Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni tal-UE: “Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija”

(2022/C 270/06)

Relatur: Marieke SCHOUTEN (NL/Il-Ħodor), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Nieuwegein Dokument ta’ referenza: Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Perkors għal Pjaneta b’Saħħitha għal Kulħadd Pjan ta’ Azzjoni tal-UE: “Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija” COM(2021) 400 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

1. jilqa’ l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE: “Lejn Tniġġis Żero għall-Arja, għall-Ilma u għall-Ħamrija”, il-fatt li tiffoka fuq is-saħħa u l-approċċ trasversali tagħha. Il-KtR jistenna bil-ħerqa l-azzjonijiet u l-proposti mħabbra u jappella sabiex dawn ikunu koerenti u konsistenti ma’ xulxin u ma’ inizjattivi oħra tal-Patt Ekoloġiku;

2. jenfasizza l-ħtieġa ta’ implimentazzjoni sħiħa tal-leġiżlazzjoni tal-UE f’konformità mal-prinċipji tat-TFUE stabbiliti fl-Artikolu 191(2) (il-prinċipju ta’ prekawzjoni u l-prinċipji li għandha tittieħed azzjoni preventiva, li l-ħsara ambjentali għandha tiġi evitata kemm jista’ jkun fis-sors u li min iniġġes għandu jħallas);

3. jenfasizza li t-tniġġis huwa problema ewlenija li jeħtieġ li tiġi indirizzata permezz ta’ governanza effettiva f’diversi livelli u approċċ transfruntiera: kull parti interessata għandha r-rwol tagħha, u hija meħtieġa azzjoni fil-livelli kollha biex jiġi evitat li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu kkonfrontati b’effetti negattivi fi tmiem il-katina;

4. jemmen bis-sħiħ li t-tniġġis huwa sintomu ta’ sistema ta’ produzzjoni u konsum mhux sostenibbli li hija bbażata fuq tkabbir u estrazzjoni illimitati u li tista’ tiġi indirizzata biss jekk nimxu lejn ekonomija ċirkolari;

5. jilqa’ s-sitt miri ewlenin għall-2030 bħala bidu, iżda jiddispjaċih li l-biċċa l-kbira tal-miri mhumiex ġodda. Il-KtR iħoss li huma meħtieġa aktar ambizzjoni u azzjoni addizzjonali u jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tibda proċess kontinwu ta’ reviżjoni u aġġustament tal-miri lejn il-viżjoni tal-2050 u biex tinkludi lill-KtR f’dan il-proċess;

6. jenfasizza li dawn l-għanijiet fil-livell Ewropew se jirrikjedu approċċ ambizzjuż u integrat — b’kunsiderazzjonijiet ambjentali indirizzati sistematikament fl-oqsma ta’ politika kollha — li jgħaqqad l-ambizzjonijiet, l-iskedi ta’ żmien, il-proċeduri u l-għodod ta’ diversi politiki ambjentali;

7. jilqa’ l-fatt li s-saħħa hija waħda mill-aspetti ewlenin tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Tniġġis Żero. L-integrazzjoni tat-tħassib dwar is-saħħa ambjentali hija kruċjali biex isiru l-bidliet meħtieġa biex jitnaqqas l-esponiment għal fatturi ta’ stress ambjentali, b’mod partikolari għall-persuni li jgħixu f’kundizzjonijiet vulnerabbli ( 1 ) , peress li t-tniġġis huwa l-kawża ambjentali ewlenija tal-imwiet prematuri fid-dinja;

8. itenni l-ħtieġa li l-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni jqisu l-proposti taċ-ċittadini fil-qafas tal-Konferenza dwar il-Futur tal-Ewropa rigward it-tniġġis żero, u jiżguraw li jiġu implimentati regoli ambizzjużi ġodda f’dan ir-rigward;

9. jirrimarka li l-irkupru ta’ wara l-pandemija għandu jiffoka fuq l-approċċ “Saħħa Waħda”, li jirrikonoxxi l-interkonnettività bejn is-saħħa tal-bniedem, dik ambjentali u dik tal-annimali. L-approċċ Saħħa Waħda jeħtieġ li jkollu rwol ewlieni fl-għanijiet u l-leġiżlazzjoni jekk irridu niksbu sostenibbiltà u reġjuni b’saħħithom;

Żieda fil-prevenzjoni fis-sors

10. jilqa’ l-ġerarkija l-ġdida ta’ tniġġis żero bbażata fuq “piramida inversa” iżda jiddispjaċih li r-rimedju u l-kumpens għall-ħsara relatata mat-tniġġis tingħata kunsiderazzjoni minima;

11. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol ewlieni x’jaqdu biex dan il-pjan ta’ azzjoni jissarraf f’azzjoni fil-prattika iżda jistgħu jaqdu r-rwol tagħhom biss jekk jiġi stabbilit approċċ preventiv b’politiki effettivi bbażati fuq is-sors fil-livell tal-UE;

12. jilqa’ r-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Emissjonijiet Industrijali (IED) u l-approċċ aktar ambizzjuż immirat lejn it-tnaqqis tal-emissjonijiet fis-sors. L-IED għandha tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-objettivi tal-ekonomija ċirkolari;

13. itenni li r-regoli dwar l-emissjonijiet huma approċċ partikolarment effettiv; għalhekk jirrakkomanda li tingħata aktar attenzjoni biex dawn ir-regoli jiġu ssikkati, bħala mod aħjar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet fis-sors;

14. jappoġġja l-ħidma internazzjonali dwar l-aqwa tekniki disponibbli (BAT), inklużi t-teknoloġiji emerġenti, biex jitnaqqsu l-emissjonijiet industrijali fejn titnaqqas il-firxa ta’ livelli ta’ emissjonijiet, sabiex jinħolqu kondizzjonijiet ekwivalenti fil-livell internazzjonali;

15. jappella sabiex ir-reviżjoni u l-infurzar tar-rekwiżiti tad-dokument ta’ referenza tal-BAT (BREF) jitħaffu għal diversi inkwinanti industrijali u li jiġu applikati rekwiżiti tal-emissjonijiet aktar stretti bħala parti mir-rieżami tal-proċess ta’ Prevenzjoni u Kontroll Integrati tat-Tniġġis (IPPC);

16. jenfasizza l-importanza tal-inizjattiva dwar il-prodotti sostenibbli mħabbra fil-Pjan ta’ Azzjoni għal Ekonomija Ċirkolari fir-rigward tat-tniġġis ambjentali mill-prodotti tul iċ-ċiklu tal-ħajja kollu tagħhom — mill-estrazzjoni tal-materjal u l-produzzjoni sal-użu u r-riċiklaġġ. Jemmen li l-kontribut potenzjali tal-inizjattiva dwar il-prodotti sostenibbli għall-Pjan ta’ Azzjoni jista’ jiġi speċifikat f’termini aktar konkreti;

Jissaħħaħ il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas

17. jenfasizza li l-gvernijiet m’għandhomx jitħallew jaġixxu waħedhom: is-setturi kollha għandhom rwol importanti x’jaqdu fil-kontroll tat-tniġġis u t-tiswija tal-ħsara ambjentali fis-sors;

18. jappella sabiex il-prodotti u l-beni li jidħlu fl-UE jikkonformaw mal-istess standards ambjentali fis-seħħ fl-UE. Fin-nuqqas ta’ dan, għandu jiġi applikat il-prinċipju Ewropew ta’ “min iniġġes iħallas”;

19. jenfasizza li l-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas jirfed il-politika ambjentali tal-UE u jirrikjedi li min iniġġes iġorr l-ispejjeż tal-miżuri meħuda għall-prevenzjoni, il-kontroll u r-rimedju tat-tniġġis;

20. jenfasizza r-Rapport ( 2 ) tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, li sab li l-kopertura u l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas mhuwiex komplut u li attwalment il-gvernijiet spiss iġarrbu l-ispejjeż tat-tindif tat-tniġġis;

21. jappella sabiex il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas jiġi integrat aħjar fil-leġiżlazzjoni ambjentali, b’mod partikolari billi jitnaqqsu l-limiti tal-emissjonijiet biex ikompli jitnaqqas it-tniġġis residwu u jiġi indirizzat it-tniġġis diffuż mis-sorsi kollha, inkluża l-agrikoltura;

22. jenfasizza li l-produtturi jridu jsiru legalment u finanzjarjament responsabbli għall-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa biex jiġi indirizzat it-tniġġis tul il-katina tal-valur kollha permezz tar-responsabbiltà estiża tal-produttur għall-ispejjeż ambjentali u dawk għar-rimi tal-prodotti tal-konsumatur u l-materjali kollha tal-imballaġġ;

Implimentazzjoni u monitoraġġ aħjar

23. jirrimarka li l-ispejjeż u l-benefiċċji mitlufa għall-UE jekk ma jintlħaqux il-miri ambjentali speċifikati fil-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE jammontaw għal madwar EUR 55 biljun fis-sena ( 3 )

24. jenfasizza li mhux is-sustanzi niġġiesa kollha jagħmlu l-istess ħsara lis-saħħa tal-bniedem u lill-ambjent u, għalhekk, analiżi bbażata fuq ir-riskju tista’ tippermetti li l-aspetti ekoloġiċi u ekonomiċi jiġu kkoordinati aħjar;

25. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kritiku fl-implimentazzjoni tal-politiki ambjentali u industrijali u għandhom kompetenzi wesgħin fl-infurzar tal-kontroll tat-tniġġis u jilqa’ f’dan ir-rigward l-inizjattiva ewlenija 5: Kooperazzjoni fl-infurzar ta’ tniġġis żero;

26. jiġbed l-attenzjoni għall-analiżi ( 4 ) tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA), li turi li ħafna drabi l-implimentazzjoni subottimali tal-leġiżlazzjoni ambjentali hija r-riżultat ta’ koordinazzjoni ineffettiva bejn l-awtoritajiet, nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva, finanzjament insuffiċjenti, nuqqas ta’ għarfien u data, mekkaniżmi ta’ konformità insuffiċjenti u nuqqas ta’ integrazzjoni tal-politika. Il-Pjattaforma għall-Partijiet Ikkonċernati b’rabta mat-Tniġġis Żero għandha trawwem koordinazzjoni aħjar bejn il-livelli kollha tal-gvern u fl-oqsma ta’ politika kollha. Il-KtR jappoġġja bis-sħiħ il-pjattaforma l-ġdida u jilqa’ r-rwol tiegħu stess fiha bħala rikonoxximent tal-importanza kbira tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-ambizzjoni ta’ tniġġis żero;

27. jiddispjaċih li t-taqsima 3.1 ta’ dan il-pjan ta’ azzjoni ma ssemmix id-dimensjoni lokali u reġjonali, jappella sabiex ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġi inkluż b’mod aktar prominenti u jtenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu appoġġ finanzjarju u tekniku biex jimplimentaw l-objettivi fil-prattika;

28. jenfasizza li l-problemi tal-implimentazzjoni ma jistgħux jissolvew biss b’aktar leġiżlazzjoni. Il-mekkaniżmi ta’ appoġġ, il-bini tal-kapaċità għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, il-kondiviżjoni tal-għarfien u l-innovazzjoni huma essenzjali biex jintlaħqu l-valuri u l-istandards fil-mira;

29. jenfasizza li jistgħu jintużaw inizjattivi tal-UE bħas-Sħubijiet tal-Aġenda Urbana u li għandu jiġi kkunsidrat l-istabbiliment attiv ta’ sħubijiet ambjentali ġodda biex jappoġġjaw l-implimentazzjoni;

30. jilqa’ l-iżvilupp ta’ qafas ta’ monitoraġġ u prospettiva ta’ tniġġis żero integrat u jappella sabiex id-data rilevanti kollha tinġabar, tiġi armonizzata u ssir disponibbli għal kulħadd. Il-KtR jenfasizza l-importanza li l-qafas ta’ monitoraġġ u prospettiva ta’ tniġġis żero jsir koerenti mal-qafas il-ġdid ta’ monitoraġġ ippjanat mill-Programm ta’ Azzjoni Ambjentali;

Appoġġ għal azzjoni lokali u reġjonali ta’ tniġġis żero

31. jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex taħdem mal-bliet u r-reġjuni skont il-Ftehim dwar il-Bliet Ekoloġiċi, il-Premju tal-Belt Kapitali Ekoloġika tal-Ewropa u l-Premju Ewropew Green Leaf u s-Sena Ewropea għal Bliet Aktar Ekoloġiċi peress li jipprovdu inċentivi għal titjib;

32. jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta’ approċċ ibbażat fuq il-post. Il-politiki speċifiċi m’għandhomx jiġu ppjanati biss għal komunitajiet urbani iżda wkoll għal tipi oħra ta’ komunitajiet, skont iċ-ċirkostanzi ġeografiċi speċifiċi;

33. jenfasizza li t-titjib ambjentali permezz tad-disinn spazjali, bħall-espansjoni ta’ spazji ekoloġiċi u blu ta’ kwalità għolja f’żoni urbani, joffri “rebħa tripla” billi jtaffi t-tniġġis ambjentali u jappoġġja l-bijodiversità, itejjeb is-saħħa u l-benesseri tal-popolazzjonijiet urbani u jrawwem il-koeżjoni soċjali u l-integrazzjoni ( 5 )

34. jenfasizza r-rilevanza ta’ soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura, peress li dawn jistgħu jipprovdu soluzzjonijiet sostenibbli u kosteffettivi li joħolqu opportunitajiet ekonomiċi, impjieg u jipprovdu benefiċċji għas-saħħa pubblika u l-benesseri. L-appoġġ tekniku, l-iskambju tal-għarfien u l-bini tal-kapaċità għandhom jiġu offruti lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex ikunu jistgħu jqisu l-benefiċċju kollaterali fl-akkwisti pubbliċi tagħhom;

35. itenni l-approċċ komprensiv fejn il-pjani ta’ azzjoni dwar l-istorbju u l-pjani dwar il-kwalità tal-arja jiġu kkombinati aħjar mal-Pjani ta’ Mobilità Urbana Sostenibbli (SUMPs) fil-muniċipalitajiet, sabiex jittejbu l-protezzjoni mill-istorbju u l-kwalità tal-arja permezz ta’ trasport pubbliku attraenti u promozzjoni effettiva taċ-ċikliżmu u l-mixi;

36. jappoġġja t-tnedija u l-appoġġ kontinwu ta’ laboratorji ħajjin għal soluzzjonijiet diġitali ekoloġiċi u tniġġis żero intelliġenti. It-Tewmin Diġitali Lokali jistgħu jgħinu biex jiġu żviluppati azzjonijiet lokali u reġjonali għal trasformazzjoni ekoloġika u diġitali. Il-kontroll tal-gvern fuq id-diġitalizzazzjoni huwa indispensabbli għaliex l-iżvilupp sostenibbli issa huwa marbut b’mod inseparabbli mad-dinja diġitali;

37. jappella sabiex l-ispazju Ewropew tad-data jinkludi l-iskambju ta’ data dwar is-sostenibbiltà sabiex il-ktajjen ta’ valur ikunu jistgħu jikkontribwixxu għall-ekoloġizzazzjoni tal-industriji. Barra minn hekk, l-istabbiliment ta’ standards fil-livell tal-UE għall-ħżin u l-iskambju tad-data se jiżgura d-disponibbiltà tad-data li tista’ tintuża għal tranżizzjonijiet lejn tniġġis żero;

