Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill ulill-Parlament Ewropew - It-Tieni Rapport ta’ Monitoraġġ dwar ir-ristrutturar ta’ l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja {SEC(2005) 1039 } /* KUMM/2005/0359 finali */





Brussel 3.8.2005 KUMM(2005) 359 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL ULILL-PARLAMENT EWROPEW It-Tieni Rapport ta’ Monitoraġġ dwar ir-ristrutturar ta’ l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja {SEC(2005) 1039 } RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL ULILL-PARLAMENT EWROPEW It-Tieni Rapport ta’ Monitoraġġ dwar ir-ristrutturar ta’ l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja 1. INTRODUZZJONI Il-finalizzazzjoni tar-ristrutturar ta’ l-azzar fl-Istati Membri l-ġodda u l-integrazzjoni sħiħa tal-kumpaniji rispettivi fis-Suq Intern tibqa’ sfida mill-akbar. Ħafna kumpaniji fiż-żewġ pajjiżi ma kisbux il-vijabilità qabel l-adeżjoni fl-1ta'Mejju2004, u l-gvernijiet rispettivi taw sostenn finanzjarju fuq il-bażi li l-benefiċjarji jsiru vijabbli fuq medda ta’ żmien twil. Għal din ir-raġjuni, perjodi ta' tranżizzjoni kienu nnegozjati bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika Ċeka u l-Polonja sabiex jippermettu l-għoti ta' għajnuna statali lill-kumpaniji speċifiċi. Din l-eżenzjoni mir-regoli dwar l-għajnuna statali hija suġġetta għal ċerti obbligi, kemm għall-gvernijiet rispettivi kif ukoll għall-kumpaniji individwali, li huma stipulati f’Protokolli inkorporati fit-Trattat ta’ Adeżjoni. Il- Protokoll 2[1] huwa dwar ir-ristrutturar ta’ l-industrija ta’ l-azzar Ċeka u l- Protokoll 8[2] dwar ir-ristrutturar ta’ l-industrija ta’ l-azzar Pollakka. Il-Protokolli jistipulaw ukoll dispożizzjonijiet dettaljati għall-monitoraġġ u għar-rappurtaġġ ta’ dawn l-obbligi, inkluż dak li l-Kummissjoni tirraporta lill-Kunsill. Fis-7ta’Lulju2004, il-Kummissjoni adottat l-ewwel Rapport ta' Monitoraġġ tagħha dwar ir-ristrutturar ta’ l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja għas-sena 2003[3]. F’dan ir-rapport il-Kummissjoni identifikat dewmien fil-proċess ta’ ristrutturar, partikolarment f’dak li għandu x’jaqsam ma’ investimenti. Hija rrakkomandat liż-żewġ pajjiżi sabiex jieħdu vantaġġ mill-kundizzjonijiet pożittivi tas-suq u sabiex jaċċeleraw il-proċess ta’ ristrutturar fis-snin li ġejjin sabiex il-kumpaniji relevanti jkunu jistgħu jiksbu l-vijabilità sa tmiem il-perjodu ta’ ristrutturar. Dan it-tieni rapport ta’ progress, li huwa msejjes fuq rapporti ta’ monitoraġġ nazzjonali nnotifikati mill-awtoritajiet ta’ l-Istati Membri, kif ukoll fuq evalwazzjoni indipendenti u taħditiet ma’ min għandu interess, jisħaq fuq il-fatt li kumpaniji ta’ l-azzar qegħdin jaħdmu f’suq eċċezzjonalment tajjeb li wera livelli ta’ domanda għall-azzar u prezzijiet ta’ l-azzar li ilhom is-snin ma jidhru. Dan għen lill-kumpaniji sabiex itejbu