Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġija makroreġjonali għar-Reġjun tal-Karpazji

(2020/C 79/03)

Relatur : Władysław ORTYL (PL/KRE), President tar-Reġjun ta’ Podkarpackie

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

L-importanza tal-istrateġiji makroreġjonali għall-koeżjoni tal-Unjoni Ewropea

1. ifakkar li t-Trattati Ewropej ( 1 ) jirrikjedu li l-Unjoni Ewropea tiżviluppa u ssegwi miżuri biex issaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tagħha;

2. huwa tal-fehma li l-istrateġiji makroreġjonali jgħinu biex jiġu indirizzati sfidi komuni f’oqsma speċifiċi li jaqgħu f’kuntest ġeografiku u transkonfinali wiesa’. Dawn l-istrateġiji jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-kisba tal-koeżjoni territorjali bejn il-pajjiżi u r-reġjuni differenti permezz tal-użu konġunt tal-potenzjal taż-żoni transkonfinali ( 2 ) ; huwa tal-fehma li l-proċess tal-ħolqien ta’ strateġiji makroreġjonali jirrifletti l-evoluzzjoni naturali tal-UE u jirrappreżenta l-pass li jmiss fit-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi, ir-reġjuni u l-komunitajiet lokali bejn il-fruntieri;

3. jenfasizza li l-istrateġiji makroreġjonali huma strument ta’ governanza f’diversi livelli li jintegra l-attivitajiet tal-atturi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali bil-għan li jinkisbu l-objettivi magħżula. Huma jżidu wkoll il-komplementarjetà ta’ diversi strateġiji u programmi politiċi li huma stabbiliti u implimentati fil-livelli differenti ta’ governanza. Din il-ġabra ta’ potenzjali, kif ukoll il-koordinazzjoni ta’ miżuri biex jiġu eliminati l-ostakoli li jxekklu l-iżvilupp jirrappreżentaw valur miżjud ġenwin Ewropew;

4. jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali jaqdu rwol essenzjali fl-approfondiment tal-integrazzjoni tal UE, peress li dawn jagħtu aktar impetu lill-proċessi ta’ żvilupp fil-livell reġjonali u lokali. Dan se jiġi ffaċilitat bl-iskambju ta’ esperjenzi u t-trasferiment tal-aħjar prattiki mill-pajjiżi u r-reġjuni koperti mill-istrateġija. Dan huwa mod naturali kif jinħolqu l-kundizzjonijiet għall-iżvilupp tas-solidarjetà Ewropea u r-responsabbiltà għall-iżvilupp tal-makroreġjun kollu. Dan jippermetti li jiġu megħluba perspettivi partikolari favur kunċett li jqis il-kuntest usa’ tal-makroreġjun kollu. L-istrateġiji makroreġjonali jservu wkoll ta’ katalizzaturi għall-inizjattivi tal-komunitajiet lokali u reġjonali biex iqarrbu liċ-ċittadini lejn l-idea Ewropea;

5. jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kruċjali fil-promozzjoni tad-demokrazija, id-deċentralizzazzjoni u l-awtonomija lokali u reġjonali, bl-involviment tagħhom fl-istrateġiji makroreġjonali eżistenti u fit-tfassil ta’ strateġiji ġodda. L-istrateġiji se jsiru strument ta’ kooperazzjoni territorjali minn isfel għal fuq u se jkunu bbażati fuq l-impenn ta’ atturi reġjonali u lokali u s-soċjetà ċivili. Bis-saħħa tal-implimentazzjoni ta’ miżuri konġunti għall-implimentazzjoni tal-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali, se tiġi stabbilita pjattaforma kollaborattiva biex tippromovi s-sistema Ewropea ta’ valuri, it-tisħiħ tal-prinċipji demokratiċi u standards ogħla għall-ġestjoni tal-iżvilupp reġjonali, inkluż l-iżvilupp ta’ mudell għal governanza f’diversi livelli;

Il-Karpazji bħala makroreġjun speċifiku fl-Ewropa

6. jenfasizza li, b’erja ta’ 190 000 km2, il-Muntanji Karpazji huma t-tieni l-akbar reġjun muntanjuż fl-Ewropa wara l-Alpi, u għandhom popolazzjoni ta’ madwar 68 miljun ruħ. Il-Karpazji huma medda muntanjuża omoġenja, ikkaratterizzata minn sfidi u opportunitajiet speċifiċi ta’ żvilupp minħabba s-sitwazzjoni ġeografika partikolari tagħha;

