MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 13.12.2005 
KUMM(2005) 658 finali 
  
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJ ONI LILL-KUNSILL U LILL-
PARLAMENT EWROPEW 
Dwar ir-revi żjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli 
 
Pjattaforma g ħall-azzjoni 
 
MT 2   MT KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJ ONI LILL-KUNSILL U LILL-
PARLAMENT EWROPEW 
Dwar ir-revi żjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli 
 
Pjattaforma g ħall-azzjoni 
(Test b’rilevanza g ħaż-ŻEE) 
WERREJ 
1. A Qafas g ħall-azzjoni................................................................................................... 4 
2. Nag ħmlu l-bidla: iffokar fuq kwistjonijiet ewlenin ..................................................... 6 
2.1. Il-bidla tal-klima u ener ġija nadifa............................................................................... 7 
2.2. Is-sa ħħa pubblika ......................................................................................................... 8 
2.3. L-esklu żjoni soċjali, id-demografija u l-migrazzjoni................................................... 9 
2.4. Il- ġestjoni tar-ri żorsi naturali ..................................................................................... 10 
2.5. Trasport sostenibbli.................................................................................................... 11  
2.6. Il-faqar globali u sfidi g ħall-iżvilupp ......................................................................... 12 
3. Il-ksib tar-ri żultati ...................................................................................................... 13 
3.1. Segwitu aktar effettiv ................................................................................................. 13 3.2. Formulazzjoni a ħjar tal-politika................................................................................. 14 
4. Konklu żjonijiet........................................................................................................... 17 
ANNESS 1 DIKJARAZZJONI DWAR IL-PRINI ĊIPJI TA' GWIDA G ĦAL ŻVILUPP 
SOSTENIBBLI IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEAKonklu żjonijiet Presidenzjali DOC 
10255/05IL-KUNSILL EWROPEW TA’ BRUSSELL16 u 17 ta’ Ġunju 2005 ......................... 18 
ANNESS 2 OBJETTIVI, MIRI, POLITIKA U A ZZJONIJIET - PROGRESS FUQ L-SDS . 21 
1. NINDIRIZZAW IL-BIDLA KLIMATIKA............................................................... 22 
2. NIPPROMWOVU S-SA ĦĦA - SAĦĦA PUBBLIKA ............................................. 23 
3. NI ĠĠIELDU L-ESKUZZJONI SO ĊJALI U NINDIRIZZAW IL-BIDLA 
DEMOGRAFIKA ...................................................................................................... 24 
4. U ŻU AĦJAR TA' RI ŻORSI NATURALI................................................................. 26 
5. NAG ĦMLU T-TRASPORT AKTAR SOSTENIBBLI............................................. 28 
 
MT 3   MT 6. IL- ĠLIEDA KONTRA L-FAQAR GLOBAL I U L-PROMOZZJONI TA’ L-
IŻVILUPP.................................................................................................................. 30 
ANNESS 3 IR-REVI ŻJONI TA’ L-2005 G ĦAL STRATE ĠIJA TA’ ŻVILUPP 
SOSTENIBBLI: RENDIKONT INIZJALI U ORJENTAZZJONIJIET FUTURI 
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJON I LILL-KUNSILL U L-PARLAMENT 
EWROPEW{COM (2005) 37} .................................................................................................. 34 
 
MT 4   MT Reviżjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli ta’ l-UE 
L-Ewropej japprezzaw il-kwalità tal- ħajja. Huma jridu jgawdu l-prosperità, ambjent nadif, 
saħħa tajba, ħarsien soċjali u ekwità. Dan iriduh mhux g ħalihom biss i żda għal uliedhom u 
ulied uliedhom. Quddiem dinja li qed tinbidel rapi dament – dinja fejn ir-ritmu tal-bidla jista’ 
jisfida serjament il-kapa ċità ta’ l-ekonomija, it-tessut so ċjali u d-dispo żizzjoni g ħall-
aġġustament – l-Ewropa te ħtieġ li timmodernizza u żżomm ruħha fuq quddiemnett fil-bidla. 
L-isfida hija li jin żamm momentum li jkompli jqawwi kemm it-tkabbir ekonomiku, il- ġid 
soċjali kif ukoll il- ħarsien ta’ l-ambjent. 
Din l-isfida u l- ħtieġa għall-bidla ng ħataw għarfien mill-Kunsill Ewropew f’Gothenburg fl-
2001 bl-adozzjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli li mag ħha żdiedet dimensjoni 
esterna fl-2002 fil-Kunsill Ewropew f’Bar ċellona. Il-prin ċipji u l-g ħanijiet ta’ żvilupp 
sostenibbli – il-prosperità  ekonomika, l-ekwità so ċjali, il-ħarsien ta’ l-ambjent u r-
responsabbiltajiet internazzjonali – ġew affermati mill- ġdid mill-Kunsill Ewropew f’ Ġunju 
2005 fejn ġew adottati prin ċipji ta’ gwida g ħal żvilupp sostenibbli u dehru fi ċ-ċentru tad-
diskussjonijiet tal-Kapijiet ta’ Stat Ewropej f’Hampton Court f’Ottubru 2005.  
L-Ewropa wettqet bidu tajjeb fl -applikazzjoni ta’ dawn il-prin ċipji ta’ żvilupp sostenibbli. 
Ittieħdu inizjattivi importanti fil-pro ċess imġedded ta’ Li żbona, fl-isfera so ċjali u fit-tfittxija 
tal-ħarsien ta’ l-ambjent. Minkejja dan, ir-ritmu mg ħaġġel tal-bidla jirrikjedi li ji żdiedu l-
isforzi biex l-Ewropa tibqa’ fi triq sostenibbli. B’impenn imsa ħħaħ lejn it-tkabbir u l-impjiegi, 
flimkien ma’determinazzjoni li jkun ippri żervat u m ħares il-wirt so ċjali u naturali Ewropew, li 
jkun sfruttat it-tag ħrif, li titrawwem l- innovazzjoni, li l-i żvilupp politiku jittie ħed b’mod 
integrat u li jkunu pprovduti l-mezzi  finanzjarji, dan jista’ jsir.  
Il-gvernijiet dejjem jibqg ħu parti importanti mis-soluzzjon i billi jistabbilixxu l-qafas li ġewwa 
fih iċ-ċittadini u n-negozji jie ħdu d-deċiżjonijiet. Iżda, żvilupp sostenibbli ma jistax ikun biss 
dwar x’jistg ħu jagħmlu l-gvernijiet. Il-partijiet  interessati kollha, negozji u ċittadini b’mod 
partikolari, je ħtieġu li jitqawwew u jit ħeġġu biex isawru modi ġodda u innovattivi ħalli jiġu 
indirizzati l-isfidi u jin ħatfu l-opportunitajiet. L-Ewropa ma  tistax tindirizza dawn l-isfidi 
kollha wa ħedha, u wriet id-determinazzjoni li ta ħdem ma’ s ħab internazzjonali fuq 
kwistjonijiet globali u f’perspettiva globali. 
1. A  QAFAS GĦALL-AZZJONI  
L-iżvilupp sostenibbli huwa fil-mira wiesg ħa ta’ l-Unjoni Ewropea li fuqu qed isserra ħ għall-
medda t-twila kif stipulat fit-Trattat.  Il-Kunsill Ewropew stabbilixxa strate ġija fl-2001 g ħal 
direzzjoni lejn din il-mira. Minn dak i ż-żmien, l-ambizzjonijiet inbidlu f’inizjattivi ta’ politika 
li min-naħa tagħhom qed jag ħtu riżultati tanġibbli. 
Il-qafas g ħall-azzjoni qieg ħed f’postu. Mil-lat ekonomiku, l-istrate ġija mġedda ta’ Li żbona 
hija l-mutur g ħat-tkabbir u l-impjiegi. Dan ikun jista’ jg ħin lill-UE taddatta ru ħha għall-isfidi 
tal-kompetizzjoni globali u ta’ popolazzjoni li qed tixjie ħ. Ekonomija Ewropea aktar 
b’saħħitha hija vitali g ħall-iżvilupp sostenibbli u pa rti minnu ; hija se tg ħin biex tiġġenera l-
mezzi għall-investiment, pere żempju f’ambjent aktar nadif, f’edukazzjoni u kura tas-sa ħħa 
aħjar u fil-ħarsien soċjali. Eventwalment, u żu aktar sostenibbli tar-ri żorsi naturali u i żjed 
ġustizzja so ċjali jsiru de ċiżivi għas-suċċess ekonomiku tag ħna. 
 
MT 5   MT Bl-għarfien ta’ dawn ir-rabtiet, l-UE qed tisfrutta l-elementi li re ċiprokament ikomplu jqawwu 
l-politika ekonomika, so ċjali u ambjentali. Il-Kummissjoni i ssa qed twettaq valutazzjonijiet 
ta’ l-impatt g ħall-proposti politi ċi prinċipali kollha biex tivvaluta l-kontribut tag ħhom għas-
sostenibbiltà. Ir-riforma tal-politika ta’ l-agriko ltura u s-sajd, ir-rinfurzar tal-politika ta’ l-
iżvilupp rurali kif ukoll il-modernizzazzjoni tal-politika ta’ koe żjoni jirriflettu dan l-impenn 
lejn il-formulazzjoni ta’ politika integrata. L-UE ħolqot qafas politiku biex tikkumbatti l-bidla 
fil-klima, li jinkludi sistema ambizju ża ta’ emissjonijiet negozjabbli tas-CO 2 ħalli l-impjanti 
industrijali jit ħeġġu jnaqqsu l-emissjonijiet tag ħhom bl-anqas spi ża.  
Diversi strate ġiji u pjanijiet t’azzjoni li g ħandhom x’jaqsmu ma’ xulxin u li huma temati ċi1, 
spiss akkumpanjati minn miri u indikaturi spe ċifiċi ġew adottati. Dawn jinkludu sforzi 
konġunti tul firxa wiesg ħa ta’ oqsma, pere żempju, biex titjieb is-sigurtà, is-sa ħħa pubblika, 
toktor l-inklu żjoni soċjali, tissaħħaħ il-koeżjoni u biex jitra żżan it-telf tal-bijodiversità, titjieb 
il-kwalità tal- ħamrija, l-ilma u l-arja. L-Istati Membri flimkien ma’ gvernijiet lokali u 
reġjonali aġixxew ukoll b’mod ġenerali, pere żempju biex tkun indirizzata l-esklu żjoni soċjali, 
bi tħejjija għall-impatt ta’ so ċjetà li qed tixjie ħ, biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet 
b’effett serra u titjieb il-kwa lità tat-trasport pubbliku lokali.2 
Din ir-revi żjoni tikkunsidra dawn il-kisbiet u tw assal azzjonijiet kon kreti ulterjuri g ħas-snin li 
ġejjin. Dan huwa l-qofol ta’ pro ċess ta’ revi żjoni li kien tnieda kmieni fl-2005 li fih tliet 
elementi relatati bejniethom mill-qrib, li jiffurmaw pakkett: 
– Komunikazzjoni tal-Kummissjoni adottata fi Frar 2005, li tag ħti rendikont tal-progress u li 
tipproponi l-ewwel orjentazzjonijiet, 
– Prinċipji ta’ Gwida adottati f’ Ġunju 2005 mill-Kunsill Ewropew, 
– din il-Komunikazzjoni li tiffoka fuq l-implimentazzjoni u l-azzjonijiet. 
Fl-iżviluppar ta’ dan il-pakkett, il-Kummissjoni kkonsultat b’m od wiesa’ u tat widen lill-
Kunsill u l-Parlament, lill-Is tati Membri, lill-NGOs, li ċ-ċittadini u lill-partijiet interessati3. Il-
lezzjonijiet ewlenin minn dan id-djalogu huma li l-Istrate ġija rriveduta te ħtieġ fokus aktar 
b’saħħtu, tqassim aktar ċar tar-responsabbiltajiet, sjieda usa’ u appo ġġ akbar, integrazzjoni 
aktar qawwija tad-dimensjoni internazzjonali u implimentazzjoni u monitora ġġ aktar effettivi.  
L-għan ta’ din ir-revi żjoni mhuwiex dak li tissostitwixxi i żda li tiżviluppa ulterjorment  l-
Istrateġija ta’ Żvilupp Sostenibbli. Hija impenjata li ti żgura li r-rabtiet bejn l-inizjattivi politi ċi 
Ewropej ikunu sfruttati u l-kompromessi jkunu valutati biex jintla ħqu l-għanijiet tas-
sostenibbiltà. Ir-revi żjoni 
• Tidentifika l-kwistjonijiet ewlenin fejn jin ħtieġ impetu aktar qawwi fis-snin li ġejjin  
                                                 
1 Fl-Anness II qed ting ħata ħarsa ġenerali estensiva ta’ l-istrate ġiji u pjanijiet ta’ azzjoni differenti ta’ l-UE m ħaddma 
biex jagħtu appoġġ lill-iżvilupp sostenibbli.  
2 E żempji ewlenin tal-progress miksub ġew imniżżla fil-Komunikazzjoni tal- Kummissjoni ta’ Frar 2005 
KUMM (2005) 37. Ara ukoll il-pubblikazzjoni ta’ l-Eurostat ta’ Di ċembru 2005 dwar l-Indikaturi ta’ 
Żvilupp Sostenibbli. 
3 Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Frar 2005 KUMM (2005) 37. Il-Kummissjoni r ċeviet aktar 
minn 1100 kontribuzzjoni matul il-konsultazzjonijiet. 
  
 
MT 6   MT • Tissuġġerixxi li d-dimensjoni esterna ta’ żvilupp sostenibbli (e.g. l-u żu tar-riżorsi globali, 
affarijiet li jikkon ċernaw l-i żvilupp internazzjonali) ti ġi integrata fil-formulazzjoni tal-
politika interna u li l-impatt ta’ l-g ħażliet politiċi Ewropej fuq l-i żvilupp sostenibbli globali 
jkun evalwat b’mod aktar konsistenti 
• Tipproponi modi kif jitkejjel il-progress u ki f il-prijoritajiet ikunu rriveduti regolarment, 
bil-ħsieb li tkun iffa ċilitata koerenza akbar bejn l-istrate ġiji ta’ l-Istati Membri u l-UE  
• Tirrakkomanda djalogu kontinwu man-nies u l- organizzazzjonijiet – mexxejja fin-negozju, 
awtoritajiet re ġjonali u lokali, NGOs, academia, u organizzazzjonijiet ta ċ-ċittadini – li 
jkollhom l-inkarigu u l-imp enn li jwettqu l-bidla  
2. N AGĦMLU L -BIDLA : IFFOKAR FUQ KWISTJONIJIET EWLENIN  
Din ir-Revi żjoni tenfasizza g ħadd ta’ kwistjonijiet ewlenin li je ħtieġu spinta qawwija mill-
ogħla livell politiku biex il-pubbliku jkun involut, jit ħaffef it-te ħid tad-deċiżjonijiet u l- ħidma 
fil-livelli kollha, ji ġi nkoraġġit ħsieb aktar ‘mag ħqud flimkien’ u tkun a ċċellerata l-
applikazzjoni ta’ ideat ġodda u a ħjar. Din tag ħraf il-bżonn li l-progress ikun ikkontrollat 
regolarment u tag ħmel suġġerimenti dwar kif jista’ jsir dan. 
Biex wieħed jimxi ’l quddiem dwar il-kwistjonijiet spe ċifiċi, jinħtieġ li jiġu kkunsidrati g ħadd 
ta’ fatturi li g ħandhom x’jaqsmu ma’ xulxin. Ix-x ejriet huma marbuta ma’ xulxin  u 
għaldaqstant huwa ne ċessarju li jkomplu ji ġu eżaminati l-politiki tas-settur fl-aspetti kollha, 
ġo qafas integrat. It-taqbida kontra l-bidla tal-klima, per eżempju, għandha ħafna uċuħ, bil-
politiki kemm ta’ l-ener ġija u kemm tat-trasport li g ħandhom rwol ewlieni x’jaqdu fit-tnaqqis 
ta’ l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra. Il-bidla tal-klima g ħandha impatti so ċjali, per 
eżempju għaliex ġrajjiet ta’ klima severa, b ħal għargħar u nixfa, ta’ sikwit jaffettwaw b’mod 
sproporzjonat lir-re ġjuni u partijiet tal-popolazzjoni l-aktar dg ħajfa. L-Ewropa di ġà qed 
tisfrutta r-rabtiet po żittivi mferrxa fl-oqsma tal-politika. Qed tittie ħed azzjoni dwar l-ener ġija 
sostenibbli bil- ħsieb li toktor is-sigurtà tal-provvista ta’ l-ener ġija, tonqos il-bidla tal-klima u 
t-tniġġis ta’ l-arja lokali, j onqos il-faqar u tittejjeb is-sigurtà, f ilwaqt li ji ġi promoss l-i żvilupp 
rurali u lokali. Je żistu madankollu kompromessi. Xi politiki j ġibu magħhom spejje ż ta’ 
aġġustament u jin ħtieġ li jinstabu biex il-kompromessi ji ġu bbilanċjati b’manjiera ottimali.  
Reazzjonijiet effettivi jirrikjedu kooperazzjoni u solidarjetà internazzjonali . L-UE hija 
impenjata li ttaffi l-faqar f’pajji żi li qed jiżviluppaw u qed ta ħdem mill-qrib man-Nazzjonijiet 
Uniti fid-direzzjoni lejn il-kisba tal-Miri ta’ Żvilupp għall-Millennju. Hija g ħandha inkarigu 
f’firxa ta’ sforzi multilaterali, per e żempju, f’xog ħol ma’ oħrajn biex ji ġu ssodisfati l-impenji 
dwar il-bijodiversità , l-istokkijiet ta’ ħut, l-enerġija u l-ilma miftiehma fis- Summit  Dinji dwar 
l-Iżvilupp Sostenibbli, u fil- ġlieda kontra l-bidla tal-klima. L-UE se tu ża l-influwenza tag ħha 
biex iġġib aktar nazzjonijiet wara a ġenda ambizzju ża ta’ żvilupp sostenibbli. Hija se tu ża 
ukoll l-istrumenti tag ħha stess, b ħall-kummer ċ u l-ftehim ta’ kooperazzjoni, biex i ġġib il-bidla 
u trid tintegra d-dimensjoni esterna f il-formulazzjoni tal-politika interna tag ħha.  
L-UE u l-Istati Membri je ħtieġ li jkomplu jinvestu fir-ri ċerka u t-teknolo ġija biex jinstabu 
modi ġodda ta’ produzzjoni u konsum ekonomikament effettivi u effi ċjenti fl-użu tar-riżorsi. 
Bit-tħaddin ta’ teknolo ġiji ġodda – l-IT u g ħodod ta’ komunikazzjoni, ġenerazzjoni ta' 
enerġija alternattiva, prodotti u pro ċessi li jħallu impatt żgħir fuq l-ambjent, fjuwils u 
teknoloġiji tat-trasport ġodda – l-Ewropa tista’ tag ħmel avvanz kbir fl-effi ċjenza tar-ri żorsi 
b’potenzjal li ji ġi xprunat it-tkabbir tul mixja sostenibbli.  
 
MT 7   MT L-edukazzjoni  għandha r-rwol ewlieni biex ji ġu ffaċilitati l-bidliet li jag ħmlu parti minn 
żvilupp sostenibbli. Hija ti żgura li n-nies ikollhom il- ħiliet li jadattaw ru ħhom għal bidla 
globali, li jinfirex it-tag ħrif u li l-partijiet interessati jie ħdu posthom fil-bidla. 
2.1. Il-bidla tal-klima u ener ġija nadifa 
Il-bidla tal-klima qed isse ħħ. Wieħed ma jistax jippreveniha i żda tista’ ti ġi miżmuma f’livelli 
aċċettabbli u l-impatti negattivi tag ħha jistgħu jitnaqqsu b’mod sinifikanti. Din hija problema 
globali li titlob soluzzjonijiet globali. Jin ħtieġ sforz akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ 
gassijiet b’effett se rra, mhux biss fl-UE i żda f’pajjiżi prinċipali oħrajn u ekonomiji emer ġenti 
li jikkaġunaw dawn l-emissjonijiet. Huwa e ssenzjali ukoll li l-UE tadatta ru ħha għall-bidla 
tal-klima u tg ħin b’mod partikolari lill-pajji żi li qed jiżviluppaw biex jag ħmlu l-istess.  
Il-bidliet ne ċessarji se jaffettwaw xi gruppi, setturi jew pajji żi aktar minn o ħrajn. Huwa 
importanti l-i żvilupp ta’ mekkani żmi biex jg ħinu lil dawk li jkunu affettwati aktar serjament u 
għall-motivazzjoni tas-s ħab internazzjonali kollha biex ji ġu implimentati l-politiki attivi dwar 
il-bidla tal-klima. 
It-tnaqqis tal-bidla tal-klim a jipprovdi opportunitajiet so ċjali u ekonomi ċi importanti u jg ħin 
fit-tnaqqis ta’ xejriet insostenibbli o ħrajn. Bdil fit-tifsiliet ta’ l-u żu tagħna ta’ l-ener ġija jista’, 
per eżempju, jiffranka lill-UE ta’ l-anqas 20% tal-konsum pre żenti ta’ ener ġija b’mod 
ekonomikament effettiv – tfaddil ekwivalenti g ħall-konsum ta’ ener ġija tal-Ġermanja u l-
Finlandja flimkien. L-UE hija mog ħnija sew b’sorsi ta’ ener ġija rinnovabbli – tar-ri ħ, tax-
xemx, tal-bijomassa, tal-mew ġ, idroloġika, ġeotermali – u g ħandha t-teknolo ġiji biex tu żahom 
ħalli tlaħħaq ma’ proporzjon bil-wisq akbar mid-domanda li jkollha g ħas-sħana, elettriku u 
fjuwil.  
Lilhinn mill-vanta ġġi ekonomi ċi ovvji, l-esperjenza turi li mi żuri għat-tnaqqis fil-bidla tal-
klima u l-isfruttament tal-potenzjal li g ħandha l-UE g ħall-effiċjenza u l-ener ġija rinnovabbli 
għandhom ħafna benefi ċċji kumulattivi o ħrajn – iżjed sigurtà tal-provvi sta, emissjonijiet 
imnaqqsa ta’ sustanzi o ħrajn li jni ġġsu, żvilupp lokali u impjiegi ta’ kwalità. Dan jg ħin ukoll 
lill-UE żżomm postha fuq quddiem f’teknolo ġiji innovattivi, fi żmien meta qed ti żviluppa 
kompetizzjoni ħarxa f’dawn l-oqsma. Barra dan, l-UE tinsab ukoll f’qag ħda tajba li tassisti 
pajjiżi li qed ji żviluppaw fil-ksib ta’ tkabbir ekonomiku bl-u żu ta’ teknolo ġiji li jniġġsu l-
anqas, per e żempju permezz tal-Mekkani żmu ta’ Żvilupp Nadif ta ħt il-Protokoll ta’ Kyoto, li 
jagħmilha possibbli li ji ġu ttrasferiti dawn it-teknolo ġiji lejn pajji żi li qed ji żviluppaw. Il-
potenzjal qieg ħed hemm. Je ħtieġ li jiġi sfruttat. 
Azzjonijiet ewlenin: 
• L-UE se tfittex impenji biex tkompli tirridu ċi l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra, 
wara t-tmiem ta’ l-impenji e żistenti fl-2012, billi ti żviluppa proposti u ta ħdem għal 
ftehimiet internazzjonali usa’ fe jn ikunu koperti l-gass ijiet b’effett serra u s-setturi kollha, 
tħeġġeġ l-innovazzjoni u tinkludi mi żuri għall-adattament. L-iskema ta’ l-UE ta’ 
emissjonijiet negozjabbli tista’ sservi ta’ e żempju ta’ suq tal-karbonju internazzjonali.  
• L-UE se ti żviluppa politika ta’ klima fil- ġejjieni permezz tat-tieni fa żi tal-Programm tal-
Bidla tal-Klima Ewropew, billi ta ħdem mal-partijiet interessati g ħal żvilupp ta’ azzjonijiet 
ġodda biex ji ġu sfruttati b’mod sistematiku opzjonijiet li jkunu ekonomikament effettivi, li 
jkunu jkopru per e żempju l-karozzi, l-avjazzjoni, l-i żvilupp teknolo ġiku u l-adattament. L-
UE u l-Istati Membri se jirrevedu l-Iskema  ta’ Emissjonijiet Negozjabbli ta’ l-UE bil- ħsieb 
li tkompli ti ġi żviluppata u jikkunsidraw l-estensjoni g ħal gassijiet b’effett serra u setturi 
 
MT 8   MT oħrajn, bħalma hija l-avjazzjoni.  
• Fil-laqgħa informali tag ħhom f’Hampton Court f’ Ottubr u 2005 il-Kapijiet ta’ Stat u ta’ 
Gvern qablu li jitolbu lill-Kummissjoni biex ti żviluppa politika Ew ropea dwar l-ener ġija 
msaħħa mill-ġdid, sostenibbli, żgura u kompetittiva. Fl-2006 il-Kummissjoni se ti żviluppa 
inizjattivi prin ċipali dwar il-bijomassa4 u bijofjuwils. Fl-2006 se tn iedi ukoll dibattitu fuq 
il-politika ta’ l-UE dwar l-ener ġija rinnovabbli sa l-2020 , inkluż is-sehem tat-ta ħlita ta’ 
enerġija minn sorsi rinnovabbli. Dan g ħandu jipprovdi objettiv ċar għall-partijiet involuti 
kollha, fil-waqt li jipprovdi ċ-ċertezza li n-negozju u l-investitu ri jfittxu. L-UE trid tissokta 
tippromwovi l-u żu ta’ ener ġiji rinnovabbli mad-dinja kollha. 
• Il-Kummissjoni se tipproponi pjan ta’ azzjoni dwar l-effi ċjenza ta’ l-ener ġija biex jintla ħaq 
il-potenzjal ta’ ffrankar ekonomikament effettiv stmat li jla ħħaq l-20%. Jinħtieġ li tingħata 
spinta qawwija lill-iffrankar ta’ ener ġija fil-bini, biex isir progress fil-li ġijiet kurrenti dwar 
il-prestazzjoni ta’ l-ener ġija fil-bini ħalli jiġu mgħejuna l-familji b’mod partikolari. Il-
Kummissjoni se ta ħdem ma’ l-Istati Membri li qed jag ħmlu użu minn fondi strutturali biex 
jiġu rrealizzati l-miri ta’ l-effi ċjenza ta’ l-ener ġija, u b’mod partikolari ma’ dawk l-Istati 
Membri bl-akbar potenzjal g ħal titjib. 
2.2. Is-sa ħħa pubblika  
Is-saħħa hija kwistjoni globali. Il-mard jinfire x malajr tul il-kontinenti. L-Ewropa je ħtiġilha li 
żżid il-kapa ċità tagħha biex tikkumbatti it-theddid transfruntieri g ħas-saħħa. L-isforzi ta’ l-UE 
għandhom ikunu akkumpanjati minn azzjoni effettiva fil-pajji żi ġirien u f’livell globali. It-
taqbida kontra t-theddid g ħas-saħħa tirrikjedi reazzjoni mg ħaġġla u effettiva u sistemi ta’ 
saħħa, tmexxija, teknolo ġija u kapa ċità infrastrutturali li jiffunzjonaw. Stat Membru wie ħed li 
ma jkollux il- ħila jirreaġixxi jista’ jqieg ħed l-UE kollha f’riskju. Li wie ħed inaqqas l-
inugwaljanzi sanitarji madwar l-UE huwa g ħaldaqstant kru ċjali. 
L-UE għandha ukoll l-obbligu li tappo ġġja sforzi internazzjonali biex titjieb il-kura tas-sa ħħa. 
Bħalissa 40 miljun qed isofru mill-HIV/Aids globalment. 24 miljun ru ħ mietu, 5 miljuni 
minnhom tfal. Il-malarja t oqtol aktar minn miljun ru ħ fis-sena – l-aktar tfal fl-Afrika ’l isfel 
mis-Saħara. L-i strains  ta’ batterji dejjem joktru li jirre żistu l-antibijoti ċi jibqgħu problema 
serja.  
Il-promozzjoni tas-sa ħħa u l-prevenzjoni tal-mard (billi j kunu indirizzati l-fatturi determinanti 
fuq is-saħħa fil-livell xieraq) inaqqsu l-pi ż ekonomiku u so ċjali tal-mard fil-medda t-twila. 
Barra minn hekk, tag ħrif aħjar ta’ l-effetti fuq is-sa ħħa ta’ sustanzi li jni ġġsu, jiffaċilita ukoll 
miżuri mtejba ta’ prevenzjoni u ppjanar. 
Azzjonijiet ewlenin:  
Għall-UE u l-Istati Membri tag ħha biex: 
• jaġġornaw il-pjanijiet ta’ azzjoni tag ħhom dwar kif ji ġu affrontati theddidiet g ħas-saħħa (bi 
tħejjija għal xi pandemija possibbli, filwaqt li jikkunsidraw ir-regoli ta’ gwida a ġġornati 
reċentement dwar l-istat ta’ preparazzjoni g ħall-influwenza pandemika). 
• jaqblu fuq Strate ġija ta’ l-UE u jimplimentawha biex ikunu indirizzati l-HIV/AIDS, inklu żi 
                                                 
4 COM (2005) 628. 
 
MT 9   MT xi passi li jistg ħu jittieħdu biex titjieb is-sorveljanza u tissa ħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-
Istati Membri. G ħal pajjiżi terzi, jin ħtieġ li jiżdiedu l-isforzi biex ji ġi implimentat il-
Programm ta’ Azzjoni ta’ l-UE e żistenti fil- ġlieda kontra l-HIV/AIDS, it-Tuberkulo żi u l-
Malarja.  
• jikkoordinaw ir-ri ċerka dwar il-konnessjonijie t bejn sustanzi li jni ġġsu l-ambjent, l-
espożizzjoni u l-impatti fuq is-sa ħħa biex titjieb fehmitna dwar x’fatturi ambjentali 
jikkaġunaw problemi ta’ sa ħħa u kif l-a ħjar wieħed jista’ jipprevenihom.  
2.3. L-esklu żjoni soċjali, id-demografija u l-migrazzjoni 
Li taħdem dwar il-faqar u l-esklu żjoni soċjali fl-UE ma jikkon ċernax biss li wie ħed iżid l-
introjti baxxi. Dan jinkludi ukoll il-promozzjoni ta’ l-a ċċess għax-xogħol, id-djar, il-mobilità, 
il-kura tas-sa ħħa, il-komunikazzjoni u servizzi ta’ in formazzjoni u fuq kollox l-edukazzjoni u 
taħriġ f’ħiliet. Sehem sinifikanti tal-popolazzjoni ta’ l- UE (15%) tinsab f’riskju ta’ faqar. Il-
faqar fit-tfulija huwa ta’ t ħassib partikolari. Kif kien diskuss fil-laqg ħa informali tal-Kapijiet 
ta’ Stat u ta’ Gvern f’Hampton C ourt, it-taqbida kontra l-esklu żjoni soċjali trid ting ħata 
attenzjoni ur ġenti. 
L-UE mhux biss qed t ħabbat wiċċha ma’ sfidi ekonomi ċi iżda ukoll ma’ sfidi so ċjali 
sinifikanti b’ri żultat tas- soċjetà qed tixjie ħ tagħha. Ix-xju ħija tal-popolazzjoni se ta ċċellera sa 
l-2040, li, flimkien mal-waqg ħa fir-rati tal-fertilità, se ġġib tnaqqis fil-popolazzjoni li 
taħdem. Fil-fatt, fertilità ak tar baxxa flimkien ma’ g ħomor dejjem itwal jistg ħu jfissru li, sa l-
2050, ikun hemm tnejn minn nies fl-età tax-xog ħol biex imantnu kull persuna anzjana, meta 
mqabbla ma’ l-erbg ħa minn nies illum. Dawn ix-xejriet jistg ħu ukoll inaqqsu r-rati tat-tkabbir. 
Il-gvernijiet je ħtieġ li jħejju l-ekonomija u s-so ċjetà ta’ l-Ewropa g ħax-xjuħija ta’ ħafna mis-
soċjetajiet tag ħna. L-ispinta lill-produttività u l-parte ċipazzjoni fl-impjiegi, partikolarment dik 
ta’ ħaddiema akbar fl-età u tan-nisa, huma ne ċessarji biex in żommu l-kapa ċità tagħna għal 
tkabbir ekonomiku sostnut. L-immodernizzar tas-sistemi tal- ħarsien so ċjali ta’ l-Ewropa, 
notevolment fl-oqsma tal-pensjonijiet u l-kura fit-tul, huwa fundamentali daqs l-inkoraġġiment ta’ xju ħija attiva u fel ħana. Jinħtieġu politiki li jkunu aktar favur tal-familji. 
Ġestjoni effettiva tal-flussi ta’ migrazzjoni, inklu ża l-integrazzjoni po żittiva ta’ l-immigranti u 
l-familji tag ħhom hija essenzjali. Dan jenfasizza ukoll il-b żonn ta’ investiment akbar u a ħjar 
f’kapital uman mill-perspettiva ta ċ-ċiklu tal-ħajja biex tkun mantnuta l-impjegabbiltà tal-
ħaddiema. Dan jinkludi l-implimentazzjoni ta’ strate ġiji effettivi ta’ tag ħlim tul il- ħajja mill-
Istati Membri. 
Azzjonijiet Ewlenin:  
• B’reazzjoni g ħad-diskussjonijiet tal-kapijiet ta’ stat  u ta’ gvern f’Hamp ton Court f’Ottubru 
2005, il-Kummissjoni sa tippre żenta komunikazzjoni kmieni fl-2006 li t ħares lejn modi kif 
l-UE tista’ tg ħin lill-Istati Membri jirrea ġixxu għall-isfidi demografi ċi li qed t ħabbat 
wiċċha magħhom, notevolment bil-promozzjoni ta’ strate ġiji ta’ xju ħija attiva, l-
integrazzjoni ta’ l-immigr anti u kondizzjonijiet a ħjar għall-familji. Hija se tikkonsulta lill-
imsieħba soċjali dwar jekk iku nux proposti in izjattivi ġodda biex tintrifed ir-
rikonċiljazzjoni bejn ix-xog ħol u l-ħajja privata. 
• Il-Kummissjoni qed tippr oponi Sena Ewropea ta’ ġlieda kontra l-faqar u l-esklu żjoni 
soċjali. Pjan g ħal ugwaljanza bejn nisa u r ġiel se jiġi ppreżentat fl-2006, biex jg ħin il-ksib 
ta’ ugwaljanza tas-sessi u jg ħin biex tkun indirizzata l-isfi da demografika ta’ l-UE. L-UE 
 
MT 10   MT tappoġġja l-isforzi ta’ l-Istati Membri biex jimmodernizzaw is-sistemi tal- ħarsien soċjali 
ħalli tkun żgurata s-sostenibbiltà tag ħhom.  
• L-UE u l-Istati Membri tag ħha għandhom jissoktaw bl-i żvilupp ta’ politika ta’ l-UE dwar 
il-migrazzjoni legali, bit-tis ħiħ ta’ l-integrazzjoni ta’ l-immigranti u l-familji tag ħhom u 
bit-taqbida kontra l-immigrazzjoni ille gali. Il-Kummissjoni pproponiet appo ġġ għall-
miżuri ta’ integrazzjoni ta’ l-Istati Membri permezz ta’ Fond Ewropew g ħall-integrazzjoni 
ta’ Ċittadini ta’ Pajji żi Terzi g ħall-2007–2013. Hija ħarġet pjan ta’ politika dwar il-
migrazzjoni legali, inklu żi proċeduri ta’ ammissjoni. Fl-2006 se tipproponi ukoll qafas ta’ 
politika komuni g ħat-taqbida kontra l-immigrazzjoni illegali. 
 
2.4. Il- ġestjoni tar-ri żorsi naturali 
Aħna niddependu bil-bosta fuq il-flussi tar-ri żorsi naturali – g ħall-materja prima, l-ikel, l-
enerġija u l-art – u fuq pro ċessi naturali biex “jassorbu” l-iskart li qed ji żdied minħabba 
popolazzjoni umana li qed toktor, li issa tla ħħaq għal xi sitt biljuni. Il-Valutazzjoni ta’ l-
Ekosistema tal-Millennju 2005 tal- UN tissuġġerixxi li żewġ terzi tas-servizzi ta’ l-ekosistema, 
li fuqhom jiddependu l-bniedem, qed jonqsu. Id-d omandi ta’ l-Ewropa fuq il-pjaneta telg ħu bi 
kważi 70 fil-mija sa mill-bidu tas-Snin Sittin. Huwa stamat li l-Ewropej ju żaw medja ta’ 4.9 
ettari mill-art produttiva kull persuna biex jappo ġġjaw l-istil ta’ ħajja tagħhom (meta mqabbel 
mad-9.5 g ħall-Istati Uniti ta’ l-Amerika u l-1.5 g ħaċ-Ċina), mentri l-medja globali hija ta’ 1.8 
ettari.  
Ċerti tifsiliet ta’ l-u żu ta’ l-art u l-ba ħar wasslu g ħal żieda fil-kon ġestjoni tat-traffiku, l-u żu ta’ 
l-enerġija u t-tni ġġis, riskju akbar ta’ g ħargħar u t-telf ta’ pajsa ġġi, abitat naturali, u 
bijodiversità5. It-tifsiliet globali ta’ l-u żu tar-riżorsi huma ta’ t ħassib billi dawn qed inaqqsu l-
kapaċità riġenerattiva tad-dinja u s-serv izzi li tipprovdi n-natura. It-telf ta’ bijodiversità, 
miġjub sa ċertu punt mill-bidla tal-klima, qed ikollu impatti ekonomi ċi, inklużi dawk fuq it-
turiżmu u setturi b ħalma huma l-agrikoltura li jiddependu fuq is-servizzi ta’ l-ekosistema (il-
fertilizzazzjoni bil-po lline, il-fertilità tal- ħamrija, d-disponibilità u l-kwalità ta’ l-ilma) u 
setturi oħrajn li jag ħmlu użu minn informazzjoni bijolo ġika bħala sors ta’ innovazzjoni.  
Billi tkun minn ta’ quddiem fis-sejbien ta’ soluzzjonijiet innovattivi g ħall-ġestjoni aħjar tar-
riżorsi, l-UE tista’ tippromwovi ekonomija aktar effi ċjenti fir-ri żorsi u tippre żenta ruħha bħala 
mexxejja mondjali fejn jid ħlu teknolo ġiji ekoeffi ċjenti. Qed jikber l-g ħarfien – mhux l-anqas 
fost in-negozji – tad-daqs  ta’ l-opportunità li wie ħed jista’ ja ħtaf b’investiment fl-
ekoinnovazzjoni. Is-suq ta’ prodotti u pro ċessi sostenibbli ikollu jikber biex jissodisfa d-
domandi ta’ klassi ‘tan-nofs’ globali li qed tikber b’ ħeffa, għal prodotti u servizzi g ħall-
konsumatur flimkien ma’ kwalità ambjentali. Appro ċċ koordinat, li janti ċipa l-bżonn li 
wieħed jaqleb g ħal proċess ta’ produzzjoni u konsum aktar sostenibbli, jag ħti lill-Ewropa 
vantaġġ kompetittiv.  
Il-gvernijiet g ħandhom rwol prin ċipali biex ji żguraw is-su ċċess, billi jipprovdu qafas 
regolatorju prevedibbli fil-medda t-twila, li jippremja l-ekoinnovazzjoni li jappo ġġja negozji 
li issa qed ifittxu li ji żviluppaw attivitajiet sosteni bbli. L-awtor itajiet pubbli ċi għandhom is-
                                                 
5 Ir-rapport ta’ l-2005 ta’ l-A ġenzija ta’ l-Ambjent Ewropea dwar l-Istat ta’ l-Ambjent jirrikonoxxi li tul 
dawn l-aħħar 30 sena sar progress importanti. Minkejja dan, is-sitwazzjoni ambjentali tibqa’ wa ħda 
insostenibbli f’ ħafna aspetti. Din tista’ tk un indirizzata biss bis-sa ħħa ta’ integrazzjoni aktar effettiva ta’ 
affarijiet li jikkon ċernaw l-ambjent f’oqsma o ħrajn tal-politika. 
 
MT 11   MT saħħa ta’ l-akkwist biex ji ġġeneraw momentum g ħall-bidla. Fl-UE, per e żempju, l-organi 
pubbliċi (bħalma huma awtoritajiet lokali, skejje l, sptarijiet) jixtru b’kemm jiswew EURO 
1600 biljun fi prodotti u servizzi  kull sena – 16% tal-GDP tag ħna. Dan jista’ jintu ża biex 
tinħoloq il-massa kritika me ħtieġa għas-suċċess fis-suq ta’ teknolo ġiji sostenibbli.  
Azzjonijiet ewlenin :  
• L-Istati Membri, flimkien mal-Kummissjoni, g ħandhom jag ħmlu skambju ta’ esperjenzi u 
l-aqwa prassi kif it-tassazzjoni tista’ titmexxa minn fuq ix-xog ħol għal fuq il-konsum u/jew 
it-tniġġis b’mod newtrali g ħad-dħul, biex jikkontribwixxu lejn il-miri ta’ l-UE g ħal żieda 
fix-xogħol u tal- ħarsien ta’ l-ambjent. Barra minn hekk, l-Istati Membri g ħandhom 
jagħmlu użu aktar effettiv tas-setg ħa t’akkwist konsiderevoli tag ħhom biex jappo ġġjaw l-
implimentazzjoni ta’ applikazzjonijiet innovattivi, aktar effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija u 
aktar indaf. Il-Kummissjoni g ħandha tipproponi direttiva dwar l-akkwist pubbliku ta’ 
vetturi ekolo ġiċi. 
• L-UE se ta ħdem ma’ l-Istati Membri u mal-part ijiet interessati biex tippromwovi l-
ekoinnovazzjoni u biex tespandi s-suq g ħall-ekoteknolo ġiji. L-Istati Membri g ħandhom 
jimplimentaw il-pjanijiet tag ħhom dwar teknolo ġiji ambjentali. Fil-kuntest tas-7 programm 
tal-qafas ta’ Ri ċerka, l-UE se tipprovdi fondi biex ti kkatalizza l-azzjonijie t u tixpruna ’l 
quddiem ir-ri ċerka u l-i żvilupp tat-teknolo ġija f’oqsma ewlenin inklu żi batteriji ta’ l-
idroġenu u tal-fjuwil.  
• Il-Kummissjoni trid tipprepara pjan ta’ azzjon i biex tippromwovi l-produzzjoni u l-konsum 
sostenibbli, filwaqt li tkompli tibni fuq l-inizjattivi u l-istrumenti li g ħaddejjin b ħalissa bħal 
politiki dwar ir-ri żorsi u l-iskart, politika u standards  ta’ prodotti integrati, skemi ta’ 
ġestjoni u innovazzjoni ambjentali  u politiki dwar it-teknolo ġija, biex ikun rinfurzat l-
impatt tag ħhom, jiġu indirizzati xi differenzi li jista’ jkun hemm u jkun żgurat il-kontribut 
tagħhom lejn inizjattivi globali. 
• L-UE u l-Istati Membri g ħandhom ji żguraw fondi u ġestjoni suffi ċjenti għan-netwerk 
Natura 2000 ta’ żoni mħarsa, u jintegraw a ħjar kwistjonijiet li jikkon ċernaw il-bijodiversità 
fil-politiki interni u esterni biex jitra żżan it-telf tal-bijodiversità. 
2.5. Trasport sostenibbli  
Id-disponibilità ta’ traspo rt li ekonomikament jintla ħaq minn kul ħadd kienet ta’ benefi ċċju 
għalina lkoll. I żda batejna ukoll mill-aspetti negattivi b ħalma huma l-kon ġestjoni, l-impatti 
fuq is-saħħa u d-degradazzjoni ambjentali. Hekk  kif tikber l-ekonomija, l-istess tag ħmel id-
domanda g ħat-trasport. I żjed tkabbir ifisser li g ħalkemm kien hemm titjib sinifikanti fil-
prestazzjoni tal-vetturi, l-impatti negattivi g ħadhom telg ħin u x-xejriet kurrenti huma 
insostenibbli.  
Il-benefiċċji tal-mobilità jistg ħu jiġu pprovduti b’impatti ekonomi ċi, soċjali u ambjentali 
ħafna aktar baxxi. Dan jista’ jsir billi jitnaqqas il-b żonn għat-trasport (e.g. billi jinbidel l-u żu 
ta’ l-art, ikunu promossi t- telecommuting  u l-videokonferenzi), isir u żu aħjar ta’ l-
infrastruttura u tal-vetturi, jinbiddlu l-mezzi, per e żempju l-u żu l-ferrovija minflok it-triq, ir-
rota u l-mixi g ħal distanzi qosra u ji ġi żviluppat trasport pubbliku, li jkun jag ħmel użu minn 
vetturi li jni ġġsu anqas u ji ġu żviluppati alternattivi g ħaż-żejt bħalma huma l-bijofjuwils u 
vetturi mħaddma bl-idro ġenu.  
 
MT 12   MT Il-benefiċċji ta’ trasport aktar sostenibbli huma mifruxa sew u sinifikanti: ti ġi indirizzata l-
konġestjoni fejn b’hekk in-negozji jaqtg ħu mill-ispejje ż, in-nies jiffrankaw il- ħin u jitjieb l-
aċċess għall-iżvilupp reġjonali u lokali, titnaqqas il-bidla tal-klima u l-impatti tal-bijodiversità, 
tiżdied is-sigurtà tal-provvista ta’ l-ener ġija billi titnaqqas id-dipendenza fuq i ż-żejt; jitjieb l-
ambjent lokali u jitnaqqsu l-impatti fuq is-sa ħħa, b’mod partikolari f’ żoni urbani. 
Azzjonijiet ewlenin : 
• L-UE u l-Istati Membri g ħandhom jiffokaw fuq alternattivi g ħat-trasport bl-art biex 
jagħmluhom opzjoni aktar attraenti g ħall-merkanzija u l-passi ġġieri, inklu ż l-iżviluppar 
tan-Networks  Trans-Ewropej u konnessjonijiet intermodali g ħall-loġistika ta’ ġarr ta’ 
merkanzija, biex l-o ġġetti jkunu jistg ħu jaqilbu b’mod fa ċli bejn trasport bl-art, bil-
ferrovija, u fuq l-ilma. Din se tkun it-tema ta’ dibattitu politiku prin ċipali fit-tieni nofs ta’ l-
2006.  
• Il-Kummissjoni Ewropea trid tissokta bl-e żami ta’ l-u żu ta’ nollijiet g ħall-infrastruttura fl-
UE, bl-u żu ta’ skemi ta’ nollijiet f’kon ġestjonijiet lokali li rnexxew, nollijiet g ħall-
infrastruttura ma’ l-UE kollha g ħat-trakkijiet u opportunitajiet ġodda li jġibu magħhom 
teknoloġiji innovattivi tas-satellita , ta’ l-informazzjoni u tal-komunikazzjoni. 
• Il-Kummissjoni se ti pproponi pakkett ta’ mi żuri li jtejbu l-prestazzjoni ambjentali tal-
karozzi billi jippromwovu vetturi li ma jni ġġsux u effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija inkluża 
Direttiva dwar l-akkwist ta’ vetturi b ħal dawn, standards  ġodda għall-vetturi, u j żidu l-użu 
tal-bijofjuwils. Hija di ġà pproponiet li l-Istati Membri jinta xxaw b’divrenzji l-vetturi tal-
passiġġieri skond l-emi ssjonijiet tas-CO 2. 
2.6. Il-faqar globali u sfidi g ħall-iżvilupp 
It-theddidiet globali g ħall-iżvilupp sostenibbli huma kollha konne ssi ma’ xulxin. Il-faqar, id-
degradazzjoni ambjentali u l-konflitt is ostnu lil xulxin. Aktar minn biljun ru ħ jgħaddu b’anqas 
minn dollaru kuljum u 2.7 biljun jg ħaddu b’anqas minn żewġ dollari. 2.6 biljun ru ħ – ’il fuq 
minn 40 fil-mija tal-popolazzjoni tad-dinja – m’g ħandhomx fa ċilitajiet sanitarji ba żiċi, u aktar 
minn biljun g ħadhom qed jag ħmlu użu minn għejun perikolu żi ta’ ilma tax-xorb. Il-faqar u l-
ugwaljanza mhux biss huma in ġusti iżda huma theddida g ħall-iżvilupp dinji, il-prosperità 
għall-medda t-twila, il-pa ċi u s-sigurtà. Il-globa lizzazzjoni tfisser li l-prosperità u s-sigurtà 
kollettivi tag ħna jiddependu de ċiżament fuq is-su ċċess tat-taqbida kontra l-faqar. 
Tinħtieġ azzjoni fil-livelli kollha – kemm bilateralment kif ukoll multilateralment mill-UE, u 
b’mod integrat. L-UE affermat mill- ġdid l-impenn tag ħha għal żvilupp globali sostenibbli fis-
Summit  Dinji tal- UN f’Settembru 2005, bl-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet mis- Summit  Dinji 
dwar l-Iżvilupp Sostenibbli, b’ ħidma biex jintla ħqu l-Miri ta’ Żvilupp għall-Millennju, u bit-
tkomplija ta’ l-A ġenda ta’ Żvilupp ta’ Doha. Biex tilqa’ l- isfidi globali, l-UE trid ta ċċerta 
ruħha li l-politiki interni u esterni tag ħha jaħdmu tajjeb flimkien g ħal impatt massimu.  
L-UE hija fuq quddiemnett fl-isforzi internazzjon ali biex jinqered il-faqa r. Hija tipprovdi ’l 
fuq min-nofs l-g ħajnuna tad-dinja u hija impenjata li tkompli żżid din l-assistenza, kemm fil-
kwalità kif ukoll fil-kwantità. Re ċentement adottat “Kunsens dwar Żvilupp Ewropew”, li 
jistabbilixxi vi żjoni komuni u mezzi g ħall-iżvilupp.  
Azzjonijiet Ewlenin:  
 
MT 13   MT • L-UE u l-Istati Membri tag ħha għandhom i żidu l-volum ta’ l-g ħajnuna tag ħhom għal 0.7% 
tad-Dħul Gross Nazzjonali ( GDI) fl-2015 u jil ħqu l-għan intermedju ta’ 0.56 % fl-2010 bl-
għanijiet individwali ta’ 0.51 % g ħall-15 ta’ l-UE u 0.17 % g ħall-10 ta’ l-UE.  
• L-UE u l-Istati Membri tag ħha għandhom i żidu l-effettività, il-koerenza u l-kwalità tal-
politiki ta’ l-g ħajnuna tag ħhom fil-perjodu 2005 – 2010 b’koor dinazzjoni akbar bejn l-
Istati Membri, bl-i żvilupp ta’ qafas ta’ Programmazzjoni  Komuni ta’ l-UE; filwaqt li ju żaw 
aktar azzjonijiet komuni u ko-finanzjament ta’ pro ġetti, iżidu l-koerenza bejn il-politika ta’ 
żvilupp u politiki o ħrajn. Għandhom i żidu l-kwalità ta’ l-g ħajnuna bis-sa ħħa ta’ appo ġġ ta’ 
baġit effettiv, tnaqqis ta’ dejn u t-t ħollija ta’ l-g ħajnuna.  
• L-UE hija favur it-titjib fit-tmexxija ambjentali internazzjonali, inter alia  bis-saħħa tal-
ħolqien ta’ Organizza zzjoni Ambjentali tal- UN u t-tisħiħ ta’ ftehimiet ambjentali 
multilaterali. Hija se żżid l-isforzi biex ji ġi żgurat li l-kummer ċ internazzjonali jintu ża 
bħala strument biex jinkiseb żvilupp globali sostenibbli ġenwin, f’termini kemm 
soċjoekonomi ċi u kemm ambjentali. Dan tkun qed tag ħmlu kemm fil-kuntest multilaterali 
(WTO , ir-Round  ta’ Doha) u b ħala parti mir-relazzjonijiet tal-kummer ċ reġjonali u 
bilaterali tag ħha.  
3. I L-KSIB TAR -RIŻULTATI  
3.1. Segwitu aktar effettiv 
Hemm il- ħtieġa għal monitora ġġ u sostenn. Dan jista’ jsir bla ma jin ħolqu proċeduri ġodda 
jew aktar xog ħol amministrattiv. Dan jinvolvi: 
• is-sottomissjoni ta’ rapport tal-progress mill-Kummissjoni kull sentejn. Dan ikun qed 
japplika sensiela ta’ indikaturi ta’ żvilupp sostenibbli, imfassl a bl-assistenza ta’ esperti 
nazzjonali, adottati mill-Ku mmissjoni fi Frar 20056. L-ewwel rapport bl-a ħħar 
informazzjoni statistika jakkum panja din il-Komunikazzjoni7. 
• id-diskussjoni tal-progress mill-Kunsill Ewropew u l-Parlament Ewropew, fuq il-ba żi tar-
rapport tal-Kummissjoni , fil-waqt li jkunu e żaminati l-prijoritajiet u ji ġu pprovduti 
orjentazzjonijiet ġenerali dwar l-i żvilupp sostenibbli mill-anqas kull sentejn.  
• il-Kumitat Ekonomiku u So ċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Re ġjuni li għandhom rwol 
importanti fil-bini ta’ appo ġġ aktar qawwi g ħall-azzjoni, per e żempju, billi ji ġu organizzati 
diskussjonijiet regolari g ħall-partijiet inte ressati u billi ja ġixxu bħala katalisti biex 
jistimulaw id-dibattitu f’livell nazzjonali ukoll. 
• it-tnedija tar-revi żjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli tal-Kummissjoni Ewropea 
matul l-2009, li tinvolvi pro ċess ta’ konsultazzjoni wiesg ħa mal-partijiet interessati.  
                                                 
6 SEC (2005)161. 
7 Inkejlu l-progress lejn Ewropa aktar sostenibbli – Indikaturi ta’ żvilupp sostenibbli g ħall-Unjoni 
Ewropea, il-Kummissjoni Ewro pea, il-Panorama tal-Eurostat ta’ l-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu, l-
Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffi ċjali tal-Komunitajiet Ewropej, 2005. ISBN 92-894-9768-8 
 
MT 14   MT Barra minn hekk, l-Istati Membri kollha żviluppaw l-istrate ġiji nazzjonali tag ħhom stess ta’ 
żvilupp sostenibbli, jew wa slu biex jiffinalizzawhom; ħafna minnhom jirrapportaw il-progress 
li jkun sar regolarment. Minkejj a dan, l-opportunità li wie ħed jitgħallem mill-ie ħor, biex ikun 
identifikat x’ ħadem sewwa u fejn hemm id-diffikultajiet, s’issa g ħadha ma ġietx sfruttata 
kompletament. L-istrate ġiji nazzjonali differenti u l-Istrate ġija Ewropea g ħandhom iqawwu lil 
xulxin sa fejn huwa possibbli sabiex it-total ikun jista’ jisboq is-somma tal-partijiet tieg ħu. 
Għaldaqstant qed ikun propost li l-Istati Membri: 
• Jirrevedu l-istrate ġiji nazzjonali tag ħhom kif jixraq, fid-dawl ta’ l-Istrate ġija ta’ l-Unjoni 
Ewropea u jippubblikawhom mhux aktar tard  minn tmiem l-2006. L-Istati Membri huma 
mħeġġa li jirrevedu, b’mod partikolari, kif l-u żu ta’ l-istrumenti tal-politika nazzjonali 
tagħhom (ara s-sezzjoni 3.2) jista’ js ir aktar effettiv u integrat a ħjar ma’ l-azzjonijiet li 
jittieħdu jew li jkunu ġew proposti f’livell Ewropew; 
• Jesegwixxu pro ċess ta’ revi żjoni ħafifa tal-ħidma ta’ o ħrajn, fuq il-ba żi ta’ l-istrate ġiji 
nazzjonali riveduti, fil-waqt li jiffokaw fuq temi spe ċifiċi, u b’mod partikolari, ifittxu li 
jidentifikaw e żempji ta’ prassi u politiki tajba li kul ħadd jista’ jimplimenta. Din ir-revi żjoni 
tal-ħidma ta’ o ħrajn tista’ tinkludi evalwazzjoni tad- dimensjoni esterna possibbilment bl-
appoġġ tan-netwerk tal-kunsilli konsultattivi nazzjonali dwar l-i żvilupp sostenibbli u l-
involviment ta’ pajji żi terzi. L-ewwel revi żjoni pilota, ta ħt il-gwida tal-Presidenza, u bl-
assistenza tal-Kummissjoni, li tinvolvi l-Istati Membri li jkunu jixtiequ jag ħmlu dan 
volontarjament, tista’ titmexxa matul l-2006. 
• Jikkunsidraw, fejn dawn ikunu g ħadhom ma je żistux, it-twaqqif ta’ kunsilli konsultattivi 
indipendenti dwar l-i żvilupp sostenibbli biex jistimul aw dibattitu infurmat u jag ħtu l-
kontribut tag ħhom fir-revi żjonijiet ta’ progress nazzjonali u ta’ l-UE. 
Il-Kummissjoni tistieden lill-pajji żi Kandidati biex ilestu l-istrate ġiji nazzjonali tag ħhom u fir-
riformi tag ħhom jieħdu l-istess linja ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli ta’ l-UE. Il-
Kummissjoni se tag ħti kas dan fir-rapporti ta’ progress tag ħha.  
L-istrateġija ta’ l-UE g ħal żvilupp sostenibbli g ħandha ssostni l-pro ċessi internazzjonali dwar 
żvilupp sostenibbli u tg ħin fil-progress lejn il-Miri ta’ Żvilupp għall-Millennju u l-Pjan ta’ 
Implimentazzjoni ta’ Johannesburg. 
3.2. Formulazzjoni a ħjar tal-politika 
Titjib fil-koerenza politika: valutaz zjoni ta’ l-impatt u strumenti o ħrajn għal 
regolamentazzjoni a ħjar. 
L-istrumenti li jg ħinu lil min ikun qed ifassal il-politika biex jidentifika l-appro ċċ it-tajjeb 
jeżistu u valutazzjoni effettiva ta’ l-impatt g ħandha tkun applikata sa mill-istadji bikrija ta’ l-
iżvilupp tal-politika. Dan jag ħmilha possibbli g ħal min ifassal il-politika li jidentifika l-a ħjar 
opzjonijiet ibba żati fuq evalwazzjoni bbilan ċjata ta’ l-impatti ekonomi ċi, soċjali u ambjentali 
probabbli, il-konnessjonijiet u l-kompromessi ta ’ bejniethom u l-konsiderazzjoni tal-fehmiet 
tal-partijiet interessati. Per e żempju, valutazzjonijiet ta’ l-impatt ta’ proposti ta’ kummer ċ 
huma mod importanti kif wie ħed jintegra impatti esterni fit-te ħid ta’ deċiżjonijiet fl-UE. 
Dawn kollha jippromwovu l-integrazzjoni ta’ politiki differe nti li jwasslu g ħal deċiżjonijiet 
aktar koerenti u konsiderazzjoni usa’ dwar kif jistg ħu jinkisbu ri żultati aktar sostenibbli, fil-
waqt li jiġu sfruttati sitwazzjonijiet li jivvanta ġġjaw lil kul ħadd, ikunu identifikat i u indirizzati 
l-effetti kumulattivi u l-komprome ssi fl-UE u internazzjonalment.  
 
MT 15   MT Azzjonijiet ewlenin :  
• L-istituzzjonijiet kollha ta’ l-UE g ħandhom ji żguraw li d-de ċiżjonijiet ta’ politika 
prinċipali jkunu bba żati fuq proposti li jkunu g ħaddew minn valutazzjonijiet ta’ l-impatt, 
b’konsistenza mal-ftehim interistituzzjonali dwar Tfassil A ħjar ta’ Liġijiet. Il-Kummissjoni 
tiżgura li l-inizjattivi prin ċipali tagħha kollha jkunu su ġġetti għal valutazzjoni ta’ l-impatt u 
li Valutazzjonijiet ta’ l-Impatt li jkunu tlestew ikunu disponibbli g ħall-pubbliku meta jkunu 
jittieħdu d-deċiżjonijiet.  
• L-Istati Membri g ħandhom ukoll jag ħmlu użu bil-wisq usa’ mill-valutazzjoni ta’ l-impatt 
meta jkunu qed ji żviluppaw il-politiki, fl -infiq ta’ fondi pubbli ċi u żvilupp ta’ strate ġiji, 
programmi u pro ġetti. Għandhom isegwu r-rakkomandazzjon ijiet li hemm fil-Linji Gwida 
Strateġiċi tal-Komunità biex ji żguraw li l-Fondi Strutturali u ta’ Koe żjoni jsaħħu s-sinerġiji 
bejn il-ħarsien ambjentali u t-tkabbir.  
• Il-valutazzjoni ta’ l-impatt g ħandha tkun ikkomplementata b’u żu usa’ ta’ l-evalwazzjoni 
biex ikun valutat ex-post l-impatt tal-politiki.  
• L-UE tkun qed tikkonsidra d-dimensjoni estern a u fl-istess waqt tqis l-impatti tal-proposti 
tal-politika. 
L-użu tat-taħlita ta’ strumenti l-aktar effettiva 
Il-gvernijiet u organi pubbli ċi oħrajn għandhom firxa wiesg ħa ta’ għodod li bihom jistg ħu 
jħeġġu n-nies jag ħmlu l-bidliet – il-modi kif jirregolamentaw, jintaxxaw, jag ħmlu l-akkwisti 
pubbliċi, jissussidjaw, jinvestu, jonfqu u jipprovdu l-informazzjoni. L-isfida hija dik li 
tinkiseb l-a ħjar taħlita ta’ politika sabiex l-u żu ta’ l-istrumenti u l-implimentazzjoni tal-
politiki jikkontribwixxu lejn żvilupp sostenibbli. Nag ħtu każ, l-Istati Membri g ħandhom 
jagħmlu l-aqwa u żu mill-fondi strutturali biex jappo ġġjaw żvilupp sostenibbli.  
Forsi l-aktar metodu qawwi kif tkun inkora ġġita l-bidla huwa li ji ġi żgurat li s-swieq ikunu 
qed jibgħatu s-sinjali t-tajba (“jirregolaw il-pr ezzijiet sewwa”), b’hekk ikunu qed jipprovdu 
inċentiv qawwi g ħan-nies biex jibdlu m ġibithom u jsawru l-post tas-suq skond hekk. Dan 
jista’ jsir billi jkun żgurat li lkoll kemm a ħna, produtturi u konsumatur i flimkien, naffrontaw 
l-ispejjeż u l-konsegwenzi kollha tad-de ċiżjonijiet tag ħna – meta nkunu qed nie ħdu dawk id-
deċiżjonijiet. Per e żempju, dan ifisser li l-ispi ża imposta fuq o ħrajn fis-so ċjetà minn “min 
iniġġes” tkun mibnija fil-prezz tal-prodott, kif di ġà għamlu xi Stati Membri (per e żempju, bis-
saħħa ta’ tariffi jew taxxi ekolo ġiċi). B’dan il-mod, il-produtturi jkollhom in ċentiv li 
jipproduċi u l-konsumaturi in ċentiv li jikkunsmaw o ġġetti u servizzi li j ħarsu aktar l-ambjent.  
Xi drabi l-gvernijiet jistg ħu jħallu impatt importanti sempli ċiment billi jipprovdu 
informazzjoni lill-pubbliku u lin-negozji, biex jg ħinuhom jag ħżlu opzjonijiet a ħjar. Eżempji 
tajbin jeżistu fl-ittikkettjar u fis-servizzi ta’ informazzjoni dwar il-konsum ta’ ener ġija u l-
prestazzjoni ambjentali ta’ o ġġetti ta’ l-elettriku, prodotti u servizzi g ħad-dar. Ħafna 
awtoritajiet pubbli ċi madwar l-UE żviluppaw strate ġiji ta’ komunikazzjoni effettivi biex 
iħeġġu liċ-ċittadini ħalli jisseparaw l-iskart g ħal skopijiet ta’ ri ċiklaġġ, biex jivvja ġġaw b’mod 
aktar sostenibbli jew biex jiffrankaw l-ener ġija.  
L-edukazzjoni hija prerekwi żit għall-inkora ġġiment ta’ bidla fl-im ġiba. Il-Kummissjoni se 
taħdem biex tappo ġġja l-azzjonijiet ta’ l-Ista ti Membri fl-edukazzjoni, l-investiment fil-kapital 
uman u t-tag ħlim tul il- ħajja għal żvilupp sostenibbli. 
 
MT 16   MT Azzjonijiet Ewlenin :  
• L-UE trid tfittex li tu ża l-firxa s ħiħa ta’ strumenti tal-politika, u fl-istess waqt tippromwovi 
l-użu ta’ strumenti bba żati fuq is-suq g ħall-flessibilità li joffru biex ikunu ssodisfatti l-
għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli. L-Istati Membri g ħandhom ji żguraw li jsir u żu sħiħ mill-
varjetà ta’ strumenti g ħad-dispożizzjoni tal-gvernijiet u li  kwalunkwe sussidji li jkunu 
pprovduti jintu żaw b’manjiera li tkun koerenti ma’ l-g ħanijiet ta’ żvilupp sostenibbli u 
f’konformità mat-Trattat.  
• Il-Kummissjoni se tintegra l-i żvilupp sostenibbli fl-attivitajiet ta’ informazzjoni u 
komunikazzjoni ewlenin tag ħha, kemm g ħall-politiki interni u esterni ta’ l-UE. Il-
Kummissjoni se tissokkta, flimkien ma’ istituzzjonijiet o ħra tal-Komunità, torganizza 
avvenimenti u fora g ħall-partijiet interessati dwar il-ferg ħat varji ta’ l-istrate ġija, biex 
jogħla l-livell tat-tag ħrif u l-għarfien, jinxterdu ideat ġodda u jsir skambju ta’ l-aqwa 
prassi. Surveys8 juru b’mod konsistenti li l-g ħarfien ta’ l-Ewropej dwar kwistjonijiet ta’ 
sostenibbiltà huwa g ħoli. L-isfida hija dik li ji ġi tradott dak l-g ħarfien f’im ġiba aktar 
sostenibbli. Jin ħtieġ li komunikazzjoni effettiva tkun tappella g ħal udjenzi nazzjonali u 
lokali, sabiex l-Istati Memb ri jkollhom rwol ewlieni. 
Il-mobilizzazzjoni tal-parte ċipanti u t-tkattir tas-su ċċess 
L-UE u l-Istati Membri tag ħha għandhom rwol de ċiżiv, iżda ma jistg ħux – u m’g ħandhomx – 
ikollhom il-kustodja esklussiva ta’ l-a ġenda dwar l-i żvilupp sostenibbli. Jin ħtieġ li 
parteċipanti oħrajn jieħdu azzjoni; negozji, awtoritajiet re ġjonali u lokali, NGOs, imsie ħba 
soċjali, universitajiet u skejjel – u ċittadini individwali u konsum aturi. Il-progress jiddependi 
mis-setgħa enormi, kreattiva u kummer ċjali tan-negozju, u minn organi u awtoritajiet 
reġjonali u lokali.  
Aktar u aktar mexxejja tan-negozju ji rrikonoxxu l-fatt li jkun jaqbel li jing ħata kas ta’ l-
iżvilupp sostenibbli. Il-kumpanniji l-akta r li rnexxew jaraw li l-attenzjoni li ting ħata lill-
iżvilupp sostenibbli tixpr una investiment f’teknolo ġiji, proċessi u prodotti ġodda mfittxija 
mill-konsumatur9. Dawn jafu li kummer ċjalment jag ħmel ħafna sens li tippjana g ħal quddiem 
u li tkun taf fejn tinvesti fil- ġejjieni. Jafu li jekk ikollna vi żjoni jkun hemm l-opportunitajiet, 
per eżempju billi wie ħed jiġbed fid-direzzjoni ta’ ekonomija b’livell ta’ ka rbonju baxx. Jafu li 
jistgħu jkunu influwenti fuq dawk li ming ħandhom i ġibu dak li jda ħħlu lura. Huma je ħtieġu 
minkejja dan qafas regolatorju stabbli g ħall-azzjoni.  
L-imsieħba soċjali għandhom rwol ewlieni ukoll: id-djalogu attiv bejn min i ħaddem u l-
impjegati huwa importanti biex jinstab tarf tad-dimensjonijiet so ċjali ta’ l-i żvilupp sostenibbli, 
bħalma huma l-organizzazzjonijiet tax-xog ħol, ħiliet u taħriġ u opportunitajiet indaqs. 
Barra minn hekk, ħafna gvernijiet u muni ċipji reġjonali żiedu l-isforzi tag ħhom biex isibu 
soluzzjonijiet pratti ċi għall-problemi. Peress li jkunu ta’ sikwit huma li jipprovdu s-servizzi 
pubbliċi, mit-trasport pubbliku sal- ġenerazzjoni ta’ l-ener ġija, mill-ġbir ta’ l-iskart sal-kura li 
tingħata lill-foqra, dawn jinsabu f’qag ħda tajba biex jeffettwaw bidla prattika tan ġibbli. Jeżisti 
skop prin ċipali għal tagħlim mis-su ċċessi tagħhom. Hemm abbundanza ta’ e żempji tajbin. 
                                                 
8 Irreferi għall-Eurobarometer.  
9 Pereżempju, minn ħafna studji rilevanti ħarġet evidenza ta’ konnessjoni po żittiva bejn it-tmexxija ambjentali u l-
prestazzjoni finanzjarju. Il-50 ku mpanija li kienu kklassifikati l-a ħjar fit-termini tar-rapporti li jo ħorġu dwar is-
sostenibbiltà korporattiva jgawdu minn klassifikazzjoni ta’ kreditu og ħla mill-medja.  
 
MT 17   MT Azzjonijiet Ewlenin:  
Il-Kummissjoni:  
• Qed tagħmel sejħa lill-mexxejja tan-negozju u l-partijiet interessati ewlenin o ħrajn ta’ l-
Ewropa biex f’riflessjoni ur ġenti mal-mexxejja politi ċi jinkarigaw rwie ħhom minn politiki 
għal żmien medju u fit-tul me ħtieġa għas-sostenibbiltà u tippr oponi li jkun hemm 
reazzjonijiet ambizzju żi min-negozji li jmorru ’l hinn mill-rekwi żiti legali minimi e żistenti. 
Inizjattiva b ħal din taqbel ħafna ma’ l-isforzi tal-Kummissjoni biex tit ħeġġeġ ir-
responsabbiltà so ċjali korporattiva u tikkomplem enta d-djalogu ma’ l-imsie ħba soċjali u s-
soċjetà ċivili. Il-Kummissjoni se ta ħdem mal-Presidenza biex tara kif dan il-pro ċess 
jitrawwem l-a ħjar.  
• Se tistieden proposti mill-istituzzjoni jiet u organizzazzjonijiet ta’ l-UE o ħrajn dwar kif l-
aħjar jiġu organizzati l-modi kif ikunu ppr emjati l-aqwa inizjattivi ta’ żvilupp sostenibbli li 
jieħdu l-awtoritajiet re ġjonali u lokali.  
4. K ONKLUŻJONIJIET  
Jeżistu opportunitajiet reali g ħal ħajja aħjar, aktar ġustizzja so ċjali u t-twelid ta’ industriji 
innovattivi ġodda fejn l-Ewropa, bil-politiki xierqa, tista’ tmexxi d-di nja. Minkejja dan, 
inkunu nistg ħu nibbenefikaw biss minn dawn l-opportunita jiet jekk minn issa naffrontaw it-
theddidiet g ħas-sostenibbiltà li jirri żultaw mill-mod kif ng ħixu. Is-su ċċess fit-tre ġġigħ lura ta’ 
xejriet insostenibbli huwa indispensabbli u possibbli, kif jixhdu numru  kbir ta’ stejjer ta’ 
suċċess minn madwar id-dinja.  
Din ir-revi żjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli ta’ l-UE hija ma ħsuba li ġġib flimkien 
wara viżjoni ċara u qafas politiku g ħall-azzjoni l-Istituzzjonijiet ta ’ l-UE, l-Istati Membri, in-
negozji u ċ-ċittadini u l-organizzazz jonijiet li jirrappre żentawhom. Il-Kummissjoni, 
għaldaqstant, tistieden lill-Kunsill u l ill-Parlament biex japprova l-appro ċċ propost, biex ikun 
imfittex bla telf ta’ żmien il-progress fl-azzjonijiet identifikati, u biex na ħdmu mill-qrib 
flimkien fi ż-żmien ta’ t ħejjija għall-Kunsill Ewropew ta’ Ġunju 2006 biex jissawwar appo ġġ 
sod u b’ba żi wiesgħa għal strateġija komuni. 
 
MT 18   MT ANNESS 1  
 
DIKJARAZZJONI DWAR IL-PRINI ĊIPJI TA' GWIDA G ĦAL ŻVILUPP 
SOSTENIBBLI  
 
IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA Konklużjonijiet Presidenzjali DOC 10255/05 IL-
KUNSILL EWROPEW TA’ BRUSSELL 16 u 17 ta’ Ġunju 2005  
L-iżvilupp Sostenibbli huwa g ħan prinċipali stipulat fit-Trattat, g ħal politika kollha tal-
Komunità Ewropea. Id-Dikjarazzjoni g ħandha l-g ħan li kontinwament tibqa' ttejjeb il-kwalità 
ta' ħajja fid-dinja kemm g ħal ġenerazzjonijiet pre żenti kif ukoll g ħal dawk tal- ġejjieni. Hija 
tikkonċerna l-ħarsien tal-kapa ċità tad-dinja li ssostni l- ħajja fid-diversità kollha tag ħha. Hija 
msejsa fuq il-prin ċipji ta' demokrazija u r-regola tal-li ġi u r-rispett g ħad-drittijiet fundamentali 
li jinkludu libertà u opportunitajiet ugwali g ħal kulħadd. Iġġib solidarjetà fi ħdan u bejn il-
ġenerazzjonijiet. Tfittex li temexxi 'l quddiem ekonomija dinamika b’impjieg s ħiħ u b'livell 
għoli ta' edukazzjoni, ta' ħarsien tas-sa ħħa, ta' koeżjoni soċjali u territorjali u ta' ħarsien ta' l-
ambjent f'dinja pa ċifika u bla periklu, li tirris petta d-diversità kulturali. 
Biex jintla ħqu dawn l-g ħanijiet fl-Ewropa u globalment, l- Unjoni Ewropea u l-Istati Membri 
tagħha huma impenjati li jil ħqu u jirrispettaw, wa ħedhom jew ma' l-imsie ħba tagħhom, l-
għanijiet u l-prin ċipji li ġejjin:  
Għanijiet Ewlenin  
ĦARSIEN AMBJENTALI 
Tiġi salvagwardjata l-kapa ċità tad-dinja li tappo ġġja l-ħajja fid-diversità kollha tag ħha, jiġu 
rispettati l-limitazzjonijiet tar-ri żorsi naturali tal-pjaneta u ji ġi żgurat livell g ħoli ta’ 
protezzjoni u titjieb fil-kwalità ta’ l-ambjent. Ji ġi evitat u m ċekken it-tni ġġis ambjentali u ji ġu 
promossi l-produzzjoni u l-konsum sostenibbli bi ex jinkisser l-irbit bejn it-tkabbir ekonomiku 
u d-degradazzjoni ambjentali.  
L-EKWITÀ U L-KOE ŻJONI SO ĊJALI 
Tiġi promossa so ċjetà li hija demokratika, u so ċjalment inklussiva, koe żiva, b'saħħitha, bla 
periklu u ġusta b'rispett lejn id-d rittijiet fundamentali u d- diversità kulturali li to ħloq 
opportunitajiet ugwali u ti ġġieled id-diskriminazzjoni f'kull forma. 
PROSPERITÀ EKONOMIKA 
Tiġi promossa ekonomija ta' ġid li hija innovattiva, sinjura fl-g ħarfien, kompettitiva u 
effiċjenti fejn jid ħol l-ambjent, u li tipprovdi standards g ħolja ta' ħajja u impjieg s ħiħ u ta' 
kwalità għolja madwar l-Unjoni Ewropea kollha. 
NILĦQU R-RESPONSABBILITAJIET INTERNAZZJONALI TAG ĦNA 
Ninkoraġixxu t-twaqqif u niddefend u l-istabbilità ta' l-istituzzjonijiet demokrati ċi madwar id-
dinja, ibba żati fuq pa ċi, sigurtà u libertà. Nippromwovu b'mod attiv l-i żvilupp sostenibbli 
madwar id-dinja u ni żguraw li l-politika interna u esterna ta' l-Unjoni Ewropea hija 
konsistenti ma' l-i żvilupp globali sostenibbli u ma ' l-impenji internazzjonali tieg ħu.  
 
 
MT 19   MT Prinċipji ta' Gwida ta' Politika  
TMEXXIJA 'L QUDDIEM U ĦARSIEN TAD-DRITTIJI ET FUNDAMENTALI 
Il-bniedem g ħandu jkun fi ċ-ċentru tal-politika ta' l-Unjoni Ewropea billi jitmexxew 'il 
quddiem id-drittijiet fundamenta li, billi titwaqqaf kull forma ta' diskriminazzjoni u jsir 
kontribut g ħat-tnaqqis tal-faqar u l-eliminazzjoni ta’ l-esklu żjoni soċjali madwar id-dinja.  
SOLIDARJETÀ FI ĦDAN U BEJN IL- ĠENERAZZJONIJIET 
Il-ħtiġijiet tal-ġenerazzjonijiet attwali g ħandhom ji ġu indirizzati ming ħajr ma tkun 
kompromessa l-abilità tal- ġenerazzjonijiet tal- ġejjieni biex jil ħqu l-ħtiġijiet tagħhom fl-Unjoni 
Ewropea u bnadi o ħra. 
SOĊJETÀ DEMOKRATIKA U MIFTU ĦA 
Għandha ting ħata garanzija g ħad-drittijiet ta' a ċċess għall-informazzjoni u jkun żgurat l-
aċċess għall-ġustizzja. G ħandha tiżviluppa konsultazzjoni u mezzi ta' parte ċipazzjoni xierqa 
għall-partijiet interessati u l-asso ċjazzjonijiet kollha. 
INVOLVIMENT TA Ċ-ĊITTADINI 
Għandu jitjieb is-sehem ta ċ-ċittadini fit-te ħid tad-de ċiżjonijiet. G ħandhom jitmexxew 'il 
quddiem l-edukazzjoni u l-g ħarfien pubbliku dwar l-i żvilupp sostenibbli. I ċ-ċittadini 
għandhom ji ġu infurmati dwar l-impatt tag ħhom fuq l-ambjent u l-g ħażliet tagħhom biex 
jagħmlu aktar g ħażliet sostenibbli. 
INVOLVIMENT TAN-NEGOZJI U L-IMSIE ĦBA SOĊJALI 
Għandu jitjieb id-djalogu so ċjali, ir-responsabbi ltà korporattiva so ċjali u s-s ħubiji privati-
pubbliċi biex titħeġġeġ il-kooperazzjoni u biex ji ġu ddefiniti r-responsabb iltajiet komuni biex 
tintlaħaq produzzjoni u konsumazzjoni sostenibbli. 
KOERENZA POLITIKA U TMEXXIJA 
Għandha titmexxa 'l quddiem il-koerenza bejn il-politika kollha ta' l- Unjoni Ewropea u l-
koerenza bejn l-azzjonijiet lokali, re ġjunali, nazzjonali u globali sabiex titjieb il-
kontribuzzjoni tag ħhom lejn l-i żvilupp sostenibbli. 
POLITIKA TA' INTEGRAZZJONI 
Għandha titmexxa 'l quddiem l-integr azzjoni ta' kunsid erazzjonijiet ekonomi ċi, soċjali u 
ambjentali sabiex ikunu koerenti u jsa ħħu lil xulxin billi jag ħmlu użu sħiħ minn strumenti 
għal regolamentazzjoni a ħjar, bħalma huma valutazzjoni ta’ l-impatt bbilan ċjata u 
konsultazzjonijiet tal-par tijiet interessati.  
L-UŻU TA' L-A ĦJAR GĦARFIEN DISPONIBBLI 
Il-politika g ħandha tkun żviluppata, valutata u implimentata fuq il-ba żi ta' l-aħjar għarfien 
disponibbli u g ħandha tkun ekonomikament soda u effettiva fuq ba żi ta' nfiq.  
PRINĊIPJU TA' PREKAWZJONI 
 
MT 20   MT Fejn ikun hemm in ċertezza xjentifika, g ħandhom ji ġu implimentati pro ċeduri ta’ evalwazzjoni 
u tittieħed azzjoni preventiva xierqa biex ti ġi evitata ħsara lis-sa ħħa umana jew lill-ambjent. 
MIN INI ĠĠES IĦALLAS 
Il-prezzijiet g ħandhom jirriflettu l-ispejje ż reali li l-attivitajiet ta' produzzjoni u 
konsumazzjoni ji ġu jiswew lis-so ċjetà, u li min ini ġġes iħallas għad-dannu li jikkaw ża lis-
saħħa tal-bniedem u lill-ambjent. 
 
MT 21   MT ANNESS 2  
OBJETTIVI, MIRI, POLITIKA U AZZJONIJIET - PROGRESS FUQ L-SDS  
Dan l-anness ji ġbor fih selezzjoni ta' strate ġiji ewlenin ta' l-UE, pjanijiet ta' azzjoni u 
inizjattivi ta’ appo ġġ għal żvilupp sostenibbli o ħra. Qed issir referenza g ħal objettivi 
operattivi u g ħanijiet fejn dawn ikunu je żistu. Barra minn hekk, ħafna Stati Membri 
żviluppaw strate ġiji u pjanijiet ta’ azzjoni g ħall-iżvilupp sostenibbli tag ħhom. Fil-fatt, f’bosta 
nħawi, Stati Membri qeg ħdin fl-aħjar sitwazzjoni biex i ġibu bidla. L-UE tista’ tappo ġġa u 
tikkumplimenta l-azzjonijiet ta’ l-Istati Membri, tista’ tiffa ċilita l-iskambju ta’ l-a ħjar prattika 
u taġixxi bħala punt fokali g ħar-reviżjoni tal-progress u l-promozzjoni ta' aktar azzjoni.  
-Istrateġija għall-Iżvilupp Sostenibbli tipprovdi l-qafas ta’ politika strate ġika għal kif l-aħjar li 
nindirizzaw it-tendenzi li mhumiex sostenibbli. Element essenzja li ta’ dan il-qafas huma r-
rabtiet  nterni bejn dawn it-tendenzi. Je żistu bosta rabtiet interni bejn il-prioritajiet ewlenien 
identifikati fid-dokument ba żiku. Eżempju ċar ta’ dan huwa li bi ż-żieda ta' l-u żu ta' enerġija li 
tiġġedded, inkunu qeg ħdin niġġieldu wkoll kontra l-bidla fil- klima. Bl-istess mod, meta 
ntejbu l-u żu ta’ l-art, meta nag ħmlu t-trasport aktar sostenibbli u nibdlu l-mudelli ta’ ener ġija, 
inkunu qeg ħedin ukoll nipprote ġu l-biodiversità. Min ħabba f’hekk l-istrate ġiji u l-pjanijiet ta’ 
azzjoni varji m'g ħandhomx jitqiesu separatament. Kull wie ħed minnhom, ikun qieg ħed 
jikkontribwixxi biex isol vi problemi f’oqsma o ħra. Huwa importanti li  r-rabtiet interni ji ġu 
mifhmuma sewwa u li ji ġu żviluppati twe ġibiet politi ċi li jintegraw aspetti differenti bil-g ħan 
li jintlaħqu sitwazzjonijiet ta’ reb ħ biss. Il-kwistjoni tar-rabtiet interni bejn it-tendenzi hija 
qasam li g ħad irid jiġi żviluppat aktar. Il-Kummissjoni teva lwa l-impatt ta’ l- inizjattivi politi ċi 
ġodda ewlenin. 
 
MT 22   MT 1. NINDIRIZZAW  IL-BIDLA  KLIMATIKA 
Għan ġenerali 
Li tiġi limitata l-bidla klimatika u l-ispejjes li s-so ċjetà trid tħallas għaliha  
Objettivi u miri operattivi: 
• F’Marzu 2005, il-Kunsill Ewropew ikkonferma mill- ġdid l-għan tiegħu għal temperatura 
media globali li ma titlax b’aktar minn 2°C  meta mqabbla mal-livelli pre-industriali10 u 
li għalhekk livelli ta’ kon ċentrazzjoni aktar baxxi minn 550 ppm CO2 g ħandhom 
jiggwidaw il-limitazzjonijiet globali u jnaqqsu l-isforzi 
• L-UE-15 u l-ma ġġor parti ta’ l-Istati Membri ta’ l-UE-25 huma impenjati ta ħt il-Protokolll 
ta’ Kyoto li jimmiraw li jnaqqsu l-gassiji et ta' l-effett tas-serra sa l-2008 - 2012. It-tir ta’ l-
UE-15 huwa ta’ 8% nuqqas ta’ l-emissjon ijiet meta mqabbel mal-livelli ta’ l-1990  
• Biex tikkontribwixxi g ħal dan l-g ħan ewlieni, bi qbil mal-Kunsill Ewropew f'Marzu 2005, 
l-UE flimkien ma’ partijiet o ħra, se tesplora strate ġiji biex tilħaq tnaqqis ne ċessarju ta' 
emissjonijiet tal-gassijiet  ta' l-effett tas-serra  u se tikkunsidra, f'da n il-kuntest, toroq ta’ 
tnaqqis għall-grupp tal-pajji żi żviluppati ta' madwar 15-30% sa l-2020, meta mqabbla mal-
linja ta' ba żi maħsuba fil-Protokolll ta' Kjoto 
Eżempji ta’ Azzjonijiet Ewlenin: G ħaddejjin u Ppjanati  
• Żvilupp ta’ Bidla Klimatika ta’ l-UE g ħal wara s-sena 2012. Kom unikazzjoni adottata fi 
Frar 2005, COM (2005) 35 
finali. http://europa.eu.int/comm/envi ronment/climat/future_action.htm  
• It-tieni fa żi tal-Programm Ewropew g ħal Bidla Klimatika (ECCP). Imniedi f’Ottubru 
2005. http://europa.eu.int/comm/environment/climat/eccp.htm  
• L-iskema ta’ skambju tal-kwoti ta’ l-emissjonijie t tal-gassijiet ta' l-e ffett tas-serra (GHG, 
Greenhouse Gases) ta’ l-UE, adottata f’Jannar 2005, Direttiva 
2003/87/EC. http://europa.eu.int/comm/e nvironment/climat/emission.htm  
• Il-Pjan ta’ Implimentazzjoni g ħal 10 snin g ħal Sistema Globali tas-Sistemi ta' l-
Osservazzjoni tad-Dinja (GEO SS, Global Earth Observation System of Systems) 2005-
2015. http://europa.eu.int/comm/research/e nvironment/newsanddoc/article_2211_en.htm  
• Il-Green Paper dwar l-effi ċjenza ener ġetika, COM (2005) 265 finali. Adottata f’ Ġunju 
2005 http://europa.eu.int/comm/energy/e fficiency/doc/2005_06_green_paper_book_en.pdf  
• Pjan ta’ Azzjoni g ħall-Effiċjenza Ener ġetika. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-2006. 
http://europa.eu.int/eur-lex/en/com/cnc/2000/com2000_0247en01.pdf  
                                                 
10 Fonti: Rapport tat-tieni va lutazzjoni tal-IPPC, Konklu żjonijiet tal-Kunsill 1996, COM(2005) 35 finali 
p.3, Konklu żjonijiet tal-Kunsill Ewropew, Marzu 2005 
 
MT 23   MT • Enerġiji ġodda u li ji ġġeddu. Komunikazzjoni dwar l-appo ġġ ta’ elettri ċità minn sorsi ta' 
enerġija li ji ġġeddu, ibba żati fuq l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2001/77/EC. 
COM(2005)627 http://europa.eu.int/comm/energy/re s/legislation/electricity_en.htm
 
• Pjan ta’ azzjoni g ħall-bijomassa. Adottat f’Di ċembru 2005. 
http://europa.eu.int/comm/energy/ res/biomass_action_plan/index_en.htm  
• Kampanja Ewropea g ħall-enerġija sostenibbli. http://www.sustenergy.org/  
2. NIPPROMWOVU  S-SAĦĦA - SAĦĦA PUBBLIKA 
Għanijiet ġenerali 
Li nippromwovu s-sa ħħa pubblika u ntejbu l-protezzjoni mit-theddid kontra s-sa ħħa 
Oġġettivi u miri operattivi: 
• Li ntejbu l-protezzjoni mit-theddid kontra s-sa ħħa billi niżviluppaw il-kapa ċità li 
nirrispondu g ħat-theddid b’mod ko-ordinat 
• Li nkomplu ntejbu l-le ġiżlazzjoni ta’ l-ikel , dan ikun jinkludi revi żjoni ta' tqeg ħid tat-
tabelli ma' l-ikel 
• Li nkomplu nippromwovu livelli g ħoljin tas-sa ħħa u l-benesseri ta’ l-annimali fl-UE u 
madwar id-dinja  
• Li nrażżnu ż-żieda ta’ mard ta’ l-istil tal- ħajja li jista’ ji ġi evitat permezz ta’ promozzjoni 
tas-saħħa u prevenzjoni  
• Li naċċertaw li l-kimi ċi jkunu prodotti, immane ġġati u wżati b’modi li ma jqeg ħdux 
theddid sinifikanti fuq is-sa ħħa tal-bniedem u ta' l-ambjent sa l-2020 
• li ntejbu l-informazzjoni dwar it-tni ġġis ambjentali u l-impatt ha żin fuq is-sa ħħa 
Eżempji ta’ Azzjonijiet Ewlenin: G ħaddejjin u Ppjanati  
• Strateġija Ġenerali tas-Sa ħħa bħala segwitu g ħall-Programm dwar is-Sa ħħa Pubblika u l-
Konsumatur 2007-2013, COM (2005) 115 
finali. http://europa.eu.int/comm/dgs/h ealth_consumer/index_en.htm  
• Iċ-Ċentru Ewropew g ħall-Prevenzjoni u l-Kontroll ta l-Mard, imwaqqaf fl-2005, isegwi 
REGOLAMENT (EC) 
851/2004. http://europa.eu.int/comm/health/ph_overview/strategy/ecdc/ecdc_en.htm  
• Strateġija fuq l-HIV/AIDS. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-a ħħar ta’ l-
2005.http://europa.eu.int/comm/development/ body/theme/human_social/docs/health/Progr
amme%20for%20Action%20(EN).pdf#zoom=100  
http://europa.eu.int/comm/research/h ealth/poverty-diseases/aids_en.html  
 
MT 24   MT • Komunikazzjoni dwar il-preparazzjoni g ħall-influenza pandemika, COM 2005 (607) 
finali. http://europa.eu.int/comm/health/ph_t hreats/com/Influenza/COMM_PDF_COM_200
5_0607_F_EN_ACTE.pdf  
• Komunikazzjoni dwar l-Ippjanar Ġeneriku ta’ Preparazzjoni g ħat-theddid tas-sa ħħa, COM 
(2005) 605 
finali. http://europa.eu.int/comm/health/ph_t hreats/com/Influenza/COMM_PDF_COM_200
5_0605_F_EN_ACTE.pdf  
• Rakkomandazzjoni dwar it-titjib ta’ sigurtà tal-pazjent permezz ta’ prevenzjoni u kontroll 
ta’ infezzjonijiet asso ċjati mal-kura tas-sa ħħa. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-
2006. http://europa.eu.int/comm/health/ph_t hreats/com/comm_diseases_cons01_en.htm  
http://europa.eu.int/eur-lex/en/com/cnc/2004/com2004_0301en01.pdf  
• Segwitu u implimentazzjoni tal-White Paper dwar is-Sigurtà ta' l-Ikel, COM (1999) 
719.http://europa.eu.int/comm/food/ food/intro/white_paper_en.htm  
http://europa.eu.int/comm/dgs/health_consumer/library/pub/pub06_en.pdf  
• Strateġija tas-saħħa ta’ l-Annimali - Pjan ta’ Azzjoni ta l-Kommunità dwar il-Protezzjoni u 
l-Benesseri ta’ l-Annimali 2006 -2010. Ti ġi adottata fl-
2007. http://europa.eu.int/comm/food/anim al/diseases/strategy/index_en.htm  
• Pjan ta’ Azzjoni ta’ l-UE dwar l-Ambjent u s-sa ħħa għall-perijodu 2004-2010, COM (2004) 
416 finali. http://europa.eu.int/comm/e nvironment/health/index_en.htm  
• Regolament tal-Kunsill g ħar-Reġistrazzjoni, Evalwazzjoni u Awtorizzazzjoni ta’ Kimi ċi 
(REACH - Council Regulation for the Regi stration, Evaluation an d Authorisation of 
Chemicals), COM (2003) 644. http://europa.eu.int/comm/environment/chemicals/reach.htm  
http://europa.eu.int/comm/enterprise/reach/index_en.htm  
3. NI ĠĠIELDU  L-ESKUZZJONI  SOĊJALI  U NINDIRIZZAW  IL-BIDLA  
DEMOGRAFIKA 
Għan ġenerali 
Li tinħoloq soċjetà li tkun so ċjalment inklussiva 
Objettivi u miri operattivi: 
• Li nsegwu il-linji ta’ xi miri spe ċifiċi ta’ l-UE biex jitnaqqas in-numru ta' nies li huma fir-
riskju tal-faqar  sa l-2010 u niffukaw b'mod spe ċjali fuq il- ħtiġijiet li nnaqsu t-tfal foqra, 
fil-kuntest ta' l-OMC 
• Li nappo ġġaw l-Istati Membri fl-isforzi tag ħhom biex jimmodernizzaw il-protezzjoni 
soċjali fid-dawl tal-bidliet demografi ċi fejn tidħol l-età 
• Li jkun hemm żieda sostanzjali fil-parte ċipazzjoni tan-nisa u ħaddiema avvanzati fl-età fis-
suq tax-xog ħol skond il-miri, kif ukoll żieda fl-impieg ta’ migranti sa l-2010 
 
MT 25   MT • Li nkomplu niżviluppaw politika legali ta’ migrazzjoni ta’ l-UE , akkumpanjata minn 
politika li ssa ħħaħ l-integrazzjoni tal-migranti u l-familji tag ħhom 
• Li nsegwu t-tagħlim matul il- ħajja u li sa l-2010 nnaqqsu bin-nofs in-numru ta’ żgħażagħ 
bejn it-18 u l-24 sena li jkollhom biss livel l sekondarju ta’ edukazzjoni u li m’humiex fl-
edukazzjoni jew ta ħriġ 
L-atturi prin ċipali biex jiksbu ri żultati reali kontra da wn il-miri huma l-Istati Membri. L-UE 
tista’ tappo ġġa u tikkumplimenta l-azzjonijiet ta’ l-Istati Membri; l-UE tista’ tiffa ċilita l-
iskambju ta’ l-a ħjar prattika u ta ġixxi bħala punt fokali g ħar-reviżjoni tal-progress u l-
promozzjoni ta' aktar azzjoni. L-A ġenda Soċjali tispjega fil-qosor l-azzjonijiet ta’ l-UE bil-
għan li tikseb impjieg s ħiħ u soċjetà inklussiva. 
Il-Kummissjoni u l-Kunsill11 spjegaw strate ġija biex tindirizza l-implikazzjonijiet tal-ba ġit tal-
popolazzjonijiet li qed jixjie ħu. Taħt din l-istrate ġija, l-Istati Membri g ħandhom inaqqsu l-
livell tad-dejn pubbliku biex jip prevjenu l-konsegwenzi tal-ba ġit tal-popolazzjonijiet li qed 
jixjieħu, u jniedu riformi komprensivi fis-suq tax-xog ħol, inklużi sistemi ta’ taxxa u benefi ċċji 
biex jilħqu rati ta’ mpjieg aktar g ħoljin, b’mod partikolari qalb il- ħaddiema avvanzati fl-età u 
n-nisa, kif ukoll riformi ambizzju żi ta’ sistemi ta’ pensjonijiet sabiex ira żżnu l-pressjonijiet 
fuq il-finanzi pubbli ċi.  
Eżempji ta’ Azzjonijiet Ewlenin: G ħaddejjin u Ppjanati  
• OMC dwar Protezzjoni u Inklu żjoni So ċjali. G ħaddej 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/employment_s ocial/social_protection/index_en.htm  
• Programm ta’ Azzjoni Kommunitarja dw ar l-Impjieg u s-Solidarjetà So ċjali ‘PROGRESS’; 
2007 - 2013. Ji ġi adottat fl-2006. http://europa.eu.int/eur-
lex/en/com/pdf/2004/com2004_0488en01.pdf  
• OMC dwar Edukazzjoni u Ta ħriġ (“Education and Training 2010”). G ħaddej 
bħalissa. http://europa.eu.int/eur-lex/en/com/pdf/2004/com2004_0488en01.pdf  
• Programm ta’ Azzjoni Inte grali fil-qasam tat-tag ħlim matul il- ħajja 2007-2013 (COM 
(2004) 474). Ji ġi adottat fl-
2006.http://europa.eu.int/comm/education/ programmes/newpr og/index_en.html 
• Komunikazzjoni dwar il-futur demografiku ta’ l-Ewropa. Ti ġi adottata fl-
2006. http://europa.eu.int/comm/employment_soc ial/social_situation/green_paper_en.html  
• Strateġija ta’ Sa ħħa u Sigurtà 2007-2012, komunikazzjoni li g ħandha tiġi adottata fl-
2006. http://europa.eu.int/comm/dgs/employment_social/index_en.htm  
• Mappa għall-ugwaljanza bejn l-ir ġiel u n-nisa, komunikazzjoni li g ħandha tiġi adottata fl-
2006. http://europa.eu.int/comm/employme nt_social/gender_equality/index_en.html  
                                                 
11 Kunsill tal-Unjoni Ewropea (2001), 'Il-kontribuzzjoni ta’ finanzi publi ċi għat-tkabbir u l-impjieg: 
intejbu l-kwalità u s-sostenibbiltà’, rapport tal-Kummissjoni u tal (Ecofin)-Kunsill g ħall-Kunsill 
Ewropew (Stokkolma 23 u 24 ta’ Marzu 2001), 699/01; Kummissjoni Ewropea (2000), 
'Komunikazzjoni dwar il-kontri buzzjoni ta’ finanzi publi ċi għat-tkabbir u l-impjieg: intejbu l-kwalità u 
s- sostenibbiltà’, COM(2000)846 
 
MT 26   MT • Komunikazzjoni dwar opportunitajiet ugwali g ħal kulħadd u li ma jiddiskriminawx, COM 
(2005) 224 – Sena Ewropea 
2007. http://europa.eu.int/comm/employment _social/fundamental_rights/index_en.htm  
• Sena Ewropea biex insolvu l-faqar u l-esklu żjoni so ċjali 
2010. http://europa.eu.int/comm/employment_s ocial/social_inclusion/index_en.htm  
• Il-ġenerazzjoni l- ġdida ta’ fondi strutturali u ta’ koe żjoni, adottata fl-2004. COM (2004) 
493, COM (2004) 494, COM (2004) 495. 
http://europa.eu.int/comm/regiona l_policy/funds/2007/index_en.htm  
• Proposta biex ji ġi stabbilit Ċentru ta’ Kontroll fuq il-Migra zzjoni Ewropea. L-adozzjoni 
għandha ssir fl-
2005. http://europa.eu.int/comm/justice_home/doc _centre/immigration/doc_immigration_in
tro_en.htm  
• Il-Green Paper dwar il-fu tur tan-Netwerk Ewropew g ħalMigrazzjoni, COM (2005) 606. 
Adottata fl-2005. http://www.european-migration-network.org/  
• Segwitu g ħall-Komunikazzjoni dwar “L-A ġenda Komuni g ħall-Integrazzjoni: Qafas g ħall-
Integrazzjoni ta’ Ċittadini ta’ Pajji żi Terzi fl-Unjoni Ewropea”, COM (2005) 389 
finali. http://europa.eu.int/comm/justice _home/funding/inti/funding_inti_en.htm  
http://europa.eu.int/eur-lex/lex/Le xUriServ/site/en/com/2005/com2005_0389en01.pdf  
• Il-Pjan ta' azzjoni kontra t-traffikar tal-bnedmin. Adozzjoni lejn tmiem l-
2005. http://europa.eu.int/comm/justice_home/fsj/c rime/trafficking/fsj_ crime_human_traffi
cking_en.htm  
4. U ŻU AĦJAR  TA'  RIŻORSI  NATURALI 
Għan ġenerali 
Tiġi salvagwardjata l-kapa ċità tad-dinja li tappo ġġa l-ħajja fid-diversità kollha tag ħha, jiġu 
rispettati l-limitazzjonijiet tar-ri żorsi naturali tal-pjaneta u ji ġu promossi l-produzzjoni u l-
konsum sostenibbli biex tinqata’ r-rabta be jn it-tkabbir ekonomi ku u d-degradazzjoni 
ambjentali.  
Oġġettivi u miri operattivi: 
• Intejbu l-produzzjoni tar-ri żorsi: niksbu aktar output minn kull unità ta’ ri żorsa użata u 
nnaqqsu l- ħsara ambjentali (emissjonijiet tossi ċi fl-arja, l-ilma u l- ħamrija kif ukoll l-
esplojtazzjoni żejda ta’ l-art u ri żorsi oħra) ikkaġunati minn kull unità  
• Intejbu l-kontroll u nevitaw l-isfruttar żejjed tar-ri żorsi naturali li ji ġġeddu bħal ma huma 
s-sajd, il-biodiversità, il-foresterija, l-ilma, l-arja, il- ħamrija u l-klima, ekosistemi marittimi 
li huma degradati ji ġu rrestawrati sa l-2015 bi qbil mal- Pjan ta' Implimentazzjoni ta’ 
Johannesburg li dwaru kien hemm ftehim fis-Summit Mondjali dwar Żvilupp Sostenibbli 
(WSSD - World Summit on Sustai nable Development) inklu ża l-kisba tar- Rendita 
Massima Sostenibbli fis-Sajd  sa l-2015 
 
MT 27   MT • Li nikkunsidraw kif nistg ħu nnaqsu l-konsum ta’ l-ener ġija fl-UE sa l-2020, fuq il-
potenzjal ta’ l-istima ta’ 20% fin-nefqa effika ċi biex niffrankaw f il-konsum ta’ l-ener ġija. 
Il-Kummissjoni ser tniedi diskussjoni dwar dan  
• 12% tal-konsum ta’ l-ener ġija minn sorsi li ji ġġeddu sa l-2010 
• 21% tal-konsum ta’ l-elettri ċità fl-UE-25 iridu jintla ħqu minn sorsi li ji ġġeddu sa l-2010. 
Dan jipprovdi l-ba żi għal miri indikattivi nazzjonali 
• Waqfien tat-telf ta’ biodiversità  fl-UE sa l-2010 u kontribuzzj oni effettiva biex titnaqqas 
b’mod sinifikanti r-rata dinjija ta t-telf tal-biodiversità sa l-2010 
• Implimentazzjoni u kontroll ta’ Natura 2000:  siti adottati sa l- 2006 (siti marittimi 2010); 
siti nnominati u ta ħt kontroll effettiv sa l-2010 (siti marittimi 2012)  
• Trażżin ta’ żvilupp teknolo ġiku lejn diżakkoppjazzjoni bejn tkabbir ekonomiku u 
pressjoni ambjentali 
Eżempji ta’ Azzjonijiet Ewlenin: G ħaddejjin u Ppjanati  
• Pjan ta’ azzjoni dwar teknolo ġiji ambjentali (ETAP - • Environmental technologies 
action plan), COM (2004) 38 finali. De finizzjoni tal-kundizzjonijiet biex ji ġu stabbiliti miri 
ta’ prestazzjoni ambjentali g ħal prodotti ewlenin, ma’ l-Is tati Membri u partijiet o ħra 
kkonċernati ewlenin sa l-2007. http://europa.eu.int/c omm/environment/etap/  
http://europa.eu.int/comm/environment/docum/9842sm.htm  
• Pjan ta’ Azzjoni g ħall-Produzzjoni u Konsum Sostenibbli. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-
2007. http://europa.eu.int/comm/environment/index_en.htm   
• Strateġija Tematika dwar l-u żu sostenibbli ta’ ri żorsi. Adottata f’Di ċembru 
2005. http://europa.eu.int/comm/environment/natres/  
• Strateġija Tematika dwar l-evitar u r-ri ċiklaġġ ta’ l-iskart Adottata f’Di ċembru 2005.  
 http://europa.eu.int/comm/e nvironment/waste/strategy.htm  
• Politika Integrata tal-Prodott (IPP - In tegrated Product Policy), segwitu g ħall- COM (2003) 
302.http://europa.eu.int/comm/environment/ipp/home.htm  
• Kuntratt pubbliku aktar ekolo ġiku li jinkludi direttiva proposta  dwar il-kuntr att pubbliku ta' 
vetturi li ma j ħammġux u li ma tantx ja ħlu enerġija maħsub lejn tmiem l-2005 u l-
eżaminazzjoni, ma' l-Istati Membri, dwar kif l-a ħjar nippromwovu kuntratt pubbliku aktar 
ekoloġiku g ħal gruppi ta’ prodotti ewlenin o ħra sa l-
2007 http://europa.eu.int/comm/environment/gpp/index.htm  
• Linji Gwida g ħall-Istrate ġija ta’ Żvilupp Rurali, linji gwida strate ġiċi, Strateġiji Nazzjonali 
u Programmi ta' Żvilupp Rurali g ħall-perijodu 2007 - 2013, COM (2005) 304.Adottata fl-
2005. http://europa.eu.int/comm/agriculture /capreform/rdguidelines/index_en.htm  
• Strateġija Tematika g ħall-Ħamrija. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-2006. 
http://europa.eu.int/comm/e nvironment/waste/strategy.htm  
http://europa.eu.int/c omm/environment/soil/  
 
MT 28   MT • Strateġija Tematika g ħat-tniġġis ta’ l-arja, COM (2005) 446 finali. Adottata f’Settembru 
2005.  
http://europa.eu.int/com m/environment/air/cafe/  
• Protezzjoni ta’ l-ambjent marittimu li tinkludi l-Istrate ġija Tematika g ħall-protezzjoni u l-
konservazzjoni ta’ l-ambjen t marittimu u azzjonijiet o ħra. Adottata 2005.  
http://europa.eu.int/comm/environment/water/marine.htm  
• Id-Direttiva Qafas ta’ l-UE dwar l-Ilma - il-kontroll integrat tal-ba ċini tax-xmajjar ta’ l-
Ewropa, l-implimentazzjoni tad-Direttiva 
2000/60/EC. http://europa.eu.int/comm/environmen t/water/water-frame work/index_en.html  
• L-Istrateġija Ewropea g ħall-Biodiversità. Adottata fl -1998. Komunikazzjoni dwar l-
istrateġija g ħall-biodiversità li g ħandha ti ġi adottata fl-2006. 
http://europa.eu.int/comm/environment/nat ure/nature_conserva tion/natura_2000_network/
managing_natura_2000/index_en.htm  
• Implimentazzjoni multilaterali tal-ftehimiet ambjentali. G ħaddej 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/environment/international_issues/agreements_en.htm  
• Green paper dwar l-affarijiet marittimi. L-adozzjoni g ħandha ssir fil-bidu ta’ l-2006.  
http://europa.eu.int/comm/fisheries/maritime/index_en.htm  
• Network Diplomatiku Ekolo ġiku (Green Diplomacy Network). G ħaddej 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/external_relations/env/  
• Pjan ta’ Azzjoni g ħall-Foresti. L-adozzjoni g ħandha ssir fl-
2006. http://europa.eu.int/comm/agriculture/index_en.htm  
5. NAG ĦMLU  T-TRASPORT  AKTAR  SOSTENIBBLI 
Għan ġenerali  
Naċċertaw li s-sistemi tat-trasport tag ħna jilħqu l-ħtiġijiet kemm ekonomi ċi kif ukoll dawk 
soċjali tas-so ċjetà filwaqt li n ċekknu l-impatti mhux mixtieqa fuq l-ekonomija, is-so ċjetà u l-
ambjent. 
Objettivi u miri operattivi: 
• Jitjieb il- kontroll tad-domanda  għat-trasport biex b’hekk ji ġu ridotti l-effetti negattivi tat-
tkabbir tat-trasport 
• Jintlaħqu livelli sostenibbli ta’ l-u żu ta’ l-ener ġija għat-trasport bi qbil ma’ setturi o ħra u 
jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet  ta' l-effett tas-serra tat-trasport  b’mod 
proporzjonat ma’ l-u żu ta’ l-ener ġija 
• Jitnaqqsu emissjonijiet mit-trasport li jni ġġżu għal livelli li jimminimalizzaw l-effetti 
fuq is-saħħa umana jew l-ambjent 
 
MT 29   MT • Jiġi aċċertat li l-medja l- ġdida tal-flotta tal-karozzi til ħaq emissjonijiet CO 2 ta’ 140g/km 
sa l-2008/09 u ta’ 120g/km sa l 2012, bħala parti minn sistema ta’ politika integrata. 
• Issir ħidma lejn l-introduzzjoni ta’ standards ta’ emissjoni ta’ l-Ewro V  għal vetturi 
zgħar u jiġi introdott l-Ewro VI g ħal vetturi kbar 
• Sa l-2010 irid ji ġi aċċertat li 5.75% tal-fjuwil u żat għat-trasport ikun bijofjuwils   
• Jitnaqqsu l-ħsejjes tat-trasport  kemm fis-sors kif ukoll permezz ta’ mi żuri ta’ 
mitigazzjoni biex ji ġi aċċertat li l-livelli globali ta’ esponiment jimminimizzaw l-impatti 
fuq is-saħħa 
• Tiżdied is-sigurtà fit-toroq  billi titjieb l-infras truttura tat-toroq, ji ġu inkoraġġati dawk li 
jużaw it-toroq biex ikun ak tar risponsabbli u billi l-vetturi jsiru aktar sikuri 
• Sa l-2010 jitnaqqsu bin-nofs l-imwiet ikka ġunati mit-trasport fit-toroq meta mqabblin 
ma l-2000 
• Sa l-2010 ji ġi mmodernizzat il-qafas ta' l-UE g ħas-servizz tat-trasport pubbliku g ħall-
passiġġieri biex ji ġu inkoraġġiti effiċenza u prestazzjoni a ħjar 
Eżempji ta’ Azzjonijiet Ewlenin: G ħaddejjin u Ppjanati  
• White paper “Politika Ewropea g ħat-trasport g ħall-2010: żmien li nidde ċiedu” u l-
evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, COM (2001) 
370.http://europa.eu.int/comm/energy_trans port/library/lb_texte_complet_en.pdf  
• L-istrateġija ta’ l-UE fuq l-emissjonijiet CO 2 minn vetturi żgħar. Komunikazzjoni dwar l-
istrateġija riveduta li g ħandha ti ġi adottata f’Settembru 
2006. http://europa.eu.int/comm/environment/co2/co2_home.htm  
• Nippromwovu l-u żu tal-bijofjuwils u fjuwils o ħra li jiġġeddu għat-trasport, Direttiva 
2003/30/EC.http://europa.eu.int/comm/ener gy/res/legislation/biofuels_en.htm  
http://europa.eu.int/comm/energy/res/le gislation/doc/biofuels/en_final.pdf   
• Trasport Urban Nadif. Civitas II imniedi fil-bidu ta’ l-2005.  
http://europa.eu.int/comm/energy_transport/en/cut_en.html  
http://www.civitas-initiative.org/main.phtml?lan=en  
• Strateġija Tematika g ħal Ambjent Urban. G ħandha tiġi adottata f’Jann ar 2006 - tinkludi 
miżuri dwar pjanijiet g ħal trasport urban 
sostenibbli. http://europa.eu.int/comm/envi ronment/urban/home_en.htm  
• Ħlas fuq l-infrastruttura tat-trasport. http://europa.eu.int/comm/transport/infr-
charging/charging_en.html  
• It-tielet pakkett tal-ferrovija biex jag ħmel il-ferrovija iktar attr ajenti, adottat fl-2004, 
jinkludi COM (2004) 140 
finali. http://europa.eu.int/comm/trans port/rail/package2003/new_en.htm  
 
MT 30   MT 6. IL- ĠLIEDA  KONTRA  L-FAQAR  GLOBALI  U L-PROMOZZJONI  TA’  L-
IŻVILUPP 
Għanijiet ġenerali 
Li nippromwovu b'mod attiv l-i żvilupp sostenibbli madwar id-dinja u ni żguraw li l-politika 
interna u esterna ta' l-Unjoni Ewropea hija konsistenti ma' l-i żvilupp globali sostenibbli u ma' 
l-impenji internazzjonali tag ħha 
Objettivi u miri operattivi: 
L-UE se timplimenta l-impenji tag ħha relatati mal-qafas internazzjonali g ħal żvilupp 
sostenibbli. Da n il-qafas huwa bba żat fuq is-Samit Dinji dwar l-I żvilupp Sostenibbli 
(Johannesburg), Il-Kunsens ta' Monterrey, ir-ri żultat tas-Samit Revizjoni tal-Millennju u tas-
Samit Dinji. 
L-UE se tag ħmel kontribuzzjoni sinifikattiva g ħal-Miri ta’ Żvilupp tal-Millennju sa l-2015. 
Dawn huma: 
• Li neqirdu l-faqar estrem u l- ġuħ  
• Li nnaqsu bin-nofs il-proporzjon ta’ nies li jg ħixu b’anqas minn dollaru kuljum 
• Li nnaqqsu bin-nofs il-pr oporzjon tan-nies li jbag ħtu l-ġuħ 
• Li nilħqu livell primarju ta’ edukazzjoni universali  
• Li niżguraw li s-subien u l-bniet kollha jlestu kors s ħiħ fl-iskola primarja 
• Li nippromwovu ugwaljanza bejn is-sessi u ting ħata s-setg ħa lin-nisa  
• Li neliminaw id-diskrepanza bejn is-s essi fl-edukazzjoni primarja u sekondarja 
preferibbilment sa l-2005, u fil-livelli kollha sa l-2015 
• Li nnaqsu l-imwiet tat- tfal  
• Li nnaqsu b’ żewġ terzi r-rata tal-mewt qalb it-tfal ta ħt il-ħames snin 
• Li ntejbu s-saħħa materna  
• Li nnaqqsu bi tlett kwarti il-p roporzjon ta’ l-imwiet materni 
• Li nissieltu kontra l-HIV/AIDS, il-malarja u mard ie ħor 
• Li nwaqqfu u nibdew inre ġġgħu lura t-tixrid tal-HIV/AIDS 
• Li nwaqqfu u nibdew inre ġġgħu lura l-okkorrenza tal-ma larja u mard ewlieni 
ieħor 
• Li niżguraw sostenibbiltà ambjentali   
 
MT 31   MT • Li nintegraw il-prin ċipji ta’ l-i żvilupp sostenibbli fil-politika u programmi tal-
pajjiżi; inreġġgħu lura t-telf ta’ ri żorsi ambjentali 
• Li nnaqqsu bin-nofs il-propor zjon ta’ nies li m’g ħandhomx a ċċess sostenibbli 
għall-ilma tax-xorb bla periklu 
• Li sa l-2020, nil ħqu titjib sinifikanti fil- ħajja ta’ mill-anqas 100 milljun persuna li 
jgħixu fil-bassifondi. 
• Li niżvillupaw sħubija globali  għall-iżvillupp li jkun jinkludi żviluppar iktar fil-fond ta’ 
sistema finanzjarja u g ħall-kummer ċ miftuħ. 
 
