[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussell 22.7.2009 KUMM(2009) 401 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONILILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Dwar il-Progress fir-Rumanija taħt il-Mekkaniżmu ta' Kooperazzjoni u Verifika{SEG(2009) 1073} RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Dwar il-Progress fir-Rumanija taħt il-Mekkaniżmu ta' Kooperazzjoni u Verifika INTRODUZZJONI – KUNTEST U METODOLOġIJA 1. Għan: Meta r-Rumanija ngħaqdet mal-Unjoni Ewropea f’Jannar 2007, ġie stabbilit Mekkaniżmu ta’ Kooperazzjoni u Verifika (MKV)[1] biex jgħin lill-Istat Membru l-ġdid jindirizza l-ħtieġa rikonoxxuta għal riforma ġudizzjarja importanti u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-MKV huwa deċiżjoni awtonoma tal-Kummissjoni msejsa fuq it-Trattat ta’ Adeżjoni. Il-mekkaniżmu jippermetti li l-Kummissjoni taħdem mill-qrib fil-livell politiku u tekniku mal-awtoritajiet Rumeni sabiex timmoniterja u tevalwa l-progress, tipprovdi pariri tekniċi u tagħti sostenn finanzjarju. Il-MKV jippermetti li l-Istati Membri l-oħrajn kollha jsegwu u jappoġġjaw l-iżviluppi f’dawn l-oqsma fir-Rumanija u jipprovdu kemm kompetenza teknika kif ukoll sostenn finanzjarju. Ir-rapporti interim u annwali mħejjijin mill-Kummissjoni taħt il-MKV jivvalutaw il-progress u jidentifikaw in-nuqqasijiet li għad baqa’ sabiex ir-Rumanija tkun megħjuna tiffissa l-prijoritajiet għal azzjonijiet li jridu jittieħdu biex tissodisfa għal kollox il-parametri ta’ riferiment stabbiliti fil- mument tal-adeżjoni. Dan ir-rapport jippreżenta l-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-progress li sar fl-isforz biex jiġu sodisfatti dawn il-parametri ta’ riferiment mill-aħħar rapport sħiħ tagħha (23 ta’ Lulju 2008) ’l hawn. Jagħmel ukoll rakkomandazzjonijiet, imsejsa fuq din il-valutazzjoni, lir-Rumanija. Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal li hu mehmuż jippreżenta l-valutazzjoni ddettaljata tal-Kummissjoni tal-progress f’kull wieħed mill-parametri ta’ riferiment. Ir-rapport huwa bbażat fuq informazzjoni mibgħuta mill-awtoritajiet Rumeni notevolment b’rispons għal kwestjonarji ddettaljati mill-Kummissjoni għal kull parametru ta’ riferiment. Il-Kummissjoni ġiet assistita f’xogħlha minn għadd ta’ esperti ta’ livell għoli mill-Istati Membri u rrikorrietukoll minn dokumentazzjoni u kontributi pprovduti minn diversi għejun oħrajn. 2. Il-metodoloġija tal-parametri ta’ riferiment: Il-Kummissjoni tara li l-parametri ta’ riferiment kollha huma llinkjati mill-qrib bejniethom. Fid-djalogu tagħha mar-Rumanija ngħatat biżżejjed xhieda li l-progress fil-każ ta’ parametru ta’ riferiment wieħed jikkontribwixxi biex isir progress fil-każ ta’ parametru ta’ riferiment ieħor. Ir-raġuni fundamentali tal-MKV mhix li jistabbilixxi lista ta’ kontroll, iżda li jiżviluppa ġudikatura indipendenti u stabbli li tkun kapaċi ssib u tissanzjona l-kunflitti ta’ interess, u tissielet lill-korruzzjoni b’mod effettiv. Għaldaqstant, il-Kummissjoni m’għandhiex il-ħsieb li tneħħi l-parametri ta’ riferiment wieħed wieħed iżda se taħdem mar-Rumanija sal punt fejn jiżżarma l-MKV fl-intier tiegħu. IL-QAGħDA TAL-PROċESS TA’ RIFORMA FIR-RUMANIJA Kisbiet Bħalma kien il-każ fis-snin ta’ qabel, valutazzjoni dettaljata mill-Kummissjoni tal-progress fl-isforz biex jiġu sodisfatti l-parametri ta’ riferiment iffissati taħt il-MK hija disponibbli fl-aġġornament fattwali mehmuż ma’ dan ir-rapport. Il-rapport ewlieni jagħti fil-qosor is-sejbiet ewlenin tal-Kummissjoni u joffri rakkomandazzjonijiet għal azzjoni mir-Rumanija. Il-gvern Rumen, sostnut minn alleanza fil-prosekuzzjoni u l-ġudikatura, irreaġixxa b’mod effettiv għat-tħassib li ntwera fir-rapport interim tal-Kummissjoni tat-12 ta’ Frar 2009. Ittieħdu sensiela ta’ passi prattiċi u leġiżlattivi u ġie stabbilit ritmu ġdid biex jitkompla l-proċess ta’ riforma. Madanakollu, il-bidliet għad iridu jipproduċu riżultati prattiċi għaċ-ċittadini Rumeni. Barra minn hekk, dan l-impetus għar-riforma mhuwiex rifless f’impenn inekwivoku mill-partiti politiċi. B’mod partikolari l-Parlament għandu jieħu deċiżjonijiet konsistenti biex jappoġġa l-isforzi tal-eżekuttiv fir-riforma ġudizzjarja u biex jeqred għal kollox il-korruzzjoni. Il-Kodiċijiet Ċivili u Kriminali ġodda Il-gvern Rumen ħa impenn pubbliku ċar biex jadotta Kodiċijiet Ċivili u Kriminali ġodda bi tweġiba għar-rakkomandazzjonijiet li għamlet il-Kummissjoni f’rapporti preċedenti. L-adozzjoni taż-żewġ Kodiċijiet f’Ġunju 2009 hija espressjoni importanti ta’ impenn politiku u pass sinifikanti ’l quddiem biex tiġi żgurata sistema legali iktar effiċjenti. Madanakollu, hu previst li l-Kodiċijiet jidħlu fis-seħħ biss meta l-Kodiċijiet Proċedurali relevanti (ippreżentati fl-istess ħin mill-gvern lill-Parlament) ikunu ġew diskussi u maqbula fi proċedura parlamentari ordinarja. Id-data tad-dħul fis-seħħ tal-erba’ Kodiċijiet kollha kemm huma mhix mistennija tkun qabel l-2011. Se tkun meħtieġa liġi li timplimenta għall-applikazzjoni tal-Kodiċijiet. Huwa importanti li jkun żgurat li l-liġi li timplimenta kif ukoll il-proċedura ta’ adozzjoni rigward il-Kodiċijiet Proċedurali ma jwasslux biex jerġgħu jiġu introdotti dispożizzjonijiet li kienu kkontestati fil-passat jew oħrajn ġodda li jimminaw l-effiċjenza ta’ investigazzjoinjiet kif jixraq dwar il-korruzzjoni f’livelli għoljin u l-proċeduri kriminali li jirriżultaw minnhom. Illustazzjoni tajba ta’ dan ir-riskju se jkun il- fate of Law 78/2000, li hija l-qafas legali kurrenti għal investigazzjonijiet kontra l-korruzzjoni f’livell għoli u l-bażi għall-ħidma tad-Direttorat Nazzjonali kontra l-Korruzzjoni (DNA). Fil-fażi ta' qabel l-adozzjoni finali se jkun importanti li jiġi żgurat li dan il-qafas kruċjali jinżamm mingħajr restrizzjonijiet. Il-Kodiċi Kriminali l-ġdid jipprevedi tnaqqis fis-sentenzi massimi għal reati relatati mal-proprjetà, b’mod partikolari l-korruzzjoni u offiżi relatati. Il-bażi loġika wara din id-dispożizzjoni kienet ix-xewqa li titjieb il-koerenza tal-qafas legali anke jekk mal-ewwel daqqa t’għajn tista’ tidher kontradittorja għall-isforzi li saru biex tiġi ttrattata l-korruzzjoni. Grupp ta’ Ħidma dwar l-individwalizzazzjoni tal-pieni għal reati ta’ korruzzjoni rrapporta dwar diskrepanzi f’deċiżjonijiet ġudizzjarji. Il-Grupp ta’ Ħidma ppropona rakkomandazzjonijiet ta’ segwitu konkreti: dawn għandhom jiġu adottati partikolarment mill-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u l-Ġustizzja (High Court of Cassation and Justice (HCCJ)) li qablet li tippubblika linji gwida dwar il-pieni tal-korruzzjoni. Din tal-aħħar għandha tkun pass ’il quddiem importanti biex titjieb il-konsistenza fil-ġurisprudenza. Ir-riforma tal-Ġudikatura Kienet adottata Strateġija ta’ Riżorsi Umani ġdida għall-ġudikatura iżda s-sitwazzjoni baqgħet ta’ sfida għar-Rumanija f’dawk li huma spejjeż tal-baġit u l-provvista ta’ persunal ikkwalifikat u appoġġ infrastrutturali. Minkejja dawn id-diffikulatjiet, ittieħdu xi passi rigward is-sitwazzjoni tal-ingaġġ tal-persunal fil-qrati u fl-uffiċċju tal-prosekutur fil-livell lokali, iżda għad hemm il-ħtieġa ta' iktar titjib. Il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura (KSM) intensifika l-ispezzjonijiet ġudizzjarji biex itejjeb il-kwalità tal-ġustizzja, notevolment biex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi u konsistenti fis-sistema tal-qrati kollha kemm hi. Saru proċeduri ta’ ħatra u konkorsi ġodda skont l-għanijiet stipulati biex jintlaħqu l-oġġettività u l-kwalifiki għoljin. Madanakollu, il-KSM jeħtieġ jintensifika l-attività tiegħu biex jiżgura politika ta’ riżorsi umani effiċjenti u flessibbli. L-impatt tal-istrateġija l-ġdida ma jistax ikun evalwat għal kollox iżda wieħed diġà jista’ jara żieda fl-għarfien u antiċipazzjoni aħjar tal-problemi. Il-bżonn urġenti ta’ persunal sar jinħass iktar b'deċiżjonijiet tal-KSM biex jinbidlu r-regoli dwar l-issekondar li fil-fatt ma jippermettux lill-istituzzjoni li qed tissekonda tittermina l-issekondar ta’ mħallfin jew prosekuturi anke jekk din tkun qed tiffaċċja problemi serji ta’ persunal. Barra minn hekk, il-possibiltajiet maniġerjali limitati tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Ġenerali rigward promozzjoni, miżuri dixxiplinarji jew it-trasferiment ta’ persunal irendi r-ristrutturar tas-servizz tal-prosekuzzjoni partikolarment diffiċli. Jeħtieġ ikun hemm iktar kooperazzjoni mill-KSM biex l-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni jkun organizzat mill-ġdid b’mod effettiv. L-Unifikazzjoni tal-Ġurisprudenza Il-Prosekutur Ġenerali attivament ressaq appelli quddiem il-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u l-Ġustizzja biex jisfida ġurisprudenza konfliġġenti u dawn taw kontribut biex ikun hemm ġurisprudenza iktar uniformi. L-għadd ta’ appelli fl-interess tal-liġi laħaq l-ogħla livell fl-2007, u l-għadd inqas fl-2008 jista’ jindika ċertu suċċess fl-unifikazzjoni. L-HCCJ ħadet kwantità kbira ta’ deċiżjonijiet fuq appelli relatati mal-interpretazzjoni uniformi u l-applikazzjoni tal-liġi fis-sistema kollha tal-qrati kollha kemm hi. Madanakollu, il-proċedura ineffiċjenti u dubjuża li żewġ terzi mill-120 imħallef iridu jipparteċipaw fid-deċiżjonijiet u jaqblu mal-argument (wara li tittieħed id-deċiżjoni) tikkaġuna dewmien u kultant dikjarazzjonijiet ta’ motivazzjoni mhux ċari. Saru iktar sforzi biex il-ġurisprudenza tingħaqad, permezz tal-pubblikazzjoni sistematika tal-każistika u l-organizzazzjoni ta’ laqgħat mal-imħallfin tal-qrati inferjuri. Pass importanti f’dan il-kuntest se jkun il-ħruġ ta’ linji gwida dwar il-pieni tal-korruzzjoni imwegħda mill-HCCJ għall-Ħarifa ta’ din is-sena. Se jkun importanti li l-eżekuttiv jaqbel mal-leġiżlatur biex jemenda l-liġi dwar il-funzjonament tal-Qorti Kostituzzjonali biex tiġi abolita s-sospensjoni tal-kawżi fejn il-konvenut iqajjem eċċezzjoni ta’ nuqqas ta’ kostituzzjonalità. Bl-istess mod, l-eċċessi proċedurali li jinvolvu l-invokazzjoni tal-eċċezzjoni ta’ illegalità, li tista’ wkoll twassal għas-sospensjoni tal-kawża, jeħtieġ li tkun legalment imrażżna. Dawn il-kwistjonijiet jikkawżaw dewmien mhux aċċettabbli. Jeħtieġ li jew jiġu indirizzati fid-diskussjonijiet li jmiss dwar il-kodiċijiet proċedurali jew iktar minnufih billi jiġu emendati r-regoli relevanti ta’ implimentazzjoni. Il-ħatra ta’ kap ġdid tal-HCCJ fil-Ħarifa se tkun okkażjoni biex jintwera impenn biex is-sistema ġudizzjarja tiġi rriformata, immodernizzata u tiżdied it-trasparenza tagħha. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni f’livelli għoljin Il-proċedura tal-Parlament Rumen li jitlob biex jibda investigazzjonijiet ta’ eks ministri tidher li la hi uniformi u lanqas ilventa. Mill-aħħar rapport il-Parlament approva li jinbdew investigazzjonijiet f’erba’ każi iżda rrifjuta f’żewġ każi oħrajn. F’wieħed minn dawn iż-żewġ każi tal-aħħar il-Membru Parlamantari rriżenja u ħalla li tinfetaħ investigazzjoni kriminali, filwaqt li fit-tieni każ il-Parlament sab li ma kienx ammissibbli. Huwa importanti li l-Parlament juri l-impenn sħiħ tiegħu biex jiġġieled kontra l-korruzzjoni f’livelli għoljin. Il-ħatra mill-ġdid tal-Kap tad-Direttorat Nazzjonali ta’ kontra l-Korruzzjoni din is-sena mmarkat pass importanti biex tiġi żgurata l-istabilità u l-kontinwità tal-awtoritajiet inkarigati mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni. L-eżistenza kontinwa ta' qafas speċjalizzat u effiċjenti kontra l-korruzzjoni huwa ta' importanza vitali għar-Rumanija. Id-DNA żamm ir-rekord tajjeb tiegħu ta’ investigazzjonijiet mhux partiġġani f’każi ta’ korruzzjoni f’livelli għoljin. L-Aġenzija Nazzjonali għall-Integrità (ANI) L-ANI issa qed tiffunzjona u kellha riżultati tajbin billi segwiet id-dikjarazzjonijiet tal-assi tal-membri tal-gvern, maġistrati, uffiċjali f’pożizzjonijiet ewlenin u ta’ kontroll u tal-impjegati kollha taċ-ċivil li se tkompli titjieb ladarba s-sistema integrata tal-IT li hemm ippjanata titlesta. Hemm żgurat ċertu effett preventiv permezz ta’ segwitu sistematiku mill-ANI tad-dikjarazzjonijiet mitlufin dwar l-assi permezz ta’ multi amministrattivi u l-possibblità ta’ kawżi fil-futur. Dawn l-investigazzjonijiet ex ufficio mill-ANI ta’ min ifaħħarhom. Madanakollu, evalwazzjoni sħiħa tal-impatt reali tal-ħidma tal-ANI se tkun possibbli biss meta l-ewwel kawżi rigward ġid mhux iġġustifikat, inkompatibiltajiet jew kunflitt ta’ interessi, li għadhom pendenti quddiem il-korpi ġudizzjarji jew dixxiplinarji relevanti, ikunu ġew deċiżi. Fl-aħħar nett, l-ANI u l-Kunsill Nazzjonali għall-Integrità, li jiggarantiha u jikkontrollaha, għandhom jistabbilixxu relazzjoni ta’ ħidma stabbli mibnija fuq il-fiduċja reċiproka. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni lokali B’ordni tal-Prosekutur Ġenerali l-uffiċċji territorjali tal-prosekuzzjoni differenti adottaw strateġiji biex jiġġieldu l-korruzzjoni fil-livell lokali. Skambji regolari tal-aħjar prattiki u l-prijoritizzazzjoni tas-setturi vulnerabbli jikkompletaw din l-inizjattiva li hi ta’ min ifaħħarha. L-inizjattiva żiedet l-għarfien fl-uffiċċji tal-prosekuzzjoni reġjonali rigward il-korruzzjoni fil-livell baxx li tidher li hi mifruxa sew f’ċerti oqsma ta’ attività (pereż. l-edukazzjoni u s-saħħa). Il-livell ta’ teħid ta’ kawżi mill-uffiċċji tal-prosekuzzjoni territorjali huwa aċċettabbli minkejja li probabbilment għadu mhux ibbażat biżżejjed fuq ex officio, jiġifieri investigazzjonijiet mibdijin fuq l-inizjattiva tagħhom stess. Jidher ukoll nuqqas ta’ inizjattiva biex tiġi skoperta l-korruzzjoni rigward l-ispettorati lokali fid-dipartimenti tas-saħħa jew tal-edukazzjoni u l-awtoritajiet tat-taxxi, kif ukoll rigward korpi oħrajn ta’ kontroll intern fl-istituzzjonijiet pubbliċi. B’mod ġenerali, tista’ ssir iktar enfasi fuq inizjattivi preventivi bħalma huma kampanji ta’ għarfien immirati għall-pubbliku u għal kull livell tal-amministrazzjoni, it-trasparenza ta’ proċeduri amministrattivi, l-infurzar tad-dritt tal-aċċess għad-dokumenti pubbliċi, eċċ. F’ċerti oqsma ta’ attività fejn teżisti evidenza ta’ korruzzjoni fil-livelli baxxi, (appalt pubbliku, sovvenzjonijiet u permessi, l-edukazzjoni, is-saħħa, eċċ), sforz preventiv strutturali jista’ jagħti iktar riżultati dejjiema minn approċċ lejn l-infurzar tal-liġi każ b’każ. Naturalment, it-tnejn huma meħtieġa, minħabba li każi individwali juru li l-abbużi mhux se jiġu tollerati u li se jinqabdu. KLAWżOLI TA' SALVAGWARDJA Fid-dawl tal-valutazzjoni ta' hawn fuq, tqum il-kwistjoni jekk wieħed għandux jirrikorrigħall-klawżola ta’ salvagwardja. Fid-diskussjoni pubblika dwar il-MKV spiss ikun hemm konfużjoni bejn iż-żmien kemm x’aktarx idum il-Mekkaniżmu u l-kawżoli ta’ salvagwardja li huma limitati biż-żmien, li hemm fit-Trattat tal-Adeżjoni. M’hemm l-ebda rabta awtomatika bejn il-MKV u l-klawżoli ta’ salvagwardja miġburin fit-Trattat ta’ adeżjoni għar-Rumanija. Il-klawżoli ta’ salvagwardja huma inklużi b’mod standard fit-trattati ta’ adeżjoni. Il-klawżoli ta’ salvagwardja ddaħħlu biex jiżguraw il-funzjonament effiċjenti tas-suq intern u taż-żona ta’ ħelsien, sigurtà u ġustizzja. Jistgħu jiġu attivati sa tmiem l-2009 sabiex jippermettu s-sospensjoni temporanja tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni relevanti tal-Komunità jekk ikun meħtieġ. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li, bil-valutazzjoni ta’ hawn fuq bħala bażi, li l-kundizzjonijiet biex wieħedjinvoka l-klawżoli ta’ salvagwardja mhumiex sodisfatti. Il-MKV issa daħal fit-tielet sena tiegħu. Ma ddaħħalx għal perjodu fiss minħabba li għandu jitneħħa biss meta l-parametri ta’ riferiment li stabbilixxa jkunu ġew sodisfatti b'mod sodisfaċenti. Huwa ċar li biex ikunu sodisfatti l-għanijiet iffissati fil-parametri ta’ riferiment jeħtieġ li jsir xogħol fit-tul: ngħidu aħna, biex jiġu indirizzati l-għeruq tal-korruzzjoni se jieħdu ż-żmien. It-tip ta’ bidliet profondi li huma meħtieġa tista’ twetaaqqhom biss is-soċjetà Rumena. Il-MKV huwa għodda ta’ sostenn f’dan l-isforz; la huwa għan fih innifsu u lanqas ma jista’ jieħu post l-impenn li l-awtoritajiet Rumeni jeħtieġ li jieħdu sabiex jallinjaw is-sistema u l-prattika ġudizzjarja mal-istandards ġenerali tal-UE. KONKLUżJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET Mir-rapport tal-Kummissjoni tal-2008 ’l hawn ir-Rumanija ħadet għadd ta’ passi fid-direzzjoni t-tajba biex tniedi mill-ġdid il-proċess ta’ riforma: ġie stabbilit ritmu ġdid li rriżulta f’sensiela ta’ passi pożittivi. Madanakollu, r-Rumanija għadha tissielet biex tegħleb il-fatt li l-Kodiċijiet Kriminali u Ċivili qatt ma ġew riveduti għal kollox. Dan wassal għal sensiela ta’ emendi leġiżlattivi u ħafna ordinanzi ta’ emerġenza. F’din is-sitwazzjoni wieħed ma jistagħġibx li l-ġurisprudenza tal-ġudikatura Rumena hija kontradittorja, u tiġġenera ħafna dewmien bla bżonn li, imbagħad, jiġi indirizzat b'xogħol leġiżlattiv imraqqa' permezz ta' ordinanzi ta' emerġenza, regoli u prattiki ta' implimentazzjoni. Il-kumplessità li toħroġ minn dan hija r-riżultat ta' proċess politiċizzat u għad m’hemmx il-kunsens politiku wiesa' wara r-riforma u l-impenn inekwivoku mill-partiti politiċi biex jiġi żgurat progress reali fl-interess tal-poplu Rumen. Jeżisti r-riskju li xibka dejjem tikber ta’ leġiżlazzjoni, regoli u prattiki ta’ implimentazzjoni li jirriżultaw minn tilwim kontinwu bejn il-partiti politiċi jista’ jwassal biex dawk kollha konċernati jitilfu l-viżjoni tal-għan ewlieni, jiġifieri li tiġi stabbilita ġudikatura indipendenti u stabbli li tkun kapaċi tiskopri u tissanzjona kunflitti ta’ interess, u tikkumbatti