Franza saħħet l-oqfsa istituzzjonali tagħha għall-ġlieda u għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni fis-settur pubbliku u privat f’dawn l-aħħar snin. Ġew stabbiliti istituzzjonijiet speċjalizzati ġodda kontra l-korruzzjoni, bħall-Awtorità Għolja għat-Trasparenza tal-Ħajja Pubblika (High Authority for the Transparency of Public Life, HATVP) u l-Aġenzija Franċiża Kontra l-Korruzzjoni (AFA). Bl-adozzjoni tal-liġi Sapin II fl-2016, il-mandat tal-HATVP ġie estiż għall-ġestjoni tar-reġistru tal-lobbying u issa huwa inkarigat ukoll bir-regolamentazzjoni tar-“revolving doors”. Il-liġi Sapin II introduċiet ukoll qafas komprensiv għall-protezzjoni tal-informaturi. Is-sistema tad-dikjarazzjoni tal-assi fiha informazzjoni dettaljata dwar l-attivitajiet u l-interessi preċedenti u attwali, li hija ppubblikata f’format ta’ data miftuħa. Il-Prosekutur Finanzjarju Nazzjonali stabbilixxa rekord tajjeb dwar l-iżgurar ta’ kundanni f’kawżi ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli u l-miżapproprjazzjoni ta’ fondi pubbliċi.

Spiss jitwettqu valutazzjonijiet tal-impatt u konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati fil-proċess leġiżlattiv. Abbozzi ta’ leġiżlazzjoni li joriġinaw mill-Gvern huma soġġetti għal valutazzjoni tal-impatt u jiġu ppreżentati lill-Kunsill tal-Istat għal opinjoni konsultattiva. Barra minn hekk, l-awtoritajiet regolarment jikkonsultaw lill-partijiet ikkonċernati fit-tħejjija ta’ leġiżlazzjoni. Din il-konsultazzjoni hija obbligatorja għal leġiżlazzjoni f’ċerti oqsma. Jistgħu jiġu organizzati wkoll konsultazzjonijiet miftuħa għall-pubbliku inġenerali. Reċentement, Konvenzjoni ġdida taċ-Ċittadini dwar il-Klima ġabret flimkien 150 ċittadin magħżula b’mod każwali biex jiddiskutu t-tibdil fil-klima u jħejju abbozzi ta’ liġijiet biex jindirizzawh. Sussegwentement, il-President iddeċieda li jippreżenta 146 mill-149 proposta lill-Gvern, lill-Parlament jew għal referendum. Din l-inizjattiva reċenti tipprovdi mod innovattiv kif iċ-ċittadini jiġu involuti fil-proċess leġiżlattiv.

Diversi awtoritajiet indipendenti jikkontribwixxu għas-salvagwardja tad-drittijiet fundamentali. Il-Commission Nationale Consultative des Droits de l’Homme (CNCDH) indipendenti hija l-Istituzzjoni Nazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem li ġiet akkreditata bl-istatus “A” mill-Alleanza Globali tal-Istituzzjonijiet Nazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem (Global Alliance of National Human Rights Institutions, GANHRI). Il-kompożizzjoni tas-CNCDH tiżgura rappreżentazzjoni diversa ta’ organizzazzjonijiet attivi fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem. Il-mandat tagħha tinkludi li tiskrutinizza l-konformità tal-awtoritajiet mal-istandards tad-drittijiet fundamentali u tipprovdi pariri f’dan ir-rigward. Is-Sottokumitat tal-GANHRI dwar l-Akkreditazzjoni (Sub-committee on Accreditation, SCA) inkoraġġixxa lis-CNCDH biex tkompli twessa’ l-attivitajiet tagħha b’rabta mal-mandat ta’ protezzjoni, inkluż li tissapportja emendi leġiżlattivi biex dan il-mandat isir espliċitu. L-SCA inkoraġġixxa lis-CNCDH biex tkompli ssaħħaħ il-kooperazzjoni tagħha ma’ entitajiet nazzjonali oħra tad-drittijiet tal-bniedem, bħad-Difensur tad-Drittijiet. Dan il-korp imnaqqax bil-kostituzzjoni huwa istituzzjoni ewlenija oħra fis-sistema ta’ kontrokontrolli u għandu l-kompitu li jipproteġi d-drittijiet taċ-ċittadini fir-relazzjonijiet tagħhom mal-awtoritajiet tal-Istat u jista’ jgħin lil kull persuna fiżika jew ġuridika. Id-Difensur tad-Drittijiet huwa kompetenti biex iwettaq investigazzjonijiet u medjazzjoni, joħroġ rakkomandazzjonijiet u jagħmel proposti għal riformi legali. Reċentement, id-Difensur esprima kritika dwar in-nuqqas ta’ segwitu mill-awtoritajiet ta’ sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar in-nuqqas ta’ infurzar ta’ deċiżjoni ġudizzjarja domestika.

