MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 22.6.2005 
KUMM(2005) 265 finali 
  
GREEN PAPER 
dwar l-Effi ċjenza fl-U żu ta’ l-Ener ġija 
jew 
Li Jsir Aktar B’Inqas  
 
MT 2   MT WERREJ 
Introduzzjoni .................................................................................................................. ............ 4 
A. L-Identifikar ta’ l-ostakli............................................................................................ 12 1. Il- ħtieġa li jiġu adottati mi żuri speċifiċi biex tittejjeb l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija
............................................................................................................................... ..... 13 
1.1. Ostakli finanzjarji fit-triq le jn reazzjoni xierqa tas-suq ............................................. 13 
1.2. Il- ħtieġa ta’ servizzi ta’ ener ġija ................................................................................ 14 
2. Il- ħtieġa ta’ azzjoni mill-awtoritajiet pubbli ċi ........................................................... 14 
3. L-ispejje ż esterni u t-traspare nza tal-prezzijiet .......................................................... 15 
4. L-informazzjoni u l-edukazzjoni: żewġ għodod mhux u żati biżżejjed...................... 15 
B. Inizjattiva Ewropea .................................................................................................... 16 1. Azzjoni fuq livel l tal-Komunità ................................................................................. 17 
1.1. L-integrar ta’ l-ener ġija f'oqsma ta' politika o ħra tal-Komunità ................................ 17 
1.1.1. Ri ċerka u Żvilupp Teknolo ġiku ................................................................................. 17 
1.1.2. Il-promozzjoni ta’ l-a ħjar prassi u t-teknolo ġija ........................................................ 17 
1.1.3. Id-determinazzjoni u l-promozzjoni ta’ l-a ħjar prassi fil-livelli kollha permezz ta’ 
Pjanijiet ta’ Azzjoni nazzjonali .................................................................................. 18 
1.1.4. U żu aħjar tat-tassazzjoni ............................................................................................ 18 
1.1.5. G ħajnuna mill-Ista t immirata a ħjar ............................................................................ 20 
1.1.6. Il-liberalizzazzjoni ta ’ l-akkwist pubbliku ................................................................. 20 
1.1.7. Li jinstab iffinanzjar Ewropew................................................................................... 20 1.2. Mi żuri speċifiċi ta’ politika ta’ l-ener ġija .................................................................. 21 
1.2.1. Bini.................................................................................................................... ......... 21 
1.2.2. Strumenti domesti ċi ................................................................................................... 22 
1.2.3. Il-limitazzjoni tal-konsum ta’ fjuwil ta l-vetturi ......................................................... 23 
1.2.4. L-infurmar u l- ħarsien tal-konsumatur....................................................................... 24 
2. Il-livell nazzjonali ...................................................................................................... 25  
2.1. Ir-regolazzjoni ta’ attivi tajiet ta’ netwerk .................................................................. 25 
2.2. Ir-regolazzjoni ta’ attivi tajiet ta’ forniment................................................................ 26 
2.3. Il- ġenerazzjoni ta’ l-elettriku...................................................................................... 26 
2.4. Ċertifikati bojod, strument ibba żat fuq is-suq............................................................ 28 
 
MT 3   MT 3. L-industrija................................................................................................................ . 28 
4. It-trasport................................................................................................................. ... 29 
4.1. L-organizzazzjoni ta’ l-amministr azzjoni tat-traffiku ta’ l-ajru................................. 29 
4.2. L-a ħjar użu ta’ l-amministrazzj oni tat-traffiku .......................................................... 30 
4.3. L-i żvilupp ta’ suq g ħal vetturi nodfa.......................................................................... 30 
4.4. L-i ċċarġjar fuq l-infrastruttura sabiex jitrawwem tibdil fl-im ġiba ............................. 31 
4.5. Tajers.................................................................................................................... ...... 31 
4.6. Avjazzjoni ................................................................................................................ .. 32 
5. Livell re ġjonali u lokali.............................................................................................. 32 
5.1. Strumenti spe ċifiċi ta’ ffinanzjar................................................................................ 32 
6. Strate ġija miftuħa għad-dinja..................................................................................... 33 
6.1. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-kooperazzjoni internazzjonali...... 34 
6.2. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-politika tal-vi ċinat u l-
kooperazzjoni UE-Russja........................................................................................... 35 
6.3. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-politika ta’ żvilupp....................... 35 
6.4. It-tis ħiħ tar-rwol ta’ l- istituzzjonijiet internazzjon ali ta’ l-iffinanzjar ....................... 35 
KONKLU ŻJONI...................................................................................................................... 37 
ANNESS 1 ....................................................................................................................... ........ 39 
ANNESS 2 ....................................................................................................................... ........ 47 
ANNESS 3 ....................................................................................................................... ........ 48 
ANNESS 4 ....................................................................................................................... ........ 49 
ANNESS 5 ....................................................................................................................... ........ 50 
 
MT 4   MT INTRODUZZJONI  
Anki ming ħajr prezzijiet ta ż-żejt għolja u instabbli, li wasslu g ħal tnaqqis fil-prospetti ta’ 
tkabbir ekonomiku fl-Ewropa, hemm ra ġunijiet tajba ħafna biex l-Unjo ni Ewropea tag ħmel 
sforz qawwi favur programm li jer ġa’ jagħti s-saħħa mill-ġdid u li jippromwovi l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija fil-livelli kollha tas-so ċjetà Ewropea1:  
- Il-kompetittività u l-a ġenda ta’ Li żbona . Skond studji numeru żi2 l-UE tista’ 
tiffranka mill-inqas 20% tal-konsum pre żenti tagħha ta’ ener ġija b’mod li jag ħti 
benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-fl us li jintefqu, liema i ffrankar ikun ekwivalenti 
għal € 60 biljun kull sena, jew g ħall-konsum pre żenti ta’ ener ġija tal-Ġermanja u l-
Finlandja flimkien. G ħalkemm huwa me ħtieġ investiment konsiderevoli biex ji ġi 
utilizzat dan it-tfaddil potenzjali, f’termini ta’ tag ħmir effiċjenti ġdid fl-użu ta’ l-
enerġija u ta’ servizzi ġodda ta’ l-ener ġija, f’dan il-qasam l-Ewropa tinsab fuq 
quddiem fid-dinja u s-servizzi ta’ l-ener ġija fil-biċċa l-kbira tag ħhom għandhom 
xejra lokali. Dan ifisser il- ħolqien ta’ ħafna impjiegi ġodda ta’ kwalità g ħolja fl-
Ewropa. Fil-fatt, fuq il-ba żi ta’ bosta studji3 jista’ jkun stmat li in izjattiva ta’ dan it-
tip tista’ potenzjalment to ħloq direttament jew indirettament daqs miljun impjieg 
ġdid fl-Ewropa. Barra minn hekk, billi l-mi żuri mmirati f’din l-inizjattiva huma biss 
miżuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija li jagħtu benefiċċju biżżejjed fil-konfront 
tal-flus li jintefqu - mi żuri li jirri żultaw fi tfaddil nett ukoll meta ji ġi kkunsidrat l-
investiment ne ċessarju - skema ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija li tkun su ċċess 
tfisser li parti mis-€60 biljun li ma tkunux intefqet fl-ener ġija tinbidel fi tfaddil nett, 
li jirriżulta f’kompetittività mi żjuda u kundizzjonijiet ta’ g ħajxien aħjar għaċ-ċittadini 
ta’ l-UE. L-istess studji msemmija aktar ‘l fuq jikkonkludu li, b’mod li jag ħti 
benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jinte fqu, familja medja ta’ l-UE tkun tista’ 
tfaddal bejn €200 u €1 000 kull sena, skond il-konsum ta’ l-ener ġija tagħha.  
Politika effettiva ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tista’ g ħalhekk tipprovdi kontribut 
importanti g ħall-kompetittività u l-impjiegi ta’ l-UE, li huma g ħanijiet ċentrali ta’ l-
                                                 
1 Ara wkoll Anness 1. 
2 The Mid-term Potential for Demand-side Energy Efficiency in the EU , Lechtenböhmer u Thomas,  Istitut 
ta’ Wuppertal , 2005 : “Ix-xenarju re ċenti tagħna ta’ l-istrate ġiji politiċi u l-miżuri (P&M) g ħall-UE-25 
jabbozza l-hekk imsej ħa “strateġija ambizzju ża” sabiex iwassal g ħal tnaqqis sostanzjali ta’ l-
emissjonijiet GHG sa l-2020. Din l-istrate ġija tuża madwar 80% tat-tfaddil ekonomiku potenzjali li 
huwa pre żentement disponibbli. Huwa ma ħsub, madankollu, li l-persuni li jie ħdu d-deċiżjonijiet huma 
infurmati a ħjar permezz ta’ strate ġiji politiċi u miżuri attivi u li dawn jibdlu l-attitudnijiet tag ħhom 
favur l-aħjar teknolo ġiji disponibbli f’ka ż ta’ effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Ir-riżultati li jidhru fit-
tabella juru bi ċ-ċar li l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ta’ l-ekonomija ta’ l-UE 25 se ti żdied b’29% f’dan 
ix-xenarju tal-P&M.” Memorandum ta’ spjegazzjoni g ħad-Direttiva proposta dwar l-effi ċjenza fil-
konsum ta’ l-ener ġija u s-servizzi ta’ l-ener ġija – KUMM(2003) 739. Simulazzjoni ta’ MURE Database  
2000, SOS Italja; Economic Evaluation of Sectoral Emissions Reduction Objectives for climate change , 
Blok u Joosen , ECOFYS, Utrecht, 2000;  Energy Efficiency Indicators , ODYSSEE, ADEME, Pari ġi, 
2004;  How Companies turn energy efficiency into shareholder value , Green Business Letter, April 
2005; Improving energy efficiency by 5% and more per year, K. Blok , li se jiġi ppubblikat fil- Ġurnal ta’ 
l-Ekoloġija Industrijali; The Potential for more efficient electricity use in Italy, F. Krause ; The Energy 
Efficiency Challenge, WWF, 2005; Stima ta’ l-Ener ġija Dinjija 2000 u a ġġornament ta’ l-2004, UNDP 
Website ; Il-Kunsill Ewropew g ħal ekonomija effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija, Proċeduri  2005 Studju tas-
Sajf: Iffrankar ta’ l-ener ġija, X’jaħdem u min jista’ jag ħti x-xogħol?, www.eceee.org  
3 Rat für Nachhaltige Entwicklung, 2003, http ://www.nachhaltigkeitsrat.de/service/download/ 
publikationen/broschueren/Broschuere_Kohleempfehlung.pdf, Ecofys. 
 
