MT   MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Brussell, 21.11.2018  
COM(2018) 761 final  
 
ABBOZZ TAR -RAPPORT KONĠUNT DWAR L -IMPJIEGI  
MILL -KUMMISSJONI U MILL -KUNSILL  
 
 
li jakkumpanja l -Komunikazzjoni mill -Kummissjoni         
          
dwar l -Istħarriġ Annwali dwar it -Tkabbir tal -2019   
 
1 
 WERREJ  
DAĦLA  ................................ ................................ ................................ ................................ ...... 2 
MESSAĠĠI EWLENIN  ................................ ................................ ................................ ............  4 
1. ĦARSA ĠEN ERALI LEJN IX -XEJRIET U L -ISFIDI SOĊJALI U TAS -SUQ TAX -
XOGĦOL FL -UNJONI EWROPEA  ................................ ................................ .......................  15 
1.1 Ix-xejriet tas -suq tax -xogħol  ................................ ................................ ..................  15 
1.2 Ix-xejriet soċjali  ................................ ................................ ................................ ..... 21 
2. SNAPSHOTS MIT -TABELLA TA’ VALUTAZZJONI SOĊJALI  ................................  25 
2.1 It-tabella ta’ valutazzjoni spjegata  ................................ ................................ .........  25 
2.2 Evidenza mit -tabella ta’ valutazzjoni soċjali  ................................ .........................  27 
3.  IR-RIFORMI SOĊJALI U TAL -IMPJIEG – IL-PRESTAZZJONI U L -AZZJONI 
TAL -ISTATI MEMBRI  ................................ ................................ ................................ ...........  34 
3.1  Il-Linja gwida nru  5: Nagħtu spinta lid -domanda għall -ħaddiema  ................  34 
3.1.1  L-indikaturi ewlenin  ................................ ................................ ...........................  35 
3.1.2  Ir-rispons ta’ politika  ................................ ................................ ..........................  49 
3.2. Il-Linja Gwida nru  6: Insaħħu l -provvista ta’ ħaddiema u ntejbu l -aċċess 
għall -impjieg, għall -ħiliet u għall -kompetenzi  ................................ ..............................  55 
3.2.1  L-indikaturi ewlenin  ................................ ................................ ...........................  55 
3.2.2 Ir-rispons ta’ politika  ................................ ................................ ..........................  85 
3.3. Il-Linja Gwida nru  7: Insaħħu l -funzjonament tas -swieq tax -xogħol u l -
effettività tad -djalogu  soċjali ................................ ................................ ........................  100 
3.3.1  L-indikaturi ewlenin  ................................ ................................ .........................  100 
3.3.2  Ir-rispons ta’ politika  ................................ ................................ ........................  127 
3.4. Il-Linja Gwida nru  8: Nippromwovu l -opportunitajiet indaqs għal kulħadd, 
inrawmu l -inklużjoni soċjali u niġġieldu l -faqar  ................................ ........................  142 
3.4.1  L-indikaturi ewlenin  ................................ ................................ .........................  142 
3.4.2  Ir-rispons ta’ politika  ................................ ................................ ........................  165 
ANNESSI  ................................ ................................ ................................ ...............................  172 
  
 
2 
 DAĦLA  
Ir-Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi (JER) mill -Kummissjoni Ewropea u mill -Kunsill huwa 
stipulat bl -Artikolu  148 tat -Trattat dwar il -Funzjonament tal -Unjoni Ewropea (TFUE). Il -
propos ta inizjali għal dan ir -rapport mill -Kummissjoni Ewropea hija parti mill -Pakkett tal -
ħarifa, li jinkludi l -Istħarriġ Annwali dwar it -Tkabbir li jvara ċ -ċiklu tas -Semestru Ewropew. 
Ir-Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi jagħti ħarsa ġenerali annwali lejn l -iżviluppi soċjali u tal -
impjieg ewlenin fl -Ewropa kif ukoll lejn l -azzjonijiet ta’ riforma tal -Istati Membri, 
b’konformità mal -Linji Gwida għal -Linji Politiċi dwar l -Impjiegi tal -Istati Membri1. Ir-
rapportar dwar dawn ir -riformi jsegwi l -istruttura tal -Linji G wida: l -għoti ta’ spinta lid -
domanda għall -ħaddiema (il -Linja Gwida nru  5), it -tisħiħ tal -provvista ta’ ħaddiema u t -titjib 
tal-aċċess għall -impjieg, għall -ħiliet u għall -kompetenzi (il -Linja Gwida nru  6), it -tisħiħ tal -
funzjonament tas -swieq tax -xogħol u l-effettività tad -djalogu soċjali (il -Linja Gwida nru  7), u 
l-promozzjoni tal -opportunitajiet indaqs għal kulħadd, it -trawwim tal -inklużjoni soċjali u l -
ġlieda kontra l -faqar (il -Linja Gwida nru  8).  
Barra minn hekk, ir -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi jimm onitorja l -prestazzjoni tal -Istati 
Membri b’rabta mat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali stabbilita fil -kuntest tal -Pilastru 
Ewropew tad -Drittijiet Soċjali. Il -Pilastru ġie stabbilit bħala Proklamazzjoni interistituzzjonali 
mill-Parlament Ewropew, mill -Kunsi ll u mill -Kummissjoni fis -17 ta’ Novembru  2017. 
Jidentifika l -prinċipji u d -drittijiet fi tliet oqsma: i) l -opportunitajiet indaqs u l -aċċess għas -suq 
tax-xogħol , ii) il-kundizzjonijiet  tax-xogħol  ġusti,  u iii) il-protezzjoni  u l-inklużjoni  soċjali.  Il-
monitoraġġ  tal-progress f’dawn l -oqsma huwa mirfud minn analiżi dettaljata tat -Tabella ta’ 
Valutazzjoni Soċjali li takkumpanja l -Pilastru.  
Ir-Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi huwa strutturat kif ġej: il -kapitolu introduttorju (il -
Kapitolu  1) jirrapporta dwar i x-xejriet prinċipali soċjali u tas -suq tax -xogħol fl -Unjoni 
Ewropea biex jispjega l -kuntest. Il -Kapitolu 2 jippreżenta r -riżultati prinċipali mill -analiżi tat -
tabella ta’ valutazzjoni soċjali assoċjata mal -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali. Il -
Kapito lu 3 jipprovdi deskrizzjoni dettaljata tal -indikaturi ewlenin minn pajjiż għall -ieħor 
(inkluż mit -tabella ta’ valutazzjoni soċjali) u tal -politiki implimentati mill -Istati Membri biex 
jindirizzaw il -Linji Gwida għal -Linji Politiċi dwar l -Impjiegi.  
                                                           
1 F’Lulju  2018, il -Kunsill tal -Unjoni Ewropea adotta Linji Gwida Reveduti dwar l -Impjiegi, u allinja l -linji 
gwida mal -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali (id -Deċiżjoni tal -Kunsill (UE) 2018/1215 tas -
16 ta’ Lulju  2018 dwar linji gwida għal -linji politiċ i dwar l -impjiegi tal -Istati Membri).  
 
3 
   
 
4 
 MESSAĠ ĠI EWLENIN  
L-Ewropa qiegħda tagħmel progress fir -rigward tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li 
takkumpanja l -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali.  Bħala medja, f’kuntest fejn is -swieq 
tax-xogħol qegħdin jitjiebu u l -faqar qiegħed jonqos, matul l -aħħar sena kien hemm 13 -il 
indikatur primarju minn 14 tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li rreġistraw titjib. Minkejja 
dan, l -irkupru ekonomiku għadu mhu wiex ikun ta’ benefiċċju għaċ -ċittadini u għall -pajjiżi 
kollha bl -istess mod. Ġew identifikati sfidi fir -rigward ta’ prinċipji speċifiċi tal -Pilastru għall -
maġġoranza tal -Istati Membri. L -irkupru ekonomiku attwali jipprovdi opportunità tajba biex 
jissaħħu r-riformi li għandhom l -għan li jtejbu l -inklużività, ir -reżiljenza u l -ġustizzja tas -
swieq tax -xogħol u tas -sistemi tal -protezzjoni soċjali, u b’hekk titrawwem il -konverġenza 
favur kundizzjonijiet aħjar tal -għajxien u tax -xogħol fl -UE. Madankollu, minħabb a li hemm 
ukoll riskji negattivi għall -irkupru, huwa importanti li l -Istati Membri jaħtfu din l -opportunità 
b’urġenza.  
Il-ħolqien tal -impjiegi qiegħed ikompli ġmielu, bl -impjiegi jilħqu livell rekord fl -UE. Fit-
tieni trimestru tal -2018, 239  miljun persuna kellhom impjieg fl -UE, 14 -il miljun aktar mill -
iktar livell baxx li kien intlaħaq f’nofs l -2013, fl -eqqel tal -kriżi. Ir -rata tal -impjieg tal -persuni 
tal-età ta’ 20 -64 sena żdiedet għal 73,2  % fl-istess perjodu: bix -xejra attwali, l -UE tinsab fit -
triq it -tajba biex tilħaq il -mira tal -Ewropa  2020 ta’ rata tal -impjieg ta’ 75  % fl-2020. It -
tkabbir fl -impjieg fl -2017 u fl -ewwel żewġ trimestri tal -2018 kien mifrux fost il -gruppi 
demografiċi prinċipali kollha, bl -ikbar żidiet irreġistrati mill -ħaddiema iktar imdaħ ħlin fiż -
żmien (55 -64 sena) bħal fis -snin preċedenti. Minkejja dan, id -disparitajiet sostanzjali fir -rati 
ta’ impjieg fl -UE kollha jissuġġerixxu li għad hemm lok għal iktar titjib, b’mod partikolari 
għal dawk l -Istati Membri li għad fadlilhom x’jaqdfu biex  jilħqu l -miri nazzjonali tagħhom 
tal-Ewropa  2020.  
Il-qgħad reġa’ lura għal -livell ta’ qabel il -kriżi, iżda għadu għoli f’għadd ta’ Stati Membri . 
Bis-saħħa tal -irkupru kostanti tas -suq tax -xogħol, ir -rata tal -qgħad baqgħet tonqos fl -2017 u 
laħqet is -6,9 % fit-tieni trimestru tal -2018. Issa qiegħda fl -iktar livell baxx li kien hemm fl -
aħħar għaxar snin, b’iktar minn 4  pps taħt l -ogħla livell tal -2013. Fiż -żona tal -euro, ir -rata 
tal-qgħad ta’ 8,3  % fil -Q2-2018 għadha punt perċentwali wieħed ogħla mill -inqas l ivell 
irreġistrat fl -2008. Ir -rati tal -qgħad għadhom partikolarment għoljin fil -Greċja, fi Spanja, fl -
Italja, fil -Kroazja u f’Ċipru.  
 
5 
 L-irkupru fl -impjieg qiegħed ikompli jkun iktar prominenti f’termini ta’ persuni impjegati 
iktar milli s -sigħat maħduma. Il-volum tat -total tas -sigħat maħduma fl -UE kompla jiżdied fl -
2017 – għalkemm iktar bil -mod milli fl -impjieg totali – u għadu ma reġax lura għal -livell tal -
2008. L -għadd kbir ta’ ħaddiema part -time sforzati (jiġifieri ħaddiema li għandhom impjiegi 
part-time iżda li jixtiequ jaħdmu iktar), saħansitra 1,3  miljun iktar milli fl -2008, jissuġġerixxi 
wkoll li għad fadal xi jsir fis -suq tax -xogħol. Madankollu, it -tnaqqis fl -għadd ta’ sigħat 
maħduma għal kull persuna huwa parti minn xejra strutturali li bdiet mill -bidu tas -snin 2000.  
L-introjtu tal -unitajiet domestiċi qiegħed ikompli jiżdied kważi fl -Istati Membri kollha.  L-
introjtu nett reali tal -unitajiet domestiċi per capita żdied b’mod iktar qawwi fl -Istati Membri 
li ssieħbu l -aħħar fl -Unjoni, u dan kien ta’ so stenn għall -proċess ta’ żieda fil -konverġenza. 
Filwaqt li dawn l -iżviluppi ġew xprunati l -iktar minħabba kundizzjonijiet ekonomiċi 
favorevoli, ibbenefikaw ukoll minn riformi li wasslu għal titjib fl -adegwatezza tal -benefiċċji 
soċjali, inkluż l -iskemi tal -introjtu minimu. Minkejja dan, f’għadd ta’ pajjiżi, l -introjtu nett 
gross reali per capita għadu ferm taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi. L -introjti tal -unitajiet 
domestiċi żdiedu iktar bil -mod mill -PDG, u dan jenfasizza li ż -żidiet fl -introjtu mill -irkupru  
laħqu lill -unitajiet domestiċi sa ċertu punt biss – b’hekk dan qajjem xi dubji dwar l -inklużività 
tat-tkabbir reċenti.  
Bis-saħħa tal -irkupru ekonomiku sod u tal -irkupru sod tas -suq tax -xogħol, l -ammont ta’ 
persuni  fir-riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali naqas  sew fl -2017. Iktar minn ħames 
miljun persuna ħarġu mill -faqar jew mill -esklużjoni soċjali, l -ikbar tnaqqis minn mindu beda 
l-irkupru. Din il -bidla ġiet xprunata b’mod partikolari mit -tnaqqis fl -għadd ta’ persuni li 
jesperjenzaw deprivazzjoni materjali estrema u/jew li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità 
baxxa ta’ xogħol (mill -ogħla livelli rispettivi tagħhom ’il hawn, dawn l -indikaturi naqsu bi 15 
u bi 8  miljun rispettivament). Issa l -għadd totali ta’ persuni fir -riskju tal -faqar jew tal -
esklużjoni soċjali, b’113 -il miljun persuna jew bi 22,5  % tal -popolazzjoni totali fl -2017, 
qiegħed taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi. L -istimi jindikaw li din ix -xejra se tkompli anke fis -
sena ta’ wara. Xorta waħda għad fadal triq twila biex tintlaħaq il -mira tat -tnaqqis tal -faqar u 
tal-esklużjoni soċjali tal -Ewropa  2020.  Ir-riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali għadu 
sfida, b’mod partikolari għat -tfal, għall -persuni b’diżabbiltà u għall -persuni li ġejjin minn 
familji migranti.  
It-tkabbir fil -pagi r eali majna fl -2017, iżda qabad jirranka fl -2018.  B’mod kumplessiv, it -
tkabbir fil -pagi għadu inqas minn dak li jista’ jkun mistenni minħabba l -prestazzjoni 
 
6 
 ekonomika pożittiva u l -prestazzjoni pożittiva tas -suq tax -xogħol. Id -dinamika mudesta tal -
pagi matu l l-aħħar snin tista’ tiġi spjegata permezz tat -tkabbir dgħajjef fil -produttività, l -
aspettattivi li għadhom baxxi fir -rigward tal -inflazzjoni u r -riżervi li għad fadal fis -suq tax -
xogħol. F’termini reali, il -pagi medji għadhom lura meta mqabbla mal -livell i ta’ qabel il -kriżi 
f’ħafna Stati Membri u fl -2017 it -tkabbir tagħhom baqa’ inqas mit -tkabbir fil -produttività. 
Dan huwa konformi ma’ xejra li ilha għaddejja żmien twil: fl -UE, bejn is -sena 2000 u l -2017, 
il-valur miżjud reali għal kull persuna impjegata żdied bi 15,6  %, filwaqt li l -kumpens reali 
għal kull impjegat żdied bi 11,2  % biss. Minkejja dawn l -iżviluppi, hemm evidenza li l -
konverġenza fil -livelli ta’ introjtu mix -xogħol qiegħda sseħħ minkejja li għad hemm differenzi 
kbar fl -Istati Membri u minn S tat Membru għall -ieħor.  
L-oqfsa għall -iffissar tal -pagi (inkluż il -pagi minimi) qegħdin jibdew jirreaġixxu għat -titjib 
fil-kundizzjonijiet tas -suq tax -xogħol . B’mod partikolari, il -pagi minimi statutorji żdiedu 
f’diversi pajjiżi, bl -involviment tas -sħab so ċjali. Dan l -iżvilupp huwa importanti fid -dawl tar -
rati għoljin tal -faqar fost dawk li jaħdmu li għad hemm f’għadd ta’ Stati Membri, li jeħtieġu 
wkoll li tittieħed azzjoni fl -oqsma tat -tfassil tat -taxxa u tal -adegwatezza tal -benefiċċji. F’dan 
l-isfond, huw a importanti li l -aġġustament fil -livelli tal -paga minima jsegwi regoli trasparenti 
u prevedibbli, filwaqt li jqis l -impatt tagħhom fuq il -kompetittività, il -ħolqien tal -impjiegi u l -
faqar fost dawk li jaħdmu.  
F’kuntest ta’ ħolqien sostnut tax -xogħol, xi g ruppi għadhom qegħdin iħabbtu wiċċhom ma’ 
diffikultajiet biex jaħsdu l -benefiċċji tal -irkupru . It-tkabbir fl -impjiegi fl -2017 ġie xprunat 
b’mod prinċipali min -nisa, mill -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien u mill -persuni b’livell 
għoli ta’ ħiliet. Min -naħa l-oħra, ir -rata tal -impjieg tal -ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet 
għadha taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi u għadha kważi 30  pps iktar baxxa minn dik tal -
ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet. Għalkemm qiegħda tiżdied, ir -rata tal -impjieg taż -żgħażagħ 
hija i nqas minn dik tal -2008 (b’2,7  pps). Fuq nota pożittiva, issa l -ammont ta’ żgħażagħ li 
huma barra mill -edukazzjoni, minn impjieg jew minn taħriġ huwa ta’ 10,9  % u reġa’ lura 
għal-livelli ta’ qabel il -kriżi. Il -persuni li ġejjin minn familji migranti jħabbtu  wiċċhom ma’ 
sfidi ta’ impjegabbiltà: id -disparità fir -rata tal -impjieg bejn il -ħaddiema li twieldu fl -UE u 
dawk li ma twildux fl -UE kienet ta’ 10  pps fl -2017 (żdiedet minn 4,5  pps fl -2008). Din id -
disparità hija kbira speċjalment fost in -nisa migranti. Fl -aħħar nett, hemm it -tendenza li l -
persuni b’diżabbiltà jipparteċipaw inqas fis -suq tax -xogħol; fil -biċċa l -kbira tiegħu, il -
potenzjal li jużaw it -talenti tagħhom jibqa’ ma jiġix sfruttat.  
 
7 
 Il-parteċipazzjoni tan -nisa fis -suq tax -xogħol qiegħda tkompli tikb er b’pass mgħaġġel. Ir-
rata tal -impjieg tan -nisa kienet ta’ 66,5  % fl-2017, kważi 5  pps ogħla milli kienet fl -2008.  
Xorta waħda, id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fir -rata tal -impjieg għadha sostanzjali, 
b’disparitajiet konsiderevoli fl -Istati Membri ko llha. Għalkemm in -nisa ġeneralment ikunu 
iktar ikkwalifikati mill -irġiel fir -rigward tal -livell edukattiv milħuq, id -disparità bejn in -nisa u 
l-irġiel fil -pagi hija għolja u qiegħda tonqos gradwalment biss. In -nisa huma rrappreżentati 
żżejjed fis -setturi u  fl-okkupazzjonijiet b’pagi iktar baxxi, u sikwit jaħdmu f’impjiegi 
sottokwalifikati meta mqabbla mal -livell tal -ħiliet tagħhom. L -impatt tar -responsabbiltajiet 
ta’ indukrar u ta’ meta jkunu ġenituri għadu l -ixprun prinċipali tar -rati ta’ impjieg iktar 
baxxi, u s -servizzi sottożviluppati huma impediment kbir biex jibqgħu fl -impjieg jew jerġgħu 
lura fl -impjieg. Barra minn hekk, il -persuni li jipprovdu l -indukrar informali, li l -maġġoranza 
tagħhom huma nisa, għandhom riskju ikbar li jesperjenzaw il -faqar u d -dipendenza 
finanzjarja, b’interruzzjonijiet fil -karriera li spiss isarrfu f’intitolamenti iktar baxxi tal -
pensjoni. Għadd ta’ Stati Membri qegħdin jieħdu azzjoni biex jipprovdu aċċess indaqs u 
tajjeb għall -but ta’ kulħadd għal servizzi ta’ kwalità tal -indukrar tat -tfal u għal servizzi ta’ 
kwalità tal -kura fit -tul, iżda għad hemm sfidi importanti. F’xi każijiet, distribuzzjoni iktar 
ibbilanċjata tal -liv imħallas relatat mal -familja bejn in -nisa u l -irġiel tkun ta’ benefiċċju. Ftit 
Stati Membri qegħdin jadatt aw is -sistemi tat -taxxa u tal -benefiċċji tagħhom biex ineħħu d -
diżinċentivi għax -xogħol lil dawk tat -tieni sors ta’ introjtu. Azzjonijiet konkreti sabiex tiġi 
indirizzata d -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi huma fis -seħħ biss f’għadd limitat ta’ 
pajjiżi.  
Ir-rata tal -impjieg tal -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien żdiedet b’mod sostanzjali matul 
l-aħħar deċennju . Għall -grupp ta’ età ta’ 55 -64 sena, żdiedet minn 45,5  % fl-2008 għal 
57,1 % fl-2017. Il -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien kienu relattivam ent iktar protetti mir -
reċessjoni u r -rata tal -impjieg tagħhom kompliet tiżdied matul il -kriżi, biex imbagħad saret 
xprun importanti tal -irkupru tal -impjiegi. Iż -żieda fit -tul tal -ħajja tax -xogħol tiġi spjegata 
b’għadd ta’ fatturi, inkluż iż -żidiet fl -età statutorja tal -irtirar, l -aċċess aħjar għas -servizzi ta’ 
indukrar, id -disponibbiltà ta’ arranġamenti flessibbli tax -xogħol u l -istrateġiji għal tixjiħ 
attiv. Diversi Stati Membri qegħdin ikomplu jippromwovu iktar il -parteċipazzjoni fis -suq tax -
xogħol ta’ ħ addiema iktar imdaħħlin fiż -żmien, inkluż billi jappoġġaw it -tranżizzjonijiet 
flessibbli lejn l -irtirar u billi jipprovdu inċentivi finanzjarji kemm għal min iħaddem u kemm 
għall -impjegati.  
 
8 
 Is-sitwazzjoni taż -żgħażagħ fis -suq tax -xogħol qiegħda tkompli ti tjieb, iżda l -qgħad fost iż -
żgħażagħ għadu għoli f’għadd ta’ Stati Membri. Filwaqt li qiegħda tonqos b’mod kostanti u 
reġgħet lura għal -livell tal -2008, ir -rata tal -qgħad fost iż -żgħażagħ (il -grupp ta’ età ta’ 15 -
24 sena) tippreżenta differenzi kbar minn p ajjiż għall -ieħor u rati għoljin ħafna f’uħud 
minnhom. Parti konsiderevoli miż -żgħażagħ għadhom ekonomikament inattivi. B’mod 
kumplessiv fl -UE, kważi sitt miljun persuna tal -età ta’ 15 -24 sena kienu barra mill -
edukazzjoni, minn impjieg jew minn taħriġ (NEE T) fl-2017. Jekk ikun għal żmien twil, it -
tbegħid taż -żgħażagħ mis -suq tax -xogħol jista’ jkollu effetti negattivi għat -tkabbir potenzjali 
kif ukoll effetti negattivi għall -individwi kkonċernati, bħad -deprezzament tal -ħiliet u riskju 
ikbar tal -faqar u tal -esklużjoni soċjali iktar tard fil -ħajja. L -azzjonijiet meħuda mill -Istati 
Membri b’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal -Kunsill li tistabbilixxi l -Garanzija għaż -
Żgħażagħ huma xpruni ewlenin għal titjib.  
L-iżgurar tal -aċċess għal edukazzjoni u għal taħriġ inklużivi u ta’ kwalità jippermetti lill -
ġenerazzjonijiet ta’ età iżgħar isiru ċittadini involuti u attivi, billi jgħinhom jintegraw fis -
suq tax -xogħol u fis -soċjetà. L-Ewropa qiegħda tagħmel progress bie x tilħaq il -mira 
primarja tal -2020 fir -rigward tar -rata tat -tluq bikri mill -iskola ta’ 10  %, u kważi laħqet il -
mira ta’ 40  % fir -rigward tal -livell edukattiv terzjarju milħuq. Madankollu, għad hemm 
differenzi kbar fost l -Istati Membri u fost il -gruppi tal -popolazzjoni (pereżempju bejn in -nisa 
u l-irġiel u bejn il -persuni li twieldu fl -UE u dawk li ma twildux fl -UE). L -ammont għoli ta’ 
persuni b’livell baxx ta’ ħiliet bażiċi, u l -korrelazzjoni qawwija tal -eżiti edukattivi mal -istatus 
soċjoekonomiku u l -eżiti tas-suq tax -xogħol huma kwistjoni ta’ tħassib. L -Istati Membri 
qegħdin jieħdu passi biex itejbu s -sistemi tal -edukazzjoni tagħhom, b’mod partikolari biex 
ikomplu jnaqqsu r -rati ta’ tluq bikri mill -iskola, irawmu l -aċċess indaqs u jtejbu l -eżiti 
edukattivi  fost il -persuni żvantaġġati fl -apprendiment. Iktar investiment (u investiment iktar 
effiċjenti) fis -sistemi tal -edukazzjoni u tat -taħriġ huwa prijorità f’xi Stati Membri. It -titjib tal -
kwalità tal -edukazzjoni għolja u r -rilevanza tagħha għas -suq tax -xogħo l huwa prijorità wkoll 
fuq l -aġendi tal -Istati Membri, speċjalment fil -kuntest taż -żieda fir -rati tal -livell edukattiv 
terzjarju milħuq.  
Il-bidliet teknoloġiċi u t -trasformazzjonijiet relatati fis -swieq tax -xogħol jirrikjedu b’mod 
kruċjali t -titjib tal -ħiliet u t -taħriġ mill -ġdid tal -popolazzjoni fl -età tax -xogħol. Kulma jmur 
qiegħed isir dejjem iktar importanti għall -ħaddiema li jkollhom kwalifiki rilevanti għas -suq 
tax-xogħol sabiex ikunu jistgħu jadattaw għal ambjent li qiegħed jinbidel malajr.  Fl-UE, il -
 
9 
 proporzjon bejn l -adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki u l -għadd ta’ impjiegi li jirrikjedu livell 
baxx ta’ kwalifiki, bħala medja, huwa ta’ tlieta għal wieħed. Minkejja dan, il -persuni b’livell 
baxx ta’ ħiliet u l -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien x’aktarx  li jipparteċipaw ferm inqas fi 
programmi tal -apprendiment għall -adulti mill -medja. Għad hemm disparitajiet sinifikanti 
f’termini ta’ ħiliet diġitali: iktar minn 40  % tal -adulti fl -UE ma għandhomx ħiliet diġitali 
bażiċi, bl -ogħla livelli jilħqu s -70 % f’xi  Stati Membri. Dan jimplika li parti sinifikanti tal -
popolazzjoni ma tistax taċċessa varjetà kbira ta’ servizzi, b’impatti negattivi fuq l -inklużjoni u 
l-produttività.  
L-Istati Membri qegħdin jadattaw is -sistemi tal -iżvilupp tal -ħiliet tagħhom u qegħdin 
jiżviluppaw strateġiji biex itejbu r -rilevanza tat -taħriġ għas -suq tax -xogħol, bil -ħsieb li 
jiffaċilitaw it -tranżizzjonijiet tal -persuni fl -apprendiment lejn is -suq tax -xogħol u fi ħdanu.  
Dan jinkludi   li jagħmlu mezz biex isir iktar faċli li l -ħiliet u l -kwalifiki jinftiehmu u jiġu 
rikonoxxuti fl -Ewropa kollha u li jqisu l -apprendiment ’il barra mill -kuntesti istituzzjonali. Is -
sistemi tal -edukazzjoni u tat -taħriġ vokazzjonali qegħdin jiġu rieżaminati u aġġornati, bl -
għan li tittejjeb ir -rilevanza tagħhom g ħas-suq tax -xogħol u jiġi promoss l -aċċess, iżda għad 
hemm xi sfidi f’dawn l -oqsma. Il -provvista ta’ inċentivi għall -gruppi żvantaġġati biex 
jipparteċipaw fl -apprendiment għall -adulti, flimkien ma’ gwida xierqa u l -provvista ta’ 
sostenn finanzjarju lill -kumpaniji biex iħarrġu lill -persunal tagħhom huma xpruni ta’ politika 
importanti biex jinkisbu eżiti aħjar. L -Istati Membri qegħdin ikomplu joffru iktar 
opportunitajiet ta’ apprendiment u ta’ kwalifiki għall -adulti b’livell baxx ta’ ħiliet, 
b’konformità mal -inizjattiva tal -Perkorsi tat -Titjib tal -Ħiliet. Il -promozzjoni tal -iżvilupp tal -
ħiliet diġitali tokkupa post importanti fost il -prijoritajiet tal -Istati Membri fir -rigward tal -
edukazzjoni u tal -ħiliet.  
L-inċidenza ta’ forom atipiċi ta’ xogħol hija pjuttos t stabbli fil -livell tal -UE, iżda s -
segmentazzjoni għolja tas -suq tax -xogħol għadha għadma iebsa għal għadd ta’ Stati 
Membri.  L-ammont ta’ impjegati totali b’kuntratt temporanju ma nbidilx b’mod sinifikanti 
matul dawn l -aħħar snin, u bħala medja kien ta’ m adwar 14  %. B’mod kumplessiv, iktar minn 
nofs l -impjegati temporanji huma “sforzati”, u jilħqu s -70 % jew iktar fi 12 -il Stat Membru. 
F’diversi pajjiżi, il -kombinazzjoni ta’ ammont kbir ta’ kuntratti temporanji u r -rati baxxi ta’ 
tranżizzjoni lejn kuntratt i permanenti huwa sintomatiku tad -duwaliżmu fis -suq tax -xogħol. 
Din hija kwistjoni ta’ tħassib peress li l -ħaddiema atipiċi jesperjenzaw kwalità iktar baxxa ta’ 
impjiegi u riskji ikbar ta’ faqar minkejja li jaħdmu. Barra minn hekk, madwar kwart tal -
 
10 
 ħaddiem a kollha li jaħdmu għal rashom fl -UE jistgħu jiġu kklassifikati bħala “vulnerabbli” 
jew “moħbija”. Ir -riżultati tal -istħarriġ jidher ukoll li qegħdin jissuġġerixxu li issa l -
proporzjon ta’ persuni li jaqilgħu iktar minn nofs l -introjtu tagħhom minn xogħol permezz ta’ 
pjattaforma jaf laħaq madwar 2  % (fl -2017) u huwa mistenni li jiżdied, li jenfasizza l -
importanza li tiżdied l -enfasi tal -politiki fuq dan l -iżvilupp. F’xi Stati Membri qegħdin isiru 
riformi fil -qasam tal -leġiżlazzjoni dwar il -protezzjoni tal -impjieg, bl -għan li jinkiseb bilanċ 
aħjar bejn il -flessibbiltà u s -sigurtà u tiġi evitata s -segmentazzjoni. Dawn jinkludu, f’xi 
każijiet, kundizzjonijiet iktar rigorużi għall -użu ta’ kuntratti temporanji, jew ambitu ikbar 
għan -negozjar kollettiv biex jiġi d efinit il -qafas tagħhom. Ir -regolamentazzjoni dwar forom 
ġodda ta’ ħaddiema, inkluż il -ħaddiema permezz ta’ pjattaforma u l -ħaddiema awtonomi, 
inbdiet fi ftit Stati Membri.  
Il-benefiċċji tal -qgħad ta’ ammont adegwat, għal tul ta’ żmien raġonevoli, aċċessib bli 
għall -ħaddiema kollha u akkumpanjati minn miżuri effettivi ta’ attivazzjoni huma kruċjali 
biex jagħtu sostenn lill -persuni li jkunu qegħdin ifittxu impjieg matul it -tranżizzjonijiet.  It-
tfassil ta’ dawn is -sistemi jvarja b’mod konsiderevoli minn Stat M embru għall -ieħor, fid -
dimensjonijiet kollha. Ir -riformi reċenti f’dan il -qasam iffokaw l -iktar fuq it -tisħiħ tar -
rekwiżiti ta’ attivazzjoni għall -persuni li jkunu qegħdin ifittxu impjieg u li jkunu qegħdin 
jirċievu l -benefiċċji, pereżempju bit -tisħiħ tal -obbligi tat -tiftix ta’ impjieg u tal -kundizzjonijiet 
biex jiġi aċċettat impjieg ġdid. Għad hemm tħassib dwar il -kopertura tal -ħaddiema atipiċi, li 
sikwit ma jkollhomx aċċess sħiħ għas -sistema, u dwar in -nuqqas ta’ kopertura għall -persuni 
li jaħdmu għal ras hom – li huma kwistjonijiet li ġew enfasizzati fil -proposta tal -Kummissjoni 
għal rakkomandazzjoni tal -Kunsill dwar l -aċċess għall -protezzjoni soċjali għall -ħaddiema u 
għall -persuni li jaħdmu għal rashom.  
Politiki attivi effettivi dwar is -suq tax -xogħol u S ervizzi Pubbliċi tal -Impjiegi effettivi huma 
kruċjali biex jiġi żgurati swieq tax -xogħol inklużivi u li jiffunzjonaw tajjeb.  Il-politiki attivi 
dwar is -suq tax -xogħol itejbu it -tlaqqigħ tal -ħaddiema mas -suq tax -xogħol u jżidu ċ -ċans li l -
persuni li jkunu q egħdin ifittxu impjieg isibu impjieg ġdid. Ir -rwol tagħhom huwa speċjalment 
importanti biex titrawwem l -integrazzjoni tal -persuni qiegħda fit -tul. Is -Servizzi Pubbliċi tal -
Impjiegi huma l -istituzzjonijiet prinċipali responsabbli biex jappoġġaw l -isforzi ta t-tiftix ta’ 
impjieg tal -persuni qiegħda u biex jirreferuhom għall -miżuri ta’ attivazzjoni. Madankollu, il -
parteċipazzjoni u l -investiment fil -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol ivarjaw b’mod 
sinifikanti madwar l -UE. B’mod simili, l -effettività tas -Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi biex 
 
11 
 jagħtu sostenn għat -tiftix ta’ impjieg hija eteroġenja fost l -Istati Membri u xi kultant fihom 
stess. Filwaqt li qegħdin jittieħdu miżuri importanti f’maġġoranza ta’ Stati Membri, b’enfasi 
fuq il -provvista ta’ servizzi indi vidwalizzati, diversi Stati Membri għandhom fejn isaħħu mill -
ġdid is -sistemi tal -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol tagħhom. L -Istati Membri għamlu 
progress fl -implimentazzjoni tar -rakkomandazzjoni tal -Kunsill dwar l -integrazzjoni tal -
persuni qiegħda f it-tul, fejn jeħtieġ li tittieħed azzjoni ulterjuri biex titrawwem il -
kooperazzjoni bejn atturi differenti u biex tittejjeb il -komunikazzjoni għall -persuni inattivi. Is -
Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi qegħdin jissoktaw l -aġenda ta’ riformi tagħhom fil -qafas  tan-
Netwerk Ewropew tas -Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi. Filwaqt li xi Stati Membri ħadu miżuri 
ulterjuri biex jippromvovu l -integrazzjoni tal -migranti fis -suq tax -xogħol (b’enfasi b’mod 
partikolari fuq ir -refuġjati), hemm nuqqas ta’ approċċi sistematiċi u  hemm bżonn iktar 
investiment fit -titjib tal -ħiliet u fir -rikonoxximent tal -ħiliet u tal -kwalifiki, iktar politiki 
effiċjenti dwar is -suq tax -xogħol u iktar sostenn mis -Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi.   
Għall -ewwel darba mill -kriżi ’l hawn, l -inugwaljanza f l-introjtu fl -UE naqset kemxejn fl -
2017 , xprunata minn żidiet iktar malajr fl -introjti tal -unitajiet domestiċi b’introjtu iktar baxx. 
Dan jissuġġerixxi li l -irkupru qiegħed jibda jilħaq lill -iktar persuni vulnerabbli. L -istimi 
disponibbli jindikaw li din i x-xejra pożittiva se tkompli f’maġġoranza ta’ Stati Membri. Xorta 
waħda, fl -2017 l -iktar 20  % għonja tal -popolazzjoni kellhom introjtu nett li kien 5,1  darbiet 
iktar għoli minn dak tal -ifqar 20  % fl-UE (minn 5,2 fl -2016), b’varjazzjoni kbira fost l -Istati 
Membri. L -inugwaljanza fl -introjtu hija ogħla mil -livelli ta’ qabel il -kriżi f’xi pajjiżi, u dan 
sikwit ikun marbut ma’ opportunitajiet mhux indaqs fl -aċċess għall -edukazzjoni, għat -taħriġ u 
għall -protezzjoni soċjali, u jkun b’korrelazzjoni ma’ eżiti batut i tas-suq tax -xogħol. Xi Stati 
Membri qegħdin iwettqu politiki ta’ tnaqqis tal -inugwaljanza, b’mod partikolari fit -tfassil tal -
iffissar tal -paga minima u tas -sistemi tat -taxxa u tal -benefiċċji. Sabiex tinkiser it -trażmissjoni 
tal-inugwaljanzi ġenerazzjoni għall -oħra, l -Istati Membri jistgħu jieħdu azzjoni ulterjuri 
f’oqsma differenti, pereżempju billi jrawmu opportunitajiet indaqs fl -edukazzjoni u fit -taħriġ, 
billi jiżguraw l -aċċess għal servizzi tal -kura tas -saħħa u għal servizzi oħra ta’ kwalità, billi 
jippromwovu l -ugwaljanza bejn in -nisa u l -irġiel u billi jindirizzaw id -disparitajiet reġjonali.  
L-impatt imkejjel tat -trasferimenti soċjali (eskluż il -pensjonijiet) fuq it -tnaqqis tal -faqar 
kompla jonqos fl -2017. Dan huwa konformi mat -tnaqqis tal -effetti t al-istabilizzaturi 
awtomatiċi f’fażi ta’ espansjoni ekonomika, għalkemm għad hemm varjazzjonijiet kbar fost l -
Istati Membri. L -impatt tat -trasferimenti soċjali fuq it -tnaqqis tal -faqar inħass l -iktar fl -Istati 
 
12 
 Membri l -antiki tal -UE, filwaqt li żdied fil -pajjiżi li ssieħbu iktar reċentement (dan 
jissuġġerixxi li l -konverġenza qiegħda sseħħ). L -eżitu ġenerali jiddependi fuq it -titjib fil -
kundizzjonijiet tas -suq tax -xogħol (u bidliet relatati fil -karatteristiki tal -persuni fir -riskju tal -
faqar) kif ukoll fuq l-adegwatezza u l -kopertura tal -benefiċċji, inkluż il -fatt li xi drabi l -
benefiċċji jaqgħu lura meta mqabbla mal -introjti li ġeneralment jiżdiedu. L -adegwatezza tal -
benefiċċji tal -introjtu minimu tvarja b’mod sinifikanti fost l -Istati Membri, kif juru r -riżultati 
tal-eżerċizzju tal -parametraġġ referenzjarju relatat.  
L-Istati Membri qegħdin ikomplu jieħdu miżuri biex jimmodernizzaw is -sistemi tal -
protezzjoni soċjali, filwaqt li jsaħħu l -kopertura u l -adegwatezza tal -benefiċċji u tas -servizzi. 
Qegħdin jittie ħdu passi biex jittejjeb l -aċċess għall -protezzjoni soċjali, b’mod partikolari 
għall -ħaddiema mhux standard u għall -persuni li jaħdmu għal rashom li għadhom iħabbtu 
wiċċhom ma’ disparitajiet sinifikanti. Qegħdin jiġu introdotti xi innovazzjonijiet fir -rigward 
ta’ forom ġodda ta’ xogħol. Ix -xogħol fir -rigward tal -adegwatezza tal -benefiċċji qiegħed 
ikompli, għalkemm f’xi każijiet kien hemm dewmien. Għadd ta’ Stati Membri qegħdin itejbu l -
iskemi tal -introjtu minimu tagħhom billi jikkombinaw livelli adegwati ta ’ sostenn b’aċċess 
għal oġġetti u għal servizzi abilitanti, u b’inċentivi għall -integrazzjoni (mill -ġdid) fis -suq tax -
xogħol, f’approċċ ta’ inklużjoni attiva. Xi Stati Membri qegħdin itejbu t -twassil integrat tas -
servizzi (bħall -assistenza soċjali, l -impji eg u servizzi soċjali oħra). F’kuntest fejn l -infiq 
relatat mal -akkomodazzjoni jammonta għal ammont sinifikanti tal -introjtu ta’ ħafna unitajiet 
domestiċi u l -evoluzzjoni fl -għadd ta’ persuni mingħajr saqaf fuq rashom mhijiex qiegħda 
titjieb, xi Stati Memb ri wettqu riformi biex itejbu l -aċċess għall -akkomodazzjoni, jew permezz 
tal-provvista ta’ inċentivi jew inkella permezz ta’ miżuri preventivi.  
Minħabba t -tibdil demografiku u ż -żieda fl -istennija tal -għomor, huwa ċar li jeħtieġ li s -
sistemi tal -pensjoniji et, tal -kura tas -saħħa u tal -kura fit -tul jiġu adattati.  Id-domanda  għall -
kura fit-tul u għall -kura tas-saħħa  qiegħda  tikber  u hekk kif il-popolazzjonijiet  qegħdin  
jixjieħu,  il-ħtiġijiet  qegħdin  jinbidlu.  Matul  il-ħames  deċennji  li jmiss,  huwa  mistenni  li l-
għadd  ta’ Ewropej  tal-età ta’ 80 sena jew iktar  se jirdoppja.  Sal-2050,  se jkun hemm  żewġ  
persuni  biss fl-età attiva  (15-64 sena)  għal kull persuna  tal-età ta’ iktar  minn  65 sena,  meta  
mqabbel  mal-lum il-ġurnata  fejn hemm  tliet persuni;  il-proporzjon  diġà qiegħed  jonqos.  
Għalhekk,  filwaqt li l -miżuri biex tittejjeb is -sostenibbiltà finanzjarja għadhom ta’ prijorità fl -
aġendi ta’ ħafna Stati Membri, l -iżgurar tal -adegwatezza tal -pensjonijiet qiegħed jikseb iktar 
importanza.  Is-sostituzzjoni tal -introjtu u l-kapaċità ta’ prevenzjoni tal -faqar tal -pensjonijiet 
 
13 
 ivarjaw b’mod sinifikanti fost l -Istati Membri. Kulma jmur l -Istati Membri qegħdin jieħdu 
passi biex jissalvagwardjaw l -adegwatezza tal -pensjonijiet permezz ta’ garanziji minimi u l -
indiċjar tal -benefiċ ċji, jippromwovu l -irtirar flessibbli, ifasslu kundizzjonijiet ta’ 
akkumulazzjoni tal -pensjonijiet apposta għal kategoriji differenti ta’ ħaddiema u jsaħħu r -
rwol tal -pensjonijiet supplimentari.   
It-titjib tal -aċċess għall -kura tas -saħħa u għall -kura fit -tul ta’ kwalità, flimkien maż -żieda 
tal-effettività tagħhom, huwa prinċipju gwida għar -riformi fl -Istati Membri. Għal xi 
Ewropej, il -kostijiet u ż -żminijiet ta’ stennija għadhom ostakli importanti għall -aċċessibbiltà 
tal-kura tas -saħħa. Għalhekk, f’għadd ta’ Stati Membri, ir -riformi tas -sistemi tal -kura tas -
saħħa jiffokaw fuq it -titjib tal -effettività tagħhom permezz ta’ koordinazzjoni aħjar u permezz 
ta’ rwol iktar b’saħħtu assenjat għall -kura tas -saħħa primarja u għall -prevenzjoni. Il -miżuri 
jittieħdu biex jittejbu l -kundizzjonijiet tat -taħriġ u tax -xogħol tal -ħaddiema fil -qasam tas -
saħħa. Fil -qasam tal -kura fit -tul, il -biċċa l -kbira tal -kura għadha tiġi pprovduta mill -membri 
tal-familja, minħabba n-nuqqas ta’ skemi komprensivi li jkopru l -ħtieġa għal kura tal -persuni 
iktar imdaħħlin fiż -żmien fil -maġġoranza tal -Istati Membri. Ir -riformi attwali għandhom l -
għan li jikkombinaw sistema ta’ sostenn għall -persuni li jipprovdu l -indukrar informali u tal -
familja mill -istituzzjonijiet pubbliċi u netwerk ta’ servizzi istituzzjonali u tal -komunità, sabiex 
tingħata attenzjoni għas -sostenibbiltà fid -dawl tal -isfidi demografiċi.  
Djalogu soċjali li jiffunzjona tajjeb huwa element ewlieni tal -ekonomija soċjali Ewr opea 
tas-suq. Dan jgħin biex tissaħħaħ il -koeżjoni soċjali u jitnaqqsu l -kunflitti fis -soċjetà, għall -
benefiċċju reċiproku tal -ħaddiema, ta’ min iħaddem u tal -gvernijiet. L -involviment tas -sħab 
soċjali fit -tħejjija tar -riformi jista’ jtejjeb it -tfassil u l -implimentazzjoni tagħhom, iżid l -
appartenenza fost iċ -ċittadini u eventwalment iwassal għal eżiti soċjoekonomiċi aħjar. 
Madankollu, il -livell u l -impatt tal -involviment tas -sħab soċjali jvarjaw b’mod konsiderevoli 
fost l -Istati Membri u huma dgħajfa f’div ersi każijiet. Filwaqt li ma hemmx mudell uniku 
għall -prattiki kollha tad -djalogu soċjali, f’xi Stati Membri jidher ċar li hemm lok biex tittejjeb 
il-kapaċità tas -sħab soċjali u biex jingħataw qafas adegwat għal konsultazzjoni prevedibbli u 
f’waqtha, inklu ż fl-istadji ewlenin kollha tas -semestru Ewropew. B’mod simili, l -użu tal -
esperjenza tal -organizzazzjonijiet tas -soċjetà ċivili jista’ jaqdi u tabilħaqq jaqdi rwol 
importanti biex jiġi żgurat li r -riformi jitfasslu u jiġu implimentati b’mod effettiv. Minke jja 
dan, il -livell ta’ involviment tal -partijiet ikkonċernati tas -soċjetà jvarja b’mod sinifikanti fost 
 
14 
 l-Istati Membri, u f’uħud minnhom il -kapaċità insuffiċjenti biex jipparteċipaw b’mod attiv fid -
dibattitu dwar il -politiki hija problema.  
  
 
15 
 1. ĦARSA ĠENE RALI LEJN IX -XEJRIET U L -ISFIDI SOĊJALI U TAS -SUQ 
TAX -XOGĦOL FL -UNJONI EWROPEA  
 
 
Din it -taqsima tippreżenta ħarsa ġenerali lejn ix -xejriet u l -isfidi soċjali u tas -suq tax -xogħol 
fl-Unjoni Ewropea, filwaqt li tagħti rendikont analitiku dettaljat tal -oqsma ewlenin ta’ politika 
soċjali u tal -impjieg.  
 
 
1.1 Ix-xejriet tas -suq tax -xogħol  
 
Il-kundizzjonijiet fis -suq tax -xogħol qegħdin ikomplu jitjiebu u l -impjieg laħaq livell 
rekord fl -UE. Imsejjes fuq tkabbir ekonomiku qawwi (2,4  %), l -għadd ta’ persuni b’impjieg 
fl-UE żdied b’1,6  % fl-2017, li kienet l -ikbar rata ta’ żieda annwali mill -bidu tal -irkupru ’l 
hawn. L -impjieg totali kompla jiżdied fl -ewwel żewġ trimestri tal -2018 u laħaq 238,9  miljun2 
impjieg – madwar 3,2  miljun impjieg iktar minn sena ilu u l -ogħla livell li qatt intlaħaq fl -UE. 
Minn mindu l -impjieg beda jirkupra f’nofs l -2013 , inħolqu iktar minn 14 -il miljun impjieg 
addizzjonali.  
Ir-rata tal -impjieg (ta’ persuni tal -età ta’ 20 -64 sena) qiegħda tiżdied b’mod kostanti u 
qiegħda toqrob il -mira tal -Ewropa 2020. Din żdiedet kemxejn iktar malajr milli fl -2016, 
b’1,1  punt perċentwali għal 72,2  % fl-2017 u kompliet tiżdied fl -ewwel żewġ trimestri tal -
2018 sa 73,2  % (l-Illustrazzjoni  1). Jekk ix -xejra pożittiva tissokta bil -pass attwali, l -UE tkun 
f’pożizzjoni tajba b iex tilħaq il -mira tagħha tal -Ewropa 2020 ta’ rata tal -impjieg ta’ 75  %. Is -
sitwazzjoni kompliet titjieb fiż -żona tal -euro wkoll, fejn ir -rata tal -impjieg laħqet l -ogħla 
livell tagħha ta’ 71,9  % fil -Q2-2018. Dawn l -iżviluppi pożittivi huma mirfuda minn xej ra ta’ 
żieda kontinwa tal -parteċipazzjoni fis -suq tax -xogħol. Fil -Q2-2018, ir -rata ta’ attività (15 -
64 sena) laħqet rata rekord ta’ 73,8  % (73,5  % fiż -żona tal -euro). Ir -rata ta’ attività fl -UE ilha 
tiżdied b’pass kostanti, anke matul il -kriżi, u b’hekk qi egħed jonqos id -distakk mal -Istati 
                                                           
2 Iċ-ċifri tal -impjieg totali ġejjin mill -Kontijiet Nazzjonali (kunċett domestiku), filwaqt li ċ -ċifri l -oħra ġejjin 
mid-data tal-Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. F’din it -taqsima kollha jintużaw ċifri trimestrali a ġġustati skont 
l-istaġun.  
 
16 
 Uniti. Fl -2017, il -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien u n -nisa komplew jixprunaw iż -żieda 
tal-parteċipazzjoni fil -forza tax -xogħol.  
Issa r -rata tal -qgħad reġgħet lura għal -livell ta’ qabel il -kriżi. Bis-saħħa tax -xejra k ostanti 
ta’ ħolqien tal -impjiegi, ir -rata tal -qgħad baqgħet tonqos, għal 6,9  % fil -Q2-2018 – livell li 
kien ilu ma jiġi rreġistrat fl -UE mill -Q2-2008 u li huwa iktar minn 4  pps taħt l -ogħla livell tal -
2013. It -titjib huwa inqas sostanzjali fiż -żona tal -euro, fejn ir -rata tal -qgħad, ta’ 8,3  % fil -Q2-
2018, għadha punt perċentwali wieħed ogħla mill -inqas livell irreġistrat fl -2008. Dawn ix -
xejriet pożittivi huma assoċjati ma’ tnaqqis kontinwu fir -rata tal -qgħad fit -tul (jiġifieri l -
ammont ta’ persuni qiegħda g ħal minn tal -inqas sena fil -popolazzjoni attiva), li naqset fl -UE 
b’0,5  pps minn sena għall -oħra għal 3  % fil -Q2-2018 (3,9  % fiż -żona tal -euro). Minkejja li l -
qgħad (inkluż dak fit -tul) naqas fl -Istati Membri kollha matul l -aħħar sena, għad hemm 
dispersjon i sinifikanti tar -rati tal -qgħad (kif jidher fit -Taqsima  3.1.1), u wħud mill -pajjiżi 
għadhom ’il bogħod mil -livelli minimi tagħhom ta’ qabel il -kriżi.   
Illustrazzjoni 1: Ir-rati ta’ impjieg u tal -qgħad fl -UE u fiż -żona tal -euro  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Nota: ċifri b’aġġustament staġunali għall -Q2-2018.  
 
2.04.06.08.010.012.014.016.018.020.022.024.026.028.030.0
60.062.064.066.068.070.072.074.0
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Q2-2018
Rata tal-impjieg (EU-28) Rata tal-impjieg (żona tal-euro)
Rata tal-qgħad (EU-28, rhs) Rata tal-qgħad (żona tal-euro, rhs)Rata tal -impjieg (20-64)
Rata tal-qgħad (15-74)
 
17 
 Il-qgħad fost iż -żgħażagħ qiegħed ikompli jonqos malajr ukoll  u naqas b’1,8  pps minn 
sena għall -oħra għal 15,2  % fil -Q2-2018 (16,9  % fiż -żona tal -euro). Dan il -livell 
jikkorrispondi għal -livell minimu li ntlaħaq eżatt qabel il -kriżi (Q2 -2008) u issa huwa kważi 
9 pps taħt l -ogħla livell tal -2013. Xorta waħda, il -livell ta’ qgħad fost iż -żgħażagħ għadu għoli 
f’xi Stati Membri, b’rati ’l fuq minn 30  % fi S panja, fl -Italja u fil -Greċja (ara t -
Taqsima  3.2.1). Ġie rreġistrat titjib kontinwu fir -rigward ta’ persuni tal -età ta’ 15 -24 sena li 
huma barra mill -edukazzjoni, minn impjieg jew minn taħriġ (NEET), fejn ir -rata naqset 
b’0,6  pps għal 10,9  % fl-2017, livel l simili għal dak fl -2008.  
It-tnaqqis fil -qgħad fost iż -żgħażagħ huwa rifless b’żieda parallela fil -livell edukattiv 
milħuq miż -żgħażagħ:  ir-rata ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ (tal -
età ta’ 18 -24 sena), li ilha tonqos b’mod ko stanti matul l -aħħar għaxar snin, fejn l -iktar tnaqqis 
reċenti (b’0,1  pps) laħaq l -10,6 % fl -2017. Dan huwa ferm qrib il -mira ta’ 10  % tal -
Ewropa  2020, għalkemm hemm lok għal tnaqqis ulterjuri3. Il-livell edukattiv terzjarju milħuq 
għal dawk tal -età ta’ 30 -34 sena kompla jiżdied b’mod kostanti u laħaq 39,9  % fl-2017 – 
kważi laħaq il -mira ta’ 40  % tal -Ewropa  2020.  
L-irkupru qiegħed ikompli jkun iktar prominenti f’termini ta’ persuni impjegati iktar 
milli s -sigħat maħduma. Il-volum tat -total tas -sigħat maħduma fl -UE żdied b’1,2  % fl-2017 
u b’hekk issoktat ix -xejra pożittiva li bdiet fl -2015. Madankollu, din iż -żieda għadha inqas 
minn dik tal -impjieg totali (li żdied b’1,6  %, ara hawn fuq), u timplika li naqas l -għadd ta’ 
sigħat maħduma per capita . It-total tas -sigħat maħduma għadu ma reġax lura għall -ogħla 
livell tal -2008. Din l -evidenza tindika li għad fadal xi jsir fis -suq tax -xogħol, kif ġie indikat 
ukoll minn indikaturi oħra. Fl -2017, kien hemm kważi disa’ miljun ħaddiem part-time sforzat 
fl-UE (jiġifieri ħaddiema li jkollhom impjieg part -time iżda li jixtiequ jaħdmu iktar), li 
jirrappreżentaw tnaqqis mill -ogħla livell ta’ 10,3  miljun fl -2013, iżda li xorta waħda huma 
1,3 miljun ħaddiem iktar mil -livell tal -2008. F’perspet tiva iktar fit -tul, id -dinamika moderata 
tas-sigħat tax -xogħol hija parti minn bidla strutturali, marbuta ma’ inċidenza dejjem tikber ta’ 
xogħol part -time matul dawn l -aħħar 15 -il sena u mal -preferenzi tal -ħaddiema li qegħdin 
                                                           
3 Fil-Komunikazzjoni “It -tisħiħ tal -identità Ewropea permezz tal -Edukazzoni u l -Kultura” tal -
14 ta’ Novembru  2017 (COM(2017) 673 final), il -Kummissjoni tindika l -ambizzjoni li tnaqqas il -parametru 
referenzjarju għat -tluq bikri mil l-iskola b’5  % sal -2025.  
 
18 
 jinbidlu fir -rigward tal -arran ġamenti tal -ħin tax -xogħol. Minħabba f’hekk, mis -sena 2000 ’il 
hawn, ix -xejra tal -għadd ta’ sigħat maħduma għal kull persuna qiegħda tonqos gradwalment4.  
Iż-żidiet fl -impjieg kienu mifruxa fost il -gruppi demografiċi prinċipali kollha fl -2017.  
Bħalma ġara fis-snin preċedenti, il -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien (55 -64 sena) 
irreġistraw l -ikbar żieda (Illustrazzjoni  2): l-għadd ta’ persuni impjegati f’dan il -grupp żdied 
b’4,3  % fl -2017, u wassal biex ir -rata tal -impjieg togħla għal 57,1  %, l-ogħla li qatt kien 
hemm (kważi 12 -il pps ogħla milli fl -2008). L -għadd ta’ żgħażagħ (15 -24 sena) b’impjieg 
żdied kemxejn iktar malajr milli fl -2016 (1,6  % imqabbel ma’ 1,3  %). Minkejja dan, ir -rata 
tal-impjieg taż -żgħażagħ għadha ma rkupratx għalkollox mill -kriżi, peres s li kienet ta’ 34,7  % 
fl-2017, jiġifieri 2,7  pps taħt il -livell tal -2008. Madankollu, fid -dawl ta’ rata ta’ attività stabbli 
(ta’ 41,7  % fl -2017 imqabbla ma’ 41,6  % fl -2016), iż -żidiet fl -impjieg issarrfu fi tnaqqis 
kontinwu tal -qgħad għal dan il -grupp ta ’ età. L -impjieg żdied kemxejn iktar malajr fost in -
nisa milli fost l -irġiel fl -2017 (1,5  % imqabbel ma’ 1,3  %). Minkejja dan, id -disparità fl -
impjiegi bejn l -irġiel u n -nisa għadha kważi l -istess, jiġifieri 11,5 -il pps, li huwa 0,1  pps inqas 
mill-2016 (għ alkemm huwa ferm inqas mill -valur ta’ qabel il -kriżi ta’ 15  pps fl -2008). 
Għalkemm żdiedet b’1,7  pps sa 63  % fl-2017, ir -rata tal -impjieg ta’ persuni li ma twildux fl -
UE tal -età ta’ 20 -64 sena għadha 10  pps inqas minn dik tal -persuni li twieldu fl -UE. Id -
disparità hija ikbar għan -nisa (madwar 14 -il pps).  
                                                           
4 Iktar dettalji fi “Employment and Social Developments in Europe. Annual Review 2018”, il -Kummissjoni 
Ewropea (2018).  
 
19 
 Illustrazzjoni 2: Ir-rati tal -impjieg u t -tkabbir fl -impjieg bejn gruppi differenti fl -UE 
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
L-irkupru qiegħed ikompli jżid l-għadd ta’ ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet fl -
ekonomija.  L-għadd ta’ persuni b’edukazzjoni għolja b’impjieg żdied bi 2,9  % fl-2017 (il -
grupp ta’ età ta’ 25 -64 sena), filwaqt li ġiet irreġistrata żieda moderata ta’ 0,8  % fost il -
ħaddiema b’ħiliet medji (jiġifieri dawk b’edukazzjoni sekondarja għolja). Kuntrarjament għal 
dan, l -għadd ta’ ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet (jiġifieri b’livell baxx ta’ edukazzjoni 
sekondarja jew inqas) naqas b’0,4  %. Peress li l -popolazzjoni kumplessiva ta’ ħaddiema 
b’livell  baxx ta’ ħiliet tal -età ta’ 25 -64 sena qiegħda tonqos (bi 2,7  % imqabbla mal -2016) – 
bħala parti minn xejra li tirrifletti it -tixjiħ tal -popolazzjoni u livell edukattiv ogħla milħuq fost 
il-ġenerazzjonijiet ta’ età iżgħar – effettivament, ir -rata tal -impjieg ta’ dan il -grupp żdiedet 
minn 54,3  % fl-2016 għal 55,6  % fl-2017. Id -disparità bejn ir -rati tal -impjieg ta’ ħaddiema 
b’livell baxx ta’ ħiliet u dawk b’livell għoli ta’ ħiliet naqset kemxejn minn 30,5  pps fl -2016 
77.9
66.4
34.779.6
57.1 55.675.785.3
1.3% 1.5% 1.6%
0.7%4.3%
-0.3%0.8%2.9%
-2.0%0.0%2.0%4.0%6.0%8.0%10.0%12.0%14.0%16.0%
-80-60-40-20020406080100
Irġiel Nisa 15-24 25-54 55-64 Baxx Medju Għoli
Sess (20-64) Età Livell tal-edukazzjoni (25-64)2008 2016 2017 % change 2016-2017Rata tal -impjieg (%)
Impjieg ,bidla y-o-y  (%)
 
20 
 għal 29,7  pps fl -2017, iżda għadha għolj a ħafna u tindika li hemm lok li tittieħed azzjoni biex 
tiżdied l -impjegabbiltà ta’ persuni b’livell baxx ta’ edukazzjoni. Ix -xejriet dettaljati ta’ kull 
Stat Membru jingħataw fit -taqsimiet li ġejjin tar -rapport.  
L-impjieg temporanju, bħala proporzjon tal -impjieg totali, baqa’ kważi stabbli fl -2017, 
filwaqt li l -impjieg part -time naqas b’mod marġinali. Bl-istess mod bħalma seħħ f’xejra 
simili f’dawn l -aħħar snin, l -irkupru qiegħed irawwem il -ħolqien tal -impjiegi kemm 
b’kuntratti permanenti u kemm b’dawk tem poranji, li żdiedu rispettivament b’madwar 
2,7 miljun u 0,8  miljun fl -2017 (li jikkorrispondu għal żidiet perċentwali jiżdied ta’ 1,7  % u 
2,9 %). Madankollu, bħala proporzjon tal -impjieg totali, l -ammont ta’ impjegati temporanji 
baqa’ kważi stabbli, u żdie d kemxejn b’0,1  pps għal 14,3  % (il -grupp ta’ età ta’ 15 -64 sena). 
Għat -tieni sena konsekuttiva, il -proporzjon ta’ ħaddiema part -time (il -grupp ta’ età ta’ 15 -
64 sena) naqas b’mod marġinali (b’0,1  % għal 19,4  % fl-2017) u baqa’ kważi 2  pps ogħla mil -
livell  tal-2008. Mil -lat pożittiv, kif issemma wkoll hawn fuq, l -ammont ta’ ħaddiema part -
time sforzati qiegħed jonqos b’mod sinifikanti (minn 21,1  % fl-2016 għal 19,8  % fl-2017) 
għalkemm għadu sostanzjali. Meta mqabbel mal -impjieg totali, l -impjieg ta’ persuni li jaħdmu 
għal rashom (15 -64 sena) kompla jonqos bil -mod il -mod għal 13,7  % fl-2017 (minn 14,0  % 
fl-2016 u 14,4  % fl-2013).  
F’termini ta’ żviluppi settorjali, l -impjieg kompla jxaqleb lejn is -servizzi. Skont ix -xejra 
ta’ dawn l -aħħar snin, l -ikbar għadd ta ’ impjiegi nħoloq fis -servizzi5 (2,8 miljun persuna 
addizzjonali b’impjieg fl -2017, jew +1,6  % meta mqabbel mal -2016; abbażi tal -kontijiet 
nazzjonali). Mill -2008 sal -2017, is -sehem tal -impjieg fis -servizzi fl -UE żdied b’mod 
kontinwu minn 70,1  % għal 73,9  %. B’żieda ta’ 2  %, il -kostruzzjoni rreġistrat l -ikbar żieda fl -
impjieg mir -reċessjoni ’l hawn, u kkonsolidat l -irkupru li beda fl -2015; madankollu, l -għadd 
ta’ persuni impjegati għadu kważi 15  % inqas minn dak fl -2008. L -industrija rreġistrat ukoll 
espansj oni soda (b’1,5  %, l-ogħla rata mill -2007 ’l hawn). Fl -aħħar nett, wara sensiela twila 
ta’ tnaqqis, l -impjieg fl -agrikoltura żdied kemxejn b’0,3  % fl-2017.  
                                                           
5 Fis-servizzi, l -ikbar żieda perċentwali ġiet irreġistrata fl -“attivitajiet tal -informazzjoni u tal -komunikazzj oni”, segwiti mill -“attivitajiet professjonali, xjentifiċi u tekniċi; kif 
ukoll l -attivitajiet ta’ servizzi amministrattivi u ta’ sostenn” (rispettivament bi 3,4  % u b’2,9  % fl-2017). Kuntrarjament għal dan, is -“servizzi finanzjarji u tal -assigurazzjoni” 
rreġistraw tnaqqis b’0,7  %. 
 
21 
 1.2 Ix-xejriet soċjali  
L-għadd ta’ persuni fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali (AROPE6)7 naqas 
b’mod sostanzjali fl -2017 u issa qiegħed taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi. Ix-xejra ta’ tnaqqis 
f’dan l -indikatur kompliet għall -ħames sena konsekuttiva fl -2017, u l -ammont ta’ persuni 
niżel għal 113 -il miljun persuna (jew 22,5  % tal -popolazzjoni totali), b’konformità mal -
irkupru fl -impjieg u maż -żieda fl -introjtu nett. Minħabba f’hekk, fl -2017 kien hemm ħames 
miljun persuna inqas fl -UE fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali milli kien hemm 
qabel il -kriżi (fl -2008), filwaqt li t -tnaqqis mi ll-ogħla livell fl -2012 jammonta għal kważi 11 -
il miljun persuna. Madankollu, minħabba x -xkiel tal -kriżi, għad fadal ħafna xi jsir biex 
tintlaħaq il -mira primarja tal -Ewropa  2020 (20  miljun persuna inqas fir -riskju tal -faqar jew 
tal-esklużjoni soċjali meta  mqabbel mal -2008). It -tnaqqis kumplessiv attwali fl -indikatur 
huwa xprunat mit -tliet sottokomponenti kollha tiegħu (ara hawn taħt u l -Illustrazzjoni  3). 
                                                           
6 Il-persuni fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali (AROPE) huma persuni li huma fir -riskju tal -faqar (AROP) u/jew li qed jesperjenzaw deprivazzjoni materjali estrema 
(SMD) u/jew li qegħdin jgħixu f’unitajiet domestiċi b ’intensità tax -xogħol baxxa ħafna (VLWI) .  
Il-persuni f’riskju tal -faqar huma persuni li jgħixu f’unità domestika b’introjtu nett ekwivalizzat li jkun inqas 
minn 60  % tal -introjtu medjan ekwivalizzat nazzjonali (għaldaqstant dan l -indikatur huwa indikatur tal-faqar tal -
introjtu).  
Il-persuni jkollhom deprivazzjoni materjali estrema jekk jgħixu f’unità domestika li ma tiflaħx tagħmel minn tal -
inqas erbgħa mill -punti li ġejjin: 1) tħallas il -kera/is -self ipotekarju/il -kontijiet fil -ħin; 2) iżżomm id -dar sħuna 
b’mod adegwat; 3) tlaħħaq  ma’ spejjeż mhux mistennija; 4) tiekol laħam, ħut jew proteini ekwivalenti kull 
jumejn; 5) tmur għal vaganza ta’ ġimgħa lil hinn mid -dar; 6) ikollha aċċess għal karozza għal użu privat; 7) 
ikollha magna tal -ħasil; 8) ikollha televiżjoni bil -kulur; u 9) ik ollha telefon.  
Il-persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità tax -xogħol baxxa ħafna (jiġifieri unitajiet domestiċi (kważi) 
mingħajr impjieg) huma persuni tal -età ta’ 0 -59 sena li jgħixu f’unità domestika fejn l -adulti ta’ età tax -xogħol 
(18-59 sena) ikunu ħadmu inqas minn 20  % tal -potenzjal totali tax -xogħol matul is -sena preċedenti.  
7 L-istatistika dwar l -introjtu tal -EU SILC tirreferi għas -sena tal -introjtu preċedenti, bl-eċċezzjoni tar -Renju Unit (is -sena tal -istħarriġ) u tal -
Irlanda (introjtu ta’ 12 -il xahar qabel l -istħarriġ) . 
 
22 
 Illustrazzjoni 3: Il-perċentwal tal -popolazzjoni f’riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni 
soċjali (AROPE) u s -sottokomponenti (2005 -2017).  
 
Sors: Eurostat, SILC. Nota: id -didaskalija hija spjegata fin -nota 6 f’qiegħ il -paġna.  
Tnaqqis qawwi fl -għadd ta’ persuni li jbatu minn deprivazzjoni materjali estrema 
(SMD) iwassal biex iċ -ċifri jilħqu l -iktar livell baxx li qatt intlaħaq fl -istorja reċenti, 
filwaqt li jirrifletti ż -żieda fl -istandards tal -għixien. Iktar minn tliet  miljun persuna nħarġu 
minn sitwazzjoni ta’ deprivazzjoni materjali estrema fl -2017, u b’hekk l -għadd kumplessiv ta’ 
persuni affettwati tnaqqas għal 34,8  miljun jew 6,9  % tal -popolaz zjoni tal -UE (0,6  pps inqas 
milli fl -2017 u inqas mill -2008). Dan it -tnaqqis jirrappreżenta titjib sinifikanti għall -ħames 
sena konsekuttiva, li jirrifletti titjib fis -sitwazzjoni materjali tal -unitajiet domestiċi. Minkejja 
dawn l -iżviluppi pożittivi, għad  hemm varjazzjoni kbira bejn l -Istati Membri (ara t -
Taqsima  3.4) 
Iż-żieda rekord fir -rati ta’ impjieg kkontribwiet biex l -għadd ta’ persuni li kienu 
qegħdin jgħixu f’unitajiet domestiċi kważi mingħajr impjieg  jonqos bi 3,7  miljun persuna 
fl-2017. Bħala am mont tal -popolazzjoni tal -età ta’ 0 -59 sena, dan jikkorrispondi għal tnaqqis 
minn 10,5  % fl-2016 għal 9,3  % fl-2017 – inqas minn 10  % għall -ewwel darba mill -2009 ’l 
hawn. Madankollu, kemm ir -rata u kemm l -għadd ta’ persuni affettwati għadhom ogħla mil -
livelli ta’ qabel il -kriżi.  
Kien hemm l -ewwel tnaqqis fil -perċentwal tal -popolazzjoni fir -riskju tal -faqar minn 
mindu faqqgħet il -kriżi. Wara żieda fl -għadd ta’ persuni fir -riskju tal -faqar sal -2014, dan l -
indikatur stabbilizza ruħu fis -sentejn ta’ wara. Fl -2017, ir -rata naqset b’0,4  pps għal 16,9  %, 
25.825.324.523.7 23.323.824.324.8 24.6 24.423.8 23.522.5
16 16.116.6 16.6 16.4 16.5 16.9 16.8 16.717.2 17.3 17.3 16.9
10.5 10.69.89.2 9.210.3 10.5 10.6 11 11.310.7 10.59.3
10.89.99.28.5 8.2 8.4 8.89.9 9.68.98.17.56.7
051015202530
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017AROPE
AROP
VLWI
SMD
 
23 
 jew kważi żewġ  miljun persuna – li kienet l -ewwel sena wara l -kriżi fejn l -introjti tal -unitajiet 
domestiċi foqra żdiedu iktar malajr mill -introjti medjani. L -iktar data reċenti mill -istimi 
rapidi8 tal-Eurostat ji ssuġġerixxu li dan it -tnaqqis fir -rati tal -faqar mistenni jkompli. 
Madankollu, ir -rata tar -riskju tal -faqar għall -persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità 
tax-xogħol baxxa ħafna żdiedet għar -raba’ sena konsekuttiva, u issa laħqet livell rekord t a’ 
62,3 %. Din turi li għad hemm disparitajiet fl -adegwatezza tal -benefiċċji soċjali f’diversi 
pajjiżi u ġiet identifikata bħala xejra li trid tiġi osservata mill -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali9. 
Minkejja t -tnaqqis kumplessiv fl -ammont ta’ persuni fir -riskju tal -faqar, il -faqar fost 
dawk li jaħdmu għadu għoli. Fl-2017, 9,6  % tal -popolazzjoni li taħdem kellhom introjtu tal -
unitajiet domestiċi taħt is -60 % tal -medjan nazzjonali, ċifra li ma nbidlitx mill -2016, u li 
għadha ferm ikbar miċ -ċifra ta’ 8,5  % tal -2008. Sal -lum iż -żidiet affettwaw kemm lill -
ħaddiema part -time u kemm lil dawk full -time, għalkemm il -ħaddiema part -time għadhom 
f’riskju tal -faqar sostanzjalment ikbar (15,8  % imqabbel ma’ 8,0  %). Ix -xejra affettwat b’mod 
partikolari lill -ħaddiema iżgħar ( taħt l -età ta’ 30  sena) li jħabbtu wiċċhom ma’ riskju ikbar u li 
kulma jmur qiegħed jiżdied meta mqabbel mal -ħaddiema tal -età ta’ 30  sena u iktar.  Il-faqar 
fost dawk li jaħdmu ġie identifikat bħala xejra li trid tiġi osservata mill -Kumitat tal -
Protezzjoni Soċjali kemm minn perspettiva ta’ żmien qasir u kemm minn waħda fit -tul10.  
Iċ-ċifri tal -faqar għall -iktar persuni vulnerabbli jindikaw titjib mudest, bil -kontra tax -
xejriet preċedenti. Id-disparità fil -faqar, li tkejjel kemm il -persuni fir -riskju tal -faqar  jinsabu 
’l bogħod mil -linja tal -faqar, naqset fl -2017. Din naqset kemxejn minn 25  % għal 24,7  %, 
għalkemm baqgħet ferm aħjar mil -livelli ta’ qabel il -kriżi. Dan jissuġġerixxi li l -pożizzjoni 
relattiva tal -introjtu tal -iktar persuni vulnerabbli qiegħda tit jieb daqsxejn. Għall -persuni 
qiegħda, ir -riskju tal -faqar naqas għall -ewwel darba mill -kriżi ’l hawn, għalkemm fil -livell ta’ 
48 % għadu qrib l -ogħla livelli rekord.  
Minkejja t -titjib kumplessiv, ir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali li qegħdin 
iħabbtu wiċċhom magħhom it -tfal għadu għoli. Ir-rata AROPE għat -tfal (tal -età ta’ 0 -17-
il sena) qiegħda tkompli tonqos, u naqset minn 26,4  % għal 24,5  % fl-2017, ferm i nqas mil -
                                                           
8 Fil-biċċa l -kbira tal -Istati Membri, id -data tal-EU SILC tirreferi għall -introjti rreġistrati fis -sena ta’ qabel 
(jiġifieri l -introjti tal -2016 għal SILC 2017, ara wkoll in -nota 7 f’qiegħ il -paġna). L -istatistiki tal -istimi rapidi 
ppubblikati mill -Eurostat jindikaw li huwa mistenni titjib fl -indikatur tar -riskju tal -faqar (kif ukoll fil -proporzjon 
S80/S20) fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri għall -introjti rreġistrati fl -2017 (jiġifieri għall -indikaturi ppubblikati 
fl-2018).  
9 Ir-rapport annwali tal -SPC tal -2018.  
10 Ir-rapport annwali tal -SPC tal -2018.  
 
24 
 livell ta’ qabel il -kriżi. Madankollu, 62,9  % tat -tfal ta’ ġenituri b’livell baxx ta’ ħiliet 
għadhom fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali, meta mqabbla ma’ 9  % biss għat -tfal 
ta’ ġenituri b’livell għoli ta’ ħiliet. Għat -tfal ta’ persuni  li ma twildux fl -UE, il -proporzjon ta’ 
dawk fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali ilu jiżdied matul il -perjodu ta’ wara l -kriżi, 
u laħaq 34,5  % fl-2017, iktar mid -doppju tar -rata li jiffaċċjaw it -tfal ta’ ġenituri li twieldu fl -
UE. Xprun ewlieni  tal-faqar fost it -tfal huwa t -tkabbir fl -għadd ta’ unitajiet domestiċi 
b’ġenitur waħdu, li l -ammont tiegħu żdied minn 4,4  % tal -popolazzjoni tal -UE fl -2011 għal 
4,8 % fl -2016 (iżda naqas għal 4,3  % fl -2017). Ir -rata tar -riskju tal -faqar fost it -tfal minn 
unitajiet domestiċi b’ġenitur waħdu hija darbtejn ikbar mill -medja tat -tfal inġenerali, u hija 
disparità li qiegħda tkompli tikber.     
L-introjti tal -unitajiet domestiċi jkomplu jikbru, iżda b’rata inqas mgħaġġla mill -
ekonomija inġenerali. Filwaqt li l -introjtu nett gross tal -unitajiet domestiċi (GDHI) żdied 
għar-raba’ sena konsekuttiva sal -2017, u issa huwa ferm iktar mil -livell tal -2008, iż -żieda 
annwali għadha lura meta mqabbel mat -tkabbir tal -PDG (il -GDHI kiber inqas minn 1  % fis -
sena sal -2017, filwaqt  li l-PDG per capita  reali żdied bi 2,2  % fl -istess perjodu). Dan 
jenfasizza li ż -żidiet fl -introjtu tal -unitajiet domestiċi għadhom lura meta mqabbla mat -tkabbir 
kumplessiv fl -introjtu fl -ekonomija. Kif jidher fit -Taqsima 3.4, l -introjtu nett gross tal -
unitajiet domestiċi per capita , f’termini reali, għadu taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi f’għadd ta’ 
Stati Membri.  
Iż-żidiet fl -inugwaljanza fl -introjtu fis -snin ta’ wara l -kriżi bdew jinbidlu fi tnaqqis fl -
2017, għalkemm dan għadu ma jikkumpensax għaż -żidiet tal -imgħoddi. Bħala medja, l -
iktar 20  % għonja tal -unitajiet domestiċi fl -Istati Membri għandhom introjtu li jaqbeż dak tal -
ifqar 20  % tal -unitajiet domestiċi b’iktar minn ħames darbiet. Il -proporzjon S80/S20 żdied 
minn 5,0 għal 5,2 bejn l -2008 u l -2016 , xprunat ukoll mill -kundizzjonijiet batuti tas -suq tax -
xogħol u mill -istaġnar fl -introjti, speċjalment fl -iktar parti baxxa tad -distribuzzjoni. Fl -2017, 
dan il -proporzjon beda jonqos u reġa’ lura għal 5,1 bħala medja fl -UE. L -iktar stimi rapidi 
reċenti ta ’ Eurostat jissuġġerixxu li t -tnaqqis mistenni li jkompli.  
  
  
 
25 
 2. SNAPSHOTS MIT -TABELLA TA’ VALUTAZZJONI SOĊJALI  
Il-Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali, stabbilit bħala Proklamazzjoni interistituzzjonali 
mill-Parlament Ewropew, mill -Kunsill u mill -Kumm issjoni fis -17 ta’ Novembru  2017, 
jistabbilixxi għadd ta’ prinċipji u ta’ drittijiet ewlenin biex jiġu sostnuti swieq tax -xogħol u 
sistemi ta’ protezzjoni soċjali ġusti u li jiffunzjonaw tajjeb. Dan huwa mfassal bħala boxxla 
għal proċess imġedded ta’ konve rġenza fost l -Istati Membri lejn kundizzjonijiet 
soċjoekonomiċi aħjar.  
Il-Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali huwa akkumpanjat minn tabella ta’ valutazzjoni 
soċjali għall -monitoraġġ tal -prestazzjonijiet u għall -ittraċċar tax -xejriet fost l -Istati Membr i11. 
It-tabella ta’ valutazzjoni tipprovdi għadd ta’ indikaturi (primarji u sekondarji) biex jiġu 
analizzati l -prestazzjoni soċjali u tal -impjieg tal -Istati Membri fir -rigward ta’ indikaturi 
magħżula f’tliet dimensjonijiet wesgħin, identifikati fil -kuntest tal-Pilastru: (i) l -
opportunitajiet indaqs u l -aċċess għas -suq tax -xogħol, (ii) is -swieq tax -xogħol dinamiċi u l -
kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti, u (iii) is -sostenn pubbliku / il -protezzjoni u l -inklużjoni 
soċjali. Mill -edizzjoni tal -2018 ’il hawn, ir -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi jintegra t -tabella 
ta’ valutazzjoni soċjali, u r -riżultati tagħha (fir -rigward tal -indikaturi primarji) huma deskritti 
fil-qosor f’dan il -Kapitolu. Din l -analiżi hi mqiegħda fil -kuntest tar -riformi ppreżentat fil -
Kapitolu  3. 
 
2.1 It-tabella ta’ valutazzjoni spjegata   
It-tabella ta’ valutazzjoni soċjali hija għodda ċentrali għall -monitoraġġ tal -prestazzjoni 
fl-oqsma soċjali u tal -impjiegi, u għall -konverġenza lejn kundizzjonijiet aħjar tal -
għajxien u tax -xogħol . B’mod partikolar i, din tgħin fil -monitoraġġ tas -sitwazzjoni tal -Istati 
Membri fir -rigward ta’ dimensjonijiet li jistgħu jitkejlu tal -Pilastru, u tikkomplementa l -
għodod ta’ monitoraġġ eżistenti, speċjalment il -Monitoraġġ tal -Prestazzjoni fil -Qasam tal -
Impjiegi u l -Monitor aġġ tal -Prestazzjoni tal -Protezzjoni Soċjali12. B’mod partikolari tinkludi 
14-il indikatur primarju li jivvalutaw ix -xejriet soċjali u tal -impjieg inġenerali13: 
                                                           
11 SWD(2017) 200 final, li jakkumpanja l -Komunikazzjoni COM(2017) 250 final tas -26 ta’ April  2017. 
12 Il-Monitoraġġ tal -Prestazzjoni fil -Qasam tal -Impjiegi (MPI) u l -Monitoraġġ tal -Prestazzjoni tal -Protezzjoni 
Soċjali (MPPS) huma rapporti annwali li jitħejjew  rispettivament mill -Kumitat tal -Impjiegi u mill -Kumitat tal -
Protezzjoni Soċjali. Dawn jidentifikaw ix -xejriet li jridu jiġu osservati kif ukoll l -isfidi tal -impjiegi u soċjali 
 
26 
 - Opportunitajiet u aċċess indaqs għas -suq tax -xogħol:  
 L-ammont ta’ persuni li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u mit -taħriġ, tal -età ta’ 
18-24 sena 
 Id-disparità bejn is -sessi fir -rata tal -impjieg, tal -età ta’ 20 -64 sena 
 L-inugwaljanza fl -introjtu mkejla bħala proporzjon tad -distribuzzjoni kwintili 
– S80/S20  
 Ir-rata tar -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali (AROPE)  
 Iż-żgħażagħ li huma barra mill -edukazzjoni, minn impjieg jew minn taħriġ (ir -
rata ta’ NEET), tal -età ta’ 15 -24 sena 
- Swieq tax -xogħol dinamiċi u kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti:  
 Ir-rata tal -impjieg, tal -età ta’ 20 -64 sena 
 Ir-rata tal -qgħad, tal -età ta’ 15 -74 sena 
 Ir-rata tal -qgħad fit -tul, tal -età ta’ 15 -74 sena 
 Introjtu nett gross tal -unitajiet domestiċi f’termini reali, per capita14 
 Il-qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja15 
- Sostenn pubbliku / Prote zzjoni u inklużjoni soċjali:  
 Impatt tat -trasferimenti soċjali (għajr il -pensjonijiet) fuq it -tnaqqis tal -faqar16 
 Tfal tal -età ta’ inqas minn tliet snin fl -indukrar formali tat -tfal 
 Ħtieġa awtodikjarata mhux issodisfata għall -kura medika  
 Ammont tal -popolazzj oni b’ħiliet diġitali kumplessivi bażiċi jew aħjar.  
L-indikaturi primarji jiġu analizzati permezz ta’ metodoloġija komuni miftiehma mill -
Kumitat tal -Impjiegi u mill -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali  (għad -dettalji ara l -Anness  3). 
                                                                                                                                                                                     
ewlenin fl -Istati Membri, u jimmonitorjaw il -progress fir -rigward tal -miri tal -Ewropa  2020 għall -impjieg u għat -
tnaqqis tal -faqar.  
13 Fir-Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi tal -2018, fuq talba tal -Kumitat tal -Impjiegi u tal -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali (u tas -Sottogruppi tal -Indikaturi tagħhom), żewġ 
indikaturi primarji fil -qasam tas -“swieq tax -xogħol dinamiċi u l -kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti” (“il-parteċipanti fil -politiki attivi tas -suq tax -
xogħol għal kull 100  persuna li trid taħdem” u “l -kumpens lill -impjegati għal kull siegħa maħduma, f’euro”) ma 
ġewx inklużi fit -tabella tal -ħarsa ġenerali u ma ġewx ippreżentati bħala indikaturi primarji tat -Tabella ta’ 
Valutazzjoni f’analiżi sussegwenti, minħabba xi tħassib tekniku. Wara li saru xi diskussjonijiet, f’Settembru 
2018, il -Kumitati qablu li jissostitwixxu dawn l -indikaturi b’oħraj n alternattivi (rispettivament “ir -rata tal -qgħad 
fit-tul” u “il -qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja”). Dawn l -indikaturi, li 
huma marbuta  b’mod partikolari mal -prinċipji tal -Pilastru dwar is -“Sostenn attiv għall -impji egi” u dwar il -
“Pagi”, se jintużaw fl -analiżi tar -Rapport Konġunt attwali dwar l -Impjiegi.  
14 Kif mitlub mill -Kumitati, dan l -indikatur jitkejjel bl -użu tal -“introjtu mhux aġġustat” (jiġifieri mingħajr ma jiġu inklużi t -trasferimenti soċjali in natura ) u b illi titneħħa r -
referenza għall -użu tal -unitajiet tal -istandards tal -kapaċità tal -akkwist (PPS). 
15 Il-livelli ta’ dan l -indikatur huma espressi fi standards tal -kapaċità tal -akkwist (PPS) filwaqt li l -bidliet huma espressi fil -munita nazzjonali f’termini r eali. Sabiex jiġu 
radrizzati l -fluttwazzjonijiet fuq medda qasira ta’ żmien, jintużaw medji ta’ tliet snin kemm għal -livelli kif ukoll għall -bidliet. Dan l -indikatur għandu jinftiehem u jiġi 
interpretat flimkien ma’ indikaturi oħra, bħar -rata tal -faqar fos t dawk li jaħdmu, il -proporzjon bejn il -ħames u l -ewwel deċili tad -distribuzzjoni tal -pagi (D5/D1) u indikaturi 
rilevanti oħra tal -MPI, tal -MPPS u tal -QEK. 
16 Dan jitkejjel bħala d -differenza, fost il -popolazzjoni totali, bejn l -ammont ta’ nies fir -riskju t al-faqar qabel u wara t -trasferimenti soċjali.  
 
27 
 Din il -metodoloġija  tevalwa  s-sitwazzjoni u l -iżviluppi fl -Istati Membri billi tħares lejn il -
livelli u l -bidliet annwali17 ta’ kull wieħed mill -indikaturi primarji inklużi fit -tabella ta’ 
valutazzjoni soċjali.  Il-livelli u l -bidliet huma kklassifikati skont id -distanza tagħhom mill -
medji (mhux ponderati) rispettivi tal -UE. Imbagħad, il -prestazzjonijiet tal -Istati Membri fir -
rigward tal -livelli u tal -bidliet jiġu kkombinati (bl -użu ta’ matriċi predefinita) sabiex kull Stat 
Membru jiġi assenjat għal waħda mis -seba’ kategoriji (“bl -aqwa  prestazzjoni”, “sitwazzjoni 
aħjar mill -medja”, “sitwazzjoni tajba iżda teħtieġ monitoraġġ”, “sitwazzjoni medja/newtrali”, 
“sitwazzjoni dgħajfa iżda qiegħda titjieb”, “sitwazzjoni li trid tiġi osservata” u 
“sitwazzjonijiet kritiċi”). Fuq din il -bażi, it -Tabella  1 tipprovdi sommarju tal -qari tat -tabella 
ta’ valutazzjoni skont l -aħħar ċifri disponibbli għal kull indikatur.  
Jeħtieġ li jsir qari bir -reqqa u mhux mekkaniku tat -tabella.  Għal dan l -għan, analiżi 
dettaljata tal -erbatax -il indikatur, inkluż ix -xejriet fit -tul u l -indikaturi addizzjonali, meta jkun 
rilevanti, hija ppreżentata fil -Kapitolu  3. Barra minn hekk, ir -rapporti tal -pajjiżi li ġejjin se 
jipprovdu analiżi fil -fond tas -“sitwazzjonijiet kritiċi” kollha u sfond soċjoekonomiku u ta’ 
politika addiz zjonali biex jiġu kkwalifikati aħjar l -isfidi speċifiċi għall -pajjiżi fil -kuntest tas -
Semestru Ewropew. Flimkien ma’ analiżi ulterjuri inkluż fil -Monitoraġġ tal -Prestazzjoni fil -
Qasam tal -Impjiegi u fil -Monitoraġġ tal -Prestazzjoni tal -Protezzjoni Soċjali, dan se jipprovdi 
bażi analitika għall -proposti sussegwenti tal -Kummissjoni għal Rakkomandazzjonijiet 
Speċifiċi għall -Pajjiżi fejn ikun xieraq.  
 
2.2 Evidenza mit -tabella ta’ valutazzjoni soċjali  
L-analiżi tat -Tabella ta’ Valutazzjoni tindika rkupru kontinwu  fis-suq tax -xogħol u fis -
sitwazzjoni soċjali għall -UE kollha18. Bħala medja għall -UE19, 13-il indikatur primarju minn 
14 irreġistraw titjib matul l -aħħar sena disponibbli (jiġifieri l -2017 jew l -2016 skont id -
disponibbiltà tad -data), b’wieħed biss (l -impatt  tat-trasferimenti soċjali fuq it -tnaqqis tal -
faqar) li mar kemxejn għall -agħar, għalkemm dan huwa konformi ma’ tnaqqis tal -impatt tal -
                                                           
17 Bl-eċċezzjoni tal -Introjtu Nett Gross tal -Unitajiet Domestiċi, li jitkejjel bħala numru indiċi (2008=100, u b’hekk jirrifletti bidla meta mqabbel mal -livelli ta’ qabel il -kriżi) 
u bidliet fl -aħħar sena; u l-qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja , li għalih jintużaw il -
medji ta’ tliet snin, kif miftiehem mill -Kumitat tal -Impjiegi u mill -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali. 
18 Id-data limitu għall -estrazzjoni tal -indikaturi primarj i tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali hija s -
26 ta’ Ottubru  2018. Fil -verżjoni finali tar -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi għall -adozzjoni mill -Kunsill 
EPSCO se jiġi pprovdut aġġornament.  
19 Din l -evidenza tirreferi għall -medji ponderati tal -UE, għajr għall -indikatur “Qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -
time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja” li għalih tintuża medja mhux ponderata.  
 
28 
 istabilizzaturi awtomatiċi f’fażi ta’ espansjoni ekonomika. L -iktar progress sinifikanti ġie 
rreġistrat fir -rati tal -qgħa d (kumplessivi u fit -tul), li naqsu fl -Istati Membri kollha fl -2017, u 
fejn kien hemm “sitwazzjoni kritika” waħda biss li ġiet enfasizzata. L -iżviluppi fir -rata tal -
impjieg u fir -rata tar -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali kienu pożittivi wkoll 
kullimkien, peress li l -maġġoranza l -kbira tal -Istati Membri rreġistraw titjib meta mqabbel 
mas-sena preċedenti.  
Il-biċċa l -kbira tal -Istati Membri jħabbtu wiċċhom ma’ sfidi f’minn tal -inqas indikatur 
primarju wieħed, iżda l -għadd kumplessiv ta’ sfidi naqas meta mqabbel mas -sena ta’ 
qabel. Meta jitqiesu l -iktar tliet klassifikazzjonijiet problematiċi flimkien, jiġifieri 
“sitwazzjoni kritika”, “sitwazzjoni li trid tiġi osservata” u “sitwazzjoni dgħajfa iżda li qiegħda 
titjieb”, il -biċċa l -kbira tal -Istati Memb ri jiġu indikati minn tal -inqas darba – għajr il -
Ġermanja, il -Finlandja, Franza, in -Netherlands u l -Iżvezja. Meta jitqiesu s -“sitwazzjonijiet 
kritiċi” biss (jiġifieri l -indikaturi li l -livell tagħhom huwa ħafna agħar mill -medja, u li jew 
mhuwiex jitjieb ma lajr biżżejjed jew inkella qiegħed imur għall -agħar iktar), l -għadd ta’ Stati 
Membri indikati naqas minn 14 fir -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi tal -2018 (b’sett iżgħar 
ta’ indikaturi) għal 13 fl -eżerċizzju attwali (l -Estonja, Malta u l -Portugall ma għadhom x f’dan 
il-grupp, filwaqt li l -Ungerija u l -Latvja saru parti minnu). L -għadd ta’ sfidi jindika li sar titjib 
kullimkien. Fl -14-il qasam li ġew ivvalutati, b’mod kumplessiv ġew identifikati 117 -il każ ta’ 
“sitwazzjoni kritika”, ta’ “sitwazzjoni li trid tiġ i osservata” jew ta’ “sitwazzjoni dgħajfa iżda li 
qiegħda titjieb”, jiġifieri madwar 31  % tal -għadd totali ta’ valutazzjonijiet (meta mqabbel ma’ 
33 % fil -JER tal -2018); minn dawn, 39 huma “sitwazzjonijiet kritiċi”, li jikkorrispondu għal 
10 % tal -valutazz jonijiet kollha (meta mqabbel ma’ 13  % fil -JER tal -2018)20.  
Meta wieħed iħares lejn it -tliet dimensjonijiet wesgħin koperti bit -tabella ta’ valutazzjoni, 
b’mod simili għar -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi tal -2018, il -każijiet problematiċi jidhru 
b’mod ikta r frekwenti fil -qasam ta’ “sostenn pubbliku/protezzjoni u inklużjoni soċjali” , 
b’medja ta’ 9,3  każijiet (li minnhom 3,5  każijiet ikunu “sitwazzjonijiet kritiċi”) għal kull 
indikatur. L-impatt tat -trasferimenti soċjali fuq it -tnaqqis tal -faqar  jidher li huw a l-iktar 
                                                           
20 Ix-xejra ta’ titjib tiġi kkonfermata jekk iż -żewġ indikaturi l -ġodda (“ir -rata tal -qgħad fit -tul” u “il -qligħ nett ta’ 
ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja”) jiġu esklużi mill -għadd sabiex b’hekk ikun jista’ 
jsir tqabbil fuq l -istess sett ta’ indikaturi. F’dan il -każ, il -perċentwal kumplessiv ta’ “sitwazzjonijiet kritiċi”, ta’ 
każijiet ta’ “sitwazzjoni li tri d tiġi osservata” jew ta’ “sitwazzjoni dgħajfa iżda li qiegħda titjieb” fost il -
valutazzjonijiet totali għadu ta’ 31  %, filwaqt li l -perċentwal ta’ “sitwazzjonijiet kritiċi” jiżdied kemxejn għal 
11 %. 
 
29 
 indikatur diffiċli, bi 11 -il Stat Membru indikat (li minnhom ħamsa jinsabu fil -kategorija tal -
qiegħ).  
Wara jsegwu d -dimensjonijiet ta’ “opportunitajiet indaqs u aċċess għas -suq tax -xogħol”  u 
ta’ “swieq tax -xogħol dinamiċi u kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti” , b’medja ta’ 8,6 u 
7,4 każijiet indikati għal kull indikatur rispettivament (3,2 u 1,8 “sitwazzjonijiet kritiċi” kull 
wieħed). Fl -ewwel qasam, l -iktar indikatur indikat huwa ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -
edukazzjoni u mit -taħriġ  (10 darbi et). F’dan tal -aħħar, il-qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu 
full-time mingħajr tfal  li jaqla’ paga medja  jidher li huwa l -indikatur bl -iktar sfidi 
numerużi (12 -il indikazzjoni).  
Bħas -sena preċedenti, is -sitwazzjoni tal -Istati Membri u s -severità tal -isfidi risp ettivi 
jvarjaw ħafna.  Il-Greċja, ir -Rumanija u l -Italja għad għandhom valutazzjonijiet ta’ 
“sitwazzjonijiet kritiċi”, ta’ “sitwazzjoni li trid tiġi osservata”, jew ta’ “sitwazzjoni dgħajfa 
iżda li qiegħda titjieb” fuq għaxar indikaturi jew iktar – li minnh om ġew indikati 
“sitwazzjonijiet kritiċi” għal seba’, erba’ u sitt indikaturi rispettivament (ara t -Tabella  1). Għal 
dawn il -pajjiżi, l -isfidi huma mifruxa b’mod uniformi fit -tliet oqsma (minkejja dan, 
prestazzjonijiet “aħjar mill -medja” ġew indikati darba  għall -Greċja u għall -Italja, 
rispettivament fir -rigward tar -rata ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -iskola u fir -rigward tal -
ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall -kura medika, u darbtejn għar -Rumanija, fir -
rigward tar -rata tal -qgħad u t -tkabbir t al-introjtu nett gross tal -unitajiet domestiċi per capita ). 
F’termini tal -għadd kumplessiv, isegwu l -Kroazja u Spanja (disa’ sfidi kull wieħed), il -
Bulgarija (tmien sfidi), u Ċipru, il -Latvja u l -Portugall (sitt sfidi kull wieħed). B’kuntrast ma’ 
dan, in -Netherlands għandhom “l -aqwa prestazzjoni” jew prestazzjoni “aħjar mill -medja” fi 
11-il indikatur primarju, segwiti mir -Repubblika Ċeka u mill -Iżvezja (10  indikaturi kull 
wieħed), u mill -Awstrija, mill -Ġermanja u mis -Slovenja (8  indikaturi kull wieħed).  
Meta wieħed iħares lejn l-opportunitajiet indaqs u l -aċċess għas -suq tax -xogħol , ġie 
rreġistrat l -ikbar titjib, bħala medja, f’termini tar -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali u r -
rati tan -NEETs, filwaqt li l -progress kien inqas evidenti fir -rigward t at-tluq bikri mill -iskola, 
id-disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg u l -inugwaljanza fl -introjtu (madankollu l -
indikatur tal -aħħar juri l -ewwel tnaqqis fil -perjodu ta’ wara l -kriżi). Meta wieħed iħares skont 
l-indikatur:  
 
30 
  Spanja, l -Italja u r -Rumanij a jħabbtu wiċċhom ma’ “sitwazzjoni kritika” fir -rigward 
tal-persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ, meta mqabbla mal -Kroazja, 
mal-Irlanda, mal -Polonja u mas -Slovenja “bl -aqwa prestazzjoni”;  
 il-Greċja, l -Italja u r -Rumanija għandhom punteġġ  kritiku fid -disparità bejn in -nisa u 
l-irġiel fl -impjieg, meta mqabbla mal -Finlandja, mal -Litwanja u mal -Iżvezja “bl -aqwa 
prestazzjoni”;  
 il-Bulgarija, Spanja, il -Latvja u l -Litwanja jħabbtu wiċċhom ma’ “sitwazzjoni kritika” 
f’termini tal -inugwaljanza fl -introjtu meta mqabbla mal -aqwa prestazzjoni tar -
Repubblika Ċeka, tal -Finlandja, tas -Slovenja u tas -Slovakkja.  
 Is-sitwazzjoni fir -rigward tar -rata tar -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali hija 
kritika fil -Bulgarija u fil -Greċja, meta mqabbla mar -Repu bblika Ċeka u mal -Finlandja 
“bl-aqwa prestazzjoni”;  
 Ċipru, il -Kroazja, il -Greċja u l -Italja jħabbtu wiċċhom ma’ “sitwazzjoni kritika” meta 
wieħed iħares lejn in -NEETs, filwaqt li l -Awstrija, ir -Repubblika Ċeka, il -Ġermanja, 
in-Netherlands u l -Iżvezja għan dhom l -aqwa prestazzjoni.  
Fir-rigward tas -swieq tax -xogħol dinamiċi u l -kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti fl -UE, 
bħala medja, is -sitwazzjoni tjiebet matul l -aħħar sena fl -indikaturi kollha, b’mod partikolari r -
rati tal -impjieg u tal -qgħad (kemm b’mod kumple ssiv kif ukoll fit -tul), l -introjtu nett gross tal -
unitajiet domestiċi (GDHI) per capita  u l-qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal 
li jaqla’ paga medja. Meta wieħed iħares skont l -indikatur:  
 il-Kroazja, il -Greċja, l -Italja u Spanja jħabbtu w iċċhom ma’ “sitwazzjoni kritika” fir -
rigward tar -rata tal -impjieg tagħhom, meta mqabbla mar -Repubblika Ċeka, mal -
Estonja, mal -Ġermanja, man -Netherlands, mal -Iżvezja u mar -Renju Unit “bl -aqwa 
prestazzjoni”.  
 L-ebda pajjiż ma għandu punteġġ kritiku fir -rigwar d tar -rata tal -qgħad (Ċipru, il -
Kroazja, il -Greċja u Spanja huma mmarkati bħala b’“sitwazzjoni dgħajfa iżda li 
qiegħda titjieb”, filwaqt li l -Italja hija mmarkata bħala b’“sitwazzjoni li trid tiġi 
osservata”); min -naħa l -oħra, ir -Repubblika Ċeka għandha pu nteġġ “bl -aqwa 
prestazzjoni”;  
 l-Italja għandha punteġġ kritiku fir -rigward tar -rata tal -qgħad fit -tul (permezz tal -
metodoloġija, l -ebda pajjiż ma ġie identifikat bħala dak “bl -aqwa prestazzjoni”, 
filwaqt li 14 -il pajjiż għandhom “sitwazzjoni aħjar mill -medja”).  
 
31 
  It-tkabbir fil -GDHI per capita  jitqies bħala “sitwazzjoni kritika” fil -Greċja u f’Ċipru, 
meta mqabbla mal -Bulgarija u mal -Polonja “bl -aqwa prestazzjoni”;  
 is-sitwazzjoni fir -rigward tal -qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li 
jaqla’ paga medja hija vvalutata bħala kritika għall -Ungerija u għas -Slovakkja, filwaqt 
li l-Awstrija, il -Ġermanja, il -Lussemburgu, in -Netherlands u r -Renju Unit huma dawk 
“bl-aqwa prestazzjoni”.  
Fir-rigward tas -sostenn pubbliku u l -protezzjoni u l -inklużjoni soċ jali, is-sitwazzjoni 
tjiebet tul l -aħħar sena f’termini tad -disponibbiltà tal -indukrar tat -tfal, il -ħtiġijiet mhux 
issodisfati awtodikjarati għall -kura medika u l -ħiliet diġitali iżda marret għall -agħar f’termini 
tal-impatt tat -trasferimenti soċjali fuq it-tnaqqis tal -faqar, kif imsemmi hawn fuq. Meta 
wieħed iħares skont l -indikatur:  
 il-Bulgarija, il -Greċja, l -Italja, il -Latvja u r -Rumanija jħabbtu wiċċhom ma’ 
“sitwazzjoni kritika” fir -rigward ta’ kemm it -trasferimenti soċjali tagħhom 
jirnexxilhom inaqqsu  r-riskju tal -faqar; meta mqabbla mad -Danimarka, mal -Finlandja, 
mal-Ungerija u mal -Iżvezja “bl -aqwa prestazzjoni”;  
 il-Bulgarija, ir -Repubblika Ċeka, il -Greċja, il -Polonja u s -Slovakkja għandhom 
punteġġ kritiku fir -rigward tal -parteċipazzjoni tat -tfal tal -età ta’ inqas minn tliet snin 
fl-indukrar formali tat -tfal, meta mqabbla ma’ Franza, mal -Lussemburgu, man -
Netherlands u mal -Portugall “bl -aqwa prestazzjoni”;  
 il-Latvja tħabbat wiċċha ma’ “sitwazzjoni kritika” f’termini tal -ħtiġijiet mhux 
issodisfati awtodi kjarati għall -kura medika (permezz tal -metodoloġija, l -ebda pajjiż 
ma ġie identifikat bħala dak “bl -aqwa prestazzjoni”, filwaqt li 12 -il pajjiż għandhom 
“sitwazzjoni aħjar mill -medja”);  
 il-Bulgarija, il -Kroazja u r -Rumanija jħabbtu wiċċhom ma’ “sitwazzjoni  kritika” meta 
wieħed iħares lejn il -livelli ta’ ħiliet diġitali, filwaqt li l -Finlandja, il -Lussemburgu, in -
Netherlands u l -Iżvezja għandhom l -aqwa prestazzjoni.  
 
 
 
32 
 Tabella 1. Sommarju tal -indikaturi primarji fit -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali  
 
 
Nota: Fis -26 ta’ Ottubru  2018: il -proporzjon tad -distribuzzjoni kwintili tal -introjtu, l -AROPE, l -impatt tat -trasferimenti soċjali fuq it -tnaqqis tal -faqar u l -ħtieġa awtodikjarata 
għall -kura medika ma kinux disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit; it -tkabbir fil -GDHI per capita  ma kienx disponibbli għall -Kroazja u għal Malta; il -qligħ nett ta’ 
ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja ma kienx disponibbli għal Ċipru; il -livell ta’ ħiliet diġitali tal -individwi ma kienx disponibbli għal l-Italja. Il -
waqfiet fis -serje u indikazzjonijiet statistiċi oħra ġew irrapportati fl -Annessi  1 u 2.  

 
33 
 Kaxxa  1. Il-parametraġġ referenzjarju – is-sitwazzjoni attwali  
L-importanza tal -parametraġġ referenzjarju bħala għodda ta’ sostenn għar -riformi strutturali u 
għat-trawwim ta’ żieda fil -konverġenza fl -impjieg u fl -oqsma soċjali ġiet rikonoxxuta fir -
Rapport tal -Ħames Presidenti ta’ Ġunju  201521 u ġiet enfasizzata iktar fid -Dokument ta’ 
Riflessjoni d war l -UEM ta’ Mejju  201722. Il-Komunikazzjoni tas -26 ta’ April  2017 li 
tistabbilixxi Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali23 identifikat il -parametraġġ referenzjarju 
bħala mezz ewlieni ta’ sostenn għall -implimentazzjoni tal -Pilastru fis -Semestru Ewropew. 
Minn dak iż -żmien ’il hawn, l -eżerċizzji ta’ parametraġġ referenzjarju ġew żviluppati u 
diskussi mal -Istati Membri f’diversi oqsma.  
B’mod partikolari, il -Kumitat tal -Impjiegi (EMCO) u l -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali (SPC) 
qablu fuq approċċ komuni bi tlie t passi: (1) l -identifikazzjoni tal -isfidi ewlenin u sett ta’ 
indikaturi tal -eżiti ta’ livell għoli li jkunu rilevanti għall -qasam ta’ politika kkonċernat; (2) 
indikaturi tal -prestazzjoni li jippermettu li jsir il -parametraġġ referenzjarju tal -prestazzjoni ; 
(3) l-identifikazzjoni ta’ xpruni ta’ politika, li jkunu akkumpanjati minn prinċipji ġenerali 
għall -gwida dwar il -politiki u, meta jkunu disponibbli, minn indikaturi speċifiċi. F’dan l -
istadju, il -valuri referenzjarji għall -ixpruni ta’ politika ma jkunux  stabbiliti, peress li l -għan 
huwa li jsir tqabbil fost l -Istati Membri.  
Il-qafas tal -parametraġġ referenzjarju dwar il -benefiċċji tal -qgħad u l -politiki attivi dwar is -
suq tax -xogħol intuża għall -ewwel darba fis -Semestru Ewropew tal -2018. F’dan il -kuntes t, 
analiżi komparattiva tal -karatteristiki speċifiċi tat -tfassil u tal -prestazzjoni tas -sistemi tal -
benefiċċji tal -qgħad, b’mod partikolari fir -rigward tal -aspetti tal -eliġibbiltà u tal -adegwatezza, 
ġiet inkluża fir -Rapport Konġunt dwar l -Impjiegi u fir -Rapporti tal -Pajjiżi tal -2018. Wara l -
approvazzjoni mill -Kumitat tal -Impjiegi (EMCO), issa l -elementi tal -qafas relatati mal -
komponent tal -attivazzjoni tal -iskemi tal -benefiċċji tal -qgħad (eż. il -kundizzjonijiet tad -
disponibbiltà għax -xogħol mehmuża mal -għoti tal-benefiċċji tal -qgħad) u relatati mas -servizzi 
tas-suq tax -xogħol li jagħtu sostenn lill -persuni li jkunu qegħdin ifittxu impjieg, ġew integrati 
fis-Semestru Ewropew tal -2019 u ġew ippreżentati f’dan ir -rapport.  
Wara l -approvazzjoni mill -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali (SPC), is -Semestru Ewropew tal -
2019 se jkollu wkoll integrazzjoni sħiħa tal -qafas tal -parametraġġ referenzjarju dwar il -
benefiċċji tal -introjtu minimu, li jkopri l -komponenti tal -adegwatezza, tal -kopertura u tal -
attivazzjoni tal -iskemi tal-introjtu minimu, inkluż fir -rigward tar -relazzjoni tagħhom mas -
servizzi in natura  (il-kura tas -saħħa, l -edukazzjoni u l -akkomodazzjoni). Fl -aħħar nett, dan iċ -
ċiklu tas -Semestru se jibbenefika għall -ewwel darba mir -riżultati tal -qafas tal -parametraġġ 
referenzjarju dwar il -ħiliet u l -apprendiment tal -adulti, li ġie miftiehem mal -Kumitat  tal-
Impjiegi f’Ottubru 2018. Attwalment, fil -Kumitati rilevanti għaddej ix -xogħol fuq oqfsa 
addizzjonali possibbli ta’ parametraġġ referenzjarju, bħall -adegwatezza tal -pensjonijiet, li 
jridu jintużaw fiċ -ċikli futuri tas -Semestru.  
 
  
                                                           
21 Nikkompletaw l -Unjoni Ekonomika u Monetarja tal -Ewrop a, ir-Rapport ta’ Jean -Claude Juncker, 
f’kooperazzjoni mill -qrib ma’ Donald Tusk, Jeroen Dijsselbloem, Mario Draghi u Martin Schulz, it -
22 ta’ Ġunju  2015.  
22 COM(2017) 291 final.  
23 COM(2017) 250 final.  
 
34 
 3.  IR-RIFORMI SOĊJA LI U TAL -IMPJIEG – IL-PRESTAZZJONI U L -
AZZJONI TAL -ISTATI MEMBRI  
Din it -taqsima tagħti ħarsa ġenerali lejn l -indikaturi soċjali u tal -impjieg u l -miżuri ewlenin 
reċenti li ttieħdu mill -Istati Membri f’oqsma ta’ prijorità identifikati mil -linji gwida tal -UE 
dwar l -impjiegi24, kif adottati mill -Kunsill fl -2018. Għal kull linja gwida, jingħataw l -
iżviluppi reċenti fir -rigward ta’ għażla ta’ indikaturi ewlenin, kif ukoll fir -rigward ta’ miżuri 
ta’ politika li ttieħdu mill -Istati Membri. Rigward dawn tal -aħħar, i t-taqsima tissejjes fuq il -
Programmi Nazzjonali tar -Riformi tal -2018 tal -Istati Membri u fuq sorsi tal -Kummissjoni 
Ewropea25. Jekk ma jkunx speċifikat mod ieħor, il -miżuri ta’ politika implimentati wara 
Ġunju 2017 biss huma ppreżentati fir -rapport. Analiżi fil-fond tal -iżviluppi reċenti fis -suq tax -
xogħol tista’ tinsab fir -rapport Labour Market and Wage Developments 201826 (L-iżviluppi 
fis-Suq tax -Xogħol u fil -Pagi) u fl -Employment and Social Developments in Europe Review 
201827 (Ir-Rieżami tal -Iżviluppi Soċja li u tal -Impjieg fl -Ewropa tal -2018).  
 
3.1  Il-Linja gwida nru  5: Nagħtu spinta lid -domanda għall -ħaddiema  
Din it -taqsima tagħti ħarsa lejn l -implimentazzjoni tal -linja gwida nru  5 dwar l -impjiegi, li 
tirrakkomanda li l -Istati Membri joħolqu kundizzjonij iet li jippromwovu d -domanda għall -
ħaddiema u l -ħolqien tal -impjiegi. L -ewwel tagħti ħarsa ġenerali lejn ir -rati tal -qgħad u tal -
impjieg f’kull Stat Membru, filwaqt li tikkomplementa l -analiżi fil -livell tal -UE li saret fil -
Kapitolu  1, biex tenfasizza r -rilevanza tal -isfida tal -ħolqien tal -impjiegi fil -pajjiżi kollha. 
Imbagħad tagħti ħarsa lejn id -dinamika tal -impjieg ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, bħala 
indikatur għall -imprenditorija u bħala sors fih innifsu ta’ tkabbir fl -impjieg (l -aspetti tal -
impjie g ta’ persuni li jaħdmu għal rashom marbuta ma’ forom ġodda ta’ xogħol huma diskussi 
fil-Kapitolu  3.3). Fl -aħħar nett, tinvestiga l -iżviluppi fil -pagi u fil -porzjon ta’ taxxa bħala 
fatturi makroekonomiċi ewlenin li jiddeterminaw id -deċiżjonijiet li jittieħ du għar -reklutaġġ. 
It-Taqsima  3.1.2 tirrapporta dwar il -miżuri ta’ politika implimentati mill -Istati Membri 
                                                           
24 Id-Deċiżjoni tal -Kunsill (UE) 2018/1215 tas -16 ta’ Lulju 2018 dwar linji gwida għal -linji politiċi dwar l -
impjiegi tal -Istati Membri.  
25 Inkluż il -bażi tad -data LABREF, disponibbli fuq http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1143&intPageId=3193.  
26 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Labour Market and Wage Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -
Unjoni Ewropea. Disponibbli fis -sit web: 
http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en& pubId=8139&furtherPubs=yes  
27 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Employment and Social Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -
Unjoni Ewropea. Disponibbli fis -sit web: 
http://ec.europa.eu/social/ma in.jsp?catId=738&langId=en&pubId=8110&furtherPubs=yes 
 
35 
 f’dawn l -oqsma għall -promozzjoni tad -domanda għall -ħaddiema, inkluż is -sussidji għar -
reklutaġġ.  
3.1.1  L-indikaturi ewlenin  
It-tnaqqis fil -qgħad irr anka fl -2017. Għall -ewwel darba wara l -kriżi, ir -rata tal -qgħad 
naqset fl -Istati Membri kollha tal -UE. B’mod partikolari seħħ tnaqqis iktar malajr mis -soltu 
f’xi Stati Membri li jbatu minn rati tal -qgħad għoljin ħafna – il-Greċja, Spanja, il -Kroazja, il -
Portugall, li kollha qegħdin jesperjenzaw tnaqqis b’2  pps jew iktar – li jindika xejra ċara ta’ 
konverġenza28 lejn livelli iktar baxxi ta’ qgħad. Madankollu, seħħ ukoll tnaqqis qawwi f’xi 
pajjiżi b’qgħad baxx – b’iktar minn 1  pps fir -Repubblika Ċeka, fin -Neth erlands u fil -Polonja. 
Kif inhu evidenti mill -Illustrazzjoni  4 (li tagħti ħarsa b’mod konġunt lejn il -livelli u l -bidliet 
skont il -metodoloġija maqbula għall -valutazzjoni tal -indikaturi primarji tat -tabella ta’ 
valutazzjoni soċjali29), id-dispersjoni tar -rati tal-qgħad baqgħet sostanzjali fl -2017, b’valuri li 
varjaw minn madwar 3  % fir -Repubblika Ċeka sa 21,5  % fil -Greċja. Ir -rata tal -qgħad għadha 
għolja wkoll fl -Italja, b’titjib limitat biss meta mqabbel mal -2016. Minkejja t -tnaqqis kostanti 
mill-2013 ’il h awn, f’bosta Stati Membri r -rata tal -qgħad għadha ferm ogħla min dik fl -2008 
(l-Illustrazzjoni  5) – speċjalment fil -Kroazja, fil -Greċja, f’Ċipru, fl -Italja u fi Spanja. 
Kuntrarjament għal dan, fil -Ġermanja, fl -Ungerija u fil -Polonja r -rata tal -qgħad fl -2017 kienet 
iżjed minn 2  pps iktar baxxa minn dik ta’ qabel il -kriżi.  
                                                           
28 Meta jagħti ħarsa lejn iċ -ċifri tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali skont il -metodoloġija komuni, ir -rapport juża l -kunċett ta’ konverġenza fil -livelli, jew “betakonverġenza”. 
Dan jirreferi għas -sitwazzjoni fejn l -indikaturi fil -pajjiżi bl -agħar prestazzjoni jitjiebu iktar malajr mili f’dawk bl -aqwa prestazzjoni. Tista’ tiġi vvalutata billi wieħed iħares 
lejn il -pendil tal -linja ta’ rigressjoni fl -iscatterplot tal -livelli mqabbla mal -bidliet. 
29 Ara l -Kapitolu 2 u l -Anness 2 għad -dettalji.  
 
36 
 Illustrazzjoni 4: Ir-rata tal -qgħad (15 -74 sena) u l -bidla annwali (indikatur primarju 
tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)   
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward 
tal-2016. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -
Anness.  

 
37 
  
Illustrazzjoni 5: Ir-rata tal -qgħad (15 -74 sena), tqabbil pluriennali  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Filwaqt li r -rati tal -impjieg irreġistraw żidiet qawwija, għad hemm disparitajiet 
sinifikanti. L-Istati Membri kollha r reġistraw żidiet, bl -eċċezzjoni tad -Danimarka30 (tnaqqis 
ta’ 0,5  pps, minkejja li minn livell għoli ħafna). Kif jidher fl -Illustrazzjoni  6, ir-rati tal -impjieg 
huma konverġenti parzjalment biss: L -Istati Membri b’rati tal -impjieg iktar baxxi x’aktarx li 
jesperjenzaw tkabbir iktar mgħaġġel mill -medja – iżda s -sitwazzjoni għadha mifruxa. Ir -rati 
tal-impjieg (il -grupp ta’ età ta’ 20 -64 sena) ivarjaw ferm, minn 57,8  % fil -Greċja sa 81,8  % fl-
Iżvezja fl -2017. Fost l -iktar rati baxxi, ir -rata tal -impjieg għadha fe rm taħt il -medja tal -UE 
f’xi pajjiżi li l -kriżi laqtithom l -iktar fil -laħam il -ħaj, jiġifieri l -Greċja, il -Kroazja, l -Italja u 
Spanja (immarkati bħala “sitwazzjonijiet kritiċi”). Disa’ pajjiżi diġà qabżu l -mira ta’ 75  %, 
filwaqt li s -sitt pajjiżi bl -aqwa p restazzjoni (l -Iżvezja, il -Ġermanja, l -Estonja, ir -Repubblika 
Ċeka, ir -Renju Unit u n -Netherlands kollha qegħdin qrib jew qabżu t -78 %).   
 
                                                           
30 Dan it -tnaqqis għandu jiġi interpretat b’kawtela peress li l -istatistika dwar l -impjieg għad -Danimarka fiha 
waqfa fis -serje fl -2017 u fl -2016 (ara wkoll l -Anness  1 u 2). Waqfa fis -serje ġiet indikata wkoll għall -Belġju fl-
2017.  

 
38 
 Illustrazzjoni 6: Ir-rata tal -impjieg (20 -64 sena) u l -bidla annwali (indikatur primarju 
tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward 
tal-2016. Nota: L -assi huma  ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -
Anness.  
 
Ir-rati medji tal -impjieg fl -UE ilhom jiżdiedu b’mod kostanti mill -2013 ’il hawn u issa 
huma ferm ogħla mill -ogħla livell ta’ qabel il -kriżi.  L-Ungerija u Malta, l i kellhom l -iktar 
rati tal -impjieg baxxi fl -UE fl -2008, esperjenzaw l -ikbar żidiet fit -tul (+11,8  pps u +13,8  pps 
rispettivament fl -2017) u issa qegħdin kemxejn ogħla mill -medja tal -UE. Madankollu, għad 
hemm disparitajiet kbar. B’mod partikolari, bl -istess  mod bħal fil -każ tar -rati tal -qgħad, ir -rati 
tal-impjieg għadhom taħt il -livelli tal -2008 f’dawk il -pajjiżi li ġew affettwati l -iktar mill -kriżi, 
bħall -Greċja, l -Italja, il -Kroazja, Spanja, Ċipru u l -Irlanda (l -Illustrazzjoni  7).  
 

 
39 
 Illustrazzjoni 7: Ir-rata tal -impjieg (20 -64 sena), tqabbil pluriennali  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
It-tkabbir sostnut tal -impjiegi ma affettwax ix -xejra fit -tul ta’ tnaqqis fl -impjieg ta’ 
persuni li jaħdmu għal rashom. F’numri assoluti, l -impjieg ta’ persuni li jaħdmu għal 
rashom naqas b’0,5  % fl -2017 (wara kemxejn ta’ żieda fl -201631). Kompla jonqos ukoll 
f’termini relattivi u kien jirrappreżenta 13,7  % tal -impjieg totali fl -2017 (tnaqqis minn 14,0  % 
fl-2016 u minn 14,4  % fl-2013). L -ammont ta’ rġiel li jaħdmu għal rashom meta mqabbel 
mat-total ta’ rġiel impjegati, jiġifieri 17,2  %, għadu ferm ikbar minn tan -nisa (9,7  %). Ix -
xejriet fl -impjieg ta’ persuni li jaħdmu għal rashom huma inqas negattivi jekk is -settur 
primarju u l-manifattura jiġu esklużi. B’mod partikolari, l -impjieg tal -persuni li jaħdmu għal 
rashom żdied b’mod kostanti matul dawn l -aħħar għaxar snin fil -biċċa l -kbira tas -setturi 
relatati mas -servizzi.  
Iċ-ċifri kumplessivi huma r -riżultat ta’ żviluppi diverġen ti fost l -Istati Membri, is -setturi 
u s-sottogruppi.  Madankollu, ma jidhirx li x -xejriet tal -persuni li jaħdmu għal rashom huma 
marbuta mal -prestazzjoni fl -impjieg fil -livell settorjali jew tal -Istati Membri. F’termini ta’ 
gruppi ta’ età u ta’ edukazzjoni,  l-iżviluppi fil -biċċa l -kbira tagħhom jirriflettu it -tibdil fil -
kompożizzjoni tal -forza tax -xogħol: l -impjieg ta’ persuni li jaħdmu għal rashom kompla 
jonqos għall -persuni tal -età ta’ 15 -49 sena filwaqt li żdied ferm għall -persuni tal -età ta’ 50 -
64 sena u  dawk ta’ 65  sena u iktar (+1,2  % u +4,0  % rispettivament). Il -livell tal -edukazzjoni 
huwa fattur importanti wkoll, peress li fl -2017 l -għadd ta’ persuni li jaħdmu għal rashom 
                                                           
31 Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  

 
40 
 naqas bi 3,2  % għall -persuni li kellhom sa livell baxx ta’ edukazzjoni sekondarj a u żdied 
b’1 % għall -persuni b’edukazzjoni terzjarja. Fl -aħħar nett, ġiet irreġistrata żieda fl -għadd ta’ 
persuni li jaħdmu għal rashom li ma twildux fl -UE. L -aspetti relatati mal -impjieg ta’ persuni li 
jaħdmu għal rashom bħala forma atipika ta’ xogħol hu ma diskussi fid -dettall fil -Kapitolu 3.3.  
It-tkabbir fil -pagi jibqa’ moderat fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri.  It-tkabbir fil -pagi 
nominali fl -UE baqa’ batut matul l -irkupru, iżda beda jirranka fl -2017, b’żieda fil -kumpens 
għal kull impjegat ta’ 2,1  %. Id-differenzi minn pajjiż għall -ieħor huma konsiderevoli, bi 
tkabbir fil -pagi li jasal ġeneralment iktar malajr fl -Istati Membri b’livelli iktar baxxi u f’dawk 
li mhumiex membri taż -żona tal -euro. Iż -żieda fil -kumpens nominali għal kull impjegat 
(f’EUR) ki enet l -ikbar fir -Rumanija (16,0  %), fil -Litwanja (9,1  %), fl -Ungerija (7,9  %), fil -
Latvja (7,9  %) u fil -Bulgarija (7,5  %), li tindika konverġenza fil -pagi bejn l -Lvant u l -Punent 
tal-Ewropa. Fost l -iktar kumpens nominali baxx, il -pagi nominali naqsu fil -Finlandja ( -1,1 %) 
u fil-Kroazja ( -1,1 %) u baqgħu l -istess fi Spanja, fl -Italja u fil -Greċja.   
F’termini reali, it -tkabbir fil -pagi majna fl -2017 meta mqabbel mal -2016. Fl-UE, il -pagi 
tal-konsum reali (jiġifieri l -pagi aġġustati għall -bidla fil -prezzijiet g ħall-konsumatur) żdiedu 
b’0,5  % fl-2017, jiġifieri tnaqqis minn 1,2  % fl-2016. Fiż -żona tal -euro, il -pagi reali kważi 
staġnaw (+0,2  %). Ġie rreġistrat tnaqqis fi tmien pajjiżi: Spanja, l -Italja, il -Greċja, il -Kroazja, 
il-Portugall, in -Netherlands, l -Awstri ja u l -Finlandja. Meta mqabbel mal -2016, it -tnaqqis kien 
dovut parzjalment għaż -żieda fil -prezzijiet għall -konsumatur, li ma mexietx id f’id ma’ żieda 
fil-kumpensi. Madankollu, anke meta wieħed iħares lejn il -pagi reali tal -produzzjoni 
(aġġustati għad -deflatur tal -PDG), kollox kważi baqa’ kif inhu, b’kemxejn ta’ żieda biss fit -
tkabbir fil -pagi reali fl -UE fl -2017 (b’0,7  %) u bi tnaqqis irreġistrat f’għaxar pajjiżi (l -
Illustrazzjoni  8). 
 
41 
 Illustrazzjoni 8: Il-kumpens reali għal kull im pjegat, l -HICP u d -deflatur tal -PDG, il -
bidla annwali f’% fl -2017   
 
Sors: Il -Kummissjoni Ewropea, il -bażi tad -data AMECO.  
 
Fl-2017, it -tkabbir fil -pagi reali kien inqas mit -tkabbir fil -produttività fil -biċċa l -kbira 
tal-Istati Membri. Din ix -xejra hija kkonfermata wkoll fuq perjodu ta’ tliet snin (l -
Illustrazzjoni  9) u fuq perspettiva iktar fit -tul (l -Illustrazzjoni  10). F’disa’ pajjiżi (il -Belġju, 
Ċipru, il -Kroazja, il -Finlandja, il -Greċja, l -Italja, in -Netherlands, il -Portugall u Span ja), it -
tkabbir fil -pagi reali kien negattiv matul il -perjodu 2015 -2017. Fuq perspettiva iktar fit -tul 
(2000 -2017), bħala medja, l -iżviluppi fil -paga reali waqgħu lura meta mqabbla mal -
produttività. Fil -Portugall u fl -Italja, il -pagi għadhom taħt il -livell i tas-sena 2000 f’termini 
reali. Ix -xejra reċenti hija l -oppost għall -biċċa l -kbira tal -Istati Membri Ċentrali u tal -Lvant, 
fejn, matul l -aħħar tliet snin, it -tkabbir fil -pagi reali (b’deflazzjoni permezz tad -deflatur tal -
PDG) qabeż it -tkabbir fil -produtti vità, parzjalment bħala riżultat tal -proċess li bih dawn il -
pajjiżi laħħqu ma’ pajjiżi oħra b’introjtu ikbar. Fl -2017, l -ikbar eċċess tat -tkabbir fil -pagi reali 
meta mqabbel mat -tkabbir fil -produttività ġie osservat fl -Istati Membri Baltiċi, fil -Bulgarija,  u 
fis-Slovakkja.  

 
42 
 Illustrazzjoni 9: Il-kumpens reali għal kull impjegat u l -produttività, ir -rati medji ta’ 
tkabbir 2015 -2016 -2017   
 
Sors:  Eurostat, il -Kontijiet Nazzjonali (il -kalkoli proprji, minn Labour Market and Wage Develop ments in 
Europe, annual review 2018).  
 
Illustrazzjoni 10: L-iżviluppi fil -pagi u fil -produttività, il -bidliet medji f’% fl -2000 -2017  
 
Sors: Eurostat, Kontijiet Nazzjonali (kalkoli proprji).  

 
43 
 It-tkabbir fil -pagi għadu inqas minn dak  li jista’ jkun mistenni abbażi tal -livelli attwali 
ta’ qgħad.  Fl-irkupru, it -tkabbir fil -pagi kien kumplessivament moderat, u milli jidher ma 
rreaġixxiex għat -tnaqqis fir -rata tal -qgħad bħalma seħħ f’ċikli ekonomiċi preċedenti. Dan il -
fenomenu ġie msejjaħ  l-“iċċattjar” apparenti tal -kurva ta’ Phillips għall -pagi, jiġifieri r -
relazzjoni bejn it -tkabbir fil -pagi u l -qgħad. Kif jidher għaż -żona tal -euro fl -Illustrazzjoni  11, 
tissuġġerixxi li l -pagi saru inqas risponsivi għar -rata tal -qgħad kumplessiva fl -ekon omija.  
Illustrazzjoni 11: Il-kurva ta’ Phillips għaż -żona tal -euro: ir -rata ta’ tkabbir tal -
kumpens għal kull impjegat, 2000 -2017  
 
Sors: Il -bażi tad -data AMECO tad -DĠ ECFIN u Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol (il -kalkoli 
proprji, minn Labour Market and Wage Developments in Europe, annual review 2018)  
 
It-tkabbir fil -pagi nominali moderat matul l -irkupru jista’ jiġi spjegat permezz ta’ 
inflazzjoni baxxa, tkabbir baxx fil -produttività, l -effett ta’ xi riformi fis -suq ta x-xogħol u 
r-riżervi li jifdal fis -suq tax -xogħol.  Parti sinifikanti tal -moderazzjoni fil -pagi nominali tista’ 
tiġi spjegata permezz ta’ inflazzjoni baxxa (medja ta’ 1,5  % matul l -irkupru, bejn l -2010 u l -
2017, meta mqabbel ma’ 2,2  % fl -2000 -2007). Sadanit tant, it -tkabbir fil -produttività reali 
żdied kemxejn (medja ta’ 0,7  % matul il -perjodu 2010 -2017 meta mqabbel ma’ 0,4  % qabel 
il-kriżi) iżda ġie abbinat ma’ rata tal -qgħad ferm ogħla (11,7  % fil -perjodu ta’ wara l -kriżi 
meta mqabbel ma’ 8,7  % qabel il -kriżi). B’mod kumplessiv, l -aħħar stimi jissuġġerixxu li l -
inflazzjoni, il -produttività u r -riżervi fis -suq tax -xogħol jispjegaw il -biċċa l -kbira tal -
moderazzjoni reċenti fil -pagi (il -FMI, l -201732; il-Kummissjoni Ewropea, l -201833). Ir-riżervi 
latenti fis -suq tax-xogħol, b’mod partikolari żieda fl -ammont ta’ ħaddiema part -time li 
                                                           
32 Il-FMI (2017), il -Perspettiva Ekonomika Dinjija, Ottubru  2017.  
33 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Labour Market and Wage Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -
2018. Il -Lussemburgu: l-Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea . 

 
44 
 xogħolhom ma jisfruttax il -kapaċitajiet tagħhom, jaf jikkontribwixxu għall -moderazzjoni fil -
pagi f’xi Stati Membri b’rata baxxa ta’ qgħad.  
Il-qligħ nett qegħdin jikkonverġu fl -Ewropa, bi tkabbir mgħaġġel fl -Ewropa Ċentrali u 
fil-Lvant tal -Ewropa u bi tkabbir bil -mod fil -Punent u fin -Nofsinhar tal -Ewropa, 
speċjalment f’dawk il -pajjiżi li ġew affettwati l -iktar mill -kriżi.  Il-konverġenza fil -livelli 
tal-introjtu mix -xogħol hija fattur ewl ieni biex jiġi żgurat li kulħadd fl -UE jkollu standard tal -
għajxien deċenti, kif propost mill -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali. L -evidenza turi li 
dan il -proċess ta’ konverġenza qiegħed iseħħ, għalkemm b’pass bil -mod, ladarba għad hemm 
diskrepanzi k bar minn Stat Membru għall -ieħor. Jekk wieħed jieħu bħala referenza ħaddiem 
waħdu mingħajr tfal li jaqla’ l -livell tal -paga medja, fuq perjodu ta’ tliet snin (2013 -2016), il -
qligħ nett34 żdied l -iktar f’xi pajjiżi bl -iktar livelli baxxi. Għal din ir -raġuni,  il-Bulgarija, ir -
Rumanija, il -Latvja, il -Litwanja u l -Estonja huma kklassifikati b’“sitwazzjoni dgħajfa iżda li 
qiegħda titjieb”. Is -Slovakkja u l -Ungerija, filwaqt li esperjenzaw ukoll żidiet ikbar mill -
medja, huma mmarkati bħala “sitwazzjonijiet kritiċi ” fid -dawl ta’ progress li qiegħed jimxi 
iktar bil -mod. Min -naħa l -oħra, it -tkabbir fil -qligħ nett kien moderat (ivarja minn 0,7  % sa 
2,1 %) fost dawk “bl -aqwa prestazzjoni”, (il -Lussemburgu, ir -Renju Unit, in -Netherlands, il -
Ġermanja u l -Awstrija). Il -qligħ nett naqas jew ma żdiedx fil -Portugall, fil -Greċja u fil -
Belġju.  
                                                           
34 Il-livelli ta’ qligħ nett jitkejlu bi standards tal -kapaċità tal -akkwist (PPS) sabiex ikun jista’ jsir tqabbil siewi bejn Stat Membru u ieħor. Il -bidliet jitkejlu bil -munita 
nazzjonali u b’termini rea li. Dan l -indikatur għandu jinftiehem u jiġi interpretat flimkien ma’ indikaturi oħra, bħar -rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu, il -proporzjon bejn il -
ħames u l -ewwel deċili tad -distribuzzjoni tal -pagi (D5/D1) u indikaturi rilevanti oħra tal -MPI, tal -MPPS u  tal-QEK. 
 
45 
 Illustrazzjoni  12: Il-qligħ nett u l -bidla annwali – il-medja fuq tliet snin (indikatur 
primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: l -OECD (kalkoli pro prji). Perjodu: il -livelli tal -2016 (medja ta’ tliet snin) u l -bidliet medji ta’ kull sena 
2013 -2016. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -
Anness. L -Istati Membri mmarkati b’asterisk huma dawk f ejn il -kost nominali tal -unitajiet lavorattivi (NULC) 
qabeż il -livell limitu stabbilit permezz tal -Proċedura tal -Iżbilanċi Makroekonomiċi (MIP). L -indikatur tat -tabella 
ta’ valutazzjoni għall -MIP huwa il -bidla perċentwali tal -NULC fuq tliet snin. Il -livell  limitu huwa ta’ 9  % għaż -
żona tal -euro u ta’ 12  % għall -pajjiżi li mhumiex fiż -żona tal -euro. Id -data mhux disponibbli għal Ċipru.  
 
Il-faqar fost dawk li jaħdmu għadu ferm ikbar mil -livelli ta’ qabel il -kriżi u qiegħed 
jonqos bil -mod biss . L-ammont ta’ pe rsuni li, filwaqt li jaħdmu, għandhom introjtu nett 
ekwivalizzat li huwa inqas mil -livell limitu tar -riskju tal -faqar, żdied minn 8,6  % fl-2008, għal 
9,0 % fl -2013 u għal 9,6  % fl -2017. L -ogħla livell ġie rreġistrat fir -Rumanija (17,4  %), 
segwita mil -Lusse mburgu, minn Spanja, mill -Greċja u mill -Italja – kollha ogħla minn 12  %. 
Min-naħa l -oħra, ir -rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu hija inqas minn 5  % fil -Finlandja, fir -
Repubblika Ċeka u fl -Irlanda. Il -faqar fost dawk li jaħdmu kompla jiżdied f’diversi Stati  
Membri fl -2017, inkluż (b’iktar minn 0,5  pps) fl -Ungerija, fl -Italja, fil -Latvja, fis -Slovenja, 
fil-Belġju u fin -Netherlands (ara wkoll il -Kapitolu 3.4).  

 
46 
 Illustrazzjoni  13: Ir-rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu, tqabbil plurienna li  
 
Sors: Eurostat. Nota: għall -Kroazja, id -data hija tal -2010 minflok tal -2008. Għall -Irlanda u għar -Renju Unit, id -
data hija tal -2016 minflok tal -2017.  
 
Jidher li d -dispersjoni tal -pagi hija pjuttost stabbli fl -Ewropa. It-tkabbir fil -pagi, 
speċjalment fin-naħa ta’ isfel tal -iskala tal -pagi, jaqdi rwol importanti biex jitnaqqsu l -
inugwaljanzi fl -introjtu u l -faqar fost dawk li jaħdmu. Id -dispersjoni tal -qligħ gross, imkejla 
bħala l -proporzjon bejn il -ħames u l -ewwel deċili (D5/D1), varjat fl -2016 minn 1, 43 fil -
Finlandja sa 1,90 fir -Repubblika Ċeka. L -istituzzjonijiet li jiffissaw il -pagi jista’ jkollhom 
impatt fuq id -dispersjoni tal -pagi. B’mod partikolari, in -negozjar kollettiv iktar qawwi għandu 
t-tendenza li jiġi assoċjat ma’ inugwaljanza fil -qligħ ikt ar baxx (il -Kummissjoni Ewropea, 
201835). Il-kopertura tan -negozjar kollettiv tvarja ferm madwar l -Ewropa u tirrifletti t -
tradizzjonijiet u l -istituzzjonijiet nazzjonali differenti. Fl -2015, il -perċentwal ta’ impjegati li 
kellhom id -dritt li jagħmlu negozja r kien ivarja minn 98  % fl-Awstrija sa 7,1  % fil -Litwanja.  
Fil-biċċa l -kbira tal -Istati Membri, il -pagi minimi statutorji ffissaw limitu iktar baxx 
għad -distribuzzjoni tal -pagi. Il-pagi minimi jistgħu jżidu l -parteċipazzjoni fis -suq tax -
xogħol ta’ ċerti gr uppi u jappoġġaw id -domanda aggregata billi jżidu l -introjtu tal -familji li 
jaqilgħu paga baxxa, li għandhom propensità ikbar ta’ konsum. Fl -istess ħin, il -pagi minimi 
jżidu l -kost tar -reklutaġġ ta’ ħaddiema b’paga baxxa, u b’hekk potenzjalment joħonqu l -
opportunitajiet ta’ impjieg ta’ gruppi li tipikament jaqilgħu pagi baxxi (eż. il -ħaddiema 
żgħażagħ u dawk b’livell baxx ta’ ħiliet), skont kif tkun l -istruttura tal -ekonomija u s -
                                                           
35 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Labour Market and Wage Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -
Unjoni Ewropea. 

 
47 
 sitwazzjoni makroekonomika. Il -pagi minimi statutorji stabbiliti fuq livell na zzjonali jeżistu 
fil-biċċa l -kbira tal -Istati Membri, bl -eċċezzjoni tal -Awstrija, Ċipru, id -Danimarka, il -
Finlandja, l -Italja u l -Iżvezja. Għat -tqabbil internazzjonali, il -livell assolut tal -paga minima 
mhijiex miżura utli ħafna minħabba li ma tqisx id -differenzi fil -produttività tax -xogħol u fil -
prezzijiet minn pajjiż għall -ieħor. Għalhekk, huwa iktar utli li wieħed iħares lejn il -paga 
minima b’mod relattiv mal -paga medja jew medjana tal -pajjiż. L -Illustrazzjoni  14 turi il -paga 
minima bħala perċentwal tal -paga medjana fl -Istati Membri tal -UE, kif ikkalkulat mill -
OECD. L -ogħla pagi minimi, bħala proporzjon tal -medjan, jinsabu fi Franza, fis -Slovenja, fil -
Portugall, fir -Rumanija, u fil -Lussemburgu. L -iktar livelli baxxi huma osservati fi Spanja, fir -
Repubblik a Ċeka, fl -Estonja, fin -Netherlands u fl -Irlanda. Peress li l -impatt potenzjali kemm 
fuq il -kundizzjonijiet tal -impjieg u kemm fuq dawk tal -għajxien ikun ikbar meta ammont kbir 
mill-forza tax -xogħol ikun kopert bil -paga minima, dan l -indikatur għandu jqis ukoll fid -
diskussjoni l -għażliet ta’ politika fil -livell nazzjonali. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll 
miżuri mmirati biex inaqqsu l -faqar fost dawk li jaħdmu, bħal benefiċċji relatati max -xogħol.  
 
Illustrazzjoni 14: Il-pagi minimi b ħala proporzjon tal -medjan u l -qligħ medju tal -
ħaddiema full -time (2017)  
 
Sors: L -OECD. Noti: L -Awstrija, Ċipru, id -Danimarka, il -Finlandja, l -Italja u l -Iżvezja ma għandhomx paga 
minima statutorja nazzjonali. Għall -Bulgarija, għall -Kroazja u għal Malta, l-OECD ma tipprovdi l -ebda 
informazzjoni. Id -data ta’ Eurostat tindika li fl -2017, il -paga minima fix -xahar bħala proporzjon tal -medja tal -
pagi fix -xahar kienet ta’ 47,8  % fil -Bulgarija, ta’ 40,6  % fil -Kroazja u ta’ 43,6  % f’Malta (l -Industrija, il -
Kostruz zjoni u s -Servizzi; mhix komparabbli maċ -ċifri tal -OECD).   
 

 
48 
 Il-piż tat -taxxa fuq ix -xogħol fl -Ewropa naqas b’mod gradwali f’dawn l -aħħar snin, iżda 
għad hemm differenzi sinifikanti minn Stat Membru għall -ieħor. Fl-2017, il -porzjon ta’ 
taxxa għal ħaddiem waħdu li jaqla’ l -paga medja kien ivarja minn inqas minn 30  % fl-Irlanda 
u f’Malta sa madwar 50  % fil -Belġju, fil -Ġermanja, fl -Ungerija, fl -Italja, fi Franza u fl -
Awstrija. Għall -ħaddiema b’introjtu iktar baxx (definiti bħala dawk li jaqilgħu 67  % tal -paga  
medja), il -porzjon ta’ taxxa kien ivarja minn madwar 20  % f’Malta u fl -Irlanda sa iktar minn 
45 % fil -Belġju, fl -Ungerija u fil -Ġermanja. Fir -rigward tal -progressività tar -rati tat -taxxa u l -
effett ta’ ridistribuzzjoni tas -sistema tat -taxxa jfeġġu tendenz i differenti fost il -pajjiżi (ara t -
Taqsima 3.4). Fl -2017, l -iktar tnaqqis sinifikanti fil -porzjon ta’ taxxa għall -ħaddiema 
waħedhom li jaqilgħu l -paga medja seħħ fl -Ungerija ( -2,1 pps), fil -Lussemburgu ( -1,8 pps) u 
fil-Finlandja ( -1,2 pps), filwaqt li l -ikbar żieda seħħet fil -Bulgarija (+  0,6 pps). Bejn l -2013 u 
l-2017, il -porzjon ta’ taxxa medju mhux ponderat naqas b’0,5  pps fl -UE (u b’0,8  pps għall -
ħaddiema b’introjtu baxx, bi tnaqqis importanti fl -Italja, fl -Ungerija, fi Franza, fil -Belġju, fir -
Rumanija  u fin -Netherlands). Matul l -istess perjodu, kien hemm xi konverġenza fil -livell tal -
porzjon ta’ taxxa, fejn id -differenza bejn l -ogħla u l -inqas porzjon ta’ taxxa fil -livell tal -paga 
medja naqset bi 2,1  pps, u bi 2,9  pps għall -ħaddiema b’introjtu iktar ba xx. Prinċipalment dan 
seħħ minħabba tnaqqis kbir f’xi pajjiżi li esperjenzaw l -ogħla rati (il -Belġju, l -Awstrija, l -
Ungerija, kif ukoll l -Italja u Franza, iżda kien limitat għall -ħaddiema b’introjtu iktar baxx). 
Kien hemm ukoll tnaqqis kbir fil -porzjon ta’  taxxa fir -Rumanija u fin -Netherlands. Iż -żidiet 
fil-porzjon ta’ taxxa matul l -istess perjodu kienu inqas qawwija, iżda affettwaw b’mod 
partikolari lill -ħaddiema b’introjtu iktar baxx fir -Repubblika Ċeka, fis -Slovenja u fil -
Portugall36.  
                                                           
36 Iktar informazzjoni dwar ix -xejriet reċenti inkluż dwar gruppi diffe renti b’introjtu differenti tista’ tinkiseb hawn: Tax Policies in the European Union – Stħarriġ tal -2018, 
il-Kummissjoni Ewropea, DĠ TAXUD. 
 
49 
 Illustrazzjoni  15: Il-porzjon ta’ taxxa fuq ix -xogħol, il -livell fl -2017 u l -bidla 2013/2017  
 
 
Sors: Il -bażi tad -data dwar it -taxxi u l -benefiċċji, il -Kummissjoni Ewropea/l -OECD. Nota: id -data tirrigwarda l -
unitajiet domestiċi b’paga waħda (mingħaj r tfal). Ma hemm l -ebda data reċenti disponibbli għal Ċipru. Id -data 
ġiet aġġornata fil -11 ta’ April  2018.  
 
3.1.2  Ir-rispons ta’ politika  
Diversi Stati Membri rrikorrew għal sussidji għall -impjieg għall -ħolqien tal -impjiegi, 
għalkemm qiegħed iseħħ xi tnaqq is hekk kif jitjiebu l -kundizzjonijiet fis -suq tax -xogħol. 
Il-biċċa l -kbira tal -miżuri f’dan il -qasam huma mmirati lejn gruppi speċifiċi li jiffaċċjaw 
problemi ta’ integrazzjoni fis -suq tax -xogħol (eż. iż -żgħażagħ, il -persuni iktar imdaħħlin fiż -
żmien, il -persuni qiegħda fit -tul, il -migranti, eċċ.) u fihom inċentivi finanzjarji għal min 

 
50 
 iħaddem biex jirrekluta ħaddiema fil -mira.  Is-sussidji għar -reklutaġġ immirat ġew introdotti 
jew ikkonfermati minn diversi Stati Membri (iktar dettalji jinsabu fit -Taqsima 3 .2). Għadd 
żgħir ta’ pajjiżi adottaw ukoll sussidji għar -reklutaġġ għal pubbliku usa’, jiġifieri 
b’kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà inqas stretti jew mingħajrhom, is -soltu bl -għan li 
jippromwovu impjieg indefinit. Fil -Greċja, fl -2017 ġew varati ċikli addizz jonali ta’ xogħlijiet 
pubbliċi f’51  muniċipalità u qegħdin jitħejjew programmi ġodda; barra minn hekk, f’Mejju 
2018 ġie varat programm ġdid ta’ xogħlijiet pubbliċi għall -protezzjoni kontra n -nirien fil -
foresti. F’Ottubru 2017, il -Greċja adottat ukoll progr amm li jissussidja l -pagi tal -ħaddiema 
kuntrattwali għall -forniment ta’ servizzi indipendenti f’każ li jiġu rreklutati bħala impjegati.  
Fl-aħħar nett, dan l -aħħar ġie varat programm ta’ sussidji għan -negozji sabiex jiġu impjegati 
15 000 persuna qiegħda tal -età ta’ 30 -49 sena. Fi Franza, il -kuntratti ssussidjati komplew 
jonqsu fl -2018 minn 310  000 għal 200  000 u issa huma limitati għall -iktar persuni vulnerabbli 
fis-settur mingħajr skop ta’ qligħ, inklużi ż -żgħażagħ u l -persuni qiegħda fit -tul. Mill -2018 ’il  
hawn, l -iskemi eżistenti ta’ kuntratti ssussidjati ġew rieżaminati u ngħataw isem ġdid, 
Parcours Emploi Compétence , sabiex tissaħħaħ id -dimensjoni tagħhom tal -konsulenza u tat -
taħriġ. F’dan il -kuntest, primjum għar -reklutaġġ immirat imsejjaħ Emplois franc s għar-
reklutaġġ tal -persuni li jkun qegħdin ifittxu impjieg mill -iktar żoni urbani mċaħħda ( Quartiers 
politique de la ville ) ilu jiġi ttestjat minn April  2018 f’għaxar żoni, mingħajr l -ebda 
kundizzjoni oħra għajr li wieħed ikun persuna li qiegħda tfittex impjieg u tkun residenti fiż -
żona. Barra minn hekk, fil -kuntest tal -Pjan il -ġdid dwar il -Faqar, ittieħdu miżuri addizzjonali 
għall -integrazzjoni fis -suq tax -xogħol ta’ persuni b’diffikultajiet soċjali u tal -impjieg 
(Insertion par l’activité économique ). L -Italja introduċiet tnaqqis strutturali tal -
kontribuzzjonijiet għal min iħaddem sabiex jirreklutaw żgħażagħ jew persuni qiegħda fit -tul 
fir-reġjuni tan -Nofsinhar fuq bażi permanenti jew permezz ta’ apprendistati. Il -Portugall 
daħħal fis -seħħ sett ta’ inċent ivi finanzjarji għar -reklutaġġ permanenti, fil -forma ta’ 
eżenzjonijiet parzjali tal -kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali għal ċerti gruppi vulnerabbli (iż -
żgħażagħ, il -persuni qiegħda fit -tul, il -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien). Fl -Ungerija, l -FSE 
jikkontribwixxi għat -titjib tal -potenzjal tal -impjieg tal -impriżi soċjali permezz ta’ inċentivi u 
ta’ sussidji għall -ħolqien tal -impjiegi.   
Ċerti Stati Membri qegħdin jieħdu azzjoni biex jippromwovu l -imprenditorija u n -
negozji ġodda. Fil-Greċja, jingħataw sussidji għar -reklutaġġ ta’ impjegati għall -ewwel darba 
minn żgħażagħ li jaħdmu għal rashom jew minn impriżi mmexxija miż -żgħażagħ. Fil -Latvja, 
liġi ġdida tistabbilixxi l -prinċipji u l -arranġamenti tax -xogħol ewlenin tal -impriżi soċjali. Se 
 
51 
 jingħata sosten n lil madwar 200 impriża soċjali. Barra minn hekk, il -livell limitu tal -fatturat 
għal min iħallas it -taxxa tal -mikroimpriżi tnaqqas minn EUR  100 000 għal EUR  40 000, u 
nżammet rata unika ta’ 15  % li minnha 80  % jingħadda lejn kontribuzzjonijiet obbligatorj i tal-
assigurazzjoni tal -istat. Fl -Ungerija, mill -ħarifa tal -2017 ’il hawn, hemm faċilità ta’ self (li 
tista’ tiġi kkombinata ma’ diversi strumenti oħra ta’ għotja) li hija disponibbli biex tagħti 
sostenn lill -individwi biex isiru imprendituri jew lill -impriżi soċjali biex jippromwovu l -
espansjoni tal -attivitajiet tas -suq tagħhom. Fil -Polonja, il -gvern adotta abbozz ta’ liġi biex 
jitnaqqsu l -kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali għas -sidien ta’ negozji żgħar, l -hekk imsejħa 
kontribuzzjonijiet ZUS żgħar. Fi s-Slovakkja, ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida dwar il -
kundizzjonijiet għas -sostenn pubbliku lill -ekonomija soċjali u lill -impriżi soċjali. Fil -
Finlandja, mill -2018 ’il hawn, huwa possibbli li wieħed jirċievi l -benefiċċju tal -qgħad fil -
forma ta’ għotja bie x jibda negozju ġdid u filwaqt li jaħdem bħala imprenditur part -time. 
Barra minn hekk, attwalment għaddejjin diskussjonijiet dwar kif tista’ ssir iktar faċli biex il -
persuni qiegħda jistabbilixxu kumpaniji. Ittieħdu wkoll passi f’ħafna Stati Membri biex ji ġi 
żgurat li l -persuni li jaħdmu għal rashom igawdu minn drittijiet soċjali adegwati (ara t -
Taqsima  3.3 dwar is -segmentazzjoni tas -suq tax -xogħol).  
Diversi Stati Membri naqqsu l -kostijiet tax -xogħol billi baxxew il -porzjon ta’ taxxa, 
spiss għal dawk bl -iktar introjti baxxi . Il-porzjon ta’ taxxa ġie indirizzat b’mod prinċipali 
għal dawk b’introjtu baxx, permezz ta’ riformi li jiffokaw fuq it -tassazzjoni fuq l -introjtu 
personali, sikwit b’żieda fil -konċessjonijiet tat -taxxa (jiġifieri l -ammont ta’ introjtu ħi eles mit -
taxxa) jew permezz tal -introduzzjoni tal -progressività fis -sistema kumplessiva. Pereżempju, 
ġiet adottata riforma kbira fil -Litwanja, li temenda l -Liġi dwar it -Taxxa fuq l -Introjtu 
Personali (TIP), li tintroduċi l -progressività minflok ir -rata fis sa preċedenti u li żżid l -ammont 
ta’ introjtu li jkun eżentat mit -taxxa. B’mod simili, fil -Latvja, riforma kbira tat -taxxa tinkludi 
s-sostituzzjoni ta’ rata fissa tat -taxxa fuq l -introjtu personali ta’ 23  % b’sistema progressiva. 
Il-konċessjonijiet mhux ta xxabbli żdiedu wkoll. L -Estonja wkoll introduċiet konċessjonijiet 
mhux taxxabbli. In -Netherlands ħabbru riforma tat -TIP li trid tiġi implimentata matul l -2019 u 
l-2020. Din tinkludi tnaqqis fin -numru ta’ kategoriji tat -taxxa minn erbgħa għal tnejn, 
flimkie n ma’ żieda fil -kreditu tat -taxxa ġenerali u fil -kreditu tat -taxxa fuq l -introjtu li wieħed 
ikun qala’. Huwa mistenni li r -riforma tnaqqas il -piż kumplessiv tat -taxxa fuq ix -xogħol, 
b’mod partikolari fil -livelli ta’ introjtu minn medji sa ogħla. Fir -Rumani ja, ir-rata fissa tat -TIP 
tnaqqset minn 16  % għal 10  % mill -2018 ’il hawn, flimkien ma’ bidliet kbar li saru fit -tfassil 
tal-kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali. Il -Portugall introduċa riformi tat -TIP maħsuba biex 
 
52 
 jitnaqqas il -piż tat -taxxa fuq dawk li jaqilgħu introjtu baxx sa medju; inkluż żieda fin -numru 
ta’ kategoriji tat -taxxa. Stati Membri oħra introduċew riformi b’ambitu idjaq. Pereżempju, 
f’Malta, ġie adottat ribass tat -taxxa fuq l -introjtu fir -rigward tal -introjtu mill -impjieg ta’ bejn 
EUR  40 u EUR  68 għal persuni li jaqilgħu inqas minn EUR  60 000 fis -sena. Ir -Renju Unit 
żied il -konċessjoni personali għal £11  850 (madwar EUR  13 400) fis -sena u l -livell limitu 
għall -ogħla rata minn £45  000 (madwar EUR  50 850) għal £46  350 (EUR  52 400). Fid -
Danimar ka, il -ftehim dwar it -taxxa tal -2018 isaħħaħ l -inċentiv biex wieħed jaħdem full -time, 
immirat b’mod partikolari lejn il -persuni qiegħda u l -ħaddiema part -time. F’Ċipru, il -Liġi 
dwar il -Benefiċċji tat -Tfal ġiet immodifikata biex il -livell limitu ta’ introjt u eliġibbli jiżdied 
b’EUR  5 000 għal kull wild addizzjonali wara l -ewwel tnejn.  
Xi Stati Membri intervjenew ukoll fuq il -porzjon ta’ taxxa permezz ta’ tnaqqis fil -
kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali . Fi Franza, it -trasformazzjoni tal -kreditu tat -taxxa 
għall -impjieg u għall -kompetittività fi tnaqqis dirett tal -kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali 
fuq pagi li jkunu sa darbtejn u nofs il -paga minima trid tiġi implimentata fl -2019 
(ikkomplementata bi tnaqqis imsaħħaħ għal pagi iktar baxxi, pospost għal Ot tubru  2019). Fil -
Kroazja, il -bażi li fuqha tiġi kkalkulata l -kontribuzzjoni ta’ min iħaddem għas -sigurtà soċjali 
tnaqqset b’50  % għal dawk il -ħaddiema li ilhom impjegati għal perjodu ta’ iktar minn 12 -
il xahar bil -paga minima. Il -Belġju adotta tnaqqis tal -kontribuzzjoni tas -sigurtà soċjali għal xi 
tipi ta’ xogħol bix -xifts fis -settur tal -kostruzzjoni.  B’mod iktar kumplessiv, l -iskema tal -
kondiviżjoni tal -profitti fis -settur privat ġiet sostitwita bi primjum ġdid (ammont jew 
perċentwal tas -salarju), li ma ji stax jaqbeż it -30 % tas -salarju gross totali. Min iħaddem huwa 
eżentat mill -kontribuzzjonijiet soċjali fuq dawn il -primjums, filwaqt li l -impjegat għandu 
jħallas kontribuzzjoni ta’ solidarjetà ta’ 13,07  %.   
Matul dawn l -aħħar snin saru diversi riformi kba r fl-oqfsa tal -iffissar tal -pagi. Fil-
Greċja, wara l -ħruġ mill -Programm MES f’Awwissu 2018, ġew introdotti mill -ġdid żewġ 
prinċipji ta’ negozjar kollettiv, li kienu ġew sospiżi fl -2011: il -possibbiltà li jiġu estiżi b’mod 
amministrattiv il -ftehimiet settor jali għall -partijiet mhux firmatarji, u l -prinċipju ta’ 
favorabbiltà (fil -każ ta’ ftehimiet kollettivi kunfliġġenti, eż. fil -livelli settorjali u tal -azjendi, 
jipprevali l -iktar ftehim favorevoli għall -ħaddiem). Fil -Kroazja, l -abbozz ta’ proposta għall -
Att dwar il -Pagi fis -Servizz Ċivili stabbilixxa l -qafas għas -sistema ta’ pagamenti skont il -
klassi u għall -gradi ta’ pagamenti, kif ukoll għall -valutazzjoni tal -effiċjenza tax -xogħol. 
Franza, filwaqt li kompliet tibni fuq riformi preċedenti, kompliet tiddefin ixxi l -perimetru ta’ 
kull livell ta’ negozjar kollettiv. Fil -ġejjieni, in -negozjar fil -livell settorjali se jipprevali fuq il -
 
53 
 liġi nazzjonali tax -xogħol fir -rigward tal -iffissar tal -qafas u tal -kundizzjonijiet tal -użu ta’ 
kuntratti bbażati fuq proġetti għa l perjodu fiss u l -perjodu ta’ prova (ara wkoll il -
Kapitolu  3.3). Il -ftehim fil -livell tal -kumpaniji jista’ jkun inqas favorevoli milli fil -livell tal -
fergħat, bl -eċċezzjoni ta’ 13 -il qasam definit ta’ negozjar, inkluż il -pagi minimi settorjali, 
filwaqt li  l-ftehimiet fil -livell tal -fergħat japplikaw jekk ma jintlaħaq l -ebda ftehim fil -livell 
tal-kumpaniji. Barra minn hekk, issa l -ftehimiet b’maġġoranza fil -livell tal -kumpaniji biex jiġi 
kkonservat l -impjieg ( accords de competitivité ) ġew estiżi lil hinn mi ll-kundizzjonijiet dwar 
il-ħin tax -xogħol u jinkludu wkoll ir -remunerazzjoni, u b’hekk ukoll il -kumpaniji jistgħu 
jkeċċu lill -impjegati li jirrifjutaw tali ftehimiet għal raġunijiet reali u serji. Fl -Italja, 
f’Marzu  2018, ftehim fost it -trejdjunjins prinċi pali u l -organizzazzjoni ta’ min iħaddem witta 
t-triq għat -tisħiħ tan -negozjar kollettiv, billi ddefinixxa l -kriterji biex titkejjel ir -
rappreżentanza tal -assoċjazzjonijiet tas -sħab soċjali. F’Ċipru, ftehim ġdid dwar l -indiċi ta’ 
Aġġustament tal -Għoli tal -Ħajja daħal fis -seħħ fl -2018, u wassal għal żidiet limitati fil -pagi u 
għad -definizzjoni ta’ kriterji dwar il -frekwenza u n -natura tal -aġġustamenti perjodiċi. Fil -
Latvja, qegħdin jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ġodda għall -ħlas għas -sahra, bl -involviment t as-
sħab soċjali, b’mod konġunt flimkien ma’ negozjati dwar il -pagi minimi settorjali. Fil -
Portugall, ġew miftiehma sensiela ta’ miżuri mas -sħab soċjali (u issa qegħdin jiġu diskussi fil -
Parlament) biex jittejjeb l -ambitu tan -negozjar kollettiv. B’mod parti kolari, “l -ammonti ta’ 
sigħat” mhumiex se jibqgħu jiġu miftiehma fuq bażi individwali iktar, iżda bħala parti minn 
negozjar kollettiv jew ftehimiet bħala grupp, li jridu jintlaħqu wara li ssir konsultazzjoni mal -
ħaddiem(a) (ara wkoll il -Kapitolu 3.3). Fi S panja, f’Ġunju 2018, is -sħab soċjali laħqu ftehim 
preliminari dwar il -pagi għall -2018, b’żieda ġenerali fil -pagi ta’ 2  % (kemxejn iktar mir -rata 
ta’ inflazzjoni mistennija), flimkien ma’ 1  % oħra skont ir -riżultati, il -produttività u r -rati ta’ 
assenteiżmu  tal-azjenda/tas -settur. In -negozjar tal -pagi fir -Rumanija sar obbligatorju għall -
kumpaniji kollha. L -Irlanda introduċiet il -possibbiltà għal negozjar kollettiv għal ċerti 
kategoriji ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, filwaqt li s -Slovakkja introduċiet mil l-ġdid l -
estensjoni ta’ negozjar kollettiv ta’ livell ogħla b’kundizzjonijiet speċifiċi għal min iħaddem u 
ma jkunx qiegħed jipparteċipa mingħajr il -kunsens tagħhom.  
Hekk kif tjiebu l -kundizzjonijiet tas -suq tax -xogħol, il -pagi minimi żdiedu f’diversi 
pajjiżi, filwaqt li ttieħdu wkoll passi biex l -oqfsa tal -iffissar tal -paga minima jsiru iktar 
prevedibbli . Il-pagi minimi statutorji żdiedu fil -pajjiżi kollha fejn seħħew bidliet bejn l -2017 
u l-2018, bl -eċċezzjoni tal -Ġermanja, il -Greċja, il -Lussemburgu u  l-Belġju, fejn kien hemm 
 
54 
 tnaqqis f’termini reali37. F’dawn l -aħħar snin, gruppi ta’ esperti kienu involuti fl -iffissar tal -
paga minima f’għadd dejjem jikber ta’ pajjiżi, inkluż il -Ġermanja u l -Irlanda. Malta se 
tistabbilixxi dan il -grupp fl -2018 u l -involv iment possibbli ta’ esperti qiegħed jiġi diskuss fil -
Bulgarija u fir -Rumanija. L -Estonja adottat żieda ta’ EUR  30 fil -paga minima fl -2018 biex 
tilħaq EUR  500, filwaqt li ankrat il -formula għal żidiet fil -ġejjieni ma’ previżjonijiet uffiċjali 
tal-produttivi tà tax -xogħol u tat -tkabbir ekonomiku. L -Irlanda żiedet il -Paga Minima 
Nazzjonali bi 30  ċenteżmu għal EUR  9,55 fis -siegħa, fuq il -parir tal -Kummissjoni dwar il -
Pagi Baxxi, li kkunsidrat ukoll l -iżvilupp tal -kompetittività u l -impatt fuq l -impjieg. Fi 
Spanj a, kien hemm liġi (miftiehma mas -sħab soċjali) li żiedet il -paga minima fl -2018 b’4  % 
meta mqabbla mal -2017 u ġew proposti iktar żidiet għall -2019. Fil -Kroazja, minbarra ż -żieda 
fil-livell tal -paga minima u t -tnaqqis tal -kontribuzzjonijiet tal -assigurazzjo ni tas -saħħa 
mħallsa minn min iħaddem, regolament ġdid jistipula li l -qligħ addizzjonali (minn sahra, 
xogħol billejl jew xogħol matul il -btajjel) għandu jiġi eskluż mid -definizzjoni ta’ paga 
minima. Il -Latvja introduċiet żieda fil -paga minima minn EUR  380 għal EUR  430 fix -xahar 
mill-2018. Fl -Ungerija, il -paga minima żdiedet bi 8  % għal HUF  138 000, madwar EUR  440, 
fl-2018 (+12  % għall -ħaddiema tas -sengħa). Fis -Slovakkja, il -paga minima se tiżdied minn 
EUR  480 għal EUR  520 mill -1 ta’ Jannar 2019. F’April 201 8, ir-Renju Unit żied il -paga 
nazzjonali li tiggarantixxi l -għajxien (għal £7,83 fis -siegħa, madwar EUR  6,9), kif ukoll il -
paga minima nazzjonali għall -ħaddiema żgħażagħ. Il -paga minima għall -ħaddiema żgħażagħ 
żdiedet ukoll fin -Netherlands, filwaqt li l -Ġermanja introduċiet paga minima għall -ħaddiema 
temporanji permezz ta’ aġenzija. Fl -aħħar nett, il -Bulgarija adottat il -Liġi dwar ir -Ratifika tal -
Konvenzjoni  131 tal -ILO, bil -ħsieb li jintlaħaq konsensus mas -sħab soċjali dwar l -iżvilupp ta’ 
mekkaniżmu traspa renti għall -iffissar tal -paga minima.  
  
                                                           
37 Eurofound (2018) Statutory minimum wages 2018. 
 
55 
 3.2. Il-Linja Gwida nru  6: Insaħħu l -provvista ta’ ħaddiema u ntejbu l -aċċess għall -
impjieg, għall -ħiliet u għall -kompetenzi  
 
Din it -taqsima tagħti ħarsa lejn l -implimentazzjoni tal -linja gwida nru  6 dwar l -impjiegi, li 
tirrakkomanda lill -Istati Membri biex joħolqu kundizzjonijiet li jippromwovu l -provvista ta’ 
ħaddiema, il -ħiliet u l -kompetenzi. Tippreżenta l -indikaturi dwar il -livell milħuq ta’ 
edukazzjoni u ta’ taħriġ, kif ukoll l -eżiti u l -impatt fuq l -iżvilupp tal -ħiliet u fuq l -
impjegabbiltà tal -forza tax -xogħol. Imbagħad tifli l -eżiti tas -suq tax -xogħol għal diversi 
gruppi sottorappreżentati fis -suq tax -xogħol (eż. iż -żgħażagħ, il -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -
żmien, in -nisa, il -persuni li ġejjin minn familji migranti  u l-persuni b’diżabbiltà). It -
Taqsima  3.2.2 tirrapporta dwar il -miżuri ta’ politika tal -Istati Membri f’dawn l -oqsma u l -
miżuri mmirati lejn dawk il -gruppi.  
 
3.2.1  L-indikaturi ewlenin  
L-ammont ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ k ompla jonqos 
matul is -snin, għalkemm din ix -xejra battiet dan l -aħħar u għad hemm differenzi kbar 
fost l -Istati Membri. B’mod kumplessiv, ir -rata medja ta’ tluq bikri mill -iskola fl -UE naqset 
minn 14,7  % fl -2008 għal 11,9  % fl -2013 u kompliet tonqos għal 1 0,6 % fl -2017. Is -
sitwazzjoni baqgħet kważi stabbli meta mqabbla mas -sena ta’ qabel, meta l -medja tal -UE 
kienet ta’ 10,7  %. Tmintax -il Stat Membru laħqu l -valur fil -mira tal -UE (<  10 %), u l -
Ġermanja (10,1  %), ir -Renju Unit (10,6  %) u l -Estonja (10,8  %) wa slu qrib ħafna li jilħquh. 
Ċertu livell ta’ konverġenza fost l -Istati Membri f’termini ta’ xejriet riċenti kien viżibbli fl -
2017, (l -Illustrazzjoni  16), bi tnaqqis sinifikanti fir -rati ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -iskola 
(b’iktar minn 1  pps) fil -Portugall, f’Malta u fil -Bulgarija (kollha mmarkati b’“sitwazzjoni 
dgħajfa iżda qiegħda titjieb”), iżda wkoll xi żidiet kbar fis -Slovakkja (+1,9  pps), fil -
Lussemburgu (+1,8  pps), fid -Danimarka38 (+1,6  pps) u f’Ċipru (+1  pps). Skont il -
klassifikazzjoni tat -tabel la ta’ valutazzjoni soċjali, minkejja li sar xi titjib, is -sitwazzjoni 
tibqa’ “kritika” fi Spanja (18,3  %), fir -Rumanija (18,1  %), kif ukoll fl -Italja (14  %) fejn ir -rata 
żdiedet kemxejn.  
                                                           
38  Din iż -żieda għandha tiġi interpretata b’kawtela peress li d -Danimarka tippreżenta waqfa fis -serje fl -2017 u fl -
2016 (ara wkoll l -Anness  1 u 2). Waqfiet fis -serje ġew indikati wkoll għall -Belġju u għal Malta fl -2017.  
 
56 
 Illustrazzjoni  16: Il-persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ (% tal -
popolazzjoni tal -età ta’ 18 -24 sena) u l -bidla annwali (indikatur primarju tat -Tabella ta’ 
Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: Eurostat. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma ċċentrati 
fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness.  
 
Ġie rreġistrat titjib fit -tul notevoli fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri tal -UE, speċjalment 
f’dawk li qabel kellhom ammonti partikolarment għoljin ta’ pers uni li jitilqu kmieni 
mill-iskola . Mill -2008 sal -2017, kemm l -Irlanda u kemm il -Greċja kienu kapaċi jnaqqsu 
b’mod sinifikanti r -rati tagħhom ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -iskola, b’6,6  pps u bi 8,4  pps 
rispettivament, u attwalment qegħdin ferm taħt il -valur fil -mira tal -UE. Fl -istess ħin, Spanja 
(18,3  %) u l -Portugall (12,6  %) naqqsu b’mod drastiku r -rati tagħhom ta’ persuni li jitilqu 
kmieni mill -iskola bi 13,4  pps u bi 22,3  pps rispettivament mill -2008 ’l hawn, għalkemm 
għadhom ma laħqux il -mira. Fos t il-pajjiżi b’rati għoljin ta’ persuni li jitilqu kmieni mill -
iskola, ir -Rumanija biss ma kellha l -ebda żvilupp kbir tul is -snin filwaqt li s -Slovakkja 

 
57 
 esperjenzat żieda mdaqqsa ta’ 3,3  pps, għalkemm xorta waħda kienet għadha taħt il -mira 
primarja tal -UE fl-2017 (l -Illustrazzjoni  17). 
Illustrazzjoni 17: Il-persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ, 2008 -2017 
(%) 
 
Sors: Eurostat, il -kodiċi tad -data onlajn: [edat_lfse_14].  
 
Għad hemm differenzi importanti f’termini ta’  rati tat -tluq bikri mill -iskola bejn l -irġiel 
u n-nisa u bejn il -persuni li twieldu fil -pajjiżi tal -UE u dawk li ma twildux fil -pajjiżi tal -
UE. Filwaqt li fl -2017 bħala medja fl -UE, 8,9  % taż -żgħażagħ nisa telqu mill -iskola kmieni, 
il-proporzjon għall -irġiel kien ta’ 12,1  %. Din id -disparità bejn l -irġiel u n -nisa hija 
partikolarment evidenti fid -Danimarka, fil -Lussemburgu, fl -Italja, fil -Portugall, f’Malta, fl -
Estonja, fil -Latvja u fi Spanja (iktar minn ħames pps), filwaqt li l -Bulgarija, l -Ungerija u s -
Slovakkja huma l -uniċi Stati Membri fejn hemm rati iktar baxxi ta’ persuni li jitilqu kmieni 
mill-iskola għall -irġiel milli hemm għan -nisa. Fl -istess ħin, ir -rati tat -tluq bikri mill -iskola 
huma ferm ogħla fost il -persuni li ma twildux fl -UE milli fost l -istudenti li twieldu fl -UE. Fl -
2017, il -medja tal -UE fost il -persuni li twieldu fl -UE kienet ta’ 9,6  %; madankollu, il -medja 
għall -persuni li ma twildux fl -UE kienet għolja d -doppju. Ir -rati ta’ persuni li jitilqu kmieni 
mill-iskola fost dawk li ma twildux f l-UE huma partikolarment baxxi fl -Irlanda, fil -
Lussemburgu u fin -Netherlands – kollha ferm taħt il -parametru referenzjarju ta’ 10  % – 
filwaqt li huma estremament għoljin fi Spanja (31,9  %) u fl -Italja (30,1  %).  

 
58 
 Wara diversi snin ta’ progress kostanti, l-ammont ta’ studenti tal -età ta’ 15 -il sena li 
qegħdin jiksbu livell baxx ta’ ħiliet bażiċi39 qiegħed jiżdied .  Il -Programm għall -
Valutazzjoni Internazzjonali tal -Istudenti (PISA) tal -2015 tal -OECD juri li bħala medja fl -UE, 
l-ammont ta’ studenti li jiksbu  ħiliet taħt il -livell tal -linja bażi huwa ta’ madwar 20  %, bi 
19,7 % fil -qari, bi 22,2  % fil -matematika, u b’20,6  % fix -xjenza. Meta mqabbel mar -rawnd 
preċedenti tal -PISA fl -201240, is-sitwazzjoni marret għall -agħar fit -tliet oqsma kollha: 
b’1,9  pps fil -qari, b’0,1  pps fil -matematika, u b’4  pps fix -xjenza. Il -persuni li jiksbu livell 
baxx ta’ ħiliet jistħoqqilhom sostenn addizzjonali minħabba li huma persuni li jkunu iktar 
f’riskju ta’ qgħad fil -ġejjieni u ta’ esklużjoni soċjali iktar tard fil -ħajja. Fl -2015, il-perċentwal 
ta’ studenti li jiksbu livell baxx ta’ ħiliet fil -matematika fl -UE kien ta’ 22,2  %, b’differenzi 
kbar minn Stat Membru għall -ieħor. Filwaqt li l -Estonja, il -Finlandja, id -Danimarka u l -
Irlanda kellhom inqas minn 15  % tal -istudenti b’livell  baxx ta’ ħiliet fil -matematika, Ċipru, il -
Bulgarija ir -Rumanija, il -Greċja u l -Kroazja kellhom iktar minn 30  % tal -istudenti li ma 
rnexxielhomx jilħqu livelli ta’ profiċjenza bażiċi fil -matematika (l -Illustrazzjoni  18). 
Illustrazzjoni 18: Il-perċentwal ta’ studenti li jiksbu livell baxx ta’ ħiliet fil -matematika, 
2015  
 
Sors: L -OECD. Nota: L -ordni tal -pajjiżi qiegħda skont il -livell ta’ ħiliet li jiksbu l -istudenti fil -matematika, minn livell baxx 
għal livell għoli. Il -medja ponder ata tal -UE kkalkulata mid -DĠ EAC.  
L-eżiti fl -edukazzjoni huma influwenzati b’mod qawwi mill -istatus soċjoekonomiku tal -
istudenti u minn jekk ikunux ġejjin minn familji migranti. L-istudenti bi status 
soċjoekonomiku iktar baxx jew li ġejjin minn familji mig ranti huma rrappreżentati żżejjed 
fost il -grupp ta’ studenti li jiksbu livell baxx ta’ ħiliet u jitħabtu biex jiksbu profiċjenza tal -
linja bażi fit -tliet oqsma kollha. Ħarsa iktar mill -qrib lejn dawk l -istudenti li laħqu l -livelli tal -
linja bażi ta’ profiċ jenza fit -tliet oqsma kollha mqabbla mas -sitwazzjonijiet mhux favorevoli 
                                                           
39 Il-PISA jiddefinixxi lill -“persuni li jiksbu livell baxx ta’ ħiliet” bħala dawk l -istudenti tal -età ta’ 15 -il sena li jkollhom livell ta’ ħiliet bażiċi li jkun inqas mil -livell ta’ 
profiċjenza meħtieġ biex jipparteċipaw għalkollox fis -soċjetà moderna (jiġifieri il -livell 2).  
40 L-istħarriġ dwar il -kompetenzi bażiċi tal -istudenti tal -età ta’ 15 -il sena tal -Programm għall -Valutazzjoni Internazzjonali tal -Istudenti (PISA) tal -OECD isir kull tliet snin. 

 
59 
 turi li bħala medja fl -UE, id -disparità fil -prestazzjoni bejn l -istudenti li twieldu fl -UE u dawk 
li ma twildux fl -UE hija ta’ 23  pps, fejn l -istudenti li twieldu fl -UE kellhom presta zzjoni aħjar 
fl-Istati Membri kollha, għajr f’Malta (kif jidher fl -Illustrazzjoni  19). Ġew irreġistrati 
differenzi sinifikanti fil -Finlandja, fl -Iżvezja, fl -Awstrija, fil -Ġermanja u fi Franza (bejn 
35 pps u 40  pps), filwaqt li d -disparità fil -prestazzjoni hija inqas minn 15  pps f’Ċipru, fir -
Renju Unit u fil -Portugall. L -eżiti baxxi fl -edukazzjoni u l -inugwaljanzi marbuta mal -isfond 
soċjoekonomiku jirrappreżentaw l -ikbar ostakli għat -titjib tal -kapital uman, b’konsegwenzi 
potenzjali fuq il -livelli tal -ħiliet .  
L-inklużjoni tar -Rom fl -edukazzjoni għadha sfida,  minħabba diversi fatturi, inkluż is -
segregazzjoni fl -iskejjel, it -tagħlim mhux inklużiv u l -ostakli minħabba faqar gravi jew 
segregazzjoni fl -akkomodazzjoni. Minkejja l -isforzi li saru biex jiżdiedu r -rati ta’ 
parteċipazzjoni u jitnaqqas it -tluq bikri mil l-iskola, għad hemm problemi sinifikanti fil -
promozzjoni ta’ skejjel b’etniċitajiet differenti u ta’ miżuri ta’ desegregazzjoni. Ta’ min 
jinnota wkoll li għadd sinifikanti ta’ tfal Rom fl -Ungerija, fil -Bulgarija, fir -Rumanija, u fir -
Repubblika Slovakka jgħ ixu f’faqar kbir mingħajr aċċess għas -servizzi pubbliċi bażiċi.  
 
60 
 Illustrazzjoni 19: Il-perċentwal ta’ studenti li kisbu profiċjenza tal -linja bażi li ġejjin 
minn familji migranti fl -2015  
 
Sors: L -OECD (2018): The Resilience of Stud ents with an Immigrant Background: Factors that Shape Well -Being, l -
Illustrazzjoni  3.7. 
Noti: Id -differenzi statistikament sinifikanti jintwerew ħdejn isem il -pajjiż/l -ekonomija. Jintwerew biss il -pajjiżi b’valuri 
validi għall -istudenti immigranti. Għall -medja tal -UE, dan in -numru jirreferi biss għas -sottosett ta’ pajjiżi/ekonomiji 
b’informazzjoni valida dwar iż -żewġ gruppi ta’ studenti. L -istudenti li jiksbu profiċjenza akkademika tal -linja bażi huma 
dawk l -istudenti li minn tal -inqas jilħqu l -livell tnejn  ta’ profiċjenza tal -PISA fit -tliet suġġetti ewlenin tal -PISA – il-
matematika, il -qari u x -xjenza. Il -pajjiżi u l -ekonomiji huma kklassifikati f’ordni dekrexxenti tal -perċentwal ta’ studenti 
immigranti tal -ewwel ġenerazzjoni li jilħqu livelli ta’ profiċjen za tal -linja bażi fl -oqsma ewlenin tal -PISA.  
 
Il-proporzjon ta’ persuni tal -età ta’ 30 -34 sena li jirnexxilhom itemmu l -edukazzjoni 
terzjarja qiegħed ikompli jiżdied fl -UE u l -mira primarja ta’ 40  % kważi ntlaħqet.  Fl-
UE, 39,9  % tal -popolazzjoni ta’ persun i tal-età ta’ 30 -34 sena kellhom kwalifika terzjarja fl -
2017, bħala riżultat ta’ żieda gradwali matul dawn l -aħħar snin. Il -livell edukattiv terzjarju 
milħuq żdied fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri bejn l -2014 u l -2017. Il -proporzjon tal -
popolazzjoni bi kwalifika terzjarja naqas matul l -istess perjodu fil -Kroazja, fl -Ungerija u, fuq 
livell inqas, fi Spanja u fil -Finlandja biss. Kuntrarjament għal dan, kien hemm tkabbir 
notevoli ta’ 7,4  pps, ta’ 6,5  pps u ta’ 6  pps fis -Slovakkja, fil -Greċja u fir -Repubblik a Ċeka 
rispettivament. Fost il -pajjiżi b’rati ta’ livell edukattiv terzjarju milħuq ta’ inqas minn 40  %, 
ir-Rumanija, l -Italja u l -Kroazja biss ma laħqux it -30 % (l -Illustrazzjoni  20). B’mod 
kumplessiv, 15 minn 28 Stat Membru laħqu l -miri nazzjonali rispet tivi tagħhom fl -2017.  
 

 
61 
 Illustrazzjoni 20: Il-livell edukattiv terzjarju milħuq fl -2008, fl -2013, fl -2017, u l -mira 
tal-UE 2020  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol [edat_lfse_03]. L-indikaturi jkopru l -ammont tal-popolazzjoni totali tal -
età ta’ 30 -34 sena li jkun irnexxielhom itemmu l -edukazzjoni terzjarja (ISCED 5 -8). Waqfa fis -serje fl -2014 minħabba l -
introduzzjoni tal -klassifikazzjoni l -ġdida tal -ISCED;  Id -data tal-2017 għal -Lussemburgu mhijiex affidabbli m inħabba d -daqs 
żgħir tal -kampjun.  
 
In-nisa jiksbu rata ogħla tal -livell edukattiv terzjarju mill -irġiel u jeżistu disparitajiet 
importanti bejn il -persuni li jitwieldu fil -pajjiżi tal -UE u dawk li ma jitwildux fil -pajjiżi 
tal-UE. Fl-2017, 44,9  % tan -nisa t al-età ta’ 30 -34 sena kellhom kwalifika tal -edukazzjoni 
għolja, meta mqabbla ma’ 34,9  % tal -irġiel. Din id -disparità żdiedet matul dawn l -aħħar 15 -
il sena u hija partikolarment sinifikanti fil -Latvja, fil -Litwanja u fis -Slovenja, fejn il -livell 
edukattiv t erzjarju milħuq tan -nisa huwa iktar minn 20  pps ogħla minn dak tal -irġiel. Fl -istess 
ħin, fi kważi l -Istati Membri kollha, l -ammont ta’ persuni li twieldu fil -pajjiż jew fl -UE huwa 
ikbar mill -ammont ta’ dawk li ma twildux fl -UE. Bħala medja, din id -dispari tà tammonta għal 
madwar 5,5  pps, u tindika li għad hemm sfidi f’termini ta’ ekwità, ta’ aċċess, u tad -dimensjoni 
soċjali tal -edukazzjoni għolja.  
Madwar terz tal -adulti żgħażagħ fl -UE għandhom kwalifika marbuta mal -ETV.  Fl-
2016, 33  % tal -adulti żgħażagħ fil -grupp ta’ età ta’ 30 -34 sena kisbu kwalifika sekondarja 
għolja ta’ orjentazzjoni vokazzjonali. Kif jidher fl -Illustrazzjoni  21, dan l -ammont kien iktar 
minn 40  % f’pajjiżi bħas -Slovakkja, l -Ungerija, l -Awstrija, ir -Rumanija, il -Ġermanja, ir -
Repubblika Ċek a u l -Kroazja, fejn il -mudell tat -tranżizzjonijiet mill -edukazzjoni għall -
impjieg huwa ankrat b’mod qawwi fis -sistema tal -edukazzjoni vokazzjonali. Kuntrarjament 
għal dan, l -ammont kien komparattivament iktar baxx (inqas minn 20  %) f’pajjiżi fejn il -

 
62 
 mudell  huwa iktar iċċentrat madwar l -edukazzjoni terzjarja (eż. il -Litwanja, l -Iżvezja, Ċipru u 
l-Irlanda) jew b’diffużjoni kumplessiva komparattivament iktar baxxa tal -kwalifiki rilevanti 
tas-suq tax -xogħol dirett (eż. Malta, il -Portugall, Spanja, il -Lussemburg u u l-Greċja).  
Illustrazzjoni  21: Mill -edukazzjoni għall -impjieg: il -perkorsi u s -sistemi ta’ tranżizzjoni 
fl-2016  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Kodiċi tad -data onlajn: [lfso_16feduc].  
Nota: Il -kwalifiki mhux vokazzjonali jinkludu l -kwalifiki fil -livelli  0-2 tal-ISCED jew kwalifika ta’ livell medju 
(il-livelli 3 -4 tal -ISCED) ta’ orjentazzjoni ġenerali; Il -kwalifiki vokazzjonali tal -livelli 3 -4 tal -ISCED huma 
kwalifiki ta’ livell medju (il -livelli 3 -4 tal-ISCED) b’orjentazzjoni vokazzjonali; il -livelli 5 -8 tal-ISCED jinkludu 
livell għoli ta’ kwalifiki edukattivi  
Mhux kulħadd jingħata opportunità indaqs biex jikseb il -ħiliet u l -kwalifiki li huma 
siewja fis -suq tax -xogħol.  F’xi pajjiżi, iktar minn nofs iż -żgħażagħ tal -età ta’ 30 -34 sena 
jirrapportaw li ma għandhomx kwalifika – kemm vokazzjonali jew akkademika – marbuta 
b’mod ċar mas -suq tax -xogħol. Dan ikollu impatt f’termini ta’ integrazzjoni fis -suq tax -
xogħol. Pereżempju (kif jidher fl -Illustrazzjoni  22, fi lwaqt li dawk bi kwalifiki ETV u tal -
edukazzjoni għolja jiksbu rati ta’ impjieg ta’ madwar 80  % jew ogħla, inqas minn 70  % ta’ 
dawk b’diploma tal -edukazzjoni sekondarja għolja ta’ orjentazzjoni ġenerali jkollhom impjieg 
wara li jagħlqu 25  sena. Dawk li ma jkollhomx diploma sekondarja għolja huma saħansitra 
iktar żvantaġġati, peress li inqas minn 60  % minnhom ikollhom impjieg wara li jagħlqu 
25 sena.  
Kulma jmur, li jkollok kwalifika rilevanti għas -suq tax -xogħol – vokazzjonali jew 
akkademika – qiegħed isir iktar importanti biex wieħed jadatta għal ekonomija li 

 
63 
 qiegħda tinbidel malajr u biex tiġi indirizzata d -domanda għal livell għoli ta’ ħiliet. Ir-
rata tal -impjieg tal -gradwati reċenti bi kwalifika terzjarja fl -2017 kienet ta’ 84,9  % u kienet ta’ 
0,9 pps og ħla mir -rata kumplessiva ta’ impjieg tal -adulti ta’ età tax -xogħol bl -istess livell 
edukattiv milħuq. Fi ftit Stati Membri biss (l -Italja, il -Greċja, il -Kroazja, Ċipru, is -Slovenja u 
Spanja), il -gradwati terzjarji reċenti għadhom żvantaġġati, għalkemm is -sitwazzjoni f’dawk 
il-pajjiżi kollha tjiebet, bl -eċċezzjoni tal -Kroazja. Mhux wisq lura, ir -rata tal -impjieg tal -
gradwati reċenti bi kwalifika vokazzjonali ta’ livell medju kienet ta’ 76,6  %, 5,7  pps ogħla 
mir-rata kumplessiva ta’ impjieg tal -adulti ta’ età  tax-xogħol b’livell edukattiv medju milħuq, 
li tindika primjum tal -impjieg għall -gradwati reċenti tal -ETV. Kuntrarjament għal dan, ir -rata 
tal-impjieg ta’ dawk bi kwalifika ġenerali ta’ livell medju biss kienet ta’ 64,1  %. Iż -żgħażagħ 
li kellhom kwalifika  ta’ livell baxx biss kienu iktar żvantaġġati fis -suq tax -xogħol, b’rata tal -
impjieg ta’ 56,4  % fl-2017.  
 
Illustrazzjoni  22: Ir-rata tal -impjieg tal -gradwati reċenti b’livell edukattiv milħuq fl -
2017  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Nota: l -adulti żgħażagħ tal -età ta’ 20 -34 sena. Id -data dwar 
il-persuni b’livell baxx ta’ kwalifiki tinkludi lill -adulti żgħażagħ kollha mhux irreġistrati għal edukazzjoni jew 
għal taħriġ, irrispettivament minn kemm ilhom li temme w l-edukazzjoni tagħhom. Id -data dwar il -persuni 
b’livell medju u għoli ta’ kwalifiki tinkludi biss lill -individwi li ggradwaw minn sena sa tliet snin qabel sar l -
istħarriġ.  

 
64 
  
Mod wieħed biex jittejbu l -eżiti tas -suq tax -xogħol taż -żgħażagħ huwa li jingħata w 
opportunitajiet biex jiġu esposti għall -ambjent tax -xogħol reali  – jew permezz ta’ 
apprendiment jew ta’ apprendistati msejsa fuq ix -xogħol fil -kumpaniji, li jkunu marbuta mal -
kurrikulu tal -programm tagħhom. Dawk li jkollhom esperjenza bħal din matul l -istudji 
tagħhom ikunu jistgħu jsibu impjieg iktar faċilment u saħansitra jaf ikollhom il -possibbiltà li 
japplikaw għal pożizzjonijiet iktar avvanzati. Madankollu, kif jidher fl -Illustrazzjoni  23, inqas 
minn 50  % ta’ dawk li jkollhom kwalifika ETV jirrapporta w li rċevew dik l -esperjenza matul 
l-istudji tagħhom. Proporzjon saħansitra iżgħar kellu esperjenza iktar sinifikanti ta’ 
apprendiment imsejjes fuq ix -xogħol permezz ta’ apprendistat. L -ikbar proporzjon ta’ studenti 
tal-ETV li jkollhom aċċess għal apprendi ment imsejjes fuq ix -xogħol (iktar minn 90  %) jista’ 
jinstab fl -Ungerija, fin -Netherlands, fil -Finlandja u fl -Iżvezja.  
 
Illustrazzjoni 23: L-aċċess għall -apprendiment u għall -apprendistati msejsa fuq ix -
xogħol fl -ETV fl -2016  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Kodiċi tad -data onlajn: [ lfso_16feduc ]. Noti: iż -żgħażagħ 
tal-età ta’ 15 -34 sena bi kwalifika vokazzjonali fil -livell sekondarju għoli jew postsekondarju mhux terzjarju. Id -
data għal-Lussemburgu mhijiex disponibbli. Id -data għall -“Apprendistat” fil -Bulgarija, fil -Latvja, fil -Litwanja u 
fil-Portugall mhijiex disponibbli. Id -data għall -DE jaf ma tkunx rappreżentattiva minħabba li għadd kbir ta’ 
persuni ma weġbux.  
 
Ta’ sikwit l -adul ti b’livell baxx ta’ kwalifiki jkunu jinsabu fi żvantaġġ sinifikanti fis -suq 
tax-xogħol meta mqabbla ma’ adulti bħalhom li damu iktar jirċievu l -edukazzjoni. 

 
65 
 Bħala medja fl -UE, il -proporzjon bejn l -adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki u l -għadd ta’ 
impjiegi li jirrikjedu livell baxx ta’ kwalifiki huwa 3:1 (it -Tabella  2). Fi kliem ieħor, hemm 
tliet darbiet iktar adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki meta mqabbel mal -impjiegi li jirrikjedu 
livell baxx ta’ kwalifiki biss. Jidher li l -problema hija iktar urġenti f’p ajjiżi bħal Malta, il -
Portugall, il -Greċja, l -Italja u Spanja bi proporzjon ikbar minn 4. Eventwalment, dan jista’ 
jirriżulta f’involviment iktar dgħajjef fis -suq tax -xogħol, f’iktar inċidenzi ta’ xogħol prekarju, 
f’qgħad kbir u fir -riskju li wieħed jitbie għed għalkollox mis -suq tax -xogħol.  
 
Tabella 2: L-għadd ta’ adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki u b’impjiegi b’livell baxx ta’ 
kwalifiki fl -UE. 
 It-total tal -adulti tal -
età ta’ 25 -64 sena 
b’livell baxx ta’ 
kwalifiki (eluf)  Total ta’  impjiegi 
elementari (eluf)  Proporzjon  
EU-28 61 353,0  20 210,6  3,0 
Malta  125,8  17,6 7,1 
Il-Portugall  2 897,3  490,0  5,9 
Il-Greċja  1 583,2  268,0  5,9 
L-Italja  12 834,9  2 517,8  5,1 
Spanja  10 654,1  2 409,0  4,4 
L-Iżvezja  751,0  231,1  3,2 
Ir-Rumanija  2 417,4  776,4  3,1 
Il-Belġju  1 386,0  449,6  3,1 
Il-Kroazja  366,5  119,4  3,1 
Franza  7 200,6  2 692,9  2,7 
Il-Lussemburgu  64,8 24,6 2,6 
In-Netherlands  1 902,2  742,0  2,6 
Ir-Renju Unit  6 744,3  2 641,3  2,6 
L-Irlanda  443,0  176,3  2,5 
Il-Finlandja  329,0  148,3  2,2 
L-Awstrija  728,4  337,3  2,2 
Is-Slovenja  140,7  67,5 2,1 
Il-Bulgarija  677,2  333,0  2,0 
Il-Ġermanja  6 116,8  3 154,2  1,9 
L-Ungerija  857,9  460,4  1,9 
Id-Danimarka  527,3  302,3  1,7 
Ċipru 88,1 53,5 1,6 
L-Estonja  80,4 51,5 1,6 
Il-Polonja  1 617,0  1 041,6  1,6 
Ir-Repubblika Ċeka  367,2  266,3  1,4 
Is-Slovakkja  272,2  217,3  1,3 
 
66 
 Il-Latvja  100,7  106,7  0,9 
Il-Litwanja  79,4 115,1  0,7 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol, 2017.  
 
Il-persuni b’livell baxx ta’ ħiliet u l -persuni iktar imdaħħlin fiż-żmien x’aktarx li 
jipparteċipaw inqas fi programmi tal -apprendiment għall -adulti.  Fl-2017, ir -rata ta’ 
parteċipazzjoni fl -apprendiment għall -adulti fl -UE għall -persuni b’livell baxx ta’ kwalifiki u 
għall -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien kienet darbtej n inqas mir -rata kumplessiva ta’ 
parteċipazzjoni ta’ 10,9  % (l-Illustrazzjoni  24). Anke l -persuni qiegħda, li għandhom ikunu 
grupp fil -mira partikolarment rilevanti għat -taħriġ mill -ġdid, għandhom inqas probabbiltà 
minn impjegat medju li jipparteċipaw fl -apprendiment. Din ix -xejra hija viżibbli wkoll 
f’pajjiżi fejn il -parteċipazzjoni kumplessiva fl -apprendiment għall -adulti hija qrib il -medja tal -
UE jew ’il fuq minnha.  
Illustrazzjoni 24: Il-parteċipazzjoni fl -apprendiment għall -adul ti skont il -gruppi 
demografiċi  
 
Sors: L -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol tal -UE, 2017.  
 
Il-livell ta’ ħiliet diġitali mhux qiegħed jikber b’pass mgħaġġel u d -disparità li għad 
hemm bejn il -persuni bl -aqwa prestazzjoni u dawk bl -iktar prestazzjoni baxxa tindika li 

 
67 
 hemm Ewropa diġitali b’żewġ veloċitajiet . Bħala medja fl -UE, 57  % tal -popolazzjoni tal -
età ta’ 16 -64 sena kellhom minn tal -inqas ħiliet diġitali bażiċi fl -2017. Il -livell baxx ta’ ħiliet 
diġitali jista’ jkollu impatt fuq il -produttività u l -potenzjal tat -tkabbir, iżda wkoll fuq l -
esklużjoni soċjali għal parti sinifikanti tal -popolazzjoni, minħabba l -modalitajiet li qegħdin 
jinbidlu għall -użu tas -servizzi u l -impatt tat -teknoloġija fuq id -dinja tax -xogħol. Il -livell huwa 
partikolarment baxx fil -Bulgarija, fir -Rumanija u fil -Kroazja (“sitwazzjonijiet kritiċi”). F’sitt 
pajjiżi oħra (il -Greċja, il -Polonja, il -Portugall, il -Latvja, l -Irlanda u l -Ungerija kollha 
mmarkati b’“sitwazzjoni li trid tiġi osservata”), il -livell huwa komparattivament ogħla 
(mad war 50  %) iżda għadu baxx meta mqabbel mal -medja. L -aqwa prestazzjonijiet jistgħu 
jinstabu fil -Lussemburgu, fin -Netherlands, fl -Iżvezja u fil -Finlandja, b’rati ’l fuq minn 75  %.  
Illustrazzjoni  25: L-ammont ta’ persuni mill -popolaz zjoni b’ħiliet diġitali kumplessivi 
bażiċi jew aħjar u l -bidla annwali (indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni 
Soċjali)  
 
Sors: Eurostat. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma ċċentrati 
fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness. Id -data għall -Italja mhijiex 
disponibbli.  
 

 
68 
 L-għoti ta’ gwida dwar l -opportunitajiet ta’ apprendiment jista’ jqanqal id -domanda 
tal-individwi għall -apprendiment u l -parteċipazzjoni tagħhom  fl-apprendiment . Il-qafas 
tal-parametraġġ referenzjarju dwar il -ħiliet tal -adulti u l -apprendiment għall -adulti41 identifika 
l-għoti ta’ gwida dwar l -opportunitajiet ta’ apprendiment bħala xprun ewlieni ta’ politika biex 
iħeġġeġ il -parteċipazzjoni tal -adulti fl-apprendiment. Skont l -aħħar data (2016) dwar l -aċċess 
għal servizzi ta’ gwida għall -apprendiment, kif previst fl -Istħarriġ dwar l -Edukazzjoni għall -
Adulti42, hemm relazzjoni pożittiva qawwija bejn l -ammont ta’ adulti (tal -età ta’ 25 -64 sena) 
li jirċievu gwida u l -ammont ta’ dawk li jipparteċipaw fl -apprendiment43. Filwaqt li s -servizzi 
ta’ gwida pubbliċi jirrappreżentaw għodda ta’ politika komuni fil -biċċa l -kbira tal -Istati 
Membri, il -kopertura tagħhom f’termini ta’ involviment tvarja b’mod konsi derevoli minn 
pajjiż għall -ieħor. B’mod partikolari fl -2016, kif jidher fl -Illustrazzjoni  26, l -ammont ta’ 
adulti li rċevew informazzjoni jew parir mingħajr ħlas dwar l -opportunitajiet ta’ apprendiment 
minn istituzzjonijiet jew minn organizzazzjonijiet mat ul l-aħħar 12 -il xahar kien ivarja minn 
1,5 % fir -Rumanija għal kważi 56  % fl -Iżvezja (il -medja tal -UE: 24,3  %). F’pajjiżi bħall -
Bulgarija, il -Greċja, il -Litwanja u l -Italja, inqas minn 10  % tal -adulti bbenefikaw minn dawn 
it-tipi ta’ servizzi mingħajr ħla s, filwaqt li l -parteċipazzjoni fl -apprendiment hija wkoll 
relattivament baxxa matul l -istess perjodu ta’ referenza (29  % imqabbel mal -medja tal -UE ta’ 
43 %). Min -naħa l -oħra, fl -Iżvezja, fl -Awstrija, fin -Netherlands, fil -Lussemburgu u fid -
Danimarka, iktar  minn 40  % tal -adulti rċevew gwida dwar l -opportunitajiet ta’ apprendiment. 
Dan jista’ jiġi kkunsidrat bħala wieħed mill -fatturi determinanti tar -rata ta’ parteċipazzjoni 
relattivament għolja fl -apprendiment għall -adulti li ġiet irreġistrata f’dawn il -pajjiżi (57  % 
imqabbla mal -medja tal -UE ta’ 43  %).  
                                                           
41 Id-DĠ EMPL ħadem mal -Istati Membri (f’konsultazzjoni mad -DĠ EAC) biex jiżviluppa qafas komprensiv għall -parametraġġ referenzjarju dwar il -ħiliet tal -adulti u  s-
sistemi ta’ apprendiment għall -adulti fl -UE, minn perspettiva transnazzjonali. Il -qafas huwa msejjes fuq approċċ bi tliet passi approvati mill -EMCO u mill -SPC f’Ġunju 
2017. L -ewwel pass ikun li jiġu diskussi l -isfidi ewlenin wiesgħa fil -qasam tal -ħiliet  tal-adulti u tal -apprendiment għall -adulti u jiġi identifikat sett ta’ indikaturi ta’ eżitu ta’ 
livell għoli (ir -rati ta’ impjieg, il -produttività u l -ispariġġ tal -ħiliet). It -tieni pass ikun li jiġi identifikat sett ta’ indikaturi tal -prestazzjoni, inklu ż l-ammont ta’ adulti b’livell 
medju u għoli ta’ ħiliet, il -parteċipazzjoni tal -adulti fl -apprendiment, il -ħiliet diġitali, u l -ammont ta’ impjiegi li jirrikjedu livell medju u għoli ta’ ħiliet. It -tielet pass ikun li 
jiġi segwit approċċ tematiku biex jiġu  identifikati l -ixpruni ewlenin ta’ politika li jkunu effettivi biex itejbu l -prestazzjoni tal -ħiliet tal -adulti u tas -sistemi ta’ apprendiment 
għall -adulti: l -għoti ta’ gwida dwar l -opportunitajiet ta’ apprendiment; inizjattivi mmirati biex jinvolvu l -gruppi żvantaġġati fl -apprendiment, fosthom il -persuni qiegħda u 
dawk b’livell baxx ta’ kwalifiki; u miżuri ta’ sostenn/ta’ inċentiv għall -impriżi biex iħarrġu l -persunal tagħhom. Dawn l -indikaturi tal -aħħar huma ppreżentati f’din it -
taqsima. 
42 Id-data tkopri  firxa ta’ servizzi (bħall -għoti ta’ informazzjoni, il -valutazzjoni, il -ħiliet ta’ ġestjoni tal -karriera, l -orjentazzjoni u pariri) il -persuni li jixtiequ jitgħallmu u/jew 
il-persuni potenzjali li jixtiequ jitgħallmu jiġu megħjuna biex ikunu jistgħu jagħżl u fost il -possibbiltajiet ta’ edukazzjoni u ta’ taħriġ. 
43 Il-Kummissjoni Ewropea (2015), An in -depth analysis of adult learning policies and their effectiveness in Europe.  
 
69 
 Illustrazzjoni  26. L-ammont ta’ adulti li rċevew gwida dwar l -opportunitajiet ta’ 
apprendiment għall -adulti fl -2016  
 
Sors: Eurostat,  l-Istħarriġ dwar l -Edukazzjoni għall -Adulti. Id -data tikkorrispondi għall -2016. Id -data dwar l -
Irlanda u l -Ungerija hija nieqsa.  
Il-miżuri ta’ taħriġ li jinvolvu l -persuni żvantaġġati huma partikolarment rilevanti. 
Jista’ jkollhom diversi forom, inkluż pereżempju t -taħriġ vokazzjonali formali jew mhux 
formali jew il -programmi ta’ żvilupp tal -ħiliet bażiċi44. L-adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki u l -
adulti qiegħda jiffaċċjaw sfidi partikolari f’termini ta’ aċċess għall -apprendiment. Skont id -
data tal-Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol, fl -2017 l -ammont ta’ adulti qiegħda li 
pparteċipaw f’xi attività ta’ taħriġ matul l -aħħar erba’ ġimgħat qabel l -istħarriġ (bħala parti 
mill-adulti qiegħda kollha) ivarja minn kważi 1,5  % fis -Slovakkja sa kważi 45  % fl-Iżvezja 
(il-medja tal -UE: 10,1  % (l-Illustrazzjoni  27). Apparti s -Slovakkja, f’pajjiżi bħall -Kroazja, l -
Ungerija, il -Bulgarija, il -Polonja, il -Greċja, l -Italja, ir -Repubblika Ċeka, Ċipru, il -Latvja u l -
Ġermanja, inqas minn 10  % tal -adulti qiegħda jippar teċipaw fl -apprendiment. Min -naħa l -
oħra, fid -Danimarka, fil -Lussemburgu u fil -Finlandja, l -ammont ta’ parteċipanti qabeż l -20 %. 
Meta wieħed iħares lejn l -ammont ta’ adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki45 li pparteċipaw f’xi 
attività ta’ taħriġ matul l -aħħar  erba’ ġimgħat qabel l -istħarriġ (bħala ammont mill -adulti 
kollha b’livell baxx ta’ kwalifiki), ifeġġu diskrepanzi sinifikanti minn Stat Membru għall -
                                                           
44 Ara, pereżempju, ESRI (2012), “Literacy, Numeracy and Activation among the Unemplo yed”; Shaw, N., Armistead, C. (2002) “Evaluation of the 
Union Learning Fund Year 4”, Londra: id -Dipartiment għall -Edukazzjoni u l -Ħiliet; Casey, H. et al (2006) “You 
wouldn’t expect a maths teacher to teach plastering: Embedding literacy, language and nume racy in post -16 
vocational programmes – the impact on learning and achievement”, NRDC.  
45 Hawnhekk, il-persuni b’livell baxx ta’ kwalifiki huma definiti bħala persuni li ma jkollhomx iktar minn livell 
edukattiv sekondarju baxx milħuq (il -livelli 0 -2 tal-ISCED).  

 
70 
 ieħor (l -Illustrazzjoni  28). Inqas minn 1  % tal -adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki jipparteċipaw 
fl-appren diment f’Ċipru, fil -Greċja u fil -Kroazja, filwaqt li iktar minn 10  % jipparteċipaw fl -
apprendiment fl -Iżvezja, fid -Danimarka u fil -Finlandja (il -medja tal -UE: 4,3  %). 
Illustrazzjoni  27. L-ammont ta’ adulti qiegħda li pparteċipaw fl -apprendiment (bħala 
ammont mill -adulti qiegħda kollha) fl -2017  
 
Sors: L -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol tal -UE. Id -data tikkorrispondi għall -2017. Id -data dwar il -Litwanja u 
r-Rumanija hija nieqsa.  

 
71 
 Illustrazzjoni  28. L-ammont ta’ adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki li pparteċipaw fl -
apprendiment (bħala parti mill -adulti kollha b’livell baxx ta’ kwalifiki) fl -2017  
 
Sors: L -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol tal -UE. Id -data tikkorrispondi għall -2017. Id -data dwar ir -Rumanija, 
il-Bulgarija, il -Litwanja u s -Slovakkja mhix disponibbli.  
Il-provvista ta’ inċentivi finanzjarji għal min iħaddem tista’ tħeġġiġhom jinvestu fit -
taħriġ tal -persunal. Min iħaddem fil -biċċa l -kbira tal -każijiet ikun dak li jipprovdi jew 
jiffinanzja l -apprendiment għall -adulti għall -persunal tiegħu, peress li jagħmluha ta’ sponsor 
għal iktar minn żewġ terzi tal -adulti kollha li jipparteċipaw f’taħriġ relatat mal -impjieg. 
Minkejja l -kopertura baxxa kumplessiva, il -finanzjament pubbliku lil min iħaddem huwa 
għodda ta’ politika komuni fl -Istati Membri. B’mod wiesa’, l -inċentivi jkunu fil -forma ta’ 
inċentivi tat -taxxa (krediti tat -taxxa jew konċessjonijiet tat -taxxa), sussidji  diretti għat -taħriġ 
(inkluż is -sostenn tal -UE) jew skemi ta’ finanzjament imsejsa fuq imposti (fondi għat -taħriġ). 
Hemm evidenza wkoll li s -sussidji diretti għall -impriżi (eż. fil -forma ta’ għotjiet) jistgħu 
jkunu iktar effettivi biex iħeġġu l -parteċipazz joni tal -impjegati fl -apprendiment, meta 
mqabbla ma’ forom oħra ta’ inċentivi finanzjarji. L -immirar xieraq tas -sostenn finanzjarju 
għat-taħriġ huwa importanti, pereżempju, billi ssir enfasi fuq l -impriżi li jiltaqgħu ma’ 
diffikultajiet finanzjarji u ta’ k apaċità, b’mod partikolari l -SMEs, sabiex jiġu evitati l -effetti 
deadweight (jiġifieri l -finanzjament ta’ investiment li kien isir xorta waħda). Tabilħaqq, l -
evidenza turi li l -kopertura, iktar milli l -volum tas -sostenn finanzjarju, għandha rabta pożittiva  
qawwija mal -parteċipazzjoni tal -adulti fl -apprendiment. Skont l -iktar data reċenti (2015) 

 
72 
 dwar is -sostenn finanzjarju mill -Istħarriġ dwar it -Taħriġ Vokazzjonali Kontinwu46, l-ammont 
ta’ kumpaniji li jirrapportaw li rċevew xi tip ta’ kofinanzjament pubbliku  għal attivitajiet ta’ 
taħriġ matul l -aħħar 12 -il xahar (li jirrifletti l -kopertura tas -sostenn finanzjarju) ivarjaw minn 
0,1 % fir -Rumanija għal kważi 64  % fi Spanja (l -Illustrazzjoni  29). Apparti fir -Rumanija, 
anke fil -Portugall, fis -Slovakkja u fil -Bulg arija, l -ammont ta’ kumpaniji li jirċievu dan it -tip 
ta’ sostenn finanzjarju huwa inqas minn 1  %. Kuntrarjament għal dan, f’Ċipru, fil -Belġju, fi 
Franza u fi Spanja, dan l -ammont jaqbeż l -20 %.    
Illustrazzjoni  29. Is-sostenn fina nzjarju għat -taħriġ mogħti lill -kumpaniji fl -2015  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar it -Taħriġ Vokazzjonali Kontinwu. Id -data tikkorrispondi għall -2015 u turi l -
ammont ta’ impriżi b’10 persuni impjegati jew iktar li jirrapportaw li rċevew sostenn finanzjar ju pubbliku għall -
provvista ta’ taħriġ matul is -sena ta’ referenza (2015). Id -data dwar l -Irlanda hija nieqsa.  
 
Is-sitwazzjoni fis -suq tax -xogħol taż -żgħażagħ qiegħda tkompli titjieb, b’konformità 
mat-tisħiħ tal -ambjent makroekonomiku. Fl-UE, ir -rata tal -qgħad fost iż -żgħażagħ naqset 
mill-ogħla livell ta’ 23,7  % fl-2013 għal 16,8  % fl-2017. Madankollu, xorta waħda hija ogħla 
milli kienet fl -2008 u għadha ogħla minn 30  % f’xi Stati Membri (l -Italja, Spanja u l -Greċja). 
Maż-żmien id -dispersjoni fir -rata tal -qgħad fost iż -żgħażagħ qiegħda tonqos (ara l -
Illustrazzjoni  30), bl -ogħla tnaqqis fil -pajjiżi bl -ogħla livelli, għalkemm hemm xi 
eċċezzjonijiet (l -Italja, Franza, il -Belġju) fejn it -tnaqqis miexi pjuttost bil -mod. Fin -naħa 
opposta, inkiseb tnaqqis notevoli fir-Repubblika Ċeka, fl -Ungerija, fis -Slovenja, fil -Bulgarija, 
fl-Irlanda u fil -Polonja, li kienu ferm taħt il -medja tal -UE fl -2017. In -nisa u l -irġiel żgħażagħ 
                                                           
46 Id-data hija parti mill -istatistika Ewropea dwar l -Apprendiment Tul il -Ħajja u tkopri t -tliet tipi ta’ inċentivi finanzjarji, jiġifieri s -sussidji diretti għat -taħriġ, l -inċentivi tat -
taxxa u l -irċevuti mill -fondi tat -taħriġ imsejsa fuq l -imposti. Fost l -oħrajn, l -istħarriġ jipprovdi data dwar l -irċevuti tal -impriżi minn fondi kollettivi, minn fondi mutwi jew 
minn fondi tat -taħriġ oħra, u minn kwalunkwe sostenn finanzjarju ieħor miksub mis -settur pubbliku għall -provvista tat -taħriġ vokazzjonal i kontinwu. 

 
73 
 jesperjenzaw livelli u xejriet simili fir -rati tal -qgħad (16,1  % għan -nisa u 17,4  % għall -irġiel 
fl-2017). L -irkupru fl -impjieg mhux dejjem iwassal għall -ħolqien ta’ impjiegi ta’ kwalità, 
peress li ż -żgħażagħ spiss jiġu impjegati b’tipi ta’ kuntratti mhux standard u prekarji, inkluż 
impjiegi temporanji, xogħol part -time sforzat u impjiegi b’pagi bax xi. Fl -2017, 43,9  % tal -
ħaddiema żgħażagħ (żieda minn 42,2  % fl-2013) ħadmu b’kuntratt temporanju (meta mqabbla 
ma’ 12,2  % tal -ħaddiema tal -età ta’ 25 -54 sena) – iktar minn sebgħa minn 10 fis -Slovenja u fi 
Spanja.  
Illustrazzjoni  30: Ir-rata tal -qgħad fost iż -żgħażagħ (15 -24 sena), tqabbil pluriennali  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Minbarra dawk li jaħdmu jew li qegħdin ifittxu impjieg, parti konsiderevoli miż -
żgħażagħ tal -età ta’ 15 -24 sena huma ekonomikam ent inattivi.  Bħala total fl -UE, fl -2017, 
kważi sitt miljun persuna tal -età ta’ 15 -24 sena kienu barra mill -edukazzjoni, minn impjieg 
jew minn taħriġ (NEET). Dan jammonta għal 10,9  % tal -popolazzjoni f’dik il -klassi ta’ età, 
jiġifieri tnaqqis mill -ogħla li vell ta’ 13,2  % fl-2012 u lura għal -livell tal -2008 (10,9  %). Dan 
it-tnaqqis seħħ l -iktar minħabba n -NEETs qiegħda li bdew jaħdmu. Kif jidher fl -
Illustrazzjoni  31, rati ta’ NEETs ta’ ’l fuq minn 15  % għadhom qegħdin jiġu rreġistrati 
f’diversi pajjiżi (l -Italja, Ċipru, il -Bulgarija, il -Kroazja, il -Greċja u r -Rumanija). L -għadd ta’ 
NEETs qiegħed jiżdied fid -Danimarka47, fil-Lussemburgu, fl -Estonja u, agħar minn hekk, fiż -
żewġ pajjiżi bl -ogħla rati (Ċipru u l -Italja, li t -tnejn huma “sitwazzjonijiet kritiċi”). Għal din 
                                                           
47 Din iż -żieda għandha tiġi interpretata b’kawtela peress li d -Danimarka tippreżenta waqfa fis -serje fl -2017 u fl -
2016 (ara wkoll l -Anness  1 u 2). Waqfiet fis -serje ġew indikati wkoll għall -Belġju, għall -Irlanda u għal Malta fl -
2017.  

 
74 
 ir-raġuni, il -konverġenza hija limitata biss, kif suġġerit mill -pendil kemxejn negattiv tal -linja 
ta’ rigressjoni. Fuq nota iktar pożittiva, ġie osservat tnaqqis notevoli fil -Bulgarija u fir -
Rumanija (“sitwazzjoni dgħajfa iżda qiegħda titjieb”), l i jibda mil -livelli għoljin.  
Illustrazzjoni  31: Ir-rata ta’ NEETs (15 -24 sena) u l -bidla annwali (indikatur primarju 
tat-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali).  
 
Sors: Eurostat. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma ċċentrati 
fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness.  
 
Wara t -tnaqqis fil -qgħad fost iż -żgħażagħ, il -maġġoranza tan -NEETs huma inattivi, 
iżda b’differenzi sostanzjali minn Stat Membru għal l-ieħor.  Ir-rati ta’ inattività huma 
partikolarment għoljin fil -Bulgarija, fir -Rumanija u fl -Italja, filwaqt li l -qgħad huwa 
predominanti fi Spanja, fil -Kroazja u fil -Greċja. Il -fattur ta’ riskju prinċipali li jwassal biex 
wieħed jisfa NEET ġie identifikat  bħala li wieħed ikollu livell baxx ta’ edukazzjoni biss48. 
                                                           
48 Eurofoun d (2016), “Exploring the Diversity of NEETs” . Il-Lussemburgu : l-Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni 
Ewropea . 

 
75 
 Fost in -NEETs nisa, l -inattività hija iktar frekwenti mill -qgħad, filwaqt li jiġri l -oppost fost l -
irġiel.  
Ir-rata tal -impjieg tal -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien kibret b’mod sostanzjali 
matul l-aħħar deċennju.  Il-ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien (tal -età ta’ 55 -64 sena) 
irnexxielhom joħorġu mill -burraxka tal -kriżi relattivament aħjar minn gruppi ta’ età oħra u 
kienu dawk li xprunaw il -biċċa l -kbira tal -ħolqien tal -impjiegi matul l -irkupru, bi  kważi seba’ 
miljun persuna addizzjonali b’impjieg bejn il -Q2-2013 u l -Q2-2018. B’mod iktar ġenerali, kif 
diġà ntwera fit -Taqsima  1, il-grupp ta’ età ta’ 55 -64 sena huwa xprun importanti ħafna taż -
żieda kumplessiva fir -rati ta’ impjieg matul l -aħħar għaxar  snin. Fl -2017, ir -rata tal -impjieg 
ta’ persuni tal -età ta’ 55 -64 sena żdiedet għal 55,3  %, 1,8  pps ogħla mis -sena ta’ qabel, u 
huwa mistenni li ż -żieda kostanti tkompli fl -isfond tat -tibdil demografiku. Ir -rati ta’ impjieg 
tal-persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien ivarjaw ħafna minn Stat Membru għall -ieħor, minn 
76,4 % fl -Iżvezja għal 38,3  % fil -Greċja, b’rati taħt jew qrib il -50 % irreġistrati wkoll fi 
Spanja, fil -Belġju, fil -Polonja u f’Malta. Ir -rata tal -impjieg tan -nisa tal -età ta’ 55 -64 sena 
qiegħda tikbe r iktar malajr minn dik tal -irġiel u kienet ta’ 50,9  % fl-2016.  
Mill-2008 ’il hawn, it -tul medju tal -ħajja tax -xogħol żdied fi kważi l -Istati Membri 
kollha,  b’żidiet kbar (b’iktar minn sentejn) fl -Estonja, fil -Litwanja, fir -Repubblika Ċeka, 
f’Malta, fl -Ungerija, fil -Polonja u fil -Lussemburgu. Id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fit -tul 
tal-ħajja tax -xogħol qiegħda tonqos iżda għadha sinifikanti, bin -nisa, bħ ala medja, 
jipparteċipaw fis -suq tax -xogħol 4,9  snin inqas mill -irġiel (33,4  sena vs 38,3  sena fl -2017). 
Din il -medja hija r -riżultat ta’ varjazzjonijiet kbar minn Stat Membru għall -ieħor u hija frott 
diversi fatturi, fosthom l -aċċess insuffiċjenti għas -servizzi ta’ indukrar kif ukoll l -etajiet iktar 
baxxi tal -pensjoni għan -nisa f’xi Stati Membri.  
 
76 
 Illustrazzjoni  32: It-tul medju tal -ħajja tax -xogħol, tqabbil 2008 -2017  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Fl-2017,  ir-rata tal -impjieg għan -nisa kompliet iż -żieda kostanti tagħha. Laħqet 66,5  %, 
meta mqabbla ma’ 65,3  % tas -sena ta’ qabel. Ir -rata tal -impjieg tan -nisa tjiebet fl -Istati 
Membri kollha, bl -eċċezzjoni tad -Danimarka (fejn xorta waħda hija għolja ferm). Tvar ja bejn 
79,9 % fl-Iżvezja u 48,0  % fil -Greċja, b’rati baxxi (taħt is -60 %) irreġistrati wkoll fi Spanja, 
f’Malta, fil -Kroazja u fl -Italja. Minkejja l -progress, in -nisa qegħdin jibqgħu jiġu 
rrappreżentati inqas mill -irġiel fis -suq tax -xogħol fl -Istati Membr i kollha. Id -disparità bejn in -
nisa u l -irġiel fl -impjieg – indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali – għadha 
għolja bi 11,5  pps. F’kuntest ta’ ftit varjazzjoni meta mqabbel mas -sena ta’ qabel, il -
konverġenza fost l -Istati Membri hija limita ta. L -Italja, il -Greċja, u r -Rumanija huma 
mmarkati bħala “sitwazzjonijiet kritiċi”, filwaqt li Malta, li għadha tesperjenza l -ikbar 
disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg, kellha titjib notevoli fl -2017. Ġew irreġistrati żidiet 
sinifikanti (b’1  pps jew iktar) fil -Latvja, fl -Ungerija u fil -Kroazja, anke jekk f’dawn l -Istati 
Membri r -rata tal -impjieg żdiedet kemm għan -nisa u kemm għall -irġiel, iżda ħafna iktar 
malajr għall -irġiel milli għan -nisa. Il -Latvja, flimkien mal -Litwanja, il -Finlandja u l -Iżvez ja, 
għadhom il -pajjiżi bl -aqwa prestazzjoni fid -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg.     

 
77 
 Illustrazzjoni  33: Id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg u l -bidla annwali 
(indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni  Soċjali)  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward 
tal-2016. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -
Anness.  
 
Id-disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg hija ikbar f’termini ta’ ekwivalenti full -
time, peress li n -nisa jirreġistraw rati ogħla ta’ xogħol part -time.  Id-disparità medja bejn 
in-nisa u l -irġiel fl -impjieg part -time naqset kemxejn biss għal 23  pps f l-2017 meta mqabbla 
mal-2016.  B’mod kumplessiv, 31,1  % tan -nisa fl -UE ħadmu part -time fl -2017 meta mqabbla 
ma’ 8,2  % tal -irġiel. Madankollu, hemm differenzi kbar minn Stat Membru għall -ieħor. 
Filwaqt li l -ammont ta’ nisa li jaħdmu part -time għadu tradizzjo nalment baxx fil -biċċa l -kbira 
tal-Istati Membri Ewropej tal -Lvant (inqas minn 10  % fil -Bulgarija, fil -Kroazja, fil -Litwanja, 
fl-Ungerija, fil -Polonja, fir -Rumanija u fil -Latvja), dan laħaq l -74,1 % fin -Netherlands 
(22,6  % għall -irġiel), 49,9  % fl-Awstrija  (10,5  % għall -irġiel) u 46,8  % fil -Ġermanja (9,3  % 
għall -irġiel). Id -disponibbiltà tax -xogħol part -time huwa fattur importanti li jżomm in -nisa fis -
suq tax -xogħol, b’mod partikolari meta jkollhom it -tfal. Madankollu, perjodi twal ta’ sigħat 

 
78 
 tax-xogħol imn aqqsa jistgħu jkomplu jkattru d -disparitajiet bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi u fil -
pensjonijiet, peress li x -xogħol part -time s -soltu jiġi assoċjat ukoll ma’ qligħ iktar baxx fis -
siegħa u ma’ kontribuzzjonijiet iktar baxxi tas -sigurtà soċjali. Anke jekk kien qiegħed jonqos, 
22,5 % tal -impjieg part -time fost in -nisa kien sforzat fl -2017.  
Apparti rati ta’ impjieg iktar baxxi, hemm tendenza li n -nisa jbatu wkoll minn disparità 
sinifikanti fil -pagi. Minkejja li ġeneralment in -nisa jkunu kkwalifikati iktar mil l-irġiel49, id-
disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi baqgħet stabbli fil -livell ta’ 16,2  %50 fl-2016, bi 
tnaqqis żgħir biss meta mqabbla mal -2013 (16,8  %). Hemm it -tendenza li n -nisa jkunu 
rrappreżentati żżejjed f’setturi u f’okkupazzjonijiet b’pagi ikt ar baxxi, u sikwit jaħdmu 
f’impjiegi sottokwalifikati meta mqabbla mal -ħiliet tagħhom. Xorta waħda, parti mid -
disparità fil -pagi tibqa’ anke jekk jitqiesu fatturi bħad -differenzi fl -esperjenza, il -livell ta’ 
edukazzjoni, it -tip ta’ kuntratt, eċċ. Id -differ enzi minn pajjiż għall -ieħor huma konsiderevoli. 
Id-disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi għadha iktar minn 20  % fl-Estonja, fir -Repubblika 
Ċeka, fil -Ġermanja, fir -Renju Unit u fl -Awstrija, filwaqt li l -iżgħar valuri (kemxejn ogħla 
minn 5  %) ġew irreġ istrati fir -Rumanija, fl -Italja u fil -Lussemburgu. Mill -2013 ’il hawn, is -
sitwazzjoni tjiebet b’mod konsiderevoli fl -Estonja, fl -Ungerija u fi Spanja, filwaqt li d -
disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi żdiedet b’iktar minn 2  pps fil -Portugall u fil -Litwanja. 
Spiss id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi twassal għal disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -
pensjonijiet, li kienet ta’ madwar 37,2  % fl-2016 (naqset b’1,1  pps meta mqabbla mal -2015). 
Id-disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pensjonijiet  kienet l -iktar f’Ċipru, fin -Netherlands u 
f’Malta (iktar minn 44  %), filwaqt li l -iżgħar disparitajiet (inqas minn 10  %) ġew irreġistrati 
fl-Estonja, fid -Danimarka u fis -Slovakkja.    
                                                           
49 Fl-2017, 44,9  % tan -nisa tal -età ta’ 30 -34 sena fl -UE kellhom livell edukattiv terzjarju meta mqabbla ma’ 34,9  % tal -irġiel (ara wkoll ikt ar ’il fuq f’din it -Taqsima); fl -
Istati Membri kollha, ir -rata tal -livell edukattiv terzjarju milħuq hija ogħla għan -nisa milli għall -irġiel. 
50 L-indikatur ta’ referenza tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali huwa d -disparità mhux aġġustata bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi (jiġifieri mhux aġġustata skont il -karatteristiki 
individwali li jistgħu jispjegaw parti mid -differenza fil -qligħ), li għandu jagħti stampa kumplessiva tal -inugwaljanzi bejn in -nisa u l -irġiel f’termini tal -pagi. Ir -riċerka turi li l -
biċċa l-kbira tad -disparità tippersisti anke meta jitqiesu d -differenzi fil -livell edukattiv milħuq, fl -għażla okkupazzjonali, fis -sigħat tax -xogħol u f’attributi oħra li jistgħu jiġu 
osservati (eż. http://ec.europa.eu/justice/gender -equality/files/gender_pay_ga p/2016_factors_gpg_en.pdf).  
 
79 
 Illustrazzjoni  34: Id-disparità mhux aġġustata  bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi fl -2013 u fl -
2016  
 
Sors: Eurostat. Nota: id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi (GPG) titkejjel bħala d -differenza bejn il -qligħ 
gross medju fis -siegħa tal -impjegati nisa u rġiel imħallsa bħala perċentwal tal -qligħ  gross medju fis -siegħa tal -
impjegati rġiel imħallsa. Ma hemm l -ebda data reċenti disponibbli għall -Kroazja, għall -Greċja u għall -Irlanda.  
 
Hemm it -tendenza li d -disparitajiet fl -impjieg ikunu ikbar għan -nisa 
b’responsabbiltajiet ta’ indukrar.  Pereżempju, wieħed mill -fatturi prinċipali li jxekkel il -
parteċipazzjoni sħiħa tan -nisa fis -suq tax -xogħol huwa meta jkunu ġenituri. Fl -Istati Membri 
kollha, id -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg tikber b’mod sostanzjali meta jitqies il -
fattur t a’ meta jkunu ġenituri. Bħala medja fl -2017, ir -rata tal -impjieg tan -nisa (tal -età ta’ 20 -
49 sena) b’wild taħt l -età ta’ sitt snin kienet ta’ 9,2  pps inqas minn dik tan -nisa mingħajr tfal. 
Fir-Repubblika Ċeka, fl -Ungerija u fis -Slovakkja, l -impatt negattiv  ta’ meta jkunu ġenituri 
huwa partikolarment għoli (iktar minn 40  pps), filwaqt li l -impatt huwa pożittiv – iżda iżgħar 
milli għall -irġiel – fil-Portugall, fil -Lussemburgu, fl -Iżvezja u fil -Kroazja. Kuntrarjament għal 
dan, meta l -irġiel ikunu ġenituri, dan  ikollu impatt pożittiv fuq il -parteċipazzjoni tagħhom fis -
suq tax -xogħol fl -Istati Membri kollha tal -UE (+12,4  pps bħala medja).  

 
80 
 Illustrazzjoni  35: L-impatt fuq l -impjieg meta n -nisa u l -irġiel ikunu ġenituri (tal -età ta’ 
20-49 sena) fl -2017  
 
Sors: Eurostat. Nota: l -impatt fuq l -impjieg ta’ meta n -nisa u l -irġiel ikunu ġenituri jitkejjel bħala d -differenza 
(f’pps) fir -rata tal -impjieg tan -nisa/tal -irġiel b’minn tal -inqas wild wieħed taħt l -età ta’ sitt snin u r -rata tal -
impjieg t an-nisa/tal -irġiel mingħajr tfal.  
 
L-aċċess mhux indaqs għas -servizzi ta’ indukrar tat -tfal u ta’ indukrar fit -tul li jkunu 
ta’ kwalità u tajbin għall -but ta’ kulħadd jikkontribwixxi għall -effett negattiv fuq l -
impjieg tan -nisa li jkunu ġenituri. Kif juri l-indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni 
Soċjali dwar il -parteċipazzjoni fl -indukrar formali tat -tfal, fl -2016 madwar 33  % tat -tfal tal -
età ta’ 0 -3 snin kienu rreġistrati għall -indukrar formali tat -tfal. Dan ifisser li l -mira ta’ 
Barċellona dwar i d-disponibbiltà ta’ faċilitajiet tal -indukrar tat -tfal (li jkunu ta’ kwalità għolja 
u tajbin għall -but ta’ kulħadd) għat -tfal f’dan il -grupp ta’ età ntlaħqet b’mod nominali. 
Madankollu, għad hemm differenzi kbar minn pajjiż għall -ieħor. Filwaqt li fid -Dani marka, ir -
rata ta’ reġistrazzjoni kienet ta’ 70  % u fil -Portugall, fil -Lussemburgu, fl -Iżvezja u fin -
Netherlands kienet ta’ madwar 50  %, fis -Slovakkja, fir -Repubblika Ċeka, fil -Polonja u fil -
Greċja kienet ferm inqas minn 10  % (dawn il -pajjiżi tal -aħħar, fl imkien mal -Bulgarija, huma 
mmarkati bħala “sitwazzjonijiet kritiċi”). F’dawn l -Istati Membri, in -nuqqas ta’ arranġamenti 
għall -indukrar formali tat -tfal iwassal ukoll għal eżiti batuti tas -suq tax -xogħol għan -nisa 
(fihom kollha id -disparità bejn in -nisa u l-irġiel fl -impjieg hija iktar mill -medja tal -UE u meta 
jkunu ġenituri dan ikollu impatt negattiv fuq ir -rati ta’ impjieg). Fl -2017, 21,6  % tan -nisa 
b’responsabbiltajiet ta’ indukrar fl -UE kienu inattivi jew ħadmu part -time minħabba nuqqas 
ta’ servizzi ta’  indukrar tat -tfal u ta’ indukrar fit -tul. Fil -Greċja, fi Spanja, fil -Kroazja u 

 
81 
 f’Ċipru dan l -ammont kien ferm iktar minn 50  %, u laħaq livell rekord fir -Rumanija u fil -
Latvja (iktar minn 89  %).  
Illustrazzjoni  36: It-tfal tal -età ta’ 0 -3 snin fl -indukrar formali tat -tfal u l -bidla annwali 
(indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: Eurostat, EU -SILC. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma 
ċċentrati fuq il -medja  mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness.  
 
Il-provvista ta’ servizzi formali aċċessibbli, ta’ kwalità għolja u sostenibbli ta’ indukrar 
fit-tul tibqa’ sfida f’diversi Stati Membri.  Is-sottożvilupp ta’ servizzi ta’ indukrar fit -tul 
jista’ jkun xkiel qawwi għan -nisa biex jibqgħu fl -impjieg, peress li sikwit l -indukrar informali 
jkun l -unika għażla għal ħafna familji. It -tibdil demografiku se jiggrava din l -isfida, peress li 
huwa stmat  li l-għadd ta’ persuni dipendenti mdaħħlin fiż -żmien se jiżdied bi 13 -il miljun 
bejn l -2016 u l -207051. Barra minn hekk,  il-persuni li jipprovdu l -indukrar informali, li l -
maġġoranza tagħhom huma nisa, jinsabu f’riskju ikbar li jesperjenzaw il -faqar u d -dipendenza 
finanzjarja, speċjalment meta jkunu sforzati jnaqqsu s -sigħat tax -xogħol tagħhom jew jirtiraw 
                                                           
51 Il-Kummissjoni Ewropea (2018), “ Ir-Rapport dwar it -Tixjiħ tal -2018 ”, id-Dokument Istituzzjonali  079 dwar l -
Ekonomija Ewropea . 

 
82 
 mill-impjieg biex jindukraw lil qrabathom, u b’hekk inaqqsu l -introjtu u l -intitolamenti tal -
pensjoni tagħhom.  
Hemm it -tendenza wkoll li n -nisa jiffaċċjaw diżinċentivi finanzjarji qawwija meta jidħlu 
fis-suq tax -xogħol jew ikunu jridu jaħdmu iktar . B’mod partikolari, meta t -taxxa fuq l -
introjtu tiġi imposta fuq l -introjtu tal -unità domestika minflok fuq l -introjtu tal -individwu, is -
sħab li ma jaħd mux u dawk tat -tieni sors ta’ introjtu (spiss ikunu nisa) jistgħu jiffaċċjaw 
diżinċentivi finanzjarji għoljin meta jiġu biex jipparteċipaw fis -suq tax -xogħol jew jaħdmu 
iktar sigħat. Karatteristiki oħra tas -sistema tat -taxxa u tal -benefiċċji jistgħu wkoll 
jiskoraġġixxu l -provvista ta’ ħaddiema, fosthom it -tnaqqis għall -familji, it -tnaqqis għall -
konjuġi dipendenti u t -tnaqqis trasferibbli. Fl -2016, in -nassa tal -inattività tat -tieni sors ta’ 
introjtu kienet partikolarment għolja fid -Danimarka, fil -Ġermanja, f il-Belġju u fi Franza, 
filwaqt li n -nassa tal -pagi baxxi kienet għolja fil -Belġju, fil -Ġermanja u fil -Lussemburgu52. Il-
kostijiet kbar tal -faċilitajiet ta’ indukrar iżidu n -nases tal -inattività, peress li jaġixxu bħala 
diżinċentivi biex wieħed ikollu impjie g jew iżid is -sigħat tax -xogħol.  
Il-persuni li ġejjin minn familji migranti jibbenefikaw parzjalment biss mit -titjib 
ġenerali fil -kundizzjonijiet tas -suq tax -xogħol . Filwaqt li l -persuni li ma twildux fl -UE 
jifformaw ammont dejjem jiżdied mill -popolazzjoni  tal-UE (7,2  % fl-2017 meta mqabbel ma’ 
6,6 % fl-2014), dawn għandhom inqas probabbiltà li jkollhom impjieg mill -persuni li twieldu 
fl-UE. Fl -2017, 63  % tal -persuni li ma twildux fl -UE ta’ età tax -xogħol (20 -64 sena) kellhom 
impjieg, li huwa livell ferm ik tar baxx mil -livell ta’ qabel il -kriżi (66,2  % fl -2008). Id -
disparità bejn iż -żewġ gruppi fl -impjieg, kienet ta’ 10  pps fl -2017, kemxejn aħjar milli fl -2016 
(10,5  pps), iżda ħafna agħar milli fl -2008 (4,5  pps). F’xi Stati Membri (il -Finlandja, l -Iżvezja, 
in-Netherlands u l -Belġju) din id -disparità kienet qrib jew madwar l -20 pps fl -2017. Is -
sitwazzjoni hija saħansitra iktar iebsa għan -nisa li ma twildux fl -UE. Ir -rata tal -impjieg 
tagħhom kienet ta’ 54,1  % fl-2017, b’disparità ta’ 13,6  % fir -rigward tan -nisa li twieldu fl -
UE. Barra minn hekk, meta jkollhom impjieg, il -persuni li ma twildux fl -UE għandhom iktar 
probabbiltà li jkunu affettwati mill -faqar fost dawk li jaħdmu milli l -persuni li twieldu fl -UE. 
 
                                                           
52 In-nassa tal -inattività għat -tieni sors ta’ introjtu tkejjel ir -rata tat -taxxa effettiva marġinali  fuq l -introjtu mix -xogħol mit -tieni 
membru ta’ koppja li tgħaddi mill -assistenza soċjali għax -xogħol. In -nassa tal -pagi baxxi tiġi kkalkulata għal 
koppja mingħajr tfal fejn it -tieni sors ta’ qligħ iżid il -qligħ minn 33  % għal 67  % tal -paga medja u fejn is -sors 
prinċipali ta’ qligħ jaqla’ 100  % tal -paga medja.  
 
83 
 Illustrazzjoni  37: Ir-rata t al-impjieg tal -persuni li twieldu fl -UE, tqabbil pluriennali  
 
Sors: Eurostat. Nota: ma hemm l -ebda data disponibbli għall -Ġermanja għall -2008 u għall -2013.  
 
Illustrazzjoni  38: Ir-rata tal -impjieg skont il -pajjiż tat -twelid għall -persuni tal -età ta’ 
20-64 sena fl -2017  
 
Sors: Eurostat.  
 
Hemm tendenza li l -isfidi ffaċċjati mill -persuni li ġejjin minn familji migranti jiġu 
mgħoddija minn ġenerazzjoni għall -oħra . L-ammont ta’ persuni li ġejjin minn familji 

 
84 
 migranti qiegħed jiżdied, speċjalment fost iż -żgħażagħ53, u hemm evidenza li l -persuni li 
twieldu fl -UE li jkollhom ġenituri li ma twildux fl -UE jkollhom rati iktar baxxi ta’ impjieg 
milli dawk li jkollhom ġenituri li twieldu fl -UE54. B’hekk dan jikkontribwixxi biex ikun 
hemm rati og ħla ta’ qgħad fost xi gruppi ta’ żgħażagħ żvantaġġati. L -eżiti tas -suq tax -xogħol 
ivarjaw sew ukoll minħabba l -migrazzjoni55. Madankollu, filwaqt li r -rati iktar baxxi ta’ 
impjieg tal -migranti huma parzjalment xprunati minn ammont ikbar ta’ persuni b’livell  baxx 
ta’ edukazzjoni, żieda fil -livell tal -edukazzjoni56 ma ssarrafx f’eżiti aħjar ta’ impjieg, u hemm 
nuqqas sinifikanti ta’ użu tal -ħiliet u tal -kwalifiki tal -migranti57.     
Id-disparità fir -rata tal -impjieg li jesperjenzaw il -persuni b’diżabbiltà tindik a potenzjal 
mhux sfruttat li jintużaw it -talenti tagħhom. Fl-UE, fl -2016, id -disparità fl -impjieg58 bejn 
il-persuni b’diżabbiltà u dawk mingħajr diżabbiltà kienet kbira, b’rata tal -impjieg ta’ 48,1  % 
għall -persuni b’diżabbiltà meta mqabbla ma’ 73,9  % għal d awk mingħajr diżabbiltà. 
Madankollu, hemm varjazzjoni sostanzjali fid -disparità bejn l -Istati Membri59, li tvarja minn 
14,7 pps (l -Italja) għal iktar minn 45  pps (l -Irlanda). Barra minn hekk, 59,7  % biss tal -persuni 
b’diżabbiltà fl -UE huma ekonomikament att ivi, meta mqabbla ma’ 82,2  % ta’ dawk mingħajr 
diżabbiltà, u dan jissuġġerixxi li jeżistu ostakli sinifikanti għall -persuni b’diżabbiltà biex 
jaċċessaw is -suq tax -xogħol60. Il-pajjiżi b’rati simili ta’ attività għall -persuni mingħajr 
diżabbiltà jista’ jkoll hom rati ta’ attività differenti ħafna għall -persuni b’diżabbiltà. Il -kwalità 
tax-xogħol hija kwistjoni importanti wkoll, peress li fl -2016 il -persuni b’diżabbiltà fl -UE 
kellhom probabbiltà ikbar li jiffaċċjaw il -faqar fost dawk li jaħdmu milli l -popolazzj oni 
ġenerali61. F’termini tas -sessi, ir -rata tal -impjieg tan -nisa b’diżabbiltà (45,9  %) kienet biss 
kemxejn iktar baxxa minn dik tal -irġiel b’diżabbiltà (50,6  %), u d -disparità kienet bil -kontra 
f’xi Stati Membri. Meta wieħed iħares lejn il -perċezzjoni tal -kwalità tal -ħajja kumplessiva 
                                                           
53 Fl-UE, fl -2014, madwar 20  % tal -persuni tal -età ta’ 15 -29 sena kienu ġejjin minn familji migranti – li twieldu fl -UE jew li ma twildux fl -UE b’minn tal -inqas ġenitur 
wieħed li ma twilidx fl -UE. Sor s: Eurostat. 
54 L-OECD (2017), Catching Up? Intergenerational Mobility and Children of Immigrants. 
55 Ir-rata tal -impjieg tal -persuni li ma twildux fl -UE hija ogħla għal dawk li waslu għal raġunijiet ta’ studju jew ta’ impjieg (71  % fl-2014, saħansitra ogħla  minn dik ta’ dawk 
li twieldu fl -UE) u iktar baxxa għal dawk li waslu għal raġunijiet ta’ familja u għar -refuġjati. Fl -2014, il -migranti li waslu għal raġunijiet ta’ familja kienu l -ikbar ammont ta’ 
persuni fost il -persuni li ma twildux fl -UE (52  %). Fl -2014, ir -rata tal -impjieg tagħhom kienet ta’ 53  %, iktar baxxa minn dik fost ir -refuġjati (56  %). 
56 F’termini ta’ livell edukattiv milħuq, iċ -ċittadini ta’ pajjiżi terzi (tal -età ta’ 25 -54 sena) kellhom iktar probabbiltà li jkollhom livell baxx ta’ edukazzjo ni fl-2017 (43,6  %) 
meta mqabbla maċ -ċittadini tal -pajjiż ospitanti (21,2  %), u inqas probabbiltà li jilħqu l -livell tal -edukazzjoni terzjarja (26,3  % u 31,6  % rispettivament).  
57 Id-disparità fir -rata tal -impjieg bejn il -persuni li ma twildux fl -UE u l -persuni li twieldu fl -UE tispikka l -iktar fost dawk b’edukazzjoni terzjarja, u tenfasizza li l -migranti 
jiffaċċjaw redditi iktar baxxi mill -edukazzjoni tagħhom meta mqabbla mal -persuni li twieldu fl -UE (ara wkoll l -Employment and Social Developments in Europe  2015). Fl -
2017, madwar 42  % taċ -ċittadini ta’ pajjiżi terzi b’livell għoli ta’ edukazzjoni kienu kkwalifikati żżejjed: jiġifieri jaħdmu iżda f’okkupazzjoniji et b’livell baxx jew medju ta’ 
ħiliet, meta mqabbla ma’ madwar 20  % fost iċ -ċittadini tal -pajjiżi ospitanti. Madankollu, id -disparità bejn iż -żewġ gruppi naqset matul dawn l -aħħar ftit snin, minn 25  pps fl -
2012 għal 20 pps fl-2017. 
58 Id-data ġejja mill -EU-SILC tal -2015 analizzata min -Netwerk Akkademiku Ewropew ta’ Esperti dwar id -Diżabbiltà (ANED).  
59 Il-prevalenza tad -diżabbiltà tvarja wkoll fost l -Istati Membri b’mod konsiderevoli.  
60 ibid 
61 EU-SILC (2017), In -work at -risk-of-poverty rate by level of activity limitation, sex and age (hlth_dpe050)  
 
85 
 mill-persuni b’diżabbiltà, Eurofound62 tal-fehma li kemm iħossuhom maqtugħin mis -soċjetà 
jvarja b’mod konsiderevoli skont jekk ikunu impjegati jew le. Dawk li jkollhom impjieg 
jirrapportaw ferm inqas li jħossuhom maqtugħin mis -soċjetà mill -persuni qiegħda fit -tul jew 
mill-persuni li ma jistgħux jaħdmu minħabba d -diżabbiltà tagħhom.  
 
3.2.2  Ir-rispons ta’ politika  
Huma meħtieġa strateġiji komprensivi li jiffokaw fuq il -kawżi prinċipali tat -tluq bikri 
mill-iskola sabiex jitnaqqsu r -rati tat -tluq mill -iskola, ikun hemm prevenzjoni tal -
esklużjoni soċjali u tiġi megħjuna t -tranżizzjoni taż -żgħażagħ lejn is -suq tax -xogħol . Dan 
l-aħħar, ħafna Stati Membri introduċew miżuri biex jitnaqqas l -għadd ta’ persuni li jitilqu 
kmieni mill -iskola,  fosthom politiki għal sostenn lingwistiku għall -istudenti b’lingwa materna 
differenti, gwida għall -edukazzjoni u għall -karrieri fl -iskejjel, jew miżuri ta’ sostenn għall -
persuni li jitilqu kmieni mill -iskola sabiex jerġgħu jidħlu fis -sistema tal -edukazzjo ni u tat -
taħriġ. Pereżempju, fil -Bulgarija, il -proġett “Il -Klassi Tiegħek” tiffinanzja sostenn 
pedagoġiku addizzjonali għall -istudenti f’riskju li jitilqu kmieni mill -iskola, bħal taħriġ fil -
lingwa, klassijiet addizzjonali biex jingħelbu l -lakuni fl -appren diment jew attivitajiet mhux 
kurrikulari biex iżidu l -motivazzjoni tal -istudenti. L -Iżvezja tappoġġa l -iskejjel 
finanzjarjament skont l -isfond soċjoekonomiku tal -istudenti, sabiex tiġi promossa 
kompożizzjoni soċjali bbilanċjata u jkun hemm prevenzjoni tat -tluq bikri mill -iskola. Fi 
Spanja, il -pjan Proeducar irawwem politiki li jtejbu l -kwalità u l -ekwità tas -sistema tal -
edukazzjoni u li jagħtu sostenn lil programmi tat -tieni opportunità.  
L-iżgurar tal -aċċess għal edukazzjoni ta’ kwalità għolja u tajba għall -but ta’ kulħadd, 
kif ukoll l -għoti ta’ sostenn għall -iżvilupp professjonali kontinwu tal -għalliema, huma 
kruċjali biex jittejbu l -eżiti edukattivi tal -istudenti.  Il-Pjan ta’ Azzjoni tal -Irlanda għall -
Edukazzjoni jiffoka fuq il -promozzjoni u t -tħeġġiġ tal -kwalità, tal -eċċellenza u tal -
innovazzjoni, fuq it -tnaqqis tad -diskrepanzi kritiċi fil -ħiliet, u fuq rwol mexxej fit -teknoloġiji 
abilitanti essenzjali u fit -tħaddin tal -inklużjoni. Riforma reċenti tal -edukazzjoni sekondarja 
fil-Lussemburgu għandha l -għan l i tadatta l -edukazzjoni għall -ħtiġijiet tal -istudenti, li tagħti 
iktar awtonomija lill -iskejjel biex jorganizzaw il -kurrikulu skont il -profil li jagħżlu, li 
tiddiversifika l -offerta tal -lingwa u li tintroduċi pjanijiet ta’ tliet snin għall -iżvilupp tal -iskejjel 
                                                           
62 Eurofound (2018), The social and employment situation of people with disabilities, l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, il -Lussemburgu, qiegħda 
titħejja attwalment . 
 
86 
 li jkopru aspetti bħall -gwida, is -suċċess fl -istudji, l -attivitajiet ta’ wara l -iskola, l -assistenza 
psikosoċjali u t -titjib tal -ħiliet diġitali. Fil -Kroazja , l-inizjattiva School for Life tintroduċi 
kurrikuli ġodda msejsa fuq l -approċċ tal -eżiti tal -apprendiment, li tixħet l -enfasi fil -klassi fuq 
l-esperjenza tal -istudenti, tirrikonoxxi l -importanza tal -preparazzjoni tal -għalliema u 
tintroduċi t -tagħlim trasversali ta’ kompetenzi ewlenin, bħall -imprenditorija, il -kapaċità li 
titgħallem kif titgħallem  jew l -edukazzjoni ċivika. L -inizjattiva tal -Iżvezja biex jiġu indirizzati 
l-inugwaljanzi hija “Kooperazzjoni għall -Aqwa Skola possibbli” (“Samverkan för bästa 
skola”). Din tagħti sostenn imfassal apposta li jkun orjentat lejn il -prattika u hija 
akkumpanja ta mill -iżvilupp professjonali tal -għalliema fl -iskejjel li jiffaċċjaw l -iktar sfidi 
gravi fil -provvista ta’ tagħlim ta’ kwalità għolja u fejn proporzjon għoli ta’ studenti ma 
jikkompletawx l -edukazzjoni tagħhom. Ċipru  qiegħed jimplimenta qafas ta’ apprend iment 
professjonali ġdid għall -għalliema biex isaħħu t -taħriġ kontinwu tagħhom u beda jaġġorna l -
kurrikulu preskolastiku abbażi ta’ indikaturi ta’ suċċess u tal -adegwatezza. Fil -Litwanja, ir -
Regolament il -ġdid dwar it -Taħriġ għall -Għalliema jiddefinixxi re kwiżiti ta’ kwalità għal 
programmi ta’ studju u għal internships għall -għalliema; jispeċifika wkoll possibbiltajiet ta’ 
taħriġ u ta’ żvilupp professjonali għall -għalliema, u jistabbilixxi kriterji għaċ -ċentri nazzjonali 
għat-taħriġ tal -għalliema.  
L-infurz ar effettiv tal -bidliet leġiżlattivi għall -inklużjoni tar -Rom fl -edukazzjoni jibqa’ 
importanti.  Fil-Bulgarija, il -miżuri fis -seħħ attwalment għall -istudenti Rom jinkludu boroż 
ta’ studju u attivitajiet mhux kurrikulari, klassijiet addizzjonali tal -Bulgaru u attivitajiet mal -
ġenituri. F’Lulju  2017, l -Ungerija emendat l -Atti tagħha dwar it -Trattament Indaqs u l -
Edukazzjoni Pubblika biex tiżgura l -projbizzjoni tas -segregazzjoni. Barra minn hekk, fl -2017 
intgħażlu l -iskejjel b’livell edukattiv milħuq baxx, b’ra ta għolja ta’ tluq bikri mill -iskola u 
b’riskju għoli ta’ segregazzjoni sabiex jirċievu taħriġ u sostenn fl -iżvilupp kumpless bl -għan li 
jiġu implimentati metodi differenzjati ta’ tagħlim. Fid -distretti edukattivi qegħdin jiġu 
stabbiliti uffiċjali u gruppi  ta’ ħidma kontra s -segregazzjoni. Fir -Rumanija, ir -
responsabbiltajiet tal -ispettorati tal -iskola u tal -aġenzija tal -assigurazzjoni tal -kwalità 
(ARACIP) ġew imwessa’ għall -monitoraġġ tas -segregazzjoni. Il -Pjan ta’ Azzjoni revedut 
għall -integrazzjoni tar -Rom approvat mill -gvern Slovakk fi Frar  2017 qiegħed jiġi 
implimentat iżda r -riżultati għadhom iridu jidhru. Ir -Repubblika Slovakka adottat Pjan ta’ 
Żvilupp tal -Edukazzjoni Nazzjonali ta’ 10  snin li għandu jindirizza wkoll l -aspetti tal -
inklużività u tal -kwalità tal -edukazzjoni, anke għat -tfal Rom.  
 
87 
 Fattur ewlieni huwa it -tisħiħ tal -kwalità tal -edukazzjoni għolja, speċjalment fil -kuntest 
tar-rati tal -livell edukattiv terzjarju milħuq li qegħdin jogħlew b’mod kontinwu.  Il-
Komunikazzjoni tal -Kummissjoni tal -2017 dwar aġenda mġedda tal -UE għall -edukazzjoni 
għolja63 tisħaq dwar l -importanza ta’ miżuri bl -għan li jwessgħu l -parteċipazzjoni fl -
edukazzjoni għolja, li jżidu r -rati ta’ persuni li jikkompletaw l -edukazzjoni, li j għammru lill -
istudenti b’ħiliet u b’kompetenzi rilevanti għad -dinja tax -xogħol jew itejbu l -effiċjenza tas -
sistema ta’ finanzjament għall -edukazzjoni ogħla. Diversi Stati Membri ħabbru riformi 
b’konformità ma’ dawk il -prinċipji. Dan l -aħħar, Franza adottat  liġi biex tagħti sostenn lis -
suċċess tal -istudenti fl -edukazzjoni għolja, b’mod partikolari permezz ta’ iktar gwida għad -
dħul, sostenn matul l -istudji, u l -pubblikazzjoni tal -kompetenzi mistennija qabel id -dħul għall -
oqsma ta’ studju differenti. L -Awstrij a u r -Repubblika Ċeka reċentement introduċew sistemi 
ġodda ta’ finanzjament għall -edukazzjoni għolja biex tiġi promossa d -diversifikazzjoni u l -
kwalità. Fil -Polonja, l -Att li ġie adottat dan l -aħħar dwar ir -riċerka, ix -xjenza u l -edukazzjoni 
għolja (“Ustaw a 2.0”)  jirrappreżenta sforz kbir ta’ mmodernizzar li għandu l -għan li jżid il -
kwalità fis -settur tal -edukazzjoni għolja. Il -Portugall introduċa miżuri biex iżid ir -
reġistrazzjoni tal -istudenti fl -edukazzjoni għolja, bħat -tisħiħ tal -mekkaniżmi ta’ sostenn 
soċjali għall -istudenti minn ambjenti żvantaġġati permezz ta’ żieda sinifikanti fil -boroż ta’ 
studju, skema soċjali għall -ħlas tal -miżati għat -tagħlim f’diversi pagamenti, u l -
implimentazzjoni ta’ programm definit mill -ġdid “+Superior”, biex jippromwovi u jagħti 
sostenn għar -reġistrazzjoni fl -edukazzjoni f’reġjuni b’popolazzjoni inqas densa u b’domanda 
iktar baxxa.  
L-Istati Membri qegħdin ikomplu jaraw li l -ħiliet u l -kwalifiki jkunu iktar faċli biex 
jinftiehmu fl -Ewropa kollha.  L-Istati Membri kollha għand hom oqfsa nazzjonali ta’ 
kwalifiki organizzati madwar il -prinċipju tal -eżiti tat -tagħlim. Kważi l -Istati Membri kollha 
(27) rabtu l -livelli tal -kwalifiki tagħhom mal -Qafas Ewropew tal -Kwalifiki (QEK), u 19 
minnhom jindikaw il -livell tal -QEK fuq il -kwalifik i tagħhom, biex b’hekk ikunu iktar ċari u 
iktar komparabbli (il -Belġju, ir -Repubblika Ċeka, id -Danimarka, il -Ġermanja, l -Estonja, il -
Greċja, Franza, l -Irlanda, l -Italja, il -Latvja, il -Litwanja, il -Lussemburgu, l -Ungerija, Malta, in -
Netherlands, l -Awstrija,  il-Portugall, is -Slovenja u r -Renju Unit).  
Kulma jmur iktar Stati Membri qegħdin iqisu l -apprendiment ’il barra mill -
edukazzjoni u mit -taħriġ istituzzjonali . Fi 15 -il pajjiż, ġie stabbilit mekkaniżmu ta’ 
                                                           
63 COM(2017)  247 final.  
 
88 
 koordinazzjoni biex jippromwovi l -iskambju u l-konsistenza fl -isforzi ta’ validazzjoni bejn is -
setturi tal -edukazzjoni u tat -taħriġ, is -suq tax -xogħol u s -settur terzjarju (il -Belġju, id -
Danimarka, Franza, il -Greċja, l -Irlanda, l -Italja, il -Latvja, Malta, in -Netherlands, il -Polonja, 
il-Portugall, ir -Rumanija, is -Slovakkja, Spanja, l -Iżvezja). Ir -rabtiet bejn l -oqfsa nazzjonali 
tal-kwalifiki (QNK) u l -validazzjoni qegħdin jintensifikaw fil -biċċa l -kbira tal -pajjiżi. Il -
validazzjoni tista’ twassal biex kwalunkwe kwalifika tiġi inkluża fil -qafas fi 11 -il pajjiż (il -
Belġju, Franza, l -Irlanda, il -Latvja, Malta, in -Netherlands, il -Polonja, il -Portugall, ir -
Rumanija, ir -Renju Unit) u biex jingħata kreditu fil -konfront ta’ kwalifika f’erba’ pajjiżi oħra 
(id-Danimarka, l -Estonja, Spanja, is -Slovenja).  
L-Istati Membri qegħdin jersqu lejn approċċ strateġiku komprensiv għall -governanza 
tal-ħiliet.  Fl-2016, bħala parti mill -pakkett tal -Aġenda għall -Ħiliet, il -Kunsill adotta 
Rakkomandazzjoni dwar Perkorsi ta’ Titjib tal -Ħiliet li għandha l -għan li tgħin biex tingħata  
tweġiba għad -disparitajiet fil -ħiliet, għall -inugwaljanza u għall -ħtiġijiet emerġenti tas -suq tax -
xogħol li jirrikjedi livelli dejjem ogħla ta’ ħiliet. Permezz tal -Perkorsi ta’ Titjib tal -Ħiliet, il -
fassala tal -politiki jfasslu u jimplimentaw politiki mfa ssla apposta għall -ħtiġijiet tal -adulti 
b’livell baxx ta’ ħiliet. Diversi Stati Membri ilhom jaħdmu favur strateġiji nazzjonali tal -
ħiliet, appoġġati mill -Kummissjoni f’kooperazzjoni mal -OECD (Spanja, l -Italja, il -Portugall, 
is-Slovenja u iktar reċentement  il-Belġju/il -Fjandri). Wara li lestew il -fażi dijanjostika u 
identifikaw l -isfidi prinċipali tal -ħiliet, l -Italja u s -Slovenja qegħdin iwettqu l -fażi tal -azzjoni 
tal-proċess. Il -Portugall lesta kemm il -fażi dijanjostika u kemm il -fażi tal -azzjoni u vara l -pjan 
ta’ azzjoni tiegħu f’Mejju ta’ din is -sena. Il -Latvja u l -Polonja se jibdew jaħdmu fuq il -
proġetti tagħhom tal -Istrateġija tal -Ħiliet iktar tard fl -2018.  
Qegħdin jittieħdu passi ulterjuri biex jiġu promossi u ffaċilitati l -aċċess u l -
parteċipazzjoni  fl-ETV.  Il-Lussemburgu mmodifika l -leġiżlazzjoni tiegħu fir -rigward tas -
sostenn u l -iżvilupp tal -apprendiment tul il -ħajja bl -għan li tittejjeb l -effettività tal -infiq 
permezz tal -kofinanzjament tal -apprendiment vokazzjonali tul il -ħajja. Franza ħadet l -impenn 
li twassal fondi addizzjonali għat -taħriġ vokazzjonali u għall -apprendistati permezz tal -hekk 
imsejjaħ Plan d’Investissement Competence (PIC), fejn qiegħda timplika żieda annwali medja 
ta’ kważi 10  % fl -infiq pubbliku fuq it -taħriġ vokazzjonali u l -apprendistati. L -iskema ta’ 
Malta “Get Qualified” għandha l -għan li ttejjeb is -sostenn finanzjarju għall -istudenti li 
jixtiequ jieħdu sehem f’taħriġ vokazzjonali.  
 
89 
 L-Istati Membri qegħdin jadattaw is -sistemi tagħhom tal -edukazzjoni u tat -taħriġ 
vokazzjonali,  bl-għan li jtejbu r -rilevanza tagħhom għas -suq tax -xogħol.  Is-Slovenja 
introduċiet anness għal ċertifikat, li jipprovdi informazzjoni dettaljata, uniformi u 
komparabbli internazzjonalment dwar il -kwalifiki vokazzjonali għal min iħaddem. Fil -qafas 
tar-Riforma tal -Edukazzjoni Teknika, ir -Renju Unit ħabbar l -introduzzjoni ta’ livelli tekniċi 
(T-levels) – kwalifiki tekniċi li l -persuni tal -età ta’ 16 -19-il sena se jkunu jistgħu jieħdu bħala 
alternattiva għal -livelli avvanzati (A -levels), li huma l -kwalifika pr inċipali tat -tluq mill -iskola. 
Il-Greċja espandiet is -sostenn tagħha għall -apprendistati għall -gradwati tal -iskejjel 
vokazzjonali sekondarji għoljin li jagħti aċċess għall -kwalifiki tal -QEK tal -livell  5 u li għandu 
l-għan li jiffaċilita t -tranżizzjoni lejn  is-suq tax -xogħol. Il -Kroazja emendat l -Att dwar l -
Edukazzjoni Vokazzjonali li jipprevedi l -iżvilupp u t -tfassil ta’ kurrikuli vokazzjonali ġodda 
biex jinkisbu l -kwalifiki vokazzjonali meħtieġa mis -suq tax -xogħol; dan jistabbilixxi wkoll 
sistema aħjar ta’  assigurazzjoni tal -kwalità u ċentri ta’ kompetenza reġjonali. F’Ċipru, il -
gvern introduċa miżuri bl -għan li tittejjeb il -kwalità tal -edukazzjoni vokazzjonali u l -ksib tal -
ħiliet u l -kompetenzi meħtieġa mis -suq tax -xogħol permezz, b’mod partikolari, tal -
promozzjoni tal -kooperazzjoni bejn il -fornituri tal -ETV u l -industrija fir -rigward ta’ taħriġ 
prattiku (permezz ta’ kollokament industrijali). Fil -Finlandja, il -miżuri tar -riforma tal -ETV 
għandhom l -għan li jkomplu jiżviluppaw it -taħriġ għall -apprendistati u  li jiffaċilitaw perkorsi 
flessibbli ta’ apprendiment kif ukoll approċċ prattiku biex tinkiseb kwalifika.  
Diversi Stati Membri adottaw miżuri differenti li jippromwovu l -iżvilupp tal -ħiliet 
diġitali.  Fil-Bulgarija qiegħed jiġi varat il -proġett “Edukazzjoni  għal Għada” iffinanzjat mill -
UE biex jgħin lill -edukazzjoni tinfetaħ għat -teknoloġiji diġitali u biex jintroduċi metodi 
innovattivi ta’ tagħlim kif ukoll biex tiżdied il -motivazzjoni għall -apprendiment u jingħelbu 
d-diffikultajiet fil -kontenut tal -apprend iment. Ir -Renju Unit qiegħed jintroduċi l -Iskema 
Nazzjonali tat -Taħriġ mill -Ġdid fejn se tuża GBP  30 miljun addizzjonali (EUR  34 miljun) 
għal ħtiġijiet partikolari tal -ħiliet diġitali. Spanja adottat programm ta’ taħriġ tal -ħiliet diġitali 
għall -Professjon isti Żgħażagħ li joffri taħriġ liż -żgħażagħ qiegħda mis -Sistema Nazzjonali ta’ 
Garanzija għaż -Żgħażagħ li jkun orjentat lejn l -industrija diġitali u l -mudelli kummerċjali 
ġodda. Malta stabbiliet sottokumitat fil -Kunsill Nazzjonali tal -Ħiliet tagħha biex iw ettaq 
riċerka u jagħmel rakkomandazzjonijiet biex jiġu indirizzati l -ispariġġi fil -ħiliet diġitali.  
Iktar titjib fl -impjieg taż -żgħażagħ u fis -sostenn għat -tranżizzjoni taż -żgħażagħ mill -
edukazzjoni għas -suq tax -xogħol tibqa’ prijorità importanti . Fl-2017,  iktar minn ħames 
miljun żagħżugħ u żagħżugħa rreġistrati fil -Garanzija għaż -Żgħażagħ u 3,5  miljun aċċettaw 
 
90 
 offerta ta’ impjieg, ta’ tkomplija tal -edukazzjoni, ta’ traineeship jew ta’ apprendistat u qrib 
nofs iż -żgħażagħ kienu għadhom f’impjieg, fl -edukazz joni jew f’taħriġ sitt xhur wara li telqu 
mir-reġistru tal -Garanzija għaż -Żgħażagħ. Madankollu, f’ħafna Stati Membri, il -proporzjon 
stmat ta’ NEETs irreġistrati fl -iskema matul is -sena għadu ta’ inqas minn 50  %. F’kuntest fejn 
il-prestazzjoni taż -żgħażagħ fis-suq tax -xogħol tjiebet b’mod sinifikanti, il -miżuri ta’ politika 
li jirfdu t -twettiq tal -Garanzija għaż -Żgħażagħ qegħdin isiru iktar immirati.  
L-Istati Membri qegħdin iżidu l -isforzi ta’ komunikazzjoni tagħhom, qegħdin jagħmlu 
s-servizzi iktar aċċessib bli għaż -żgħażagħ u qegħdin jiżguraw identifikazzjoni aħjar ta’ 
dawk lu huma fil -bżonn. Fil-Finlandja, iċ -ċentri uniċi ta’ gwida għaż -żgħażagħ (Ohjaamo, li 
inizjalment kienu joperaw fil -qafas tal -finanzjament mill -FSE) saru permanenti u se jirċievu 
sostenn  finanzjarju estensiv, bl -għan li jilħqu total ta’ 10  000 żagħżugħ u żagħżugħa. Fil -
Ġermanja kollha qegħdin jiġu stabbiliti Aġenziji tal -Impjieg taż -Żgħażagħ. Ċipru vara proġett 
ta’ komunikazzjoni bis -sostenn tal -Ministeru tal -Edukazzjoni f’kooperazzjoni m al-Ministeru 
tax-Xogħol u l -Bord taż -Żgħażagħ ta’ Ċipru, bl -għan li jilħaq 4  000 NEETs inattivi u 
jagħtihom sostenn ta’ attivazzjoni permezz ta’ konsulenza u ta’ taħriġ imfassal apposta. Fil -
Kroazja,  minn Novembru  2017 ’il hawn, hemm sistema ta’ mmappjar t an-NEETs fis -seħħ li 
għandha l -għan li tidentifika n -NEETs mhux irreġistrati u l -karatteristiki tagħhom biex il -
miżuri jkunu mmirati aħjar lejn dan il -grupp.  
Ġew introdotti wkoll miżuri ġodda biex iż -żgħażagħ li jiffaċċjaw diversi żvantaġġi 
jkollhom sosten n aħjar, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni aħjar bejn is -servizzi soċjali, 
tal-impjieg u tal -edukazzjoni. Fl-Awstrija,  l-ikkowċjar taż -żgħażagħ jgħin liż -żgħażagħ 
jibqgħu fis -sistema tal -edukazzjoni u tat -taħriġ kemm jista’ jkun fit -tul, jew inkella jgħinho m 
jintegraw mill -ġdid fis -sistema. Fl -Irlanda, l -Iskema ta’ Sostenn għall -Impjieg taż -Żgħażagħ 
ġiet imħabbra fl -2018. Din toffri kollokamenti fil -post tax -xogħol liż -żgħażagħ li jkunu 
qegħdin ifittxu impjieg u li jkunu qiegħda fit -tul jew li jkunu qegħdin jiffaċċjaw ostakli 
sinifikanti biex isibu impjieg. Il -parteċipanti jitgħallmu ħiliet bażiċi soċjali u tax -xogħol 
f’ambjent ta’ sostenn filwaqt li jirċievu pagament fil -ġimgħa ekwivalenti għall -paga minima 
netta.  
L-Istati Membri qegħdin ikomplu jagħtu sost enn lid -domanda tas -suq tax -xogħol 
permezz ta’ inċentivi għall -impjieg u għall -imprenditorija, b’mod prinċipali fil -forma 
ta’ sussidji mmirati tal -pagi u tar -reklutaġġ . F’Marzu 2018, il -Belġju adotta liġi ġdida li 
tagħti sostenn lil “Impjiegi ġodda għal pe rsuni li għadhom jibdew fid -dinja tax -xogħol”, li 
 
91 
 għadha ma daħlitx fis -seħħ, biex b’hekk l -impjieg taż -żgħażagħ mingħajr esperjenza tal -età 
ta’ 18 -21 sena jiswa inqas mingħajr ma jkun hemm tnaqqis fil -pagi netti tagħhom. Spanja 
varat programm ġdid ta’ sus sidji tal -pagi għal 10  000 persuna qiegħda tal -età ta’ 18 -29 sena, 
b’enfasi fuq il -gradwati tal -edukazzjoni għolja (6  000 post).  Perjodu itwal ta’ sussidju 
jingħata għar -reklutaġġ ta’ persuni qiegħda fit -tul u ta’ benefiċjarji tal -introjtu minimu. Spanja 
adottat ukoll tnaqqis fil -kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali matul tliet snin għall -azjendi li 
jittrasformaw il -kuntratti tat -taħriġ f’sussidji tal -pagi indefiniti u ġodda għar -reklutaġġ ta’ 
persuni għall -ewwel darba minn imprendituri żgħażagħ (sa 35  sena). Perjodu itwal ta’ 
sussidju huwa previst għaż -żgħażagħ qiegħda (sa 29  sena). L -Italja toffri firxa ta’ inċentivi 
marbuta mal -kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali, bħal pereżempju kontribuzzjoni mnaqqsa 
għal tliet snin għall -kumpaniji privati li jirr eklutaw żgħażagħ b’kuntratt indefinit jew 
eżonerazzjoni totali għal tliet snin għal min iħaddem liż -żgħażagħ b’kuntratti indefiniti wara 
traineeship jew programm doppju tal -ETV doppji u għal min iħaddem żgħażagħ irreġistrati 
fil-programm tal -Garanzija għaż -Żgħażagħ.  Ir-Rumanija qiegħda tippjana li żżid is -sussidju 
tal-impjieg għar -reklutaġġ ta’ NEETs żgħażagħ u ta’ gradwati żgħażagħ minn 1  125 lei/fix -
xahar (madwar EUR  245) għal 2  250 lei/fix -xahar (madwar EUR  490).     
F’diversi Stati Membri hemm enfasi im portanti fuq it -titjib tal -ħiliet u t -taħriġ mill -ġdid 
taż-żgħażagħ permezz ta’ politiki attivi tas -suq tax -xogħol. Fil-Kroazja, il -Ministeru tax -
Xogħol u tas -Sistema tal -Pensjonijiet u l -Bord Maniġerjali tas -Servizz Kroat għall -Impjiegi 
adottaw pakkett ġd id ta’ miżuri attivi tas -suq tax -xogħol b’enfasi addizzjonali fuq it -taħriġ u 
fuq it -taħriġ fil -post tax -xogħol, inkluż għaż -żgħażagħ. Mill-2017 ’il hawn,  Spanja 
implimentat programm ta’ taħriġ tal -Ħiliet Diġitali għall -Professjonisti Żgħażagħ li joffri 
taħriġ liż -żgħażagħ qiegħda mis -Sistema Nazzjonali ta’ Garanzija għaż -Żgħażagħ li jkun 
orjentat lejn l -industrija diġitali u l -mudelli kummerċjali ġodda.  
L-Istati Membri komplew ukoll  jadattaw il -leġiżlazzjoni tagħhom fir -rigward tat -
traineeships għall -Qafas ta’ Kwalità għat -Traineeships64 u komplew jiżviluppaw 
inċentivi finanzjarji għat -traineeships.  Fil-Litwanja, Liġi ġdida dwar l -Impjieg, li daħlet 
fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju  2017, tagħmel distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ traineeships, jiġifieri l -
“prattika volontarja” (l -Artikolu  10) u t -“Taħriġ Avvanzat” (l -Artikolu  39), u tistabbilixxi 
qafas iktar ċar għat -traineeships imħallsa u għal dawk mhux imħallsa. Fi Sp anja, il -liġi dwar 
il-baġit tal -2018 tinkludi allokazzjoni finanzjarja biex jiġi varat bonus għat -taħriġ tal -
Garanzija għaż -Żgħażagħ ( bono de formacion garantia juvenil ), li huwa sostenn finanzjarju 
                                                           
64 Ir-Rakkomandazzjoni tal -Kunsill tal -10 ta’ Marzu  2014 dwar il -Qafas ta’ Kwalità għat -Traineeships, 2014/C 88/01. 
 
92 
 ta’ EUR  430 għal massimu ta’ 18 -il xahar għaż -żgħażagħ ir reklutati b’kuntratti ta’ taħriġ u ta’ 
apprendistat. F’Lulju 2018, ir -Rumanija adottat liġi dwar it -traineeships li tagħti sostenn lill -
persuni li jkollhom iktar minn 16 -il sena. Il -liġi tobbliga lil min iħaddem joffri pagament fix -
xahar ta’ minimu ta’ 50  % tal -paga minima grossa, għal massimu ta’ 720  siegħa (fi żmien sitt 
xhur). Bonus jiġi offrut għar -reklutaġġ ta’ trainees fi tmiem it -taħriġ tagħhom.  
  
 
93 
 Kaxxa  2. Użu sħiħ mill -Fond Soċjali Ewropew (FSE)  
B’baġit ta’ EUR  86,4 biljun għall -2014 -2020, il -Fond Soċjali Ewropew (FSE) huwa wieħed 
mill-istrumenti ewlenin tal -UE li jagħtu sostenn biex jiġu indirizzati l -isfidi identifikati fir -
rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall -pajjiżi (CSRs). Il -programmi operazzjonali 
jikkontribwixxu direttament għall -promozzjoni  ta’ impjieg sostenibbli u ta’ kwalità, għall -
promozzjoni tal -inklużjoni soċjali, għall -investiment fl -edukazzjoni u fit -taħriġ u għat -titjib 
tal-bini tal -kapaċità istituzzjonali.  
Waħda mill -prijoritajiet ewlenin ta’ politika hija l -impjieg taż -żgħażagħ, i ndirizzat kemm 
permezz tar -riżorsi proprji tal -FSE u kemm permezz tal -Inizjattiva favur l -Impjieg taż -
Żgħażagħ (YEI). Il -baġit tal -YEI żdied fl -2017 għal EUR  8,9 biljun, u jkopri l -perjodu ta’ 
programmazzjoni kollu 2014 -2020. Il -YEI hija mmirata b’mod speċ ifiku lejn iż -żgħażagħ li 
huma barra mill -edukazzjoni, minn impjieg jew minn taħriġ (NEETs) huwa kkonċentrat fuq 
ir-reġjuni tal -UE bl -ogħla rati tal -qgħad fost iż -żgħażagħ fl -2012.  
Iktar minn 15 -il miljun parteċipant ibbenefikaw mis -sostenn tal -FSE u tal -YEI bejn l -2014 u 
l-2017, inkluż kważi tliet miljun persuna qiegħda fit -tul (17  %). Iż -żgħażagħ taħt l -età ta’ 
25 sena (42  % tal -parteċipanti totali) u l -persuni b’livell baxx ta’ ħiliet b’edukazzjoni primarja 
jew sekondarja bażika (44  % tal -parteċipanti to tali) huma gruppi fil -mira ewlenin ta’ dawn l -
interventi. L -implimentazzjoni, li kellha aċċellerazzjoni qawwija fl -2017, għandha tissokta 
b’mod kostanti fis -snin li ġejjin.  
Iktar minn 2,4  miljun NEETs żgħażagħ ingħataw sostenn permezz tal -YEI bejn l -2014 u  l-
2017, li minnhom:  
- 1,5 miljun żagħżugħ u żagħżugħa kkompletaw l -intervent li ngħata sostenn permezz 
tal-YEI;  
- 780 000 żagħżugħ u żagħżugħa kienu rreġistrati fl -edukazzjoni/fit -taħriġ, u kienu 
qegħdin jiksbu kwalifika, jew kellhom impjieg, inkluż xogħol għal rashom, malli 
kkompletaw l -intervent;  
- 550 000 żagħżugħ u żagħżugħa rċevew offerta ta’ impjieg, ta’ tkomplija tal -
edukazzjoni, ta’ apprendistat jew ta’ traineeship malli kkompletaw l -intervent.  
Fit-30 ta’ Mejju  2018, il -Kummissjoni Ewropea ado ttat proposta għall -Fond Soċjali Ewropew 
Plus 2021 -2027 (FSE+). Fil -qafas usa’ tal -Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej, l -FSE+ 
se jippermetti li s -sostenn jiġi ffukat iktar fuq l -isfidi identifikati fis -Semestru Ewropew. 
F’dan il -kuntest, l -FSE+ se  jgħaqqad:  
• il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l -Inizjattiva favur l -Impjieg taż -Żgħażagħ (YEI),  
• il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall -Persuni l -Iktar fil -Bżonn (FGħEB),  
• il-Programm għall -Impjiegi u l -Innovazzjoni Soċjali tal -UE, u  
• il-Programm tas -Saħħa tal-UE. 
 
94 
 Ir-Regolament dwar il -FSE+ se jkollu l -għan li jiżgura li r -riżorsi fil -qasam tal -ġestjoni 
kondiviża jiffokaw fuq l -isfidi ewlenin identifikati, b’mod partikolari:  
• Se jappoġġa l -prinċipji tal -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet Soċjali u l -implimenta zzjoni 
ta’ rakkomandazzjonijiet fil -qafas tas -Semestru Ewropew;  
• Se jkompli jappoġġa liż -żgħażagħ b’allokazzjoni minima għall -Istati Membri b’rati 
għolja ta’ qgħad fost iż -żgħażagħ;  
• Se jrawwem l -inklużjoni soċjali b’ammont minimu ta’ 25  %; 
• Se jappoġġa  l-azzjonijiet tal -Unjoni għall -innovazzjoni soċjali, għall -mobbiltà u għas -
saħħa;  
• Se jappoġġa l -integrazzjoni fit -tul ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi, b’kumplementarjetà 
mal-Fond għall -Migrazzjoni u l -Ażil (AMF);  
• Se jagħmilha iktar faċli li jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq l -awtoritajiet nazzjonali 
jew fuq l -organizzazzjonijiet li jibbenefikaw minn miżuri tal -FSE+.  
 
Diversi Stati Membri komplew l -isforzi tagħhom biex jippromwovu l -parteċipazzjoni 
tal-ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien fis -suq tax -xogħol. Fid-Danimarka, il -ftehim dwar 
il-pensjoni jsaħħaħ l -inċentivi għall -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien biex idumu iktar fis -
suq tax -xogħol. Sensiela ta’ inizjattivi iżidu l -livell ta’ flessibbiltà fis -sistema tal -pensjonijiet, 
inkluż inċentivi finanz jarji ogħla biex l -irtirar jiġi pospost u biex jiġu stabbiliti skemi ta’ 
pensjonijiet privati. Il -Greċja adottat programm ta’ sussidji għall -impriżi, għall -entitajiet u 
għall -organizzazzjonijiet tas -settur pubbliku u lokali biex jimpjegaw 10  000 persuna qi egħda 
fit-tul tal -età ta’ 55 -67 sena. F’Malta, il -pensjonanti rtirati, li jkollhom inqas minn 65  sena u li 
jaħdmu għal rashom jew li jaħdmu part -time, se jkunu jistgħu jħallsu l -kontribuzzjoni għall -
assigurazzjoni nazzjonali fuq bażi pro rata  b’rata ta’ 15  fil-mija minflok ir -rata sħiħa. Is -
Slovenja introduċiet sussidju mmirat lejn l -impjieg permanenti ta’ persuni li jkollhom iktar 
minn 58  sena, bi prijorità għall -benefiċjarji tal -benefiċċji tal -qgħad u tal -assistenza soċjali fi 
flus kontanti. Is -sussidju j ammonta għal EUR  11 000 u jitħallas lil min iħaddem f’żewġ 
partijiet (nofsu mar -reklutaġġ u nofsu wara t -18-il salarju fix -xahar). Barra minn hekk, inbeda 
proġett biex jagħti sostenn komprensiv lill -kumpaniji għal tixjiħ attiv tal -forza tax -xogħol. Iż -
żewġ  miżuri huma kofinanzjati mill -FSE. Fl -aħħar nett, b’konformità mal -Istrateġija tat -
Tixjiħ Attiv, f’Marzu 2018 ġie stabbilit il -kunsill governattiv għat -tixjiħ attiv u l -
kooperazzjoni interġenerazzjonali, li jikkonsisti minn ministri u minn rappreżentanti tal-
istituzzjonijiet professjonali, tal -NGOs u tal -ekonomija.  
 
95 
 Ħafna Stati Membri qegħdin ikomplu jagħmlu sforzi fil -qasam tas -servizzi ta’ indukrar 
tat-tfal u ta’ indukrar fit -tul biex jitneħħew l -ostakli għall -impjieg tan -nisa. F’Ġunju 
2018,  il-Ġermanja a dottat programm ta’ “Finanzjament tal -Indukrar tat -Tfal” li jappoġġa l -
espansjoni ta’ postijiet għall -indukrar tat -tfal għal tfal żgħar ħafna sabiex jiżdied l -għadd ta’ 
nisa li jaħdmu full -time. Il -programm, b’baġit ta’ EUR  3,28 biljun, għandu l -għan li ji pprovdi 
100 000 post addizzjonali għall -indukrar tat -tfal. L -Irlanda ressqet l -iskema tal -edukazzjoni 
fit-tfulija bikrija għat -tfal tal -età preskolastika. Minn Settembru 2018, it -tfal jistgħu jibdew 
jattendu s -sistema ta’ indukrar tat -tfal tal -età ta’ sent ejn u tmien xhur u jistgħu jkomplu 
sakemm jilħqu l -età tal -attendenza skolastika obbligatorja. Il -Greċja wkoll estendiet l -
edukazzjoni preskolastika obbligatorja minn sena għal sentejn u pprovdiet EUR  15-il miljun 
għal 10  000 post addizzjonali għall -indukr ar tat -tfal. Xi Stati Membri ħadu passi biex l -
indukrar tat -tfal ikun iktar tajjeb għall -but ta’ kulħadd. Fi Spanja, il -Liġi dwar it -Taxxa fuq l -
Introjtu Personali ġiet immodifikata sabiex tippermetti tnaqqis tal -ispejjeż tal -indukrar tat -tfal 
għat-tfal sa l-età ta’ tliet snin. Il -Finlandja naqqset il -miżati għall -edukazzjoni fit -tfulija bikrija 
għall -familji b’introjtu baxx u medju. Skont l -istimi, b’hekk madwar 6  700 familja se jkunu 
eliġibbli għal edukazzjoni u għal indukrar mingħajr ħlas fit -tfulija bikr ija. L -Irlanda ħabbret 
skema unika u tajba għall -but ta’ kulħadd għall -indukrar tat -tfal li tipprovdi sostenn 
finanzjarju għall -indukrar skolastiku u preskolastiku tat -tfal. Il -Bulgarija adottat miżuri bl -
għan li tipprovdi iktar faċilitajiet ta’ indukrar f it-tul għall -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien u 
għall -persuni b’diżabbiltà. Xi Stati Membri ħadu wkoll miżuri favur l -indukrar informali 
mħallas. Ir -Repubblika Ċeka adottat liġi dwar il -liv speċjali għall -persuni li jipprovdu l -
indukrar (liv imħallas sa t liet xhur għall -persuni li jipprovdu l -indukrar informali għal persuni 
dipendenti tal -familja). L -Irlanda qiegħda tippjana li testendi l -intitolament għal -liv tal -
ġenituri għal 26  ġimgħa (sitt xhur) għal kull wild. Jekk tgħaddi, it -tmien ġimgħat addizzjona li 
previsti skont il -leġiżlazzjoni jkunu disponibbli għal dawk il -ġenituri li jkunu diġà gawdew 
mill-intitolament eżistenti ta’ 18 -il ġimgħa. Fl -aħħar nett, l -Estonja introduċiet ħamest ijiem 
liv addizzjonali għall -persuni li jipprovdu l -indukrar (b’remune razzjoni skont il -paga 
minima).  
Distribuzzjoni bbilanċjata tal -liv imħallas bejn in -nisa u l -irġiel tista’ tkun ta’ benefiċċju 
b’mod partikolari biex tagħti spinta lill -impjieg tan -nisa wara li jkollhom it -tfal. Għal 
dan l -għan, Spanja adottat liġi ġdida li testendi d -dritt tal -missirijiet li jieħdu liv tal -paternità 
mħallas minn erba’ għal ħames ġimgħat. Ir -Repubblika Ċeka introduċiet ġimgħa liv tal -
paternità imħallas. Is -Slovenja naqqset it -tul tal -liv tal -pater nità minn 90  jum għal 30  jum iżda 
 
96 
 żiedet b’mod sinifikanti l -ammont tal -allokazzjoni tal -paternità għal 100  % tal -pagi. Fin -
Netherlands, l -abbozz ta’ liġi li testendi t -tul tal -liv tal -paternità minn jumejn għal ħamest 
ijiem u li tagħti ħames ġimgħat addiz zjonali ta’ liv għall -ġenituri ntbagħat lill -Parlament. L -
Estonja qiegħda tippjana li l -iskema tal -liv parentali tagħmilha iktar flessibbli biex b’hekk iż -
żewġ ġenituri jkunu jistgħu jieħdu l -liv f’daqqa.  
Xi Stati Membri qegħdin jadattaw is -sistemi tat -taxxa u tal -benefiċċji tagħhom biex 
ineħħu d -diżinċentivi għax -xogħol lil dawk tat -tieni sors ta’ introjtu. Id-Danimarka 
adottat il -ftehim dwar it -taxxa tal -2018 li jsaħħaħ l -inċentivi biex wieħed jaħdem full -time, 
b’mod partikolari għall -persuni qiegħda u g ħall-ħaddiema part -time. Spanja mmodifikat il -liġi 
dwar il -baġit tal -2018 biex tintroduċi tnaqqis tat -Taxxa fuq l -Introjtu Personali għal sieħeb 
dipendenti b’introjtu baxx. Il -Latvja estendiet il -kopertura fuq l -introjtu mhux taxxabbli għall -
konjuġi li ma jaħdmux u li jkunu qegħdin jieħdu ħsieb wild li jkollu sa tliet snin jew minn tal -
inqas tlett itfal sa 18 -il sena.   
Għadd limitat ta’ Stati Membri biss ħadu passi biex jindirizzaw id -disparità bejn in -nisa 
u l-irġiel fil -pagi. L-Iżvezja stabbiliet aġenzija  ġdida  għall -ambjent tax -xogħol li se tiġbor u 
xxerred l -informazzjoni dwar il -politiki tal -ambjent tax -xogħol, inkluż dwar is -segregazzjoni 
bejn in -nisa u l -irġiel fl -okkupazzjonijiet. L -Estonja qiegħda tippjana li żżid it -trasparenza fil -
pagi fis -settur pubbliku u se tiżviluppa għodda tal -IT biex tanalizza d -differenzi fil -pagi bejn 
in-nisa u l -irġiel. Franza ħabbret sett ta’ 10 miżuri biex trawwem it -tneħħija tad -disparità bejn 
in-nisa u l -irġiel fil -pagi.  F’Awwissu 2018, il -Portugall introduċa miżuri b iex jippromwovi 
remunerazzjoni ugwali fost in -nisa u l -irġiel li jwettqu xogħol ugwali jew xogħol ta’ valur 
ugwali. Dawn jinvolvu rapport annwali dwar l -informazzjoni ġenerali u settorjali dwar id -
differenzi fir -remunerazzjoni bejn in -nisa u l -irġiel, u va lutazzjoni għal kull kumpanija, 
professjoni u livell ta’ kwalifiki. Huma previsti azzjonijiet speċifiċi mill -ispettorat tax -xogħol 
u sanzjonijiet kontra min iħaddem abbażi ta’ raġunijiet ta’ trattament diskriminatorju.  
Ħafna Stati Membri qegħdin jieħdu az zjoni biex jippromwovu l -integrazzjoni ta’ 
persuni li ġejjin minn familji migranti permezz ta’ pjanijiet, finanzjament, leġiżlazzjoni 
u miżuri innovattivi strateġiċi . Fil -Finlandja, ġew introdotti mudelli ġodda għall -
finanzjament tal -integrazzjoni, sabiex jitħaffef il -proċess ta’ integrazzjoni, u l -migranti jkunu 
jistgħu jikkombinaw l -edukazzjoni u x -xogħol b’mod flessibbli. F’Malta, f’Diċembru  2017 
ġiet varata l -Istrateġija u l -Pjan ta’ Azzjoni tal -Integrazzjoni tal -Migranti (Vision  2020) bħala 
qafas biex wieħed jifhem l -integrazzjoni ta’ suċċess. Fil -Belġju, il -programm ta’ integrazzjoni 
 
97 
 tal-Komunità li titkellem bil -Ġermaniż saret obbligatorja għaċ -ċittadini barranin li jkollhom 
iktar minn 18 -il sena, li jkunu rreġistrati f’muniċipalità minn Jannar 2018 u  li jkollhom 
permess ta’ residenza validu għal minn tal -inqas tliet xhur. Fl -Awstrija, fis -sajf tal -2017 daħlu 
fis-seħħ żewġ liġijiet ġodda dwar l -integrazzjoni bħala parti minn sforz ikbar ta’ promozzjoni 
tal-integrazzjoni. L -Att dwar l -Integrazzjoni jeħt ieġ li r -refuġjati u l -persuni bi status ta’ 
protezzjoni sussidjarja jiffirmaw “dikjarazzjoni ta’ integrazzjoni” u jipparteċipaw f’korsijiet 
ta’ integrazzjoni. B’effett mill -1 ta’ Jannar  2018, il -Liġi Federali dwar l -Ażil ġiet adattata, u l -
benefiċjarji ta ’ protezzjoni sussidjarja u l -persuni li jfittxu l -ażil ġew intitolati għal sostenn 
għall -integrazzjoni, diment li l -għoti ta’ protezzjoni internazzjonali jkun probabbli ħafna.  
Il-promozzjoni tal -integrazzjoni tal -migranti fis -suq tax -xogħol hija prijorit à f’ħafna 
Stati Membri.  Fil-Belġju, is -Servizz Pubbliku Fjamming tal -Impjiegi (VDAB) implimenta l -
Pjan ta’ Azzjoni tiegħu għall -2017 imsejjaħ “Integrazzjoni permezz tax -xogħol”. L -Iżvezja 
adottat miżuri ġodda biex tiffaċilita l -integrazzjoni ta’ migranti l i jkunu għadhom kif waslu, 
b’mod partikolari fis -suq tax -xogħol, fost l -oħrajn permezz tal -provvista ta’ edukazzjoni u ta’ 
taħriġ immirati. L -Aġenzija Żvediża għat -Tkabbir Ekonomiku u Reġjonali tiffaċilita l -kuntatti 
u n-netwerking bejn in -nisa li ma twild ux fil -pajjiż, b’mod partikolari n -nisa li jkunu 
għadhom kif waslu, u min iħaddem. Fl -Estonja, ġiet varata kampanja ta’ informazzjoni biex 
tħeġġeġ lill -persuni tat -tieni u tat -tielet ġenerazzjoni jaċċessaw l -impjieg fis -settur pubbliku. 
Ġie varat ukoll pro gramm pilota ta’ mentoraġġ biex jiffaċilita l -aċċess taċ -ċittadini ta’ pajjiżi 
terzi għas -suq tax -xogħol.  
Il-promozzjoni tal -aċċess għall -edukazzjoni u għat -taħriġ tista’ tkun xprun ewlieni 
għall -integrazzjoni fis -suq tax -xogħol u fis -soċjetà inġenerali . Fl-Iżvezja, skont l -obbligu 
tal-edukazzjoni u tat -taħriġ, l -immigranti kollha li jkunu għadhom kif waslu minn pajjiżi terzi 
li jibbenefikaw mill -Programm ta’ Introduzzjoni tas -Servizz Pubbliku tal -Impjiegi u li jitqiesu 
li jeħtieġu edukazzjoni jew taħriġ bi ex ikollhom impjieg jistgħu japplikaw għal perkorsi tal -
edukazzjoni u tat -taħriġ. Fl -Estonja, pjattaforma onlajn għall -immigranti biex jitgħallmu l -
Estonjan kompliet tiġi żviluppata iktar fl -2017. Fil -Finlandja, saru riformi fl -edukazzjoni 
vokazzjonali u b ażika mmirati lejn it -titjib fl -iżvilupp tal -kapaċitajiet lingwistiċi tal -migranti. 
Barra minn hekk, ġiet adottata emenda leġiżlattiva biex ikun previst il -litteriżmu għall -
migranti fil -provvista tal -edukazzjoni għall -adulti. Il -Kroazja tejbet is -sistema t agħha ta’ 
rikonoxximent tal -kwalifiki għall -benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali u 
ppermettietilhom li jtemmu l -edukazzjoni li bdew fil -pajjiż ta’ oriġini, mingħajr ħlas. Fil -
Ġermanja, ġew implimentati miżuri biex jgħinu liċ -ċittadini ta’ pajjiżi t erzi jintegraw fis -suq 
 
98 
 tax-xogħol permezz tar -rikonoxximent tal -kwalifiki okkupazzjonali u edukattivi tagħhom, kif 
ukoll tal -ħiliet mhux formali tagħhom.  
L-Istati Membri qegħdin jieħdu wkoll miżuri speċifiċi għar -refuġjati u għall -persuni li 
jfittxu l -ażil. Fil-Belġju, ġiet miftiehma kooperazzjoni strutturali bejn l -Aġenzija Federali 
għall -akkoljenza tal -persuni li jfittxu l -ażil (Fedasil) u l -Aġenzija tal -Impjieg Pubbliku tal -
Wallonja (Forem), b’mod prinċipali sabiex jiġi ffaċilitat l -aċċess għall -impjieg għall -persuni li 
jfittxu l -ażil. Fl -Estonja, l -Aġenzija tal -Assigurazzjoni Kontra l -Qgħad estendiet proġett “L -
Ewwel Impjieg Tiegħi fl -Estonja” fil -qafas tal-iskema ta’ Garanzija għaż -Żgħażagħ, 
kofinanzjat mill -Fond Soċjali Ewropew għall -benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali. Fil -
Lussemburgu, l -Aġenzija tal -Impjiegi stabbiliet servizz għall -integrazzjoni tal -benefiċjarji ta’ 
protezzjoni internazzjona li fis -suq tax -xogħol. Fin -Netherlands, ġie varat programm għall -
benefiċjarji ta’ protezzjoni internazzjonali u għall -persuni li twieldu fil -pajjiż u li ġejjin minn 
familji migranti sabiex itejjeb l -aċċess għall -impjieg. Franza varat l -inizjattiva “perkors  għal 
1 000 refuġjat”, li toffri perkors ta’ integrazzjoni ta’ tmien xhur lil 1  000 benefiċjarju ta’ 
protezzjoni internazzjonali, inkluż l -akkomodazzjoni, l -apprendiment tal -lingwi u t -taħriġ 
vokazzjonali ċċertifikat.  
Diversi Stati Membri qegħdin jippromwo vu l-impjieg tal -persuni b’diżabbiltà. Minn 
Settembru 2017 ’il hawn, il -gvern Grieg ilu jissussidja l -impjieg tal -persuni b’diżabbiltà u l -
adattament tal -postijiet tax -xogħol fil -gvern lokali u fil -kumpaniji privati. B’mod simili, l -
Iżvezja żiedet il -limit u massimu għall -issussidjar tal -impjieg tal -persuni b’diżabbiltà. Il -
Polonja qiegħda timplimenta proġett iffinanzjat mill -Fond Soċjali Ewropew biex jitnaqqsu l -
ostakli għall -impjieg tal -persuni b’diżabbiltà. Il -Bulgarija qiegħda tinvesti fit -taħriġ biex iż żid 
l-impjegabbiltà tal -persuni b’diżabbiltà (“it -taħriġ u l -impjieg”), u qiegħda tagħti prijorità lil 
dawk b’diżabbiltajiet iktar gravi. Franza adottat il -liġi Liberté de Choisir son Avenir 
Professionnel  (“il-libertà li wieħed jagħżel il -ġejjieni professj onali tiegħu”), bl -għan li 
tippromwovi l -impjieg tal -persuni b’diżabbiltà. Din il -liġi tinkludi l -iskalar ta’ approċċi 
soċjomediċi ta’ għajnuna għat -tfittxija tal -impjiegi, iċ -ċaqliq tar -rekwiżit ta’ reklutaġġ ta’ 6  % 
minn persuni b’diżabbiltà mill -unità t ax-xogħol għal -livell tal -kumpaniji u l -introduzzjoni ta’ 
dikjarazzjoni obbligatorja tal -kumpaniji (minn Jannar 2020) dwar miżuri meħuda biex jiġu 
integrati l -ħaddiema b’diżabbiltà.  Fil-Portugall, benefiċċju soċjali ġdid mogħti lill -persuni 
b’iktar minn 60  % diżabbiltà għandu l -għan li jħeġġiġhom ikomplu jaħdmu jew ifittxu għal 
impjieg (attwalment, il -persuni b’diżabbiltà mhumiex intitolati jirċievu benefiċċji tad -
diżabbiltà jekk jirċievu xi forma ta’ remunerazzjoni). Malta qiegħda tintroduċi miżura 
 
99 
 baġitar ja ġdida li se tippermetti lill -persuni b’diżabbiltà jżommu l -pensjoni kollha tad -
diżabbiltà tagħhom meta jaħdmu/meta jsibu impjieg.  
  
 
100 
 3.3. Il-Linja Gwida nru  7: Insaħħu l -funzjonament tas -swieq tax -xogħol u l -effettività 
tad-djalogu soċjali  
 
Din it -taqsima ta għti ħarsa lejn l -implimentazzjoni tal -linja gwida nru  7 dwar l -impjiegi, li 
tirrakkomanda li l -Istati Membri jtejbu l -funzjonament tas -suq tax -xogħol u l -effettività tad -
djalogu soċjali. Dan jinkludi li jinstab bilanċ bejn il -flessibbiltà u s -sigurtà fil -politiki dwar is -
suq tax -xogħol, il -prevenzjoni tas -segmentazzjoni tas -suq tax -xogħol u t -trawwim ta’ 
tranżizzjonijiet lejn forom indefiniti ta’ impjieg, l -iżgurar ta’ politiki attivi effettivi dwar is -
suq tax -xogħol u servizzi pubbliċi effettivi tal -impji egi, l -għoti ta’ benefiċċji tal -qgħad 
adegwati li ma jkunux ta’ diżinċentiv għar -ritorn fil -pront lejn l -impjieg, u l -promozzjoni tal -
mobbiltà tal -ħaddiema u ta’ dawk li jkunu qegħdin jattendu għal xi kors ta’ apprendiment. 
Barra minn hekk, il -linja gwida tirrakkomanda li l -Istati Membri jiżguraw l -involviment 
f’waqtu u siewi tas -sħab soċjali fit -tfassil u fl -implimentazzjoni tal -politiki, inkluż permezz 
ta’ sostenn għal żieda fil -kapaċità tas -sħab soċjali. Dan il -kapitolu jibda billi jintroduċi fil -
qosor l -indikaturi ewlenin u jindika liema huma l -isfidi f’dan il -qasam, b’mod partikolari 
rigward is -segmentazzjoni bejn impjiegi permanenti u temporanji (u kwistjonijiet marbuta 
mal-kwalità tal -impjiegi), il -parteċipazzjoni fil -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol u fis -
servizz pubbliku tal -impjiegi, il -funzjonament tal -benefiċċji tal -qgħad (permezz ta’ 
aġġornament tal -eżerċizzju tal -parametraġġ referenzjarju ppreżentat fl -2018) u l -estensjoni 
tal-mobbiltà tal -ħaddiema u ta’ dawk li jkunu qegħdin jattendu xi k ors ta’ apprendiment. Fl -
aħħar nett, it -Taqsima  3.3.2 tirrapporta dwar il -miżuri ta’ politika mill -Istati Membri f’dawn l -
oqsma.  
3.3.1  L-indikaturi ewlenin  
Għalkemm hija pjuttost stabbli fil -livell tal -UE, is -segmentazzjoni tas -suq tax -xogħol 
tirrappreżen ta għadma iebsa għal għadd ta’ Stati Membri. Is-segmentazzjoni hija s -
sitwazzjoni fejn (minn tal -inqas) żewġ “segmenti” ta’ ħaddiema bi drittijiet, b’intitolamenti 
u/jew b’kundizzjonijiet tax -xogħol differenti jeżistu flimkien fis -suq tax -xogħol. Speċjalme nt 
jekk tiġi assoċjata ma’ possibbiltajiet limitati biex wieħed jiċċaqlaq minn impjiegi atipiċi għal 
impjiegi permanenti, din tista’ xxekkel il -funzjonament u l -ġustizzja tas -swieq tax -xogħol. 
Ammont kbir  ta’ ħaddiema temporanji jista’ jkun indikatur appro ssimattiv tas -segmentazzjoni 
tas-suq tax -xogħol fi Stat Membru. Fil -livell tal -UE (l -Illustrazzjoni  39), il -proporzjon ta’ 
kuntratti temporanji meta mqabbel mat -total tal -impjegati ma nbidilx b’mod sinifikanti matul 
 
101 
 dawn l -aħħar snin, u bħala medja kien ta ’ madwar 14  % matul l -aħħar għaxar snin. 
Madankollu, xi Stati Membri jesperjenzaw livelli ferm ogħla: dan huwa l -każ b’mod 
partikolari ta’ Spanja, tal -Polonja, tal -Portugall, tan -Netherlands u tal -Kroazja, li kollha 
rreġistraw rati ogħla minn 20  % fl-2017;  segwiti minn sitt Stati Membri oħra (is -Slovenja, 
Franza, l -Iżvezja, il -Finlandja, l -Italja u Ċipru) b’rati li varjaw bejn 15  % u 20  %. Uħud minn 
dawn il -pajjiżi esperjenzaw żidiet sinifikanti bejn l -2008 u l -2017, b’mod partikolari l -Kroazja 
(bi 8  pps), is-Slovakkja (b’5  pps), in -Netherlands (b’madwar 4  pps) u l -Italja (b’2  pps). Żieda 
sinifikanti ġiet irreġistrata wkoll fid -Danimarka (minn 8,5  % fl-2008 għal 12,9  % fl-2017). 
Spanja hija każ stramb, fejn l -ammont ta’ kuntratti temporanji naqsu b’mod sinif ikanti matul 
il-kriżi (minn 29,2  % fl-2008 għal 23,2  % fl-2013) u reġa’ żdied malli kien hemm l -irkupru 
(sa 26,8  % fl-2017).  
 
Illustrazzjoni 39: L-ammont ta’ ħaddiema temporanji meta mqabbel mat -total tal -
impjegati (15 -64 sena).  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Il-kuntratti temporanji jistgħu jservu ta’ tranżizzjoni lejn impjiegi permanenti, iżda 
spiss jirrappreżentaw “sqaqien”. L-Illustrazzjoni  40 turi r -rati ta’ tranżizzjoni minn 
kuntratti temporanji għal kuntratti permanenti (fuq medja ta’ tliet snin sabiex jitnaqqas l -
impatt tal -fluttwazzjonijiet fuq medda qasira ta’ żmien) tiġi pplottjata mal -ammont ta’ 
kuntratti temporanji mqabbel mat -total tal -impjegati. Bħala medja, 24  % tal -ħaddiema 
b’kuntratt tempor anju jgħaddu għal kuntratt permanenti matul is -sena ta’ wara. Madankollu, 

 
102 
 f’għadd ta’ Stati Membri r -rata ta’ tranżizzjoni annwali hija ferm inqas mill -medja tal -UE. 
Dan huwa l -każ, b’mod partikolari, fi Spanja, fi Franza, fil -Polonja u fl -Italja, li jikko mbinaw 
rata ta’ tranżizzjoni baxxa (madwar 11  % għall -ewwel żewġ pajjiżi, 20  % għall -Italja u 22  % 
għall -Polonja) b’ammont kbir ta’ kuntratti temporanji, li jindika li hemm segmentazzjoni. Ir -
rati ta’ tranżizzjoni huma komparattivament ogħla fl -Istati Memb ri bi proporzjon baxx ta’ 
kuntratti b’terminu fiss. Kuntrarjament għal dan, fil -pajjiżi b’ammont kbir ta’ kuntratti 
b’terminu fiss, hemm it -tendenza li l -ħaddiema jibqgħu mwaħħlin f’impjiegi temporanji. 
Eċċezzjonijiet notevoli huma rrappreżentati mill -Iżvezja u mis -Slovenja, li minkejja li 
għandhom ammonti għoljin ta’ ħaddiema temporanji, għandhom rati ta’ tranżizzjoni qrib l -
40 % jew iktar.  
 
Illustrazzjoni 40: L-ammont ta’ ħaddiema temporanji mqabbel mat -total tal -impjegati 
15-64 sena (2017) u r -rata ta’ tranżizzjoni lejn impjiegi permanenti, fuq medja ta’ tliet 
snin (2016).   
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol, SILC.  
Nota: ir -rata ta’ tranżizzjoni għall -Irlanda u għal Malta tirreferi għall -2015.  
 
 
Fl-UE, i l-maġġoranza tal -ħaddiema temporanji għandhom kuntratt b’terminu fiss 
minħabba li ma jistgħux isibu impjieg permanenti. Il-proporzjon ta’ ħaddiema temporanji 
“sforzati” huwa indikazzjoni addizzjonali ta’ segmentazzjoni fis -suq tax -xogħol; madwar 
54 % tal -ħaddiema temporanji kollha tal -età ta’ 15 -64 sena fl -UE jinsabu f’din is -sitwazzjoni 
(2 pps iktar milli fl -2008), iżda l -ammont huwa iktar minn 70  % fi 12 -il Stat Membru. F’din 

 
103 
 il-perspettiva, is -sitwazzjoni ta’ Stati Membri bħall -Portugall, il -Kroazja u Sp anja – li 
jikkombinaw ammont kbir ta’ ħaddiema temporanji u perċentwal ta’ ħaddiema temporanji 
“sforzati” ikbar minn 80  % – hija partikolarment diffiċli (l -Illustrazzjoni  41). Is -sitwazzjoni 
ta’ Ċipru teħtieġ daqsxejn monitoraġġ ukoll: anke jekk l -ammont t a’ impjegati temporanji 
huwa biss kemxejn iktar mill -medja tal -UE, 91,9  % minnhom jinsabu f’din is -sitwazzjoni 
minħabba li ma setgħux isibu impjieg permanenti. Il -ħaddiema żgħażagħ is -soltu jkunu iktar 
lesti li jaċċettaw impjiegi temporanji; kif jidher fl -Illustrazzjoni  41, meta jitqies il -grupp ta’ 
età ta’ 25 -64 sena, l -ammont ta’ ħaddiema temporanji sforzati jkun ikbar fl -Istati Membri 
kollha. Huwa interessanti li d -distakk bejn il -gruppi ta’ età 15 -64 sena u 25 -64 sena huwa l -
inqas fejn l -ammont ta’ ħadd iema temporanji sforzati huwa l -ikbar, u dan jindika li fi swieq 
tax-xogħol iktar segmentati, il -ħaddiema żgħażagħ jippreferu ferm li jkollhom kuntratti 
indefiniti. Barra minn hekk, huwa interessanti li l -ammont ta’ ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -
żmien (tal -età ta’ 55 -64 sena) b’kuntratti temporanji sforzati żdied b’mod sostanzjali bil -kriżi, 
minn 51,9  % fl-2008 għal 60,6  % fl-2017.  
 
Illustrazzjoni  41: Il-ħaddiema temporanji sforzati bħala ammont mit -total tal -impjegati 
temporanji fl -2017.  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Proporzjon kbir ta’ ħaddiema li jaħdmu għal rashom jista’ jkun ukoll sinjal ta’ 
segmentazzjoni tas -suq tax -xogħol.  Filwaqt li l -impjieg tal -persuni li jaħdmu għal rashom 
normalment ikun volontarju, jista’ jaħbi relazzjonijiet ta’ impjieg dipendenti (l -hekk imsejjaħ 

 
104 
 impjieg “fittizju”). Barra minn hekk, spiss is -sistemi tas -sigurtà soċjali ma jkunux adattati 
biex jinkl udu l -persuni li jaħdmu għal rashom (din il -kwistjoni tiġi diskussa fil -Kapitolu 3.4). 
Il-livell ta’ awtonomija tal -ħaddiema li jaħdmu għal rashom ma jistax jitkejjel bi statistiki 
komparabbli ta’ Eurostat minn Stat Membru għall -ieħor65. Madankollu, xi info rmazzjoni ta’ 
indikazzjoni tista’ tinkiseb billi wieħed iħares lejn l -ammont ta’ persuni li jaħdmu għal 
rashom mingħajr impjegati (“ħaddiema awtonomi”) u jqabblu mal -impjieg totali – meta jkun 
għoli, dan jista’ jindika l -ħtieġa li ssir valutazzjoni ulterju ri speċifika għall -pajjiżi. Il -
klassifikazzjoni turi li l -Greċja (22,3  %), ir -Rumanija (15,3  %) u l -Italja (15,1  %) kienu fil -
quċċata fl -2017, segwiti mill -Polonja, mir -Repubblika Ċeka, mis -Slovakkja, mir -Renju Unit u 
min-Netherlands b’rati ta’ iktar minn 11 % (l -Illustrazzjoni  42). Fin -naħa l -oħra tal -
klassifikazzjoni, id -Danimarka, il -Ġermanja, l -Iżvezja u l -Ungerija kellhom rati qrib il -5 % 
jew iktar. Mill -2008 ’l hawn, l -ammont ta’ ħaddiema awtonomi baqa’ stabbli bħala medja fl -
UE, iżda ġew irreġistrati  żidiet sinifikanti f’xi pajjiżi, b’mod partikolari fin -Netherlands (minn 
8,4 % fl-2008 għal 11,5  % fl-2017) u fir -Renju Unit (minn 9,8  % għal 11,8  %). Kuntrarjament 
għal dan, l -ammont naqas sew fil -Kroazja (minn 11,7  % għal 5,7  %) u fil -Portugall (minn 
13,5 % għal 8,9  %). Skont Eurofound66, fl-2015 madwar kwart tal -ħaddiema kollha li jaħdmu 
għal rashom fl -UE jistgħu jiġu kklassifikati bħala “vulnerabbli” jew “moħbija”67, b’differenzi 
sostanzjali minn Stat Membru għall -ieħor. Dawn il -ħaddiema jkollhom dipende nza 
ekonomika, livelli baxxi ta’ awtonomija u vulnerabbiltà finanzjarja; għalhekk, “il -persuni li 
jaħdmu għal rashom b’impjieg fittizju” x’aktarx li jkunu jinsabu f’dawn il -gruppi. L -
Illustrazzjoni  43 turi d -distribuzzjoni tal -ħaddiema li jaħdmu għal rasho m f’dawn iż -żewġ 
kategoriji bħala ammont tal -impjieg totali, għal kull Stat Membru.  
 
                                                           
65 Il-modulu ad hoc li jmiss tal -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol ta’ Eurostat, li r -riżultati tiegħu mistennija jaslu fl -
2019, se jgħin biex jixħet dawl fuq il -kwistjoni.  
66 Eurofound (2017) , Exploring self -employment in the European Union, l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, il -Lussemburgu. 
67 Abbażi tad -data tal-2015 mis -sitt Stħarriġ Ewropew dwar il -Kundizzjonijiet tax -Xogħol (EWCS) ġew identifikati ħames raggruppamenti di stinti ta’ persuni li jaħdmu għal 
rashom (“min iħaddem”, “ħaddiema awtonomi stabbli”, “negozjanti u bdiewa żgħar”, “vulnerabbli” u “moħbija”). Ir -raggruppamenti huma l -eżitu ta’ mudell statistiku 
(analiżi latenti tal -klassi) li jikkontrolla l -varjabbli għa d-dipendenza ekonomika (eż. l -għadd ta’ klijenti, kemm ikun faċli li jinstabu klijenti ġodda), id -dipendenza 
operazzjonali (eż. kemm jistgħu jieħdu żmien frank mingħajr ma jkunu avżaw minn ħafna qabel) u l -imprenditorija (eż. ikollhom diversi stabbilimenti , ir-raġuni għalfejn 
bdew jaħdmu għal rashom). Iktar dettalji f’Eurofound (2017), ibid. 
 
105 
 Illustrazzjoni  42: Il-persuni li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati bħala 
perċentwal tal -impjieg totali.   
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol – kalkoli proprji.  
 
Illustrazzjoni 43: Il-ħaddiema “vulnerabbli” u “moħbija” li jaħdmu għal rashom bħala 
proporzjon tal -impjieg totali.  
 
Sors: Eurofound (2017) – abbażi tas -sitt Stħarriġ Ewropew dwar il -Kundizzj onijiet tax -Xogħol (2015).  
  
Ix-“xogħol permezz ta’ pjattaforma”, għalkemm attwalment huwa limitat għal partijiet 
żgħar tal -forza tax -xogħol, jista’ jkollu impatt sinifikanti fuq il -kundizzjonijiet u t -

 
106 
 tendenzi tax -xogħol. Dan l -aħħar, l -istħarriġ onlajn tal-Kummissjoni Ewropea, COLLEEM68, 
investiga l -użu ta’ pjattaformi onlajn fost l -utenti frekwenti tal -internet tal -età ta’ 16 -74 sena 
f’14-il pajjiż tal -UE, u pprovda xi evidenza tentattiva inizjali dwar is -sitwazzjoni tal -
ħaddiema permezz ta’ pjattaforma.  Skont il -Kummissjoni Ewropea (2018)69, abbażi tar -
riżultati tal -istħarriġ, il -proporzjon ta’ persuni li jaqilgħu iktar minn nofs l -introjtu tagħhom 
minn xogħol permezz ta’ pjattaforma kien kemxejn iktar minn 2  % fl-2017, bl -ogħla livelli 
rreġistrati fir -Renju Unit (4,3  %) u fin -Netherlands (2,9  %). Madwar nofs dawk li għalihom 
ix-xogħol permezz ta’ pjattaforma huwa l -attività prinċipali jqisu lilhom infushom bħala 
persuni li jaħdmu għal rashom kompletament jew parzjalment, għalkemm ammont sinifikanti 
(38 %) iqisu lilhom infushom bħala impjegati. Dan jissuġġerixxi li ħafna ħaddiema permezz 
ta’ pjattaforma jaf ma jkunux koperti bi protezzjoni soċjali – kwistjoni li hija kkumplikata 
minħabba l -fatt li sikwit l -istatus tagħhom fl -impjieg ma jkunx ċar għal finiji et regolatorji.  
Il-ħaddiema temporanji jesperjenzaw kwalità iktar baxxa tal -impjiegi, fuq għadd ta’ 
dimensjonijiet differenti.  Is-sitt Stħarriġ Ewropew dwar il -Kundizzjonijiet tax -Xogħol 
(2015) jipprovdi informazzjoni dwar għadd ta’ dimensjonijiet ewlenin tal-kwalità tal -impjiegi. 
Abbażi ta’ dan l -istħarriġ, Eurofound70 fasslet seba’ indiċijiet tal -kwalità tal -impjiegi (li 
jikkonċernaw rispettivament l -ambjent fiżiku; l -ambjent soċjali; l -intensità tax -xogħol; il -
ħiliet u d -diskrezzjoni; il -kwalità tal -ħin t ax-xogħol; il -prospetti; u l -qligħ). Meta wieħed 
iħares lejn id -differenzi fil -punteġġi ta’ sitta mis -seba’ indiċijiet tal -kwalità tal -impjiegi71 (it-
Tabella  3), il -ħaddiema b’kuntratti temporanji fuq medda qasira ta’ żmien għandhom punteġġ 
ta’ inqas mill -medja f’erbgħa minnhom, fejn il-prospetti  (inkluż is -sigurtà tal -impjieg u l -
avvanz fil -karriera) u l-ħiliet u d -diskrezzjoni  (li tinkludi, pereżempju, l -aċċess għat -taħriġ u l -
awtonomija fit -teħid tad -deċiżjonijiet) huma l -iktar għadma iebsa. Min -naħa l -oħra, fir -
rigward tal -ambjent soċjali, għandhom punteġġ kemxejn iktar mill -medja. Il -ħaddiema 
b’kuntratti temporanji fit -tul juru tendenza simili, iżda l -punteġġi tal -kwalità tal -impjiegi 
tagħhom huma iktar qrib il -medja; barra minn hekk, isibu ruħhom f’ ambj enti soċjali  inqas 
favorevoli meta mqabbla mal -medja. Xorta jibqgħu xi differenzi wara li jsir kontroll statistiku 
għal fatturi bħall -karatteristiki individwali jew dawk marbuta mal -impjiegi (l -
                                                           
68 L-istħarriġ COLLEEM (“Ekonomija u Impjieg Kollaborattivi Economy and Employment”) huwa stħarriġ onlajn ta’ 
panel dwar il -pjattaformi diġitali kkummissjonat mid -DĠ EMP L u kkoordinat mill -JRC. Dan l -istħarriġ sar f’14 -
il Stat Membru Ewropew: DE, ES, FI, FR, HR, HU, IT, LT, NL, PT, RO, SE, SK u UK. L -istħarriġ sar f’Ġunju 
2017. Ara Pesole et al., (2018).  
69 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Employment and Social Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -
Unjoni Ewropea. 
70 Eurofound (2018), “Does employment Status matter for job quality?", għadha fil -fażi ta’ tħejjija.  
71 Is-seba’ dimensjoni, jiġifieri l -qligħ, jiġi es kluż minħabba l -affidabbiltà baxxa.  
 
107 
 Illustrazzjoni  44). Il -ħaddiema b’kuntratti temporanji għandho m ukoll probabbiltà tripla li 
jkunu fir -riskju tal -faqar milli dawk f’impjieg permanenti (16,3  % tal -ħaddiema temporanji, 
meta mqabbla ma’ 5,8  % tal -ħaddiema permanenti fl -2017); disparità li ilha tikber b’mod 
kostanti mill -bidu tal -kriżi ’l hawn.  
 
Tabella 3: Il-punteġġi tal -kwalità tal -impjiegi skont l -istatus fl -impjieg (2015)  
Sors: Komputazzjoni ta’ Eurofound fl -EWCS tal -2015. L -aħdar jindika punteġġ “aħjar mill -medja”, filwaqt li l -
aħmar jindika punteġġ “agħar mill -medja” . L-isfumatura tal -kulur tindika d -devjazzjoni mill -medja (l -isfumaturi 
iktar skuri għandhom iktar distanza mill -medja).   
 
Illustrazzjoni 44: L-effetti tal -istatus fl -impjieg fuq aspetti speċifiċi tal -kwalità tal -
impjiegi, il-kontroll statistiku għall -karatteristiki individwali u dawk marbuta mal -
impjiegi (2015)  
Sors: Komputazzjoni ta’ Eurofound fl -EWCS tal -2015.  
Nota: Il -kuluri jirrappreżentaw l -assoċjazzjoni relattiva bejn kull indikatur tal -kwalità tal -impjiegi u l -istatus fl-
impjieg meta mqabbla mal -grupp ta’ impjegati ta’ referenza b’kuntratti indefiniti. Ir -riżultati huma frott 
rigressjonijiet f’diversi livelli b’kontroll statistiku għall -karatteristiki individwali, għall -okkupazzjoni, għas -
settur u għal oħrajn.  
 
Il-politiki attivi effettivi dwar is -suq tax -xogħol (ALMPs) huma komponent ewlieni ta’ 
swieq tax -xogħol li jiffunzjonaw tajjeb. Dawn  iżidu l -opportunitajiet tal -persuni li jkunu 
Sigurtà tal-
impjiegTaħriġ riċevutDiffikultajiet 
fit-teħid ta’ 
żmien frankJissejħu biex 
jaħdmu mingħajr 
ma jkunu avżati 
minn ħafna qabelRegolarità 
(medja għal 
għolja)Diffikultajiet 
kbar
Part-time (vs Full-time)Terminu fiss > sena waħda
Terminu fiss < sena waħda
Persuni jaħdmu għal rashom, l-ebda impjegat - dipendenti
Persuni jaħdmu għal rashom, l-ebda impjegat - indipendenti
Min iħaddem

 
108 
 qegħdin ifittxu impjieg li tassew isibu impjieg ġdid, u jtejbu t -tlaqqigħ tagħhom m al-ħtiġijiet 
tas-suq tax -xogħol. L -isfida prinċipali li l -ALMPs jippruvaw jindirizzaw hija l -qgħad, b’mod 
partikolari l -qgħad fit -tul (jiġifieri ta’ tul itwal minn sena). L -evidenza turi li iktar ma persuna 
li tkun qed tfittex impjieg iddum qiegħda, iktar ikun hemm ir -riskju ta’ deprezzament tal -
ħiliet, ta’ skoraġġiment u ta’ tbegħid kumplessiv mis -suq tax -xogħol. Għalhekk, il -qgħad fit -
tul huwa kemm indikatur tal -effettività tal -ALMPs u kemm miżura tal -isfida li pajjiż jiffaċċja 
f’termini ta’ attivazzjoni tal-popolazzjoni ta’ persuni qiegħda tiegħu72. L-Illustrazzjoni  45 turi 
r-rata tal -qgħad fit -tul (jiġifieri l -proporzjon bejn l -għadd ta’ persuni li ilhom qiegħda għal 
iktar minn sena u l -popolazzjoni attiva) fl -2017 u l -bidla fil -proporzjon meta mqabbel ma l-
2016. Kif issemma wkoll fil -Kapitolu  1, il-qgħad fit -tul naqas fl -Istati Membri kollha fl -2017, 
bis-saħħa tal -irkupru tas -suq tax -xogħol. Minkejja t -tendenza pjuttost konverġenti (kif 
enfasizzat mill -pendil negattiv tal -linja ta’ rigressjoni) għad hemm d iskrepanzi sinifikanti fost 
l-Istati Membri, b’rati li fl -2017 kienu jvarjaw minn 1  % fir -Repubblika Ċeka sa 15,6  % fil -
Greċja. Flimkien ma’ Spanja (li kellha rata ta’ 7,7  %), il -Greċja hija mmarkata bħala 
b’“qagħda dgħajfa iżda qiegħda titjieb”, peress li  kkombinat livell ferm ogħla mill -medja u 
rata mgħaġġla ta’ tnaqqis matul l -aħħar sena. L -Italja, li rreġistrat rata tal -qgħad fit -tul 
komparattivament iktar baxxa (6,5  %), hija mmarkata bħala “sitwazzjoni kritika”, minħabba t -
titjib limitat tagħha fl -2017  meta mqabbel mas -sena ta’ qabel. Is -sitwazzjoni tas -Slovakkja 
hija kkunsidrata bħala “sitwazzjoni li trid tiġi osservata” b’rata ta’ 5,1  %. Fost il -pajjiżi 
mmarkati bħala b’“sitwazzjoni aħjar mill -medja”, ta’ min isemmi lil Ċipru, il -Portugall u l -
Kroazja , li huma kklassifikati f’dan il -grupp minħabba l -prestazzjoni tagħhom fil -bidla 
annwali, li tindika titjib sinifikanti fl -2017 (il -livell huwa qrib il -medja tal -UE iżda xorta iktar 
minnha).  
 
                                                           
72 Għal dawn ir -raġunijiet, ir -rata tal -qgħad fit -tul ġiet miftiehma mill -Kumitat tal -Impjiegi bħala indikatur primarju tat -tabella ta’ 
valutazzjoni soċjali għall -monitoraġġ tas -sostenn attiv għall -impjieg. 
 
109 
 Illustrazzjoni  45: Ir -rata tal -qgħad fi t-tul (indikatur primarju tat -Tabella ta’ 
Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward 
tal-2016. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -
Anness.  
 
Fil-biċċa l -kbira tal -Istati Membri, ir -rata tal -qgħad fit -tul għadha ma rkupratx għal -
livelli ta’ qabel il -kriżi. It-titjib fir -rigward tal -2013 (referenza bħala l -eqqel sena tal -kriżi) 
kien speċjalment rilevanti (b’iktar minn 4  pps) fil -Kroazja, fi Spanja, fis -Slovakkja, fil -
Portugall, fl -Irlanda u fil -Bulgarija. Minkejja dan, fi ftit Stati Membri r -rata tal -qgħad fit -tul 
fl-2017 hija ugwali jew ogħla minn dik fl -2013, b’mod partikolari fi Franza (l -istess rata), fl -
Awstrija (+0,5  pps), fil -Finlandja (+0,4 pps) u fil -Lussembur gu (+0,3  pps). Barra minn hekk, 
f’21 Stat Membru r -rata tal -qgħad fit -tul għadha ogħla minn dik fl -2008, bl -ikbar disparitajiet 
irreġistrati fil -Greċja (+11,9  pps), fi Spanja (+5,7  pps), f’Ċipru (+4  pps) u fl -Italja (+3,5  pps). 
Din hija indikazzjoni tal -intensità tar -reċessjoni li ġarrbu dawn il -pajjiżi fl -aħħar snin, u tal -
impatt li għadu jkollha fuq l -eżiti tas -suq tax -xogħol – iżda, fl -istess ħin, tal -isfidi li jħabbtu 

 
110 
 wiċċhom magħhom is -servizzi pubbliċi tal -impjiegi u l -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol, 
li f’ħafna każijiet sfaw mifnija minħabba iż -żieda f’daqqa waħda tal -għadd ta’ persuni li kienu 
qegħdin ifittxu impjieg.  
 
Illustrazzjoni  46: Il-qgħad fit -tul bħala perċentwal tal -popolazzjoni attiva  
 
Sors: Eurostat, l-Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 
Il-parteċipazzjoni f’politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol għadha tvarja b’mod 
sinifikanti minn Stat Membru għall -ieħor fl -UE. Il-politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol 
(ALMPs) jirrappreżentaw waħda mill -pedamenti fl -iżgurar ta’ tranżizzjonijiet effettivi lejn is -
suq tax -xogħol u ta’ swieq tax -xogħol bi prestazzjoni tajba ħafna. Flimkien ma’ infrastruttura 
effettiva tal -apprendiment tul il -ħajja, l -ALMPs jikkostitwixxu d -dimensjoni reali ta’ sostenn 
(u ta’ sigurtà) ta ’ qafas ta’ flessigurtà bbilanċjata tajjeb, li huwa rikonoxxut bħala fattur li 
jtejjeb il -prestazzjoni tas -suq tax -xogħol. F’dan id -dawl, jispikkaw id -disparitajiet fost l -Istati 
Membri fil -parteċipazzjoni fil -miżuri ta’ attivazzjoni. Minn naħa, hemm grupp  kbir ta’ Stati 
Membri (il -Greċja, ir -Rumanija, il -Bulgarija, il -Latvja, is -Slovenja, il -Kroazja, Ċipru u Malta) 
fejn inqas minn 10  % ta’ dawk li jixtiequ jaħdmu pparteċipaw fl -ALMPs fl -2016. Barra minn 
hekk, dan l -ammont fil -biċċa l -kbira tal -każijiet naq as f’dawn l -aħħar snin. Min -naħa l -oħra, 
hemm grupp ieħor ta’ pajjiżi li rreġistraw rati ta’ parteċipazzjoni ta’ iktar minn 40  % (l -
Iżvezja, Franza, id -Danimarka, l -Ungerija, il -Lussemburgu u l -Belġju); għal dan il -grupp ta’ 
pajjiżi t -tendenza kienet ġener alment pożittiva jew kostanti mill -2013 ’il hawn. Dan jidher li 

 
111 
 qiegħed jindika li l -konverġenza mhix qiegħda sseħħ fir -rigward ta’ dan l -indikatur ta’ 
politika73. Fil -biċċa l -kbira tal -pajjiżi, ir -rati ta’ parteċipazzjoni naqsu wara l -kriżi (bl -
eċċezzjonij iet notevoli tal -Belġju, l -Ungerija, l -Iżvezja, ir -Repubblika Ċeka u l -Estonja) li 
jindikaw li ż -żieda fl -għadd ta’ persuni li kienu qegħdin ifittxu impjieg ma ġietx segwita minn 
żieda proporzjonali fil -parteċipazzjoni fl -ALMPs.  
 
Illustrazzjoni  47: Il-parteċipanti fl -ALMPs għal kull 100  persuna li tixtieq taħdem  
 
Sors: Eurostat, il -bażi tad -data LMP u l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Ma hemm l -ebda data reċenti 
disponibbli għar -Renju Unit; ma hemm l -ebda ċifri għall -2016 għall -Italja.  
 
Jidher li l -investiment totali fil -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol ivarja ħafna minn 
Stat Membru għall -ieħor. Jekk l -ammont tal -persuni qiegħda fit -tul huwa appross imazzjoni 
għall -effettività tal -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol, din id -diverġenza hija kwistjoni ta’ 
tħassib ukoll. Għalkemm l -infiq fuq is -servizzi u l -miżuri tas -suq tax -xogħol sa ċertu punt 
huwa marbut mas -sitwazzjoni ta’ qgħad u ta’ kompetittiv ità fi Stat Membru partikolari, iċ -
ċifri juru differenzi kbar fl -impenn biex jinbnew sistemi effettivi għall -politiki attivi dwar is -
suq tax -xogħol. L -infiq fuq is -servizzi u l -miżuri tas -suq tax -xogħol ivarja minn 1,5  % tal -
PDG għal inqas minn 0,1  % f’xi wħud mill -Istati Membri li impenjaw ruħhom inqas (l -
Illustrazzjoni  48). Barra minn hekk, hemm it -tendenza li l -Istati Membri bl -inqas investimenti 
fl-ALMPs ikunu wkoll dawk fejn parti sinifikanti tas -sistema tal -ALMPs tkun kofinanzjata 
mill-FSE u fejn is -sostenibbiltà fit -tul tas -sistema tkun tinsab fil -periklu.  
 
                                                           
73 Madankollu, dan l -indikatur għandu jiġi interpretat bil -galbu, peress li jkejjel biss il -parteċipazzjoni fil -politiki dwar is -suq tax -xogħol (u mhux l -effettività tagħhom), u 
għal għadd ta’ pajjiżi dan jippreżenta problemi ta’ affidabbiltà statistika, b’rabta mal -proċess tal -ġbir tad -data. 

 
112 
 Illustrazzjoni  48: L-infiq fuq is -servizzi u l -miżuri tas -suq tax -xogħol (2016) u l -ammont 
ta’ persuni qiegħda fit -tul (2017)  
 
Is-Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi (PES) hu ma l -istituzzjonijiet prinċipali tas -suq tax -
xogħol responsabbli għas -sostenn għat -tiftix ta’ impjieg u għall -iggwidar tal -persuni li 
jkunu qegħdin ifittxu impjieg lejn il -miżuri ta’ attivazzjoni.  Għalkemm ikunu strutturati 
b’mod differenti f’kull pajjiż, il-PES kollha jkollhom l -għan li jlaqqgħu l -provvista u d -
domanda fis -suq tax -xogħol billi jipprovdu servizzi kemm għall -persuni qiegħda rreġistrati u 
kemm għal min iħaddem. B’mod partikolari, huma responsabbli għat -tfassil ta’ profili tal -
klijenti, għall -għoti ta’ konsulenza u ta’ sostenn individwalizzat, għall -iggwidar lejn il -miżuri 
ta’ taħriġ u ta’ attivazzjoni, u (f’ħafna pajjiżi) għall -ħlas tal -benefiċċji tal -qgħad u/jew tas -
sigurtà soċjali.  
Madankollu, l -effettività tas -Servizzi Pubbliċi tal -Impjieg i biex jipprovdu sostenn għat -
tiftix ta’ impjieg mhijiex ugwali fost l -Istati Membri,  u tiddependi fost l -oħrajn fuq il -
kapaċità tagħhom, fuq il -kwalità tas -servizzi offruti, u fuq il -koordinazzjoni ma’ atturi oħra. 
Tali diskrepanzi jirriflettu, f’ħafna ka żijiet, l -użu tal -PES mill -persuni qiegħda għat -tiftix ta’ 
impjieg (lil hinn mir -rekwiżiti formali ta’ reġistrazzjoni, li ġeneralment ikunu neċessarji għall -
aċċess għal benefiċċji tal -qgħad u għal benefiċċji oħra tas -sigurtà soċjali). L -Illustrazzjoni  49 
turi l-ammont ta’ persuni qiegħda li jużaw is -servizzi pubbliċi tal -impjiegi għat -tiftix ta’ 
impjieg. Il -valuri ma jvarjawx b’mod sinifikanti minn dawk ippubblikati fir -Rapport Konġunt 
dwar l -Impjiegi tal -2018. Fin -naħa ta’ isfel tad -distribuzzjoni, Spanja,  l-Italja u r -Rumanija 
kellhom l -iktar ammonti baxxi fl -2017 (inqas minn 30  %), segwiti min -Netherlands, mir -

 
113 
 Renju Unit u mill -Portugall (b’ammonti ta’ bejn 30  % u 40  %). Kuntrarjament għal dan, fl -
Istati Membri bħal -Litwanja, is -Slovakkja, ir -Repubblika Ċ eka, l -Awstrija, is -Slovenja, il -
Ġermanja u l -Greċja, l -ammont ta’ persuni qiegħda li jiddikjaraw li jużaw is -Servizzi Pubbliċi 
tal-Impjiegi biex ifittxu impjieg huwa iktar minn 70  %. Bħala medja, l -użu tal -PES mill -
persuni qiegħda naqas b’mod kostanti mil l-bidu tal -kriżi ’l hawn, minn 58,1  % fl-2008 għal 
45,2 % fl-2017 (1  pps inqas milli fl -2016). Madankollu, ġiet irreġistrata xejra opposta fi ftit 
Stati Membri, b’żidiet notevoli fil -Latvja u f’Ċipru (b’iktar minn 30  pps), fl -Estonja u fil -
Greċja (b’madwar  15 pps), u fir -Rumanija u fis -Slovenja (b’madwar 9  pps). Minkejja dan, 
f’uħud minn dawn il -pajjiżi, iż -żieda fir -rati jaf hija r -riżultat ta’ obbligi iktar b’saħħithom 
biex wieħed jirreġistra sabiex ikun jista’ jaċċessa l -benefiċċji. L -Illustrazzjoni  50 tagħti ħjiel 
tal-użu li jsir mill -metodi alternattivi speċifiċi ta’ tiftix ta’ impjieg mill -persuni qiegħda, 
inkluż l -uffiċċji privati tal -impjieg, l -applikazzjonijiet diretti għand min iħaddem u l -metodi 
informali bħall -mistoqsijiet lill -ħbieb, lill -qraba u lit-trejdjunjins. Filwaqt li huwa diffiċli li 
jinstabu tendenzi ġenerali, jidher li fl -Istati Membri fejn l -użu tas -servizzi pubbliċi tal -
impjiegi huwa baxx, il -metodi informali huma dawk li jintużaw l -iktar ta’ spiss.  
Illustrazzjoni  49: L-ammont ta’ persuni qiegħda li jużaw is -servizzi pubbliċi tal -impjiegi 
għat -tiftix ta’ impjieg  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
 

 
114 
 Illustrazzjoni 50: L-ammont ta’ persuni qiegħda l i jużaw metodi speċifiċi ta’ tiftix ta’ 
impjieg (2017)  
 
Sors: Eurostat, l -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol.  
Il-provvista ta’ benefiċċji tal -qgħad adegwati għal tul ta’ żmien raġonevoli, li jkunu 
aċċessibbli għall -ħaddiema kollha u li jkunu akkumpanjati minn politiki attivi effettivi 
dwar is -suq tax -xogħol, hija kruċjali biex il -persuni li jkunu qegħdin ifittxu impjieg 
jingħataw sostenn matul it -tranżizzjonijiet fis -suq tax -xogħol.  Ir-Rapport Konġunt dwar l -
Impjiegi tal -2018 ippreżenta analiżi komparattiv a estensiva tal -karatteristiki prinċipali tat -
tfassil tas -sistemi tal -benefiċċji tal -qgħad fl -UE kollha, abbażi tar -riżultati tal -eżerċizzju ta’ 
parametraġġ referenzjarju tal -benefiċċji tal -qgħad u tal -ALMPs imfassla fil -Kumitat tal -
Impjiegi (EMCO). L -analiżi, li tat ħarsa lejn għadd ta’ indikaturi ta’ xprun tal -prestazzjoni u 
tal-politiki (għall -2016 jew għall -2017 skont id -disponibbiltà tad -data), għadha valida b’mod 
kumplessiv, fid -dawl tal -bidliet limitati ta’ politika li seħħew matul il -perjodu ta’ ref erenza 
għal dan ir -rapport (għad -dettalji dwar ir -riformi li saru mill -Istati Membri f’dan il -qasam, ara 
t-Taqsima 3.3.2; għal ħarsa ġenerali fit -tul tar -riformi mill -Istati Membri, ara l -Kummissjoni 
Ewropea, 201874). Din it -taqsima tipprovdi aġġornament ta l-eżerċizzju, b’mod partikolari tal -
indikaturi ta’ xprun tal -politiki. Barra minn hekk, tagħti ħarsa lejn l -indikaturi addizzjonali ta’ 
rigorożità tar -rekwiżiti tat -tiftix ta’ impjieg għall -persuni qiegħda li jkunu qegħdin ifittxu 
impjieg, li ġew miftiehma  mill-Kumitat tal -Impjiegi fl -2018.  
L-ammont ta’ persuni qiegħda għal żmien qasir75 koperti mill -benefiċċji tal -qgħad 
jammonta għal madwar terz, bħala medja.  Dan l -ammont naqas kemxejn fil -perjodu ta’ 
                                                           
74 Il-Kummissjoni Ewropea (2018). Labour Market and Wage Developments in Europe. Rieżami Annwali tal -
2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea . 
75 Dawk li ilhom qiegħda għal inqas minn sena.  

 
115 
 wara l -kriżi (minn 34,4  % fl-2008 għal 32,7  % fl-2017), u baqa’ stabbli matul dawn l -aħħar 
snin. Madankollu, għad hemm differenzi sinifikanti minn pajjiż għall -ieħor (l -
Illustrazzjoni  51). Dawn id -differenzi jidd ependu fuq it -tfassil ta’ politika tas -sistemi ta’ 
benefiċċji tal -qgħad (b’mod partikolari fir -rigward tal -kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà, it -tul ta’ 
żmien massimu, ir -rigorożità tar -rekwiżiti għat -tiftix tal -impjiegi, it -trikkib ma’ skemi oħra 
tal-protez zjoni soċjali) kif ukoll fir -rigward tal -pożizzjoni ċiklika ta’ pajjiżi differenti. 
F’perspettiva fit -tul, bejn l -2008 u l -2017, l -ikbar żidiet fil -kopertura ġew irreġistrati fil -Latvja 
(bi kważi 16  pps), fl -Italja (10  pps) u fi Franza (9  pps). Min -naħa l -oħra, l -ikbar tnaqqis ġie 
rreġistrat fl -Ungerija ( -15 pps), fil -Lussemburgu ( -12 pps), fil -Kroazja u fil -Ġermanja ( -
10 pps). Madankollu, il -Ġermanja xorta waħda għandha l -ogħla rata ta’ kopertura (62,8  %) – 
segwita mill -Finlandja, mill -Awstrija, mill -Belġj u u minn Franza b’rati ’l fuq minn 50  %. 
Kuntrarjament għal dan, l -iktar kopertura baxxa tista’ tiġi osservata f’Malta, fil -Kroazja, fil -
Polonja, fir -Rumanija u fil -Bulgarija, b’rati ferm inqas minn 15  % u bl -ebda sinjal ta’ titjib.  
Illustrazzjoni 51: kopertura tal -benefiċċji tal -qgħad għall -persuni qiegħda għal żmien 
qasir  
 
Sors: komputazzjoni fuq Eurostat, id -data tal-Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol. Nota: id -data mhijiex 
disponibbli għall -Irlanda u għan -Netherlands.  
 
Bejn l -2016 u l -2018 ma kien hemm l -ebda bidla kbira fit -tfassil tal -benefiċċji tal -qgħad 
fl-Istati Membri.  Sabiex ikunu intitolati għall -benefiċċji tal -qgħad, ġeneralment ikun meħtieġ 
li l-persuni qiegħda jkollhom rekord ta’ xogħol minimu u/jew ikunu ħallsu l -kontribuzzjonijiet 

 
116 
 tal-assigurazzjoni għal perjodu ta’ żmien. Kif jidher fl -Illustrazzjoni  52, dan il -perjodu 
minimu jvarja minn inqas minn 20  ġimgħa fi Franza u fl -Italja għal sena (52  ġimgħa) jew 
iktar fil -Polonja, fir -Rumanija u fis -Slovakkja. Ma ġiet irr eġistrata kważi l -ebda varjazzjoni 
bejn l -2016 u l -2018, bi tliet eċċezzjonijiet. Fil -każ tal -Awstrija, għadu meħtieġ rekord ta’ 
assigurazzjoni ta’ 52  ġimgħa fl -24 xahar ta’ qabel għall -applikazzjonijiet tal -ewwel darba. 
Madankollu, għall -applikazzjonijiet  sussegwenti, dan il -perjodu tnaqqas għal 28  ġimgħa. Fil -
Bulgarija, it -tul tal -perjodu ta’ kwalifika meħtieġ żdied minn disa’ xhur ta’ assigurazzjoni 
matul il -15-il xahar ta’ qabel il -qgħad, għal minn tal -inqas 12 -il xahar ta’ assigurazzjoni matul 
it-18-il xahar ta’ qabel il -qgħad. Fil -Latvja seħħ tnaqqis simili fejn ir -rekwiżit żdied minn 
minn tal -inqas disa’ xhur ta’ kontribuzzjonijiet imħallsa fit -12-il xahar ta’ qabel il -qgħad għal 
minn tal -inqas 12 -il xahar ta’ assigurazzjoni mħallsa fis -16-il xahar ta ’ qabel il -qgħad. Fir -
rigward tat -tul ta’ żmien massimu għall -benefiċċji (l -Illustrazzjoni  53), ma kien hemm l -ebda 
bidla bejn l -2017 u l -2018. Il -Belġju għadu fin -naħa ta’ fuq b’tul ta’ żmien illimitat għall -
benefiċċji – li għandu jitqies fil -kuntest tan -nuqqas ta’ skema tal -assistenza għall -qgħad. Fuq 
in-naħa opposta huma l -Ungerija u Malta. It -tul ta’ żmien massimu għadu iqsar mill -perjodi 
ta’ kontribuzzjoni fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri; dawn huma ugwali f’erba’ pajjiżi 
(Franza, in -Netherlands, il -Greċja, il -Lussemburgu) u fi tliet każijiet it -tul ta’ żmien massimu 
huwa itwal (il -Finlandja, id -Danimarka, il -Belġju). Rigward il -livell u l -adegwatezza tal -
benefiċċji tal -qgħad, l -Istati Membri għandhom ukoll disparitajiet sinifikanti.  Ir-rati netti ta ’ 
sostituzzjoni għal ħaddiem b’paga baxxa b’esperjenza qasira ta’ xogħol (sena) ivarjaw minn 
inqas minn 20  % tal -qligħ (nett) preċedenti fl -Ungerija għal madwar 90  % fil -Lussemburgu (l -
Illustrazzjoni 54). It -tqabbil bejn ir -rati netti ta’ sostituzzjoni fit -tieni u fit -12-il xahar tal -
perjodu ta’ qgħad juri l -effett tal -iskadenza tal -benefiċċji (b’individwi li jaqgħu fi skemi oħra, 
bħall -qgħad jew l -assistenza soċjali), jew inkella tat -tnaqqis fil -ġenerożità tal -benefiċċju maż -
żmien76. 
 
 
 
 
                                                           
76 Il-mudelli tal -OECD li ntużaw għal dan l -indikatur ġew irfinati mill -adozzjoni tar -Rapport Konġunt dwar l -
Impjiegi tal -2018 fil -Kunsill ’il hawn, b’mod partikolari għall -Awstrija, għad -Danimarka, għall -Estonja, għall -
Finlandja, għall -Ġermanja, għal Spanja , għall -Irlanda, għall -Italja u għar -Renju Unit.  
 
117 
  
 
 
 
 
 
 
Illustrazzjoni  52: It-tul tal -perjodu ta’ kwalifika meħtieġ, l -2016 u l -2018 (f’ġimgħat)  
 
Sors: il -bażi tad -data MISSOC (is -Sistema ta’ Informazzjoni Reċiproka dwar il -Protezzjoni Soċjali) u l -
leġiżlazzjoni nazzjonali. Nota: F’Mal ta (2018), il -kriterji ta’ kwalifika minimi huma 50  ġimgħa ta’ 
kontribuzzjonijiet imħallsa li minnhom minn tal -inqas 20 imħallsa jew ikkreditati fis -sentejn kalendarji 
preċedenti; fl -Irlanda (2016 u 2018), iridu jkunu tħallsu minn tal -inqas 104  kontribuzzj onijiet fil -ġimgħa minn 
mindu l -persuna bdiet taħdem għall -ewwel darba.  

 
118 
  
Illustrazzjoni 53: It-tul ta’ żmien massimu tal -benefiċċji b’sena esperjenza ta’ xogħol fl -
2017 u fl -2018  
 
Sors: il -bażi tad -data MISSOC (is -Sistema ta’ Info rmazzjoni Reċiproka dwar il -Protezzjoni Soċjali) u l -
leġiżlazzjoni nazzjonali (Jannar 2017 u Jannar 2018). Nota: fil -Belġju ma hemm l -ebda limitu fuq it -tul tal -
benefiċċji. F’Ċipru, il -ġimgħat jiġu kkalkulati abbażi ta’ sitt ijiem tax -xogħol fil -ġimgħa. Fl -Irlanda, il -
benefiċċju jitħallas biss għal 39  ġimgħa (234  jum) għall -persuni b’260 kontribuzzjoni PRSI imħallsa fil -ġimgħa 
jew iktar. Fis -Slovakkja, persuna li tkun ilha taħdem għal sena ma tistax tikkwalifika għall -benefiċċji tal -qgħad 
(huma meħtieġa min n tal-inqas sentejn ta’ kontribuzzjonijiet tal -assigurazzjoni kontra l -qgħad matul l -aħħar tliet 
snin). Fil -Polonja, it -tul ta’ żmien ivarja skont il -livell tar -rata tal -qgħad tar -reġjun meta mqabbel mal -medja 
nazzjonali.  
 
Illustrazzjoni 54: Ir-rata netta ta’ sostituzzjoni tal -benefiċċji tal -qgħad, b’67  % tal -paga 
medja, fit -tieni u fit -12-il xahar tal -qgħad (2018)  
  

 
119 
 Sors: Il -Kummissjoni Ewropea, abbażi tal -Mudell tal -OECD dwar il -Benefiċċji tat -Taxxa.  Nota: l -indikatur 
huwa kkalkulat għall -każ ta’ persuna waħedha mingħajr tfal b’esperjenza qasira ta’ xogħol (sena) u tal -età ta’ 
20 sena. Iktar dettalji metodoloġiċi fin -nota 76 f’qiegħ il -paġna.  
 
L-Istati Membri żviluppaw diversi strateġiji biex jattivaw ir -riċevituri tal -benefiċċji tal -
qgħad. L-istrumenti ta’ politika adottati jsegwu l -prinċipju tal -obbligu reċiproku. B’mod 
partikolari, ir -riċevituri tal-benefiċċji tal -qgħad huma meħtieġa jinvolvu ruħhom f’attivitajiet 
ta’ tiftix ta’ impjieg; fl -istess ħin, l -awtoritajiet pubbliċi għandhom jagħtuhom sostenn fit -
tiftix tal -impjieg tagħhom u biex jgħelbu l -ostakli li jistgħu jwaqqfuhom milli jerġgħu jsib u 
impjieg, filwaqt li għandhom jagħmlu monitoraġġ tal -konformità tagħhom mal -
kundizzjonijiet tad -disponibbiltà għax -xogħol (u jimplimentaw sanzjonijiet meta jkun 
meħtieġ). Il -prinċipju ta’ servizzi ta’ intervent bikri u mfassla apposta għall -persuni qiegħd a li 
jkunu qegħdin ifittxu impjieg intlaqa’ wkoll b’mod wiesa’ mill -Istati Membri bl -għan li 
jitqassru l -perjodi ta’ qgħad, jitrawwem tlaqqigħ ta’ kwalità u jkun hemm prevenzjoni u 
skoraġġiment tal -qgħad fit -tul. Tabilħaqq, ir -rekwiżiti obbligatorji għas -Servizzi Pubbliċi tal -
Impjiegi biex jipprovdu ċerti tipi ta’ sostenn bikri għall -persuni li jkunu qegħdin ifittxu 
impjieg (it -tfassil ta’ profili, it -tfassil ta’ pjanijiet ta’ azzjoni individwali, il -konsulenza 
personalizzata) jeżistu fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri.   
Hemm diversità kbira fir -rigorożità tal -kundizzjonijiet tad -disponibbiltà għax -xogħol u 
tar-rekwiżiti tat -tiftix ta’ impjieg77 mehmuża mal -benefiċċji tal -qgħad. L-Illustrazzjoni  55 
turi kemm huma ħorox ir -rekwiżiti tad -disponibbiltà u tal -kriterji ta’ xogħol xieraq għar -
riċevituri tal -benefiċċji tal -qgħad. Jidher li huma l -iktar rigorużi fil -Polonja, fid -Danimarka, 
f’Malta u fil -Kroazja, filwaqt li huma l -inqas rigorużi fil -Belġju, fil -Litwanja, fil -Bulgarija, 
f’Ċipru, fil -Finlandja u fi Span ja. L -Illustrazzjoni  56 turi varjazzjoni kbira fir -rigorożità tar -
rekwiżiti tat -tiftix ta’ impjieg u ta’ monitoraġġ. B’mod partikolari, jeżistu rekwiżiti iktar 
rigorużi f’Malta, fir -Renju Unit u fil -Lussemburgu, filwaqt li huma l -inqas rigorużi f’Ċipru, 
fil-Greċja u fil -Polonja. Fl -aħħar nett, l -Illustrazzjoni  57 turi wkoll diversità kbira f’kemm 
jiġu applikati sanzjonijiet ħorox meta r -riċevituri tal -benefiċċji tal -qgħad ma jikkonformawx 
mar-rekwiżiti tad -disponibbiltà u tat -tiftix ta’ impjieg. Jidher li s -sanzjonijiet huma l -iktar 
ħorox fis -Slovenja, fir -Rumanija, fil -Lussemburgu, fil -Greċja, fil -Kroazja u fil -Portugall, 
filwaqt li huma l -inqas ħorox fl -Awstrija, fl -Ungerija, f’Ċipru, fl -Irlanda, fid -Danimarka u fil -
                                                           
77 Dawn l -indikaturi ta’ politika ġew żviluppati mill -OECD bl -użu ta’ data miġbura permezz ta’ stħarriġiet esperti komprensivi. Dawn jipprovdu informazzjoni dwar 
kundizzjonijiet ġuridiċi (jiġifieri de jure ), iżda mhux dwar l -implimentazzjoni effettiva tagħhom (li tista’ tvarja bejn il -pajjiżi bl -istess regoli). Dawn l -indikaturi 
ma jistgħux jiġu interpretati b’mod sempliċistiku, peress li mhuwiex possibbli li jiġi identifikat livell “ottimali” 
ta’ rigorożità g ħar-rekwiżiti tat -tiftix ta’ impjieg u tad -disponibbiltà.  
 
120 
 Ġermanja (madankollu, f’xi każijiet dan japplika għal tul ta’ żmien qasir tal -benefiċċji). 
Jidher li Malta, il -Kroazja u l -Estonja għandhom dispożizzjonijiet iktar rigorużi fid -
dimensjonijiet kollha. Minkejja dan, diversi Stati Membri għandhom kombinazzjoni ta’ 
dispożizzjonijiet rigorużi għal ċe rti komponenti u ta’ dispożizzjonijiet inqas rigorużi għal 
oħrajn. Pereżempju, id -Danimarka għandha t -tieni l -iktar dispożizzjonijiet rigorużi għar -
rekwiżiti tad -disponibbiltà u tal -kriterji ta’ xogħol xieraq, iżda hija waħda mill -inqas rigorużi 
għas-sanzj onijiet tal -benefiċċji. Dawn l -approċċi differenti jagħtu ħjiel ta’ kif is -sistemi 
nazzjonali jindirizzaw il -kwistjoni tal -periklu morali inerenti għall -benefiċċji tal -
assigurazzjoni kontra l -qgħad. Pereżempju, huwa mistenni li r -rekwiżiti iktar rigorużi t at-tiftix 
ta’ impjieg u tad -disponibbiltà jħeġġu sforzi ikbar għat -tiftix ta’ impjieg u aċċettazzjoni iktar 
rapida tal -offerti ta’ impjieg, u b’hekk jiġu kontrobilanċjati d -diżinċentivi finanzjarji possibbli 
maħluqa mis -sistemi tal -benefiċċji tal -qgħad u j itnaqqas it -tul ta’ żmien tal -qgħad. Fl -istess 
ħin, rekwiżiti rigorużi żżejjed jaf ikollhom effetti kontroproduċenti, pereżempju fir -rigward 
ta’ tnaqqis fil -kopertura tal -benefiċċji jew detriment fil -kwalità tat -tlaqqigħ, li jaf ma jdumux 
wisq (b’iktar per suni jisfaw qiegħda iktar spiss).   
Illustrazzjoni  55: Ir-rekwiżiti tad -disponibbiltà u l -kriterji ta’ xogħol xieraq fl -2017  
 
Sors: L -OECD. Nota: Punteġġ minn 1 (l -inqas rigoruż) sa 5 (l -iktar rigoruż).  

 
121 
 Illustrazzjoni 56: Ir-rekwiżiti tat -tfittix ta’ impjieg u ta’ monitoraġġ fl -2017   
 
Sors: L -OECD. Nota: Punteġġ minn 1 (l -inqas rigoruż) sa 5 (l -iktar rigoruż).  
 
 
 
Illustrazzjoni 57: Il-ħruxija tas -sanzjonijiet tal -benefiċċji fl-2017   
 
Sors: L -OECD. Nota: Punteġġ minn 1 (l -inqas rigoruż) sa 5 (l -iktar rigoruż).  
 

 
122 
 It-tneħħija tal -ostakli għall -mobbiltà tal -ħaddiema u tal -persuni fl -apprendiment tista’ 
ttejjeb l -impjegabbiltà u l -iżvilupp tal -ħiliet, u tgħin biex jiġi sfruttat il -potenzjal sħiħ 
tas-suq tax -xogħol Ewropew. Fl-2017, kien hemm madwar 12,4 -il miljun ċittadin tal -UE tal -
età tax -xogħol (20 -64 sena) li kienu qegħdin jgħixu f’pajjiż ieħor li mhux il -pajjiż taċ -
ċittadinanza tagħhom78. Dan in -numru żdied b’5  % meta mqabbel m al-2016, b’pass simili 
bħaż -żidiet fis -snin preċedenti. Il -Ġermanja u r -Renju Unit kienu l -pajjiżi prinċipali ta’ 
residenza fl -2017, u ospitaw rispettivament tliet miljun persuna u 2,6  miljun persuna, segwiti 
minn Spanja (1,4  miljun persuna), l -Italja (1,2  miljun persuna) u Franza (madwar miljun 
persuna). Filwaqt li l -Ġermanja u r -Renju Unit għandhom xejra ’l fuq li tmur lura għall -2015, 
l-Italja u Franza għandhom tkabbir iktar moderat (u iktar baxx mill -medja). Kuntrarjament 
għal dan, Spanja kellha numru a ssolut iktar baxx ta’ persuni li ċċaqilqu fl -EU-28, bi tnaqqis 
ta’ 1  % meta mqabbel mal -2016. Dan ikompli x -xejra ’l isfel (li qiegħda tmajna) li ilha tiġi 
osservata mill -2014 ’il hawn. Il -pajjiżi ta’ oriġini prinċipali baqgħu l -istess mill -2016, biċ -
ċittadini Rumeni, Pollakki, Portugiżi, Taljani u Bulgari jikkostitwixxu l -ikbar gruppi fil -livell 
tal-UE. Flimkien, in -numri tagħhom jilħqu madwar 6,6  miljun persuna, jiġifieri iktar minn 
nofs it -total ta’ persuni tal -EU-28 li jiċċaqilqu fl -UE. Proporzjonalment  mal-popolazzjoni, l -
ikbar flussi ’l barra mill -pajjiżi ġew irreġistrati fil -Litwanja, fir -Rumanija u fil -Latvja; xejra ’l 
fuq setgħet tiġi osservata fil -Litwanja, fir -Rumanija, fil -Latvja, fl -Estonja u fil -Kroazja. Il -
pajjiżi ta’ oriġini u l -pajjiżi ta’ d estinazzjoni prinċipali baqgħu l -istess meta saret enfasi fuq 
iċ-ċittadini ekonomikament attivi (jiġifieri l -persuni impjegati u l -persuni li kienu qegħdin 
ifittxu impjieg).  
Li wieħed isiefer biex jistudja huwa ta’ benefiċċju għall -iżvilupp tal -ħiliet u għ al 
prospetti aħjar fis -suq tax -xogħol fil -ġejjieni . L-istudenti mobbli jagħtu kontribut għall -
iżvilupp tal -għarfien, għal kuxjenza kulturali iktar b’saħħitha, għall -aġġornament tat -
teknoloġija u għall -bini tal -kapaċitajiet f’pajjiżhom meta jerġgħu jiġu lur a f’pajjiżhom wara li 
jistudjaw barra. Barra minn hekk, l -iskambji tal -istudenti bejn il -pajjiżi jtejbu l -opportunitajiet 
għal kollaborazzjoni bejn l -istituzzjonijiet akkademiċi, filwaqt li jagħtu kontribut biex 
jintlaħaq l -għan Ewropew biex is -sistemi tal -edukazzjoni jinfetħu iktar u jiġu mmodernizzati. 
Minkejja dan, ammont żgħir biss ta’ Ewropej huma gradwati mobbli. Fl -2016, 10,7  % biss 
tal-gradwati tal -edukazzjoni għolja li oriġinaw mill -Istati Membri tal -UE kienu mobbli; 3,1  % 
kienu mobbli matul l -istudji terzjarji u ggradwaw f’pajjiż differenti minn dak fejn kisbu d -
                                                           
78 Dan in -numru jirreferi għall -persuni tal -età tax -xogħol li ilhom jiċċaqilqu “fit -tul” fl -EU-28 u li jgħixu fl -EU-28, abbażi tal -istatistika ta’ Eurostat dwar id -demografija. 
Għad -dettalji, ara l -Kummissjoni Ewropea, ir-Rapport Annwali tal -2018 dwar il -Mobbiltà tax -Xogħol Intra -UE (qiegħed 
jitħejja attwalment), id -Direttorat Ġenerali għall -Impjiegi, l -Affarijiet Soċjali u l -Inklużjoni.  
 
123 
 diploma tagħhom, filwaqt li 7,6  % kellhom soġġorn ta’ mobbiltà għal xi krediti tal -istudji 
tagħhom u qattgħu perjodu temporanju ta’ studju u/jew kollokament fil -post tax -xogħol barra 
pajjiż hom.  L -Istati Membri bl -ikbar ammonti ta’ gradwati mobbli barra l -pajjiż huma l -
Lussemburgu (84,4  %), in -Netherlands (23,2  %) u l -Finlandja (19,5  %). Erba’ Stati Membri 
oħra tal -UE għandhom rati ta’ mobbiltà tal -istudenti ta’ iktar minn 15  % (il -Ġermanja,  Franza, 
Ċipru u l -Litwanja). It -tendenzi tal -mobbiltà bejn il -pajjiżi jiġu spjegati b’diversi fatturi, bħal 
pereżempju l -prossimità ġeografika, ir -rabtiet lingwistiċi jew id -disponibbiltà ta’ programmi 
tal-lingwa bl -Ingliż f’pajjiżi fejn ma jitkellmux bl -Ingliż. Il -kwalità tat -tagħlim tal -
universitajiet u r -reputazzjoni tagħhom jirrappreżentaw fatturi ta’ attraenza wkoll.  
Id-djalogu soċjali, bejn żewġ jew tliet partijiet, huwa element ewlieni tal -ekonomija 
soċjali Ewropea tas -suq. Jippermetti l -promozzjoni ta’ ftehimiet u ta’ miżuri ta’ politika li 
jibbilanċjaw l -interessi taż -żewġ naħat tal -industrija. Id -djalogu soċjali effettiv iwassal għal 
soluzzjonijiet li jkunu aċċettabbli għas -sħab involuti, u b’hekk inaqqas il -kunflitti fis -soċjetà u 
jsaħħaħ il -koeżjoni soċjali. Element importanti għal djalogu bħal dan huwa r -rispett reċiproku 
u l-fiduċja bejn is -sħab, li jimxu id f’id mal -esperjenza ta’ kooperazzjoni tajba preċedenti u l -
valur miżjud ta’ dawn ir -riżultati nnegozjati. Sabiex  dawn in -negozjati jkunu jistgħu jsiru, 
jeħtieġ li s -sħab soċjali jkunu indipendenti minn xulxin u mill -gvern (l -awtonomija tas -sħab 
soċjali). Għalhekk, id -djalogu soċjali huwa ta’ vantaġġ għall -ħaddiema, għal min iħaddem u 
għall -gvernijiet. L -inizjattiva “Bidu Ġdid għad -Djalogu Soċjali” varata f’Marzu  2015, il -
konklużjonijiet tal -Kunsill u d -Dikjarazzjoni ta’ Erba’ Partijiet iffirmata mis -sħab soċjali 
Ewropej, mill -Kummissjoni u mill -Presidenza tan -Netherlands f’isem il -Kunsill dwar “Bidu 
ġdid għal djalogu  soċjali qawwi”, adottati f’Ġunju  2016, jistiednu lill -Istati Membri biex 
jinvolvu lis -sħab soċjali mill -qrib fit -tfassil u fl -implimentazzjoni ta’ riformi u ta’ politiki 
rilevanti, b’konformità mal -prattiki nazzjonali. Il-Pilastru Ewropew tad -Drittijiet S oċjali u l -
Linja Gwida nru  7 l-ġdida jiddikjaraw mill -ġdid li d -djalogu soċjali huwa valur fundamentali 
tal-Unjoni Ewropea.  
L-Unjoni Ewropea qiegħda tiffaċċja diversità ta’ sistemi nazzjonali tad -djalogu soċjali.  
Dawn id -differenzi huma relatati prinċipalment mal -oqfsa istituzzjonali diverġenti u mal -
kapaċitajiet operazzjonali tal -organizzazzjonijiet tas -sħab soċjali, u jikkontribwixxu għal 
differenzi importanti fil -kwalità tad -djalogu soċjali. Filwaqt li ma hemmx  mudell uniku għas -
sistemi kollha, l -involviment f’waqtu u siewi tas -sħab soċjali fit -tfassil u fl -implimentazzjoni 
tal-politiki, inkluż permezz ta’ sostenn għal żieda fil -kapaċità tas -sħab soċjali, għandu jitqies 
 
124 
 bħala denominatur komuni għas -sistemi tad -djalogu soċjali bejn tliet partijiet, effettivi u ta’ 
prestazzjoni tajba. Dan huwa minnu wkoll fil -każ tad -djalogu soċjali bejn żewġ partijiet.  
Il-kapaċità tas -sħab soċjali taqdi rwol importanti fit -tiswir tad -djalogu soċjali .   Iċ -ċifri 
tas-sħubija tas -sħab soċjali jagħtu daqsxejn ta’ indikazzjoni tal -kapaċità tagħhom li 
jirrappreżentaw l -interessi kollettivi rispettivi taż -żewġ naħat tal -industrija (l -
Illustrazzjoni  58). Iktar ma s -sħubija tagħhom tkun kbira u iktar ma tkun rappreżentattiva, 
iktar ma jko llhom vuċi u mandat qawwijin. Xorta waħda, dawn iċ -ċifri ma jagħtux stampa 
sħiħa. Pereżempju, f’ċerti Stati Membri b’densità baxxa mkejla ta’ junjins (eż. Franza), it -
trejdjunjins jaf igawdu wkoll minn sostenn pjuttost wiesa’ minn persuni li ma jkunux memb ri 
(ara d -data tal-Ewrobarometru dwar il -fiduċja fil -junjins) u għandhom kapaċità qawwija biex 
jipparteċipaw fl -iżviluppi tal -politiki. Fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri, id -densità tal -junjins 
ilha tonqos mis -snin 80, filwaqt li d -densità ta’ min iħadde m hija kemxejn iktar stabbli. Lil 
hinn miċ -ċifri aggregati tas -sħubija, l -istruttura ta’ rappreżentanza – xi ftit jew wisq 
frammentata – jaf ikollha impatt ukoll fuq il -kapaċità tas -sħab soċjali, speċjalment meta r -
rappreżentanza frammentata tkun ikkoordin ata b’mod dgħajjef.  
 
 
Illustrazzjoni 58: Ir-rata tad -densità tat -trejdjunjins  
 
Sors: L -OECD u l -bażi tad -data ICTWSS (intuża s -sors li fih data iktar reċenti għal kull Stat Membru). Nota: ikkalkulata 
bħala l -ammont ta’ impjegati li huma membri tat -trejdjunjins. Is -snin tad -data: l-2017 għall -SE, l -2016 għall -AT, CZ, DK, 
FI, DE, HU, IE, IT, LT, NL, UK; l -2015 għall -BE, EE, FR, LV, LU, PT, SK, SI, ES; l -2014 għall -PL; l -2013 għal CY, EL; l -
2012 għall -HR, MT, BG u RO. Għal għadd ta’ Stati Membri, id -data dwar id -densità ta’ min iħaddem ġiet aġġornata inqas 
sikwit f’dawn l -aħħar snin; u għalhekk ma ġietx ippreżentata f’illustrazzjoni.  
 

 
125 
 Il-miżuri ta’ b ini tal -kapaċitajiet jingħataw sostenn mill -Fondi Strutturali u ta’ 
Investiment Ewropej f’għadd ta’ Stati Membri . Is-sostenn finanzjarju ġie allokat fost l -
oħrajn, fil -Bulgarija, f’Ċipru, fir -Repubblika Ċeka, fil -Greċja, fi Franza, fil -Litwanja, fil -
Latvja , fil-Polonja, fis -Slovakkja u fil -Portugall. Fil -Portugall, il -Fond Soċjali Ewropew 
(FSE) jappoġġa l -bini tal -kapaċitajiet istituzzjonali tas -sħab soċjali fid -dawl tar -rwol 
importanti tagħhom fl -immodernizzar tal -istituzzjonijiet tas -suq tax -xogħol, inklu ż il-ġestjoni 
u l-implimentazzjoni tal -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol u l -edukazzjoni u t -taħriġ 
vokazzjonali. Fil -Latvja, l -FSE jappoġġa t -tisħiħ tad -djalogu soċjali bejn żewġ partijiet. L -
għan tal -proġetti huwa li jiġi żviluppat qafas ġuridiku bi ex jiġi ffaċilitat id -djalogu soċjali 
f’setturi differenti. Minkejja dan, għad hemm lok għal titjib tal -użu tal -finanzjament 
disponibbli mill -UE f’diversi Stati Membri sabiex tiżdied il -kapaċità tas -sħab soċjali.  
Id-dinja tax -xogħol li qiegħda tinbidel tof fri opportunitajiet ġodda għall -
organizzazzjonijiet tas -sħab soċjali iżda toħloq ukoll theddidiet ġodda. Diġà issa, il -
ħaddiema b’arranġamenti kuntrattwali differenti għandhom tendenzi differenti ħafna ta’ 
rappreżentanza. B’mod partikolari, l -impjegati b’k untratti permanenti jkunu affiljati ma’ 
trejdjunjin ferm iktar mill -ħaddiema b’kuntratti b’terminu fiss. Barra minn hekk, il -biċċa l -
kbira tal -forom l -ġodda ta’ impjieg ibatu minn nuqqas ta’ rappreżentanza. Ir -riċerka min -
Netherlands tissuġġerixxi li dawn l-iżviluppi jaf ikollhom impatt fuq l -eżitu tan -negozjar 
kollettiv, b’żidiet iktar baxxi fil -pagi fis -setturi b’ħafna ħaddiema indipendenti (u sħubija iktar 
baxxa) meta mqabbla ma’ setturi oħra79. Fl-istess ħin, huwa hemm inqas probabbiltà li l -
impriżi fis -settur tas -servizzi li qiegħed jespandi jkunu membri tal -organizzazzjonijiet ta’ min 
iħaddem milli ta’ dawk tal -industrija. F’dawn l -aħħar snin, l -organizzazzjonijiet tas -sħab 
soċjali ħadu inizjattivi biex jattiraw membri ġodda, jew biex isaħħu l -vuċi ta’ ċerti gruppi 
sottorappreżentati (iż -żgħażagħ u l -ħaddiema permezz ta’ pjattaforma) permezz ta’ strateġiji u 
ta’ sforzi mmirati ta’ reklutaġġ u permezz tal -ħolqien ta’ strutturi speċifiċi fl -
organizzazzjoni80. 
Fl-UE, ir -rappreżentanza tal -organizzazzjonijiet  tas-sħab soċjali s -soltu tiġi vvalutata 
permezz ta’ żewġ prinċipji differenti . Minn naħa, xi pajjiżi jiddependu b’mod prinċipali fuq 
il-“konformità ġuridika”, jiġifieri ċertu għadd ta’ rekwiżiti ġuridiċi jirregolaw ir -
rappreżentanza tas -sħab soċjali u jis peċifikaw il -prekundizzjonijiet għall -parteċipazzjoni fin -
                                                           
79 DNB (2018), “DNBulletin: Flexibilisering arbeidsmarkt gaat gep aard met daling arbeidsinkomensquote”, 
ippubblikat fl -1 ta’ Frar 2018.  
80 Ara l -Kapitolu  5 f’Employment and Social Developments in Europe, l -edizzjonijiet tal -2018 u tal -2017.  
 
126 
 negozjar kollettiv u fil -ftehimiet kollettivi vinkolanti (eż. l -elezzjonijiet u d -densità jew is -
sħubija min -naħa tal -junjin, u l -kopertura tal -impjegati jew id -densità tas -sħubija ta’ min 
iħaddem m in-naħa ta’ min iħaddem). Min -naħa l -oħra, Stati Membri oħra jiddependu fuq il -
prinċipju tar -“rikonoxximent reċiproku” li jinvolvi l -awtoregolamentazzjoni mis -sħab soċjali. 
Fl-aħħar nett, għadd ta’ pajjiżi jużaw taħlita ta’ dawn iż -żewġ prinċipji. Fil -prattika, in -nuqqas 
ta’ trasparenza jista’ jagħmilha diffiċli biex titkejjel b’mod univoku r -rappreżentanza ta’ 
diversi organizzazzjonijiet81. 
Kulma jmur is -Semestru Ewropew jiddedika iktar attenzjoni lid -djalogu soċjali. Fl-
2017, fil -Kumitat tal -Impjiegi, sar l-ewwel eżerċizzju sħiħ ta’ sorveljanza multilaterali fuq l -
involviment tas -sħab soċjali fir -riformi u fil -politiki, sostnut istituzzjonalment permezz tal -
Linji Gwida dwar l -Impjiegi, b’rieżami ta’ 14 -il Stat Membru u b’konklużjonijiet speċifiċi 
għall -pajjiżi. Ir -rappreżentanti nazzjonali tas -sħab soċjali kienu preżenti u taw il -fehma 
tagħhom dwar is -sitwazzjoni attwali. Billi l -funzjonament tad -djalogu soċjali huwa speċifiku 
għal kull pajjiż, ir -rieżami żvela xi sfidi li huma komuni għal diversi Stati Memb ri li ġew 
rieżaminati. Dawn kienu jinkludu kwistjonijiet ta’ kapaċità fost is -sħab soċjali u l -ħtieġa għal 
konsultazzjoni iktar prevedibbli, siewja u f’waqtha tas -sħab soċjali li tkopri fażijiet differenti 
ta’ riformi. Fl -aħħar nett, il -konklużjonijiet tal -eżerċizzju ta’ sorveljanza multilaterali flimkien 
ma’ analiżi ulterjuri inklużi fir -rapporti tal -pajjiżi sarrfu f’enfasi qawwija fuq ir -rwol tad -
djalogu soċjali fir -rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall -pajjiż, li ġew proposti mill -
Kummissjoni f’Mejju u li  ġew adottati mill -Kunsill f’Lulju 2018. Għal żewġ Stati Membri (l -
Ungerija u r -Rumanija) ir -rakkomandazzjonijiet isejħu b’mod espliċitu għal titjib tad -djalogu 
soċjali, filwaqt li għal diversi Stati Membri oħra, jitfakkru fil -premessi r -rwol tas -sħab soċj ali, 
inkluż f’xi każijiet, l -isfidi eżistenti. F’xi każijiet hemm lok għal titjib tal -kapaċità tas -sħab 
soċjali u biex jingħataw qafas adegwat għal konsultazzjoni prevedibbli u f’waqtha rigward it -
tfassil tal -politiki u partikolarment ir -riformi, inkluż fl -istadji ewlenin kollha tas -Semestru 
Ewropew.  
Il-konsultazzjoni tal -organizzazzjonijiet tas -soċjetà ċivili taqdi wkoll rwol importanti 
biex jiġi żgurat li r -riformi jitfasslu u jiġu implimentati b’mod effettiv. Kif enfasizzat fil -
Linji Gwida dwar l -Impjieg i adottati f’Lulju 2018, l -Istati Membri għandhom iqisu l -
esperjenza tal -organizzazzjonijiet tas -soċjetà ċivili fir -rigward tal -kwistjonijiet soċjali u tal -
impjiegi, fejn ikun rilevanti u għandhom jibnu fuq prattiki nazzjonali eżistenti. Sabiex l -
                                                           
81 Eurofound (2016), “The concept of representativeness at national, internationa l and European level”.  
 
127 
 involvime nt tagħhom ikun siewi fl -identifikazzjoni tal -isfidi u tal -irmedji ta’ politika, huwa 
importanti li d -djalogu jkun imnebbaħ mill -prinċipji ta’ ftuħ, ta’ pluraliżmu u ta’ trasparenza. 
L-evidenza preliminari82 tissuġġerixxi li l -livell ta’ involviment tal -partijiet ikkonċernati tas -
soċjetà ċivili jvarja b’mod sinifikanti fost l -Istati Membri, fir -rigward kemm is -Semestru 
Ewropew u b’mod iktar ġenerali u kemm fir -rigward tal -konsultazzjoni dwar ir -riformi 
ppjanati. Il -konsultazzjoni mal -partijiet ikkonċernati j af tkun diffiċli li ssir f’pajjiżi fejn is -
soċjetà ċivili tkun inqas organizzata: b’mod partikolari, il -kapaċità insuffiċjenti biex jinvolvu 
ruħhom b’mod attiv fid -dibattitu ta’ politika jaf tkun problema f’xi Stati Membri.  
 
3.3.2  Ir-rispons ta’ politika   
F’xi Stati Membri qegħdin isiru riformi fil -qasam tal -leġiżlazzjoni dwar il -protezzjoni 
tal-impjieg, bl -għan li jinkiseb bilanċ aħjar bejn il -flessibbiltà u s -sigurtà u tiġi evitata s -
segmentazzjoni.  F’Jannar  2018, bħala parti minn riforma usa’ tal -liġi tax-xogħol, Franza 
introduċiet referenza obbligatorja għall -anzjanità abbażi tal -età għall -kumpens lill -impjegati 
f’każ ta’ sensji illegali minħabba raġunijiet ekonomiċi, bl -għan li żżid il -koerenza tal -
ammonti relatati ma’ każijiet simili u biex tiffaċili ta r-riżoluzzjoni tal -litigazzjoni fl -istadju 
tal-konċiljazzjoni. Sabiex jikkumpensaw għal dan, il -benefiċċji tal -qgħad f’każ ta’ sensji 
ġustifikati ekonomikament se jiżdiedu b’25  %. Barra minn hekk, permezz ta’ ftehim 
b’maġġoranza, il -kumpaniji jistgħu ji mplimentaw ir -“Rupture Conventionnelle Collective” 
(RCC), jiġifieri l -proċedura ta’ riżenja miftiehma reċiprokament bi skambju għal kumpens 
għall -impjegat (li ma jistax ikun inqas mill -benefiċċju individwali tal -qgħad), wara negozjar 
mat-trejdjunjins. L -użu ta’ dan il -mekkaniżmu għandu jiġi validat mill -awtoritajiet pubbliċi, 
b’mod partikolari biex jiġu evitati l -abbużi. Il -medda ta’ żmien biex tinfetaħ kawża biex 
tikkontesta sensja (għajr f’każijiet ta’ fastidju u ta’ diskriminazzjoni) tnaqqset minn sentej n 
għal sena. Barra minn hekk, f’Diċembru 2017, ir -regoli dwar in -negozjar kollettiv ġew 
rieżaminati biex jiġi limitat l -ambitu tal -valutazzjoni tad -diffikultajiet finanzjarji li 
jiġġustifikaw sensja kollettiva; il -valutazzjoni biex jiġu vvalutati d -diffiku ltajiet ekonomiċi ta’ 
kumpanija, issa hija ristretta għat -territorju nazzjonali, minflok l -ambitu dinji li jagħti iktar 
lok għall -kumpaniji biex jiġġustifikaw is -sensji kollettivi.  Fil -Belġju, fl -2018, il -perjodi ta’ 
avviż (notice) tqassru matul il -perjod u tal -bidu ta’ kull kuntratt ta’ impjieg ġdid (minn 
                                                           
82 Kif intqal, pereżempju, matul is -seminar “The Social Pillar and European Semester as tools for delivering 
social Europe – a reflection with civil society” (Il -Pilastru Soċjali u s -Semestru Ewropew bħala għodda għat -
twassil ta’ Ewro pa soċjali – riflessjoni mas -soċjetà ċivili), li sar fit -2 ta’ Ottubru  2018 fi Brussell.  
 
128 
 ġimagħtejn għal ġimgħa matul l -ewwel tliet xhur, u minn erba’ ġimgħat għal tliet ġimgħat 
matul ir -raba’ xahar). Fil -Kroazja, fl -2017, Emenda għall -Att dwar ix -Xogħol introduċiet 
mill-ġdid il -possibbiltà, li kienet ġiet abolita fl -2014, għal min iħaddem biex iressaq 
pretensjoni quddiem il -qorti biex jingħeleb ir -rifjut tal -kunsill tax -xogħol li jagħti l -kunsens 
tiegħu għas -sensja tal -impjegati protetti (eż. l -impjegati li huma membri tal -kunsill tax -
xogħol,  l-impjegati b’diżabbiltà, l -impjegati iktar imdaħħlin fiż -żmien, eċċ.). Fl -Italja, dan l -
aħħar żdied il -kumpens għall -ħaddiema f’każ ta’ sensji inġusti.  
Għadd ta’ Stati Membri qegħdin jippjanaw iktar miżuri f’dan il -qasam, li jistgħu jiġu 
adottati fil -ġejjieni qarib. Fin-Netherlands, f’April 2018, (abbozz ta’) pakkett ta’ miżuri 
komprensivi ġie ppreżentat għall -konsultazzjoni pubblika, bl -intenzjoni li jinkiseb bilanċ 
aħjar fil -liġi dwar il -protezzjoni tal -impjieg. Il -pakkett jinkludi l -introduzzjoni ta’ r aġuni 
addizzjonali (l -hekk imsejħa “raġuni ta’ akkumulazzjoni”) għas -sensja ta’ impjegati b’kuntratt 
permanenti; l -estensjoni possibbli tal -perjodu ta’ prova għall -kuntratti permanenti (minn 
xahrejn għal ħames xhur); l -estensjoni tal -perjodu ta’ żmien tal -kuntratti temporanji 
suċċessivi għal tliet snin (minflok sentejn biss bħal qabel); u l -possibbiltà li ssir distinzjoni 
bejn il -kontribuzzjonijiet tal -qgħad skont it -tip ta’ kuntratt. Fil -Finlandja, il -gvern qiegħed 
iħejji emenda għall -Att dwar il -Kuntratti  tax-Xogħol, bl -għan li jiġu ssimplifikati l -kriterji 
għall -għoti tas -sensja individwali fin -negozji li jimpjegaw 10  persuni jew inqas. L -objettiv 
huwa li jitnaqqas il -livell limitu għar -reklutaġġ ta’ impjegati ġodda. Dan ikun ikkombinat ma’ 
reklutaġġ ikta r faċli b’kuntratti b’terminu fiss ta’ żgħażagħ qiegħda (tal -età ta’ inqas minn 
30 sena). L -abbozz ta’ proposta ġie ċċirkolat għall -kummenti fis -sajf tal -2018. Abbażi tal -
kummenti, il -gvern irreveda d -daqs tal -impriżi li jimpjegaw 20  persuna sa dawk li jim pjegaw 
10 persuni. Sa issa l -emenda rċeviet fehmiet imħallta fir -rigward tal -ambitu wiesa’ taż -żewġ 
miżuri, li wħud iqisu li mhuwiex immirat biżżejjed.  
Fir-rigward tal -kuntratti temporanji, xi Stati Membri qegħdin jaġixxu biex jistabbilixxu 
kundizzjonijiet  iktar rigorużi għall -użu tagħhom (favur il -prevenzjoni tal -abbużi) jew 
biex jagħtu iktar libertà għan -negozjar kollettiv fin -negozjar tal -qafas tagħhom.  Fir-
Repubblika Ċeka, diversi miżuri immirati lejn il -prevenzjoni tal -abbużi tal -aġenziji tax -
xogħol te mporanju saru operazzjonali f’Lulju 2017; dawn jinkludu sanzjonijiet iktar ħorox 
għar-rappreżentant responsabbli ta’ aġenzija tax -xogħol temporanju li jkun tilef il -liċenzja 
tiegħu minħabba ksur ta’ obbligi. Fis -Slovenja, saru emendi għall -Att dwar l -Ispez zjonijiet 
tax-Xogħol li kienu mmirati lejn il -prevenzjoni tal -użu illegali ta’ forom atipiċi ta’ xogħol, 
inkluż ix -xogħol abbażi ta’ kuntratti tal -liġi ċivili, u lejn l -għoti ta’ sanzjonijiet lil dawk li 
 
129 
 jħaddmu li ma jħallsux il -pagi fil -pront. B’mod part ikolari, meta spettur jistabbilixxi li x -
xogħol ikun twettaq b’mod illegali abbażi ta’ kuntratt tal -liġi ċivili, min iħaddem ikun 
obbligat joffri kuntratt ta’ impjieg adegwat lill -ħaddiem fi żmien tlett ijiem. Franza 
ppermettiet lin -negozjar fil -livell set torjali jipprevali fuq il -liġi nazzjonali tax -xogħol fir -
rigward tal -iffissar tal -qafas tal -użu ta’ kuntratti b’terminu fiss u ta’ kuntratti temporanji (ara 
l-Kapitolu  3.1). Il -ftehimiet fil -livell tal -kumpaniji jistgħu jkunu inqas favorevoli minn dawk 
fil-livell tal -fergħat, peress li titneħħa l -kapaċità ta’ ffissar ta’ “klawżoli ta’ lockdown” għal 
dawn tal -aħħar. Fil -Portugall, pakkett komprensiv ta’ miżuri biex tiġi indirizzata s -
segmentazzjoni tas -suq tax -xogħol ġie miftiehem mas -sħab soċjali f’Ġunju 20 18 (huwa 
mistenni li l -pakkett jiddaħħal fil -leġiżlazzjoni sal -aħħar tal -2018). Il -bidliet jinkludu: it -
tnaqqis tat -tul ta’ żmien massimu tal -kuntratti b’terminu fiss minn tliet snin għal sentejn 
(inkluż it -tiġdid), b’tul ta’ żmien totali ta’ tiġdid li ma jaqbiżx it -tul ta’ żmien tal -perjodu 
inizjali; it -tnaqqis tat -tul ta’ żmien massimu tal -kuntratti indeterminati (“contratos de trabalho 
a termo incerto”) minn sitt snin għal erba’ snin; il -limitazzjoni tal -ambitu tal -
ġustifikazzjonijiet għall -użu ta’ kuntr atti temporanji għall -ħaddiema iżgħar u tal -persuni 
qiegħda fit -tul. Fl -istess ħin, il -perjodu ta’ prova se jiżdied għal 180  jum għall -kuntratti tal -
ewwel darba kif ukoll għall -persuni qiegħda fit -tul li jkunu għadhom kemm ġew irreklutati. 
Il-ftehim bejn t liet partijiet isejjaħ ukoll għall -intaxxar tal -fatturat tax -xogħol eċċessiv, fejn id -
definizzjoni ta’ eċċessiv (skont is -settur) trid tiġi definita fil -qafas ta’ digriet regolatorju, bl -
involviment tas -sħab soċjali. Fl -aħħar nett, il -Greċja qiegħda tippja na li żżid il -protezzjoni tal -
ħaddiema li jwettqu xogħol b’ikkuntrattar. Għall -ewwel darba, se tiġi introdotta sistema 
integrata ta’ regoli li jistabbilixxu r -responsabbiltà reċiproka u konġunta tal -entità tal -
ikkuntrattar, tal -kuntrattur u tas -sottokuntra ttur għall -ħaddiema li jwettqu xogħol 
b’ikkuntrattar. Dan iwessa’ l -protezzjoni tad -drittijiet tal -ħaddiema fir -rigward tal -pagi, il -
kontribuzzjonijiet tal -assigurazzjoni, il -pagamenti għal min jingħata s -sensja u l -kumpens 
f’każ ta’ aċċident fil -post tax -xogħol. Fl -Italja, it -tul ta’ żmien massimu tal -kuntratti 
temporanji naqas minn 36  xahar għal 24  xahar. L -għadd massimu ta’ estensjonijiet tnaqqas 
minn ħamsa għal erbgħa u, wara t -12-il xahar, l -estensjonijiet jitħallew isiru biss jekk 
jingħataw raġunijiet  ġodda ta’ ġustifikazzjoni b’mod formali. Il -liġi żiedet ukoll il -
kontribuzzjoni addizzjonali tas -sigurtà soċjali mħallsa minn min iħaddem għat -tiġdid tal -
kuntratti temporanji b’0,5  pps. Fl -aħħar nett, il -kwota ta’ impjegati b’kuntratti temporanji 
żdiedet minn 20  % għal 30  % tat -total ta’ impjegati, iżda issa tinkludi wkoll il -ħaddiema 
temporanji permezz ta’ aġenzija.  
 
130 
 Xi innovazzjonijiet qegħdin jiġu introdotti fir -rigward ta’ forom ġodda ta’ xogħol, 
inkluż il -ħaddiema permezz ta’ pjattaforma u l -ħaddiema a wtonomi. Fi Franza, ġiet 
introdotta l -adozzjoni volontarja ta’ karta soċjali mill -pjattaformi onlajn fir -rigward tal -
ħaddiema indipendenti. Din il -karta għandha tikkonsisti minn sett ta’ prinċipji li japplikaw 
għall -ħaddiema indipendenti rreġistrati fi pja ttaformi onlajn, inkluż il -parteċipazzjoni tal -
pjattaformi fl -assigurazzjoni għall -aċċidenti tax -xogħol u l -finanzjament obbligatorju mill -
pjattaformi ta’ taħriġ li japplika għall -ħaddiema indipendenti. Fil -Belġju, l -użu ta’ “impjiegi 
flessibbli” (li diġà kienu jeżistu fis -settur HORECA) ġie estiż għal setturi oħra, b’mod 
partikolari tal -konsumatur; il -pensjonanti u kwalunkwe ħaddiem b’kuntratt għal minn tal -
inqas erba’ minn ħamsa ta’ full -time jistgħu japplikaw għal impjieg flessibbli. Id -dħul mill -
impjieg i flessibbli mhumiex soġġetti għat -tassazzjoni u għall -kontribuzzjoni tas -sigurtà 
soċjali min -naħa tal -impjegati, filwaqt li min iħaddem iħallas kontribuzzjonijiet imnaqqsa tas -
sigurtà soċjali. Fi Spanja, ir -riforma tal -2017 tal -Liġi dwar il -Ħaddiema Awton omi tipprova 
ttejjeb il -kwalità tal -impjiegi tal -ħaddiema li jaħdmu għal rashom, inkluż il -protezzjoni soċjali 
u s-sikurezza fil -post tax -xogħol. Il -miżuri l -ġodda jestendu r -rata fissa ta’ EUR  50 tal -
kontribuzzjoni tas -sigurtà soċjali minn sitt  xhur għal 12-il xahar, u jintroduċu livell ogħla ta’ 
flessibbiltà meta jiġu deċiżi l -ammonti. Ir -riforma twassal ukoll biex il -pagamenti tal -
pensjonijiet ikunu kompatibbli max -xogħol freelance, tippromwovi l -bilanċ bejn ix -xogħol u 
l-ħajja privata u l -aċċess aħjar g ħat-taħriġ. Fl -Irlanda, l -Abbozz ta’ Liġi dwar l -Impjieg tal -
2017 jindirizza għadd ta’ oqsma tal -leġiżlazzjoni attwali dwar l -impjieg, fir -rigward tal -
impjegati b’pagi baxxi u iktar vulnerabbli. L -għan tal -Abbozz ta’ Liġi huwa li jiżgura li l -
impjegati jku nu infurmati aħjar dwar in -natura tal -arranġamenti tal -impjieg tagħhom (u t -
termini ewlenin tagħhom) fi stadju bikri – qiegħed jiġi stabbilit reat ġdid għan -nuqqas ta’ 
provvista ta’ termini ewlenin fi żmien perjodu speċifikat mingħand min iħaddem. Barra mi nn 
hekk, il -kuntratti ta’ żero sigħat huma pprojbiti fil -biċċa l -kbira taċ -ċirkostanzi; ġiet introdotta 
dispożizzjoni ta’ “saff ta’ sigħat” sabiex l -impjegati b’kuntratti ta’ ftit sigħat li jaħdmu b’mod 
konsistenti għal sigħat żejda meta mqabbla ma’ dawk p revisti fil -kuntratti tagħhom, ikunu 
intitolati li jitqiegħdu f’saff ta’ sigħat li jirrifletti aħjar ir -realtà; ġie introdott pagament 
minimu mtejjeb għall -impjegati li jintalbu jaħdmu għal perjodu iżda effettivament ma jkunux 
ipprovdew xogħol. Fil -Portuga ll, l-introduzzjoni ppjanata ta’ “Contrato Geracao” fiha żewġ 
aspetti: l -introduzzjoni ta’ sostenn finanzjarju għall -kumpaniji li jirreklutaw fl -istess ħin 
persuna qiegħda żagħżugħa (jew persuna żagħżugħa li tkun qiegħda tfittex għall -ewwel 
impjieg) u pers una qiegħda fit -tul li tkun iktar imdaħħla fiż -żmien; u sostenn għall -impjieg 
taż-żgħażagħ flimkien mal -irtirar parzjali ta’ ħaddiem iktar imdaħħal fiż -żmien.  
 
131 
 Xi Stati Membri ħadu miżuri fil -qasam tal -organizzazzjoni tal -ħin tax -xogħol, li mhux 
dejjem wasslu għal iktar adattabbiltà.  Fil-Belġju, għadd ta’ obbligi fir -rigward tax -xogħol 
part-time ġew immodernizzati u ssimplifikati fl -2017, b’mod partikolari t -tnaqqis tal -
formalitajiet fl -istabbiliment ta’ skedi tax -xogħol fissi jew varjabbli, kif ukoll in -notifika u s -
sorveljanza tad -devjazzjonijiet. Barra minn hekk, il -qafas ġuridiku biex jiġu “salvati l -
karrieri” sar applikabbli minn Frar  2018. Diment li jkun hemm ftehim fil -livell settorjali jew 
tal-impriża, dan il -qafas jippermetti lill -impjegati jwarr bu xi “ħin tal -liv” biex jakkumulawh u 
jużawh iktar tard. Fl -aħħar nett, ġiet issimplifikata l -proċedura biex ix -xogħol ta’ billejl u x -
xogħol fil -Ħdud jiġi introdott fil -kuntest tal -kummerċ elettroniku. Fi Franza, il -mandat tal -
accords de competitivité  (“ftehimiet dwar il -kompetittività”) ġie estiż (ara l -Kapitolu  3.1). 
Bħala parti mill -ftehim bejn tliet partijiet flimkien mas -sħab soċjali fir -rigward tar -riforma tal -
liġi tax -xogħol, il -Portugall qiegħed jippjana li jelimina “l -ammonti ta’ sigħat” individw ali u 
dawk kollettivi abbażi ta’ ftehimiet individwali. Il -ftehimiet diġà fis -seħħ se jiskadu mhux 
iktar minn sena wara l -implimentazzjoni tar -regoli l -ġodda. Il -ftehimiet ġodda se jsiru fil -
qafas ta’ negozjar kollettiv jew ta’ ftehimiet bħala grupp, li jr idu jintlaħqu wara li ssir 
konsultazzjoni mal -ħaddiema. Il -miżura tispeċifika l -limiti ta’ sigħat kuljum, ir -rati ta’ 
approvazzjoni mill -ħaddiema u l -użu tal -prinċipju tal -iktar trattament favorevoli.  
Diversi Stati Membri adottaw miżuri biex jipprevjenu l -użu ta’ xogħol mhux iddikjarat, 
itejbu is -sikurezza fil -post tax -xogħol u/jew isaħħu l -ispettorati tax -xogħol.  Fil-Bulgarija, 
mill-aħħar tal -2017 ’il hawn, emenda għal -Liġi dwar l -Akkwist Pubbliku tirregola t -tneħħija 
ta’ parteċipant fi proċedura tal -akkwist pubbliku, meta fil -perjodu ta’ tliet snin preċedenti tkun 
ġiet imposta penali għall -użu ta’ xogħol mhux iddikjarat. Dan ir -rekwiżit japplika wkoll għas -
sottokuntratturi, li b’mod prinċipali huma impriżi żgħar u mikroimpriżi (sikwit fis -settur tal -
kostruzzjoni). Jitwettqu wkoll kampanji ta’ informazzjoni biex iżidu l -għarfien tal -gruppi 
f’riskju dwar l -iżvantaġġi marbuta mal -pagi fuq l -idejn għal xogħol mhux iddikjarat, b’mod 
partikolari f’termini ta’ kontribuzzjonijiet tas -sigurtà soċjali. Fl -2018, il -Greċja lestiet l -
iskambju awtomatiku ta’ informazzjoni bejn il -bażijiet tad -data ta’ diversi ministeri u tal -
istituzzjonijiet tas -suq tax -xogħol, kif ukoll tal -pulizija. Barra minn hekk, ġiet rieżaminata s -
sistema ta’ multi imposti fuq dawk li jħaddmu ħadd iem dipendenti mingħajr ma jiddikjarawh, 
bi tnaqqis sostanzjali jekk min iħaddem jirrekluta l -ħaddiem mhux iddikjarat b’kuntratt full -
time fi żmien għaxart ijiem mill -ispezzjoni (il -miżura għandha l -għan li tinċentiva t -
trasformazzjoni tax -xogħol mhux iddi kjarat f’xogħol formali).  Fi Spanja, il -Pjan Strateġiku 
2018 -2020, miftiehem mal -komunitajiet awtonomi u f’konsultazzjoni mas -sħab soċjali, 
 
132 
 għandu l -għan li jsaħħaħ il -kapaċità tal -ispettorati tax -xogħol u li jistruttura l -azzjonijiet 
tagħhom b’mod konkre t u li jista’ jitkejjel. Dan il -Pjan jagħti attenzjoni wkoll lill -isfidi li 
jirriżultaw mill -forom l -ġodda ta’ xogħol, lill -kundizzjonijiet tax -xogħol u lin -
nondiskriminazzjoni fil -post tax -xogħol. Fl -Estonja, emenda għall -Att dwar is -Saħħa 
Okkupazzjonali u s-Sikurezza fil -Post tax -Xogħol, adottata f’Mejju 2018 ittejjeb il -
protezzjoni kontra l -perikli għas -saħħa fil -post tax -xogħol u tiżgura li l -istruzzjonijiet dwar is -
sikurezza u l -provvista ta’ taħriġ fl -ewwel għajnuna jkunu adattati għall -ispeċifiċitaji et tal -
kumpanija. Kif imsemmi hawn fuq, is -Slovenja qiegħda tieħu azzjoni biex tipprevjeni l -użu 
illegali ta’ forom atipiċi ta’ xogħol. Barra minn hekk, l -Ispettorat tax -Xogħol jingħata iktar 
setgħat biex jinvestiga l -każijiet ta’ nuqqas ta’ ħlas tal -pagi (waħda mill -iktar vjolazzjonijiet 
frekwenti mill -2009 ’l hawn). F’Ċipru se jiġi promoss rieżami tas -sistema tal -ispezzjonijiet 
tax-xogħol sabiex jittejbu l -effettività u l -effiċjenza tagħhom fil -ġlieda kontra x -xogħol mhux 
iddikjarat. Dan ikun jinkludi mul ti ikbar u l -introduzzjoni ta’ dikjarazzjoni elettronika tal -bidu 
tal-impjieg. Barra minn hekk, abbozz ġdid ta’ liġi li jipprevedi l -ħolqien ta’ Spettorat 
Ċentralizzat tax -Xogħol tressaq għall -approvazzjoni fix -xhur li ġejjin. Fil -Portugall għaddej 
il-proċess ta’ reklutaġġ ta’ spetturi tax -xogħol u l -ftuħ ta’ kompetizzjonijiet ġodda. Barra 
minn hekk, bil -ħsieb li jiskoraġġixxi x -xogħol mhux iddikjarat jew sottodikjarat, il -Portugall 
qiegħed jippjana li jestendi t -tul ta’ żmien massimu ta’ kuntratti fuq medd a qasira ħafna ta’ 
żmien minn 15 -il jum għal 35  jum (b’tul ta’ żmien annwali massimu ta’ 70  jum mal -istess 
persuna li tħaddem). It -trasparenza fl -użu tax -xogħol temporanju permezz ta’ aġenzija se 
tissaħħaħ, u b’hekk l -informazzjoni dwar ir -raġuni tat -termi nazzjoni ta’ kuntratt bejn l -
azjenda tal -utenti u l -aġenzija tax -xogħol temporanju ssir obbligatorja.  
Il-miżuri ta’ politika li ttieħdu mill -Istati Membri biex isaħħu s -sistemi tal -ALMPs 
tagħhom huma pjuttost ftit minkejja l -isfidi li għad hemm. Il-Greċja  qiegħda timplimenta 
sistema ġdida ta’ twassil tal -ALMPs, bl -għan li żżid l -effettività tal -politiki ta’ attivazzjoni 
permezz ta’ attivitajiet ta’ tfassil ta’ profili u ta’ tlaqqigħ tal -ħaddiema mas -suq tax -xogħol. L -
immirar aħjar tal -ALMPs jibqa’ kruċjali  sabiex dawn ir -riformi jiksbu eżiti aħjar, u sa issa ġie 
varat proġett pilota għal iktar minn 2  000 persuna qiegħda f’uffiċċju lokali wieħed tal -
impjieg. Ċipru vara l -fażi pilota ta’ sistema ġdida li għadha kemm ġiet żviluppata ta’ 
monitoraġġ u ta’ evalwa zzjoni għall -politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol li tippermetti li 
tittejjeb l -effettività tal -miżuri tas -suq tax -xogħol. B’hekk dawk li jfasslu l -politika se jkunu 
jistgħu ifasslu u jirrevedu l -programmi tas -suq tax -xogħol li għaddejjin attwalment. Fi Spanja 
ġie żviluppat qafas strateġiku wiesa’ għall -koordinazzjoni tas -Sistema Nazzjonali tal -
 
133 
 Impjiegi. Din il -miżura tistabbilixxi l -qafas organizzattiv għall -azzjonijiet kollha implimentati 
fis-Sistema Nazzjonali Spanjola tal -Impjiegi matul l -2017 -2020 u sservi bħala bażi għat -
tfassil u għall -ġestjoni ta’ politiki attivi dwar is -suq tax -xogħol, ta’ azzjonijiet ta’ taħriġ u ta’ 
ħafna strateġiji oħra tas -servizzi pubbliċi reġjonali tal -impjiegi, filwaqt li tistabbilixxi wkoll 
il-qafas għad -definizzjoni tal -prinċipji, tal -miri, tal -istrumenti u tar -riżorsi finanzjarji.  
L-Istati Membri għadhom qegħdin iwettqu l -prijoritizzazzjoni tal -provvista ta’ iktar 
servizzi individwali . L-Estonja qiegħda testendi l -ambitu tal -ALMPs għal ċerti persuni 
impjegati biex jevitaw  il-qgħad. Il -grupp fil -mira jinkludi l -persuni li jaħdmu b’kuntratti ta’ 
servizz ftehim jew bi ftehim ta’ awtorizzazzjoni u dawk li jaqilgħu l -paga medja nazzjonali. 
Livelli stabbli ta’ infiq tal -PES fuq l -ALMPs kif ukoll ta’ riżorsi umani suppost li jind irizzaw 
l-isfidi li għad hemm. L -Ungerija ħadet passi ulterjuri biex jiġu indirizzati l -isfidi tal -Iskema 
tax-Xogħol Pubbliku billi jiġu implimentati programmi li jtejbu t -tranżizzjoni minn dawn il -
programmi lejn is -suq tax -xogħol primarju. Programm tal -ħolqien tal -impjiegi jikkwalifika l -
impjieg ta’ persuna fix -xogħlijiet pubbliċi bħala kategorija ta’ sostenn primarju filwaqt li 
żewġ programmi oħra jipprovdu inċentivi jew bonusijiet ta’ reklutaġġ jew jistabbilixxu 
mentoraġġ għall -persuni ġejjin minn skemi tax-Xogħol Pubbliku sabiex tiġi ffaċilitata l -
integrazzjoni tagħhom fis -suq tax -xogħol primarju.  
Għadhom qegħdin jiġu promossi miżuri biex jittejbu l -komponenti tat -taħriġ tal -
ALMPs . Fil-Kroazja ġie adottat pakkett ġdid ta’ disa’ miżuri attivi dwar is -suq tax-xogħol. 
Fil-pakkett il -ġdid issir iktar enfasi fuq it -taħriġ u t -taħriġ fil -post tax -xogħol, speċjalment 
għaż -żgħażagħ, għall -ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien u l -persuni qiegħda fit -tul. Is -
sussidji għall -impjieg ta’ persuni li jaħdmu għal rashom s e jiġu stimolati iktar ukoll. Barra 
minn hekk, is -sussidji se jingħataw lil min iħaddem biex jagħtu sostenn lill -impjieg ta’ 
ħaddiema fil -kategorija ta’ età ta’ 50  sena jew iktar. Franza qiegħda tkompli tinvesti fit -taħriġ 
vokazzjonali u fl -apprendistati, permezz tal -Plan d’Investissement dans les compétences  
(“Pjan ta’ Investiment fil -Kompetenzi”, ara l -Kapitolu  3.2). L -objettiv huwa li jiġi pprovdut 
taħriġ ta’ kwalifika lil miljun persuna qiegħda b’livelli baxxi ta’ kwalifiki u lil 800  000 
NEETs żgħażagħ parzjalment permezz tat -tħejjija għall -apprendistati.  
Is-Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi (PES) qegħdin isegwu l -aġenda ta’ riformi tagħhom, bl -
għan li tiżdied il -kapaċità istituzzjonali fiż -żminijiet ta’ tnaqqis fil -qgħad. Għal dan l -
għan,  kulma jmur il -PES qegħdin jibbenefikaw iktar mill -involviment tagħhom fil -“proġett 
tat-tagħlim komparattiv” imwettaq fil -qafas tan -Netwerk Ewropew tas -Servizzi Pubbliċi tal -
 
134 
 Impjiegi. Mill -2015 ’il hawn, it -tagħlim komparattiv jagħti sostenn lill -PES fl -iżvilupp tal -
għarfi en tal -kwalitajiet pożittivi tal -persuni kif ukoll fit -titjib ulterjuri bl -għan li jitwassal 
servizz aħjar lill -klijenti tal -PES. Peress li l -għadd ta’ persuni rreġistrati li kienu qegħdin 
ifittxu impjieg naqas b’mod kostanti matul dawn l -aħħar snin, is -Servizzi Pubbliċi tal -
Impjiegi huma mitluba biex b’mod strateġiku jallokaw mill -ġdid ir -riżorsi tagħhom skont il -
ħtiġijiet tal -klijenti. Ċerti gruppi fil -mira bħall -persuni qiegħda fit -tul u għadd dejjem jikber 
ta’ ħaddiema iktar imdaħħlin fiż -żmien jibqgħu jeħtieġu sostenn intensiv peress li l -biċċa l -
kbira tal -PES qegħdin jiffaċċjaw tal -klijentela li qiegħda tixjieħ. Il -Litwanja qiegħda 
timmodifika x -xogħol tal -PES filwaqt li tottimizza r -riżorsi, bl -għan li jittejjeb ix -xogħol mal -
klijenti u jitnaqqas il -volum ta’ każijiet minn iktar minn 400  każ għal inqas minn 300  każ għal 
kull entità tal -ġestjoni tal -każijiet. F’Ċipru, it -Titjib u l -Immodernizzar tal -PES 2014 -2020 
jitwettqu permezz tal -implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ riforma għat -tisħiħ ta’ tas -Servizzi 
Pubbliċi tal -Impjiegi tiegħu. Dan l -aħħar, 20  konsulent addizzjonali ġew irreklutati sabiex 
ikunu jistgħu jindirizzaw il -mandat attwali tagħhom b’mod iktar effettiv u effiċjenti, fl -
implimentazzjoni tal -Garanzija għaż -Żgħażagħ u tar -Rakkomandazzjoni tal -Kunsill dwar l -
integrazzjoni tal -persuni qiegħda fit -tul fis -suq tax -xogħol. Miżuri addizzjonali jinkludu t -
taħriġ tal -konsulenti tal -impjieg, it -taħriġ tal -uffiċjali tal -PES, it -titjib tas -Sistema ta’ 
Kollokament tal -Kandidati tal -PES (CPS), il -ħolqien ta’ pjattaforma tal -IT, kif ukoll it -titjib 
tas-servizzi kemm għall -persuni li jkunu qegħdin ifittxu impjieg u kemm għal min iħaddem. 
Fl-2018, Spanja ħadet passi biex ittejjeb l -impjieg pubbliku u l -kundizzjonijiet tax -xogħol. Il -
Ministeru u s -sħab soċjali ffi rmaw dokument fejn ħadu impenn biex jippromwovu miżuri 
għall -impjegati taċ -ċivil biex jirkupraw il -kapaċità tal -akkwist tagħhom u jtejbu l -
kundizzjonijiet tax -xogħol tagħhom. Din il -miżura tippreċedi ftehim ta’ April  2017 biex l -
ammont kumplessiv ta’ kuntr atti temporanji fis -Settur Pubbliku jitnaqqas għal 8  % fl-2020 
permezz ta’ kompetizzjonijiet ta’ reklutaġġ għal karigi permanenti (xi 250  000). Fil -Greċja, il -
proċess ta’ ristrutturar tal -PES kompla matul l -2017 -2018 sabiex jittejjeb il -funzjonament tas -
Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi. Fil -ħarifa tal -2017 ġie varat proġett pilota għal metodoloġija 
ġdida ta’ tfassil ta’ profili li beda jiġi introdott fl -2018. Attwalment qiegħda tiġi żviluppata 
għodda ġdida ta’ valutazzjoni tal -ħiliet. Ir -reklutaġġ ta’ konsule nti addizzjonali tal -impjieg li 
beda fl -ewwel semestru tal -2018 għandu jwassal biex il -forza tax -xogħol tal -konsulenti kważi 
tirdoppja sal -aħħar tal -2018. Fl -aħħar nett, l -Awstrija ħadet passi għall -evalwazzjoni u għat -
tfassil ta’ ġestjoni iktar effettiva tas-Servizzi Pubbliċi tal -Impjiegi, b’mod partikolari permezz 
tar-rieżami u tar -reviżjoni tal -istrumenti kollha tal -PES għall -integrazzjoni mill -ġdid effiċjenti 
 
135 
 u effettiva fis -suq tax -xogħol. It -taħriġ u l -kwalifiki speċifiċi għall -impjiegi f’kooperazzjon i 
ma’ min iħaddem qegħdin jiġu prijoritizzati flimkien ma’ iktar inċentivi għall -impjieg.   
Il-PES huma mitluba jintensifikaw il -kooperazzjoni tagħhom ma’ min iħaddem u mal -
awtoritajiet lokali sabiex jiġu ssodisfati aħjar ir -rekwiżiti iktar rigorużi tas -swieq tax -
xogħol.  F’dak ir -rigward, il -PES qegħdin jiżviluppaw strateġiji komprensivi ta’ involviment 
ta’ min iħaddem, billi jiddefinixxu approċċi differenti fir -rigward tas -segmentazzjoni ta’ min 
iħaddem u l -organizzazzjoni tas -servizzi għal min iħaddem. Il -biċċa l -kbira tas -Servizzi 
Pubbliċi tal -Impjiegi stabbilixxu livelli ċentrali ta’ koordinazzjoni tas -servizzi ta’ min 
iħaddem, għalkemm jipprovdu wkoll servizzi għal min iħaddem fil -livelli reġjonali u lokali. 
Barra minn hekk, jeħtieġ li l -PES jiddefinixx u standards minimi komuni tat -twassil tas -
servizz għal min iħaddem, inkluż il -kejl tas -sodisfazzjon. Fl -Italja u fi Spanja, l -aġenziji 
ċentrali tal -PES, l -ANPAL u s -SEPE rispettivament, qegħdin jiffaċilitaw attivitajiet ta’ 
apprendiment reċiproku bejn ir -reġjuni sabiex ikun hemm skambju dwar il -prattiki tajbin li 
jippermettu li jittejbu s -servizzi għal min iħaddem. Fil -Litwanja, il -PES qegħdin jippjanaw li 
joħolqu mudell għall -kooperazzjoni bejn il -muniċipalità u l -PES fir -rigward tal -provvista 
komuni ta’ m iżuri ta’ attivazzjoni tar -riċevituri tal -assistenza soċjali. Flimkien ma’ dan il -
mudell irid ikun hemm ukoll pjan ta’ implimentazzjoni.  
L-Istati Membri komplew jimplimentaw ir -rakkomandazzjoni tal -Kunsill dwar il -qgħad 
fit-tul83. Awtovalutazzjoni tal -Istati Membri fl -2018 uriet li b’mod kumplessiv, meta mqabbel 
mal-2016, kien hemm żieda ta’ 15  % fil -punteġġi, fejn l -iktar progress importanti ntlaħaq fl -
Istati Membri b’sistemi inqas avvanzati. B’mod iktar speċifiku, fir -rigward tar -reġistrazzjoni 
tal-persuni  qiegħda, il -pajjiżi adottaw approċċi u inċentivi differenti li jħeġġu r -
reġistrazzjoni.   L-iktar effettivi kienu dawk fejn ir -reġistrazzjoni kienet marbuta mal -
intitolament għal xi forom ta’ benefiċċji jew ta’ servizzi.   Madankollu, għad hemm lok għal 
titjib fl -involviment ta’ tal -persuni inattivi f’diversi Stati Membri (eż. il -Bulgarija, l -Estonja u 
r-Rumanija). Hemm ukoll diversi approċċi għall -provvista ta’ punt uniku ta’ kuntatt għas -
servizzi: xi pajjiżi ppruvaw jintegraw is -servizzi kollha f’punt wieħ ed (eż. il -Finlandja, il -
Ġermanja u l -Irlanda), filwaqt li oħrajn għandhom “punt intermedjarju” li jikkollega 
istituzzjonijiet jew awtoritajiet differenti (eż. Ċipru u n -Netherlands).   Il-koordinazzjoni 
effettiva bejn l -awtoritajiet u s -servizzi soċjali u tal-impjieg għadha sfida f’ħafna Stati 
                                                           
83 Dan il -paragrafu huwa bbażat fuq il -konklużjonijiet tar -Rieżami Tematiku tal -EMCO dwar l -implimentazzjoni tar -Rakkomandazzjoni tal -Kunsill dwar l -integrazzjoni tal -
persuni qiegħda fit -tul fis -suq tax -xogħol tat -3 ta’ Ottubru  2018. Attwalment għaddejja evalwazzjoni fid -dettall u se tiġi ppubblikata 
kmieni fl -2019, flimkien ma’ rapport lill -Kunsill. 
 
136 
 Membri (eż. il -Kroazja, il -Greċja, l -Ungerija, il -Latvja, ir -Rumanija u Spanja); ħafna drabi 
din tiġi kkumplikata minħabba sfidi marbuta mal -protezzjoni tad -data u mar -riżorsi. Filwaqt 
li hemm miżuri ppjanati biex ite jbu dan l -aspett, xorta waħda għad fadal biex l -
implimentazzjoni sseħħ fil -prattika. Il -Ftehimiet ta’ Integrazzjoni f’Impjieg f’xi forma jew 
oħra huma stabbiliti fi kważi l -Istati Membri kollha iżda hemm xi elementi neqsin, b’mod 
partikolari l -valutazzjoni jiet (mill -ġdid) fil -fond meta jkunu meħtieġa. Xi Stati Membri (eż. ir -
Repubblika Ċeka, il -Greċja u s -Slovakkja) għadhom iridu jimxu lejn approċċ iktar 
immirat/individwalizzat fir -rigward tal -ġestjoni tal -każijiet tal -persuni qiegħda fit -tul. Hemm 
ħafna at tivitajiet differenti li jitwettqu bħala involviment ma’ min iħaddem.   Il-ftehimiet mas -
sħab soċjali ġeneralment ikunu fis -seħħ, għalkemm dawn mhux dejjem jintużaw għal -livell 
lokali.   Xi Stati Membri  (eż. il -Greċja, il -Portugall, is -Slovenja u l -Iżvezja)  qegħdin jallokaw 
persunal tal -PES biex jaħdmu ma’ min iħaddem: dan jidher li huwa approċċ tajjeb; 
madankollu, xorta waħda jeħtieġ li jsir titjib f’xi Stati Membri, b’mod partikolari fil -forma ta’ 
sħubijiet u ta’ approċċi iktar strateġiċi (eż. il -Kroazja, Franza u l -Italja).  
L-Istati Membri qegħdin jagħtu sostenn iktar individwalizzat għall -persuni qiegħda fit -
tul u servizzi integrati aħjar . Fil-Bulgarija, issa l -Ftehimiet ta’ Integrazzjoni f’Impjieg jiġu 
ffirmati bejn il -persuna qiegħda fit -tul u l -uffiċċ ju tax -xogħol, inkluż il -proposti għal servizzi 
speċifiċi ta’ impjieg u r -referenza għal servizzi pprovduti minn istituzzjonijiet oħra. Minn 
Jannar 2018, it -timijiet konġunti mobbli ta’ konsulenza tal -familja u tax -xogħol tal -Aġenzija 
tal-Impjieg u l -persu nal tal -Aġenzija tal -Assistenza Soċjali jipprovdu servizzi komprensivi u 
integrati għall -persuni qiegħda f’żoni remoti. Fir -Rumanija, hemm proġett pilota għaddej bl -
għan li jinħolqu timijiet integrati biex jiġu indirizzati diversi sfidi fl -istess ħin: sfid i soċjali, 
edukattivi u mediċi, anke fi sħubija mal -PES.  Il-proġett se jiggwida dan l -approċċ 
f’139  komunità fost l -iktar komunitajiet żvantaġġati, magħżula abbażi tal -mapep tal -faqar u l -
kriterji miftiehma mill -Gvern. Iktar ’il quddiem huwa previst li l -proġett jitwessa’ għal iktar 
komunitajiet. Is -Slovenja adottat programmi ta’ attivazzjoni soċjali 2017 -2020 bl -għan li 
jħeġġu l -inklużjoni soċjali u fis -suq tax -xogħol tat -12 500 persuna vulnerabbli li diffiċli l -iktar 
li jiġu impjegati. L -għan huwa li dawn  il-persuni jingħataw kompetenzi li jqarrbuhom lejn l -
inklużjoni fis -suq tax -xogħol. Fl -Irlanda, l -iskema volontarja YESS (“Skema ta’ Sostenn 
għall -Impjieg taż -Żgħażagħ”) hija mmirata lejn iż -żgħażagħ li jkunu qegħdin ifittxu impjieg u 
li jkunu qiegħda fit -tul jew li jħabbtu wiċċhom ma’ ostakli sinifikanti biex jiksbu impjieg. L -
iskema YESS għandha l -għan li tagħti opportunità ta’ apprendiment ta’ ħiliet bażiċi soċjali u 
tax-xogħol f’ambjent ta’ sostenn waqt kollokament fil -post tax -xogħol. It -tul ta’ żmien  
 
137 
 standard għall -kollokamenti ta’ esperjenza fil -post tax -xogħol ikun ta’ tliet xhur, għalkemm 
ikun hemm l -għażla biex dan jiġi estiż għal sitt  xhur jew għal disa’  xhur wara li jsir rieżami 
tal-progress minn ħaddiem dipartimentali tal -ġestjoni tal -każijiet.  
Is-sussidji u l -inċentivi saru miżura ta’ politika komuni għall -integrazzjoni ta’ persuni 
qiegħda fit -tul fis -suq tax -xogħol. Ċipru vara programm dwar il -provvista ta’ inċentivi għar -
reklutaġġ ta’ individwi qiegħda fis -settur privat. Is -sussidju jingħata biss għall -ewwel sitt xhur 
ta’ impjieg. Permezz tal -iskema bbenefikaw 946  impriża u madwar 2  472 parteċipant kisbu 
impjieg . Fil-Lussemburgu, miżuri ġodda għandhom l -għan li joħolqu impjiegi permanenti 
ssussidjati għall -persuni qiegħda fit -tul li jissodisfa w il-ħtiġijiet ġodda ta’ min iħaddem u 
huma mmirati lejn il -persuni qiegħda fit -tul li jkollhom 30  sena jew iktar. L -iskema fiha 
provvediment speċifiku għall -persuni li jkollhom iktar minn 50  sena, li jippermetti r -rimborż 
totali tal -kostijiet tax -xogħol b i ħlas sal -irtirar. Min -naħa l -oħra, fid -dawl tat -titjib fil -qagħda 
tas-suq tax -xogħol, Franza naqqset il -volum tal -iskemi ta’ impjiegi ssussidjati tagħha (ara 
wkoll it -Taqsima  3.1.2). Fl -Awstrija ttieħdu miżuri bl -għan li jitnaqqas il -qgħad fit -tul 
permez z ta’ sanzjonijiet iktar ħorox, li jagħmluha iktar diffiċli għall -persuni qiegħda biex 
jaċċettaw offerti ta’ impjieg anke b’distanzi itwal tal -ivvjaġġar sa mhux iktar minn sagħtejn u 
nofs kuljum u li jikkombinaw il -benefiċċji tal -qgħad u l -assistenza soċja li. Ġeneralment, l -
għan huwa li jinħolqu inċentivi iktar qawwijin għall -persuni qiegħda biex jaċċettaw offerta ta’ 
impjieg u jitnaqqas il -qgħad, kif ukoll li tiżdied l -effettività tal -politika tas -suq tax -xogħol. L -
Iżvezja introduċiet “impjiegi ta’ introdu zzjoni”, immirati lejn il -persuni qiegħda fit -tul jew 
lejn l -immigranti li jkunu għadhom kemm waslu fil -pajjiż, li jistgħu jiġu kkombinati b’mod 
flessibbli mal -edukazzjoni u mat -taħriġ. Is -sussidju tal -paga għall -impjiegi ta’ introduzzjoni 
huwa limitat għa l salarju gross ta’ SEK  20 000 fix -xahar (madwar EUR  1 950), b’limitu ta’ 
80 %. Is -sussidji fis -Slovenja huma mmirati lejn l -impjieg permanenti ta’ persuni li jkollhom 
iktar minn 58  sena sakemm jissodisfaw il -kundizzjonijiet għall -irtirar. L -inklużjoni ta’  
prijorità hija prevista għall -benefiċjarji tal -benefiċċji tal -qgħad u tal -assistenza soċjali fi flus 
kontanti. Is -sussidju jammonta għal EUR  11 000 u jitħallas lil min iħaddem f’żewġ partijiet 
(nofsu mal -impjieg u n -nofs l -ieħor wara t -18-il salarju).  
Il-kooperazzjoni mas -settur privat qiegħda tkompli ssaħħaħ it -tranżizzjonijiet lejn is -
suq tax -xogħol primarju. Il-ftehimiet tad -dħul fis -suq tax -xogħol qegħdin jiġu ttestjati fl -
Iżvezja biex b’hekk il -persuni qiegħda fit -tul, b’enfasi partikolari fuq in -nisa li ma twildux fil -
pajjiż, jiksbu impjieg minn min iħaddem li jkun kopert minn ftehim kollettiv dwar il -ftehimiet 
tad-dħul fis -suq tax -xogħol. Dawn il -ftehimiet huma bbażati fuq proposta mis -sħab soċjali u 
 
138 
 għandhom l -għan li jibnu mudell ġdid biex iktar pe rsuni jidħlu fis -suq tax -xogħol u biex 
jiffaċilitaw il -provvista ta’ ħiliet fil -ġejjieni għal min iħaddem, anke permezz ta’ korsijiet tal -
lingwa bl -Iżvediż u programmi oħra ta’ taħriġ fuq medda qasira ta’ żmien. F’Malta, l -Iskema 
tax-Xogħol fil -Komunità, l i tikkolloka l -persuni qiegħda fit -tul f’postijiet tax -xogħol, qiegħda 
tiġi reveduta sabiex jiġi żgurat li dawk li jkunu f’riskju li jinqatgħu mis -suq tax -xogħol jiġu 
impjegati b’mod formali u jkunu attivi.  
Ir-riformi reċenti fil -qasam tal -benefiċċji tal -qgħad iffokaw l -iktar fuq it -tisħiħ tar -
rekwiżiti ta’ attivazzjoni. Fil-Finlandja, minn Jannar  2018 ’il hawn, il -persuni qiegħda li 
jkunu qegħdin ifittxu impjieg, ikunu eliġibbli biss għall -ammont sħiħ ta’ be nefiċċji tal -qgħad 
jekk ikollhom ukoll xi introjtu minn xogħol imħallas jew jipparteċipaw f’servizzi li jtejbu l -
prospetti ta’ impjieg tagħhom (b’xi livelli limitu). Jekk persuna li tkun qiegħda tfittex impjieg 
tonqos milli turi l -attività meħtieġa matul i l-perjodu ta’ monitoraġġ ta’ 65  jum, il -benefiċċju 
tal-qgħad imħallas għal dawk il -65 jum jitnaqqas b’4,65  %. Barra minn hekk, il -gvern 
qiegħed iħejji leġiżlazzjoni li tirrikjedi li l -persuni qiegħda li jkunu qegħdin ifittxu impjieg 
japplikaw għal impjieg wieħed fil -ġimgħa jew inkella jitnaqqsulhom il -benefiċċji tal -qgħad 
tagħhom. Attwalment, qiegħda ssir konsultazzjoni mas -sħab soċjali fir -rigward tal -proposta, 
iżda kemm in -naħa tal -impjegati u kemm dik ta’ min iħaddem esprimew xi riżervi fir -rigward 
tal-proposta, minħabba li tista’ twassal biex l -impjegat iħejji l -applikazzjonijiet mingħajr ma 
jkollu l -intenzjoni li jiġi rreklutat. Fis -Slovenja, minn Ottubru 2017 ’il hawn, il -ħaddiema li 
jingħataw is -sensja huma obbligati jirrapportaw dan lis -servizz tal -impjiegi diġà fil -perjodu 
tal-avviż f’każ li t -terminazzjoni tal -kuntratt tal -impjieg tkun seħħet għal raġunijiet 
kummerċjali jew għal raġunijiet ta’ inkompetenza. Jekk il -ħaddiema li jingħataw is -sensja 
jonqsu milli jagħmlu dan fl -ewwel tliet xhur ta’ qgħa d jitnaqqsulhom il -benefiċċji tal -qgħad 
(60 % minflok 80  %) tas -salarju ta’ referenza. Barra minn hekk, il -persuni b’livell baxx ta’ 
ħiliet b’professjonijiet li ma jkunx hemm domanda kbira għalihom jistgħu jibqgħu jirċievu 
20 % tal -benefiċċju tal -qgħad tag ħhom għal massimu ta’ 12 -il xahar meta jsibu impjieg. 
Franza, bħala parti mill -Liġi Liberté de Choisir son Avenir Professionnel  (“il-libertà li wieħed 
jagħżel il -ġejjieni professjonali tiegħu”), se tapplika kontroll iktar rigoruż fuq it -tiftix ta’ 
impjieg,  u dan se jkun kontrobilanċjat b’żieda ta’ miżuri ta’ akkumpanjament imfassla 
apposta. Il -fergħat professjonali huma mistiedna jinnegozjaw il -ftehimiet sabiex jitrawmu 
forom iktar sostenibbli ta’ xogħol, iżda jekk in -negozjar kollettiv ma jirnexxix, il -gvern jista’ 
jintervjeni. Il -persuni li jirċievu l -benefiċċju tal -qgħad se jitħallew iwettqu wkoll attività part -
time, taħt kundizzjonijiet iktar restrittivi. Barra minn hekk, il -benefiċċju tal -qgħad, li qabel 
 
139 
 kien iffinanzjat esklużivament mill -kontribuzzjon ijiet tas -sigurtà soċjali, se jiġi ssupplimentat 
b’żieda fuq it -taxxa usa’ “CSG -Contribution sociale généralisée”. Mill -1 ta’ Jannar  2019, in -
negozjati dwar l -assigurazzjoni kontra l -qgħad se jingħataw qafas mill -gvern, li se 
jistabbilixxi l -pakkett finanz jarju kumplessiv li jrid jiġi rrispettat u l -miri li jridu jintlaħqu. L -
aċċess għall -benefiċċji jingħata wkoll lill -ħaddiema indipendenti u lill -impjegati li jirriżenjaw, 
taħt ċerti kundizzjonijiet. Spanja qiegħda tippjana li tintroduċi “Karta Soċjali Univ ersali” bl -
għan li tiġbor informazzjoni dwar il -benefiċċji soċjali li rċevew l -individwi kollha kif ukoll 
dwar kwalunkwe sitwazzjoni potenzjali li tagħti d -dritt għall -benefiċċji soċjali (eż. id -
dipendenza, id -diżabbiltà, il -qgħad jew familji kbar). Huwa m istenni li ttejjeb il -
koordinazzjoni bejn l -amministrazzjonijiet, iżżid l -effettività tal -benefiċċji soċjali u, fl -aħħar 
mill-aħħar, tgħin biex jiġu identifikati s -sitwazzjonijiet vulnerabbli. It -tfassil u l -iżvilupp tas -
sistema tal -Karta Soċjali Universal i tlestew fl -aħħar tal -2017, u l -approvazzjoni hija 
mistennija sal -Q4-2018.  
Bħala partijiet mir -riformi li għaddejjin attwalment, il -kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà 
għall -benefiċċji tal -qgħad f’xi każijiet kienu ġew immodifikati, u sikwit dawn saru iktar 
rigorużi. Fl-2018, il -Bulgarija żiedet il -benefiċċju minimu tal -qgħad minn BGN  7,2 (madwar 
EUR  3,7) għal BGN  9 (EUR  4,6) kuljum, b’massimu ta’ BGN  74,3 (EUR  38). Fl -istess ħin, 
ir-rekwiżiti ta’ eliġibbiltà saru iktar rigorużi – il-persuna assigurata trid t kun ħadmet għal 
minn tal -inqas 15 -il xahar matul it -18-il xahar, u mhux disa’  xhur mill -aħħar 15 -il xahar, kif 
kien jiġri qabel. Din ir -rigorożità x’aktarx li taffettwa l -ħaddiema li jkunu iżgħar u l -persuni li 
jkollhom iktar probabbiltà li jkollhom karrie ri interrotti – b’mod partikolari il -ħaddiema 
staġjonali u l -ħaddiema b’impjiegi prekarji. Il -Portugall ħa direzzjoni differenti, u naqqas il -
perjodu ta’ garanzija għal aċċess għall -benefiċċju tal -qgħad inizjali wara l -iskadenza ta’ 
kuntratt b’terminu fiss , minn 180  jum għal 120  jum. Fl -Awstrija, pakkett ta’ miżuri huwa 
ppjanat biex jitnaqqas il -qgħad fit -tul billi jiġu ssikkati r -regoli dwar il -mobbiltà tar -riċevituri 
tal-benefiċċju tal -qgħad (jaċċettaw offerti ta’ impjieg anke b’distanzi itwal tal -ivvjaġġ ar sa 
mhux iktar minn sagħtejn u nofs kuljum), li se jabolixxi l -prolongazzjoni tal -intitolament tal -
benefiċċju tal -qgħad minħabba mard (għajr jekk wieħed jiġi rikoverat fi sptar) u se jirrestrinġi 
t-tul ta’ żmien tal -impjieg marġinali meta wieħed ikun qie għed jirċievi l -benefiċċju tal -qgħad. 
Ġeneralment, l -għan huwa li jinħolqu inċentivi iktar qawwijin għall -persuni qiegħda biex 
jaċċettaw offerta ta’ impjieg u jitnaqqas il -qgħad, kif ukoll li tiżdied l -effettività tal -politika 
tas-suq tax -xogħol.  
 
140 
 Xi Stati  Membri ħadu azzjoni biex jippromwovu l -mobbiltà (interna u esterna) tal -
ħaddiema u tal -persuni fl -apprendiment, bl -għan li jsaħħu l -impjegabbiltà u jtejbu l -
iżvilupp tal -ħiliet, u/jew jattiraw il -ħaddiema barranin f’setturi b’nuqqas ta’ ħaddiema. 
Fl-2018,  il-Finlandja introduċiet miżuri li jappoġġaw il -mobbiltà reġjonali u l -ivvjaġġar tal -
persuni qiegħda li jkunu qed ifittxu impjieg, inkluż il -provvista ta’ għotjiet finanzjarji għall -
mobbiltà (li issa huma disponibbli wkoll għax -xogħol part -time b’inqas mi nn 18 -il siegħa tax -
xogħol fil -ġimgħa, u għat -taħriġ relatat max -xogħol) u ta’ informazzjoni mmirata lejn is -
sostenn ekonomiku għall -mobbiltà. Għotja finanzjarja ikbar għall -mobbiltà tista’ tingħata 
f’każ ta’ vvjaġġar twil ħafna b’mod eċċezzjonali. Is -sħab soċjali ġew ikkonsultati fir -rigward 
tar-riforma. Fl -2018, il -Latvja espandiet il -miżuri ta’ sostenn għall -mobbiltà tal -persuni 
qiegħda sabiex tinkludi wkoll il -belt kapitali (Riga, li qabel kienet eskluża).  Il -miżura tkopri 
il-mobbiltà reġjonali għall -persuni li jaċċettaw offerta ta’ impjieg f’reġjuni oħra, iżda wkoll 
għal dawk li jkunu rreġistrati f’xi miżuri tal -ALMPs, inklużi l -Garanzija għaż -Żgħażagħ, l -
impjieg issussidjat u l -miżuri tat -taħriġ vokazzjonali. Il -miżuri ta’ sostenn bl -għan li jattiraw 
il-prattikanti mediċi (it -tobba u l -infermiera) għal xogħol f’reġjuni ’l barra minn Riga bdew 
f’Diċembru 2017. Barra minn hekk, fil -Latvja ġiet approvata lista ta’ 237  professjoni b’livell 
għoli ta’ ħiliet, fejn attwalment hemm nuqqas sinifikanti ta’ ħaddi ema u li jistgħu jattiraw lil 
ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Xi kundizzjonijiet preferenzjali jiġu applikati għall -impjegati li jkunu 
jixtiequ jirċievu Karta Blu tal -UE f’dawk il -każijiet. Fil -Polonja, huwa mistenni li l -ħolqien 
tal-Aġenzija Nazzjonali għal Skambju Akkademiku fl -2017 jiffaċilita l -
internazzjonalizzazzjoni tal -universitajiet Pollakki permezz tas -sostenn favur il -kwalità tal -
mobbiltà akkademika. Fil -Bulgarija, ġiet approvata proċedura ta’ awtorizzazzjoni 
ssimplifikata tal -Karta Blu għaċ -ċittadi ni ta’ pajjiżi terzi sabiex jingħeleb in -nuqqas 
identifikat ta’ speċjalisti kkwalifikati fil -qasam tat -teknoloġiji tal -informazzjoni u tal -
komunikazzjoni, u l -inġiniera fil -produzzjoni industrijali u f’oqsma rilevanti oħra. Permezz 
tal-modifiki, il -Karta l -Blu se tkun tista’ tinħareġ għal perjodu ta’ mhux iktar minn erba’ snin, 
filwaqt li fl -imgħoddi kienet tinħareġ għal perjodu ta’ sena. Fl -Estonja, l -emenda għall -“Att 
dwar il -Barranin” jeżenta l -ispeċjalisti tal -ogħla livell mill -kwoti tal -immigrazzjoni u  jestendi 
il-perjodu massimu ta’ impjieg fuq medda qasira ta’ żmien għal 12 -il xahar, filwaqt li jħalli l -
kwoti tal -immigrazzjoni kif inhuma.  
L-involviment tas -sħab soċjali nazzjonali fit -tfassil u fl -implimentazzjoni ta’ riformi u 
ta’ politiki soċjali u t al-impjieg ivarja fost l -Istati Membri.  Il-kwalità u l -għamla ta’ dan l -
involviment jirriflettu d -diversità tal -oqfsa istituzzjonali nazzjonali u tal -prattiki tad -djalogu 
 
141 
 soċjali, b’nuqqas sinifikanti ta’ djalogu f’waqtu jew siewi f’għadd ta’ Stati Membri.  Fl-istess 
waqt, matul l -aħħar 18 -il xahar is -sħab soċjali kienu involuti fit -tfassil ta’ riformi rilevanti ta’ 
politika f’diversi Stati Membri84. Leġiżlazzjoni u miżuri ġodda li jikkonċernaw il -
funzjonament tas -suq tax -xogħol ġew diskussi jew ġew miftiehma  pereżempju fil -Bulgarija, 
fil-Kroazja, fid -Danimarka, fil -Finlandja, fin -Netherlands, fil -Portugall u fl -Iżvezja (l -
integrazzjoni tal -migranti). Kif jidher ukoll fit -Taqsima  3.1, is -sħab soċjali nnegozjaw riformi 
tal-qafas tal -iffissar tal -pagi f’għadd ta ’ pajjiżi. Fl -Estonja, il -gvern iddeċieda li jerġa’ jagħmel 
laqgħat regolari bejn tliet partijiet flimkien mas -sħab soċjali, li kienu ġew interrotti mill -2002 
’il hawn. In -negozjati marbuta mal -iffissar jew maż -żieda tal -pagi minimi seħħew pereżempju 
fil-Bulgarija, fl -Estonja, fil -Polonja, fil -Portugall u fi Spanja. Is -sħab soċjali ħadu sehem fid -
diskussjoni dwar ir -riformi tal -protezzjoni soċjali u/jew tal -benefiċċju tal -qgħad fil -Kroazja, fi 
Franza, fil -Finlandja, fil -Ġermanja, fil -Portugall u fis -Slovenj a, fost oħrajn. Il -politiki dwar l -
edukazzjoni u l -ETV, kif ukoll ir -riformi dwar it -taħriġ, l -apprendistati  u l-apprendiment tul 
il-ħajja u politiki ġodda ġew diskussi bil -parteċipazzjoni tas -sħab soċjali fir -Repubblika Ċeka, 
fid-Danimarka, fi Franza, fil -Latvja, fin -Netherlands u fil -Polonja.   
                                                           
84 Analiżi dettaljata tal -involviment tas -sħab soċjali fir -riformi reċen ti tista’ tinstab f’Eurofound (2019), “Social 
dialogue practices within the context of the EU Semester”, qiegħda titħejja attwalment.  
 
142 
 3.4. Il-Linja Gwida nru  8: Nippromwovu l -opportunitajiet indaqs għal kulħadd, 
inrawmu l -inklużjoni soċjali u niġġieldu l -faqar  
 
Din it -taqsima tagħti ħarsa lejn l -implimentazzjoni tal -linja gwida nru  8 dwar l -impjiegi, li 
tirrakkomanda lill -Istati Membri biex jimmodernizzaw is -sistemi tal -protezzjoni soċjali 
tagħhom, sabiex jippromwovu l -opportunitajiet indaqs, u jiġġieldu l -faqar u l -esklużjoni 
soċjali. L -ewwel tippreżenta ħarsa ġenerali lejn is -sitwazzjoni soċjali fl -Istati Membri skont l -
indikaturi ewlenin, inkluż l -introjtu nett, l -inugwaljanza, il -faqar u l -inklużjoni soċjali, l -
adegwatezza tal -pensjonijiet, l -aċċess għall -akkomodazzjoni kif ukoll l -aċċess għall -kura tas -
saħħa u għall -kura fit -tul. It -Taqsima  3.4.2 t irrapporta dwar il -miżuri ta’ politika mill -Istati 
Membri fl -oqsma tas -sistemi tal -protezzjoni soċjali, inkluż l -iskemi tal -introjtu minimu, il -
benefiċċji tal -familja, il -politiki dwar l -akkomodazzjoni, il -pensjonijiet, il -kura fit -tul, il -kura 
tas-saħħa u  l-inklużjoni ta’ persuni b’diżabbiltà.  
 
3.4.1  L-indikaturi ewlenin  
L-introjti tal -unitajiet domestiċi komplew jiżdiedu fi kważi l -pajjiżi kollha tal -UE fl -
201685. L-introjtu nett reali tal -unitajiet domestiċi (GDHI) 86 żdied għall -Istati Membri kollha, 
bl-eċċezzjoni tal -Greċja, fejn ġie rreġistrat tnaqqis żgħir. B’mod ġenerali, it -titjib seħħ l -iktar 
malajr fil -pajjiżi li ssieħbu iktar reċentement fl -UE, bħall -Bulgarija, il -Polonja, ir -Rumanija u 
l-Litwanja, u kien iktar bil -mod fl -Istati Membri antiki bħall -Awstrija, l -Italja, Franza, il -
Belġju u l -Lussemburgu, filwaqt li kien saħansitra negattiv għall -Greċja u għar -Renju Unit. 
Dan jirrifletti l -konverġenza li għaddejja attwalment, fejn il -Bulgarija u l -Polonja għandhom 
l-aqwa prestazzjoni f’dan ir -rigward. F’għadd ta’ pajjiżi, il -GDHI reali per capita  għadu ferm 
taħt il -livelli ta’ qabel il -kriżi. B’mod partikolari, dan huwa l -każ għall -Greċja u għal Ċipru, 
fejn il -livelli fl -2016 kienu jammontaw rispettivament għal madwar 69  % u 82  % tal -livelli 
rreġistrati  fl-2008 (iż -żewġ pajjiżi huma mmarkati bħala “sitwazzjonijiet kritiċi”). Fl -Italja, fl -
Irlanda, fi Spanja, fl -Awstrija, fil -Belġju, fil -Portugall (pajjiżi b’“qagħda li trid tiġi 
osservata”) u fis -Slovenja (pajjiżi b’“qagħda skont il -medja”), il -GDHI reali  per capita  kien 
ivarja bejn 90  % u 100  % tal -valur tal -2008. F’dawn il -pajjiżi kollha għajr fis -Slovenja, ir -rata 
                                                           
85 Fis-26 ta’ Ottubru  2018, id -data għall -2017 kienet disponibbli biss għal 18 -il Stat Membru. Fil -verżjoni finali 
tar-Rapp ort Konġunt dwar l -Impjiegi se jiġi pprovdut aġġornament.  
86 Il-GDHI jitkejjel bl -użu tal -“introjtu mhux aġġustat” (jiġifieri mingħajr ma jiġu inklużi trasferimenti soċjali in natura ), f’termini reali. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, ma kienx 
hemm data disponibbli  għall -Kroazja u għal Malta. 
 
143 
 ta’ tkabbir fl -2016 baqgħet lura meta mqabbla mal -medja (mhux ponderata) tal -UE jew kienet 
saħansitra negattiva fil -każ tal -Greċja.  
Illustraz zjoni  59:  Il -GDHI reali per capita , l-indiċi tal -2008  = 100 u l -bidla annwali 
(indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors:  Eurostat, il -Kontijiet Nazzjonali [nasq_10_nf_tr u namq_10_gdp], il -kalkoli proprji. Perjodu: Il -livelli tal -
2016 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2015. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. 
Id-didaskalija hija ppreżentat a fl-Anness. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, ma kienx hemm data disponibbli għall -
Kroazja u għal Malta.  
 
Il-maġġoranza tal -pajjiżi esperjenzaw iktar titjib sinifikanti fl -ammont ta’ persuni fir -
riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali (AROPE) fl -201787. L-effetti tal -irkupru 
ekonomiku saru viżibbli bit -tnaqqis fir -riskji tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali li issa huwa 
evidenti fl -Istati Membri kollha għajr xi wħud li tgħoddhom fuq ponot subajk (ara wkoll it -
Taqsima  1.2). It -titjib huwa partikolarment ev identi fir -Rumanija, f’Ċipru u fil -Polonja, fejn l -
AROPE naqsu b’iktar minn 2  %. Kuntrarjament għal dan, fid -Danimarka, fin -Netherlands u 
fl-Awstrija, ir -rati AROPE rreġistraw żieda mudesta matul is -sena, għalkemm minn livell 
                                                           
87 Ara l -Kapitolu  1.2 għad -definizzjonijiet ta’ fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali u s -sottokomponenti tiegħu. Nota: l -istatistika dwar l -introjtu tal -EU SILC tirreferi 
għas-sena tal -introjtu preċedenti. Għalhekk, i ċ-ċifri tal -EU SILC tal -2017 għall -AROP, S80/S20, eċċ. jirreferu għas -sena tal -introjtu 2016.  

 
144 
 baxx. Is -sitwazzjoni għadha “k ritika” fil -Bulgarija u fil -Greċja, b’livelli li għadhom għoljin 
ħafna iżda bi tnaqqis moderat biss matul l -aħħar sena. Il -korrelazzjoni negattiva bejn ix -xejriet 
u l-livelli (ara l -Illustrazzjoni  60) tissuġġerixxi li l -konverġenza għadha għaddejja fost l -Istati 
Membri. Fost il -gruppi ta’ etajiet differenti, iż -żgħażagħ tal -età ta’ 18 -24 sena huma l -iktar 
fir-riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali b’rata ta’ 29,1  %. Dan l -indikatur irreġistra titjib 
fil-maġġoranza tal -Istati Membri, li jirrifletti t -tnaqqis tal -qgħad fost iż -żgħażagħ.   
Illustrazzjoni 60: Il-perċentwal tal -popolazzjoni fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni 
soċjali fl -2017 u l -bidla mis -sena ta’ qabel (indikatur primarju tat -Tabella ta’ 
Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors:  Eurostat, SILC. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: l -assi huma 
ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, 
ma kienx hemm data disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit.  
 
Filwaqt li qiegħda tonqos, ir -rata AROPE għat -tfal (tal -età ta’ 0 -17-il sena) għadha ferm 
iktar miċ -ċifra għall -popolazzjoni ġenerali fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri.  Fl-2017, 
din naqset fl -Istati Membri kollha fejn hi ja ikbar mill -medja tal -UE (24,5  %). Minkejja dan, 

 
145 
 għadha partikolarment għolja fir -Rumanija (41,7  %), fil -Bulgarija (41,6  %) u fil -Greċja 
(36,2  %). Kuntrarjament għal dan, f’xi Stati Membri b’livelli ta’ faqar fost it -tfal taħt il -
medja, ix -xejra kienet ħ afna iktar fissa u tirrifletti l -pożizzjoni tat -tfal migranti. Dan huwa l -
każ fl -Awstrija, fil -Belġju, fi Franza u fl -Iżvezja. Fil -grupp ta’ età ta’ 25 -54 sena, ir -rata 
naqset b’1  pps għal 21,9  %. Il -persuni tal -età ta’ 55  sena u iktar għadhom il -grupp bl -inqas 
probabbiltà li jiġi affettwat mill -faqar jew mill -esklużjoni b’rata ta’ 20,5  %.  
Il-persuni li ġejjin minn familji migranti jesperjenzaw riskju ferm ikbar ta’ faqar jew 
ta’ esklużjoni soċjali.  Fl-2017, ir -rata AROPE kienet ogħla iktar mid -doppju fost  il-persuni li 
ma twildux fl -UE milli fost il -persuni li twieldu fl -UE (41  % imqabbel ma’ 20,7  %). Din id -
disparità kienet partikolarment kbira fil -Belġju (37,1  pps), fl -Iżvezja (29,6  pps) u fid -
Danimarka (25,8  pps) iżda kienet l -iżgħar fil -Polonja (4,6  pps), fil -Portugall (6,8  pps) u fir -
Repubblika Ċeka (7,8  pps).  
Illustrazzjoni 61: Is-sottoindikaturi tar -rata tar -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni 
soċjali  
 

 
146 
 Sors: Eurostat, SILC. Nota: L -indikaturi huma kklassifikati skont l -AROPE fl -2017. Fis -
26 ta’ Ottubru  2018, ma kienx hemm data disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit għall -2017. Il -
valuri tal -EU-27 li ntużaw għall -2008 (ma hemmx data disponibbli għall -Kroazja).  
L-ammont tal -popolazzjoni ta’ persuni fir -riskju tal -faqar fl -UE naqas fl -2017 fil -
maġġoranza tal -Istati Membri, wara tliet snin ta’ stabbiltà . L-ikbar tnaqqis ġie rreġistrat 
fil-Polonja ( -2,3 pps), fir -Rumanija (1,7  pps) u fl -Ungerija ( -1,1 pps). Kuntrarjament għal dan, 
l-indikatur żdied fil -Lussemburgu (+2,2  pps), fil -Litwanja (+1,0  pps), fil -Bulgarija (+0,5  pps) 
u fin -Netherlands (+0,5  pps). Fl -Istati Membri kollha għajr f’sitt Stati Membri, l -ammont ta’ 
persuni fir -riskju tal -faqar baqa’ ikba r fl-2017 milli kien fil -perjodu ta’ qabel il -kriżi (l -2008) 
(l-Illustrazzjoni  61). L -istimi rapidi ta’ Eurostat jindikaw tnaqqis ulterjuri fl -AROP fil -Greċja, 
fir-Rumanija u fil -Portugall, u żieda fir -Renju Unit.  
Ir-rata ta’ deprivazzjoni materjali estre ma laħqet l -iktar livell baxx sa issa. Kważi l -Istati 
Membri kollha esperjenzaw tnaqqis fl -2017. Ir -Rumanija kienet il -pajjiż bl -ikbar tnaqqis 
annwali b’4,1  pps. Għad hemm varjazzjoni sinifikanti fost l -Istati Membri, fejn minn naħa l -
Finlandja u n -Netherl ands għandhom rati ta’ deprivazzjoni materjali estrema (SMD) ta’ inqas 
minn 3  %, filwaqt li min -naħa l -oħra l -Bulgarija għandha rata ta’ 30  %, segwita mill -Greċja 
(21,1  %) u mir -Rumanija (19,4  %). Ammont kemxejn ikbar ta’ nisa (6,9  %) jesperjenzaw 
deprivaz zjoni materjali estrema meta mqabbla mal -irġiel (6,4  %). Kien hemm tnaqqis fil -
gruppi tal -etajiet kollha, biż -żgħażagħ ta’ 18 -24 sena li għadhom bl -ikbar probabbiltà li 
jesperjenzaw l -SMD (7,9  %), segwita mit -tfal tal -età ta’ 0 -17-il sena (7,2  %), mill -
popolazzjoni tal -età ewlenija tax -xogħol (25 -54 sena) (6,7  %) u mill -persuni mdaħħlin fiż -
żmien; jiġifieri, ta’ iktar minn 65  sena (6,3  %).  
L-ammont ta’ persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi kważi mingħajr impjieg kompla 
jonqos. F’20  Stat Membru, il -propor zjon tal -popolazzjoni ta’ persuni tal -età ta’ 0 -59 sena li 
jgħixu f’unitajiet domestiċi fejn l -adulti jaħdmu inqas minn 20  % tal -potenzjal tagħhom naqas 
fl-2017. Madankollu, minkejja t -titjib, disa’ Stati Membri biss għandhom ammonti li huma 
inqas mil -livelli ta’ qabel il -kriżi. L -ikbar tnaqqis minn sena għall -oħra ġie rreġistrat fi Spanja 
(-2,1 pps), fil -Greċja ( -1,6 pps) u fir -Rumanija ( -1,3 pps). Fl -istess ħin, ir -riskju tal -faqar li 
qegħdin jiffaċċjaw dawk li jgħixu f’unitajiet domestiċi kważi mingħajr impjieg kompla 
jiżdied fil -maġġoranza tal -Istati Membri, u laħaq 79,9  % fis -Slovakkja, 78,2  % fil -Litwanja u 
77,8 % fil -Latvja.  
It-tnaqqis tar -rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu għadu sfida. Kif jidher ukoll fit -
Taqsima  3.1, minkejja li kien hemm tnaqqis kumplessiv fir -rata tar -riskju ta’ faqar, l -ammont 
 
147 
 ta’ persuni fir -riskju tal -faqar fost dawk li jaħdmu baqa’ stabbli fl -2017. Iktar minn wieħed 
minn kull għaxar persuni f’impjieg kienu fir -riskju tal -faqar f’seba’ Stati Membri. Għalkemm 
qiegħda tonqos, ir -rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu kienet l -ogħla fir -Rumanija, (17,4  % fl-
2017, minn 19,7  % fl-2014) fejn l -impjieg prekarju tal -persuni li jaħdmu għal rashom għadu 
xprun ewlieni. Fil -Lussemburgu (13,7  %) u fi Spanja (13,1  %) ġew irreġistrati wkoll rati 
għoljin, fejn ix -xprun ewlieni kien ir -riskju tal -faqar li qegħdin iħabbtu wiċċhom miegħu l -
impjegati b’kuntratti temporanji. Min -naħa l -oħra, tliet pajjiżi kellhom rati tal -faqar fost dawk 
li jaħdmu li kienu inqas minn 5  % (il -Finlandja, ir -Repubblika Ċek a u l-Irlanda).  
L-intensità tal -faqar naqset għall -ewwel darba mill -2008 ’l hawn, minkejja li għadha 
qawwija meta mqabbla mal -livelli ta’ qabel il -kriżi. Id-disparità relattiva tar -riskju tal -
faqar, li tkejjel id -distanza medja mil -livell limitu tal -faqar għall -persuni fir -riskju tal -faqar88, 
ilha tiżdied fil -biċċa l -kbira tal -Istati Membri fil -perjodu ta’ wara l -kriżi. Minkejja dan, fis -
snin sal -2017, iċ -ċifra niżlet għal 11 -il Stat Membru, baqgħet pjuttost stabbli għal ħames Stati 
Membri, u naqset bħala me dja minn 26,2  % għal 25,4  %. Il -bidla ġiet xprunata minn titjib fl -
intensità tal -faqar għall -popolazzjoni fl -età tax -xogħol u speċjalment għat -tfal. Ir -rata għadha 
għolja (iktar minn 30  %) partikolarment fir -Rumanija, fi Spanja, fil -Bulgarija u fil -Greċja.  
Kuntrarjament għal dan, l -intensità tal -faqar li qegħdin iħabbtu wiċċhom miegħu il -persuni 
tal-età ta’ 65  sena u iktar baqgħet stabbli. It -titjib kien l -iktar qawwi fl -Italja, fl -Ungerija u fir -
Rumanija.  
Il-persuni b’diżabbiltà għandhom probabbiltà ferm ikbar li jgħixu fir -riskju tal -faqar 
jew tal -esklużjoni soċjali mill -persuni mingħajr diżabbiltà. Fl-2016, 30,1  % tal -persuni 
b’diżabbiltà fl -UE kienu fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali, meta mqabbla ma’ 
20,9 % tal -persuni mingħajr diżabbiltà89, u dan jikkorrispondi għal disparità ta’ 9,2  punti 
perċentwali. Din id -disparità hija iktar evidenti fost il -persuni fl -età tax -xogħol (16 -64 sena), 
b’37,6  % tal -persuni b’diżabbiltà f’dan il -grupp li kienu fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni 
soċjali fl-2016, meta mqabbla ma’ 21  % tal -persuni b’diżabbiltà tal -età ta’ iktar minn 
65 sena90. Il-gravità tad -diżabbiltà hija fattur importanti ħafna ta’ spjegazzjoni, peress li fl -
2015 kien hemm 36,1  % tal -persuni b’diżabbiltà gravi tal -età ta’ 16 -il sena jew i ktar fl -UE fir -
                                                           
88 L-ispariġġ medjan relattiv tar -riskju tal -faqar jiġi kkalkulat bħala d -differenza bejn l -introjtu nett totali 
ekwivalizzat medjan tal -persuni taħt il -livell limitu tar -riskju tal -faqar u l -livell limitu tar -riskju tal -faqar, 
espressa bħala perċentwal tal -livell limitu tar -riskju tal -faqar (60  % tal -introjtu ekwivalizzat medjan nazzjonali).  
89 EU-SILC (2017), People at -risk-of-poverty or social exclusion by level of activity limitation, sex and age 
[hlth_dpe010 ]. 
90 ibid. 
 
148 
 riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali, meta mqabbla ma’ 27,4  % tal -persuni b’diżabbiltà 
moderata u ma’ 20,8  % tal -persuni mingħajr diżabbiltà.  
L-inugwaljanza fl -introjtu naqset kemxejn fl -2017, għall -ewwel darba minn mindu bdiet 
il-kriżi. L-ammont ta’ introjtu tal -iktar 20  % għonja meta mqabbel ma’ dak tal -ifqar 20  % 
naqas fil -maġġoranza tal -Istati Membri (l -Illustrazzjoni  62), għalkemm fl -2017 il -biċċa l -
kbira tagħhom xorta waħda kellhom proporzjonijiet tad -distribuzzjoni kwintili tal -introjtu li 
kienu ogħla mil -livelli tal -2008. Fl -2017, l -ogħla livelli ta’ inugwaljanza fl -introjtu, bi 
proporzjonijiet S80/S20 ogħla minn 6, ġew irreġistrati fil -Latvja, fl -Estonja, fil -Litwanja u fil -
Bulgarija (kollha “sitwazzjonijiet kritiċi”, b’żieda sinifikanti fil -Bulgarija). Għalkemm għad 
għandhom livelli għoljin, kien hemm tnaqqis sinifikanti fir -Rumanija, fil -Greċja u fl -Italja 
(“qagħda dgħajfa iżda qiegħda titjieb”). It -titjib kien xprunat minn żidiet iktar mgħaġġla fl -
introjti tal -unitajiet dome stiċi ifqar b’mod relattiv mal -medjan f’10  Stati Membri, li 
jissuġġerixxi li l -irkupru kien qiegħed jibda jilħaq lill -iktar persuni vulnerabbli.  
 
 
149 
 Illustrazzjoni  62: Il-proporzjon tad -distribuzzjoni kwintili tal -introjtu u l -bidla annwali 
(indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)   
 
Sors: Eurostat, SILC. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma 
ċċentrat i fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, 
ma kienx hemm data disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit.  
 
L-infiq fuq il -protezzjoni soċjali kompla jikber fl -Istati Membri kollha, filwaqt li għad 
hemm differenzi kbar bejniethom91. F’termini reali, l -infiq fuq il -protezzjoni soċjali żdied 
fl-Istati Membri kollha mill -2014 sal -201592. Madankollu, bħala perċentwal tal -PDG, l -infiq 
fuq il -protezzjoni soċjali żdied f’seba’ pajjiżi biss filwaqt li naqas f’16 -il pajjiż. Dan ġie 
xprunat b’mod prinċipali minn proporzjon iktar baxx ta’ nfiq fuq il -benefiċċji tal -qgħad, 
b’konformità mat -titjib fil -kundizzjonijiet tas -suq tax -xogħol. Kuntrarjament għal dan, l -infiq 
fuq il -mard u s -saħħa bħala perċentwal t al-PDG żdied f’10  pajjiżi filwaqt li naqas fi 12 -il 
pajjiż. L -infiq fuq il -protezzjoni soċjali bħala perċentwal tal -PDG kien l -ikbar 
                                                           
91 Abbażi tad -data tal-ESSPROS. Ma hemm l -ebda data tal-2015 disponibbli għall -Polonja. 
92 Ara wkoll il-Kummissjoni Ewropea (2018), “Employment and Social Developments in Europe. Rieżami 
Annwali tal -2018. Il -Lussemburgu: l -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea. 

 
150 
 kumplessivament fi Franza (31,9  %), fid -Danimarka (31,1  %) u fil -Finlandja (31,1  %). Min-
naħa l -oħra, dan kien jammonta għa l inqas minn 15  % tal -PDG fil -Litwanja (14,8  %), fil -
Latvja (14,7  %), u fir -Rumanija (14,3  %).  
L-impatt tat -trasferimenti soċjali fuq it -tnaqqis tal -faqar naqas kemxejn, b’konformità 
ma’ tnaqqis fl -effett tal -istabbilizzaturi awtomatiċi f’fażi ta’ espansjoni ekonomika. 
Madankollu, għad hemm varjazzjoni konsiderevoli fost l -Istati Membri (l -Illustraz zjoni  63). 
It-trasferimenti soċjali li jeskludu l -pensjonijiet naqqsu r -riskju tal -faqar bi 32,4  % fl-2017, 
imqabbel ma’ 33,2  % fl-2016, li tindika t -tkomplija ta’ xejra b’titjib fil -kundizzjonijiet tas -suq 
tax-xogħol u għaldaqstant b’iktar żidiet dinamiċi  fl-introjtu mix -xogħol milli trasferimenti 
soċjali. Id -daqs tal -impatt tat -trasferimenti fuq it -tnaqqis tal -faqar ivarja b’mod konsiderevoli 
fost l -Istati Membri, u ħafna pajjiżi bl -ikbar riskju ta’ faqar għandhom ukoll l -iktar impatt 
dgħajjef mit -trasfer imenti soċjali (il -Greċja, ir -Rumanija, l -Italja, il -Bulgarija u l -Latvja).  
 
Illustrazzjoni 63: L-impatt tat -trasferimenti soċjali (għajr il -pensjonijiet) fuq it -tnaqqis 
tal-faqar u l -bidla annwali (indikatur primarju tat -Tabella t a’ Valutazzjoni Soċjali)  
 

 
151 
 Sors: Eurostat, SILC. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma 
ċċentrati fuq il -medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, 
ma kienx hemm data disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit.  
 
Il-ħaddiema li jaħdmu għal rashom u l -ħaddiema mhux standard iħabbtu wiċċhom ma’ 
inċertezza ekonomika ikbar b’aċċess limitat għall -protezzjoni soċjali93. Fl-2017, il -
ħaddiema li jaħdmu għal rashom ma kellhomx aċċess għall -protezzjoni kontra l -qgħad fi 
ħdax -il pajjiż, għall -protezzjoni obbligatorja kontra l -mard fi tliet pajjiżi, u għall -protezzjoni 
kontra l -aċċidenti fil -post tax -xogħol u kontra l -korrimenti okkupazzjonali f’għaxar pajjiżi94. 
Is-soltu l -ħaddiema mhux standard ikollhom l -istess kopertura formali mill -biċċa l -kbira tal -
iskemi tal -benefiċċji soċjali bħal dawk b’kuntratti standard, għalkemm sikwit dan ma jkunx il -
każ għal ċerti kategoriji ta’ ħaddiema (eż. il -ħaddiema każwali u sta ġjonali, il -ħaddiema ta’ 
riżerva, u dawk b’kuntratti temporanji permezz ta’ aġenzija, b’kuntratti tal -liġi ċivili jew 
b’kuntratti ta’ żero sigħat, sikwit jiġu esklużi mis -sħubija fl -iskemi rilevanti). B’mod 
kumplessiv, l -ostakli li jħabbtu wiċċhom magħhom il-ħaddiema mhux standard u dawk li 
jaħdmu għal rashom b’rabta mal -kopertura effettiva, jiġifieri li jkunu jistgħu jiġmgħu u jużaw 
intitolamenti adegwati f’każ ta’ bżonn, ġew identifikati għal minn tal -inqas erbgħa u għoxrin 
Stat Membru95 (il-perjodi minimi  ta’ kwalifika, il -ħinijiet ta’ stennija, in -nuqqas ta’ 
trasferibbiltà tad -drittijiet tal -protezzjoni soċjali).  
Il-konservazzjoni u t -trasferiment tal -intitolamenti akkumulati lejn skema oħra wara li 
jkun hemm tranżizzjonijiet professjonali jibqgħu diffiċl i. Hekk kif id -dinja tax -xogħol 
tinbidel, din il -flessibbiltà qiegħda issir dejjem iktar importanti u nuqqas ta’ trasferibbiltà 
jista’ jxekkel id -dinamiżmu u t -tlaqqigħ tas -suq tax -xogħol. Għall -ħaddiema li jiċċaqilqu 
minn settur għall -ieħor jew minn għaml a ta’ impjieg għall -ieħor, nuqqas ta’ 
regolamentazzjoni jagħmilha diffiċli li jkun hemm trasferimenti f’minn tal -inqas erba’ Stati 
Membri, filwaqt li l -kost għoli żżejjed u regoli differenti li jirregolaw skemi differenti ġew 
identifikati wkoll bħala xkiel  għal dawn it -tranżizzjonijiet f’diversi Stati Membri. Fl -aħħar 
nett, in -nuqqas ta’ informazzjoni trasparenti dwar id -drittijiet tas -sigurtà soċjali twassal biex 
il-persuni ma jeħdux deċiżjonijiet infurmati f’ħafna pajjiżi. Filwaqt li l -informazzjoni 
ġenerika dwar l -iskemi tal -protezzjoni soċjali hija disponibbli fl -Istati Membri kollha għajr 
                                                           
93 Dan is -suġġett jiġi indirizzat parzjalment fit -Taqsima  3.3 ukoll.  
94 L-evidenza f’dan il -paragrafu u f’dan li ġej hija bbażata fuq l -“Impact Assessment Accompanying the Proposal for a Council recommendation on access to social 
protection for workers and t he self -employed”, il -Kummissjoni Ewropea, SWD(2018) 70 final.  
95 L-Awstrija, il -Belġju, il -Bulgarija, ir -Repubblika Ċeka, il -Ġermanja, id -Danimarka, l -Estonja, il -Greċja, 
Spanja, il -Finlandja, Franza, l -Ungerija, il -Kroazja, l -Italja, il -Lussemburgu, Malta , in-Netherlands, il -Polonja, 
il-Portugall, l -Iżvezja, is -Slovenja, ir -Rumanija, is -Slovakkja u r -Renju Unit.  
 
152 
 f’ħames Stati Membri, l -informazzjoni personalizzata hija disponibbli biss f’madwar nofshom 
(eż. is -simulazzjoni tal -pensjonijiet hija disponibbli fil -Ġermanja, fi Fra nza, fi Spanja, fir -
Renju Unit u fil -Polonja).  
L-iskemi tal -introjtu minimu għandhom jikkombinaw livell adegwat ta’ sostenn  
b’aċċess għal oġġetti u għal servizzi abilitanti, u b’inċentivi għall -integrazzjoni (mill -
ġdid) fis -suq tax -xogħol għal dawk li jist għu jaħdmu , kif ġie enfasizzat  fil-Pilastru 
Ewropew tad -Drittijiet Soċjali . L-analiżi komparattiva  ta’ karatteristiki speċifiċi tat -tfassil tal -
iskemi tal -introjtu minimu u tar -rwol tagħhom mal -provvista ta’ benefiċċji oħra u ta’ miżuri 
ta’ sostenn għall -attivazzjoni tista’ tagħti ħjiel utli dwar il -prestazzjoni tagħhom. Fil -paragrafi 
li ġejjin, l -analiżi tissejjes fuq l -eżerċizzju ta’ parametraġġ referenzjarju tal -benefiċċji tal -
introjtu minimu li twettaq fl -2017 -18 fil -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali96. Dan il-qafas ta’ 
parametraġġ referenzjarju jiffoka fuq il -benefiċċji tal -introjtu minimu għall -popolazzjoni fl -
età tax -xogħol bil -ħila li jaħdmu u li ma għandhomx impjieg u li mhumiex intitolati, u lanqas 
huma eliġibbli, jew li użaw l -intitolamenti kollha għ all-benefiċċji tal -assigurazzjoni soċjali.  
L-adegwatezza tal -benefiċċji tal -introjtu minimu tvarja b’mod sinifikanti bejn l -Istati 
Membri . L-adegwatezza tal -benefiċċji tal -introjtu minimu jistgħu jitkejlu billi jitqabbel l -
introjtu tal -benefiċjarji mal -livell limitu nazzjonali tal -faqar (bħala indikazzjoni tal -effett tat -
tnaqqis tal -faqar tal -iskemi) u mal -introjtu tal -benefiċjarji mqabbel mal -introjtu ta’ ħaddiem 
b’paga baxxa97 (bħala indikazzjoni tad -dimensjoni ta’ attivazzjoni u tal -effetti potenzjali ta ’ 
diżinċentiv tal -iskemi). Iż -żewġ indikaturi jagħtu riżultati simili fir -rigward tal -adegwatezza 
tal-introjtu minimu fl -Istati Membri fl -201698 (l-Illustrazzjoni  64). Meta wieħed iħares lejn il -
każ tal -unitajiet domestiċi b’persuna waħedha, fl -2016 l -adegw atezza kienet l -iktar fin -
Netherlands, fl -Irlanda, fid -Danimarka u fil -Lussemburgu. F’dawn l -Istati Membri, il -livell ta’ 
benefiċċji qabeż it -80 % tal -livell limitu nazzjonali tal -faqar (stabbilit għal 60  % tal -introjtu 
nett ekwivalizzat medjan nazzjonali wara t -trasferimenti soċjali). Fil -każ tan -Netherlands 
b’mod partikolari, il -livell tal -benefiċċju kien jirrappreżenta 106  % tal -livell limitu tal -faqar, li 
effettivament kien qiegħed joħroġ lir -riċevituri ’l barra mill -faqar. Min -naħa l -oħra, l -
adegwatezz a tal-introjtu minimu fil -Bulgarija, fir -Rumanija, fl -Ungerija, fis -Slovakkja u fil -
Litwanja hija minn 40  % tal -livell limitu tal -faqar jew terz tal -introjtu ta’ ħaddiem b’paga 
baxxa fl -2016.  
                                                           
96 Approvat mill -SPC f’Ġunju 2018. 
97 “Ħaddiem b’paga baxxa” huwa definit fil -qafas tal -parametraġġ referenzjarju bħala xi ħadd li jaqla’ 50  % tal -paga grossa nazzjonali medja.  
98 L-indikaturi huma bbażati fuq l -iktar informazzjoni reċenti disponibbli fil -mudell tal -benefiċċji tat -taxxa tal -OECD. L -informazzjoni mhijiex disponibbli għal CY. L -
informazzjoni dwar l -IT u l -EL ma tinkludix l -iskemi ġodda t al-introjtu minimu li ġew introdotti u dawn ma ġewx inklużi f’din l -analiżi. 
 
153 
 Illustrazzjoni 64: L-introjtu nett tar -riċevituri ta’ introjtu minimu bħala % tal -livell 
limitu tar -riskju tal -faqar (mifrux fuq tliet snin) u tal -introjtu ta’ persuna b’paga baxxa 
(2016)  
 
Sors: Eurostat, l -OECD. Nota: L-informazzjoni mhijiex disponibbli għal Ċipru. L -informazzjoni dwar l -Italja u 
l-Greċja ma tinkludix l -iskemi ġodda tal -introjtu minimu li ġew introdotti fl-2017 . L-iktar informazzjoni reċenti 
disponibbli dwar il -livelli limitu tal -faqar fl -Irlanda, fil -Kroazja u fir -Renju hija tas -sena tal -introjtu 2015.  
 
L-adegwatezza tal -benefiċċji tal -introjtu minimu ikollha impatt b’mod partikolari fuq l -
intensità tal -faqar fost ir -riċevituri. Id-disparità relattiva tar -riskju tal -faqar99 għall -
popolazzjoni fl -età tax -xogħol (16 -64 sena) tonqos b’mod marġinali għall -eww el darba fl -
2017, b’konformità mal -indikatur kumplessiv, iżda tibqa’ ferm ogħla mil -livelli ta’ qabel il -
kriżi. Id -disparità hija ferm ikbar fil -każ ta’ persuni tal -età ta’ 18 -59 sena li jgħixu f’unitajiet 
domestiċi kważi mingħajr impjieg (l -Illustrazzjoni  65). Id -data tal-EU SILC tal -2016 turi li l -
intensità tal -faqar kienet l -iktar fost il -persuni minn unitajiet domestiċi (kważi) mingħajr 
impjieg fil -Litwanja, fil -Bulgarija, fil -Latvja, fl -Italja, u fir -Rumanija (iktar minn 50  %). 
B’kuntrast ma’ dan, l -iżgħar disparità ġiet osservata fil -Finlandja, fin -Netherlands u fl -Irlanda 
(taħt l -20 %). Id -disparità tal -faqar għall -persuni li jgħixu f’unitajiet domestiċi kważi 
                                                           
99 Ara n -nota 88 f’qiegħ il -paġna għal definizzjoni tad -disparità relattiva tar -riskju  tal-faqar.  

 
154 
 mingħajr impjieg għandha tendenza li tindika dgħufijiet fl -adegwatezza u fil -kopertura tas -
sistemi tal -benefiċċji (kif ġie nnotat ukoll fir -rapport annwali tal -2018 tal -SPC).  
 
Illustrazzjoni  65: Id-disparità relattiva tar -riskju tal -faqar għall -persuni tal -età ta’ 18 -
59 sena minn unitajiet domestiċi kważi mingħajr impjieg  (2016)  
Sors: Eurostat, SILC.  
 
L-Istati Membri kollha jużaw l -ittestjar tal -mezzi flimkien ma’ rekwiżiti oħra ta’ 
eliġibbiltà għall -iskemi tal -introjtu minimu. Rekwiżiti ta’ eliġibbiltà iktar rigorużi 
jimplikaw inqas kopertura100 u bil -kontra.  L-ittestjar t al-mezzi huwa l -iktar mod komuni li 
jintuża biex il -persuni li jgħixu fil -faqar jitqiegħdu fil -mira101. Il-kundizzjonijiet tal -ittestjar 
tal-mezzi ġeneralment jivvalutaw ir -riżorsi (l -introjtu, l -assi, il -proprjetà immobbli jew il -
proprjetà mobbli) tal -membr i kollha tal -unitajiet domestiċi u mhux biss tal -pretendenti diretti. 
Fil-biċċa l -kbira tal -Istati Membri l -livell limitu li jintuża fit -test tal -mezzi jkun il -livell 
massimu li jingħata ta’ benefiċċji (u s -sostenn reali jammonta għad -differenza bejn il -livell 
massimu ta’ benefiċċji u l -introjtu ta’ persuna jew ta’ unità domestika), filwaqt li diversi Stati 
Membri jinjoraw ukoll parti mill -qligħ tan -nies, li jaffettwa b’mod pożittiv il -kopertura tal -
iskemi u jikkontribwixxi għat -tnaqqas tal -faqar fost dawk li jaħdmu. Rekwiżiti oħra ta’ 
eliġibbiltà, bħal dawk rigward ir -residenza, jaffettwaw ukoll il -kopertura tal -iskemi (peress li 
                                                           
100 L-għadd ta’ persuni li jissodisfaw ir -rekwiżiti ta’ eliġibbiltà u li potenzjalment jistgħu jibbenefikaw minn 
skema.  
101 Dan huwa differenti mill -kunċett teoriku ta’ “introjtu bażiku universali”, fejn ċertu livell ta’ introjtu jingħata lil kull ċittadin, irrispettivament mis -sitwazzjoni tagħhom. 
Għal iktar informazzjoni jekk jogħġbok ara l -Employment and Social Developments in Europe, ir-Rieżami Annwali tal-2018, p.  142, il -
Kummissjoni Ewropea (2018).  

 
155 
 jistgħu jnaqqsu l -kopertura għall -persuni li jkunu qegħdin jesperjenzaw mobbiltà fil -pajjiż jew 
jisfaw mingħajr saqaf fuq rashom) .  
Ir-riċevituri tal -introjtu minimu għandhom diffikultà ikbar biex jaċċessaw diversi 
servizzi in natura . L-aċċess għas -servizzi  (kif imkejjel mill -ħtiġijiet mhux issodisfati għall -
kura medika, il -piż eċċessiv tal -kost tal -akkomodazzjoni, u n -nuqqas ta’ parteċipazzjoni 
f’taħriġ relatat ma’ attività professjonali102) huwa komponent essenzjali tal -istrateġiji integrati 
ta’ inklużjoni attiva. Fl -2016, l -aċċess għal dawn is -servizzi għall -persuni tal -età ta’ 18 -
59 sena fir -riskju tal -faqar li jgħixu f’unitajiet  domestiċi kważi mingħajr impjieg kien 
ġeneralment iktar baxx minn dak tal -persuni tal -istess grupp ta’ età li ma kinux fir -riskju tal -
faqar u li ma kinux jgħixu f’unitajiet domestiċi kważi mingħajr impjieg. Meta wieħed iħares 
lejn il -prestazzjoni fost is -servizzi, il -Finlandja, l -Ungerija u r -Renju Unit huma l -uniċi Stati 
Membri fejn id -disparità fl -aċċess għas -servizzi kienet taħt il -medja tal -UE fl -2016 fit -tliet 
oqsma kollha. Kuntrarjament għal dan, id -disparitajiet fl -aċċess kienu iktar mill -medja tal -UE 
fit-tliet oqsma kollha li ġew eżaminati fil -Greċja u fil -Latvja. Fid -dettall, l -ikbar disparitajiet 
fil-ħtiġijiet mhux issodisfati għall -kura medika ġew esperjenzati fil -Latvja (14,8  pps) u fil -
Greċja (34,1  pps), filwaqt li l -iżgħar disparitajiet kienu fid-Danimarka, fi Spanja, fin -
Netherlands u fir -Renju Unit (inqas minn 1  pps). Fil -qasam tal -akkomodazzjoni, l -ikbar 
disparitajiet fir -rata tal -piż eċċessiv tal -kost tal -akkomodazzjoni ġew osservati fid -Danimarka, 
fil-Greċja, fl -Awstrija u fl -Italja (iktar  minn 50  pps), filwaqt li l -iżgħar disparitajiet kienu 
f’Malta, f’Ċipru, fl -Irlanda, u fil -Finlandja (inqas minn 20  pps)103. Fil-qasam tal -apprendiment 
għall -adulti, fl -2016 l -Iżvezja u d -Danimarka esperjenzaw disparitajiet negattivi, b’aċċess 
aħjar għall -persuni fir -riskju tal -faqar minn unitajiet domestiċi b’intensità baxxa ħafna, 
filwaqt li f’Malta u fir -Renju Unit ma kien hemm l -ebda disparità. L -ikbar disparitajiet ġew 
osservati fil -Latvja, fi Spanja u fil -Litwanja (iktar minn 16  pps).  
L-aċċess għal akk omodazzjoni ta’ kwalità tajba ilu jitjieb mill -2008 ’l hawn, iżda f’xi 
pajjiżi proporzjon sinifikanti tal -popolazzjoni jirrapportaw li jħabbtu wiċċhom ma’ 
problemi fil -kwalità tal -akkomodazzjoni tagħhom. Fl-UE, 13,1  % tal -popolazzjoni 
jirrapportaw li fl -2017 kienu jgħixu f’akkomodazzjoni bis -saqaf iqattar, bil -ħitan, bl -art jew 
bil-pedamenti mxarrbin, bis -susa fl -injam tat -twieqi jew tal -art. Dan il -perċentwal kien ta’ 
                                                           
102 Mill-modulu ad hoc  tal-EU SILC tal -2016 dwar l -aċċess għas -servizzi. Ir -raġunijiet li tqiesu għall -fini tal -parametraġġ referenzjarju: “l -ebda kors jew programm adattat 
disponibbli” u “mhux tajjeb għal buthom”.  
103 Iktar ’l isfel, f’din it -taqsima ssir diskussjoni iktar kompr ensiva dwar il -kwistjoni tal -ħtiġijiet mhux issodisfati għall -kura medika u dwar l -aċċess għall -akkomodazzjoni.  
 
156 
 2,3 pps inqas milli fl -2016104. Dan il -komponent ta’ deprivazzjoni fl -akkomodazzjoni105 huwa 
problema partikolari f’ħames Stati Membri (Ċipru, il -Portugall, l -Ungerija, il -Latvja u s -
Slovenja) fejn iktar minn 20  % tal -popolazzjoni jirrapportaw li jħabbtu wiċċhom ma’ din il -
problema fil -kwalità tal -akkomodazzjoni tagħhom. Fl -2017, ir -Rumanija esper jenzat titjib 
konsiderevoli, bi tnaqqis fil -proporzjon tal -popolazzjoni li rrapportaw li ma kellhomx banju 
jew doċċa, u lanqas tojlit li jifflaxxja fl -unità domestika tagħhom, għalkemm il -perċentwal ta’ 
27,2 % għadu konsiderevoli. Fil -Latvja, fil -Bulgarija  u fil -Litwanja, madwar 10  % tal -
popolazzjoni għandhom il -problema li jgħixu f’akkomodazzjoni mingħajr l -użu privat ta’ 
banju jew ta’ doċċa, u lanqas tojlit li jifflaxxja għall -unità domestika tagħhom.  
L-ammont ta’ introjtu nett tal -unitajiet domestiċi li  jintefaq f’infiq relatat mal -
akkomodazzjoni għadu sinifikanti f’għadd ta’ Stati Membri . Meta jitqiesu l -kostijiet tal -
akkomodazzjoni, 156  miljun persuna huma fir -riskju tal -faqar, meta mqabbla ma’ 85  miljun 
persuna qabel ma jitqiesu l -kostijiet tal -akkomo dazzjoni. Din il -kundizzjoni għandha impatt 
qawwi b’mod partikolari fuq but l -unitajiet domestiċi b’introjtu iktar baxx. Fl -2017, 10,2  % 
tal-unitajiet domestiċi fl -UE nefqu iktar minn 40  % tal -introjtu nett tagħhom fuq il -kostijiet 
tal-akkomodazzjoni, iżda  dan l -ammont jiżdied għal 37,8  % meta jitqiesu l -unitajiet domestiċi 
fir-riskju tal -faqar. Minkejja li kien hemm titjib żgħir meta mqabbel mas -snin ta’ qabel, ir -rata 
tal-piż eċċessiv tal -kost tal -akkomodazzjoni għadha l -ogħla fil -Greċja, b’39,6  % fl -2017 . 
Wara l -Greċja, l -Istati Membri bl -ogħla rati tal -popolazzjoni li qegħdin jesperjenzaw il -piż 
eċċessiv tal -akkomodazzjoni huma l -Bulgarija, il -Ġermanja u d -Danimarka (iktar minn 15  % 
tal-popolazzjoni f’kull wieħed). L -effett huwa notevoli b’mod partikolar i fid-Danimarka u fil -
Ġermanja, fejn l -ammont ta’ persuni fir -riskju tal -faqar huwa inqas mill -medja tal -UE qabel 
ma jitqiesu l -kostijiet tal -akkomodazzjoni, iżda iktar mill -medja tal -UE meta jitqiesu l -
kostijiet tal -akkomodazzjoni. Kuntrarjament għal dan,  fl-Estonja, fl -Irlanda, fil -Finlandja, 
f’Ċipru u f’Malta, inqas minn 5  % tal -popolazzjoni jgħixu f’unitajiet domestiċi b’piż eċċessiv 
fuq l -infiq relatat mal -akkomodazzjoni. Fil -biċċa l -kbira tal -pajjiżi, il -persuni li jridu jħallsu l -
kera bil -prezz tas -suq ikollhom piż eċċessiv ferm ikbar minħabba l -kostijiet relatati mal -
akkomodazzjoni milli s -sidien b’self ipotekarju (il -medja tal -UE hija ta’ 25,1  % għall -persuni 
li jħallsu l -kera bil -prezz tas -suq, meta mqabbel ma’ madwar 5  % għas -sidien).  
                                                           
104 Is-sors tad -data ta’ dan il -paragrafu huwa l -EU-SILC.  
105 Ir-rata ta’ deprivazzjoni fl -akkomodazzjoni hija kejl tan -nuqqas ta’ faċilitajiet baż iċi f’akkomodazzjoni u tiġi kkalkulata billi ssir referenza għal dawk l -unitajiet 
domestiċi li qegħdin jesperjenzaw minn tal -inqas problema waħda minn dawn li ġejjin: (i) saqaf iqattar, (ii) l -ebda banju u doċċa fl -akkomodazzjoni, (iii) l -ebda tojlit fl -
akkomodazzjoni, (iv) akkomodazzjoni meqjusa bħala mudlama wisq.  
 
157 
 Il-kirjiet li dejjem qegħdin jiżdiedu jirrappreżentaw piż fuq il -persuni foqra li kulma 
jmur qiegħed jiżdied f’xi Stati Membri. Fl-2016, f’seba’ pajjiżi (l -Irlanda, l -Estonja, il -
Litwanja, is -Slovenja, l -Ungerija, l -Awstrija u l -Polonja) il -kirjiet ikkalku lati f’termini reali 
żdiedu b’iktar minn 5  % mill -2015 ’il hawn. Il -kirjiet għoljin ikabbru r -riskju tal -faqar jew tal -
esklużjoni soċjali, b’mod partikolari f’pajjiżi bħas -Slovenja, l -Irlanda, l -Awstrija u l -Litwanja 
fejn ir -riskju ta’ faqar li qegħdin iħa bbtu wiċċhom miegħu il -persuni li jħallsu l -kera huwa 
ferm ikbar milli għas -sidien ta’ djarhom. Iċ -ċifri nazzjonali jaf jaħbu wkoll xi sfidi fil -livell 
ta’ bliet partikolari.  
L-evoluzzjoni reċenti fl -għadd ta’ persuni mingħajr saqaf fuq rashom tindika li s-
sitwazzjoni mhijiex qiegħda titjieb.  L-istimi tal -għadd ta’ persuni mingħajr saqaf fuq 
rashom mhumiex komparabbli pajjiż b’pajjiż, minħabba nuqqas ta’ sorsi uffiċjali u minħabba 
metodoloġiji differenti biex jiġu magħduda l -persuni mingħajr saqaf fuq rash om. Id -data 
disponibbli tippermetti biss li jsir monitoraġġ tal -evoluzzjoni tal -problema maż -żmien (billi, 
fil-biċċa l -kbira tal -każijiet, l -2017 jew l -2016 jintużaw bħala l -iktar sena reċenti). 
Madankollu, din tindika li dan l -aħħar, l -għadd ta’ persuni m ingħajr saqaf fuq rashom żdied 
fil-25 Stat Membru koperti għajr fil -Finlandja, fejn is -sitwazzjoni tjiebet106.  
L-introjtu mill -pensjonijiet jipprovdi protezzjoni relattiva kontra r -riskju tal -faqar 
għall -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien.  Fil-livell tal -UE, ir-rata ta’ riskju ta’ faqar (AROP) 
għall -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien hija inqas minn dik għall -persuni fl -età tax -xogħol 
(14,6  % imqabbla ma’ 16,7  % fl-2017). F’dan l -aħħar deċennju, din ir -relazzjoni nqalbet ta’ 
taħt fuq meta mqabbla mal -perjodu t a’ qabel il -kriżi, u dan jiġi spjegat parzjalment mill -fatt li 
l-kriżi naqqset l -livelli ta’ introjtu nett reali tal -unitajiet domestiċi, speċjalment fost il -
popolazzjoni fl -età tax -xogħol madwar kważi l -pajjiżi Ewropej kollha, filwaqt li l -pensjonijiet 
baqgħu iktar reżiljenti. Madankollu, id -deprivazzjoni materjali estrema naqset ukoll fost il -
persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien (minn 7,4  % fl-2008 għal 6,3  % fl-2017), u din tindika li t -
tnaqqis fil -faqar u fl -esklużjoni soċjali ma kinitx biss effett relatti v. 
                                                           
106 Id-data ġiet ikkompilata mill -FEANTSA, il -federazzjoni tal -organizzazzjonijiet nazzjonali tas -soċjetà ċivili li 
jaħdmu mal -persuni mingħajr saqaf fuq rashom fl -Ewropa. Ara FEANTSA (2018), Thi rd overview of housing 
exclusion in Europe. 
 
158 
 Illustrazzjoni  66:  Il-perċentwal tal -popolazzjoni tal -età ta’ 65  sena u iktar li jinsabu fir -
riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali meta mqabbel mal -medja tal -UE fl -2017  
 
Sors: Eurostat, EU -SILC. Noti: id -data hija standa rdizzata (EU -28=0). Id -data għall -Irlanda u għar -Renju Unit hija għall -
2016. 
 
Ir-riskju tal -faqar u tal -esklużjoni soċjali fost il -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien ilu 
jonqos b’mod kostanti għall -biċċa l -kbira tal -Istati Membri. B’mod kumplessiv, 148  000 
persuna inqas tal -età ta’ 65  sena jew iktar kienu fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali 
fl-2017 meta mqabbel mal -livelli ta’ qabel il -kriżi (fl -2008). It -titjib primarju jaħbi differenzi 
sinifikanti bejn l -Istati Membri,  bi tnaqqis sostanzjali fir -riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni 
soċjali fost il -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien f’Ċipru ( -24,7 pps mill -2008 ’l hawn), fil -
Bulgarija ( -16,6 pps), fir -Rumanija ( -16,2 pps) u fil -Latvja ( -14,9 pps), filwaqt li kien hemm 
żidiet fil-Lussemburgu (+  6,4 pps) u fil -Ġermanja (+  2,2 pps).  
Madankollu, is -sitwazzjoni tan -nisa iktar imdaħħlin fiż -żmien hija ta’ tħassib 
partikolari , peress li waħda minn kull ħames nisa tal -età ta’ 65  sena jew iktar huma fir -riskju 
tal-faqar jew tal -esklużjoni soċjali fl -UE. Fl -2017, ir -rata AROPE għan -nisa kienet tvarja 
minn madwar 10  fil-mija fid -Danimarka, fi Franza u fin -Netherlands għal iktar minn 50  fil-
mija fil -Bulgarija, u għal iktar minn 40  fil-mija fl -Istati Baltiċi. L -ikbar differenzi bejn l -irġiel 
u n-nisa fir -rata AROPE ġew osservati fil -Litwanja (19,9  pps), fl -Estonja (19,7  pps), segwiti 
mil-Latvja (16,6  pps) u mill -Bulgarija (16,2  pps).  In-nisa iktar imdaħħlin fiż -żmien għandhom 
introjtu iktar baxx minn tal -irġiel iktar imdaħħlin fiż -żmien:  fl-2016, l -introjtu medjan għan -
nisa iktar imdaħħlin fiż -żmien kien sitt punti perċentwali iktar baxx minn dak tal -irġiel fl -UE 

 
159 
 relattiv għall -introjtu taż -żgħażagħ tal -istess sess (90  % għan -nisa u 96  % għall -irġiel).  
Għalhekk, mhux talli n -nisa għandhom  introjtu iktar baxx tul il -ħajja tax -xogħol tagħhom, 
talli għandhom ukoll introjtu iktar baxx meta jirtiraw, li jikkontribwixxi għall -inugwaljanzi 
bejn in -nisa u l -irġiel fir -rigward tal -introjtu tal -persuni iktar imdaħħlin fiż -żmien.  
Bħala medja fl -UE ko llha, il -persuni tal -età ta’ 65  sena u iktar għandhom introjti iktar 
baxxi mill -gruppi ta’ età iżgħar. L-introjtu nett medjan tal -persuni tal -età ta’ 65  sena u iktar 
kienet 92  fil-mija tal -introjtu tal -popolazzjoni ta’ età iżgħar fl -2017. Il -proporzjon tal -introjti 
medjani relattivi totali kien inqas minn 75  fil-mija f’ħames pajjiżi (id -Danimarka, Malta, il -
Litwanja, il -Latvja u l -Estonja) u inqas minn 80  fil-mija f’erba’ pajjiżi oħra (il -Belġju, l -
Iżvezja, Ċipru u r -Repubblika Ċeka). B’kuntrast ma’ dan, l -irġiel iktar imdaħħlin fiż -żmien 
f’disa’ Stati Membri (il -Lussemburgu, il -Greċja, Franza, Spanja, l -Ungerija, l -Italja, l -
Awstrija, il -Polonja u r -Rumanija) u n -nisa iktar imdaħħlin fiż -żmien f’żewġ Stati Membri (il -
Lussemburgu u l -Greċja) gawdew introjtu medjan ikbar minn dawk tal -età ta’ inqas minn 
65 sena fl -2017.  
Filwaqt li bħala medja l -pensjonijiet jammontaw għal iktar minn nofs l -introjtu tax -
xogħol fl -aħħar tal -karriera, il -kapaċità ta’ sostituzzjoni tal -introjtu tal -pensjonijiet 
tvarja b’mod sinifi kanti fost l -Istati Membri.  Fl-2017, il -proporzjon aggregat ta’ 
sostituzzjoni107 (ARR) kellu medja ta’ 59  fil-mija fl -UE, b’differenzi sinifikanti minn pajjiż 
għall -ieħor. Il -proporzjon kien ivarja minn iktar minn 80  fil-mija fil -Lussemburgu għal inqas 
minn 40 fil-mija fl -Irlanda, fil -Bulgarija u fil -Kroazja108. 
F’kuntest ta’ żieda fl -istennija tal -għomor, il -pensjonijiet jeħtieġ li jiġu adattati; il -ħajja 
tax-xogħol qiegħda tibda iktar tard u qiegħda ssir itwal filwaqt li l -persuni qegħdin 
jgħixu iktar fit -tul b’mod kumplessiv.  Barra minn hekk, flimkien mat -tnaqqis tal -faqar u s -
sostituzzjoni tal -introjtu, it -tielet dimensjoni rilevanti tal -adegwatezza tal -pensjonijiet hija t -
tul ta’ żmien tal -irtirar. Attwalment, bħala medja, il -proporzjon bejn iż -żmien li wie ħed iqatta’ 
bħala rtirat u ż -żmien li wieħed iqatta’ jaħdem huwa ta’ 51  % fl-UE. L -Illustrazzjoni  67 tagħti 
ħarsa ġenerali lejn iż -żmien tal -ħajja li wieħed iqatta’ qabel ma jaħdem, meta jaħdem u wara 
li jirtira fl -Istati Membri (imsejsa fuq stima tal -bidu tal-impjieg/id -dħul fis -suq tax -xogħol, 
stima tal -età medja tal -ħruġ mis -suq tax -xogħol, u l -istennija tal -għomor tal -età ta’ 60  sena).  
                                                           
107 Il-proporzjon tal -pensjonijiet grossi individwali medjani tal -persuni tal -età ta’ 65 -74 sena relattiv għall -qligħ gross individwali medjan tal -persuni tal -età ta’ 50 -59 sena.  
108 Id-data għall -Kroazja u għall -Irlanda hija għall -2016. 
 
160 
 Illustrazzjoni  67: Iż-żmien li persuna f’ħajjitha tqatta’ fi statuses differenti ta’ attività,  
2017  
 
Sors: Ir -Rapport dwar it -Tixjiħ tal -2018 għall -etajiet tad -dħul fis -suq tax -xogħol u tal -ħruġ minnu; Eurostat 
għall -projezzjonijiet tal -istennija tal -għomor. Nota: “filwaqt li jaħdem” tfisser l -etajiet bejn id -dħul fis -suq tax -
xogħol u l -ħruġ minnu .   
 
Il-persuni f’impjieg mhux standard jew li jaħdmu għal rashom spiss iħabbtu wiċċhom 
ma’ kundizzjonijiet inqas favorevoli fir -rigward tal -aċċess u tal -akkumulu ta’ drittijiet 
tal-pensjoni milli dawk li jkollhom impjieg b’kuntratti indefiniti u full -time. Id-data tal-
istħarriġ SHARE109 tippermetti li jitkejjel l -impatt tal -impjieg tal -persuni li jaħdmu għal 
rashom fuq l -introjtu fl -irtirar u fuq l -istandards tal -għajxien billi titqabbel is -sitwazzjoni tal -
persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom110 u tal-impjeg ati rtirati fil -biċċa l -kbira tal -Istati 
Membri111. Il-persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom jirrapportaw li jaqilgħu introjti iktar 
                                                           
109 Survey of Health, Ageing and Retirement in Europe. Sors tad -data: SHARE wave 7, 2017.  
110 Għall -finijiet ta’ dan it -tqabbil, “il -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom” huma definiti bħala persuni rtirati li qattgħu 50  % jew ikta r mill -karrieri tax -xogħol 
tagħhom bħala persuni li jaħdmu għal rashom.  
111 L-Istħarriġ dwar is -Saħħa, it -Tixjiħ u l -Irtirar fl -Ewropa (SHARE) huwa bażi tad -data ta’ panel multidixxiplinarju u transnazzjonali ta’ data mikro dwar is -saħħa, l -
istatus soċjoekon omiku u n -netwerks soċjali u tal -familja ta’ iktar minn 120  000 individwu tal -età ta’ 50  sena jew iktar (iktar minn 297  000 intervista). L -istħarriġ SHARE 

 
161 
 baxxi mill -impjegati rtirati fi kważi l -pajjiżi kollha koperti. L -ikbar disparitajiet fl -introjtu 
jistgħu jiġu osservat i fil-Lussemburgu, fid -Danimarka u fi Franza, u f’disa’ pajjiżi d -disparità 
taqbeż l -20 fil-mija. Fl -Ungerija u fl -Estonja biss, il -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal 
rashom igawdu introjti kemxejn ikbar minn tal -impjegati rtirati (ara l -Illustrazzjoni  68 hawn 
taħt). Id -disparità fl -introjtu, flimkien ma’ inugwaljanza ikbar fl -introjtu112, twassal biex 
jiżdiedu b’mod sostanzjali l -livelli tar -riskju tal -faqar għall -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal 
rashom, madwar id -doppju tal -livell tal -impjegati rtirat i bħala medja. Il -persuni rtirati li kienu 
jaħdmu għal rashom għandhom pensjonijiet iktar baxxi mill -impjegati rtirati f’kull pajjiż 
osservat u, minkejja razzjonijiet ogħla tal -assi mqabbla mal -introjti, huma iktar esposti għal 
diffikultajiet finanzjarji m eta jkunu iktar imdaħħlin fiż -żmien. L -indiċi tad -diffikultà 
finanzjarja, li jkejjel id -diffikultà biex dawn il -persuni jlaħħqu mal -ħajja fuq skala minn 1 sa 
4, għandu medja ta’ 2,3 għall -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom u ta’ 2,1 għall -
impjegat i rtirati fl -Istati Membri li pparteċipaw fl -istħarriġ113. 
 
Illustrazzjoni 68: Id-differenza relattiva fl -introjtu nett ekwivalizzat medjan bejn l -
impjegati rtirati u l -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom fl -2017, %  
 
Sors: L-AMMONT. Noti: Id -data tal-UE* ma tinkludix l -IE, in -NL u r -UK. Id -daqsijiet tal -kampjuni fil -BG, fil -
LV, fil -LT, fil -PT, fir -RO, fis -SI u fis -SK ma jippermettux li ssir distinzjoni bejn il -persuni rtirati.  
 
 
                                                                                                                                                                                     
jkopri 27 pajjiż Ewrope. L -istħarriġ SHARE wave 7 eskluda l -Irlanda, in -Netherlands u r -Renju Unit. F ’xi Stati Membri, id -daqsijiet tal -kampjuni ma jippermettux li jsir 
tqabbil.  
112 Il-proporzjon S80/S20 huwa terz ogħla fost il -persuni rtirati li kienu jaħdmu għal rashom milli fost l -impjegati rtirati.  
113 L-EU-28 għajr l -Irlanda, in -Netherlands u r -Renju Uni t. 

 
162 
 Illustrazzjoni 69: Il-ħtiġijiet awtodikjarati mhux issodisfati għall -kura medika 
(indikatur primarju tat -Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali)  
 
Sors: Eurostat, SILC. Perjodu: Il -livelli tal -2017 u l -bidliet annwali fir -rigward tal -2016. Nota: L -assi huma ċċentrati fuq il -
medja mhux ponderata tal -UE. Id -didaskalija hija ppreżentata fl -Anness. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, ma kienx hemm data 
disponibbli għall -Irlanda u għar -Renju Unit.  
 
Hemm sinjali ta’ konverġenza fl -ammont ta’ persuni tal -popolazzjoni li jirrapportaw 
perċezzjoni ta’ ħtiġijiet mhux issodisfati għall -kura medika114. Bil -kontra ta’ tendenza 
preċedenti, feġġet korrelazzjoni negattiva dgħajfa bejn il -livell u l -bidliet fil -ħtiġijiet mhux 
issodisfati għall -kura medika, fejn dawk il -pajjiżi bl -iktar ħtiġijiet mhux issodisfati qegħdin 
juru l -iktar xejra pożittiva (ara l -Illustrazzjoni  69). F’ċerti Stati Membri, il -kostijiet u ż -
żminijiet ta’ stennija għadhom ostakli importanti għall -aċċessibbiltà tal -kura tas -saħħa. 
Minkejja dan, fl -2017, il -proporzjon tal -popolazzjoni tal -UE li  kienet għadha qiegħda tħabbat 
wiċċha ma’ ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall -kura medika minħabba kostijiet 
                                                           
114 Il-ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall -kura medika jikkonċernaw il -valutazzjoni soġġettiva ta’ persuna ta’ jekk kinitx teħtieġ eżami 
jew trattament għal tip speċifiku ta’ kura tas -saħħa, iżda ma rċevithomx jew ma fittxithomx minħabba t -tliet 
raġunijiet li ġejjin: “Raġunijiet finanzjarji”, “Lista ta’ stennija” u “Vjaġġ twil wisq”. Il -problemi li l -persuni 
jirrapportaw biex jiksbu l -kura meta jkunu morda spiss jirriflettu ostakli sinifikanti għall -kura.  

 
163 
 għoljin wisq, żmien twil wisq ta’ stennija jew distanza twil wisq ta’ vvjaġġar, bħala medja 
naqas għal 1,6  %. L -ammont ta’ persuni affet twati xorta waħda qabeż il -5 % fl-Estonja, fil -
Greċja (iktar minn 10  %) u fil -Latvja. Iż -żidiet sal -2017 ġew irreġistrati biss għas -Slovenja, 
għal Ċipru u għas -Slovakkja.  
L-istatus ta’ attività jista’ wkoll jaqdi rwol importanti biex jiġi spjegat l -aċċess 
problematiku għall -kura tas -saħħa f’xi pajjiżi.  Għalkemm il -maġġoranza tal -pajjiżi ma 
jurux differenzi sinifikanti skont l -istatus ta’ attività, f’xi uħud minnhom il -persuni qiegħda (u 
fuq livell inqas il -pensjonanti) jistgħu jiltaqgħu ma’ diffikultajiet i kbar fl -aċċess għall -kura 
tas-saħħa (ara l -Illustrazzjoni  70). Anke fil -pajjiżi fejn il -perċentwal ta’ ħtiġijiet mhux 
issodisfati fost il -popolazzjoni kollha huwa inqas mill -medja tal -UE, iċ -ċifri jissuġġerixxu li l -
persuni qiegħda jistgħu jiltaqgħu ma’ di ffikultajiet fl -aċċess tal -kura medika (eż. il -Belġju, 
Franza, l -Italja u l -Ungerija).  
 
Illustrazzjoni 70: il-ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għal eżami mediku skont l -
istatus ta’ attività (2016)  
 
Sors: Eurostat [hlth_si lc_13].  
 
Is-snin ta’ ħajja f’saħħitha (tal -età ta’ 65  sena) komplew jiżdiedu fl -UE għal 9,8  snin 
għall -irġiel u għal 10,1  snin għan -nisa. Filwaqt li l -iktar numru ta’ snin ta’ ħajja f’saħħitha 
tal-età ta’ 65  sena jista’ jkun mistenni fl -Iżvezja, f’Malta u  fl-Irlanda (madwar 12 -il sena 
għan -nisa u għall -irġiel), l -istennija ta’ ħajja f’saħħitha hija partikolarment baxxa fil -Latvja, 
fis-Slovakkja u fil -Kroazja (madwar ħames snin).  

 
164 
 Il-kura tas -saħħa tiġi ffinanzjata permezz ta’ skemi differenti, filwaqt li l -importanza 
relattiva ta’ kull skema tvarja fost l -Istati Membri. Fl-2016, il -pagamenti mill -but115, 
jiġifieri l -infiq tal -unitajiet domestiċi għas -saħħa (inkluż għall -oġġetti mediċi) mhux 
rimborżati minn xi skema jew li tħallsu bi qsim tal -kostijiet permezz  ta’ skema organizzata, 
imkejjel bħala ammont tal -infiq attwali għas -saħħa, huwa iktar minn 30  % fil -Bulgarija, fil -
Greċja, f’Ċipru, fil -Latvja u fil -Litwanja (l -Illustrazzjoni  71). 
Illustrazzjoni 71: L-infiq fuq il -kura tas -saħħa skont is -sors ta’ finanzjament fl -2016  
 
Sors: Eurostat [hlth_sha11_hf]. Noti: id -data tinġabar skont ir -Regolament tal -Kummissjoni (KE) 2015/359 
rigward l -istatistika dwar l -infiq u l -finanzjament għall -kura tas -saħħa (il -manwal tal -2011 dwar il -Kontijiet  tas-
Sistema tas -Saħħa).  
 
Il-ħtieġa  għall -Kura  fit-Tul (LTC)  qiegħda  tikber  hekk  kif il-popolazzjoni  fl-UE qiegħda  
tixjieħ . Matul  is-sitt deċennji  li ġejjin  (sal-2070),  huwa  mistenni  li l-għadd  ta’ Ewropej  tal-età 
ta’ 80 sena jew iktar se jirdoppja  u huwa  previst  li l-proporzjon  ta’ dipendenza  tal-persuni  
iktar imdaħħlin  fiż-żmien  (il-persuni  tal-età ta’ 65 sena jew iktar imqabbla  ma’ dawk  tal-età 
ta’ 15-64 sena)  se jiżdied  minn  29,6 % fl-2016  għal saħansitra  51,2 % fl-2070116 (kieku  l-UE 
tgħaddi  minn  3,3 għal żewġ  (2) persuni  biss tal-età tax-xogħol  għal kull persuna  tal-età ta’ 
65 sena jew iktar).  Ir-riskju  li wieħed  isir dipendenti  huwa  ikbar  meta  wieħed  ikun iktar 
imdaħħal  fiż-żmien,  peress  li l-persuni  x’aktarx  li jsiru fraġli  (60 % tal-persuni  tal-età ta’ 75-
84 sena u 70 % tal-età ta’ 85 sena jew iktar jirrapportaw  xi diżabbiltà).  
                                                           
115 L-infiq mill -but jirreferi għall -pagam enti diretti għal oġġetti u għal servizzi mill -introjtu primarju jew mit -tfaddil tal -unitajiet domestiċi, fejn il -pagament jsir mill -utent 
meta jixtri l -oġġetti jew juża s -servizzi jew mingħajr l -ebda rimborż jew inkella bi qsim tal -kostijiet permezz ta’ s kema organizzata. 
116 Ir-Rapport dwar it -Tixjiħ tal -2018 tal -Kummissjoni Ewropea. 

 
165 
 Huwa  mistenni  li jkun  hemm  żieda  sinifikanti  fil-ħtiġijiet  għall -LTC.   L-LTC  hija l-iktar 
infiq  soċjali  li qiegħed  jiżdied  l-iktar malajr  meta  mqabbel  mas-saħħa  u mal-pensjoniji et. 
Huwa  previst  li l-infiq  pubbliku  tal-UE fuq l-LTC  se jiżdied  minn  1,6 % għal 2,7 % tal-PDG  
bejn l-2016  u l-2070,  b’varjazzjonijiet  sinifikanti  madwar  l-UE (ara l-Illustrazzjoni  72).  
Illustrazzjoni 72: L-infiq  pubbliku  previst  fuq l-LTC  bħala  % tal-PDG  fl-2016  u fl-2070    
 
Sors:  abbażi  ta’ data mir-Rapport  dwar  it-Tixjiħ  tal-2018.  Nota:  Xenarju  ta’ referenza  tal-AWG    
 
Is-sostenibbiltà  tal-kura  fit-tul se tkun  ta’ sfida  wkoll  għal dawk  l-Istati  Membri  li issa 
jiddependu  ferm  fuq il-kura  informali.  Il-ġabra  ta’ persuni  li jipprovdu  l-indukrar  informali  
qiegħed  jonqos  minħabba  li qegħdin  jinbidlu  t-tendenzi  tal-familji  (inqas  tfal, il-membri  tal-
familja  qegħdin  jgħixu  iktar imbegħdin  minn  xulxin),  b’żieda  fl-għadd  ta’ nisa b’impjieg  u 
b’żieda  fl-età tal-irtirar.  Il-kura informali  tinvolvi  wkoll  kostijiet  importanti  għall -ekonomija,  
peress  li l-persuni  li jipprovdu  l-indukrar  informali  jnaqqsu  l-ħin allokat  għal impjieg  formali  
jew jitilqu  mill-impjieg  form ali tagħhom,  u b’hekk  jew iħallsu  ftit jew inkella  ma jħallsu  xejn 
bħala  taxxi  u kontribuzzjonijiet.  Hemm  ukoll  sfidi fir-reklutaġġ  u fiż-żamma  ta’ persuni  li 
jipprovdu  l-indukrar.  Is-settur  huwa  affettwat  mill-prevalenza  tax-xogħol  part-time u tal-
kuntratti  temporanji,  li jnaqqas  l-attraenza  tiegħu.   
 
3.4.2  Ir-rispons ta’ politika  
Ir-riformi f’diversi Stati Membri għandhom l -għan li jsaħħu l -approċċ ta’ inklużjoni 
attiva. Xi Stati Membri qegħdin isaħħu t -twassil integrat tas -servizzi (bħall -assistenza soċjali, 

 
166 
 l-impjieg u servizzi soċjali oħra ), b’mod partikolari billi jieħdu approċċ iċċentrat lejn il -
persuni bl -għan li jiġu indirizzati l -ħtiġijiet kumplessi tal -iktar persuni vulnerabbli. Fil -
Bulgarija,  bħalissa għaddejja l -implimentazzjoni taċ -Ċentri għall -Impjieg u għall -Assistenza 
Soċjali ji pprovdu servizzi integrati u mobbli117. Sa Frar  2018, 73 minn dawn iċ -ċentri, 
stabbiliti bis -sostenn tal -FSE kienu operazzjonali118 u pprovdew servizzi ta’ impjieg u ta’ 
assistenza soċjali. Mill -2018, iċ -ċentri joffru Ftehim ta’ Integrazzjoni f’Impjieg għall -persuni 
qiegħda fit -tul sabiex isir it -tlaqqigħ tagħhom ma’ servizzi speċifiċi tal -impjieg u jiġu rreferuti 
għal servizzi pprovduti minn istituzzjonijiet oħra. Fl -Irlanda, il -Pjan ta’ Azzjoni  għall -
Unitajiet Domestiċi Mingħajr Impjieg  jestendi s -servizzi ta ’ attivazzjoni għall -persuni li 
mhumiex jaħdmu, iżda li mhumiex definiti bħala persuni qiegħda skont il -miżuri 
tradizzjonali. Dan jiffoka b’mod partikolari fuq it -titjib tar -rati ta’ impjieg tal -unitajiet 
domestiċi bit -tfal – kemm għall -familja “nukleari” tradizzjonali u kemm għall -familja 
b’ġenitur waħdu kif ukoll għall -persuni b’diżabbiltà. Fil -Finlandja, iċ -ċentri uniċi ta’ gwida 
għaż -żgħażagħ (“Ohjaamo”), li inizjalment kienu joperaw fil -qafas tal -finanzjament mill -FSE, 
saru miżura permanenti u qegħdin jitwessgħu bin -netwerk ta’ sostenn psikosoċjali. Fil -Greċja, 
iċ-Ċentri tal -Komunità, li jservu bħala punt uniku ta’ kuntatt għas -servizzi soċjali fil -livell 
muniċipali bdew jinfetħu fl -2017. Iċ -Ċentri qegħdin jagħtu sostenn għall -implimentazzjoni 
tal-iskem a ta’ Introjtu ta’ Solidarjetà Soċjali (SSI), li jlaqqa’ lill -benefiċjarji mas -servizzi 
soċjali kumplementari. Sa Frar 2018, 203 minn 240  ċentru ppjanat kienu operazzjonali. Barra 
minn hekk, iktar u iktar muniċipalitajiet madwar l -UE jipprovdu servizzi soċ jali integrati li 
jiffokaw fuq il -ħtiġijiet kumplessi tal -gruppi vulnerabbli (eż. il -punti ta’ dħul uniku f’Ateni 
jew is -servizzi ta’ promozzjoni tas -saħħa f’Essen). Dawn l -operazzjonijiet ingħataw sostenn 
mill-FSE.  
L-immodernizzar u ż -żidiet fl -adegwatezz a ta’ xi benefiċċji qegħdin ikomplu f’diversi 
Stati Membri, għalkemm f’xi każijiet kien hemm dewmien . Fil -Litwanja, l -introjtu 
b’sostenn mill -istat, kif ukoll il -benefiċċji relatati mal -familja, żdiedu fl -2018. Fil -Bulgarija, 
wara disa’ snin mingħajr żidie t, kien hemm żieda ta’ 15  % fl -introjtu minimu fl -2018. 
B’kontinwità mal -pjan pluriennali għall -ġlieda kontra l -faqar stabbilit fl -2013, fi Franza l -
introjtu minimu ( Revenu de solidarité active – RSA socle ) żdied b’1,6  % f’Settembru  2017 
segwit b’żieda ta’  1 % f’April 2018. Dawn iż -żidiet huma l -aħħar ta’ sensiela ta’ żidiet li bis -
saħħa tagħhom żiedu l -introjtu minimu relattiva għall -inflazzjoni u kienu kkumplementati 
                                                           
117 It-timijiet konġunti tal -Aġenzija tal -Assistenza Soċjali u tal -Impjieg joffru servizzi integrati komprensivi lill -persuni qiegħda f’żoni remoti tal -Bulgarija. 
118 Bis-sostenn tal -FSE.  
 
167 
 minn enfasi mġedda fuq l -attivazzjoni tal -benefiċjarji ( “Garantie d’activité” ), bħala par ti 
mill-pjan kontra l -faqar li tħabbar dan l -aħħar. Madankollu, fir -Rumanija, il -konsolidazzjoni 
ppjanata tal -benefiċċji soċjali eżistenti ġiet posposta għal April  2019, filwaqt li fil -Kroazja l -
implimentazzjoni tal -Att il -ġdid dwar is -Sigurtà Soċjali mhux  se jidħol fis -seħħ qabel 
Diċembru  2019. Il -Pjan tal -Latvja dwar it -Titjib tal -Introjtu Minimu (ippreżentat 
f’Mejju  2018 u se jsir effettiv fl -2020) għadu ma ġiex adottat mill -Gvern. Abbozz ta’ liġi fil -
Lussemburgu tipprova tirriorganizza l -Mekkaniżmu tal -Introjtu Minimu Garantit (RMG), bl -
għan li jitnaqqsu n -nases tal -inattività għolja ġġenerati bl -iskema attwali, filwaqt li jiġu 
indirizzati l -problemi tal -kost eċċessiv tal -akkomodazzjoni u tal -introjtu insuffiċjenti għall -
unitajiet domestiċi b’ġenitur waħ du.  
Il-kopertura tal -protezzjoni soċjali tiżdied f’diversi Stati Membri. Il-Belġju adotta liġi li 
tneħħi l -limitazzjonijiet fuq l -aċċess tal -iskemi tal -pensjonijiet tal -impriżi għaż -żgħażagħ u 
għal dawk b’kuntratti fuq medda qasira ta’ żmien. Pajjiżi oħra  qegħdin jippjanaw li jintroduċu 
jew adottaw miżuri favur il -persuni li jaħdmu għal rashom jew is -sidien ta’ negozji żgħar. 
Dawn il -miżuri jinkludu kontribuzzjonijiet imnaqqsa taħt ċertu livell limitu (il -Latvja, il -
Polonja), il -kopertura tal -ħaddiema indi pendenti fl -iskema tal -qgħad (Franza) jew il -
possibbiltà li jiġu inklużi l -ħaddiema indipendenti f’assigurazzjoni għall -aċċidenti fil -post tax -
xogħol permezz ta’ karta soċjali tal -pjattaformi onlajn (Franza, ara wkoll it -Taqsima 3.3.2).  
Il-miżuri mmirati l ejn l -indirizzar tal -inugwaljanza fl -introjtu u l -faqar fost dawk li 
jaħdmu jindirizzaw kemm it -tfassil tat -taxxa kif ukoll l -adegwatezza tal -benefiċċji . 
Minbarra l -iffissar tal -paga minima, għadd ta’ politiki għat -tnaqqis tal -inugwaljanza fir -
rigward tas -sistema tal -benefiċċji tat -taxxa jistgħu jgħinu biex itaffu l -faqar fost dawk li 
jaħdmu. Fil -Litwanja, riforma tar -reġim tat -taxxa fissa fuq l -introjtu ġiet adottata 
f’Ġunju  2018, u introduċiet struttura b’żewġ saffi li għandha tgħin biex titnaqqas l -
inugw aljanza fl -introjtu. Fil -Latvja, l -introduzzjoni tat -taxxa progressiva fuq l -introjtu 
personali hija akkumpanjata minn konċessjonijiet mhux taxxabbli tat -taxxa fuq l -introjtu 
personali u għall -persuni dipendenti. Riforma proposta mir -Repubblika Ċeka għat -tiġdid tas -
sistema tat -taxxa fuq l -Introjtu Personali għandha żżid il -livell ta’ progressività, b’mod 
partikolari permezz taż -żieda ta’ rata ġdida tat -taxxa ta’ 23  % għal introjti ikbar.  
Xi Stati Membri ħadu miżuri li jimmiraw b’mod speċifiku lejn il -faqar fost it -tfal. Fi 
Spanja, il -baġit nazzjonali tal -2018 jalloka EUR  100 miljun għall -ġlieda kontra l -faqar estrem 
b’attenzjoni partikolari għall -familji bit -tfal. Il -Liġi tal -Litwanja dwar il -Benefiċċji tat -Tfal 
 
168 
 tintroduċi sistema universali tal -benefiċċji t at-tfal. Barra minn hekk, benefiċċju tat -tfal għall -
familji li qegħdin irabbu u/jew jieħdu ħsieb tlett itfal jew iktar għandu jitħallas mingħajr ma 
jitqies l -introjtu tal -familja. Fil -Latvja ġie introdott suppliment għall -benefiċċju tal -istat għall -
familji  b’żewġt itfal jew iktar. Il -Greċja adottat riforma tas -sistema tal -benefiċċji tat -tfal, li 
tissostitwixxi ż -żewġ benefiċċji preċedenti (il -“benefiċċju tat -tfal unifikat” u l -“benefiċċju 
għall -familji numeruża”) b’benefiċċju uniku tat -tfal skont test tal -mezzi. Din ir -riforma kellha 
l-għan li ttejjeb l -immirar lejn it -tfal li jingħataw sostenn u li żżid l -ekwità fosthom.  
Ittieħdu miżuri ta’ inklużjoni soċjali għall -persuni b’diżabbiltà sabiex jikkomplementaw 
il-politiki tal -impjieg u jipprevjenu t -tbatija m inħabba l -faqar. Sabiex titjieb l -effiċjenza 
u jiġi żgurat li l -persuni jirċievu l -benefiċċji li huma intitolati għalihom, Spanja implimentat 
fażi ta’ ttestjar tal -Kard Soċjali Universali, li tippermetti li l -informazzjoni dwar il -benefiċċji 
kollha li pers una tirċievi tinġabar f’post wieħed, kif ukoll tindika liema benefiċċji oħra jistgħu 
jkunu intitolati għalihom. Għall -2018, l -għotja finanzjarja għax -xogħol għal dawk li ma 
jistgħux jaħdmu jew għal dawk li jistgħu jaħdmu b’mod limitat żdiedet fl -Estonja. F l-2017, 
Malta implimentat riforma oħra għall -pensjonijiet tad -diżabbiltà, li permezz tagħha ġiet 
introdotta sistema ta’ pagament bi tliet livelli, fejn dawk li ma jistgħux jaħdmu minħabba 
diżabbiltà jirċievu ammonti li jiżdiedu b’mod kostanti fix -xahar sak emm il -pensjoni tagħhom 
tilħaq l -ekwivalenti tal -paga minima. Att tal -2016 tal -gvern Pollakk jipprovdi għotja ta’ 4  000 
złoty (madwar EUR  940) għall -ġenituri ta’ tfal b’diżabbiltà gravi fl -ewwel sena ta’ ħajjithom. 
Fil-Portugall, Mudell ġdid ta’ Sostenn għ all-Għajxien Indipendenti (MAVI) ġie adottat fl -
2017, iffinanzjat permezz tal -FSE, fejn kull persuna b’punteġġ ta’ inkapaċità ta’ 60  % jew 
iktar hija intitolata għal 40  siegħa ta’ sostenn fil -ġimgħa minn ħaddiem ta’ sostenn dedikat, li 
jgħinhom fil -kura pe rsonali, fis -saħħa, fin -nutrizzjoni, fl -ivvjaġġar, fl -edukazzjoni għolja, fit -
taħriġ vokazzjonali, fl -attivitajiet kulturali, fl -isports, fit -tiftix ta’ impjieg, fil -parteċipazzjoni 
fis-soċjetà u fl -attivitajiet ta’ ċittadinanza. Barra minn hekk, fl -2017, il-gvern Portugiż 
għaqqad flimkien tliet benefiċċji tad -diżabbiltà – l-għotja finanzjarja tad -diżabbiltà, il -
pensjoni tal -invalidità soċjali u l -pensjoni tal -invalidità – f’benefiċċju wieħed, il -Benefiċċju 
Soċjali għall -Inklużjoni. Ir -Rumanija bdiet tuża l -Indikatur ta’ Referenza Soċjali biex 
tikkalkula l -benefiċċju tad -diżabbiltà, minflok l -Indiċi tal -Prezzijiet għall -Konsumatur, li 
rriżulta f’żieda fil -benefiċċju għall -adulti b’diżabbiltà.  
Għadd ta’ Stati Membri wettqu riformi fil -qasam tal -aċċess għall -akkomodazzjoni.  Id-
Danimarka adottat pjan ta’ azzjoni għall -ġlieda kontra l -problema tal -persuni mingħajr saqaf 
fuq rashom, ibbażat fuq it -tisħiħ ta’ miżuri preventivi u t -titjib tal -gwida dwar kif il -persuni 
 
169 
 mingħajr saqaf fuq rashom jistgħu joħorġu minn d in il -problema. Il -Greċja introduċiet 
benefiċċju ġdid għall -akkomodazzjoni skont test tal -mezzi maħsub għall -familji b’introjtu 
baxx li jgħixu f’akkomodazzjonijiet mikrija u għal dawk li jħallsu self ipotekarju. Spanja 
adottat pjan nazzjonali li jinkludi l -għajnuna għall -familji b’introjtu baxx biex iħallsu l -kera u 
jevitaw li jitkeċċew għax ma jlaħħqux mal -kera, l -għajnuna finanzjarja għaż -żgħażagħ li 
jixtru djar f’żoni skarsament popolati u l -għajnuna biex issir ir -rinnovazzjoni tal -
akkomodazzjoni għall -gruppi vulnerabbli speċjali. Il -Gvern Żvediż alloka fondi addizzjonali 
biex jagħti sostenn lill -organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ fil -ġlieda kontra l -problema 
tal-persuni mingħajr saqaf fuq rashom fost l -adulti żgħażagħ.  
Kulma jmur id -dinamika ta r-riformi tal -pensjonijiet qiegħda tindirizza l -isfidi tal -
adegwatezza.  Filwaqt li l -miżuri biex tittejjeb is -sostenibbiltà finanzjarja għadhom ta’ 
prijorità fl -aġendi tal -pensjonijiet ta’ bosta Stati Membri, dan il -proċess qiegħed jimxi id f’id 
ma’ miżuri li qegħdin jikkalibraw mill -ġdid l -ambitu tat -taħlita tal -pensjonijiet  biex iwieġbu 
għal uħud mill -isfidi ewlenin tas -suq tax -xogħol u tas -sistema tal -pensjonijiet: is -salvagwardja 
tal-adegwatezza tal -pensjonijiet, il -kombinazzjoni tax -xogħol mal -pensjonijiet, u t -tfassil ta’ 
drittijiet tal -pensjoni apposta għal kategoriji s peċifiċi ta’ ħaddiema.  
Xi Stati Membri qegħdin ikomplu jiffokaw fuq l -ibbilanċjar mill -ġdid tat -tul ta’ żmien 
tal-pensjonijiet mal -istennija tal -għomor.  Pereżempju, ir -riforma tal -2017 fir -Repubblika 
Ċeka limitat iż -żieda kontinwa tal -età tal -pensjoni sa 6 5 sena, li se tintlaħaq fl -2030, u li wara 
se tkun marbuta mal -istennija tal -għomor, għalkemm se tkun meħtieġa leġiżlazzjoni ulterjuri 
biex tiġi ppromulgata din ir -rabta. Pajjiżi oħra qegħdin iżidu r -rekwiżiti tat -tul tal -karrieri. Fil -
Litwanja, pereżempju , it-tul tal -perjodu kontributorju se jiżdied gradwalment, minn 30  sena 
fl-2017 għal 35  sena sal -2027. B’kuntrast ma’ dan, il -Polonja reġgħet introduċiet etajiet tal -
pensjoni differenzjati għall -irġiel u għan -nisa (65  sena u 60  sena rispettivament) minn Ot tubru 
2017. Dan wassal għal żieda qawwija fl -użu tal -pensjonijiet, fejn il -pensjonijiet il -ġodda li 
ngħataw lin -nisa kienu ħafna iktar baxxi bħala medja minn dawk tal -irġiel119. 
Iktar miżuri ta’ riforma tal -pensjonijiet huma mmirati lejn it -tnaqqis tal -faqar (eż. 
garanziji minimi) u lejn it -titjib tal -benefiċċji għal introjtu minimu  (eż. l -indiċjar 
favorevoli, it -tisħiħ tar -rwol tal -pensjonijiet supplimentari). Il -Latvja, Malta u r-Rumanija 
żiedu l -limiti minimi mhux taxxabbli, li għandu jkun ta’ benefiċċju għar -riċevituri ta’ 
                                                           
119 Il-Kummissjoni Ewropea u l -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali (2018). Ir -Rapport dwar l -Adegwatezza tal -Pensjonijiet tal -2018: l -adegwatezza tal -introjtu attwali u futur 
fix-xjuħija fl -UE. 
 
170 
 pensjonijiet iktar baxxi. Il -pensjonijiet minimi żdiedu fil -Bulgarija, fil -Polonja u fir -Rumanija, 
fejn ingħatat żieda sinifikanti ta’ 30  % fl-2017. Miżuri o ħra, bħal salvagwardji addizzjonali 
għall -pensjonanti b’karrieri twal, ġew introdotti; eż. fl -2017, l -Awstrija żidiet il -pensjoni 
minima minn EUR  883 għal EUR  1000 fix -xahar għall -persuni b’minn tal -inqas 30  sena ta’ 
kontribuzzjonijiet120.  
It-titjib tal -effettività tal -kura tas -saħħa permezz ta’ koordinazzjoni aħjar u bl -għoti ta’ 
rwol iktar b’saħħtu lill -kura primarja sar prinċipju ta’ gwida f’għadd ta’ Stati Membri.  
Fl-Estonja, il -pjanijiet attwali għaċ -ċentri tas -saħħa u għan -netwerks tal -isptarijiet ifit txu li 
joħolqu gruppi multidixxiplinarji, li jiddefinixxu mill -ġdid ir -rwoli tat -tobba tal -familja meta 
mqabbla mal -ispeċjalisti u li jtejbu t -taħriġ. L -Irlanda qiegħda żżid l -investiment kapitali 
permezz, fost affarijiet oħra, tal -ħolqien ta’ Ċentri tal -Kura Primarja fil -pajjiż kollu. Fil -ħarifa 
2018, il -Bulgarija u Franza ppreżentaw proposti ta’ riformi fundamentali għas -sistema tas -
saħħa, li jinkludu kura iktar effiċjenti fl -isptarijiet u integrazzjoni aħjar tal -kura. Fis -
Slovakkja, qegħdin jissoktaw l -isforzi biex jissaħħaħ ir -rwol dgħajjef tat -tobba tal -familja u 
jiġu evitat li jkollhom għalfejn jirreferu lill -pazjenti għand tobba speċjalisti. Fil -Latvja, 
għaddejja t -trasformazzjoni tal -prattiki tal -kura primarja f’ċentri ikbar tas -saħħa bi tlieta sa si tt 
tobba tal -familja, minn tal -inqas żewġ infermiera, u potenzjalment bl -inklużjoni ta’ speċjalisti 
fit-tim, filwaqt li għaddejjin ukoll ir -riformi ta’ konfigurazzjoni mill -ġdid tas -servizzi tal -kura 
tal-pazjenti rikoverati fl -isptarijiet. Fil -Kroazja, l -integrazzjoni funzjonali tal -isptarijiet 
(għadha fil -fażi pilota) u t -titjib tal -kura primarja għandhom itejbu l -kwalità tas -servizzi, 
iwasslu għal iffrankar u għal stabbiltà finanzjarja, kif ukoll iżidu l -livell ta’ sikurezza u ta’ 
sodisfazzjon tal -pazjent i.  Fl -Awstrija, se jinfetħu 75  ċentru bbażati fuq timijiet 
multiprofessjonali sal -2021.  
Il-miżuri qegħdin jittieħdu biex jittejbu l -kundizzjonijiet tat -taħriġ u tax -xogħol tal -
ħaddiema fil -qasam tas -saħħa.  Fl-Italja, il -kompetenzi tat -tobba tal -familja, t al-ispeċjalisti u 
tal-infermiera ġew ikkombinati biex jipprovdu l -kura fil -komunità. L -Ungerija u l -Iżvezja 
wkoll qegħdin jiffokaw iktar fuq it -tisħiħ tal -provvista tal -ħiliet fis -settur tal -kura tas -saħħa u 
fuq it -titjib tal -kundizzjonijiet tax -xogħol u t as-salarji. Fir -Rumanija, mill-1 ta’ Marzu  2018, 
is-salarji grossi tat -tobba u tal -infermiera żdiedu b’mod konsiderevoli (b’70  %-172 %). Fil-
Latvja, il -gvern qiegħed jippjana żidiet sostanzjali (kważi ttriplikati) għall -pagi tal -
professjonisti tal -qasam ta s-saħħa sal -2023. Fil -Latvja, fil -Polonja, fil -Portugall u fir -
                                                           
120 Ibid. 
 
171 
 Rumanija qegħdin jitħejjew miżuri ta’ sostenn bl -għan li jattiraw lill -prattikanti mediċi u lill -
infermiera biex jaħdmu f’żoni urbani periferiċi jew rurali.  
Miżuri speċifiċi biex jittejjeb l -aċċess għall -kura tas -saħħa jinkludu t -tnaqqis ta’ 
pagamenti mill -but, speċifikament il -kopagamenti, f’xi Stati Membri.  Eżempju ta’ dan 
huwa Ċipru, li fl -2017 adotta riforma maġġuri biex, fost affarijiet oħra, jipprovdi aċċess 
universali għall -kura tas -saħħa sal -2020. Fl -Estonja, ir -rimborż addizzjonali tal -kostijiet tal -
prodotti farmaċewtiċi soġġetti għal riċetta twessa’ mill -2018.  Fil -Litwanja, ittieħdu għadd ta’ 
miżuri fl -2017 biex irażżnu l -pagamenti mill -but għall -mediċini u biex iżidu t -trasparenza ta l-
politika tal -prodotti farmaċewtiċi. Dawn kienu jinkludu t -tnaqqis tal -VAT fuq il -mediċini 
għaljin u t -tqegħid ta’ limiti fuq id -differenza bejn il -prezzijiet li bihom jiġu offerti l -mediċini 
fl-ispiżeriji u l -prezzijiet ta’ referenza tagħhom, il -promozzj oni ta’ prodotti ġeneriċi u l -użu 
razzjonali tal -mediċini.  
Xi Stati Membri jimmiraw lejn approċċ olistiku għall -kura fit -tul. Il-Bulgarija adottat 
pjan ta’ azzjoni għall -implimentazzjoni tal -Istrateġija Nazzjonali għall -Kura fit -Tul li tinkludi 
t-tisħiħ t al-qafas istituzzjonali għall -provvista u għall -iżvilupp ta’ servizzi soċjali integrati. Il -
Polonja fasslet politika soċjali għall -persuni dipendenti iktar imdaħħlin fiż -żmien ibbażata fuq 
sistema ta’ sostenn mill -istituzzjonijiet pubbliċi għall -persuni li  jipprovdu l -indukrar informali 
u fuq netwerk ta’ servizzi tal -komunità u istituzzjonali.  
Sabiex iżidu l -ġabra ta’ persuni li jipprovdu l -indukrar, l -Istati Membri qegħdin 
jipproponu għażliet differenti ta’ politika.  Ir-Repubblika Ċeka adottat liv speċjali  (imħallas 
sa tliet xhur) għall -persuni li jipprovdu l -indukrar informali għal persuni dipendenti tal -
familja. L -Estonja tipprovdi possibbiltà għall -persuni impjegati li jipprovdu l -indukrar (qraba, 
konjuġi, sħab irreġistrati jew persuni li jipprovdu l -indukrar) biex ikollhom ħamest ijiem 
addizzjonali ta’ liv imħallas għal kull sena kalendarja. Fil -Ġermanja, qiegħda ssir riforma tal -
edukazzjoni u tat -taħriġ tal -infermiera sabiex jiġu stabbiliti kurrikulu komuni u taħriġ għall -
infermiera fil -kura tas -saħħa, fil-kura pedjatrika u fil -kura fit -tul, u jingħeleb in -nuqqas ta’ 
ħaddiema.  
  
 
172 
 ANNESSI  
Anness  1. Il-livelli tal -indikaturi primarji tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali  
 
Sors: Eurostat.  
Nota: EUnw u EUnw jirreferu għall -medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro.  
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet).  
  
Sena 2015 2016 2017 2015 2016 2017 2015 2016 2017 2015 2016 2017 2015 2016 2017
EU28 11.0 10.7 10.6 11.6 11.6 11.5 5.2 5.2 5.1 23.8 23.5 22.5 e 12.0 11.6 10.9
EA19 11.6 11.1 11.0 11.2 11.2 11.2 5.2 5.2 5.1 23.1 23.1 22.1 e 12.2 11.7 11.2
EUnw 9.8 9.5 9.4 10.7 10.6 10.5 5.1 5.0 5.0 24.3 23.8 22.9 11.7 11.0 10.4
EAnw 10.1 9.5 9.4 10.4 10.3 10.1 5.0 5.0 4.9 23.6 23.1 22.3 11.5 10.8 10.2
BE 10.1 8.8 8.9 b 8.3 9.3 9.8 b 3.8 3.8 3.8 21.1 20.7 20.3 12.2 9.9 9.3 b
BG 13.4 13.8 12.7 6.6 7.3 8.0 7.1 7.7 b 8.2 41.3 40.4 b 38.9 19.3 18.2 15.3
CZ 6.2 6.6 6.7 16.6 16.0 15.8 3.5 3.5 3.4 14.0 13.3 12.2 7.5 7.0 6.3
DK 7.8 7.2 b 8.8 b 7.6 6.7 b 6.5 b 4.1 4.1 4.1 17.7 16.8 17.2 6.2 5.8 b 7.0 b
DE 10.1 10.3 10.1 8.7 8.2 7.9 4.8 4.6 4.5 20.0 19.7 19.0 6.2 6.7 6.3
EE 12.2 10.9 10.8 7.9 8.2 7.3 6.2 5.6 5.4 24.2 24.4 23.4 10.8 9.1 9.4
IE 7.0 6.2 5.1 b 12.3 12.1 12.1 4.5 4.4 : 26.0 24.2 : 14.3 12.6 10.9 b
EL 7.9 6.2 6.0 18.0 19.0 19.7 6.5 6.6 6.1 35.7 35.6 34.8 17.2 15.8 15.3
ES 20.0 19.0 18.3 11.2 11.5 11.9 6.9 6.6 6.6 28.6 27.9 26.6 15.6 14.6 13.3
FR 9.2 8.8 8.9 7.2 7.5 7.9 4.3 4.3 4.4 17.7 18.2 17.1 12.0 11.9 11.5
HR 2.8 u 2.8 u 3.1 9.5 9.6 10.6 5.2 5.0 5.0 29.1 27.9 26.4 18.1 16.9 15.4
IT 14.7 13.8 14.0 20.0 20.1 19.8 5.8 6.3 5.9 28.7 30.0 28.9 21.4 19.9 20.1
CY 5.2 7.6 8.5 8.3 9.7 9.5 5.2 4.9 4.6 28.9 27.7 25.2 15.3 16.0 16.1
LV 9.9 10.0 8.6 4.1 2.9 4.3 6.5 6.2 6.3 30.9 28.5 28.2 10.5 11.2 10.3
LT 5.5 4.8 5.4 2.4 1.9 1.0 7.5 7.1 7.3 29.3 30.1 29.6 9.2 9.4 9.1
LU 9.3 b 5.5 7.3 11.7 b 11.0 7.9 4.3 5.0 b 5.0 18.5 19.8 b 21.5 6.2 b 5.4 5.9
HU 11.6 b 12.4 12.5 13.7 14.0 15.3 4.3 4.3 4.3 28.2 26.3 25.6 11.6 b 11.0 11.0
MT 20.2 19.2 17.7 b 26.8 25.5 24.1 4.2 4.2 4.2 22.4 20.1 19.2 10.5 8.8 8.6 b
NL 8.2 8.0 7.1 11.1 11.0 10.5 3.8 3.9 b 4.0 16.4 16.7 b 17.0 4.7 4.6 4.0
AT 7.3 6.9 7.4 8.2 7.8 8.0 4.0 4.1 4.3 18.3 18.0 18.1 7.5 7.7 6.5
PL 5.3 5.2 5.0 13.8 14.2 14.6 4.9 4.8 4.6 23.4 21.9 19.5 11.0 10.5 9.5
PT 13.7 14.0 12.6 6.7 6.8 7.5 6.0 5.9 5.7 26.6 25.1 23.3 11.3 10.6 9.3
RO 19.1 18.5 18.1 17.5 17.6 17.1 8.3 7.2 6.5 37.4 38.8 35.7 18.1 17.4 15.2
SI 5.0 4.9 4.3 8.6 6.6 7.2 3.6 3.6 3.4 19.2 18.4 17.1 9.5 8.0 6.5
SK 6.9 7.4 9.3 14.7 14.2 12.8 3.5 3.6 3.5 18.4 18.1 16.3 13.7 12.3 12.1
FI 9.2 7.9 8.2 2.1 3.3 3.5 3.6 3.6 3.5 16.8 16.6 15.7 10.6 9.9 9.4
SE 7.0 7.4 7.7 4.2 3.8 4.0 4.1 4.3 4.3 18.6 18.3 17.7 6.7 6.5 6.2
UK 10.8 11.2 10.6 11.2 11.0 10.3 5.2 5.1 : 23.5 22.2 : 11.1 10.9 10.3Opportunitajiet u aċċess indaqs għas -suq tax -xogħol
Persuni li jitilqu kmieni mill-
edukazzjoni u mit -taħriġ
(% mill-popolazzjoni tal -età ta’ 
18-24 sena)Disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -
impjieg
(pps)Proporzjon tad-distribuzzjoni 
kwintili tal-introjtu (S80/S20)F’riskju ta’ faqar jew ta’ 
esklużjoni soċjali (%)NEETs żgħażagħ (% mill-
popolazzjoni totali tal -età ta’ 15-
24 sena )
 
173 
 Anness  1 (ikompli). Il -livelli tal -indikaturi primarji tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali  
 
Sors: Eurostat, l -OECD.  
Nota: EUnw u EUnw jirreferu għall -medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro. Il -GDHI reali per 
capita  jitkejjel billi jintuża l -“introjtu mhux aġġustat” (jiġifieri, mingħajr ma jiġu inklużi t -trasferimenti soċjali in 
natura ) u mingħajr ma ssir korrezzjoni għall -istandards tal -kapaċità tal -akkwist. Il -qligħ nett ta’ ħaddiema 
waħedhom full -time li jaqilgħu l -paga medja għandu jinftiehem u jiġi interpretat flimkien ma’ indikaturi oħra, 
bħar-rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu, il -proporzjon bejn il -ħames u l -ewwel deċili tad -distribuzzjoni tal -pagi 
(D5/D1) u indikaturi rilevanti oħra tal -MPI, tal -MPPS u tal -QEK.  Għal dan l -indikatur jintużaw medji ta’ tliet 
snin sabiex jiġu radrizzati l -fluttwazzjonijiet fuq medda qasira ta’ żmien.  
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet).  
  
Sena 2015 2016 2017 2015 2016 2017 2015 2016 2017 2014 2015 2016 2014 2015 2016
EU28 70.1 71.1 72.2 9.4 8.6 7.6 4.5 4.0 3.4 98.7 100.7 102.5 : : :
EA19 69.0 70.0 71.0 10.9 10.0 9.1 5.5 5.0 4.4 96.7 98.0 99.5 : : :
EUnw 70.0 71.1 72.5 9.7 8.7 7.6 4.8 4.1 3.4 97.7 100.2 103.5 19063 19267 19671
EAnw 69.6 70.6 72.0 10.5 9.7 8.6 5.3 4.7 4.0 94.4 96.2 98.4 20118 20574 20987
BE 67.2 67.7 68.5 b 8.5 7.8 7.1 b 4.4 4.0 3.5 b 96.7 96.3 97.0 24355 24772 25082
BG 67.1 67.7 71.3 9.2 7.6 6.2 5.6 4.5 3.4 110.4 120.1 133.6 8164 8742 9329
CZ 74.8 76.7 78.5 5.1 4.0 2.9 2.4 1.7 1.0 100.9 104.9 108.2 13496 13809 14111
DK 76.5 77.4 b 76.9 b 6.2 6.2 5.7 1.7 1.4 b 1.3 b 104.1 107.5 110.9 25491 26170 26568
DE 78.0 78.6 79.2 4.6 4.1 3.8 2.0 1.7 1.6 104.2 105.3 106.9 25935 26528 27040
EE 76.5 76.6 78.7 6.2 6.8 5.8 2.4 2.1 1.9 101.0 105.7 109.4 13048 13741 14373
IE 69.9 71.4 73.0 10.0 8.4 6.7 5.3 4.2 3.0 89.8 92.0 93.7 24726 24994 25510
EL 54.9 56.2 57.8 24.9 23.6 21.5 18.2 17.0 15.6 70.4 69.4 68.7 18169 18447 18577
ES 62.0 63.9 65.5 22.1 19.6 17.2 11.4 9.5 7.7 90.3 92.7 94.3 21999 22584 23077
FR 69.5 70.0 70.6 10.4 10.1 9.4 4.6 4.6 4.2 100.3 100.8 102.3 23761 24291 24579
HR 60.6 61.4 63.6 16.1 13.4 11.1 10.2 6.6 4.6 : : : : 12789 13113
IT 60.5 61.6 62.3 11.9 11.7 11.2 6.9 6.7 6.5 88.5 89.6 90.7 20597 20762 21070
CY 67.9 68.7 70.8 15.0 13.0 11.1 6.8 5.8 4.5 75.9 78.0 82.1 : : :
LV 72.5 73.2 74.8 9.9 9.6 8.7 4.5 4.0 3.3 91.6 98.5 103.9 6994 8502 10082
LT 73.3 75.2 76.0 9.1 7.9 7.1 3.9 3.0 2.7 103.5 108.2 114.6 9912 10517 11151
LU 70.9 b 70.7 71.5 6.5 6.3 5.6 1.9 b 2.2 2.1 103.1 102.5 101.5 31367 31922 32320
HU 68.9 71.5 73.3 6.8 5.1 4.2 3.1 2.4 1.7 101.2 103.4 109.8 11256 11480 11712
MT 69.0 71.1 73.0 5.9 5.2 4.6 2.4 1.9 1.6 : : : 21284 21218 21243
NL 76.4 77.1 78.0 6.9 6.0 4.9 3.0 2.5 1.9 98.9 100.1 101.5 27800 28570 28768
AT 74.3 74.8 75.4 5.7 6.0 5.5 1.7 1.9 1.8 96.4 95.2 96.3 25379 26039 26859
PL 67.8 69.3 70.9 7.5 6.2 4.9 3.0 2.2 1.5 113.4 117.7 124.8 12606 13221 13757
PT 69.1 70.6 73.4 12.6 11.2 9.0 7.2 6.2 4.5 92.0 94.7 97.0 16207 16043 15984
RO 66.0 66.3 68.8 6.8 5.9 4.9 3.0 3.0 2.0 100.4 102.8 114.2 8621 8987 9609
SI 69.1 70.1 73.4 9.0 8.0 6.6 4.7 4.3 3.1 92.8 94.6 99.1 14741 14958 15049
SK 67.7 69.8 71.1 11.5 9.7 8.1 7.6 5.8 5.1 101.8 105.8 108.6 11698 12106 12446
FI 72.9 73.4 74.2 9.4 8.8 8.6 2.3 2.3 2.1 101.4 102.6 103.5 24154 24346 24545
SE 80.5 81.2 81.8 7.4 6.9 6.7 1.5 1.3 1.2 111.6 113.3 115.9 25612 25892 25992
UK 76.8 77.5 78.2 5.3 4.8 4.4 1.6 1.3 1.1 100.0 104.4 103.5 28255 28770 29177 
Qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -
time li jaqla’ l -paga medja (pps)Swieq tax -xogħol dinamiċi u kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti
Rata tal -qgħad
(% tal-popolazzjoni tal -età ta’ 15-
74 sena ) GDHI reali per capita 
(2008 = 100)Rata tal-impjieg 
(% mill-popolazzjoni tal -età ta’ 
20-64 sena )Rata tal -qgħad fit -tul (% mill-
popolazzjoni attiva tal -età ta’ 15-
74 sena )
 
174 
 Anness  1 (ikompli). Il -livelli tal -indikaturi primarji tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali  
 
Sors: Eurostat.  
Nota:  EUnw u EUnw jirreferu għall -medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro.  
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet).  
 
  
Year 2015 2016 2017 2014 2015 2016 2015 2016 2017 2015 2016 2017
EU28 33.7 33.2 32.4 e 28.4 30.3 32.9 3.2 2.5 1.6 e 55.0 56.0 57.0
EA19 33.1 32.3 31.3 e 32.3 33.9 38.2 2.6 2.3 1.3 e : : :
EUnw 35.2 34.3 33.4 27.3 28.0 29.9 3.4 3.1 2.5 55.2 55.6 57.3
EAnw 35.0 34.2 32.5 29.2 29.4 32.3 3.4 3.4 2.7 56.7 57.0 59.7
BE 44.2 41.1 39.5 48.8 50.1 43.8 2.4 2.4 2.1 60.0 61.0 61.0
BG 22.5 17.9 b 19.9 11.2 9.0 12.5 4.7 2.8 b 2.1 31.0 26.0 29.0
CZ 42.3 40.5 42.4 4.4 2.9 4.7 0.8 0.7 0.5 57.0 54.0 60.0
DK 52.7 52.2 51.0 69.6 77.3 70.0 1.3 1.3 1.0 75.0 78.0 71.0
DE 33.5 34.8 33.2 27.5 25.9 32.6 0.5 0.3 0.3 67.0 68.0 68.0
EE 22.3 24.9 27.3 19.5 21.5 30.2 12.7 15.3 11.8 65.0 60.0 60.0
IE 55.0 52.2 : 27.4 30.6 28.6 2.8 2.6 : 44.0 44.0 48.0
EL 16.1 15.9 15.8 12.8 11.4 8.9 12.3 13.1 10.0 44.0 46.0 46.0
ES 26.6 24.4 23.9 37.0 39.7 39.3 0.6 0.5 0.1 54.0 53.0 55.0
FR 43.1 42.4 44.8 39.5 41.8 48.9 1.2 1.3 1.0 57.0 56.0 57.0
HR 35.5 28.6 24.8 17.1 11.8 15.6 1.9 1.7 1.6 51.0 55.0 41.0
IT 21.7 21.4 19.4 22.9 27.3 34.4 7.2 5.5 1.8 43.0 44.0 :u
CY 36.2 35.6 35.9 25.5 20.8 24.9 1.5 0.6 1.5 43.0 43.0 50.0
LV 17.6 21.6 21.9 21.6 22.8 28.3 8.4 b 8.2 6.2 49.0 50.0 b 48.0
LT 22.4 21.5 23.2 22.9 9.7 15.2 2.9 3.1 1.5 51.0 52.0 55.0
LU 43.8 39.1 b 35.5 49.0 51.9 50.9 0.9 0.4  b 0.3 86.0 86.0 85.0
HU 42.0 43.8 46.4 14.3 15.3 15.6 2.6 1.3 1.0 50.0 51.0 50.0
MT 31.2 30.7 29.1 18.2 17.9 31.4 0.8 1.0 0.2 52.0 49.0 56.0
NL 48.0 42.5 b 39.7 44.6 46.3 53.0 0.1 0.2 b 0.1 72.0 77.0 79.0
AT 45.7 46.4 42.2 16.0 22.2 20.5 0.1 0.2 0.2 64.0 65.0 67.0
PL 23.1 24.5 37.5 5.6 5.4 7.8 7.3 6.6 3.3 b 40.0 44.0 46.0
PT 26.1 24.0 22.5 44.9 47.2 49.9 3.0 2.4 2.3 48.0 48.0 50.0
RO 13.3 14.2 16.6 2.6 9.4 17.4 9.4 6.5 4.7 26.0 28.0 29.0
SI 42.3 42.8 44.6 37.3 37.4 39.5 0.2 0.4 3.5 51.0 53.0 54.0
SK 35.3 31.0 29.1 6.5 1.1 0.5 2.1 2.3 2.4 53.0 55.0 59.0
FI 53.7 57.0 56.9 33.2 32.6 32.6 4.3 b 4.1 3.6 74.0 73.0 76.0
SE 45.3 45.8 46.1 56.7 64.0 51.0 1.3 1.6 1.4 72.0 69.0 b 77.0
UK 43.3 43.4 : 28.9 30.4 28.5 2.8 1.0 : 67.0 69.0 71.0Ħtieġa awtodikjarata mhux 
issodisfata għall -kura medika 
(%)Individwi b’ħiliet diġitali 
kumplessivi bażiċi jew iktar 
minn bażiċi (% mill-popolazzjoni 
tal-età ta’ 16-74 sena )Sostenn pubbliku / Protezzjoni u inklużjoni soċjali
Impatt tat -trasferimenti soċjali 
(għajr il -pensjonijiet ) fuq it -
tnaqqis tal-faqar (%)Tfal tal -età ta’ inqas minn tliet 
snin fl-indukrar formali tat-tfal 
(%)
 
175 
 Anness  2. L-indikaturi primarji tat-tabella ta’ valutazzjoni soċjali, il -bidliet u d -distanza 
mill-UE 
 
Sors: Eurostat.  
Nota: EUnw u EUnw jirreferu għall -medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro. Fis-
26 ta’ Ottubru  2018, l -istimi dwar it -tifsira statistika għall -bidliet tal -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol u l -
indikaturi msejsa fuq is -SILC ma kinux disponibbli.   
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet).  
Sena
Bidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UE
EU28 -0.1 1.2 0.0 -0.1 1.0 0.0 -0.1 0.1 0.0 -1.0 -0.4 0.0 -0.7 0.5 0.0
EA19 -0.1 1.6 0.0 0.0 0.7 0.1 -0.1 0.1 0.0 -1.0 -0.8 0.0 -0.5 0.8 0.2
EUnw -0.1 0.0 0.0 -0.1 0.0 0.0 -0.1 0.0 0.0 -1.0 0.0 0.0 -0.7 0.0 0.0
EAnw -0.1 0.0 0.0 -0.2 -0.4 -0.1 -0.1 0.0 0.0 -0.8 -0.6 0.2 -0.6 -0.2 0.1
BE 0.1 b -0.5 0.2 0.5 b -0.7 0.6 0.0 -1.2 0.1 -0.4 -2.6 0.6 -0.6 b -1.1 0.1
BG -1.1 3.3 -1.0 0.7 -2.5 0.8 0.5 3.2 0.6 -1.5 16.0 -0.5 -2.9 4.9 -2.2
CZ 0.1 -2.7 0.2 -0.2 5.3 -0.1 -0.1 -1.6 0.0 -1.1 -10.7 -0.1 -0.7 -4.1 0.0
DK 1.6 b -0.6 1.7 -0.2 b -4.0 -0.1 0.0 -0.9 0.1 0.4 -5.7 1.4 1.2 b -3.4 1.9
DE -0.2 0.7 -0.1 -0.3 -2.6 -0.2 -0.1 -0.5 0.0 -0.7 -3.9 0.3 -0.4 -4.1 0.3
EE -0.1 1.4 0.0 -0.9 -3.2 -0.8 -0.2 0.4 -0.1 -1.0 0.5 0.0 0.3 -1.0 1.0
IE -1.1 b -4.3 -1.0 0.0 1.6 0.1 : : : : : : -1.7 b 0.5 -1.0
EL -0.2 -3.4 -0.1 0.7 9.2 0.8 -0.5 1.1 -0.4 -0.8 11.9 0.2 -0.5 4.9 0.2
ES -0.7 8.9 -0.6 0.4 1.4 0.5 0.0 1.6 0.1 -1.3 3.7 -0.3 -1.3 2.9 -0.6
FR 0.1 -0.5 0.2 0.4 -2.6 0.5 0.1 -0.6 0.2 -1.1 -5.8 -0.1 -0.4 1.1 0.3
HR 0.3 -6.3 0.4 1.0 0.1 1.1 0.0 0.0 0.1 -1.5 3.5 -0.5 -1.5 5.0 -0.8
IT 0.2 4.6 0.3 -0.3 9.3 -0.2 -0.4 0.9 -0.3 -1.1 6.0 -0.1 0.2 9.7 0.9
CY 0.9 -0.9 1.0 -0.2 -1.0 -0.1 -0.3 -0.4 -0.2 -2.5 2.3 -1.5 0.1 5.7 0.8
LV -1.4 -0.8 -1.3 1.4 -6.2 1.5 0.1 1.3 0.2 -0.3 5.3 0.7 -0.9 -0.1 -0.2
LT 0.6 -4.0 0.7 -0.9 -9.5 -0.8 0.2 2.3 0.3 -0.5 6.7 0.5 -0.3 -1.3 0.4
LU 1.8 -2.1 1.9 -3.1 -2.6 -3.0 0.0 0.0 0.1 1.7 -1.4 2.7 0.5 -4.5 1.2
HU 0.1 3.1 0.2 1.3 4.8 1.4 0.0 -0.7 0.1 -0.7 2.7 0.3 0.0 0.6 0.7
MT -1.5 b 8.3 -1.4 -1.4 13.6 -1.3 0.0 -0.8 0.1 -0.9 -3.7 0.1 -0.2 b -1.8 0.5
NL -0.9 -2.3 -0.8 -0.5 0.0 -0.4 0.1 -1.0 0.2 0.3 -5.9 1.3 -0.6 -6.4 0.1
AT 0.5 -2.0 0.6 0.2 -2.5 0.3 0.2 -0.7 0.3 0.1 -4.8 1.1 -1.2 -3.9 -0.5
PL -0.2 -4.4 -0.1 0.4 4.1 0.5 -0.2 -0.4 -0.1 -2.4 -3.4 -1.4 -1.0 -0.9 -0.3
PT -1.4 3.2 -1.3 0.7 -3.0 0.8 -0.2 0.7 -0.1 -1.8 0.4 -0.8 -1.3 -1.1 -0.6
RO -0.4 8.7 -0.3 -0.5 6.6 -0.4 -0.7 1.5 -0.6 -3.1 12.8 -2.1 -2.2 4.8 -1.5
SI -0.6 -5.1 -0.5 0.6 -3.3 0.7 -0.2 -1.6 -0.1 -1.3 -5.8 -0.3 -1.5 -3.9 -0.8
SK 1.9 -0.1 2.0 -1.4 2.3 -1.3 -0.1 -1.5 0.0 -1.8 -6.6 -0.8 -0.2 1.7 0.5
FI 0.3 -1.2 0.4 0.2 -7.0 0.3 -0.1 -1.5 0.0 -0.9 -7.2 0.1 -0.5 -1.0 0.2
SE 0.3 -1.7 0.4 0.2 -6.5 0.3 0.0 -0.7 0.1 -0.6 -5.2 0.4 -0.3 -4.2 0.4
UK -0.6 1.2 -0.5 -0.7 -0.2 -0.6 : : : : : : -0.6 -0.1 0.12017 2017 2017 2017 2017Opportunitajiet u aċċess indaqs għas -suq tax -xogħol
Disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg
(pps)Proporzjon tad-distribuzzjoni kwintili tal-
introjtu (S80/S20)F’riskju ta’ faqar jew ta’ esklużjoni soċjali 
(%)NEETs żgħażagħ (% mill-popolazzjoni 
totali tal -età ta’ 15-24 sena )Persuni li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni 
u mit -taħriġ
(% mill-popolazzjoni tal -età ta’ 18-24 
sena)
 
176 
 Anness  2 (ikompli). L-indikaturi primarji tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali, il -bidliet u 
d-distanza mill -UE 
 
Sors: Eurostat, l -OECD.  
Nota: EUnw u EUnw jirreferu għall -medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro. Il -GDHI reali per 
capita  jitkejjel billi jintuża l -“introjtu mhux aġġustat” (jiġifieri, mingħajr ma jiġu inklużi t -trasferimenti soċjali in 
natura ) u mingħajr ma ssir korrezzjoni għall -istandards tal -kapaċità tal -akkwist. Il -qligħ nett ta’ ħaddiema 
waħedhom full -time li jaqilgħu l -paga medja għandu jinftieh em u jiġi interpretat flimkien ma’ indikaturi oħra, 
bħar-rata tal -faqar fost dawk li jaħdmu, il -proporzjon bejn il -ħames u l -ewwel deċili tad -distribuzzjoni tal -pagi 
(D5/D1) u indikaturi rilevanti oħra tal -MPI, tal -MPPS u tal -QEK.  Għal dan l -indikatur, id -distanza mill -medja 
tal-UE hija espressa fi standards tal -kapaċità tal -akkwist (PPS) filwaqt li l -bidliet huma espressi f’termini reali 
fil-munita nazzjonali; jintużaw medji ta’ tliet snin kemm għal -livelli u kemm għall -bidliet biex jiġu radrizzati l -
fluttwazzjonijiet fuq medda qasira ta’ żmien. Fis -26 ta’ Ottubru  2018, l -istimi dwar it -tifsira statistika għall -
bidliet tal -Istħarriġ dwar il -Forza tax -Xogħol u l -indikaturi msejsa fuq is -SILC ma kinux disponibbli.   
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet).  
Sena
Bidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -
medja tal-
UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-
Y għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -
medja tal-
UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-
Y għall -UE
EU28 1.1 -0.3 -0.4 -1.0 0.0 0.1 -0.6 0.0 0.1 1.9 -1.0 -1.4 : : :
EA19 1.0 -1.5 -0.5 -0.9 1.5 0.2 -0.6 1.0 0.1 1.5 -4.1 -1.8 : : :
EUnw 1.5 0.0 0.0 -1.1 0.0 0.0 -0.7 0.0 0.0 3.3 0.0 0.0 2.6 0.0 0.0
EAnw 1.4 -0.6 -0.1 -1.1 0.9 0.0 -0.7 0.7 0.0 2.3 -5.1 -1.0 1.9 -1 -0.6
BE 0.8 b -4.0 -0.7 -0.7 b -0.5 0.4 -0.5 b 0.1 0.2 0.7 -6.5 -2.6 0.1 5411 -2.4
BG 3.6 -1.2 2.1 -1.4 -1.4 -0.3 -1.1 0.0 -0.4 11.2 30.0 7.9 8.6 -10342 6.0
CZ 1.8 6.0 0.3 -1.1 -4.7 0.0 -0.7 -2.4 0.0 3.1 4.6 -0.2 2.2 -5560 -0.3
DK -0.5 b 4.4 -2.0 -0.5 -1.9 0.6 -0.1 b -2.1 0.6 3.2 7.4 -0.1 1.3 6896 -1.3
DE 0.6 6.7 -0.9 -0.3 -3.8 0.8 -0.1 -1.8 0.6 1.5 3.4 -1.8 1.7 7369 -0.9
EE 2.1 6.2 0.6 -1.0 -1.8 0.1 -0.2 -1.5 0.5 3.6 5.9 0.3 5.2 -5298 2.7
IE 1.6 0.5 0.1 -1.7 -0.9 -0.6 -1.2 -0.4 -0.5 1.9 -9.9 -1.5 2.0 5839 -0.6
EL 1.6 -14.7 0.1 -2.1 13.9 -1.0 -1.4 12.2 -0.7 -1.1 -34.9 -4.4 0.0 -1094 -2.5
ES 1.6 -7.0 0.1 -2.4 9.6 -1.3 -1.8 4.3 -1.1 1.8 -9.2 -1.5 1.9 3406 -0.6
FR 0.6 -1.9 -0.9 -0.7 1.8 0.4 -0.4 0.8 0.3 1.4 -1.3 -1.9 0.6 4908 -2.0
HR 2.2 -8.9 0.7 -2.3 3.5 -1.2 -2.0 1.2 -1.3 : : : 2.3 -6558 -0.3
IT 0.7 -10.2 -0.8 -0.5 3.6 0.6 -0.2 3.1 0.5 1.2 -12.8 -2.1 0.7 1399 -1.9
CY 2.1 -1.7 0.6 -1.9 3.5 -0.8 -1.3 1.1 -0.6 5.3 -21.4 2.0 : : :
LV 1.6 2.3 0.1 -0.9 1.1 0.2 -0.7 -0.1 0.0 5.6 0.4 2.2 7.4 -9590 4.8
LT 0.8 3.5 -0.7 -0.8 -0.5 0.3 -0.3 -0.7 0.4 6.0 11.1 2.7 6.5 -8521 4.0
LU 0.8 -1.0 -0.7 -0.7 -2.0 0.4 -0.1 -1.3 0.6 -1.0 -2.1 -4.3 0.7 12649 -1.8
HU 1.8 0.8 0.3 -0.9 -3.4 0.2 -0.7 -1.7 0.0 6.1 6.2 2.8 4.5 -7960 1.9
MT 1.9 0.5 0.4 -0.6 -3.0 0.5 -0.3 -1.8 0.4 : : : 0.4 1572 -2.2
NL 0.9 5.5 -0.6 -1.1 -2.7 0.0 -0.6 -1.5 0.1 1.4 -2.0 -1.9 1.2 9097 -1.4
AT 0.6 2.9 -0.9 -0.5 -2.1 0.6 -0.1 -1.6 0.6 1.1 -7.3 -2.2 2.1 7188 -0.4
PL 1.6 -1.6 0.1 -1.3 -2.7 -0.2 -0.7 -1.9 0.0 6.1 21.3 2.8 4.9 -5915 2.3
PT 2.8 0.9 1.3 -2.2 1.4 -1.1 -1.7 1.1 -1.0 2.5 -6.5 -0.8 -0.6 -3688 -3.2
RO 2.5 -3.7 1.0 -1.0 -2.7 0.1 -1.0 -1.4 -0.3 11.1 10.7 7.8 8.5 -10063 6.0
SI 3.3 0.9 1.8 -1.4 -1.0 -0.3 -1.2 -0.3 -0.5 4.8 -4.4 1.5 1.2 -4622 -1.4
SK 1.3 -1.4 -0.2 -1.6 0.5 -0.5 -0.7 1.7 0.0 2.6 5.0 -0.7 3.1 -7225 0.5
FI 0.8 1.7 -0.7 -0.2 1.0 0.9 -0.2 -1.3 0.5 0.9 0.0 -2.4 0.3 4874 -2.3
SE 0.6 9.3 -0.9 -0.2 -0.9 0.9 -0.1 -2.2 0.6 2.3 12.4 -1.0 1.5 6321 -1.1
UK 0.7 5.7 -0.8 -0.4 -3.2 0.7 -0.2 -2.3 0.5 -0.9 0.0 -4.2 0.9 9506 -1.62017 2017 2017Disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg
(pps)Proporzjon tad-distribuzzjoni kwintili tal-
introjtu (S80/S20)Persuni li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni 
u mit -taħriġ
(% mill-popolazzjoni tal -età ta’ 18-24 
sena)F’riskju ta’ faqar jew ta’ esklużjoni 
soċjali (%)NEETs żgħażagħ (% mill-
popolazzjoni totali tal -età ta’ 15-
24 sena )
2016 2016Swieq tax -xogħol dinamiċi u kundizzjonijiet tax -xogħol ġusti
 
177 
 Anness  2 (ikompli). L -indikaturi primarji tat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali, il -bidliet u 
d-distanza mill -UE 
 
Sors: Eurostat.  
Nota: EUnw u EUnw jirreferu għa ll-medji mhux ponderati għall -UE u għaż -żona tal -euro.  
Indikazzjonijiet – b: waqfa fis -serje taż -żminijiet; e: stmata; p: proviżorja; u: affidabbiltà baxxa (għadd żgħir ta’ 
osservazzjonijiet). Fis-26 ta’ Ottubru  2018, l -istimi dwar it -tifsira statistika g ħall-bidliet tal -Istħarriġ dwar il -
Forza tax -Xogħol u l -indikaturi msejsa fuq is -SILC ma kinux disponibbli.   
  
Sena
Bidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UEBidla Y-YDistanza 
għall -medja 
tal-UEY-Y għall -Istat 
Membru sa Y-Y 
għall -UE
EU28 -0.8 -1.0 -1.0 2.6 3.0 0.7 -0.9 -0.9 -0.2 1.0 -0.3 -0.3
EA19 -1.0 -2.1 -1.2 4.3 8.3 2.4 -1.0 -1.2 -0.3 : : :
EUnw 0.2 0.0 0.0 1.9 0.0 0.0 -0.7 0.0 0.0 1.3 0.0 0.0
EAnw -0.7 -1.0 -0.9 2.9 2.4 1.0 -0.7 0.2 0.1 1.9 2.3 0.6
BE -1.5 6.1 -1.7 -6.3 13.9 -8.2 -0.3 -0.4 0.4 0.0 3.7 -1.3
BG 1.9 -13.6 1.8 3.5 -17.4 1.6 -0.7 -0.4 0.0 3.0 -28.3 1.7
CZ 1.9 9.0 1.7 1.8 -25.2 -0.1 -0.2 -2.0 0.5 6.0 2.7 4.7
DK -1.2 17.6 -1.4 -7.3 40.1 -9.2 -0.3 -1.5 0.4 -7.0 13.7 -8.3
DE -1.6 -0.2 -1.8 6.7 2.7 4.8 0.0 -2.2 0.7 0.0 10.7 -1.3
EE 2.4 -6.1 2.2 8.7 0.3 6.8 -3.5 9.3 -2.8 0.0 2.7 -1.3
IE : : : -2.0 -1.3 -3.9 : : : 4.0 -9.3 2.7
EL 0.0 -17.6 -0.2 -2.5 -21.0 -4.4 -3.1 7.5 -2.4 0.0 -11.3 -1.3
ES -0.5 -9.5 -0.7 -0.4 9.4 -2.3 -0.4 -2.4 0.3 2.0 -2.3 0.7
FR 2.4 11.4 2.3 7.1 19.0 5.2 -0.3 -1.5 0.4 1.0 -0.3 -0.3
HR -3.8 -8.6 -3.9 3.8 -14.3 1.9 -0.1 -0.9 0.6 -14.0 -16.3 -15.3
IT -1.9 -14.0 -2.1 7.1 4.5 5.2 -3.7 -0.7 -3.0 : : :
CY 0.3 2.5 0.1 4.1 -5.0 2.2 0.9 -1.0 1.6 7.0 -7.3 5.7
LV 0.3 -11.5 0.1 5.5 -1.6 3.6 -2.0 3.7 -1.3 -2.0 -9.3 -3.3
LT 1.6 -10.3 1.5 5.5 -14.7 3.6 -1.6 -1.0 -0.9 3.0 -2.3 1.7
LU -3.6 2.1 -3.8 -1.0 21.0 -2.9 -0.1 -2.2 0.6 -1.0 27.7 -2.3
HU 2.6 13.0 2.4 0.3 -14.3 -1.6 -0.3 -1.5 0.4 -1.0 -7.3 -2.3
MT -1.6 -4.3 -1.7 13.5 1.5 11.6 -0.8 -2.3 -0.1 7.0 -1.3 5.7
NL -2.8 6.3 -3.0 6.7 23.1 4.8 -0.1 -2.4 0.6 2.0 21.7 0.7
AT -4.2 8.7 -4.4 -1.7 -9.4 -3.6 0.0 -2.3 0.7 2.0 9.7 0.7
PL 13.1 4.1 12.9 2.4 -22.1 0.5 -3.3 b 0.8 -2.6 2.0 -11.3 0.7
PT -1.5 -11.0 -1.7 2.7 20.0 0.8 -0.1 -0.2 0.6 2.0 -7.3 0.7
RO 2.4 -16.8 2.2 8.0 -12.5 6.1 -1.8 2.2 -1.1 1.0 -28.3 -0.3
SI 1.8 11.1 1.6 2.1 9.6 0.2 3.1 1.0 3.8 1.0 -3.3 -0.3
SK -1.8 -4.3 -2.0 -0.6 -29.4 -2.5 0.1 -0.1 0.8 4.0 1.7 2.7
FI -0.1 23.5 -0.3 0.0 2.7 -1.9 -0.5 1.1 0.2 3.0 18.7 1.7
SE 0.3 12.6 0.1 -13.0 21.1 -14.9 -0.2 -1.1 0.5 8.0 19.7 6.7
UK : : : -1.9 -1.4 -3.8 : : : 2.0 13.7 0.72017 2016 2017 2017Ħtieġa awtodikjarata mhux issodisfata 
għall -kura medika (%)Individwi b’ħiliet diġitali kumplessivi 
bażiċi jew iktar minn bażiċi (% mill-
popolazzjoni tal -età ta’ 16-74 sena )Impatt tat -trasferimenti soċjali (għajr il -
pensjonijiet) fuq it-tnaqqis tal-faqar (%)Tfal tal -età ta’ inqas minn tliet snin fl -
indukrar formali tat-tfal (%)Sostenn pubbliku / Protezzjoni u inklużjoni soċjali
 
178 
 Anness  3. Nota metodoloġika dwar l -identifikazzjoni ta’ xejriet u ta’ livelli fit -tabella ta’ 
valutazzjoni  
F’nofs l -2015, il -Kummissjoni Ewropea , il-Kumitat tal -Impjiegi, u l -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali ftiehmu 
dwar metodoloġija għall -valutazzjoni tal -prestazzjoni tal -Istati Membri fuq it -tabella ta’ valutazzjoni ta’ 
indikaturi ewlenin dwar l -impjiegi u l -qasam soċjali. Bħala parti mill -ftehim , il-metodoloġija kellha l -għan li 
tipprovdi miżura, għal kull indikatur, tal -qagħda relattiva ta’ kull Stat Membru fid -distribuzzjoni tal -valuri 
indikaturi (punteġġi) tal -UE. Il -metodoloġija tiġi applikata b’mod konġunt għal -livelli tas -snin (livelli) kif  ukoll 
għall -bidliet ta’ sena (bidliet), u b’hekk tippermetti li ssir valutazzjoni olistika tal -prestazzjoni tal -Istati 
Membri121.  
Fl-2017, il -Kummissjoni ftiehmet mal -Kumitat tal -Impjiegi u mal -Kumitat tal -Protezzjoni Soċjali u ddeċidiet li 
tapplika l-metodoloġija għat -tabella ta’ valutazzjoni soċjali li takkumpanja l -Pilastru Ewropew tad -Drittijiet 
Soċjali.  
Għal kull indikatur, il -livelli u l -bidliet jiġu kkonvertiti f’punteġġi standard (magħrufa wkoll bħala punteġġi z) 
biex jiġi applikat l -istess ke jl għall -indikaturi kollha. Dan jinkiseb bl -istandardizzazzjoni tal -valuri kemm tal -
livelli u kemm tal -bidliet skont il -formula:  
𝑧−𝑠𝑐𝑜𝑟𝑒  𝑓𝑜𝑟 𝑀𝑆 𝑋= [𝑀𝑆 𝑋 𝑖𝑛𝑑𝑖𝑐𝑎𝑡𝑜𝑟  −𝑎𝑣𝑒𝑟𝑎𝑔𝑒  (𝑀𝑆 𝑖𝑛𝑑𝑖𝑐𝑎𝑡𝑜𝑟 )]
𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑𝑎𝑟𝑑  𝑑𝑒𝑣𝑖𝑎𝑡𝑖𝑜 𝑛 (𝑀𝑆 𝑖𝑛𝑑𝑖𝑐𝑎𝑡𝑜𝑟 ) 
Imbagħad, jiġu analizzati d -distribuzzjonijiet tal -punteġġi (separatament għal -livelli u għall -bidliet). Dan l -
approċċ jippermetti li għal kull Stat Membru jiġi espress il -valur tal -indikatur f’termini ta’ kemm -il devjazzjoni 
jiddevja mill -medja (mhux ponderata). Il -prestazzjoni ta’ kull Stat Membru tiġi vvalutata u kklassifikata abbażi 
tal-punteġġi z li jirriżultaw imqabbla ma’ sett ta’ livelli limitu predefiniti, stabbiliti bħala multipli tad -devjazzjoni 
standard.  
L-iktar kwistjoni importanti f’dan l -approċċ hija l -iffissar ta’ punti ta’ limitu. Minħabba li ma tista’ ssir l -ebda 
suppożizzjoni parametrika dwar id -distribuzzjoni tal -valuri osservati122, is-soltu tintuża “regola ġenerali” fl -
għażla tal -livelli limitu. Skont l -analiżi tal -indikaturi ewlenin li ntużaw fit -tabella ta’ valutazzjoni, ġie miftiehem 
li:   
1. Kwalunkwe punteġġ ta’ inqas minn -1 jitqies bħala prestazzjoni tajba ħafna  
2. Kwalunkwe punteġġ bejn -1 u -0,5 jitqies bħala prestazzjoni tajba  
3. Kwalunkwe punteġġ bejn -0,5 u 0,5 jitqies bħala prestazzjoni newtrali  
4. Kwalunkwe punteġġ bejn 0,5 u 1 jitqies bħala prestazzjoni ħażina  
5. Kwalunkwe punteġġ ta’ iktar minn 1 jitqies bħala prestazzjoni tajba ħażina ħafna123 
 
Tabella 4: Valuri tal -livelli limitu ta l-punteġġi z  
  valuri tal -livelli limitu tal -punteġġi z  
-1,0 -0,5 0 0,5 1,0 
(inqas minn)  (inqas minn)  (bejn)  (iktar minn)  (iktar minn)  
Valutazzjoni  
                                                           
121 Bl-eċċezzjoni tal -indikatur il -ġdid “qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time mingħajr tfal li jaqla’ paga medja”, 
li għalih jintużaw medji ta’ tliet snin kemm għal -livelli u kemm għall -bidliet biex jiġu radrizzati l -
fluttwazzjonijiet fuq medda qasira ta’ żmien.  
122 Kemm it -test tad -distribuzzjo ni tan -normalità u kemm dak b’għamla ta’ T twettqu u rriżultaw fir -rifjut ta’ 
kwalunkwe ipoteżi tad -distribuzzjoni.  
123 F’każ ta’ normalità, il -punti ta’ limitu magħżula bejn wieħed u ieħor jikkorrispondu għal 15  %, għal 30  %, 
għal 50  %, għal 70  % u għal 85  % tad -distribuzzjoni kumulattiva.  
 
179 
 Livelli  Baxxi ħafna  Baxxi  Skont il -medja  Għoljin  Għoljin ħafna  
        
Bidliet  Ferm inqas 
mill-medja  Inqas mill -
medja  Skont il -medja  Iktar mill -
medja  Ferm iktar 
mill-medja  
 
180 
 Imbagħad, permezz tal -kombinazzjoni tal -evalwazzjoni tal -livelli u tal -bidliet, ikun possibbli li tiġi kklassifikata 
l-prestazzjoni kumplessiva ta’ pajjiż skont kull indika tur f’waħda mis -seba’ kategoriji li ġejjin. Il -kodifikazzjoni 
tal-kuluri hija riflessa fiċ -ċifri rispettivi fil -qalba tar -rapport.  
It-tabelli ta’ hawn taħt jipprovdu l -klassifikazzjoni abbażi tal -punteġġi z għal dawk l -indikaturi li għalihom valur 
baxx  jiġi vvalutat bħala prestazzjoni tajba  (eż. ir -rata tal -qgħad, l -AROPE, eċċ.).  
Il-pajjiżi bl -aqwa 
prestazzjoni    b’punteġġ ta’ inqas minn -1,0 fil -livelli u 
ta’ inqas minn 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli ħafna aħjar mill -
medja tal -UE u b’sitwazzjo ni li qiegħda 
titjieb jew mhux qiegħda tmur għall -agħar 
b’rata iktar mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni aħjar 
mill-medja  b’punteġġ ta’ bejn -1,0 u -0,5 fil -livelli u 
ta’ inqas minn 1 fil -bidliet jew b’punteġġ 
ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u ta’ inqas 
minn -1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli aħjar mill -medja 
tal-UE u b’sitwazzjoni li qiegħda titjieb 
jew mhux qiegħda tmur għall -agħar b’rata 
iktar mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni tajba 
iżda li trid tiġi 
mmonitorjata  b’punteġġ ta’ inqas minn -0,5 fil -livelli u 
ta’ iktar minn 1,0 fil -bidliet, u b’bidla ta’ 
iktar minn żero124 l-Istati Membri b’livelli aħjar jew ħafna 
aħjar mill -medja tal -UE iżda b’sitwazzjoni 
li sejra għal l-agħar b’rata iktar mgħaġġla 
mill-medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni skont il -
medja / newtrali  b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ bejn -1,0 u 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli skont il -medja u 
b’sitwazzjoni li la qiegħda titjieb u  lanqas 
mhi qiegħda tmur għall -agħar b’rata iktar 
mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni dgħajfa 
iżda qiegħda titjieb  b’punteġġ ta’ iktar minn 0,5 fil -livelli u 
ta’ inqas minn -1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli agħar jew ħafna 
agħar m ill-medja tal -UE iżda 
b’sitwazzjoni li qiegħda titjieb b’rata iktar 
mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni li trid 
tiġi osservata  b’punteġġ ta’ bejn 0,5 u 1,0 fil -livelli u 
ta’ iktar minn -1.0 fil -bidliet jew 
b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ iktar minn 1,0 fil -bidliet ( u b’bidla ta’ 
iktar minn żero125) Din il -kategorija tiġbor fiha żewġ każijiet 
differenti: i) l -Istati Membri b’livelli agħar 
mill-medja tal -UE u b’sitwazzjoni li sejra 
għall -agħar j ew li mhux qiegħda titjieb 
b’rata mgħaġġla biżżejjed; ii) l -Istati 
Membri b’livelli skont il -medja tal -UE 
iżda b’sitwazzjoni li sejra għall -agħar 
b’rata iktar mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjonijiet 
kritiċi  b’punteġġ ta’ iktar minn 1,0 fil -livelli u 
ta’ iktar minn -1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli ħafna agħar mill -
medja tal -UE u b’sitwazzjoni li sejra 
għall -agħar jew li mhux qiegħda titjieb 
b’rata mgħaġġla biżżejjed  
 
 
 
                                                           
124 Din il -kundizzjoni tal -aħħar tipprevjeni Stat Membru milli jkollu livell “baxx” jew “baxx ħafna” li jiġi indikat 
bħala “li sejjer għall -agħar” meta jkollu bidla li tkun “ferm iktar mill -medja”, iżda li xorta waħda tkun q iegħda 
titjieb.  
125 Din il -kundizzjoni tal -aħħar tipprevjeni Stat Membru milli jkollu livell “skont il -medja” li jiġi indikat bħala 
b’“sitwazzjoni li trid tiġi osservata” meta jkollu bidla li tkun “ferm iktar mill -medja”, iżda li xorta waħda tkun 
qiegħda tit jieb. 
Ħafna inqas mill-
medjaInqas mill-medja Skont il-medja Iktar mill-medjaĦafna iktar mill-
medja
Baxx ħafna
Baxx
Skont il-medja
Għoli
Għoli ħafnaLivellBidla
 
181 
  
It-tabelli ta’ hawn taħt jipprovdu l -klassifikazzjoni abbażi tal -punteġġi z għal dawk l -indikaturi li għalihom valur 
għoli  jiġi vvalutat bħala prestazzjoni tajba  (eż. ir -rata tal -impjieg, il -parteċipazzjoni fl -indukrar tat -tfal, eċċ.).  
Il-pajjiżi bl -aqwa 
prestazzjoni    b’punteġġ ta’ iktar minn 1,0 fil -livelli u 
ta’ iktar minn -1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli ħafna aħjar mill -
medja tal -UE u b’sitwazzjoni li qiegħda 
titjieb jew mhux qiegħda tmur għall -agħar 
b’rata iktar mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni aħjar 
mill-medja  b’punteġġ ta’ bejn 1,0 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ iktar minn -1.0 fil -bidliet jew 
b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ iktar minn 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli aħjar mill -medja 
tal-UE u b’sitwazzjoni li qiegħda titjieb 
jew mhux qiegħda tmur għall -agħar b’rata 
iktar mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni tajba 
iżda li trid tiġi 
mmonitorjata  b’punteġġ ta’ iktar minn 0,5 fil -livelli u 
ta’ inqas minn -1,0 fil -bidliet, u b’bidla 
ta’ inqas minn żero126 l-Istati Membri b’livelli aħjar jew ħafna 
aħjar mill -medja tal -UE iżda b’sitwazzjoni 
li sejra għall -agħar b’rata iktar mgħaġġla 
mill-medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni skont il -
medja / newtrali  b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ bejn -1,0 u 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli skont il -medja u 
b’sitwazzjoni li la qiegħda titjieb u lanqas 
mhi qiegħda tmur għall -agħar b’rata iktar 
mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni dgħajfa 
iżda qiegħda titjieb  b’punteġġ ta’ inqas minn -0,5 fil -livelli u 
ta’ iktar minn 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli agħar jew ħafna 
agħar mill -medja tal -UE iżda 
b’sitwazzjoni li qiegħda titjieb b’rata iktar 
mgħaġġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjoni li trid 
tiġi osservata  b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u -1,0 fil -livelli u 
ta’ inqas minn 1.0 fil -bidliet jew 
b’punteġġ ta’ bejn -0,5 u 0,5 fil -livelli u 
ta’ inqas minn -1,0 fil -bidliet ( u b’bidla 
ta’ inqas minn żero127) Din il -kategorija tiġbor fiha żewġ każijiet 
differenti:  i) l-Istati Membri b’livelli agħar 
mill-medja tal -UE u b’sitwazzjoni li sejra 
għall -agħar jew li mhux qiegħda titjieb 
b’rata mgħaġġla biżżejjed; ii) l -Istati 
Membri b’livelli skont il -medja tal -UE 
iżda b’sitwazzjoni li sejra għall -agħar 
b’rata iktar mgħaġ ġla mill -medja tal -UE 
Il-pajjiżi 
b’sitwazzjonijiet 
kritiċi  b’punteġġ ta’ inqas minn 1,0 fil -livelli u 
ta’ inqas minn 1,0 fil -bidliet  l-Istati Membri b’livelli ħafna agħar mill -
medja tal -UE u b’sitwazzjoni li sejra 
għall -agħar jew li mhux qiegħda titjieb 
b’rata mgħaġġla biżżejjed  
 
 
 
 
                                                           
126 Din il -kundizzjoni tal -aħħar tipprevjeni Stat Membru milli jkollu livell “għoli” jew “għoli ħafna” li jiġi 
indikat bħala “li sejjer għall -agħar” meta jkollu bidla li tkun “ferm inqas mill -medja”, iżda li xorta waħda tkun 
qiegħda titjieb.  
127 Din il -kundizzjoni tal -aħħar tipprevjeni Stat Membru milli jkollu livell “skont il -medja” li jiġi indikat bħala 
b’“sitwazzjoni li trid tiġi osservata” meta jkollu bidla li tkun “ferm inqas mill -medja”, iżda li xorta waħda tkun 
qiegħda titjieb.  
Ħafna iktar mill-
medjaIktar mill-medja Skont il-medja Inqas mill-medjaĦafna inqas mill-
medja
Għoli ħafna
Għoli
Skont il-medja
Baxx
Baxx ħafnaLivellBidla
 
182 
 
 Tabella ta’ sommarju tal -punti ta’ limitu  
  Baxxi ħafna  Baxxi  Skont il -medja  Għoljin  Għoljin ħafna  
Il-persuni li jitilqu kmieni mill -edukazzjoni u mit -taħriġ  
(% tal-popolazzjoni tal -età ta’ 18 -24 sena)  Livelli  inqas minn 5,4  % inqas minn 7,4  % bejn 7,4  % u 11,4  % iktar minn 11,4  % iktar minn 13,4  % 
Bidliet  inqas minn -1,0 pps inqas minn -0,5 pps bejn -0,5 pps u 0,4  pps iktar minn 0,4  pps iktar minn 0,8  pps 
Disparità bejn in -nisa u l -irġiel fl -impjieg (pps)  Livelli  inqas minn 5,2  pps inqas minn 7,8  pps bejn 7,8  pps u 13,2  pps iktar minn 13,2  pps iktar minn 15,9  pps 
Bidliet  inqas minn -1,0 pps inqas minn -0,5 pps bejn -0,5 pps u 0,4  pps iktar minn 0,4  pps iktar minn 0,9  pps 
Proporzjon tad -distribuzzjoni kwintili tal -introjtu (S80/S20)  Livelli  inqas minn 3,7  inqas minn 4,3  bejn 4,3 u 5,6  iktar minn 5,6  iktar minn 6,2  
Bidliet  inqas minn -0,3 inqas minn -0,2 bejn -0,2 u 0,0  iktar minn 0,0  iktar minn 0,2  
Fir-riskju tal -faqar jew tal -esklużjoni soċjali (%)  Livelli  inqas minn 16,1  % inqas minn 19,5  % bejn 19,5  % u 26,3  % iktar minn 26,3  % iktar minn 29,7  % 
Bidliet  inqas minn -1,9 pps inqas minn -1,4 pps bejn -1,4 pps u -0,5 pps iktar minn -0,5 pps iktar minn 0,0  pps 
NEETs żgħażagħ (% mill -popolazzjoni totali tal -età ta’ 15 -24 sena)  Livelli  inqas minn 6,5  % inqas minn 8,4  % bejn 8,4  % u 12,3  % iktar minn 12,3  % iktar minn 14,2  % 
Bidliet  inqas minn -1,5 pps inqas minn -1,1 pps bejn -1,1 pps u -0,2 pps iktar minn -0,2 pps iktar minn 0,2  pps 
Rata tal -impjieg (% mill -popolazzjoni tal -età ta’ 20 -64 sena)  Livelli  inqas minn 67,0  % inqas minn 69,8  % bejn 69,8  % u 75,3  % iktar minn 75,3  % iktar minn 78,0  % 
Bidliet  inqas minn 0,5  pps inqas minn 1,0  pps bejn 1,0 pps u 1,9  pps iktar minn 1,9  pps iktar minn 2,4  pps 
Rata tal -qgħad (% mill -popolazzjoni attiva tal -età ta’ 15 -74 sena)  Livelli  inqas minn 3,6  % inqas minn 5,6  % bejn 5,6  % u 9,6  % iktar minn 9,6  % iktar minn 11,7  % 
Bidliet  inqas minn -1,7 pps inqas minn -1,4 pps bejn -1,4 pps u -0,8 pps iktar minn -0,8 pps iktar minn -0,4 pps 
Rata tal -qgħad fit -tul (% mill -popolazzjoni attiva tal -età ta’ 15 -74 sena)  Livelli  inqas minn 0,5  % inqas minn 1,9  % bejn 1,9  % u 4,8  % iktar minn 4,8  % iktar minn 6,3  % 
Bidliet  inqas minn -1,3 pps inqas minn -1,0 pps bejn -1,0 pps u -0,4 pps iktar minn -0,4 pps iktar minn -0,1 pps 
GDHI reali per capita  (2008 = 100)  Livelli  inqas minn 90,7  inqas minn 97,1  bejn 97,1  % u 110,0  iktar minn 110,0  iktar minn 116,4  
Bidliet  inqas minn 0,0  pps inqas minn 1,6  pps bejn 1,6  pps u 4,8  pps iktar minn 4,8  pps iktar minn 6,3  pps 
Qligħ nett ta’ ħaddiem waħdu full -time li jaqla’ l -paga medja (il -livelli f’pps, il -
bidliet bil -munita nazzjonali f’termini reali)  Livelli  inqas minn 12  559 inqas minn 16  115 bejn 16  115 u 23  228 iktar minn 23  228 iktar minn 26  784 
Bidliet  inqas minn -0,1 % inqas minn 1,2  % bejn 1,2  % u 3,9  % iktar minn 3,9  % iktar minn 5,2  % 
Impatt tat -trasferimenti soċjali (għajr il -pensjonijiet) fuq it -tnaqqis tal -faqar  (%) Livelli  inqas minn 22,0  % inqas minn 27,7  % bejn 27,7  % u 39,2  % iktar minn 39,2  % iktar minn 44,2  % 
Bidliet  inqas minn -3,1 pps inqas minn -1,5 pps bejn -1,5 pps u 1,9  pps iktar minn 1,9  pps iktar minn 3,5  pps 
Tfal tal -età ta’ inqas minn tliet snin fl -indukrar formali tat -tfal (%)  Livelli  inqas minn 12,8  % inqas minn 21,4  % bejn 21,4  % u 38,4  % iktar minn 38,4  % iktar minn 46,9  % 
Bidliet  inqas minn -3,6 pps inqas minn -0,9 pps bejn -0,9 pps u 4,6  pps iktar minn 4,6  pps iktar minn 7,4  pps 
Ħtieġa awtodikjarata mhux issodisfata għall -kura medika (%)  Livelli  inqas minn 0,4  % inqas minn 1,0  % bejn 1,0  % u 3,9  % iktar minn 3,9  % iktar minn 5,4  % 
Bidliet  inqas minn -2,2 pps inqas minn -1,5 pps bejn -1,5 pps u 0,0  pps iktar minn 0,0  pps iktar minn 0,7  pps 
Individwi b’ħiliet diġitali kumplessivi bażiċi jew iktar minn bażiċi (% mill -
popolazzjoni tal -età ta’ 16 -74 sena)  Livelli  inqas minn 43,4  % inqas minn 50,4  % bejn 50,4  % u 64,3  % iktar minn 64,3  % iktar minn 71,3  % 
Bidliet  inqas minn -3,0 pps inqas minn -0,9 pps bejn -0,9 pps u 3,5  pps iktar minn 3,5  pps iktar minn 5,6  pps 
 
183 
 
 Anness  4: Ħarsa ġenerali fil -qosor lejn ix -“xejriet tal -impjieg li jridu jiġu osservati” u l -
għadd ta’ Stati Membri li marru għall -agħar jew li kellhom titjib kif identifikat mill -
Monitoraġġ tal -Prestazzjoni fil -Qasam tal -Impjiegi (MPI) tal -2018.  
 
Nota: bidliet 2016 -2017, għajr l -2015 -2016 għar -rata ta’ riskju ta’ faqar tal -persuni qiegħda, għan -nassa tal-
qgħad u għad -disparità bejn in -nisa u l -irġiel fil -pagi.  
  

 
184 
 
 Anness  5: Ħarsa ġenerali fil -qosor lejn ix -“xejriet soċjali li jridu jiġu osservati” u l -
għadd ta’ Stati Membri li marru għall -agħar jew li kellhom titjib matul l -2015 -2016 kif 
identifikat mill -aġġornament ta’ Awwissu  2018 tal -Monitoraġġ tal -Prestazzjoni tal -
Protezzjoni Soċjali.  
 
Nota: għall -indikaturi msejsa fuq l -EU-SILC, b’mod ġenerali l -bidliet indikati għall -2015 -2016 effettivament 
jirreferu għall -2014 -2015 għall -indikaturi tal -introjtu u tal-intensità tax -xogħol tal -unitajiet domestiċi, u b’mod 
simili għall -ħtiġijiet mhux issodisfati għall -kura medika. Għall -indikaturi msejsa fuq l -Istħarriġ dwar il -Forza 
tax-Xogħol (ir -rata tal -qgħad fit -tul, il -persuni li jitilqu kmieni mill -iskola, il -proporzjon ta’ qgħad fost iż -
żgħażagħ, in -NEETs (tal -età ta’ 15 -24 sena), il -persuni li jirtiraw kmieni mix -xogħol (tal -età ta’ 55 -64 sena)) u 
għad -deprivazzjoni materjali estrema (f’Awwissu  2018 kienu għadhom mhux finali għall -2017 għal diversi Stati 
Membr i) il-bidliet jirreferu għall -perjodu 2016 -2017.