38. jilqa’ l-proposta ta’ kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni Ewropea u l-KtR għall-ħolqien tat-Tabella ta’ valutazzjoni tal-prestazzjoni ekoloġika tar-reġjuni tal-UE, li se tkun il-bażi għall-premju l-ġdid għar-Reġjun Ekoloġiku tas-Sena;

Kwistjonijiet speċifiċi

L-arja

39. jinnota li t-tniġġis tal-arja huwa l-akbar riskju għas-saħħa ambjentali fl-UE; 400 000 mewta prematura fis-sena jistgħu jiġu attribwiti għal dan ( 6 )

40. itenni ( 7 ) li politiki effettivi dwar il-kwalità tal-arja jeħtieġu azzjoni u kooperazzjoni fil-livelli globali, Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali. F’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, l-implimentazzjoni tiddependi ħafna fuq miżuri nazzjonali, reġjonali u lokali mfasslin għal ċirkostanzi speċifiċi;

41. jilqa’ l-ambizzjoni tal-Kummissjoni li tallinja l-istandards tal-kwalità tal-arja tal-UE aktar mill-qrib mal-aħħar rakkomandazzjonijiet tad-WHO u li ssaħħaħ id-dispożizzjonijiet dwar il-monitoraġġ, l-immudellar u l-pjani dwar il-kwalità tal-arja biex tgħin lill-awtoritajiet lokali u reġjonali; b’mod partikolari, id-dispożizzjonijiet dwar il-monitoraġġ, l-immudellar u l-pjani dwar il-kwalità tal-arja jeħtieġ li jkunu allinjati aħjar;

42. jissuġġerixxi l-użu tal-valuri fil-mira tad-WHO għall-2021 bħala għan li għandu jintlaħaq sal-2050, iżda li ma jintużawx il-valuri rakkomandati bħala valuri ta’ limitu peress li ħafna Stati Membri għadhom ma laħqux il-valuri attwali;

43. jirrakkomanda li jitqiesu l-konklużjonijiet tal-konsultazzjoni taċ-Ċentri Reġjonali tal-KtR, li investigat l-implimentazzjoni tad-Direttivi tal-UE dwar il-Kwalità tal-Arja fl-Ambjent u dwar l-Impenji Nazzjonali għat-Tnaqqis tal-Emissjonijiet (NEC) u r-rapport ta’ implimentazzjoni ( 8 ) tal-Parlament Ewropew, li jiddeskrivi d-Direttivi dwar il-Kwalità tal-Arja fl-Ambjent bħala “parzjalment effettiva li jeħtieġ li tittejjeb”;

44. jirrimarka li l-pandemija ħolqot momentum billi ħeġġet bidla modali u riallokazzjoni tal-ispazju tat-triq għall-mixi u għaċ-ċikliżmu — u aktar żoni ekoloġiċi — biex b’hekk jiġi evitat ir-ritorn lejn bliet iddominati mill-karozzi b’livelli għoljin ta’ tniġġis tal-arja;

45. jirrimarka li huma meħtieġa sforzi addizzjonali biex jitnaqqsu l-livelli ta’ tniġġis mill-irwejjaħ u jqis l-IED bħala l-għodda ewlenija għall-ġlieda kontra t-tniġġis mill-irwejjaħ peress li tkopri l-forom kollha ta’ emissjonijiet. Il-KtR jenfasizza l-importanza tax-xjenza mill-pubbliku u l-parteċipazzjoni pubblika biex jiġu indirizzati l-isfidi tat-tniġġis mill-irwejjaħ. Approċċ f’diversi livelli li jinkludi kontributi differenti ta’ diversi partijiet ikkonċernati jista’ jawtonomizza liċ-ċittadini biex jipparteċipaw f’deċiżjonijiet meħuda dwar l-ambjent tagħhom u jista’ jappoġġja lil dawk li jfasslu l-politika u lil dawk l-intrapriżi li jemettu l-irwejjaħ biex jieħdu deċiżjonijiet infurmati u jimmaniġġjaw aħjar il-kwistjoni tat-tniġġis mill-irwejjaħ;

Ilma

46. jilqa’ l-mira li l-mikroplastiċi rilaxxati fl-ambjent jitnaqqsu bi 30 % u jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi definizzjonijiet ċari tal-mikroplastiċi, iżda wkoll taħdem biex tipprevjeni r-rilaxx ta’ mikroplastiċi u materjali mhux minsuġin fis-sors billi tipproponi miżuri aktar stretti dwar il-mikroplastiċi rilaxxati intenzjonalment;

47. jilqa’ r-reviżjoni tad-Direttiva dwar it-Trattament tal-Ilma Urban Mormi u jappoġġja l-inizjattiva li din id-Direttiva tintuża biex issir ħidma lejn l-irkupru ta’ nutrijenti prezzjużi u l-inizjattiva li jiġu eżaminati sustanzi emerġenti bħar-residwi farmaċewtiċi u l-mikroplastiċi;

48. jirrakkomanda li tiġi vvalutata l-effettività ta’ dawn il-miżuri u li jiġi kkunsidrat liema investimenti huma meħtieġa fir-rigward tal-farmaċewtiċi u l-mikroplastiċi, u jitqiegħdu fil-mira l-hotspots fejn hemm riskji għall-ekoloġija jew is-sorsi tal-ilma tax-xorb;

49. jirrakkomanda l-monitoraġġ tas-sustanzi fl-ilma tal-wiċċ u ta’ taħt l-art bl-użu ta’ tekniki innovattivi ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni u li dan jiġi inkluż fir-reviżjoni tad-Direttiva dwar is-Sustanzi Prijoritarj u d-Direttiva dwar l-Ilma ta’ Taħt l-Art. Jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa ta’ skambju ta’ informazzjoni dwar ir-rimi f’żoni fejn jinġabar l-ilma minħabba li l-emissjonijiet ta’ sustanzi li jniġġsu għandhom effett downstream;

50. jesprimi tħassib li l-użu mill-ġdid tal-ilma fl-UE għadu limitat u jemmen li dan jista’ jiġi appoġġjat permezz tat-twessigħ tal-kamp ta’ applikazzjoni tar-Regolament tal-UE dwar ir-rekwiżiti minimi għall-użu mill-ġdid tal-ilma biex jinkludi l-użu tal-ilma għall-irrigazzjoni ta’ spazji ħodor f’żoni urbani, parks, ġonna u żoni għal użu pubbliku (eż. rikreazzjoni, sport);

Storbju

51. jirrimarka li kull sena jintilfu miljun sena ta’ ħajja b’saħħitha minħabba l-effetti tal-istorbju fuq is-saħħa ( 9 ) . It-tnaqqis tat-tniġġis akustiku mit-toroq huwa kruċjali biex jiġi indirizzat dan it-tħassib dejjem jikber dwar is-saħħa pubblika;

52. jargumenta li hija meħtieġa azzjoni fil-livell Ewropew biex jiġu appoġġjati l-isforzi lokali u reġjonali biex jitnaqqas it-tniġġis akustiku mit-toroq, mill-ferroviji u mill-ajruporti billi jiġu żgurati implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-rekwiżiti tal-immappjar u tar-rappurtar skont id-Direttiva dwar il-Ħsejjes Ambjentali;

53. iħeġġeġ lill-Kummissjoni tivvaluta l-opportunità li tirrevedi d-Direttiva dwar il-Ħsejjes Ambjentali biex tistabbilixxi miri obbligatorji ambizzjużi għat-tnaqqis tal-istorbju sabiex toqrob lejn il-limiti rakkomandati mid-WHO, u jappella għal pjan direzzjonali għal azzjoni mill-partijiet interessati kollha;

54. isostni li sabiex ikun hemm tnaqqis sinifikanti u fit-tul tal-istorbju, huwa essenzjali li jkun hemm bidla fl-enfasi minn miżuri li jtaffu l-istorbju eċċessiv għal dawk li jimpedixxu l-istorbju kompletament, bħall-appoġġ għal modi sostenibbli ta’ trasport bħall-mixi u ċ-ċikliżmu;

Ħamrija

55. jenfasizza l-importanza ta’ infurzabbiltà effettiva fir-rigward tal-kwalità u l-oriġini tal-ħamrija. F’dan id-dawl, prova uniformi tal-oriġini u tal-kwalità tal-ħamrija fl-Istati Membri kollha tal-UE hija kruċjali għall-awtoritajiet lokali u reġjonali biex iwaqqfu t-trasport u l-użu ta’ ħamrija kkontaminata fir-reġjuni, li jipprevjeni lil min iniġġes milli jinżamm responsabbli.

56. jenfasizza l-importanza vitali ta’ ħamrija b’saħħitha għall-benesseri u l-prosperità u huwa favur approċċ preventiv u bbażat fuq ir-riskju għall-kontaminazzjoni tal-ħamrija. L-enfasi m’għandhiex tkun biss fuq il-kwalità kimika, iżda wkoll fuq il-kundizzjoni fiżika u bijoloġika tal-ħamrija;

57. iqis li meta jintrema fil-landfills, il-plastik inixxi sustanzi kimiċi tossiċi fil-ħamrija u fl-ilma ta’ taħt l-art. Meta jiġi mmaniġġjat ħażin, il-plastik iniġġes l-art, il-passaġġi fuq l-ilma u l-oċeani. L-addittivi tossiċi u l-mikroplastiċi li jinsabu fix-xita, fil-ħamrija, fil-passaġġi fuq l-ilma, fl-oċeani u fuq il-qċaċet tal-muntanji ma jistgħux jiġu eliminati permezz tar-riċiklaġġ, ir-rimi f’landfill jew l-inċinerazzjoni. Huma biss il-limiti legalment vinkolanti fuq il-produzzjoni globali tal-plastik għal użijiet essenzjali li jistgħu jagħmlu differenza;

58. jilqa’ l-Istrateġija tal-UE għall-Ħamrija u t-tħabbira tal-Liġi tal-UE dwar is-Saħħa tal-Ħamrija, peress li l-appoġġ għall-protezzjoni tal-ħamrija permezz ta’ qafas Ewropew huwa pass kruċjali lejn in-newtralità klimatika, ir-restawr tal-bijodiversità, it-tniġġis żero, kif ukoll sistema tal-ikel tajba għas-saħħa u sostenibbli. Fl-istess ħin, jargumenta favur flessibbiltà fl-implimentazzjoni nazzjonali ta’ azzjonijiet taħt il-pjan ta’ azzjoni u l-Istrateġija l-ġdida għall-Ħamrija minħabba li hemm differenzi reġjonali kbar f’termini ta’ ġestjoni tat-territorju, pajsaġġ, ħamrija (kompożizzjoni) u użu tal-ħamrija;

59. jilqa’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tagħti parir lill-bdiewa biex jadottaw prattiki li jniġġsu inqas, billi jnaqqsu l-emissjonijiet tal-ammonijaka u tan-nitrati. Emissjonijiet oħra mis-settur agrikolu, bħall-fosfati, il-metalli, il-pestiċidi u l-farmaċewtiċi, huma importanti wkoll;

60. jitlob li tingħata attenzjoni speċjali lill-emissjonijiet diffużi storiċi. Xi drabi huwa impossibbli li jinkisbu standards ġodda, li jirriżulta f’restrizzjonijiet fuq l-użu ta’ żoni mniġġsa. Għalhekk, approċċ ibbażat fuq is-sors jeħtieġ li jiġi kkombinat ma’ strateġija għall-eliminazzjoni ta’ dawn is-sorsi eżistenti ta’ tniġġis;

Sustanzi perikolużi

61. jirrakkomanda miżuri proattivi biex jiġu limitati s-sustanzi kimiċi qabel ma jidħlu fil-katina; li jinkludu wkoll regolamenti għall-użu sikur tas-sustanzi li jitqiegħdu fis-suq. L-UE għandha tirregola s-sustanzi kimiċi bbażati fuq il-proprjetajiet intrinsiċi tagħhom ta’ ħsara għall-bnedmin u l-ambjent anke f’każ ta’ inċertezza xjentifika, billi tqis ukoll ir-riskju tal-esponiment u l-benefiċċji tagħhom għas-soċjetà u tidentifika u teskludi riskji speċifiċi u inaċċettabbli;

62. iqis li r-REACH huwa l-istrument ewlieni għall-kontroll ta’ sustanzi perikolużi li jidħlu fl-ambjent. Huwa essenzjali li l-proċessi ta’ awtorizzazzjoni u ta’ restrizzjoni tar-REACH jintużaw aktar u li jiġu identifikati aktar sustanzi ta’ tħassib serju ħafna għal-lista ta’ kandidati;

63. jappella għal restrizzjonijiet fil-livell tal-UE għall-użi problematiċi tas-sustanzi perfluworoalkilati u polifluworoalkilati (PFAS) perikolużi u l-emissjonijiet tagħhom. Ħafna minn dawn huma ta’ tħassib kbir peress li huma estremament persistenti u għandhom effett negattiv fuq is-saħħa tal-bniedem u l-ambjent;

64. jirrimarka li bħalissa hemm nuqqas ta’ għarfien dwar l-effetti (eko)tossikoloġiċi dwar ħafna sustanzi perikolużi fl-ambjent jew permezz tiegħu. L-evidenza xjentifika dwar l-impatti ekoloġiċi u fuq is-saħħa tas-sustanzi kimiċi għandha tiġi aġġornata u kkunsidrata kontinwament, u għandha ssir aċċessibbli, speċjalment fir-rigward tar-riskji għall-bnedmin u għall-ambjent.

Brussell, is-27 ta’ Jannar 2022. Apostolos TZITZIKOSTAS Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

(1) Rapport tal-EEA Nruo 22/2018: Unequal exposure and unequal impacts [Esponiment inugwali u impatti inugwali] (mhux disponibbli bil-Malti).

(2) Rapport Speċjali 12/2021: Il-Prinċipju ta’ Min Iniġġes Iħallas: Applikazzjoni inkonsistenti fil-politiki u fl-azzjonijiet ambjentali tal-UE

(3) Study 2019: The costs of not implementing EU environmental law [Studju tal-2019: Il-kostijiet tan-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-liġi ambjentali tal-UE] (mhux disponibbli bil-Malti).

(4) EEA, Rapport dwar l-indikaturi ambjentali 2017, Nru 21 (mhux disponibbli bil-Malti).

(5) Healthy environment, healthy lives: how the environment influences health and- in Europe [Ambjent b’saħħtu, ħajjiet b’saħħithom: kif l-ambjent jinfluwenza s-saħħa u l-benessri fl-Ewropa] (mhux disponibbli bil-Malti).

(6) EEA: Air Quality in Europe — 2020 report [Il-kwalità tal-arja fl-Ewropa — rapport tal-2020] (mhux disponibbli bil-Malti).

(7) Il-futur tal-politika tal-UE għal Arja Nadifa fil-qafas ta’ ambizzjoni ta’ tniġġis żero.

(8) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta' Marzu 2021 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttivi dwar il-Kwalità tal-Arja Ambjentali: id-Direttiva 2004/107/KE u d-Direttiva 2008/50/KE (2020/2091(INI)) (ĠU C 494, 8.12.2021, p. 64).

(9) https://www.eea.europa.eu/publications/health-risks-caused-by-environmental