Rapport Speċjali Assistenza mill-UE 
lill-UkrajnaMT 2016  Nru  32
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet:  eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa ( http://europa.eu ).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978-92-872-6326-1 ISSN 1831-0907 doi:10.2865/659229 QJ-AB-16-031-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-6379-7 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/4859 QJ-AB-16-031-MT-N
EPUB ISBN 978-92-872-6345-2 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/12679 QJ-AB-16-031-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
Assistenza mill-UE 
lill-Ukrajna
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 32
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u  tal-konformità tagħha f’dak li jirrigwarda 
oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmas -
simizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, 
l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla III — immexxija minn Karel Pinxten, Membru tal-QEA — li tispeċjalizza 
fl-oqsma ta’ nfiq tal-azzjoni esterna, is-sigurtà u l-ġustizzja. L-awditu tmexxa mill-Membru tal-QEA Szabolcs Fazakas, 
b’appoġġ minn Márton Baranyi, Attaché tal-kabinett tiegħu; Beatrix Lesiewicz, Maniġer Prinċipali, u Francis Joret, 
Maniġer  Prinċipali ad interim ; Christian Geoffroy, Kap tal-Kompitu; Alina Milasiute u  Balazs Kaszap, Awdituri.
Mix-xellug għal-lemin:  B. Kaszap, B. Lesiewicz, F. Joret, S. Fazakas, C. Geoffroy, A. Milasiute, M. Baranyi.

03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet u akronimi
I-VIII  Sommarju eżekuttiv
1-10  Introduzzjoni
1-3 Sfond ġeografiku u politiku
4-5 Sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja
6-7 Qafas ta’ kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna
8-10  Assistenza finanzjarja mill-UE
11-25  Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna
11-16  Is-sitwazzjoni politika, ekonomika u amministrattiva instabbli xekklet il-kooperazzjoni bejn l-UE 
u l-Ukrajna
11 Negozjati għall-Ftehim ta' Assoċjazzjoni rrinfurzaw id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna
12-14  L-instabbiltà politika u amministrattiva naqqset ir-ritmu tad-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna u l-progress 
tar-riformi
15-16  Mill-2010 ’l hawn, il-Kummissjoni enfasizzat dejjem aktar ir-riskji li jirriżultaw mis-sistema oligarkika
17-22  Ir-rispons tal-UE għall-kriżi tal-Ukrajna fl-2014, għalkemm sar fil-pront, kien soluzzjoni ta’ 
emerġenza
17-18  Il-pakkett finanzjarju ta’ Marzu 2014 tal-Kummissjoni kien jikkonsisti prinċipalment f’self potenzjali
19-20  Il-Kummissjoni użat miżuri speċjali biex tindirizza l-kriżi fl-Ukrajna b’mod rapidu
21-22  L-UE waqqfet strutturi ad hoc  biex timmaniġġja l-involviment akbar tagħha fl-Ukrajna
23-25  Id-donaturi intensifikaw il-koordinazzjoni tagħhom b’rispons għad-dgħufija tal-Gvern tal-
Ukrajna f’dan il-qasam
23-24  Il-Gvern tal-Ukrajna wera dgħufija fil-qasam ta’ koordinazzjoni tad-donaturi
25 Mill-2014 ’il hawn, il-komunità tad-donaturi tejbet il-koordinazzjoni interna tagħha
04 Werrej 
26-29  Ambitu u approċċ tal-awditjar
30-73  Osservazzjonijiet
30-63  Parti I — Effettività tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna fit-titjib tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi 
u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni
31-37  Sar titjib sinifikanti fid-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi mill-2013 ’il hawn, 
u fid-djalogu dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni mill-2011 ’il hawn
38-44  It-tfassil tal-assistenza ppermetta li jsiru żborżamenti rapidi iżda mhux dejjem ħadu biżżejjed kont tar-
riformi li jridu jinkisbu
45-49  Sar titjib fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-assistenza mill-UE
50-63  Ir-riżultati tal-assistenza mill-UE jibqgħu fraġli
64-73  Parti II  – Effettività tal-assistenza mill-UE fit-titjib tal-governanza fis-settur tal-gass, u s-sigurtà tal-
provvista tal-gass lill-UE permezz tal-Ukrajna
65-69  Sa ftit ta’ żmien ilu, l-impenn u l-approċċ inkonsistenti għar-riforma xekklu d-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna
70 Fil-fażi bikrija, il-kundizzjonijiet għall-assistenza mill-UE kienu wesgħin
71-72  Sal-2014 kien hemm nuqqas ta’ data  ta’ kwalità għolja fl-assistenza mill-UE
73 Sal-2014 l-assistenza mill-UE kellha impatt limitat fuq is-settur tal-gass
74-84  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness — Programmi eżaminati
 Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE
05
 Abbrevjazzjonijiet 
u akronimi
ACU : Awla tal-Kontabbiltà tal-Ukrajna
BEI: Bank Ewropew tal-Investiment
BERŻ : Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u  l-Iżvilupp
CRIS : Sistema Komuni ta’ Informazzjoni Relex
DĠ: Direttorat Ġenerali
DSP : Dokument ta’ Strateġija għall-Pajjiż
ENI : Strument Ewropew ta’ Viċinat
ENPI : Strument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija
EUAM : Missjoni ta’ Konsulenza tal-UE għar-Riforma tas-Settur tas-Sigurtà Ċivili
FMI : Fond Monetarju Internazzjonali
FSK : Ftehim ta’ Sħubija u  Kooperazzjoni
ĠFP : Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi
ĠKK : Ġlieda Kontra l-Korruzzjoni
GRECO : Grupp ta’ Stati kontra l-Korruzzjoni
IFI: Istituzzjoni Finanzjarja Internazzjonali
MFA : Assistenza Makrofinanzjarja
NABU : Uffiċċju Nazzjonali tal-Ukrajna kontra l-Korruzzjoni
OECD : Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u  l-Iżvilupp Ekonomiċi
OSĊ : Organizzazzjoni tas-Soċjetà Ċivili
PAA : Programm ta’ Azzjoni Annwali
PDG : Prodott Domestiku Gross
PEFA : Nefqa Pubblika u  Responsabbiltà Finanzjarja
PIFC : Kontroll Pubbliku Intern tal-Finanzi
PIN : Programm Indikattiv Nazzjonali
06 Abbrevjazzjonijiet u akronimi 
RMAE : Rapport dwar il-Ġestjoni tal-Assistenza Esterna
SBC : Kuntratt għall-Bini tal-Istat
SEAE : Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna
SGUA : Grupp ta’ Appoġġ għall-Ukrajna
SIGMA : Appoġġ għal Titjib fil-Governanza u l-Ġestjoni
TACIS : Assistenza Teknika lill-Komunità ta’ Stati Indipendenti u lill-Georgia
VAT : Taxxa fuq il-Valur Miżjud
07
 Sommarju eżekuttiv
I
L-Ukrajna hija waħda mill-akbar ġirien diretti tal-Unjoni Ewropea kif ukoll waħda mill-aktar importanti politikament. 
L-instabbiltà istituzzjonali u  politika, problemi ta’ governanza, u  diffikultajiet ekonomiċi u  finanzjarji jippredominaw 
fil-pajjiż. Il-kunflitt fil-Lvant tal-Ukrajna aggrava bil-kbir l-isfidi ekonomiċi u  finanzjarji. Madankollu, l-Ukrajna niedet 
ħafna riformi sinifikanti minn mindu seħħew l-avvenimenti ta’ Maidan fl-2014.
II
Il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna hija parti mill-Politika Ewropea tal-Viċinat u mid-dimensjoni tagħha fil-Lvant, 
is-Sħubija tal-Lvant. Wara negozjati fit-tul, il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni li ġie ffirmat fl-2014 se jissostitwixxi fl-intier 
tiegħu l-Ftehim ta’ Sħubija u Kooperazzjoni tal-1994 ladarba dan tal-ewwel jidħol fis-seħħ. L-Istrument Ewropew ta’ 
Viċinat u Sħubija, li fl-2014 ġie sostitwit mill-Istrument Ewropew ta’ Viċinat, ipprovda l-biċċa l-kbira mill-assistenza 
bilaterali. Matul il-perjodu awditjat (2007-2015), l-assistenza finanzjarja mill-UE kienet tikkonsisti f’għotjiet li jam -
montaw għal EUR 1.6 biljun, li nofshom kienu fl-għamla ta’ appoġġ baġitarju, u f’self makrofinanzjarju li kien jam -
monta għal EUR 3.4 biljun.
III
Matul il-biċċa l-kbira mill-perjodu awditjat, il-kuntest politiku, leġiżlattiv u amministrattiv instabbli illimita l-effet -
tività tal-assistenza mill-UE. Il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna mxiet ‘il quddiem b’riżultat tal-avvenimenti ta’ 
Maidan, iżda l-isfidi li l-Ukrajna qed tiffaċċja xorta jaffettwaw b’mod qawwi l-proċess tar-riforma, u r-riskji li hemm 
minħabba l-oligarki jibqħu għoljin. Ir-rispons tal-UE għall-kriżi tal-Ukrajna fl-2014 (il-pakkett ta’ EUR 11.2 biljun għall-
2014-2020), għalkemm sar fil-pront, kien soluzzjoni ta’ emerġenza. L-UE setgħet talloka u tiżborża malajr ammonti 
kbar ta’ flus, u  mingħajr strateġija predefinita.
IV
L-objettiv tal-awditu kien li jiġi vvalutat jekk l-assistenza mill-Kummissjoni u mis-SEAE (is-Servizz Ewropew għall-
Azzjoni Esterna) tħejjietx tajjeb, u jekk kinitx xierqa u effettiva fl-għoti ta’ appoġġ għat-trasformazzjoni tal-Ukrajna 
fi Stat iggvernat tajjeb fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi (ĠFP), u fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni (ĠKK), kif 
ukoll fis-settur tal-gass matul il-perjodu  2007-2015. L-ambitu tal-awditjar kien jinkludi l-programmi kollha ta’ appoġġ 
baġitarju tal-UE u  ta’ assistenza makrofinanzjarja li nbdew mill-2007, kif ukoll l-istrumenti finanzjarji mill-pakkett tal-
Kummissjoni li tnieda fl-2014.
V
B’mod ġenerali, l-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fl-għoti ta’ appoġġ għat-trasformazzjoni 
tal-Ukrajna fi Stat iggvernat tajjeb fl-oqsma msemmija fil-paragrafu IV.
Sommarju eżekuttiv 08
VI
L-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fil-produzzjoni ta’ riżultati tanġibbli u  sostenibbli fil-
ĠFP u fil-ĠKK. Il-ĠFP okkupat post modest fid-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna għall-biċċa l-kbira mill-perjodu 2007-
2013. Sal-2014, l-impenn limitat tal-Gvern tal-Ukrajna għall-proċess ta’ riforma kien rifless f’eżiti li ma kinux kompleti 
u li ddewmu. Il-ĠKK ġiet rinforzata permezz tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-2011 dwar il-Liberalizzazzjoni tal-Viża u ġiet 
aċċellerata aktar minħabba fit-titjib fil-kooperazzjoni li seħħ wara l-avvenimenti ta’ Maidan. Minkejja l-impetu l-ġdid 
għar-riforma mill-2014 ’il hawn, ir-riżultati li nkisbu sa issa jibqgħu fraġli. Fil-każ tal-politika tal-ĠKK, ir-riżultati ta’ 
implimentazzjoni effettiva għadhom iridu jidhru. Ċerti nuqqasijiet fil-mod ta’ kif il-kundizzjonijiet kienu stipulati, 
jew fil-metodu li bih l-issodisfar tagħhom ġie vvalutat, affettwaw it-tfassil tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju 
u l-assistenza makrofinanzjarja. Il-biċċa l-kbira mill-programmi ta’ appoġġ baġitarju fl-Ukrajna kienu maħsuba biex 
jiżborżaw proporzjon sinifikanti tal-ammont allokat fil-bidu tal-programm ladarba ċerti kundizzjonijiet ġenerali 
kienu ġew issodisfati. Biex tindirizza s-sitwazzjoni kritika tal-Ukrajna fl-2014, il-Kummissjoni ffukat fuq l-iżborż 
rapidu tal-assistenza. Il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-assistenza mill-UE kien, fil-parti l-kbira, effettiv. Is-
sospensjonijiet tal-pagamenti ta’ appoġġ baġitarju ressqu ’l quddiem il-prijoritajiet tal-ĠFP fl-2011-2013.
VII
L-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fit-titjib tal-governanza fis-settur tal-gass, u  fl-iżgurar 
tal-provvisti tal-gass permezz tal-Ukrajna. Id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-gass kopra firxa wiesgħa ta’ kwist -
jonijiet iżda kien affettwat mill-impenn eżitanti tal-Ukrajna u mill-fehmiet diverġenti fost il-partijiet interessati tal-
UE fir-rigward tas-sigurtà tal-provvisti tal-gass lill-UE permezz tal-Ukrajna. It-tfassil tal-assistenza mill-UE, riveduta, 
għat-titjib tal-governanza fis-settur tal-gass u  s-sigurtà tal-provvisti tal-gass permezz tal-Ukrajna kien jinkludi ċerti 
kundizzjonijiet li kienu vagi u li ma setgħux jiġu vvalutati faċilment. Xi kultant, il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni 
tal-assistenza mill-UE ma kellux data  ta’ kwalità għolja u r-rappurtar konġunt tal-UE u l-Ukrajna ma pprovdiex 
spegazzjoni dettaljata biżżejjed tad-diffikultajiet esperjenzati fis-settur tal-gass. Sal-2014, l-assistenza mill-UE 
kellha impatt limitat fuq il-funzjonament tas-settur tal-gass Ukren u  tat riżultati mħalltin fir-rigward tas-sigurtà tal-
provvisti tal-gass lill-UE permezz tal-Ukrajna. Madankollu, minn dak iż-żmien sa issa ntlaħqu ċerti stadji importanti, 
notevolment l-adozzjoni ta’ liġi dwar il-gass f’April 2015 li hija konformi mat-tielet pakkett tal-UE dwar l-enerġija.
VIII
Dan ir-rapport jistipula ħames rakkomandazzjonijiet għat-titjib tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna.
09
 Introduzzjoni
Sfond ġeografiku u politiku
01 
L-Ukrajna tkopri erja ta’ 603 000 km2 u fl-2014 kellha 44.3 miljun abitant. Il-pajjiż 
kiseb indipendenza sħiħa fl-1991 mal-kollass tal-Unjoni Sovjetika. Minn mindu, 
fl-2004, seħħ it-tkabbir tal-Unjoni Ewropea għall-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant, l-
Ukrajna saret waħda mill-akbar ġirien diretti tal-Unjoni, kif ukoll waħda mill-aktar 
importanti politikament.
02 
Fil-pajjiż, tippredomina l-instabbiltà politika u istituzzjonali. Mill-2004 ’l hawn 
seħħew tliet avvenimenti importanti: ir-Rivoluzzjoni Oranġjo tal-2004, l-elezzjoni 
presidenzjali tal-2010 (li fil-biċċa l-kbira saret b’mod demokratiku u paċifiku) u r-
Rivoluzzjoni ta’ Maidan1 tal-2014.
03 
Sa mill-bidu tal-2014, l-integrità territorjali tal-Ukrajna ġiet mhedda serjament. Fi 
żmien l-awditu, l-armata tal-Ukrajna kienet f’kunflitt ma’ separatisti appoġġati 
mir-Russja f’ċerti żoni tar-reġjuni ta’ Donetsk u ta’ Luhansk, u l-qawwiet Russi 
kienu annessaw il-Peniżola tal-Krimea2.
Sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja
04 
L-Ukrajna għandha rekord ta’ prestazzjoni ekonomika fqira minn mindu kisbet 
l-indipendenza fl-1991. Ir-rati pożittivi ta’ tkabbir ekonomiku kmieni fis-snin 2000 
intlaqtu ħażin ħafna mill-kriżi globali tal-2008 u għadhom qed isibuha diffiċli biex 
jirkupraw. Il-finanzi tal-Istat, tal-Ukrajna ddeterjoraw matul is-snin, prinċipalment 
minħabba ġestjoni ħażina tal-fondi pubbliċi. Barra minn hekk, in-naħa tad-dħul 
tal-baġit tal-Istat huwa affettwat b’mod negattiv minn ekonomija sinifikanti 
moħbija (shadow economy)3. Minkejja sforzi għar-riforma, l-Ukrajna għadha 
titqies bħala l-aktar pajjiż korrott fl-Ewropa4. Interessi personali jinfluwenzaw it-
tfassil tal-politika pubblika. Klikek tribali oligarkiċi, li żviluppaw konsiderevolment 
minn mindu l-pajjiż sar indipendenti, ikomplu jeżerċitaw influwenza dominati fuq 
l-ekonomika, il-politika u  l-midja tal-Ukrajna.1 Jintużaw termini oħra wkoll, 
eż. Euromaidan jew 
l-avvenimenti, il-protesti, 
id-dimostrazzjoni jew 
ir-rewwixta ta’ (Euro)Maidan, 
u r-Rivoluzzjoni tad-Dinjità.
2 Ir-Russja ssostni li l-Krimea hija 
parti mill-Federazzjoni Russa 
fuq il-bażi ta’ referendum li sar 
fis-16 ta’ Marzu 2014, u li kien 
ikkundannat bħala illegali 
mill-Gvern tal-Ukrajna, 
l-Unjoni Ewropea, l-Istati Uniti 
u l-Assemblea Ġenerali 
tan-Nazzjonijiet Uniti.
3 L-ekonomija moħbija 
tal-Ukrajna, l-akbar waħda 
fl-Ewropa, hija stmata li 
tirrappreżenta madwar 44  % 
tal-PDG. Ara Igor Vinnychuk 
u Serhii Ziukov, “Shadow 
Economy in Ukraine: 
Modelling and Analysis” 
(Ekonomija Moħbija fl-Ukrajna: 
Immudellar u  Analiżi), 
Università Nazzjonali Yurii 
Fedkovych Chernivtsi, 2013.
4 Fl-2015, l-Ukrajna ġiet 
klassifikata fil-130 post minn 
168 minn Transparency 
International (u fil-142 post 
minn 175 fl-2014) (Ara http://
www.transparency.org/
cpi2015/#results-table ).
10 Introduzzjoni 
05 
Il-kunflitt fil-Lvant tal-Ukrajna aggrava bil-kbir is-sitwazzjoni ekonomika u fi -
nanzjarja, billi assorbixxa r-riżorsi finanzjarji limitati tal-pajjiż u  effettivament 
qered iż-żona industrijali l-aktar importanti tal-pajjiż. Fil-bidu tal-2014, il-Gvern 
tal-Ukrajna identifika li l-ħtiġijiet tagħhom ta’ għajnuna barranija kienu madwar 
USD 35 biljun matul il-perjodu 2014-2015. Id-defiċit tal-kumpanija tal-gass Naf -
togaz, li hija proprjetà tal-Istat, huwa ta’ piż dejjem akbar fuq l-finanzi tal-Istat, 
u tela’ minn 1.9 % tal-PDG fl-2013 għal 5.7 % tal-PDG fl-2014, fejn kien ogħla mid-
defiċit kumplessiv ta’ 4.6 % tal-Gvern5.
Qafas ta’ kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna
06 
Il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna hija parti mill-Politika Ewropea tal-Viċinat 
u mid-dimensjoni tagħha fil-Lvant, is-Sħubija tal-Lvant. Sar progress fil-koo -
perazzjoni prinċipalment bl-iffirmar tal-Ftehim ta’ Sħubija u  Kooperazzjoni 
(FSK) fl-1994, tal-Pjan ta’ Azzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna fl-2005, u tal-Aġenda ta’ 
Assoċjazzjoni fl-20096.
07 
F’Marzu 2007, l-UE u l-Ukrajna fetħu negozjati dwar “Ftehim Ġdid Imtejjeb” (minn 
Septembru 2008 ‘l hawn imsejjaħ Ftehim ta’ Assoċjazzjoni) biex jissostitwixxi 
l-FSK; in-negozjati ġew konklużi f’Diċembru 2011 u l-Ftehim ġie inizjalat. Bħala 
parti mit-tħejjijiet għall-iffirmar tal-Ftehim fis-16-il Summit bejn l-UE u l-Ukrajna 
fi Frar 2013, l-Ukrajna kkonfermat id-determinazzjoni tagħha li tikseb progress 
tanġibbli fi tliet oqsma: ir-rimedjar ta’ nuqqasijiet elettorali, l-indirizzar tal-kwist -
joni ta’ ġustizzja selettiva u  l-prevenzjoni ta’ rikorrenza, u  l-implimentazzjoni 
tar-riformi stipulati fl-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni. Fil-21 ta’ Novembru 2013, l-Ukra -
jna ddeċidiet li tissospendi t-tħejjijiet għall-iffirmar tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. 
Dan it-treġġigħ lura għall-għarrieda kien il-kaġun tad-dimostrazzjoni mas -
siva ta’ Maidan b’appoġġ għall-assoċjazzjoni politika u  l-integrazzjoni ekono -
mika mal-UE. B’riżultat tal-avvenimenti ta’ Maidan, l-UE u l-Ukrajna ffirmaw 
id-dispożizzjonijiet politiċi tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni fil-21 ta’ Marzu 2014 
u d-dispożizzjonijiet li kien fadal fis-27 ta’ Ġunju 20147. Il-Ftehim jipprevedi 
t-tisħiħ tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Ukrajna fl-oqsma kollha ta’ kooperazzjoni 
u jikkostitwixxi wkoll aġenda għar-riforma, ibbażata fuq programm komprensiv 
biex il-leġiżlazzjoni tal-Ukrajna tinġieb f’konformità man-normi tal-UE.5 Ir-Rapport Nru 15/69 tal-IMF 
dwar il-Pajjiż, “Ukraine: 
Request for Extended 
Arrangement Under the 
Extended Fund Facility and 
Cancellation of Stand-By 
Arrangement Staff Report” 
(L-Ukrajna: Talba għal 
Arranġament Estiż taħt 
il-Faċilità ta’ Fond Estiża 
u Kanċellazzjoni ta’ 
Arranġament ta’ Riżerva  - 
Rapport tal-Persunal), Fond 
Monetarju Internazzjonali, 
Marzu  2015.
6 L-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni 
tal-2009 ġiet aġġornata 
fl-2011, fl-2013 u  fl-2015.
7 Sa nofs April 2016, il-Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni kien ġie ratifikat 
mill-Verkhovna Rada 
(il-Parlament tal-Ukrajna), 
il-Parlament Ewropew kien ta 
l-kunsens tiegħu għall-
konklużjoni tal-ftehim, 
u 27 Stat Membru kienu 
ratifikawh ukoll (in-
Netherlands għadu ma ħax 
id-deċiżjoni finali dwar 
ir-ratifika wara l-eżitu negattiv 
ta’ referendum nazzjonali). 
Partijiet mill-Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni ġew applikati 
fuq bażi proviżorja.
11 Introduzzjoni 
Assistenza finanzjarja mill-UE
08 
Assistenza finanzjarja, f’forma ta’ għotjiet biex tgħin lill-Ukrajna timplimenta 
l-Pjan ta’ Azzjoni, ġiet ipprovduta prinċipalment permezz tal-Istrument Ewropew 
ta’ Viċinat u Sħubija (ENPI)8, li ġie sostitwit mill-Istrument Ewropew ta’ Viċinat 
(ENI) fl-20149. L-assistenza bilaterali pprovduta lill-Ukrajna taħt l-ENPI kienet ip -
programmata permezz tad-Dokument ta’ Strateġija għall-Pajjiż (DSP) 2007-2013 
u żewġ Programmi Indikattivi Nazzjonali (PIN 2007-2010 u PIN 2011-2013). Minn 
dak iż-żmien ’il hawn, ma tħabbrux DSP jew PIN ġodda minnħabba fis-sitwazzjoni 
diffiċli. Il-biċċa l-kbira mill-assistenza taħt l-ENPI-ENI (65 %) ingħatat bl-użu ta’ 
approċċ ta’ appoġġ baġitarju settorjali. L-Ukrajna rċeviet ukoll għotjiet mill-UE 
permezz tal-Istrument għall-Kooperazzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari u  tal-Istru -
ment li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi.
09 
Barra minn għotjiet, l-UE pprovdiet assistenza makrofinanzjarja (MFA) lill-Ukrajna, 
jiġifieri self li jiġi rilaxxat f’bosta ħlasijiet parzjali (“segmenti”) hekk kif il-kundizz -
jonijiet relatati mas-sitwazzjoni makroekonomika u r-riformi settorjali jiġu ssodis -
fati. It- Tabella 1  turi d-distribuzzjoni tal-assistenza finanzjarja mill-UE lill-Ukrajna 
f’għotjiet u self matul il-perjodu 2007-2015.8 Ir-Regolament (KE) 
Nru 1638/2006 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-24 ta’ Ottubru 2006 li 
jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
ġenerali għat-twaqqif ta’ 
Strument Ewropew ta’ Viċinat 
u Sħubija (ĠU L 310, 9.11.2006, 
p. 1).
9 Ir-Regolament 
(UE) Nru 232/2014 tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
11 ta’ Marzu 2014 li jistabbilixxi 
Strument Ewropew tal-Viċinat 
(ĠU L 77, 15.3.2014, p. 27).Tabella 1Assistenza finanzjarja mill-UE lill-Ukrajna, 2007-2015, allokazzjoni skont l-istrument 
(miljun EUR)
Allokazzjonijiet totali1
Ammont Sehem
Assistenza kumplessiva mill-UE lill-Ukrajna (inkluża MFA) 5 019 100 %
Total tal-għotjiet 1 609 32 %
ENPI/ENI21 330 27 %
li minnu
Appoġġ baġitarju3,4794 16 %
Għotjiet oħra taħt l-ENPI/ENI 536 11 %
Strument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi 54 1 %
Strument għall-Kooperazzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari 225 4 %
Total tas-self ta’ assistenza makrofinanzjarja (MFA) 3 410 68 %
MFA  I 610 12 %
MFA  II 1 000 20 %
MFA  III 1 800 36 %
1 Data  sat-30 ta’ Novembru 2015.
2 Strument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija/Strument Ewropew ta’ Viċinat.
3 Jinkludi l-Kuntratt għall-Bini tal-Istat.
4 Jeskludi EUR 29 miljun li ġew allokati għal azzjonijiet kumplimentari (assistenza teknika).
Sors: CRIS (Sistema Komuni ta’ Informazzjoni Relex) u s-sit web tad-DĠ Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji (MFA).
12 Introduzzjoni 
10 
F’Marzu 2014, il-Kummissjoni ħabbret pakkett ta’ appoġġ indikattiv ta’ 
EUR 11.2 biljun għall-Ukrajna, li jinkludi sa EUR 8 biljun ta’ self mill-BEI (il-Bank 
Ewropew tal-Investiment) u  mill-BERŻ (il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni 
u l-Iżvilupp) għall-perjodu 2014-2020 bħala appoġġ għall-proċess tar-riforma (ara 
l-paragrafi 17 sa 18).
13
 Kuntest speċifiku tal-assistenza 
mill-UE lill-Ukrajna
Is-sitwazzjoni politika, ekonomika u amministrattiva 
instabbli xekklet il-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna
Negozjati għall-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni rrinfurzaw 
id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna
11 
Matul il-perjodu awditjat, id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna seħħ fi ħdan qafas 
strutturat ħafna li ħa l-forma ta’ negozjati u l-applikazzjoni sussegwenti tal-
Ftehim ta’ Assoċjazzjoni. L-isforzi attwali ta’ kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna 
jiġu ggwidati mill-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni, li ġie ffirmat fl-2014, u l-verżjoni 2015 
tal-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni. Ġiet diskussa kooperazzjoni ta’ livell għoli fis-
summits annwali bejn l-UE u l-Ukrajna u fil-laqgħat tal-Kunsill ta’ Kooperazzjoni/
ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna. Biex jassisti lill-Kunsill ta’ Kooperazzjoni/
ta’ Assoċjazzjoni, twaqqaf il-Kumitat ta’ Kooperazzjoni/ta’ Assoċjazzjoni bejn l-UE 
u l-Ukrajna, flimkien ma’ seba’ sottokumitati inkarigati mill-monitoraġġ tal-pro -
gress fuq il-Pjan ta’ Azzjoni u  l-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni10. Żjarat mill-Kummissarji 
u minn uffiċjali għolja kkontribwew ukoll għall-proċess ta’ djalogu. Il-ġestjoni tal-
finanzi pubbliċi, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u  l-enerġija ġew konklużi formal -
ment fi ħdan il-missjoni tal-proċess ta’ djalogu.
L-instabbiltà politika u amministrattiva naqqset ir-ritmu tad-
djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna u l-progress tar-riformi
12 
L-instabbiltà politika fl-Ukrajna affettwat b’mod qawwi l-kooperazzjoni bejn 
l-UE u l-Ukrajna u l-implimentazzjoni tal-assistenza mill-UE. Bejn l-2004 u l-2014, 
l-Ukrajna esperjenzat tliet bidliet politiċi (ara l-paragrafu 2), li waslu għal bidla 
kbira fl-orjentazzjoni politika tal-pajjiż, speċjalment lejn l-aspirazzjonijiet Ewropej 
tiegħu. Dawn il-bidliet kellhom impatt sinifikanti fuq il-leġiżlazzjoni, bħar-rigress 
fuq il-leġiżlazzjoni aċċettata u  kontroreviżjonijiet, u  fuq l-istabbiltà tal-amminis -
trazzjoni pubblika, speċjalment fil-livelli ta’ maniġment intermedju u maniġment 
superjuri.
13 
Matul il-perjodu awditjat, l-amministrazzjoni pubblika Ukrena wettqet bosta 
tentattivi ta’ ristrutturar (eż. fl-2010-2011). Sal-2014, il-proċess ta’ ristrutturar 
kien imxekkel minn nuqqas ta’ rieda politika għal konformità mal-istandards ta’ 
governanza, tal-UE. Dan twettaq b’mod ineffettiv u  affettwa l-implimentazzjoni 
tal-programmi tal-UE fuq il-post. Aħna sibna li, fiż-żmien meta sar l-awditu, 
kien hemm impenn politiku qawwi għar-riforma tal-amministrazzjoni pubblika. 
Madankollu, ir-rotazzjoni tal-maniġment intermedju u dak superjuri pperikolat 
ir-riformi appoġġati bl-assistenza mill-UE u  s-sostenibbiltà tar-riżultati, filwaqt li 
salarji baxxi ħolqu inċentiv potenzjali għall-korruzzjoni.10 Fiż-żmien meta sar l-awditu, 
l-entitajiet ta’ kooperazzjoni 
l-ġodda li ġew rikjesti 
mill-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni 
kienu fil-proċess li jiġu 
stabbiliti.
14 Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
14 
Aħna sibna li b’riżultat ta’ Maidan, il-kooperazzjoni resqet ‘il quddiem f’għadd 
ta’ oqsma li kienu ilhom jistaġnaw matul il-perjodu 2007-2013 (eż. ir-riforma 
tal-akkwist pubbliku u  r-riorganizzazzjoni fis-settur tal-enerġija). Madankollu, 
l-isfidi ekonomiċi u ġeopolitiki li l-Ukrajna qed tiffaċċja jaffettwaw b’mod qawwi 
l-prijoritajiet tal-Gvern u l-attivitajiet tas-servizzi pubbliċi.
Mill-2010 ’l hawn, il-Kummissjoni enfasizzat dejjem aktar 
ir-riskji li jirriżultaw mis-sistema oligarkika
15 
Aħna sibna li, mill-2010 ‘l hawn, il-Kummissjoni tkellmet aktar fil-miftuħ dwar 
ir-riskji li hemm minħabba s-sistema oligarkika fl-Ukrajna, bħal amministrazz -
joni pubblika disfunzjonali, korruzzjoni minn fuq għal isfel u  finanzi pubbliċi 
li jintużaw għat-tressiq ‘il quddiem ta’ għanijiet privati11. Il-Kummissjoni vvalu -
tat ir-riskju ta’ kunflitti ta’ interess fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni Ukrena 
bħala għoli ħafna, u fittxet li timmodera r-riskju permezz ta’ djalogu formali 
u sospensjonijiet tal-appoġġ baġitarju. Tqiegħdet ukoll it-tama fl-implimentazz -
joni tal-istrateġiji għar-riforma tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi (2013) u  l-ġlieda 
kontra l-korruzzjoni (2014)12. Rigward il-kwistjoni speċifika ta’ privatizzazzjoni, 
il-programmi ta’ appoġġ baġitarju u ta’ assistenza makrofinanzjarja tal-UE 
ma inkludewx kundizzjonijiet biex jiżguraw li l-privatizzazzjonijiet tal-futur 
ikunu miftuħa u  ġusti. Madankollu, il-Kummissjoni appoġġat l-għanijiet tal-
FMI (Fond Monetarju Internazzjonali) ta’ privatizzazzjoni billi rreferiet għall-
implimentazzjoni tal-programm tal-FMI fil-kundizzjonalitajiet tal-MFA.
16 
Mill-bidu tal-2015 ‘il hawn, inizjattivi legali fittxew li jiksru l-kontroll li għandhom 
l-oligarki fuq il-politika u l-ekonomija tal-Ukrajna. Madankollu, il-livell ta’ riskju 
jibqa’ għoli (ara l- Kaxxa 1 ) u r-riżultati konkreti għadhom ma jilħqux l-aspettattivi 
(ara l-paragrafu  63).11 RMAE 2010, 2011, 2012 ( mhux 
disponibbli għall-pubbliku).
12 Qafas ta’ Ġestjoni tar-Riskju, 
tal-Kummissjoni Ewropea, 
għall-Ukrajna, Reġistru 
tar-Riskju  2012-2014 (mhux 
disponibbli għall-pubbliku).Kaxxa 1Attivazzjoni tal-kampajna tal-awtoritajiet Ukreni kontra l-oligarkija
Fl-2015, il-Gvern tal-Ukrajna ta bidu għal kampanja f’konformità mar-rekwiżiti tal-UE biex iħoll il-ħatfa li 
għandhom l-oligarki fuq is-sistema ekonomika u politika tal-pajjiż. Taħt din l-inizjattiva tniedu diversi inves -
tigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet, u l-assi ta’ xi wħud mill-oligarki tqiegħdu taħt skrutinju, b’mod partikolari 
fis-settur tal-enerġija. Madankollu, dawn il-miżuri kienu sporadiċi u kontroversjali, u ffaċċjaw oppożizzjoni 
qawwija minn oligarki tal-passat u dawk attwali. Xi wħud mill-oligarki ħadu l-inizjattivi huma stess biex jip -
proponu riformi għall-Ukrajna13.
13 Pereżempju, l-Aġenzija għall-Modernizzazzjoni tal-Ukrajna  - organizzazzjoni nongovernattiva li għandha l-kwartieri ġenerali tagħha fi Vjenna u  li 
hija ffinanzjata minn oligark Ukren li huwa attiv fis-settur tal-enerġija - tniedet f’Marzu 2015 biex tippreżenta pjan separat ta’ azzjoni għall-
modernizzazzjoni tal-Ukrajna u biex tistabbilixxi fond tar-restawr. L-Aġenzija rreklutat figuri li kienu prominenti qabel fil-livell tal-UE u dak 
tal-Istati Membri. Billi, fil-biċċa l-kbira, l-attivitajiet tal-Aġenzija huma l-istess bħal dawk tal-Gvern tal-Ukrajna u dawk tal-UE, hemm riskju ta’ 
konfużjoni bl-assistenza uffiċjali mill-UE lill-Ukrajna.
15 Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
Ir-rispons tal-UE għall-kriżi tal-Ukrajna fl-2014, 
għalkemm sar fil-pront, kien soluzzjoni ta’ emerġenza
Il-pakkett finanzjarju ta’ Marzu 2014 tal-Kummissjoni kien 
jikkonsisti prinċipalment f’self potenzjali
17 
Fil-5 ta’ Marzu 2014, il-Kummissjoni ħabbret pakkett indikattiv ta’ EUR 11.2 biljun 
għall-2014-2020 (ara t- Tabella 2 ) biex jgħin fl-istabbilizzazzjoni tas-sitwazzjoni 
ekonomika u  finanzjarja fl-Ukrajna, jassisti fil-proċess ta’ tranżizzjoni, biex 
iħeġġeġ ir-riformi politiċi u ekonomiċi, u biex jappoġġa l-iżvilupp inklużiv14. 
Minħabba l-urġenza tas-sitwazzjoni, fiż-żmien meta sar it-tħabbir politiku 
(il-5 ta’ Marzu 2014) il-Kummissjoni pproduċiet dan il-pakkett mingħajr analiżi 
komprensiva tal-mod kif l-assistenza kienet ġiet ikkalkulata jew tal-arranġamenti 
għall-kooperazzjoni mad-donaturi l-oħra, u  r-riskji finanzjarji għall-UE la tqiesu 
u lanqas ma ġew iddokumentati b’mod xieraq. L-analiżi u d-dokumentazzjoni 
ġew aktar tard, u  akkumpanjaw il-proposti tal-Kummissjoni għal atti leġiżlattivi.14 Ara http://europa.eu/rapid/
press-release_IP-14-219_
mt.htm  u, għal aktar dettalji, 
http://europa.eu/rapid/
press-release_MEMO-14-
159_en.htm .Tabella 2Appoġġ mill-UE għall-Ukrajna — Pakkett Indikattiv għall-
2014-2020, kif tħabbar fil-5 ta’ Marzu 2014
Sors ta’ finanzjamentAmmonti indikattivi  
(EUR miljun)
I. IL-KUMMISSJONI EWROPEA (2014-20)
I.1 Assistenza kumplessiva għall-iżvilupp (għotjiet) 1 565
Allokazzjoni bilaterali (prinċipalment l-Istrument Ewropew ta’ Viċinat):
- Programm ta’ Azzjoni Annwali (PAA) għall-2014 140-200
- PAA (medja) - għall-2015-20 780
- Programm Umbrella (“aktar għal aktar”) għall-2015-20 240-300
Faċilità ta’ Investiment tal-Viċinat 200-250
Strument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi (IcSP) 20
Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) 15
I.2 Assistenza makrofinanzjarja (self)11 610
II ISTITUZZJONIJIET FINANZJARJI INTERNAZZJONALI
BEI sa 3 000
BERŻ 5 000
TOTAL KUMPLESSIV 11 175
1 Barra minn hekk, ingħatat selfa ġdida taħt l-MFA (MFA III) ta’ EUR 1.8 biljun fl-2015.
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea.
16 Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
18 
Fih innifsu, il-pakkett finanzjarju ta’ Marzu 2014 kien jikkonsisti l-aktar (71.5 %) 
f’self potenzjali lill-Ukrajna mill-BEI u mill-BERŻ. Ma hemm l-ebda ċertezza li 
l-allokazzjonijiet mill-BEI u mill-BERŻ se jiġu żborżati għalkollox15. Il-pakkett żied 
il-valur tal-għotjiet għal madwar EUR 220 miljun kull sena sal-2020, ‘il fuq minn 
madwar EUR 140 miljun kull sena matul l-2007-2013. Madankollu, l-għotjiet taħt il-
programm umbrella (ibbażati fuq il-prinċipju ta’ “aktar għal aktar”) mhumiex ga -
rantiti billi jingħataw bil-kundizzjoni li jkun sar progress, bil-provi, fl-approfondi -
ment tad-demokrazija u fir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem. Mill-banda l-oħra, 
l-iżborżamenti taħt l-MFA (EUR 2.21 biljun minn EUR 3.41 biljun) diġà jaqbżu 
l-ammont indikattiv tal-pakkett li tħabbar f’Marzu  2014. Aħna sibna li l-istrument 
ta’ assistenza makrofinanzjarja mmaniġġjat mill-Kummissjoni kien il-mezz l-aktar 
effettiv ta’ żborżament rapidu tal-appoġġ li twiegħed lill-Ukrajna biex tiffaċċja 
s-sitwazzjoni finanzjarja diffiċli tagħha (ara l-paragrafu  43).
Il-Kummissjoni użat miżuri speċjali biex tindirizza l-kriżi 
fl-Ukrajna b’mod rapidu
19 
Il-politika tal-UE fir-rigward tal-Ukrajna hija appoġġata minn għadd ta’ dokumen -
ti strateġiċi li jissettjaw objettivi u prijoritajiet prinċipali u li għandhom l-għan li 
jagħmlu l-politika tal-UE konsistenti u effettiva. Madankollu, dawn id-dokumenti 
strateġiċi ma kinux maħsuba biex jiggwidaw it-tfassil tal-politiki f’sitwazzjoni ta’ 
kriżi bħal dik li bdiet fl-Ukrajna f’Novembru 2013. Il-Kummissjoni kienet obbligata 
tkampa b’bidliet radikali malajr u  mingħajr strateġija predefinita.
20 
Minħabba l-kriżi, ġiet sospiża l-proċedura ta’ programmazzjoni pluriennali għall-
Ukrajna. Il-Kummissjoni ma setgħetx tuża l-Qafas ta’ Appoġġ Uniku standard 
tagħha li jiddeskrivi fil-qosor is-setturi ta’ prijorità fuq bażi pluriennali biex tiġi 
allokata l-assistenza għall-2014 u  għall-2015. Kif previst fir-regolament16, il-Kum -
missjoni impenjat l-assistenza fil-forma ta’ Miżuri Speċjali annwali.15 Mill-2014 ‘il hawn, il-BEI 
u l-BERŻ irnexxielhom 
jikkuntrattaw madwar 
EUR 940 miljun 
u EUR 870 miljun ta’ selfiet 
rispettivi għal proġetti 
(ammonti indikattivi sa tmiem 
Lulju 2015).
16 L-Artikoli 2.5 u 2.1 tar-
Regolament (UE) Nru 236/2014 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
11 ta’ Marzu 2014 li jistabbilixxi 
regoli u proċeduri komuni 
għall-implimentazzjoni 
tal-istrumenti tal-Unjoni 
għall-finanzjament tal-azzjoni 
esterna (ĠU L 77, 15.3.2014, 
p. 95).
17 Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
L-UE waqqfet strutturi ad hoc  biex timmaniġġja l-involviment 
akbar tagħha fl-Ukrajna
21 
B’mod parallel għaż-żieda sinifikanti fl-assistenza mill-UE lill-Ukrajna fl-2014, l-UE 
stabbiliet entitajiet ġodda filwaqt li appellat lil kompetenzi addizzjonali biex 
jagħtu konsulenza lill-Ukrajna dwar il-proċess ta’ riforma. Iż-żewġ inizjattivi l-ak -
tar notevoli huma l-Grupp ta’ Appoġġ għall-Ukrajna (SGUA) mill-Kummissjoni u l-
Missjoni ta’ Konsulenza tal-UE għar-Riforma tas-Settur tas-Sigurtà Ċivili (EUAM)17. 
Kemm l-iSGUA kif ukoll l-EUAM isaħħu sinifikattivament il-kooperazzjoni bejn 
l-UE u l-Ukrajna. Huma jipprovdu kompetenzi f’setturi mmirati li diġà qed jiġu as -
sistiti mid-Delegazzjoni tal-UE. Aħna sibna li għalhekk kien hemm riskju ta’ trikkib 
mal-attivitajiet tad-delegazzjoni tal-UE u  ta’ konfużjoni għall-awtoritajiet Ukreni, 
b’mod partikolari fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni, qasam li jinsab fi ħdan il-missjoni 
tat-tliet partijiet kollha. Fl-2015, il-Kummissjoni ħadet passi biex tindirizza dan 
ir-riskju18.
22 
Biex tiggarantixxi l-użu ta’ finanzjament akbar mill-UE, f’Ġunju  2014 il-Kummiss -
joni pprevediet ukoll il-ħolqien ta’ korp konġunt u  indipendenti mal-awtoritajiet 
Ukreni biex jiġu investigati l-frodi u  l-korruzzjoni19. Sa tmiem l-2015, dan il-korp 
konġunt kien għadu ma nħoloqx.
Id-donaturi intensifikaw il-koordinazzjoni tagħhom 
b’rispons għad-dgħufija tal-Gvern tal-Ukrajna f’dan 
il-qasam
Il-Gvern tal-Ukrajna wera dgħufija fil-qasam ta’ 
koordinazzjoni tad-donaturi
23 
Il-koordinazzjoni tad-donaturi ġiet immaniġġjata ħażin mill-awtoritajiet Ukreni. 
Ftit li xejn kien hemm komunikazzjoni fost il-ministeri, ma kien hemm l-ebda 
interlokutur fuq in-naħa Ukrena, u  l-attribuzzjoni tar-responsabbiltajiet ma kinitx 
ċara. Il-valutazzjonijiet tan-Nefqa Pubblika u  Responsabbiltà Finanzjarja (PEFA) 
tal-2006 u tal-2011 (ara l-paragrafu 46) ukoll ivvalutaw f’livell ta’ kritika l-flussi 
ta’ informazzjoni finanzjarja dwar l-assistenza esterna bejn il-Gvern tal-Ukrajna 
u d-donaturi. Għalkemm il-Gvern tal-Ukrajna għamel tentattiva biex jiċċentralizza 
l-koordinazzjoni tad-donaturi fl-2008-2009, ma ġewx allokati mandati ċari 
u l-appoġġ politiku nbidel malajr, li jfisser li l-inizjattiva falliet.17 L-EUAM hija missjoni mhux 
eżekuttiva u mhux armata 
tal-Politika ta’ Sigurtà u ta’ 
Difiża Komuni (PSDK) li 
tappoġġa, tagħti konsulenza 
lil u tagħmilha ta’ mentor 
għall-partijiet interessati 
politiċi u  istituzzjonali Ukreni 
dwar ir-Riforma tas-Settur 
tas-Sigurtà Ċivili f’livell 
strateġiku.
18 Eż. biex tillimita t-trikkib, 
is-soluzzjoni temporanja li 
nstabet kienet li l-EUAM tkun 
taħdem fuq it-twaqqif 
tal-uffiċċju kontra l-korruzzjoni 
filwaqt li l-iSGUA tkun tittratta 
r-riformi kontra l-korruzzjoni 
fil-livell tal-Ministeru 
tal-Ġustizzja.
19 Memo tal-25 ta’ Ġunju 2014 
dwar l-appoġġ mill-
Kummissjoni Ewropea 
għall-Ukrajna http://europa.
eu/rapid/
press-release_MEMO-14-
279_en.htm .
18 Kuntest speċifiku tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
24 
Mill-2014 ‘il hawn, il-Ministeru tal-Iżvilupp Ekonomiku u l-Kummerċ wettaq 
għadd ta’ azzjonijiet ta’ koordinazzjoni tad-donaturi, iżda l-eżiti u s-sostenibbiltà 
tagħhom f’dan iż-żmien jibqa’ inċert20. Il-proċess ta’ abbozzar tal-liġi dwar l-
assistenza teknika internazzjonali, li nbeda fl-2012, ilu sospiż mill-2014.
Mill-2014 ’il hawn, il-komunità tad-donaturi tejbet 
il-koordinazzjoni interna tagħha
25 
L-involviment tad-donaturi fl-Ukrajna, li kulma jmur dejjem qed jiżdied, iqajjem 
sfidi addizzjonali f’termini ta’ koordinazzjoni fi ħdan il-komunità tad-donaturi, 
u tistrapazza kapaċità ta’ assorbiment, fuq il-post, li diġà hija dgħajfa. Mill-2014 
‘il hawn, il-Kummissjoni ltaqgħet frekwentament ma’ donaturi prinċipali oħra. 
Flimkien huma pproduċew u qed iżommu mappa ta’ assistenza lill-Ukrajna. 
Aħna ndunajna li l-mappa tad-donaturi żvelat attivitajiet paralleli, bħal proġetti 
tal-UE u tal-USAID (Aġenzija tal-Istati Uniti għall-Iżvilupp Internazzjonali) fil-
qasam tal-ġustizzja. Filwaqt li l-Kummissjoni ma tipparteċipax fil-Fond b’Ħafna 
Donaturi tal-BERŻ, hemm mekkaniżmi stabbiliti biex jgħinu lill-BERŻ jikkoordina 
d-deċiżjonijiet tiegħu dwar il-proġetti u l-programmi tiegħu mad-dipartimenti 
rilevanti tal-Kummissjoni.20 Fiż-żmien meta sar l-awditu, 
il-mandati tal-koordinazzjoni 
tad-donaturi kienu għadhom 
ma ġewx assenjati u kienet 
għadha ma feġġitx politika 
ċara ta’ koordinazzjoni 
tad-donaturi fi ħdan il-Gvern 
tal-Ukrajna. Fit-8 ta’ Lulju 2014, 
fi Brussell, saret laqgħa ta’ livell 
għoli biex jiġi kkoordinat 
l-appoġġ internazzjonali 
għall-Ukrajna 
(b’rappreżentanti minn ħafna 
pajjiżi donaturi, mill-UE, minn 
istituzzjonijiet internazzjonali 
ewlenin oħra u  minn 
organizzazzjonijiet tad-
donaturi). Fil-Ħarifa  2014, 
intlaqqgħet konferenza 
tad-donaturi u  tal-investituri 
biex tiġi eżaminata 
l-implimentazzjoni tal-Aġenda 
għall-Irkupru Ekonomiku 
u t-Tkabbir tal-Ukrajna 
għall-2014-2016. Din ġiet 
sostitwita b’Konferenza 
Internazzjonali dwar l-Appoġġ 
għall-Ukrajna, għall-komunità 
tad-donaturi/tan-negozju 
u għas-soċjetà ċivili 
f’April  2015.
