L-IŻVILUPPI FISKALI

L-awtoritajiet ikomplu jipprovdu appoġġ f’waqtu, immirat u temporanju lill-ekonomija, li l-ftuħ mill-ġdid tiegħu kien aktar gradwali minn dak preżunt f’April. Skont l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2021, il-miżuri meħuda mill-Greċja fl-2020 u fl-2021 kienu konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 (). Il-miżuri adottati sa Awwissu 2021 għadhom fis-seħħ bħalissa u huma mistennija li jitneħħew gradwalment fil-perjodu li ġej. L-ispiża fiskali ta’ dawn il-miżuri issa hija mistennija li tilħaq 5,9 % tal-PDG, jiġifieri 0,2 % tal-PDG ogħla fl-2021 milli kien stmat qabel. Dan jinkludi miżura ġdida li tinċentiva liż-żgħażagħ biex jitlaqqmu. Il-gvern qed jippjana li jkompli l-appoġġ tiegħu s-sena d-dieħla iżda fuq skala aktar baxxa. Minbarra l-miżuri diġà mħabbra tar-rata mnaqqsa tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u t-tnaqqis tat-taxxa ta’ solidarjetà soċjali għas-settur privat, li huma inklużi fit-tbassir tar-rebbiegħa tal-2021 tal-Kummissjoni, l-awtoritajiet iddeċidew ukoll li jestendu l-applikazzjoni ta’ rati aktar baxxi tat-taxxa fuq il-valur miżjud fl-2022 għal oġġetti u servizzi speċifiċi f’ċerti setturi vulnerabbli. F’Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li l-Greċja, fl-2022, għandha tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-irkupru filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti u tippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment ().

B’reazzjoni għan-nirien estensivi fil-foresti f’Awwissu, l-awtoritajiet adottaw sett ta’ miżuri ta’ għajnuna u appoġġ. Fl-aħħar ta’ Awwissu 2021, l-awtoritajiet ħarġu baġit supplimentari, li jżid in-nefqa tal-baġit ordinarju b’ 0,1 % tal-PDG u n-nefqa tal-baġit tal-investiment pubbliku b’0,2 % tal-PDG, sabiex jiġu ffinanzjati l-miżuri li jipprovdu assistenza lill-unitajiet domestiċi, lin-negozji u lir-reġjuni affettwati. L-appoġġ introdott huwa stmat li jżid l-infiq pubbliku b’ 0,3 % tal-PDG fl-2021 u b’0,1 % tal-PDG fl-2022 u jikkonsisti f’firxa wiesgħa ta’ miżuri bħal għotjiet u self, eżenzjonijiet mill-ħlas lura tal-avvanz rimborżabbli pprovdut matul il-pandemija, rinunzja tat-taxxa fuq il-proprjetà immobbli (ENFIA) għall-2021-2023, sospensjonijiet temporanji tal-obbligi tat-taxxi u tad-djun u appoġġ lill-gvernijiet lokali affettwati biex jgħinu fir-rikostruzzjoni tar-reġjuni tagħhom.

Fil-11 ta’ Settembru 2021, l-awtoritajiet ħabbru pakkett ta’ miżuri addizzjonali. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri jtawlu jew jaġġustaw il-miżuri ta’ appoġġ eżistenti. B’mod aktar speċifiku, ir-rata ta’ rimborż tal- “pagamenti bil-quddiem ripagabbli” kollha (appoġġ pubbliku lil kumpaniji affettwati mill-pandemija, imqassma fil-forma ta’ self b’komponent ta’ sussidju kundizzjonali) se tkompli tonqos mill-50-100 % attwali għal 25-50 %, skont ir-rata ta’ telf fil-fatturat għal kull kumpanija; l-iskema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar (“SYNERGASIA”) se tiġi estiża sa tmiem l-2021; U l-iskema ta’ sussidju tal-pagament parzjali temporanju għad-debituri affettwati mill-coronavirus b’self ta’ residenza primarja (l-iskema “Gefyra”) se tiġi estiża għal tliet xhur addizzjonali (). Bi tweġiba għaż-żieda riċenti fil-prezzijiet tal-elettriku tħabbret skema ġdida ta’ sussidju, li se toffri skont ta’ EUR 30/MWh għall-ewwel 300 kWh fix-xahar ikkonsmati sal-aħħar tas-sena. Din il-miżura hija temporanja u se tkun ta’ benefiċċju għad-djar kollha u għan-negozji b’vultaġġ baxx. L-ispiża ta’ dawn il-miżuri għad trid tiġi speċifikata bis-sħiħ u se tiġi inkluża fit-tbassir tal-ħarifa tal-Kummissjoni tal-2021. Il-pakkett jinkludi wkoll miżuri li għandhom impatt fiskali fl-2022 u se jiġi vvalutat fil-kuntest tal-Abbozz ta’ Pjan Baġitarju tal-2022 ().

