MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

•Ir-raġunijiet u l-għanijiet tal-proposta

Matul dawn l-aħħar snin, it-theddidiet għas-sigurtà intensifikaw u ddiversifikaw fl-Ewropa. Seħħew fil-forma ta’ attakki terroristiċi, tipi ġodda ta’ kriminalità organizzata, kif ukoll bħala ċiberkriminalità. Is-sigurtà għandha intrinsikament dimensjoni transfruntiera u għaldaqstant jinħtieġ rispons tal-UE b’saħħtu u kkoordinat. Lil hinn mill-isfidi tas-sigurtà interna, l-Ewropa qed tiffaċċja theddid estern kumpless li l-ebda Stat Membru ma jista’ jaffronta waħdu. L-azzjoni tal-UE pprovdiet reazzjoni komprensiva u rapida li tfasslet fl-Aġenda tal-2015 dwar is-Sigurtà. Is-sigurtà se tibqa’ kwistjoni importanti għall-UE għas-snin li ġejjin u ċ-ċittadini tal-Ewropa jistennew li l-Unjoni u l-gvernijiet nazzjonali tagħhom jipprovdu s-sigurtà f’dinja inċerta u li qed tinbidel b’rata mgħaġġla.

L-isfidi li qed tiffaċċja l-Unjoni, b’mod partikolari mit-terroriżmu internazzjonali, ma jistgħux jiġu ttrattati mill-Istati Membri individwali waħedhom u mingħajr l-appoġġ finanzjarju u tekniku tal-UE. Fi żmien meta t-terroriżmu u kriminalità serja oħra joperaw bejn il-fruntieri, l-Istati Membri għad għandhom ir-responsabbiltà li liċ-ċittadini tagħhom jipprovdulhom is-sigurtà pubblika, f’konformità sħiħa mad-drittijiet fundamentali tal-UE, iżda l-UE tista’ tappoġġa dawn l-azzjonijiet. F'dan ir-rigward, it-Trattati jipprevedu l-ħtieġa li jiġi żgurat livell għoli ta' sigurtà, fost l-oħrajn permezz ta' miżuri preventivi, u permezz ta' koordinazzjoni u kooperazzjoni bejn il-pulizija, l-awtoritajiet ġudizzjarji u awtoritajiet kompetenti oħra.

L-aġenziji deċentralizzati, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (European Union Agency for Law Enforcement Cooperation, Europol), l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għat-Taħriġ fl-Infurzar tal-Liġi (European Union Agency for Law Enforcement Training, CEPOL) u ċ-Ċentru Ewropew għall-Monitoraġġ tad-Droga u d-Dipendenza fuq id-Droga (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction, EMCDDA) jaqdu rwol operazzjonali, ta’ koordinazzjoni u ta’ appoġġ importanti fl-implimentazzjoni tal-prijoritajiet, tal-għanijiet u tal-attivitajiet tal-UE fil-qasam tas-sigurtà.

Il-Fond għas-Sigurtà Interna ġie mwaqqaf biex jiffaċilita l-kooperazzjoni transfruntiera u l-skambju ta’ informazzjoni bejn uffiċjali tal-infurzar tal-liġi ta’ Stat Membru u awtoritajiet rilevanti oħra, b’mod partikolari billi jippermetti l-interoperabbiltà ta’ sistemi ta’ informazzjoni differenti tal-UE għas-sigurtà, billi jagħmel il-ġestjoni tal-fruntieri u tal-migrazzjoni aktar effikaċi u effiċjenti, u billi jiffaċilita azzjonijiet operattivi konġunti, kif ukoll billi jipprovdi appoġġ għat-taħriġ, għall-bini ta’ faċilitajiet essenzjali rilevanti għas-sigurtà, sabiex jiġi stabbilit il-ġbir u sabiex jiġu pproċessati r-reġistri tal-ismijiet tal-passiġġieri, f’konformità mal-acquis rilevanti tal-UE, u sabiex jinxtara t-tagħmir tekniku neċessarju. Dan għandu l-għan li jintensifika l-kooperazzjoni operattiva transfruntiera marbuta mal-prevenzjoni, il-kxif u l-investigazzjoni tal-kriminalità transfruntiera, u li jappoġġa l-isforzi mmirati lejn it-tisħiħ tal-kapaċitajiet biex tiġi evitata din it-tip ta’ kriminalità inkluż it-terroriżmu, b’mod partikolari permezz ta’ aktar kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, is-soċjetà ċivili u sħab privati mill-Istati Membri.

Il-Kummissjoni, fil-Komunikazzjoni tagħha Baġit Modern għal Unjoni li Tipproteġi, li Tagħti s-Setgħa u li Tiddefendi tipproponi li timmultiplika l-finanzjament tal-Unjoni għas-sigurtà interna b’fattur ta’ 1,8 meta mqabbel mal-perjodu attwali mill-2014 sal-2020, sabiex tiżgura livell għoli ta’ sigurtà fl-Unjoni u fl-istess ħin issaħħaħ ir-rwol tal-Aġenziji deċentralizzati f’dan il-qasam. Din il-proposta madankollu ma tkoprix il-fondi allokati għall-Aġenziji u tirregola biss il-Fond għas-Sigurtà Interna li jikkontribwixxi biex jiġi żgurat livell għoli ta’ sigurtà fl-Unjoni. Il-pakkett finanzjarju għall-Fond għas-Sigurtà Interna fil-perjodu mill-2021 sal-2027 se jkun ta’ EUR 2,5 biljun (bi prezzijiet attwali).

L-isfida ewlenija li l-proposta għandha l-għan li tindirizza hija l-ħtieġa għal aktar flessibbiltà fil-ġestjoni tal-Fond futur, meta mqabbel mal-perjodu ta’ programmar attwali, iżda wkoll l-għodod biex jiġi żgurat li l-finanzjament jiġi ggwidat lejn il-prijoritajiet u l-azzjonijiet tal-UE li jkollhom valur miżjud sinifikanti għall-Unjoni. Mekkaniżmi ġodda għall-allokazzjoni tal-fondi bejn ġestjoni kondiviża, diretta u indiretta huma meħtieġa biex jiġu indirizzati sfidi u prijoritajiet ġodda.

Il-finanzjament jiġi implimentat permezz ta’ ġestjoni kondiviża mill-Istati Membri kif ukoll permezz ta’ ġestjoni diretta / indiretta mill-Kummissjoni.

L-aktar fatt importanti fit-tqassim tal-finanzjament hija l-flessibbiltà biex jiġi ddeterminat il-metodu ta’ implimentazzjoni t-tajjeb u t-temi li għalihom jeħtieġ li jiġu allokati l-fondi, filwaqt li tinżamm massa kritika ta’ finanzjament bil-quddiem għal investimenti strutturali kbar pluriennali li jikkonformaw mal-ħtiġijiet tal-Istati Membri biex ikomplu jiġu żviluppati s-sistemi ta’ sigurtà tagħhom. L-allokazzjoni tal-fondi se tqis bis-sħiħ il-ħtieġa li l-Istati Membri jkunu kompletament konformi mal-acquis tal-Unjoni u l-ħtieġa li l-investimenti jiġu ffukati fuq il-prijoritajiet ewlenin tal-UE.

L-allokazzjoni tal-fondi għall-programmi tal-Istati Membri se tkun ibbażata fuq gwida għat-tqassim bi tliet kriterji 1) il-prodott domestiku gross, 2) id-daqs tal-popolazzjoni u 3) il-popolazzjoni tal-Istat. Hemm propost li l-kriterji differenti jingħataw importanza kif ġej: 45 % fi proporzjon invers għall-prodott domestiku gross, 40 % fi proporzjon tad-daqs tal-popolazzjoni u 15 % fi proporzjon għad-daqs tat-territorju ta’ l-Istat Membru.

Is-sehem għall-programmi tal-Istati Membri huwa ta’ 60 % tal-pakkett totali tal-Fond. Hemm propost li l-Istati Membri jiġu pprovduti b’50 % tal-pakkett fil-bidu tal-perjodu ta’ programmar, filwaqt li tinżamm il-possibbiltà li perjodikament il-pakkett ikollu żieda supplimentari. Hemm maħsub li żieda supplimentari waħda fissa ta’ 10 % tal-pakkett ta’ finanzjament se ssir f’nofs it-terminu (bl-aġġustament tekniku tal-gwida għat-tqassim suġġett għall-prestazzjoni finanzjarja, li skontha l-Istat Membru kellu jippreżenta t-talbiet għall-ħlas li jkopru mill-inqas 10 % tal-ammont inizjali tal-approprjazzjonijiet ta’ pagament).

L-40 % li jifdal tal-pakkett finanzjarju kumplessiv jenħtieġ li jiġu amministrati permezz ta’ faċilità tematika, li perjodikament tipprovdi finanzjament għal għadd ta’ prijoritajiet definiti fid-deċiżjonijiet ta’ finanzjament tal-Kummissjoni. Din il-faċilità toffri flessibbiltà fil-ġestjoni tal-Fond bl-iżborż ta’ fondi għall-assistenza teknika b'inizjattiva tal-Kummissjoni, u għall-komponenti li ġejjin: