MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 22.12.2005 
KUMM(2005) 680 finali 
  
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJON I LILL-PARLAMENT EWROPEW, 
LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SO ĊJALI EWROPEW U LILL-
KUMITAT TAR-RE ĠJUNI  
L-azzjoni ta’ l-UE fil-qasam ta’ l-Edukazzjon i permezz ta’ l-Isports: nibnu fuq il-kisbiet 
ta’ l-EYES 2004  
  
{SEC(2005)1741} 
 
MT 2   MT KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJON I LILL-PARLAMENT EWROPEW, 
LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SO ĊJALI EWROPEW U LILL-
KUMITAT TAR-RE ĠJUNI  
L-azzjoni ta’ l-UE fil-qasam ta’ l-Edukazzjon i permezz ta’ l-Isports: nibnu fuq il-kisbiet 
ta’ l-EYES 2004  
“Orandum est ut sit mens sana in corpore sano1” 
(Decimus Iunius Iuvenalis, 1st century AD)  
“Ħaddem ġismek, ifta ħ moħħok” 
(motto ta’ l-EYES 2004)  
1. I NTRODUZZJONI  
Din il-Komunikazzjoni  hija r-reazzjoni g ħat-talba mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill lill-
Kummissjoni biex tirrapporta dwar il-mi żuri meħuda matul is-Sena Ewropea ta’ l-
Edukazzjoni permezz ta’ l-Isports (E YES 2004) skond l-Artikolu 12 tad-De ċiżjoni2 li 
tistabbilixxi s-Sena.  
Il-Komunikazzjoni tippre żenta l-kisbiet prin ċipali tas-Sena flimkien mal-proposti biex 
titkompla l-azzjoni mibdija fil-qasam ta’ l-eduk azzjoni permezz ta’ l-isports. Id-Dokument ta’ 
Diskussjoni ta’ l-Ista ff tal-Kummissjoni mehmu ż mal-Komunikazzjoni jispjega fil-qosor l-
azzjonijiet u l-attivitajiet implimentati b ħala parti mill-EYES  2004. Ir-rapporti u l-proposti tal-
Kummissjoni huma bba żati fuq valutazzjoni indipendenti3. 
L-EYES 2004 tnediet sabiex tkabbar l-g ħarfien tal-potenzjal ta’ l-isports b ħala għodda għall-
edukazzjoni u l-inklu żjoni soċjali.. Hija xerrdet messa ġġ: fis-soċjetajiet multikulturali tag ħna 
l-isports jista’ u jrid isir g ħodda li tintu ża fit-tagħlim formali u mhux formali. 
L-istituzzjonijiet edukattivi,  l-organizzazzjonijiet ta’ l- isports u l-entitajiet pubbli ċi ħadmu 
flimkien matul is-Sena sabiex valuri b ħal ma huma l- fair play , it-tolleranza, ix-xog ħol fi ħdan 
grupp, u r-rispett g ħar-regoli u g ħall-avversarju tieg ħek ikunu tra żmessi permezz ta’ l-
attivitajiet sportivi li ċ-ċittadini tag ħna, b’mod partikulari li ż-żgħażagħ.  
L-aspettattivi mqajma mill-inizjattiva fost is-so ċjetà ċivili Ewropea, ir-ri żultati tan ġibbli 
rreġistrati matul is-Sena u l-impatt po żittiv (parti 2) jixirqilhom li jkomplu jkunu segwiti 
politikament b’mod xieraq (parti 3). 
                                                 
1 « G ħandek titlob g ħal moħħ b’saħħtu f’ġisem b’sa ħħtu » 
2 De ċiżjoni Nru 291/2003/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( ĠU L 43,18.2.2003, p. 1) 
3 Rapport ta’ valutazzjoni mill-Euroval-C3E: 
 http://www.europa.eu.int/comm/sport/actio n_sports/aees/aees_en.html#Evaluation 
 
MT 3   MT 2. I MPLIMENTAZZJONI U RI ŻULTATI PRIN ĊIPALI TA ’ L-EYES 2004   
2.1. G ħanijiet u ri żultati  
Il-għan usa’ tas-Sena kien li ti ġi promossa l-edukazzjoni permezz ta’ l-isports fl-
edukazzjoni formali u mhux formali u b ħala strument g ħall-inklużjoni soċjali sabiex 
ikunu żviluppati t-tag ħrif u l-ħiliet bil-promozzjoni ta l-kooperazzjoni bejn l-
istituzzjonijiet edukattivi u l-or ganizzazzjonijiet ta’ l-isports. 
L-għanijiet iktar spe ċifiċi tas-Sena kienu jinkludu l-pr omozzjoni ta’ l-attivitajiet 
sportivi, il-mobbiltà u l-iskambji tat-tfal ta’ l-iskola permezz ta’ l-attivitajiet ta’ l-
isports, l-inklu żjoni soċjali ta’ gruppi żvantaġġati u l-ħolqien ta’ bilan ċ aħjar bejn l-
attività intellettwali u fi żika fil-ħajja ta’ l-iskola. 
Għal dan il-g ħan, twettqu attivitajiet ta’ informazzjoni u komunikazzjoni, pro ġetti u 
inizjattivi numeru żi. Ir-riżultati prin ċipali huma:  
– L-involviment tal-25 Stat  Membru u t-3 pajji żi ta’ l-EFTA/ ŻEE: l-Iżlanda, il- 
Lichtenstein u n-Norve ġja; 
– 167 proġett koiffinanzjati, minn 1643 applikazzjoni; 
– 66 proġett fil-qasam ta’ l-edukazzjoni formali: 22 dwar l-integrazzjoni ta’ l-isports 
fil-ħajja ta’ l-iskola, 21 li jinkora ġġixxu l-valur edukattiv tal-mobbiltà u l-
iskambji, 17 li ju żaw l-isports biex jinkora ġġixxu stil ta’ ħajja aħjar għas-saħħa u 
6 dwar l-edukazzj oni ta’ l-atleti żgħażagħ li jieħdu sehem fl-isports kompetittiv;  
– Fil-qasam tat-tag ħlim mhux formali, 60 pro ġett li jużaw il-valuri ta’ l-isports fl-
attivitajiet g ħaż-żgħażagħ (47 proġett) u għall-adulti (13-il pro ġett), 25 li ju żaw l-
isports biex ikunu integrati gruppi żvantaġġati soċjalment, 12 dwar id-disabilità u 
4 dwar it-tag ħlim mhux formali permezz l-attivitajiet volontarji;  
– 30 ċerimonja (ftu ħ u għeluq ta’ l-EYES); 
– ir-rappreżentanza fi 12-il avveni ment internazzjonali b ħalma huma l-Ewro 2004 u 
l-Logħob Olimpiku u Paralimpiku;  
– 2 Ewrobarometri. 
L-azzjonijiet kienu mmirati lejn dawk li jie ħdu d-deċiżjonijiet politi ċi, l-għalliema, 
it-tfal ta’ l-iskola u l-istudenti, il-mani ġers ta’ organizzazzjon ijiet ta’ l-isports, i ż-
żgħażagħ u l-gruppi m ċaħħda fis-soċjetà. 
2.2. Implimentazzjoni  
2.2.1. Kooperazzjoni mal-partijiet involuti 
Is-suċċess ta’ l-inizjattiv a kien jiddependi mill-kooperazzjoni ming ħajr diffikultajiet 
u kontinwa ma’ l-Istati Membri u s-so ċjetà ċivili Ewropea. Il-kunsens wiesa’ mil ħuq 
meta kienet adottata d-de ċiżjoni li tistabbilixxi s-Se na kien ikkonfermat bil-
parteċipazzjoni u l-involviment attivi ta’ dawk kollha involuti fl-implimentazzjoni 
tagħha. 
 
