Il-Macao huwa differenti minn Hong Kong għaliex il-Liġi Bażika kif ukoll atti leġiżlattivi oħra tiegħu oħra ma joffrux il-possibbiltà ta’ vot universali. Madankollu, f’Marzu 2013, il-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi (CCPR - Committee on Civil and Political Rights) stieden lir-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao biex jippreżenta pjan għal tranżizzjoni lejn vot ugwali u universali. Bħala rispons, il-Gvern kellu r-riżervi tiegħu fir-rigward tal-Artikolu 25 tal-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi. Madankollu, l-awtoritajiet għandhom jibqgħu jikkunsidraw kif jistgħu jippromwovu grad ogħla ta’ involviment pubbliku fl-elezzjoni tal-Kap Eżekuttiv, biex b’hekk jittejbu il-leġittimità u l-appoġġ pubbliku għall-kariga kif ukoll tissaħħaħ il-governanza tajba.

Il-proċess tal-elezzjoni wassal għal dibattitu dwar l-introduzzjoni ta' vot universali fil-Macao. B’rispons għal dan, matul il-kampanja elettorali tiegħu, Chui Sai On qal li huwa kien lest li jinforma lill-Gvern Ċentrali Ċiniż dwar il-fehmiet tar-residenti tal-Macao rigward id-demokrazija. Gruppi favur id-demokrazija qalu li huwa ma għamel l-ebda tentattiv sabiex jinkludi pjan direzzjonali fil-manifest tiegħu li jwassal għal demokrazija sħiħa.

L-UE temmen li fl-2014, minkejja l-isfidi, il-kunċett ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi" kompla jaħdem sew, għall-benefiċċju tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao, taċ-Ċina kollha kemm hi u tal-komunità internazzjonali. Il-Kap Eżekuttiv Chui Sai On reġa’ ġie elett għat-tieni mandat. Il-kampanja elettorali kienet ġestita f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Liġi Bażika, b’voti mitfugħa mill-membri tal-kumitat elettorali. Bħal kif kien il-każ fl-elezzjonijiet għall-Kap Eżekuttiv tal-2009 u l-2004, kien hemm kandidat wieħed biss. Filwaqt li l-Liġi Bażika tal-Macao ma tipprevedix l-introduzzjoni ta’ vot universali għall-elezzjoni ta' Kap Eżekuttiv, qed jikber id-dibattitu pubbliku dwar il-kwistjoni u dwar jekk l-awtoritajiet għandhomx jikkunsidraw arranġamenti sabiex jippromwovu grad ogħla ta’ involviment tal-pubbliku fl-elezzjoni u sabiex jiġi żgurat li jkun hemm kompetizzjoni għall-kariga.

Fl-20 ta’ Diċembru, il-President Xi Jinping għamel diskors fl-okkażjoni tal-15-il anniversarju minn mindu l-Macao reġa' lura għand iċ-Ċina u dwar l-inawgurazzjoni tal-gvern il-ġdid tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao. Huwa qal li tul dawn l-aħħar 15-il sena, bl-appoġġ tal-gvern ċentrali, il-Macao irnexxielu jimplimenta l-prinċipju ta' "pajjiż wieħed, żewġ sistemi" b'suċċess. Huwa nnota l-bżonn li l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-Macao jiġi kkonsolidat, u li l-Macao jibqa' jistinka biex jagħmel aktar progress. Il-President Xi stabbilixxa erba' prijoritajiet għall-gvern il-ġdid: it-titjib tal-governanza tal-Macao msejsa fuq il-liġi, id-diversifikazzjoni fl-ekonomija sabiex din tkun sostenibbli, is-soluzzjoni ta' problemi rigward il-livell tal-għajxien tal-popolazzjoni u t-tnaqqis fid-disparità soċjali, u fl-aħħar nett l-edukazzjoni taż-żgħar sabiex jifhmu, il-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi".