MT 5   MT aġenda ta’ Li żbona. Billi tindirizza d-domanda g ħall-enerġija din il-politika tag ħmel 
parti mill-istrate ġiji politiċi ta’ l-UE dwar il-provvista ta’ l-ener ġija inklużi l-isforzi 
tagħha biex tippromwovi ener ġiji li jiġġeddu u b ħala tali hija parti mis-sett ta’ 
prioritajiet deskritti fil-qosor l-ewwel darba fil-Green Paper ta’ l-2000 “Lejn 
Strateġija Ewropea g ħas-sigurtà tal-pr ovvista ta’ l-ener ġija”. Barra minn hekk, it-
tagħmir, is-servizzi u t-teknolo ġija ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, qed isiru 
dejjem aktar importanti mad-dinja kollha. Jekk l-Ewropa żżomm il-po żizzjoni 
prominenti tag ħha f’dan il-qasam, li twassal biex l-i żvilupp u l-introduzzjoni ta’ 
teknoloġiji ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ġodda jaslu fl-Ewropa l-ewwel, dan 
kollu jkun jirrapre żenta opportunità ta’ kummer ċ importanti.  
- Ħarsien ambjentali u l-obbligi ta’ Kjoto ta’ l-UE . L-iffrankar ta’ l-ener ġija huwa 
mingħajr dubju l-e ħfef, u l-iżjed mod effettiv u li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-
konfront tal-flus li jintefqu, biex ji ġu mnaqqsa l-emissjonijiet tal-gassijiet li jsa ħħnu 
l-atmosfera ( greenhouse gas emissions) , kif ukoll biex ti ġi mtejba l-kwalità ta’ l-arja, 
b’mod partikulari f’ żoni li fihom jg ħixu ħafna nies. G ħalhekk għandu jgħin lill-Istati 
Membri biex jil ħqu l-obbligi tag ħhom ta’ Kjoto. It-tieni, se jikkostitwixxi 
kontribuzzjoni importanti g ħall-isforzi fit-tul ta’ l-UE fil- ġlieda kontra l-bidla tal-
klima permezz ta’ aktar tnaqqis ta’ l-emissjonijiet, b ħala parti minn ordni ta’ wara l-
2012 fi ħdan il-Qafas tal-Konvenzjoni tan-Nazzjo nijiet Uniti dwar il-Bidla tal-Klima. 
Ħafna pajji żi li qegħdin jiżviluppaw jirrikonoxxu b’mod s ħiħ ir-rwol essenzjali ta’ l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija sabiex ikunu indirizzati dawn  il-bosta sfidi. L-Ewropa 
għalhekk għandha bżonn tkun ta’ e żempju f’dan ir-rigward, billi tmexxi l-i żvilupp ta’ 
strateġiji politiċi, kooperazzjonijiet u teknolo ġiji ġodda li jistg ħu jkunu ta’ g ħajnuna 
għad-dinja li qieg ħda tiżviluppa sabiex tkun tista’ tindirizza din l-isfida.  
- Sigurtà tal-provvista . Fuq il-ba żi tat-tendenzi pre żenti, sa l-2030 l-UE se tkun 
tiddependi fuq l-importazzjoni g ħal 90% tal- ħtiġijiet tagħha taż-żejt u għal 80% fir-
rigward tal-gass. Huwa impossibbli li wie ħed ibassar il-prezz ta ż-żejt u l-gass fl-
2020, b’mod partikulari jekk id-d omanda mid-di nja li qieg ħda tiżviluppa tkompli 
tiżdied b’ħeffa daqs illum. Kif indikat fit- 2 ta’ Mejju 2005 fil-kuntest tal-laqg ħa 
Ministerjali ta’ l-IEA, l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija wa ħda mill-metodi 
ewlenin biex ti ġi trattata din l-isfida. Sforz reali biex primarjament id-domanda 
għall-enerġija ta’ l-UE tin żamm għal-livelli pre żenti u sussegwentement ti ġi 
mnaqqsa, ikun di ġà jirrapre żenta kontribuzzjoni importanti fl-i żvilupp ta’ politika 
koerenti u bilan ċjata biex tippromwovi s-sigu rtà tal-provvista ta’ l-ener ġija għall-
Unjoni Ewropea.  
Din il-Green Paper g ħalhekk tfittex li tidentifika l-ostakli li pre żentement qeg ħdin iżommu 
milli dawn l-effi ċjenzi, li jag ħtu benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal- flus li jintefqu, jing ħataw 
l-attenzjoni – pere żempju nuqqas ta’ in ċentivi xierqa, nuqqas ta’ informazzjoni, nuqqas ta’ 
mekkaniżmi disponibbli ta’ ffinanzjar.  
Il-Green Paper imbag ħad tfittex li tidentifika alternattivi kif dawn l-ostakli jistg ħu jiġu 
megħluba, billi tissu ġġerixxi numru ta’ azzjonijiet ewlenin li jistg ħu jittieħdu. Dawn jinkludu: 
- li ji ġu stabbiliti Pjanijiet ta’ Azzjoni Annwali ta’ Effi ċjenza fl-u żu ta’ l-Ener ġija fuq 
livell nazzjonali. Dawn it-tip ta’ pjanijiet jistg ħu jidentifikaw mi żuri li għandhom 
jittieħdu fuq livell nazzjonali, re ġjonali u lokali u sussegwentement jistg ħu 
jimmonitorjaw is-su ċċess tagħhom kemm f’termini ta’ titjib fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija u kemm f’termini ta’ jekk dawn jag ħtux benefi ċċju biżżejjed fil-konfront tal-
 
MT 6   MT flus li jkunu ntefqu. Il-pjanijiet jistg ħu jiġu kkumplimentati bi pro ċess ta’ tqabbil u 
reviżjoni fil-livell Ewropew, biex  l-Istati Me mbri jkunu jistg ħu faċilment jitg ħallmu 
mis-suċċessi u l-iżbalji ta’ l-o ħrajn u biex ti ġi żgurata l-firxa rapida ta’ l-a ħjar prassi 
f’kull parti ta’ l-UE;  
- li ting ħata informazzjoni a ħjar liċ-ċittadini, pere żempju permezz ta’ kampanji ta’ 
pubbliċità mmirati a ħjar u permezz ta’ titjib fit- tikkettar tal-prodotti;  
- li ti ġi mtejba t-tassazzjoni, biex ji ġi żgurat li min ini ġġes iħallas verament, ming ħajr 
madankollu ma ji ġu miżjuda l-livelli totali tat-taxxa;  
- g ħajnuna mill-istat immirata a ħjar, fejn is-sostenn pubbliku jkun ġustifikat, 
proporzjonat u ne ċessarju biex ji ġi pprovdut in ċentiv għall-użu effiċjenti ta’ l-
enerġija;  
- li ji ġi użat ix-xiri pubbliku biex ji ġu varati teknolo ġiji ġodda effiċjenti fl-użu ta’ l-
enerġija, bħal karozzi u tag ħmir ta’ l-IT aktar effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija;  
- li ji ġu użati strumenti ta’ ffinanzjar ġodda jew imtejba, kemm fuq livell tal-Komunità 
kif ukoll f’dak nazzjonali, biex ji ġu mogħtija inċentivi, imma mhux g ħajnuna, kemm 
lill-kumpaniji kif ukoll lis-sidien ta’ dj ar biex ikun introdott titjib li jag ħti benefiċċju 
biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu;  
- li jsir aktar fir-rigward tal-bini, fejn qed ti ġi applikata Direttiva tal-Komunità 
eżistenti, u possibilment li din ti ġi estiża għal bini iżgħar b’mod li ji żgura li jkun 
hemm benefi ċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jin tefqu u burokrazija addizzjonali 
minima;  
- li ti ġi użata l-inizjattiva tal-Kummissjoni CARS 21 biex jit ħaffef l-iżvilupp ta’ 
ġenerazzjoni ġdida ta’ vetturi aktar effi ċjenti fl-użu tal-fjuwil.  
Din il-Green Paper tfittex li ta ġixxi bħala katalista, li twassal g ħal inizjattiva m ġedda ta’ 
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-livelli kollha tas-so ċjetà Ewropea – l-UE, nazzjonali, 
reġjonali u lokali. Barra minn hekk, di n il-Green Paper tfittex li tag ħmel kontribuzzjoni 
sinifikanti, permezz ta’ e żempju u ta’ tmexxija, biex tag ħti bidu għal sforz internazzjonali 
biex jikkontribwixxi sabiex ti ġi indirizzata l-bidla tal-klima permezz ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija. Iċ-Ċina preżentement tu ża aktar minn ħames darbiet l-ener ġija li tuża l-UE biex 
tipproduċi unità wa ħda tal-GDP, l-USA tu ża bejn wie ħed u ieħor 50% aktar mill-UE4. Bid-
domanda g ħall-enerġija li qieg ħda tisplodi b’mod partikulari fi ċ-Ċina u fl-Indja, l-effi ċjenza 
fl-użu ta’ l-ener ġija għandha tkun wa ħda mill-istrate ġiji politiċi ewlenin biex ikunu 
rrikonċiljati min-na ħa l-waħda l-ħtiġijiet akbar ta’ ener ġija tad-dinja li qieg ħda tiżviluppa biex 
jiżdied l-poter u jittejb u l-kundizzjonijiet ta’ g ħajxien għaċ-ċittadini tag ħhom u, min-na ħa l-
oħra, sabiex ikun mi ġġieled it-tis ħin globali. Din il-Green Paper, u l-momentum ma ħluq fis-
segwitu tag ħha, għandhom ipo ġġu l-UE fuq quddiem nett ta’ l-isforzi biex l-effi ċjenza fl-u żu 
ta’ l-enerġija ssir prijorità globali. Fl-a ħħar nett, il-prezzijiet g ħolja taż-żejt jolqtu l-aktar lill-
ifqar, b’mod partikulari fil-pajji żi ta’ l-ACP. Matul is-segwitu tal-Green Paper g ħandha 
tingħata attenzjoni dwar kif teknolo ġija żviluppata fl-Ewropa tista’ ti ġi użata jew adattata biex 
tissodisfa l- ħtiġijiet ta’ dawn il-pajji żi u dwar kif l-a ħjar tista’ ti ġi użata.  
                                                 
