MT    MT MT 
MT    MT  IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussell, 22.7.2009 
SEG(2009) 1041 finali 
  
DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
 
Li jakkumpanja l-  
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJON I LILL-PARLAMENT EWROPEW U 
LILL-KUNSILL  
 
dwar inizjattiva Ewropea dwar il-marda ta’ Alzheimer u dimenzji o ħra 
  
Sommarju tal-Istima tal-Impatt  
{KUMM(2009) 380 finali} 
{SEG(2009) 1040} 
MT 2   MT 1. D EFINIZZJONI TAL -PROBLEMA  
Id-dimenzji huma mard newrode ġenerattiv li g ħandu diversi etjolo ġiji. L-aktar forom komuni 
ta’ dimenzja fl-Unjoni Ewropea huma l- marda ta’ Alzheimer (madwar 70 % tal-ka żijiet), u d-
dimenzja vaskulari (inqas minn 30 %)1. 
Bħalissa hawn sitt miljun ru ħ milquta mid-dimenzja fl-Unjoni Ewropea2 u hu previst li dan in-
numru se jirdoppja matul l-20 sena li ġejjin3. Ir-rapport ta’ a ġġornament tal-2004 tal-
Organizzazzjoni Dinjija tas-Sa ħħa dwar il-Pi ż Globali tal-Mard iqis li l-prevalenza totali tal-
marda ta’ Alzheimer u tad-dimenzja fl-Ewropa hija ta’ 7.3 miljuni4. 
1.1. Kapital Mentali u Benessri, Dijanjosi u Intervent Bikri 
Għalkemm hemm evidenza li stil ta’ ħajja tajjeb g ħas-saħħa jista’ jg ħin biex ji ġu evitati l-
marda ta’ Alzheimer u d-dimenzja5, il-possibbiltà u l-importanza tal-prevenzjoni u l-
intervent bikri  mhumiex mag ħrufa biżżejjed jew qed ji ġu traskurati fl-UE kollha.  
Il-marda ta’ Alzheimer g ħadha mhijiex iddijanjostikata bi żżejjed fl-UE. G ħalkemm it-titjib 
tad-dijanjosi se jfisser li pr oporzjon akbar ta’ nies milquta mid-dimenzja se jibbenefikaw 
minn kura tas-sa ħħa u kura so ċjali, id- dijanjosi bikrija  tista’ tiżgura li l-interventi jsiru meta 
jkunu l-aktar effettivi, filwaqt li ddewwem il-progressjoni tal-marda u toffri l-potenzjal 
biex tiġi minimizzata l-ispi ża totali tal-kura g ħall-pazjenti individwali. 
1.2. Ri ċerka 
Hemm nuqqas ta’ koordinazzjoni tar-ri ċerka , li qed ixekkel il-potenzjal g ħal azzjoni fil-
livell Ewropew. B’mod partikolari, hemm ukoll nuqqas ta' ri ċerka dwar il-kura tas-sa ħħa 
u l-kura so ċjali, fejn jeżistu lakuni fl-g ħarfien biex ti ġi eżaminata l-effika ċja tal-mudelli tal-
kura għall-pazjenti milquta mill-Alzheimer u d-dimenzja inklu ża l-kura tal-persuni debboli u 
l-anzjani. 
Hemm nuqqas ta’ tag ħrif epidemjolo ġiku aġġornat  dwar il-prevalenza u l-in ċidenza tal-
marda ta’ Alzheimer u d-dimenzji li jg ħin biex ting ħata direzzjoni lir-ri ċerka u l-azzjoni kif 
ukoll fl-ippjanar tal-g ħoti tal-kura tas-sa ħħa u l-kura so ċjali fil-ġejjieni. Billi l-marda ta’ 
Alzheimer mhix qed ti ġi dijanjostikata bi żżejjed fl-UE, il-kobor tal-problema mhuwiex ċar 
għax iċ-ċifri tal-prevalenza huma msejsa biss fuq ka żijiet dijanjostikati.  
1.3. Solidarjetà, Trattament, Kura u Finanzjament  
Għalkemm fl-UE qed jitfa ċċaw prattiki tajbin fir-rigward tad- dijanjosi, it-trattament, il-
kura u l-finanzjament  tar-reazzjonijiet g ħal dawn il-kundizzjonijie t, dawn mhumiex qed 
jinqasmu bi żżejjed madwar l-Unjoni kollha.  
Għalkemm l-g ħoti minn kmieni ta' appo ġġ fid-dar jista' jnaqqas l-istituzzjonalizzazzjoni bi 
22 %6, l-aħjar prattiki f'termini ta' appo ġġ bikri mhumiex qed jinqasmu . Se tkun 
meħtieġa wkoll aktar ri ċerka f’dan il-qasam, anki biex l-Istati Membri ji ġu mgħarrfa dwar kif 
                                                 
1 Il-marda ta’ Alzheimer:  Implikazzjonij iet xjentifi ċi, mediċi u għas-soċjetà, Sinte żi u 
rakkomandazzjonijiet. Rapport espert kollettiv  minn INSERM (L-Istitut Nazzjonali Fran ċiż għas-saħħa 
u r-riċerka medika), 2007. 
2 Alzheimer Europe (2006) Dementia in Europe Yearbook 2006. 
3 Ferri et al.  (2005) The Lancet 366: 2112-2117. 
4 http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/GBD_report_2004update_full.pdf 
5 Alzheimer Europe (2008) Dementia in Europe Yearbook. 
6 Gaugler JE, Kane RL, Kane RA, Newcomer R (2005) The Gerontologist  45:177-185. 
MT 3   MT ir-riżorsi finanzjarji jistg ħu jintefqu fuq l-infrastruttura tas-sa ħħa permezz ta’ nfiq ta’ 
koeżjoni. 
Rigward xi aspetti, b ħan-nuqqas ta’ ħaddiema  mistenni  fis-settur tal-kura professjonali fuq 
medda twila ta’ żmien u l-finanzjament tal- ħarsien so ċjali għal persuni b’kundizzjonijiet 
newrodeġenerattivi u l-familji tag ħhom, hemm ħtiġijiet mhux biss biex  jinxterdu u ji ġu 
żviluppati prattiki tajbin, i żda wkoll biex ji ġu żviluppati kun ċetti u soluzzjonijiet f’livell 
superjuri, kemm f’livell nazzjona li kif ukoll f’livell Ewropew.  
1.4. Drittijiet, Awtonomija u Dinjità  
L-Artikoli 25, 26 u 35 tal- Karta tad-Drittijiet Fundame ntali tal-Unjoni Ewropea7 
(2000/C364/01) jirreferu g ħall-qagħda tal-pazjenti li jbatu mill-marda ta’ Alzheimer u minn 
dimenzji o ħra. Barra minn hekk, il- Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet  Uniti dwar id-Drittijiet 
ta' Persuni b'Di żabilità8 tħares id-drittijiet g ħal nuqqas ta' diskrimina zzjoni u r-rispett g ħad-
dinjità u l-awtonomija tal-pazjenti bil-marda ta' Alzheimer. 
Madwar l-Ewropa, m’hemm l-ebda fehma konsenswali dwar kwistjonijiet eti ċi marbuta 
ma’ adulti vulnerabbli; id-diskriminazzjoni hija aggravata aktar min ħabba x-xju ħija, l-
esklużjoni, in-nuqqas ta' rikonoxximent tal-kap ital mentali ta' persuni anzjani, l-istigma 
marbuta mad-dimenzja , u l-kwistjoni transkonfinali kkomp likata tad-drittijiet legali ta’ 
dawk li jie ħdu ħsieb persuni b’di żabilità mentali. 