konsiderevolment ir-riżultati ta’ bejgħ u ta’ ħidma u kellu jiffaċilita l-implimentazzjoni tal-programmi ta’ ristrutturar. L-evalwazzjoni tar-riżultati, madanakollu, turi li xi kumpaniji għadhom mhumiex jagħtu riżultati tajbin biżżejjed u jistgħu ma jkunux vijabbli sa tmiem il-perjodu ta' ristrutturar fil-31ta’Diċembru2006. Billi fadal biss 18-ilxahar sa dik id-data mmirata, il-Kummissjoni tistieden il-kumpaniji benefiċjarji u l-awtoritajiet sabiex iqisu bir-reqqa r-rakkomandazzjonijiet tagħha. Il-Kummissjoni tenfasizza li, jekk il-kumpaniji ma jerġgħux ikunu vijabbli sa tmiem il-perjodu ta’ ristrutturar, hija se tanalizza r-raġjunijiet għal din il-qagħda. Jekk in-nuqqas ta’ l-irkupru tal-vijabilità hu kkawżat mill-fatt li l-miżuri ta’ ristrutturar previsti mill-Programm ta' Ristrutturar Nazzjonali u li l-Pjanijiet ta’ Negozju Individwali ma twettqux kif ippjanat, huwa possibbli li tittieħed azzjoni sabiex tintradd lura l-għajnuna li ngħatat. Dan ir-rapport jiddeskrivi l-progress milħuq fl-2004 u fih l-elementi li ġejjin: - deskrizzjoni ta’ l-iżviluppi fis-suq globali ta’ l-azzar, l-isfond li fuqu qiegħed jitwettaq il-proċess ta’ ristrutturar; - rapport speċifiku għal kull pajjiż dwar ir-riżultati ewlenin tal-monitoraġġ dwar l-għajnuna statali u punti ta’ riferiment ewlenin tar-ristrutturar kif iddefiniti fl-annessi għall-Protokolli (tnaqqis fil-kapaċità, investimenti, produttivitità, spejjeż u vijabilità) - konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet dwar miżuri li għandhom jitwettqu u t-tkomplija meħtieġa fir-rigward ta’ kumpaniji benefiċjarji sabiex tintlaħaq il-vijabilità sat-tmiem il-perjodu ta’ ristrutturar. Rapporti ta’ progress lill-Kunsill se jkunu mħejjija kull sena. L-aħħar rapport, li jkopri l-progress fl-2006, se jitressaq fl-2007. Dan l-aħħar rapport se jagħti wkoll evalwazzjoni kumplessiva tar-riżultati miksuba matul il-proċess ta’ ristrutturar (2003-2006). 2. ŻVILUPPI FIS-SUQ GLOBALI TA’ L-AZZAR [4] Il-proċess ta’ ristrutturar huwa affettwat minn numru ta’ fatturi inklużi l-miżuri mdaħħlin minn kumpaniji u awtoritajiet pubbliċi, l-iżviluppi ekonomiċi ġenerali u s-sitwazzjoni tas-suq. Għalhekk, għarfien tajjeb ta’ dawn l-elementi huwa meħtieġ sabiex tkun apprezzata l-prestazzjoni tal-kumpaniji ta' l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja. Is-suppożizzjonijiet bażiċi dwar l-iżvilupp tas-suq globali ta’ l-azzar huma miġburin fil-qosor hawn taħt. Il-kuntest tas-suq globali li fih operaw il-kumpaniji fl-2004 kien eċċezzjonalment favorevoli. L-ekonomija dinjija bdiet tirkupra fit-tieni nofs ta’ l-2003 u wriet tkabbir qawwi fl-2004, l-iktar fl-Asja u fl-Amerika ta’ Fuq, b’rata annwali ta’ tkabbir ta’ 5.5% minn sena għal sena meta mqabbla mar-rata annwali ta' tkabbir ta' 2.8% fll-2003. Dan kellu impatt pożittiv ħafna fuq id-domanda u l-kummerċ ta’ l-azzar, wara ċiklu baxx ta’ sentejn. Il-prestazzjoni ta’ l-ekonomija, immexxija mit-tkabbir ta’ suċċess tas-suq Ċiniż, wriet aċċelerazzjoni mhux mistennija li għolliet il-konsum dinji ta’ l-azzar għal rekord ġdid ta’ 967 miljun tunnellata ta’ prodotti lesti fl-2004, b’żieda ta’ 9% meta mqabbel ma’ l-2003. Din it-tendenza ta’ żieda hija mistennija tkompli matul l-2005 iżda b’pass ħafna iktar bil-mod bi tbassir ta’ żieda ta’ madwar 3.8%. Fl-Unjoni Ewropea, l-ekonomija rkuprat b’pass inqas mgħaġġel biex fl-2004 laħqet tkabbir tal-PGD ta’ 2.4% meta mqabbel ma’ l-0.9% fl-2003. Fl-istess ħin, id-domanda ta’ prodotti lesti ta’ l-azzar fl-UE, wriet żieda sinifikanti fl-2004 ta’ 7% meta mqabbla ma’ l-1.5% fl-2003. Kemm il-kumpaniji ta’ l-azzar Ċeki u kemm dawk Pollakki bbenefikaw bi sħiħ mit-tkabbir tas-swieq ewlenin ta’ l-esportazzjoni tagħhom. Huma żiedu wkoll il-bejgħ tagħhom fis-swieq nazzjonali tagħhom li qed jikbru saħansitra b’pass aktar imgħaġġel. Tbassir attwali, madankollu, juri żieda ħafna inqas fid-domanda għall-2005 b’riżultat tat-tkabbir ta’ l-ekonomija Ewropea li mistenni jkun inqas għal madwar 2%. Il-prezzijiet ta’ l-azzar żdiedu b’ħeffa kbira fl-2004 u wrew żieda fuq livell dinji ta' madwar 60% f'prodotti ċatti u twal ta' l-azzar. Fl-Unjoni Ewropea l-prezzijiet żdiedu b’pass inqas mgħaġġel ta’ madwar 30%, li kien influwenzat mis-saħħa ta’ l-euro. Fl-istess perjodu, iż-żieda fid-dħul tal-manifatturi ta’ l-azzar kienet parzjalment ikkumpensata miż-żidiet sinifikanti fil-prezz ta’ materji primi, it-trasport u l-enerġija. Il-prospettiva għall-2005 tbassar stabilizzazzjoni tal-prezzijiet. 3. RIŻULTATI TAL-PROGRAMMI TA’ MONITORAĠĠ FIR-REPUBBLIKA ĊEKA U FIL-POLONJA 3.1. Ir-Repubblika Ċeka Għalkemm l-iżviluppi pożittivi kumplessivi tas-suq, li ppermettew lill-produtturi kollha ta' l-azzar itejbu b’mod sinifikanti il-prestazzjoni finanzjarja tagħhom, mhux il-kumpaniji ta’ l-azzar Ċeki kollha jinsabu f’qagħda li jiksbu vijabilità sostenibbli. Din hija primarjament konsegwenza ta' dewmien fil-proċess ta’ privatizzazzjoni, li hu, madankollu, mistenni jintemm f’nofs l-2005. Fuq il-bażi ta’ l-informazzjoni disponibbli miksuba minn sorsi varji, il-Kummissjoni kkonkludiet li r-Repubblika Ċeka, fir-rigward tal-kumpaniji elenkati fl-Anness1 tal-Protokoll2, qiegħda tirrispetta l-impenji tagħha f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-għajnuna statali mogħtija. Kif irrapurtat fl-ewwel Rapport ta’ Monitoraġġ tal-Kummissjoni, l-ammont totali mogħti huwa inqas mil-limitu. Skond il-Protokoll, ebda għajnuna għar-ristrutturar lis-settur ta’ l-azzar Ċek ma tista’ tingħata wara l-31ta’ Diċembru2003. Il-Protokoll ħtieġ li jingħalqu għal kollox l-impjant bir-rombli għall-manifattura tal-pjanċi bis-sħana ( hot rolling mills ) Nru 1 u Nru 2 f’Valcovny Plechu Fridek-Mystek sal-31 ta’ Diċembru 2005. Madanakollu, il-Kummissjoni skond l-artikolu12 tal-Protokoll2 aċċettat bidla fil-programm ta’ ristrutturar, li permezz tagħha l-għeluq permanenti ġiet posposta għal sitt xhur sat-30ta’Ġunju2006 (il-produzzjoni se titwaqqaf fil-31 ta’ Diċembru 2005). Il-Kummissjoni aċċettat il-bidla fuq il-bażi ta’ ġustifikazzjoni debitament ipprovduta[5]. Ma kienx hemm tnaqqis ieħor fil-kapaċità skedat għall-2004 u l-awtoritajiet Ċeki kkonfermaw l-impenji tal-kumpaniji għat-tibdil fil-kapaċità skedati sa tmiem il-perjodu ta' ristrutturar. L-evalwazzjoni indipendenti tal-progress miksub matul ir-ristrutturar tas-settur ta’ l-azzar Ċek ikkonfermat qasam ta’ tħassib mill-ikbar għal żewġ kumpaniji benefiċjarji elenkati fl-Anness1 tal-Protokoll2 fir-rigward tal-programmi ta’ investiment tagħhom, li qegħdin jaqgħu lura fil-ħin. Iż-żewġ kumpaniji s'issa ma setgħux jiksbu self għal għanijiet ta’ investiment, l-iktar fit-titjib tal-kwalità. B’konsegwenza, il-kumpaniji ma setgħux jibbenefikaw bi sħiħ mill-kundizzjonijiet eċċellenti tas-suq intern u dak globali. Opportunitajiet oħra ta’ titjib fil-qligħ per eżempju tnaqqis fl-ispejjeż u żieda fil-bejgħ fis-suq nazzjonali kkumpensaw parzjalment biss għat-telfa ta’ dħul u fiż-żewġ każi l-marġni ta’ ħidma baqgħu taħt il-limitu. Dan ifisser li taħt kundizzjonijiet normali tas-suq, iż-żewġ kumpaniji ma jgħaddux mit-test ta’ vijabilità tal-Kummisssjoni fi tmiem il-perjodu ta' ristrutturar. Din l-analiżi ta’ hawn fuq hi madanakollu mistennija li tkun influwenzata favorevolment matul ix-xhur li ġejjin mill-finalizzazzjoni mħabbra tal-proċess ta’ privatizzazzjoni tas-settur ta’ l-azzar Ċek. S’issa, il-Kummissjoni tikkonkludi mill-esperjenza ta’ qabel li l-akkwist totali minn investitur strateġiku għandu impatt sinifikanti fuq ir-riżultati operazzjonali ta’ kumpanija, li hu l-konsegwenza ta’ taħlita ta’ determinanti ewlenin bħal strutturi mtejba ta’ tmexxija u t-tnaqqis ta’ l-ispejjeż b’konsegwenza ta’ dan, it-titjib fir-rendita u r-rijorjentazzjoni tal- marketing , kif ukoll il-possibilità mtejba li tikseb self għall-investimenti. Ix-xhur li ġejjin huma għalhekk deċiżivi għas-settur ta’ l-azzar Ċek sabiex jikseb il-vijabilità sostenibbli. Sabiex ikunu ffaċilitati l-iżviluppi mistennija se jkun kruċjali għall-awtoritajiet Ċeki li jikkonkludu b’suċċess il-proċess ta’ privatizzazzjoni mill-akar fis possibbli. Fl-istess ħin, il-kumpaniji kollha jinħtieġu jkomplu l-isforzi ta’ ristrutturar tagħhom, partikolarment dawk immirati lejn it-tnaqqis fl-ispejjeż u l-produzzjoni ta' prodotti ta' kwalità ogħla. 