2009
IL-ĠESTJONI TAL-FAŻI 
TA’  ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TAL-PROGRAMM GALILEOIL-QORTI EWROPEA 
TAL-AWDITURI
Rapport Speċjali  Nru 7
MT
ISSN 1831-0907

IL-ĠESTJONI TAL-FAŻI
TA’ ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TAL-PROG RAMM GALILEORapport Speċjali  Nru 7   2009
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI(skont l-Artikolu 248(4), it-tieni sottoparagrafu, KE)
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo2
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Telefon  +352 4398-45410
Faks +352 4398-46410
E-mail:  euraud@eca.europa.eu
Internet:  http://www.eca.europa.eu
Rapport Speċjali  Nru 7   2009
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet. Jista’ jsir aċċess 
għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).
Informazzjoni dwar il-katalogar tinsab fit-tmiem ta’ din il-pubblikazzjoni.Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej, 2009ISBN 978-92-9207-324-4doi: 10.2865/46463
© Il-Komunitajiet Ewropej, 2009
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.
Printed in Belgium
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo3
WERREJ
Paragrafu
 AKRONIMI
I–XII  SOMMARJU EŻEKUTTIV
1–2 INTRODUZZJONI
3–29  L-ISTORJA TA’ GALILEO
3–8  JIEM BIKRIN (QABEL L-1999)
9–12  DEFINIZZJONI (1999–2002)
13–26  ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TAĦT IL-GJU (2003–2006)
27–29  L-IŻVILUPP U L-VALIDAZZJONI WARA L-GJU (MILL-2006)
30–33  L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA
34–74  OSSERVAZZJONIJIET
35–42  IL-FALLIMENT TAN-NEGOZJATI TAL-KONĊESSJONI
43–50  ATTIVITAJIET TA’ ŻVILUPP TEKNOLOĠIKU TTARDJATI U JEĊĊEDU L-BAĠIT
51–57  L-ATTIVITAJIET TAL-RTD TA’ UTILITÀ LIMITATA
58–65  L-INTEGRAZZJONI TAL-EGNOS TA’ SUĊĊESS BISS PARZJALMENT
66–74  GOVERNANZA INADEGWATA TAS-SETTUR PUBBLIKU
75–86  KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET
 ANNESS I —  L-AĠENZIJA SPAZJALI EWROPEA
 ANNESS II —  FATTI, FIGURI U EŻEMPJI ILLUSTRATTIVI DWAR EGNOS
 ANNESS III —  KOPERAZZJONI INTERNAZZJONALI FUQ GALILEO ANNESS IV —  IL-KRITERJI UŻATI MILL-QEA BIEX TEVALWA L-ĠESTJONI TAS-SETTUR PUBBLIKU TAL-PROĊESS
TA’ KONĊESSJONI TA’ GALILEO, FLIMKIEN MA’ SOMMARJU TAL-EVALWAZZJONI
 ANNESS V —  GLOSSARJU TA’ TERMINI UŻATI F’DAN IR-RAPPORT
 IR-RISPOSTI TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo4
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo5
AKRONIMI
ARTES  Riċerka Avvanzata fis-Sistemi ta’ Telekomunikazzjoni
CNES  Ċentru Nazzjonali ta’ Studji Spazjali
CS Servizz Kummerċjali
EC Komunitajiet Ewropej
EGNOS  Servizz ta’ Overlay tan-Navigazzjoni Ewropea Ġeostazzjonarja
EOIG  Grupp tal-Operaturi u l-Infrastruttura EGNOS
ESA  Aġenzija Spazjali Ewropea
FP6  Is-Sitt Programm Qafas tal-Komunità Ewropea għar-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku 
u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni, li jikkontribwixxi għall-ħolqien taż-Żona ta’ Riċerka Ewropea u għall-innovazzjoni (2002 sal-2006)
GCC  Ċentru ta’ Kontroll Galileo
GCS  Segment Kontroll mill-Art
GIOVE  Element ta’ Validazzjoni fl-Orbita Galileo
GJU  Impriża Konġunta Galileo
GMS  Segment Missjoni mill-Art
GNSS  Sistema Globali ta’ Navigazzjoni bis-Satellita
GPS  Sistema ta’ Pożizzjonar Globali
GSA  Awtorità Ewropea ta’ Viġilanza tal-GNSS
GSTB  Test Bed tas-Sistema Galileo
HoT  Termini Prinċipali
Intosai  Organizzazzjoni Internazzjonali tal-Istituzzjonijiet Supremi tal-Verifika
IOV  Validazzjoni fl-Orbita
JTI Inizjattiva Teknoloġika Konġunta
NRSCC  Ċentru Nazzjonali tar-Remote Sensing taċ-Ċina
OS Servizz Miftuħ
PB-Nav  Programme Board dwar Navigazzjoni bis-Satellita
PFI Inizjattiva finanzjarja privata
PGD  Prodott Gross Domestiku
PPP  Sħubija pubblika-privata
PRS  Servizz Pubbliku Regolat
PwC  PricewaterhouseCoopers
RTD  Riċerka u Żvilupp Teknoloġiku
SAR  Tfittix u Salvataġġ
SESAR  Sistema Ewropea ta’ Ġenerazzjoni Gdida għall-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru
SoL  Sigurtà tal-Ħajja
TEN-T  Netwerk ta’ Trasport Trans-Ewropew
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo6
SOMMARJU EŻEKUTTIV
I.
Il-prog rammi ta’ EGNOS u Galileo bdew  
f’nofs id-disgħinijiet bil-għan li jistabbilixxu 
Sistema Globali ta’ Navigazzjoni bis-Satellita 
Ewropea (GNSS). EGNOS hija sistema li żżid 
ibbażata fuq satellita reġjonali għall-Ewropa 
li ttejjeb is-sinjali li ġejjin minn sistemi ta’ navigazzjoni satellitari eżistenti bħal GPS.  
Bħalissa Galileo qiegħed jiġi żviluppat bħala 
s-Sistema Globali ta’ Navigazzjoni bis-satel-
lita tal-Ewropa.
II.
Sabiex iġestu l-fażi ta’ żvilupp u vali-
dazzjoni tal-prog ramm Galileo, il-Kummiss-joni Ewropea u l-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA) waqqfu struttura dedikata, l-Impriża  
Konġunta Galileo (GJU), li operat minn Set-
tembru 2003 sa tmiem l-2006. Fl-2007, l-atti-vitajiet tal-GJU ġew trasferiti lill-Awtorità ta’ 
Viġilanza tal-GNSS, Aġenzija Komunitarja.
III.
Il-prog ramm Galileo kien l-ewwel tat-tip  tiegħu f’diversi aspetti: kien l-ewwel kolla-
borazzjoni mill-qrib bejn l-ESA u l-Kummiss-joni fuq prog ramm spazjali tant kbir, l-ewwel 
prog ramm industrijali li ġie ġestit fuq livell 
Ewropew u l-ewwel darba li l-Kummissjoni  
kellha tipparteċipa fi sħubija pubblika-
privata.IV.
In-negozjati mas-settur privat fuq ftehim ta’ konċessjoni waqfu kmieni fl-2007 u l-Parla-
ment u l-Kunsill iddeċidew li jerġgħu jin-
dirizzaw il-prog ramm fil-ħarifa tal-2007.  
L-iżvilupp teknoloġiku mar lura b’ħames  
snin. Fi tmiem l-2008, l-ebda satelliti ope-rattivi ma ġew illanċjati u stimi tal-ispejjeż 
għall-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni kważi  
rduppjaw minn 1,1 għal 2,1 biljun euro. Il-
verifika tal-Qorti tal-fażi ta’ żvilupp u vali-dazzjoni tal-programm Galileo eżaminat:
liema fatturi kienu responsabbli għall- i) 
falliment tal-proċess ta’ konċessjoni;
liema fatturi kienu responsabbli għad- ii) 
dewmien irrapportat u l-ispejjeż żejda  
tal-iżvilupp teknoloġiku;
sa liema punt l-infiq fuq l-attivitajiet  iii) 
ta’ riċerka u żvilupp kien ta’ benefiċċju 
għall-prog ramm Galileo;
il-GJU kemm integrat sewwa EGNOS ġo iv) 
Galileo;
jekk il-prog ramm Galileo kienx iggvernat v) 
b’mod xieraq.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo7
V.
Il-Qorti kkonkludiet li l-ġestjoni tal-fażi ta’ 
żvilupp u validazzjoni kienet inadegwata.  
Il-prog ramm Galileo ltaqa’ ma’ problemi  
f’livelli differenti:
Il-GJU ma kinitx maniġer b’saħħtu tal- i) 
prog ramm u dan l-irwol ma ġie assen-jat lil ebda korp ieħor. Il-GJU ma kisbitx il-parti l-kbira tal-objettivi tagħha —  però, minħabba fatturi li fil-biċċa l-kbira kienu barra mill-kontroll tal-GJU.
Il-prog ramm ma kellux sponsor strateġiku ii) 
u sorveljatur b’saħħtu: il-Kummissjoni  ma mexxitx il-prog ramm b’mod proattiv, u ħallietu mingħajr tmunier.
Minħabba l-aspettattivi differenti  iii) 
tagħhom tal-prog ramm, l-Istati Mem-
bri intervenew fl-interess tal-indus-
triji nazzjonali tagħhom u żammew  
id-deċiżjonijiet milli jittieħdu. Il-kom-
promessi li rriżultaw wasslu għal prob-
lemi ta’ implimentazzjoni, dewmien  
u fl-aħħar, għal spejjeż żejda.
VI.
Il-PPP ma ġietx ippreparata u maħsuba  
b’mod xieraq. Riżultat ta’ dan, il-GJU kie-
net meħtieġa tinnegozja PPP li kienet  irrealistika.
VII.
Il-kompitu tal-GJU li tissorvelja l-attivi-tajiet ta’ żvilupp teknoloġiku kien limitat  
serjament minn kwestjonijiet ta’ gover-
nanza, baġit inkomplet, dewmien u orga-nizzazzjoni industrijali tal-fażi ta’ żvilupp  
u validazzjoni.SOMMARJU 
EŻEKUTTIV
VIII.
Ir-riżultati tal-RTD ta’ Galileo kienu ta’ utilità 
limitata minħabba: diskontinwazzjonijiet,  
l-inadegwatezza tas-Sitt Programm Qafas  
(FP6) għall-iffinanzjar ta’ attivitajiet tal-
iżvilupp tas-suq, in-nuqqas ta’ approċċ kom-
prensiv għall-iżvilupp tas-suq u dewmien.
IX.
L-integrazzjoni ta’ EGNOS ġo Galileo kienet 
ta’ suċċess parzjali biss għax il-mandat tal-GJU ma kienx ċar, id-deċiżjoni biex EGNOS jiġi inkluż fin-negozjati ta’ konċessjoni  
dewwem il-kisba tal-prog ramm EGNOS,  il-qafas istituzzjonali ta’ EGNOS ma kienx ċar u l-GJU ftit għamlet sforz biex tippromwovi l-iżvilupp tal-EGNOS.
X.
Il-governanza tal-prog ramm ma kinitx  
xierqa. Id-diviżjoni tar-rwoli bejn l-entita-
jiet involuti fil-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni 
tal-prog ramm (l-Istati Membri tal-UE u tal-
ESA, il-Kummissjoni, il-GJU u l-ESA) ma kinitx 
definita b’mod ċar. Il-Kummissjoni ma tatx 
direzzjoni xierqa fl-iżvilupp u l-ġestjoni ta’ Galileo.
XI.
Jekk l-indirizz mill-ġdid f’nofs l-2007 tal-prog rammi EGNOS u Galileo għandu jirnexxi, il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ b’mod kon-
siderevoli l-ġestjoni tagħha tal-prog rammi. 
Dan ir-rapport jinkludi għadd ta’ rakkoman-
dazzjonijiet immirati biex jgħinu l-Kummiss-
joni f’dan il-kompitu.
XII.
Fl-aħħar nett, jekk l-EU tiddeċiedi li tidħol għal prog rammi oħrajn ta’ infrastruttura  kbira, il-Kummissjoni għandha tassigura li  
għandha aċċess għall-għodod ta’ ġestjoni  
xierqa.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo8
INTRODUZZJONI
 1.  Dan ir-rapport tal-verifika huwa dwar l-involviment tal-Unjoni Ewropa 
fin-navigazzjoni satellitari fil-perijodu 2003-2006.
 2.  L-istrateġija ta’ navigazzjoni satellitari tal-Unjoni Ewropea tikkonsisti 
f’żewġ prog rammi: EGNOS1 u Galileo.
EGNOS huwa sistema reġjonali għall-Ewropa illi tissorvelja  a) 
u tikkoreġi sinjali mibgħuta minn sistemi ta’ navigazzjoni satelli-
tari eżistenti2 billi ttejjeb il-preċiżjoni tagħhom u tevalwa l-affi-
dabilità tagħhom.
Galileo bħalissa qiegħed jiġi żviluppat bħala s-Sistema ta’ Navi- b) 
gazzjoni Satellitari Globali (GNSS) tal-Ewropa. Hija l-kontraparti 
Amerikana tal-GPS u inizjattiva konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u l-Aġenzija Spazjali Ewropea (ESA) (ara l- Anness I ).1 Servizz ta’ Overlay 
tan-Navigazzjoni Ewropea 
Ġeostazzjonarja.
2 GPS (Sistema ta’ Pożizzjonar 
Globali), GNSS żviluppata 
u mħaddma mid-Dipartiment 
tad-Difiża tal-Istati Uniti; Glonass, 
GNSS żviluppata mill-Unjoni Sovjetika ta’ qabel u issa mħaddma 
għall-gvern tal-Federazzjoni Russa 
mill-Forzi Spazjali tiegħu.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo9
JIEM BIKRIN (QABEL L-1999)
 3.  L-istorja ta’ Galileo bdiet fl-1994, bil-proposta tal-Kummissjoni Ewropea 
sabiex tinvolvi lill-Ewropa fin-navigazzjoni satellitari3. Abbażi ta’ din 
il-proposta, f’Dicembru 1994 il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea stieden  
lill-Kummissjoni sabiex tibda l-attivitajiet neċessarji4.
 4.  L-istrateġija inizjali tal-Kummissjoni għall-iżvilupp tal-GNSS kie-
net tikkomprendi żewġ stadji. L-ewwel (GNSS-1) kien sabiex tiġi  żviluppata sistema kompluta mal-GPS u l-Glonass eżistenti. Din il-fażi, magħrufa bħala EGNOS, tikkonsisti fi tliet apparati li jirċievu sinjal tar-radju u awtomatikament jittrasmettu sinjal ieħor differenti fuq  satelliti ġeostazzjonarji u netwerk ta’ stazzjonijiet tal-art li jkopru  l-Ewropa kollha li jintużaw sabiex itejbu l-preċiżjoni tal-GPS u l-Glo-nass (ara n-nota tal-qiegħ 2) u biex jevalwaw l-affidabilità tas-sinjali tagħhom.
 5.  EGNOS ġie implimentat għall-ewwel darba fl-1994 bħala prog ramm tal-
ESA b’finanzjament minn diversi sorsi (Stati Membri tal-ESA, il-Kum-
missjoni Ewropea, il-Eurocontrol u għadd ta’ operaturi nazzjonali  
tal-avjazzjoni ċivili u organizzazzjonijiet oħrajn5). Inizjalment kien  
intenzjonat għad-dimostrazzjoni, iżda gradwalment ġie deċiż li jiġi 
konvertit fi prog ramm preoperattiv u mbagħad fi prog ramm operattiv (ara wkoll l- Anness II ).
 6.  It-tieni stadju (GNSS-2) kienet l-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ navi-
gazzjoni satellitari ċivili globali, magħrufa bħala Galileo. Fl-aħħar din 
se tikkonsisti fi 30 satellita f’altitudni fissa ta’ madwar 23 000 km,  kif ukoll f’netwerk ta’ stazzjonijiet tal-art, u se toffri ħames livelli ta’ 
servizzi (ara l- Kaxxa 1 ).L-ISTORJA TA’  GALILEO
3 COM(94) 248 — Servizzi ta’ 
navigazzjoni satellitari: approċċ 
Ewropew.
4 Riżoluzzjoni tal-Kunsill 
tal-Unjoni Ewropea tad-19 ta’ Diċembru 1994 dwar il-kontribut 
Ewropew għall-iżvilupp ta’ 
Sistema ta’ Navigazzjoni Satellitari 
Globali (GNSS).
5 Miġbura fil-Grupp tal-Operaturi 
u l-Infrastruttura tal-EGNOS (EOIG).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo10
 7.  Hemm tliet raġunijiet fil-bażi tal-ħolqien ta’ Galileo:
politiċi (Galileo hija dikjarazzjoni ta’ kapaċità Ewropea indipen- a) 
denti tal-GNSS);
ekonomiċi (Galileo tqieset bħala vijabbli kummerċjalment u ġiet b) 
iġġustifikata minn tbassir ta’ benefiċċji ekonomiċi u soċjali  
sostanzjali);
teknoloġiċi (Galileo kellu jsir is-sistema ta’ navigazzjoni l-aktar c) 
sofistikata disponibbli).
 8.  Il-prog ramm Galileo mill-bidu kien maqsum f’erba’ fażijiet (ara  
t-Tabella 1 ):
definizzjoni teknika; a) 
żvilupp u validazzjoni; b) 
kostruzzjoni; c) 
operazzjoni kummerċjali. d) 
IL-ĦAMES SERVIZZI TA’ GALILEO
Is-Servizz Miftuħ  (OS) se jkun b’xejn għall-utenti u se jagħti pożizzjoni kompetittiva u prestazzjoni fil-ħin 
b’paragun ma’ sistemi oħrajn ta’ GNSS.
Is-Sigurtà tal-Ħajja  (SoL) se twassal prestazzjoni aħjar (inkluża funzjoni ta’ integrità, jiġifieri twissija fil-
ħin ta’ inqas preċiżjoni) u ċertifikazzjoni u se tiġi offruta b’garanzija ta’ servizz lill-komunità ta’ trasport 
kritiku, eż. avjazzjoni u marittima.
Is-Servizz Kummerċjali  se jipprovdi aċċess għal żewġ sinjali addizzjonali (f’kowd), biex jippermettu rata 
ogħla ta’ dejta pproċessata u jippermettu l-utenti jtejbu l-preċiżjoni.
Is-Servizz Regolat mill-Pubbliku  (PRS) se jagħti pożizzjoni u ħin lill-utenti speċifiċi li jeħtieġu kontinwità 
għolja tas-servizz (eż. servizzi ta’ emerġenza, forzi tas-sigurtà u l-militar), b’aċċess kontrollat.
Fl-aħħar, Galileo se tikkontribwixxi, permezz tas-servizz tagħha ta’ Tfittix u Salvataġġ  (SAR) għas-Sistema 
Satellitari Internazzjonali għat-Tfittix u s-Salvataġġ (Cospas-Sarsat). Satelliti Galileo se jkunu jistgħu jaqbdu sinjali ta’ nar-sinjal ta’ emerġenza mitfugħa mill-vapuri, ajruplani jew persuni u jibagħtuhom lura liċ-ċentri ta’ salvataġġ nazzjonali, u b’hekk jippermettu lil dawn tal-aħħar li jsibu l-lok ta’ aċċident.KAXXA 1
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo11
FAŻIJIET TAL-PROG RAMM GALILEO KIF PREVISTI F’NOVEMBRU 2000TABELLA 1
Fażijiet u objettivi prinċipali Żmien inizjali Struttura ta’ governanza*
Fażi ta’ defi  nizzjoni
Attivitajiet tekniċi
Studji tekniċi• 
Preżviluppi teknoloġiċi• 
Attivitajiet oħrajn
Preparazzjoni ta’ strutturi ta’ governanza • 
għall-fażi li jmiss
Studji ta’ vijabilità legali u ta’ żvilupp tan-• 
negozjuAkkordji internazzjonali
• 1999-2000 Il-Kummissjoni Ewropea u l-ESA 
separatament fl  imkien ma’ 
koordinazzjoni permezz tal-PMB (Bord tal-Ġestjoni tal-Programm), GPO (l-Uffi   ċċju tal-Programm ta’ 
Galileo) u GISS (Struttura ta’ Sostenn Interim ta’ Galileo)
Fażi ta’ żvilupp u validazzjoni
Attivitajiet tekniċi
Defi nizzjoni dettaljata tas-segmenti tal- • 
ispazju, l-art u tal-utenti
Żvilupp u kostruzzjoni ta’ satelliti prototipi • 
u segment minimu tal-artValidazzjoni “fl  -orbita” tas-sistema
• 
Attivitajiet oħrajn
Għotjiet tar-riċerka (FP6)• 
Pjan tal-iżvilupp tan-negozju• 
Negozjati tal-konċessjoni• 
Integrazzjoni tal-EGNOS• 
Akkordji internazzjonali• 2001-2005 Il-Kummissjoni Ewropea u l-ESA 
permezz tal-GJU
Fażi ta’ kostruzzjoni
Attivitajiet tekniċi
Immuntar u llanċjar tas-satelliti• 
Stallazzjoni ta’ segment komplet ta’ art• 
Attivitajiet oħrajn
Żvilupp tan-negozju• 2006-2007 L-Awtorità Ewropea ta’ Viġilanza 
tal-GNSS (GSA) + detentur tal-konċessjoni
Fażi kummerċjali operattiva
Attivitajiet tekniċi
Tiġdid tas-satelliti• 
Tħaddim taċ-ċentri• 
Manutenzjoni• 
Attivitajiet oħrajn
Attivitajiet kummerċjali• 2008+ L-Awtorità Ewropea ta’ Viġilanza 
tal-GNSS (GSA) + detentur tal-konċessjoni
* L-emendi għall-istruttura ta’ ġestjoni ta’ Galileo proposti minn komunikazzjonijiet reċenti (2007) 
tal-Kummissjoni u r-riżoluzzjonijiet tal-Kunsill mhumiex riflessi f’din it-tabella.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo12
DEFINIZZJONI (1999–2002)
 9.  Il-prog ramm Galileo beda fl-1999, meta l-Kunsill ta l-approvazzjoni tiegħu 
għall-fażi ta’ definizzjoni6. Matul din il-fażi, kemm il-Kummissjoni kif 
ukoll l-ESA bdew studji tekniċi, studji ta’ qabel l-iżvilupp u ta’ vijabi-
lità. L-iffinanzjar mill-baġit tal-Komunità Ewropea kien prinċipalment 
allokat permezz tar-Raba’ u l-Ħames Programm Qafas għar-Riċerka  
u l-Iżvilupp7. L-iffinanzjar mill-ESA ġie allokat permezz tal-prog ramm 
tagħha GalileoSat.
 10.  F’Novembru 20008, il-Kummissjoni ppreżentat lill-Parlament Ewropew 
u lill-Kunsill ir-riżultati tal-fażi ta’ definizzjoni. Dawn kien fihom pro-
posti konkreti dwar id-definizzjoni tas-sistema, l-aspetti ekonomiċi u finanzjarji tagħha u l-istruttura amministrattiva tagħha. L-iskeda 
taż-żmien għall-fażijiet li jmiss tal-prog ramm Galileo ġiet stabbilita 
b’dan il-mod (ara wkoll it- Tabella 1 ):
il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni kellha tkun mill-2001 sal-2005; a) 
il-fażi ta’ kostruzzjoni kellha tkun mill-2006 sal-2007; b) 
il-fażi ta’ operazzjoni kummmerċjali kellha tibda fl-2008. c) 
  Il-komunikazzjoni ppjanat li EGNOS isir operattiv fl-2003.
 11.  Fl-istess komunikazzjoni l-Kummissjoni stqarret li studji tal-ispejjeż/
benefiċċji juru li Galileo huwa effettiv b’relazzjoni mal-ispejjeż  
u biżżejjed attraenti biex ineħħi l-bżonn għal aktar finanzjament  pubbliku fl-għamla ta’ sussidji mill-2007. Is-sistema Galileo kellha  
tqum total ta’ 3,3 biljun euro (ara t- Tabella 2  għal analiżi dettaljata). 
Il-Kummissjoni qieset il-PPP bħala fattur essenzjali għas-suċċess tal-
prog ramm Galileo. Il-komunikazzjoni enfasizzat ukoll l-urġenza sabiex 
tittieħed deċiżjoni politika sabiex il-prog ramm jitkompla fil-Kunsill Ewropew ta’ Nizza f’Diċembru 2000.6 Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill 
tad-19 ta’ Lulju 1999 dwar 
l-involviment tal-Ewropa 
f’ġenerazzjoni ġdida ta’ servizzi ta’ 
navigazzjoni satellitari — fażi ta’ 
definizzjoni Galileo.
7 Id-Deċiżjoni Nru 1110/94/
KE tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tas-26 ta’ April 1994 
dwar ir-Raba’ Programm Qafas 
tal-attivitajiet tal-Komunità 
Ewropea fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku 
u d-dimostrazzjoni (1994 sal-
1998) (ĠU L 126, 18.5.1994, p. 1); 
id-Deċiżjoni Nru 182/1999/
KE tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-22 ta’ Diċembru 
1998 dwar il-Ħames Programm Qafas tal-Komunità Ewrope 
għar-riċerka, l-iżvilupp 
teknoloġiku u l-attivitajiet ta’ 
dimostrazzjoni (l-1998 sal-2002) 
(ĠU L 26, 1.2.1999, p. 1).
8 COM(2000) 750 tat-22 ta’ 
Novembru 2000 — Komunikazzjoni 
mill-Kummissjoni lill-Parlament 
Ewropew u lill-Kunsill — Dwar 
Galileo.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo13
 12.  Kif meħtieġ mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fir-Riżoluzzjoni tiegħu  
tal-5 ta’ April 2001, il-Kummissjoni ordnat li jsiru bosta studji ta’  
pjan ta’ negoz ju għal Galileo. Dawn l-istudji rrakkomandaw mudell ta’ “konċessjoni” tal-PPP
9. Il-Kunsill ikkonferma l-għażla ta’ konċessjoni 
sabiex jiffinanzja l-fażijiet ta’ kostruzzjoni u tħaddim tal-prog ramm 
Galileo u f’Marzu 2002 ftiehem biex jaħdem sabiex jikseb sehem  
fl-ispejjeż ta’ massimu ta’ terz tal-baġit Komunitarju u minimu ta’  
żewġ terzi tas-settur privat għall-fażi ta’ kostruzzjoni.
ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TAĦT IL-GJU (2003-2006)
GĦAN
 13.  Min-naħa teknika, il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni kienet tikkonsisti mill-
iżvilupp teknoloġiku ta’ parti mis-sistema — kostellazzjoni satelli-
tari kbira inizjali ta’ żewġ satelliti esperimentali u erba’ operattivi, 
is-segment tal-art assoċjat u s-segmenti tal-utenti għat-testijiet, li 
jippermettu l-validazzjoni permezz ta’ testijiet fl-orbita u testijiet  
ibbażati fuq l-art (imsejħa wkoll Validazzjoni fl-Orbita tal-IOV). L-ESA kienet responsabbli mill-implimentazzjoni ta’ dawn l-attivitajiet ta’ 
żvilupp teknoloġiku permezz tal-prog ramm tagħha GalileoSat.
 14.  B’mod parallel mal-iżvilupp teknoloġiku, matul il-fażi ta’ żvilupp u vali-
dazzjoni, il-Kummissjoni ffukat fuq attivitajiet oħrajn bil-mira li tnaq-
qas il-vojt bejn is-sistema u l-utenti futuri tagħha sabiex tipprepara 
għall-fażijiet suċċessivi tal-prog ramm permezz tal-iżvilupp tan-nego-
zju u l-mobilizzazzjoni tal-fondi. Żvilupp bikri ta’ segmenti tal-utenti kien meqjus bħala essenzjali għall-użu sussegwenti tas-sistema Gali-leo jekk kellu jiġi ġġenerat dħul dirett. Għalhekk, il-Kummissjoni mmi-rat l-involviment tas-settur privat permezz ta’ PPP. Barra dan, il-fok kien fuq l-iffinanzjar ta’ attivitajiet tal-RTD permezz tas-Sitt Prog-ramm Qafas għar-Riċerka (FP6)
10 sabiex jiġi sostnut kemm l-iżvilupp 
teknoloġiku u kif ukoll l-iżvilupp tan-negozju u sabiex EGNOS jintuża 
bħala prog ramm prekursur biex jipprepara s-suq għal Galileo. EGNOS se jwassal servizzi reġjonali simili għal tlieta mill-ħames servizzi futuri 
ta’ Galileo — OS, SoL u SAR (ara l- Kaxxa 1 ).9 Tip DBFO 
(fassal-ibni-iffinanzja-ħaddem) ta’ 
PPP fejn il-parti privata tirkupra 
l-ispejjeż billi titlob ħlas mingħand l-utenti jew pagamenti ta’ 
disponibilità.
10 Id-Deċiżjoni Nru 1513/2002/KE 
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Ġunju 
2002 li jikkonċerna s-sitt prog-
ramm kwadru tal-Komunità 
Ewropea dwar l-attivitajiet ta’ 
riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku 
u dimostrazzjoni li jikkontribwixxu 
għall-ħolqien ta’ Żona Ewropea tar-Riċerka u għall-innovazzjoni 
(mill-2002 sal-2006) 
(ĠU L 232, 29.8.2002, p. 1).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo14
L-IMPRIŻA KONĠUNTA GALILEO — IL-MEZZ TA’ ĠESTJONI 
GĦALL-FAŻI TAL-IŻVILUPP U L-VALIDAZZJONI
 15.  Il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni kellha tiġi ġestita mill-GJU, struttura 
dedikata stabbilita mill-Kummissjoni u mill-ESA wara approvazzjoni 
mill-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u mill-Kunsill tal-ESA. Id-deċiżjoni  
preċedenti tal-Kunsill biex ikompli bis-sħiħ bl-iżvilupp u l-validazzjoni 
ma ttiħditx qabel Marzu 200211, 15-il xahar aktar tard milli mistenni. 
Dan id-dewmien kien ikkawżat minn negozjati twal fost l-Istati Mem-
bri tal-UE dwar l-użu tas-sistema għal għanijiet militari u l-iffinanzjar u l-parteċipazzjoni tas-settur privat fil-prog ramm. L-approvazzjoni  uffiċjali mill-Kunsill tal-ESA għall-iżvilupp u l-validazzjoni ġiet  
imdewma sa Mejju 2003. Dan kien ikkawżat minn taħditiet fit-tul bejn 
l-Istati Membri tal-ESA dwar il-parteċipazzjoni tagħhom fil-programm. 
Il-GJU twaqqfet mir-regolament tal-KE f’Mejju 2002
12 13, l-Att ta’ Twa-
qqif tagħha ġie ffirmat f’Ġunju 2003 u saret operattiva f’Settembru 2003.