Il-kooperazzjoni u l-integrazzjoni ekonomika tal-Macao maċ-Ċina kontinentali kompliet, b'mod partikolari b'enfasi fuq il-Provinċja ta' Guangdong skont il-Ftehim Qafas dwar il-kooperazzjoni ta' bejn ir-reġjuni. Minbarra li ħa sehem fl-iżvilupp u l-kostruzzjoni fil-Gżira ta’ Hengqin u f'Nansha fil-Provinċja ta’ Guangdong, il-Gvern tal-Macao kien involut fl-iżvilupp tad-distretti ġodda Zhongshan u Cuiheng. Guangdong, Hong Kong u l-Macao organizzaw b’mod konġunt l-10 Forum għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp fir-Reġjun tad-Delta tax-Xmara tal-Perli (PPRD - Pan-Pearl River Delta).

Ir-rilokazzjoni, f’Settembru, tal-Università tal-Macao għal kampus ġdid fuq il-Gżira ta’ Hengqin, Zhuhai, fil-Provinċja ta’ Guangdong kienet żvilupp speċifiku ewlieni. Minkejja li Hengqin hija parti mill-kontinent, il-kampus tal-università huwa taħt il-ġurisdizzjoni u l-amministrazzjoni tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao. Ir-rettur tal-Università Wei Zhao iddeskriva l-iżvilupp bħala dak li jiġbor b'suċċess fi ħdanu l-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi".

Dwar il-politika esterna, il-Gvern iffoka li jagħti spinta lir-rwol tal-Macao bħala pjattaforma ta' servizzi għall-kooperazzjoni kummerċjali u ekonomika bejn iċ-Ċina u l-pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż. Huwa organizza żewġ laqgħat ministerjali, appoġġa l-operazzjonijiet mill-Fond għall-Iżvilupp u għall-Kooperazzjoni bejn iċ-Ċina u l-Portugall, u ppromova lill-Macao bħala pont għall-kummerċ u l-investiment bejn iċ-Ċina u l-pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż. F’Settembru, il-Gvern ospita t-tmien laqgħa ministerjali dwar it-turiżmu marbuta mal-Kooperazzjoni Ekonomika Asja-Paċifiku (Asia-Pacific Economic Cooperation, APEC), li waqqfet fond għall-iżvilupp ta' industriji kulturali u kreattivi.

L-opportunitajiet indaqs, id-drittijiet u l-libertajiet

F’laqgħa tal-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali (United Nations Committee on Economic, Social and Cultural Rights, UNESCR) tat-8 ta’ Mejju 2014, il-Macao ddikjara li huwa kien għamel progress konsiderevoli minn żmien ir-rieżami preċedenti tal-Kumitat. Il-Gvern tal-Macao u l-Gvern Ċentrali Ċiniż sabiex jaqdu l-ħtiġijiet ta’ għadd dejjem jikber ta’ ħaddiema migranti li jmorru l-Macao (kważi 80 000 li minnhom, jew 60 % tat-total, kienu mill-kontinent), iffirmaw protokoll konġunt dwar il-pensjonijiet u provvedimenti oħra, inkluż l-appoġġ għal ħaddiema migranti meta dawn jaslu, sabiex jgħinuhom jintegraw mal-komunitajiet lokali. Il-Liġi dwar l-impjieg ta' ħaddiema mhux residenti kompliet tiggarantixxi d-drittijiet tal-ħaddiema.

Il-miżuri biex jitjiebu s-servizzi soċjali inkludew it-twaqqif ta' sistema ta’ protezzjoni soċjali bażika, il-bini ta’ akkomodazzjoni pubblika, provvedimenti mediċi u 15-il sena ta’ edukazzjoni b’xejn kif ukoll sussidji li jħeġġu lill-istudenti sabiex ikomplu bl-edukazzjoni tagħhom. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-Kumitat tan-NU dwar id-drittijiet tal-bniedem għall-edukazzjoni u s-sensibilizzazzjoni dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fost il-pubbliku, il-ħaddiema taċ-ċivil u l-uffiċjali tal-infurzar tal-liġi ġew implimentati wkoll.

Fit-23 ta’ Ottubru, il-Kumitat tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Eliminazzjoni tad-Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (Committee on the Elimination of Discrimination against Women, CEDAW) tenna r-rakkomandazzjoni tiegħu li l-Macao għandu jikkunsidra t-twaqqif ta’ istituzzjoni indipendenti għad-drittijiet tal-bniedem. Il-Kumitat laqa’ l-abbozz tal-Att dwar il-Prevenzjoni u r-Repressjoni tal-Vjolenza Domestika u rrakkomanda li l-vjolenza domestika ssir reat kriminali li tkun suġġetta għal prosekuzzjoni awtomatika. Fit-13 ta’ Jannar 2015, l-Att li permezz tiegħu l-vjolenza domestika saret reat kriminali ġie adottat mill-Assemblea Leġiżlattiva. Madankollu, f’każijiet inqas serji, il-vittma tista’ tiddeċiedi jekk tagħmilx denunzja jew le. Kif imħabbar f’Novembru 2014 mill-Uffiċċju għall-Affarijiet Legali tal-Gvern tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Macao, ir-relazzjonijiet bejn persuni tal-istess sess mhumiex koperti mill-Att. Il-proponenti fakkru li l-UNESCR kienet ħeġġet lill-Macao sabiex jadotta leġiżlazzjoni komprensiva kontra d-diskriminazzjoni għall-persuni leżbjani, gay, bisesswali u transġeneri.

Il-midja tal-Macao kompliet tesprimi firxa wiesgħa ta’ fehmiet u opinjonijiet. Madankollu, kien hemm żieda fir-rapporti dwar l-awtoċensura. F’Marzu, ġew ippubblikati sensiela ta’ ittri anonimi miftuħa li kien fihom dettalji dwar l-awtoċensura. Allegatament, xi ġurnalisti ġew miċħuda aċċess għall-konferenzi għall-istampa u r-reklutaġġ f’organizzazzjonijiet tal-mezzi tax-xandir kien jidher influwenzat minn kunsiderazzjonijiet politiċi. Ir-rapport tal-2014 tal-Federazzjoni Internazzjonali tal-Ġurnalisti wera tħassib dwar l-awtoċensura, it-tnaqqis fin-newtralità politika tal-pulizija u t-trattament mhux ugwali ta’ ġurnalisti għal raġunijiet politiċi.

Il-ġurnalisti mhux lokali ma tħallewx jidħlu għall-konferenzi stampa ma' uffiċjali ta’ livell għoli mill-Macao u mill-kontinent. F’Awwissu, il-ġurnalisti minn sors tal-midja tal-oppożizzjoni f'Hong Kong ma tħallewx jattendu konferenza stampa mogħtija mill-Kap Eżekuttiv. F’Diċembru, il-ġurnalisti mill-istess sors tal-midja ma tħallewx ikopru seminar ma’ uffiċjal tal-gvern ċentrali ta’ livell għoli; ġurnalisti oħra minn Hong Kong tħallew jidħlu għal dan l-avveniment. Fid-19 ta’ Diċembru, 14-il persuna tal-oppożizzjoni minn Hong Kong, u erba’ ġurnalisti opponenti ta' gazzetta ma tħallewx jidħlu fil-Macao, minħabba li dawn jimminaw l-ordni pubbliku.

Rigward il-libertà tal-għaqda, il-mexxejja tat-trejdjunjin tal-Forefront of Macau Gambling ġew arrestati b'rabta ma’ kunflitt żgħir mal-pulizija dwar ir-rotta tad-dimostrazzjoni; dawn wara ġew illiberati sakemm jitlestew il-proċeduri kriminali.

Il-libertà akkademika dehret f’periklu meta l-kuntratti ta’ żewġ professuri universitarji, li kienu magħrufa sew għad-dikjarazzjonijiet ta’ kritika dwar il-gvern, ma ġewx imġedda; it-tielet professur kien irrelegat. Ġie rrappurtat li xi akkademiċi oħra intalbu mill-maniġment tal-Università biex iżommu lura minn dikjarazzjonijiet politiċi ta' kritika. L-UE tqis il-libertà akkademika bħala s-sinsla ta’ settur akkademiku vitali li kapaċi jissodisfa l-ħtiġijiet tal-ekonomija u tas-soċjetà kollha kemm hi.

Il-Gvern tal-Macao kompla jiddedika sforzi sostanzjali fil-ġlieda kontra r-reati transfruntieri, b'mod partikolari t-traffikar tal-bnedmin. Il-Kumitat Ikkonċernat mill-Miżuri ta’ Deterrent għat-Traffikar tal-Bnedmin, korp interdipartimentali li jinkludi l-gvern, l-infurzar tal-liġi, il-ġustizzja u r-rappreżentanti tal-affarijiet soċjali, komplew jiġġieldu kontra t-traffikar tal-bnedmin u jimplimentaw miżuri dwar il-prevenzjoni u l-protezzjoni tal-vittmi. Twettqu għadd ta’ attivitajiet, inklużi it-taħriġ ta’ mħallfin, maġistrati, avukati u professjonisti oħra. L-Uffiċċju tas-Servizzi Soċjali tal-gvern f’Ottubru organizza tliet korsijiet dwar il-protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin, u l-Uffiċċju għall-Affarijiet Ġuridiċi f’Diċembru ħejja tliet seminars dwar il-prevenzjoni tat-traffikar tal-bnedmin.

Il-Macao u Hong Kong bdew negozjati dwar trattat għall-estradizzjoni ta’ latitanti. Skont it-Trattat, il-latitant li jsib refuġju f’Reġjun Amministrattiv Speċjali biex jevita miżuri dixxiplinari f'reġjun ieħor se jintbagħat lura. It-Trattat futur jista’ jkun japplika b’mod retroattiv.

Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni

F’Marzu, il-Kummissjoni kontra l-Korruzzjoni tal-Macao (CCAC) stipulat fir-rapport annwali tagħha lill-Kap Eżekuttiv li fl-2013 kien hemm ammont kbir ta’ xogħol. Dan ma kienx ikkawżat minn għadd ikbar ta’ każijiet iżda minħabba li kienu aktar ikkumplikati. Iċ-ċittadini tal-Makaw komplew jesprimu l-fehma li s-CCAC teħtieġ li taġixxi b’mod aktar effettiv.

Dwar il-korruzzjoni fis-settur pubbliku, l-għadd ta’ rapporti li waslu u l-każijiet investigati kienu fl-istess livell tal-2012. Meta jitqiesu l-każijiet żvelati, il-ksur prinċipali baqa' t-tixħim għal atti illegali, l-abbuż tal-poter u l-falsifikazzjoni ta’ dokumenti; il-ksur tal-obbligi tal-uffiċjali pubbliċi u maniġment ħażin li jagħmel ħsara lil interessi pubbliċi kienu wkoll pjuttost komuni. Il-Kap tas-CCAC rrapporta li dan wera li għad hemm lok fejn l-impjegati pubbliċi jtejbu l-għarfien, l-istandards etiċi u l-imparzjalità fl-infurzar tal-liġi tagħhom.

F'Mejju, il-Kunsill Eżekuttiv tal-Macao ħabbar abbozz ta' liġi kontra l-korruzzjoni fil-kummerċ barrani, li jipprojbixxi t-tixħim tal-uffiċjali li jservu barra mir-Reġjun Amministrattiv Speċjali. Dan jissodisfa l-impenn tal-Macao skont il-Konvenzjoni tan-NU kontra l-korruzzjoni.

L-iżviluppi ekonomiċi

Il-liberalizzazzjoni u l-modernizzazzjoni tas-settur tal-logħob mexxa lill-Macao fil-livell tal-aktar ekonomiji sinjuri fid-dinja . Il-Macao ilu sa mill-2006 l-ikbar suq tal-logħob fid-dinja. Il-logħob huwa s-sinsla tal-ekonomija tal-Macao u jikkontribwixxi għal 46 % tal-PDG tiegħu . Madwar wieħed minn kull ħamsa tal-popolazzjoni attiva tal-Macao jaħdem fis-settur tal-logħob . It-taxxa fuq il-logħob (35 % tal-introjtu gross mil-logħob) jikkontribwixxi għal 80 % tal-introjtu fiskali tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali. Is-suq tal-logħob jistagħna mill-flussi kontinwi ta’ viżitaturi mill-kontinent li jammontaw għal madwar żewġ terzi tat-turisti tal-Macao.