Rapport Speċjali Analiżi tar-riskji relatati 
ma’ approċċ orjentat 
                                             lejn ir-riżultati, għal 
azzjoni tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoniMT 2015  Nru  21
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa (http://europa.eu).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
Print ISBN 978 ‑92‑872‑3385 ‑1 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/938955 QJ‑AB‑15‑019‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑3374 ‑5 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/273696 QJ‑AB‑15‑019‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑3415 ‑5 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/617074 QJ‑AB‑15‑019‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Għal kwalunkwe użu jew riproduzzjoni tal ‑Anness fil ‑paġna  41, għandu jintalab permess direttament mingħand id ‑
detentur tad ‑drittijiet tal ‑awtur.
Printed in Luxembourg
Analiżi tar-riskji relatati 
ma’ approċċ orjentat 
lejn ir-riżultati, għal 
azzjoni tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2015  Nru 21
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha, ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla III tal-Awditjar li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ azzjonijiet esterni. 
L-Awla hija mmexxija mill-Membru tal-QEA Karel Pinxten li huwa wkoll il-Membru Relatur ta’ dan ir-rapport. L-awditu 
tmexxa minn Philippe Froidure, direttur tal-Awla III, b’appoġġ minn Hubert Devillé, assistent għad-direttur.
Mix-xellug għal-lemin : P . Froidure, K. Pinxten, H. Devillé.

03
 Werrej
Paragrafu
I‑V Sommarju eżekuttiv
1‑12 1. Introduzzjoni
1‑5 1.1. Għalfejn ir-riżultati għandhom importanza
6 1.2. Xi jkun riżultat?
7‑12 1.3. Il-qafas kumplessiv relatat mar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni
13‑19 2. Politika bbażata fuq ir-riżultati u sfond regolatorju
13‑18 2.1. Sfond tal-politika
14‑15 2.1.1. Għanijiet ta’ żvilupp, ta’ livell għoli
16‑17 2.1.2. Forums ta’ livell għoli dwar l-effikaċja tal-għajnuna
18 2.1.3. Komunikazzjonijiet tal-UE
19 2.2. Sfond legali u regolatorju
20‑22 3. L-analiżi tagħna
23‑79 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
24‑38 4.1. Formulazzjoni ta’ objettivi u indikaturi
24‑26 4.1.1. Terminoloġija
27‑31 4.1.2. Allinjament u konsistenza tad-dokumenti
32‑35 4.1.3. Issettjar ta’ objettivi SMART u indikaturi ċari
36‑38 4.1.4. Definizzjoni tal-impenn ta’ pajjiż sieħeb għall-implimentazzjoni ta’ riformi bħala objettiv
39‑46 4.2. Stabbiliment tal-katina tar-riżultati
39‑42 4.2.1. Irbit ta’ azzjonijiet u riżultati permezz ta’ katina loġika u ċara
43‑46 4.2.2. Kontribuzzjoni mqabbla ma’ attribuzzjoni
47‑50 4.3. Kumplessità akbar minħabba l-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet trażversali
04 Werrej
51‑57 4.4. Armonizzazzjoni bejn l-istrumenti u l-oqfsa tas-sħab għall-iżvilupp
51‑53 4.4.1. Allinjament mal-oqfsa tar-riżultati tal-pajjiżi sħab
54‑55 4.4.2. Armonizzar tal-istrumenti użati mill-partijiet interessati għall-iżvilupp
56‑57 4.4.3. Tlaħħiq mal-ġustapożizzjoni ta’ strutturi differenti ta’ obbligu ta’ rendikont
58‑61 4.5. Dgħufijiet fl-evalwazzjoni u r-rappurtar tar-riżultati
62‑65 4.6. Konsolidament u rappurtar tad-data
66‑68 4.7. Kwalità tad-data
69‑73 4.8. Eżitu baġitarju
74‑79 4.9. Bidliet fil-kuntest tal-azzjonijiet tal-UE
74‑77 4.9.1. Ġestjoni tar-riskju u għażla ta’ modalitajiet ta’ implimentazzjoni
78‑79 4.9.2. Fatturi esoġeni
80‑83 5. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
80‑82 5.1. Konklużjonijiet
83 5.2. Rakkomandazzjonijiet
 Anness —  Qafas Komprensiv ta’ Evalwazzjoni għal Evalwazzjonijiet tal-Appoġġ Baġitarju
 Risposti tal-Kummissjoni
05
 Sommarju  
eżekuttiv
I
Kull sena, l-UE tiddedika riżorsi sostanzjali għall-
assistenza tal-iżvilupp tal-ifqar pajjiżi fid-dinja. Sabiex 
tiġi stabbilita l-kredibbiltà tal-assistenza għall-iżvilupp, 
huwa essenzjali li r-riżultati miksuba b’dawn ir-riżorsi 
jistgħu jintwerew.
II
Reċentement, reġa’ kien hemm interess min-naħa tal-
Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jinbidel il-fokus 
tal-politiki tal-UE għall-kooperazzjoni u l-iżvilupp 
mill-attivitajiet għar-riżultati. Barra minn hekk, 
f’Diċembru 2013, il-Kummissjoni ħarġet Dokument ta’ 
Ħidma tal-Persunal dwar “Paving the way for an EU 
Development and Cooperation Results Framework” 
(Inwittu t-triq għal Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp 
u l-Kooperazzjoni) u, f’Marzu 2015, ippreżentat il-qafas 
bili ħarġet Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal ieħor 
dwar “Launching the EU International Cooperation 
and Development Results Framework” (It-tnedija tal-
Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni 
Internazzjonali).
III
Fl-analiżi tagħna, aħna identifikajna disa’ oqsma ta’ 
riskju ewlenin li huma relatati ma’ approċċ orjen -
tat lejn ir-riżultati, għal azzjoni tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni.IV
L-analiżi tagħna wriet li dawn l-oqsma ta’ riskju kienu 
ġew identifikati b’mod korrett mill-Kummissjoni f’firxa 
wiesgħa ta’ dokumenti. Hija wriet ukoll l-interess 
fl-azzjonijiet li qed jittieħdu mill-Kummissjoni biex 
jitnied qafas tar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp u l-kooper -
azzjoni internazzjonali.
V
Minkejja dan, għadhom iridu jittieħdu azzjonijiet ulter -
juri biex jiġi utilizzat il-potenzjal sħiħ tal-inizjattivi tal-
Kummissjoni għat-titjib tar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni. F’dan il-kuntest, aħna fformulajna 
għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li l-Kummissjoni 
għandha tieħu inkunsiderazzjoni.
06
 1. Introduzzjoni
1.1. Għalfejn ir-riżultati 
għandhom importanza
01 
Riżorsi sostanzjali huma ddedikati 
għall-assistenza tal-iżvilupp tal-ifqar 
pajjiżi fid-dinja. Filwaqt li tenfasizza 
l-fatt li ma hemm l-ebda sors uniku 
ta’ data  dwar il-finanzjament għall-
iżvilupp, f’Lulju 2014 il-Kummissjoni st -
mat li r-riżorsi kumulattivi disponibbli 
għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw matul 
il-perjodu ta’ 10 snin mill-2002 ‘il qudd -
iem kienu madwar USD 2 171 biljun, 
inkluż il-finanzjament pubbliku u pri -
vat domestiku u internazzjonali.
02 
Bħala parti mill-impenn biex tintlaħaq 
il-mira, maqbula fuq livell internaz -
zjonali, tal-Għajnuna Uffiċjali għall-
Iżvilupp (ODA) ta’ proporzjon ODA/
ING ta’ 0.7 %, fl-2013, l-infiq nett 
kollettiv tal-UE (inkluż dak tal-Istati 
Membri) fir-rigward tal-ODA kien ta’ 
EUR 56.5 biljun, li huwa ekwivalenti 
għal proporzjon ODA/ING ta’ 0.43 % 
tal-ING kollettiv tal-UE1.
03 
L-ammonti skedati biex isiru dis -
ponibbli għall-iżvilupp u l-koop -
erazzjoni matul il-perjodu 2014-
2020 huma ta’ EUR 19 661 miljun 
permezz tal-baġit ġenerali tal-UE2, 
u ta’ EUR 30 506 miljun għall-pajjiżi 
AKP permezz tal-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp3.04 
Sabiex tiġi stabbilita l-kredibbiltà tal-
għajnuna għall-iżvilupp, b’mod par -
tikolari fir-rigward tal-istrumenti użati, 
il-metodi għat-twassil tal-għajnuna 
u l-fondi kkonċernati, huwa essenzjali 
li r-riżultati miksuba b’dan l-appoġġ 
jistgħu jintwerew.
05 
L-obbligu ta’ rendikont pubbliku huwa 
wkoll kwistjoni importanti. F’rapport 
ippubblikat f’Jannar 2014, il-Parlament 
Ewropew ġibed l-attenzjoni għall-fatt 
li “l-ibbaġitjar ibbażat fuq l-attività 
xorta [kien] għadu l-prinċipju funda -
mentali fit-tfassil tal-baġit tal-Unjoni”, 
u ddispjaċih li wħud mill-proposti 
għall-perjodu ta’ programmazzjoni 
2014-20 baqgħu “fundamentalment 
ibbażati fuq l-input (orjentati lejn in-
nefqa) u għalhekk għadhom iffokati 
fuq il-konformità mar-regoli aktar milli 
fuq il-prestazzjoni”. Il-Parlament ġibed 
l-attenzjoni wkoll għall-fatt li l-qafas 
ta’ prestazzjoni użat mill-Kummiss -
joni għall-Qafas Finanzjarju Plurien -
nali 2014-2020 għandu jinkludi t-tliet 
elementi prinċipali li ġejjin4:
(a) l-ilħuq tal-objettivi (riżultati) 
tal-programm;
(b) il-ġestjoni tajba tal-programm 
mill-Kummissjoni u mill-Istati 
Membri;
(c) il-kontribut tar-riżultati tal-pro -
gramm u tal-ġestjoni tajba għall-
objettivi prinċipali tal-Unjoni.1 SWD(2014) 235 final – “EU 
Accountability Report 2014 on 
Financing for Development - 
Review of progress by the EU 
and its Member States” 
(Rapport 2014 dwar l-Obbligu 
ta’ rendikont tal-UE rigward 
il-Finanzjament għall-Iżvilupp - 
Analiżi tal-progress mill-UE 
u l-Istati Membri tagħha).
2 http://ec.europa.eu/budget/
mff/figures/
index_
en.cfm#documents ,Jannar 2015.
3 Il-pubblikazzjoni tal-Kummiss -
joni dwar il-“Multiannual 
Financial Framework 2014-20 
and EU Budget 2014 – The 
figures” (Qafas Finanzjarju 
Pluriennali 2014-20 u l-Baġit 
tal-UE 2014 — Iċ-ċifri).
4 Rapport dwar l-evalwazzjoni 
tal-finanzi tal-Unjoni abbażi 
tar-riżultati miksuba: għodda 
ġdida għall-proċedura ta’ 
kwittanza mtejba tal-Kummiss -
joni Ewropea - A7-0068/2014, 
it-30 ta’ Jannar 2014.
07 1. Introduzzjoni
1.2. Xi jkun riżultat?
06 
Riżultat huwa konsegwenza li tista’ 
titkejjel, u li tidderiva – direttament 
jew indirettament – minn relazzjoni 
ta’ kawża u effett. Approċċ orjentat 
lejn ir-riżultati, għall-iżvilupp u l-koo -
perazzjoni jiddependi mill-prinċipju li 
l-fokus ta’ interventi fl-iżvilupp u l-ko -
operazzjoni għandu jkun fuq it-twassil 
tar-riżultati, aktar milli fuq il-ġestjoni 
tal-attivitajiet jew tal-proċessi. Normal -
ment, ir-riżultati jkopru tliet kategoriji5:
(a) output: dak li jiġi prodott jew 
imwettaq bir-riżorsi allokati għal 
intervent (eż. korsijiet ta’ taħriġ 
mogħtija lil nies qiegħda, toroq 
mibnija);(b) eżitu: bidla li toriġina minn inter -
vent u li normalment hija rela -
tata mal-objettivi tagħha. Eżiti 
jistgħu jkunu mistennija jew mhux 
mistennija, pożittivi jew negat -
tivi (pereżempju trainees li sabu 
impjieg, aċċessibbiltà mtejba għal 
żona minħabba l-kostruzzjoni ta’ 
triq);
(c) impatt: konsegwenzi 
soċjoekonomiċi fuq terminu itwal 
li jistgħu jiġu osservati għal ċertu 
perjodu wara li intervent ikun ġie 
kkompletat, li jistgħu jaffettwaw 
benefiċjarji diretti tal-intervent jew 
benefiċjarji indiretti oħra.Figura 1Kunċett ta’ riżultati
Riżultati
Impatt Outputs Eżitu InputsAttivitajiet/
proċessi
1.3. Il-qafas kumplessiv 
relatat mar-riżultati 
tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni
07 
Minbarra mekkaniżmi eżistenti li 
għandhom l-għan li jkejlu u jirra -
ppurtaw dwar ir-riżultati, inizjattiva 
notevoli meħuda mill-Kummissjoni 
f’Diċembru 2013 kienet il-produzzjoni 
ta’ Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal 
dwar “Paving the way for an EU De -
velopment and Cooperation Results Framework”. Din l-inizjattiva kellha 
l-għan li:
tistabbilixxi proċessi miġjuba ‘l 
quddiem mill ‑Kummissjoni biex 
timpenja ruħha skont l ‑”Aġenda għall ‑
Bidla” biex issaħħaħ l ‑abbiltà tagħha 
li timmonitorja u tirrapporta riżultati 
operazzjonali miksuba permezz tal ‑
implimentazzjoni ta’ proġetti u pro ‑
grammi ta’ żvilupp u kooperazzjoni 
ffinanzjati mill ‑UE6.5 Għall-finijiet ta’ dan ir-rapport, 
nużaw it-terminoloġija għal 
dawn it-tliet kategoriji ta’ 
riżultati kif iddikjarat 
fl-istrumenti ta’ finanzjament 
tal-azzjoni esterna. Termini 
simili jistgħu jintużaw b’mod 
differenti f’dokumenti oħra 
tal-UE.
6 SWD(2013) 530 finali 
tal-10 ta’ Diċembru 2015.
08 1. Introduzzjoni
08 
Dan id-Dokument ta’ Ħidma tal-
Persunal ħa inkunsiderazzjoni 
l-konklużjonijiet ta’ studju, imwet -
taq mill-Kummissjoni fl-2013, li kellu 
l-għan li jipprovdi analiżi tat-tagħlimiet 
li ttieħdu mingħand ħames aġenziji 
tal-iżvilupp li kienu diġà qed jimpli -
mentaw il-qafas tar-riżultati proprju 
tagħhom. Huwa ppreżenta approċċ 
preliminari għall-abbozzar ta’ qa -
fas kumplessiv tar-riżultati tal-UE 
fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni. Huwa 
ddeskriva qafas bħal dan kif ġej:
Qafas tar ‑riżultati huwa għodda li 
tintuża minn sħab differenti għall ‑
iżvilupp biex ikejlu r ‑riżultati miksuba 
meta mqabbla ma’ objettivi strateġiċi 
ta’ żvilupp. Il ‑qafas tar ‑riżultati jista’ 
jitqies bħala artikulazzjoni tal ‑livelli 
differenti, jew ktajjen, tar ‑riżultati 
mistennija mill ‑implimentazzjoni ta’ 
strateġija, programm jew proġett 
partikolari.
09 
Il-qafas tar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni jkollu żewġ skopijiet 
prinċipali: bħala għodda ta’ obbligu ta’ 
rendikont – sabiex jinforma lill-partijiet 
interessati dwar ir-riżultati li nkisbu – 
u bħala għodda ta’ ġestjoni — sabiex 
jipprovdi data  dwar il-prestazzjoni 
bħala bażi għad-deċiżjonijiet ta’ 
ġestjoni.
10 
F’Ġunju 2014, inħareġ Dokument 
ta’ Ħidma tal-Persunal ieħor tal-
Kummissjoni, li kellu l-għan li jid -
deskrivi l-qafas għall-monitoraġġ, 
l-evalwazzjoni u r-rappurtar sa tmiem 
il-Qafas Finanzjarju Pluriennali li jmiss 
li jirriżulta mill-istrumenti legali li 
jappoġġaw il-ġenerazzjoni li jmiss ta’ 
programmi u x-xogħol addizzjonali tal-Kummissjoni biex tikkompleta 
l-qafas – il-”qafas MORE”. Dan id-Do -
kument ta’ Ħidma tal-Persunal jip -
provdi, għal kull qasam ta’ politika, 
stampa ġenerali tal-objettivi ġenerali 
u speċifiċi tal-istrumenti, l-indikaturi 
prinċipali marbuta ma’ kull objettiv, 
l-arranġamenti għall-monitoraġġ, u t-
twaqqit u l-kontenut tal-evalwazzjoni -
jiet u r-rappurtar7.
11 
F’April 2014, il-Parlament Ewropew 
esprima l-appoġġ tiegħu għall-isforzi 
kontinwati tal-Kummissjoni biex tibdel 
minn approċċ ibbażat fuq l-inputs għal 
approċċ orjentat lejn il-prestazzjoni 
u l-impatt8. F’Mejju 2014, il-Kunsill laqa’ 
d-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal 
tal-Kummissjoni ta’ Diċembru 2013 
dwar “Paving the way for an EU De -
velopment and Cooperation results 
framework” u esprimiet l-interess 
tagħha fir-“riżultati tal-fażi pilota, bil-
ħsieb li jiġi ffinalizzat fil-ħin il-qafas 
tar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp u l-koo -
perazzjoni, sabiex ir-rappurtaġġ dwar 
ir-riżultati miksuba matul l-2014 jkun 
jista’ jiġi ppreżentat fl-ewwel semestru 
tal-2015”9.
12 
F’Marzu 2015, il-Kummissjoni ħarġet 
dokument ta’ ħidma tal-persunal ieħor 
dwar “Launching the EU International 
Cooperation and Development Results 
Framework” (It-tnedija tal-Qafas tar-
Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Kooper -
azzjoni Internazzjonali). Dan id-doku -
ment kellu l-għan li jaqleb l-approċċi 
stipulati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-
Persunal tal-2013 (ara l-paragrafu 7) fi 
pjanijiet operazzjonali tad-DĠ Kooper -
azzjoni Internazzjonali u Żvilupp biex 
jirrapporta kull sena mill-2015 sabiex 
juri kif il-fondi minfuqa jikkontribwixxu 
għall-ilħuq tal-objettivi tal-politika10.7 SWD(2014) 200 final 
tas-26 ta’ Ġunju 2014 
“Overview of the Monitoring, 
Reporting and Evaluation 
Frameworks for the MFF 
2014-2020 Programmes — 
Accompanying the document 
Report from the Commission 
to the European Parliament 
and the Council on the 
evaluation of the Union’s 
finances based on the results 
achieved” (Stampa ġenerali 
tal-Oqfsa tal-Monitoraġġ, 
tar-Rappurtar u tal-
Evalwazzjoni għall-
Programmi 2014-2020 
tal-QFP – Li takkumpanja 
r-Rapport tal-Kummissjoni 
lill-Parlament Ewropew 
u lill-Kunsill dwar 
l-evalwazzjoni tal-finanzi 
tal-Unjoni abbażi tar-riżultati 
miksuba).
8 Id-Deċiżjoni tal-Parlament 
Ewropew tat-3 ta’ April 2014 
dwar il-kwittanza fir-rigward 
tal-implimentazzjoni tal-baġit 
ġenerali tal-Unjoni Ewropea 
għas-sena finanzjarja 2012, 
it-Taqsima III – Il-Kummissjoni 
u l-aġenziji eżekuttivi 
(European Parliament Decision 
of 3 April 2014 on discharge in 
respect of the implementation 
of the general budget of the 
European Union for the 
financial year 2012, Section 
III – Commission and executive 
agencies) – ref. P7_TA-
PROV(2014)0287, it-Taqsima 
“Relazzjonijiet esterni”, 
il-paragrafu 264.
9 ”Council conclusions on an EU 
Development and 
Cooperation Results 
Framework” (Il-konklużjonijiet 
tal-Kunsill dwar Qafas 
tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp 
u l-Kooperazzjoni) – laqgħa 
tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea 
Affarijiet Barranin (Żvilupp), 
19.5.2014.
10 SWD(2015) 80 finali tas-26 ta’ 
Marzu 2015.
09
 2. Politika bbażata fuq ir-
riżultati u sfond regolatorju
2.1. Sfond tal-politika
13 
Ir-rwol tal-Kummissjoni fix-xena inter -
nazzjonali huwa stipulat fl-Artikolu 17 
tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. 
Il-Kummissjoni taħdem, b’mod par -
tikolari, man-Nazzjonijiet Uniti u l-
Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni 
u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) dwar 
kwistjonijiet ta’ kooperazzjoni għall-
iżvilupp. F’dan il-kuntest, għanijiet ta’ 
żvilupp, ta’ livell għoli, flimkien ma’ 
prinċipji għall-għoti ta’ għajnuna aktar 
effettiva11.
2.1.1. Għanijiet ta’ żvilupp, 
ta’ livell għoli
14 
F’Settembru 2000, l-Assemblea 
Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti ad -
ottat id-Dikjarazzjoni tal-Millennju 
tan-Nazzjonijiet Uniti, li impenjat 
il-membri tagħha għal sħubija glo -
bali ġdida bil-għan li tnaqqas il-faqar 
estrem u tistabbilixxi serje ta’ miri 
marbuta biż-żmien – b’data ta’ skaden -
za tal-2015 – li komunement jissejħu 
l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju 
(MDG).
15 
F’Ġunju 2012, il-Konferenza Rio + 20 
qablet li tniedi proċess biex tiżviluppa 
sett ta’ Għanijiet ta’ Żvilupp Sos -
tenibbli (SDG), li se jibnu fuq 
l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju12. 
F’Settembru 2013, il-mexxejja tad-dinja 
ġeddew l-impenn tagħhom biex jilħqu 
l-miri tal-MDG u qablu li jkollhom sum -
mit ta’ livell għoli f’Settembru 2015 
biex jadottaw sett ġdid ta’ għanijiet biex jibnu fuq il-kisbiet tal-Għanijiet 
ta’ Żvilupp tal-Millennju13. Diskussjoni -
jiet globali dwar l-aġenda usa’ lil hinn 
mill-2015 huma għaddejjin bħalissa 
permezz ta’ diversi proċessi. Rapport 
ta’ Sinteżi dwar l-aġenda għall-iżvilupp 
sostenibbli wara l-2015 ġiet ippubb -
likata mis-Segretarju Ġenerali tan-NU 
f’Diċembru 201414,15.
2.1.2. Forums ta’ livell għoli 
dwar l-effikaċja tal-għajnuna
16 
Il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati 
Membri tal-UE ħadu sehem f’bosta 
forums ta’ livell għoli bil-għan li jtejbu 
l-effikaċja tal-programmi ta’ għajnuna 
għall-iżvilupp:
(a) id-Dikjarazzjoni ta’ Ruma dwar l-
Armonizzazzjoni (2003);
(b) id-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi dwar 
l-Effikaċja tal-Għajnuna (2005);
(c) l-Aġenda ta’ Accra għall-Azzjoni 
(2008);
(d) is-sħubija ta’ Busan għal kooper -
azzjoni effettiva għall-iżvilupp 
(2011);
(e) l-Ewwel Laqgħa ta’ Livell Għoli 
fil-Messiku tas-Sħubija Globali għal 
Kooperazzjoni Effettiva għall-
Iżvilupp: Naħdmu għall-Bini ta’ 
Aġenda Inklużiva għall-Iżvilupp 
għal Wara l-2015 (2014).11 http://ec.europa.eu/
europeaid/policies/
international-development-
dialogue_en
12 Id-dokument ta’ eżitu ”The 
Future We Want” (Il-Futur Li 
Nixtiequ) ta’ Rio+20.
