MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 128/69

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-impatt tas-siti tan-netwerking soċjali fuq iċ-ċittadini/konsumaturi”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2010/C 128/12)

Relatur: is-Sur PEGADO LIZ

Matul is-sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-26 ta’ Frar 2009, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

L-impatt tas-siti tan-netwerking soċjali fuq iċ-ċittadini/konsumaturi

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it--12 ta’ Ottubru 2009.

Matul l-457 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fl-4 u l-5 ta’ Novembru 2009 (seduta tal-4 ta’ Novembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’108 voti favur, 2 voti kontra u 10 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jirrikonoxxi l-importanza kulturali, politika u soċjali tas-siti tan-netwerking soċjali (SNS) fuq l-Internet, bħala mezz ta’ komunikazzjoni u interazzjoni bejn persuni li jeżerċitaw id-dritt fundamentali tagħhom tal-espressjoni.

1.2. Il-Kumitat jinnota wkoll il-benefiċċji ekonomiċi marbuta mat-tkabbir tas-SNS, speċifikament il-potenzjal tagħhom għal tipi differenti ta’ komunikazzjoni kummerċjali u ta’ marketing.

1.3. Il-KESE jixtieq jenfasizza l-aspetti pożittivi tat-tkabbir tas-SNS, speċifikament il-kontribut tagħhom għall-garanzija tal-libertà tal-espressjoni f’ċerti sitwazzjonijiet politiċi u biex in-nies ikunu jistgħu jeżerċitaw dik il-libertà, għall-ħolqien u l-iżvilupp tal-komunitajiet fuq l-Internet biex in-nies ikunu jistgħu jiltaqgħu jew jerġgħu jiskopru ħbieb u membri tal-familja, għall-prevenzjoni ta’ sitwazzjonijiet li jqiegħdu lill-minorenni fir-riskju u biex il-minorenni jkunu jistgħu jitolbu l-għajnuna permezz ta’ dawn in-netwerks kif ukoll sabiex jaqsmu l-informazzjoni dwar kwistjonijiet ta’ saħħa.

1.4. Madankollu, fl-istess ħin, il-Kumitat jixtieq iżid il-leħen tiegħu ma’ dawk tal-organizzazzjonijiet u l-assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-familji u l-membri individwali tal-pubbliku li jkunu esprimew tħassib sod dwar ir-riskju tal-użu illegali u abbużiv tas-SNS, li jinjoraw għadd ta’ drittijiet fundamentali tal-bniedem.

1.5. Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni b’mod partikolari għar-riskji marbuta mal-użu tas-SNS mill-minorenni u membri oħra vulnerabbli tal-pubbliku, speċifikament il-persuni b’livell baxx ta’ litteriżmu diġitali, li ħafna drabi jisfgħu vittmi tan-nies li jisfruttawhom biex jieħdu sehem f’attivitajiet illegali li joffendu d-dinjità personali tagħhom u jqiegħdu fil-periklu l-benesseri fiżiku u mentali tagħhom u saħansitra ħajjithom.

1.6. Il-Kumitat jilqa’ l-inizjattivi reċenti tal-Kummissjoni Ewropea, u b’mod partikolari dawk li twettqu mid-DĠ għas-Soċjetà tal-Informazzjoni u l-Midja u d-DĠ tal-Ġustizzja, biex jiffaċilitaw il-ftehimiet bejn il-provvedituri ta’ dawn in-netwerks fil-forma ta’ Kodiċi ta’ Kondotta u Prattika tajba.

1.7. Iżda l-KESE jqis li l-azzjoni min-naħa tal-UE u l-Istati Membri għandha tissaħħaħ biex jiġi żgurat li l-pubbliku jkun infurmat aħjar dwar ir-riskji assoċjati mal-użu tas-SNS u dwar il-prattiki tajbin li għandhom jiġu adottati.

1.8. Il-Kumitat iqis wkoll li għandhom isiru aktar sforzi biex iż-żgħażagħ jiġu pprovduti b’edukazzjoni iktar komprensiva sa mill-iktar snin bikrija tal-iskola, biex jingħata appoġġ aħjar lill-familji, minħabba l-importanza tal-monitoraġġ mill-ġenituri u s-superviżjoni tal-użu tal-internet miż-żgħażagħ, biex jiġu żviluppati għodod li jibblokkaw l-aċċess jew jiffilterjaw, biex tiġi żgurata prevenzjoni aħjar tar-riskji u biex il-prattiki illegali jew dannużi f’dan il-qasam jiġu indirizzati b’mod iktar effettiv.

