Qed jiżdied il-bżonn ta’ statistika affidabbli u ta’ kwalità kbira biex dawk li jfasslu l-politika u n-negozji jkunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet ibbażati fuq l-evidenza. Madankollu, il-kuntest attwali li jixħet pressjoni fuq ir-riżorsi umani u finanzjarji disponibbli għall-produzzjoni tal-istatistika, l-għadd dejjem akbar ta’ statistika ta’ kwalità kbira meħtieġa sar sfida kbira għall-ESS. Fl-istess waqt, l-ESS qed ikollha domanda mingħand il-fornituri tad-dejta (ir-rispondenti – in-negozji) biex jonqos il-piż amministrattiv. Biex jingħelbu dawn l-isfidi, dan l-aħħar il-Kummissjoni (il-Eurostat) ħadet għadd ta’ inizjattivi bil-għan li tiżgura produzzjoni aktar effiċjenti tal-istatistika Ewropea u biex tnaqqas il-piż minn fuq ir-rispondenti billi tissimplifika u ttejjeb il-koordinazzjoni u l-kollaborazzjoni fi ħdan l-ESS. Eżempju minnhom hu l-emenda li saret fl-2015 fir-Regolament (KE) Nru 223/2009 dwar l-istatistika Ewropea, li tiċċara l-governanza tal-ESS u ssaħħaħ l-istrumenti tal-koordinazzjoni u tal-kollaborazzjoni, fil-livelli nazzjonali u tal-UE. Inizjattivi simili oħra, eżempju fil-qasam tal-istatistika soċjali, jinsabu fil-programm REFIT tal-Kummissjoni u għandhom l-għan li jissimplifikaw u li jirrazzjonalizzaw il-produzzjoni tal-istatistika Ewropea f’oqsma mmirati.

Il-fornituri tad-dejta huma mħassbin biż-żieda fil-piż minħabba l-ħtiġijiet addizzjonali tad-dejta. Mill-konsultazzjonijiet immirati ħarġet fid-dieher evidenza li l-immodernizzar tal-istatistika kummerċjali intra-Unjoni se tikkumpensa ferm iżjed minn din iż-żieda.

•Il-ġbir u l-użu tal-kompetenzi

Il-proġett tal-FRIBS ġie diskuss f’bosta laqgħat ma’ esperti nazzjonali, u d-diskussjonijiet ma trattawx biss l-istatistika tan-negozju, iżda anki l-istatistika makroekonomika, l-istatistika dwar il-Kontijiet Nazzjonali u l-istatistika dwar il-Bilanċ tal-Pagamenti. Ir-rapporti dwar il-progress tal-proġett ġew ippreżentati b’mod regolari lill-Kumitat tas-Sistema Ewropea tal-Istatistika (l-ESSC) stabbilit bir-Regolament (KE) Nru 223/2009.

Il-konsultazzjonijiet mal-partijiet konċernati, deskritti hawn fuq, li jinkludu lill-utenti tad-dejta u lill-fornituri tad-dejta, kienu sors ieħor tal-evidenza esterna użata.

•Il-valutazzjoni tal-impatt

Ma’ din il-proposta hemm mehmuż Rapport tal-Valutazzjoni tal-Impatt li jidentifika l-problemi, jikkunsidra alternattivi differenti ta’ politika li jindirizzawhom u fl-aħħar nett jivvaluta l-impatt tal-alternattivi ta’ politika.

Il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju ta opinjoni pożittiva dwar il-valutazzjoni tal-impatt f’Ġunju 2016. ( http://ec.europa.eu/smart-regulation/impact/ia_carried_out/cia_2016_en.htm#estat ).

Il-valutazzjoni tal-impatt tidentifika żewġ kawżi tal-problemi:

(1) L-istatistika Ewropea tan-negozju għandha inqas rilevanza u inqas ħila tar-rispons

(2) L-istatistika tan-negozju għandha frammentazzjoni legali

Biex jindirizzaw dawn il-kawżi tal-problemi, ġew ivvalutati dawn l-alternattivi:

L-Alternattiva A – Ix-xenarju bażi – l-ebda bidla fil-politika tal-UE;

L-Alternattiva B – Jiġu implimentati azzjonijiet leġiżlattivi limitati għal ċerti oqsma tal-istatistika tan-negozju, inkluż alternattivi oħrajn biex jiġi modernizzat l-Intrastat.

L-Alternattiva C – L-immodernizzar tal-istatistika tan-negozju f’qafas wieħed (il-FRIBS) b’taħlita ta’ miżuri, inkluż alternattivi oħrajn biex jiġi modernizzat l-Intrastat.

