MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 62/32

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Noħolqu sinerġiji ikbar bejn il-baġits tal-UE, nazzjonali u sottonazzjonali”

2013/C 62/07

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

— jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli għal sehem sostanzjali tan-nefqa pubblika fl-Ewropa; jinnota li l-investimenti pubbliċi sottonazzjonali għandhom it-tendenza li jkunu kkonċentrati f’għadd ta’ setturi prijoritarji ewlenin li huma ta’ importanza kritika għas-suċċess tal-Istrateġija Ewropa 2020 u sussegwentement, jappella biex tingħata prijorità politika iktar b’saħħitha lill-ħolqien ta’ sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali (tal-awtoritajiet lokali u reġjonali);

— jinnota li minkejja d-daqs relattivament ċkejken, il-Baġit tal-UE u l-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) għandhom rwol ewlieni ta’ effett ta’ lieva x’jaqdu fl-istimolar tal-investiment fit-territorju tal-UE;

— jilqa’ b’sodisfazzjon id-dibattiti li għaddejjin kontinwament fil-livell Ewropew dwar kif tista’ tiġi komplementata l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) attwali permezz tal-introduzzjoni ta’ qafas baġitarju integrat tal-UE, u jqis li l-livell għoli ta’ dipendenza u effetti konsegwenzjali bejn l-ekonomiji u l-politiki baġitarji taż-żona tal-euro jwasslu għal ħtieġa essenzjali biex tiġi żviluppata kapaċità fiskali li tkun tista’ tiffaċilita l-aġġustamenti għax-xokkijiet ekonomiċi;

— madankollu, jesprimi t-tħassib tiegħu li qed isiru sforzi kkonċentrati lejn aktar ċentralizzazzjoni tal-poteri u tat-teħid tad-deċiżjonijiet mingħajr ma jkunu involuti b’mod effettiv l-awtoritajiet sottostatali f’din id-diskussjoni, u jinnota li ma jistax ikun hemm unjoni fiskali ġenwina mingħajr definizzjoni tad-drittijiet u r-responsabbiltajiet tal-livelli differenti ta’ gvern (federaliżmu fiskali), rabta iktar espliċita bejn l-allinjament ta’ politika u t-teħid ta’ deċiżjonijiet baġitarji, u viżjoni ambizzjuża dwar kif għandhom jiġu msaħħa s-sinerġiji vertikali bejn il-baġits tal-UE, nazzjonali u lokali/reġjonali permezz ta’ mekkaniżmi adatti ta’ koordinazzjoni;

— jilqa’ l-inklużjoni fir-Rapport dwar il-Finanzi Pubbliċi fl-UEM tal-2012 tal-Kummissjoni Ewropea ta’ kapitlu dwar id-Deċentralizzazzjoni Fiskali fl-UE għall-ewwel darba, u jsejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tinkludi kapitlu bħal dan dwar l-istat tal-finanzi sottostatali f’aktar ħarġiet annwali ta’ dan ir-rapport;

— isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tqis il-merti u l-prattikalitajiet (kif ukoll l-isfidi/spejjeż amministrattivi potenzjali) ta’ żvilupp lejn aktar armonizzazzjoni taċ-ċikli baġitarji fl-UE, u l-promozzjoni u t-tħeġġiġ tal-użu ta’ oqfsa baġitarji ta’ terminu medju (MTBF) fil-livell sottostatali;

— isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tippubblika Green Paper li tindirizza dawn il-kwistjonijiet.

Relatur Is-Sur Glyn THOMAS (UK/AE), membru tal-Assemblea Nazzjonali għal Wales Dokument ta’ referenza

I. RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Introduzzjoni

1. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma responsabbli għal sehem sostanzjali tan-nefqa pubblika fl-Ewropa: fl-2011 in-nefqa sottonazzjonali tas-settur pubbliku rrappreżentat 16,7 % tal-PDG u 34 % tan-nefqa pubblika kollha fl-Ewropa (11,9 % (EUR 272,2 biljun) u 24,3 %, rispettivament, għas-settur pubbliku lokali biss), filwaqt li tirrappreżenta wkoll madwar żewġ terzi tal-investimenti diretti fl-2011 fl-Ewropa (1);

2. jinnota li l-investimenti pubbliċi sottonazzjonali għandhom it-tendenza li jkunu kkonċentrati f’għadd ta’ setturi prijoritarji ewlenin li huma ta’ importanza kritika għas-suċċess tal-Istrateġija Ewropa 2020, bħall-affarijiet ekonomiċi, l-edukazzjoni, l-ambjent, id-djar u l-infrastruttura fil-komunità, li jfisser li l-impatt tal-miżuri ta’ awsterità (26 % fir-Renju Unit, ’il fuq minn 30 % fi Spanja) ser ikollhom effetti indiretti fuq it-tilħiq tal-għanijiet tal-Ewropa 2020 (pereżempju il-baġit tal-kapital ta’ investiment tnaqqas b’42 % f’Wales);

3. sussegwentement, jappella biex tingħata prijorità politika iktar b’saħħitha lill-ħolqien ta’ sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali (tal-awtoritajiet lokali u reġjonali) li jiffokaw fuq it-twettiq tal-prijoritajiet tal-UE, b’mod partikolari l-Istrateġija Ewropa 2020, u jtenni s-sejbiet tal-istudju tal-2010 tal-Parlament Ewropew li stqarr li “is-sinerġija, inġenerali, bejn l-objettivi strateġiċi ta’ politika tal-UE u l-politiki baġitarji hija dgħajfa … huwa rari li l-baġits nazzjonali jirreferu għall-kontribut tagħhom għall-kisba tal-objettivi tal-Istrateġija ta’ Lisbona [Ewropa 2020] jew strateġiji oħra tal-UE …” (2);

