C 37/40

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-impatt tat-tibdil fil-klima fuq ir-reġjuni: valutazzjoni tal-Patt Ekoloġiku Ewropew

(2021/C 37/07)

Relatur: Andries GRYFFROY (BE/AE), Membru ta’ Assemblea Reġjonali: Parlament Fjamming Dokument ta’ referenza: Konsultazzjoni mill-Presidenza (Artikolu 41(b)(i))

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

It-tfassil tal-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku fil-livelli differenti bħala strument għall-irkupru ekoloġiku lejn Ewropa newtrali għall-klima

1. jinnota kif, skont l-istimi tal-Programm ta’ Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (UNDP), aktar minn 70 % tal-miżuri ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u sa 90 % tal-miżuri ta’ adattament għat-tibdil fil-klima jittieħdu minn awtoritajiet lokali u reġjonali, u kif l-awtoritajiet lokali u reġjonali jimplimentaw 70 % tal-leġiżlazzjoni kollha tal-UE, u jirrappreżentaw terz tan-nefqa pubblika u żewġ terzi tal-investiment pubbliku. Bħala tali, il-mira li tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050 u li tissaħħaħ ir-reżiljenza territorjali, trid tintlaħaq f’kollaborazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali u bl-appoġġ tagħhom;

2. o C aktar mil-livelli preindustrijali u biex isiru sforzi biex tiġi limitata dejjem aktar iż-żieda fit-temperatura għal 1,5 o C, kif iddikjarat fil-Ftehim ta’ Pariġi; jenfasizza li l-miri li għandhom jintlaħqu għandhom iqisu l-prerogattiva ta’ kull Stat Membru li jiddetermina t-taħlita tal-enerġija tiegħu filwaqt li jirrispettaw l-ispeċifiċitajiet u l-kuntest tiegħu u jkunu konformi mal-prinċipju tan-newtralità teknoloġika; ifakkar li t-tibdil fil-klima jaffettwa r-reġjuni Ewropej kollha u li l-konsegwenzi wiesgħa tiegħu fuq is-saħħa, l-ambjent kif ukoll l-ekonomiji, li jistgħu jvarjaw bejn reġjun u ieħor, jeħtieġu azzjoni urġenti u sforz trasformattiv sabiex l-isfidi jinbidlu f’opportunitajiet; jissottolinja kif il-Patt Ekoloġiku huwa strument ewlieni biex l-UE tilħaq il-miri tal-Ftehim ta’ Pariġi, timplimenta bis-sħiħ l-Aġenda 2030 tan-NU u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs), u tagħmel kontribut ambizzjuż tal-UE għall-Qafas Globali tal-Bijodiversità għal wara l-2020 ( 1 ) ; jenfasizza l-importanza li jiġu adottati miri mġedda għall-2030 biex iż-żieda fit-temperatura globali tinżamm sew taħt iż-2C aktar mil-livelli preindustrijali u biex isiru sforzi biex tiġi limitata dejjem aktar iż-żieda fit-temperatura għal 1,5C, kif iddikjarat fil-Ftehim ta’ Pariġi; jenfasizza li l-miri li għandhom jintlaħqu għandhom iqisu l-prerogattiva ta’ kull Stat Membru li jiddetermina t-taħlita tal-enerġija tiegħu filwaqt li jirrispettaw l-ispeċifiċitajiet u l-kuntest tiegħu u jkunu konformi mal-prinċipju tan-newtralità teknoloġika; ifakkar li t-tibdil fil-klima jaffettwa r-reġjuni Ewropej kollha u li l-konsegwenzi wiesgħa tiegħu fuq is-saħħa, l-ambjent kif ukoll l-ekonomiji, li jistgħu jvarjaw bejn reġjun u ieħor, jeħtieġu azzjoni urġenti u sforz trasformattiv sabiex l-isfidi jinbidlu f’opportunitajiet;

3. jenfasizza li l-Patt Ekoloġiku joffri opportunitajiet li m’għandhomx jintilfu biex jitrawmu soluzzjonijiet sostenibbli, effiċjenti fl-użu tar-riżorsi u innovattivi għall-iżvilupp sostenibbli lokali u reġjonali. Dan jista’ jgħin biex tiġi żgurata ekonomija aktar sostenibbli, kompetittiva u reżiljenti fl-Ewropa, u jipprovdi ispirazzjoni, tmexxija u mudell globali biex jintlaħqu n-newtralità klimatika u l-irkupru ekoloġiku;

4. jemmen li sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni b’suċċess tal-Patt Ekoloġiku, jridu jiġu determinati sforzi f’konformità ma’ approċċ minn isfel għal fuq u li dawn jiġu kondiviżi b’mod ġust bejn it-territorji tal-UE f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, filwaqt li jkun hemm il-flessibbiltà neċessarja sabiex tiġi żgurata l-kosteffettività tagħhom;

5. jinnota li l-kriżi tal-COVID-19 tat prova tal-vulnerabbiltà tas-soċjetajiet tagħna u l-ħtieġa li ntejbu r-reżiljenza tagħhom kontra xokkijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali; jafferma mill-ġdid ir-rwol ċentrali tal-Istrument tal-UE għall-Irkupru l-ġdid li jappoġġja l-irkupru tal-UE u jwitti t-triq għal tranżizzjoni aktar ekoloġika u ġusta u futur aktar sostenibbli;

6. jitlob ir-rikonoxximent tal-governanza f’diversi livelli biex torbot b’mod effiċjenti l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku ma’ rkupru ekoloġiku għall-Ewropa; jissottolinja kif l-ispettru wiesgħa ta’ temi li huma inklużi fil-Patt Ekoloġiku jipprovdi art fertili għall-integrazzjoni ta’ pjani ġodda u eżistenti fost is-setturi, għat-tfassil u t-tmexxija ’l quddiem ta’ miżuri li jistgħu jivvalorizzaw il-ħtiġijiet u l-valur miżjud tal-kuntest lokali u jikkomplementaw l-isforzi nazzjonali, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà;

7. jissottolinja li l-Pjani Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza jirrappreżentaw opportunità li ma tistax tintilef għall-użu tal-governanza f’diversi livelli. Dawn l-azzjonijiet għandhom jiġu appoġġjati minn oqfsa regolatorji u riżorsi xierqa billi l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti b’mod sħiħ fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-pjani u billi jingħatalhom aċċess dirett għall-fondi tal-UE;

8. ifakkar fl-analiżi tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) li turi kif implimentazzjoni subottimali tal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE fil-biċċa l-kbira tad-drabi tkun ir-riżultat ta’ koordinazzjoni ineffettiva bejn l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali, aggravata min-nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva u finanzjament insuffiċjenti, in-nuqqas ta’ għarfien u data, mekkaniżmi tal-assigurazzjoni tal-kwalità insuffiċjenti u nuqqas ta’ integrazzjoni politika; għalhekk jappella għal tisħiħ sistematiku tal-integrazzjoni vertikali sabiex jiġu indirizzati lakuni fl-ambizzjoni, jiġu allinjati l-iskedi ta’ żmien għall-implimentazzjoni u l-prijoritajiet għall-investiment, jiġu limitati d-duplikazzjonijiet tal-miżuri, proċessi kontradittorji jew li mhumiex konnessi, kif ukoll jiġu indirizzati l-lakuni fil-politiki u l-leġiżlazzjoni eżistenti ( 2 )

9. jissottolinja kif, filwaqt li djalogu kontinwu bejn l-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali jitħeġġeġ bil-qawwa fir-Regolament dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija, esperjenzi bħall-Pjani Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima (NECPs) urew li proċess strutturat ta’ involviment u konsultazzjoni fil-livelli kollha tal-gvern jista’ jkun diffiċli biex jinkiseb ( 3 ) ; iqis li dan id-Djalogu f’diversi livelli dwar il-klima u l-enerġija għandu jiġi promoss ulterjorment u għandu jiġi estiż għall-oqsma kollha tal-Patt Ekoloġiku sabiex jiġi ggarantit il-livell ta’ koerenza meħtieġ biex isir użu mir-riżorsi, l-impenji u l-pjani b’mod adegwat; fuq l-eżempju tad-Djalogi f’diversi livelli dwar il-klima u l-enerġija, itenni li huwa lest li jistabbilixxi pjattaforma permanenti f’diversi livelli għal Djalogu f’diversi livelli dwar il-Patt Ekoloġiku; jenfasizza li approċċ minn isfel għal fuq u l-provvediment ta’ konsultazzjonijiet obbligatorji mal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu ggarantiti fl-iżvilupp ta’ Pjani Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza sabiex tiġi żgurata l-integrazzjoni tal-politiki tal-Patt Ekoloġiku b’mod ikkoordinat u effettiv ( 4 ) . Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tibni fuq l-esperjenza ta’ implimentazzjoni miġbura wkoll permezz tan-Network ta’ Ċentri Reġjonali tal-KtR;

10. jenfasizza li l-input strateġiku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali huwa strumentali sabiex tiġi żgurata l-inkorporazzjoni tal-prinċipju “la tagħmilx ħsara” sabiex il-Patt Ekoloġiku jsir ġeneratur tal-impjiegi sostenibbli u ġust f’konformità mal-ħtiġijiet lokali u reġjonali; jilqa’ l-abbozz tal-Karta ta’ Leipzig il-Ġdida, li jenfasizza l-qawwa trasformattiva tat-tħeġġiġ tal-adozzjoni ta’ proċessi tal-ippjanar urban integrati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jkunu kkoordinati permezz ta’ approċċi integrati, ibbażati fuq il-post, fuq diversi livelli u parteċipatorji bħall-Investimenti Territorjali Integrati; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea turi impenn akbar lejn l-Aġenda Urbana tal-UE u tinkorporaha fil-Patt Ekoloġiku u f’inizjattivi diġitali ( 5 )

11. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali qegħdin fl-aħjar pożizzjoni biex jinvolvu lill-komunitajiet tagħhom, jattiraw investituri privati u jimplimentaw azzjonijiet ambizzjużi u f’waqthom, filwaqt li jaġixxu mhux biss bħala amministraturi iżda wkoll bħala fornituri ta’ servizzi. Huma jistgħu jadottaw patti ekoloġiċi lokali olistiċi li jikkunsidraw is-sitwazzjonijiet ekonomiċi, soċjali, ġeografiċi u ambjentali lokali differenti;

12. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jippermettu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jaġixxu bħala msieħba ewlenin fit-triq tal-UE lejn in-newtralità klimatika, billi jappoġġjaw impenn lokali u reġjonali li jiġu żviluppati patti ekoloġiċi lokali, bħal dawk imħabbra fil-messaġġ ta’ Mannheim, u implimentati kuntratti klimatiċi bbażati fuq il-post u patti klimatiċi ( 6 ) mfassla f’kooperazzjoni maċ-ċittadini u l-partijiet ikkonċernati ewlenin, inklużi s-setturi tan-negozju, tal-industrija, tar-riċerka u tal-innovazzjoni;

13. jipproponi li jaħdem flimkien mal-Kummissjoni Ewropea biex iniedi Tabella ta’ Valutazzjoni Reġjonali Ewropea li tinkludi indikaturi ċari, immirati u faċli għall-utent sabiex jitkejlu u jiġu monitorjati l-impatti tal-Patt Ekoloġiku fil-livell tar-reġjuni (NUTS 2) f’koordinazzjoni mas-sistema ta’ monitoraġġ prevista fit-Tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali. Billi r-reġjuni tal-UE għandhom punti ta’ tluq u trajettorji ta’ żvilupp differenti ħafna, it-tabella ta’ valutazzjoni tagħmilha possibbli li tiġi pprovduta evidenza dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku, jiġu identifikati ostakli possibbli, u jiġu proposti soluzzjonijiet għal territorji li jaqgħu lura u li jiġu kondiviżi l-aħjar prattiki minn dawk l-aktar avvanzati. Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka jista’ jipprovdi lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni bl-appoġġ metodoloġiku biex tiġi żviluppata tabella ta’ valutazzjoni bħal din li tallinja mal-aġenziji u l-istituzzjonijiet rilevanti bħall-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent;

14. jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni li jiġi stabbilit Patt Klimatiku Ewropew bl-għan li jiġu involuti ċ-ċittadini u l-komunitajiet tagħhom fit-tfassil ta’ azzjonijiet klimatiċi u ambjentali konkreti fil-prattika; itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma lesti jaħdmu fi sħubija mal-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha taħt il-Patt Klimatiku biex flimkien jipprovaw jilħqu l-miri tan-newtralità klimatika u l-implimentazzjoni tal-SDGs tan-NU ( 7 ) ; iqis li l-attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità għandhom ikunu relatati mal-istrumenti ta’ finanzjament sabiex jiġi żgurat li l-pjani u l-azzjonijiet imfassla mill-bliet u r-reġjuni jkunu jistgħu jiġu implimentati;

L-għoti ta’ soluzzjonijiet globali billi l-Patt Ekoloġiku jiġi implimentat fil-livell lokali u reġjonali

15. jenfasizza li l-Patt Ekoloġiku se jirnexxi biss joħloq Ewropa aktar b’saħħitha, aktar sostenibbli u inklużiva jekk jiżgura integrazzjoni kemm orizzontali kif ukoll vertikali fil-livelli kollha tal-gvern u jekk iċ-ċittadini jagħmlu t-tranżizzjoni enerġetika r-responsabbiltà tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirrikonoxxu r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala l-akbar imsieħba tagħhom f’dan il-proċess, mhux biss bħala imsieħba fl-implimentazzjoni, iżda permezz tal-proċess tad-definizzjoni tal-oqfsa regolatorji, fiskali u finanzjarji tagħna fil-livelli kollha, f’konformità ma’ sistema (li tkun tabilħaqq) ta’ governanza f’diversi livelli;

16. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom pożizzjoni privileġġata li jaħdmu direttament man-nies u jrawmu tibdil fl-imġiba taċ-ċittadini favur xejriet aktar sostenibbli ta’ konsum, u b’hekk iħalluhom joħorġu b’soluzzjonijiet vijabbli u li jiffunzjonaw bħala laboratorji ħajjin għal ideat u għarfien ġodda ( 8 ) , u biex irawmu l-adozzjoni ta’ miri ambizzjużi, iżda realistiċi, billi jinkorporawhom fil-miżuri, servizzi u prijoritajiet tal-komunità li huma jirrappreżentaw; jissottolinja r-responsabbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-implimentazzjoni tal-azzjoni klimatika u jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-komunikazzjoni u l-edukazzjoni dwar il-klima bħala għodod neċessarji biex iċ-ċittadini jsiru atturi b’saħħithom u infurmati f’dawn l-isforzi; jenfasizza li ż-żieda tal-mira għall-2030 ma għandhiex issir deterrent iżda minflok għandha tiffaċilita u tippermetti azzjoni klimatika li tħalli impatt;

17. bi tħejjija għall-COP26, jistieden lill-Kummissjoni tenfasizza r-rwol u l-kontribut espliċiti tal-Kontributi Stabbiliti fil-Livell Lokali fi ħdan il-Kontributi Stabbiliti fil-Livell Nazzjonali (NDCs) riveduti tal-UE skont il-Ftehim ta’ Pariġi; u, b’mod aktar ġenerali, tippromovi b’mod attiv ir-rikonoxximent kontinwu u l-parteċipazzjoni diretta tal-gvernijiet sottonazzjonali fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Pariġi u fil-proċessi tal-UNFCCC;

18. jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma essenzjali biex itejbu l-konformità mal-SDGs, b’mod partikolari l-Għanijiet 11 u 17; ifakkar li r-Rapport tal-2019 dwar l-Iżvilupp Sostenibbli fl-Ewropa ( 9 ) identifika l-klima, il-bijodiversità, l-ekonomija ċirkolari u l-konverġenza fl-istandards tal-għajxien bejn il-pajjiżi u r-reġjuni bħala l-akbar sfidi għall-UE fil-kisba tal-SDGs; jirrakkomanda ħafna li jiġi żgurat qafas armonizzat, u jappella lill-UE biex tieħu l-passi meħtieġa biex turi tmexxija kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f’dak globali dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs;

