MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 81/111

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar ir-“Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni”

(COM(2017) 285 final)

(2018/C 081/15)

Relatur: Paulo BARROS VALE

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 5.7.2017 Bażi legali Artikolu 304 tat-TFUE Sezzjoni kompetenti Sezzjoni Speċjalizzata għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum Adottata fis-sezzjoni 4.10.2017 Adottata fil-plenarja 18.10.2017 Sessjoni plenarja Nru 529 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 177/1/3

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-kontenut tar-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni (1), u jappoġġjah b’mod ġenerali. Madankollu, huwa jesprimi xi tħassib dwar il-kuntest attwali u dwar dak li jaħseb li tista’ tkun il-politika tal-kompetizzjoni Ewropea.

1.2. Il-KESE jilqa’ l-isforzi li saru mill-Kummissjoni biex tiżgura l-ħarsien tar-regoli, li jikkontribwixxu għal ambjent ta’ kompetizzjoni leali u ħielsa, kif ukoll għall-iżvilupp ta’ kooperazzjoni internazzjonali.

1.3. Il-KESE jemmen li l-politika tal-kompetizzjoni jistħoqqilha definizzjoni aħjar u f’ħafna każijiet tkun maqtugħa mill-politiki l-oħrajn tal-Unjoni li jinfluwenzawha. Hemm għadd ta’ problemi li jiltaqgħu magħhom in-negozji u l-konsumaturi li jmorru lil hinn mill-kwistjonijiet trattati mill-Kummissjoni b’rabta mal-politika tal-kompetizzjoni, u li jaffettwaw is-suq intern, pereżempju dawk relatati mat-tassazzjoni.

1.4. Il-Kummissjoni għandha setgħat limitati, iżda għandha s-setgħa tal-inizjattiva u tista’ tkun aktar ambizzjuża fl-implimentazzjoni tagħha, kemm fir-relazzjoni bejn il-qasam tal-kompetizzjoni u d-diversi politiki Ewropej kif ukoll b’rabta mal-attivitajiet tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni (ANK). Il-politika Ewropea kif ukoll il-politiki nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom ikunu allinjati perfettament sabiex il-Kummissjoni u l-ANK ikunu jistgħu jwettqu ħidma aktar siewja.

1.5. Kuljum naraw li ċerti gruppi jintlaqtu b’mod negattiv mill-kompetizzjoni, b’mod speċjali l-SMEs u l-konsumaturi: il-prattiki kummerċjali tal-gruppi ta’ distribuzzjoni kbar, li jeqirdu kumpaniji iżgħar bħala riżultat ta’ negozjati aggressivi, u li jillimitaw l-għazla tal-konsumatur; il-formuli mhux ċari tal-iffissar tal-prezzijiet, pereżempju fir-rigward tal-prezzijiet tal-enerġija u tal-fjuwil, li jaffettwaw lin-negozji u lill-konsumaturi; il-prattiki ta’ dumping li nkomplu naraw, b’mod partikolari fis-settur tad-distribuzzjoni u tat-trasport, huma kwistjonijiet li għandhom jiġu mmonitorjati u miġġielda b’mod kostanti mill-ANK kompetenti u mill-Kummissjoni.

1.6. Waqt li jista’ jkun hemm il-perċezzjoni li s-setgħa tal-gruppi l-kbar tista’ twassal għal distorsjonijiet fil-kompetizzjoni, il-Kummissjoni ħadet passi biex tappoġġja l-fużjonijiet u l-konċentrazzjonijiet, li tabilħaqq ħolqu ġganti industrijali. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tistabbilixxi rimedji tassew effettivi f’dawn il-każijiet u biex tissorvelja mill-qrib l-attivitajiet tal-gruppi l-kbar, sabiex tiżgura l-ħarsien tar-regoli u l-interessi tal-konsumaturi u l-SMEs.

1.7. Fid-dawl tat-Trattat, mhuwiex possibbli li ssir armonizzazzjoni tal-politiki tat-tassazzjoni. Id-differenzi fit-tassazzjoni, kemm dik diretta kif ukoll indiretta, xi kultant jaffettwaw lill-intrapriżi u lill-konsumaturi u jaggravaw l-assimetriji. Il-KESE jtenni li l-politika tal-kompetizzjoni għandha tiżgura li jittaffew id-distorsjonijiet li jirriżultaw mit-tassazzjoni, sakemm l-Ewropa żżomm it-tassazzjoni bħala kompetenza nazzjonali.

1.8. Il-kooperazzjoni internazzjonali ġiet żviluppata bin-negozjar ta’ diversi ftehimiet. Il-KESE jsejjaħ biex jiġu segwiti alleanzi reali u biex il-ftehimiet konklużi jirriflettu d-diskussjonijiet profondi li diġà jeżistu dwar il-kontenut tal-ftehimiet kummerċjali.

2. Kontenut tar-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni

2.1. Ir-rapport jippreżenta, b’mod ġenerali, il-miżuri adottati mill-Kummissjoni fil-qasam tal-politika tal-kompetizzjoni, bħala sinteżi ta’ dokument ta’ ħidma aktar wiesa’ dwar l-azzjoni mwettqa fl-2016 (2).

2.2. Il-President tal-Kummissjoni Ewropea, Jean-Claude Juncker, għamel referenza għall-importanza tal-politika tal-kompetizzjoni fid-diskors tiegħu tal-2016 dwar l-istat tal-Unjoni: “Li jkun hemm kundizzjonijiet ugwali jfisser li fl-Ewropa, il-konsumaturi huma protetti kontra l-kartelli u l-abbużi minn kumpaniji b’saħħithom. […] Il-Kummissjoni tissorvelja din il-korrettezza. Dan huwa l-aspett soċjali tal-liġi tal-kompetizzjoni.”

2.3. Ir-rapport jitqassam f’6 partijiet: Introduzzjoni; L-iżgurar ta’ kundizzjonijiet ekwi għal kulħadd: kif il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat jgħin sabiex jindirizza l-isfida; It-tisħiħ tal-kompetizzjoni u l-innovazzjoni tul is-Suq Uniku Diġitali; It-twassil ta’ Suq Uniku li jsaħħaħ liċ-ċittadini u n-negozji tal-UE; L-isfruttar tal-potenzjal tal-Unjoni tal-Enerġija Ewropea u l-Ekonomija Ċirkolari; u L-iffurmar ta’ kultura ta’ kompetizzjoni Ewropea u globali.

2.4. Il-KESE jappoġġja b’mod ġenerali l-kontenut tar-rapport. Madankollu, huwa jikkritika l-affermazzjoni, fit-taqsima intitolata “Iż-żamma ta’ djalogu interistituzzjonali produttiv”: “Ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat jippreservaw ukoll kundizzjonijiet ekwi bejn banek li jirċievu għajnuna mill-Istat u banek li ma jirċevux”. Ġew imposti xi kundizzjonijiet fuq il-banek li rċevew l-għajnuna mill-Istat, iżda ma jistax jingħad li ġew ippreservati kundizzjonijiet ekwi bejn dawk li rċevew l-għajnuna mill-Istat u l-oħrajn. Id-distorsjoni fil-kompetizzjoni teżisti u l-miżuri korrettivi ftit li xejn jgħinu biex tinstab soluzzjoni għaliha.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon ir-Rapport tal-2016 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni, li jiffoka fuq suġġetti ta’ importanza kbira fil-ħajja tal-intrapriżi u taċ-ċittadini.

3.2. In-nisġa intraprenditorjali Ewropea hija msawra fil-biċċa l-kbira minn SMEs. Dawn huma l-pilastru tal-ekonomija Ewropea u, minħabba d-daqs tagħhom, huma l-aktar vulnerabbli għall-kompetizzjoni inġusta.

3.3. Fis-settur tal-bejgħ bl-imnut, l-SMEs b’mod partikolari jintlaqtu mill-abbużi ta’ pożizzjoni dominanti min-naħa tal-gruppi l-kbar tad-distribuzzjoni li, bl-użu tas-setgħa ta’ negozjar qawwija tagħhom u kontra kull regola tal-kompetizzjoni, jużaw prattiki abbużivi fin-negozjati tagħhom li jkomplu jeqirdu lill-produtturi ż-żgħar u lin-negozji ż-żgħar u jinfluwenzaw ukoll l-għażliet u l-interessi tal-konsumaturi. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni tinkludi f’rapporti futuri dwar il-kompetizzjoni l-analiżi dwar il-funzjonament tal-ktajjen tal-provvista tal-ikel.

3.4. L-azzjoni tal-ANK hija ta’ importanza kbira sabiex jiġu indirizzati l-abbużi ta’ pożizzjoni dominanti u prattiki oħrajn antikompetittivi. Il-kapaċità mil-lat ta’ riżorsi, ħiliet u indipendenza tal-attivitajiet tal-ANK ġiet analizzata mill-Kummissjoni u huwa mistenni li jiġu adottati miżuri b’risposta għall-konstatazzjoni li huwa possibbli li tissaħħaħ l-effettività tagħhom. Il-KESE jtenni li l-ANK jistgħu u jeħtieġ li jieħdu attitudni aktar preventiva milli reattiva wara lmenti mill-operaturi jew konsumaturi, b’mod partikolari f’dak li jikkonċerna prattiki ta’ abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, li jseħħu b’mod kostanti fil-laqgħat marbutin man-negozjati. Il-monitoraġġ tan-negozjati jista’ jikkontribwixxi sabiex jiġu evitati ċerti abbużi ta’ pożizzjoni dominanti, sabiex b’hekk jiġu protetti l-operaturi ż-żgħar u l-konsumaturi.

3.5. Huwa partikolarment f’dan il-qasam li huwa importanti li jiġi żgurat infurzar effettiv tad-dritt tad-danni għall-vittmi ta’ prattiki antikompetittivi, peress li la d-Direttiva 2014/104/UE tas-26 ta’ Novembru 2014 u lanqas ir-Rakkomandazzjoni dwar il-prinċipji komuni għal mekkaniżmi ta’ rimedju kollettiv f’tilwim li jikkonċerna ksur tal-liġijiet tal-kompetizzjoni ma kienu kapaċi jipprovdu r-rimedju kollettiv meħtieġ għad-drittijiet tal-vittmi ta’ ksur bħal dan.

3.6. Kien hemm fużjonijiet u konċentrazzjonijiet f’diversi setturi, li ħolqu “ġganti”, li jistgħu jikkundizzjonaw il-mod kif jaħdem is-suq u jjxekklu r-regoli tal-kompetizzjoni. Il-Kummissjoni ntalbet tieħu pożizzjoni dwar uħud minn dawn il-proċeduri. Fil-prattika, ftit ġew blukkati u l-miżuri korrettivi imposti, bħala kumpens għall-awtorizzazzjoni, ma ssodisfawx l-aspettativi. Minn naħa waħda, il-Kummissjoni ġustament tieħu azzjoni kontra l-kartelli, iżda minn naħa oħra tawtorizza fużjonijiet u akkwiżizzjonijiet mingħajr miżuri ta’ kumpens. Il-KESE jesprimi tħassib dwar il-periklu potenzjali tal-ħolqien ta’ gruppi kbar f’xi setturi, li jista’ jirriżulta f’distorsjonijiet serji tal-kompetizzjoni, il-qerda ta’ għadd ta’ SMEs, u l-ikkundizzjonar tal-għażliet tal-konsumaturi. Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni tkun viġilanti.

3.7. Id-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni li jirriżultaw mir-relazzjonijiet esterni tal-Unjoni jolqtu kemm l-importazzjonijiet kif ukoll l-esportazzjonijiet. Fil-fatt, rajna d-dħul fis-suq ta’ prodotti minn pajjiżi fejn jippersistu prattiki ta’ dumping soċjali, prattiki ambjentali abbużivi u saħansitra għajnuna mill-Istat li skont ir-regoli Ewropej titqies bħala illegali. Barra minn hekk, l-intrapriżi Ewropej li jikkonformaw mal-istandards isibuha diffiċli biex ikollhom aċċess għal swieq oħrajn peress li huwa impossibbli biċ-ċar li jlaħħqu mal-prezzijiet tal-kompetituri minn pajjiżi b’leġislazzjoni aktar favorevoli jew b’kontrolli ineffettivi b’rabta mar-rispett ta’ din il-leġislazzjoni.

3.8. Madankollu, id-distorsjoni tal-kompetizzjoni tista’ tirriżulta wkoll mir-regoli tal-Unjoni stess. Eżempju ta’ dan huwa r-Regolament REACH (Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of Chemicals – Ir-Reġistrazzjoni, il-Valutazzjoni, l-Awtorizzazzjoni u r-Restrizzjoni ta’ Sustanzi Kimiċi) li ser japplika, sa mill-31 ta’ Mejju 2018, għal intrapriżi li jimmanifatturaw jew iqiegħdu fis-suq sustanzi kimiċi waħedhom jew f’taħlitiet jew artikli fi kwantitajiet li jaqbżu t-tunnellata fis-sena. Dan ir-Regolament jobbliga lill-intrapriżi jressqu reġistru ta’ sustanzi kimiċi waħedhom jew f’taħlitiet jew artikli fi kwantitajiet li jaqbżu t-tunnellata fis-sena quddiem l-ECHA (Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi), flimkien mal-ħlas tat-tariffa rispettiva. Ir-reġistrant jitqies bħala d-detentur leġittimu tar-rapport, li b’hekk jippermetti li l-informazzjoni li tinsab fih tinqeleb fi prodott li jiġi kkummerċjalizzat fis-suq mill-ewwel reġistranti, ġeneralment l-akbar kumpaniji li jkunu l-aktar b’saħħithom ekonomikament. Fil-prattika, meta kumpanija tipprova tirreġistra mal-ECHA, tiġi infurmata li għandha tikkuntattja lir-reġistrant prinċipali li sussegwentement jagħti informazzjoni dwar kemm tiswa l-awtorizzazzjoni biex tiġi aċċessata l-informazzjoni ddepożitata u li tista’ tilħaq għexieren jew mijiet ta’ eluf ta’ euro għal kull sustanza. Huwa stabbilit li r-reġistrazzjonijiet li jitressqu skont ir-Regolament għal mill-inqas 12-il sena jistgħu jintużaw minn manifatturi jew importaturi oħrajn għal skopijiet ta’ reġistrazzjoni. Madankollu, fil-prattika, malli r-Regolament REACH jiġi applikat bis-sħiħ għas-sustanzi kollha prodotti jew imqiegħda fis-suq fi kwantitajiet ta’ aktar minn tunnellata fis-sena, l-ewwel reġistranti jitolbu lill-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju l-ħlas ta’ somom kbar jew saħansitra perċentwali mill-bejgħ, sabiex jagħtuhom l-hekk imsejħa “ittra ta’ aċċess” għall-informazzjoni li pprovdew lill-ECHA, li għandha tkun pubblika u aċċessibbli mingħajr ħlas għaċ-ċittadini u n-negozji kollha tal-UE, sabiex b’hekk jintlaħaq l-għan tal-ħolqien tagħha, il-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem u tal-ambjent. F’dan il-każ, ir-regolamentazzjoni maħsuba bil-għan li tittejjeb il-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem jew tal-ambjent fil-konfront ta’ riskji li jistgħu jirriżultaw mill-użu ta’ prodotti kimiċi, tista’ toħloq ostakli għad-dħul fis-suq ta’ intrapriżi ġodda u għall-moviment liberu tas-sustanzi kimiċi, bir-riżultat li tiġi ristretta l-kompetizzjoni u jkun hemm abbuż ta’ pożizzjoni dominanti minn intrpriżi akbar. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jsiru evalwazzjoni u rieżami tar-Regolament REACH sabiex jitneħħew l-ostakli potenzjali għall-kompetizzjoni li jseħħu meta jiġi applikat dan ir-regolament.

3.9. Il-kwistjoni tal-konċentrazzjonijiet tal-banek u tal-għajnuna mill-Istat lill-banek għadha fuq l-aġenda. Il-kriżi finanzjarja reċenti u l-impatt tagħha fuq l-ekonomija reali u fuq il-fiduċja fis-suq ipoġġu taħt skrutinju kostanti l-prattiki tal-industrija fis-settur, minħabba biża’ leġittima ta’ sitwazzjonijiet ġodda gravi. L-għajnuna temporanja mill-Istat lill-banek salvat lis-settur finanzjarju minn kollass. Il-banek ġarrbu telf sostanzjali matul il-kriżi finanzjarja u issa l-marġnijiet tal-profitti tagħhom naqsu, minħabba l-livell tal-ispreads ipprattikati attwalment. Bir-ristrutturar tas-settur, rajna l-għejbien ta’ xi istituzzjonijiet iżda wkoll konċentrazzjonijiet li jistgħu jkunu ta’ tħassib, mhux biss għall-istabbiltà tas-settur finanzjarju f’każ ta’ kundizzjonijiet ta’ kriżi, iżda b’mod speċjali għall-possibbiltà ta’ distorsjoni tal-kompetizzjoni minħabba d-daqs ta’ dawn il-gruppi ġodda. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex toqgħod attenta u tkun viġilanti fir-rigward ta’ abbużi ta’ pożizzjoni dominanti li jistgħu jagħmlu ħsara lill-interessi tal-konsumaturi u lill-finanzjament tal-intrapriżi, b’mod speċjali l-SMEs.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. L-għajnuna mill-Istat

4.1.1. L-għajnuna mill-Istat hija għodda importanti għall-iżvilupp, peress li tippermetti l-konverġenza tar-reġjuni żvantaġġati, u l-promozzjoni tal-impjieg u tal-ekonomija. Ir-riżorsi skarsi għandhom jintużaw sew mingħajr ma jmorru kontra l-prattiki tajbin tal-kompetizzjoni.

4.1.2. Il-KESE jtenni l-fehma tiegħu li l-immodernizzar li jinsab għaddej tal-għajnuna mill-Istat għandu jkun illimitat għall-proposti tal-Istrateġija Ewropa 2020, tal-politika ta’ koeżjoni u tal-politika tal-kompetizzjoni, sabiex tiġi mħarsa l-importanza tal-għajnuna mill-Istat f’setturi li jgħinu fl-iżvilupp tal-Ewropa u s-servizzi pubbliċi li jissodisfawu bżonnijiet soċjali.

4.1.3. L-immodernizzar tal-għajnuna mill-Istat diġà ġie appoġġjat mill-KESE fil-passat. Il-KESE issa jilqa’ b’mod favorevoli l-obbligu tal-awtoritajiet responsabbli għall-għoti ta’ għajnuna li jagħtu informazzjoni dwar l-għajnuna mogħtija li tkun taqbeż l-ammont ta’ EUR 500 000 (3).

4.1.4. Din l-informazzjoni tagħti tweġiba għad-diffikultajiet li jjkollhom iċ-ċittadini tal-UE li jqisu li mhumiex infurmati biżżejjed dwar l-għajnuna mill-Istat mogħtija (4). Issa għandha tiġi żvelata din il-possibbiltà ta’ konsultazzjoni u kull informazzjoni oħra dwar ir-regoli tal-għoti u l-irkupru tal-għajnuna, sabiex tiġi promossa t-trasparenza fl-użu tal-fondi pubbliċi.

4.1.5. Il-KESE jappoġġja l-azzjoni tal-Kummissjoni f’dak li jirrigwarda l-ġlieda kontra l-għajnuna mill-Istat mogħtija permezz ta’ deċiżjonijiet tat-taxxa antiċipati u li jagħtu benefiċċji tat-taxxa illegali, kif ukoll l-adozzjoni ta’ pakkett kontra l-evitar tat-taxxa bil-għan li jiġi ggarantit li l-intrapriżi jħallsu t-taxxi fil-post fejn jagħmlu l-profitti tagħhom u li jiġi evitat ippjanar aggressiv tat-taxxa (5).

4.2. Suq Uniku Diġitali

4.2.1. Biż-żieda tan-netwerk tal-broadband, is-suq tas-servizzi diġitali jassumi importanza akbar fil-ħajja tal-intrapriżi u ċ-ċittadini Ewropej. Il-kummerċ elettroniku qiegħed jintuża dejjem aktar u l-politika tal-kompetizzjoni taħdem sabiex tiżgura li s-suq jaħdem, filwaqt li tipproteġi lill-konsumaturi u tiggarantixxi li l-aktar intrapriżi b’saħħithom ma jdurux mar-regoli.

4.2.2. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tkompli taħdem dwar l-imblokki ġeografiċi għall-kummerċ elettroniku peress li jistgħu jikkostitwixxu ostaklu għall-ħolqien ta’ suq uniku diġitali ġenwin. Fis-suq globali ma jista’ jkun hemm l-ebda forma ta’ trattament diskriminatorju tal-klijenti abbażi tal-lokalità tagħhom.

4.2.3. Is-suq diġitali huwa ddominat minn ċerti ġganti teknoloġiċi. Li jiġi żgurat l-aċċess tal-konsumaturi għall-aqwa prodotti u l-aqwa prezzijiet, u li jiġi żgurat id-dħul fis-suq ta’ prodotti ġodda u intrapriżi kompetituri ġodda, hija sfida.

4.2.4. Ċerti pjattaformi tal-prenotazzjonijiet onlajn bħalissa huma preokkupazzjoni kbira għal-lukandiera, minħabba l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti li għandhom fuq il-prenotazzjonijiet tal-ivvjaġġar. Dawn il-pjattaformi jimponu tariffi li huma konsiderevolment ogħla minn dawk tal-aġenziji tal-ivvjaġġar u saħansitra jobbligaw lil-lukandiera jiċċarġjaw l-istess prezzijiet għall-istess tip ta’ kamra f’kull mezz ta’ bejgħ. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tinvestiga l-klawżoli ta’ parità u t-tariffi applikati li huma ta’ theddida għall-kompetizzjoni ħielsa fis-settur.

4.2.5. Il-Kummissjoni ssoktat bil-ħidma tagħha ta’ investigazzjoni tal-prattiki ta’ Google (il-funzjonament tal-magna tat-tiftix, ir-restrizzjonijiet li l-intrapriża timponi fuq il-kapaċità ta’ ċerti siti web ta’ partijiet terzi li juru reklami assoċjati ma’ tiftix għall-kompetituri ta’ Google, l-impożizzjoni ta’ kundizzjonijiet restrittivi fuq manifatturi ta’ apparat Android u fuq l-operaturi ta’ netwerks ċellulari) u Amazon (ftehimiet mal-edituri) li jistgħu jikkostitwixxu ksur tar-regoli tal-antitrust. Dan l-aħħar Google weħlet multa rekord ta’ EUR 2,4 biljun, minħabba abbuż tal-pożizzjoni dominanti tagħha fis-suq tal-magni tat-tiftix, billi tat vantaġġ illegali lil prodott ieħor ta’ Google, is-servizz tagħha stess ta’ tqabbil tal-prezzijiet.

4.2.6. Google għandha pożizzjoni dominanti bħala magna tat-tiftix u l-Kummissjoni għandha tiżgura li r-riżultati tat-tiftix ma jippreżentawx riżultati parzjali li jistgħu jillimitaw l-għażliet tal-utenti tal-informazzjoni. Il-Kummissjoni għandha tinvestiga wkoll l-prattiki tas-sit web Booking.com, li jabbuża mill-pożizzjoni dominanti tiegħu u jippreġudika r-riżultati tat-tiftix b’rabta mat-turiżmu Ewropew, li b’mod partikolari jagħmel impatt negattiv fuq is-swieq u l-intrapriżi ta’ daqs żgħir.

4.2.7. Is-settur tat-telekomunikazzjoni huwa ta’ importanza speċjali fil-ħajja tal-konsumaturi u l-intrpriżi. Il-KESE jiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-fatt li għad m’hemmx suq miftuħ u kompetittiv f’dan il-qasam. Konsegwentement, l-operaturi fis-settur tat-telekomunikazzjoni għadhom jadottaw prattiki li jmorru kontra l-kompetizzjoni ħielsa, billi jżidu l-prezzijiet waqt li jkun hemm kuntratt fis-seħħ mingħajr ma tingħata l-ebda informazzjoni minn qabel lill-konsumatur li tippermettilu joħroġ minn dak il-kuntratt, skont kif huwa previst mil-liġi. Din iż-żieda fil-prezzijiet inħasset b’mod speċjali bit-tmiem tas-servizzi tar-roaming li, fil-prattika, wasslet għal żieda ġenerali tat-tariffi, li taffettwa b’mod negattiv lil dawk kollha li ma jivvjaġġawx.

4.3. Suq tal-enerġija u tal-ekonomija ċirkolari

4.3.1. Minkejja l-ħidma li saret f’dawn l-aħħar snin, għadu ma ġiex ikkompletat is-suq uniku tal-enerġija. Il-prezz għoli tal-enerġija, b’mod speċjali f’ċerti pajjiżi, għandu piż konsiderevoli fuq il-baġit tal-familji u l-intrapriżi, filwaqt li l-liberalizzazzjoni tas-swieq ma wasslitx għal tnaqqis sinifikanti tat-tariffi. Dawn il-prezzijiet iżommu lill-Ewropa f’sitwazzjoni ta’ żvantaġġ mil-lat tal-ispejjeż tal-enerġija, meta mqabbla mal-biċċa l-kbira tal-kompetituri globali tagħha.

4.3.2. Iż-żieda fl-effiċjenza enerġetika u l-investiment fl-enerġiji rinnovabbli għandhom ikomplu jkunu ideat ċentrali għal Ewropa aktar kompetittiva u sostenibbli, minkejja l-preokkupazzjonijiet ambjentali li jqumu fir-rigward tat-trattament tal-iskart involut fl-użu ta’ din it-teknoloġija (pereżempju, il-batteriji u ċ-ċelloli fotovoltajċi). L-enerġiji rinnovabbli, minkejja l-avvanzi teknoloġiċi, għadhom ma jinsabux fi stat ta’ żvilupp li jippermettilhom jikkompetu mal-enerġiji fossili u nukleari, iżda jistħoqqilhom li jkomplu jingħataw appoġġ sabiex jikkompetu f’suq aktar ġust.

4.3.3. L-enerġiji rinnovabbli mhumiex biss sors ta’ enerġija nadifa. Għandhom jitqiesu wkoll bħala opportunità ta’ żvilupp għall-komunitajiet lokali li fl-istess ħin isiru konsumaturi u produtturi tal-enerġija, permezz ta’ mudell deċentralizzat ta’ produzzjoni tal-enerġija li jkun ta’ benefiċċju għall-komuniajiet lokali.

4.3.4. It-teknoloġija evolviet u l-produzzjoni tal-enerġija solari fotovoltajka saret aktar aċċessibbli għall-kumpaniji u l-familji li jixtiequ jinstallaw l-impjanti tal-enerġija tagħhom, iżda l-għoti tal-liċenzji għall-installazzjoni tal-enerġija huwa limitat għal ċertu livell ta’ enerġija, li jista’ jillimita l-attraenza ta’ dak l-investiment għal operaturi ta’ ċertu daqs li l-kont tagħhom tal-enerġija jista’ jitnaqqas ħafna jew kważi jiġi eliminat fix-xhur meta jkun hemm l-aktar espożizzjoni għax-xemx.

4.3.5. Min-naħa l-oħra, l-Ewropa għandha tkompli tissalvagwardja l-indipendenza enerġetika tagħha, billi ssaħħaħ il-konnessjonijiet biex tnaqqas l-espożizzjoni tagħha u żżid il-kompetizzjoni.

4.3.6. Il-KESE jtenni li għandha tingħata enfasi speċjali lill-isfidi ewlenin li tiffaċċja l-UE: — it-tnaqqis tal-ispejjeż tal-enerġija għall-familji u l-intrapriżi, b’benefiċċji ċari fil-livell soċjali, ekonomiku u ta’ kompetittività esterna għall-intrapriżi Ewropej; — il-promozzjoni tal-ħolqien ta’ politika Ewropea ġenwina fir-rigward tal-enerġija; — it-titjib tal-integrazzjoni tas-swieq tal-enerġija bil-promozzjoni tal-konnessjonijiet Ewropej; — li taqdi rwol ta’ tmexxija fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Pariġi sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet bveffett ta’ serra fil-kuntest tal-iżvilupp sostenibbli.

4.4. Kooperazzjoni internazzjonali

4.4.1. Fis-suq globali, l-Ewropa għadha ssofri minn kompetizzjoni inġusta minn pajjiżi bi prattiki soċjali u ambjentali abbużivi. Minbarra l-aspett soċjali importanti, id-distorsjoni tal-kompetizzjoni li tirriżulta mir-relazzjonijiet esterni tal-Unjoni tiġġustifika sforz qawwi lta’ diplomazija internazzjonali sabiex il-kumpaniji u l-konsumaturi jiġu protetti mid-distorsjonijiet li jeżistu fl-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet.

4.4.2. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-impenn tal-Kummissjoni biex tipparteċipa b’mod attiv f’korpi internazzjonali fil-qasam tal-kompetizzjoni, bħall-Kumitat tal-Kompetizzjoni tal-OECD, il-Bank Dinji, il-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp u n-Netwerk Internazzjonali tal-Kompetizzjoni.

4.4.3. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon ukoll l-impenn tal-Kummissjoni biex tinnegozja ftehimiet ta’ kummerċ ħieles mal-Armenja, il-Messiku, l-Indoneżja, il-Filippini u l-Ġappun, kif ukoll kooperazzjoni teknika ma’ ekonomiji emerġenti. Jiġbed ukoll l-attenzjoni għall-ħtieġa li dawn il-ftehimiet jippermettu mhux biss li tiġi bbilanċjata l-kompetizzjoni, biex b’hekk jiġu protetti l-intrapriżi u l-konsumaturi, iżda jikkontribwixxu wkoll għall-koeżjoni ekonomika u soċjali Ewropea.

Brussell, it-18 ta’ Ottubru 2017. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) COM(2017) 285 final.

(2) SWD(2017) 175 final.

(3) https://webgate.ec.europa.eu/competition/transparency/public/search/home?lang=mt

(4) “Perception and Awareness about transparency of State Aid” [Il-perċezzjoni u l-għarfien dwar it-trasparenza tal-għajnuna mill-Istat]. Ewrobarometru, Lulju 2016.

(5) http://ec.europa.eu/taxation_customs/business/company-tax/anti-tax-avoidance-package_en