MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 318/113

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Green Paper dwar l-immodernizzar tal-politika tal-UE dwar l-akkwist pubbliku – Lejn Suq Ewropew tal-Akkwist iżjed effiċjenti”

COM(2011) 15 finali

2011/C 318/19

Relatur: is-Sur van IERSEL

Korelatur: is-Sur CABRA DE LUNA

Nhar is-27 ta’ Jannar 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b'konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Green Paper dwar l-immodernizzar tal-politika tal-UE dwar l-akkwist pubbliku – Lejn Suq Ewropew tal-Akkwist iżjed effiċjenti

COM(2011) 15 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar it-23 ta’ Ġunju 2011.

Matul l-473 sessjoni plenarja tiegħu li saret fit-13 u l-14 ta’ Lulju 2011 (seduta tat-13 ta’ Lulju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'164 vot favur, vot wieħed (1) kontra u 4 astensjonijiet.

Direttiva Direttiva 2004/18/KE – proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi Awtoritajiet Awtoritajiet kontraenti kif imfissra fl-Artikolu 1(9) tad-Direttiva u soġġetti għad-Direttiva Utilitajiet Entitajiet kontraenti soġġetti għad-Direttiva 2004/17/KE Gold-plating (regolamentazzjoni eċċessiva fil-livell nazzjonali) Dan isir aktar oneruż meta d-direttivi jiġu implimentati fil-liġi nazzjonali (1)

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE jilqa' b'sodisfazzjon id-dibattitu mniedi mill-Kummissjoni fil-Green Paper tagħha bil-għan li tiġi mmodernizzata l-politika tal-UE dwar l-akkwist pubbliku b'livell ogħla ta’ effiċjenza fil-kuntest ta’ suq uniku li jaħdem aħjar u li jkun aktar innovattiv, aktar ekoloġiku, u aktar soċjali. Il-Kumitat jipprevedi t-tfassil ta’ opinjoni oħra wara li l-Kummissjoni tevalwa l-effetti tad-Direttiva 2004/18/KE sabiex jiffinalizza din l-opinjoni fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni.

1.2 Id-Direttivi dwar l-akkwist pubbliku (2) jippruvaw, fost l-oħrajn, jippromovu l-kwalità fl-akkwist pubbliku. L-aħħar reviżjoni ġenerali tad-Direttivi saret fl-2004. Il-KESE jinsisti li kwalunkwe reviżjoni oħra għandha titħejja bl-istess attenzjoni u preċiżjoni bħalma sar fl-2004.

1.3 Għal kwalunkwe reviżjoni, huwa kruċjali li ssir analiżi ġenerali tal-effetti tad-Direttiva u ta’ kif qed tiġi implimentata fl-Istati Membri kif ukoll tas-sentenzi tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja mill-2004 'l quddiem. Għandu jitqies ukoll il-fatt li esperjenza estensiva dwar id-Direttiva madwar l-Ewropa hija pjuttost reċenti.

1.4 Biex ikun hemm l-aħjar riżultati għal kulħadd, għandha titnaqqas il-burokrazija żejda. Għandha tiġi evitata l-leġislazzjoni kkumplikata u ta’ spiss eċċessiva (l'hekk imsejħa Gold-plating) fl-Istati Membri minħabba implimentazzjoni ħażina tad-Direttiva. L-Istrateġija Ewropa 2020 ġabet magħha rwol ta’ monitoraġġ iktar importanti għall-Kummissjoni.

1.5 Il-KESE jenfasizza li l-prinċipji tal-ftuħ u t-trasparenza kif ukoll l-effiċjenza, iċ-ċertezza legali, il-valur għall-flus, il-kompetizzjoni, l-aċċessibbiltà għas-suq għall-SMEs u l-professjonijiet liberali, il-proporzjonalità, iż-żieda tal-kuntratti transkonfinali, l-evitar tad-diskriminazzjoni u l-korruzzjoni, u l-ħtieġa ta’ professjonaliżmu jibqgħu validi daqs qabel.

1.6 Il-KESE jenfasizza l-impatt u l-importanza li għandhom l-aspetti innovattivi, ambjentali, u soċjali tal-Istrateġija Ewropa 2020 anki għall-akkwist pubbliku.

1.7 Bil-għan li jiżdied l-impenn tal-Istati Membri għall-implimentazzjoni korretta tad-Direttiva kif ukoll għall-inkorporazzjoni tal-għanijiet tal-Ewropa 2020 fil-kuntratti tal-akkwist pubbliku, il-KESE jisħaq li din il-kwistjoni tingħata attenzjoni speċjali u għandha tiġi diskussa annwalment fil-Kunsill (tal-Kompetittività).

1.8 Fl-Istati Membri qed jintwera aktar interess fir-rwol tal-akkwist pubbliku fi ħdan ekonomija intelliġenti. L-awtoritajiet nazzjonali, xi wħud aktar u xi wħud inqas, jifformulaw kriterji ambjentali u soċjali li għandhom jitqiesu mill-akkwirent. Għandhom jitqiesu r-rekwiżiti speċjali tal-akkwist pubbliku għal servizzi li ma jistgħux jiġu deskritti (3). L-aqwa prattiki u esperjenzi għandhom jiffurmaw parti mid-dibattitu annwali fi ħdan il-Kunsill.

1.9 Il-KESE jqis li l-Green Paper tippreżenta nuqqas sinifikanti billi la tiddiskuti l-bżonn għal professjonaliżmu sodisfaċenti u lanqas il-biża' għar-riskju tal-awtoritajiet pubbliċi. Il-professjonalizzazzjoni hija essenzjali biex tiġi promossa l-innovazzjoni. Għandhom jitfasslu programmi ta’ taħriġ għall-akkwirenti fl-Istati Membri. Il-KESE jirrakkomanda l-valutazzjonijiet li jistgħu jitqabblu u l-iskambju tal-aqwa prattiki.

1.10 L-akkwirent għandu jieħu r-responsabbiltà sħiħa għall-konsegwenzi ekonomiċi, soċjali u finanzjarji waqt li jiddefinixxi l-karatteristiċi tax-xogħlijiet, tal-prodotti jew tas-servizzi. Dan jista' jfisser li l-offerent jintalab jiċċertifika lilu nnifsu jew jagħti dikjarazzjoni ta’ konformità rigward id-dispożizzjonijiet leġislattivi nazzjonali rilevanti, pereżempju dwar l-aspetti soċjali, u b'hekk tiġi limitata l-ħtieġa ta’ ċertifikati uffiċjali għal min jirbaħ il-kuntratt.

1.11 Speċjalment fejn jidħlu l-proġetti l-kbar, minħabba l-bżonn li jiġi promoss żvilupp sostenibbli, il-KESE huwa favur l-applikazzjoni, fejn xieraq, tal-prinċipju tal-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja.

1.12 Il-KESE huwa favur li tinżamm id-differenza bejn is-servizzi-A u s-servizzi-B, bil-kundizzjoni ta’ ċertezza legali u l-possibbiltà ta’ estensjoni tal-kuntratti transkonfinali tas-servizzi-B. Jirrakkomanda valutazzjoni perjodika tal-lista tas-servizzi-B mill-Kummissjoni, bil-għan li jiġi eżaminat jekk ikunx ta’ vantaġġ it-trasferiment ta’ xi wħud minnhom għas-servizzi-A.

1.13 Għandha tiżdied il-parteċipazzjoni tal-SMEs, inkluża dik tal-intrapriżi soċjali. Fid-dawl tal-opinjonijiet diverġenti fost il-partijiet interessati, il-KESE mhuwiex favur tibdil fil-livelli limiti. It-titjib għandu jintlaħaq permezz ta’ użu adegwat tal-prinċipju ta’ “proporzjonalità”, l-aġġustament tal-metodi ta’ pubblikazzjoni, l-applikazzjoni adatta tal-akkwist elettroniku u, jekk tkun fattibbli, l-applikazzjoni tiegħu fil-prattika, il-kondiviżjoni tal-kuntratti. Il-KESE jirrakkomanda wkoll programmi li jappoġġjaw l-għarfien tal-SMEs.