13 In-Nazzjonijiet Uniti – 
Assemblea Ġenerali - 
Integrated and coordinated 
implementation of and 
follow-up to the outcomes of 
the major United Nations 
conferences and summits in 
the economic, social and 
related fields – Follow-up to 
the outcome of the 
Millennium Summit 
(Implimentazzjoni u segwitu 
integrati u koordinati tal-eżiti 
tal-konferenzi u s-summits 
ewlenin tan-Nazzjonijiet Uniti 
fl-oqsma ekonomiċi, soċjali 
u dawk relatati – Segwitu 
għall-eżitu tas-Summit 
tal-Millennju) – ref. A/68/L.4.
14 In-Nazzjonijiet Uniti – 
Assemblea Ġenerali - The road 
to dignity by 2030: ending 
poverty, transforming all lives, 
and protecting the planet – 
Synthesis report of the 
Secretary General on the 
post-2015 sustainable 
development agenda (It-Triq 
lejn id-Dinjità sal-2030: 
neqirdu l-faqar, nittrasformaw 
il-ħajjiet kollha, u nipproteġu 
l-pjaneta – Rapport ta’ sinteżi 
tas-Segretarju Ġenerali dwar 
l-aġenda għall-iżvilupp 
sostenibbli għal wara 
l-2015) – ref. A/68/L.4.
15 Ara wkoll COM(2015) 44 final 
tal-5 ta’ Frar 2015 ”Sħubija 
Globali għall-Qerda tal-Faqar 
u l-Iżvilupp Sostenibbli wara 
l-2015”.
10 2. Politika bbażata fuq ir-riżultati u sfond regolatorju
17 
F’dawn il-forums, ħareġ kunsens fost 
id-donaturi u l-pajjiżi sħab, u għadd ta’ 
prinċipji relatati ma’ riżultati fl-iżvilupp 
ġew maqbula, inklużi:
(a) tisħiħ tal-abbiltà tal-gvernijiet 
tal-pajjiżi sħab biex jassumu rwol 
akbar ta’ tmexxija u jieħdu s-sjieda 
ta’ riżultati fl-iżvilupp;
(b) ħidma mal-pajjiżi sħab biex 
jiddependu, kemm jista’ jkun, 
mill-oqfsa tal-pajjiżi sħab għal rap -
purtar u monitoraġġ orjentati lejn 
ir-riżultati;
(c) armonizzar tar-rekwiżiti ta’ 
monitoraġġ u rappurtar 
tad-donaturi;
(d) titjib tal-ġestjoni għal riżultati mid-
donaturi u l-pajjiżi sħab;
(e) tkabbir fil-fokus fuq ir-riżultati 
fl-iżvilupp.
2.1.3. Komunikazzjonijiet 
tal-UE
18 
L-impenn tal-Unjoni Ewropea għal 
għanijiet ta’ żvilupp maqbula fuq 
livell internazzjonali u għall-ħidma 
biex l-għajnuna ssir aktar effettiva ġie 
ddokumentat f’bosta dikjarazzjonijiet 
u komunikazzjonijiet pubbliċi li kollha 
kemm huma jesprimu, b’mod wieħed 
jew ieħor, l-importanza ta’ riżultati fl-
iżvilupp u l-kooperazzjoni:(a) Dikjarazzjoni konġunta mill-Kunsill 
u r-rappreżentanti tal-gvernijiet 
tal-Istati Membri dwar il-kunsens 
Ewropew għall-iżvilupp (ref. 
14820/05 tal-24 ta’ Frar 2006);
(b) Appoġġ lill-pajjiżi li qed 
jiżviluppaw biex ilaħħqu mal-
kriżi (KUMM(2009) 160 finali 
tat-8 ta’ April 2009);
(c) Pjan ta’ Azzjoni tal-UE fuq 
tnax-il punt b’sostenn għall-
Għanijiet ta’ Żvilupp tal-
Millennju (KUMM(2010) 159 
tal-21 ta’ April 2010);
(d) Operational Framework on Aid 
Effectiveness (Qafas Operazzjonali 
dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna) – Se -
gretarjat Ġenerali tal-Kunsill (ref. 
18239/10 tal-11 ta’ Jannar 2011);
(e) Inżidu l-impatt tal-Politika tal-UE 
għall-Iżvilupp: Aġenda għall-
Bidla (KUMM(2011)637 finali 
tat-13 ta’ Ottubru 2011);
(f) Ħajja deċenti għal kulħadd: Ne -
qirdu l-faqar u nagħtu lid-dinja 
futur sostenibbli (COM(2013) 92 fi -
nal tas-27 ta’ Frar 2013);
(g) Lil hinn mill-2015: lejn approċċ 
komprensiv u integrat għall-
finanzjament tal-qerda 
tal-faqar u tal-iżvilupp sos -
tenibbli (COM(2013) 531 final 
tas-16 ta’ Lulju 2013).
11 2. Politika bbażata fuq ir-riżultati u sfond regolatorju
2.2. Sfond legali 
u regolatorju
19 
Id-dispożizzjonijiet prinċipali li 
jikkonċernaw l-obbligu ta’ rendikont 
għar-riżultati u l-awditjar pubbliku16 
jistgħu jinstabu fit-Trattat dwar il-
Funzjonament tal-Unjoni Ewropea 
(TFUE), f’regolamenti finanzjarji għall-
baġit ġenerali tal-UE u l-Fondi Ewropej 
għall-Iżvilupp, u fir-Regolament dwar 
regoli u proċeduri komuni għall-
implimentazzjoni tal-istrumenti tal-
Unjoni għall-finanzjament tal-azzjoni 
esterna.
(a) It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-
Unjoni Ewropea jipprovdi li:
(i) il-Kummissjoni għandha 
tippreżenta lill-Parlament 
Ewropew u lill-Kunsill rapport 
ta’ valutazzjoni (evalwazzjoni) 
tal-finanzi tal-Unjoni bbażat 
fuq ir-riżultati miskuba (l-Ar -
tikolu 318(2)); u
(ii) il-Qorti tal-Awdituri tista’, 
f’kull żmien, tippreżenta os -
servazzjonijiet, partikolarment 
fil-forma ta’ rapporti speċjali 
(l-Artikolu 287(4))17.
(b) Ir-Regolament Finanzjarju applik -
abbli għall-baġit ġenerali tal-
Unjoni (ir-Regolament Finanzjarju) 
jistipula li ġej18,19:
(i) Objettivi speċifiċi, li jistgħu 
jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, 
rilevanti u marbuta biż-żmien 
iridu jkunu stabbiliti għas-
setturi kollha ta’ attivitjiet 
koperti bil-baġit. It-twettiq 
(l-ilħuq) ta’ dawk l-objettivi 
għandu jkun sorveljat (im -
monitorjat) b’indikaturi tal-
prestazzjoni għal kull attività 
(l-Artikolu 30(3)).(ii) Sabiex jittejjeb it-teħid ta’ 
deċiżjonijiet, l-istituzzjonijiet 
għandhom iwettqu evalwa -
zzjonijiet ex ante  u ex post  
tal-programmi u l-attivitajiet 
kollha li jinvolvu nefqa (infiq) 
sinifikanti (l-Artikolu 30(4)).
(iii) Il-Kummissjoni trid tehmeż 
mal-abbozz ta’ baġit għadd ta’ 
dokumenti, inklużi dikjarazz -
jonijiet ta’ attività li jkun fihom 
informazzjoni dwar il-kisba 
(l-ilħuq) tal-objettivi kollha 
speċifiċi, miżurabbli (li jistgħu 
jitkejlu), li jistgħu jintlaħqu, 
rilevanti u bi skadenza li ġew 
stabbiliti minn qabel għad-
diversi attivitajiet, kif ukoll 
objettivi ġodda mkejla per -
mezz ta’ indikaturi (l-Artiko -
lu 38(3)(e)(i)), ġustifikazzjoni 
sħiħa inkluża analiżi tal-ispiża 
u l-benefiċċju għal bidliet 
proposti fil-livell ta’ appro -
prjazzjonijiet (l-Artikolu 38(3)
(e)(ii), u sommarju tar-riżultati 
tal-evalwazzjoni meta dan ikun 
rilevanti għall-bidliet fil-baġit 
(l-Artikolu 38(3)(e)(v)).
(iv) L-uffiċjal awtorizzanti b’delega 
jrid jirrapporta lill-istituzzjoni 
tiegħu dwar it-twettiq tad-
dmirijiet tiegħu fil-għamla ta’ 
rapport tal-attività annwali 
(rapport annwali tal-attività), 
li fih informazzjoni finanz -
jarja u tal-ġestjoni u li jindika 
r-riżultati tal-operazzjonijiet 
b’referenza għall-objettivi 
stabbiliti, ir-riskji assoċjati ma’ 
dawn l-operazzjonijiet, l-użu 
li jkun sar mir-riżorsi provduti 
u l-effiċjenza u l-effikaċja 
tas-sistemi ta’ kontroll intern 
(l-Artikolu 66(9)).
(v) Ir-rapporti speċjali tal-Qorti 
tal-Awdituri jridu jkunu 
trażmessi mingħajr dewmien 
lill-Parlament Ewropew u lill-
Kunsill (l-Artikolu 163).16 L-obbligu ta’ rendikont jirreferi 
prinċipalment għas-
sorveljanza demokratika 
tal-politiki u l-attivitajiet ta’ 
korpi pubbliċi, filwaqt li 
l-awditjar pubbliku jirreferi 
għall-awditi finanzjarji 
u tal-prestazzjoni tal-politiki 
u l-fondi pubbliċi relatati 
u r-rabta tagħhom mal-
proċess tal-obbligu ta’ 
rendikont. Ara r-rapport 
tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri 
dwar ”Lakuni, duplikazzjonijiet 
u sfidi: analiżi panoramika 
tal-arranġamenti tal-UE 
fir-rigward tal-obbligu ta’ 
rendikont u tal-awditjar 
pubbliku”, 2014 ( http://eca.
europa.eu ).
17 Ara wkoll l-Artikolu 163 
tar-Regolament Finanzjarju.
18 Ir-Regolament (UE, Euratom) 
Nru 966/2012 Tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar 
ir-regoli finanzjarji applikabbli 
għall-baġit ġenerali tal-Unjoni 
u li jħassar ir-Regolament 
tal-Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 
26.10.2012, p. 1).
19 Dispożizzjonijiet simili jinsabu 
f’regolamenti finanzjarji 
tal-Fondi Ewropej 
għall-Iżvilupp.
12 2. Politika bbażata fuq ir-riżultati u sfond regolatorju
(c) Ir-Regolament dwar regoli 
u proċeduri komuni għall-
implimentazzjoni tal-istrumenti 
tal-Unjoni għall-finanzjament tal-
azzjoni esterna jistipula li ġej20:
(i) Id-deċiżjonijiet ta’ finanzja -
ment iridu jinkludu f’anness 
deskrizzjoni ta’ kull azzjoni, li 
tispeċifika l-għanijiet (objet -
tivi), l-attivitajiet prinċipali, 
ir-riżultati mistennija, il-metodi 
ta’ implimentazzjoni, il-baġit 
u l-iskeda ta’ żmien indikattiva 
tagħha u l-arranġamenti għall-
monitoraġġ tal-prestazzjoni 
(preambolu, il-paragrafu 5).
(ii) L-azzjoni esterna tal-Unjoni 
taħt l-Istrumenti trid tikkon -
tribwixxi għal riżultati ċari 
(li jkopru l-outputs, l-eżiti 
u l-impatti); ir-riżultati tal-
azzjoni esterna tal-Unjoni 
u l-effiċjenza ta’ Strument par -
tikolari jridu jiġu mmonitorjati 
u vvalutati abbażi ta’ indikaturi 
predefiniti, ċari, trasparenti u, 
fejn adatt, speċifiċi għall-pajjiż 
u li jistgħu jitkejlu (preambolu, 
il-paragrafu 12).
(iii) Il-programmi ta’ azzjoni jridu 
jispeċifikaw, għal kull azzjoni, 
l-għanijiet (objettivi) segwiti, 
ir-riżultati mistennija u l-attivi -
tajiet prinċipali (l-Artikolu 2).(iv) Mill-2015 ‘il quddiem, il-
Kummissjoni trid tippreżenta 
lill-Parlament Ewropew u lill-
Kunsill rapport annwali dwar 
il-kisba (ilħuq) tal-għanijiet 
(objettivi) ta’ kull Regola -
ment permezz ta’ indikaturi, 
li jkejlu r-riżultati miksuba 
u l-effiċjenza tal-istrument 
rilevanti; dan ir-rapport irid jiv -
valuta r-riżultati tal-assistenza 
finanzjarja mill-Unjoni bl-użu, 
sa fejn hu possibbli, ta’ indika -
turi speċifiċi u li jistgħu jitkejlu 
tar-rwol tagħha biex jintlaħqu 
l-għanijiet tal-istrumenti 
(l-Artikolu 13).20 Ir-Regolament (UE) 
Nru 236/2014 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-11 ta’ Marzu 2014 li 
jistabbilixxi regoli u proċeduri 
komuni għall-
implimentazzjoni tal-
istrumenti tal-Unjoni 
għall-finanzjament tal-azzjoni 
esterna (ĠU L 77, 15.3.2014, 
p. 95).
13
 3. L-analiżi tagħna
20 
L-analiżi tagħna kellha l-għan li tip -
provdi f’dokument uniku stampa 
ġenerali ta’ dak li l-Qorti tqis bħala 
l-oqsma prinċipali ta’ riskju relatati ma’ 
approċċ li jkun orjentat lejn ir-riżultati, 
għal azzjoni tal-UE fl-iżvilupp u l-
kooperazzjoni. Hija turi wkoll ir-riskji 
kkonċernati abbażi tal-esperjenza 
miksuba mill-Qorti permezz tal-awditi 
tagħha fil-qasam tal-azzjonijiet esterni. 
Dan huwa partikolarment rilevanti 
fil-kuntest ta’ diskussjonijiet attwali li 
huma relatati mal-qafas ta’ prestazz -
joni tal-Kummissjoni (ara l-paragrafu 5) 
u l-implimentazzjoni ta’ qafas tar-
riżultati għal azzjoni tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni internazzjonali (ara 
l-paragrafu 11).
21 
L-analiżi tagħna kienet iggwidata mill-
mistoqsija li ġejja: il-Kummissjoni indi -
rizzat b’mod adegwat ir-riskji ewlenin 
involuti fir-rigward ta’ approċċ orjentat 
lejn ir-riżultati, għal miżuri ta’ żvilupp 
u kooperazzjoni tal-UE?22 
Aħna wettaqna x-xogħol ta’ analiżi 
tagħna bejn Ottubru 2014 u Jan -
nar 2015. Huwa kien jikkonsisti f’analiżi 
fl-uffiċċju ta’ dokumentazzjoni mill-
istituzzjonijiet tal-UE u donaturi 
bilaterali u multilaterali kbar oħra 
tal-għajnuna, kif ukoll intervisti ma’ 
persunal tal-Kummissjoni tal-UE, inkluż 
mid-delegazzjoni tal-UE fil-Kambodja, 
u uffiċjali minn żewġ organizzazz -
jonijiet internazzjonali u bosta korpi 
ta’ implimentazzjoni. Twettaq ukoll 
tgħarbil tar-rapporti speċjali tal-QEA 
ppubblikati fis-snin reċenti sabiex 
jintwerew l-oqsma ta’ risku ewlenin 
identifikati b’eżempji speċifiċi. L-iskala 
ta’ żmien tal-azzjonijiet fl-iżvilupp hija 
tali li dawn l-eżempji xi drabi jkunu 
relatati ma’ azzjonijiet li ttieħdu bosta 
snin ilu.
14
 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
23 
Abbażi tax-xogħol ta’ analiżi tagħha, il-
Qorti identifikat disa’ oqsma ta’ riskju 
ewlenin, li huma dettaljati u spjegati 
hawn taħt. Huma relatati:
(a) mal-użu konsistenti ta’ 
terminoloġija relatata mar-riżultati 
(it-Taqsima 4.1);
(b) mal-istabbiliment ta’ katina ċara 
tar-riżultati (it-Taqsima 4.2);
(c) mal-kumplessità akbar minħabba 
l-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet 
trażversali (it-Taqsima 4.3);
(d) mal-armonizzazzjoni tal-istrumenti 
u oqfsa bejn is-sħab għall-iżvilupp 
(it-Taqsima 4.4);
(e) mar-rappurtar u l-evalwazzjoni tar-
riżultati (it-Taqsima 4.5);
(f) mal-konsolidament tad- data  
u stampa ġenerali tar-riżultati 
(it-Taqsima 4.6);
(g) mal-kwalità tad- data  
(it-Taqsima 4.7);
(h) mal-fokus fuq l-eżitu baġitarju (it-
Taqsima 4.8); u
(i) mal-bidliet fil-kuntest tal-azzjoniji -
et tal-UE (it-Taqsima 4.9).4.1. Formulazzjoni ta’ 
objettivi u indikaturi
4.1.1. Terminoloġija
24 
Minħabba l-għadd u d-diversità ta’ 
partijiet involuti fi jew assoċjati mal-
implimentazzjoni ta’ qafas ġdid għall-
iżvilupp u l-kooperazzjoni tal-UE, huwa 
kruċjali li dawn ikunu jistgħu jużaw 
terminoloġija komuni u konsistenti.
25 
Madankollu, il-Qorti sabet li 
t-terminoloġija relatata mar-riżultati 
mhux dejjem tintuża b’mod konsistenti 
(ara l- Kaxxa 1 ).
26 
Nuqqas ta’ ċarezza u konsistenza 
fit-terminoloġija użata jista’ jikkawża 
ftehim skorrett u konfużjoni fost dawk 
involuti f’attivitajiet ta’ żvilupp u koop -
erazzjoni tal-UE, notevolment fil-
kuntest tal-evalwazzjoni tal-azzjonijiet.
15 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.1.2. Allinjament 
u konsistenza tad-dokumenti
27 
L-objettivi – flimkien mal-indikaturi 
tagħhom – huma aktar faċli li jinft -
iehmu u aktar probabbli li jintlaħqu 
meta jiġu fformulati b’mod ċar 
u konsistenti fid-dokumenti kollha 
interrelatati.Eżempji ta’ kwistjonijiet ta’ terminoloġija
Filwaqt li r-Regolament dwar regoli u proċeduri komuni għall-implimentazzjoni tal-istrumenti tal-Unjoni 
għall-finanzjament tal-azzjoni esterna21 jipprovdi li riżultati għandhom ikopru l-outputs, l-eżiti u l-impatt 
(ara l-paragrafu 19), il-pjan ta’ ġestjoni tal-EuropeAid għall-2014 juża kategorizzazzjoni differenti li fiha l-eżiti 
jinkludu riżultati u impatt22.
Filwaqt li r-regolamenti jipprevedu objettivi speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, rilevanti u bi 
skadenza (SMART), il-Manwal tal-EuropeAid dwar il-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati, li jikkostitwixxi 
dokument ta’ referenza għall-attivitajiet kollha ta’ monitoraġġ orjentat lejn ir-riżultati, tal-EuropeAid, jirreferi 
għall-”SMART OVIs”, fejn “OVIs” tirreferi għal indikaturi oġġettivament verifikabbli (objectively verifiable indi -
cators); għaldaqstant huwa jfixkel l-objettivi mal-indikaturi; b’mod simili, iċ-ċirkolari tal-baġit tal-Kummissjoni 
għall-2014 irrefera għat-terminu SMART bħala l-kundizzjonijiet minimi li għandhom jiġu ssodisfati minn objet -
tivi u indikaturi23.
Filwaqt li r-regolamenti jipprevedu indikaturi predefiniti, ċari, trasparenti u – fejn xieraq – speċifiċi għall-pajjiż 
u li jistgħu jitkejlu, xi drabi jintużaw settijiet oħra ta’ kriterji tal-kwalità, kif l-EuropeAid ġibed l-attenzjoni fil-
linji gwida tiegħu tal-2012 għall-appoġġ baġitarju24 għall-fatt li: Jeżsitu settijiet differenti ta’ kriterji biex jivval -
utaw il-kwalità tal-indikaturi: l-indikaturi SMART huma Speċifiċi, Li jistgħu jitkejlu, Li jistgħu jintlaħqu, Realistiċi 
u Limitati biż-żmien. Il-kriterji CREAM jirreferu għal indikaturi li huma Ċari, Rilevanti, Ekonomiċi, Adegwati u li 
jistgħu jiġu Mmonitorjati. Il-gwida tal-indikaturi tal-EUROSTAT tiffoka fuq il-loġika, ir-rilevanza, il-possibbiltà li 
tiġi ssettjata mira, il-frekwenza tal-ġbir ta’ data , ix-xerqien u l-possibbiltà tal-istimar tal-preċiżjoni. L-indikaturi 
RACER jirreferu għal indikaturi li huma Rilevanti, Aċċettati, Kredibbli, Faċli, u Robusti.
21 Ir-Regolament (UE) Nru 236/2014.
22 Ara, pereżempju, il-loġika ta’ intervent tad-DCI (Strument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp) fit-Taqsima 4.1.4 tal-pjan ta’ ġestjoni tal-EuropeAid 
għall-2014.
23 Il-Kummissjoni Ewropea – Budget circular for 2014 – Standing instructions (Ċirkolari tal-baġit għall-2014 – Struzzjonijiet permanenti), 14.12.2012.
24 Budget Support Guidelines – Programming, Design and Management – A modern approach to Budget Support (Linji gwida dwar l-Appoġġ 
Baġitarju – Programmazzjoni, Tfassil u Ġestjoni – Approċċ modern għall-Appoġġ Baġitarju), Settembru 2012.Kaxxa 1
16 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
28 
L-objettivi u l-indikaturi għall-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni tal-UE huma 
speċifikati f’varjetà wiesgħa ta’ doku -
menti. Dawn jinkludu:
(a) it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-
Unjoni Ewropea;
(b) għanijiet ta’ żvilupp, ta’ livell għoli 
(ara t-Taqsima 2.1.1);
(c) regolamenti dwar strumenti għall-
finanzjament ta’ azzjoni esterna25;
(d) l-istrateġiji reġjonali u għall-pajjiż 
u d-dokumenti relatati mal-pro -
grammazzjoni indikattiva plurien -
nali tal-Kummissjoni;
(e) programmi annwali ta’ azzjoni an -
nessi għad-deċiżjonijiet finanzjarji 
tal-Kummissjoni;
(f) ftehimiet ta’ finanzjament ma’ 
pajjiżi sħab, ftehimiet ta’ ammin -
istrazzjoni/kontribuzzjoni ma’ 
organizzazzjonijiet internazzjonali, 
ftehimiet ta’ għotja u kuntratti ma’ 
organizzazzjonijiet nongovernat -
tivi u fornituri ta’ servizzi;(g) dikjarazzjonijiet ta’ attività (jew 
dikjarazzjonijiet ta’ programm) 
bħala parti mill-proċedura 
baġitarja;
(h) pjanijiet annwali ta’ ġestjoni u rap -
porti annwali tal-attività tad-Di -
rettorati Ġenerali tal-Kummissjoni 
kkonċernati.