19
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
26 
Għall-perjodu  2007-2015, aħna eżaminajna jekk l-assistenza mill-Kummissjoni21 
u mis-SEAE, li minn hawn ‘il quddiem tissejjaħ assistenza mill-UE22, kinitx effettiva 
fl-għoti ta’ appoġġ għat-trasformazzjoni tal-Ukrajna fi Stat iggvernat tajjeb.Aħna 
ffukajna fuq il-qasam tal-ġestjoni finanzjarja pubblika (ĠFP) u  l-ġlieda kontra l-
korruzzjoni (ĠKK), u fuq is-settur tal-gass u l-effiċjenza fl-enerġija. Dawn l-oqsma 
huma partikolarment importanti għall-proċess ta’ riforma tal-Ukrajna u  rċevew 
assistenza sinifikanti mill-UE. L-għan kien li tissaħħaħ il-governanza billi jiġi pro -
moss l-użu tal-istandards internazzjonali u  tal-aħjar prattiki23.
27 
L-ambitu tal-awditjar kien jinkludi l-programmi kollha ta’ appoġġ baġitarju tal-UE 
u ta’ assistenza makrofinanzjarja taħt l-ENPI u l-ENI li nbdew mill-2007, kif ukoll 
l-istrumenti mill-pakkett finanzjarju tal-Kummissjoni li tnieda fl-2014 b’rispons 
għas-sitwazzjoni ta’ kriżi fl-Ukrajna. Il-programmi eżaminati huma elenkati 
fl-Anness .
28 
Aħna wettaqna x-xogħol tal-awditjar bejn Ġunju 2014 u Diċembru 2015. L-awditu 
kien iċċentrat fuq:
— l-effettività tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna fit-titjib tal-ġestjoni tal-finanzi 
pubbliċi u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni; u
— l-effettività tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna fit-titjib tal-governanza fis-set -
tur tal-gass u  s-sigurtà tal-provvisti tal-gass lill-UE.
29 
L-awditu kien ibbażat fuq intervisti u skambji ta’ korrispondenza mal-Kummissjo -
ni, mas-SEAE u mad-Delegazzjoni tal-UE lill-Ukrajna, mal-awtoritajiet u l-aġenziji 
Ukreni, mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili (OSĊ), mal-Istati Membri tal-UE24, 
mal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, u  mal-Aġenzija Internazzjonali tal-
Enerġija, kif ukoll fuq analiżi dokumentarja fejn ġew inklużi dokumenti ta’ politika 
u ta’ strateġija u rapporti rilevanti oħra minn gruppi ta’ riflessjoni u OSĊ. Barra 
minn hekk, l-awditu kien jinkludi żjara ta’ ġimgħa f’Kiev f’Marzu 2015.21 Prinċipalment id-DĠ 
responsabbli għall-Viċinat 
u n-Negozjati għat-Tkabbir, 
id-DĠ responsabbli għall-
Affarijiet Ekonomiċi 
u Finanzjarji u  d-DĠ 
responsabbli għall-Enerġija.
22 Sa tmiem l-2010 l-Kummissjoni 
Ewropea kienet responsabbli 
għall-iżvilupp tal-approċċ 
tal-PEV u  mbagħad għall-
programmazzjoni 
u l-implimentazzjoni 
tal-assistenza u  l-qafas 
kumplessiv ta’ kooperazzjoni 
tal-PEV. Wara l-istabbiliment 
tas-SEAE f’Diċembru 2010, 
is-SEAE sar responsabbli 
għall-iżvilupp tal-politika 
u l-qafas kumplessiv ta’ 
kooperazzjoni 
u r-responsabbiltajiet 
għall-ipprogrammar 
tal-assistenza kienu kondiviżi 
bejn is-SEAE u  l-Kummissjoni. 
L-implimentazzjoni tal-
assistenza tibqa’ 
r-responsabbiltà 
tal-Kummissjoni.
23 Xi eżempji huma: għall-ĠFP , 
implimentazzjoni tal-
istandards u  l-metodi 
tal-INTOSAI, armonizzazzjoni 
mal-istandards internazzjonali 
għall-kontroll pubbliku intern, 
u ħidma lejn approssimazzjoni 
mal-Acquis tal-UE fl-akkwist 
pubbliku. Għall-ĠKK, ratifika 
u implimentazzjoni tal-
Konvenzjoni tan-NU kontra 
l-Korruzzjoni, u  l-Konvenzjoni 
tal-Liġi Kriminali dwar 
il-Korruzzjoni, tal-Kunsill 
tal-Ewropa.
24 Franza, l-Italja, l-Ungerija, 
is-Slovenja u l-Iżvezja.
20
 Osservazzjonijiet
Parti I — Effettività tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna 
fit-titjib tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-ġlieda 
kontra l-korruzzjoni
30 
Aħna eżaminajna jekk id-djalogu bejn l-UE u  l-Ukrajna kienx effettiv fl-indirizzar 
ta’ kwistjonijiet ta’ ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u  l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, 
jekk l-assistenza mill-UE kinitx imfassla u mmonitorjata b’tali mod li tikkontrib -
wixxi b’mod effettiv għat-titjib tal-ĠFP u tal-ĠKK, u jekk ipproduċietx riżultati 
tanġibbli u  sostenibbli f’dawn l-oqsma. L-evidenza dokumentarja prinċipali 
li ntużat għas-sejbiet tagħna, u li ġiet diskussa mal-partijiet awditjati, kienet 
sorsi interni bħal rapporti tal-Kummissjoni dwar il-ġestjoni interna  - rapporti 
ta’ monitoraġġ, rapporti ta’ progress annwali u rapporti ta’ konformità, u sorsi 
esterni bħar-rapporti tal-PEFA, tas-SIGMA, tal-OECD u  tal-OSĊ.
Sar titjib sinifikanti fid-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar 
il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi mill-2013 ’il hawn, u fid-
djalogu dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni mill-2011 ’il hawn
Id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-ġestjoni tal-finanzi 
pubbliċi: approċċ frammentat u l-ebda strateġija kredibbli ta’ 
riforma tal-ĠFP sal-2013
31 
Il-ĠFP u l-ĠKK ġew inklużi formalment fi ħdan il-missjoni tal-istrutturi tad-djalogu 
(ara l-paragrafu 11). Madankollu, il-ĠFP okkupat biss post modest fid-djalogu 
bejn l-UE u l-Ukrajna għall-biċċa l-kbira mill-perjodu awditjat. Id-dokumenti 
ewlenin tad-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna ffukaw fuq għadd limitat ta’ kompo -
nenti tal-ĠFP25. Kemm il-ĠFP u l-ĠKK bilkemm dehru fid-Dokument ta’ Strateġija 
għall-Pajjiż  2007-2013 u  fiż-żewġ programmi indikattivi nazzjonali (PIN  2007-2010 
u PIN  2011-2013).
32 
L-Evalwazzjoni  2010 tal-Kooperazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea mal-Ukrajna26 
kkritikat ħafna l-mod kif il-kwistjoni tal-ĠFP ġiet indirizzata fl-Ukrajna, filwaqt li 
nnutat li ma kien hemm l-ebda qafas għal djalogu ta’ politika fil-fond mal-Gvern 
tal-Ukrajna dwar il-problemi ta’ ĠFP . L-ebda sottokumitat speċifiku ma ġie ddedi -
kat lill-ĠFP fl-intier tiegħu. Il-komponenti tal-ĠFP (eż. awditjar, kontroll finanzjarju 
u akkwist pubbliku) ġew diskussi f’diversi sottokumitati rilevanti. La l-Gruppi ta’ 
Monitoraġġ Konġunt li nħolqu biex jivvalutaw il-progress fl-implimentazzjoni 
tal-programmi tal-appoġġ baġitarju settorjali u  lanqas is-Sottokumitat dwar l-
Affarijiet Ekonomiċi u  Finanzjarji, il-Finanzi u  l-Istatistika, li ltaqa’ biss darba f’sena 
u li kopra firxa wiesgħa ħafna ta’ suġġetti, ma tqiesu mill-evalwazzjoni bħala 
struttura xierqa jew suffiċjenti għal dan l-iskop27.25 Il-komponenti magħżula 
tal-ĠFP kienu l-akkwist 
pubbliku, it-tassazzjoni, u - sa 
grad ħafna inqas  - il-Kontroll 
Pubbliku Intern tal-Finanzi 
(PIFC), l-awditjar estern 
u l-ippjanar tal-baġit.
26 “Evaluation of the European 
Commission’s Cooperation 
with Ukraine”, (Evalwazzjoni 
tal-Kooperazzjoni tal-
Kummissjoni Ewropea 
mal-Ukrajna), Evalwazzjoni 
għall-Kummissjoni Ewropea li 
twettqet mill-ADE — Analiżi 
għad-Deċiżjonijiet Ekonomiċi, 
Diċembru  2010.
27 Ibidem, p. 87.
21 Osservazzjonijiet 
33 
Problema waħda li kienet ilha teżisti kienet in-nuqqas ta’ strateġija kredibbli ta’ 
riforma tal-ĠFP . Fl-2007, il-Gvern tal-Ukrajna adotta strateġija tal-ĠFP li kienet 
tħejjiet bl-assistenza tal-Bank Dinji. L-UE pproponiet programm ta’ appoġġ 
baġitarju fil-ĠFP matul il-perjodu awditjat, fl-2007 u fl-2010. Iż-żewġ proposti 
tħassru għaliex proġett ta’ USD  50 miljun tal-Bank Dinji, imniedi f’Jannar  2008, 
kien mistenni li jkopri problemi ta’ ĠFP fil-fond biżżejjed. Madankollu l-Proġett, 
tal-Bank Dinji, ta’ Modernizzazzjoni tal-Finanzi Pubbliċi ma laħaqx l-objettivi 
tiegħu28. Mill-2010 ‘l quddiem, bosta studji u evalwazzjonijiet ewlenin indikaw id-
dgħufijiet tal-istrateġija Ukrena tal-ĠFP29.
34 
B’reazzjoni għal din il-kritika, mill-2011 ‘il quddiem l-UE saret ħafna aktar espliċita 
fid-domanda tagħha għar-riforma tal-ĠFP30. Fl-2012, il-Ministeru tal-Finanzi 
waqqaf grupp ta’ ħidma dwar il-ĠFP sabiex jabbozza strateġija ta’ riforma li 
tkun tippermetti li jerġa’ jinbeda l-appoġġ baġitarju li kien ġie sospiż fl-2011 
b’konsegwenza tal-progress bil-mod fil-ĠFP , b’mod speċifiku fl-akkwist pubb -
liku. Il-Kummissjoni - b’mod partikolari permezz tad-Delegazzjoni tal-UE f’Kiev - 
għenet b’mod estensiv lill-Ministeru tal-Finanzi biex jiżviluppa strateġija u pjan 
ta’ azzjoni aċċettabbli ta’ riforma tal-ĠFP qabel is-Summit ta’ Vilnius fl-2013.
Id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-ġlieda kontra 
l-korruzzjoni: bidu bil-mod, progress limitat minkejja l-isforzi 
mill-UE matul il-biċċa l-kbira mill-perjodu awditjat u impetu ġdid 
b’riżultat tal-avvenimenti ta’ Maidan
35 
Il-ĠKK issemmiet fil-pjanijiet ta’ azzjoni relatati mal-Ftehim ta’ Sħubija u Kooper -
azzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna fl-1994 u kienet fuq l-aġenda għad-djalogu mal-
Ukrajna. Wara r-Rivoluzzjoni oranġjo tal-2004, l-Ukrajna għamlet tentattivi biex 
tagħti spinta lill-ĠKK billi ħolqot qafas ġdid ibbażat fuq analiżijiet u rakkoman -
dazzjonijiet mill-organizzazzjonijiet internazzjonali. L-UE ħeġġet lill-Ukrajna biex 
tingħaqad mal-Grupp ta’ Stati kontra l-Korruzzjoni (GRECO) tal-Kunsill tal-Ewropa 
u timplimenta r-rakkomandazzjonijiet tagħha, u  biex tirratifika l-konvenzjonijiet 
tan-NU kontra l-korruzzjoni. L-Ukrajna saret membru tal-GRECO fl-2006 u rrati -
fikat il-konvenzjonijiet tan-NU fl-2009. Il-progress fl-implimentazzjoni tar-rak -
komandazzjonijiet internazzjonali kien wieħed bil-mod sal-201031.
36 
F’Diċembru 2010, il-Parlament Ukren li kien għadu kif ġie elett abolixxa l-pakkett 
leġiżlattiv kontra l-korruzzjoni u miżuri oħra li kienu ġew adottati fl-2009 iżda 
li qatt ma kienu ġew implimentati. B’rispons għal dan, mill-2011 ‘il hawn, UE 
inkludiet objettivi li jittrattaw il-leġiżlazzjoni kontra l-korruzzjoni u l-korpi kontra 
l-korruzzjoni fil-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Liberalizzazzjoni tal-Viża.28 L-eżiti ġew ikklassifikati b’mod 
ġenerali bħala “insodisfaċenti” 
fl-evalwazzjoni finali 
tal-proġett mill-2015:  
Eżitu: Ir-rilevanza tal-objettivi 
hija kklassifikata bħala 
Sostanzjali, fid-dawl 
tal-aġenda tal-Gvern 
għar-riforma tal-ġestjoni 
tal-finanzi pubbliċi. Ir-rilevanza 
tat-tfassil hija kklassifikata 
bħala Modesta, billi mhuwiex 
ċar li l-attivitajiet ippjanati 
tal-proġett indirizzaw 
l-objettiv tat-trasparenza. 
L-ilħuq tal-objettiv li tissaħħaħ 
il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi 
f’termini ta’ effiċjenza 
operazzjonali kien Modest. 
L-ilħuq tal-objettiv li tissaħħaħ 
il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi 
f’termini ta’ trasparenza kien 
Negliġibbli. L-effiċjenza hija 
kklassifikata bħala Modesta. 
Dawn il-klassifikazzjonijiet 
huma indikattivi ta’ 
nuqqasijiet kbar fit-tħejjija 
u l-implimentazzjoni 
tal-proġett, u għalhekk l-Eżiti 
ġew ikklassifikati bħala 
Insodisfaċenti. (Ara http://
documents.worldbank.org/
curated/en/2015/12/25709407/
ukraine-public-finance-
modernization-project ).
29 L-analiżi mis-SIGMA li ġiet 
ippubblikata fl-2011 innutat li 
l-istrateġija kienet immirata 
prinċipalment lejn l-għanijiet 
tal-Proġett, tal-Bank Dinji, ta’ 
Modernizzazzjoni tal-Finanzi 
Pubbliċi filwaqt li l-kopertura 
ta’ oqsma oħra ta’ ĠFP kienet 
superfiċjali. L-ambitu 
tal-istrateġija wkoll ġie 
kkritikat fl-Istudju dwar 
problemi ta’ ĠFP fil-Pajjiżi 
Magħżula fir-reġjun Ewropew 
ta’ Viċinat u fl-Evalwazzjoni 
tal-Kooperazzjoni tal-
Kummissjoni Ewropea 
mal-Ukrajna.
30 Wara s-summit tad-
19 ta’ Diċembru 2011, 
il-Kummissarju għat-Tkabbir 
u l-Politika tal-Viċinat ipprovda 
lill-Ewwel Deputat Prim 
Ministru tal-Ukrajna 
b’dokument informali 
b’rekwiżiti għall-ĠFP biex 
jitressaq ‘il quddiem l-appoġġ 
baġitarju. Ir-rekwiżiti kienu 
jinkludu ħolqien tal-grupp ta’ 
ħidma dwar il-ĠFP, 
l-istabbiliment tal-strateġija ta’ 
riforma tal-ĠFP u l-iżvilupp 
tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-ĠFP.
22 Osservazzjonijiet 
37 
B’riżultat tar-revoluzzjoni ta’ Maidan, l-UE ħadet passi ulterjuri biex tirrinforza 
r-rakkomandazzjonijiet tagħha dwar il-ĠKK. Wara l-iffirmar tal-Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni fl-2014, l-Aġenda ta’ Assoċjazzjoni tal-2015 bejn l-UE u l-Ukrajna 
elenkat prijoritajiet aktar speċifiċi fuq terminu qasir, b’mod partikolari biex tim -
plimenta l-pakkett legali kontra l-korruzzjoni li ġie adottat fl-14 ta’ Ottubru 2014 
u biex twaqqaf u tiżgura l-effettività kemm tal-Uffiċċju Nazzjonali Kontra l-Korru -
zzjoni kif ukoll tal-Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni. Meqjusa 
bħala element ewlieni fil-mitigazzjoni tar-riskju li jiddewmu r-riformi kontra 
l-korruzzjoni, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kienu involuti aktar fil-proċess 
ta’ djalogu.
It-tfassil tal-assistenza ppermetta li jsiru żborżamenti rapidi 
iżda mhux dejjem ħadu biżżejjed kont tar-riformi li jridu 
jinkisbu
Kien hemm bosta nuqqasijiet fil-kundizzjonijiet dwar il-ġestjoni 
tal-finanzi pubbliċi u dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni li 
kienu inklużi fil-programmi ta’ appoġġ baġitarju u l-assistenza 
makrofinanzjarja
38 
Ir-riforma tal-ĠFP hija parti mill-kundizzjonijiet ġenerali għall-appoġġ baġitarju32 
li jeħtieġ li jitqiesu bħala ssodisfati qabel ma jsir xi żborżament. Dawn il-kundiz -
zjonijiet ġenerali huma l-unika kundizzjoni meħtieġa għas-”segmenti” fissi. 
Valutazzjoni pożittiva tal-ĠFP tiddependi mill-progress sodisfaċenti fl-implimen -
tazzjoni ta’ strateġija ta’ riforma tal-ĠFP33. Madankollu, il-ftehimiet ta’ finanzja -
ment għall-programmi ta’ appoġġ baġitarju fl-Ukrajna mhux dejjem kienu ċari 
fir-rigward ta’ x’passi, abbażi ta’ stadji importanti jew outputs speċifiċi, kienu 
jikkostitwixxu l-livell rikjest ta’ “progress sodisfaċenti”34.
39 
Barra mill-kundizzjoni ġenerali ta’ ĠFP għall-iżborżament tas-segmenti kollha 
u għall-proġetti tal-ĠFP u l-ĠKK, xi wħud mill-programmi kienu jinkludu indikatu -
ri speċifiċi ta’ ĠFP jew ĠKK għall-iżborżament tas-segmenti varjabbli. L-indikaturi 
rrappreżentaw porzjon sostanzjali (10-20  % b’mod ġenerali) tas-segmenti varjab -
bli rilevanti. Ir-rata relattivament modesta ta’ ssodisfar għal dawk l-indikaturi 
speċifiċi rriflettiet il-valur miżjud limitat ta’ dan l-approċċ fil-proċess ta’ riforma 
tal-ĠFP (ara l-paragrafu  50).31 Ara n-Netwerk tal-OECD 
Kontra l-Korruzzjoni 
għall-Ewropa tal-Lvant u  l-Asja 
Ċentrali, pjan ta’ Azzjoni ta’ 
Istanbul Kontra l-Korruzzjoni, 
“Second Round of Monitoring, 
Ukraine, Monitoring Report” 
(It-Tieni Ċiklu ta’ Monitoraġġ, 
l-Ukrajna, Rapport ta’ 
Monitoraġġ), Diċembru  2010 
(https://www.oecd.org/
corruption/acn/istanbulac -
tionplancountryreports.htm ).
32 Normalment, il-programmi ta’ 
appoġġ baġitarju settorjali 
huma taħlita ta’ ħlasijiet 
parzjali kemm fissi kif ukoll 
varjabbli (segmenti). Segmenti 
fissi huma marbuta mal-
issodisfar tal-kundizzjonijiet 
ġenerali, u  segmenti varjabbli 
huma marbuta 
addizzjonalment mal-progress 
bi tqabbil ma’ indikaturi 
speċifiċi. Il-kundizzjonijiet 
ġenerali japplikaw għall-
iżborżament tas-segmenti 
kollha u  jinkludu politiki 
u riformi nazzjonali/settorjali 
(“politiki pubbliċi”), qafas 
makroekonomiku stabbli, 
ġestjoni tal-finanzi pubbliċi,u 
— mill-2012 ‘il hawn - 
trasparenza u  sorveljanza 
tal-baġit.
33 Eż. il-programm ta’ appoġġ 
baġitarju għall-ġestjoni 
tal-fruntieri jinkludi 
kundizzjoni li tirrikjedi biss 
“titjib progressiv fl-iżviluppar 
ta’ qafas finanzjarju fuq 
terminu medju”; il-programm 
ta’ appoġġ baġitarju Enerġija  II 
tal-2012 ukoll jinkludi 
kundizzjoni wiesgħa tal-ĠFP 
— it-tismija ta’ programm, 
mhux speċifikat, għat-titijib 
tal-ĠFP .
34 Ara wkoll ir-Rapport Speċjali 
Nru 11/2010 tal-Qorti 
“Il-ġestjoni mill-Kummissjoni 
tas-sostenn baġitarju ġenerali 
fil-pajjiżi AKP , tal-Amerika 
Latina u tal-Asja” ( http://eca.
europa.eu ).
23 Osservazzjonijiet 
40 
Taħt il-programmi ta’ assistenza makrofinanzjarja, il-ftehimiet ta’ finanzjament 
ma jippermettux lill-Kummissjoni tiżborża l-ħlasijiet parzjali b’mod proporzjonat 
mal-grad ta’ konformità mal-kundizzjonijiet stipulati fil-programm. Għalhekk din 
tapplika marġni ta’ apprezzament għall-formulazzjoni tal-kundizzjonijiet u  l-punt 
sa fejn ikunu ġew ivvalutati bħala ssodisfati. Madankollu dan il-marġni wera li 
kien wiesa’ f’xi każijiet (ara l- Kaxxa 2 ):
Ġeneralment, l-appoġġ baġitarju settorjali ġie fornut minn qabel 
minkejja rekord relattivament fqir fir-riformi strutturali
41 
Ġeneralment, il-programmi ta’ appoġġ baġitarju settorjali kienu maħsuba biex 
jiżborżaw sehem kbir tal-ammont allokat fil-bidu nett tal-programm. Il-forniment 
ta’ appoġġ baġitarju minn qabel, jiġifieri s-segment fiss inizjali li tħallas bis-sħiħ 
u ġeneralment mingħajr dewmien, kien ivarja minn 31 % sa 49 % qabel l-2012 
(ara  t-Tabella 3 ).Kaxxa 2Flessibbiltà fl-issettjar tal-kundizzjonijiet tal-MFA u fl-ivvalutar tal-issodisfar 
tagħhom
 οXi wħud mill-kundizzjonijiet tal-ĠFP li ġew innegozjati għall-MFA I tal-2013 ġew ifformulati f’termini 
ġenerali, u  għaldaqstant kien hemm marġni konsiderevoli għall-valutazzjoni tal-punt sa fejn saret l-impli -
mentazzjoni35 (dan japplika wkoll għall-kundizzjonijiet tal-MFA I relatati mal-enerġija; ara l-paragrafu 70).
 οAddizzjonalment, is-self kollu taħt l-MFA lill-Ukrajna jinkludi kundizzjonijiet li permezz tagħhom bosta sot -
tokundizzjonijiet jiġu fużi f’kundizzjoni waħda għall-iskop ta’ valutazzjoni tal-progress jekk tiġi ssodisfata 
parti biss mill-kundizzjoni globali36.
 οFil-każ tal-kundizzjonijiet tal-assistenza makrofinanzjarja, it-termini użati biex jiġi kkwalifikat l-istadju 
tal-issodisfar varjaw minn programm għal ieħor37 u ma kien hemm l-ebda punt ċar ta’ limitu għall-
valutazzjonijiet parzjali.
35 Eżempji ta’ formulazzjoni ġenerali ħafna fl-MFA I: “jitkompla l-progress fl-istabbiliment ta’ sistema ta’ akkwist pubbliku”, “żieda xierqa fl-għadd 
u l-kwalità tal-awditi” u “isir progress sinifikanti lejn it-tisħiħ tas-sistema ta’ amministrazzjoni tal-VAT”.
36 MFA I, it-tieni segment — il-kundizzjonijiet 1, 2, 4 (ĠFP), il-kundizzjoni 11 (enerġija); MFA II, il-kundizzjoni 4 (ĠKK); MFA III, it-tieni segment 
— il-kundizzjonijiet 5 (ĠFP), 6 (ĠKK), u 8 (intrapriżi tal-Istat); MFA III, it-tielet segment - il-kundizzjonijiet 7 (ĠKK), 13 (enerġija), 18 (kummerċ), 
19 (ġustizzja). B’kollox hemm 12-il kundizzjoni komposta, li jirrappreżentaw 17 % tal-kundizzjonijiet kollha tal-MFA għall-Ukrajna.
37 Issodisfat (MFA I u II), attwalment issodisfat (MFA I), issodisfat b’mod ġenerali (MFA I u II), parzjalment issodisfat — sar progress (MFA II), mhux 
issodisfat iżda sar progress tajjeb (MFA II).
24 Osservazzjonijiet 
42 
Għalkemm fi ħdan il-limiti ġenerali ssuġġeriti mil-linji gwida għall-appoġġ 
baġitarju38, il-forniment minn qabel tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju set -
torjali li tfasslu matul il-perjodu 2007-2010 kien f’kuntrast mar-rekord dgħajjef 
ta’ implimentazzjoni tal-politika tar-riforma fl-Ukrajna39 (ara wkoll il- Figuri 1  u 2) 
u l-issodisfar relattivament fqir tal-kundizzjonijiet varjabbli tas-segmenti. It-tfassil 
taż-żewġ programmi l-aktar reċenti (Enerġija II u Żvilupp Reġjonali), li jinvolvi 
segment fiss inizjali li huwa iżgħar, jieħu kont akbar tar-riskju li segmenti fissi 
għoljin ibaxxu l-attraenza tal-implimentazzjoni tar-riformi li hija kundizzjoni biex 
isir il-pagament ta’ segmenti sussegwenti iżgħar u varjabbli.38 Pereżempju, il-linji gwida 
għall-appoġġ baġitarju 
jissuġġerixxu taħlita ta’ 
60-40 % għas-segmenti fissi 
u dawk varjabbli, tal-appoġġ 
baġitarju settorjali, b’segmenti 
varjabbli ogħla għall-pajjiżi 
b’riskju akbar u b’rekord ifqar 
ta’ implimentazzjoni.
39 Abbażi pereżempju 
tar-rapporti annwali ta’ 
progress, l-RMAE u  l-analiżi 
tar-rapporti ta’ valutazzjoni 
tal-prestazzjoni qabel 
il-pagament tal-appoġġ 
baġitarju settorjali.Tabella 3L-Ukrajna: Tabella 3 - L-Ukrajna: Forniment ta’ appoġġ 
baġitarju settorjali minn qabel (ammonti allokati 
inizjalment)
Programmi1Total Segmenti fissiSegmeni 
varjabbliSegmenti fissi
f’miljun EUR f’%
Effiċjenza fl-Enerġija (2008) 63 31 32 49 %
Enerġija  I (2007) 82 40 42 49 %
Ambjent (2009) 35 15 20 43 %
Ġestjoni tal-Fruntieri (2010) 60 25 35 42 %
Trasport (2009) 65 27 38 42 %
Kummerċ (2008) 39 12 27 31 %
Żvilupp reġjonali (2013) 50 6.5 43,5 13 %
Enerġija  II (2012) 45 5 40 11 %
1 L-ammonti jinkludu biss il-komponent tal-appoġġ baġitarju u jeskludu l-komponent tal-appoġġ 
komplementari (EUR 24 miljun b’kollox għal Enerġija I, Kummerċ, Effiċjenza fl-Enerġija, u Ġestjoni 
tal-Fruntieri).
Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.
25 Osservazzjonijiet 
Fl-2014 u fl-2015, it-tfassil tal-assistenza mill-UE ffoka fuq 
żborżament potenzjalment rapidu
43 
Biex tindirizza l-bilanċ tal-pagamenti tal-Ukrajna u l-pożizzjoni fiskali tagħha, 
li t-tnejn li huma jinsabu fi stat kritiku, l-assistenza finanzjarja mill-UE allokata 
mill-2014 ‘il hawn ikkonsistiet prinċipalment f’għotjiet ta’ appoġġ baġitarju 
ġenerali (Kuntratt għall-Bini tal-Istat - SBC) u self taħt assistenza makrofinanz -
jarja (ara t- Tabella 4 ). Is-self taħt l-MFA (EUR 2.21 biljun żborżati) issa jiddomina 
l-iżborżamenti mill-UE lill-Ukrajna, u ħdejh jidhru ferm iżgħar il-forom kollha 
l-oħra ta’ għajnuna mill-UE, inkluż l-appoġġ baġitarju kumulattiv. Din iż-żieda 
f’daqqa fis-self taħt l-MFA lill-Ukrajna hija wkoll mingħajr preċedent għad-
DĠ Affarijiet Ekonomiċi u  Finanzjarji, fejn l-ammonti ta’ self qabżu dawk tal-
iżborżamenti kumulattivi globali tagħhom taħt l-MFA mill-2002-2014.
44 
Il-forniment minn qabel tas-selfa taħt l-MFA II lill-Ukrajna, flimkien ma’ kundiz -
zjonijiet inqas strinġenti milli għall-MFA I, sar b’rispons għar-riskju ta’ kollass 
finanzjarju u, fl-aħħar mill-aħħar, politiku. B’mod simili, il-Kummissjoni żborżat 
EUR 250 miljun jew 70 % tal-kuntratt għall-Bini tal-Istat f’Ġunju 2014, fi żmien 
xahar minn meta sar l-iffirmar40, u b’hekk ħalliet EUR 105 miljun (30 % tat-total) 
għas-segment varjabbli li kellu ammont relattivament kbir ta’ kundizzjonijiet 
(8 kundizzjonijiet u  29 indikatur).40 Sors:  http://europa.eu/rapid/
press-release_IP-14-676_
en.htm .Tabella 4L-Ukrajna: Żborżament rapidu tal-MFA u tas-SBC fl-2014 
u fl-2015 (fil-31.12.2015)
AppoġġProgrammi  
(sena ta’ ffirmar)Totalżborżat 
fl-2014żborżat 
fl-2015pendenti
f’miljun EUR
Self taħt 
assistenza 
makrofinanzjarjaMFA I  (2013) 610 360 250 0
MFA II (2014) 1 000 1 000 MA 0
MFA III (2015) 1 800 MA 600 1 200
Total tal-MFA 3 410 1 360 850 1 200
Appoġġ baġitarjuKuntratt għall-Bini tal-
Istat (2014)355 250 0 105
Total kumplessiv 3 765 1 610 850 1 305
Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.
26 Osservazzjonijiet 
Sar titjib fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-assistenza 
mill-UE
L-UE u diversi organizzazzjonijiet internazzjonali vvalutaw 
regolarment is-sitwazzjoni tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi 
u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fl-Ukrajna
45 
Matul il-perjodu awditjat, diversi organizzazzjonijiet/strumenti tal-UE u  dawk 
internazzjonali vvalutaw is-setturi tal-ĠFP41 u l-ĠKK42 fl-Ukrajna. Is-settur tal-ĠFP 
u l-istatus tal-ĠKK kienu magħrufa sew ukoll minħabba l-proġetti implimentati 
u r-rapporti annwali tad-delegazzjoni tal-UE dwar il-ġestjoni (RMAE). Ir-Rapporti 
ta’ Progress tal-Politika Ewropea tal-Viċinat ukoll kienu instrumentali fit-tfassil ta’ 
assistenza mill-UE lill-Ukrajna, għalkemm ilhom mill-2015 biss jindirizzaw il-kwist -
joni tat-trasparenza baġitarja b’mod espliċitu.
Ittejjeb il-qafas ta’ monitoraġġ għall-appoġġ baġitarju, iżda 
ma hemm l-ebda approċċ sistematiku għall-evalwazzjonijiet 
indipendenti tal-appoġġ baġitarju
46 
Ir-rapporti tan-Nefqa Pubblika u Responsabbiltà Finanzjarja tal-2006 u l-2011 
kienu sors prominenti ta’ referenza għall-valutazzjonijiet pożittivi tas-settur tal-
ĠFP mill-Kummissjoni. Dan kien minkejja l-punteġġi medjokri miksuba mill-Ukra -
jna rigward il-PEFA43 u xi karatteristiki tal-PEFA nfisha: il-valutazzjonijiet tal-PEFA 
mhumiex frekwenti biżżejjed biex jimmonitorjaw l-użu tal-fondi tal-UE u l-indi -
katuri tal-PEFA ma jkoprux għalkollox il-prijoritajiet tal-ĠFP immirati mill-politiki 
tal-UE. Il-linji gwida għall-appoġġ baġitarju44 għadhom jiddeżinjaw il-PEFA bħala 
l-istrument ippreferut ta’ valutazzjoni ta’ livell għoli tal-ĠFP , iżda mill-2010 ‘l hawn 
il-Kummissjoni użat ukoll ir-Rapport Annwali proprju tagħha dwar il-ĠFP għall-
valutazzjoni tal-progress ta’ kull sena.
47 
Mill-2012 ‘il hawn, il-Kummissjoni saħħet ukoll il-qafas tagħha ta’ monitoraġġ 
tal-appoġġ baġitarju billi ħolqot il-Kumitat ta’ Direzzjoni għall-Appoġġ tal-Baġit 
interservizz u billi stabbiliet qafas ta’ ġestjoni tar-riskju.41 Id-dokumenti prinċipali ta’ 
referenza dwar il-ĠFP kienu: 
żewġ valutazzjonijiet 
operazzjonali mid-
DĠ Affarijiet Ekonomiċi 
u Finanzjarji (2009 u 2014); 
ir-rapporti annwali tad-
Delegazzjoni tal-UE dwar 
il-ĠFP mill-2010 ‘l hawn; żewġ 
valutazzjonijiet tal-PEFA 
mill-Bank Dinji u l-UE b’mod 
konġunt (2006 u 2011, ara 
l-paragrafu  46); 
u l-valutazzjoni tas-SIGMA 
(Appoġġ għal Titjib fil-
Governanza u l-Ġestjoni) 
ippubblikata fl-2011.
42 Ir-referenzi prinċipali 
għall-ĠKK kienu r-rapporti ta’ 
progress dwar il-Pjan ta’ 
Azzjoni dwar il-
Liberalizzazzjoni tal-Viża 
mill-2011 ‘il hawn, ir-rapport 
tal-2013 mill-Uffiċċju 
tan-Nazzjonijiet Uniti kontra 
d-Droga u  l-Kriminalità, 
ir-rapporti mill-GRECO, 
rapporti mill-Kunsill 
tal-Ewropa u mill-OECD 
(Organizzazzjoni għall-
Kooperazzjoni u  l-Iżvilupp 
Ekonomiċi), stħarriġiet minn 
Transparency International 
u l-pjan ta’ azzjoni ta’ Istanbul 
kontra l-korruzzjoni.
43 Fiż-żewġ valutazzjonijiet 
tal-PEFA, il-proporzjon ta’ 
indikaturi b’saħħithom (A u B) 
għal dawk medji u dgħajfa (C 
u D) kien madwar 40 %-60 %, 
u l-proporzjon ta’ D żdied 
fir-rapport tal-2011. Il-
kwistjonijiet fundamentali 
kienu l-ammont kbir ta’ 
operazzjonijiet tal-Gvern li ma 
ġewx ikkomunikati, is-
sorveljanza tar-riskju fiskali 
aggregat minn entitajiet oħra 
tas-settur pubbliku, 
l-effettività tal-kontrolli 
tal-paga u l-awditjar estern. 
Sors:  Il-Bank Dinji. 2012. 
L-Ukrajna  - Public financial 
management performance 
report (Rapport dwar 
il-prestazzjoni tal-ġestjoni 
finanzjarja pubblika). 
Washington, DC: Il-Bank Dinji. 
http://documents.worldbank.
org/curated/
en/2011/01/16461565/
ukraine-public-financial-
management-performance-
report
44 Linji Gwida għall-Appoġġ 
Baġitarju għall-2007 u l-2012.
27 Osservazzjonijiet 
48 
Aħna sibna li l-appoġġ baġitarju tal-UE fl-Ukrajna ma jiġix evalwat b’mod sis -
tematiku. Għal kull programm, il-Kummissjoni tista’ tistabbilixxi l-qafas ta’ 
evalwazzjoni fil-ftehim ta’ finanzjament. Il-Kummissjoni ppjanat evalwazzjonijiet 
ta’ nofs it-terminu għal tliet programmi ta’ appoġġ baġitarju settorjali biss fl-
Ukrajna: Enerġija I, Effiċjenza fl-Enerġija u Ġestjoni tal-Fruntieri. Qatt ma twettqet 
evalwazzjoni finali ex post , iżda l-evalwazzjoni tal-operazzjonijiet kumplessivi ta’ 
appoġġ baġitarju fl-aħħar ġiet ikkompletata fl-201445.
Is-sospensjoni mill-Kummissjoni tal-pagamenti ta’ assistenza 
mill-UE ressqet ‘il quddiem il-prijoritajiet tal-ġestjoni tal-finanzi 
pubbliċi
49 
Is-sospensjoni diretta tal-pagamenti ta’ appoġġ baġitarju kienet effettiva bħala 
tentattiv ta’ meta jkun falla kull tentattiv ieħor, biex jitressqu ‘l quddiem il-pri -
joritajiet tal-UE fis-settur tal-ĠFP . Il-Kummissjoni użatha darbtejn fl-2011. Fl-2014 
u fl-2015, il-posponiment tal-iżborżamenti taħt l-MFA wkoll għen biex jiġi żgurat 
li ċerti kundizzjonijiet marbuta mal-programm jiġu implimentati b’mod xieraq 
(ara l- Kaxxa 3 ).45 IBF International Consulting, 
“Evaluation and Budget 
Support Operations in 
Ukraine, Final Evaluation 
Report” (Evalwazzjoni 
u Operazzjonijiet ta’ Appoġġ 
Baġitarju fl-Ukrajna, Rapport 
Finali ta’ Evalwazzjoni), 
Settembru 2014.Kaxxa 3Eżempji ta’ sospensjoni tal-pagamenti biex ir-riformi jitressqu ‘l quddiem
 οFi Frar 2011, l-iżborżamenti taħt il-programmi kollha ta’ appoġġ baġitarju ġew sospiżi b’rispons għar-
rigressjoni fuq il-liġi tal-2010 aċċettabbli fuq livell internazzjonali dwar l-akkwist. Is-sospensjoni treġġgħet 
lura f’Settembru 2011 imma biss wara li f’Lulju 2011 il-Parlament tal-Ukrajna għadda liġi dwar l-akkwist 
pubbliku li tqieset inkompatibbli mal-prattiki tajba internazzjonali.
 οB’rispons għall-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Ukrajna, li kienet qed tistaġna, u n-nuqqas ta’ strateġija kred -
ibbli ta’ riforma tal-ĠFP li ilu jeżisti, il-pagamenti kollha ta’ appoġġ baġitarju li ntalbu fl-2011 ġew sospiżi 
f’Diċembru 2011. Fis-27 ta’ Novembru 2013, wara l-adozzjoni uffiċjali tal-istrateġija u Pjan ta’ Azzjoni 
aċċettabbli ta’ riforma tal-ĠFP ,ġew żborżati l-pagamenti ta’ appoġġ baġitarju li kienu dddewmu (disa’ seg -
menti minn total ta’ EUR 87.9 miljun).
 οIrriżulta li kien diffiċli li jintlemaħ progress suffiċjenti fil-kundizzjonalità għas-segmenti tal-MFA li tħallsu fl-
2014 u fl-2015. Il-Kummissjoni dewwmet l-iżborżament tas-segment finali tal-MFA I sa April 2015. Hija dew -
wmet ukoll il-pagament tat-tieni segment tal-MFA II sa Diċembru 2014 meta setgħet tistabbilixxi progress 
suffiċjenti mill-kontroparti Ukrena.
28 Osservazzjonijiet 
Ir-riżultati tal-assistenza mill-UE jibqgħu fraġli
Il-progress limitat fir-riforma u r-riluttanza tal-awtoritajiet Ukreni 
affettwaw l-issodisfar tal-kundizzjonijiet speċifiċi tal-ĠFP u tal-
ĠKK u dewwmu l-implimentazzjoni tal-appoġġ baġitarju
50 
Matul il-biċċa l-kbira mill-perjodu awditjat, l-issodisfar inkomplet tal-kundizz -
jonijiet ġenerali u speċifiċi tal-ĠFP u l-ĠKK fil-programmi ta’ appoġġ baġitarju 
rriflettew prinċipalment ir-riluttanza tal-awtoritajiet Ukreni li jimplimentaw 
ir-riformi konkreti ta’ governanza. L-ewwel ħlasijiet parzjali ddewmu f’bosta 
okkażjonijiet, fil-biċċa l-kbira minħabba li l-kundizzjonijiet ġenerali tal-ĠFP ma 
kinux ġew issodisfati (ara l-paragrafu 49). Ir-rata ta’ żborżament għas-segmenti 
varjabbli li kienu suġġetti għall-kundizzjonijiet speċifiċi tal-ĠFP u tal-ĠKK kienet 
tvarja minn 67  % għall-programm Enerġija  I għal 25  % biss għall-programmi 
Effiċjenza fl-Enerġija u Ġestjoni tal-Fruntieri. Il-fatt li, fil-programmi b’bosta seg -
menti varjabbli, it-tieni segment ġeneralment kellu rata ta’ ssodisfar aktar baxxa 
mill-ewwel wieħed ukoll rrifletta n-nuqqas ta’ momentum fil-proċess ta’ riforma.
51 
Ir-ritmu tar-riforma huwa aktar bil-mod ukoll minħabba li l-awtoritajiet Ukreni 
jwasslu l-fondi ta’ appoġġ baġitarju settorjali żborżati mill-UE permezz ta’ fond 
ekstrabaġitarju. Fondi ta’ appoġġ baġitarju jitqiesu bħala dħul f’Fond Speċjal 
u jiġu żborżati matul proċedura ta’ 11-il pass li tieħu fit-tul. Għall-ewwel ħlas 
parzjali ta’ Enerġija I, il-proċedura damet sentejn biex tiġi kkompletata. Dan 
ġie kkritikat kemm fl-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-programm Enerġija I u 
fl-evalwazzjoni tal-2014 tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju fl-Ukrajna. Skont 
din l-aħħar evalwazzjoni, sa nofs l-2014 nofs biss mill-fondi ta’ appoġġ baġitarju 
żborżati kienu ġew ittrasferiti għall-eżekuzzjoni tal-baġit.
Il-maġġoranza tal-kundizzjonijiet tal-ġestjoni tal-finanzi 
pubbliċi fl-assistenza makrofinanzjarja ġew ivvalutati bħala 
li ġew issodisfati b’mod ġenerali, minkejja nuqqasijiet 
fl-implimentazzjoni
52 
Fit-taqsima ĠFP tal-MFA I u II, il-Kummissjoni vvalutat nofs il-kundizzjonijiet bħala 
li ġew issodisfati b’mod ġenerali u kundizzjoni waħda biss bħala mhux issodis -
fata. Madankollu, għal skopijiet ta’ żborżament, il-Kummissjoni użat il-marġni ta’ 
apprezzament tagħha u tat valutazzjoni pożittiva ta’ bosta kundizzjonijiet tal-
ĠFP għalkemm l-implimentazzjoni fuq il-post ġiet affettwata minn nuqqasijiet 
(ara l- Kaxxa 4 ).
29 Osservazzjonijiet 
Il-Gvern tal-Ukrajna laħaq għadd ta’ għanijiet leġiżlattivi għall-
ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, iżda jibqgħu ħafna problemi ta’ 
terminu twil
53 
B’mod ġenerali l-Kummissjoni tqis li strateġija u Pjan ta’ Azzjoni ta’ riforma 
tal-ĠFP , tal-2013, huma kisbiet ewlenin tal-ĠFP għall-perjodu tal-awditjar46. Il-
Ministeru tal-Finanzi wera livell relattivament għoli ta’ impenn għall-istrateġija. 
Madankollu, is-sostenibbiltà tar-riformi li nkisbu u l-viżibbiltà u r-rilevanza kon -
tinwata tal-istrateġija jiddependu direttament minn impenn politiku kontinwat 
min-naħa tal-Ukrajna. Il- Figura 1  tagħti ħarsa ġenerali lejn l-iżviluppi fl-oqsma 
prinċipali tal-ĠFP matul il-perjodu awditjat.
54 
Minkejja li l-kundizzjonijiet marbuta mal-assistenza mill-UE u minn donaturi oħra 
ma ġewx issodisfati kompletament, għadd ta’ deċiżjonijiet leġiżlattivi relatati 
mal-ĠFP ġew adottati bejn l-2010 u l-2012. Madankollu,il-Gvern tal-Ukrajna ma 
tax biżżejjed attenzjoni għall-infurzar xieraq tagħhom: il-leġiżlazzjoni nazzjonali 
relatata kienet ta’ kwalità baxxa, ġie allokat finanzjament insuffiċjenti, u ġew 
promulgati emendi legali rigressivi. Għalhekk, b’mod ġenerali, l-implimentazzjoni 
immedjata ma rnexxietx. L-avvanz tar-riformi tal-ĠFP f’dan il-perjodu kien aktar 
diffiċli minħabba li sal-2013 ma kien hemm l-ebda strateġija strutturata ta’ ri -
forma tal-ĠFP (ara l-paragrafu 34).46 Abbażi ta’ intervisti ma’ 
membri tal-persunal 
tal-Kummissjoni u  r-rapporti 
ta’ progress tagħha.Kaxxa 4Eżempji ta’ nuqqasijiet fl-issodisfar tal-kundizzjonijiet tal-ĠFP għas-self taħt l-MFA
It-tieni ħlas parzjali tal-MFA  I:
 οIl-Kundizzjoni  2: Għalkemm il-Kumitat Kontra l-Monopolji sar operazzjonali, huwa ffaċċja inċertezza 
baġitarja għall-2015 u  għad hemm riskju ta’ restrizzjonijiet sinifikanti fuq ir-riżorsi.
 οIl-Kundizzjoni 4: Għalkemm strateġija ta’ taħriġ għall-uffiċjali kollha tal-kontroll intern kienet ġiet adot -
tata għal-livelli kollha ta’ gvern, l-istrateġija kellha dgħufijiet (elaborata b’mod insuffiċjenti, imfassla ħażin, 
l-ebda skeda ta’ żmien speċifika, nuqqas ta’ informazzjoni dwar il-finanzjament, l-ebda kriterji kwantitat -
tivi, u rabtiet dgħajfa mar-riforma tas-settur tal-ĠFP). Iċ-ċertifikazzjoni tal-awditjar intern ma kinitx ġiet 
introdotta.
It-tieni ħlas parzjali tal-MFA  II:
 οIl-Kundizzjoni 1: Għalkemm għadd sinifikanti ta’ korpi tal-akkwist u awtoritajiet kontraenti tabilħaqq ip -
pubblikaw il-pjanijiet tal-akkwist tagħom fil-ħin, il-maġġoranza kienu elaborati b’mod insuffiċjenti. Barra 
minn hekk, kien hemm dubju dwar ir-rabta bejn il-ħtiġijiet tal-akkwist u l-baġit tal-Istat, minħabba l-adozz -
joni tardiva tal-Baġit 2015 tal-Istat (id-29 ta’ Diċembru 2014).
30 Osservazzjonijiet Figura 1Żviluppi tal-ĠFP fl-Ukrajna, 2010-2015
Oqsma tal-ĠFPŻviluppi tal-ĠFP fl-2010-2013
Żviluppi tal-ĠFP fl-2014-2015
Titjib Sfidi/nuqqasijiet
Akkwist pubbliku •2010/2011 - liġijiet ġodda 
u relattivament progressivi dwar 
l-akkwist
 •2010 — Il-Kumitat Kontra 
l-Monopolji ġie stabbilit •Emendi legali li kienu kontroversjali 
u rigressivi, ħtieġu interventi severi 
mill-UE.
 •Il-Kumitat Kontra l-Monopolji kien 
nieqes mill-fondi. •Liġi ġdida dwar l-akkwist pubbliku, 
l-għadd ta' eċċezzjonijiet tnaqqas, 
għotjiet mhux kompetittivi ġew 
irrifjutati.
 •Il-Kumitat Kontra l-Monopolji kien 
operazzjonali, iżda b'restrizzjonijiet 
sinifikanti u  inċertezza baġitarja.
Amministrazzjoni 
tat-taxxa •2010 - Kodiċi ġdida tat-Taxxa •Il-Kodiċi ġdida tat-Taxxa tqieset ta' 
kwalità fqira mill-komunità tad-
donaturi u  tan-negozju. •Riforma ġdida tas-sistema ta' taxxa.
 •Naqsu l-arretrati tal-VAT iżda jibqa' 
r-riskju ta' żieda.
 •VAT elettronika implimentata 
fl-2015.
Kontroll pubbliku 
intern tal-finanzi •Abbozz ta' liġi disponibbli fl-2008
 •2011  - bażi legali għall-istandards 
tal-PIFC
 •2012 - kodiċi ta' etika/
rakkomandazzjonijiet metodoloġiċi
 •Mill-2012 'il quddiem  - unitajiet 
tal-awditjar intern fil-Ministeri 
u fl-organizzazzjonijiet governattivi 
l-oħra •L-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-
PIFC ġiet ripetutament posposta. •Id-dispożizzjonijiet dwar il-PIFC ġew 
ikkjarifikati aktar, iżda mhumiex 
konformi għalkollox mal-PIFC tal-UE.
 •Strateġija ġdida għat-tħarriġ 
tal-uffiċjali tal-Istat li huma 
responsabbli għall-kontroll 
u l-awditjar interni.
Awla tal-Kontabbiltà 
tal-Ukrajna •2010  - Il-mandat tal-ACU tnaqqas 
sinifikattivament permezz tal-
esklużjoni tad-dħul. •Il-mandat tal-ACU reġa' ġie estiż 
għad-dħul.
 •Il-liġi ġdida dwar l-ACU 
estendiet il-mandat tal-ACU 
għat-tranżazzjonijiet, mal-Istat, 
tal-intrapriżi tal-Istat.
 •Tnaqqis tal-persunal minn 550 
għal  386.
Trasparenza baġitarja •Dati ta' skadenza mitlufa u nuqqas 
ta' konsultazzjoni pubblika għall-
baġit tal-Istat għall-2015.
Kodiċi baġitarja  •2010 - Kodiċi baġitarja ġdida •Meqjusa li għandha għadd ta' 
dgħufijiet. •Kodiċi baġitarja emendata: fokus fuq 
id-deċentralizzazzjoni tal-baġit.
 •Konsolidazzjoni ta' tliet fondi soċjali 
ekstrabaġitarji.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
31 Osservazzjonijiet 
55 
Ir-riformi ngħataw impetu ġdid fl-2014 u fl-2015, prinċipalment permezz ta’ sen -
siela ta’ deċiżjonijiet leġiżlattivi addizzjonali, segwiti b’titjib viżibbli fil-ġestjoni 
tal-akkwist pubbliku, fl-amministrazzjoni tad-dħul u  fil-proċeduri tal-baġit 
tal-Istat. Fil-qasam tal-akkwist pubbliku, pereżempju, l-għadd ta’ eċċezzjonijiet 
u s-sehem ta’ kuntratti ta’ akkwist mogħtija fuq bażi mhux kompetittiva bdew 
jonqsu fl-2014. F’kooperazzjoni mal-FMI, il-Gvern tal-Ukrajna żviluppa u beda jim -
plimenta strateġija għar-riforma tal-amministrazzjoni tad-dħul. Barra min hekk, 
fl-2015 ittieħdu passi inizjali lejn ibbaġitjar ibbażat fuq ir-riżultati u ppjanar fuq 
terminu medju.
56 
Inkiseb progress kbir fis-sorveljanza tal-baġit bl-adozzjoni ta’ liġi ġdida dwar 
l-Awla tal-Kontabbiltà tal-Ukrajna (ACU, l-Istituzzjoni Suprema tal-Awditjar 
tal-Ukrajna), li daħlet fis-seħħ fid-9 ta’ Awissu 2015. Il-mandat tal-ACU ġie estiż 
sabiex jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet issettjati mill-UE, mill-Bank Dinji u minn 
donaturi oħra. Paradossalment, il-liġi dwar l-ACU tirrikjedi wkoll tnaqqis fir-riżorsi 
tal-organizzazzjoni47.
57 
Minkejja l-progress li nkiseb mill-2014 ‘il hawn, jibqgħu bosta problemi ta’ ter -
minu twil: ir-riskju ta’ rigress (pereżempju fl-eżenzjonijiet għall-akkwist pubbliku 
u fit-trasparenza baġitarja), nuqqas ta’ fondi għall-Kumitat Kontra l-Monopolji, 
ir-riskju li jogħlew l-arretrati tal-VAT (Taxxa fuq il-Valur Miżjud), u dgħufijiet fl-
approċċ għall-PIFC.
Passi sinifikanti għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni ttieħdu biss wara 
r-revoluzzjoni ta’ Maidan iżda għadha meħtieġa konsolidazzjoni 
ulterjuri tal-qafas kontra l-korruzzjoni, bħalma għadhom 
meħtieġa riżultati tanġibbli
58 
Il-Figura 2  telenka l-azzjonijiet prinċipali tal-UE matul il-perjodu awditjat li 
twettqu biex l-Ukrajna tiġi megħjuna twaqqaf il-qafas legali u istituzzjonali 
tagħha kontra l-korruzzjoni.47 Ir-riżorsi tal-ACU kienu 
kwistjoni ewlenija li 
l-Kummissjoni ddiskutiet 
mal-awtoritajiet Ukreni 
f’Jannar  2015 qabel id-
deċiżjoni ta’ żborżament 
tat-tielet segment tal-MFA I. 
L-abbozz ta’ liġi dwar l-ACU 
rrikjeda t-tnaqqis ta’ riżorsi 
tal-organizzazzjoni permezz 
ta’ introduzzjoni ta’ limitu 
massimu ta’ persunal 
(massimu ta’  250). Dan il-limitu 
massimu ttella’ b’mod 
sostanzjali (meta mqabbel 
mal-abbozz inizjali) għal  386 
fil-verżjoni finali tal-liġi dwar 
l-ACU, wara intervent 
mill-Kummissjoni meta 
rrivediet l-implimentazzjoni 
tal-kundizzjonalità tal-MFA.
32 Osservazzjonijiet Figura 2Żviluppi prinċipali kontra l-korruzzjoni fl-Ukrajna, 2006-2015
Azzjonijiet tal-UE Deċiżjonijiet leġiżlattivi u Bidliet istituzzjonali Kummenti
2015  
2014 •Kundizzjonalità tal-MFA  II u III
 •Kuntratt għall-Bini tal-Istat
 •Missjoni ta' Konsulenza tal-UE 
għar-Riforma tas-Settur tas-
Sigurtà Ċivili (EUAM)
 •Assistenza mill-Grupp ta’ 
Appoġġ għall-Ukrajna (SGUA) 
lill-Ministeru tal-Ġustizzja
 •Pjan ta' Azzjoni dwar il-
Liberalizzazzjoni tal-Viża li 
għadu għaddej •Stabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Speċjalizzat Kontra 
l-Korruzzjoni (Novembru 2015).
 •Liġijiet li jsaħħu l-qafas leġiżlattiv għall-irkupru tal-assi 
(Novembru  2015).
 •Liġijiet dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni 
politika u  l-finanzjament ta' partiti politiċi (Ottubru 2015).
 •Korp ta' koordinazzjoni: Il-Kunsill Nazzjonali dwar il-Politika 
Kontra l-Korruzzjoni (Ottubru 2014).
 •Pakkett legali kontra l-korruzzjoni (Ottubru 2014) li 
stabbilixxa (1) Strateġija tal-2014-2017 Kontra l-Korruzzjoni, 
(2) Uffiċċju Nazzjonali tal-Ukrajna kontra l-Korruzzjoni 
(NABU) u (3) Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni 
tal-Korruzzjoni.
 •Liġi Kriminali dwar il-Korruzzjoni (Ġunju 2014). •Il-Gvern imblokka l-liġi dwar 
il-prevenzjoni tal-korruzzjoni 
għal disa' xhur.
 •Outputs f'konformità mal-
prijoritajiet tal-ĠKK tal-Aġenda 
ta' Assoċjazzjoni tal-2015.
 •L-impatt fit-tul se jiddependi 
minn infurzar ġenwin 
tal-liġijiet.
2013  
2012 •Pjan ta' Azzjoni dwar il-
Liberalizzazzjoni tal-Viża li 
għadu għaddej •Bosta emendi leġiżlattivi, eż. li jikkonċernaw reati relatati 
mal-korruzzjoni u  l-konfiska ta' qligħ mill-korruzzjoni. •Xi progress fl-allinjament 
tal-ĠKK mal-istandards 
internazzjonali.
2011 •Pjan ta' Azzjoni dwar il-
Liberalizzazzjoni tal-Viża
 •Programm ta' appoġġ baġitarju 
"Riforma tal-Amministrazzjoni 
Pubblika" •Il-Liġi Kontra l-Korruzzjoni għaddiet f'April 2011 (u 
ssostitwiet parzjalment il-pakkett kontra l-korruzzjoni li ġie 
rrevokat f'Diċembru  2010).
 •Il-programm ta' appoġġ baġitarju għar-Riforma tal-
Amministrazzjoni Pubblika ma ġiex implimentat , għaliex il-
Liġi Dwar is-Servizz Pubbliku meħtieġa naqset milli tissodisfa 
l-prinċipji bażiċi tal-UE. •Il-Liġijiet Kontra l-Korruzzjoni 
ma kkonformawx bis-sħiħ mal-
istandards internazzjonali.
 •Il-programm ta' appoġġ 
baġitarju ġie diżimpenjat 
fl-2013.
2010 •Kundizzjonalità tal-MFA  I
 •Appoġġ mill-Proġett għal 
"Riformi tas-Settur tal-
Ġustizzja", (il-Komponent  5 
"Indipendenza tal-Ġudikatura" 
u l-Komponent 6 "Prevenzjoni 
u ġlieda kontra l-korruzzjoni")
 •Programm ta' Appoġġ Baġitarju 
"Ġestjoni tal-Fruntieri" •Strateġija tal-2014-2017 Kontra l-Korruzzjoni.
 •Appoġġ għat-twaqqif tal-Uffiċċju Nazzjonali tal-Ukrajna 
kontra l-Korruzzjoni (NABU) mill-2014 'il hawn.
 •Riżultati insodisfaċenti mill-programm "Ġestjoni tal-
Fruntieri" ( ma ġie ddimostrat l-ebda progress fir-rigward 
tal-livell ta' korruzzjoni fil-Ministeru tad-Dħul u  d-Dazji ).Dewmien fl-implimentazzjoni:
 •MFA I imnedija fl-2014;
 •Appoġġ mill-Proġett għal 
“Riformi tas-Settur tal-
Ġustizzja” imniedi fl-2013.
2009-2006 •Proġett TACIS tal-2006 Kontra 
l-KorruzzjoniOutputs relatati ma’
 •ħolqien ta’ qafas strateġiku u istituzzjonali kontra 
l-korruzzjoni;
 •tisħiħ tal-kapaċitajiet għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni;
 •tisħiħ tal-leġiżlazzjoni kontra l-korruzzjoni. •Impatt baxx dovut għall-
abolizzjoni mill-Parlament 
f'Diċembru  2010 tal-pakkett 
eżistenti kontra l-korruzzjoni.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
33 Osservazzjonijiet 
59 
Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni kienet fuq l-aġenda tal-proċess ta’ djalogu bejn l-UE 
u l-Ukrajna (ara l-paragrafi 35 sa 37), iżda rarament ittieħdet inkunsiderazzjoni fil-
programmi ta’ assistenza qabel l-2010. Il-proġett ambizzjuż iżżejjed48 TACIS (As -
sistenza Teknika lill-Komunità ta’ Stati Indipendenti u lill-Georgia) tal-2006 kontra 
l-Korruzzjoni, li tnieda b’riżultat tar-Rivoluzzjoni oranġjo, kellu impatt minimu 
għaliex f’Diċembru  2010 raġunijiet politiċi wasslu biex il-Parlament tal-Ukrajna 
jirrevoka l-ewwel pakkett ta’ liġijiet kontra korruzzjoni li ġie adottat fl-200949.
60 
Mill-2011 ‘il quddiem, l-UE tat spinta lir-riformi leġiżlattivi billi inkludiet punti 
ta’ riferiment fil-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Liberalizzazzjoni tal-Viża li ġie of -
frut lill-Ukrajna f’Diċembru  2010. Il-leġiżlazzjoni kontra l-korruzzjoni, adottata 
f’April 2011, u emendi leġiżlattivi sussegwenti li għaddew fl-2012 u fl-2013 kienu 
żvilupp pożittiv billi ġabu l-liġijiet tal-Ukrajna, kontra l-korruzzjoni, f’konformità 
mar-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Kummissjoni u  mill-GRECO. Madankollu, 
għalkemm inkiseb progress sostanzjali fl-2013, kien meħtieġ titjib ulterjuri biex 
jiġi kkompletat il-qafas kontra l-korruzzjoni50. B’mod partikolari, il-Kummissjoni 
ġibdet l-attenzjoni għall-kwalità fqira tal-proċess leġiżlattiv tal-Ukrajna u  għall-
fatt li r-riformi kienu nieqsa minn approċċ strateġiku komprensiv51. L-istituzz -
jonijiet kontra l-korruzzjoni li kien hemm stabbiliti sal-2014, jiġifieri l-Kumitat 
Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni u  l-Aġent tal-Gvern rigward il-Politika Kontra l-
Korruzzjoni, kienu disfunzjonali u ma setgħux iwettqu l-mandat tagħhom b’mod 
xieraq.
61 
Fl-2014, il-Gvern tal-Ukrajna beda jikkoopera mill-qrib mas-soċjetà ċivili dwar 
il-leġiżlazzjoni kontra l-korruzzjoni. Għaddew liġijiet importanti fl-2014 u fl-2015. 
Il-progress leġiżlattiv u  istituzzjonali kompla f’Diċembru  201552. Kien hemm 
ukoll progress meta ġew stabbiliti istituzzjonijiet ġodda fl-2014 u fl-2015, jiġifieri 
l-Uffiċċju Kontra l-Korruzzjoni (NABU)53, l-Uffiċċju tal-Prosekutur speċjalizzat kon -
tra l-korruzzjoni li kien inkarigat mis-sorveljanza tal-investigazzjonijiet tan-NABU, 
l-Aġenzija Nazzjonali għall-Prevenzjoni tal-Korruzzjoni u  l-Kunsill Nazzjonali dwar 
il-Politika Kontra l-Korruzzjoni.
62 
Sal-2015, il-Kummissjoni u l-OECD kienu jqisu li l-qafas tal-Ukrajna kontra l-korru -
zzjoni kien allinjat mill-qrib mal-istandards internazzjonali u  mal-punti ta’ riferi -
ment tal-UE. Fl-istess ħin, kien għadhom iridu jinkisbu għadd ta’ riżultati addiz -
zjonali biex il-qafas isir effettiv, inkluż54:
— allokazzjoni ta’ riżorsi baġitarji xierqa biex jiġi żgurat li l-istituzzjonijiet kontra 
l-korruzzjoni jaħdmu tajjeb u li jiġu implimentati l-istrateġija kontra l-korruzz -
joni u  l-pjan ta’ azzjoni relatat;48 Abbażi ta’ rapporti ta’ 
monitoraġġ.
49 L-OECD, “Anti-corruption 
reforms in Ukraine” (Riformi 
kontra l-Korruzzjoni 
fl-Ukrajna), Monitoraġġ 
tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Istanbul 
Kontra l-Korruzzjoni, 
Marzu 2015, p. 17. L-ewwel 
pakkett ta’ liġijiet kontra 
l-korruzzjoni kien jikkonsisti 
(1) fil-Liġi dwar il-prinċipji 
għall-prevenzjoni u  l-ġlieda 
kontra l-korruzzjoni, (2)  fil-Liġi 
dwar l-imputabbiltà ta’ 
persuni ġuridiċi għal reati 
relatati mal-korruzzjoni 
u (3) fil-Liġi dwar emendi għal 
ċerti atti leġiżlattivi rigward 
l-imputabbiltà għal reati 
relatati mal-korruzzjoni.
50 COM(2013) 809 final 
tal-15 ta’ Novembru 2013, p. 11, 
“Tielet rapport dwar 
l-implimentazzjoni mill-
Ukrajna tal-Pjan ta’ Azzjoni 
dwar il-Liberalizzazzjoni 
tal-Viża”.
51 Ibidem, p. 14.
52 SWD(2015) 705 final tat-18 ta’ 
Diċembru 2015, p. 6, “Sixth 
progress report on the 
implementation by Ukraine of 
the Action Plan on Visa 
Liberalisation” (Is-sitt rapport 
ta’ progress dwar 
l-implimentazzjoni mill-
Ukrajna tal-Pjan ta’ Azzjoni 
dwar il-Liberalizzazzjoni 
tal-Viża).
53 In-NABU hija aġenzija 
investigattiva li tittratta 
l-korruzzjoni minn uffiċjali 
pubbliċi superjuri 
u l-korruzzjoni li tinvolvi tixħim 
sinifikanti anke jekk ma kien 
involut l-ebda uffiċjal pubbliku 
ta’ livell għoli. In-NABU hija 
formalment awtorità ta’ 
infurzar tal-liġi tal-Istat, 
u mhijiex suġġetta għall-
kontroll mill-Gvern.
54 Ara SWD(2015) 705 final 
u l-OECD, Monitoring of the 
Istanbul Anti-corruption 
Action Plan (Monitoraġġ 
tal-Pjan ta’ Azzjoni ta’ Istanbul 
Kontra l-Korruzzjoni), 
aġġornamenti dwar 
il-progress, 
is-7-9 ta’ Ottubru 2015.
34 Osservazzjonijiet 
— titjib ulterjuri għall-qafas legali sabiex jiġu żgurati l-indipendenza u l-integ -
rità sħaħ tal-Uffiċċju tal-Prosekutur speċjalizzat kontra l-korruzzjoni;
— titjib tad-dispożizzjonijiet legali rigward l-Uffiċċju Nazzjonali għall-Irkupru 
tal-Assi u  l-Uffiċċju għall-Ġestjoni tal-Assi;
— kjarifikazzjoni u  koordinazzjoni, kontra l-korruzzjoni, tal-kompiti speċifiċi tal-
istituzzjonijiet bħas-Servizz tas-Sigurtà tal-Ukrajna u  l-Awla tal-Kontabbiltà 
tal-Ukrajna; u
— monitoraġġ u koordinazzjoni effettivi mill-Kunsill Nazzjonali dwar il-Politika 
Kontra l-Korruzzjoni.
63 
Minbarra l-ħolqien ta’ strutturi adegwati, l-isfidi prinċipali huma l-infurzar ġenwin 
tal-liġi u l-indipendenza tal-Ġustizzja. Sa tmiem l-2015, ir-rieda politika għall-
ġlieda kontra l-korruzzjoni kif imħabbra mill-Gvern ta’ wara l-avvenimenti ta’ 
Maidan kienet għadha ma pproduċietx rekord konvinċenti tal-investigazzjonijiet 
u s-sanzjonijiet għall-każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli. L-esperti jiġbdu 
l-attenzjoni għall-fatt li l-ĠKK fl-Ukrajna kienet qed tiddewwem minħabba li l-
istituzzjonijiet tal-infurzar ma kinux indipendenti biżżejjed mill-Gvern u l-oligarki 
kienu qed jeżerċitaw influwenza fuq il-partiti politiċi55. Ir-rekord fqir tal-Ukrajna 
fir-rigward tal-korruzzjoni ta’ livell għoli qed jipperikola l-pakkett ta’ salvataġġ 
internazzjonali tagħha56.55 Ara, pereżempju, in-”National 
Integrity System Assessment 
Ukraine  2015” 
(Valutazzjoni 2015 tas-Sistema 
ta’ Integrità Nazzjonali 
tal-Ukrajna), Transparency 
International, 2015 li ġie 
prodott bħala parti mill-
proġett iffinanzjat mill-UE 
“National Integrity System 
Assessment in the European 
Neighbourhood East region” 
(Valutazzjoni tas-Sistema ta’ 
Integrità Nazzjonali fir-reġjun 
Ewropew tal-Viċinat tal-Lvant).
56 Ara eż. id-Dikjarazzjoni minn 
Christine Lagarde, id-Direttur 
Maniġerjali tal-Fond 
Monetarju Internazzjonali 
(FMI), l-Istqarrija għall-Istampa 
Nru 16/50, l-10 ta’ Frar 2016.
35 Osservazzjonijiet 
Parti II — Effettività tal-assistenza mill-UE fit-titjib 
tal-governanza fis-settur tal-gass, u s-sigurtà tal-
provvista tal-gass lill-UE permezz tal-Ukrajna
64 
Aħna wettaqna eżami ta’ jekk id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna indirizzax kwist -
jonijiet ta’ gass u  effiċjenza fl-enerġija b’mod effettiv, jekk l-assistenza mill-UE 
fit-titjib tal-governanza fis-settur tal-gass u  s-sigurtà tal-provvista tal-gass 
lill-UE permezz tal-Ukrajna ġietx imfassla u mmonitorjata b’mod xieraq, u jekk 
ipproduċietx riżultati tanġibbli u  sostenibbli. Aħna wettaqna valutazzjoni tal-
aspetti ta’ governanza fis-settur tal-gass bi tqabbil mal-objettivi tal-UE li jiġi 
żviluppat suq tal-gass li jkun kompetittiv, trasparenti u nondiskriminatorju, 
f’konverġenza mar-regoli u  l-istandards tal-UE57. Din kienet tinkludi informazzjoni 
għall-konsumatur u  l-protezzjoni tiegħu, trasparenza tal-prezzijiet, obbligu ta’ 
rendikont tal-kumpaniji tal-utilitajiet, rappurtar trasparenti dwar is-suq tal-gass 
u promozzjoni tal-effiċjenza fl-enerġija. L-evidenza dokumentarja prinċipali li 
ntużat għas-sejbiet tagħna, u li ġew diskussi mal-partijiet awditjati, kienet ir-
rapporti konġunti tal-UE u  l-Ukrajna dwar l-implimentazzjoni tal-Memorandum 
ta’ Qbil dwar il-kooperazzjoni fil-qasam tal-enerġija, il-konklużjonijiet tal-Kunsill, 
ir-rapporti tal-Parlament tal-UE, id-dokumenti ta’ strateġija u  ta’ programmazz -
joni tal-Kummissjoni, u  r-rapporti tal-Kummissjoni dwar il-ġestjoni. Intużaw ukoll 
rapporti minn sorsi esterni bħall-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija, Oxford 
Institute for Energy Studies, il-Bank Dinji, l-FMI u  l-OSĊ.
Sa ftit ta’ żmien ilu, l-impenn u l-approċċ inkonsistenti għar-
riforma xekklu d-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna
Id-djalogu dwar is-settur tal-gass kien wiesa’ iżda ta’ effettività 
limitata
65 
Il-Memorandum ta’ Qbil (MtQ) dwar il-kooperazzjoni fil-qasam tal-enerġija, if -
firmat mill-UE u  l-Ukrajna fl-2005, jistabbilixxi pjanijiet direzzjonali u  jindirizza 
l-kwistjonijiet prinċipali marbuta mal-enerġija58 fl-Ukrajna. Aħna nqisu li huwa 
seħħ kbir li l-Ukrajna saret parti kontraenti għat-Trattat dwar il-Komunità tal-
Enerġija59 fi Frar 2005. Minbarra dan, mill-2014 ‘il hawn hija għamlet sforzi biex 
twettaq l-impenji tagħha taħt it-Trattat, b’mod partikolari billi implimentat 
it-tielet pakkett leġiżlattiv tal-UE dwar l-enerġija60 fi prijorità ewlenija ta’ kooper -
azzjoni bejn l-UE u  l-Ukrajna fil-qasam tal-enerġija.57 Abbażi tal-Kapitolu I tat-
Titolu V tal-Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni.
58 Inkużi, għas-settur tal-gass, 
riformi tal-prezzijiet, xbieki ta’ 
sigurtà soċjali, effiċjenza 
fl-enerġija, diversifikazzjoni 
tal-provvista 
u modernizzazzjoni 
tal-infrastrutturi.
59 It-Trattat li Jistabbilixxi 
l-Komunità tal-Enerġija ġie 
ffirmat fl-2006. Il-partiti 
jimpenjaw lilhom infushom li 
jilliberalizzaw is-swieq 
tal-enerġija tagħhom 
u jimplimentaw atti legali 
ewlenin tal-UE fil-qasam 
tal-elettriku, tal-gass, 
tal-ambjent u  tal-enerġija 
rinnovabbli.
60 Iċ-ċiklu l-aktar reċenti ta’ 
leġiżlazzjoni dwar is-suq 
tal-enerġija tal-UE, magħruf 
bħala t-tielet pakket, ġie 
promulgat fl-2009 fl-UE biex 
itejjeb il-funzjonament tas-suq 
intern tal-enerġija u biex isolvi 
problemi strutturali.
36 Osservazzjonijiet 
66 
Sal-2014, id-djalogu ta’ livell għoli bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-kooperazzjoni fil-
qasam tal-enerġija kien ta’ effettività limitata f’termini ta’ ristrutturar tas-settur 
tal-gass, minħabba nuqqas ta’ impenn ġenwin mis-sħab Ukreni. Ħafna mill-istess 
kwistjonijiet kbar rriżultaw fil-perjodu mill-2007 sal-2015, u l-progress fil-modern -
izzazzjoni tas-sistema ta’ tranżitu tal-gass kien limitat. L-isforzi mill-Kummissjoni, 
biex iġġib il-prezzijiet tal-enerġija tal-Ukrajna f’livelli ekonomikament ġustifikati 
jew biex tnaqqas id-defiċit ta’ Naftogaz, ma rnexxewx fil-perjodu 2007-2013. 