Abbażi tal-valutazzjoni tal-impatt, l-Alternattiva A ma jidhirx li hi aċċettabbli għax dawk li jfasslu l-politika u l-utenti tad-dejta mhux se jkunu sodisfatti aktar bid-dejta mxerrda u jduru għal sorsi oħra tad-dejta.

L-Alternattiva B tindirizza l-immodernizzar tas-sistema attwali tal-Istatistika Ewropea tan-Negozju sa ċertu punt, biex jiġu aġġornati d-dejta tal-produzzjoni u l-output tad-dejta għall-politika u għal utenti oħra. Huwa minnu wkoll li bl-immodenizzar tas-sistema tal-Intrastat, għandu jonqos il-piż tal-fornituri tad-dejta. Iżda din l-Alternattiva ma ssolvix għadd ta’ nuqqasijiet attwali. L-ewwel nett, iż-żamma ta’ għaxar (10) atti leġiżlattivi separati għall-istatistika tan-negozju tfisser li hemm bżonn isiru aktar sforzi biex jonqsu l-inkonsistenzi u biex tinżamm il-koerenza tad-dejta u tal-indikaturi li nħolqu għall-utenti tal-politika fil-futur, u li se toħloq ukoll volum ta’ xogħol qawwi għall-ġestjoni u għall-aġġornamenti ta’ dawn il-biċċiet ta’ leġiżlazzjoni. L-azzjonijiet ta’ titjib proposti f’din l-Alternattiva fil-fatt ma jżidux il-ħeffa u l-ħila tar-rispons biex jinbidlu l-ħtiġijiet tal-politika u ta’ utenti oħra.

L-Alternattiva C hi l-aktar waħda avvanzata u l-aktar waħda li tħares ’il quddiem għax timmodernizza s-sistema tal-istatistika Ewropea tan-negozju biex tkun adattata għall-futur. L-istatistika Ewropea tan-negozju se tinġabar f’qafas legali wieħed (il-FRIBS) li se jiggarantixxi b’mod impliċitu ferm aktar konsistenza tal-istatistika tan-negozju (eż. mil-lat tal-mument opportun meta jsiru l-bidliet u l-armonizzazzjoni tad-definizzjonijiet, eċċ). Dan jippermetti li jinkisbu aktar benefiċċji mis-sistema tal-ESS kollha kemm hi u fl-istess ħin jimmassimizza l-valur miżjud tal-UE. Il-fruntieri bejn id-diversi oqsma tal-istatistika se jonqsu jew saħansitra jispiċċaw għalkollox. Dan l-allinjament se jagħmilha possibbli biex jaqdi l-ħtiġijiet tal-politika ħafna aħjar għax ikunu jistgħu jixterdu indikaturi u taħlitiet ta’ indikaturi aktar razzjonalizzati. Għall-kuntrarju taż-żewġ alternattivi l-oħra, dan se jżid ukoll il-ħeffa tas-sistema. Ċerti ħtiġijiet tal-politika ġodda jistgħu jiġu ssodisfati b’inqas dewmien u jiġu integrati f’sistema mfassla sew u li taħdem. Barra minn hekk, b’kuntrast mal-Alternattiva B, l-Alternattiva C timminimizza l-ispejjeż għall-adattamenti tal-istatistika mxerrda u tal-qafas legali sottostanti, għax ir-reviżjonijiet meħtieġa kollha jiddaħħlu aktar faċilment u f’daqqa. L-aktar importanti iżda li l-Alternattiva C għandha – bil-bosta – l-akbar potenzjal biex jonqos il-piż fuq l-intrapriżi.

Bħala konklużjoni, dawn il-vantaġġi kollha jiffavorixxu biċ-ċar lill-Alternattiva C. Din tissodisfa l-aħjar l-għanijiet tal-programm REFIT billi tissimplifika, tnaqqas il-piż amministrattiv mhux meħtieġ u tirrazzjonalizza t-testi legali eteroġeni u inkonsistenti li bħalissa jirregolaw l-istatistika tan-negozju f’qafas legali koerenti wieħed.

Filwaqt li jesprimi opinjoni pożittiva, il-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju kellu tliet rakkomandazzjonijiet ewlenin għal titjib tar-Rapport tal-Valutazzjoni tal-Impatt. Dawn huma:

1)Din il-firxa ta’ alternattivi li ġew ippreżentati u analizzati fil-bidu tqieset li mhix sħiħa għax il-proċess ta’ konsultazzjoni fuq is-subalternattivi possibbli dwar l-immodernizzar tal-istatistika kummerċjali intra-Unjoni jissokta wara l-ewwel sottomissjoni tar-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt għall-iskrutinju tal-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju (l-RSB). Il-Eurostat aġġorna l-lista tal-alternattivi ta’ politika proposti, biex tkun tirrifletti l-konklużjonijiet tal-ESSC dwar l-immodernizzar tal-kummerċ intra-Unjoni.