Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - L-użu mill-ġdid tal-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku : reviżjoni tad-Direttiva 2003/98/KE - [SEC(2009) 597] /* KUMM/2009/0212 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 7.5.2009 KUMM(2009) 212 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL- PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI L-użu mill-ġdid tal-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku - Reviżjoni tad-Direttiva 2003/98/KE - [SEC(2009) 597] KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL- PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI L-użu mill-ġdid tal-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku - Reviżjoni tad-Direttiva 2003/98/KE - 1. DAħLA L-għan ta' din il-Komunikazzjoni huwa li tirrevedi l-applikazzjoni tad-Direttiva dwar l-Informazzjoni tas-Settur Pubbliku (PSI)[1] u li tagħti importanza lill-potenzjal għall-użu mill-ġdid tal-PSI fl-era diġitali. Il-PSI huwa l-ikbar sors għalih waħdu ta’ informazzjoni fl-Ewropa. Eżempji ta’ PSI jinkludu mapep u immaġni mis-satelliti, leġiżlazzjoni u każistika, statistika u reġistri tal-kumpanija, tal-popolazzjoni u tal-brevetti. Il-PSI tintuża bħala materja prima għal diversi prodotti u servizzi offruti liċ-ċittadini tal-Ewropa fil-ħajja ta’ kuljum, bħalma huma s-sistemi tan-navigazzjoni tal-karozzi, it-tbassir tat-temp, is-servizzi finanzjarji u tal-assikurazzjoni. Il-valur tas-suq tal-PSI fl-UE huwa stmat li hu ta’ EUR 27 biljun[2], li huwa erba’ darbiet daqs is-suq tar-roaming tas-servizzi mobbli fl-UE[3]. Dan juri l-importanza li għandha l-informazzjoni tas-settur pubbliku fl-era diġitali bħala mutur tal-attività ekonomika. Għalhekk aktar żieda fl-użu ta’ din ir-riżorsa għandha tikkontribwixxi direttament għall-miri tal-UE sabiex tiżdied il-kompetizzjoni u jinħolqu iktar impjiegi. Id-Direttiva dwar il-PSI tneħħi l-ostakoli l-kbar fl-użu mill-ġdid tas-suq intern li huma l-prattiki diskriminatorji, is-swieq ta’ monopolju u n-nuqqas ta’ trasparenza. Sar progress minn meta ġiet adottata, imma l-Istati Membri (SM) jeħtiġilhom jieħdu iktar passi sabiex jisfruttaw il-potenzjal kollu tal-PSI għall-ekonomija tal-UE. Din il-Komunikazzjoni hija akkumpanjata minn dokument ta’ ħidma għall-persunal li jsostni l-analiżi u l-konklużjonijiet. 2. UżU MILL-ġDID TAL-PSI GħALL-INNOVAZZJONI U T-TKABBIR L-internet biddel drastikament il-mod ta’ kif il-kumpaniji u ċ-ċittadini jistgħu jaċċessaw u jagħmlu użu mill-ġdid tal-PSI. Il-fatt li l-kontenut huwa disponibbli f’format diġitali jagħmel l-użu tiegħu mill-ġdid possibbli permezz ta’ modi ġodda, li jgħaqqdu l-informazzjoni minn sorsi differenti u jgħollulu l-valur. Eżempji ta' dan huma s-servizzi ta' navigazzjoni, informazzjoni fil-ħin reali dwar it-traffiku, it-tbassir tat-temp li jintbagħat direttament fuq il-mowbajls u servizzi ta’ klassifikazzjoni tal-krediti. Dawn il-prodotti u s-servizzi msejsa kollha kemm huma jew parti minnhom fuq il-PSI jiġġeneraw negozji ġodda u lill-konsumaturi jagħtuhom iktar għażla u valur ogħla għal flushom. Normalment jikkonċernaw iktar minn SM wieħed, hekk kif il-ħtieġa għall-informazzjoni ma tiqafx mal-fruntieri. Hawn domanda kbira għal xi servizzi li jużaw il-PSI, bħalma huwa l-apparat tan-navigazzjoni personali, tant li l-bejgħ ittripla bejn l-2006 u l-2007 (inbigħu 31 miljun apparat) u l-bejgħ mistenni jirdoppja u iktar fl-2012 tant li mistenni jinbigħu 68 miljun apparat[4]. Huma fost l-iktar oqsma li qed jikbru b’rata mgħaġġla fl-isfera tal-apparat elettroniku għall-konsumaturi. Nokia, l-ikbar manifattur tal-mowbajls fid-dinja, ħallas kważi EUR 6 biljun sabiex jakkwista n-Navteq, il-manifattur ewlieni tal-kartografija diġitali fid-dinja. Is-suq għadu qiegħed jevolvi u l-funzjonijiet tan-navigazzjoni bażika għandhom jitjiebu bis-saħħa tal-integrazzjoni ta’ iktar saffi ta’ informazzjoni li jwasslu għal valur miżjud, eż. informazzjoni dwar it-traffiku li lis-sewwieqa tħallihom jantiċipaw konġestjonijiet tat-traffiku, tbassir tat-temp fid-destinazzjoni u informazzjoni dwar spazju fejn wieħed jista’ jipparkja jew dwar alternattivi tat-trasport pubbliku. Għalkemm l-użu mill-ġdid tal-PSI qiegħed jikber, ħafna mill-potenzjal tiegħu għadu mhux qiegħed jiġi sfruttat minħabba l-mod kif l-entitajiet fis-settur pubbliku jittrattaw ir-riżorsi tagħhom ta’ informazzjoni. Waħda mir-raġunijiet għal dan hija l-attenzjoni li tingħata lill-irkupru tal-ispejjeż fuq perjodu qasir ta’ żmien, iktar milli fuq il-benefiċċji għall-ekonomija ġenerali. Din l-attenzjoni ġeneralment titqanqal minħabba pressjoni li ssir fuq entitajiet fis-settur pubbliku sabiex tkun iffinanzjata parti mill-attivitajiet tagħhom. Dan jista’ jirriżulta f’kompetizzjoni bejn is-settur pubbliku u privat, ħruġ ta’ liċenzji ristrettivi u kundizzjonijiet tat-tariffi, u l-għoti ta’ drittijiet esklussivi. Barra minn dan, hemm kwistjonijiet prattiċi li jxekklu l-użu mill-ġdid tal-PSI, eż. nuqqas ta’ informazzjoni dwar il-PSI disponibbli. F’każijiet oħra, l-entitajiet tas-settur pubbliku ma tantx huma favur l-idea bażika tal-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tagħhom fuq livell kummerċjali jew ma jirrealizzawx il-potenzjal ekonomiku tiegħu. Skont studju li sar mill-Office of Fair Trading (l-Uffiċċju għall-Kummerċ Ġust tar-Renju Unit)[5] jissuġġerixxi li l-mod kif il-PSI huwa fornut mill-entitajiet pubbliċi jiswa lill-ekonomija tar-Renju Unit 500 miljun sterlina fis-sena f’opportunitajiet mitlufa. Is-sitwazzjoni fl-UE tikkuntrasta biċ-ċar mas-sitwazzjoni fl-Istati Uniti, fejn l-użu mill-ġdid huwa tassew imħeġġeġ. Iċ-ċittadini u n-negozji jgawdu minn drittijiet ġenerali f’dak li għandu x'jaqsam mal-PSI li tkun disponibbli permezz ta’ aċċess elettroniku u għandhom ambitu estensiv għall-użu mill-ġdid kummerċjali. Il-PSI mhix koperta mid-drittijiet tal-awtur u mhemmx restrizzjonijiet għall-użu mill-ġdid. Barra minn dan, il-ħlasijiet għall-użu mill-ġdid huma limitati għall-ispejjeż marġinali għar-riproduzzjoni u t-tixrid tal-informazzjoni. 3. IMPLIMENTAZZJONI TAD-DIRETTIVA PSI Id-Direttiva PSI kienet adottata f’Novembru tal-2003. Tarmonizza l-kundizzjonijiet bażiċi sabiex il-PSI tkun disponibbli għall-utenti mill-ġdid, billi tħeġġeġ li l-prodotti u s-servizzi tal-Komunità jkunu msejsa fuq il-PSI u billi tevita t-tgħawwiġ fil-kompetizzjoni. Tirregola d-dispożizzjonijiet regolatorji dwar in-nondiskriminazzjoni, it-tariffi, l-arranġamenti esklussivi, it-trasparenza, il-ħruġ tal-liċenzji u l-għodod prattiċi sabiex tagħmilha faċli sabiex wieħed isib u juża d-dokumenti pubbliċi mill-ġdid. Kien hemm perjodu tranżizzjonali għall-arranġamenti esklussivi li jeżistu bħalissa li għalaq fil-31.12.2008. L-Istati Membri huma liberi li jmorru lil hinn min-normi minimi ffissati mid-Direttiva. L-Istati Membri kollha implimentaw id-Direttiva, għalkemm erbgħa minnhom biss irrispettaw id-data ta’ skadenza tal-1 ta’ Lulju 2005. Il-Kummissjoni fetħet 18-il każ ta’ ksur kontra l-Istati Membri[6] u l-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja (il-QEĠ) qatgħet 4 sentenzi li ttrattaw nuqqas ta’ implimentazzjoni tad-Direttiva[7]. L-Istati Membri implimentaw id-Direttiva b’diversi modi. 1) Ħdax-il Stat Membru adottaw il-miżuri speċifiċi għall-użu mill-ġdid tal-PSI (BE, DE, GR, ES, IE, IT, CY, LU, MT, RO, u UK). 2) Erba’ Stati Membri użaw kumbinazzjoni ta’ miżuri ġodda li jindirizzaw b’mod speċifiku l-użu mill-ġdid u l-leġiżlazzjoni li daħlet fis-seħħ qabel id-Direttiva (DK, AT, SI, SE) u 8 Stati Membri adottaw il-qafas leġizlattiv tagħhom għall-aċċess tad-dokumenti li jinkludu l-użu mill-ġdid tal-PSI (BG, CZ, FI, FR, LV, LT, NL, PT). 3) Erba’ Stati Membri għarrfu biss lill-Kummissjoni dwar il-miżuri biss mingħajr l-ebda dispożizzjoni speċifika dwar l-użu mill-ġdid (EE, HU, PL, SK). Il-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tad-Direttiva permezz ta’ analiżi kompluta tal-konformità. Twettaq ukoll kooperazzjoni amministrattiva intensiva. Din waslet għal tibdiliet ta’ malajr fil-leġiżlazzjoni ta’ bosta Stati Membri, eż. DK, EL, IE, MT u SE, li oriġinarjament ma għarrfux biżżejjed miżuri ta’ implimentazzjoni. Il-Kummissjoni tapplika l-prinċipji tad-Direttiva PSI saħansitra għad-dokumenti tagħha stess permezz ta’ politika tal-Kummissjoni dwar l-użu mill-ġdid. Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni Nru 2006/291/KE, Euratom [8] tmur lil hinn mid-Direttiva billi tapplika tariffi msejsa fuq l-spejjeż marġinali u ma taqbiżhomx u billi d-dokumenti kollha tagħmilhom b’tali mod li jkunu jistgħu jintużaw mill-ġdid. Eżempji huma d-dejta miksuba mill-istatistiki mħejjija mill-EUROSTAT, il-memorji tat-traduzzjoni tal-Kummissjoni, id-dejtabejż tal-liġi tal-Komunità Ewropea EUR-LEX u l-istudji. L-informazzjoni tal-Kummissjoni hija ġeneralment disponibbli fi 22 jew 23 ilsien li jagħtuha valur uniku eż. għall-għodod tat-traduzzjoni awtomatika. 4. L-IMPATT U L-AMBITU TAD-DIRETTIVA PSI 4.1. Tibdiliet imressqa mid-Diretttiva Id-Direttiva tiċċara l-qafas legali għall-użu mill-ġdid tal-PSI fis-suq intern, fejn kienu japplikaw regoli u proċeduri drastikament differenti minn dawk applikati fl-Istati Membri. L-eżempji li ġejjin juru l-effetti tad-Direttiva. 1) Leġiżlazzjoni ġdida favur l-użu mill-ġdid : Fil-Belġju, id-Direttiva biddlet l-approċċ fundamentali lejn l-użu mill-ġdid fuq livell kummerċjali tal-informazzjoni tas-settur pubbliku, li qabel ma kienx permess imma issa huwa mħeġġeġ. 2) Tħassru xi arranġamenti esklussivi konklużi mill-entitajiet tas-settur pubbliku f’xi Stati Membri (eż. NL, SE; fl-aħħar każ, il-bidla nbdiet permezz ta’ azzjoni tal-Kummissjoni wara li rċeviet ilment). L-Olanda u r-Renju Unit għamlu stħarriġ estensiv sabiex jidentifikaw l-arranġamenti esklussivi konklużi mill-gvern ċentrali u l-awtoritajiet lokali. Il-Latvja stabbiliet proċedura sabiex tiżgura li kwalunkwe drittijiet esklussivi li jingħataw jkunu konformi mad-Direttiva, u jkunu soġġetti għal opinjoni minn qabel tal-awtoritajiet responsabbli mill-kompetizzjoni. 3) Tariffi : L-Olanda ħabbret li qed tersaq lejn l-idea li toħroġ tariffi, li jkunu inqas jew daqs l-ispejjeż marġinali biss jew inqas, skont il-Preambolu tad-Direttiva, li jissuġġerixxi dan l-approċċ. Fi Stati Membri oħra, l-entitajiet individwali tas-settur pubbliku ressqu lejn struttura ta’ kosts marġinali, eż. il-Cadastre Spanjol, jew naqqsu drastikament il-prezzijiet tagħhom, bħall-Aġenziji Awstrijaki tal-Kartografija. Dawn il-politiki raw żieda sinifikanti kemm fejn jidħol l-għadd u kemm fejn tidħol il-varjetà tal-utenti mill-ġdid. L-Aġenzija Awstrijaka tal-Kartografija (il-BEV) naqset il-prezzijiet tagħha b’97% għal ċerti ġabriet ta’ dejta. Riżultat ta' dan, l-użu tal-informazzjoni sploda, f'xi każijiet b'7 000%. Nibtu utenti ġodda minn intrapriżi żgħar u ta' daqs medju u minn setturi ġodda ta’ użu mill-ġdid (eż. is-saħħa u l-agrikoltura). Iż-żieda enormi fid-domanda għamlet tajjeb għat-tnaqqis fil-prezzijiet u d-dħul totali tal-BEV baqa’ stabbli. 4) Twaqqfu mekkaniżmi li jirriżolvu l-kunflitti għall-użu mill-ġdid tal-PSI, eż. fi Franza, is-Slovenja u r-Renju Unit; l-użu ta’ dawn il-mekkaniżmi juri li hemm bżonn ta’ rimedju għal tilwim u medjazzjoni bi prezz raġonevoli. Fi Franza, il-CADA, Commission d’accès aux documents administratifs, kellha 53 każ tal-użu mill-ġdid tal-PSI fl-2007. 5) Inħolqu siti fuq l-internet dwar il-PSI disponibbli bħala għodda għat-tiftix, għall-użu u l-qsim tal-informazzjoni , eż fis-Slovenja u r-Renju Unit. Fir-Renju Unit, l-iffaċilita l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku tul is-snin. Nieda l-liċenzji elettroniċi tal-Gvern, bħalissa hemm 15 000 detentur tal-liċenzja, u jmexxi l-"Information Fair Trader Scheme” sabiex jiżgura li l-entitajiet tas-settur pubbliku jissodisfaw il-kriterji tal-ekwità u t-trasparenza. Is-sit elettroniku tiegħu, li jagħti ħafna informazzjoni dwar il-PSI disponibbli u jipprovdi “servizz ta’ ħelsien” sabiex jgħin biex jissolvew il-problemi permezz ta’ użu mill-ġdid tal-informazzjoni, hija d-disa’ l-iktar sit tal-Gvern li jżuruh nies. 4.2. Studji u komsultazzjonijiet jikkonfermaw l-impatt tad-Direttiva Fl-istudju li jevalwa l-impatt tad-Direttiva fi tliet setturi ewlenin tal-PSI - ġeografiku, meteorolġiku u legali/amministrattiv - l-indikaturi differenti segwiti sabiex ikejlu l-użu mill-ġdid tal-PSI juru li f’dan l-aħħar snin kien hemm żvilupp fis-suq u żieda fl-użu mill-ġdid f'dawn is-setturi kollha[9]. Fis-settur ġeografiku, fl-2007, it-tniżżil ta’ volumi tal-PSI kiber bejn wieħed u ieħeor bi 350% mill-2002, u fil-Ġermanja biss is-suq kien stmat li kien EUR 1.5 biljun, żieda ta' 50% mill-2000[10]. L-Uffiċċji Nazzjonali Meteoroloġiċi rrappurtaw żidiet ta’ 70% fit-tniżżil tal-volumi bejn l-2002 u l-2007, u s-suq meteoroloġiku tal-UE kien stmat li kien jiswa EUR 530 miljun fl-2006, żieda ta’ 60% mill-1998. L-ilmenti ewlenin tal-utenti mill-ġdid fis- setturi ġeografiċi u meteoroloġiċi jirrelataw ma’ prezzijiet għoljin, kundizzjonijiet ristretti fil-ħruġ tal-liċenzji u diskriminazzjoni. Fis-settur meteoroloġiku b’mod partikolari, l-utenti mill-ġdid li għandhom problemi biex jiksbu l-PSI Ewropea ġabru dejta minn inħawi oħra (l-Istati Uniti jew sorsi privati tad-dejta) jew abbandunaw għal kollox l-iżvilupp tas-servizzi speċifiċi. Fis-settur legali u amministrattiv, il-maġġoranza tal-utenti tal-kontenut għamlu bidliet sinifikanti fil-politiki tad-dejta tagħhom f’dawn l-aħħar ftit snin u issa qegħdin joffru l-informazzjoni b’xejn fuq l-internet. Din il-bidla qiegħda tikkontribwixxi għat-tkabbir ta' suq b'saħħtu. L-utenti tal-kontenut irrappurtaw żieda ta’ 40% fis-suq mill-2002 u l-utenti mill-ġdid ikkonfermaw ukoll żieda qawwija fid-dħul. It-tħassib ewlieni tal-utenti mill-ġdid f’dan is-settur huwa n-nuqqas ta’ informazzjoni dwar it-tip ta’ PSI li hija disponibbli u l-post fejn wieħed isibha. Fi Franza, is-settur tal-informazzjoni legali huwa wieħed mill-iktar setturi dinamiċi fis-suq tal-informazzjoni diġitali professjonali, bi tkabbir qawwi tas-suq, 17% fl-2007, li jirriżulta minn servizzi li kellhom valur miżjud qawwi[11]. Sabiex issir din ir-reviżjoni, il-Kummissjoni kkonsultat lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati[12]. Il-parteċipanti jqisu li d-Direttiva PSI kellha effetti pożittivi fuq l-użu mill-ġdid tal-PSI. Madankollu, kemm il-partijiet interessati u kemm l-Istati Membri jindikaw li għadu ma twettaqx il-potenzjal sħiħ għall-użu mill-ġdid tal-PSI. L-entitajiet tas-settur pubbliku mhumiex konxji tar-responsabbiltajiet u l-opportunitajiet tagħhom, u l-kumpaniji privati għandhom għarfien limitat dwar id-drittijiet tagħhom u d-disponibilità tal-PSI. L-utenti mill-ġdid jipproponu emendi għad-Direttiva li jagħmlu d-dispożizzjonijiet tagħha iktar stretti. Dawn is-suġġerimenti jinkludu l-estensjoni tal-ambitu tad-Direttiva, l-obbligu tal-entitajiet pubbliċi sabiex jippermettu l-użu mill-ġdid, l-imponiment tal-ispiża marġinali, ir-rekwiżitu għar-regolaturi indipendenti u/jew mekkaniżmi li jirriżolvu l-kunflitti, iċ-ċarezza tal-kompiti pubbliċi, l-istabbiliment tal-listi/ħażniet ta' assi nazzjonali u t-tħejjija obbligatorja ta’ rapport fis-sena mill-Istati Membri għall-Kummissjoni. Fl-aħħar, ifittxu li jiksbu pariri dwar ċerti termini tad-Direttiva li jqisuhom ambigwi, bħalma huma t-tifsiriet tad-dokumenti, il-kompiti pubbliċi, l-ispiża marġinali u d-dħul raġonevoli mill-investiment. Il-maġġoranza tal-Istati Membri li pparteċipaw fil-konsultazzjoni jemmnu li huwa wisq kmieni sabiex jemendaw id-Direttiva, jippreferu jagħtu iktar żmien sakemm jimplimentawha għal kollox. L-entitajiet tas-settur pubbliku jqisu li l-qafas ta’ bħalissa pprovdut mid-Direttiva jaħdem b’mod sodisfaċenti. 4.3. Ambitu tad-Direttiva L-Artikolu 13 tad-Direttiva PSI jitlob li l-Kummissjoni għandha tirrevedi l-ambitu tad-Direttiva mill-ġdid. Fil-prattika dan ifisser li għandu jkun eżaminat jekk l-organizzazzjonijiet kulturali, edukattivi u ta’ riċerka u x-xandara pubbliċi, li bħalissa huma esklużi mill-ambitu, għandhomx ikunu koperti. Il-parteċipanti għall-konsultazzjonijiet jisħqu l-potenzjal għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni li jsir mill-istituzzjonijiet kulturali, ta’ riċerka u tax-xandir pubbliku. Xi partijiet interessati jesprimu l-appoġġ tagħhom sabiex jestendu l-ambitu, jindikaw li għandu jkollu impatt pożittiv fuq l-iżvilupp tas-suq tal-kontenut fl-Ewropa. L-Istati Membri (ħlief il-Latvja u l-Litwanja) u l-paritjiet interessati jirrappreżentaw is-setturi esklużi madankollu jqisu li, f'dan l-istadju l-ambitu ma għandux jitwessa’, sakemm il-piż amministrattiv u l-ispejjeż assoċjati ma jkunux ikkumpensati mill-benefiċji potenzjali. Jinnutaw li parti kbira mill-materjal li għandhom dawn l-istituzzjonijiet huwa kopert ukoll mid-drittijiet tal-proprjetà intellettwali miżmuma mill-partijiet terzi, u għalhekk fl-ebda każ ma jaqgħu fl-ambitu tad-Direttiva. Dan l-aħħar argument huwa appoġġat mir-riżultati tal-istudju li sar dan l-aħħar[13] li kkonkluda li bħalissa l-ambitu tad-Direttiva ma għandux jiġi estiż għas-settur kulturali. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lis-setturi li huma esklużi sabiex japplikaw il-prinċipji tad-Direttiva PSI, b'mod partikolari f'dak li għandu x'jaqsam mat-trasparenza, in-nondiskriminazzjoni u n-nuqqas ta' arranġamenti esklussivi, meta jitħalla jkun hemm użu mill-ġdid tar-riżorsi tal-informazzjoni. Qasam li jqanqal interess partikolari huwa d-disponibbiltà tal-informazzjoni xjentifika mħallsa mill-fondi pubbliċi. Din l-informazzjoni għandha tkun disponibbli b’mod wiesa’ u tista’ tintuża minn kulħadd sabiex tkun tal-ikbar użu għar-riċerka u l-innovazzjoni, skont il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-informazzjoni xjentifika fl-era diġitali[14]. Qasam ieħor ta‘ tħassib għandu x'jaqsam mal-kontenut li fih id-dominju pubbliku. F’Komunikazzjoni li ħarġet dan l-aħħar dwar il-maws muftieħ tal-wirt kulturali tal-Ewropa[15], il-Kummissjoni saħqet fuq l-importanza “li x-xogħlijiet li jinsabu fid-dominju pubbliku jibqgħu disponibbli wara li jkun sar tibdil fil-format. Fi kliem ieħor, xogħlijiet fid-dominju pubbliku għandhom jibqgħu hemm ladarba jiġu numerizzati u aċċessibbli permezz tal-internet”. Hemm, madankollu, tendenza fost istituzzjonijiet kulturali li joħorġu tariffa lil dawk li jagħmlu użu mill-ġdid jew dawk li jkollhom aċċess għall-materjal tad-dominju pubbliku li jkun diġitizzat. Dan jista’ jwassal għall-privatizzazzjoni tal-materjal tad-dominju pubbliku fl-era diġitali, minflok jitħallew ikun hemm l-iktar aċċessibbiltà u użu wesgħin għall-benefiċċju taċ-ċittadini u l-kumpaniji. Il-Kummissjoni ser issegwi bir-reqqa l-iżviluppi li jseħħu f'din iż-żona. 5. LIEMA AZZJONI JMISS? Id-Direttiva PSI kienet implimentata minn bosta Stati Membri b’dewmien konsiderevoli. Il-projbizzjoni tal-arranġamenti esklussivi saret applikabbli għal kollox mill-1 ta’ Jannar 2009. Għalhekk, id-Direttiva fis-sura li għandha bħalissa għad ma għamlitx l-impatt sħiħ li tista' tagħmel. Għal din ir-raġuni il-Kummissjoni ma għandhiex ħsieb tipproponi emendi għad-Direttiva f’dan il-mument. Il-Kummissjoni se twettaq iktar reviżjonijiet sa mhux iktar tard mill-2012 l-evidenza fuq l-impatti, l-effetti u l-applikazzjoni tad-Direttiva meta għandhom ikunu disponibbli iktar u meta tikkomunika r-riżultati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. F’dak il-waqt s e jitqiesu emendi leġiżlattivi f’każ li l-potenzjal tal-użu mill-ġdid jibqa’ jkun ristrett. Fl-istess ħin, hemm ħafna lok għal titjib fil-mod li l-Istati Membri jitrattaw ir-riżorsi tal-PSI fis-suq. Il-Kummissjoni tiġbed l-attenzjoni għall-punti li ġejjin. 1) Implimentazzjoni u applikazzjoni sħiħa tad-Direttiva PSI Dan huwa l-ewwel pass importanti sabiex jitneħħew l-ostakoli li jxekklu l-użu mill-ġdid tal-PSI, bħalma huma s-swieq monopolji u t-trattament diskriminatorju. Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja jekk l-Istati Membri jissodisfawx l-obbligi u tieħu miżuri kontra dawk li jiksru d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. 2) Terminazzjoni tal-arranġamenti esklussivi L-arranġamenti esklussivi kollha eżistenti għandhom jintemmu sal-31.12.2008, sakemm jiġi ppruvat li, b’eċċezzjoni, huma meħtieġa għall-forniment ta’ servizz fl-interess pubbliku[16]. Din hija madankollu evidenza tal-arranġamenti esklussivi li għadhom fis-seħħ fl-Istati Membri. Il-Kummissjoni se teżamina bir-reqqa l-osservanza ta’ dan l-obbligu. Se tniedi eżerċizzju sabiex tinvestiga safejn iwasslu dawn l-arranġamenti fis-sajf tal-2009. 3) Tariffi: L-entitajiet tas-settur pubbliku għandhom ikunu trasparenti dwar il-bażi ta’ kalkolu li jużaw sabiex jirrispettaw il-limitu għoli għat-tariffi ffissati mid-Direttiva. Il-kalkoli ma għandhomx ikunu msejsa fuq id-dħul kollu tal-entità tas-settur pubbliku, imma għandhom ikunu msejsa fuq il-bażijiet tad-dejta jew l-unitajiet ikkonċernati. Studju li sar dan l-aħħar mill-Università ta' Cambridge huwa wieħed mill-bosta li jissuġġerixxu li l-fatt li ma jinħarġux tariffi għall-ispejjeż marġinali jew li dawn biss jiġi ċċarġjati (spejjeż għar-riproduzzjoni u t-tqassim tad-dokumenti) jikkontribwixxu għall-użu massimu mill-ġdid tal-PSI u li l-benefiċċji ekonomiċi immedjati tal-irkupru tal-ispejjeż[17]. Id-Direttiva PSI tirrakkomanda dan l-approċċ fil-Preambolu tagħha. Il-fatt li jinħarġu tariffi għall-ispejjeż marġinali huwa wieħed mill-prinċipji ewlenin tar-rakkomandazzjoni li ġiet adottata dan l-aħħar mill-OECD għal Aċċess Ikbar u Użu Iktar Effettiv tal-Informazzjoni Pubblika[18]. Barra minn dan, analiżi kontinwa tal-każ ekonomiku għall-ispejjeż marġinali hija prijorità tal-Kummissjoni għall-ġejjieni, li għandha titwettaq f'kooperazzjoni mal-Istati Membri u l-partijiet interessati. 4) L-iffaċilitar tal-użu mill-ġdid Skont l-Artikolu 3 tad-Direttiva, l-entitajiet tas-settur pubbliku għandu jiżgura li d-dokumenti li jistgħu jintużaw mill-ġdid (jiġifieri għal kwalunkwe użu lil hinn mill-kompiti pubbliċi inizjali li minħabba fihom kienu orġinarjament prodotti) jistgħu jintużaw mill-ġdid għal finijiet kummerċjali jew mhux kummerċjali. Filwaqt li jkun iffaċilitat l-użu mill-ġdid, l-entitajiet tas-settur pubbliku għandhom ikunu konformi għal kollox mar-regoli Ewropej u nazzjonali dwar il-protezzjoni tad-dejta. L-entitajiet tas-settur pubbliku huma mħeġġa jidentifikaw ir-riżorsi tagħhom ta’ informazzjoni f’format stabbli u jagħmluhom disponibbli faċilment u malajr. F’dan ir-rigward, ir-reġistri tar-riżorsi ta' informazzjoni u l-portali tal-ISP nazzjonali huma għodod importanti. Il-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u s-settur privat hija importanti u għandhom jiġu mħeġġa is-sħubija u l-innovazzjoni. Il-Kummissjoni se tippromwovi l-iskambju tal-prattiki tajbin f’miżuri li jiffaċilitaw l-użu mill-ġdid bejn l-Istati Membri, b’mod partikolari permezz ta’ grupp ta’ esperti tal-PSI. Se tikkontribwixxi sabiex tqajjem kuxjenza u skjerament tal-politiki għall-użu mill-ġdid permezz ta’ proġetti bħall-pjattaforma tal-PSI. 5) L-iżgurar tal-kompetizzjoni ġusta bejn l-entitajiet tas-settur pubbliku u l-utenti mill-ġdid L-entitajiet tas-settur pubbliku għandhom jiżguraw il-kundizzjonijiet għall-ħruġ tal-liċenzji għall-utenti mill-ġdid privati – filwaqt li jkunu evitati diskriminazzjoni, sussidji doppji u d-drittijiet esklussivi – saħansitra jekk ikunu f’kompetizzjoni mal-utenti mill-ġdid fis-suq. Id-Direttiva tħalli f’idejn l-Istati Membri sabiex jiddefinixxu l-kompiti pubbliċi tal-entitajiet tas-settur pubbliku. Madankollu, f’xi każijiet il-linja bejn il-kompiti pubbliċi u l-attivitajiet tas-suq tal-entitajiet tas-settur pubbliku mhijiex ċara. Hemm każijiet ukoll fejn il-kompiti pubbliċi huma definiti b’tali mod li jkopru firxa wiesgħa ħafna ta’ attivitajiet u jokkupaw kważi s-suq kollu tas-servizzi tal-PSI li għandhom valur miżjud. Dawn is-sitwazzjonijiet jisgħu faċilment iwasslu għal sussidji doppji, fejn entità tas-settur pubbliku tuża l-informazzjoni "bażika" tagħha sabiex tipprovdi iktar servizzi li jkollhom valur miżjud minħabba kundizzjonijiet li jkunu favorevoli meta mqabbla ma' dawk offruti mill-kompetituri. Huwa diffiċli ħafna għall-utenti mill-ġdid privati sabiex jikkompetu mal-entitajiet tas-settur pubbliku f’dawn iċ-ċirkostanzi. Sabiex jiżguraw il-kompetizzjoni ġusta u n-nondiskriminazzjoni, skont l-Artikolu 10(2) tad-Direttiva, jekk l-entitajiet pubbliċi jagħmlu użu mill-ġdid tad-dokumenti tagħhom sabiex jipproduċu servizzi li jkollhom il-valur miżjud u jikkompetu ma’ utenti oħra mill-ġdid, għandhom japplikaw l-istess tariffi u kundizzjonijiet oħra għal kollha kemm huma. Separazzjoni tal-kontijiet għall-kompiti pubbliċi u għall-attivitajiet tas-suq tal-entitajiet tas-settur pubbliku tgħin sabiex jinkiseb dan il-għan. Ukoll, filwaqt li l-Istati Membri jistgħu jiddefinixxu l-kompiti pubbliċi tal-entitajiet tas-settur pubbliku, għandhom iqisu ċerti limiti u kriterji ffissati mil-liġi tal-Komunità Ewropea kif inhuma interpretati mill-QEĠ[19]. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex jiddefinixxu l-kompiti pubbliċi b'tali mod li jippermettu l-użu mill-ġdid massimu tal-PSI, u għandha tħeġġeġ prattiki ġodda u tikkontrolla l-iżviluppi f'dan il-qasam. Regoli tal-Kompetizzjoni, fejn applikabbli, jistgħu jkollhom rwol importanti u kumplementari sabiex jikkontribwixxu għall-ftuħ potenzjali tal-użu mill-ġdid tal-PSI, billi jiżguraw li l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni ikun miftuħ għall-atturi potenzjali kollha fis-suq fuq bażi nondiskriminatorja, li tkun konsistenti mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva. 6) Riżoluzzjoni tal-kunflitti L-utenti mill-ġdid jiddependu normalment mis-sorsi tagħhom u ma jridux iqajmu lmenti dwar l-entitajiet tas-settur pubbliku, li jistgħu jkunu l-uniċi l-fornituri tal-PSI. Proċeduri formal tal-qorti jistgħu jkunu twal u għaljin. Mekkaniżmi effiċjenti għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti, mhux għaljin u indipendenti għandhom għalhekk ikunu disponibbli. Uħud mill-Istati Membri (eż. Franza, is-Slovenja u r-Renju Unit) implimentaw mekkaniżmi bħal dawn, li rriżultaw f’żieda tal-għadd ta' lmenti. Id-Direttiva titlob li l-mezzi ta’ rimedju jkunu disponibbli imma tħalli f’idejn l-Istati Membri sabiex jiddeċiedu dwar il-prattiki fihom infushom. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri sabiex iwaqqfu l-mekkaniżmi ta’ kif jiġu ttratti l-ilmenti dwar il-PSI u se tikkontrolla l-iżviluppi f’dan il-qasam. Sommarju tal-punti ewlenin sabiex tittieħed azzjoni L-Istati Membri għandhom: - Jiżguraw implimentazzjoni u applikazzjoni sħaħ u tajbin tad-Direttiva - Itemmu arranġamenti esklussivi kif indikati mid-Direttiva - Japplikaw il-ħruġ tal-liċenzji u l-mudelli tat-tariffi li jiffaċilitaw l-użu mill-ġdid tal-PSI - Jiżguraw kompetizzjoni ġusta bejn l-entitajiet tas-settur pubbliku u l-utenti mill-ġdid Barra minn dan, l-Istati Membri huma mħeġġa jippromwovu l-identifikazzjoni u d-disponibiltà li hemm diġà ta’ riżorsi ta’ informazzjoni u jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ riżoluzzjoni ta’ kunflitti ta’ malajr u mhux għaljin. Il-Kummissjoni għandha: - Timmonitorja mill-qrib l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni tad-Direttiva - Teżamina l- arranġamenti esklussivi (2009-10) b’mod partikolari - Tanalizza l-argument ekonomiku għall-kosts marġinali - Tħeġġeġ l-iskambju ta’ prattiki tajbin (politiki proattivi dwar l-użu mill-ġdid, kompiti pubbliċi, riżoluzzjoni tal-kunflitt) - Tkompli tirrevedi sal-2012 , akkumpanjata fejn huwa xieraq minn proposta għal emendi għad-Direttiva. 6. KONKLUŻJONIJIET Id-Direttiva PSI introduċiet il-kundizzjonijiet bażiċi sabiex tiffaċilita l-użu mill-ġdid tal-PSI madwar l-UE. Sar progress minn meta ġiet adottata. Ġie permess l-użu kummerċjali mill-ġdid tal-PSI, tkissru l-monopolji, ġew introdoti l-kundizzjonijiet għall-kummerċ ġust, il-prezzijiet niżlu u hemm iktar trasparenza. Għalhekk il-progress u l-implimentazzjoni tad-Direttiva mhumiex l-istess fl-Istati Membri. Għad hemm ostakli kbar. Dawn jinkludu tentattivi mill-entitajiet tas-settur pubbliku sabiex iżidu l-irkupru tal-ispiża, kontra l-benefiċċji għall-ekonomija iktar wiesgħa, kompetizzjoni bejn is-settur pubbliku u privat, kwistjonijiet prattiki li jxekklu l-użu mill-ġdid, bħalma huwa n-nuqqas ta' informazzjoni disponibbli fil-PSI, u l-ispirtu tal-entitajiet tas-settur pubbliku li jonqsu milli jirrealizzaw il-potenzjal ekonomiku. Il-progress li sar mill-Istati Membri bħala rimedju għal dawn il-problemi għandu bżonn ikun immonitorjat u vvalidat qabel il-Kummissjoni tista' tqis emendi leġiżlattivi għad-Direttiva PSI. L-Istati Membri għandhom bżonn jitfgħu l-attenzjoni tagħhom issa fuq l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni sħaħ u korretti tad-Direttiva, itemmu l-arranġamenti esklussivi, japplikaw il-ħruġ tal-liċenzji u l-mudelli tat-tariffi li jiffaċilitaw id-disponibbiltà u l-użu mill-ġdid tal-PSI, jiżguraw kundizzjonijiet indaqs għall-entitajiet pubbliċi għall-użu mill-ġdid tad-dokumenti tagħhom u utenti oħra mill-ġdid, u jippromwovu mekkaniżmi mhux għaljin għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti. Sal-2012 il-Kummissjoni għandha tagħmel reviżjoni meta għandha tkun disponibbli iktar evidenza fuq l-impatt, l-effetti u l-applikazzjoni tad-Direttiva u se tqis l-emendi leġiżlattivi f'dak l-istadju, filwaqt li jitqies il-progress li sar fl-istess ħin fl-Istati Membri. [1] Id-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Novembru 2003 dwar l-użu mill-ġdid ta' informazzjoni tas-settur pubbliku, ĠU L 345/90, 31.2003. [2] Study on Measuring European Public Sector Information Resources (MEPSIR), Helm et al ., 6/2006. [3] Stmat li jlaħħaq EUR 6.5 biljun fl-2007; Komunikazzjoni tal-Kummissjoni 23.9.2008 dwar ir-reviżjoni tar-Regolament (KE) Nru 717/2007, COM(2008) 579 finali. [4] http://www.instat.com/press.asp?ID=2343&sku=IN0804074ID, 25.6.2008. [5] The commercial use of public information (CUPI), OFT, 12/2006 . [6] In-nuqqas ta’ komunikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-miżuri ta' traspożizzjoni li jikkonċernaw inizjalment lil BE, CZ, DE, ES, IT, CY, LV, LT, LU, MT, NL, AT, PT, u HU u n-nuqqas ta' konformità tal-miżuri nazzjonali tat-traspożizzjoni tad-direttiva fir-rigward tal-IT, PL u SE [7] Fir-rigward ta’ AT, BE, ES u LU. [8] ĠU L 107, 20.4.2006, p. 38. [9] Assessment of the Re-use of Public Sector Information (PSI) in the Geographical Information, Meteorological Information and Legal Information sectors, MICUS, 12/2008. [10] Idem. [11] Stqarrija għall-istampa tas-Serda GFII, 27.1.2009. [12] Riżultati tal-konsultazzjonijiet u l-kontributi individwali jinsabu fis-sit http://ec.europa.eu/information_society/policy/psi/index_en.htm. [13] Valutazzjoni tal-Impatt Ekonomiku u Soċjali tad-Dominju Pubbliku fis-Soċjetà tal-Informazzjoni, Rightscom, 4/2009. [14] COM(2007) 56 finali [15] COM(2008) 513 finali. [16] L-Artikolu 11(2) u (3) tad-Direttiva. [17] Models of Public Sector Information Provision via Trading Funds, Newbery et al ., 2/2008. [18] C(2008)36, 6/2008. [19] It-terminu "kompitu pubbliku" huwa relatat ma' servizzi pubbliċi jew servizzi fl-interess ekonomiku ġenerali, u ma jinstax jinqaleb f'xi ilsna (eż. mission de service public bil-Franċiż). Il-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea fuq bażi ta' każ b'każ jekk ċerti attivitajiet fl-Istati Membri jistgħu jitqiesu li huma dawn is-servizzi u tiffissa ċerti kriterji, bħalma hija l-universalità u l-kontinwità tas-servizz, rati uniformi tat-tariffi u termini ugwali.