Il-gvern għamel ukoll progress tajjeb dwar riformi oħra, li mhumiex relatati speċifikament mal-impenji tal-Grupp tal-Euro iżda huma mistennija li jkollhom impatt sinifikanti fuq l-ambjent tan-negozju u s-sentiment tal-investituri. Dan jinkludi riforma ambizzjuża tal-edukazzjoni vokazzjonali u avvanzi dwar il-governanza diġitali. Strateġija ġdida għat-tkabbir, li għandha tiġi finalizzata dalwaqt, hija mistennija li tippreżenta sett ta’ miżuri ambizzjużi biex isostnu l-irkupru ekonomiku u t-tkabbir sostenibbli għall-futur. Barra minn hekk, l-awtoritajiet bdew jistabbilixxu l-miżuri miftiehma biex iħaffu l-implimentazzjoni tal-investimenti pubbliċi, li se jkunu strumentali wkoll fl-appoġġ ta’ adozzjoni rapida tal-fondi tal-UE li se jsiru disponibbli taħt il-Qafas Finanzjarju Pluriennali l-ġdid u Next Generation EU. B’mod partikolari, l-allokazzjoni sinifikanti ta’ fondi mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza li l-Greċja hija mistennija li tirċievi tenfasizza l-importanza li tipproċedi malajr b’riformi abilitanti ewlenin, inkluż ir-Riżerva ta’ Proġetti Strateġiċi u l-Faċilità tat-Tħejjija tal-Proġetti, ir-riforma tal-akkwist pubbliku u t-tisħiħ ulterjuri tal-qafas kontra l-korruzzjoni.

·Ir-riforma tal-liċenzjar tal-investimenti, bit-tneħħija tas-sistema ta’ klassifikazzjoni inkonvenjenti li ma kinitx għadha tgħodd u l-klassifikazzjoni mill-ġdid tal-attivitajiet ekonomiċi abbażi ta’ kriterji ambjentali armonizzati mal-leġiżlazzjoni tal-UE, li hi mistennija li ttaffi b’mod sostanzjali l-piż fuq is-settur industrijali;

Minkejja ċ-ċirkostanzi avversi kkawżati mill-pandemija, il-Greċja għamlet progress sinifikanti f’għadd ta’ riformi ewlenin matul dawn l-aħħar ftit xhur, b’mod partikolari l-finalizzazzjoni tal-proposta leġiżlattiva tant mistennija biex il-leġiżlazzjoni dwar l-insolvenza tinbidel kompletament. L-awtoritajiet introduċew ukoll skema ġdida u usa’ ta’ xogħol temporanju għal żmien qasir, li tipprovdi flessibbiltà lill-kumpaniji biex jaġġustaw is-sigħat tax-xogħol u kumpens lill-ħaddiema għas-sigħat li ma jaħdmux. Il-Kummissjoni, f’isem l-UE, se tipprovdi appoġġ għal din il-miżura u miżuri oħra ta’ emerġenza skont l-istrument Ewropew il-ġdid għal appoġġ temporanju biex jittaffew ir-riskji ta’ qgħad f’emerġenza (SURE) (), għal ammont totali ta’ EUR 2,7 biljun. Dawn il-passi kollha huma f’waqthom, hekk kif it-tifqigħa tal-coronavirus timplika sfidi ġodda kemm għas-settur finanzjarju kif ukoll għas-suq tax-xogħol, li jagħmlu r-rwol ta’ mekkaniżmi ta’ aġġustament effiċjenti wieħed kruċjali.

L-awtoritajiet estendew ukoll il-miżuri meħuda qabel li jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti. Il-pakkett għall-kofinanzjament ta’ self lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju mill-Bank Elleniku għall-Iżvilupp żdied b’EUR 588 miljun, għal total ta’ EUR 838 miljun. Barra minn hekk, l-iskadenza għall-ħlas tat-taxxa fuq l-introjtu personali, it-taxxa fuq l-introjtu tal-kumpaniji u t-taxxa unika fuq il-proprjetà ġiet estiża (iżda mingħajr l-ebda impatt fuq il-bilanċ fiskali tad-dovuti).

L-awtoritajiet estendew l-applikazzjoni ta’ xi wħud mill-miżuri preċedenti b’numru ta’ xhur addizzjonali u adottaw miżuri temporanji ulterjuri biex jindirizzaw il-kriżi tal-coronavirus. Fid-dawl tal-adozzjoni sħiħa sa Lulju 2020 tal-pakkett previst ta’ EUR 2 biljun ta’ avvanzi ripagabbli lill-kumpaniji, il-gvern iddeċieda li jestendi l-miżura u li jiftaħ il-pjattaforma għat-tielet rawnd ta’ applikazzjonijiet, li mistenni jseħħ f’Settembru, b’pakkett mistenni ta’ EUR 1 biljun, u jista’ jsegwi rawnd ieħor sa tmiem is-sena. Barra minn hekk, differimenti tat-taxxa u ta’ ħlasijiet parzjali saru eliġibbli biex jitħallsu lura f’mhux aktar minn 24 pagament, minn Jannar 2021. Barra minn hekk, minn Mejju 2020, l-awtoritajiet adottaw sett ġdid ta’ miżuri, li jinkludi: (1) id-dritt li jitnaqqsu l-pagamenti tal-avvanz għat-taxxi fuq l-introjtu korporattiv jew personali f’każ ta’ tnaqqis partikolari fil-fatturat tal-kumpaniji u ta’ dawk li jaħdmu għal rashom (impatt fiskali mistenni ta’ 0,9 % tal-PDG fl-2020); (2) skema ta’ xogħol għal żmien qasir u miżuri oħrajn immirati lejn is-sostenn tal-impjiegi (kost fiskali mistenni ta’ 0,6 % tal-PDG fl-2020); (3) miżuri mmirati biex itaffu l-impatt fuq it-turiżmu permezz ta’ programmi ddedikati ta’ turiżmu soċjali u kampanja ta’ reklamar estiża; (4) tnaqqis temporanju fir-rati tat-taxxa fuq il-valur miżjud għat-trasport, ix-xorb, il-pakketti turistiċi u l-biljetti taċ-ċinema minn 24 % għal 13 %; u (5) l-introduzzjoni ta’ skema temporanja ta’ sussidju ta’ pagamenti parzjali għal self ipotekarju, lill-konsumatur u lin-negozji ggarantit b'residenza primarja għad-debituri b’ipoteki fuq residenzi ewlenin li ġew affettwati finanzjarjament mill-pandemija tal-coronavirus. B’mod ġenerali, il-kost fiskali stmat ta’ dawn il-miżuri addizzjonali huwa ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2020. Fit-12 ta’ Settembru tħabbru miżuri temporanji addizzjonali biex isostnu l-irkupru s-sena d-dieħla u dawn se jiġu vvalutati fil-kuntest tal-valutazzjoni tal-Abbozz tal-Pjan Baġitarju għall-2021.

Ir-rendimenti tal-bonds tal-gvern Grieg u d-differenza fir-rendimenti naqsu għal qrib ir-rati minimi ta’ wara l-kriżi. Id-differenza fir-rendimenti tal-Bund Ġermaniż fuq il-bonds fit-tul naqset b’madwar 250 punt bażi mill-bidu ta’ Mejju 2020 u stabbilizzat għal anqas minn punt perċentwali wieħed f’Awwissu għat-terminu ta’ 5 snin. Billi bbenefikat mill-kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli, sostnuti mix-xiri ta’ titoli tal-gvern Grieg mill-Eurosistema, l-Aġenzija għall-Ġestjoni tad-Dejn Pubbliku ħarġet bond ta’ 10 snin f’Ġunju 2020. Dan l-irkant tal-bonds infetaħ mill-ġdid b’suċċess f’Settembru 2020.

Il-kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli u r-riżervi kbar ta’ flus kontanti jipprovdu lqugħ biex jiġu assorbiti r-riskji ta’ finanzjament, li għadhom konsiderevoli. Il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tal-baġit żdiedu b’mod sinifikanti mill-aħħar rapport, b'konsegwenza tal-ambjent makroekonomiku deterjorat, il-miżuri meħuda biex irażżnu l-kost ekonomiku tal-pandemija, kif ukoll il-pagament ta’ kumpensi lill-pensjonanti (ara hawn taħt). Ir-riżervi ta’ flus kontanti tal-gvern ġenerali, li fl-aħħar ta’ Ġunju kienu aktar minn EUR 31 biljun, jibqgħu konsiderevoli. Il-preservazzjoni ta’ bafer suffiċjenti ta’ flus kontanti, flimkien mal-iżvilupp ta’ strateġija ta’ tkabbir, se jkunu strumentali fl-appoġġ tas-sentiment tal-investituri.

SERVIZZI SOĊJALI

L-awtoritajiet qed jagħmlu progress fit-tlestija tal-istabbiliment tal-Fond Uniku tas-Sigurtà Soċjali (EFKA), impenn speċifiku għal nofs l-2020. Fost oħrajn, it-trasformazzjoni diġitali tal-Fond f’“e-EFKA” hija mistennija li tiġi implimentata sal-aħħar tal-2020. L-ewwel stadju tal-fużjoni tas-settur pubbliku u l-funzjonijiet tal-pensjonijiet supplimentari diġà ġie implimentat u ċ-ċaqliq fiżiku tal-impjegati, inizjalment ittardjat mill-pandemija, għandu jitlesta sal-aħħar tas-sena. Għalhekk, l-impenn ġie pospost għall-aħħar tal-2020. Il-passi ta’ segwitu, inkluż l-istabbiliment ta’ ċerti uffiċċji reġjonali, għandhom jitlestew sa nofs l-2021. L-ipproċessar diġitali tal-applikazzjonijiet għal pensjoni bħalissa jinsab f’fażi pilota iżda l-awtoritajiet huma fiduċjużi li l-mira ta’ 30 % tal-applikazzjonijiet għall-pensjoni ewlenija pproċessati diġitalment sal-aħħar ta’ Ġunju 2020 intlaħqet.

Id-deċiżjoni riċenti tal-Kunsill tal-Istat tagħti d-dritt lil dawk il-pensjonanti, li kienu ressqu talba, għal kumpens għat-tnaqqis fil-pensjonijiet tal-2012 għall-perjodu ta’ Ġunju 2015 sa Mejju 2016. Filwaqt li l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni tal-qorti bid-dettalji kollha tista’ tieħu numru ta’ ġimgħat, tħabbar li l-kumpens ikopri perjodu ta’ 11-il xahar li jibda mill-mument tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni preċedenti tal-Kunsill tal-Istat f’Ġunju 2015 sal-implimentazzjoni tar-riforma tal-2016 f’Mejju 2016. Il-gvern iddeċieda li jantiċipa sfidi legali futuri possibbli u li jikkumpensa lill-pensjonanti kollha tas-settur privat għal tnaqqis fil-pensjonijiet ewlenin tagħhom, irrispettivament minn jekk kinux ressqu talba jew le, b'kost ta’ 0,5 % tal-PDG. Il-gvern wiegħed ukoll li jikkumpensa lill-pensjonanti tas-settur pubbliku ladarba jkun tlesta każ parallel diskuss quddiem il-Qorti tal-Awdituri, li jżid il-kost totali tal-kumpens għal 0,8 % tal-PDG. Il-ħtieġa li jiġi kopert ukoll it-tnaqqis tal-passat fil-pensjonijiet supplimentari u l-bonusijiet staġonali se tiġi ċċarata ladarba tiġi ppubblikata d-deċiżjoni dettaljata tal-Qorti. Il-kumpensi huma ħlasijiet ta’ darba u ma jaffettwawx il-funzjonament attwali tas-sistema tal-pensjonijiet jew in-nefqa futura fuq il-pensjonijiet. Fir-rigward ta’ deċiżjoni riċenti oħra tal-Qorti tal-Awdituri li tagħti drittijiet ta’ rtirar kmieni lill-impjegati taċ-ċivil irġiel bi tfal żgħar, l-awtoritajiet qed jistennew li l-effetti ta’ din id-deċiżjoni se jkunu żgħar.

B’reazzjoni għat-tifqigħa tal-coronavirus fir-rebbiegħa tal-2020, l-awtoritajiet saħħew b’mod sostanzjali s-sistema tal-kura tas-saħħa biex tiġi indirizzata l-pandemija, inkluż permezz ta’ użu aktar mifrux ta’ għodod diġitali.Dan kien jinkludi żieda fid-disponibbiltà ta’ sodod għall-kura intensiva u r-reklutaġġ ta’ madwar ħamest elef membru addizzjonali tal-persunal, kemm tobba kif ukoll infermiera, u avvanzi fit-telemediċina. Bis-saħħa tal-implimentazzjoni bikrija ta’ dawn il-miżuri, il-Greċja rnexxielha tikkontrolla t-tixrid tal-virus matul l-ewwel mewġa. Il-Greċja użat ukoll għadd ta’ għodod diġitali, li jistgħu jintużaw wara t-tmiem tal-pandemija wkoll.

It-tfassil mill-ġdid tas-sistema tal-kura tas-saħħa primarja, impenn speċifiku għal nofs l-2020, se jieħu żmien itwal biex jiġi implimentat, biex jirrifletti l-bidliet fil-provvista ta’ wħud mill-elementi ewlenin tagħha u minħabba dewmien inevitabbli kkawżat mill-ħtieġa li tiġi mmaniġġjata r-reazzjoni għall-pandemija. Il-bidliet leġiżlattivi għadhom fi stadju ta’ abbozzar iżda l-adozzjoni tagħhom hija mistennija sar-rebbiegħa tal-2021. Ir-riforma, li bdiet fl-2018, għandha l-għan li tistabbilixxi sistema komprensiva ta’ kura tas-saħħa primarja b’reġistrazzjoni obbligatorja tal-popolazzjoni kollha ma’ tabib tal-familja, li jsir l-ewwel punt ta' kuntatt għall-pazjent, u li jimplimenta r-rwol ta’ gwardjan obbligatorju. Abbażi tal-informazzjoni disponibbli, il-biċċa l-kbira tal-elementi tar-riforma huma ppjanati li jiġu mfassla mill-ġdid, u l-introduzzjoni tas-sistema hija sospiża sakemm jiġi definit mudell ġdid ta’ provvista. L-awtoritajiet huma mħeġġa jħaffu l-implimentazzjoni tar-reġistrazzjoni u r-rwol ta’ gwardjan obbligatorju, li – kif miftiehem – għandhom jibqgħu l-elementi ewlenin ta’ kwalunkwe sistema ġdida peress li huma essenzjali għall-istabbiliment b’suċċess ta’ sistema ta’ kura tas-saħħa primarja robusta u li tiffunzjona tajjeb. Dawn jgħinu biex jiġi żgurat aċċess ugwali u jipproteġu lill-popolazzjoni mid-domanda kkawżata mill-provvista u mill-piż finanzjarju tagħha li jista’ jiġi evitat, li huwa sors dejjem jiżdied ta’ tħassib fis-sistema attwali. L-awtoritajiet mhux qed jippjanaw li jerġgħu jibdew l-introduzzjoni tan-network tal-kura tas-saħħa primarja qabel ir-rebbiegħa tal-2021, minħabba l-ħtieġa immedjata li jiffukaw l-isforzi fuq ir-reazzjoni għall-isfida attwali biex jiżdied l-għadd ta’ tobba tal-familja disponibbli taħt kuntratt mal-Fond tas-Saħħa Pubblika. Ir-riforma saret aktar rilevanti fid-dawl tal-kriżi tal-coronavirus, minħabba r-rwol ewlieni tal-unitajiet tal-kura tas-saħħa primarja, inklużi l-unitajiet mobbli li għadhom kif ġew skjerati mingħajr dewmien (KOMYs), b’appoġġ għar-rispons għall-pandemija s’issa.

L-akkwist ċentralizzat, impenn speċifiku għal nofs l-2020, diġà qed jiġi implimentat parzjalment u l-istabbiliment ġenerali tal-Awtorità Nazzjonali tas-Saħħa għall-Akkwisti fil-Qasam tas-Saħħa qed jagħmel progress, iżda għad irid jitlesta wkoll minħabba dewmien ikkawżat mill-pandemija. Offerti ċentralizzati bħalissa huma implimentati l-aktar fil-livell reġjonali; xi wħud qed jiġu ffinalizzati wkoll fil-livell ċentrali, għalkemm, fil-biċċa l-kbira tagħhom, dan jikkonċerna lil dawk li tnedew taħt is-sistema preċedenti. Ġie ffinalizzat abbozz ta’ leġiżlazzjoni biex jiddefinixxi l-qafas legali ġdid għall-Awtorità u huwa ppjanat li jiġi adottat sa tmiem is-sena. L-awtoritajiet qasmu wkoll pjan operazzjonali għall-akkwisti li għandu jitnieda fl-2020, li skontu l-mira ta’ 40 % tan-nefqa totali tal-isptarijiet miksuba ċentralment, impenn speċifiku għal nofs l-2022, tibqa’ possibbli li tintlaħaq, u l-mira tal-awtoritajiet hija li sal-ewwel trimestru tal-2021 tkun 30 %. L-istituzzjonijiet Ewropej ħeġġew lill-awtoritajiet biex ikomplu jappoġġjaw ir-riforma permezz tar-riattivazzjoni, minn Jannar 2021, tal-Osservatorju tal-Prezzijiet, għodda ta’ monitoraġġ maħsuba biex iżżid it-trasparenza u l-effiċjenza. Fil-preżent, ir-reklutaġġ tal-ħiliet meħtieġa għall-Awtorità għadu ta’ sfida, iżda dan jista’ jiġi ffaċilitat mill-qafas legali l-ġdid li se jiġi leġiżlat fix-xhur li ġejjin.

Rigward l-infiq fuq il-kura tas-saħħa, l-ammonti ta’ rkupru li qed jiżdiedu u d-dewmien fil-ġbir tiegħu huma kawża ta’ tħassib. It-tisħiħ u l-implimentazzjoni konsistenti tal-miżuri strutturali adottati preċedentement kieku jappoġġjaw l-effiċjenza u l-aċċess għal kura tas-saħħa ta’ kwalità. Bħala eżempju, l-irkupru tal-2019 għall-farmaċewtiċi kien 36 % ogħla milli fl-2018 u kważi 65 % ogħla milli fl-2017. Il-ġbir ta’ rkupru għal fornituri privati tal-kura tas-saħħa għall-2018 u l-2019 huwa mistenni li jibda sa Novembru 2020. L-istituzzjonijiet Ewropej iħeġġu lill-awtoritajiet biex jadottaw il-leġiżlazzjoni meħtieġa biex jiffinalizzaw il-proċeduri leġiżlattivi u amministrattivi meħtieġa għall-bidu tal-ġbir sa Ottubru 2020 – sabiex jippreservaw il-kredibbiltà fiskali tal-irkupru – u biex jirrevedu d-definizzjoni attwali tal-irkupru bil-għan li jiġi introdott komponent ta’ kondiviżjoni tar-riskju u jissaħħu l-inċentivi biex jiġi evitat il-ħolqien ta’ rkupri ġodda u biex titnaqqas id-domanda kkawżata mill-provvista, u b’hekk jitnaqqsu l-ħlasijiet mill-but għoljin.

It-tfassil tal-pilastru tal-“integrazzjoni mill-ġdid fis-suq tax-xogħol” tal-Introjtu mis-Solidarjetà Soċjali (it-tielet pilastru) qed jiġi adattat fid-dawl tal-kriżi tal-coronavirus, u l-implimentazzjoni mal-pajjiż kollu tal-qafas il-ġdid, impenn speċifiku għall-aħħar tal-2019, hija skedata għall-ħarifa tal-2020, kontinġenti fuq l-iżviluppi relatati mas-saħħa. Matul l-2019, ġie implimentat proġett pilota biex jiżgura l-provvista ta’ appoġġ soċjali u servizzi ta’ attivazzjoni tas-suq tax-xogħol fi 32 muniċipalità madwar il-pajjiż. Is-sejbiet tal-proġett pilota ġew evalwati fid-dawl tal-implimentazzjoni nazzjonali tiegħu fl-2020. Madankollu, minħabba t-tifqigħa tal-coronavirus, kien hemm il-ħtieġa li l-proċessi tan-negozju tas-servizz pubbliku tal-impjiegi (OAED) jiġu adattati għas-sitwazzjoni l-ġdida u, min-naħa tagħhom, li jiġu aġġustati t-termini tat-tnedija nazzjonali tal-qafas il-ġdid. It-tnedija għandha tibda fil-ħarifa tal-2020.

Rigward ir-reviżjoni tas-sistema tas-sussidji għat-trasport pubbliku lokali, impenn speċifiku għal nofs l-2020, il-leġiżlazzjoni primarja riveduta għas-sistema l-ġdida ġiet adottata f’Lulju 2020. Il-leġiżlazzjoni sekondarja, li għandha tiġi adottata f’Settembru 2020, qiegħda titħejja biex tippermetti rimborż regolari u oġġettiv ta’ biljetti ssussidjati tat-trasport pubbliku lill-operaturi f’Ateni u Tessaloniki.

Ir-riforma tal-qafas tal-benefiċċji tad-diżabilità qed tagħmel progress skont it-tfassil mill-ġdid tagħha miftiehem preċedentement, impenn speċifiku għal nofs l-2019 li se jieħu aktar żmien biex jitlesta. F’Settembru 2020 huwa mistenni dokument ta’ politika li ġie miftiehem u għandu jitnieda proġett pilota fil-bidu tal-2021. Is-sistema elettronika għall-ipproċessar tal-applikazzjonijiet issa hija disponibbli fi tliet reġjuni, iżda l-operat taċ-ċentri tal-valutazzjoni tad-diżabilitajiet ġie affettwat mill-pandemija.

ŻVILUPPI FIS-SETTUR FINANZJARJU

Is-settur finanzjarju rnexxielu jissupera l-ewwel impatti tal-pandemija tal-coronavirus relattivament tajjeb, bis-saħħa tal-isforzi tal-awtoritajiet u tal-UE kollha biex jiġi sostnut l-aċċess għall-finanzi għan-negozji affettwati. Il-likwidità fis-swieq finanzjarji kif ukoll il-provvista ta’ finanzjament lill-ekonomija nżammu u l-banek setgħu jżommu l-kost tal-finanzjament f’livell li jista’ jiġi mmaniġġjat minkejja ż-żieda fil-kost tal-finanzjament fit-tul mhux garantit. Dan ġie ffaċilitat bit-tħaffif tal-kundizzjonijiet għal operazzjonijiet immirati ta’ finanzjament mill-ġdid fuq żmien itwal tal-Eurosistema u tħaffif temporanju tar-rekwiżiti kollaterali għal operazzjonijiet ta’ kreditu tal-Eurosistema, b’mod partikolari d-deroga għall-aċċettazzjoni ta’ strumenti ta’ dejn sovran Grieg bħala kollateral. Id-data minn Lulju 2020 turi li l-irkupru fil-kreditu bankarju lil korporazzjonijiet mhux finanzjarji saħansitra żdied, filwaqt li dak lil ditti żgħar mhux inkorporati beda wkoll jaqleb malajr għall-pożittiv, u b’hekk immodera t-tnaqqis kontinwu fil-kreditu bankarju lil unitajiet domestiċi. Dan jirrifletti l-isforzi mill-kumpaniji biex jibnu bafers ta’ likwidità kif ukoll il-bidu tal-iżborżi ta’ miżuri ta’ appoġġ ta’ emerġenza. Il-kumpaniji Griegi għalhekk ibbenefikaw minn żewġ skemi implimentati mill-Bank Elleniku għall-Iżvilupp, jiġifieri skema ta’ garanzija u skema ta’ sussidju tal-imgħax għal self korporattiv ġdid, li attiraw domanda kbira. Barra minn hekk, kumpaniji vijabbli, l-aktar intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, ibbenefikaw minn sussidji ta’ imgħax diretti għal self produttiv eżistenti. Dawn l-iskemi huma mistennija li jipprovdu appoġġ għat-tkabbir tas-self lin-negozji matul ix-xhur li ġejjin.

Il-miżuri tal-moratorju fuq is-self stabbiliti, flimkien mal-flessibbiltà mħabbra mill-awtorità superviżorja, jimplikaw li l-impatt tal-pandemija fuq il-kwalità tal-kotba tas-self tal-banek se jkun limitat din is-sena. Aktar minn 10 % tal-portafoll tas-self totali tal-banek ibbenefika mill-moratorji, li bħalissa huma fis-seħħ sal-31 ta’ Diċembru. L-erba’ banek sistemiċi żiedu b’mod sinifikanti l-indebolimenti mdaħħla fir-riżultati tagħhom tal-ewwel trimestru tal-2020, iżda l-massimu tal-ħtiġijiet ta’ proviżjonament se jsir evidenti biss wara li jiskadu l-moratorji, li jista’ jimplika riskji negattivi għall-2021. Żieda fil-proviżjonament tista’ tpoġġi taħt pressjoni l-prospetti ta’ profittabbiltà li diġà huma dgħajfa għall-banek Griegi.

Il-profittabbiltà baxxa flimkien mal-kost tat-titolizzazzjonijiet li ġejjin jistgħu joħolqu sfidi għall-pożizzjoni kapitali tal-banek fil-futur qrib. Il-medja tal-proporzjon tal-Grad 1 ta’ ekwità komuni tal-banek naqset minn 15,9 % fl-aħħar tal-2019 għal 14,6 % fl-ewwel trimestru tal-2020, iżda baqgħet konformi mar-rekwiżiti kapitali. It-tnaqqis seħħ l-aktar minħabba l-implimentazzjoni tar-regoli tranżitorji prudenzjali applikati fl-ewwel trimestru ta’ kull sena. Fil-futur, il-pożizzjoni kapitali tal-banek se jkollha takkomoda aktar bidliet regolatorji ppjanati u t-titolizzazzjonijiet li ġejjin ta’ self improduttiv fuq terminu medju. Il-kwalità tal-kapital tal-banek tibqa’ baxxa, minħabba l-ammont għoli ta’ krediti ta’ taxxa differita, filwaqt li r-rabta bejn il-banek u s-sovrani tista’ tkompli tiżdied matul ix-xhur li ġejjin.

Għalkemm l-istokk ta’ self improduttiv kompla jonqos fil-bidu tal-2020, l-impatt negattiv potenzjali tal-kriżi tal-coronavirus fuq il-kwalità tal-assi se jibda jsir evidenti biss wara l-iskadenza tal-moratorji. L-istokk ta’ self improduttiv tal-banek Griegi kompla fit-triq tan-niżla tiegħu fl-ewwel trimestru tal-2020, bil-proporzjon tagħhom jonqos għal 39,6 % f’Marzu 2020 u hu mistenni jonqos saħansitra aktar fit-tieni trimestru, ladarba l-impatt pożittiv tal-ewwel titolizzazzjoni taħt l-iskema Hercules () jidħol fis-seħħ formalment. Madankollu, l-istrateġiji għat-tnaqqis tas-self improduttiv tal-banek huma affettwati mill-pandemija u l-kapaċità interna tal-banek għar-ristrutturar b’mod vijabbli ta’ self għadha baxxa.

L-azzjonijiet deskritti hawn taħt huma mmonitorjati u vvalutati bħala parti mill-impenn kontinwu fil-qasam tal-politika finanzjarja:

·L-awtoritajiet għandhom l-intenzjoni li jissottomettu fi żmien qasir abbozz ta’ liġi lill-Parlament li se jwassal għal reviżjoni maġġuri tal-qafas tal-insolvenza. Il-kodiċi tal-insolvenza l-ġdid jintegra r-reġimi tal-insolvenza korporattiva u personali u jittrasponi l-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-oqfsa ta’ ristrutturar preventiv. L-għan ġenerali tiegħu huwa li jaċċellera l-ħelsien mid-dejn, jippermetti r-rimborż aktar malajr tal-kredituri, kif ukoll jippreserva negozji vijabbli permezz ta’ oqfsa ta’ ristrutturar preventiv. Ispirat mill-aħjar prattiki internazzjonali, huwa mistenni li jżid l-effettività tar-ristrutturar permezz tas-simplifikazzjoni tar-rekwiżiti proċedurali u l-użu ta’ pjattaforma elettronika. Il-kodiċi se jidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2021 u se jkun jeħtieġ l-adozzjoni ta’ ammont sinifikanti ta’ leġiżlazzjoni sekondarja, li se tiddetermina xi aspetti ta’ din ir-riforma, u t-tlestija tal-pjattaforma tal-IT, li t-tnejn li huma jinsabu għaddejjin.

·Fl-istess ħin, l-awtoritajiet ippermettew l-iskadenza tal-iskema ta’ Protezzjoni tar-Residenza Primarja u l-iskema ta’ Soluzzjoni Barra mill-Qorti, filwaqt li stabbilew skemi alternattivi ta' protezzjoni soċjali għal debituri vulnerabbli. Ir-reġimi inkwistjoni skadew fil-31 ta’ Lulju 2020 u fit-30 ta’ April 2020 rispettivament. B’mod parallel mar-reviżjoni radikali tal-qafas tal-insolvenza, il-gvern jintroduċi wkoll għodod ġodda ta’ politika soċjali biex jappoġġja lil debituri vulnerabbli. Fil-kuntest tal-proċedimenti ta’ qabel il-falliment, id-debituri vulnerabbli li għandhom self marbut mar-residenza primarja tagħhom u li sofrew telf fid-dħul f’daqqa se jkunu eliġibbli għal sussidju temporanju, li għandu jkompli jappoġġja t-tnaqqis ta’ self improduttiv u jevita l-akkumulazzjoni ta’ oħrajn ġodda. Sabiex jiġi indirizzat it-tħassib dwar il-periklu morali, is-sussidju se jkun disponibbli kemm għad-debituri vulnerabbli produttivi kif ukoll għal dawk improduttivi skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-liġi, bl-eċċezzjoni ta’ dawk id-debituri improduttivi b’self li jkun ilu ddenunzjat għal aktar minn sena. Barra minn hekk, il-kodiċi jintroduċi sistema speċjali ta’ bejgħ b’lokazzjoni lura li tippermetti lil debituri f’diffikultà eliġibbli biex jibqgħu fir-residenza primarja tagħhom bħala kerrejja, li jistgħu jibbenefikaw ukoll minn sussidju li jiffaċilita l-ħlas tal-kera. Dan l-arranġament jestendi s-sussidju tal-kiri eżistenti u se jiġi implimentat permezz ta’ entità tas-settur privat. L-aġenzija tas-settur privat tista’ tibbenefika minn garanzija mill-Istat biex tappoġġja l-aċċess tagħha għall-finanzjament, jekk dan jitqies meħtieġ.