MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 188/10

Rapport Finali tal-Uffiċjal tas-Seduta (1)

Trasport tal-Merkanzija bl-Ajru (adozzjoni mill-ġdid)

(AT.39258)

(2017/C 188/10)

INTRODUZZJONI

1. Fid-9 ta’ Novembru 2010, fil-Kawża COMP/39.258 Trasport tal-Merkanzija bl-Ajru, il-Kummissjoni adottat id-Deċiżjoni C(2010) 7649 finali rigward il-proċedimenti skont l-Artikolu 101 tat-TFUE, l-Artikolu 53 tal-Ftehim ŻEE u l-Artikolu 8 tal-Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Konfederazzjoni Żvizzera dwar it-Trasport tal-Merkanzija bl-Ajru (id-“Deċiżjoni tal-2010”) (2). Id-destinatarji kollha ħlief wieħed ta’ dik id-deċiżjoni li tagħti multa dwar kartell għamlu talba għall-annullament (sħiħ jew parzjali) tagħha.

2. Fi 13-il sentenza ddatati s-16 ta’ Diċembru 2015 (“is-Sentenzi tal-2015”) (3) il-Qorti Ġenerali ddeċidiet li d-Deċiżjoni tal-2010 kienet vizzjata minn nuqqas ta’ motivazzjoni (4). Skont it-talbiet imressqa quddiem il-Qorti Ġenerali, id-difett kien jirrigwarda l-annullament sħiħ jew parzjali tad-Deċiżjoni tal-2010 fir-rigward tad-diversi partijiet li kienu kkontestaw dik id-deċiżjoni (5).

3. Is-Sentenzi tal-2015 identifikaw ksur fir-rekwiżit ta’ motivazzjoni adegwata b’konformità mal-Artikolu 296(2) TFUE. Huma ma ddeċidewx dwar il-motivi. L-abbozz tad-deċiżjoni li jirrelata miegħu dan ir-rapport huwa mfassal biex jissostitwixxi d-Deċiżjoni tal-2010 sal-punt li ġiet annullata. Huwa għandu l-għan li jikkoreġi n-nuqqasijiet identifikati fis-Sentenzi tal-2015 u li jqis l-iżviluppi li saru fl-istrutturi ta’ ċerti impriżi mill-2010 ‘l hawn.

L-Ittri ta’ Mejju 2016

4. Fl-20 ta’ Mejju 2016, id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-Kompetizzjoni (DĠ Kompetizzjoni) kiteb lill-applikanti involuti fit-13-il kontestazzjoni li wasslu għas-Sentenzi tal-2015. L-ittri kkonċernati (“l-Ittri ta’ Mejju 2016”) infurmaw lil dawn il-partijiet bl-intenzjoni tad-DĠ Kompetizzjoni li jipproponi li l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni ġdida fil-Kawża AT.39258. Din id-deċiżjoni tkun indirizzata lill-entitajiet ġuridiċi koperti mill-13-il applikazzjoni quddiem il-Qorti Ġenerali sal-punt li d-Deċiżjoni tal-2010 kienet ġiet annullata fil-konfront ta’ kull applikant. Hija tikkonkludi li kull wieħed mill-applikanti quddiem il-Qorti Ġenerali pparteċipa fi “ksur wieħed u kontinwu” fir-rigward tar-rotot kollha tat-trasport imsemmija fid-Deċiżjoni tal-2010. Id-deċiżjoni ġdida proposta, skont dawk l-ittri, għandha “tkun teħtieġ xi adattament għall-premessi u għall-parti operattiva tad-Deċiżjoni tal-2010”, iżda ma tkunx twassal għal oġġezzjonijiet ġodda u lanqas ma tibdel is-sustanza tal-oġġezzjonijiet stipulati fid-dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet tat-18 ta’ Diċembru 2007 (id-“DO”). L-ittri wasslu l-opinjoni tad-DĠ Kompetizzjoni li tali deċiżjoni ġdida tkun permessa minn ġurisprudenza relevanti, minħabba li l-annullament tad-Deċiżjoni tal-2010 kien “għal raġunijiet proċedurali” (6). Huma stiednu l-kummenti dwar il-kors ta’ azzjoni propost mid-DĠ Kompetizzjoni.