l-korruzzjoni b’mod effettiv. B'dan l-isfond, ir-riżultati pożittivi minn sforzi ta’ riforma konkreti fil-livell tekniku għadhom frammentati, ir-riformi għadhom ma ħadux għeruq u n-nuqqasijiet għadhom jippersistu. Fid-dawl tas-sejbiet ta' hawn fuq il-Kummissjoni tistieden lir-Rumanija tieħu azzjoni fl-oqsma li ġejjin: Rigward il-kodiċijiet il-ġodda: - Tagħmel eżerċizzju ta’ evalwazzjoni ddettaljat dwar l-impatt tal-erba’ kodiċijiet fuq it-tħaddim tas-sistema ġudizzjarja u l-organizzazzjoni tal-qrati u tal-uffiċċji tal-prosekuturi u tikkwantifika r-riżorsi tal-baġit meħtieġa biex timplimentahom; - Tagħmel konsultazzjoni pubblika dwar il-Proċedura Ċivili u l-Kodiċijiet ta’ Proċedura Kriminali u tadottahom mill-aktar fis possibbli; - Tiffaċilita d-dħul fis-seħħ malajr tal-erba’ kodiċijiet permezz tal-adozzjoni ta’ liġi ta’ implimentazzjoni li għandha tagħmel il-qafas leġiżlattiv koerenti. Rigward ir-riforma tal-Ġudikatura: - Timplimenta approċċ ta’ sejba ta’ riżorsi umani li hu flessibbli u xprunat mill-prijorità, fit-terminu qasir permezz ta’ miżuri ta’ emerġenza bħat-trasferment ta’ postijiet vakanti għal fejn huma l-iktar meħtieġa (inklużi trasfermenti bejn il-livelli differenti tal-qrati); permezz tat-trasferiment ta’ kompiti amministrattivi lil persunal awżiljarju, u tintroduċi l-maniġers tal-qrati; u, fit-terminu medju u fit-tul, tiżviluppa skema għall-persunal imfassla skont il-ħtiġiet tas-sistema ġudizzjarja permezz ta’ simulazzjonijiet u tbassir rigward ħatriet, trasferiment ta’ persunal, sekondar u rtirar; - Issaħħaħ it-trasparenza u l-kontabbiltà tal-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura, inkluż billi l-Kunsill jassumi r-responsabbiltà tiegħu b’approċċ iktar proattiv fejn jidħlu r-reklutaġġ, il-promozzjonijiet, il-miżuri dixxiplinarji, it-trasferiment ta’ persunal u sekondar, u billi tippubblika d-deċiżjonijiet motivati tal-Kunsill f’format ċar u aċċessibbli. Rigward l-unifikazzjoni tal-ġurisprudenza: - Tipprovdi għal segwitu xieraq għar-rakkomandazzjonijiet tal-grupp ta’ ħidma dwar l-individwalizzazzjoni tal-pieni għall-korruzzjoni; - Issaħħaħ ir-rwol tal-Qorti Għolja tal-Kassazzjoni u l-Ġustizzja għall-unifikazzjoni tal-ġurisprudenza, inkluż permezz tal-issimplifikar tal-proċedura tal-appelli fl-interess ta' interpretazzjoni koerenti u l-applikazzjoni tal-liġi u l-espansjoni tal-linji gwida dwar il-pieni għal reati ta’ korruzzjoni. Rigward il-ġlieda kontra l-korruzzjoni f’livelli għoljin: - Tiżgura li l-Parlament Rumen japplika b’manjiera uniformi u lventa l-proċedura li tippermetti l-investigazzjonijiet kriminali dwar Membri Parlamentari li huma eks membri jew membri kurrenti tal-gvern; - Tissorvelja l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja fil-ġurijiet ta’ kawżi dwar korruzzjoni f’livelli għoljin; - Tiżgura l-istabbiltà tal-qafas legali għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni f’livelli għoljin inkluż