1.9. F’dan ir-rigward il-KESE jqis li ż-żgħażagħ għandhom ikunu involuti direttament fit-tfassil tal-mudelli operattivi kif ukoll fil-moderazzjoni u l-konklużjoni ta’ kwistjonijiet marbuta mas-SNS, minħabba li ser ikunu huma li probabbilment ser jifhmu bl-aktar mod effettiv u mgħaġġel il-kwistjonijiet li jinħolqu f’dan il-qasam filwaqt li jipproponu soluzzjonijiet adatti.

1.10. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkompli taħdem fuq l-istudju dettaljat tal-fenomenu tas-SNS, sabiex tikseb fehim bir-reqqa tas-sitwazzjoni, speċifikament dwar l-implikazzjonijiet kulturali, soċjali u ekonomiċi tagħha u l-użu potenzjali tagħha fil-promozzjoni tad-dibattitu ġenerali dwar il-kwistjonijiet importanti bħat-tibdil fil-klima, jew l-inizjattiva “Ninfurmaw dwar l-Ewropa”.

1.11. Il-KESE jirrakkomanda li minbarra l-prattiki ta’ awtoregolamentazzjoni tajba, il-Kummissjoni tqis il-possibbiltà li jiġu stabbiliti mekkaniżmi ta’ koregolamentazzjoni li jwasslu sabiex kull ftehim li jiġi ffirmat dwar prattika tajba jiġi mmonitorjat b’mod adatt, sabiex jiġi evitat il-ksur, jinqered l-abbuż u t-trasgressuri jiġu ppenalizzati b’mod effettiv. Fil-każ ta’ attivitajiet kriminali li twettqu simultanjament fl-Istati Membri kollha bl-użu tat-teknoloġiji tal-informazzjoni, l-UE issa tista’ tersaq lejn sistema ta’ inkriminazzjoni u penalitajiet armonizzati ġestiti b’mod koordinat mill-korpi nazzjonali responsabbli.

1.12. Għaldaqstant, il-Kumitat jissuġġerixxi li l-Kummissjoni, bħala segwitu għall-konsultazzjoni pubblika li saret f’Lulju 2008, tabbozza Green Paper dwar is-siti tan-netwerking li tippreżenta l-għażliet prinċipali għall-ħidma futura, fejn jiġu analizzati l-implikazzjonijiet ta’ dawn is-siti. Il-proċess tal-abbozzar jinvolvi wkoll li jinstemgħu l-fehmiet tad-diversi organizzazzjonijiet u assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kkonċernati.

1.13. Il-KESE jirrakkomanda li titqies il-possibbiltà li jinħatar Ombudsman Komunitarju inkarigat mill-kwistjonijiet kollha relatati mal-protezzjoni tad-dinjità tal-bniedem, il-protezzjoni tad-data u l-ħajja privata fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika u s-settur awdjoviżiv b’responsabbiltà speċifika għas-siti tan-netwerking.

1.14. Il-KESE jirrakkomanda li l-Istati Membri jtejbu l-koordinazzjoni tal-politiki tagħhom fil-livell nazzjonali sabiex jiġi stabbilit qafas legali konsistenti li jindirizza dawn is-sitwazzjonijiet, bil-għoti ta’ poteri li għandhom jiġu eżerċitati b’mod koordinat mir-regolaturi nazzjonali eżistenti jew il-ħolqien ta’ mekkaniżmi regolatorji adatti.

1.15. B’mod partikolari, il-Kumitat jitlob lill-Membri tal-Parlament Ewropew biex iqiegħdu lil dawn il-kwistjonijiet ġodda fil-quċċata tal-aġendi politiċi tagħhom, biex jiġi rifless it-tħassib dejjem ikbar tas-soċjetà ċivili.

2. Introduzzjoni

2.1. Is-suġġett ta’ din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja huwa l-impatt fuq il-pubbliku/konsumatur mis-SNS, li huma essenzjalment servizzi fuq l-internet biex jiġu stabbiliti u jintrabtu komunitajiet ta’ persuni li jkollhom attivitajiet jew interessi komuni jew li sempliċement jixtiequ jesploraw interessi u attivitajiet ta’ persuni oħra u li jipprovdu firxa ta’ funzjonijiet li jippermettu l-interazzjoni bejn l-utenti http://www.saferinternet.org/ww/en/pub/insafe/safety_issues/faqs/social_networking.htm.

2.2. In-netwerking soċjali nfirex b’rata mgħaġġla: 211-il miljun persuna, li jgħoddu għal madwar tliet kwarti tal-utenti kollha tal-internet – stmati għal total ta’ 282,7 miljun – li suppost jużaw dawn is-servizzi tal-internet b’mod regolari. Dawn jintużaw l-iktar minn żgħażagħ bejn l-età ta’ sittax-il sena u ’l fuq; għalkemm dan is-settur kiber, xi servizzi għandhom rata ta’ lealtà relattivament baxxa. Il-Kummissjoni Ewropea (1) tikkalkula li n-netwerks soċjali jiġbdu madwar 40 miljun utent regolari fl-Ewropa, għalkemm għandu jiġi nnotat li s-sena l-oħra l-użu żdied b’madwar 35 % u huwa maħsub li sal-2012 l-għadd tal-utenti ser jirdoppja u fuqhom, biex jitla’ għal 107,4 miljuni.

2.3. Fl-istess ħin, id-ditti multinazzjonali ġew konvinti minn dan il-fenomenu, u qed jirreklamaw il-prodotti u s-servizzi tagħhom, kultant b’modi inġusti. Jekk inħarsu lejn il-kampanja ta’ Obama, il-partiti politiċi ddeċidew jagħmlu użu minn dawn is-servizzi l-ġodda kif rajna fl-elezzjonijiet ta’ dan l-aħħar tal-Parlament Ewropew. Saħansitra l-Vatikan sar membru tal-Facebook (Pope2you.net).

2.4. Fi ftit kliem, il-karatteristiċi ewlenin tas-SNS huma ġeneralment is-servizzi b’xejn, it-tkabbir rapidu u esponenzjali fl-għadd tal-utenti, il-valur finanzjarju meraviljuż tagħhom, il-fatt li huma faċli ħafna biex jintużaw u d-disponibbiltà tal-funzjonijiet li jippermettu l-interazzjoni bejn l-utenti tas-servizz.

2.5. Din l-opinjoni teżamina l-iktar inizjattivi reċenti tal-Komunità, tevalwa l-qafas legali attwali, tanalizza r-riskji involuti fl-użu tas-SNS u tagħmel rakkomandazzjonijiet u proposti għal miżuri biex tittejjeb is-sigurtà tal-utenti u l-fiduċja tagħhom f’mezz tax-xandir ta’ dan it-tip.

3. L-impatt tas-SNS u r-riskji assoċjati

3.1. Is-servizzi tas-SNS ibbażati fuq l-internet huma fenomenu soċjali relattivament ġdid, li t-teknoloġija tagħhom qed tevolvi b’mod kostanti, u huwa rikonoxxut ġeneralment li qed ibiddlu l-mod li bih jirrelataw u jinteraġixxu n-nies fuq l-internet.

3.2. Skont l-istudju tal-ComScore, u sabiex nifhmu kompletament l-iskala tal-fenomenu, il-Facebook waħdu, li huwa servizz tan-netwerking soċjali u s-sitt l-ikbar sit li jżuruh l-utenti fid-dinja, jirċievi madwar 275 miljun hit fix-xahar. Fl-Ewropa, il-Facebook ġie aċċessat minn madwar 100 miljun persuna fi Frar 2009, li jgħodd għal madwar erba’ minuti għal kull 100 minuta fuq l-internet u jirrappreżenta iktar minn 30 % tal-ħin kollu li tqatta’ fis-SNS, meta mqabbel ma’ biss 12 % is-sena l-oħra.

3.3. L-aspetti pożittivi tan-netwerks soċjali ħadd ma jista’ jiċħadhom, speċifikament il-kontribut tagħhom lejn:

i) il-garanzija tal-libertà tal-espressjoni f’ċerti sitwazzjonijiet soċjali u politiċi;

ii) l-iżvilupp u l-konnessjoni bejn komunitajiet fuq l-internet;

iii) is-sejba u l-laqgħat ma’ ħbieb u membri tal-familja u l-opportunità biex jikkomunikaw ma’ xulxin;

iv) il-prevenzjoni ta’ sitwazzjonijiet li jġibu magħhom ir-riskji għall-minorenni u li jippermettu lill-minorenni jitolbu l-għajnuna permezz tas-SNS, kif ukoll

v) il-promozzjoni tal-prodotti u s-servizzi u xprun għall-kummerċ elettroniku.

3.4. Madankollu, u minkejja l-aspetti pożittivi li ssemmew hawn fuq, huwa importanti li nżommu quddiemna r-riskji assoċjati mal-użu tas-SNS għal finijiet illegali jew malizzjużi, speċifikament għall-iżvilupp tal-minorenni (2). Dawn jinkludu:

i) it-trawma psikoloġika kkawżata minn insulti li jsiru permezz ta’ dawn is-servizzi;

ii) il-fastidju sesswali tat-tfal u ż-żgħażagħ;

iii) l-impustar ta’ ritratti jew vidjows ta’ adoloxxenti għarwenin jew nofshom għarwenin, li jkunu ttieħdu minnhom stess jew minn persuni oħra;

iv) ir-reklamar espliċitu għall-prostituzzjoni u s-servizzi ta’ “skorta”;

v) il-ksur frekwenti tal-privatezza, ir-riputazzjoni u d-dinjità personali;

vi) l-attakki fuq il-benesseri fiżiku u mentali tal-utenti tas-siti;

vii) it-tixwix għall-vjolenza, ir-razziżmu u l-ksenofobija;

viii) it-tifrix ta’ ideoloġiji totalitarjani li jkunu ta’ natura faxxista jew li jikkostitwixxu apoloġija għan-Naziżmu: u

ix) is-suwiċidji minn żgħażagħ, allegatament għax ċerti dettalji intimi jkunu ħarġu fil-pubbliku permezz ta’ dawn in-netwerks.

3.5. Għandha titqies ukoll il-ġenerazzjoni l-ġdida tat-teknoloġiji użati fis-SNS, speċifikament l-applikazzjonijiet li jwasslu sabiex l-utenti ta’ netwerks ta’ dan it-tip jiġu “geotagged”, applikazzjonijiet li jużaw teknoloġiji li jagħrfu l-uċuh biex b’hekk ikunu jistgħu jiġu konnessi ma’ kontijiet tas-SNS u l-opportunitajiet il-ġodda għall-interazzjoni pprovduti mill-aħħar ġenerazzjoni tat-telefowns ċellulari.

3.6. Hemm ukoll il-fatt li dan it-tip ta’ netwerk faċilment jintuża biex jinfirxu l-viruses, bħall-virus li laqat lit-Twitter fi tmiem il-ġimgħa tal-11/12 ta’ April 2009 u li awtomatikament imposta iktar minn 100 000 messaġġ, dannu lil kontijiet ta’ utenti mingħajr għadd.

3.7. Bħala parti mill-Forum għal Internet iktar Sikur 2009 (Safer Internet Forum (3)), il-Kummissjoni Ewropea ressqet għall-konsultazzjoni pubblika (4), sondaġġ li jindirizza l-kwistjoni tan-netwerks soċjali u t-tweġibiet li daħlu (5) jiżvelaw li s-“cyberbullying”, l-invażjoni tal-privatezza u l-“grooming” huma meqjusa bħala l-ikbar perikli u l-iktar perikli komuni li jiffaċċjaw il-minorenni meta jużaw is-SNS.

3.8. Fir-rigward tas-“cyberbullying” (6), 54 % tal-ġenituri Ewropej huma mħassba li t-tfal jistgħu jisfgħu vittma ta’ din il-prattika. ’Il fuq minn 80 % tal-ġenituri fi Franza, il-Greċja u l-Portugall huma mħassba li t-tfal tagħhom jistgħu jiffaċċjaw il-problema tal-bullying meta jużaw l-internet jew it-telefowns ċellulari. F’xi pajjiżi li għandhom tradizzjoni qawwija ta’ protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal u l-apprezzament tal-edukazzjoni, bħad-Danimarka, l-Isvezja u l-Finlandja, il-ġenituri juru li għandhom iżjed fiduċja li t-tfal tagħhom se jużaw l-internet b’mod sikur, u 69 % mhumiex imħassba dwar is-cyberbullying potenzjali.

3.9. Fir-Renju Unit, skont il-konklużjonijiet ta’ sondaġġ reċenti mmirat lejn 2 000 żagħżugħ u żagħżugħa bejn l-età ta’ 11 u 18-il sena, wieħed minn kull tliet żgħażagħ kienu vittma tas-cyberbullying permezz tas-SNS u l-messaġġi testwali (SMS), fejn il-bniet ikollhom erba’ darbiet iċ-ċans daqs is-subien li jsoffru minn dan it-tip ta’ abbuż.

3.10. Il-protezzjoni tal-ħajja privata hija waħda mill-problemi ewlenin assoċjati mal-użu tas-SNS. Matul it-30 konferenza internazzjonali tal-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data u l-ħajja privata fi Starsburgu bejn il-15 u s-17 ta’ Ottubru 2008, ġiet adottata riżoluzzjoni dwar il-protezzjoni tal-ħajja privata fis-servizzi tan-netwerking soċjali (7), li r-rakkomandazzjonijiet tagħha jistħoqqilhom kunsiderazzjoni partikolari.

3.11. Il-ftehim bejn l-operaturi tas-SNS prinċipali tal-Ewropa dwar l-awtoregolamentazzjoni, bl-isem ta’ “Prinċipji ta’ Netwerking Soċjali iktar Sikur għall-UE”, li ġie ffirmat fl-10 ta’ Frar 2009 (8), s’issa ġabar 20 firmatarju; dan jidentifika wkoll ir-riskji potenzjali għall-minorenni taħt it-18-il sena li jużaw dawn is-siti: l-intimidazzjoni (l-intimidazzjoni tat-tfal fis-siti tal-internet jew bil-messaġġi bl-SMS), il-manipulazzjoni psikoloġika (adult li jsir ħbieb ma’ tifel jew tifla bil-ħsieb ta’ abbuż sesswali) u l-imġiba riskjuża, bħall-għoti ta’ informazzjoni personali għal finijiet illeċiti.

4. Is-seduta promossa mill-KESE

4.1. In-natura stess tal-fenomenu soċjali inkwistjoni u l-iżvilupp mgħaġġel tagħha qajmu l-bżonn li tiġi organizzata seduta, bħala parti mill-proċess tat-tfassil tal-opinjoni. Din is-seduta saret fil-KESE u attendew uħud mill-iktar partijiet interessati rappreżentattivi fit-tħaddim u l-użu tas-SNS – l-NGOs u l-konsumaturi, kif ukoll ir-rappreżentanti tal-Kunsill, il-Kummissjoni, l-ENISA, il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data u l-awtoritajiet nazzjonali rilevanti.

4.2. It-tweġibiet bil-miktub għall-kwestjonarju li kien intbagħat minn qabel, id-diversi fehmiet li ssemmgħu u l-laqgħa mqanqla tal-ideat u l-proposti (Sommarju ta’ din jinstab fuq is-sit tal-internet tal-KESE: http://www.eesc.europa.eu/sections/ten/index_en.asp? id =7000tenen), lkoll għamlu kontribtut deċiżiv u ferm utli għall-abbozzar ta’ din l-opinjoni u wrew biċ-ċar l-importanza ta’ dan it-tip ta’ avveniment, ibbażat fuq il-konsultazzjoni diretta mal-partijiet interessati rilevanti tas-soċjetà ċivili meta jsiru suġġerimenti u rakkomandazzjonijiet lill-politiċi kif ukoll lill-operaturi u lill-utenti nnifishom, fejn jidħlu s-SNS.

4.3. Ta’ min jenfasizza l-qbil tar-rappreżentanti tal-Kummissjoni u l-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data mal-biċċa l-kbira ta’ suġġerimenti li saru f’din l-opinjoni minbarra l-progress konsiderevoli li diġà twettaq mill-Kummissjoni għad-definizzjoni ta’ xi wħud mill-objettivi iktar ċari u oħrajn li għadhom fil-fażi tal-ippjanar, li jawgura sew għall-kooperazzjoni produttiva immens bejn l-istituzzjonijiet fil-ġejjieni.

5. Il-miżuri meħtieġa u r-riżultati li jistgħu jiġu mistennija

5.1. Il-KESE jirrikonoxxi u jilqa’ l-ħidma tal-Kummissjoni Ewropea fil-qasam tal-protezzjoni tat-tfal li jużaw l-internet, u jtenni d-direzzjoni tal-opinjoni tiegħu tal-2008 dwar il-proposta li kienet qed tiġi kkunsidrata dak iż-żmien għal programm Komunitarju Multiannwali għall-protezzjoni tat-tfal li jużaw l-internet u teknoloġiji oħrajn tal-komunikazzjoni (9).

5.2. Il-Kumitat jinnota wkoll iż-żmien propizju u l-utilità tal-inizjattiva għall-awtoregolamentazzjoni msemmija hawn fuq, speċjalment is-sensiela ta’ miżuri li tinkludi għat-tnaqqis kemm jista’ jkun tar-riskji prinċipali.

5.3. Rigward il-proċess tal-implimentazzjoni tal-Programm għal Internet iktar Sikur (2009–2013), il-KESE jixtieq jisħaq fuq il-bżonn li jissaħħaħ id-djalogu mal-partijiet prinċipali attivi fin-netwerks soċjali, jiġifieri ż-żgħażagħ, u jħeġġiġhom jinvolvu ruħhom fid-diskussjoni, it-tfassil u l-produzzjoni ta’ soluzzjonijiet biex jiġi żgurat użu iktar sikur tal-internet.

5.4. F’dan ir-rigward il-KESE jqis li ż-żgħażagħ għandhom ikunu involuti direttament fit-twaqqif tal-mudelli operattivi kif ukoll fil-moderazzjoni u l-konklużjoni ta’ kwistjonijiet marbuta mas-SNS, billi x’aktarx jinsabu fl-aħjar qagħda biex jifhmu bl-aktar mod effettiv u mgħaġġel is-sitwazzjonijiet diffiċli li jinħolqu f’dan il-qasam.

5.5. Il-Kumitat jipproponi wkoll li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà tat-twaqqif ta’ kors internazzjonali jew Ewropew għat-taħriġ ta’ konsulenti u terapisti speċjalisti biex jassistu lill-vittmi tal-internet, speċjalment f’sitwazzjonijiet ta’ bullying jew grooming. Il-KESE jissuġġerixxi li l-Programm għal Internet iktar Sikur jinkludi inizjattivi għall-konsulenza ġenerali u programmi tal-internet intiżi għat-tfal u l-adoloxxenti bħala kontribut biex jiġi evitat li jiġru sitwazzjonijiet bħal dawn.

5.6. Bħala parti oħra mill-implimentazzjoni tal-Programm għal Internet iktar Sikur (2009–2013), il-Kumitat jisħaq fuq l-importanza li jitnedew inizjattivi għat-titjib fil-litteriżmu diġitali, speċifikament rigward l-użu sikur tas-SNS, immirati mhux biss lejn it-tfal u l-adoloxxenti iżda wkoll immirati lejn il-popolazzjoni ġenerali, speċjalment il-ġenituri, li huma responsabbli mill-edukazzjoni tat-tfal, kif ukoll l-utenti anzjani.

5.7. Barra minn hekk, il-KESE jqis li l-operaturi tan-netwerking soċjali għandhom jipprattikaw l-awtoregolamentazzjoni, b’mod partikolari rigward il-protezzjoni tal-minorenni, iżda bil-ħtieġa li l-konformità tagħhom tiġi mmonitorjata independentement, bil-possibbiltà li jiġu imposti standards minimi legali għall-protezzjoni.

5.8. Il-Kumitat huwa favur l-iżvilupp ta’ skemi ta’ awtoregolamentazzjoni bil-għan li tiġi żgurata l-koregolamentazzjoni kemm fil-livell Komunitarju kif ukoll dak nazzjonali, bil-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet regolatorji biex tiġi żgurata konformità sħiħa ma’ kull ftehim li jiġi konkluż, il-prevenzjoni tal-abbuż, is-sanzjonijiet f’każ ta’ ksur u l-penalizzazzjoni ta’ min jikser il-liġi mill-pari tagħhom.

5.9. Il-KESE jieħu nota u jaċċetta l-biċċa l-kbira tar-rakkomandazzjonijiet li saru fir-Riżoluzzjoni tal-Protezzjoni tal-Ħajja Privata fis-Servizzi tan-Netwerks Soċjali, adottata fis-17 ta’ Ottubru 2008 matul it-30 konferenza internazzjonali tal-awtoritajiet għall-protezzjoni tad-data u l-ħajja privata (10), fl-Artikolu 29 tal-opinjoni dwar in-netwerks soċjali fuq l-internet (11) tal-Grupp ta’ Ħidma u jħeġġeġ lill-Kummissjoni taċċetta dawn ir-rakkomandazzjonijeit u tiżgura li l-operaturi jadottawhom.

5.10. Il-Kumitat jikkunsidra wkoll li hemm bżonn isir iktar biex tittejjeb l-informazzjoni u l-edukazzjoni, sa mill-ewwel snin tal-iskola, biex tittejjeb mhux biss il-prevenzjoni tar-riskju iżda wkoll biex jittejbu l-modi kif jintużaw dawn is-SNS. Għal dan il-għan, għandhom jiġu organizzati kampanji ta’ sensibilizzazzjoni fil-livell Komunitarju u fid-diversi Stati Membri. F’dan ir-rigward, u biex jiġu komplementati l-inizjattivi li għandhom jitwettqu taħt il-“Programm għal Internet iktar Sikur”, ikun siewi li tinħareġ “eYouGuide” immirata speċifikament lejn l-utenti tas-SNS soċjali: tip ta’ portal għad-drittijet tal-utenti tan-netwerks soċjali li jipprovdi opportunità għar-rappurtar dwar l-abbuż u biex jiġi riżolt it-tilwim fil-livell pan-Ewropew – fi kliem ieħor, sit uniku li jagħmilha possibbli li jiġu “amministrati” d-drittijiet tal-utenti, tiġi evalwata l-koordinazzjoni Komunitarja, jiġu diskussi tipi ta’ azzjoni u politiki u tiġi evalwata l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali.

5.11. Il-KESE huwa tal-fehma wkoll li l-programmi Komunitarji ta’ riċerka u żvilupp u l-operaturi nnifishom għandhom jinvestu aktar fl-iżvilupp u l-irfinar ta’ strumenti tekniċi għall-filtering u l-imblokkar tal-aċċess biex b’hekk il-familji, b’mod prudenti iżda konsistenti jkunu jistgħu japplikaw il-prinċipju tal-prekawzjoni.

5.12. Konxju tan-natura dejjem differenti u dinamika ta’ dan il-fenomenu, il-KESE kieku jilqa’ b’sodisfazzjon Green Paper mill-Kummissjoni li, filwaqt li tqis ir-riżultati tal-konsultazzjoni pubblika li twettqet f’Lulju 2008, tressaq l-għażliet prinċipali għall-iżviluppi futuri, tanalizza l-impatti tagħhom u jżomm konsultazzjoni estensiva mad-diversi intrapriżi, professjonisti, akkademiċi u organizzazzjonijiet u assoċjazzjonijiet kkonċernati tas-soċjetà ċivili.

5.13. F’dan ir-rigward, ta’ min jikkunsidra l-għażla tat-twaqqif ta’ qafas legali li jkun konsistenti għall-UE kollha kemm hi, imsejsa fuq kooperazzjoni u koordinazzjoni iktar stretta tal-politiki nazzjonali. Wieħed mill-aspetti li jistħoqqlu attenzjoni speċjali jirrigwarda t-termini kuntrattwali tas-sħubija f’netwerks bħal dawn, fejn klawsoli abbużivi huma normali, speċifikament rigward il-liġi applikabbli u l-awtorità kompetenti.

Billi dan huwa essenzjalment fenomenu internazzjonali, fejn is-SNS prinċipali jkunu soġġetti għall-ġurisdizzjonijiet lil hinn mill-fruntieri tal-UE, il-Kumitat iqis li huwa kruċjali li jiġu promossi dawn il-miżuri li ġejjin:

5.14.1. It-twaqqif ta’ prinċipji u regoli ta’ kondotta għas-SNS fil-livell internazzjonali, speċjalment għas-servizzi mmirati lejn il-minorenni;

5.14.2. L-istituzzjonalizzazzjoni tal-mekkaniżmi għall-monitoraġġ tal-konformità ma’ regoli bħal dawn; minħabba n-natura ta’ dawn is-servizzi, din għandha ssir bil-fors fuq bażi transkonfinali;

5.14.3. It-tisħiħ u r-razzjonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni tal-UE ma’ pajjiżi terzi, kemm Ewropej kif ukoll mhux Ewropej, fil-livelli politiċi u operattivi, biex jiġu identifikati r-riskji u l-problemi assoċjati mal-użu tas-SNS, biex jinstabu l-aħjar soluzzjonijiet għal dawn is-sitwazzjonijiet u sa fejn jippermetti l-qafas legali internazzjonali, biex jitneħħew b’mod effettiv sitwazzjonijiet li jistgħu jiksru d-drittijiet taċ-ċittadini/konsumaturi.

5.15. Il-Kumitat jixtieq ukoll jixħet id-dawl fuq il-bżonn ta’ kooperazzjoni u koordinazzjoni internazzjonali adatta bejn id-diversi partijiet ikkonċernati, sabiex jiġi massimizzat l-effett tal-miżuri meħtieġa biex jiġi żgurat użu iktar sikur tal-internet (12). Dan ser jeħtieġ approċċ internazzjonali iktar proattiv biex jiġi żgurat li qed isir it-tqassim u l-iskambju tal-għarfien, li qed jiġu kkoordinati l-abbozzar u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni u li qed jinkiseb il-finanzjament meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-miżuri neċessarji, kemm fl-UE kif ukoll lil hinn mill-fruntieri tagħha.

5.16. Il-KESE josserva wkoll il-bżonn li l-Istati Membri jirratifikaw il-Konvenzjonijiet tal-Kunsill tal-Ewropea dwar il-kriminalità fuq l-internet (Cybercrime) u dwar il-Protezzjoni tat-Tfal kontra l-Esplojtazzjoni u l-Abbuż Sesswali (13), li għandhom jirrappreżentaw pass kbir ’il quddiem biex l-Unjoni Ewropea tkun tista’ tippreżenta front unit fix-xena internazzjonali.

5.17. Fl-aħħar nett, il-KESE jistaqsi jekk, flimkien mal-inizjattivi deskritti hawn fuq, għandhiex tiġi kkunsidrata l-għażla li l-poteri li llum huma mifruxa fost diversi korpi jitwessgħu u jingħaqdu, billi jinħatar ombudsman Komunitarju biex jindirizza l-kwistjonijiet kollha fil-qasam awdjoviżiv, bħall-ħajja privata, il-protezzjoni tad-data, id-dinjità umana, id-dritt ta’ tweġiba, il-libertà tal-espressjoni, eċċ., li jkopru wkoll in-netwerks soċjali, b’mod simili, f’termini tal-liġi komparattiva, għall-mudell Kanadiż tal-Kummissarju għall-ħajja privata, li dan l-aħħar dehret fl-aħbarijiet minħabba fl-azzjoni tagħha kontra l-Facebook – turija tas-setgħat estensivi tagħha – li allegatament żammew id-data personali b’mod mhux adatt (14).

Brussell, 4 ta’ Novembru 2009. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Mario SEPI

(1) IP/09/232 Brussell, 10 ta’ Frar 2009.

(2) Dwar dan il-punt, ara r-rapport ippubblikat mill-ENISA (European Network and Information Security Agency) intitolat “Security Issues and Recommendations for Online Social Networks” www.enisa.europa.eu/doc/pdf/deliverables/enisa_pp_social_networks.pdf.

(3) http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/events/forum/forum_sepet_2008/index_en.htm.

(4) http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/policy/consultations/ageverif_sns/index_en.htm.

(5) http://ec.europa.eu/information_society/activities/sip/docs/pub_consult_age_rating_sns/summaryreport.pdf.

(6) Sondaġġ Flash tal-Ewrobarometru 2008: Towards a Safer Use of the Internet for children in the EU – a parents' perspective, http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_248_en.pdf.

(7) Riżoluzzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Ħajja Privata fis-Servizzi tan-Netwerking Soċjali, http://www.privacyconference2008.org./adopted_resolutions/STRASBOURG2008/resolution_social_networks_en.pdf.

(8) “Prinċipji għal Netwerking Soċjali iktar sikur għall-UE” http://ec.europa.eu/information_society/activities/social_networking/docs/sn_principles.pdf.

(9) ĠU C 224, 30.8.2008, p. 61.

(10) It-test tad-deċiżjoni huwa disponibbli f’dan is-sit: http://www.privacyconference2008.org/adopted_resolutions/STRASBOURG2008/resolution_social_networks_en.pdf.

(11) Opinjoni (2009 dwar SNS fuq l-internet; adottata fit-12 ta’ Ġunju 2009).

(12) Il-pożizzjoni ta’ Janos Tóth, il-President tas-sezzjoni speċjalizzata TEN tal-KESE, f'opinjoni/dokument tal-KESE fuq inizjattiva proprja bl-isem ta’ “Preżentazzjoni Pubblika dwar il-Protezzjoni tat-Tfal li jużaw l-Internet”, li tressqet fil-5 ta’ Mejju 2009 (informazzjoni disponibbli http://www.eesc.europa.eu/sections/ten/index_en.asp? id =4300003tenen)

(13) http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/QueVoulezVous.asp? NT =201 & CL = ENG.

(14) Ara http://www.priv.gc.ca/aboutUs/mm_e.cfm#contenttop, dwar l-Uffiċċju tal-Kummissarju għall-Ħajja Privata tal-Kanada. Għall-azzjoni li ħadet dan l-aħħar kontra l-Facebbok ara http://www.priv.gc.ca/media/nr/-c/2009/nr-c_090716_e.cfm.