[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 7.10.2008 KUMM(2008) 621 finali RAPPORT TAL-2008 MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-KODIĊI TA’ PRASSI (preżentata mill-Kummissjoni) RAPPORT TAL-2008 MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-KODIĊI TA’ PRASSI 1. DAħLA Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-indipendenza, l-integrità u r-responsabbiltà tal-awtoritajiet tal-istatistika nazzjonali u Komunitarji tal-25 ta’ Mejju 2005 ħabbret l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tirrapporta dwar l-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta' Prassi tal-Istatistika Ewropea fis-Sistema tal-Istatistika Ewropea (SSE) tliet snin wara l-adozzjoni tal-Kodiċi. Filwaqt li tissokta fuq il-momentum maħluq mill-adozzjoni tal-Kodiċi, li ntlaqet mill-Kunsill f’Ġunju 2005, is-SSE wettqet awtoevalwazzjoni komprensiva fuq il-bażi tal-prinċipji u l-indikaturi tal-Kodiċi. Ir-riżultati nġabru fil-qosor f’rapport tal-Eurostat ippreżentat lill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju f’Mejju 2006. Biex jikkomplementaw u japprofondixxu l-awtoevalwazzjonijiet, twettqu valutazzjonijiet bejn il-pari f’31 Istitut nazzjonali tal-Istatistika (INS) tal-Istati Membri tal-UE u tal-pajjiżi tal-EFTA kif ukoll fl-Eurostat matul il-perjodu 2006-2008. Dawn indirizzaw l-ambjent istituzzjonali u l-prattiki ta’ tixrid koperti mill-prinċipji 1 sa 6 u 15 tal-Kodiċi u l-funzjoni ta’ koordinazzjoni ta’ kull awtorità tal-istatistika fi ħdan is-sistema tal-istatistika tagħha. Ġew organizzati b’mod ċentrali mill-Eurostat u ttieħdu miżuri biex jassiguraw, kemm jista’ jkun, strateġija armonizzata inklużi standards ta’ valutazzjoni. Il-valutazzjonijiet bejn il-pari kkontribwew huma stess għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi, billi involvew stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-utenti kif ukoll partijiet interessati fil-livell nazzjonali u Ewropew rispettivament. Dan ir-rapport hu bbażat prinċipalment fuq ir-riżultat tal-valutazzjonijiet bejn il-pari u l-progress fl-implimentazzjoni tat-titijib identifikat fl-awtoevalwazzjonijiet u fil-valutazzjonijiet bejn il-pari. Aspetti oħra meqjusa jinkludu l-assigurazzjoni tal-kwalità tal-istatistika u l-attivitajiet ta’ verifika tal-kwalità kif ukoll il-konformità mal-leġiżlazzjoni Ewropea dwar l-istatistika. Minkejja li l-Kodiċi għandha tapplika għall-fornituri kollha tal-istatistika Ewropea, dan ir-rapport jiffoka prinċipalment fuq il-konformità mill-INS u l-Eurostat[1]. L-azzjonijiet ta’ titjib minn awtoritajiet individwali tal-istatistika, previsti għal konformità sħiħa mal-Kodiċi, jinsabu elenkati fid-dokument anness tal-Kummissjoni. F’Marzu 2008, deċiżjoni dwar it-twaqqif ta’ Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika (BKEGS) ġiet adottata mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Il-ħidma ewlenija ta’ dan il-korp – li għadu ma ġiex stabbilit formalment – se jkun ir-rappurtar annwali dwar il-konformità mal-Kodiċi mill-Eurostat u s-SSE kollha kemm hi. 2. KONFORMITÀ MAL-KODIċI MIS-SSE: SEJBIET EWLENIN Taqsira Tabella 1: Valutazzjonijiet bejn il-pari għall-Istituti Nazzjonali tal-Istatistika kollha u l-Eurostat Prinċipji u indikaturi tal-Kodiċi ta’ Prassi tal-Istatistika Ewropea | Riżultati tal-evalwazzjoni | Intlaħqu għal kollox | Intlaħqu fil-biċċa l-kbira | Intlaħqu b’mod parzjali | Ma ntlaħqux | 1: Indipendenza Professjonali | 1 | 15 | 13 | 3 | 1 | 2 | 25 | 6 | 1 | 0 | 3 | 27 | 4 | 1 | 0 | 4 | 22 | 8 | 2 | 0 | 5 | 22 | 5 | 3 | 2 | 6 | 28 | 4 | 0 | 0 | 7 | 31 | 1 | 0 | 0 | 2 | 28 | 3 | 1 | 0 | 3 | 32 | 0 | 0 | 0 | 4 | 21 | 8 | 3 | 0 | 5 | 25 | 