 16.  Ir-raġuni prinċipali għall-istabbiliment tal-GJU kienet il-bżonn għal 
bażi ta’ koordinazzjoni bejn l-ESA u l-Kummissjoni. Kien hemm bosta raġunijiet oħrajn
14, bħall-bżonn li l-prog ramm jiġi ġestit permezz ta’ 
entità singola u l-kapaċità li jiġu attirati fondi privati għall-iżvilupp 
u l-validazzjoni. Iżda, minkejja li s-settur privat indika li kien lest  
jikkontribwixxi sa 200 miljun euro għall-fażi ta’ żvilupp u l-vali-
dazzjoni15 billi ffirma Memorandum ta’ Fehma, din l-intenzjoni qatt 
ma mmaterjalizzat.
 17.  Kif stabbilit mill-Istatuti tagħha, il-GJU kellha :
tissorvelja l-attivitajiet tal-prog ramm Galileo kollha ppjanati  a) 
għall-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni;
tagħmel kwalunkwe aġġustamenti neċessarji fid-dawl ta’ żviluppi b) 
li jseħħu matul il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni;
tipprepara għall-fażijiet ta’ kostruzzjoni u l-fażijiet operattivi. c) 11 Approvazzjoni preliminari għal 
xi attivitajiet ingħatat f’April 2001.
12 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 876/2002 tal-21 ta’ Mejju 2002 
li jistabbilixxi l-Impriża Konġunta 
Galileo (ĠU L 138, 28.5.2002, p. 1).
13 L-Artikolu 171 tat-Trattat tal-KE: 
“Il-Komunità tista’ toħloq impriżi 
komuni jew kull struttura oħra 
neċessarja għall-eżekuzzjoni effiċjenti tal-prog rammi tar-riċerka 
u żvilupp teknoloġiku u ta’ 
dimostrazzjoni Komunitarji.”
14 Ir-Regolament (KE) 
Nru 876/2002; Il-konklużjonijiet 
tal-Kunsill Ewropew ta’ Marzu 2001; COM(2001) 336 
tal-20 ta’ Ġunju 2001 — Proposta 
għal Regolament tal-Kunsill fuq 
it-twaqqif ta’ Impriża Konġunta 
Galileo.
15 Billi 13 tar-Regolament (KE) 
Nru 876/2002.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo15
 18.  Il-kompiti prinċipali tal-GJU, skont l-Istatuti tagħha kienu :
il-ġestjoni tal-proċeduri għas-sejħa tal-offerti li jirriżultaw fil- a) 
konklużjoni ta’ ftehim ta’ konċessjoni;
is-sorveljanza tal-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku tal-ESA; b) 
il-bidu u ġestjoni tal-attivitajiet ta’ riċerka; c) 
l-integrazzjoni tal-EGNOS f’Galileo. d) 
 19.  Fil-bidu, l-GJU kienet tikkonsisti biss fiż-żewġ membri fundaturi tagħha, 
l-ESA u l-Kummissjoni. Iċ-Ċentru Nazzjonali tar-Remote Sensing taċ-
Ċina (NRSCC) ingħaqad mal-GJU f’Ottubru 2004, u f’Settembru 2005 ġie segwit mill-kumpanija Iżraeljana Matimop (ara l- Anness III ).  
L-istruttura ta’ governanza tal-GJU hija ppreżentata fil- Figura 2 .
FINANZJAR
 20.  Waqt il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni, il-fondi tal-UE (minn TEN-T16 u l-FP6) 
twasslu permezz tal-GJU filwaqt li l-ESA kkofinanzjat lil Galileo mill-
prog rammi tagħha GalileoSat u ARTES (il- Figura 1 ). Mill-1999 sal-2007, 
il-fondi allokati lil Galileo ammontaw għal 1,94 biljun euro.
PROGRESS
 21.  F’Ottubru 2004, il-Kummissjoni bagħtet komunikazzjoni dwar il-progress 
tal-prog ramm lill-Parlament u lill-Kunsill17. Din il-komunikazzjoni wit-
tiet t-triq għal-laqgħa tal-Kunsill tat-Trasport f’Diċembru 2004, li fiha 
ġie deċiż li tiġi mċaqalqa l-fażi ta’ kostruzzjoni tal-prog ramm. Il-Kum-
missjoni ma ppreżentatx skeda taż-żmien aġġornata. F’dak iż-żmien 
l-iżvilupp teknoloġiku akkumula ttardjar ta’ madwar tliet snin.16 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 2236/95 tat-18 ta’ Settembru 
1995 li jistabbilixxi regoli 
ġenerali għall-għoti tal-għajnuna Komunitarja fil-qasam 
tan-networks trans-Ewropej 
(ĠU L 228, 23.9.1995, p. 1); 
id-Deċiżjoni Nru 1692/96/KE 
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ 
Lulju 1996 fuq linji gwida 
tal-Komunità għall-iżvilupp 
ta’ network tat-trasport 
trans-Ewropew (ĠU L 228, 
9.9.1996, p. 1), kif emendata 
mid-Deċiżjoni Nru 1346/2001/KE (ĠU L 185, 6.7.2001, p. 1).
17 COM(2004) 636 finali: 
Komunikazzjoni mill-Kummissjoni 
lill-Parlament Ewropew 
u lill-Kunsill — It-tressiq 
għall-fażijiet ta’ skjerament u ta’ utilizzazzjoni tal-prog ramm 
Ewropew ta’ navigazzjoni tar-radju 
permezz tas-satellita.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo16
FAŻI TA’ ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TA’ GALILEO —  
MOVIMENT TA’ FONDI ( 1999-2007)*FIGURA 1
Stati Membri tal-ESA
902 miljunIl-Kummissjoni Ewropea
946 miljunOħrajn
92 miljun
Intrapriża Konġunta Galileo
892 miljun
Aġenzija Spazjali Ewropea
1 716 miljun
Żvilupp tal-infrastruttura
1 716 miljunRTD
110 miljunOperazzjonijiet
u attivitajiet tal-GJU 
114 miljun   92 mio             114 mio
            110 mio
   750 mio
   196 mio
   50 mio
   852 mio   668 mio
   1 716 mioNRSCC
MatimopBelġjuTEN-T
FP6TEN-T GalileoSat
ARTESGalileoSat
FP6
* Il-kontribuzzjonijiet Ċiniżi u Iżraeljani kienu jikkonsistu f’kontribuzzjoni lejn il-kapital ta’ bażi tal-GJU (5 miljun 
u 4 miljun euro rispettivament) u kontribuzzjoni biex tintuża sabiex tiffinanzja l-attivitajiet tal-industriji nazzjonali tagħhom stess (permezz ta’ kuntratti mal-ESA). Din tal-aħħar ma kinitx mobilizzata bis-sħiħ.
Sors : Stimi tal-QEA.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo17
 22.  Il-komunikazzjoni kienet tgħid li l-GJU kienet lestiet b’suċċess il-proċedura 
tal-għażla ta’ detenturi tal-konċessjoni futuri. Iżda, il-fażi tal-għażla 
tal-konċessjoni kienet għadha kif ġiet estiża sa tmiem Jannar 2005. Barra dan, fi Frar 2005, il-GJU ma għażlitx offerent favorit bejn żewġ 
konsorzji kandidati
18. Minflok, l-offerenti proponew li jingħaqdu  
f’konsorzju magħqud, li l-GJU qablet miegħu f’Ġunju 2005, u għamlet 
offerta konġunta.
 23.  Bejn Lulju u Diċembru 2005, kemm in-negozjati għall-konċessjoni u kif 
ukoll l-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku twaqqfu minħabba inter-venzjoni minn xi Stati Membri. Id-disakkordju bejn l-Istati Membri  ffoka fuq il-kompożizzjoni tal-konsorzju magħqud li kellu jitfa’ offerta għall-kuntratt ta’ konċessjoni u l-lok taċ-ċentri ta’ attività tas-sis-tema, l-infrastruttura tal-art u l-kwartieri ġenerali. Permezz tal-med-jazzjoni
19, intlaħaq qbil f’Diċembru 2005. In-negozjati mal-konsorzju 
magħqud fil-fatt bdew f’Jannar 2006.
 24.  Fit-28 ta’ Diċembru 2005, l-ewwel satellita sperimentali, imsejħa  
GIOVE-A, ġiet illanċjata b’suċċess, b’hekk assigurat aċċess għall-frekwenzi ta’ Galileo allokati mill-Unjoni Internazzjonali tat-
Telekomunikazzjonijiet.
 25.  F’Ġunju 200620, il-Kummissjoni ħarġet skeda ta’ żmien aġġornata għall-
Galileo21. Il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni issa għandha tkompli  
sa kmieni fl-2009, u kostruzzjoni sseħħ fl-2009 u fl-2010 (bidla ta’  
tliet snin b’paragun mal-iskeda ta’ żmien tal-bidu). Din il-komuni-
kazzjoni espandiet ukoll il-baġit għall-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni għal 1,5 biljun euro (400 miljun euro aktar mill-baġit tal-bidu). Dwar in-negozjati tal-konċessjoni, il-Kummissjoni qalet li huwa ċar li  s-soluzzjoni ta’ konċessjoni tixraq l-aktar għall-karatteristiċi speċifiċi tal-prog ramm. […] Sa tmiem l-2006, l-istima tal-ispejjeż u d-dħul  u l-kontribuzzjoni tas-settur pubbliku se jkunu ġew finalizzati. Barra 
dan, il-pjan finanzjarju se jiġi kkonfermat u t-termini prinċipali tal-
kuntratt se jiġu ffissati.
 26.  F’Novembru 2006, in-negozjaturi mill-GJU u l-konsorzju magħqud għamlu 
l-inizjali tagħhom fuq it-Termini Prinċipali Galileo PPP (HoT) v.1,  l-ewwel abbozz ta’ dikjarazzjoni mhux kontrattwali li torbot. B’dan 
id-dokument il-GJU resqet l-aktar qrib għal ftehim ta’ konċessjoni.18 Il-konsorzji Eurely u iNavsat. 
It-tielet konsorzju magħżul minn 
qabel immexxi mill-Eutelsat irtira 
mill-fażi tal-għażla fis-sajf tal-2004.
19 F’Ottubru tal-2005, il-Viċi- 
President tal-Kummissjoni Ewropea 
ħatar eks-Kummissarju Ewropew 
bħala medjatur — Stqarrija għall-Istampa IP/05/1345.
20 COM(2006) 272 tas-7 ta’ 
Ġunju 2006 — Komunikazzjoni 
mill-Kummissjoni lill-Parlament 
Ewropew u lill-Kunsill — 
Il-progress fil-prog ramm Galileo.
21 L-ewwel darba li l-Kummissjoni 
ħarġet din l-iskeda kien 
fin-nota lill-edituri tal-Istqarrija 
għall-Istampa IP/05/1345 dd. 
il-25 ta’ Ottubru 2005.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo18
L-IŻVILUPP U L-VALIDAZZJONI WARA L-GJU (MILL-2006)
 27.  Fi tmiem l-2006, il-GJU kkunsidrat li kienet ikkonkludiet b’suċċess il-
kompiti prinċipali22. Il-GJU ġiet stralċata fi tmiem Diċembru 200623 
u l-attivitajiet tagħha ġew trasferiti lill-Awtorità Ewropea ta’ Viġilanza tal-GNSS (GSA), li ġiet stabbilita f’Lulju 2004 sabiex iġġesti l-aspetti ta’ interess pubbliku tal-prog rammi Ewropej tal-GNSS u biex tkun  
l-awtorità regolatorja għall-prog rammi waqt il-fażijiet ta’ kostruzzjoni 
u operattivi ta’ Galileo
24. Dan it-trasferiment tal-attività rriżulta f’bidla 
fir-rwol tal-GSA, li ma kienx previst meta nħolqot.
 28.  In-negozjati tal-konċessjoni mal-konsorzju magħqud waqfu kmieni 
fl-2007. F’komunikazzjoni ta’ Mejju 200725, il-Kummissjoni Ewropea 
rrikonoxxiet li EGNOS u Galileo kienu akkumulaw dewmien sostanzjali (ħames snin b’relazzjoni mal-iskeda ta’ żmien inizjali) u spejjeż żejda. Fl-2007, il-Kunsill tal-Unjoni Ewropea
26 iddeċieda li jerġa’ jindirizza 
l-prog ramm: is-sistema issa għandha tiġi kostruwita sal-2013 b’iffi-
nanzjar sħiħ mill-baġit tal-Komunità (ara t- Tabella 2 ), u bl-ESA fir-rwol 
ta’ aġent delegat għax-xiri. Abbażi ta’ dan, il-Parlament Ewropew  u l-Kunsill adottaw regolament dwar aktar implimentazzjoni tal-prog-
rammi tal-GNSS
27. Fl-1 ta’ Lulju 2008 il-Kummissjoni ppubblikat sejħa 
għall-espressjonijiet ta’ interess għax-xiri tal-infrastruttura għas-
sistema Galileo, taħt sitt intestaturi (sostenn tas-sistema, segment  
tal-missjoni tal-art, segment tal-kontroll tal-art, segment tal-ispazju 
(satelliti), servizzi tal-illanċjar u operazzjonijiet). Wara għażla minn 
qabel ta’ kandidati xierqa, ġew irċevuti proposti preliminari fi tmiem l-2008. Il-proċess ta’ djalogu kompetittiv huwa mistenni li jiġi ffina-
lizzat matul l-2009.22 Stqarrija għall-istampa tal-GJU 
tat-30 ta’ Novembru 2006 — 
il-pass li jmiss fil-Programm 
Galileo; Trasferiment tal-ġestjoni 
mill-Impriża Konġunta Galileo 
lill-Awtorità Ewropea ta’ Viġilanza 
tal-GNSS.
23 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1942/2006 tat-12 ta’ Diċembru 
2006 li jemenda r-Regolament 
(KE) Nru 1321/2004 dwar 
l-istabbiliment ta’ strutturi ta’ 
tmexxija tal-prog rammi Ewropej tar-radju-navigazzjoni bis-satellita 
(ĠU L 367, 22.12.2006, p. 18); 
Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1943/2006 tat-12 ta’ Diċembru 
2006 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 876/2002 li jistabbilixxi 
l-Impriża Konġunta Galileo 
(ĠU L 367, 22.12.2006, p. 21).
24 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1321/2004 tat-12 ta’ Lulju 2004 
dwar l-istabbiliment ta’ strutturi ta’ tmexxija tal-prog rammi Ewropej 
tar-radju-navigazzjoni bis-satellita 
(ĠU L 246, 20.7.2004, p. 1).
25 Komunikazzjoni mill-Kummissjoni 
lill-Parlament Ewropew 
u lill-Kunsill — Galileo f’salib 
it-toroq: l-implimentazzjoni 
tal-prog rammi Ewropej tal-GNSS, 
SEC(2007) 624, is-16 ta’ Mejju 2007.
26 Ir-Riżoluzzjonijiet 
u l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-6 
sat-8 ta’ Ġunju, l-1 sat-2 ta’ Ottubru 
u d-29 sat-30 ta’ Novembru 2007.
27 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 683/2008 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta’ Lulju 
2008 dwar aktar implimentazzjoni 
tal-prog rammi Ewropej ta’ 
navigazzjoni satellitari (EGNOS 
u Galileo) (ĠU L 196, 24.7.2008, p. 1).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo19
 29.  Fil-komunikazzjoni tagħha ta’ Mejju 2007 il-Kummissjoni analizzat il-fal-
liment tan-negozjati ta’ konċessjoni f’dettall kbir. Dan id-dokument 
immira li jiċċara t-triq biex il-prog ramm jerġa’ jiġi indirizzat. Fid-dawl ta’ dan, jagħti ħarsa mhux eżawrjenti ta’ xi raġunijiet għall-
falliment. Huwa jindirizza l-fatt li s-suppożizzjonijiet tal-Kummissjoni 
dwar iż-żmien, il-baġit u t-trasferiment tar-riskju tas-suq u r-riskju  ta’ tfassil setgħu kienu ottimisti. Il-komunikazzjoni tindirizza wkoll kwestjonijiet bħall-governanza pubblika, il-governanza tas-settur  
privat u l-fatt li l-interessi nazzjonali tal-Istati Membri ddominaw  
fuq il-miri strateġiċi fuq tul ta’ żmien twil tal-prog ramm. Iżda ma  tindirizzax kwestjonijiet bħall-preparazzjoni tal-PPP (inklużi l-ħin  
u l-kapaċitajiet) u rappurtar, fatturi li huma elaborati aktar fid-dettall 
f’dan ir-rapport.
STIMI TAL-ISPEJJEŻ TA’ GALILEOTABELLA 2
Stima tal-ispejjeż
oriġinali f’miljun euro
(COM(2000) 750)Stima aġġornata tal-ispejjeż 
f’miljun euro (COM(2007) 
261 u dokumenti tal-ESA)
Fażi ta’ defi  nizzjoni 80 80
Fażi ta’ żvilupp 
u validazzjoni1 100 2 100
Kostruzzjoni 2 150 3 400
Total3 330
(li minnhom 1 800 miljun 
jiġġarrbu mis-
settur pubbliku)*5 580
(kollha jiġġarrbu
mis-settur pubbliku)**
* Spejjeż annwali operattivi, li jinkludu s-sostituzzjoni tal-kostellazzjoni, ġew 
stmati li huma 220 miljun euro.
** Pagamenti ta’ disponibilità (parti fissa) għall-ispejjeż operattivi, manutenzjoni 
u l-kopertura tal-interessi fuq id-dejn sal-2030 huma stmati li huma 5 300 miljun euro.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo20
 30.  Il-Qorti wettqet verifika tal-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni ta’ 
Galileo billi eżaminat:
liema fatturi kienu responsabbli għall-falliment tal-proċess ta’  a) 
konċessjoni;
liema fatturi kienu responsabbli għad-dewmien irrapportat  b) 
u l-ispejjeż żejda tal-iżvilupp teknoloġiku;
sa liema punt l-infiq fuq l-attivitajiet tar-riċerka u l-iżvilupp kien c) 
ta’ benefiċċju għall-prog ramm Galileo;
il-GJU kemm integrat tajjeb lil EGNOS ġo Galileo; d) 
jekk il-prog ramm Galileo kienx iggvernat tajjeb. e) 
 31.  Il-verifika indirizzat il-perijodu li waqtu l-GJU ġestiet il-fażi ta’ żvilupp 
u validazzjoni (Settembru 2003 sa Diċembru 2006), billi b’mod par-
tikolari ffukat fuq il-mandat tagħha, il-proċess biex tistabbilixxih  
u l-ġestjoni tal-kompiti tagħha. Ix-xogħol tal-verifika twettaq matul l-2007 u l-2008. Il-Qorti segwiet l-iżvilupp tal-prog ramm, inkluż l-indi-
rizz mill-ġdid tiegħu, sal-aħħar tal-2008.
 32.  Il-Qorti ġabret evidenza tal-verifika permezz ta’ reviżjonijiet tal-fajls 
u intervisti fil-GJU, fil-Kummissjoni u fl-ESA, u permezz ta’ intervisti ma’ partijiet interessati oħrajn ta’ Galileo bħal rappreżentanti ta’  
Stati Membri, il-GSA (l-Awtorità ta’ Viġilanza tal-GNSS), benefiċjarji ta’ proġetti tar-riċerka, rappreżentanti tal-industrija spazjali Ewro-pea, kumpaniji li jagħmlu l-offerti għall-konċessjoni, u konsulenti  
kkontrattati mill-GJU.
 33.  Sabiex tevalwa l-kwalità tal-ġestjoni tal-GJU tal-attivitajiet ta’ riċerka 
u żvilupp, il-Qorti wettqet stħarriġ fost 482 benefiċjarju ta’ proġett wieħed jew aktar tar-riċerka ffinanzjati taħt il-prijorità tematika tal-FP6 “l-Ajronawtika u l-ispazju”.L-AMBITU U L-APPROĊĊ
TAL-VERIFIKA
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo21
 34.  Is-sejbiet tal-verifika li ġejjin ikopru l-kompiti differenti tal-GJU waqt il-fażi 
ta’ żvilupp u validazzjoni (il-paragrafi 35 sa 65) kif ukoll kwestjonijiet 
relatati mal-governanza tas-settur pubbliku (il-paragrafi 66 sa 74).  Kull taqsima tiddeskrivi fid-dettall l-objettivi tal-GJU u tużahom  
bħala standards għar-riżultati tagħha. Imbagħad, il-Qorti tevalwa  
r-raġunijiet li minħabba fihom il-GJU naqset milli tikseb il-parti l-kbira tal-objettivi tagħha. Fejn huwa rilevanti, l-esperjenza miksuba minn prog rammi, proġetti jew organizzazzjonijiet eżistenti intużat bħala 
standard. F’każijiet oħrajn intużaw prinċipji ġeneralment aċċettati  
tal-ġestjoni tal-proġetti. B’mod partikolari għall-paragrafi 35 sa 42, il-Qorti użat ukoll sett ta’ kriterji dedotti mill-aħjar prattika fl-istab-
biliment tal-PPPs
28 (ara l- Anness IV  għal ħarsa dettaljata ta’ din  
l-analiżi).
IL-FALLIMENT TAN-NEGOZJATI TAL-KONĊESSJONI
OBJETTIV
 35.  Il-kompitu l-aktar importanti tal-GJU kien li tinnegozja PPP li s-settur 
privat seta’ jinvesti taħtu, bi sħab mal-Kummissjoni Ewropea, fil-
ħolqien u l-użu tal-infrastruttura ta’ Galileo. Inizjalment kien mistenni 
li detentur tal-konċessjoni (il-kumpaniji privati kkonċernati) jinħatar 
qabel tmiem l-2004, li l-GJU tikkonkludi n-negozjati fl-2005 u li l-GSA 
tagħti l-kuntratt ta’ konċessjoni sa tmiem l-2005.
RIŻULTATI
 36.  Kif kien ippjanat, il-GJU bdiet il-proċess ta’ konċessjoni f’fażijiet (qabel 
l-għażla, l-għażla, in-negozjazzjoni). Hija ħarġet sett inizjali ta’ doku-
menti ta’ sejħa għall-offerti f’April 2004, u wara organizzat proċedura 
ta’ djalogu kompetittiv u tat lill-offerenti abbozz ta’ kuntratt ta’  konċessjoni u l-kriterji tal-evalwazzjoni.
 37.  Il-GJU ma kinitx kapaċi tagħżel offerent favorit, la f’Ottubru 2004, u lanqas 
wara li l-fażi ta’ għażla ġiet estiża, fi Frar 2005. In-negozjati ma bdewx 
ħlief f’Jannar 2006, wara li l-offerenti ngħaqdu f’konsorzju wieħed.OSSERVAZZJONIJIET
28 Linji gwida tal-Intosai dwar 
l-Aqwa Prattika għall-Verifika 
tal-Finanzi u Konċessjonijiet Pubbliċi/Privati (reveduti) — 
Novembru 2007.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo22
 38.  L-iskadenza biex jingħata l-kuntratt ta’ konċessjoni ġiet posposta dar-
btejn, minn Diċembru 2005 għal Diċembru 2006, u mbagħad għal  
Diċembru 2007. Kmieni fl-2007, il-Kummissjoni u l-GSA ddeċidew li jikkanċellaw in-negozjati.
RAĠUNIJIET GĦALL-FALLIMENT
 39.  Il-PPP ma ġietx ippreparata u maħsuba b’mod adegwat. Riżultat ta’ dan, 
il-GJU kienet meħtieġa tinnegozja PPP li kienet irrealistika.
PREPARAZZJONI
 40.  Hemm esperjenza konsiderevoli ta’ proġetti tal-PPP fi Stati Membri 
u f’pajjiżi terzi. L-esperjenza tindika li l-prattika t-tajba tinkludi l-ele-
menti li ġejjin.
Preparazzjoni xierqa: is-settur pubbliku għandu jiddefinixxi biċ- a) 
ċar il-ħtiġijiet tal-proġett, jevalwa l-kapaċitajiet tas-settur privat, 
jevalwa l-benefiċċji potenzjali, jeżamina mezzi alternattivi sabiex 
jissodisfa l-bżonnijiet tiegħu, jinvestiga l-allokazzjoni xierqa tar-
riskju, jikkunsidra għandux il-mezzi finanzjarji u l-valur għall-
flus previst u jistabbilixxi każ ta’ negozju. L-għażla ta’ tip ta’ PPP għandha tkun ippreċeduta minn evalwazzjoni xierqa tar-riskju.
Biżżejjed żmien: l-esperjenza ta’ organizzazzjonijiet oħrajn b) 
29 
tissuġġerixxi li definizzjoni ta’ approċċ tal-PPP b’saħħtu  u pożizzjonijiet tas-settur pubbliku tieħu aktar minn sena, anke f’każ ta’ proġetti tal-PPP li huma inqas kumplessi minn Galileo.
Riżorsi tal-ġestjoni xierqa: il-ġestjoni ta’ proġett tal-PPP teħtieġ c) 
tim dedikat b’ħiliet xierqa, miġjuba flimkien fi żmien propizju.
Żamma ta’ kompetizzjoni effettiva. d) 
Reviżjoni regolari ta’ proġett tal-PPP kontinwu sabiex ikun assi- e) 
gurat li dan ikompli jagħti valur għall-flus.29 Prattiċi tal-PPP/PFI fir-Renju 
Unit.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo23
 41.  Għadd minn dawn l-aqwa prattiċi ma ġewx osservati mill-Kummissjoni 
waqt il-fażi preparatorja tal-PPP ta’ Galileo30:
Preparazzjoni xierqa: Minkejja l-fatt li wettqet diversi studji,  a) 
il-Kummissjoni ma investigatx l-akkwist pubbliku tradizzjonali  u apparat li jqabbel il-prodott tas-settur pubbliku qatt ma nbena
31. 
Barra dan, il-Kummissjoni ma investigatx minn qabel kif ir-riskju 
jista’ jiġi realistikament allokat bejn is-setturi pubbliċi u privati; f’liema stadju tal-proġett jew fir-rigward ta’ liema parti mill-atti-
vitajiet ta’ Galileo PPP aktarx tirnexxi; jew il-benefiċċji relattivi ta’ 
mudelli ta’ PPP differenti
32. Il-Kummissjoni pproponiet, u l-Kunsill 
adotta, PPP għall-fażijiet ta’ kostruzzjoni u operattivi ta’ Galileo 
sabiex jinkiseb qbil politiku. Billi eżaminat il-possibilità għal inves-timent tas-settur pubbliku u privat permezz ta’ diversi studji, il-Kummissjoni għażlet “konċessjoni” għall-PPP (ara l-paragrafu 12). Id-dokumentazzjoni tal-Kummissjoni ddefiniet il-karatteristiċi  
ta’ konċessjoni, iżda b’argumenti bbażati fuq dikjarazzjonijiet  
ġenerali minflok fuq raġjunar speċifiku għal Galileo, u skeda ta’ 
żmien ambizzjuża ġiet proposta għall-akkwist. Għalkemm diversi 
riskji u diffikultajiet li jridu jintgħelbu ġew identifikati fl-istad ju preparatorju
33, il-Kummissjoni ma evalwatx biċ-ċar kif dawn jistgħu 
jeffettwaw il-vijabilità tal-offerta jew kif is-settur pubbliku jista’ 
jittrattahom b’mod effettiv.
Biżżejjed żmien: Minħabba l-iskeda ta’ żmien ambizzjuża, li skontha b) 
kellha tirrapporta lill-Kunsill ta’ Trasport f’Diċembru 2004, il-Kum-
missjoni ma tatx biżżejjeż żmien34 lill-GJU biex tiddefinixxi approċċ 
għall-konċessjoni. Diversi offerenti esprimew ukoll tħassib li ma kienx hemm biżżejjed ħin disponibbli biex jippreparaw pjan ta’ negozju kredibbli matul il-proċedura ta’ djalogu kompetittiv. Kon-
segwenza ta’ dan, id-dokumentazzjoni inizjali għas-sejħa għall-
offerti tal-GJU ma ffissatx objettivi speċifiċi. B’mod partikolari,  naqset milli tindirizza l-aktar diffikultajiet inerenti fil-mudell ta’ 
konċessjoni Dan irriżulta f’offerti mill-industrija li ma kienx fihom 
ipprezzar jew impenji sodi, u li kienu kwalifikati b’tant kundizzjo-
nijiet u limitazzjonijiet li kienu bażi insuffiċjenti għal paragun  u evalwazzjoni. Minħabba l-istess raġuni, il-GJU ma kellhiex kri-terji ta’ evalwazzjoni b’saħħithom għal evalwazzjoni komparat-tiva tal-offerti rċevuti. L-ewwel dikjarazzjoni ċara tal-pożizzjoni 
tas-settur pubbliku dwar għadd ta’ kwestjonijiet importanti għal 
Galileo kienet it-“Termini Prinċipali” miftehma mal-offerenti fi  
tmiem l-2006.30 Ħarsa dettaljata tal-kriterji 
użati għall-verifika tal-ġestjoni 
tas-settur pubbliku tal-proċess ta’ konċessjoni ta’ Galileo, flimkien 
ma’ sommarju tal-evalwazzjoni ta’ 
kull kriterju qegħdin fl- Anness IV .
31 Apparat li jqabbel il-prodotti 
tas-settur pubbliku huwa stima 
ta’ kemm ikun jiswa proġett li kieku jintużaw metodi ta’ akkwist 
tradizzjonali. Dan huwa użat 
sabiex jgħin fid-determinazzjoni 
dwar jekk l-iffinanzjar privat joffrix 
valur għall-flus aħjar mill-akkwist 
tradizzjonali.
32 Il-mudell ta’ Impriża Konġunta 
u l-mudell ta’ konċessjoni biss ġew 
investigati.
33 Diversi limitazzjonijiet ġew 
enfasizzati għal PPP, bħal 
inċertezza tad-dħul (riskju tas-suq), 
riskji teknoloġiċi, interdipendenzi 
bejn fażijiet ta’ żvilupp 
u kostruzzjoni (riskju ta’ tfassil), u konċentrazzjoni industrijali 
fis-settur tal-manifattura 
tal-ispazju.
34 Il-GJU ħarġet l-ewwel sett ta’ 
dokumentazzjoni tas-sejħiet 
għall-offerti tmien xhur wara li bdiet topera.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo24
Riżorsi tal-ġesjoni xierqa: il-GJU kienet organizzazzjoni ġdida,  c) 
bi stabbiliment legali ġdid, tim iffurmat reċentement, kap ġdid 
u bla ebda esperjenza preċedenti fin-negozjati tal-konċessjoni. Sa Settembru 2004 il-konsulenti esterni ma ġewx avviċinati (jiġifieri 
wara li nħarġu d-dokumenti ta’ sejħa tal-offerti u l-fażi inizjali  
tad-djalogu kompetittiv).
Żamma ta’ kompetizzjoni: mill-ħarifa tal-2004 lil hinn, kien hemm d) 
żewġ konsorzji industrijali jikkompetu. F’Mejju 2005 huma ppro-
ponew li jgħaqqdu l-forzi biex jippreżentaw offerta waħda. Il-GJU qablet mal-għaqda b’ċerti kundizzjonijiet
35 u bit-tama li tikseb  
valur akbar għall-flus. Fin-nuqqas ta’ apparat li jqabbel il-prodotti 
tas-settur pubbliku, kwalunkwe element kompetittiv fil-proċedura 
intilef.
Reviżjoni regolari: is-settur pubbliku għandu jirrevedi regolar- e) 
ment proġett tal-PPP kontinwu biex jassigura li jkompli joffri valur 
għall-flus. Għalkemm ir-rapporti tal-GJU li jevalwaw il-konċessjoni 
identifikaw ħafna riskji u problemi36, ir-rappurtar tagħha dwar  
il-progress tal-prog ramm kien eċċessivament pożittiv. Fid-dikja-
razzjonijiet uffiċjali regolari qatt ma qajmet dubju dwar il-vija-
bilità ta’ konċessjoni, imma kull sena, sempliċiment ipposponiet l-iskadenza għal 12-il xahar ieħor sabiex tagħti l-kuntratt. Konseg-
wenza ta’ dan, dawk l-Istati Membri, li kienu jserrħu fuq il-GJU, 
ma kellhomx informazzjoni biżżejjed biex abbażi tagħha jitolbu 
azzjoni korrettiva (ara wkoll il-paragrafu 74(f)).
L-GĦAŻLA  TAL-MUDELL  TA’ PPP
 42.  L-għażla ta’ PPP fl-għamla ta’ konċessjoni kienet proposta mill-Kum-
missjoni u l-Kunsill iddeċieda dwarha bħala qbil politiku bejn l-Istati 
Membri. Il-konċessjoni tal-PPP li l-GJU kienet meħtieġa tinnegozja, ibbażata fuq sehem fl-ispejjeż ta’ massimu ta’ terz minn konċessjonijiet 
pubbliċi u minimu ta’ żewġ terzi mill-konċessjonijiet privati, kie-
net sostanzjalment differenti, f’ħafna aspetti, minn kwalunkwe PPP 
eżistenti dak iż-żmien
37:
Galileo għandu livell għoli ta’ riskju teknoloġiku. Huwa jikkom- a) 
prendi kostellazzjoni ta’ 30 satellita medja fl-orbita mad-dinja  b’komponenti ġodda (bħal tip ġdid ta’ arloġġi atomiċi) li s’issa  għadhom ma ġewx ittestjati fl-ispazju.
Huwa diffiċli li l-ġenerazzjoni tad-dħul tiġi prevista peress li sin- b) 
jali miftuħa tal-GPS huma disponibbli b’xejn. Mudell ta’ sfruttar 
għad irid jiġi definit.35 Konformità mal-leġiżlazzjoni 
tal-UE dwar is-swieq pubbliċi 
u l-kompetizzjoni, skeda ta’ żmien riġida, titjib sostanzjali 
fl-offerti fir-rigward ta’ offerti 
individwali preċedenti u impenn 
mill-konsorzju magħqud 
dwar struttura legali komuni 
u adegwata.
36 Rapporti ta’ evalwazzjoni 
ta’ Ottubru 2004, Frar 2005 
u Ġunju 2005.
37 Proġetti tal-infrastruttura 
tradizzjonali tal-PPP għandhom 
x’jaqsmu pereżempju mal-mini u t-toroq. Il-PPP 
l-aktar paragunabbli, 
Paradigm / Skynet (Sistema 
tat- telekomunikazzjonijiet 
tad-difiża tar-Renju Unit), iżda huwa differenti minn 
Galileo f’bosta modi: għandu 
riskju teknoloġiku aktar baxx, 
il-Ministeru tad-Difiża tar-Renju 
Unit jirrappreżenta sors ċert ta’ 
dħul bażiku, reġistru eżistenti 
tal-prestazzjoni tal-operazzjonijiet huwa disponibbli u l-proġett 
huwa mmexxi minn sponsor uniku 
b’esperjenza fil-PPP (Ministeru 
tad-Difiża tar-Renju Unit).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo25
Il-konċessjoni ta’ Galileo kellha tibda wara minflok qabel it-tfassil c) 
tas-sistema u l-iżvilupp parzjali tal-infrastruttura mis-settur pubb-
liku. Filwaqt li kienet simili ħafna tat-tip ta’ konċessjoni DBFO  (fassal-ibni-iffinanzja-ħaddem), il-PPP ta’ Galileo kienet tassew  
differenti fir-rigward tal-fatt li d-detentur privat tal-konċessjoni 
kien mistenni li jikkommetti ruħu li jibni, jiffinanzja u jopera sis-tema ġdida li kienet ġiet ikkonċeputa u mgħoddija mis-settur  pubbliku (il- Kaxxa 2 ).
IR-RISKJI PRINĊIPALI TAL-KONĊESSJONI
It-tliet fatturi prinċipali qabel in-negozjati tal-konċessjoni kienu t-trasferiment mis-settur pubbliku lejn 
is-settur privat tar-riskju tas-suq, ir-riskju tat-tfassil u r-reġim tal-impenji tal-parti terza.
Għat-trasferiment tar- riskju tas-suq , kien hemm il-bżonn li tinkiseb kunfidenza li d-dħul mis-suq seta’ 
jinkiseb skont xenarju bażiku miftiehem ta’ żvilupp tas-suq. Iżda, l-inċertezza fis-suq, il-prospett li d-dħul qiegħed ’il bogħod fil-ġejjieni u r-rwol prinċipali antiċipat tas-settur pubbliku fl-iżvilupp tas-suq għamel it-trasferiment tar-riskju lis-settur privat diffiċli.
Għat-trasferiment tar-
riskju ta’ tfassil , kien hemm bżonn ta’ assigurazzjoni li t-tfassil (ippreparat mill-ESA 
waqt il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni) ma kellux problemi inerenti li jistgħu jirriżultaw f’sistema ħażina 
jew bi prestazzjoni baxxa (li d-detentur tal-konċessjoni jkun responsabbli għalih waqt l-operazzjoni). 
Kien diffiċli li dan ir-riskju jiġi trasferit, mhux biss minħabba l-kumplessità teknika tat-tfassil ta’ Galileo 
u l-prodotti mistennija mid-detentur tal-konċessjoni waqt il-fażi operattiva, imma wkoll minħabba d-diviżjoni tad-doveri bejn, min-naħa t-tfassil u l-iżvilupp (l-ESA) u, min-naħa l-oħra, il-kostruzzjoni, 
l-operat u ż-żamma (id-detentur tal-konċessjoni).
Ir-
reġim ta’ impenji tal-parti terza  jikkonċerna passivi extra-kontrattwali lejn vittmi potenzjali tal-fallimenti 
ta’ Galileo, li m’hemm l-ebda mudell legali speċifiku jew ta’ assigurazzjoni disponibbli għalihom.KAXXA 2
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo26
ATTIVITAJIET TA’ ŻVILUPP TEKNOLOĠIKU 
TTARDJATI U JEĊĊEDU L-BAĠIT
OBJETTIV
 43.  It-tieni kompitu mill-erba’ kompiti prinċipali tal-GJU kien is-sorveljanza 
tal-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku tal-ESA sabiex tassigura li  
biżżejjed satelliti u installazzjonijiet ta’ segment tal-art inbnew u saru operattivi sabiex turi l-kapaċità u l-affidabilità tas-sistema, kollha  
fiż-żmien u l-baġit ippjanat (ara l-paragrafu 13).
RIŻULTATI
 44.  Minn Diċembru 2006, satellita sperimentali waħda biss (GIOVE-A) kie-
net operattiva u kien irnexxielha tassigura filings  ta’ frekwenza għal 
Galileo mill-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjonijiet. It-tieni 
satellita sperimentali (GIOVE-B) ġiet illanċjata f’April 2008, 30 xahar aktar tard minn dak illi ġie ppjanat oriġinalment. L-iskeda kurrenti
38 
għandha l-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tispiċċa fl-2010 — ħames  
snin wara. Skont l-istimi tal-ispejjeż prodotti mill-ESA f’Lulju 200839, 
l-iżvilupp u l-validazzjoni se jqumu 1 biljun euro aktar mill-baġit  
inizjali ta’ 1,1 biljun euro (ara t- Tabella 3 ).
PARAGUN TAL-ISTIMI TAL-BAĠIT GĦALL- 2001 U L-2008 GĦALL-FAŻI TA’ ŻVILUPP  
U VALIDAZZJONI (F’MILJUN EURO — PREZZIJIET TAL- 2001)TABELLA 3
Attività Stima inizjali tal-baġit Stima tal-baġit ta’ Lulju 2008
Test Bed tas-Sistema Galileo 
(GSTB-V2)85 173
Mezzi ta’ lanċjar 90 224
Validazzjoni fl  -Orbita (IOV) 747 1 253
Spiża tal-ESA 110 303
Oħrajn 68 151Total 1 100 2 104
Sors : QEA.38 Ir-Regolament (KE) 
Nru 683/2008.
39 L-istimi ġew aġġornati qabel fi 
Frar 2005 u f’Mejju 2007.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo27
IR-RAĠUNIJIET GĦAL DEWMIEN U SPEJJEŻ ŻEJDA
 45.  Il-kompitu tal-GJU li tissorvelja l-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku ġie 
limitat b’mod serju minn kwestjonijiet ta’ governanza, baġit inkom-
plet, dewmien u l-organizzazzjoni industrijali tal-fażi ta’ żvilupp  u validazzjoni.
 46.  Il-GJU ngħatat il-kompitu li tissorvelja l-iżvilupp teknoloġiku, imma dan 
il-kompitu ma ġiex definit aktar fil-fond. Fil-prattika, l-ESA kienet  
taħdem mingħajr sorveljanza mill-GJU iżda skont ir-regoli u l-proċeduri 
tagħha stess. Ir-rwol ta’ sorveljanza tal-GJU fir-rigward tal-ESA ma  
kienx jaqbel mal-istruttura ta’ governanza tagħha. Dan ikompli jiġi trattat bħala kwestjoni ta’ governanza fil-paragrafi 66 sa 74.
 47.  Il- baġit ta’ Galileo għall-iżvilupp u l-validazzjoni, kif ippreżentat lill-
Kunsill40, kien inkomplet . Ma kienx fih ebda baġit jew riżerva ta’  
kontinġenza espliċita41. B’1,1 biljun euro, kien aktar baxx mill-istimi 
tal-ispejjeż li jirriżultaw mill-fażi ta’ definizzjoni. Barra dan, ma saret 
l-ebda konċessjoni għall-kontribuzzjoni finanzjarja ta’ 50 miljun euro 
mill-Kummissjoni lilll-GJU, u rekwiżiti ta’ sigurtà (120 miljun euro) ma 
ġewx imdaħħla42. Il-ħtiġijiet ta’ riżorsi u l-ispejjeż kollha ta’ proġett 
għandhom jiġu stabbiliti fl-istadju tal-ippjanar, inkluż, fejn hemm  
bżonn, baġits ta’ bidla u ta’ kontinġenza. L-esperjenza ta’ organiz-
zazzjonijiet oħrajn tissuġġerixxi li prog rammi spazjali tipikament  għandhom bżonn baġit ta’ kontinġenza ta’ bejn 10 % u 40 %, skont 
il-kumplessità tal-prog ramm, il-grad ta’ innovazzjoni u l-għadd tal-affarijiet mhux magħrufa.
 48.  Il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni ma bdietx ħlief f’Mejju 2003, 29 xahar  
aktar tard milli ppjanat (ara l-paragrafu 15). Skont il-kalkoli tal-ESA, 
ikkonfermati mill-GJU, madwar 142 miljun euro fi spejjeż żejda jistgħu jiġu attribwiti lil dan id-dewmien
43.40 COM(2000) 750 tat-22 ta’ 
Novembru 2000.
41 Dwar il-parteċipazzjoni tal-ESA 
fil-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni 
(li hija nofs il-baġit totali) tapplika 
konċessjoni ta’ kontinġenza de facto  ta’ 20 %: jekk l-eċċess 
kumulattiv tal-ispejjeż huwa inqas 
minn 20 % tal-envelop finanzjarju 
tal-prog ramm, l-ebda Stat Membru 
mhu permess jirtira mill-prog-
ramm.
42 Ħtiġijiet tas-sigurtà ġew 
ikkunsidrati tard wisq fil-prog-
ramm: fl-2004 l-Bord ta’ Sigurtà ta’ 
Galileo ħabbar ħtiġijiet addizjonali 
b’valur stmat ta’ 120 miljun euro fi spejjeż żejda. L-1 000 talba 
għall-bidla li rriżultaw kellhom 
konsegwenzi kbar fuq il-linja 
ta’ bażi teknika u b’dal-mod fuq 
attivitajiet ta’ żvilupp kontinwi.
43 Dan it-total jikkomprendi: 
(a) 41 miljun euro biex tiġi 
żviluppata t-tieni satellita 
għat-testijiet sabiex jitnaqqas 
ir-riskju li jiġu assigurati filings  
ta’ frekwenza qabel Ġunju 2006, peress li kien hemm riskju 
kbir wisq b’satellita waħda 
biss; (b) 15-il miljun euro 
għal żvilupp addizjonali ta’ 
payload ; (c) 40 miljun euro fi 
spejjeż żejda mġarrba mill-ESA 
għall-bidla prinċipali fl-iskeda; (d) 46 miljun euro fi spejjeż ta’ 
impjegati żejda għall-industrija 
minħabba kundizzjonijiet 
ekonomiċi li qegħdin jinbidlu.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo28
 49.  L- organizzazzjoni industrijali  tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni, ikkaratte-
rizzata minn stabbiliment speċifiku bbażat fuq kuntrattur prinċipali ad 
hoc , wasslet għal dewmien u spejjeż żejda. Ambjent kompetittiv huwa 
mistenni li jkun ta’ benefiċċju għall-kisba tar-riżultati fil-ħin u fit-termini tal-baġit. Fl-2000, inħolqot impriża konġunta ta’ kumpaniji Ewropej ’il quddiem fil-qasam spazjali
44 sabiex taġixxi bħala mexxej 
prinċipali industrijali sabiex tiżviluppa u twassal l-infrastruttura ta’ Galileo. F’ambjent oligopolistiku bħall-industrija spazjali Ewropea, il-ħolqien ta’ impriża konġunta kompliet naqqset il-kompetizzjoni. L-ESA ma kellha l-ebda għażla ħlief li tpoġġi diversi kuntratti ma’ din 
l-impriża konġunta bejn Lulju 2001 u Diċembru 2004. Diversi kun-
tratti ġarrbu dewmien u spejjeż żejda sinifikanti. Skont ir-rapporti  
tal-ESA, dawn il-problemi kellhom jiġu attribwiti lil ġestjoni proble-
matika, nuqqas ta’ ċarezza fir-rappurtar u l-istruttura tat-teħid tad-
deċiżjonijiet u l-fatt li l-għażla tas-sottokuntratturi kienet motivata minn limitazzjonijiet industrijali ta’ distribuzzjoni imposti minnha  
stess minflok mill-effiċjenza tal-ispejjeż u tal-iskeda. Riżultat tal-
problemi serji fl-implimentazzjoni tal-kuntratt prinċipali tal-fażi tal-
iżvilupp u l-validazzjoni, f’Diċembru 2007 l-ESA ddeċidiet li tbiddel 
b’mod sostanzjali l- organizzazzjoni industrijali  tal-IOV u l-qafas kun-
trattwali. L-ESA ħadet f’idejha l-kompiti u r-responsabilitajiet ġenerali 
tal-kuntrattur prinċipali. Din ir-riorganizzazzjoni se tfisser li l-ispejjeż addizjonali
45 huma mġarrba waqt il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni.  
Skont l-estimi tal-ESA, din se tinkludi 350 miljun euro għall-qafas  
industrijali revedut u 194 miljun euro għall-ispejjeż tal-ESA46.
 50.  Il- waqfien tan-negozjati ta’ konċessjoni  fit-tieni nofs tal-2005 (ara l-parag-
rafu 23) effettwa wkoll l-iżvilupp teknoloġiku: il-prog ramm kien ittar-
djat b’erba’ xhur u nofs, u spejjeż żejda ta’ 103 miljun euro jistgħu 
jiġu attribwiti lil dan id-dewmien u lill-implimentazzjoni tal-ftehim 
tal-5 ta’ Diċembru 200547.
L-ATTIVITAJIET TAL-RTD TA’ UTILITÀ LIMITATA
OBJETTIV
 51.  Il-tielet kompitu tal-GJU48 kien li tibda u ġġesti l-attivitajiet ta’ riċerka 
neċessarji biex isostnu l-kisba tal-kompiti u l-objettivi prinċipali  
tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni ta’ Galileo (jiġifieri l-iżvilupp  
teknoloġiku u żvilupp bikri ta’ segmenti tal-utenti — ara wkoll  il-paragrafi 13 u 14).44 Il-lok u l-funzjonijiet 
tal-kwartieri ġenerali, l-istruttura 
ta’ ġestjoni tal-kumpanija u l-allokazzjoni ta’ pakketti ta’ 
xogħol lill-varji sottokuntratturi 
kienu s-suġġett ta’ ftehim bejn 
il-gvernijiet differenti.
45 Inkluż l-għeluq tal-kuntratt 
tal-IOV.
46 Estensjoni tal-kopertura 
tal-IOV sal-2010 u l-preparazzjoni 
tar-responsabilitajiet tal-akkwist 
għal kapaċità operattiva sħiħa (FOC).
47 L-imsieħba fil-konsorzju 
magħqud qablu li jistabbilixxu 
żewġ Ċentri ta’ Kontroll Galileo 
(GCC) magħmula minn GMS 
(Segment Missjoni tal-Art) u GCS (Segment Kontroll mill-Art), imma 
li jimplimentaw il-GCC permezz ta’ 
GMS ibbażat fil-Ġermanja u GCS 
ibbażat l-Italja, minflok ikollhom 
GCC operattiv u wieħed bħala back-up . Ġie miftiehem ukoll li 
jiġi stabbilit it-tielet GMS f’ cold 
back-up mode  u t-tielet GCS.
48 Il-Kummissjoni tat dan il-mandat 
lill-GJU fil-prog ramm ta’ xogħol 
tagħha tal-FP6 tad-9 ta’ Diċembru 2002 (prijorità tematika 1.4: 
“l-Ajronawtika u l-ispazju”). Dan 
ġie tradott fi tliet kuntratti annwali 
ta’ Azzjoni ta’ Sapport Speċifiku 
mal-GJU.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo29
RIŻULTATI
 52.  Bejn Settembru 2003 u Diċembru 2006 il-GJU għażlet, innegozjat u ssor-
veljat total ta’ 70 proġett tar-riċerka b’valur ta’ 110 miljun euro  
u ffinanzjati mill-FP6 permezz ta’ diversi sejħiet għall-proposti. L-atti-
vitajiet iffukaw fuq l-iżvilupp tas-segment tal-utenti, li kien jikkonsisti fit-tħeġġiġ ta’ servizzi innovattivi u applikazzjonijiet ta’ teknoloġija xierqa (riċevituri, komponenti lokali), u żvilupp fis-suq f’komunita-jiet ta’ utenti differenti. Attivitajiet ta’ RTD inkludew ukoll xi żvilupp 
teknoloġiku tas-sistema Galileo u attivitajiet ta’ dimostrazzjoni tal-
EGNOS.
 53.  Il-verifika wriet49 li l-GJU kienet ġeneralment meqjusa bħala struttura 
effiċjenti għall-implimentazzjoni tal-qasam Galileo tal-prog ramm  
ta’ xogħol tal-FP650. Il-proġetti ta’ riċerka qajmu interess u kuxjenza 
fil-komunitajiet tal-utenti u rnexxielhom iressqu lejn xulxin orga-
nizzazzjonijiet u partijiet interessati differenti. Iżda l-użu finali tal-
attivitajiet tal-RTD għall-prog ramm Galileo huwa limitat. Il-GJU ma 
sfruttatx biżżejjed ir-riżultati tal-proġett biex tifformola sett koe-renti ta’ rekwiżiti validati mill-utenti li jistgħu jkun ta’ użu għall-ESA 
bħala l-bażi għall-ispeċifikazzjoni tas-sistema Galileo. Għadd kbir ta’ 
proġetti kkonsistew f’analiżi dettaljata tal-isforzi regolatorji kemm 
fil-livell tal-UE u tal-Istat Membru biex iħeġġu l-applikazzjonijiet tal-
GNSS f’għadd kbir ta’ setturi ekonomiċi u soċjali. L-ebda segwitu ma ngħata lir-riżultati ta’ dawn il-proġetti.
IR-RAĠUNIJIET GĦAL UTILITÀ LIMITATA
 54.  Ir-raġunijiet għall-utilità limitata tar-riżultati tal-RTD ta’ Galileo huma: 
waqfien, l-FP6 ma kienx xieraq biex jiffinanzja attivitajiet ta’ żvilupp 
tas-suq, in-nuqqas ta’ approċċ komprensiv ta’ żvilupp tas-suq  
u dewmien.
 55.  Meta l-Kummissjoni pproponiet l-istralċar tal-GJU, hija kellha l-intenzjoni 
li tassigura l- kontinwità  tal-prog ramm billi għamlet trasferiment bla 
xkiel tal-attivitajiet lil GSA51. Iżda, it-trasferiment tal-kompitu tas-
sorveljanza ta’ aktar minn 50 proġett mill-GJU lill-GSA wassal għal  
dewmien u kkawża problemi f’dak li għandu x’jaqsam mas-sostenn tal-proġett, mas-segwitu tal-proġett, u mat-tixrid tar-riżultati tal-
proġett
52.49 Speċjalment permezz 
tal-istħarriġ u intervisti 
mal-parteċipanti tal-FP6.
50 Ir-riżultati tal-istħarriġ 
urew ħarsa ġenerali pożittiva 
tal-ġestjoni tal-GJU, speċjalment fl-oqsma li ġejjin: dokumentazzjoni 
tal-offerta (rendikonti tax-xogħol), 
ġestjoni tal-kuntratt, sorveljanza 
u reviżjonijiet. L-oqsma meqjusa 
li jeħtieġu titjib kienu jinkludu: il-politika ta’ drittijiet ta’ proprjetà 
intellettwali u t-tixrid u l-użu 
tar-riżultati.
51 COM(2006) 261 — Proposta għal 
Regolament tal-Kunsill li jemenda 
r-Regolament (KE) Nru 1321/2004 dwar it-twaqqif ta’ strutturi 
għall-ġestjoni tal-prog rammi 
Ewropej ta’ radju-navigazzjoni 
bis-satellita, it-2 ta’ Ġunju 2006.
52 75 % tal-482 parteċipant 
fl-istħarriġ irrapportaw impatt 
negattiv fuq il-proġett(i) tagħhom.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo30
 56.  L-istrument għall-għoti ta’ sussidji tal-FP mhux xieraq għall-iffinanzjar 
ta’ attivitajiet ta’ żvilupp tas-suq. Għotjiet tal-FP6 (wara sejħa għall-
proposti) essenzjalment isegwu approċċ minn isfel għal fuq mingħajr sfruttar ċentralizzat tar-riżultati. Idealment, l-attivitajiet tal-FP6 kell-
hom ikunu sostnuti mill-konsolidazzjoni tar-riżultati tagħhom f’ approċċ 
komprensiv ta’ żvilupp tas-suq minn fuq għal isfel  fil-livell tal-GJU/GSA 
(ara wkoll EGNOS — il-paragrafu 65). Mingħajr approċċ proattiv bħal dan, huwa diffiċli li tiġi assigurata l-kontinwità tal-utilità tal-proġetti għall-prog ramm Galileo ladarba jkunu ġew ikkompletati.
 57.  Ir-riżultati tal-isħarriġ ikkonfermaw ukoll li d-dewmien kumulattiv tal-
prog ramm  (żvilupp teknoloġiku, operazzjonijiet EGNOS u n-negozjati 
ta’ konċessjoni) jolqtu b’mod negattiv kemm it-twettiq tal-proġetti tal-FP6 (pereżempju permezz tal-indisponibilità tas-sinjal EGNOS)  
u l-isfruttar fil-ġejjieni tar-riżultati tal-proġett (minħabba l-impatt  
tagħhom fuq negozju tal-GNSS u opportunitajiet ta’ żvilupp tar-
riċerka).
L-INTEGRAZZJONI TAL-EGNOS TA’ SUĊĊESS 
BISS PARZJALMENT
OBJETTIV
 58.  Bħala l-prekursur ta’ Galileo, EGNOS kellu rwol kruċjali fl-iżvilupp bikri 
ta’ segmenti tal-utenti (ara wkoll il-paragrafu 14). Ir-raba’ kompitu 
tal-GJU kien li tissorvelja integrazzjoni aħjar ta’ EGNOS f’Galileo (ara 
n-nota tal-qiegħ 12). Peress li EGNOS u Galileo huma żewġ sistemi  
sħaħ indipendenti (ara l- Anness II għal paragun dettaljat ta’ EGNOS 
u Galileo), l-integrazzjoni m’għandhiex x’taqsam mal-qsim tekniku  
tal-infrastruttura imma ma’ dan li ġej:
L-integrazzjoni fl-istrutturi ta’ governanza u ġestjoni ta’ Gali- a) 
leo kienet meqjusa neċessarja sabiex tittratta kwestjonijiet bħal 
konlużjoni ta’ ftehim fost is-sidien tal-EGNOS53, l-integrazzjoni  
ta’ l-iffinanzjar ta’ EGNOS u Galileo54 u ż-żmien għall-ħatra ta’  
operatur ekonomiku għall-EGNOS.
Fil-livell tas-suq, l-għan tal-integrazzjoni kien li tipprepara t-triq b) 
għall-introduzzjoni ta’ Galileo fis-suq, billi l-EGNOS tintuża bħala 
sistema prekursur, peress li se twassal servizzi reġjonali simili għal tlieta mill-ħames servizzi futuri ta’ Galileo.53 Imsejjaħ wkoll il-ftehim ta’ qafas 
EGNOS.
54 Dan l-objettiv qam minħabba 
problemi ta’ finanzjament li EGNOS 
beda jiffaċċja f’Jannar 2006.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo31
RIŻULTATI
 59.  Mil-lat politiku, EGNOS u Galileo ġew integrati f’politika Ewropea singola 
tal-GNSS. Bl-istess mod, min-naħa finanzjarja, l-iffinanzjar tal-Kum-
missjoni għall-EGNOS ġie inkorporat fl-iffinanzjar ta’ Galileo.
 60.  Iżda, EGNOS ġarrab dewmien, u l-isfidi prinċipali tal-prog ramm, bħall-
iżvilupp tas-suq, iċ-ċertifikazzjoni u r-rwol tal-persuni interessati  
differenti, baqgħu ma ġewx solvuti:
Sa minn Ottubru 2004 ftehim qafas dwar l-appartenza u l-isfruttar a) 
ta’ EGNOS kien qiegħed jiġi negozjat. Sa Settembru 2008, kien  għad m’hemmx ftehim bħal dan. Is-sinjal OS ta’ EGNOS kien tek-
nikament disponibbli sa minn Lulju 2006, imma mingħajr operatur 
ekonomiku ma jistax jiġi ddikjarat operattiv
55.
Il-pjan ta’ penetrazzjoni tas-suq tal-GJU qatt ma ġie implimentat b) 
u viżjoni ċertifikabbli ta’ EGNOS mhix mistennija sa Marzu 2009, 
mill-inqas sentejn aktar tard milli kien mistenni56.
IR-RAĠUNIJIET GĦAL NUQQAS TA’ SUĊĊESS
 61.  Is-suċċess tal-GJU biex jikseb ir-raba’ objettiv kien imfixkel minn għadd 
ta’ fatturi:
ir-rwol u l-mandat tal-GJU fir-rigward tal-EGNOS ma kienx ċar; a) 
id-deċiżjoni biex EGNOS jiġi integrat f’Galileo kienet ta’ detriment b) 
għal EGNOS;
il-qafas istituzzjonali ta’ EGNOS huwa kumpless ħafna; c) 
il-GJU għamlet sforz wisq żgħir biex tippromwovi l-attivitajiet ta’ d) 
żvilupp tas-suq.55 Minħabba kwestjonijiet ta’ 
impenji u inċertezza dwar il-futur 
ta’ finanzjament u governanza ta’ 
EGNOS.
56 Fin-nuqqas ta’ objettivi ċari 
u ppjanar għall-EGNOS, din hija biss stima konservattiva.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo32
 62.  Ir-rwol u l-mandat  tal-GJU fir-rigward ta’ EGNOS ma kienx ċar . L-istatuti 
tal-GJU jgħidu biss li l-GJU għandha tissorvelja l-integrazzjoni otti-
mali ta’ EGNOS ġo Galileo. Skont il-Ftehim Tripartitiku57, permezz  
tal-prog ramm tagħha ARTES-9, l-ESA kienet responsabbli mill-iżvilupp tekniku u operattiv ta’ EGNOS. Imma dawn it-testi legali ma jagħmlux ċar minn kien il-maniġer ġenerali tal-prog ramm EGNOS. Fin- nuqqas ta’ 
maniġer tal-prog ramm , EGNOS biċ-ċar ma kellux viżjoni fuq terminu 
ta’ żmien twil
58, li wassal għal inċertezza, dewmien u spejjeż żejda 
(l-Anness II ).
 63.  Anke jekk id-deċiżjoni biex EGNOS jiġi integrat fin-negozjati ta’ konċessjoni 
żgurat finanzjament Komunitarju kontinwu, fl-istess ħin dewwem  
il-kisba tal-prog ramm EGNOS għax:
dewmien fin-negozjati ta’ konċessjoni tefgħu l-iskadenzi tal- a) 
iżvilupp tekniku ta’ EGNOS lura; u
l-attività kollha marbuta mal-ħatra ta’ operatur ekonomiku għal b) 
EGNOS twaqqfet minħabba li din kienet ir-responsabilità tad-
detentur tal-konċessjoni ta’ Galileo.
  Barra dan, il-bżonn għall-konklużjoni ta’ ftehim qafas għal EGNOS għamel 
in-negozjati ta’ konċessjoni aktar kumplessi.
 64.  Il- qafas istituzzjonali ta’ EGNOS huwa kumpless ħafna.  Il-varji partijiet 
finanzjarji interessati f’EGNOS kollha għandhom prijoritajiet diffe-
renti. Bħala s-sid tal-attivi tal-EGNOS sakemm idum għaddej il-prog-
ramm ARTES-9, l-ESA taġixxi f’isem il-pajjiżi b’interess finanzjarju  
f’dak il-prog ramm. Kwalunkwe trasferiment ta’ appartenza jiddependi 
fuq il-kunsens tagħhom59. Il-Kummissjoni m’għandha l-ebda drittijiet 
ta’ appartenza fuq EGNOS, imma permezz tal-GSA, skont ir-Regola-
ment (KE) Nru 1321/2004, hija għandha ssir is-sid tal-attivi tal-EGNOS. 
In-nuqqas ta’ mandat ċar għall-GJU bħala l-maniġer tal-prog ramm  
EGNOS irriżulta f’dubju dwar jekk il-GJU ingħatatx is-setgħa li tinne-
gozja ftehim qafas għal EGNOS.57 Ftehim bejn il-Komunità 
Ewropea, l-Aġenzija Spazjali 
Ewropea u l-Organizzazzjoni Ewropea għas-Sigurtà 
tan-Navigazzjoni fl-Ajru dwar 
kontribuzzjoni Ewropea 
għall-iżvilupp ta’ sistema globali 
ta’ navigazzjoni bis-satellita 
(GNSS), iffirmat fl-1998 
(GU L 194, 10.7.1998, p. 16).
58 Pereżempju: impenn finanzjarju 
ta’ tul ta’ żmien twil, linji ta’ bażi 
tekniċi stabbli, triq ċara lejn 
governanza fil-ġejjieni, għoti ta’ prijorità lill-objettivi fir-rigward 
tal-estensjoni ta’ EGNOS barra 
mill-Ewropa, viżjoni ċara fuq 
il-komplimentarjetà ta’ EGNOS 
u Galileo.
59 Skont l-akkordji bilaterali bejn 
l-ESA u tmien fornituri tas-servizz 
nazzjonali tat-traffiku tal-ajru 
(ġestjoni) u aġenziji oħrajn.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo33
 65.  Barra dan, l-attenzjoni tal-GJU kienet iddominata minn kwestjonijiet isti-
tuzzjonali, finanzjarji u ta’ koperazzjoni internazzjonali u ħin u riżorsi  
limitati ngħataw għall-iżvilupp bikri ta’ sett ta’  service enablers  għal 
EGNOS: il-GJU ma sfruttatx ir-riżultati tal-iżviluppi tas-suq tal-FP6  
b’mod ċentralizzat (il-paragrafu 56) u ma implimentatx il-pjan ta’  
penetrazzjoni tas-suq ta’ EGNOS.
GOVERNANZA INADEGWATA TAS-SETTUR PUBBLIKU
 66.  It-taqsimiet li ġejjin jiffukaw fuq id-diviżjoni tar-rwoli u dwar kif il-Kum-
missjoni ssodisfat ir-rwol tagħha bħala promutur prinċipali tal-prog-
ramm Galileo.
DIVIŻJONI MHUX ĊARA TAL-IRWOLI
 67.  Id-diviżjoni tar-rwoli bejn l-entitajiet involuti fil-fażi ta’ żvilupp u vali-
dazzjoni tal-prog ramm (l-UE u Stati Membri tal-ESA, il-Kummissjoni, 
il-GJU u l-ESA) ma kinitx definita b’mod ċar.
 68.  Il-kapaċità tal-GJU sabiex iġġesti l-progamm b’mod effettiv kienet limi-
tata minħabba:
L-istruttura ta’ governanza tagħha ( a) il-Figura 2 ) 
L-Istatuti tal-GJU jagħtuha rwol ta’ sorveljanza fir-rigward tax-
xogħol ta’ żvilupp teknoloġiku li għandu jsir mill-ESA. Iżda, l-ESA 
kienet kemm membru fundatur tal-GJU (u għalhekk irrappreżentata fuq il-Kumitat Eżekuttiv u l-Bord Amministrattiv) u kif ukoll “kun-
trattur” (li jirċievi l-fondi u responsabbli mill-implimentazzjoni  
skont il-ftehim bejn l-ESA u l-GJU). Għalhekk, fil-prattika, il-GJU 
ma kinitx f’pożizzjoni li tissorvelja l-ESA b’mod effettiv minħabba 
dan il-kunflitt ta’ interess għall-ESA ġol-GJU.
In-natura temporanja tagħha b) 
L-għeluq tal-GJU qabel it-tmiem tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni dgħajjef l-awtorità tagħha bħala maniġer tal-prog ramm
60.60 Il-Kummissjoni 
fil-komunikazzjoni ta’ Mejju 2007 
rrikonoxxiet li “ż-żmien biex jgħaddu attivitajiet mill-GJU għal 
għand il-GSA fl-1 ta’ Jannar 2007 
wera li ma kienx subottimali (…). 
Il-GSA kienet għadha fil-proċess li 
tinbena u r-relazzjonijiet tagħha 
mal-Kummissjoni u l-ESA ma kinux 
stabbiliti”.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo34
 69.  Il-ftehim bejn l-ESA u l-GJU dwar l-implimentazzjoni ta’ attivitajiet ta’ 
żvilupp teknoloġiku fil-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni (negozjat mill-
Kummissjoni qabel ma l-GJU saret operattiva61) ma kienx speċifiku  
biżżejjed (mudell aħjar ikunu l-akkordji bejn l-ESA u l-Eumetsat62 63). 
Dan wassal għal nuqqas ta’ ċarezza dwar ir-regoli li jiggvernaw  
it-tpoġġija ta’ kuntratti64, it-trasferiment tal-appartenza, ir-rappurtar 
u l-implimentazzjoni65. Il-ftehim ma kienx jikkjarifika r-rwoli tal-atturi 
differenti. Fl-ispirtu tal-ftehim ta’ qafas bejn l-ESA u l-Komunità Ewro-pea
66, dawn ir-rwoli kellhom ikunu kumplimentarji: l-ESA bħala korp 
tekniku kompetenti, il-Kummissjoni tindirizza d-dimensjoni politika u l-GJU tindirizza r-rekwiżiti tal-utent u ċ-ċertifikazzjoni.
 70.  L-ESA kienet involuta kemm fil-ġestjoni tal-prog ramm (permezz tal-GJU) 
u kif ukoll responsabbli mill-ġestjoni ta’ kuljum tal-attivitajiet ta’  żvilupp teknoloġiku ta’ Galileo u ta’ EGNOS.
 71.  Id-diviżjoni mhix ċara tal-irwoli rriżultat f’linji ta’ responsabilità mhux 
ċari. Ħafna mid-deċiżjonijiet dwar Galileo kienu milquta mill-fatt  li l-ebda attur (il-Kummissjoni, il-GJU, l-ESA, l-Istati Membri) ma  
ħa r-responsabilità sħiħa: id-deċiżjoni favur il-fażijiet separati ta’  
żvilupp u kostruzzjoni, l-għażla ta’ PPP, aċċettazzjoni tal-proposta ta’ 
għaqda tal-offerenti, il-ftehim ESA/GJU, ibbaġitjar inkomplet, dew-
mien fl-iżvilupp teknoloġiku tal-EGNOS u l-organizzazzjoni industrijali 
tal-IOV.
 72.  Il-ġestjoni tal-prog ramm saret aktar diffiċli wkoll minħabba interventi 
minn Stati Membri fil-ġestjoni tal-komponenti tal-prog ramm individ-
wali (il-paragrafi 23 u 49).61 Wara adottat formalment 
mill-Bord Amministrattiv tal-GJU 
u ffirmat mid-Direttur Eżekuttiv.
62 Eumetsat (l-Organizzazzjoni 
Ewropea għall-Isfruttar tas-Satelliti 
Meteoroloġiċi) hija organizzazzjoni 
intergovernattiva, maħluqa biex 
isservi total ta’ 21 Membru u disa’ 
Stati li Jikkoperaw.
63 L-ESA hija responsabbli 
għall-iżvilupp tas-segment 
tal-ispazju tal-prog rammi 
Eumetsat, u Eumetsat hija 
responsabbli għas-sistema 
inġenerali. L-akkordji bejn l-ESA u l-Eumetsat huma aktar elaborati 
fuq aspetti bħal:
il-passiv finanzjarju, il-qasma • 
bejn prezz industrijali u spejjeż 
tal-ESA, u proċeduri biex jassiguraw li l-limiti tal-passiv 
finanzjarju huma rrispettati;
l-użu ta’ marġni tal-ġestjoni • 
u proċeduri ta’ approvazzjoni;
it-twaqqif ta’ linji ta’ • 
komunikazzjoni ċari;
il-proċeduri ċari biex jittrattaw • 
b’avviżi ta’ bidla li mhumiex 
koperti mix-xogħol inizjalment 
maħsub;
l-appartenza ta’ proprjetà fiżika • 
u intelletwali.
64 L-ESA tapplika l-prinċipju ta’ “fair-returns” bħala parti mill-politika industrijali tagħha. Fi kliem ieħor, pajjiż li jħallas  kontribuzzjoni 
lill-ESA se jirċievi, f’ċertu marġni, kuntratti tal-industrija ta’ valur ekwivalenti għal dik il-kontribuzzjoni. Fit-teorija, d an il-prinċipju 
japplika biss għal 50 % tal-baġit għall-iżvilupp u l-validazzjoni. Fil-prattika, mhux possibbli li jiġu applikati regoli bħal d awn lil 50 % 
ta’ attività li hija ġestita bħala waħda u mhijiex diviżibbli.
65 Pereżempju, dwar l-implimentazzjoni u l-iffinanzjar ta’ ċerti avviżi ta’ bidla, bħall-awtentikazzjoni, l-iskambju tad-dejta, s ervizz ta’ 
pożizzjonar ta’ preċiżjoni għolja u l-ftehim tal-5 ta’ Diċembru.
66 Ftehim Kwadru bejn il-Komunità Ewropea u l-Aġenzija Spazjali Ewropea (ĠU L 261, 6.8.2004, p. 64).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo35
STRUTTURA TA’ GOVERNANZA TAL-GJUFIGURA 2
Bord ta’ Sorveljanza tal-GJU 
(Stati Membri tal-UE)ESA PB-Nav
(Stati Membri tal-ESA)Bord ta’ Sigurtà
ta’ Galileo
Bord Amministrattiv tal-GJU
Direttur Eżekuttiv tal-GJU Kumitat Eżekuttiv tal-GJU
ESA Industrija Konsulenti Kuntratturi oħrajnFtehim ESA-GJU Għotjiet RTD Kuntratti ta’ StudjuImpriża Konġunta Galileo
Il-GJU kienet iggvernata minn Direttur Eżekuttiv, erba’ Bordijiet u Kumitat Eżekuttiv. Il-kwestjonijiet 
kollha fuq l-aġenda tal-Bord Amministrattiv kienu ppreparati fil-laqgħat tal-Kumitat Eżekuttiv 
u l-ewwel ġew diskussi fil-livell tal-Istati Membri tal-UE mill-Bord ta’ Sorveljanza u fil-livell tal-Istati Membri tal-ESA fil-PB-Nav (Prog ramme Board dwar Navigazzjoni bis-Satellita). L-ESA u l-Kummissjoni kellhom numru indaqs ta’ voti fil-Bord Amministrattiv, li kien jeħtieġ qbil għad-deċiżjonijiet kollha.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo36
IL-PROG RAMM KIEN NIEQES MINN SPONSOR STRATEĠIKU 
U SORVELJATUR B’SAĦĦTU
 73.  Bejn l-1999 u l-2004, il-Kummissjoni ħadet sehem attiv fit-twaqqif inizjali 
tal-prog ramm. Dewmien u spejjeż żejda bdew jidhru waqt l-2005, iżda sa Marzu 2007 ma ttieħdet l-ebda azzjoni korrettiva sinifikanti.
 74.  Matul il-prog ramm kollu, il-Kummissjoni, bħala l-promutur prinċipali 
tal-prog ramm, ma osservatx għadd ta’ prinċipji tal-ġestjoni, bħal:
L-iffissar ta’ objettivi ċari, realistiċi u aċċettabbli: il-prog ramm  a) 
għandu objettivi multipli, li rriżultaw f’firxa ta’ aspettattivi diffe-renti mill-partijiet interessati. Barra r-raġunijiet politiċi, ekonomiċi u teknoloġiċi tiegħu (il-paragrafu 7), l-Istati Membri kkunsidraw lil Galileo bħala mezz biex jikkonsolidaw l-industrija spazjali Ewro-
pea. Għal xi Stati Membri, il-possibilità ta’ użu militari jew ta’  
difiża kien objettiv tal-istess importanza. Il-Kummissjoni ma tatx 
prijorità lill-objettivi tal-prog ramm.
Id-definizzjoni ta’ strateġiji xierqa u strumenti biex jiġu segwiti: b) 
il-Kummissjoni ma kinitx segwiet viżjoni strateġika fuq tul ta’  
żmien twil għall-prog rammi EGNOS u Galileo
67 imma ffukat fuq  
objettivi u deċiżjonijiet fuq tul ta’ żmien qasir. Dan intwera:
min-nuqqas ta’ i) roadmap  għal EGNOS u Galileo. Kwestjonijiet 
relatati ma’, pereżempju, l-isfruttar fil-ġejjieni tal-mudell għal Galileo u EGNOS, l-implimentazzjoni ta’ prijoritajiet tas-sis-
tema (eż. liema servizz għandu jiġi implimentat l-ewwel) jew l-iżvilupp ta’ swieq tal-avjazzjoni mhux ċivili għal EGNOS għad jonqsu jiġi solvut fi tmiem l-2008;
mill-problemi li ltaqgħet magħhom fin-negozjati tal-ftehim  ii) 
qafas għal EGNOS. Bħala parti mill-politika ta’ navigazzjoni  
satellitari Ewropea, il-Kummissjoni pproponiet li tgħaqqad  
il-prog rammi EGNOS u Galileo taħt umbrella waħda: il-prog-rammi Ewropej ta’ navigazzjoni satellitari. Iżda dan sar  mingħajr ftehim minn qabel tal-partijiet interessati l-oħrajn tal-EGNOS (il-paragrafi 5 u 64) u bi ftit ħsieb dwar il-kum-
plessità tal-qafas istituzzjonali. Il-GJU (u aktar tard il-GSA)  
kienet inkarigata milli tinnegozja ftehim bħal dan, imma fi  
tmiem l-2008 ma kien sar l-ebda progress. Riżultat ta’ dan,  
barra l-kwestjonijiet tekniċi (ġestiti mill-ESA), l-ebda entità  
ma kellha s-setgħa li tieħu deċiżjonijiet prinċipali dwar EGNOS u biex tmexxi l-prog ramm;67 Bħall-komplimentarjetà 
taż-żewġ prog rammi, mudelli 
għall-isfruttar fil-ġejjieni ta’ EGNOS 
u Galileo jew l-implimentazzjoni 
tal-prijoritajiet tas-sistema.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo37
it-tħassib tal-Kummissjoni biex tinnaviga l-prog ramm minn  iii) 
laqgħa tal-Kunsill għall-oħra (ara pereżempju l-parag-
rafi 21 u 22 tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-6 ta’ Ottu-bru 2004).
L-istabbiliment ta’ organizzazzjoni futura (permanenti): bejn Lulju c) 
1999 u Diċembru 2006 il-Kummissjoni inkarigat lil sitt strutturi  temporanji differenti biex jipprovdu s-sostenn tekniku għall-ġestjoni tal-prog ramm Galileo jew mill-kompitu ta’ ġestjoni nnifsu. 
Il-GJU kienet il-ħames inizjattiva bħal din. Bħala organizzazzjoni flessibbli u dedikata b’attitudni intraprenditorjali, setgħet tkun 
maniġer tal-prog ramm effettiv. Iżda, il-pożizzjoni tagħha ġiet  
imdgħajfa min-natura temporanja tagħha
68, l-istruttura ta’ gover-
nanza tagħha (il- Figura 2 ) u n-nuqqas ta’ kapaċità tagħha.
Il-ġabra tal-ħiliet xierqa biex jitwettqu l-komponenti tal-prog ramm d) 
kollha ġestiti u sorveljati mis-settur pubbliku: meta ġiet stabbilità 
l-GJU, il-Kummissjoni ma tatx biżżejjed każ għall-fatt li kienet orga-
nizzazzjoni ġdida u li ma kellhiex biżżejjed esperjenza u kapaċità 
biex twettaq il-kompiti tagħha (ara wkoll il-paragrafu 41(c)).
Provvediment għall-ġestjoni tar-riskju: meta beda l-prog ramm,  e) 
il-Kummissjoni ma indirizzatx b’mod xieraq ir-riskji relatati mal-
konċessjoni ta’ Galileo (eż. ir-riskju tas-suq, ir-riskju ta’ tfassil  
u r-riskju teknoloġiku) (ara wkoll il-paragrafu 41(a) u l- Kaxxa 2 ) 
u għalhekk nediet il-proċess ta’ konċessjoni mingħajr il-prepa-
razzjoni neċessarja.
It-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-ħin dwar il-karatteristiċi kollha tal- f) 
prog ramm: il-Kummissjoni ma rrevedietx jew ma ssorveljatx  biżżejjed b’mod kritiku r-rapporti ta’ progress. Il-komunikazzjo-nijiet tal-Kummissjoni b’mod konsistenti kellhom it-ton pożittiv 
tad-dikjarazzjonijiet uffiċjali tal-GJU. Konsegwenza ta’ dan, il-
Kummissjoni ma talbitx jew ma ħaditx azzjoni korrettiva sinifikanti sa Marzu 2007, anke jekk l-iskadenza tal-konċessjoni ġiet posposta 
annwalment għal 12-il xahar ieħor.68 Anke qabel il-GJU saret 
operattiva, il-Kummissjoni 
ppubblikat proposta għal Regolament tal-Kunsill li 
jistabbilixxi l-GSA bħala 
s-suċċessur (COM(2003) 471 finali 
tal-31 ta’ Lulju 2003).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo38
KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
 75.  Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni kienet inadegwata. Il-prog-
ramm Galileo ltaqa’ ma’ problemi f’livelli differenti:
Il-GJU ma kinitx maniġer tal-prog ramm b’saħħtu u lanqas ma ġie a) 
assenjat korp ieħor għal dan l-irwol. Ma ssodisfatx il-parti l-kbira 
tal-objettivi tagħha — pero’ minħabba fatturi li fil-biċċa l-kbira kienu barra mill-kontroll tal-GJU.
Il-prog ramm ma kellux sponsor strateġiku u sorveljatur b’saħħtu: b) 
il-Kummissjoni ma mexxitx il-prog ramm b’mod proattiv, u ħallietu mingħajr tmunier. Il-ġestjoni tal-prog ramm sofriet minn għadd  
ta’ nuqqasijiet: nuqqas ta’ objettivi realistiċi, strateġija u ħiliet 
xierqa, xogħol preparatorju insuffiċjenti; u ħin twil ta’ reazzjoni 
qabel ma ttieħdet azzjoni korrettiva.
Minħabba l-aspettattivi differenti tagħhom tal-prog ramm, l-Istati c) 
Membri intervenew fl-interess tal-industriji nazzjonali tagħhom 
u żammew id-deċiżjonijiet milli jittieħdu. Il-kompromessi li  
rriżultaw wasslu għal problemi ta’ implimentazzjoni, dewmien u, 
lejn l-aħħar, għal spejjeż żejda.
LIEMA FATTURI KIENU RESPONSABBLI GĦALL-
FALLIMENT TAL-PROĊESS TA’ KONĊESSJONI?
 76.  Il-PPP ma ġietx ippreparata u maħsuba b’mod xieraq. Riżultat ta’  
dan, il-GJU kienet meħtieġa tinnegozja PPP li kienet irrealistika  (il-paragrafi 35 sa 42).
LIEMA FATTURI KIENU RESPONSABBLI GĦAD-DEWMIEN 
IRRAPPORTAT U L-ISPEJJEŻ ŻEJDA TAL-IŻVILUPP TEKNOLOĠIKU?
 77.  Il-kompitu tal-GJU li tissorvelja l-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku kien 
limitat serjament minn kwestjonijiet ta’ governanza, baġit inkom-plet, dewmien u organizzazzjoni industrijali tal-fażi ta’ żvilupp u vali-dazzjoni (il-paragrafi 43 sa 50).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo39
SA LIEMA PUNT L-INFIQ FUQ L-ATTIVITAJIET 
TA’ RIĊERKA U ŻVILUPP KIEN TA’ BENEFIĊĊJU 
GĦALL-PROG RAMM GALILEO?
 78.  Ir-riżultati tal-RTD kienu ta’ utilità limitata minħabba diskontinwazzjo-
nijiet, l-inadegwatezza tal-FP6 għall-iffinanzjar ta’ attivitajiet tal-iżvilupp tas-suq, in-nuqqas ta’ approċċ komprensiv għall-iżvilupp  tas-suq u dewmien (il-paragrafi 51 sa 57).
IL-GJU KEMM INTEGRAT SEWWA L-EGNOS ĠO GALILEO?
 79.  L-integrazzjoni ta’ EGNOS ġo Galileo kienet ta’ suċċess biss parzjalment 
għax il-mandat tal-GJU ma kienx ċar, id-deċiżjoni biex EGNOS jiġi inkluż fin-negozjati ta’ konċessjoni dewmet il-kisba tal-prog ramm EGNOS, il-qafas istituzzjonali ta’ EGNOS ma kienx ċar u l-GJU ftit għamlet  sforz biex tippromwovi l-iżvilupp tal-EGNOS (il-paragrafi 58 sa 65).
IL-PROG RAMM GALILEO KIEN IGGVERNAT B’MOD XIERAQ?
 80.  Il-governanza tal-prog ramm kienet inadegwata. Id-diviżjoni tar-rwoli bejn 
l-entitajiet involuti fil-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-prog ramm  
(l-Istati Membri tal-UE u tal-ESA, il-Kummissjoni, il-GJU u l-ESA) ma kinitx definita b’mod ċar. Il-Kummissjoni ma tatx direzzjoni xierqa  
fl-iżvilupp u l-ġestjoni ta’ Galileo (il-paragrafi 66 sa 74).
LEZZJONIJIET GĦALL-FUTUR
 81.  L-organizzazzjoni tal-prog ramm Galileo nbidlet b’mod konsiderevoli mill-
2007. Iżda bosta mil-lezzjonijiet mitgħallma mill-GJU huma rilevanti kemm għall-prog ramm Galileo li għadu għaddej u kif ukoll sabiex  ikomplu jiżviluppaw entitajiet konġunti u prog rammi industrijali  possibbli.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo40
 82.  Il-Kummissjoni pproponiet lilha nfisha bħala maniġer tal-prog ramm, rwol 
ta’ sfida li għalih ftit għandha esperjenza. Filwaqt li din tista’ tkun 
soluzzjoni espedjenti għal żmien qasir, il-Kummissjoni għandha tqis jekk dan hux l-arranġament l-aktar xieraq fuq tul ta’ żmien twil. Il-
Qorti għandha r-rakkomandazzjonijiet li ġejjin.
RAKKOMANDAZZJONI 1
Sabiex tikseb l-awtorità bħala l-maniġer tal-prog ramm, il-Kum-missjoni għandha tadatta r-riżorsi tagħha u l-istrumenti legali  
u finanzjarji tagħha għall-ispeċifiċitajiet tal-iżvilupp u l-ġestjoni 
ta’ prog ramm industrijali:
il-kwantità u l-kapaċità tar-riżorsi umani tagħha għandhom  a) 
ikunu proporzjonati mal-kompitu tagħha bħala maniġer tal-
prog ramm;
għandu jiġi stabbilit qafas ta’ koperazzjoni xieraq bejn l-UE  b) 
u l-ESA;
il-Kummissjoni għandha tassigura li għandha l-istrumenti finan- c) 
zjarji biex tiffinanzja l-infrastruttura (b’mod ieħor milli għotjiet) 
u tikkommetti ruħha biex iġġarrab l-ispejjeż annwali tal-operat 
u riforniment ta’ din l-infrastruttura fuq żmien twil;
il-governanza tal-prog ramm għandha tkun tali li tippermetti  d) 
l-maniġer tal-prog ramm li jwettaq il-kompitu tiegħu b’mod  koerenti (jiddefinixxi aspettattivi, jagħti poteri u jivverifika  l-prestazzjoni).
 83.  Galileo jeħtieġ direzzjoni ċara biex ikun ta’ suċċess. Deċiżjonijiet dwar 
il-futur tiegħu ma jistgħux jittieħdu mill-Kummissjoni waħedha imma 
direzzjoni ċara hija essenzjali.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo41
RAKKOMANDAZZJONI 2
Il-Kummissjoni għandha tiċċara urġentement l-objettivi politiċi  
tal-prog ramm u tittraduċihom f’ objettivi strateġiċi u operattivi  li  
jipprovdu lil Galileo b’ roadmap  solida minn issa sa wara l-kos-
truzzjoni sħiħa. Pereżempju:
Kif għandha tiġi pożizzjonata bħala sistema kummerċjali Gali- a) 
leo? Hija meħtieġa li finanzjarjament ma tagħmilx la telf u lan-
qas qligħ jew se teħtieġ sostenn kontinwu mis-settur pubbliku? Hija dwar il-ġenerazzjoni kemm jista’ jkun kbira tad-dħul jew 
dwar benefiċċji makroekonomiċi kemm jista’ jkun kbar u sservi 
l-katina ta’ valur sħiħa ta’ Galileo permezz ta’ servizzi u oġġetti 
ġenerati mill-applikazzjonijiet tagħha?
Kif se jirrelataw ma’ xulxin EGNOS u Galileo ladarba Galileo jsir b) 
kompletament operattiv? Se jeżistu flimkien u għaldaqstant  
jassiguraw provvista utli imma żejda tas-servizz, jew EGNOS  
se jiżżarma?
 84.  Il-falliment tan-negozjati ta’ konċessjoni ma jimplikax li m’hemmx bażi 
għal konċessjoni ta’ Galileo fil-ġejjieni. Imma kwalunkwe attentati fil-
ġejjieni biex jiġi involut l-iffinanzjar privat għandhom ikunu bbażati 
fuq evalwazzjoni aktar realistika ta’ dak li jista’ jiġi promoss u jekk 
fil-verità hemmx lok għal PPP. Ta’ min jinnota li jeżistu mudelli ta’ 
sfruttar ta’ suċċess għal proġetti ta’ satelliti internazzjonali oħrajn, bħal Inmarsat, Intelsat, Eutelsat jew Eumetsat.
RAKKOMANDAZZJONI 3
Il-Kummissjoni għandha tieħu biżżejjed ħin biex tipprepara l-fazi operattiva kummerċjali, titgħallem mill-aħjar prattika fl-Istati  
Membri, tikkunsidra varji mudelli għal inizjattiva tas-settur privat u tieħu inkonsiderazzjoni esperjenza fis-setturi paragunabbli.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo42
 85.  Skont id-deċiżjoni ta’ kif Galileo għandu jiġi pożizzjonat bħala sistema 
kummerċjali (ara r-rakkomandazzjoni 2), l-Unjoni Ewropea jew se  
jkollha tħeġġeġ żvilupp bikri tas-suq tad-dħul ta’ Galileo/EGNOS  (biex tiġġenera dħul dirett biex tpaċi l-ispejjeż) jew inkella se jkollha 
taċċetta li tiffinanzja l-ispejjeż potenzjali totali ta’ Galileo (poten-
zjalment 10 biljun euro tul l-20 sena li ġejjin). Fl-ewwel każ, għandu jinħoloq qafas xieraq għall-utenti.
RAKKOMANDAZZJONI 4
Il-Kummissjoni għandha tassigura li l-kwestjonijiet li ġejjin huma 
indirizzati:
analiżi, konsolidazzjoni u validazzjoni ta’ rekwiżiti tal-utenti  a) 
rilevanti u stabbli;
żvilupp ta’ azzjonijiet li jippermettu (bħall-qafas legali u rego- b) 
latorju neċessarju);
il-promozzjoni ta’ EGNOS bħala vetrina għal Galileo, billi s-ser- c) 
vizz SoL ta’ EGNOS jiġi ċċertifikat u l-mudelli ta’ sfruttar ta’  
EGNOS u Galileo jsiru kumpatibbli;
żvilupp ta’ politika ta’ prezzar jew mudell ta’ dħul ċari u kum- d) 
patibbli għas-servizzi ta’ Galileo u EGNOS, u politika ta’ impenji 
ta’ parti terza.
 86.  Minn dak iż-żmien il-Kummissjoni ħolqot intrapriżi konġunti oħrajn 
(SESAR, ITER u diversi Inizjattivi Konġunti Teknoloġiċi (JTIs)). L-esper-jenza ta’ Galileo tissuġġerixxi li l-approċċ għal dawn l-intrapriżi ġodda 
għandu jkun ippjanat sewwa u realistiku.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo43
RAKKOMANDAZZJONI 5
Għal kwalunkwe intrapriżi konġunti futuri u prog rammi industrijali  
li l-UE tiddeċiedi li tidħol fihom, il-Kummissjoni għandha:
tassigura li hemm raġunijiet ċari u interessanti għall-ħolqien a) 
ta’ intrapriża konġunta;
tassigura li l-għażliet realistiċi dwar koperazzjoni mas-settur b) 
privat ġew ikkunsidrati b’mod xieraq;
tistinka sabiex tistabbilixxi struttura ta’ governanza li ma tfix- c) 
kilx il-ġestjoni tajba tal-prog ramm mill-intrapriża konġunta.
  Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu fil-
laqgħa tagħha tal-14 ta’ Mejju 2009.
Għall-Qorti tal-Awdituri
Ga Qo tt a d t u ri
Vítor Manuel da Silva Caldeira
President
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo44
L-AĠENZIJA SPAZJALI EWROPEA
L-ESA hija organizzazzjoni intergovernattiva, maħluqa fl-għamla preżenti 
tagħha fl-1975 mill-għaqda taż-żewġ aġenziji eżistenti, ELDO (Organiz-zazzjoni Ewropea għall-Iżvilupp tal-Varar) u ESRO (Organizzazzjoni Ewropea għar-Riċerka Spazjali). L-ESA għandha 18-il Stat Membru: L-Awstrija, il-Belġju, 
ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, il-Greċja, 
l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, l-Olanda, in-Norveġja, il-Portugall, Spanja, ir-Renju Unit, l-Iżvezja u l-Iżvizzera. Il-korpi nazzjonali responsabbli mill-
ispaz ju f’dawn il-pajjiżi għandhom siġġu fil-Kunsill li jiggverna l-ESA.
L-għan tal-ESA huwa li tipprovdi u tippromwovi, għal raġunijiet esklussiva-
ment paċifiċi, il-koperazzjoni bejn l-Istati Ewropej fir-riċerka u t-teknoloġija spazjali u l-applikazzjonijiet spazjali tagħhom, bil-għan li jintużaw għal raġunijiet xjentifiċi u għal sistemi ta’ applikazzjonijiet spazjali operattivi.
L-attivitajiet tal-ESA jaqgħu f’żewġ kategoriji — “obbligatorji” u “mhux 
obbligatorji”. Prog rammi mwettqa taħt il-Baġit Ġenerali u l-baġit tal-Prog-
ramm Xjentifiku huma “obbligatorji”; huma jinkludu l-attivitajiet bażiċi tal-
Aġenzija (studji fuq proġetti futuri, riċerka teknoloġika, investimenti tekniċi kondiviżi, sistemi tal-informazzjoni u prog rammi ta’ taħriġ). L-Istati Membri 
kollha jikkontribwixxu għal dawn il-prog rammi fuq skala bbażata fuq il-PGD 
tagħhom. Il-prog rammi l-oħrajn, magħrufa bħala “mhux obbligatorji”, jin-
volvu inqas Stati Membri u dawn huma ħielsa li jiddeċiedu dwar il-livell ta’ 
parteċipazzjoni tagħhom. Kemm ARTES-9 u kif ukoll GalileoSat mhumiex prog rammi obbligatorji. L-infiq tal-baġit tal-ESA għall-2006 ammonta għal 
kważi 3 biljun euro.
L-ESA u l-Komunità Ewropea huma organizzazzjonijiet indipendenti minn 
xulxin. Huma għandhom Stati Membri differenti u huma ggvernati minn regoli u proċeduri differenti. L-ESA mhix marbuta bir-regolamenti tal-UE.
Ftehim Qafas bejn l-ESA u l-Komunità Ewropea (fis-seħħ minn Mejju 2004) 
jifformalizza l-koperazzjoni bejn iż-żewġ istituzzjonijiet. Il-Politika Spazjali 
Ewropea, iffirmata f’Mejju 2007, tgħaqqad l-approċċ tal-ESA ma’ dawk tal-
Istati Membri tal-UE individwali u toħloq, għall-ewwel darba, qafas politiku komuni għall-attivitajiet Spazjali fl-Ewropa.ANNESS I
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo45
FATTI, FIGURI U EŻEMPJI ILLUSTRATTIVI DWAR EGNOS
PARAGUN BEJN EGNOS U GALILEOANNESS II
EGNOS Galileo
Rabta ma’ GNSSs oħrajn Iżid is-sinjali tal-GPS u GlonassKompletament indipendenti minn GNSSs 
oħrajn
Servizzi 3: OS, SoL, SAR 5: OS, CS, PRS, SoL, SAR
Kopertura Reġjonali (Ewropa) Globali
Segment tal-ispazju3 apparati li jirċievu sinjal tar-radju 
u awtomatikament jittrasmettu sinjal ieħor diff  erenti fuq satelliti ġeostazzjonarji 
(GEO) fl  -orbita b’ 36 000 km30 satellita medja fl  -orbita mad-dinja 
(MEO) fl  -orbita bi 23 000 km
Segment tal-Art4 MCCs (Ċentri ta’ Kontroll tal-Missjoni)
34 RIMS (Stazzjonijiet ta’ Monitoraġġ ta’ 
Firxa u Integrità)
6 NLES (Stazzjonijiet ta’ Navigazzjoni fuq 
l-Art)3 GCCs (Ċentri ta’ Kontroll Galileo)
20 GSSs (Stazzjonijiet ta’ Sensorjar Galileo)5 stazzjonijiet up-link  S-band
10 stazzjonijiet up-link  C-band
Iffi  nanzjat minnESA, il-Kummissjoni Ewropea, Eurocontrol, 
EOIG, partijiet interessati fi  l-GJUESA, il-Kummissjoni Ewropea, iċ-Ċina, 
l-Iżrael
SORSI TA’ FINANZJAMENT TAL-EGNOS
Sorsi tal-iffinanzjar EGNOS (total 630 miljun euro, prezzijiet tal-2001)
fondi allokati bejn l-1995 u l-2007
EOIG
26 %Eurocontrol
2 %Partijiet interessati
tal-GJU
7 % Kummissjoni 
Ewropea
(TEN-T + FP7)
28 %
Stati Membri
tal-ESA
(ARTES)
37 %
Sors : Stima tal-QEA.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo46
EGNOS KIEN NIEQES MINN VIŻJONI FUQ TUL TA’ ŻMIEN TWIL
L-objettivi tal-EGNOS ġew adattati gradwalment matul it-trasformazzjoni tal-
prog ramm minn dimostratur għal prog ramm operattiv sħiħ. Kien isofri min-nuqqas ta’ strateġija fuq tul ta’ żmien twil u impenn politiku. Xi eżempji:
L-għotjiet ta’ EGNOS mill-Kummissjoni Ewropea kienu mħallsa f’am- a) 
monti annwali u sistematikament kienu jaslu tard. Il-kontribuzzjonijiet 
mill-Istati Membri tal-ESA wkoll kienu tard. Xi attivitajiet tal-prog ramm 
għalhekk kienu ttardjati, u ħolqu inċertezza dwar l-ippjanar tal-kos-
truzzjoni tal-prog ramm.
Nofs it-terminu, ħtiġijiet li bdew jinbidlu, standards li bdew jevolvu b) 
u ideat ġodda dwar iċ-ċertifikazzjoni tas-sistema kkawżaw dewmien 
u spejjeż żejda.
Minn Settembru 2008, kien għad m’hemmx c) roadmap  għal EGNOS.
Għalkemm is-sinjal OS ta’ EGNOS sar disponibbli f’Lulju 2006, f’ Settembru d) 
2008 is-sistema kienet għadha ma ġietx iddikjarata operattiva minħabba 
kwestjonijiet ta’ impenji tal-parti terza, inċertezza dwar il-ġejjieni tal-
prog ramm f’termini ta’ finanzjament u governanza u r-riluttanza tal-
Kummissjoni li taċċetta s-sistema teknikament.
Minkejja l-isforzi tal-ESA u l-GJU biex juru l-kapaċitajiet ta’ EGNOS barra e) 
(eż. fl-Afrika, iċ-Ċina, l-Amerika t’Isfel), m’hemmx strateġija reali biex EGNOS jiġi sostnut barra l-Ewropa.
Fl-istruttura organizzattiva tal-GJU, EGNOS ġie assenjat lid-diviżjoni tek- f) 
nika minflok ma ġie trattat bħala prog ramm transsettorali kompletament ġdid. Sal-2006 il-GJU ma rċevitx il-mezzi finanzjarji mill-Kummissjoni biex 
tassenjahom fuq studji speċifiċi relatati ma’ EGNOS.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo47
KOPERAZZJONI INTERNAZZJONALI FUQ GALILEO
L-UE daħlet f’diversi akkordji internazzjonali marbuta ma’ Galileo.
Akkordji ta’ koperazzjoni ġew iffirmati mal-Istati Uniti (2004) u mar-Russja 
(2006) sabiex jassiguraw l-interoperabilità u l-kompatibilità bejn Galileo u GNSSs eżistenti bħall-GPS u Glonass.
Akkordji ta’ koperazzjoni bejn iċ-Ċina (2003) u l-Iżrael (2004), rispettivament, 
ġabu sħubija mal-GJU tal-NRSCC u l-Matimop.
Akkordji ta’ koperazzjoni ġenerali ġew iffirmati mal-Ukraina (2005), l-Indja 
(2005), il-Marokk (2005), u l-Korea t’Isfel (2006) iżda qatt ma wasslu għal parteċipazzjoni konkreta jew sħubija mal-GJU.
L-għan ta’ dawn l-akkordji kien biex jitnaqqsu kemm jista’ jkun ir-riskji 
teknoloġiċi u politiċi, tiġi promossa u rinfurzata l-kapaċità industrijali u poli-
tika, jiġi stimulat l-għoti ta’ sistemi ta’ applikazzjoni, tingħata penetrazzjoni 
fis-suq ta’ pajjiżi terzi, Galileo jiġi promoss bħala standard internazzjonali 
u tiġi ppreparata l-bażi għall-installazzjoni ta’ komponenti ta’ segment ter-restri f’reġjuni differenti tad-dinja.
Relazzjonijiet ma’ intrapriżi Ċiniżi u Iżraeljani ġarrbu ħsara meta l-GJU ġiet 
xolta u inqalgħu problemi bit-trasferiment tal-akkordji rilevanti lill-GSA. 
Diskussjonijiet dwar koperazzjoni ma’ pajjiżi oħrajn bħall-Brażil, il-Mes-
siku, iċ-Ċili, il-Kanada, l-Arġentina u l-Awstralja ma komplewx wara li l-GJU 
għalqet.ANNESS III
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo48IL-KRITERJI UŻATI MILL-QEA BIEX TEVALWA L-ĠESTJONI TAS-SETTUR PUBBLIKU TAL-PROĊESS  
TA’ KONĊESSJONI TA’ GALILEO, FLIMKIEN MA’ SOMMARJU TAL-EVALWAZZJONIANNESS IV
Kriterji (ibbażati fuq il-linji 
gwida tal-Intosai dwar
l-aqwa prattika għall-verifi  ka 
tal-fi  nanzi u l-konċessjonijiet 
pubbliċi/privati)Il-korp 
responsabbliIl-kriterji ġew 
issodisfati?Sommarju tal-evalwazzjoni
A. L-ambitu tal-proġett
A.1 L-għażla tal-proġett
Il-korp ivverifi  kat kif ta prijorità lil 
proġetti potenzjali? Implimentahom f’dak l-ordni ta’ prijorità?Il-Kummissjoni 
(il-Kunsill)Ma saritx 
evalwazzjoni
(għażla politika)Galileo kien proġett uniku u d-deċiżjoni biex jiġi implimentat kienet ta’ natura politika. Wara inizjattiva tal-
Kummissjoni li bdiet fi  l-bidu tad-disgħinijiet, il-Kunsill approva l-prog ramm Galileo u ta l-ġestjoni tiegħu lill-
Kummissjoni Ewropea.
Sussegwentement, fuq proposta tal-Kummissjoni, u sabiex jingħata bidu għall-fażi ta’ żvilupp, ittieħdet deċiżjoni 
dwar il-konċessjoni ta’ sħubija pubblika-privata bħala qbil politiku bejn l-Istati Membri. Kien maħsub li l-ġestjoni u l-fi nanzjament tal-fażijiet sussegwenti jużaw dan ix-xenarju. Ara komunikazzjonijiet suċċessivi tal-Kummissjoni, 
l-istudji tal-Kummissjoni u l-konklużjonijiet tal-Kunsill mill-1994 sal-2003.
A.2 Id-defi  nizzjoni tal-ħtiġijiet tal-proġett
Il-korp ivverifi  kat stqarr il-ħtiġijiet 
tiegħu b’mod ċar mill-bidu u esprimiehom f’termini ta’ prodotti u ċċara kwalunkwe limitazzjonijiet partikolari li s-settur privat se jkun soġġett għalihom?Il-Kummissjoni 
(il-Kunsill)Parzjalment Kif jista’ jiġi dedott mix-xogħol preparatorju tal-Kummissjoni u d-deċiżjonijiet mittieħda mill-Kunsill, is-settur 
pubbliku Ewropew stqarr il-ħtiġijiet tiegħu f’termini wesgħin ħafna. Il-konċessjoni proposta suppost kellha tkopri l-iffi  nanzjar u l-ġestjoni tal-kostruzzjoni u l-operat — inkluż riforniment — tas-sistema Galileo. Għal dak il-għan, 
id-detentur ta’ konċessjoni jakkwista, jillanċja, jopera, jisfrutta u jżomm is-sistema u l-komponenti tagħha waqt il-perijodu ta’ konċessjoni sabiex iwassal il-ħames servizzi satellitari Galileo u sabiex iservi l-iżvilupp sussegwenti ta’ applikazzjonijiet downstream . Ġie kkunsidrat ukoll li l-ġestjoni ta’ EGNOS u l-provvista tas-servizzi tal-EGNOS jiġu 
inklużi fl  -arranġamenti kontrattwali għall-konċessjoni ta’ Galileo.
Ix-xogħol ta’ preparazzjoni tal-Kummissjoni għall-konċessjoni ħalla ħafna inċertezza fuq kwestjonijiet kruċjali, bħall-
mudell ta’ dħul ta’ bażi u t-triq ta’ tranżizzjoni bejn il-fażijiet ta’ żvilupp u kostruzzjoni. Filwaqt li identifi  kat fi  l-qosor xi 
wħud mil-limitazzjonijiet li jiff  aċċja s-settur privat meta jipparteċipa fi  l-proġett, hija ma ħarġitx bi strateġija tas-settur 
pubbliku li setgħet tiġi proposta lis-settur privat.
Ix-xogħol ta’ preparazzjoni tal-Kummissjoni b’dan il-mod naqas milli jipprovdi lis-settur privat bi ħtiġijiet ċari 
u limitazzjonijiet għall-konċessjoni proposta ta’ Galileo.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo49A.3 Il-kapaċitajiet tas-settur privat
Il-korp ivverifi  kat għamel evalwazzjoni 
preliminari tal-kapaċitajiet tas-settur privat biex iwassal il-ħtiġijiet?Il-Kummissjoni Parzjalment Ix-xogħol ta’ preparazzjoni tal-Kummissjoni kkonkluda b’mod pożittiv, minkejja li f’termini wesgħin, d war il-vijabilità 
ta’ konċessjoni minfl  ok mudell alternattiv ta’ impriża konġunta (li ħa l-għamla ta’ ishma kapitali fi  l-GJU). Is-settur 
privat ġie ġġudikat bħala riluttanti li jipparteċipa u jinvesti f’din tal-aħħar minħabba inċertezza dwar il-qligħ u l-lok għal kunfl  itti ta’ interess fi  l-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni.
Hija kkonkludiet ukoll b’mod pożittiv li s-settur privat Ewropew kellu l-kapaċitajiet neċessarji li jwassal is-sistema 
u s-servizzi Galileo permezz tal-kapaċità teknika stabbilita tiegħu u l-esperjenza ippruvata tiegħu fl  -iffi  nanzjar 
u l-ġestjoni ta’ proġetti kbar.
Iżda, kif intqal f’A.2, il-ħtiġijiet tal-proġett ma kinux ċari biżżejjed. Konsegwentement, l-evalwazzjoni tal-kapaċitajiet 
tas-settur privat biex iwassal dawn il-ħtiġijiet baqgħet wisq ġenerali.
Il-Kummissjoni għalhekk ma kinitx f’pożizzjoni li tagħmel evalwazzjoni preliminari tal-kapaċitajiet tas-settur privat.
A.4 L-evalwazzjoni ta’ benefi  ċċji potenzjali
Il-korp ivverifi  kat wettaq evalwazzjoni 
preliminari tal-benefi  ċċji li fi  ttex?Il-Kummissjoni 
(il-Kunsill)Parzjalment Il-ħsieb wara l-implimentazzjoni ta’ Galileo permezz ta’ PPP kien jinkludi l-argumenti li ġejjin (cf. il-Komunikazzj oni 
tal-Kummissjoni tal-10 ta’ Frar 1999): fi  nanzjament komplimentari, titjib fi  t-tfassil tal-proġett, valur għall-fl  us 
inġenerali, interess akbar fi  s-sevizz, importanza ċentrali mogħtija lill-bżonnijiet tal-utenti u ġestjoni aħjar tal-ispejjeż.
Studju minnhom imwettaq fuq ordni tal-Kummissjoni pproduċa lista ta’ objettivi: tinkiseb kapaċità operattiva 
sħiħa mill-aktar fi  s possibbli, idealment sa kmieni fl  -2008 sabiex jiġu ssodisfati opportunitajiet fi  s-suq tal-GNSS, 
tinkiseb proporzjon sinifi  kanti tal-ispejjeż ta’ kostruzzjoni permezz tal-iffi   nanzjar privat (b’sehem indikattiv ta’ 
2/3), jinkiseb valur għall-fl  us (billi jittejbu kemm jista’ jkun is-soluzzjoni u s-sistema teknika, jittejbu kemm jista’ 
jkun il-kompetizzjoni u l-effi   ċjenza fl  -akkwist, jinkiseb grad xieraq ta’ trasferiment tar-riskju u jinħolqu inċentivi 
fi nanzjarji għall-prestazzjoni), l-involviment tal-industrija Ewropea sabiex tkun tista’ tibbenefi  ka mill-kuntratti biex 
tibni s-sistema u timmanifattura t-tagħmir għall-utenti, l-għoti lis-settur privat tar-responsabilità biex jassigura li l-prestazzjoni u l-ispeċifi  kazzjonijet tas-sistema ssodisfaw il-ħtiġijiet ta’ prestazzjoni tas-suq kif ukoll is-settur 
pubbliku, tittejjeb kemm jista’ jkun il-ġenerazzjoni tad-dħul mis-suq, jitnaqqas il-bżonn għal infi  q pubbliku u tinfi  rex 
il-kontribuzzjoni pubblika fuq perijodu itwal, u jittejbu kemm jista’ jkun l-ispejjeż kollha tal-ħajja permezz tal-introduzzjoni ta’ effi   ċjenzi tas-settur privat. L-istudju rrikonoxxa li proġett b’ammont tant kbir ta’ objettivi jkun 
jeħtieġ kompromessi.
Iżda, ix-xogħol ta’ preparazzjoni tal-Kummissjoni ma ppreżenta l-ebda kompromessi. Barra dan, dawn l-objettivi 
ġenerali ma kinux speċifi  ċi biżżejjed għall-konċessjoni proposta ta’ Galileo. Il-Kummissjoni kien imissha għamlet 
strateġija li tgħid, pereżempju: (i) il-preferenzi tas-settur pubbliku għall-isfruttar kummerċjali ta’ Galileo; (ii) l-istrateġija tas-settur pubbliku biex tassigura triq tranżitorja prattika biex issolvi interdipendenzi bejn il-fażijiet tal-iżvilupp u l-kostruzzjoni.
Elementi bħal dawn setgħu sussegwentement servew bħala kriterji ta’ evalwazzjoni u għażla sinifi  kattivi li kontrihom 
l-off erti preżentati setgħu jiġu ġġudikati waqt il-proċess kompetittiv tas-sejħa għall-off  erti.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo50A.5 Objettivi tal-politika usa’ (inklużi aspetti regolatorji)
Il-korp ivverifi  kat evalwa l-impatt li 
kwalunkwe objettivi tal-politika usa’ jista’ jkollhom fuq il-proġett?Il-Kummissjoni 
(il-Kunsill)Parzjalment Il-proġett Galileo huwa mdawwar b’kunsiderazzjonijiet strateġiċi (eż. il-potenzjal għal użu militari). L-Istati Memb ri 
ma jaqblux bejniethom fuq tali kwestjonijiet. Barra dan, madwar terz tad-dħul potenzjali ta’ Galileo huwa mistenni li jiġi mill-użu tal-PRS (servizz pubbliku regolat) pereżempju minn servizzi ta’ emerġenza, forzi tas-sigurtà, il-militar.
L-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet tal-GNSS jiddependi ħafna fuq miżuri regolatorji li jridu jiġu introdotti kemm fi  l-livell 
tal-Istat Membru u kif ukoll tal-UE. Għal darb’oħra terz tad-dħul potenzjali kien meqjus li jiddependi fuq sostenn leġiżlattiv mis-settur pubbliku, li mingħajru s-settur privat ma jistax jantiċipa d-dħul. Iżda, il-Kummissjoni ma ppreżentatx pjan biex issaħħaħ iċ-ċansijiet ta’ Galileo ta’ suċċess permezz ta’ miżuri regolatorji.
A.6 L-għażla tal-għamla ta’ sħubija l-aktar xierqaIl-korp ivverifi  kat eżamina fi  rxa ta’ 
metodi alternattivi biex jissodisfa l-bżonnijiet tiegħu, bħal akkwist jew privatizzazzjoni tradizzjonali tas-settur pubbliku, qabel ma għażel l-għażla ta’ fi  nanzjament u konċessjonijiet pubbliċi/privati?Il-Kummissjoni 
(il-Kunsill)Le L-akkwist pubbliku tradizzjonali ma ġiex investigat bħala parti mix-xogħol preparatorju tal-Kummissjoni. 
Il-Kummissjoni llimitat ruħha biex teżamina (i) l-iżvilupp ta’ pjan ta’ negozju għall-prog ramm Galileo u (ii) l-istruttura xierqa għal PPP. Ix-xogħol ta’ preparazzjoni tal-Kummissjoni ppropona PPP fl  -għamla ta’ mudell ta’ konċessjoni 
minfl  ok mudell ta’ impriża konġunta.
Kuntrarju għal waħda mir-rakkomandazzjonijiet ta’ żewġ studji mwettqa minn PricewaterhouseCoopers (Novembru 
2001 u Jannar 2003), l-ebda apparat li jqabbel il-prodott tas-settur pubbliku ma ġie mibni sussegwentement biex jagħti standard kontra xiex il-benefi  ċċju ġenerali tal-off  erti tas-settur pubbliku għall-PPP jista’ jiġi mkejjel, bl-iskop li 
tittejjeb il-pożizzjoni tan-negozjati tas-settur pubbliku.
A.7 L-innovazzjoniIl-korp ivverifi  kat identifi  ka l-ambitu 
għall-innovazzjoni minn qabel f’oqsma bħat-tfassil u l-kostruzzjoni, l-operat u l-iffi   nanzjar tal-proġett?Il-Kummissjoni Parzjalment Ix-xogħol preparatorju tal-Kummissjoni rrikonoxxa l-bżonn għall-innovazzjoni fi  l-konċessjoni ta’ Galileo proposta, 
imma ma identifi  kax preċiżament fejn jew kif kienet possibbli l-innovazzjoni.
Il-Kummissjoni ma kompliet twettaq ebda xogħol preparatorju ieħor. Fil-bidu tal-proċess ta’ għażla tal-konċessjoni, 
id-dokumentazzjoni tas-sejħa għall-off  erti ħeġġet lill-off  erenti biex jipproponu soluzzjonijiet innovattivi billi 
awtorizzathom jippreżentaw off  erti li jvarjaw.
Iżda, in-nuqqas ta’ rekwiżiti ċari għall-konċessjoni ta’ Galileo (ara A.2) għamilha impossibbli li l-innovazzjoni tiġi 
kkunsidrata minn qabel waqt il-proċess tal-għażla.
A.8 L-evalwazzjoni tar-riskjuIl-korp ivverifi  kat investiga minn 
qabel l-allokazzjoni xierqa tar-riskji tal-proġett bejn il-partijiet tas-settur pubbliku u tas-settur privat milquta mill-proġett?Il-Kummissjoni Le Ma sar l-ebda eżami tal-allokazzjoni tar-riskju fl  -istadju preparatorju. Dan kien ikun possibbli li kieku ħtiġijiet ċari 
kienu ġew stabbiliti għas-settur privat.Kriterji (ibbażati fuq il-linji 
gwida tal-Intosai dwar
l-aqwa prattika għall-verifi  ka 
tal-fi  nanzi u l-konċessjonijiet 
pubbliċi/privati)Il-korp 
responsabbliIl-kriterji ġew 
issodisfati?Sommarju tal-evalwazzjoni
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo51A.9 Biżżejjed mezzi fi  nanzjarji u l-valur għall-fl  us probabbli
Qabel ma beda l-proċess ta’ akkwist, 
il-korp ivverifi  kat ikkunsidra kellux biżżejjed mezzi fi  nanzjarji biex jidħol għall-proġett u l-valur għall-fl  us li kien se joff  ri?Il-Kummissjoni Le Għalkemm ir-riskji u d-diffi   kultajiet li jridu jiġu megħluba qabel tiġi stabbilita konċessjoni mal-imsieħba privati ġew 
identifi  kati fl  -istadju preparatorju, ma kien hemm ebda evalwazzjoni dwar sa liema punt dawn l-inċertezzi jistgħu 
jeff ettwaw il-vijabilità tal-proġett. Il-benefi  ċċji potenzjali tal-proġett Galileo ġew eżaminati, imma l-argumenti favur 
u kontra l-approċċ ta’ konċessjoni ma ġewx żviluppati bis-sħiħ.
Ma ġiex ikkunsidrat kienx hemm il-mezzi biżżejjed u l-valur għall-fl  us probabbli għall-konċessjoni ta’ Galileo qabel 
ma beda l-proċess ta’ akkwist.
A.10 Defi  nizzjoni ta’ każ ta’ negozju
Il-korp ivverifi  kat ipprepara każ ta’ 
negozju xieraq biex isostni d-deċiżjoni biex jinbeda l-akkwist tal-proġett?Il-Kummissjoni Parzjalment Fuq talba tal-Kunsill (Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-5 ta’ April 2001), il-Kummissjoni għamlet xi xo għol preparatorju 
biex issostni l-iżvilupp ta’ pjan ta’ negozju għall-prog ramm Galileo u tinvestiga mudell xieraq (każ ta’ negozju) għall-PPP.
Għalkemm dan ix-xogħol iġġustifi  ka l-għajnuna mis-settur pubbliku, minħabba proporzjoni b’saħħitha bejn 
l-ispejjeż u l-benefi  ċċji, ma ppreżentax biċ-ċar il-merti u l-iżvantaġġi għall-użu ta’ mudell ta’ konċessjoni.
B. Il-ġestjoni tal-proġett
B.1 It-tim tal-proġett
Il-korp ivverifi  kat ikkunsidra l-ħiliet li 
jkollu bżonn biex iwassal il-proġett b’suċċess? Minn fejn seta’ jiksibhom, eż. minn persunal ġol-korp jew konsulenti esterni? Imbagħad il-korp ivverifi  kat ġabar it-tim tal-proġett tiegħu fi   żmien propizju?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJUParzjalment Il-GJU saret operattiva f’Settembru 2003 meta ħadet persunal eżistenti mill-GISS. Ġie rreklutat persunal addizzjonal i, 
imma l-GJU naqset milli tirrekluta persunal b’esperjenza diretta minn qabel fuq il-ġestjoni tal-proċess tal-istabbiliment tal-PPP u l-konċessjonijiet.
Il-GJU ħatret konsulenti esterni tard fi  l-proċess ta’ għażla (jiġifi  eri wara li ħarġet id-dokumentazzjoni għas-sejħa 
għall-off  erti u d-djalogu kompetittiv).
B.2 Investigazzjoni tas-suq
Il-korp ivverifi  kat investiga s-suq qabel 
ma beda l-akkwist formali sabiex jistabbilixxi li kien hemm fornituri li kienu lesti jitfgħu off  erti għall-proġett?Il-Kummissjoni Parzjalment Fit-22 ta’ Frar 2003, il-Kummissjoni tefgħet sejħa għall-espressjonijiet ta’ interess (ĠU C 43, 22.2.2 003, p. 12) minn 
intrapriżi għall-“konċessjoni ta’ Galileo”. Din is-sejħa mmirat biex tikkostitwixxi database  ta’ kumpaniji interessati 
u tippermettilhom jippreparaw għall-proċess tas-sejħa għall-off  erti. 85 kumpanija esprimew interess u kienu 
rreġistrati fi  d-database . Għalkemm ġiet organizzata ġurnata ta’ informazzjoni għall-partijiet interessati, ma sar l-ebda 
sforz biex tiġi evalwata l-fehma u l-perċezzjoni tagħhom tal-ħtiġijiet ta’ konċessjoni proposti.
B’mod ġenerali, l-interess ta’ fornituri potenzjali kien jeżisti għal proġett Galileo, imma kellhom bżonn ħtiġijiet aktar 
preċiżi qabel ma jidħlu f’konċessjoni.
B.3 Kwestjonijiet kontrattwaliIl-korp ivverifi  kat identifi  ka 
l-kwestjonijiet kontrattwali li setgħu jinqalgħu waqt l-akkwist u pprepara abbozz ta’ kuntratt, li jistabbilixxi proposti inizjali fuq kull kwestjoni?GJU Parzjalment Ġie ppreparat abbozz ta’ kuntratt waqt il-fażi ta’ għażla u djalogu kompetittiv.
Iżda, l-abbozz ta’ kuntratt kien għadu wisq prematur minħabba l-eżistenza ta’ ħafna inċertezzi, mhux l-inqas 
minnhom kien in-nuqqas ta’ kwalunkwe preferenza ta’ liġi applikabbli.
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo52B.4 L-istrateġija tas-sejħa għall-off  erti
Il-korp ivverifi  kat ipprepara strateġija 
ta’ sejħa għall-off  erti li tkopri l-għadd 
ta’ fażijiet tas-sejħa għall-off  erti, 
l-għadd ta’ off  erti li kellhom jiġu 
mistiendna f’kull fażi tas-sejħa, l-approċċ tal-korp biex jikkomunika mal-off  erenti u skeda taż-żmien 
realistika għall-proċess tas-sejħa għall-off  erti?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJUParzjalment Ix-xogħol preparatorju tal-Kummissjoni pproduċa pjan indikattiv tal-akkwist għall-għażla u n-negozjati permezz 
ta’ sejħa għal espressjonijiet ta’ interess, sejħa għall-konċessjonijiet, fażi ta’ qabel l-għażla u fażi tal-għażla. L-għoti tal-kuntratt kien mistenni fi   żmien 14-il xahar mill-bidu tal-proċess. Minkejja d-dewmien fi  l-bidu tal-operazzjonijiet 
tal-GJU, il-Kummissjoni u l-GJU għall-ewwel żammew mal-pjan li jorganizzaw għażla u negozjati fuq perijodu qasir fl -2003 u fl  -2004 (avviż ta’ konċessjoni ĠU 2003/S 200 — 179789).
Iżda, din l-iskeda taż-żmien kienet ambizzjuża ħafna. Il-prattika tal-PPP/PFI fi  r-Renju Unit tissuġġerixxi li jittieħed 
konsiderevolment aktar żmien (perijodu ta’ 18-il xahar mhux eċċezzjonali) sabiex jiġu defi  niti objettivi speċifi  ċi 
u koerenti anke għall-proġett tal-PPP medju, mhux partikolarment kumpless. Prattiċi tal-akkwist stabbiliti sewwa tal-ESA jissuġġerixxu wkoll li defi  nizzjoni ta’ approċċ b’saħħtu fl  -isfond tal-industrija spazjali Ewropea jeħtieġ aktar minn 
sena, anke għal organizzazzjoni bl-esperjenza.
B.5 L-iskeda taż-żmien tal-proġettIl-korp ivverifi  kat ipprepara skeda ta’ 
żmien tal-proġett kredibbli li kienet tidentifi  ka objettivi li kontrihom il-progress seta’ jitkejjel, u punti fi  l-proċess li waqthom il-korp kellu jirrevedi l-kontinwazzjoni tal-vijabilità tal-proġett?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJUParzjalment L-iskeda ta’ żmien inizjali ġenerali għall-prog ramm Galileo ġiet ikkomunikata f’diversi okkażjonijiet bejn l-2000 
u l-2004 (ara t- Tabella 1 ).
L-iskeda taż-żmien, iżda, kienet ġenerali ħafna u ma kienx fi  ha objettivi intermedji li għandhom jiġu użati biex 
il-vijabilità tal-prog ramm tiġi reveduta. Aġġornamenti lill-iskeda taż-żmien kienu nnotifi  kati uffi   ċjalment fl  -2006 
u l-2007.
Objettivi intermedji dwar il-proċess ta’ konċessjoni ġew posposti f’diversi okkażjonijiet, iżda mingħajr l-ebda 
kumment dwar il-vijabilità tal-kontinwazzjoni tal-proġett.
B.6 Paragun bejn l-ispejjeż u l-benefi  ċċji
Il-korp ivverifi  kat evalwa spejjeż 
u l-benefi  ċċji tal-għażla ta’ fi  nanzjament pubbliku/privat kontra għażla ta’ akkwist alternattiva?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJULe Ix-xogħol preparatorju tal-Kummissjoni inkluda analiżi bejn l-ispejjeż u l-benefi  ċċji tal-proġett Galileo, imma ma kien 
hemm l-ebda analiżi bħal din tal-approċċ ta’ konċessjoni propost tagħha kontra għażla ta’ akkwist alternattiva.
Kif indikat taħt A.6, studji minn PricewaterhouseCoopers jirrakkomandaw il-preparazzjoni ta’ apparat b’saħħtu li 
jqabbel il-prodott tas-settur pubbliku. Iżda, din ir-rakkomandazzjoni qatt ma ġiet segwita.
B.7 Il-lista tas-sejħa għall-off  erti
Il-korp ivverifi  kat irnexxielu joħloq lista 
tas-sejħa għall-oferti tajba?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJUParzjalment Konsorzji magħżula minn qabel (ara wkoll B.2) inkludew fi  rxa tajba ta’ kapaċitajiet industrijali Ewropej biex iwasslu 
s-sistema Galileo.
Iżda, operaturi u industriji downstream  ġew marġinalizzati minn kumpaniji ta’ manifattura spazjali. Din is-sitwazzjoni 
kompliet tiħrax wara li wieħed mit-tliet konsorzji magħżula minn qabel iddeċieda li jirtira mill-proċess ta’ għażla waqt is-sajf tal-2004.Kriterji (ibbażati fuq il-linji 
gwida tal-Intosai dwar
l-aqwa prattika għall-verifi  ka 
tal-fi  nanzi u l-konċessjonijiet 
pubbliċi/privati)Il-korp 
responsabbliIl-kriterji ġew 
issodisfati?Sommarju tal-evalwazzjoni
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo53B.8 Speċifi  kazzjoni tal-ħtiġijiet
Il-korp ivverifi  kat stabbilixxa 
speċifi  kazzjonijiet ċari tal-ħtiġijiet?GJU Le Id-dokumentazzjoni għas-sejħa għall-off  erti tal-GJU serviet prinċipalment biex tgħin lill-off  erenti jistrutturaw 
il-proposti tagħhom. Iżda, fi  lwaqt li tat prinċipji ġenerali, ma rrifl  ettitx objettivi speċifi  ċi, pożizzjonijiet ċari tar-
riskju jew approċċi preferuti mħaddna mill-GJU bħala rappreżentant tas-settur pubbliku. B’mod partikolari, id-dokumentazzjoni tas-sejħa għall-off  erti ma indirizzatx nuqqasijiet fi  t-tfassil u diffi   kultajiet inerenti tal-iskema ta’ 
konċessjoni proposta. Pereżempju, il-GJU ma qalitx x’inhi l-għażla favorita tagħha (jew għażliet alternattivi) għall-iżvilupp tas-suq, imma sempliċiment saqsiet lill-off  erenti biex jippreżentaw l-approċċi proposti tagħhom. Barra dan, 
fi lwaqt li l-GJU talbet lill-off  erenti jiddeskrivu l-istrateġija tagħhom li jieħdu r-riżultati mingħand l-IOV u fi  r-rigward 
tas-suġġett “impenji tal-parti terza”, hija ma stabbilitex il-liġi applikabbli għall-kuntratt ta’ konċessjoni, għalkemm dan seta’ jservi lill-off  erenti bħala bażi għall-analiżi tagħhom. L-unika eċċezzjoni kellha x’taqsam mal-għażliet għall-
illanċjar, fejn il-GJU indikat biċ-ċar il-preferenza tagħha għal Ariane 5 u Soyuz.
Konsegwenza ta’ dan, l-off  erenti ma kellhomx biżżejjed dettalji fuq il-pożizzjoni u l-preferenza tas-settur pubbliku, 
u tħallew għal rajhom jiġġudikaw x’off  erti jippreżentaw, mingħajr gwida għall-proposti tagħhom u l-ebda 
opportunità biex jirrispondu preċiżament għal ħtiġijiet ċari.
B.9 Żamma tal-kompetizzjoniIl-korp ivverifi  kat irnexxielu jżomm 
tensjoni kompetittiva għall-għoti tal-kuntratt u jġesti n-negozjati mal-off erent preferit sewwa?GJU Le Peress li ma setgħetx tagħżel off  erent preferit f’żewġ okkażjonijiet u approvat il-għaqda, il-GJU naqset milli żżomm 
tensjoni kompetittiva.
B.10 Reviżjonijiet regolari
Waqt l-akkwist, il-korp ivverifi  kat 
evalwa regolarment jekk il-proġett kompliex joff  ri valur għall-fl  us?Maqsuma bejn 
il-Kummissjoni u l-GJULe Fil-komunikazzjoni tagħha, il-GJU wriet regolarment l-impenn sod tagħha biex tilħaq ftehim mas-settur privat, imma 
naqset milli tevalwa l-vijabilità u l-valur għall-fl  us potenzjali (ara wkoll B.5).
B.11 Baġits għall-ispejjeż tal-proġett
Il-korp ivverifi  kat stabbilixxa 
u kkontrolla baġits realistici għall-ispejjeż tal-proġett kollha, inklużi riżorsi interni u esterni?Maqsuma Iva Il-GJU serħet fuq l-approvazzjoni tal-baġits annwali għal kull kompitu tagħha.
Iżda, il-Kummissjoni u l-GJU ma stmawx il-livell tal-infi  q kemm tas-setturi pubbliċi u privati għall-proċess ta’ għażla 
u negozjati sħiħ. Is-settur privat ippreżenta stima ta’ 24,5 miljun euro f’Ottubru 2005.
B.12 Ħatra tal-konsulenti
Il-korp ivverifi  kat ħatar konsulenti 
esterni ta’ kwalità tajba wara 
l-kompetizzjoni?Maqsuma Parzjalment Il-GJU għażlet konsulenti esterni b’esperjenza minn sejħa għall-off  erti kompetittiva, imma ħatrithom tard fi  l-proċess 
tal-għażla (jiġifi  eri wara l-ħruġ tad-dokumentazzjoni għas-sejħa għall-off  erti u d-djaloġu kompetittiv).
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo54B.13 Ġestjoni tal-ispejjeż
Il-korp ivverifi  kat kif issorvelja u ġesta 
l-ispejjeż tal-proġett, inklużi riżorsi interni u esterni?Maqsuma Parzjalment Il-GJU impjegat konsulenti esterni u konsulenti permezz ta’ kuntratti qafas konklużi wara s-sejħa għall-off  erti. 
L-ispejjeż ġew miżmuma taħt kontroll permezz tat-tfi  għ ta’ ordnijet individwali ta’ xogħol.
Iżda, l-GJU ma kellhiex politika ta’ tul ta’ żmien twil dwar l-ispejjeż ta’ konsulenti esterni.
C. Off  erti u kuntratti
C.1 Proposti tal-off  erenti
L-off  erenti pproponew fi  rxa tajba ta’ soluzzjonijiet? Parzjalment L-off  erti rċevuti mill-GJU rrifl  ettew il-kapaċità u l-esperjenza tal-off  erenti bħala l-mexxejja Ewropej fl  -industrija.
Iżda, peress li s-settur pubbliku ma tax speċifi  kazzjonijiet preċiżi (ara B.8), l-off  erenti kellhom nuqqas ta’ gwida għall-
proposti tagħhom u ma kellhom l-ebda opportunità li jirrispondu b’mod preċiż għal ħtiġijiet ċari.
Din il-problema ġiet identifi  kata minn off  erent magħżul minn qabel li b’mod preċiż ippreveda l-eżitu tal-proċess ta’ 
konċessjoni fi  r-rebbiegħa tal-2004 (minuta minn laqgħa ta’ “Djalogu Kompetittiv”):
“Id-dokumentazzjoni għas-sejħa tal-off  erti tal-GJU fi  ha ħafna istruzzjonijiet tajbin, u d-deċiżjoni li jinżammu 
laqgħat bilaterali kull ħmistax (jiġifi  eri permezz tal-laqgħat ta’ djalogu kompetittiv) hija għaqlija, imma jifdal 
tħassib sinifi  kanti. Hemm ftit wisq ħin biex jiġu analizzati l-ħtiġijiet tal-GJU, biex jiġi ppjanat il-pjan ta’ negozju 
tal-Kumpanija Operattiva Galileo u sabiex tiġi ppreżentata off  erta sal-1 ta’ Settembru din is-sena. Off  erti 
miktuba fi  ż-żmien disponibbli se jserrħu fuq ħafna xogħol ta’ previżjoni. Dikjarazzjonijiet verbali lil off  erenti 
biex jagħmlu l-almu tagħhom jikkontradixxu l-istruzzjonijiet bil-miktub biex joħolqu u jippreżentaw off  erta li 
torbot bil-liġi. Il-GJU m’għandhiex il-mezzi biex tagħmel paragun validu tal-off  erti abbażi tal-valur tas-settur 
pubbliku. Il-GJU mhix qiegħda toħloq pjan ta’ negozju tas-settur pubbliku li permezz tiegħu tista’ tagħmel dawn il-paraguni, u ma tistax tagħmel dan fl  -iskadenzi tal-kompetizzjoni. B’mod partikolari, il-qisien tal-off  erti 
se jkunu inkonsistenti minħabba: (i) il-bżonn għall-off  erenti li jikkwalifi  kaw ħafna l-off  erti b’kundizzjonijiet, 
kundizzjonijiet li se jvarjaw bejn l-off  erti u li l-GJU mhux se tkun tista’ tevalwa; (ii) li l-GJU teħtieġ lill-off  erenti 
joħolqu l-impenji ta’ prodotti prinċipali tagħhom proprji, li għal darb’ oħra se jvarjaw bejn l-off  erti u li l-GJU 
mhux se tkun tista’ tevalwa. Konsegwenza ta’ dan, l-off  erenti jiff  aċċjaw riskju tal-akkwist mhux tas-soltu bil-
prinċipji aċċettati tal-PPPs”.
Kif kien previst, l-off  erti ppreżentati ma kienx fi  hom prezzar u impenji sodi u l-GJU kellha testendi l-fażi ta’ għażla. 
Nota teknika minn konsulent tal-GJU f’Diċembru 2004 ikkonfermat il-ġudizzju t’hawn fuq:
“F’għadd ta’ aspetti, in-nuqqas ta’ żviluppi fi  l-proposti tal-off  erenti rrifl  ettew inċertezza dwar il-ħtiġijiet tal-GJU. 
Konsegwenza ta’ din l-inċertezza, kien hemm diff  erenzi strutturali sinifi  kanti bejn l-off  erti (li jagħmlu l-paragun 
dirett diffi   ċli) u ż-żewġ off  erenti off  rew biss prezzar indikattiv”.Kriterji (ibbażati fuq il-linji 
gwida tal-Intosai dwar
l-aqwa prattika għall-verifi  ka 
tal-fi  nanzi u l-konċessjonijiet 
pubbliċi/privati)Il-korp 
responsabbliIl-kriterji ġew 
issodisfati?Sommarju tal-evalwazzjoni
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo55C.2 Evalwazzjoni tal-off  erti
Il-korp ivverifi  kat wettaq evalwazzjoni wiesgħa tal-off  erti? Parzjalment Il-GJU evalwat u mmarkat l-off  erti rċevuti skont il-kriterji ta’ evalwazzjoni ġenerali prestabbilit (fi  nanzjarji, tekniki, ta’ 
ġestjoni).
Iżda, fi   Frar 2005 il-GJU fl  -aħħar tat l-off  erti li jikkompetu evalwazzjoni ġenerali ugwali (ara wkoll C.1).
C.3 Għażla tal-off  erent
Il-korp ivverifi  kat evalwa r-riżultati tal-evalwazzjoni sabiex 
jagħżel l-off  erta tal-aqwa valur?Parzjalment Il-GJU evalwat l-off  erti billi applikat il-kriterji ta’ evalwazzjoni formali għas-sejħa għall-off  erti. Iżda, ma kellhiex kriterji 
ta’ evalwazzjoni dettaljati u b’saħħithom li jirrifl  ettu ħtiġijiet preċiżi li kontrihom jiġu ġġudikati u mqabbla off  erti li 
jikkompetu (ara wkoll A.4).
Il-GJU ddikjarat lilha nfi  sha mhux kapaċi tagħżel l-off  erta preferita f’żewġ okkażjonijiet: f’Ottubru 2004 u, wara li 
estendiet il-fażi tal-għażla, Frar 2005.
C.4 Tibdil waqt in-negozjati mal-off  erent ta’ suċċess
Il-korp ivverifi  kat naqqas kemm jista’ jkun bidliet lit-
termini tal-off  erta waqt in-negozjati fi  nali mal-off  erent 
ta’ suċċess?Le Wara l-approvazzjoni tal-għaqda u s-sottomissjoni ta’ off  erta konġunta, il-GJU tilfet il-kapaċità tagħha biex tidderieġi 
l-proċess ta’ negozjati. Ma kinitx kapaċi tinforza l-osservanza tal-kundizzjonijiet tal-għaqda, u n-negozjati sofrew mill-kompożizzjoni tal-konsorzju magħqud u n-nuqqas ta’ kapaċità tiegħu li jilħaq qbil (minħabba l-għadd ta’ azzjonisti, l-interessi diversi tagħhom, l-esperjenza tal-PPP, eċċ.). 
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo56
GLOSSARJU TA’ TERMINI UŻATI F’DAN IR-RAPPORT
Akkwist tradizzjonali : Kuntratt li fih il-konsumatur iħallas sempliċiment 
lill-kuntrattur għall-provvista ta’ attiv hekk kif ix-xogħol fl-iżvilupp ta’ dan l-attiv jimxi ’l quddiem. Tali attivi jitħallsu kompletament ladarba jitlestew. Iż-żamma ta’ dawn l-attivi hija trattata f’kuntratti separati, filwaqt li t-tħaddim 
tagħhom jibqa’ r-responsabilità tas-settur pubbliku.
Allokazzjoni tar-riskju : Il-ftehim bejn il-partijiet f’negozju finanzjarju pubbliku 
/ privat jew konċessjoni li jiddefinixxi liema partijiet jew parti hija respon-
sabbli milli ġġarrab il-konsegwenzi finanzjarji jew oħrajn ta’ avveniment, li tnaqqas iċ-ċans li avveniment negattiv partikolari jseħħ, u biex tnaqqas l-impatt ta’ dak l-avveniment.
Bażi ta’ paragun għas-settur pubbliku : Stima ta’ kemm iqum proġett li kieku 
jintużaw metodi ta’ akkwist tradizzjonali. Din tintuża sabiex tgħin id-deter-
minazzjoni dwar jekk l-iffinanzjar privat joffrix valur aqwa għall-flus minn 
akkwist tradizzjonali.
Ftehim ta’ konċessjoni : Ftehim bejn imsieħba pubbliċi u privati li jikkonċedi 
lil dawn tal-aħħar id-dritt esklussiv li joperaw, iżommu u jwettqu investiment 
f’servizz pubbliku.
Każ ta’ negozju : Informazzjoni li tiddeskrivi l-ġustifikazzjoni sabiex proġett jit-
tell’a u jitkompla. Jagħti r-raġunijiet u t-tweġibiet għall-mistoqsija “Għaliex?” għall-proġett.
Kunflitt ta’ interess : Sitwazzjoni li fiha ċerta persuna jew organizzazzjoni 
qiegħda taġixxi f’żewġ funzjonijiet, li l-għanijiet jew l-interessi tagħhom 
huma opposti.
Pagament ta’ disponibbiltà : Pagament perjodiku magħmul lil konċessjonarju 
minn awtorità pubblika għax jipprovdi faċilità disponibbli.
Pjan ta’ negozju : Dikjarazzjoni formali ta’ sett ta’ għanijiet kummerċjali, 
ir-raġunijiet għaliex huwa meqjus li jistgħu jinkisbu, u l-pjan biex jintlaħqu 
dawn l-għanijiet.
Proċess ta’ sejħa għall-offerti : Il-proċess biex issir promozzjoni, imbagħad 
jiġu rċevuti u evalwati offerti minn kumpaniji differenti fis-settur privat 
biex joperaw is-servizzi taħt in-negozju ta’ finanzjament pubbliku privat u konċessjonijiet, bil-għan li jinkiseb l-aqwa valur għall-flus.ANNESS V
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo57
Segment tal-Utent ta’ Galileo : B’kuntrast għas-segment spazjali u tal-art, 
is-segment tal-utent jittraduċi s-sinjali f’servizzi lill-utenti finali. Jikkonsisti f’tipi differenti ta’ riċevituri tal-utenti.
Sħubija pubblika-privata : Servizz governattiv jew intrapriża kummerċjali 
privata li hija ffinanzjata u mħaddma permezz ta’ sħubija bejn il-gvern u kumpanija/i tas-settur privat.
Strutturi ta’ governanza : Is-sistema ta’ sorveljanza fis-seħħ li tippermetti 
lill-maniġment iżomm kontroll fuq il-proġett, inkluża l-allokazzjoni ta’ responsabilitajiet maniġerjali u l-proċessi u s-sistemi għar-rappurtar lill-maniġment.
Tensjoni kompetittiva : Sitwazzjoni li fiha l-kompetituri huma sfurzati li 
jagħmlu l-offerti tagħhom ta’ oġġetti/servizzi/offerti kemm jista’ jkun 
attraenti għall-organizzazzjoni li qiegħda takkwista sabiex ma joħdulhomx 
posthom kompetituri rivali, li tirriżulta f’negozju aħjar għall-awtorità li toħroġ 
l-offerta.
Trasferiment tar-riskju : It-trasferiment tar-riskju li s-soltu jiġġarrab mill-orga-
nizzazzjoni li takkwista lejn dak li jipprovdi s-servizz fis-settur privat.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo58
IR-RISPOSTI TAL-KUMMISSJONI
TAQSIRA EŻEKUTTIVA
I.–V.
Galileo u EGNOS huma żewġ prog rammi  
innovattivi bil-għan li jistabbilixxu Sistema 
Globali Ewropea tan-Navigazzjoni Satellitari. L-Aġenzija Spazjali Ewropea u l-Kummissjoni bdew dawn iż-żewġ prog rammi bħala inizjat-
tiva konġunta, u kisbu appoġġ qawwi għall-
prog rammi mill-Istati Membri Rispettivi.
L-ESA ħadet ħsieb l-iżvilupp teknoloġiku  
u l-Kummissjoni kienet responsabbli mit-tfassil tal-politika. Flimkien ħolqu l-Impriża Konġunta Galileo bħala pjattaforma ta’  koordinazzjoni biex tissorvelja l-implimen-tazzjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni.
Għall-fażi ta’ mobilizzazzjoni u twettiq,  
fuq proposta tal-Kummissjoni, il-Kunsill  
ħoloq aġenzija regolatorja (il-GSA) biex  
tirrappreżenta l-interessi ta’ settur pubbliku fis- sħubija pubblika-privata (PPP).
L-Istati Membri u l-Aġenzija Spazjali Ewro-
pea kellhom rwol ewlieni mill-bidu tagħha. Wara li ltaqa’ ma’ diffikultajiet biex isib  sors ta’ finanzjament privat, il-prog ramm  integrat Galileo/Egnos fl-2008 sar prog-ramm tal-UE ffinanzjat kompletament mill-baġit tal-UE. Minn dakinhar, il-Kummissjoni 
ħadet ir-rwol ta’ amministratur tal-prog-
ramm. Bl-organizzazzjoni l-ġdida r-respon-
sabiltajiet ġew iċċarati u l-Kummissjoni  llum tħoss li qiegħda fit-triq it-tajba biex  
tilħaq l-għanijiet tagħha. Il-Kummissjoni  tammetti li kien hemm dewmien u spejjeż  mhux mistennija, madanakollu meta wieħed 
jikkonsidra n-natura innovattiva u s-sofis-
tikazzjoni teknika tal-proġett preliminari  
l-Kummissjoni tikkonsidra l-evalwazzjoni li l-Qorti għamlet dwar il-ġestjoni tal-fażi tal-
iżvilupp u l-validazzjoni negattiva żżejjed.  Meta wieħed iħares lura jidher li seta’ sar  iktar biex jiġu indirizzati wħud mill-problemi iffaċċjati fi stadji aktar bikrin.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo59
V.
i)
Il-GJU nħoloqot biex taġixxi ta’ intermed-jarja bejn l-ESA, responsabbli biex twettaq l-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku (IOV jew il-fażi ta’ validazzjoni fl-orbita), u l-Kummiss-joni Ewropea responsabbli mill-aspetti ta’  politika.
ii)
Il-Kummissjoni kontinwament segwiet  
il-prog ramm, mingħajr ma interferiet mar-
responsabilità tal-ESA, b’mod speċjali fuq  kwistjonijiet tekniċi u industrijali. Il-Kum-missjoni daħlet kull meta kien hemm bżonn biex tipprevjeni waqfien u tipproponi  ad dattamenti tal-prog ramm.
VI.
L-għażla tal-PPP kienet deċiżjoni politika  
meħuda mill-Kunsill. Il-Kummissjoni rċeviet 
mandat politiku ċar biex tipprepara PPP, fi żmien limitat, u ppreparatu skont l-infor-
mazzjoni disponibbli dakinhar f’dan is-set-
tur tant spċifiku u innovattiv. L-industrija  
ressqet proposti serji u realistiċi b’risposta għas-sejħa għal Konċessjoni tal-PPP.
VIII.
Permezz tal-GJU u mbagħad tal-GSA,  il-Kummissjoni użat il-fondi tal-FP6 biex tif-
finanzja l-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku, 
u r-RŻT relatat mat-twettiq. Dawn il-proġetti 
tar-RŻT, b’mod speċjali RŻT relatati mat-twettiq għandhom jagħtu l-frott tagħhom  
fi żmien medju/twil (2009-2015) u l-isfruttar ta’ tali xogħol għandu jkun inkluż fil-“Pjan ta’ Azzjoni tat-Twettiq tal-GNSS” li ġej.IX.
Il-proposta tal-Kummissjoni li l-EGNOS ikun integrat fil-Galileo effettivament salvat il-
prog ramm EGNOS, u żgurat id-disponibbiltà 
tal-fondi neċessarji biex dan il-proġett ikom-
pli. Il-Kummissjoni żammet dan l-approċċ  integrat kemm waqt u kif ukoll wara n-negoz-jati tal-konċessjoni.
X.
Id-dikjarazzjoni tal-Qorti ma tikkunsidrax  
bis-sħiħ ir-realtà taċ-ċirkostanzi f’dak  
iż-żmien. Il-prog ramm involva numru kbir  ta’ partijiet interessati mis-settur pubbliku (l-Istati Membri tal-UE u l-ESA, pajjiżi terzi, il-Kummissjoni) bi rwoli istituzzjonali u res-ponsabiltajiet differenti, u l-Kummissjoni  ħadmet attivament biex issib l-għodod biex 
tinvolvi sew lil dawn il-partijiet interessati. 
Il-Kummissjoni għamlet progress reali fil-
qasam tal-kooperazzjoni internazzjonali.  
Il-ħolqien tal-GJU u tal-GSA, kif ukoll il-pro-posti biex tingħata direzzjoni ġdida lill-prog-
ramm li laħqu l-qofol tagħhom fl-adozzjoni 
tar-Regolament 683/2008, huma sinjali tat-
tmexxija eżerċitata mill-Kummissjoni bil-kunsiderazzjoni dovuta tar-rwoli rispettivi  
tal-partijiet interessati.
XI.
Il-Kummissjoni rċeviet mandat ċar biex tieħu f’idejha l-ġestjoni tal-prog ramm fil-fażi  
ta’ mobilitazzjoni, u b’konsegwenza bdiet  
tadatta l-kapċitajiet ta’ ġestjoni tagħha,  kemm internament kif ukoll bl-appoġġ ta’  
konsulenti kwalifikati esterni.
XII.
Il-lezzjonijiet li ħarġu mill-Galileo huma  kondiviżi mal-Istati Membri u partijiet inte-
ressati oħra sabiex titjieb il-ġestjoni ta’  prog rammi infrastrutturali kbar.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo60
INTRODUZZJONI
2.
L-Aġenzija Spazjali Ewropea u l-Kummissjoni 
bdew l-EGNOS u l-Galileo bħala inizjattiva  
konġunta, u kisbu appoġġ qawwi għall-prog-rammi mill-Istati Membri Rispettivi.
L-ESA ħadet ħsieb l-iżvilupp teknoloġiku  
u l-Kummissjoni kienet responsabbli mit-tfassil tal-politika. Flimkien ħolqu l-Impriża 
Konġunta Galileo bħala pjattaforma ta’  
koordinazzjoni biex tissorvelja l-implimen-tazzjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni.
Għall-fażi ta’ mobilizzazzjoni u twettiq,  
fuq proposta tal-Kummissjoni, il-Kunsill  ħoloq aġenzija regolatorja (il-GSA) biex  tirrappreżenta l-interessi tas-settur pubbliku 
fis-sħubija pubblika-privata (PPP).
L-ISTORJA TA’ GALILEO
15.
Għall-implimentazzjoni tal-fażi ta’ żvilupp  tal-Programm Galileo inħolqot il-GJU biex  
tiżgura l-għaqda tal-amministrazzjoni  
u l-kontroll finanzjarju tal-proġett għall-
fażi ta’ riċerka, żvilupp u dimostrazzjoni  
tal-prog ramm Galileo, u b’dan il-għan  
timmobilizza l-fondi għal dak il-prog-
ramm (Artikolu 1 tar-Regolament (EC) Nru. 
876/2002). Ir-responsabbilità teknika ta’  din il-fażi ġiet fdata f’idejn l-ESA fil-qafas  
tal-prog ramm tagħha GalileoSat. L-appro-vazzjoni tal-prog ramm GalileoSat mill-istati membri tal-ESA wassal għall-bidu tal-attivi-
tajiet industrijali. L-Impriża Konġunta Gali-
leo kienet il-pjattaforma ta’ koordinazzjoni 
bejn l-ESA u l-Kummissjoni għall-fażi ta’  żvilupp u validazzjoni.17.–18.
Skont l-Artikolu 2 tal-Istatut tal-GJU l-kom-
piti prinċipali huma:
1)  is-sorveljanza tal-integrazzjoni tal-EGNOS 
fil-Galileo kif ukoll l-implimentazzjoni  
tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-
Galileo;
2)  it-tnedija permezz tal-ESA tal-attivitajiet 
industrijali fil-fażi ta’ żvilupp;
3)  il-preparazzjoni, flimkien mal-Kummiss-
joni u l-ESA, tal-fażi ta’ mobilizzazzjoni  u twettiq bil-ġestjoni tal-proċedura għas-sejħa għall-offerti li twassal għall-ftehim 
ta’ konċessjoni;
4)  is-superviżjoni tat-twettiq tal-attivitajiet 
kollha tal-prog ramm.
21.
L-għan mogħti mill-Kunsill tat-trasport ta’  
Marzu 2004 lill-komunikazzjoni tal-Kum-missjoni ta’ Ottubru 2004 kien li ma tirra-
purtax fuq il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni, 
iżda fuq il-bidu tal-fażi ta’ mobilizzazzjoni  
u twettiq.
Id-dewmien fl-iżvilupp teknoloġiku (IOV jew 
il-fażi ta’ validazzjoni fl-orbita) dakinhar ma 
kienx ikkunsidrat inkompatibbli mal-bidu  tal-attivitajiet għall-fażi ta’ mobilizzazzjoni 
tal-prog ramm tal-2006.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo61
22.
L-informazzjoni disponibbli dak iż-żmien  
kienet issostni l-idea li, li wieħed jistenna  
riżultat favorevoli mill-proċess ta’ akkwist  ma kenitx xi ħaġa irraġonevoli. Il-Komuni-kazzjoni indikat li l-proċedura sa dakinhar  
kienet suċċess u talbet il-konferma tal-Kun-
sill sabiex:
—  tippermetti lill-Intrapriża Konġunta  
tikkonkludi n-negozjar tal-kuntratt ta’  konċessjoni li kien mistenni jiġi ffirmat  matul l-2005, u
—  tippermetti lill-partijiet interessati  
mis-settur privat jikkonfermaw l-offerti  
u l-impenn finanzjarju tagħhom.
23.
Il-Kummissjoni, fit-twettiq tar-responsabi-lità politika mogħtija lilha, ħolqot il-kun-
dizzjonijiet għal qbil bejn l-Istati Membri  
billi talbet lill-eks-Kummissarju Van Miert  
biex jagħmilha ta’ medjatur. Il-Kummiss-joni rnexxielha tiżblokka n-negozjati għall-
konċessjoni u dik il-parti tal-attivitajiet  
tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni li kienu  
mwaqqfa minħabba nuqqas ta’ ftehim bejn 
l-Istati Membri bejn Lulju u Diċembru tal-
2005.
26.
Matul l-2006, u b’mod partikolari fit-tieni  nofs tal-2006, bl-appoġġ qawwi tal-Kummiss-joni u tal-Bank Ewropew tal-Investiment,  il-GJU naqqset id-differenzi mal-konsorzju  amalgamat għal ftit kwistjonijiet sostanzjali li kienu qed jibqgħu problematiċi. Ir-riżultat ta’ dawn in-negozjati, flimkien mat-tim ta’ negozjanti, u l-attivitajiet l-oħra tal-GJU,  ġew mgħoddija lill-GSA fi tmiem 2006.27.
Fi tmiem l-2005, il-Kummissjoni wittiet
it-triq għall-fażi ta’ mobilizzazzjoni billi  
bdiet l-ewwel passi biex tiżgura l-għoti  gradwali tas-setgħat mill-GJU, maħluqa  għall-Fażi ta’ Żvilupp, għall-GSA, maħluqa  
biex tieħu ħsieb l-interessi tas-settur pubb-
liku fl-iskema tal-PPP għall-fażi ta’ mobiliz-zazzjoni u twettiq.
Żewġ suppożizzjonijiet kienu f’moħħ il-
Kummissjoni biex ħadet dawn l-azzjonijiet: 1) li n-negozjati għall-Konċessjoni setgħu  jitlestew sal-aħħar tal-2006, xi ħaġa li l-istat tan-negozjati wara li ngħaqdu l-konsorzji  kien qed jagħtiha xi ftit kredibbiltà, u 2) li d-dewmien li kien sar apparenti fuq il-fażi  
IOV fisser li l-fażi IOV kienet se tkompli wara 
t-tmiem tal-GJU.
28.
Fi żvilupp parallel, matul l-2006 u l-2007,  
l-ESA kompliet għaddejja minn diffikultajiet 
serji fil-ġestjoni kemm tal-EGNOS kif ukoll  tal-Galileo. Fl-EGNOS id-diffikultajiet kienu 
prinċipalment tekniċi. Fil-Galileo l-istruttura 
industrijali u l-ġestjoni mill-ESA kienu qed 
jesperjenzaw dewmien u spejjeż żejda sos-
tanzjali. L-ESA tat bidu għal reviżjoni kbira 
fir-relazzjonijiet kontrattwali li kienet ħolqot 
għall-prog ramm GalileoSat.
Iffaċċjata b’dawn id-diffikultajiet u l-waq-
fien tal-proċess ta’ Konċessjoni, il-Kummiss-joni pproponiet lill-Kunsill u lill-Parlament biex tbiddel id-direzzjoni tal-prog ramm,  
tiffinanzja l-fażi ta’ mobilizzazzjoni mill-
baġit Komunitarju, taġixxi ta’ amministra-
tur tal-prog ramm u tuża l-ESA bħala aġent għall-akkwist fil-fażi ta’ mobilizzazzjoni.  
Ir-Regolament 683/2008 dwar l-implimen-tazzjoni tal-prog ramm GNSS ġie addottat  fid-9 ta’ Lulju 2008.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo62
29.
L-ambitu tal-kommunikazzjoni ta’ Mejju  2007 ma kienx li jiddeskrivi fid-dettall  ir-raġunijiet għall-falliment tan-negozjati  tal-Konċessjoni, iżda iktar biex jevalwa  r-riżultati tan-negozjati u jipproponi mod  kif jistgħu jimxu ’l quddiem.
L-AMBITU U L-APPROĊĊ 
TAL-VERIFIKA
31.
Fil-perijodu vverifikat mill-Qorti (Settembru 2003-Diċembru 2006), il-GJU kienet stabbilita biex tiżġura l-għaqda tal-amministrazzjoni u l-kontroll finanzjarju tal-proġett għall-fażi ta’ riċerka, żvilupp u dimostrazzjoni  tal-prog ramm Galileo, u biex timmobilizza  
l-fondi assenjati lil dan il-prog ramm.
OSSERVAZZJONIJIET
39.
Il-kunċett tal-PPP kien ibbażat fuq studji  u rapporti elaborati matul il-fażi ta’ defi-
nizzjoni tal-Galileo, li kien wera l-vijabbilità 
tal-mobilizzazzjoni, twettiq u l-isfruttament 
kummerċjali tal-Galileo fi ħdan struttura ta’ 
PPP li tinvolvi finanzjament privat. L-għażla 
tal-PPP kienet imħeġġa u finalment appro-
vata mill-Kunsill. Il-preparazzjoni tal-PPP  
kient imxekkla mill-ħin limitat disponibbli. L-industrija ressqet proposti serji u realistiċi 
b’risposta għas-sejħa għal Konċessjoni tal-PPP.
41.
Kif muri mill-istudji disponibbli għall-
Kummissjoni, l-aħjar prattiċi fil-qasam tal-PPP kienu definittivament ikkunsidrati.  
Madanakollu dawn l-aħjar prattiċi ġew  żviluppati ma’ industriji u servizzi stab-biliti (toroq ewlenin, sptarijiet, impjanti  tal-enerġija…), fejn ir-riskji huma diġà relat-tivament identifikati sew u fejn huwa faċli li 
jsiru paraguni tal-ispejjeż ibbażati fuq dejta eżistenti tal-ispejjeż. Dan kien u għadu ’l  
bogħod mill-każ tal-mobilizzazzjoni, twettiq 
u sfruttament kummerċjali tal-Galileo.a)
In-natura bla preċedent tal-Proġett Galileo għamlitha estremament diffiċli li jiġu appli-kati l-aħjar prattiċi tal-PPP, bħall-iżvilupp ta’ kumparatur affidabbli għas-settur pubbliku minħabba nuqqas ta’ dejta.
Id-differenza materjali fl-ambitu bejn l-IOV 
u l-FOC (kapaċità operattiva sħiħa) għamlitha 
impossibbli li tiġi użata dejta mill-IOV biex jiġi żviluppat tali kumparatur.
L-istudji kkummissjonati mill-Kummissjoni  
u mill-GJU indikaw b’mod ċar ir-riskju għall-mobilizzazzjoni, twettiq u utilizzazzjoni  kummerċjali tal-infrastruttura proposta  u stmaw l-allokazzjoni effiċjenti tagħhom  bħala possibbli taħt l-iskema tal-PPP/  konċessjoni.
b)
Minħabba pressjoni ta’ ħin, u d-diffikultà  biex jinsabu biżżejjed preċedenti li wieħed 
jista’ jibni fuqhom, il-Kummissjoni u l-GJU  
għażlu l-proċess ta’ djalogu kompetittiv  
għall-proċess ta’ akkwist, sabiex jippermetti l-irfinar gradwali tal-ispeċifikazzjonijiet tas-
sejħa għall-offerti.
Il-proċedura ta’ djalogu kompetittiv teżisti 
biex tkopri każijiet kumplessi bħalma hu l-PPP 
Galileo meta wieħed jikkonsidra l-istruttura 
teknika, finanzjarja u legali tiegħu.
L-elementi mhux magħrufa li jikkaratte-
rizzaw il-PPP Galileo kellhom suppost jiġu  ttrattati b’din il-proċedura b’interazzjonijiet ma’ appaltaturi serji u ddedikati immens.
Iż-żmien tal-proċedura ġie estiż preċiżament 
sabiex jippermetti lill-kandidati jressqu  pjani kummerċjali u mudelli finanzjarji rfi-
nati u iktar kredibbli.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo63
L-estensjoni tal-proċess ta’ djalogu u l-inte-
razzjonijiet bejn il-GJU u l-kandidati, anke  wara l-amalgamazzjoni tagħhom, wasslet  għal riżultati importanti, li kienu inkorpo-rati fit-Termini Prinċipali.
c)
Il-persunal tal-GJU kien jinkludi profess-
jonisti li kellhom esperjenza speċifika fil-qasam u proġetti spazjali, li għandhom  
esperjenzi maniġerjali speċifiċi relatati ma’ 
proġetti ta’ infrastruttura fis-settur pubbliku u finanzjament ta’ proġetti. Ma kien hemm l-ebda “nuqqas ta’ għarfien” meta mqabbla mat-timijiet tal-industrija.
Konsulenti b’esperjenza kienu involuti fil-
fażi inizjali tal-Programm (ara partikolar-
ment l-istudju tal-bidu). Sa mill-bidu tal-fażi 
attiva tad-djalogu kompetittiv, konsulenti  
b’esperjenza (Price water house Coopers,  Lovell’s,…) u l-persunal anzjan tal-Bank  
Ewropew tal-Investiment kienu qed jgħinu 
lill-GJU fin-negozjati jew qabel jew wara  
l-amalgamazzjoni tal-kandidati u fil-kuntest tal-proċess tal-amalgamazzjoni nnifsu.
d)
L-amalgamazzjoni taż-żewġ offerti ma kenitx 
imħeġġa jew appoġġjata la mill-GJU u lan-
qas mill-Kummissjoni. Biex itaffu l-effetti fuq 
il-proċess deskritt mill-Qorti (essenzjalment 
it-telf ta’ kompetizzjoni), il-Kummissjoni  imponiet kundizzjonijiet fuq l-approvazzjoni 
tal-Amalgamazzjoni.
Wara skrutinju bir-reqqa tal-proposta  
konġunta, il-GJU, bl-għajnuna ta’ konsu-
lenti bi kwalifiki għolja, stmat li l-proposta 
konġunta toffri valur aħjar għall-flus mill-offerti individwali.e)
L-Istati Membri ma kellhomx għalfejn  joqogħdu fuq ir-rappurtaġġ uffiċjali tal-GJU biss minħabba li kienu rappreżentati  fuq il-Bord ta’ Superviżjoni tal-GJU li kien  ikun mogħti rendikont b’mod estensiv dwar il-progress tan-negozjati u regolarment  aġġornat fuq il-progress tal-prog ramm.
Kienu wkoll rappreżentati fuq gruppi ta’  
ħidma sepċifiċi, b’mod partikolari l-laqgħa 
tal-Esperti tal-PPP, biex isegwu iktar mill-
qrib il-proċess ta’ negozjar u kienu murija  d-diffikultajiet kollha ffaċċjati waqt in-nego-zjati, preċiżament dwar kwistjonijiet relatati mal-konċessjoni.
Għalkemm kumplessi, in-negozjati kienu  
strutturati u mmexxija b’mod serju u pro-
fessjonali miż-żewġ naħat, u ma offrewx bażi 
suffiċjenti biex il-GJU tiddubita l-fattibiltà 
tal-konċessjoni. Ir-rapporti tal-GJU kienu  qed jimmiraw lejn pubbliku usa’ mill-Istati 
Membri, u għalhekk kellhom iżommu ċertu 
informazzjoni kummerċjali kunfidenzjali.
42.
Il-mudell tal-PPP propost mill-Kummiss-
joni kien differenti minn mudelli tal-PPP  
eżistenti. In-natura speċifika nnifisha tal-
attivitajiet u r-riskji involuti kienu jfissru li 
proġetti oħra eżistenti ma setgħux jittieħdu 
bħala referenza għall-Proġett Galileo f’dak 
li jirrigwarda t-tqassim tar-riskji u finanzja-ment bejn is-settur pubbliku u dak privat.
a)
Il-kumplessità teknoloġika tal-Proġett Gali-
leo huwa fatt mifhum sew minn dawk kollha 
involuti u b’mod speċjali mis-settur privat.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo64
b)
Studji tal-bidu indikaw b’mod ċar li  
l-ġenerazzjoni ta’ dħul kienet diffiċli li tkun imbassra, iżda ma kkunsidrawhiex raġuni li 
tista’ twaqqaf l-iskema tal-PPP.
Pagamenti ta’ disponibilità mis-settur pubb-
liku kienu kkunsidrati strument tajjeb biex jiżguraw vijabilità finanzjarja.
It-Termini Prinċipali kienu jinkludu struttura 
possibbli għall-pagamenti ta’ disponibiltà  
li fuqha ntlaħaq ftehim ta’ livell għoli mas-
settur privat.
c)
Il-fatt li d-disinn ġie żviluppat taħt ir-res-
ponsabilità tas-settur pubbliku matul il-fażi 
ta’ żvilupp kien magħruf mis-settur privat  
u kien enfasizzat bħala element ta’ kumples-
sità għat-tqassim tar-riskju relevanti għall-
iskema ta’ konċessjoni.
Madanakollu rapporti minn esperti fil-qasam 
qatt ma speċifikawha bħala punt prinċipali 
li seta’ jimblokka l-vijabilità tal-iskema ta’  
konċessjoni.
Ta’ min ifakkar li l-industrija li żviluppat  
id-disinn waqt il-fażi ta’ żvilupp kienet  rappreżentata sew fil-kandidati għall-kuntratt ta’ konċessjoni.
Kaxxa 2Ir-riskju tas-suq, ir-riskju tad-disinn u sa  
ċertu punt ir-riskju tar-responsabbiltà għal 
partijiet terzi kienu l-iktar oqsma kontenzjużi waqt in-negozjati.Madanakollu sar progress almenu f’dak li  
jirrigwarda l-allokazzjoni tar-riskju tar-res-ponsabbiltà u r-riskju tas-suq.
Barra minn hekk huwa probabbli li l-falliment 
tan-negozjati ta’ konċessjoni jistgħu jkunu attribwiti wkoll għal fatturi oħra, pereżempju lir-realizzazzjoni tal-industrija ta’ għażliet  
iktar vantaġġużi ta’ finanzjament.
Id-diffikultà li jiġi trasferit ir-
riskju tas-suq  
kienet identifikata u rikonoxxuta, u b’konseg-
wenza t-Termini Prinċipali kienu jindikaw  
b’mod ċar għall-ftehim fejn it-trasferiment tar-riskju jkun minimu fl-ewwel stadju,  
b’mekkaniżmi għal żieda gradwali fil-grad  
ta’ riskju tas-suq trasferit matul il-kuntratt.
It-trasferiment tar-
riskju tad-disinn  kienet  
l-iktar kwistjoni kontroversjali tan-negozjati 
tal-PPP.
Il-fażi tal-IOV oriġinarjament maħsuba biex 
tnaqqas ir-riskju tad-disinn kienet ikkunsid-
rata bħala x-xkiel prinċipali għat-twettiq  
mis-settur privat.
L-attitudni tal-industrija li tirrifjuta li tieħu 
fuqha r-risku tad-disinn minħabba nuqqas  ta’ viżibiltà, involviment u kapaċitajiet ta’  validazzjoni tal-fażi tal-IOV kienet miġġielda 
bis-saħħa waqt in-negozjati ladarba d-deten-
tur potenzjali tal-konċessjoni kien kompost prinċipalment mill-istess atturi industrijali li 
kellhom viżibiltà fuq ir-rendiment tagħhom 
waqt l-istadju ta’ disinn.
L-elementi li jsawru s-sisien għal struttura li 
ttaffi 
r-responsabbiltà għal partijiet terzi  ġew 
miftiehma fil-livell tat-Termini Prinċipali.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo65
43.
Skont ir-regolament tagħha l-GJU kellha  
“tgħaddi f’idejn [l-ESA] it-twettiq tal-atti-vitajiet meħtieġa waqt il-fażi ta’ żvilupp  
fir-rigward tal-oqsma tal-ispazju u tal-art  
assoċjati mas-sistema”.
Dawn l-attivitajiet twettqu mill-ESA fil-qafas 
tal-prog ramm GalileoSat iffinanzjat b’mod  
konġunt mill-istati membri tal-ESA b’mod  volontarju u mill-Komunitajiet Ewropej.
45.
L-ESA kienet responsabbli mit-twettiq tal-
prog ramm GalileoSat u kienet tirraporta lill-GJU dwar l-azzjonijiet tagħha. Is-superviżjoni tal-GJU kif imniżżla f’Artikolu 2 paragrafu 4, kienet limitata li tiżgura li l-fażijiet kollha  
tal-prog ramm jintrabtu sewwa flimkien,  
u ma kenitx maħsuba bħala sostituzzjoni  
tal-kompetenza teknika tal-ESA.
47.
Il-Baġit tal-Galileo għall-iżvilupp u vali-
dazzjoni kien stabbilit skont studji kkum-
missjonati mill-Kummissjoni u kien aċċettat 
mill-ESA fid-dikjarazzjoni tal-GalileoSat.
Id-dikjarazzjoni tal-GalileoSat ippreve-
diet flessibilità standard ta’ 20% min-naħa ESA fuq il-kontribuzzjoni tagħha, li ħolqot  kontinġenza de facto ta’ 10% fuq il-baġit  
totali, li fil-fatt ma kinitx biżżejjed minħabba 
l-kumplessità tal-prog ramm.
48.
Il-bidu tard tal-prog ramm GalileoSat mill-
Istati Membri tal-ESA wassal għal dewmien biex ix-xogħol jaqbad u żieda fl-ispejjeż, li qatt ma ġew irkuprati.49.
L-akkwist fil-fażi tal-IOV sar mill-ESA skont 
is-sistema ta’ akkwist tagħha stess.
L-ESA ddeċidiet favur organizzazzjoni indus-
trijali mmexxija minn kuntrattur waħdani  ewlieni, iżda li xorta tiżgura, almenu fuq  il-parti tal-prog ramm iffinanzjat mill-Istati  
Membri tal-ESA, dħul ġeografiku għas-
sottokuntratturi.
Galileo kien l-ewwel u l-uniku prog ramm  
GNSS fil-fatt miftuħ għall-parteċipazzjoni  
tal-industrija spazjali Ewropea. B’riżultat  
ta’ dan, il-kuntrattur ewlieni magħżul seta’ jgawdi vantaġġ kompetittiv definittiv għall-
kompetizzjonijiet futuri (primarjament  
għall-fażi ta’ mobilizzazzjoni). Dan kellu  
r iperkussjonijiet kbar għall-politika indus-
trijali sostnuta mill-ESA.
B’konsegwenza ta’ dan u tal-azzjonijiet ta’  
bosta stati membri interessati, il-kuntrattur 
ewlieni eventwalment elett kienet impriża  
konġunta ta’ kumpaniji antagonisti, li qatt 
ma rnexxielhom jaħdmu flimkien b’mod  
effiċjenti.
Iffaċċjati b’żieda fl-ispejjez u dewmien, l-ESA 
finalment iddeċidiet f’Diċembru 2007, li  tagħżel organizzazzjoni industrijali u qafas kuntrattwali differenti, fejn hi tieħu diretta-
ment ir-risponsabilitajiet ewlenin u tikkun-
tratta direttament lis-sottokuntratturi  l-pakketti differenti tax-xogħol.
53.
Attivitajiet ta’ riċerka ffinanzjati mill-FP6  kienu jiffukaw fuq is-setturi prinċipali kollha tal-utent, jindirizzaw riċerka fuq l-appli-kazzjonijiet u aspetti oħra (l-istandardiz-zazzjoni, aspetti legali u ta’ proviżjoni ta’  
servizz, suq...) li kellhom jippermettu l-użu futur tal-Galileo Il-proġetti ta’ riċerka  
fis-setturi varji tal-utent ġeneralment  
inkludew attivitajiet ta’ żvilupp, testijiet  
u dimostrazzjoni.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo66
L-esplojtazzjoni ta’ tali xogħol għandha  
tiġi inkluża fil-“Pjan ta’ Azzjoni għall-Applikazzjoni tal-GNSS” li ġej.
Id-definizzjoni tas-servizzi, li kienu l-bażi  
għall-ispeċifikazzjonijiet tas-sistema, saru  iktar kmieni, mill-fondi tal-FP5.
54.
L-għan tal-FP hu li jħeġġeġ l-iżvilupp ta’  teknoloġiji u servizzi, waqt li jħalli lill-atturi fis-suq ħielsa li jagħżlu f’liema qasam dawn l-iżviluppi jseħħu. Dan l-approċċ wera l-validità tiegħu fis-sens li bosta kumpa-niji, b’mod notevoli SMEs, kisbu għarfien  
u esperjenza li poġġewhom bħala mexxejja 
fis-suq, bħall-Ifen u Septentrio għar-riċetturi 
dopp ji Galileo/GPS, Polestar għal soluzzjo-
nijiet ta’ pożizzjonament interni u Telesys  
għas-servizzi bbażati fuq il-post.
Bħal f’kull attività ta’ riċerka oħra, ir-riżultat 
tal-proġetti mhux garantit, u jiddependi  
fuq bosta fatturi li huma lil hinn mill-kom-
pitu tal-Kummissjoni. L-użu tar-riżultati  
fuq is-suq kummerċjali jrid jibqa’ deċiżjoni li trid tittieħed mill-konsorzja tal-proġett  
infushom.
55.
Is-segwitu tal-proġetti mill-GSA kien  żgurat prinċipalment mill-persunal li  preċedentement ħadem għall-GJU fuq dawn il-proġetti. Il-GSA ħeġġet it-tifrix tar-riżultati tal-proġett, bl-organizzazzjoni ta’ żewġ  avvenimenti ta’ suċċess “Growing Galileo”  li jorganizzaw dawn ir-riżultati, u jippubbli-kaw ġabra ta’ tali riżultati.Numru ta’ proġetti tal-FP6 esperjenzaw dew-
mien, iżda analiżi proġett bi proġett turi  kawżi varji li mhux neċessarjament huma  
marbuta mat-trasferiment.
56.
L-attivitajiet iffinanzjati mill-FP6 jinkludu  l-iżvilupp ta’ applikazzjonijiet ġodda, eval-wazzjoni ta’ potenzjal relatat tas-suq inves-tigazzjoni ta’ mudelli kummerċjali possibbli, u riċerka fuq pjanijiet kummerċjali adattati għall-kummerċjalizzazzjoni. Esperjenza  tal-iżvilupp tas-suq u ta’ innovazzjonijiet  teknoloġiċi turi li ħafna mill-innovazzjoni-jiet tas-suq huma maħluqa mis-suq, u mhux 
minn approċċ minn fuq għal isfel. Dan huwa 
minnu b’mod speċjali fi swieq mhux maturi 
bħal dawn, fejn il-GJU/GSA kien ikollha dif-
fikultajiet biex toħloq strateġiji ta’ żvilupp 
komprensivi.
57.
Id-dewmien fuq il-prog ramm Galileo/EGNOS 
jista’ jispjega biċċa mid-dewmien f’uħud  
mill-proġetti tal-FP6.
60.
EGNOS sofra minn dewmien dovut l-aktar  għal kwistjonijiet teknoloġiċi li mhumiex  fil-kontroll tal-Kummissjoni.
a)
Il-konklużjoni tal-ftehim tal-EGNOS irriżultat diffiċli ħafna minħabba diffikultajiet  
intrinsiċi proprji tar-relazzjoni bejn il-par-
tijiet differenti involuti. Finalment il-ftehim 
kien iffinalizzat sa tmiem l-2008 u ffirmat fil-31 ta’ Marzu 2009. Barra minn hekk, il-prog-ramm tal-ESA għall-EGNOS (ARTES 9) taħt  liema EGNOS qed jopera preżentament,  
se jintemm fil-31 ta’ Marzu 2009 żmien  
meta s-sistema għandha tkun konformi  
mal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għall-
esplojtazzjoni mill-operatur ekonomiku.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo67
b)
F’Marzu 2009 is-sistema tkun effetivament  
ċertifikabbli, u huwa pjanat li l-operatur ikun iċċertifikat sal-2010 skont ir-Regolament  
Ajru Uniku Ewropew.
61.
b)L-integrazzjoni tal-EGNOS fil-Galileo  għalkemm affermata bħala għan f’livell poli-tiku minn dejjem kienet sors ta’ problemi  mill-punt kuntrattwali.
Għal din ir-raġuni l-kandidati għall-kuntratt 
ta’ konċessjoni kienu meħtieġa jindirizzaw l-integrazzjoni tal-EGNOS fil-Galileo bħala  
xenarju alternattiv.
L-offerti milqugħa kienu juru b’mod ċar  
il-benefiċċji tal-integrazzjoni taż-żewġ  
sistemi, u n-negozjati tal-kuntratt ta’  
konċessjoni wara l-amalgamazzjoni taż-żewġ kandidati saru f’xenarju integrat.
c)
Il-qafas istituzzjonali tal-EGNOS huwa kum-
pless minħabba raġunijiet storiċi dwar il-mod kif il-prog ramm ġie strutturat.
d)
Il-GJU kkummissjonat il-preparazzjoni  ta’ diversi pjanijiet kummerċjali għall-EGNOS u studji fuq il-possibiltà tal-
kumerċjalizzazzjoni tas-servizzi tiegħu li  wrew potenzjal kemxejn limitat li l-EGNOS  
jiġġenera dħul.
Diskussjonijiet li saru mas-settur tal-
avjazzjoni wrew id-diffikultà li jiġi stabbilit mekkaniżmu li jiġġenera dħul għas-sinjal  tal-EGNOS stess li huwa miftuħ u aċċessibbli għal kwalunkwe utent b’xejn.F’dan ir-rigward għandu jiġi enfasizzat  
li mill-punt tekniku EGNOS OS u SoL ma  humiex differenti mill-aspett ta’ aċċessibilità 
mill-utenti. Huma differenti biss mill-punt  
ta’ ċertifikazzjoni.
Dawn l-assunzjonijiet iġġustifikaw l-atti-
tudni tal-GJU li ma tinvestix f’attivitajiet  
għall-iżvilupp tas-suq għall-EGNOS.
62.
Il-prog ramm EGNOS treġa bħala prog ramm 
tal-ESA (ARTES 9) prinċipalment iffinanzjat 
mill-istati membri tal-ESA u l-Finanzjament EOIG mill-UE kien limitat.
Dewmien u spejjeż żejda kienu esperjenzati 
fil-qafas tal-prog ramm ARTES 9 minħabba  
raġunijiet tekniċi varji.
63.
a)
Indipendentement mill-proċess ta’  
konċessjoni, l-EGNOS iffaċċja serje ta’  
kwistjonijiet teknoloġiċi li ma kinux taħt  
il-kontroll la tal-Kummissjoni u lanqas tal-GJU li wasslu wkoll għal dewmien prog-
rammatiku.
b)
Huwa diffiċli ħafna li wieħed jappunta ope-ratur għall-infrastruttura li mhix kompluta  mill-punt teknoloġiku. Barra minn hekk kien ikun impossibbli għall-Kummissjoni li tqab-bad operatur mingħajr ma jkollha drittijiet fuq l-assi li għandhom jiġu mħaddma.
Il-ħatra ta’ operatur ekonomiku tal-EGNOS  
qiegħda issa tiġi ffinalizzata taħt ir-respon-sabbiltà tal-Kummissjoni Ewropea.
Il-bżonn li jkun konkluż ftehim qafas  
kellu impatt limitat fuq in-negozjati ta’  
konċessjoni.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo68
64.
Il-GJU rċeviet mandat ċar biex tintegra  
l-EGNOS fil-Galileo li għamilha neċessarja  li jkun negozjat Ftehim Qafas mal-parti-
jiet interessati varji tal-EGNOS, biex twitti  
t-triq għat-trasferiment aħħari tas-sjieda  tal-EGNOS.
In-negozjati għall-ftehim qafas tal-EGNOS  
fl-aħħar mill-aħħar ma kinux suċċess  minħabba qafas istituzzjonali kumpless riko-
noxxut mill-Qorti nnifisha, iżda servew bħala 
bażi soda għall-ftehim preżenti ffinalizzat  
mal-Kummissjoni.
65.
Minħabba dewmien esperjenzat mill-prog-
ramm, il-GJU ma implimentatx il-pjan ta’  
penetrazzjoni fis-suq tal-EGNOS.
67.
L-allokazzjoni ta’ kompiti bejn il-partijiet  waqt il-fażi ta’ żvilupp kienet ispirata mill-
prinċipju ta’ kooperazzjoni bejn il-partijiet 
sabiex tinħoloq pjattaforma konġunta għall-
iżvilupp tal-prog ramm.
Dan l-approċċ reġa’ ġie indirizzat fl-ambitu 
tal-fażi ta’ mobilizzazzjoni mir-Regolament tal-GNSS li b’mod ċar provda għal diviżjoni 
stretta tar-rwoli u r-responsabbiltajiet bejn il-partijiet involuti.
68.
a)
Rigward il-kompiti prinċipali tal-GJU ara  
l-pożizzjoni tal-Kummissjoni taħt punt 17.
Il-Kummissjoni tinnota li l-istruttura ta’  
governanza, u b’mod notevoli r-rwol dopp ju tal-ESA kienu identifikati b’mod ċar fir-rego-lament fondatur tal-GJU.b)
Il-likwidazzjoni tal-GJU ma għandhiex impatt 
fuq ir-rwoll tal-GJU f’dik il-fażi tal-prog-ramm.
Min-naħa l-oħra l-għeluq tal-GJU kien  
neċessarju biex tiġi evitata dupplikazzjoni  tar-rwoli bejn il-GJU u l-GSA.
69.
Il-ftehim bejn l-ESA u l-GJU kien maħsub biex jibda sħubija bejn il-partijiet li qed jikkofi-nanzjaw il-proġett li bih ESA setgħet tapplika r-regoli tagħha biex toħroġ il-kuntratti.
L-arranġamenti għall-implimentazzjoni  
u r-rappurtaġġ ma kinux dettaljati bħal ma 
jkunu f’relazzjonijiet kuntrattwali standard 
minħabba n-natura kooperattiva tal-ftehim. 
Il-modalitajiet speċifiċi ta’ rappurtaġġ kienu 
stabbiliti mill-kumitat eżekuttiv tal-GJU  
meta l-obbligi tal-ħlas lill-ESA bdew ikunu  dovuti.
Il-ftehim ta’ delegazzjoni bejn il-Kummissjoni 
u l-ESA ffirmat f’Diċembru 2008 għall-fażi ta’ 
mobilizzazzjoni, tipprovdi għall-monitoraġġ 
strett u obligazzjonijiet ta’ rappurtaġġ.
70.
L-ESA kienet responsabbli kemm għall-fażi tal-IOV kif ukoll għall-EGNOS b’żewġ prog-rammi tal-ESA GalileoSat u ARTES 9.
71.
Il-Kummmissjoni hi tal-opinjoni li l-ESA hija 
kompletament responsabbli għar-riżultati  
mill-attivitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku li  qed tagħmel. Il-Kummissjoni ħadet komple-tament ir-responsabbiltajiet politiċi tagħha fil-prog ramm. Kull deċiżjoni tista’ tiġi  
traċċata lura għall-entità fdata li teħodha.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo69
73.
Il-Kummissjoni eżerċitat ir-rwol ta’ promutur 
prinċipali għall-prog ramm tal-GNSS.
Fl-2005-2007 in-negozjati ta’ konċessjoni  
kienu qed isiru u wasslu għal Termini  Prinċipali mistennija f’Diċembru 2006.
Azzjonijiet korrettivi kienu ttieħdu meta  
evidenza tal-falliment tan-negozjati ta’  konċessjoni ħarġet fid-dieher.
Diffikultajiet esperjenzati fin-negozjati  
sal-aħħar tal-2006 ma kinux biżżejjed biex  
wieħed jikkonkludi fuq l-impossibilità li  wieħed jasal għall-infrastruttura tal-Galileo taħt skema ta’ konċessjoni tal-PPP.
Kien biss fil-bidu tal-2007 li l-Kummissjoni 
kellha l-elementi biex tanalizza li t-titwil tal-
proċess ta’ konċessjoni ma kienx se jkun ta’ 
valur siewi għas-settur pubbliku u għalhekk twaqqaf in-negozjati.
Il-Kummissjoni tirreferi għar-risposta tagħha 
fil-paragrafu 23.
74.
Id-diffikultajiet esperjenzati fil-fażi ta’  żvilupp kienu minħabba raġunijiet li kienu 
ġeneralment ’il barra mill-kontroll tal-Kum-missjoni u prinċipalment influwenzati mill-prinċipji ta’ ġestjoni li kienu qed jiggwidaw 
l-azzjonijiet tagħha.
a)
Il-Kummissjoni rnexxielha tikseb għanijiet  
ċari għall-Programmi tal-GNSS Ewropew,  approvati mill-Kunsill u mill-Parlament.Programm ta’ dan il-kobor ikun mistenni li 
joħloq firxa ta’ aspettattivi varji mill-parti-jiet interessati, b’mod notevoli Stati Membri 
seta’ kellhom u promwovew għanijiet diffe-
renti iżda dan ma biddilx l-għanijiet imfassla fil-bidu tal-prog ramm.
b)
L-għażla tal-mudell ta’ konċessjoni tal-PPP li kapaċi jkopri l-fażijiet differenti tal-proġett 
(mobilizzazzjoni, twettiq, esplojtazzjoni  
kummerċjali) fil-fatt taqbel ma’ viżjoni  
u ppjanar fit-tul.
In-nuqqas ta’ suċċess ta’ dan il-proċess ma 
jaffettwax l-approċċ fit-tul adottat mill-
Kunsill.
i)
Taħt skema ta’ konċessjoni tal-PPP il-mudell 
ta’ esplojtazzjoni u l-pjan direzzjonali sup-post ikunu mogħtija mis-settur privat.
Waħda mir-raġunijiet għaliex intgħażel dan 
il-mudell hija propju li s-settur privat kien 
meqjus li kien fil-pożizzjoni li jagħmel dan.
Wara r-Regolament tal-GNSS il-Kummiss-
joni ser tkun responsabbli milli tiddefinixxi tali pjan direzzjonali għall-prog ramm Gali-leo b’mod parallel mal-mobilizzazzjoni tal-
infrastruttura.
Sa fejn għandu x’jaqsam l-EGNOS il-ħolqien 
ta’ pjan direzzjonali se jkun kwistjoni ta’  
negozjati fil-kuntest tal-proċess ta’ għażla  
għall-operatur tal-EGNOS futur.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo70
ii)
Il-problemi ffaċċjati fin-negozjar ta’ ftehim 
qafas għall-EGNOS jiddependu prinċipalment fuq id-dinamika bejn il-partijiet interessati fl-EGNOS.
In-negozjar tal-ftehim waqa’ f’idejn il-GSA  
u kien konkluż mill-Kummissjoni mingħajr  ebda nuqqas ta’ kontinwità jew diskrepanza fis-setgħa ta’ negozjar.
Il-ftehim KE–EOIG kien iffinalizzat sa  
Diċembru 2008 u ffirmat fil-31 ta’ Marzu  2009.
iii)
Meta qieset in-natura politika u strateġika  
tal-prog ramm il-Kummissjoni ħadet ħsieb  
li tinforma regolarment u tfittex il-kunsens tal-Kunsill.
c)
Minħabba d-dispożizzjonijiet tat-Trattat,  
il-Kummissjoni kellha toħloq żewġ strut-
turi legali: Il-GJU (skont Artikolu 171) biex 
iservi bħala mezz ta’ koperazzjoni mal-ESA fuq il-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni, u l-GSA 
(skont Artikolu 308) biex imexxi l-fażi ta’  mobilizzazzjoni u twtettiq. Biex twitti t-triq għal dawn iż-żewġ strutturi, saru attivita-
jiet ta’ appoġġ taħt erba’ kuntratti differenti, iżda dawn ma kinux jinvolvu l-ħolqien ta’  
strutturi legali.
d)
Ara l-Kummenti tal-Kummissjoni f’punt  41 c).e)
Il-matriċi tar-riskju għall-konċessjoni ġiet  
żviluppata f’formola komprensiva waqt  il-fażi ta’ djalogu u bl-għajnuna ta’ konsu-lenti b’esperjenza mill-GJU.
Ġabra estensiva ta’ dokumenti fuq l-identi-
fikazzjoni u l-allokazzjoni possibbli ta’ tali riskji kienet magħmula waqt in-negozjati  mal-kandidati għall-konċessjoni.
In-natura tal-proġett, kif deskritta hawn fuq, 
ma ppermettietx identifikazzjoni u apprez-zament iddettaljat tad-daqs ta’ dawn ir-riskji 
minn qabel.
f)
Il-Kummissjoni eżerċitat ir-rwol ta’ promutur 
prinċipali għall-prog ramm tal-GNSS. Azzjoni-jiet korrettivi kienu ttieħdu meta l-evidenza 
tal-falliment tan-negozjati ta’ konċessjoni  
ħarġet fid-dieher.
Diffikultajiet esperjenzati fin-negozjati  
sal-aħħar tal-2006 me kinux biżżejjed biex  
wieħed jikkonkludi fuq l-impossibilità li  naslu għall-infrastruttura tal-Galileo taħt  
skema ta’ konċessjoni tal-PPP.
Kien biss fil-bidu tal-2007 li l-Kummissjoni 
kellha l-elementi biex tanalizza li t-titwil tal-proċess ta’ konċessjoni ma kienx se jkun ta’ 
valur siewi għas-settur pubbliku u għalhekk 
twaqqaf in-negozjati.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo71
KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
75.
Meta wieħed jikkonsidra n-natura innovat-
tiva u s-sofistikazzjoni teknika tal-proġett  il-Kummissjoni tikkonsidra l-evalwazzjoni  li l-Qorti għamlet dwar il-ġestjoni tal-fażi  
tal-iżvilupp u l-validazzjoni bħala negattiva 
żżejjed.
a)
Il-GJU ma kinitx maħluqa bħala amminis-
tratur operattiv b’saħħtu tal-prog ramm. Ir-
Regolament 876/2002 jgħid dan b’mod ċar: “Għall-implimentazzjoni tal-fażi ta’ żvilupp tal-prog ramm Galileo, Impriża Konġunta  skont it-tifsira tal-Artikolu 171 tat-Trattat  
qiegħda b’dan tiġi stabbilita għal perjodu  
ta’ erba’ snin. Il-mira tal-Impriża Konġunta 
għandha tkun li tassiġura l-unità tal-
amministrazzjoni u l-kontroll finanzjarju,  tal-proġett għall-fażi ta’ riċerka, żvilupp  
u dimostrazzjoni tal-prog ramm Galileo,  
u għal dan il-għan jimmobilizza l-fondi  
assenjati lil dan il-prog ramm.” Tesiġi wkoll li 
l-GJU “tgħaddi f’idejn [l-ESA] it-twettiq tal-
attivitajiet meħtieġa waqt il-fażi ta’ żvilupp 
fir-rigward tal-oqsma tal-ispazju u tal-art  assoċjati mas-sistema,” effettivament tirriko-
noxxi r-responsabbiltà tal-ESA biex twettaq l-attivitajiet ta’ żvilupp tekonoloġiku.
b)
Il-Kummissjoni, fil-limitajiet tar-responsab-
bilità tagħha, kontinwament segwiet u gwi-
dat il-prog ramm. Il-Kummissjoni daħlet kull 
meta kien hemm bżonn biex tipprevjeni waq-fien u tipprovdi fondi addizzjonali u tadatta l-istrutturi tal-prog ramm.L-allinjament mill-ġdid tal-prog ramm pro-
post mill-Kummissjoni fl-2008 ta b’mod ċar ir-rwol ta’ amministratur tal-prog ramm lill- Kummissjoni, biex tindirizza l-kwistjoni lill-
ġiet mogħtija prominenza mill-Qorti.
76.
Il-PPP kien ippreparat bil-livell ta’ infor-
mazzjoni disponibbli dakinhar, ibbażata fuq 
xogħol preparatorju li kellu aċċess għall-
konsulenza esterna mill-aqwa.
Il-bidu tal-PPP kien ibbażat fuq studji u rap-
porti elaborati matul fażi ta’ definizzjoni  
tal-Galileo, li kienet uriet il-vijabbilità tal-
mobilizzazzjoni, twettiq u utilizzazzjoni  
kummerċjali tal-Galileo fi ħdan struttura  
tal-PPP li tinvolvi finanzjament privat.  L-għażla tal-PPP kienet imħeġġa u finalment 
approvata mill-Kunsill. Il-preparazzjoni tal-
PPP kienet imxekkla mill-ħin limitat dispo-
nibbli. L-isfidi speċifiċi tal-PPP tal-Galileo,  
marbuta prinċipalment mal-ispeċifiċitajiet  
tekniċi u tas-suq joffru b’mod sostanzjali  
spjegazzjoni għall-inabilità li jiġi konkluż  il-proċess ta’ konċessjoni.
77.
L-ESA ltaqgħet ma’ diffikultajiet tekniċi  
u prog rammatiċi, li jispjegaw id-dewmien  u l-infiq żejjed.
78.
L-attivitajiet RTD kienu strumentali biex  jgħinu biex jiddefinixxu l-missjoni u l-ħidma tal-Galileo, jiffukaw, fuq is-setturi prinċipali tal-utent, jindirizzaw riċerka fuq applikazzjo-
nijiet u aspetti oħra li jippermettu l-użu  
futur tal-Galileo.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo72
L-attivitajiet qajmu interess sinifikanti  
fil-komunitajiet tal-utenti u żviluppaw  teknoloġija u għarfien li se jkun sfruttat fil-
fażi ta’ kummerċjalizzazzjoni iktar tard.
79.
L-integrazzjoni tal-EGNOS fil-Galileo kienet essenzjali biex tiżgura kontinwità tal-prog-ramm EGNOS, u tiżgura l-fondi neċessarji.
Minkejja d-diffikultajiet tekonoloġiċi,  
u grazzi għall-kjarifikazzjoni tal-qafas isti-
tuzzjonali fuq inizjattiva tal-Kummissjoni,  
EGNOS ser ikun l-ewwel prog ramm GNSS  Ewropew operattiv.
80.
Il-Kummissjoni kellha teżerċita r-rwol tagħha 
ta’ promotur matul il-prog ramm waqt li  
tqis il-partijiet interessati kollha, b’mod  
speċjali l-ESA bħala msieħba f’din l-inizjat-tiva konġunta. Il-Kummissjoni ġestiet atti-
vament is-sitwazzjoni, u regolarment ħadet 
l-inizjattiva biex tiżblokka u tmexxi l-prog-
ramm ’il quddiem.
81.
Il-Kummissjoni bidlet mill-qiegħ il-ġestjoni tal-prog ramm, waqt li inkludiet ħafna  
mir-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti tal-Awdituri.
82.
Il-Kummissjoni ddeċidiet li tipproponi li  
tieħu l-amministrazzjoni tal-prog ramm Gali-
leo f’idejha f’punt deċiżiv għall-prog ramm. 
Il-Kunsill u l-PE approvaw din il-proposta billi adottaw ir-regolament 683/2008. Huwa parti mill-kompiti tal-Kummissjoni li tipproponi  l-aħjar soluzzjoni fuq medda ta’ żmien.Rakkomandazzjoni 1
Il-Kummissjoni diġà ħadet passi konkreti  
ħafna biex tadatta r-riżorsi u l-istrumenti  legali u finanzjarji tagħha biex taġixxi  
ta’ amministratur tal-prog ramm. Sabiex  
tiffaċilita l-proċess twaqqaf il-Panel Inte-ristituzzjonali Galileo (GIP).
a)
Il-Kummissjoni żgurat it-trasferment ta’  30 ħaddiem b’esperjenza mill-GSA (uħud  
b’esperjenza li tmur lura għall-GJU) u kkon-
kludiet reklutaġġ intern biex toħloq tim  
iddedikat għall-Galileo.
b)
Ir-Regolament 683/2008 qed jiċċara r-rwoli 
u r-responsabiltajiet rispettivi tal-ESA  
u tal-Kummissjoni. Fl-applikazzjoni ta’ dan 
ir-Regolament, il-Kummissjoni daħlet fi fte-
himiet ta’ delegazzjoni mal-ESA għat-twettiq 
tal-akkwist tal-FOC u iktar attivitajiet ta’  żvilupp tal-EGNOS.
c)
Ir-Regolament 683/2008 pprovda lill-Kum-
missjoni b’linja baġitarja ddedikata biex  
tiffinanzja l-infrastruttura għall-Galileo.  
Il-Kummissjoni qed tuża l-akkwist pubbliku biex tixtri l-infrastruttura.
Fir-rigward tal-ispejjeż ta’ twettiq u ta’  
riforniment, il-Kummissjoni qed tippre-
para l-qafas finanzjarju li jmiss biex tiżgura kopertura baġitarja adegwata. Hija għandha 
wkoll tirrevedi l-istrumenti finanzjarji dis-
ponibbli skont ir-regolament finanzjarju  
tagħha biex tiżgura li huma adegwati għall-iffinanzjament tal-prog ramm.
d)
Il-qafas ta’ governanza maħluq mir-Regola-
ment 683/2008, jalloka r-rwoli u r-responsa-
biltajiet b’mod ċar.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo73
83.
Ir-Regolament 683/2008 b’mod ċar ta lill-
Kummissjoni d-dover ta’ tmexxija u li tipp-roponi lill-Kunsill u lill-Parlament xenarji  
għall-Galileo wara l-Fażi ta’ Mobilizzazzjoni. 
Barra minn hekk twaqqaf il-Panel Interisti-tuzzjonali Galileo.
Rakkomandazzjoni 2
Ir-Regolament 683/2008 saħaq fuq l-għanijiet politiċi tal-prog ramm li baqgħu kostanti  
matul l-aħħar snin. Ipprovda wkoll lill-prog-
ramm bi pjan direzzjonali sod għall-fażi ta’ 
mobilizzazzjoni, u talab lill-Kummissjoni biex 
fl-2010 toħroġ Komunikazzjoni fuq il-futur tal-Galileo wara l-fażi ta’ mobilizzazzjoni.
a)
Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni se  
tkop ri, fost l-oħrajn, l-għanijiet strateġiċi  
u politiċi tal-Galileo. Hija ser tindirizza  
l-mistoqsija dwar il-mudell biex titħaddem is-sistema waqt li tqis ir-realtajiet tas-suq, 
il-pożizzjonament mixtieq tas-sistema fuq  
il-katina ta’ valur, u b’mod ċar tenfasizza  
l-konsegwenzi ta’ mudelli proposti fir-
rigward ta’ baġit u responsabiltajiet tas-
settur pubbliku.
b)
Il-Komunikazzjoni ser tittratta l-kwistjoni  tal-integrazzjoni tal-EGNOS fil-Galileo.
84.
Il-Kummissjoni diġà bdiet ix-xogħol ma’  
partijiet interessati varji biex tabbozza din 
il-Komunikazzjoni u fittxet l-appoġġ ta’ kon-
sulenti esterni biex jgħinuha tivvaluta l-min-jiera ta’ informazzjoni miġbura matul is-snin, b’mod notevoli grazzi għall-esperjenza tan-negozjar tal-Konċessjoni.Rakkomandazzjoni 3
Sabiex ikun lest fil-ħin għat-tmiem tal-
fażi ta’ mobilizzazzjoni, il-Kummissjoni  bdiet ix-xogħol għall-preparamenti tal-
fażi ta’ twettiq. Hija ser tqis l-esperjenza  
disponibbli.
85.
Il-Kummissjoni ser tanalizza l-għażliet  
kif meħtieġ mir-Regolament 683/2008  u tippreżenta l-konklużjonijiet tagħha  
fl-2010.
Rakkomandazzjoni 4
a + b)Fil-qafas tal-Komunikazzjoni, il-Kummiss-joni qed tiġbor il-ħtiġijiet tal-utent u tfas-sal azzjonijiet faċilitattivi li huma bżonjużi 
biex iħeġġu l-użu tat-teknoloġija GNSS. Dan 
għandu jippermetti lill-Kummissjoni tippro-
poni qafas regolatorju xieraq.
c)
Il-Kummissjoni ħadet passi biex tiżgura  
li EGNOS operattiv jissodisfa l-bżonnijiet  
tal-utenti, partikolarment fis-settur tal-
avjazzjoni, u għal dak il-għan għażlet ope-
ratur b’esperjenza u b’għarfien b’saħħtu fuq 
l-avjazzjoni.
86.
Il-Kummissjoni waqqfet intrapriża konġunta u tista’ toħloq oħrajn. Kull waħda minn  dawn hija ppjanata u analizzata fil-fond fl-isfond tal-kriterji relevanti għall-attivitajiet tagħhom skont il-każ.
Rakkomandazzjoni 5
Il-Kummissjoni teżamina b’reqqa, fuq bażi  ta’ każ b’każ, ir-razzjonal u l-governanza  ottimali ta’ kwalunkwe intrapriża konġunta ġdida.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo74
ANNESS II
Il-prog ramm EGNOS kien immexxi taħt prog-
ramm fakultattiv tal-ESA (ARTES 9) skont  
il-ġestjoni tal-prog ramm tal-ESA. Bħala  
l-ewwel prog ramm tal-ESA fin-navigazzjoni, 
bata minn diffikultajiet tekniċi numerużi.
b)
Il-prog ramm ta’ riċerka tħaddem għal 10  snin, li matulhom inbidlu l-ħtiġijiet tekniċi 
u l-ambjent taċ-ċertifikazzjoni evolva.
c)
Minħabba l-falliment tan-negozjati ta’  Konċessjoni l-pjan direzzjonali tal-EGNOS  
kellu jiġi abbozzat mill ġdid skont il-gover-
nanza l-ġdida stabbilita f’Lulju 2008 permezz 
tar-Regolament 683/2008.
d)
Waħda mir-raġunijiet prinċipali għax  l-EGNOS mhux operattiv kienet id-diffikul-
tajiet iffaċċjati mill-ESA biex iżommu s-sinjal 
disponibbli fil-livell ta’ kwalità u affidabilità 
biex tippermetti ċ-ċertifikazzjoni tiegħu.
L-aċċettazzjoni teknika mill-ESA bdiet biss  
fil-bidu ta’ Marzu 2009. Dan huwa prerekwiżit 
biex is-sistema tgħaddi f’idejn il-KE, li,  
dakinhar u mhux qabel, taċċetta s-sistema  jekk tissodisfa l-għanijiet li l-ESA għamlet  għaliha nnifisha fil-prog ramm ARTES 9.e)
L-isforzi tal-ESA u tal-GJU biex juru  l-kapaċitajiet tal-EGNOS ’il barra mill-Ewropa kienu kkoordinati u ffinanzjati mill-Kummiss-joni. Skont dawn l-istudji preparatorji, il-Kummissjoni ser tiddeċiedi jekk tipproponix jew le estensjoni tas-servizz ’il barra mill-Ewropa.
f)
Il-GJU rċieva mingħand il-Kummissjoni  
fondi tat-TEN-T 2004 u tat-TEN-T 2005  
speċifikament immirati għall-EGNOS, kif  
ukoll fondi minn DĠ AIDCO fl-2005. Barra  minn hekk, bosta proġetti tal-FP6 kienu jitt-
rattaw l-EGNOS. Fl-aħħar nett, il-GJU bbene-
fika minn baġit għall-studji diskrezzjonali  
approvat fuq bażi annwali mill-Bord tiegħu, 
li seta’ jkun użat, li kieku l-amministraturi  
tal-GJU ddeċidew hekk, biex jiffinanzja stud ji 
speċifiki relatati mal-EGNOS.
ANNESS III
Il-ftehimiet man-NRSCC u Matimop u mal-GJU kienu trasferiti lill-GSA. Il-likwidazzjoni 
tal-GJU kienet miftiehma mal-Matimop  
u man-NRSCC fuq livell tal-Bord ta’ Ġestjoni. 
Diskussjonijiet ma’ pajjiżi terzi saru min-naħa tal-Kummissjoni, mhux mill-GJU, u għalhekk l-għeluq tal-GJU ma kellu l-ebda impatt fuq tali diskussjonijiet.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo75
ANNESS IV
Il-Kummissjoni tirreferi b’mod ġenerali għar-
risposti mogħtija hawn fuq għat-test tar-rap-
port tal-qorti, b’mod partikolari parag rafi 39, 
41 u 42.
A.2.
Minħabba n-natura bla preċedent tal-proġett ma kienx possibbli li jintlaħaq livell ta’ matu-rità fuq il-ħtiġijiet u l-limitazzjonijiet li jista’ jinsab fi proġetti ma’ industriji u servizzi  
stabbiliti (toroq ewlenin, sptarijiet, impjanti 
tal-enerġija), fejn ir-riskji huma diġà relatti-
vament identifikati sew u fejn huwa faċli li jsiru paraguni tal-ispejjeż ibbażati fuq dejta 
eżistenti tal-ispejjeż. Minħabba press joni ta’ 
ħin, u d-diffikultà biex jinsabu preċedenti  
li wieħed jista’ jibni fuqhom, il-Kummis-
sjoni u l-GJU għażlu l-proċess ta’ djalogu  
kompetittiv għall-proċess ta’ akkwist,  
sabiex jippermetti l-irfinar gradwali tal-ispeċifikazzjonijiet tas-sejħa għall-offerti.
Il-proċedura ta’ djalogu kompetittiv teżisti 
biex tkopri każijiet kumplessi bħal ma hu  
l-PPP Galileo meta wieħed jikkonsidra  l-istruttura teknika, finanzjarja u legali  
tiegħu.
L-elementi mhux magħrufa li jikkaratte-
rizzaw il-PPP Galileo kellhom suppost jiġu  
megħluba b’din il-proċedura b’interazzjoni ma’ appaltaturi serji u ddedikati.
L-estensjoni tal-proċess ta’ djalogu u l-inte-
razzjonijiet bejn il-GJU u l-kandidati, anke  
wara l-amalgamazzjoni tagħhom, wasslet  
għal riżultati importanti, li kienu inkorporati fit-Termini Prinċipali.A.3.
Ara t-tweġiba għal A.2.
A.4.
Ara t-tweġiba għal A.2.
A.5.
Fl-attivitajiet regolatorji reċenti kollha  tagħha, il-Kummissjoni inkludiet  dispożizzjoniijiet li jħeġġu l-applikazzjo-nijiet tal-GNSS (ara pereżempju s-Sistema  
Elettronika ta’ Pedaġġ Ewropea).
Madanakollu l-Kummissjoni qagħdet attenta 
li ma tgħawwiġx il-kompetizzjoni favur Gali-
leo jew EGNOS.
L-ishma rispettivi tad-dħul li jiddependu  
direttament jew indirettament fuq is-settur 
pubbliku kienu stmati mill-konċessjonarju  
prospettiv meta kien hemm in-negozjati.  Il-Komunikazzjoni fuq il-futur tal-Galileo  
terġa’ tanalizza ċ-ċifri u tipproponi miżuri  
regolatorji adegwati.
A.6.
L-għażla tal-PPP kienet imħeġġa u finalment 
approvata mill-Kunsill.
L-iżviluppar ta’ kumparatur affidabbli għas-
settur pubbliku ma kinitx għażla realistika  
minħabba nuqqas ta’ dejta relevanti, kun-trarjament ta’ dak li jeżisti għall-industriji  
aktar popolari.
Lanqas id-dejta li ġejja mill-IOV (validazzjoni 
fl-orbita) ma setgħet tiġi użata biex jiġi  
żviluppat tali kumparatur, minħabba d-diffe-renza materjali fl-ambitu bejn l-IOV u l-FOC 
(kapaċità operattiva sħiħa).
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo76
A.7.
Mid-djalogu kompetittiv, soluzzjonijiet inno-
vattivi kienu ġġenerati u proposti minn dawk li tefgħu l-offerti, u diskussi fil-fond.
Attenzjoni partikolari ngħatat biex ikunu  
analizzati s-soluzzjonijiet innovattivi rela-tati mal-kummerċjalizzazzjoni li kienu iden-tifikati minn dawk li tefgħu l-offerti. Minn  
dan il-proċess il-Kummissjoni setgħet tik-seb tagħrif dwar aplikazzjonijiet u swieq  
ġodda.
A.9.
Dawn is-suġġetti kienu koperti minn stud ji li saru minn Price water house Coopers,  u l-konklużjonijiet ta’ dawk l-istudji kienu  qed jappoġġjaw il- vijabbilità tal-għażla tal-
PPP.
B.1.
Il-persunal tal-GJU kien jinkludi profess-jonisti li kellhom esperjenza speċifika fil-
qasam u l-proġetti spazjali, li għandhom  
esperjenzi maniġerjali speċifiċi relatati ma’ 
proġetti ta’ infrastruttura fis-settur pubbliku 
u finanzjament ta’ proġetti. Ma kien hemm 
l-ebda “nuqqas ta’ għarfien” meta mqabbla 
mat-timijiet tal-industrija.
Konsulenti b’esperjenza kienu involuti fil-
fażi inizjali tal-Programm (ara partikolar-ment l-istudju tal-bidu). Sa mill-bidu tal-fażi attiva tad-djalogu kompetittiv, konsulenti  b’esperjenza (Price water house Coopers,  Lovell’s,…) u l-persunal anzjan tal-Bank  Ewropew tal-Investiment kienu qed jgħinu lill-GJU fin-negozjati jew qabel jew wara  l-amalgamazzjoni tal-kandidati u fil-kuntest tal-proċess tal-amalgamazzjoni nnifsu.B.2.
Matul il-fażi tad-djalogu kompetittiv,  
ingħatat attenzjoni sħiħa lill-valutazzjoni  u l-indokrar tal-fehim tal-partijiet kollha  
fir-rigward tal-ħtiġijiet biex wieħed jidħol  
għal Konċessjoni.
Din kienet waħda mir-raġunijiet għaliex  
intgħażlet il-proċedura ta’ djalogu  
kompetittiv.
B.3.
Waqt il-fażi tad-djalogu kompetittiv,  
l-abbozz tal-kuntratt kien irfinut u mwessa’ 
aktar u saru diskussjonijiet estensivi fuq  l-għażla tal-liġi applikabbli.
B.4.
L-ippjanar kien ambizzjuż, u l-GJU emendatu 
biex tqis il-fatt li n-negozjati kienu iktar  
kumplessi milli inizjalment mistennija.
B.5.
Il-possibbiltà kontinwa tat-twettiq tal-
proġett kienet regolarment riveduta u kkum-
mentata, b’mod notevoli f’komunikazzjonijiet 
suċċessivi tal-Kummissjoni.
B.6.
Ara t-tweġiba għal A.6.
B.7.
Kif innutat mill-Qorti, il-proċess tas-sejħiet 
għall-offerti rnexxielu jiġbed firxa wiesgħa ta’ kumpaniji Ewropej, iddedikati sew għall-
proġett. Huwa naturali li għall-proġett spaz-
jali innovattiv u li joffri sfida, l-industrija  
spazjali kellha rwol prominenti fil-konsorzja. Madanakollu l-operaturi kienu preżenti fil-konsorzja kollha li kienu qed jikkompetu.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo77
B.8.
Ara t-tweġiba għal A.2.
B.11.
L-ispiża tal-offerta tas-settur privat ma kinitx 
analizzata għax ma kien hemm l-ebda inten-zjoni li tiġi ffinanzjata mill-fondi pubbliċi.
B.12.
Ara t-tweġiba għal B.1.
B.13.
L-ispiża tal-konsulenti esterni kienet kon-
tinwament segwita.
C.1.
Ara t-tweġiba għal B.2.
C.2.
L-offerti kienu eżaminati u kkumparati fil-
fond.
C.4.
Minkejja l-amalgamazzjoni, il-GJU rnexxielha 
tmexxi l-proċess tan-negozjati u tikseb  
konverġenza fuq suġġetti varji, li kienu  
riflessi fit-Termini Prinċipali ffirmat fi tmiem 
l-2006 mal-konsorzju magħqud.

IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2009 — Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-programm Galileo79
Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri
Rapport Speċjali Nru 7/2009
Il-ġestjoni tal-fażi ta’ żvilupp u validazzjoni tal-prog ramm Galileo
Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej2009 – 77 pp. – 21 × 29.7 ċmISBN 978-92-9207-324-4doi: 10.2865/46463

Kif jiġu akkwistati l-pubblikazzjonijiet tal-UE
Pubblikazzjonijiet għall-bejgħ:
•  permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);•  mill-ħanut tal-kotba tiegħek billi tikkwota t-titlu, il-pubblikatur u/jew in-numru 
tal-ISBN;
•  billi tikkuntattja wieħed mill-aġenti tagħna direttament inkarigat mill-bejgħ. 
Tista’ takkwista d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom permezz tal-link (http://bookshop.europa.eu), jew billi tibgħat faks fi  n-numru +352 2929-42758.
Pubblikazzjonijiet mingħajr ħlas:•  permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);•  mir-rappreżentanzi tal-Kummissjoni Ewropea jew mid-delegazzjonijiet. 
Tista’ takkwista d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom permezz tal-link (http://ec.europa.eu) jew billi tibgħat faks fi  n-numru +352 2929-42758.
IL-PROGRAMM GALILEO BEDA F’NOFS ID-DISGĦINIJIET BIL-GĦAN LI 
JISTABBILIXXI SISTEMA GLOBALI TA’  NAVIGAZZJONI BIS-SATELLITA EWROPEA (GNSS). DAN SOFRA MINN DEWMIEN U SPEJJEŻ ŻEJDA 
SERJI. F’DAN IR-RAPPORT SPEĊJALI L-QORTI VVERIFIKAT IL-FAŻI TA’  
ŻVILUPP U VALIDAZZJONI TAL-PROGRAMM GALILEO BILLI ĦARSET LEJN IL-FATTURI LI KIENU RESPONSABBLI GĦALL-FALLIMENTI. IL-QORTI KKONKLUDIET LI L-ĠESTJONI TAL-FAŻI TA’  ŻVILUPP U VALIDAZZJONI KIENET INADEGWATA. JEKK L-INDIRIZZ MILL-ĠDID F’NOFS L- 2007 TAL-
PROGRAMMI EGNOS U GALILEO GĦANDU JIRNEXXI, IL-KUMMISSJONI GĦANDHA SSAĦĦAĦ B’MOD KONSIDEREVOLI L-ĠESTJONI  TAGĦHA TAL-PROGRAMMI. DAN IR-RAPPORT JINKLUDI GĦADD TA’  RAKKOMANDAZZJONIJIET IMMIRATI BIEX JGĦINU L-KUMMISSJONI F’DAN IL-KOMPITU. FL-AĦĦAR NETT, JEKK L-EU TIDDEĊIEDI LI 
TIDĦOL GĦAL PROGRAMMI OĦRAJN TA’  INFRASTRUTTURA KBIRA, 
IL-KUMMISSJONI GĦANDHA TASSIGURA LI GĦANDHA AĊĊESS GĦALL-GĦODOD TA’  ĠESTJONI XIERQA.
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURIQJ-AB-09-006-MT-C
ISBN 978-92-9207-324-4