Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Bank Ċentrali Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Is-sistema ekonomika u finanzjarja Ewropea: it-trawwim tal-ftuħ, tas-saħħa u tar-reżiljenza”

(COM(2021) 32 final)

(2021/C 341/07)

Relatur: Tomasz Andrzej WRÓBLEWSKI

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 24.2.2021 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetentii Sezzjoni għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 25.5.2021 Adottata fil-plenarja 9.6.2021 Sessjoni plenarja Nru 561 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 158/1/2

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jilqa’ l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar Is-sistema ekonomika u finanzjarja Ewropea: it-trawwim tal-ftuħ, tas-saħħa u tar-reżiljenza. It-trasformazzjoni ta’ wara l-pandemija qed tikkawża bidla sinifikanti fil-bilanċ globali tal-poter ekonomiku. Għalhekk, l-UE għandha taġixxi malajr biex iżżid ir-reżiljenza ekonomika tal-Ewropa.

1.2. Il-Kumitat jaqbel mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-ħtieġa li jissaħħaħ ir-rwol internazzjonali tal-euro bħala għodda ewlenija għat-tisħiħ tal-pożizzjoni globali tal-Ewropa. Fl-istess ħin, fil-fehma tal-Kumitat, huwa essenzjali li jiġu stabbiliti objettivi ekonomiċi ambizzjużi għat-tisħiħ tal-munita unika, speċjalment minħabba l-pass tal-bidla fl-ekonomija globali u l-pożizzjoni attwali tal-UE f’termini ta’ innovazzjoni, kompetittività u ambjent regolatorju favorevoli. Għalhekk, il-Kumitat qed jitlob li l-Komunikazzjoni tiffoka aktar fuq ir-raġunijiet li wasslu għad-dgħajfien tar-rwol internazzjonali tal-euro, u għat-tlestija tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja.

1.3. Il-Kumitat jinnota li l-Komunikazzjoni ma tqisx il-pożizzjoni dejjem tikber taċ-Ċina, u jirrakkomanda li l-Komunikazzjoni tiġi supplimentata f’dan ir-rigward.

1.5. Il-kwalità tal-qafas regolatorju għandha importanza kbira għall-iżvilupp tal-innovazzjoni. Għalhekk, għandha ssir aktar enfasi fuq ir-rieżami tar-regolamenti, f’termini tal-impatt tagħhom fuq il-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej. Barra minn hekk, il-KESE jqis li l-Komunikazzjoni tonqos milli tirrikonoxxi r-rwol tal-universitajiet u tal-istituzzjonijiet tar-riċerka f’termini ta’ żvilupp fl-innovazzjoni.

1.6. Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ il-proposta li jinħoloq euro diġitali u l-ħruġ kontinwu ta’ bonds ekoloġiċi denominati f’euro bħala mezz biex jiżdied ir-rwol internazzjonali tal-euro u tiġi kkonsolidata l-pożizzjoni dominanti tal-UE fil-qasam tal-azzjoni klimatika.

1.7. Il-KESE jaqbel li l-iżvilupp tal-infrastrutturi tas-suq finanzjarju se jimpedixxi d-dipendenza minn ġurisdizzjonijiet ta’ pajjiżi terzi għall-forniment ta’ servizzi kritiċi (inkluż għall-fornituri tad-data) u se jgħin biex tiżdied ir-reżiljenza tal-UE.

1.8. Il-Kumitat jappoġġja l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex tiżviluppa għodod li jiġġieldu l-effetti fuq l-operaturi ekonomiċi tal-UE tal-applikazzjoni illegali u ekstraterritorjali ta’ miżuri unilaterali minn pajjiż terz. Fil-fehma tal-Kumitat, strumenti bħal dawn jistgħu jikkontribwixxu għaż-żieda fl-indipendenza tal-UE bħala attur globali. Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra wkoll kif tista’ tlaħħaq mad-dipendenza dejjem tikber tal-UE minn fornituri ta’ data finanzjarja u mhux finanzjarja li mhumiex fl-UE.

2. Sfond

2.1. Is-sistema ekonomika u finanzjarja Ewropea: it-trawwim tal-ftuħ, tas-saħħa u tar-reżiljenza . Din il-Komunikazzjoni hija parti integrali mill-istrateġija biex tissaħħaħ l-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE Is-suġġett ta’ din l-Opinjoni huwa l-Komunikazzjoni tad-19 ta’ Jannar 2021 dwar. Din il-Komunikazzjoni hija parti integrali mill-istrateġija biex tissaħħaħ l-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE ( 5 )

2.2. L-objettiv ewlieni tal-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE huwa li tissalvagwardja u tapprofondixxi s-Suq Uniku, li huwa l-bażi tal-euro u l-ftuħ tal-UE għall-kummerċ u l-investiment mal-bqija tad-dinja.