7 | 0 | 0 | 6 | 30 | 1 | 0 | 1 | 2 | 23 | 8 | 1 | 0 | 3 | 16 | 14 | 2 | 0 | 4 | 29 | 1 | 2 | 0 | 5 | 3 | 20 | 8 | 1 | 6 | 2 | 19 | 11 | 0 | Perċentwali | 62 % | 25 % | 12 % | 1 % | L-akbar saħħiet tas-SSE jinsabu fl-oqsma koperti mill-prinċipji 2 (Mandat għall-ġbir ta’ dejta), 5 (Kunfidenzjalità tal-Istatistika) u 1 (Indipendenza Professjonali), li jittrattaw prinċipalment il-qafas legali kif ukoll il-politiki u l-prattiki ta’ implimentazzjoni. L-oqsma fejn jista’ jsir xi titjib għal dawn il-prinċipji jimmiraw lejn politiki speċifiċi jew klawżoli fil-liġi tal-istatistika ta’ awtoritajiet individwali tal-istatistika minflok kwistjonijiet meqjusa li jeħtieġu titjib fis-SSE kollha. Filwaqt li kienu rrapportati standards ġeneralment għoljin fil-qasam kopert mill-Prinċipju 6 (Imparzjalità u Oġġettività), biex jimxu lejn konformità sħiħa ma’ dan il-prinċipju bosta awtoritajiet tal-istatistika se jkollhom itejbu l-arranġamenti tagħhom għar-reklamar ta' tagħrif dwar il-metodi u l-proċeduri u biex il-pubbliku ġenerali jiġi mgħarraf dwar l-aċċess qabel il-ħruġ, anki jekk dan jingħata biss f'każijiet limitati. Minkejja l-progress rikonoxxut fil-qasam tal-ġestjoni tal-kwalità u tat-titjib fil-kwalità f’oqsma ewlenin, ir-riżultati tal-valutazzjonijiet bejn il-pari jitolbu sforzi addizzjonali skont il-prinċipju 4 (Impenn għall-Kwalità) dwar il-linji gwida tal-kwalità u dwar il-monitoraġġ tal-kwalità tal-proċessi u tal-prodotti. L-Impenn għall-Kwalità huwa kkorrelatat mill-qrib mal-prinċipju 3 (Adegwatezza ta’ riżorsi), li jissuġġerixxi li l-miżuri biex jiġi indirizzat dan in-nuqqas x’aktarx għandhom imorru id f’id mat-titjib fir-riżorsi tal-awtoritajiet tal-istatistika. It-titjib ippjanat jinkludi passi simili minn bosta awtoritajiet tal-istatistika, li jibnu fuq standards u għodda eżistenti tas-SSE. Wara l-valutazzjonijiet bejn il-pari, diġà jista’ jiġi osservat xi progress impressjonanti f’oqsma li fihom ġie propost xi titjib fir-rapporti tal-valutazzjoni bejn il-pari. Dan ġie meqjus fis-sejbiet irrapportati hawn isfel. Il-kwistjonijiet ewlenin relatati mal-konformità mal-Kodiċi tal-Istatistika Ewropea fis-SSE u l-prattiki tajbin identifikati f’awtoritajiet individwali tal-istatistika qed jinġabru fil-qosor taħt l-intestaturi rilevanti[2]. Indipendenza professjonali u oġġettività L-indipendenza minn indħil politiku u ndħil estern ieħor fil-produzzjoni u t-tixrid tal-istatistika Ewropea u l-għażla oġġettiva ta’ metodi, għejun u tekniki jidhru, fil-prattika, li huma żgurati fis-SSE kollha. Madankollu, is-sostenn legali aktar b’saħħtu ta’ indipendenza professjonali fi 13-il każ (indikatur 1.1) u salvagwardji aktar espliċiti tal-oġġettività tal-awtorità tal-istatistika f’erba’ pajjiżi (indikaturi 6.1 u 6.2) jistgħu jżidu l-kredibbiltà tas-SSE. Dan jgħodd ukoll b’mod partikolari, għalkemm mhux biss, f’każijiet fejn l-awtorità tal-istatistika hija magħquda amministrattivament ma’ dipartiment tal-politika. Il-pari identifikaw bħala prassi tajba ċerti dispożizzjonijiet fil-liġi tal-istatistika ta’ erba’ pajjiżi. It-twaqqif ta’ kumitat xjentifiku jew metodoloġiku ta’ livell għoli, linji gwida metodoloġiċi dettaljati approvati minn proċedura jew linji gwida definiti sew dwar l-etika professjonali jew Kodiċi nazzjonali, ġew identifikati bħala salvagwardji addizzjonali tal-oġġettività jew l-imparzjalità tal-awtoritajiet tal-istatistika. Aktar dispożizzjonijiet ġew irrakkomandati f’sitt pajjiżi (indikaturi 1.2 sa 1.4) biex jippermettu lill-kap tal-awtorità tal-istatistika jwettaq b’mod aktar effettiv il-funzjonijiet importanti definiti fil-Kodiċi bħala l-gwardjan tal-indipendenza professjonali u tal-oġġettività. Il-preżenza ta’ kriterji u kundizzjonijiet ċari fil-liġi tal-istatistika għall-għażla u, aktar importanti minn dan, għat-tkeċċija tal-kap tal-awtorità tal-istatistika ħarġet bħala prassi tajba oħra. Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi, l-awtorità tal-istatistika żviluppat politika ta' oppożizzjoni b'konformità mal-Kodiċi (indikatur 1.7). Il-prassi tajba tinkludi l-impożizzjoni b'mod espliċitu, fil-liġi tal-istatistika, ta' obbligu għall-awtorità tal-istatistika li twieġeb, meta jkun xieraq, għall-kritiki u l-użu ħażin tal-istatistika uffiċjali. Ipprogrammar Proċeduri ta’ pprogrammar tal-istatistika trasparenti u konformi mal-Kodiċi (indikaturi 1.5 u 11.2) huma implimentati fis-SSE kollha. Għaxar INS kienu mħeġġa jikkonverġu għal kollox lejn il-prassi komuni tas-SSE f’dan il-qasam, jiġifieri l-pubblikazzjoni ta’ programmi tal-istatistika u rapporti perjodiċi ta’ progress imsejsa fuq iċ-ċikli ta’ pprogrammar annwali u multiannwali b’konsultazzjoni mal-partijiet interessati ewlenin. It-tnaqqis tal-piż tar-rispons u l-użu tas-sorsi amministrattivi għal għanijiet ta’ statistika Minkejja l-mandat legali ċar għall-awtoritajiet kollha tal-istatistika biex jiġbru t-tagħrif għall-produzzjoni u t-tixrid tal-istatistika uffiċjali (indikatur 2.1), xi wħud iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli legali u/jew prattiċi li jfixklu l-użu ta’ rekords amministrattivi għal għanijiet ta’ statistika (indikaturi 2.2 u 9.5). Minħabba l-impatt tagħhom fuq il-piż fuq dawk li jwieġbu, il-kooperazzjoni fil-livell nazzjonali, inklużi l-awtoritajiet pubbliċi, bl-għan li jitneħħew dawn l-ostakli, għandha tkun prijorità. In-negozjati ta’ ftehimiet fil-livell ta’ servizzi mal-awtoritajiet u l-amministrazzjonijiet tar-reġistri u l-iffissar ta’ miri biex jiżdied l-użu ta’ dejta amministrattiva jistgħu jagħmlu parti minn strateġija proattiva tal-INS b'konformità ma' ċerta prassi tajba tas-SSE. Prattiki eżemplari biex tiġi evitata d-duplikazzjoni tal-ġbir ta’ dejta jistgħu jiġu osservati f’bosta pajjiżi fejn il-produtturi tal-istatistika huma marbuta b’mod espliċitu mil-liġi tal-istatistika li jużaw, kemm jista' jkun, id-dejta amministrattiva. Jekk wieħed jagħmel pass lil hinn u jinvolvi b’mod espliċitu l-INS fil-ħolqien u fl-iżvilupp tal-potenzjal ta’ rekords amministrattivi għal għanijiet ta’ statistika, dan jikkontribwixxi aktar mhux biss biex jiżdied l-użu (indikatur 10.4) iżda wkoll biex tissaħħaħ il-kwalità tal-istatistika msejsa fuq għejun amministrattivi (indikatur 8.1), kwistjoni dejjem aktar importanti għall-istatistika Ewropea. Bl-istess mod, l-introduzzjoni u l-użu akbar ta’ sistemi ta’ rappurtar elettroniċi u bbażati fuq l-internet fejn dan għadu mhuwiex (kompletament) possibbli (madwar nofs l-INS) jistgħu jnaqqsu aktar il-piż tar-rispons (indikatur 9.1) u jindirizzaw it-tnaqqis fir-rati ta’ rispons min-negozji (indikatur 9.3). Bosta awtoritajiet tal-istatistika qed jieħdu passi biex ikejlu u jamministraw b’mod attiv il-piż tar-rispons (prinċipju 9). Il-pari identifikaw prattiki tajbin biex isaħħu r-rispons għall-istħarriġ tal-istatistika fi tmien INS. Kunfidenzjalità tal-istatistika Il-valutazzjonijiet bejn il-pari kkonfermaw li l-ogħla standards biex tiġi mħarsa l-kunfidenzjalità tal-istatistika huma applikati fis-SSE kollha, għandhom l-għeruq fil-liġi tal-istatistika u huma implimentati permezz ta’ proċeduri interni, tekniki u salvagwardji fiżiċi, li xi wħud minnhom, madankollu, għad iridu jiġu rinforzati fi 13-il INS biex jikkonformaw b’mod sħiħ mal-indikaturi 5.1 sa 5.5 kollha fil-Kodiċi. Madankollu, fil-ftit pajjiżi fejn il-liġi tal-istatistika nnifisha tippermetti