4. jenfasizza li, fil-kuntest tal-kriżi li għaddejja bħalissa, il-prevalenza ta’ tnaqqis fil-baġit minħabba miżuri ta’ awsterità fil-livell tal-Istati Membri u dak sottostatali, u l-pressjoni enormi li dan iħalli fuq in-nefqa pubblika, ifisser li huwa objettiv politiku importanti t-titjib fl-“effikaċja u l-effettività”;

5. jilqa’ l-fatt li l-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew jenfasizzaw li “il-possibbiltajiet offruti mill-qafas baġitarju eżistenti tal-UE biex il-ħtiġijiet tal-investiment pubbliku produttiv jiġu bbilanċjati mal-objettivi tad-dixxiplina baġitarja” għandhom ikomplu “jiġu sfruttati fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir”. Dan l-objettiv isir aktar topiku fid-dawl tas-sejbiet reċenti tal-Fond Monetarju Internazzjonali li l-hekk imsejħa multiplikaturi fiskali, li jkejlu l-impatt tal-konsolidazzjoni tal-baġit fuq it-tkabbir, kienu sostanzjalment ogħla minn dak antiċipat mill-analisti matul il-kriżi tad-dejn. Għaldaqstant huwa jistenna li l-Kummissjoni tkompli tindirizza l-kwistjoni fi ħdan il-Komunikazzjoni mħabbra dwar il-kwalità tal-infiq pubbliku li, fost affarijiet oħra, għandha tqis il-kwistjoni li fil-kalkoli tad-defiċit baġitarju jkun hemm distinzjoni bejn l-infiq attwali u l-investiment, sabiex jiġi evitat li l-investimenti pubbliċi b’benefiċċji netti fit-tul jiġu kkalkolati bħala negattivi;

6. jenfasizza li d-diskussjonijiet dwar “sinerġiji” bl-ebda mod m’għandhom jintużaw bħala ġustifikazzjoni fil-għamla ta’ “żiemel ta’ trojja” għat-tnaqqis tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP), u lanqas għandhom ikunu skuża biex jiġi nazzjonalizzat mill-ġdid il-finanzjament ta’ elementi tal-baġit tal-UE (pereżempju l-Fondi Strutturali fl-Istati Membri hekk imsejħa “iżjed għonja”) jew tiġi leġittimata l-kundizzjonalità makroekonomika;

Sinerġiji bejn il-baġit tal-UE u l-baġits lokali/reġjonali

7. itenni li l-baġit tal-UE jirrappreżenta sehem żgħir (madwar 2 %) tan-nefqa pubblika globali fl-UE u fih innifsu mhuwiex biżżejjed biex iwassal l-investimenti diretti orjentati lejn il-futur, li jammontaw għal EUR 1 800 biljun, meħtieġa mill-inizjattivi ewlenin taħt l-Ewropa 2020 (kif identifikati fir-rapport tal-Parlament Ewropew dwar il-proposti tal-QFP); dan ifisser li sabiex jintlaħqu l-objettivi ġenerali tal-Istrateġija Ewropa 2020 se jkun hemm bżonn ta’ mobilizzazzjoni effettiva tal-finanzi pubbliċi u privati fil-livell tal-Istati Membri u dak sottostatali, inkluż permezz tal-iffinanzjar tas-self u l-promozzjoni ta’ sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat;

8. jinnota li minkejja d-daqs relattivament ċkejken, il-Baġit tal-UE u l-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) għandhom rwol ewlieni ta’ effett ta’ lieva x’jaqdu fl-istimolar tal-investiment fit-territorju tal-UE, b’mod partikolari (iżda mhux esklussivament) permezz tal-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni (QSK) li jingħataw u jiġu implimentati fil-livell territorjali (f’ħafna każi mill-awtoritajiet lokali u reġjonali) u li joħolqu effett “multiplikatur” importanti fuq l-ekonomija;

9. jenfasizza li matul il-kriżi ekonomika l-finanzjament tal-UE, b’mod partikolari l-Fondi tal-QSK, ipprovda finanzjar stabbli u sigur lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, u f’ħafna każi kien “l-uniku finanzjament disponibbli” sabiex jiġu appoġġati investimenti pubbliċi u inizjattivi ewlenin, fejn il-baġits lokali, reġjonali u nazzjonali ċkienu bil-kbir, u fil-każ tal-fondi mill-Bank Ewropew tal-Investiment għenu biex jimtela vojt kbir fil-finanzi bbażati fuq is-self b’riżultat tal-impatt tal-kriżi finanzjarja; u jenfasizza l-impatt potenzjalment negattiv tal-kundizzjonalitajiet makro-ekonomiċi proposti dwar l-istabbilità meqjusa tal-finanzjament tal-QSK;

10. jenfasizza l-effett ta’ lieva u l-effett multiplikatur li dawn l-investimenti għandhom fir-rigward tal-benefiċċji diretti u indiretti lill-ekonomija lokali u lil hinn: — il-Kummissjoni Ewropea testima li għall-perjodu ta’ programmar 2000-2006 il-Fondi Strutturali tal-UE kellhom effett ta’ lieva medju ta’ EUR 2,1 għal kull kontribut ta’ EUR 1 ta’ flus tal-UE; — għall-2014-2020 il-Kummissjoni Ewropea stabbilixxiet mira ta’ EUR 4,2 għal kull EUR 1 investit permezz tal-Politika ta’ Koeżjoni; — id-DĠ Politika Reġjonali jestima li l-effett multiplikatur permezz taż-żieda fl-introjtu tal-PDG għall-2007-2013 se jkun 1 % fi Spanja, 3 % fil-Polonja, fis-Slovakkja u fir-Rumanija, u ’l fuq minn 5 % fl-Istati Baltiċi; — stimi oħrajn jikkalkolaw li ż-żieda fl-introjtu tal-PDG se tkun madwar 8,5 % għall-Irlanda u 19,6 % għal Spanja għall-perjodu 1999-2010, għalkemm l-impatt tal-kriżi se jċekken dawn iċ-ċifri. Wieħed għandu jinnota wkoll li hemm diffikultajiet metodoloġiċi fil-kalkolu tal-effetti multiplikaturi;

11. itenni li l-effetti ta’ lieva tal-Fondi tal-QSK mhumiex biss finanzjarji, iżda wkoll jistgħu jitqiesu mil-lenti ta’ “politika”, permezz tal-allinjament tal-prijoritajiet strateġiċi lokali u reġjonali madwar il-prijoritajiet fil-livell tal-UE, u benefiċċji oħrajn bħat-tisħiħ tas-sħubija u l-parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ kooperazzjoni transnazzjonali, b’għadd kbir ta’ eżempji ta’ prattika tajba madwar l-Ewropa; u jenfasizza l-valur tal-appoġġ mill-BEI permezz tal-istrumenti varji ta’ self finanzjarju, fit-tisħiħ tal-kapaċitajiet fil-livell lokali u reġjonali għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni ta’ skemi ġodda u innovattivi;

12. jirrikonoxxi, madankollu, li r-rati baxxi ta’ assorbiment f’xi nħawi tal-Ewropa huma evidenza ta’ konġestjoni fl-implimentazzjoni tal-Fondi ta’ Koeżjoni u l-Fondi Strutturali fil-prattika. Jinnota b’mod partikolari d-dgħufijiet identifikati minn studju reċenti tal-OECD (3) fir-rigward ta’ arranġamenti u kapaċitajiet amministrattivi u oqfsa regolatorji f’xi Stati Membri u awtoritajiet sottostatali, u l-ħtieġa għal interventi sabiex dawn jiġu indirizzati;

13. jilqa’ bil-ħerqa l-isforzi li qed tieħu l-Kummissjoni Ewropea biex tissemplifika r-regoli għall-ġestjoni, l-implimentazzjoni u r-rappurtar dwar proġetti appoġġati mill-fondi tal-QSK, li għandu jgħin xi ftit lir-rati ta’ assorbiment. Jirrikonoxxi l-ħtieġa biex jinstab bilanċ bejn kontrolli effettivi u biżżejjed flessibilità sabiex jitneħħew il-piżijiet regolatorji mhux meħtieġa, u għaldaqstant jilqa’ kull sforz lejn approċċ lejn il-verifika iktar imsejjes fuq ir-riskju;

14. jiddispjaċih li qed ikompli jiġi impost l-isforz tal-prefinanzjament tal-investimenti fuq l-awtoritajiet nazzjonali jew reġjonali li jgawdu mill-istatus ta’ awtorità ta’ ġestjoni għall-programmi Ewropej. Dan jimplika sforz finanzjarju diffiċli fis-sitwazzjoni attwali ta’ restrizzjonijiet fuq is-swieq finanzjarji. Jekk jiġi impost il-prinċipju tal-prefinanzjament tal-investimenti, l-Unjoni Ewropea ser titlef opportunità unika biex tinjetta riżorsi finanzjarji maħsubin b’mod speċifiku għall-impuls ekonomiku u t-tibdil strutturali, u b’hekk tipprovdi avvanzi tar-riżorsi aktar qawwija li jippermettu l-finanzjament bir-ritmu neċessarju biex jibdew jinkisbu r-rimborżi;

15. jaħseb li Qafas Finanzjarju Pluriennali b’allokazzjoni tal-fondi tal-Qafas Strateġiku Komuni inqas minn dik proposta mill-Kummissjoni Ewropea għall-perjodu 2014-2020 mhuwiex aċċettabbli għaliex dan idgħajjef lill-Unjoni Ewropea fi żmien meta għandha bżonn tissaħħaħ l-aktar;

16. isejjaħ għal aktar trasparenza fil-proċessi baġitarji lokali u reġjonali sabiex jiġi rikonoxxut b’mod espliċitu l-kontribut li l-fondi tal-QSK jagħmlu lill-istrateġiji ta’ investiment tar-reġjun, u biex jintwera fl-abbozzi tal-baġits annwali kif il-finanzjament tal-UE qed jiġi ppjanati f’ċiklu baġitarju. Jappella lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jippreżentaw eżempji ta’ prattika tajba ta’ dan it-tip ta’ approċċ fl-ippjanar baġitarju;

17. jenfasizza t-tħassib mill-awtoritajiet lokali madwar l-UE dwar ir-rwol li l-gvernijiet tal-Istati Membri (u dawk reġjonali) jista’ jkollhom fil-prevenzjoni tal-użu sħiħ ta’ strumenti legali fi ħdan ir-regoli tal-Fondi Strutturali li jippermettu s-sottodelega ta’ partijiet tat-twettiq u l-implimentazzjoni tal-programm; isejjaħ sabiex dan jiġi indirizzat fil-programmi għall-2014-2020, sabiex jiġi ottimizzat l-użu tal-istrumenti l-ġodda (bħall-Investimenti Territorjali Integrati, l-Operazzjonijiet Integrati, il-Pjanijiet ta’ Azzjoni Konġunta u l-Iżvilupp Lokali mmexxi mill-Komunità) previsti fl-abbozz tar-Regolament dwar id-Dispożizzjonijiet Komuni tal-Fondi tal-QSK;

18. jilqa’ b’sodisfazzjon f’dan ir-rigward ir-rapport fuq inizjattiva proprja tal-Parlament Ewropew adottat fil-15 ta’ Jannar 2013 dwar sinerġiji fi ħdan il-baġit tal-UE, li jiffoka b’mod partikolari fuq il-Fondi tal-QSK. Jinnota b’interess l-eżempji ta’ inizjattiva fil-prattika li għandhom l-għan li jissemplifikaw l-implimentazzjoni ta’ programmi ta’ finanzjament għall-benefiċċjarji;

19. jappoġġja bil-qawwa l-appell li għamel il-Parlament Ewropew fir-Riżoluzzjoni tiegħu dwar “is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika: Implimentazzjoni tal-prijoritajiet 2012” sabiex fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir li jmiss il-Kummissjoni “tindirizza bi sħiħ ir-rwol tal-baġit tal-UE fil-proċess tas-Semestru Ewropew billi tipprovdi data fattwali u konkreta dwar l-effetti li jqanqlu bidla, katalitiċi, sinerġetiċi u kumplimentari fuq in-nefqa pubblika ġenerali fuq livell lokali, reġjonali u nazzjonali”;

20. jilqa’ b’sodisfazzjon li ssir aktar diskussjoni dwar l-ambitu fi ħdan il-qafas leġislattiv tal-UE sabiex tiġi semplifikata l-implimentazzjoni ta’ programmi fil-prattika, jiġu ffokati l-enerġiji fuq l-appoġġ ta’ proġetti u inizjattivi li jwasslu “bidla trasformattiva”. Dan jista’ jinkludi li tingħata ħarsa lejn il-possibilitajiet li jinħoloq “fond ta’ investiment territorjali uniku” (li jgħaqqad flimkien il-fondi diversi tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali) jew il-ħolqien ta’ “punt ta’ kuntatt waħdieni” għall-aċċess għall-fondi, b’regoli armonizzati, gwida komprensiva u ċara, u aktar enfasi fuq kif jinkisbu riżultati sostenibbli li jwasslu biex il-fondi jilħqu l-utent aħħari iktar malajr u li jkun hemm implimentazzjoni iktar strateġika fil-prattika. It-tagħqid tal-ipprogrammar u l-implimentazzjoni mal-fondi kollha se jwassal għal koordinazzjoni mtejba u titnaqqas id-dupplikazzjoni;

21. jargumenta li diskussjoni dwar sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali trid tkopri wkoll sinerġiji fi ħdan il-baġit tal-UE, inklużi programmi tematiċi bħall-Orizzont 2020, Erasmus għal Kulħadd, il-Programm għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, COSME, eċċ., li għandhom rilevanza diretta u impatt dirett fil-livell territorjali u għandhom ukoll influwenza ċara fuq prijoritajiet bħar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni, l-edukazzjoni u t-taħriġ, u l-kompetittività tal-SMEs fi ħdan il-Fondi tal-QSK;

22. għalhekk, jilqa’ b’sodisfazzjon l-isforzi mwettqa sabiex jitjieb il-qafas leġislattiv għall-2014-2020 sabiex jitħeġġu sinerġiji, pereżempju, l-inklużjoni tal-Artikolu 55.8 tar-Regolament dwar il-Fondi tal-QSK, u jsejjaħ għal aktar pubbliċità dwar proġetti/inizjattivi li huma żviluppati bl-użu ta’ dawn id-dispożizzjonijiet ġodda, sabiex jiġi promoss għarfien dwar kif dawn is-sinerġiji jistgħu jintlaħqu fil-prattika;

23. iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tispjega fid-dettall kif ir-regolazzjoni tal-governanza tal-politika ekonomika tal-UE u kwistjonijiet oħra ta’ finanzi pubbliċi se taffettwa l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiddeċiedu dwar il-kontenut tal-baġits tagħhom;

24. jiddispjaċih li d-dibattitu attwali dwar it-tisħiħ tal-unjoni ekonomika, monetarja u politika fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) u fis-sens usa’ tal-UE, huwa limitat għall-istituzzjonijiet ewlenin tal-UE u l-gvernijiet tal-Istati Membri, mingħajr ebda, jew ftit, konsiderazzjoni għal-livell sottostatali, minkejja l-impatt li ċentralizzazzjoni iktar b’saħħitha tal-kontroll fil-livell tal-UE jista’ jkollu fuq id-drittijiet u r-responsabbiltajiet baġitarji fil-livell sottostatali u d-deċentralizzazzjoni fiskali;

25. jiddispjaċih ukoll dwar il-falliment kontinwu, xhieda tiegħu t-Tielet Rapport ta’ Monitoraġġ tal-Ewropa 2020 tal-Kumitat tar-Reġjuni ppubblikat f’Ottubru, li jiġu involuti b’mod effettiv l-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-UE b’mod li jagħmel sens fis-Semestru Ewropew, u jtenni li sinerġiji bejn proċessi baġitarji ma jistgħux jintlaħqu mingħajr sinerġiji fi ħdan il-proċess tat-tfassil tal-politika u ta’ monitoraġġ;

Lejn unjoni fiskali: governanza ekonomika u politika qed tinbidel

26. jilqa’ b’sodisfazzjon id-dibattiti li għaddejjin kontinwament fil-livell Ewropew dwar kif tista’ tiġi komplementata l-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) attwali permezz tal-introduzzjoni ta’ qafas baġitarju integrat tal-UE, biex jiġu żgurati politiki baġitarji sostenibbli fl-Istati Membri;

27. jinnota li din hija diskussjoni li għadha qed tevolvi, u jista’ jkollha implikazzjonijiet sinifikanti fuq kif kwistjonijiet ta’ sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali jiġu indirizzati fil-ġejjieni;

28. jesprimi t-tħassib tiegħu li qed isiru sforzi kkonċentrati lejn aktar ċentralizzazzjoni tal-poteri u tat-teħid tad-deċiżjonijiet mingħajr ma jkunu involuti b’mod effettiv l-awtoritajiet sottostatali f’din id-diskussjoni, u jinnota li r-Rapport dwar il-Finanzi Pubbliċi fl-UEM tal-2012 tal-Kummissjoni Ewropea jenfasizza kemm huwa affidabbli l-mudell fiskali federalist li jgħaddi r-responsabbiltajiet għall-ġbir ta’ flus kif ukoll għall-infiq lill-awtoritajiet sottostatali;

29. josserva li l-bidliet fil-governanza ekonomika tal-UE (introdotti permezz tas-Semestru Ewropew, is-“Six-Pack”, it-Trattat dwar l-Istabbiltà, il-Koordinazzjoni u l-Governanza, u l-proposti dwar it-“Two-Pack”) irriżultaw fl-iżvilupp ta’ regoli iżjed stretti għas-sorveljanza tal-finanzi pubbliċi lokali u reġjonali fil-livell tal-Istati Membri (permezz tat-traspożizzjoni tal-hekk imsejħa “regola tad-deheb” mil-livell tal-Istati Membri għal-livell sottostatali f’diversi Stati Membri);

30. iqajjem tħassib li t-traspożizzjoni tar-regoli inklużi f’inizjattivi intergovernattivi bħat-Trattat dwar l-Istabbiltà, il-Koordinazzjoni u l-Governanza (jew il-Patt Fiskali) għall-kostituzzjonijiet jew il-leġislazzjoni nazzjonali saret mingħajr konsultazzjoni adatta minn qabel tal-Kumitat tar-Reġjuni jew tad-dimensjoni reġjonali u lokali tal-kwistjonijiet fuq il-mejda, u jenfasizza l-importanza li jibqa’ rrispettat il-metodu komunitarju fil-passi li jmiss lejn Unjoni Fiskali;

31. isejjaħ biex b’urġenza jkunu involuti, b’mod aktar trasparenti u effettiv, l-awtoritajiet sottostatali mal-poteri baġitarji fid-diskussjonijiet għaddejjin bħalissa dwar dawn il-kwistjonijiet, kif ukoll biex ikun involut b’mod formali l-Kumitat tar-Reġjuni fil-bidliet sussegwenti possibbli fit-Trattat;

32. jinnota differenza totali fl-approċċ bejn l-istorja tal-federaliżmu fiskali fl-Istati Uniti u l-ewwel passi lejn unjoni fiskali fl-UE. Infatti l-Istati Uniti għażlet triq fejn il-gvern federali la jimponi u lanqas jinforza regoli baġitarji bbilanċjati għall-Istati (kif ukoll l-awtoritajiet tal-Istat permezz tal-muniċipalitajiet): dawn ir-regoli ġew adottati minnhom b’mod awtonomu u implimentati b’mod indipendenti mill-gvern federali wara li daħlet regola ċara dwar “l-ebda bail out” mit-tieni. Ir-riżultat huwa sjieda totali mil-livell tal-gvern ikkonċernat meta wieħed iqis l-aspett endoġenu tal-proċess. Għall-kuntrarju, fl-UE it-trażżin tad-dejn huwa impost u inforzat ċentralment mill-Qorti tal-Ġustizzja, filwaqt li x-xenarju li jfalli Stat Membru (jew anke muniċipalità fi ħdan Stat Membru) jidher eskluż a priori;

33. għaldaqstant iqis li l-livell għoli ta’ dipendenza u effetti konsegwenzjali bejn l-ekonomiji u l-politiki baġitarji taż-żona tal-euro jwasslu għal ħtieġa essenzjali biex tiġi żviluppata kapaċità fiskali li tkun tista’ tiffaċilita l-aġġustamenti għax-xokkijiet ekonomiċi, fil-kuntest ta’ qafas baġitarju integrat tal-UE;

34. jappoġġja li, bħala approċċ wieħed għall-iżvilupp ta’ kapaċità fiskali fil-kuntest ta’ qafas baġitarju integrat tal-UE, tiġi studjata aktar l-idea ta’ “riżerva ta’ flessibilità” fil-baġit tal-UE. Filwaqt li jirrispetta l-prinċipji baġitarji tal-annwalità u t-trasparenza, mekkaniżmu bħal dan ikun jista’ jippermetti li “nefqa iktar baxxa milli previst” taħt l-intestaturi tal-baġit tiġi trasferita bħala appoġġ għal azzjonijiet oħra, minflok ma tiġi restitwita awtomatikament lill-Istati Membri, li hija konformi mar-riżoluzzjonijiet adottati mill-Parlament Ewropew dwar il-QFP fit-13 ta’ Ġunju u t-23 ta’ Ottubru 2012;

35. jinnota madankollu li ma jistax ikun hemm unjoni fiskali ġenwina mingħajr definizzjoni tad-drittijiet u r-responsabbiltajiet tal-livelli differenti ta’ gvern (federaliżmu fiskali), rabta iktar espliċita bejn l-allinjament ta’ politika u t-teħid ta’ deċiżjonijiet baġitarji, u viżjoni ambizzjuża dwar kif għandhom jiġu msaħħa s-sinerġiji vertikali bejn il-baġits tal-UE, nazzjonali u lokali/reġjonali permezz ta’ mekkaniżmi adatti ta’ koordinazzjoni;

36. isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tippubblika Green Paper matul l-ewwel nofs tal-2013 li tindirizza dawn il-kwistjonijiet u l-punti l-oħra mqajma hawn taħt;

Deskrizzjoni ta’ xi prinċipji bażiċi li għandhom jiġu rrispettati fil-ħidma lejn sinerġiji akbar

37. isejjaħ għal sensiela bażika ta’ prinċipji li għandha tiġi stabbilita u rispettata fil-ħidma lejn sinerġiji baġitarji akbar, inkluż: — Awtonomija fiskali: li jkun hemm ċarezza dwar ir-rwol u r-responsabbiltajiet ta’ awtoritajiet baġitarji differenti fil-livell tal-UE, tal-Istati Membri u dak sottostatali, inkluż li jkun hemm ċarezza dwar ir-rwol tal-politika u l-interventi dwar finanzjament tal-UE u l-ħsieb warajhom, ir-rispett tas-sussidjarjetà u d-drittijiet baġitarji tal-awtoritajiet lokali u reġjonali (ir-rwol tagħhom fit-teħid tad-deċiżjonijiet u l-iskrutinju), jiġifieri r-responsabbiltà demokratika tagħhom lejn il-komunitajiet li jtellgħuhom fl-elezzjonijiet, u li tiġi żgurata l-awtonomija ta’ kull livell ta’ governanza fil-għażla ta’ prijoritajiet u ta’ nfiq; — Trasparenza: l-iżgurar tat-trasparenza fil-proċessi baġitarji fil-livelli kollha ta’ governanza (inkluż l-identifikar tas-sorsi tal-finanzjament tal-UE b’mod espliċitu fil-baġits nazzjonali u sottostatali), kif ukoll l-iżgurar tad-disponibilità tad-data fil-livell tal-UE dwar il-profili ta’ nfiq tal-programmi ta’ finanzjament tal-UE fil-livell reġjonali (fejn dan huwa possibbli); — Semplifikar tal-proċessi: jiġi ċċarat kif il-prijoritajiet u l-finanzjament huma allinjati fil-livell tal-UE, tal-Istati Membri u dak sottostatali lejn prijoritajiet miftiehma fil-livell tal-UE, li jsir impenn lejn ħidma li tegħleb il-konġestjoni (amministrattiva, regolatorja, u s-semplifikar politiku) sabiex jinkisbu sinerġiji akbar fil-baġits/politiki u jiġi evitat li jinħolqu piżijiet amministrattivi żejda; — Sħubija: isir impenn lejn approċċ “imsejjes fuq is-sħubija”, mill-premessa ta’ sħubija bilanċjata bejn livelli differenti ta’ governanza (UE, Stat Membru, sottostatali), u appoġġjat minn mekkaniżmi formali u informali li jħeġġu l-kooperazzjoni, inkluż pereżempju l-estensjoni tad-djalogu li diġà jeżisti bejn il-Parlament Ewropew u l-Parlament tal-Istati Membri sabiex jiġu inklużi rappreżentanti mil-leġislaturi sottostatali;

38. jifhem li r-rwol tal-Baġit tal-UE (bħalissa) huwa primarjament li: (i) jiffinanzja l-politiki komuni tal-UE ewlenin, bħall-agrikoltura u s-sajd, (ii) jgħin fl-appoġġ ta’ objettivi u għanijiet ta’ politika oħra tal-UE kif ġew miftiehma taħt il-kompetenzi maqsuma mal-Istati Membri, inkluża l-politika ta’ koeżjoni, permezz ta’ investimenti ffokati fuq il-perjodu medju u fit-tul. Barra minn hekk, interventi bħal dawn huma msejsa fuq ideat stabbiliti ta’ (a) il-valur miżjud tal-intevent tal-UE, (b) l-addizzjonalità fl-azzjonijiet appoġġati, (c) u l-effetti ta’ lieva u multiplikaturi mill-interventi tal-UE;

39. jilqa’ b’sodisfazzjon aktar diskussjonijiet u kjarifiki, fil-kuntest tal-iżviluppi fid-dibattiti dwar it-tisħiħ tal-unjoni ekonomika, monetarja u fiskali, tal-implikazzjonijiet potenzjali li dawn l-iżviluppi jista’ jkollhom fuq ir-rwol u l-ħsieb wara interventi tal-UE, u r-relazzjonijiet tagħhom mal-proċessi baġitarji tal-Istati Membri u dawk sottostatali;

40. jemmen li koordinazzjoni vertikali ikbar tal-politiki baġitarji għandha twassal għal aktar sinerġiji, fejn huma rrispettati s-sussidjarjetà, l-addizzjonalità, il-valur miżjud Ewropew u l-vantaġġi ta’ ekonomiji ta’ skala (4). Għaldaqstant huwa kompletament kompatibbli mal-prinċipju tas-sussidjarjetà mħaddan fit-trattati tal-UE;

Konġestjoni li xxekkel sinerġiji vertikali akbar

41. jenfasizza l-importanza li jkollna data u analiżijiet preċiżi u affidabbli disponibbli fil-livell tal-UE dwar il-finanzi pubbliċi u l-proċessi baġitarji sal-livell sottostatali;

42. jinnota l-kumplessità tal-isfida fil-ħolqien ta’ sinerġiji minħabba l-“eteroġeneità” tal-istrutturi sottostatali madwar l-UE;

43. jilqa’ l-inklużjoni fir-Rapport dwar il-Finanzi Pubbliċi fl-UEM tal-2012 tal-Kummissjoni Ewropea ta’ kapitlu dwar id-Deċentralizzazzjoni Fiskali fl-UE għall-ewwel darba, u jsejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tinkludi kapitlu bħal dan dwar l-istat tal-finanzi sottostatali f’aktar ħarġiet annwali ta’ dan ir-rapport;

44. jilqa’ b’sodisfazzjon studji ta’ riċerka oħra li janalizzaw il-finanzi pubbliċi u l-kapaċità ta’ investiment pubbliku, kif ukoll l-impatt tal-kriżi soċjali, ekonomika u fiskali fil-livell sottostatali, b’mod partikolari r-rapport DEXIA Crédit Local (DCL)/CEMR u l-istudji tal-OECD;

45. madankollu jinnota l-faqar relattiv ta’ informazzjoni dwar il-finanzi pubbliċi lokali u reġjonali madwar l-UE, u b’mod aktar ġenerali n-nuqqas kbir ta’ informazzjoni dwar sinerġiji bejn il-finanzi tal-UE, tal-Istati Membri u dawk sottostatali;

46. isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex twettaq iktar xogħol ħalli tindirizza dan in-nuqqas u jissuġġerixxi l-ħolqien ta’ netwerk ta’ riċerka Ewropew ta’ universitajiet, sabiex jiġu żviluppati ħiliet speċjalizzati għal dan il-qasam ta’ ħidma importanti; barra minn hekk, huwa jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja l-iskambji tal-esperjenzi abbażi ta’ proġetti bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali differenti li jħeġġu l-promozzjoni tal-aħjar prattiki b’rabta mas-sinerġiji maħluqa bejn il-livelli nazzjonali u sottonazzjonali fl-Istati Membri fi ħdan l-Unjoni Ewropea;

47. jirrikonoxxi li hemm każijiet oħra ta’ konġestjoni fir-rigward tal-proċeduri u ċ-ċikli baġitarji fi ħdan l-UE, li huma ggravati iżjed minħabba l-“eteroġeneità” tal-proċessi baġitarji sottostatali. Ċikli baġitarji mal-Istati Membri u dawk sottostatali mhumiex armonizzati maċ-ċiklu baġitarju tal-UE (li jopera skont is-sena kalendarja), u barra minn hekk it-tfassil baġitarju lokali u reġjonali huwa msejjes l-iżjed fuq ċikli annwali minflok l-ippjanar pluriennali (li jikkaratterizza l-qafas baġitarju tal-UE);

48. isejjaħ lill-Kummissjoni Ewropea biex tqis il-merti u l-prattikalitajiet (kif ukoll l-isfidi/spejjeż amministrattivi potenzjali) ta’ żvilupp lejn aktar armonizzazzjoni taċ-ċikli baġitarji fl-UE, u l-promozzjoni u t-tħeġġiġ tal-użu ta’ oqfsa baġitarji ta’ terminu medju (MTBF) fil-livell sottostatali (f’konformità mal-miżuri introdotti fis-“six-pack”), inkluż kjarifika dwar kif dan jista’ jaħdem fi ħdan iċ-ċikli annwali tas-Semestru Ewropew;

49. jinnota n-negozjati għaddejjin bħalissa dwar il-proposti għal sistema Ewropea ta’ kontijiet nazzjonali u reġjonali fl-UE (COM(2010) 774 final) u jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta’ komparabilità (fir-rigward tal-istrutturi, il-faċilità tal-qari, u l-kontenut) tal-baġits lokali u reġjonali madwar l-UE, kif ukoll in-nuqqas ta’ armonizzazzjoni fil-livell tal-UE, li jfisser li huwa diffiċli li wieħed iqabbel u janalizza b’mod li jagħmel sens;