3.2. Il-Polonja Skond l-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni, il-Polonja qiegħda, fir-rigward tal-kumpaniji elenkati fl-Anness1 tal-Protokoll 8, tirrispetta l-impenji msemmija fil-Protokoll, fir-rigward ta’ l-għajnuna statali mogħtija, li hi taħt il-limitu massimu. Fil-perjodu 1997-2003, il-Polonja tat ammont totali ta' PLN2750miljun (€590miljun[6]), li hu madwar 80% ta’ l-ammont totali permess taħt il-Protokoll. Il-kumpaniji benefiċjarji li jistgħu jingħataw għajnuna statali skond il-Protokoll huma: Polskie Huty Stali (PHS), Huta Andrzej, Huta Bankowa, Huta Batory, Huta Buczek, Huta Lucchini-Warszawa, Huta Labędy and Huta Pokόj. Skond il-Protokoll, ebda għajnuna statali lis-settur ta’ l-azzar Pollakk ma tista’ tingħata wara l-31ta’Diċembru2003. Skond l-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni, sal-lum din il-kundizzjoni hija sodisfatta. Madanakollu, fir-rigward ta’ l-operazzjoni ta' Huta Buczek il-Polonja qiegħda attwalment tiċċara xi inkonsistenzi li fadal. Skond l-informazzjoni disponibbli, l-impenji relatati mat-tnaqqis tal-kapaċità fl-2004 kienu rispettati. Jidher mill-informazzjoni disponibbli għall-Kummissjoni li l-likwidazzjoni fiżika ta’ l-impjant bir-rombli għall-manifattura ta’ l-istrixxi ( cold strip mill ) f'Huta Lucchini-Warszawa (30000tunnellata) twettqet kif skedata f'Diċembru2004. Huta Bankowa waqqfet il-produzzjoni ta’ l-impjant bir-rombli għall-manifattura ta’ azzar ta’ profil medju ( medium section mill ) tagħha (60000tunnellata) f’Diċembru 2004. Il-Kummissjoni Ewropea tinnota wkoll li l-kundizzjonijiet ta’ ġid tas-suq issarfu f’żieda sinifikanti fil-bejgħ, riżultati operazzjonali mtejba u livell ogħla ta' qligħ mill-parti l-kbira tal-kumpaniji. Dan kellu effett pożittiv fuq il-prospetti ta’ vijabilità tal-kumpaniji iżda f’xi każi ma jidhirx biżżejjed biex jiksbu il-vijabilità sa tmiem l-2006. It-tieni sena ta’ monitoraġġ tar-ristrutturar ta’ l-industrija ta’ l-azzar Pollakka tkompli turi dewmien, xi drabi sinifikanti, l-iktar fir-rigward ta’ investimenti, li fil-każi ta’ xi kumpaniji jista’ jaffettwa l-vijabilità futura tagħhom jekk ikun hemm tnaqqis sinifikanti fis-suq. F’każi oħra l-qagħda finanzjarja tal-kumpaniji tqajjem tħassib minkejja l-qagħda eċċezzjonalment favorevoli tas-suq. Il-Kummissjoni tikkonkludi li r-riżultati operazzjonali mtejba tal-kumpaniji huma fattur pożittiv, iżda huma l-iktar ir-riżultat ta’ suq eċċezzjonalment favorevoli, li huwa mistenni li jistabbilizza din is-sena. Il-privatizzazzjoni tal-kumpanija ta’ l-azzar ewlenija Pollakka, li kienet konkluża f’Marzu2004 qiegħda tagħti kontribut sabiex titjieb il-prestazzjoni tal-kumpanija. Madanakollu, aktar sforzi għad huma meħtieġa. Għalhekk, il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-kumpaniji kollha sabiex jintensifikaw l-isforzi ta’ ristrutturar tagħhom fis-sentejn li baqa’, jieħdu vantaġġ miż-żieda fil-fatturat u d-disponibilità ta’ flus, partikularment fir-rigward ta’ l-investimenti, tnaqqis fl-impjiegi u fl-ispejjeż sabiex ikunu jistgħu jaffrontaw tnaqqis possibbli fis-suq u sabiex jiksbu il-vijabilità sa tmiem l-2006 kif ippjanat. 4. SEGWITU Imsejjes fuq is-sejbiet tal-monitoraġġ tal-proċess ta’ ristrutturar tas-settur ta’ l-azzar fir-Repubblika Ċeka u fil-Polonja matul l-2004, il-Kummissjoni tidentifika riżultati operazzjonali mtejba mill-parti l-kbira tal-kumpaniji. Dan hu l-iktar ir-riżultat ta’ suq imtejjeb b’mod sinifikanti, fuq livell kemm nazzjonali kif ukoll globali. Fl-istess ħin, tisħaq li l-monitoraġġ juri f’xi każi dewmien sinifikanti fl-implimentazzjoni ta' l-obbligi u tar-rekwiżiti ta' ristrutturar kif imsemmi fil-Protokolli rispettivi. Il-Kummissjoni tikkunsidra li hu kruċjali għall-kumpaniji benefiċjarji koperti mill-programmi ta’ ristrutturar, li jintensifikaw il-proċess ta’ ristrutturar fl-2005 u fl-2006 sabiex jitħallew jirkupraw id-dewmien akkumulat is-sena l-oħra fl-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta' negozju tagħhom. Enfasi kbira għandha tingħata lill-investimenti, meħtieġa sabiex iħeġġu l-bejgħ ta’ prodotti b’valur miżjud ogħla, u b’hekk jiżdied id-dħul. L-isforzi għat-tnaqqis fl-ispejjeż u t-titjib tar-renditi għandhom jitkomplew. Barra minn hekk, l-awtoritajiet huma mistiedna jtemmu b'suċċess il-privatizzazzjonijiet li baqa’. Il-Kummissjoni se tkompli tagħmel monitoraġġ mill-qrib tal-proċess ta' ristrutturar u partikolarment dawk l-attivitajiet fejn kien identifikat xi dewmien u se tirraporta kif imiss fir-rapporti ta’ progress futuri tagħha. Kif għamlet fir-rapport ta’ progress ta’ qabel tagħha, il-Kummissjoni terġa’ ttenni li d-dispożizzjonijiet tal-Protokolli jistipulaw biċ-ċar li, barra mill-għajnuna prevista fil-Protokoll, ebda għajnuna oħra għal ristrutturar ma għandha tingħata mir-Repubblika Ċeka u mill-Polonja lill-industriji nazzjonali ta’ l-azzar rispettivi tagħhom. Kull għajnuna addizzjonali għal ristrutturar, lill-kumpaniji benefiċjarji inklużi fil-Protokoll, jew lil kull kumpanija ta’ l-azzar oħra mhux koperta mill-programmi ta’ ristrutturar, tkun inkompatibbli mat-Trattat ta' Adeżjoni. Il-Kummissjoni diġà f’żewġ każi bdiet il-miżuri meħtieġa sabiex tivverifika jekk xi għajnuna statali kinitx mogħtija illegalment u jeħtieġ li tintradd lura[7]. [1] ĠU L 236 tat-23.9.2003, p. 934 [2] ĠU L 236 tat-23.9.2003, p. 948 [3] COM(2004)443 finali [4] Sorsi: IISI u Eurostat [5] Għad-dettalji ara d-deċiżjoni li hija pubblikament disponibbli taħt: http://europa.eu.int/comm/competition/state_aid/decisions/n600_2004/en.pdf. [6] Rata ta’ skambju PLN/Euro 4.6595 (medja ta’ Diċembru 2003) [7] Il-Kummissjoni fetħet fid-19ta’Mejju2004 proċedura formali taħt l-Artikolu88 (2) tat-Trattat KE dwar għajnuna statali lil Huta Czestochowa, produttur ta’ l-azzar Pollakk mhux elenkat fl-Anness 1 tal-Protokoll Nru8 (każ C20/04 ex NN25/2004 ĠUC204 tat-12.8.2004, p.6). Barra minn hekk, il-Kummissjoni fl-14ta’Diċembru 2004 fetħet proċedura formali oħra dwar l-għajnuna għal ristrutturar lil Třinecké Železárny, produttur ta’ l-azzar Ċek mhux elenkat fl-Anness 1 tal-Protokoll Nru2 (każ C45/04 ĠU C 22 tas-27.1.2005)