7. jenfasizza r-riżorsi uniċi tal-Karpazji, bħall-ġid naturali, il-wirt multikulturali uniku, ir-riżorsi umani u l-identità komuni tal-komunitajiet tal-muntanji. Dan kollu joffri opportunitajiet kbar għal ħidma konġunta fl-interess ta’ żvilupp soċjoekonomiku aktar dinamiku, sostenibbli u bbilanċjat taż-żona;

8. jenfasizza li, fid-dawl tal-valur għoli tal-bijodiversità u l-preservazzjoni tal-ambjent naturali, il-Karpazji huma ta’ importanza kbira għall-Ewropa kollha. Dan huwa sors ta’ wirt Ewropew, li għandu jiġi mħares għall-ġenerazzjonijiet futuri. Dan iġib miegħu l-obbligu li jinstabu opportunitajiet responsabbli għall-iżvilupp ekonomiku sabiex dan il-wirt ikun imħares u ppreservat. Għalhekk, jeħtieġ li jkunu kkoordinati l-azzjonijiet tal-atturi fil-livelli kollha ta’ governanza f’dan il-qasam, filwaqt li titqies in-natura transfruntiera ta’ kwistjonijiet ambjentali;

9. jiġbed l-attenzjoni għall-potenzjal tal-komunitajiet tal-viċinat li jmorru lura mijiet ta’ snin fid-diversi partijiet tar-reġjun Karpazju, kif ukoll għall-kultura rikka tar-reġjuni muntanjużi, li hija r-riżultat tar-rabta bejn l-esperjenzi storiċi komuni u t-tradizzjonijiet pastorali komuni bejn il-Lvant u l-Punent. L-inizjattivi attwali fir-rigward tal-preservazzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali komuni ( 3 ) jenfasizzaw il-potenzjal sinifikanti għall-integrazzjoni tal-komunitajiet lokali. Ir-rispett tad-drittijiet tal-minoranzi etniċi u l-preservazzjoni tal-wirt kulturali tagħhom huma importanti ħafna fir-reġjun tal-Karpazji;

10. jirrimarka li l-ifqar reġjuni tal-Istati Membri jiffurmaw proporzjon sinifikanti tal-makroreġjun tal-Karpazji u li l-PDG per capita fil-parti l-kbira tar-reġjuni ma jaqbiżx il-50 % tal-medja tal-UE. L-opportunitajiet ta’ żvilupp tagħhom huma limitati għax jinsabu mbiegħda miċ-ċentri ta’ żvilupp Ewropej, min-nuqqas ta’ żvilupp tal-konnessjonijiet tal-mezzi ta’ komunikazzjoni minħabba t-topografija tat-territorju, u minħabba ostakli transkonfinali li ntirtu mill-imgħoddi. Fattur ieħor huwa n-nuqqas ta’ infrastruttura minħabba nuqqas ta’ investiment tul bosta snin, it-trasformazzjoni tal-ekonomiji u n-negliġenza tal-potenzjal tal-iżvilupp;

11. huwa tal-fehma li l-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni muntanjużi fir-reġjun tal-Karpazji għandhom ikunu magħrufa u li l-potenzjal speċifiku ta’ dan il-makroreġjun għandu jiġi sfruttat. Il-kooperazzjoni ta’ sħubija bejn l-Istati u r-reġjuni tal-Karpazji se tippermetti li jittieħdu azzjonijiet aktar xierqa taħt kundizzjonijiet speċifiċi u ħtiġijiet ta’ żvilupp territorjali, determinati minn ċirkostanzi soċjali, storiċi, infrastrutturali u ġeopolitiċi;

12. huwa tal-fehma li dokument ta’ strateġija tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-kwistjoni tal-Karpazji jiġbed l-attenzjoni għall-problemi ta’ dan it-territorju u jippermetti li jkun sfruttat il-potenzjal uniku, iżda li attwalment mhux użat, tal-makroreġjun kollu kemm hu billi jiffoka fuq l-isfidi u l-problemi ewlenin ta’ dan it-territorju;

