Ir-Rapport Speċjali Nru 15/2012 “Il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi f’Aġenziji magħżula tal-UE”





GLOSSARJU ADol : Dikjarazzjoni Annwali ta’ Interess AN : Awtorità Nazzjonali Attivitajiet ta’ akkreditazzjoni (EASA) : L-akkreditazzjoni tirrappreżenta l-proċess li permezz tiegħu l-EASA tevalwa l-Awtoritajiet Nazzjonali tal-Avjazzjoni jew l-entitajiet kwalifikati, li applikaw għall-allokazzjoni ta’ ċerti kompiti ta’ ċertifikazzjoni li għandhom jitwettqu f’isem l-Aġenzija biex tiġi awtorizzata din l-allokazzjoni. Attivitajiet ta’ ċertifikazzjoni (EASA) : Iċ-ċertifikazzjoni mill-EASA tal-prodotti, il-komponenti u t-tagħmir ajrunawtiċi maħsuba, miżmuma jew użati minn persuni taħt is-sorveljanza regolatorja tal-Istati Membri tal-UE. Attivitajiet ta’ standardizzazzjoni (EASA) : Attivitajiet ta’ standardizzazzjoni jirreferu għall-ispezzjonijiet imwettqa mill-EASA fl-awtoritajiet nazzjonali tal-avjazzjoni biex jiġi żgurat li l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar is-sikurezza tal-avjazzjoni tiġi applikata b’mod xieraq, uniformi u konsistenti. Attivitajiet ta’ tfassil tar-regoli (EASA) : Il-proċess ta’ tfassil tar-regoli jirreferi għall-produzzjoni ta’ leġiżlazzjoni tal-UE relatata mar-regolamentazzjoni dwar is-sikurezza tal-avjazzjoni u l-kompatibilità ambjentali. Bord Konsultattiv (EASA) : Il-Bord ta’ Amministrazzjoni għandu jistabbilixxi Bord Konsultattiv, li għandu jikkonsulta qabel ma jieħu deċiżjonijiet f’ċerti oqsma speċifiċi. Il-Bord ta’ Amministrazzjoni ma għandux ikun marbut bl-opinjoni tal-Bord Konsultattiv fil-ħidma tiegħu (ara l-Artikolu 33(4) tar-Regolament Bażiku tal-EASA). Jinkludi organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw persunal tal-avjazzjoni, manifatturi, operaturi tal-avjazzjoni kummerċjali u ġenerali, industrija tal-manutenzjoni, organizzazzjonijiet tat-taħriġ u sport fl-ajru. B’kollox, il-Bord Konsultattiv huwa magħmul minn 26 membru u għadd ekwivalenti ta’ membri supplenti. Bord tal-Appell (EASA u ECHA) : Il-Bord tal-Appell huwa responsabbli sabiex jiddeċiedi dwar appelli ppreżentati kontra deċiżjonijiet tal-Aġenzija. Il-Bord tal-Appell huwa magħmul minn President u minn żewġ membri, kif ukoll minn numru ekwivalenti ta’ membri supplenti. DoI : Dikjarazzjoni ta’ interessi EASA : L-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni ECHA : L-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi EFSA : L-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel EMA (li qabel kienet EMEA) : L-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini KE : Il-Kummissjoni Ewropea (Ko)rapporteur : Membru tal-korp xjentifiku maħtur biex imexxi (b’mod konġunt) ix-xogħol u l-koordinazzjoni tal-kompitu speċifiku (eż. evalwazzjoni ta’ prodott mediċinali, pariri xjentifiċi dwar prodott speċifiku jew dwar kwistjonijiet ġenerali, bħal: linji gwida, ġbir ta’ data, eċċ.). Kunflitt ta’ interessi (evidenti) : Kunflitt evidenti ta’ interessi jista’ jingħad li jeżisti fejn jidher li l-interessi privati ta’ uffiċjal pubbliku jistgħu jinfluwenzaw kif mhux xieraq il-prestazzjoni ta’ dmirijietu iżdadan ma jkunx fil-fatt il-każ [1]. Kunflitt ta’ interessi (potenzjali) : Kunflitt potenzjali jitqajjem fejn uffiċjal pubbliku jkollu interessi privati li huma tali li kunflitt ta’ interessi kieku jqum jekk l-uffiċjal kellu jkun involut f’responsabbiltajiet uffiċjali rilevanti (jiġifieri kunfliġġenti) fil-futur [2]. Kunflitt ta’ interessi (reali) : Kunflitt bejn id-dmir pubbliku u l-interessi privati ta’ uffiċjal pubbliku, fejn l-uffiċjal pubbliku għandu interessi ta’ kapaċità privata li jistgħu jinfluwenzaw il-prestazzjoni tad-dmirijiet u r-responsabbiltajiet uffiċjali tiegħu b’mod li ma jkunx xieraq [3]. OECD : L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati (EFSA) : Il-Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati hija magħmula minn organizzazzjonijiet fl-UE li jaħdmu fl-oqsma relatati mal-katina tal-ikel u tagħti pariri lill-EFSA dwar kwistjonijiet ġenerali li jirrigwardaw il-programm ta’ ħidma tal-Awtorità, il-metodoloġiji ta’ valutazzjoni (stima) tar-riskju, eċċ. Regolament REACH : REACH huwa r-Regolament tal-Unjoni Ewropea dwar is-sustanzi kimiċi u l-użu sikur tagħhom (ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 18 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi (REACH), li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi, li jemenda d-Direttiva 1999/45/KE u li jħassar ir-Regolament (KEE) Nru 793/93 tal-Kunsill u r-Regolament (KE) Nru 1488/94 tal-Kummissjoni kif ukoll id-Direttiva 76/769/KEE tal-Kunsill u d-Direttivi 91/155/KEE, 93/67/KEE, 93/105/KE u 2000/21/KE tal-Kummissjoni (ĠU L 396, 30.12.2006, p. 1)). Huwa jittratta mar-Reġistrazzjoni, l-Evalwazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi. L-għan tar-REACH huwa li jtejjeb il-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent mir-riskji li jistgħu jiġu maħluqa mis-sustanzi kimiċi, filwaqt li jsaħħaħ l-innovazzjoni u l-kompetittività tal-industrija kimika tal-UE. SDoI (EFSA) : Id-dikjarazzjoni speċifika ta’ interessi hija marbuta ma’ suġġett speċifiku jew ma’ sett ta’ suġġetti (eż. sustanzi/prodott) waqt laqgħa speċifika jew mandat speċifiku li għandu jiġi kopert waqt laqgħa waħda jew waqt diversi laqgħat. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Din il-verifika kellha l-għan li tevalwa l-politiki u l-proċeduri għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi għal erba’ Aġenziji Ewropej (minn hawn ’il quddiem "Aġenziji magħżula") li jieħdu deċiżjonijiet essenzjali li jaffettwaw is-sikurezza u s-saħħa tal-konsumaturi, jiġifieri l-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (EASA), l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA), l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurà fl-Ikel (EFSA) u l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA). Politiki u proċeduri implimentati wara li l-Qorti kkompletat il-ħidma tagħha tal-verifika fuq il-post (Ottubru 2011) ma ġewx evalwati. II. Hemm għadd ta’ definizzjonijiet ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitt ta’ interess. Għall-iskop tal-verifika tal-Qorti, tintuża d-definizzjoni pprovduta fil-Linji Gwida tal-OECD "Managing Conflict of Interest in the Public Service" (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku) [4] bħala li hemm sitwazzjonijiet li fihom l-interessi privati u l-affiljazzjonijiet ta’ uffiċjal pubbliku joħolqu, jew għandhom il-potenzjal li joħolqu, kunflitt mal-prestazzjoni xierqa tad-dmirijiet uffiċjali tiegħu/tagħha. III. Ċerti riskji ta’ kunflitti ta’ interessi huma inkorporati fl-istruttura tal-Aġenziji magħżula (eż. l-istess organizzazzjoni hija kemm rappreżentanta tal-ġestjoni kif ukoll fornitur ta’ servizzi) u fl-użu tar-riċerka mwettqa mill-industrija. F’dan l-isfond huwa ta’ importanza assoluta li l-Aġenziji magħżula jkollhom sistemi robusti biex jiġġestixxu riskju inerenti għoli ta’ kunflitti ta’ interessi. IV. Ma hemm l-ebda qafas regolatorju komprensiv tal-UE ddedikat għall-kunflitti ta’ interessi li, kieku, jista’ jiżgura rekwiżiti minimi komparabbli dwar l-indipendenza u t-trasparenza applikabbli għall-Aġenziji kollha tal-UE u għall-parteċipanti kollha ewlenin li jinfluwenzaw l-istrateġija, l-operazzjonijiet u t-teħid ta’ deċiżjonijiet. Fin-nuqqas ta’ qafas regolatorju bħal dan, il-linji gwida tal-OECD f’dan ir-rigward, li jistabbilixxu punt ta’ referenza internazzjonali għal tfassil ta’ politika komprensiva dwar kunflitti ta’ interessi, ġew meqjusa bħala parti minn qafas ta’ referenza għal din il-verifika. V. Il-Qorti kkonkludiet li l-ebda waħda mill-Aġenziji magħżula ma ġestiet is-sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi b’mod adegwat. In-nuqqasijiet identifikati kienu, madankollu, ta’ gradi differenti. VI. Mill-Aġenziji magħżula, l-EMA u l-EFSA żviluppaw il-politiki u l-proċeduri l-aktar avvanzati biex jiddikjaraw, jivvalutaw u jiġġestixxu l-kunflitti ta’ interess. VII. Għalkemm l-ECHA żviluppat politika u proċeduri speċifiċi għall-Aġenzija biex ikun hemm ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi, il-politika u l-proċeduri għall-persunal tal-ECHA u għall-Bord tal-Appell għandhom nuqqasijiet sinifikanti. VIII. Il-Qorti sabet li l-EASA ma kellhiex politika u proċeduri speċifiċi għall-Aġenzija dwar il-kunflitti ta’ interessi. L-EASA ma tiksibx u lanqas ma tivvaluta d-dikjarazzjonijiet ta’ interessi għall-persunal, għall-Bord ta’ Amministrazzjoni, għall-Bord tal-Appell u għall-esperti. IX. Il-Qorti tilqa’ l-fatt li l-Aġenziji kollha magħżula qegħdin jiżviluppaw u jtejbu b’mod kontinwu l-politiki u l-proċeduri tagħhom ukoll bi tweġiba għal avvenimenti differenti, pressjoni esterna u bi tweġiba għall-verifika tal-Qorti. X. Il-Qorti tirrakkomanda: (a) li l-EASA tiżviluppa politika u proċeduri komprensivi u speċifiċi għall-Aġenzija għall-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi; (b) li l-ECHA timplimenta b’mod xieraq politika u proċeduri għall-persunal u għall-Membri tal-Bord tal-Appell; (c) li l-Aġenziji magħżula jtejbu l-politiki u l-proċeduri tagħhom dwar kunflitti ta’ interessi billi: (i) jeżaminaw b’mod analitiku lill-kandidati għal kunflitti ta’ interessi qabel il-ħatra tagħhom; (ii) jistabbilixxu politiki u proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi li jiżguraw li sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi jiġu ġestiti skont standard komparabbli minn awtoritajiet nazzjonali li jwettqu kompiti esternalizzati (EASA u EMA); (iii) jistabbilixxu kriterji ċari u oġġettivi għall-valutazzjoni ta’ dikjarazzjonijiet ta’ interessi u għall-applikazzjoni tagħhom b’mod konsistenti; (iv) jintroduċu politiki u proċeduri xierqa dwar rigali u stediniet għall-Aġenzija kollha (EASA, ECHA u EFSA); (v) jiżviluppaw politiki u proċeduri dwar ksur li jkunu ċari, trasparenti u konsistenti, ta’ proċessi xjentifiċi ta’ fiduċja għall-Aġenzija kollha; (vi) itejbu t-trasparenza tal-interessi ddikjarati matul il-laqgħat u fil-kuntest ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet; (vii) jiżguraw taħriġ komprensiv u obbligatorju dwar kunflitti ta’ interessi; (viii) l-Aġenziji magħżula b’koordinazzjoni mal-korpi kollha involuti fil-ħatra ta’ uffiċjali, għandhom jindirizzaw il-kwistjonijiet ta’ wara l-impjieg; (d) li l-leġiżlatur tal-UE, possibbilment b’konsultazzjoni ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE, jikkunsidra l-iżvilupp ulterjuri tal-qafas regolatorju tal-UE ddedikat għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi, bl-użu tal-linji gwida tal-OECD u l-aħjar prattiki eżistenti bħala referenza; (e) għalkemm dan ir-rapport jikkonkludi fir-rigward ta’ erba’ Aġenziji magħżula, l-Istituzzjonijiet u l-korpi deċentralizzati kollha tal-UE huma mistiedna jeżaminaw jekk ir-rakkomandazzjonijiet ta’ dan ir-rapport humiex rilevanti u applikabbli għalihom. INTRODUZZJONI SFOND 1. Sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi jistgħu jseħħu kważi f’kull post tax-xogħol u fi kwalunkwe ħin. Jekk dawn ma jiġux immaniġġjati b’mod korrett, jistgħu jaffettwaw b’mod negattiv il-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet, joħolqu skandli u jikkawżaw ħsara għar-reputazzjoni. Dan huwa l-aktar evidenti meta jkunu kkonċernati korpi pubbliċi, peress li l-kunflitt jista’ jwassal għal telf ta’ fiduċja fil-kapaċità tagħhom li joperaw b’mod imparzjali u fl-aħjar interessi tas-soċjetà. Hemm għadd ta’ definizzjonijiet ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitt ta’ interessi. Għall-iskop tal-verifika tal-Qorti, tintuża d-definizzjoni pprovduta fil-Linji Gwida tal-OECD "Managing Conflict of Interest in the Public Service [5]" (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku) (minn hawn ’il quddiem "Linji Gwida tal-OECD"): li hemm sitwazzjonijiet li fihom l-interessi privati u affiljazzjonijiet ta’ uffiċjal pubbliku joħolqu, jew għandhom il-potenzjal li joħolqu, kunflitt mal-prestazzjoni xierqa tad-dmirijiet uffiċjali tiegħu/tagħha.F’dan il-kuntest, il-kunflitt ta’ interessi jista’ jkun: reali, evidenti jew potenzjali [6]. 2. F’dawn l-aħħar snin, numru ta’ każijiet allegatament relatati ma’ kunflitti ta’ interessi li jinvolvu ċerti Aġenziji tal-UE, ġew irrappurtati fl-istampa u qajmu tħassib fil-Parlament Ewropew. Fl-2011, il-Parlament Ewropew talab lill-Qorti biex "tagħmel analiżi komprensiva tal-approċċ tal-aġenziji dwar il-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet fejn hemm kunflitti ta’ interessi potenzjali" [7]. 3. Il-Parlament Ewropew ippospona l-approvazzjoni tiegħu tal-kontijiet tal-EMA u tal-EFSA għall-2010 parzjalment minħabba dak li huwa jikkunsidra bħala ġestjoni insodisfaċenti ta’ kunflitti ta’ interess [8]. 4. Il-Qorti ddeċidiet li tiffoka fuq erba’ aġenziji (l-EASA, l-ECHA, l-EFSA u l-EMA, minn hawn ’il quddiem l-"Aġenziji magħżula") li għandhom l-akbar espożizzjoni għar-riskju ta’ nuqqas ta' imparzjalità minħabba s-setgħat sinifikanti tagħhom ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet f’oqsma li huma ta’ importanza essenzjali għas-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi. Id-Deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenziji magħżula jaffettwaw kull ċittadin tal-UE fuq livell personali: (a) L-EASA trid iżżomm u tiżviluppa livell uniformi għoli ta’ sikurezza tal-avjazzjoni ċivili fl-Ewropa. Biex jinkisbu dawn l-objettivi, l-EASA toħroġ speċifikazzjonijiet ta’ ċertifikazzjoni għall-inġenji tal-ajru, tieħu deċiżjonijiet dwar l-ajrunavigabbilità u ċ-ċertifikazzjoni ambjentali, twettaq ispezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni fl-Istati Membri u toħroġ opinjonijiet u rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni biex titjieb is-sikurezza tal-avjazzjoni ċivili; (b) L-ECHA għandha rwol regolatorju importanti fl-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar sustanzi kimiċi għall-benefiċċju tas-saħħa tal-bniedem u l-ambjent kif ukoll għall-innovazzjoni u l-kompetittività. L-ECHA tgħin lill-kumpaniji biex jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni, tmexxi ’l quddiem l-użu sikur ta’ sustanzi kimiċi, tipprovdi informazzjoni dwar sustanzi kimiċi, twettaq l-ittikkettar u l-klassifikazzjoni tagħhom u tindirizza sustanzi kimiċi li huma ta’ tħassib serju; (c) L-EFSA għandha tipprovdi tagħrif indipendenti dwar is-sigurtà tal-ikel u tal-għalf, biex b’hekk tikkontribwixxi għal livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali. L-EFSA toħroġ opinjonijiet xjentifiċi dwar ingredjenti tal-ikel, pestiċidi, organiżmi ġenetikament modifikati, eċċ. u tippromwovi metodoloġiji uniformi għall-valutazzjoni tar-riskju għall-ikel u għall-għalf; (d) L-EMA hija responsabbli għall-evalwazzjoni u s-superviżjoni xjentifika tal-mediċini żviluppati minn kumpaniji farmaċewtiċi biex jintużaw fl-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, l-EMA tagħti pariri xjentifiċi u assistenza lill-kumpaniji għall-iżvilupp ta’ mediċini ġodda, u tippubblika linji gwida dwar rekwiżiti tal-kwalità, is-sikurezza u l-effikaċja. Hija meqjusa bħala l-"pern" ta’ netwerk Ewropew tal-mediċini li jinkludi aktar minn 40 awtorità nazzjonali kompetenti; (e) Fil-qosor, l-Aġenziji magħżula jiddeterminaw il-liċenzja ta’ inġenji tal-ajru, ta’ sustanzi kimiċi, ta’ ingredjenti tal-ikel u ta’ mediċini fl-UE. L-Anness I jagħti ħarsa ġenerali lejn l-objettivi u l-kompiti ta’ kull Aġenzija magħżula. 5. Jidher b’mod ċar li l-Aġenziji u l-Istituzzjonijiet tal-UE kollha u korpi deċentralizzati oħra (eż. Impriżi Konġunti, eċċ.) jistgħu jkunu esposti għar-riskju ta’ kunflitti ta’ interessi u għalkemm il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet ta’ dan ir-rapport huma relatati mal-Aġenziji magħżula biss, Aġenziji u Istituzzjonijiet oħra tal-UE huma mistiedna jikkunsidrawhom jekk huma rilevanti għalihom. RISKJI INERENTI TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI 6. Minħabba l-importanza u d-deċiżjonijiet meħuda mill-Aġenziji magħżula, ir-riskji u l-konsegwenzi ta’ ġestjoni ħażina ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi huma l-akbar tħassib għalihom. Xi sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi relatati ma’ interessi passati, attwali jew futuri huma inevitabbli u mhux neċessarjament jimplikaw kondotta mhux xierqa jew korruzzjoni. Dan ta’ spiss huwa l-każ f’organizzazzjoni speċjalizzata/unika ħafna fejn l-għarfien speċjalizzat huwa limitat u l-industrija "tikkompeti" għall-istess esperti. 7. L-istruttura u l-operazzjonijiet tal-Aġenziji magħżula (eż. il-governanza, l-interazzjoni ma’ partijiet terzi, il-klijenti, il-fornituri, eċċ.) jeħtieġu kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet nazzjonali u mal-industrija. Madankollu, dan ifisser riskji inerenti ta’ kunflitti ta’ interessi: - Bord ta’ Amministrazzjoni: fl-EASA, l-ECHA u l-EMA, il-Bord ta’ Amministrazzjoni huwa magħmul prinċipalment minn rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali jew tal-Istati Membri. Fl-istess ħin, l-EASA u l-EMA jesternalizzaw parti mill-attivitajiet tagħhom lill-awtoritajiet nazzjonali rilevanti u jieħdu deċiżjonijiet oħra li jaffettwaw lill-awtoritajiet nazzjonali (ara l-Kaxxa 1). Fl-EFSA, il-Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni huma magħżula skont l-esperjenza u l-isfond xjentifiku tagħhom. Madankollu, kif previst fir-regolament li fuqu hija msejsa l-EFSA, erbgħa mill-15-il Membru tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EFSA ġejjin minn ambjent (inkluż l-involviment attwali) relatat ma’ organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-konsumaturi u interessi oħra fl-industrija tal-ikel. Barra minn hekk, l-imparzjalità tal-ħidma u tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-EFSA għandha mnejn tiġi mfixkla peress li tlieta minn dawn l-organizzazzjonijiet rappreżentati fil-Bord ta’ Amministrazzjoni huma rappreżentati wkoll fil-Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati [9]; - Involviment ta’ esperti esterni (minn hawn ’il quddiem "esperti"): fit-twettiq tal-attivitajiet xjentifiċi tagħhom, l-ECHA, l-EFSA u l-EMA jaħdmu ma’ esperti, li għandhom esperjenza estensiva fil-qasam u li jista’ jkollhom konnessjonijiet passati jew preżenti mal-industrija (bħall-impjieg, il-finanzjament tar-riċerka, eċċ.). Pereżempju, xi 3800 espert huma involuti fl-attivitajiet tal-EMA u madwar 1200 espert huma involuti fl-attivitajiet tal-EFSA. F’dawn it-tliet Aġenziji, l-esperti huma membri tal-Kumitati u l-Panels Xjentifiċi involuti b’mod dirett fl-abbozzar ta’ opinjonijiet xjentifiċi li jsostnu deċiżjonijiet essenzjali li jaffettwaw is-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi (eż. opinjonijiet xjentifiċi dwar mediċini, ikel, sustanzi kimiċi). Fl-EASA, l-esperti huma prinċipalament involuti f’attivitajiet tat-tfassil tar-regoli, spezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni fl-Istati Membri u sa ċertu punt f’kompiti ta’ ċertifikazzjoni; - Sħubija ma’ partijiet interessati: minħabba r-rwoli xjentifiċi u ta’ sorveljanza tagħhom, l-Aġenziji magħżula jaħdmu mill-qrib ma’ rappreżentanti tal-industrija jew tal-konsumaturi (eż. manifatturi, operaturi, distributuri, eċċ.). Pereżempju, fattur ta’ riskju importanti huwa li l-biċċa l-kbira mill-opinjonijiet u d-deċiżjonijiet xjentifiċi mħejjija mill-Aġenziji magħżula wkoll jużaw ir-riċerka mwettqa jew iffinanzjata mill-industrija. 8. F’dan l-isfond huwa ta’ importanza assoluta li l-Aġenziji magħżula jkunu kapaċi jiġġestixxu riskji inerenti bħal dawn fir-rigward ta’ kunflitti ta’ interessi. KAXXA 1 EŻEMPJI TA’ RISKJI TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI INERENTI GĦALL-ISTRUTTURA TAL-AĠENZIJA Fl-EMA, il-Bord ta’ Amministrazzjoni, magħmul prinċipalment minn rappreżentanti tal-Awtoritajiet Nazzjonali (AN), jiddeċiedi dwar ir-remunerazzjoni għal servizzi xjentifiċi pprovduti lill-Aġenzija mill-AN. Il-Qorti, f’Rapport Annwali Speċifiku [10] nnutat il-ħtieġa li tiġi introdotta sistema bbażata fuq l-ispejjeż reali tal-AN. S’issa, sistema bħal din ma ġietx introdotta u l-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EMA ma aċċettax l-aktar proposta riċenti [11]. Fl-EASA, matul iż-żmien li fih kienet qed issir il-verifika, kienet għaddejja proċedura ta’ offerti biex il-kompiti ta’ ċertifikazzjoni jiġu esternalizzati lil entitajiet kwalifikati [12]. S’issa hija ddelegat kompiti ta’ ċertifikazzjoni lil AN akkreditati biss fuq il-bażi ta’ kuntratti qafas konklużi mingħajr ebda proċeduri ta’ offerti. L-impost mħallsa mill-EASA fir-rigward tal-kompiti assenjati huma stipulati fil-kuntratti qafas. Għall-istess kompiti, ir-rati fissi huma differenti fost l-AN u mhumiex ibbażati fuq spejjeż reali. Skont il-qafas legali tal-EASA, l-AN huma vverifikati mill-Aġenzija fil-kuntest ta’ proċessi ta’ standardizzazzjoni u akkreditazzjoni, filwaqt li l-interessi tagħhom huma rappreżentati fil-livell tal-Bord ta’ Amministrazzjoni. QAFAS TA’ REFERENZA 9. Għall-ġestjoni effettiva tas-sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi, l-Aġenziji magħżula għandu jkollhom qafas ta’ referenza adegwat. 10. Il-qafas regolatorju rilevanti għall-istituzzjonijiet tal-UE u għall-korpi deċentralizzati (minn hawn ’il quddiem "qafas regolatorju tal-UE") jikkonsisti fir-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali u l-Kundizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għall-Aġenti l-Oħra tal-Komunitajiet Ewropej (minn issa ’l quddiem imsejħa "Regolamenti tal-Persunal"), deċiżjonijiet oħra tal-KE u linji gwida għall-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi. Lista aktar dettaljata tal-qafas ta’ referenza li jittratta ma’ kunflitti ta’ interessi hija ppreżentata fl-Anness II. 11. Ir-Regolamenti tal-Persunal fihom numru ta’ rekwiżiti ferm ġenerali marbuta mal-prinċipji etiċi li għandhom jiġu osservati mill-uffiċjali pubbliċi [13]: indipendenza, integrità, oġġettività, imparzjalità u lealtà. Il-Kummissjoni ħarġet deċiżjonijiet [14] u linji gwida għall-implimentazzjoni prattika tagħhom. 12. L-Istandard ta’ Kontroll Intern Nru 2 tal-Kummissjoni "Valuri Etiċi u Organizzattivi" jitlob li jkun hemm fis-seħħ proċeduri li jiżguraw li l-persunal kollu jkun konxju mill-valuri rilevanti etiċi u organizzattivi, b’mod partikolari l-kondotta etika, li jiġu evitati kunflitti ta’ interessi, il-prevenzjoni tal-frodi u r-rappurtar ta’ irregolaritajiet. 13. Minbarra dak li ġie msemmi hawn fuq, tlieta mill-erba’ Aġenziji magħżula żviluppaw il-politiki u l-proċeduri speċifiċi għall-Aġenzija tagħhom stess rigward il-kunflitti ta’ interessi (sommarju tal-politiki u tal-proċeduri tal-Aġenziji huwa ppreżentat fl-Anness III). 14. Safejn huwa kkonċernat is-settur pubbliku inġenerali, hemm linji gwida tal-OECD li huma aċċettati b’mod ġenerali. Barra minn hekk, l-OECD ippubblikat ukoll linji gwida speċifiċi dwar kwistjonijiet ta’ wara l-impjieg: "Post Public Employment-Good Practices for Preventing Conflict of Interest" [15] (Wara l-Impjieg Pubbliku-Prattiki Tajba għall-Prevenzjoni ta’ Kunflitti ta’ Interess). AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA AMBITU TAL-VERIFIKA 15. Il-verifika evalwat politiki u proċeduri għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi għal erba’ Aġenziji magħżula li jieħdu deċiżjonijiet essenzjali li jaffettwaw is-sikurezza u s-saħħa tal-konsumaturi, jiġifieri: - L-EASA tipprovdi ċertifikati ta’ sikurezza għall-avjazzjoni ċivili li jeħtieġu mill-persunal tagħha li jkollu għarfien tekniku ta’ livell għoli li tipikament jinkiseb billi wieħed jaħdem fl-industrija jew għall-AN. Hemm riskju li l-persunal tal-aġenzija li ġej minn dan it-tip ta’ ambjent ikun involut fit-teħid ta’ deċiżjonijiet li jibbenefikaw lil dak li qabel kien iħaddmu (u/jew li possibbilment ikun se jħaddmu fil-futur); - L-ECHA ġġesti r-regolament REACH, li għandu l-għan li jiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent. Hija tipprovdi pariri xjentifiċi u tekniċi dwar sustanzi kimiċi li jista’ jkollhom impatt finanzjarju kbir fuq kumpaniji li joperaw fis-settur; - L-EFSA tipprovdi informazzjoni dwar riskji relatati mas-sigurtà fl-ikel. Tagħti parir xjentifiku u tekniku dwar l-ikel li jista’ jkollu impatt finanzjarju maġġuri fuq il-kumpaniji li joperaw fis-settur; - L-EMA taqdi rwol ta’ koordinazzjoni fl-awtorizzazzjoni u l-manutenzjoni ta’ prodotti mediċinali fl-UE. Hija jkollha tiddependi fuq provi li jsiru minn organizzazzjonijiet u minn kumpaniji li għandhom interessi personali fir-rigward tal-prodotti kkonċernati. 16. Il-verifika ffukat fuq parteċipanti ewlenin, inklużi organizzazzjonijiet li jaħdmu mal-Aġenziji magħżula li għandhom rwol importanti fil-proċess xjentifiku ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet u fl-attivitajiet operazzjonali: - Membri ta’ Bordijiet ta’ Amministrazzjoni; - Membri ta’ Panels konsultattivi Xjentifiċi, kumitati, forums u esperti oħra; - Persunal tal-Aġenziji, b’mod partikolari Diretturi u persunal xjentifiku ewlieni għat-teħid tad-deċiżjonijiet; - Membri tal-Bordijiet tal-Appell (EASA, ECHA); u - Organizzazzjonijiet tal-partijiet interessati. 17. Il-verifika ma kinitx tkopri sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi li jistgħu jinqalgħu fil-proċeduri ta’ akkwist u ta’ reklutaġġ. Dawn il-proċeduri huma soġġetti għall-verifiki annwali tal-Qorti. 18. Il-Qorti ma vvalutatx sitwazzjonijiet speċifiċi ta’ kunflitti ta’ interessi bħal dawn peress li dan kieku jinvolvi eżaminazzjoni intensiva taċ-ċirkostanzi ta’ dawk is-sitwazzjonijiet, kif ukoll ġudizzji arbitrarji. Il-Qorti ma tistax tivvaluta l-validità tal-metodi li l-Aġenziji magħżula jużaw biex jivvalutaw ir-riżultati tar-riċerka ffinanzjata mill-industrija. 19. Għandu jiġi nnutat li l-Aġenziji magħżula kollha qegħdin kontinwament jiżviluppaw u jtejbu l-politiki u l-proċeduri tagħhom ukoll bħala reazzjoni għal avvenimenti differenti, għal pressjoni esterna u għall-verifika tal-Qorti. Politiki u proċeduri implimentati wara li l-Qorti kkompletat il-verifika tagħha fuq il-post (Ottubru 2011) ma ġewx evalwati. APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 20. Il-verifika kellha l-għan li twieġeb għall-mistoqsija prinċipali tal-verifika li ġejja: - L-Aġenziji magħżula jimmaniġġjaw is-sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi b’mod adegwat? u żewġ mistoqsijiet speċifiċi: - Hemm fis-seħħ politiki u proċeduri adegwati biex jiġu mmaniġġjati sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi? - L-Aġenziji magħżula implimentaw b’mod adegwat il-politiki u l-proċeduri tagħhom biex jimmaniġġjaw sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi? 21. Il-politiki u l-proċeduri speċifiċi għall-Aġenziji abbozzati fil-kuntest tar-rekwiżiti leġiżlattivi speċifiċi applikabbli għal kull waħda minnhom kif ukoll l-implimentazzjoni tagħhom, ġew ivvalutati bl-użu tal-qafas regolatorju (ara l-Anness II) rilevanti għall-istituzzjonijiet tal-UE u għall-korpi deċentralizzati, il-Linji Gwida tal-OECD aktar komprensivi u l-aħjar prattiki identifikati fl-Aġenziji magħżula. Fin-nuqqas ta’ qafas regolatorju komprensiv tal-UE, il-Linji Gwida tal-OECD ġew ikkunsidrati bħala parti minn qafas ta’ referenza għal din il-verifika peress li jistabbilixxu punt ta’ referenza internazzjonali għat-tfassil ta’ politika komprensiva dwar il-kunflitti ta’ interessi. Il-Linji Gwida tal-OECD intużaw fil-każijiet kollha mhux koperti (jew koperti b’mod insuffiċjenti) mill-qafas regolatorju tal-UE. Il-Linji Gwida tal-OECD huma indirizzati lill-gvernijiet u lill-istituzzjonijiet pubbliċi inġenerali, bil-għan li jgħinuhom ifasslu u jimplimentaw politika effiċjenti dwar il-kunflitti ta’ interessi. 22. Il-ħidma tal-verifika li twettqet kienet tinkludi dan li ġej: - Analiżi tal-qafas regolatorju tal-Aġenziji magħżula; - Laqgħat mal-maniġment, mal-persunal tal-Aġenziji u mad-diversi bordijiet tal-Aġenziji magħżula (Bord ta’ Amministrazzjoni, Bord Konsultattiv, Bord tal-Appell); - Analiżi ta’ kwestjonarju kkompletat mill-Aġenziji magħżula; - Analiżi dokumentarja ta’ politiki, proċeduri, linji gwida interni, dikjarazzjonijiet ta’ interessi, minuti ta’ laqgħat tal-Panels/Kumitati Xjentifiċi, fajls personali tal-persunal, eċċ. tal-Aġenziji magħżula; u - Eżaminazzjoni ta’ kif l-Aġenziji magħżula applikaw il-politiki u l-proċeduri tagħhom għall-każijiet speċifiċi (eż. persunal, esperti, Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni), inkluż numru ta’ każijiet ippubblikati li huma relatati ma’ kunflitti ta’ interessi (organizzazzjonijiet mhux governattivi, l-Ombudsman Ewropew, il-midja, eċċ.). 23. Il-Qorti tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha fuq bażi kronoloġika, jiġifieri l-politiki u l-proċeduri jiġu analizzati għall-parteċipanti ewlenin skont kif japplikaw għall-istadji tal-ħatra inizjali (eż. bħall-ħatra ta’ esperti għall-Kumitat Xjentifiku), waqt li jkunu fl-Aġenzija (inkluż it-taħriġ u l-aċċettazzjoni ta’ rigali, eċċ.) u meta jitilqu (inklużi obbligi meta jinbdew karigi ġodda li jistgħu jwasslu għal kunflitti ta’ interessi). OSSERVAZZJONIJIET QAFAS REGOLATORJU TAL-UE 24. L-Aġenziji magħżula huma marbuta bir-Regolamenti tal-Persunal (ara l-Kaxxa 2). 25. Madankollu, ir-rekwiżiti ta’ indipendenza stabbiliti fir-Regolamenti tal-Persunal u l-linji gwida tal-Kummissjoni jirreferu biss għall-persunal. Parteċipanti ewlenin oħra involuti fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet, bħal Membri tal-Bordijiet ta’ Amministrazzjoni u esperti, mhumiex koperti minnhom. 26. Dispożizzjonijiet dwar l-indipendenza u r-rekwiżiti ta’ trasparenza tal-Aġenziji jistgħu jinstabu fir-Regolament li fuqu hija msejsa kull Aġenzija magħżula, iżda l-firxa tar-rekwiżiti tvarja b’mod konsiderevoli bejn l-Aġenziji magħżula (ara l-Anness IV). Dawn id-dispożizzjonijiet jirreferu għar-rekwiżiti li jiġu mimlija u ppubblikati dikjarazzjonijiet ta’ interessi annwali u speċifiċi, li l-aġendi u l-minuti tal-laqgħat tal-korpi xjentifiċi u tal-bordijiet varji (eż. il-Bord ta’ Amministrazzjoni, il-Bord tal-Appell) joħorġu fil-pubbliku, li jiġu ppubblikati r-riżultati tal-istudji xjentifiċi, eċċ. Kif muri fl-Anness IV, ir-rekwiżiti legali għall-indipendenza u t-trasparenza huma aktar stretti għall-EFSA u għall-EMA, inqas stretti għall-ECHA (eż. l-ebda obbligu biex jiġu ppubblikati dikjarazzjonijiet ta’ interessi) u l-inqas preskrittivi għall-EASA (eż. l-ebda obbligu biex jimtlew dikjarazzjonijiet ta’ interessi). KAXXA 2 DISPOŻIZZJONIJIET TAR-REGOLAMENTI TAL-PERSUNAL RIGWARD KUNFLITTI TA’ INTERESSI Uffiċjal għandu jinnotifika/għandha tinnotifika dwar xi interess personali tali li għandu mnejn ifixkel l-indipendenza tiegħu/tagħha [16]; għandhom jittieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni [17]; uffiċjali għandhom ifittxu l-approvazzjoni biex jingaġġaw f’attivitajiet barranin (esterni) u jiddikjaraw impjiegi bi qligħ tal-konjugi tagħhom [18]; u uffiċjali jkomplu jkunu marbutin mad-dmirijiet ta’ integrità u diskrezzjoni wara li jħallu l-kariga rigward l-aċċettazzjoni ta’ ċerti ħatriet jew benefiċċji u għandhom jinnotifikaw dwar kwalunkwe impjieg li jidħlu għalih sa sentejn wara li jitilqu mis-servizz [19]. 27. Għalhekk m’hemm l-ebda qafas regolatorju komprensiv tal-UE ddedikat lil kunflitti ta’ interessi li, kieku, jiżgura rekwiżiti minimi komparabbli dwar l-indipendenza u t-trasparenza applikabbli għall-Aġenziji kollha tal-UE u lill-parteċipanti ewlenin kollha li jinfluwenzaw l-istrateġiji, l-operazzjonijiet u t-teħid ta’ deċiżjonijiet. L-Anness V jipprovdi paragun bejn il-qafas regolatorju tal-UE (minbarra r-Regolamenti li fuqhom huma msejsa l-Aġenziji u l-politiki u l-proċeduri li huma speċifiċi għall-Aġenzija) u l-Linji Gwida tal-OECD. QABEL MA SSIR ĦIDMA MAL-AĠENZIJI MA JSIRX EŻAMI ANALITIKU TAL-KANDIDATI B’MOD ADEGWAT 28. B’mod ġenerali, il-proċeduri ta’ nominazzjoni u ta’ ħatra fl-EASA, l-ECHA [20] u l-EMA ma jinkludux eżami analitiku adegwat tal-kandidati (jiġifieri esperti, Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u tal-Bord tal-Appell) fir-rigward ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi. Madankollu, il-membri tal-Bordijiet ta’ Amministrazzjoni u għadd ta’ esperti (ECHA u EMA) jiġu nominati jew maħtura mill-Istati Membri, il-korpi nazzjonali jew l-Istituzzjonijiet tal-UE (jiġifieri l-Kummissjoni, il-Kunsill, eċċ.) u l-Aġenziji magħżula m’għandhomx influwenza fuq il-ħatra tagħhom jew inkella hija limitata. 29. Ir-regoli ta’ ħatra tal-EFSA għall-esperti jipprevedu l-eżami analitiku tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi tal-kandidati. Madankollu, l-eżami analitiku mhuwiex ibbażat fuq kriterji speċifikati b’mod ċar f’każijiet ta’ kunflitti ta’ interessi. 30. Fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, għaldaqstant huwa biss wara l-ħatra tal-kandidati li jiġi identifikat kunflitt ta’ interessi. Barra minn hekk, l-Aġenziji magħżula m’għandhom l-ebda setgħa li jissostitwixxu Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni jew esperti f’każijiet fejn l-interessi tagħhom jiġu vvalutati bħala li mhumiex kompatibbli mar-rwol tagħhom fl-Aġenzija (ara l-Kaxxa 3). KAXXA 3 EŻEMPJU TA’ NUQQAS TA’ EŻAMI ANALITIKU TAL-KANDIDATI Membru tal-Kumitat Xjentifiku ġie maħtur mill-Kummissjoni u d-dikjarazzjoni ta’ interessi kienet ġiet evalwat mill-EMA biss wara l-ħatra tiegħu [21]. Filwaqt li l-evalwazzjoni wriet interessi konfliġġenti li suppost kellhom jipprekludu l-ħatra tiegħu, l-EMA ma setgħetx tkeċċih. 31. Il-Linji Gwida tal-OECD jirrakkomandaw proċessi ta’ eżami analitiku bħala parti mill-proċeduri ta’ għażla biex jidentifikaw u jittrattaw ma’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi fi stadju bikri [22]. IL-KRITERJI TA’ ELIĠIBBILTÀ GĦALL-ORGANIZZAZZJONIJIET TAL-PARTIJIET INTERESSATI FL-EMA MHUMIEX KOMPLUTI 32. L-Aġenziji magħżula ġeneralment ikollhom arranġamenti adegwati biex jipparteċipaw ma’ organizzazzjonijet tal-partijiet interessati fil-ħidma tagħhom. Sabiex ikunu rappreżentati fuq diversi korpi tal-Aġenziji magħżula, dawn l-organizzazzjonijiet għandhom jissodisfaw ċerti kriterji ta’ eliġibbiltà. 33. Madankollu, dawn il-kriterji mhux dejjem jistabbilixxu standards ċari li għandhom jiġu milħuqa. Il-kriterju ta’ trasparenza fl-EMA jitlob li s-sorsi ta’ finanzjament tal-organizzazzjonijiet tal-pazjenti u tal-konsumaturi jiġu żvelati kull sena. Madankollu ma hemm l-ebda standard minimu għal struttura ta’ finanzjament aċċettabbli, għalhekk l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti jew tal-konsumaturi jistgħu potenzjalment jiġu ffinanzjati bis-sħiħ minn kumpanija farmaċewtika waħda biex jipparteċipaw f’attivitajiet tal-EMA. 34. Barra minn hekk, l-EMA ma kellha l-ebda kriterji ta’ eliġibbiltà għal organizzazzjonijiet ta’ professjonisti tal-kura tas-saħħa li jistgħu jkunu involuti fl-attivitajiet tal-EMA fl-istess mod bħal, pereżempju, organizzazzjonijiet tal-pazjenti jew tal-konsumaturi. ATTIVITAJIET XJENTIFIĊI U/JEW OPERAZZJONALI ESTERNALIZZATI MHUMIEX IMMONITORJATI B’MOD ADEGWAT 35. Il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi hija importanti ħafna meta l-attivitajiet tal-Aġenziji magħżula jiġu esternalizzati, peress li dawn l-attivitajiet mhumiex taħt il-kontroll dirett tal-Aġenziji magħżula. L-EASA u l-EMA jesternalizzaw partijiet sinifikanti mill-attivitajiet xjentifiċi u/jew operazzjonali tagħhom lil AN. 36. L-EASA tuża kuntratti qafas mal-AN, li għandhom jiżguraw li m’hemm l-ebda kunflitt ta’ interessi fil-livell tal-kompiti esternalizzati. Madankollu, l-EASA m’għandha l-ebda kriterji u metodoloġija ċari biex tivverifika l-politiki u proċeduri tal-AN rigward kunflitti ta’ interessi u rigward l-implimentazzjoni tagħhom. M’hemm l-ebda evidenza li l-EASA twettaq verifikazzjoni bħal din. 37. Il-politiki u l-proċeduri tal-EMA dwar kunflitti ta’ interessi ma jkoprux esperti nazzjonali li jaħdmu fuq il-kompiti esternalizzati lill-AN. L-EMA ma twettaq l-ebda verifikazzjoni tal-politiki u tal-proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi tal-AN. ĦIDMA MAL-AĠENZIJI POLITIKI U PROĊEDURI SPEĊIFIĊI GĦALL-AĠENZIJA HUMA ŻVILUPPATI MILL-EMA, L-ECHA U L-EFSA … 38. Mill-Aġenziji magħżula, l-EMA u l-EFSA żviluppaw l-oqfsa l-aktar avvanzati għad-dikjarazzjoni, il-valutazzjoni u l-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi li jittrattaw b’mod speċifiku r-riskji relatati mal-industrija. 39. Rwol ewlieni fil-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi huwa marbut mad-dikjarazzjoni ta’ interessi fejn l-individwi jiżvelaw iċ-ċirkostanzi personali tagħhom relatati ma’ kunflitti ta’ interessi hekk kif stabbilit mill-politiki u mill-proċeduri tal-Aġenziji magħżula. 40. Politiki u proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi tal-ECHA, l-EMA u l-EFSA jirrikjedu dikjarazzjonijiet ta’ interessi (l-aktar fuq bażi annwali) mill-persunal, u mill-Membri tal-Bordijiet ta’ Amministrazzjoni, tal-Bordijiet tal-Appell, tal-bordijiet xjentifiċi, ta’ panels u ta’ forums. 41. L-ECHA żviluppat politika dwar kunflitti ta’ interessi ftit wara li ġiet stabbilita. Politika ġdida "Politika għall-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ interessi Potenzjali" kienet adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-ECHA fit- 30 ta’ Settembru 2011. Il-politika hija applikabbli għall-Aġenzija kollha u għall-attivitajiet kollha tagħha [23]. Hija tintroduċi forma aktar komprensiva tad-dikjarazzjoni ta’ interessi kif ukoll ir-rekwiżit li l-persunal jikkompleta d-dikjarazzjonijiet kull sena. 42. L-EMA żviluppat numru ta’ deskrizzjonijiet ċari u realistiċi dwar liema ċirkostanzi jistgħu jwasslu għal kunflitt ta’ interessi. Għall-evalwazzjoni ta’ esperti, l-EMA u l-EFSA żviluppaw kriterji speċifiċi bħal: interessi finanzjarji, l-impjieg, membru ta’ korp xjentifiku, konsulenza, finanzjamenti ta’ riċerka, drittijiet ta’ proprjetà intellettwali, qraba tal-individwu, rigali u stediniet, eċċ. li jistgħu jagħtu lok għal kunflitti ta’ interessi. Skont it-tip ta’ attivitajiet u jekk għadhomx għaddejjin jew twettqux fil-passat (fl-aħħar ħames snin), il-politiki u l-proċeduri jipprevedu restrizzjonijiet għall-pussess ta’ ċerti pożizzjonijiet jew għall-parteċipazzjoni f’fażijiet differenti tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet. L-EMA żviluppat matriċi ċara fejn l-interessi ddikjarati huma marbutin ma’ sett ta’ riżultati preskrittivi (ara l-Anness VI). 43. Minbarra s-sistema ta’ dikjarazzjonijiet annwali ta’ interessi tal-EFSA, l-Awtorità introduċiet ukoll saff addizzjonali għall-esperti, li huma meħtieġa li: - jagħmlu dikjarazzjonijiet ta’ interessi speċifiċi qabel kull laqgħa tal-Kumitat Xjentifiku, tal-Panels u tal-Gruppi ta’ Ħidma; u - jiddikjaraw bil-fomm waqt il-laqgħa kull interess mhux previst li jikkonċerna l-punti fl-aġenda. 44. Softwer speċjalizzat għal dikjarazzjonijiet ta’ interessi ilu jintuża mill-EFSA minn Mejju 2008 sabiex tiġi żgurata t-traċċabilità tal-proċess ta’ valutazzjoni. L-EMA żviluppat ukoll ċerti applikazzjonijiet/databases għall-ġestjoni tal-proċess ta’ evalwazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi. L-ECHA m’għandhiex softwer bħal dan li jappoġġa fil-ġestjoni u l-valutazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi. … IŻDA MHUX MILL-EASA 45. L-EASA, ħlief għad-Dipartiment tal-Approvazzjonijiet u tal-Istandardizzazzjoni tagħha, m’għandhiex politika u proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi speċifiċi għall-Aġenzija. Dikjarazzjonijiet ta’ interessi mhumiex miksuba jew ivvalutati mill-EASA fuq bażi regolari. L-IMPLIMENTAZZJONI TA’ POLITIKI U PROĊEDURI FL-ECHA GĦANDHA NUQQASIJIET SINIFIKANTI L-ECHA MA TANALIZZAX L-INTERESSI DDIKJARATI QABEL MA L-PERSUNAL JIĠI ASSENJAT IL-KOMPITI TIEGĦU 46. Skont il-politika u l-proċeduri preċedenti tal-ECHA, il-membri tal-persunal kienu obbligati li jimlew dikjarazzjoni fiż-żmien meta jinħatru [24]. Id-dikjarazzjonijiet inizjali kellhom jiġu aġġornati meta seħħew bidliet. 47. Id-dikjarazzjonijiet tal-membri tal-persunal eżaminati mill-Qorti ġew miżmuma f’inviloppi siġillati fil-fajls personali u ma kinux ġew analizzati u vvalutati mill-ECHA għal kunflitti ta’ interessi. L-ECHA serrħet bis-sħiħ fuq l-obbligu tal-persunal li spontanjament jinforma lis-superjuri tiegħu jekk ikun konxju ta’ kwalunkwe kunflitt ta’ interessi, minkejja kull dikjarazzjoni ppreżentata qabel. Eżaminazzjoni tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi ssiġillati wrew każijiet li suppost kellhom jiġu indirizzati mill-maniġment hekk kif muri fil-Kaxxa 4. IL-POLITIKI U L-PROĊEDURI GĦALL-VALUTAZZJONI U L-ĠESTJONI TA’ SITWAZZJONIJIET TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI FIL-BORD TAL-APPELL TAL-ECHA MHUMIEX ADEGWATI 48. Il-Bord tal-Appell jittratta appelli minn kwalunkwe persuna fiżika jew legali milquta minn deċiżjonijiet li jkunu ttieħdu minn din l-Aġenzija. Il-Bord jikkonsisti fi President u żewġ membri oħra permanenti, li huma impjegati tal-ECHA, kif ukoll membri addizzjonali u supplenti li mhumiex impjegati mal-ECHA. Il-Bord huwa korp indipendenti fi ħdan l-ECHA u għandu l-kodiċi ta’ kondotta tiegħu stess. KAXXA 4 EŻEMPJI TA’ DIKJARAZZJONIJIET TA’ INTERESSI SSIĠILLATI LI MA ĠEWX IVVALUTATI MILL-ECHA Membru anzjan tal-persunal iddikjara l-kera ta’ appartament lil waħda mill-kumpaniji b’numru kbir ta’ applikazzjonijiet fl-ECHA. Membru anzjan tal-persunal iddikjara impjieg preċedenti f’kumpanija kbira li għandha ħafna applikazzjonijiet li kienu qed jiġu ttrattati fl-unità tiegħu. Membru subaltern tal-persunal iddikjara xogħol preċedenti fuq proġetti ffinanzjati minn kumpanija kif ukoll l-impjieg ta’ martu f’dik il-kumpanija li għandha numru kbir ta’ talbiet pendenti fl-ECHA. 49. Membri permanenti tal-Bord tal-Appell għandhom l-obbligu li jimlew dikjarazzjonijiet ta’ interessi fuq bażi annwali. Membri supplenti u addizzjonali tal-Bord tal-Appell għandhom l-obbligu li jimlew dikjarazzjonijiet ta’ interessi u jibagħtu dikjarazzjonijiet ta’ interessi speċifiċi qabel ma jiġu assenjati lil xi każ. 50. Ir-responsabbiltà għall-analiżi tad-dikjarazzjonijiet ta’ interessi u għall-immaniġġjar ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi hija f’idejn is-Segretarjat u l-President. Madankollu, m’hemm l-ebda proċedura formali jew dokumentazzjoni tal-kontrolli mwettqa fiż-żmien meta l-Bord tal-Appell jibda jaħdem fuq każ partikolari u jkun hemm serħan sħiħ fuq id-dikjarazzjonijiet minn Membri permanenti tal-Bord tal-Appell. 51. Il-Qorti sabet li l-Bord tal-Appell m’għandux f’idejh informazzjoni suffiċjenti biex jieħu deċiżjonijiet infurmati dwar jekk teżistix sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi. Informazzjoni hija disponibbli biss fir-rigward tal-kumpanija appellanti, iżda mhux fir-rigward tal-kumpaniji kollha li għandhom interess dirett fil-każ ta’ appell (eż. kumpanija (ko)reġistranti tas-sustanza kimika). 52. Id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi tal-Membri tal-Bord tal-Appell ma jiżvelawx id-dettalji tas-sustanzi u tal-każijiet kollha li dawn il-membri jkunu ħadmu bihom qabel ma ngħaqdu mal-ECHA (ara l-Kaxxa 5). KAXXA 5 EŻEMPJU TA’ ĠESTJONI INADEGWATA TA’ SITWAZZJONIJIET TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI FIL-BORD TAL-APPELL TAL-ECHA Żewġ Membri tal-Bord tal-Appell iddikjaraw sjieda u/jew ħidma fil-qasam tar-Regolament REACH [25]. Madankollu, il-politiki u l-proċeduri ma jżommuhomx milli jiġu assenjati każijiet li magħhom għandhom konnessjoni fil-passat jew attwali. IL-VALUTAZZJONI U L-ĠESTJONI TAL-INTERESSI DDIKJARATI MHUMIEX DEJJEM ADEGWATI 53. Skont il-Linji Gwida tal-OECD, l-organizzazzjonijiet għandhom jipprovdu deskrizzjoni ċara ta’ liema ċirkustanzi u relazzjonijiet jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi [26]. L-oneru għad-dikjarazzjoni tal-interess jaqa’ fuq l-individwu. Il-proċess amministrattiv tal-organizzazzjoni għandu sempliċiment jiżgura li l-informazzjoni żvelata tiġi vvalutata u tinżamm aġġornata b’mod xieraq. Miżuri ta’ riżoluzzjoni ċari għandhom jiġu ddikjarati fil-politiki u l-proċeduri li jittrattaw ma’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi, pereżempju, il-likwidazzjoni tal-interess, l-aċċess ristrett għal informazzjoni partikolari, it-trasferiment tal-uffiċjal għal funzjoni mhux konfliġġenti, ir-riżenja mill-funzjoni ta’ kapaċità privata konfliġġenti, eċċ. DOKUMENTAZZJONI INADEGWATA TAL-VALUTAZZJONI TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI TAL-MEMBRI TAL-BORD TA’ AMMINISTRAZZJONI 54. Fl-Aġenziji magħżula kollha, ir-reviżjoni ta’ dikjarazzjonijiet ta’ interessi tal-Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u d-deċiżjonijiet meħuda f’dan ir-rigward mhumiex dokumentati b’mod xieraq. L-INFORMAZZJONI DISPONIBBLI MA TINTUŻAX DEJJEM 55. L-Aġenziji magħżula mhux dejjem jagħmlu użu minn informazzjoni pprovduta mill-persuni kkonċernati u li hija disponibbli faċilment għal dawn l-Aġenziji (CVs, dikjarazzjonijiet preċedenti ta’ interessi, informazzjoni fil-midja, eċċ.) biex jivverifikaw id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi. Il-verifika żvelat numru ta’ każijiet, fejn kontroll ta’ informazzjoni bħal din kien kieku jikxef diversi problemi (ara l-Kaxxa 6). NUQQAS TA’ KRITERJI ĊARI TA’ VALUTAZZJONI U APPLIKAZZJONI INKONSISTENTI 56. Fl-ECHA, għalkemm il-politika [27] titlob li jiġu ddikjarati l-interessi kollha li potenzjalment jikkawżaw kunflitt, hija ma tittrattax b’mod speċifiku s-sitwazzjonijiet li jirriżultaw minn interessi finanzjarji attwali, impjiegi tal-passat, konsulenza tal-passat u attivitajiet simili. B’differenza mill-EMA u mill-EFSA, l-interessi li mhumiex kompatibbli mar-rwol tal-individwu fl-ECHA mhumiex definiti, u lanqas ma huma stabbiliti l-miżuri ta’ mitigazzjoni għall-aktar riskji komuni. Għalhekk, il-valutazzjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi tiddependi fuq il-ġudizzju tal-individwu responsabbli. KAXXA 6 KAXXA 6 — EŻEMPJI TA’ KIF L-INFORMAZZJONI DISPONIBBLI MA NTUŻATX GĦALL-VALUTAZZJONI TAD-DIKJARAZZJONIJIET TA’ INTERESSI Fl-EMA u l-EFSA, id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi ta’ ċerti esperti magħmula aktar tard kellhom inkonsistenzi ċari mad-dikjarazzjonijiet preċedenti ta’ interessi tagħhom. L-Aġenziji mhux dejjem fittxew kjarifiki mingħand l-esperti. Fl-ECHA, impjegat partikolari ma ddikjarax l-impjiegi preċedenti kollha tiegħu għall-aħħar ħames snin hekk kif meħtieġ mill-politika. Kontroll sempliċi tad-dikjarazzjoni ta’ interessi mqabbla mas-CV tal-impjegat kieku kien jikxef dan il-fatt. Membru tal-Kumitat Xjentifiku tal-EMA nstab mill-EMA li kien f’sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi, minħabba l-interessi privati tiegħu.L-EMA kkonkludiet li dan l-espert ma jistax ikun Membru tal-Kumitat Xjentifiku. Minkejja dan, l-espert kompla jipparteċipa fil-laqgħat tal-Kumitat Xjentifiku u ġie maħtur mill-ġdid mill-KE għal terminu ġdid ta’ tliet snin. Fid-dikjarazzjoni aġġornata ta’ interessi ta’ dan l-espert, l-interessi relatati mal-organizzazzjoni kkonċernata ma ssemmewx aktar. Dan kien inkonsistenti mal-valutazzjoni preċedenti u mas-CV ippubblikata. 57. Kriterji tal-valutazzjoni għall-evalwazzjoni ta’ kunflitti ta’ interessi għall-esperti xjentifiċi tal-EFSA huma neqsin miċ-ċarezza u xi kultant dan wassal għal valutazzjonijiet dubjużi, kif muri fil-Kaxxa 7. KAXXA 7 EŻEMPJI TA’ VALUTAZZJONI DUBJUŻA TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI FL-EFSA MINĦABBA NUQQAS TA’ ĊAREZZA Rwoli konfliġġenti tal-esperti xjentifiċi: dawk li jappoġġjaw u dawk li janalizzaw l-istess kunċetti Fl-EFSA, il-maġġoranza tal-membri ta’ korp xjentifiku wieħed ta’ din l-Awtorità kienu jappoġġjaw kunċett (permezz ta’ pubblikazzjonijiet preċedenti, parteċipazzjoni f’workshops u fi gruppi ta’ esperti, eċċ.) li kienet soġġetta għal analiżi mill-istess korp xjentifiku. F’każ ieħor, tnejn mill-esperti tal-EFSA kienu qed jipprovdu konsulenza/pariri lil organizzazzjoni privata fl-istess waqt li kienu qed janalizzaw l-istess kunċett bħala membri tal-korp xjentifiku tal-EFSA. Fiż-żewġ każijiet, l-EFSA kkonkludiet li ma kien hemm l-ebda kunflitt ta’ interessi. Trattament inkonsistenti ta’ kunflitti ta’ interessi Fl-EFSA, il-kunflitt ta’ interessi li jirriżulta minn sħubija f’organizzazzjoni dinjija mingħajr skop ta’ qligħ iffinanzjata prinċipalment mill-industrija agroalimentari u involuta b’mod estensiv fl-attivitajiet tal-EFSA ġie trattat b’mod differenti għall-Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u għall-esperti. Fil-każ tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EFSA, żewġ membri ċedew il-pożizzjonijiet tagħhom f’dik l-organizzazzjoni wara kritika min-naħa tal-midja rigward kunflitti ta’ interessi. Madankollu, hemm sitt esperti b’rabtiet ma’ din l-organizzazzjoni (eż. Membri tal-Bord tat-Trustees, Membri tal-Kumitati Xjentifiċi). 58. Fil-fehma tal-Qorti, mill-Aġenziji magħżula, l-EMA għandha l-aktar sett ċar ta’ kriterji ta’ valutazzjoni għall-esperti. L-Anness VI juri prattiki tajba applikati fl-EMA għall-evalwazzjoni tas-sitwazzjonijiet l-aktar tipiċi għall-esperti u li torbothom ma’ riżultati ċari f’termini ta’ restrizzjonijiet (jekk hemm) applikati għall-attivitajiet tal-espert fl-EMA. Madankollu, il-Qorti sabet każijiet fejn dawn il-kriterji ma ġewx applikati b’mod adegwat (ara l-Kaxxa 8). 59. Il-Linji Gwida tal-OECD jirrakkomandaw li kwalunkwe politika dwar kunflitti ta’ interessi tqis ir-riskju partikolari marbut ma’ ċerti kategoriji ta’ individwi. Huma jeħtieġu li l-organizzazzjonijiet jidentifikaw sitwazzjonijiet rilevanti ta’ kunflitti ta’ interessi u jimplimentaw miżuri li jtaffu r-riskji relatati [28]. KAXXA 8 EŻEMPJI TA’ VALUTAZZJONIJIET TAR-RISKJU INADEGWATI GĦALL-MEMBRI TAL-KUMITAT XJENTIFIKU TAL-EMA Żewġ esperti ngħataw b’mod inġust l-aktar livell baxx ta’ riskju mill-EMA, għalkemm fil-passat kienu impjegati minn kumpaniji farmaċewtiċi, li l-attivitajiet tagħhom kellhom iwasslu għal livell ogħla ta’ riskju skont il-politika tal-EMA dwar kunflitti ta’ interessi. Dawn l-interessi kellhom jillimitaw il-parteċipazzjoni fl-attivitajiet tal-kumitat. Il-livelli ta’ riskju ġew mgħollija mill-EMA aktar tard, iżda biss wara li bdew jiġu introdotti abbozzi ġodda ta’ politiki. Espert minnhom kien konsulent ta’ kumpaniji farmaċewtiċi sa Awwissu 2007. Skont il-politika il-ġdida dwar il-kunflitti ta’ interessi, l-evalwazzjoni tiegħu kellha twassal għal restrizzjonijiet fil-livell tal-prodott jew tal-kumpanija fil-każ ta’ involviment ta’ prodott speċifiku jew ta’ numru ta’ prodotti (eż. kontroll tal-kwalità ta’ numru ta’ prodotti mediċinali). Madankollu, l-EMA ma talbitx aktar informazzjoni mill-espert u d-dikjarazzjoni ġiet ivvalutata ħażin bħala dikjarazzjoni li ma kienet teħtieġ l-ebda restrizzjoni. 60. Madankollu, f’ċerti każijiet, il-politiki u l-proċeduri tal-Aġenziji magħżula fihom diskrepanzi jew disparitajiet ċari bejn il-livell ta’ riskju attwali jew perċepit ta’ kunflitti ta’ interessi u l-livell ta’ restrizzjonijiet imposti u l-miżuri meħuda biex jittaffew ir-riskji (ara l-Kaxxa 9). KAXXA 9 EŻEMPJI TA’ POLITIKI INKONSISTENTI U MHUX KOMPLUTI EMA Membri tal-persunal ma għandhomx il-permess li jkollhom interessi finanzjarji jew sjieda ta’ privattivi iżda membri tal-familji jistgħu. Għal kategorija waħda tal-persunal (eż. Segretarju Xjentifiku għall-Kumitat Xjentifiku), l-interessi tal-familja ma jwasslu għal ebda restrizzjoni fuq l-involviment tal-impjegat fl-attivitajiet relatati mal-prodott. Interessi diretti (eż. interess finanzjarju attwali) ta’ membri tad-dar ma jiġux ikkunsidrati meta jiġi ddeterminat il-livell aċċettabbli ta’ parteċipazzjoni fl-attivitajiet tal-Aġenzija għall-esperti anki jekk mart il-membru tal-Kumitat Xjentifiku jkollha sehem sinifikanti fil-kumpanija farmaċewtika. Fil-każ ta’ impjieg tal-passat fil-kumpaniji farmaċewtiċi, ir-restrizzjonijiet imposti fuq l-esperti (eż. Membri tal-Kumitat Xjentifiku) huma inqas stretti minn dawk imposti fuq il-persunal fl-istess ċirkostanzi, anki jekk l-esperti jaqdu rwol aktar essenzjali fil-proċess xjentifiku tal-Aġenzija. L-EMA tiċċekkja kunflitti ta’ interessi qabel il-ħatra ta’ kap/membru ta’ tim ta’ prodott għall-awtorizzazzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni inizjali għall-mediċini għall-użu mill-bniedem jew ta’ maniġer ta’ proġett għall-awtorizzazzjoni tal-kummerċjalizzazzjoni inizjali għall-mediċini veterinarji. Madankollu, m’hemm l-ebda proċedura ekwivalenti għall-Membri ta’ Kumitat Xjentifiku meta jkunu qed jinħatru bħala (ko)rapporteurs. Ir-restrizzjonijiet imposti fuq l-esperti meta huma jew l-organizzazzjoni tagħhom jirċievu għotja mingħand l-industrija farmaċewtika mhumiex adegwati. Pereżempju, benefiċjarju attwali tal-għotja minn kumpanija, kieku, ma jiġix miżmum milli jkun (ko)rapporteur għall-mediċina minn dik il-kumpanija. EFSA L-EFSA titlob li l-interessi miżmuma mill-membri tal-familja u mill-qraba li joqogħdu mal-istess familja jew li qegħdin taħt il-kura tal-istess membri tal-familja għandhom jiġu żvelati fid-dikjarazzjonijiet ta’ interessi [29]. B’mod kuntrarju għall-EMA, il-politika tagħha ma tiċċarax liema interessi tal-qraba tal-individwu huma permessi u liema restrizzjonijiet għandhom jiġu applikati. POLITIKI U PROĊEDURI DWAR RIGALI U STEDINIET MHUX DEJJEM JEŻISTU, U MHUMIEX KOMPLUTI 61. L-ECHA u l-EMA ħarġu gwida dwar rigali u stediniet. Għall-ECHA, il-politiki u l-proċeduri huma applikabbli biss għall-persunal, iżda mhux għall-Membri tal-Kumitati, tal-Forum u tal-Bord ta’ Amministrazzjoni. L-EFSA għandha politika dwar l-istediniet għall-persunal biss, l-EASA m’għandhiex politika speċifika għall-Aġenzija dwar rigali u stediniet, imma għall-persunal tagħha tirreferi għall-gwida tal-Kummissjoni dwar rigali u stediniet. Skont il-linji gwida tal-OECD, politiki dwar kunflitti ta’ interessi għandhom ikopru dawk il-kunflitti ta’ interessi li jirriżultaw minn kull forma ta’ rigal [30]. MA JEŻISTUX POLITIKI U PROĊEDURI DWAR KSUR TA’ FIDUĊJA JEW INKELLA HEMM NUQQAS TA’ KRITERJI OĠĠETTIVI TA’ VALUTAZZJONI 62. Politiki u proċeduri dwar ksur ta’ fiduċja jirreferu għaċ-ċirkostanzi meta individwu jonqos, b’mod intenzjonat jew bħala riżultat ta’ negliġenza, mill-obbligi tiegħu li jiddikjara b’mod sħiħ u f’waqtu l-interessi li jistgħu jfixklu l-indipendenza tiegħu. Il-politiki u proċeduri għandhom jiddefinixxu b’mod ċar il-konsegwenzi li jirriżultaw meta ma jiġux iddikjarati l-interessi, u s-sanzjonijiet li jridu jiġu applikati. 63. Ir-Regolamenti tal-Persunal jistipulaw li l-istituzzjoni għandha tieħu kull miżura xierqa jekk uffiċjal ikun naqas, waqt il-qadi ta’ dmirijietu, li jittratta kwistjoni ta’ kunflitt ta’ interessi. Madankollu, huma ma jistipulawx miżuri u sanzjonijiet speċifiċi li għandhom jittieħdu jew jiġu applikati għall-uffiċjali li jiksru l-obbligi tagħhom li jiddikjaraw kunflitt ta’ interessi. 64. L-Aġenziji magħżula m’għandhomx politiki u proċeduri dwar ksur ta’ fiduċja biex jittrattaw b’mod speċifiku każijiet fejn membri tal-persunal jonqsu milli jiddikjaraw l-interessi kollha rilevanti tagħhom (eż. familja, interessi finanzjarji, eċċ.). Barra minn hekk, l-EMA u l-EASA ma jiksrux politiki u proċeduri ta’ fiduċja għall-membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni, esperti u l-membri tal-Bord tal-Appell (applikabbli għall-EASA biss). 65. L-ECHA introduċiet dispożizzjonijiet ġenerali ġodda dwar ksur ta’ fiduċja għall-persunal, l-esperti, il-membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u l-Bord tal-Appell fil-"Politika għall-Ġestjoni ta’ Kunflitti Potenzjali ta’ Interessi" (Policy for Managing Potential Conflicts of Interests) adottata fit- 30 ta’ Settembru 2011 [31]. 66. L-EFSA għandha dispożizzjonijiet dwar ksur ta’ fiduċja għall-esperti tal-Panels/Kumitati Xjentifiċi fil-politika tagħha dwar id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi [32]. In-nuqqas li jitwettqu fil-ħin u b’mod sħiħ l-obbligi ta’ dikjarazzjoni tal-interessi se jitqies bħala "ksur ta’ fiduċja prima facie" [33] fil-konfront tal-Awtorità, li jwassal għal azzjoni xierqa, saħansitra t-tkeċċija. Il-politika ma tinkludix sanzjonijiet ekwivalenti għall-Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni, għall-esperti tal-gruppi ta’ ħidma u għall-persunal tal-Aġenzija stess. 67. F’żewġ każijiet, l-EFSA tat bidu għal proċeduri dwar ksur ta’ fiduċja li wasslu għar-riżenja tal-esperti rispettivi mill-Panels Xjentifiċi. F’dawn il-każijiet, l-EFSA analizzat il-prodotti xjentifiċi li l-esperti kienu kkontribwixxew għalihom. L-għan ta’ din l-analiżi kien li tiġi vvalutata l-influwenza u l-kontribuzzjoni tal-espert għall-prodott/għad-deċiżjoni xjentifika finali u biex jiġi determinat jekk hemmx xi preġudizzju minħabba l-kunflitt ta’ interessi tiegħu. Madankollu, il-proċeduri ma kinux jinkludu kriterji ċari u oġġettivi li jistabbilixxu liema ċirkostanzi jwasslu għal sanzjonijiet, inkluża t-tkeċċija ta’ Membru ta’ Panel/Kumitat Xjentifiku. 68. Il-Linji gwida tal-OECD jiċċitaw varjetà wiesgħa ta’ konsegwenzi: azzjonijiet dixxiplinari u prosekuzzjoni kriminali flimkien ma’ kanċellazzjoni ta’ deċiżjonijiet u kuntratti difettużi. Nuqqas ta’ żvelar ta’ kunflitt ta’ interessi huwa ġeneralment meqjus bħala li hu ksur serju, li jwassal għal azzjonijiet dixxiplinari jew anki għal pieni kriminali f’bosta pajjiżi [34]. TRASPARENZA TA’ INTERESSI DDIKJARATI U PROĊESSI XJENTIFIĊI TA’ TEĦID TA’ DEĊIŻJONIJIET GĦANDHOM JIĠU MTEJBA 69. Ir-rekwiżit għat-trasparenza fil-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet u l-immaniġġjar ta’ kunflitti ta’ interessi huwa stabbilit fir-Regolamenti li fuqhom huma msejsa l-Aġenziji magħżula kif ukoll fil-politiki u l-proċeduri speċifiċi għall-Aġenziji (minbarra l-EASA) għall-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi. Jeżistu rekwiżiti u prattiki legali differenti fost l-Aġenziji magħżula fir-rigward tat-trasparenza, li huma miġbura fil-qosor fl-Annessi IV u VII. 70. Il-Linji Gwida tal-OECD jiddefinixxu t-trasparenza bħala wieħed mill-prinċipji ewlenin meta jiġu ttrattati sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi [35]. Huma jistipulaw li d-dikjarazzjonijiet ta’ interessi privati, kif ukoll l-arranġamenti għas-soluzzjoni ta’ kunflitti, għandhom jiġu rreġistrati b’mod ċar, biex jippermettu li l-organizzazzjoni turi li kunflitt speċifiku jkun ġie identifikat u ġestit b’mod adegwat. TRASPARENZA TA’ DIKJARAZZJONIJIET TA’ INTERESSI ANNWALI 71. L-EASA ma tikseb l-ebda dikjarazzjoni ta’ interessi. It-tliet Aġenziji magħżula l-oħra jippubblikaw id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi annwali tal-persunal eżekuttiv (Direttur Eżekuttiv), esperti xjentifiċi (Membri tal-Kumitati Xjentifiċi, Panels, Gruppi ta’ Ħidma) u Membri tal-Bordijiet ta’ Amministrazzjoni. IT-TRASPARENZA TA’ DIKJARAZZJONIJIET TA’ INTERESSI SPEĊIFIĊI 72. L-Aġenziji kollha magħżula jippubblikaw il-minuti tal-laqgħat tal-Bord ta’ Amministrazzjoni fuq il-websajts tagħhom. L-EFSA saħansitra xxandar ir-reġistrazzjonijiet tal-awdjo tal-laqgħat tal-Bord ta’ Amministrazzjoni. Madankollu, il-minuti ma jinkludu l-ebda informazzjoni relatata mal-valutazzjoni ta’ kunflitti ta’ interessi. 73. L-EFSA u l-ECHA jippubblikaw ukoll il-minuti tal-laqgħat tal-Panels u l-Kumitati Xjentifiċi fuq il-websajt tagħhom. L-SDoIs previsti mill-politika tal-EFSA (ara l-paragrafu 43) ma jiġux ippubblikati, iżda konklużjonijiet fil-qosor dwar il-valutazzjoni ta’ kunflitti ta’ interessi huma inklużi fil-minuti tal-laqgħat, li jiġu ppubblikati fuq il-websajt tal-EFSA. Dawn jinkludu l-kunflitt ta’ interessi identifikat u l-miżuri applikati (eż. osservatur mingħajr drittijiet għall-vot, l-esklużjoni mid-diskussjonijiet dwar suġġett speċifiku, l-esklużjoni mill-attivitajiet tal-panel/grupp ta’ ħidma, eċċ.). L-EASA tippubblika l-minuti tal-laqgħat tal-korpi konsultattivi dwar l-attivitajiet ta’ tfassil tar-regoli. Madankollu, il-minuti tal-laqgħat li, kieku, jinkludu valutazzjoni tal-kunflitti tal-interessi tal-persunal u l-esperti tal-Aġenzija involuti fit-tfassil tar-regoli, l-istandardizzazzjoni u l-attivitajiet ta’ ċertifikazzjoni ma jiġux ippubblikati. L-EMA ma tippubblikax il-minuti tal-laqgħat tal-korpi xjentifiċi li jkun fihom il-valutazzjoni ta’ kunflitti ta’ interess. TRASPARENZA FIL-PROĊESS XJENTIFIKU TA’ TEĦID TA’ DEĊIŻJONIJIET 74. Hemm gradi differenti ta’ trasparenza fl-Aġenziji magħżula fir-rigward tal-proċess xjentifiku tat-teħid ta’ deċiżjonijiet. Xi wħud minn dawn id-differenzi ġejjin mill-oqsma speċifiċi ta’ kompetenza ta’ kull Aġenzija magħżula, mil-livell ta’ kunfidenzjalità meħtieġa u mir-regoli u r-regolamenti interni. 75. Ir-regolament li fuqu hija msejsa l-EFSA u r-regoli interni dwar l-operazzjonijiet tal-Kumitat Xjentifiku, il-Panels u l-gruppi ta’ ħidma jippermettu li osservaturi jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-esperti. Madankollu, ir-riżultati tal-gruppi ta’ ħidma tal-EFSA ma jiġux ippubblikati. Barra minn hekk, il-prodotti tal-gruppi ta’ ħidma ma jiġux ippubblikati. Dan in-nuqqas ta’ pubbliċità jfixkel il-possibilità tal-osservaturi li jsegwu l-laqgħat. 76. Ġew identifikati bosta nuqqasijiet fil-minuti ppubblikati tal-laqgħat tal-esperti (l-ECHA, l-EFSA), li jfixklu t-trasparenza tal-attivitajiet tagħhom: - minuti ppubblikati mhux dejjem ikun fihom dettalji dwar il-punt fuq l-aġenda jew is-sustanza affettwata mill-interessi ddikjarati; - żvelar limitat tal-informazzjoni dwar id-diskussjonijiet u l-konklużjonijiet li jkunu ntlaħqu f’ċerti laqgħat. IT-TAĦRIĠ DWAR IL-KUNFLITTI TA’ INTERESSI JRID JISSAĦĦAĦ 77. L-ECHA għandha żewġ tipi ta’ taħriġ li jittrattaw il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interess: - it-taħriġ dwar l-"Etika u l-kondotta fuq ix-xogħol" ikopri informazzjoni ġenerali dwar l-obbligi tal-persunal fir-rigward ta’ kunflitti ta’ interessi, tal-integrità, tal-politika dwar ir-rigali u fir-rigward ta’ kwistjonijiet oħra relatati mal-kodiċi tal-kondotta. Dan it-taħriġ huwa volontarju għall-membri kollha tal-persunal u l-attendenza għalih kienet limitata; - it-taħriġ dwar "Dikjarazzjonijiet u gwida tal-persunal" fih informazzjoni aktar dettaljata dwar dikjarazzjonijiet ta’ interessi, kif ukoll rigward il-politika dwar ir-rigali u aspetti oħra tal-politiki u l-proċeduri relatati ma’ kunflitti ta’ interessi. Dan it-taħriġ huwa obbligatorju imma l-Qorti ma setgħetx taċċerta l-livelli ta’ attendenza. 78. L-EMA u l-EFSA jorganizzaw sessjonijiet ta’ taħriġ dwar kunflitti ta’ interessi għall-impjegati ġodda (persunal) u għalhekk hemm tixrid ta’ gwida dwar l-interessi li għandhom jiġu ddikjarati u dwar il-kunflitti ta’ interess. 79. L-EASA tipprovdi biss taħriġ dwar l-etika u d-dispożizzjonijiet relatati tar-Regolamenti tal-Persunal għall-impjegati ġodda (persunal) iżda mhux dwar il-kunflitti ta’ interessi fihom inifushom. 80. Il-Linji Gwida tal-OECD jagħmlu referenza espliċita għat-taħriġ bħala mezz li għandu jintuża biex jiġu pprovduti eżempji prattiċi u passi konkreti li għandhom jittieħdu għall-identifikazzjoni u r-riżoluzzjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi [36]. TLUQ MILL-AĠENZIJI — "BIBIEN LI JDURU" U "INFORMAZZJONI MINN ĠEWWA" 81. Meta uffiċjali jew esperti jitilqu mis-servizz pubbliku biex jaħdmu fis-settur privat, hemm riskju li jabbużaw mill-pożizzjoni tagħhom billi jieħdu vantaġġ minn "informazzjoni minn ġewwa" li jkunu kisbu waqt il-qadi ta’ dmirijiethom pubbliċi, għall-benefiċċju tal-kumpanija privata li jkunu ngħaqdu magħha. Jekk ma jiġux ġestiti sew, dawn ir-riskji jimminaw il-fiduċja tal-pubbliku fl-organizzazzjonijiet. Il-moviment tal-persunal ewlieni bejn is-settur pubbliku u dak privat huwa magħruf bħala l-fenomenu tal-"bieb li jdur". 82. L-obbligi tal-uffiċjali u tal-aġenti l-oħra tal-UE wara li jitilqu mis-servizz huma stabbiliti fir-Regolamenti tal-Persunal. "L-uffiċjali li bi ħsiebhom jingaġġaw f’attività ta’ okkupazzjoni, kemm jekk bil-qligħ jew le, fi żmien sentejn wara li jitilqu mis-servizz għandhom jinfurmaw dan lill-istituzzjoni tagħhom" [37]. B’ċirkostanzi partikolari, kif previst fl-Artikolu 16 tar-Regolamenti tal-Persunal, l-istituzzjoni jew l-Aġenzija tal-UE tista’ saħansitra ma taċċettax dak l-ingaġġ. Hija r-responsabbiltà tal-individwi li saħansitra jipprovdu żvelar ta’ informazzjoni ta’ wara l-impjieg. Skont il-Linji Gwida tal-OECD, responsabbiltà bħal din għandha tkun komunikata b’mod ċar lill-individwi, u għandha tiġi msaħħa fl-arranġamenti tal-impjieg [38]. 83. Barra minn hekk, l-OECD ippubblikat linji gwida speċifiċi relatati ma’ kwistjonijiet, rimedji u punti ta’ referenza ta’ wara l-impjieg [39]. Skont dawn il-linji gwida, kunflitti kbar ta’ interessi ta’ wara l-impjieg jinħolqu meta l-uffiċjali pubbliċi: - ifittxu impjieg futur barra mis-servizz pubbliku; - huma involuti f’istituzzjonijiet pubbliċi li qed jagħmlu lobbying; - jibdlu n-naħat fl-istess proċess; u - jużaw "informazzjoni minn ġewwa". 84. Il-Linji Gwida tal-OECD jenfasizzaw il-fatt li n-negozjati għal impjieg futur minn uffiċjal pubbliku qabel ma jitlaq mill-kariga huma ġeneralment meqjusa bħala sitwazzjoni ta’ kunflitti ta’ interessi [40]. 85. L-esperti, il-Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u l-Membri esterni tal-Bord tal-Appell mhumiex marbuta bir-Regolamenti tal-Persunal, għalhekk id-dispożizzjonijiet ta’ wara l-impjieg mhumiex applikabbli għalihom u hemm limitazzjonijiet legali għall-infurzar ta’ dawn l-obbligi ta’ wara l-impjieg fuqhom. Il-politiki u l-proċeduri tal-Aġenziji magħżula dwar il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi ma jipprevedu l-ebda obbligu u restrizzjoni fir-rigward tal-impjieg tagħhom ta’ wara. 86. Dispożizzjonijiet dwar wara l-impjieg huma inklużi fir-regoli ta’ implimentazzjoni tar-Regolamenti tal-Persunal dwar attivitajiet esterni, adottati mill-Aġenziji magħżula u huma simili għal dawk tal-Kummissjoni. Barra minn hekk, l-EFSA ħarġet regoli ta’ implimentazzjoni speċifiċi għall-Awtorità għal wara l-impjieg fl-aħħar tal-2010. 87. L-Aġenziji magħżula jirrikjedu li l-impjegati tagħhom jimlew applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni biex jingaġġaw f’attività ta’ okkupazzjoni (xogħol) oħra wara li jitilqu minn mal-Aġenzija. Madankollu, m’hemmx regoli u kriterji dwar kif dawn l-applikazzjonijiet għandhom jiġu vvalutati u liema attivitajiet ta’ wara l-impjieg għandhom jiġu kkunsidrati bħala li huma inkompatibbli mar-rwol preċedenti tagħhom fl-Aġenzija rispettiva. 88. B’mod ġenerali, l-Aġenziji magħżula naqsu milli jwettqu valutazzjoni rigoruża ta’ każijiet relatati ma’ wara l-impjieg, sabiex issir antiċipazzjoni u prevenzjoni ta’ tipi ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi magħrufin bħala "bibien li jduru". Eżempju ta’ nuqqasijiet jintwera fil-Kaxxa 10. KAXXA 10 EŻEMPJU TA’ NUQQASIJIET RELATATI MAL-VALUTAZZJONI TA’ ATTIVITAJIET TA’ WARA L-IMPJIEG Fl-EFSA, każ ta’ "bibien li jduru" li qam fl-2008 ġie investigat mill-Ombudsman Ewropew [41], li ddikjara fl-abbozz tar-rakkomandazzjonijiet tiegħu li: (a) L-EFSA għandha tagħmilha ċara li n-negozjati nfushom minn membri tal-persunal fil-proċess li jitilqu fir-rigward ta’ impjiegi futuri tat-tip "bibien li jduru" jistgħu jammontaw għal kunflitt ta’ interessi. F’dan ir-rigward, huwa kkonkluda li dawn in-negozjati diġà jistgħu jwasslu għal kunflitt ta’ interessi. (b) L-EFSA naqset milli tosserva r-regoli ta’ proċedura rilevanti u milli twettaq valutazzjoni rigoruża biżżejjed tal-kunflitt ta’ interessi li jinħoloq miċ-ċaqliq ta’ impjegat lejn kumpanija li topera fil-qasam tal-kompetenza tal-EFSA. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 89. Il-Qorti kkonkludiet li l-ebda waħda mill-Aġenziji magħżula ma ġestiet is-sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi b’mod adegwat. Numru ta’ nuqqasijiet ta’ gradi differenti ġew identifikati fil-politiki u fil-proċeduri speċifiċi għall-Aġenzija kif ukoll fl-implimentazzjoni tagħhom (ara t-Tabella). TABELLA ĦARSA ĠENERALI LEJN IL-ĠESTJONI TA’ SITWAZZJONIJIET TA’ KUNFLITTI TA’ INTERESSI MILL-AĠENZIJI MAGĦŻULA [1111] | Esperti | Persunal | Bord ta’ Amministrazzjoni | Bord tal-Appell | EASA | | | | | ECHA | | | | | EFSA | | | | M/A | EMA | | | | M/A | Koeffiċjent | | Il-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi mhijiex adegwata, peress li l-politiki u l-proċeduri speċifiċi għall-Aġenzija huma neqsin | | Il-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi mhijiex adegwata, peress li l-politiki u l-proċeduri u/jew l-implimentazzjoni speċifiċi għall-Aġenzija għandhom nuqqasijiet sinifikanti | | Il-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi mhijiex adegwata, peress li l-politiki u l-proċeduri u/jew l-implimentazzjoni speċifiċi għall-Aġenzija għandhom nuqqasijiet | | Il-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi hija adegwata | | Mhux applikabbli, minħabba li din l-Aġenzija m’għandhiex Bord tal-Appell | M/A | 90. Mill-Aġenziji magħżula, l-EMA u l-EFSA żviluppaw il-politiki u l-proċeduri l-aktar avvanzati għall-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi. Il-politiki u l-proċeduri tal-ECHA huma inkompleti u inqas preċiżi, l-EASA m’għandha l-ebda minnhom. RAKKOMANDAZZJONI 1 L-EASA għandha toħloq politiki u proċeduri komprensivi speċifiċi għall-Aġenziji dwar il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi. L-ECHA għandha ttejjeb il-politika tagħha billi tintroduċi kriterji ta’ valutazzjoni u evalwazzjoni ċari ta’ interessi ddikjarati. L-Aġenziji kollha magħżula għandhom jistabbilixxu jew ikomplu jiżviluppaw politiki u proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi li jindirizzaw ir-riskji speċifiċi tagħhom b’mod effettiv. 91. L-Aġenziji magħżula għandhom nuqqas ta’ politiki u proċeduri adegwati biex jidentifikaw kunflitti ta’ interessi qabel ma jiġi maħtur kandidat (jiġifieri esperti, membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u tal-Bord tal-Appell). RAKKOMANDAZZJONI 2 Kandidati fl-Aġenziji magħżula għandu jsirilhom eżami analitiku għal kunflitti ta’ interessi qabel il-ħatra tagħhom. Għandhom jiġu stabbiliti miżuri ta’ mitigazzjoni jekk tittieħed deċiżjoni biex jiġu maħtura meta jkun magħruf li hemm sitwazzjoni ta’ kunflitt ta’ interessi. 92. Kunflitti ta’ interessi relatati mal-kompiti esternalizzati mill-EASA u l-EMA jinsabu barra mill-kontroll dirett tagħhom u mhumiex monitorjati b’mod adegwat. RAKKOMANDAZZJONI 3 L-EASA u l-EMA għandhom jistabbilixxu politiki u proċeduri li jkunu jiżguraw li sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi jiġu ġestiti skont standard komparabbli minn dawk li jkunu qed iwettqu l-kompiti esternalizzati. 93. Il-ġestjoni ta’ kunflitti ta’ interessi waqt impjieg ma’ Aġenzija magħżula tirrikjedi għadd ta’ miżuri differenti, fejn id-dikjarazzjonijiet ta’ interessi jkollhom rwol ewlieni. Hemm nuqqasijiet fil-valutazzjoni ta’ dawn id-dikjarazzjonijiet u fil-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi fl-Aġenziji magħżula, speċjalment nuqqas ta’ kriterji ċari ta’ valutazzjoni u/jew l-applikazzjoni inkonsistenti tagħhom. L-implimentazzjoni tal-politiki u tal-proċeduri tal-ECHA għall-persunal u għall-Bord tal-Appell għandhom nuqqasijiet sinifikanti. RAKKOMANDAZZJONI 4 L-Aġenziji magħżula għandhom jistabbilixxu kriterji ċari u oġġettivi għall-valutazzjoni ta’ dikjarazzjonijiet ta’ interessi u japplikawhom b’mod konsistenti bl-użu tal-informazzjoni kollha faċilment disponibbli għall-Aġenziji magħżula. Barra minn hekk, l-ECHA għandha ttejjeb b’mod sinifikanti l-implimentazzjoni ta’ politiki u proċeduri dwar kunflitti ta’ interessi għall-persunal u għall-Membri tal-Bord tal-Appell. 94. Mill-Aġenziji magħżula, l-EMA biss għandha politika dwar rigali u stediniet li tapplika għall-Aġenzija kollha. RAKKOMANDAZZJONI 5 L-EASA, l-ECHA u l-EFSA għandu jkollhom politiki u proċeduri dwar rigali u stediniet li jkopru l-Aġenzija kollha. 95. L-Aġenziji magħżula m’għandhomx politiki u proċeduri adegwati dwar ksur ta’ fiduċja applikabbli għall-Aġenzija kollha. RAKKOMANDAZZJONI 6 L-Aġenziji magħżula għandhom jiżviluppaw politiki u proċeduri ċari, trasparenti u konsistenti dwar ksur ta’ fiduċja li jkopru l-Aġenzija kollha. 96. Il-kwistjoni ta’ trasparenza fir-rigward tal-pubblikazzjoni ta’ dikjarazzjonijiet annwali ta’ interessi hija ttrattata b’mod xieraq mill-Aġenziji magħżula kollha, minbarra l-EASA. Madankollu, l-Aġenziji magħżula huma inqas trasparenti f’termini tal-pubblikazzjoni tal-interessi ddikjarati waqt il-laqgħat tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u l-korpi xjentifiċi u fil-kuntest tal-proċess xjentifiku ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet. RAKKOMANDAZZJONI 7 L-Aġenziji magħżula għandhom jiżvelaw bis-sħiħ l-interessi ddikjarati waqt il-laqgħat u fil-kuntest ta’ proċess xjentifiku ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet. L-EASA għandha tistabbilixxi sistema ta’ dikjarazzjonijiet ta’ interessi u tiżgura t-trasparenza billi tippubblikahom fuq il-websajt tagħha. 97. Taħriġ dwar il-kunflitti ta’ interessi huwa pprovdut mill-Aġenziji kollha magħżula, iżda fl-ECHA u fl-EASA nstabu nuqqasijiet ta’ importanza li jvarjaw. RAKKOMANDAZZJONI 8 L-Aġenziji magħżula għandu jkollhom taħriġ komprensiv u obbligatorju dwar kunflitti ta’ interessi. B’mod partikolari, l-EASA għandha tistabbilixxi taħriġ speċjalizzat dwar kunflitti ta’ interessi għall-partijiet kollha kkonċernati (eż. il-persunal, Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u l-Membri tal-Bord tal-Appell). 98. Il-verifika tal-Qorti identifikat għadd ta’ nuqqasijiet sinifikanti fil-politiki u fil-proċeduri tal-Aġenziji magħżula rigward kwistjonijiet ta’ wara l-impjieg: (a) Nuqqas ta’ dispożizzjonijiet li jindirizzaw riskji assoċjati ma’ attivitajiet ta’ wara l-impjieg ta’ esperti u Membri tal-Bord ta’ Amministrazzjoni u tal-Bord tal-Appell; (b) Nuqqas ta’ kriterji oġġettivi dwar liema sitwazzjonijiet jikkostitwixxu kunflitt ta’ interessi; (c) Negozjati għal impjieg futur mhumiex koperti minn politiki u proċeduri attwali tal-Aġenziji magħżula. RAKKOMANDAZZJONI 9 L-Aġenziji magħżula, b’koordinazzjoni mal-korpi kollha involuti fil-ħatra ta’ uffiċjali, għandhom jindirizzaw il-kwistjonijiet ta’ wara l-impjieg. 99. M’hemm l-ebda qafas regolatorju komprensiv tal-UE ddedikat għal kunflitti ta’ interessi li jkun jiżgura r-rekwiżiti minimi komparabbli dwar l-indipendenza u t-trasparenza applikabbli għall-Aġenziji kollha tal-UE u għall-parteċipanti ewlenin li jinfluwenzaw l-istrateġija, l-operazzjonijiet u t-teħid tad-deċiżjonijiet. RAKKOMANDAZZJONIJIET 10 U 11 Il-leġiżlatur tal-UE, possibbilment b’konsultazzjoni ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE, huwa mistieden jikkunsidra li jiżviluppa aktar il-qafas regolatorju tal-UE ddedikat għall-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kunflitti ta’ interessi, bl-użu tal-Linji Gwida tal-OECD u tal-aħjar prattiki eżistenti bħala referenza. L-istituzzjonijiet u l-korpi deċentralizzati kollha tal-UE huma mistiedna jeżaminaw jekk ir-rakkomandazzjonijiet magħmula lill-Aġenziji magħżula humiex rilevanti u applikabbli għalihom. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla IV, immexxija mis-Sur Louis GALEA, Membru tal-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal- 5 ta’ Settembru 2012. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), OECD, Pariġi, 2003, p. 24. [2] Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna. [3] Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna. [4] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), OECD, Pariġi, 2003, p. 28. [5] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), OECD, Pariġi, 2003, p. 28. [6] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), OECD, p. 24. [7] Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal- 10 ta’ Mejju 2011 dwar il-kwittanza 2009: ir-rendiment, ġestjoni finanzjarja u kontroll tal-aġenziji tal-UE (ĠU L 250, 27.9.2011, p. 269). [8] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2012-0173+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN#BKMD-70 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2012-0175+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN#BKMD-77 [9] Il-Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati hija magħmula minn organizzazzjonijiet fl-UE li jaħdmu fl-oqsma relatati mal-katina tal-ikel u tagħti pariri lill-EFSA dwar kwistjonijiet ġenerali li jirrigwardaw il-programm ta’ ħidma tal-Awtorità, il-metodoloġiji ta’ valutazzjoni tar-riskju, eċċ. [10] Il-paragrafu 16 tar-Rapport dwar il-kontijiet annwali tal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini għas-sena finanzjarja 2010, flimkien mat-tweġiba tal-Aġenzija (ĠU C 366, 15.12.2011, p. 27). [11] Tweġiba għall-paragrafu 16 tar-Rapport dwar il-kontijiet annwali tal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini għas-sena finanzjarja 2010, flimkien mat-tweġiba tal-Aġenzija. [12] Entità kwalifikata hija definita bħala “korp li lilu jista’ jkun allokat kompitu ta’ ċertifikazzjoni speċifiku minn, u taħt il-kontroll u r-responsabbiltà tal-Aġenzija jew awtorità nazzjonali tal-avjazzjoni. L-Artikolu 3(f) tar-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni, u li jħassar id-Direttiva tal-Kunsill 91/670/KEE, ir-Regolament (KE) Nru 1592/2002 u d-Direttiva 2004/36/KE (ir-Regolament li fuqu hija msejsa l-EASA) (ĠU L 79, 19.3.2008, p. 1). [13] F’dan il-kuntest, it-terminu ‘uffiċjal’ għandu tifsira usa’, li jinkludi persunal permanenti u kategoriji oħra ta’ aġenti tal-UE, bħal persunal temporanju, persunal awżiljarju u persunal b’kuntratt. [14] Pereżempju, l-Avviż Amministrattiv Nru 85-2004/ 29.6.2004 Deċiżjoni tal-Kummissjoni C (2004) 1597dwar l-attivitajiet u assenjazzjonijiet esterni. [15] OECD, Pariġi, 2010. [16] L-Artikolu 11a tar-Regolamenti tal-Persunal. [17] L-Artikolu 11a tar-Regolamenti tal-Persunal. [18] L-Artikolu 12b u l-Artikolu 13 tar-Regolamenti tal-Persunal. [19] L-Artikolu 16 tar-Regolamenti tal-Persunal. [20] Il-politika tal-ECHA adottata f'Settembru 2011 (MB/45/2011/D) introduċiet rekwiżit li l-kandidati nominati għall-Kumitat għall-Istima tar-Riskji (RAC) u l-Kumitat għall-Analiżi Soċjo-ekonomika (SEAC) iridu jimlew dikjarazzjonijiet ta’ interessi qabel il-ħatra tagħhom mill-Bord ta’ Amministrazzjoni. [21] Għal raġunijiet ta’ konvenjenza, il-forma maskili qed tintuża f’dan ir-rapport biex tirreferi għal persuni taż-żewġ sessi. [22] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 34. [23] Il-politika ġdida tal-ECHA ma ġietx implimentata fiż-żmien meta saret il-verifika, u għaldaqstant l-implimentazzjoni tal-politika u tal-proċeduri preċedenti ġiet ittestjata mill-Qorti. [24] Il-politika ġdida tal-ECHA ma ġietx implimentata fiż-żmien tal-verifika, u għaldaqstant l-implimentazzjoni tal-politika u l-proċeduri preċedenti ġiet ittestjata mill-Qorti. Ara wkoll il-paragrafu 41. [25] Pereżempju għajnuna fir-reġistrazzjoni ta’ sustanzi kimiċi, konsulenza ġenerali dwar ir-Regolament REACH. [26] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 28 sa 30. [27] Politika għall-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi Potenzjali (MB/45/2011/D), adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 30 ta’ Settembru 2011. [28] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 28 sa 29. [29] Att ta’ implimentazzjoni għall-Politika dwar id-Dikjarazzjonijiet ta’ interessi — Dokument Gwida dwar Dikjarazzjonijiet ta’ interessi (it- 8 ta’ Settembru 2009), fis-seħħ sal- 21 ta’ Frar 2012. [30] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 33. [31] Politika għall-Ġestjoni ta’ Kunflitti Potenzjali ta’ Interessi (MB/45/2011/d), adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 30 ta’ Settembru 2011. [32] Att ta’ implimentazzjoni għall-Politika dwar id-Dikjarazzjonijiet ta’ interessi — Dokument Gwida dwar Dikjarazzjonijiet ta’ interessi (it- 8 ta’ Settembru 2009), fis-seħħ sal- 21 ta’ Frar 2012. [33] Idem. [34] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 75 sa 76. [35] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 16, 26 u 31. [36] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 17. [37] L-Artikolu 16 tar-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej u l-Artikoli 11, 54 u 81 dwar il-Kundizzjonijiet tal-impjieg għall-aġenti l-oħra tal-Komunitajiet Ewropej. [38] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 29 sa 30. [39] Impjieg ta’ wara dak Pubbliku — Prattiki tajba għall-prevenzjoni ta’ Kunflitti ta’ Interess. [40] Managing Conflict of Interest in the Public Service: OECD Guidelines and country experiences (Il-Ġestjoni ta’ Kunflitti ta’ Interessi fis-Servizz Pubbliku: Linji gwida tal-OECD u l-esperjenzi tal-pajjiżi), p. 24. [41] Abbozzi ta’ rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman Ewropew fl-inkjesta tiegħu dwar l-ilment 775/2010/ANA kontra l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel, hekk kif ippubblikati fil-websajt tal-Ombudsman Ewropew fis- 7 ta’ Diċembru 2011. [1111] Aral-paragrafi 15 sa 23 (Ambitu u Approċċ tal-Verifika). -------------------------------------------------- ANNESS I STRUTTURA U TMEXXIJA TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA — ECHA | Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (Ħelsinki) | | ECHA | Bażi Legali (Regolament ta’ Twaqqif) | Ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 18 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi (REACH), li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi. | Objettivi | Li jiġi żgurat livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent, inkluż il-promozzjoni ta’ metodi alternattivi għall-istima ta’ perikli ta’ sustanzi, kif ukoll il-moviment liberu tas-sustanzi fis-suq intern filwaqt li tittejjeb il-kompetittività u l-innovazzjoni. Li jiġi żgurat li l-liġi dwar is-sustanzi kimiċi kif ukoll il-proċessi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet u l-bażi xjentifika sottostanti għaliha jkunu kredibbli mal-partijiet interessati kollha u għall-pubbliku. Li tiġi kkoordinata l-komunikazzjoni fir-rigward tar-Regolament REACH, kif ukoll fl-implimentazzjoni tiegħu. | Kompiti | Iġġesti u twettaq l-aspetti tekniċi, xjentifiċi u amministrattivi tar-regolament REACH.Tiżgura konsistenza fil-livell tal-Unjoni fir-rigward ta’ dawn l-aspetti.Tipprovdi lill-Istati Membri tal-Unjoni bl-aqwa parir xjentifiku u tekniku possibbli u gwida xjentifika.Twettaq il-klassifikazzjoni u l-ittikkettar ta’ sustanzi kimiċi li ġew introdotti bir-Regolament CLP (KE) Nru 1272/2008. | Bord ta’ Amministrazzjoni | 27 Membru mill-Istati Membri tal-UE 6 rappreżentanti tal-Kummissjoni, inkluż 3 membri mingħajr drittijiet ta’ votazzjoni maħtura biex jirrappreżentaw lil partijiet interessati 2 rappreżentanti tal-Parlament Ewropew | Bord tal-Appell | Il-Bord tal-Appell jiggarantixxi l-ipproċessar ta’ appelli ta’ kull parti affettwata mid-deċiżjonijiet tal-ECHA u tikkonkludi rigward dawn l-appelli. Il-Bord tal-Appell huwa magħmul minn President u minn żewġ membri li huma impjegati tal-ECHA. Barra minn hekk, il-Bord ta’ Amministrazzjoni ħatar Membri supplenti u addizzjonali tal-Bord tal-Appell li mhumiex impjegati tal-ECHA. | Kumitati/Panels; Bordijiet Konsultattivi/Forums | Kumitat tal-Istima tar-RiskjuKumitat tal-Istati Membri Kumitat tal-Analiżi Soċjo-ekonomikaForum ta’ Skambju ta’ Informazzjoni dwar l-Infurzar li jikkoordina netwerk ta’ awtoritajiet tal-Istati Membri responsabbli għall-infurzar tar-Regolament REACH. | STRUTTURA U TMEXXIJA TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA — EASA | Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (Cologne) | | EASA | Bażi Legali (Regolament ta’ Twaqqif) | Ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni. | Objettivi | Li jinżamm livell uniformi għoli ta’ sikurezza tal-avjazzjoni ċivili fl-Ewropa u li jiġu żgurati l-funzjonament tajjeb u l-iżvilupp tas-sikurezza tal-avjazzjoni ċivili. | Kompiti | Tagħti opinjonijiet u rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni.Toħroġ speċifikazzjonijiet ta’ ċertifikazzjoni, li jinkludu kodiċijiet ta’ ajrunavigabbiltà u mezzi aċċettabbli ta’ konformità, u kwalunkwe materjal ta’ gwida għall-applikazzjoni tar-Regolament Bażiku u tar-regoli ta’ implimentazzjoni tiegħu.Tieħu deċiżjonijiet dwar ċertifikazzjoni tal- ajrunavigabbiltà u ambjentali, ċertifikazzjoni ta’ bdoti, ċertifikazzjoni ta’ operazzjoni fl-ajru, operaturi ta’ pajjiżi terzi, spezzjonijiet ta’ Stati Membri u investigazzjoni ta’ impriżi.Twettaq spezzjonijiet ta’ standardizzazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri. | Bord ta’ Amministrazzjoni | 27 membru mill-Istati Membri tal-UErappreżentant tal-Kummissjoni | Bord tal-Appell | Il-Bord tal-Appell huwa responsabbli sabiex jiddeċiedi dwar appelli mressqa kontra deċiżjonijiet tal-Aġenzija. Il-Bord tal-Appell huwa magħmul minn President u minn żewġ Membri, u minn numru ekwivalenti ta’ supplenti, li huma maħtura mill-Bord ta’ Amministrazzjoni minn lista ta’ kandidati kwalifikati adottatata mill-Kummissjoni Ewropea. Hemm żewġ membri teknikament kwalifikati u membru legalment kwalifikat, li huwa l-Presdient tal-Bord. Dawn mhumiex membri tal-persunal tal-EASA. | Kumitati/Panels; Bordijiet Konsultattivi/Forums | Il-Bord Konsultattiv: jassisti lill-Bord ta’ Amministrazzjoni fix-xogħol tiegħu u jinkludi organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw persunal tal-avjazzjoni (5), manifatturi (5), operaturi tal-avjazzjoni kummerċjali u ġenerali (9), l-industrija tal-manutenzjoni (1), organizzazzjonijiet ta’ taħriġ (1), sports tal-ajru (1), ajruporti (1), Kontroll tat-Traffiku tal-Ajru (1), IFATCA (1) u Segretarju Eżekuttiv. B’kollox, il-Bord ta’ Amministrazzjoni jinkludi 26 membru u numru ekwivalenti ta’ membri supplenti. Il-Grupp Konsultattiv tal-Awtoritajiet Nazzjonali (AGNA) huwa magħmul minn persuna waħda minn kull Stat Membru u jipprovdi mekkaniżmu għall-involviment tal-awtoritajiet nazzjonali fil-proċess ta’ regolamentazzjoni (tfassil tar-regoli). Il-Kumitat Konsultattiv dwar Standards ta’ Sikurezza (SSCC) jipprovdi lill-EASA b’parir dwar il-kontenut, prijoritajiet u eżekuzzjoni tal-Programm tar-Regolamentazzjoni tal-Aġenzija. Huwa magħmul minn rappreżentanti mill-organizzazzjonijiet u assoċjazzjonijiet kummerċjali li jirrappreżentaw lill-industriji, professjonisti u utenti kkonċernati. | STRUTTURA U TMEXXIJA TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA — EMA | Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (Londra) | | EMA | Bażi Legali (Regolament ta’ Twaqqif) | Ir-Regolament (KE) Nru 726/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 31 ta’ Marzu 2004 li jistabbilixxi proċeduri Komunitarji għall-awtorizzazzjoni u s-sorveljanza ta’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u veterinarju u li jistabbilixxi l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini. | Objettivi | Li jiġu kkoordinati r-riżorsi xjentifiċi li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jagħmlu disponibbli għall-Aġenzija għall-awtorizzazzjoni u s-sorveljanza ta’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u dak veterinarju. Li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea jingħataw pariri xjentifiċi dwar prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem jew dak veterinarju. | Kompiti | Tikkoordina l-valutazzjoni xjentifika ta’ prodotti mediċinali li huma soġġetti għall-proċeduri tal-awtorizzazzjoni għall-kummerċjalizzazzjoni tal-Unjoni.Tikkoordina s-superviżjoni ta’ prodotti mediċinali li jkunu ġew awtorizzati mill-Unjoni (farmakoviġilanza).Tagħti pariri dwar il-limiti massimi għar-residwi ta’ prodotti mediċinali veterinarji li jistgħu jiġu aċċettati f’affarijiet tal-ikel li għandhom oriġini mill-annimali.Tikkoordina l-verifika ta’ osservanza mal-prinċipji ta’ prattika tajba tal-manifattura, prattika tajba tal-laboratorju u prattika tajba klinika.Tirreġistra l-istatus ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni mogħtija għal prodotti mediċinali. | Bord ta’ Amministrazzjoni | 27 Membru mill-Istati Membri tal-UE2 rappreżentanti tal-Kummissjoni2 rappreżentanti tal-Parlament Ewropew2 rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet tal-pazjentirappreżentant tal-organizzazzjonijiet tat-tobbarappreżentant tal-organizzazzjonijiet tal-veterinarji | Bord tal-Appell | Mhux applikabbli | Kumitati/Panels; Bordijiet Konsultattivi/Forums | Kumitat għall-prodotti mediċinali għall-Użu mill-bniedemKumitat għall-prodotti mediċinali għall-Użu vetrinarjuKumitat għall-prodotti mediċinali OrfniKumitat dwar prodotti mediċinali mill-ħxejjexKumitat Pedjatriku - Kumitat għat-Terapija AvvanzataGruppi ta’ ħidma u gruppi oħra | STRUTTURA U TMEXXIJA TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA — EFSA | Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (Parma) | | EFSA | Bażi Legali (Regolament ta’ Twaqqif) | Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 28 ta’ Jannar 2002 li jistabilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel. | Objettivi | Li jiġu pprovduti opinjonijiet xjentifiċi u appoġġ xjentifiku u tekniku għal leġiżlazzjoni u politiki li għandhom impatt dirett jew indirett fuq is-sigurtà tal-ikel u l-għalf. Li jiġi pprovdut tagħrif indipendenti dwar riskji relatati mas-sigurtà tal-ikel. Li ssir kontribuzzjoni lejn il-kisba ta’ livell għoli ta’ protezzjoni għall-ħajja u s-saħħa tal-bniedem. Li tinġabar u tiġi analizzata data meħtieġa biex tippermetti l-karatterizzazzjoni u l-immonitorja tar-riskji. | Kompiti | Toħroġ opinjonijiet u studji xjentifiċi.Tippromwovi metodoloġiji uniformi tal-istima tar-riskju.Tassisti lill-Kummissjoni.Tfittex, tanalizza u tiġbor fil-qosor id-data xjentifika u teknika meħtieġa.Tidentifika u tikkaratterizza riskji li qegħdin jitfaċċaw.Tistabbilixxi netwerk ta’ organizzazzjonijiet li joperaw f’oqsma simili.Tipprovdi assistenza xjentifika u teknika fl-immaniġġjar ta’ kriżi.Ittejjeb il-kooperazzjoni internazzjonali.Tipprovdi lill-pubbliku u lill-partijiet interessati, tagħrif ta’ min jorbot fuqu, oġġettiv u li jinftiehem malajr.Tieħu sehem fis-sistema ta’ allarm rapidu tal-Kummissjoni. | Bord ta’ Amministrazzjoni | 14-il membru maħtura mill-Kunsill b’konsultazzjoni mal-Parlament Ewropew (minn lista qasira ta’ kandidati mħejjija mill-Kummissjoni Ewropea). Erba’ minn dawn il-membri għandu jkollhom l-isfond tagħhom f’organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw il-konsumaturi u l-interessi fil-katina tal-ikel. rappreżentant tal-Kummissjoni | Bord tal-Appell | Mhux applikabbli | Kumitati/Panels; Bordijiet Konsultattivi/Forums | (a)Kumitat Xjentifiku u 10 Bordijiet Xjentifiċi:Addittivi u prodotti jew sustanzi użati fl-għalf għall-annimali (FEEDAP)Saħħa u welfare tal-annimali (AHAW)Perikli bijoloġiċi (BIOHAZ), inklużi riskji relatati mal-BSE-TSEKontaminanti fil-katina tal-ikel (CONTAM)Prodotti dijetetiċi, nutriment u allerġiji (NDA)Addittivi tal-ikel u s-sorsi tan-nutrijenti miżjuda mal-ikel (ANS)Materjali li ta’ kuntatt mal-ikel, l-enzimi, it-togħmiet u l-għajnuna għall-ipproċessar (CEF)Organiżmi ġenetikament modifikati (GMO)Saħħa tal-pjanti (PLH)Prodotti tal-protezzjoni tal-pjanti u r-residwi tagħhom (PPR)Il-Bordijiet Xjentifiċi tal-EFSA huma responsabbli għal xogħol ta’ stima tar-riskju inkluż l-għoti ta’ pariri xjentifiċi.(b)Forum Konsultattiv: iżomm l-EFSA f’kuntatt mal-awtoritajiet nazzjonali tas-sigurtà tal-ikel u jagħti pariri lill-EFSA dwar kwistjonijiet xjentifiċi, u dwar il-programm ta’ ħidma u l-prijoritajiet tagħha.(c)Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati: din hija magħmula minn organizzazzjonijiet fl-UE li jaħdmu fl-oqsma relatati mal-katina tal-ikel u tagħti pariri lil EFSA dwar kwistjonijiet ġenerali li jirrigwardaw il-programm ta’ ħidma tal-Awtorità, il-metodoloġiji ta’ stima tar-riskju, eċċ. | -------------------------------------------------- ANNESS II QAFAS TA’ REFERENZA DWAR L-ETIKA U L-KUNFLITTI TA’ INTERESSI REGOLAMENTI U LINJI GWIDA TAL-UE Ir-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali u l-Kundizzjonijiet tal-Impjieg applikabbli għall-Aġenti l-Oħra tal-Komunità Ewropea — ir-Regolament Nru 31 (KEE) bl-emendi sussegwenti li jistabbilixxi r-Regolamenti tal-Persunal għall-Uffiċjali u l-Kundizzjonijiet tal-Impjieg għall-Aġenti l-Oħra tal-Komunità Ekonomika Ewropea u l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (CEOS) [1]. L-artikoli rilevanti għall-indipendenza/prevenzjoni ta’ kunflitti ta’ interessi: L-Artikoli 11, 11a, 12b, 13, 15, 16, 17 tar-Regolamenti tal-Persunal l-Artikoli 11, 54, 81 u 124 tas-CEOS; Il-Kodiċi tal-KE dwar Imġiba Amministrattiva Tajba — Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2000/633/KE, KEFA, Euratom tas- 17 ta’ Ottubru 2000 li temenda r-Regoli ta’ Proċedura tagħha [2]; Il-Linji Gwida tal-KE dwar l-Etika u l-Kunflitti ta’ Interessi, li jkopru s-suġġetti li ġejjin: rigali, dekorazzjonijiet u unuri, attivitajiet tal-konjugi jew tas-sieħeb, attivitajiet esterni; Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit tal-Komunitajiet Ewropej (l-Artikolu 52) [3]; Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat- 23 ta’ Diċembru 2002 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju li jgħodd għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (l-Artikolu 32) [4]. IR-REGOLAMENTI TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA Ir-Regolament (KE) Nru 216/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Frar 2008 dwar regoli komuni fil-kamp tal-avjazzjoni ċivili u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni; Ir-Regolament (KE) Nru 1907/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 18 ta’ Diċembru 2006 dwar ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi (REACH) u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (b’mod partikolari l-Artikoli 88(2), 88(3) u 90(5), 90(6)); Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel (b’mod partikolari l-Artikoli 25(1), 28(3), 28(4), 32(1), 37, 38, 42, 48); Ir-Regolament (KE) Nru 726/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 31 ta’ Marzu 2004 li jistabbilixxi proċeduri Komunitarji għall-awtorizzazzjoni u s-sorveljanza ta’ prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u veterinarju u li jistabbilixxi Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (l-Artikolu 63(2)). IL-POLITIKI U L-PROĊEDURI EWLENIN TAL-AĠENZIJI MAGĦŻULA DWAR L-ETIKA, IL-KODIĊI TAL-KONDOTTA U L-KUNFLITTI TA’ INTERESSI L-AĠENZIJA EWROPEA TAS-SIKUREZZA TAL-AVJAZZJONI (EASA) Il-Kodiċi tal-EASA dwar Prattika Amministrattiva Tajba għall-persunal fir-relazzjoni tagħhom mal-pubbliku (id-Deċiżjoni ED 2009/078); Il-Kodiċi ta’ Kondotta tal-Ispetturi tal-Istandardizzazzjoni (WI.STDI.00015-001/ 29.7.2010); Id-Deċiżjoni 06-2011 tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EASA li tadotta r-Regoli ta’ Proċedura tal-Bord ta’ Amministrazzjoni; Id-Deċiżjoni 01-2011 tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EASA li tadotta l-linji gwida għall-allokazzjoni ta’ kompiti ta’ ċertifikazzjoni lill-Awtoritajiet Nazzjonali tal-Avjazzjoni u lil entitajiet kwalifikati; Id-Deċiżjoni 2007/006/A tad-Direttur Eżekuttiv dwar attivitajiet u kompiti (it- 2 ta’ Frar 2007); Id-Deċiżjoni 2009/169/E tad-Direttur Eżekuttiv li tistabbilixxi regoli dwar is-sekondar ta’ esperti nazzjonali lill-Aġenzija Ewropea tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni (il- 11 ta’ Diċembru 2009). L-AĠENZIJA EWROPEA GĦAS-SUSTANZI KIMIĊI (ECHA) Politika għall-Ġestjoni ta’ Kunflitti Potenzjali ta’ Interessi (MB/45/2011/D, adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 30 ta’ Settembru 2011) [5]; Gwida dwar kunflitti ta’ interessi u stediniet u rigali kif ukoll dwar dikjarazzjonijiet ta’ impenn, kunfidenzjalità u interessi (ED/01/2007, id-Deċiżjoni tad-Direttur Eżekuttiv tal- 31 ta’ Ottubru 2007); Gwida tal-ECHA dwar kunflitti ta’ interessi għall-Kumitati u l-Membri tal-Forum tal-ECHA, il-konsulenti tagħhom u l-esperti mistiedna; Kodiċi ta’ mġiba amministrattiva tajba għall-persunal tal-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi b’relazzjoni mal-pubbliku (adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 13/ 14 ta’ Frar 2008, MB/11/2008); Kodiċi ta’ kondotta tal-Membri (regolari/supplenti/addizzjonali) tal-Bord tal-Appell (BoA/02/2010, adottata mill-Bord tal-Appell fit- 22 ta’ Ġunju 2010) [6]; Regoli ta’ proċedura tal-Bord ta’ Amministrazzjoni (MB/02/2007, adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 30 ta’ Settembru 2009) [7]; Regoli ta’ proċedura għall-Kumitat tal-Istati Membri (MB/50/2010, adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fit- 30 ta’ Settembru 2010) [8]; Regoli ta’ proċedura għall-Kumitat għall-Istima tar-Riskji (MB/05/2010, adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fl- 4 ta’ Marzu 2010) [9]; Regoli ta’ proċedura għall-Kumitat tal-Analiżi Soċjo-ekonomika (MB/06/2010, adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fl- 4 ta’ Marzu 2010) [10]; Regoli ta’ proċedura għall-Forum ta’ Skambju ta’ Informazzjoni dwar l-Infurzar (MB/35/2011, adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fil- 21 ta’ Ġunju 2011) [11]; Deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-attivitajiet u assenjamenti fuq barra tat- 28 ta’ April 2004 adottati mill-ECHA kull analoġija fl-2008 (Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2008)3471); Regoli applikabbli għal esperti nazzjonali ssekondati tal-ECHA tat- 28 ta’ Ġunju 2007 (MB/08/2007); Deċiżjoni tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tat- 23 ta’ April 2009 dwar investigazzjonijiet interni f’relazzjoni mal-prevenzjoni ta’ frodi u korruzzjoni (MB/30/2009). L-AWTORITÀ EWROPEA DWAR IS-SIGURTÀ FL-IKEL (EFSA) Kodiċi tal-EFSA dwar Imġiba Amministrattiva Tajba (adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fis- 16 ta’ Settembru 2003); Gwida Prattika tal-EFSA dwar Etika u Kondotta tal-Persunal (2010); Kodiċi ta’ kondotta tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EFSA (adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni tas- 16 ta’ Ġunju 2011); Regoli ta’ Proċedura tal-Bord ta’ Amministrazzjoni tal-EFSA (adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fil- 31.3.2009 u aġġornati fl- 20 ta’ Ottubru 2011); Politika tal-EFSA dwar Dikjarazzjonijiet ta’ Interessi (adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fil- 11 ta’ Settembru 2007) [12]; Att ta’ Implimentazzjoni għall-Politika dwar id-Dikjarazzjonijiet ta’ Interessi. Dokument ta’ Gwida dwar id-Dikjarazzjonijiet ta’ Interessi (adottat mid-Direttur Eżekuttiv fit- 8 ta’ Settembru 2009); Att ta’ Implimentazzjoni għall-Politika dwar id-Dikjarazzjonijiet ta’ Interessi. Proċedura għall-identifikazzjoni u l-immaniġġjar ta’ kunflitti ta’ interessi potenzjali (adottat mid-Direttur Eżekuttiv fit- 8 ta’ Settembru 2009); Deċiżjoni dwar l-istabbiliment u l-operazzjonijiet tal-Kumitat Xjentifiku, tal-Bordijiet (Panels) Xjentifiċi u tal-gruppi ta’ ħidma tagħhom (adottata mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fis- 17 ta’ Diċembru 2009); Deċiżjoni tad-Direttur Eżekuttiv dwar l-għażla tal-Membri tal-Kumitat Xjentifiku, tal-Bordijiet (Panels) Xjentifiċi u tal-esperti biex jassistu lill-EFSA fil-ħidma xjentifika tagħha (adottata mid-Direttur Eżekuttiv fl- 14 ta’ Marzu 2011); Pjattaforma Konsultattiva tal-Partijiet Interessati tal-EFSA: Termini ta’ Referenza (adottati mill-Bord ta’ Amministrazzjoni fis- 17 ta’ Ġunju 2010); Stima u ġestjoni tas-sensittività tal-impjieg fl-EFSA (adottati mid-Direttur Eżekuttiv fis- 27 ta’ Jannar 2009 u aġġornati fis- 26 ta’ Ottubru 2011); Deċiżjoni li timplimenta l-Artikoli 16, 17(2) u 19 tar-Regolamenti tal-Persunal u l-Artikoli 11 u 91 tal-Kundizzjonijiet tal-Impjieg għall-Aġenti l-Oħra (adottata mid-Direttur Eżekuttiv fis- 7 ta’ Diċembru 2010); Deċiżjoni tad-Direttur Eżekuttiv dwar dikjarazzjoni ta’ interessi fil-kuntest ta’ kuntratti ta’ akkwist u għotjiet tal-EFSA (adottata mid-Direttur Eżekuttiv fil- 5 ta’ April 2011). L-AĠENZIJA EWROPEA GĦALL-MEDIĊINI (EMA) Il-Kodiċi ta’ Kondotta tal-EMEA (EMEA/6470/03/2368, it- 18 ta’ Awwissu 2006) [13]; Il-politika tal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini dwar l-immaniġġjar ta’ kunflitti ta’ interessi tal-Membri u l-esperti tal-Kumitat Xjentifiku (EMA/513078/2010, 13 ta’ Ottubru 2010) [14]; Ħarsa ġenerali lejn l-Interessi Permissibbli għall-Attivitajiet Xjentifiċi tal-EMA (EMA/358101/2010, 13 ta’ Ottubru 2010) [15]; Deċiżjoni tal-Bord ta’ Amministrazzjoni dwar l-adozzjoni ta’ regoli ta’ implimentazzjoni għal attivitajiet esterni (EMEA/MB/143750/2007); Regoli ta’ implimentazzjoni relatati mal-Artikoli 11a u 13 tar-Regolamenti tal-Persunal dwar il-ġestjoni tal-interessi ddikjarati ta’ impjegati tal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini