MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 487/7

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Id-drittijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa li jgħixu fl-unità domestika fejn jaħdmu”

[opinjoni fuq inizjattiva proprja]

(2016/C 487/02)

Relatur: is-Sur Adam ROGALEWSKI

Data tad-deċiżjoni tal-Plenarja 21.1.2016 Bażi legali Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni fuq inizjattiva proprja Sezzjoni kompetenti Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza Adottata fis-sezzjoni 9.9.2016 Adottata fil-plenarja 21.9.2016 Sessjoni plenarja Nru 519 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 168/2/6

1. Rakkomandazzjonijiet

1.1. Hemm bżonn titnieda diskussjoni dwar l-introduzzjoni ta’ definizzjoni komuni għall-professjoni tal-kura tas-saħħa “live-in” (xogħol ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa li jgħixu fl-unità domestika fejn jaħdmu) fl-Ewropa, li tkun rikonoxxuta bħala forma ta’ għoti ta’ kura fid-dar. Id-definizzjoni ta’ kura tas-saħħa “live-in” għandha tkopri l-arranġamenti ta’ xogħol għal ħaddiema (impjegati jew jaħdmu għal rashom) li jgħixu f’residenzi privati fejn il-ħidma tagħhom tinvolvi prinċipalment l-għoti ta’ servizzi ta’ kura lil persuni aktar anzjani u b’diżabilità. Il-ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa “live-in”, irrispettivament mill-istatus tagħhom bħala impjegati jew persuni li jaħdmu għal rashom, għandhom jiġu ttrattati bħala parti mis-sistema ta’ għoti ta’ kura fit-tul. L-introduzzjoni ta’ definizzjoni tax-xogħol komuni għandha l-għan li tirrikonoxxi l-eżistenza tal-ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa “live-in” fis-suq tax-xogħol Ewropew u ttejjeb il-kwalità tas-servizzi li joffru.

1.2. L-Eurostat għandha tiġbor data adatta dwar il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, biex tinforma t-tfassil tal-politika.

1.3. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex twettaq riċerka dwar is-sitwazzjoni ta’ dawn il-ħaddiema, inkluż in-numru, in-nazzjonalità, l-istatus tal-migrazzjoni, il-mobbiltà transkonfinali, l-inklużjoni effettiva fix-xogħol u l-protezzjoni soċjali, il-kundizzjonijiet tax-xogħol u dawk soċjali u l-kwalifiki, kif ukoll il-kontribut attwali u potenzjali tagħhom għall-ekonomiji Ewropej.

1.4. Il-KESE jenfasizza li l-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” għandhom jiġu ttrattati bl-istess mod bħal ħaddiema oħra fil-qasam tal-kura. Dan ifisser li huma għandhom igawdu minn protezzjoni simili, bħal pereżempju limiti fuq il-ħinijiet tax-xogħol (inkluż stand-by) u protezzjoni kontra l-impjieg indipendenti fittizju. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” f’impjieg ma għandhomx jiġu esklużi mir-regolamenti relevanti tal-UE u tal-Istati Membri relatati mal-impjieg, inkluż, fost oħrajn: remunerazzjoni adatta, protezzjoni tas-saħħa u tas-sigurtà, sigurtà soċjali u d-dritt ta’ libertà ta’ assoċjazzjoni u negozjar kollettiv.

1.5. L-iskarsezzi fil-provvista tal-għoti ta’ kura fit-tul fl-Ewropa għandhom jiġu indirizzati b’mod pożittiv billi jiġu żgurati pagi u kundizzjonijiet tax-xogħol diċenti, jitreġġa’ lura n-nuqqas ta’ investiment, tiġi żgurata konformità mal-prinċipji ta’ moviment liberu, jitneħħew l-ostakli li jwaqqfu lill-ħaddiema milli jeżerċitaw id-drittijiet tax-xogħol tagħhom u jinħolqu mogħdijiet li jipprovdu l-aċċess għall-migranti biex ikollhom impjieg regolari.

