MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 43/7

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “It-tkabbir tar-rata ta' impjiegi tal-ħaddiema anzjani u t-tibdil tal-ħruġ mis-suq tax-xogħol ”

(2005/C 43/03)

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI,

Ra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “It-tkabbir tar-rata ta' impjiegi tal-ħaddiema anzjani u t-tibdil tal-ħruġ mis-suq tax-xogħol” (Increasing the employment of older workers and delaying the exit from the labour market) (COM(2004)146 def)

Ra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2004 biex tikkonsultah dwar tali suġġett, skond id-dispożizzjoni ta' l-Artikolu 265, l-ewwel inċiż, tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea

Ra d-deċiżjoni tal-President, fis-27 ta' Jannar 2004 biex jafda t-tħejjija ta' l-opinjoni dwar dan is-suġġett f'idejn il-Kummissjoni għall-Politika Ekonomika u Soċjali

Ra l-opinjoni tiegħu rigward ir-Rapport tal-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni, rapport imħejji fuq talba tal-Kunsill Ewropew ta' Stokkolma “ It-tkabbir tar-rata ta' attività u ż-żieda tat-tul tal-ħajja attiva”( Increasing labour force participation and promoting active ageing) (CdR 94/2002 fin) (1)

Ra r-rapport tal-Kummissjoni lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali u lill-Kumitat tar-Reġjuni, rapport imħejji fuq talba tal-Kunsill Ewropew ta' Stokkolma “ It-tkabbir tar-rata ta' attività u ż-żieda tat-tul tal-ħajja attiva” ( Increasing labour force participation and promoting active ageing) (COM(2002) 9 def)

Ra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-suġġett “Appoġġ għall-istrateġiji nazzjonali maħsuba biex jiggarantixxu pensjonijiet siguri u sostenibbli permezz ta' approċ integrat” (Supporting national strategies for safe and sustainable pensions through an integrated approach) (COM(2001) 362 def)

Ra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Stokkolma, 2001

Ra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta' Barċellona, 2002

Ra r-rapport tal-Kummissjoni lill-Kunsill “It-twassil tar-Riformi ta' Lisbona fl-Unjoni wara t-tkabbir” (Delivering Lisbon - Reforms for the enlarged Union )(COM(2004)29)

Ra d-dokument ta' xogħol tal-Kummissjoni dwar is-suġġett “L-għanijiet ta' Stokkolma u Barċellona: It-tkabbir ta' l-impjiegi għal ħaddiema aktar anzjani u l-ittardjar tal-ħruġ mis-suq tax-xogħol” (The Stockholm e Barcelona targets: Increasing Employment of older workers and delayng the exit from the labour market) (SEC(2003) 429)

Ra r-rapport tal-grupp ta' xogħol dwar l-impjiegi preseduta minn Wim Kok, “Ix-xogħol, ix-xogħol, ix-xogħol: il-ħolqien ta' aktar postijiet tax-xogħol fl-Ewropa” (Jobs, jobs, jobs: creating more employment in Europe), Novembru 2003

Ra r-rapport Konġunt 2003-2004 Policies ta' tħaddim fl-UE u l-Istati Membri, 2004 ( Employment policies in the UE and in the Member States, 2004)

Ra l-abbozz ta' opinjoni (CdR 151/2004 rev 1) adottata mill-Kummissjoni għall-Politika Ekonomika u Soċjali fis-6 ta' Lulju 2004 (rapporteur: is-Sur Alvaro Ancisi, Kunsillier Lokali ta' Ravenna (IT/PPE),

Jikkunsidra li

1. l-fatt li l-anzjani jgħixu l-età avvanzata b'mod attiv u jieħdu sehem fis-suq tax-xogħol jidħol fil-qafas ta' azzjoni prioritarja sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta' tkabbir ekonomiku sostenibbli u ta' koeżjoni soċjali stipulati mill-istrateġija ta' Lisbona fis-sena 2000

2. l-Kunsill Ewropew ta' Stokkolma fl-2001 stipula bħala għan komunitarju li sa l-2010 ir-rata medja ta' impjiegi fl-età bejn il-55 u l-64 sena titla' sa' 50 %

3. li fl-2002 il-Kunsill Ewropew ta' Barċellona ikkonkluda li hemm bżonn li l-età medja li fiha l-ħaddiema jiefqu jaħdmu fl-Unjoni Ewropea tiżdied b'mod progressiv b'madwar 5 snin

4. li minkejja l-evoluzzjoni pożittiva ta' dawn l-aħħar snin, l-UE għada 'l bogħod wisq milli twettaq iż-żewġ għanijiet stipulati, u li l-UE qiegħda tirriskja li tfalli fl-għan tar-rata ta' impjiegi ta' 70 % definit f' Lisbona

5 li għad hemm differenzi kbar bejn Pajjiż u ieħor, minkejja n-numru dejjem akbar ta' Stati Membri li qiegħdin jimplimentaw l-istrateġiji nazzjonali tagħhom, b'mod partikolari f'termini ta' riforma fil-pensjonijiet

6. li d-differenza tas-sess fil-qasam tas-sehem fis-suq hi kritika u li r-rata ta' impjiegi fl-età bejn il-55 u l-64 sena s'issa għada ta' madwar 30 %

7. li l-età dejjem akbar tal-popolazzjoni Ewropea twassal għall-fatt li dawk li għandhom aktar minn 50 sena jiffurmaw l-ogħla persentaġġ tal-ħaddiema potenzjali u li persentaġġ inferjuri ta' żgħażagħ jidħol fis-suq tax-xogħol

8. li t-tkabbir tas-sehem fis-suq tax-xogħol tal-ħaddiema anzjani hu fundamentali biex jiġi appoġġjat it-tkabbir ekonomiku u s-sistemi ta' protezzjoni soċjali

9. li t-tul tal-ħajja joffri opportunitajiet dejjem akbar biex wieħed juża d-doni tiegħu u li t-tul tal-ħajja attiva jista' joffri lok għal żvilupp dejjem akbar tad-doni umani.

adotta l-Opinjoni segwenti waqt il-56 Sessjoni Plenarja tad-29 u t-30 ta' Settembru 2004 (laqgħa tat-30 ta' Settembru).

1. Osservazzjonijiet tal-Kumitat tar-Reġjuni

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

1.1 jikkondividi l-ħsieb tal-Kummissjoni dwar il-fatt li mingħajr azzjonijiet drastiċi fil-qasam tax-xogħol tal-popolazzjoni anzjana hemm riskju li l-għanijiet dwar l-impjiegi ta' l-UE jfallu

1.2 jikkondividi l-analiżi tal-kondizzjonijiet speċifiċi li għandhom ikunu minn ta' quddiem fis-suq tax-xogħol sabiex jagħtu lok għal tul tal-ħajja professjonali, bħal inċentivi finanzjarji xierqa, kondizzjonijiet ta' saħħa tajbin u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, metodi ta' tqassim tax-xogħol flessibli, aċċess kontinwu għat-tagħlim, policies attivi u effikaċi tas-suq tax-xogħol, titjib tal-kwalità tax-xogħol.

1.3 japprezza l-fatt li l-Kummissjoni tqis li l-Istati Membri għandhom jadottaw miżuri radikali u jiddefinixxu, fil-qasam ta' ħajja twila attiva, politika globali li ma tiffaċċjax biss ir-riforma tal-pensjonijiet, iżda li tippromwovi l-aċċess għat-tagħlim għal kulħadd u għall-policies attivi tas-suq tax-xogħol indipendentement mill-età, kif ukoll li tintroduċi dejjem aktar kondizzjonijiet ta' xogħol għal matul il-ħajja professjonali kollha, sabiex jgħinu biex persuna tibqa' taħdem

1.4 iqis bħala importanti l-attenzjoni iddedikata għall-bżonn li, grazzi għal strateġiji speċifiċi tikber ir-rata ta' impjiegi tan-nisa ta' età bejn il-55 u l-64 sena

1.5 jinsab ċert li l-partijiet soċjali għandhom rwol determinanti fl-adozzjoni ta' l-istrateġiji ta' ħajja twila attiva u fil-kontribut għal kwalità ta' ħajja professjonali aħjar

1.6 jinsab ċert li l-policies u l-azzjonijiet fuq livell komunitarju jistgħu jagħtu sehem għall-appoġġ u d-diffużjoni ta' ħajja twila attiva.

2. Rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat tar-Reġjuni

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

2.1 jisħaq li l-impjiegi għall-anzjani għandhom ikunu meqjusa bħala parti normali mid-dinja tax-xogħol. Għalhekk, fi tmexxija tar-riżorsi umani strateġika, jaqbel li wieħed jitkellem dwar it-tmexxija ta' gruppi ta' etajiet differenti aktar milli ssir distinzjoni tal-ħaddiema anzjani bħala grupp speċjali. In-nies kollha fl-impjiegi għandhom jingħataw l-opportunità li jikkonċiljaw id-dmirijiet tax-xogħol ma' dawk tal-familja fil-livelli kollha tal-ħajja lavorattiva tagħhom;

2.2 jikkondividi l-istrateġiji prioritarji proposti mill-Kummissjoni sabiex tiġi favorita bidla kulturali profonda li tagħti valur lill-kapital uman matul il-ħajja kollha, li tippromwovi ħajja twila attiva, li tevita t-twarrib ta' l-anzjani u li tgħolli r-rata ta' impjiegi għall-ħaddiema anzjani, li huma parti essenzjali ta' l-offerta ta' ħaddiema quddiem it-tnaqqis previst ta' popolazzjoni fl-età attiva

2.3 iqis madankollu li dan mhux biżżejjed biex il-potenzjalità tal-popolazzjoni anzjana tingħata valur, iżda hemm bżonn ukoll ta' l-għarfien tal-kontribut ta' l-anzjani fl-attivitajiet ta' natura informali, soċjalment utli li hu sinjifikattiv; għalhekk jaqbel li tingħaraf l-importanza li l-attivitajiet ta' xogħol, kemm ta' tip ekonomiku kif ukoll soċjali, għandhom għall-ekonomija, għall-ġid individwali u għall-koeżjoni soċjali fuq livell lokali

2.4 jisħaq, bi qbil mal-Kummissjoni, li sabiex issir ħidma favur l-impjiegi tal-ħaddiema anzjani hemm il-bżonn fundamentali ta' promozzjoni matul il-ħajja attiva ta' strateġiji biex jiġu promossi kondizzjonijiet tajba ta' saħħa u sigurtà fuq il-post tax-xogħol, forom flessibli ta' organizzazjoni tax-xogħol, aċċess kontinwu għat-tagħlim, titjib tal-kwalità tax-xogħol, policies attivi tas-suq tax-xogħol sabiex tiġi żgurata l-okkupabilità f'kull fażi tal-ħajja attiva

2.5 iqis, madankollu, li sabiex issir ħidma favur il-permanenza, sabiex jitbiddel il-ħruġ, jiġi ffaċilitat id-dħul mill-ġdid fid-dinja tax-xogħol tan-nisa anzjani u sabiex tikber ir-rata ta' l-impjiegi femminili, l-azzjonijiet imsemmija mhumiex biżżejjed, iżda hemm bżonn li jiġu attivati strateġiji li jagħtu ċans lin-nisa biex matul il-ħajja attiva tagħhom ikunu jistgħu jikkonċiljaw il-ħin tax-xogħol mal-ħin li jiddedikaw għall-kura tal-familja

2.6 jittama, wara li kkunsidra l-kwistjoni mressqa mill-Kummissjoni rigward l-informazzjoni li tgħid li ma teżisti l-ebda prova prattika li l-ħaddiema żgħażagħ u dawk anzjani jistgħu jieħdu post xuxlin, li fil-qafas ta' l-istrateġiji msemmija jiġu sperimentati patti ta' solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet fil-qafas ta' organizzazjoni flessibli tax-xogħol li jiffavorixxi l-ħruġ gradwali ta' l-anzjani mid-dinja tax-xogħol u jagħti valur lill-esperjenza u l-kompetenza professjonali għall-aħjar taż-żgħażagħ

2.7 jikkonferma l-punt tal-Kummissjoni li ħaddiema anzjani wkoll jistgħu jibbenefikaw mir-re-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol permezz ta' proġetti ta' Fondi ta' l-ESF. L-esperjenza wriet li ex-maniġers imdaħħla fiż-żmien għandhom iċ-ċans li jiżviluppaw u jtejbu l-għarfien tagħhom biex jiżguraw l-impjiegi f'organizzazzjonijiet li jkunu għaddejjin minn nuqqas ta' abbiltà ta' mmaniġġjar fis-suq tax-xogħol lokali.

2.8 jisħaq dwar l-importanza ta' l-attivazzjoni tal-pjani territorjali għax-xogħol li jinvolvu l-partijiet soċjali fl-appoġġ ta' l-opportunitajiet ta' aċċess għat-tagħlim u t-taħriġ matul il-ħajja kollha; fit-tisħiħ tal-policies attivi tas-suq tax-xogħol b'mod partikolari rigward l-orjentazzjoni u l-għoti ta' impjieg mill-ġdid lid-disokkupati anzjani; fis-sejbien ta' azzjonijiet li kapaċi jintegraw il-policies tax-xogħol, fis-sens tal-ġid u l-koeżjoni soċjali; fil-promozzjoni tas-sehem ta' l-anzjani f'ħajja soċjalment attiva.

2.9 Fil-qafas ta' strateġiji tali, il-Kumitat tar-Reġjuni jisħaq iċ-ċentralità tar-rwol ta' l-organizzazjonijiet lokali u reġjonali, u jinnota, b'mod partikolari, il-bżonn li tingħata aktar attenzjoni għal attivitajiet u programmi li huma ta' kompetenza tagħhom jew ta' interess għalihom, li jagħtu lok biex ma ssirx il-qasma perikoluża: ħaddiema anzjani attivi u ekonomikament produttivi/anzjani soċjalment esklużi;

2.9.1 jisħaq, b'mod partikolari, li hemm bżonn fundamentali tar-rikonoxximent tal-funzjonijiet tal-gvernijiet lokali u reġjonali fil-promozzjoni ta' inizjattivi soċjalment utli ta' l-anzjani (xogħol volontarju b'xejn jew imħallas parzjalment magħmul minn anzjani għall-komunità li jgħixu fiha, servizz ċivili għall-anzjani…) Tali tipoloġija ta' xogħol ta' natura soċjali, mhux biss iġġorr importanza solidali kbira, issaħħaħ l-inklużjoni, tistimola ċ-ċittadinanza attiva ta' l-anzjani u taħdem favur relazzjonijiet interġenerazzjonali eċċ, iżda tista' wkoll timxi id f'id ma' metodi ta' ħruġ gradwali mis-suq tax-xogħol jew tiggarantixxi forom ta' tħaddim mill-ġdid għal min diġà jkun ħareġ;

2.9.2 jinnota li l-għan tat-tkabbir tar-rata tax-xogħol tan-nisa f'età bejn il-55 u l-64 sena għandu neċessarjament jipprevedi rwol ċentrali tal-gvernijiet lokali u reġjonali fl-għoti ta' servizzi ta' kura u għajnuna għall-membri dipendenti mill-familja (minuri jew adulti mhux awtosuffiċjenti), bil-konsiderazzjoni li anke l-età imsemmija għandha, skond it-tendenzi demografiċi attwali, responsabilità familjari kbira. Barra minn hekk, bħalma l-Kummissjoni tesprimi x-xewqa, fid-dokument, ta' programmi ta' tagħlim li jtul u ta' xogħol flessibli matul il-ħajja ta' xogħol tal-ħaddiema, tirrikmanda li l-istess attenzjoni għandha tingħata għall-istrateġiji formattivi, organizzattivi u għas-servizzi edukattivi, soċjali u ta' għajnuna li jistgħu jagħtu l-possibilità lin-nisa biex jikkonċiljaw, matul il-ħajja attiva tagħhom, id-dmirjiet tax-xogħol professjonali ma' dawk tal-kura familjari;

2.9.3 iqis bħala fundamentali l-promozzjoni, mhux biss ta' strateġiji nazzjonali ta' sigurtà soċjali u dwar il-pensjonijiet, iżda anke ta' pjanijiet territorjali għax-xogħol li jirresponsabilizzaw l-għaqdiet lokali u reġjonali u li jippermettu l-adozzjoni ta' strateġiji li jużaw is-sehem tal-partijiet soċjali. Pjani bħal dawn għandhom ikunu jistgħu jisperimentaw policies innovattivi li bħala għanijiet ikollhom l-inklużjoni ta' l-anzjani, it-tkabbir tar-rata ta' xogħol tagħhom, il-valur ekonomiku u soċjali tal-potenzjalità tagħhom. Fuq livell tal-pjani territorjali biss, li għandhom ikunu megħjuna wkoll minn linji ta' sperimentazzjoni u finanzjament ta' l-UE, hemm il-possibilità li jiġu integrati d-diversi aspetti soċjali u ekonomiċi maħluqha mill-fatt li l-popolazzjoni qiegħda dejjem tikber fl-età, minn naħa, u mill-fatt li l-popolazzjoni attiva qiegħda tonqos, minn naħa l-oħra.

FL-AĦĦAR, IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI,

2.10 jisħaq dwar l-importanza ta' skambju ta' prattiċi tajba fost l-Istati Membri, b'mod partikolari l-iskambju ta' esperjenzi lokali u reġjonali, u tat-tkabbir tan-numru ta' inizjattivi u tal-pjani ta' azzjoni komunitarji maħsuba mhux biss biex joħolqu policies ta' l-Istati Membri fil-qasam tar-riforma tas-sistemi dwar il-pensjonijiet u s-sigurtà soċjali, iżda wkoll biex jagħtu appoġġ lill-policies soċjali u ekonomiċi fuq livell lokali maħsuba biex ikabbru x-xogħol għall-ħaddiema anzjani.

Brussel, 29 ta' Settembru 2004. Il-President tal- Kumitat tar-Reġjuni Peter STRAUB

(1) ĠU C 287 ta' 22.11.2002, p. 1