Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Li temenda u testendi l-perjodu ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2007/641/KE dwar il-konklużjoni ta’ konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Partenarjat AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp /* KUMM/2011/0526 finali - 2011/0230 (NLE) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. Il-kolp ta' stat militari li seħħ f'Diċembru 2006 wassal għal konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim rivedut ta' Cotonou. F'April 2007, dawn wasslu għal impenji miftiehma dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt. Fl-1 ta' Ottubru 2007 il-Kunsill, fid-Deċiżjoni 2007/641/KE tiegħu, iddeċieda fuq miżuri xierqa fir-rigward tal-Fiġi biex jiġi stabbilit grad ta' parallelliżmu bejn ir-rispett tal-Fiġi għall-impenji miftiehma u l-kooperazzjoni għall-iżvilupp. 2. Fl-10 ta' April 2009, il-President tal-Fiġi abroga l-Kostituzzjoni, neħħa l-imħallfin kollha u ddikjara li kienu se jsiru elezzjonijiet mhux aktar tard minn Settembru 2014. B'dan, il-Fiġi unilateralment kisret impenji ewlenin li kienet tat lill-UE f'April 2007. Dan seħħ jum wara li l-Qorti tal-Appell kienet iddeċidiet li l-ħatra ta' gvern immexxi mill-forzi militari, wara l-kolp ta' stat fl-2006, kienet illegali. Il-Fiġi tinsab ukoll fi stat ta' emerġenza u l-libertà tal-espressjoni tnaqqset b'mod sostanzjali. 3. Bħala segwitu għal dawn l-iżviluppi negattivi, il-Kunsill iddeċieda, fl-24 ta' Settembru 2009, fid-Deċiżjoni 2009/735/KE tiegħu, li jestendi sal-31 ta' Marzu 2010, il-validità tal-miżuri xierqa fir-rigward tal-Fiġi stabbiliti fid-Deċiżjoni 2007/641/KE, li kienet se tiskadi fl-1 ta' Ottubru 2009. Minħabba dewmien addizzjonali fl-implimentazzjoni tal-impenji miftiehma mal-UE, il-Kunsill iddeċieda, fid-29 ta' Marzu 2010 fid-Deċiżjoni 2010/208/UE tiegħu, li jestendi sal-1 ta' Ottubru 2010, il-validità tal-miżuri xierqa għall-Fiġi stabbiliti fid-Deċiżjoni 2007/641/KE u mbagħad mill-ġdid fis-27 ta' Settembru 2010 fid-Deċiżjoni 2010/589/UE tiegħu sal-31 ta' Marzu 2011 u fil-31 ta’ Marzu 2011 fid-Deċiżjoni 2011/219/UE tiegħu sat-30 ta' Settembru 2011, 5. Ma jista' jiġi nnutat l-ebda żvilupp pożittiv ulterjuri fir-rigward tal-ilħuq tal-impenji miftiehma. 6. Filwaqt li l-allokazzjoni tal-2010 taħt il-miżuri akkumpanjanti għall-eks pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor, li tiddependi fuq il-progress li sar fit-tkomplija tal-proċess demokratiku, ġiet ikkanċellata f’Mejju 2010, parti mill-allokazzjoni nżammet biex tipprovdi assistenza diretta permezz tad-Delegazzjoni tal-UE f'Suva għall-popolazzjoni li tiddependi b’mod dirett fuq il-produzzjoni taz-zokkor sabiex ittaffi l-konsegwenzi soċjali negattivi. 7. Għall-perjodu 2011-2013 l-allokazzjoni indikattiva tal-Fiġi ġiet stabbilita għal EUR 51.094 miljun taħt id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2010)8130. Id-disponibilità ta' din l-allokazjoni (sħiħa jew parzjali), madankollu, tiddependi fuq il-progress li jsir fil-proċess ta' konsultazzjoni ta’ Cotonou taħt l-Artikolu 96 (Art. 37 DCI), fin-nuqqas ta' tali progress jiġu meqjusa biss interventi ta' mitigazzjoni soċjali. 