2. A NALIŻI TAS -SUSSIDJARJETÀ  
Inizjattiva tal-Kummissjoni fil-qasam tal-marda ta’ Alzheimer tirrifletti l- ħtieġa li tiġi 
indirizzata l-prijorità marbuta mal-azzjoni Ewro pea dwar din il-kwistjoni  mill-Istati Membri, 
kif jidher fil-Konklu żjonijiet tal-Kunsill9 adottati ta ħt il-Presidenza Fran ċiża fis-
16 ta' Diċembru 2008. Barra minn hekk, id-Dikjar azzjoni bil-Miktub tal-Parlament 
Ewropew10 (0080/2008) titlob lill-Kummissjoni, il-Kuns ill u l-gvernijiet tal-Istati Membri 
biex jiżviluppaw pjan ta’ azzjoni biex ji ndirizzaw il-marda ta’ Alzheimer. 
It-tmexxija politika fil-livell Ewropew jista’ jk ollha rwol importanti biex tqajjem kuxjenza u 
tista’ tħeġġeġ lill-Istati Membri biex iqieg ħdu l-marda ta' Alzheimer b ħala prijorità politika, 
b’mod partikolari fil-kuntest ta’ so ċjetà li qed tixjie ħ u l-ispejje ż li se ġġarrab fil-ġejjieni. 
Fl-istess waqt hu ppjanat li ti ġi adottata proposta tad-D Ġ RTD għal Rakkomandazzjoni tal-
Kunsill g ħal Programmazzjoni Kon ġunta ta’ ri ċerka fil-qasam tal-mard newrode ġenerattiv, 
inkluża l-marda ta’ Alzheimer; din l-iskeda tag ħtina opportunità prezzju ża biex inkomplu 
nikkoordinaw l-attivitajiet fil-liv ell tal-UE f’dan il-qasam. 
Il-proġett EuroCoDe ipprovda dejta kwalita ttiva u kwantitattiva kif ukoll anali żi tal-piż tal-
marda ta’ Alzheimer fl-UE; madankollu, il-pro ġett intemm f’Lulju 2009, u issa tin ħass il-
ħtieġa li jiġi vvalutat liema huma l-g ħażliet biex din il- ħidma titmexxa 'l quddiem. Ming ħajr 
azzjoni ulterjuri, il-progress miksub permezz tal-pro ġett jista’ jintilef.  
                                                 
7 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUri Serv.do?uri=OJ:C:2000:364:0001:0022:EN:PDF 
8 http://www.un.org/disabilities/docum ents/convention/c onvoptprot-e.pdf 
9 http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms _Data/docs/pressData/en/lsa/104778.pdf 
10 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.d o?pubRef=-//EP//NONSG ML+WDECL+P6-DCL-2008-
0080+0+DOC+PDF+V0//EN&language=EN 
MT 4   MT 3. G ĦANIJIET  
3.1. Azzjoni bikrija biex tipp romwovi l-benessri fix-xju ħija 
– Il-promozzjoni ta’ sa ħħa fiżika u mentali tajba; 
– L-identifikazzjoni u l-promozzjoni tal-a ħjar prassi f’dijanjosi bikrija;  
– It-titjib tal-prevenzjoni, u d-dija njosi u l-intervent minn kmieni. 
3.2. G ħarfien aħjar tal-marda ta’ Alzheimer u d-dimenzja permezz ta’ sforz 
Ewropew komuni  
– L-appoġġ għar-riċerka mmirata fuq problemi ew lenin f’livell Ewropew; l-i żvilupp ta’ 
proġett bi prova g ħall-Alzheimer fil-qafas tal-Programmazzjoni Kon ġunta; 
– L-iżvilupp ulterjuri ta d-dejta epidemjolo ġika preċiża u komparabbli li hemm disponibbli 
bħalissa; 
– Il-promozzjoni tal-qsim u l- ġbir flimkien ta’ g ħarfien u dejta fil-livell tal-UE; 
– Il-promozzjoni tar-ri ċerka f’mudelli tal-kura so ċjali inkluż il-qsim tal-a ħjar prassi fit-ta ħriġ 
ta’ dawk li jie ħdu ħsieb persuni milquta mid-dimenzja. 
3.3. L-appo ġġ għas-solidarjetà nazzjonali fir-ri gward ta’ persuni milquta mid-
dimenzja  
– Ir-reġistrazzjoni u d-deskrizzjoni a ħjar tal-prattiki tajbin e żistenti u emer ġenti relatati mat-
trattament u l-kura kif ukoll it-titjib  tat-tixrid ta’ dawn il-prattiki; 
– L-iżvilupp ta’ oqfsa ta’ kwalità g ħal servizzi ta’ kura medika u so ċjali għal persuni milquta 
mid-dimenzja; 
– It-tisħiħ tal-assoċjazzjonijiet nazzjonali u internazzjonali li g ħandhom x’jaqsmu mal-marda 
ta’ Alzheimer u l-organizzazzjonijiet rilevanti tal-pazjenti. 
3.4. Ir-rispett tad-drittijiet ta l-persuni milquta mid-dimenzja  
– Ir-rikonoxximent tal-kapital menta li ta’ adulti aktar anzjani u t-tnaqqis tal-istigma marbuta 
mal-marda ta’ Alzheimer u dimenzji o ħra; 
– Il-qsim tal-a ħjar prassi fir-rigward tar-rispett ta d-drittijiet ta' adulti vulnerabbli u l-
indirizzar tal-abbu ż tal-pazjenti. 
4. G ĦAŻLIET POLITIĊI 
4.1. G ħażla ta’ Referenza – L-ebda azzjoni ġdida tal-UE  
Din l-għażla tkompli biss l-azzjonijiet attwali fil-qasam tal-marda ta’ Alzheimer u d-dimenzja 
li jinsabu g ħaddejjin b ħalissa. Billi l-pro ġett EuroCoDe intemm, din il- ħidma issa se tieqaf u 
mhijiex se titkompla ħlief permezz ta’ sej ħiet għal proposti fi ħdan l-ambitu tal-Programm tas-
Saħħa attwali11. 
Il-proġetti u l-proposti at twali tal-Programm ta’ Qafas g ħar-riċerka għandhom ikomplu. Barra 
minn hekk, g ħandhom ikomplu l-azzjonijiet fl-Istati Me mbri individwali. Madankollu, fl-
Istati Membri fejn m’hemm l-ebda impenn u g ħarfien dwar l-isfida ta d-dimenzja, il-progress 
se jkun żgħir. 
                                                 
11 http://ec.europa.eu/health/ph_programme/pgm2008_2013_en.htm 
MT 5   MT 4.2. Rapport li jmexxi 'l quddiem il- ħidma tal-pro ġett EuroCoDe  
Il-Kummissjoni se tkompli tappo ġġja l-iżvilupp u l-pubblikazzjoni ta d-‘Dementia in Europe 
Yearbooks’, ippubblikati minn Alzheimer Europe. Pro ġett ġdid jew g ħotja operattiva ġdida 
ffinanzjata permezz tal-Programm tas-Sa ħħa tappoġġja din il-inizjattiva biex titmexxa ’l 
quddiem il- ħidma tal-pro ġett EuroCoDe komplut. 
L-azzjonijiet politi ċi skont din l-g ħażla jkunu limitati g ħall-ġbir kontinwu ta’ rati ta’ 
prevalenza konsenswali u komparabbli g ħad-dimenzja fl-Ewropa, u l-parte ċipazzjoni f’fora 
internazzjonali biex tinxtered id-dejta.  
4.3. Komunikazzjoni tal-Kummissjoni  
Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni t kun dikjarazzjoni formali tal-appo ġġ tal-Kummissjoni 
lill-Istati Membri fl-oqsma tas-sa ħħa pubblika, il- ħarsien soċjali, ir-riċerka, u d-drittijiet legali 
biex tiżgura azzjonijiet globali koerenti. Il-K omunikazzjoni tkun adottata b’mod kon ġunt ma’ 
proposta mid-Direttorat Ġenerali g ħar-Riċerka għar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill g ħall-
Programmazzjoni Kon ġunta tar-ri ċerka fil-qasam tal-mard newrode ġenerattiv, inklu żi l-marda 
ta’ Alzheimer u d-dimenzja.  
Azzjonijiet ulterjuri jkunu appo ġġjati fi ħdan l-ambitu tal-programmi u r-ri żorsi disponibbli 
bħalissa, b’mod partikolari permezz tal-Programm tas-Sa ħħa attwali u l-Programm ta’ Qafas 
għar-Riċerka u l-I żvilupp Teknolo ġiku. Azzjonijiet kooperattivi be jn diversi Stati Membri 
jistgħu jinkisbu permezz ta’ parte ċipazzjoni volontarja f’Azzjoni Kon ġunta ffinanzjata mill-
Programm tas-Sa ħħa. 
4.4. Programm formali u pjan ta’ azzjoni Ewropew  
It-twaqqif ta’ pjan ta’ azzjoni Ewropew ikun appo ġġjat permezz ta' programm ġdid speċifiku 
b'finanzjament addizzjonali lil hinn mill-allokazzjonijiet e żistenti. Dan ikun jipprovdi 
strateġija waħda dettaljata u ffinanzjata g ħall-marda ta’ Alzheimer u dimenzji o ħra fil-livell 
Komunitarju, u ji żviluppa pro ġetti speċifiċi dwar il-marda ta’ Alzheimer u dimenzji o ħra 
b'mod simili g ħall-inizjattiva spe ċifika preċedenti dwar il-marda ta’ Alzheimer u dimenzji 
oħra użata matul il-perjodu 1996-1998. It-twaqqif ta l-programm formali jippermetti livell 
ogħla ta’ finanzjament li jrid ik un disponibbli biex jinkisbu l-g ħanijiet b'mod aktar 
komprensiv. 
5. A NALIŻI TAL -IMPATT  
Tqies li kull inizjat tiva li ttejjeb il-qag ħda għall-pazjenti milquta mill-marda ta' Alzheimer u 
d-dimenzja se ġġib magħha benefi ċċji soċjali, bħat-titjib tal-ugwaljanza tal-a ċċess, l-appo ġġ 
għad-dinjità tag ħhom, u l-ġlieda kontra l-istigmatizzazzjoni. Barra minn hekk, kull inizjattiva 
li tippromwovi l-koordinazzjoni u tappo ġġja l-użu aktar effi ċjenti tar-ri żorsi se ġġib magħha 
benefiċċji ekonomi ċi. 
It-tagħrif kwantitattiv mog ħti hawnhekk huwa g ħalhekk limitat g ħall-piż ekonomiku u so ċjali 
tad-dimenzja li jin ħass bħalissa, l-ispejje ż tal-pjanijiet ta’ azzjoni fil-livell nazzjonali, ix-
xejriet tad-dimenzja mistennija fil- ġejjieni, u fl-a ħħar nett l-evidenza minn interventi politi ċi 
fil-livell nazzjonali. 
L-impatt ambjentali hu negli ġibbli u mhux se j kompli jitqies. 
5.1. G ħażla ta’ Referenza – L-ebda azzjoni ġdida tal-UE  
Il-piż soċjoekonomiku tal-marda ta’ Alzheimer, il -kontributur ewlieni tad-dimenzja, qed 
jikber malajr fl-Ewropa min ħabba li t-tul tal- ħajja dejjem qieg ħed jitwal u l-proporzjon tal-
popolazzjonijiet li ja ħdmu ma' dawk li rtiraw mix-xog ħol dejjem qieg ħed jonqos. Kif di ġà ġie 
MT 6   MT enfasizzat, l-ispejje ż totali tal-kura, diretta u mhux profe ssjonali, tal-marda ta’ Alzheimer u 
dimenzji o ħra fl-2005 kienu ta’ EUR 130 biljun g ħall-UE27 (EUR 21 000 g ħal kull pazjent); 
56 % tal-ispejje ż kienu għal kura mhux professjonali12. 
B’riżultat tan-nuqqas ta’ azzjoni, mhu se jkun hemm l-ebda pi ż immedjat fuq awtoritajiet 
pubbliċi f'livelli differenti ta l-gvern, lanqas xi rekwi żiti addizzjonali ta' finanzjament f'livell 
tal-UE. Madankollu, fil-medda itwal ta’ żmien, fl-Istati Membri l-ispi ża pubblika fl-g ħoti tal-
kura tas-sa ħħa fuq medda twila ta’ żmien se ti żdied mal-pi ż dejjem akbar ta’ so ċjetà li qed 
tixjieħ, mingħajr il-benefi ċċju ta’ qsim ikkoordinat ta’ esperjenza u l-a ħjar prassi madwar l-
UE. 
5.2. Rapport li jmexxi 'l quddiem il- ħidma tal-pro ġett EuroCoDe 
Ir-rapport jenfasizza l-kwis tjonijiet rilevanti dwar il-marda ta’ Alzheimer fil-livell Ewropew u 
jikseb għarfien komplut u a ġġornat dwar id-daqs, il-prevalenza u l-in ċidenza tal-marda. 
Mingħajr l-appo ġġ politiku tal-Kummissjoni, il-marda ta ’ Alzheimer u d-dimenzja x’aktarx 
ma jkunux prijorità. 
L-ispiża baġitarja tal-anali żi u l-irrappurtar tkun koperta perm ezz ta’ finanzjament tal-UE, 
probabbilment billi titwaqqaf azzjoni simili g ħall-proġett EuroCeDe komplut. Il-pro ġett 
EuroCoDe pre ċedenti kien jiswa EUR 1 423 190 (bi EUR 843 000 ffinanzjati mill-
Kummissjoni permezz tal-Programm tas-Sa ħħa). 
5.3. Komunikazzjoni 
Komunikazzjoni ti żgura li l-pro ċess ikollu l-involvi ment tal-partijiet interessati kollha 
rilevanti, filwaqt li tag ħraf il-kwistjonijiet rilevanti dwar il-marda ta’ Alzheimer fil-livell 
Ewropew. G ħandu jinkiseb g ħarfien komplut dwar id-d aqs, il-prevalenza u l-in ċidenza tal-
marda. Dan jista’ jag ħti bażi solida g ħall-ippjanar tal-prevenzjoni , l-intervent bikri u l-g ħoti 
tal-kura tas-sa ħħa u l-kura so ċjali. Din l-azzjoni tista’ ti kkontribwixxi biex tnaqqas l-
inugwaljanza fl-g ħoti tas-servizzi tal-kura tas-sa ħħa u xxerred l-a ħjar prassi fil-prevenzjoni 
primarja. 
Il-ħidma teknika involuta, ikkoordinata b’mod part ikolari permezz tal-aspett i rilevanti tal-Patt 
dwar is-Sa ħħa Mentali, tkun issussidjata mill-UE permezz ta' appo ġġ mill-Programm tas-
Saħħa u l-Programm ta’ Qafas g ħar-Riċerka u l-I żvilupp Teknolo ġiku li hemm b ħalissa. Billi 
tiċċentralizza l-isforzi, din se tkun aktar effi ċjenti u ta’ inqas pi ż għas-sistemi tas-sa ħħa u l-
awtoritajiet pubbli ċi nazzjonali.  
Jista' jkun hemm xi spejje ż diretti u pi ż amministrattiv g ħall-awtoritajiet pubbli ċi f'livelli 
differenti tal-gvern fil-medda qasira ta' żmien hekk kif dawn jippruvaw jimplimentaw 
rakkomandazzjonijiet li jirri żultaw minn pro ġetti assoċjati tal-inizjattiva, u permezz tal-
parteċipazzjoni volontarja f'azzjonijiet kon ġunti. 
Komunikazzjoni tistimola r-ri ċerka u l-iżvilupp.  
5.4. Programm Formali u Pjan ta’ Azzjoni Ewropew 
Pjan ta’ azzjoni jkollu ħafna mill-impatti li di ġà ġew enfasizzati fl-g ħażla tal-
Komunikazzjoni. Hemm ukoll impatti addizzjonali li jridu jitqiesu. 
Inizjattiva wa ħidha u l-Pjan tal-marda ta ’ Alzheimer jimminaw l-appro ċċ tal-UE li tiffoka 
prinċipalment fuq il-kaw żi tal-mard, minflok tipprova tikseb strate ġiji speċifiċi għal kull 
marda.  
                                                 
12 Alzheimer Europe (2008) Dementia in Europe Yearbook 2008. 
MT 7   MT Jista’ jkun me ħtieġ livell sostanzjali ta’ finanzjament mill-UE, og ħla mill-i status quo  , u jista’ 
jkun hemm b żonn li titwaqqaf linja tal-ba ġit ġdida. 
6. T QABBIL TAL -GĦAŻLIET  
Għażla Kontribuzzjoni 
tal-UE u 
Effiċjenza Ambitu 
u Effikaċja Aċċettazzjoni 
u Koerenza 
Politika Proporzjonalità 
u 
Impenn tal-Istati 
Membri 
Għażla ta’ 
Referenza Mhux se jkun hemm aktar kontribuzzjoni 
jew koordinazzjoni mill-UE fil-qasam tal-
marda ta’ Alzheimer u d-dimenzja g ħajr l-
azzjoni attwali li di ġà qiegħda fis-seħħ. Din 
mhux se te ħtieġ xi finanzjament 
addizzjonali, madankollu tkun ferm 
ineffettiva u żżomm l-ineffi ċjenzi attwali.  Din l-għażla ma 
tissodisfa bl-ebda 
mod l-aspettattivi 
tal-Istati Membri kif espressi 
permezz tal-
Kunsill jew il-Parlament.
 Għalkemm mhu se 
jkun hemm l-ebda 
impenn addizzjonali 
min-naħa tal-Istati 
Membri, din l-g ħażla 
ma tgħinx biex ti ġi 
indirizzata xi wa ħda 
mill-problemi jew 
biex jinkiseb wie ħed 
mill-għanijiet 
imfissra f’din l-
istima tal-impatt.  
Rapport Rapport jipprovdi 
dejta komparabbli u aġġornata fil-livell 
tal-UE dwar il-
prevalenza u l-inċidenza tal-marda 
ta’ Alzheimer u d-
dimenzja. L-azzjoni tal-Istati Membri 
waħidha tista' 
tipprovdi dan it-
tagħrif, madankollu 
mingħajr ma 
tiggarantixxi l-
komparabbiltà.
 Din l-għażla teħtieġ 
is-sostenn permezz tal-finanzjament ta' 
proġett ieħor simili 
għall-proġett 
EuroCeDe li 
rnexxa. Il-
Finanzjament jinkiseb permezz 
tal-Programm tas-
Saħħa attwali. 
Programmi o ħra ta’ 
Qafas u azzjonijiet tal-Istati Membri 
jkomplu.
 Din l-għażla ma 
tkunx tissodisfa l-aspettattivi 
mfissra fil-
Konklużjonijiet 
tal-Kunsill jew 
fid-Dikjarazzjoni 
bil-Miktub tal-Parlament, li 
titlob strate ġija 
aktar 
komprensiva fil-
qasam tal-marda ta’ Alzheimer u 
d-dimenzja.
 Ma jkun hemm l-
ebda impenn formali meħtieġ mill-Istati 
Membri billi din l-
għażla tkun 
iffinanzjata g ħal 
kollox peremzz tal-
Programm tas-Sa ħħa. 
Madankollu, din l-
għażla ma tissodisfax 
il-prinċipju tal-
proporzjonalità, billi 
mhijiex bi żżejjed 
biex tilħaq l-għanijiet 
imsemmija.
 
Komunikazzjoni Komunikazzjoni 
tappoġġja l-isforzi 
kkoordinati madwar 
l-UE f’oqsma b ħall-
qsim tal-a ħjar prassi 
u r-riċerka. Din 
iżżid l-effiċjenzi u 
tipprovdi l-appo ġġ 
politiku g ħal 
approċċ aktar 
koerenti fir-rigward tal-marda ta’ 
Alzheimer.
 Din l-għażla 
tinkludi l-adozzjoni konġunta ta’ 
proposta g ħal 
Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-
Programmazzjoni 
Konġunta tar-
riċerka fil-qasam 
tal-marda ta’ 
Alzheimer. Azzjonijiet 
kooperattivi fl-Istati 
Membri jistg ħu jiġu 
appoġġjati permezz 
ta’ Azzjoni 
Konġunta 
ffinanzjata permezz 
tal-Programm tas-Saħħa.
 Din l-għażla tkun 
tissodisfa essenzjalment l-
erba’ għanijiet 
ewlenin imfissra fil-
Konklużjonijiet 
tal-Kunsill kif ukoll tistabbilixxi 
biċ-ċar il-marda 
ta’ Alzheimer u d-dimenzja b ħala 
prijorità politika.
 L-azzjonijiet ma 
jkunux legalment vinkolanti u kull 
Programmazzjoni 
Konġunta jew 
Azzjoni Kon ġunta 
tkun tinvolvi l-
parteċipazzjoni 
volontarja tal-Istati 
Membri. Din l-
azzjoni tkun proporzjonata wkoll 
għall-għanijiet 
deskritti fit-Taqsima 3.
 
MT 8   MT Pjan ta' Azzjoni Pjan ta’ azzjoni jkun jikseb l-istess 
għanijiet fil-livell tal-UE b ħal 
Komunikazzjoni filwaqt li jipprovdi 
strateġija dettaljata u ffinanzjata wa ħda. Billi jkun me ħtieġ 
finanzjament 
addizzjonali lil 
hinn mill-allokazzjonijiet 
eżistenti, dan 
jagħmel din l-
għażla inqas 
possibbli fi ħdan 
il-perspettivi finanzjarji attwali, 
u tieħu aktar 
żmien biex 
tiddaħħal fis-
seħħ. 
Madankollu, dan 
ikun jissodisfa 
biċ-ċar l-
aspettattivi tal-
Parlament u tal-
Kunsill.
 Minħabba d-
differenzi fl-
organizzazzjoni u t-
twassil tas-servizzi tas-saħħa u l-kura 
medika fl-UE kollha, 
din l-għażla tqajjem 
kwistjonijiet ta’ 
sussidjarjetà. Billi l-
għanijiet fit-
Taqsima 3 jistg ħu 
jintlaħqu 
sostanzjalment 
permezz ta’ 
inizjattiva formalment inqas 
vinkolanti, irid ikun 
ċar li l-ispi ża 
addizzjonali u l-
armonizzazzjoni 
involuti f’din l-għażla kienu 
proporzjonati g ħall-
benefiċċji 
addizzjonali.
 
 
Fuq il-bażi ta’ din l-evalwazzjoni, l-g ħażla preferuta hija li jitressqu l-proposti g ħal strateġija 
Komunitarja g ħall-marda ta’ Alzheimer, stabbilita f' Komunikazzjoni tal-Kummissjoni . 
Komunikazzjoni tal-Kummissj oni tkun proporzjonata g ħall-għanijiet ming ħajr ma taqbe ż il-
prinċipju tas-sussidjarjetà. 
7. S ORVELJANZA U VALUTAZZJONI  
Din l-inizjattiva ma te ħtieġx il-ġbir ta’ dejta ġdida ta’ statistika, i żda minflok tindirizza l-
problema ta’ sorsi inkompatibbli u mhux kompluti ta’ dejta, u tiffoka fuq l-i żvilupp ta’ 
metodolo ġija dwar kif tintu ża dejta eżistenti b’mod koerenti. Se ji ġi stabbilit sett ta’ dejta 
għall-indikaturi prin ċipali tal-progress g ħall-għanijiet ewlenin fuq il-ba żi tal-ħidmiet li 
għaddejjin fil-qasam tal-inzjattiva.