MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 77/60

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-Internet tal-Oġġetti”

(2009/C 77/15)

Nhar is-7 ta' Frar 2008, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

“L-Internet tal-Oġġetti”.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-16 ta' Lulju 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Retureau.

Matul l-447 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-17 u t-18 ta' Settembru 2008 (seduta tat-18 ta' Settembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'118-il vot favur u astensjoni waħda.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea:

1.1 Tinvesti fir-riċerka, tappoġġja t-tixrid tagħha (bħalma ġara fl-avvenimenti marbuta mal-presidenzi preċedenti) u l-ħolqien ta' sistema standardizzata għaliex l-Internet tal-Oġġetti (IOT — Internet of Things) huwa meqjus bħala qasam importanti.

1.2 Tieħu miżuri biex tneħħi l-ostakli li jxekklu l-użu tat-teknoloġija.

1.3 Tevalwa jekk is-sistemi ċentralizzati ikunux kapaċi jġestixxu l-ammont ta' traffiku li normalment jiġġeneraw l-applikazzjonijiet tal-IOT u jekk il-gvernanza lokali (tal-ismijiet u s-servizzi) humiex approċċ aktar effettiv għall-ġestjoni tal-użu mill-massa.

1.4 Tinvestiga jekk id-direttivi eżistenti attwali humiex kapaċi jġestixxu l-protezzjoni tad-data u l-ħtiġijiet marbutin mas-sigurtà b'mod adegwat jew jekk hemmx bżonn ta' miżuri leġiżlattivi ġodda.

1.5 Tqis il-kwistjoni marbuta mal-ħtieġa li għadd ta' laboratorji fl-Ewropa jikkombinaw il-finanzjament tal-universitajiet u tal-kumpaniji privati bl-għan li jiġi assigurat li r-riżultati tar-riċerka jintużaw fl-Ewropa u li r-riċerkaturi ma jitilqux lejn faċilitajiet u intrapriżi ta' riċerka f'partijiet oħra tad-dinja (l-Istati Uniti).

1.6 Fir-rigward tar-riskji elettromanjetiċi possibbli, għandu japplika l-prinċipju tal-kawtela għal dawn l-ambjenti ġodda b'densità għolja ta' qarrejja tal-frekwenzi tar-radju (wave readers), b'mod partikolari għall-ħaddiema f'dawn it-tipi ta' ambjenti. Dawn għandhom jiġu infurmati bi kwalunkwe riskji eventwali u għandhom jiġu implimentati metodi ta' protezzjoni. Madankollu, din il-kwistjoni għandha tiġi evalwata bir-reqqa, permezz ta' studji xjentifiċi.

1.7 Tiftakar li l-iżvilupp teknoloġiku għandu jsir għall-poplu, u hemm il-bżonn li jiġu evalwati r-riskji etiċi b'rabta ma' dan.

1.8 Fir-rigward tas-servizzi trans-Ewropej, il-Kummissjoni Ewropea jew l-awtorità indipendenti amministrattiva li tista' tirregola l-ispettru fil-ġejjieni, għandha tqis il-ħtiġijiet b'rabta mal-ispettru fil-qasam tal-Internet tal-Oġġetti.

1.9 Ir-riċerka ser tkun kruċjali fit-tellieqa għall-provviżjoni tal-kapaċità tal-kompjuters li jġestixxu applikazzjonijiet tal-Internet tal-Oġġetti f'ħin reali (real time).

2. Proposti tal-Kummissjoni

2.1 Wara l-komunikazzjoni tagħha tal-2007 dwar it-tags tal-RFID (1) u wara l-konferenza f'Liżbona dwar dan is-suġġett f'Novembru li għadda, il-Kummissjoni, b'din il-komunikazzjoni, se tgħaddi għall-istadju li jmiss li huwa dak tal-Internet tal-Oġġetti (2).

2.2 Ikun tajjeb ukoll li ssir referenza għal numru konsiderevoli ta' komunikazzjonijiet u inizjattivi tal-KESE f'dawn l-aħħar snin (3), inkluż rapport interim dwar il-programm i2010 (4).

3. Kummenti u analiżi

3.1 Introduzzjoni

3.1.1 L-iżvilupp tat-teknoloġija informatika jikkostitwixxi kwistjoni kruċjali għas-soċjetajiet tagħna, partikolarment peress li s-suq uniku tal-Ewropa jpoġġiha f'pożizzjoni ideali biex issir reġjun ewlieni fl-ekonomija diġitali, bil-kondizzjoni li twarrab biżżejjed riżorsi fir-rigward tar-riċerka bażika u R&D u tal-politika marbuta mal-gvernanza għall-internet tal-ġejjieni.

3.1.2 It-tkabbir u l-kompetittività Ewropea jiddependu ħafna minn dawn l-aspetti, u huwa ż-żmien propizju li, minbarra li jiġu żviluppati t-teknoloġiji u l-investimenti, u l-għarfien u l-kompetenzi meħtieġa, tittieħed pożizzjoni soda dwar il-gvernanza politika ta' dan it-tip ta' internet.

3.1.3 L-internet, saħansitra f'dawn iż-żminijiet ta' WEB 2.0 interattiv u mobbli, għadu jiddependi minn netwerk globali ta' mijiet ta' servers u routers, jiġifieri kompjuters fissi mqabbdin permezz tal-fili u l-fibra ottika. Iżda l-konnessjonijiet mat-terminals mobbli, bħal fil-każ tat-telefonija ċellulari jew l-internet, huma possibbli permezz ta' raġġi elettromanjetiċi u qed jiżdiedu b'rata mgħaġġla ħafna, bi standards ta' konnessjoni diversi (3G, 3G+-HSPDA, Edge, WiFi, WiMax).

3.1.4 Il-WEB 2.0 huwa interattiv. L-utenti jistgħu wkoll joħolqu u jipprovdu l-kontenut huma stess, fuq bażi individwali jew f'kooperattivi u kollaborazzjonijiet (l-enċiklopedija Wikipedia, “software open source”, eċċ.). Għadd kbir ta' SMEs huma involuti fil-provviżjoni ta' software, kontenut kreattiv u, fuq kollox, servizzi ddiversifikati ħafna (installazzjoni u manutenzjoni tan-netwerks, sigurtà informatika, taħriġ, eċċ.).

3.1.5 Kulma jmur, iċ-ċippijiet informatiċi qed jiċkienu, u fl-istess ħin qed ikunu aktar kumplessi u jikkunsmaw inqas enerġija. Qed ikunu inkorporati f'terminals mobbli, li aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed jeħfiefu fil-piż, fejn is-software intużat u s-saħħa tal-kalkoli jistgħu jintużaw biex jintegraw it-telefonija, l-aċċess għall-internet u l-ġeolokalizzazzjoni (eż. iċ-ċippijiet SiRF 3).

3.2 Lejn l-Internet tal-Oġġetti

3.2.1 L-Internet tal-Oġġetti qed jibda jintuża f'kuntest teknoloġiku kumpless — nibdew mill-WEB 2.0 u teknoloġiji relatati oħra, li fil-biċċa l-kbira diġà jeżistu, u li l-fużjoni tagħhom tagħti lok għal fażi ġdida fil-ksib tal-Internet tal-Oġġetti: — il-protokoll Ipv6 (5), HTTP (6), FTP, eċċ. u standard ġdid HTML 5 universali għall-qari tas-siti (għadu jrid jitħejja), — it-tags tal-RFID (7) u l-qarrejja tal-frekwenzi tar-radju, li jikkollegahom mal-bażi tad-data, — il-ġeolokalizzazzjoni (GPS, u dalwaqt il-GALILEO), — in-netwerks inter-konnessi, u l-kapaċità ta' ħażna tal-bażi tad-data, — l-intelliġenza artifiċjali, b'mod partikolari fil-Web 3.0 (web semantiku, b'lingwaġġ li se jkun viċin ta' dak naturali) u għall-ġestjoni tad-data bejn il-magni, — in-nanoteknoloġiji, partikolarment applikati għall-mikroproċessuri, — it-tabelli 2D (barcodes, Datamatrix) li għadhom jistgħu jintużaw, partikolarment biż-żieda ta' kontenut rikk (rich content) f'indirizz internet ikkodifikat bid-Datamatrix, fotografat permezz ta' terminal mobbli li jaqbad mas-sit direttament (użi diversi, fil-qasam tat-turiżmu, il-pubbliċità, l-informazzjoni, eċċ.).

3.2.2 Peress li kulma jmur l-elementi tan-netwerks tal-ġejjieni qed ikunu aktar b'saħħithom, l-informatika, li hija preżenti b'daqstant saħħa, ser ikollha rwol li kulma jmur qed jikber; Mijiet jew eluf ta' proċessuri jistgħu jaħdmu fl-isess ħin (8) minflok permezz ta' operazzjonijiet suċċessivi; b'hekk il-kalkoli jkunu jistgħu jsiru b'mod aktar mgħaġġel, u jkunu jistgħu jinħolqu universi virtwali kumplessi simultanji; barra minn hekk, il-virtwalizzazzjoni diġà tippermetti li s-saħħa tal-kompjuters tkun sfruttata b'mod ktar komplet billi jitħaddmu diversi magni b'mod virtwali ġo magna waħda, saħansitra b'sistemi operattivi differenti. Din it-teknika qed tixtered b'ritmu mgħaġġel.

3.2.3 Indubbjament l-Ewropa għandha bżonn issaħħaħ ir-riċerka u toħloq kompetenzi ta' livell għoli teoretiċi u prattiċi f'dawn l-oqsma, biex ir-riċerkaturi “ma jinħatfux” mil-laboratorji universitarji u privati l-kbar Amerikani, u fi ftit taż-żmien ieħor, minn dawk Ċiniżi u Indjani. Ir-riskju ta' dewmien teknoloġiku kbir isir aktar ovvju fin-nuqqas ta' inizjattivi ta' importanza ewlenija iddedikati għall-għarfien tal-internet tal-ġejjieni.

3.2.4 It-teknoloġiji tal-ħażna tal-massa (mass stockage technologies) qed jevolvu b'pass mgħaġġel. Dawn huma assolutament meħtieġa għall-bażi tad-data li ser jiġbru fihom id-deskrizzjoni tal-oġġetti identifikati mill-indirizz tal-internet tagħhom. Dawn il-kapaċitajiet, meta kkombinati mal-kapaċitajiet marbuta mat-trattament tad-data, iwittu t-triq għall-internet intelliġenti, li ser jakkumula konoxxenzi ġodda f'bażi tad-data aktar kompluti permezz tal-ikkombinar u t-trattament tad-data riċevuta mill-bażi tad-data u l-oġġetti tal-identifikazzjoni. Fl-istess ħin, in-netwerk isir il-kompjuter, u jaħżen programmi li jippermettu l-użu ta' bażi tad-data u l-intervent uman, bħal pereżempju tiftix kumpless, rapporti, eċċ.

3.3 L-ewwel applikazzjonijiet

3.3.1 Attwalment qed jiġu sperimentati għadd ta' applikazzjonijiet u oħrajn diġà qed joperaw bil-mezzi attwali fis-setturi ekonomiċi bħal pereżempju: — il-kummerċ bl-imnut (Wal-Mart), — il-loġistika tat-trasport u l-intraċċar tal-merkanzija, — is-sigurtà f'ċerti intrapriżi.

3.3.2 It-tags tal-RFID inkorporati fl-oġġetti, fl-ID badges u fil-prodotti għall-bejgħ fis-supermarkets, pereżempju, jipprovdu aċċess simultanju lil qarrej li jkun relattivament viċin (id-distanza tiddependi mill-frekwenza użata) għall-indirizz u l-karatteristiċi tal-oġġetti kollha moqrija fl-istess ħin (it-trolley jew kontenitur tas-supermarket) u l-konsegwenzi kollha relatati (il-prezz li għandu jitħallas, dikjarazzjoni doganali dettaljata). Fil-Ġappun, diġà huwa possibbli li tintuża sistema bħal din għax-xiri ta' prodotti, li jitħallsu permezz ta' ċipp oħra inkorporata fil-mowbajls (li fil-fatt ikun qed jagħmilha ta' terminal multi-funzjonali).

3.3.3 Fir-rigward tal-loġistika tat-trasport, u b'rabta mal-ġeolokalizzazzjoni, dak li jkun jista' jkun jaf kollox dwar kwalunkwe ordni li tkun qed tiġi proċessata, inkluża l-pożizzjoni ġeografika tagħha, f'ħin reali.

3.3.4 L-Internet tal-Oġġetti huwa preżenti kullimkien. Ta' spiss jissejaħ ukoll “Ambiant Internet” (Internet preżenti kullimkien), fejn l-informazzjoni li tiġi trasmessa mill-qarrejja fi stadji differenti tal-proċess tat-trattament tkun tista' tiġi użata awtomatikament.

3.3.5 F'ċerti applikazzjonijiet, l-oġġetti jikkomunikaw, in-netwerk “jitgħallem” u jista' jieħu deċiżjonijiet adattati, pereżempju fil-każ tal-applikazzjonijiet użati fid-djar bħall-konoxxenza bijometrika tal-persuni (Bio Recognition), il-ftuħ ta' bibien, l-attivazzjoni ta' deċiżjonijiet dwar id-dar u t-tagħmir tagħha, it-tisħin tad-dar, il-ventilazzjoni, twissijiet marbuta mas-sigurtà għat-tfal, eċċ.

3.3.6 L-aċċess għal ċerti magni jew ċerta informazzjoni jista' jkun iddeterminat permezz ta' apparat li jaqra l-marki tas-swaba' jew li jirrikonoxxi l-għamla tal-oġġett.

3.4 L-ubikwità tan-netwerks u l-ħajja privata, u s-sigurtà

3.4.1 Dawn it-trattamenti, però, jistgħu jżidu b'mod konsiderevoli r-riskji ta' ndħil fil-ħajja privata jew il-kunfidenzjalità tal-ħajja professjonali, indħil fir-relazzjonijiet ta' bejn il-klijenti u l-fornituri ta' beni jew servizzi; it-tħaddim tajjeb tal-“Ambiant Internet” jiddependi mill-fatt li n-netwerks ikollhom kwantità ta' data personali, u allura kunfidenzjali, u strettament privata, bħal fil-każ tal-applikazzjonijiet mediċi.

3.4.2 Hija ħaġa minn awl id-dinja li dak li jkun jitlob li jkun jaf jekk l-istrumenti ġuridiċi Komunitarji marbuta mal-protezzjoni tad-data attwali humiex biżżejjed għan-netwerks tal-futur qrib.

3.4.3 Jekk il-protezzjoni u l-kunfidenzjalità fir-rigward tad-data meqjusa “sensittiva” ma jissaħħux, l-“ambiant network”ikollu l-potenzjalità li jsir strument ta' trasparenza totali għall-individwi (kif inhu diġà fil-każ tal-annimali domestiċi fis-sistema ta' identifikazzjoni Ewropea).

3.4.4 L-ewwel u qabel kollox, hemm bżonn li jiġu ssorveljati l-intersezzjonijiet fejn tinġabar id-data mxerrda billi tiġi rregolata d-data dwar l-oġġetti u tiġi pprojbita d-data dwar l-individwi. It-tixrid tad-data jiddependi mill-fatt li l-ewwel għandu jiġi assigurat li din tkun anonima — b'hekk, l-argumenti ta' dawk li ma jaċċettawx li jagħtu informazzjoni ta' natura soċjoloġika bl-iskuża li qed jipproteġu l-ħajja privata jisfaw fix-xejn. M'hemmx bżonn ta' awtorizzazzjoni minn qabel mill-persuni kkonċernati jekk id-data tkun anonima, u mbagħad tinġabar f'forma ta' statistika qabel ma r-riżultati jiġu ppubblikati.

3.4.5 Id-data kunfidenzjali — li għandha tiġi definita mil-lat ġuridiku — għandha tiġi protetta permezz ta' kkodifikar b'saħħtu ħafna biex l-aċċess ikun awtorizzat biss għall-persuni (jew il-magni) awtorizzati.

3.4.6 Il-kwistjoni tal-ħsara għal saħħet il-bniedem jew tar-riskju marbuta mal-frekwenzi għoljin ħafna (UHF) aktar b'saħħithom li dalwaqt ikunu qegħdin jintużaw b'mod estensiv għadha miftuħa, kif tirrikonoxxi l-Kummissjoni.

3.4.7 Il-leġiżlazzjoni dwar il-ħarsien tal-ħaddiema mill-mewġ elettromanjetiku tista' tkun insuffiċjenti wisq għal espożizzjoni permanenti għall-frekwenzi għoljin u frekwenzi għoljin ħafna. L-istudji dwar dan is-suġġett, li ġeneralment saru dwar il-konsegwenzi li jista' jkollhom il-mowbajls fuq is-saħħa tal-utenti, baqgħu inkonklużivi. B'mod urġenti, jinħtieġ li jiżdiedu r-riċerki u jinfirxu fuq ir-riskji u l-kwistjonijiet possibbli qabel ma ċerti tipi ta' tags tal-ġenerazzjoni l-ġdida jiġu żviluppati bla rażan (9).

3.4.8 Għandhom jiġu stabbiliti regoli, jekk possibbli universali, u tal-anqas Ewropej, għall-użu tat-tags tal-RFID, li jagħtu vantaġġ lid-dritt għall-protezzjoni tal-privatezza, f'perspettiva li għandha mnejn tmur lil hinn min-“natural persons” (persuni fiżiċi), peress li l-leġiżlazzjoni attwali hija applikata b'mod inugwali u ma tkoprix is-sitwazzjonijiet kollha relatati mal-użu attwali u futur tat-tags tal-RFID u tal-Internet tal-Oġġetti.