4 Dan il-paragun jinbidel jekk tkun meqjusa id-differenza fis-sa ħħa tax-xiri ta ċ-ċittadini. Ara Anness 1 
għal aktar dettalji.  
 
MT 7   MT L-eżempji konkreti msemmija aktar ’l fuq sabiex tintreba ħ din l-isfida, li huma e żaminati 
f’aktar dettall aktar ’l isfel,  mhumiex proposti; huma ideat g ħal diskussjoni. Lanqas m’huma 
eżawrjenti. Wara l-pubblikazz joni ta’ din il-Green Paper, il-Kummissjoni g ħandha, sa l-a ħħar 
ta’ din is-sena, twettaq konsu ltazzjoni pubblika intensiva.  
Sabiex tistimola d-dibattitu u kontribuzzjon ijiet effettivi, il-Kummissjoni tressaq il-25 
mistoqsija mhux e żawrjenti li jidhru aktar ’l isfel.  
Il-Kummissjoni dde ċidiet li tistabbilixxi il-“ Forum Ewropew dwar l-Ener ġija Sostenibbli”. 
Dan il-Forum, ibba żat fuq il-mudelli tal-Fora ta’ “Firenze” u ta’ “Madrid”, li kienu ntu żaw 
b’suċċess sabiex ji żviluppaw kunsens fuq kif wie ħed għandu jippro ċedi bil-liberalizzazzjoni 
tas-suq ta’ l-ener ġija, se jġib flimkien lill-Kummissjoni, l-Istati Membri, il-Parlament 
Ewropew, ir-Regolaturi nazzjonali ta’ l-ener ġija u r-rappre żentanti ta’ l-industrija Ewropea u 
l-NGOs. Huwa se jiltaqa’ darb tejn fis-sena. L-ewwel laqg ħa, ippjanata g ħal Ottubru, se 
tiddiskuti fil-fond din il-Green Paper.  
Madankollu, barra milli ji ġu kkonsultati l-Kunsill, il-Parlamen t Ewropew u l-industrija u l-
NGOs dwar id-dokument, il-Kummissjoni tqis b ħala kruċjali li jkollha konsultazzjoni 
pubblika wiesg ħa. Dawk kollha interessati jistg ħu liberament iressqu kummenti u 
suġġerimenti bil-modi li ġejjin:  
- bl-internet, permezz tas-sit ta’ l-internet tal-Kummissjoni fuq 
http://europa.eu.int/comm/ener gy/efficiency/index_en.htm; 
- billi jikkuntattjaw  lill-Mr. Luc Werring tad-Direttorat- Ġenerali għall-Enerġija u t-
Trasport tal-Kummissjoni Ewrop ea (luc.werring@cec.eu.int); 
- il-Kummissjoni se tinvolvi kull wie ħed mill-Uffi ċċji tagħha li jinstabu fi bliet ta’ l-
UE. L-informazzjoni u l-avvenimenti possibbli se jkunu rreklamati fuq: 
http://europa.eu.int/comm/represent_en.htm ; 
- il-Kummissjoni g ħandha netwerk ta’ A ġenziji ta’ l-Ener ġija, f’ħafna bliet Ewropej. 
Dawn l-A ġenziji se jing ħataw ix-xog ħol li jferrxu b’mod estensiv l-informazzjoni 
dwar il-Green Paper u li jfittxu li ji ġbru l-kummenti.  
Fejn il-persuna, li tissottometti kummenti, taqbel, is-sottomissjonijiet kollha se jkunu 
mpoġġija fuq is-sit ta’ l-internet tal-Kummissjoni g ħall-konsultazzjoni.  
Huwa importanti li din il-Green Paper twassal b’mod rapidu g ħal azzjoni konkreta. 
Għaldaqstant, wara l-pro ċess ta’ konsultazzjoni l-Kummissjoni temmen li Pjan ta’ Azzjoni 
konkret g ħandu jiġi mfassal fl-2006, liema Pjan ta’ Azzjoni g ħandu jiddeskrivi fil-qosor l-
azzjoni spe ċifika li g ħandha tittie ħed fuq il-livell ta’ l-UE  u dak nazzjonali, u jkun 
akkumpanjat b’anali żi neċessarja tar-relazzjoni be jn il-valur u l-benefi ċċju.  
- Mistoqsijiet g ħad-dibattitu  
Rimarki ġenerali 
Il-mistoqsijiet li ġejjin ifittxu li janalizzaw aktar l-g ħażliet identifikati f’dan id-dokument, 
skond jekk il-benefi ċċju li jagħtu huwiex bi żżejjed fil-konfront tal-fl us li jintefqu u skond il-
kontribuzzjoni tag ħhom għall-iffrankar ta’ l-ener ġija, għall-ħarsien ambjentali, g ħall-ħolqien 
ta’ l-impjiegi u g ħat-tnaqqis ta’ l-importazzjoni ta ż-żejt u tal-gass.  
 