50. jinnota li l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2011/85/UE (parti mis-“six-pack”) jagħti mandat lill-Istati Membri biex jimplimentaw l-istandard ESA 95 fis-sistemi nazzjonali ta’ kontijiet pubbliċi tagħhom u “jiżguraw disponibbiltà pubblika f’waqtha u regolari tad-data fiskali għas-sottosetturi kollha tal-amministrazzjoni pubblika”; jiddispjaċih li kien hemm maġġoranza kbira ta’ Stati Membri li opponew il-proposta tal-Eurostat li żżid diversi indikaturi ġodda dwar l-investiment pubbliku fil-livell reġjonali NUTS 2;

51. jilqa’ l-fatt li l-Eurostat bħalissa qed jevalwa kemm ikun tajjeb li jintużaw standards armonizzati tal-kontabilità pubblika fl-UE kollha għal-livelli kollha ta’ gvern bħala mod kif jittejbu s-sinerġiji bejn il-baġits tal-UE, dawk nazzjonali u sottonazzjonali;

52. jenfasizza l-ħtieġa għal titjib possibbli tal-istandard ESA 95 għall-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-kwistjoni tal-ispejjeż tas-self. Il-metodu ta’ kontabilità tal-ESA 95 tabilħaqq jittratta operazzjonijiet finanzjarji (u b’hekk is-self) b’mod differenti u jippenalizza lill-awtoritajiet lokali u reġjonali li jixtiequ jagħmlu investimenti fl-isforzi biex jibbilanċjaw il-baġits tagħhom. Taħt il-qafas tal-ESA 95, huma biss operazzjonijiet tas-sena finanzjarja inkwistjoni li huma kkunsidrati, u dan ma jippermettix lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jagħmlu tajjeb għal defiċit temporanju marbut mal-investiment billi jużaw riżervi jew bilanċ pożittiv bil-quddiem. Sabiex jintlaqħu riżultati ekwivalenti fil-qafas ta’ kontabilità tagħhom, dawn l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkollhom jiffinanzjaw l-investimenti tagħhom bis-sħiħ permezz tal-fondi tagħhom stess;

53. jinnota li l-Istati Membri li integraw b’mod formali lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess baġitarju (patt ta’ stabbiltà interna, pereżempju fil-Belġju, Spanja jew l-Awstrija) ġeneralment ħolqu dispożizzjoni għal mekkaniżmi li permezz tagħhom l-istandards ESA 95 ikunu iżjed flessibbli sabiex ikollhom il-possibilità ta’ investiment. Dawn jistgħu jieħdu l-forma, pereżempju, ta’ aġġustament pluriennali ta’ objettivi baġitarji jew sistemi għal eżenzjonijiet parzjali mill-objettiv ta’ nfiq fuq l-investiment sabiex jitqies iċ-ċiklu ta’ investiment;

54. għaldaqstant isejjaħ biex din il-kwistjoni tiġi solvuta fil-livell tal-UE permezz tal-armonizzazzjoni tar-regoli, sabiex l-istandards tal-ESA 95 isiru aktar flessibbli u jippermettu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jwettqu investimenti b’dan il-mod, filwaqt li jirrispettaw ir-rekwiżiti tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir għal ġestjoni tajba tal-finanzi pubbliċi;

55. jappella biex isir aktar użu ta’ mekkaniżmi ta’ finanzjament ġodda u innovattivi, bħal self u “fondi li jistgħu jerġgħu jintużaw” (revolving funds), u jinnota wkoll l-opportunitajiet mogħtija minn sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat, u l-BEI biex jistimola investimenti kreattivi u innovattivi fil-livell territorjali, u jilqa’ b’sodisfazzjon miżuri fi ħdan il-perjodu ta’ programmar 2014-2020, inklużi l-Fondi tal-QSK, li jippromovu dawn l-attivitajiet dejjem iktar;

56. jinnota li l-aċċess għas-swieq finanzjarji jvarja ħafna madwar l-UE u mhuwiex żviluppat tajjeb f’ċerti partijiet tal-Ewropa għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, u għalhekk jeħtieġ li dan il-punt jiġi indirizzat fil-livell tal-UE;

57. jistenna bil-ħerqa aktar diskussjonijiet dwar il-potenzjal għal strumenti innovattivi oħra fil-livell tal-UE li jistimolaw l-investiment u jappoġġjaw is-solidarjetà sabiex l-Ewropea tingħata l-għajnuna biex toħroġ mill-kriżi, inklużi l-bonds tal-proġetti tal-UE u l-Eurobonds.

Brussell, 31 ta’ Jannar 2013. Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni Ramón Luis VALCÁRCEL SISO

(1) Dexia Crédit lokali u s-CEMR (2012), Il-finanzi pubbliċi sottonazzjonali fl-Unjoni Ewropea, Lulju 2012.

(2) Parlament Ewropew (2010): Il-ħolqien ta’ sinerġija akbar bejn il-baġits Ewropej u nazzjonali (abbozzat minn Deloitte Consulting fuq talba tal-Kumitat għall-Baġits). Kwotazzjoni meħuda minn paġna 4, Sommarju Eżekuttiv.

(3) Regulatory Capacities at Sub-National Level for the Implementation of Public Investment Strategies related to the Absorption of EU Structural Funds ta’ Allio-Rodrigo Consulting għall-OECD, Ġunju 2012.

(4) Studju tal-Parlament Ewropew (2010): Il-ħolqien ta’ sinergija akbar bejn il-bagits Ewropej u nazzjonali.