INTRODUZZJONI

L- argument favur it-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa qatt ma kien daqstant qawwi u ċari daqs wara li r-Russja invadiet l-Ukrajna. L-UE timporta 90 % tal-konsum tal-gass tagħha - u r-Russja tipprovdi aktar minn 40 % tal-konsum totali tal-gass tal-UE. Ir-Russja tbigħ ukoll 27 % tal-importazzjonijiet taż-żejt u 46 % tal-importazzjonijiet tal-faħam.

Is-sehem tal-importazzjonijiet tal-gass naturali tal-UE, 2021

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea

L-UE trid titħejja għal kwalunkwe xenarju. Tista’ ssir indipendenti mill-gass Russu ferm qabel tmiem id-deċennju. Aktar ma niddiversifikaw il-provvista tagħna malajr u b’mod deċiżiv, aktar ma nħaffu l-introduzzjoni ta’ teknoloġiji tal-enerġija ekoloġika u nnaqqsu d-domanda tagħna għall-enerġija, aktar ikunu nistgħu nissostitwixxu l-gass Russu malajr. Din il-komunikazzjoni tistabbilixxi azzjonijiet ġodda biex inżidu l-produzzjoni tal-enerġija ekoloġika, niddiversifikaw il-provvisti u nnaqqsu d-domanda, b’enfasi primarja fuq il-gass, li jinfluwenza s-suq tal-elettriku b’mod sinifikanti u huwa suq globali anqas likwidu. L-enfasi tista’ tiġi estiża għat-tneħħija gradwali tad-dipendenza fuq iż-żejt u l-faħam Russu u niffokaw fuq firxa aktar wiesgħa u diversa ta’ fornituri potenzjali lill-UE.

L-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni ekoloġika se tnaqqas l-emissjonijiet, tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili importati, u tħarisna miż-żidiet fil-prezzijiet. Il-prezzijiet dejjem jiżdiedu tal-fjuwils fossili jolqtu fuq kollox lill-konsumaturi domestiċi foqra fl-enerġija jew vulnerabbli, li jonfqu sehem għoli mill-introjtu totali tagħhom fuq il-kontijiet tal-enerġija, u b’hekk japprofondixxu d-disparitajiet u l-inugwaljanzi fl-UE. In-negozji, b’mod partikolari l-industriji li jużaw ħafna enerġija, kif ukoll is-settur agroalimentari qed jiffaċċjaw kostijiet ta’ produzzjoni ogħla.

Biex nipprovdu lill-kumpaniji u lill-unitajiet domestiċi bl-enerġija affordabbli, sikura u nadifa rridu nieħdu azzjoni deċiżiva u minnufih, billi nindirizzaw il-mitigazzjoni tal-prezzijiet u l-ħażna tal-gass għax-xitwa li jmiss.

I.nindirizzaw l-emerġenza

Il-prezzijiet għoljin ħafna tal-enerġija qed jagħmlu ħsara lill-ekonomija. Skont stima tal-Bank Ċentrali Ewropew ta’ qabel l-invażjoni, fl-2022 ix-xokkijiet fil-prezzijiet tal-enerġija se jnaqqsu t-tkabbir tal-PDG b’madwar 0,5 punti perċentwali. L-issoktar tal-prezzijiet tal-enerġija għoljin x’aktarx li jżidu l-faqar u jaffettwaw il-kompetittività tan-negozji. B’mod partikolari, l-industriji intensivi fl-enerġija ħabbtu wiċċhom ma’ kostijiet ogħla f’dik li hija manifattura. Il-prezzijiet għoljin tal-enerġija jfissru wkoll prezzijiet ogħla għal komoditajiet oħra, b’mod partikolari l-ikel. Taħlita ta’ prezzijiet ogħla tal-enerġija, tat-trasport u tal-ikel iżżid il-pressjoni fuq l-unitajiet domestiċi b’introjtu baxx u twassal għal riskju akbar ta’ faqar.

Is-sett ta’ għodod tal-Kummissjoni ta’ Ottubru 2021 għenu biex intaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija. Il-miżuri jenħtieġ li jissoktaw sakemm ikun meħtieġ.

Biex tindirizza l-emerġenza ta’ bħalissa, il-Kummissjoni se tqis l-alternattivi possibbli kollha għall-miżuri ta’ emerġenza li jillimitaw l-effett ta’ kontaġju tal-prezzijiet tal-gass fil-prezzijiet tal-elettriku, bħal limitu temporanju fuq il-prezz. Se tikkonsulta b’urġenza l-atturi kkonċernati kollha u tipproponi alternattivi fil-ġimgħat li ġejjin.

Il-Kummissjoni se tivvaluta wkoll l-alternattivi biex ittejjeb d-disinn tas-suq tal-elettriku biex tgawdi l-benefiċċji ta’ enerġija bi prezz baxx. Se tqis ir-rapport finali tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER, Agency for the Cooperation of Energy Regulators) u kontributi oħra dwar il-funzjonament tas-suq tal-elettriku fuq il-benefiċċji u l-iżvantaġġi ta’ mekkaniżmi alternattivi tal-ipprezzar tal-elettriku. Se ssegwi kif xieraq biex l-elettriku jibqa’ affordabbli mingħajr ma tfixkel il-provvista u investimenti ulterjuri fit-tranżizzjoni ekoloġika.

1.1.Il-mitigazzjoni tal-prezzijiet għall-konsumatur u l-appoġġ għal kumpaniji esposti ħafna.

Il-Kummissjoni tikkonferma l-possibbiltà ta’ regolamentazzjoni tal-prezzijiet u mekkaniżmi ta’ trasferiment li jgħinu jipproteġu lill-konsumaturi u lill-ekonomija tagħna. Fiċ-ċirkostanzi eċċezzjonali ta’ bħalissa, il-qafas legali tas-suq tal-elettriku, u b’mod partikolari l-Artikolu (5) tad-Direttiva dwar l-elettriku, jippermetti lill-Istati Membri jistabbilixxu prezzijiet għall-konsumatur għall-unitajiet domestiċi u l-mikrointrapriżi.

Fl-Anness 1 ta’ din il-Komunikazzjoni l-Kummissjoni tipprovdi gwida dettaljata biex tgħin lill-Istati Membri jfasslu skemi għal prezzijiet regolati. Din tista’ tiġi akkumpanjata minn inċentivi għall-effiċjenza u għall-iffrankar tal-enerġija u biex jitnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija.

Ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat joffru alternattivi lill-Istati Membri biex jipprovdu sostenn fuq perjodu qasir lill-kumpaniji u lill-bdiewa affettwati mill-prezzijiet tal-enerġija għoljin, u jgħinu biex jitnaqqas l-esponiment tagħhom għall-volatilità tal-prezzijiet tal-enerġija fuq perjodu ta’ żmien medju sa twil. Pereżempju, l-Istati Membri jistgħu joffru sostenn temporanju lill-kumpaniji li jkunu qed jiffaċċjaw ħtiġijiet ta’ likwidità minħabba l-prezzijiet tal-enerġija għoljin ta’ bħalissa, irrispettivament mid-daqs tagħhom, abbażi tal-linji gwida dwar is-salvataġġ u r-ristrutturar. Il-Kummissjoni se tittratta dawk il-każijiet prijoritarji b’attenzjoni speċjali għall-utilitajiet u l-intermedjarji tal-gass li jħabbtu wiċċhom ma’ żieda fil-kost tal-provvista minħabba interruzzjonijiet fil-kuntratti.