MT 8   MT Fit-tweġibiet għal dawn il-mistoqsijiet, il-Kummissjoni tkun grata jekk ikunu pprovduti d-
dettallji kollha possibbli fuq dawn il-kwistjonijiet spe ċifiċi, kif ukoll li titwie ġeb il-mistoqsija 
relatata mal-livell li fih il-mi żura proposta tkun tista’ ti ġi indirizzata l-a ħjar: jekk hux fuq 
livell internazzjonali, ta’ l-UE, nazzjonali, re ġjonali jew lokali? Barra minn hekk, il-mi żura 
kkonċernata tkun indirizzata l-a ħjar permezz ta’ rakkomandazzjonijiet, mi żuri volontarji, 
għanijiet li jorbtu jew permezz ta’ mi żuri fi proposti le ġiżlattivi? Fl-a ħħar nett, kif jistg ħu l-
miżuri konċernati jiġu implimentati fil-prattika ? Kemm ikun il-perjodu ta’ żmien li jittie ħed, 
kemm ikunu l-ispejje ż, u fejn tkun ne ċessarja funzjoni ta’ monitora ġġ jew funzjoni simili, 
liema korp ikun l-a ħjar biex jag ħmel dan? 
Fl-2006, dan g ħandu jippermetti lill-Kummissjoni li til ħaq proposti solidi, pratti ċi u li jistg ħu 
jiġu implimentati fil-Pjan ta’ Azzjoni tag ħha li se jag ħmel differenza reali.  
Barra minn hekk, wie ħed mill-g ħanijiet prin ċipali tal-Green Paper u tal-konsultazzjoni li 
ssegwiha huwa li ji ġu stimulati ideat addizzjonali li g ħadhom m’humiex identifikati. 
Suġġerimenti u e żempji, li fejn hu possibbli jipprovdu d-dettalji msemmija aktar ’l fuq, 
pereżempju, l-spi ża ta’ l-implimentazzjoni, il-benefi ċċji f’termini ta’ ffrankar ta’ l-ener ġija u 
tal-faċilità ta’ l-implimentazzjoni jkunu milqug ħa bil-qalb mill-Kummissjoni.  
Mistoqsijiet dwar l-g ħażliet identifikati fil-Green Paper  
1. Kif jistg ħu l-Komunità u l-Kummissjoni b’ mod partikulari, jistimulaw a ħjar l-
investiment Ewropew f’teknolo ġiji ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija? Kif jistg ħu l-
fondi li jintefqu biex jing ħata sostenn lir-ri ċerka f’dan il-qasam jkunu mmirati a ħjar? 
(Taqsima 1.1)  
2. Il-mekkani żmu ta’ ta’ skambju ta’ kwoti ta' emissjonijiet huwa g ħodda ewlenija fl-
iżvilupp ta’ rispons ibba żat fuq is-suq biex ji ġu milħuqa l-għanijiet ta’ Kjoto u l-bidla 
tal-klima. Tista’ din il-politika tkun utilizzata a ħjar biex ti ġi promossa l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija? Jekk iva, kif? (Taqsima 1.1)  
3. Fil-kuntest ta’ l-istrate ġija ta’ Liżbona li għandha l-g ħan li tagħti ħajja mill-ġdid lill-
ekonomija Ewropea, x’rabta g ħandha ssir bejn il-kompetittività ekonomika u l-enfa żi 
akbar fuq l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija? F’dan il-kuntest, ikun utli li kull Stat 
Membru jintalab li jistabbilixxi pjanijiet annwali ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, u 
sussegwentement li jqabbel il-pjanijiet fil-livell tal-Komunità sabiex ti ġi żgurata firxa 
kontinwa ta’ l-a ħjar prassi? Jista’ dan it-tip ta’ trattament ji ġi użat b’mod 
internazzjonali? Jekk iva, kif? (Taqsima 1.1.3)  
4. Il-politika fiskali hija mod importanti biex tinkora ġixxi bidliet fl-im ġiba u biex 
tippromwovi l-u żu ta’ prodotti ġodda li ju żaw inqas ener ġija. Dawn it-tip ta’ mi żuri, 
għandu jkollhom rwol akbar f il-politika Ewropea ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija? 
Jekk iva, liema tip ta’ mi żuri jkunu l-aktar adattati sabiex jinkiseb dan il-g ħan? Kif 
jistgħu jiġu implimentati b’tali mod li dawn ma jirri żultawx f’żieda ġenerali fil-pi ż 
tat-taxxi? Min ini ġġes, kif se ji ġi effettivament im ġiegħel iħallas għall-att li jkun 
wettaq? (Taqsima 1.1.4)  
5. Ikun possibbli li ji ġu żviluppati regoli ta’ g ħajnuna mill-istat li jkunu aktar favorevoli 
għall-ambjent, b’mod partikulari billi jinkora ġixxu l-eko-innovazzjoni  u t-titjib fil-
produttività? Liema forma jistg ħu jieħdu dawn ir-regoli? (Taqsima 1.1.5)  
 
MT 9   MT 6. L-awtoritajiet pubbli ċi ta’ spiss jidhru b ħala eżempju. Għandha l-le ġislazzjoni tpo ġġi 
obbligi spe ċifiċi fuq l-awtoritajiet pubbli ċi, pereżempju li dawn japplikaw f’bini 
pubbliku l-mi żuri li jkunu ġew irrakkomandati fil-livell  tal-Komunità jew f’dak 
nazzjonali? Jistg ħu jew għandhom l-awtoritajiet pubbli ċi jikkunsidraw l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija fil-ksib pubbliku? Dan jg ħin biex jinbnew swieq vijabbli g ħal ċertu 
prodotti u teknolo ġiji ġodda? Kif jista’ dan ji ġi implimentat fil-prattika b’tali mod li 
jippromwovi l-i żvilupp ta’ teknolo ġiji ġodda u jipprovdi in ċentivi lill-industrija biex 
din tfittex prodotti u pro ċessi ġodda effiċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija? Kif jista’ jsir dan 
b’tali mod li jkun jista’ jiffranka l-flus lill-awtoritajiet pubbli ċi? F’dak li g ħandu 
x’jaqsam mal-vetturi, jekk jog ħġbok ara l-mistoqsija 20. (Taqsima 1.1.6)  
7. Fondi g ħal effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fl-img ħoddi ġew użati b’mod effettiv. Kif 
tista’ din l-esperjenza tkun ri petuta u mtejba? Liema mi żuri jistgħu jiġu adottati 
b’mod utli fuq:  
– livell internazzjonali  
– livell ta’ l-UE  – livell nazzjonali  – livell re ġjonali u lokali?  
(Taqsima 1.1.7. Ara wkoll mistoqsija 22)  
8. L-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-bini hija qasam fejn jista’ jsir iffrankar 
importanti. Liema mi żuri prattiċi jistgħu jittieħdu fil-livell ta’ l-UE, dak nazzjonali, 
reġjonali jew lokali biex ji ġi żgurat li d-Direttiva tal-Komunità dwar il-Bini li hemm 
bħalissa tkun su ċċess fil-prattika? G ħandha l-Komunità tmur lilhinn mid-Direttiva 
eżistenti, pere żempju billi testendiha g ħall-bini iżgħar? Jekk iva, kif jista’ jinkiseb il-
bilanċ xieraq bejn il-b żonn li jiġi ġenerat titjib fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u l-
għan li piżijiet amministrattivi ġodda jiġu limitati g ħall-minimu possibbli? (Taqsima 
1.2.1)  
9. Li jing ħataw inċentivi biex tittejjeb l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ta’ 
akkomodazzjoni mikrija huwa kompitu diffi ċli għaliex is-sid tal-bini normalment ma 
jħallasx il-kont ta’ l-ener ġija u għalhekk m’g ħandu l-ebda interess ekonomiku li 
jinvesti f’titjib fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija bħalma jista’ tkun l-i żolazzjoni jew 
it-tqegħid ta’ ħġieġ doppju fit-twieqi. Din l-isfida, kif tista’ tkun indirizzata l-a ħjar? 
(Taqsima 1.2.1)  
10. Kif jista’ l-impatt tal-le ġiżlazzjoni fuq ir-rendiment tal-prodotti li jikkunsmaw l-
enerġija għall-użu domestiku jkun imsa ħħaħ? Liema huma l-a ħjar metodi biex ikunu 
inkoraġġati l-produzzjoni u l-konsum ta’ dawn il-prodotti? Jistg ħu, pereżempju, ir-
regoli pre żenti fuq it-tikkettar ikunu mtejba? Kif tista’ l-UE tag ħti bidu għar-riċerka 
u l-produzzjoni sussegwenti tal- ġenerazzjoni li jmiss ta’ prodotti effi ċjenti fl-użu ta’ 
l-enerġija? X’mi żuri oħra jista’ jittie ħdu fuq:  
– livell internazzjonali – livell ta’ l-UE 
 
