RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

dwar ir-riżultati miksuba u dwar l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni tal-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta' pajjiżi terzi għall-perjodu 2007-2009 (rapport sottomess skont l-Artikolu 48(3)(b) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/435/KE tal-25 ta’ Ġunju 2007)

1. INTRODUZZJONI

Għall-perjodu 2007-2013 l-Unjoni Ewropea stabbilixxiet il-Programm Ġenerali “Solidarjetà u Ġestjoni tal-Flussi ta’ Migrazzjoni” b’allokazzjoni totali ta’ EUR 4.032 miljun, kif ipprogrammat attwalment[1]. Huwa jikkonsisti minn erba’ Fondi u l-għan tiegħu huwa l-kodiviżjoni ġusta tar-responsabbiltajiet bejn l-Istati Membri għal dak li jirrigwarda l-piż finanzjarju li jirriżulta mill-introduzzjoni ta’ ġestjoni integrata tal-fruntieri esterni tal-UE u mill-ġestjoni ta’ politiki komuni dwar l-ażil u l-immigrazzjoni[2].

Wieħed mil-erba' Fondi huwa l-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi[3], (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ bħala l-Fond), stabbilit għall-perjodu 2007-2013 b’pakkett indikattiv totali ta’ EUR 825 miljun.

L-‘att bażiku’ li jistabbilixxi l-Fond (jiġifieri d-Deċiżjoni tal-Kunsill imsemmija hawn fuq) jeżiġi li l-Kummissjoni tissottometti rapport interim dwar ir-riżultati miksuba u dwar aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni tal-Fond[4].

Ir-rapport jippreżenta r-riżultati miksuba mill-programmi annwali tal-2007, 2008 u l-2009 abbażi ta’ rapporti mill-Istati Membri fl-ewwel nofs tal-2010[5], flimkien ma’ informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni fl-ewwel tliet xhur tal-2011.

2. GĦAN, KAMP TA' APPLIKAZZJONI, SKOP U PRIJORITAJIET TAL-FOND

L-għan ġenerali tal-Fond huwa li jappoġġja l-isforzi magħmula mill-Istati Membri sabiex jippermettu li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li joriġinaw minn sfond ekonomiku, soċjali, kulturali, reliġjuż, lingwistiku u etniku differenti jkunu jistgħu jissodisfaw l-kundizzjonijiet ta’ residenza u sabiex tiġi faċilitata l-integrazzjoni tagħhom fis-soċjetajiet Ewropej. Il-Fond għandu jiffoka primarjament fuq azzjonijiet relatati mal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għandhom kif waslu.

Sabiex jiġi promoss iżjed dan l-għan, il-Fond jikkontribwixxi għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ integrazzjoni nazzjonali għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi fl-aspetti kollha tas-soċjetà, b’mod partikolari bil-kunsiderazzjoni tal-prinċipju li l-integrazzjoni hija proċess dinamiku bidirezzjonali ta' akkomodazzjoni reċiproka mill-immigranti u r-residenti kollha tal-Istati Membri.

Il-kamp ta' applikazzjoni tal-Fond jinkludi ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu residenti b’mod legali, jiġifieri kwalunkwe persuna li ma tkunx ċittadin tal-Unjoni skont l-Artikolu 17(1) tat-Trattat, iżda ma jinkludix il-grupp destinatarju tal-Fond Ewropew għar-Refuġjati.

Il-Fond għandu jikkontribwixxi għall-għanijiet speċifiċi li ġejjin:

(a) il-faċilitazzjoni tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ proċeduri ta’ ammissjoni rilevanti għal u li jappoġġjaw il-proċess ta’ integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi;

(b) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-proċess ta’ integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għadhom kif waslu fl-Istati Membri;

(c) iż-żieda tal-kapaċità tal-Istati Membri li jiżviluppaw, jimplimentaw, jimmonitorjaw u jevalwaw politiki u miżuri għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi;

(d) l-iskambju ta’ informazzjoni, l-aħjar prattiki u kooperazzjoni fi u bejn l-Istati Membri fl-iżvilupp, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni ta’ politiki u miżuri għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi.

Il-Fond jiġi ġestit prinċipalment mill-Istati Membri, fil-metodu ta' ġestjoni konġunta. Permezz ta’ programmi annwali sottomessi mill-Istati Membri, il-baġit tal-UE jfittex li jappoġġja attivitajiet fi Stati Membri fil-qasam tal-integrazzjoni ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi speċifiċi għaċ-ċirkostanzi nazzjonali jew lokali, u l-bini ta' kapaċitajiet fis-servizzi pubbliċi u privati li jittrattaw ma' ċittadini ta' pajjiżi terzi.

L-azzjonijiet huma kofinanzjati b’konformità mal-Linji Gwida Strateġiċi tal-Kummissjoni[6], li jipprovdu erba’ Prijoritajiet: (1) L-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet maħsuba sabiex iwettqu fil-prattika l-‘Prinċipji Bażiċi Komuni għal politika ta’ integrazzjoni tal-immigranti fl-Unjoni Ewropea’; (2) L-iżvilupp ta’ indikaturi u metodoloġiji ta’ evalwazzjoni għall-valutazzjoni tal-progress, l-aġġustament ta’ politiki u miżuri u għall-faċilitazzjoni tal-koordinazzjoni tat-tagħlim komparattiv; (3) Il-politika ta' bini ta' kapaċitajiet, u l-iżviluppar ta' koordinazzjoni u kompetenza interkulturali fl-Istati Membri fil-livelli u d-dipartimenti differenti tal-gvern; u (4) L-iskambju ta' esperjenzi, prattiki tajba u informazzjoni dwar l-integrazzjoni bejn l-Istati Membri. L-Istati Membri għandhom jimplimentaw mill-inqas tlieta minn dawn il-prijoritajiet, li fosthom il-prijoritajiet 1 u 2 huma mandatorji, iżda ħafna Stati Membri għażlu li jimplimentaw l-erba’ prijoritajiet kollha.

Barra dan, il-Linji Gwida Strateġiċi stabbilixxu ħames Prijoritajiet Speċifiċi, applikabbli taħt kwalunkwe waħda mill-Prijoritajiet imsemmija qabel. Kwalunkwe proġett li jkun qed jimplimenta waħda mill-Prijoritajiet Speċifiċi jew aktar jista’ jirċievi rata miżjuda ta’ finanzjament tal-UE. Il-Prijoritajiet Speċifiċi huma:

- Prijorità Speċifika 1: Il-parteċipazzjoni bħala mezz ta’ promozzjoni tal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fis-soċjetà (azzjonijiet li jinvolvu l-parteċipazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fil-formulazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ politiki u miżuri ta’ integrazzjoni);

- Prijorità Speċifika 2: Gruppi destinatarji speċifiċi (Azzjonijiet, inklużi programmi u attivitajiet ta’ introduzzjoni, li l-għan ewlieni tagħhom huwa li jiġu indirizzati l-ħtiġijiet speċifiċi ta’ gruppi partikolari, bħan-nisa, iż-żgħażagħ u t-tfal, l-anzjani, il-persuni illitterati u l-persuni b’diżabilità);

- Prijorità Speċifika 3: Programmi u attivitajiet innovattivi ta’ introduzzjoni (Azzjonijiet li jiżviluppaw programmi u attivitajiet innovattivi ta’ introduzzjoni, bħal dawk li jippermettu liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jaħdmu u jistudjaw fl-istess ħin, pereżempju korsijiet part-time, moduli fast-track, sistemi ta’ tagħlim mill-bogħod jew dak elettroniku);

- Prijorità Speċifika 4: Djalogu interkulturali (Azzjonijiet immirati sabiex iħeġġu l-interazzjoni u l-iskambju reċiproċi, bħall-iżvilupp tad-djalogu interkulturali, fi sforz b’mod partikolari, sabiex jiġi solvut kwalunkwe kunflitt potenzjali maħluq minn differenzi fi prattiki kulturali jew reliġjużi, u sabiex b'hekk tittejjeb l-integrazzjoni aħjar ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi fis-soċjetajiet, il-valuri u l-modi tal-ħajja tal-Istati Membri);

- Prijorità Speċifika 5: Involviment tas-soċjetà ospitanti fil-proċess ta’ integrazzjoni (Azzjonijiet li jindirizzaw modi effikaċi kif jitqajjem għarfien u s-soċjetà ospitanti tiġi involuta fil-proċess ta’ integrazzjoni).

Minbarra l-programmi nazzjonali, kull sena 7 % tar-riżorsi disponibbli tal-UE jistgħu jintużaw direttament mill-Kummissjoni għal proġetti, studji jew tipi oħra ta’ azzjoni tranżnazzjonali ta’ interess tal-UE permezz tal-'Azzjonijiet Komunitarji'.

Għas-snin baġitarji 2003-2006, kien hemm azzjonijiet preparatorji taħt il-baġit tal-UE, prinċipalment l-'Azzjonijiet preparatorji INTI li jippromwovu l-integrazzjoni ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi'. Dan l-istrument iġġenera esperjenza prattika mill-qrib bi proġetti transnazzjonali u b’hekk għen tipi varji ta’organizzazzjonijiet fl-Istati Membri sabiex iħejju għat-tnedija tal-Fond fl-2007[7].

3. RIŻORSI BAĠITARJI

Ir-riżorsi baġitarji tal-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi matul il-perjodu 2007-2013 huma mniżżla hawn taħt.

Tabella 1— Baġit tal-UE għall-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, 2007-2013

Ammonti f’€

Euro || 2007 || 2008 || 2009 || 2010 || 2011 || 2012 (*) || 2013 (*) || Total

Totali tal-SM || 60.357.000 || 72.075.000 || 90.675.000 || 102.765.000 || 122.295.000 || 152.750.000 || 171.550.000 || 772.467.000

Komunità Azzjonijiet || 4.543.000 || 5.425.000 || 6.825.000 || 7.735.000 || 9.205.000 || 9.750.000 || 10.950.000 || 54.433.000

TOTAL || 64.900.000 || 77.500.000 || 97.500.000 || 110.500.000 || 131.500.000 || 162.500.000 || 182.500.000 || 826.900.000

(*) Approprjazzjonijiet effettivi mill-2007 sal-2011 inklużiv. Ammonti għall-2012 bħal dawk fl-abbozz tal-baġit. L-ammonti għall-2013 huma provviżorji.

L-Istati Membri kollha jipparteċipaw fl-implimentazzjoni tal-Fond, bl-eċċezzjoni tad-Danimarka skont il-Protokoll dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Ir-riżorsi disponibbli għall-programmi nazzjonali jiġu mqassma kull sena fost is-26 Stat Membru l-ieħor, abbażi ta' żewġ kriterji: (i) in-numru medju ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu residenti legali f’kull Stat Membru matul it-tliet snin ta' qabel u (ii) in-numru ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi (esklużi xi kategoriji speċifiċi) li jkunu kisbu awtorizzazzjoni maħruġa minn kull Stat Membru sabiex jirrisjedu fit-territorju tiegħu matul it-tliet snin ta’ qabel; bil-koeffiċjenti ta' ponderazzjoni applikabbli .

Il-perċentwal tal-kontribuzzjoni massima tal-Fond għal proġetti fi Stati Membri ġie stabbilit f’50 % tal-ispejjeż totali ta’ azzjoni u f’75 % għall-Istati Membri koperti mill-Fond ta’ Koeżjoni u għal azzjonijiet li jirriflettu Prijoritajiet Speċifiċi stabbiliti fil-Linji Gwida Strateġiċi.

4. PREPARAZZJONI TAL-IMPLIMENTAZZJONI FL-ISTATI MEMBRI

Il-Kummissjoni adottat regoli ta’ implimentazzjoni għall-Fond[8], komuni għall-erba’ Fondi kollha bi ftit eċċezzjonijiet, sabiex tiġi żgurata applikazzjoni armonizzata u jiġu stabbiliti mudelli komuni għall-programmazzjoni u r-rapportar. Ir-regoli jkopru affarijiet bħal proċeduri u kriterji ta' għażla għall-eliġibbiltà tan-nefqa li tkun saret taħt il-Fond. Parti oħra importanti tal-gwida kienet tikkonsisti fil-preparazzjoni, b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ Stati Membri, ta’ manwal dwar l-eliġibbiltà, b’eżempji prattiċi u l-aħjar prattiki dwar il-ġestjoni ta’ proġetti, li ġie aġġornat b’mod regolari. Ġew organizzati sessjonijiet ta’ informazzjoni dwar l-eliġibbiltà tal-ispiża. Ġiet ipprovduta iktar gwida ġenerali f’laqgħat tal-'Kumitat SOLID' u fi tliet konferenzi dwar il-Fondi (fl-2008 dwar il-Fondi b’mod ġenerali u fl-2009 għall-awtoritajiet ta’ awditjar u dwar il-programmazzjoni u l-evalwazzjoni).

Filwaqt li l-Istati Membri jkunu inkarigati mill-ġestjoni tal-fondi taħt il-programmi b'ġestjoni konġunta, il-Kummissjoni terfa’ r-responsabbiltà aħħarija għall-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE. Għalhekk, l-Istati Membri huma responsabbli għat-twaqqif ta’ sistema nazzjonali ta’ ġestjoni u kontroll għall-Fond inklużi 'Awtorità Responsabbli', responsabbli għall-ġestjoni tal-programm, appoġġjata fejn xieraq minn awtorità delegata; Awtorità tal-Awditjar, responsabbli mill-verifika tal-funzjonament effikaċi tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll; u Awtorità ta’ Ċertifikazzjoni, li tiċċertifika tad-dikjarazzjonijiet tan-nefqa qabel ma jintbagħtu lill-Kummissjoni. B’mod konġunt, dawn l-awtoritajiet huma inkarigati mill-ġestjoni finanzjarja tajba tal-fondi allokati lill-Istat Membru.

Kull Stat Membru ssottometta deskrizzjoni tas-sistema tiegħu ta’ ġestjoni u kontroll lill-Kummissjoni biex din tkun tista' tiċċekkja l-konformità mad-dispożizzjonijiet applikabbli. Fl-aħħar tal-2010, kważi d-deskrizzjonijiet kollha tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Istati Membri għall-Fond kienu rċevew opinjoni ‘mhux kwalifikata’ mill-Kummissjoni. Barra dan, verifiki fuq il-post tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Fond (li jistgħu jkunu komuni ma’ Fondi oħra tal-Programm Ġenerali) tlestew fi 17-il Stat Membru sal-aħħar tal-2010, b’seba' Stati Membri oħra li għandhom jiġu awditjati fl-2011. Deher li l-biċċa l-kbira mis-sistemi jiffunzjonaw b’mod adegwat, iżda f'ċerti każi kien meħtieġ xi titjib. F’dan l-istadju tal-verifiki, li se jkomplu matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, dan kien jikkonċerna, b’mod partikolari, il-proċeduri tal-għażla, ir-riżorsi tal-persunal disponibbli għall-Awtoritajiet u d-dokumentazzjoni dwar il-proċeduri u l-kompiti mwettqa. B'mod ġenerali, jidher li l-parti l-kbira tal-Istati Membri għandhom fis-seħħ sistemi b'saħħithom.

5. IL-PROGRAMMI MULTIANNWALI 2007-2013

L-approvazzjoni tal-programmi multiannwali tal-Fond tlestiet sal-aħħar tal-2008 għall-parti l-kbira tal-Istati Membri, u għall-bqija fil-bidu nett tal-2009. Sabiex ma ddumx ma titwettaq l-implimentazzjoni, li ssir permezz ta’ programmi annwali, il-Kummissjoni rranġat li, fl-istess ħin, issir approvazzjoni tal-programm multiannwali u tal-ewwel żewġ programmi annwali, għall-2007 u l-2008 rispettivament.

Il-programmi multiannwali, li ma jimplikaw l-ebda deċiżjoni finanzjarja, jirrappreżentaw il-qafas strateġiku miftiehem mill-Kummissjoni u kull Stat Membru għall-użu konġunt tar-riżorsi nazzjonali u dawk tal-Fond waqt il-perjodu sħiħ ta’ programmazzjoni, 2007-2013. F’livell ta’ UE, huma se jappoġġjaw ammont sinifikanti ta’ azzjonijiet bħala appoġġ għall-integrazzjoni taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, li t-total tiegħu jammonta għal kważi EUR 1 400 miljun matul il-perjodu 2007-2013[9].

Tabella 2: Kost totali tal-programmi u s-sorsi kollha ta’ finanzjament multiannwali

2007 – 2013

(Konsolidazzjoni tal-pjanijiet finanzjarji tal-programm multiannwali tal-Istati Membri kollha matul il-perjodu ta’ seba’ snin)

L-ammonti kollha huma f’miljuni ta’ euro u huma indikattivi

Sorsi ta’ finanzjament || || Ammonti indikattivi || %

Fondi Ewropej għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini ta' pajjiżi terzi || A || EUR 769 miljun(*) || 55.6 %

Riżorsi pubbliċi nazzjonali || B || EUR 456 miljun || 32.9 %

Finanzjament pubbliku totali || C = A +B || EUR 1 225 miljun || 88.5 %

Allokazzjonijiet privati || D || EUR 159 miljun || 11.5 %

Kost totali tal-programmi multiannwali kollha, 2007-2013 || E = C+ D || EUR 1 384 miljun || 100 %

(*) L-allokazzjonijiet tal-fondi inklużi fil-programmi multiannwali tal-Istati Membri, li ġew imfassla fl-2008, kienu bbażati fuq l-approprjazzjonijiet baġitarji deċiżi mill-Awtorità Baġitarja għall-2007 u l-2008 u fuq stimi baġitarji għall-bqija tal-parti tal-perjodu ta' programmazzjoni. Din hija r-raġuni għaliex l-ammont ġenerali ta’ EUR 769 miljun ivarja kemxejn mill-ammont kumplessiv ta’ EUR 772. 467 miljun fit-Tabella 1, li hija bbażata fuq l-approprjazzjonijiet baġitarji effettivi tal-Fond mill-2007 sal-2011 u l-istimi għall-2012 u l-2013.

Abbażi tal-informazzjoni li tikkonċerna l-introduzzjoni ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali fil-qasam tal-integrazzjoni, l-implimentazzjoni ta’ programmi nazzjonali ta’ integrazzjoni u d-dikjarazzjonijiet fil-programmi multiannwali tal-Istati Membri stess, jidher li ċerti Stati Membri ma kellhomx esperjenza kbira ta' miżuri maħsuba b'mod speċifiku għall-integrazzjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi meta tniedu l-programmi. Dawn il-pajjiżi jinkludu, pereżempju, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, il-Litwanja u r-Rumanija. Għall-kuntrarju, bosta Stati Membri, bħal Franza, l-Awstrija, il-Pajjiżi l-Baxxi jew Spanja, diġà setgħu jibnu fuq l-esperjenza nazzjonali tagħhom, inklużi programmi sinifikanti ta’ finanzjament.

Il-ħtiġijiet prijoritarji identifikati għal integrazzjoni effettiva ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi kienu differenti minn Stat Membru għall-ieħor, skont l-istorja ta' immigrazzjoni rispettiva, is-sehem taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi fil-popolazzjoni totali, il-flussi migratorji kurrenti, is-sitwazzjoni u l-kundizzjonijiet ekonomiċi u soċjali, id-disponibbiltà ta’ strutturi u servizzi bħala appoġġ tal-integrazzjoni u l-istruttura istituzzjonali. Minkejja dawn id-differenzi, bosta mill-prijoritajiet ta' intervent kienu komuni għall-parti l-kbira tal-Istati Membri. L-ewwel jiġi l-'approċċ bidirezzjonali’ li jirrifletti l-prinċipju li kemm dawk li huma ġodda kif ukoll is-soċjetà riċeventi għandhom ikunu involuti fil-proċess ta' integrazzjoni (il-21 Stat Membru kkonċernat), li jinkludi t-titjib tat-tolleranza, it-tqajjim ta' għarfien dwar u l-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni kontra l-migranti u l-promozzjoni tad-djalogu interkulturali. It-tieni sfida ewlenija (15-il Stat Membru) kienet tikkonċerna l-ħtieġa għal orjentazzjoni ċivika u l-għoti ta' informazzjoni lil ċittadini tal-pajjiżi terzi, dwar l-istorja, l-istituzzjonijiet, in-normi u l-valuri fundamentali tal-pajjiż riċeventi. It-tielet sfida ewlenija (13-il Stat Membru) kienet l-adattament tas-servizzi pubbliċi u privati għal soċjetà multikulturali u l-bini ta’ kapaċitajiet għall-organizzazzjonijiet li jinteraġixxu ma’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Finalment, anke t-titjib tal-ħila fil-lingwa kienet prijorità ovvja (12-il Stat Membru).

Il-Prijorità 1 (ara l-kapitolu 2) bla dubju se tirċievi l-ikbar sehem mir-riżorsi tal-Fond waqt il-perjodu 2007-2013 (sehem li huwa ppjanat li jilħaq il-75 % f’livell ta’ UE, li jvarja minn 94 % (ir-Repubblika Ċeka) sa 41 % (il-Finlandja)), ħafna iżjed mill-Prijoritajiet 2 (12 % fuq livell ta’ UE), 3 (9 %) u 4 (4 %). Il-Finlandja, li meta mqabbla mal-pajjiżi l-oħra għamlet iżjed enfasi fuq il-Prijorità 2, hija l-unika Stat Membru fejn huwa mistenni li l-Prijorità 1 tirċievi inqas minn 50 % tar-riżorsi tal-Fond.

Graff 1: Distribuzzjoni tar-riżorsi tal-UE bejn l-erba’ Prijoritajiet fil-programmi multiannwali

Il-Fond bażiku tal-att jeħtieġ li kull Stat Membru jorganizza, skont ir-regoli u l-prattiki nazzjonali kurrenti, sħubija mal-awtoritajiet u l-korpi involuti fil-ġestjoni tal-programm multiannwali, jew li jkunu kapaċi li jagħmlu kontribut siewi għall-iżvilupp tiegħu. Huwa mandatorju li s-sħubija tal-Fond tinkludi lill-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għar-Refuġjati.

Il-programmi multiannwali jipprovdu deskrizzjoni tal-istruttura organizzattiva tas-sħubija f’kull Stat Membru. Ħafna drabi l-kumitati ta’ sħubija jikkonsistu minn bosta ministeri, l-awtoritajiet ta’ implimentazzjoni tal-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għar-Refuġjati msemmija hawn fuq u, sa ċertu punt, minn awtoritajiet lokali u NGOs. F’ċerti Stati Membri, il-kumitati ta’ sħubija jaħdmu fuq żewġ livelli, jiġifieri kumitat ġenerali u gruppi ta’ ħidma speċifiċi jew gruppi ta' esperti. Minbarra l-kumitati formali, il-parti l-kbira tal-Istati Membri rranġaw laqgħat regolari (pereżempju darba fis-sena jew darbtejn fis-sena) mal-organizzazzjonijiet kollha ta’ implimentazzjoni ta’ proġett, sabiex jagħmlu rendikont tar-riżultati milħuqa u n-nuqqasijiet u sabiex jiddiskutu l-prijoritajiet ta’ finanzjament għall-programmi annwali li jkun imiss.

Il-kumplimentarjetà tal-Fond ma’ strumenti oħra ta’ finanzjament tal-UE hija garantita fl-Istati Membri, l-ewwelnett, permezz ta’ kooperazzjoni mill-qrib bejn l-awtoritajiet ta’ ġestjoni responsabbli għall-fondi differenti fil-qafas tas-sħubija. B’mod tipiku, dan jinvolvi l-konsultazzjoni tal-awtoritajiet ikkonċernati fl-istadju tal-ippjanar u l-programmazzjoni u dwar il-lista ta’ proġetti effettivi magħżula għal finanzjament. Dan huwa sempliċi meta l-istess Awtorità tkun responsabbli għal bosta Fondi taħt il-Programm Ġenerali (pereżempju l-Awtorità Responsabbli għall-Fond hija l-istess għall-Fond Ewropew għar-Refuġjati fir-Repubblika Ċeka, il-Finlandja, il-Ġermanja, il-Ġreċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, ir-Rumanija, is-Slovakkja, is-Slovenja, Spanja u r-Renju Unit). Barra dan, f’ħafna Stati Membri l-applikanti għal finanzjament huma meħtieġa li jiddikjaraw sorsi oħra possibbli ta’ finanzjament tal-UE jew nazzjonali, jew li jiġġustifikaw ir-rilevanza tal-Fond fir-rigward tal-fondi l-oħra disponibbli tal-UE, jew li jimpenjaw ruħhom li ma jużaw l-ebda finanzjament ieħor tal-UE għal proġetti appoġġjati mill-Fond.

Barra dan sabiex tiġi evitata kwalunkwe sovrappożizzjoni bejn il-Fond u strumenti oħra ta’ finanzjament tal-UE, bosta Stati Membri għamlu arranġament sabiex il-Fond jikkumplimenta l-azzjonijiet tal-Fond Soċjali Ewropew, pereżempju bl-użu tal-Fond għat-titjib tal-ħiliet taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi sakemm jintlaħaq il-livell meħtieġ għal parteċipazzjoni f'miżuri ta' integrazzjoni fis-suq tax-xogħol, iffinanzjati mill-Fond Soċjali Ewropew. F’ħafna Stati Membri ġew żviluppati sinerġiji ġenwini bejn il-Fond u l-Fond Soċjali Ewropew, prinċipalment meta l-Awtorità Responsabbli tal-Fond tkun kondiviża mal-Fond Soċjali Ewropew, pereżempju fil-Belġju, Spanja jew l-Isvezja.

Minbarra din is-sitwazzjoni, l-Awtorità Responsabbli tal-Fond hija wkoll membru tas-sħubija tal-Fond Soċjali Ewropew f’ħafna Stati Membri. Dan huwa l-każ, pereżempju, fl-Awstrija, l-Ungerija u l-Irlanda.

6. IMPLIMENTAZZJONI TAL-BAĠIT TAL-FOND EWROPEW GĦALL-INTEGRAZZJONI TA’ ĊITTADINI TAL-PAJJIŻI TERZI FIL-PERJODU 2007 – 2009

Il-perjodu ta’ rapportar 2007-2009 ikopri 29 % tal-ammont ta’ referenza ġenerali tal-Fond, b’total ta’ EUR 239.9 miljun f'approprjazzjonijiet tal-UE disponibbli kemm għall-azzjonijiet ta’ ġestjoni konġunta kif ukoll għal dawk ta’ ġestjoni diretta.