2.3. Din il-Komunikazzjoni tistabbilixxi kif l-UE tista’ ssaħħaħ l-awtonomija strateġika miftuħa tagħha fl-oqsma makroekonomiċi u finanzjarji. Ir-raġunijiet ewlenin għall-implimentazzjoni tal-istrateġija deskritta huma dawn li ġejjin: — iż-żieda tal-kompetittività tal-ekonomija Ewropea permezz tat-tisħiħ tar-rwol internazzjonali tal-euro; — iż-żieda fir-reżiljenza tal-ekonomija Ewropea għal xokkijiet reali u esterni kkawżati minn pajjiżi terzi jew force majeure; — il-ħolqien ta’ investimenti ġodda billi jittejjeb l-ambjent regolatorju għan-negozju, li se jgħin biex jiġi mmitigat l-impatt ekonomiku u soċjali tal-pandemija tal-COVID-19 u jikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-ekonomija Ewropea.

2.4. F’konformità ma’ din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni se taħdem biex tippromovi r-rwol internazzjonali tal-euro, issaħħaħ l-infrastrutturi tas-suq finanzjarju tal-UE, ittejjeb l-infurzar tas-sanzjonijiet tal-UE u żżid ir-reżiljenza tal-UE għall-effetti ta’ sanzjonijiet unilaterali illegali minn pajjiżi terzi.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-pubblikazzjoni ta’ din il-Komunikazzjoni, li tinkludi proposti regolatorji u miżuri ta’ abilitazzjoni mmirati biex jiżdied is-sehem tal-kummerċ tal-euro u tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema finanzjarja tal-UE.

3.2. Iż-żona tal-euro ilha teżisti għal aktar minn 20 sena u qed tikber, filwaqt li tilqa’ Stati Membri ġodda (għalkemm qed tistenna li jissieħbu pajjiżi ġodda) ( 6 ) u żżomm ir-reputazzjoni internazzjonali tal-euro. Fl-istess ħin, il-Kumitat jinnota li s-sehem tal-euro mir-riżervi tal-muniti barranin naqas minn 23 % għal 19 % fl-2019 – qrib rati storiċi baxxi ( 7 ) – u li, skont diversi ekonomisti mfaħħra, inklużi r-rebbieħa tal-Premju Nobel Joseph E. Stiglitz u Paul Krugman, iż-żona tal-euro għadha mhijiex l-aqwa żona monetarja, kif imfisser mill-awtur ta’ din it-teorija, Robert Mundell ( 8 )

3.3. Il-KESE jinnota wkoll li r-rwol tal-ekonomija Ċiniża, li qed tikber b’rata mgħaġġla u li qed issir dejjem aktar importanti fl-ekonomija globali, jistħoqqlu diskussjoni usa’ fil-kuntest tat-tisħiħ tar-reżiljenza ekonomika tal-UE. Ir-rata annwali medja reali tat-tkabbir tal-PDG matul l-aħħar 30 sena kienet ta’ madwar 10 %, meta mqabbla ma’ madwar 2 % fl-UE. Il-pandemija x’aktarx li ġġib magħha aktar differenzi fir-rati ta’ tkabbir tal-PDG: 4,4 % fl-UE (-6,1 fl-2020) u 8,4 % fiċ-Ċina (2,3 % fl-2020) ( 9 )

3.5. Fid-dawl ta’ dan ta’ hawn fuq, il-KESE jinsab imħasseb li l-istrateġija ma tinkludix pjan ta’ azzjoni li jqis il-pożizzjoni ekonomika dejjem tikber taċ-Ċina, u jirrakkomanda li l-Komunikazzjoni tiġi supplimentata f’dan ir-rigward.

3.7. Il-Kumitat jinnota li t-tkomplija ta’ bidliet strutturali biex tiġi żgurata unjoni monetarja eqreb u koerenti tirrikjedi impenn politiku u, fl-istess ħin, jipproponi li l-Komunikazzjoni tiġi kkomplementata minn sensiela ta’ miżuri li kapaċi jipproduċu riżultati tanġibbli: — ir-reviżjoni tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE sabiex isir aktar orjentat lejn il-prosperità u favur l-investiment (b’mod partikolari fir-rigward tad-dejn pubbliku u d-defiċits baġitarji) (16); — it-tisħiħ tar-rekwiżit li l-Istati Membri jikkoordinaw il-politiki nazzjonali tagħhom fi ħdan is-Semestru Ewropew u jżidu l-konsistenza tal-politiki monetarji, fiskali u strutturali (17), speċjalment bil-għan li jiksbu koeżjoni soċjali u konverġenza reali; — it-twettiq ta’ analiżi ċiklika dettaljata tal-proċessi ta’ konverġenza reali fl-Istati Membri tal-UE li, flimkien mal-koeżjoni soċjali, huma kruċjali biex is-Suq Uniku jsir aktar dinamiku. Il-konverġenza għandha tiġi mmonitorjata biex jiġu evitati diskrepanzi akbar minħabba r-riskju li ċ-ċiklu attwali ta’ pakketti kbar ta’ salvataġġ finanzjarju appoġġjati mill-Istat jista’ jerġa’ jiftaħ il-qasma bejn it-Tramuntana u n-Nofsinhar tal-kriżi taż-żona tal-euro (18).

3.8. Il-Kumitat jaqbel li l-qafas regolatorju huwa kruċjali għall-iżvilupp tal-innovazzjoni, iżda jqis li l-azzjonijiet proposti fil-Komunikazzjoni mhumiex biżżejjed. Fl-istess ħin, il-KESE jinnota li, b’riżultat tal-Brexit, l-għadd ta’ universitajiet fl-UE li jinsabu fuq quddiem nett fid-dinja u li għandhom rwol ewlieni fit-tisħiħ tal-innovazzjoni naqas għal ftit biss fost l-aqwa 50 università fid-dinja ( 19 ) . L-universitajiet huma kruċjali biex iżidu l-innovazzjoni u r-reżiljenza fit-tul għal aktar taqlib ekonomiku.

3.9. Fid-dawl ta’ dan kollu, il-KESE jitlob li l-Komunikazzjoni tiġi supplimentata b’miżuri biex: — tiġi żgurata flessibbiltà akbar fir-regolamentazzjoni tas-suq finanzjarju bil-għan li tingħata spinta lill-innovazzjoni finanzjarja fl-Ewropa, inklużi d-direttivi MiFID II u r-regolamenti tal-BMR fir-rigward tal-kummerċ fil-materja prima; — jitnaqqsu r-restrizzjonijiet li jitfgħu piż sproporzjonat fuq l-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda; — tiżdied in-nefqa fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (speċjalment l-appoġġ għall-investiment privat fir-riċerka u l-iżvilupp fl-UE) għal madwar 3 % tal-PDG; — fil-kuntest tat-trasformazzjoni diġitali, jiġu identifikati u jingħata appoġġ ulterjuri lill-ispeċjalizzazzjonijiet intelliġenti Ewropej fl-IT; — jiġu identifikati ċentri ta’ innovazzjoni reġjonali fl-UE u dawn jiġu appoġġjati direttament fil-livell tal-UE, filwaqt li jiġi promoss ukoll l-investiment privat fl-innovazzjoni, pereżempju billi jiżdiedu l-livelli tar-rekwiżit ta’ kofinanzjament privat.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. It-tisħiħ tar-rwol internazzjonali tal-euro

4.1.1. Skont il-Komunikazzjoni, iż-żieda fl-importanza tal-euro fil-kummerċ, fl-investiment u fil-pagamenti internazzjonali twassal għal ħafna benefiċċji, bħal awtonomija monetarja akbar, trażmissjoni aktar b’saħħitha tal-politika monetarja, spejjeż ta’ tranżazzjoni aktar baxxi u tnaqqis fix-xokkijiet fil-prezzijiet.

4.1.3. Għalhekk, il-Kumitat jappella biex xi wħud mill-kompetenzi tas-superviżuri finanzjarji nazzjonali jiġu trasferiti fil-livell tal-UE, u b’hekk jinħoloq qafas regolatorju komuni għall-ħolqien tal-Unjoni Bankarja u l-Unjoni tas-Swieq Kapitali ( 25 ) . Fil-fehma tal-KESE, il-moviment sħiħ tal-kapital fi ħdan l-UE għandu jkun possibbli sabiex, fl-aħħar mill-aħħar, kull ċittadin jew SME jkun jista’ jibbenefika mis-servizzi finanzjarji ta’ kwalunkwe istituzzjoni finanzjarja soġġetta għal superviżjoni finanzjarja konġunta tal-UE ( 26 ) . Kwalunkwe regolament ġdid marbut mal-bini tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali għandu jiġi sottomess għal testijiet ( 27 ) bil-għan li jiġi vverifikat jekk jissodisfax kriterji bħal: it-tisħiħ tal-kompetittività u l-innovazzjoni (speċjalment it-tranżizzjoni diġitali), il-kontribut għat-tranżizzjoni ekoloġika, u l-istabbiltà tas-swieq finanzjarji.