19. itenni l-importanza ta’ involviment kontinwu tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’kull pass tal-proċess ta’ ppjanar għall-irkupru u r-reżiljenza: l-istabbiliment ta’ prijoritajiet, it-tfassil tal-pjani, l-allokazzjoni ta’ riżorsi u d-definizzjoni ta’ investimenti; jistieden lill-istituzzjonijiet Ewropej jibbażaw kontinwament fuq l-appoġġ u fuq l-informazzjoni intuwittiva tal-Kumitat tar-Reġjuni u tal-Grupp ta’ Ħidma tal-KtR dwar il-Patt Ekoloġiku fil-Livell Lokali biex irawmu l-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku u rkupru effettiv;

Il-konnessjoni u t-tfittxija ta’ sinerġiji biex titħaffef l-implimentazzjoni permezz ta’ approċċi sistemiċi

20. iħeġġeġ lill-Kummissjoni tagħti attenzjoni speċjali lis-sistema tal-ipprezzar tas-CO 2 . It-trasformazzjoni tal-klima teħtieġ investiment ġdid – speċjalment fis-settur privat – għal skopijiet ta’ adattament u mitigazzjoni. Sabiex jiġi attirat l-investiment meħtieġ, il-prezz tas-CO 2 għandu jiġi stabbilit f’livell prevedibbli u adatt. Sistema bħal din għandha tinkoraġġixxi lill-kumpaniji tal-enerġija u oħrajn biex jaqdu rwol b’saħħtu fil-kisba tal-miri klimatiċi u fil-ħolqien ta’ soluzzjonijiet ġodda newtrali f’termini ta’ emissjonijiet tal-karbonju; jenfasizza li se tkun meħtieġa sistema ta’ pprezzar aktar effiċjenti għas-CO 2 inkluż mekkaniżmu ta’ aġġustament fil-fruntiera sabiex is-CO 2 isir parti trasparenti tas-sistema ekonomika u biex tiġi promossa t-tranżizzjoni lejn in-newtralità karbonika; sistema bħal din għandha tkun imfassla biex tinkoraġġixxi lill-kumpaniji tal-enerġija u oħrajn biex joħolqu soluzzjonijiet ġodda newtrali f’termini ta’ emissjonijiet tal-karbonju. Din tkun toħloq kundizzjonijiet ekwi ġodda għal azzjoni sostenibbli u hija għodda kruċjali biex is-CO 2 isir parti trasparenti fil-livelli u s-setturi kollha; jappella lill-UE biex tieħu pożizzjoni ta’ tmexxija qawwija fid-dinja sabiex tiżviluppa s-sistema meħtieġa sal-2030 u tinnegozja elementi simili mal-imsieħba kummerċjali globali tagħha;

21. jappoġġja s-sejħa tal-Parlament Ewropew biex jiġi stabbilit baġit nett għall-gassijiet b’effett ta’ serra tal-UE27 ibbażat fuq l-aħħar kalkoli xjentifiċi użati mill-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), li jirrappreżenta s-sehem ġust tal-Unjoni tal-emissjonijiet globali li jifdal f’konformità mal-objettivi tal-Ftehim ta’ Pariġi u li jiggwida l-istabbiliment tat-trajettorja tal-Unjoni lejn emissjonijiet netti żero ta’ gassijiet b’effett ta’ serra sal-2050;

22. iqis li l-awtoritajiet lokali u reġjonali qegħdin fuq quddiem nett tal-irkupru ekoloġiku; jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali diġà qed jintegraw l-SDGs fil-pjani lokali u fl-istrateġiji reġjonali tagħhom ( 10 ) , li jistgħu jservu bħala punt ta’ tluq essenzjali għal implimentazzjoni kosteffettiva tal-Patti Ekoloġiċi Lokali u Reġjonali li jgħaqqdu diversi pjani u strateġiji settorjali u jiżviluppaw indikaturi adegwati għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-impatt;

23. jinnota l-ħtieġa li jiġu integrati u marbutin flimkien il-ħafna inizjattivi eżistenti u finanzjati mill-UE maħsubin għal-livell lokali u li jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-SDGs u tal-Ftehim ta’ Pariġi billi jsir fokus fuq settur wieħed jew aktar (bħall-Patt tas-Sindki, il-Ftehim dwar il-Bliet Ekoloġiċi, in-Network tal-Bliet Kapitali Ekoloġiċi Ewropej, is-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni dwar il-Bliet u l-Komunitajiet Intelliġenti, il-100 Belt Newtrali għall-Klima u l-Isfida tal-Bliet Intelliġenti kif ukoll inizjattivi oħrajn li mhumiex iffinanzjati direttament mill-UE bħalma hi l-Under2 Coalition); jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tgħin biex tipprovdi ħarsa ġenerali ċara tal-kampijiet ta’ applikazzjoni u l-karatteristiċi tal-inizjattivi eżistenti ffinanzjati mill-UE marbuta mal-Patt Ekoloġiku u ddedikati għall-awtoritajiet lokali u reġjonali, sabiex tiggwida aħjar l-involviment tagħhom;

