal-FNE[5], din il-Komunikazzjoni għandha l-għan li: – tipprovdi informazzjoni dwar il-baġit potenzjali u l-istrumenti disponibbli taħt il-qafas futur; – tiggwida applikanti potenzjali fir-rigward tal-ġestjoni diretta tal-fondi u tipprovdi informazzjoni dwar l-aspettattivi tal-Kummissjoni mill-benefiċjarji potenzjali; – tispjega kif il-Kummissjoni beħsiebha tappoġġa l-ħolqien u l-funzjonament tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. L-adozzjoni tal-att iddelegat hija pass meħtieġ qabel il-bidu tal-implimentazzjoni tal-programm u biex il-fondi jsiru disponibbli għall-proġetti. 2. L-implimentazzjoni tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni L-esperjenza wriet li l-kwistjonijiet l-aktar diffiċli għall-ħolqien ta’ netwerk trans-Ewropew huma (1) l-infrastrutturi transkonfinali, (2) l-interoperabbiltà teknika u (3) l-integrazzjoni ta’ mezzi differenti ta’ trasport. Għalhekk il-linjigwida l-ġodda jintroduċu l-“Kurituri tan-Netwerk Ewlieni” bħala strument ta' implimentazzjoni mfassal biex jappoġġa l-ħolqien effiċjenti tan-Netwerk Ewlieni sal-2030. Il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni se jlaqqgħu flimkien il-partijiet interessati ewlenin, pubbliċi u privati, fir-rotot ta’ trasport l-aktar importanti sabiex tiġi ppjanata u żviluppata l-infrastruttura skont il-ħtiġijiet u r-riżorsi disponibbli. 2.1. X’inhuma l-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni? Il-kunċett tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni huwa definit fil-Kapitolu IV tar-Regolament (UE) il-ġdid tat-TEN-T Nru 1315/2013. Il-FNE tiddefinixxi l-allinjament ġeografiku tad-disa’ Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. Il-Figura 1 turi mappa indikattiva skematika tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni kif meħtieġ mill-Artikolu 44(2) tar-Regolament tat-TEN-T. Figura 1: Mappa indikattiva skematika tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni kif meħtieġa mill-Artikolu 44(2) tar-Regolament tat-TEN-T. Kull Kuritur tan-Netwerk Ewlieni se jħaddan il-mezzi kollha tat-trasport (toroq, ferroviji, passaġġi fuq l-ilma interni, it-trasport marittimu u bl-ajru), u b’mod partikolari l-konnessjoni bejn il-mezzi differenti tat-trasport (portijiet marittimi portijiet interni, ajruporti, terminals ferrovjarji), u b’hekk tiġi ffaċilitata t-tnedija tas-servizzi tat-trasport sostenibbli u effiċjenti tal-merkanzija. Il-Kurituri se jiffokaw fuq l-integrazzjoni modali, l-interoperabbiltà u fuq l-iżvilupp ikkoordinat tal-infrastruttura, b’mod partikolari f’sezzjonijet transkonfinali, bejn il-mezzi tat-trasport u għall-konġestjonijiet. Il-Kurituri se jkomplu jiżviluppaw sistemi ta’ ġestjoni tat-traffiku u jippromwovu l-adozzjoni ta’ servizzi sostenibbli tal-merkanzija u tal-innovazzjoni u t-teknoloġiji l-ġodda, pereżempju f’termini ta’ forniment ta’ infrastruttura għal fjuwils alternattivi. Kull fejn xieraq, il-Kurituri se jużaw l-Awtostradi tal-Baħar bħala d-dimensjoni marittima tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-Kurituri Ferrovjarji tal-Merkanzija bħala d-dimensjoni tal-merkanzija ferrovjarja tal-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni. 2.2. Il-funzjonament tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni 2.2.1. Koordinaturi Ewropej Wara l-esperjenza pożittiva tal-Koordinaturi Ewropej għall-proġetti prijoritarji tal-politika preżenti dwar it-TEN-T[6], ix-xogħol tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni se jitmexxa 'l quddiem mill-Koordinaturi Ewropej. Ir-Regolament tat-TEN-T jistabbilixxi r-rekwiżiti, il-kompiti u l-proċedura tal-ħatra tal-Koordinaturi Ewropej[7]. Għal kull Kuritur, se jkun hemm Koordinatur Ewropew. Se jkunu nominati Koordinaturi oħrajn għall-Awtostradi tal-Baħar u l-ERTMS (ara hawn taħt). Il-Koordinaturi Ewropej għandhom jaġixxu f’isem il-Kummissjoni. Il-Koordinaturi Ewropej se jippresedu l-Forum tal-Kurituri, bl-għajnuna tal-Kummissjoni. 