MT 10   MT – livell nazzjonali 
– livell re ġjonali u lokali? 
(Taqsima 1.2.2)  
11. Sfida importanti hija li ji ġi żgurat li l-industrij a tal-vetturi tipprodu ċi dejjem aktar 
vetturi effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija. Dan, kif jista’ jsir bl-a ħjar mod? Liema mi żuri 
għandhom jittie ħdu biex titkompla tittejjeb l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-vetturi 
u f’liema livell? Sa liema grad g ħandhom dawn it-tip ta’ mi żuri jkunu volontarji fin-
natura tag ħhom u sa liema grad g ħandhom ikunu mandatorji? (Taqsima 1.2.3)  
12. Kampanji ta’ informazzjoni pubblika dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
pproduċew suċċess f’ċerti Stati Membri. X’aktar jista’ jew g ħandu jsir f’dan il-qasam 
fuq: 
– livell internazzjonali  
– livell ta’ l-UE  
– livell nazzjonali  
– livell re ġjonali u lokali?  
(Taqsima 1.2.4)  
13. X’jista’ jsir biex tittejjeb l-effi ċjenza tat-trasferiment u d-distribuzzjoni ta’ l-
elettriku? Kif g ħandhom ji ġu implimentati dawn it-tip ta’ inizjattivi fil-prattika? 
X’jista’ jsir biex tittejjeb l-effi ċjenza ta’ l-u żu tal-fjuwil fil-produzzjoni ta’ l-
elettriku? Kif g ħandha tiġi promossa b’mod ulterjuri l- ġenerazzjoni distribwita u l- 
ġenerazzjoni kon ġunta? (Taqsimiet 2.1-2.3)  
14. Li l-fornituri ta’ l-elettriku u tal-gass ji ġu inkoraġġati li joffru servizz ta’ l-ener ġija 
(jiġifieri li jaqblu li jsa ħħnu dar għal temperatura mifthiema u li jipprovdu servizzi 
ta’ dawl) aktar milli sempli ċement jipprovdu l-ener ġija huwa mod tajjeb biex ti ġi 
promossa l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Taħt dawn it-tip ta’ arran ġamenti min 
jipprovdi l-ener ġija jkollu l-interess ekonomi ku li l-proprjetà tkun effi ċjenti fl-użu ta’ 
l-enerġija u li l-investimenti ne ċessarji jkunu saru. Inkella, kumpaniji ta’ l-elettriku u 
tal-gass g ħandhom l-interess ekonomiku li dawn it-tip ta’ investimenti ma jsirux, 
għaliex ibieg ħu aktar ener ġija. Kif tista’ din it-tip ta’ prassi ti ġi promossa? Kodi ċi 
jew ftehim volontarju huwa ne ċessarju jew xieraq?  
15. F’numru ta’ Stati Membri ġew jew qeg ħdin jiġu introdotti ċertifikati bojod 
(effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija). Dawn g ħandhom ji ġu introdotti fil-livell tal-
Komunità? Huwa dan ne ċessarju meta hemm il-mekkani żmu ta’ l-iskambju ta’ 
emissjonijiet tal-karbonju? Jekk g ħandhom ji ġu introdotti, kif jista’ jsir dan bl-inqas 
burokrazija possibbli? Kif jistg ħu jkunu marbuta mal-mekkani żmu ta’ kummer ċ tal-
karbonju? (Taqsima 2.4)  
16. Li l-industrija ti ġi mħeġġa li tieħu vantaġġ minn teknolo ġiji u tagħmir ġdid li 
jiġġenera effi ċjenzi fl-u żu ta’ l-ener ġija li jkunu bi żżejjed fil-konfront tal-flus li 
jintefqu, tirrapre żenta waħda mill-akbar sfidi f’dan il-qasam. Flimkien mal-
 