29 
L-amministrazzjoni ta’ dawn id-doku -
menti kollha, li joriġinaw minn awtori -
tajiet differenti u huma suġġetti għal 
ċikli u proċeduri differenti ta’ adozz -
joni, bilfors twassal għal aġġustamenti 
għall-objettivi u l-indikaturi u, f’xi 
każijiet, inkonsistenzi. F’dan ir-rigward, 
eżerċizzju pilota ta’ rappurtar tar-
riżultati mwettaq mill-Kummissjoni 
fl-2014 fit-tħejjija tal-qafas tar-riżultati 
sab li, fejn kienu jeżistu oqfsa loġiċi, 
kemm fil-livell tad-deċiżjoni kif ukoll 
fil-livell tal-kuntratt, il-grad ta’ koer -
enza bejniethom kien, l-aktar l-aktar, 
imħallat26.
30 
F’awditi preċedenti, il-Qorti sabet ukoll 
inkonsistenzi bejn id-dokumenti li jis -
settjaw l-objettivi u dawk li jissettjaw 
l-indikaturi (ara l- Kaxxa 2 ).
Eżempju ta’ inkonsistenzi bejn id-dokumenti
“Ir-rapporti annwali tal-attività fihom seba’ indikaturi għall-Asja Ċentrali. Għalkemm huma ta’ rilevanza 
ġenerali għas-suċċess tal-assistenza għall-iżvilupp mill-UE fl-Asja Ċentrali, dawn l-indikaturi huma differenti 
minn dawk stabbiliti fid-Dokument dwar l-Istrateġija Reġjonali u l-Programmi Indikattivi (Pluriennali); lanqas 
ma huma marbutin direttament mar-riżultati intenzjonati tal-istrateġija ġdida tal-Kunsill għal sħubija għall-
Asja Ċentrali.”27
27 Ir-Rapport Speċjali Nru 13/2013 ”Assistenza għall-Iżvilupp mill-UE lill-Asja Ċentrali”, il-paragrafu 79 ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 225 ĠU L 77 2014, 15.3.2014.
26 Qafas loġiku huwa dokument 
li jipprovdi stampa ġenerali 
tal-objettivi, l-attivitajiet 
u r-riżorsi ta’ proġett. 
Normalment, huwa jiddeskrivi 
wkoll suppożizzjonijiet kritiċi li 
fuqhom iserraħ il-proġett 
u jipprovdi informazzjoni dwar 
kif il-proġett se jiġi 
mmonitorjat, inkluż permezz 
tal-użu ta’ indikaturi.
17 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
31 
Inkonsistenzi fil-formulazzjoni ta’ 
objettivi u ta’ indikaturi jistgħu jwasslu 
għal konfużjoni dwar x’għandu jservi 
bħala bażi għall-valutazzjoni ta’ xi jkun 
inkiseb.
4.1.3. Issettjar ta’ objettivi 
SMART u indikaturi ċari
32 
L-issettjar ta’ objettivi speċifiċi, li 
jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, 
rilevanti u marbuta biż-żmien (SMART) 
huwa rekwiżit legali għall-attivitajiet 
kollha ta’ żvilupp u kooperazzjoni 
tal-UE. Barra minn hekk, ir-riżultati 
tal-azzjoni esterna tal-UE – inkluż 
l-iżvilupp u l-kooperazzjoni tal-UE – 
u l-effiċjenza ta’ strument partikolari 
għandhom jiġu mmonitorjati u vvalu -
tati abbażi ta’ indikaturi predefiniti, 
ċari, trasparenti u – fejn xieraq – 
speċifiċi għall-pajjiż u li jistgħu jitkejlu 
(ara l-paragrafu 19)28.Figura 2Ħtieġa għal objettivi SMART u indikaturi ċari
Indikaturi ċari Objettivi SMARTRiżultati
ImpattEżituOutputsAttivitajietInput28 F’April 2014, il-Parlament 
Ewropew ħeġġeġ l-adozzjoni 
ta’ punti ta’ riferiment speċifiċi, 
li jistgħu jitkejlu, li jistgħu 
jintlaħqu, rilevanti u bi 
skadenza għall-programmi 
kollha fl-Intestatura 4 – 
Ewropa Globali – tal-Qafas 
Finanzjarju Pluriennali 2014-
2020. Ara d-Deċiżjoni 
tal-Parlament Ewropew 
tat-3 ta’ April 2014 dwar 
il-kwittanza fir-rigward 
tal-implimentazzjoni tal-baġit 
ġenerali tal-Unjoni Ewropea 
għas-sena finanzjarja 2012, 
it-Taqsima III – Il-Kummissjoni 
u l-aġenziji eżekuttivi 
(European Parliament Decision 
of 3 April 2014 on discharge in 
respect of the implementation 
of the general budget of the 
European Union for the 
financial year 2012, Section 
III – Commission and executive 
agencies) – ref. P7_TA-
PROV(2014)0287.
18 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
33 
F’awditi preċedenti, il-Qorti spiss sabet 
li l-objettivi ssettjati kienu wisq vagi 
jew mhux realistiċi (ara l- Kaxxa 3 ). 
B’mod simili, il-Qorti spiss sabet li l-
indikaturi kienu neqsin jew mhux ċari 
(ara l- Kaxxa 4 ). Anke meta l-indikaturi 
jkunu definiti sew, l-interpretazzjoni 
tagħhom tista’ tkun relattiva u l-valur 
tagħhom jista’ jvarja b’mod konsid -
erevoli skont il-kuntest li fih jintużaw 
(ara l- Kaxxa 5 ).
34 
L-eżerċizzju pilota ta’ rappurtar tar-
riżultati mwettaq mill-Kummissjoni 
fl-2014 fit-tħejjija tal-qafas tar-riżultati 
sab ukoll li, f’ħafna każijiet, fejn kienu 
jeżistu l-oqfsa loġiċi f’deċiżjonijiet 
u kuntratti, dawn ma kinux ta’ kwal -
ità tajba, jiġifieri l-objettivi ma kinux 
SMART u l-indikaturi ma kinux definiti 
sew jew kienu bbażati fuq sorsi ta’ data  
mhux ċara.35 
Barra milli jikser ir-regolamenti, in-
nuqqas li jiġu ssettjati objettivi SMART 
u indikaturi ċari jimmina l-monitoraġġ 
tal-prestazzjoni u l-valutazzjoni tar-
riżultati, li huwa detrimentali għall-
obbligu ta’ rendikont u l-awditjar 
pubbliku. Ir-riżultati ta’ intervent 
jirriskjaw ukoll li jkunu limitati jekk l-
objettivi tiegħu ma jkunux definiti sew 
mill-bidu.
Eżempju ta’ objettivi li kienu wisq vagi jew mhux realistiċi
“In-nuqqas ta’ definizzjoni ċara tal-objettivi tal-proġetti huwa relatat prinċipalment mat-tagħmir ippjanat, 
il-livell ta’ tħaddim tiegħu (kwantità u kwalità) u l-popolazzjoni fil-mira li hija mistennija tibbenefika mir-
riżultati tal-proġetti. In-nuqqas ta’ miżuri ċari u kwantifikati xekkel b’mod sinifikanti l-abbiltà tal-Kummissjoni 
li timmonitorja l-progress matul l-implimentazzjoni u aktar tard li tkejjel u tikkontrolla jekk ir-riżultati miksuba 
nżammux jew le maż-żmien (...).”29
“L-objettivi huma wkoll kultant ambizzjużi żżejjed, partikolarment fil-każ ta’ proġetti ta’ NGOs li għandhom 
baġits modesti u perjodu ta’ implimentazzjoni relattivament qasir. Dan kien partikolarment minnu 
għal proġetti ta’ NGOs iffinanzjati taħt il-Faċilità għall-Ikel: kellhom 20 xahar bejn wieħed u ieħor għall-
implimentazzjoni, li fil-prattika tnaqqsu għal perjodu li jixbah aktar lil 15-il xahar peress li l-ewwel xhur 
kienu ddedikati għall-akkwist u għal attivitajiet oħra ta’ tħejjija. F’xi każijiet, l-interventi huma bbażati 
fuq suppożizzjonijiet mhux raġonevoli dwar il-kundizzjonijiet meħtieġa għal implimentazzjoni b’suċċess, 
pereżempju, il-kapaċitajiet istituzzjonali u tal-ġestjoni tal-awtoritajiet nazzjonali jew lokali, il-kwalità tal-in -
frastruttura rurali jew id-disponibbiltà ta’ persunal xieraq (eż. esperti tad-dieta, u ħaddiema fuq estensjoni).”30
29 Ir-Rapport Speċjali Nru 13/2012 “Għajnuna għall-iżvilupp mill-Unjoni Ewropea għall-provvista tal-ilma tax-xorb u s-sanità bażika fil-pajjiżi 
sub-Saħarjani”, il-paragrafu 50 ( http://eca.europa.eu ).
30 Ir-Rapport Speċjali Nru 1/2012 “L-effettività tal-għajnuna għall-iżvilupp mill-Unjoni Ewropea għas-sigurtà alimentari fl-Afrika sub-Saħarjana”, 
il-paragrafu 52 ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 3
19 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.1.4. Definizzjoni tal-impenn 
ta’ pajjiż sieħeb għall-
implimentazzjoni ta’ riformi 
bħala objettiv
36 
Biex l-objettivi ta’ azzjoni jkunu 
sinifikanti f’termini ta’ żvilupp, huma 
għandhom jikkorrispondu għall-kisba 
ta’ riżultat, jiġifieri bidla li titkejjel u li 
tirriżulta minn azzjoni kkonċernata.Eżempju tar-rilevanza tal-indikaturi li qed tinbidel
L-UE tipprovdi appoġġ baġitarju lill-Kambodja għall-iżvilupp tas-settur edukattiv tagħha. Fis-snin reċenti, 
l-eżamijiet tal-iskola tal-grad 12 fil-Kambodja kienu mminati minn qerq u korruzzjoni. F’dak iż-żmien, ir-rati 
ta’ mogħdija fl-eżamijiet kienu ta’ madwar 80 %. Fl-2014, l-awtoritajiet Kambodjani impenjaw rwieħhom biex 
jipprevienu u eventwalment jeliminaw l-irregolaritajiet f’dawn l-eżamijiet, b’mod partikolari billi introduċew 
miżuri f’ċentri tal-ittestjar biex jipprevienu l-qerq. L-ewwel eżami organizzat f’Awwissu 2014 wassal għal rata 
ta’ mogħdija fl-eżamijiet ta’ 25 %; eżami supplimentari organizzat f’Ottubru żied ir-rata totali ta’ mogħdija 
fl-eżamijiet għall-2014 għal 41 % tal-kandidati, bejn wieħed u ieħor nofs ir-rata ta’ mogħdija fl-eżamijiet 
għall-2013. Mal-ewwel daqqa t’għajn, il-bidla f’dan l-indikatur tista’ jiġi interpretata bħala deterjorament; 
madankollu, alternattivament tista’ titqies bħala riflessjoni ta’ titjib fl-affidabbiltà u l-kredibbiltà tal-eżamijiet.Kaxxa 5Eżempji ta’ indikaturi li kienu neqsin jew mhux ċari
“Ma ġew inklużi ebda indikaturi tal-prestazzjoni fil-ftehimiet ta’ finanzjament għal Appoġġ Finanzjarju Dirett 
mill-PEGASE (DFS mill-PEGASE), fatt li jagħmilha aktar diffiċli għas-SEAE, il-Kummissjoni u l-Istati Membri 
biex jivvalutaw ir-riżultati konkreti tal-appoġġ (...). In-nuqqas ta’ indikaturi tal-prestazzjoni jagħmluha aktar 
diffiċli wkoll li jintwerew riżultati sabiex jiġi attirat finanzjament ġdid. Barra minn hekk, dan ma jikkonformax 
mar-rekwiżit espliċitu tar-Regolament dwar l-ENPI li indikaturi tal-prestazzjoni jiġu stabbiliti għal finijiet ta’ 
monitoraġġ għall-forom kollha ta’ assistenza mill-ENPI.”31
“(…) fil-Kirgiżistan il-programm ta’ informazzjoni dwar is-sigurtà alimentari kien fih indikaturi vagi, bħall-
informazzjoni dwar is-sigurtà tal-provvista tal-ikel hija ġeneralment aċċettata li hija preċiża u f’waqtha, 
għedud adegwati ta’ membri tal-persunal huma mħarrġin u “l-utilità tal-previżjoni tal-għelejjel”.”32
31 Ir-Rapport Speċjali Nru 14/2013 “Appoġġ finanzjarju dirett mill-Unjoni Ewropea lill-Awtorità Palestinjana”, il-paragrafu 31 ( http://eca.europa.eu ).
32 Ir-Rapport Speċjali Nru 13/2013, il-paragrafu 52.Kaxxa 4
20 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
37 
F’awditi preċedenti, il-Qorti sabet li 
l-objettivi ta’ azzjonijiet tal-UE huma xi 
drabi fformulati fil-għamla ta’ impenn 
li għandu jittieħed minn pajjiż sieħeb 
f’mument partikolari. Madankollu, 
f’uħud minn dawn il-każijiet, anke jekk 
l-objettiv iddikjarat kien ġie ssodisfat, 
jiġifieri anke jekk il-pajjiż sieħeb deher 
li kien wettaq l-impenn mistenni, 
l-azzjoni f’dak iż-żmien ma kellha 
l-ebda jew ftit li xejn effett sinifikanti 
matul iż-żmien; fi kliem ieħor, hija ma 
pproduċiet l-ebda riżultat sinifikanti 
f’termini ta’ żvilupp (ara l- Kaxxa 5 ).38 
L-effikaċja tal-għajnuna għall-iżvilupp 
tal-UE u l-azzjonijiet ta’ koordinazzjoni 
jistgħu jiġu mminati meta l-impenn 
apparenti tal-pajjiż sieħeb għall-kisba 
tar-riżultati, mingħajr evidenza ulter -
juri li riformi sinifikanti qegħdin fil-fatt 
jiġu implimentati, jitqies bħala kundiz -
zjoni suffiċjenti għall-pagament.
Eżempju ta’ intervent fejn l-impenn tal-pajjiż sieħeb għall-implimentazzjoni ta’ 
riformi ma nqalibx f’riżultati fl-iżvilupp
“Il-Kummissjoni żburżat l-appoġġ baġitarju tagħha fil-Kirgiżistan fi tliet ħlasijiet parzjali29, li kull wieħed 
minnhom kien preċedut minn valutazzjoni tal-progress lejn l-objettivi tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi (PFM). 
Il-Kummissjoni vvalutat li l-progress kien mexa bil-mod, iżda ġġustifikat l-iżborżament ta’ kull wieħed mit-tliet 
segmenti parzjali prinċipalment għaliex hija qieset li l-Gvern Kirgiż baqa’ impenjat jagħmel riformi ulterjuri. 
Ma kien hemm ebda evidenza ċara għal din l-opinjoni. Parti ċentrali tar-raġunament tal-Kummissjoni għad-
deċiżjonijiet tagħha ta’ żborżament hija bbażata fuq il-valutazzjoni tagħha tal-impenn tal-pajjiżi sħab għar-
riforma pjuttost milli fuq il-progress miksub fil-fatt’.33
“Il-Kummissjoni ma rnexxilhiex tiżgura li l-kwistjonijiet li qajmet fid-djalogu tas-sottokumitat sussegwente -
ment ġew segwiti b’azzjonijiet konkreti mill-awtoritajiet Eġizzjani. Anke meta l-kwistjonijiet li tqajmu ġew 
inklużi bħala punti għal azzjoni fi tmiem il-laqgħa, ġeneralment dawn ma ġewx implimentati. Pereżempju, 
is-sottokumitat tal-2009 inkluda bħala punt għal azzjoni “tiġi esplorata l-possibbiltà li assistenza teknika mill-
UE tintuża biex jingħata parir lill-Eġittu dwar il-leġiżlazzjoni tal-NGOs fl-Istati Membri”. Dan ma ġiex segwit. 
(…) Il-Kummissjoni ma għamlet ebda konnessjoni bejn il-kritika tagħha tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem li 
għamlet fir-Rapporti ta’ Progress u l-possibbiltà li tnaqqas jew li tissospendi l-assistenza mill-UE.” 34
33 Ir-Rapport Speċjali Nru 13/2013, il-paragrafu 57.
34 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2013 ”Kooperazzjoni tal-UE mal-Eġittu fil-Qasam tal-Governanza”, il-paragrafi 39 u 41 ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 6
21 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.2. Stabbiliment tal-
katina tar-riżultati
4.2.1. Irbit ta’ azzjonijiet 
u riżultati permezz ta’ katina 
loġika u ċara
39 
Sabiex tikseb ir-riżultati mistennija, 
jeħtieġ li jiġu identifikati azzjonijiet 
xierqa u għaldaqstant tiġi stabbilita 
rabta loġika u ċara bejn l-attivitajiet, 
l-outputs, l-eżiti, ir-riżultati u l-
impatt35,36. L-istabbiliment ta’ katina 
loġika bħal din huwa wkoll essenzjali 
biex jintwera kif l-interventi fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni tal-UE jikkontrib -
wixxu għar-riżultati37.
40 
Xi rapporti speċjali preċedenti tal-Qor -
ti u rapporti ta’ evalwazzjoni tal-Kum -
missjoni sabu li r-rabta bejn l-azzjoni 
u r-riżultati mhux dejjem kienet stab -
bilita b’mod ċar (ara l- Kaxxa 7 ).
41 
Għal xi azzjonijiet, kundizzjonijiet 
għall-pagament ibbażati fuq ir-riżultati 
jistgħu jiġu ssettjati fil-ftehimiet ta’ 
finanzjament li jorbtu l-pagament di -
rettament mal-kisba tar-riżultati sabiex 
joħolqu inċentivi għal prestazzjoni 
mtejba permezz ta’ pagament sħiħ jew 
parzjali għal kisba sħiħa jew parzjali 
tar-riżultati38,39. F’awditi preċedenti, il-
Qorti xi drabi sabet li rabta bħal din ma 
tkunx saret jew ma tkunx ġiet infurzata 
(ara l- Kaxxa 8 ).42 
Fin-nuqqas ta’ rabta ċara bejn l-
azzjonijiet – jew il-kundizzjonijiet 
għall-pagament – u r-riżultati intenz -
jonati tagħhom, l-objettivi tal-inter -
venti jistgħu ma jibqgħux jitqiesu, 
li huwa detrimentali għall-effikaċja 
tal-għajnuna; il-kapaċità tal-UE li 
turi u tagħti rendikont tar-riżultati 
tal-azzjonijiet tagħha hija mminata 
wkoll. B’mod simili, politiki li donnhom 
huma separati jistgħu fil-verità jkunu 
marbuta mill-qrib40. Meta tkun qed 
titfassal azzjoni fil-kuntest ta’ politika 
partikolari, ir-riżultati possibbli tagħha 
f’termini ta’ politiki oħra jistgħu 
jingħataw kunsiderazzjoni insuffiċjenti; 
pereżempju, proġett jista’ jikkontrib -
wixxi għal objettivi relatati mas-saħħa, 
bħall-ġlieda kontra l-malarja, filwaqt 
li l-objettivi ddikjarati tiegħu jkunu 
jikkonċernaw biss it-titjib tal-aċċess 
għal ilma tajjeb għax-xorb.35 Study on Legal Instruments and 
Lessons Learned from the 
Evaluations Managed by the Joint 
Evaluation Unit - Final Report 
Volume 1: Final Summary Report 
(Studju dwar l-Istrumenti Legali 
u t-Tagħlimiet Meħudin 
mill-Evalwazzjonijiet 
Immaniġġjati mill-Unità 
Konġunta tal-Evalwazzjoni - Rap -
port Finali Volum 1: Rapport 
fil-Qosor Finali), Lulju 2011, p vi: 
“Formulating clear logic chains in 
regulations is key. This can be 
encouraged by avoiding 
unstructured lists of activities and 
unclear links between activities, 
outputs and their intended 
impacts. The relationships 
between each step in the chain 
should be clear and logical so as 
to avoid gaps in the logic and 
‘orphan’ outputs or impacts” 
(L-ifformular ta’ ktajjen ta’ loġika 
ċari fir-regolamenti huwa 
essenzjali. Dan jista’ jitħeġġeġ billi 
jiġu evitati listi mhux strutturati 
ta’ attivitajiet u rabtiet mhux ċari 
bejn l-attivitajiet, l-outputs 
u l-impatti intenzjonati tagħhom. 
Ir-relazzjonijiet bejn kull pass 
fil-katina għandhom ikunu ċari 
u loġiċi biex b’hekk jiġu evitati 
lakuni fil-loġika u fl-outputs jew 
l-impatti “orfni”). – ref. evalwazz -
joni DEVCO 1292.
36 Spjegazzjoni dettaljata ta’ katina 
tar-riżultati tingħata fil-manwal 
dwar il-ġestjoni bbażata fuq 
ir-riżultati, tal-Grupp tan-Nazz -
jonijiet Uniti għall-Iżvilupp, 
Ottubru 2011, p. 14.
37 Study on the uptake of learning 
from EuropeAid’s strategic 
evaluations into development 
policy and practice, Final report 
(Studju dwar l-użu ta’ tagħlim 
minn evalwazzjonijiet strateġiċi 
tal-EuropeAid fil-politika 
u l-prattika tal-iżvilupp, Rapport 
finali), Ġunju 2014, p. vii.
38 Commission Budget Support 
Guidelines – Executive 
Guide – A modern approach to 
Budget support (Linja gwida 
tal-Kummissjoni dwar l-Appoġġ 
Baġitarju – Gwida Eżekuttiva – 
Approċċ modern għall-Appoġġ 
baġitarju), Settembru 2012.
39 Ara l-Pożizzjoni Komuni tal-UE 
għar-Raba’ Forum ta’ Livell Għoli 
dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna 
(Busan, id-29 ta’ Novembru – 
l-1 ta’ Diċembru 2011) – 
Konklużjonijiet tal-Kunsill - It-
3124 laqgħa tal-Kunsill Affarijiet 
Barranin (Żvilupp), Brussell, 
l-14 ta’ Novembru 2011 (EU 
Common Position for the Fourth 
High Level Forum on Aid 
Effectiveness (Busan, 
22 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempji ta’ rabta mhux ċara bejn l-azzjoni u r-riżultati
Fl-24 intervent eżaminat, issir referenza b’mod ċar għall-istrateġija tal-PEV bħala l-umbrella li taħtha sseħħ 
il-kooperazzjoni. Referenza għal objettiv wieħed jew bosta objettivi tal-PEV issir b’mod ċar fid-dokumenti ta’ 
programmazzjoni u l-interventi huma f’konformità mad-dokumenti ta’ strateġija. Madankollu, id-dokumen -
tazzjoni analizzata ma turix u lanqas ma tispjega b’mod espliċitu kif l-objettivi se jintlaħqu permezz tal-inter -
venti speċifiċi, u kif l-interventi programmati se jikkontribwixxu għall-kisba tar-riżultati.41
“Programmi ta’ appoġġ baġitarju fil-Malawi u fir-Rwanda jagħmlu referenza għall-objettivi tal-istrateġiji ta’ 
tnaqqis tal-faqar nazzjonali u politiki u programmi settorjali. Ma jiddikjarawx kif biħsiebhom jikkontribwixxu 
għall-objettivi tal-gvernijiet.”42
41 Evaluation of the European Union’s Support to two European Neighbourhood Policy Regions (East and South) – Final report - Volume 1 
(Evalwazzjoni tal-Appoġġ mill-Unjoni Ewropea lil żewġ Reġjuni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (Il-Lvant u n-Nofsinhar) – Rapport finali – il-
Volum 1), Ġunju 2013, p. 24.
42 Ir-Rapport Speċjali Nru 1/2012, il-paragrafu 53.Kaxxa 7
Eżempji ta’ interventi finanzjarji b’kundizzjonijiet ineffettivi għall-pagament
“Wieħed mill-objettivi taż-żewġ programmi mmirati ta’ appoġġ baġitarju kien il-kontribuzzjoni għat-titjib 
tal-Ġestjoni Finanzjarja Pubblika (ĠFP). Madankollu, il-programmi ma stabbilixxew l-ebda rabta mal-pjan tal-
gvern għar-riforma tal-ĠFP , u lanqas ma identifikaw liema prijoritajiet kien biħsiebhom jappoġġaw. Mhuwiex 
ċar kif programmi ta’ dan it-tip jistgħu jilħqu tali objettiv, meta jitqies li l-fondi ġew żburżati f’segment wieħed 
fiss, mingħajr kundizzjonijiet relatati mal-prestazzjoni jew rekwiżiti ta’ djalogu ta’ politika.”43
“Għall-proġetti tal-investiment f’infrastrutturi tat-toroq, il-Kummissjoni tuża l-kundizzjonijiet b’tali mod li 
tagħti ftit inċentivi biex il-pajjiżi msieħba jikkonformaw magħhom. Il-kundizzjonijiet stabbiliti mhumiex legal -
ment vinkolanti iżda huma ppreżentati fil-ftehimiet tal-iffinanzjar bħala “miżuri anċillari” biex isiru mill-pajjiż 
imsieħeb. Fil-prattika, il-Kummissjoni inġenerali tapprova kuntratti ta’ xogħlijiet bejn il-pajjiżi msieħba u l-
kuntratturi, irrispettivament minn jekk dawn il-miżuri anċillari jkunux ittieħdu. Imbagħad tkun obbligata li 
tħallas il-flus tal-FEŻ taħt dawn il-kuntratti u għandha ftit influwenza biex iġġiegħel lill-pajjiż imsieħeb biex 
jikkonforma ma’ dawn il-kundizzjonijiet.”44
43 Ir-Rapport Speċjali Nru 9/2013 “Appoġġ tal-UE għall-governanza fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo”, il-paragrafu 65 ( http://eca.europa.eu ).
44 Ir-Rapport Speċjali Nru 17/2012 ”Il-kontribuzzjoni tal-Fond Ewropew tal-Iżvilupp (FEŻ) għal netwerk tat-toroq sostenibbli fl-Afrika tas-sub-
Saħara”, il-paragrafu 27 ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 8
23 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.2.2. Kontribuzzjoni 
mqabbla ma’ attribuzzjoni
43 
Interventi fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni 
tal-UE jseħħu f’qasam kumpless, fejn 
ħafna donaturi oħra u ħafna fatturi 
esoġeni, minbarra l-intervent tal-UE, 
jikkontribwixxu – b’mod pożittiv jew 
negattiv – għall-kisba tar-riżultati. Għal 
din ir-raġuni, minbarra li tiġi stabbilita 
rabta kawżali bejn l-azzjoni tal-UE fl-
iżvilupp u l-kooperazzjoni u r-riżultati 
tagħha (ara t-Taqsima 4.2.1.), jista’ jkun 
tajjeb li tiġi vvalutata s-saħħa ta’ din 
ir-rabta, jiġifieri liema parti tar-riżultati 
tista’ tiġi attribwita għall-azzjoni 
tal-UE.
44 
Madankollu, fid-dokument ta’ Ħidma 
tal-Persunal tagħha dwar “Paving 
the way for an EU Development and 
Cooperation results framework” (ara 
l-paragrafu 7), il-Kummissjoni ġibdet 
l-attenzjoni għall-fatt li huwa diffiċli 
li jitkejjel il-kontribut ta’ livell wieħed 
tal-ġerarkija tar-riżultati għall-ieħor, 
jiġifieri mill-output għall-eżitu, u mill-
eżitu għall-impatt. Tabilħaqq, filwaqt li 
l-outputs ta’ intervent jistgħu normal -
ment ikunu fil-biċċa l-kbira attribwiti 
għall-intervent, dan spiss ma jkunx 
il-każ għall-eżitu tiegħu, u wisq inqas 
għall-impatt tiegħu, bħalma sabet 
il-Qorti f’uħud mill-awditi tagħha (ara 
l-Kaxxa 9 ).45 
Fil-każ partikolari ta’ appoġġ għall-
interventi relatati mal-appoġġ 
baġitarju, normalment ma jkunx 
possibbli li jiġu identifikati l-outputs, 
minħabba l-funġibbiltà tal-appoġġ 
finanzjarju mill-UE fi ħdan il-baġit 
tal-pajjiż sieħeb. Tabilħaqq, il-baġit 
tal-pajjiż sieħeb jappoġġa l-istrateġija 
ta’ żvilupp tal-pajjiż kollu, u l-outputs 
tal-interventi relatati mal-appoġġ 
baġitarju mill-UE għaldaqstant huma 
relatati ma’ bidliet ta’ politiki u servizzi 
tal-gvern, li mhumiex il-konsegwenza 
tal-programm ta’ appoġġ baġitarju 
biss iżda wkoll ta’ diversi azzjonijiet 
u deċiżjonijiet oħra tal-gvern, pro -
grammi oħra ta’ assistenza esterna (...) 
u fatturi esterni li mhumiex relatati 
mal-gvern45. Dan jintwera tajjeb fil-
qafas komprensiv ta’ evalwazzjoni tal-
OECD għal evalwazzjonijiet tal-appoġġ 
baġitarju (ara l- Anness ).
46 
Konsegwentement, anke meta rabta 
loġika u ċara bejn l-azzjoni u r-riżultati 
tista’ tiġi stabbilita, jista’ jkun diffiċli – 
jekk mhux impossibbli – li jiġi vvalutat 
liema parti tar-riżultati hija attribwibbli 
għal interventi tal-UE u liema hija do -
vuta għal interventi ta’ donaturi oħra 
jew fatturi oħra. Għal din ir-raġuni, 
huwa aktar rilevanti li jkun hemm 
diskussjoni f’termini ta’ kontribuzzjoni 
aktar milli ta’ attribuzzjoni. Minbarra 
l-aspetti tekniċi tagħha, din il-kwistjoni 
hija relatata wkoll mal-mistoqsija aktar 
politika dwar is-sjieda tar-riżultati. 
Tabilħaqq, meta ħafna partijiet in -
teressati jkunu involuti, inklużi l-UE, 
pajjiżi sħab u donaturi oħrajn, jista’ 
jkun hemm bosta klejms għall-istess 
riżultati pożittivi, jew l-ebda rikonoxxi -
ment ta’ responsabbiltà għal riżultati 
negattivi.29 November – 1 Decem -
ber 2011) – Council conclusions - 
3124th Foreign Affairs 
Development Council meeting, 
Brussels, 14 November 2011): 
“The EU calls on partner 
countries and development 
partners to increase the 
emphasis on harmonised and 
results-based conditionality” 
(L-UE tappella lill-pajjiżi sħab 
u lis-sħab għall-iżvilupp biex 
iżidu l-enfasi fuq il-kundizzjon -
alità armonizzata u bbażata fuq 
ir-riżultati).
40 Thematic evaluation of the 
European Commission support 
to the health sector – Final 
report – Volume 1 (Evalwazzjoni 
tematika tal-appoġġ 
mill-Kummissjoni Ewropea 
għas-settur tas-saħħa – Rapport 
finali – il-Volum 1), Awwis -
su 2012, p. xiv.
45 L-OECD – Netwerk tad-DAC 
dwar l-Evalwazzjoni 
tal-Iżvilupp – Evaluating 
Budget Support 
Methodological Approach 
(Evalwazzjoni tal-Approċċ 
Metodoloġiku għall-Appoġġ 
Baġitarju), il-paġna 11. Ara 
wkoll il-paġna 12, dwar l-eżiti 
tal-appoġġ baġitarju: L-eżiti 
huma r-riżultat ta’ sett kollu 
kemm hu ta’ politiki, strateġiji 
u azzjonijiet ta’ nfiq tal-gvern 
(...), tar-reazzjonijiet/risponsi 
tal-partijiet interessati rilevanti 
għal bidliet fit-tfassil 
tal-politika pubblika 
u d-deċiżjonijiet dwar 
l-allokazzjoni tar-riżorsi, 
u tal-influwenza ta’ fatturi 
esterni oħra. Għaldaqstant, 
dawn l-eżiti huma biss 
parzjalment influwenzati 
mill-appoġġ baġitarju mogħti. 
Ir-relazzjoni kawżali bejn 
l-appoġġ baġitarju mogħti 
u l-eżiti għalhekk jiġu (ferm) 
dilwiti b’fatturi oħra ta’ 
influwenza.
24 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempji ta’ diffikultajiet fl-attribuzzjoni ta’ riżultati għall-intervent tal-UE
“Il-Qorti ma tistax tivvaluta l-punt sa fejn il-programmi ta’ appoġġ baġitarju tal-UE fil-Malawi u fir-Rwanda 
kkontribwixxew għar-riżultati tal-programmi tal-Gvern (tal-gvernijiet) peress li hemm fatturi multipli u kump -
lessi li jintervienu (…).”46
46 Ir-Rapport Speċjali Nru 1/2012, il-paragrafu 57.Kaxxa 9
4.3. Kumplessità akbar 
minħabba l-integrazzjoni 
ta’ kwistjonijiet 
trażversali
47 
Fil-komunikazzjoni tagħha dwar 
“Inżidu l-impatt tal-Politika tal-UE 
għall-Iżvilupp: Aġenda għall-Bidla” (ara 
l-paragrafu 18), il-Kummissjoni ppro -
poniet li l-attivitajiet tal-UE f’kull pajjiż 
sieħeb għandhom ikunu kkonċentrati 
fuq massimu ta’ tliet setturi. Il-fokus 
tal-interventi tal-UE fuq għadd 
żgħir ta’ setturi jista’ jżid l-impatt 
u l-ingranaġġ tagħhom u jgħin biex l-
assistenza tal-UE inżamm maniġġabbli 
mhux biss għall-pajjiżi sħab, iżda wkoll 
għall-Kummissjoni u d-Delegazzjoniji -
et tal-UE47.
48 
Sadanittant, skont l-istruzzjonijiet 
tal-UE għall-istabbiliment ta’ doku -
menti ta’ programmazzjoni plurien -
nali għall-perjodu ta’ programamzz -
joni 2014-2020, l-impenji ta’ politika 
settorjali jridu wkoll jieħdu inkunsid -
erazzjoni disa’ kwistjonijiet trażversali, 
inkluża l-promozzjoni tad-drittijiet 
tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn is-
sessi, id-demokrazija, il-governanza 
tajba, id-drittijiet tat-tfal, il-persuni 
b’diżabbiltà, il-popli indiġeni, is-sos -
tenibbiltà ambjentali u l-ġlieda kontra 
l-HIV/AIDS48 (ara l- Kaxxa 10 ).47 Istruzzjonijiet konġunti 
tas-SEAE u tal-Kummissjoni 
għall-programmazzjoni 
tal-11-il Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp (FEŻ) 
u l-Istrument tal-
Kooperazzjoni għall-Iżvilupp 
(DCI) – 2014-20 (Instructions 
for the programming of the 
11th European Development 
Fund (EDF) and the 
Development Cooperation 
Instrument (DCI) – 2014-20).
48 Ara wkoll, pereżempju, 
l-Istrument ta’ Finanzjament 
tal-Kooperazzjoni għall-
Iżvilupp (DCI) ir-Regolament 
(UE) Nru 233/2014 li jistipula li: 
“Fil-programmi kollha, 
għandhom jiġu integrati 
kwistjonijiet trażversali kif 
definiti fil-Konsensus 
(Kunsens) Ewropew. Barra 
minn hekk, fejn ikun rilevanti 
għandhom jiġu integrati 
l-prevenzjoni tal-kunflitti, 
ix-xogħol deċenti u t-tibdil 
fil-klima.” (l-Artikolu 3).
25 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
49 
Rapporti ta’ evalwazzjoni preċedenti 
tal-Kummissjoni ġibdu l-attenzjoni 
għall-fatt li diffikultajiet fl-integrazzjo -
ni tad-drittijiet tal-bniedem permezz 
ta’ azzjonijiet tal-UE fl-iżvilupp (ara 
l-Kaxxa 11 ).50 
L-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet 
trażversali fl-interventi tal-UE tista’ 
tagħmel il-prijoritizzazzjoni tal-objetti -
vi ta’ dawn l-interventi aktar kumples -
sa. Kumplessità akbar minħabba l-inte -
grazzjoni ta’ kwistjonijiet trażversali fi 
programmi tal-UE tirrappreżenta riskju 
supplimentari għall-kisba u r-rappurtar 
tar-riżultati.Figura 3Setturi fokali u kwistjonijiet trażversali
Settur fokali 3 Settur fokali 2
Kwistjoni trażversali 9Kwistjoni trażversali 8Kwistjoni trażversali 7Kwistjoni trażversali 6Kwistjoni trażversali 5Kwistjoni trażversali 4Kwistjoni trażversali 3Kwistjoni trażversali 2Settur fokali 1
Kwistjoni trażversali 1
Integrazzjoni ta’ kwistjonijiet trażversali fi programm – l-eżempju tal-Kambodja
Il-Programm Indikattiv Pluriennali tal-Kummissjoni għall-Kambodja għall-perjodu 2014-2020 jipprevedi tliet 
setturi fokali: Agrikoltura/Ġestjoni tar-Riżorsi Naturali, Edukazzjoni/Ħiliet u Governanza Tajba. Huwa jipprevedi 
wkoll l-integrazzjoni ta’ bosta kwistjonijiet trażversali: l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-emanċipazzjoni tan-nisa, 
in-nutrizzjoni, l-ambjent, u t-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni.Kaxxa 10
26 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempji ta’ diffikultajiet fl-indirizzar ta’ kwistjonijiet trażversali – il-każ tad-
drittijiet tal-bniedem
L-UE fittxet li tikkonkretizza aktar l-impenn tagħha u tintegra d-drittijiet tal-bniedem fil-livell ta’ program -
mazzjoni, inklużi f’dokumenti ta’ strateġija reġjonali, pjanijiet ta’ azzjoni bilaterali, u programmi tematiċi. 
Id-Drittijiet tal-Bniedem u d-demokrazija rabbew l-għeruq fid-dokumenti ta’ politika bħala prinċipji gwida. 
Minkejja dan, wieħed jista’ josserva fenomenu ta’ “dilwizzjoni” tal-komponent ta’ demokrazija u drittijiet 
tal-bniedem aktar ma ċ-ċiklu jimxi “downstream”, jiġifieri minn wegħdi politiċi wiesgħa għal oqfsa ta’ politika 
sal-livell ta’ programmazzjoni, l-għażla tal-istrumenti, l-allokazzjoni tal-finanzjament u l-għażla tal-proġetti. 
Id-”dilwizzjoni” tidher taħt diversi forom, inklużi: (i) in-nuqqas ta’ strateġija koerenti għall-indirizzar ta’ prob -
lemi permezz ta’ interventi konkreti; (ii) il-finanzjament limitat għal aspetti relatati demokratiċi u tad-drittijiet 
tal-bniedem f’setturi importanti tematiċi oħra; (iii) ix-xejra li x-xogħol fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem 
ikun limitta għal strumenti tematiċi.49
L-analiżi ta’ dokumenti ta’ sitt oqsma konkreti fejn il-Kummissjoni Ewropea (KE) fittxet li tintegra d-drittijiet 
tal-bniedem turi l-fenomenu ta’ “dilwizzjoni” tal-komponent tad-drittijiet tal-bniedem aktar ma ċ-ċiklu jimxi 
downstream. Dan kollu huwa aggravat minn nuqqas ta’ sistemi saħansitra bażiċi biex jimmonitorjaw u jeval -
waw il-progress relatat mal-integrazzjoni. Din id-dilwizzjoni hija relatata ma’ reżistenza politika ta’ pajjiżi sħab 
iżda wkoll ma’ dgħufijiet interni kbar fil-livell tal-UE, bħal ingranaġġ politiku limitat u teħid inkonsistenti ta’ 
deċiżjoni rigward il-post u l-piż tad-drittijiet tal-bniedem fl-azzjoni esterna tal-UE. Id-diffikultajiet tal-UE fir-
rigward tar-rikonċiljazzjoni tal-valuri u l-interessi ġew dokumentati u kkritikati b’mod wiesa’ mill-midja u mis-
soċjetà ċivili. Ir-Rebbiegħa Għarbija fetħet l-għajnejn dwar il-limiti tal-“approċċ favur l-istabbiltà minflok favur 
id-drittijiet tal-bniedem” u tista’ tiftaħ perspettivi għal approċċ aktar serju għall-integrazzjoni tad-drittijiet 
tal-bniedem. 50
49 ”Evaluation of the European Union’s Support to two European Neighbourhood Policy Regions (East and South) - Final report - Volume 1” 
(Evalwazzjoni tal-Appoġġ mill-Unjoni Ewropea lil żewġ Reġjuni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (Il-Lvant u n-Nofsinhar) - Rapport finali - il-
Volum 1), Ġunju 2013, p. 62.
50 ”Thematic evaluation of the European Commission support to respect of Human Rights and Fundamental Freedoms (including solidarity with 
victims of repression)” (Evalwazzjoni tematika tal-appoġġ mill-Kummissjoni Ewropea għar-rispett tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet 
Fundamentali (inkluża s-solidarjetà mal-vittmi tar-repressjoni)) – Rapport Finali – il-Volum 1, Diċembru 2011, p. 15.Kaxxa 11
27 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempju ta’ nuqqas ta’ allinjament mal-qafas tar-riżultati tal-pajjiż sieħeb
Il-Qafas ta’ Valutazzjoni tal-Prestazzjoni (QVP) mhux talli ma kienx qafas immexxi mill-Gvern u ġenwinament 
armonizzat, iżda talli kien żviluppa fl-għadd totali tal-preferenzi u r-rekwiżiti individwali kollha tas-Sħab 
għall-Iżvilupp. Is-sjieda effettiva tal-Gvern intilfet u l-proċess ta’ valutazzjoni tal-QVP sar ftit li xejn aktar 
minn proċess obbligatorju, li kien jeħtieġ jiġi rispettat sabiex l-iżborżi tal-Appoġġ Baġitarju jkomplu. B’mod 
simultanju ma’ dan it-telf ta’ sjieda u involviment kien hemm żieda sinifikanti fl-ispejjeż, għat-tranżazzjonijiet, 
assoċjati mal-proċess ta’ valutazzjoni annwali u d-djalogu ta’ politika relatat. Din hija perċezzjoni rrappurtata 
b’mod unanimu mill-partijiet interessati rilevanti kollha li ġew intervistati. Huwa manifestat bl-aktar mod ov -
vju fit-tkabbir kostanti fl-għadd ta’ indikaturi inkorporati fi ħdan il-QVP52.
52 Joint Evaluation of Budget Support to Tanzania: lessons learned and recommendations for the future Final Report: Volume 1, 2013 (Evalwazzjoni 
Konġunta tal-Appoġġ Baġitarju għat-Tanzanija, tagħlimiet meħudin u rakkomandazzjonijiet għall-futur Rapport Finali: il-Volum 1, 2013), 
il-paragrafi 74-75.Kaxxa 124.4. Armonizzazzjoni bejn 
l-istrumenti u l-oqfsa 
tas-sħab għall-iżvilupp
4.4.1. Allinjament mal-oqfsa 
tar-riżultati tal-pajjiżi sħab
51 
F’konformità mal-prinċipji maqbula 
f’forums internazzjonali ta’ livell għoli, 
id-donaturi, inkluża l-UE, għandhom 
jiddependu kemm jista’ jkun mill-
oqfsa tal-pajjiżi sħab għal rappurtar 
u monitoraġġ orjentati lejn ir-riżultati 
(ara t-Taqsima 2.1.2). B’mod partikolari, 
id-donaturi għandhom jiminimizzaw 
l-użu tagħhom ta’ oqfsa addizzjonali, 
u joqogħdu lura milli jitolbu l-intro -
duzzjoni ta’ indikaturi tal-prestazzjoni 
li mhumiex konsistenti mal-istrateġiji 
nazzjonali ta’ żvilupp tal-pajjiżi51.52 
Madankollu, rapporti preċedenti ta’ 
evalwazzjoni tal-Kummissjoni sabu 
problemi relatati man-nonallinjament 
bejn l-oqfsa tad-donaturi u tal-pajjiżi 
sħab (ara l- Kaxxa 12 ).
53 
Meta pajjiżi sħab jiffaċċjaw ħafna tipi 
u livelli differenti ta’ obbligi ta’ rappur -
tar u kundizzjonijiet għall-pagament 
minn diversi donaturi, dawn jistgħu 
jippreżentaw piż mhux maniġġjabbli, 
li huwa detrimentali kemm għall-
effiċjenza kif ukoll l-effikaċja 
tal-għajnuna.51 Sħubija ta’ Busan għal 
kooperazzjoni effettiva 
għall-iżvilupp.
28 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempji ta’ problemi minħabba n-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-istrumenti użati 
mis-sħab għall-iżvilupp
“Ġie stmat mill-Programm ta’ Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (UNDP) li hemm aktar minn 50 fond pubbliku 
internazzjonali, 45 suq tal-karbonju u 6 000 fond privat ta’ ekwità li jipprovdu l-finanzjament għal tibdil fil-
klima, kull wieħed bl-istruttura tal-governanza tiegħu stess. Bħalma jinnota l-Bank Dinji, frammentazzjoni ta’ 
dan it-tip thedded li tnaqqas l-effikaċja kumplessiva tal-finanzjament għall-klima (…). Il-Kummissjoni u l-Istati 
Membri jużaw kemm kanali bilaterali kif ukoll multilaterali biex jiżborżaw il-finanzjament għall-klima. Fl-2010 
huma użaw mhux anqas minn 22 kanal multilaterali.
(…) Ma sar l-ebda tentattiv biex titnaqqas il-proliferazzjoni ta’ fondi għall-klima, li tinvolvi riskji serji ta’ 
ineffiċjenzi, obbligu ta’ rendikont inadegwat u frammentazzjoni ta’ għajnuna (…)”.53
53 Ir-Rapport Speċjali Nru 17/2013 “Finanzjament għall-klima mill-UE fil-kuntest ta’ għajnuna esterna”, il-paragrafi 57 sa 58 u l-paragrafu 68 ( http://
eca.europa.eu ).Kaxxa 134.4.2. Armonizzar tal-
istrumenti użati mill-partijiet 
interessati għall-iżvilupp
54 
F’rapporti speċjali preċedenti tal-
Qorti, instabu probloemi relatati man-
nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-istru -
menti użati mis-sħab għall-iżvilupp 
(ara l- Kaxxa 13 ).55 
In-nuqqas ta’ suċċess biex jiġu armo -
nizzati l-istrumenti użati mis-sħab 
għall-iżvilupp jista’ jkun detrimen -
tali għall-effikaċja u l-effiċjenza tal-
monitoraġġ u r-rappurtar tar-riżultati.
4.4.3. Tlaħħiq mal-
ġustapożizzjoni ta’ strutturi 
differenti ta’ obbligu ta’ 
rendikont
56 
Bħala parti mill-azzjoni tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni, il-Kummissjoni Ewro -
pea tafda xi kompiti ta’ implimentazzjo -
ni tal-baġit taħt ġestjoni indiretta lil or -
ganizzazzjonijiet internazzjonali54. Għal 
dawn il-kompiti, l-obbligu ta’ rendikont 
jiddependi mill-istrutturi ta’ obbligu ta’ 
rendikont tal-organizzazzjoni internazz -
jonali kkonċernata, inklużi l-governanza, 
l-oqfsa tar-riżultati55 u l-awditjar estern, 
kif ukoll mid-dispożizzjonijiet proprji 
tal-UE fir-rigward tal-awditjar u l-obbli -
gu ta’ rendikont.57 
F’awditi preċedenti, il-Qorti sabet li 
l-ġustapożizzjoni ta’ strutturi differenti 
ta’ obbligu ta’ rendikont għal kompiti 
taħt ġestjoni indiretta ma’ organiz -
zazzjonijiet internazzjonali xi drabi 
ħolqot lakuni fl-obbligu ta’ rendikont 
(ara l- Kaxxa 14 ).54 Ir-Regolament finanzjarju, 
l-Artikolu 58 – metodi ta’ 
implimentazzjoni tal-baġit.
55 Ara, pereżempju, il-manwal 
dwar il-ġestjoni bbażata fuq 
ir-riżultati tal-Grupp 
tan-Nazzjonijiet Uniti 
għall-Iżvilupp, il-qafas 
tar-riżultati integrati tal-Fond 
tan-Nazzjonijiet Uniti 
għall-Popolazzjoni, jew 
il-manwal tal-Programm ta’ 
Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti 
dwar l-ippjanar, il-monitoraġġ 
u l-evalwazzjoni għar-riżultati 
fl-iżvilupp.
29 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempju ta’ arkitettura distinta ta’ obbligu ta’ rendikont – in-Nazzjonijiet Uniti
“Għalkemm il-Kummissjoni tivverifika s-sistemi ta’ ġestjoni finanzjarja tas-sħab tagħha tan-NU (bl-użu ta’ 
analiżi tal-erba’ pilastri), il-Kummissjoni tiddependi minn rapporti tan-NU għall-konferma dwar il-ħidma prat -
tika tas-sistemi ta’ kontroll u l-kisba tar-riżultati. Fil-ħin tal-awditu, il-Kummissjoni għad ma kienx irnexxielha 
tottjeni informazzjoni adegwata min-NU f’dan ir-rigward.”56
“Il-Kummissjoni ma tirċevix biżżejjed informazzjoni f’waqtha minn rapporti tan-NU. Proporzjoni kbira ta’ rap -
porti għadhom imdewma, mhux dettaljati biżżejjed u jiffukaw fuq attivitajiet, aktar milli fuq riżultati.”57
56 Analiżi panoramika 2014 ”Lakuni, duplikazzjonijiet u sfidi: analiżi panoramika tal-arranġamenti fir-rigward tal-obbligu ta’ rendikont u tal-awditjar 
pubbliku”, il-Kaxxa 1 ( http://eca.europa.eu ).
57 Ir-Rapport Speċjali Nru 3/2011 ”L-effiċjenza u l-effettività tal-kontribuzzjonijiet tal-UE mwassla permezz ta’ organizzazzjonijiet tan-Nazzjonijiet 
Uniti f’pajjiżi milquta minn kunflitti”, il-paragrafu IV ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 14
4.5. Dgħufijiet 
fl-evalwazzjoni 
u r-rappurtar tar-riżultati
58 
Dispożizzjonijiet legali għall-
monitoraġġ, l-evalwazzjoni u l-awditjar 
tar-riżultati jipprevedu żewġ tipi dif -
ferenti ta’ twaqqit:
(a) twaqqit perjodiku : pereżempju, 
l-Artikolu 318 TFUE jistabbilixxi li 
l-Kummissjoni trid tippreżenta kull 
sena (...) rapport ta’ valutazzjoni 
(evalwazzjoni) tal-finanzi tal-Unjo -
ni bbażat fuq ir-riżultati miskuba 
b’mod partikolari fir-rigward tal-
indikazzjonijiet mogħtija mill-
Parlament Ewropew u mill-Kunsill 
fil-kuntest tal-proċedura annwali 
ta’ kwittanza;(b) twaqqit ibbażat fuq l-azzjoni : 
pereżempju, l-Artikolu 18.3 
tar-regoli tal-applikazzjoni tar-
regolament finanzjarju jipprovdi li 
r-riżultati tal-programmi plurienna -
li fejn ir-riżorsi jaqbżu l-ammont ta’ 
EUR 5 000 000 jridu jiġu evalwati 
perjodikament skont skeda li tip -
permetti li jittieħdu inkunsiderazz -
joni s-sejbiet ta’ dik l-evalwazzjoni 
għal kull deċiżjoni dwar it-tiġdid, 
il-modifika jew is-sospensjoni 
tal-programm.
59 
F’rapporti tal-awditjar preċedenti, 
il-Qorti sabet li, f’xi każijiet, il-ksib 
ta’ proġetti jew l-ilħuq ta’ objettivi 
ta’ programmi ma setax jiġi vvalutat 
qabel ma ntemmew, u dan immina 
l-valutazzjoni perjodika tal-kisba tar-
riżultati (ara l- Kaxxa 15 ).
30 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
60 
Il-Qorti sabet ukoll dgħufijiet fit-twas -
sil f’waqtu tal-evalwazzjonijiet, jiġifieri 
l-evalwazzjonijiet strateġiċi spiss kienu 
jieħdu ħafna aktar żmien milli ppjanat 
u l-evalwazzjonijiet ta’ programmi xi 
drabi ġew posposti jew ikkanċellati58. 
Studju reċenti mitlub mill-Kummissjoni 
sab ukoll “skonnessjonijiet importanti” 
bejn l-evalwazzjonijiet u l-formulazz -
joni tal-politiki, il-programmazzjoni, il-
monitoraġġ u l-ġestjoni orjentata lejn 
ir-riżultati. B’mod partikolari, huwa sab 
opportunitajiet mitlufin – f’termini ta’ 
użu – fejn tagħlimiet meħudin qabel 
ġew injorati għaliex is-sejbiet tal-
evalwazzjoni ma kinux jissinkronizzaw 
mal-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet 
fir-rigward tal-ġestjoni, (...) jew għaliex 
il-kuntest kien inbidel sakemm is-sejbi -
et kienu saru disponibbli59.61 
Dgħufijiet fit-twaqqit tar-rappurtar 
u l-evalwazzjoni tar-riżultati jistgħu 
jipprevienu l-feedback ta’ għarfien 
rilevanti u ta’ tagħlimiet meħudin 
fil-proċessi ta’ rappurtar u ta’ teħid ta’ 
deċiżjonijiet.Figura 4Iċ-ċiklu taż-żmien ta’ azzjoni
Proċess 
leġiżlattiv
Identiﬁkazzjoni
FormulazzjoniSegwitu
(inkluża evalwazzjoni)Programmazzjoni
Implimentazzjoni
(inklużi monitoraġġ
u evalwazzjoni ta ’ nofs it-terminu)58 Ir-Rapport Speċjali 
Nru 18/2014 ”Sistemi ta’ 
evalwazzjoni u ta’ monitoraġġ 
orjentat lejn ir-riżultati, 
tal-EuropeAid”, il-paragrafi 27 
sa 29 ( http://eca.europa.eu ).
59 Study on the uptake of 
learning from EuropeAid’s 
strategic evaluations into 
development policy and 
practice – Final report (Studju 
dwar l-użu ta’ tagħlim minn 
evalwazzjonijiet strateġiċi 
tal-EuropeAid fil-politika 
u l-prattika tal-iżvilupp – 
Rapport finali), Ġunju 2014, 
p. vii.
31 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.6. Konsolidament 
u rappurtar tad-data
62 
Sabiex jintwerew ir-riżultati miksuba 
mill-politiki tal-UE għall-iżvilupp, 
jeħtieġ li d- data  dwar ir-riżultati mik -
suba mill-azzjonijiet tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni tinġabar u tiġi 
konsolidata permezz ta’ sistemi ta’ 
informazzjoni u ppreżentata u mxerrda 
permezz ta’ kanali xierqa ta’ rappurtar.
63 
Madankollu, f’rapporti preċedenti 
tal-awditjar, il-Qorti sabet problemi 
relatati mal-kapaċità tas-sistemi ta’ 
informazzjoni tal-EuropeAid għall 
ġbir ta’ data  relatata mar-riżultati (ara 
l-Kaxxa 15 ). Fl-2014, il-Kummissjoni 
ġibdet l-attenzjoni għall-fatt li, sabiex 
l-UE tkun tista’ tirrapporta r-riżultati, 
ikun jeħtieġ li s-sistemi u l-għodod 
ta’ ġbir tad- data  jiġu razzjonalizzati 
u żviluppati aktar61.64 
Id-data  dwar l-attivitajiet tal-UE ta’ 
għajnuna għall-iżvilupp u ta’ kooper -
azzjoni sservi bħala bażi għal var -
jetà wiesgħa ta’ rapporti, fejn dawk 
prinċipali jkunu:
(a) il-kontijiet annwali u r-rapport 
dwar il-ġestjoni baġitarja u finanz -
jarja tal-Kummissjoni62;
(b) ir-Rapport Annwali tal-Attività tal-
EuropeAid u r-rapport ta’ sinteżi 
tal-Kummissjoni63;
(c) rappurtar annwali lill-Kumitat 
għall-Għajnuna fl-Iżvilupp (DAC) 
tal-OECD, f’konformità mad-diret -
tivi tad-DAC64;
(d) kontribut, ta’ kull xahar, ta’ data  
għar-Reġistru tad- Data  tal-IATI 
f’konformità mal-istandards 
tal-IATI65;
(e) ir-rapport annwali dwar l-evalwa -
zzjoni tal-finanzi tal-Unjoni bbażat 
fuq ir-riżultati miksuba66;Eżempju ta’ riżultati li setgħu jiġu vvalutati biss fi tmiem l-azzjoni kkonċernata
“Il-Qorti vvalutat l-effettività ta’ kampjun ta’ 19-il proġett billi qabblet l-objettivi maħsuba fil-ftehim ta’ 
kontribuzzjoni mal-kisbiet proprja. (…) Minħabba informazzjoni insuffiċjenti, ir-riżultati ma setgħux ikunu 
vvalutati fil-każijiet li ġejjin: (…) Proġett wieħed kbir kien fond fiduċjarju li għalih l-objettivi stipulati fil-ftehim 
ta’ kontribuzzjoni kellhom x’jaqsmu mal-fond fit-totalità tiegħu u għalhekk kienu ta’ natura aktar ġenerali. 
Għalkemm aktar objettivi speċifiċi ġew definiti għall-proġetti ta’ bażi, ma jista’ jkun hemm ebda rabta ċara 
bejn l-ilħuq tal-objettivi tal-proġetti u l-objettivi ġenerali fil-ftehim ta’ kontribuzzjoni. B’riżultat ta’ dan, 
l-effettività tista’ tkun ivvalutata biss meta l-fond innifsu jingħalaq, li ma kienx għadu l-każ waqt il-verifika 
(l-awditu).”60
60 Ir-Rapport Speċjali Nru 3/2011, il-paragrafi 25 u 27b.Kaxxa 15
61 SWD(2013) 530 final, p. 12.
62 Ir-Regolament Finanzjarju, 
b’mod partikolari l-Artikoli 141 
sa 142.
63 Ir-Regolament Finanzjarju, 
b’mod partikolari 
l-Artikolu 66. 9.
64 ”Converged statistical 
reporting directives for the 
creditor reporting system 
(CRS) and the annual DAC 
questionnaire” (Direttivi ta’ 
rappurtar ta’ statistika 
konverġenti għas-sistema ta’ 
rappurtar tal-kredituri (CRS) 
u l-kwestjonarju annwali 
tad-DAC) u addenda – 
referenza DCD/DAC(2013)15/
FINAL , 11.6. 2013.
65 Is-sit tal-internet tal-Inizjattiva 
Internazzjonali għat-
Trasparenza tal-Għajnuna 
(www.iatiregistry.org ).
66 It-Trattat dwar il-
Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea, l-Artikolu 318.
32 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempju ta’ dgħufijiet fis-sistema ta’ informazzjoni tal-EuropeAid
“L-għodda prinċipali ta’ rappurtar użata mill-Kummissjoni bejn id-delegazzjonijiet u l-EuropeAid hija r-Rap -
port ta’ Monitoraġġ tal-Għajnuna Esterna (EAMR) (…). Madankollu, dawn ir-rapporti fil-biċċa l-kbira jiddeskri -
vu attivitajiet imwettqa u problemi ta’ implimentazzjoni misjuba. Barra minn hekk, l-informazzjoni mogħtija 
tikkoinċidi sa ċertu punt mal-informazzjoni disponibbli fil-CRIS. Huma jagħtu ftit li xejn indikazzjoni dwar 
ir-riżultati proprja tal-għajnuna, sew fir-rigward ta’ valutazzjonijiet li saru mid-delegazzjoni stess u sew fir-
rappurtar dwar ir-riżultati ta’ evalwazzjonijiet li jkunu saru wara li l-interventi ta’ għajnuna jkunu għalqu. (...)”69
“(…) il-CRIS ma tistax tintuża b’mod ħafif biex tikkalkula l-ammont totali minfuq fuq politika partikolari jew 
iffinanzjat minn strument finanzjarju partikolari. Tabilħaqq, il-lista ta’ dominji użata għall-assoċjazzjoni ta’ 
rekords minn ħafna modjuls tal-CRIS għal dominju partikolari tħallat żoni ġeografiċi (pereżempju l-Asja), stru -
menti finanzjarji (...) u politiki tematiċi (pereżempju s-sigurtà alimentari).
Bħala riżultat ta’ din is-sitwazzjoni, il-konsolidazzjoni tad- data  — b’mod notevoli d- data  finanzjarja — li hemm 
fil-CRIS għal skopijiet ta’ rappurtar issir partikolarment kumplessa. Din is-sitwazzjoni hija ta’ ħsara għall-
effiċjenza u l-effettività tal-CRIS bħala għodda ta’ rappurtar u ta’ ġestjoni.”70
69 Ir-Rapport Speċjali Nru 1/2011 “Id-devoluzzjoni tal-ġestjoni tal-Kummissjoni tal-għajnuna esterna mill-kwartieri ġenerali tagħha [lid-
delegazzjonijiet tagħha] rriżultat fi twassil tal-għajnuna mtejjeb?”, il-paragrafu 59 ( http://eca.europa.eu ).
70 Ir-Rapport Speċjali Nru 5/2012 “Is-Sistema Komuni ta’ Informazzjoni dwar ir-Relazzjonijiet Esterni (CRIS)”, il-paragrafi 40 u 41 ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 16(f) ir-rapport annwali dwar il-politiki 
tal-Unjoni Ewropea għall-Iżvilupp 
u l-assistenza esterna u l-impli -
mentazzjoni tagħhom;
(g) aġġornamenti regolari għas-
sit web “EU Aid EXplorer” 
tal-Kummissjoni67.65 
Bħalissa, il-biċċa l-kbira minn dawn 
ir-rapporti jiffukaw fuq l-attivitajiet, 
filwaqt li l-ebda wieħed minnhom 
ma jipprovdi data  konsolidata dwar 
ir-riżultati miksuba minn dawn l-
attivitajiet kollha68. Nuqqas ta’ rapporti 
konsolidati dwar u ta’ stampa ġenerali 
tar-riżultati miksuba mill-għajnuna 
tal-UE jista’ jagħmel ħsara lit-teħid 
ta’ deċiżjonijiet u lill-obbligu ta’ 
rendikont.67 http://tr-aid.jrc.ec.europa.eu
68 B’mod partikolari, ir-rapport 
annwali dwar l-evalwazzjoni 
tal-finanzi tal-Unjoni abbażi 
tar-riżultati miksuba ma 
jipprovdix stampa ċara 
tal-punt sa fejn inkisbu 
l-objettivi prinċipali tal-Unjoni. 
Ara r-Rapport dwar 
l-evalwazzjoni tal-finanzi 
tal-Unjoni abbażi tar-riżultati 
miksuba: għodda ġdida 
għall-proċedura ta’ kwittanza 
mtejba tal-Kummissjoni 
Ewropea- - A7-0068/2014, 
30.1.2014.
33 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempji ta’ dgħufijiet fil-kwalità tad- data
“Ġeneralment, l-indikaturi użati mill-Kummissjoni jiffukaw b’mod xieraq fuq [l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Mil -
lennju], għalkemm ma tingħatax biżżejjed attenzjoni lill-indikaturi tal-kwalità tal-edukazzjoni. Madankollu, 
is-sistemi tal-informazzjoni maniġerjali dwar l-edukazzjoni nazzjonali li l-Kummissjoni tibbaża ruħha fuqhom 
ma jipprovdux informazzjoni biżżejjed, affidabbli u f’waqtha b’mod konsistenti.”71
71 Ir-Rapport Speċjali Nru 12/2010 “L-għajnuna għall-iżvilupp tal-UE għall-edukazzjoni bażika fl-Afrika tas-sub-Saħara u fin-Nofsinhar tal-Asja”, 
il-paragrafu V ( http://eca.europa.eu ).Kaxxa 174.7. Kwalità tad- data
66 
Il-monitoraġġ u l-valutazzjoni tar-
riżultati jirrikjedu l-ġbir ta’ data  
suffiċjenti, rilevanti, affidabbli 
u aġġornata. F’konformità ma’ impenji 
li jsiru f’forums ta’ livell għoli dwar 
l-effikaċja tal-għajnuna (ara t-Taqsima 
2.1.2), il-ġbir tad- data  għandu jid -
dependi kemm jista’ jkun mill-oqfsa 
proprji tal-pajjiżi sħab għal rappurtar 
u monitoraġġ orjentat lejn ir-riżultati.67 
Madankollu, awditi tal-Qorti u evalwa -
zzjonijiet preċedenti tal-Kummissjoni 
xi drabi sabu li s-sorsi tad- data  ma 
pprovdewx informazzjoni suffiċjenti, 
rilevanti, affidabbli u f’waqtha dwar 
ir-riżultati (ara l- Kaxxa 17 ). Xi drabi, 
il-ġbir tad- data  jqum ħafna flus – 
notevolment fil-każ ta’ ċensimenti – 
u għaldaqstant ma jitwettaqx frekwen -
tement minn pajjiżi sħab.
68 
Nuqqas ta’ data  suffiċjenti, rilevanti, 
affidabbli u aġġornata jista’ jdgħajjef 
b’mod sinifikanti l-kwalità u l-affidab -
biltà tar-riżultati rrappurtati.
4.8. Eżitu baġitarju
69 
Fis-snin preċedenti, kien hemm press -
joni biex jiżdiedu l-ammonti ddedikati 
għal żvilupp u kooperazzjoni tal-UE, 
b’mod partikolari bħala parti mill-
kuntest tal-impenn għall-ilħuq tal-mira 
tal-ODA, maqbula fuq livell internaz -
zjonali, ta’ proporzjon ODA/GNI ta’ 
0.7 % sal-201572.72 “L-Istati Membri jimpenjaw 
ruħhom biex jilħqu livell ta’ 
(il-mira ta’ proprozjon) ODA/
GNI (ING) ta’ 0,7% sal-2015, 
filwaqt li dawk li diġà laħqu 
dan il-livell (dik il-mira) 
jimpenjaw ruħhom biex 
jibqgħu ‘l fuq minn dan il-livell 
(dik il-mira); l-Istati Membri li 
aderew mal-UE wara l-2002 ser 
jagħmlu ħilithom biex jilħqu 
livell ta’ ODA/GNI (ING 
tagħhom) ta’ 0,33% sal-2015” – 
ara l-Kunsill Ewropew ta’ 
Brussell 16 u 17 ta’ Ġunju 2005, 
Konklużjonijiet tal-
presidenza – referenza 
10255/1/05 REV 1, 
il-paragrafu 27.
34 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
70 
L-Artikolu 317 TFUE jistipula li l-Kum -
missjoni trid timplimenta l-baġit skont 
ir-regolamenti finanzjarji u b’kont 
meħud tal-prinċipji ta’ tmexxija 
(ġestjoni) finanzjarja tajba. L-Artiko -
lu 38(3) tar-Regolament Finanzjarju 
jistipula li l-Kummissjoni trid tehmeż 
mal-abbozz tal-baġit, fost affarijiet 
oħra, informazzjoni dwar ir-rati ta’ im -
plimentazzjoni għall-attività tas-sena 
ta’ qabel u r-rati ta’ implimentazzjoni 
għas-sena kurrenti.
71 
L-eżitu baġitarju jista’ jiġi pperċepit 
bħala objettiv fih innifsu u xi drabi jiġi 
ddikjarat fis-sens strett tal-kelma fil-
pjanijiet ta’ ġestjoni tal-Kummissjoni 
(ara l- Kaxxa 18 ).
72 
Għal din ir-raġuni, jissta’ jkun hemm 
tensjoni bejn il-ħtieġa li jiġi impli -
mentat il-baġit u l-ħtieġa li jiġi impli -
mentat skont il-prinċipju ta’ ġestjoni 
finanzjarja tajba (effettività, effiċjenza 
u ekonomija)73. B’mod partikolari, kis -
biet u fallimenti f’termini ta’ implimen -
tazzjoni baġitarja huma direttament 
aktar viżibbli minn kisbiet f’termini 
ta’ prestazzjoni (riżultati). Għal din ir-
raġuni, jista’ jkun hemm skadenza nat -
urali li jsir fokus fuq l-implimentazzjoni 
baġitarja għad-detriment tal-iffukar 
fuq ir-riżultati, bħalma l-Qorti sabet fir-
rapport annwali tagħha dwar l-impli -
mentazzjoni tal-baġit fl-2013: “Waqt 
l-infiq tal-fondi tal-UE fil-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007–2013, il-fokus 
kien fuq l-assorbiment (il-ħtieġa li jint -
nefqu l-flus) u l-konformità aktar milli 
fuq il-prestazzjoni tajba”74.73 
L-iffukar fuq l-eżitu baġitarju bħala 
objettiv jista’ jkun detrimentali għall-
ġestjoni finanzjarja tajba u l-kisba 
tar-riżultati.73 Mistoqsija perenni hija kif tiġi 
rikonċiljata n-natura fuq 
terminu twil ta’ kooperazzjoni 
għall-iżvilupp, li tkun titlob 
orizzonti ta’ ppjanar 
pluriennali, mal-prattika 
normali ta’ approprjazzjonijiet 
ta’ għajnuna li jiskadu kull 
sena. F’ħafna pajjiżi membri 
tad-DAC, proċeduri tal-
amministrazzjoni pubblika 
jirrikjedu li fondi approprjati 
f’sena fiskali partikolari jiġu 
żborżati fi ħdan dik is-sena 
jew, bħala minimu, impenjati fi 
ħdan dik is-sena u minfuqa 
kemm jista’ jkun malajr wara. 
B’konsegwenza ta’ dan, 
maniġers tal-għajnuna f’xi 
pajjiżi joperaw taħt pressjoni 
konsiderevoli biex jimpenjaw 
rwieħhom u jiżborżaw il-fondi 
rapidament, filwaqt li 
jippromwovu enfasi mhux 
dovuta fuq l-inputs finanzjarji 
ta’ attivitajiet ta’ żvilupp, aktar 
milli eżiti mixtieqa u riżultati 
reali. - Ara l-OECD – Kumitat 
għall-Għajnuna fl-Iżvilupp – 
Immaniġġjar tal-għajnuna: 
prattiki tal-pajjiżi Membri 
tad-DAC – referenza DCD/
DAC(2004)40.
74 Ir-Rapport Annwali tal-Qorti 
Ewropea tal-Awdituri 
għas-sena finanzjarja 2013, 
il-paragrafu 10.56 (ĠU C 398, 
12.11.2014).
35 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
Eżempju ta’ objettiv tal-eżekuzzjoni baġitarja
Il-pjan ta’ ġestjoni tal-EuropeAid għall-2014 jissettja l-objettiv li ġej għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) 
fl-Afrika75: Livelli ta’ eżekuzzjoni baġitarja – Inżommu livelli għoljin ta’ eżekuzzjoni baġitarja inklużi pagamenti 
għall-appoġġ baġitarju.
Il-pjan ta’ ġestjoni tal-EuropeAid fih ukoll, għal strumenti ta’ finanzjament estern minbarra l-FEŻ, anness inti -
tolat “Sound financial management and effective use of EC resources” (Ġestjoni finanzjarja tajba u użu effettiv 
tar-riżorsi tal-KE), li jissettja bosta indikaturi u miri għall-eżekuzzjoni baġitarja:
Indikatur Mira (2014)
1 Eżekuzzjoni ta’ previżjoni finanzjarja annwali inizjali: Pagamenti Minn 90 % għal 110 %
2 Eżekuzzjoni ta’ previżjoni finanzjarja annwali għal kuntratti Minn 90 % għal 110 %
3 Eżekuzzjoni ta’ previżjoni finanzjarja annwali għal deċiżjonijiet Minn 90 % għal 110 %
75 Pjan ta’ Ġestjoni 2014 – Direttorat Ġenerali għall-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni – EuropeAid.Kaxxa 18
4.9. Bidliet fil-kuntest 
tal-azzjonijiet tal-UE
4.9.1. Ġestjoni tar-riskju 
u għażla ta’ modalitajiet ta’ 
implimentazzjoni
74 
L-azzjonijiet tal-UE fl-iżvilupp u l-
kooperazzjoni jiġu implimentati 
f’għadd kbir ta’ pajjiżi b’livelli differenti 
ta’ żvilupp, li ħafna minnhom huma 
kkaratterizzati minn kundizzjonijiet 
soċjali, politiċi jew umanitarji li jkunu 
kritiċi jew anke minn sitwazzjonijiet 
volatili ta’ sigurtà. L-għażla ta’ modal -
ità ta’ implimentazzjoni tal-għajnuna 
għall-kisba tal-objettivi ta’ azzjoni 
għandha tkun ibbażata fuq il-kapaċità 
mistennija tagħha biex twassal ir-
riżultati b’mod effettiv u effiċjenti 
fid-dawl tal-kuntest tal-azzjoni. F’xi 
każijiet, l-għażla ta’ modalità ta’ 
implimentazzjoni li tista’ tidher aktar 
riskjuża minn oħrajn tista’ xi drabi tkun 
immotivata mill-istennija li din se twas -
sal riżultati aħjar jew aktar rapidi.
36 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
75 
L-appoġġ baġitarju juri tajjeb din is-
sitwazzjoni. Tabilħaqq, filwaqt li dan 
jista’ jiġi kkonċepit bħala mezz għall-
forniment ta’ volumi kbar ta’ għajnuna 
b’mod aktar prevedibbli milli l-approċċ 
tradizzjonali tal-proġetti, l-appoġġ 
baġitarju spiss jiġi pprovdut lil pajjiżi 
b’sistemi dgħajfa ta’ Ġestjoni Finanz -
jarja Pubblika (ĠFP). Minħabba li l-fondi 
trasferiti taħt operazzjonijiet ta’ appoġġ 
baġitarju jiġu inkorporati ma’ riżorsi 
baġitarji oħra fi ħdan il-baġit tal-pajjiż 
(magħruf bħala “funġibbiltà”), huma 
esposti wkoll għall-istess dgħufijiet tal-
PFM (ĠFP), inklużi riskji ta’ frodi u kor -
ruzzjoni76. Barra minn hekk, ir-riżultati 
miksuba permezz ta’ appoġġ baġitarju 
u s-sostenibbiltà ta’ riżultati bħal 
dawn jistgħu jitpoġġew f’riskju f’każ 
ta’ instabbiltà politika fil-pajjiż sieħeb, 
pereżempju minħabba nuqqas ta’ 
kunsiderazzjoni għal governanza tajba, 
kwistjonijiet ekonomiċi u soċjali kbar 
jew drittijiet tal-bniedem. Għaldaqstant, 
id-deċiżjoni biex jingħata appoġġ 
baġitarju mill-UE għandha tittieħed fuq 
bażi ta’ każ b’każ u tiġi sostnuta minn 
valutazzjoni tal-benefiċċji u r-riskji po -
tenzjali mistennija77.76 
F’rapporti preċedenti tal-awditjar, 
xi drabi l-Qorti sabet li l-għażla ta’ 
modalità ta’ implimentazzjoni tal-
għajnuna ma kinitx ġiet ippreċeduta 
minn analiżi xierqa tar-riskji involuti 
fir-rigward tal-vantaġġi mistennija (ara 
l-Kaxxa 19 ).
77 
Nuqqas ta’ tqabbil tal-benefiċċji mis -
tennija mal-iżvantaġġi potenzjali tal-
modalitajiet magħżula ta’ għażla jista’ 
jwassal għal għażla ħażina ta’ modalità 
jew jesponi l-baġit tal-UE għal riskji 
għoljin b’mod mhux raġonevoli.
Eżempji ta’ nuqqas ta’ analiżi tar-riskju għall-modalità magħżula ta’ 
implimentazzjoni
“(...) il-Kummissjoni ma turix b’mod konvinċenti, qabel ma tiddeċiedi li taħdem ma’ organizzazzjoni tan-NU, 
illi hija tkun qieset jekk il-vantaġġi jibbilanċjawx l-iżvantaġġi. L-għażla ta’ organizzazzjoni tan-NU mhijiex 
ibbażata fuq evidenza suffiċjenti li dan l-approċċ huwa aktar effiċjenti u effikaċi (effettiv) minn modi oħra ta’ 
kif titwassal l-għajnuna.”78
78 Ir-Rapport Speċjali Nru 15/2009, il-paragrafu III.Kaxa 1976 Ir-Rapport Annwali tal-Qorti 
Ewropea tal-Awdituri 
għas-sena finanzjarja 2011, 
il-paragrafu 7.10 (ĠU C 344, 
12.11.2012).
77 KUMM(2011) 638 finali 
tat-13 ta’ Ottubru 2011 
“L-Approċċ Futur għall-
Appoġġ Baġitarju tal-UE għal 
Pajjiżi Terzi”.
37 4. Oqsma ta’ riskju ewlenin
4.9.2. Fatturi esoġeni
78 
Il-biċċa l-kbira mill-azzjonijiet tal-UE 
fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni huma 
ppjanati bil-ħsieb li jipproduċu riżultati 
matul perjodu ta’ bosta snin. Matul 
dan iż-żmien, l-azzjonijiet jistgħu 
jesperjenzaw bidliet sinifikanti jew 
instabbiltà:
(a) fil-kuntest politiku jew ekonomiku 
fil-livell tal-pajjiżi sħab – dan kien 
il-każ, pereżempju, fl-Eġittu79, fir-
Repubblika Demokratika tal-Kon -
go80 u fil-Palestina81 – jew fil-livell 
tal-proġetti (ara l- Kaxxa 20 );(b) fil-kuntest ta’ żvilupp fir-rigward 
ta’ diżastri naturali, eż. fil-Haiti, 
f’Jannar 2010, meta l-belt kapitali 
u l-inħawi tal-madwar intlaqtu 
minn terremot ta’ qawwa 7.0 fuq 
l-iskala Richter82; jew
(c) fis-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-
għajnuna tal-UE (ara l- Kaxxa 21 ).
79 
Bidliet bħal dawn fil-kuntest tal-
azzjonijiet tal-UE fl-iżvilupp u l-koop -
erazzjoni jistgħu jagħmluha diffiċli li 
jsir traċċar u rappurtar dwar ir-riżultati 
b’mod konsistenti u sinifikanti.79 Ir-Rapport Speċjali Nru 4/2013.
80 Ir-Rapport Speċjali Nru 9/2013.
81 Ir-Rapport Speċjali 
Nru 14/2013.
82 Ir-Rapport Speċjali 
Nru 13/2014 “Appoġġ mill-UE 
għar-riabilitazzjoni wara 
t-terremot f’Haiti” ( http://eca.
europa.eu ).
Eżempju ta’ instabbiltà fil-kuntest ekonomiku ta’ proġett
Fil-Kambodja, il-Kummissjoni ffinanzjat proġett biex tippromwovi t-tekonoloġija tal-ġenerazzjoni tal-enerġija 
mill-iskart (Waste to Energy) fis-settur tat-tħin tar-ross. Madankollu, fis-snin riċenti, il-Kambodja rat investi -
menti kbar fi mtieħen tar-ross akbar u aktar effiċjenti li wasslu għal żieda fil-kapaċità b’erba’ darbiet aktar bejn 
l-2009 u l-201383. Issa huwa mistenni li l-parti l-kbira mit-taħħana tar-ross jirrikjedu sistemi aktar qawwijin minn 
dawk ippjanati inizjalment għall-promozzjoni mill-proġett, bi spejjeż ferm ogħla. Għal din ir-raġuni, l-objettivi 
inizjali tal-proġett tilfu mir-rilevanza tagħha u x’aktarx li ma jintlaħqux kif ippjanat inizjalment.
83 Nota ta’ politika tal-Bank Dinji dwar l-Iżvilupp tan-Negozju – Turning Cambodia into a leading rice exporter (Inbiddlu l-Kambodja f’esportatur 
mexxej tar-ross), Settembru 2013.Kaxxa 20
Eżempju ta’ bidliet fis-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll
Fl-1 ta’ Jannar 2015, il-“Grupp ta’ Appoġġ għall-Ukrajna” u d-Direttorat “Viċinat” ġew trasferiti mill-EuropeAid 
għad-Direttorat Ġenerali għall-Viċinat u n-Negozjati għat-Tkabbir, id-DĠ NEAR (li qabel kien id-Direttorat 
Ġenerali għat-Tkabbir (id-DĠ ELARG)84. Dan se jaffettwa kemm il-kopertura ġeografika tal-qafas tar-riżultati 
tal-EuropeAid kif ukoll il-mod kif ir-riżultati ta’ politika tal-Viċinat jiġu mmonitorjati u rrappurtati.
84 Il-minuti tal-2104 laqgħa tal-Kummissjoni li saret nhar l-Erbgħa, il-5 ta’ Novembru 2014 - PV(2014) 2014.Kaxxa 21
38
 5. Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
5.1. Konklużjonijiet
80 
Abbażi tal-analiżi tagħna, aħna iden -
tifikajna disa’ oqsma ta’ riskju ewlenin 
li huma relatati ma’ approċċ orjentat 
lejn ir-riżultati, għal azzjoni tal-UE fl-
iżvilupp u l-kooperazzjoni.
(a) L-użu ta’ terminoloġija inkonsisten -
ti relatata mar-riżultati jew nuqqas 
ta’ stabbiliment ta’ katina loġika 
ċara bejn l-azzjoni, l-ouputs, l-eżitu 
u l-impatt riżultat u tal-impatt jista’ 
jkun sors ta’ konfużjoni u jimmina 
l-valutazzjoni ta’ dak li nkiseb (it-
Taqsimiet 4.1 u 4.2).
(b) Kumplessità akbar minħabba 
l-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet 
trażversali fi programmi tal-UE 
tirrappreżenta riskju supplimen -
tari għall-kisba u r-rappurtar tar-
riżultati (it-Taqsima 4.3).
(c) In-nuqqas ta’ armonizzazzjoni 
bejn l-istrumenti ta’ twassil tal-
għajnuna, l-oqfsa tar-riżultati 
u l-istrutturi ta’ obbligu ta’ 
rendikont tas-sħab għall-iżvilupp 
jista’ jiġġenera ineffiċjenzi 
u lakuni fl-obbligu ta’ rendikont 
(it-Taqsima 4.4).
(d) Dgħufijiet fl-evalwazzjoni u r-
rappurtar tar-riżultati jistgħu 
jipprevienu l-feedback ta’ għarfien 
rilevanti u ta’ tagħlimiet meħudin 
fil-proċessi ta’ rappurtar u ta’ teħid 
ta’ deċiżjonijiet (it-Taqsima 4.5).
(e) Nuqqas ta’ rapporti konsolidati 
dwar u ta’ stampa ġenerali tar-
riżultati miksuba mill-għajnuna 
tal-UE jista’ jagħmel ħsara lit-teħid 
ta’ deċiżjonijiet u lill-obbligu ta’ 
rendikont (it-Taqsima 4.6).(f) Nuqqas ta’ data  suffiċjenti, ri -
levanti, affidabbli u aġġornata 
jista’ jdgħajjef b’mod sinifikanti l-
kwalità u l-affidabbiltà tar-riżultati 
rrappurtati (it-Taqsima 4.7).
(g) L-iffukar fuq l-eżitu baġitarju bħala 
objettiv jista’ jkun detrimentali 
għall-ġestjoni finanzjarja tajba u l-
kisba tar-riżultati (it-Taqsima 4.8).
(h) Bidliet fil-kuntest tal-azzjonijiet 
jistgħu jimminaw il-kisba jew 
is-sostenibbiltà tar-riżultati, 
u jagħmluha diffiċli li jiġu vvalutati 
r-riżultati miksuba (it-Taqsima 4.9).
81 
L-analiżi tagħna wriet li dawn l-oqsma 
ta’ riskju kienu ġew identifikati b’mod 
korrett mill-Kummissjoni f’firxa 
wiesgħa ta’ dokumenti. Hija wriet 
ukoll l-interess għall-azzjonijiet li qed 
jittieħdu mill-Kummissjoni biex jitnied 
qafas tar-riżultati tal-UE fl-iżvilupp 
u l-kooperazzjoni.
82 
Minkejja dan, għadhom iridu jittieħdu 
azzjonijiet ulterjuri biex jiġi utilizzat 
il-potenzjal sħiħ tal-inizjattivi tal-Kum -
missjoni għal riżultati mtejba tal-UE 
fl-iżvilupp u l-kooperazzjoni.
39 5. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
5.2. Rakkomandazzjonijiet
83 
Sabiex nimmitigaw ir-riskji identifikati, 
aħna nifformulaw ir-rakkomandazz -
jonijiet li ġejjin.
Rakkomandazzjoni 1  
Jittejbu l-linji gwida għall-
użu ta’ terminoloġija 
u jiġu fformulati objettivi 
u indikaturi
Il-Kummissjoni għandha ttejjeb il-
linji gwida tagħha biex tiżgura l-użu 
konsistenti ta’ terminoloġija rigward 
riżultati (outputs, eżiti, impatti) u, fejn 
relevanti, tifformula objettivi SMART 
u indikaturi ċari għall-interventi 
tagħha fil-livelli kollha.
Rakkomandazzjoni 2  
Tiġi stabbilita rabta 
ċara bejn l-azzjonijiet 
u r-riżultati mistennija
Permezz tal-linji gwida interni, 
l-għodod prattiċi, il-formulazzjoni 
tal-proġetti u l-proċessi ta’ monitoraġġ 
tagħha, il-Kummissjoni għandha 
tiżgura li rabta ċara tiġi stabbilita bejn 
l-azzjonijiet u r-riżultati mistennija, 
inklużi kwistjonijiet trażversali.Rakkomandazzjoni 3  
Tittejjeb is-sistema ta’ 
informazzjoni għar-
rappurtar tar-riżultati 
u t-tagħlimiet meħudin
Il-Kummissjoni għandha ttejjeb 
is-sistema ta’ informazzjoni tagħha 
sabiex tkun tista’ tikkonsolida u tirra -
pporta b’mod effettiv dwar ir-riżultati 
tal-interventi tagħha. Dan għandu jiġi 
kkomplementat b’miżuri li jippermettu 
li l-attivitajiet ta’ evalwazzjoni tal-
Kummissjoni jidentifikaw tagħlimiet 
utli għal leġiżlazzjoni, programmazz -
joni sussegwenti jew tfassil ta’ azzjoni 
sussegwenti fl-oqsma kkonċernati.
Rakkomandazzjoni 4  
Jiġu żgurati 
d-disponibbiltà u l-kwalità 
tad- data
Fl-interventi kollha tagħha, il-Kummis -
sjoni għandha tivvaluta d-disponib -
biltà u l-kwalità tad- data , u tistinka 
biex ikollha data  suffiċjenti, rilevanti, 
affidabbli u aġġornata dwar ir-riżultati 
miksuba. Dan għandu jkun rifless fis-
sistemi u l-linji gwida tagħha
Rakkomandazzjoni 5  
Jiġu vvalutati r-riskji 
inerenti għall-modalità ta’ 
implimentazzjoni qabel 
ma jiġu impenjati r-riżorsi 
finanzjarji
Qabel ma timpenja r-riżorsi finanzjarji 
tagħha, u meta tkun qed tqis ir-riżultati 
mistennija, il-Kummissjoni għandha 
tivvaluta wkoll ir-riskji inerenti għall-
għażla tagħha ta’ modalità partikolari 
ta’ implimentazzjoni.
40 5. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tas-17 ta’ Novembru 2015.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

41
FATTURI ESTERNI, KARATTERISTIĊI TA’ KUNTEST U PROĊESSI TA’ FEEDBACKPOLITIKA U AZZJONIJIET TA’ NFIQ TAL-GVERN (STRATEĠIJA)
Inputs għall-politika u l-azzjonijiet ta’ nfiq tal-Gvern 
3. Outputs indotti. Politiki 
pubbliċi, istituzzjonijiet 
tas-settur pubbliku, infiq 
pubbliku u twassil tas-
servizz pubbliku mtejba4. Eżiti. Risponsi pożittivi 
mill-benefiċjarji – utenti 
tas-servizzi u atturi 
ekonomiċi  – għall-
ġestjoni tal-politika 
tal-gvern u t-twassil 
tas-servizzi.5. Impatt. 
Tkabbir sostenibbli 
u inklużiv, u tnaqqis 
tal-faqar1a. Inputs tal-Appoġġ 
Baġitarju Ġenerali/
Appoġġ Baġitarju 
Settorjali 
2a. Outputs Diretti.
Titjib fir-relazzjoni bejn l-
assistenza esterna u l-proċessi 
tal-baġit u  tal-politiki 
nazzjonali
-  Trasferiment ta’ fondi 
għat-Teżor nazzjonali 
bbażat fuq kundizzjon -
alitajiet maqbula minn 
qabel
-  Djalogu ta’ politika u in -
dikaturi tal-prestazzjoni
-  Attivitajiet ta’ bini 
tal-kapaċità, inkluża 
l-assistenza teknika.-  Daqs u sehem akbar ta’ 
fondi ta’ assistenza esterna 
li jsiru disponibbli permezz 
tal-baġit nazzjonali.
-  Daqs u sehem akbar tal-
baġit disponibbli għall-infiq 
diskrezzjonarju.
-  Prevedibbiltà akbar tal-
iżborż ta’ fondi esterni.
-  Djalogu ta’ politika, kundiz -
zjonalitajiet u attivitajiet 
ta’ assistenza teknika/bini 
tal-kapaċità koordinati aħjar 
u li jwasslu aktar għall-
implimentazzjoni ta’ 
strateġiji tal-Gvern.
-  Assistenza esterna fl-intier 
tagħha (inkluż l-appoġġ 
baġitarju) armonizzata 
u allinjata aħjar mal-politiki 
u s-sistemi tal-Gvern.
-  Spejjeż tat-tranżazzjonijiet 
imnaqqsa għall-għoti ta’ 
għajnuna.-  Ġestjoni makroekonomika 
u baġitarja mtejba (bħal 
politiki fiskali, monetarji, 
tan-negozju u tat-tkabbir 
ekonomiku).
-  Kwantità akbar u kwalità 
aħjar ta’ prodotti u servizzi 
pprovduti mis-settur 
pubbliku
-  Sistemi msaħħa tal-ĠFP 
u tal-akkwist pubbliku 
(trasparenza, dixxiplina 
fiskali, sorveljanza, 
effiċjenza allokattiva 
u operazzjonali)
-  Proċessi mtejba ta’ 
formulazzjoni u ta’ 
eżekuzzjoni tal-politiki 
pubbliċi
-  Istituzzjonijiet imsaħħa 
tas-settur pubbliku
-  Rabtiet imsaħħa bejn 
il-Gvern u l-korpi ta’ 
sorveljanza f’termini ta’ 
formulazzjoni u  ap-
provazzjoni tal-politiki, 
obbligu ta’ rendikont 
finanzjarju u mhux finanz -
jarju, u skrutinju tal-baġit
-  Titjib ieħor fi kwistjoni -
jiet ta’ governanza (eż. 
deċentralizzazzjoni, 
applikazzjoni tal-istat tad-
dritt, drittijiet tal-bniedem 
imsaħħa)-  Użu akbar ta’ prodotti 
u servizzi pprovduti 
mis-settur pubbliku 
u benefiċċji riżultanti 
msaħħa
-  Fiduċja akbar 
tan-negozju u żieda 
fl-investiment u  l-
produzzjoni tas-settur 
privat
-  Kompetittività mtejba 
tal-ekonomija
-  Fiduċja mtejba 
tal-popolazzjoni fil-
prestazzjoni tal-Gvern, 
b’mod partikolari fir-
rigward tal-governan -
za, il-ĠFP u t-twassil 
tas-servizzi.-  Tkabbir ekono -
miku sostenib -
bli u inklużiv, 
imsaħħaħ.
-  Tnaqqis fil-faqar ta’ 
introjtu u l-faqar 
mhux ta’ introjtu.
-  Emanċipazzjoni 
u inklużjoni soċjali 
ta’ nies foqra u ta’ 
gruppi żvantaġġati 
(inklużi n-nisa).
-  Kwistjonijiet oħra 
kif definiti fl-oqfsa 
speċifiċi ta’ sħubija 
(eż. titjib fid-
demokrazija, fid-
drittijiet tal-bnie -
dem, fil-protezzjoni 
ambjentali ).
 
 
1b. Diversi inputs 
tal-Gvern2b. Effetti oħra ta’ diversi 
inputs tal-Gvern 
 
- xxxx -  Finanzjament ta’ dħul do -
mestiku u inputs ta’ politiki 
domestiċi
1c. Inputs ta’ programmi 
oħra ta’ assistenza esterna2c. Effetti oħra ta’ assistenza 
esterna oħra
- xxxx - xxxx
-  Diversi karatteristiċi tal-”kundizzjonijiet 
ta’ dħul”
-  Qafas kumplessiv tal-għajnuna
-  Proċessi u għodod eżistenti ta’ tagħlim-  Kapaċità tal-Gvern għall-implimentazzjoni ta’ 
riformi;
-  Estent tal-impenn politiku għall-proċessi ta’ riforma-  Kapaċità tas-settur pubbliku
-  Natura tad-domanda għas-servizzi 
tal-Gvern
-  Saħħa tal-obbligu ta’ rendikont 
domestiku- Żvilupp ekonomiku globali
- Dħul kapitali barrani
-  Risponsi għal għodod li qed jinbidlu, 
tal-inċentiviAnness AnnessQafas komprensiv ta’ Evalwazzjoni għal Evalwazzjonijiet tal-Appoġġ Baġitarju
Sors:  L-OECD – Netwerk tad-DAC dwar l-Evalwazzjoni tal-Iżvilupp – Evaluating Budget Support Methodological Approach (Evalwazzjoni tal-
Approċċ Metodoloġiku għall-Appoġġ Baġitarju).
42
3. Ir-rieżami tagħna
22
In-natura tar-rieżami tal-Qorti hija tali li tinkludi 
eżempji li xi mdaqqiet jirrigwardaw azzjonijiet 
meħuda bosta snin ilu. Dan huwa partikolarment 
minnu fir-rigward tal-eżempji li jirrigwardaw doku -
menti ta’ pprogrammar multiannwali (dokumenti 
strateġiċi jew programmi indikattivi), li dwarhom 
il-Kummissjoni tixtieq tindika li inkludiet sistemati -
kament indikaturi fid-dokumenti ta’ pprogrammar 
għall-perjodu 2014-2020, u wkoll fir-rigward tal-
eżempji li jirrigwardaw l-appoġġ baġitarju, li għalih 
ġew indirizzati għadd ta’ riskji permezz tal-adozz -
joni tal-linji gwida riveduti dwar l-appoġġ baġitarju 
fl-2012.
Il-Kummissjoni tirreferi wkoll għat-tweġibiet tagħha 
għar-rapporti Speċjali tal-Qorti inkwistjoni u għat-
tweġibiet addizzjonali għall-osservazzjonijiet 
tal-Qorti fir-rapport attwali fir-rigward ta’ wħud 
mill-eżempji sabiex tpoġġi enfasi fuq aspett wieħed 
jew aktar li tikkonsidra aktar rilevanti speċifikament 
fil-kuntest tat-tweġiba tagħha għal dawk 
l-osservazzjonijiet.
4. Oqsma ewlenin ta’ riskju
26
Il-Kummissjoni hija konxja u taqbel mal-Qorti dwar 
il-ħtieġa li tkun żgurata l-konsistenza f’termini ta’ 
terminoloġija użata. Fid-Dokument ta’ Ħidma tal-
Persunal (l-SWD) tas-26 ta’ Marzu 2015 “It-tnedija 
tal-Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Koop -
erazzjoni Internazzjonali”, tintuża t-terminoloġija 
input -output -riżultat-impatt, li tikkorrispondi 
għat-terminoloġija dwar ir-riżultati tal-OECD-DAC 
użata internazzjonalment u tikkonforma wkoll 
ma’ dik użata fl-istrumenti finanzjarji 2014-2020. 
L-istess terminoloġija tintuża fil-mudell il-ġdid 
għad-Dokument ta’ Azzjoni (Applikabbli mill-1 ta’ 
Jannar 2015) u fil-Manwal il-ġdid (“il-Manwal dwar 
ir-rieżamijiet tal-MOR u l-appoġġ għar-rappurtar 
dwar ir-riżultati fi tmiem il-proġetti”) (Marzu 
2015) dwar il-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati 
(il-MOR).Sinteżi eżekuttiva
III
In-natura tar-rieżami tal-Qorti hija tali li tinkludi 
eżempji li xi mdaqqiet jirrigwardaw azzjonijiet 
meħuda bosta snin ilu. Dan huwa partikolar -
ment minnu fir-rigward tal-eżempji li jirrigwardaw 
l-appoġġ baġitarju, li għalih ġew indirizzati għadd 
ta’ riskji permezz tal-adozzjoni ta’ linji gwida riveduti 
dwar l-appoġġ baġitarju fl-2012 (ara t-tweġibiet 
mogħtija għal bosta mill-kaxxi li jsegwu aktar ’il 
quddiem), u wkoll tal-eżempji li jirrigwardaw doku -
menti ta’ pprogrammar multiannwali (dokumenti 
strateġiċi jew programmi indikattivi), li l-Kummiss -
joni tixtieq tindika li għalihom inkludiet sistemati -
kament indikaturi fid-dokumenti ta’ pprogrammar 
għall-perjodu 2014-2020.
1. Introduzzjoni
07
Il-Qafas tar-Riżultati (il-QR) huwa fost l-għodda 
għar-rappurtar tar-riżultati fil-livelli tal- output  u tar-
riżultat dirett. L-evalwazzjonijiet jipprovdu ġudizzji 
dwar il-katina kawżali u loġika bejn il-livelli differenti 
ta’ riżultati sal-impatt u sal-kisba ta’ “objettivi għal 
żvilupp ta’ strateġija” fil-livell ta’ pajjiż jew fil-livell 
globali. Barra minn hekk, ittieħdu bosta inizjattivi 
sabiex tittejjeb is-sistema sħiħa tal-Monitoraġġ 
u tal-Evalwazzjoni (il-M&E) sabiex jittejjeb l-approċċ 
tal-Kummissjoni orjentat lejn ir-riżultati.
10
Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal (SWD – Staff 
Working Document) dwar il-“qafas MORE” jiddeskrivi 
id-diversi oqfsa eżistenti għall-monitoraġġ, għall-
evalwazzjoni u għar-rappurtar dwar l-implimen -
tazzjoni tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (il-QFP). 
F’termini ta’ objettivi u indikaturi, jiddeskrivi dak li 
ġie stipulat fl-atti legali li jistabbilixxu l-istrumenti 
finanzjarji għall-2014-2020 u integrat fid-dikjarazz -
jonijiet tal-programm baġitarju għall-2014 u għall-
2015 u wkoll l-għodod ta’ monitoraġġ, evalwazzjoni 
u rappurtar kif inklużi fil-Pjanijiet ta’ Ġestjoni Pluri -
ennali (il-PĠP) u fir-Rapporti Annwali tal-Attivitajiet 
(ir-RAA). Għall-istrumenti ta’ assistenza esterna, 
jirreferi wkoll għall-qafas il-ġdid tar-Riżultati bħala 
wieħed fost l-għodda għall-monitoraġġ u għar-
rappurtar dwar l-implimentazzjoni tal-QFP .Risposta  
tal-Kummissjoni
Risposta tal-Kummissjoni 43
29
Il-Kummissjoni taqbel li l-varjetà wiesgħa tad-
dokumenti li rriferiet għalihom il-Qorti żżid ir-
riskju ta’ inkonsistenzi. B’kunsiderazzjoni tal-fatt li 
d-dokumenti jiġu adottati fi stadji differenti tat-
tfassil tal-politika u taċ-ċiklu ta’ ġestjoni tal-proġetti 
u tal-programmi (inkluża l-fażi ta’ pprogrammar) 
inevitabbilment tirriżulta f’aġġustamenti u f’tipi ta’ 
kkonċentrar aktar speċifiċi fl-implimentazzjoni.
Il-Kummissjoni ħadet il-miżuri sabiex tnaqqas 
ir-riskji msemmija mill-Qorti. Għaldaqstant, 
fl-eżerċizzju tal-ipprogrammar għall-2104-2020, 
dokumenti ta’ pprogrammar tal-pajjiżi, reġjonali 
u tematiċi ġew rieżaminati sistematikament sabiex 
ikun żgurat li r-riżultati u l-indikaturi huma ta’ 
kwalità xierqa (jiġifieri li jistgħu jitkejlu) u f’għadd 
ġestibbli (ara d-dokumenti ta’ pprogrammar 
f’dan is-sit web http://eeas.europa.eu/around/
index_mt.htm ).
Ir-reviżjoni tal-mudell għad-Dokument ta’ Azz -
joni (fis-seħħ mill-1 ta’ Jannar 2015) u r-reviżjoni li 
għaddejja bħalissa tad-dokumenti interni relatati 
tal-Grupp ta’ Appoġġ għall-Kwalità għandhom 
l-għan li jiżguraw li l-indikaturi u r-riżultati misten -
nija jiddaħħlu kif suppost fid-dokumenti ta’ Azzjoni.
Barra minn hekk, is-servizzi tal-Kummissjoni 
qegħdin jaħdmu fuq it-titjib tas-sistema ta’ 
Monitoraġġ u ta’ Evalwazzjoni, inklużi marġni 
ta’ aġġustament li għandu mnejn ikun meħtieġ 
għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet u l-flessib -
biltà meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ tali 
aġġustamenti sabiex isir adattament għall-kuntesti 
u għal-linji ta’ politika li ma jibqgħux l-istess.
32
Il-Kummissjoni ħadet u qiegħda tieħu l-miżuri 
sabiex tnaqqas ir-riskji msemmija mill-Qorti. Ara 
r-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 29.
Il-Kaxxa 4
F’konformità mar-rakkomandazzjoni 2 dwar 
l-iżvilupp ta’ indikaturi tal-prestazzjoni li saret mill-
Qorti fir-Rapport Speċjali 14/2013, il-Kummissjoni 
żviluppat qafas orjentat lejn ir-riżultati li jinkludi 
indikaturi għall-monitoraġġ tal-progress tal-
Awtorità tal-Palestina fir-riformi tagħha.Il-Kaxxa 1
It-terminoloġija użata fil-Pjan Annwali ta’ Ġestjoni 
ta’ EuropeAid timxi fuq il-passi ta’ dik prevista 
fis-Segretarjat Ġenerali tal-Kummissjoni u fl-istru -
zzjonijiet kumplessivi tad-DĠ Baġit għat-twaqqif 
tal-pjanijiet ta’ ġestjoni mid-direttorati ġenerali 
u mis-servizzi tal-Kummissjoni.
Ir-riskju kif stipulat fl-eżempju mogħti fil-Kaxxa 1 
jirreferi għat-terminoloġija użata fil-Manwali dwar 
il-Monitoraġġ Orjentat lejn ir-Riżultati (il-MOR) app -
likabbli għas-sistema ta’ MOR preċedenti li ntem -
met fir-rebbiegħa 2014. Ġiet sostitwita b’sistema 
ġdida ta’ MOR u Manwal ġdid dwar il-MOR introdott 
fir-rebbiegħa 2015, li ma għadux jinkludi tali refer -
enza u huwa f’konformità sħiħa mal-lingwaġġ użat 
internazzjonalment u japplika r-referenza SMART 
għall-objettivi u mhux għall-indikaturi. Bl-istess 
mod, il-Kummissjoni se timmodifika ċ-ċirkolari 
baġitarja li jmiss.
Apparti minn hekk, il-Kummissjoni beħsiebha 
tippreċiża l-lingwaġġ u l-istruzzjonijiet relatati 
mal-objettivi u mal-indikaturi li għandhom jintużaw 
fil-kuntest taċ-ċirkolari baġitarja.
Il-Kummissjoni taqbel li l-objettivi u r-riżultati 
mistennija għandhom ikunu kemm jista’ jkun 
SMART iżda tikkunsidra wkoll li f’ħafna mill-każijiet 
dan mhuwiex faċli li jkun implimentat. Dan huwa 
partikolarment minnu f’dawk il-każijiet li fihom 
r-riżultati mistennija jistgħu jitkejlu f’termini kwali -
tattivi biss raġonevolment u ma jistgħux ikunu 
kwantifikati li huwa fost l-oħrajn il-każ fir-rigward 
tar-riżultati ta’ strumenti ta’ ffinanzjar jew ta’ linji ta’ 
politika wiesgħa.
L-oqfsa tar-riżultati korporattivi, min-natura 
tagħhom, jiffukaw fuq ir-riżultati kwantitattivi, kif 
jissemma fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal 
“It-tnedija tal-Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp 
u l-Kooperazzjoni Internazzjonali” (il-QR tal-UE). 
L-indikaturi fil-QR tal-UE ġew stabbiliti kemm 
jista’ jkun fuq il-passi tal-kriterji RACER (“Relevant, 
Accepted, Credible, Easy, and Robust”) (Rilevanti, 
Aċċettati, Kredibbli, Faċli, u Robusti) – kif stipulati 
fil-gwida għall-indikaturi tal-EUROSTAT, li rriferiet 
għalihom il-Qorti.
Risposta tal-Kummissjoni 44
Fit-tweġiba tagħha għall-konklużjonijiet tal-Qorti, 
il-Kummissjoni nnutat ukoll li “Trid issir distinzjoni 
bejn il-kriterji ta’ eliġibbiltà għall-appoġġ baġitarju, 
li jirrikjedu approċċ olistiku bbażat fuq il-kredibbiltà 
u l-implimentazzjoni pożittiva u li min-natura 
tagħhom huma ġenerali, minn naħa, u l-kundizz -
jonijiet speċifiċi, mehmużin ma’ porzjonijiet varjab -
bli, li tabilħaqq iridu jkunu ċari u speċifiċi, min-naħa 
l-oħra …. Id-donaturi għandhom jirrikonoxxu 
l-kumplessità tar-riformi u jiddefinixxu miri li huma 
aktar raġonevoli u mpoġġija f’sekwenza aħjar. 
Pereżempju, il-progress fir-riforma tal-ĠFP fiż-żewġ 
pajjiżi, il-Kirgiżistan u l-Eġittu, li jirċievu appoġġ 
baġitarju sar aktar bil-mod milli mistenni. Tabilħaqq 
il-pjanijiet ta’ riforma tal-ĠFP , inizjalment fil-biċċa 
l-kbira mħejjija minn donaturi esterni, kienu wisq 
ambizzjużi u ssottovalutaw il-kapaċitajiet lokali 
biex jimplimentawhom. Biex jagħmlu tajjeb għal 
din is-sitwazzjoni, ir-riformi tal-ĠFP u l-pjanijiet ta’ 
azzjoni ġew riveduti biex ikunu aktar realistiċi u ġiet 
ipprovduta Assistenza Teknika addizzjonali.”
Minħabba f’hekk, il-każ huwa pjuttost eżempju 
ta’ objettivi ambizzjużi żżejjed. Barra minn hekk, 
għandu jkun misħuq li r-riforma tas-sistema tal-
ġestjoni tal-finanzi pubbliċi hija proċess fuq terminu 
twil. F’perjodu ta’ żmien ta’ operazzjoni waħda ta’ 
tliet snin, jistgħu jkunu identifikati biss riżultati 
limitati ħafna.
Il-każ tal-Eġittu huwa pjuttost marbut ma’ eżempju 
li fih il-kwistjoni mhijiex dwar li tingħata definizz -
joni tal-impenn ta’ pajjiż sieħeb biex jimplimenta 
r-riformi bħala objettiv (ara t-titolu tat-Taqsima 
4.1.4) iżda, f’termini tal-linji gwida dwar l-appoġġ 
baġitarju għall-2012, dwar il-prekundizzjoni għall-
iżborż relatata ma’ elementi essenzjali bħad-
drittijiet tal-bniedem.
Wara l-konklużjonijiet tal-Kunsill ta’ Awwissu 2013 
u Frar 2014, u r-rakkomandazzjoni tal-Qorti, il-
Kummissjoni kkonċentrat l-assistenza tagħha fuq 
l-interventi soċjoekonomiċi u l-appoġġ għas-soċjetà 
ċivili.
Mill-2011 ’il hawn, ma kien hemm l-ebda operazz -
joni ġdida ta’ appoġġ baġitarju, u mill-2012 ma 
sar l-ebda żborż ta’ appoġġ baġitarju għal l-ebda 
waħda mill-ħames operazzjonijiet ta’ appoġġ 
baġitarju li għaddejjin bħalissa.Il-qafas orjentat lejn ir-riżultati, li ġie żviluppat 
f’koordinazzjoni mal-Bank Dinji u mal-Istati Membri 
tal-UE fil-qafas tal-Istrateġija tal-UE għall-Iżvilupp 
Lokali, sar fi qbil mal-Awtorità tal-Palestina per -
mezz ta’ Memorandum ta’ Ftehim iffirmat fil-25 
ta’ Marzu 2015. L-oqsma koperti tul il-fażi pilota 
jinkludu l-indikaturi Makroekonomiċi/Fiskali, il-ĠFP , 
ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika (inklużi 
miżuri li jindirizzaw l-integrazzjoni mill-ġdid tal-
uffiċjali taċ-ċivil ta’ Gaża li ma jaħdmux, l-edukazz -
joni, is-saħħa u l-protezzjoni soċjali. Se ssir evalwa -
zzjoni tal-fażi pilota lejn tmiem l-2015/bidu tal-2016 
u għall-fażi li jmiss jistgħu jkunu miżjuda setturi 
addizzjonali. It-test aktar ’il fuq juri li l-indikaturi 
ġew stabbiliti, u dan huwa f’konformità mar-Regola -
ment tal-ENPI.
Il-Kaxxa 5
Il-Kummissjoni tqis il-każ bħala eżempju li fih 
kellha fl-aħħar mill-aħħar tadatta l-komprensjoni 
tal-indikatur għall-kundizzjonijiet tal-kuntest lokali 
speċifiku u bl-istess mod taċċetta l-adattament 
tal-valur fil-mira tal-indikatur. L-eżempju jixhed 
l-importanza tal-attenzjoni kontinwa għal tali 
sitwazzjonijiet iżda mhuwiex relatat ma’ riskju li 
l-Kummissjoni tista’ ġġesti b’mod ieħor.
38
Ir-riformi istituzzjonali jikkostitwixxu proċess twil 
u iebes li tulu l-għajnuna li tingħata lill-gvern ta’ 
pajjiż sieħeb sabiex javvanza pass wara pass tista’ 
tkun aktar sostenibbli milli kieku jintrebaħ faċilment 
xi proġett. Ara t-tweġiba għall-Kaxxa 6.
Il-Kaxxa 6
Il-Kummissjoni tinnota li l-pagamenti kkwotati 
(b’referenza għal Ġunju 2008, Diċembru 2010, Lulju 
2011) fil-maġġorparti tagħhom jippreċedu l-politika 
l-ġdida tal-appoġġ baġitarju li daħħlet valutazzjoni 
ferm aktar rigoruża tal-kriterji ta’ eliġibbiltà, par -
tikolarment il-kriterju tal-ĠFP . Ir-riskju li għandu jid -
her permezz ta’ dan l-eżempju jitnaqqas bis-saħħa 
u mill-applikazzjoni tal-linji gwida dwar l-appoġġ 
baġitarju għall-2012.
Risposta tal-Kummissjoni 45
46
Il-kontribuzzjonijiet tal-UE għar-riżultati dwar 
l-iżvilupp tal-pajjiżi se jiġu rrappurtati bħala riżultati 
tal-pajjiżi appoġġati, u b’hekk intgħażel l-approċċ 
tal-kontribuzzjoni (ara d-Dokument ta’ Ħidma tal-
Persunal tal-Kummissjoni ta’ Marzu 2015 “It-tnedija 
tal-Qafas tar-Riżultati tal-UE fl-Iżvilupp u l-Koop -
erazzjoni Internazzjonali”). Sabiex tali kontribuzz -
joni tkun ikkwantifikata, żewġ metodi li bħalissa 
qegħdin jintużaw mid-donaturi huma possibbli:
– il-“metodu kumplessiv”, li skontu r-riżultati totali 
(jew kumplessivi) li l-UE kisbet konġuntament 
ma’ oħrajn (bħall-gvern tal-pajjiż sieħeb u dona -
turi oħra) ikunu rrappurtati, minflok ir-riżultati 
marbuta mal-kwota tal-fondi li tkun ġiet ip -
provduta mill-UE;
– il-“metodu proporzjonali”, li skontu r-riżultati 
jiġu rrappurtati abbażi tal-proporzjon tal-UE 
mill-fondi totali. Skont dan l-approċċ, ir-riżultati 
tal-proġetti u tal-programmi jinħadmu bħala 
kwota pro rata  ugwali għal-livell ta’ inputs  
finanzjarji pprovduti mill-UE. F’dan l-approċċ, 
ir-rappurtar jitkompla impliċitament skont 
rabta kawżali diretta bejn il-fondi pprovduti 
u r-riżultati miksuba.
Fuq livell aggregat, bħal fil-każ ta’ rrappurtar abbażi 
tal-qafas il-ġdid tar-riżultati, jeħtieġ li jintgħażel 
metodu wieħed. Billi informazzjoni baġitarja det -
taljata dwar l- inputs  min-naħa ta’ oħrajn, inklużi 
l-gvernijiet sħab, ma tkun dejjem disponibbli 
faċilment biex ikunu jistgħu jinħadmu r-riżultati 
proporzjonali, il-Kummissjoni hija favur ir-rappurtar 
skont l-approċċ kumplessiv bħala l-unika opzjoni 
realistika bħalissa għar-rappurtar tar-riżultati mik -
suba b’mod aggregat. Bl-istess mod li ġie stabbilit 
fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal ta’ Marzu 2015, 
il-metodu kumplessiv ikun ukoll aktar adattat mil-
lenti tal-effettività tal-għajnuna, bl-enfasi qawwi li 
jpoġġi fuq is-sjieda tal-pajjiż.Il-Kaxxa 7 – It-tieni inċiż
L-operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju fil-Malawi 
u fir-Rwanda jmorru lura għal qabel l-2010 u fil-
maġġorparti tagħhom jippreċedu l-politika l-ġdida 
dwar l-appoġġ baġitarju li daħħlet approċċ ferm 
aktar rigoruż għall-iċċarar tar-rabta bejn l-oper -
azzjoni ffinanzjata mill-UE u l-linja ta’ politika 
nazzjonali.
Ir-riskju li għandu jidher permezz ta’ dan l-eżempju 
jitnaqqas bis-saħħa u mill-applikazzjoni tal-linji 
gwida għall-2012.
Il-Kaxxa 8
L-operazzjonijiet kienu miżuri ta’ appoġġ baġitarju 
ta’ emerġenza mmirati sabiex jippermettu l-istab -
bilizzazzjoni makroekonomika tal-pajjiż bl-objettiv 
globali li jingħata sostenn lir-Repubblika Demokra -
tika tal-Kongo matul il-kriżi ekonomika u tal-ikel, 
u konsegwentement, l-analiżi tar-riżultati għandha 
tidher f’dan il-kuntest.
Il-pjan ta’ riforma tal-ĠFP li tirreferi għalih il-
Qorti tabilħaqq issemma fil-Ftehim ta’ Ffinanzjar 
u t-twaqqif tiegħu kien wieħed mill-istadji impor -
tanti biex jitkejjel il-progress.
Porzjonijiet fissi huwa wkoll soġġetti għall-
eliġibbiltà, jiġifieri marbuta mal-prestazzjoni. 
Għaldaqstant, il-kundizzjonijiet tal-ħlas kienu 
marbuta ma’ objettivi inkluż it-titjib tal-ĠFP .
Risposta tal-Kummissjoni 46
60
Il-Kummissjoni diġà ħadet passi sabiex ittejjeb 
l-evalwazzjonijiet billi:
– Fasslet u ħarġet “Politika ta’ Evalwazzjoni għall-
kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-Unjoni Ewro -
pea” (2014);
– Tejbet il-kwalità tal-ippjanar, tal-implimentazz -
joni u tal-monitoraġġ tal-evalwazzjonijiet tal-
proġetti u tal-programmi (ta’ bħalissa);
– Żiedet l-involviment tal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni 
fl-evalwazzjonijiet strateġiċi fil-fażi tal-bidu (ta’ 
bħalissa); u
– Applikat il-“Prinċipju tal-evalwazzjoni tiġi 
l-ewwel” f’konformità mal-Kommunikazzjoni 
COM(2013) 686 final.
Il-Kaxxa 15
Il-Kummissjoni ma tikkunsidrax l-eżempju bħala xi 
każ ta’ dgħufija fir-rappurtar jew fl-evalwazzjoni 
tar-riżultati fir-rigward tal-azzjoni fl-intier tagħha, li 
l-effettività tagħha, skont ma tixhed id-definizzjoni 
tagħha, tista’ tkun ivvalutata biss lejn tmiem l-impli -
mentazzjoni tal-komponenti jew tas-sottoproġetti 
kollha tagħha jew warajha.
65
Fl-2015, il-Kummissjoni se toħroġ l-ewwel rapport 
ikkonsolidat tagħha dwar ir-riżultati f’rabta mal-
assistenza pprovduta fil-kuntest tal-linji ta’ politika 
tal-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali tal-UE. 
Dan se jsir f’għamla ta’ rapport li jikkumplimenta 
r-rapport Annwali.
Il-Kaxxa 16 – It-tielet inċiż
Is-sistemi mtejba ta’ monitoraġġ u ta’ rrappurtar 
u l-implimentazzjoni ta’ sistema operazzjonali ta’ 
ġestjoni tal-informazzjoni (li tissostitwixxi wkoll 
il-CRIS) se jżidu b’mod sinifikanti l-użu min-naħa 
ta’ EuropeAid tas-sistemi ta’ informazzjoni għar-
rappurtar, partikolarment għar-rappurtar dwar 
ir-riżultati.Il-Kaxxa 9
Filwaqt li huwa possibbli li b’mod ġenerali 
tkun ivvalutata l-politika nazzjonali li għaliha 
l-programm ta’ appoġġ baġitarju jkun ipprovda 
appoġġ, ikkontribwixxa għal ċerti riżultati definiti 
sew miksuba f’livell ta’ pajjiż, mhuwiex possibbli 
li proporzjon partikolari tar-riżultat ikun attribwit 
għall-iffinanzjar tal-UE.
Il - Kax xa 11
L-eżempju stabbilit fil-Kaxxa 11 jiffoka pjuttost fuq 
in-nuqqas ta’ biżżejjed integrazzjoni tal-perspettiva 
tad-drittijiet tal-bniedem fil-programmi minflok fuq 
il-kumplessità li żdiedet minħabba l-integrazzjoni 
ta’ kwistjonijiet trażversali jew fuq ir-riskji addiz -
zjonali li jirriżultaw għad-definizzjoni adattata ta’ 
objettivi u indikaturi u l-kejl tar-riżultati relatati.
Il-Kaxxa 14 – It-tieni inċiż
Fl-2015, il-Kummissjoni introduċiet dispożizzjonijiet 
speċifiċi dwar ir-rappurtar tar-riżultati minn 
sħab tal-UE inkarigati mill-implimentazzjoni fil-
kundizzjonijiet ġenerali tal-Ftehim ta’ Amminis -
trazzjoni (li jkopri l-Bank Dinji bħal sieħeb inkarigat 
mill-implimentazzjoni) u tal-Ftehim “PAGODA” li 
jkopri l-organizzazzjonijiet kollha soġġetti għall-
valutazzjoni skont il-pilastri – inklużi l-Aġenziji 
tan-NU. Dan għandu jiżgura disponibbiltà akbar 
ta’ dejta dwar ir-riżultati mhux magħluqa u rap -
porti finali trażmessi minn sħab tal-UE inkarigati 
mill-implimentazzjoni.
59
Il-fatt li f’ċerti każijiet, min-natura tal-proġett jew 
tal-programm, ir-riżultati jistgħu jiġu identifikati 
u rrappurtati biss fi tmiem il-proġett jew il-pro -
gramm, u għalhekk ma jagħtux lok għal valutazzjoni 
minn żmien għal żmien ta’ xi jkun inkiseb minnhom, 
ma jwassalx inevitabbilment għal rappurtar fjakk 
dwar ir-riżultati. F’każijiet bħal dawn, jistgħu jiġu 
identifikati stadji importanti jew punti referenzjali 
li jassistu fl-intraċċar ta’ jekk il-proġett jew il-
programm ingranax biżżejjed biex jikseb ir-riżultati 
b’mod effettiv.
Risposta tal-Kummissjoni 47
75
Għall-programmi ta’ appoġġ baġitarju, il-Kum -
missjoni żviluppat qafas għall-ġestjoni tar-riskju 
(QĠR) biex tidentifika riskji kbar u trażżanhom. 
Il-QĠR jitqies fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet 
speċjalment fil-governanza mtejba permezz tal-
Kumitat intern ta’ Direzzjoni għall-Appoġġ tal-Baġit. 
Il-QĠR jgħaddi informazzjoni b’mod sistematiku 
lid-djalogu dwar il-politika mal-pajjiżi sħab dwar 
il-livell strateġiku, u wkoll billi jiffoka fuq kwist -
jonijiet ewlenin. Il-QĠR jintuża sabiex jibbilanċja 
l-benefiċċji mistennija, kif definiti fid-dokument ta’ 
azzjoni, permezz tar-riskji identifikati u jipproponi 
miżuri ta’ trażżin.
L-analiżi interna (ir-rapport dwar l-appoġġ baġitarju 
għall-2013 u għall-2014) tindika li l-pajjiżi li jirċievu 
appoġġ baġitarju mill-UE juru b’mod evidenti 
prestazzjoni aħjar u li qiegħda titjieb tal-ĠFP meta 
mqabbla mad-destinatarji ta’ għajnuna li mhijiex ta’ 
appoġġ baġitarju.
Ir-riskju li għandu jidher permezz ta’ dan l-eżempju 
jitnaqqas bis-saħħa u mill-applikazzjoni tal-linji 
gwida dwar l-appoġġ baġitarju għall-2012.
Il-Kaxxa 19
Fl-2015, il-Kummissjoni ddeċidiet li żżid skont il-każ, 
il-valutazzjoni sottostanti dwar jekk taħdimx jew 
le ma’ organizzazzjoni internazzjonali bħala sieħeb 
inkarigat mill-implimentazzjoni.
Il-Kaxxa 20
Il-Kummissjoni tagħraf li l-bidliet fil-kuntest poli -
tiku u ekonomiku jirrappreżentaw riskji f’termini ta’ 
riżultati li għandhom jinkisbu. Riskji ta’ dan it-tip 
huma r-raġuni għaliex l-analiżi tal-kuntest hija fattur 
importanti mill-proċess tal-formulazzjoni u l-iden -
tifikazzjoni standard applikat mis-servizzi tal-Kum -
missjoni u mid-Delegazzjonijiet tal-UE fit-tħejjija 
tal-proġetti u l-programmi.Kaxxa 17
Id-dgħufijiet fis-sistemi nazzjonali ta’ ġbir ta’ dejta 
u ta’ ġestjoni tal-informazzjoni fil-pajjiżi li jingħataw 
assistenza mill-UE huwa fatturi inerenti għall-istatus 
ta’ pajjiż li qiegħed jiżviluppa tal-pajjiżi kkonċernati 
u punt ta’ tħassib fiss min-naħa tad-donaturi kollha. 
Dan jista’ jkun indirizzat b’mod sostenibbli biss billi 
jissawru sistemi nazzjonali għall-istatistika kif sup -
post. Il-fattur ta’ riskju jitnaqqas min-naħa tal-UE 
bħala parti mis-settur u appoġġ ieħor li qiegħda 
tipprovdi l-UE. Madankollu jista’ jkun indirizzat 
biżżejjed biss permezz ta’ sforzi kollettivi kontinwi 
min-naħa tal-pajjiż u l-komunità tad-donaturi.
72
Il-QFP 2014-2020 jintroduċi għadd ta’ fatturi ġodda 
b’mod partikolari sabiex jixpruna l-prestazzjoni 
tal-programmi ta’ nfiq. Abbażi ta’ dan, inizjat -
tiva tal-Kummissjoni mmexxija mill-Viċi President 
għall-Baġit u r-Riżorsi Umani Kristalina Georgieva 
għandha l-għan li twassal għal ċaqliqa mill-infiq 
għal Baġit tal-UE ffukat fuq ir-Riżultati. L-objettiv 
huwa li jinħolqu l-kundizzjonijiet għal tisħiħ ulter -
juri tal-prestazzjoni baġitarja f’termini ta’ kemm 
ir-riżultati tal-programm kif ukoll il-ġestjoni finan -
zjarja fis-sod tal-fondi b’approċċ ibbilanċjat u kom -
prensiv. Dan għandu l-għan li jnaqqas ir-riskju 
ta’ ffukar fuq l-implimentazzjoni tal-baġit għad-
detriment tar-riżultati tal-programm, inklużi setturi 
u metodi ta’ nfiq li permezz tagħhom il-baġit tal-UE 
jista’ jikseb kemm jista’ jkun riżultati u applikazzjoni 
rigoruża tal-kontrolli effettivi f’termini ta’ kostijiet 
għal konformità mtejba.
73
Il-Kummissjoni tindirizza r-riskju permezz ta’ ppro -
grammar multiannwali, permezz ta’ ppjanar fuq 24 
xahar tal-azzjonijiet individwali ta’ implimentazzjoni 
u permezz tal-proċess intern tal-Grupp ta’ Appoġġ 
għall-Kwalità. Hemm miżuri oħra li jikkumplimen -
taw dawn l-azzjonijiet bħalma huwa l-Qafas tar-
Riżultati tal-UE li ġej. Ara wkoll it-tweġiba għall-
paragrafu 29.
Risposta tal-Kummissjoni 48
5. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
80 (a)
F’bosta livelli, is-servizzi tal-Kummissjoni ilhom 
jaħdmu biex jiżguraw terminoloġija konsistenti: 
il-gwida għall-indikaturi tas-setturi 2013, il-mudell 
għad-dokument ta’ azzjoni u gwida relatata app -
likabbli mill-1 ta’ Jannar 2015, u anki l-qafas il-ġdid 
tar-riżultati tal-iżvilupp u l-kooperazzjoni internaz -
zjonali u l-istruzzjonijiet u l-gwida relatati għar-
rappurtar abbażi tal-qafas tar-riżultati.
Barra minn hekk, is-servizzi tal-Kummissjoni was -
slu fil-proċess li jsaħħu l-appoġġ għall-garanzija 
tal-kwalità interna fir-rigward ta’ dawn l-aspetti tad-
dokumenti individwali ta’ azzjoni, meqjusa impor -
tanti mill-Kummissjoni kemm għall-monitoraġġ kif 
ukoll għar-rappurtar dwar l-implimentazzjoni, għall-
prestazzjoni u għar-riżultati u għall-evalwazzjoni 
tal-azzjonijiet.
Huma wkoll f’konformità mat-terminoloġija użata 
fir-Regolamenti bażiċi li jikkostitwixxu l-qafas rego -
latorju għall-assistenza esterna tal-UE.
Il-Kummissjoni taqbel li t-twaqqif ta’ “katina loġika 
u ċara” mill- inputs  għall-impatt huwa ta’ importanza 
ferm kbira fil-livell ta’ proġett. Din iddaħħlet mill-
ġdid bl-introduzzjoni tal-mudell għad-Dokument 
ta’ Azzjoni mill-1 ta’ Jannar 2015. Madankollu, it-
twaqqif ta’ katina loġika u ċara fil-livell strateġiku 
jew ta’ politika qatt ma huwa se jirrifletti l-kumples -
sità tal-kuntest ta’ żvilupp. Fid-dinja tal-evalwazz -
joni internazzjonali, l-użu tal-qafas loġiku u lineari 
f’tali livell strateġiku/ta’ politika għaldaqstant 
qiegħed kull ma jmur jiġi ppreżentat b’aktar sfidi.
80 (b)
L-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet trażversali tabilħaqq 
tippreżenta bosta sfidi għall-formulazzjoni adattata 
tal-objettivi speċifiċi u tar-riżultati tal-azzjonijiet 
u għall-ġbir tad-dejta korrispondenti li tippermetti 
l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom.Sabiex ikun hemm adattament għal bidliet mhux 
previsti tal-kuntest tal-għajnuna, huwa meħtieġ 
ċertu livell ta’ flessibbiltà tul il-fażi tal-implimen -
tazzjoni. Dan ġie żgurat billi ġew issimplifikati 
r-regoli u l-proċeduri relatati minn Lulju 2014. Dawn 
il-miżuri ta’ simplifikazzjoni kienu jinkludu bidliet 
marbutin mal-użu tal-indikaturi biex b’hekk il-
modifiki ta’ prijoritajiet speċifiċi jew f’rabta mal-ġbir 
u d-disponibbiltà tad-dejta jkunu jistgħu jitqiesu.
Madankollu ma jistax ikun eskluż li l-objettivi inizjali 
tal-proġett ma jistgħux jintlaħqu, f’liema każ iridu 
jiġu adattati għaċ-ċirkostanzi u l-kuntest li jkunu 
qegħdin jinbidlu.
Il-Kaxxa 21
L-organizzazzjoni mill-ġdid ta’ Jannar 2015 minnha 
nnifisha mhux se tolqot la d-definizzjoni tal-objet -
tivi u lanqas il-kisba tar-riżultati relatati fl-ambitu 
tal-qafas ta’ azzjonijiet speċifiċi.
Il-Kummissjoni, irrispettivament mill-organiz -
zazzjoni amministrattiva tagħha, u f’konformità 
mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament Komuni ta’ 
Implimentazzjoni li jkopru l-pajjiżi tal-Istrument 
Ewropew ta’ Viċinat (b’mod partikolari l-Artikoli 
12 u 13), se tirrispetta l-obbligi tagħha li tagħmel 
monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-proġetti u tir -
rapporta lill-Istati Membri, lill-PE u lill-istituzzjonijiet 
l-oħra tal-UE.
Il-Kummissjoni se tkun qiegħda tirrapporta abbażi 
tal-qafas tar-riżultati anki għall-pajjiżi tal-Viċinat, 
f’konsistenza mal-konklużjonijiet tal-Kunsill n. 
9145/15 tas-26 ta’ Mejju 2015. Iddaħħlet fis-seħħ 
għodda speċifika biex tipprovdi appoġġ għar-
“rappurtar dwar ir-riżultati fi tmiem il-proġetti” fl-
ambitu tas-sistema l-ġdida tal-Monitoraġġ Orjentat 
lejn ir-Riżultati (il-MOR) sabiex tgħin fil-konsolidazz -
joni tad-dejta dwar id-dejta rigward ir-riżultati fi 
tmiem il-proġetti, b’mod partikolari f’rabta mal-
indikaturi abbażi tal-qafas tar-riżultati maqbul.
Fir-rigward tal-evalwazzjoni, id-DĠ NEAR għandu 
l-Funzjoni ta’ Evalwazzjoni tiegħu stess, li mill-2015 
ilha tindirizza kemm ir-reġjun tal-Viċinat kif ukoll 
dak tat-Tkabbir.
Risposta tal-Kummissjoni 49
Kollha jikkonformaw mat-terminoloġija użata fir-
Regolamenti bażiċi.
Barra minn hekk, is-servizzi tal-Kummissjoni was -
slu fil-proċess li jsaħħu l-appoġġ bħala parti mill-
garanzija tal-kwalità interna fir-rigward ta’ dawn 
l-aspetti tad-dokumenti individwali ta’ azzjoni, u se 
tkompli wkoll ittejjeb il-gwida ġenerali tagħha dwar 
il-ġestjoni tal-proġetti u tal-programmi u l-moduli 
tat-taħriġ tal-persunal f’dan il-qasam.
Rakkomandazzjoni 2
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Matul dawn l-aħħar sentejn bdiet taħseb biex tħejji 
bosta miżuri sabiex isaħħaħ is-sistemi, il-gwida 
u l-proċessi tagħha f’dan ir-rigward. Ara wkoll 
it-tweġiba għar-Rakkomandazzjoni 1.
Il-Kummissjoni qablet (ara t-tweġiba għall-
paragrafu 80(a)) li t-twaqqif ta’ “katina loġika ċara” 
mill- inputs  għall-impatt huwa ta’ importanza ferm 
kbira fil-livell ta’ proġett.
Rakkomandazzjoni 3
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Inbdew azzjonijiet sabiex tittejjeb is-sistema 
kollha ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni, filwaqt li 
tissaħħaħ ukoll il-kapaċità tal-Kummissjoni li tislet 
it-tagħlimiet (ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni 
għar-Rapport Speċjali tal-Qorti 18/2014).
Fir-rigward speċifikament tas-sistema tal-informazz -
joni, l-azzjonijiet li l-Kummissjoni ħadet sa issa 
jirrigwardaw it-twaqqif ta’ sistema preliminarja biex 
tiżgura r-rappurtar ikkonsolidat tar-riżultati għall-
ewwel rapport tagħha dwar ir-riżultati fl-2015 qabel 
l-iżvilupp tal-ewwel moduli tas-sistema operazzjon -
ali l-ġdida ta’ informazzjoni tagħha li huma ppjanati 
li jinkludu wkoll ir-rappurtar dwar ir-riżultati.80 (c)
Ir-riskju ta’ nuqqas ta’ effiċjenzi u ta’ xquq indikati 
mill-Qorti jidher li huwa l-aktar preżenti f’livell ta’ 
pajjiż. Dan juri l-importanza tal-allinjament mid-
donaturi rigward il-qafas tas-sistema/tal-politika/
tar-riżultati tal-pajjiżi bħala l-approċċ preferut meta 
mqabbel mal-armonizzazzjoni li ssir biss fost id-
donaturi, kif diġà indikat il-Qorti fil-paragrafu 17(a) 
u (b).
Permezz tal-applikazzjoni ta’ dan l-approċċ, il-Qorti 
diġà ilha tagħmel sforzi kbar fil-kuntest tal-ippro -
grammar multiannwali 2014-2020 biex twettaq 
kemm tiflaħ allinjamenti dwar il-linji ta’ politika 
u l-oqfsa tal-pajjiżi, f’konformità mal-impenji ta’ 
Busan dwar l-effettività tal-għajnuna. Dan kien 
ukoll l-approċċ tal-Kummissjoni fit-twaqqif tal-qafas 
korporattiv il-ġdid tar-riżultati. F’livell ta’ pajjiż, 
il-Kummissjoni flimkien ma’ donaturi hija favur 
id-definizzjoni ta’ oqfsa tar-riżultati bi sjieda mill-
pajjiżi u jidhrilha li l-ipprogrammar konġunt mal-
Istati Membri tal-UE huwa wieħed mill-mezzi biex 
tippromovi tali oqfsa.
80 (h)
Bidliet fil-kuntest tal-azzjonijiet għandhom imnejn 
iwasslu għal bidliet tal-indikaturi użati jew tal-valuri 
inizjali fil-mira tal-indikaturi.
Rakkomandazzjoni 1
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà 
bdiet taħdem biex tiżgura terminoloġija konsistenti: 
il-gwida għall-indikaturi tas-setturi 2013, il-mudell 
tad-dokument ta’ azzjoni u gwida relatata applik -
abbli mill-1 ta’ Jannar 2015, u anki l-qafas il-ġdid 
tar-riżultati tal-iżvilupp u l-kooperazzjoni internaz -
zjonali u l-istruzzjonijiet u l-gwida relatati għar-
rappurtar abbażi tal-qafas tar-riżultati.
Risposta tal-Kummissjoni 50
B’antiċipar tas-sistema l-ġdida u f’konformità wkoll 
ma’ waħda mir-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti 
fir-Rapport Speċjali tagħha 18/2014 dwar l-Evalwa -
zzjonijiet u l-MOR, il-Kummissjoni tinsab fl-istadju 
finali tal-iżvilupp ta’ modulu speċifiku ta’ informazz -
joni dwar l-evalwazzjonijiet, li huwa previst li 
jitqiegħed fil-fażi tal-produzzjoni fl-ewwel nofs 
tal-2016, li se jtejjeb b’mod progressiv il-kapaċità 
tal-Kummissjoni li tislet it-tagħlimiet meħuda għad-
diversi skopijiet rilevanti.
Rakkomandazzjoni 4
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Diġà 
żiedet l-isforzi tagħha f’dan ir-rigward kif issemmew 
fit-tweġiba tagħha għar-Rakkomandazzjoni 1.
Rakkomandazzjoni 5
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
L-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni se tkun 
parti mill-valutazzjoni ġenerali tar-riskji inerenti 
għal xi azzjoni (pereżempju l-għażla ta’ xi modal -
ità ta’ implimentazzjoni partikolari, ara wkoll 
it-Taqsima 2 “Riskji u suppożizzjonijiet” tal-mudell 
tad-Dokument ta’ Azzjoni applikabbli mill-1 ta’ Jan -
nar 2015).
Għall-programmi ta’ appoġġ baġitarju, il-Kum -
missjoni żviluppat qafas għall-ġestjoni tar-riskju 
(QĠR) biex tidentifika riskji kbar u trażżanhom. 
Il-QĠR jitqies fil-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet 
speċjalment fil-governanza mtejba permezz tal-
Kumitat intern ta’ Direzzjoni għall-Appoġġ tal-Baġit. 
Il-QĠR jgħaddi informazzjoni b’mod sistematiku lid-
djalogu dwar il-politika mal-pajjiżi sħab dwar il-livell 
strateġiku. Il-QĠR jintuża sabiex jivvaluta l-bilanċ 
li għandu jkun żgurat bejn il-benefiċċji mistennija 
tal-azzjoni prevista, għall-identifikar tar-riskji u biex 
jipproponi miżuri ta’ trażżin tar-riskji.
L-analiżi interna (ir-rapport dwar l-appoġġ baġitarju 
għall-2013 u għall-2014) tindika li l-pajjiżi li jirċievu 
appoġġ baġitarju mill-UE juru b’mod evidenti 
prestazzjoni aħjar u li qiegħda titjieb tal-ĠFP meta 
mqabbla mad-destinatarji ta’ għajnuna li mhijiex ta’ 
appoġġ baġitarju.
Fl-2015, il-Kummissjoni ddeċidiet li żżid il-valutazz -
joni sottostanti dwar jekk taħdimx jew le ma’ organ -
izzazzjoni internazzjonali bħala sieħeb inkarigat 
mill-implimentazzjoni skont il-każ.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Fl-analiżi tagħna, aħna identifikajna disa’ oqsma ta’ riskju 
ewlenin li huma relatati ma’ approċċ li jkun orjentat lejn 
ir-riżultati, għal azzjoni tal-UE fl-iżvilupp u  l-kooperazzjoni.
L-analiżi tagħna wriet li dawn l-oqsma ta’ riskju kienu ġew identifikati b’mod korrett mill-Kummissjoni. Hija wriet ukoll l-interess fl-inizjattivi tal-Kummissjoni biex jittejbu 
r-riżultati tal-UE fl-iżvilupp u  l-kooperazzjoni.
Minkejja dan, għadhom iridu jittieħdu azzjonijiet ulterjuri biex dawn l-inizjattivi jsiru kompletament effettivi. Aħna nifformulaw għadd ta’ rakkomandazzjonijiet f’dan 
ir-rigward.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA TAL/uniF6BAAWDITUR
I