Ġiet adottata skema ta’ saldu ġdida għall-obbligi tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali pendenti li seħħew matul il-perjodu tal-pandemija u sal-aħħar ta’ Ġunju 2021. Din l-iskema l-ġdida temenda l-iskema ta’ saldu diġà adottata li tikkonċerna l-ħlas lura tal-obbligazzjonijiet differiti għall-perjodu bejn Marzu u Ġunju 2020. Skont l-iskema preċedenti, in-negozji u l-unitajiet domestiċi li kienu affettwati direttament minn lockdowns u minn sospensjonijiet tal-kuntratti tax-xogħol, setgħu jagħżlu li jħallsu l-obbligi differiti tagħhom fi 24-il pagament parzjali mingħajr ebda mgħax, jew fi 48-il pagament mensili, f’liema każ jiġi impost imgħax annwali ta’ 2,5 %. Minħabba li l-pandemija damet aktar milli kien mistenni fiż-żmien tat-tfassil ta’ din l-iskema u minħabba li l-akkumulazzjoni ta’ taxxa u dejn tas-sigurtà soċjali ġodda li suppost diġà tħallsu żdiedet, l-awtoritajiet iddeċidew li jippermettu perjodu itwal għall-ħlas lura ta’ dawn l-obbligazzjonijiet taħt l-iskema l-ġdida. Wara din il-modifika, il-persuni fiżiċi u ġuridiċi eliġibbli jistgħu jħallsu lura d-dejn dovut tagħhom f’massimu ta’ 36 jew 72 ħlas parzjali. B’mod simili għall-iskema preċedenti, dawk li jagħżlu l-perjodu iqsar ta’ ħlas lura mhux se jiġu ċċarġjati mgħax. Sabiex jitnaqqas l-għadd medju ta’ pagamenti mħallsa, il-pagamenti minimi ta’ kull xahar għad-djun ta’ aktar minn EUR 1 000 żdiedu għal EUR 50.

