RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL DWAR L-ATTIVITAJIET TA' TEĦID U GĦOTI B'SELF TAL-UNJONI EWROPEA FL-2013 /* COM/2014/0529 final */





Werrej 1............ Introduzzjoni 3 2............ Attivitajiet ta' għoti b'self tal-Unjoni Ewropea. 3 2.1......... Faċilità tal-BOP. 3 2.2......... EFSM... 5 2.3......... Faċilità tal-AMF. 6 2.4......... Il-faċilità tal-Euratom.. 8 3............ Attivitajiet ta' teħid b'self tal-Unjoni Ewropea. 8 3.1......... BOP. 8 3.2......... EFSM... 9 3.3......... AMF. 9 3.4......... Euratom.. 9 4............ Il-Bank Ewropew tal-Investiment 9 4.1......... Attivitajiet ta' għoti b'self tal-BEI. 9 4.2......... Attivitajiet ta' teħid b'self tal-BEI. 10 5............ Żgurar ta' stabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro. 11 5.1......... Faċilità ta' Self għall-Greċja (GLF) 11 5.2......... Il-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) 11 5.3......... Il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES) 12 1. Introduzzjoni Il-Kummissjoni hi obbligata li tgħarraf kull sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-użu tad-diversi strumenti ta' self tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-rapport jiddeskrivi l-operazzjonijiet ta' għoti b'self għal kull strument kif ukoll l-attivitajiet rispettivi ta' teħid b'self. Tabella 1: L-evoluzzjoni tal-operazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea (ammonti pendenti ta' kapital f'miljuni ta' EUR) || KEFA f'likwid.(1) (2) || Euratom (1) || BOP || AMF || EFSM || Total 2009 || 214 || 481 || 9,200 || 584 || || 10,479 2010 || 219 || 466 || 12,050 || 500 || || 13,235 2011 2012 2013 || 225 183 179 || 447 423 386 || 11,400 11,400 11,400 || 590 545 565 || 28,000 43,800 43,800 || 40,662 56,351 56,330 (1)Ir-rati ta' konverżjoni użati huma dawk tal-31 ta' Diċembru ta' kull sena. (2)Il-Komunità Ewropea tal-Faħam u tal-Azzar ilha fi stat ta' likwidazzjoni mill-2002. L-aħħar bond maħruġ mill-KEFA jimmatura fl-2019. || 2. Attivitajiet ta' għoti b'self tal-Unjoni Ewropea Is-sostenn finanzjarju għall-pajjiżi terzi kif ukoll għall-Istati Membri fil-forma ta' selfiet bilaterali ffinanzjati mis-swieq kapitali bil-garanzija tal-baġit tal-UE huwa pprovdut mill-Kummissjoni permezz ta' bosta atti legali tal-Kunsill jew tal-Kunsill u tal-Parlament Ewropew, skont l-għanijiet segwiti[1]. Il-konsistenza ta' appoġġ finanzjarju lil pajjiżi terzi bl-għanijiet ġenerali tal-azzjoni esterna tal-UE hija żgurata mill-Kummissjoni u r-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni u l-Politika ta' Sigurtà, megħjun mis-SEAE. 2.1. Faċilità tal-BOP L-assistenza għall-bilanċ tal-pagamenti (BOP) skont l-Artikolu 143 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta' Frar 2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta' pagament tal-Istati Membri[2] (ir-Regolament BOP) tieħu l-forma ta' self fuq perjodu ta' żmien medju pprovdut mill-Unjoni. Hija ġeneralment tingħata flimkien ma' finanzjament mill-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) u mutwanti multilaterali oħra, bħall-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI), il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (BERŻ) jew il-Bank Dinji. L-assistenza għall-BOP tingħata fuq bażi ta' każ b'każ mill-Kunsill li jaġixxi b'maġġoranza kwalifikata. Benefiċjarji potenzjali huma l-Istati Membri mhux fiż-żona tal-euro li jkunu qed jaffrontaw diffikultajiet serji fil-bilanċ tal-pagamenti. L-għan tagħha huwa li ttaffi l-pressjonijiet esterni ta' finanzjament tal-Istati Membri benefiċjarji u li treġġa' lura l-vijabbiltà tal-bilanċ tal-pagamenti ta' pajjiż. Hija tingħata soġġetta għall-issodisfar tal-kundizzjonijiet tal-politika ekonomika li jiġu deċiżi mill-Kunsill – wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) dwar abbozz ta' programm ta' aġġustament – u li d-dettalji tagħhom huma maqbula bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru benefiċjarju f'Memorandum ta' Qbil (MtQ) qabel il-konklużjoni ta' ftehim ta' self. It-tkomplija tal-konformità ma' miżuri fil-programm ta' aġġustament tiġi rieżaminata regolarment u hija kundizzjoni għall-iżborżi ta' ħlas parzjali ulterjuri. Il-fondi meħtieġa jinġabru mill-Kummissjoni f'isem l-Unjoni Ewropea fis-swieq kapitali. Il-Kummissjoni tirrapporta regolarment lill-KEF u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament dwar il-BOP. Il-faċilità tal-BOP ġiet riattivata fl-2008 b'reazzjoni għall-kriżi ekonomika u finanzjarja internazzjonali u l-limitu massimu tagħha żdied minn EUR 12-il biljun fl-aħħar nett għal EUR 50 biljun f'Mejju 2009[3] sabiex l-UE tkun tista' tirreaġixxi malajr għal kwalunkwe talba ulterjuri għal assistenza għall-BOP. Sal-31 ta' Diċembru 2013, kien ġie impenjat ammont totali ta' EUR 18,0 biljun lill-Ungerija[4], lil-Latvja[5] u lir-Rumanija[6] li EUR 13,4 biljun minnhom ġew żborżati. L-għajnuna finanzjarja prekawzjonarja (PFA) lir-Rumanija b'massimu ta' EUR 1,4 biljun[7] skadiet fil-31 ta' Marzu 2013 mingħajr ma ntużat. Fl-2013, il-Kunsill adotta t-tieni programm tal-PFA għar-Rumanija[8] b'massimu ta' EUR 2 biljun. L-iżborżi jistgħu jintalbu sat-30 ta' Settembru 2015. Fl-2013, l-ebda żborż ma sar mill-faċilità tal-BOP. Tabella 2: Assistenza tal-BoP sal-31.12.2013 (f'EUR biljuni) Pajjiż || Ammont deċiż || Ammont żborżat || Ammont rimborżat || Ammont pendenti || Maturità medja tas-self (snin) L-Ungerija || 6.5 || 5.5 || 2.0 || 3.5 || 5.0 Il-Latvja || 3.1 || 2.9 || 0 || 2.9 || 6.6 Ir-Rumanija || 5.0 || 5.0 || 0 || 5.0 || 7.0 Ir-Rumanija (PFA) Ir-Rumanija (PFA) || 1.4 2.0 || 0 0 || 0 0 || 0.0 0.0 || 0 0 Total || 18.0 || 13.4 || 2.0 || 11.4 || Operazzjonijiet magħmula mill-31 ta' Diċembru 2013 F'April 2014, EUR 1,000 miljun kienu rimborżati mil-Latvja. Informazzjoni dettaljata dwar l-operazzjonijiet tal-BOP tista' tinstab hawn: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/balance_of_payments/index_en.htm 2.2. EFSM Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010 stabbilixxa l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) fuq il-bażi tal-Artikolu 122(2)[9] tat-TFUE. L-EFSM huwa appoġġat b'mod sħiħ mill-baġit tal-UE u għandu kapaċità totali ta' self sa EUR 60 biljun. Benefiċjarji potenzjali għall-assistenza tal-EFSM huma Stati Membri li qed jiffaċċaw diffikultajiet ikkawżati minn deterjorament serju fl-ambjent ekonomiku u finanzjarju internazzjonali. L-użu tal-EFSM huwa suġġett għal kundizzjonalità politika fil-kuntest ta' programm ta' aġġustament ekonomiku u finanzjarju kif miftiehem skont Memorandum ta' Qbil konkluż bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru benefiċjarju u jsegwi proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet simili għal dak ta' assistenza għall-BOP. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet finanzjarji u s-sorveljanza regolari fl-implimentazzjoni tal-programm huma magħmula mill-Kummissjoni f'konsultazzjoni mal-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), mill-inqas kull sitt xhur rigward il-kundizzjonijiet ġenerali tal-politika ekonomika tal-programm ta' aġġustament u kull tliet xhur għall-verifika ta' twettiq mill-Istat Membru tal-kundizzjonijijet ta' politika ekonomika marbutin mal-assistenza. Kull tibdil li jista' jkun meħtieġ fil-programm ta' aġġustament jiġi diskuss mal-Istat Membru benefiċjarju. Il-Kunsill, li jaġixxi permezz ta' maġġoranza kwalifikata fuq proposta mill-Kummissjoni, jiddeċiedi dwar kwalunkwe aġġustament li jrid isir fil-kundizzjonijiet ġenerali inizjali tal-politika ekonomika u japprova l-programm ta' aġġustament rivedut kif imħejji mill-Istat Membru benefiċjarju. Il-faċilità tal-EFSM ġiet attivata fl-2011 għall-Irlanda[10] u l-Portugall[11], fejn ġie impenjat ammont ta' self sa EUR 22,5 biljun u EUR 26 biljun rispettivament. L-impenji totali, li jinkludu wkoll dawk tal-EFSF, tal-FMI u ta' Stati Membri oħra, jammontaw għal EUR 85 biljun u EUR 78 biljun rispettivament: Tabella 3: Dettalji tal-impenji (f'EUR biljuni) Pajjiż || EFSM || EFSF || FMI || Oħrajn || Total L-Irlanda || 22.5 || 17.7 || 22.5 || 22.3 || 85.0 Il-Portugall || 26.0 || 26.0 || 26.0 || || 78.0 Total || 48.5 || 43.7 || 48.5 || 22.3 || 163.0 * EUR 4,8 biljuni minn Stati Membri oħra (ir-Renju Unit, l-Isvezja, id-Danimarka) u EUR 17,5 biljun mill-Istat Irlandiż. Sa mill-implimentazzjoni ta' din il-faċilità, tnaqqis fil-marġini tar-rata tal-imgħax u estensjoni tal-maturitajiet ġew deċiżi u applikati għal kull self. Fl-2013, l-ebda żborż ma sar mill-faċilità tal-EFSM. L-ammont pendenti totali tal-Faċilità huwa ta' EUR 43 800 miljun fi tmiem l-2013 (l-Irlanda: EUR 21 700 miljun, il-Portugall: EUR 22 100 miljun). Operazzjonijiet magħmula mill-31 ta' Diċembru 2013 F'Marzu 2014, ġew żborżati EUR 1,800 miljun lill-Portugall u EUR 800 miljun lill-Irlanda (l-aħħar porzjon). L-Irlanda temmet il-programm ta' assistenza finanzjarja tal-UE/FMI f'Diċembru 2013, filwaqt li l-Portugall ħareġ mill-programm f'Mejju 2014. Informazzjoni dettaljata dwar l-operazzjonijiet tal-EFSM tista' tinstab hawn: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/efsm/index_en.htm 2.3. Faċilità tal-AMF Qed tiġi pprovduta Assistenza Makrofinanzjarja (AMF) biex tgħin lill-pajjiżi kandidati, kandidati potenzjali u tal-viċinat tal-UE jsolvu problemi ta' bilanċ tal-pagamenti fuq perjodu qasir, sabiex tistabbilizza l-finanzi pubbliċi u sabiex tinkoraġġixxi l-implimentazzjoni tar-riforma strutturali. L-AMF tingħata fuq bażi eċċezzjonali u temporanja u hija msejsa fuq kundizzjonalità stretta tal-politika ekonomika. L-operazzjonijiet tal-AMF tipikament jikkumplimentaw il-programmi ta' aġġustament tal-FMI. L-AMF tista' tiġi pprovduta fl-għamla ta' għotjiet u/jew selfiet mhux rimborżabbli. Jekk pajjiż benefiċjarju ma jonorax l-obbligu tiegħu ta' ħlas lura, il-Kummissjoni tista' tattiva l-Fond ta' Garanzija għall-Azzjonijiet Esterni[12] biex il-ħlas lura tas-self korrispondenti mill-Kummissjoni jsir mill-fondi tiegħu[13]. Fl-2013, operazzjoni tal-AMF għall-Bosnja-Ħerzegovina[14], approvata fl-2009 (li tammonta għal total ta' EUR 100 miljun f'selfiet) ġiet mitmuma. L-ewwel porzjon ta' EUR 50 miljun ġie żborżat fi Frar 2013 u t-tieni wieħed, ukoll ta' EUR 50 miljun, f'Settembru 2013. Fit-12 ta' Awwissu 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill iddeċidew li jagħmlu AMF disponibbli għall-Ġeorġja b'ammont massimu ta' EUR 46 miljun (sa EUR 23 miljun fil-forma ta' għotjiet u sa EUR 23 miljun fil-forma ta' self) għal maturità massima ta' 15-il sena[15]. Għadu ma sar l-ebda żborż. Fit-22 ta' Ottubru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill iddeċidew li jagħmlu AMF disponibbli għar-Repubblika Kirgiża b'ammont massimu ta' EUR 30 miljun (sa EUR 15-il miljun fil-forma ta' għotjiet u sa EUR 15-il miljun fil-forma ta' self) għal maturità massima ta' 15-il sena[16]. Għadu ma sar l-ebda żborż. Fil-11 ta' Diċembru 2013, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill iddeċidew li jagħmlu AMF disponibbli għall-Ġordan[17] fil-forma ta' self ta' ammont massimu ta' EUR 180 miljun u b'maturità massima ta' 15-il sena, biex ikopri l-ħtiġijiet tal-Ġordan għall-bilanċ tal-pagamenti kif inhuma identifikati fil-programm tal-FMI. Għadu ma sar l-ebda żborż. Operazzjonijiet magħmula mill-31 ta' Diċembru 2013 Fl-14 ta' April 2014, il-Kunsill iddeċieda li jagħmel AMF disponibbli għall-Ukraina[18] fil-forma ta' self ta' ammont massimu ta' EUR 1 biljun u b'maturità massima ta' 15-il sena, biex ikopri l-ħtiġijiet urġenti tal-bilanċ tal-pagamenti tal-Ukraina kif identifikati fil-programm ekonomiku tal-gvern appoġġat mill-IMF. L-ewwel porzjon ta' EUR 500 miljun ġie żborżat f'Ġunju 2014. Rigward l-implimentazzjoni tal-AMF lill-Ukraina, li kienet approvata fl-2010[19], u li, flimkien mal-fondi disponibbli minn operazzjoni preċedenti approvata fl-2002[20], tammonta għal EUR 610 miljun f'self, il-MtQ ġie ffirmat fil-qafas ta' Summit Ukraina-UE fi Frar 2013. L-ewwel porzjon ta' EUR 100 miljun ġie żborżat f'nofs Mejju 2014. Informazzjoni dettaljata dwar l-operazzjonijiet tal-AMF tista' tinstab fir-Rapport annwali tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-AMF lill-pajjiżi terzi[21] u hawn: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/macro-financial_assistance/index_en.htm. 2.4. Il-faċilità tal-Euratom Il-faċilità ta' self tal-Euratom tista' tintuża biex tiffinanzja proġetti fl-Istati Membri (id-Deċiżjoni tal-Kunsill 77/270/Euratom) jew f'ċerti pajjiżi terzi (l-Ukraina, ir-Russja jew l-Armenja) (id-Deċiżjoni tal-Kunsill 94/179/Euratom). Fl-1990, il-Kunsill iffissa limitu ta' teħid b'self ta' EUR 4 biljun, li minnhom ġew deċiżi EUR 3,7 biljun u diġà żborżati EUR 3,4 biljun. Il-Kunsill talab lill-Kummissjoni biex tipproponi massimu ta' self ġdid ladarba l-ammont iffirmat jilħaq EUR 3,8 biljun. Fl-2013, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C(2013) 3496 dwar l-għoti ta' self tal-Euratom sa massimu ta' EUR 300 miljun f'appoġġ tal-programm ta' titjib tas-sikurezza tal-unitajiet ta' enerġija nukleari tal-Ukraina. Il-Ftehim ta' Self ġie ffirmat f'Awwissu 2013. Is-self se jidħol fis-seħħ ladarba l-kundizzjonijiet kollha għall-effikaċja jkunu tlestew b'mod sodisfaċenti. B'mod parallel, EUR 300 miljun f'self ġew iffirmati f'Marzu 2013 mill-EBRD. 3. Attivitajiet ta' teħid b'self tal-Unjoni Ewropea Sabiex jiġu ffinanzjati l-attivitajiet ta' għoti b'self deċiżi mill-Kunsill, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tissellef fondi mis-swieq tal-kapital kemm f'isem l-Unjoni Ewropea kif ukoll f'isem il-Euratom. L-għoti u t-teħid b'self jitwettqu b'operazzjonijiet fejn wieħed isegwi l-ieħor ("back to back"), li jassiguraw li l-baġit tal-UE ma jieħu l-ebda riskju marbut mar-rata tal-imgħax jew tal-kambju[22]. It-teħid b'self pendenti huwa kopert b'selfiet pendenti. 