Reazzjonijiet tal-partijiet ikkonċernati

5. Id-destinatarji kollha tal-Ittri ta’ Mejju 2016 weġbuhom, b’uħud minnhom jibgħatu lill-Uffiċjal tas-Seduta kopja tar-reazzjonijiet tagħhom indirizzati lid-DĠ Kompetizzjoni.

6. Uħud minn dawn id-destinatarji kkritikaw l-Ittra ta’ Mejju 2016 li kienu rċevew bħala nieqsa ħafna mill-preċiżjoni. Mingħajr ma għamlu referenza għall-“adattament” previst f’dawk l-ittri, huma ddikjaraw sa gradi diversi li l-kapaċità tagħhom li jagħmlu kummenti fil-fond dwar il-ksur li d-DĠ Kompetizzjoni kellu l-ħsieb li jidentifika fid-deċiżjoni ġdida proposta, kienet limitata.

7. Diversi destinatarji bażikament argumentaw li, kuntrarju għas-sitwazzjonijiet li wasslu għas-sentenzi kkwotati fin-nota f’qiegħ il-paġna 6 ta’ dan ir-rapport (il-“linja ta’ ġurisprudenza PVC II”), id-difetti identifikati fis-Sentenzi tal-2015 ma humiex limitati biss għal formalitajiet fl-istadju finali tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni li huma relattivament sempliċi li jiġu rettifikati.

8. Uħud minn dawn id-destinatarji ddikjaraw, minkejja li mhux dejjem indikaw bażi ġuridika speċifika, li l-Kummissjoni hija għalhekk legalment prekluża milli tieħu deċiżjoni ġdida fil-Kawża AT.39258. Oħrajn pjuttost inferixxew li l-Kummissjoni ma tistax tipproċedi biex tadotta deċiżjoni ġdida mingħajr ma l-ewwel tfassal dikjarazzjoni ta’ oġġezzjonijiet ġdida u tagħti lill-partijiet ikkonċernati l-opportunità li jerġgħu jinstemgħu permezz ta’ seduta ta’ smigħ. Uħud minn dawn id-destinatarji argumentaw li kien hemm żviluppi f’ġurisprudenza rilevanti li jixħtu dubji dwar jekk kinux ġew issodisfati r-rekwiżiti għal konklużjoni tal-involviment tagħhom fi ksur wieħed u kontinwu.

9. Ċerti destinatarji ddikjaraw ukoll li kull deċiżjoni ġdida ma setgħetx iżżid l-imputabilità tagħhom meta mqabbla mal-grad tal-imputabilità indikat fid-Deċiżjoni tal-2010.

Osservazzjonijiet tal-Uffiċjal tas-Seduta dwar ir-reazzjonijiet għall-Ittri ta’ Mejju 2016

10. Ebda wieħed mid-destinatarji tal-Ittri ta’ Mejju 2016 ma għamilli talba wara l-Ittri ta’ Mejju 2016. Madankollu ta’ min wieħed jinnota dan li ġej fir-rigward tat-talbiet imqassra hawn fuq.

11. Id-dritt għal smigħ jikkonċerna l-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni u l-evidenza li tibbaża fuqha fir-rigward tagħhom. Minkejja dan, id-dritt ma jestendix għall-pożizzjoni finali li l-Kummissjoni bi ħsiebha tadotta f’deċiżjoni rigward il-ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni (7). Għaldaqstant l-Ittri ta’ Mejju 2016 ma jistgħux jiġu kkritikati kif xieraq abbażi tar-raġunament li ma kinux jistipulaw fid-dettall l-adattazzjonijiet preċiżi li d-DĠ Kompetizzjoni kien ippreveda għall-finijiet ta’ deċiżjoni ġdida f’dan il-każ. L-Ittri ta’ Mejju 2016 fittxew opinjonijiet dwar il-qafas tal-proposta ppjanata tad-DĠ Kompetizzjoni għal deċiżjoni ġdida biex tirrimedja n-nuqqasijiet identifikati mis-Sentenzi tal-2015. Kien ikun prematur li kieku ġie stipulat f’dettall preċiż kull modifika li d-DĠ Kompetizzjoni kkunsidra neċessarja għar-rimedju ta’ dawk in-nuqqasijiet. Barra minn hekk, id-destinatarji tal-Ittri ta’ Mejju 2016 kienu fil-fatt f’qagħda li jagħmlu kummenti dwar il-kwistjonijiet stipulati f’dawk l-ittri.

12. Il-ksur tar-rekwiżit ta’ motivazzjoni adegwata skont l-Artikolu 296(2) TFUE huwa kkunsidrat ksur tar-“forom proċedurali sostanzjali” għall-finijiet tal-Artikolu 263 tat-TFUE (8). Minkejja li n-nuqqasijiet tad-Deċiżjoni tal-2010 identifikati fis-Sentenzi tal-2015 ma kinux bħal dawk fil-kwistjoni tal-linja ta’ ġurisprudenza PVC II, wieħed ma jistax jinferixxi li l-illegalità identifikata fis-Sentenzi tal-2015 hija waħda ta’ sustanza pjuttost milli waħda ta’ forma. Il-linja ta’ ġurisprudenza PVC II hija għaldaqstant applikabbli għas-sitwazzjoni li tirrigwarda l-Kawża AT.39258 wara s-Sentenzi tal-2015.

13. Tabilħaqq, is-Sentenzi tal-2015 ma ddeċidewx dwar il-kwistjoni jekk sarx ksur fil-forma ta’ kartell jew analizzaw il-legalità tal-valutazzjoni ta’ din il-kwistjoni fid-Deċiżjoni tal-2010 (9). Il-prinċipju ta’ res judicata għaldaqstant ma japplikax (10). Barra minn hekk, id-diversi annullamenti li saru permezz tas-Sentenzi tal-2015 ma jistgħux jiġu kkunsidrati bħala liberazzjoni għall-finijiet tal-prinċipju ne bis in idem kif minqux b’mod partikolari fl-Artikolu 50 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. B’hekk il-Kummissjoni ma hi prekluża minn ebda wieħed minn dawn il-prinċipji milli terġa tibda l-proċedimenti fir-rigward tal-komportament li kien is-suġġett tad-Deċiżjoni tal-2010 (11). L-ebda waħda mis-sottomissjonijiet b’reazzjoni għall-Ittri tal-Mejju 2016 ma ssuġġeriet li deċiżjoni ġdida mill-Kummissjoni fil-Kawża AT.39258 hija prekluża għal raġunijiet oħra.

14. Għall-finijiet tat-tħaddim tad-dritt għal smigħ fir-rigward tal-oġġezzjonijiet tal-Kummissjoni fil-Kawża AT.39258 hija d-DO mhux id-Deċiżjoni tal-2010 li hija relevanti (12). L-illegalità identifikata fis-Sentenzi tal-2015 seħħet fl-istadju tal-finalizzazzjoni u l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2010. Fihom infushom ma kellhomx impatt fuq il-legalità tad-DO u tas-smigħ relatat tal-partijiet ikkonċernati (13). Il-Kummissjoni hija għaldaqstant intitolata li taqbad il-proċedura fil-Kawża AT.39258 mill-punt fejn seħħet l-illegalità identifikata fis-Sentenzi tal-2015 (14).

15. Mingħajr ma tittieħed pożizzjoni dwar is-suġġeriment li l-ġurisprudenza rigward il-kunċett ta’ ksur wieħed u kontinwu evolviet minn żmien id-DO jew l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-2010 ‘l hawn, wieħed għandu jfakkar li, skont il-qrati tal-UE, l-iżviluppi fil-ġurisprudenza ma jistgħux fihom infushom jirrikjedu seduti ta’ smigħ ġodda, aktar milli kieku tali żviluppi jkunu seħħew matul il-proċedimenti amministrattivi qabel tittieħed deċiżjoni finali (15). Fi kwalunkwe każ, il-kontenut tar-reazzjonijiet għall-Ittri ta’ Mejju 2016 jissuġġerixxi li dawn l-ittri fil-fatt poġġew lid-destinatarji tagħhom f’qagħda li jagħmlu argumenti legali fuq il-bażi tal-ġurisprudenza relevanti.

16. Jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li tissostitwixxi d-Deċiżjoni tal-2010 sal-punt fejn ġiet annullata, skont l-Artikolu 266 TFUE trid telimina l-illegalità identifikata fis-Sentenzi tal-2015. Meta tagħmel hekk, il-Kummissjoni mhix prekluża milli tadatta t-test użat fid-Deċiżjoni tal-2010, anki f’manjiera li, skont uħud mid-destinatarji tal-Ittri ta’ Mejju 2016, tkun taffettwa l-imputabilità tagħhom meta mqabbla mal-parti operattiva tad-Deċiżjoni tal-2010, speċjalment meta dan isir preċiżament biex jindirizza l-kontradizzjonijiet li jivvizzjaw dik id-deċiżjoni. B’differenza għal dak li ssuġġerew xi reazzjonijiet għall-Ittri ta’ Mejju 2016, il-possibbiltà biss ta’ differenzi bejn id-Deċiżjoni tal-2010 u deċiżjoni ġdida fil-Kawża AT.39258 ma timmeritax dikjarazzjoni ġdida ta’ oġġezzjonijiet jew l-organizzazzjoni ta’ seduta ta’ smigħ oħra (16).

17. B’mod ġenerali, l-argumenti msemmija fir-reazzjonijiet għall-Ittri ta’ Mejju 2016 ma identifikawx kwistjonijiet proċedurali li għandhom impatt fuq il-legalità tal-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida fil-Kawża AT.39258 kif previst fl-Ittri ta’ Mejju 2016.

Talba għal materjal li potenzjalment jiskaġuna li wasal wara d-DO

18. F’reazzjoni għal Ittra ta’ Mejju 2016, destinatarju wieħed talab (kif kien għamel qabel id-Deċiżjoni tal-2010) li jkollu aċċess għad-dokumenti kollha li potenzjalment jiskaġunaw miksuba mill-Kummissjoni wara li ħarġet id-DO fl-2007. It-talba tal-2016 fittxet b’mod partikolari kull informazzjoni li potenzjalment tiskaġuna li l-Kummissjoni setgħet irċeviet matul il-proċedimenti fil-qorti li wasslu għas-Sentenzi tal-2015 u li l-parti tal-fajl fil-Kawża M.3770 Lufthansa/Swiss li kienet relevanti għal nota f’qiegħ il-paġna partikolari fid-Deċiżjoni tal-2010 tiddaħħal fil-fajl tal-Kawża AT.39258.

19. Id-DĠ Kompetizzjoni irreaġixxa permezz ta’ ittra ddatata l-14 ta’ Ottubru 2016. Din l-ittra spjegat li eżami tad-dokumenti identifikati li rċeviet il-Kummissjoni wara d-DO ma żvelax evidenza li potenzjalment tiskaġuna u li d-destinatarju ma kellux diġà aċċess għaliha. Għal dak li jirrigwarda t-talba li parti mill-fajl tal-Kawża M.3770 tiddaħħal fil-fajl tal-Kawża AT.39258, l-ittra nnutat li n-nota f’qiegħ il-paġna relevanti kienet tirreferi unikament għall-verżjoni pubblika tad-deċiżjoni ta’ approvazzjoni tal-Kummissjoni fil-Kawża M.3770, u mhux għal xi dokumenti mill-fajl f’dik il-kawża.

20. Fi stadju tard ħafna tal-proċedura għall-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida, l-istess destinatarju bagħatli ittra li kienet tixħet dubju fuq il-kwistjoni tal-approċċ sottostanti għar-reazzjoni tad-DĠ Kompetizzjoni tal-14 ta’ Ottubru 2016. Fit-tweġiba tiegħi bil-miktub, innutajt li l-ittra kienet waslet tard u spjegajt għalfejn il-kritika li semmiet ma setgħetx tiġi approvata.

L-abbozz tad-deċiżjoni

21. Il-multi imposti fuq destinatarji individwali fl-abbozz tad-deċiżjoni ma kinux jeċċedu l-ammonti korrispondenti stabbiliti fid-Deċiżjoni tal-2010.

22. B’konformità mal-Artikolu 16 tad-Deċiżjoni 2011/695/UE, eżaminajt jekk l-abbozz tad-deċiżjoni jittrattax biss l-oġġezzjonijiet li fir-rigward tagħhom il-partijiet ingħataw opportunità li jesprimu l-veduti tagħhom. Il-konklużjoni tiegħi hekk hu.

KONKLUŻJONI

23. Fid-dawl ta’ dak ta’ hawn fuq, u billi wieħed iżomm f’moħħu li, apparti mill-ittra msemmija fil-paragrafu 20 hawn fuq, l-ebda talba jew ilment ma ġew indirizzati lili, nikkunsidra li fil-proċedura għall-adozzjoni ta’ deċiżjoni ġdida fil-Kawża AT.39258 it-tħaddim effettiv tad-drittijiet proċedurali ġie rispettat.

Brussell, id-9 ta’ Marzu 2017. Wouter WILS

(1) Skont l-Artikoli 16 u 17 tad-Deċiżjoni tal-President tal-Kummissjoni Ewropea tat-13 ta’ Ottubru 2011 dwar il-funzjoni u t-termini ta’ referenza tal-uffiċjal tas-seduta f’ċerti proċedimenti dwar il-kompetizzjoni (ĠU L 275, 20.10.2011, p. 29) (‘Deċiżjoni 2011/695/UE’).

(2) Id-Deċiżjoni tal-2010 kienet indirizzata lil Air Kanada, Air France-KLM, Société Air France, KLM NV, British Airways Plc, Cargolux Airlines International S.A, Cathay Pacific Airways Limited, Japan Airlines, Japan Airlines International Co., Ltd, LAN Airlines S.A., LAN Cargo S.A., Lufthansa Cargo AG, Deutsche Lufthansa AG, SWISS International Air Lines AG, Martinair Holland N.V., Qantas Airways Limited, SAS AB, SAS Cargo Group A/S, SCANDINAVIAN AIRLINES SYSTEM Denmark – Norway – Sweden, Singapore Airlines Cargo Pte Ltd u lil Singapore Airlines Limited.

(3) Is-Sentenzi f’Air Kanada v Il-Kummissjoni (T-9/11, EU:T:2015:994); Koninklijke Luchtvaart Maatschappij v Il-Kummissjoni (T-28/11, EU:T:2015:995); Japan Airlines v Il-Kummissjoni (T-36/11, EU:T:2015:992); Cathay Pacific v Il-Kummissjoni (T-38/11, EU:T:2015:985); Cargolux Airlines v Il-Kummissjoni (T-39/11, EU:T:2015:991); Latam Airlines Group u Lan Cargo v Il-Kummissjoni (T-40/11, EU:T:2015:986); Singapore Airlines u Singapore Airlines Cargo v Il-Kummissjoni (T-43/11, EU:T:2015:989); Deutsche Lufthansa et al v Il-Kummissjoni (T-46/11, EU:T:2015:987); British Airways v Il-Kummissjoni (T-48/11, EU:T:2015:988); SAS Cargo Group et al v il-Kummissjoni (T-56/11, EU:T:2015:990); Air France-KLM v Il-Kummissjoni (T-62/11, EU:T:2015:996); Air France v Il-Kummissjoni (T-63/11, EU:T:2015:993); u Martinair Holland v Il-Kummissjoni (T-67/11, EU:T:2015:984).

(4) Ara, pereżempju, is-sentenzi f’Martinair Holland v Il-Kummissjoni (EU:T:2015:984, il-paragrafi 25, 72, 78, 83 u 84) u Cargolux Airlines v Il-Kummissjoni (EU:T:2015:991, il-paragrafi 27, 28, 72, 79, 83 u 84).

(5) Id-Deċiżjoni tal-2010 ġiet annullata parzjalment fir-rigward ta’ British Airways plc (il-Kawża T-48/11) kif ukoll fir-rigward ta’ Deutsche Lufthansa AG, Lufthansa Cargo AG u Swiss International Air Lines AG (il-Kawża T-46/11). Fir-rigward tal-entitajiet l-oħrajn kollha li kienu kkontestawha ġiet annullata kompletament. Rigward tad-destinatarju li ma kkontestahiex, id-Deċiżjoni tal-2010 saret finali.

(6) F’dan ir-rigward l-Ittri ta’ Mejju 2016 kienu jikkwotaw is-sentenzi f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (C-238/99 P, C-244/99 P, C-245/99 P, C-247/99 P, C-250/99 P sa C-252/99 P u C-254/99 P, EU:C:2002:582, EU:C:2002:582, il-paragrafi 44 sa 53, 59 sa 69 u 72 sa 76); SP v Il-Kummissjoni (T-472/09 u T-55/10, EU:T:2014:1040, il-paragrafi 277 sa 281); u Lucchini v Il-Kummissjoni (T-91/10, EU:T:2014:1033, il-paragrafu 173).

(7) Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi f’BASF v Il-Kummissjoni (T-15/02, EU:T:2006:74, il-paragrafu 94) kif ukoll IMI et al v Il-Kummissjoni (T-18/05, EU:T:2010:202, il-paragrafi 109 u 111).

(8) Fost l-oħrajn, is-sentenzi f’Il-Kummissjoni v L-Irlanda et al (C-89/08 P, EU:C:2009:742, il-paragrafu 34) kif ukoll Cargolux Airlines v Il-Kummissjoni (T-39/11, EU:T:2015:991, il-paragrafu 27).

(9) Li hija komparabbli mas-sitwazzjoni deskritta fil-paragrafu 60 tas-sentenza f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582). Ara pereżempju is-sentenzi f’ Singapore Airlines u Singapore Airlines Cargo v Il-Kummissjoni (EU:T:2015:989, il-paragrafi 30 sa 33 u 90 sa 92) kif ukoll SAS Cargo Group et al v Il-Kummissjoni (EU:T:2015:990, il-paragrafi 29 sa 33, 90 u 91).

(10) Ara rigward dan, is-sentenzi f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafi 44, 46 u 47) kif ukoll ThyssenKrupp Nirosta v Il-Kummissjoni (C-352/09 P, EU:C:2011:191, il-paragrafu 123).

(11) Rigward il-prinċipju ne bis in idem, ara, b’analoġija, is-sentenza f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafu 62).

(12) Ara, b’analoġija, is-sentenzi f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafu 98); Lucchini v Il-Kummissjoni (EU:T:2014:1033, il-paragrafu 177); Kif ukoll Leali u Acciaierie e Ferriere Leali Luigi v Il-Kummissjoni (T-489/09, T-490/09 u T-56/10, EU:T:2014:1039, il-paragrafu 284).

(13) Ara, fost l-oħrajn, is-sentenzi f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafu 73) kif ukoll SP v Il-Kummissjoni (EU:T:2014:1040, il-paragrafu 277).

(14) Ara, b’analoġija, is-sentenza f’Lucchini v Il-Kummissjoni (EU:T:2014:1033, il-paragrafu 173 u l-ġurisprudenza kkwotata).

(15) Ara s-sentenzi f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafi 91 u 92) kif ukoll IRO v Il-Kummissjoni (T-69/10, EU:T:2014:1030, il-paragrafu 141).

(16) Ara, b’analoġija, is-sentenza f’Limburgse Vinyl Maatschappij et al v Il-Kummissjoni (EU:C:2002:582, il-paragrafu 97).