Madankollu, il-Kummissjoni rnexxielha tevita taqlib kbir fil-provvisti tal-gass lill-
UE fl-2014 u fl-2015 minkejja l-kriżi bejn l-Ukrajna u r-Russja (ara l-paragrafu 68).
Id-djalogu dwar is-settur tal-gass bata minn fehmiet diverġenti 
tal-partijiet interessati tal-UE u minn impenn eżitanti Ukren
67 
Kien hemm fehmiet diverġenti fost l-Istati Membri, kif ukoll bejn l-Istati Membri 
u l-Kummissjoni, rigward il-prijoritajiet għas-sigurtà tal-provvista tal-gass lill-UE 
permezz tal-Ukrajna u l-ħtieġa għal azzjoni urġenti. Għalhekk, “nitkellmu b’vuċi 
waħda” dwar dawn il-prijoritajiet baqgħet sfida, minkejja l-isforzi tal-Kummis -
sjoni. Il-komunikazzjoni ta’ livell għoli tal-UE appoġġat b’mod ċar in-natura 
strateġika tat-tranżitu tal-gass Ukren. Fl-istess żmien, il-komunikazzjoni ma kinitx 
espliċita dwar kif is-sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja fraġli kemm tal-pajjiż kif 
ukoll tal-kumpanija tal-enerġija tal-Istat, Naftogaz, aggravata mill-korruzzjoni sis -
temika fis-settur tal-gass, setgħet taffettwa l-affidabbiltà tal-Ukrajna bħala pajjiż 
ta’ tranżitu tal-gass.
68 
It-tranżitu tal-gass permezz tal-Ukrajna huwa importanti immens għas-sigurtà 
tal-provvisti fl-Ewropa Ċentrali, tan-Nofsinhar u  tal-Lvant u  għandu wkoll kon -
segwenzi ekonomiċi, finanzjarji u  soċjali li huma importanti għall-Ukrajna nfisha. 
Fl-2014, l-UE rreaġiet malajr meta Gazprom waqqaf il-konsenji tal-gass lill-Ukrajna 
u feġġet theddida potenzjali għas-sigurtà tat-tranżitu tal-gass permezz tal-Ukra -
jna: l-UE offriet soluzzjonijet alternattivi għall-provvisti tal-gass lill-Ukrajna billi 
ffaċilitat flussi fid-direzzjoni opposta u  billi appoġġat interkonnessjonijiet ġodda 
sabiex tiggarantixxi tranżitu kontinwat fil-pajjiż kollu.
69 
In-nuqqas persistenti ta’ strateġija Ukrena stabbli biżżejjed tal-enerġija (ħlief 
għar-rwol tal-Ukrajna rigward it-tranżitu tal-gass) u rieda politika fluttwanti 
għamilha aktar diffiċli biex il-Kummissjoni tadotta approċċ konsistenti għad-
djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar il-gass, f’ambjent ġeopolitiku kumpless.
37 Osservazzjonijiet 
Fil-fażi bikrija, il-kundizzjonijiet għall-assistenza mill-UE 
kienu wesgħin
70 
Xi wħud mill-kundizzjonijiet inklużi fil-programm ta’ appoġġ baġitarju Enerġija I tal-
2007 ma kinux preċiżi biżżejjed biex jevitaw kunflitti ta’ interpretazzjoni mal-
awtoritajiet Ukreni61. Minħabba dan in-nuqqas ta’ preċiżjoni u l-fatt li l-programm 
ippermetta biss tliet rati differenti ta’ kkompletar biex il-kundizzjoni tiġi ssodisfata 
(0-50-100  %), xi drabi l-Kummissjoni kellha tkun aktar laxka fil-valutazzjoni tagħha62. 
Barra minn hekk, minħabba kunsiderazzjonijiet makroekonomiċi u politiċi li kienu 
urġenti, ħafna kundizzjonijiet dwar l-enerġija li ġew maqbula mill-Kummissjoni 
u mill-Awtoritajiet Ukreni fl-MFA I ukoll ġew iddefiniti b’mod ġenerali ħafna63.
Sal-2014 kien hemm nuqqas ta’ data  ta’ kwalità għolja 
fl-assistenza mill-UE
71 
Data  lesta biex tintuża u affidabbli, saħansitra f’kundizzjonijiet avversi, hija es -
senzjali biex jittieħdu deċiżjonijiet b’bażi soda u abbażi ta’ evidenza. Sal-2014, 
id-disponibbiltà ta’ data  lesta biex tintuża u affidabbli kienet problematika, eż.:
— flussi tal-gass li jkunu fi tranżitu mill-Ukrajna fuq bażi ta’ kuljum;
— data  regolari dwar tariffi tat-tranżitu tal-gass tassew miġbura mill-Ukrajna64;
— statistika komprensiva fil-qosor dwar żidiet reali fit-tariffi tal-gass u tat-tisħin.
Ġie nnutat xi titjib fl-2014 fir-rigward tal-aċċess mill-Kummissjoni għad- data  dwar 
it-tranżitu tal-gass permezz tal-Ukrajna u, mill-2015 ‘l hawn, l-Operatur tas-Sistema ta’ 
Trażmissjoni, tal-Ukrajna, qed jagħmel l-informazzjoni dwar il-flussi tat-tranżitu tal-
gass ta’ kuljum disponibbli online.
72 
Ir-rapporti annwali ta’ progress li twettqu b’mod konġunt mill-UE u l-Ukrajna 
dwar l-implimentazzjoni tal-Memorandum ta’ Qbil tal-2005 dwar l-Enerġija 
pprovdew forum utli għal djalogu politiku regolari dwar l-isfidi ewlenin fl-
enerġija. Madankollu, aħna sibna li ma kienx fihom kritika biżżejjed u li ma 
rriflettewx bis-sħiħ il-perspettiva tal-Kummissjoni.
Sal-2014 l-assistenza mill-UE kellha impatt limitat fuq 
is-settur tal-gass
73 
Sal-bidu tal-2015, l-assistenza mill-UE ma rnexxilhiex tipproduċi żviluppi ġodda 
fis-settur Ukren tal-gass65, iżda minn dak iż-żmien ‘il hawn intlaħqu stadji impor -
tanti/sar progress (ara wkoll il- Figura 3 ):61 Ara, pereżempju, il-
kundizzjoni li permezz tagħha 
ma kellu jkun hemm l-ebda 
żieda fid-defiċit kważi fiskali 
fis-settur tal-enerġija meta 
mqabbla mal-2006. Il-
Kummissjoni u  s-sħab Ukren 
interpretaw il-kundizzjoni 
b’mod differenti u  pproponew 
rata ta’ ssodisfar ta’ 0 % 
u 100 % rispettivament.
62 Eż. għall-indikatur Nru 6 
(Finalizzazzjoni mal-
istituzzjonijiet finanzjarji 
internazzjonali (IFI) tal-
ftehimiet ta’ finanzjament 
għall-proġetti ta’ infrastruttura 
ta’ prijorità), l-indikatur Nru 5.3 
(Preżentazzjoni għall-
kummissjonar tal-linja ta’ 
metroloġija tal-gass fiċ-Ċentru 
Reġjonali tal-Metroloġija 
f’Boyarka) u l-indikatur Nru 8 
(Tfassil u kostruzzjoni ta’ 
stazzjon internazzjonali pilota 
tal-kejl tal-gass f’punt tad-dħul 
fis-sistema ta’ tranżitu tal-gass 
tal-Ukrajna).
63 Bħala eżempji: li b’mod 
sostanzjali tiżdied ir-rata 
kumplessiva ta’ ġbir ta’ 
Naftogaz, jinkiseb progress 
sostanzjali fl-implimentazzjoni 
tal-obbligi tal-Ukrajna taħt 
it-Trattat dwar il-Komunità 
tal-Enerġija, isir progress 
sostanzjali lejn l-ilħuq 
tal-status ta’ konformità 
mal-EITI (Inizjattiva għat-
Trasparenza tal-Industriji 
Estrattivi) u espansjoni 
sostanzjali tal-utilizzazzjoni ta’ 
arloġġi individwali tal-gass.
64 Il-ġbir tat-tariffi jista’ jiġi 
kkalkulat, iżda fit-teorija biss 
bl-użu ta’ formula stabbilita li 
tkun ibbażata fuq kuntratti 
dwar it-tranżitu tal-gass.
65 Biex jintwera dan il-punt, 
il-kundizzjonijiet marbuta 
mal-appoġġ baġitarju 
settorjali fil-qasam tal-enerġija 
tal-UE (Enerġija I u Effiċjenza 
fl-Enerġija) ġew issodisfati 
parzjalment biss, jiġifieri b’rata 
ta’ 59 %. F’ħafna każijiet, 
il-Kummissjoni u  l-awtoritajiet 
Ukreni ma qablux dwar rati 
realit ta’ ssodisfar.
38 Osservazzjonijiet Figura 3Żviluppi fis-setturi tal-enerġija u tal-gass fl-Ukrajna, 2007-2015
Oqsma / suboqsma Żviluppi fl-2007-2013 Żviluppi fl-2014-2015 Kummenti
(a) Riforma 
tas-settur 
tal-gassLiġi dwar il-gass •Progress inkrementali mingħajr 
l-ebda żvilupp ġdid.
 •L-integrazzjoni aħjar tal-Ukrajna 
fis-suq tal-enerġija tal-UE 
tingħata impetu mill-adeżjoni 
tal-Ukrajna mat-Trattat dwar 
il-Komunità tal-Enerġija. •Adozzjoni ta' pjan ta' azzjoni 
komprensiv għar-riforma 
tas-settur tal-gass (Marzu 2015) 
u l-liġi Ukrena ta' April 2015 
dwar il-gass. •L-2015 kienet punt ta' żvolta 
pożittiv fir-riforma tas-settur 
tal-gass. Wara l-liġi ta' 
April 2015 dwar il-gass, bdew 
it-tħejjijiet għas-separazzjoni 
tal-attivitajiet ta' Naftogaz 
f'konformità mat-tielet pakkett 
tal-UE dwar l-enerġija.
Prezzijiet tal-
gass u tat-tisħin •Żidiet insuffiċjenti bejn l-2007 
u l-2013 (minkejja r-rekwiżiti 
tal-UE u  tal-FMI) •Il-prezzijiet tal-utilitajiet żdiedu 
b'mod sostanzjali. •Żieda sostanzjali ulterjuri fil-
prezzijiet tal-gass f'April 2016.
 •L-ebda tnaqqis fid-defiċit ta' 
Naftogaz. •Id-defiċit ta' Naftogaz żdied 
sinifikattivament fl-2015. •Huwa mistenni li d-defiċit ta' 
Naftogaz jegħeb sal-2017.
Xibka ta’ sigurtà 
soċjali •Saru sforzi li ma rnexxewx għat-
twaqqif ta' sistema robusta 
biex jiġu kkumpensati l-ifqar 
membri tas-soċjetà għaż-żidiet 
fil-prezzijiet tal-enerġija. •L-iskema ta' kumpens soċjali 
ttejbet biex tkun ta' kontrobilanċ 
għall-iskala vasta ta' żidiet fil-
prezzijiet tal-enerġija fl-2015. •Għad trid tidher ir-robustezza 
tal-iskema ta' kumpens.
Kejl fil-katina 
kollha tal-
provvista 
tal-gass •Progress sinifikanti fl-
installazzjoni ta' arloġġi tal-gass 
f'unitajiet domestiċi individwali. •Il-pjan ta' azzjoni tal-2015 
għar-riforma tas-settur tal-gass 
għandu l-għan li jtejjeb il-kejl 
fil-katina tal-gass kollha. •L-installazzjoni ta' arloġġi tal-
gass għall-unitajiet domestiċi 
kollha li jifdal li ma għandhomx 
arloġġi, u ta' mill-inqas arloġġ 
wieħed tat-tisħin għal kull binja, 
għandha tiġi kkompletata sa 
April  2017.
(b) Effiċjenza fl-enerġija •Mhux prijorità fil-programm 
ta' riforma tal-enerġija 
tal-Ukrajna (minkejja l-isforzi 
tal-Kummissjoni). •Xi żviluppi pożittivi reċenti 
(proġetti u  programmi ġodda 
tal-UE b'appoġġ mill-UE) •Aktar sforzi f'dan il-qasam mill-
2015 'il hawn.
(c) Modernizzazzjoni tas-sistema 
ta’ tranżitu tal-gass •L-ebda modernizzazzjoni 
skattata permezz tal-assistenza 
mill-UE (is-sħab Ukreni ma 
ssodisfawx il-kundizzjonijiet 
ta' self). •L-ewwel xogħlijiet ta' 
modernizzazzjoni tal-
pipeline għandhom jibdew 
fl-2016 (finanzjament garantit 
parzjalment mill-UE). •Gazprom thedded li ġġib it-
tranżitu Ukren tal-gass Russu fi 
tmiemu fl-2019.
(d) Sigurtà tal-provvista tal-gass 
permezz tal-Ukrajna •Sitwazzjonijiet ta' kriżi fl-2005-
2006, fl-2009. •Diffikultajiet fl-2014-2019, 
iżda t-tranżitu u l-konsenji 
tal-gass ġew sostnuti bis-saħħa 
tal-isforzi tal-UE (permezz 
ta' interkonnessjonijiet, 
flussi fid-direzzjoni opposta 
u medjazzjoni ma' Gazprom 
u Naftogaz). •Proġetti rivali oħra ta' tranżitu 
jippruvaw jevitaw l-Ukrajna.
 •Titjib fil-governanza tas-settur 
tal-gass u  integrazzjoni aħjar 
fis-suq tal-enerġija tal-UE.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
39 Osservazzjonijiet 
(a) Riforma tas-settur tal-gass: Minkejja l-isforzi tal-UE, il-progress bejn l-2007 
u l-2013 sar bil-mod. Madankollu, mill-2014 ‘il hawn, l-implimentazzjoni tal-
kundizzjonijiet tal-assistenza li twaqqfu mill-UE u mis-sħab tagħha niedet 
mill-ġdid ir-riforma tas-settur tal-gass (ara l- Kaxxa 5 ).
(b) Effiċjenza fl-enerġija: L-awtoritajiet Ukreni ma qisux li l-effiċjenza fl-enerġija 
kienet prijorità fil-programm tagħhom ta’ riforma tal-enerġija, minkejja l-
prominenza tagħha fil-Memorandum ta’ Qbil tal-2005 bejn l-UE u l-Ukrajna 
dwar il-Kooperazzjoni fil-Qasam tal-Enerġija. Mill-2015 ‘il hawn, l-awtoritajiet 
Ukreni taw aktar attenzjoni lill-effiċjenza fl-enerġija.
(c) Modernizzazzjoni tas-sistema ta’ tranżitu tal-gass: mill-2006 ‘l quddiem, 
il-Kummissjoni ppruvat tiġġenera l-finanzjament permezz ta’ self mill-
istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali (IFI) għall-modernizzazzjoni tas-
sistema ta’ tranżitu tal-gass. Fl-2012, il-Kummissjoni ffinanzjat studju ta’ 
tħejjija li kkonkluda li l-modernizzazzjoni tkun tiswa EUR 2.5-5.3 biljun, skont 
xi jkunu x-xenarji relatati mal-flussi tal-gass. Il-BEI u l-BERŻ setgħu jiffirmaw 
ma’ Ukrtransgaz67 l-ewwel ftehimiet ta’ self bejn l-IFI għal EUR 150 miljun 
għal kull waħda miż-żewġ IFI68 f’Diċembru 2014 biss meta l-Ukrajna tqieset li 
għamlet progress suffiċjenti fir-rigward ta’ ċerti kundizzjonijiet ewlenin li ġew 
maqbula fid-Dikjarazzjoni Konġunta tal-2009. Il-kostruzzjoni se tibda fl-2016 
u hija mistennija li tintemm fl-2018 taħt l-ewwel fażi ta’ proġett ta’ skala kbira 
għall-modernizzazzjoni tal-pipeline ta’ tranżitu Urengoy-Pomary-Uzhgorod.67 Sussidarju ta’ Naftogaz 
inkarigat mit-trażmissjoni 
u l-ħżin tal-gass.
68 Is-selfa tal-BEI hija koperta 
b’garanzija komprensiva 
mill-UE.Kaxxa 5Żviluppi mill-2014 ‘il hawn fis-settur tal-gass
 οĠie adottat pjan ta’ azzjoni komprensiv għar-riforma tas-settur tal-gass, fejn ġew stabbiliti azzjonijiet 
speċifiċi marbuta maż-żmien, kif ukoll liġi ġdida dwar il-gass.
 οWara tentattivi insuffiċjenti matul perjodu diffiċli ta’ kriżi ekonomika u żieda fil-prezzijiet tal-gass Russi, 
it-tariffi żdiedu b’bejn wieħed u ieħor 300-600 % għall-gass tal-unitajiet domestiċi u b’madwar 70 % 
għat-tisħin tad-distretti fil-bidu tal-2015. Iż-żidiet huma mistennija li jkomplu sal-2017 sakemm il-prezzijiet 
jilħqu l-livell ta’ parità mas-suq. Id-defiċit ta’ Naftogaz tnaqqas sinifikattivament fl-2015 u huwa mistenni li 
jegħeb sal-201766.
 οFl-2015, ġiet estiża skema eżistenti ta’ kumpens soċjali bħala tpaċija għaż-żidiet vasti fil-prezzijiet tal-
enerġija li ġew imposti fuq l-ifqar membri tas-soċjetà. Madankollu, huwa meħtieġ titjib inkrementali - jew 
riforma - sabiex dawn ikampaw b’żidiet futuri fil-prezzijiet u biex jinħolqu inċentivi aktar effettivi għall-
effiċjenza fl-enerġija.
 οIl-pjan ta’ azzjoni tal-2015 għar-riforma tas-settur tal-gass għandu l-għan li jtejjeb il-kejl fil-katina tal-gass 
kollha.
66 Objettiv tal-FMI.
40 Osservazzjonijiet 
(d) Sigurtà tal-provvisti tal-gass permezz tal-Ukrajna:
(i) Matul il-perjodu awditjat, is-sigurtà tal-provvista tal-gass tal-UE permezz 
tal-Ukrajna kienet għadha f’riskju minħabba l-instabbiltà politika, am -
ministrattiva u  ekonomika tal-pajjiż. Minħabba f’hekk, is-sitwazzjonijiet 
ta’ kriżi marru għall-agħar fl-2005-2006 u fl-2009, u kien hemm aktar 
diffikultajiet fl-2014-2015. Barra minn hekk, hemm inċertezza dwar jekk 
il-gass huwiex se jkompli fi tranżitu lejn il-pajjiżi tal-UE permezz tat-
territorju Ukren: Gazprom qed thedded li ġġib it-tranżitu Ukren tal-gass 
Russu fi tmiemu fl-2019 meta jiskadi l-kuntratt attwali bejn Gazprom 
u Naftogaz. Barra minn hekk, proġetti alternattivi ta’ tranżitu tal-gass (eż. 
Nord Stream  II, Turkstream, Southstream) ippruvaw jew qed jippruvaw li 
jevitaw il-pajjiż. Madankollu, l-objettiv tal-UE huwa li żżomm it-tranżitu 
tal-gass permezz tal-Ukrajna.
(ii) Irnexxew l-isforzi reċenti tal-Kummissjoni biex iżżomm it-tranżitu tal-gass 
permezz tal-Ukrajna fl-2014-2015, u  b’hekk ġiet rinfurzata sinifikattiva -
ment is-sigurtà tal-provvisti tal-gass tal-UE u dawk Ukreni permezz ta’ in -
terkonnessjonijiet u  flussi fid-direzzjoni opposta, u  permezz ta’ medjazz -
joni bejn Naftogaz u  Gazprom fin-negozjati għall-hekk imsejjaħ “pakkett 
tax-xitwa” tal-2014-2015. Il-faċilitajiet ta’ ħżin Ukreni, li huma indispensab -
bli għas-sigurtà tal-provvisti tal-gass bejn il-Lvant u l-UE, imtlew mill-ġdid 
b’suċċess fil-pakkett tax-xitwa tal-2015-2016 bl-użu tar-riżorsi proprji ta’ 
Naftogaz u bl-użu wkoll ta’ faċilità ta’ self mill-IFI69.
(iii) Ir-riforma tas-settur tal-gass hija mistennija li ttejjeb il-governanza tas-
settur tal-gass fl-Ukrajna, u b’hekk jitrażżan l-element ta’ riskju, mar -
but mal-governanza, li hemm għas-sigurtà tat-tranżitu tal-gass Ukren. 
Suċċess ieħor għall-Kummissjoni kien l-adeżjoni tal-Ukrajna mat-Trattat 
dwar il-Komunità tal-Enerġija fl-2011, li għandu l-għan li jintegra l-pajjiż 
b’mod isħaħ fis-suq tal-enerġija tal-UE, u b’hekk jgħin biex jistabbilizza 
s-settur tal-gass Ukren fuq terminu twil.69 USD 300 miljun ipprovduti 
mill-BERŻ, appoġġati 
b’garanzija sovrana Ukrena, li 
għandhom jiġu segwiti 
b’faċilità tal-Bank Dinji li tilħaq 
ammont sa USD 520 miljun, 
garantiti mill-BEI u  għalhekk 
mill-UE.
41
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
74 
Fuq il-bażi tax-xogħol tal-awditjar tagħna, aħna nikkonkludu li, b’mod ġenerali, 
l-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fl-għoti ta’ appoġġ 
għat-trasformazzjoni tal-pajjiż fi Stat iggvernat tajjeb fl-oqsma tal-ġestjoni tal-fi -
nanzi pubbliċi, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u  l-funzjonament tas-settur tal-gass.
Effettività tal-assistenza mill-UE lill-Ukrajna fit-titjib 
tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-ġlieda kontra 
l-korruzzjoni
75 
L-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fit-titjib tal-ġestjoni 
tal-finanzi pubbliċi u  l-ġlieda kontra l-korruzzjoni.
76 
Matul il-biċċa l-kbira mill-perjodu awditjat, il-ĠFP okkupat post modest fid-
djalogu bejn l-UE u  l-Ukrajna. Madankollu, mill-2011 ‘il  quddiem, l-UE saret aktar 
eżigenti fir-rigward tar-riformi tal-ĠFP u għenet lill-Ukrajna tiżviluppa l-istrateġija 
u Pjan ta’ Azzjoni tagħha ta’ riforma tal-ĠFP , tal-2013 (ara l-paragrafi 31 sa 34). Il-
ĠKK kienet regolarment fuq l-aġenda tad-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna. Hija ġiet 
rinforzata permezz tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-2011 dwar il-Liberalizzazzjoni tal-Viża 
u ġiet aċċellerata aktar minħabba fit-titjib fil-kooperazzjoni li seħħ wara l-avveni -
menti ta’ Maidan (ara l-paragrafi 35 sa 37).
Rakkomandazzjoni 1 — Titqiegħed enfasi akbar fuq 
il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fil-proċess ta’ djalogu 
mal-Ukrajna
Sabiex jinżamm il-momentum ta’ riforma tal-ĠFP li nħoloq bl-adozzjoni tal-
istrateġija tal-ĠFP , tal-2013, jenħtieġ li l-Kummissjoni u s-SEAE jikkonsolidaw id-
djalogu ta’ politika dwar problemi ta’ ĠFP . Jenħtieġ ukoll li l-Kummissjoni tesplora 
l-possibbiltà li tniedi programm speċifiku biex tiżgura li r-riforma tal-ĠFP tiġi 
implimentata b’mod effettiv mill-aktar fis possibbli.
42 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
77 
It-tfassil tal-assistenza mill-UE kienet parzjalment effettiva fil-kontribut għat-titjib 
fil-ĠFP u fil-ĠKK. Il-Kummissjoni inkorporat il-ħtieġa għat-tisħiħ tal-ĠFP u tal-ĠKK 
fit-tfassil tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju u l-MFA għall-Ukrajna, minkejja li 
xi drabi kien hemm nuqqasijiet fil-mod kif il-kundizzjonijiet ġew stipulati jew 
kif it-twettiq tal-metodu ġie vvalutat (ara l-paragrafi 38 sa 41). Il-biċċa l-kbira 
mill-programmi ta’ appoġġ baġitarju fl-Ukrajna kienu maħsuba biex jiżborżaw 
proporzjon sinifikanti tal-ammont allokat fil-bidu tal-programm ladarba ċerti 
kundizzjonijiet ġenerali kienu ġew issodisfati. Dan l-approċċ jista’ jnaqqas 
l-inċentiv biex jiġu implimentati r-riformi li minnhom jiddependu pagamenti 
iżgħar sussegwenti. Biex tindirizza s-sitwazzjoni kritika tal-Ukrajna, il-Kummissjo -
ni ffukat fuq l-iżborż rapidu tal-assistenza fl-2014 (ara l-paragrafi 41 sa 44).
Rakkomandazzjoni 2 — Jittejjeb it-tfassil tal-kundizzjonijiet 
għal u l-iżborżamenti tal-assistenza finanzjarja
Jenħtieġ li l-Kummissjoni tibni fuq l-esperjenza akkwistata fl-Ukrajna biex ittejjeb 
il-mod kif titfassal l-assistenza futura.
(a) Għall-appoġġ baġitarju u għall-kundizzjonijiet ta’ self taħt l-MFA, jenħtieġ li 
l-indikaturi magħżula kollha jiġu ddefiniti b’mod ċar biex jiġi evitat kull tilwim 
matul il-proċess ta’ valutazzjoni.
(b) Jenħtieġ li l-kundizzjonijiet ta’ self u għotjiet futuri jikkomplementaw u jirrin -
furzaw lil xulxin.
(c) Waqt in-negozjar u l-issettjar tal-kundizzjonijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni 
taħdem mill-qrib mad-donaturi l-oħra, partikolarment mal-istituzzjonijiet 
finanzjarji internazzjonali, biex b’hekk iżżid l-inċentivi għar-riforma.
(d) Jenħtieġ li l-programmi jfittxu bilanċ raġonevoli bejn l-aspetti ta’ ingranaġġ 
ta’ politiki u l-ħtieġa ta’ żborżament rapidu tal-assistenza. Barra minn hekk, 
fil-każ tal-appoġġ baġitarju, jenħtieġ li l-ammonti marbuta mal-kundizzjoni -
jiet tal-ĠFP u  tal-ĠKK fil-ħlasijiet parzjali jkunu sinifikanti biżżejjed biex jiġi 
żgurat li l-kundizzjonijiet jiġu ssodisfati.
78 
Il-monitoraġġ tal-mod kif l-assistenza mill-UE ġiet implimentata kien fil-biċċa 
l-kbira effettiv u mtejjeb matul il-perjodu awditjat. L-UE u l-organizzazzjonijiet 
internazzjonali jivvalutaw regolarment is-sitwazzjoni tal-ĠFP u  l-ĠKK fl-Ukrajna 
u, mill-2012 ‘il hawn, il-Kummissjoni saħħet il-qafas tagħha ta’ monitoraġġ 
tal-appoġġ baġitarju. Madankollu, ma hemm l-ebda approċċ sistematiku għall-
evalwazzjoni tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju (ara l-paragrafi 45 sa 48). 
Is-sospensjonijiet tal-pagamenti ta’ appoġġ baġitarju ressqu ’l quddiem il-prijori -
tajiet tal-ĠFP fl-2011-2013 (ara l-paragrafu 49).
43 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 3 — Tisħiħ tal-monitoraġġ tal-mod kif 
l-assistenza mill-UE tiġi implimentata
Biex ir-riformi tal-ĠFP u tal-ĠKK isiru approfonditi u rapidi, jenħtieġ li l-Kummis -
sjoni tirrinforza l-monitoraġġ tagħha f’xi oqsma u li tqiegħed enfasi akbar fuq 
l-obbligu ta’ rendikont mill-benefiċjarji:
(a) Jenħtieġ li jiġi ssemplifikat l-approċċ mill-Kummissjoni għall-evalwazzjoni tal-
programmi ta’ appoġġ baġitarju implimentati fl-Ukrajna.
(b) Fid-dawl tar-riżultati li nkisbu bis-sospensjoni tal-pagamenti, jenħtieġ li 
l-Kummissjoni tagħmel użu mis-sospensjoni tal-pagamenti ta’ appoġġ 
baġitarju, meta dan ikun debitament ġustifikat permezz ta’ nuqqas ta’ pro -
gress sodisfaċenti fir-riformi.
79 
L-assistenza mill-UE kienet parzjalment effettiva fil-produzzjoni ta’ riżultati 
tanġibbli u sostenibbli fil-ĠFP u fil-ĠKK. Sal-2014, l-impenn limitat tal-Gvern 
tal-Ukrajna għall-proċess ta’ riforma kien rifless fil-kisba ta’ riżultati mistennija 
li ma kinux kompleti u li ddewmu (ara l-paragrafi 50 sa 51). Minkejja l-impetu 
l-ġdid għar-riforma mill-2014 ’il hawn, ir-riżultati li nkisbu sa issa jibqgħu fraġli. 
Fil-programmi tal-MFA, il-Kummissjoni użat il-marġni ta’ apprezzament tagħha 
biex tikkonkludi li l-maġġoranza tal-kundizzjonijiet tal-ĠFP kienu ġew issodisfati 
b’mod ġenerali minkejja xi nuqqasijiet fl-implimentazzjoni (ara l-paragrafu  53). 
Fil-każ tal-ĠFP u l-ĠKK, il-biċċa l-kbira mir-riżultati li nkisbu jieħdu l-forma ta’ 
bidliet leġiżlattivi u istituzzjonali (ara l-paragrafi 53 sa 63). Għall-politika tal-ĠKK, 
ir-riżultati ta’ implimentazzjoni effettiva għadhom iridu jidhru.
Rakkomandazzjoni 4 — Titqiegħed enfasi akbar fuq 
l-implimentazzjoni effettiva tar-riformi u fuq is-sostenibbilta 
tagħhom
Minbarra li tappoġġa bidliet leġiżlattivi, jenħtieġ li l-Kummissjoni, f’kooperazzjoni 
mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, tqiegħed l-implimentazzjoni effettiva 
tar-riformi ewlenin tal-ĠFP u tal-ĠKK bħala kundizzjoni għall-għoti ta’ aktar as -
sistenza mill-UE. Dan għandu x’jaqsam b’mod partikolari mal-istrateġija u Pjan ta’ 
Azzjoni ta’ riforma tal-ĠFP , u  mas-sostenibbiltà finanzjarja ta’ korpi imparzjali op -
erazzjonali li jiġġieldu l-korruzzjoni. Jenħtieġ li l-kundizzjonijiet tal-iżborżament 
jiġu vvalutati b’mod strett.
44 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
L-assistenza mill-UE fit-titjib tal-governanza fis-settur 
tal-gass u s-sigurtà tal-provvista tal-gass lill-UE 
permezz tal-Ukrajna
80 
B’mod ġenerali, l-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet parzjalment effettiva fit-
titjib tal-governanza fis-settur tal-gass u  s-sigurtà tal-provvista tal-gass lill-UE 
permezz tal-Ukrajna.
81 
Id-djalogu bejn l-UE u l-Ukrajna dwar kwistjonijiet tal-enerġija kien affettwat 
mill-impenn eżitanti Ukren sa reċentement, u mill-fehmiet diverġenti fost il-par -
tijiet interessati tal-UE fir-rigward tas-sigurtà tal-provvisti tal-gass lill-UE permezz 
tal-Ukrajna. L-istess kwistjonijiet kbar rriżultaw fil-perjodu mill-2007 sal-2015 (ara 
l-paragrafi 65 sa 69).
82 
Fil-fażi bikrija, it-tfassil tal-assistenza mill-UE fis-settur tal-gass, li ġiet irriveduta, 
u s-sigurtà tal-provvisti tal-gass permezz tal-Ukrajna kien jinkludi ċerti kundiz -
zjonijiet li kienu vagi u diffiċli li jiġu vvalutati (ara l-paragrafu 70).
83 
Sal-2014 il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-assistenza mill-UE ma kellux 
data  ta’ kwalità għolja u r-rappurtar konġunt tal-UE u l-Ukrajna xi kultant ma 
pprovdiex l-isfond sħiħ għad-diffikultajiet esperjenzati fis-settur tal-gass (ara 
l-paragrafi  71sa  72).
84 
Sal-2014, l-assistenza mill-UE kellha impatt limitat fuq il-funzjonament tas-settur 
tal-gass Ukren u  tat riżultati mħalltin fir-rigward tas-sigurtà tal-provvisti tal-gass 
lill-UE permezz tal-Ukrajna. Intlaħqu stadji importanti mill-2014 ‘il hawn (ara 
l-paragrafu  73).
45 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 5 — Jittieħdu passi biex l-assistenza mill-
UE lill-Ukrajna fil-qasam tal-gass issir aktar effettiva
Jenħtieġ li l-Kummissjoni tieħu passi mingħajr dewmien, biex ittejjeb il-
monitoraġġ tal-kooperazzjoni strateġika tal-UE mal-Ukrajna fil-qasam tal-gass 
u tagħmilha aktar effettiva. B’mod partikolari, jenħtieġ li titqiegħed enfasi akbar 
fuq il-ġbir, il-verifikazzjoni u  l-analiżi tad- data . Jenħtieġ li b’mod sistematiku, 
il-Kummissjoni tiġbor informazzjoni aktar preċiża u verifikabbli, saħansitra 
f’kundizzjonijiet avversi. Dan huwa ta’ importanza essenzjali biex jittieħdu 
deċiżjonijiet b’bażi soda u abbażi ta’ evidenza.
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla  III, immexxija mis-Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tat-8 ta’ Novembru 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Klaus-Heiner LEHNE
 President

46
 Anness
Programmi eżaminati
Tabella 1 - L-Ukrajna: L-Ukrajna: Programmi ta’ appoġġ baġitarju, 2007-2015
Allokati Żborżati
(f’miljun  EUR)
Programmi ta’ Appoġġ Baġitarju Settorjali1 (abbrevjazzjoni, sena meta ttieħdet id-deċiżjoni) 588 259
Appoġġ għall-implimentazzjoni tal-politika tal-enerġija tal-Ukrajna (Enerġija  I, 2007) 87 73
Appoġġ għall-implimentazzjoni tal-istrateġija tal-Ukrajna fil-qasam tal-effiċjenza fl-enerġija u s-sorsi tal-
enerġija rinnovabbli (Effiċjenza fl-Enerġija, 2008)70 52
Promozzjoni tal-kummerċ reċiproku permezz tat-tneħħija ta’ ostakli tekniċi għall-kummerċ bejn l-Ukrajna u l-UE 
(Kummerċ, 2008)45 29
Appoġġ għall-implimentazzjoni ta’ Strateġija Ambjentali fl-Ukrajna (Ambjent, 2009) 35 24
Appoġġ għall-implimentazzjoni ta’ strateġija għat-trasport tal-Ukrajna (Trasport, 2009) 65 27
Appoġġ għall-Politika Settorjali tal-Ġestjoni tal-Fruntieri fl-Ukrajna (Ġestjoni tal-Fruntieri, 2010) 66 49
Appoġġ kontinwat għall-implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Enerġija tal-Ukrajna (Enerġija  II, 2012) 45 5
Programm ta’ Appoġġ għall-Politika Settorjali - Appoġġ għal-Politika Reġjonali tal-Ukrajna (Reġjonali, 2013) 55 0
Riforma għall-Qafas Legali Amministrattiv u Servizz Pubbliku tal-Ukrajna (2011) 70 ikkanċellat
Appoġġ Baġitarju għall-Politika ta’ Żvilupp Reġjonali tal-Ukrajna (2012) 50 ikkanċellat
Kuntratt għall-Bini tal-Istat2355 250
1 L-ammont jinkludi l-komponent ta’ appoġġ komplementari (assistenza teknika, awditjar, eżaminar tal-programmi u evalwazzjonijiet). 
2 Mill-ammont ta’ EUR 355 miljun għas-SBC, EUR 232 miljun kienu fondi ġodda u EUR 123 miljun ġew assorbiti mill-allokazzjonijiet tal-
Programm ta’ Azzjoni Annwali tal-2013 (jiġifieri minn żewġ Programmi ta’ Appoġġ għall-Politika Settorjali, għat-Tneħħija ta’ Ostakli għall-
Kummerċ u għall-implimentazzjoni ta’ Strateġija Ambjentali fl-Ukrajna (EUR 55 miljun kull wieħed), u EUR 13-il miljun minn żieda baġitarja 
maħsuba inizjalment għas-settur tal-ambjent).
Sors:  Il-CRIS fil-31.12.2015.
Tabella 2 - L-Ukrajna: Ħarsa ġenerali lejn l-assistenza makrofinanzjarja mill-UE, 
2007-2015
Sena meta ttieħdet 
id-deċiżjoniAbbrevjazzjoni għall-awditjarAllokati Żborżati
(f’miljun  EUR)
2002MFA  I1106102010 500
2014 MFA  II 1 000 1 000
2015 MFA  III 1 800 600
Total 3 410 2 210
Sors:  Id-DĠ Affarijiet Ekonomiċi u Finanzjarji fil-31.12.2015, 
http://ec.europa.eu/economy_finance/international/neighbourhood_policy/ukraine_en.htmAnness
47 Anness 
Tabella 3 - L-Ukrajna: proġetti eżaminati għall-perjodu 2007 - 2015
Titolu (sena tal-kuntratt)Allokati Żborżati
(f’miljun  EUR)
Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi (ĠFP)
Ġemellaġġ: “Tisħiħ tal-infurzar tal-liġi dwar u l-politika tal-kompetizzjoni fl-Ukrajna” (2007) 1 0.9
Ġemellaġġ “Assistenza għall-Uffiċċju Prinċipali tal-Ukrajna ta’ Kontroll u Reviżjoni (KRU) fl-
implimentazzjoni tas-sistema ġdida ta’ Kontroll Pubbliku Intern tal-Finanzi” (2007)1.1 1.1
Armonizzazzjoni tas-sistemi ta’ kompetizzjoni u ta’ akkwist pubbliku fl-Ukrajna mal-istandards tal-UE (2008) 4.4 4.4
Tisħiħ tal-potenzjal tal-Bank Nazzjonali tal-Ukrajna permezz tal-approssimazzjoni tal-banek ċentrali għall-
istandards tal-UE (2009)1.1 0.6
Appoġġ għall-Ministeru tal-Finanzi tal-Ukrajna fl-oqsma tal-Ġestjoni tad-Dejn Pubbliku u l-Previżjonijiet 
Baġitarji (2010)1.7 1.5
Żvilupp tal-iskeda informattiva għall-proġett ta’ Ġemellaġġ dwar is-superviżjoni, ibbażata fuq ir-riskju, 
tal-istituzzjonijiet finanzjarji mhux bankarji (2011)0.1 0.1
Forniment ta’ tagħmir tal-IT għall-integrazzjoni tan-netwerk reġjonali tal-Kumitat tal-Ukrajna Kontra 
l-Monopolji b’appoġġ għall-proġett ta’ Pjan ta’ Azzjoni tal-2006 bejn l-UE u l-Ukrajna “Armonizzazzjoni 
tas-sistemi ta’ Kompetizzjoni u ta’ Akkwist Pubbliku fl-Ukrajna mal-istandards tal-UE” (2010)0.2 0.2
Estensjoni tal-kuntratt 147-509 “Armonizzazzjoni tas-sistemi ta’ kompetizzjoni u ta’ akkwist pubbliku 
fl-Ukrajna mal-istandards tal-UE” (2011)1.1 1.1
Żvilupp ta’ tliet proġetti ta’ ġemellaġġ fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fl-Ukrajna (2013) 0.1 0.1
Armonizzazzjoni tas-sistema ta’ akkwist pubbliku tal-Ukrajna mal-istandards tal-UE (2013) 4 2.7
Kemm Jiġi Jiswa l-Istat: Promozzjoni tal-Monitoraġġ Pubbliku tal-Proċess Baġitarju tal-Istat (2013) 0.3 0.2
Soċjetà ċivili u midja għal baġits lokali trasparenti (2013) 0.3 0.1
Ħolqien u implimentazzjoni tas-sistema ta’ “Baġit Miftuħ” għall-monitoraġġ tal-użu ta’ fondi pubbliċi 
(2013)0.3 0.2
Monitoraġġ indipendenti tal-flussi tar-riżorsi u tal-finanzi mill-iżvilupp ta’ idrokarburi konvenzjonali 
u mhux konvenzjonali fl-Ukrajna fi ħdan il-Ftehim ta’ Kondiviżjoni tal-Produzzjoni (2013)0.2 0.2
Total tal-ĠFP 15.9 13.4
Ġlieda Kontra l-Korruzzjoni (ĠKK)
Appoġġ għal Governanza Tajba: Proġett kontra l-Korruzzjoni fl-Ukrajna (2006) 1.5 1.4
Proġett għall-Appoġġ tar-Riformi tal-Ġustizzja fl-Ukrajna (2013) 8.6 2.4
Total tal-ĠKK 10.1 3.8
Sors:  Il-CRIS fil-31.12.2015.Anness
48 Risposti tal-Kummissjoni 
u tas-SEAE
Sommarju eżekuttiv
III
L-avvenimenti drammatiċi fl-Ukrajna fi tmien Frar 2014, jiġifieri t-tkeċċija tal-eks President Ukren Yanukovich fit-28 
ta’ Frar 2014 u l-annessjoni illegali tal-Krimea mir-Russja fil-ġranet ta’ wara, kienu jeħtieġu rispons deċisiv u rapidu 
biex jittaffew safejn possibbli l-effetti ta’ sitwazzjoni mwiegħra u għal għarrieda.
Minkejja li dan ma tax lill-Kummissjoni biżżejjed żmien biex tiżviluppa strateġija predefinita u fit-tul qabel ma 
ħabbret pakkett ta’ għajnuna importanti għall-Ukrajna f’Marzu 2014, l-ippjanar fit-tul beda immedjatament fit-tranja 
tal-ġrajjiet u  minn dakinhar saru diskussjonijiet strateġiċi wiesgħa, bl-inklużjoni tas-sħab internazzjonali.
V
Il-Kummissjoni tqis li, anke jekk l-assistenza tal-UE kienet parzjalment effettiva, ġew attivati jew ingħataw sostenn 
mill-programmi tal-UE riformi strutturali importanti kważi fl-oqsma kollha deskritti fil-paragrafu IV
VI
Fl-Ukrajna l-Kummissjoni kellha tinnegozja u  tivvaluta l-kondizzjonalità tal-Assistenza Makrofinanzjarja u  tal-
appoġġ baġitarju f’kuntest politiku, ekonomiku u finanzjarju eċċezzjonali.
Il-maġġoranza tal-programmi ta’ appoġġ baġitarju jinkludu komponent ta’ segment fiss biex jiġi żborżat fil-bidu 
tal-programm hekk kif jinkisbu l-kundizzjonijiet ġenerali standard għall-operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju.
VII
Matul dawn l-aħħar 10 snin il-kooperazzjoni mal-Ukrajna fis-settur tal-enerġija kienet ibbażata fuq il-Memorandum 
ta’ Ftehim tal-2005 dwar il-Kooperazzjoni fil-Qasam tal-Enerġija u kienet tiffoka fuq is-sigurtà tal-provvista tal-gass 
lill-Ewropa permezz tas-sistema tal-pipeline tal-Ukrajna u  l-introduzzjoni ta’ riformi wiesgħa fis-settur tal-enerġija.   
Dan kien ukoll l-objettiv ewlieni tad-Dikjarazzjoni Konġunta ta’ Marzu 2009 dwar il-Modernizzazzjoni tas-Sistema 
ta’ Tranżitu tal-Gass Ukrena. Il-kriżi tal-gass tal-2009 kompliet iżżid ir-rilevanza u t-tempesitività ta’ din l-inizjattiva, 
anke jekk l-implimentazzjoni tagħha kienet diffiċli minħabba l-qagħda politika kumplessa fil-pajjiż u t-tensjonijiet 
ġeopolitiċi kontinwati.  
Il-progress li sar ippermetta lill-BEI u l-BERŻ sabiex f’Diċembru 2014 jiffirmaw l-ewwel sett ta’ selfiet għall-
modernizzazzjoni tas-sistema ta’ tranżitu tal-gass. L-isforzi biex titjieb il-governanza tas-settur tal-gass fl-Ukrajna 
kif ukoll is-sigurtà ġenerali tal-provvista kienu mxekkla sal-2014 mid-dipendenza tal-Ukrajna fuq il-provvisti tal-
enerġija Russi.   Minn dakinhar, il-progress sinifikanti miksub fir-riformi tas-suq tal-gass fl-Ukrajna ġie ġeneralment 
rikonoxxut.
Minn Marzu 2015 qed jiġi implimentat pjan ta’ riforma fis-settur tal-gass.  Ulterjorment għal-liġi l-ġdida tal-gass, 
f’Lulju 2016 il-Gvern adotta l-pjan għas-separazzjoni tal-attivitajiet ta’ Naftogaz mill-operatur tas-sistema ta’ 
trażmissjoni li għandu jiġi implimentat sal-2017.   
Il-Kummissjoni, flimkien mas-Segretarjat tal-Komunità tal-Enerġija u sħab oħrajn, se jkompli jisħaq li jitlestew ir-
riformi fis-settur tal-gass, sabiex titjieb it-trasparenza u jiġu żgurati kundizzjonijiet għal kollox kompetittivi, inkluż 
li jitħallew parteċipanti ġodda fis-suq u li tiżdied is-sigurtà tal-provvista tal-gass u l-affidabbiltà tas-sistema ta’ 
tranżitu tal-Ukrajna.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 49
Introduzzjoni
04
Mill-2015 ’l hawn, l-ekonomija tal-Ukrajna rat sinjali ta’ stabbilizzazzjoni ekonomika wara riċessjoni partikolarment 
profonda li kienet xprunata min-nuqqas ta’ kunfidenza u l-ħsara għall-kapaċità tal-produzzjoni assoċjati mal-kun -
flitt armat fil-Lvant. L-istabbilizzazzjoni irriflettiet kombinazzjoni ta’ fatturi bħal rispons qawwi għall-politika mak -
roekonomika li ntużat biex tindirizza l-iżbilanċi ta’ terminu twil u  bħall-appoġġ finanzjarju u  tekniku internazzjonali 
li kien strumentali biex tiġi kkontrollata l-kriżi fil-kunfidenza.
Wara l-kontrazzjoni ta’ 6,6% fl-2014 u 9,9% fl-2015, l-ekonomija qed tistenna li tirritorna għat-tkabbir (ipproġettat 
għal 1-2%) fl-2016 fid-dawl tat-titjib gradwali fil-kunfidenza tal-konsumaturi u tal-investituri. Il-PDG żdied b’0,1% 
f’termini reali fl-ewwel kwart tal-2016 u tela’ għal 1,3% fit-twieni kwart.
08
Minħabba s-sitwazzjoni fl-Ukrajna, l-assistenza ENI mill-2014 ‘l hawn kienet tabilħaqq ipprovduta fil-forma ta’ 
“Miżuri Speċjali” annwali. It-tħejjijiet issa reġgħu għall-ipprogrammar pluriennali normali fil-forma ta’ Qafas ta’ 
Appoġġ Uniku li jibda mill-2018.
13
Il-Kummissjoni taqbel li l-impenn tal-awtoritajiet Ukreni għar-riforma tjieb ħafna mill-2014 ‘l hawn. B’mod partiko -
lari, l-amministrazzjoni Ukrena attwali qed turi impenn qawwi għar-Riforma tal-Amministrazzjoni Pubblika (RAP).
Il-Kummissjoni qed tibni fuq dan il- momentum  ta’ riforma u qed tinkoraġġih. Jinsab għaddej xogħol biex jitfassal 
programm ta’ assistenza importanti tal-UE f’dan il-qasam biex jagħti appoġġ u jsostni dan l-impenn favur ir-riforma. 
It-tielet programm ta’ MFA jinkludi wkoll impenji RAP , rigward kemm il-leġiżlazzjoni kif ukoll l-implimentazzjoni.
15
L-MFA ma tidduplikax il-kondizzjonalità tal-FMI iżda tikkomplementaha. L-MFA tista’ tiġi żborżata biss jekk il-pro -
gramm komplementari tal-FMI ikun fit-triq it-tajba u jekk l-analiżijiet tal-FMI ikomplu jiġu konklużi. Dan jimplika li 
l-benefiċjarju jrid ikompli jissodisfa l-kundizzjonijiet tal-FMI sabiex jibbenefika minn żborżamenti tal-FMI.
Kaxxa 1 - Attivazzjoni tal-kampanja tal-awtoritajiet Ukreni kontra l-oligarkija
Il-Kummissjoni tqis li r-rwol u r-relevanza tal-Aġenzija għall-Modernizzazzjoni huma esaġerati u li ma kien hemm 
ebda riskju ta’ konfużjoni mal-assistenza uffiċjali tal-UE lill-Ukrajna..
17
L-avvenimenti drammatiċi fl-Ukrajna fi tmien Frar 2014, jiġifieri t-tkeċċija tal-eks President Ukren Yanukovich fit-28 
ta’ Frar 2014 u l-annessjoni illegali tal-Krimea mir-Russja fil-ġranet ta’ wara, kienu jeħtieġu rispons deċisiv u rapidu 
biex jittaffew l-impatti safejn possibbli l-effetti ta’ sitwazzjoni mwiegħra u għal għarrieda
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 50
Minkejja li dan ma tax lill-Kummissjoni biżżejjed żmien biex tiżviluppa strateġija predefinita u fit-tul qabel ma 
ħabbret pakkett ta’ għajnuna importanti għall-Ukrajna f’Marzu 2014, l-ippjanar fit-tul beda immedjatament fit-tranja 
tal-ġrajjiet u  minn dakinhar saru diskussjonijiet strateġiċi wiesgħa, bl-inklużjoni tas-sħab internazzjonali.
Barra minn hekk, wara li tħabbar il-pakkett ta’ appoġġ, li kien ta’ rilevanza politika importanti, ġew imfassla bir-
reqqa programmi ta’ appoġġ tal-UE li jqisu u  jiddokumentaw ir-riskji finanzjarji kif ukoll l-attivitajiet ta’ donaturi 
oħra.
18
L-objettiv tal-pakkett finanzjarju ta’ Marzu 2014 kien li jintbagħat sinjal qawwi ta’ appoġġ politiku u fl-istess ħin jiġi 
mobilizzat appoġġ baġitarju u fiskali ta’ terminu qasir kif ukoll investiment ta’ terminu twil u appoġġ ta’ konsulenza. 
Dan b’hekk indirizza l-ħtiġijiet ta’ terminu medju kif ukoll twil, b’dan tal-aħħar ikun soġġett għal impenn sostnut ta’ 
riforma min-naħa tal-awtoritajiet Ukreni.
Wieħed għandu jinnota li EUR 1,61 biljun ta’ MFA biss kienu jiffurmaw parti mill-pakkett finanzjarju ta’ Marzu 2014 
(il-volum ikkombinat tal-MFA I u l-MFA II). Il-proposta għat-tielet operazzjoni ta’ MFA għall-Ukrajna (b’volum ta’ 
EUR 1,8 biljun) ġiet adottata mill-Kummissjoni f’Jannar 2015, jiġifieri kienet addizzjonali mal-pakkett ta’ Marzu 2014 
abbażi ta’ valutazzjoni komprensiva tal-assistenza li kienet ġiet ipprovduta sa dak il-punt, tal-impatt tagħha fuq 
l-istabbilità ekonomika u finanzjarja fl-Ukrajna sa mill-bidu tal-kriżi, u fid-dawl tal-qagħda finanzjarja li kienet sejra 
għall-agħar fl-Ukrajna kmieni fl-2015.
20
Ir-ritorn għall-programm pluriennali fil-forma ta’ Qafas ta’ Appoġġ Uniku huwa previst mill-2018. Ix-xogħol prepara -
torju diġà beda.
21
Filwaqt li fil-bidu kien hemm xi problemi ta’ koordinazzjoni, l-attivitajiet tad-Delegazzjoni tal-UE f’Kiev, tal-Grupp 
ta’ Appoġġ għall-Ukrajna u tal-Missjoni ta’ Konsulenza tal-UE issa jinsabu kkoordinati mill-qrib u għal kollox komple -
mentari. Dan jixhdu pereżempju d-diżinn konġunt ta’ programm ta’ appoġġ ġdid kontra l-korruzzjoni, li ġie adottat 
aktar kmieni din is-sena (Ġunju 2016).
22
Din l-inizjattiva ma ġietx segwita aktar. Il-Kummissjoni tkompli tappoġġa lill-Ukrajna fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni 
u l-frodi peremzz ta’ inizjattivi oħra pereżempju fost l-oħrajn appoġġ għall-korpi ġodda Ukreni ta’ kontra l-korruzz -
joni msemmijin fit-tweġiba għall-paragrafu 21 u  appoġġ għar-riforma tal-ġudikatura.
24
Il-koordinazzjoni tad-donaturi mill-gvernijiet Ukreni kienet tabilħaqq relattivament dgħajfa matul il-parti l-kbira tal-
perjodu awditjat. Il-gvern Ukren attwali madakollu qed jieħu passi biex jindirizza u jtejjeb is-sitwazzjoni u dan qed 
jibda jkollu impatti pożittivi.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 51
25
Sa mill-bidu nett il-Kummissjoni kkoordinat mal-Fond Multidonatur tal-BERŻ u issa adottat ukoll deċiżjoni (Lulju 
2016) biex tikkontribwixxi għall-Fond.
Osservazzjonijiet
34
L-UE tabilħaqq kienet attiva fl-appoġġ taghħa għall-iżvilupp ta’ strateġija ta’ ĠFP fl-2012 u fl-2013 li rriżultat fl-
adozzjoni ta’ dokument ta’ kwalità għolja qabel is-Summit ta’ Vilnius. Ix-xogħol bħalissa jinsab għaddej — l-istess 
bl-għajnuna ta’ esperti mill-UE u tas-SIGMA tal-OECD — sabiex tiġi aġġornata u mtejba ulterjorment l-istrateġija 
t a l - Ġ FP.
38
Il-kundizzjonijiet dwar il-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi u  l-ġlieda kontra l-korruzzjoni kienu ċentrali f’diversi 
proġrammi ta’ appoġġ tal-UE, pereżempju l-kuntratt għall-Bini tal-Istat. Il-Kummissjoni se tkompli ttejjeb il-mod 
u l-kriterji utilizzati biex tivvaluta l-progress tal-ĠFP .
40
Il-Kummissjoni tqis li użat il-marġini ta’ apprezzament tajjeb fid-dawl taċ-ċirkustanzi politiċi u finanzjarji 
eċċezzjonali fl-Ukrajna.
Kaxxa 2 — Flessibbiltà fl-issettjar tal-kundizzjonijiet tal-MFA u fl-ivvalutar tal-
issodisfar tagħhom
Il-MtQ għall-MFA ġie prinċipalment innegozjat fl-2010-2012 ma’ gvern Ukren li kien ħafna inqas dispost għar-riforma 
u kien biss fl-2014 li ġie rratifikat mill-Parlament Ukren. Minkejja negozjati diffiċli, il-Kummissjoni xorta rnexxielha 
tintroduċi xi kundizzjonijiet wiesgħa tal-ĠFP f’dan il-MtQ.
L-approċċ li jiġi inkluż aktar minn riżultat wieħed f’kundizzjoni jrendi possibbli li jiġi ddikjarat objettiv globali dwar 
qasam ta’ riforma speċifiku sabiex tingħata orjentazzjoni strateġika, filwaqt li xorta jkun hemm ċarezza u speċifiċità 
rigward il-miżuri ta’ politika li jkunu mistennija.
Tweġiba komuni għall-paragrafi 41 u 42.
Il-Kummissjoni tqis li l-proporzjon ta’ forniment minn qabel tas-segmenti fissi tal-Appoġġ Baġitarju Settorjali baqa’ 
fil-marġini rrakkommandati mill-Linji Gwida għall-Appoġġ Baġitarju u kien iġġustifikat mis-sitwazzjoni fl-Ukrajna.
43
Il-Kummissjoni tqis li fl-2014 l-Ukrajna kienet f’xifer kollass finanzjarju u, fl-aħħar mill-aħħar, politiku. Flimkien mal-
FMI u  donaturi internazzjonali oħra, l-UE wieġbet b’mod rapidu għall-kriżi finanzjarja fl-Ukrajna, b’mod partikolari 
fl-2014 u fl-ewwel nofs tal-2015. Minħabba l-profondità tal-kriżi ekonomika fl-Ukrajna u d-daqs tal-pajjiż (ħafna ikbar 
mill-ġirien tal-Lvant tal-UE), kien neċessarju li jingħataw ammonti sinifikanti ta’ assistenza makrofinanzjarja.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 52
46
L-iżborżamenti ta’ appoġġ baġitarju mill-2010 huma tabilħaqq abbażi ta’ valutazzjoni komprensiva tal-ĠFP li tqis 
il-materjal analitiku relevanti kollu inklużi l-valutazzjonijiet tal-PEFA.
48
Il-Kummissjoni tqis li l-evalwazzjoni tal-2014 tal-operazzjonijiet tal-appoġġ baġitarju fl-Ukrajna tipprovdi ħarsa 
ġenerali u  valutazzjoni komprensivi u  komparattivi.
51
Il-Kummissjoni tinsab konxja li din il-kwistjoni kienet ukoll enfasizzata mill-evalwazzjoni tal-appoġġ baġitarju u qed 
tagħti parir lill-Ministeru tal-Finanzi sabiex isib toroq aħjar biex jikkanala r-riżorsi tal-UE.
52
Il-Kummissjoni tqis li l-valutazzjoni tagħha bħala “issodisfati b’mod ġenerali” tfisser li, anke jekk mhux kull aspett 
tal-kundizzjoni tal-MFA ġie implimentat, l-objettiv tar-riforma tal-kundizzjoni fil-kwistjoni intlaħaq sal-punt li ma 
jkunx iġġustifikat li l-iżborżament relatat tal-MFA jiddewwem.
Tweġiba komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi 67 - 69.
Matul il-perjodu awditjat il-Kummissjoni żammet politika koerenti fid-dawl tal-irwol strateġiku tas-sistema ta’ 
tranżitu tal-gass Ukrena u, relatat ma’ dan, il-bżonn għal riformi fundamentali fis-settur tal-gass.
L-Istati Membri ġeneralment appoġġaw l-isforzi tal-Kummissjoni. Madankollu l-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-prijori -
tajiet ta’ ċerti Stati Membri fir-rigward tal-kooperazzjoni fis-settur tal-gass ma kinux dejjem allinjati għal kollox ma’ 
dawk tal-Kummissjoni.
Wara l-kriżi tal-2006 u tal-2009, il-Kummissjoni ma wettqitx valutazzjonijiet tar-riskju interni u fittxet li tivvaluta 
t-tagħlimiet mittieħda mill-interruzzjoni tal-provvisti tal-gass f’Dokumenti ta’ Ħidma tal-Persunal (Dokumenti ta’ 
Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni {COM(2009) 363} SEC(2009) 977).
Il-Kummissjoni tqis li l-interruzzjonijiet tat-tranżitu tal-gass fl-2006 u fl-2009 kienu r-riżultat dirett ta’ tilwima 
kummerċjali bejn Gazprom u Naftogaz, influwenzata u aggravata mit-tensjonijiet politiċi bejn l-Ukrajna u r-Russja.
Il-Kummissjoni kellha tqis is-sensittività tal-informazzjoni relatata u tikkunsidra li, f’dawn iċ-ċirkostanzi, ma setgħetx 
tkun aktar espliċita.
70
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li t-tfassil tal-programmi ta’ assistenza li jirrigwardaw is-settur tal-gass f’xi każi setgħu 
jkunu aħjar iżda tindika l-kapaċità dgħajfa tal-amministrazzjoni tal-ministeri Ukreni kkonċernati fl-ifformular tal-
programmi ta’ assistenza.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 53
71
Il-Kummissjoni tqis li l-aċċess għad- data  gradwalment tjieb matul il-perjodu awditjat. Mill-2015 ‘l hawn id- data  li tir -
rigwarda l-flussi tat-tranżitu tal-gass kif ukoll informazzjoni dwar is-suq li tirrigwarda s-settur tal-gass Ukren issa hija 
aċċessibbli, bis-saħħa tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet Ukreni, il-Kummissjoni u  ENTSO-G (European Network 
Transmission System Operator-Gas).
73
Il-Kummissjoni tqis li kien diġà nkiseb progress fl-2014, inkluż pereżempju fl-abbozzar mill-Gvern tal-liġi l-ġdida 
dwar il-gass li ppermettiet li jiġu ffirmati l-ewwel selfiet BEI/BERŻ għall-modernizzazzjoni tas-Sistema ta’ Tranżitu 
tal-Gass f’Diċembru 2014.
(c)
L-isforzi tal-Kummissjoni biex tgħin lill-Ukrajna fil-modernizzazzjoni tas-sistema ta’ tranżitu tal-gass iġġenerat 
deċiżjonijiet importanti ta’ investiment konkret biss lejn l-aħħar tal-2014 l-aktar minħabba li gvernijiet preċedenti 
ma kellhomx ir-rieda li jimplimentaw ir-riformi ewlenin maqbula fid-dikjarazzjoni Konġunta tal-2009.
(d) (i)
Il-Kummissjoni u l-SEAE jqisu li s-sigurtà tal-provvista tal-gass tal-UE permezz tal-Ukrajna wkoll kienet f’riskju 
minħabba atturi esterni (ir-Russja).  
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
74
Il-Kummissjoni u l-SEAE jqisu li l-assistenza tal-UE kellha rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-assoċjazzjoni politika 
u l-integrazzjoni ekonomika tal-Ukrajna mal-UE. Sa minn bidu tal-kriżi fl-2014, l-assistenza tal-UE kellha rwol impor -
tanti wkoll biex tiġi stabbilita s-sitwazzjoni fl-Ukrajna u biex jiġu attivati riformi strutturali importanti madwar firxa 
wiesgħa ta’ oqsma u setturi.
76
Il-Kummissjoni tqis li l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi huma kwistjonijiet ewlenin fid-
djalogu tal-UE mal-Ukrajna. Bħala konsegwenza, matul dawn l-aħħar snin ġew varati għadd ta’ riformi importanti 
u issa qed juru r-riżultati.
Rakkomandazzjoni 1 — Titqiegħed enfasi akbar fuq il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi fil-
proċess ta’ djalogu mal-Ukrajna
Il-Kummissjoni u  l-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni
Bħalissa qed jinbena programm ta’ appoġġ speċifiku tal-ĠFP bħala Miżura Speċifika għall-2017. Il-kwistjonijiet tal-
ĠFP huma diġà elementi ewlenin tal-programmi kollha ta’ appoġġ baġitarju li jinsabu għaddejjin u aġġornament 
tal-istrateġija tal-ĠFP tinsab għaddejja bl-għajnuna ta’ esperti tal-UE u tas-SIGMA tal-OECD.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 54
77
Il-Kummissjoni tqis li l-mobilizzazzjoni u l-iżborżament rapidu fl-2014 u fl-2015 kienu kruċjali minħabba s-sitwazzjoni 
kritika fl-Ukrajna. Il-pagamenti kollha tal-appoġġ baġitarju kienu bbażati fuq valutazzjoni bir-reqqa sabiex ikun 
żgurat li jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet ġenerali kollha tal-Appoġġ baġitarju.
Il-maġġoranza tal- programmi ta’ appoġġ baġitarju jinkludu komponent ta’ segment fiss biex jiġi żborżat fil-bidu 
tal-programm hekk kif jinkisbu l-kundizzjonijiet ġenerali standard għall-operazzjonijiet ta’ appoġġ baġitarju.
Rakkomandazzjoni 2 — Jittejjeb it-tfassil tal-kundizzjonijiet għal u l-iżborżamenti tal-
assistenza finanzjarja
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni .
(a)
Il-Kummissjoni diġà bdiet tiddefinixxi objettivi ta’ politika b’mod aktar preċiż u mmirat, kif wieħed jista’ jara mill-
evoluzzjoni tal-Memoranda ta’ Qbil (MtQ) mal-Ukrajna b’mod partikolari bejn l-MFA II u l-MFA III. Fil-futur il-Kummis -
sjoni se tagħmel aktar sforzi għaċ-ċarezza u l-preċiżjoni.
Madankollu, il-kondizzjonalità tal-MFA hija dejjem l-eżitu ta’ negozjar mal-pajjiż benefiċjarju. B’mod partikolari 
meta dawn in-negozjati jseħħu f’kuntest geopolitiku u  finanzjarju eċċezzjonali, il-Kummissjoni tista’, anke fil-futur, 
ikollha tilħaq bilanċ bejn il-kunsiderazzjonijiet ta’ urġenza kif ukoll l-estensjoni ta’ żmien tal-assistenza minn naħa 
u l-preċiżjoni u  ċ-ċarezza min-naħa l-oħra,
(c)
Bħalma dejjem għamlet fil-passat rigward il-programmi kollha tagħha tal-MFA, il-Kummissjoni se tkompli tikkoor -
dina mill-qrib mal-FMI u ma’ donaturi oħra.
(d)
Il-Kummissjoni se tkompli wkoll tisħaq biex ikun hemm bilanċ raġonevoli bejn l-ingranaġġ u r-rapidità tal-
iżborżament. Fl-2014 il-kuntest ġeopolitiku u finanzjarju eċċezzjonali fl-Ukrajna xi drabi ġġustifika li jsir żball favur 
l-iżborżament rapidu tal-MFA. Hekk kif bdiet tagħmel l-għeruq l-istabbiltà ekonomika fl-Ukrajna tard fl-2015, 
il-Kummissjoni saret aktar eżiġenti fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet tal-MFA. Dan huwa enfasiz -
zat mill-fatt li t-tieni segment tal-MFA III ilu ffriżat minn Ottubru 2015 minħabba li l-implimentazzjoni għadha mhix 
kompleta.
Il-Kummissjoni se tkompli tagħmel monitoraġġ mill-qrib tal-implimentazzjoni, bl-għan li tagħmel l-aħjar użu mill-
funzjoni ta’ ingranaġġ tal-assistenza tagħha. Fl-istess ħin, ma tistax tinnega għall-futur li s-segmenti tal-MFA jistgħu 
jiġu disburżati f’kuntest ta’ rekord ta’ implimentazzjoni kollox ma’ kollox tajba, anke meta għadd żgħir ta’ kundiz -
zjonijiet ma jkunux twettqu.
78
Il-Kummissjoni tqis li l-evalwazzjoni tal-2014 tal-operazzjonijiet tal-appoġġ baġitarju fl-Ukrajna pprovdiet għal val -
utazzjoni komprensiva u  komparattiva.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 55
Rakkomandazzjoni 3 — Tisħiħ tal-monitoraġġ tal-mod kif l-assistenza mill-UE tiġi 
implimentata
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni se tkompli taħdem biex issaħħaħ il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-assistenza tal-UE u se tuża 
l-għodod kollha li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tħaffef il-progress tar-riformi.
79
Il-Kummissjoni tqis li l-valutazzjoni tagħha bħala “issodisfati b’mod ġenerali” tfisser li, anke jekk mhux kull aspett 
dettaljat li jirfed il-kundizzjoni tal-MFA ġie implimentat, l-objettiv tar-riforma tal-kundizzjoni fil-kwistjoni intlaħaq 
sal-punt li ma jkunx iġġustifikat li l-iżborżament relatat tal-MFA jiddewwem.
Rakkomandazzjoni 4 — Titqiegħed enfasi akbar fuq l-implimentazzjoni effettiva tar-
riformi u fuq is-sostenibbilta tagħhom
Il-Kummissjoni u  l-SEAE jaċċettaw ir-rakkomandazzjoni
Rigward l-MFA, meta l-Kummissjoni tkun qed tivvaluta l-kundizzjonijiet tal-iżborżament hija se tillimita ruħha għall-
kategoriji “issodisfati”, “issodisfati b’mod ġenerali” u  “mhux issodisfati”.
80
Matul dawn l-aħħar 10 snin il-kooperazzjoni mal-Ukrajna fis-settur tal-enerġija kienet iffukata fuq is-sigurtà 
tal-provvisti tal-gass (u ż-żejt) lejn l-Ewopa permezz tas-sistema tal-pipeline tal-Ukrajna. L-isforzi biex titjieb il-
governanza tas-settur tal-gass fl-Ukrajna kif ukoll is-sigurtà inġenerali tal-provvista kienu mxekkla mis-sitwazzjoni 
politika u mid-dipendenza tal-Ukrajna fuq il-provvisti tal-enerġija Russi. Il-djalogu ta’ livell għoli dwar l-enerġija li 
sar fil-kuntest tal-Memornadum ta’ Ftehim fl-2005, f’dan ir-rigward ipprovda forum essenzjali u utili.
81
Matul dan il-perjodu l-Kummissjoni żammet politika koerenti fid-dawl tal-irwol strateġiku tas-sistema ta’ tranżitu 
tal-gass Ukrena u l-bżonn għal riformi fundamentali fis-settur tal-gass. Dan kien rikonoxxut ukoll mill-Kunsill 
f’għadd ta’ konklużjonijiet dwar il-kwistjoni. Filwaqt li l-Istati Membri ġeneralment appoġġaw l-isforzi tal-Kummiss -
joni, il-prijoritajiet ta’ ċerti Stati Membri fir-rigward tal-kooperazzjoni fis-settur tal-gass ma kinux dejjem allinjati ma’ 
dawk tal-Kummissjoni.
82
Minkejja n-nuqqasijiet, il-Kummissjoni tqis li kemm il-programmi ta’ appoġġ baġitarju kif ukoll il-proġetti ta’ 
assistenza teknika ippermettew li jsir xi  progress fl-aġenda tar-riforma kritika fis-settur tal-gass kif ukoll biex tiżdied 
is-sigurtà tal-provvista tal-gass, minkejja li ħafna drabi kien hemm kundizzjonijiet avversi. Ara wkoll it-tweġiba 
komuni għall-paragrafu 70.
83
Il-Kummissjoni tqis li l-komunikazzjoni u  l-aċċess għad- data  gradwalment tjiebu hekk kif id-djalogu dwar l-enerġija 
evolva (ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrfu 71). Il-Kummissjoni indirizzat l-isfidi ewlenin li esperjen -
zat fis-settur tal-gass fid-djalogu regolari tagħha dwar l-enerġija, anke jekk ir-rapportar konġunt ma kienx dejjem 
jipprovdi l-isfond kollu.
Risposti tal-Kummissjoni u tas-SEAE 56
Rakkomandazzjoni 5 — Jittieħdu passi biex l-assistenza tal-UE lill-Ukrajna fil-qasam 
tal-gass issir aktar effettiva
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjonijiet u  diġà bdiet timplimentahom.
Diġà ttieħdu passi sinifikanti biex l-assistenza tal-UE ssir aktar effettiva, inkluż it-twaqqif ta’ tim ta’ esperti fuq 
l-enerġija fil-Grupp ta’ Appoġġ għall-Ukrajna, koordinazzjoni ta’ assistenza mtejba u  aktar mill-qrib fis-Segretarjat 
tal-Komunità tal-Enerġija kif ukoll ma’ partijiet ikkonċernati oħra (donaturi, ENTSO-G eċċ.).
Il-Kummissjoni tinsab fil-proċess li taġġorna l-Memorandum ta’ Qbil tagħha dwar il-kooperazzjoni fil-qasam tal-
enerġija mal-Ukrajna u  sal-aħħar tal-2016 beħsiebha tiffirma Sħubija tal-Enerġija Strateġika bl-għan li tintensifika 
d-djalogu tagħha mal-Ukrajna dwar l-enerġija u  li ssaħħaħ l-effikaċja tal-kooperazzjoni fis-settur tal-enerġija.
Il-Kummissjoni qed tkompli wkoll bl-isforzi tagħha biex tkun medjatur fit-tilwima li tinsab għaddejja bejn ir-Russja 
u l-Ukrajna, inkluż permezz ta’ monitoraġġ mill-qrib tal-flussi tat-tranżitu tal-gass. Hemm fis-seħħ Sistema ta’ 
Twissija Bikrija skont il-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni mal-Ukrajna.
Ser jittieħdu aktar passi biex titjieb il-kwalità tad- data statistika miġbura fl-Ukrajna, b’mod partikolari permezz 
tal-komponent statistiku tal-proġett EU4Energy li ġie varat f’Ġunju 2016 flimkien mal-Aġenzija Internazzjonali tal-
Enerġija u  l-Komunità tal-Enerġija.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Avveniment Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu 7.10. 2014
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata 
oħra)20.7.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja 8.11.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi 
kollha24.11.2016
F’dan ir-rapport, il-Qorti teżamina jekk l-assistenza 
mill-Kummissjoni u  mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni 
Esterna kinitx effettiva fl-għoti ta’ appoġġ għat-
trasformazzjoni tal-Ukrajna fi Stat iggvernat tajjeb 
fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u  fil-ġlieda 
kontra l-korruzzjoni, kif ukoll fis-settur tal-gass matul 
il-perjodu  2007-2015.
B’mod ġenerali, l-assistenza mill-UE lill-Ukrajna kienet 
parzjalment effettiva f’dawn it-tliet oqsma. Sal-2014, 
l-assistenza mill-UE kellha impatt limitat. Minkejja l-impetu 
l-ġdid għar-riforma mill-2014 ’il hawn, ir-riżultati li nkisbu 
sa issa jibqgħu fraġli. Dan ir-rapport jistipula ħames 
rakkomandazzjonijiet għat-titjib tal-assistenza mill-UE.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I