13. jenfasizza li l-Muntanji Karpazji huma żona ġeopolitika estremament importanti fejn jiltaqgħu l-interessi politiċi u ekonomiċi strateġiċi tal-Lvant u tal-Punent tal-Ewropa. Wara t-tkabbir tal-Unjoni Ewropea fl-2004, ir-reġjun sar saħansitra aktar importanti peress li jinsab fil-fruntiera sħiħa tal-Lvant tal-UE;

14. jirrimarka li l-makroreġjun tal-Karpazji ma jinkludix biss lill-Istati Membri tal-UE iżda jinkludi wkoll lir-Repubblika tal-Moldova, is-Serbja u l-Ukrajna, li mhux biss isaħħaħ l-integrazzjoni tal-Istati Membri tal-UE, iżda din tkun tista’ tiġi estiża wkoll għall-pajjiżi ġirien billi dawn jiġu inklużi f’kooperazzjoni msaħħa;

L-objettivi tal-istrateġija makroreġjonali għall-Karpazji

15. jiġbed l-attenzjoni lejn għadd ta’ inizjattivi meħuda f’livelli differenti u minn firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati biex tinħoloq strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji (l-istrateġija tal-Karpazji) ( 4 ) . Dan wassal għal dikjarazzjonijiet ( 5 ) fejn ingħata appoġġ għall-idea li tinħoloq strateġija bħal din. Jeħtieġ li jkun enfasizzat il-fatt li dawn l-inizjattivi jitwettqu kemm fil-livell tal-gvernijiet u tal-parlamenti nazzjonali, kif ukoll tar-reġjuni, il-bliet u l-komunitajiet lokali;

16. jilqa’ l-fatt li d-dokumenti kollha ġew adottati fuq il-bażi ta’ djalogu bejn il-partijiet interessati differenti tal-istrateġija futura, filwaqt li kienet ikkunsidrata n-natura transnazzjonali, interreġjonali u lokali tagħhom. Dan kollu juri l-komplementarjetà tal-azzjonijiet meħuda, li fil-futur jistgħu jkunu kundizzjoni għas-suċċess ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji;

17. jilqa’ l-azzjonijiet meħuda fl-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni Qafas tal-2003 dwar il-Protezzjoni u l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Karpazji (il-Konvenzjoni tal-Karpazji); li hija ftehim internazzjonali multilaterali għar-reġjun tal-Karpazji, adottat skont il-prinċipji tat-Trattat tal-liġi internazzjonali. Il-partijiet tal-ftehim huma obbligati jikkooperaw u jsegwu politika komprensiva għall-protezzjoni u l-iżvilupp sostenibbli tar-reġjun tal-Karpazji, filwaqt li jqisu wkoll l-objettivi u d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni fil-politiki settorjali tagħhom (eż. dwar il-ġestjoni tat-territorju, l-agrikoltura, il-forestrija, it-trasport u t-turiżmu), li jiżguraw koordinazzjoni aħjar ta’ dawn il-politiki u l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ approċċ integrat għall-ġestjoni tar-riżorsi tat-territorju;

18. jinnota li l-Konvenzjoni tal-Karpazji hija mekkaniżmu ta’ governanza multisettorjali li jkopri r-reġjun tal-Karpazji kollu, li jippermetti l-integrazzjoni transsettorjali u l-parteċipazzjoni wiesgħa tal-partijiet interessati f’livelli differenti (nazzjonali, reġjonali, NGOs). L-istandards għall-kooperazzjoni f’diversi livelli li diġà ġew żviluppati, li wasslu għall-iffirmar ta’ ħames protokolli tematiċi għall-Konvenzjoni tal-Karpazji ( 6 ) , jistgħu jintużaw bħala punt ta’ referenza importanti għal aktar kooperazzjoni ( 7 )

19. ifaħħar l-esperjenza u l-prestazzjoni tal-Ewroreġjun tal-Karpazji, li ġie stabbilit fl-1993 bħala inizjattiva soċjopolitika appoġġjata mill-gvernijiet tal-pajjiżi tal-Karpazji u huwa l-eqdem organizzazzjoni li tappoġġja l-iżvilupp soċjoekonomiku ta’ dan ir-reġjun. Fuq il-bażi tal-esperjenza miksuba tul aktar minn 26 sena, ġiet iffurmata struttura ta’ kooperazzjoni transettorjali, internazzjonali u speċjalizzata li tinkludi ’l fuq minn 1 000 attur;