6.1. Programmi nazzjonali amministrati b’ġestjoni konġunta

Għall-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni tal-Fond, ġew approvati 78 programm annwali, u ġew impenjati total ta' madwar EUR 223.1 miljun. Id-distribuzzjoni tar-riżorsi tal-Fond bejn l-Istati Membri, f'konformità mal-applikazzjoni ta' mod ta' distribuzzjoni stabbilit fil-bażi legali, tinsab spjegata fil-Graff 2 hawn taħt.

Graff 2: Distribuzzjoni tar-riżorsi tal-UE impenjati fuq programmi nazzjonali, 2007-2009

Ammonti f’miljunu ta’ EUR (figuri approssimati)

Għall-perjodu 2007-2009, il-ħames benefiċjarji ewlenin kienu Spanja, (EUR 34.7 miljun), ir-Renju Unit (EUR 34.3 miljun) il-Ġermanja (EUR 33.6 miljun) u l-Italja (EUR 30 miljun) (kull wieħed bejn 13 % u 15 % tat-total tar-riżorsi tal-UE allokati lill-programmi nazzjonali), segwiti minn Franza (EUR 18.2 miljun, jew 8 % tat-total). Flimkien, huma rċevew madwar 68 % tal-ammonti totali allokati lill-programmi nazzjonali fil-perjodu ta’ rapportar.

Warajhom, f’ċerta distanza, kien hemm tmien Stati Membri, fejn kull wieħed kellu 2 % u 3 % tar-riżorsi tal-Fond allokati waqt il-perjodu 2007-2009; jiġifieri, allokazzjoni ta’ bejn EUR 4.5 miljuni u EUR 5.5 miljuni (l-Awstrija, il-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, il-Greċja, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Polonja, il-Portugall l-Isvezja).

Kull wieħed mill-Istati Membri kollha l-oħra rċieva bejn 0.7 % u 1.7 % tar-riżorsi disponibbli tal-Fond. Għall-perjodu 2007-2009, il-firxa tal-allokazzjonijiet għal dawn it-13-il Stat Membru kienet tvarja bejn EUR 1.59 miljun (Malta) u EUR 3.75 miljuni (l-Ungerija).

Għall-perjodu mill-2007 sal-2011, il-ħames Stati Membri benefiċjarji ewlenin baqgħu l-istess, iżda il-klassifika tagħhom inbidlet kemxejn: mill-2011 l-ewwel tiġi l-Italja, wara r-Renju Unit, Spanja, il-Ġermanja u Franza f’dan l-ordni. Dan jirrifletti l-flussi tal-immigrazzjoni u tal-popolazzjoni rispettivi taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi li jkunu jirresjedu legalment waqt il-perjodu ta' referenza użat għad-distribuzzjoni tar-riżorsi tal-Fond bejn l-IsIati Membri[10].

Meta r-riżorsi pprovduti taħt il-programmi annwali mill-baġits nazzjonali u mill-benefiċjarji jiżdiedu mal-kontribuzzjoni mill-Fond, l-ispejjeż totali tal-operazzjonijiet kollha li jkollhom jiġu finanzjati ammontaw għal madwar EUR 371 miljun matul il-perjodu ta’ tliet snin 2007-2009. Il-kontribut tal-Fond kien jikkostitwixxi 60 % ta’ dak l-ammont, il-finanzjament pubbliku nazzjonali tal-Istati Membri pprovda ftit inqas minn 35 % (EUR 128.7 miljun) u fl-aħħarnett il-benefiċjarji nfushom ikkontribwixxew għal madwar 5 % tal-ispejjeż totali ppjanati (EUR 19.5 miljun). Dawn il-perċentwali huma sostanzjalment konformi ma’ dawk stabbiliti fil-programmi multiannwali (ara t-Tabella 2 fil-kapitolu 5), b’kunsiderazzjoni tal-fatt li, skont id-definizzjoni, il-kontribut mistenni mill-benefiċjarji seta’ jiġi 'ppjanat’ biss fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

Għal kull programm annwali, l-Istati Membri setgħu jużaw sa 7 % tal-allokazzjoni annwali tagħhom + EUR 30 000 sabiex jiffinanzjaw assistenza teknika għall-ġestjoni tal-Fond. It-total tar-riżorsi ssenjalati għal assistenza teknika fl-Istati Membri ammontaw għal EUR 5 miljuni; EUR 5.8 miljuni u EUR 7.1 miljuni fl-2007, l-2008 u l-2009, rispettivament.

Skont ir-rata ta’ nfiq kif irraportat fl-aħħar tal-2010, l-impenji fl-Istati Membri kienu pjuttost għolja għall-2007 (82 % tal-approprjazzjonijiet) u għall-2008 (83 %) u laħqu kważi 100% għall-2009. Għall-2007, sitt Stati Membri rraportaw impenji qrib il-100 % u f’erba’ Stati Membri addizzjonali ir-rata laħqeit d-90% jew iżjed. Għall-2008, erba’ Stati Membri laħqu rata ta’ impenn qrib il-100% u seba’ oħrajn mill-inqas 90% tal-allokazzjoni tagħhom.

L-impenji waqt il-perjodu 2007-2009 jirriflettu mudell ġenerali ta’ implimentazzjoni ta’ programmi nazzjonali. Fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, il-programmi kienu influwenzati b’mod sinifikanti minn dewmien fil-fażi tal-bidu, għall-2007 u l-2008 (ara l-kapitolu 7.4), iżda ħafna Stati Membri rnexxielhom isolvu dawn il-kwistjonijet matul il-proċess, u r-riżultat ta' dan kienet implimentazzjoni relativament mingħajr xkiel tal-programmi annwali tal-2009 fil-parti l-kbira tal-Istati Membri.

6.2. Azzjonijiet Komunitarji

Għal kull waħda mis-snin 2007, 2008, 2009, 2010 u 2011, il-Kummissjoni adottat Programm ta’ Ħidma annwali li stabbilixxa l-prijoritajiet u l-għanijiet tal-azzjonijiet Komunitarji tal-Fond kif ukoll l-azzjonijiet ippjanati għal appoġġ. L-azzjonijiet Komunitarji dejjem jiffokaw fuq proġetti transnazzjonali u fuq azzjonijiet fl-interess tal-Unjoni fil-qasam tal-integrazzjoni ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi.

Waqt il-perjodu msemmi qabel, ingħataw għotjiet wara sejħiet għal proposti miftuħa għal kwalunkwe tip ta’ organizzazzjoni, bir-rekwiżit, għal kull proġett, ta' parteċipanti minn mill-inqas tlieta sa ħames Stati Membri. Il-prijoritajiet stabbiliti fis-sejħiet għal proposti kienu jinkludu: il-promozzjoni ta’ strateġiji u miżuri ta’ integrazzjoni mmirati lejn gruppi speċifiċi, bħal migranti nisa u tfal; miżuri ta’ integrazzjoni fuq livell lokali, bħall-ġestjoni tad-dversità fil-viċinati; il-ġbir tal-perċezzjonijiet pubbliċi u dawk tal-migranti dwar il-proċess ta’ integrazzjoni; l-esplorazzjoni tal-konnessjonijiet bejn il-politiki ta’ ammissjoni u l-proċessi ta’ integrazzjoni eċċ. Bħala total, mill-2007 sal-2010, il-Kummissjoni ffinanzjat għotjiet għal 37 proġett tranżnazzjonali, li ġew allokati EUR 17.85 miljun.

Minbarra l-għotjiet, li użaw il-parti l-kbira tar-riżorsi disponibbli tal-UE, l-azzjonijiet Komunitarji ffinanzjaw ħafna akkwisti pubbliċi. Ta’ interess partikolari f’dan il-kuntest huma:

• l-appoġġ ipprovdut lill-Forum Ewropew għall-Integrazzjoni,[11] forum ta’ skambju u diskussjoni mwaqqaf mill-Kummisjjoni mas-soċjetà ċivili, li ltaqa’ darbtejn fis-sena mill-2008;

• il-Websajt Ewropea dwar l-Integrazzjoni:[12] din hija websajt interattiva aċċessibbli lil kwalunkwe parti interessata fil-qasam tal-integrazzjoni, li tipprovdi dokumentazzjoni estensiva, aħbarijiet, prattiki tajba mill-Istati Membri kollha tal-UE u tippermetti l-iskambju ta’ informazzjoni;

• il-Manwal dwar l-Integrazzjoni għall-fassala tal-politika u l-professjonisti,[13] li ġew ippubblikati tliet verżjonijiet suċċessivi; l-għan tal-Manwal huwa li jikkompila u jxerred prattiki tajba dwar kwistjonijiet varji ta’ integrazzjoni, bħal ‘il-midja tal-massa u l-integrazzjoni’, ‘is-sensibilizzazzjoni u l-għoti ta’ setgħat lill-migranti’, ‘l-akkwist tan-nazzjonalità u l-prattika ta’ ċittadinanza attiva’, ‘is-suq taż-żgħażagħ, l-edukazzjoni u tax-xogħol tal-immigranti’.

7. IMPLIMENTAZZJONI TAL-PROGRAMMI TAL-2007, L-2008 U L-2009 FL-ISTATI MEMBRI

B’konformità mal-att bażiku,[14] l-Istati Membri kellhom jissottomettu lill-Kummissjoni, sat-30 ta’ Ġunju 2010, rapport ta’ evalwazzjoni dwar l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet ikkofinanzjati mill-Fond; kollha użaw mudell komuni pprovdut mill-Kummissjoni. F’dan l-istadju bikri tal-implimentazzjoni tal-programmi multiannwali (f'Ġunju tal-2010, l-unika dejta finali dwar il-proġetti kompluti disponibbli għall-Istati Membri kienet dik għall-programm annwali tal-2007, waqt li l-implimentazzjoni tal-programm annwali tal-2008 kienet għadha kif tlestiet u dik tal-programm annwali tal-2009 kienet għaddejja), huwa meħtieġ li r-rapporti tal-Istati Membri jiffukaw fuq aspetti ta’ implimentazzjoni, iżjed milli fuq riżultati u impatti. Dawn se jiġu rraportati fir-rapporti nazzjonali ta’ evalwazzjoni dwar ir-riżultati u l-impatt ta’ azzjonijiet kofinanzjati mill-Fond għall-perjodu 2007 sa 2010, li l-Istati Membri huma obbligati jissottomettu lill-Kummissjoni sat-30 ta’ Ġunju 2012.

Dan il-kapitolu jippreżenta u jqabbel il-fatti u l-figuri dwar l-implimentazzjoni tal-programmi annwali tal-2007, l-2008 u l-2009 kif irraportat mill-Istati Mambri. Għandu jiġi enfasizzat li ċ-ċifri mqabbla huma valuri medji li mhux dejjem jirriflettu devjazzjonijiet mit-tendenza. Kull fejn kien possibbli, il-varjazzjonijiet u d-diverġenzi mir-riżultati medji ġew issenjalati.

7.1. Deskrizzjoni ġenerali

Sat-30 ta’ Ġunju tal-2010, total ta’ 1 949 proġett kienu ġew iffinanzjati mill-Fond fl-Istati Membri taħt l-ewwel tliet programmi annwali tal-2007, l-2008, u l-2009. Dan huwa ekwivalenti għal medja, f’livell ta’ UE, ta’ 75 proġett iffinanzjat f’kull Stat Membru għat-tliet programmi annwali, għalkemm b’differenzi sinifikanti bejn Stat Membru u ieħor (ara t-Tabella 4 ta’ hawn taħt).

Tabella 4: Proġetti ffinanzjati taħt it-tliet programmi annwali 2007, 2008 and 2009

Stat Membru || Programm tal-2007 || Programm tal-2008 || Programm tal-2009 * || Total 2007-2009

L-Awstrija || 34 || 31 || 39 || 104

Il-Belġju || 13 || 14 || 21 || 48

Il-Bulgarija || 13 || 14 || 0 || 27

Ċpru || 3 || 10 || 8 || 21

Ir-Repubblika Ċeka || 2 || 27 || 17 || 46

L-Estonja || 17 || 76 || 72 || 165

Il-Finlandja || 10 || 18 || 12 || 40

Franza || 2 || 3 || 29 || 34

Il-Ġermanja || 162 || 148 || 59 || 369

Il-Greċja || 7 || 11 || 0 || 18

L-Ungerija || 19 || 22 || 20 || 61

L-Irlanda || 8 || 0 || 0 || 8

L-Italja || 54 || 48 || 59 || 161

Il-Latvja || 13 || 17 || 0 || 30

Il-Litwanja || 16 || 12 || 12 || 40

Il-Lussemburgu || 3 || 12 || 14 || 29

Malta || 0 || 1 || 3 || 4

Il-Pajjiżi l-Baxxi || 3 || 9 || 6 || 18

Il-Polonja || 35 || 36 || 0 || 71

Il-Portugall || 12 || 10 || 3 || 25

Ir-Rumanija || 1 || 7 || 4 || 12

Ir-Repubblika Slovakka || 11 || 5 || 10 || 26

Is-Slovenja || 3 || 2 || 0 || 5

Spanja || 169 || 241 || 120 || 530

L-Isvezja || 9 || 19 || 0 || 28

Ir-Renju Unit || 8 || 11 || 10 || 29

Total EU || 627 || 804 || 518 || 1949

* Taħt il-programm annwali tal-2009, l-għażla u l-finanzjament tal-proġett kienu għadhom għaddejja fit-30 ta’ Ġunju 2010.

Minkejja li l-Istati Membri bl-ikbar allokazzjonijiet huma wkoll ġeneralment dawk bl-ikbar numru ta’ proġetti ffinanzjati (Spanja 530 projects, il-Ġermanja 369 proġett, l-Italja 161 proġett) u, fuq in-naħa opposta, l-Istati Membri bl-iżgħar allokazzjonijiet huma dawk bl-iktar numru baxx ta' proġetti ffinanzjati (Malta 4, is-Slovenja 5 u l-Irlanda 8 proġetti), in-numru ta’ proġetti mhux dejjem huwa proporzjonat mad-daqs tal-allokazzjoni. Pereżempju, l-Estonja, b’allokazzjoni żgħira meta mqabbla ma’ dawk tal-pajjiżi l-oħra, iffinanzjat madwar l-istess numru ta’ proġetti daqs l-Italja. Għall-kuntrarju, ir-Renju Unit, wieħed mill-benefiċjarji ewlenin, ikkonċentra r-riżorsi tiegħu fuq numru limitat ta’ proġetti ikbar (madwar 30). Għaldaqstant, in-numru ta’ proġetti fl-Istati Membri jirrifletti strateġija ta’ finanzjament (appoġġ wiesgħa għall-proġetti vs. konċentrazzjoni), li jidher ukoll fl-ammont medju ta’ finanzjament tal-UE għal kull proġett.

Il-proġetti ffinanzjati taħt il-programmi nazzjonali ġeneralment kienu ta’ daqs żgħir jew medju, b’ammont medju ta’ finanzjament tal-UE ta’ madwar EUR 76 000 għal kull proġett. F’16-il Stat Membru (l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, il-Finlandja, il-Ġermanja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, il-Polonja, il-Portugall, is-Slovakkja, Spanja u l-Isvezja), kien saħansitra iżgħar, jiġifieri bejn EUR € 18 338 u EUR 68 952. L-Istati Membri bil-finanzjament medju tal-UE l-iżjed baxx għal kull proġett huma l-Estonja, il-Bulgarija, il-Lussemburgu u l-Polonja (ara t-Tabella 5 hawn taħt).

Għall-kuntrarju, f’għaxar Stati Membri, il-finanzjament medju tal-UE għal kull proġett kien ogħla mill-medja globali tal-UE (Ċipru, Franza, il-Greċja, l-Irlanda, l-Italja, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Rumanija, is-Slovenja u r-Renju Unit). L-Istat Membru bl-ogħla finanzjament medju tal-UE għal kull proġett kienet Franza, segwita mir-Renju Unit, is-Slovenja u l-Pajjiżi l-Baxxi.

Tabella 5: Ammont medju ta’ finanzjament tal-FEI għal kull proġett għas-sentejn ta’ programmazzjoni 2007 u 2008*

* Fit-30 ta’ Ġunju 2010, l-għażla u l-finanzjamenti tal-proġetti ma kinux għadhom tlestew għall-2009, u għalhekk il-kalkolu tal-finanzjament għal kull proġett huwa bbazat biss fuq l-ewwel żewġ programmi.

7.2. Metodi ta’ implimentazzjoni, għażla tal-proġetti u finanzjament

Taħt il-Programm Ġenerali, l-Istati Membri jistgħu jagħżlu bejn żewġ metodi ta’ implimentazzjoni:

• l-Awtorità Responsabbli li taġixxi bħala ‘korp tal-għotja’, fejn, bħala regola ġenerali, il-proġetti jiġu implimentati fuq il-bażi ta’ sejħiet miftuħa għal proposti (f’każijiet ġustifikati kif xieraq, l-għotjiet jistgħu jingħataw mingħajr sejħa għal proposti); jew

• l-Awtorità Responsabbli li taġixxi bħala ‘korp eżekuttiv’, fejn l-Awtorità Responsabbli tiddeċiedi li timplimenta l-proġetti direttament, waħeda jew f’assoċjazzjoni ma’ kwalunkwe awtorità nazzjonali kompetenti minħabba l-kapaċità teknika tagħha, il-grad għoli ta’ speċjalizzazzjoni tagħha jew is-setgħat amministrattivi tagħha; dan minħabba li l-karatteristiċi tal-proġetti ma jħallu l-ebda possibbiltà oħra ta’ implimentazzjoni, bħal sitwazzjonijiet ta’ monopolju de jure jew raġunijiet ta’ sigurtà.

Kif mistenni minħabba l-għan tal-Fond u l-varjetà ta’ partijiet interessati f'dan il-qasam, il-metodu tal-'korp tal-għotja', fejn 95 % tal-proġetti kollha jiġu ffinanzjati (total ta’ 1 852 proġett), kien bla dubju l-metodu ta’ implimentazzjoni l-iżjed importanti. Tabilħaqq, l-Istati Membri kollha implimentaw il-programmi tagħhom, fit-totalità jew parzjalment, fil-metodu tal-'korp tal-għotja'.

Disa' Stati Membri biss (Ċipru, l-Estonja, Franza, l-Italja, il-Latvja, is-Slovakkja, is-Slovenja, Spanja u r-Renju Unit) użaw il-metodu tal-‘korp eżekuttiv’, għal total ta’ 97 proġett. Barra dan, il-parti l-kbira tal-proġetti fil-metodu tal-‘korp eżekuttiv’ kienu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni multiannwali u sussegwentement in-numru tagħhom naqas.

Taħt il-metodu tal-‘korp tal-għotja’, tmien Stati Membri biss (l-Awstrija, Franza, l-Irlanda, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, il-Pajjiżi l-Baxxi u s-Slovenja) organizzaw sejħa waħda biss għal proposti għal kull programm annwali. Fl-Istati Membri l-oħra kollha, mill-inqas għal wieħed mill-programmi annwali, kienu meħtieġa ħafna sejħiet, minħabba li sejħa waħda ma kinitx biżżejjed sabiex l-allokazzjoni tintuża kompletament, jew sabiex jiġu koperti ż-żoni separati ta’ intervent tal-programmi.

Is-sejħiet għal proposti attiraw total impressjonanti ta’ 5 234 proposta matul il-perjodu ta’ tliet snin. Ġew sottomessi proposti minn kull tip ta’ organizzazzjoni: nazzjonali, reġjonali jew awtoritajiet lokali; NGOs ta’ kwalunkwe status; istituzzjonijiet edukattivi u ta’ riċerka eċċ. Taħt il-programm annwali tal-2009 biss, ġew sottomessi kważi 2 000 proposta (ara t-Tabella 6).

B'riżultat ta' dan ir-rispons daqstant qawwi, kienu biss 47 % tal-proposti rċevuti li ntgħażlu, u 73 % minnhom ġew iffinanzjati. Ċerti Stati Membri ddikjaraw li l-finanzjament disponibbli huwa fattur ta' limitu (pereżempju, il-Bulgarija, l-Estonja, l-Italja u l-Litwanja), iżda din ma kinitx l-unika raġuni li għaliha ġew miċħuda ċerti proposti, jew li minħabba fiha ma ġewx iffinanzjati l-proposti kollha magħżula. Pereżempju, analiżi ulterjuri tal-proposti magħżula, imwettqa mill-Awtoritajiet Responsabbli, eventwalment tista’ twassal sabiex ma jsirx finanzjament minħabba li s-sitwazzjoni tal-organizzazzjoni ta’ implimentazzjoni tkun iddeterjorat, jew ma kinitx għadha kapaċi li tagħmel użu mill-fondi ekwivalenti mistennija, jew ma setgħux jiġu pprovduti dettalji tekniċi importanti għall-ftehim tal-għotja eċċ Għalhekk, l-Awtoritajiet Responsabbli ħadu bis-serjetà l-kompitu tagħhom li jiffinanzjaw proġetti bir-riżorsi tal-Fond.

Tabella 6: Il-proġetti riċevuti, magħżula u ffinanzjati waqt l-2007-2009 fil-metodu tal-‘korp tal-għotja’ wara sejħiet għal proposti

Stat Membru || Programm tal-2007 || Programm tal-2008 || Programm tal-2009 || Total 2007-2009

Proposti rċevuti || Proġetti magħżula || Proġetti ffinanzjati || Proposti rċevuti || Proġetti magħżula || Proġetti ffinanzjati || Proposti rċevuti || Proġetti magħżula || Proġetti ffinanzjati || Proposti rċevuti || Proġetti magħżula || Proġetti ffinanzjati

L-Awstrija || 48 || 34 || 34 || 70 || 31 || 31 || 119 || 40 || 39 || 237 || 105 || 104

Il-Belġju || 14 || 14 || 13 || 14 || 14 || 14 || 25 || 23 || 21 || 53 || 51 || 48

Il-Bulgarija || 40 || 22 || 13 || 56 || 31 || 14 || 0 || 0 || 0 || 96 || 53 || 27

Ċipru || 2 || 0 || 0 || 18 || 7 || 7 || 17 || 5 || 5 || 37 || 12 || 12

Ir-Repubblika Ċeka || 2 || 2 || 2 || 48 || 28 || 27 || 27 || 19 || 17 || 77 || 49 || 46

L-Estonja || 31 || 5 || 5 || 134 || 72 || 71 || 110 || 81 || 69 || 275 || 158 || 145

Il-Finlandja || 47 || 10 || 10 || 23 || 18 || 18 || 48 || 12 || 12 || 118 || 40 || 40

Franza || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 135 || 30 || 27 || 135 || 30 || 27

Il-Ġermanja || 336 || 162 || 162 || 236 || 148 || 148 || 305 || 59 || 59 || 877 || 369 || 369

Il-Greċja || 56 || 8 || 7 || 46 || 11 || 11 || 0 || 0 || 0 || 102 || 19 || 18

L-Ungerija || 34 || 19 || 19 || 45 || 22 || 22 || 45 || 20 || 20 || 124 || 61 || 61

L-Irlanda || 41 || 10 || 8 || 0 || 0 || 0 || 29 || 0 || 0 || 70 || 10 || 8

L-Italja || 405 || 171 || 41 || 373 || 145 || 28 || 523 || 350 || 38 || 1301 || 666 || 107

Il-Latvja || 14 || 11 || 11 || 21 || 15 || 15 || 0 || 0 || 0 || 35 || 26 || 26

Il-Litwanja || 17 || 16 || 16 || 14 || 13 || 12 || 27 || 16 || 12 || 58 || 45 || 40

Il-Lussemburgu || 7 || 3 || 3 || 19 || 12 || 12 || 20 || 15 || 14 || 46 || 30 || 29

Malta || 9 || 0 || 0 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || 3 || 14 || 4 || 4

Il-Pajjiżi l-Baxxi || 5 || 3 || 3 || 12 || 9 || 9 || 16 || 6 || 6 || 33 || 18 || 18

Il-Polonja || 45 || 37 || 35 || 57 || 36 || 36 || 53 || 0 || 0 || 155 || 73 || 71

Il-Portugall || 13 || 12 || 12 || 12 || 12 || 10 || 3 || 3 || 3 || 28 || 27 || 25

Ir-Rumanija || 5 || 3 || 1 || 15 || 8 || 7 || 16 || 4 || 4 || 36 || 15 || 12

Ir-Repubblika Slovakka || 14 || 10 || 10 || 7 || 5 || 5 || 18 || 10 || 10 || 39 || 25 || 25

Is-Slovenja || 2 || 2 || 2 || 1 || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 3 || 3 || 3

Spanja || 437 || 126 || 126 || 331 || 233 || 233 || 258 || 115 || 115 || 1026 || 474 || 474

L-Isvezja || 74 || 9 || 9 || 0 || 19 || 19 || 38 || 0 || 0 || 112 || 28 || 28

Ir-Renju Unit || 34 || 12 || 7 || 29 || 11 || 11 || 84 || 36 || 10 || 147 || 59 || 28

Total UE || 1732 || 701 || 549 || 1582 || 902 || 762 || 1920 || 847 || 484 || 5234 || 2450 || 1795

NB Il-proposti/proġetti sottomessi, magħżula u ffinanzjati fil-metodu tal-'korp tal-għotja’ wara sejħiet għal proposti biss huma inklużi (mhux il-proġetti ffinanzjati mingħajr sejħa għal proposti, permezz ta’ eċċezzjoni, jew proġetti ffinanzjati fil-metodu tal-'korp eżekuttiv'). Meta ġiet organizzata iżjed minn sejħa waħda għal proposti għal programm annwali, il-figuri kienu jaggregaw in-numru totali ta’ proposti li jkunu waslu, ta’ proġetti magħżula u ta’ proġetti ffinanzjati għas-sejħiet kollha taħt dan il-programm annwali partikolari.

7.3. Oqsma tal-proġetti – implimentazzjoni ta’ Prijoritajiet u Prijoritajiet Speċifiċi

Meta wieħed jikkunsidra n-numru għoli ħafna ta’ proġetti ffinanzjati u l-varjetà ta’ organizzazzjonijiet li jamministrawhom, ġiet koperta firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet waqt il-perjodu taħt reviżjoni. Il-proġetti ffinanzjati jistgħu b’mod ġeneriku jiġu kklassifikati fi tliet kategoriji skont il-‘mira’ ewlenija tagħhom, jiġifieri proġetti mmirati: primarjament lejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi; lejn is-servizzi pubbliċi u privati li jkollhom x’jaqsmu ma' ċittadini tal-pajjiżi terzi; is-soċjetà riċeventi (ara t-Tabella 7). Deskrizzjoni dettaljata tat-tipi ta' azzjonijiet iffinanzjati hija pprovduta fil-paġni li ġejjin.

