MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 76/58

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar It-titjib tal-kompetenzi għas-seklu 21: Aġenda dwar Kooperazzjoni Ewropea dwar l-Iskejjel

(2009/C 76/12)

IL-KUMITA TAR-REĠJUNI

— jenfasizza li l-objettiv prinċipali tal-miżuri li jmorru lil hinn mill-kuntest nazzjonali għandu jkun il-ħolqien ta' valur miżjud Ewropew. Għalhekk, il-Kumitat itenni t-talba tal-Kummissjoni biex id-diversità bbażata fuq il-valuri komuni fi ħdan is-sistemi tal-iskola fl-Ewropa flimkien mal-ħafna metodi innovattivi u eċċellenti tagħhom jintużaw aħjar.

— ifakkar li għandu jibqa' jitqies il-livell ta' deċentralizzazzjoni f'kull Stat Membru. F'bosta Stati Membri l-qasam tal-iskola huwa kompetenza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għalhekk huwa importanti li jkun hemm kooperazzjoni politika u amministrattiva tajba bejn il-livelli kollha. It-titjib tas-sistemi tal-iskola jirnexxi l-iktar jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jissieħbu f'dan it-titjib u jerfgħu r-responsabbiltà għall-iżvilupp tas-sistema edukattiva.

— jemmen li ma rridux ninsew li l-edukazzjoni ma sseħħx biss fl-iskola iżda wkoll fl-istituzzjonijiet ta' qabel il-primarja kif ukoll barra mill-iskola, pereżempju fil-familja, fil-ħin liberu ma' persuni tal-istess età jew permezz tal-mezzi tax-xandir. Dawk responsabbli għall-edukazzjoni fl-iskola għandhom jipprovaw jaraw liż-żgħażagħ li ġew afdati f'idejhom fil-kuntest globali tal-ambjent li jgħixu fih, u għalhekk, fejn ikun possibbli, fir-riflessjonijiet tagħhom għandhom jikkunsidraw il-proċessi edukattivi li jsiru barra mill-iskola kif ukoll l-attitudni lejn it-tagħlim tal-iskola li toħroġ minnhom.

— jinnota li fl-Ewropa l-edukazzjoni qabel il-primarja hija fil-biċċa l-kbira ffinanzjata mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, u matul is-snin dawn għamlu li setgħu biex jiżviluppawha u jtejbuha b'mod kostanti skont il-mezzi tagħhom. Però bosta proġetti setgħu u jistgħu jitniedu biss bil-għajnuna tar-riżorsi tal-programmi Ewropej, pereżempju l-promozzjoni tal-multilingwiżmu fost it-tfal iż-żgħar, l-iktar fir-reġjuni qrib il-fruntieri. Fil-fehma tal-Kumitat il-miżuri ta' promozzjoni tal-Unjoni Ewropea f'każi bħal dawn għandhom joffru iktar kontinwità sabiex jiġu evitati każi fejn proġetti tajbin ikollhom jitwaqqfu minħabba n-nuqqas ta' fondi, u l-esperjenzi li nkisbu minnhom jintilfu. Sabiex dawn il-proġetti jitkomplew jinħtieġ appoġġ finanzjarju mill-UE.

— f'dan l-aspett jittama li bis-saħħa tal-programm il-ġdid Comenius Regio l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiksbu iktar libertà fid-deċiżjonijiet tagħhom dwar liema proġetti jappoġġjaw l-iktar.

— joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni għall-kooperazzjoni proposta minnha. Jerġa' jenfasizza li din il-kooperazzjoni għandha tissawwar l-iktar mill-iskambju dirett tal-esperjenzi bejn il-korpi responsabbli għall-politika tal-edukazzjoni fl-Istati Membri.

Rapporteur : Is-Sinjura Helma KUHN-THEIS (DE/PPE), Membru tal-Landtag ta' Saarland

Dokument ta' referenza

Titjib tal-kompetenzi għas-Seklu 21: Aġenda dwar Kooperazzjoni Ewropea dwar l-Iskejjel

COM(2008) 425 finali

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

1. jilqa' bi pjaċir il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-“Titjib tal-kompetenzi għas-Seklu 21”. Il-Komunikazzjoni tippreżenta l-isfidi l-kbar li qed iħabbtu wiċċhom magħhom is-sistemi tal-iskola fl-Ewropa. Il-Kumitat jaqbel mal-analiżi tal-problemi u mal-konklużjonijiet li ħarġu minn din l-analiżi. B'mod partikolari, jaqbel bis-sħiħ mal-fehma tal-Kummissjoni li l-investiment fiż-żgħażagħ, speċjalment fil-qasam tal-edukazzjoni, huwa prijorità ewlenija.

2. f'dan il-kuntest jemmen li kienet tkun għajnuna siewja kieku l-Kummissjoni pprovat tevalwa d-daqs tal-ispejjeż tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-proposti tagħha.

3. fil-fatt, huwa tal-fehma li f'ħafna każi s-soluzzjoni tal-problemi li osservat il-Kummissjoni diġà tinsab fil-qalba tal-azzjoni mhux biss tal-Istati Membri iżda anke tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għaldaqstant, il-Kumitat jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma titkellimx dwar il-kontribut u l-appoġġ finanzjarju li qed jagħtu u li ser jagħtu l-awtoritajiet lokali u reġjonali bis-saħħa tad-diversi kompetenzi tagħhom fil-qasam tal-edukazzjoni kif ukoll permezz tal-għarfien preċiż li għandhom tas-sitwazzjoni lokali u reġjonali sabiex jissolvew il-kwistjonijiet imqajma.

4. madankollu jagħraf li, fid-dawl tar-rwol ewlieni tal-edukazzjoni għat-tkabbir ekonomiku u l-prosperità fl-Ewropa kif ukoll tal-importanza enormi tal-edukazzjoni fl-iskola għat-tagħlim tul il-ħajja, jeħtieġ jittieħdu iktar azzjonijiet. Għalhekk, fil-prinċipju jappoġġja l-proposta għat-tisħiħ tal-kooperazzjoni Ewropea dwar l-iskejjel.

5. fl-istess ħin jenfasizza li l-objettiv prinċipali tal-miżuri li jmorru lil hinn mill-kuntest nazzjonali għandu jkun il-ħolqien ta' valur miżjud Ewropew. Għalhekk, il-Kumitat itenni t-talba tal-Kummissjoni biex id-diversità bbażata fuq il-valuri komuni fi ħdan is-sistemi tal-iskola fl-Ewropa flimkien mal-ħafna metodi innovattivi u eċċellenti tagħhom jintużaw aħjar. Dan jgħodd l-iktar għall-approċċ imressaq mill-Kummissjoni li jikkonsisti fl-appoġġ tal-korpi responsabbli għat-tfassil u l-kontenut tas-sistemi tal-edukazzjoni, kemm fil-livell lokali u reġjonali kif ukoll f'dak nazzjonali, billi jiġi ffaċilitat l-iskambju tal-aħjar prattiki.

6. ifakkar li għandu jibqa' jitqies il-livell ta' deċentralizzazzjoni f'kull Stat Membru. F'bosta Stati Membri l-qasam tal-iskola huwa kompetenza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. Għalhekk huwa importanti li jkun hemm kooperazzjoni politika u amministrattiva tajba bejn il-livelli kollha u li jitfasslu politiki komuni. It-titjib tas-sistemi tal-iskola jirnexxi l-iktar jekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jissieħbu f'dan it-titjib u jerfgħu r-responsabbiltà għall-iżvilupp tas-sistema edukattiva fiż-żoni tagħhom.

7. jemmen li l-fatt li l-Komunikazzjoni ġiet limitata għall-istrutturar tal-kooperazzjoni Ewropea dwar l-iskejjel huwa approċċ leġittimu u vijabbli. Però ma rridux ninsew li l-edukazzjoni ma sseħħx biss fl-iskola iżda wkoll fl-istituzzjonijiet ta' qabel il-primarja kif ukoll barra mill-iskola, pereżempju fil-familja, fil-ħin liberu ma' persuni tal-istess età, f'ambjneti diġitali jew permezz tal-mezzi tax-xandir. Dawk responsabbli għall-edukazzjoni jew għall-politika taż-żgħażagħ għandhom jipprovaw jaraw liż-żgħażagħ li ġew afdati f'idejhom fil-kuntest globali tal-ambjent li jgħixu fih, u għalhekk, fejn ikun possibbli, fir-riflessjonijiet tagħhom għandhom jikkunsidraw il-proċessi edukattivi li jsiru barra mill-iskola u l-influwenza tagħhom fuq l-edukazzjoni fl-iskola kif ukoll l-edukazzjoni informali.

Rigward “l-iffokar fuq il-kompetenzi” (kapitlu 2)

8. jagħmel enfasi fuq il-kumment tal-Kummissjoni li t-tagħlim tal-kompetenzi jiġi determinat l-iktar mill-istudenti stess “billi jirriflettu b'mod kritiku fuq il-miri tat-tagħlim tagħhom, jimmaniġġjaw it-tagħlim tagħhom b'dixxiplina magħhom infushom, jaħdmu b'mod awtonomu u kollaborattiv, ifittxu informazzjoni u appoġġ fejn meħtieġ, u jużaw l-opportunitajiet kollha li joffru t-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni l-ġodda” (punt 2.3). F'soċjetà fejn il-ħila li wieħed jitgħallem matul ħajtu kollha qed issir dejjem iktar importanti, li “titgħallem kif titgħallem” u t-tagħlim awtonomu huma ta' importanza kbira u għandhom jitqiesu bħala waħda mill-kompetenzi ewlenin.

9. għaldaqstant, jemmen fl-importanza li l-iskejjel ikollhom proġett ta' tagħlim koerenti sabiex l-istudenti jifhmu kif inhi mfassla l-edukazzjoni tagħhom u x'inhu mistenni minnhom. It-tagħlim tat-tfal u taż-żgħażagħ għandu jkun ikkaratterizzat minn stennijiet, akkoljenza, stimuli u tendenzi pożittivi.

10. jaqbel li r-riformi tal-kurrikuli għandhom ikunu bbażati fuq approċċ globali u orjentat lejn il-kompetenzi bl-“involviment tal-għalliema, l-istudenti u ta' atturi oħra b'mod sħiħ” (punt 2.5) u, b'mod partikolari, ta' dawk in-nies li jieħdu ħsieb l-edukazzjoni tat-tfal. Għandna nistennew ħafna mis-sistema tal-iskola, iżda rridu nżommu quddiem għajnejna li s-suċċess tagħha jiddependi b'mod konsiderevoli mill-kundizzjonijiet soċjali ġenerali. Dawn li ġejjin huma żewġ eżempji biex niċċaraw dan: l-isforzi tal-iskola jħallu iktar frott meta fl-ambjent tal-familja u fl-istituzzjonijiet ta' qabel l-iskola tkun diġà nibtet attitudni pożittiva lejn it-tagħlim. Lejn tmiem iż-żmien tal-iskola, is-sinjali li jittrasmettu l-ekonomija u s-suq tax-xogħol huma importanti ħafna wkoll għall-motivazzjoni taż-żgħażagħ biex jibqgħu jitgħallmu. Mill-banda l-oħra, min-naħa tagħha l-iskola tista' tippromovi kultura ġdida ta' ċittadinanza permezz: — tal-ħolqien ta' netwerk tal-edukazzjoni lokali li, fuq il-bażi tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, jagħraf il-kontribut tal-aġenziji tal-edukazzjoni formali u mhux formali għall-edukazzjoni u t-taħriġ; — tar-rabta mal-wirt kulturali, mat-tradizzjonijiet u mal-patrimonju xjentifiku u ekonomiku tal-awtoritajiet lokali; — ta' proċess li fih il-proġett tal-edukazzjoni u t-taħriġ jinqasam mal-familji fir-rispett tar-rwoli u d-differenzi imma wkoll fiċ-ċarezza tad-dmirijiet lejn xulxin.

11. bħall-Kummissjoni jemmen li l-promozzjoni tal-ħila fil-qari għandha tkun kompitu ċentrali tal-iskola. Xi wħud mill-istrateġiji ta' appoġġ li ssemmi l-Kummissjoni, b'mod partikolari fil-qasam tal-iskola, huma kompiti li normalment ikunu f'idejn l-awtoritajiet territorjali, bħall-promozzjoni tal-ħila lingwistika fil-familja u t-titjib tal-infrastruttura tal-qari. L-apparat tal-iskola, il-libreriji medjatiċi u t-tagħmir tal-ħin liberu, li bosta drabi jkunu ffinanzjati mill-awtoritajiet territorjali, huma fattur importanti wkoll għall-iżvilupp ta' attitudni pożittiva lejn il-matematika, l-informatika, ix-xjenzi u t-teknoloġija.

12. minbarra l-ħila fil-kitba u l-qari, jenfasizza wkoll l-importanza li fl-iskejjel jiġu żviluppati l-kompetenzi fl-ICT (e-literacy). Din hija l-aħjar triq biex nippreparaw lit-tfal u ż-żgħażagħ għal ħajja indipendenti, u biex ikunu jistgħu jħaddmu sew it-teknoloġiji tal-informazzjoni l-ġodda. Dan joħloq il-valur miżjud għall-iżvilupp personali tagħhom u għas-soċjetà.

13. jaqbel mal-Kummissjoni rigward l-importanza tal-istrateġiji individwali ta' tagħlim kif ukoll rigward il-mod ta' valutazzjoni propost. Il-valutazzjoni għandha tkun formattiva, jiġifieri orjentata lejn il-futur, bil-għan li t-tagħlim suċċessiv ikun iktar effettiv u individwali. Però l-valutazzjonijiet ta' spiss qed ikunu summattivi, jiġifieri jivvalutaw lill-istudent f'mument partikolari, u jintużaw biss biex jikklassifikaw lill-istudent. Fid-dawl ta' dan, il-Kumitat iħoss li t-taħriġ professjonali u avvanzat tal-għalliema għandu jittejjeb ħafna iktar. Għal dan l-iskop jistgħu jikkontribwixxu, fost affarijiet oħra, il-programmi Ewropej għat-tixrid ta' għarfien ġdid, speċjalment meta dawn jilħqu lill-għalliema li jkunu qed jitħarrġu f'livell professjonali jew avvanzat.

14. jaħseb li t-tielet punt tas-sommarju, “adozzjoni ta' strateġija komprensiva għall-iżvilupp kompetenti, li tiġbor fiha l-kurrikuli, materjal tat-tagħlim, taħriġ personalizzat […]”, mhux korrett għall-aħħar billi ma jippreċiżax li din mhix strateġija armonizzata għall-Ewropa kollha iżda xprun għall-Istati Membri u għal dawk li huma responsabbli għall-edukazzjoni fl-Istati Membri.

15. jemmen li l-edukazzjoni dwar l-imġiba intraprenditorjali u l-iżvilupp tal-ispirtu intraprenditorjali hija marbuta mill-qrib mal-prinċipju li diġà ssemma hawn fuq, jiġifieri li b'mod ġenerali għandna nħeġġu l-iżvilupp ta' personalitajiet awtonomi, li jkunu lesti jieħdu inizjattiva mhux biss fil-qasam ekonomiku iżda b'rabta mal-impenn ċivili wkoll billi jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom għas-soċjetà. Fl-istess waqt l-iskola trid tiżviluppa tagħlim ta' kwalità għolja għall-istudenti kollha (kapitlu 3) billi tipproponi lilha nnifisha bħala komunità edukattiva mil-lat konoxxittiv, kulturali u soċjali, filwaqt li tiżviluppa edukazzjoni tal-għarfien kif ukoll taċ-ċittadinanza. Barra minn hekk, f'dan il-kuntest huwa importanti wkoll li jkun hemm kooperazzjoni mill-qrib mal-ekonomija lokali u reġjonali.

Rigward it-tagħlim ta' kwalità għolja għal kull student/a (kapitlu 3)