Riforma tas-sistema awżiljarja tal-pensjonijiet ġiet adottata mill-Parlament f’Settembru 2021 u se tidħol fis-seħħ fl-2022, bi spejjeż fiskali limitati fuq perjodu medju iżda b’impatt fiskali mdaqqas fuq medda twila ta’ żmien. L-awtoritajiet se joħolqu fond tal-pensjoni pubbliku ġdid iffinanzjat bis-sħiħ li se jopera bħala skema tal-pensjoni b’kontribuzzjoni definita għall-pensjonijiet awżiljarji. Il-parteċipanti l-ġodda fis-suq tax-xogħol () se jkunu awtomatikament irreġistrati f’dan il-fond il-ġdid, filwaqt li l-impjegati li diġà jinsabu fis-sistema ta’ kontribuzzjonijiet definiti nozzjonali u li għandhom inqas minn 35 sena se jitħallew jagħżlu jekk iridux jipparteċipaw fil-fond il-ġdid jew jibqgħux fl-iskema eżistenti. L-ispejjeż fiskali tar-riforma fil-perijodu qasir jirriflettu d-devjazzjoni ta’ kontribuzzjonijiet futuri ta’ impjegati ġodda lejn akkumulazzjoni ta’ kapital fil-fond il-ġdid, u b’hekk jinħoloq distakk fid-dħul li jeħtieġ li jiġi kopert minn fondi pubbliċi. Dawn l-ispejjeż huma mistennija li jkunu maniġġabbli (0.1-0.2 % tal-PDG fis-sena) matul id-deċennju li jmiss, u jistgħu jiġu koperti minn bafers eżistenti fil-baġit soċjali. Madankollu, l-ispiża tar-riforma hija mistennija li tiżdied maż-żmien u tilħaq il-quċċata ta’ madwar 1 % tal-PDG fis-snin 2070 f’termini annwali. Il-kost jiddependi fuq is-sehem tal-impjegati attwali assigurati fil-fondi supplimentari eżistenti li jiddeċiedu li jmorru għall-fond il-ġdid, filwaqt li l-impatt fuq il-livell tad-dejn tal-gvern ġenerali se jiddependi wkoll fuq l-istrateġija ta’ investiment ta’ dan il-fond u fuq il-klassifikazzjoni tas-settur tiegħu ().

Ir-riskji fiskali jibqgħu sostanzjali u jirrelataw prinċipalment mal-evoluzzjoni tal-pandemija u mas-sentenzi tal-qorti pendenti. Spejjeż fiskali addizzjonali jistgħu jirriżultaw minn aktar estensjoni tal-miżuri ta’ konteniment u l-appoġġ fiskali relatat, f’każ li l-pandemija tkompli tevolvi. Riskji oħra jirriżultaw mill-possibbiltà tal-garanziji maħruġa bħala parti mill-miżuri ta’ appoġġ li għandhom jiġu eżerċitati fis-snin li ġejjin. Riskji ulterjuri huma relatati mad-deċiżjoni tal-qorti pendenti dwar il-pensjonijiet retroattivi. Wara d-deċiżjoni tal-Kunsill tal-Istat ta’ Lulju tal-2020, l-Istat Grieg ħallas EUR 1.4 biljun f’pagamenti tal-pensjoni retroattivi, iżda rrifjuta li jirrikonoxxi kwalunkwe pretensjoni pendenti li tirrigwarda bonusijiet staġjonali u pensjonijiet supplimentari. Id-deċiżjoni pendenti tal-Kunsill tal-Istat dwar il-kumpens retroattiv għal tnaqqis fil-pensjonijiet supplimentari u l-bonusijiet staġjonali tista’ twassal għal aktar pagamenti sostanzjali f’każ li l-qorti tiddeċiedi favur il-pensjonanti. Barra minn hekk, il-każijiet pendenti ta’ litigazzjoni kontra l-Kumpanija Pubblika tal-Proprjetà Immobbli (ETAD) ikomplu joħolqu riskji fiskali. Fl-aħħar nett, il-klassifikazzjoni tal-entità tal-bejgħ u l-kiri lura għal proprjetajiet li huma proprjetà ta’ debituri vulnerabbli għadha pendenti. F’każ li jiġi kklassifikat bħala entità tal-gvern ġenerali, dan jirriżulta fi spejjeż fiskali sostanzjali matul il-fażi ta’ tħejjija tal-entità.

FINANZJAMENT SOVRAN

Ir-riżerva ta’ flus kontanti tibqa’ kbira hekk kif il-gvern ikompli b’suċċess il-programm tiegħu ta’ ħruġ ta’ bonds. Il-firxiet tar-rendimenti sovrani fuq il-Bund Ġermaniż komplew jonqsu u ilhom madwar 100 punt bażi fuq il-pussess ta’ 10 sena mill-aħħar ta’ Mejju 2021. Il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli jkomplu jiġu appoġġati wkoll mill-pożizzjoni akkomodanti tal-politika monetarja tal-Bank Ċentrali Ewropew, inkluż il-Programm ta’ Xiri ta’ Emerġenza Pandemika tiegħu. Il-Greċja użat is-swieq kapitali diversi drabi minn April 2021. F’Mejju, hija ġabret EUR 3 biljun permezz tal-ħruġ ta’ bond tal-gvern ta’ referenza ġdid ta’ 5 snin. Ir-rendiment miksub kien ta’ 0,17 %, b’kupun ta’ 0 %. It-tnejn huma l-inqas valuri li qatt inkisbu minn bond Grieg fuq din il-maturità. F’Ġunju, il-kotba tal-ħruġ tal-bonds ta’ 10 snin ta’ Jannar 2021 reġgħu nfetħu, u EUR 2,5 biljun inġabru b’rendiment ta’ 0,89 %. L-attività tal-ħruġ kompliet f’Settembru bil-ftuħ mill-ġdid tal-kotba għall-bonds ta’ 5 snin u 30 snin. L-Aġenzija għall-Ġestjoni tad-Dejn Pubbliku ġabret EUR 1,5 biljun (rendiment ta’ 0,02 %) u EUR 1 biljun (rendiment ta’ 1,675 %) rispettivament minn dawk il-ħruġ. L-Istat Grieg diġà qabeż il-pjan ta’ ħruġ oriġinali tiegħu għall-2021, u ġabar EUR 14 biljun fis-suq miftuħ. Barra minn hekk, f’Mejju ġew żborżati madwar EUR 2,5 biljun f’self lill-Greċja taħt l-istrument Ewropew għal programm temporanju “Appoġġ biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza”. Ir-riżervi tal-flus tal-gvern ġenerali kienu madwar EUR 34 biljun fil-bidu ta’ Lulju 2021 (). Barra minn hekk, f’Awwissu 2021 il-Greċja rċeviet EUR 4 biljun fi prefinanzjament taħt il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza.

ANALIŻI TAS-SOSTENIBBILTÀ TAD-DEJN

L-aġġornament tal-analiżi jindika li r-riskji għas-sostenibbiltà tad-dejn baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess meta mqabbla mal-10 rapport. B’mod simili għall-valutazzjoni fl-10 rapport , l-aġġornament attwali tal-analiżi jindika li r-riskji fuq terminu qasir għas-sostenibbiltà tad-dejn għadhom imrażżna. Ir-riskji huma aktar sinifikanti fuq medda twila ta’ żmien fix- “xenarji ta’ tkabbir baxx” u “primjum tar-riskju ogħla”. L-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn tkompli tibni fuq it-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni u ġiet aġġornata b’informazzjoni ġdida dwar ir-rati forward u l-ħruġ li seħħ mill-aħħar rapport. Ix-xenarju bażi tjieb marġinalment meta mqabbel mal-10 rapport minħabba tnaqqis ulterjuri fir-rati forward Griegi minn nofs Awwissu, filwaqt li x-xenarji alternattivi baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess, peress li l-projezzjonijiet tar-rata mingħajr riskju nbidlu biss marġinalment. Fix-xenarju bażi, id-dejn jonqos għal 57,6 % tal-PDG sal-2060, filwaqt li l-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross jibqgħu taħt il-15 % tal-PDG fit-tul. Fix-xenarju tal-primjum tar-riskju ogħla, id-dejn jonqos għal 97,6 % tal-PDG sal-2060, filwaqt li l-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross huma madwar 20 % tal-PDG mit-tieni nofs tas-snin 2050 ’il quddiem. Fix-xenarju ta’ tkabbir baxx, il-livell tad-dejn ma jistabbilizzax ruħu, u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament gross jaqbżu b’mod permanenti l-20 % tal-PDG mit-tieni nofs tas-snin 2040.

Grafika 1.1:Riżultati tal-analiżi tas-sostenibbiltà tad-dejn Sors: Is-Servizzi tal-Kummissjoni

ŻVILUPPI FIS-SETTUR FINANZJARJU

Il-ħtiġijiet ta’ proviżjonament marbuta mat-tranżazzjonijiet ta’ titolizzazzjoni ta’ self improduttiv naqqsu l-profittabbiltà tal-banek. B’riżultat ta’ dan, il-banek komplew jirreġistraw telf fl-ewwel kwart tal-2021. Mil-lat pożittiv, id-dħul nett żdied. B’mod partikolari, id-dħul tan-negozjar ta’ darba marbut mal-portafoll tal-bonds tal-gvern għen, filwaqt li l-introjtu nett mill-imgħax kien reżiljenti bħala riżultat tal-ispiża aktar baxxa tal-finanzjament minħabba l-likwidità abbundanti fuq il-bażi ta’ depożiti dejjem jikbru u finanzjament kbir mill-Eurosistema. Fil-każ ta’ żewġ banek sistemiċi, ir-riżultati ġew imsaħħa wkoll minn kost tar-riskju aktar baxx, hekk kif bdew jaħsdu l-benefiċċji tat-tnaqqis fl-ingranaġġ tas-self improduttiv tagħhom. Fl-istess ħin, l-ispejjeż operattivi żdiedu minħabba xi spejjeż mhux rikorrenti ta’ ristrutturar. Minbarra dawk, l-ispejjeż operattivi naqsu, u dan jirrifletti l-isforzi tal-banek biex inaqqsu l-persunal u l-fergħat tagħhom. Il-marġnijiet tal-imgħax netti huma mistennija li jibqgħu taħt pressjoni mir-rati tal-imgħax baxxi u mill-karta bilanċjali mistennija li tispiċċa. Il-prospetti ta’ profittabilità għat-tieni nofs tal-2021 għalhekk se jkunu influwenzati minn (i) l-abbiltà tal-banek li jkomplu jnaqqsu l-ħtiġijiet ta’ proviżjonament tagħhom, (ii) l-attività ekonomika, li se taffettwa d-domanda għal self ġdid, u (iii) il-kapaċità tal-banek li jsibu sorsi alternattivi ta’ introjtu. Aktar tnaqqis tal-ispejjeż u t-teħid ta’ vantaġġ mit-tranżizzjoni diġitali se jkunu sfidi ewlenin oħra fil-futur qrib.

Il-pożizzjoni kapitali tal-banek Griegi fi tmiem l-ewwel kwart tal-2021 baqgħet ġeneralment adegwata minkejja t-telf irreġistrat minħabba l-pandemija, it-tindif tal-karti tal-bilanċ tal-banek u t-tneħħija parzjali tal-aġġustamenti prudenzjali tranżitorji. Il-proporzjonijiet medji ta’ Ekwità Komuni ta’ Grad 1 u ta’ Kapital Totali tal-banek kienu, fuq bażi konsolidata, ta’ 13,6 % u 15,6 % tal-assi ponderati għar-riskju, rispettivament. Dan jimplika tnaqqis fir-rigward tat-trimestru preċedenti u meta mqabbel ma’ tmiem l-2019 (16,2 % u 17,3 % rispettivament), peress li l-banek antiċipaw proviżjonament marbut mal-impatt tal-pandemija u t-titolizzazzjonijiet li ġejjin. It-tneħħija gradwali tal-aġġustamenti prudenzjali tranżitorji () u l-amortizzazzjoni annwali tal-assi ta’ taxxa differita fil-biċċa l-kbira garantiti, għamlet ukoll pressjoni temporanja fuq il-proporzjon tal-kapital ġenerali tal-banek fl-ewwel trimestru tal-2021. Madankollu, iż-żieda riċenti b’suċċess fil-kapital azzjonarju minn żewġ banek sistemiċi fit-tieni kwart tal-2021 (), flimkien ma’ azzjonijiet oħra li jsaħħu l-kapital, jippermettu lill-banek sistemiċi Griegi jimxu ‘l quddiem bl-istrateġiji ambizzjużi tagħhom għat-tnaqqis tas-self improduttiv. Fl-istess ħin, il-pożizzjoni kapitali ta’ xi istituzzjonijiet inqas sinifikanti tista’ tirrikjedi monitoraġġ mill-qrib fi żmien qasir, peress li jindirizzaw ukoll il-livell għoli tagħhom ta’ self improduttiv. Fir-rigward tar-rekwiżit minimu għal fondi proprji u obbligazzjonijiet eliġibbli (MREL), l-erba’ banek sistemiċi aġġustaw il-politika ta’ ħruġ tagħhom sabiex jilħqu l-mira interim vinkolanti stabbilita għall-1 ta’ Jannar 2022, kif evidenzjat minn ħruġ b’suċċess fl-ewwel nofs tal-2021().

Ir-rabta bejn is-sovrani u l-banek saret aktar b’saħħitha matul l-aħħar sena u se teħtieġ monitoraġġ mill-qrib fil-futur. Is-sehem diġà għoli ta’ krediti ta’ taxxa differita fil-kapital tal-banek jinsab fuq xejra li qed tiżdied, u jilħaq 65 % tal-kapital tal-Grad 1 ta’ Ekwità Komuni fl-ewwel kwart tal-2021, hekk kif il-pożizzjonijiet kapitali tal-banek jiġu taħt pressjoni mill-kost tat-titolizzazzjonijiet ta’ self kompluti u futuri u mil-livelli ta’ profittabbiltà mrażżna. Barra minn hekk, il-banek sistemiċi Griegi żiedu gradwalment l-esponiment tagħhom għal parteċipazzjonijiet f’bonds tal-gvern domestiku, minn 6.4 % tal-assi totali tagħhom sa tmiem l-2018 għal 10,1 % sa tmiem l-2020 (), għalkemm ir-riskju assoċjat għadu mrażżan għalissa minħabba s-sehem ta’ parteċipazzjonijiet ta’ bonds tal-gvern ikklassifikati b’kost amortizzat () u l-volatilità baxxa tar-rendiment tal-bonds sovrani fuq il-bażi tal-pożizzjoni akkomodanti tal-politika monetarja tal-Bank Ċentrali Ewropew. Barra minn hekk, l-esponiment tal-banek Griegi għas-sovran tagħhom jiżdied aktar permezz ta’ garanziji mill-Istat ipprovduti fil-kuntest tal-iskema Hercules u l-miżuri ta’ appoġġ mill-Istat tal-Covid-19, filwaqt li l-Istat iżomm ukoll ishma ta’ ekwità fis-settur, bħala riżultat tal-parteċipazzjoni tiegħu fir-rikapitalizzazzjonijiet tal-banek fil-passat.

Id-deterjorament marġinali fil-proporzjon tas-self improduttiv fl-ewwel trimestru tal-2021 huwa mistenni li jitreġġa’ lura fit-trimestri li jmiss minħabba titolizzazzjonijiet ulterjuri ta’ self improduttiv taħt l-iskema Hercules. Wara titjib kontinwu fl-2020, il-proporzjon tas-self improduttiv tela’ ’l fuq f’Marzu 2021, għal 30,3 % fuq bażi individwali, u jibqa’ l-ogħla fiż-żona tal-euro. Ir-raġuni għal din iż-żieda żgħira hija żieda f’inadempjenzi ġodda fl-ewwel (1) kwart tas-sena, speċjalment fil-ktieb tas-self korporattiv u tal-konsumatur, bi tlieta mill-erba’ banek sistemiċi jirreġistraw influssi netti ta’ self improduttiv fit-tliet xhur. Madankollu, it-tnaqqis fl-istokk ta’ self improduttiv huwa mistenni li jkompli mit-tieni (2) kwart tas-sena, peress li tliet tranżazzjonijiet oħra ġew formalment konklużi sal-aħħar ta’ Ġunju 2021 taħt l-iskema Hercules, u laħqu portafoll aggregat ta’ self improduttiv titolizzat ta’ madwar EUR 17 biljun. L-erba’ banek Griegi sistemiċi qed jippjanaw li jiddisponu minn EUR 24 biljun addizzjonali ta’ self improduttiv sa tmiem l-2021, bl-użu tal-estensjoni reċenti tal-iskema. L-għan tagħhom huwa li jilħqu proporzjonijiet ta’ self improduttiv b’ċifra waħda sa mhux aktar tard mill-2022. Is-suċċess ta’ dawn il-pjanijiet ambizzjużi ta’ tnaqqis jiddependi fuq għadd ta’ fatturi, bħall-iskala ta’ influssi ġodda ta’ self improduttiv, it-tkabbir ekonomiku futur u l-kundizzjonijiet ġenerali tas-suq. F’dan ir-rigward, fi sforz biex il-qafas ta’ Hercules jiġi adattat għall-ambjent post-pandemiku u jiġi rifless l-impatt negattiv tal-kriżi tas-saħħa fuq irkupri ta’ self (), l-awtoritajiet adottaw f’Lulju 2021 emendi addizzjonali għal-liġi ta’ implimentazzjoni rilevanti.

Wara l-iskadenza tal-moratorji, valutazzjoni inizjali turi impatt negattiv moderat fuq il-kwalità tal-assi, f’konformità mal-aspettattivi tal-banek, iżda għad hemm riskji negattivi. Il-maġġoranza l-kbira tal-moratorji skadew fi tmiem l-2020, b’xi eċċezzjonijiet limitati, partikolarment marbuta mas-settur tal-ospitalità. Ir-riżultati inizjali jissuġġerixxu li l-għadd ta’ inadempjenzi potenzjali x’aktarx li ma jaqbiżx l-istima oriġinali inkorporata fil-pjanijiet tan-negozju tal-banek għall-2021. Bħalissa, madwar nofs il-mutwatarji li ħarġu mill-moratorji reġgħu lura għal xejra normali ta’ pagament filwaqt li t-tranżizzjoni bla xkiel tal-bqija tal-mutwatarji għal mudell ta’ pagament normali hija appoġġata minn a) serje ta’ prodotti intensivi offruti mill-banek lil klijenti vijabbli li qed jiffaċċjaw diffikultajiet temporanji u b) iż-żewġ skemi temporanji ta’ sussidju għall-pagamenti akkont stabbiliti mill-awtoritajiet biex iwettqu jew jirristrutturaw debituri affettwati mill-coronavirus (l-iskemi “Gefyra” u “Gefyra II”). L-iskadenza għall-applikazzjonijiet għall-aktar waħda reċenti minn dawn iż-żewġ skemi, li kienu mmirati lejn is-self lin-negozji ta’ ditti u professjonisti żgħar u ta’ daqs medju, kienet l-aħħar ta’ Mejju, b’total ta’ 40 314 applikazzjoni sottomessi, li minnhom 18 077 applikazzjoni eliġibbli ġew ipproċessati sal-aħħar ta’ Lulju, li jikkorrispondu għal EUR 6,5 biljun ta’ self, li fil-biċċa l-kbira (84 %) kienu produttivi. L-awtoritajiet ħabbru wkoll estensjoni limitata ta’ 3-il xahar tal-ewwel skema, relatata ma’ self garantit minn residenza primarja, biex tippermetti t-tneħħija gradwali tad-debituri milquta mill-Covide. Madankollu, ir-riskji negattivi fir-rigward tal-livelli ta’ proviżjonament tal-banek jippersistu, peress li l-impatt sħiħ tal-pandemija fuq l-influssi ta’ self improduttiv jista’ jsir evidenti b’dewmien biss fl-2022. Dan huwa minħabba l-iskadenza tal-maġġoranza tal-prodotti intensivi u ż-żewġ skemi “Gefyra” lejn l-aħħar ta’ din is-sena, kif ukoll it-tneħħija mistennija ta’ diversi programmi oħra ta’ appoġġ mill-istat. B’riżultat ta’ dan, hemm bżonn ta’ klassifikazzjoni u proviżjonament xierqa u omoġenji tas-self taħt soluzzjonijiet intensivi kif ukoll aktar titjib fil-kapaċità interna mill-banek biex jipprovdu ristrutturar vijabbli tas-self fit-tul, sabiex dawn ir-riskji jiġu ġestiti b’mod proattiv u jiġi żgurat li jintlaħqu l-miri ambizzjużi ta’ tnaqqis tas-self improduttiv.