20. ifakkar li, fi Frar 2016, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni stabbilixxa l-Grupp Interreġjonali tal-Karpazji, li jlaqqa’ flimkien rappreżentanti ta’ awtoritajiet reġjonali u lokali mill-pajjiżi interessati fil-ħolqien ta’ strateġija makroreġjonali għall-Karpazji;

21. ifakkar fl-Opinjoni tiegħu dwar “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali ( 8 ) ”, li fiha ppromova l-ħolqien ta’ strateġija għar-reġjun tal-Karpazji u esprima t-twemmin li l-ħolqien ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji jkun eċċellenti għall-inizjattivi eżistenti bħalma huma l-Konvenzjoni tal-Karpazji u l-Ewroreġjun Karpazjan u jagħmilha possibbli li jiġi sfruttat il-potenzjal eżistenti ta’ kooperazzjoni tal-awtoritajiet fil-livelli kollha;

22. jinnota li l-objettiv ewlieni tal-istrateġija tal-Karpazji għandu jkun il-preservazzjoni tal-valur naturali għoli taż-żona u t-tisħiħ tal-kompetittività u l-attraenza tal-makroreġjun tal-Karpazji abbażi tal-wirt naturali u kulturali uniku, il-potenzjal ta’ żvilupp inerenti sostenibbli ta’ dan ir-reġjun u l-ħolqien ta’ vantaġġi kompetittivi. Għalhekk dan ifisser li jiżdied l-istandard tal-għajxien u togħla l-kwalità tal-ħajja tar-residenti tar-reġjun tal-Karpazji filwaqt li jinżammu l-valuri ekoloġiċi uniċi tiegħu;

23. huwa tal-fehma li kwistjoni waħda li għandha tiġi indirizzata b’urġenza hija d-depopolazzjoni u l-popolazzjoni li qed tixjieħ fir-reġjun Karpazju; għalhekk, l-iżvilupp tal-provvista ta’ servizzi soċjali bażiċi fil-Karpazji, b’mod partikolari dawk relatati mal-aċċess għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-inklużjoni soċjali, għandu jkun aspett ewlieni tal-kooperazzjoni fi ħdan strateġija makroreġjonali għall-Karpazji;

24. huwa tal-fehma li l-azzjonijiet proposti fl-istrateġija għandhom jiffukaw fuq it-tisħiħ tal-kooperazzjoni sostenibbli u ekonomika fis-setturi makroreġjonali strateġiċi: industrija nadifa, turiżmu sostenibbli u settur agroalimentari permezz tal-iżvilupp ta’ raggruppamenti Karpazjani u tal-ekosistema tal-innovazzjoni makroreġjonali. Il-miżuri proposti għandhom jiffukaw fuq l-użu effiċjenti tar-riżorsi lokali, inkluż permezz taċ-ċertifikazzjoni u l-introduzzjoni ta’ tikketta komuni tal-Karpazji għall-prodotti, u l-potenzjal komuni tal-pajjiżi u r-reġjuni tal-Karpazji u jsaħħu l-integrazzjoni ta’ dawk ir-reġjuni b’kundizzjonijiet soċjoekonomiċi inqas favorevoli fl-iżvilupp biex b’hekk tittejjeb l-kompetittività tal-makroreġjun kollu kemm hu;

25. jenfasizza li l-valur ambjentali tal-Karpazji huwa parti integrali mill-iżvilupp tal-makroreġjun. It-titjib tal-kooperazzjoni makroreġjonali mmirata lejn il-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-ambjent naturali, il-ġestjoni tar-riskji naturali, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għall-konsegwenzi tiegħu, kif ukoll ir-rabta bejn dawn tal-aħħar u l-ġestjoni ta’ materjal ta’ propagazzjoni permezz ta’ ġestjoni sostenibbli tal-foresti, u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet fir-rigward tas-sensibilizzazzjoni dwar l-ambjent se jwasslu għal kwalità ambjentali ogħla fir-reġjun. Il-koordinazzjoni ta’ attivitajiet fiż-żona sħiħa tal-Karpazji se twassal għal ekonomiji ta’ skala;