1.14 Wieħed mill-għanijiet tad-Direttivi huwa li jiġġieldu kontra n-nepotiżmu, il-frodi u l-korruzzjoni. Fl-immodernizzar tad-Direttivi għandu jiġi evitat kulma jdgħajjef ir-rigorożità tagħhom. Il-Kumitat iqis li r-reklamar minn qabel tal-kuntratti pubbliċi kollha permezz ta’ proċess elettroniku ta’ sejħiet għall-offerti jgħin fil-prevenzjoni tal-abbuż.

1.15 Sa mill-1971, wieħed mill-għanijiet prinċipali tad-Direttivi kien li jippromovu l-kuntratti transkonfinali Ewropej fl-akkwist pubbliku. Ir-riżultati huma diżappuntanti. Il-KESE jirrakkomanda analiżi tal-(aqwa) prattiki u eżempji fl-Istati Membri, segwita minn miżuri għall-ftuħ tas-swieq (4).

1.16 Il-KESE jirrakkomanda li deċiżjoni dwar il-ġurisdizzjoni fil-kuntratti transkonfinali għandha tifforma parti mill-kuntratti mill-bidu nett.

2. Daħla

2.1 Il-Kummissjoni tippreżenta l-akkwist pubbliku bħala waħda mit-tnax-il inizjattiva maħsuba biex iservu ta’ xprun favur suq uniku aktar ekoloġiku u soċjali u li jappoġġja aktar l-innovazzjoni (5). Fil-Green Paper tagħha, il-Kummissjoni tenfasizza wkoll il-ħtieġa tal-effiċjenza u s-semplifikazzjoni, aċċess aktar faċli għall-SMEs, u l-promozzjoni tal-kuntratti transkonfinali.

2.2 L-akkwist pubbliku fl-UE għandu storja twila. Iħaddan il-modi u l-mezzi li bis-saħħa tagħhom l-awtoritajiet u l-utilitajiet pubbliċi (6) jaqdu l-ħtiġijiet tagħhom permezz tal-akkwist ta’ xogħlijiet, provvisti u servizzi. Għan ewlieni kien, u għadu, li jkun hemm kundizzjonijiet indaqs fl-Ewropa. Madankollu, l-għadd ta’ kuntratti transkonfinali għadu baxx ħafna. Din l-opinjoni tiffoka fuq id-Direttiva (7) fejn, kif tfisser il-Green Paper, it-titjib għandu jwassal għall-akbar benefiċċju relattiv.

2.3 Fl-essenza tagħha hija Direttiva proċedurali, b'dispożizzjonijiet u garanziji legali speċifiċi li jirregolaw il-proċess tas-sejħiet għall-offerti u l-għoti tal-kuntratti. Il-kontenut ta’ kuntratt li jingħata b'konformità mad-Direttiva huwa għalkollox fid-diskrezzjoni tal-awtorità li tagħtih.

2.4 Wara d-Direttivi oriġinali dwar ix-Xiri Pubbliku (1972) u l-Utilitajiet (1993), il-verżjonijiet tagħhom tal-2004 introduċew modernizzazzjoni sostanzjali, speċjalment fid-Direttiva tal-Awtoritajiet (2004/18/KE) kif ukoll tibdiliet iżgħar fid-Direttiva dwar l-Utilitajiet (2004/17/KE), li kienet aktar reċenti. Ir-reviżjoni rriżultat minn diskussjonijiet fit-tul u fil-fond bejn il-partijiet interessati. L-implimentazzjoni tvarja minn pajjiż għal ieħor minħabba d-diversi sfondi kulturali, it-tradizzjonijiet legali differenti, u t-tendenza li jiżdiedu dispożizzjonijiet mhux mitluba mid-Direttivi stess (Gold-plating).

2.5 Ġew ikkunsidrati ħafna kwistjonijiet bil-għan li jinħoloq suq miftuħ, pan-Ewropew u trasparenti, fosthom iċ-ċertezza legali, l-għarfien dwar l-ispejjeż, il-valur għall-flus, il-kwalità, kompetizzjoni aħjar, l-aċċess tal-SMEs għas-suq, il-proporzjonalità, l-innovazzjoni, is-sostenibbiltà – issa bit-titlu ta’ Ewropa 2020 – l-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja, l-evitar tad-diskriminazzjoni u l-frodi, kundizzjonijiet indaqs u l-kuntratti transkonfinali.

3. L-iżviluppi mill-2004 'l hawn

3.1 Fil-perjodu minn mindu ġew introdotti għall-ewwel darba d-Direttivi, saru ħafna tibdiliet fl-akkwist inġenerali, u dan il-proċess għadu għaddej. Il-Green Paper teżamina jekk xi wħud mill-aspetti li huma għalkollox komuni fid-dinja tal-kummerċ u l-utilitajiet għandhomx jiġu introdotti, attivati jew imtejba.

3.2 It-tekniki maġġuri huma l-innovazzjoni, in-negozjar, u s-sensibilizzazzjoni dwar is-suq. Għalkemm dejjem kienu jintużaw fil-kuntest tal-utilitajiet u, b'xi limitazzjonijiet, huma possibbli fil-qafas tad-Direttiva, dawn ma daħlux fil-prattika b'mod mifrux. Fejn tekniki bħal dawn ma jkunux ipprattikati u ma jkunx hemm livell sinifikanti ta’ esperjenza, ma jkunx hemm ġabra ta’ għarfien espert disponibbli, u b'hekk ma jkunx hemm prospetti realistiċi li dawn isiru normali.

3.3 Fi sforz biex ikun hemm konsistenza mat-tekniki moderni, id-Direttiva tinkludi tekniki oħra bħall-akkwist elettroniku u l-irkanti inversi. Filwaqt li tal-ewwel hija relattivament mixfruxa, it-tieni teknika fil-verità hija adatta biss fejn il-prezz u l-kunsinna huma l-uniċi kriterji. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li tittejjeb l-interoperabbiltà elettronika transkonfinali.

3.4 Minn diskussjonijiet fit-tul dwar is-Servizzi ta’ Interess Ġenerali (SIĠ) ħarġet il-konklużjoni li dawn mhumiex akkwisti per se, iżda servizzi pprovduti minn awtoritajiet jew f'isem awtoritajiet. Il-KESE jikkonferma għal darba oħra li l-awtoritajiet huma ħielsa għalkollox li jwettqu l-funzjonijiet kollha tagħhom jew parti minnhom huma stess jew inkella li jesternalizzaw dawk li jagħżlu huma. Bl-istess mod jeħtieġ li jitqiesu s-sistemi tal-Istati Membri li jirrispettaw il-prinċipji tal-opportunitajiet indaqs, in-nondiskriminazzjoni u t-trasparenza stabbiliti fil-leġislazzjoni primarja tal-UE u li jinkludu dritt ġenerali ta’ aċċess għall-prestazzjoni tas-servizzi. B'hekk, is-SIĠ (8) innifsu fi prinċipju mhuwiex kopert mid-Direttiva, iżda kwalunkwe esternalizzazzjoni jew akkwist mill-awtorità, jew f'isimha b'rabta ma’ dan, fil-fatt ikun soġġett għad-Direttiva.

L-Artikolu 14 u l-Protokoll Nru 26 dwar is-Servizzi ta’ Interess Ġenerali tat-TFUE jirrikonoxxu n-natura speċifika u l-importanza tas-servizzi pubbliċi u l-poter ta’ diskrezzjoni wiesgħa tal-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali biex jiddeċiedu kif jiġu pprovduti, ikkummissjonati u organizzati dawn is-servizzi. Dan jinkludi l-kooperazzjoni interna u dik pubblika-pubblika. Huwa essenzjali li jiġi żgurat livell għoli ta’ kwalità, sigurtà u affordabbiltà, it-trattament ugwali u l-promozzjoni tal-aċċess universali u tad-drittijiet tal-utenti.

3.5 Id-Direttiva bl-ebda mod ma tiddetta x'għandha jew x'm'għandhiex takkwista jew testernalizza xi awtorità; tistabbilixxi biss il-proċeduri għal dak l-akkwist jew dik l-esternalizzazzjoni. Il-KESE huwa tal-fehma li din il-libertà m'għandhiex tixxekkel.

3.6 In-negozjar

3.6.1 Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni sabiex fid-Direttiva tiċċara ċ-ċirkustanzi li fihom awtorità tista' tagħti kuntratt direttament lil entità li fuqha teżerċita kontroll simili għal dak li għandha fuq id-dipartiment interni tagħha. Il-KESE jitlob li d-Direttiva tiġi emendata sabiex tistabbilixxi l-kundizzjonijiet rilevanti għall-eżenzjoni mir-rekwiżiti tagħha.

3.6.2 Bl-enfasi dejjem tikber fuq proposti innovattivi u speċifikazzjonijiet “ibbażati fuq ir-riżultati”, id-diskussjoni bejn l-akkwirenti u l-offerenti matul il-proċedura tal-offerti hija essenzjali. Għal din ir-raġuni, tinħtieġ proċedura negozjata ġenerali simili għal dik stipulata fid-Direttiva tal-Utilitajiet jew għad-Djalogu Kompetittiv, iżda mingħajr ir-restrizzjoni “kumplessa għall-aħħar”. Dan jinkludi r-regoli li diġà jeżistu għall-akkwist pubbliku għas-servizzi li ma jistgħux jiġu deskritti.

3.6.3 Jingħad li tali proċedura tista' tagħti l-possibbiltà lid-diversi offerenti li jippreżentaw il-proposti tagħhom u li mbagħad, l-akkwirent ikun jista' jagħżel l-aħjar elementi minnhom (“cherry-picking”) u joħroġ l-ispeċifikazzjoni mħallta li tirriżulta minn dan bħala sejħa għal offerti ġdida li ser titwettaq mingħajr “negozjar”. Dan huwa kunċett falz. L-offerenti għandu jkollhom il-possibbiltà li jħarsu l-proprjetà intellettwali tagħhom f'kull ħin – irrispettivament jekk tkunx protetta minn privattivi jew le – u għaldaqstant l-ideat tagħhom m'għandhomx jiġu offruti, imqar mingħajr id-dettalji kollha, lil fornituri oħra biex jisfruttawhom mingħajr il-kunsens espliċitu tagħhom.

3.6.4 In-negozjar tal-kuntratti – speċjalment ta’ dawk kumplessi – ovvjament jirrikjedi ħila sostanzjali mil-lat tal-akkwirent. L-introduzzjoni ta’ proċedura negozjata ġenerali għandha tkun akkumpanjata minn miżuri li jiżguraw id-disponibbiltà ta’ nies bil-ħiliet u l-esperjenza meħtieġa fin-naħa ta’ min jakkwista.

3.7 L-innovazzjoni

3.7.1 Il-Green Paper tiddiskuti l-innovazzjoni fil-kuntratti pubbliċi. Fl-akkwist, hemm tliet livelli ewlenin:

— ir-rieda li wieħed jaċċetta soluzzjoni ġdida għal ħtieġa tradizzjonali;

— il-parteċipazzjoni fl-iżvilupp ta’ soluzzjoni; u

— l-isponsorjar ta’ proġett ta’ żvilupp.

3.7.2 L-aktar aspett faċli u probabbilment l-aktar wieħed produttiv huwa r-rieda li tiġi aċċettata soluzzjoni ġdida. Il-KESE jirrakkomanda li għandu jiġi promoss il-ftuħ tal-akkwirenti, li għandu jkollu biżżejjed kompetenzi, lejn proposti għal soluzzjoni ġdida. Għaldaqstant, ikun adatt li l-akkwirent ikollu r-rieda li jikkunsidra alternattivi sakemm mhux indikat mod ieħor b'mod espliċitu. Iżda l-uffiċjali pubbliċi ta’ spiss ma jkunux lesti li jagħmlu dan, aktar peress li jippreferu jevitaw ir-riskju milli minħabba kwalunkwe ostaklu amministrattiv jew legali.

3.7.3 Hemm ostakli li jxekklu saħansitra l-kunċett stess tal-proposti alternattivi. Il-possibbiltà li wieħed joffri proposti innovattivi ssir ħafna aktar prattika jekk l-akkwirent jistqarr ir-rekwiżiti tiegħu fl-għamla tal-problema li għandha tissolva milli fl-għamla tas-soluzzjoni. Approċċ bħal dan jagħti l-possibbiltà lill-offerent li juża l-ħiliet adegwati tiegħu biex jipproponi l-aħjar soluzzjoni, jew tradizzjonali jew innovattiva.

3.7.4 Fejn awtorità tipparteċipa f'soluzzjoni innovattiva, bħal pereżempju fl-iżvilupp ta’ sistema ewlenija ta’ bażi ta’ data, huma essenzjali l-parteċipazzjoni u l-appoġġ tal-awtorità fil-livelli kollha. Mingħajr dawn, hemm riskju kbir li l-proċedura tfalli.

3.7.5 Il-kunċett tal-akkwist prekummerċjali (9) jipproponi li l-awtoritajiet għandhom jisponsorjaw żviluppi ġodda u jkunu huma li jadottawhom l-ewwel. Minħabba l-falliment potenzjali, din hija ħaġa riskjuża. L-esperjenza turi li ftit huma dawk l-awtoritajiet li bil-kostituzzjoni, l-organizzazzjoni jew l-esperjenza tagħhom huma adatti sew għal din l-attività, attività li għandhom jidħlu għaliha biss bl-attenzjoni dovuta.

3.7.6 Is-sostenibbiltà tal-produzzjoni u tal-konsum jokkupaw post importanti fl-aġenda. Huwa rikonoxxut b'mod wiesa' li l-innovazzjoni għandha sinifikat enormi għall-iżvilupp sostenibbli f'termini tal-ambitu għall-promozzjoni tal-impjiegi deċenti u kumpaniji tajba fi ħdan l-UE bħala parti mill-Istrateġija Ewropa 2020. Jekk tintlaħaq b'mod adegwat, tipprovdi benefiċċji ekonomiċi kbar. F'ħafna akkwisti, wieħed għandu jqis l-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja. Dawn jinkludu l-kwalità, il-prezz oriġinali, il-manutenzjoni, l-operat u r-rimi finali, skont x'japplika fil-każ partikolari. Approċċ ibbażat fuq il-kwalità ser iħeġġeġ l-innovazzjoni, il-prattiċi tajba u l-kundizzjonijiet ta’ xogħol tajba, li jwasslu għal aktar effiċjenza u ffrankar tal-ispejjeż fuq perjodu twil. It-tekniki biex isiru dawn il-valutazzjonijiet huma stabbiliti sew. Il-KESE jirrakkomanda li jittieħdu passi li jinkoraġġixxu lix-xerrejja jadottaw u jużaw tekniki bħal dawn.

4. Raġunijiet favur aktar modernizzazzjoni

4.1 Aspetti legali

4.1.1 It-traspożizzjoni tajba fil-liġi nazzjonali hija essenzjali, iżda din għadha kwistjoni kontroversjali ħafna u kellha tingħata attenzjoni espliċita fil-Green Paper. Huma ftit wisq l-Istati Membri li joqorbu lejn traspożizzjoni tajba. L-implimentazzjoni korretta hija fl-interess tal-partijiet interessati kollha. Id-dispożizzjonijiet żejda (Gold-plating) li jwasslu għal aktar piżijiet amministrattivi u burokrazija joħolqu ostakli bla bżonn, b'mod partikolari għall-SMEs – il-kunċett tal-SMEs u r-referenza għan-negozji għandhom jinkludu l-forom kollha ta’ partijiet interessati, kemm b'għan ta’ qliegħ, kif ukoll mingħajr, skont il-kompetizzjoni ġusta b'konformità mar-regoli – kif ukoll spejjeż dejjem jiżdiedu għall-awtorità. Id-Direttiva hija ċara u mhux ikkumplikata ħafna. Minkejja d-differenzi fis-sistemi u l-approċċi legali, għandhom jiġu evitati r-rekwiżiti u l-formalitajiet addizzjonali. Skont il-KESE, il-Kummissjoni għandha timmonitorja b'mod aktar attiv il-proċess ta’ implimentazzjoni u tagħmel sforz biex tinkoraġġixxi s-sempliċità u ċ-ċarezza fil-leġislazzjoni nazzjonali.

4.1.2 Hemm problema sistemika rigward l-applikazzjoni tad-Direttiva tar-Rimedji fil-kuntratti transkonfinali. Fil-kuntratti transkonfinali mhuwiex ċar liema ġurisdizzjoni għandha tapplika, jekk hux dik tal-akkwirent jew dik tal-fornitur. Il-KESE jissuġġerixxi li din id-deċiżjoni għandha tifforma parti mill-kuntratti mill-bidu nett.

4.1.3 Fil-każijiet ta’ xi kuntratti, speċjalment dawk li jtulu ħafna, jinħolqu ċirkostanzi li jirrikjedu tibdiliet f'xi parti tad-dispożizzjonijiet kuntrattwali. Filwaqt li xi drabi dawn is-sitwazzjonijiet ma jistgħux jiġu evitati, l-opportunità għall-korruzzjoni tiżdied. Id-Direttiva tillimita t-tibdiliet permessi fil-kuntratti qafas (Artikolu 32), iżda barra minn hekk, ma tagħti l-ebda tagħrif rilevanti. Fil-fehma tal-KESE, huma ta’ ħsara r-riskju ta’ korruzzjoni u/jew in-nuqqas ta’ ċertezza kuntrattwali li kien ikun hemm kieku jiġu llaxkati r-regoli sabiex b'mod ġenerali jippermettu aktar flessibbiltà. Għaldaqstant, id-Direttiva m'għandhiex tinbidel f'dan ir-rigward.

4.1.4 Fid-Direttiva, is-servizzi jinqasmu f'żewġ kategoriji, A u B. Is-servizzi-A għandhom ikunu konformi filwaqt li għas-servizzi-B tapplikasistema inqas stretta. Il-Green Paper tressaq il-mistoqsija jekk, fid-dawl tan-natura aktar u aktar transkonfinali ta’ ħafna tipi ta’ servizzi, għadux adegwat dan it-taqsim. Il-KESE huwa favur iż-żamma tad-differenza bejn iż-żewġ kategoriji bil-kundizzjoni ta’ ċertezza legali u l-possibbiltà li s-servizzi-B transkonfinali jiġu ttrasferiti għal-lista A. Jirrakkomanda li l-Kummissjoni tivvaluta perjodikament il-lista tas-servizzi-B sabiex tanalizza jekk ikunx ta’ vantaġġ it-trasferiment ta’ xi wħud minnhom għas-servizzi-A.

4.2 Il-prattiki

4.2.1 Ostaklu sinifikanti li ma jippermettix progress f'akkwist pubbliku li jaħdem tajjeb huwa nuqqas ta’ professjonaliżmu u għarfien espert sodisfaċenti mil-lat tal-awtoritajiet pubbliċi. Huwa nuqqas li l-Green Paper ma tiddiskutix din il-kundizzjoni fundamentali għal kwalunkwe akkwist pubbliku. M'hemmx biżżejjed inċentivi għat-titjib. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa li jsiru kampanji ta’ taħriġ għall-uffiċjali – b'mod partikolari f'livell lokali u reġjonali – fin-negozjar u l-implimentazzjoni tajba ta’ kuntratti vijabbli (10).

4.2.2 Barra minn hekk, għandha tinbidel il-kultura tal-akkwist pubbliku. L-akkwist mhuwiex sempliċiment eżerċizzju klerikali, u għandhom ikunu involuti l-livelli u l-fergħat kollha tal-maniġment skont xi jkun adatt għall-kuntratt, bħalma huwa l-każ f'ħafna kumpaniji kummerċjali. Huwa biss l-impenn favur prattiki ta’ akkwist moderni, b'mod partikolari l-ġestjoni tar-riskju, fil-livelli kollha tal-awtorita minn fuq nett sa isfel, li jista' jiżgura s-suċċess. Il-prattiki segwiti fl-utilitajiet huma eżempji pożittivi.

4.2.3 Il-professjonalizzazzjoni tal-funzjoni tal-akkwist fi ħdan is-settur pubbliku għandha tiġi promossa permezz ta’ żvilupp intern u r-reklutaġġ ta’ professjonisti, u b'hekk il-funzjoni tingħata rwol aktar importanti u profil ogħla. F'numru ta’ każijiet, kellhom suċċess żewġ miżuri addizzjonali: ir-reklutaġġ ta’ maniġers b'esperjenza fix-xiri minn industriji oħra u l-istabbiliment ta’ aġenziji tax-xiri li jipprovdu għarfien espert lill-awtorità matul il-proċedura tal-offerti. Il-kwalità tal-akkwirenti tvarja minn pajjiż għal ieħor. Il-KESE jirrakkomanda l-valutazzjonijiet li jistgħu jitqabblu u l-iskambju tal-aqwa prattiki.

4.2.4 Matul il-perjodu ta’ qabel il-proċedura tal-offerti, ikun xieraq li l-uffiċjali esperti fix-xiri jew ir-responsabbli mill-proġetti fl-awtorità jinfurmaw lilhom infushom dwar x'hemm attwalment disponibbli fis-suq qabel ma tiġi ppreparata d-dokumentazzjoni għall-proċedura tal-offerti. Din ir-riċerka normalment tinkludi rivisti tekniċi, fieri tal-kummerċjanti u d-djalogu mal-fornituri fil-qasam rilevanti.

4.2.5 Hemm bżonn ukoll ta’ iżjed professjonaliżmu fl-SMEs. Korsijiet speċjali u persuni b'esperjenza fil-proċeduri tal-offerta jistgħu jkunu ta’ għajnuna għat-titjib tal-kwalifiki u tal-għarfien.

4.2.6 Aspett wieħed tal-avversjoni għar-riskju huwa l-użu eċċessiv tal-“irħas prezz” bħala kriterju għall-għoti ta’ kuntratti. Filwaqt li f'xi akkwisti m'hemmx kriterji realistiċi ħlief il-prezz – u forsi l-kunsinna – fil-parti l-kbira tal-każijiet hemm karatteristiċi siewja oħra li jikkontribwixxu għal riżultat aħjar. Il-kriterju ta’ “l-inqas prezz” ixxekkel l-innovazzjoni u t-tfittxija ta’ aktar kwalità u valur, b'konformità mar-rekwiżiti tal-Istrateġija Ewropa 2020 u mhux neċessarjament iwassal għal aktar valur.

4.2.6.1 Għaldaqstant, l-użu tal-kriterju tal-iktar prezz baxx għandu jsir eċċezzjoni aktar milli r-regola. Jekk jiġi estiż il-kriterju tal-aktar offerta vantaġġuża ekonomikament, l-awtoritajiet ikunu jistgħu jiksbu l-massimu tal-valur sostenibbli ambjentali u soċjali kif ukoll ekonomiku. Il-KESE iħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jużaw il-valutazzjoni tal-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja kulmeta dan huwa possibbli u adatt.

4.2.7 Għal raġunijiet ta’ professjonaliżmu, effiċjenza u aspetti finanzjarji, u minħabba n-numrukbir tagħhom, il-muniċipji ta’ daqs medju, u b'mod partikulari dawk żgħar, għandhom jiġu rrakkomandati, jew saħansitra obbligati, jikkooperaw fi proġetti bi skala kritika. Il-KESE jitlob li tingħata attenzjoni speċjali lil dan l-aspett u fi kwalunkwe każ jirrakkomanda l-iskambju tal-aħjar prattiki u kjarifika tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku f'dan il-kuntest.

4.2.8 L-analiżi statistika turi li b'mod partikolari l-SMEs mhumiex irrappreżentati biżżejjed fl-akkwist pubbliku li jaqbeż il-livelli limiti stabbiliti mill-UE. Il-KESE huwa favur il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet indaqs fl-akkwist pubbliku li jagħtu l-possibbiltà lill-SMEs li jiżguraw “sehem ġust” tal-kuntratti pubbliċi. Il-KESE mhuwiex favur miżuri ta’ diskriminazzjoni pożittiva b'rabta mal-SMEs, fost l-oħrajn għax din tirriżulta f'kostruzzjonijiet artifiċjali u, konsegwentement, fir-riskju tal-korruzzjoni possibbli. Madankollu, fejn dan ikun prattiku, l-awtoritajiet għandhom jitħeġġu jaqsmu l-kuntratti f'lottijiet sabiex l-opportunitajiet għall-SMEs isiru aktar viżibbli, u għalhekk aktar aċċessibbli.

4.2.9 Hemm pożizzjonijiet kontradittorji fejn jidħlu l-livelli limiti. Dawn ġew stabbiliti wara diskussjoni estensiva u kunsiderazzjoni bir-reqqa, huma konsistenti ma’ dawk imdaħħla fil-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi u ġew adattati b'mod perjodiku fid-dawl tal-inflazzjoni u l-varjazzjoni fir-rati tal-kambju. Hemm min semma' leħnu favur li jogħlew il-livelli limiti kif ukoll favur it-tnaqqis tagħhom. L-ebda wieħed minn dawk l-argumenti mhu tassew konvinċenti, u l-KESE jirrakkomanda li jinżammu l-livelli prattiċi li hawn bħalissa. Taħt il-limiti, japplikaw il-proċeduri nazzjonali, li huma suġġetti għall-obbligi stabbiliti fit-Trattati. Huwa mixtieq li dawn ikunu konsistenti mad-Direttiva kemm jista' jkun, sabiex jiġu evitati d-dubju u t-taħwid u biex l-akkwirenti effettivament ikollhom jużaw sett wieħed biss ta’ proċeduri.

4.2.10 Sabiex iħeġġeġ it-trasparenza u jitnaqqsu l-prattiki abbużivi, il-KESE jirrakkomanda li l-kuntratti pubbliċi kollha, mingħajr eċċezzjoni, jiġu rreklamati bil-quddiem. Il-kuntratti li ma jaqbżux il-livell limitu u dawk relatati mas-servizzi-B jistgħu jiġu rreklamati b'mod issemplifikat ħafna permezz ta’ websajt tal-akkwist elettroniku (11) aċċessibbli fil-pajjiżi kollha taż-ŻEE.

4.2.11 L-isforz favur aktar professjonaliżmu jista' jgħin ukoll biex jissemplifika l-proċeduri nazzjonali li kif inhuma bħalissa ta’ spiss iwasslu għal spejjeż sproporzjonati. Is-sitwazzjonijiet konkreti jvarjaw ħafna, u għandhom jiġu evitati l-konfużjoni u l-kwistjonijiet dwar l-interpretazzjoni. Approċċi nazzjonali inqas ikkumplikati għandhom iservu ta’ eżempji għall-oħrajn.

4.2.12 Ċerta tendenza tal-awtoritajiet li jitolbu garanziji finanzjari, assigurazzjonijiet u garanziji bankarji tippreżenta ostaklu addizzjonali għall-SMEs. Barra minn hekk, attwalment hemm tendenza li r-riżorsi finanzjarji jkunu inqas aċċessibbli u hija ħela li jintużaw il-fondi limitati tal-SMEs biex jappoġġjaw garanziji bħal dawn. Ta' min ifakkar lill-awtoritajiet fl-obbligu tagħhom li jevitaw ir-rekwiżiti sproporzjonati ta’ kwalifiki u dawk finanzjarji flok li jistrieħu fuq il-garanziji.

4.2.13 Qed jittieħdu inizjattivi f'dawn l-oqsma bil-għan li tittejjeb is-sitwazzjoni fl-Istati Membri. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa li jkun hemm lista tal-aqwa prattiki u, b'konsistenza mal-prattiki f'xi Stati Membri, jiġu organizzati laqgħat regolari mal-awtoritajiet akkwirenti u esperti b'esperjenza fil-livell tal-UE.

4.2.14 Bħala għajnuna għall-SMEs, l-awtoritajiet jistgħu jibnu portali elettroniċi bil-għan li:

— jingħata aċċess aħjar għall-informazzjoni dwar l-opportunitajiet ta’ akkwist pubbliku li ma jaqbżux il-livell limitu stabbilit mill-UE;

— l-SMEs jingħataw il-possibbiltà li jirreġistraw biex jiddikjaraw l-interess tagħhom f'opportunitajiet biex jingħaqdu ma’ SMEs oħra interessati, u

— tiġi żviluppata taqsima sikura f'websajt ċentrali tal-akkwist elettroniku fejn l-SMEs ikunu jistgħu jtellgħu u jeditjaw/jaġġornaw informazzjoni amministrattiva għall-użu tal-awtoritajiet kontraenti.

5. L-interazzjoni bejn l-akkwist u aġendi oħra

5.1 B'żieda mal-għan li tiżdied l-effiċjenza tal-infiq pubbliku (12), il-Green Paper titlob għal fehmiet dwar interazzjoni msaħħa bejn l-akkwist pubbliku u aġendi oħra, b'mod partikolari relatati mal-innovazzjoni, l-ambjent u l-qasam soċjali.

5.2 Sa mill-2004 l-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir inklużiv jimxu id f'id ma’ għanijiet ta’ kompetittività mtejba, u dan ġie kkonfermat għal darba oħra mill-Istrateġija Ewropa 2020. Dawn l-aspetti għandhom jitqiesu wkoll fil-kuntratti tal-akkwist pubbliku.

5.3 Il-KESE jaqbel li l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali għandhom jitħeġġu jqisu l-aspetti tas-soċjetà; dan ifisser li waqt it-tħejjija tal-kuntratti għandu jkun hemm lok għal elementi bħal dawn.

5.4 Il-Konvenzjoni tal-ILO C94 dwar il-Klawżoli tax-Xogħol fil-kuntratti pubbliċi, li ġiet adottata fl-1949, issa hija vinkolanti f'għaxar Stati Membri, għad li xi oħrajn bħall-Irlanda japplikaw il-Konvenzjoni fuq bażi volontarja fir-rigward tal-kuntratti pubbliċi. Il-KESE jieħu nota tal-prinċipji inklużi fil-Konvenzjoni u jissuġġerixxi li l-Istati Membri għandhom jitħeġġu sabiex jirratifikaw il-Konvenzjoni u jsegwu l-prinċipji tagħha.

5.5 Il-KESE jenfasizza li d-Direttiva tagħti sura lil sett ta’ regoli proċedurali li jistabbilixxu r-relazzjoni bejn il-partijiet kontraenti fl-akkwist pubbliku. F'dokumenti preċedenti, abbażi ta’ konsultazzjonijiet estensivi, il-Kummissjoni waslet għal konklużjonijiet dwar il-mod ta’ kif prodotti/servizzi/proċessi innovattivi u miri ambjentali u soċjali jkunu jistgħu jitqiesu mill-awtoritajiet waqt it-tħejjija tal-kuntratti (13) jew meta huma jużaw l-akkwist prekummerċjali.

5.6 Rigward l-innovazzjoni u l-akkwist pubbliku, ta’ min isemmi r-rapport innovattiv ta ' Aho u l-“Inizjattiva tas-suq ewlieni” (14). L-innovazzjoni tista' tolqot firxa wiesgħa ħafna ta’ kwistjonijiet: it-teknoloġija avvanzata, l-emissjonijiet baxxi ta’ karbonju, il-konsum baxx tal-enerġija, metodi ġodda u alternattivi fil-qasam tal-kura tas-saħħa u s-sigurtà soċjali, il-bini, it-trasport, l-infrastruttura u oħrajn. Il-KESE jenfasizza li d-domanda jista' jkollha rwol kruċjali bħala xprun tal-innovazzjoni (15), u dan il-fatt ġie ttraskurat jew mhux meqjus importanti kemm jixraqlu għal ħafna snin. Hija tista' b'mod indirett tippromovi l-involviment ta’ universitajiet u ċentri ta’ riċerka u żvilupp teknoloġiku, kif ukoll tkompli fit-triq tal-innovazzjoni, pereżempju fil-livell tal-SMEs u l-atturi fi ħdan l-ekonomija soċjali.

5.7 B'risposta għall-mistoqsijiet tal-Green Paper, il-KESE jenfasizza li r-responsabbiltà ewlenija għall-akkwist pubbliku tinsab f'idejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali, lokali u Ewropej, li jkollhom jikkunsidraw każ b'każ it-taħlita adegwata bejn il-ħtiġijiet tas-soċjetà ta’ kull xorta – aspetti ta’ innovazzjoni, ambjentali, soċjali (16), (inklużi r-regolamenti soċjali b'rabta mad-diżabbiltajiet) kif ukoll l-effiċjenza, il-perjodi ta’ produzzjoni, l-ispejjeż, l-għadd ta’ fornituri, ir-riżultat possibbli tal-kuntratti eċċ. fil-qafas tad-Direttivi.

5.8 L-awtoritajiet huma ħielsa li jiddefinixxu r-rekwiżiti speċifiċi, inklużi dawk ambjentali u soċjali. F'għadd ta’ każijiet, ser jagħmlu dan peress li hu mitlub mir-rekwiżiti tal-UE u/jew dawk tal-leġislazzjoni nazzjonali, pereżempju fil-każ ta’ standards ambjentali ġenerali jew relatati ma’ settur partikolari. F'każijiet oħrajn, tali rekwiżiti jistgħu jkunu marbuta mat-twettiq ta’ proġetti konkreti, bħalma huma xogħlijiet kbar ta’ infrastruttura.

5.9 L-ispeċifikazzjonijiet tekniċi, fejn huwa meħtieġ, għandhom jitwessgħu sabiex jinkludu karatteristiċi ta’ produzzjoni/proċess. Dan għandu jissemplifika u jagħmel iżjed trasparenti l-ambitu għall-kuntatt mal-awtoritajiet sabiex ikunu jistgħu jsiru għażliet importanti fil-promozzjoni ta’ objettivi sostenibbli inkluż is-sostenibilità ambjentali, l-infurzar ta’ ftehimiet kollettivi, standards tax-xogħol, kundizzjonijiet tax-xogħol u paga indaqs għal xogħol indaqs. Il-każ tal-elettriku ekoloġiku huwa eżempju ċar ta’ kif u għalfejn il-karatteristiċi tal-produzzjoni għandhom jiġu inklużi bħala speċifikazzjonijiet tekniċi u mhux jiġu relegati għal kundizzjonijiet ta’ prestazzjoni biss (17).

5.10 Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni tipprovdi, skont il-ħtieġa, dokument ikkonsolidat li jinkorpora d-Direttiva u l-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja. Dokument bħal dan itejjeb l-aċċessibbiltà u jkun ta’ għajnuna kbira billi jipprovdi sors wieħed uniku bil-għan li jkun hemm aktar ċertezza legali.

5.11 B'mod konsistenti mad-dibattitu ġenerali dwar il-ħtieġa ta’ ekonomija Ewropea intelliġenti, qed isiru diskussjonijiet intensifikati fl-Istati Membri dwar ir-rwol tal-akkwist pubbliku f'dan il-proċess (18). F'livelli differenti, l-Istati Membri qed jifformulaw il-kriterji ambjentali u, f'livell aktar baxx, il-kriterji soċjali li għandhom jitqiesu mill-akkwirenti. Il-ftehimiet tax-xogħol u l-leġislazzjoni nazzjonali jvarjaw konsiderevolment bejn id-diversi Stati Membri. Hija r-responsabbiltà ta’ kull pajjiż li jiżgura l-konformità mal-liġijiet rilevanti tiegħu stess.

5.12 Il-KESE jirrakkomanda li dan il-proċess li għaddej għandu jiġi diskuss ta’ kull sena fil-Kunsill (tal-Kompetittività). Għandhom jiġu enfasizzati l-aqwa prattiki u esperjenzi. Żieda fil-konverġenza rigward il-prattiki jtejjeb ukoll il-kundizzjonijiet għall-kuntratti transkonfinali.

5.13 Ikunu liema jkunu r-rekwiżiti soċjali jew ambjentali li jiġu ppreżentati bħala kriterji għall-għoti tal-kuntratt, għandu jkun possibbli li jiġu evalwati u jingħataw ċertu livell ta’ importanza fil-konfront ta’ kriterji oħra.

5.14 Waħda mill-kundizzjonijiet tkun li, fil-qafas tal-kompetenza tagħhom għall-akkwist, il-korpi li jagħtu l-kuntratti jiżguraw li, barra l-kriterji stabbiliti fl-Artikoli mill-44 sal-51 tad-Direttiva (19), l-offerenti jissodisfaw ir-regolamenti soċjali (fost l-oħrajn, b'rabta mal-integrazzjoni tal-persuni b'diżabbiltà (20) peress li jmur kontra r-regoli Ewropej u nazzjonali li awtoritajiet pubbliċi jikkonkludu kuntratti ma’ entitajiet li ma jikkonformawx mal-leġislazzjoni.

5.15 L-Istati Membri għandhom jitolbu lill-offerent li jiċċertifika lilu nnifsu jew li jagħti dikjarazzjoni ta’ konformità li tistqarr li qed tiġi ssodisfata l-leġislazzjoni applikabbli f'kull Stat individwali fejn tidħol l-integrazzjoni fid-dinja tax-xogħol tal-persuni b'diżabbiltà, pereżempju fis-sens tal-obbligu li jiġi rreklutat għadd jew persentaġġ speċifiku ta’ persuni b'diżabbiltà fil-pajjiżi fejn il-liġi tistabbilixxi tali obbligu.

5.16 Miżura soċjali oħra għandha teżiġi b'mod ċar, fejn adatt, li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jkunu ddefiniti b'tali mod li jitqiesu l-kriterji ta’ aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabbiltà kif ukoll arranġamenti għall-utenti kollha.

5.17 Aspett ieħor li wieħed għandu jżomm f'moħħu, sabiex jiġu żgurati opportunitajiet indaqs għall-ġid ta’ kulħadd u għall-inklużjoni soċjali, jirreferi għall-għoti tal-kuntratti rriżervati għall-workshops protetti għall-persuni b'diżabbiltà. Din il-possibbiltà hija prevista b'mod espliċitu fil-Premessa 28 u fl-Artikolu 19 tad-Direttiva 2004/18. Il-KESE huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tirrakkomanda espliċitament li jsir infurzabbli ċertu persentaġġ jew għadd ta’ tali kuntratti f'dawk l-Istati Membri fejn dan ikun iġġustifikat, pereżempju jekk ikun hemm numru sostanzjali ta’ persuni b'diżabbiltà li huma kapaċi jaħdmu iżda li jibqgħu inattivi.

5.18 Kwistjoni speċifika waħda li għandha tiġi indirizzata hija l-kumplessità tar-regolamenti tal-akkwist pubbliku b'referenza għas-servizzi soċjali ta’ interess ġenerali. Il-Green Paper (Taqsima 4.4) tqajjem il-kwistjoni jekk il-livelli limiti applikabbli għal tali servizzi għandhomx jogħlew biex jitqiesu aħjar l-ispeċifiċitajiet tas-servizzi soċjali. Il-Kumitat ser isegwi mill-qrib il-ħidma kontinwa f'dan il-qasam, partikularment permezz tal-Komunikazzjoni (COM)2011 206 finali, peress li ma jqisx konvenjenti li jkun hemm bidliet selettivi fil-limiti.

5.19 Fil-qafas tal-Istrateġija Ewropa 2020, ikun xieraq li l-Kummissjoni tingħata l-kompetenza li timmonitorja mill-qrib dan il-proċess ta’ modernizzazzjoni fl-Istati Membri. Għal din l-attività, tkun ta’ għajnuna l-pubblikazzjoni fuq websajt tal-avviżi kollha dwar l-għoti ta’ kuntratti, irrispettivament mill-valur, li tkun tinkludi t-tip tal-kumpanija li tkun ingħatat il-kuntratt (mikrointrapriża, SME jew kumpanija kbira) u l-valur tal-kuntratt partikolari.

6. Prattiki insodisfaċenti

6.1 Wieħed mill-għanijiet tad-Direttivi huwa li jiġġieldu kontra n-nepotiżmu, il-frodi u l-korruzzjoni. Dawn il-prattiki ma jeżistux biss fl-akkwist pubbliku, iżda, kif ġie nnutat fil-Green Paper, in-nuqqas ta’ dixxiplina kummerċjali toħloq dimensjoni addizzjonali peress li jista' jkun li l-Istat mhux dejjem jissorvelja dawn il-prattiki meta jitwettqu mill-aġenziji tiegħu stess. Id-Direttiva ma tissostitwixxix il-liġi dwar il-korruzzjoni jew il-kompetizzjoni, li bir-rigorożità proċedurali tad-dixxiplina tagħhom jipprovdu linja addizzjonali ta’ difiża.

6.2 Il-KESE jemmen li d-dispożizzjonijiet f'termini tas-sottokuntrattar iridu jissaħħu. Livelli multipli ta’ sottokuntrattar jistgħu joħolqu diffikultajiet fl-infurzar tal-ftehimiet kollettivi, il-kundizzjonijiet ta’ xogħol u l-proċeduri ta’ saħħa u sikurezza. L-awtoritajiet pubbliċi jridu jingħataw iżjed skop biex jużaw l-influwenza tagħhom sabiex il-kuntratt jilħaq l-objettivi ta’ kwalità, u dawk soċjali u ambjentali. Dettalji relatati mas-sottokuntratturi prinċipali għandhom jiġu ddikjarati qabel ma jingħata l-kuntratt, u l-awtorità pubblika għandha tkun ċara dwar ir-responsabbiltajiet u l-obbligi sabiex tkun tista' tissorvelja t-twettiq tal-kuntratt. Irid ikun hemm mekkaniżmi stabbiliti sabiex l-awtoritajiet pubbliċi jevalwaw u jirrifjutaw sottokuntratturi meta jkollhom xi tħassib dwarhom.

6.3 Normalment, kuntratt jingħata lil kuntrattur ewlieni li għandu l-ħiliet u l-esperjenza biex iwettaq ix-xogħol, il-provvista jew is-servizz meħtieġ. Il-kuntrattur ewlieni jerfa' r-responsabbiltà tal-kuntratt kollu u jrid jagħti rendikont lill-Awtorità tax-Xiri dwar il-prestazzjoni tiegħu. Dik ir-responsabilità tinkludi, fost affarijiet oħra, il-ġestjoni tal-akkwist tal-materjal u ta’ kwalunkwe sottokuntratti li jagħmlu parti minnu. Il-proċeduri sabiex l-offerenti jiġu penalizzati u esklużi b'konformità mal-artikolu dwar l-offerti baxxi b'mod mhux normali għandhom ikunu inqas kumplessi, partikularment fir-rigward tal-konformità mal-ħarsien tal-impjieg u l-kundizzjonijiet tax-xogħol fis-seħħ. Attwalment teżisti proċedura obbligatorja u kumplikata ta’ talbiet bil-miktub qabel ma offerta tista' tiġi rrifjutata. Jeħtieġ li jiġu riveduti wkoll id-dispożizzjonijiet relatati mal-informazzjoni dwar l-aspetti ekonomiċi tal-metodu ta’ kostruzzjoni, il-proċess tal-manifattura jew il-prestazzjoni tas-servizzi. Għandhom jiġu stabbiliti rekwiżiti obbligatorji għall-offerenti sabiex jipprovdu informazzjoni lill-awtorità kontraenti minflok ma tkun l-awtorità li jkollha tfittex din l-informazzjoni. Id-direttivi għandhom jiġu emendati sabiex jinkludu dawn il-bidliet bil-għan li jiġi promoss xogħol deċenti, trattament indaqs tal-ħaddiema u għanijiet usa' tas-sostenibbiltà.

6.4 L-evidenza aneddotali jixhdu li l-prattika insodisfaċenti ewlenija hija l-favoritiżmu, fejn l-awtorità kontraenti taqbad u tagħti l-kuntratt lil xi fornitur favorit, kultant saħansitra mingħajr ma tirreklama l-intenzjoni tagħha. Attivitajiet bil-moħbi bħal dawn huma diffiċli biex jiġu identifikati peress li ma jsirux evidenti qabel ma jitwettqu. Il-KESE jikkunsidra li proċess ta’ akkwist elettroniku li jirreklama l-kuntratti pubbliċi kollha bil-quddiem jgħin fil-prevenzjoni ta’ dan l-abbuż bla ma joħloq piż bla bżonn fuq l-awtoritajiet pubbliċi.

6.5 Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li jrid isir aktar biex jiġi appoġġjat il-monitoraġġ tal-konformità mad-dispożizzjonijiet tal-kuntratt wara li dan jingħata, inklużi l-klawżoli ta’ prestazzjoni fil-kuntratt. Minħabba l-kriżi finanzjarja, l-awtoritajiet bħalissa jinsabu taħt pressjoni dejjem tikber f'termini finanzjarji u ta’ riżorsi u, fl-istess ħin, l-aġenziji li jimmonitorjaw is-saħħa u s-sigurtà, l-istandards tax-xogħol u l-ħarsien tal-ambjent ukoll għaddejjin minn tnaqqis ta’ riżorsi. Peress li l-ikkanċellar ta’ offerta u l-ħruġ mill-ġdid ta’ sejħa għall-offerti jistgħu jinvolvu ħafna spejjeż, l-awtoritajiet jistgħu jidhru mingħajr saħħa meta jiffaċċjaw provveditur li ma jkunx konformi jew li jonqos minn dmiru. L-ispejjeż involuti fl-iżgurar tal-konformità għandhom jiġu integrati fil-baġits tal-akkwisti u għandha titqies ukoll firxa ta’ penalitajiet oħra għall-każi ta’ nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet tal-kuntratt.

6.6 Fl-intrapriżi hemm bżonn ta’ miżuri ta’ prekawzjoni stretti għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni. Sabiex jiġi promoss dan, għandhom jiġu appoġġjati l-miżuri li jieħdu l-intrapriżi biex jirrimedjaw għal imġiba ħażina. Wara li jtemmu b'suċċess proċess ta’ dan it-tip, l-intrapriżi li jaġixxu b'mod eżemplari għandhom ikunu jistgħu jerġgħu jipparteċipaw fis-suq. Il-kundizzjonijiet stretti applikabbli għal dawn il-każi għandhom jiġu stabbiliti fid-direttivi, sabiex jiġu evitati l-prattiki differenti li jeżistu bħalissa fl-Istati Membri.

7. Id-dimensjoni esterna

7.1 Id-dimensjoni esterna tal-akkwist pubbliku tal-UE ma tistax tinjora l-obbligi tal-UE li tippromovi x-xogħol deċenti, l-ugwaljanza, ir-rispett għad-drittijiet fundamentali, il-libertajiet u l-istandards tax-xogħol, il-ħarsien tal-ambjent u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija f'pajjiżi terzi. Dawn mhumiex prinċipji li ninsewhom meta noħorġu barra l-fruntieri tagħna. Kwalunkwe reviżjoni tar-regoli tal-akkwist pubbliku għandha ssaħħaħ dawn il-prinċipji kemm fil-livell estern kif ukoll fil-livell intern. L-UE għandha tagħmel aktar sabiex ittejjeb l-istandards soċjali u ambjentali fil-katini tal-provvista, u dawn għandhom jiġu indirizzati wkoll fil-politika tal-kummerċ. Il-Kummissjoni Ewropea għandha tinvolvi ruħha b'mod aktar serju mal-atturi prinċipali involuti bħat-trejdjunjins u NGOs sabiex jiġu żviluppati strateġiji u strutturi vijabbli.

7.2 Il-Ftehim dwar l-Akkwist Pubbliku huwa l-qafas u l-pjattaforma għall-ħolqien ta’ kundizzjonijiet indaqs fl-akkwist pubbliku madwar id-dinja. Għandhom jitħeġġu kemm jista' jkun aktar pajjiżi biex jissieħbu.

7.3 Is-swieq internazzjonali miftuħa għall-akkwist pubbliku huma ta’ vantaġġ għall-offerenti Ewropej billi ħafna kumpaniji Ewropej, inklużi SMEs, huma fuq quddiem nett fid-dinja fl-oqsma tal-kostruzzjoni, ix-xogħlijiet pubbliċi, l-enerġija alternattiva, u l-ħarsien ambjentali (21). Il-KESE jinsisti li l-UE għandha timmira biex ittejjeb l-aċċess għas-swieq pubbliċi tal-pajjiżi terzi. Għandha tkun żgurata r-reċiproċità (22).

7.4 Il-KESE jqis li huwa tal-ikbar interess il-fatt li l-kumpaniji (tal-Istat) tal-pajjiżi terzi jirrispettaw l-istess regoli tal-akkwist pubbliku bħall-kumpaniji rreġistrati fl-Ewropa, partikularment fir-rigward tal-projbizzjoni tal-għajnuna mill-Istat, diretta jew indiretta, il-kalkolu tal-prezz u l-konsiderazzjoni bi prekawzjoni tal-kostijiet u r-riskji, meta japplikaw għall-kuntratti pubbliċi fl-UE. L-infurzar tal-konformità mhux faċli. Din il-kwistjoni għandha tiġi indirizzata b'mod sodisfaċenti fil-valutazzjoni tad-Direttiva tal-2004 (23).

Brussell, 13 ta’ Lulju 2011. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Staffan NILSSON

(1) Ara l-Opinjonijiet tal-KESE ĠU C93/25, 27.4.2007, p. 25 u ĠU C 24, 31.1.2006, p. 52.

(2) Ara d-Direttiva klassika 2004/18/UE u d-Direttiva tal-Utilitajiet 2004/17/UE. Din l-opinjoni tiddiskuti b'mod partikolari d-Direttiva klassika, li minn hawn 'il quddiem tissejjaħ “id-Direttiva”.

(3) Attività professjonali indipendenti fejn is-suġġett huwa kompitu li ma jistax jiġi deskritt minn qabel f'termini ċari u eżawrjenti.

(4) Ara l-premessa 2 tad-Direttiva:“… u biex jiggarantixxu l-bidu tal-kisba għall-kompetizzjoni.”

(5) “Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar is-Suq Uniku, Tnax-il xprun sabiex jiġi stimulat it-tkabbir u r-rinfurzar tal-fiduċja”, COM(2011) 206 finali, taqsima 2.12 Is-swieq pubbliċi.

(6) Entitajiet fis-setturi tal-ilma, tal-enerġija, tat-trasport u tas-servizzi postali.

(7) 2004/18/KE (Direttiva dwar ix-Xiri Pubbliku).

(8) Ara l-Artikoli 14 u 106 tat-TFUE u l-Protokoll Nru 26 tat-TFUE.

(9) “L-akkwist pubbliku prekummerċjali: Inrawmu l-innovazzjoni biex niżguraw servizzi pubbliċi sostenibbli u ta’ kwalità għolja fl-Ewropa” – COM(2007) 799.

(10) Eżempju illustrattiv huwa l-fondazzjoni Olandiża PIANNO. Bl-istess mod, il-Konfederazzjoni tal-Industriji Olandiżi u l-Assoċjazzjoni tal-Muniċipji Olandiżi qed jippjanaw kampanja konġunta wiesgħa fost l-uffiċjali taċ-ċivil responsabbli għall-akkwist pubbliku fil-pajjiż.

(11) Għall-akkwist elettroniku ara ĠU C 248, 25.08.2008, p. 149.

(12) It-tielet paragrafu tal-paġna 4 tal-Green Paper.

(13) Ara wkoll, fil-paġni 35 u 36 fil-[verżjoni Maltija tal-]Green Paper, il-gwida “Build for All”, Novembru 2006, għall-inklużjoni tal-kriterji ta’ aċċessibbiltà fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku.

(14) Ara wkoll ir-Rapport tal-Grupp Aho Creating an Innovative Europe (Il-Ħolqien ta’ Ewropa Innovattiva), 2006, u l-“Inizjattiva tas-suq ewlieni” – Kummissjoni Ewropea, Ottubru 2010.

(15) Ara fost l-oħrajn: Public procurement and innovation – Resurrecting the demand side, Jakob Edler, Luke Georghiu, www.sciencedirect.com, Research Policy (2007) 949-963.

(16) Ara l-gwida Buying Social – A Guide to taking account of social considerations in public procurement – SEC(2010) 1258, imħejjija mill-Kummissjoni Ewropea f'Ottubru 2010

(17) Ara l-każ C-448/01 EVN AG v Awstrija (2003) ECRI – 14527 (EVN – Wienstrom)

(18) Ara l-istampa aktar ġenerali li jipprovdi d-dokument Corporate Social Responsibility, National Public Policies in the European Union, Novembru 2010

(19) Artikolu 44: Verifika tal-adattabilità; Artikoli 45-51: Kriterji għal għażla kwalitattiva.

(20) “Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020” – COM(2010) 636 finali

(21) Ara l-Opinjoniji tal-KESE dwar l-akkwist pubbliku internazzjonali (ĠU C 224, 30.08.2008, p.32) u l-Opinjoni tal-KESE dwar L-intrapriżi pubbliċi tal-pajjiżi terzi fis-swieq tal-UE tal-akkwisti pubbliċi, (ĠU C 218, 23.7.2011, p.31) (għadha mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali)

(22) Fir-rigward tal-aspetti soċjali ara l-Opinjoni li ġiet adottata reċentement dwar il-politika industrijali f'era globalizzata, punti 6.29 u 6.30, dwar l-istandards tal-ILO u r-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva, ĠU C 218, 23.7.2011, p.38, għadha mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali).

(23) Ara d-dokument CESE ĠU C 218, 23.7.2011, p.31, li jittratta din il-kwistjoni partikolari b'mod estensiv (għadu mhux ippubblikat fil-Ġurnal Uffiċjali).