MT 32   MT Biex tilħaq dan kollu, l-UE se jkollha b'mod partikolari:  
1) iżżid il-volumi ta’ g ħajnuna ; 2) ittejjeb il-kwalità, il-koerenza u effettività ta’ l-
għajnuna tag ħha; 3) timplimenta l-istrateġija ta’ l-UE fl-Afrika ; 4) tippromwovi l-
Prevenzjoni ta’ Kunflitti ; 5) timplimenta l- Politika ta’ Żvilupp ta’ l-UE  - Konsensus 
Ewropew dwar l-I żvilupp; 6) ti żgura t -tmiem b'su ċċess ta' l-A ġenda ta' l-I żvilupp ta' Doha  
u l-kontribuzzjoni tag ħha lil MDGs u l-i żvilupp sostenibbli, 7) timplimenta l- GSP Plus , 8) 
taċċerta li l-ftehimiet kummer ċjali bilaterali jikkontribwixxu g ħall-iżvilupp sostenibbli , 9) 
tappoġġa l-iżvilupp sostenibbli globali  
L-azzjonijiet G ħaddejjin u Ppjanati  
• Taċċellera l-progress lejn kisb a ta’ l-MDGs, COM (2005) 132.  
http://europa.eu.int/comm/development/ body/communications/communications_en.htm  
• Strateġija ta’ l-UE g ħall-Affrika, COM (2005) 489.  
http://europa.eu.int/comm/development/body/co mmunications/docs/eu_strategy_for_africa
_12_10_2005_en.pdf#zoom=100  
• Iffinanzjar g ħall effettività ta’ l-I żvilupp u l-G ħajnuna, COM (2005) 
133.http://europa.eu.int/comm/developmen t/body/communications/docs/communication_1
33_en.pdf  
• Koerenza Politika g ħall-iżvilupp, COM (2005) 
134.http://europa.eu.int/comm/developmen t/body/communications/docs/communication_1
34_en.pdf  
• Kunsill għall-Affarijiet Ġenerali u r-Relazzjonijiet Barranin (GAERC - • General 
Affairs and External Relations Council) Konklu żjonijiet: Il-Politika g ħall-Iżvilupp ta’ l-
Unjoni Ewropea “Il-Konsensus Ewropew”, bba żżata fuq il-Komunikazzjoni COM (2005) 
311.http://europa.eu.int/comm/development/ body/development_policy_statement/index_en.  
• L-Aġenda ta’ I żvilupp ta’ Doha. G ħaddejja 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/trade/issues/newround/doha_da/index_en.htm  
• Ftehimiet kummer ċjali bilaterali u re ġjonali (bħall-Ftehimiet ta' S ħubija Ekonomika mal-
pajjiżi ta' l-ACP). G ħaddejin 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/development/body/cotonou/index_en.htm  
http://europa.eu.int/comm/trad e/issues/bilateral/index_en.htm  
• Trażżin ta’ l-azzjonijiet 
ta’globalizzazzjoni. http://europa.eu.int/comm/trade/issues/global/index_en.htm  
http://europa.eu.int/comm/trad e/issues/global/sia/index_en.htm  
http://europa.eu.int/comm/trad e/issues/globa l/csr/index_en.htm  
• Implimentazzjoni ta' l-impenji ta' l-UE ta ħt is-Samit Dinji dwar l-I żvilupp Sostenibbli, l-
Inizjatttiva dwar l-Ilma ta’ l- UE, Inizjatttiva dwar l-Ener ġija ta’ l-UE, pjan ta' 
implimentazzjoni ta' 10 snin dwarprattika internazzjonali ta’ produzzjoni u konsum 
sostenibbli. G ħaddejjin 
bħalissa. http://europa.eu.int/comm/environment/wssd/index_en.html  
 
MT 33   MT • Il-programm internazzjonali ta’ l-UE g ħall-Azzjoni biex nikkonf rontaw l-HIV/AIDS, it-
Tuberkolosi u l-Malarja, 2007, COM (2004) 
726.http://europa.eu.int/comm/development/ body/theme/human_social/pol_health3_en.ht
m 
 
MT 34   MT ANNESS 3  
 
IR-REVI ŻJONI TA’ L-2005 G ĦAL STRATE ĠIJA TA’ ŻVILUPP SOSTENIBBLI:   
RENDIKONT INIZJALI U ORJENTAZZJONIJIET FUTURI  
 
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U L-PARLAMENT 
EWROPEW{COM (2005) 37}  
 
MT 35   MT kelmtejn qabel 
L-iżvilupp sostenibbli huwa g ħan fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea, imma huwa wkoll sfida 
globali li jiffa ċċaw l-imsie ħba tagħna madwar id-dinja. Dan iqajjem mistoqsijiet dwar kif 
nistgħu nirrikon ċiljaw l-iżvilupp ekonomiku, il-koe żjoni soċjali, l-ekwità bejn it-tramuntana u 
n-nofsinhar u l-protezzjoni ta’ l-ambjent. L-importanza tieg ħu hi riflessa fit-Trattat ta’ l-UE u 
mqajjma fil-Kostituzzjoni, li tisfida lill-UE “biex ta ħdem għall-iżvilupp sostenibbli ta' l-
Ewropa bba żat fuq tkabbir ekonomiku bbilan ċjat u stabbilit fil-prez zijiet, ekonomija tas-suq 
soċjali b'kompettitività g ħolja, li timmira g ħal impjieg s ħiħ u progress so ċjali, u livell g ħoli ta' 
ħarsien u titjib tal-kwalità ta' l-ambjent”.  
Bil-bidliet demografi ċi mgħaġġlin, l-għexieren ta' snin li ġejjin se jpo ġġu pressjoni enormi u li 
dejjem tiżdied fuq ir-ri żorsi tad-dinja, kemm f’termini ta’ bidla klimatika, ri żorsi naturali, 
biodiversità, jew id-disparità fil- ġid bejn it-Tramuntana u n-Nofsinhar. Irridu nie ħdu azzjoni 
llum biex nippre żervaw għal għada l-ekwilibri delikati ekonomi ċi, soċjali u ambjentali li 
jmexxu l-globu.  
Il-futur ta’ l-Ewropa ji sta’ jintwera biss f’dan il-kuntest globali. L-UE di ġà għamlet sforzi 
sinifikanti biex tippromwovi l-i żvilupp sostenibbli f’darha u internazzjonalment. Billi tittie ħed 
strateġija pro-attiva, l-UE tista' tag ħmel mezz li l- ħtieġa għal ħarsien ambjentali u koe żjoni 
soċjali jsiru opportunitajiet g ħal innovazzjoni, tkabbir u xog ħol. Bir-revi żjoni ta’ l-istrate ġija 
għall-iżvilupp sostenibbli (SDS - sustainable development strategy) niftakru l-impenji tag ħna 
biex niddefinixxu a ħjar il-bidliet strutturali me ħtieġa fl-ekonomiji u s-so ċjetà tagħna, u 
nwaqqfu a ġenda pożittiva biex tmexxi dan il-pro ċess ta’ bidla lejn kwalità ta’ ħajja aħjar għal 
kulħadd. 
Biex nirrispondu g ħal din l-isfida, g ħandna bżonn azzjoni ko-ordinata u tmexxija b’sa ħħitha 
mill-Unjoni biex insawru soluzzjonijiet li jistg ħu jagħmlu differenza fit-tul g ħan-nies fl-
Ewropa u f’kull parti tad-dinja.  
Huwa għalhekk li fil-bidu tal-millennju l-Unjoni  Ewropea ikkommettiet lilha nnifisha g ħal 
aġenda serja g ħal tibdil, biex ti żgura li ħa nibdew na ħdmu kontra tendenzi ekonomi ċi, soċjali 
u ambjentali li mhumiex sostenibbli. Fl-2000 l-Istrate ġija ta’ Li żbona fasslet a ġenda 
ambizzjuża għal riformi ekonomi ċi u soċjali biex to ħloq ekonomija kompettitiva dinamika 
għall-aħħar ibbażata fuq l-g ħarfien. Fl-2001 ġiet imnedija Strate ġija wiesg ħa għal Żvilupp 
Sostenibbli mill-Kunsill Ewropew f’Gothe nburg u fl-2002 id-dimensjoni esterna tag ħha giet 
definita f’Bar ċellona, qabel is-Samit Dinji ta’ l-UN dwar l-I żvilupp Sostenibbli li se ħħ fis-sajf 
ta’ l-2002. Kull wie ħed minn dawn il-passi ġie akkumpanjat minn de ċiżjonijiet importanti u 
azzjoni biex jitwettqu l-impenji me ħuda. Madankollu, g ħadu ma deherx bi żżejjed progress; 
tendenzi mhux sostenibbli g ħad iridu jibdew jitmexxew lura u l-ishma internazzjonali 
għadhom għoljin.  
It-tlaqqigħ tal-bidu ta’ Kummissjoni ġdida flimkien mal-wasla ta’ Parlament Ewropew ġdid 
jipprovdi mument xieraq biex ji ġi kkunsidrat il-progress u li jsir sforz biex ji ġi aċċellerat il-
pass tal-bidla.  
L-ewwel passi di ġà saru. Meta pproponiet l-G ħanijiet Strate ġiċi għall-Unjoni g ħall-ħames 
snin li ġejjin, il-Kummissjoni affermat mill- ġdid l-impenn tag ħha lejn żvilupp sostenibbli. 
Għadha kif ipproponiet fl-e valwazzjoni ta’ nofs it- terminu ta’ l-Istrate ġija ta’ Liżbona, li ssir 
aġenda ġdida ta’ Li żbona dwar tkabbir u impjiegi; dan jippermettielna n ħaddmu magna iktar 
 
MT 36   MT dinamika ta’ l-ekonomija biex immexxu l-ambizzjonijiet iktar wiesa’ tag ħna soċjali u 
ambjentali. B’dan il-mod, Li żbona tibqa’ komponent essenzja li ta’ l-objettiv globali ta’ 
żvilupp sostenibbli kif definit fit-Trattat: Li  jtejjeb il-benessri u l-kundizzjonijiet ta’ l-g ħajxien 
b’mod sostenibbli kemm g ħall-ġenerazzjoni pre żenti kif ukoll g ħal dawk tal- ġejjieni. Kif 
affermat il-Kummissjoni fl-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu: “Kemm Li żbona kif ukoll l-
Istrateġija ta’ Żvilupp Sostenibbli jikko ntribwixxu biex nil ħqu dan il-g ħan. Peress li huma 
jsaħħu ‘l xulxin, jimmiraw azzjonijiet kumplimentari, ju żaw firxa ta’ strumenti u jipprodu ċu r-
riżultati tagħhom fi żmien differenti.” 
Barra minn hekk, l-evalwazzjoni ta’ l-istrate ġija ta’ Liżbona hi akkumpanjata mit-twaqqif li 
sar illum ukoll ta’ A ġenda Soċjali ta’ l-UE a ġġornata mill-Kummissjoni; A ġenda li turi l-
politika li tista’ tg ħin biex tiżgura kontinent iktar koe żiv u l-iżvilupp iktar fil-fond tal-mudell 
soċjali tagħna bħala risposta g ħat-tendenzi li mhumiex sost enibbli. B’dan il-mod, l-A ġenda 
Soċjali tagħna qed tikkontribwixxi g ħall-għan ta’ żvilupp sostenibbli. 
Din il-Komunikazzjoni tirrappre żenta l-ewwel pass tal-Kummissjoni biex tirrevedi l-
Istrateġija ta’ l-Iżvilupp Sostenibbli fl-2005. Dan ir-rappor t jipprovdi valutazz joni inizjali tal-
progress mil ħuq mill-2001 u jispjega numru ta’ orjentazjonjiet futuri, li jistg ħu jiggwidaw ir-
reviżjoni ta’ l-Istrate ġija ta’ l-I żvilupp Sostenibbli li se jkun ippre żentat f’Komunikazzjoni 
separata lill-Parlament u l-K unsill Ewropew aktar tard din is-sena. Din il-Komunikazzjoni 
tkompli fuq id-dibattitu tas-sena l-o ħra, inkluża l-opinjoni tal-Kumitat So ċjali u Ekonomiku 
Ewropew f’April li g ħadda u fuq ir-ri żultati ta’ konsultazzjoni pubblika mnedijien mill-
Kummissjoni f’Ottubru li g ħadda12 
L-Unjoni Ewropea g ħandha viżjoni wiesg ħa u fit-tul dwar il-futur tag ħha. Aħna nemmnu fis-
saħħa u l-valuri reali ta' mudell ta’ Ewropa dinamika. A ħna se niżguraw li ħtiġijiet tal-
ġenerazzjonijiet kemm pre żenti kif ukoll tal-futur ji ġu milħuqa. Dan l-g ħan fundamentali se 
joħroġ f'kull politika ta' l-Unjoni. L-i żvilupp sostenibbli jin ħtieġ azzjoni issa. L-Unjoni 
Ewropea g ħandha l-kapa ċità, il-kompetenza u l-kreattività biex twettaq il-bidliet me ħtieġa. 
Kemm l-Ewropej kif ukoll i ċ-ċittadini l-o ħra tad-dinja jistg ħu jorbtu fuq l-impenn ta’ l-Unjoni 
li tiżgura futur sostenibbli g ħal kulħadd. 
                                                 
12 Tifsira fil-qosor iktar iddettaljata tar-ri żultat ta’ dawn l-e żerċizzji jista’ jinstab fl-1 u t-2 Parti tad-
dokument ta ħidma ta’ l-istaff tal-Kummissjoni, SEC(2005) 225. Ir-rapport s ħiħ tal-Kummissjoni dwar 
ir-riżultati tal-konsulta se jkunu jinstabu dalwaqt fuq : 
http://europa.eu.int/comm/sustainable/pages/review_en.htm  
 
MT 37   MT Parti I Żvilupp Sostenibbli - X’jnvolvi?  
1. I NTRODUZZJONI  
Żvilupp Sostenibbli  - Il-ħtiġijiet tal-ġenerazzjoni attwali ji ġu indirizzati ming ħajr ma tkun 
kompromessa l-abilità tal- ġenerazzjonijiet tal- ġejjieni biex jil ħqu l-ħtiġijiet tagħhom - huwa 
għan fundamentali fit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea13 u l-Kostituzzjoni. Huwa kun ċett 
globali li jssejjes il-politika kollha ta’ l-Unjoni, azzjonijiet u strate ġiji u li jirrekjedi li l-
politika ekonomika, ambjentali u so ċjali titfassal u ti ġi implimentata b’mod li jsa ħħaħ liż-
żewġ bnadi.  
F’dinja li qed issir dejjem  iktar globalizzata, hemm b żonn ta’ tmexxija politika ċara biex 
tippromwovi mudell dinamiku ta’ l-Ewropa  għal-lum u g ħall-futur. Il-Kummissjoni hija 
ferm impennjata g ħal żvilupp sostenibbli u trid twettaq a ġenda pożittiva għal tibdil. Il-futur 
tagħna fl-Ewropa u fid-dinja jirrikjedi vi żjoni fit-tul u azzjoni fuq firxa wiesg ħa ta’ politika. 
Il-Kummissjoni hija konvi nta li rridu ntejbu l- ġid, is-solidarjetà u s- sigurtà sabiex inwasslu 
kwalità ta’ ħajja aħjar għalina u għall-ġenerazzjonijiet li ġejjin. Irridu iktar impjiegi u rridu 
nikbru, irridu wkoll ambjent iktar nadif u b’sa ħħtu. Għandna bżonn soċjetà iktar koe żiva fejn 
il-ġid u l-opportunità ikunu maqsumin ma’ l-Un joni Ewropea kollha u lilhinn. Irridu iktar 
innovazzjoni, ri ċerka u edukazzjoni. Irridu nil ħqu r-responsabbiltajiet u l-impenji globali 
tagħna. Il-ġid u l-kwalità ta’ ħajja tal-futur tag ħna jkun jiddependi fuq il-kapa ċità u l-impenn 
tagħna lejn bidliet fix-xejriet ta’ produzzjoni u konsum u li nifirdu t-tkabbir ekonomiku mid-
degradazzjoni ambjentali.  
L-azzjoni dwar dawn il-kwistjonijiet ma tistax issi r biss fl-Unjoni. Is-sostenibbiltà tibqa’ sfida 
globali. Min ħabba f’hekk huwa essenzjali li nuru tm exxija Ewropea matul binarji interni u 
esterni fl-istess ħin. Dan jirrikjedi metodu integrat u jirr ifletti l-fatt li bil-globalizzazzjoni u l-
interdipendenza li dejjem tikber bejn  il-kwistjonijiet, l-UE tista' ta ħdem b'mod s ħiħ biss fuq il-
prijoritajiet interni jekk jirnexxilha ta ħdem fix-xena dinjijja, fl-istess ħin. Bl-istess mod, il-
kapaċità ta’ l-UE li tirrifletti l-impenji fil-politika kollha tag ħha hija kru ċjali jekk il-kliem se 
jsir fatti. Trid i żżomm il- kredibilità b ħala mexxej dinji fil-qasam ta’ l-i żvilupp sostenibbli.  
Filwaqt li l-mandat tal-Kummissjoni jkompli sa l-a ħħar ta’ l-2009, g ħandha obligazzjoni ċara 
li tħares lil hinn minn dik id-data fit-tfassil tal-politika. Jekk irridu nil ħqu l-miri futuri tag ħna, 
ma nistgħux nistennew s’g ħada; irrid nie ħdu azzjoni llum. Biex nirrealizzaw il-vi żjoni fit-tul 
irid ikollna objettivi konkreti biex immexxu t-tendenzi fit-tul kif ukoll mekkani żmi li jilħqu l-
għanijiet. Irridu nibdew issa . Din il-Kummissjoni di ġà kkonfermat ir-relevanza ta’ l-objettivi 
strateġiċi ewlenin tag ħha ta’ ġid, solidarjetà, u sigurtà g ħal żvilupp sostenibbli14  
L-ewwel darba li l-UE spjegat l-impenn tag ħha għal żvilupp sostenibbli kien f' Ġunju 2001. 
F’dak iż-żmien il-Kunsill Ewropew ta’ Gothenburg  adotta l-Istrate ġija ta’ Żvilupp 
Sostenibbli (SDS - Sustainable Deve lopment Strategy) ta’ l-UE fuq il-ba żi ta’ 
Komunikazzjoni tal-Kummissjoni . Fl-2002, il-Kummissjoni ppre żentat it-tieni 
Komunikazzjoni15 li tiffoka fuq id-dimensjoni esterna ta’ żvilupp sostenibbli, li kienet 
                                                 
13 Art. 2 tat-Trattat dw ar l-Unjoni Ewropea. 
14 COM(2005) 12, tat-26.1.2005 . “G ħanijiet strate ġiċi 2005-2009 - Ewropa 2010: S ħubija għal tiġdid 
Ewropew: Ġid, Solidarjetà u Sigurtà". 
15 COM(2002) 82, tat-13.2.2002: “Lejn s ħubija globali g ħal żvilupp sostenibbli”. 
 
MT 38   MT approvata mill-Kunsill Ewropew f’Barċellona . Dawn id-dokumenti flimkien jiffurmaw il-
bażi ta’ l-Istrate ġija komprensiva ta’ Żvilupp Sostenibbli ta’ l-UE . Il-Kummissjoni impenjat 
ruħha biex tevalwa l-Istrate ġija fil-bidu ta’ kull terminu ta’ mandat ġdid tal-Kummissjoni. 
Dan isir matul l-2005 fuq il-ba żi ta’ l-esperjenza ta’ l-a ħħar erba’ snin.  
L-Istrateġija riveduta g ħal Żvilupp Sostenibbli tkun te ħtieġ li tadotta metodu iktar miftu ħ li 
jenfasizza it-tibdil strutturali li te ħtieġ l-ekonomija biex timxi lejn xejriet ta’ produzzjoni u 
konsum aktar sostenibbli u biex tkopri tendenzi li mhumiex sostenibbli. B’tis ħiħ mill-ġdid tal-
metodu ġdid tat-tfassil tal-politika, l-Istrate ġija riveduta tafferma mill- ġdid l-appro ċċ tri-
dimensjonali tag ħha kif ukoll ti żgura l-inte grazzjoni s ħiħa u tisħiħ ta’ aspetti esterni ta’ l-
iżvilupp sostenibbli. Barra minn hekk, tikkonferma l-impenn mag ħmul fil-proposta dwar il-
perspettivi finanz jari 2007-2013 li l-i żvilupp sostenibbli jrid ikun il-prin ċipju gwida g ħall-
politika ta' l-UE.  
2. L- APPROĊĊ TA’ L-UNJONI EWROPEA FL -IŻVILUPP SOSTENIBBLI . 
L-Istrateġija għall-Iżvilupp Sostenibbli g ħandha dawn il-komponenti li ġejjin:  
L-ewwell nett, tispjega vi żjoni wiesg ħa ta’ x’inhu sostenibbli. Il-messa ġġ bażiku ta’ l-
istrateġija huwa li fl-a ħħar mill-aħħar, id-dimensjonijiet ta’ sostenibbiltà ekonomi ċi, soċjali u 
ambjentali iridu jimxu id f'id u jsa ħħu ‘l xulxin: “L-iżvilupp sostenibbli joffri lill-Unjoni 
Ewropea vi żjoni fit-tul po żittiva ta’ so ċjetà li hija iktar g ħanja u ġusta, u li tipprometti 
ambjent aktar nadif, sigur u b’sa ħħtu - soċjetà li twassal kwalità ta’ ħajja aħjar għalina, 
għat-tfal tag ħna, u għat-tfal tat-tfal”16 Huwa kru ċjali li nifhmu l-importanza ta’ l-
interrelazzjonijiet bejn dawn it-tlitt pilastri ta’ l-i żvilupp sostenibbli.  
It-tieni, u forsi l-iktar parti ambizzju ża ta' l-istrate ġija, tipprova ttejjeb il-mod li bih infasslu l-
politika, b'attenzjoni fuq it-titj ib fil-koerenza politika u li tnebba ħ lin-nies dwar kompromess 
possibli bejn g ħanijiet kontradittorji’biex ikunu jistg ħu jittieħdu deċizjonijiet politi ċi infurmati. 
Dan jimplika e żaminazzjoni bir-reqqa ta' l-effetti s ħaħ tagħhom, inklu żi dawk ta' non-azzjoni 
l-aktar permezz ta’ evalwazzjoni ta’ impatt bikri, u li jinbag ħtu s-sinjali xierqa lis-suq billi 
jġibu l-prezzijiet tajbin. Tirrikje di wkoll li dawk li jfasslu l- politika fl-UE jiftakru fil-kuntest 
globali u jippromwovu b’mod attiv il-konsistenza be jn il-politika interna u dik esterna. Barra 
minn hekk, titlob ukoll invest iment fix-xjenza u t-teknolo ġija biex tappo ġġa l-aġġustamenti 
meħtieġa għal żvilupp sostenibbli. Fl-a ħħar, il-metodu l- ġdid ta’ tfassil ta’ politika jinsisti fuq 
it-titjib fil-komunikazzjoni u l-mobilizzar ta ċ-ċittadini u n-negozji. 
It-tielet nett, tindirizza numru limitat ta’ tendenzi li ovvjament mhumiex sostenibbli , bħal 
kwistjonijiet tal-bidla klimatika u l-u żu ta’ ener ġija, theddid g ħas-saħħa pubblika, faqar u 
esklużjoni soċjali, soċjetajiet li qed jixjie ħu, kontroll tar-ri żorsi naturali, u l-u żu ta' l-art u 
trasport. 
Fl-aħħar, id-dimensjoni globali tespandi dwar xi w ħud mill-għanijiet internazzjonali u tiffoka 
fuq l-objettivi ta' priorità li ġew identifikati fil-kontribuzzjoni ta ’ l-UE lis-Samit Dinji dwar l-
Iżvilupp Sostenibbli (WSSD - World Summit on Sustainable Development). Dawn qeg ħdin 
jisfruttaw il-globalizzazz joni, jinnegozjaw g ħal żvilupp sostenibbli, ji ġġieldu l-faqar, żvilupp 
                                                 
16 COM(2001) 264 “ Ewropa Sostenibbli g ħal Dinja A ħjar: Strate ġija mill-Unjoni Ewropea g ħal Żvilupp 
Sostenibbli”, p. 2. 
 
MT 39   MT soċjali, kontroll sost enibbli tar-ri żorsi naturali u ambjentali, itejbu l-koerenza tal-politika ta' l-
Unjoni Ewropea, iggvernar a ħjar f'kull livell u jiffinanzjaw l-i żvilupp sostenibbli.  
3. R EVIŻJONI , GĦALIEX ? 
Il-Kummissjoni hija di ġà impenjata biex tevalwa l-istrate ġija fil-bidu ta’ kull mandat ġdid tal-
Kummissjoni. Dan ġie milquh mill-Kunsill Ewropew, l-aktar ri ċenti f’Ġunju u Novembru ta’ 
l-2004. Barra minn hekk, numru ta’ żviluppi jkomplu jenfassizaw il- ħtieġa għal evalwazzjoni 
bħalissa: 
• It-tendenzi mhux sostenibbli li sejrin g ħall-agħar, speċjalment il-pressjoni dejjem tikber 
fuq ir-riżorsi naturali, il-biodiversità u l-klima kif ukoll l-inugwaljanza persistenti u l-faqar 
u l-isfidi ekonomi ċi u soċjali dejjem ji żdiedu min ħabba popolazzjoni li qed tixjie ħ; 
• In-nuqqas fil-prestazzjoni ekonomika ta’ l-Ew ropa flimkien ma' pr essjonijiet kompetittivi 
ġodda ikkaw żati mill-globalizzazzjoni kontinwa u l-emer ġenza ta’ pajji żi li ġew 
industrijalizzati dan l-a ħħar (bħaċ-Ċina, l-Indja u l-Bra żil), li qed jippuntaw lejn 
kompetizzjoni ekonomika u possibbilment tibdilie t fl-istrutturi nazzjonali ta' produzzjoni, li 
għandhom implikazzjonijiet g ħal żvilupp sostenibbli fuq livell globali; 
• Impenji u negozjati internazzjonali ġodda li kollha kemm huma g ħandhom il-potenzjal 
jikkontribwixxu g ħal żvilupp sostenibbli globali jridu ji ġu mqabblin ma’ sforzi ta' 
implimentazzjoni akbar (b ħall-Aġenda ta' Żvilupp ta' Doha tal-WTO, il-pjan ta’ 
implimentazzjoni ta’ Johannesburg de ċiż fil-WSSD, l-impenji ta’ Monterrey dwar l-
iffinanzjar ta’ l-i żvilupp u l-G ħanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju ); 
• theddid ġdid fis-sigurtà, b ħat-terroriżmu (l-attakki tal-11 ta ’ Settembru 2001 u tal-11 ta’ 
Marzu 2004), kri żijiet naturali (g ħargħar) u biżgħat għas-saħħa (per eżempju s-SARS) 
wasslu lejn sens akbar ta’ vul nerabbiltà. Barra minn hekk, hemm g ħarfien ġdid li dejjem 
qed jikber g ħall-ħtieġa li tittieħed azzjoni kontra l-kriminalità organizzata, il-korruzzjoni u 
r-razziżmu; 
• Fl-aħħarnett, r-revi żjoni għandha tie ħu in kunsiderazzjoni t-tkabbir ta' l-Unjoni Ewropea 
għal 25 Stat Membru, id-definizzjoni ta' strate ġiji nazzjonali g ħal żvilupp sostenibbli 
f’ħafna mill-Istati Membri u l-involviment  akbar ta’ l-awtori tajiet lokali u re ġjunali. 
4. I NQISU L -POGRESS  
Filwaqt li sar xi progress fl-implimentazzjoni ta’ l-istrate ġija u li wie ħed ma jistax jistenna 
riżultati immedjati, huwa ċar li għad hemm ħafna xi jsir. Ftit hemm sinjali li jindikaw li l-
maġġor parti tat-theddid lill-i żvilupp sostenibbli tre ġġgħu lura. Dawn jirrikjedu attenzjoni 
 
MT 40   MT kontinwa u ur ġenti. Filwaqt li spjegazzjoni iktar dettal jata tal-progress tinstab fid-dokument 
ta’ ħidma ta’ l-istaf tal-Kummissjoni17, numru ta’ żviluppi importanti jistg ħu jiġu enfasizzati.  
- Nibdlu l-mod kif infasslu l-politika. Mill-2001 ġiet introdotta “sistema ġdida ta’ 
tfassil tal-politika” biex i ġġib il-politika iktar koerenti u to ħloq kundizzjonijiet xierqa biex 
tippromwovi l-i żvilupp sostenibbli.  
                                                 
17 SEC(2005) 225. 
 
MT 41   MT Intejbu l-koerenza politika  
L-integrazzjoni ta’ numru ta’ prin ċipji orizzontali ta’ Trattati f il-politika kollha ta’ l-UE hija 
għan ċentrali. E żempju ta’ azzjoni ta’ l-UE g ħal dan il-g ħan huwa l-pro ċess ta' Cardiff 
(“Cardiff process”), li jippr omwovi l-integrazzjoni tat-t ħassib ambjentali f'politika settorali. 
Madankollu, rendikont inizzjali fl-2004 tal-pro ċess ta’ Cardiff juri li s’issa l-progress kien 
limitat.  
Mekkaniżmu ġdid biex jivvaluta l-impatt ġie introdott fil-Ku mmissjoni fl-2003 b ħala wieħed 
mill-istrumenti biex jg ħinu fit-titjib ta’ politika koerenti. Huwa ddisinjat biex jivvaluta l-
impatti ekonomi ċi, ambjentali u so ċjali tal-proposti politi ċi ewlenin b’mod integrat u li 
jagħmel il-kompromessi bejn g ħanijiet kompetenti aktar espli ċiti. S’issa, il-Kummissjoni 
pprovdiet ‘il fuq minn 50 Valutazzjoni ta' l-Im patt fuq firxa kbira ta’ politika minn proposti 
dwar id-Direttiva tar-Riassigurazzjon i sa l-orjentazzjonijiet politi ċi dwar l-Organizzazzjoni 
tas-Suq Komuni taz-Zokkor , u l-finanzjament tan- Natura 2000. Fuq in-na ħa esterna, studji ta’ 
impatt fuq is-sostenibbiltà ġew mibdija fin-negozjati kummer ċjali ewlenin kollha.  
Żviluppar tal-metodu miftu ħ ta' kooperazzjoni  
Il-metodu miftu ħ ta' kooperazzjoni jista’ jkun strument qawwi biex jippromwovi l-iskambjar 
ta’ prattiċi tajbin, jinvolvi u jim mobilizza l-partijiet kkon ċernati u jag ħmel pressjoni fuq l-
Stati Membri biex jadottaw metodu aktar strate ġiku u integrat u jipprovdu politika aktar 
effiċenti. Għanijiet komuni u in dikaturi komuni ġew, per e żempju, miftehma mill-
Kummissjoni u l-Is tati Membri fl-oqsma ta’ l-inklu żjoni soċjali u l-pensjoni jiet. Il-parti l-
kbira ta’ l-Istati Membri g ħamlu miri kwantitattivi g ħat-tnaqqis fil-faqar u l-esklu żjoni soċjali.  
Inġibu l-prezzijiet u l-in ċentivi tajbin  
Naċċertaw li l-prezzijiet tas-sw ieq jirrifflettu l-valur ve ru ta’ l-attiv itajiet ekonomi ċi fis-
soċjetà. Dan g ħandu jinkora ġġixxi bidliet fix-xejriet tal-pr oduzzjoni u tal-konsum. Sabiex dan 
jintlaħaq, għodod ibba żati fuq is-suq b ħal taxxi ambjentali, skemi ta’ negozjar fl-emissjonijiet 
u sussidji jistg ħu jikkumplimentaw b'mod effettiv il-mi żuri regolatorji tradizzjonali. F’dan il-
qasam, sar progress fil-livell ta’ l-UE f’dawn l-a ħħar snin, imma t-te ħid ta’ deċiżjonijiet xorta 
jkun diffi ċli kultant, b’mod partikolari fejn tid ħol it-tassazzjoni min ħabba l-ħtieġa tal-
unanimità fil-Kunsill. E żempji fejn l-UE g ħamlet użu mill-għodod ibba żati fuq is-suq 
jinkludu d-Direttiva dwar it-Taxxa fuq l-Ener ġija fl-2003, li testendi s-sistema tal-Komunità 
tar-rati minimi tat-taxxa minn żjut minerali g ħal prodotti o ħra ta' l-ener ġija, u l-iskema ta’ 
skambju ta' kwoti ta’ emissjonijiet ta ’ gassijiet b’effett ta’ serra, li ilha tit ħaddem mill-2005 
bħala għajnuna biex jintla ħqu il-miri ta' riduzzjoni ta' Kyoto.  
Ninvestu fix-xjenza u t-teknolo ġija  
Avvanzi fl-g ħarfien u l-progress teknolo ġiku huma importanti biex jintla ħaq bilanċ bejn it-
tkabbir ekonomiku u s-sostenibbiltà so ċjali u ambjentali. Hemm ħafna siner ġiji x’nisfruttaw 
bejn innovazzjoni fil-kwalità u l-prestazzjoni u innovazzjoni sabiex jittejbu kemm jista' jkun l-
użu ta’ l-ener ġija, l-ilma u s-sigurtà. Aktar magni g ħall-effiċenza ta’ l-ener ġija, per eżempju, 
b’konsum anqas ta’ ri żorsi naturali li jwasslu g ħal anqas emissjonijiet. Investimenti 
f’teknoloġiji ġodda joħolqu wkoll impjiegi u tkabbir. L- azzjoni ta’ l-UE f’dan il-qasam 
tinkludi l-attivitajiet ta’ żvilupp sostenibbli tal-Programm tas-Sitt Qafas g ħar-Riċerka u l-
Iżvilupp tat-Teknolo ġija. Il-Pjan ta’ Azzjoni g ħat-Teknolo ġiji Ambjentali tippromwovi 
strutturi teknolo ġiċi dwar l-idro ġenu u ċelluli tal-fjuwil, fotovoltajku, kimika sostenibbli, il-
 
MT 42   MT provvista ta' l-ilma u s-sanità. L-UE qieg ħda tistimola wkoll l-u żu ta’ teknolo ġiji li għandhom 
impatt fuq is-sistemi so ċjali tagħna, per eżemju, sistemi tal-kura tas-sa ħħa18. 
Nikkomunikaw u nimmobilizzaw i ċ-ċittadini u n-negozji  
Is-soċjeta ċivili u s-settur privat g ħandhom parti importati fl-i żvilupp sostenibbli. Saru ħafna 
inizzjattivi fuq il-livell ta’ l-UE biex jinkora ġġixxu l-involviment attiv ta’ dawn il-gruppi, u 
biex jitjieb il-pro ċess ta’ konsultazzjoni u l-mob ilizzazzjoni ta’ partijiet ikkon ċernati. Fost 
affarijiet o ħra, il-Kummissjoni adottat standards minimi g ħall-konsultazzjoni mal-partijiet 
ikkonċernati u tejbet l-info rmazzjoni dwar il-parte ċipazzjoni fit-te ħid ta' de ċiżjonijiet 
ambjentali. Ħadet ukoll inizjattivi varji biex tippromw ovi r-Responsabilità So ċjali 
Korporattiva.  
- Tendenzi mhux sostenibbli 
Tibdil klimatiku u ener ġija nadifa 
Fl-aħħar 100 sena t-temperatura ta' l-Ewropa g ħoliet aktar malajr mill-medja globali (0.95°C 
fl-Ewropa meta mqabbla ma ż-0.7°C globali); 8 minn kull 9 gla ċiera qed jirtiraw b’mod 
estensiv; avvenimenti ta’ temp estrem - b ħal nixfa, is-s ħanat u għargħar - żdiedu19 Biex 
inżommu ż-żieda tat-temperatura globali ta ħt il-livell li probabbilment isir perikolu ż irridu 
qtugħ globali qawwi fl-emissjonijiet tal-gassijiet ta' l-effett tas-serra. Ċertu stimi ta’ dannu 
kkawżat minn avvenimenti estremi fl-2002 jindikaw telf ta’ €25 billjun20 Provista ta’ ener ġija 
affidabbli u bi prezz tajjeb mhix xi ħaġa komuni f'dinja li qed ti żviluppa, fejn ‘il fuq minn 2 
billjun persuna tiddependi fuq il-biomassa (injam, skart, e ċċ.) bħala s-sors ewlieni ta’ ener ġija 
u 1.6 billjun m’g ħandomx a ċċess għall-elettriku. 
Il-Programm Ewropew g ħall-Bidla Klimatika (ECCP - The European Climate Change 
Programme) serva ta’ vettura  ewlenija biex tittie ħed azzjoni kontra t-tibdil klimatiku fl-
Ewropa. Dan ikopri inizzjattivi ta’ ener ġija u l-iskema g ħall-iskambju ta’ kwoti ta’ 
emissjonijiet ta’ gassijiet serra li ġiet imniedija dan l-a ħħar madwar l-UE u li bdiet topera fl-1 
ta' Jannar 2005. L-UE qed tippromwovi wkoll numru ta’ mi żuri li jikkontribwixxu g ħall-
kontroll tal-bdil klimatiku permezz ta’ Fondi Re ġjonali. Madankollu, filwaqt li d-data 
disponibbli l-aktar ri ċenti qed turi li sal-2002 l-UE- 15 kienu naqqsu l-emissjonijiet tal-
gassijiet serra bi 2.9% mill-livelli ta’ l-1990, g ħad irid isir ħafna aktar sabiex tintla ħaq il-mira 
fil-Protokoll ta’ Kyoto li jg ħid li jrid ikun hemm tnaqqis ta' 8% mill-livelli ta' l-1990 waqt il-
perijodu 2008-2012. Internazzjonalmen t, l-UE kellha wkoll sehem prin ċipali fil-promozzjoni 
tar-ratifika ta’ Kyoto u fl-implimentar ta' l-impenji li saru fis-Samit Dinji dwar l-I żvilupp 
Sostenibbli (WSSD) f'Johannesburg fl-2002. F’ dan ir-rigward l-UE rrakkomandat l-u żu dinji 
ta' enerġiji li jiġġeddu, permezz tal-Koalizzjoni dwar l-Ener ġija li Tiġġedded ta' Johannesburg. 
L-Inizjattiva ta’ l-Ener ġija ta’ l-UE hija kontribbwizzjoni  lil WSSD, u tipprova ttejjeb l-a ċċess 
għal servizzi xierqa, sostenibbli u g ħall-but ta’ kul ħadd f’żoni rurali, peri-urbani u urbani.  
Fl-Ewropa, qed isir impenn mill- ġdid sabiex ise ħħ progress ta' veru fuq l-effi ċjenza ta' l-
enerġija permezz ta' l-Inizjattiva g ħall-Effiċjenza ta' l-Ener ġija.  
                                                 
18 Ara per e żempju il-pjan ta’ azzjoni tas-sa ħħa li ġie adottat dan l-a ħħar: nagħmlu l-kura tas-sa ħħa aħjar 
għaċ-ċittadini Ewropej - pjan ta' azzjoni g ħal żona Ewropea ta' sa ħħa-e, COM(2004) 356. 
19 Rapport ta’ l-EEA “Impatti tat-tibd il tal-klima fl-Ewropa”, Awissu 2004. 
20 Munich Re, dipartiment ta’ ri ċerka tar-riskji Ġeo; Jannar 2004. 
 
MT 43   MT Saħħa pubblika 
It-theddid fis-sa ħħa pubblika fl-UE kompla ji żdied mill-2001. Mard relatat ma’ stil ta’ ħajja u 
mard kroniku żdied malajr madwar id-dinja u l-obe żità għamlet żviluppi allarmanti (10-40% 
żieda matul l-a ħħar għaxar snin f’ ħafna mill-pajji żi ta’ l-UE). L-epidemija tal-HIV/AIDS 
globalment le ħqet l-ogħla livell ta’ infezzjonijet (39.4 m illjun) u l-proporzjon ta’ rapporti 
ġodda ta’ infezzjonijiet tal-HIV aktar minn irdup pjat fl-Ewropa mill-1996. Kuntatt u mobilità 
akbar madwar il-globu kabbru l-impatt ta' theddid fis-sa ħħa permezz ta’ mard infettiv b ħall-
influwenza tat-tjur u s-SARS. Element ie ħor ġdid huwa l-Bioterrori żmu. F’pajji żi li qed 
jiżvilluppaw, ċerti kisbiet ’l-quddiem li saru dan l-a ħħar fis-saħħa u l-iżvilupp reġgħu mxew 
lura u l-firxa ta’ mard li jittie ħed ewlieni hija theddida serja g ħall-iżvilupp tal- ġejjieni 
tagħhom.  
L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Sa ħħa (WHO) g ħandha stimi li kull sena ambjenti ħżiena għas-
saħħa jikkaġunaw l-mewt ta’ ‘l fuq minn 5 miljun tifel u tifla madwar id-dinja. E żempji ta’ 
miżuri politiċi meħudin mill-2001 jinkludu l-iffinanzjar ta’ ri ċerka tal-ġenomi biex ni ġġieldu 
kontra r-re żistenza lejn l-antibioti ċi; it-twaqqif ta’ sorveljanza ta’ l-UE kon ġunta u netwerks 
ta’ avviż bikri dwar mard li jittie ħed; l-adozzjoni ta’ proposta g ħal-qafas regolatorju ġdid ta’ l-
UE għal kimiċi (REACH); l-adozzjoni ta’ Pjan ta’ l-Azzjoni tas-Sa ħħa u Ambjent Ewropew 
2004-2010; u t-twaqqif ta ’ Awtorità Ewropea g ħas-sigurtà ta’ l-ikel (EFSA - European Food 
Safety Authority) u Ċentru Ewropew g ħal Mard li Jittie ħed (ECDC - European Centre on 
Communicable Diseases). 
Internazzjonalment, l-iffinanzjar ta’ l-UE biex tikkombatti mard b ħall-HIV/AIDS, it-
Tuberkolo żi u l-malarja żdied b'mod sostanzjali. Saru w koll kontribuzzjonijiet biex jitnaqqas 
il-prezz ta’ prodotti farma ċewtiċi essenzjali fil-pajji żi li qed jiżvilluppaw.   
Il-faqar u l-esklu żjoni soċjali 
Il-faqar u l-esklu żjoni soċjali jirrappre żentaw problema li qed tikber. Fl-UE, madwar 15% tal-
popolazzjoni tg ħix fir-riskju tal-faqar. Is-sitwazzjoni f’ ċertu Stati Membri ġodda hija 
partikolarment tat-t ħassib. Tendenzi o ħra ta’ l-inkwiet huma t-tixrid tal-faqar u eslu żjoni minn 
ġenerazzjoni g ħall-oħra u t-toqol sproporzj onat li jridu jerfg ħu ċertu partijiet tal-popolazzjoni 
(eż. dawk bla xog ħol, ġenituri single , nies b’di żabbiltà, minoritajiet etni ċi). Globalment, 2.8 
billjun mill-popolazzjoni ta’ 6 billjun ru ħ tad-dinja jg ħixu b’inqas minn € 2 kuljum.  
L-Istati Membri ta’ l-UE qablu li g ħandhom jikkoordinaw il-politika tag ħhom biex jissieltu 
kontra l-faqar u l-esklu żjoni soċjali b’objettivi komuni, jinnomi naw pjanijiet ta’ azzjoni u 
jevalwawhom permezz ta’ indikaturi komuni li jkejlu l-progress. Il-Kummissjoni Ewropea qed tappo ġġa l-koordinazzjoni ta’ dan il-pro ċess. Il-fondi tal-Politika Re ġjonali Ewropea 
jikkontribbwixxu wkoll g ħal dan il-g ħan, per eżempju, bl-investiment fl-edukazzjoni, it-ta ħriġ 
u l-impjieg lokali.  
Biex tindirizza din il-kwistjoni f uq livell globali, il-politika ta’ żvilupp ta’ l-UE tqieg ħed 
bħala l-għan prinċipali tagħha li tnaqqas il-faqar b’mod sini fikanti u eventwalment teqirdu. 
Numru ta’ azzjonijiet ittie ħdu fil-qafas ta' l-is ħubija globali ġdida għal qerda tal-faqar u l-
iżvilupp sostenibbli stabbili ta fis-samits ta’ Doha, Monterrey u Johannesburg.  
Soċjetà li qed tixjie ħ 
 
MT 44   MT Huwa mbassar li t-tkabbir fi l-Popolazzjoni ta’ l-UE se jispi ċċa u popolazzjoni ta' ħaddiema 
dejjem tonqos u tixjie ħ ikollha tappo ġġa lin-numru dejjem jikber ta' xju ħ. Huwa mbassar li l-
proporzjon ta’ xju ħ li jiddependu fuq ħaddieħor se jikber minn 24% fl-2004 g ħal 47% fl-2050.  
Għalkemm li ntawlu l- ħajja hiwa kisba kbira, is-so ċjeta dejjem tixjie ħ ta’ l-Ewropa tqajjem 
mistoqsijiet ta’ sostenibbiltà li jridu ji ġu ndirizzati. La l-emigrazzjoni u lanqas żieda mħaffa 
fir-rati tat-twelid ma jistg ħu jiskansaw mi ż-żieda qawwija fis-sehem tax-xju ħ fil-popolazzjoni 
fl-għoxrin sena li ġejjin.  
Il-Kummissjoni qed ta ħdem ma’ l-Istati Membri biex timmodernizza s-sistemi ta’ protezzjoni 
soċjali biex ti żgura li jibqg ħu sostenibbli finanzjarjament u so ċjalment adegwati. Il-mi żuri 
jinkludu wkoll l-i pprolongar fix-xog ħol tal-ħaddiema aktar xju ħ. L-objettiv, stabbilit mill-
Kunsill Ewropew f’Bar ċelloni, hu ta’ 50% minn dawk li g ħandhom bejn il-55 u l-64 sena biex 
ikunu qed ja ħdmu sa l-2010 u li jkun hemm żieda fl-etajiet g ħall-ħruġ mis-suq ta' l-impjiegi 
ta’ 5 snin sa l-2010. Apparti mis-soluzzjoni ta’ l-aspett finanzjarju, is-sistemi tal-kura tas-
saħħa ukoll je ħtieġu jevolvu biex ila ħħqu mad-domanda mistennija mi ż-żieda ta’ nies xju ħ, 
b’mod partikolari biex jitjieb l-a ċċess għall-kura tas-sa ħħa. L-Unjoni qed tiffa ċilita l-
kooperazzjoni strutturati f'dan il-qasam u l-iskambju ta' prattika tajba.  
L-użu ta' riżorsi naturali 
Iż-żieda fil-kobor tal-popolazzjoni dinija  tfisser li sa l-2010 ikun hemm di ġà 400 milljun iktar 
nies fuq id-dinja meta mqabbel mal-llum. Dawn ikunu jg ħixi fil-parti l-kbira tag ħhom f'żoni 
urbani. F’dina fejn 'l-interdipe ndenza' qed dejjem tikber ma nistg ħux inkomplu nipprodu ċu u 
nikkunsmaw kif qed nag ħmlu llum. Il-biodiversità hija ta ħt theddida. Madwar id-dinja, hemm 
15 500 spe ċi ta’ pjanti u annimali li qed jiss ugraw l-estinzjoni. F’dawn l-a ħħar l-għixieren ta’ 
snin diġà rajna telf sinifikanti pratikament f’kull tip ta’ sistema ekolo ġika u speċi (annimali, 
pjanti, foresti, ilma ġieri, art għammiela, e ċċ). L-ilma frisk huwa ri żors naturali prezzjuz ie ħor 
li qiegħed taħt pressjoni. B’mod generali, il-kri żi ta' l-ilma thedded il- ħajjiet, l-iżvilupp 
sostenibbli u fl-a ħħar il-paċi u s-sigurtà. 
Azzjonijiet fil-politika biex jitla ħaq l-għan ta’ l-UE biex jitra żżan it-telf tal-biodiversità sal l-
2010 jinkludu r-riforma tal-Politika g ħall-Agrikolura Komuni u l-Politika g ħas-Sajt Komuni, 
u l-ħolqien tan-netwerk Natura 2000 . Komunikazzjoni dwar it-tra żżin tat-telf tal-biodiversità 
sa l-2010 qed ji ġi ppreparat. Mi żuri biex tissa ħħaħ l-effiċenza tar-ri żorsi jinkludu d-Direttiva 
ta' l-UE dwar l-iskart tat-tag ħmir elettriku u elettroniku u l-Komunikazzjonijiet tal-
Kummissjoni dwar il-politika integrata ta l-prodotti. Fil-perijodu bejn l-2000 u l-2006, l-
Unjoni Ewropea qed tqieg ħed sommom kbar ta’ flus mill-Fondi Strutturali u ta’ Koe żjoni biex 
tiffinanzja parti mill-investimenti favur infrast rutturi ambjentali u r-rijabilitazzjoni u l-
manutenzjoni ta’ siti industri jali, urbani u naturali.  
Inizjattivi internazzjonali jinkludu l-Inizjattiva g ħall-Ilma ta’ l-UE - “L-Ilma g ħall-Ħajja” - 
bħala segwitu g ħas-Samit Dinji dwar l-I żvilupp Sostenibbli. L-UE qed tie ħu wkoll parti 
prinċipali kemm fil-Konvenzjoni dw ar il-Biodiversità u fix-xog ħol biex jiġi stabbilit qafas ta’ 
għaxar snin ta’ programmi dwar il-konsum u l-produttività sostenibbli.  
L-użu ta’ l-art u t-trasport 
Minkejja l-g ħan li jinfired it-trasport minn mal-kobor  tal-GDP, il-volum tat-trasport qed 
ikompli jikber aktar malajr mill-GDP. Dan qed ikollu impatti f’numru ta’ oqsma li jvarjaw 
 
MT 45   MT minn kon ġestjoni fit-traffiku g ħall-problemi fis-sa ħħa ikkaġunati minn tni ġġis fl-arja, u żieda 
fl-emissjonijiet CO 2 li jaffetwaw il-miri ta’ l-UE  dwar il-bidla klimatika. 
L-UE bdied numru ta’ inizzjattivi politi ċi biex tillimita l-effeti ne gattivi ta’ din it-tendenza fi ż-
żieda ta’ trasport. Qed tinkora ġixxi bidla mit-trasport fit-toroq g ħal modi li g ħandhom impatt 
anqas fuq l-ambjent, b ħal kowċis nodfa u trasport bil-ba ħar u bil-ferrovija. Il-Kummmissjoni 
proponiet ukoll li l-Is tati Membri jintrodu ċu ħlas infrastrutturali bi ex jinfluenza d-domanda 
għat-trasport, billi jmexxi lejn s itwazzjoni fejn il-prezzijiet im ħallsa minn dawk li ju żaw it-
trasport ikun jirrifletti n-nefqa s ħiħa lis-soċjetà (eż. d-direttiva ta’ l-Ew ro vignette), imma l-
implimentazzjoni tibqa limitata. Barra minn hekk, g ħalkemm kien hemm żieda fid-domanda 
għat-trasport, sar progre ss sinifikanti fit-teknolo ġija tal-vetturi u l-fjuwil, im ħaġġeġ minn 
inizjattivi u le ġiżlazzjoni ta’ l-UE. Fl-a ħħarnett, qed ji ġu segwiti xi azzjon ijiet biex jitjieb l-
ambjent urban u l-kontroll fl-u żu ta’ l-art, per e żempju permezz tal-programm ta’ Fondi 
Strutturali ta’ l-UE “Urban II” u l-Programm tal-Qafas g ħar-Riċerka. Il-Kummissjoni qed 
tipprepara wkoll Strate ġija Tematika fuq l-Ambjent Urban li g ħandu jiġi ppublikat fl-2005. 
Aspetti esterni ta’ żvilupp sostenibbli 
Flimkien mat-tendenzi li mhumiex sostenib bli elenkati hawn f uq, il-promozzjoni ta’ żvilupp 
sostenibbli fuq livell globali inkluda, fost ħwejjeġ oħra, dawn l-azzjonijiet ta’ l-UE li ġejjin: 
– It-trażżin tal-Globalizzazzjoni  
Il-Globalizzazzjoni  hija l-kuntest ġdid li fih l-i żvilupp sostenibbli irid jintla ħaq. Filwaqt li 
tista’ tkun stimolu importanti g ħall-iżvilupp sostenibbli, il-gwadanji mill-globalizzazzjoni 
ħafna drabi jkunu maqsumin b’mod żbilanċat bejn u fil-pajji żi u l-integrazzjoni mhux regolata 
jista’ jkollha impatti negattivi fuq l-ambjent u s-so ċjetà in ġenerali.  
L-UE tappo ġġa approċċ koerenti u integrat g ħall-mistoqsijiet dwar il-globalizzazzjoni fil-
WTO, fl-Istituzzjonijiet Internazzjonali tal-Finanz i (IFIs - International Financial Institutions) 
u tul il-korpi tan-NU. Trid ukoll issa ħħaħ korpi ewlenin - b ħal ma huma, per e żempju, l-
Organizzazzjoni Internazzjonali tal- Ħaddiema.  
Biex tiġi integrata d-dinja li qed ti żviluppa ma’ l-ekonomija globali b’mod effettiv u ugwali, 
in-negozzjati tal-WTO li g ħaddejjin b ħalissa, l-A ġenda ta’ Żvilupp ta' Doha (DDA - Doha 
Development Agenda ) huma essenzjali. Fi n-negozjati tad-DDA, mill-2002 l-UE dejjem 
taħdem biex issegwi l-objettivi tag ħha f’termini ta’ promozzjoni ta’ żvilupp sostenibbli 
globali fuq numru kbir ta’ kwistjonijiet kummer ċjali. Apparti minn hekk, peress li l-isforzi tal-
pajjiżi li qed ji żviluppaw biex jintegraw rwie ħhom fis-sistema tal-kummer ċ globali iridu 
jkunu appo ġġati b’mod effettiv, l-g ħajnuna kummer ċjali (TRA - trade related assistance) ġiet 
innominata b ħala waħda mill-prijoritajiet tal-kooperazzjoni ta’ żvillup ta’ l-UE u d-
dimensjoni TRA ġew integrati fil-livelli rilevanti kollha tat-te ħid tad-deċiżjonijiet dwar kif 
jiġu allokati l-fondi. 
Barra minn hekk, minn meta se ħħ il-WSSD, l-UE ħadet ukoll passi importanti biex 
timplimenta azzjoni ta’ appo ġġ marbuta ma politika kummer ċjali barra mill-iskop tad-DDA, 
fost affarijiet o ħra, permezz ta’ sforzi li jinkludu element sostantiv dwar l-i żvilupp sostenibbli 
fin-negozjati re ġjonali u bilaterali kollha, kemm dawk li g ħaddejjin b ħalissa u dawk tal-futur.  
– Tmexxija A ħjar fuq-Livell Globali 
 
MT 46   MT Tmexxija tajba u l-promozzjoni tad-demokrazija huma fatturi kru ċjali biex jintla ħqu l-
għanijiet ta' Żvilupp tal-Millenju. Id-Di kkjarazzjoni tal-Millenju tg ħid li l-ħolqien ta’ ambjent 
li jkun jikkondu ċi lejn żvilupp u lejn l-eliminazzjoni tal-fa qar jiddependi, fost affarijiet o ħra, 
fuq tmexxija tajba f’kull pajji ż, fuq tmexxija tajba fuq livell internazzjonali u fuq trasparenza 
fis-sistemi finanzjari, monetarji u kummer ċjali.  
Il-Kummissjoni indirizzat il-kapa ċità istituzzjonali, it-tmexxija tajba u l-istat tad-dritt 
f’Komunikazzjoni dwar it-Tmexxija u l-I żvilupp li tiffoka fuq il-kapa ċità istituzzjonali u d-
djalogu dwar tmexxija f’sitwazzjonijiet ta’ tip ta’ pajji żi differenti. Saru wkoll sforzi biex ji ġi 
promoss l-i żvilupp sostenibbli fil-ftehimiet ta ’ kooperazzjoni internazzjonali u re ġjonali 
kollha li je żistu u l-istrumenti ta' politika Barra minn hekk, tmexxija internazzjonali ta' l-
iżvilupp sostenibbli msa ħħa, ilha fil-qalb ta’ l-isoforzi ta’ l-UE g ħall-iżvilupp u l-
multilateri żmu effettiv. 
- Finanzi g ħall-iżvilupp (FfD - Financing for development) 
Biex jintla ħqu l-Għanijiet ta’ l-I żvilupp tal-Millenju, hemm b żonn tal-finanzi. Madankollu, il-
mira tan-NU ta’ 0.7% G ħajnuna Uffi ċjali għall-Iżvilupp (ODA - Offi cial Development 
Assistance) tad-d ħul gross nazzjonali (DGN) g ħadu l-bog ħod milli jintla ħaq.L-UE iddefiniet 
il-kontribuzzjoni tag ħha lill-“pro ċess ta’ finanzi g ħall-iżvilupp” fi tmien impenji espli ċiti, 
approvata mill-Kunsill Ewropew f’Bar ċellona fl-14 ta’ Marzu ta’ l-2002. L-aktar rapport 
riċenti ta’ monitora ġġ qed ibassar li l-livelli ta’ g ħajnuna fl-UE mkabbra (b’25 Stat Membru), 
b’kollox, se jaqbe ż il-mira intermedja ta’ 0.39% ODA/D ħul Gross Nazzj onali (DGN) u 
jipprovdi 0.42% tad-DGN fl-ODA sa l-2006, jew ammont estimat ta’ € 38.5 billjun. Il-volum 
total ta’ ri żorsi addizzjonali mobilizzati bejn l-2 002 u l-2006 huwa ta’ € 19-il billjun.  
 
MT 47   MT Parti II: Nirrispondu g ħall-isfidi  
5. O RJENTAZZJONIJIET TAL -ĠEJJIENI  
Fid-dawl ta’ l-isfidi li jiss oktaw, l-Ewropa mhux biss g ħandha tikkonferma l-impenji tag ħha 
lejn aġenda fuq medda twila ta’ żmien għal żvilupp sostenibb li u kwalità a ħjar ta’ ħajja, iżda 
wkoll issib modi kif tirsolvihom b'mod aktar effettiv. 
5.1. Rikonferma tal-prin ċipji bażiċi ta’ l-Istrate ġija ta’ Żvilupp Sostenibbli ta l-
Unjoni Ewropea: 
Il-kunċett ta’ żvilupp sostenibbli u l-kompl ementarietà bejn l-Istrate ġija ta’ Żvilupp 
Sostenibbli u l-Istrate ġija ta’ Liżbona ġew iċċarati fil-premessa. 
Lilhinn minn dan, l-anali żi se tikkonferma n-natura tridimensjonali kwintessenzjali ta’ l-
iżvilupp sostenibbli b ħala x-xewka ta’ l-istrate ġija, jiġifieri żvilupp li jista’ biss jinkiseb jekk 
it-tkabbir ekonomiku, l-inklu żjoni soċjali u l-ħarsien ambjentali jimxu id f’id, kemm fl-
Ewropa kif ukoll f’partijiet o ħra tad-dinja. 
L-analiżi se tqis ukoll il-kontribuzzjoni ta’ l-UE fl-i żvilupp sostenibbli globali  b’żewġ 
modi: l-ewwel, billi tindiriz za l-aspetti internazzj onali tas-sitt tendenzi mhux sostenibbli 
indirizzati mill-istrate ġija; it-tieni, billi tintegra fiha  l-politika esterna ta’ l-UE li 
tikkontribwixxi g ħall-iżvilupp sostenibbli globali. B’hekk, l-UE se tikkonferma mill- ġdid u 
ssaħħaħ l-impenn tag ħha li tieħu rwol minn ta’ quddiem fit-tmexxija ta’ l-a ġenda ta’ l-
iżvilupp sostenibbli fuq livell globali.  
5.2. Ner ġgħu naffermaw l-appro ċċ il-ġdid għat-tfassil tal-politika u koerenza 
politika 
L-analiżi se ssaħħaħ mill-ġdid ‘l-approċċ il-ġdid għat-tfassil tal-politika’ bħala l-mezz 
ċentrali ta’ tqeg ħid ta’ l-iżvilupp sostenibbli fil-qalba tat-tf assil tal-politika ta’ l-UE. B’mod 
partikolari, l-Istate ġija ta’ l-I żvilupp Sostenibbli tal- ġejjieni ta’ l-UE se tag ħti spinta lill-
komponenti differenti ta' l-a ġenda ta' Regolamentazzjoni A ħjar ta' l-UE, inklu żi l-valutazzjoni 
ta' l-impatt, il-konsultazzjoni mal-partijiet interessati u s-simplifik azzjoni regolatorja.  
Dan iffisser li t-tfassil tal-politika sostenibbli u ekonomikament effika ċi se jibqa’ ji ġi promoss 
permezz ta' Regolamentazzjoni A ħjar, inklu ża implimentazzjoni aktar effika ċi ta’ 
mekkaniżmu ta’ Valutazzjoni ta’ l-Impatt ibbilan ċjat li jkopri kemm l-inizjattivi ġodda ta’ 
politika interna kif ukoll esterna tal-Kummis sjoni. Barra minn hekk, l-istudji dwar is-
sostenibilità ta’ valutazzjoni ta’ l-impatt se jibqg ħu jiġu applikati g ħal ftehimiet kummer ċjali 
ewlenin. Filwaqt li l-istrument dan l-a ħħar ġie irfinut biex i żomm kont ta’ l-ewwel lezzjonijiet 
li tgħallimna21, se tkompli ting ħata attenzjoni bla waqfien lil kif jista’ jitjieb il-metodu, b’mod 
partikolari fir-rigwar d ta’ l-aspetti ekonomi ċi, soċjali u ambjentali ta’ l-i żvilupp sostenibbli. 
F’dan ir-rigward il-Kummissjoni be ħsiebha wkoll ittejjeb il-kons ultazzjoni mal-partijiet 
interessati dwar il-politika ta ’ l-UE. Barra minn hekk, se ting ħata wkoll attenzjoni lill-
importanza li jkun żgurat segwitu xieraq g ħall-Ftehim Inter-Istituzzjonali mal-Parlament 
                                                 
21 Ref. Valutazzjoni ta’ l-Impatt: Il-passi li jmiss – b’appo ġġ tal-Kompetittività u l-I żvilupp Sostenibbli, 
SEC(2004) 1377, 21.10.2004. 
 
MT 48   MT Ewropew u l-Kunsill22 (p.e. għall-ħtieġa li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill japplikaw l-istess 
prinċipji u standards fir-rigward tal-valutazzjoni ta’ l-impatt meta ssir il-valutazzjoni tal-
impatt ta’ l-emendi sostanzjali tal-proposti tal-Kummissjoni). 
Taħt l-approċċ il-ġdid hemm ukoll inklu ż il-metodu miftu ħ ta’ ko-ordinazzjoni, l-aktar fl-
oqsma ta’ l-inklu żjoni soċjali, l-aċċess għas-suq tax-xog ħol u l-ħarsien soċjali fejn dan il-
metodu għandu rwol prin ċipali fl-immodernizzar tas-sistemi ta’ ħarsien soċjali.  
Bħala parti mill-appro ċċ il-ġdid lejn it-tfassil tal-politika, il-Kummissjoni se tissokta 
tippromwovi l-u żu ta’ strumenti ibba żati fuq is-suq  biex ikun hemm mera ta’ l-ispejje ż veri 
ta’ l-użu tar-riżorsi u l-impatt tieg ħu ambjentali fuq is-so ċjetà. Pereżempju, l-Istati Membri se 
jiġu mistiedna jaraw kif jistg ħu jispustaw il-pi ż tat-tassazzjoni fuq il-kaw żi tal-ħsara 
ambjentali u jbieg ħduh mix-xog ħol. L-anali żi se tenfa żissa aktar l-importanza ta’ l-
investimenti fix- xjenza u t-teknolo ġija għall-iżvilupp sostenibbli. Fost il-mezzi possibbli 
biex jinġibu ’l quddiem l-eko-innovazzjonijiet hemm il-programm ta’ ri ċerka ta’ l-UE, il-
Politika ta’ Innovazzjoni tal-Kummi ssjoni, kif ukoll il-kuntratti pubbli ċi. L-iskambju ta’ 
tagħrif mas-s ħab esterni dwar ri ċerka sostenibbli, ix-xjenza u t-teknolo ġija se jin ġieb ’il 
quddiem ukoll.  
5.3. In żommu ħarsitna fuq it-tendenzi ewlenin li mhumiex sostenibbli u nesploraw 
iktar bir-reqqa r-rabtiet bejn it-tendenzi mhux sostenibbli 
L-analiżi se żżomm l-attenzjoni ta’ l-Istrate ġija fuq it-tendenzi ewlenin li huma ta’ theddida 
għall-iżvilupp sostenibbli.  Ħafna minn dawn it-tendenzi jistg ħu biss jiġu megħluba permezz 
ta’ azzjoni bla waqfie n fuq medda twila ta’ żmien u dan ifisser tibdiliet strutturali prin ċipali 
fit-tħaddim tas-so ċjetajiet u l-ekonomiji tag ħna. Madankollu, dan m’g ħandux ikun sku ża biex 
ma jsir xejn fil-medda ’l qasira.  
L-analiżi għalhekk se jkun fiha valutazzjoni bir-reqqa tat-tendenzi mhux sostenibbli 
koperti mill-istrate ġija preżenti bil-ħsieb li ji ġu identifikati l-objettivi u l-azzjonijiet 
meħtieġa għas-snin li ġejjin. L-oqsma prijoritarji identifikati fl-2001 g ħandhom ukoll ji ġu 
armonizzati ma’ l-impenji internazzjonali mag ħmula mill-UE fis-Samit Dinji dwar l-I żvilupp 
Sostenibbli, il-konferenza ta' l-UN g ħall-Iffinanzjar g ħall-Iżvilupp kif ukoll id-Dikjarazzjoni 
tal-Millennju ta' l-UN u ftehimiet o ħra multilaterali relatati u impenji me ħuda mill-UE. Barra 
minn hekk, se jkunu a ġġornati biex jirriflettu l-ade żjoni ta’ għaxar Stati Membri ġodda fl-UE 
– u l-prospett ta’ aktar tk abbir fil-futur mhux imbieg ħed – li jġib sfidi ġodda għall-kapaċità ta’ 
l-Unjoni li tindirizza t-tendenzi mhux so stenibbli. F’dan il-kuntest, l-anali żi se teżamina wkoll 
jekk għandux jiżdied għadd żgħir ta’ tendenzi ġodda jew tendenzi li ma tqisux qabel, inklu żi 
tendenzi ekonomikament mhux sostenibbli. 
Fl-aħħar nett, l-anali żi se tagħti aktar attenzjoni biex jiġu identifikati l-inter-relazzjonijiet 
bejn it-tendenzi m hux sostenibbli mag ħżula. Se tfittex li to ħroġ l-aħjar mis-siner ġiji 
pożittivi u tnaqqas il-kompromessi. Pere żempju, billi ġġib ’il quddiem spustament fit-trasport 
minn fuq it-triq g ħal fuq il-ferrovija huwa possibbli tnaqqas l-emissjonijiet tal-gass b’effett 
serra u tnaqqas il-kon ġestjoni fl-istess ħin (b’hekk to ħloq sitwazzjoni ‘ta’ xejn ħlief 
gwadann’). E żempju ieħor ikun kif l-investiment fil-bidla teknolo ġika fondamentali jista’ 
jwassal g ħal kompetittività a ħjar u fl-istess waqt itejjeb il-kwalità ta’ l-ambjent u l-koe żjoni 
soċjali.  
                                                 
22 Ftehim Interistituzzjonali dwar tfassil a ħjar tal-liġijiet, OJ C 321, 31.12.2003, p. 1. 
 
MT 49   MT 5.4. Inwaqqfu objettivi, miri u tragwardi 
L-approċċ meħud fl-istrate ġija ta’ l-2001 kien li jiġu ddefiniti l-objettivi prin ċipali fuq il-
medda tan-nofs marbutin ma’ kull wa ħda mit-tendenzi mhux sostenibbli u ji ġu identifikati 
għadd ta’ mi żuri maħsuba biex jindirizzawhom. L-anali żi se tikkonferma l- ħtieġa għal 
objettivi aktar ċari, miri u skadenzi marbuta mag ħhom bħala mod kif ting ħata attenzjoni lill-
azzjoni f’oqsma prijoritarji u tara li jista’ jitkejjel il-progress. 
Minkejja li t-tendenzi jirrappre żentaw problemi fuq medda twila li se je ħtieġu soluzzjonijiet 
fuq medda twila, l- uniku mod biex ti żgura li s-so ċjetà miexja fid-direzzjoni t-tajba huwa billi 
jitwaqqfu miri ċari intermedji u jitkejjel il-progress. Li nwaqqfu objettivi fuq medda twila, 
għalhekk, m’g ħandiex tfisser nipposponu l-azzjoni. 
L-istrateġija analizzata mill- ġdid għalhekk se tippre żenta objettivi prin ċipali ġodda għal kull 
waħda mit-tendenzi mhux sostenibbli u twaqqaf it-t ragwardi intermedji li jippermettu lill-UE 
ssegwi l-progress attwali. L-objettivi opera ttivi u l-pjanijiet ta’ azzjoni se ji ġu identifikati fi 
ħdan l-istrate ġiji politiċi settorjali interni u esterni li se jkunu ukoll il-mezz prin ċipali għall-
implimentazzjoni u l-monitora ġġ ta’ l-inizjattivi ta’ strate ġija politika, inklu żi impenji 
internazzjonali miftiehma skond id-Dikjarazz joni tal-Millennju u s-samits ta’ Bar ċellona u 
Monterrey. 
5.5. Ni żguraw monitora ġġ effettiv 
Id-deċiżjoni f’Gothengurg li ji ġi żgurat monitora ġġ ta’ kull sena ta’ l-istrate ġija fil-Kunsilli 
Ewropej tar-Rebbieg ħa ma laħqetx l-aspettattivi. Sistema msa ħħa ta’ rapporta ġġ se tiġi 
żviluppata fl-anali żi. Se tagħti attenzjoni lir-rendiment fuq il- medda l-qasira u dik tan-nofs ta’ 
l-objettivi ta’ l-istrate ġija, billi tikkombina u tissemplif ika kemm jista’ jkun ir-rapporti 
preżenti dwar kwistjonijiet ta’ żvilupp sostenibbli. Ir-responsabbiltajiet istituzzjonali (b’mod 
partikolari r-rwoli tal-Kunsill Ewropew u l-Parlament Ewropew) fil-pro ċess ta’ monitora ġġ se 
jkunu wkoll ċċarati.  
Il-monitora ġġ se jseħħ b’mod partikolari fuq il-ba żi ta’ l-indikaturi ta’ l-i żvilupp sostenibbli 
żviluppati mill-Kummissjoni. Dawn se  jiddependu, fost affarijiet o ħra, fuq l-indikaturi varji 
żviluppati fi ħdan il-pro ċessi ta’ politika settorjali u s-sinte żi magħmula diġa minnhom fis-sett 
ta’ indikaturi strutturali li segwew il-progress lejn il-miri stabbiliti b ħala parti mill-a ġenda ta’ 
riforma ta’ Li żbona. Se jkun hemm ukoll aktar sforz biex ji ġu żviluppati mudelli futuri, 
tbassir u ġbir ulterjuri ta’ data xjentifika biex tg ħin f’monitora ġġ effettiv.  
5.6. Insa ħħu s-sjieda u ntejbu l-kooper azzjoni ma’ l-atturi pubbli ċi u privati fil-
livelli kollha 
Tinħtieġ aktar azzjoni biex il-partiji et interessati jkunu konxji u ji ġu mobilizzati u involuti fil-
livelli kollha. Je ħtieġ li jidher ċar minn huwa responsabbli g ħal liema azzjoni u f’liema punt 
fiż-żmien u min se jerfa’ l-ispejje ż. Għal dan il-g ħan, il-Kummissjoni se tindaga kif to ħloq 
sħubijiet effettivi ma’ l-industrij a, it-trejdjunjons, l-organizz azzjonijiet mhux governattivi u l-
interessi tal-konsumatur, b’mod partikolari bi ħsieb li tiddiskuti modi ta’ kif tg ħin trażżan it-
tendenzi mhux sostenibbli identif ikati fil-kuntest ta’ l-anali żi. 
Wieħed se jfittex li jkun hemm aktar konsistenza be jn l-inizjattivi ta’ l-UE u dawk globali, 
nazzjonali, re ġjonali u lokali biex jin ġieb ’il quddiem l-i żvilupp sostenibbli.  Fost azzjonijiet 
possibbli se jkun hemm l-identifik azzjoni ta’ prijoritajiet komuni ta ħt kull wie ħed mill-
 
MT 50   MT objettivi prin ċipali; b’hekk jing ħata bidu g ħal proċess ta’ tag ħlim reċiproku ma’ l-Istati 
Membri u/jew re ġjuni; u jitwaqqfu mekkani żmi għall-iskambju permanenti ta’ tag ħrif dwar l-
aħjar prassi.  
L-Unjoni se jkollha wkoll b żonn tħaffef l-isforzi tag ħha li tistimula aktar azzjoni f’partijiet 
oħra tad-dinja, kemm f’pajji żi industrijalizzati u pajji żi fi tranżizzjoni, kif ukoll fid-dinja li 
qiegħda tiżviluppa. Il-Kummissjoni se tirsisti biex ti żviluppa d-djalogu dw ar l-objettivi ta’ 
żvilupp sostenibbli ma’ s ħab li qieg ħdin barra mill-UE, l-aktar l-amministrazzjonijiet u s-
soċjetà ċivili f’pajji żi terzi kif ukoll organizzazzjonijiet in ternazzjonali u NGOs li l-attenzjoni 
tagħhom qiegħda fuq kwistjonijiet globali.  
6. I L-PASSI LI JMISS  
Il-Kummissjoni tistieden lill-Kunsill Ewropew, il-Kunsill, il-Parlament Ewropew, l-Istati 
Membri, l-awtoritajiet re ġjonali u l-partijiet kollha tas-so ċjetà ċivili biex jag ħmlu l-kummenti 
tagħhom dwar l-orjentazzjonijiet proposti g ħall-istrate ġija. L-ewwel opportunità ta’ 
diskussjoni se tkun il-forum tal-partijiet interessati orga nizzat mill-Kumitat Ekonomiku u 
Soċjali Ewropew fl-14 u l-15 ta’ April 2005. Il-Kummissjoni mbag ħad se tippre żenta proposta 
għal strateġija analizzata mill- ġdid ta’ l-i żvilupp sostenibbli g ħall-Unjoni aktar tard din is-
sena.