1.6. Il-KESE jistieden lill-Unjoni Ewropea biex taħdem mill-qrib mal-Istati Membri sabiex jikkoordinaw il-provvista u l-mobbiltà ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” bħala parti minn approċċ u b’hekk tittejjeb il-kapaċità kumplessiva tas-settur biex joffri kura ta’ kwalità. Il-miżuri speċifiċi għandhom jinkludu: — it-titjib tas-salvagwardji fid-Direttiva dwar Sanzjonijiet kontra Min Iħaddem (2009/52/KE) biex jipproteġu d-drittijiet tax-xogħol tal-ħaddiema mingħajr dokumenti għall-ġlieda kontra l-impjieg irregolari; Id-Direttiva dwar id-drittijiet tal-vittmi (2012/29/UE) għandha tiġi applikata b’mod rigoruż biex jiġi pprovdut appoġġ effettiv għall-ħaddiema tal-kura tas-saħħa li jgħixu fl-unità domestika li huma vittmi ta’ sfruttament, ikun xi jkun l-istatus ta’ migrazzjoni tagħhom; — l-aġġornament tad-Direttivi tal-UE relevanti kollha skont il-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) Nru 189 li tipprovdi drittijiet għal ħaddiema domestiċi; — l-inklużjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” u ta’ dawk li jirċievu l-kura tagħhom fir-reviżjonijiet jew il-proposti futuri ta’ leġislazzjoni Ewropea u tal-Istati Membri; — il-prijoritizzazzjoni tar-riforma tal-arranġamenti tal-kura “live-in” fil-Pjattaforma Ewropea kontra x-Xogħol mhux Iddikjarat, inizjattiva milqugħa mill-KESE; — l-inklużjoni d-drittijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa fis-Semestru Ewropew u l-inklużjoni tagħhom fil-konsultazzjonijiet dwar “Bidu ġdid għal bilanċ bejn il-ħajja privata u x-xogħol”; — it-tnedija ta’ kampanja ta’ informazzjoni madwar l-Ewropa kollha dwar id-drittijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” indirizzata lill-utenti u lil dawk li jipprovdu l-kura; — il-promozzjoni u l-appoġġ biex jitwaqqfu organizzazzjonijiet u kooperattivi ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”; — l-implimentazzjoni ta’ proċessi għar-rikonoxximent, l-armonizzazzjoni u t-trasferibbiltà tal-kwalifiki u l-esperjenza miksuba minn ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, permezz ta’ strumenti għat-rikonoxximent tal-kwalifiki, inklużi dawk introdotti dan l-aħħar mill-Aġenda għall-ħiliet ġodda u l-impjiegi (1); — l-allokazzjoni ta’ fondi Ewropej biex jiffinanzjaw korsijiet ta’ taħriġ għal ħaddiema tal-kura tas-saħħa attwali u potenzjali sabiex tittejjeb il-kwalità tal-kura; — il-monitoraġġ u t-titjib fl-istazzjonar tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” bl-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ paga ugwali għal xogħol ugwali. Barra minn hekk, għandu jiġi nnotat li l-proposta tal-Kummissjoni għall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali ma fiha ebda referenza għas-sitwazzjoni tal-ħaddiema li jaħdmu fil-qasam tal-kura tas-saħħa “live-in”. L-inklużjoni tad-drittijiet soċjali tagħhom għandhom tiġi kkunsidrata meta jkompli jitfassal il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, li dwaru l-KESE qiegħed iħejji opinjoni.

1.7. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-drittijiet ta’ dawk li jirċievu l-kura u tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa, inklużi ħaddiema tal-kura “live-in” jkunu protetti. Il-miżuri speċifiċi għandhom jinkludu: — ir-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tal-ILO Nru 189 (2) u r-regolarizzazzjoni tal-istatus tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” li jaħdmu mingħajr dokumenti; — it-tnedija ta’ miżuri ta’ appoġġ, inkluż l-azzjoni ta’ intermedjarji biex jgħinu lil dawk li jirċievu l-kura biex isibu ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”; — l-istabbiliment ta’ sistema ta’ appoġġ komprensiv għal dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom, inkluż inċentivi fiskali jew sussidji; — il-provvediment ta’ programmi ta’ taħriġ għal ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, li għandhom jibbenefikaw minn liv imħallas sabiex jattendu għat-taħriġ; — il-promozzjoni tal-libertà ta’ assoċjazzjoni u negozjar kollettiv fis-settur, inkluż billi jingħata appoġġ għad-drittijiet ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” u tal-impjegaturi tagħhom biex jingħaqdu jew jiffurmaw assoċjazzjonijiet; — il-ġlieda kontra d-dumping soċjali u l-isfruttament; — ir-regolazzjoni proattiva tas-settur tal-kura fit-tul, speċjalment b’rabta mal-konformità ma’ liġijiet tal-impjieg, biex jiġi żgurat li dawk li jirċievu l-kura kif ukoll il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jkunu protetti. Dan għandu jippermetti li l-ispettorati tax-xogħol u organizzazzjonijiet tal-istat u mhux governattivi relevanti oħrajn ikollhom aċċess għal postijiet tax-xogħol fid-djar privati.

1.8. Il-KESE jenfasizza li l-appoġġ finanzjarju għal dawk li jirċievu l-kura u li jiddipendu minn ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” irid jintlaħaq permezz ta’ investiment pubbliku adegwat, fit-tul u sostenibbli.

1.9. It-trejdjunjins, l-impjegaturi u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom jiġu involuti fl-ippjanar tal-politika fil-livelli tal-Istati Membri u tal-UE. Id-djalogu soċjali u ċivili għandu jiġi promoss mal-partijiet interessati kollha fil-livelli kollha.

1.10. Il-KESE għandu jaqdi rwol attiv fil-promozzjoni tal-iżvilupp ta’ politiki Ewropej li għandhom l-għan li jappoġġjaw lill-ħaddiema tal-kura tas-saħħa, dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom, billi, fost oħrajn, jorganizza konferenza dwar il-futur tax-xogħol tal-kura “live-in” fl-Ewropa.

2. Kuntest

2.1. L-iskarsezzi tas-suq tax-xogħol fis-settur tal-kura tas-saħħa huma bħal bomba li għad tisplodi. Hemm kriżi għaddejja bħalissa (3), u l-iskarsezzi tax-xogħol huma mistennija jiżdiedu jekk ma jiġux segwiti reazzjonijiet ta’ politika adegwati. Sa mill-1994, il-kura kienet ġiet definita bħala settur strateġiku mill-Kummissjoni Ewropea. Fl-2010, il-Kummissjoni Ewropea wissiet li se jinħoloq nuqqas ta’ żewġ miljun fil-provvista ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa sal-2020 jekk ma tkunx ittieħdet azzjoni urġenti biex tirrimedja n-nuqqas ta’ provvista ta’ aktar minn miljun ħaddiem fil-kura fit-tul (4).

2.2. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jirrappreżentaw sehem sinifikanti numerikament, iżda huma sezzjoni emarġinata fi ħdan il-forza tax-xogħol fil-qasam tal-kura fit-tul. Huma mobbli ferm u jinsabu fil-parti t’isfel tal-ġerarkija tax-xogħol fi ħdan is-settur. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, spiss huma esklużi mill-ippjanar fis-settur tal-kura fit-tul fil-livelli Ewropej u tal-Istati Membri.

2.3. In-numru eżatt ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” mhuwiex ċar minħabba nuqqas ta’ data; ta’ sikwit jiġu injorati fis-sistemi ta’ ġbir tad-data. Fil-kuntest ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa li ma tantx huma rikonoxxuti u remunerati, il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” għal wisq żmien baqgħu inviżibbli għal dawk li jfasslu l-politika.