24. iqis li l-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku se tirrikjedi soluzzjonijiet flessibbli u innovattivi u mudelli tan-negozju ġodda għat-trasformazzjoni tal-infrastruttura lokali u reġjonali u s-servizzi tal-ekosistema għal soċjetà mingħajr l-użu ta’ karbonju, inkluż it-teknoloġija diġitali intelliġenti u l-infrastruttura ekoloġika u marittima, għat-titjib tal-kwalità tal-ispazji pubbliċi tagħna, għall-appoġġ tal-adattament għat-tibdil fil-klima, għat-tisħiħ tal-bijodiversità u għall-appoġġ tas-saħħa pubblika u tal-kwalità tal-ħajja; jilqa’ l-prijoritajiet identifikati, iżda jissottolinja l-ħtieġa li jiġu rinforzati l-interkonnessjonijiet bejniethom, tissaħħaħ id-diversifikazzjoni tal-produzzjoni, il-kosteffettività u jiġu prijoritizzati dawk b’potenzjal akbar ta’ ħolqien ta’ impjiegi sabiex il-Patt Ekoloġiku jiġġenera l-irkupru, inkluż: — mewġa ta’ rinnovazzjoni għall-bini privat u pubbliku, kif ukoll id-dekarbonizzazzjoni tat-tisħin u t-tkessiħ; — mobbiltà u trasport nodfa; — l-ekonomija ċirkolari u s-sistemi agroalimentari sostenibbli; — il-bijodiversità u l-ġestjoni tal-ekosistema; — soluzzjonijiet bbażati fuq in-natura u l-ekoloġizzazzjoni urbana; — ambizzjoni ta’ tniġġis żero fl-UE; — id-diġitalizzazzjoni; — politiki tas-saħħa u ambjentali; — politika ta’ reżiljenza li tintegra l-koeżjoni, l-iżvilupp rurali, il-politiki tas-saħħa u ambjentali; — l-inkoraġġiment ta’ traspożizzjonijiet malajr u koerenti tal-Pakkett dwar l-Enerġija Nadifa u l-adozzjoni rapida tal-Liġi Ewropea dwar il-Klima sabiex il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-klima u l-enerġija tiġi adattata għall-mira msaħħa għall-2030 bħala pass ’il quddiem lejn in-newtralità klimatika sal-2050; — it-tranżizzjoni lejn ekonomija blu sostenibbli; — tranżizzjoni enerġetika sostenibbli u ġusta li trawwem sjieda diretta taċ-ċittadini u aċċess għal enerġija sikura u affordabbli għal kulħadd;

25. jenfasizza li l-Patt Ekoloġiku jipprovdi opportunità għal approċċ aktar sistematiku għall-aċċellerazzjoni tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija, l-akkoppjament tas-setturi u l-implimentazzjoni ta’ integrazzjoni settorjali u speċjalizzazzjoni intelliġenti, filwaqt li tissaħħaħ is-sigurtà tal-enerġija, jiġu protetti s-saħħa u l-ambjent u jiġu promossi t-tkabbir, l-innovazzjoni u t-tmexxija industrijali globali; f’dan is-sens jenfasizza li t-tranżizzjoni tal-enerġija se jkollha tiġi implimentata b’approċċ komprensiv, li jindirizza l-aspetti relatati mal-enerġija flimkien ma’ dawk soċjali, industrijali, territorjali, ambjentali u kulturali, u filwaqt li titqies l-ispeċifiċità ta’ kull reġjun u, b’mod partikolari dawk l-aktar vulnerabbli bħar-reġjuni b’użu intensiv tal-faħam u tal-karbonju, il-gżejjer u r-reġjuni ultraperiferiċi;

26. ifakkar li għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-reġjuni b’sistemi iżolati tal-enerġija, b’potenzjal għoli għal riżorsi rinnovabbli u li għalihom għadhom mhumiex disponibbli soluzzjonijiet teknoloġiċi innovattivi li jippermettu l-interkonnessjoni;

27. 2 itenni li, filwaqt li l-innovazzjoni għandha rwol ewlieni x’taqdi fl-iżvilupp ta’ UE aktar sostenibbli u reżiljenti, diġà hemm firxa wiesgħa ta’ soluzzjonijiet tekniċi għal Ewropa kosteffettiva u newtrali għall-klima disponibbli fis-suq u għandhom jintużaw — pereżempju, l-istudji juru li bit-teknoloġiji attwali, sa 86 % tal-emissjonijiet tas-CO ( 11 ) jistgħu jitnaqqsu f’sistema tal-enerġija interkonnessa, u jappella għal aktar riċerka u sforzi ta’ żvilupp f’dan il-qasam; jenfasizza li s-soluzzjonijiet u l-aħjar prattiki għandhom ikunu aċċessibbli b’mod faċli għall-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-Patt Klimatiku, sabiex jitrawmu t-tagħlim bejn il-pari u l-kooperazzjoni fl-UE kollha;

28. jissottolinja li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaffaċċjaw diversi ostakli relatati man-nuqqas ta’ għajnuna finanzjarja u tar-riżorsi umani, kif ukoll ma’ politiki, regolamenti u strutturi organizzazzjonali eżistenti. Oqfsa regolatorji koerenti, stabbli u prevedibbli, simplifikazzjoni tal-mekkaniżmi relatati mal-preparazzjoni ta’ proġetti, bini tal-kapaċità u assistenza teknika mfassla apposta jgħinu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżguraw l-investiment għal proġetti ambizzjużi u jiżviluppaw proġetti bankabbli;

It-tħaffif tal-irkupru ekoloġiku Ewropew billi jiġu pprovduti mandati u finanzjament adegwati għall-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku fil-prattika

29. iqis l-irkupru ta’ wara l-COVID-19 bħala sfida li trid tiġi milqugħa bi strateġija sistematika għall-investiment, l-appoġġ u l-promozzjoni ta’ triq aktar sostenibbli għall-Ewropa, u b’mod partikolari azzjoni qalbiena mill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jimmitigaw l-effetti soċjoekonomiċi tal-kriżi; huwa konvint li l-istrument għall-irkupru Next Generation EU ( 12 ) , u b’mod partikolari l-allokazzjoni ta’ 37 % tal-baġit ta’ EUR 750 biljun tiegħu biex jintlaħqu l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku, u l-mira ogħla tal-QFP għal azzjoni relatata mal-klima se jpoġġu lill-UE fit-triq it-tajba biex tilħaq il-miri klimatiċi tagħha;

30. jilqa’ l-possibbiltà li l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta jappoġġja t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema billi jżid l-offerta ta’ edukazzjoni u ta’ edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali (VET), jgħin biex jinħolqu opportunitajiet ekonomiċi ġodda, filwaqt li jiġu promossi l-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza, b’mod partikolari f’reġjuni vulnerabbli, inklużi dawk bi struttura ta’ produzzjoni li mhix diversifikata biżżejjed; jenfasizza l-importanza tal-promozzjoni tal-ħiliet tax-xogħol rilevanti għall-Patt Ekoloġiku bħala parti mill-Aġenda Ewropea għall-Ħiliet għal kompetittività sostenibbli, ġustizzja soċjali u reżiljenza, l-użu tal-Patt tal-UE għall-Ħiliet u s-Sħubiji Ewropej għall-Ħiliet, u li jissaħħu l-edukazzjoni pubblika u s-sensibilizzazzjoni biex irawmu bidla fl-imġiba favur użanzi aktar sostenibbli li jnaqqsu l-impatti ambjentali;

31. jitlob li l-finanzjament ikun jaqbel mal-politika ta’ koeżjoni għall-2021-2027 biex jissaħħu l-programmi operazzjonali u dawn l-ekonomiji jsiru aktar ekoloġiċi; jenfasizza l-importanza tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-istrument għall-irkupru l-ġdid biex tiġi promossa l-implimentazzjoni tal-Patt Ekoloġiku;

32. jistieden lill-istituzzjonijiet tal-UE japplikaw il-prinċipji tas-sħubija u l-governanza f’diversi livelli, dimensjoni lokali u reġjonali qawwija u l-provvista tal-parteċipazzjoni obbligatorja tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-iżvilupp tal-pjani għall-irkupru u r-reżiljenza ( 13 ) , fl-istess waqt li jiffaċilitaw proċess inklużiv, aċċessibbli u trasparenti fil-livell kollha;

33. jistieden lill-istituzzjonijiet u lill-Istati Membri jistabbilixxu oqfsa fiskali aħjar u biex jeliminaw b’mod urġenti s-sussidji fuq il-karburanti fossili sabiex jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-enerġiji rinnovabbli, titħeġġeġ il-bidla fl-imġiba u jiġu ġġenerati r-riżorsi meħtieġa biex jappoġġjaw tranżizzjoni ġusta; jenfasizza l-importanza li tiġi garantita tranżizzjoni sostenibbli, li tista’ trawwem koeżjoni soċjali u ekonomika;

34. iqis li filwaqt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom kapaċità limitata li jiġġeneraw dħul għall-baġit tagħhom permezz ta’ taxxi u ħlasijiet lokali, huma responsabbli għal 65 % tal-investiment pubbliku relatat mal-klima u l-ambjent, fl-istess ħin, huma se jkomplu jsofru l-impatti tal-kriżi tal-COVID-19 fuq il-finanzi u l-operat tagħhom fis-snin li ġejjin. Għalhekk, jitlob aċċess dirett għall-finanzjament mil-livell Ewropew, u għal programmi kkoordinati fil-livelli kollha tal-governanza u, b’mod partikolari, tal-pjani ta’ investiment li jappoġġjaw il-Patt Ekoloġiku u l-Pjani għall-Irkupru u r-Reżiljenza;

35. itenni t-talba tiegħu li titnaqqas il-burokrazija u jiġu ssimplifikati l-mekkaniżmi relatati mat-tħejjija ta’ proġetti u mal-parteċipazzjoni f’inizjattivi ta’ bini tal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, u jilqa’ l-impenn tal-Kummissjoni li ttejjeb il-linji gwida tar-regolamentazzjoni sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet tas-sostenibbiltà u l-innovazzjoni;

37. jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu involuti fid-definizzjoni tat-tassonomija tal-UE sabiex jiġu identifikati b’mod aħjar l-investimenti reżistenti għall-klima u l-effetti tas-sostenibbiltà; il-kriterji u l-ġestjoni ta’ din it-tassonomija għandhom itejbu s-sostenibbiltà tal-investimenti mingħajr ma jżidu l-piż amministrattiv u jiskoraġġixxu l-investimenti. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għadhom jaffaċċjaw ostakli sostanzjali fil-kisba tal-għarfien espert neċessarju għall-iżvilupp ta’ proġetti bankabbli u għall-aċċess ta’ investiment fuq skala medja sa kbira ( 16 )

38. jilqa’ ż-żieda gradwali fil-finanzjament iddedikat għall-azzjoni klimatika u s-sostenibbiltà ambjentali mill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) bħala l-bank klimatiku tal-UE; itenni l-appell tiegħu li jkun hemm aktar implimentazzjoni ta’ assistenza teknika mfassla apposta biex tgħin lill-awtoritajiet lokali u reġjonali; jistieden lill-BEI u lill-Kummissjoni Ewropea jsaħħu l-aċċess tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-programmi u l-appoġġ għall-iżvilupp ta’ proġetti bankabbli – fosthom proġetti fuq skala iżgħar, li jaggregaw proġetti fuq skala żgħira bil-għan li jinħolqu l-ekonomiji ta’ skala meħtieġa;

39. jissottolinja l-ħtieġa li tissaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jattiraw u jimmobilizzaw finanzjament privat permezz ta’ strumenti bħal bonds ekoloġiċi, fondi ta’ ekwità u mekkaniżmi biex il-finanzjament jiġi kondiviż sabiex jiżdied l-irkupru ekoloġiku; jilqa’ l-missjoni tal-Faċilità tal-Bliet tal-UE li tifforma riżerva sostanzjali ta’ proġetti ta’ investiment fl-enerġija sostenibbli u tibni l-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jaċċessaw faċilitajiet bħal Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, u l-Assistenza għall-Iżvilupp ta’ Proġetti tal-Orizzont 2020; iħeġġeġ iż-żieda fl-iskala u fir-replikazzjoni ta’ inizjattivi ta’ punt uniku ta’ servizz li jistgħu jipprovdu valutazzjonijiet tekniċi, appoġġ għal proċeduri ta’ sejħiet għall-offerti u informazzjoni dwar l-għażliet ta’ finanzjament għall-awtoritajiet lokali u reġjonali; jinkoraġġixxi sħubiji pubbliċi-privati u aktar sinerġiji bejn il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u programmi oħra bħal Orizzont Ewropa;

40. jenfasizza l-ħtieġa li jiġi dirett appoġġ finanzjarju lejn ir-riċerka u l-innovazzjoni li jirrispondi għall-ħtiġijiet lokali identifikati, u jilqa’ s-sejħa riċenti tal-Patt Ekoloġiku taħt Orizzont 2020 li għandha fil-mira tagħha l-appoġġ għall-bliet u r-reġjuni; jissottolinja l-ħtieġa għall-innovazzjoni u t-teknoloġija li jipprovdu informazzjoni neċessarja u rilevanti għal ippjanar, teħid ta’ deċiżjonijiet, u ġestjoni aħjar; jenfasizza l-importanza ta’ prattiki ekoloġiċi ta’ akkwist pubbliku fl-integrazzjoni tal-innovazzjoni, it-teknoloġiji u s-servizzi sostenibbli;

Il-valutazzjoni tal-impatt u l-monitoraġġ tar-riżultati biex tissaħħaħ l-azzjoni futura fil-livelli kollha

41. jenfasizza l-ħtieġa li jiġi stabbilit sett ta’ indikaturi għall-valutazzjoni u għall-monitoraġġ tal-progress tal-Patt Ekoloġiku f’termini ta’ leġiżlazzjoni, politiki u finanzjament fil-livell reġjonali, metropolitan u lokali; jipproponi l-iżvilupp ta’ Tabella ta’ Valutazzjoni Reġjonali Ewropea li tinkludi indikaturi ċari, immirati u faċli għall-utent sabiex jitkejlu u jiġu monitorjati l-impatti tal-Patt Ekoloġiku bħala strument għall-irkupru u r-reżiljenza, id-definizzjoni ċara ta’ indikaturi soċjoekonomiċi u ambjentali biex jitkejlu l-impatti tal-ħafna Patti Ekoloġiċi Lokali li qed ifeġġu, il-provvediment ta’ ħarsa ġenerali tal-politiki u l-miżuri komplementari, l-intraċċar tal-aċċess għal sorsi ta’ finanzjament u flussi finanzjarji fil-livell reġjonali u sottonazzjonali, u l-għajnuna fil-valutazzjoni mill-ġdid, fit-teħid ta’ deċiżjonijiet informati, u fl-evalwazzjoni tal-impatti tal-miżuri meħuda biex jiġu ssodisfati l-objettivi tal-irkupru ekoloġiku, in-newtralità klimatika u l-iżvilupp soċjoekonomiku;

42. jissottolinja kif il-monitoraġġ effiċjenti u sinifikanti tal-progress permezz ta’ Tabella ta’ Valutazzjoni Reġjonali Ewropea huwa kontinġenti fuq mandati adegwati u kontribut kontinwu u koerenti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-iżvilupp, it-tnedija u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-pjani, li jagħmlu possibbli approċċ verament kosteffiċjenti ta’ azzjonijiet komplementari bejn il-livelli; jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għadhom jaffaċċjaw sfidi sostanzjali fir-rigward tal-ġbir tad-data, inklużi oqfsa regolatorji inkonsistenti, u nuqqas ta’ mandati, kapaċità u riżorsi; u għaldaqstant iqis li huwa essenzjali li jiġu allinjati, marbutin flimkien u integrati l-oqfsa ta’ monitoraġġ u l-indikaturi tal-inizjattivi eżistenti sabiex jiġi evitat li jiġu rdoppjati l-isforzi u biex jittieħed vantaġġ minn metodoloġiji u approċċi eżistenti;