8. Minħabba d-deterjorament soċjoekonomiku kontinwat fil-Fiġi u l-falliment tal-approċċ attwali sabiex ikun hemm ritorn lejn id-demokrazija u l-istat tad-dritt, se sseħħ bidla fl-approċċ, inkluż bidu ġdid fl-għajnuna mmirata lejn l-iżvilupp fil-Fiġi b’appoġġ għall-populazzjonijiet vulnerabbli u d-demokratizzazzjoni. Din l-għajnuna m’hijiex se tgħaddi mill-gvern (Komunikazzjoni Konġunta SEC (2011) 585 adottata fid-19 ta’ Mejju 2011). 9. Filwaqt li jiġu meqjusa l-kunsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq, f’dan l-istadju l-Unjoni Ewropea għandha testendi l-politika attwali u l-miżuri xierqa. 10. Għalhekk, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi lill-Kunsill biex jestendi d-Deċiżjoni attwali għal 12-il xahar ieħor li jintemmu fil-30 ta’ Settembru 2012. 11. Madankollu l-UE għandha tkompli żżomm djalogu regolari u impenn politiku permanenti mal-Fiġi, u għalhekk id-Deċiżjoni għandha tinżamm taħt reviżjoni kostanti. 12. Huwa propost li din id-Deċiżjoni għandha tiġi nnotifikata lill-Gvern interim tal-Fiġi, fuq il-bażi tal-abbozz anness tal-ittra indirizzata lill-President Nailatikau, u biex tinfurmah (a) li l-UE se tibqa' impenjata li ssegwi d-djalogu politiku msaħħaħ taħt l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta' Cotonou, (b) li l-evalwazzjoni tal-progress li sar lejn ir-ritorn għal tmexxija kostituzzjonali se tiggwida lill-UE fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dalwaqt dwar miżuri akkumpanjanti fir-rigward ta’ eks pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor u l-10 Programm Indikattiv Nazzjonali FEŻ fir-rigward tal-Fiġi u, finalment, (c) li konsultazzjonijiet ġodda skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta' Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp huma possibbiltà distinta għad-dispożizzjoni tal-Fiġi. 13. Il-modifikazzjonijiet għall-miżuri xierqa għandhom għalhekk jiġu limitati għal dak li huwa strettament meħtieġ biex jittieħed kont tal-iżviluppi rurali u jippermettu b’mod partikulari għall-implimentazzjoni tal-bidla fl-approċċ, filwaqt li s-sustanza tal-miżuri - anke fejn ikunu skaduti – tibqa’ intatta. Konklużjoni Fid-dawl ta’ dan kollu, il-Kunsill hu mitlub li jadotta l-abbozz ta’ proposta mehmuża għal Deċiżjoni tal-Kunsill li temenda u testendi l-perjodu ta’ applikazzjoni tal-miżuri xierqa fir-rigward tar-Repubblika tal-Gżejjer tal-Fiġi. 2011/0230 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Li temenda u testendi l-perjodu ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2007/641/KE dwar il-konklużjoni ta’ konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Partenarjat AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 217 tiegħu, Wara li kkunsidra l-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000[1] u rivedut fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005[2] (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE”), u b’mod partikulari l-Artikolu 96 tiegħu, Wara li kkunsidra l-Ftehim Intern bejn ir-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri, li jiltaqgħu fil-Kunsill, dwar miżuri li għandhom jittieħdu u proċeduri li għandhom ikunu segwiti għall-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Sħubija AKP-KE[3], u b'mod partikulari l-Artikolu 3 tiegħu, Wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1905/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2006 li jistabilixxi strument ta’ finanzjament ta’ kooperazzjoni għall-iżvilupp (“l-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp”)[4], u b’mod partikulari l-Artikolu 37 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Billi: 1. Id-Deċiżjoni 2007/641/KE[5] li tikkonkludi konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer tal-Fiġi skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp ġiet adottata biex timplimenta miżuri xierqa wara l-ksur tal-elementi essenzjali msemmija fl-Artikolu 9 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, u l-valuri msemmija fl-Artikolu 3 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. 2. Dawk il-miżuri ġew estiżi bid-Deċiżjoni 2009/735/KE[6] tal-24 ta' Settembru 2009, u sussegwentament bid-Deċiżjonijiet 2010/208/UE[7] tad-29 ta' Marzu 2010, 2010/589/UE[8] tas-27 ta’ Settembru 2010 u 2011/219/UE[9] tal-31 ta’ Marzu 2011, peress li, mhux talli l-Fiġi għadha trid timplimenta impenji importanti li qablet magħhom f'konsultazzjonijiet li saru f'April tal-2007 dwar elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, iżda kien hemm ukoll żviluppi ta’ rigressjoni importanti dwar għadd minn dawn l-impenji, 3. Il-perjodu ta’ applikazzjoni tal-miżuri fid-Deċiżjoni 2007/641/KE jiskadi fit-30 ta’ Settembru 2011. Huwa xieraq li l-validità tiegħu tiġi mtawla, u li jiġi aġġornat il-kontenut tal-miżuri adattati skont dan. IDDEĊIEDA KIF ĠEJ: Artikolu 1 Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/641/KE hija b’dan emendata kif ġej: 4. Fl-Artikolu 3, it-tieni paragrafu jinbidel b'dan li ġej: 'Hija se tiskadi fil-30 ta' Settembru 2012. Hija għandha tiġi riveduta regolarment tal-anqas darba kull sitt xhur.”; 5. L-Anness huwa mibdul bl-Anness ta' din id-Deċiżjoni. Artikolu 2 L-ittra fl-Anness għal din id-Deċiżjoni għandha tiġi indirizzata lir-Repubblika tal-Ġżejjer Fiġi Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha. Magħmul fi Brussell, […] F’isem il-Kunsill Il-President […] ANNESS Abbozz ta’ ittraL-Eċċellenza Tiegħu Ratu Epeli NAILATIKAU President tar-Repubblika tal-Ġżejjer Fiġi Suva Ir-Repubblika tal-Gżejjer tal-FiġiEċċellenza, L-Unjoni Ewropea (UE) tagħti importanza kbira lid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 3 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Is-sħubija AKP-KE hija bbażata fuq ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt, li jagħtu forma lill-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP/KE, u lill-bażi tar-relazzjonijiet tagħna. Fil-11 ta’ Diċembru 2006 l-Kunsill tal-UE kkundannat il-kolp ta’ stat militari li seħħ fil-Fiġi. Skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, u b’kunsiderazzjoni għall-fatt li l-kolp ta’ stat militari li seħħ fil-5 ta’ Diċembru 2006 jikkostitwixxi ksur tal-elementi essenzjali elenkati fl-Artikolu 9 tiegħu, l-UE stiednet lir-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi (Fiġi) għal konsultazzjonjiet, kif previst fil-Ftehim Sħubija AKP-KE, sabiex is-sitwazzjoni tiġi eżaminata bir-reqqa u, fejn neċessarju, jittieħdu passi biex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni tagħha. Il-parti formali ta’ dawk il-konsultazzjonijiet bdew fi Brussell fit-18 ta’ April 2007. L-UE laqgħet b'sodisfazzjon il-fatt li f’dak iż-żmien il-Gvern Interim ikkonferma għadd ta’ impenji ewlenin fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, rispett għal prinċipji demokratiċi u għall-istat tad-dritt, kif imsemmi hawn taħt, u pproponiet passi pożittivi fir-rigward tal-implimentazzjoni tagħhom. Sfortunatament, minn dak iż-żmien 'il hawn kien hemm sensiela ta’ żviluppi rigressivi, b’mod partikolari f’April 2009, u dan ifisser li issa Fiġi tinsab fi stat ta’ ksur ta’ diversi impenji li daħlet għalihom. Dan jirrigwarda partikolarment l-abrogazzjoni tal-Kostituzzjoni, id-dewmien sostanzjali ħafna fiż-żamma ta’ elezzjonijiet parlamentari, u l-vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem. Minkejja li l-implimentazzjoni tal-impenji ddewmet b’mod sostanzjali, il-maġġornanza ta’ dawk l-impenji għadhom rilevanti ħafna għas-sitwazzjoni preżenti tal-Fiġi, u huma għalhekk mehmuża ma’ din l-ittra. Peress li l-Fiġi ddeċidiet unilateralment li tikser numru ta’ impenji ewlenin, dan wassal għal telf għall-Fiġi f’termini ta’ fondi għall-iżvilupp. Madanakollu, fl-ispirtu ta’ sħubija li tifforma l-bażi tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, l-UE tesprimi d-disponibbiltà tagħha li tieħu sehem f’konsultazzjonijiet formali ġodda malli jkun hemm prospetti raġjonevoli għal konklużjoni pożittiva għal tali konsultazzjonijiet. Fl-1 ta’ Lulju 2009 il-Prim Ministru Interim ippreżenta pjan ta’ direzzjoni biex issir riforma u biex terġa’ tiġi stabbilita l-ordni demokratiku. L-UE hija lesta li tieħu sehem fi djalogu dwar din il-gwida, u li tikkunsidra jekk dan jistax iservi bħala bażi għal konsultazzjonijiet ġodda. Għaldaqstant, l-UE ddeċidiet li testendi l-miżuri xierqa eżistenti għall-Fiġi sabiex toħloq spazju ta’ opportunità għal konsultazzjonijiet ġodda. Filwaqt li xi wħud mill-miżuri xierqa m'humiex aġġornati, ġie konkluż li minflok ma dawn għandhom jiġu aġġornati unilateralment, l-UE tippreferi tesplora aktar il-possibilitajiet għal konsultazzjonijiet ġodda mal-Fiġi. Konsegwentament, huwa importanti b’mod partikulari li l-Gvern Interim jikkommetti ruħu għal djalogu politiku domestiku inklussiv u għal flessibilità fir-rigward ta’ perjodu ta’żmien li fih titwettaq il-gwida. Filwaqt li l-pożizzjoni tal-UE hija u se tibqa’ dejjem iggwidata mill-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE kif ukoll mill-prinċipji fundamentali tiegħu, b’mod notevoli fir-rigward tar-rwol ċentrali ta’ djalogu u t-twettiq ta’ obbligi reċiproki, huwa enfasizzat li l-UE ma waslet għal ebda konklużjoni ppremeditata fir-rigward tar-riżultati ta’ konsultazzjonijiet futuri. Jekk konsultazzjonijiet ġodda jirriżultaw f’impenji sostanzjali mill-Fiġi, l-UE hija impenjata favur rivalutazzjoni bikrija u pożittiva ta’ dawn il-miżuri xierqa. Min-naħa l-oħra, jekk is-sitwazzjoni fil-Fiġi ma titjiebx, il-Fiġi se tkompli titlef aktar fondi għall-iżvilupp. B'mod partikulari, il-valutazzjoni tal-progress li sar għar-ritorn għal tmexxija kostituzzjonali se tiggwida lill-UE fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dalwaqt dwar miżuri akkumpanjanti fir-rigward tal-pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor u l-Programm Indikattiv Nazzjonali tal-Fiġi taħt l-10 Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Sakemm ikunu saru konsultazzjonijiet ġodda, l-UE tistieden lill-Fiġi sabiex tkompli u tintensifika d-djalogu politiku msaħħaħ. Il-miżuri xierqa huma dawn li ġejjin: - l-għajnuna umanitarja u s-sostenn dirett għas-soċjetà ċivili u l-populazzjonijiet vulnerabbli jistgħu jitkomplew; - l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni li għaddejjin, b’mod partikulari taħt it-8 u d-9 FEŻ, jistgħu jibqgħu għaddejjin; ¨ - attivitajiet ta' kooperazzjoni li jistgħu jgħinu biex tirritorna d-demokrazija u biex tittejjeb it-tmexxija jistgħu jitkomplew, għajr taħt ċirkustastanzi verament eċċezzjonali; - l-implimentazzjoni tal-miżuri akkompanjanti għall-2006, fir-rigward tar-riforma taz-zokkor, tista' tipproċedi. Il-ftehim ta’ finanzjament ġie ffirmat fil-livell tekniku mill-Fiġi fid-19 ta’ Ġunju 2007. Hu nnotat li l-ftehim ta' finanzjament jinkludi klawżola ta' sospensjoni; - it-tħejjija u l-iffirmar eventwali tal-programm indikattiv multiannwali għall-miżuri akkumpanjanti għar-riforma taz-zokkor għall-2011-2013 jistgħu jipproċedu; - It-tlestija, l-iffirmar fuq livell tekniku u l-implimentazzjoni tad-Dokument ta’ Strateġija għall-Pajjiż u l-Programm Nazzjonali Indikattiv għall-10 FEŻ b’pakkett finanzjarju indikattiv, kif ukoll l-allokazzjoni possibbli ta’ pakkett ta’ inċentivi li jasal sa 25% ta’ din is-somma, se jkunu soġġetti għall-ħarsien tal-impenji magħmula fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, b’mod partikulari: li l-Gvern Interim jiddefendi l-Kostituzzjoni, li l-indipendenza tal-ġudikatura tkun rispettata bis-sħiħ, li r-Regolamenti Pubbliċi dwar l-Emerġenzi, li ġew introdotti mill-ġdid fis-6 ta’ Settembru 2007, jitneħħew mill-iżjed fis possibbli, li l-allegazzjonijiet kollha marbutin ma’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem jiġu investigati jew trattati b’konformità mad-diversi proċeduri u fora skont il-liġijiet tal-Fiġi, u li l-Gvern Interim se jagħmel mill-aħjar biex ma jħallix aġenziji tas-sigurtà joħorġu dikjarazzjonijiet maħsuba biex jintimidaw, - l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2007 hija żero; - id-disponibilità tal-allokazzjoni taz-zokkor għall-2008 kienet soġġetta għal prova ta’ tħejjija kredibbli u opportuna ta’ elezzjonijiet skont l-impenji miftiehma, b’mod partikulari dwar iċ-ċensiment, it-tfassil mill-ġdid tal-konfini u r-riforma elettorali skont il-Kostituzzjoni, u miżuri li ttieħdu biex jiżguraw il-funzjonament tal-Uffiċċju Elettorali, li jinkludi l-ħatra ta’ Kontrollur tal-Elezzjonijiet sat-30 ta’ Settembru 2007 skont il-Kostituzzjoni. Din l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2008 ntilfet fil-31 ta’ Diċembru 2009; - l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2009 ġiet imħassra f'Mejju 2009 minħabba li l-Gvern Interim iddeċieda li jittardja l-elezzjonijiet ġenerali sa Settembru 2014; - L-allokazzjoni għall-2010 ġiet imħassra qabel l-1 ta' Mejju 2010 peress li ma sar l-ebda progress fit-tkomplija tal-proċess demokratiku; madankollu, minħabba s-sitwazzjoni kritika tas-settur taz-zokkor, parti mill-allokazzjoni twarrbet għal għajnuna diretta lill-popolazzjoni dipendenti direttament fuq il-produzzjoni taz-zokkor sabiex jitnaqqsu l-konsegwenzi soċjali ħżiena. Dawn il-fondi huma ġestiti b’mod ċentral mid-Delegazzjoni tal-UE f'Suva u ma jiġux mgħoddija lill-Gvern; - Id-disponibilità tal-allokazzjoni indikattiva taħt il-programm multiannwali għall-miżuri akkumpanjanti fir-rigward ta’ eks pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor 2011-2013 se tkun tiddependi fuq ftehim fil-proċess ta' konsultazzjoni; fin-nuqqas ta' tali ftehim ikunu biss intervenzjonijiet ta' mitigazzjoni soċjali li jiġu meqjusa għall-iffinanzjar permezz ta' din l-allokazzjoni. - appoġġ speċifiku għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' impenji ewlenin, b'mod partikulari b'appoġġ għat-tħejjija u/jew it-twettiq ta' elezzjonijiet, jistgħu jitqiesu; - il-kooperazzjoni reġjonali, u l-parteċipazzjoni tal-Fiġi fiha, m’humiex se jiġu affettwati, - Is-sorveljanza tal-impenji ser issir b'konformità mat-termini fl-Anness għal din l-ittra li tikkonċerna d-djalogu regolari, u l-kooperazzjoni effettiva ma' valutazzjonijiet u missjonijiet ta' sorveljanza u rappurtaġġ. Barra minn hekk, l-UE tistenna li l-Fiġi tikkoopera bis-sħiħ mal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mill-Grupp ta’ Persuni Eminenti, kif approvat mill-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-Forum fil-laqgħa tagħhom f’Vanuatu fis-16 ta’ Marzu 2007. L-Unjoni Ewropea se tkompli ssegwi s-sitwazzjoni fil-Fiġi mill-qrib. Skont l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta' Cotonou, djalogu politiku msaħħaħ se jitwettaq mal-Fiġi biex jiġi assigurat ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, ir-restawr mill-ġdid tad-demokrazija u r-rispett għall-istat tad-dritt sakemm iż-żewġ partijiet jikkonkludu li n-natura msaħħa tad-djalogu serviet l-għan taghħa. Jekk ikun hemm tnaqqis tal-pass, falliment jew rigress fl-implimentazzjoni tal-impenji mittieħda mill-Gvern Interim, l-UE tirriżerva d-dritt li taġġusta l-miżuri xierqa. L-UE tenfasizza li l-privileġġi tal-Fiġi fil-kooperazzjoni tagħha mal-UE jiddipendu fuq ir-rispett lejn l-elementi essenzjali tal-Ftehim ta' Cotonou u l-prinċipji stabbiliti fl-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Sabiex tikkonvinċi lill-UE li l-Gvern Interim huwa lest b’mod sħiħ li jsegwi l-impenji meħuda, huwa importanti li jsir progress bikri u sostanzjali fit-twettiq tal-impenji miftiehma. Dejjem tiegħek, Magħmul fi Brussell, Għall-UE | Anness għall-Anness IMPENJI MIFTIEHMA MAR-REPUBBLIKA TAL-GZEJJER TAL-FIĠI . A. Rispett lejn il-Prinċipji Demokratiċi Impenn Nu 1 Li jseħħu elezzjonijiet parlamentari ħielsa u ġusti fi żmien 24 xahar mill-1 ta’ Marzu 2007, suġġetti għal sejbiet ta’ evalwazzjoni li għandhom isiru mill-awdituri indipendenti maħtura mis-Segretarjat tal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku. Il-proċessi li jwasslu għat-twettiq tal-elezzjonijiet għandhom ikunu sorveljati, adattati u riveduti b’mod konġunt, kif inhu meħtieġ fuq il-bażi ta’ punti ta’ referenza maqbula b’mod konġunt. Dan ifisser b’mod partikulari li: - sat-30 ta' Ġunju 2007 l-Gvern Interim se jadotta skeda li tistabbilixxi dati għat-tlestija ta' diversi passi li jridu jittieħdu fir-rigward tat-tħejjija tal-elezzjonijiet parlamentari l-ġodda, - l-iskeda tispeċifika ż-żmien ta’ ċensiment, l-abbozz mill-ġdid tal-konfini u r-riforma elettorali, - Id-deċiżjoni dwar il-konfini u r-riforma elettorali se tittieħed b'konformità mal-Kostituzzjoni, - se jittieħdu miżuri sabiex jiġi assigurat il-funzjonament tal-Uffiċċju Elettorali, inkluż il-ħatra ta' Kontrollur tal-Elezzjonijiet sat-30 ta' Settembru 2007 b'konformità mal-Kostituzzjoni, - il-ħatra tal-Viċi-President ser issir b'konformità mal-Kostituzzjoni. Impenn Nu 2 Li l-Gvern Interim, meta jadotta inizjattivi u bidliet serji ta’ politika leġiżlattiva, fiskali u oħrajn, għandu jikkunsidra konsultazzjonijiet mas-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati relevanti l-oħra. B. L-Istat tad-Dritt Impenn Nu 1 Li l-Gvern Interim għandu jagħmel mill-aħjar sabiex ma jħallix li jsiru dikjarazzjonijiet minn aġenziji ta’ sigurtà maħsuba biex jintimidaw. Impenn Nu 2 Li l-Gvern Interim iħares il-Kostituzzjoni tal-1997, u jiggarantixxi l-ħidma normali u indipendenti tal-istituzzjonijiet kostituzzjonali bħall-Kummissjoni tal-Fiġi għad-Drittijiet tal-Bniedem, il-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku, u l-Kummissjoni tal-Uffiċċji Kostituzzjonali. L-indipendenza sostanzjali u l-ħidma tal-Kunsill il-Kbir tal-Kapijiet ikunu ippreservati. Impenn Nu 3 Li l-indipendenza tal-ġudikatura tkun rispettata bis-sħiħ, li titħalla taħdem liberament u li d-deċiżjonijiet tagħha jkunu rispettati mill-partijiet kollha kkonċernati, b’mod partikulari: - li l-Gvern Interim jimpenja ruħu li jaħtar it-tribunal skont is-Sezzjoni 138(3) tal-Kostituzzjoni sal-15 ta' Lulju 2007, - li kwalunkwe ħatra u/jew tneħħija ta’ imħallef għandha għalhekk issir b'konformità stretta mal-proviżjonijiet kostituzzjonali u r-regoli tal-proċedura, - li ma jkun hemm l-ebda każ ta’ interferenza, fi kwalunkwe forma, mill-forzi miltari u l-pulizija jew mill-Gvern Interim fil-proċess ġudizzjarju, inkluż rispett sħiħ għall-professjoni legali. Impenn Nu 4 Li l-proċeduri kriminali kollha marbuta mal-korruzzjoni jkunu trattati permezz tal-mezzi ġudizzjarji xierqa u li kwalunkwe korp ieħor li jista’ jitwaqqaf sabiex jinvestiga każijiet allegati ta’ korruzzjoni jopera fil-limiti kostituzzjonali. C. Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali Impenn Nu 1 Il-Gvern Interim jieħu l-passi kollha meħtieġa sabiex jiffaċilita l-investigazzjoni jew l-indirizzar tal-allegazzjonijiet kollha ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem skont il-proċeduri u l-fora varji taħt il-liġijiet tal-Gżejjer Fiġi. Impenn Nu 2 Il-Gvern Interim biħsiebu jneħħi r-Regolamenti ta’ Emerġenza Pubblika f’Mejju 2007, soġġett għal kwalunkwe theddidiet għas-sigurtà nazzjonali, l-ordni pubbliku jew is-sikurezza. Impenn Nu 3 Il-Gvern Interim hu impenjat li jiżgura li l-Kummissjoni ta’ Drittijiet tal-Bniedem fil-Fiġi taħdem b’indipendenza sħiħa u skont il-Kostituzzjoni. Impenn Nu 4 Li l-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-mezzi tax-xandir, fil-forom kollha tagħha, jkunu rispettati b’mod sħiħ kif previst fil-Kostituzzjoni. D. Is-segwitu tal-Impenji Impenn Nu 1 Li l-Gvern Interim jimpenja ruħu li jżomm djalogu regolari biex tkun tista' ssir verifika tal-progress li sar u jagħti lill-awtoritajiet/rappreżentanti tal-UE u l-Kummissjoni Ewropea aċċess sħiħ għall-informazzjoni dwar il-kwistjonijiet kollha relatati mad-drittijiet tal-bniedem, ir-restorazzjoni paċifika tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt fil-Fiġi. Impenn Nu 2 Li l-Gvern Interim jikkoopera bis-sħiħ ma' kwalunkwe missjoni mill-UE biex jiġi evalwat u sorveljat il-progress. Impenn Nu 3 Li mit-30 ta' Ġunju 2007, il-Gvern Interim jibda jibgħat kull tliet xhur rapporti dwar il-progress li sar fir-rigward tal-elementi essenzjali tal-Ftehim ta' Cotonou u dwar l-impenji. Hu nnutat li ċerti kwistjonijiet jistgħu jiġu indirizzati b’mod effettiv biss permezz ta’ approċċ pragmatiku li jagħraf ir-realtajiet tal-preżent u li jiffoka fuq il-futur. [1] ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3. [2] ĠU L 287, 28.10.2005, p. 4. [3] ĠU L 317, 15.12.2000, p. 376. [4] ĠU L 378, 27.12.2006, p. 41-71 [5] ĠU L 260, 05.10.2007, p. 15. [6] ĠU L 262, 06.10.2009, p. 43. [7] ĠU L 89, 9.4.2010, p.7 [8] ĠU L 260, 2.10.2010, p.10-15. [9] ĠU L 93, 7.4.2011, p.2-8