Rapport Speċjali Żbalji fin‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali: 
x’jikkawżahom, u kif qed 
jiġu indirizzati?MT 2014  Nru  23
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
ISBN 978 ‑92‑872‑ 1632‑ 8
doi: 10.2865/617836
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
Żbalji fin‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali: 
x’jikkawżahom, u kif qed 
jiġu indirizzati?
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2014  Nru  23
02
 Werrej
Paragrafu
 Glossarju
I–XI Sommarju Eżekuttiv
1–5 Introduzzjoni
6–11 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
12–21 Tipi u prevalenza ta’ żbalji misjuba
12–14 Kumplessivament
15–16 Miżuri ta’ investiment
17 Għajnuna relatata mal‑erja
18–21 Differenzi fir‑rata ta’ implimentazzjoni finanzjarja u r‑rata ta’ żball bejn gruppi ta’ Stati Membri
22–92 Osservazzjonijiet
22–54 PARTI I ‑ X’inhuma l‑kawżi prinċipali tar‑rata ta’ żball fil‑miżuri ta’ investiment?
23–29 Korpi pubbliċi huma sors sinifikanti ta’ żball minħabba nuqqas ta’ konformità mar‑regoli tal‑akkwist 
pubbliku
30–38 In‑nuqqas ta’ konformità tal‑benefiċjarji mal‑kriterji ta’ eliġibbiltà kellu impatt sinifikanti fuq ir‑rata ta’ żball
39–45 Indikazzjonijiet li benefiċjarji privati setgħu kkommettew irregolaritajiet intenzjonati
46 – 54 L‑awtoritajiet tal‑Istati Membri setgħu qabdu u kkoreġew l‑iżbalji li laqtu l‑miżuri ta’ investiment
55–69 PARTI II ‑ X’inhuma l‑kawżi prinċipali tar‑rata ta’ żball fl‑għajnuna relatata mal‑erja?
56–65 L‑għajnuna agroambjentali hija l‑miżura l‑aktar suxxettibbli għal żball li hija relatata mal‑erja
66–69 Pagamenti għal żoni żvantaġġati huma milquta anqas minn żball
03 Werrej
70–92 PARTI III ‑ Il‑pjanijiet ta’ azzjoni tal‑Istati Membri u l‑qafas legali l‑ġdid tal‑UE għandhom 
il‑potenzjal li jindirizzaw dawn il‑kawżi b’mod effettiv?
71–81 L‑eżerċizzju tal‑pjan ta’ azzjoni inizjat mill‑Kummissjoni huwa pass fid‑direzzjoni t‑tajba fl‑indirizzar ta’ 
x’jikkawża l‑iżball
82–92 Il‑qafas legali l‑ġdid tal‑UE jista’ jkollu effett pożittiv fl‑indirizzar ta’ x’jikkawża l‑iżbalji
93–100 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness ‑ Lista ta’ miżuri tal‑iżvilupp rurali
 Ir‑risposti tal‑Kummissjoni
04
 Glossarju
Aġenzija tal‑pagamenti : Il‑korp responsabbli fi ħdan Stat Membru 
għall‑valutazzjoni, il‑kalkolu, l‑ispezzjoni u l‑pagament xierqa ta’ sussidji agrikoli. 
Parti mix‑xogħol tal‑aġenzija tal‑pagamenti tista’ ssir minn korpi delegati.
Akkwist pubbliku : Proċess ta’ sejħa għall‑offerti li l‑korpi pubbliċi għandhom 
isegwu meta jkunu qed jixtru oġġetti, xogħlijiet u servizzi ‘l fuq minn ċertu livell 
limitu. L‑għan huwa li tinkiseb l‑offerta bl‑aħjar valur billi tinħoloq kompetizzjoni 
suffiċjenti bejn il‑fornituri, u li jiġi żgurat li l‑kuntratti jingħataw b’mod ġust, 
trasparenti u mingħajr diskriminazzjoni. Id‑Direttiva 2004/18/KE u d‑Direttiva 
2004/17/KE stipulaw il‑qafas legali għall‑akkwist pubbliku li l‑awtoritajiet 
nazzjonali jeħtieġu jimplimentaw.
Attività agrikola : Il‑produzzjoni, it‑trobbija jew it‑tkabbir ta’ prodotti agrikoli 
inklużi l‑ħsad, il‑produzzjoni tal‑ħalib, it‑trobbija tal‑annimali u ż‑żamma ta’ 
annimali għal skopijiet ta’ biedja, jew iż‑żamma tal‑art f’kundizzjoni agrikola 
u ambjentali tajba.
Awtorità maniġerjali : Korp nazzjonali jew reġjonali nominat mill‑Istat Membru 
biex jimmaniġġja Programm tal‑Iżvilupp Rurali (PŻR).
Deadweight : Sitwazzjoni fejn operazzjoni ssussidjata kienet titwettaq 
kompletament jew parzjalment anke mingħajr għajnuna pubblika.
Ġestjoni kondiviża : Metodu ta’ implimentazzjoni tal‑baġit tal‑UE fejn il‑kompiti 
ta’ implimentazzjoni jiġu delegati lill‑Istati Membri1. Għal dik il‑fini, l‑awtoritajiet 
tal‑Istati Membri jinnominaw korpi responsabbli mill‑ġestjoni u l‑kontroll 
tal‑fondi tal‑UE. Tali korpi jirrappurtaw lill‑Kummissjoni. Fil‑kuntest tar‑rapport 
preżenti, dawn il‑korpi huma l ‑“aġenziji tal‑pagamenti”.
Għajnuna relatata mal‑erja : Appoġġ mogħti għall‑użu sostenibbli minn art 
agrikola. L‑għajnuna titħallas għal kull ettaru eliġibbli ddikjarat.
Impenn tal‑biedja : Prattiki tal‑biedja li l‑applikant jintrabat li josserva.
Intrapriżi żgħar u medji (SMEs) : Intrapriżi li jimpjegaw anqas minn 250 persuna 
u li għandhom fatturat annwali li ma jaqbiżx EUR 50 miljun, u/jew total annwali 
tal‑karta tal‑bilanċ li ma jaqbiżx EUR 43 miljun2.
Irregolarità : Kull ksur ta’ dispożizzjoni tal‑liġi tal‑Komunità li jirriżulta minn 
att jew nuqqas ta’ operatur ekonomiku, li għandu, jew li jista’ jkollu, l‑effett li 
jippreġudika l‑baġit ġenerali tal‑Komunità jew il‑baġits immexxija minnha, jew 
billi jnaqqas jew jitlef id‑dħul li jakkumula minn riżorsi tagħhom stess miġbura 
direttament għan‑nom tal‑Komunità, jew permezz ta’ nefqa mhux ġustifikata3.1 L‑Artikolu 59 tar‑Regolament 
(UE, EURATOM) Nru 966/2012 
tal‑Parlament Ewropew 
u tal‑Kunsill tal ‑25 ta’ Ottubru 
2012 dwar ir‑regoli finanzjarji 
applikabbli għall‑baġit 
ġenerali tal‑Unjoni u li jħassar 
ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE, 
Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU 
L 298, 26.10.2012, p. 1).
05 Glossarju
Kontrolli amministrattivi : Kontrolli awtomatizzati u formalizzati mwettqa 
mill‑aġenziji tal‑pagamenti fuq l‑applikazzjonijiet kollha sabiex jiġi vverifikat 
li dawn jikkonformaw mat‑termini li taħthom tingħata l‑għajnuna. Għandhom 
jiġu vverifikati dawk l‑elementi kollha li jkun possibbli u xieraq li jiġu kkontrollati 
permezz ta’ mezzi amministrattivi.
Kontrolli fuq il‑post : Verifikazzjonijiet imwettqa mill‑ispetturi tal‑aġenzija 
tal‑pagamenti sabiex tiġi ċċekkjata l‑konformità mar‑regoli applikabbli, inkluża 
żjara fil‑bini tal‑applikant (eż. spezzjonijiet fl‑azjenda agrikola biex titkejjel 
u tiġi vvalutata l‑eliġibbiltà tal‑ħbula tar‑raba’ ddikjarati). Ċerti elementi, 
bħall‑eżistenza ta’ annimali, jistgħu jiġu ċċekkjati biss fuq il‑post.
Kriterji ta’ eliġibbiltà : Regoli li jeħtieġ li jiġu osservati, inkella l‑appoġġ 
ikklejmjat ma għandux jitħallas jew għandu jiġi rtirat. Dawn ir‑regoli għandhom 
ikunu mmirati lejn riżorsi finanzjarji limitati sabiex jintlaħqu l‑objettivi 
tal‑programm.
Miżura ta’ investiment : Appoġġ mogħti għal investimenti tanġibbli jew 
intanġibbli.
Miżura : Skema ta’ għajnuna għall‑implimentazzjoni ta’ politika. Kull miżura 
tistipula regoli speċifiċi li l‑proġetti jew l‑azzjonijiet li jistgħu jiġu ffinanzjati 
għandhom jikkonformaw magħhom. Hemm żewġ tipi prinċipali ta’ miżuri: miżuri 
ta’ investiment u għajnuna relatata mal‑erja.
Programm tal‑iżvilupp rurali : Dokument imħejji minn Stat Membru jew reġjun, 
u approvat mill‑Kummissjoni, għall‑ippjanar u l‑monitoraġġ tal‑implimentazzjoni 
tal‑politika ta’ żvilupp rurali. Jista’ jkun fih sa 46 miżura differenti u submiżuri 
addizzjonali.
Rata ta’ żball : Ir‑rata ta’ żball għal kull tranżazzjoni irregolari hija l‑proporzjon 
tal‑ammont ta’ żball għall‑ammont totali mħallas. Il‑kalkolu tar‑rata kumplessiva 
ta’ żball huwa spjegat fil‑ Kaxxa  1.
Regolamentazzjoni żejda (Gold‑plating) : Regoli mhux meħtieġa u/jew 
sproporzjonati, bħal kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà eċċessivi.2 Ir‑Rakkomandazzjoni 
tal‑Kummissjoni 2003/361/KE 
tas‑6 ta’ Mejju 2003 dwar 
id‑definizzjoni ta’ intrapriżi 
mikro, żgħar u medji (ĠU L 124, 
20.5.2003, p. 36).
3 L‑Artikolu 1(2) tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 2988/95 tat ‑18 ta’ 
Diċembru 1995 dwar 
il‑protezzjoni tal‑interessi 
finanzjarji tal‑Komunità 
Ewropea (ĠU L 312, 23.12.1995, 
p. 1).
06
I
L‑Unjoni Ewropea (UE) u l‑Istati Membri allokaw aktar 
minn EUR 150 biljun għall‑politika ta’ żvilupp rurali 
matul il‑perjodu ta’ programmazzjoni 2007 ‑2013. 
Implimentat taħt ġestjoni kondiviża, il‑baġit totali kien 
maqsum b’mod kważi ndaqs bejn miżuri ta’ investi ‑
ment (li prinċipalment jappoġġaw investimenti f’assi 
tanġibbli u intanġibbli) u għajnuna relatata mal‑erja 
(li tikkumpensa lill‑bdiewa għall‑isforzi tagħhom 
fit‑twettiq ta’ ċerti attivitajiet tal‑biedja).
II
Il‑Qorti tistma li r‑rata medja ta’ żball għan‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali mġarrba matul dawn l‑aħħar 
tliet snin kienet ta’ 8,2 %4. Il‑miżuri ta’ investiment 
irrappreżentaw żewġ terzi ta’ din ir‑rata ta’ żball, 
u l‑għajnuna relatata mal‑erja rrappreżentat terz. 
F’dan il‑kuntest, dan ir‑rapport speċjali għandu l‑għan 
li jiddeskrivi l‑kawżi prinċipali ta’ din ir‑rata għolja 
ta’ żball, u li jivvaluta jekk il‑passi meħuda mill‑Istati 
Membri u mill‑Kummissjoni humiex se jindirizzaw 
il‑kawżi identifikati b’mod effettiv fil‑ġejjieni.
III
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑Kummissjoni u l‑Istati Mem ‑
bri huma parzjalment effettivi fl‑indirizzar tal‑kawżi 
prinċipali tar‑rata għolja ta’ żball għall‑iżvilupp rurali. 
Din il‑konklużjoni kumplessiva hija prinċipalment 
ibbażata fuq il‑valutazzjoni li, minkejja l‑inizjattivi 
tal‑Kummissjoni, il‑pjanijiet ta’ azzjoni tal‑Istati 
Membri ma indirizzawx sistematikament id‑dgħufijiet 
identifikati.
4 Ir‑rata tal‑iżball l‑aktar probabbli rrappurtata għall‑grupp tal‑politika 
kollu (żvilupp rurali, ambjent, sajd u saħħa) kienet ta’ 7,7 % għas‑sena 
finanzjarja 2011, 7,9 % għall ‑2012 u 6,7 % għall ‑2013. Ir‑rata ta’ żball 
għall‑iżvilupp rurali waħidha hija ogħla milli għall‑komponenti l‑oħra 
tal‑grupp (għaċ‑ċifri korrispondenti relatati mal‑Iżvilupp Rurali biss 
ara wkoll in‑nota 5 f’qiegħ il‑paġna tal‑paragrafu 4).IV
Il‑kawżi tal‑iżbalji ġew identifikati billi ġie analizzat 
il‑kampjun ta’ 461 pagament magħżula b’mod alea ‑
torju matul l‑awditi tal‑legalità u r‑regolarità għall ‑
2011, l ‑2012 u l ‑2013. L‑għarfien li rriżulta mill‑valutazz ‑
joni tal‑Qorti tas‑sistemi ta’ kontroll li joperaw fl‑Istati 
Membri kkomplementa dan l‑ewwel pass tax‑xogħol. 
F’pass ieħor, it‑tieni wieħed, il‑Qorti analizzat il‑pjani ‑
jiet ta’ azzjoni għal 10 mis ‑27 Stat Membru, u eżaminat 
jekk dawn identifikawx b’mod effettiv x’jikkawża 
l‑iżbalji u inkludewx azzjoni ta’ rimedju. Dan ix‑xogħol 
ġie kkompletat billi ġie vvalutat l‑impatt potenzjali 
tal‑qafas legali tal‑UE għall‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni 2014 ‑2020 fuq x’jikkawża l‑iżbalji.
V
In‑nuqqas ta’ konformità mar‑regoli tal‑akkwist 
pubbliku kkontribwixxa għal parti waħda minn 
tmienja tar‑rata ta’ żball. Il‑ksur prinċipali kien għoti 
dirett mhux ġustifikat mingħajr proċedura kompetit ‑
tiva, applikazzjoni skorretta ta’ kriterji tal‑għażla 
u tal‑għoti jew nuqqas ta’ trattament indaqs 
tal‑offerenti. Nuqqas ta’ għarfien fl‑applikazzjoni ta’ 
regoli tal‑akkwist u l‑preferenza għal ħidma ma’ ċerti 
fornituri huma l‑ispjegazzjonijiet prinċipali għal dawn 
is‑sitwazzjonijiet.
VI
Ksur mhux intenzjonat ta’ kriterji ta’ eliġibbiltà, minn 
benefiċjarji pubbliċi u privati, irrappreżenta kwart 
mir‑rata ta’ żball. Ksur intenzjonat suspettat, minn 
benefiċjarji privati, ikkontribwixxa għal parti oħra 
minn tmienja tar‑rata ta’ żball. Il‑Qorti sabet li l‑miżura 
li tappoġġa l‑ipproċessar tal‑prodotti agrikoli kienet 
l‑aktar waħda suxxettibbli għal żball, filwaqt li l‑miżura 
li tappoġġa l‑bidu inizjali ta’ negozju minn bdiewa 
żgħażagħ ma ġietx milquta minn żbalji ta’ eliġibbiltà.Sommarju  
Eżekuttiv
07
 Sommarju Eżekuttiv 
VII
L‑awtoritajiet ta’ kontroll tal‑Istati Membri setgħu 
u kien imisshom qabdu u kkoreġew il‑biċċa l‑kbira 
mill‑iżbalji li laqtu l‑miżuri ta’ investiment (dawk 
magħmula kemm minn benefiċjarji privati kif ukoll 
minn dawk pubbliċi). Is‑sistemi ta’ kontroll fihom 
defiċjenzi għaliex il‑kontrolli mhumiex eżawrjenti 
u huma bbażati fuq informazzjoni insuffiċjenti.
VIII
Għajnuna relatata mal‑erja ġġeneratat kważi terz 
mir‑rata ta’ żball, u l‑kawża prinċipali kienet in‑nuqqas 
ta’ konformità ma’ impenji tal‑biedja. Hemm tliet 
spjegazzjonijiet għal din is‑sitwazzjoni: livell baxx 
ta’ inċentivi biex il‑bdiewa jikkonformaw, rata baxxa 
ta’ kontrolli għal impenji u rata baxxa ta’ sanzjoni ‑
jiet għan‑nuqqas ta’ konformità. Min‑naħa l‑oħra, 
il‑pagamenti ta’ kumpens għaż‑żoni żvantaġġati, 
b’karatteristiċi simili bħall‑miżura li tappoġġa l‑bidu ta’ 
negozju minn bdiewa żgħażagħ, huma inqas milquta 
minn żball.
IX
L‑eżerċizzju ta’ pjan ta’ azzjoni inizjat mill‑Kummis ‑
sjoni huwa pass fid‑direzzjoni t‑tajba biex il‑kawżi 
ta’ żball jiġu indirizzati. Madankollu, il‑pjanijiet ta’ 
azzjoni implimentati mill‑Istati Membri għandhom 
prinċipalment rwol reattiv, u ma jindirizzawx sis ‑
tematikament il‑problemi li kkawżaw l‑iżbalji fl‑Istati 
Membri kollha. Barra minn hekk, hemm nuqqas ta’ 
azzjoni preventiva kontra dgħufijiet mifruxa fil‑livell 
tal‑UE. Il‑qafas legali tal‑UE għall‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni 2014 ‑2020 huwa mezz potenzjali 
biex jiġu indirizzati l‑kawżi ta’ żball. Madankollu, 
żewġ stadji fl‑istruttura regolatorja li bħalissa 
għadhom għaddejjin, jipprovdu l‑potenzjal prinċipali 
għat‑tnaqqis ta’ żbalji: l‑analiżi u l‑approvazzjoni 
mill‑Kummissjoni tal‑programmi tal‑iżvilupp rurali, 
u l‑implimentazzjoni mill‑Istati Membri ta’ oqfsa rego ‑
latorji nazzjonali.X
Fil‑kuntest tal‑indirizzar tal‑kawżi ta’ żball, sejba 
rikorrenti f’dan ir‑rapport kienet il‑ħtieġa li jinżamm 
bilanċ xieraq bejn l‑għadd u l‑kumplessità tar‑regoli, 
bħala traspożizzjoni tal‑ħtieġa li jintlaħqu objet ‑
tivi predefiniti, u l‑ħtieġa li jiġu garantiti l‑legalità 
u r‑regolarità tal‑infiq. Fl‑opinjoni tal‑Qorti, is‑sejba 
tal‑bilanċ ġust bejn dawn iż‑żewġ kontrapiżijiet hija 
essenzjali għall‑implimentazzjoni b’suċċess tal‑politika 
ta’ żvilupp rurali.
XI
Il‑Qorti tagħmel ir‑rakkomandazzjonijiet li ġejjin:
(a) Il‑Kummissjoni għandha tikkompleta l‑azzjoni ‑
jiet korrettivi tagħha sa issa billi tkompli tiffoka 
fuq il‑kawżi fundamentali ta’ żball għan‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali. F’dan ir‑rigward, l‑Istati 
Membri għandhom jieħdu azzjonijiet preventivi 
u korrettivi fejn rilevanti fir‑rigward ta’: akkwist 
pubbliku, ċirkomvenzjoni intenzjonata tar‑regoli 
u pagamenti agroambjentali.
(b) Il‑Kummissjoni għandha timmonitorja l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑PŻR mill‑qrib u, fl‑awditi tal‑konform ‑
ità tagħha, tieħu kont tar‑regoli applikabbli inklużi 
dawk adottati fil‑livell nazzjonali fejn rilevanti, 
sabiex jitnaqqas ir‑riskju li jiġu ripetuti dgħufijiet 
u żbalji misjuba matul il‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni 2007 ‑2013.
(c) Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri għandhom 
janalizzaw:
(i) sa liema punt il‑karatteristiċi ta’ ambitu aktar 
iffukat, kriterji limitati ta’ eliġibbiltà u l‑użu 
minn alternattivi simplifikati ta’ spejjeż jistgħu 
jiġu replikati fit‑tfassil u l‑implimentazzjoni ta’ 
għadd akbar ta’ miżuri ta’ appoġġ, mingħajr 
ma jitqiegħdu f’periklu l‑objettivi kumplessivi 
ta’ dawk il‑miżuri;
Sommarju Eżekuttiv 08
(ii) kif jistgħu jtejbu l‑iskema għall‑appoġġ ta’ in ‑
vestimenti fl‑ipproċessar tal‑prodotti agrikoli, 
filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni l‑elementi li 
ġejjin:
‑ il‑ħtieġa reali għall‑għajnuna pubblika 
għal dan is‑settur u r‑riskju ta’ deadweight;
‑ il‑kategoriji ta’ benefiċjarji mmirati: bdiewa 
li qed ifittxu li jiksbu integrazzjoni vertikali 
tan‑negozju tagħhom, jew kumpaniji li ma 
għandhom l‑ebda attività agrikola;
‑ il‑limitu massimu għoli ta’ għajnuna 
pubblika, li jikkostitwixxi inċentiv għal 
korporazzjonijiet kbar, peress li huma biss 
għandhom aċċess għall‑kofinanzjament 
meħtieġ;
‑ is‑sett kollu ta’ kundizzjoni ‑
jiet ta’ eliġibbiltà u l‑potenzjal 
għaċ‑ċirkomvenzjoni tagħhom;
‑ sforzi akbar biex jittejbu t‑tfassil u l‑pre ‑
stazzjoni ta’ kontrolli amministrattivi u ta’ 
kontrolli fuq il‑post.
(iii) il‑miżura għall‑pagamenti agroambjentali 
sabiex, sa fejn ikun possibbli, l‑impenji jkunu 
jistgħu jiġu kkontrollati permezz ta’ kontrolli 
amministrattivi mill‑Istati Membri.
09
 Introduzzjoni
01 
L‑Unjoni Ewropea (UE) allokat kważi 
EUR 100 biljun għall‑ilħuq tal‑objettivi 
tal‑iżvilupp rurali matul il‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007‑2013. L‑Istati 
Membri wkoll allokaw EUR 55 biljun 
mir‑riżorsi proprji tagħhom biex jik ‑
kofinanzjaw il‑politika ta’ żvilupp rurali 
tal‑UE. Dan l‑appoġġ pubbliku huwa 
implimentat taħt arranġamenti ta’ 
“ġestjoni kondiviża” (ara l‑ Figura 1 ).
02 
L‑Istati Membri allokaw madwar 
nofs il‑baġit tal‑iżvilupp rurali 
biex jappoġġaw miżuri ta’ investi ‑
ment . Eżempji ta’ tali miżuri huma 
l‑modernizzar ta’ azjendi agrikoli, 
il‑bidu ta’ negozju minn bdiewa 
żgħażagħ jew it‑titjib ta’ servizzi bażiċi 
għall‑popolazzjoni rurali. L‑ għajnuna 
relatata mal‑erja  rċeviet in‑nofs l‑ieħor 
tal‑finanzjament. L‑akbar miżuri taħt 
dan it‑tip ta’ għajnuna huma paga ‑
menti agroambjentali u pagamenti ta’ 
kumpens lil bdiewa f’żoni bi żvantaġġi 
naturali, bħal żoni muntanjużi. L‑ An-
ness  ta’ dan ir‑rapport jelenka l‑miżuri 
kollha u l‑eżekuzzjoni finanzjarja 
tagħhom.
03 
Ir‑Rapporti Annwali tal‑Qorti ppubb ‑
likati mill ‑2011 ’il hawn inkludew 
valutazzjonijiet speċifiċi tal‑grupp 
tal‑politika “żvilupp rurali, amb ‑
jent, sajd u saħħa”, li n‑nefqa tiegħu 
għall‑iżvilupp rurali tirrappreżenta 
madwar 90 %. Din il‑valutazzjoni hija 
bbażata fuq ir‑riżultati tal‑ittestjar 
mill‑Qorti tal‑legalità u r‑regolarità 
tat‑tranżazzjonijiet u l‑effettività 
tas‑sistemi ta’ kontroll.04 
Għall‑iżvilupp rurali biss, il‑Qorti tist ‑
ma li r‑rata medja ta’ żball għan‑nefqa 
mġarrba matul dawn l‑aħħar tliet snin 
kienet 8,2 %, ibbażata fuq kampjun 
rappreżentattiv ta’ tranżazzjonijiet (ara 
wkoll il‑paragrafu 8)5. Il‑Kaxxa 1  turi 
kif il‑każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità 
identifikati għat‑tranżazzjonijiet indi ‑
vidwali jiġu kwantifikati għall‑iskopijiet 
tal‑kalkolu tar‑rata ta’ żball.
05 
Il‑livell sinifikanti ta’ nuqqas ta’ kon ‑
formità mar‑regoli applikabbli, kif 
rifless mir‑rata għolja ta’ żball6, ifisser li 
l‑flus ikkonċernati ma jintnefqux skont 
ir‑regoli. Dan jista’ jaffettwa b’mod 
negattiv l‑ilħuq tal‑objettivi tal‑politi ‑
ka ta’ żvilupp rurali (titjib tal‑kompetit ‑
tività tal‑agrikoltura u l‑forestrija; titjib 
fl‑ambjent u l‑pajsaġġ; titjib tal‑kwalità 
tal‑ħajja f’żoni rurali u inkoraġġiment 
tad‑diversifikazzjoni tal‑attività 
ekonomika).5 It‑8,2 % hija medja għat‑tliet 
snin b’limitu inferjuri ta’ 6,1 % 
u limitu superjuri ta’ 10,3 %. 
Il‑medja hija komposta minn 
8,4 % għall ‑2011, 8,3 % 
għall ‑2012 u 7,9 % għall ‑2013.
6 Il‑livell limitu ta’ materjalità 
tal‑Qorti huwa 2 % tal‑infiq 
awditjat. Dan ifisser li, 
fil‑ġudizzju tal‑awdituri, żbalji 
totali taħt dan il‑livell limitu 
x’aktarx li ma jkunux materjali; 
fi kliem ieħor, x’aktarx li ma 
jinfluwenzawx l‑utenti 
tal‑informazzjoni finanzjarja.
10 Introduzzjoni Figura 1Implimentazzjoni tal‑politika ta’ żvilupp rurali tal‑UE taħt ġestjoni kondiviża
Qafas regolatorju:
Fuq il-bażi tar-regolamenti stabbiliti 
ﬁl-livell tal-UE, l-Istati Membri jfasslu 
Programmi tal-Iżvilupp Rurali ﬁl-livell 
nazzjonali jew f’ dak reġjonali, li ﬁhom 
jiddeﬁnixxu strateġija u jipproponu l-miżuri li huma jixtiequ jużaw biex 
jindirizzaw il-ħtiġijiet identiﬁkati 
tagħhom. 
Il-fondi għandhom jiġu mgħoddija bl-użu 
minn kriterji ta’ eliġibbiltà u/jew tal-għażla 
deﬁniti ﬂ-Istati Membri li jimplimentaw 
id-dispożizzjonijiet.
Eżekuzzjoni tal-baġit:
Fuq il-bażi ta’ kuntratti ta’ ﬁnanzjament 
iﬃrmati mal-Istati Membri, il-beneﬁċjarji jimplimentaw il-proġetti u jippreżentaw klejms għall-pagamenti biex jirċievu għajnuna pubblika li tikkorrispondi ma’ ċertu perċentwal ta’ spejjeż eliġibbli 
mġarrba.
L-Istati Membri jwettqu veriﬁkazzjonijiet 
fuq l-implimentazzjoni xierqa tal-proġett u fuq il-korrettezza tal-klejm għall-paga-
ment u jittrasferixxu l-għajnuna pubblika 
lill-beneﬁċjarji (inkluż il-koﬁnanzjament mill-UE).
Fuq bażi ta’ kull tliet xhur, l-Istati Membri 
jippreżentaw dikjarazzjonijiet tal-inﬁq lill-Kummissjoni, sabiex jikklejmjaw lura l-porzjon tal-UE ta’ għajnuna pubblika. Wara li jsiru l-veriﬁkazzjonijiet, 
il-Kummissjoni tirrimborża lill-Istat 
Membru għall-koﬁnanzjament mill-UE li 
jkun tħallas.Stadju tal-klejms għall-pagamenti (l-Istati Membri jħallsu għajnuna 
pubblika lill-beneﬁċjarji, wara li jwettqu kontrolli)
(klejms għall-pagamenti) 
L-Istati Membri jikklejmjaw 
lura l-ko/f_inanzjament 
mill-UE mingħand 
il-KummissjoniIl-bene/f_iċjarji 
jippreżentaw klejms 
għall-pagamenti Il-bene/f_iċjarji 
jpoġġu /f_il-prattika 
l-proġett approvatL-Istati Membri 
jorganizzaw sejħa 
għall-proġettiProposta mill-Istati 
Membri u approvata 
mill-KummissjoniProposta mill-Kummis-
sjoni u approvata 
mill-Kunsill
Il-Kummissjoni tħallas il-koﬁnanzjament mill-UE lill-Istati Membri(dikjarazzjonijiet tal-inﬁq)Stadju tal-implimentazzjoni (il-beneﬁċjarji jwettqu il-proġett/l-impenn)
(kuntratti ma’ partijiet terzi/prattiki tal-biedja)Stadju tal-applikazzjoni (ﬁnanzjament allokat lill-beneﬁċjarji)
(kuntratti ﬃrmati bejn il-beneﬁċjarji u l-Istati Membri)Regoli u proċeduri dettaljati ﬁl-livell tal-Istati Membri
(leġiżlazzjoni, proċeduri u gwidi nazzjonali jew reġjonali)Programmazzjoni strateġika ﬁl-livell tal-Istati Membri
(Pjanijiet ta’ Strateġija Nazzjonali, Programmi tal-Iżvilupp Rurali)Il-politika ta’ żvilupp rurali deﬁnita ﬁl-livell tal-UE
(Linji Gwida Strateġiċi Komunitarji, ir-regolament tal-Kunsill)
11 Introduzzjoni
Kalkolu tar‑rata ta’ żball
Il‑Qorti tiddefinixxi bħala żbalji dawk it‑tranżazzjonijiet (jew partijiet minnhom) li ma kinux skont l‑iskopijiet 
approvati mill‑baġit u mill‑bażi legali, ikkalkulati b’mod korrett u f’konformità mar‑regoli u r‑regolamenti 
rilevanti.
Biex tivvaluta jekk ikunx sar żball, il‑Qorti għandha l‑għan li twieġeb għall‑mistoqsija li ġejja: “L‑ammont 
imħallas, jew il‑kuntrattur magħżul, kien ikun differenti li kieku l‑proċeduri applikabbli kienu ġew segwiti 
b’mod korrett?”.
Jekk it‑tweġiba għall‑mistoqsija ta’ hawn fuq tkun “iva”, u jekk huwa possibbli li jitkejjel kemm mill‑ammont 
awditjat kien milqut minn żball, allura l‑valur monetarju tal‑iżball jiġi kkalkulat kif ġej.
 οGħall‑miżuri ta’ investiment, l‑ammont ta’ żball jirrappreżenta l‑valur tal‑element ta’ spiża li jitqies 
ineliġibbli.
 οGħall‑akkwist pubbliku, nuqqasijiet ta’ osservazzjoni tar‑rekwiżiti proċedurali tal‑liġi dwar l‑akkwist, li 
jfixkel l‑objettivi ta’ kompetizzjoni ġusta u l‑għoti tal‑kuntratt lill‑aħjar offerent kwalifikat, jitqiesu bħala li 
jaffettwaw il‑valur kollu tal‑pagament relatat mal‑kuntratt.
 οGħall‑għajnuna relatata mal‑erja, is‑sistema ta’ tnaqqis applikata mill‑Istat Membru tintuża 
għall‑kwantifikazzjoni tal‑ksur ta’ impenji speċifiċi applikabbli għall‑bidwi7. L‑ammont ta’ żball jinkludi 
wkoll lakuni fl‑erjas ta’ ħbula tar‑raba’ agrikoli, żvelati permezz ta’ kejl imwettaq b’apparati GPS.
Ir‑rata ta’ żball għal kull tranżazzjoni irregolari hija l‑proporzjon tal‑ammont ta’ żball għall‑ammont totali 
mħallas. Dawn ir‑rati ta’ żball imbagħad jiġu estrapolati għall‑ammont tal‑popolazzjoni kollha awditjata.
7 Il‑leġiżlazzjoni tal‑UE teħtieġ li l‑Istati Membri japplikaw tnaqqis fejn il‑benefiċjarji jiddikjaraw b’mod eċċessiv l‑erja reali, jew l‑għadd reali ta’ 
annimali, jew ma josservawx l‑impenji.Kaxxa 1
12
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
06 
Dan ir‑rapport jiddeskrivi l‑kawżi 
prinċipali tar‑rata għolja ta’ żball 
għall‑iżvilupp rurali. Huwa jiv ‑
valuta wkoll jekk huwiex probabbli 
li l‑passi meħuda mill‑Istati Membri 
u mill‑Kummissjoni jindirizzaw b’mod 
effettiv il‑kawżi identifikati fil‑ġejjieni. 
Ir‑rapport jinkludi informazzjoni li 
saret disponibbli għall‑awdituri sa 
tmiem Settembru 2014, meta x‑xogħol 
tal‑awditjar ġie kkompletat.
07 
Il‑mistoqsija kumplessiva tal‑awditjar 
kienet:
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri sa 
liema punt qed jindirizzaw b’mod 
effettiv il‑kawżi prinċipali tar‑rata 
għolja ta’ żball għall‑iżvilupp rurali?
Il‑mistoqsijiet dettaljati li l‑awditu kellu 
l‑għan li jwieġeb kienu:
‑ X’inhuma l‑kawżi prinċipali tar‑rata 
ta’ żball fil‑miżuri ta’ investiment?
‑ X’inhuma l‑kawżi prinċipali tar‑rata 
ta’ żball fl‑għajnuna relatata 
mal‑erja?
‑ Il‑pjanijiet ta’ azzjoni tal‑Istati 
Membri u l‑qafas legali l‑ġdid 
tal‑UE għandhom il‑potenzjal li 
jindirizzaw dawn il‑kawżi b’mod 
effettiv?08 
Biex twieġeb għall‑ewwel żewġ 
submistoqsijiet, il‑Qorti analizzat 
ir‑riżultati rrappurtati għall‑kampjun 
ta’ tranżazzjonijiet magħżula b’mod 
aleatorju matul l‑awditi tal‑legalità 
u r‑regolarità għall ‑2011, l ‑2012 
u l‑2013. Jekk jittieħdu r‑riżultati ta’ 
tliet snin minflok ta’ sena waħda, 
tkun tista’ ssir analiżi aktar dettaljata 
tat‑tipi ta’ żball. L‑analiżi kienet tinkludi 
l‑eżami ta’ 4618 tranżazzjoni, li min ‑
nhom 160 kellhom impatt fuq ir‑rata 
ta’ żball. Din l‑identifikazzjoni tal‑kawżi 
tal‑iżbalji kienet ikkomplemen ‑
tata b’għarfien li ġej mill‑eżaminar, 
min‑naħa tal‑Qorti, tas‑sistemi ta’ 
kontroll li kienu qed joperaw fl‑Istati 
Membri bejn l ‑2011 u l ‑2013.
09 
Fit‑tweġiba tagħha għar‑Rapport An ‑
nwali 2012, il‑Kummissjoni indikat li 
kienu ġew implimentati pjanijiet ta’ 
azzjoni estensivi għal kull wieħed mis ‑
27 Stat Membru biex il‑kawżi tal‑iżbalji 
jiġu identifikati u biex tiġi żviluppata 
azzjoni xierqa ta’ rimedju. Il‑Qorti 
għażlet 10 minn dawn il‑pjanijiet ta’ 
azzjoni9 u investigat jekk kinux im ‑
mirati lejn id‑dgħufijiet identifikati 
mill‑Qorti, mill‑Kummissjoni u mill‑Ista ‑
ti Membri nfushom. Dan l‑eżerċizzju, li 
bena parzjalment fuq ix‑xogħol imwet ‑
taq għar‑rapport annwali, kien jinvolvi 
wkoll intervisti mal‑uffiċjali tal‑Kum ‑
missjoni b’responsabbiltà ġeografika 
għall‑Istati Membri kkonċernati.8 Mill‑482 tranżazzjoni li 
għalihom saret referenza 
fir‑Rapporti Annwali 
għall ‑2011, l ‑2012 u l ‑2013, ġew 
esklużi 21 tranżazzjoni għaliex 
kienu jirrappreżentaw 
pagamenti għall‑għeluq ta’ 
perjodi ta’ programmazzjoni 
preċedenti, jew pagamenti 
taħt il‑programm ta’ assistenza 
ta’ qabel l‑adeżjoni.
9 Il‑Bulgarija, id‑Danimarka, 
il‑Ġermanja ‑ 
Berlin‑Brandenburg, Spanja, 
Franza, l‑Italja ‑ il‑Lombardija, 
il‑Latvja, l‑Ungerija, 
il‑Portugall u r‑Rumanija.
13 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
10 
Fid‑data tal‑adozzjoni ta’ dan 
ir‑rapport, kienu diġà ġew approvati 
r‑regolamenti tal‑UE għall‑perjodu ta’ 
programmazzjoni tal‑iżvilupp rurali 
l‑ġdid 2014‑2020. Dan ippermetta 
lill‑awdituri jqisu sa liema punt il‑bid ‑
liet introdotti mill‑qafas legali ġdid 
x’aktarx li kienu se jkollhom impatt 
sinifikanti fuq x’jikkawża l‑iżbalji. 
L‑oqfsa regolatorji tal‑Istati Membri 
għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
l‑ġdid kienu għadhom fl‑istadju tal‑ab ‑
bozzar u għalhekk ma kinux jaqgħu 
taħt l‑ambitu ta’ dan ir‑rapport.
11 
Dan ir‑rapport jiffoka fuq il‑konformità 
tal‑implimentazzjoni tal‑iżvilupp 
rurali mal‑liġijiet u r‑regolamenti 
applikabbli, u jagħmel biss referenzi 
marġinali għall‑aspetti ta’ prestazzjoni 
‑ ekonomija, effettività u effiċjenza. 
Dawn l‑elementi ta’ ġestjoni finanzjar ‑
ja tajba huma koperti b’mod estensiv 
minn rapporti speċjali oħra tal‑Qorti.
14
 Tipi u prevalenza  
ta’ żbalji misjuba
Kumplessivament
12 
Din it‑taqsima fiha analiżi tal‑kampjun 
ta’ 461 pagament eżaminat, u tal ‑160 
li fuqhom hija bbażata r‑rata medja ta’ 
żball ta’ 8,2 %.
13 
Il‑Figura 2  turi li l‑kampjun kien 
maqsum b’mod kważi ndaqs bejn 
iż‑żewġ tipi prinċipali ta’ miżuri. 
Turi wkoll li l‑miżuri ta’ investiment 
irrappreżentaw proporzjon akbar 
tar‑rata ta’ żball (madwar żewġ terzi) 
milli l‑għajnuna relatata mal‑erja (mad ‑
war terz).14 
Kif turi l‑ Figura 1 , il‑qafas regolatorju 
jinkludi żewġ safef: il‑livell tal‑UE, 
li jistabbilixxi rekwiżiti u kundiz ‑
zjonijiet ġenerali, u l‑livell tal‑Istati 
Membri. L‑Istati Membri jimplimentaw 
ir‑rekwiżiti tar‑regolamenti tal‑UE 
u jwaqqfu kundizzjonijiet addizzjonali 
skont l‑objettivi ta’ politika tagħhom 
stess. Rigward it‑tip ta’ leġiżlazzjoni 
miksura, il‑Qorti sabet li 1,3 punti 
perċentwali biss tar‑rata ta’ żball kienu 
dovuti għan‑nuqqas ta’ konformità ma’ 
dispożizzjonijiet diretti tar‑regolamenti 
tal‑UE. Il‑biċċa l‑kbira mir‑rata ta’ żball 
(6,9 punti perċentwali) hija dovuta 
għal ksur ta’ kundizzjonijiet stabbiliti 
fil‑livell tal‑Istati Membri.Figura 2Sehem ta’ għajnuna relatata mal‑erja u miżuri ta’ 
investiment fil‑kampjun u r‑rata ta’ żball
2475,7 %2142,5 %
kampjun rata ta’ żballGħajnuna relatata mal-erja
Miżuri ta’ investiment
15 Tipi u prevalenza ta’ żbalji misjuba 
Miżuri ta’ investiment
15 
Il‑Figura 3  tippreżenta ripartizz ‑
joni tat‑tipi differenti ta’ benefiċjarji 
għall‑miżuri ta’ investiment. Hija turi li 
l‑korpi pubbliċi kkawżaw kwart mir‑ra ‑
ta ta’ żball ta’ 8,2 %. Hemm żewġ kat ‑
egoriji prinċipali ta’ benefiċjarju privat: 
bdiewa u dawk mingħajr attività ag ‑
rikola. Dawn tal‑aħħar irrappreżentaw 
parti waħda minn ħamsa tal‑kampjun, 
iżda kkontribwixxew għal terz mir‑rata 
ta’ żball għall‑proġetti ta’ investiment.16 
Għall‑miżuri ta’ investiment, l‑aktar 
żbalji komuni misjuba kienu ksur 
tal‑kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà, 
indikazzjonijiet li benefiċjarji privati 
setgħu kkommettew irregolaritajiet 
intenzjonati, u nuqqasijiet ta’ konform ‑
ità mar‑regoli tal‑akkwist pubbliku 
u dak privat (ara l‑ Figura 4 ). Proġetti 
ta’ investiment tipikament jikkonsistu 
f’għadd żgħir ta’ elementi individwali 
ta’ spiża ta’ valur għoli. Dan ifisser li 
meta elementi individwali ta’ spiża 
jitqiesu ineliġibbli, dawn jirriżultaw 
f’rata ta’ żball relattivament għolja 
bħala proporzjon tal‑pagament totali. 
Ukoll, jekk proġetti jew benefiċjarji 
jkunu ineliġibbli, dan jirriżulta fl‑app ‑
likazzjoni ta’ rata ta’ żball ta’ 100 % 
għall‑pagament awditjat.Figura 3Sehem tat‑tipi differenti ta’ benefiċjarji tal‑investiment 
fil‑kampjun u r‑rata ta’ żball
106
1,6 %46
1,8 %95 2,3 %
kampjun rata ta’ żballKorpi pubbliċi
Beneﬁċjarji privati minbarra bdiewa
Bdiewa
16 Tipi u prevalenza ta’ żbalji misjuba Figura 4 Figura 5Ripartizzjoni tal‑kontribuzzjoni ta’ 5,7 % għar‑rata ta’ żball skont il‑miżuri ta’ 
investiment
Ripartizzjoni tal ‑kontribuzzjoni ta’ 2,5 % għar ‑rata ta’ żball skont l ‑għajnuna relatata 
mal ‑erjaIrregolaritajiet intenzjonati
suspettati 1,1 %Akkwist privat 0,6 %Limitu massimu ta' għajnuna maqbuż 0,5 %Oħrajn 0,5 %
Akkwist pubbliku 1,1 %
Kriterji ta’ eliġibbiltà -
beneﬁċjarji pubbliċi 0,9 %
Kriterji ta’ eliġibbiltà -
beneﬁċjarji privati 1 %
Impenji tal-biedja 0,9 %
Kriterji ta’ eliġibbilità 0,9 %Oħrajn 0,4 %
Diﬀerenzi ﬂ-erja 0,3 %Għajnuna relatata 
mal‑erja
17 
Għall‑pagamenti skont l‑erja, il‑biċċa 
l‑kbira mill‑irregolaritajiet misjuba 
kienu jinvolvu nuqqas ta’ konformità 
ma’ impenji agroambjentali (obbligi 
li jikkonċernaw il‑ġestjoni tal‑art jew tal‑azjenda agrikola), ħbula tar‑raba’ 
agrikoli ineliġibbli u dikjarazzjoni ‑
jiet eċċessivi (ara l‑ Figura 5 ). Żbalji 
ġeneralment jikkonċernaw erja limitata 
tal‑azjenda agrikola, u dan jirriżulta 
f’rata iżgħar ta’ żball għal kull paga ‑
ment, għall‑kuntrarju ta’ miżuri ta’ 
investiment, fejn ksur ta’ eliġibbiltà 
jaffettwa porzjon ogħla tal‑pagament.
17 Tipi u prevalenza ta’ żbalji misjuba 
Differenzi fir‑rata ta’ 
implimentazzjoni 
finanzjarja u r‑rata ta’ 
żball bejn gruppi ta’ Stati 
Membri
18 
L‑Istati Membri jagħmlu ripartiz ‑
zjoni tal‑baġit tal‑iżvilupp rurali 
għall‑perjodu 2007‑2013 (ara l‑para ‑
grafu 1) fuq bażi annwali. Ir‑Regola ‑
ment tal‑Kunsill (KE) Nru 1290/200510 
jeħtieġ li l‑Kummissjoni tiddiżimpenja 
kwalunkwe porzjon minn impenn 
annwali li ma jkunx intuża fi ħdan 
perjodu ta’ sentejn wara s‑sena 
tal‑impenn (magħrufa bħala “r‑regola 
n + 2”). Din ir‑regola għandha l‑għan 
li tħaffef il‑pass tal‑implementazzjoni 
tal‑programmi.
19 
Il‑Qorti qabblet ir‑rati ta’ implimen ‑
tazzjoni finanzjarja tal‑Istati Membri 
(jiġifieri l‑proporzjon ta’ pagamenti 
reali kumulattivi ma dawk ippjanati) 
mar‑rati ta’ żball tagħhom. Sabiex 
tinkiseb informazzjoni statistikament 
rappreżentattiva, is ‑27 Stat Membru li 
kellhom programmi tal‑iżvilupp rurali 
2007‑2013 ġew diviżi fi 3 gruppi ta’ 9 
Stati Membri f’ordni dekrexxenti tar‑ra ‑
ti ta’ eżekuzzjoni finanzjarja tagħhom 
fil‑15 ta’ Ottubru 2013. L‑informazzjoni 
disponibbli ma tippermettix il‑wiri 
ta’ riżultati dwar Stati Membri indi ‑
vidwali. L‑Istati Membri li ġejjin huma 
rrappreżentati fit‑tliet gruppi.
‑ L‑ogħla rata ta’ eżekuzzjoni fi ‑
nanzjarja: il‑Belġju, ir‑Repubblika 
Ċeka, l‑Estonja, l‑Irlanda, il‑Latvja, 
il‑Lussemburgu, l‑Awstrija, is‑Slov ‑
akkja u l‑Finlandja.‑ Ir‑rata medja ta’ eżekuzzjoni finan ‑
zjarja: il‑Ġermanja, Franza, il‑Lit ‑
wanja, il‑Pajjiżi l‑Baxxi, il‑Polonja, 
il‑Portugall, is‑Slovenja, l‑Isvezja 
u r‑Renju Unit.
‑ Ir‑rata l‑aktar baxxa ta’ eżekuzzjoni 
finanzjarja: il‑Bulgarija, id‑Danima ‑
rka, il‑Greċja, Spanja, l‑Italja, Ċipru, 
l‑Ungerija, Malta u r‑Rumanija.
20 
Il‑Figura 6  tippreżenta ċifri aggregati 
mill‑bidu tal‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni (2007) sa tmiem is‑sena 
finanzjarja 201311; dawn juru korrelazz ‑
joni negattiva qawwija bejn ir‑rati ta’ 
implimentazzjoni finanzjarja u r‑rati ta’ 
żball għat‑tliet gruppi ta’ Stati Membri. 
Twettqet l‑istess analiżi għal dati dif ‑
ferenti, u separatament għall‑miżuri ta’ 
investiment u għall‑għajnuna relatata 
mal‑erja, b’riżultati simili. Madankollu, 
l‑għajnuna relatata mal‑erja hija 
bbażata, fil‑biċċa l‑kbira, fuq kuntratti 
pluriennali, u dan jirriżulta f’rati relat ‑
tivament stabbli ta’ implimentazzjoni 
u ta’ żball. Il‑korrelazzjoni hija aktar 
evidenti għall‑miżuri ta’ investiment, 
li għalihom ir‑rati ta’ implimentazzjoni 
huma aktar baxxi u r‑rati ta’ żball huma 
ogħla.
21 
Analiżi dettaljata tal‑korrelazzjoni bejn 
ir‑rata ta’ eżekuzzjoni finanzjarja u r‑ra ‑
ta ta’ żball ma kinitx parti mill‑ambitu 
ta’ dan l‑awditu.10 L‑Artikolu 29 tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1290/2005 
tal‑21 ta’ Ġunju 2005 dwar 
il‑finanzjament tal‑politika 
agrikola komuni (ĠU L 209, 
11.08.2005, p. 1).
11 L‑Istati Membri jiddikjaraw 
in‑nefqa għall‑iżvilupp rurali 
tagħhom imħallsa fil‑perjodu 
mill‑1 ta’ Lulju ‑ il ‑15 ta’ 
Ottubru lill‑Kummissjoni sal ‑10 
ta’ Novembru. Ladarba tiġi 
aċċettata, il‑kontribuzzjoni 
mill‑UE titħallas f’Diċembru. 
Fil‑fatt, il ‑15 ta’ Ottubru 2013 
jirrappreżenta l‑aħħar nefqa 
suġġetta għal dan l‑awditu.
18 Tipi u prevalenza ta’ żbalji misjuba Figura 6Tqabbil tar‑rati ta’ implimentazzjoni finanzjarja mar‑rati ta’ żball għal tliet gruppi ta’ 
disa’ Stati Membri
83,0 %
72,3 %
57,5 %
3,6 %8,6 %10,0 %
0 %2 %4 %6 %8 %10 %12 %
0 %10 %20 %30 %40 %50 %60 %70 %80 %90 %
Rata ta’ żball
Disa’ Stati Membri b’rata 
medja ta’ implimentazz-
joni ﬁnanzjarjaDisa’ Stati Membri bl-ogħla 
rata ta’ implimentazzjoni 
ﬁnanzjarjaDisa’ Stati Membri bir-rata 
l-aktar baxxa ta’ implimen-
tazzjoni ﬁnanzjarja
19
 Osservazzjonijiet
12 Id‑Direttiva 2004/18/KE 
tal‑Parlament Ewropew 
u tal‑Kunsill tal ‑31 ta’ Marzu 
2004 fuq koordinazzjoni ta’ 
proċeduri għall‑għoti ta’ 
kuntratti għal xogħlijiet 
pubbliċi, kuntratti għal 
provvisti pubbliċi u kuntratti 
għal servizzi pubbliċi (ĠU 
L 134, 30.4.2004, p. 114).
13 Ir‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 65/2011 tas ‑27 ta’ Jannar 
2011 li jistabbilixxi regoli 
dettaljati 
għall‑implimentazzjoni 
tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1698/2005, dwar 
l‑implimentazzjoni ta’ 
proċeduri ta’ kontroll kif ukoll 
kundizzjonalità fir‑rigward ta’ 
miżuri ta’ appoġġ 
għall‑iżvilupp rurali (ĠU L 25, 
28.1.2011, p. 8).PARTI I ‑ X’inhuma l‑kawżi 
prinċipali tar‑rata ta’ żball 
fil‑miżuri ta’ investiment?
22 
Din it‑taqsima teżamina x’jikkawża 
żbalji fil‑miżuri ta’ investiment, li kkon ‑
tribwixxew għal żewġ terzi tar‑rata 
ta’ żball (ara l‑ Figura 2 ). Il‑Qorti sabet 
li l‑fatturi prinċipali tar‑rata ta’ żball 
kienu t‑tip ta’ benefiċjarju u t‑tip ta’ 
miżura. Xi miżuri kienu aktar suxxettib ‑
bli għal żball, filwaqt li oħrajn bilkemm 
kienu milquta minn żball.
Korpi pubbliċi huma sors 
sinifikanti ta’ żball minħabba 
nuqqas ta’ konformità 
mar‑regoli tal‑akkwist 
pubbliku
23 
L‑objettivi prinċipali tal‑għajnuna 
pprovduta lill‑korpi pubbliċi 
għall‑miżuri tal‑iżvilupp rurali huma 
titjib tal‑kwalità tal‑ħajja f’żoni rurali, 
titjib u żvilupp tal‑infrastruttura ag ‑
rikola, u restawr tal‑potenzjal tal‑fore ‑
strija. Il‑miżuri li jappoġġaw dawn l‑ob ‑
jettivi rrappreżentaw madwar kwart 
min‑nefqa totali għall‑investiment. 
Barra minn hekk, l‑awtoritajiet 
maniġerjali jistgħu jużaw sa 4 % 
tal‑baġit total tal‑iżvilupp rurali bħala 
“għajnuna teknika” għall‑finanzjament 
ta’ attivitajiet ta’ tħejjija, ġestjoni, 
monitoraġġ, evalwazzjoni, informazz ‑
joni u kontroll imwettqa taħt program ‑
mi tal‑iżvilupp rurali.24 
Il‑biċċa l‑kbira mill‑korpi pubbliċi 
awditjati kienu muniċipalitajiet jew 
assoċjazzjonijiet tagħhom. Il‑Qorti 
awditjat ukoll gvernijiet ċentrali, 
reġjonali u lokali (inklużi aġenziji 
tal‑pagamenti), kif ukoll organizzazz ‑
jonijiet pubbliċi oħra bħal konsorzji 
tat‑tisqija.
25 
Id‑Direttiva 2004/18/KE12 teħtieġ li 
l‑Istati Membri jobbligaw lill‑korpi 
pubbliċi jwettqu proċeduri ta’ akkwist 
pubbliku kompetittivi meta jkunu 
qed jagħtu l‑kuntratti. Hija tiddik ‑
jara li eċċezzjonijiet huma permessi 
biss f’ċirkustanzi ġustifikati (eż. 
għal raġunijiet ta’ urġenza estrema 
kawża ta’ xi ġrajjiet mhux misten ‑
nija). Ir‑Regolament tal‑Kummissjoni 
(UE) Nru 65/201113 jistipula li proġetti 
ta’ investiment iridu jikkonformaw 
mar‑regoli tal‑akkwist pubbliku naz ‑
zjonali applikabbli.
26 
Żbalji fil‑proċeduri ta’ akkwist pubb ‑
liku jirrappreżentaw parti waħda 
minn tmienja tar‑rata medja ta’ żball 
għall‑iżvilupp rurali. Din iċ‑ċifra tinklu ‑
di biss każijiet fejn ksur serju tar‑regoli 
tal‑akkwist pubbliku influwenza 
l‑għażla tal‑offerent magħżul.
20 Osservazzjonijiet
27 
Mill‑ħafna regoli applikabbli, tliet 
kategoriji biss tal‑ksur serju tar‑regoli 
tal‑akkwist wasslu għal dan l‑impatt 
sinifikanti fuq ir‑rata ta’ żball (ara 
t‑Tabella 1 ).28 
Il‑Qorti sabet żewġ raġunijiet 
prinċipali li jistgħu jispjegaw il‑ksur 
fir‑regoli tal‑akkwist pubbliku. L‑ewwel 
nett, proġetti ta’ infrastruttura rurali 
jiġu implimentati komunement minn 
muniċipalitajiet żgħar li spiss ikollhom 
esperjenza limitata ta’ twettiq ta’ 
proċeduri ta’ akkwist pubbliku, u ma 
jkollhomx persunal imħarreġ u esper ‑
jenzat għad‑dispożizzjoni tagħhom. 
Matul il‑proċedura ta’ offerti, l‑awtori ‑
tajiet nazzjonali ma jipprovdux gwida 
dettaljata.Tabella 1Ksur ta’ regola tal‑akkwist pubbliku Eżempju
Għoti dirett mhux ġustifikat, mingħajr proċedura kompetittivaIl‑benefiċjarju ta’ proġett ta’ investiment, muniċipalità fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, ftiehem li 
jwettaq proċedura ta’ offerti u ddelega l‑implimentazzjoni tal‑proġett lil fondazzjoni. 
Il‑ftehim mal‑fondazzjoni stipula l‑proċedura ta’ akkwist, bl‑ispeċifikazzjoni li kellha 
tiġi applikata proċedura kompetittiva li kellha tiġi ppubblikata fuq websajt dedikata.
Madankollu, tliet ġimgħat wara l‑iffirmar tal‑ftehim, il‑bord tal‑fondazzjoni ddeċieda 
li japplika proċedura ta’ għoti dirett, mingħajr ma ppubblikaha fuq il‑websajt 
dedikata.
Applikazzjoni skorretta ta’ kriterji tal‑għażla u tal‑għotiFil‑Ġermanja (Brandenburg‑Berlin), muniċipalità organizzat proċedura kompetittiva 
biex tagħżel fornitur tal‑internet broadband.
Matul l‑evalwazzjoni tal‑offerti, il‑muniċipalità użat kriterji tal‑għoti li ma kinux 
dawk ippubblikati fl‑avviż dwar l‑offerti, segwiti bi proċedura nnegozjata li fiha tnejn 
biss mill‑offerenti tħallew jieħdu sehem. Fi tmiem il‑proċedura, il‑muniċipalità ma 
għażlitx l‑offerta l‑aktar ekonomika.
Nuqqas ta’ trattament indaqs tal‑offerentiFir‑Rumanija, muniċipalità rurali kisbet appoġġ għal proġett ta’ investiment li kien 
jinkludi netwerk ta’ provvista tal‑ilma, sistema tad‑dranaġġ, titjib tat‑toroq lokali 
u ċentru tal‑komunità.
Seba’ offerenti ppreżentaw offerti għall‑kuntratt ta’ xogħlijiet pubbliċi; il‑benefiċjarju 
rrifjuta ħamsa minn dawn fuq il‑bażi li ma kinux jissodisfaw ir‑rekwiżiti. Il‑Qorti 
sabet li l‑offerent rebbieħ kien naqas ukoll milli jissodisfa żewġ rekwiżiti li kienu 
ntużaw bħala bażi għar‑rifjut ta’ offerti oħra.
21 Osservazzjonijiet
14 L‑Artikolu 71 tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1698/2005 
tal‑20 ta’ Settembru 2005 
dwar appoġġ għall‑iżvilupp 
rurali mill‑Fond Agrikolu 
Ewropew għall‑Iżvilupp Rurali 
(FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2005, 
p. 1).29 
It‑tieni nett, żbalji jiġu kkawżati wkoll 
minn ċerti benefiċjarji li jippreferu 
jaħdmu ma’ kuntratturi speċifiċi, 
u għalhekk jagħtu kuntratti diret ‑
tament mingħajr ma jippubblikaw 
avviż dwar offerti jew mingħajr ma 
jitolbu offerti mingħand l‑ebda offer ‑
ent potenzjali ieħor. Fi 80 % ta’ dawn 
il‑każijiet, l‑offerent rebbieħ kien 
wieħed li qabel kien ipprovda oġġetti 
jew servizzi simili lill‑benefiċjarju (ara 
l‑Kaxxa 2 ). L‑aġenziji tal‑pagamenti 
ma oġġezzjonaw għal dan fl‑ebda 
okkażjoni, għalkemm il‑prinċipji bażiċi tal‑akkwist ta’ trasparenza, oġġettività, 
nondiskriminazzjoni u divulgazzjoni 
xierqa ma kinux ġew issodisfati.
Kuntratti li ngħataw direttament lil fornituri eżistenti
Fl‑Isvezja, korp tal‑gvern reġjonali implimenta proġett taħt il‑miżura Infrastruttura relatata mal‑iżvilupp 
u l‑adattament tal‑agrikoltura u l‑forestrija. Il‑proġett awditjat kien kontinwazzjoni ta’ proġett preċedenti.
Il‑liġi Svediża dwar l‑akkwist pubbliku tippermetti l‑għoti dirett ta’ kuntratti f’ċirkustanzi ta’ eċċezzjoni biss, 
jew jekk il‑valur tal‑kuntratt ikun taħt ċertu livell limitu, f’liema każ l‑awtorità kontraenti trid tikseb mill‑anqas 
tliet offerti.
Il‑benefiċjarju ma osservawx dawn ir‑regoli u ta tliet kuntratti direttament, wara li kien kiseb offerta waħda 
biss f’kull każ, jiġifieri mill‑kumpaniji li kienu pprovdew l‑istess servizzi għall‑proġett preċedenti.Kaxxa 2
In‑nuqqas ta’ konformità 
tal‑benefiċjarji mal‑kriterji 
ta’ eliġibbiltà kellu impatt 
sinifikanti fuq ir‑rata ta’ żball
30 
Ir‑Regolament tal‑Kunsill dwar 
appoġġ għall‑iżvilupp rurali14 jis‑
tipula li n‑nefqa tkun eliġibbli biss 
jekk din iġġarrbet skont ir‑regoli 
dwar l‑eliġibbiltà u skont il‑kriterji 
tal‑għażla mwaqqfa fil‑livell nazzjonali. 
L‑Istati Membri għandhom iwaqqfu 
dawn ir‑regoli u l‑kriterji sabiex jiġu 
mmirati riżorsi finanzjarji limitati lejn 
oqsma, proġetti u benefiċjarji li jik ‑
kontribwixxu l‑aktar għall‑objettivi 
tal‑programm.31 
Il‑ksur ta’ eliġibbiltà kien 
jirrappreżenta kwart mir‑rata ta’ 
żball għall‑iżvilupp rurali, imqas ‑
sam b’mod indaqs bejn benefiċjarji 
privati u pubbliċi. Il‑Qorti sabet firxa 
wiesgħa ta’ ksur ta’ eliġibbiltà, li tir ‑
rifletti l‑għadd enormi ta’ miżuri ta’ 
investiment u l‑għadd kbir ta’ regoli ta’ 
implimentazzjoni u kriterji applikabbli 
għalihom fl‑Istati Membri.
22 Osservazzjonijiet
32 
Il‑ksur ta’ eliġibbiltà jista’ jseħħ fil‑livel ‑
li tal‑benefiċjarju, tal‑proġett u tal‑ele ‑
menti individwali ta’ spiża. It‑ Tabella 2  
turi eżempji ta’ tali każijiet. Tabella 2Livell ta’ ksur Eżempju
BenefiċjarjuFi Spanja, biex jibbenefikaw minn għajnuna għal investimenti f’faċilitajiet tal‑ipproċessar 
tal‑prodotti agrikoli, l‑intrapriżi jrid ikollhom anqas minn 750 impjegat u fatturat ta’ anqas 
minn EUR 200 miljun. Iċ‑ċifri għal intrapriżi li għandhom il‑kontroll (sas‑sid benefiċjarju aħħari) 
ukoll iridu jittieħdu inkunsiderazzjoni meta tkun qed tiġi vvalutata l‑konformità ma’ dawn 
il‑livelli limiti.
Benefiċjarju ppreżenta proġett biex jespandi l‑faċilitajiet tal‑produzzjoni tiegħu. Fl‑applikazz ‑
joni, huwa inkluda d‑ data  għal nofs il‑kumpaniji biss li ffurmaw parti mill‑grupp. Fuq il‑bażi ta’ 
din l‑informazzjoni inkompleta, il‑benefiċjarju ddikjara li kien jikkonforma mal‑limiti massimi 
fir‑rigward tal‑għadd ta’ impjegati u l‑fatturat totali.
Il‑Qorti kkalkulat l‑indikaturi mill‑ġdid billi inkludiet id‑ data  għall‑kumpaniji kollha fil‑grupp 
u sabet li kienu nkisru ż‑żewġ limiti massimi. Għaldaqstant il‑benefiċjarju kien ineliġibbli.
ProġettFil‑Polonja, bosta bdiewa kisbu għajnuna għall‑ħolqien ta’ grupp ta’ produtturi li kellu jakkwis ‑
ta prodotti agrikoli mill‑membri tiegħu u mbagħad ibigħ dawn lil partijiet terzi (bl‑intenzjoni li 
jinkisbu prezzijiet aħjar minn dawk li kull bidwi separat kien ikun jista’ jikseb b’mod ieħor).
Waħda mill‑kundizzjonijiet biex tiġi riċevuta l‑għajnuna kienet li l‑grupp ta’ produtturi jrid 
ibigħ il‑prodotti lil partijiet terzi.
Il‑Qorti sabet li l‑uniku klijent tal‑grupp ta’ produtturi kien kumpanija oħra li kienet il‑pro ‑
prjetà tal‑istess bdiewa. Għalhekk il‑proġett awditjat ma kienx eliġibbli.
Elementi individwali ta’ spiżaFil‑Portugall, benefiċjarju ppreżenta proġett li kien jinvolvi t‑tħawwil ta’ siġar taż‑żebbuġ. 
Fost kundizzjonijiet oħra, in‑nefqa kienet eliġibbli biss jekk iġġarrbet wara li l‑applikazzjoni 
għall‑proġett kienet ġiet ippreżentata (bħala mezz biex jiġi evitat id‑deadweight u biex jiġi 
żgurat li dawk il‑bdiewa biss li fil‑fatt kienu jeħtieġu l‑għajnuna rċevewha).
Meta kienet qed teżamina l‑klejm għall‑pagament, il‑Qorti sabet elementi ta’ spiża, li kienu 
jirrappreżentaw aktar minn 10 % tal‑ammont ikklejmjat, li kienu ġġarrbu qabel id‑data 
tal‑applikazzjoni għall‑appoġġ. Għalhekk dawn l‑oġġetti ta’ nefqa kienu ineliġibbli.
33 
L‑Istati Membri implimentaw kemm 
ir‑rekwiżiti tal‑UE kif ukoll l‑objettivi 
ta’ politika tagħhom stess permezz ta’ 
leġiżlazzjoni nazzjonali u reġjonali; din 
tipikament kienet tinkludi programmi 
tal‑iżvilupp rurali, implimentazzjoni 
ta’ regolamenti, manwali tal‑proċeduri u gwidi għall‑applikanti. Dan irriżulta 
fl‑applikabbiltà ta’ għadd konsiderevo ‑
li ta’ regoli u rekwiżiti. Madankollu, 
fl‑opinjoni tal‑Qorti, tali regoli spiss 
ikunu meħtieġa biex jiġi żgurat li 
l‑fondi pubbliċi jintużaw għall‑ilħuq 
ta’ objettivi ta’ politika u josservaw 
il‑prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba.
23 Osservazzjonijiet
34 
Il‑Qorti tqis li, għall‑proġetti awdit ‑
jati, ir‑regoli ma kinux kumplessi bla 
meħtieġ u ma imponewx rekwiżiti 
mhux ġustifikati fuq il‑benefiċjarji 
u fuq l‑awtoritajiet tal‑Istati Membri. 
Filwaqt li nstabu eżempji limitati ta’ 
regolamentazzjoni żejda, dawn kell ‑
hom biss impatt marġinali fuq ir‑rata 
ta’ żball.
35 
Hemm riskju li l‑Istati Membri jistgħu 
jirtiraw regoli effettivi sabiex l‑iżbalji 
ma jitħallewx isiru. Regoli effet ‑
tivi huma importanti biex jintlaħqu 
l‑objettivi tal‑politika. Il‑Qorti tqis li 
s‑simplifikazzjoni ma għandhiex ixxek ‑
kel il‑prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja 
tajba. Pereżempju (ara l‑ Kaxxa 3 ), 
ir‑regola Portugiża oriġinali deskritta 
fil‑każ hawn taħt hija mod effettiv 
biex jiġu esklużi investimenti li kienu 
jsiru xorta waħda, mingħajr għajnuna 
pubblika. Meta l‑investimenti kienu 
se jitwettqu xorta waħda, l‑appoġġ 
pubbliku ma kienx meħtieġ. Fil‑fatt, 
f’bosta rapporti speċjali, il‑Qorti kkriti ‑
kat il‑fatt li l‑infiq ikun eliġibbli qabel 
ma tiġi ppreżentata l‑applikazzjoni, 
u rrakkomandat li l‑infiq għandu 
jkun eliġibbli biss mill‑approvazzjoni 
tal‑għotja ‘l quddiem. Għaldaqstant, 
fil‑każ ikkonċernat, is‑soluzzjoni 
għall‑prevenzjoni ta’ żbalji ma kinitx 
tkun li l‑Istat Membru jirtira xi regola 
effettiva iżda li ma jħallix l‑iżbalji 
jsiru billi jiċċekkja aħjar il‑klejms 
għall‑pagamenti.L‑ebda żball ta’ eliġibbiltà 
misjub fil‑miżura “bidu 
ta’ negozju minn bdiewa 
żgħażagħ”
36 
Il‑kampjun ta’ 461 proġett awditjat 
kien jinkludi 20 taħt il‑miżura “Bidu 
ta’ negozju minn bdiewa żgħażagħ”. 
Dan l‑appoġġ jingħata lil persuni taħt 
l‑40 sena li jsiru sidien ta’ azjenda 
agrikola għall‑ewwel darba. L‑appoġġ 
jiġi pprovdut fil‑għamla ta’ paga ‑
ment massimu ta’ ammont f’daqqa 
ta’ EUR 70 000, li l‑għan tiegħu huwa 
li jgħin lil dawn il‑bdiewa biex jistab ‑
bilixxu u jiżviluppaw l‑azjendi agrikoli 
tagħhom. Benefiċjarji jistgħu jużaw 
l‑appoġġ għax‑xiri ta’ art, bini, tagħmir, 
u annimali, u biex ikopru r‑rekwiżiti 
tal‑kapital operatorju.
Eżempju ta’ rtirar ta’ kriterju ta’ eliġibbiltà effettiv
Fil‑Portugall, investimenti li saru qabel il‑preżentazzjoni ta’ applikazzjoni għall‑appoġġ tqiesu ineliġibbli 
fil‑bidu tal‑perjodu ta’ programmazzjoni fl ‑2007. Il‑kampjun ta’ każijiet awditjati kien jinkludi tnejn fejn għal 
ċerti element ta’ spiża din ir‑regola ma kinitx ġiet osservata, u dan renda n‑nefqa kkonċernata ineliġibbli.
Ir‑regoli nazzjonali ġew emendati fl ‑2011. L‑infiq imġarrab qabel il‑preżentazzjoni tal‑applikazzjoni għal 
appoġġ issa huwa eliġibbli.Kaxxa 3
24 Osservazzjonijiet
37 
Minbarra r‑rekwiżiti bażiċi 
tal‑eliġibbiltà (inqas minn 40 sena 
u qed jistabbilixxu azjenda agrikola 
għall‑ewwel darba), ir‑Regolament 
tal‑Kunsill15 jistipula żewġ kundiz ‑
zjonijiet addizzjonali. Il‑benefiċjarji 
għandu jkollhom kapaċitajiet (ħiliet) 
u kompetenzi professjonali adegwati, 
u jridu jippreżentaw pjan kummerċjali 
(pjan tan‑negozju). Għall ‑20 proġett 
awditjat, l‑Istati Membri stabbilixxew 
għadd żgħir ta’ rekwiżiti dettaljati. 
Pereżempju, il‑bdiewa ġew meħtieġa 
li jiksbu ħiliet u kompetenzi adegwati 
fi żmien tliet snin permezz ta’ taħriġ, 
u li jħejju u jsegwu pjan tan‑negozju 
simplifikat li jiddeskrivi s‑sitwazzjoni 
inizjali tal‑azjenda agrikola u stadji im ‑
portanti u miri speċifiċi għall‑iżvilupp 
tal‑attivitajiet.
38 
Filwaqt li ġew identifikati ċerti 
dgħufijiet proċedurali u tħassib 
fir‑rigward tal‑ġestjoni finanzjarja 
tajba, il‑Qorti ma sabet l‑ebda żball 
ta’ legalità u regolarità fir‑rigward 
tal‑mod kif il‑bdiewa żgħażagħ kienu 
ħejjew u wettqu l‑proġetti tagħhom. 
Fil‑fehma tal‑Qorti, dan huwa dovut 
għall‑għadd żgħir ta’ rekwiżiti dettal ‑
jati, l‑ambitu ffukat tal‑miżura u l‑użu 
minn pagamenti ta’ ammonti f’daqqa. 
Naturalment, skemi bħalma hija din 
iridu jwasslu wkoll valur għall‑flus 
u juru ġestjoni finanzjarja tajba ‑ 
u dawn jinsabu lil hinn mill‑ambitu ta’ 
dan ir‑rapport. Iżda l‑eżempju tassew 
juri li s‑sempliċità relattiva ta’ skema 
tassew ikollha impatt fuq il‑livell ta’ 
irregolaritajiet.Indikazzjonijiet li benefiċjarji 
privati setgħu kkommettew 
irregolaritajiet intenzjonati
39 
Ir‑Regolament tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 65/2011 jiddikjara li meta jinstab 
li benefiċjarju għamel dikjarazzjoni 
falza intenzjonalment, l‑operazz ‑
joni kkonċernata trid tiġi eskluża 
mill‑appoġġ u kwalunkwe ammonti 
mħallsa diġà għal dik l‑operazzjoni 
jridu jiġu rkuprati16.
40 
Il‑frodi tista’ tikkonsisti f’waħda jew 
aktar minn dawn li ġejjin17:
‑ L‑użu jew il‑preżentazzjoni ta’ dik ‑
jarazzjonijiet jew dokumenti mhux 
korretti jew mhux kompleti li jkollu 
bħala effett l‑approprjazzjoni bla 
dritt ta’ fondi mill‑baġit tal‑UE jew 
mill‑baġits amministrati minn, jew 
f’isem, l‑UE;
‑ In‑nuqqas ta’ divulgazzjoni ta’ 
informazzjoni bi ksur ta’ xi obbligu 
speċifiku, bl‑istess effett;
‑ L‑applikazzjoni żbaljata ta’ fondi 
għal skopijiet oħra għajr dawk li 
għalihom kienu oriġinarjament 
mogħtija.
41 
F’4 % tal‑proġetti ta’ investiment privat 
awditjati (6 minn 152), il‑Qorti sabet 
indikazzjonijiet li l‑benefiċjarji setgħu 
kkommettew irregolaritajiet intenz ‑
jonati. Dawn il‑każijiet jirrappreżentaw 
parti waħda minn tmienja tar‑rata 
medja ta’ żball għall‑iżvilupp rurali.15 L‑Artikolu 22 tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1698/2005.
16 L‑Artikoli 4.8 u 30.2 
tar‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 65/2011.
17 Il‑frodi, kif applikata fil‑liġi 
Komunitarja, hija definita 
fl‑Artikolu 1 tal‑Att tal‑Kunsill 
tas‑26 ta’ Lulju 1995 li jfassal 
il‑Konvenzjoni dwar 
il‑protezzjoni tal‑interessi 
finanzjarji tal‑Komunitajiet 
Ewropej.
25 Osservazzjonijiet
42 
Il‑Qorti tirrapporta lill‑OLAF il‑każijiet 
kollha fejn ikun hemm indikazzjonijiet 
ta’ irregolaritajiet intenzjonati, għal ak ‑
tar analiżi u segwitu xieraq. Il‑ Kaxxa 4  
fiha eżempju.
Il‑miżura li tappoġġa 
investimenti f’faċilitajiet 
tal‑ipproċessar tal‑ikel tqajjem 
l‑aktar tħassib
43 
Il‑miżura tal‑iżvilupp rurali “żieda 
fil‑valur tal‑prodotti agrikoli u tal‑for ‑
estrija” għamlet il‑kontribut l‑aktar 
sinifikanti għar‑rata ta’ żball għal inves ‑
timenti privati. Din il‑miżura għandha 
fil‑mira intrapriżi żgħar u medji (SMEs) 
u tiffinanzja l‑investiment f’faċilitajiet 
għall‑ipproċessar ta’ prodotti prima ‑
rji. Dawn il‑faċilitajiet jinkludu fab ‑
briki tal‑inbid, imtieħen tal‑qamħ, 
ipproċessar tal‑frott u tal‑ħaxix u linji 
ta’ imballaġġar.44 
Mid ‑19‑il proġett awditjat għal din 
il‑miżura, 10 kienu milquta minn 
żball (3 minn dawn ġew irrappurtati 
lill‑OLAF). In‑nuqqasijiet prinċipali 
nnutati kienu nuqqas ta’ konformità 
mal‑kriterju ta’ SMEs u nuqqas ta’ 
osservanza tal‑proċeduri ta’ akkwist 
privat xierqa. Għajnuna pubblika għal 
din il‑miżura hija tipikament fil‑firxa ta’ 
bosta miljuni ta’ euro għal kull proġett. 
F’dan il‑kuntest, hemm inċentiv qawwi 
għall‑applikanti biex jevitaw ir‑regoli 
bil‑għan li jirċievu għajnuna.
Eżempju ta’ indikazzjonijiet ta’ irregolarità intenzjonata
Benefiċjarju applika għal għajnuna taħt miżura ta’ investiment li permezz tagħha r‑regoli stipulaw li t‑tagħmir 
mixtri użat ma kienx eliġibbli. Meta kien qed jippreżenta l‑klejm għall‑pagament, il‑benefiċjarju ddikjara li 
t‑tagħmir mill‑proġett kien inxtara ġdid minn konċessjonarju.
Waqt iż‑żjara fuq il‑post, l‑awdituri tal‑Qorti sabu evidenza li tissuġġerixxi li l‑magna ma kinitx, fil‑fatt, inxtrat 
ġdida. Sussegwentement, l‑awdituri kisbu dokumentazzjoni mingħand parti terza li tikkonferma li t‑tagħmir 
kien inxtara użat.
In‑nefqa ġiet ivvalutata bħala ineliġibbli u l‑każ tressaq quddiem l‑OLAF.Kaxxa 4
26 Osservazzjonijiet
45 
Barra minn dak kollu msemmi hawn 
fuq, reċentement il‑Qorti rrappurtat 
nuqqasijiet numerużi fl‑implimen ‑
tazzjoni ta’ din il‑miżura, li affettwaw 
serjament l‑effiċjenza u l‑effettività 
tal‑miżura fl‑ilħuq tal‑objettivi ta’ poli ‑
tika tagħha18.
L‑awtoritajiet tal‑Istati Mem ‑
bri setgħu qabdu u kkoreġew 
l‑iżbalji li laqtu l‑miżuri ta’ 
investiment
46 
Ir‑Regolament tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 65/2011 jistipula li l‑Istati Membri 
għandhom jistabbilixxu sistema ta’ 
kontroll li tiżgura li l‑kontrolli kollha 
neċessarji jitwettqu għal verifika 
tal‑konformità mat‑termini li taħthom 
jingħata l‑appoġġ. Ir‑Regolament 
jispeċifika kif għandhom jitwettqu 
tali kontrolli, inkluż dak li għandu jiġi 
vverifikat, kif għandhom jintgħażlu 
l‑kampjuni, u l‑kopertura minima għal 
kull tip ta’ appoġġ.
47 
Għandhom isiru kontrolli amministrat ‑
tivi fuq l‑applikazzjonijiet għal appoġġ 
u t‑talbiet għal pagament (il‑klejms 
għall‑pagamenti) kollha u dawn 
għandhom jinkludu mill‑anqas żjara 
waħda lill‑operazzjoni appoġġata 
jew lis‑sit tal‑investiment sabiex jiġi 
vverifikat li sar. Barra minn hekk, kull 
sena għandhom jitwettqu kontrolli 
fuq il‑post fuq kampjun ta’ proġetti li 
jirrappreżenta mill‑anqas 5 % tal‑infiq 
imġarrab.48 
Fil‑fehma tal‑Qorti, l‑Istati Membri 
setgħu u kien imisshom ma ħallewx 
il‑biċċa l‑kbira mill‑iżbalji jsiru għal 
miżuri ta’ investiment għaż‑żewġ 
raġunijiet li ġejjin.
49 
L‑ewwel nett, l‑informazzjoni 
meħtieġa għad‑detezzjoni u l‑kor ‑
rezzjoni tal‑iżball kienet disponibbli 
għall‑awtoritajiet tal‑Istati Membri, 
iżda f’ħafna okkażjonijiet jew ma 
ntużatx jew inkella ma ntalbitx. Ġew 
innutati s‑sitwazzjonijiet tipiċi li ġejjin:
‑ l‑informazzjoni kienet disponibbli 
fid‑dokumentazzjoni ta’ sostenn 
ippreżentata mill‑benefiċjarju 
(eż. dati ta’ fatturi), iżda din 
ma ntużatx mill‑aġenzija 
tal‑pagamenti;
‑ l‑informazzjoni kienet disponibbli 
fil‑livell tal‑benefiċjarji (eż. rekords 
kontabilistiċi), iżda l‑aġenzija 
tal‑pagamenti ma talabhiex;
‑ l‑informazzjoni kienet disponibbli 
fil‑livell tal‑partijiet terzi (eż. l‑is ‑
truttura tal‑azzjonisti ta’ kump ‑
aniji benefiċjarji), iżda ma ntalbitx 
mill‑aġenzija tal‑pagamenti.
50 
It‑tieni nett, il‑kontrolli mwettqa 
mill‑awtoritajiet tal‑Istati Membri ma 
kinux eżawrjenti. Eżempji ta’ dan huma 
inklużi fil‑ Kaxxa 5 .18 Ir‑Rapport Speċjali 
Nru 1/2013 “L‑appoġġ tal‑UE 
lill‑industrija tal‑ipproċessar 
tal‑ikel kien effettiv u effiċjenti 
fiż‑żieda tal‑valur lill‑prodotti 
agrikoli?”  
(http://eca.europa.eu ).
27 Osservazzjonijiet
51 
L‑eżaminar tas‑sistemi mill‑Qorti 
jikkonferma li l‑kwalità tal‑kontrolli 
mwettqa mill‑Istati Membri hija 
insuffiċjenti. Il‑Qorti vvalutat il‑kwalità 
ta’ aspetti ewlenin tas‑sistemi ta’ 
superviżjoni u kontroll għall‑miżuri 
ta’ investiment għal 14 ‑il aġenzija 
tal‑pagamenti fi 13 ‑il Stat Membru19 
matul dawn l‑aħħar tliet snin. L‑ebda 
aġenzija tal‑pagamenti ma ġiet ivvalu ‑
tata bħala li għandha sistemi effettivi 
fir‑rigward tal‑kontrolli amministrattivi 
u ħamsa biss ġew ivvalutati bħala ef ‑
fettivi fir‑rigward tas‑sistemi tagħhom 
għall‑kontrolli fuq il‑post.52 
Għall‑miżuri ta’ investiment, il‑biċċa 
l‑kbira mill‑iżbalji jseħħu fl‑istadju 
inizjali tal‑applikazzjoni għall‑appoġġ 
u l‑istadju tal‑akkwist segwenti. 
Il‑verifikazzjoni tal‑applikazzjonijiet 
għall‑appoġġ hija proċedura kump ‑
lessa u li spiss tieħu ħafna ħin.Eżempji ta’ kwalità insuffiċjenti tal‑kontrolli mill‑awtoritajiet tal‑Istati Membri
Fil‑Polonja, kuntratt kofinanzjat taħt il‑miżura ta’ għajnuna teknika (ara l‑paragrafu 23) ingħata direttament, 
mingħajr twettiq tal‑proċedura kompetittiva meħtieġa. Il‑Qorti sabet li l‑kontrolli meħtieġa ma twettqux, per ‑
ess li l‑aġenzija tal‑pagamenti ma vverifikatx li l‑proġetti għall‑għajnuna teknika kienu konformi mar‑regoli 
tal‑akkwist pubbliku.
Fir‑Rumanija, l‑aġenzija tal‑pagamenti wettqet verifikazzjonijiet fuq il‑klejms għall‑pagamenti ppreżentati 
mill‑benefiċjarju għal proġett li jipprovdi servizzi konsultattivi għall‑azjendi agrikoli. Ir‑rapport ta’ kontroll 
tal‑aġenzija tal‑pagamenti wera li d‑differenza bejn l‑ammont ikklejmjat mill‑benefiċjarju u l‑ammont ap ‑
provat mill‑aġenzija tal‑pagamenti kienet ta’ aktar minn 3 %. L‑aġenzija tal‑pagamenti ma applikatx il‑penali 
meħtieġa f’każijiet bħalma huwa dan, minħabba li tali kontroll ma twettaqx għal din il‑miżura.
Fi Spanja, l‑ispiża tax‑xogħlijiet ta’ kostruzzjoni mwettqa kienet ġustifikata permezz ta’ kopji tal‑fatturi 
mill‑kuntrattur u kopji ta’ provi tal‑pagament. Dawn il‑fatturi wrew li l‑kuntrattur offra skont ta’ 5 % fuq 
il‑valur totali tal‑fatturi. Ir‑rekords tal‑pagamenti wrew ukoll li l‑benefiċjarju ma ħallasx il‑fatturi bis‑sħiħ, 
iżda naqqas l‑iskont ta’ 5 %. Għalkemm l‑aġenzija tal‑pagamenti kienet ivverifikat il‑fatturi u r‑rekords 
tal‑pagamenti, l‑ispejjeż ġew approvati bis‑sħiħ mingħajr ma tnaqqas l‑iskont ta’ 5 %, li rrappreżenta nfiq li 
l‑benefiċjarju ma kienx ġarrab.
Fl‑Isvezja, korp tal‑gvern reġjonali ma osservax ir‑regoli tal‑akkwist applikabbli (ara l‑ Kaxxa 2 ). Il‑Qorti sabet 
li l‑aġenzija tal‑pagamenti kienet iddelegat il‑kompiti ta’ approvazzjoni ta’ applikazzjonijiet għall‑għajnuna 
u klejms għall‑pagamenti għall‑proġett awditjat lill‑korp tal‑gvern reġjonali ikkonċernat. Fl‑istess ħin, il‑korp 
irċieva l‑għajnuna bħala l‑benefiċjarju. Il‑korp tal‑gvern reġjonali ma kienx iċċekkja l‑konformità mar‑regoli 
nazzjonali tal‑akkwist pubbliku bħala parti mill‑kontrolli amministrattivi.Kaxxa 5
19 Ara l‑Anness 4.2 tar‑Rapporti 
Annwali tal‑Qorti għall ‑2011, 
l‑2012 u l ‑2013.
28 Osservazzjonijiet
53 
Il‑Qorti tinnota li d‑diffikultajiet 
iffaċċjati f’dan l‑istadju jistgħu 
jkunu parzjalment ikkawżati minn 
ineffiċjenzi fil‑proċeduri tal‑aġenziji 
tal‑pagamenti. L‑aġenziji tal‑pagamen ‑
ti tipikament iwettqu s‑sett sħiħ ta’ 
verifikazzjonijiet fuq l‑applikazzjonijiet 
għall‑appoġġ ukoll jekk, f’ċertu punt 
fil‑proċess ta’ verifikazzjoni, joħroġ 
ċar li l‑applikazzjoni mhijiex eliġibbli. 
Għaldaqsant, kwalunkwe ħin imqatta’ 
fit‑tkomplija ta’ verifikazzjonijiet wara 
li l‑ineliġibbiltà tkun ġiet stabbilita 
jirrappreżenta sors ta’ ineffiċjenza.54 
Fil‑kuntest ta’ riżorsi finanzjarji limitati, 
speċjalment lejn tmiem il‑perjodu 
ta’ programmazzjoni, jista’ jkun li 
frazzjoni żgħira biss tal‑applikazz ‑
jonijiet għall‑għajnuna tkun tista’ 
tiġi kofinanzjata (l‑applikazzjonijiet 
li jirċievu l‑ogħla għedud ta’ punti 
għall‑għażla). Madankollu, xi aġenziji 
tal‑pagamenti jwettqu s‑sett sħiħ ta’ 
verifikazzjonijiet fuq l‑applikazzjonijiet 
kollha ppreżentati, ukoll jekk ħafna 
mill‑proġetti eliġibbli ma jkunux se 
jirċievu għajnuna minħabba li ma 
jkollhomx biżżejjed punti għall‑għażla. 
F’dan il‑kuntest, l‑aġenzija tal‑paga ‑
menti fir‑reġjun tal‑Italja‑Sqallija tuża 
proċedura effiċjenti, li hija deskritta 
fil‑Kaxxa 6 .
Eżempju tal‑aħjar prattika fl‑evalwazzjoni ta’ applikazzjonijiet għall‑appoġġ
Fl‑Italja‑Sqallija, l‑applikazzjonijiet għall‑appoġġ jiġu evalwati f’żewġ stadji.
Fl‑ewwel stadju, jitwettaq għadd limitat ta’ kontrolli fuq l‑applikazzjonijiet kollha; dawn imbagħad jiġu 
ppubblikati f’rapport preliminari tal‑għażla. Il‑proġetti jintgħażlu f’ordni dekrexxenti tal‑għadd ta’ punti 
għall‑għażla li jingħatalhom, sa ma l‑valur totali ta’ proġetti magħżula jilħaq il‑baġit allokat.
Fit‑tieni stadju, jitwettqu verifikazzjonijiet sħaħ biss għal dawk il‑proġetti li jkunu għaddew mill‑proċedura 
tal‑għażla preliminari. Jekk, fost dawn, jinstabu proġetti ineliġibbli, dawn jiġu sostitwiti bil‑proġetti li jkollhom 
l‑ogħla punteġġi u li ma kinux inizjalment intgħażlu.Kaxxa 6
29 Osservazzjonijiet
PARTI II ‑ X’inhuma 
l‑kawżi prinċipali tar‑rata 
ta’ żball fl‑għajnuna 
relatata mal‑erja?
55 
Din it‑taqsima teżamina x’jikkawża 
l‑iżbalji fl‑għajnuna relatata mal‑erja. 
Filwaqt li l‑baġit totali huwa maqsum 
b’mod indaqs bejn miżuri ta’ investi ‑
ment u għajnuna relatata mal‑erja, din 
tal‑aħħar ikkontribwixxiet għal terz 
biss tar‑rata ta’ żball (ara l‑ Figura 2 ). 
L‑impatt prinċipali fuq ir‑rata ta’ żball 
kien dovut għan‑nuqqas ta’ kon ‑
formità ma’ impenji agroambjentali, 
għall‑kuntrarju ta’ għajnuna għal żoni 
żvantaġġati.
L‑għajnuna agroambjentali 
hija l‑miżura l‑aktar suxxet ‑
tibbli għal żball li hija rela ‑
tata mal‑erja
56 
Pagamenti agroambjentali jingħataw 
lil bdiewa li jidħlu għall‑konformità 
fuq bażi volontarja b’ċerti impenji 
biex jissodisfaw objettivi ambjentali. 
Il‑pagamenti huma intenzjonati li 
jkopru spejjeż addizzjonali u introjtu 
ċedut b’riżultat ta’ prattiki agrikoli 
ekoloġiċi implimentati implimentati 
għal perjodu ta’ bejn ħames u seba’ 
snin. L‑agroambjent huwa l‑miżura 
tal‑iżvilupp rurali li hija l‑aktar sin ‑
ifikanti finanzjarjament, li għaliha 
ġew allokati bejn wieħed u ieħor 
EUR 20 biljun (parti waħda minn ħamsa 
tat‑total tal‑baġit tal‑iżvilupp rurali 
għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2007‑2013).57 
Il‑ksur ta’ impenji agroambjentali 
rrappreżenta parti waħda minn tmien ‑
ja tar‑rata totali ta’ żball. L‑iżbalji kienu 
primarjament ir‑riżultat ta’ nuqqas ta’ 
osservanza ta’ impenji sempliċi (ara 
l‑Kaxxa 7 ), li, madankollu, fixkel b’mod 
sinifikanti l‑kisba tal‑benefiċċji amb ‑
jentali mixtieqa.
30 Osservazzjonijiet
Eżempji ta’ nuqqas ta’ osservanza ta’ impenji agroambjentali sempliċi Kaxxa 7
Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.
 Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.
 Sors:  Il‑Qorti Ewropea tal‑Awdituri.Fil‑Pajjiżi l‑Baxxi, bidwi daħal għal kuntratt għall‑miżura 
“Botanical grassland edges” (Truf il‑bur botaniku).
Mit‑tliet impenji, wieħed kien relatat ma’ tħammil 
(bil‑għan li titħares il‑bijodiversità, kien ipprojbit li jiġi 
kopert it‑tarf tal‑marġ bit‑tajn imħammel mill‑kanali 
tal‑ilma).
Waqt iż‑żjara fuq il‑post, il‑Qorti sabet li minflok ma 
xxerred b’mod ibbilanċjat, it‑tajn imħaffer kien ġie 
ddepożitat fuq strixxa ta’ art ta’ żewġ metri mat‑tul ta’ 
aktar minn 4 000 metru ta’ kanali. 
Fir‑Renju Unit (l‑Ingilterra), bidwi rċieva għajnuna għal bur 
permanenti b’inputs baxxi ħafna (eż. fertilizzanti). Wieħed 
mir‑rekwiżiti kien li jiġi evitat rigħi eċċessiv, b’mod li 
t‑tkabbir, il‑kwalità jew id‑diversità tal‑veġetazzjoni tiġi 
affettwata b’mod avvers.
Il‑Qorti sabet li parti mill‑ħabel tar‑raba’ ġarrbet ħsara 
minħabba rigħi eċċessiv. 
F’Malta, bidwi impenja ruħu li ma jikkultivax għelejjel 
fuq strixxa ta’ qies minimu ta’ metru mat‑tul taċ‑ċnut, 
u biex ma jikkultivax, ma jaħratx, ma jiffertilizzax u ma 
jbixx din iż‑żona. Dan l‑impenn kellu l‑għan li jikkonserva 
l‑bijodiversità.
Il‑Qorti sabet li l‑benefiċjarju ma kkonformax ma’ dan 
l‑obbligu fuq l‑ebda wieħed mill‑ħbula tar‑raba’ suġġetti 
għal dan l‑impenn.  
31 Osservazzjonijiet
58 
Il‑Qorti tqis li hemm tliet raġunijiet 
li, flimkien, jispjegaw ir‑rata ta’ żball 
għall‑miżuri agroambjentali. Dawn 
huma ppreżentati grafikament fil‑ Fig -
ura 7  u deskritti f’aktar dettall fil‑para ‑
grafi li ġejjin.
Il‑konformità mal‑impenji ma 
tipproduċix effett pożittiv 
immedjat għall‑bidwi
59 
Il‑bdiewa jġarrbu impatt dirett 
mill‑ispejjeż ta’ konformità mal‑impen ‑
ji u/jew it‑telf ta’ dħul minħabba inqas 
rendimenti miksuba bl‑użu ta’ tekniki li 
jipproteġu aktar l‑ambjent. Madankol ‑
lu, fil‑biċċa l‑kbira tal‑każijiet, dawn 
l‑isforzi ma jiġux ippremjati b’effetti 
pożittivi immedjati fuq l‑azjenda 
agrikola. Għaldaqstant, hemm inqas 
probabbiltà li l‑bdiewa jikkonformaw meta ma jkun hemm l‑ebda relazzjoni 
diretta immedjata bejn l‑impenji li 
jkunu daħlu għalihom u r‑riżultati fuq 
l‑attività tal‑biedja tagħhom.
60 
Dan kien il‑każ fi 13 mis ‑17‑il żball 
identifikat, fejn il‑benefiċċji li l‑miżuri 
ġabu magħhom kienu benefiċċji 
ambjentali estensivi u fuq terminu 
twil (bħal pereżempju, il‑protezzjoni 
tal‑bijodiversità).Figura 7Raġunijiet għar‑rata ta’ żball għall‑pagamenti agroambjentali
Inċentiv baxx 
għall-konformità
Rata baxxa ta’ 
sanzjonijietRata baxxa 
ta’ kontrolli
32 Osservazzjonijiet
61 
Il‑Qorti ma sabitx li nuqqas ta’ għarfien 
fir‑rigward tal‑impenji kien spjegazz ‑
joni valida għall‑maġġoranza tal‑ksur 
li sar mill‑bdiewa. Qabel ma jiffirmaw 
l‑impenn, il‑bdiewa jiġu ppreżentati 
bil‑lista dettaljata ta’ kundizzjonijiet 
li jridu josservaw. Barra minn hekk, fi 
13 mis ‑17‑il każ, l‑iżball kien japplika 
għal bdiewa kbar b’għarfien u riżorsi 
estensivi. Fil‑fatt dawn il‑bdiewa 
kellhom erja ta’ aktar minn 50 ettaru, 
u l‑introjtu prinċipali tagħhom kien 
mill‑agrikoltura.
Rata baxxa ta’ kontrolli 
għall‑impenji agroambjentali
62 
L‑Istati Membri jivverifikaw l‑os ‑
servanza tal‑biċċa l‑kbira mill‑impenji 
agroambjentali matul kontrolli fuq 
il‑post biss, li jitwettqu fuq kampjun 
ta’ 5 % tal‑benefiċjarji kollha li jirċievu 
l‑għajnuna. Dan ifisser li, bħala medja, 
hemm il‑probabbiltà li bidwi jiġi 
ċċekkjat darba kull 20 sena. Barra minn 
hekk, mhux l‑impenji kollha jistgħu 
jiġu ċċekkjati fi kwalunkwe żmien 
matul is‑sena, u b’hekk jitnaqqas 
l‑ambitu tal‑kontrolli u l‑potenzjal 
tad‑detezzjoni ta’ nuqqasijiet ta’ 
konformità. Din ir‑rata baxxa ta’ kon ‑
trolli għall‑impenji hija raġuni oħra 
għar‑rata ta’ żball misjuba.63 
Fost is ‑17‑il każ ta’ żbalji misjuba, 
il‑Qorti identifikat 8 okkażjonijiet fejn 
il‑verifikazzjoni ta’ impenji setgħet 
ġiet trasposta mill‑kontrolli fuq il‑post 
għall‑kontrolli amministrattivi (ara 
l‑eżempju fil‑ Kaxxa 8 ). Kieku, tali bidla 
fil‑proċedura kienet tippermetti li l‑aw ‑
toritajiet tal‑Istati Membri jikkoreġu 
u jaqbdu l‑iżbalji matul il‑kontrolli 
amministrattivi, peress li tali kontrolli 
jitwettqu fuq 100 % tal‑benefiċjarji 
kollha. Dan ikun speċjalment xieraq 
għal kontrolli bbażati fuq evidenza 
dokumentata, bħal: reġistri tal‑attività 
miżmuma mill‑bidwi (fertilizzazzjoni, 
rigħi tal‑annimali, ħsad ta’ ħaxix) 
u ċertifikati maħruġa minn partijiet 
terzi.
Eżempju ta’ impenn agroambjentali li seta’ ġie vverifikat minn kontrolli 
amministrattivi
Fl‑Estonja, wieħed mill‑impenji tal‑miżura kien li l‑bidwi kellu jieħu mill‑anqas kampjun wieħed ta’ ħamrija 
għal kull ħames ettari ta’ art miżmuma u jibgħatu f’laboratorju akkreditat għal analiżi tal‑aċidità tal‑ħamrija 
u tal‑kontenut tiegħu ta’ fosforu u potassju. Ir‑regoli stipulaw li r‑riżultati tal‑laboratorju kellhom jinżammu 
fl‑azjenda agrikola u jkunu disponibbli għall‑ispetturi matul żjarat fuq il‑post.
Matul iż‑żjara fuq il‑post mill‑awdituri tal‑Qorti, il‑bidwi ppreżenta r‑riżultati tal‑laboratorju tad‑disa’ kampjuni 
ta’ ħamrija meħuda. Wara kalkolu mill‑ġdid, ġie determinat li, fuq il‑bażi tal‑erja tal‑ħbula tar‑raba’, il‑bidwi 
kien imissu ħa 13 ‑il kampjun, aktar milli sempliċement 9. Dan in‑nuqqas ta’ konformità mal‑impenji seta’ 
nqabad permezz ta’ kontrolli amministrattivi.Kaxxa 8
33 Osservazzjonijiet
Is‑sistema ta’ tnaqqis 
u sanzjonijiet ma għandhiex 
effett qawwi ta’ deterrent
64 
L‑Istati Membri japplikaw sistema 
proporzjonali ta’ tnaqqis u sanz ‑
jonijiet li, skont is‑severità, il‑firxa 
u l‑permanenza tal‑ksur, normalment 
tirriżulta fi tnaqqis parzjali tal‑paga ‑
ment li jkun sar. Pereżempju, fil‑każ 
deskritt fil‑ Kaxxa 8 , ġie applikat tnaq ‑
qis ta’ 5 % għal nuqqas ta’ konformità 
mal‑impenn. Il‑bdiewa ma jirriskjawx li 
jitilfu xi flus minn tagħhom minħabba 
nuqqas ta’ konformità, iżda jirriskjaw 
biss li jkollhom iroddu lura dak li jkun 
diġà tħallas lilhom. F’każijiet estremi, 
fejn il‑bdiewa ma jkunu wettqu l‑ebda 
wieħed mill‑impenji li saru u l‑aġenzija 
tal‑pagamenti tiddeċiedi li tirkupra 
l‑pagament kollu li jkun sar, il‑bdiewa 
jistgħu jsibu ruħhom fl‑istess sitwa ‑
zzjoni daqslikieku ma kienu daħlu 
għall‑ebda impenn.65 
F’dan il‑kuntest, il‑frekwenza tal‑iżbalji 
(17 mill ‑121 pagament awditjat) tiġbed 
l‑attenzjoni ukoll għall‑fatt li s‑sistema 
ta’ tnaqqis ta’ pagamenti f’każijiet ta’ 
nuqqas ta’ konformità għandha biss ef ‑
fett limitat ta’ deterrent fuq il‑bdiewa 
(ara l‑eżempju fil‑ Kaxxa 9 ).
Pagamenti għal żoni 
żvantaġġati huma milquta 
anqas minn żball
66 
Pagamenti lil bdiewa f’żoni muntanjużi 
u f’żoni oħra bi żvantaġġi natu ‑
rali (flimkien magħrufa komunement 
bħala “żoni żvantaġġati” jew “LFA”) jik ‑
kumpensaw lill‑bdiewa għal tkomplija 
tal‑prattika tal‑biedja f’dawn iż‑żoni. 
Dawn il‑miżuri tal‑iżvilupp rurali 
huma mmirati lejn l‑użu sostenib ‑
bli mill‑art agrikola u għaldaqstant 
jikkontribwixxu għal titjib fl‑ambjent 
u fil‑kampanja.
Konsegwenzi finanzjarji limitati ta’ ksur
Fir‑Renju Unit, bidwi daħal għal impenn relatat mal‑istabbiliment ta’ veġetazzjoni ta’ art xagħrija fuq bur 
aċiduż. Kien hemm żewġ impenji biss taħt il‑miżura: tnaqqis tad‑densità ta’ bhejjem (l‑għadd ta’ annimali li 
jirgħu għal kull ettaru) u l‑projbizzjoni tar‑rigħi bejn Ottubru u Marzu.
Il‑Qorti żaret il‑bidwi f’Ottubru u sabet li l‑annimali kienu għadhom qed jirgħu fuq il‑ħbula tar‑raba’. Il‑kon ‑
segwenza finanzjarja għall‑bidwi kienet tnaqqis ta’ 3 % tal‑pagament.Kaxxa 9
34 Osservazzjonijiet
67 
L‑impatt tat ‑78 pagament awditjat, 
fir‑rigward tal‑LFA, fuq ir‑rata kump ‑
lessiva ta’ żball kien ikun negliġibbli, 
li kieku ma kienx għal żewġ każijiet 
fejn instabu żbalji għal nuqqas ta’ 
osservanza ta’ kundizzjonijiet ta’ 
eliġibbiltà addizzjonali imposti 
mill‑Istati Membri kkonċernati (ara 
l‑Kaxxa 10 ). Dan juri d‑dilemma 
tal‑fatt li l‑kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà 
huma meħtieġa li jiżguraw li l‑fondi 
jintnefqu tajjeb, li fl‑istess ħin jista’ jżid 
ir‑riskju ta’ żball.
68 
Din ir‑rata ta’ żball relattivament 
baxxa hija dovuta għall‑karatteristiċi 
prinċipali tal‑miżuri kkonċernati:
‑ għadd żgħir ta’ kundizzjonijiet ta’ 
eliġibbiltà dettaljati: l‑art trid tkun 
tinsab f’żona magħżula, definita 
mill‑Istat Membru u approvata 
mill‑Kummissjoni, u trid tinżamm 
f’kundizzjoni agrikola u ambjentali 
tajba;‑ pagamenti ta’ ammonti f’daqqa 
għal kull ettaru, li huma digres ‑
sivi. Dan ifisser li l‑azjendi agrikoli 
l‑kbar se jirċievu pagamenti aktar 
baxxi għal erjas li jaqbżu ċertu 
livell limitu u li, għal tali azjendi 
agrikoli, differenzi potenzjali fl‑erja 
għandhom impatt żgħir biss.
69 
Il‑Qorti tinnota li r‑rata baxxa ta’ żball 
għall‑miżura ta’ investiment “bidu 
ta’ negozju minn bdiewa żgħażagħ” 
kienet spjegata wkoll permezz ta’ 
dawn il‑karatteristiċi, jiġifieri għadd 
limitat ta’ rekwiżiti dettaljati, ambitu 
ffukat u l‑użu minn pagamenti ta’ am ‑
monti f’daqqa.
Kundizzjonijiet addizzjonali ta’ eliġibbiltà imposti mill‑Istati Membri għal 
pagamenti fir‑rigward tal‑LFA
Fl‑Italja u l‑Portugall, l‑eliġibbiltà ta’ mergħat f’żoni muntanjużi kienet bil‑kundizzjoni li l‑benefiċjarju jkun 
is‑sid ta’ għadd minimu ta’ annimali. Matul żjarat fuq il‑post, il‑Qorti sabet li l‑bdiewa kkonċernati ma kell ‑
homx l‑għadd meħtieġ ta’ annimali u li għalhekk il‑mergħat ma kinux eliġibbli għall‑appoġġ.
Dawn iż‑żewġ każijiet ikkostitwixxew il‑maġġoranza tar‑rata ta’ żball li jaffettwa l‑pagamenti fir‑rigward 
tal‑LFA.Kaxxa 10
35 Osservazzjonijiet
PARTI III ‑ Il‑pjanijiet ta’ 
azzjoni tal‑Istati Membri 
u l‑qafas legali l‑ġdid 
tal‑UE għandhom 
il‑potenzjal li jindirizzaw 
dawn il‑kawżi b’mod 
effettiv?
70 
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri ħadu 
passi biex jindirizzaw x’jikkawża 
l‑iżball fl‑iżvilupp rurali. Din it‑taqsima 
teżamina jekk iż‑żewġ passi prinċipali 
‑ il‑pjanijiet ta’ azzjoni u l‑qafas legali 
tal‑UE ‑ x’aktarx li jkunu effettivi.
L‑eżerċizzju tal‑pjan ta’ azz ‑
joni inizjat mill‑Kummissjoni 
huwa pass fid‑direzzjoni 
t‑tajba fl‑indirizzar ta’ 
x’jikkawża l‑iżball
71 
In‑nefqa għall‑iżvilupp rurali hija 
implimentata permezz ta’ ġestjoni 
kondiviża bejn l‑Istati Membri 
u l‑Kummissjoni20. Skont il‑prinċipju 
tas‑sussidjarjetà, l‑Istati Membri 
huma responsabbli mill‑implimen ‑
tazzjoni tal‑programmi tal‑iżvilupp 
rurali fil‑livell territorjali xieraq, skont 
l‑arranġamenti istituzzjonali tagħhom 
stess. Il‑Kummissjoni hija responsabbli 
mis‑superviżjoni tal‑Istati Membri biex 
tiżgura li jissodisfaw ir‑responsabbilta ‑
jiet tagħhom.
72 
Jekk, matul l‑implimentazzjoni, il‑livell 
ta’ żball ikun persistentement għoli, 
il‑Kummissjoni21 għandha tidenti ‑
fika d‑dgħufijiet fis‑sistemi ta’ kon ‑
troll, tanalizza l‑kostijiet (l‑ispejjeż) 
u l‑benefiċċji ta’ miżuri korrettivi pos ‑
sibbli u tieħu jew tipproponi azzjoni xierqa. Meta d‑dgħufijiet iwasslu għal 
riżerva fid‑Dikjarazzjoni ta’ As ‑
sigurazzjoni tad‑Direttur Ġenerali, 
il‑Kummissjoni hija meħtieġa tanalizza 
l‑informazzjoni fir‑rapport annwali 
tal‑attività u tippreżenta pjan ta’ 
azzjoni. Dan ilu l‑każ għan‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali mill ‑2011 ‘il hawn.
73 
F’dan il‑kuntest, fi sforz biex titnaqqas 
ir‑rata ta’ żball fin‑nefqa għall‑iżvilupp 
rurali, il‑Kummissjoni stiednet lill‑Istati 
Membri kollha biex jiżviluppaw pjan 
ta’ azzjoni bi tliet partijiet sabiex jiġu 
identifikati l‑kawżi ta’ żball, biex tiġi 
implimentata azzjoni korrettiva mmira ‑
ta lejn it‑tnaqqis tal‑iżbalji osservati 
u biex jiġu rinforzati l‑miżuri preventivi 
għat‑tnaqqis tar‑riskju ta’ okkorrenza 
ta’ żbalji.
Il‑pjanijiet ta’ azzjoni għadhom 
mhumiex għodda żviluppata 
bis‑sħiħ għall‑indirizzar 
tal‑kawżi ta’ żball
74 
L‑ambitu u l‑kwalità tal‑pjanijiet ta’ 
azzjoni kienu jvarjaw b’mod sinifikanti 
minn Stat Membru għal ieħor. Il‑Qorti 
sabet li żewġ pjanijiet ta’ azzjoni 
(il‑Ġermanja ‑ Berlin‑Brandenburg 
u l‑Ungerija) kienu ta’ kwalità relat ‑
tivament baxxa, bi ftit li xejn azz ‑
jonijiet u potenzjal baxx ta’ suċċess 
fl‑indirizzar tal‑kawżi ta’ żball, u tnejn 
(l‑Italja ‑ il‑Lombardija u r‑Rumanija) 
kienu relattivament tajbin, b’azzjonijiet 
numerużi u potenzjal għoli ta’ suċċess 
fl‑indirizzar tal‑kawżi ta’ żball. Hemm 
tliet dgħufijiet prinċipali fl‑għerq ta’ 
din il‑varjabbiltà fl‑effettività potenz ‑
jali tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, kif spjegat 
fil‑paragrafi sussegwenti.20 Ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1290/2005.
21 Ir‑Regolament (UE, Euratom) 
Nru 966/2012.
36 Osservazzjonijiet
75 
L‑ewwel nett, l‑Istati Membri ma as ‑
sumewx ir‑responsabbiltà tagħhom 
għall‑identifikazzjoni ta’ żbalji 
u l‑proposta ta’ azzjonijiet korrettivi. 
Il‑pjanijiet ta’ azzjoni huma suġġetti 
għal proċedura formali ta’ monitoraġġ 
u segwitu. Meta l‑Istati Membri ma 
jimplimentawx l‑azzjonijiet proposti, 
huma jistgħu jkunu suġġetti għal 
interruzzjoni, sospensjoni jew tnaq ‑
qis ta’ pagamenti u għal korrezzjoni ‑
jiet finanzjarji. Il‑pjanijiet ta’ azzjoni 
ġew żviluppati taħt proċess iterattiv, u r‑raba’ aġġornament kien għadu 
għaddej meta x‑xogħol tal‑awditjar ġie 
kkompletat. Inizjalment, il‑Kummiss ‑
joni kkomunikat lista non‑eżawrjenti 
ta’ kawżi ta’ żbalji. Madankollu, l‑Istati 
Membri ma indirizzawx dawn il‑kawżi 
kollha u, minn dawk il‑kawżi kollha li 
ġew indirizzati, xi wħud għandhom 
potenzjal limitat li jindirizzaw il‑kawżi 
ta’ żball (ara l‑ Kaxxa 11 ). Sussegwen ‑
tement, il‑pjanijiet ta’ azzjoni ttejbu 
gradwalment b’rispons għat‑talbiet 
tal‑Kummissjoni.
Eżempju ta’ azzjoni proposta għat‑tnaqqis tar‑rata ta’ żball
Is‑sistema ta’ tnaqqis u ta’ sanzjonijiet kienet waħda mill‑kawżi potenzjali ta’ żball fl‑għajnuna relatata mal‑er ‑
ja, identifikata mill‑Kummissjoni u indirizzata mill‑Istati Membri. Is‑sistema ma tqisitx bħala proporzjonata (f’xi 
każijiet, l‑Istati Membri applikaw tnaqqis ta’ 100 % fil‑pagament ukoll jekk kien inkiser impenn wieħed biss 
minn bosta impenji).
Il‑Qorti taqbel li l‑aġġustamenti li saru għas‑sistema ta’ tnaqqis u sanzjonijiet għandhom jiżguraw li kwalunk ‑
we tali sistema tirrefletti b’mod xieraq il‑livell ta’ nuqqas ta’ ssodisfar tal‑objettiv ambjentali segwit.
Madankollu, filwaqt li tnaqqis fis‑sanzjonijiet applikati se jnaqqas ir‑rata ta’ żball, dan mhuwiex se jindirizza 
l‑ksur ta’ bażi u l‑impatt potenzjalment detrimentali tagħhom fuq l‑ambjent. Fihom infushom, is‑sanzjonijiet 
iridu jaġixxu bħala deterrent effettiv għall‑bdiewa biex dawn ma jiksrux l‑obbligi tagħhom. Dan ma nkisibx 
fil‑każ muri fil‑ Kaxxa 9 .Kaxxa 11
22 Il‑Kummissjoni twettaq awditi 
tal‑konformità fl‑Istati Membri 
biex tiċċekkja li l‑infiq ikun 
tħallas f’konformità mar‑regoli 
applikabbli. L‑awditu jingħalaq 
b’korrezzjonijiet finanzjarji jew 
mingħajrhom skont l‑iżbalji 
misjuba. It‑tul medju 
tal‑proċedura ta’ konformità 
tal‑awditi li ngħalqu fl ‑2013 
kien 36 xahar.76 
It‑tieni nett, 4 mill ‑10 pjanijiet ta’ 
azzjoni eżaminati ma indirizzawx 
sistematikament is‑sejbiet tal‑awd ‑
itjar mill‑Kummissjoni u mill‑Qorti. 
L‑Istati Membri ma ħadux inkunsid ‑
erazzjoni d‑dgħufijiet kollha rrappur ‑
tati mill‑awdituri tal‑Kummissjoni 
sal‑għeluq tal‑proċeduri tal‑awditjar 
tal‑konformità, li jfisser li l‑kawżi ta’ 
żbalji x’aktarx li jibqgħu mhux indiriz ‑
zati għal perjodu ulterjuri22.
37 Osservazzjonijiet
L‑aħjar prattiki fit‑tfassil ta’ azzjonijiet konkreti mmirati
Fil‑Bulgarija, il‑bdiewa jirċievu messaġġi b’SMS mill‑aġenzija tal‑pagamenti, biex jinfurmawhom dwar impenji 
marbuta mal‑ħin (perjodi meta ċerti prattiki huma pprojbiti).
Fl‑Italja — il‑Lombardija, il‑bdiewa jiġu nnotifikati bil‑miktub dwar differenzi fl‑erja bejn l‑erja kklejmjata 
fil‑kampanja preċedenti u l‑erja li tirriżulta mit‑tiġdid tas‑sistema ta’ identifikazzjoni tal‑ħbula tar‑raba’ 
(is‑sistema tal‑IT li tidentifika l‑post u ż‑żona tal‑ħbula tar‑raba’ agrikoli).
Fir‑Rumanija, l‑aġenzija tal‑pagamenti kisbet aċċess sħiħ u ħieles għar‑reġistru tal‑kummerċ li jipprovdi 
l‑informazzjoni għall‑verifikazzjoni tal‑istatus ta’ SME.Kaxxa 1277 
It‑tielet nett, il‑maġġoranza 
tal‑azzjonijiet proposti tfasslu fuq 
linji ġenerali. Il‑biċċa l‑kbira mill‑Istati 
Membri jipproponu soluzzjonijiet 
ġenerali bħall‑aġġornament ta’ man ‑
wali ta’ proċeduri jew l‑organizzazzjoni 
ta’ korsijiet ta’ taħriġ. Pereżempju, 
fir‑rigward tal‑akkwist pubbliku, 
soluzzjoni rikorrenti kienet li jitħarrġu 
spetturi u benefiċjarji f’dak li għandu 
x’jaqsam mar‑regoli applikabbli 
tal‑akkwist pubbliku. Madankollu, 
il‑pjanijiet ta’ azzjoni ma janalizzawx 
liema aspetti tar‑regoli x’aktarx li kienu 
se jinkisru u għaliex. F’dan il‑kuntest, 
hemm riskju li tiddgħajjef l‑effettività 
tal‑miżuri li ġew proposti.
78 
Il‑Qorti sabet ukoll eżempji tal‑aħjar 
prattiki fit‑tfassil ta’ risponsi xi ‑
erqa għall‑problemi identifikati 
(ara l‑ Kaxxa 12 ). Darbtejn fis‑sena 
l‑Kummissjoni torganizza seminars 
ma’ rappreżentanti mill‑Istati Mem ‑
bri kollha bħala opportunità għal 
diskussjoni dwar l‑istatus tal‑impli ‑
mentazzjoni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, 
għall‑kondiviżjoni tal‑esperjenza 
u għat‑tixrid tal‑aħjar prattiki.Fokus insuffiċjenti fuq 
il‑prevenzjoni ta’ dgħufijiet 
mifruxa fil‑livell tal‑UE
79 
Pjanijiet ta’ azzjoni jindirizzaw 
id‑dgħufijiet identifikati speċifikament 
f’kull Stat Membru, mingħajr ma 
jinkludu azzjonijiet preventivi għal 
dgħufijiet maqbuda f’pajjiżi oħra. 
Il‑Kummissjoni ma talbitx lill‑Istati 
Membri biex jindirizzaw sistematika ‑
ment id‑defiċjenzi mifruxa l‑aktar serji 
li nstabu fil‑livell tal‑UE, bħal nuqqas 
ta’ konformità mar‑regoli tal‑akkwist 
pubbliku, irregolaritajiet intenzjonati 
u kontrolli amministrattivi insuffiċjenti 
ta’ impenji agroambjentali.
38 Osservazzjonijiet
80 
Il‑Qorti eżaminat 10 pjanijiet ta’ 
azzjoni biex tiċċekkja jekk jinkludux 
azzjonijiet għar‑rimedju tad‑defiċjenzi 
mifruxa. Dan ma kienx il‑każ. Tliet Stati 
Membri ma inkludew l‑ebda azzjoni 
fil‑qasam tal‑akkwist pubbliku, ħamsa 
għamlu dan b’mod ġenerali, filwaqt li 
tnejn biss (il‑Latvja u r‑Rumanija) fasslu 
listi ta’ kontroll dettaljati. Il‑Qorti sabet 
li ksur b’impenji agroambjentali jista’ 
jinqabad permezz ta’ kontrolli ammin ‑
istrattivi (ara l‑paragrafu 63), iżda Stat 
Membru wieħed biss (Spanja) indirizza 
din il‑kwistjoni fil‑pjan ta’ azzjoni 
tiegħu, u f’dak il‑każ biss għal 7 mis ‑17‑
il reġjun. Id‑detezzjoni ta’ irregolarita ‑
jiet intenzjonati ġiet inkluża fi pjan ta’ 
azzjoni wieħed biss (ir‑Rumanija).
81 
F’dan il‑kuntest, pjanijiet ta’ azzjoni 
huma pass fid‑direzzjoni t‑tajba, iżda 
prinċipalment għandhom rwol reattiv. 
Il‑fatt li l‑Istati Membri ma indirizzawx 
problemi li huma mifruxin madwar 
l‑UE, li ma qisux bħala applikabbli 
għalihom, inaqqas l‑effettività futura 
ta’ dawn il‑pjanijiet.
Il‑qafas legali l‑ġdid tal‑UE 
jista’ jkollu effett pożittiv 
fl‑indirizzar ta’ x’jikkawża 
l‑iżbalji
82 
Il‑perjodu ta’ programmazzjoni 
tal‑iżvilupp rurali 2014‑2020 se jiġi 
implimentat bħala parti mill‑politika 
agrikola komuni riformata, li ġiet ip ‑
promulgata permezz ta’ sett ta’ erba’ 
regolamenti bażiċi23 u l‑atti delegati 
u ta’ implimentazzjoni relatati24.83 
Bħala parti mir‑rwol statutorju tagħha, 
fl‑2012 il‑Qorti ħarġet l‑Opinjoni 
Nru 1/2012 dwar ċerti proposti għal 
regolamenti dwar il‑politika agrikola 
komuni għall‑perjodu tal ‑2014‑202025. 
Billi l‑Opinjoni Nru 1/2012 esprimiet 
fehmiet dwar l‑aspetti kollha tal‑poli ‑
tika agrikola komuni, prinċipalment 
mill‑perspettiva ta’ ġestjoni finanzjarja 
tajba, dan ir‑rapport speċjali jindirizza 
biss l‑impatt probabbli tal‑leġiżlazzjoni 
l‑ġdida dwar x’jikkawża l‑iżbalji ta’ 
legalità u regolarità fl‑iżvilupp rurali.
Il‑pakkett leġiżlattiv il‑ġdid 
fih fatturi li jistgħu jindirizzaw 
il‑kawżi ta’ żbalji
84 
Il‑qafas legali l‑ġdid jintroduċi 
l‑kunċett ta’ kundizzjonalità ex‑an ‑
te, li tfisser fattur kritiku konkret 
u predefinit b’mod preċiż, li huwa 
prerekwiżit għal u għandu konnessjoni 
diretta u ġenwina ma’, u impatt dirett 
fuq, l‑ilħuq effettiv u effiċjenti ta’ 
objettiv speċifiku26. L‑akkwist pubbliku 
huwa waħda mill‑kundizzjonalitajiet  
ex‑ante  ġenerali fil‑leġiżlazzjoni, 
li tistipula li għandhom ikunu 
stabbiliti arranġamenti xierqa 
għall‑applikazzjoni effettiva tar‑regoli 
tal‑akkwist pubbliku tal‑UE, biex jiġi 
żgurat li l‑proċeduri tal‑għoti ta’ kun ‑
tratti jkunu trasparenti, li l‑persunal 
involut ikun imħarreġ u li taslilhom 
l‑informazzjoni rilevanti. Il‑Qorti 
tilqa’ dan il‑fokus fuq il‑konformità 
mar‑regoli tal‑akkwist pubbliku applik ‑
abbli, li ġew identifikati bħala wieħed 
mis‑sorsi kruċjali ta’ żball fil‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007‑2013.23 http://ec.europa.eu/
agriculture/cap‑post ‑2013/
legislation/index_en.htm .
24 http://ec.europa.eu/
agriculture/cap‑post ‑2013/
implementation/
index_en.htm .
25 http://www.eca.europa.eu/
Lists/ECADocuments/
OP12_01/OP12_01_MT.PDF .
26 L‑Artikolu 2(33) 
tar‑Regolament (UE) 
Nru 1303/2013 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill tas ‑17 
ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
komuni dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew, 
il‑Fond ta’ Koeżjoni, il‑Fond 
Agrikolu Ewropew 
għall‑Iżvilupp Rurali u l‑Fond 
Marittimu u tas‑Sajd Ewropew 
u li jistabbilixxi 
d‑dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew, 
il‑Fond ta’ Koeżjoni u l‑Fond 
Ewropew għall‑Affarijiet 
Marittimi u s‑Sajd u li jħassar 
ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 (ĠU 
L 347, 20.12.2013, p. 320).
39 Osservazzjonijiet
85 
Għalkemm kienu diġà koperti 
fil‑prinċipji ġenerali ta’ kontroll 
għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2007‑2013, il‑verifikabbiltà u l‑kontrol ‑
labbiltà tal‑miżuri27 huma enfasizzati 
fil‑leġiżlazzjoni l‑ġdida. Taħt ir‑regoli 
l‑ġodda, l‑Istati Membri jridu jiżguraw 
li l‑miżuri kollha għall‑iżvilupp ru ‑
rali jkunu verifikabbli u kontrollabbli, 
kemm ex‑ante , qabel ma dawn jiġu 
verament implimentati, u susseg ‑
wentement, waqt l‑implimentazzjoni. 
Il‑Qorti tqis li dan l‑approċċ x’aktarx 
li jgħin biex inaqqas ir‑rata ta’ żball 
b’żewġ modi; min‑naħa l‑waħda, 
billi jagħmilha possibbli li jiġu 
ddefiniti kriterji ta’ eliġibbiltà u im ‑
penji oħra b’mod aktar preċiż sabiex 
il‑benefiċjarji jkunu jistgħu jifhmu 
u jikkonformaw magħhom aħjar, 
u min‑naħa l‑oħra, jippermetti tfassil 
aħjar ta’ proċeduri ta’ kontroll biex jiġi 
żgurat li tali kriterji jistgħu jiġu vverifi ‑
kati b’mod effettiv.
86 
Fil‑leġiżlazzjoni l‑ġdida jittejbu wkoll 
il‑metodi għat‑twaqqif u r‑rimborż 
ta’ spejjeż imġarrba mill‑benefiċjarji. 
Għaldaqstant, minbarra l‑metodu ta’ 
rimborż tas‑soltu fuq il‑bażi tal‑ispejjeż 
eliġibbli verament imġarrba u mħallsa 
mill‑benefiċjarji, il‑qafas legali l‑ġdid 
iqiegħed metodi alternattivi bħal 
spejjeż standard, pagamenti ta’ am ‑
monti f’daqqa u finanzjament b’rata 
fissa, fuq l‑istess livell tar‑rimborż. 
Il‑Qorti tqis li l‑użu minn dawn il‑me ‑
todi ta’ spejjeż simplifikati x’aktarx 
li jkunu ta’ benefiċċju għall‑partijiet 
kollha, minħabba li jista’ jnaqqas 
il‑formalitajiet amministrattivi u jista’ 
jillimita l‑ambitu ta’ żbalji relatati 
mat‑tħejjija u l‑verifikazzjoni ta’ klejms 
għall‑pagamenti fuq il‑bażi ta’ fatturi 
u dokumenti ta’ pagament.87 
Aġenziji tal‑pagamenti akkreditati se 
jkollhom jikkonformaw ma’ kriterji ad ‑
dizzjonali fir‑rigward tal‑frodi. Filwaqt 
li tmexxa ‘l quddiem ir‑rekwiżit li kon ‑
trolli għandhom jinkludu dawk l‑ele ‑
menti għall‑prevenzjoni u d‑detezzjoni 
ta’ frodi, żewġ disposizzjonijiet ġodda 
jenfasizzaw ir‑rwol tal‑aġenziji tal‑pa ‑
gamenti f’dan ir‑rigward: it‑taħriġ 
tal‑persunal għandu jinkludi l‑għarfien 
dwar il‑frodi, u l‑attivitajiet ta’ 
monitoraġġ għandhom jinkludu wkoll 
il‑proċeduri għall‑prevenzjoni u d‑de ‑
tezzjoni ta’ frodi. Dawn l‑iżviluppi 
x’aktarx li jgħinu lill‑aġenziji tal‑pa ‑
gamenti jżidu l‑effettività tagħhom 
fil‑prevenzjoni u d‑detezzjoni ta’ 
azzjonijiet frodulenti.
88 
Ir‑“regola n+2” kif kienet teżisti fil‑per ‑
jodu ta’ programmazzjoni 2007‑2013 
(ara l‑paragrafu 18) ittaffiet u ġiet 
trasformata f’“regola n+3”28, li tagħti 
lill‑Istati Membri sena oħra biex jonfqu 
l‑baġit allokat. Din tista’ tnaqqas 
l‑iżbilanċ bejn il‑pressjoni fuq l‑Istati 
Membri biex jonfqu l‑baġit, u l‑ħtieġa 
li jiġi żgurat li jintnefaq dan b’mod 
korrett u skont il‑prinċipji ta’ ġestjoni 
finanzjarja tajba.
89 
Bħala regola ġenerali, il‑benefiċjarji ta’ 
investiment f’attivitajiet ta’ pproċessar 
tal‑ikel kellhom ikunu intrapriżi żgħar 
u medji (ara l‑paragrafu 43). Il‑qafas 
legali l‑ġdid ineħħi dan il‑kriterju ta’ 
eliġibbiltà, li kien wieħed mill‑kawżi 
prinċipali ta’ żball għal dan it‑tip ta’ in ‑
vestiment. L‑impatt ta’ din il‑proposta 
jista’ jkollu effett pożittiv fuq it‑tnaqqis 
fir‑rata ta’ żball, iżda effett negat ‑
tiv fuq l‑effettività tal‑politika (ara 
l‑paragrafu 35).27 L‑Artikolu 62 tar‑Regolament 
(UE) Nru 1305/2013 
tal‑Parlament Ewropew 
u tal‑Kunsill tas ‑17 ta’ 
Diċembru 2013 dwar appoġġ 
għall‑iżvilupp rurali mill‑Fond 
Agrikolu Ewropew 
għall‑Iżvilupp Rurali (FAEŻR) 
u li jħassar ir‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1698/2005 
(ĠU L 347, 20.12.2013, p. 487).
28 L‑Artikolu 38(1) 
tar‑Regolament (UE) 
Nru 1306/2013 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill tas ‑17 
ta’ Diċembru 2013 dwar 
il‑finanzjament, il‑ġestjoni 
u l‑monitoraġġ tal‑politika 
agrikola komuni u li jħassar 
ir‑ Regolamenti tal‑Kunsill 
(KEE) Nru 352/78, (KE) 
Nru 165/94, (KE) Nru 2799/98, 
(KE) Nru 814/2000, (KE) 
Nru 1290/2005 u (KE) 
Nru 485/2008 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 549).
40 Osservazzjonijiet
90 
Fil‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2007‑201329, f’każ ta’ differenza ta’ 
aktar minn 3 % bejn il‑pagament ik ‑
klejmjat mill‑benefiċjarju u l‑ammont 
iddikjarat bħala eliġibbli mill‑aġenzija 
tal‑pagamenti, tiġi applikata penali 
ugwali għall‑ammont ta’ dik id‑dif ‑
ferenza. Din is‑sistema hija stabbilita 
bħala deterrent għall‑benefiċjarji 
biex ma jikklejmjawx infiq li mhuwiex 
eliġibbli. Taħt il‑qafas legali l‑ġdid30, 
il‑livell limitu għall‑applikazzjoni 
tal‑penali żdied għal 10 %. Din il‑bidla 
x’aktarx li tnaqqas l‑effett dissważiv 
tad‑dispożizzjoni, li jista’ jwassal għal 
żieda fl‑inklużjoni ta’ nfiq ineliġibbli 
fil‑klejms għall‑pagamenti.
Dispożizzjonijiet  diretti  
mir‑regolamenti  tal‑UE  ma 
kinux  is‑sors  prinċipali  ta’ żball
91 
Kif jintwera hawn fuq, il‑qafas le ‑
gali l‑ġdid tal‑UE x’aktarx li jgħin biex 
inaqqas ir‑rata ta’ żball. Jeħtieġ li 
tingħata attenzjoni addizzjonali matul 
l‑istadji sussegwenti tal‑proċess rego ‑
latorju fil‑livell tal‑Istati Membri, billi 
l‑biċċa l‑kbira mill‑iżbalji jseħħu fl‑im ‑
plimentazzjoni ta’ dispożizzjonijiet 
speċifiċi fil‑leġiżlazzjoni tal‑Istati 
Membri (ara l‑paragrafu 14).
92 
Billi l‑leġiżlazzjoni tal‑Istati Membri 
għadha ma ġietx approvata (ara l‑par ‑
agrafu 10), ma seta’ jinkiseb l‑ebda 
fehim approfondit fir‑rigward tal‑effett 
potenzjali ta’ bidliet regolatorji fuq 
ir‑rata ta’ żball.29 L‑Artikolu 30(1) 
tar‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 65/2011.
30 L‑Artikolu 63(1) tar‑Regola ‑
ment ta’ Implimentazzjoni 
tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 809/2014 tas ‑17 ta’ Lulju 
2014 li jistabbilixxi r‑regoli 
għall‑applikazzjoni tar‑Regola ‑
ment (UE) Nru 1306/2013 
tal‑Parlament Ewropew 
u tal‑Kunsill fir‑rigward 
tas‑sistema integrata ta’ 
amministrazzjoni u kontroll, 
tal‑miżuri tal‑iżvilupp rurali 
u tal‑kundizzjonalità (ĠU L 227, 
31.7.2014, p. 69).
41
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
93 
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑Kummissjoni 
u l‑Istati Membri huma parzjalment ef ‑
fettivi fl‑indirizzar tal‑kawżi prinċipali 
tar‑rata għolja ta’ żball għall‑iżvilupp 
rurali. Din il‑konklużjoni kumples ‑
siva hija prinċipalment ibbażata fuq 
il‑valutazzjoni li, minkejja l‑inizjattivi 
tal‑Kummissjoni, il‑pjanijiet ta’ azzjoni 
tal‑Istati Membri ma indirizzawx sis ‑
tematikament id‑dgħufijiet identifikati.
94 
Sabiex tidentifika x’jikkawża żbalji 
fin‑nefqa għall‑iżvilupp rurali, il‑Qorti 
analizzat kampjun ta’ tranżazzjonijiet 
magħżul b’mod aleatorju matul 
l‑awditi tal‑legalità u r‑regolarità 
għall ‑2011, l ‑2012 u l ‑2013. Ir‑riżultati 
wrew li, minkejja sehem indaqs 
ta’ nefqa, il‑miżuri ta’ investiment 
jirrappreżentaw żewġ terzi tar‑rata ta’ 
żball u l‑għajnuna relatata mal‑erja 
t‑terz li jifdal (il‑paragrafi 12 sa 21).
95 
Għall‑miżuri ta’ investiment, il‑kawżi 
ta’ żbalji jistgħu jiġu identifikati b’żewġ 
modi (il‑paragrafi 22 sa 54):
‑ mill‑perspettiva tal‑benefiċjarju, 
is‑sorsi prinċipali ta’ nuqqas 
ta’ konformità kienu relatati 
mal‑akkwist pubbliku, il‑kriterji ta’ 
eliġibbiltà għall‑benefiċjarji privati 
u pubbliċi u l‑azzjonijiet frawdo ‑
lenti suspettati, minn benefiċjarji 
privati;‑ mill‑perspettiva tal‑aġenzija 
tal‑pagamenti, il‑Qorti tikkonkludi 
li l‑biċċa l‑kbira mill‑iżbalji setgħu 
u kien imisshom ma tħallewx isiru 
matul il‑kontrolli amministrattivi 
u fuq il‑post.
96 
Għall‑għajnuna relatata mal‑erja, 
tliet fatturi jispjegaw ir‑rata ta’ żball: 
inċentivi limitati biex benefiċjarji jik ‑
konformaw mal‑impenji tal‑biedja, 
rata baxxa ta’ kontrolli għall‑impenji 
tal‑biedja u deterrenza dgħajfa mis‑sis ‑
tema ta’ sanzjonijiet (il‑paragrafi 55 
sa 69).
97 
B’rispons għar‑rata għolja ta’ żball 
fl‑Iżvilupp Rurali, il‑Kummissjoni talbet 
lill‑Istati Membri biex jiżviluppaw 
pjanijiet ta’ azzjoni għall‑prevenzjoni 
u l‑korezzjoni tal‑kawżi tal‑iżbalji. 
Filwaqt li dan huwa żvilupp pożittiv, 
il‑pjanijiet ta’ azzjoni prinċipalment 
għandhom rwol reattiv, u ma jindiriz ‑
zawx sistematikament il‑problemi li 
kkawżaw l‑iżbalji fl‑Istati Membri koll ‑
ha. B’mod partikolari, hemm nuqqas 
ta’ azzjoni preventiva kontra dgħufijiet 
mifruxa fil‑livell tal‑UE (il‑paragrafi 70 
sa 81).
42 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 1
Il‑Kummissjoni għandha tikkom ‑
pleta l‑azzjonijiet korrettivi tagħha sa 
issa billi tkompli tiffoka fuq il‑kawżi 
fundamentali ta’ żball għan‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali. F’dan ir‑rigward, 
l‑Istati Membri għandhom jieħdu 
l‑azzjonijiet preventivi u korrettivi li 
ġejjin, fejn rilevanti:
Akkwist pubbliku
• Fl‑applikazzjoni tal‑kunċett ta’ 
kundizzjonalità ex‑ante  (ara 
l‑paragrafu 84) l‑Istati Membri 
għandhom jiżviluppaw u jipprovdu 
gwida dettaljata lill‑benefiċjarji 
dwar kif għandhom jiġu app ‑
likati r‑regoli tal‑akkwist pubb ‑
liku. L‑awtoritajiet nazzjonali li 
jispeċjalizzaw fil‑monitoraġġ 
tal‑konformità mar‑regoli tal‑ak ‑
kwist pubbliku għandhom ikunu 
involuti f’dan il‑proċess. Il‑fokus 
għandu jitqiegħed fuq it‑tliet punti 
ta’ ksur prinċipali tar‑regoli: għoti 
dirett mhux ġustifikat mingħajr 
proċedura kompetittiva xierqa; 
applikazzjoni skorretta ta’ kriterji 
tal‑għażla u tal‑għoti; nuqqas ta’ 
trattament indaqs tal‑offerenti.
Ċirkomvenzjoni intenzjonata tar‑regoli
• Fuq il‑bażi tal‑kriterji speċifiċi 
ta’ eliġibbiltà u tal‑għażla 
mill‑programmi tal‑iżvilupp 
rurali tagħhom, l‑Istati Membri 
għandhom jistabbilixxu linji gwida 
biex jgħinu lill‑ispetturi tagħhom 
jidentifikaw indikaturi ta’ azzjoni ‑
jiet frodulenti suspettati.Pagamenti agroambjentali
• L‑Istati Membri għandhom iżidu 
l‑ambitu tal‑kontrolli amministrat ‑
tivi tagħhom, biex jinkludu impenji 
li jistgħu jiġu ċċekkjati fuq il‑bażi 
ta’ evidenza dokumentata u li 
bħalissa jiġu vverifikati biss matul 
il‑5 % ta’ kontrolli fuq il‑post. Barra 
minn hekk, is‑sistema ta’ tnaqqis 
u ta’ sanzjonijiet għandha tkun im ‑
fassla biex ikollha effett dissważiv 
effettiv fuq min potenzjalment 
jista’ jikser ir‑regoli.
98 
Il‑qafas legali tal‑UE għall‑perjodu 
2014 ‑2020 ġie adottat, u dan huwa 
mezz potenzjali biex jiġu indirizzati 
l‑kawżi ta’ żball. Madankollu, żewġ 
stadji li bħalissa għadhom għaddejjin 
jipprovdu l‑potenzjal prinċipali 
għat‑tnaqqis ta’ żbalji: l‑analiżi 
u l‑approvazzjoni mill‑Kummissjoni 
tal‑programmi tal‑iżvilupp rurali, 
u l‑implimentazzjoni mill‑Istati Mem ‑
bri ta’ oqfsa regolatorji nazzjonali (ara 
l‑paragrafi 82 sa 92).
Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni għandha timmonitorja 
l‑implimentazzjoni tal‑PŻR mill‑qrib 
u, fl‑awditi tal‑konformità tagħha, 
tieħu kont tar‑regoli applikabbli inklużi 
dawk adottati fil‑livell nazzjonali fejn 
rilevanti, sabiex jitnaqqas ir‑riskju li 
jiġu ripetuti dgħufijiet u żbalji misjuba 
matul il‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2007 ‑2013.
43 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
99 
Il‑Qorti identifikat miżura waħda ta’ 
investiment (bidu ta’ negozju minn 
bdiewa żgħażagħ, ara l‑paragrafi 36 
sa 38), u żewġ miżuri relatati mal‑erja 
(“pagament għal żoni żvantaġġati”, 
ara l‑paragrafi 66 sa 69) li kellhom 
rati baxxi ta’ żball. Dawn il‑miżuri 
għandhom tliet karatteristiċi prinċipali: 
ambitu ffukat, għadd limitat ta’ 
rekwiżiti u l‑użu minn pagamenti 
ta’ ammonti f’daqqa. Il‑Qorti sa ‑
bet li miżura oħra ta’ investiment, li 
tappoġġa l‑investiment fl‑ipproċessar 
tal‑prodotti agrikoli, kienet l‑aktar 
waħda suxxettibbli għal żball. Aktar 
minn nofs il‑proġetti awditjati kellhom 
żbalji, u terz minnhom kienu dovuti 
għal azzjonijiet frodulenti suspettati. 
Il‑Qorti kkritikat l‑effettività ta’ din 
il‑miżura f’rapport speċjali preċedenti.
Rakkomandazzjoni 3
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri 
għandhom janalizzaw:
• sa liema punt il‑karatteristiċi ta’ 
ambitu aktar iffukat, kriterji limitati 
ta’ eliġibbiltà u l‑użu minn altern ‑
attivi simplifikati ta’ spejjeż jistgħu 
jiġu replikati fit‑tfassil u l‑impli ‑
mentazzjoni ta’ għadd akbar ta’ 
miżuri ta’ appoġġ, mingħajr ma 
jitqiegħdu f’periklu l‑objettivi 
kumplessivi ta’ dawk il‑miżuri.• kif jistgħu jtejbu l‑iskema 
għall‑appoġġ ta’ investimenti 
fl‑ipproċessar tal‑prodotti agrikoli, 
filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni 
l‑elementi li ġejjin:
‑ il‑ħtieġa reali għall‑għajnuna 
pubblika għal dan is‑settur 
u r‑riskju ta’ deadweight;
‑ il‑kategoriji ta’ benefiċjarji 
mmirati: bdiewa li qed ifittxu 
li jiksbu integrazzjoni verti ‑
kali tan‑negozji tagħhom, jew 
kumpaniji li ma għandhom 
l‑ebda attività agrikola;
‑ il‑limitu massimu għoli ta’ 
għajnuna pubblika, li jikko ‑
stitwixxi inċentiv għal kor ‑
porazzjonijiet kbar, peress li 
huma biss għandhom aċċess 
għall‑kofinanzjament meħtieġ;
‑ is‑sett kollu ta’ kundizzjonijiet 
ta’ eliġibbiltà u l‑potenzjal 
għaċ‑ċirkomvenzjoni tagħhom;
‑ sforzi akbar biex jittejbu 
t‑tfassil u l‑prestazzjoni ta’ 
kontrolli amministrattivi u ta’ 
kontrolli fuq il‑post.
• il‑miżura għall‑pagamenti agroam ‑
bjentali sabiex, sa fejn ikun pos ‑
sibbli, l‑impenji jkunu jistgħu jiġu 
kkontrollati permezz ta’ kontrolli 
amministrattivi mill‑Istati Membri.
44 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
100  
Fil‑kuntest ta’ tnaqqis tal‑kawżi ta’ 
żball, sejba rikorrenti f’dan ir‑rapport 
(ara l‑paragrafi 33 sa 35, 38, 67, 88 sa 
90, il‑ Kaxxa 3  u l‑ Kaxxa 11 ) kienet 
il‑ħtieġa li jinżamm bilanċ xieraq bejn 
l‑għadd u l‑kumplessità tar‑regoli, 
bħala traspożizzjoni tal‑ħtieġa 
li jintlaħqu objettivi predefiniti, 
u l‑ħtieġa li jiġu garantiti l‑legalità u r‑regolarità tal‑infiq. Fl‑opinjoni 
tal‑Qorti, is‑sejba tal‑bilanċ ġust bejn 
dawn iż‑żewġ kontrapiżijiet hija essen ‑
zjali għall‑implimentazzjoni b’suċċess 
tal‑politika ta’ żvilupp rurali.
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla I, immexxija mis‑Sinjura Rasa BUDBERGYTĖ, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha tas ‑17 ta’ 
Diċembru 2014.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President
45
 Anness
Lista ta’ miżuri tal‑iżvilupp rurali
Miżuri ta’ investiment
Miżura Nefqa1 (EUR)Tranżazzjonijiet 
awditjati
Modernizzar ta’ azjendi agrikoli 8 204 333 653 53
Servizzi bażiċi għall‑ekonomija u  l‑popolazzjoni rurali 1 965 164 204 24
Bidu ta’ negozju minn bdiewa żgħażagħ 2 096 198 537 20
Tiġdid u żvilupp ta’ rħula 2 300 229 913 20
Żieda fil‑valur tal‑prodotti agrikoli u  tal‑forestrija 2 990 722 693 19
Implimentazzjoni ta’ strateġiji għall‑iżvilupp lokali. Il‑kwalità tal‑ħajja/id‑diversifikazzjoni 1 707 595 920 17
Infrastruttura relatata mal‑iżvilupp u l‑adattament tal‑agrikoltura u l‑forestrija 2 355 539 793 15
Irtirar bikri 2 051 938 167 13
Ħolqien ta’ negozju u żvilupp 881 435 718 9
Konservazzjoni u  titjib tal‑wirt rurali 682 545 431 8
Ir‑restawr tal‑potenzjal tal‑forestrija u  l‑introduzzjoni ta’ azzjonijiet ta’ prevenzjoni 963 189 776 5
Għajnuna teknika 763 706 346 4
Diversifikazzjoni f’attivitajiet mhux agrikoli 714 070  708 4
Azzjonijiet ta’ taħriġ vokazzjonali u  ta’ informazzjoni 518 543  051 4
Inkoraġġiment ta’ attivitajiet turistiċi 482 748 900 4
Restawr tal‑potenzjal tal‑produzzjoni agrikola li tkun sofriet ħsara minħabba diżastri naturali 
u introduzzjoni ta’ azzjonijiet xierqa ta’ prevenzjoni348 644 877 4
Kooperazzjoni għall‑iżvilupp ta’ prodotti, proċessi u teknoloġiji ġodda fis‑settur tal‑agrikoltura 
u l‑ikel u fis‑settur tal‑forestrija113 588 163 4
Tmexxija tal‑grupp għall‑azzjoni lokali, akkwist ta’ ħiliet u animazzjoni tat‑territorju 545 795 172 3
Azjendi li għaddejjin minn ristrutturar minħabba riforma ta’ organizzazzjoni komuni tas‑suq 146 941 744 3
Implimentazzjoni ta’ strateġiji għall‑iżvilupp lokali. Kompetittività 145 665 094 3
L‑ewwel afforestazzjoni tal‑art agrikola (spejjeż tat‑twaqqif) 1 226 065 54522
Investimenti mhux produttivi marbuta mal‑foresti 379 677 940 2
Biedja tas‑semisussistenza 609 703  070 1
Investimenti mhux produttivi marbuta ma’ impenji agroambjentali jew man‑Natura 2000 315 192 539 1
Gruppi ta’ produtturi 152 989 100 1
Użu ta’ servizzi konsultattivi 89 316 108 1
Parteċipazzjoni tal‑bdiewa fl‑iskemi ta’ kwalità tal‑ikel 65 390 549 1
Twaqqif ta’ servizzi ta’ tmexxija, għajnuna u konsulenza 24 853 320 1
1 Ammonti kumulattivi mħallsa lill‑Istati Membri mill‑bidu tal‑perjodu ta’ programmazzjoni (2007) sa tmiem is‑sena finanzjarja 2013 (il ‑15 ta’ 
Ottubru 2013), kif reġistrat fid‑database tal‑SFC tal‑Kummissjoni.
2 L‑ewwel afforestazzjoni tal‑art agrikola jappoġġa l‑ispejjeż tat‑twaqqif (investimenti li saru għat‑tħejjija tal‑art u t‑tħawwil) u għajnuna relatata 
mal‑erja (manutenzjoni u kumpens). Ma ssir l‑ebda distinzjoni fid‑dikjarazzjoni tan‑nefqa lill‑Kummissjoni.Anness
46 Anness
Miżuri ta’ investiment
Miżura Nefqa1 (EUR)Tranżazzjonijiet 
awditjati
Forniment ta’ servizzi ta’ konsulenza u  ta’ estensjoni lill‑farms fil‑Bulgarija u  r‑Rumanija 7 136 945 1
Titjib tal‑valur ekonomiku tal‑foresti 211 138 607 0
L‑ewwel afforestazzjoni ta’ art mhux agrikola (spejjeż tat‑twaqqif) 111 889  830 0
Akkwist ta’ ħiliet, animazzjoni u implimentazzjoni ta’ strateġiji għall‑iżvilupp lokali 73 558 357 0
Attivitajiet ta’ informazzjoni u ta’ promozzjoni 66 792  678 0
Ilħuq tal‑istandards ibbażati fuq leġiżlazzjoni Komunitarja 59 547 670 0
Taħriġ u  informazzjoni 58 573 586 0
Implimentazzjoni ta’ proġetti ta’ kooperazzjoni 46 980  838 0
Implimentazzjoni ta’ strateġiji għall‑iżvilupp lokali. Ġestjoni tal‑ambjent/tal‑art 21 311 569 0
L‑ewwel stabbiliment ta’ sistemi ta’ agroforestrija fuq art agrikola 536 880 0
Total 33 499 252 991 247
Għajnuna relatata mal‑erja
Miżura Nefqa (EUR)Tranżazzjonijiet 
awditjati
Ħlasijiet agroambjentali 18 616 040 063 121
Ħlasijiet għal intoppi naturali lill‑bdiewa f’żoni muntanjużi 6 267 068 345 43
Ħlasijiet lill‑bdiewa f’żoni b’intoppi, barra minn żoni muntanjużi 6 357 074 251 35
Ħlasijiet għall‑benesseri tal‑annimali 409 206 501 8
L‑ewwel afforestazzjoni ta’ art agrikola (pagament annwali matul 5 snin għall‑ispejjeż ta’ manuten ‑
zjoni jew kumpens għat‑telf ta’ introjtu matul 15 ‑il sena)1 226 065 54526
Ħlasijiet tan‑Natura 2000 u ħlasijiet marbutin mad‑Direttiva 2000/60/KE 165 985 883 1
Ħlasijiet għall‑ambjent tal‑foresta 40 496 635 0
Ħlasijiet Natura 2000 33 193  755 0
Supplimenti għal ħlasijiet diretti tal‑Bulgarija u  r‑Rumanija 436 997  683 0
Total 33 552 128 661 214
1 Ammonti kumulattivi mħallsa lill‑Istati Membri mill‑bidu tal‑perjodu ta’ programmazzjoni (2007) sa tmiem is‑sena finanzjarja 2013 (il ‑15 ta’ 
Ottubru 2013), kif reġistrat fid‑database tal‑SFC tal‑Kummissjoni.
2 L‑ewwel afforestazzjoni tal‑art agrikola jappoġġa l‑ispejjeż tat‑twaqqif (investimenti li saru għat‑tħejjija tal‑art u t‑tħawwil) u għajnuna relatata 
mal‑erja (manutenzjoni u kumpens). Ma ssir l‑ebda distinzjoni fid‑dikjarazzjoni tan‑nefqa lill‑Kummissjoni.Anness
47
III
Sa mill ‑2012, il‑Kummissjoni ilha tindirizza l‑kwist ‑
joni ta’ rata għolja ta’ żbalji billi titlob pjanijiet ta’ 
azzjoni nazzjonali mill‑Istati Membri (SM) u tim ‑
moniterja l‑implimentazzjoni tagħhom. Abbażi 
tal‑esperjenza miksuba u r‑rakkomandazzjonijiet 
mill‑Qorti tal‑Awdituri, dawn il‑pjanijiet ta’ azzjoni 
tjiebu biż‑żmien.
Ir‑riżultati mistennija tal‑azzjonijiet kollha mhux 
dejjem ikunu evidenti fit‑terminu qasir, speċjalment 
il‑miżuri implimentati permezz ta’ impenji plu ‑
riennali. Madankollu, l‑ewwel riżultati tal‑isforzi 
konġunti biex jitnaqqsu r‑rati ta’ żbalji permezz 
tal‑implimentazzjoni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni diġà 
qed jidhru f’rata aktar baxxa ta’ żbalji għall‑iżvilupp 
rurali fl ‑2013.
Il‑Kummissjoni se tkompli timmoniterja l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, kemm mill‑perspet ‑
tiva tal‑verifika kif ukoll minn dik operazzjonali, per ‑
mezz ta’ laqgħat bilaterali, kumitati ta’ monitoraġġ 
u laqgħat annwali ta’ rieżami.
V
Il‑Kummissjoni sabet ukoll dgħufijiet dwar l‑akkwist 
pubbliku fil‑verifiki tagħha stess. Korrezzjonijiet 
finanzjarji sostanzjali diġà saru f’dan ir‑rigward.
L‑akkwist pubbliku huwa wieħed mill‑elementi 
ċentrali fil‑pjanijiet ta’ azzjoni għall‑iżvilupp rurali.
Madankollu, għandu jiġi nnutat li n‑nuqqas ta’ 
konformità mar‑regoli tal‑akkwist ma jfissirx 
neċessarjament li 100 % tal‑ispejjeż involuti huma 
ineliġibbli. Il‑proġett bħala tali jista’ jilħaq l‑għan 
tiegħu u jipprovdi valur miżjud reali.Sommarju Eżekuttiv
II
Il‑Kummissjoni tilqa’ r‑rapport tal‑Qorti dwar 
l‑analiżi tal‑kawżi primarji ta’ żbalji li jiġbor fil‑qosor 
ir‑riżultati ta’ dawn l‑aħħar tliet snin tal‑eżerċizzju 
ta’ Dikjarazzjoni ta’ Assigurazzjoni u fil‑biċċa l‑kbira 
jikkonferma l‑konklużjonijiet ewlenin li diġà waslet 
għalihom il‑Kummissjoni fid‑Dokument ta’ Ħidma 
tal‑Persunal tagħha dwar l‑evalwazzjoni tal‑kawżi 
ewlenin tal‑iżbalji fl‑implimentazzjoni tal‑politika 
tal‑iżvilupp rurali u azzjonijiet korrettivi ppreżentati 
lill‑Parlament Ewropew u lill‑Kunsill f’Ġunju 20131.
Il‑Qorti tirrapporta medja tar‑rata tal‑iżbalji għall ‑
2011 ‑2013 għall‑iżvilupp rurali ta’ 8,2 %. Madankollu, 
il‑Kummissjoni tinnota it‑tnaqqis żgħir fir‑rata ta’ 
żbalji għall‑FAEŻR (minn 8,4 % fl ‑2011 għal 7,9 % 
fl‑2013).
Din ir‑rata ta’ żbalji hija ogħla mir‑rati individwali 
ppubblikati kull sena mill‑QEA fil‑kapitolu 4 tar‑rap ‑
port annwali. Ir‑raġuni hija li din l‑analiżi tkopri 
461 tranżazzjoni minn 532 b’kollox għat‑tliet snin 
(li jinkludu s‑saħħa, l‑ambjent u l‑politika tas‑sajd). 
Il‑71 tranżazzjoni mhux ikkonċernati minn dan 
ir‑rapport għandhom medja aktar baxxa ta’ rata ta’ 
żbalji. Il‑Kummissjoni tinnota wkoll li l‑Qorti tid ‑
definixxi l‑kampjun u tikkalkula fuq bażi annwali 
r‑rata ta’ żbalji fil‑livell ta’ politika (l‑iżvilupp rurali, 
l‑ambjent, is‑sajd u s‑saħħa).
L‑iżvilupp rurali jirrappreżenta 90 % tan‑nefqa 
tal‑politika u huwa ġeneralment aktar suxxettib ‑
bli għal żbalji minn oqsma oħra f’dan il‑grupp ta’ 
politika. Il‑kumplessità ta’ xi rekwiżiti ta’ eliġibbiltà 
fil‑miżuri tal‑iżvilupp rurali kellha rwol importanti 
fil‑livell għoli tar‑rati ta’ żbalji.
1 DĦP(2013) 244 tas ‑27.06.2013Risposta  
tal‑Kummissjoni
Risposta tal ‑Kummissjoni 48
VIII
Rigward l‑inċentivi limitati biex il‑benefiċjarji jkunu 
jistgħu jikkonformaw mal‑impenji tal‑agrikoltura, 
skemi agro‑ambjentali jirriflettu l‑impenji volontarji 
mill‑bdiewa biex jipprovdu benefiċċji ambjentali 
u prodotti pubbliċi li jmorru lil hinn mir‑rekwiżiti 
mandatorji. In‑natura kumpensatorja ta’ paga ‑
menti agro‑ambjentali (li jkopru l‑ispejjeż imġarrba 
u d‑dħul mitluf) ma timplikax benefiċċji ekonomiċi 
immedjati għall‑bdiewa, għalkemm dawn mhumiex 
esklużi fit‑tul.
Rigward ir‑rata “baxxa” ta’ kontroll għall‑impenji, 
skont il‑leġiżlazzjoni fis‑seħħ, meta l‑kontrolli fuq 
il‑post jiżvelaw nuqqas ta’ konformità sinifikanti, 
l‑Istat Membru huwa obbligat li jżid il‑perċentwal 
ta’ benefiċjarji li għandhom jiġu kkontrollati fuq 
il‑post. L‑applikazzjoni korretta ta’ dan hija vverifi ‑
kata matul il‑verifiki ta’ konformità tal‑Kummissjoni.
Ir‑rata ta’ kontroll għall‑impenji tal‑agrikoltura 
hija stabbilita għal 100 % għall‑kontrolli amminis ‑
trattivi u 5 % għall‑kontrolli fuq il‑post. L‑ispejjeż 
tal‑ġestjoni u l‑kontrolli ppubblikati fl‑AAR tal ‑2013 
jammontaw għal EUR 4 biljun għall‑PAK kollha. 
Għalhekk, l‑enfasi għandha titpoġġa fuq it‑titjib 
tal‑effikaċja tal‑kontrolli u mhux fuq iż‑żieda 
tagħhom.
Rigward is‑sanzjonijiet, il‑Kummissjoni tqis li fil ‑
waqt li s‑sanzjonijiet għan‑nuqqas ta’ konformità 
għandhom ikunu proporzjonati, dawn jibqgħu 
għodda dissważiva.Għall‑perjodu 2014 ‑2020, il‑Kummissjoni diġà 
ppreżentat gwida għall‑prattikanti dwar kif jiġu 
evitati żbalji komuni fil‑proġetti tal‑Fondi Strut ‑
turali u ta’ Investiment Ewropej. Dawn il‑linji gwida 
ġew ippreżentati lill‑Awtoritajiet ta’ Ġestjoni 
u lill‑Aġenziji ta’ Pagament fis‑Seminar dwar ir‑Rata 
ta’ Żbalji li sar f’Ottubru 2014.
VI
Nuqqasijiet sostanzjali rigward il‑miżura li tappoġġa 
l‑ipproċessar ta’ prodotti agrikoli huma segwiti 
fil‑proċeduri ta’ konformità fil‑verifiki.
Fir‑rigward tal‑ksur intenzjonat, il‑Kummissjoni qed 
timplimenta Strateġija Kontra l‑Frodi, filwaqt li tor ‑
ganizza seminars dedikati f’diversi Stati Membri.
Il‑Kummissjoni taqbel ma’ din il‑konklużjoni.
Il‑Kummissjoni se tkompli tipprovdi lill‑Istati Mem ‑
bri b’rakkomandazzjonijiet u linji gwida, kif ukoll 
ixxerred l‑aħjar prattiki sabiex ittejjeb is‑sistema ta’ 
kontroll sabiex jiġu evitati l‑iżbalji.
Barra minn hekk, l‑Aġenziji ta’ Pagament għandhom 
ikunu konformi mal‑kriterji ta’ akkreditazzjoni 
stabbiliti fl‑Anness I tar‑Regolament 907/2014 
(programm 2014 ‑2020) qabel ma jsiru l‑pagamenti. 
Is‑servizzi tal‑Kummissjoni jirrevedu l‑akkreditazz ‑
joni permezz ta’ verifiki ex‑post .
Risposta tal ‑Kummissjoni 49
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni diġà ppreżentat 
lill‑Istati Membri gwida speċifika dwar l‑akkwist 
pubbliku u miżura Agro‑Ambjentali‑Klimatika, 
inkluż finanzjament doppju.
Iċ‑ċirkumvenzjoni intenzjonali tar‑regoli hija parti 
mill‑Istrateġija kontra l‑Frodi u s‑seminars organiz ‑
zati tagħha f’diversi Stati Membri.
XI (b)
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni. 
Il‑Kummissjoni bħalissa qed tevalwa l‑kontrol ‑
labbiltà u l‑verifikabbiltà tal‑programmi l‑ġodda 
u se tqajjem kull nuqqas fil‑qafas tal‑Kumitati 
ta’ Monitoraġġ u fil‑laqgħat Annwali ta’ Rieżami 
mal‑Awtoritajiet ta’ Ġestjoni.
Barra minn hekk, is‑sejbiet tal‑verifika se jiġu 
segwiti mill‑qrib sabiex jiġi identifikat u korrett 
kwalunkwe sors ta’ żball attribwibbli għar‑regoli 
nazzjonali ta’ implimentazzjoni, li jitlob modifiki 
immedjati jekk meħtieġ.
Lezzjonijiet miksuba mill‑implimentazzjoni tal‑pro ‑
grammi u r‑regoli nazzjonali tagħhom, se jinqasmu 
permezz tal‑ENRD u ta’ seminars dedikati dwar 
ir‑rati ta’ żbalji.
XI (c)
Il‑Kummissjoni taċċetta parzjalment ir‑rakkoman ‑
dazzjoni peress li ma tistax tippreġudika l‑ambitu 
u r‑riżultat ta’ din l‑analiżi, jew għażliet futuri ta’ 
politika mil‑leġiżlaturi għall‑perjodu ta’ pprogram ‑
mar li jmiss.IX
L‑istabbiliment tal‑pjanijiet ta’ azzjoni ġie konċepit 
bħala proċess preventiv ibbażat fuq id‑Dokument 
ta’ Ħidma tal‑Persunal (2013) 244, mibni fuq 
l‑awtoevalutazzjoni tal‑Istati Membri dwar il‑kawżi 
ewlenin li kellhom impatt fuq ir‑rati ta’ żbalji. Dan 
il‑proċess gradwalment inkorpora l‑perspettiva 
reattiva, filwaqt li kkunsidra b’mod sistematiku 
s‑sejbiet tal‑verifiki u ppropona azzjonijiet kor ‑
rettivi speċifiċi. Il‑perspettiva doppja (preventiva 
u reattiva) għadha parti mill‑eżerċizzju. L‑aħħar 
aġġornament tal‑pjanijiet ta’ azzjoni juri li kważi 
50 % tal‑azzjonijiet kienu riżultat tas‑sejbiet konk ‑
reti tal‑awditjar tal‑Qorti jew tal‑Kummissjoni, 
filwaqt li n‑nofs l‑ieħor kienu bbażati fuq awtoval ‑
utazzjoni tal‑Istati Membri.
Barra minn hekk, il‑valutazzjoni ex‑ante  tal‑verifik ‑
abbiltà u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri kollha inklużi 
fil‑PŻR 2014 ‑2020 jindirizzaw ukoll ir‑riskju ta’ rata 
ta’ żbalji minn perspettiva preventiva.
X
Il‑Kummissjoni taqsam il‑fehma li huwa importanti 
li jintlaħaq bilanċ xieraq bejn in‑numru u l‑kump ‑
lessità tar‑regoli minn naħa waħda, filwaqt li jiġu 
ggarantiti l‑legalità u r‑regolarità tan‑nefqa.
XI (a)
il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Il‑kwistjonijiet speċifiċi mqajma mill‑Qorti 
għandhom jiġu ttrattati biss fil‑pjanijiet ta’ azzjoni 
jekk ġew identifikati xi nuqqasijiet. Il‑Kummissjoni 
tirrikonoxxi l‑importanza ta’ gwida relatata ma’ 
dawn it‑tliet kawżi fundamentali ta’ żbalji u d‑dis ‑
seminazzjoni tal‑aħjar prattiki. Dan se jiġi indiriz ‑
zat permezz tan‑Netwerk Ewropew għall‑Iżvilupp 
Rurali u s‑seminars.
Risposta tal ‑Kummissjoni 50
Din ir‑rata ta’ żbalji hija ogħla mir‑rati individwali 
ppubblikati kull sena mill‑QEA fil‑kapitolu 4 tar‑rap ‑
port annwali. Ir‑raġuni hija li din l‑analiżi tkopri 
461 tranżazzjoni minn 532 b’kollox għat‑tliet snin 
(li jinkludu s‑saħħa, l‑ambjent u l‑politika tas‑sajd). 
Il‑71 tranżazzjoni mhux ikkonċernati minn dan 
ir‑rapport għandhom medja aktar baxxa ta’ rata ta’ 
żbalji. Il‑Kummissjoni tinnota wkoll li l‑Qorti tid ‑
definixxi l‑kampjun u tikkalkula fuq bażi annwali 
r‑rata ta’ żbalji fil‑livell ta’ politika (l‑iżvilupp rurali, 
l‑ambjent, is‑sajd u s‑saħħa).
L‑iżvilupp rurali jirrappreżenta 90 % tan‑nefqa 
tal‑politika u huwa ġeneralment aktar suxxettib ‑
bli għal żbalji minn oqsma oħra f’dan il‑grupp ta’ 
politika. Il‑kumplessità ta’ xi rekwiżiti ta’ eliġibbiltà 
fil‑miżuri tal‑iżvilupp rurali kellha rwol importanti 
fil‑livell għoli tar‑rati ta’ żbalji.
05
Ir‑rati tal‑iżbalji ma jimplikawx neċessarjament 
li l‑objettivi tal‑politika ma jinkisbux, li jista’ jiġi 
ddikjarat biss permezz tal‑evalwazzjoni tal‑impli ‑
mentazzjoni tal‑operazzjonijiet appoġġati. Sabiex 
jinkisbu l‑għanijiet politiċi tal‑politika tal‑iżvilupp 
rurali ċertu grad ta’ kumplessità fl‑implimentazz ‑
joni tal‑politika huwa inevitabbli b’kont meħud 
tal‑objettivi ambizzjużi tal‑iżvilupp rurali (ŻR). 
Fid‑dawl ta’ dan, ġie rikonoxxut li se jkun dif ‑
ficli ħafna li tintlaħaq ir‑rata ta’ żbalji ta’ 2 % jew 
inqas mingħajr l‑użu ta’ riżorsi ta’ kontroll mhux 
raġonevoli bi spiża għolja wisq.Fl‑2017 il‑Kummissjoni se tħejji rapport strateġiku 
tal‑Fond, li jiġbor fil‑qosor ir‑rapporti ta’ progress 
annwali ppreżentati mill‑Istati Membri (l‑Artikolu 53, 
ir‑Regolament 1303/2013). Barra minn hekk, il‑Kum ‑
missjoni u l‑Istati Membri se jivvalutaw il‑prestazz ‑
joni tal‑PŻR matul il‑proċess ta’ rieżami previst taħt 
l‑Artikolu 21 tar‑Regolament 1303/2013. Fid‑dawl ta’ 
dawn l‑evidenzi u ta’ oħrajn (eż. is‑sejbiet tal‑veri ‑
fiki), il‑Kummissjoni se tevalwa l‑ħolqien tal‑politika 
u l‑ħtieġa eventwali ta’ proposti għall‑perjodu ta’ 
pprogrammar ta’ warajh.
Fi tmiem il‑perjodu ta’ pprogrammar, il‑Kummis ‑
sjoni se tagħmel analiżi bir‑reqqa tal‑ħtieġa kon ‑
tinwa għal kull miżura ta’ sostenn qabel ma tagħmel 
proposta għall‑perjodu ta’ programmar li jsegwi, kif 
kien sar għal dan il‑perjodu.
Il‑Kummissjoni taqbel li l‑kontrolli amministrattivi 
għandhom jintużaw meta jkun possibbli, għalkemm 
tinnota li f’ħafna każijiet dan ma jkunx possibbli 
għal operazzjonijiet agroambjentali.
Introduzzjoni
01
L‑UE allokat EUR 96 biljun u l‑kontribuzzjoni 
tal‑Istati Membri hija mistennija li tkun ta’ 
EUR 55 biljun.
04
Il‑Qorti tirrapporta medja tar‑rata tal‑iżbalji għall ‑
2011 ‑2013 għall‑iżvilupp rurali ta’ 8,2 %. Madankollu, 
il‑Kummissjoni tinnota it‑tnaqqis żgħir fir‑rata ta’ 
żbalji għall‑FAEŻR (minn 8,4 % fl ‑2011 għal 7,9 % 
fl‑2013).
Risposta tal ‑Kummissjoni 51
L‑akkwist pubbliku huwa wieħed mill‑elementi 
ċentrali fil‑pjanijiet ta’ azzjoni għall‑iżvilupp rurali.
Madankollu, għandu jiġi nnutat li n‑nuqqas ta’ 
konformità tal‑akkwist ma jfissirx neċessarjament 
li 100 % tal‑ispejjeż involuti huma ineliġibbli. 
Il‑proġett bħala tali jista’ jilħaq l‑għan tiegħu u jip ‑
provdi valur miżjud reali.
Barra minn hekk, fid ‑19/12/2013, il‑Kummissjoni 
adottat linji gwida ġodda għad‑determinazzjoni 
tal‑korrezzjonijiet finanzjarji li għandhom jitwettqu 
fir‑rigward tan‑nefqa ffinanzjata taħt ġestjoni 
kondiviża, għan‑nuqqas ta’ konformità mar‑regoli 
dwar l‑akkwist pubbliku2. Skont dawn il‑linji gwida, 
in‑nuqqas ta’ osservanza tar‑regoli tal‑akkwist 
għandu jiġi ġġudikat abbażi tal‑prinċipju 
tal‑proporzjonalità.
Dokument ta’ gwida dwar l‑aktar irregolarita ‑
jiet komuni fil‑ġestjoni tal‑Fondi Strutturali u ta’ 
Investiment Ewropej diġà ġie ppreżentat lill‑Istati 
Membri (ir‑raba’ Seminar dwar ir‑Rata tal‑Iżbalji, 
Ottubru 2014).
27
Rigward it‑Tabella 1:
Ir‑Rumanija:  l‑iżball irrappurtat kien misjub 
mill‑QEA fid‑DAS 2012. Il‑Pjan ta’ Azzjoni dwar 
ir‑Rata tal‑Iżbalji RO jinkludi miżuri biex jindirizza 
d‑dgħufijiet fil‑proċeduri tal‑akkwist pubbliku.
Il‑Pajjiżi l‑Baxxi:  ir‑regoli ta’ akkwist ġew retroat ‑
tivament irtirati mill‑provinċja fl ‑2012 b’effett 
mill ‑1 ta’ Jannar 2010. Madankollu, dan ma kel ‑
lux jiġi applikat f’dan il‑każ. Il‑Kummissjoni qed 
tagħmel segwitu mal‑Istati Membri.
Il‑Ġermanja (Brandenburg‑Berlin):  Billi l‑aħħar 
impenji għall‑broadband setgħu jsiru fl ‑2012, l‑ebda 
azzjoni preventiva u korrettiva ulterjuri ma stegħet 
tiġi implimentata. L‑appoġġ għall‑broadband 
m’għadux previst għall‑perjodu 2014 ‑2020.
2 Id‑Deċiżjoni tal‑Kummissjoni C(2013)9527It‑tipi u l‑prevalenza tal‑iżbalji misjuba
12
Rigward it‑tipi ta’ żbalji indikati mill‑Qorti, ta’ min 
jinnota li matul il‑verifiki tagħha stess tal‑miżuri ta’ 
investiment u l‑iskemi relatati maż‑żoni, il‑Kummis ‑
sjoni sabet nuqqasijiet simili għal dawk osservati 
mill‑Qorti tal‑Awdituri. Korrezzjonijiet finanz ‑
jarji ġew imposti fuq l‑Istati Membri kkonċernati 
(jew proċeduri ta’ approvazzjoni tal‑konformità 
għaddejjin bl‑għan li jagħmlu korrezzjonijiet bħal 
dawn) sabiex jiġi protett il‑baġit tal‑UE. Barra minn 
hekk, fejn instabu nuqqasijiet, l‑Istati Membri 
kkonċernati kellhom jieħdu azzjonijiet ta’ rimedju.
14
Il‑politika għall‑iżvilupp rurali hija implimentata 
permezz ta’ programm tal‑iżvilupp rurali nazzjonali 
jew reġjonali. Il‑maġġoranza tal‑iżbalji għandhom 
x’jaqsmu mal‑kundizzjonijiet speċifiċi stabbiliti 
fil‑programmi u regoli nazzjonali oħrajn. Dawn 
huma meħtieġa għall‑implimentazzjoni tal‑politika, 
iżda l‑isfida għall‑Istati Membri hija li jillimitaw 
dawn ir‑regoli nazzjonali għal dak li huwa stretta ‑
ment meħtieġ biex jintlaħqu l‑għanijiet tal‑politika.
Għall‑perjodu ta’ programmar 2014 ‑2020, il‑pro ‑
grammi kollha tal‑iżvilupp rurali huma meħtieġa 
jinkludu valutazzjoni ex‑ante  tal‑verifikabbiltà 
u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri, imwettqa b’mod 
konġunt mill‑Awtorità ta’ Ġestjoni u mill‑Aġenzija 
tal‑Pagamenti.
Osservazzjonijiet
26
Waqt il‑verifiki tagħha stess il‑Kummissjoni sabet 
ukoll nuqqasijiet fil‑proċeduri tal‑akkwist pubbliku. 
Korrezzjonijiet finanzjarji diġà saru f’dan ir‑rigward.
Risposta tal ‑Kummissjoni 52
40
Il‑Kummissjoni tixtieq tinnota li n‑nefqa frodulenti 
għall‑iżvilupp rurali misjuba u rrappurtata mill‑Istati 
Membri tammonta għal 0,11 %3.
43
Waqt il‑verifiki tagħha stess il‑Kummissjoni sabet 
ukoll dgħufijiet fil‑kriterju ta’ verifika tal‑Intrapriżi 
Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs) u fin‑nuqqas ta’ 
rispett ta’ proċeduri adegwati ta’ akkwist privat. 
Fejn instabu nuqqasijiet, korrezzjonijiet finanzjarji 
netti ġew imposti fuq l‑Istati Membri kkonċernati 
(jew proċeduri ta’ approvazzjoni tal‑konformità 
għaddejjin bl‑għan li jagħmlu korrezzjonijiet bħal 
dawn) sabiex jiġi protett il‑baġit tal‑UE. Barra minn 
hekk, l‑Istati Membri kkonċernati kellhom jieħdu 
azzjonijiet ta’ rimedju.
Fil‑qafas legali attwali 2014 ‑2020, ma hemm 
l‑ebda limitu għad‑daqs tal‑kumpanija sabiex issir 
benefiċjarja tal‑appoġġ taħt l‑investiment għal assi 
fiżiċi. L‑Istati Membri jistgħu jimmiraw l‑appoġġ 
għal benefiċjarji speċifiċi wara l‑konklużjonijiet 
tas‑SWOT u l‑valutazzjoni tal‑ħtiġijiet. Dawn 
ir‑rekwiżiti ulterjuri se jkollhom ikunu kontrollabbli 
u verifikabbli.
46
Dispożizzjonijiet simili se jkunu applikabbli matul 
il‑perjodu 2014 ‑2020.
48
Il‑Kummissjoni taqbel mal‑fehma li l‑awtoritajiet 
nazzjonali jistgħu potenzjalment ikunu sabu ħafna 
mill‑iżbalji misjuba mill‑Qorti. Ir‑regoli tal‑PAK jip ‑
provdu lill‑Istati Membri bl‑istrumenti meħtieġa 
kollha biex itaffu l‑biċċa l‑kbira tar‑riskji tal‑iżbalji.
Il‑Kummissjoni se tkompli tipprovdi lill‑Istati Mem ‑
bri b’rakkomandazzjonijiet u linji gwida, kif ukoll 
ixxerred l‑aħjar prattiki sabiex ittejjeb is‑sistema ta’ 
kontroll biex jiġu evitati l‑iżbalji.
3  Rapport mill‑Kummissjoni lill‑Parlament Ewropew u lill‑Kunsill: 
Il‑protezzjoni tal‑interessi finanzjarji tal‑Unjoni Ewropea 
— Il‑ġlieda kontra l‑frodi, ir‑Rapport Annwali tal ‑2013 
COM(2014) 474 finaliKaxxa 2 
L‑Isvezja inkludiet “l‑akkwist pubbliku” bħala 
l‑kawża ewlenija tal‑iżbalji u l‑azzjonijiet korrettivi 
u preventivi fil‑pjan ta’ azzjoni tar‑rata tal‑iżbalji.
32
Id‑dgħufijiet elenkati fit‑Tabella 2 huma koperti 
fil‑pjanijiet ta’ azzjoni rispettivi li għandhom l‑għan 
li jtejbu s‑sistema ta’ kontroll amministrattiv.
35
Il‑Kummissjoni hija tal‑fehma li s‑simplifikazzjoni 
m’għandhiex ixxekkel il‑prinċipji ta’ ġestjoni finanz ‑
jarja tajba.
Il‑qafas legali ġdid għall‑PAK 2014 ‑2020 fih fatturi 
ta’ simplifikazzjoni li ma jippreġudikawx il‑ġestjoni 
finanzjarja soda (eż, pagamenti ta’ somma f’daqqa, 
spejjeż standard). L‑Artikolu 60 ta’ R1305/2013 jis ‑
tipula li n‑nefqa għall‑investimenti li tkun saret wara 
l‑applikazzjoni għall‑appoġġ biss tkun eliġibbli.
Kaxxa 3 
Dawn id‑dgħufijiet huma koperti fil‑pjanijiet ta’ azz ‑
joni rispettivi li għandhom l‑għan li jtejbu s‑sistema 
ta’ kontroll amministrattiv.
Dan m’għadux possibbli taħt il‑qafas legali l‑ġdid. 
Ara t‑tweġiba għall‑punt 35.
38
Il‑ħlas ta’ somma f’daqqa, bħal fil‑każ ta’ appoġġ 
għall‑bdiewa żgħażagħ, jista’ ma jindirizzax l‑objet ‑
tivi ta’ politika ta’ miżuri oħra. Għalhekk, is‑simpli ‑
fikazzjoni fl‑implimentazzjoni trid tiżgura bilanċ 
adegwat bil‑kisba tal‑għanijiet tal‑proposta u bilanċ 
finanzjarju sod. Il‑benefiċċju tat‑tnaqqis tar‑rata ta’ 
żbalji m’għandux ikun l‑uniku element li jittieħed 
inkunsiderazzjoni.
Risposta tal ‑Kummissjoni 53
62
Rigward ir‑rata “baxxa” ta’ kontroll għall‑impenji 
agroambjentali, skont l‑atti legali applikabbli, meta 
l‑kontrolli fuq il‑post jiżvelaw nuqqas ta’ konformità 
sinifikanti, fil‑kuntest ta’ skema ta’ għajnuna jew 
miżura ta’ appoġġ partikolari jew f’reġjun jew f’parti 
minn reġjun, l‑Istat Membru huwa obbligat li jżid 
il‑perċentwal ta’ benefiċjarji li għandhom jiġu kkon ‑
trollati fuq il‑post.
Skont l‑Istat Membru u l‑miżura individwali, ir‑rata 
attwali ta’ verifika fuq il‑post tista’ tkun ogħla 
minn 5 %. L‑applikazzjoni korretta ta’ dan jiġi 
vverifikat waqt il‑verifiki ta’ konformità mwettqa 
mill‑Kummissjoni.
Il‑kriterji kollha ta’ eliġibbiltà, l‑impenji u obbligi 
oħrajn iridu jiġu vverifikati waqt il‑verifika fuq 
il‑post. Jekk xi waħda minn dawn ma jistgħux jiġu 
ċċekkjati fil‑mument tal‑verifika fuq il‑post, tiġi 
organizzata żjara oħra.
63
Skont l‑atti legali applikabbli, il‑kontrolli ammin ‑
istrattivi jkopru l‑elementi kollha li huma pos ‑
sibbli u xierqa li jiġu kkontrollati permezz ta’ 
mezzi amministrattivi (inkluż ir‑rispett tal‑impenji 
agroambjentali).
Matul il‑verifiki tal‑konformità tagħha il‑Kum ‑
missjoni tivverifika wkoll jekk il‑kontrolli jistgħux 
jitwettqu b’mod amministrattiv kif ukoll fuq il‑post. 
Fejn xieraq, jinħarġu rakkomandazzjonijiet lill‑Istati 
Membri u jiġu applikati korrezzjonijiet finanzjarji.
Barra minn hekk, qafas legali ġdid għall‑PAK 2014 ‑
2020 fih dispożizzjonijiet li jeħtieġu li l‑Istati Mem ‑
bri jiżguraw li l‑miżuri kollha għall‑iżvilupp rurali li 
huma jkollhom l‑intenzjoni li jimplimentaw ikunu 
verifikabbli u kontrollabbli. Valutazzjoni ex ante  
tal‑verifikabbiltà u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri trid 
tiġi inkluża fil‑programm ta’ żvilupp rurali.Kaxxa 5 
Dawn id‑dgħufijiet huma koperti fil‑pjanijiet ta’ azz ‑
joni rispettivi li għandhom l‑għan li jtejbu s‑sistema 
ta’ kontroll amministrattiv.
51
Waqt il‑verifiki tagħha stess il‑Kummissjoni sabet 
ukoll dgħufijiet fit‑twettiq tal‑kontrolli amminis ‑
trattivi. L‑Istati Membri kkonċernati kellhom jieħdu 
azzjonijiet ta’ rimedju u ġew imposti korrezzjonijiet 
finanzjarji, fejn xieraq.
57
Waqt il‑verifiki tagħha stess il‑Kummissjoni sabet 
ukoll dgħufijiet fil‑verifika tal‑impenji agroambjen ‑
tali u l‑Istati Membri kkonċernati kellhom jieħdu 
azzjonijiet ta’ rimedju. Barra minn hekk, korrezz ‑
jonijiet finanzjarji ġew imposti fuq l‑Istati Membri 
kkonċernati, fejn xieraq.
Kaxxa 7 
In‑nuqqasijiet f’Malta huma fil‑biċċa l‑kbira 
minħabba l‑fatt li l‑benefiċjarji tal‑appoġġ 
tal‑miżuri agroambjentali ma jirrispettawx 
l‑impenji. L‑amministrazzjoni Maltija għamlet bosta 
azzjonijiet immirati ta’ informazzjoni u pprovdiet 
taħriġ individwali għal ċerti benefiċjarji.
59
Skemi agroambjentali jirriflettu l‑impenji volontarji 
mill‑bdiewa biex jipprovdu benefiċċji ambjentali 
u prodotti pubbliċi ambjentali li jmorru lil hinn 
mir‑rekwiżiti mandatorji. In‑natura kumpensatorja 
ta’ pagamenti agroambjentali (li jkopru l‑ispejjeż 
imġarrba u d‑dħul mitluf) ma timplikax benefiċċji 
ekonomiċi immedjati għall‑bdiewa, għalkemm 
dawn mhumiex esklużi fit‑tul.
Risposta tal ‑Kummissjoni 54
Il‑Kummissjoni se tkompli timmoniterja l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, kemm mill‑perspet ‑
tiva tal‑verifika kif ukoll minn dik operazzjonali, per ‑
mezz ta’ laqgħat bilaterali, kumitati ta’ monitoraġġ 
u laqgħat annwali ta’ rieżami.
75
Is‑setgħat tal‑Kummissjoni ġew imsaħħa 
bir‑Regolament (UE) Nru 1306/2013 l‑ġdid tal‑PAK. 
L‑Artikolu 41(2) jipprovdi li l‑pagamenti interim 
lill‑Istat Membru jistgħu jiġu sospiżi jew imnaqqsa 
meta jinstab li l‑komponenti ewlenin tas‑sistema 
nazzjonali ta’ kontroll ma jkunux effettivi jew 
meta l‑miżuri ta’ rimedju neċessarji ma jkunux 
ġew implimentati. L‑Artikolu 36(7) jipprovdi 
għall‑interruzzjoni tal‑pagamenti interim bħala 
l‑ewwel għodda reattiva ta’ malajr f’każ ta’ tħassib 
dwar il‑legalità u r‑regolarità tal‑pagamenti.
Barra minn hekk, sabiex jiġu evitati korrezzjonijiet 
finanzjarji, kull aġenzija tal‑pagamenti li saru riżervi 
għaliha fir‑rapport ta’ attività annwali tad‑DĠ AGRI, 
se jkollha taġixxi malajr.
Il‑Kummissjoni tqis li filwaqt li s‑sanzjonijiet 
għan‑nuqqas ta’ konformità għandhom ikunu 
proporzjonati, dawn jibqgħu għodda dissważiva.
76
Is‑sejbiet tal‑verifika kienu segwiti, b’mod aktar 
sistematiku, matul l‑aħħar aġġornamenti ta’ pjani ‑
jiet ta’ azzjoni (Settembru 2014). L‑Istati Membri 
kellhom jieħdu inkunsiderazzjoni s‑sejbiet ta’ veri ‑
fika tal‑Qorti u l‑Kummissjoni sa punt ferm akbar. 
Fil‑fatt, 46 % tal‑azzjonijiet ippreżentati mill‑Istati 
Membri indirizzaw sejbiet tal‑verifika konkreti, li 
minnhom 50 % ġew mir‑rapporti tal‑Qorti.
Għandu jiġi nnutat ukoll li l‑każijiet materjali kollha 
rrappurtati mill‑Qorti huma segwiti mill‑Kummiss ‑
joni, inkluż permezz tal‑proċedura ta’ konformità, 
jekk ikun xieraq.64
Il‑Kummissjoni tqis li filwaqt li s‑sanzjonijiet 
għan‑nuqqas ta’ konformità jridu jkunu propor ‑
zjonati, dawn jibqgħu għodda dissważiva.
Taħt il‑qafas legali l‑ġdid, l‑okkorrenza mill‑ġdid 
għandha wkoll tiġi kkunsidrata meta jiġi kkalku ‑
lat it‑tnaqqis. Huwa f’idejn l‑Istati Membri li jid ‑
definixxu l‑applikazzjoni attwali tal‑kriterji inklużi 
fit‑testi legali, kif ukoll ir‑rati u l‑ammonti konkreti 
tagħhom.
65
F’każ ta’ nuqqasijiet serji ta’ konformità mal‑impenji, 
il‑benefiċjarju jiġi eskluż mill‑appoġġ matul is‑sena 
tas‑sejba u dik li jmiss.
Kaxxa 10
Dawn id‑dgħufijiet huma koperti fil‑pjanijiet ta’ azz ‑
joni rispettivi li għandhom l‑għan li jtejbu s‑sistema 
ta’ kontroll amministrattiv.
74
Sa mill ‑2012, il‑Kummissjoni ilha tindirizza l‑kwist ‑
joni tar‑rata għolja ta’ żbalji billi titlob pjanijiet ta’ 
azzjoni nazzjonali mill‑Istati Membri u timmoniterja 
l‑implimentazzjoni tagħhom. Abbażi tal‑esperjenzi 
miksuba u r‑rakkomandazzjonijiet mill‑Qorti 
tal‑Awdituri, dawn il‑pjanijiet ta’ azzjoni tjiebu 
biż‑żmien.
Ir‑riżultati mistennija tal‑azzjonijiet kollha mhux 
dejjem ikun evidenti fit‑terminu qasir, speċjalment 
il‑miżuri implimentati permezz ta’ impenji plu ‑
riennali. Madankollu, l‑ewwel riżultati tal‑isforzi 
konġunti tal‑Kummissjoni u tal‑Istati Membri biex 
jitnaqqsu r‑rati ta’ żbalji permezz tal‑implimentazz ‑
joni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni diġà qed jidhru f’rata 
aktar baxxa ta’ żbalji għall‑iżvilupp rurali fl ‑2013.
Risposta tal ‑Kummissjoni 55
80
In‑nuqqasijiet evidenzjati permezz tas‑sejbiet 
tal‑verifika qed jiġu segwiti mill‑Kummissjoni 
u l‑Istati Membri huma sistematikament mitluba 
biex jindirizzawhom fil‑pjanijiet ta’ azzjoni.
81
Il‑fatt li l‑Istati Membri wettqu valutazzjoni ex‑ante  
tal‑verifikabbiltà u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri 
(preventivi), flimkien ma’ segwitu aktar mill‑qrib 
tar‑riżultati tal‑verifika, se jippermetti li titjieb 
l‑effettività tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, kif jidher 
fl‑aġġornament ta’ Ottubru 2014.
90
Il‑bidla msemmija mill‑Qorti kienet introdotta 
minħabba li l‑ispejjeż tal‑applikazzjoni ta’ penali 
amministrattivi għal ammonti żgħar jistgħu jkunu 
sproporzjonati meta mqabbla mal‑benefiċċji, 
u għalhekk jipperikolaw il‑ġestjoni finanzjarja soda.
91
Il‑Kummissjoni hija kompletament konxja dwar 
l‑importanza ta’ passi sussegwenti fil‑proċess 
regolatorju. F’dan ir‑rigward ir‑responsabbiltajiet 
tal‑Istati Membri ġew imsaħħa billi tinħtieġ val ‑
utazzjoni ex ante  kemm mill‑Awtoritajiet ta’ Ġestjoni 
kif ukoll mill‑Aġenziji ta’ Pagament tal‑verifikabbiltà 
u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri ppjanati. Barra minn 
hekk, il‑Kummissjoni issa tiddisponi minn għodod 
preventivi msaħħa bħas‑sospensjonijiet u l‑interru ‑
zzjonijiet, li għandu jkollhom effett ta’ deterrent fuq 
l‑iżbalji.
Kif ikkonfermat mill‑Qorti f’dan ir‑Rapport Speċjali, 
il‑gold‑plating (regoli nazjonali/reġjonali addizzjon ‑
ali u mhux ġustifikati) għandu biss impatt marġinali 
fuq ir‑rata ta’ żbalji.77
Fil‑qafas tat‑tielet aġġornament tal‑pjanijiet ta’ 
azzjoni f’Settembru 2014, l‑Istati Membri ġew mit ‑
luba jipprovdu indikaturi ta’ monitoraġġ u l‑aħħar 
riżultati magħrufa sabiex itejbu l‑effiċjenza 
tal‑azzjonijiet.
78
L‑erba’ laqgħat tal‑Kumitat Konġunt għall‑Iżvilupp 
Rurali u l‑Fondi Agrikoli ddedikati esklussivament 
għar‑Rati ta’ Żbalji (is‑Seminars) organizzati s’issa, 
kienu proċess sistematiku li bih seħħ il‑qsim ta’ 
prattiki tajba u innovattivi. Barra minn hekk, ta’ 
min wieħed jinnota li barra mill‑qafas tas‑seminars 
u l‑attivitajiet tal‑ENRD, l‑iskambju tal‑aħjar prat ‑
tiki, iseħħ ukoll waqt il‑laqgħat formali tal‑Kumitat 
għall‑Iżvilupp Rurali u waqt it‑tliet laqgħat annwali 
tad‑diretturi tal‑aġenziji ta’ pagament tal‑Istati 
Membri kollha
Mill ‑2015, in‑Netwerk Ewropew għall‑iżvilupp rurali 
(l‑ENRD) se jkun mezz ieħor li bih l‑aħjar prattiki se 
jinxterdu matul il‑perjodu 2014 ‑2020. L‑ENRD se jor ‑
ganizza avvenimenti speċifiċi, jaqsam informazzjoni 
rilevanti u jinvolvi l‑partijiet ikkonċernati f’inizjattivi 
ta’ sensibilizzazzjoni.
79
Il‑Kummissjoni tiżgura skambji regolari mal‑Istati 
Membri dwar kwistjonijiet relatati mar‑rata 
tal‑iżbalji u pprovdiet sett komprensiv ta’ doku ‑
menti ta’ gwida dwar il‑miżuri ta’ żvilupp rurali 
u suġġetti orizzontali rilevanti oħra (eż. opzjonijiet 
ta’ kostijiet simplifikati, ir‑regoli dwar l‑akkwist 
pubbliku).
B’mod partikolari, id‑DĦP (2013) 244 dwar ir‑rati 
ta’ żbalji fl‑iżvilupp rurali inkluda sett komuni ta’ 
kawżi ewlenin li jistgħu eventwalment ikunu rile ‑
vanti fl‑Istati Membri kollha, li fl‑aħħar mill‑aħħar 
għandhom jiddefinixxu liema minnhom jaffett ‑
wawhom, u jistabbilixxu l‑azzjonijiet ta’ mitigazz ‑
joni adegwati.
Risposta tal ‑Kummissjoni 56
95 — It‑tieni inċiż
Il‑Kummissjoni taqbel ma’ din il‑konklużjoni.
Il‑Kummissjoni se tkompli tipprovdi lill‑Istati Mem ‑
bri b’rakkomandazzjonijiet u linji gwida, kif ukoll 
ixxerred l‑aħjar prattiki sabiex ittejjeb is‑sistema ta’ 
kontroll sabiex jiġu evitati l‑iżbalji.
Barra minn hekk, l‑Aġenziji ta’ Pagament għandhom 
ikunu konformi mal‑kriterji ta’ akkreditazzjoni 
stabbiliti fl‑Anness I tar‑Regolament 907/2014 
(programm 2014 ‑2020) qabel ma jsiru l‑pagamenti. 
Is‑servizzi tal‑Kummissjoni jirrevedu l‑akkreditazz ‑
joni permezz ta’ verifiki ex‑post .
96
Rigward l‑inċentivi limitati biex il‑benefiċjarji jkunu 
jistgħu jikkonformaw mal‑impenji tal‑agrikoltura, 
l‑iskemi agro‑ambjentali jirriflettu l‑impenji volon ‑
tarji mill‑bdiewa biex jipprovdu benefiċċji ambjen ‑
tali u prodotti pubbliċi li jmorru lil hinn mir‑rekwiżiti 
mandatorji. In‑natura kumpensatorja ta’ paga ‑
menti agroambjentali (li jkopru l‑ispejjeż imġarrba 
u d‑dħul mitluf) ma timplikax benefiċċji ekonomiċi 
immedjati għall‑bdiewa, għalkemm dawn mhumiex 
esklużi fit‑tul.
Rigward ir‑rata “baxxa” ta’ kontroll għall‑impenji, 
skont il‑leġiżlazzjoni fis‑seħħ, meta l‑kontrolli fuq 
il‑post jiżvelaw nuqqas ta’ konformità sinifikanti, 
l‑Istat Membru huwa obbligat li jżid il‑perċentwal 
ta’ benefiċjarji li għandhom jiġu kkontrollati fuq 
il‑post. L‑applikazzjoni korretta ta’ dan hija vverifi ‑
kata matul il‑verifiki ta’ konformità tal‑Kummissjoni.
Ir‑rata ta’ kontroll għall‑impenji tal‑agrikoltura 
hija stabbilita għal 100 % għall‑kontrolli amminis ‑
trattivi u 5 % għall‑kontrolli fuq il‑post. L‑ispejjeż 
tal‑ġestjoni u l‑kontrolli ppubblikati fl‑AAR tal ‑2013 
jammontaw għal EUR 4 biljun għall‑PAK kollha. 
Għalhekk, l‑enfasi għandha titpoġġa fuq it‑titjib 
tal‑effikaċja tal‑kontrolli u mhux fuq iż‑żieda 
tagħhom.Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
93
Sa mill ‑2012, il‑Kummissjoni ilha tindirizza l‑kwist ‑
joni tar‑rata għolja ta’ żbalji billi titlob pjanijiet ta’ 
azzjoni nazzjonali mill‑Istati Membri u timmoniterja 
l‑implimentazzjoni tagħhom. Abbażi tal‑esperjenzi 
miksuba u r‑rakkomandazzjonijiet mill‑Qorti 
tal‑Awdituri, dawn il‑pjanijiet ta’ azzjoni tjiebu 
biż‑żmien.
Ir‑riżultati mistennija tal‑azzjonijiet kollha mhux 
dejjem ikun evidenti fit‑terminu qasir, speċjalment 
il‑miżuri implimentati permezz ta’ impenji plu ‑
riennali. Madankollu, l‑ewwel riżultati tal‑isforzi 
konġunti tal‑Kummissjoni u tal‑Istati Membri biex 
jitnaqqsu r‑rati ta’ żbalji permezz tal‑implimentazz ‑
joni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni diġà qed jidhru f’rata 
aktar baxxa ta’ żbalji għall‑iżvilupp rurali fl ‑2013.
Il‑Kummissjoni se tkompli timmoniterja l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑pjanijiet ta’ azzjoni, kemm mill‑perspet ‑
tiva tal‑verifika kif ukoll minn dik operazzjonali, per ‑
mezz ta’ laqgħat bilaterali, kumitati ta’ monitoraġġ 
u laqgħat annwali ta’ rieżami.
95 — L‑ewwel inċiż
Il‑Kummissjoni sabet ukoll dgħufijiet dwar dawn 
il‑kwistjonijiet fil‑verifiki tagħha stess. Korrezzjoni ‑
jiet finanzjarji sostanzjali diġà saru f’dan ir‑rigward.
L‑akkwist pubbliku u n‑nuqqas ta’ rispett 
tal‑impenji huma elementi ċentrali fil‑pjanijiet ta’ 
azzjoni għall‑iżvilupp rurali.
Madankollu, għandu jiġi nnutat li n‑nuqqas ta’ 
konformità mar‑regoli tal‑akkwist ma jfissirx 
neċessarjament li 100 % tal‑ispejjeż involuti huma 
ineliġibbli. Il‑proġett bħala tali jista’ jilħaq l‑għan 
tiegħu u jipprovdi valur miżjud reali.
Risposta tal ‑Kummissjoni 57
Rakkomandazzjoni 1 — L‑Akkwist 
pubbliku
Ir‑rakkomandazzjoni hija indirizzata lill‑Istati 
Membri.
Madankollu l‑Kummissjoni tixtieq tenfasizza li 
għall‑perjodu 2014 ‑2020, hi diġà ppreżentat gwida 
għall‑prattikanti fuq kif jiġu evitati żbalji komuni 
fil‑proġetti tal‑Fondi Strutturali u ta’ Investiment 
Ewropej. Dawn il‑linji gwida ġew ippreżentati 
lil Awtoritajiet ta’ Ġestjoni u Aġenziji ta’ Paga ‑
ment fis‑Seminar dwar ir‑Rata ta’ Żbalji li sar 
f’Ottubru 2014.
Rakkomandazzjoni 1 — 
Ċirkumvenzjoni intenzjonali tar‑regoli
Il‑Kummissjoni taqbel mar‑rakkomandazzjoni li hija 
indirizzata lill‑Istati Membri.
Rakkomandazzjoni 1 — Pagamenti 
agroambjentali
Il‑Kummissjoni taqbel mar‑rakkomandazzjoni li hija 
indirizzata lill‑Istati Membri u tixtieq tenfasizza li 
matul il‑verifiki tal‑konformità tagħha, hi tivverifika 
b’mod sistematiku jekk jistgħux jitwettqu kontrolli 
amministrattivi minbarra dawk fuq il‑post. Jekk dan 
ikun il‑każ, jinħarġu rakkomandazzjonijiet lill‑Istati 
Membri biex jitwessa’ l‑ambitu tal‑kontrolli ammin ‑
istrattivi u jiġu applikati korrezzjonijiet finanzjarji.
Barra minn hekk, il‑qafas legali għall‑PAK 2014 ‑2020 
fih dispożizzjonijiet li jeħtieġu li l‑Istati Membri 
jiżguraw li l‑miżuri kollha għall‑iżvilupp rurali li 
għandhom jiġu implimentati jkunu verifikabbli 
u kontrollabbli.
Il‑PŻR kollha jridu jinkludu valutazzjoni ex‑ante  
tal‑verifikabbiltà u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri, 
inklużi l‑miżuri Agro‑Ambjentali‑Klimatiċi, 
l‑operazzjonijiet u l‑impenji konkreti. Jekk dawn 
il‑kontrolli ma jkunux sodisfaċenti, il‑PŻR għandu 
jiġi mmodifikat kif xieraq (l‑Artikolu 62 R1305/2013). 
Barra minn hekk, huwa previst it‑tnaqqis sħiħ 
tal‑appoġġ f’każ ta’ nuqqas serju ta’ konformità 
mal‑impenji jew ksur tal‑kriterji ta’ eliġibbiltà 
kif ukoll l‑esklużjoni tal‑benefiċjarju milli jirċievi 
appoġġ matul is‑sena tas‑sejba u dik ta’ wara.Rigward is‑sanzjonijiet, il‑Kummissjoni tqis li fil ‑
waqt li s‑sanzjonijiet għan‑nuqqas ta’ konformità 
għandhom ikunu proporzjonati, dawn jibqgħu 
għodda dissważiva.
97
L‑istabbiliment tal‑pjanijiet ta’ azzjoni ġie 
konċepit bħala proċess preventiv ibbażat fuq 
id‑DĦP (2013) 244, mibni fuq l‑awtoevalutazzjoni 
tal‑Istati Membri dwar il‑kawżi ewlenin li kellhom 
impatt fuq ir‑rati ta’ żbalji. Dan il‑proċess gradwal ‑
ment inkorpora l‑perspettiva reattiva, filwaqt li 
kkunsidra b’mod sistematiku s‑sejbiet tal‑verifiki 
u ppropona azzjonijiet korrettivi speċifiċi. Il‑pers ‑
pettiva doppja (preventiva u reattiva) għadha parti 
mill‑eżerċizzju. L‑aħħar aġġornament tal‑pjanijiet ta’ 
azzjoni juri li kważi 50 % tal‑azzjonijiet kienu riżultat 
tas‑sejbiet konkreti tal‑awditjar tal‑Qorti jew il‑Kum ‑
missjoni, filwaqt li n‑nofs l‑ieħor kienu bbażati fuq 
awtovalutazzjoni tal‑Istati Membri.
Barra minn hekk, il‑valutazzjoni ex‑ante  tal‑verifik ‑
abbiltà u l‑kontrollabbiltà tal‑miżuri kollha inklużi 
fil‑PŻR 2014 ‑2020 jindirizzaw ukoll ir‑riskju ta’ rata 
ta’ żbalji minn perspettiva preventiva.
Rakkomandazzjoni 1
il‑Kummissjoni taċċetta r‑rakkomandazzjoni. 
Il‑kwistjonijiet speċifiċi mqajma mill‑Qorti 
għandhom jiġu ttrattati biss fil‑pjanijiet ta’ azzjoni 
jekk ġew identifikati xi nuqqasijiet.
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi l‑importanza ta’ gwida 
relatata ma’ dawn it‑tliet kawżi fundamentali ta’ 
żbalji u d‑disseminazzjoni tal‑aħjar prattiki. Dan 
se jiġi indirizzat permezz tan‑Netwerk Ewropew 
għall‑Iżvilupp Rurali u s‑seminars.
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni diġà ppreżentat 
lill‑Istati Membri gwida speċifika dwar l‑akkwist 
pubbliku u miżura Agro‑Ambjentali‑Klimatika, 
inkluż finanzjament doppju. Iċ‑ċirkumvenzjoni 
intenzjonali tar‑regoli hija parti mill‑Istrateġija kon ‑
tra l‑Frodi u s‑seminars organizzati tagħha f’diversi 
Stati Membri.
Risposta tal ‑Kummissjoni 58
Fl‑2017 il‑Kummissjoni se tħejji rapport strateġiku 
tal‑Fond, li jiġbor fil‑qosor ir‑rapporti ta’ progress 
annwali ppreżentati mill‑Istati Membri (l‑Artikolu 53, 
ir‑Regolament 1303/2013). Barra minn hekk, il‑Kum ‑
missjoni u l‑Istati Membri se jivvalutaw il‑prestazz ‑
joni tal‑PŻR matul il‑proċess ta’ rieżami previst taħt 
l‑Artikolu 21 tar‑Regolament 1303/2013. Fid‑dawl ta’ 
dawn l‑evidenzi u ta’ oħrajn (eż. is‑sejbiet tal‑veri ‑
fiki), il‑Kummissjoni se tevalwa l‑ħolqien tal‑politika 
u l‑ħtieġa eventwali ta’ proposti għall‑perjodu ta’ 
pprogrammar li jsegwi.
Fi tmiem il‑perjodu ta’ pprogrammar, il‑Kummis ‑
sjoni se tagħmel analiżi bir‑reqqa tal‑ħtieġa kon ‑
tinwa għal kull miżura ta’ sostenn qabel ma tagħmel 
proposta għall‑perjodu ta’ programmar li jsegwi, kif 
kien sar għal dan il‑perjodu.
Rakkomandazzjoni 3 — L‑aħħar punt
Il‑Kummissjoni taqbel li l‑kontrolli amministrattivi 
għandhom jintużaw meta jkun possibbli, għalkemm 
tinnota li f’ħafna każijiet dan ma jkunx possibbli 
għal operazzjonijiet agroambjentali.Rigward is‑sanzjonijiet, il‑Kummissjoni taqsam 
il‑fehma li filwaqt li s‑sanzjonijiet għan‑nuqqas ta’ 
konformità għandhom ikunu proporzjonati, dawn 
jibqgħu għodda dissważiva.
Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni. 
Il‑Kummissjoni bħalissa qed tevalwa l‑kontrol ‑
labbiltà u l‑verifikabbiltà tal‑programmi l‑ġodda 
u se tqajjem kull nuqqas fil‑qafas tal‑Kumitati 
ta’ Monitoraġġ u fil‑laqgħat Annwali ta’ Rieżami 
mal‑Awtoritajiet ta’ Ġestjoni.
Barra minn hekk, is‑sejbiet tal‑verifika se jiġu 
segwiti mill‑qrib sabiex jiġi identifikat u korrett 
kwalunkwe sors ta’ żball attribwibbli għar‑regoli 
nazzjonali ta’ implimentazzjoni, li jitlob modifiki 
immedjati jekk meħtieġ.
Lezzjonijiet miksuba mill‑implimentazzjoni tal‑pro ‑
grammi u r‑regoli nazzjonali tagħhom, se jinqasmu 
permezz tal‑ENRD u ta’ seminars dedikati fuq ir‑rati 
ta’ żbalji.
Rakkomandazzjoni 3
Il‑Kummissjoni taċċetta parzjalment ir‑rakkoman ‑
dazzjoni peress li ma tistax tippreġudika l‑ambitu 
u r‑riżultat ta’ din l‑analiżi, jew għażliet futuri ta’ 
politika mil‑leġiżlaturi għall‑perjodu ta’ pprogram ‑
mar li jmiss.
KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda: 
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien fl-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:• permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).
QJ‑AB‑14‑024‑MT‑N ISSN 1977 ‑5741
Il‑Qorti tistma li r‑rata medja ta’ żball għan‑nefqa 
għall‑iżvilupp rurali matul dawn l‑aħħar tliet snin 
kienet ta’ 8,2 %. L‑awtoritajiet ta’ kontroll 
tal‑Istati Membri ma qabdux l‑iżbalji billi 
l‑kontrolli mhumiex eżawrjenti u huma bbażati 
fuq informazzjoni insuffiċjenti. Xi wħud 
mill‑kawżi prinċipali tal‑iżbalji huma n‑nuqqas 
ta’ konformità mar‑regoli tal‑akkwist pubbliku, 
il‑ksur intenzjonat suspettat minn benefiċjarji 
privati u n‑nuqqas ta’ konformità ma’ impenji 
tal‑biedja għal għajnuna relatata mal‑erja. 
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri huma biss 
parzjalment effettivi fl‑indirizzar tal‑kawżi 
prinċipali tar‑rata għolja ta’ żball għall‑iżvilupp 
rurali. Il‑Qorti tagħmel għadd ta’ 
rakkomandazzjonijiet speċifiċi għat‑teħid ta’ 
azzjoni korrettiva u preventiva biex jiġu 
indirizzati d‑dgħufijiet mifruxa fil‑livell tal‑UE.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I