16. jappoġġja bis-sħiħ it-talba tal-Kummissjoni biex jittejbu l-possibbiltajiet ta' tagħlim għat-tfal qabel l-età tal-iskola primarja. Jaqbel b'mod espliċitu li t-“titjib fil-provvediment tal-edukazzjoni qabel ma tibda l-iskola u ta' aċċess usa' għalih huma potenzjalment l-aktar kontribut importanti […] biex itejbu l-opportunitajiet għal kulħadd u jiksbu l-miri ta' Liżbona”. Fl-istituzzjonijiet ta' qabel il-primarja jitpoġġew is-sisien essenzjali għas-suċċess fit-tagħlim matul iż-żmien tal-iskola aktar 'il quddiem. Dan ma jgħoddx biss għal tfal minn gruppi żvantaġġati; edukazzjoni tajba qabel il-primarja tgħin lil kulħadd. Il-fatt li t-tfal jattendu l-istituzzjonijiet ta' qabel il-primarja joffrilhom l-ewwel opportunità biex jersqu lejn l-għarfien; b'hekk isibu aproċċ soċjoedukattiv li sa mill-ewwel snin tal-ħajja jibni l-pedament ta' attitudni pożittiva lejn il-ħajja soċjali, l-impenn, it-tagħlim u jinvolvi lill-familji fil-formazzjoni tat-tfal. Il-metodoloġiji innovattivi, li spiss huma adottati fil-proċess tat-tagħlim fl-istituzzjonijiet tat-tfal iż-żgħar, jistgħu jiġu adattati u żviluppati fl-istadji suċċessivi tat-tagħlim. Madankollu, il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li anke f'każ li l-fażi ta' qabel il-primarja titfassal bl-aħjar mod possibbli, l-għalliema li jedukaw lill-istudenti fil-fażijiet suċċessivi xorta waħda għandhom ir-responsabbiltà li jkomplu jqajmu u jiżviluppaw il-ħeġġa u x-xewqa tal-istudenti li jitgħallmu.

17. jinnota li fl-Ewropa l-edukazzjoni qabel il-primarja hija fil-biċċa l-kbira ffinanzjata mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, u matul is-snin dawn għamlu li setgħu biex jiżviluppawha u jtejbuha b'mod kostanti skont il-mezzi tagħhom. Però bosta proġetti setgħu u jistgħu jitniedu biss bil-għajnuna tar-riżorsi tal-programmi Ewropej, pereżempju l-promozzjoni tal-multilingwiżmu fost it-tfal iż-żgħar, l-iktar fir-reġjuni qrib il-fruntieri. Fil-fehma tal-Kumitat il-miżuri ta' promozzjoni tal-Unjoni Ewropea f'każi bħal dawn għandhom joffru iktar kontinwità sabiex jiġu evitati każi fejn proġetti tajbin ikollhom jitwaqqfu minħabba n-nuqqas ta' fondi, u l-esperjenzi li nkisbu minnhom jintilfu. Sabiex dawn il-proġetti jitkomplew jinħtieġ appoġġ finanzjarju mill-UE.

18. f'dan l-aspett jittama li bis-saħħa tal-programm il-ġdid Comenius Regio l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiksbu iktar libertà fid-deċiżjonijiet tagħhom dwar liema proġetti jappoġġjaw l-iktar.

19. jappoġġja l-appell tal-Kummissjoni biex is-sistemi tal-iskola jkunu iktar ekwi, imma ma jistax japprova l-istqarrijiet tagħha, li kultant huma daqsxejn ġenerali wisq, dwar is-soluzzjonijiet differenti implimentati fi Stati Membri individwali. Dan jolqot il-kwistjoni tal-età meta t-tfal għandhom jiġu separati fi skejjel li jwasslu għal ċertifikat differenti ta' tmiem l-iskola. Studju ta' McKinsey li sar fl-2007 (1) jistqarr li s-suċċess tat-tagħlim iktar jiddependi mill-istruttura tiegħu milli mill-organizzazzjoni tas-sistema tal-iskola. Kif tagħmel ġustament il-Kummissjoni f'partijiet oħra tal-Komunikazzjoni (kapitlu 4), il-Kumitat jaħseb li iktar għandna naħdmu biex intejbu l-kwalità tat-taħriġ tal-għalliema.

20. jemmen fl-importanza li l-Istati Membri kollha jistinkaw biex joffru l-istess opportunitajiet ta' aċċess għall-edukazzjoni fl-iskola lil kulħadd. L-għan huwa li kulħadd ikollu aċċess għal edukazzjoni ta' kwalità għolja fl-iskola, u li l-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi ma jkollhomx rwol importanti biex wieħed jirnexxi fl-iskola.

21. huwa konxju li bosta drabi l-istudenti li ġejjin minn ambjent ta' migrazzjoni jiffaċċjaw problemi kumplessi ħafna u għalhekk jeħtieġu attenzjoni speċjali. F'dan il-kuntest jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ħarġet Green Paper (2) dwar dan is-suġġett li ser tiġi diskussa f'opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni wkoll. F'dan ir-rigward, hemm bżonn li nappoġġjaw l-isforz li qed tagħmel l-iskola biex tiżgura l-integrazzjoni tat-tfal u ż-żgħażagħ barranin u tal-familji tagħhom billi toffri edukazzjoni interkulturali li tiżgura li kulħadd jingħata attenzjoni u li d-diversità tiġi rispettata. L-għarfien tar-rabta essenzjali bejn il-lingwa u l-kultura juri l-importanza tat-tagħlim tal-lingwi, li tibda mill-ħakma tal-lingwa mitkellma u miktuba tal-pajjiż ospitanti, bħala mezzi għall-komunikazzjoni u r-relazzjonijiet man-nies, kif ukoll iż-żamma tal-lingwa tal-pajjiż tal-oriġini, bħala għarfien tal-identità u b'rispett u stima tad-diversità.

22. jaħseb li l-iskejjel għandhom il-kompitu importanti ferm li jgħinu lill-istudenti żvantaġġati, iqawwulhom il-fiduċja fihom innifishom, jagħrfu l-progress tagħhom u juruhom it-toroq tas-suċċess li jikkorrispondu kemm jista' jkun mal-predispożizzjoni u l-bżonnijiet individwali tagħhom. Però ma rridux ninsew li anke l-istudenti bi predispożizzjoni tajba u b'kapaċitajiet u talenti partikolari għandhom id-dritt li jiġu stimulati, imħeġġa u xprunati jagħmlu ħilithom. Dan jagħmel parti minn sistema tal-iskola ekwa wkoll. Fost l-iktar kompiti nobbli u diffiċli mil-lat pedagoġiku nsibu t-tfassil tal-iżvilupp individwali tal-istudenti kollha b'tali mod li ma jitilfux is-sens ta' solidarjetà soċjali. Għandu jinżamm is-sens ta' responsabbiltà tal-individwu għal kulħadd.

23. jisħaq li l-importanza ta' dawn il-miżuri tal-iskola u barra mill-iskola għandhom jissaħħu b'mod sostanzjali sabiex jitnaqqsu l-każi ta' studenti li jieqfu mill-iskola qabel iż-żmien. F'dan ir-rigward l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom responsabbiltà kbira u jinvestu ħafna riżorsi finanzjarji. B'rabta ma' dan il-Kumitat jagħraf li r-riżorsi tal-Fond Strutturali Ewropew huma għajnuna kruċjali, iżda jixtieq li l-awtoritajiet territorjali jingħataw aċċess usa' u kemm jista' jkun mhux burokratiku għall-għajnuna finanzjarja.

24. fil-kuntest tal-iskejjel li jagħtu “t-tieni ċans”, il-Kumitat ifakkar fl-importanza tat-tieni linja edukattiva mhux biss għaż-żgħażagħ iżda matul il-ħajja kollha. L-adulti kollha, b'mod speċjali dawk li fi tfulithom u f'żgħożithom tilfu ħafna, għandhom jingħataw l-opportunità li jiżviluppaw.

25. iħoss li l-miżuri ġenerali għat-tagħlim ta' studenti bi bżonnijiet speċjali fl-edukazzjoni mhumiex xierqa. L-ewwel nett, il-ħtiġijiet ta' dawn it-tfal huma differenti ħafna, u t-tieni nett is-sistemi ta' appoġġ pedagoġiku speċjali jvarjaw immens minn Stat Membru għal ieħor. L-għan ġenerali tal-proċess pedagoġiku għandu jkun l-għajnuna f'waqtha u flessibli għall-istudenti bi problemi ta' tagħlim u ta' adattazzjoni, indipendentement mit-tip ta' skola li jinsabu fiha. Għaldaqstant, mhux sewwa li l-valutazzjoni tal-kwalità tal-appoġġ pedagoġiku speċjali tiddependi biss mit-tip tal-iskola tal-istudent. Fil-fatt, bosta studenti jirnexxilhom jiksbu l-aċċess għall-edukazzjoni bis-saħħa ta' skejjel ta' appoġġ speċjalizzati. Però, b'mod partikolari, huwa importanti għat-tfal li jista' jkollhom bżonn ta' appoġġ pedagoġiku speċjali, li dan il-bżonn jiġi identifikat u rikonoxxut kmieni kemm jista' jkun fl-istituzzjonijiet ta' qabel l-iskola sabiex jintużaw il-mekkaniżmi ta' appoġġ meħtieġa. Dan jgħin ħafna lit-tfal ikkonċernati u lill-familji tagħhom meta dawn it-tfal jiġu biex jibdew l-iskola.

26. jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp fl-iskejjel għas-sostenibbiltà tar-riformi li ġew introdotti f'diversi sistemi edukattivi. Ir-rwol tal-ispezzjonijiet tal-iskejjel għandu jiġi eżaminat. Dawn għandhom jippromovu u jappoġġjaw il-flessibbiltà u l-innovazzjoni fl-iskejjel. B'rabta ma' dan, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex toqgħod attenta ħafna hi u ssegwi kull politika ta' koordinament u koerenza li tista' toħnoq l-għanijiet globali tal-innovazzjoni u l-intraprenditorija fil-livell tal-iskola jekk issir mezz ta' standardizzazzjoni. Il-Kumitat jemmen li, fil-qasam tal-iżvilupp tal-iskola, mhux biss l-Istati Membri iżda wkoll l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jibbenefikaw mill-iskambju tal-esperjenzi, u jagħraf li l-programmi Ewropej, l-iktar Comenius u l-programm preċedenti ARION, kienu u għadhom siewja ferm.

27. jappoġġja l-fehma tal-Kunsill (3) li l-iskejjel għandhom jiżviluppaw bħala komunitajiet tat-tagħlim li jevalwaw lilhom innifishom u jistabbilixxu objettivi ġodda filwaqt li jinvolvu ruħhom fil-politika tal-edukazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, possibbilment skont id-dispożizzjonijiet kostituzzjonali tal-Istati Membru, u li jipparteċipaw fit-tħejjija ta' dawn il-politiki. Dan jimplika żieda fin-numru ta' opportunitajiet li jingħataw l-għalliema biex ikomplu jitgħallmu u jiżviluppaw. Fid-dawl ta' dan, il-Kumitat jilqa' bi pjaċir il-fatt li l-iskejjel u l-għalliema jżommu kuntatti mal-komunità lokali. Fl-opinjoni tiegħu, il-livelli reġjonali u lokali huma importanti immens għall-iżvilupp pożittiv tal-iskola.

Rigward l-għalliema u l-persunal tal-iskola (kapitlu 4)

28. jaqbel mal-Kummissjoni li l-għalliema jaqdu rwol fundamentali sabiex jinkisbu l-objettivi ta' Liżbona. Jemmen fl-importanza li l-għalliema jkollhom taħriġ inizjali ta' kwalità għolja kemm mil-lat pedagoġiku kif ukoll mil-lat tal-kontenut tas-suġġett flimkien ma' perijodi ta' prattika fl-iskejjel.

29. iħeġġeġ iktar mobbiltà tal-għalliema matul it-taħriġ professjonali u kontinwu tagħhom. Wieħed għandu jistenna li l-għalliema li kisbu esperjenzi f'pajjiżi Ewropej oħra, lill-istudenti tagħhom jgħaddulhom b'mod ħaj id-diversità tat-tradizzjonijiet u l-kulturi Ewropej kif ukoll jgħallmuhom jagħrfu l-valuri komuni.

30. jemmen li hemm aspetti oħra li għandhom jitqiesu fit-taħriġ professjonali, avvanzat u kontinwu tal-għalliema, bħal ngħidu aħna l-bidla fil-mod kif wieħed jitgħallem permezz tal-internet u l-innovazzjonijiet marbuta miegħu. Għalhekk, l-immaġini tal-għalliema fost il-poplu u l-perċezzjoni tagħhom innifishom iridu jinbidlu. Il-flessibbiltà hija indispensabbli: l-għalliema jridu jagħrfu minn qabel it-tendenzi tal-edukazzjoni u jadattaw ruħhom għall-iżvilupp fil-qasam tal-edukazzjoni. L-għalliema, l-assistenti soċjali, l-edukaturi u ħafna oħrajn fil-qasam pedagoġiku jridu jikkooperaw, u kull wieħed minnhom għandu jipprova jifhem id-dinja tax-xogħol tal-oħrajn. Il-kooperazzjoni għandha tkun fil-qalba tat-taħriġ professjonali, avvanzat u kontinwu. Il-bini ta' netwerks u l-kooperazzjoni ma' kollegi fi skejjel oħra huma daqstant ieħor importanti.

31. jirrakkomanda li jiġi analizzat ukoll ir-rwol tal-attivitajiet kumplementari u possibbilment semiprofessjonali. Pereżempju, f'xi reġjuni nħolqot l-idea ta' kowċ tat-tagħlim (learning coach) li jieħu ħsieb il-bżonnijiet individwali ta' ċerti studenti. Wisq probabbli dan jista' jservi ta' mudell għal sistemi oħra tal-iskola.

32. jemmen li l-proposta tal-Kummissjoni għat-titjib tas-sistemi ta' reklutaġġ teħtieġ attenzjoni partikolari. Il-Kumitat jemmen li l-approċċ imsemmi f'punt 4.4 tal-Komunikazzjoni, jiġifieri li jkun hemm reklutaġġ immirat tal-applikanti kkwalifikati li jiġu akkumpanjati b'mod kontinwu matul it-taħriġ u l-ħajja tax-xogħol tagħhom, huwa tajjeb.

33. jaqbel mal-Kummissjoni li l-ammont ta' xogħol u responsabbiltà mitluba mill-perunal inkarigat mit-tmexxija tal-iskola kiber sew. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jafu b'dan, u għalhekk fl-isforz tagħhom biex isibu personalitajiet kompetenti għal dan ix-xogħol qed jipprovaw jiżviluppaw l-iskola f'post tax-xogħol attraenti għall-kapijiet tal-iskola wkoll.

34. jaħseb li huwa importanti li bħala parti mill-kooperazzjoni kontinwa jkun hemm dibattitu dwar ir-rwol, il-kompiti u l-kompetenzi tal-kapijiet tal-iskola. F'dan il-kuntest huwa importanti wkoll li jinqasmu l-esperjenzi dwar l-aħjar prattiki b'rabta mar-reklutaġġ tal-kapijiet tal-iskola.

Rigward il-konklużjoni tal-Proposta tal-Kummissjoni (kapitlu 5)

35. joffri l-appoġġ tiegħu lill-Kummissjoni għall-kooperazzjoni proposta minnha. Jerġa' jenfasizza li din il-kooperazzjoni għandha tissawwar l-iktar mill-iskambju dirett tal-esperjenzi bejn il-korpi responsabbli għall-politika tal-edukazzjoni fl-Istati Membri. Fil-fatt, il-Kumitat jaħseb li, kif tipproponi l-Kummissjoni fil-konklużjoni tagħha, għandna niffokaw minnufih fuq it-titjib tal-ħiliet bażiċi fil-kitba u l-qari, fuq l-estensjoni tal-aċċess għall-edukazzjoni ta' qabel l-iskola u fuq it-tisħiħ tat-taħriġ tal-għalliema. Jisħaq fuq il-bżonn li jiżdiedu u jiġu ffaċilitati l-possibbiltajiet li r-riżorsi tal-UE jappoġġjaw it-tixrid u l-esperimentazzjoni tal-metodi li jinġabru fil-muniċipalitajiet u r-reġjuni. Dan għandu jsir b'konformità mal-prinċipju li t-trasferiment tal-mudelli minn reġjun għal ieħor iseħħ b'attenzjoni kbira minħabba l-kuntesti kulturali u soċjali differenti. Barra minn hekk, dan it-trasferiment jista' jsir biss wara li tittieħed deċiżjoni infurmata u bil-kunsens espliċitu tal-awtoritajiet lokali.

36. jirringrazzja lill-Kummissjoni għall-ispinta 'l quddiem li tat fil-Komunikazzjoni, u jitlobha tikkunsidra l-kummenti li saru f'din l-opinjoni fid-diskussjoni suċċessiva tagħha.

Brussell, is-27 ta' Novembru 2008. Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni Luc VAN DEN BRANDE

(1) Michael Barber, Mona Mourshed: “How the world's best-performing school systems come out on top”, McKinsey & Company, Settembru 2007.

(2) COM(2008) 423.

(3) ĠU C 300 tat-12.12.2007, p. 7.