43. jitlob linja bażi konsistenti għall-monitoraġġ tal-impatti ta’ azzjonijiet u miżuri, abbażi ta’ data xjentifika affidabbli, u mmirati lejn l-intraċċar tal-progress dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs u l-Ftehim ta’ Pariġi; jenfasizza kif l-Istandards Internazzjonali bħal TC 268 fi Bliet u Komunitajiet Sostenibbli, u data miġbura permezz tat-Teknoloġiji tal-Ispazju jistgħu jgħinu fil-monitoraġġ tal-prestazzjoni u jispiraw tabella ta’ valutazzjoni reġjonali;

44. jinnota li t-Tabella ta’ Valutazzjoni Reġjonali Ewropea se sservi bħala għodda ta’ għarfien u se tgħin biex tirrappreżenta d-diversità tal-ħtiġijiet u l-kuntest tal-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Ewropa, tappoġġja l-identifikazzjoni u r-replikazzjoni tal-aħjar prattiki skont kriterji komuni u trasparenti, inkluż azzjonijiet pilota bil-finanzi lesti fil-livell lokali u sottonazzjonali;

45. jenfasizza li t-Tabella ta’ Valutazzjoni Reġjonali Ewropea għandha tappoġġja wkoll il-monitoraġġ tal-pjani għall-irkupru f’żoni vulnerabbli bħal reġjuni muntanjużi, gżejjer, u reġjuni ultraperifiċi u f’reġjuni inqas żviluppati jew li għandhom produzzjoni mhux diversifikata biżżejjed; itenni l-appell li jiġi stabbilit Osservatorju Ewropew dwar in-Newtralità Klimatika Ewropea biex jikkontribwixxi għall-issodisfar tal-obbligi ta’ rappurtar nazzjonali taħt il-governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u biex jgħin fl-immappjar u l-monitoraġġ ta’ tali vulnerabbiltajiet, flimkien ma’ verifika mġedda tal-ħiliet tal-UE taħt il-Panorama ta’ Ħiliet tal-UE. L-għan huwa li t-tnedija tal-politiki sostenibbli tiġi allinjata ma’ tkabbir tal-ħiliet għal impjiegi ta’ kwalità tajba li jibqgħu validi fil-futur fir-reġjuni l-aktar vulnerabbli u f’reġjuni inqas żviluppati jew li għandhom produzzjoni mhux diversifikata biżżejjed, u li jiġi ffaċilitat l-iskambju effettiv tal-aħjar prattiki, filwaqt li nibnu fuq l-indikaturi komposti eżistenti u kwalunkwe indikaturi oħrajn li jistgħu jiġu identifikati ( 17 )

Brussell, l-10 ta’ Diċembru 2020. Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni Apostolos TZITZIKOSTAS

(1) Bliet u reġjuni bijodiversi lil hinn mill-2020 fil-COP 15 tal-KDB tan-NU u fl-Istrateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 (COR-2020-00539) (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 20).

(2) Lejn it-Tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (COR 2018-01672) (ĠU C 168, 16.5.2019, p. 27).

(3) Valutazzjoni madwar l-UE kollha tal-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima

(4) L-Implimentazzjoni tal-Pakkett dwar l-Enerġija Nadifa: il-pjani nazzjonali integrati għall-enerġija u l-klima (NECPs) bħala għodod għal approċċ ta’ governanza lokali u territorjali għall-klima, l-enerġija attiva u l-enerġija passiva (COR-2019-00618) (ĠU C 39, 5.2.2020, p. 33).

(5) It-tiġdid tal-Karta ta’ Leipzig dwar il-Bliet Ewropej Sostenibbli (COR-2019-04829) (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 119).

(6) Il-Patt Klimatiku Ewropew (COR-2020-01360) (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 99).

(7) Il-Patt Klimatiku Ewropew (COR-2020-01360) (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 99).

(8) Lejn it-Tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (COR 2018-01672) (ĠU C 168, 16.5.2019, p. 27).

(9) https://www.sustainabledevelopment.report/

(10) Eżempji ta’ strateġiji jinkludu: Malmo, Mannheim, ir-reġjun ta’ Wallonia.

(11) Ix-xenarju Heat Roadmap Europe 2050 meta mqabbel mal-1990, Quantifying the Impact of Low-carbon Heating and Cooling Roadmaps (EN).

(12) https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/ip_20_940

(13) Pjan ta’ rkupru għall-Ewropa li jindirizza l-pandemija tal-COVID-19: il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku (COR-2020-03381) (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 160).

(14) http://www.oecd.org/environment/green-budgeting/OECD-Green-Budgeting-Framework-Highlights.pdf

(15) EcoBudget

(16) L-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Pariġi permezz ta’ tranżizzjoni tal-enerġija innovattiva u sostenibbli fil-livell reġjonali u lokali (COR-2019-00617) (ĠU C 39, 5.2.2020, p. 72).

(17) Pjaneta Nadifa għal kulħadd – Viżjoni strateġika Ewropea fit-tul għal ekonomija għanja, moderna, kompetittiva u newtrali għall-klima (COR-2018-05736) (ĠU C 404, 29.11.2019, p. 58).