2.4. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jinsabu fl-Istati Membri kollha. Ħafna huma migranti minn pajjiżi terzi filwaqt li oħrajn huma ċittadini Ewropej li jaħdmu f’pajjiżhom jew barra mill-pajjiż. Xi wħud jagħmlu xogħol irregolari bħala migranti mingħajr dokumenti, u xi wħud oħrajn isegwu migrazzjoni ċirkolari jew temporanja. Bosta jwettqu xogħolhom f’kundizzjonijiet tax-xogħol prekarji, inkluż impjieg indipendenti fittizju.

2.5. Minħabba li attwalment m’hemm l-ebda definizzjoni għall-professjoni ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, is-sitwazzjoni tagħhom titqies ekwivalenti għal dik ta’ ħaddiema domestiċi (5). Skont l-ILO, fil-pajjiżi industrijalizzati x-xogħol domestiku, inkluż ix-xogħol ta’ kura tas-saħħa, jirrappreżenta bejn 5 % u 9 % tal-impjieg kollu (6).

2.6. Uħud mill-Istati Membri mxew ‘il quddiem bil-formalizzazzjoni u l-inklużjoni ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa migranti bla dokumenti, billi ffirmaw il-Konvenzjoni Nru 189 tal-ILO.

2.7. Il-KESE diġà ta kontribut għat-tfassil ta’ politika dwar il-kura fit-tul permezz tat-tfassil ta’ opinjonijiet dwar id-drittijiet tax-xogħol tal-ħaddiema domestiċi (7), dwar il-ħtieġa għal investiment soċjali (8) u dwar il-kura soċjali fit-tul u d-deistituzzjonalizzazzjoni (9). Din l-opinjoni tibni fuq dawn il-pożizzjonijiet, filwaqt li tiffoka fuq is-sitwazzjoni partikolari tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”.

3. Nuqqas ta’ ħaddiema, awsterità, migrazzjoni u ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”

3.1. Il-kura fid-dar qed tinfirex b’mod mgħaġġel, influwenzata minn preferenza dejjem akbar għall-kura fid-dar, l-ispejjeż eċċessivi ta’ kura fi djar residenzjali għal ħafna persuni u n-nuqqas ta’ investiment adegwat f’infrastruttura fis-settur tal-kura.

3.2. Il-miżuri ta’ awsterità li ttieħdu f’ħafna Stati Membri naqqsu l-provvista diġà limitata ta’ infrastruttura u ta’ forza tax-xogħol tal-kura fit-tul. Il-KESE jemmen li l-investiment fil-kura fit-tul jeħtieġ li jintlaqa’ b’mod pożittiv bħala opportunità ekonomika, u bħala qasam ta’ prijorità għall-ħolqien tal-impjiegi, l-appoġġ soċjali għall-familji u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri. L-investiment fis-settur itejjeb ir-rati ta’ parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol u jipprovdi mod kif tista’ tittaffa l-kriżi ekonomika (10).

3.3. In-nuqqas ta’ ħaddiema huwa prevalenti fil-professjonijiet tal-kura f’ħafna Stati Membri. Ir-reklutaġġ ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, kemm dawk regolari kif ukoll dawk mingħajr dokumenti, itaffi n-nuqqas. Fis-sistemi tal-kura fin-Nofsinhar tal-Ewropa, b’mod partikolari, hemm dipendenza kbira fuq ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”. Fl-Italja, ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” migranti jirrappreżentaw madwar tliet kwarti tal-forza tax-xogħol ta’ kura fid-dar (11).

3.4. Il-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tal-Lvant huma affettwati wkoll minn nuqqas ta’ ħaddiema fis-settur tal-kura kif ukoll minn domanda dejjem tikber għall-kura fl-Ewropa tal-Punent. Pereżempju, il-Polonja tipprovdi ħafna ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” li jaħdmu f’pajjiżi oħra, minkejja li fil-pajjiż hemm nuqqas ta’ ħaddiema fil-qasam tal-kura domestika. Dawn l-iskarsezzi min-naħa tagħhom qed jiġu indirizzati bil-wasla fil-Polonja ta’ ħaddiema mill-Ukrajna u minn pajjiżi oħra barra mill-UE.

3.5. Minkejja ż-żieda tal-għarfien dwar l-importanza tas-settur tal-kura għall-ġid ekonomiku, il-kontribut tal-ħidma tal-kura tas-saħħa “live-in” għall-ekonomija Ewropea mhuwiex imkejjel u għandu jiġi indirizzat permezz ta’ riċerka madwar l-Ewropa kollha.

3.6. Ħafna nisa Ewropej huma maqbuda fl-hekk imsejħa pożizzjoni “sandwich”, fejn huma mistennija jieħdu ħsieb tal-ġenituri tagħhom kif ukoll ta’ wliedhom. Huma qegħdin jiddependu dejjem aktar mill-kura bi ħlas biex jagħmlu dan ix-xogħol. F’dinja fejn ix-xogħol tal-kura huwa globalizzat, il-konsegwenza hija żieda fil-ktajjen tal-kura globali (12). Ħaddiema tal-kura tas-saħħa migranti li jiċċaqilqu għal raġunijiet ta’ xogħol ta’ spiss iridu jfittxu persuni li jipprovdu kura għall-membri tal-familja tagħhom stess u jimpjegaw ħaddiema tal-kura tas-saħħa li joriġinaw minn kuntesti oħrajn, ta’ spiss ifqar.

4. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”

4.1. L-istatus baxx tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jirriżulta minn suppożizzjonijiet dwar il-ġeneru, jiġifieri li x-xogħol tal-kura tas-saħħa huwa xogħol bi ftit ħiliet u huwa “xogħol in-nisa”. Dan huwa sostnut ukoll mill-marġinalizzazzjoni strutturali tan-nisa migranti. F’ħafna stħarriġiet tax-xogħol, il-ħaddiema domestiċi huma kklassifikati bħala ħaddiema bi ftit ħiliet jew mingħajr kwalifiki. Madankollu, għadd sinifikanti ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” għandhom ħiliet u kwalifiki li jirriżultaw minn snin ta’ esperjenza jew minn programmi ta’ taħriġ jew ċertifikazzjoni formali li mhumiex rikonoxxuti. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” ħafna drabi jintalbu juru li għandhom esperjenza ta’ kura u kwalifiki qabel ma jiġu impjegati, għalkemm dan ma jiġix rifless fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom.

4.2. Bosta ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jesperjenzaw arranġamenti ta’ xogħol mhux regolati u bosta jaħdmu b’mod irregolari. Ħafna drabi dawn jiġu esklużi milli jeżerċitaw id-drittijiet tax-xogħol tagħhom u jiġu sfruttati. Il-kundizzjonijiet jistgħu jkunu simili għall-iskjavitù modern: il-ħaddiema jkunu iżolati, soġġetti għal vjolenza jew abbuż, imġiegħla jaħdmu 24/7 u ma jingħatawx kundizzjonijiet ta’ għajxien bażiku, bħal spazju personali privat. Oħrajn jaħdmu bħala persuni b’impjieg indipendenti fittizju. F’ħafna każijiet, l-ispettorati tax-xogħol u spettorati statali oħra, kif ukoll it-trejdjunjins, ma jingħatawx aċċess għall-ħaddiema li jagħtu l-kura fil-postijiet tax-xogħol tagħhom (jiġifieri fid-djar privati).

4.3. Għandhom jiġu appoġġjati l-miżuri għar-regolarizzazzjoni u l-legalizzazzjoni tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” biex jiġu żgurati possibbiltajiet legali fis-settur tal-kura. Tali approċċ mhuwiex mingħajr preċedent: fi Spanja u l-Italja madwar 500 000 ħaddiema domestiċi mingħajr dokumenti ġew regolarizzati sa mill-2002 (13). Għandhom jiġu żviluppati politiki dwar il-migrazzjoni tax-xogħol li jippermettu liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jaħdmu regolarment fis-settur tal-kura, bi trattament indaqs u d-dritt li jbiddlu lil min iħaddimhom.

4.4. Ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” jirrappreżentaw waħda mis-sezzjonijiet mill-iżjed mobbli fi ħdan il-forza tax-xogħol fil-qasam tal-kura fit-tul. Persuni li jaħdmu fil-kura tas-saħħa mill-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u l-Ewropa tal-Lvant għandhom it-tendenza li jkunu nisa ta’ età medja bl-obbligi familjari oħrajn tagħhom (14). Hija ħaġa komuni li tali ħaddiema jaħdmu għal perjodi ta’ tliet xhur f’pajjiżi tal-Ewropa tal-Punent u mbagħad jirritornaw lejn pajjiżhom.

4.5. Għall-pajjiżi ta’ oriġini, il-migrazzjoni ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” ikkwalifikati lejn pajjiżi ospitanti tirrappreżenta eżodu ta’ forza tax-xogħol sinifikanti. Fejn il-kwalifiki tal-ħaddiema mhumiex rikonoxxuti fil-pajjiżi ospitanti, dan jikkostitwixxi telf soċjali u ekonomiku fi żmien ta’ skarsezza globali tal-forza tax-xogħol fis-setturi tal-kura tas-saħħa Ewropej u globali.

4.6. Dawn il-kundizzjonijiet kollha jirriflettu l-fatt li d-drittijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” mhumiex protetti b’mod adegwat taħt l-oqfsa legali eżistenti fil-livell Ewropew u f’dak tal-Istati Membri.

4.7. Ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” għandhom jiġu inkoraġġuti u appoġġjati mill-Istati Membri sabiex jevitaw xogħol irregolari.

5. Ir-rwol ta’ dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom

5.1. Dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom jiffaċċjaw diffikultajiet biex isibu ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, ir-reklutaġġ ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa jseħħ permezz ta’ netwerks informali ta’ qraba jew ħbieb. Ħafna drabi ftit hemm garanzija tal-kwalità tal-kura mogħtija minn dawk irreklutati taħt tali ċirkostanzi. Il-familji ta’ spiss iħabbtu wiċċhom ma’ sitwazzjoni fejn m’hemmx linji gwida ċari dwar kif għandek timpjega legalment persuni li jagħtu l-kura.

5.2. Dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom għandhom jirċievu l-appoġġ mill-istat. Fuq medda qasira ta’ żmien dan għandu jinkludi kampanja ta’ informazzjoni u appoġġ kontinwu fi kwistjonijiet rigward drittijiet tal-impjieg u tas-sigurtà soċjali ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”. Fuq medda twila ta’ żmien, l-Istati Membri għandhom jieħdu passi biex jiżguraw is-superviżjoni u l-preżenza ta’ intermedjarju biex jgħin lil dawk li jirċievu l-kura jsibu ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”.

5.3. Dawk li jirċievu l-kura u l-familji tagħhom għandhom jiġu pprovduti firxa ta’ servizzi ta’ appoġġ, skont il-ħtiġijiet tal-persuna u tal-familja, u dawn jistgħu jinkludu servizzi ta’ kura fid-dar fuq bażi part-time jew full-time. L-arranġamenti kollha ta’ kura għandhom jiżguraw kundizzjonijiet deċenti għal dawk impjegati jew li jaħdmu għal rashom.

5.4. Dawk li jirċievu l-kura tas-saħħa u l-familji tagħhom għandhom jiġu mħeġġa wkoll biex ikunu aktar konxji tal-ħtiġijiet tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, u jittrattawhom bħala ħaddiema li jistħoqqilhom rispett u drittijiet. Ix-xogħol fil-qasam tal-kura tas-saħħa huwa impenjattiv ħafna, kemm fiżikament kif ukoll emozzjonalment. Il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” għandhom jingħataw akkomodazzjoni adatta u spazju privat u, fil-każ ta’ ħaddiema li joffru kura tas-saħħa li huma impjegati għandhom jiġu rispettati l-limiti tad-disponibbiltà tagħhom.

5.5. Fl-istess ħin, għandhom jiġu rispettati d-drittijiet ta’ dawk li jirċievu l-kura sabiex jingħataw kura adegwata. Dan huwa partikolarment il-każ fir-rigward ta’ gruppi vulnerabbli u dawk bi bżonnijiet speċjali, bħal persuni bid-dimenzja.

6. Ir-rwol tal-impjegaturi

6.1. Għadd kbir ta’ intrapriżi żgħar inklużi aġenziji li jieħdu ħsieb il-kiri ta’ ħaddiema huma dejjem aktar attivi fis-settur tal-kura “live-in”, flimkien ma’ settur informali li mhuwiex regolat.

6.2. Is-settur tal-kura jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ xogħol diċenti fi djar privati u għat-tkabbir fl-ekonomija Ewropea. Madankollu, huma biss impjiegi ta’ kwalità li jistgħu jiggarantixxu l-kwalità tas-servizz tal-kura pprovduta.

6.3. In-nuqqas ta’ regolamentazzjoni dwar l-impjieg ta’ ħaddiema transkonfinali li jaħdmu fil-qasam tal-kura tas-saħħa “live-in”, jagħti ċ-ċans lil ċerti intrapriżi biex joffru prezzijiet orħos għall-istess xogħol, u dan jikkontribwixxi għad-dumping soċjali. Dan huwa partikolarment evidenti f’aġenziji Pollakki u Slovakki li jibagħtu ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” lejn l-Ewropa tal-Punent (15). Il-persistenza ta’ din is-sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni inġusta hija ta’ ħsara għall-ħaddiema, l-impjegaturi kif ukoll għall-ekonomija Ewropea.

7. Ir-rwol tas-soċjetà ċivili

7.1. Organizzazzjonijiet ibbażati fil-komunità, il-gruppi ta’ twemmin (16) flimkien ma’ impjegaturi fis-settur pubbliku u privat jaqdu rwol ċentrali fl-għoti ta’ kura f’diversi livelli. Ħafna organizzazzjonijiet ibbażati fil-komunità kkontribwew għar-regolarizzazzjoni tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” migranti (17).

7.2. Madankollu, f’ħafna Stati Membri, l-appoġġ għall-kura mhuwiex adegwat. Il-kriżi ekonomika reċenti rriżultat f’investiment inqas milli meħtieġ fis-servizzi tal-kura tas-saħħa fl-Ewropa, li jwassal għal xejriet negattivi bħal deterjorazzjoni tal-kwalità tal-kura u tal-kondizzjonijiet tax-xogħol.

7.3. L-organizzazzjonijiet ta’ dawk li jipprovdu l-kura għandhom ikunu ffinanzjati b’mod adegwat biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tad-domanda dejjem tikber għal kura tas-saħħa. Fid-dawl tal-esperjenza tagħhom, dawn għandhom jiġu involuti fi djalogu soċjali u ċivili ġenwin li jwassal għal sett ta’ regolamenti tal-industrija dwar kif il-kura għandha tkun organizzata u kif għandha tingħata.

8. Ir-rwol tal-Istati Membri u l-Unjoni Ewropea

8.1. L-Iżvezja hija eżempju tajjeb ta’ għoti ta’ kura ta’ kwalità, li tinvolvi lill-partijiet interessati kollha. Din is-sistema tiddependi minn livell għoli ta’ appoġġ pubbliku ffinanzjat mit-taxxi (18). Sistemi ta’ vawċers, bħal dawk implimentati fi Franza u l-Belġju, ikkontribwew sabiex ix-xogħol domestiku jiġi formalizzat, u f’xi każijiet, tejbu l-kondizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema fis-servizzi domestiċi. Fil-każ tal-Belġju, ix-xogħol tal-kura tas-saħħa huwa eskluż minn din is-sistema (19).

8.2. L-Awstrija żviluppat sistema ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” li jaħdmu għal rashom sabiex tindirizza l-bżonnijiet għal kura fit-tul u tistabbilixxi r-rekwiżiti legali li għandhom x’jaqsmu ma’ kwalità u kundizzjonijiet ta’ qafas biex jingħata s-servizz. Fl-2015 sar titjib addizzjonali fl-istandards ta’ kwalità u fit-trasparenza. Is-sistema tintuża ħafna mill-popolazzjoni Awstrijaka; madankollu t-trejdjunjins Awstrijaċi jikkritikawha għax iddgħajjef l-istandards tal-impjieg.

8.3. Peress li l-mudelli tal-aħjar prattika għall-għoti ta’ kura tas-saħħa ta’ kwalità mhux dejjem huma trasferibbli għal kollox lejn l-Istati Membri kollha, fil-livell Ewropew għandu jiġi kkoordinat approċċ olistiku fil-livelli kollha li jinkludi l-partijiet interessati kollha.

8.4. Il-KESE jemmen li l-Unjoni Ewropea għandha timmonitorja l-provvista u l-mobbiltà tal-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” fl-Ewropa, u tippromovi approċċi sabiex ittejjeb il-kapaċità kumplessiva tas-settur biex jipprovdi kura ta’ kwalità u jinħolqu impjiegi deċenti.

8.5. In-nuqqas ta’ provvista tax-xogħol ta’ kura fl-Ewropa jeħtieġ li jitqiegħed fil-quċċata tal-aġenda politika tal-UE. Jeħtieġ li tinġibed l-attenzjoni dwar il-ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” li fil-biċċa l-kbira ma jiġux ikkunsidrati fil-bidliet radikali fil-politiki attwali.

Brussell, il-21 ta’ Settembru 2016. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) COM(2010) 682 final: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52010DC0682&from=MT

(2) Il-Konvenzjoni Nru 189 tal-ILO daħlet fis-seħħ fil-5 ta’ Settembru 2013, u s’issa ġiet irratifikata mill-Belġju, il-Ġermanja, il-Finlandja, l-Irlanda, l-Italja, il-Portugall u l-Iżvizzera, flimkien ma’ 14-il pajjiż lil hinn mill-Ewropa.

(3) UNI Europa UNICARE (2016).

(4) Kummissjoni Ewropea (2013).

(5) Ix-xogħol domestiku, kif definit mill-Eurostat, jinkludi attivitajiet ta’ unitajiet domestiċi bħala impjegaturi tal-persunal domestiku, bħal ngħidu aħna qaddejja, koki, wejters, valè, laundresses, ġardinara, purtinara, governanti, babysitters, tuturi, segretarji, eċċ.

(6) Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (2012).

(7) ĠU C 21, 21.1.2011, p. 39; ĠU C 12, 15.1.2015, p. 16; ĠU C 242, 23.7.2015, p. 9.

(8) ĠU C 271, 19.9.2013, p. 91, ĠU C 226, 16.7.2014, p. 21.

(9) ĠU Ċ 332, 8.10.2015, p. 1.

(10) ĠU C 226, 16.7.2014, p. 21.

(11) Servizz ta’ Riċerka tal-Parlament Ewropew (2016).

(12) Hochschild, A. R. (2000) “Global Care Chains and Emotional Surplus Value” in Hutton, W. and Giddens, A. (eds) On The Edge: Living with Global Capitalism, London.

(13) Pjattaforma għal Kooperazzjoni Internazzjonali dwar il-Migranti Mingħajr Dokumenti (2013).

(14) Testimonjanza ta' ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in”, Alina Badowska (2016), fis-seduta pubblika tad-dossier SOC/535.

(15) Esperjenzi mill-Proġett “DGB Fair Mobility”: www.faire-mobilitaet.de.

(16) B’mod partikolari, fil-Ġermanja, Caritas u Diakonie għandhom rwol importanti fl-appoġġ ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa “live-in” u ta’ dawk li jirċievu l-kura.

(17) Pereżempju: www.gfambh.com.

(18) Sweden.se (2016).

(19) Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (2013).