2.2.2. Il-Forum tal-Kurituri u l-Gruppi ta’ Ħidma Il-Koordinatur Ewropew, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri kkonċernati, se jwaqqaf Forum tal-Kurituri għal kull Kuritur tan-Netwerk Ewlieni rispettiv. Il-Forum tal-Kurituri se jkun korp konsultattiv, ippresedut mill-Koordinatur Ewropew, li jinvolvi l-Istati Membri u – bi ftehim mal-Istati Membri kkonċernati – membri oħra magħżula li jirrappreżentaw, pereżempju, reġjuni, manigers tal-infrastruttura, rappreżentanti tal-Kurituri Ferrovjarji tal-Merkanzija, il-Kummissjonijiet tax-Xmajjar (fejn rilevanti), il-portijiet, l-ajruporti, it-terminals ferrovjarji, l-operaturi, l-utenti u partijiet oħra interessati. Il-Fora tal-Kurituri huma fil-qalba tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. L-għan tagħhom huwa li jservu ta’ struttura komuni ta' livell għoli għal Kuritur partikolari. Dawn se jaqdu rwol ċentrali fid-diskussjonijiet dwar l-għanijiet ġenerali tal-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni, fit-tħejjija u fis-segwitu tal-implimentazzjoni tal-miżuri stabbiliti fil-pjan ta’ ħidma. Il-Forum tal-Kurituri se jiltaqa’ b’mod aktar regolari fl-ewwel sena biex jipprepara l-pjan ta’ ħidma, u minn hemm’ il quddiem, ir-ritmu jitnaqqas għal laqgħat annwali skont il-ħtiġijiet identifikati. Il-laqgħat tal-Forum tal-Kurituri jistgħu jkunu ospitati minn wieħed mill-Istati Membri kkonċernati b’rotazzjoni fost dawn l-Istati Membri. Il-Koordinatur, flimkien mal-Istati Membri kkonċernati, jista’ jiddeċiedi li jistabbilixxi gruppi ta’ ħidma sabiex iwettqu xogħol tekniku fir-rigward ta’ ċerti proġetti transkonfinali, kwistjonijiet ta’ interoperabbiltà u integrazzjoni modali aħjar. 2.2.3. Il-pjan ta’ ħidma Ir-Regolament tat-TEN-T jipprevedi li jkun żviluppat pjan ta' ħidma għal kull Kuritur fi żmien sena mid-dħul fis-seħħ tiegħu. Il-pjan ta’ ħidma se janalizza s-sitwazzjoni attwali tal-Kuritur, jidentifika b’mod partikolari l-partijiet rilevanti tal-Kuritur, il-konġestjonijiet u l-problemi ta’ interoperabbiltà tiegħu. Prinċipalment, dan se jkun bibażat fuq studji u materjali eżistenti u l-analiżi konġunta tagħhom. Imbagħad se jidentifika l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu, l-għażla taż-żmien tagħhom u r-riżorsi finanzjarji meħtieġa u disponibbli. L-azzjonijiet għandhom jinkludu investimenti ppjanati fl-infrastruttura kif ukoll miżuri oħra biex jitneħħew ostakli fiżiċi, tekniċi, operattivi u amministrattivi bejn u fil-mezzi tat-trasport u għat-titjib ta' trasport u servizzi multimodali effiċjenti, innovattivi u sostenibbli. F’dak il-kuntest, il-pjan ta’ ħidma jista' jidentifika wkoll l-azzjonijiet possibbli li jsaħħu r-rwol tal-portijiet marittimi u interni ewlenin bħala faċilitaturi tal-intermodalità. Hemm bżonn ta' kooperazzjoni mill-qrib bejn il-korpi ta' governanza differenti fil-Kurituri Ewropej tat-trasport (jiġifieri, il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni, il-Kurituri Ferrovjarji tal-Merkanzija, fejn hu xieraq, il-Kummissjonijiet tax-Xmajjar) biex tiġi żgurata l-konsistenza, sabiex jittieħdu l-vantaġġi mis-sinerġiji u jkun evitat xogħol doppju. Il-pjan ta’ ħidma għandu jkun approvat mill-Istati Membri kkonċernati, wara konsultazzjoni mal-Forum tal-Kurituri. Mbagħad, il-Kummissjoni tista’ tbiddel il-pjan ta’ ħidma f’Deċiżjoni ta’ implimentazzjoni biex b’hekk tagħti qafas legali ċar għall-iżvilupp tal-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni. Il-pjan ta’ ħidma se jiġi rivedut flimkien mar-reviżjoni ta’ nofs l-2017 tal-FNE sabiex jittieħed rendikont u fejn hemm bżonn, il-pjan ta' ħidma jiġi approfondit u aġġornat. 2.2.4. Il-ħin Sabiex ikun stabbilit il-pjan ta’ ħidma skont l-iskadenza ta' żmien stipulata fir-Regolament tat-TEN-T, il-Kummissjoni tipprevedi din l-iskeda ta’ żmien indikattiva għall-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni: L-ewwel tliet xhur tal-2014 || Il-ħatra tal-Koordinaturi Ewropej April, Ġunju, Ottubru, Novembru 2014 || Laqgħat tal-Forum tal-Kurituri biex jiġi eleborat il-pjan ta’ ħidma Minn April 2014 || Il-ħolqien u laqgħat ta' gruppi ta’ ħidma Diċembru 2014 || L-approvazzjoni tal-pjan ta’ ħidma mill-Istati Membri Jannar 2015 || Possibbilment, att ta’ implimentazzjoni mill-Kummissjoni Sa mill-2015 || Laqgħat regolari tal-Forum tal-Kurituri u tal-gruppi ta’ ħidma 2.2.5. Koordinaturi orizzontali Ir-Regolament tat-TEN-T jipprovdi għal żewġ Koordinaturi Ewropej minbarra l-Koordinaturi Ewropej għall-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. Dawn il-Koordinaturi se jaħdmu fuq l-implimentazzjoni koordinata tal-Awtostradi tal-Baħar u l-ERTMS, billi dawn il-kwistjonijiet se jikkonċernaw in-Netwerk Ewlieni kollu u se jibbenefikaw minn approċċ orizzontali. Ir-Regolament ma jipprevedix l-istabbiliment ta’ Forum u pjan ta’ ħidma għal dawn il-Koordinaturi. Madankollu, sentejn wara li jinħatar, il-Koordinatur għall-Awtostradi tal-Baħar se jippreżenta pjan dettaljat ta’ implimentazzjoni għall-Awtostradi tal-Baħar.[8] Il-Koordinatur għall-ERTMS se jaħdem abbażi tal-Pjan ta' Twettiq Ewropew għall-ERTMS[9], li jespandi lejn l-implimentazzjoni sħiħa tal-ERTMS fil-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u n-Netwerk Ewlieni kollu. 2.3. Kooperazzjoni tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni ma’ inizjattivi oħra Matul il-proċedura leġiżlattiva għall-adozzjoni tar-Regolament tat-TEN-T u l-FNE, sar sforz kbir sabiex jiġu żgurati konsistenza u sinerġiji massimi bejn il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-Kurituri Ferrovjarji tal-Merkanzija stabbiliti skont ir-Regolament (KE) Nru 913/2010[10]. Il-funzjonament tagħhom u l-istrutturi kif previsti mhux se jinbidlu permezz tar-Regolament tat-TEN-T u l-ambitu ġeografiku tagħhom jikkorrispondi mal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni, li jippermetti liż-żewġ gruppi jużaw l-istess studji, li jkollhom l-istess interlokuturi u tkun żgurata l-eliġibbiltà għall-appoġġ finanzjarju mill-UE. Ir-rappreżentanti tal-Kurituri Ferrovjarji tal-Merkanzija għandhom jipparteċipaw fil-Forum tal-Kurituri. It-twaqqif tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-pjan ta' ħidma għandhom iservu sabiex jiġu elaborati indikaturi li jkejlu s-sostenibilità tat-trasport, bħalma dawk żviluppati fl-istudji "Il-Kurituri Ekoloġiċi"[11] li se jiddaħħlu fis-seħħ u li se jikkontribwixxu għall-inizjattiva dwar il-portijiet[12] tal-Kummissjoni. Din tal-aħħar, li l-għan tagħha hu li jsir użu aħjar tal-kapaċitajiet eżistenti tal-portijiet, tattira l-investimenti tal-portijiet u tiżviluppa l-konnessjonijiet neċessarji għaż-żoni interni tal-pajjiż, se tagħti rwol proattiv lill-partijiet interessati tal-portijiet fil-Fora tal-Kurituri. In-NAIADES II[13] se jibni fuq l-implimentazzjoni tal-Kuritur tan-Netwerk Ewlieni biex jinkisbu passaġġi tal-ilma interni ta' kwalità b'status tajjeb ta' navigazzjoni fin-Netwerk Ewlieni kollu. L-azzjonijiet rilevanti tan-NAIADES II, bħalma huma aktar żvilupp tas-Servizzi ta’ Informazzjoni tax-Xmajjar u miżuri biex tissaħħaħ is-sostenibilità tas-settur, għandhom, fejn hu xieraq, jiġu integrati fil-laqgħat ta' Fora tal-Kurituri u fil-pjanijiet ta’ ħidma, li se jkunu jeħtieġu impenn attiv tal-partijiet interessati tal-passaġġi tal-ilma interni. L-Inizjattiva Marco Polo se tkompli bħala parti integrali tal-FNE f'konformità mad-definizzjoni tas-Servizzi tat-trasport tal-merkanzija sostenibbli fl-Artikolu 32 tar-Regolament tat-TEN-T 3. L-implimentazzjoni tat-TEN-T mal-FNE 3.1. Il-prijoritajiet ta’ finanzjament tal-FNE għall-programmi ta’ ħidma Il-baġit tal-FNE huwa insuffiċjenti meta mqabbel mal-bżonnijiet ta’ investiment identifikati fin-netwerk ewlieni, li jammontaw għal madwar EUR 250 biljun. Għalhekk il-Kummissjoni għandha tagħmel l-almu tagħha biex tuża l-fondi b’mod effiċjenti u tottimizza l-fokus tal-fondi tal-UE skont il-Politika tat-Trasport tal-UE definita fil-White Paper u prijoritizzati skont ir-Regolament tal-FNE. B’mod partikolari, il-Parti IV tal-Anness I[14] tar-Regolament tal-FNE li tistabbilixxi li 80 % tal-fondi jridu jintefqu fuq it-tneħħija tal-konġestjonijiet, it-titjib tal-interoperabbiltà ferrovjarja, il-ħolqien ta’ konnessjonijiet nieqsa, u b’mod partikolari, it-titjib ta' sezzjonijiet transkonfinali. L-att iddelegat propost jissupplimenta r-Regolament sabiex jiġu elenkati l-prijoritajiet ta’ finanzjament li jridu jiġu riflessi fil-programmi ta’ ħidma annwali u multiannwali. Madankollu, sabiex tingħata viżibilità fit-tul lill-Parlament Ewropew, l-Istati Membri u l-partijiet interessati, il-Kummissjoni ddeċidiet li tiċċara l-allokazzjoni tal-fondi tal-FNE lil kull waħda mill-prijoritajiet għall-perjodu 2014-2020. Il-fondi allokati lil kull waħda mill-prijoritajiet iqisu l-kundizzjonijiet stabbiliti taħt ir-Regolament tal-FNE, inklużi limiti massimi u miri differenti. Skont ir-Regolament tal-FNE, il-Kummissjoni se tagħti prijorità lill-proġetti ta’ valur miżjud għoli għall-UE. Dan ifisser b’mod partikolari proġetti li jibnu jew itejbu sezzjonijiet transkonfinali, li jneħħu l-konġestjonijiet f'rotot ewlenin tat-traffiku Ewropej, u l-prijoritizzazzjoni tat-twettiq ta’ konnessjonijiet li bħalissa huma neqsin fin-netwerk. Filwaqt li jitqiesu l-elementi ta’ hawn fuq, il-Kummissjoni tqis li hija f’pożizzjoni li tiffissa firxiet għal kull waħda mill-prijoritajiet, filwaqt li tippermetti għall-flessibbiltà fil-ġestjoni tal-fondi. 3.1.1. Proġetti transkonfinali u multimodali u li jirrigwardaw il-konġestjonijiet fil-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni Skont din il-prijorità, il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li tiffoka fondi disponibbli fuq il-proġetti li għandhom l-ogħla valur miżjud għall-UE: proġetti dwar konnessjonijiet transkonfinali neqsin, konġestjonijiet ewlenin u sezzjonijiet oħra transkonfinali li jridu jittejbu. Il-FNE tagħti prijorità lill-iżvilupp tal-infrastrutturi ta’ mezzi tat-trasport li jagħmlu inqas ħsara lill-ambjent, bħalma huma ferroviji u passaġġi tal-ilma interni, filwaqt li tagħti eżenzjoni lil Stati Membri mingħajr tali netwerks. (a) Il-proġetti transkonfinali ewlenin neqsin jinkludu Evora – Merida (PT/ES), Seine – Escaut (FR/BE/NL), il-proġetti ewlenin fil-Kuritur Skandinavja – il-Mediterran li l-Fehmarn Belt (DK/DE) u l-Mina li Tinfed Mutanja fi Brenner (IT/AT) li jagħmlu parti minnu, il-proġetti ewlenin fil-Kuritur tal-Mediterran inkluż Lyon — Turin (FR/IT), kif ukoll ir-Rail Baltic (FI/EE/LV/LT/PL).[15] Il-Kummissjoni tikkalkula li l-ewwel ħames proġetti msemmija, kollha flimkien, jistgħu jassorbu sa EUR 5 biljun bejn l-2014 u l-2020, filwaqt li studju riċenti jikkalkula li l-ispejjeż tal-proġett Ferrovjarju Baltiku se jlaħħqu l-EUR 3,6 biljun[16]. (b) Flimkien mal-konnesjsonijiet ewlenin neqsin, il-flussi tat-traffiku trans-Ewropew huma mxekkla mill-eżistenza ta’ konġestjonijiet ewlenin bejn iċ-ċentri ekonomiċi ewlenin, il-portijiet jew żoni urbani. Fost il-konġestjonijiet ewlenin, pereżempju l-konnessjoni ferrovjarja Stuttgart — Ulm fil-Ġermanja fil-Kuritur tar-Rhine-Danubju, id-Danubju jiltaqa' fl-Iron Gates fuq il-fruntiera bejn ir-Rumanija u s-Serbja, il-konnessjoni ferrovjarja ta' veloċità għolja Halle/Leipzig — Nurnberg, il-pontijiet fuq il-Albert Kanaal jew il-linja ferrovjarja ta’ veloċità għolja Perpignan — Montpellier li tgħaqqad in-netwerks ta’ veloċità għolja tal-Peniżola Iberika u Franza. (c) Hemm ukoll għadd ta’ sezzjonijiet transkonfinali li jridu jittejbu sabiex jitħaffu l-flussi tat-traffiku transkonfinali fl-Ewropa kollha. Pereżempju, proġetti bħalma huwa dak tat-titjib tas-sezzjoni komuni tad-Danubju bejn il-Bulgarija u r-Rumanija u tal-konnessjonijiet ferrovjarji Katowice (PL) — Zilina (SK), Munich (DE) — Salzburg (AT) jew bejn Arad (RO) — Sofia (BG) — Thessaloniki (EL) għandhom bżonn xogħlijiet kbar. (d) Il-Portijiet Ewlenin huma punti ta’ dħul għan-Netwerk Ewlieni u hawnhekk ukoll il-kongestjonijiet iridu jitneħħew, pereżempju billi jittejbu l-konnessjonijiet tal-hinterland. (e) Din il-prijorità tkopri wkoll proġetti li jiżguraw l-integrazzjoni multimodali jew il-promozzjoni tal-interoperabbiltà ferrovjarja, pereżempju, proġetti li jtejbu l-kapaċitajiet multimodali tal-portijiet marittimi u interni, proġetti li jadatta kejl għall-qies nominali Ewropew, u proġetti li jagħtu attenzjoni lit-titjib tal-aċċessibbiltà. Din se tkopri wkoll proġetti f’nodi urbani. Il-Kummissjoni tikkakula li l-proġetti inklużi fil-kategoriji minn b) sa e) jistgħu b’kollox jassorbu mill-FNE bejn EUR 3,5 u 4,5 biljuni. Barra minn hekk, il-biċċa l-kbira tal-EUR 11,3 biljun tal-pakkett ta’ koeżjoni se tintuża għall-proġetti transkonfinali jew ta' konġestjonijiet fuq il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. 3.1.2. Prijoritajiet oħra It-tabella li ġejja tagħti ħarsa globali indikattiva tal-prijoritajiet l-oħra u stima mill-Kummissjoni f’termini ta’ għajnuna finanzjarja possibbli. Dawk l-ammonti mhumiex jippreġudikaw id-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-programmi ta’ ħidma jew fl-adozzjonijiet tad-deċiżjonijiet ta’ finanzjament għall-proġetti. Il-prijoritajiet tal-finanzjament || Ammonti indikattivi (f’EUR) || Spjegi SESAR || 2.3-3bn || It-tħaddim tas-sistema tas-SESAR jirrikjedi riżorsi baġitarji tal-Unjoni ta’ madwar EUR 3 biljun. Is-SESAR hija prijorità orizzontali fir-Regolament tal-FNE. L-ERTMS - Sistema Ewropea għall-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju || 800-1100m || L-ERTMS hija prijorità orizzontali fir-Regolament dwar il-FNE. L-Awtostradi tal-Baħar || 500-900m || L-Awtostradi tal-Baħar, kif definiti fl-Artikolu 21 tar-Regolament tat-TEN-T, huma prijorità orizzontali fir-Regolament tal-FNE. Proġetti tan-netwerk komprensiv || 600-1000m || Dawn il-proġetti huma soġġetti għal-limitu ta’ 5 % tal-pakkett tat-trasport tal-FNE. EUR 11,305 biljun trasferiti mill-Fond ta’ Koeżjoni huma biss għan-Netwerk Ewlieni. Jistgħu jintużaw strumenti finanzjarji barra l-limitu ta’ 5 %. Teknoloġiji ġodda u innovazzjoni għall-mezzi kollha || 250-400m || L-Artikolu 33 tar-Regolament tat-TEN-T jiddefinixxi t-teknoloġiji l-ġodda u l-innovazzjoni. Sistemi ta' Applikazzjoni Telematika oħra (RIS, ITS, VTMIS, e-Maritime) || 250-400m || Il-komponenti abbord huma limitati għal 5 %, inklużi komponenti abbord tas-SESAR. Għal azzjonijiet biex inaqqsu l-istorbju tat-trasport tal-merkanzija || 200-260m || Dawn il-proġetti huma limitati għal 1 % tal-pakkett tat-trasport tal-FNE. Għas-servizzi tat-trasport tal-merkanzija || 150-200m || Is-servizzi tat-trasport tal-merkanzija sostenibbli huma definiti mill-Artikolu 32 tar-Regolament tat-TEN-T. Prijorità || L-ammonti f'EUR || Spjegi Proġetti li jgħaqqdu n-netwerk ta’ trasport trans-Ewropew ma’ netwerks tal-infrastruttura ta’ pajjiżi ġirien || 50-100m || Proġetti eliġibbli taħt il-FNE huma elenkati fl-Artikolu 8(1), il-punti (a) sa (e) tar-Regolament tat-TEN-T. Strumenti finanzjarji || 1,3-2,4 biljun || L-użu stmat mis-suq għat-trasport huwa ta' EUR 2 biljun. Għall-baġit ġenerali tal-FNE li jkopri t-trasport, l-enerġija u t-telekomunikazzjoni, qed jiġi ffissat limitu massimu ta’ 10 %, b’żieda possibbli sa 20 % tal-pakkett tal-FNE fil-bażi legali. Azzjonijiet ta’ appoġġ għall-programm (AAP) || 260m || L-AAP jikkonsistu fi spejjeż ta’ assistenza teknika u amministrattiva mġarrba mill-Kummissjoni għall-ġestjoni tal-FNE u l-implimentazzjoni tat-TEN-T. Dawn huma limitati għal 1 % tal-pakkett tat-trasport tal-FNE u prinċipalment se jintużaw biex ikopru l-ispiża tal-Aġenzija Eżekuttiva. L-AAP speċifiċi għall-Istati Membri tal-Koeżjoni. 3.2. Il-prinċipji ewlenin tal-ġestjoni diretta tal-għotjiet u l-aspettattivi prinċipali Il-FNE se tiġi ġestita direttament mill-Kummissjoni, megħjuna minn aġenzija eżekuttiva. Programmi ta’ ħidma multiannwali u annwali, li jiddefinixxu l-baġit indikattiv għas-sejħiet għall-proposti, kif ukoll l-iskeda taż-żmien, l-għanijiet u r-riżultati previsti, il-prijoritajiet, ir-rata massima possibbli ta’ kofinanzjament kif ukoll l-eliġibbiltà, il-kriterji tal-għażla u l-għoti, ser jiġu adottati mill-Kummissjoni wara l-approvazzjoni tal-Kumitat tal-FNE skont il-proċedura ta’ eżami. Il-Kummissjoni, megħjuna minn Aġenzija Eżekuttiva, se tkun responsabbli għall-valutazzjoni u l-għażla tal-proġetti, kif ukoll se tiġġestixxi l-implimentazzjoni teknika u finanzjarja tal-programm: id-djalogu mal-benefiċjarji, il-pariri tekniċi u finanzjarji, il-gwida għar-rappurtar, is-segwitu tal-prestazzjoni tal-proġett. Fir-rigward tal-valutazzjoni, il-Kummissjoni beħsiebha tuża l-approċċ taż-żewġ stadji tal-programm tat-TEN-T tal-2007-2013, billi tibda, b'valutazzjoni esterna organizzata mill-Aġenzija Eżekuttiva ma’ esperti indipendenti tal-UE segwita minn valutazzjoni interna fil-livell tal-Kummissjoni. Il-pariri motivati li jingħataw mill-evalwaturi esterni huma ta' natura konsultattiva għall-Kummissjoni, u l-Kummissjoni, filwaqt li tiġġustifika kif inhu xieraq id-deċiżjonijiet tagħha, tista’ titbiegħed mill-parir li jagħtuha l-evalwaturi esterni. Il-Kummissjoni ser tibqa’ żżomm il-prerogattiva li tiffinanzja jew tnaqqas l-ambitu tal-proposta tal-proġett jekk ikun fiha elementi mhux konformi mal-prijoritajiet tal-finanzjament stabbiliti bir-Regolament tal-FNE. Bil-għan li jiġi żgurat l-aħjar użu mill-fondi tal-UE, il-Kummissjoni se tapplika l-Artikolu 12(2) li jipprevedi l-allokazzjoni mill-ġdid tar-riżorsi wara t-tnaqqis jew it-terminazzjoni tal-għajnuna finanzjarja għall-azzjoni fil-każ li l-proġetti ma jwettqux skont id-deċiżjonijiet ta’ finanzjament, wara evalwazzjoni ta’ kif qed jimxi l-proġett, b’mod partikolari f’każ ta’ dewmien kbir fl-implimentazzjoni tal-azzjoni. Għalhekk il-Kummissjoni titlob lill-benefiċjarji li jipproponu miri realistiċi għall-implimentazzjoni tal-proġett b’mezzi adegwati ta’ kontinġenzi. Skont Artikolu 10(6) tar-Regolament tal-FNE u l-Artikolu 7 (2c) tar-Regolament tat-TEN-T l-ammont ta’ għajnuna finanzjarja mogħtija għal proġett għandu jiġi modulat abbażi ta' analiżi kost-benefika ta’ kull proġett, id-disponibbiltà tar-riżorsi tal-baġit tal-Unjoni, u l-ħtieġa li jiġi massimizzat l-istimulu ġġenerat mill-finanzjament tal-Unjoni. Għaldaqstant, il-proposti kollha tal-proġetti għal “xogħlijiet”[17] għandhom ikunu akkumpanjati minn analiżi kost-benefika li tipproponi r-rata ta’ kofinanzjament mitluba għall-proġett, filwaqt li jtiqiesu r-rati massimi ta’ finanzjament stipulati fir-Regolament tal-FNE. L-Istati Membri għandhom jintalbu jużaw metodoloġija rikonoxxuta u b’mod partikolari l-metodoloġija tal-Politika ta’ Koeżjoni[18] għal dak li għandu x'jaqsam mal-proġetti ffinanzjati mill-pakkett ta’ koeżjoni tal-FNE. Il-proposti ta’ proġetti rilevanti jistgħu jiġu vvalutati wkoll fid-dawl tal-pjanijiet ta’ ħidma tal-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni, li se jipprovdu element ieħor lill-prijoritizzazzjoni tal-proġetti taħt il-FNE. Il-proposti ta’ proġetti għal xogħlijiet għandhom juru wkoll li l-azzjoni hi konformi mal-leġiżlazzjoni ambjentali rilevanti tal-UE. Il-Kummissjoni beħsiebha tiżgura l-koordinazzjoni tal-FNE ma’ programmi oħra ta’ finanzjament tal-UE bil-għan li tiġi żgurata l-komplimentarjetà. Dan huwa rilevanti, fost oħrajn, għar-riżorsi disponibbli taħt il-Fondi Ewropej Strutturali u ta' Investiment, il-Faċilità ta’ Investiment tal-Viċinat (NIF) jew l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA). Madankollu, il-proċedura ta' ġestjoni diretta ma tfissirx li l-Kummissjoni se tindaħal fl-implimentazzjoni tal-proġetti mill-Istati Membri: il-proċeduri tal-offerti, l-implimentazzjoni tal-proġetti fil-post u l-proċeduri tal-istima tal-impatt fuq l-ambjent, b'mod partikolari dawk meħtieġa mill-EIA, Habitats u d-Direttivi dwar il-Qafas tal-Ilma, se jibqgħu r-responsabbiltà tal-benefiċjarji u l-awtoritajiet nazzjonali 3.3. L-ispeċifiċitajiet ta' sejħiet multiannwali u annwali għall-pakkett ta’ koeżjoni Bħala regola ġenerali, ir-regoli u prijoritajiet ta’ finanzjament għall-pakkett ta’ koeżjoni se jkunu l-istess bħal dawk tal-komponent tal-FNE ta' EUR 14,9 biljun, b’enfasi fuq il-proġetti transkonfinali u ta’ konġestjonijiet fil-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni. Il-Kummissjoni beħsiebha tkopri żewġ komponenti tal-FNE taħt l-istess programmi ta’ ħidma. Madankollu, se jkun hemm rati ogħla ta’ kofinanzjament (jiġifieri, simili għall-Fond ta’ Koeżjoni) u r-regoli dwar il-VAT u x-xiri tal-art se jirriflettu r-regoli tal-Politika ta’ Koeżjoni. Bħala regola ġenerali, għall-EUR 11,3 biljun trasferiti mill-Fond ta’ Koeżjoni, se jiġu applikati r-regoli ta’ ġestjoni ċentralizzata kif indikata hawn fuq. Ta' min jinnota li l-Kummissjoni tikkunsidra li l-possibilità li jingħataw rati għoljin ta’ kofinanzjament mill-baġit tal-FNE tirrikjedi valutazzjoni rigoruża tal-proġett u l-benefiċċji tiegħu, minħabba l-kontribuzzjoni limitata tal-proġett mill-promoturi tiegħu. Dan tal-aħħar ikun ifisser, b’mod partikolari, li jkun hemm analiżi profonda tal-ambitu tal-proposti tal-proġett bil-għan li jiġi żgurat li l-finanzjament tal-UE jintuża b'mod effiċjenti. Matul l-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni tal-FNE, l-għażla tal-proġetti eliġibbli għall-finanzjament fil-pakkett ta’ koeżjoni se tirrispetta l-allokazzjonijiet nazzjonali taħt il-Fond ta’ Koeżjoni, kif stabbilit fl-Artikolu 11(2) tal-FNE. Dan ifisser li matul l-ewwel tliet snin, l-ebda Stat Membru eliġibbli ma jista' jiġi allokat volum ta’ kofinanzjament għall-proġetti mill-parti tal-baġit ta' EUR 11.3 biljun trasferiti mill-Fond ta’ Koeżjoni li hija ogħla mill-allokazzjoni nazzjonali korrispondenti tiegħu. Sabiex l-Istati Membri eliġibbli kollha jingħataw possibbiltà massima li jħejju proġetti maturi ta’ kwalità għolja u ta’ valur miżjud għall-UE, il-Kummissjoni beħsiebha tniedi is-sejħiet fir-rebbiegħat tal-2014, l-2015 u l-2016. Madankollu, jekk il-fondi mill-pakkett ta’ koeżjoni ma jiġux impenjati wara l-aħħar sejħa tal-2016, jiġu organizzati sejħiet oħra sa mir-rebbiegħa tal-2017 ’il quddiem biex jassorbu l-bqija, mingħajr ma jkun applikat il-prinċipju tal-allokazzjonijiet nazzjonali. Mill-1 ta’ Jannar 2017, is-sejħiet jistgħu wkoll jallokaw fondi rkuprati minn proġetti li ma jitwettqux skont id-deċiżjonijiet ta’ finanzjament fis-seħħ, f’konformità mal-Artikolu 12 tal-FNE dwar il-possibilità li jitħassru, jitnaqqsu, jiġu sospiżi u jintemmu l-għotjiet. Dawn is-sejħiet se jkomplu jkunu riżervati għal proġetti fl-Istati Membri eliġibbli għall-Fond ta’ Koeżjoni billi jiġu applikati r-regoli speċifiċi elenkati fl-ewwel paragrafu hawn fuq. Kif stabbilit fl-Artikolu 11 tal-FNE, ser tingħata attenzjoni partikolari lill-azzjonijiet ta’ appoġġ għall-programmi li jkollhom l-għan li jsaħħu l-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri eliġibbli għall-Fond ta’ Koeżjoni biex jiġu żviluppati sensiela ta’ proġetti adegwati. Dawn l-azzjonijiet jistgħu jitwettqu f'diversi forom: għotjiet għal studji preparatorji għall-proġetti; L-Istati Membri jistgħu wkoll jiddeċiedu li jużaw l-għajnuna tal-Assistenza Konġunta ta' Appoġġ għal Proġetti fir-Reġjuni Ewropej (JASPERS); Fl-aħħar nett, tista’ tingħata assistenza teknika mmirata lill-benefiċjarji potenzjali, bħalma huma amministraturi tal-infrastruttura ferrovjarja, biex jiġu megħjuna l-organizzazzjonijiet fit-tħejjija tal-proposti tal-proġett. 3.4. Strumenti finanzjarji Wieħed mill-elementi ewlenin tal-FNE hu l-għan li jiżdied l-użu ta’ strumenti finanzjarji innovattivi (fosthom il-Bonds għall-finanzjament ta' Proġetti), sabiex jinħoloq ambjent li jwassal għall-investiment privat fl-infrastruttura. Dan tal-aħħar huwa bil-ħsieb li joffri alternattiva għall-finanzjament tradizzjonali b’għotjiet ta’ flus u jimtela l-vojt li jeżisti fl-iffinanzjar ta’ investimenti strateġiċi. Il-Kummissjoni qed issegwi konsultazzjonijiet ma’ diversi msieħba, inklużi istituzzjonijiet finanzjarji, u se tippreżenta, meta xieraq, dokument ta’ politika li jispjega l-qafas, l-għanijiet u l-kondizzjonijiet għall-użu ta’ strumenti finanzjarji fil-qasam tat-trasport, skont ir-Regolament tal-FNE. L-introduzzjoni ta’ strumenti finanzjarji taħt il-FNE se tkun progressiva. Sal-2015, il-baġit disponibbli għall-istrumenti finanzjarji kollha huwa stabbilit għal 10 % tal-pakkett totali tal-FNE u r-riżorsi disponibbli għall-istrument tal-Bonds għall-finanzjament ta' Proġetti taħt il-FNE huma limitati għal EUR 230 miljun għat-tliet setturi tal-FNE. Wara l-2015, jekk il-valutazzjoni finali tal-fażi pilota tal-Inizjattiva tal-Bonds għall-finanzjament ta' Proġetti tkun pożittiva u jekk l-adozzjoni mis-suq tilħaq it-8 %, il-baġit disponibbli għall-istrumenti finanzjarji kollha jista’ jiżdied sa 20 %. [1] Ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar linjigwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-netwerk trans-Ewropew tat-trasport u li jħassar id-Deċiżjoni Nru 661/2010/UE, ĠU L 348, 20.12.2013. [2] Id-Dokument mehmuż ta' Ħidma tal-Persunal jistipula l-metodoloġija għall-identifikazzjoni tan-netwerk ewlieni u komprensiv użat mill-Kummissjoni Ewropea fil-proposta tagħha, kif emendat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill matul il-proċedura leġiżlattiva. [3] Ir-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, li jemenda r-Regolament (UE) Nru 913/2010 u jħassar ir-Regolamenti (KE) Nru 680/2007 u (KE) Nru 67/2010, ĠU L 348, 20.12.2013. [4] Dawn iridu jintefqu fl-Istati Membri ta’ Koeżjoni għal proġetti ta’ valur miżjud għoli għall-UE li għandhom l-għan li jsaħħu l-konnessjonijiet bejn il-partijiet tal-Unjoni tal-Lvant u l-Punent. [5] C(2013)9690 [6] http://ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure/ten-t-implementation/priority-projects/index_en.htm [7] Artikolu 45 [8] L-Artikolu 21 tar-Regolament tat-TEN-T [9] Inkluża fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Nru 2012/88/UE tal-25 ta’ Jannar 2012 dwar l-ispeċifikazzjoni teknika għall-interoperabbiltà relatata mas-subsistema tal-“kontroll-kmand u sinjalazzjoni” tas-sistema ferrovjarja trans-Ewropea, ĠU L 51, 23.2.2012, p. 1-65. [10] Ir-Regolament (UE) Nru 913/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2010 dwar netwerk ferrovjarju Ewropew għat-trasport ta' merkanzija kompetittiv, ĠU L 276, 20.10.2010, p. 22-32. [11] Ara pereżempju: http://www.supergreenproject.eu/ [12] Ara COM (2013)295 "Portijiet: magna għat-tkabbir" u COM (2013)296 "Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi qafas fuq l-aċċess għas-suq tas-servizzi portwarji u t-trasparenza finanzjarja tal-portijiet" [13] Ara COM (2013)623 “Lejn il-kwalità fit-trasport bil-passaġġi fuq l-ilma interni NAIADES II” [14] Il-Parti IV: Perċentwali indikattivi għal għanijiet speiċifiċi tat-trasport [15] Il-proġett tar-Rail Baltic se jkun jista' jibbenefika mir-rati ogħla ta’ kofinanzjament tal-pakkett ta’ koeżjoni. [16] AECOM Study, Mejju 2011, iffinanzjati mill-programm TEN-T [17] Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament tal-FNE "xogħlijiet” tfisser ix-xiri, il-forniment u t-tħaddim ta’ komponenti, sistemi u servizzi inkluż is-software, it-twettiq tal-iżvilupp u l-bini u l-attivitajiet ta’ installazzjoni relatati ma’ proġett, l-aċċettazzjoni tal-installazzjonijiet u t-tnedija ta’ proġett. [18] http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/guides/cost/guide2008_en.pdf . Gwida ġdida se titħejja għall-perjodu 2014-2020 u se tkun disponibbli matul l-ewwel kwart tal- 2014.