eċċezzjonijiet għall-prinċipju ta' kunfidenzjalità assoluta tal-istatistika, dan jista’ jkollu jitqies mill-ġdid. Ġestjoni tal-kwalità Il-ġestjoni tal-kwalità għandha tinftiehem bħala strateġija komprensiva, fit-tul u sistematika, li fiha d-dħul, il-proċessi u l-produzzjoni qed jiġu kontinwament imtejba. Skont ir-rapporti tal-valutazzjonijiet bejn il-pari, is-SSE se jkollha bżonn tinvesti aktar fit-tisħiħ tal-konformità mal-Kodiċi b'rabta mal-impenn tagħha għall-prinċipji u l-implimentazzjoni tagħhom, stabbiliti fid-Dikjarazzjoni ta’ Kwalità tas-SSE. Bosta awtoritajiet tal-istatistika ħabbru li se jieħdu passi biex jadottaw politika ta’ ġestjoni ta’ kwalità għall-uffiċċju kollu (xi wħud diġà introduċew strateġiji ta’ ġestjoni ta’ kwalità totali) u tnax se jelaboraw aktar il-linji gwida ta’ kwalità tagħhom. Biex jappoġġja dawn l-istrateġiji, l-Eurostat iżomm database ta’ prassi tajba disponibbli għall-pubbliku bħala sors ċentrali ta' referenza għall-ġestjoni ta' kwalità tas-SSE, u qed jippromwovi attivitajiet li jsaħħu l-kwalità fil-livell tal-UE. L-analiżi tar-rapporti żvelat li l-bażijiet tal-gruppi ta’ valutazzjoni bejn il-pari għall-evalwazzjoni tal-prinċipju 4 tal-Kodiċi (Impenn għall-kwalità) kienu pjuttost eteroġeni u li l-interpretazzjoni ta’ dan il-prinċipju ma kinitx dejjem sempliċi u ċara. It-tagħrif addizzjonali dwar attivitajiet ta’ assikurazzjoni tal-kwalità mogħti mill-awtoritajiet tal-istatistika qiegħed għalhekk jitqies hawn taħt. Il-prattiki tajbin fil-ġestjoni tal-kwalità ġew enfasizzati mill-pari f’disa’ awtoritajiet tal-istatistika, inkluża politika sistematika għall-ġestjoni tal-kwalità, sett komprensiv ta’ għodod biex jimplimentawha u verifiki tal-kwalità li jinvolvu l-utenti ewlenin. Żewġ INS fasslu mill-ġdid is-sistemi tagħhom tal-istatistika, b’mod partikolari biex isaħħu l-kwalità tal-istatistika. Kwalità tal-prodott Ir-reqqa, il-puntwalità u l-komparabilità huma prijoritajiet għas-SSE. Il-problemi ta’ kwalità b’mod partikolari jikkonċernaw l-istatistika miġbura taħt ftehimiet informali. L-awtoritajiet kollha tal-istatistika jirrapportaw dwar il-kwalità tal-istatistika Ewropea, fejn meħtieġ mil-leġiżlazzjoni tal-UE, u matul it-tliet snin li ġejjin xi wħud beħsiebhom jestendu r-rappurtar ta’ kwalità tagħhom biex ikopru l-produzzjoni kollha tal-istatistika. Sforzi akbar f’dan il-qasam għandhom imorru id f’id mat-taħriġ rilevanti għall-persunal li, s’issa, qed jingħata min-nofs l-awtoritajiet tal-istatistika. Barra minn hekk, xi każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-istatisika jeħtieġ li jiġu segwiti b’mod attiv (indikaturi 4.1 u 15.6 u prinċipji 12, 13 u 14). Il-maġġoranza vasta tal-istatistika Ewropea hi msejsa fuq il-leġiżlazzjoni tal-UE u l-frekwenza ġiet stabbilita mil-leġiżlaturi. Ir-rekwiżiti tal-utenti qegħdin jitqiesu wkoll fis-seduti regolari tal-Eurostat mad-dipartimenti tal-Kummissjoni u fl-eżerċizzji ta’ spezzjoni, u li jinvolvu ċ-CEIES u l-Kumitat Ewropew Konsultattiv għall-Istatistika li twaqqaf dan l-aħħar (indikatur 13.3). Kwalità tal-proċess L-attivitajiet ta’ assikurazzjoni tal-kwalità orjentati lejn il-proċess li jinkludu l-monitoraġġ tal-indikaturi ta’ kwalità, il-verifiki tal-kwalità jew l-awtoevalwazzjonijiet għadhom mhumiex imħaddma sistematikament fis-SSE kollha, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet tal-istatistika bdew skemi rilevanti. Dawn irrapportaw li huma japplikaw waħda jew aktar minn dawn l-attivitajiet għall-biċċa l-kbira tal-proċessi tal-istatistika jew għal kollha kemm huma, li bażikament ikopru l-istadji kollha tal-proċess ta’ produzzjoni (bl-eċċezzjoni tal-ippjanar u tal-għamla tal-istħarriġ f’xi