26. iqis li ż-żona muntanjuża kollha tal-Karpazji għandu jkollha rwol attiv u tagħti kontribut kbir lill-politika tal-Unjoni Ewropea dwar it-tibdil fil-klima, bil-għan komuni li ssegwi l-impenji li saru skont il-Ftehim ta’ Pariġi. Aħna nenfasizzaw il-ħtieġa li l-foresti tal-Karpazji għandhom jiġu preservati minħabba r-rwol importanti li għandhom fit-tnaqqis tas-CO 2 u l-importanza tagħhom fil-proċess taż-żamma tal-ilma, il-protezzjoni tal-ħamrija u l-konservazzjoni tal-bijodiversità;

27. huwa tal-fehma li l-adozzjoni ta’ inizjattivi li jżidu l-kompetittività u l-innovazzjoni tar-reġjun għandhom jimxu id f’id mat-titjib tal-aċċessibilità għalihom. Il-miżuri f’oqsma oħrajn ma jistgħux jiġu implimentati mingħajr trasport sostenibbli u infrastruttura diġitali u soċjali. Miżuri konġunti f’dan il-qasam se jikkontribwixxu għall-ftuħ tar-reġjun tal-Karpazji u jsaħħu l-koeżjoni interna tiegħu, inkluż it-tisħiħ tal-konnessjonijiet transkonfinali;

28. jirrimarka li l-ippjanar spazjali u l-kooperazzjoni fir-reġjun huma elementi essenzjali fl-iżvilupp komprensiv tar-reġjun tal-Karpazji. Il-kwalità tal-kooperazzjoni, u b’hekk il-prospetti għall-iżvilupp tal-makroreġjun, tiddependi b’mod kruċjali fuq jekk l-istituzzjonijiet, inklużi l-awtoritajiet lokali, jagħmlux xogħol tajjeb. L-istrateġija għandha tqis l-ispeċifiċitajiet tal-istrutturi tal-insedjamenti tal-Karpazji (jiġifieri l-għadd kbir ta’ bliet żgħar li jinsabu fil-widien); kif ukoll il-komunitajiet pastorali tradizzjonali li jgħixu f’altitudnijiet ogħla li ddgħajfu minħabba bidliet soċjoekonomiċi f’dawn l-aħħar deċennji). Huwa importanti li jiġu żviluppati r-rabtiet funzjonali bejn iż-żoni muntanjużi tal-Karpazji u ż-żoni tal-madwar u biex jissaħħu ċ-ċentri urbani;

29. b’segwitu għall-Opinjoni ( 9 ) preċedenti tiegħu, iqis li l-istrateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji tkun tikkomplementa l-attivitajiet imwettqa fil-qafas tal-Istrateġija eżistenti għar-Reġjun tad-Danubju, peress li din tippermetti li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tat-territorju muntanjuż tal-Karpazji. Barra minn hekk, jenfasizza li l-Istrateġija għar-Reġjun tad-Danubju (EUSDR, li nħolqot fl-2010) bħalissa hija l-istrateġija makroreġjonali tal-UE li tkopri l-akbar territorju, li parti minnu hija koperta wkoll mill-Istrateġija għar-Reġjun tal-Alpi (EUSALP, 2016) u l-Istrateġija għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku (EUSAIR, 2014), li ma għandha l-ebda effett negattiv; jinsab konvint li dan se jkun ukoll il-każ tal-Istrateġija tal-Karpazji;

30. ifakkar u jtenni l-pożizzjoni diġà espressa diversi drabi fl-Opinjonijiet ( 10 ) tiegħu li jilqa’ l-inizjattiva għall-iżvilupp ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji u jqisha bħala inizjattiva matura li tinvolvi l-livelli kollha ta’ governanza (Ewropew, nazzjonali, reġjonali, lokali);

31. ifakkar fl-istedina tal-Kunsill biex jingħata impetu politiku mġedded lill-istrateġiji reġjonali u r-rieda tiegħu li janalizza l-inizjattivi li għandhom l-għan li jistabbilixxu strateġiji ġodda ( 11 )

32. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja inizjattivi biex tinħoloq strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji bħala strateġija makroreġjonali ulterjuri u li tindirizza reġjun Ewropew b’karatteristiċi muntanjużi;

33. iqis li l-istrument ta’ strateġija makroreġjonali jippermetti użu aktar effiċjenti tar-riżorsi finanzjarji disponibbli taħt l-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea, billi tinħoloq sistema valida u konkreta għall-kofinanzjament u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet b’appoġġ għar-reġjuni fil-pajjiżi tal-Karpazji. B’dan il-mod jittejjeb ukoll l-aċċess għall-finanzjament ( 12 ) tal-UE għal dawn ir-reġjuni;

34. filwaqt li jqis il-kontribut pożittiv tal-Konvenzjoni tal-Karpazji, ir-rilevanza tal-objettivi tagħha u l-konsistenza tagħha mal-prijoritajiet tal-UE, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tieħu azzjoni biex tiżgura li l-UE taderixxi mal-Konvenzjoni bħala parti kontraenti; ifakkar li l-Unjoni Ewropea diġà tifforma parti mill-Konvenzjoni Alpina.

Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2019. Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Ara, fost l-oħrajn, it-Titolu XVIII tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

(2) Simili għal strumenti oħrajn, bħar-Raggruppamenti Ewropej ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT), il-programmi Interreg jew il-programmi tal-Istrument Ewropew ta’ Viċinat.

(3) Eżempji ta’ dan huma proġetti taħt il-programmi attwali ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea, inklużi proġetti implimentati mill-muniċipalitajiet jew l-NGOs.

(4) Il-kwistjoni ta’ strateġija għall-Karpazji qed tiġi diskussa fis-serje internazzjonali ta’ konferenzi bl-isem ta’ “Europa Karpat” (L-Ewropa tal-Karpazji), li ilha sseħħ mill-2011. Bħala parti mill-Forum Ekonomiku fi Krynica, isiru diskussjonijiet tal-panel dwar l-istrateġija tal-Karpazji, li jiġbru flimkien imsieħba internazzjonali li jirrappreżentaw il-parlamenti, il-gvernijiet u r-reġjuni. Eżempji ta’ inizjattivi tal-gvern lokali jinkludu: l-organizzazzjoni tal-Forum Internazzjonali ta’ Kooperazzjoni għall-Karpazji, il-Jiem tal-Karpazji tal-Komunità tal-Viċinat, kif ukoll diversi konferenzi u laqgħat.

(5) F’Settembru 2018 rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Ungerija, tas-Slovakkja, tal-Ukrajna u tal-Polonja ffirmaw id-Dikjarazzjoni tal-Karpazji (Declaration of Intent to Create the EU Macro-Regional Strategy for the Carpathian Region - Dikjarazzjoni ta’ intenzjoni li titfassal strateġija makroreġjonali tal-UE għar-Reġjun tal-Karpazji).

(6) Protokoll dwar il-Konservazzjoni u l-Użu Sostenibbli tad-Diversità Bijoloġika u tal-Pajsaġġ, 2008, Bucharest; Protokoll dwar it-Turiżmu Sostenibbli, 2011, Bratislava; Protokoll dwar il-Ġestjoni Sostenibbli tal-Foresti, 2011, Bratislava; Protokoll dwar it-Trasport Sostenibbli, 2015, Mikulav u Protokoll dwar l-Agrikoltura Sostenibbli u l-Iżvilupp Rurali, 2017 Lilllafüred.

(7) Il-kooperazzjoni taħt il-Konvenzjoni tal-Karpazji, li jappartjenu għaliha s-seba’ pajjiżi tal-Karpazji (ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Serbja, is-Slovakkja u l-Ukrajna) hija element importanti mill-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea, peress li flimkien mal-ħames Stati Membri tal-UE din tinvolvi wkoll żewġ pajjiżi terzi li għandhom fruntiera diretta mal-UE (is-Serbja u l-Ukrajna).

(8) Opinjoni tal-KtR 6422/2018 “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali”, relatur: Dainis Turlais (LV/ALDE).

(9) Opinjoni CdR 6422/2018.

(10) Inklużi Opinjonijiet bħal: “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali”, CdR 6422/2018; “L-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali”, CdR 2554/2017; “Il-futur tal-politika ta’ koeżjoni” (2017/C 306/03).

(11) COM(2019) 21 final – Dok. 5927/19 + ADD 1.

(12) B’kont meħud tal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew u l-opinjonijiet proprja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, inkluża l-Opinjoni 2017/C/306/03 tal-KtR li tappella li l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jkunu bbażati fuq approċċ immirat lejn oqsma speċifiċi, filwaqt li tindika li l-politika u l-azzjonijiet tal-UE għandhom jiffukaw fuq il-problemi konkreti ta’ ċerti territorji li s-sitwazzjoni strutturali u soċjoekonomika tagħhom tiġġustifika, skont it-TFUE, l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi.