MT    MT MT 
MT    MT  IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussel 15.6.2010 
SEG(2010) 739 finali 
  
OPINJONI TAL-KUMMISSJONI 
dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv f’Ċipru 
 
MT 2   MT OPINJONI TAL-KUMMISSJONI 
dwar l-eżistenza ta’ żbilanċ eċċessiv f’Ċipru 
L-APPLIKAZZJONI TAL-PATT TA ' STABBILTÀ U TKABBIR FIL-QAG ĦDA TA’ 
KRIŻI ATTWALI 
1. Ħafna pajji żi tal-UE b ħalissa qeg ħdin jiffaċċjaw żbilanċi tal-amministrazzjoni 
pubblika li je ċċedu l-valur referenzjali ta' 3%tal-PDG stabbilit mit-Trattat. Id-
deterjorament ta’ spiss qawwi fid-defi ċit kif ukoll il-po żizzjonijiet tad-dejn 
għandhom jitqiesu fil-kuntest tal-kri żi finanzjarja u t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku 
globali bla pre ċedent fl-2008/09. Hemm bosta fatturi  involuti. L-ewwel nett, it-
tnaqqis fir-ritmu ekonomiku j ġib miegħu dħul dejjem inqas mit-taxxa u nfiq dejjem 
jiżdied f’benefi ċċji soċjali (eż. il-benefi ċċji kontra l-qg ħad). It-tieni nett, filwaqt li 
wieħed jirrikonoxxi li l-politiki ba ġitarji jaqdu rwol importanti fis-sitwazzjoni 
ekonomika straordinarja attw ali, il-Kummissjoni sej ħet għal stimulu fiskali fil-Pjan 
Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku (PERE) tag ħha ta’ Novembru 2008, li ġiet 
ikkonfermata mill-Kunsill Ewropew f’Di ċembru. Il-Pjan spjega li l-istimulu g ħandu 
jkun f'waqtu, immirat u temporanju u diffe renzjat fl-Istati Membri kollha biex 
jirrifletti l-po żizzjonijiet differenti tag ħhom f'termini ta' sostenibbiltà u kompetittività 
tal-finanzi pubbli ċi u għandu jin ġieb lura ladarba jitjiebu l-kundizzjonijiet 
ekonomiċi. Fl-aħħar nett, diversi pajji żi ħadu miżuri biex jistabbilizzaw is-settur 
finanzjarju, u xi w ħud minnhom kellhom impatt fuq il-po żizzjoni tad-dejn jew 
jikkostitwixxu riskju ta’ żieda fid-defi ċits u fid-dejn fil- ġejjieni, għalkemm xi w ħud 
mill-ispejje ż ta’ sostenn tal-gvern jistg ħu jiġu rkuprati fil- ġejjieni. 
2. Il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir jirrikjedi li l-Kummissjoni tag ħti bidu għall-proċedura 
ta' żbilanċ eċċessiv (PŻE) kull meta d-defi ċit ta’ Stat Membru jaqbe ż il-valur 
referenzjali ta’ 3 % tal-PGD. L-emendi g ħall-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir tal-2005 
kellhom l-g ħan li jiżguraw li l-isfond ekonomiku u ba ġitarju, b’mod partikolari, 
jitqies bis-s ħiħ fl-istadji kollha tal-P ŻE. B’dan il-mod, il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir 
jipprovdi l-qafas li jsostni l-politiki tal-gvern g ħal ritorn ta’ malajr lejn po żizzjonijiet 
baġitarji b’sa ħħithom billi titqies is-s itwazzjoni ekonomika, u g ħalhekk tiġi żgurata 
s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbli ċi fit-tul. 
L-ISFOND LEGALI 
3. L-Artikolu 126 tat-Trattat dwar il-Funz jonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) 
jistipula pro ċedura ta’ żbilanċ eċċessiv (PŻE). Din il-pro ċedura hija spe ċifikata aktar 
fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 “dwar li tit ħaffef u li ti ġi ċċarata l-
implimentazzjoni tal-pro ċedura ta' defi ċit eċċessiv”1, li hija parti mill-Patt ta’ 
Stabbiltà u Tkabbir. 
                                                 
1 ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6. Ir-rapport iqis ukoll “L-ispe ċifikazzjonijiet dw ar l-implimentazzjoni tal-Patt 
ta' Stabbiltà u Tkabbir u l-linji gwida dwar il-fo rmat u l-kontenut ta' programmi ta' stabbiltà u 
konverġenza”, approvati mill-Kunsill ECOFIN tal- 10 ta’ Novembru 2009, disponibbli fuq 
http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm . 
MT 3   MT 4. Skont l-Artikolu 126(2) tat- Trattat, il-Kummissjoni g ħandha timmonitorja l-
konformità mad-dixxiplina ba ġitarja fuq il-ba żi ta' żewġ kriterji, li huma: (a) jekk il-
proporzjon tad-defi ċit ippjanat jew attwali tal-gvern mal-prodott gross domestiku 
(PGD) jaqbi żx il-valur referenzjali ta' 3 % (s akemm il-proporzjon ma jkunx naqas 
sostanzjalment u kontinwament u jkun la ħaq livell li jqarreb il-valur ta' referenza; 
jew, inkella, l-e ċċess fuq il-valur ta’ referenza jkun wie ħed eċċezzjonali u 
temporanju biss u li l-proporzjon jibqa’ qrib il-valur ta’ refe renza); u (b) dwar jekk il-
proporzjon tad-dejn tal-gvern fir-rigward tal-PDG jaqbi żx il-valur referenzjali ta’ 
60% (sakemm il-proporzjon ma jkunx qed jonqos b’mod suffi ċjenti u jersaq lejn il-
valur ta’ referenza b’pass sodisfa ċenti). 
5. L-Artikolu 126(3) jistipul a li, jekk Stat Membru ma jissodisfax ir-rekwi żiti ta' 
wieħed minn dawn il-kriterji jew it-tnejn li huma, il-Kummissjoni g ħandha tħejji 
rapport. Dan ir-rapport g ħandu wkoll “iqis jekk l-i żbilanċ tal-gvern jaqbi żx l-infiq 
tal-gvern g ħal investiment u jqis il-fatturi l-o ħra kollha rilevanti, inklu ża l-qagħda 
ekonomika u ba ġitarja tal-Istat Membru g ħal perjodu ta’ żmien medju”. 
6. Fuq il-ba żi tad-dejta nnotifikata mill-awtoritajiet Ċiprijotti f'Marzu 20102 u wara li 
qieset it-tbassir tas-servi zzi tal-Kummissjoni tar-rebbieg ħa 2010, il-Kummissjoni 
adottat rapport skont l-Artikolu 126(3) g ħal Ċipru fit-12 ta' Mejju 20103. 
7. Sussegwentement, u skont l-Artikolu 126( 4) tat-Trattat, il-Kumitat Ekonomiku u 
Finanzjarju fassal opinjoni dwar ir-rapport tal-Kummissj oni fis-[27 ta’ Mejju 2010]. 
8. L-Artikolu 126(5) tat-Trattat jitlob li l-Kummissjoni tindirizza opinjoni lill-Kunsill 
jekk il-Kummissjoni tqis li je żisti jew li jista' jinqala' żbilanċ eċċessiv fi Stat 
Membru. Sabiex tintla ħaq konklu żjoni dwar jekk je żistix jew jistax jinqala’ żbilanċ 
eċċessiv, il-Kummissjoni tikkunsidra li g ħandhom jitqiesu: (i) il-konklu żjonijiet tar-
rapport tag ħha skont l-Artikolu 126(3), u (ii)  l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u 
Finanzjarju dwar dan ir-rapport. Fuq il-ba żi ta' dawn l-elementi, il-Kummissjoni 
stabbilixxiet g ħadd ta' kunsiderazzjonijiet g ħal Ċipru. 
KUNSIDERAZZJONIJIET DWAR ĊIPRU 
9. Minnufih wara l-ade żjoni tiegħu fl-UE f’Mejju 2004, inbdiet P ŻE għal Ċipru mill-
Kummissjoni4 bl-adozzjoni ta’ rapport skont l- Artikolu 104(3) tat-Trattat li 
jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (TKE) fid-dawl ta’ żbilanċ ta’ 6,3 % tal-PGD fl-
2003, jiġifieri aktar mill-valur referenzja li ta’ 3% tal-PGD. F'Lulju 2004, fuq 
rakkomandazzjoni tal-Kumm issjoni, il-Kunsill idde ċieda, b’mod konformi mal-
Artikolu 104(6) tat-TKE, li kien hemm żbilanċ eċċessiv f’Ċipru u indirizza 
rakkomandazzjoni b’mod konformi mal-Artikolu 104(7) tat-TKE lil Ċipru bl-għan li 
l-qagħda ta’ żbilanċ eċċessiv tinġieb fi tmiemha malajr kemm jista' jkun u mhux 
                                                 
2 Skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 479/2009, l-Istati Membri g ħandhom jirrappurtaw lill-
Kummissjoni, darbtejn fis-sena, il-livelli ppjanati u attwali tad-dejn u tal-i żbilanċ tal-gvern tag ħhom. In-
notifika l-i żjed reċenti ta’ Ċipru tinsab fuq: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/porta l/government_finance_statistics/excessive_deficit/edp_
notification_tables . 
3 Id-dokumenti kollha relatati mal-P ŻE għal Ċipru jistgħu jinsabu fil-websajt li ġejja: 
 http://ec.europa.eu/ec onomy_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
4 Id-dokumenti relatati mal-pro ċedura ta’ i żbilanċ eċċessiv għal Ċipru huma disponibbli fuq: 
http://ec.europa.eu/econo my_finance/sgp/deficit/c ountries/index_en.htm  
MT 4   MT aktar tard mill-2005. F'Lulju 2006, wara eval wazzjoni globali li wriet li d-defi ċit kien 
tnaqqas g ħal 2,4% tal-PGD fl -2005, il-Kunsill idde ċieda li jirrevoka d-de ċiżjoni 
tiegħu dwar l-e żistenza ta' żbilanċ eċċessiv skont l-Artikolu 104(12) tat-TKE. 
10. Wara t-tmiem tal-pro ċedura ta’ żbilanċ eċċessiv, il-bilan ċ tal-gvern Ċiprijott baqa’ 
ħafna aktar baxx mil-limitu tad-defi ċit ta’ 3 % tal-PGD. B’m od partikolari, fl-2006 
id-defiċit naqas aktar g ħal 1,2 % tal-PGD, filwaqt li fl-2007 u fl-2008 il-bilan ċ 
baġitarju nbidel f'e ċċess ta' 3,4 % u 0,9 % tal-PGD rispettivament. B’mod parallel, il-
bilanċ strutturali nbidel minn defi ċit ta’ 1¼ % tal-PGD fl-2006 g ħal eċċess ta’ 2½ % 
fl-2007, aktar mill-objettiv ba ġitarju fuq żmien medju (medium-term budgetary 
objective - MTO) ta’ Ċipru, li huwa ba ġit ibbilanċjat f’termini strutturali. Wara dan, 
l-eċċess strutturali tas-snin pre ċedenti nbidel mill- ġdid f’valuri negattivi. Matul il-
perijodu 2006-2008, il-proporzjon ġenerali gross tad-dejn tal-amministrazzjoni 
pubblika naqas b’madwar 16¼ pp. tal-PGD g ħal 48,4% fl-2008, ħafna inqas mill-
valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 60% ta l-PGD. It-tnaqqis fid-dejn kien immexxi 
minn eċċessi primarji, tkabbir nominali kbir u a ġġustamenti sostanzjali fil-fluss tal-
istokk (sizeable stock-flow adjustments - SFA) flimkien mat-tn aqqis ippjanat ta’ 
depożiti fil-bank ċentrali (fondi li qeg ħdin jonqsu) u assi finanzjarji akkumulati o ħra 
li jintużaw biex jit ħallas lura d-dejn li qieg ħed jimmatura.  
11. Skont id-dejta nnotifik ata mill-awtoritajiet Ċiprijotti f’April 2010, l-i żbilanċ tall-
amministrazzjoni pubblika f’ Ċipru laħaq 6,1 % tal-PGD fl-2009, u b’hekk qabe ż il-
valur referenzjali ta’ 3 % tal-PGD.  Ir-rapport tal-Kummissjoni, skont l-
Artikolu 126(3), qies li d-defi ċit ma kienx qrib il-valur referenzjali ta' 3 % tal-PGD u 
li l-eċċess fuq il-valur ta' referenza jista’ ji ġi kkwalifikat b ħala eċċezzjonali skont it-
tifsira tat-Trattat u tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. B’mod partikolari, dan jirri żulta 
minn tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku skont it-tifsira tat-Trat tat u tal-Patt ta’ 
Stabbiltà u Tkabbir. Skont  it-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni tar-rebbieg ħa 2010, 
il-PGD reali f’ Ċipru għandu jonqos aktar, g ħalkemm b'ammont inqas minn qabel, bi 
kważi ½ % fl-2010 meta mqabbel ma ’ 1¾ % fl-2009. Madankollu, l-e ċċess ippjanat 
fuq il-valur ta’ referenza ma jistax jitqies b ħala temporanju. Skont it-tbassir tas-
servizzi tal-Kummissjoni tar-rebbieg ħa 2010, l-i żbilanċ baġitarju huwa mistenni 
jilħaq madwar 7¾ % tal-PGD fl-2011 fuq ba żi tal-ebda bidla politika. Il-kriterju tad-
defiċit fit-Trattat mhuwiex sodisfat. 
12. Skont id-dejta nnotifik ata mill-awtoritajiet Ċiprijotti f’April 2010, id-dejn gross tal-
amministrazzjoni pubblika g ħadu taħt il-valur ta’ referenza ta' 60 % tal-PGD u kien 
56,2 % tal-PGD fl-2009. G ħall-2010, Ċipru nnotifika dejn ippjanat ta’ 62 % tal-PGD, 
u b’hekk jaqbe ż il-valur referenzjali tat-Trattat ta' 60 % tal-PGD. It-tbassir tas-
servizzi tal-Kummissjoni tar-rebbieg ħa 2010 jipprevedi li d-dejn jil ħaq 62,3 % tal-
PGD fl-2010 u jog ħla aktar g ħal 67,6 % fl-2011 b’pi ż fuq bilan ċ primarju deterjorat. 
Fid-dawl ta’ dawn it-tendenzi, il-pr oporzjon tad-dejn ma jistax jitqies li qieg ħed 
jonqos bi żżejjed u li qieg ħed joqrob lejn il-valur ta' referenza b'pass sodisfa ċenti 
skont it-tifsira tat-Trattat u l- Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Il -kriterju tad-dejn fit-Trattat 
mhuwiex sodisfat. 
13. B’mod konformi mad-dispo żizzjonijiet fit-Trattat u fil-Patt ta' Stabbilità u Tkabbir, 
fir-rapport tag ħha l-Kummissjoni analizzat ukoll il-"fa tturi rilevanti". Skont il-Patt ta' 
Stabbiltà u Tkabbir, dawn jistg ħu jitqiesu biss fl-istadji li jwasslu g ħad-deċizjoni 
dwar l-eżistenza ta' żbilanċ eċċessiv jekk id-defi ċit jissodisfa l-kundizzjoni doppja ta' 
qrubija u ta' temporanjetà. Fil-ka ż ta’ Ċipru, il-kundizzjoni doppja mhijiex sodisfata. 
MT 5   MT Meta jitqiesu fuq il-mertu proprju tag ħhom, il-fatturi rilevanti fil-ka ż attwali, kollox 
ma' kollox, jag ħtu stampa m ħallta. 
14. L-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzja rju skont l-Artikolu 126(4) tat-Trattat 
hija konsistenti mal-evalwazzjoni fir-rapport tal-Kummissjoni skont l-
Artikolu 126(3). 
KONKLU ŻJONI 
15. Il-monitora ġġ tas-sitwazzjoni ba ġitarja f’Ċipru u, b'mod partikolari, l-e żaminazzjoni 
tal-konformità mal-kriterji stipulati fl -Artikolu 126(2) wasslu lill-Kummissjoni 
sabiex t ħejji rapport b’mod konformi mal-Ar tikolu 126(3) tat-Trattat. Il-
Kummissjoni, filwaqt li qieset ir-rapport tag ħha u l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku 
u Finanzjarju, hija tal-fehma li je żisti żbilanċ eċċessiv f'Ċipru. 
16.