3.1. BOP Fl-2013, taħt il-faċilità tal-BOP, l-ebda teħid b'self ma ġie eżegwit fis-suq. L-ammont totali pendenti miġbur għall-BOP huwa ta' EUR 11,4 biljun fi tmiem l-2013. 3.2. EFSM Fl-2013, taħt il-faċilità tal-EFSM, l-ebda teħid b'self ma ġie eżegwit fis-suq. L-ammont totali pendenti miġbur għall-EFSM huwa ta' EUR 43,8 biljun fi tmiem l-2013. 3.3. AMF Fl-2013, operazzjoni tal-AMF għall-Bosnja-Ħerzegovina, approvata fl-2009 (li tammonta għal total ta' EUR 100 miljun f'selfiet) ġiet mitmuma. L-ewwel porzjon, li jammonta għal EUR 50 miljun ġie żborżat fi Frar 2013 u t-tieni wieħed, li jammonta wkoll għal EUR 50 miljun, f'Settembru 2013. L-ammont totali pendenti miġbur għall-AMF huwa ta' EUR 565 miljun fi tmiem l-2013. Tabella 4: Pjazzament privat tal-UE matul l-2013 (f'EUR miljuni) Pajjiż || Deskrizzjoni || Data tal-ħruġ || Data tal-Maturità || Daqs Bosnja-Ħerzegovina || EMTN EU 2.000/2023 || 04/02/2013 || 10/02/2023 || 50 Il-Bosnja-Ħerzegovina || SSD UE 1,991/2023 || 19/09/2013 || 26/09/2019 (10M) 28/09/2020 (10M) 27/09/2021 (10M) 26/09/2022 (10M) 26/09/2023 (10M) || 50 Total || || || || 100 3.4. Euratom Fl-2013, ma kien hemm l-ebda operazzjoni ta' teħid b'self taħt AIl-Euratom. 4. Il-Bank Ewropew tal-Investiment 4.1. Attivitajiet ta' għoti b'self tal-BEI Il-BEI jipprovdi finanzjament jew direttament lil proġetti ta' investiment individwali jew permezz ta' intermedjarji finanzjarji lil proġetti fuq skala iżgħar imwettqa mill-SMEs jew mill-awtoritajiet lokali u l-muniċipalitajiet. Il-BEI jipprovdi wkoll garanziji fuq is-self, assistenza teknika u kapital ta' riskju. Fl-2013, il-BEI iffirma total ta' volum ta' finanzjament ta' EUR 71,7 biljun (meta mqabbla ma' EUR 52,2 biljun fl-2012). Il-finanzjament fl-Istati Membri tal-UE kien jirrappreżenta EUR 64 biljun. Dan l-ammont mhuwiex kopert minn garanzija tal-UE. EUR 7,7 biljun kienu ffirmati barra mill-UE, li minnhom EUR 4,4 biljun huma koperti minn garanzija tal-UE (l-hekk-imsejjaħ "mandat estern"). L-2013 rat l-ewwel sena ta' implimentazzjoni taż-żieda fil-kapital tal-BEI. Wara d-dħul fis-seħħ fi tmiem l-2012 tad-deċiżjoni tal-Istati Membri biex jiżdied il-kapital imħallas tal-BEI b'EUR 10 biljun, il-BEI huwa mistenni li jżid il-volum tiegħu ta' self b'EUR 60 biljun bejn is-snin 2013 u 2015. Il-garanzija tal-UE mogħtija skont id-Deċiżjoni 1080/2011/UE għal perjodu li jiskadi fil-31 ta' Diċembru 2013, ġiet awtomatikament estiża b' sitt xhur billi deċiżjoni ġdida li tagħti garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tal-BEI barra l-UE kienet għadha ma ġietx adottata. Id-Deċiżjoni l-ġdida li tagħti garanzija tal-UE għal operazzjonijiet tal-BEI barra l-UE[23] ġiet adottata fis-16 ta' April 2014 mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Id-daqs globali tal-mandat jammonta għal EUR 27 biljun (biż-żieda ta' ammont fakultattiv addizzjonali ta' EUR 3 biljun li jista' jiġi attivat wara rieżami ta' nofs it-terminu). L-attivitajiet ta' finanzjament tal-BEI għandhom impatt fuq il-baġit tal-UE meta huma jkunu akkumpanjati minn garanziji tal-UE. Dan huwa l-każ għal: - l-operazzjonijiet ta' finanzjament tal-BEI imwettqa permezz tal-mandat estern (li jkopri l-pajjiżi ta' Qabel l-Adeżjoni, il-pajjiżi tal-Viċinat u tas-Sħubija, l-Asja u l-Amerika Latina, l-Afrika ta' Isfel kif ukoll mandat tal-Bidla fil-Klima). Dan il-finanzjament jibbenefika minn garanzija tal-baġit tal-UE li tkopri riskji ta' natura sovrana jew politika. Rapport separat dwar l-attività ta' għoti ta' self estern tal-BEI fl-2013 sejjer jinħareġ mill-Kummissjoni matul it-tieni semestru tal-2014. - il-faċilitajiet ta' finanzjament għall-kondiviżjoni tar-riskji li jinvolvu l-użu tal-baġit tal-UE sabiex isostni l-politiki tal-UE (eż. il-Faċilità ta' Finanzjament għall-Kondiviżjoni tar-Riskji għall-proġetti ta' riċerka u żvilupp u l-Inizjattiva tal-Bonds tal-Proġetti). 4.2. Attivitajiet ta' teħid b'self tal-BEI Fil-kuntest ta' suq volatili, ir-riskju ta' eżekuzzjoni baqa' għoli matul is-sena, speċjalment għal tranżazzjonijiet kbar ta' riferiment. Id-domanda għolja għal bonds tal-BEI l-ewwel kienet tiffavorixxi restrizzjoni fid-differenzjali bi skadenzi iqsar, speċjalment f'EUR. L-aġenziji ta' klassifikazzjoni ppreservaw il-klassifikazzjoni AAA tal-Bank, appoġġata mill-pjanijiet dwar żieda kapitali. Fl-2013, l-attività ta' teħid b'self tal-BEI[24] tammonta għal EUR 72,4 biljun b'maturità medja ta' 8,2 snin. 5. Żgurar ta' stabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro B'risposta għall-kriżi ekonomika u finanzjarja globali, l-Istati Membri fiż-żona tal-euro ddeċidew dwar miżuri biex jippreservaw l-istabbiltà finanzjarja fiż-żona tal-euro u fl-Ewropa b'mod ġenerali. Dawn il-miżuri huma deskritti fil-qosor hawn taħt u mhumiex garantiti mill-baġit tal-UE. Informazzjoni addizzjonali dwar it-tliet faċilitajiet eżistenti tista' tinstab hawn: http://ec.europa.eu/economy_finance/assistance_eu_ms/index_en.htm 5.1. Faċilità ta' Self għall-Greċja (GLF) Wara l-qbil unanimu tal-Ministri tal-Finanzi fiż-żona tal-euro fit-2 ta' Mejju 2010[25] sabiex jappoġġaw lill-Greċja, ġie stabbilit programm konġunt ta' tliet snin mal-FMI li jinvolvi pakkett finanzjarju sa EUR 110 biljun biex jgħin lill-Greċja, akkumpanjat minn kundizzjonalità qawwija ta' politika[26] li ġie negozjat mal-awtoritajiet Griegi mill-Kummissjoni u l-FMI, b'kollaborazzjoni mal-BĊE. Is-selfiet żborżati mill-Istati Membri fiż-żona tal-euro taħt dan l-ewwel programm jammontaw għal EUR 52,9 biljun u għal EUR 20,1 biljun mill-FMI. Il-kundizzjonijiet finanzjarji tal-faċilità ġew aġġustati mill-ġdid f'Diċembru 2012 (estensjoni tal-maturità finali, tnaqqis tal-marġni). Fl-14 ta' Marzu 2012, it-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku ġie approvat mill-Ministri tal-Finanzi fiż-żona tal-euro u l-FMI, li żied EUR 130 biljun mal-ammonti mhux żborżat tal-ewwel programm. Dan it-tieni programm jipprevedi għalhekk total ta' assistenza finanzjarja ta' EUR 164,5 biljun, il-kontribuzzjoni tal-FMI tammonta għal EUR 19,8 biljun. Filwaqt li l-ewwel programm ġie stabbilit bħala Ftehim ta' Bejn il-Kredituri ta' self bilaterali kollettiv mill-Istati Membri appoġġanti taż-żona tal-euro, bil-Kummissjoni tipprovdi l-koordinazzjoni u l-ġestjoni, it-tieni wieħed huwa ffinanzjat permezz tal-EFSF. 5.2. Il-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) Il-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (EFSF) inħolqot mill-Istati Membri fiż-żona tal-euro bħala kumpanija rreġistrata fil-Lussemburgu u hija proprjetà tagħhom, wara d-deċiżjonijiet meħuda fid-9 ta' Mejju 2010 fil-qafas tal-Kunsill tal-Ecofin, li daħlu fis-seħħ fis-7 ta' Ġunju 2010. Din tfasslet bħala mekkaniżmu ta' salvataġġ temporanju għal self ta' fondi mislufa lill-Istati Membri fiż-żona tal-euro li jkunu qegħdin f'diffikultà, billi toħroġ bonds garantiti mill-Istati Membri fiż-żona tal-euro. F'Ottubru 2010, ġie deċiż li jinħoloq mekkaniżmu ta' salvataġġ permanenti, il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES) li daħal fis-seħħ fis-27 ta' Settembru 2012. Mill-1 ta' Lulju 2013, il-FESF ma għadux qed jieħu sehem fil-finanzjament ta' programmi ġodda ta' finanzjament jew ftehimiet ġodda għall-faċilità ta' self. Madankollu; għadu attiv fil-programmi li għaddejjin bħalissa għall-Greċja, il-Portugall u l-Irlanda fejn huwa sellief (flimkien mal-FMI u xi Stati Membri). 5.3. Il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES) Il-mekkaniżmu permanenti għall-kriżijiet ġdid, il-MES, ġie inawgurat fit-8 ta' Ottubru 2012. Mill-1 ta' Lulju 2013, il-MES sar mekkaniżmu permanenti biex jirrispondi għal talbiet ġodda għal għajnuna finanzjarja mill-Istati Membri fiż-żona tal-euro. Għandu kapaċità ta' għoti ta' self effettiva ta' EUR 500 biljun. Il-kapital sottoskritt totali jammonta għal EUR 702 biljun, b'kapital imħallas mill-Istati Membri taż-żona tal-euro ta' EUR 80 biljun (li għandu jiġi kkompletat sal-ewwel nofs tal-2014) u kapital eżerċitabbli impenjat ta' EUR 622 biljun. Il-MES (flimkien mal-FMI) ipprovda assistenza finanzjarja biex jindirizza l-iżbilanċi tas-settur finanzjarju ta' Ċipru. Huwa ta wkoll assistenza finanzjarja lill-gvern Spanjol għar-rikapitalizzazzjoni tas-settur bankarju tal-pajjiż. [1] Preżentazzjoni dettaljata tal-attivitajiet ta' għoti u teħid b'self tal-Kummissjoni hija disponibbli fis-sit elettroniku http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/index_en.htm. [2] ĠU L 53, 23.2.2002, p. 1. [3] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 431/2009 tat-18 ta' Mejju 2009 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 332/2002 li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta' pagamenti tal-Istati Membri (ĠU L 128, 27.5.2009, p. 1). [4] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/102/KE tal-4 ta' Novembru 2008 li tagħti għajnuna finanzjarja tal-UE lill-Ungerija għaż-żmien medju (ĠU L 37, 6.2.2009, p. 5). [5] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/290/KE tal-20 ta' Jannar 2009 li tagħti għajnuna finanzjarja Komunitarja lil-Latvja għal medda medja ta' żmien (ĠU L 79, 25.3.2009, p. 39). [6] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/459/KE tas-6 ta' Mejju 2009 li tagħti għajnuna finanzjarja tal-Komunità lir-Rumanija fuq medda medja ta' żmien (ĠU L 150, 13.6.2009, p. 8). [7] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2011/288/UE tat-12 ta' Mejju 2011 dwar l-għoti ta' għajnuna finanzjarja prekawzjonarja mill-UE fuq terminu ta' żmien medju lir-Rumanija (ĠU L 132, 19.5.2011, p. 15). [8] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2013/531/UE tat-22 ta' Ottubru 2013 dwar l-għoti ta' għajnuna finanzjarja prekawzjonarja mill-Unjoni fuq terminu ta' żmien medju lir-Rumanija (ĠU L 286, 29.10.2013, p.1). [9] L-Artikolu 122(2) tat-TFUE jipprevedi appoġġ finanzjarju għall-Istati Membri li jinsabu f'diffikultajiet ikkawżati minn ċirkustanzi eċċezzjonali li jmorru lil hinn mill-kontroll tagħhom. [10] Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 2011/77/UE tas-7 ta' Diċembru 2010 dwar l-għoti ta' assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Irlanda (ĠU L 30, 4.2.2011, p. 34). [11] Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 2011/344/UE tat-30 ta' Mejju 2011 dwar l-għoti ta' assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 159, 17.6.2011, p. 88). [12] Ara r-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 480/2009 li jistabbilixxi Fond ta' Garanzija għal azzjonijiet esterni (Verżjoni kkodifikata) (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 10). Sa issa ma ġiet irreġistrata l-ebda inadempjenza għall-għoti b'self mill-AMF. [13] Għalkemm il-ħlas lura tas-self huwa kopert bil-garanzija tal-baġit tal-UE, il-Fond ta' Garanzija jaġixxi bħala riżerva ta' likwidità li tipproteġi l-baġit tal-UE kontra r-riskju ta' sejħiet li jirriżultaw minn inadempjenzi. Għal rapport komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond, ara COM(2014)214 u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal li jakkumpanjah SEC(2014)129. [14] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/891/KE tat-30 ta' Novembru 2009, li tipprovdi għajnuna makrofinanzjarja lill-Bożnija u Ħerżegovina (ĠU L 320, 5.12.2009, p. 6). [15] Id-Deċiżjoni Nru 778/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Awwissu 2013 li tipprovdi assistenza makro-finanzjarja ulterjuri lill-Ġeorġja (ĠU L 218, 14.8.2013, p. 15). [16] Id-Deċiżjoni Nru 1025/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-22 ta' Ottubru 2013 li tipprovdi l-assistenza makrofinanzjarja lir-Repubblika Kirgiża (ĠU L 283, 25.10.2013, p. 1). [17] Id-Deċizjoni Nru 1351/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja lir-Renju Ħaxemita tal-Ġordan (ĠU L 341, 11.12.2013, p. 4). [18] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2014/215/UE tal-14 ta' April 2014 li tipprovdi għajnuna makrofinanzjarja lill-Ukraina (ĠU L 111, 15.4.2014, p. 85). [19] Deċiżjoni Nru 388/2010/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2010 li tipprovdi l-għajnuna makrofinanzjarja lill-Ukraina (ĠU L 179, 14.7.2010, p. 1). [20] Deċiżjoni tal-Kunsill 2002/639/KE tat-12 ta' Lulju 2002 li tipprovdi assistenza makrofinanzjarja supplimentari lill-Ukraina (ĠU L 209, 6.8.2002, p. 22). [21] COM(2013)426 u SWD(2013)211. [22] Ir-Regolament dwar l-EFSM jippermetti li jsir użu minn prefinanzjament billi jawtorizza lill-Kummissjoni li "tissellef fuq is-swieq kapitali jew mill-istituzzjonijiet finanzjarji fiż-żmien l-aktar xieraq bejn il-ħruġ ippjanat tal-fondi, sabiex tottimizza l-kost tal-finanzjament u tippreserva r-reputazzjoni tagħha bħala l-emittent tal-Unjoni fis-swieq." Madankollu, kwalunkwe kost tar-riport li jirriżulta jitħallas minn min jissellef. [23] Id-Deċiżjoni Nru 466/2014/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' April 2014 li tagħti garanzija tal-UE lill-Bank Ewropew tal-Investiment kontra telf minn operazzjonijiet ta' finanzjament li jappoġġaw proġetti ta' investiment barra mill-Unjoni Ewropea (ĠU L 135, 8.5.2014, p. 1). [24] Sorsi: Rapport Analitiku tal-BEI 2013 [25] L-appoġġ huwa pprovdut permezz ta' selfiet bilaterali mill-Istati Membri l-oħra taż-żona tal-euro, miġbura ċentralment mill-Kummissjoni, bil-kundizzjonijiet stabbiliti fid-dikjarazzjoni tagħhom tal-11 ta' April 2010. [26] L-elementi ewlenin tal-kundizzjonalità tal-politika ġew stabbiliti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill tal-10 ta' Mejju 2010 indirizzata lill-Greċja bl-għan li ssaħħaħ u tapprofondixxi s-sorveljanza fiskali u tavża lill-Greċja biex tieħu miżuri għat-tnaqqis tad-defiċit meqjus meħtieġ biex tirrimedja s-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv (2010/320/UE). Il-kundizzjonalità kienet spjegata f'iktar dettall f'Memorandum ta' Qbil konkluż bejn l-awtoritajiet Griegi u l-Kummissjoni f'isem l-Istati Membri fiż-żona tal-euro.