[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 13.7.2006 KUMM(2006) 385 finali KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Il-politika tal-koeżjoni u l-ibliet: il-kontribut ta’ l-ibliet għat-tkabbir u għall-impjiegi fir-reġjuni {SEG(2006) 928} KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONILILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Il-politika tal-koeżjoni u l- ibliet: il-kontribut ta’ l-ibliet għat-tkabbir u għall-impjiegi fir-reġjuni 1. L-IżVILUPP URBAN SOSTENIBBLI SKOND IL-POLITIKA REġJONALI EWROPEA MILL-2007 SA L-2013 Skond l-għan stabbilit mill-Kunsill Ewropew f’Marzu 2005, il-Kummissjoni Ewropea pproponiet li ssaħħaħ il-kontribut tal-politika tal-koeżjoni għat-tkabbir u għall-impjiegi matul il-perjodu 2007-2013. Il-linji ta’ gwidalinji ta’ gwida strateġiċi Komunitarji 2007-2013 jagħtu attenzjoni partikolari lill-bżonnijiet speċifiċi ta’ ċerti territorji, bħaż-żoni urbani u rurali. Huma jħeġġu “strateġija ta’ integrazzjoni” għall-politika tal-koeżjoni. Din m’għandhiex biss tiffavorixxi t-tkabbir u l-impjiegi imma wkoll tipprova tilħaq għanijiet soċjali u ambjentali. L-importanza tal-kwistjonijiet urbani kienet irrikonoxxuta taħt il-presidenzi suċċessivi ta’ l-Unjoni, b’mod partikolari waqt il-Kunsilli informali ta’ Rotterdam f’Novembru 2004 u ta’ Bristol f’Diċembru 2005 fejn din il-komunikazzjoni ġiet ippreżentata bħala dokument ta’ ħidma. Barra minn hekk, fir-rapport tiegħu dwar id-dimensjoni urbana fil-kuntest tat-tkabbir[1], il-Parlament Ewropew wera l-ferħ tiegħu għall-integrazzjoni ta’ l-iżvilupp urban sostenibbli fi ħdan il-politika tal-koeżjoni. Huwa talab ukoll lill-Kunsill biex jara li jkun hemm kontinwità ta’ din il-miżura fil-qafas tar-rapporti annwali dwar it-twettiq ta’ l-istrateġija skond l-Artikoli 29 u 30 tal-proposta tar-Regolament tal-Kunsill li fih dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi strutturali. B’din il-komunikazzjoni, il-Kummissjoni twieġeb għal dawn it-talbiet. Il-linji ta’ gwida strateġiċi Komunitarji jiddefinixxu l-oqsma ta’ ndħil li jeħtieġu jiġu pprivileġġjati tul it-tħejjija tal-programmi ta’ ħidma 2007-2013 tal-politika ta’ Koeżjoni. Din il-Komunikazzjoni tenfasizza fuq ċerti aspetti xjentifiċi tad-dimensjoni urbana li tista’ tkun relevanti f’dan il-kuntest. Din hija kkompletata permezz ta’ dokument ta’ ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni li jiżviluppa l-analiżijiet u jiġġustifika l-linji ta’ azzjoni proposti f’din il-Komunikazzjoni. Il-proposti ta’ azzjoni ppreżentati huma msaħħa minn statistiċi (maħruġa b’mod partikolari mill-Verifika urbana[2]) kif ukoll mir-riżultati osservati waqt it-twettiq ta’ azzjonijiet urbani fil-qafas tal-Fondi strutturali u ta’ azzjonijiet oħra ffinanzjati mill-UE. Il-politika u l-azzjonijiet proposti f’din il-komunikazzjoni għandhom dejjem jiġu eżaminati għal dak li għandu x’jaqsam ma’ l-organizzazzjoni istituzzjonali ta’ kull Stat Membru u skond ir-regoli Komunitarji għal dak li għandu x’jaqsam ma’ l-għajnuna statali[3]. L-awtoritajiet nazzjonali kkonċernati huma mistiedna biex jużaw din il-komunikazzjoni ma’ l-imsieħba kkonċernati, b’mod partikolari l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Il-proposti ta’ azzjonijiet indikati jkopru numru kbir ta’ oqsma u jirriflettu l-possibbiltajiet ta’ intervent tal-Fondi strutturali li huma differenti ħafna skond jekk l-ibliet jagħmlux parti minn reġjuni li jibbenefikaw mill-għan tal-Konverġenza jew tal-Kompetittività reġjonali u ta’ l-impjiegi. Jaqbel li jiġi speċifikat li l-kunċetti ta’ “bliet” u ta’ “żoni urbani” huma mifhuma f’sens ġeneriku. 2. IR-REALTAJIET URBANI: TA’ L-IMPORTANZA TA’ L-IBLIET L-Unjoni jkollha iktar riżultati meta tipprova tilħaq l-għanijiet tagħha tat-tkabbir u ta’ l-impjiegi jekk ir-reġjuni kollha jkunu f’qagħda li jwettqu r-rwol tagħhom. L-ibliet għandhom importanza kbira ħafna għal dan il-għan. Fihom hemm il-parti l-kbira ta’ l-impjiegi, ta’ l-intrapriżi u ta’ l-istabbilimenti tat-tagħlim terzjarju, u l-azzjoni tagħhom hija deċiżiva fit-twettiq tal-koeżjoni soċjali. Dawn huma ċ-ċentri tal-bidla li hi bbażata fuq l-innovazzjoni, l-intraprendenza u t-tkabbir ekonomiku. It-tkabbir ekonomiku hu sostenibbli meta jkun akkompanjat minn miżuri maħsuba biex inaqqsu l-faqar, l-esklużjoni soċjali u l-problemi ambjentali. Il-kwistjoni tan-natura sostenibbli tat-tkabbir għandha importanza partikolari fl-ibliet l-iktar esposti għall-esklużjoni soċjali, għad-degradazzjoni ta’ l-ambjent, għall-eżistenza ta’ art xagħri u għat-tkabbir urban. L-ibliet juru differenzi sinifikattivi fil-qasam tal-perspettivi ekonomiċi u soċjali. Jista’ jkun il-każ ta’ inugwaljanzi spazjali (bejn il-kwartieri) jew soċjali (bejn gruppi differenti) u ħafna drabi ta’ differenzi li jassoċjaw dawn iż-żewġ dimensjonijiet. Il-kwalità ta’ l-ambjent urban hija fattur importanti ħafna ta’ attrazzjoni. L-Ewropa hija kkaratterizzata minn struttura poliċentrika ta’ bliet żgħar, medji u kbar. Ħafna minnhom jinġabru f’żoni metropolitani filwaqt li ħafna oħrajn jifformaw l-uniku ċentru urban ta’ reġjun. 3. BLIET SBIEħ L-ibliet Ewropej jiġbdu l-investiment u l-impjiegi. Huma għandhom ħafna mezzi ta’ azzjoni biex isaħħu s-sbuħija tagħhom u l-proposti tal-Kummissjoni għall-politika ta’ koeżjoni fihom ħafna elementi li jistgħu jappoġġjaw dawn l-inizjattivi. L-isfidi li għandhom jiġu ffaċċjati jvarjaw minn belt għall-oħra. Ċerti bliet għandhom isolvu problemi li jinqalgħu minħabba ż-żieda demografika, iż-żieda fil-prezzijiet tal-bini, in-nuqqas ta’ art disponibbli, it-traffiku staġnat kif ukoll minħabba servizzi pubbliċi mgħobbijin iżżejjed. Bliet oħrajn isofru min-naħa l-oħra minn tnaqqis fil-popolazzjoni, abbandun, nuqqas ta’ impjiegi jew minn kwalità ħażina tal-ħajja. Għandhom jitqiesu mill-inqas erba’ punti fundamentali biex tissaħħaħ l-attrazzjoni lejn l-ibliet: it-trasport, l-aċċessibilità u l-mobbiltà; l-aċċessibilità għas-servizzi u għat-tagħmir; l-ambjent naturali u fiżiku; is-settur kulturali. 3.1. L-aċċessibilità u l-mobbiltà Xi linji ta’ gwida proposti - Il-mobbiltà urbana sostenibbli teħtieġ l-aqwa użu ta’ l-infrastrutturi kollha tat-trasport, teħtieġ il-koordinazzjoni bejn id-diversi mezzi u l-promozzjoni ta’ l-użu tal-mezzi li l-inqas iħammġu l-ambjent. - L-ibliet tar-reġjuni periferiċi għandhom bżonn ikunu magħquda tajjeb ma’ l-ajruporti prinċipali u maċ-ċentri l-kbar tan-netwerks tat-trasport bejn il-pajjiżi Ewropej (TEN). Barra minn hekk, l-aċċessibilità bl-ajru hija punt sensibbli fil-kapitali ta’ ħafna Stati Membri ġodda. - Sabiex ikun hemm ġestjoni tajba tat-trasport urban, il-belt u r-reġjun tal-madwar ikollhom ġeneralment jikkoordinaw il-pjanifikazzjoni tat-trasport, il-bini tiegħu u l-ippjanar tat-territorju. Il-proġetti l-ġodda għandhom ikunu parti minn strateġija ta’ integrazzjoni tat-trasport għaż-żona urbana. Fost il-kwistjonijiet li għandhom jitqiesu hemm is-sikurezza fit-triq u l-eżiġenzi fil-qasam tas-saħħa pubblika, b’mod partikolari t-tnaqqis ta’ l-istorbju u l-kwalità ta’ l-arja. - Jeħtieġ li t-trasport pubbliku jsir iktar aċċessibbli finanzjarjament u li jittejbu l-effikaċja u l-ħidma tiegħu kif ukoll li l-mezzi differenti tat-trasport jingħaqdu flimkien. Jaqbel ukoll li titnaqqas l-imġiba delinkwenti kkonstatata fit-trasport pubbliku u li tissaħħaħ is-sikurezza ta’ l-impjegati u tal-passiġġieri. - Safejn ikun possibbli, l-ibliet għandhom iħeġġu l-użu tar-rota, tal-mixi u tal-forom alternattivi ta’ trasport li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent fil-qafas ta’ strateġija ta’ integrazzjoni. Din l-inizjattiva titlob b’mod partikolari l-kontroll tat-talba, ir-regolamentazzjoni ta’ l-aċċessibilità għaż-żoni sensibbli tal-belt – saħansitra l-bidla ta’ dawn f’żoni fejn jistgħu jimxu n-nies –, il-bini ta’ passaġġi għar-roti u ta’ bankini kif ukoll il-promozzjoni tal-karozzi ta’ konsum baxx ta’ enerġija u l-fjuwil alternattiv, bħall-bijokombustibbli. - Il-pjanifikazzjoni tat-trasport għandha tqis lill-persuni li m’għandhomx karozza jew li ma jafux isuqu (b’mod partikolari l-persuni anzjani, iż-żgħażagħ u l-persuni b’mobbiltà mnaqqsa). Din il-miżura għandha l-għan li tiggarantixxi l-aċċessibilità għall-post tax-xogħol u għas-servizzi (il-kura tas-saħħa, il-kummerċ) u li tiffaċilita l-awtonomija tal-persuni. 3.2. L-aċċessibilità għall-infrastrutturi tas-servizzi Xi linji ta’ gwida proposti - Belt kompetittiva għandha tinvesti f’servizzi moderni, effikaċi, ta’ prezz tajjeb u li jkunu faċilment aċċessibbli online . Is-servizzi prinċipali huma l-kura tas-saħħa, is-servizzi soċjali, it-taħriġtaħriġ u l-amministrazzjoni pubblika. Dawn is-servizzi għandhom jiġu żviluppati billi jiġu addattati għat-tibdil demografiku attwali u futur, b’mod partikolari l-anzjanità tal-popolazzjoni. - Il-fatt li jkun hemm min iżomm it-tfal u li jippermetti lill-adulti jaħdmu jew jirċievu taħriġ huwa fattur speċifiku partikolarment importanti għall-promozzjoni ta’ l-ugwaljanza bejn l-irġiel u n-nisa. - Huwa importanti li ċ-ċittadini tal-kwartieri żvantaġġati jiġu ggarantiti l-aċċessibilità għas-servizzi. Waħda mis-soluzzjonijiet il-ġodda għal din il-problema hija li tinħoloq struttura maħsuba għall-popolazzjoni urbana kollha fi kwartier żvantaġġat. - Barra minn hekk, ċerti gruppi, bħall-popolazzjonijiet immigranti u żvantaġġati, għandhom jiġu megħjuna sabiex ikollhom aċċessibilità għall-kura tas-saħħa u għas-servizzi soċjali. Il-parteċipazzjoni ikbar ta’ persuni li ġejjin minn żminijiet u minn ambjenti differenti fil-pjanifikazzjoni u t-twettiq ta’ dawn is-servizzi għandha tikkontribwixxi biex tiġi evitata d-diskriminazzjoni u biex jiġi ggarantit li jitqiesu l-fruntieri kulturali. - Bis-saħħa tat-teknoloġiji l-ġodda, l-ibliet jistgħu joħolqu soluzzjonijiet effikaċi u innovattivi fir-rigward tas-servizzi pubbliċi fil-qasam tas-saħħa, ta’ l-amministrazzjoni u tal-taħriġ. 3.3. L-ambjent naturali u fiżiku Xi linji ta’ gwida proposti - Ir-riabilitazzjoni tal-bini industrijali li ma baqax jintuża u t-tiġdid ta’ l-ispazji pubbliċi li jtejbu l-kwalità tas-servizzi u ż-żona kkonċernata u li fl-istess ħin jippermettu li ma tintużax art ġdida. - Il-koordinazzjoni tal-politika ta’ l-ippjanar tat-territorju u ta’ l-investimenti tal-Fond ta’ koeżjoni u tal-Fondi strutturali bejn iż-żoni urbani, iż-żoni rurali, ir-reġjun u l-pajjiż bl-għan li jitmexxu l-problemi kkawżati mill-firxa urbana. L-inizjattivi li għandhom l-għan li jibdlu ż-żoni urbani u ċ-ċentru tal-bliet f’postijiet sbieħ fejn wieħed jista’ jgħix. - Investimenti li għandhom l-għan li jkunu konformi mal-leġiżlazzjonijiet Komunitarji dwar il-kwalità ta’ l-arja, it-trattament ta’ l-ilma użat, il-ġestjoni ta’ l-iskart, il-provvista ta’ l-ilma u l-istorbju. - Il-ġestjoni attiva tat-traffiku staġnat, tat-talba fir-rigward tat-trasport u tan-netwerks tat-trasport pubbliku sabiex tittejjeb il-kwalità ta’ l-arja, jitnaqqas l-istorbju u titħeġġeġ l-attività fiżika, skond l-istrateġija tematika għall-ambjent urban stabbilita bis-6 Programm ta’ qafas għall-ambjent[4]. - L-użu effikaċi ta’ l-enerġija fiż-żoni urbani. Jeħtieġ li jkun hemm investimenti koerenti u ġestjoni ekonomika tar-riżorsi ta’ l-enerġija. L-awtoritajiet lokali għandhom rwol importanti fil-promozzjoni ta’ l-effikaċja enerġetika u ta’ l-enerġija li tista’ terġa’ tintuża: fil-pjanifikazzjoni urbana, fir-regolamenti lokali u fis-swieq pubbliċi; billi jsir bini eżemplari sostenibbli u permezz tal-promozzjoni ta’ din il-prattika; permezz ta’ kollaborazzjoni maċ-ċittadini. 3.4. Il-kultura Xi linji ta’ gwida proposti - L-ibliet għandhom jippromwovu kultura ħajja, permezz ta’ politika kulturali fuq żmien twil, li tibbaża ruħha fuq offerta ta’ tagħmir, bħal ċentri kulturali u xjentifiċi, mużewijiet, libreriji u l-preservazzjoni tal-patrimonju kulturali storiku arkitettoniku. Dan it-tagħmir assoċjat ma’ programm ta’ attivitajiet kulturali – kif ukoll maħsub għaż-żgħażagħ - jagħmel l-ibliet isbaħ kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għall-intrapriżi, għall-ħaddiema – b’mod partikolari l-ħaddiema immigranti u li għandhom kwalifiki għolja – u għall-viżitaturi. Dan jgħin ukoll lir-reputazzjoni tal-belt, il-kburija u s-sens ta’ identità tal-popolazzjoni lokali. Barra minn hekk, il-kultura – u t-turiżmu kulturali – jifformaw fihom infushom setturi li qed jikbru malajr. - Il-politika kulturali attiva hija strument importanti sabiex jingħaqdu l-popolazzjonijiet ta’ oriġini differenti u biex tissaħħaħ l-integrazzjoni ta’ l-immigranti u tan-nies ġodda li jaslu fil-belt. 4. L-APPOġġ GħALL-INNOVAZZJONI, GħALL-INTRAPRENDENZA U GħALL-EKONOMIJA BBAżATA FUQ L-GħARFIEN L-ibliet ta’ spiss ikunu l-ambjent li jiffavorixxi l-innovazzjoni u l-intrapriżi; huma jistgħu jieħdu inizjattivi biex jagħmlu dan l-ambjent iktar favorevoli. Il-valur miżjud ta’ azzjonijiet li jsiru fuq il-livell tal-bliet qiegħed fil-kapaċità ta’ dawn li għandhom intaħriġ fuq il-karatteristiċi speċifiċi ta’ l-ambjent lokali ta’ l-intrapriżi u li jwettqu azzjonijiet ta’ spiss kumplessi li jirriflettu r-rabta bejn ħafna problemi fuq skala addattata. 4.1. L-azzjonijiet favur l-SME u l-intrapriżi żgħar ħafna Xi linji ta’ gwida proposti - Il-promozzjoni ta’ l-intrapriżi li titlob it-titjib ta’ l-infrastrutturi ekonomiċi, fost oħrajn it-trasport, l-aċċessibilità, it-tiġdid tal-bini, parkijiet industrijali, stabbilimenti ta’ professjonisti fl-intrapriżi u ċentri kummerċjali. - L-għotja ta’ pariri u ta’ servizzi ta’ appoġġ lill-intrapriżi, inklużi dawk li jaqgħu taħt l-ekonomija soċjali. Din il-miżura tinkludi għajnuna għall-adozzjoni u għall-użu effikaċi tat-teknoloġiji l-ġodda, tal-parkijiet xjentifiċi, taċ-ċentri ta’ komunikazzjoni dwar l-ICT u ta’ l-istabbilimenti ta’ professjonisti fl-intrapriżi. Din taħseb ukoll għal appoġġ u għal għajnuna fl-oqsma tal-ġestjoni, tal- marketing , ta’ l-għajnuna teknika, ta’ l-impjieg u ta’ servizzi professjonali u kummerċjali oħra. - Il-promozzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-imsieħba lokali – li jinkludu l-intrapriżi, il-junjins, l-universitajiet, l-NGOs, l-istituti ta’ taħriġ u l-komunità lokali. Il-miżuri tat-tqassim ta’ l-għarfien u ta’ l-esperjenzi, bħall-organizzazzjoni ta’ gruppi ta’ ħidma, ta’ forums, ta’ netwerks u ta’ espożizzjonijiet, jikkontribwixxu biex jinħoloq kuntatt b’mod effikaċi bejn l-imsieħba potenzjali. - It-titjib ta’ l-aċċessibilità għas-sorsi tal-finanzjament. Pereżempju, sħubiji bejn l-awtoritajiet lokali, l-investituri, il-fornituri tas-servizzi u l-SMEs jippermettu li jaqsmu bejniethom iktar faċilment strumenti finanzjarji u mhux finanzjarji maħsuba biex jissodisfaw il-bżonnijiet lokali. Fost dawn l-istrumenti jista’ jkun hemm sussidji, sistemi ta’ mikrokreditu, fondi ta’ garanzija għat-tqassim tar-riskji, self, “finanzjament mezzanin”, pariri u taħriġ. L-ibliet jista’ jkollhom rwol ta’ inizjatur ewlieni f’dan il-qasam b’koordinazzjoni ma’ l-inizjattivi finanzjarji reġjonali u nazzjonali. - Il-kollaborazzjoni ma’ gruppi speċifiċi, bħall-intraprendituri żgħażagħ jew nisa jew inkella l-intraprendituri li ġejjin mill-gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari mill-minoritajiet etniċi. Il-kwistjoni ta’ l-aċċessibilità għall-finanzjament tista’ toħloq problema fiż-żoni żvantaġġati – l-awtoritajiet pubbliċi u l-NGOs jista’ jkollhom rwol ta’ medjatur, pereżempju billi jiggarantixxu l-kwalità tal-proġetti. 4.2. L-innovazzjoni u l-ekonomija bbażata fuq l-għarfien favur it-tkabbir Xi linji ta’ gwida proposti - L-ibliet għandhom jiġbdu u jżommu l-“ħaddiema kkwalifikati” u, b’mod iktar ġenerali, parti importanti mir-residenti kkwalifikati fil-livell terzjarju. L-attrazzjoni lejn il-belt fir-rigward tat-trasport, tas-servizzi, l-ambjent u l-kultura hija wieħed mill-fatturi fundamentali li jiggwida l-għażla ta’ dawn il-ħaddiema. - L-ibliet għandu jkollhom rwol ewlieni fil-preparazzjoni ta’ strateġija innovattiva għar-reġjun kollu. Meta dan jidher li jkun xieraq, huma jkunu jistgħu wkoll jieħdu l-inizjattiva li jappoġġjaw jew li jibdew l-azzjonijiet tagħhom ta’ tiftix. - L-ibliet huma mħeġġa jidħlu fi proġetti ta’ R&D (is-7 FRDP) u jappoġġjaw id-dħul ta’ innovazzjonijiet teknoloġiċi. - L-ibliet għandhom jaħdmu biex jagħmlu l-offerta reġjonali fil-qasam ta’ l-edukazzjoni, l-innovazzjoni u l-RDT iktar effiċjenti u aċċessibbli għall-intrapriżi lokali, b’mod partikolari għall-SMEs u għall-intrapriżi ta’ l-ekonomija soċjali. - L-ibliet jistgħu jħeġġu u jikkoordinaw is-sħubiji u ċ-ċentri ta’ eċċellenza ma’ l-universitajiet u l-istabbilimenti tat-tagħlim terzjarju permezz tal-ħolqien ta’ stabbilimenti ta’ professjonisti fl-intrapriżi, ta’ intrapriżi komuni u ta’ parkijiet xjentifiċi. - L-ibliet huma mħeġġa biex jiżviluppaw strateġija ta’ integrazzjoni u bbilanċjata fil-qasam tas-soċjetà ta’ l-informazzjoni sabiex jiġġieldu kontra l-firda diġitali waqt li jippermettu l-aċċessibilità għat-teknoloġiji l-ġodda skond l-għanijiet ta’ l-inizjattiva i2010[5] (fl-oqsma ta’ l-amministrazzjoni u tal-kummerċ elettroniċi, tat-tagħlim minn distanza, tal-kultura diġitali, ta’ l-inklużjoni u ta’ l-aċċessibilità virtwali). Din l-istrateġija għandha tkun kompatibbli ma’ l-istrateġiji reġjonali u nazzjonali f’dan il-qasam. - L-ibliet għandhom jappoġġjaw l-adozzjoni mgħaġġla ta’ innovazzjonijiet favur l-ambjent u ta’ sistemi ta’ ġestjoni ambjentali[6]. It-twettiq ta’ investimenti f’dan il-qasam mil-lum ’il quddiem se jippermetti lill-intrapriżi Ewropej li jpoġġu lilhom infushom f’pożizzjoni ewlenija f’settur li qiegħed jiżviluppa. 5. IKTAR IMPJIEGI TA’ KWALITÀ AħJAR 5.1. Il-paradoss ta’ l-ibliet: iktar impjiegi imma qgħad għoli Il-paradoss qiegħed fil-fatt li l- ibliet jiġbru fihom kemm bżonnijiet kif ukoll possibbiltajiet ta’ żvilupp. Hemm wisq persuni bi kwalifiki għolja, imma dan jgħodd ukoll għall-persuni li għandhom livell ta’ kwalifiki u ta’ tagħlim baxx ħafna. Xi linji ta’ gwida proposti - Il-Fondi strutturali jistgħu, fil-qafas ta’ l-għan ta’ Konverġenza, jappoġġjaw l-azzjonijiet imwettqa biex isaħħu, fuq il-livelli lokali u reġjonali, speċjalment il-ħila istituzzjonali u l-effiċjenza ta’ l-amministrazzjonijiet u tas-servizzi pubbliċi. B’mod partikolari billi jħeġġu t-titjib tal-ħiliet ta’ analiżi u ta’ azzjoni . Pereżempju, l-ibliet għandhom ikunu kapaċi jużaw is-sistemi u l-għodda ta’ l-analiżi meħtieġa sabiex jantiċipaw it-tibdil ekonomiku u soċjali li jkun se jseħħ fuq livell lokali u reġjonali. Huma għandhom ukoll jieħdu miżuri bil-għan li jtejbu l-effikaċja ta’ l-amministrazzjoni permezz ta’ ċentri uniċi u ta’ ġbir fi gruppi ta’ diversi servizzi. - L-ibliet jistgħu jieħdu inizjattivi għall-ħolqien ta’ impjiegi u l-ġlieda kontra l-qgħad fuq livell lokali bl-appoġġ tar-reġjuni u ta’ l-Istati Membri. - L-ibliet għandhom jibbażaw fuq il-forzi tagħhom. Huma jistgħu b’mod partikolari joħolqu sħubiji u pattijiet għall-impjieg u għall-innovazzjoni li jiġbru flimkien il-parteċipanti prinċipali ta’ żona – rappreżentanti maħtura, kapijiet ta’ intrapriżi, NGOs, gruppi ta’ interess u universitajiet – sabiex jidħlu f’azzjonijiet ta’ żvilupp ekonomiku u soċjali pożittivi u dinamiċi. - L-ibliet għandhom jiġġieldu kontra d-dgħufijiet tagħhom waqt li jiffavorixxu l-impjiegi fost dawk il-gruppi tal-popolazzjoni li jesperjenzaw l-iktar diffikultajiet biex ikollhom aċċessibilità għall-impjieg, pereżempju n-nisa, iż-żgħażagħ, il-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien, il-minoritajiet etniċi, dawk li ilhom qiegħda żmien twil, il-persuni li m’għandhomx fejn jgħixu kif ukoll il-persuni bi bżonnijiet speċjali. 5.2. It-titjib ta’ l-impjiegi permezz ta’ livell ogħla ta’ tagħlim u taħriġ Xi linji ta’ gwida proposti - L-ibliet jistgħu jħeġġu t-tagħlim u t-taħriġ b’ħafna modi: billi jappoġġjaw l-iżvilupp ta’ strateġiji globali u koerenti fil-qasam tat-tagħlim kontinwu, għarfien aħjar u valorizzar ta’ l-edukazzjoni mhux-formali u informali, billi jinvestu fl-offerta ta’ taħriġ attraenti, aċċessibbli u ta’ kwalità għolja f’livelli differenti, billi jħeġġu l-modernizzar ta’ sistemi eżistenti (b’mod partikolari tas-sistemi li jistgħu jiġu addattati u mmodulati tat-tagħlim minn distanza u tat-taħriġ fil-qasam ta’ l-ICT), billi jsaħħu l-kwalità u l-attrazzjoni lejn it-taħriġ professjonali u billi jtejbu l-investimenti fl-infrastrutturi maħsuba għat-tagħlim. - L-ibliet jistgħu jiffokalizzaw l-appoġġ tagħhom fuq il-gruppi żvantaġġati fis-suq tax-xogħol (pereżempju, il-persuni li telqu mill-iskola qabel il-waqt, iż-żgħażagħ li ma tantx għandhom kwalifiki, il-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien u ċerti popolazzjonijiet immigranti u li ġejjin minn minoritajiet etniċi). - Sabiex ikunu kompetittivi, l-ibliet għandhom jattiraw u jiggwidaw lill-persuni lejn kwalifiki differenti ħafna. Il-ħaddiema li jaħdmu fis-servizzi – b’mod partikolari fl-oqsma tal-bejgħ bl-imnut, tal-lukandi u r-ristoranti, tat-tindif u tal-bini – għandhom rwol importanti. - L-awtoritajiet lokali għandhom jipproponu programmi ta’ integrazzjoni u ta’ taħriġ magħmula bi skop u għal persuni preċiżi li jipprovdu possibbiltajiet biex dawn jerġgħu jidħlu fid-dinja tax-xogħol u li jħeġġu l-intraprendenza. Il-persuni li jkunu ilhom qiegħda żmien twil jeħtieġu għajnuna speċifika. Jaqbel li jitwettqu programmi ta’ impjieg mill-ġdid li jintegraw l-esperjenza professjonali, it-taħriġ u t-tisħiħ tal-fiduċja tal-persuna fiha nfisha u li jistgħu jwasslu għal ftehim flessibbli ta’ taħriġ fl-intrapriża ma’ min iħaddem fil-lokal. 6. ID-DIFFERENZI INTRA-URBANI Il-paradoss urban jidher ukoll fid-differenzi bejn il-kwartieri. Il-Verifika urbana turi li kważi l-ibliet kollha li għandhom rata ta’ qgħad ta’ jew ogħla minn 10 % fihom ċerti żoni fejn dan il-persentaġġ huwa mill-inqas darbtejn ogħla mill-medja tal-belt. F’ċerti każijiet, ir-rata tal-qgħad tilħaq is-60 %. Fil-kwartieri żvantaġġati, il-qgħad għoli huwa akkompanjat minn diversi kondizzjonijiet sfavorevoli fir-rigward tal-post fejn wieħed jgħix, l-ambjent, is-saħħa, l-edukazzjoni, il-possibbiltajiet ta’ l-impjieg u r-rata tad-delinkwenza. 6.1. Il-promozzjoni ta’ l-inklużjoni soċjali u ta’ l-ugwaljanza ta’ l-opportunitajiet[7] Xi linji ta’ gwida proposti - Li jitwettqu azzjonijiet sabiex jiġu integrati l-immigranti u jwaqqfu l-proċess ta’ segregazzjoni, b’mod partikolari taħriġ lingwistiku u iktar ġenerali. Huwa essenzjali li l-komunità kkonċernata tiddaħħal fil-pjanifikazzjoni u fl-organizzazzjoni ta’ taħriġ bħal dan. L-inklużjoni ta’ l-immigranti nisa f’dawn l-azzjonijiet hija waħda mill-fatturi ta’ integrazzjoni ta’ suċċess. - Il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet urbani, l-iskejjel u l-komunità lokali bil-għan li jingħata taħriġ liż-żgħażagħ. Ċerti bliet ġabu riżultati pożittivi ħafna meta daħħlu liż-żgħażagħ fil-ħolqien u t-twettiq ta’ programmi bħal dawn[8]. - Li jittejbu s-servizzi soċjali bil-għan li tiġi ffaċċjata l-isfida tal-faqar tat-tfal u tal-fenomenu tat-tfal tat-triq fl-ibliet Ewropej. - Li jiġu adottati miżuri maħsuba biex isaħħu l-kompetenzi u l-kwalifiki tan-nisa, biex jiffaċilitaw id-dħul tagħhom mill-ġdid fis-suq tax-xogħol wara perjodu ta’ nuqqas, biex joffrulhom il-possibbiltà li jiksbu l-għarfien u l-kwalifiki meħtieġa għall-ħolqien ta’ intrapriża jew l-eżerċizzju ta’ attività indipendenti kif ukoll biex jgħinu lill-ommijiet mhux miżżewġa u nisa oħra (b’mod partikolari dawk li ġejjin minn minoritajiet etniċi) biex jegħlbu l-ostakli li jiltaqgħu magħhom fis-suq tax-xogħol. In-nisa se jibbenefikaw b’mod partikolari minn taħriġ u inkoraġġiment speċifiċi. - Il-ħolqien ta’ infrastrutturi li jilqgħu lit-tfal sabiex jgħinu lin-nisa li jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol. 6.2. It-tisħiħ tas-sigurtà taċ-ċittadini Xi linji ta’ gwida proposti - L-ibliet għandhom jadottaw strateġija kkombinata u proattiva għat-tfassil ta’ politika li tiġġieled kontra d-delinkwenza lokali. Pereżempju, it-titjib tal-pjanifikazzjoni, tal-ħolqien u tal-kura ta’ l-ispazji pubbliċi jippermetti lill-ibliet biex jevitaw id-delinkwenza u, għalhekk, biex jikkontribwixxu għall-ħolqien ta’ toroq, ta’ parkijiet u ta’ spazji miftuħa sbieħ li jkunu sikuri u meqjusin bħala tali. Pjanifikazzjoni bħal din titlob informazzjoni u statistika ta’ kwalità (b’mod partikolari ta’ l-istudji tal-vittmi) sabiex tiġi ffokata iżjed il-politika li għandha tintuża. - Għandha tingħata attenzjoni speċjali liż-“żgħażagħ f’riskju”. Huwa importanti li titwaqqaf it-tendenza għad-delinkwenza f’ċerti żgħażagħ malajr kemm jista’ jkun. Għalhekk, jaqbel li jinħolqu strateġiji li jkollhom b’mod partikolari l-għan li jiġġieldu kontra l-assenza mill-iskejjel u li joffru perspettivi alternattivi, fost oħrajn possibbiltajiet ta’ taħriġ professjonali. - Il-ħolqien u l-professjonaliżmu ta’ l-impjiegi marbuta mas-sigurtà, il-kooperazzjoni bejn is-servizzi inkarigati mis-sigurtà u l-inklużjoni tar-residenti fuq tul ta’ żmien. Dan jinkludi l-għażla ta’ medjaturi lokali, ta’ gwardjani tal-kwartier responsabbli mis-sigurtà u ta’ uffiċjali tas-sigurtà fit-toroq. F’ħafna bliet, dawn il-persuni wrew siwi kbir fil-ġlieda kontra d-delinkwenza lokali. Jaqbel li jittejjeb u li jiġi rrikonoxxut it-taħriġ mogħti. Ġieli jiddaħħlu sistemi ta’ superviżjoni tal-kwartieri. Proġetti oħra għandhom l-għan li jressqu l-pulizija eqreb tal-popolazzjoni lokali. 7. IL-GOVERNANZA 7.1. L-ibliet u r-reġjuni Jeħtieġ li tiġi stabbilita kooperazzjoni flessibbli bejn il-livelli differenti ta’ l-awtoritajiet pubbliċi. L-ibliet għandhom isibu, li jħarsu l-organizzazzjoni istituzzjonali għal kull Stat Membru, il-forom effikaċi tal-governanza u jippermettilhom imexxu l-aspetti kollha ta’ l-iżvilupp urban. Xi linji ta’ gwida proposti - Jiżviluppaw sħubiji bejn l-ibliet, ir-reġjuni u l-Istat fil-qafas ta’ strateġija ta’ integrazzjoni koerenti għall-iżvilupp urban. - Sabiex tiġi ffaċċjata l-isfida tal-kompetizzjoni dinjija, ħafna drabi jkun meħtieġ li l-ibliet Ewropej ifasslu strateġiji kkoordinati fuq il-livell tal-belt jew f’netwerk sabiex jilħqu massa kritika. - Il-ġestjoni tar-rabta bejn iż-żona urbana u ż-żona rurali titlob il-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet urbani (iċ-ċentru tal-belt u l-periferija) min-naħa l-waħda u l-awtoritajiet rurali u reġjonali min-naħa l-oħra. Iż-żoni urbani jipprovdu servizz lir-reġjun kollu fejn jidħlu l-impjiegi, is-servizzi pubbliċi, l-ispazji pubbliċi, iċ-ċentri soċjali kif ukoll l-infrastrutturi sportivi u kulturali. Għal dak li għandu x’jaqsam maż-żoni rurali, dawn jaffetwaw pubbliku aktar wiesa’ u joffru kumditajiet rurali, postijiet ta’ divertiment u riżervi naturali u ambjentali. Il-koordinazzjoni hi b’mod partikolari importanti fiż-żoni peri-urbani. - L-ibliet jistgħu jużaw l-għajnuna teknika tal-Fondi strutturali biex joħolqu u jiżviluppaw il-kompetenzi meħtieġa sabiex imexxu l-aspetti kollha ta’ l-iżvilupp urban. L-Istati Membri u l-Unjoni qed joffru dejjem iżjed kompetenzi u ċentri ta’ riżorsi kif ukoll possibbiltajiet li jinħolqu netwerks għall-iskambju ta’ l-esperjenzi. Il-kompetenzi f’oqsma ġodda[9] – lil hinn mill-fruntieri professjonali tradizzjonali – huma partikolarment importanti. - Skond ir-regolament ġenerali rigward il-Fondi Strutturali[10], l-Istati Membri għandhom l-opportunità jiddelegaw lill-ibliet il-ġestjoni ta’ riżorsi maħsuba għal ċerti azzjonijiet urbani miktuba fil-qafas tal-programmi operattivi. Sabiex jibbenefikaw b’mod sħiħ mis-sħubija, l-ibliet għandhom ikunu responsabbli matul il-proċess kollu; dan jimplika b’mod partikolari r-responsabbiltà tagħhom għall-ħolqien u t-twettiq tal-parti ddelegata tal-programm. 7.2. L-istrateġija ta’ integrazzjoni għall-iżvilupp urban sostenibbli L-iżvilupp urban huwa proċess twil u kumpless. L-ibliet għandhom idaħħlu dan l-iżvilupp fil-perspettiva ta’ tul ta’ żmien sabiex iżidu l-ħafna fatturi ta’ suċċess. Is-suċċess ta’ l-inizjattiva Komunitarja URBAN[11] seħħ, fil-parti l-kbira tiegħu, minħabba l-istrateġija ta’ integrazzjoni tagħha. URBAN kellha kemm l-għanijiet tal-koeżjoni soċjali u ekonomika kif ukoll tal-qerda ta’ l-ostakli għall-impjiegi u għall-investiment u tat-tisħiħ ta’ l-għanijiet ambjentali. Il-mobbilizzazzjoni ta’ ħafna mill-imsieħba b’kompetenzi differenti fformat il-bażi ta’ din l-istrateġija. Xi linji ta’ gwida proposti - L-ibliet għandu jkollhom pjan koerenti u sostenibbli għal kull wieħed mill-fatturi differenti tat-tkabbir sostenibbli u ta’ l-impjiegi. L-azzjonijiet li jsiru f’qasam partikolari għandhom ikunu kompatibbli ma’ dawk li jsiru f’qasam ieħor. Pereżempju, jeħtieġ li l-miżuri ekonomiċi jkunu sostenibbli fl-oqsma soċjali u ambjentali. Jaqbel li jiddaħħlu sistemi ta’ kontinwità u ta’ valutazzjoni sabiex jiġu vverifikati r-riżultati fuq il-post. - Jeħtieġ li jiġu mmobbilizzati l-imsieħba prinċipali – is-settur privat, il-popolazzjoni lokali u l-NGOs kif ukoll il-gvernijiet lokali, reġjonali u nazzjonali – sabiex jipparteċipaw fil-pjanifikazzjoni, fit-twettiq u fil-valutazzjoni ta’ l-iżvilupp urban. 7.3. Il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini Il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini hija ħtieġa demokratika – il-parteċipazzjoni tar-residenti lokali u tas-soċjetà ċivili fil-politika urbana tista’ tagħti leġittimità u effikaċja lill-azzjonijiet tas-setgħa pubblika. Minħabba li l-kuntesti storiċi, ġuridiċi, politiċi u soċjali jvarjaw skond l-ibliet, il-prattiċi t-tajbin ma jistgħux dejjem jiġu applikati direttament minn belt għall-oħra. Hawn madankollu xi linji ta’ gwida proposti. - Jeħtieġ li ċ-ċittadini lokali fosthom iż-żgħażagħ, il-gruppi informali u l-assoċjazzjonijiet jiddaħħlu fil-promozzjoni tat-tkabbir u ta’ l-impjiegi urbani sostenibbli minn aspett ambjentali u soċjali. Dawn l-atturi jġibu magħhom kompetenzi ġodda u jagħtu leġittimità lill-proġett f’għajnejn il-popolazzjoni. - It-tqegħid għad-dispożizzjoni ta’ taħriġ u ta’ forom oħra ta’ tisħiħ tal-kapaċitajiet u tal-kompetenza tal-gruppi lokali huwa karatteristika komuni u fundamentali ta’ involviment ta’ suċċess taċ-ċittadini. - Jaqbel li titnaqqas id-differenza bejn iż-żmien taċ-ċittadini u l-kalendarju politiku – il-parti l-kbira tad-drabi, l-atturi lokali ma jifhmux it-termini li ġġib magħha l-aġenda politika u l-proċeduri amministrattivi jew burokratiċi. 7.4. In-netwerks u l-iskambju ta’ esperjenzi Xi linji ta’ gwida proposti - Il-kompetenzi u l-għarfien huma kondizzjoni preliminari importanti għar-riġenerazzjoni urbana. Soluzzjonijiet effikaċi jitolbu b’mod ġenerali kompetenzi speċifiċi, pereżempju l-kapaċità li toħloq kooperazzjoni li tinfirex lil hinn mill-fruntieri amministrattivi u professjonali. L-ibliet għandhom għalhekk jużaw l-għarfien miksub u miġbur fil-qafas tal-programm URBACT[12] kif ukoll permezz tan-netwerks l-oħra Ewropej u nazzjonali. - Għall-perjodu 2007-2013, il-Kummissjoni tipproponi l-ħolqien ta’ programm ta’ qafas Ewropew għall-iskambju ta’ esperjenzi u ta’ prattiċi tajbin. Dan il-programm se jibbaża ruħu fuq il-ħidmiet imwettqa mill-URBACT u se jifrixhom – s’issa URBACT ikkonċentra ruħu fuq l-esperjenza ta’ l-ibliet imdaħħla fl-inizjattiva Komunitarja URBAN. Il-programm ta’ qafas il-ġdid se jkopri bliet fl-Istati Membri kollha kif ukoll l-esperjenza li toħroġ min-netwerks nazzjonali u miċ-ċentri tar-riżorsi tal-politika urbana. 8. IL-FINANZJAMENT TAT-TIġDID URBAN Il-Fondi strutturali ta’ l-Unjoni appoġġjaw bil-kbir it-tiġdid urban. Fil-qafas tar-regolamenti l-ġodda rigward il-Fondi Ewropej għall-Iżvilupp Reġjonali (ERDF), il-Fondi ta’ keżjoni u l-Fondi Soċjali Ewropej (ESF), l-awtoritajiet tal-ġestjoni tal-programmi operattivi se jkunu jistgħu jiffinanzjaw firxa wiesgħa ta’ proġetti ta’ żvilupp urban. L-iżvilupp urban jista’ wkoll jibbenefika mill-appoġġ ta’ l-inizjattivi JASPERS[13], JEREMIE[14] u JESSICA[15]. Dan se jippermetti li titkabbar l-effikaċja mir-riżorsi pubbliċi filwaqt li jiġbed il-kontribut mis-settur privat. Xi linji ta’ gwida proposti - Il-finanzjament privat huwa utli u ħafna drabi meħtieġ biex jikkompleta l-fondi pubbliċi. Qafas ġuridiku ċar għandu jassigura l-ammonti PPP. - Is-settur privat ma jġibx biss mezzi finanzjarji miegħu imma wkoll kompetenzi u ħiliet komplementari. - Sħubija pubblika-privata effikaċi titlob kemm viżjoni strateġika sostenibbli kif ukoll kompetenzi tekniċi u ta’ ġestjoni min-naħa ta’ l-awtoritajiet lokali. [1] Rapport tal-Parlament Ewropew dwar id-dimensjoni urbana fil-kuntest tat-tkabbir, ir-relatur: Jean Marie Beaupuy, A6(2005) 0272 tal-21.09.2005. [2] Din hija ġabra perjodika ta’ informazzjoni magħmula mill-Kummissjoni Ewropea dwar il-kwalità tal-ħajja fl-ibliet Ewropej ta’ qies medju u kbar. Din il-Verifika tkopri attwalment 258 belt fl-Ewropa tas-27 u se ssir fi kważi 300 belt fl-2006. [3] Ara b’mod partikolari d-dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni, “State aid control and regeneration of deprived areas », 1.03.2006 : http://europa.eu.int/comm/competition/state_aid/others/vademecum.pdf. [4] COM(2005) 718 tal-11.01.2006. [5] “i2010 : Soċjetà ta’ l-informazzjoni għat-tkabbir u l-impjiegi ”, COM(2005) 229 finali ta’ l-1.06.2005. [6] Dan huwa l-każ ta’ qasam marbut mill-qrib mal-Programm ta’ qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni. [7] “2007: Is-sena Ewropea ta’ l-ugwaljanza ta’ l-opportunitajiet għal kulħadd. Lejn soċjetà ġusta”, COM(2005) 225 finali ta’ l-1.06.2005. [8] Dawn l-esperjenzi nqasmu ma’ nies oħra fuq il-forums taż-żgħażagħ tan-netwerk Urbact : www.urbact.org. [9] Il-“Ftehim ta’ Bristol” (Il-laqgħa ministerjali informali fuq il-"komunitajiet li ma jispiċċawx") tas-6-7 ta’ Diċembru 2005 approva l-inizjattiva tal-Presidenza Britannika ta’ l-UE li jiġu żviluppati riflessjoni u simpożju dwar il-kwistjoni tal-kwalifiki meħtieġa sabiex jitmexxew tajjeb proġetti tal-kwartieri u tal-komunitajiet sostenibbli (“sustainable communities”). [10] Ir-Regolament rigward id-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Ewropej ta’ l-iżvilupp reġjonali (ERDF), il-Fondi Sċjali Ewropej (esf), u l-Fondi ta’ koeżjoni, l-Artikolu 37(6) a). [11] L-inizjattiva Komunitarja URBAN II (2000-2006): Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Istati Membri li tiddefinixxi l-linji ta’ gwida għal Inizjattiva Komunitarja dwar ir-riġenerazzjoni ta’ l-ibliet u l-periferiji li qegħdin fi kriżi sabiex jiġi promoss żvilupp urban sostenibbli, C(2000) 1100 tat-28.04.2000. [12] Maħluq fil-bidu ta’ -2003 biex jorganizza l-iskambju bejn l-ibliet li jibeenfikaw mill-programm URBAN, jitgħallmu mill-esperimenti mwettqa, u jxandru dan l-għarfien bil-kbir, il-programm URBACT ikkonċerna wkoll mill-1 ta' Mejju 2004, l-ibliet ta' l-10 Stati Membri l-ġodda. Il-websajt http://urbact.eu. [13] Regolament ġenerali, Artikoli 36 u 45(1) a). [14] Regolament ġenerali, Artikoli 44 u 45(1) c). [15] Regolament ġenerali, Artikoli 44 u 78(6) a).