MT 11   MT mekkaniżmu ta’ kummer ċ tal-karbonju, x’jista’  jsir iktar u x’g ħandu jsir? Kemm 
kienu effettivi l-passi me ħuda s’issa permezz ta’ obbligi volontarji, mi żuri li ma 
jorbtux li kienu adottati mill- industrija, jew permezz ta’ kampanji ta’ informazzjoni? 
(Taqsima 3)  
17. Bilan ċ ġdid bejn modi ta’ transport – tema importanti ta’ l-istrate ġija stabbilita fil-
Karta l-Bajda li l-Kummissjoni adottat fl- 2001 dwar il-politika Ewropea tat-trasport 
għall-2010 – g ħadu prijorità ewlenija. X’aktar jista’ jsir biex ji żdied is-sehem mis-
suq ta’ transport ferrovjarju, marittimu u tal-kanali interni? (Taqsima 4.2)  
18. Sabiex ti ġi mtejba l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija huwa ne ċessarju li jitlestew ċerti 
proġetti ta’ infrastruttura min-netwerk tat- trasport trans-Ewropew. L-investimenti 
meħtieġa għall-proġetti ta’ infrastruttura, kif g ħandhom ji ġu żviluppati? Bl-u żu ta’ 
liema sorsi ta’ ffinanzjar? (Taqsima 4.2)  
19. Fost il-mi żuri li jistg ħu jkunu adottati fis-settur  tat-trasport, liema g ħandhom l-akbar 
potenzjal? G ħandha ting ħata prijorità lill-innovazzjonijiet teknolo ġiċi (tajers, magni 
…), b’mod partikulari permezz ta’ standards definiti flimkien ma’ l-industrija, jew 
lill-miżuri regolatorji b ħalma huwa l-limitu fuq il-konsum ta’ fjuwil tal-karozzi? 
(Taqsimiet 4.3-4.5)  
20. G ħandhom l-awtoritajiet pubbli ċi (stat, amministrazzjon ijiet, awtoritajiet re ġjonali u 
lokali) jkunu obbligati fil-ksib pubbliku tag ħhom li għall-grupp ta’ vetturi tag ħhom 
jixtru persenta ġġ ta’ vetturi li jkunu effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija? Jekk iva, dan kif 
jista’ jiġi organizzat b’mod li jkun teknolo ġikament newtrali (ji ġifieri ma jirri żultax 
f’tagħwiġ tas-suq lejn teknolo ġija waħda partikulari)? (Taqsima 4.3)  
21. L-i ċċarġjar fuq l-infrastruttura, b’mod spe ċjali l-ħlas għall-użu tat-toroq, beda ji ġi 
introdott fl-Ewropa. Fl-2003 saret l-ewwel proposta biex jissa ħħaħ l-iċċarġjar tat-
transport professjonali tat-triq. Il- ħlasijiet lokali tal-kon ġestjoni issa ġew introdotti 
f’xi bliet. Liema g ħandhom ikunu l-passi li jmiss fl-i ċċarġjar fuq l-infrastruttura? Sa 
liema grad g ħandhom l-“ispejje ż esterni” b ħat-tniġġis, il-kon ġestjoni u l-in ċidenti 
jkunu ċċarġjati direttament lil dawk li jikkaw żawhom b’dan il-mod? (Taqsima 4.4)  
22. F’ ċerti Stati Membri, skemi ta’ ffinanzjar ta’ pro ġetti lokali jew re ġjonali ta’ 
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, amministrati minn kumpaniji ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ 
l-enerġija, kienu su ċċess. Għandu dan ji ġi estiż? Jekk iva, kif? (Taqsima 5.1)  
23. G ħandhom kwistjonijiet ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija jkunu aktar integrati fir-
relazzjonijiet ta’ l-Unjoni ma’ pajji żi terzi, spe ċjalment mal- ġirien tagħha? Jekk iva, 
kif? Kif tista’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ssir parti ewlenija mill-integrazzjoni 
ta’ swieq re ġjonali? Huwa ne ċessarju li l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali 
jiġu mħeġġa biex iag ħtu aktar attenzjoni g ħal kwistjonijiet marbuta ma’ l-
amministrazzjoni tad-domanda fl-ass istenza teknika u finanzjarja tag ħhom lill-pajji żi 
terzi? Jekk iva, x’jistg ħu jkunu l-aktar mekkani żmi jew investimenti effettivi? 
(Taqsima 6)  
24. Kif jistg ħu l-avvanzi fit-teknolo ġija u l-pro ċessi ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
fl-Ewropa ji ġu użati b’mod effettiv f’pajji żi li qegħdin jiżviluppaw? (Taqsima 6.3)  
 
MT 12   MT 25. G ħandha l-Unjoni tinnegozja vanta ġġi ta’ tariffi jew mhux ta’ tariffi fi ħdan il-WTO 
għal prodotti effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija u tinkora ġġixxi membri o ħra ta’ l-WTO li 
jagħmlu l-istess? (Taqsima 6)  
 
MT 13   MT A. L- IDENTIFIKAR TA ’ L-OSTAKLI  
L-embargi ta ż-żejt fil-bidu tas-sebg ħinijiet wasslu pajji żi ta’ l-UE biex ja ħsbu mill-ġdid dwar 
il-konsum tag ħhom ta’ l-ener ġija sabiex isiru inqas dipendenti mi ż-żejt. Il-progress g ħal dan 
il-għan fl-Istati Membri kollha kisser ir-rabta sa issa inseparabbli bejn i ż-żieda fil-GDP u fid-
domanda g ħall-enerġija, diġà f’nofs is-sebg ħinijiet. L-intensità ta’ l-ener ġija niżlet b’40% fil-
Ġermanja u fid-Danimarka, u fi Franza h ija 30% inqas minn kemm kienet fis-sebg ħinijet. Din 
is-separazzjoni tal-GDP u d-domanda g ħall-enerġija hija illustrata fil-figura ta’ hawn ta ħt.  
L-effiċjenza fl-u żu tal-fjuwil fil-karozzi żdiedet b’mod drammatiku5. Għarfien ta’ l-
importanza ta’ u żu razzjonali ta’ l-ener ġija fil-bini irri żultat f’iżolazzjoni a ħjar. Franza, 
ngħidu aħna, daħlet għal programm ambizzjuz ta’ ffrankar ta’ l-ener ġija, bl-għajta 
“M’għandniex żejt, imma g ħandna l-ideat,” li ħaffet il-bidla fil-qasam tal-produzzjoni ta’ l-
elettriku minn impjanti fejn tkun i ġġenerata l-elettri ċità mħaddma bi ż-żejt għal reatturi 
nukleari, u bi ż-żieda tat-taxxi fuq id-diesel. 
L-iżvilupp tad-domanda g ħall-enerġija primarja u tan-“negajoules” – EUR 25 
(“negajoules”: iffrankar ta’ ener ġija kalkolat fuq il-ba żi ta’ l-intensità ta’ l-ener ġija fl-1971) 
Sors: Enerdata 
Ix-xokkijiet ta ż-żejt kienu inkora ġġiment fuq perjodu qasir ta’ żmien biex ji ġu mgħaġġla l-
miżuri għal effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, imma n-nuqqas ta’ mi żuri strutturali fil-fond kienu 
jfissru li d-domanda ma setg ħetx tiġi stabilizzata. Fi snin aktar re ċenti ż-żieda l-ġdida tal-
prezzijiet ta’ l-ener ġija fis-swieq dinjija u spe ċjalment tal-prezzijiet ta ż-żejt, stimulat interess 
ġdid fl-amministrazzjoni tad-domanda.  
                                                 