4.1.4. Barra minn hekk, għandhom jittieħdu passi biex tissaħħaħ il-preżenza tal-euro fir-riżervi tal-bank ċentrali ta’ pajjiżi differenti permezz ta’ ftehimiet ta’ swap, u biex tiġi appoġġjata l-konklużjoni ta’ kuntratti internazzjonali kbar għall-kumpaniji Ewropej (implimentati barra mill-UE) billi jiġu kklirjati f’euro.

4.1.5. Sabiex l-euro jkollu rwol akbar fl-ekonomija dinjija, jeħtieġ li tiżdied il-kompetittività tal-prodotti u s-servizzi tal-UE. Biex dan iseħħ, huma meħtieġa investimenti fl-edukazzjoni u fir-riċerka u l-iżvilupp.

4.1.6. L-Azzjoni ewlenija 6 tistipula li l-Kummissjoni u l-BĊE se jwettqu rieżami konġunt ta’ firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet politiċi, legali u tekniċi li jfeġġu mill-introduzzjoni possibbli ta’ euro diġitali.

4.1.8. Din is-sistema ġdida ta’ saldu għandha tqis ir-rekwiżiti ta’ privatezza skont il-liġi (speċjalment il-Ħames Direttiva kontra l-Ħasil tal-Flus (AMLD V)). Euro diġitali mfassal tajjeb jista’ jappoġġja l-użu tal-euro barra ż-żona tal-euro u jdgħajjef ir-rwol tad-dollaru Amerikan (u fil-futur tal-yuan diġitali wkoll), speċjalment fit-tranżazzjonijiet internazzjonali u bl-imnut ( 30 )

4.2. Iż-żieda fir-reżiljenza tal-infrastrutturi tas-suq finanzjarju tal-UE u l-fornituri ta’ servizzi kritiċi relatati

4.2.1. Il-Komunikazzjoni tisħaq fuq l-importanza li l-UE tiżviluppa l-infrastrutturi tas-suq finanzjarju tagħha u żżid ir-reżiljenza tagħhom sabiex tiġi evitata d-dipendenza mill-forniment ta’ servizzi kritiċi bħal dawn minn ġurisdizzjonijiet ta’ pajjiżi terzi. Il-Kummissjoni għandha tistudja wkoll kif tista’ tevita dipendenza minn fornituri ta’ data finanzjarja u mhux finanzjarja li mhumiex fl-UE. Is-sistema diġitali l-ġdida ta’ saldu bbażata fuq l-euro tista’ tintuża biex tappoġġja l-kummerċ ma’ msieħba li pajjiżi terzi imponew sanzjonijiet unilaterali fuqhom, u permezz tal-imblukkar tal-użu tagħha minn pajjiżi u persuni sanzjonati (billi tinstilet informazzjoni mill-bażi tad-data tar-Repożitorju tal-Iskambju tal-Informazzjoni dwar is-Sanzjonijiet).

4.2.2. Il-KESE jfakkar ukoll l-esperjenza tal-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, meta ż-żieda fl-interess fl-ispostament tas-suq ta’ riakkwist tad-dollaru u tal-Istati Uniti għamlitha aktar diffiċli għall-istituzzjonijiet finanzjarji mhux tal-Istati Uniti biex jiffinanzjaw mill-ġdid l-operazzjonijiet tagħhom bid-dollaru. Tista’ tingħata wkoll kunsiderazzjoni għall-użu tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà bħala pool ta’ likwidità f’euro, li jkun aċċessibbli wkoll għal istituzzjonijiet finanzjarji kbar. Neħtieġu pjan direzzjonali ċar għall-bidliet fil-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà u l-iżvilupp tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali.

4.2.3. Il-KESE jaqbel fil-prinċipju mal-passi li jwasslu għal żieda fl-awtonomija strateġika miftuħa tal-UE, inkluż f’termini ta’ tisħiħ tar-reżiljenza tal-infrastrutturi tas-suq finanzjarju tal-UE. Min-naħa l-oħra, il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li miżuri bħal dawn jistgħu, taħt ċerti kundizzjonijiet, iwasslu għal effetti politiċi mhux mixtieqa.

4.3. It-tisħiħ tal-implimentazzjoni u l-infurzar tas-sanzjonijiet tal-UE

4.3.1. Sabiex tiżdied l-effettività tas-sanzjonijiet tal-UE, jeħtieġ li jiġi żgurat li dawn jiġu implimentati u infurzati b’mod uniformi. Is-sussidjarji ta’ kumpaniji li mhumiex fl-UE jibbenefikaw minn lakuni legali biex jevitaw il-projbizzjonijiet, li jwasslu għal distorsjonijiet fis-Suq Uniku.

4.3.2. Il-KESE jilqa’ l-proposti mmirati lejn it-tisħiħ tal-kapaċità tal-UE li tapplika sanzjonijiet b’mod uniformi u li titkellem b’vuċi waħda.

4.3.3. Il-Kumitat jappoġġja wkoll l-isforzi tal-Kummissjoni Ewropea biex tiżviluppa għodod li jiġġieldu l-effetti fuq l-operaturi ekonomiċi tal-UE tal-applikazzjoni illegali u ekstraterritorjali ta’ miżuri unilaterali minn pajjiż terz. Madankollu, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati mekkaniżmi li jiżguraw kunsens fost l-Istati Membri kollha dwar is-suġġett tas-sanzjonijiet innifishom. Fil-fehma tal-Kumitat, strumenti bħal dawn jistgħu jikkontribwixxu għaż-żieda fl-indipendenza tal-UE bħala attur globali u jipproteġu lis-Suq Uniku minn xokkijiet.

4.3.4. Fl-istess ħin, ta’ min jinnota li mill-kriżi finanzjarja tal-2008-2009 ’l hawn, is-suq finanzjarju tal-UE kien soġġett għal dixxiplina stretta, li timponi obbligi amministrattivi fuq dawk li jixtiequ jibbenefikaw mis-Suq Uniku tal-UE. Huwa importanti li dawn ir-regolamenti jiġu applikati bil-flessibbiltà meħtieġa biex jiġi żgurat bilanċ bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji, jiġu vvalutati l-effetti ta’ regolamenti ġodda fuq il-kumpaniji finanzjarji Ewropej ( 36 ) u jiġi adattat il-piż regolatorju wkoll għad-daqs ta’ dawn l-entitajiet (banek pan-Ewropej kbar, istituzzjonijiet finanzjarji, u negozji ġodda fis-settur tat-teknoloġija finanzjarja) ( 37 )

Brussell, id-9 ta’ Ġunju 2021. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Skema Ewropea ta’ Assigurazzjoni tad-Depożiti” (ĠU C 177, 18.5.2016, p. 21).

(2) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Pakkett dwar l-Unjoni Ekonomika u Monetarja” (ĠU C 262, 25.7.2018, p. 28).

(3) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Unjoni tas-Swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji – pjan ta’ azzjoni ġdid” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 20).

(4) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Rieżami tal-Governanza Ekonomika 2020” (ĠU C 429, 11.12.2020, p. 227).

(5) COM(2021) 32 final.

(6) COM(2018) 796 final, p. 2.

(7) The international role of the euro (Ir-rwol internazzjonali tal-euro), Bank Ċentrali Ewropew, Ġunju 2020 (mhux disponibbli bil-Malti).

(8) Can the European Project be saved? (Il-Proġett Ewropew jista’ jiġi salvat?) Lecture Prinċipali minn Paul Krugman, It-23 Konferenza Internazzjonali tal-Ewropejisti, Philadelphia, 14-16 ta’ April 2016, (mhux disponibbli bil-Malti).

(9) Ara World Economic Outlook Database, April 2021, il-Fond Monetarju Internazzjonali.

(10) Kompożizzjoni tal-Munita tar-Riżervi Uffiċjali tal-Muniti Barranin (COFER), l-Istatistika Finanzjarja Internazzjonali (IFS), il-Fond Monetarju Internazzjonali, https://data.imf.org/regular.aspx?key=41175

(11) Ara China Launches Digital Renminbi Trials in 11 Cities, Stages Seven Digital Renminbi Lotteries in Year Following Start of Testing (Iċ-Ċina tniedi provi tar-renminbi diġitali fi 11-il belt, u qed tippjana seba’ lotteriji tar-renminbi diġitali fis-sena ta’ wara l-bidu tat-testijiet), China Banking News, 19 ta’ April 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).

(12) PwC, Indiċi globali tas-CBDC, April 2021, https://www.pwc.com/gx/en/industries/financial-services/assets/pwc-cbdc-global-index-1st-edition-april-2021.pdf (mhux disponibbli bil-Malti).

(13) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn rwol internazzjonali aktar b’saħħtu tal-euro” (ĠU C 282, 20.8.2019, p. 27).

(14) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Unjoni tas-Swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji – pjan ta’ azzjoni ġdid” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 20).

(15) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Pakkett dwar l-Unjoni Ekonomika u Monetarja” (ĠU C 262, 25.7.2018, p. 28).

(16) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-politika ekonomika taż-żona tal-euro 2021” (ĠU C 123, 9.4.2021, p. 12).

(17) COM(2020) 746 final.

(18) Eurofound (2020), Upward convergence in the EU: Definition, measurement and trends, (Konverġenża ’l fuq fl-UE: Definizzjoni, kejl u tendenzi) Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, Lussemburgu, p. 9 (mhux disponibbli bil-Malti).

(19) Sitt universitajiet skont Times Higher Education u università waħda biss fil-QS World University Rankings.

(20) EU faces barriers to boosting single currency's global status, (L-UE qed tiffaċċja ostakli biex issaħħaħ l-istatus globali tal-munita unika), Financial Times, 19 ta’ Jannar 2021, (mhux disponibbli bil-Malti).

(21) COM(2021) 32 final, p. 8.

(22) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn ekonomija Ewropea aktar reżiljenti u sostenibbli” (ĠU C 353, 18.10.2019, p. 23).

(23) Ara l-kummenti li għamel il-Kummissarju Gentiloni fil-konferenza stampa tal-Grupp tal-Euro, 15 ta’ Frar 2021, Brussell, (mhux disponibbli bil-Malti).

(24) Ara “Fixed income market liquidity” (Likwidità fis-suq tat-titoli b’introjtu fiss), Committee on the Global Financial System Papers, Nru 55, Bank of International Settlements, Jannar 2016, p. 18 (mhux disponibbli bil-Malti).

(25) COM(2020) 590 final u COM(2020) 746 final, p. 8.

(26) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Unjoni tas-Swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji — pjan ta’ azzjoni ġdid” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 20).

(27) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Unjoni tas-Swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji — pjan ta’ azzjoni ġdid” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 20), il-punt 1.16.

(28) Ara Report on a digital euro, (Rapport dwar euro diġitali), Bank Ċentrali Ewropew, Ottubru 2020, p. 7-8, (mhux disponibbli bil-Malti).

(29) Ara Report on a digital euro, (Rapport dwar euro diġitali), Bank Ċentrali Ewropew, Ottubru 2020, p. 36-40, (mhux disponibbli bil-Malti).

(30) EU faces barriers to boosting single currency's global status, (L-UE qed tiffaċċja ostakli biex issaħħaħ l-istatus globali tal-munita unika), Financial Times, 19 ta’ Jannar 2021, (mhux disponibbli bil-Malti).

(31) Ara The role of the euro in global green bond markets, (Ir-rwol tal-euro fis-swieq globali tal-bonds ekoloġiċi), Kaxxa 1, id-19-il rieżami annwali tar-rwol internazzjonali tal-euro, BĊE, Ġunju 2020, (mhux disponibbli bil-Malti).

(32) Ara Unleashing the euro's untapped potential at global level, (Nilliberaw il-potenzjal mhux sfruttat tal-euro fil-livell globali), diskors ta’ F. Panetta, Membru tal-Bord Eżekuttiv tal-BĊE (mhux disponibbli bil-Malti).

(33) Ara Riżultati ewlenin tal-vidjokonferenza tal-Grupp tal-Euro, 15 ta’ Frar 2021.

(34) COM(2019) 640 final.

(35) Kummenti ta’ Paschal Donohoe wara l-vidjokonferenza tal-Grupp tal-Euro tal-15 ta’ Frar 2021 (mhux disponibbli bil-Malti).

(36) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Unjoni tas-Swieq Kapitali għall-persuni u n-negozji – pjan ta’ azzjoni ġdid” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 20).

(37) L-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Patt Ewropew dwar il-Finanzjament għall-Klima” (ĠU C 155, 30.4.2021, p. 27).