Ġie introdott reġim ta’ emerġenza fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri adottati kienu soġġetti għal skrutinju tal-qrati. Il-liġi adottata f’Marzu biex tiġi miġġielda l-pandemija tal-COVID-19 introduċiet reġim ġdid ta’ emerġenza mfassal apposta għall-emerġenzi tas-saħħa, u huwa separata mir-reġimi ta’ emerġenza preeżistenti.L-“istat ta’ emerġenza tas-saħħa” ppermetta lill-Gvern jadotta firxa ta’ miżuri b’digriet biex jindirizza l-pandemija tal-COVID-19, bħal-limitazzjoni tal-moviment liberu tal-popolazzjoni. Is-CNCDH esprimiet kritika dwar numru ta’ dawn il-miżuri, u ħafna minnhom kienu kkontestati fil-kuntest ta’ proċeduri legali. Il-Kunsill Kostituzzjonali u l-Kunsill tal-Istat qiesu mhux konformi għadd ta’ miżuri, inkluż l-obbligu ġenerali li tinkiseb awtorizzazzjoni għad-dimostrazzjonijiet u ċerti dispożizzjonijiet relatati mal-ġbir tad-data fid-dawl tal-COVID-19. Il-Kunsill Kostituzzjonali vvalida l-liġi li ttawwal l-istat ta’ emerġenza tas-saħħa.

Inizjattivi reċenti għandhom l-għan li jrawmu l-pajsaġġ għas-soċjetà ċivili. Filwaqt li l-pajsaġġ Franċiż tas-soċjetà ċivili jitqies dejjaq, l-introduzzjoni reċenti tal-għodda diġitali “Kont tal-Assoċjazzjoni” għandha l-għan li tiffaċilita l-interazzjoni bejn l-assoċjazzjonijiet u l-awtoritajiet pubbliċi, partikolarment fir-rigward tal-applikazzjoni għal sussidji. Il-Gvern qed ifittex ukoll li jrawwem l-iżvilupp tal-assoċjazzjonijiet tas-soċjetà ċivili permezz ta’ fond iddedikat.



L-Anness I: Lista tas-sorsi f’ordni alfabetiku*

* Il-lista tal-kontribuzzjonijiet irċevuti fil-kuntest tal-konsultazzjoni għar-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt tista’ tiġi aċċessata fuq (is-sit web tal-COM).

Centre for Media Pluralism and Media Freedom (2020), 2020 Media pluralism monitor. https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/mpm-2020 .

CIVICUS, Monitor tracking civic space: France. https://monitor.civicus.org/country/france/ .

CNCDH (2020), Opinjoni dwar l-istat ta’ emerġenza tas-saħħa u l-istat tad-dritt.

CSA, informazzjoni fuq il-pubblikaturi. https://www.csa.fr/Reguler/Espace-juridique/Les-relations-du-CSA-avec-les-editeurs/Convention-des-editeurs .

GRECO (2018), Fifth Evaluation Round – Evaluation Report on France on preventing corruption and promoting integrity in central governments (top executive functions) and law enforcement agencies.

GRECO (2018), Fourth Evaluation Round – Second Compliance Report on France on corruption prevention in respect of members of Parliament, judges and prosecutors.

Id-Difensur tad-Drittijiet (2020), Ittra lill-Presidenti tas-Senat u l-Assemblea Nazzjonali dwar il-liġi li testendi l-istat ta’ emerġenza tas-saħħa.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), l-Ewrobarometru: il-perċezzjoni tal-indipendenza tas-sistema tal-ġustizzja nazzjonali fl-UE fost il-pubbliku ġenerali.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), l-Ewrobarometru Flash 482: l-attitudnijiet tan-negozji lejn il-korruzzjoni fl-UE.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), l-Ewrobarometru Speċjali 502: korruzzjoni.

Il-Gvern Franċiż (2020), Input minn Franza għar-Rapport tal-2020 dwar l-Istat tad-Dritt.

Il-Kummissjoni Ewropea (2020), it-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Ġustizzja tal-UE.