MT 4   MT Il-kooperazzjoni mal-pajji żi parteċipanti kienet ikkanalata minn ġol-Kumitat 
Konsultattiv li fih il-bi ċċa l-kbira minnhom kienu rrapre żentati minn delegati mid-
dipartimenti ta’ l-Edukazzjoni u l-Isports. Dan sar l-ewwel netwerk stabbli Ewropew 
ta’ awtori tajiet pubbli ċi responsabbli g ħall-edukazzjoni u l-isports, li jippermetti 
azzjoni re ċiproka ta’ ġid mhux biss fuq livell Ewropew i żda wkoll fuq dak 
nazzjonali. Din il-kooperazzjoni kienet ikkom plimentata min-netwerk ta’ Korpi ta’ 
Koordinament Nazzjonali nnominati mill -Istati Membri bir-responsabbiltà g ħall-
koordinament tekniku u l-implimentazzjoni ta’ l-inizjattiva fuq livell nazzjonali. 
L-involviment attiv tas-so ċjetà ċivili Ewropea, b’mod partik ulari tal-Moviment ta’ l-
Isports, kien de ċiżiv biex jintla ħqu l-għanijiet tas-Sena. 
L-istituzzjonijiet ta’ l-UE kienu involuti attivament fis-Sena. Il-Parlament Ewropew 
ipparteċipa f’sensiela ta’ avvenimenti u attivitajiet matul l-EYES 2004 b ħal ma kien 
il-jum spe ċjali ta’ l-EYES fil-Log ħob Paralimpiku f’Atene. Il-Kumitat Ekonomiku u 
Soċjali u l-Kumitat tar-Re ġjuni qiegħdu l-kwistjoni ta’ l-ispor ts fuq quddiem ta’ l-
aġendi tagħhom matul l-2004 u organizzaw diversi avvenimenti li taw kontribut biex 
l-inizjattiva to ħroġ fil-beraħ. 
Matul is-Sena, il-Kummissjoni kkooperat mal-Kunsill ta’ l-Ewropa, notevolment bil-
ko-finanzjament ta’ pro ġett fil-qasam ta’ l- edukazzjoni dwar i ċ-ċittadinanza 
demokratika fl-Ewropa. B ħala parti mill-preparazzjonijiet g ħas-Sena Internazzjonali 
għall-Isports u l-Edukazzjoni Fi żika fl-2005, kien stabbilit djalogu produttiv mal-
UNESCO bil- ħsieb li jitkomplew l-attivitajiet matul l-2005. 
2.2.2. Koerenza u komplementarjetà  
Is-sinerġija bejn l-EYES 2004 u l-pol itika nazzjonali u lokali g ħall-edukazzjoni 
permezz ta’ l-isports kienet rikonoxxuta unani mament mill-atturi involuti. Is-Sena 
pprovdiet opportunità biex ikun hemm kooper azzjoni u netwerk ta’ kuntatti bejn kull 
min kellu sehem, li ma kinitx tkun te żisti mingħajr l-azzjoni tal-Komunità. Hija 
ppermettiet ukoll l-iskambju ta’ prattika tajba u kellha influwenza siewja b’modi 
differenti: 
– Il-pajjiżi parteċipanti ħarġu ammont ugwali g ħal dak li kien disponibbli fil-ba ġit 
ta’ l-UE g ħall-proġetti ta’ l-EYES 2004 sabiex jiffinanzjaw il-pro ġetti li ma kinux 
intgħażlu mħabba l-limitazzjonijiet tal-ba ġit. 
– Tnedew azzjonijiet pilota mill-pajji żi parteċipanti ma ħsuba biex jinkora ġġixxu 
bilanċ aħjar bejn l-attività intellettwali u fi żika fil-ħajja ta’ l-iskola (e ż. 
kompetizzjoni biex ikunu ppremjati l-“iskej jel li huma l-akta r konxji tal-valur ta’ 
l-isports” fi 8 Stati Membri). 
– Kienu mmobilizzati b’mod qawwi livelli  differenti tal-gvern (nazzjonali, re ġjonali 
u lokali) biex jin ħolqu azzjonijiet u programmi li jinkora ġġixxu l-edukazzjoni 
permezz ta’ l-isports. Ukoll fil-pajji żi mhux parte ċipanti, bħar-Rumanija, in ħoloq 
programm ta’ inizjattivi biex jintla ħqu l-għanijiet ta’ l-EYES 2004. 
– Numru kbir ta’ inizjattivi li da ħlu għalihom organizzazzjonijiet pubbli ċi jew 
privati rċevew l-appo ġġ morali ta’ l-UE, inklu ża l-awtorizzazzjoni biex jintu ża l-
logo ta’ l-EYES.  
 
MT 5   MT – L-EYES kisbet siner ġiji mal-programmi SOCRATES  u YOUTH u mal-kampanji 
kontra t-tabakk u kontra d-diskriminazzjoni (e ż. 603 proġett li użaw l-isport kienu 
koiffinanzjati permezz tal-pr ogramm YOUTH matul l-2004). 
– Kienu kkummissjonati erba’ studji biex ji żdied it-tag ħrif fuq aspetti differenti ta’ 
l-edukazzjoni permezz ta’ l-isports4. 
Għalhekk is-Sena tista’ titqies b ħala inizjattiva koerenti ke mm internament (bejn il-
miżuri u l-azzjonijiet diversi me ħuda fl-EYES 2004) kif ukoll esternament (is-
sinerġija ma’ politika nazzjonali jew Ewropea o ħra). Dan kien partikularment ta’ min 
jinnutah fir-rigward tal-koerenza ma l-politika nazzjonali u lokali g ħall-edukazzjoni 
permezz ta’ l-isports. 
2.3. Valutazzjoni ta’ l-impatt  
In-numru g ħoli ta’ applikazzjonijiet li da ħlu fil-kwadru tas-sej ħa għall-proposti 
kkonferma l-istennija u d-domanda enormi fis-so ċjetà Ewropea g ħall-inizjattivi 
konkreti fil-qasam ta’ l-edukazzj oni permezz ta’ l-isports. 
Is-Sena mmobilizzat eluf ta’ organizzazzjonijiet fl-Ewropa billi inkora ġġiet il-
proġetti. Hija ħolqot u żviluppat netwerks li jdumu u spiss ħolqot sħubiji ġodda bejn 
l-edukazzjoni u l-isports. L-EYES 2004 ipprovdiet e żempji numeru żi ta’ prattiki 
tajba li jmorru ‘l hinn minn dak li kisbet fil- ħolqien ta’ kuntatti. 
L-impatti prin ċipali tagħha kienu: 
– il-kontribuzzjoni sinifikanti lejn it-tixrid tal-valuri  edukattivi ta’ l-isports, 
– l-inkoraġġiment u ż-żjieda fl-għarfien ta’ l-attivitajiet fil-qasam ta’ l-edukazzjoni 
permezz ta’ l-isports, 
– il-kontribuzzjoni biex tinbi del l-attitudni tal-pubbli ku Ewropew f’dan il-qasam. 
Il-messaġġ tal-Kummissjoni nxtered fost ċirkoli ta’ esperti fil-qasam ta’ l-
edukazzjoni permezz ta’ l-isports u l-ideat promossi mill-EYES 2004 kienu adottati 
b’mod li jidher mill-politi ċi, il-mani ġers ta’ l-isports u l- edukazzjoni, u n-nies 
akkademi ċi. Id-dettalji tal-pro ġetti li twettqu nxterdu ħafna fl-Ewropa kollha fuq CD-
ROM. Madankollu, diversi azzjonijiet innovattivi jist ħoqqilhom li jintlaqg ħu fi grad 
ikbar, mhux biss fost il-partijiet interessati (permezz ta’ l-Internet, laqg ħat, eċċ.) iżda 
wkoll permezz ta’ azzjoni politika addizzjonali. 
L-istituzzjonijiet edukattivi u l-orga nizzazzjonijiet ta’ l-isports li pparte ċipaw fis-
Sena jgħidu li din issodisfat l-aspettattivi tag ħhom. Jista’ g ħalhekk jing ħad illi l-
inizjattiva la ħqet l-għanijiet tag ħha. 
Madankollu, l-effetti tag ħha jidhru li kienu aktar limitati f’modi o ħra, per eżempju, 
biex tippromwovi l-isports b ħala mezz g ħall-inklużjoni soċjali ta’ gruppi żvantaġġati, 
biex tinkora ġġixxi bilan ċ aħjar bejn l-attività intellettwali u fi żika fil-ħajja ta’ l-iskola 
u l-mobilità ta’ l-istudenti. Kien hemm pro ġetti li tassew twettqu f’dawn l-oqsma, u 
                                                 
4 http://europa.eu.int/comm/sport/whatsup/index_en.html 
 
MT 6   MT wħud kienu tassew innovattivi, i żda ma jistax jing ħad illi dawn kellhom effett 
suffiċjenti. 
Inbidlet l-attitudni dwar il- ħtieġa għall-integrazzjoni a ħjar ta’ l-isports fl-
edukazzjoni, kemm formali kif ukoll mhux formali, u g ħalhekk għal kuntatti u 
kooperazzjoni a ħjar bejn l-istituzzjonijiet edukat tivi u l-organizzazzjonijiet ta’ l-
isports. Madankollu, wie ħed ma jistax i ħossu ċert illi dawn il-prin ċipji se jitqieg ħdu 
fil-prattika. Huwa me ħtieġ aktar appo ġġ politiku. 
3. ĦTIEĠA LI TKUN SEGWITA L -AZZJONI FIL -QASAM TA ’ L-EDUKAZZJONI PERMEZZ 
TA’ L-ISPORTS  
Il-valuri edukattivi ta’ l-isports ki enu rikonnoxxuti mill-Kunsill Ewropew ta’ Nizza5, 
li talab lill-istituzzjonijiet tal-Komunità sabiex jag ħtu kas tal-valuri edukattivi ta’ l-
isports fl-azzjonijiet tag ħhom taħt id-diversi dispo żizzjonijiet tat-Trattat, billi, kif 
rikonoxxut fid-Dikjarazzjoni 29 annessa ma t-Trattat ta’ Amsterdam, l-isports 
isawwar l-identità tan-nies. Fid-Dikjarazzj oni ta’ Nizza l-Kunsill Ewropew enfasizza 
illi “ukoll jekk m’g ħandhiex poteri diretti f’dal-qa sam, il-Kummissjoni trid, fl-
azzjoni tag ħha taħt id-diversi dispo żizzjonijiet tat-Trattat, tag ħti kas tal-funzjonijiet 
soċjali, edukattivi u kulturali  inerenti fl-isports.” 
Il-Kunsill, fir-Ri żoluzzjoni tieg ħu tas-17 ta’ Di ċembru 19996 dwar id-dimensjoni ta’ 
edukazzjoni mhux formali ta’ l-attivita jiet sportivi fil-programm YOUTH tal-
Komunità Ewropea, talab lill-Kummissj oni, b’kooperazzjoni ma’ l-Istati Membri, 
biex tfassal metodu koerenti sabiex ikun sfru ttat il-potenzjal edukattiv ta’ l-isports, 
meta wieħed jikkunsidra illi l-at tivitajiet sportivi jistg ħu jkollhom valur pedago ġiku 
li jagħti kontribut g ħat-tisħiħ tas-soċjetà ċivili. Din id-dimensjoni ta’ l-edukazzjoni 
mhux formali kienet appo ġġata mill-Parlament Ewropew, li enfasizza l-valur 
edukattiv u so ċjali ta’ l-isports kif ukoll ir-rwol tieg ħu fil-ġlieda kontra r-razzi żmu u 
l-ksenofobija7. 
L-EYES 2004 ipprovdiet risposta kemm g ħad-Dikjarazzjoni kif ukoll g ħar-
Riżoluzzjoni. Ir-reazzjoni po żittiva taċ-ċittadini u l-istituzzjonijiet Ewropej g ħall-
EYES 2004 enfasizzat il- ħtieġa li jkunu msa ħħa r-rabtiet u l-koope razzjoni bejn id-
dinja ta’ l-isports u d-dinja ta’ l-edukazzjoni formali u mhux formali b ħala mezz ta’ 
preparazzjoni a ħjar taċ-ċittadini ta’ l-UE g ħall-isfidi ġodda li qed isibu ma’ wi ċċhom 
is-soċjetajiet tag ħna dejjem aktar mobbli u diversi (fl-2004 82% ta ċ-ċittadini kienu 
favur li ssir enfasi fuq ir-rwol ta ’ l-isports fl-edukazzjoni u 63% appo ġġaw l-idea li 
tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-UE, l-organizza zzjonijiet ta’ l-isports u l-gvernijiet 
nazzjonali8). 
                                                 
5 Id-Dikjarazzjoni IV annessa mal-konklu żjonijiet tal-Presidenza. Ku nsill Ewropew tas-7-9.12.2000 
6 ĠU C 8, 12.1.2000, p. 5 
7 ĠU C 135, 7.5.2001, p. 274 
8 Twe ġibiet għall-EWROBAROMETRU Spe ċjali 213 “I ċ-Ċittadini ta’ l-Unjoni Ewropea u l-isports” 
Diċembru 2004 
 
MT 7   MT 3.1. Aspettattivi fl-edukazzjoni formali  
Ir-riċerka wriet illi l-e żerċizzju regolari jtejjeb is-sa ħħa mentali u fi żika u l-kontribut 
pożittiv tiegħu għall-proċess tat-tag ħlim huwa llum a ċċettat. L-edukazzjoni formali 
tista’ tieħu vantaġġ ikbar mill-valuri mwassla permezz ta’ l-isports sabiex ti żviluppa 
t-tagħrif, il-motivazzjoni, il- ħiliet, il-preparazzjoni g ħall-isforz personali u wkoll l-
abbiltajiet so ċjali bħal ma huma x-xog ħol fi ħdan grupp, is-solidarje tà, it-tolleranza, 
il-fair play  u li titg ħallem titlef, f’qafas multikulturali. G ħalhekk l-isports huwa 
essenzjali fl-edukazzjoni formali sabiex jinkisbu u jkunu żviluppati l-kapa ċitajiet 
essenzjali9 li kull wie ħed jeħtieġ għas-sodisfazzjon pe rsonali, l-inklu żjoni soċjali u l-
kapaċità għall-impjieg. 
Mill-banda l-o ħra, l-edukazzjoni formali g ħandha rwol kru ċjali billi tinkora ġġixxi 
drawwiet li jwasslu g ħall-attività fi żika regolari u billi tilqa’ g ħad-drawwiet ta’ stil 
ta’ ħajja li jkunu ta’ ħsara għas-saħħa, li huwa essenzjali g ħaliex jidher li s-sa ħħa taċ-
ċittadini tag ħna sejra lura m ħabba n-nuqqas ta’ e żerċizzju fiżiku. Barra minn dan, l-
edukazzjoni formali tag ħti kontribut biex ittejjeb il-kwalifiki ta’ dawk li ja ħdmu fil-
professjonijiet konnessi ma’ l-isports  u biex l-ambjent sportiv ikun a ħjar u aktar 
sigur. Dan huwa marbut mill-qrib ma’ l-i żvilupp dejjem g ħaddej fil-kwalifiki u l-
kapaċitajiet mis-settur sportiv fil-livell Ewropew ( ħafna minnu permezz tat-tag ħlim 
mhux formali) li se jkun appo ġġat mil-livelli komuni ta’ referenza pprovduti mill-
Qafas ta’ Kwalifiki Ewropej10 
L-edukazzjoni u l-isports g ħalhekk qed i ħabbtu wiċċhom ma’ sfidi komuni u ż-żewġ 
dinjiet jistg ħu jipprovdu twe ġibiet xierqa g ħaċ-ċittadini Ewropej jekk jing ħata bidu 
għall-proċess ta’ skambju ta’ ideat kif g ħandu jkun. 
L-EYES 2004 tat kontribut g ħaż-żjieda fl-aspettattivi ta ċ-ċittadini Ewropej dwar l-
azzjonijiet immirati lejn l-u żu aħjar tal-valuri edukattivi u so ċjali ta’ l-isports fl-
edukazzjoni formali. L-aspettattiva tas-Sena wasslet g ħad-domandi u l-ideat li ġejjin:  
– l-użu tal-kompetenza nazzjonali g ħall-iżvilupp ta’ g ħarfien aħjar u tagħrif akbar 
fil-livell ta’ l-UE dwar il- post ta’ l-isports u l-attività fi żika fil-ħajja ta’ l-iskola u 
għall-promozzjoni tar-rikonoxxime nt ta’ l-istituzzjonijiet u l-organizzazzjonjiet li 
jagħtu kontribut g ħall-integrazzjoni a ħjar ta’ l-attivitajiet sportivi fl-iskola (e ż. 
billi tippromwovi r-rikonnoxximent mill-Is tati Membri ta’ l-iskejjel li huma l-
aktar konxji mill-valur ta’ l-isports fuq il-ba żi ta’ kriterji ddefiniti fil-livell ta’ l-
UE), 
– it-tkabbir tal-g ħarfien tal-benefi ċċji reċiproċi għall-istituzzjonijiet edukattivi u 
għall-organizzazzjonijiet ta’ l-isports tal- kollaborazzjoni mill-qrib sabiex jintu ża 
aħjar il-potenzjal ta’ l-isports g ħall-akkwist u l-i żvilupp tal-kapa ċitajiet essenzjali 
li jippreparaw i ż-żgħażagħ u l-adulti g ħall-ħajja adulta b ħalma huma l-kapa ċitajiet 
interpersonali, interkulturali, so ċjali u ċiviċi, 
                                                 
9 Proposta g ħal Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-kompetenzi essenzjali 
għat-tagħlim tul il- ħajja (dok finali COM/2005/548) 
10 Dokument ta’ diskussjoni ta’ l-istaff ta l-Kummissjoni: Lejn Qafas ta’ Kwalifiki g ħat-Tagħlim tul il-
Ħajja (dok SEC(2005)957) 
 
MT 8   MT – it-titjib tar-rikonnoxximent tal-kwalif iki ta’ dawk involuti fit-tag ħlim tal-
professjonijiet konnessi ma’ l- isports (e.g. trejners u mani ġers ta’ l-isports) sabiex 
ikun utilizzat b’mod s ħiħ il-potenzjal g ħoli għall-ħolqien ta’ impjiegi li jista’ 
jagħti kontribut g ħall-koeżjoni soċjali fl-Ewropa,  
– it-teħid ta’ vanta ġġ mill-potenzjal ta’ l-isports u l-attività fi żika fl-edukazzjoni 
formali bħala mod kif jitre ġġgħu lura t-tendenzi kurrenti lejn il- ħajja sedentarja u 
l-istil ta’ ħajja passiva,  
– l-użu b’mod s ħiħ tar-riżultat ta’ l-EYES 2004 billi jsir  kapital mill-prattiki tajba 
żviluppati matul is-Sena u jkunu utilizzati a ħjar il-possibbi ltajiet li jkunu 
ffinanzjati pro ġetti u inizjattivi bba żati fuq l-attivitajiet sportivi. 
3.2. Aspettattivi fit-tag ħlim mhux formali  
L-isports jil ħaq iċ-ċittadini kollha jkunu xi  jkunu s-sess, ir-raz za, l-età u l-ambjent 
soċjali jew ekonomiku li jkunu ġejjin minnu u l-EYES 2004 ikkonfermat l-interess 
dejjem ji żdied fl-użu ta’ l-isports b ħala mezz ta’ tag ħlim mhux formali. Is-Sena 
ikkonfermat id-domanda fis-so ċjetà ċivili Ewropea g ħall-użu ta’ l-isports fit-tag ħlim 
mhux formali u b ħala għodda għall-promozzjoni ta’ l-integrazzjoni so ċjali, l-iżvilupp 
tad-djalogu interkulturali u l- ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, b’mod partikulari r-
razziżmu u l-ksenofobija. 
Kemm l-organizzazzjonijiet ta’ l-isports kif ukoll dawk ta ż-żgħażagħ saru dejjem 
aktar konxji tas-siner ġiji bejn iż-żewġ oqsma u tal-possibbiltajiet li joffri l-programm 
YOUTH. L-EYES 2004 tat kontribut ukoll biex jin ħolqu siner ġiji fil-qasam ta ċ-
ċittadinanza attiva. Il-parte ċipazzjoni fl-isports hija mezz edukattiv mhux biss bi dritt 
tagħha nnifisha imma wkoll bis-sa ħħa tal-parte ċipazzjoni attiva fil-klabbs u fl-
organizzazzjonijiet ta’ l-isports, li tg ħin biex tissa ħħaħ is-soċjetà ċivili permezz tat-
tagħlim tal-valuri demokrati ċi ta’ fejda. 
L-EYES 2004 ikkonfermat ukoll illi l-kooper azzjoni ma’ l-organizzazzjonijiet li 
huma attivi fl-integrazzjoni so ċjali, fiż-żgħażagħ u fiċ-ċittadinanza attiva tista’ tkun 
ta’ benefi ċċju kbir għall-organizzazzjoniji et ta’ l-isports f’dak li hu r-rikonoxximent 
u t-tisħiħ tal-funzjoni so ċjali tagħhom. 
Bħala riżultat ta’ l-aspettattivi li s-Sena qajmet mi ċ-ċittadini Ewropej, tfa ċċaw l-ideat 
u d-domandi li ġejjin: 
– l-użu tal-kompetenza nazzjonali g ħall-għarfien u l-utilizzar a ħjar tal-potenzjal ta’ 
l-isports b ħala mezz ta’ tag ħlim mhux formali,  
– iż-żieda fl-għarfien tal-potenzjal ta’ l-isports b ħala mezz ta’ tag ħlim mhux formali 
fost in-nies li ja ħdmu fl-isports (klabbs,  federazzjonijiet, e ċċ.) u fl-
organizzazzjonijiet mhux ta’ l-isports fl-oqsma ta ż-żgħażagħ, taċ-ċittadinanza 
attiva, ta’ kontra d-diskrimin azzjoni, ta’ l-integrazzjoni so ċjali, ta’ kontra r-
razziżmu, eċċ., 
– il-promozzjoni tar-rikonoxximent fil-livell ta’ l-UE tax-xog ħol volontarju fl-
isports bħala mezz ta’ tag ħlim mhux formali u ta’ tag ħlim formali u l-g ħoti ta’ 
inkoraġġiment liż-żgħażagħ biex jipparte ċipaw b’mod attiv fl-organizzazzjonijiet 
 
MT 9   MT ta’ l-isports sabiex jutilizzaw  il-potenzjal ta’ l-isports ħalli jakkwistaw ħiliet ġodda 
u valuri ċiviċi, 
– it-teħid ta’ vanta ġġ aħjar mill-valur pedago ġiku ta’ l-isports billi jintu ża biex 
jippromovi l-iskambji u bi lli jutilizza s-siner ġiji ta’ l-inizjattivi sportivi fil-
programmi ta’ l-UE konnessi mat-tag ħlim mhux formali u ma ċ-ċittadinanza 
attiva. 
3.3. A ġġornament mill-Kummissjoni Ewropea  
L-EYES 2004 enfasizzat il- ħtieġa ta’ integrazzjoni a ħjar ta’ l-isports fl-edukazzjoni u 
fit-tagħlim formali u mhux formali u g ħalhekk għal kuntatti u kooperazzjoni a ħjar 
bejn l-istituzzjonijie t edukattivi u l-organizzazzjoni jiet ta’ l-isports. Madankollu, 
waqt li l-EYES tat kontribut bi ex jinbidlu l-attitudnijiet, g ħadha tenħtieġ iktar azzjoni 
fil-livell ta’ l-UE. 
Wara li kkunsidrat it-talba g ħall-azzjoni espressa mi ċ-ċittadini matul is-Sena, il-
Kummissjoni, fil-limiti tal-kompetenza tag ħha u fir-rispett kollu tal-prin ċipju tas-
sussidjarjità u l-awtonomija ta’ l-istituzz jonijiet edukattivi u l- organizzazzjonjiet ta’ 
l-isports, se ti żgura t-tkomplija ta’ l-azzjoni mibdija mill-EYES 2004 notevolment 
fuq il-linji li ġejjin: 
– tagħmel studji ġodda, torganizza aktar laqg ħat ta’ l-esperti u tniedi Ewrobarometri 
ġodda għall-iżvilupp ta’ g ħarfien aħjar u iżjed tagħrif fil-livell ta’ l-UE dwar il-
post ta’ l-isports u l-attività fi żika fl-edukazzjoni formali u mhux formali, 
– tkompli torganizza laqg ħat ma’ l-awtoritajiet pubbli ċi responsabbli g ħall-
edukazzjoni u l-isports u twessag ħhom għall-partijiet involuti fi ż-żewġ oqsma 
sabiex tkabbar l-g ħarfien tal-benefi ċċji reċiproċi għad-dinja ta’ l-edukazzjoni u 
dik ta’ l-isports minn kollaborazzjoni eqreb, 
– tintensifika d-djalogu u l-kooperazzjoni mal-Moviment ta’ l-Isports dwar il-
funzjonijiet edukattivi u so ċjali ta’ l-isports (e ż.: il-volontarjat, il-parte ċipazzjoni 
fl-isports notevolment g ħan-nisa, il- ġlieda kontra r-razzi żmu u l-ksenofobija, l-
edukazzjoni u l-protezzjoni ta’ l-atleti żgħażagħ, eċċ.), 
– tuża l-possibbiltajiet li  tiffinanzja l-pro ġetti u l-inizjattivi ta’ attivitajiet sportivi 
fil-qafas ta’ l-azzjonijiet ta’ l-UE b ħalma huma s-Snin Ewropej fil- ġejjieni11 u l-
programm ġdid ta’ l-UE “Tag ħlim Integrat g ħal Tul il- Ħajja” u tie ħu vantaġġ 
mill-valur pedago ġiku ta’ l-isports fl-iskambji ta ċ-ċittadini billi tutilizza s-siner ġiji 
tal-programmi ta’ l-isports, ta ż-żgħażagħ u taċ-ċittadini fi ħdan il-programmi ta’ l-
UE “ Żgħażagħ fl-Azzjoni” u “ Ċittadini għall-Ewropa”, 
– ittejjeb ir-rikonoxximent tal-kw alifiki fil-professjoniji et konnessi ma’ l-isports12 
(e.g. billi tinkludi l-isports fil-Qafas ta’ l-Assigurazzjoni tal-Kwalità Komuni 
(qafas ta’ referenza komuni mfassal biex jappo ġġa l-iżvilupp u r-riforma tal-
                                                 
11 Eż. Proposta ta’ De ċiżjoni tal-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar is-Sena Ewropea ta’ Djalogu 
Interkulturali (2008) (dok COM(2005)467, il-5.10.2005) 
12 Id-dokument ta’ l-UE li jorbot legalment dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali fil-qasam 
tal-professjonijiet regolati huwa d-Direttiva dwar il-kwalifiki professjonali ( ĠU L 255, it-30.9.2005)  
 
MT 10   MT kwalità ta’ l-Edukazzjoni u t-Ta ħriġ Vokazzjonali) u tiffa ċilita l-mobilità (e ż. billi 
tinkludi l-isports fil-kamp ta’ applikazzjoni tas-Sistema Ewropea tat-Trasferiment ta’ Kreditu g ħall-Edukazzjoni u t-Ta ħriġ Vokazzjonali) billi dan huwa qasam li 
għandu potenzjal g ħoli għall-ħolqien ta’ l-impjiegi li g ħalhekk jista’ jag ħti 
kontribut g ħall-koeżjoni fl-Ewropa,  
– iżżid l-għarfien ta’ l-importan za ta’ l-attività fi żika biex jitre ġġgħu lura t-tendenzi 
ta’ ħxuna żejda billi ti żgura l-kooperazzjoni fil-kamp ta’ l-isports fil-livell ta’ l-UE 
u tippromwovi l-involviment tal-parti jiet Ewropej involuti fl-edukazzjoni u l-
isports fil-Programm ta’ l-UE g ħall-Azzjoni dwar id-Dieta, l-Attività Fi żika u s-
Saħħa. 
4. K
ONKLUŻJONI  
L-għanijiet prin ċipali tad-De ċiżjoni li tistabbilixxi s-Sena Ewropea intla ħqu. Bil-
kontribuzzjonijiet tal-Parlament Ew ropew, tal-Kumitat Ekonomiku u So ċjali u tal-Kumitat 
għar-Reġjuni, kiber l-g ħarfien tal-potenzjal ta’ l-isports b ħala għodda edukattiva. In ħoloq 
qafas ta’ kooperazzjoni konsistenti u ssa ħħet ukoll il-kooperazzjoni  nazzjonali. Inkisbet 
mobilizzazzjoni wiesg ħa mifruxa fost istituzzjonijiet edukattivi u organizzaz zjonijiet ta’ l-
isports. 
Kienet aċċertata d-domanda g ħolja mis-so ċjetà ċivili għal intervent mill-UE fil-qasam ta’ l-
edukazzjoni permezz ta’ l-isports, b’mod partikul ari fir-rigward ta’ l-azzjoni mill-Unjoni 
Ewropea sabiex tissa ħħaħ il-kooperazzjoni bejn id-dinja ta’ l-edukazzjoni u dik ta’ l-isports 
kif ukoll mal-gvernijiet nazzjonali. 
Il-Kummissjoni g ħalhekk: 
(1) tirrikonoxxi r-ri żultati ta’ l-EYES 2004 kif ukoll il- ħtieġa li tikkapitalizza fuq l-
inizjattiva u li tivvalorizza u xxerred il-prattiki tajba, 
(2) se tiżviluppa l-azzjoni tag ħha skond il-linji pr oposti fil-Komunikazz joni kurrenti biex 
ittejjeb l-g ħarfien fil-qasam ta’ l-edukazzjoni permezz ta’ l-isports, tippromwovi l-
kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u bejn id-dinja ta’ l-edukazzjoni u dik ta’ l-isports, tintensifika l-u żu ta’ l-isports ta ħt il-kappa tal-le ġislazzjoni ta’ l-UE, i żżid ir-
rikonoxximent tal-kwalifiki u l- ħiliet fl-isports u tippromwovi l-attivitajiet fi żiċi, 
(3) tistieden lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew, lill-Kumitat Ekonomiku u So ċjali u lill-
Kumitat g ħar-Reġjuni sabiex jirri konoxxu l-impatt u r-ri żultati pożittivi miksuba mill-
EYES 2004 u jag ħtu kas fix-xog ħol tagħhom ta’ l-aspettattivi mqajma matul din is-
Sena.