Is-suġġetti l-iżjed komuni appoġġjati mill-Fond fl-Istati Membri, huma miżuri fejn primarjament iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi jkunu fil-mira, b'mod iżjed partikolari l-proġetti dwar l-informazzjoni u t-taħriġ, inklużi l-ħila fil-lingwi, l-informazzjoni prattika u l-orjentazzjoni ċivika. L-approċċ ‘bidirezzjonali’ kellu kważi l-istess importanza.

Waqt li kienu biss fit-tieni pożizzjoni, il-miżuri tal-bini ta’ kapaċitajiet fis-sens iżjed wiesgħa (adattament tas-servizzi pubbliċi u privati), il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-miżuri mmirati lejn is-soċjetà riċeventi għall-promozzjoni tad-djalogu interkulturali ġew iffinanzjati fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, u huma ta’ importanza indaqs. Huwa interessanti li l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, flimkien mar-riċerka, l-istudji, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni żviluppaw iżjed minn dak li kien mistenni fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni.

Il-proġetti li jimplimentaw il-Prijorità 1 kienu jikkostitwixxu 80% tal-proġetti kollha, ħafna iżjed mill-proġetti taħt il-Prijorità 3 (10 %), il-Prijorità 2 (6 %) u l-Prijorità 4 (4 %). L-ishma tal-prijorità huma konsistenti mal-ammonti ġenerali ppjanati fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni. Mill-erba’ ‘Għanijiet Speċifiċi’ tal-Fond (ara l-kapitolu 2), 'żvilupp u l-implimentazzjoni tal-proċess ta’ integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għadhom kif waslu fl-Istati Membri’ huwa predominanti b’mod ċar, bi kważi 70% tal-proġetti kollha ffinanzjati. Dan huwa konformi mad-dispożizzjoni fl-att bażiku li ‘l-Fond għandu primarjament jiffoka fuq azzjonijiet relatati mal-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi li jkunu għadhom kif waslu’.

L-Istati Membri użaw b’mod estensiv il-possibbiltà ta’ rata ogħla ta’ kofinanzjament tal-UE għall-proġetti li jimplimentaw Prijorità Speċifika waħda jew iżjed minn waħda, fejn 62% tal-proġetti kollha huma kkonċernati. L-ikbar sehem huwa għall-proġetti ta' implimentazzjoni ta' aktar minn Prijorità Speċifika waħda, segwiti minn dawk li jimplimentaw il-Prijoritajiet Speċifiċi 2 u 5. Madankollu, hemm differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri. Pereżempju, l-Italja, il-Latvja u Spanja implimentaw proġetti taħt kull waħda mill-ħames Prijoritajiet Speċifiċi. Għall-kuntrarju, waħda biss mill-Prijoritajiet Speċifiċi ġiet implimentata fl-Awstrija, Ċipru u s-Slovenja (il-Prijorità Speċifika 4), kif ukoll fi Franza u r-Renju Unit (Prijorità Speċifika 2). F’Malta, Spanja u l-Isvezja, il-proġetti kollha ffinanzjati fil-metodu tal-‘korp tal-għotja’ implimentaw Prijorità Speċifika waħda jew iżjed minn waħda.

B’mod ġenerali, il-ħtiġijiet tal-prijoritajiet identifikati fl-istadju tal-ippjanar fil-programmi ta' implimentazzjoni ġew sostanzjalment ikkonfermati, fejn it-tibdil ewlieni kien biss ir-riżultat tal-proposti attivi sottomessi minn organizzazzjonijiet ta’ implimentazzjoni bħala tweġiba għal sejħiet għal proposti.

Tabella 7: Sommarju ta’ operazzjonijiet iffinanzjati mill-Istit Membri taħt il-programmi annwali tal-2007-2009

‘Grupp destinatarju’ || Tip ta’ operazzjoni || Prijorità 1 || Prijorità 2 || Prijorità 3 || Prijorità 4 || Stati Membri Totali

Ċittadini ta’ pajjiżi terzi || Titjib tal-ħila fil-lingwa (u l-bini ta' kapaċitajiet f'dan ir-rigward) || 20: AT, BE, CY, CZ, DE, EE, FR, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, PL, RO, SK, SI, ES, UK || || 2: BE, CY || 1: MT || 21: AT, BE, CY, CZ, DE, EE, FR, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, PL, RO, SK, SI, ES, UK

Tixrid ta’ informazzjoni ġenerali u prattika (drittijiet u obbligi, servizzi disponibbli, eċċ) kif ukoll orjentazzjoni ċivika (kultura, storja, istituzzjonijiet tal-Istat Membru ospitanti) || 22: AT, BE, BG, CY, CZ, EE, FI, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, PL, PT, RO, SK, SI, ES, SE, UK || 1: IT || 6: BE, EE, FI, HU, IT, LV || 2: BE, MT || 23: AT, BE, BG, CY, CZ, EE, FI, EL, HU, IE, IT, LV, LT, LU, MT, PL, PT, RO, SK, SI, ES, SE, UK

Aċċess għal forom oħra ta’ edukazzjoni || 6: BE, EE, EL, LV, SE, UK || 1: CZ || || || 7: BE, CZ, EE, EL, LV, SE, UK

Azzjonijiet preliminari sabiex sussegwentement jiġi faċilitat l-aċċess għas-suq tax-xogħol, il-parteċipazzjoni fl-impjiegi, il-ħajja ekonomika u l-awtosuffiċjenza || 12: AT, BG, DE, EL, LT, MT, PL, PT, RO, SK, ES, SE || 1: CZ || 3: FI, LV, LT || || 15: AT, BG, CZ, DE, FI, EL, LV, LT, MT, PL, PT, RO, SK, ES, SE

Social and legal guidance and counselling || 11: BE, CZ, FI, FR, HU, LV, PL, PT, RO, SK, ES || || 3: CZ, FI, LV || || 11: BE, CZ, FI, FR, HU, LV, PL, PT, RO, SK, ES

Two-way approach: facilitation or promotion of participation of third-country nationals in civic life, services and exchanges with the host society || 14: AT, CY, DE, EE, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, SK, ES, SE || || 3: FI, LV, SK || 1: MT || 15: AT, CY, DE, EE, FI, EL, HU, IE, IT, LU, MT, NL, SK, ES, SE

Saħħa || 3: CZ, ES, SE || || 2: CZ, PL || || 4: CZ, PL, ES, SE

Operazzjonijiet speċifiċi għall-gruppi vulnerabbli || 10: AT, BE, DE, CZ, FI, FR, IT, ES, SE, UK || || || 1: IT || 10: AT, BE, CZ, DE, FI, FR, IT, ES, SE, UK

It-titjib tas-servizzi ta’ akkoljenza, inklużi faċilitajiet u leġiżlazzjoni || 5: BE, CZ, IE, LV, UK || 1: BE || || || 5: BE, CZ, IE, LV, UK

Djar || 2: PL, ES || || || || 2: PL, ES

Miżuri ta’ qabel it-tluq (miżuri mmirati lejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi qabel ma jaslu fl-Istat Membru ospitanti) || 3: BE, FI, EL || || || || 3: BE, FI, EL

Tabella 7: Sommarju tal-operazzjonijiet iffinanzjati mill-Istati Membri taħt il-programmi annwali tal-2007-2009 (ikompli)

‘Grupp destinatarju’ || Tip ta’ operazzjoni || Prijorità 1 || Prijorità 2 || Prijorità 3 || Prijorità 4 || Stati Membri Totali

Fassala tal-politika, persunal ta' korpi pubbliċi jew privati li jittrattaw l-integrazzjoni, u persuni oħrajn f'kuntatt ma' ċittadini ta' pajjiżi terzi jew ma' kwistjonijiet ta' integrazzjoni || Adattament tas-servizzi pubbliċi u privati għal soċjetà multikulturali permezz ta’ taħriġ, il-bini ta’ kapaċitajiet u s-sensibilizzazzjoni || 10: AT, CZ, EE, FR, HU, IT, LV, LT, PT, RO || 1: EE || 16: AT, BG, CY, CZ, EE, FI, EL, HU, LV, LT, LU, MT, PT, RO, SK, ES || 1: HU || 18: AT, BG, CY, CZ, EE, FI, FR, EL, HU, IT, LV, LT, LU, MT, PT, RO, SK, ES

Riċerka dwar is-sitwazzjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi b’mod partikolari fl-Istat Membru, inkluż dwar l-attitudni tas-soċjetà lejn iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi, sabiex il-miżuri ta’ integrazzjoni u l-proċessi għall-ħtiġijiet tagħhom jiġu mfassla għalihom aħjar. || 6: BG, HU, IT, LV, RO, SE || 15: AT, BE, BG, CY, CZ, FI, EL, HU, IT, LT, LU, PL, RO, SK, UK || 4: AT, IT, PT, RO || 1: IT || 18: AT, BE, BG, CY, CZ, FI, EL, HU, IT, LV, LT, LU, PL, PT, RO, SK, SE, UK

L-analiżi u l-evalwazzjoni ta’ miżuri u proċessi ta’ integrazzjoni b’mod ġenerali u fl-Istat membru b’mod partikolari, tal-imgħoddi u tal-futur, sabiex tiżdied l-effiċjenza || 4: MT, NL, SK, SE || 12: BG, CY, CZ, EE, FI, EL, IT, LV, LU, PL, PT, ES || 2: IT, RO || 1: IT || 17: BG, CY, CZ, EE, FI, EL, IT, LV, LU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, ES, SE

L-iżvilupp ta’ metodoloġiji u għodod ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni, inklużi indikaturi || || 13: AT, BG, CY, DE, EE, FI, EL, HU, IT, LU, PL, SK, UK || 1: IT || 1: SK || 13: AT, BG, CY, DE, EE, FI, EL, HU, IT, LU, PL, SK, UK

Il-koordinazzjoni ta’ servizzi u politiki u skambji bejn l-atturi differenti fl-Istat Membru || 3: EL, IT, PT || 6: LV, LT, PT, RO, SK, ES || 11: AT, BG, CY, DE, EL, HU, LT, LU, PL, PT, ES || 6: HU, LV, LU, NL, SK, ES || 16: AT, BG, CY, DE, EL, HU, IT, LV, LT, LU, NL, PL, PT, RO, SK, ES

Il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri || || 1: LT || 2: LT, SK || 11: AT, CY, CZ, EE, EL, HU, IT, LU, MT, NL, SE || 13: AT, CY, CZ, EE, EL, HU, IT, LT, LU, MT, NL, SK, SE

L-involviment tal-midja || 5: CZ, EL, HU, LT, SK || || 1: CY || || 6: CY, CZ, EL, HU, LT, SK

Is-soċjetà riċeventi || It-titjib tat-tolleranza, is-sensibilizzazzjoni u d-djalogu interkulturali || 12: AT, CZ, DE, EE, EL, HU, IT, LT, LU, MT, PT, SK || 2: BG, PT || 6: AT, BG, CY, DE, LU, MT || 1: MT || 14: AT, BG, CY, CZ, DE, EE, EL, HU, IT, LT, LU, MT, PT, SK

Il-qasam ewlieni fejn il-proġetti ġew iffinanzjati taħt il-Prijorità 1 (‘Azzjonijiet imfassla sabiex jitwettqu fil-prattika l-'Prinċipji Bażiċi Komuni għall-politika ta' integrazzjoni tal-immigranti fl-Unjoni Ewropea'), b'konnessjoni mal-provvista ta' informazzjoni ġenerali u prattika u orjentazzjoni ċivika liċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, li ġiet implimentata fil-parti l-kbira tal-Istati Membri. Il-proġetti kienu jinkludu:

- it-tixrid ta’ materjal ta’ informazzjoni fuq karti, f’forma elettronika (portali web, eċċ.) jew permezz ta’ tagħlim elettroniku;

- l-orjentazzjoni permezz korsijiet introduttorji ta' taħriġ, workshops, seminars, eċċ.,

- l-iżvilupp ta’ netwerks ta’ ċentri ta’ informazzjoni jew servizzi ta’ riċezzjoni;

- l-organizzazzjoni ta’ żjarat ta’ studju għaċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, f’istituzzjonijiet ta’ Stat, postijiet storiċi, mużewijiet;

- l-immentorjar jew it-taħriġ mill-popolazzjoni lokali, bl-għan li ċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi jiġu ggwidati fil-proċess ta’ integrazzjoni tagħhom fis-soċjetà riċeventi.

Fit-tieni post ġie l-qasam tat-taħriġ fil-lingwa, jew bħala korsijiet ta' taħriġ u materjal ta' tagħlim ieħor għaċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, inkluż it-tagħlim elettroniku, jew bħala l-iżvilupp ta’ tekniki speċifiċi tat-tagħlim tal-lingwa adatti għaċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi.

Il-promozzjoni tal-‘approċċ bidirezzjonali għall-integrazzjoni' ġie ffinanzjat permezz ta’ firxa wiesgħa ta’ attivitajiet, ħafna drabi ta’ natura innovattiva, bħal festivals, kompetizzjonijiet tal-arti u eżibizzjonijiet, l-introduzzjoni tal-ġenituri taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi fl-iskejjel jew kampijiet tas-sajf għat-tfal taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u nies tal-post. Il-proġetti għat-titjib tat-tolleranza, is-sensibilizzazzjoni u l-promozzjoni ta’ djalogu interkulturali kienu jinvolvu attivitajiet bħal sports u avvenimenti sportivi, sensiliet televiżivi maħsuba għas-soċjetà riċeventi, eċċ.

Azzjonijiet preliminari sabiex jiġi faċilitat l-aċċess għas-suq tax-xogħol u l-parteċipazzjoni fil-ħajja ekonomika inkluż l-acċess għal edukazzjoni minbarra t-taħriġ fil-lingwi jew dak vokazzjonali, jew il-provvista ta’ korsijiet ta’ evalwazzjoni tal-ħiliet u taħriġ ġdid.

L-adattament tas-servizzi pubbliċi u privati għal soċjetà multikulturali, permezz tas-sensibilizzazzjoni u l-bini ta’ kapaċitajiet, kien jinvolvi l-organizzazzjoni ta’ sessjonijiet speċifiċi ta’ taħriġ, workshops u seminars u t-tixrid ta’ materjal ta’ informazzjoni.

Operazzjonijiet speċifiċi għal gruppi vulnerabbli ffukaw fuq in-nisa u t-tfal. Ċerti proġetti pprovdew appoġġ speċjali mat-tluq miċ-ċentri ta' riċezzjoni, irranġaw għal akkomodazzjoni fi djar, ipprovdew assistenza tal-ogħla livell għat tfittix ta' impjieg, għenu fl-aċċess għal servizzi ta' saħħa u dawk soċjali eċċ.

Eżempji ta’ proġetti taħt il-Prijorità 1

Il-Greċja, b’kooperazzjoni mal-IOM, waqqfet programm ta’ edukazzjoni u informazzjoni ta’ qabel it-tluq fil-Moldova, immirat lejn il-migranti kandidati. Għal erba’ xhur, il-programm offra informazzjoni formali u informali dwar il-lingwa, l-istituzzjonijet u l-valuri tas-soċjetà Griega, Informazzjoni prattika dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-migranti u l-proċeduri meħtieġa sabiex wieħed jidħol u jirrisjedi fit-territorju Grieg, u gwida vokazzjonali għall-ksib ta' ekwivalenza aħjar bejn il-ħiliet taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u d-domanda effettiva fis-suq tax-xogħol Grieg. Il-proġett kellu fil-mira tiegħu grupp li s-soltu huwa diffiċli li jintlaħaq. Huwa mistenni wkoll li jkollu impatt pożittiv fuq il-migrazzjoni billi jiffaċilita l-migrazzjoni regolari — u għalhekk jiskoraġġa dik irregolari – lejn il-Greċja. Fl-Italja, proġett imwettaq mill-muniċipalità ta’ Venezja ffoka fuq it-taħriġ tal-lingwi u dak ċiviku li kien immirat lejn il-kategoriji vulnerabbli bħaċ-ċittadini illitterati tal-pajjiżi terzi, in-nisa u ż-żgħażagħ li jkunu għadhom kif waslu. Il-proġett ipprovda lill-parteċipanti b’attivitajiet flessibbli u mfassla apposta, kif ukoll tekniki ta’ taħriġ u appoġġ innovattivi (medjazzjoni u babysitting interkulturali, l-użu ta’ teknoloġiji ġodda eċċ). Permezz ta’ netwerk ta’ msieħba pubbliċi u privati kien possibbli li l-attivitajiet jiġu monitorjati meta mqabbla mal-ippjanar. L-avveniment tal-għeluq tal-proġett kienet konvenzjoni li waqtha l-parteċipanti ngħataw iċ-ċertifikati ta’ attendenza tagħhom relatati mal-attivitajiet varji tal-proġett. Fil-Portugall, proġett żviluppa medjazzjoni interkulturali fis-servizzi pubbliċi permezz ta’ sħubija li kienet tinvolvi s-servizzi pubbliċi, medjaturi u edukazzjoni għolja. Issa huwa possibbli li wieħed jara riżultati preliminari: inizjattivi ta’ taħriġ, l-integrazzjoni ta’ medjaturi f’istituzzjonijiet u l-prattika ta’ medjazzjoni interkulturali. Il-medjazzjoni offerta mis-servizzi pubbliċi se tinżamm u tiġi konsolidata. Se jiżviluppaw profil ta’ livell III fil-Katalgu tal-Kwalifiki Internazzjonali u sistema ta’ referenza ta’ taħriġ u jistgħu jiġu adottati f’livell ogħla mill-universitajiet. Fi proġett fir-Repubblika Ċeka, il-familji taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi jiġu rranġati f’pari ma’ familji lokali li jirrisjedu fl-istess reġjun. Il-proġett ikopri t-territorju kollu. Dan jista’ jidher bħala operazzjoni kumplimentari għat-twaqqif ta’ ċentri ta’ integrazzjoni f’kull reġjun tal-pajjiż; l-arranġament ta’ familji f’pari, sabiex b’hekk il-persuni lokali jkunu jistgħu jgħinu liċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, jintlew il-lakuni bejn il-ħtiġijiet taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u s-servizzi li s-sistema ta’ integrazzjoni fir-Repubblika Ċeka hija kapaċi li tipprovdi b’mod progressiv. Il-proġett huwa appoġġjat minn kampanja medjatika estensiva. L-Ungerija appoġġjat proġett immirat għas-sensibilizzazzjoni tan-nies f’Budapest għall-preżenza ta’ komunitajiet ta’ migranti li jgħixu fil-belt kapitali u għall-kontribut tagħhom għall-multikulturaliżmu f'Budapest. Ġew organizzati erba’ festivals f’istituzzjoni kulturali popolari li tinsab fil-qalba ta’ Budapest. Kull festival wera firxa wiesgħa ta’ aspetti kulturali (bħal artiġjanat, mużika, żfin, films, eżibizzjonijiet fotografiċi) minn gruppi differenti ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. L-avvenimenti kienu appoġġjati minn numru ta’ attivitajiet ta’ komunikazzjoni. Il-proġett kien ta' suċċess fit-tqajjim ta' għarfien fost ir-residenti ta' Budapest dwar il-preżenza ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi fil-belt u fil-promozzjoni ta' djalogu interkulturali.

Il-proġetti taħt il-Prijorità 2 'Żvilupp ta’ indikaturi u metodoloġiji ta’ evalwazzjoni għall-valutazzjoni tal-progress, l-aġġustament ta’ politiki u miżuri u l-faċilitazzjoni tal-koordinazzjoni ta’ tagħlim kumparattiv’ iffinanzjaw attivitajiet ta’ riċerka dwar is-sitwazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fi Stati Membri u dwar l-attitudini tas-soċjetà lejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, sabiex il-miżuri ta' integrazzjoni jiġu adatti għall-ħtiġijiet. Kienu jinkludu il-ġbir ta’ dejta dwar ċittadini ta' pajjiżi terzi fl-Istat Membru, riċerka kwalitattiva bħal gruppi ta' diskussjoni u rappreżentanti ta' NGOs u tas-sistema edukattiva, intervisti ma’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi u esperti. Ġew iffinanzjati wkoll, pereżempju, studji iżjed speċifiċi dwar l-integrazzjoni tat-tfal ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fis-sistema edukattiva.

Barra dan ta’ hawn fuq, ġew appoġġjati analiżi u evalwazzjonijiet ta’ politiki u miżuri ta’ integrazzjoni, inklużi analiżi tal-qafas legali u l-prattiki amministrattivi, l-iżvilupp ta’ indikaturi jew metodoloġiji ta’ evalwazzjoni, il-koordinazzjoni ta’ servizzi u atturi sabiex jaqsmu informazzjoni, dejta statistika għal u aħbarijiet dwar l-integrazzjoni.

Eżempji ta’ proġetti taħt il-Prijorità 2

Fil-Polonja, proġett ta’ riċerka għamel stħarriġ dwar id-diskriminazzjoni kontra ċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, prinċipalment permezz ta’ attivitajiet ta’ avukatura u kampanji ta’ informazzjoni mmirati lejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet. Il-proġett ikkunsidra stħarriġ reċenti u importanti dwar is-sitwazzjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi fil-Polonja — b’mod partikolari għal dak li jirrigwarda l-impjieg. L-attivitajiet kienu jinkludu: stħarriġ soċjoloġiku li kien jinvolvi 360 ċittadini ta’ pajjiżi terzi u 30 uffiċjal u espert fil-kwistjonijiet tal-integrazzjoni u d-diskriminazzjoni kontra l-barranin fil-Polonja; analiżi tal-aspetti soċjali u legali tad-diskriminazzjoni, li jinkludu 30 att legali; stħarriġ dwar ir-rieda tal-impjegaturi li jħaddmu kategoriji differenti ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi; il-pubblikazzjoni u t-tixrid ta’ żewġ esejs dwar kwistjonijiet f’dan il-qasam b’rakkomandazzjonijiet indirizzati lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet u liċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi fil-Polonja; u seminars għall-promozzjoni tar-riżultati.

Fil-Litwanja, twettaq studju ta’ vijabbiltà dwar l-aċċess taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi għas-suq tax-xogħol, għat-titjib tal-għarfien dwar il-ħtiġijiet tagħhom. Issa li ġew identifikati l-aktar problemi u diffikultajiet importanti li qegħdin iħabbtu wiċċhom magħhom iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi, ir-riżultati tal-proġett qegħdin jintużaw b'mod estensiv minn ħafna gruppi soċjali u minn istituzzjonijiet Litwani.

Fis-Slovakkja, proġett ta’ studju ffoka fuq l-integrazzjoni tat-tfal migranti fis-sistema edukattiva fl-iskola elementari. Lil hinn mill-evalwazzjoni tal-ħtiġijiet, l-isfidi u l-elementi ta’ trażżin, iġġenera moduli ta’ tagħlim u materjali rilevanti għat-tfal migranti, li uħud minnhom ma kinux jeżistu qabel.

Fi Franza, sar stħarriġ statistiku kbir li, għall-ewwel darba, investiga l-proċess ta' integrazzjoni ta' diversi eluf ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi fuq għadd ta' snin, jiġifieri, fl-ewwel xhur wara l-wasla tagħhom, sena wara u tliet snin wara. Il-mistoqsijiet jindirizzaw is-sitwazzjoni tagħhom qabel il-wasla u l-proċess amministrattiv mal-wasla tagħhom u, aktar tard, il-ksib ta' ħiliet tal-lingwa, l-aċċess għall-impjiegi, id-djar u aktar tard, l-aċċess għall-edukazzjoni, is-servizzi tas-saħħa, il-ħajja soċjali eċċ. L-istħarriġ għandu jipprovdu lill-fassala tal-politika u lis-servizzi ta' integrazzjoni b'għarfien aktar fil-fond tal-proċess ta' integrazzjoni filwaqt li jagħti ħjiel ta' modi ta' kif il-politika ta' integrazzjoni tista' tittejjeb.

Taħt il-Prijorità 3 (‘Il-bini tal-kapaċità politika, il-koordinazzjoni u l-bini tal-kompetenzi interkulturali fl-Istati Membri matul il-livelli u d-dipartimenti tal-gvern differenti’), l-Istati Membri ffinanzjaw operazzjonijiet dwar l-adattament tas-servizzi pubbliċi u privati għal soċjetà multikulturali permezz ta’ taħriġ, il-bini ta’ kapaċitajiet u t-tqajjim ta’ għarfien, b’mod partikolari għall-persunal tal-korpi governattivi u nongovernattivi u persuni oħra f’kuntatt ma’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Dan kien jinkludi taħriġ u seminars għall-istituzzjonijiet pubbliċi u privati sabiex iqajmu għarfien u tolleranza lejn id-diversità, il-koordinazzjoni ta’ servizzi u politiki fl-Istati Membri, it-tixrid ta’ manwali, it-twaqqif ta’ sħubijiet mal-awtoritajiet lokali eċċ.

Eżempji ta’ proġetti taħt il-Prijorità 3

Fl-Awstrija, proġett ibbażat fuq Ċentru ta’ Integrazzjoni u Monitoraġġ jiġbor dejta dwar il-migrazzjoni u l-integrazzjoni. Iċ-Ċentru waqqaf websajt u librerija speċjalizzata u jipproduċi newsletter kull tliet xhur. Huwa jipprovdi lill-partijiet interssati b’dejta u għodod għal finijiet ta’ integrazzjoni, informazzjoni dwar proġetti ta' integrazzjoni u jappoġġja n-netwerking ukoll. L-aspett tal-monitoraġġ ser jippermetti l-evalwazzjoni tal-effetti tal-attivitajiet ta’ integrazzjoni u, fuq perjodu twil, jikkontribwixxi fid-dibattitu soċjali u politiku dwar kwistjonijiet ta’ integrazzjoni.

F’Ċipru, ġew organizzati seminars b’mod speċifiku għall-għalliema, inklużi seminars speċjali ta’ taħriġ dwar l-edukazzjoni interkulturali u t-tagħlim tal-Grieg bħala t-tieni lingwa jew lingwa barranija. L-iskop kien li l-għalliema jingħataw aktar kapaċitajiet fit-trattament ta' problemi marbuta mal-integrazzjoni. B’mod partikolari, is-seminars ipprovdew lill-għalliema bl-għarfien u l-informazzjoni meħtieġa dwar metodi ġodda u l-aħjar prattiki ta’ tagħlim li għandhom jużaw waqt li jkunu qegħdin jgħallmu liċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi. L-għalliema kien entużjasti dwar dawn is-seminars, għaliex ikkunsidrawhom bħala utli ħafna fil-komprensjoni tal-perċezzjoni tat-tfal ta' ċittadini ta' -pajjiżi terzi u pprovdewhom b’informazzjoni u prattiki essenzjali sabiex jimmaniġġjaw dan il-grupp ta’ mira.

Proġett implimentat fil-Finlandja kellu l-mira li jqajjem sensibilizzazzjoni fost l-awtoritajiet f’żona reġjonali dwar iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi tal-komunità Tajlandiża, komunità li qiegħda f’pożizzjoni partikolarment vulnerabbli billi faċilment taqa’ 'l barra mill-kamp ta' applikazzjoni ta’ miżuri uffiċjali. Il-proġett enfasizza problemi mil-lat taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u ġġenera netwerks ta’ kooperazzjoni, kif ukoll sensibilizzazzjoni u għarfien konġunti. Inġabret ħafna informazzjoni dwar il-grupp ta’ mira li tista’ tintuża fl-ippjanar tas-servizzi pubbliċi kif ukoll fl-organizzazzjoni ta’ kooperazzjoni mas-settur terz. Il-riżultati tal-proġett jintużaw għal taħriġ tal-Forzi tal-Pulizija u għat-tfassil u l-implimentazzjoni l-miżuri ta' politika u muniċipali ta’ integrazzjoni. Jistgħu jintużaw ukoll fir-rigward ta’ gruppi ta’ mira oħra.

Finalment, taħt il-Prijorità 4 (‘Skambju ta’ esperjenzi, prattiki tajba u informazzjoni dwar l-integrazzjoni bejn l-Istati Membri’), il-proġetti mhux biss kienu kkonċernati mill-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-awtoritajiet pubbliċi bejn l-Istati Membri, iżda appoġġjaw ukoll organizzazzjonijiet nongovernattivi ta’ Stati Membri bl-iskambju ta’ informazzjoni u prattiki.

Eżempji ta’ proġetti taħt il-Prijorità 4

L-amministrazzjoni tal-Estonja organizzat żjarat ta’ studju lejn u seminars ma’ Stati Membri oħra, sabiex taqsam informazzjoni, u tiskambja esperjenzi u prattiki tajba dwar l-integrazzjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi. Fl-Italja, il-Ministeru tal-Intern beda proġett ta’ kooperazzjoni mal-amministrazzjoni ta’ Stati Membri oħra dwar kwistjonijiet varji ta’ integrazzjoni. Fost is-suġġetti koperti hemm: l-istatistiki dwar l-integrazzjoni; il-prattiki tajba meta jkunu qegħdin jiġu ttrattati gruppi vulnerabbli; Konvenzjoni dwar l-Integrazzjoni; analiżi kumparattiva tal-liġi dwar iċ-ċittadinanza tal-Italja u Stati Membri oħra.

Diversi Stati Membri (l-Awstrija, ir-Repubblika Ċeka, il-Greċja, l-Ungerija, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi, ir-Repubblika Slovakka, Spanja u l-Isvezja) iffinanzjaw seminars, konferenzi, netwerks u żjarat ta’ studju proposti minn entitajiet governattivi u nongovernattivi sabiex jiskambjaw esperjenzi u prattiki tajba ma’ organizzazzjonijiet minn Stati Membri oħra.

Il-Lussemburgu ffinanzja ħafna proġetti li jinvolvu kooperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet mill-Istati Membri tal-viċinat: il-Belġju, Franza u l-Ġermanja. Wieħed mill-proġetti beda billi ġabar informazzjoni eżwstiva dwar l-organizzazzjonijiet taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi f’dawn l-Istati Membri. Dan wassal għal kooperazzjoni bejniethom dwar ħafna suġġetti fuq l-integrazzjoni. Fi proġett ieħor, organizzazzjoni bbażata fil-Lussemburgu bniet fuq il-kompetenza ta' organizzazzjoni Franċiża sabiex twaqqaf, u ttejjeb, servizzi ta' interpretazzjoni interkulturali (interpreti mħarrġa fil-valuri kulturali taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi b'oriġini differenti).

7.4. Evalwazzjoni tal-implimentazzjoni u r-riżultati preliminari

Il-parti l-kbira tal-Istati Membri ltaqgħu ma’ problemi ta’ implimentazzjoni għall-ewwel żewġ programmi annwali, 2007 u 2008: jew dewmien, jew diffikultajiet fl-implimentazzjoni sħiħa tal-programmi. Id-dewmien fl-approvazzjoni tal-programmi (sitwazzjoni komuni fil-bidu ta’ kwalunkwe strument finanzjarju ġdid tal-UE) kienet ir-raġuni l-iżjed frekwenti, billi ħafna drabi kienet prerekwiżit għat-tnedija ta' sejħiet għal proposti, jew għall-finanzjament ta' proġetti magħżula. Raġunijiet oħra frekwenti kienu l-finalizzazzjoni ta’ arranġamenti organizzattivi u amministrattivi fl-Istat Membru qabel ma l-programmi setgħu effettivament jiġu implimentati; nuqqas ta’ esperjenza fost l-Awtoritajiet Responsabbli u l-benefiċjarji; il-ħtieġa li tiġi organizzata iżjed minn sejħa waħda għal proposti fejn il-proġetti eliġibbli ma kinux biżżejjed għall-użu sħiħ tal-allokazzjoni tal-Fond; u, punt importanti, id-diffikultà għall-organizzazzjonijiet ta’ implimentazzjoni sabiex jiżguraw finanzjament ekwivalenti f’kuntest ekonomiku diffiċli ħafna. Sabiex ilaħħqu, numru ta’ Stati Membri bdew il-programmi annwali tal-2007 u l-2008 simultanjament, pereżempju billi varaw sejħiet għal proposti li jkopru ż-żewġ programmi flimkien. Madankollu, l-implimentazzjoni tħaffet. Dan irriżulta f'perjodu ta’ żmien qasir għall-organizzazzjonijiet ta’ implimentazzjoni u piż amministrattiv għall-Awtoritajiet Responsabbli, u ma ħalliex lil ċertu Stati Membri jiffurmaw mill-ġdid il-programmi annwali tagħhom f’każ ta’ nuqqas ta’ suċċess tas-sejħiet għal proposti tagħhom.

Madanakollu, is-sitwazzjoni tjiebet ferm bil-programm annwali tal-2009, fejn disa’ Stati Membri biss irraportaw dewmien fl-implimentazzjoni.

Minkejja dawn il-problemi, il-maġġoranza tal-Istati Membri għadhom qed jistennew li jlestu l-azzjonijiet ippjanati sabiex jlħqu l-għanijiet stabbiliti fil-programmi annwali. F’dan l-istadju, l-evalwazzjoni fl-Istati Membri hija bbażata fuq it-tipi u n-numru ta’ proġetti ffinanzjati, imqabbla mal-miri indikattivi stabbiliti fil-programmi għal kull Azzjoni, u fuq ir-riżultati attwali li kienu disponibbli fiż-żmien tar-rapportar lill-Kummissjoni. Informazzjoni dettaljata fuq ir-riżultati u l-impatti se tkun disponibbli fl-evalwazzjoni ex-post fl-2012.

Fi ħmistax-il Stat Membru (l-Awstrija, il-Bulgarija, Ċipru, l-Estonja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Polonja, il-Portugall, is-Slovakkja, Spanja u r-Renju Unit), iż-żewġ programmi annwali 2007 u 2008 ġew implimentati fil-parti l-kbira tagħhom (f’ċerti każijiet wara r-reviżjoni mill-Kummissjoni). Fil-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, il-Lussemburgu u s-Slovenja il-programm tal-2008 biss ġie implimentat fis-sħiħ, waqt li fil-Bulgarija l-programm annwali tal-2007 biss ġie implimentat kompletament. F’19-il Stat Membru, (l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, l-Estonja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, il-Polonja, il-Portugall, ir-Rumanija, is-Slovakkja, Spanja u r-Renju Unit), ir-riżultati fil-mira tal-proġett intlaħqu jew probabbilment se jintlaħqu mat-tlestija. Żewġ Stati Membri (ir-Repubblika Ċeka u l-Lussemburgu) speċifikaw li l-programm tal-2008 biss kien mistenni li jilħaq ir-riżultati mistennija minnu.

B’mod ġenerali, il-Fond ippermetta li ħafna Stati Membri (pereżempju l-Ungerija, is-Slovakkja) jfasslu, għall-ewwel darba, qafas ta’ politika komprensiv għall-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi,b’inklużjoni tal-Prinċipji Bażiċi Komuni. Fi Stati Membri oħra, bħall-Bulgarija, Ċipru, l-Estonja jew il-Greċja, fejn diġà kien hemm stabbilit qafas nazzjonali għall-integrazzjoni, il-Fond ipprovda riżorsi finanzjarji għall-implimentazzjoni tiegħu. Finalment, fi Stati Membri b’iżjed esperjenza, il-Fond, li ħafna drabi jikkumplimenta riżorsi eżistenti ta’ finanzjament, ġie mmirat lejn miżuri speċifiċi jew lejn gruppi speċifiċi li normalment ma kinux jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' strumenti ta' finanzjament ewlenin. F’dan il-kuntest, huwa ġab miegħu effetti sostanzjali f’oqsma bħal dak tal-ħiliet lingwistiċi, il-promozzjoni ta' kuntatt bis-sens u djalogu kostruttiv bejn iċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u s-soċjetà riċeventi, u s-soluzzjoni tal-problemi tas-saħħa taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi.

7.5. L-evalwazzjonijiet ġenerali u s-suġġerimenti għal titjib tal-Istati Membri

Fl-Istati Membri kollha (minbarra l-Pajjiżi l-Baxxi u l-Polonja), il-prijoritajiet tal-programmi u l-azzjonijiet stabbiliti fil-programmi kienu kkunsidrati rilevanti għall-ħtiġijiet u l-għanijiet nazzjonali fil-qasam tal-integrazzjoni. F’xi wħud mill-Istati Membri l-ġodda (pereżempju il-Bulgarija, Ċipru u r-Repubblika Ċeka), il-programmi kienu partikolarment rilevanti billi dan l-aħħar in-numru ta’ migranti minn pajjiżi terzi żdied. F’xi ftit Stati Membri, ċerti azzjonijiet kellhom jinbidlu minħabba l-kriżi ekonomika (ir-Rumanija, Spanja) jew minħabba flussi migratorji li nbidlu (ir-Renju Unit); madankollu, b’mod ġenerali l-prijoritajiet u l-azzjonijiet baqgħu rilevanti.

Fil-Pajjiżi l-Baxxi, l-allokazzjoni tal-Fond irrappreżentat proporzjon relativament żgħir tal-baġit nazzjonali għall-integrazzjoni u ġie kkunsidrat li ma kinitx iżżid valur reali għall-istrateġiji nazzjonali. Fil-Polonja, ġie osservat waqt l-implimentazzjoni li firxa usa’ ta’ azzjonijiet kienet tkun iżjed effikaċi sabiex tappoġġja l-istrategiji nazzjonali; ċerti miżuri oriġinali kellhom jiġu ffurmati mill-ġdid u kellhom jingħaqdu sabiex jiġu indirizzati aħjar il-ħtiġijiet domestiċi.

Minkejja li seba’ Stati Membri (il-Belġju, il-Bulgarija, Ċipru, l-Estonja, Malta, il-Pajjiżi l-Baxxi u l-Isvezja) kienu għadhom ma jistgħux jevalwaw jekk il-programmi rispettivi tagħhom kinux laħqu l-miri tagħhom, id-19-il Stat Membru l-oħra kollha ħassew li l-programmi kienu effettivi: il-proġetti kienu ġew implimentati b’suċċess u fil-parti l-kbira tagħhom ir-riżultati kienu konsistenti mal-għanijiet tagħhom.

L-opinjonijiet dwar l-effiċjenza kienu mħallta. Waqt li l-parti l-kbira tal-Istati Membri kienu sodisfatti li l-proġetti kienu laħqu l-għanijiet tagħhom bi spiża raġjonevoli, li huwa rekwiżit għall-għażla, inħass li l-kosti tal-amministrazzjoni kienu għolja u li l-ġestjoni ta’ proġetti kienet teħtieġ iżjed persunal u mezzi finanzjarji milli kien mistenni.

Il-kumplimentarjetà bejn il-Fond u strumenti finanzjarji oħra tal-UE ntlaħqet permezz ta’ proċeduri stabbiliti fil-bidu tal-programmi, għalkemm b’ċerti diffikultajiet, fejn dik l-iżjed sinifikanti kienet li tiġi evitata sovrappożizzjoni mal-grupp ta’ mira tal-Fond Ewropew għar-Refuġjati.

Finalment, fi kważi l-Istati Membri kollha, kien perċepit li l-Fond kellu valur miżjud ġenwin. Dan wassal għal riżultati fil-qasam tal-integrazzjoni li ma setgħux jinkisbu permezz ta' programmi, politiki u baġits nazzjonali eżistenti u permezz ta' strumenti finanzjarji oħrajn tal-UE. Dawn ir-riżultati kienu jinkludu li l-proġetti jitpoġġew fil-qafas ta' strateġija u politika speċifika u konsistenti; ikkumplimenta, u kkoordina ma’, Fondi oħra, strumenti nazzjonali kif ukoll tal-UE u żied aspetti ta' integrazzjoni ġodda u importanti ma' programmi eżistenti; saħħaħ attivitajiet immexxija minn NGOs u awtoritajiet lokali; u ppromwova d-djalogu u l-iskambju ta’ ideat fost il-partijiet interessati involuti fil-proċess ta’ integrazzjoni.

Billi l-firxa ta’ azzjonijiet eliġibbli ġiet ikkunsidrata bħala xierqa, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Istati Membri ffukaw fuq is-simplifikazzjoni tas-sistema eżistenti, li, minn bosta naħat, kienet ikkunsidrata bħala kumplessa wisq.

- Il-piż tax-xogħol amministrattiv assoċjat mal-programmi annwali għandu jitnaqqas, billi s-sistema attwali — ta’ programm multiannwali segwit minn programmi annwali tinbidel — bi programm multiannwali wieħed biss. Għandha tiġi pprovduta iżjed flessibbiltà waqt l-implimentazzjoni tal-programm, mingħajr il-ħtieġa għal reviżjoni mill-Kummissjoni. Il-perjodu ta’ eliġibbiltà ta’ programmi annwali, jekk jitkomplew, jista’ jiġi estiż. Ir-rekwiżiti ta’ rapportar għandhom jitnaqqsu.

- Ir-regoli ta’ eliġibbiltà għall-infiq għandhom jiġu ċċarati, simplifikati u magħmula iżjed flessibbli sabiex tittejjeb l-effikaċja u jitnaqqas il-piż amministrattiv, bl-opzjoni li l-Istati Membri jitħallew jiddefinixxu u japplikaw ir-regoli ta' eliġibbiltà tagħhom.

- L-iskop tal-Fond għandu jiġi estiż għal persuni li jagħmlu parti mill-grupp ta’ mira tal-Fond Ewropew għar-Refuġjati.

- Ir-rata ta’ kofinanzjament tal-UE għandha tiżdied sa ma tilħaq il-75% għal kwalunkwe proġett u l-perċentwal tal-kontribuzzjoni tal-UE mħallsa bħala l-ewwel prefinanzjament għandu jiżdied sabiex il-proġetti ta' appoġġ jitjiebu fiż-żmien tat-tnedija u tiġi faċilitata l-implimentazzjoni tal-programm. Wara t-tieni prefinanzjament jista’ jitneħħa. Il-baġit għall-Assistenza Teknika għandu jiżdied ukoll sabiex jilħaq l-ispejjeż amministrattivi effettivi.

- Il-Kummissjoni tista’ tagħmel aktar biex tappoġġja aħjar l-implimentazzjoni fl-Istati Membri, b’mod partikolari billi żżid il-kondiviżjoni tal-għarfien u l-promozzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, billi tagħmel disponibbli f'qasir żmien kwalunkwe informazzjoni ta' użu lill-Istati Membri kollha, eċċ. Minbarra l-informazzjoni pprovduta fil-kumitat SOLID, dejtabejżis onlajn jew websajt speċjalizzata bid-dokumentazzjoni kollha jkunu ta’ użu. Finalment, fil-ġejieni, il-qafas legali għandu jiġi ffinalizzat qabel il-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni, u l-programmi għandhom approvati kmieni kemm jista' jkun.

8. KUMMENTI KONKLUŻIVI U RAKKOMANDAZZJONIJIET

L-evalwazzjoni li ġejja tista’ ssir fid-dawl tal-implimentazzjoni tal-Fond waqt l-ewwel tliet snin tal-programmi multiannwali 2007-2013:

- Ladarba ssolvew il-problemi ta’ implimentazzjoni għall-programmi annwali 2007 u 2008, il-parti l-kbira tal-Istati Membri kienu kapaċi jlaħħqu u implimentaw programmi annwali mill-2009 mingħajr dewmien żejjed. Dan ma jeskludix li għad fadal ċerti diffikultajiet, li l-Kummissjoni qiegħda tinvestiga mal-Istati Membri kkonċernati. Il-proġetti li tlestew sa issa b’mod ġenerali jilħqu l-miri ppjanati tagħhom u, mill-inqas mill-programm annwali tal-2009, il-parti l-kbira tal-Istati Membri jistennew li jilħqu l-għanijiet tal-programmi.

- Il-Fond ġie aċċettat fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, u b’mod speċjali fl-organizzazzjonijiet għall-implimentazzjoni ta’ proġetti. Dan huwa evidenzjat, b’mod partikolari, mir-rata għolja ħafna ta’ rispons għal sejħiet għal proposti mill-programm annwali tal-2009 u l-firxa ta’ organizzazzjonijiet involuti fl-Istati Membri.

- Il-Fond mela lakuna; fil-parti l-kbira tal-Istati Membri huwa perċepit bħala valur miżjud ġenwin, kemm jekk l-Istati Membri kellhom esperjenza preċedenti fl-integrazzjoni ta' ċittadini ta’ pajjiżi terzi, kif ukoll jekk le.

- Min-naħa l-oħra, jidher li l-qafas ta’ programmazzjoni u implimentazzjoni tal-Fond huwa kumpless wisq meta wieħed jikkunsidra t-tipi ta’ azzjonijiet iffinanzjati, l-organizzazzjonijiet benefiċjarji involuti u n-numru għoli ta’ proġetti.

Sabiex tingħata tweġiba għat-tħassib tal-Istati Membri, fl-2011 il-Kummissjoni bdiet reviżjoni tar-regoli ta' implimentazzjoni għall-erba' fondi fil-Programm Ġenerali. L-ikbar parti tikkonsisti minn simplifikazzjoni sostanzjali tar-regoli ta’ eliġibbiltà, bir-regoli ġodda li jsiru applikabbli (mhux iktar tard) mill-implimentazzjoni tal-programmi annwali tal-2011 u, soġġetti għal konformità sħiħa mal-prinċipji ta’ trattament indaqs, it-trasparenza u n-nondiskriminazzjoni, anke għall-proġetti ffinanzjati taħt il-programmi annwali tal-2009 u l-2010[15]. L-Istati Membri laqgħu tajjeb din ir-reviżjoni. Suġġerimenti oħra tal-Istati Membri għal titjib se jiġu kkunsidrati fil-kuntest tal-proposti, li l-Kummissjoni se tagħmel din is-sena, dwar l-istrumenti finanzjarji futuri fil-qasam tal-Affarijiet Interni bħala parti mill-Qafas Finanzjarju Multiannwali li jmiss applikabbli mill-2014.

Fis-sentejn li fadal mill-perjodu ta' programmazzjoni kurrenti, l-approprjazzjonijiet baġitarji tal-Fond huma mistennija li jiżdiedu ħafna, sabiex jilħqu EUR 162.5 miljun għall-2012 u EUR 182.5 miljun għall-2013 (jiġifieri, bħala total għas-sentejn, 42 % tal-allokazzjoni tal-Fond għalll-perjodu sħiħ 2007-2013), meta mqabbla mal-EUR 131.5 miljun l-2011 u l-EUR 110.5 miljuni fl-2010[16]. F’dan l-isfond, il-Kummissjoni għandha l-ħsieb li tiddiskuti mal-Istati Membri dwar l-aħjar użu possibbli tar-riżorsi disponibbli, fid-dawl tal-ħtiġijiet tal-politika ta’ implimentazzjoni fis-snin li ġejjin. Fl-opinjoni tal-Kummissjoni, hemm erba’ oqsma ewlenin li jistħoqqilhom iżjed azzjoni u iffukar.

- It-titjib tal-parteċipazzjoni attiva taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u s-soċjetà riċeventi fil-proċess ta’ integrazzjoni, fil-kuntest tal-‘proċess bidirezzjonali’; il-promozzjoni ta’ programmi ta’ integrazzjoni komprensivi, u l-involviment ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi f’korpi u netwerks konsultattivi rilevanti; it-tijib tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi fil-ħajja kollettiva; it-tijib tal-perċezzjoni pubblika dwar il-migrazzjoni, inkluż l-għarfien dwar il-kontribut tal-migranti għas-soċjetà riċeventi nfisha eċċ.

- Iż-żieda tal-effikaċja tal-miżuri ta' integrazzjoni li jindirizzaw il-ħtiġijiet speċifiċi tal-gruppi vulnerabbli (nisa, żgħażagħ u tfal, minorenni mhux akkumpanjati bi status legali, l-anzjani, il-vittmi tat-traffikar eċċ.): it-tijib tal-opportunitajiet edukattivi għat-tfal; il-promozzjoni tar-rwol tan-nisa fl-integrazzjoni, it-trawwim tal-awtonomija tagħhom fis-soċjetà u t-titjib tal-għarfien tagħhom tad-drittijiet u l-parteċipazzjoni tagħhom fil-ħajja pubblika; il-promozzjoni tal-integrazzjoni ta’ minuri mhux akkumpanjati li jkunu ngħataw stat legali eċċ.

- It-tħeġġiġ tal-integrazzjoni f’livell lokali u approċċ minn isfel għal fuq lejn l-integrazzjoni, kif ukoll kooperazzjoni multilivell bejn il-livelli differenti ta’ governanza involuta fit-tfassil ta’ strateġiji u miżuri ta’ integrazzjoni: l-appoġġ ta’ proċessi ta’ integrazzjoni f’livell lokali, inklużi sħubijiet li jinvolvu l-partijiet interessati kkonċernati kollha; it-titjib tal-integrazzjoni lokali ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi fid-djar, l-iskejjel, l-assistenza soċjali, is-saħħa, l-edukazzjoni; l-appoġġ ta’ viċinati inklużivi u inizjattivi minn isfel għal fuq għal integrazzjoni lokali eċċ.

- L-iżvilupp, fil-pajjiżi tal-oriġini, ta’ miżuri ta’ qabel it-tluq li jappoġġjaw l-integrazzjoni, fejn l-ammissjoni taċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi ma ssirx kundizzjonali fuq il-parteċipazzjoni: informazzjoni dwar, pereżempju, viżi u permessi tax-xogħol, u dwar il-lingwa, l-istituzzjonijiet u l-valuri tal-pajji riċeventi; taħriġ vokazzjonali li jaqbel mal-ħiliet meħtieġa fis-suq tax-xogħol tal-pajjiż ospitanti eċċ.

Il-Kummissjoni se teżamina mal-Istati Membri kif l-oqsma ta’ prijorità msemmija qabel jistgħu jiġu appoġġjati aħjar fil-programmi annwali li fadal, b’bidu mill-programmi annwali tal-2012, li l-Istati Membri jridu jissottomettu sal-1 ta’ Novembru 2011.

---------------

[1] Minbarra jekk ikun speċifikat mod ieħor, iċ-ċifri kollha tal-baġit fir-rapport huma bbażati fuq l-approprjazzjonijiet effettivi deċiżi mill-Awtorità Baġitarja sa issa.

[2] COM(2005)123 finali.

[3] Id-Deċiżjoni 2007/435/KE, ĠU L168, 28.6.2007, p. 18

[4] L-Artikolu 48 (3) (b) tal-att bażiku.

[5] Kompilazzjoni u r-rapporti tal-pajjiżi huma disponibbli fuq http://ec.europa.eu/home-affairs/funding/integration/funding_integration_en.htm.

[6] Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2007) 3926 finali tal-21.8.2007.

[7] Evalwazzjoni tal-azzjonijiet preparatorji tal-INTI hija disponibbli fuq http://ec.europa.eu/home-affairs/funding/integration/funding_integration_en.htm.

[8] Id-Deċiżjoni Nru 2008/457/KE, ĠU L167, 27.06.2008, p. 69.

[9] Sinteżi tal-programmi multiannwali kollha se tkun disponibbli fuq http://ec.europa.eu/ewsi/en/index.cfm

[10] Għal iżjed informazzjoni ara KOMM (2011) 448 u SEC (2011) 940 dwar l-applikazzjoni tal-kriterji għat-tqassim tar-riżorsi fost l-Istati Membri taħt il-Fond għall-Fruntieri Esterni, il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi u l-Fond Ewropew għar-Ritorn.

[11] Għal iżjed informazzjoni dwar il-Forum Ewropew għall-Integrazzjoni, http://ec.europa.eu/ewsi/en/policy/legal.cfm.

[12] http://ec.europa.eu/ewsi/en/index.cfm.

[13] http://ec.europa.eu/ewsi/en/resources/detail.cfm?ID_ITEMS=12892.

[14] L-Artikolu 48(2)(a) tad-Deċiżjoni 2007/435/KE.

[15] Ir-reviżjoni tar-Regoli ta’ Implimentazzjoni tal-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni ta’ ċittadini tal-pajjiżi terzi ġiet approvata bid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2011) 1289 tat-3.3.2011.

[16] Iċ-ċifri jinkludu programmi annwali u azzjonijiet Komunitarji.