3.5 L-internet tal-ġejjieni

3.5.1 Għalkemm il-previżjonijiet għal perjodu medju dwar l-internet tal-ġejjieni huma possibbli sa ċertu punt, peress li huwa qasam li għaddej minn tibdil kontinwu, jidher li dan it-tip ta' internet ser ikun taħlita ta' Web 3.0 u l-Internet tal-Oġġetti.

3.5.2 Il-biċċa l-kbira tad-diversi komponenti tal-internet tal-ġejjieni jew diġà jeżistu jew qed jiġu raffinati jew implimentati, b'tali mod li dan l-internet il-ġdid dalwaqt ikun jista' jiġi ppreżentat għall-ewwel darba. Il-paradigma l-ġdida tiegħu ser terġa' tiddefinixxi l-pożizzjoni u r-rwol tal-“pervasive networks” (netwerks li huma preżenti kullimkien) f'ħajjet iċ-ċittadini u t-tkabbir ekonomiku fuq skala li diffiċli nikkonċepixxuha minn issa, iżda li tista' twassal għal bidla soċjali kbira u tkun sors — mingħajr preċedent — ta' żvilupp għan-negozji u l-pajjiżi li huma kapaċi jkollhom għarfien tajjeb tal-aspetti kollha tiegħu, fi kliem ieħor, dawk li diġà għamlu l-investiment meħtieġ fir-riċerka, it-taħriġ u l-ħolqien ta' standards u servizzi ġodda. Dan jista' jwassal għal tibdil fil-bilanċi ta' qawwa fil-qasam tal-ekonomija u x-xjenza fil-livell globali. Din hija sfida li l-Ewropa ma tistax tevita.

3.5.3 Fl-aħħar, l-Internet tal-Oġġetti jirrappreżenta fużjoni tad-dinja fiżika u diġitali, u dik reali u virtwali. L-oġġetti intelliġenti (“smart objects”) huma inkorporati b'mod sħiħ fl-“ambient ubiquitous network”, u ser jokkupaw post ferm ikbar milli fin-netwerk parteċipattiv umanist tal-WEB 2.0 li ser isir parti integrali min-netwerk usa' u fuq skala akbar.

3.5.4 Fl-aħħar nett, in-netwerk il-ġdid iqajjem għadd ta' problemi ta' gvernanza minħabba l-iskala u l-kontenut il-ġdid tiegħu, il-ħtiġijiet li jinsabu mijiet ta' eluf ta' ismijiet u l-istandards universali li jkollhom jintużaw. L-RFIDs huma attwalmwent irregolati permezz ta' standards privati u relazzjonijiet kummerċjali b'EPC globali, imma dal-metodu ser jibqa' jkun prattikabbli meta l-internet tal-ġejjieni jkun żviluppat bis-sħiħ?

Brussell, it-18 ta' Settembru 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) COM(2007) 96 finali, Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — L-Identifikazzjoni bil-Frekwenzi tar-Radju (RFID) fl-Ewropa: passi lejn qafas ta' politika.

(2) Ara Towards an RFID policy for Europe (Lejn politika tal-RFID għall-Ewropa), dokumenti ta' seminar, ed. Maarten Van de Voort u Andreas Ligtvoet, 31 ta' Awwissu 2006.

(3) Pereżempju, l-opinjoni tal-KESE Identifikazzjoni permezz tal-Frekwenza tar-Radju (RFID), rapporteur; is-Sur Morgan, ĠU C 256, 27.10.2007, p. 66 — TEN/293.

(4) Il-Komunikazzjoni dwar It-tħejjija tal-ġejjieni diġitali ta' l-Ewropa — Stħarriġ ta' Nofs it-Terminu ta' l-i2010 COM(2008) 199 finali.

(5) Internet protocol version 6.

(6) Hypertext Transfer Protocol (HTTP) huwa protokoll għall-komunikazzjonijiet għat-trasferiment tal-informazzjoni fuq l-intranet u l-world wide web. L-iskop oriġinali tiegħu kien mezz kif jiġu ppubblikati u misjuba paġni tal-hypertext mill-internet.

(7) Radio Frequency Identification.

(8) L-università ta' Stanford waqqfet laboratorju ġdid, il-“Pervasive Parallelism Lab”, iffinanzjat mill-ikbar kumpaniji tal-industrija tal-informatika fl-Istati Uniti, bħall-HP, IBM u Intel.

(9) Studju xjentifiku Ingliż dwar il-mowbajls li sar fuq medda ta' diversi snin juri li huma innokwi; ir-rapport huwa disponibbli hawnhekk:

http://www.mthr.org.uk