każijiet). Ġie rrakkomandat użu usa’ ta’ għarfien espert estern fil-proċess ta’ reviżjoni. Fil-ħames INS, il-pari identifikaw bħala prassi tajba s-simplifikazzjoni tal-proċess ta’ produzzjoni tagħhom billi jinħolqu għodod u metodi komuni fil-livell ċentrali, inkluża sistema ċentralizzata ta’ aġġustament staġjonali. Barra minn hekk, ġiet enfasizzata wkoll il-kooperazzjoni ma’ istituzzjonijiet pubbliċi u riċerkaturi oħra (indikaturi 4.2, 4.3 u 4.5 u prinċipji 7 u 8). Djalogu bejn l-utenti u l-produtturi Id-djalogu proattiv mal-utenti huwa wieħed mill-pedamenti tal-Kodiċi. Għaldaqstant, bħala parti mill-valutazzjoni bejn il-pari, l-INS u l-Eurostat wettqu stħarriġ ta’ sodisfazzjon tal-utenti biex ikunu jistgħu jitqiesu l-opinjonijiet tal-utenti ewlenin dwar l-istatistika Ewropea u r-rendiment tal-awtoritajiet tal-istatistika. Bosta awtoritajiet tal-istatistika jwettqu regolarment stħarriġ dwar is-sodisfazzjon tal-utenti u xi wħud jikkumpilaw indiċi tas-sodisfazzjon tal-utenti. Il-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet tal-istatistika jirrapportaw li jikkooperaw mal-kumitat xjentifiku biex itejbu l-metodoloġija. Barra minn hekk, il-konsultazzjoni formali tal-utenti tagħmel parti mill-istrateġiji adottati mill-awtoritajiet tal-istatistika għall-ipprogrammar u l-iffissar tal-prijoritajiet (indikaturi 4.3, 7.7, 11.1 u 11.3). Imparzjalità u prattiki ta’ tixrid Aċċessibbiltà u aċċess għal mikrodata Kważi l-produzzjoni kollha tal-istatistika hija disponibbli permezz tal-internet u ħafna prattiki tajbin jistgħu jiġu identifikati fis-SSE kollha (indikaturi 15.1 u 15.2), inkluża kultura tajba ta’ servizz, websajts dħulin b’metadejta komprensiva u li jippreżentaw ir-riżultati ta’ produtturi oħra ta’ dejta kif ukoll il-miżuri biex jippromwovu l-litteriżmu tal-istatistika enfasizzat f’16-il rapport ta’ valutazzjonijiet bejn il-pari. Madankollu, bosta awtoritajiet tal-istatistika qed jinvestu biex itejbu aktar il-kanali tagħhom ta’ komunikazzjoni, b’metodi li jvarjaw minn sforzi ta’ modernizzazzjoni bażika għal applikazzjonijiet avvanzati. Ir-riċerkaturi jsibu firxa wiesgħa ta’ għażliet fis-SSE kollha li joffru aċċess għal mikrodejta fl-għamla ta' fajls għall-użu pubbliku, ġabriet ta' dejta anonimizzata de facto kif ukoll faċilitajiet ta' aċċess remoti jew fuq il-post irregolati minn dispożizzjonijiet legali u protokolli (indikatur 15.4). F’dan il-qasam ġew identifikati prattiki tajbin fi tmien INS. Imparzjalità L-awtoritajiet tal-istatistika kważi kollha jgħollu l-profil professjonali pubbliku tagħhom billi joħorġu stqarrijiet li jistgħu jiġu identifikati b’mod ċar li ġejjin mill-awtorità tal-istatistika u li huma purament ta’ statistika, appoġġjati minn politika dwar li jsiru kummenti pubbliċi fuq kwistjonijiet tal-istatistika (indikatur 1.6) u li jsiru biss dikjarazzjonijiet oġġettivi u mhux partiġjani fil-konferenzi stampa (indikatur 6.7). Ġie rrakkomandat biex isiru aktar passi lejn deskrizzjoni aktar ċara tal-istatistika uffiċjali kollha, inkluż l-iffissar ta’ logo distintiv li għandu jintuża għall-istqarrijiet kollha tal-INS b’konformità mal-prassi komuni tas-SSE. Bħala kontribuzzjoni sinifikanti għall-kredibilità tas-SSE, il-pilastri ewlenin biex jiġi garantit l-aċċess imparzjali mill-utenti għall-istatistika Ewropea, jinkludu: - mhuwa permess l-ebda aċċess għall-pubblikazzjonijiet tal-istatistika lill-Ministeri qabel il-ħruġ tagħhom, u f’xi każijiet huwa anki pprojbit mil-liġi jew strettament limitat, ikkontrollat u ppubbliċizzat (indikatur 6.6). L-eċċezzjonijiet mogħtija jvarjaw minn awtorità tal-istatistika għal oħra f’termini ta’ oqsma tal-istatistika, gruppi fil-mira u ż-żmien magħżul, u għalhekk jitħalla lok għall-konverġenza lejn strateġija armonizzata tas-SSE. Il-pari identifikaw prassi tajba fi tliet INS, inkluż l-ebda għoti ta' aċċess qabel il-ħruġ kif ukoll l-iffissar ta' regoli biex jiġi impost embargo wara l-ħruġ u biex jiġi trattat il-kxif ta’ informazzjoni; - kalendarju tal-ħruġ f’kull INS għall-produzzjoni ewlenija tal-istatistika (indikatur 6.5), għalkemm fil-każ ta’ bosta INS u tal-Eurostat il-kopertura tagħha tista’ tiġi estiża għal aktar prodotti. Iż-żminijiet tal-ħruġ jistgħu jiġu armonizzati aktar; - aċċess trasparenti u ġust ipprovdut mill-awtorità tal-istatistika, għal analiżijiet imfassla apposta, bl-eċċezzjoni li f’diversi pajjiżi, kultant b’riżultat ta' dispożizzjoni legali, ċerti utenti privileġġati (istituzzjonali) ma għandhomx bżonn iħallsu għalihom (indikatur 15.3). Metadejta L-awtoritajiet tal-istatistika fis-SSE kollha jippubblikaw statistika Ewropea b'metadejta komprensiva, f'ħafna pajjiżi bl-Ingliż kif ukoll bil-lingwa/lingwi nazzjonali. Filwaqt li dejjem se jkun possibbli u neċessarju li tiġi żviluppata l-metadejta, bi djalogu mal-utenti, l-istandardizzazzjoni u/jew l-estensjoni tal-ambitu tagħha ġew partikolarment enfasizzati fi 13-il rapport ta’ valutazzjoni bejn il-pari (indikaturi 6.4, 15.5 u 15.6). Bħala każ speċifiku – u rari – ta’ politika ta’ reviżjoni tal-awtoritajiet tal-istatistika, kważi kollha jikkoreġu u jippubbliċizzaw l-iżbalji, għalkemm strateġiji aktar formalizzati jkunu utli f'diversi każijiet (indikatur 6.3). Riżorsi u effiċjenza Għalkemm bosta INS irriformaw is-sistemi ta’ produzzjoni tagħhom f’dawn l-aħħar snin biex ilaħħqu mat-tnaqqis fil-baġit u fil-persunal, ġie rrapportat li nuqqas kontinwu ta’ riżorsi qed jhedded l-ilħiq tar-rekwiżiti tal-istatistika Ewropea f’diversi pajjiżi (prinċipju 3). Disa’ valutazzjonijiet bejn il-pari identifikaw politiki eżemplari għar-riżorsi, li jkopru l-iżvilupp tal-kapital uman, il-ġestjoni tal-karrieri tal-persunal jew il-monitoraġġ u l-kontroll ibbażati fuq l-ispiża. Il-kapital uman huwa l-kwalità fundamentali tal-uffiċċji tal-istatistika. Is-salarji komparattivament baxxi f’xi pajjiżi jirriżultaw f’rati għolja ta’ fatturat u jpoġġu l-INS tagħhom fi żvantaġġ meta jikkompetu għal persunal bi kwalifiki għolja fis-suq nazzjonali tax-xogħol. Xi INS jirrapportaw nuqqas ġenerali ta’ persunal kwalifikat jew proċeduri inflessibbli ta’ reklutaġġ li jagħmluha diffiċli biex jimtlew postijiet vakanti. F'xi pajjiżi t-tijib fl-infrastruttura tat-teknoloġija tal-informazzjoni jitqies bħala meħtieġ. Fl-awtoevalwazzjonijiet tagħhom tal-2005 kważi l-INS kollha indikaw nuqqas ta’ riżorsi tal-IT – flimkien ma’ nuqqas ta’ speċjalisti tal-IT – bħala l-ostakli ewlenin għal użu akbar tat-teknoloġija għal awtomazzjoni akbar tal-ipproċessar tal-istatistika. Jekk ma jiġux indirizzati dawn in-nuqqasijiet, dan jista’ jwassal biex l-INS jinqatgħu mill-progress teknoloġiku u mill-kisbiet suċċessivi fl-effiċjenza, u għalhekk iżommhom milli jsolvu l-problema kif ukoll jikkontribwixxi potenzjalment għal qasma diġitali fi ħdan is-SSE fi żmien aktar fit-tul. F’xi pajjiżi, in-nuqqas ta' riżorsi finanzjarji ġie rraportat bħala problema kbira u perċentwali għoli ta' xogħol ikkummissjonat ġie identifikat bħala xkiel potenzjali għal investiment aktar fit-tul. Bħalissa għaddejjin diversi inizjattivi tas-SSE bl-għan li jibbilanċjaw aħjar it-talba għall-istatistika Ewropea mal-ispejjeż tagħha. L-istrateġiji eżistenti għall-analiżi tal-konsegwenzi ta’ leġiżlazzjoni ġdida tal-istatistika, il-proposti għas-simplifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni u r-reviżjonijiet biex jiġu identifikati prijoritajiet negattivi, qed jiġu appoġġjati minn attivitajiet ġodda. Dawn jinkludu evalwazzjoni tal-ispejjeż assoċjati mal-implimentazzjoni tal-biċċa l-kbira tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-istatistika u tal-benefiċċji/merti, mudelli ta’ sħubija innovattivi fi ħdan is-SSE biex itejbu l-effikaċja tagħha u djalogu intensifikat mal-komunità tal-utenti, inkluż dwar prijoritajiet għall-ġejjieni u li jinvolvi l-Kumitat Ewropew Konsultattiv għall-Istatistika (indikaturi 3.2 sa 3.4). Koordinazzjoni tas-sistema tal-istatistika Il-koordinazzjoni tas-sistema tal-istatistika nazzjonali hija kwistjoni għal kważi kull pajjiż, għalkemm il-kontribuzzjoni ta’ produtturi oħra ta’ dejta nazzjonali għall-istatistika nazzjonali uffiċjali jew l-istatistika Ewropea tista’ tkun żgħira ferm. L-estensjoni tal-Kodiċi għall-produtturi tal-istatistika Ewropea għajr għall-INS u l-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tal-Kodiċi ma jistgħux isegwu xejra unika fis-SSE. Fejn ikun rilevanti, l-istrateġiji nazzjonali huma marbuta mill-qrib mal-funzjoni ta’ koordinazzjoni tal-INS fis-sistema. Dawn ivarjaw minn progress impressjonanti għal azzjoni limitata li tiddependi, inter alia , fuq l-abbiltà u s-segħat legali tal-INS li jinfluwenzaw lill-produtturi nazzjonali tal-istatistika tal-Komunità. L-analiżi tal-pari tar-rwol ta’ koordinazzjoni tal-INS u r-rapporti tal-INS dwar il-konformità minn atturi ewlenin oħra, għajr għall-banek ċentrali nazzjonali, żvelat ċerti xejriet li jrawmu l-konformità mal-Kodiċi fuq bażi tas-sistema nazzjonali kollha: - F’sistemi tal-istatistika aktar iddeċentralizzati u fejn tiġi prodotta dejta nazzjonali oħra mill-Ministeri/mid-dipartimenti tal-politika, il-limitu safejn dawn huma espliċitament koperti mil-liġi tal-istatistika u marbuta mill-istess rekwiżiti fir-rigward tal-indipendenza professjonali, l-oġġettività, l-imparzjalità, eċċ. għandu rwol ewlieni fil-konformità mal-Kodiċi. - Jeħtieġ li jiġu żgurati deskrizzjoni u separazzjoni ċari tal-funzjoni tal-istatistika mill-ħidmiet amministrattivi jew mit-tfassil tal-politiki. Bħala prerekwiżit, l-ambitu tal-istatistika uffiċjali nazzjonali u l-partijiet involuti għandhom jiġu definiti b’mod ċar mil-liġi u/jew minn programm integrat tal-istatistika. - Dan jista’ mbagħad jifforma l-qalba tan-netwerk uffiċjali tal-istatistiċi fil-pajjiż, ikkoordinat u miżmum mill-INS. Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi l-Kunsill jew il-kumitat(i) tal-Istatistika jappoġġjaw dawn il-ħidmiet u f'xi wħud minnhom il-funzjoni ta’ koordinazzjoni hi definita fil-liġi tal-istatistika. Il-prattiki tajbin jinkludu: (a) Karta jew Kodiċi nazzjonali, (b) programm komuni ta’ taħriġ, (c) proċedura komuni ta’ reklutaġġ, (d) qsim ta’ riżorsi għal ħidma metodoloġika, IT, eċċ. u (e) logo komuni u/jew skeda komuni ta’ ħruġ bl-għan li jrawmu tixrid ikkoordinat ta’ statistika uffiċjali kif ukoll (f) pjattaforma komuni ta’ tixrid. Il-pari identifikaw prattiki tajbin għat-titjib tal-koordinazzjoni tas-sistema nazzjonali tal-istatistika f’ħames pajjiżi. Ir-rwol ta’ koordinazzjoni tal-Eurostat huwa diversifikat u jinkludi l-koordinazzjoni fil-Kummissjoni Ewropea, is-SSE u l-komunità internazzjonali kif ukoll mal-Bank Ċentrali Ewropew. Fl-abbozz ġdid tar-Regolament dwar l-istatistika Ewropea qed jiġi propost it-tisħiħ tar-rwoli ta' koordinazzjoni kemm tal-INS kif ukoll tal-Eurostat. 3. KONKLUżJONIJIET U PASSI LI JMISS L-esperjenzi miksuba s’issa mis-SSE fil-proċess ta’ implimentazzjoni tal-Kodiċi juru li l-istrateġija awtoregolatorja taħdem tajjeb ħafna: il-livelli ta’ konformità ġeneralment għolja huma kkumplimentati minn progress dinamiku fir-rigward tat-titjib. Madankollu, il-konformità sħiħa mal-Kodiċi tibqa’ sfida bażikament għall-istituti nazzjonali tal-istatistika kollha u għall-Eurostat. Minħabba li l-pajjiżi kollha għandhom sistemi u kundizzjonijiet nazzjonali tal-istatistika pjuttost speċifiċi, ma għandhomx jintużaw evalwazzjonijiet ta’ konformità mal-Kodiċi għall-klassifikazzjonijiet tal-pajjiżi, iżda biex jiġu żviluppati aktar is-sistemi tal-istatistika fil-livell nazzjonali u Ewropew. Fis-sistemi tal-istatistika li fihom il-qafas istituzzjonali għad irid jiġi allinjat mal-Kodiċi eż. permezz ta’ salvagwardji supplimentari għall-indipendenza professjonali, jew fejn ir-riżorsi nstabu li kienu inadegwati, l-awtoritajiet pubbliċi qed jintalbu biex imexxu l-iżviluppi meħtieġa. Jistgħu jitqiesu aktar passi fejn il-BKEGS ikollu rwol ewlieni. Barra minn hekk l-awtoritajiet pubbliċi jistgħu jappoġġjaw l-INS biex jikkollaboraw b'mod proattiv mas-sidien ta' dejta amministrattiva li titqies indispensabbli fid-dawl tal-perfezzjonament tal-użu ta’ sorsi amministrattivi għal għanijiet ta’ statistika. Identifikata bħala qasam fejn jinħtieġ titjib fuq skala tas-SSE kollha, is-Sistema tal-Istatistika Ewropea se tingħaqad biex tinvesti fl-implimentazzjoni tal-għodod u l-linji gwida għall-ġestjoni tal-kwalità tas-SSE. Il-ħidma biex jiġu armonizzati aktar l-oqfsa ta' kwalità fis-SSE kollha se tinkludi reviżjoni tar-Rakkomandazzjonijiet għall-implimentazzjoni tad-Dikjarazzjoni tas-SSE dwar il-Kwalità adottata fl-2001 mill-Kumitat tal-Programm tal-Istatistika kif ukoll aġġornament tal-Linji gwida tas-SSE dwar il-Kwalità fid-dawl tal-esperjenzi tal-proċess ta' valutazzjoni bejn il-pari fir-rigward tal-prinċipji ta' kwalità. Bħala sħab importanti biex jiżguraw produzzjoni ta’ kwalità għolja u progress fejn għandu x’jaqsam l-indirizzar ta’ sfidi ewlenin għas-SSE, inkluż dwar l-iffissar ta’ prijoritajiet u t-tnaqqis ta’ piż ta’ dawk li jwieġbu, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni mal-Bank Ċentrali Ewropew u mas-SEBĊ jitqies kruċjali. L-aderenza mal-prinċipji tal-istatistika kif ikkodifikati fir-Regolament imminenti dwar l-Istatistika Ewropea u r-Regolament emendat imminenti li jikkonċerna l-ġbir ta’ tagħrif tal-istatistika mill-Bank Ċentrali Eworpew, se tiffaċilita din il-kooperazzjoni. Jinħtieġu wkoll sforzi kontinwi biex tiġi indirizzata l-aderenza minn awtoritajiet oħra tal-istatistika involuti fil-produzzjoni u fit-tixrid tal-istatistika Ewropea. L-ewwel esperjenzi fl-estensjoni tal-implimentazzjoni tal-Kodiċi fil-livell nazzjonali jenfasizzaw l-importanza li l-INS u l-Eurostat ikollhom rwol b’saħħtu ta' koordinazzjoni fi ħdan is-sistema nazzjonali u l-Kummissjoni Ewropea rispettivament. Il-monitoraġġ tal-Eurostat tal-implimentazzjoni tal-Kodiċi msejsa fuq il-valutazzjonijiet bejn il-pari mwettqa matul il-perjodu 2006-2008 u fuq ir-rapporti ppreżentati mill-pajjiżi, jitqies effettiv u proporzjonat. Ċiklu ieħor ta' valutazzjonijiet bejn il-pari huwa previst fil-ħames snin li ġejjin soġġett għall-parir mill-Bord Konsultattiv Ewropew għall-Governanza tal-Istatistika, b’mod partikolari rigward l-ambitu u billi jitqiesu l-ispejjeż u l-benefiċċji. Se jitqiesu ċerti aġġustamenti tal-indikaturi individwali tal-Kodiċi billi jittieħdu bħala bażi ta’ evalwazzjoni l-esperjenzi miksuba bil-Kodiċi. [1] Il-banek ċentrali nazzjonali huma eżentati mill-attivitajiet tas-SSE dwar l-implimentazzjoni tal-Kodiċi u l-monitoraġġ tagħha. [2] Il-prinċipji u l-indikaturi tal-Kodiċi u ħarsa ġenerali sħiħa tal-prattiki tajbin identifikati matul il-valutazzjonijiet bejn il-pari jinsabu fuq il-websajt tal-Eurostat: http://ec.europa.eu/eurostat/quality.