fil-kuntest tal-kodiċijiet il-ġodda; - Tadotta liġi li tħassar is-sospensjoni tal-ġurijiet meta jitqajmu eċċezzjonijiet ta’ nuqqas ta’ kostituzzjonalità. Rigward l-l-attivitajiet tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Integrità: - Tkompli tibni fuq ir-rekord ta’ verifika tal-assi, inkompatibilitajiet u kunflitti ta’ interess; - Tiżgura segwitu f’waqtu mill-korpi ġudizzjarji u dixxiplinarji għal każi mressqin mill-ANI rigward ġid mhux ġustifikat, inkompatibilitajiet u kunflitt ta' interess. Rigward il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fil-livell lokali: - Ittejjeb il-koordinazzjoni tal-Istrateġija Nazzjonali kontra l-Korruzzjoni biex tippermetti l-identifikazzjoni aħjar ta’ nħawi vulnerabbli u oqsma riskjużi sabiex tiżviluppa strateġiji ta’ mitigazzjoni prijoritizzati fil-livelli kollha; - Tkompli bl-implimentazzjoni tal-istrateġiji lokali żviluppati mill-prosekuzzjoni, adattati għall-ħtiġiet lokali u żżid l-effettività tagħhom; - Iżżid il-miżuri preventivi kontra l-korruzzjoni f’setturi vulnerabbli f’koordinazzjoni mal-korpi lokali u ċentrali. Il-Kummissjoni titlob lir-Rumanija biex tissokta bil-proċess ta’ riforma tagħha u biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet li għamlet. Il-Kummissjoni se tappoġġa u ssegwi l-progress fuq din il-bażi s-sena d-dieħla. Jeħtieġ li ssir pressjoni ma taqta' xejn biex wieħed jara r-riżultati, u l-Kummissjoni tistieden ukoll lill-Istati Membri l-oħrajn biex ikomplu jassistu lir-Rumanija u jgħinu biex timxi ’l quddiem. Min-naħa tagħha, il-Kummissjoni se tibqa’ tappoġġa l-isforzi tar-Rumanija permezz ta’ djalogu politiku u tekniku u billi tagħtihal-kompetenza xierqa, fejn ikun meħtieġ. Il-prospettivi: Dan ir-rapport juri li l-gvern ressaq proposti ta’ riforma importanti u li r-rekord tajjeb tal-prosekuzzjoni qed jibda jkun ikkompletat mill-azzjoni tal-ġudikatura. Ir-Rumanija reġgħet stabbiliet ir-ritmu tar-riforma, u qed tibni fuq il-kisbiet li kienu diġà jidhru fir-rapport tal-Kummissjoni ta’ Lulju 2008. Madanakollu, sabiex ir-Rumanija tkun kapaċi turi li mantniet il-progress, jeħtieġ li l-proċess ta’ riforma ġudizzjarja ma jkunx politiċizzat. Hemm bżonn jissawwar kunsens mill-atturi kollha li jippermetti li s-sistema ġudizzjarja taħdem b’mod indipendenti biex investigazzjonijiet mhux partiġġjani dwar il-korruzzjoni jaslu għal deċiżjonijiet malajr u effettivi. Fil-fehma tal-Kummissjoni, il-Mekkaniżmu jservi ta’ għodda ta’ sostenn li jeħtieġ li tinżamm sakemm dawn ir-riformi jkunu seħħew. Għaldaqstant il-Kummissjoni se tivvaluta mill-ġdid il-progress li jkun sar fis-Sajf tal-2010. [1] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/928/EC tat-13 ta' Diċembru 2006 li tistabbilixxi mekkaniżmu għall-kooperazzjoni u l-verifika tal-progress fir-Rumanija li jindirizza parametri ta’ riferiment speċifiċi fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni (ĠU L 345, 14.12.2006, p.56).