Il-programmi ta’ appoġġ għall-kreditu komplew isaħħu l-fluss tal-kreditu għall-ekonomija. Matul il-perjodu minn Jannar sa Ġunju 2021, 28 % tas-self ġdid b’maturità definita lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji kien appoġġat minn strumenti offruti mill-Bank Elleniku għall-Iżvilupp u 48 % fil-każ ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju. Il-fond ta’ garanzija tal-intrapriża Covid-19 għen biex jiġu pprovduti EUR 5,7 biljun f’self mill-bidu tal-pandemija sal-aħħar ta’ Ġunju. Il-fond se jibqa’ disponibbli sa tmiem l-2021, u jistenna li jalloka EUR 0,8 biljun ta’ self addizzjonali. Taħt it- “Tepix II”, tħallsu EUR 2,1 biljun f’self sal-aħħar ta’ Ġunju. Il-kreditu lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji kompla jikber iżda b’pass aktar bil-mod. F’Lulju 2021, ir-rata annwali ta’ tkabbir tal-kreditu nett lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji niżlet għal 4,1 % minn 6,7 % f’April u 10,0 % f’Diċembru 2020, b’deċellerazzjoni fil-każ ta’ kumpaniji kbar li tpaċi b’mod sħiħ aċċellerazzjoni għal intrapriżi żgħar u ta’ terminu medju, peress li żewġ ripagamenti kbar ta’ self korporattiv f’April affettwaw ix-xejra ġenerali. Il-kost tal-kreditu lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji baqa’ storikament baxx matul l-ewwel nofs tal-2021, għall-kuntrarju tal-kost tal-kreditu għal negozji mhux inkorporati, li huwa sostanzjalment ogħla. Barra minn hekk, kundizzjonijiet tas-suq favorevoli ppermettew lill-akbar korporazzjonijiet Griegi mhux finanzjarji jirrikorru għas-swieq finanzjarji biex ifittxu fondi addizzjonali permezz tal-ħruġ ta’ bonds korporattivi. Fir-rigward tal-unitajiet domestiċi, ir-rata annwali ta’ tkabbir tal-kreditu baqgħet negattiva u ġeneralment ma nbidlitx b’-2,5 % f’Lulju 2021 meta mqabbla ma’ tmiem l-2020 u tiġi bi spiża dejjem ogħla.

Il-Fond Elleniku għall-Istabbiltà Finanzjarja pparteċipa fiż-żidiet b’suċċess fil-kapital azzjonarju ta’ żewġ banek sistemiċi. Il-Fond ipparteċipa fit-tieni kwart tal-2021 għall-eżerċizzji ta’ ġbir tal-kapital ta’ żewġ istituzzjonijiet ta’ kreditu biex jevita dilwizzjoni eċċessiva tas-sehem eżistenti tiegħu fihom. Fl-istess ħin, il-Fond kompla jappoġġa lill-banek fil-pjanijiet strateġiċi fit-tul tagħhom biex jindirizzaw l-isfidi tal-innovazzjoni u s-sostenibbiltà. It-trattament statistiku tal-impatt fiskali tal-injezzjonijiet ta’ kapital se jiġi vvalutat mill-awtoritajiet tal-istatistika fil-perjodu li ġej. Ta’ min jinnota li l-proċess ta’ nomina għall-kariga tal-Viċi Uffiċjali Kap Eżekuttiv tal-Fond iddewwem. Il-preservazzjoni tal-indipendenza tal-Fond u r-rispett tal-proċess tal-għażla kif stabbilit fil-liġi jibqgħu essenzjali.