[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 25.10.2005 KUMM(2005) 534 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI Rapport ta’ monitoraġġ komprensiv dwar l-istat ta’ tlestija għal sħubija ma’ l-UE Il-Bulgarija u r-Rumanija {SEG(2005) 1352, SEG(2005) 1353, SEG(2005) 1354} DAħLA In-negozjati ta’ l-adeżjoni mal-Bulgarija u r-Rumanija ngħalqu f’Diċembru 2004 u ġie ffirmat Trattat ta’ Adeżjoni f’April 2005 bil-ħsieb li ż-żewġ pajjiżi jintlaqgħu bħala membri minn Jannar 2007. It-Trattat bħalissa qiegħed jiġi rratifikat. L-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija se ttemm il-ħames tkabbir ta’ l-UE li beda f'Mejju 2004 bl-adeżjoni ta' għaxar Stati Membri ġodda l-iżjed mill-Ewropa ċentrali. Din se ddaħħal lura fil-familja Ewropea dawn il-pajjiżi li fl-istorja reċenti kienu ġew artifiċjalment separati mill-Ewropa u se tkun ta’ benefiċċju għall-Istati Membri kollha fl-UE mkabbra billi tkompli testendi l-paċi, id-demokrazija u l-prosperità madwar l-Ewropa. Fid-Dokument u Rapporti ta’ Strateġija ppubblikati f’Ottubru 2004, il-Kummissjoni nnotat il-progress magħmul miż-żewġ pajjiżi fit-tħejjijiet għall-adeżjoni. Il-Kummissjoni identifikat ukoll numru ta’ oqsma fejn hemm bżonn li jsir iżjed titjib sabiex jintlaħqu għal kollox ir-rekwiżiti għas-sħubija sħiħa u jiffaċilitaw sħubija li tirnexxi. Il-Kummissjoni ddeċidiet li ssaħħaħ il-monitoraġġ tagħha tat-tħejjijiet tal-pajjiżi. Il-Kunsill Ewropew ta’ Diċembru 2004 kkonkluda li r-Rumanija u l-Bulgarija se jkunu kapaċi jassumu d-dmirijiet kollha tas-sħubija saż-żmien previst għall-adeżjoni sakemm ikomplu fl-isforzi tagħhom u jlestu r-riformi meħtieġa f’kull qasam ta’ l- acquis , b’attenzjoni speċjali għall-qasam tal-Ġustizzja u l-Intern u fil-każ tar-Rumanija l-politika tal-Kompetizzjoni u l-Ambjent ukoll. L-UE għandha tkompli ssegwi t-tħejjijiet mill-qrib. Il-Kunsill Ewropew fakkar li l-klawżoli ta’ prekawzjoni se jipprevedu miżuri li jindirizzaw problemi serji li jistgħu jinqalgħu qabel l-adeżjoni jew fit-tliet snin ta’ wara l-adeżjoni, b’mod partikolari fl-oqsma msemmija hawn fuq. Bil-preżentazzjoni ta’ dan ir-Rapport, il-Kummissjoni qiegħda tonora l-impenn meħud fid-Dokument ta’ Strateġija 2004 u qiegħda twieġeb għal talba espressa mill-Kunsill Ewropew f’Diċembru 2004 biex tkompli tressaq rapporti annwali dwar il-progress tal-Bulgarija u r-Rumanija lejn l-adeżjoni, flimkien ma’ rakkomandazzjonijiet jekk ikun xieraq. Il-Kummissjoni tixtieq ukoll tagħti sehma biex tgħin lill-Bulgarija u r-Rumanija fit-tħejjijiet l-oħra sabiex tiżgura adeżjoni li tirnexxi. Dan ir-Rapport huwa bbażat fuq rapporti tal-pajjiżi individwali bil-konklużjonijiet tagħhom annessi u jevalwa t-tlestija għas-sħubija tal-pajjiżi, jidentifika l-lakuni li għad fadal u jippreżenta l-passi li jridu jittieħdu biex jimtlew dawn il-lakuni. Huwa jirrifletti l-qagħda fit-tmiem ta' Settembru 2005. RAPPORTI KOMPRENSIVI TA’ MONITORAġġ Il-Metodu Il-progress tal-Bulgarija u r-Rumanija lejn l-adeżjoni kien kontinwament segwit mill-Kummissjoni matul għadd ta’ snin. Ir-rapporti ta’ din is-sena jivvalutaw l-istat ta’ tlestija għall-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija fl-2007 abbażi tal-kriterji politiċi u ekonomiċi għas-sħubija u għar-rekwiżit li jiġi adottat u implimentat l-ordni legali ta’ l-UE magħruf bħala ‘l- acquis communautaire ’, kif stipulat mill-Kunsill Ewropew fl-1993 f'Kopenħagen. F’dak li għandu x’jaqsam mar-rekwiżiti politiċi u ekonomiċi tas-sħubija, ir-rapporti jeżaminaw sa fejn wasal il-progress magħmul fl-oqsma enfasizzati fil-konklużjonijiet tar-rapporti tas-sena l-oħra bħala li jeħtieġu iktar titjib. Dawn jindikaw il-kwistjonijiet li jirrikjedu sforzi ikbar u jagħtu evalwazzjoni ġenerali ta’ jekk il-pajjiżi jilħqux dawn il-kriterji. F’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta' l- acquis , il-qafas ta’ referenza għall-monitoraġġ ta’ din is-sena huwa t-Trattat ta' l-Adeżjoni li fih id-drittijiet u d-dmirijiet ta’ l-Istati Membri tal-ġejjieni u impenji konkreti dwar l-adozzjoni tagħhom u l-implimentazzjoni ta’ l- acquis kollu kemm hu. L-impenn bażiku, u dmir ċentrali fit-Trattat, huwa li jiġu applikati r-regoli u l-leġiżlazzjoni kollha mill-ewwel jum tas-sħubija, bl-eċċezzjoni ta’ dawk l-oqsma fejn kien hemm qbil fin-negozjati għal arranġamenti tranżitorji. Bħal f’rapporti oħra ta’ qabel, l- acquis nqasam f’29 kapitolu użati għan-negozjati. L-analiżi hija maqsuma f’oqsma speċifiċi ta’ l- acquis (madwar 140 b'kollox), li fihom hemm identifikati l-kwistjonijiet li jistgħu jkunu problematiċi. Bħala regola, jingħataw kunsiderazzjoni biss il-leġiżlazzjoni li tiġi effettivament adottata u l-miżuri effettivament implimentati. Kwistjonijiet li jeħtieġu iżjed sforzi kif ukoll dewmien fit-tħejjijiet jintwerew. Fl-għeluq ta' kull kapitolu, l-oqsma tiegħu jinqasmu fi tliet kategoriji. L-ewwel kategorija tiġbor fiha dawk l-oqsma fejn pajjiż ikun lest jew fejn it-tħejjijiet għadhom għaddejjin u li għandhom jissolvew sa l-adeżjoni jekk jinżamm il-pass tat-tħejjijiet ta' issa. It-tieni kategorija tinkludi l-oqsma li jifdal li jeħtieġu sforzi akbar u progress iktar mgħaġġel sabiex jissolvew saż-żmien ta’ l-adeżjoni. It-tielet kategorija tindirizza l-oqsma ta’ tħassib serju. Oqsma bħal dawn fihom kwistjonijiet importanti fejn għandha tittieħed azzjoni immedjata jew deċisiva biex il-pajjiż ikun lest sad-data ta’ l-adeżjoni. Ir-rapporti huma bbażati fuq tagħrif ipprovdut mill-gvernijiet tal-Bulgarija u r-Rumanija, mill-istituzzjonijiet (finanzjarji) internazzjonali u minn bosta NGOs nazzjonali u internazzjonali. Il-Kummissjoni qabblet dan it-tagħrif mas-sejbiet u l-osservazzjonijiet tagħha stess li kisbet permezz tad-delegazzjonijiet tal-Kummissjoni, iż-żjara fuq il-post, ir-reviżjonijiet tal-pari, u d-diskussjonijiet mal-korrispondenti Bulgari u Rumeni tagħhom. Ġabra fil-qosor tas-sejbiet Kriterji politiċi Il-Kummissjoni s-sena l-oħra kkonkludiet li ż-żewġ pajjiżi laħqu l-kriterji politiċi. L-evalwazzjoni tibqa’ valida. Fl-2004 il-Kummissjoni ssuġġeriet numru ta’ oqsma għal kull pajjiż fejn għad jista’ jsir iżjed titjib. Ir-rapporti ta’ l-2005 juru li sar progress f’xi wħud minn dawn l-oqsma, bħal-libertà ta' l-espressjoni fiż-żewġ pajjiżi, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni fiċ-ċokon fil-Bulgarija, u r-riforma tas-sistema ġudizzjarja, l-integrazzjoni tal-minoranzi, il-ħarsien tat-tfal u l-għoti lura tal-proprjetà fir-Rumanija. Madankollu, għad hemm bżonn ta' iżjed titjib f’numru ta’ oqsma. Dawn jikkonċernaw, għaż-żewġ pajjiżi, ir-riforma ta’ l-amministrazzjoni pubblika, it-tħaddim tas-sistema ġudizzjarja, il-prosekuzzjoni ta’ korruzzjoni ta' livell għoli, il-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin, it-trattament ħażin waqt il-kustodja, is-sistema ta’ l-għajnuna għas-saħħa mentali u l-integrazzjoni tal-minoranza Roma. L-eżistenza ta’ amministrazzjonijiet pubbliċi u sistemi ġudizzjarji effiċjenti, u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni huma essenzjali għall-implimentazzjoni effettiva ta’ l- acquis . Iż-żewġ pajjiżi jridu jkomplu rigorożament iżommu ma’ l-isforzi li qegħdin jagħmlu bħalissa f'dawn l-oqsma. Għad għandhom bżonn isaħħu l-amministrazzjonijiet pubbliċi tagħhom fil-livelli kollha, inklużi l-livelli reġjonali u lokali, biex itejbu r-responsabbiltà, affidabbiltà, koordinazzjoni bejn u fi ħdan l-istituzzjonijiet, l-istaff, u r-riżorsi finanzjarji tagħhom. Għandhom jitkomplew ir-riformi li għandhom l-għan tal-modernizzazzjoni tas-sistemi ġudizzjarji taż-żewġ pajjjiżi, sabiex jiġi żgurat l-infurzar effettiv ta' l- acquis . Dan jikkonċerna b’mod partikolari l-fażi ta’ qabel is-smiegħ tal-kawża u l-bżonn li tittejjeb ir-responsabbiltà tas-sistema ġudizzjarja fil-Bulgarija. Fir-Rumanija, ir-riforma ġudizzjarja miexja sew iżda l-implimentazzjoni għandha bżonn li tkompli billi żżomm strettament ma' l-iskadenzi stipulati fil-pjan t'azzjoni. Il-korruzzjoni fiż-żewġ pajjiżi għadha problema li taffettwa l-kunfidenza fl-amministrazzjoni pubblika u l-istituzzjoni ġudizzjarja, b'hekk taffettwa wkoll l-implimentazzjoni kif xieraq ta’ l- acquis . Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni għandha għalhekk tibqa’ prijorità għolja. L-awtoritajiet tal-pajjiżi għandhom jagħmlu li jistgħu biex jinforzaw il-leġiżlazzjoni ta’ kontra l-korruzzjoni, biex jinvestigaw u jipproċedu f’każijiet b’livell għoli ta’ korruzzjoni, u biex jieħdu miżuri preventivi. Il-Kummissjoni se tagħti kas b'mod partikolari fis-snin li ġejjin għall-ħarsien tal-fondi ta’ l-UE milli jiġu devjati mill-benefiċċjarji proprji tagħhom permezz ta’ frodi jew korruzzjoni. Kriterji ekonomiċi Il-Kummissjoni s-sena l-oħra kkonkludiet li ż-żewġ pajjiżi mxew mal-kriterju li jkollhom ekonomija tas-suq li taħdem tajjeb. F’dak li għandu x’jaqsam mal-mixja mal-kriterju li jkunu kapaċi jlaħħqu ma’ pressjoni kompetittiva u forzi tas-suq fi ħdan l-Unjoni, hija kkonkludiet li, għall-Bulgarija, ‘it-tkomplija tat-triq tar-riforma attwali tagħha u li, għar-Rumanija, ‘l-implimentazzjoni rigoruża tal-programm ta' riforma strutturali’ għandhom jippermettulhom li jagħmlu dan. Din l-evalwazzjoni tibqa’ valida. Iż-żewġ pajjiżi komplew juru żviluppi ekonomiċi relattivament favorevoli. It-tkabbir reali fil-GDP, 5.6% għall-Bulgarija u 8.3% għar-Rumanija, kien b’saħħtu fl-2004 u din it-tendenza kompliet sew fl-ewwel nofs ta’ l-2005. L-inflazzjoni baqgħet pjuttost baxxa fil-Bulgarija u kompliet tinżel fir-Rumanija. Ix-xogħol beda jiżdied ukoll, li wassal għal tnaqqis żgħir fir-rati tan-nies qiegħda fiż-żewġ pajjiżi. L-intermedjazzjoni finanzjarja kompliet tintensifika, u hija mmexxija minn tkabbir qawwi fis-self lokali fiż-żewġ pajjiżi. Minkejja li ma kinux waslu sa l-isess punt fid-diversi oqsma, ir-riformi strutturali komplew fiż-żewġ pajjiżi, b’hekk issaħħet il-kompetittività ta’ l-ekonomiji tagħhom fil-medda medja taż-żmien. Fl-2004 il-Kummissjoni ssuġġeriet numru ta’ oqsma fejn b’mod partikolari għad jista’ jsir iżjed titjib. Ir-rapporti ta’ l-2005 juru li sar progress konsiderevoli f’bosta minn dawn l-oqsma, bħall-privatizzazzjoni ta’ intrapriżi ta' l-istat jew il-liberalizzazzjoni tat-telekomunikazzjoni fil-Bulgarija, u r-ristrutturazzjoni ta' setturi ewlenin u t-titjib tad-dixxiplina finanzjarja fir-Rumanija. Madankollu, f’numru ta’ oqsma l-progress kien b’mod ċar inqas ovvju. B’mod partikolari, fil-Bulgarija l-iżbilanċ attwali fil-kontijiet kompla jikber u r-riformi fis-suq tax-xogħol kienu limitati ħafna. Fir-Rumanija, it-taħlita tal-politika ta' espansjoni kabbret l-iżbilanċi makroekonomiċi. Iżda l-privatizzazzjoni kompliet b’pass inqas mgħaġġel minn dak mistenni mill-programm tal-Gvern. Dawn il-kwistjonijiet jitolbu attenzjoni kontinwa. Tħejjijiet leġiżlattivi u amministrattivi Is-sena l-oħra l-Kummissjoni stenniet li ż-żewġ pajjiżi jilħqu l-kriterji ta’ l- acquis u jkunu lesti għas-sħubija sa Jannar 2007, meta jitqies il-progress milħuq, ir-rekord fl-implimentazzjoni ta’ l-impenji tagħhom, u meta jingħata kont tax-xogħlijiet ta' tħejjija li għadu għaddej. Dan ir-Rapport juri li ż-żewġ pajjiżi, minn dak in-nhar, għamlu iżjed progress fl-adozzjoni u fl-implimentazzjoni ta' l- acquis . Madankollu, l-iżviluppi f’numru ta’ oqsma ma kinux biżżejjed. Fuq kollox, huwa importanti li l- acquis ma jkunx biss adottat, imma wkoll implimentat fuq il-post. Iż-żewġ pajjiżi għandhom bżonn iżidu l-isforzi tagħhom sabiex ilestu t-tħejjijiet u b’mod partikolari biex jiżviluppaw kapaċità amministrattiva u ġudizzjarja biex timplimenta u tinforza l- acquis . Il-progress magħmul fl-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ l-acquis F’ħafna oqsma ta’ l- acquis , it-tħejjijiet għas-sħubija huma pjuttost avvanzati fiż- żewġ pajjiżi . Għadhom jeżistu relattivament ftit problemi fil-kapitoli ta’ l- acquis li għandhom x’jaqsmu mal-moviment tal-kapital, il-liġi tal-kumpaniji, it-trasport, l-enerġija, l-istatistika, l-unjoni ekonomika u monetarja, il-politika industrijali, l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, ix-xjenza u r-riċerka, l-edukazzjoni u t-taħriġ, ir-relazzjonijiet esterni, il-politika estera u ta’ sigurtà komuni u d-dispożizzjonijiet tal-baġit ta’ l-UE. Barra minn hekk, fil- Bulgarija, ir-regoli tal-kompetizzjoni u l- acquis dwar il-politika kulturali u awdjoviżiva huma rispettati sew. Fil-każ tar- Rumanija , il-qagħda hija inkoraġġanti meta mqabbla mal-maġġoranza ta’ l-oqsma dwar il-moviment liberu tal-persuni, it-telekomunikazjonijiet u l-protezzjoni tal-konsumatur. F’dawn il-kapitoli kollha, jekk jinżamm il-pass tal-progress li hemm issa, il-Bulgarija u r-Rumanija għandhom ikunu kapaċi jintegraw ruħhom fl-UE bla problemi. Kwistjonijiet li jeħtieġu sforzi akbar Il-Bulgarija u r-Rumanija għalhekk laħqu grad konsiderevoli ta’ konformità ma’ l- acquis sad-data ta’ l-għeluq tat-30 ta’ Settembru 2005, li tiġi 15-il xahar ’il bogħod mid-data ta’ l-adeżjoni prevista. Madankollu, f'dan l-istadju l-Kummissjoni identifikat ukoll numru ta' oqsma fejn jinħtieġu sforzi akbar. Fiż- żewġ pajjiżi trid tingħata iżjed attenzjoni lill-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Fil-qasam ta’ l- agrikoltura , il-Bulgarija u r-Rumanija jridu jħaffu t-tħejjijiet għall-integrazzjoni tagħhom fl-Organizzazzjonijiet tas-Suq Komuni u biex iwaqqfu mekkaniżmi għas-suq estern. Iż-żewġ pajjiżi jridu jagħtu prijorità ikbar lit-tlestija tat-tħejjijiet fis- sajd . Il-leġiżlazzjoni ambjentali orizzontali għadha mhix lesta fl-ebda wieħed miż-żewġ pajjiżi u hemm bżonn ta’ sforzi akbar. Fil-qasam tal- politika soċjali , iż-żewġ pajjiżi ta’ l-adeżjoni jridu jsaħħu l-isforzi fl-oqsma tal-liġi tax-xogħol u fid-djalogu soċjali u jridu jtejbu s-saħħa pubblika, l-inklużjoni soċjali u l-kundizzjonijiet fl-istituzzjonijiet tas-saħħa u jiġġieldu d-diskriminazzjoni. Jinħtieġu sforzi akbar kemm fil-Bulgarija u kemm fir-Rumanija biex titħejja l-implimentazzjoni tal- Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni , inklużi l-akkreditazzjoni fil-ħin għad-Deċentralizzazzjoni Estiża (EDIS) fil-kuntest tal-fondi ta' qabel l-adeżjoni. Il-qafas leġiżlattiv għadu mhux lest u jrid jitkompla x-xogħol għat-tħejjija tal-qafas tat-twassil, b’mekkaniżmi adegwati ta’ kofinanzjament. Fil-qasam tal- ġustizzja u l-intern , il-Bulgarija u r-Rumanija jridu jħaffu t-tħejjijiet biex japplikaw il-politika ta’ l-UE dwar il-viża u ta’ kontra d-drogi u l-mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni ġudizzjarja bejn l-Istati Membri. Dgħjufijiet kruċjali għadhom jeżistu fil-qasam tal- kontroll finanzjarju , li jistgħu jaffettwaw il-kapaċità tal-pajjiż li jimplimenta l-programmi mill-fondi ta' l-UE b'mod għaqli u effiċjenti. Barra minn hekk, fil-Bulgarija , se jkun hemm bżonn ta’ sforzi partikolari fil-qasam tax-xiri pubbliku; is-servizzi finanzjarji; ir-rekwiżiti minimi ta’ taħriġ u r-regoli ta' rikonoxximent reċiproku għal għadd ta’ professjonijiet; il-libertà li tipprovdi servizzi mhux finanzjarji; u l-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku ta' speċifikazzjonijiet tal-prodott, għalkemm ġeneralment sar ħafna fir-rigward ta' l- acquis tas-suq intern . Hemm bżonn ta’ sforzi akbar biex tiġi żgurata l-aderenza mal-programm ta’ ristrutturazzjoni nazzjonali għall- industrija ta’ l-azzar, b’mod partikolari l-impenn li ma tingħatax għajnuna ta’ ristrutturazzjoni lis-settur ta’ l-azzar wara l-2005. Fost il-politiki settorjali l-oħra, il-Bulgarija trid tħaffef l-isforzi li għandhom x’jaqsmu mat- trasport bl-ajru u bil-baħar u li għandhom x’jaqsmu mal-liberalizzazzjoni tas-suq ta’ l-enerġija u tat-telekomunikazzjonijiet . Fil-qasam tal- politika soċjali , hemm bżonn ta' sforzi akbar fir-rigward tal-politika ta’ kontra d-diskriminazzjoni. Fejn għandu x’jaqsam mat- tassazzjoni , il-Bulgarija għandha bżonn tħaffef l-allinjament mar-regoli ta' tassazzjoni kemm diretta u kemm indiretta u li tlesti malajr it-twaqqif ta’ strutturi ta’ implimentazzjoni. Għad jeżistu nuqqasijiet fil-Bulgarija fl-oqsma tal- politika ambjentali ta’ prevenzjoni u kontroll integrati ta' tniġġis, l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-ġestjoni ta’ l-iskart u s-sigurtà nukleari, u fir-rigward ta' l-aspetti kollha ta' l- acquis dwar il-ħarsien tal-konsumatur . Fil-Bulgarija, trid titħaffef l-implimentazzjoni ta’ l- acquis dwar il-kenn politiku. Fil-qasam tad- dwana , jinħtieġu sforzi biex jiżguraw il-komputerizzazzjoni u l-interkonnettività mas-sistemi ta’ l-IT tad-dwana ta’ l-UE. Ir-Rumanija laħqet ukoll livell tajjeb ta’ allinjament f’ħafna oqsma li għandhom x’jaqsmu mas- suq intern , iżda hemm bżonn ta’ sforzi akbar fil-qasam tar-rekwiżiti tal-prodott industrijali, il-libertà biex jitwaqqfu l-kumpaniji, u l-ħarsien tad-data personali. Għalkemm sar progress tajjeb fil-kontroll ta’ l-għajnuna mill-istat, għad hemm bżonn ta’ sforzi biex jintlaħaq rekord ta’ infurzar sodisfaċenti. Ir-Rumanija għandha bżonn iżżid l-isforzi fis-settur awdjoviżiv u fir-rigward ta' l-implimentazzjoni ta' l- acquis ta' l-Unjoni Doganali . Trid tiżdied il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata fir-Rumanija. Azzjoni korrettiva f’dan il-mument hija fattibbli u mistennija f’dawn l-oqsma kollha, imma ż-żewġ pajjiżi huma avżati li jinħtieġu sforzi akbar biex jissolvew fil-ħin għall-adeżjoni. Jekk dawn l-isforzi ma jsirux kif mistenni, hemm riskju reali ta' dewmien fit-traspożizzjoni u l-applikazzjoni ta' l- acquis bl-adeżjoni. Per eżempju, hemm riskju serju illi l-Bulgarija u r-Rumanija ma jkollhomx il-kapaċità għall-infurzar biex jimplimentaw ir-regoli dwar il-ħarsien tad-data personali sakemm ma jitħaffux l-isforzi. Hekk ukoll, ir-Rumanija trid tnaqqas il-proporzjon ta’ vetturi bil-mutur li mhumhiex assigurati kontra r-responsabbiltà fil-konfront ta’ terzi bi ħsieb li jingħaqdu u jimplimentaw il-Ftehim Multilaterali ta’ Garanzija dwar ‘il-karta l-ħadra’ qabel l-adeżjoni. Jekk każijiet bħal dawn ma jissolvewx fil-ħin ikollhom isiru suġġetti għal azzjoni remedjali mill-Unjoni kif deskritt fil-Punt 3.2 hawn taħt. Oqsma ta' tħassib serju Il-Kummissjoni identifikat għadd ta’ nuqqasijiet fit-tħejjija għas-sħubija li huma ta’ tħassib serju u fejn, sakemm ma titteħidx azzjoni immedjata u deċisiva, il-pajjiż in kwistjoni mhux se jkun f’pożizzjoni li jimplimenta l- acquis jew li jibbenefika mill-fondi ta’ l-UE bl-adeżjoni fl-2007. Iż-żewġ pajjiż ibatu minn livelli għolja ta’ piraterija u falsifikazzjoni. L-infurzar irid jissaħħaħ, speċjalment fil-kontroll tal-fruntiera u l-prosekuzzjoni ta’ ksur ta' proprjetà intellettwali. Il-Bulgarija u r-Rumanija jridu jsaħħu l-isforzi biex iwaqqfu l-istituzzjonijiet u l-kapaċità amministrittava meħtieġa biex japplikaw skemi ta' appoġġ dirett għall-bdiewa, joħolqu nfieq relatat mas-suq u jqassmu l-fondi għall-iżvilupp rurali fil-kuntest tal-Politika Agrikola Komuni. Hemm tħassib serju li l-aġenziji li jħallsu u s-sistema integrata ta' amministrazzjoni u kontroll mhux se tkun qiegħda taħdem kompletament sa l-adeżjoni. Sakemm din il-qagħda ma tkunx solvuta, Stati Membri ġodda qegħdin jirriskjaw illi l-bdiewa mhux se jkollhom aċċess għall-ħlasijiet taħt il-Politika Agrikola Komuni. L-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni veterinarja neċessarja hija meħtieġa fiż-żewġ pajjiżi malajr kemm jista’ jkun. Problemi f’dan il-qasam jinkludu l-integrazzjoni tas-settur ta’ l-annimali taż-żewġ pajjiżi ġos-suq intern minħabba li jekk ma jissolvewx jgħarrqu s-sistema veterinarja u s-sigurtà tal-katina alimentari fl-UE. Sal-lum ma sarx biżżejjed progress partikolarment fl-organizzazzjoni ta' l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta' l-annimali u l-kontrolli fuq l-importazzjonijiet minn pajjiżi terzi fi ħdan il-qafas tas-sistema ġenerali tal-kontroll veterinarju. L-implimentazzjoni ta' l- acquis fir-rigward ta' enċefalopatiji sponġiformi li jinxterdu (TSEs) bħall-BSE hija xi ħaġa ta’ tħassib serju għaż-żewġ pajjiżi. Il-kontroll tal-mard ta’ l-annimali huwa difettuż fil-Bulgarija u r-Rumanija peress li mard serju jidher li jkun endemiku. Jista’ jkun hemm bżonn ta’ miżuri biex il-bqija ta’ l-UE titħares mill-mard. Fiż-żewġ pajjiżi, il-pass attwali tat-titjib ta’ l-istabbilimenti ta’ l-ikel agrikolu mhux se jippermettilhom kollha li jilħqu d-dmirijiet miftiehma fin-negozjati ta' l-adeżjoni. Fl-interess tas-saħħa pubblika, se jittieħdu miżuri speċifiċi biex jikkontrollaw lill-produtturi li mhumhiex konformi, pereżempju bl-impożizzjoni ta’ restrizzjonijiet dwar il-produzzjoni u l-immarkettjar tal-prodotti tagħhom. Il-Bulgarija u r-Rumanija ma għandhomx biżżejjed infrastruttura tal-fruntieri u lanqas ma għandhom numru biżżejjed ta’ staff imħarreġ sew biex jiżgura l-konformità sħiħa mar-rekwiżiti u l-proċeduri tal- fruntieri esterni ta’ l-UE . Jaf ikun hemm bżonn li jiġu imposti miżuri restrittivi speċifiċi biex jipprevjenu li tiġi kompromessa s-sigurtà interna ta’ l-UE. Il-korruzzjoni għadha problema serja kemm fil-Bulgarija kif ukoll fir-Rumanija. Jekk tibqa’ f’dawn il-livelli, il-korruzzjoni se thedded is-suq intern, il-funzjonament kif xieraq tal-politika ta’ l-UE u l-programmi ffinanzjati mill-UE. Hemm bżonn ta’ azzjoni urġenti u qawwija biex tintwera l-abbiltà tal-Bulgarija u r-Rumanija li jiġġieldu l-korruzzjoni b’mod effettiv u li jinbeda t-tnaqqis irriversibbli fil-livelli ta’ korruzzjoni. L-infurzar mhux ambigwu ta’ l-istat tad-dritt huwa pre-kondizzjoni għal kwalunkwe pajjiż li qiegħed jaspira lejn sħubija ma' l-UE. Kemm il-Bulgarija kif ukoll ir-Rumanija qegħdin jiffaċċjaw diffikultajiet fir-rigward tal-kapaċità amministrattiva tal- qafas istituzzjonali u biex jiżguraw kontroll u amministrazzjoni finanzjarja għall-implimentazzjoni tal-programmi ta' Fondi Strutturali u tal-miżuri tal-Fond ta' Koeżjoni ffinanzjati mill-UE. Jekk l-entitajiet meħtieġa ma jkunux twaqqfu jew jekk il-kapaċità amministrattiva tagħhom tibqa' dgħajfa, il-Bulgarija u r-Rumanija mhux se jkunu f'pożizzjoni li jassorbu l-finanzjamenti kollha allokati lilhom. Barra minn hekk, għad baqa’ tħassib serju dwar l-infurzar tar-regoli fuq l-assigurazzjoni tal-vetturi bil-mutur mill-Bulgarija , b’livelli għolja ta’ vetturi bla assigurazzjoni kontra r-responsabbiltà fil-konfront ta’ terzi. Jekk il-Bulgarija ma tingħaqadx ma’ u ma timplimentax il-Ftehim Multilaterali ta’ Garanzija dwar ‘il-karta l-ħadra’ jaf li wara l-adeżjoni jkun hemm bżonn li jinżammu l-kontrolli fuq il-fruntieri għall-assigurazzjoni obbligatorja kontra r-responsabbiltà fil-konfront ta’ terzi. Fil-qasam ta’ l-agrikoltura, il-Bulgarija mhix avvanzata biżżejjed biex twaqqaf l-organizzazzjoni tas-suq tal-ħalib , u dan se jimpedixxi intervenzjonijiet fis-suq mill-UE f’dak is-settur sakemm ma jkunx hemm rimedju fil-ħin. Fil-qasam tal-kontroll veterinarju, il-kapaċità biex jiġi ttrattat l-iskart ta’ l-annimali fil-Bulgarija mhix biżżejjed. Il-Bulgarija wkoll ma ttrasponitx l- acquis dwar il-kummerċ ta’ l-annimali ħajjin u tal-prodotti ta' l-annimali u hemm nuqqas fl-infurzar tar-regoli dwar is-saħħa ta’ l-annimali fil-livell tar-razzett, waqt it-trasport u waqt il-qatla. Fil-qasam tal-ġustizzja u l-intern, barra l-problemi msemmija hawn fuq, il-Bulgarija naqset li trażżan il-kriminalità organizzata . Hawnhekk ukoll għandu jgħodd l-istat tad-dritt. Barra minn hekk, ir-Rumanija ma lestitx l-allinjament mar-regoli ta’ l-UE dwar i x-xiri pubbliku, u hemm nuqqas serju fl-implimentazzjoni u l-infurzar tagħhom. Jekk mhux se jitranġa, dan se joħloq kundizzjonijiiet inġusti għall-operaturi mill-Istati Membri l-oħra u jaffettwaw l-abbiltà tar-Rumanija biex timplimenta l-programmi ffinanzjati mill-UE b’mod għaqli. L-iżborsament tal-fondi ta’ l-UE, notevolment taħt il-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni, jista’ ma jkunx possibbli sakemm tippersisti din is-sitwazzjoni. Hemm dewmien serju fir-Rumanija fil- komputerizzazzjoni u l-interkonnettività mas-sistemi ta’ l-IT tat-taxxa ta’ l-UE. Sakemm isiru sforzi immedjati u sostnuti, se jinħtieġu miżuri ta' rimedju xierqa biex l-operazzjoni tas-sistemi ta’ tassazzjoni ta’ l-UE titħares bla inkwiet. Fil-qasam ta’ l-ambjent, ir-Rumanija ma għandhiex kapaċità ta’ amministrazzjoni biżżejjed għat-tlestija tal-ħruġ ta' permessi għall-operaturi industrijali b'konformità mar-regoli ta' l-UE dwar il-kontroll u l-prevenzjoni tat-tniġġiż integrati u biex jiżguraw li r-regoli huma infurzati. Dan ikollu effetti kuntrarji fuq l-ambjent li jaqbżu l-fruntieri u joħolqu kundizzjonijiet operattivi mhux ġusti għall-industriji. Hemm bżonn li jiġu imposti miżuri ta’ rimedju sakemm tippersisti din is-sitwazzjoni. Traduzzjoni ta’ l-acquis Iż-żewġ pajjiżi jridu jiżguraw li l- acquis jinqaleb għall-Bulgaru u r-Rumen rispettivament. Mill-kważi 90,000 paġna ta' l- acquis , il-Bulgarija diġà ttraduċiet iżjed minn 95%. Madankollu, madwar 60% ta’ dawn għad iridu jiġu riveduti mill-awtoritajiet nazzjonali qabel jintbagħtu lill-istituzzjonijiet ta’ l-UE. Ir-Rumanija ttraduċiet kważi 60% iżda iżjed minn 50% ta' dan il-volum għad irid jiġi rivedut. Il-kapaċità ta’ traduzzjoni u reviżjoni fiż-żewġ pajjiżi għadu ma laħaqx il-livell ta’ pproċessar meħtieġ ta’ xi 6,000 paġna fix-xahar, l-aktar minħabba diffikultajiet ta’ reklutaġġ u biex jinżamm l-istaff. Il-gvernijiet Bulgari u Rumeni ġew imħeġġa jagħtu l-attenzjoni meħtieġa lil din il-kwistjoni. IL-PASSI LI JMISS Azzjonijiet li jridu jittieħdu mill-Bulgarija u r-Rumanija Hija r-responsabbiltà ta’ l-awtoritajiet taż-żewġ pajjiżi li jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa kollha biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati f’dan ir-Rapport, sabiex jiġi żgurat li se jkunu mħejjija għal kollox għas-sħubija fl-2007. L-enerġija u l-isforzi kollha għandhom jintefgħu fuq din il-mira. Dan se jinvolvi, fil-livelli kollha ta' gvern, ippjanar preċiż ta' l-attivitajiet, twaqqif ta’ prijoritajiet, adozzjoni ta’ miżuri u żgurar ta’ allokazzjoni adegwata tar-riżorsi umani u finanzjarji meħtieġa. Iż-żewġ pajjiżi se jkollhom jagħtu l-attenzjoni tagħhom biex isaħħu l-kapaċitajiet amministrattivi u ġudizzjarji tagħhom sabiex jimplimentaw u jinfurzaw kif xieraq il-leġiżlazzjoni meħtieġa. Iridu jittieħdu passi qawwija fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u fir-riformi tas-sistema ġudizzjarja u l-amministrazzjoni pubblika sabiex jiġi żgurat it-tħaddim xieraq ta' l-istat tad-dritt. Monitoraġġ u prekawzjonijiet Fid-dawl tan-nuqqasijiet li għad iridu jiġu indirizzati, il-Kummissjoni se tkompli l-monitoraġġ intensiv tagħha dwar it-tħejjijiet tal-pajjiżi u se tiffoka fuq is-sejbiet ta' dan ir-Rapport. Il-monitoraġġ se jkun immirat lejn li jiggwida lill-Bulgarija u r-Rumanija biex ilestu it-tħejjijiet tagħhom għas-sħubija, u biex iżommu lill-Kunsill u l-Parlament infurmati sew bil-progress li sar miż-żewġ pajjiżi. Dan se jservi wkoll ta’ bażi biex jittieħdu deċiżjonijiet dwar kwalunkwe miżuri li jistgħu jkunu meħtieġa għall-prevenzjoni jew għal rimedju ta’ problemi li jistgħu jinqalgħu u li jistgħu jaffettwaw il-ħidma ta’ l-UE jekk il-pajjiżi ma jkunux mħejjija biżżejjed. Il-Kummissjoni se tkompli l-attivitajiet ta’ monitoraġġ varji tagħha sa l-adeżjoni. Il-Kummissjoni bi ħsieba li tagħmel użu sħiħ ta’ l-istrumenti kollha disponibbli, bħalma huma l-ittri ta’ avviż, reviżjonijiet tal-pari, missjonijiet ta’ monitoraġġ imwettqa mis-servizz tal-Kummissjoni u l-istrutturi tal-ftehimiet ta’ assoċjazzjoni. Hekk kif jiġi adottat dan ir-Rapport, il-Kummissjoni se tibgħat ittri ta’ avviż sostanzjati fil-livell politiku lill-awtoritajiet Bulgari u Rumeni, biex tiġbdilhom l-attenzjoni għan-nuqqasijiet ewlenin identifikati u tistedinhom jieħdu l-azzjonijiet ta’ rimedju meħtieġa. Il-Kummissjoni mbagħad se tniedi serje ta’ reviżjonijiet tal-pari li jkopru l-iżjed kwistjonijiet problematiċi identifikati f’dan ir-Rapport. Dawn ir-reviżjonijiet, imwettqa mill-esperti ta’ l-Istati Membri u l-Kummissjoni, se jkollhom il-mira li jgħinu liż-żewġ pajjiżi u li jevalwaw il-progress reali fuq il-post fid-diversi oqsma kkonċernati. Il-Kummissjoni bi ħsiebha jkollha dawn ir-reviżjonijiet lesti qabel ir-rebbiegħa ta’ l-2006. F’Marzu/April ta’ l-2006 l-Kummissjoni mbagħad se torganizza laqgħat ta’ livell għoli ma’ kull pajjiż li jiffokaw fuq il-kwistjonijiet pendenti. Ir-riżultati ta’ dawn il-laqgħat ta’ segwitu u t-tagħrif kollu miġbur sa dak in-nhar, jgħaddu għal rapport ta’ monitoraġġ li l-Kummissjoni bi ħsiebha tippreżenta lill-Kunsill u lill-Parlament f’April/Mejju 2006. Abbażi u fil-kuntest ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni tista' tirrakkomanda li l-Kunsill jipposponi l-adeżjoni ta’ pajjiż minnhom jew tat-tnejn li huma sa l-1 ta' Jannar 2008, jekk jintlaħqu l-kundizzjonijet għal posponiment bħal dan stabbiliti fit-Trattat ta' Adeżjoni. Skond it-Trattat, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi li jipposponi l-adeżjoni ta' pajjiż minnhom jew it-tnejn li huma b’sena jekk ikun hemm riskju serju li kwalunkwe minn dawn l-istati jkun manifestament mhux imħejji biex jilħaq ir-rekwiżiti tas-sħubija sa Jannar 2007 f’għadd ta’ oqsma importanti jew, fil-każ tar-Rumanija, jekk ma jintlaħqux ċerti rekwiżiti speċifiċi fl-oqsma tal-politika tal-kompetizzjoni u l-ġustizzja u l-intern[1]. Il-Kummissjoni tistenna li l-Bulgarija u r-Rumanija jieħdu l-azzjonijiet korrettivi kollha meħtieġa sa dak in-nhar sabiex jiġi evitat il-bżonn li tinħareġ rakkomandazzjoni bħal din. Fil-każ ta’ rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni biex tiġi posposta l-adeżjoni, il-Kunsill għandu jiddeċiedi dwar il-posponiment ta’ l-adeżjoni ta’ kwalunkwe miż-żewġ pajjiżi sa l-1 ta’ Jannar 2008. Minnufih wara, il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill l-aġġustamenti meħtieġa għat-Trattat ta' l-Adeżjoni , b’mod partikolari rigward id-dispożizzjonijiet istituzzjonali u tal-baġit. L-aġġustamenti tal-baġit iridu jgħaddu mill-proċess għal deċiżjoni dwar il-baġit ta’ l-UE għall-2007. Indipendentement minn jekk itteħditx deċiżjoni ta’ posponiment jew le, fil-ħarifa ta’ l-2006 il-Kummissjoni se tippreżenta t-tieni serje ta’ rapporti komprensivi ta’ monitoraġġ lill-Kunsill u l-Parlament dwar kemm il-Bulgarija u r-Rumanija huma lesti għas-sħubija. Għall-adeżjoni fl-2007, dawn ir-rapporti se jservu ta’ bażi biex isiru deċiżjonijiet fuq kwalunkwe miżura ta’ rimedju possibbli li għandha tittieħed mill-Kummissjoni fir-rwol tagħha ta' gwardjana tat-Trattati. Miżuri bħal dawn jinkludu prekawzjonijiet, proċedimenti ta’ ksur jew miżuri ta’ amministrazzjoni finanzjarja. Il-Kummissjoni mhux se taħsibha darbtejn biex tużahom fejn jinħtieġ. Nuqqas li jiġu implimentati partijiet ta’ l- acquis wara l-adeżjoni ma jaffettwax biss liċ-ċittadini u l-kumpaniji tal-pajjiż ikkonċernat, imma wkoll dawk ta’ Stati Membri oħra. Għalhekk, il-Kummissjoni tista’, f’ċerti każi, tieħu miżuri għall-prevenzjoni jew biex jirrimedjaw effetti negattivi bejn il-pajjiżi. Il-bażi għal azzjoni bħal din tinsab f’għadd ta' dispożizzjonijiet speċifiċi tat-Trattat ta’ Adeżjoni. Dawn jinkludu t-tliet klawżoli ta' prekawzjoni li jippermettu li jittieħdu miżuri mill-Kummissjoni sa tliet snin wara l-adeżjoni1: - prekawzjoni ekonomika ġenerali biex jiġu rrimedjati diffikultajiet serji u persistenti f'settur ekonomiku jew ieħor fl-Istati Membri l-ġodda jew t'issa; - prekawzjoni tas-suq intern biex tipprevjeni jew tieħu ħsieb ksur serju mill-Bulgarija u r-Rumanija tat-tħaddim tas-suq intern. Dawn għandhom x’jaqsmu ma’ l-erba’ libertajiet, imma wkoll mal-kompetizzjoni, l-enerġija, it-trasport, l-ambjent, it-telekomunikazzjoni, l-agrikoltura u l-ħarsien tal-konsumatur u tas-saħħa (eż. sigurtà fl-ikel) sakemm ikollhom effetti bejn il-pajjiżi. Miżuri ta’ prekawzjoni jistgħu jwasslu għall-esklużjoni temporanja ta’ l-Istat Membru l-ġdid jew iċ-ċittadini u l-kumpaniji tiegħu mill-benefiċċji tas-sħubija f’oqsma speċifiċi sabiex titħares l-integrità tas-suq intern u tiġi evitata ħsara lill-oħrajn; - prekawzjoni dwar il-ġustizzja u l-intern biex tieħu ħsieb ta' nuqqasijiet serji fil-qasam tal-kooperazzjoni f'kwistjonijiet ċivili u kriminali, b’mod partikolari biex jissospendu temporanjament id-drittijiet u d-dmirijiet taħt l- acquis ta' l-UE. Barra dawn it-tliet prekawzjonijiet, prekawzjonijiet speċifiċi li jeżistu fl- acquis (eż. biex tipprevjeni l-bejgħ ta' ikel li jista' jkun perikoluż għas-saħħa) u proċeduri oħra (notevolment ksur u deċiżjonijiet dwar il-kwistjonijiet ta’ kompetizzjoni ) se jsiru applikabbli minn dak in-nhar ta’ l-adeżjoni sabiex tieħu ħsieb in-nuqqasijiet fil-Bulgarija u r-Rumanija. In-nuqqasijiet jistgħu wkoll iwasslu għal penalitajiet, bħal meta l-Kummissjoni ma tkunx kapaċi toħroġ il-fondi ta’ l-UE. Il-Kummissjoni, fil-kapaċità tagħha li teżegwixxi l-baġit, mhix se toħroġ fondi mill-baġit ta’ l-UE jekk, pereżempju, Stat Membru ġdid ma joffrix il-garanziji meħtieġa dwar l-infieq xieraq tal-fondi ta' l-UE kif meħtieġ taħt il-Politika Agrikola Komuni jew taħt il-Fondi Strutturali. Għalkemm il-miżuri ta' prekawzjoni u ta’ amministrazzjoni li jittieħdu jridu jkunu proporzjonati mal-kobor tal-problema u jridu jkunu magħmula b’mod li joħloq l-inqas xkiel possibbli, f’ħafna każijiet l-effett inevitabbli tagħhom ikun li l-Istati Membri l-ġodda u ċ-ċittadini tagħhom ma jingħatawx il-benefiċċji kollha tas-sħubija għal żmien temporanju. Għalhekk huwa fl-interess tal-partijiet kollha li jagħmlu li jistgħu biex jevitaw sitwazzjoni bħal din billi jittrattaw in-nuqqasijiet li fadal malajr u b’mod effettiv. Miżuri ta’ appoġġ ta’ l-UE L-UE qiegħda tipprovdi għajnuna finanzjarja sostanzjali liż-żewġ pajjiżi biex tgħinhom ilestu ruħhom għas-sħubija. Fl-2006 madwar EUR 1,115-il miljun se jinżammu għar-Rumanija u madwar EUR 545 miljun għall-Bulgarija. Il-Kummissjoni bi ħsiebha tappoġġja liż-żewġ pajjiżi fl-isforzi tagħhom billi tiffoka l-għajnuna tagħha fuq miżuri li jitrattaw in-nuqqasijiet li fadal. L-appoġġ ta' l-UE jista' jieħu l-forma ta' għajnuna tal-pari, seminars ta' taħriġ, missjonijiet ta' pariri, proġetti ta' ġemellaġġ (ħfief) jew strumenti simili, li jistgħu jkunu mmobilizzati malajr u jistgħu jkunu ffukati fuq kwistjonijiet immirati sew skond in-natura tal-problema. Bl-istess mod, għadd ta’ programmi ta’ l-UE eżistenti (bħal Dwana 2007, Fiscalis, u programmi oħra) jistgħu jintużaw biex jindirizzaw in-nuqqasijiet fiż-żewġ pajjiżi. Miżuri ta’ appoġġ speċifiċi bħal dawn jistgħu jgħinu biex jitjieb jew jitħaffef l-allinjament u l-implimentazzjoni ta’ l- acquis . Il-Kummissjoni se ssegwi din il-ħidma b’mod attiv. Ħafna jserraħ, madankollu, fuq il-kapaċità taż-żewġ pajjiżi li jassorbu u jużaw il-fondi ta’ l-UE b’mod tajjeb. Jinħtieġu iżjed sforzi għat-titjib ta’ l-amministrazzjoni u l-kapaċità ta’ kontroll partikolarment biex tiġi żgurata l-bidla għad-Deċentralizzazzjoni Estiża (EDIS) fl-2006. KONKLUŻJONIJIET Fid-dawl ta’ dan li hawn hawn fuq, il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni huma dawn li ġejjin: - Il-Kummissjoni tikkonferma l-evalwazzjoni li għamlet qabel, li l-Bulgarija u r-Rumanija jilħqu l-kriterji politiċi għas-sħubija. Madankollu, hemm bżonn ta’ iżjed sforzi b’mod partikolari biex jissaħħaħ l-istat tad-dritt, billi jittejbu l-amministrazzjoni pubblika u s-sistema ġudizzjarja u bi ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni. F’dak li għandu x’jaqsam mal-kriterji ekonomiċi, il-Bulgarja u r-Rumanija jilħqu rekwiżit ta’ ekonomija tas-suq li taħdem tajjeb. - Kemm il-Bulgarija u kemm ir-Rumanija komplew jagħmlu progress fl-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni ta’ l-UE u laħqu livell konsiderevoli ta’ allinjament 15-il xahar qabel l-adeżjoni mistennija għall-1 ta’ Jannar 2007. F'dan l-istadju l-Kummissjoni identifikat ukoll numru ta' oqsma fejn jinħtieġu sforzi akbar. L-awtoritajiet fiż-żewġ pajjiżi għandhom ikomplu rigorożament bit-tħejjijiet tagħhom sabiex jiżguraw il-benefiċċju sħiħ tas-sħubija għaċ-ċittadini u l-operaturi ekonomiċi tagħhom. B’mod partikolari għandhom bżonn li jżidu l-isforzi biex jiżviluppaw kapaċità amministrattiva u ġudizzjarja biżżejjed biex timplimenta u tinforza l- acquis . Il-Kummissjoni se tkompli ssegwi l-progress b’mod intensiv sa dak in-nhar ta’ l-adeżjoni. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għall- implimentazzjoni u l-infurzar effettiv tal-leġiżlazzjoni. - Hemm numru limitat ta’ nuqqasijiet speċifiċi fit-tħejjijiet taż-żewġ pajjiżi li jikkawżaw tħassib serju. Mingħajr azzjoni immedjata l-Bulgarija u r-Rumanija x'aktarx li mhux se jilħqu d-dmirijiet tagħhom f’dawk l-oqsma speċifiċi sa l-1 ta’ Jannar 2007. L-adeżjoni fil-ħin tal-Bulgarija u r-Rumanija hija f’idejhom; iridu jieħdu passi sodi u deċiżivi terġa’ iżjed mis-snin l-imgħoddija, biex jitrattaw dawn il-kwistjonijiet. - Il-problemi ewlenin li jifdal se jiġu segwiti b’ittri ta’ twissija. Se jsiru reviżjonijiet tal-pari fuq il-post u konsultazzjonijiet speċifiċi biex jivverifikaw il-passi meħuda mill-Bulgarija u r-Rumanija; fejn hemm bżonn, l-Unjoni se timmobilizza malajr għajnuna speċifika. Ir-riżultati ta’ dan is-segwitu jgħaddu għal rapport ta’ monitoraġġ li l-Kummissjoni bi ħsiebha tippreżenta lill-Kunsill u lill-Parlament f’April/Mejju 2006. F’dak il-waqt, il-Kummissjoni tista' tirrakkomanda li l-Kunsill jipposponi l-adeżjoni tal-Bulgarija jew ir-Rumanija sa l-1 ta' Jannar 2008 jekk ikun hemm riskju serju li kwalunkwe minn dawk il-pajjiżi jkun manifestament mhux lest biex jilħaq ir-rekwiżiti tas-sħubija sa Jannar 2007 f’għadd ta’ oqsma importanti. Il-Kummissjoni tistenna li l-Bulgarija u r-Rumanija jieħdu l-azzjonijiet korrettivi kollha meħtieġa sa dak in-nhar ħalli ma jkollhiex toħroġ rakkomandazzjoni bħal din. ANNESS: KONKLUżJONIJIET TAR-RAPPORTI TA’ MONITERAġġ KOMPRENSIVI DWAR IL-BULGARIJA U R-RUMANIJA Il-Bulgarija Il-Bulgarija bħal fis-snin l-imgħoddija, qiegħda tkompli tilħaq il-kriterji politiċi għas-sħubija. B’mod ġenerali, laħqet livell sodisfaċenti ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ l-UE. Madankollu, tinħtieġ iżjed azzjoni f’għadd ta’ oqsma importanti li kienu enfasizzati fir-Rapport ta’ l-2004 bħala li jinħtieġu iżjed sforzi. Fir-rigward tar-riforma ta’ l-amministrazzjoni pubblika, il-Bulgarija għad għandha bżonn tlesti qafas leġiżlattiv li jiggarantixxi l-prinċipji tal-legalità, responsabbiltà, affidabbiltà u prevedibbiltà fil-ħidmiet ta’ l-amministrazzjoni pubblika. Barra minn hekk, jinħtieġu iżjed sforzi biex tissaħħaħ l-amministrazzjoni lokali u reġjonali fil-kuntest ta' deċentralizzazzjoni. Il-White Paper dwar il-Modernizzazzjoni ta’ l-Amministrazzjoni adottata mill-Gvern f’April ta’ l-2004 issa trid tiġi applikata. Ittieħdu passi leġiżlattivi importanti f’dak li għandu x’jaqsam mal-ġudikatura. Madankollu, il-progress fir-riforma tal-fażi ta’ qabel is-smiegħ tal-kawża jibqa’ limitat u s-sistema ġudizzjarja għadha tbati minn nuqqas ta’ responsabbiltà. Il-proċeduri għall-amministrazzjoni tal-ġustizzja għadhom ineffiċjenti u twal. Il-problema ewlenija għal ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni tibqa’ r-riżultati fjakki fl-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta’ każijiet b'livell għoli ta' korruzzjoni. Filwaqt li sforzi għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni ħallew ċertu impatt, l-iżjed fejn tidħol korruzzjoni fiċ-ċokon, il-perċezzjoni ġenerali tibqa’ li l-korruzzjoni għadha toħloq tħassib. Fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u l-ħarsien tal-minoranzi, jinħtieġu iżjed sforzi għall-ġlieda b’mod effiċjenti kontra t-traffikar tal-bnedmin u għat-titjib tal-kundizzjonijiet f'għadd ta' istituzzjonijiet ta' l-istat għat-tfal u l-persuni b'diżabbilitajiet. Jinħtieġ iżjed progress fil-proċess ta’ tneħħija ta’ l-istituzzjonaliżmu u għat-titjib ta’ l-immaniġġjar tas-sistema tal-kura għas-saħħa mentali. Jinħtieġu sforzi sostnuti għar-realizzazzjoni ta’ integrazzjoni effettiva tal-minoranza Roma. Il-Programm ta’ Qafas għall-Integrazzjoni b’Ugwaljanza tar-Roma għal ġos-Soċjetà Bulgara għandu jkun implimentat kif ippjanat. Fir-rigward tal- kriterji ekonomiċi għall-adeżjoni, l-ekonomija tas-suq tal-Bulgarija għadha taħdem sew. Jekk il-Bulgarija tkompli għaddejja b'dan il-pass fir-riforma tagħha għandha tkun kapaċi tlaħħaq mal-pressjoni kompetittiva u l-forzi tas-suq fi ħdan l-Unjoni. Il-Bulgarija ġeneralment żammet stabbiltà makroekonomika, avolja l-iżbilanċi esterni komplew jiżdiedu. Kompliet timplimenta l-programm ta’ riforma strutturali, għalkemm mhux bl-istess rigorożità fl-oqsma kollha. Sar progress fil-parti l-kbira ta’ l-oqsma fejn kien hemm suġġerimenti għal titjib fir-rapport tas-sena l-oħra, imma għad fadal numru ta’ sfidi. Wara tnaqqis fl-2004, l-iżbilanċ fil-kummerċ u l-kont kurrenti reġa’ kiber konsiderevolment fl-ewwel nofs ta’ l-2005. Ittieħdu iżjed miżuri biex jitrażżan it-tkabbir fil-kreditu tal-bank, imma t-tkomplija ta’ politika fiskali prudenti u żidiet moderati fil-paga baqgħu kritiċi għall-konteniment ta' riskji potenzjali għall-bilanċ estern u hemm bżonn li l-qagħda tkun segwita mill-qrib. Hemm bżonn ta’ iżjed riformi għat-titjib ta’ l-ambjent tan-negozju, u b’mod partikolari fit-tħaddim tas-sistema amministrattiva u ġudizzjarja. Is-simplifikazzjoni tar-reġistrazzjoni tan-negozju bdiet iżda għadha trid titlesta. It-tlestija tal-programm ta’ privatizzazzjoni tinsab f'fażi avvanzata sew u l-momentum tagħha għandu jinżamm. Sar progress ċkejken fit-titjib tal-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol, li, flimkien ma’ riforma komprensiva tas-sistema edukattiva, ikun kruċjali biex jitratta t-tlaqqigħ ħażin tal-ħiliet u u t-titjib ta’ l-adattabbiltà ta’ l-ekonomija Bulgara. Il-Bulgarija laħqet livell ta’ allinjament ma’ l- acquis konsiderevoli fil-parti l-kbira ta’ l-oqsma politiċi. Sforzi biex tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva għandhom ikomplu bl-intenzjoni li tiġi implimentata l-leġiżlazzjoni adottata. Hija mistennija li tkun f’pożizzjoni li timplimenta l- acquis kif inhu meħtieġ fl-oqsma li ġejjin sad-data ta’ l-addeżjoni prevista. miżuri orizzontali u proċedurali u leġiżlazzjoni settorjali ta’ strateġija ġdida u qadima fil-kapitolu tal- moviment liberu tal-merkanzija ; il-moviment liberu tal-ħaddiema, il-koordinament ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali u d-drittijiet taċ-ċittadini fejn għandu x’jaqsam mal- moviment liberu tal-persuni ; moviment ta' kapital u sistemi ta’ ħlas fil-qasam tal- moviment liberu tal-kapital ; il-liġi tal-kumpaniji, kontijiet u r-Regolament li jissostitwixxi il-Konvenzjoni ta’ Brussell u l-Konvenzjoni ta’ Ruma fil-kapitolu tal- liġi tal-kumpaniji ; il-politika tal-kompetizzjoni . Fejn għandu x’jaqsam mal-kapitolu ta' l-agrikoltura, sad-data ta' l-adeżjoni prevista l-Bulgarija hija mistennija li tkun f’pożizzjoni li timplimenta l- acquis fl-oqsma tal-politika tal-kwalità, biedja organika, in-Netwerk tad-Data tal-Kontijiet ta' l-Irziezet, l-għajnuna statali, l-iżvilupp rurali, iż-żooteknika, in-nutrizzjoni ta’ l-annimali u s-settur fitosanitarju kif ukoll fejn għandu x’jaqsam ma’ ftehimiet internazzjonali dwar is-sajd u għajnuna statali fl-kapitolu tas- sajd . Sad-data ta’ l-adeżjoni prevista l-Bulgarija hija mistennija wkoll li tkun f’pożizzjoni li timplimenta l- aquis fl-oqsma tan-netwerks trans-Ewropej, kanali ta’ l-ilma interni, trasport bit-triq u trasport bil-ferrovija fil-qasam tal- politika tat-trasport ; il-VAT fil-qasam tat- tassazzjoni ; il-kapitoli dwar l- unjoni ekonomika u monetarja kif ukoll l-istatistika ; fir-rigward tat-trattament ugwali tan-nisa u l-irġiel, is-saħħa u s-siġurtà fuq ix-xogħol, il-ħarsien soċjali, u l-politika ta’ l-impjiegi fil-qasam tal- politika soċjali u l-impjiegi ; fir-rigward tas-sigurtà tal-miżuri ta’ forniment, l-effiċjenza ta' l-enerġija u l-enerġija li tiġġedded u l-enerġija nukleari fil-qasam ta’ l- enerġija ; l-istrateġija industrijali fil-qasam tal- politika industrijali ; il-kapitoli dwar l- intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, ix-xjenza u r-riċerka, l-edukazzjoni u t-taħriġ u l-politika kulturali u awdjo-viżiva ; l-organizzazzjoni territorjali fil-qasam tal- politika reġjonali ; il-ħarsien tan-natura u l-kwalità ta’ l-arja fl-qasam ta’ l- ambjent ; l-oqsma tal-migrazzjoni, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-kooperazzoni doganali u l-istrumenti legali għad-drittijiet tal-bniedem fil-kapitolu tal- ġustizzja u l-intern ; il-leġiżlazzjoni dwar l- unjoni doganali , ir-relazzjonijiet esterni u l-politika estera u ta’ sigurtà komuni ; l-oqsma tal-kontroll finanzjarju intern pubbliku u l-verifika esterna fil-qasam tal- kontroll finanzjarju ; u fir-rigward tad- dispożizzjonijiet finanzjarji u tal-baġit . It-tieni nett, il-Bulgarija għandha bżonn tagħmel sforzi akbar f’ċerti oqsma sabiex tlesti t-tħejjijiet għall-adeżjoni tagħha. Dan jinkludi l-qasam mhux armonizzat u x-xiri pubbliku fil-kapitolu tal- moviment liberu tal-merkanzija ; ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki professjonali fil-qasam tal- moviment liberu tal-persuni ; id-dritt li tistabbilixxi ruħek, l-oqsma tal-banek, servizzi ta' investiment u s-swieq tat-titoli, ir-regolamenti tas-soċjetà ta' l-informatika u l-ħarsien tad-dejta personali fil-kapitolu dwar il- libertà għall-provvista ta’ servizzi ; il-ħasil tal-flus fil-qasam tal- moviment liberu tal-kapital ; il-parti l-kbira ta' l-organizzazzjonijiet tas-suq komuni u l-mekkaniżmi tal-kummerċ estern fil-qasam ta' l- agrikoltura , kif ukoll bħala miżuri komuni fil-qasam veterinarju; l-amministrazzjoni, l-ispezzjoni u l-kontroll tal-flotta, l-azzjonijiet strutturali u ta’ politika tas-suq fejn għandu x’jaqsam mal- politika tas-sajd . Dan jinkludi wkoll l-oqsma ta': it-trasport bl-ajru u t-trasport bil-baħar fil- politika tat-trasport ; it-taxxa tas-sisa, it-tassazzjoni diretta, l-għajnuna reċiproka u ta' kooperazzjoni amministrattiva fil-qasam tat- tassazzjoni ; l-oqsma tal-liġi tax-xogħol, id-djalogu soċjali, is-saħħa pubblika, il-Fond Soċjali Ewropew (minbarra il-programm operazzjonali għat-tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali u l-effiċjenza ta’ l-aministrazzjoni pubblika, li hemm tħassib serju dwarhom), l-anti-diskriminazzjoni u l-inklużjoni soċjali fil-kapitolu tal- politika soċjali u l-impjiegi ; il-kompetittività u s-suq intern ta' l-enerġija fil-qasam ta’ l- enerġija ; il-miżuri ta’ privatizzazzjoni u ristrutturazzjoni fil-qasam tal- politika industrijali , u b’mod partikolari ta’ l-industrija ta’ l-azzar; it-telekommunikazzjonijiet u t-teknoloġiji ta’ l-informatika ; il-qafas leġiżlattiv u l-oqsma tal-programmazzjoni u l-monitoraġġ u l-valutazzjoni fil-qasam tal- politika reġjonali ; il-leġiżlazzjoni orizzontali, u l-oqsma tal-kwalità ta’ l-ilma, l-inkwinament industrijali u l-ġestjoni tar-riskji, il-kimiċi u l-GMOs, is-sigurtà nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjonijiet u l-ġestjoni ta’ l-iskart fir-rigward ta’ l- ambjent ; il-kapitolu dwar il-ħarsien tal-konsumaturi u tas-saħħa ; il-politika dwar il-viża, il-qasam tal-kenn politiku, il-kooperazzjoni ġudizzjarja fil-materji ċivili u kriminali, il-ġlieda kontra d-drogi u l-ħasil tal-flus, il-ħarsien tad-data fil-qasam tal- ġustizzja u l-intern ; il-kapaċitajiet amministrattivi u operazzjonali biex japplikaw ir-regoli ta’ l- unjoni doganali ; u l-kontroll fuq l-infieq ta’ l-azzjoni strutturali u l-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji ta’ l-UE fil-kapitolu tal- kontroll finanzjarju . It-tielet nett, il-Bulgarija trid tieħu azzjoni deċisiva u minnufih biex tindirizza l-kwistjonijiet ta’ tħassib serju jekk trid tkun lesta sad-data ta’ l-adeżjoni prevista. Din tkopri l-ħarsien tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u industrijali fil-qasam tal- liġi tal-kumpaniji u l-assigurazzjoni tal-vetturi bil-mutur fil-kapitolu tas- servizzi . Dan jikkonċerna l-aġenzija tal-ħlas u s-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll kif ukoll l-organizzazzjoni tas-suq komuni dwar il-ħalib, l-enċefalopatija sponġiformi li tinxtered (TSEs) u l-prodotti sekondarji ta’ l-annimali (b’mod partikolari l-kostruzzjoni tat-tieni impjant ta’ rendiment u l-introduzzjoni ta' projbizzjoni ta’ l-għalf), is-sistema ta’ kontroll veterinarju (l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta’ l-annimali, it-twaqqif ta' postijiet ta’ spezzjoni fuq il-fruntiera) u l-benesseri ta’ l-annimali fil-kapitolu ta’ l- agrikoltura ; strutturi istituzzjonali u amministrazzjoni u kontroll finanzjarju fil-qasam tal- politika reġjonali , inkluż fejn għandu x’jaqsam mal-programm operazzjonali msemmi hawn fuq taħt il-Fond Soċjali Ewropew. Fl-aħħar nett, tinħtieġ azzjoni urġenti fil-qasam tal- ġustizzja u l-intern , partikolarment fir-rigward tat-tħejjijiet għall-applikazzjoni ta' l- acquis ta' Schengen u għall-amministrazzjoni tal-fruntiera esterna ta' l-UE tal-ġejjieni kif ukoll il-kooperazzjoni tal-pulizija u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-frodi u l-korruzzjoni, jekk il-Bulgarija trid tkun lesta għas-sħubija sad-data prevista. Ir-Rumanija Ir-Rumanija bħal fis-snin l-imgħoddija, qiegħda tkompli tilħaq il-kriterji politiċi għas-sħubija. B’mod ġenerali, laħqet livell ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ l-UE sodisfaċenti. Barra minn hekk ir-Rumanija għamlet passi sinjifikanti biex tindirizza xi wħud mill-kwistjonijiet fi ħdan il-kriterji politiċi li kienu enfasizzati fir-rapport ta’ l-2004 bħala li jinħtieġu iżjed titjib, bħar-riforma u l-indipendenza tal-ġudikatura, l-iżgurar ta’ libertà ikbar fil-medja, leġiżlazzjoni ġdida dwar ir-radd lura tal-proprjetà, titjib ġenerali tal-qagħda tal-minoranzi u l-ħarsien tat-tfal. Madankollu, għad hemm bżonn ta’ iżjed sforzi biex titkompla r-riforma ta' l-amministrazzjoni pubblika, b'mod partikolari biex ikun hemm iktar professjonaliżmu fis-servizz ċivili u staff u fondi adegwati fl-amministrazzjonijiet meħtieġa għall-applikazzjoni u l-infurzar tar-regoli ta’ l-UE. Ir-riformi fis-sistema ġudizzjarja mexjin sew imma għandhom ikunu implimentati b’mod effettiv skond l-iskeda fl-istrateġija u pjan ta’ azzjoni adottati. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni għandha tingħata prijorità għolja. L-isforzi għandhom jiffukaw fuq l-infurzar effettiv tal-leġiżlazzjoni ta’ kontra l-korruzzjoni u fuq il-miżuri preventivi, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni f'livell għoli u l-korruzzjoni fi ħdan il-korpi ta’ l-infurzar tal-liġi. Fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u l-ħarsien tal-minoranzi hemm bżonn ta’ iżjed sforzi għall-ġlieda kontra t-trattament ħażin waqt il-kustodja, biex tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva ta’ l-uffiċċju nazzjonali għall-prevenzjoni tat-traffikar tal-bnedmin, biex jitkomplew l-isforzi biex tittejjeb il-qagħda ta' nies diżabbli jew morda minn moħħhom, biex titqajjem kuxjenza dwar leġiżlazzjoni ġdida dwar id-drittijiet tat-tfal, u jiżguraw l-integrazzjoni effettiva tal-minoranza Roma b'mod partikolari fir-rigward ta' l-aċċess għal djar, servizzi soċjali u s-suq tax-xogħol. Fir-rigward tal- kriterju ekonomiku , ir-Rumanija kompliet tkun konformi mal-kriterju li tkun ekonomija tas-suq li taħdem tajjeb. L-implimentazzjoni rigoruża tal-programm ta’ riforma strutturali għandha tagħmilha kapaċi tlaħħaq mal-pressjoni kompetittiva u l-forzi tas-suq fi ħdan l-Unjoni. Ir-Rumanija ġeneralment żammet stabbiltà makroekonomika, għalkemm it-taħlita politika saret inqas prudenti u qajmet tħassib dwar is-sostenibbiltà tal-kisbiet ta’ stabbilizzazzjoni reċenti. Kompliet timplimenta l-programm ta’ riforma strutturali, għalkemm mhux fl-oqsma kollha b’rigorożità. Fir-rigward ta’ l-oqsma fejn ir-rapport tas-sena l-oħra enfasizza l-bżonn ta' iżjed titjib, sar xi progress - għalkemm mhux dejjem indaqs - fil-maġġoranza ta' dawn il-kwistjonijiet. Madankollu, id-diżinflazzjoni naqset, l-iżbilanċi esterni kibru u t-tkabbir kien dejjem iżjed żbilanċjat minħabba konsum domestiku qawwi u tkabbir ta’ l-esportazzjoni li qiegħed inaqqas. Dan minħabba l-effett pro-ċikliku tar-riforma tat-taxxa u n-nuqqas fil-politika tal-pagi tas-settur pubbliku u ma jikkonformawx mas-sejħa tas-sena l-oħra għal taħlita ta’ politika prudenti. Għandha tingħata prijorità għat-twaqqif mill-ġdid ta' politika fiskali prudenti, notevolment billi jiġu implimentati miżuri addizzjonali għat-tisħiħ tal-bażi tad-dħul, u b’politika tal-pagi fis-settur pubbliku prudenti fi ħdan il-qafas ta' strateġija ta’ l-infieq immirata lejn it-tisħiħ il-potenzjal tat-tkabbir ta’ l-ekonomija u t-tħejjija għall-adeżjoni ma’ l-UE. It-tkomplija tal-programm ta’ privatizzazzjoni, ż-żarmar attiv ta’ intrapriżi li mhumiex vijabbli, iżjed titjib fl-infurzar ta' dixxiplina finanzjarja u progress sostanzjali fit-tħaddim tal-ġudikatura huma meħtieġa għat-twaqqif ta’ ambjent ta’ negozju pożittiv u għal-liberazzjoni ta’ l-ekonomija minn riżorsi allokati ħażin. Ir-Rumanija laħqet livell konsiderevoli ta’ allinjament ma’ l- acquis fil-parti l-kbira ta’ l-oqsma politiċi. Sforzi biex tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva għandhom ikomplu bl-intenzjoni li tiġi implimentata l-leġiżlazzjoni adottata. Hija mistennija li tkun f’pożizzjoni li timplimenta l- acquis kif inhu meħtieġ sad-data ta’ l-adeżjoni prevista fl-oqsma li ġejjin: fil-qasam mhux armonizzat kif ukoll ta’ leġiżlazzjoni settorjali ta’ strateġija ġdida fil-kapitolu tal- moviment liberu tal-merkanzija ; ir-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki professjonali, il-moviment liberu tal-ħaddiema, u l-koordinazzjoni ta’ sistemi ta’ sigurtà soċjali fir-rigward tal- moviment liberu tal-persuni ; is-settur bankarju, is-servizzi ta’ investiment u s-suq tat-titoli, u r-regolamenti tas-soċjetà ta’ l-informatika fil-qasam tal- libertà għall-provvista ta’ servizzi ; il-moviment tal-kapital u l-ħlasijiet kif ukoll sistemi ta’ ħlas fir-rigward tal- moviment ħieles tal-kapital ; il-liġi tal-kumpaniji, kontijiet, verifiki u r-Regolament li jissostitwixxi l-Konvenzjoni ta’ Brussell u l-Konvenzjoni ta’ Ruma fil-kapitolu tal- liġi tal-kumpaniji ; il-qasam tal-ġlieda kontra l-monopolji fil-kapitolu tal- politika tal-kompetizzjoni ; f'għadd limitat ta’ kwistjonijiet ta' l-agrikoltura ; fejn għandu x’jaqsam mal-ftehimiet internazzjonali tas-sajd u l-għajnuna statali fil-kapitolu tas- sajd ; fis-settur tat- trasport ; l-allinjament leġiżlattiv dwar il-VAT, it-taxxa tas-sisa u t-tassazzjoni diretta fil-qasam tat- tassazzjoni . l-unjoni ekonomika u monetarja ; l-istatistika ; it-trattament ugwali tan-nisa u l-irġiel, is-saħħa u s-siġurtà fuq ix-xogħol, il-politika ta’ l-impjiegi, il-ħarsien soċjali, u l-politika ta’ kontra d-diskriminazzjoni fil-qasam tal- politika soċjali u l-impjiegi ; l-enerġija; l-istrateġija industrijali fil-qasam tal- politika industrijali ; l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju ; ix-xjenza u r-riċerka ; l-edukazzjoni u t-taħriġ ; it-telekommunikazzjoni u t-teknoloġiji ta’ l-informatika; il-kultura fil-qasam tal- kultura u l-politika awdjoviżiva ; organizzazzjonijiet territorjali u programmazzjoni fir-rigward tal- politika reġjonali u l-koordinament ta’ l-istrumenti strutturali ; il-kwalità ta’ l-arja, il-ħarsien tan-natura, il-kimiċi u l-organiżmi modifikati ġenetikament, l-istorbju, is-sigurtà nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni fil-kapitolu ta' l-ambjent ; il-ħarsien tal-konsumatur u s-saħħa ; l-oqsma tal-migrazzjoni, il-kenn politiku, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-kooperazzoni doganali u l-istrumenti legali għad-drittijiet tal-bniedem fil-kapitolu tal- ġustizzja u l-intern ; il-leġiżlazzjoni ta’ l-unjoni doganali ; ir-relazzjonijiet esterni; il-politika estera u ta’ sigurtà komuni u d-dispożizzjonijiet finanzjarji u tal-baġit. It-tieni nett, ir-Rumanija għandha bżonn tagħmel sforzi akbar f’ċerti oqsma sabiex tlesti t-tħejjijiet għall-adeżjoni tagħha. Dawn jinkludu miżuri orizzontali u proċedurali u leġiżlazzjoni settorjali ta’ strateġija qadima fil-kapitolu tal- moviment liberu tal-merkanzija ; id-drittijiet taċ-ċittadini fil-qasam tal- moviment liberu tal-persuni ; il-qasam tal- libertà għall-provvista ta’ servizzi fir-rigward tad-dritt li tistabilixxi ruħek u l-libertà biex tipprovdi servizzi mhux finanzjarji u l-assigurazzjoni (tal-vetturi bil-mutur) u l-ħarsien tad-dejta personali; il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus fil-qasam tal- moviment liberu tal-kapital ; il-politika tal-kompetizzjoni partikolarment fir-rigward ta’ l-infurzar tar-regoli ta’ l-għajnuna statali. Fil-qasam ta’ l-agrikoltura , tikkonċerna l-politika tal-kwalità, il-mekkaniżmi tal-kummerċ estern u l-Organizzazzjonijiet tas-Suq Komuni; il-benesseri ta’ l-annimali, il-kummerċ ta’ annimali ħajjin u prodotti ta’ l-annimali, iż-żooteknika, u n-nutrizzjoni ta’ l-annimali; l-amministrazzjoni, l-ispezjoni u l-kontroll tar-riżorsi u tal-flotta, l-azzjonijiet strutturali u ta’ politika tas-suq fejn għandu x’jaqsam mal- politika tas-sajd . Dan jinkludi wkoll l-oqsma tal-liġi tax-xogħol, id-djalogu soċjali, is-saħħa pubblika, il-Fond Soċjali Ewropew (għalkemm hemm tħassib serju fejn għandu x’jaqsam ma' l-istrutturi nazzjonali meħtieġa għall-implimentazzjoni - ara hawn taħt, taħt il-politika reġjonali u l-koordinament ta’ l-istrumenti strutturali ), u l-inklużjoni soċjali fir-rigward tal- politika soċjali u l-impjiegi ; il-privatizzazzjoni u r-ristrutturazzjoni fil- politika industrijali ; it-tlestija ta’ l-allinjament tal-leġiżlazzjoni awdjoviżiva fil-qasam tal- kultura u l-politika awdjoviżiva ; il-qafas leġiżlattiv, u l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni fir-rigward tal- politika reġjonali u l-koordinament ta’ l-istrumenti strutturali ; il-leġiżlazzjoni orizzontali, il-ġestjoni ta’ l-iskart, il-kwalità ta’ l-ilma fl- ambjent ; il-politika dwar il-viża, il-ħarsien tad-data, il-kooperazzjoni tal-pulizija u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-kooperazzjoni ġudizzjarja fil-materji ċivili u kriminali kif ukoll il-ġlieda kontra d-drogi u l-ħasil tal-flus fil-qasam tal- ġustizzja u l-intern ; il-kapaċitajiet amministrattivi u operazzjonali biex japplikaw ir-regoli ta’ l- unjoni doganali ; u l-kontroll finanzjarju . It-tielet nett, ir-Rumanija trid tieħu azzjoni deċisiva u minnufih biex tindirizza l-kwistjonijiet ta’ tħassib serju jekk trid tkun lesta sad-data ta’ l-adeżjoni prevista. Dan ikopri l-qasam tax-xiri pubbliku fil- libertà tal-moviment tal-merkanzija kif ukoll il-ħarsien tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u industrijali fil- liġi tal-kumpaniji . Numru sinjifikanti ta’ kwistjonijiet għadhom iridu jiġu indirizzati fil-qasam ta’ l-agrikoltura , partikolarment fir-rigward tat-tħejjijiet tar-Rumanija biex tistabilixxi l-aġenziji tal-ħlas tagħha u biex timplimenta s-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll. Barra minn hekk, dan jikkonċerna l-qasam tal-kwistjonijiet veterinarji, il-miżuri li għandhom x’jaqsmu ma’ l-enċefalopatija sponġiformi li tinxtered (TSEs) u l-prodotti sekondarji ta’ l-annimali (partikolarment is-sistema tal-ġbir tal-kadavri, in-nuqqas ta' impjant ta’ rendiment, l-introduzzjoni ta’ projbizzjoni ta’ l-għalf) imma wkoll is-sistema ta’ kontroll veterinarju fis-suq intern (l-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta’ l-annimali, it-twaqqif ta’ postijiet ta’ spezzjoni fuq il-fruntiera), il-miżuri ta’ kontroll tal-mard ta’ l-annimali u s-saħħa veterinarja pubblika.. Kwisjonijiet oħra ta’ tħassib serju huma l-kapaċità amministrattiva fil-qasam tat-tassazzjoni, notevolment il-pass bil-mod biex tintlaħaq l-interoperabbiltà tas-sistema ta' l-IT. il-bżonn urġenti biex jissaħħu l-istrutturi istituzzjonali u l-amministrazzjoni finanzjarja u l-mekkaniżmi ta’ kontroll biex jieħdu ħsieb il-politika reġjonali u l-koordinament ta' l-istrumenti strutturali kif ukoll t-tniġġis industrijali u l-kapaċità amministrattiva ġenerali fil-qasam ta’ l-ambjent . Fl-aħħar nett, jekk ir-Rumanija trid tkun lesta għas-sħubija sad-data prevista tinħtieġ azzjoni urġenti fil-qasam tal- ġustizzja u l-intern , partikolarment fir-rigward tat-tħejjijiet għall-applikazzjoni ta' l- acquis ta' Schengen u għall-amministrazzjoni tal-fruntiera esterna ta' l-UE tal-ġejjieni, kif ukoll il-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni. [1] Id-dettalji preċiżi tal-klawżola ta' posponiment u tal-klawżoli ta' prekawzjoni jinsabu fl-Artikoli 36-39 tal-Protokoll u Att ta' Adeżjoni, kif ippubblikat fil-ĠU L 157, 21.6.2005.