5 B’kuntrast ma’ l-Istati Uniti, fejn il-konsum ta ż-żejt fil-bidu ni żel imma mbag ħad spiċċa biex żdied 
b’total ta’ 16% mill-1973 sa l-2003, fi Franza, minkejja xi żieda fi snin re ċenti, l-użu taż-żejt għadu 
b’10% aktar baxx illum milli kien tletin sena ilu u l-intensità ta’ l-ener ġija ta’ Franza hija bi 30% aktar 
baxxa mill-1973.  L-iżvilupp tad-domanda g ħall-enerġija primarja u n-"negajoules” - EUR 25
 ( "negajoules" : iffrankar ta' l-ener ġija kkalkulat fuq il-ba żi ta' l-intensità ta' l-
enerġija ta' l-1971) 
050010001500200025003000
19711973 1975 1977 1979
198119831985 1987 1989 1991 19931995 1997 1999 2001 2003MtoeNegajoules
Bijomassa
Elettriku ie ħor
Nukleari
Gass
Żejt
Faħam
 
MT 14   MT Azzjoni effettiva biex jitnaqqas il-konsum ta’ l-ener ġija b’mod sostanzjal i hija impossibbli 
jekk l-ewwel ma ji ġux identifikati l-fatturi li huma l-ba żi tal-ħela sabiex ji ġu ttrattati fil-futur.  
1. Il- ħtieġa li jiġu adottati mi żuri speċifiċi biex tittejjeb l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija  
Teoretikament, il-forzi tas-suq g ħandhom, ma ż-żmien, jipprodu ċu l-iżjed riżultat effiċjenti 
mingħajr interferenza. Madankollu, fid-dawl tal-karatteristi ċi tekniċi tas-swieq ta’ l-ener ġija, 
jidher li hemm b żonn li din it-tip ta’ bidla kka ġunata mis-suq ti ġi promossa u akkumpanjata 
billi, b’aktar ħeffa, tiġi mtejba l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u b’hekk ti ġi mnaqqsa d-
domanda g ħall-enerġija. Il-forzi tas-suq se jkomplu wkoll jkunu essenzjali meta ti ġi mqabbla 
d-domanda mal-provvista.  
L-iżjed ostaklu importanti g ħal iżjed effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija huwa n-nuqqas ta’ 
informazzjoni (fuq l-ispejje ż u d-disponibilità ta’ teknolo ġija ġdida; nuqqas ta’ informazzjoni 
fuq l-ispejje ż tal-konsum ta’ l-ener ġija tal-persuna stess; nuqqas ta’ ta ħriġ ta’ tekni ċi dwar 
manutenzjoni xierqa u l-fatt li dawn l-as petti m’humiex ikkunsidrati kif xieraq mill-
parteċipanti fis-suq). Din tista’ tkun problema pa rtikulari meta jsiru l-investimenti li 
normalment ikunu fuq perjodu twil ta’ żmien. De ċiżjonijiet ta’ investiment jistg ħu wkoll 
ikunu influwenzati mill-problema ta’ l-in ċentiv maqsum (e ż. bejn is-sid (li jinstalla l-
kaldarun) u l-kerrej (li j ħallas il-kont tat-tis ħin); jew fejn il-bâ ġit ta’ investiment korporattiv 
ma jkunx koordinat mal-bâ ġit ta’ l-ener ġija. Jista’ wkoll ikun hemm prezzijiet li ji żgwidaw 
(minħabba l-esklu żjoni ta’ l-esternalitajiet, min ħabba n-nuqqas ta’ trasparenza). L-ostakli 
tekniċi bħan-nuqqas ta’ standardizzazzjoni tat-tag ħmir u l-komponenti li ju żaw l-ener ġija 
jista’ wkoll jag ħmilha aktar diffi ċli għal teknolo ġiji ġodda li jkunu effi ċjenti fl-użu ta’ l-
enerġija sabiex ikollhom impatt rapidu fis-suq. Fl-img ħoddi, negli ġenzi regolatorji fis-setturi 
ta’ monopolju ħolqu f’ċerti każi inċentivi involontarji g ħall-konsum fi strutturi  ta’ tariffi ta’ l-
enerġija. It-titjib fl-ordni regolat orju fl-UE u l-introduzzjoni ta’ forzi tas-suq aktar trasparenti 
permezz tal-liberalizzazzjoni g ħandhom jindirizzaw dan il-problemi, i żda l-effetti ta’ 
deċiżjonijiet ta’ investiment pre ċedenti se jkunu mag ħna għal ħafna snin.  
1.1. Ostakli finanzjarji fit-triq lejn reazzjoni xierqa tas-suq  
In-nuqqas ta’ informazzjoni u ta ħriġ dwar l-a ħħar teknolo ġiji u l-impatt ekonomiku u 
finanzjarju tag ħhom fuq ir-rata ta’ d ħul mill-investiment, mag ħquda f’ċerti każi ma’ stmellija 
għar-riskju asso ċjat ma’ l-adozzjoni bikrija ta’ teknolo ġiji u tekniki ġodda, jista’ jinkora ġixxi 
l-investituri b ħall-banek li jkomplu jappo ġġaw teknolo ġija skaduta sa ħansitra meta din ma 
tkunx l-aktar effi ċjenti jew li toffru l-a ħjar dħul. Il-promuturi ta’ teknolo ġiji li jiffrankaw l-
enerġija ovvjament je ħtieġu li jagħtu prova tal-ka ż tagħhom meta jkunu qed ifittxu s-sostenn 
minn investituri potenzjali b ħall-banek jew fondi ta’ riskju ta’ kapital. Kumpaniji li jipprovdu 
servizz ta’ l-ener ġija (ESCO) ukoll se jkollhom r-rwol importanti hawnhekk. L-industrija, l-
investituri, u l-konsumaturi b’mod ġenerali għandhom ukoll ji ġu inkoraġġati sabiex jinkludu 
l-alternattiva ta’ l-iffrankar ta’ l-ener ġija fl-ippjanar finanzjarju tag ħhom. Dawk interessati 
għandhom ji ġu mgħarrfa bil-proporzjon verament po żittiv tar-relazzjoni bejn il-valur u l-
benefiċċju, u kultant, bil-perjodi qosra ħafna ta’ ħlas lura – anke inqas minn sena f’ ċerti każi – 
għal investimenti fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Għodod sempli ċi jistgħu jiġu żviluppati 
għall-valutazzjoni tar-riskju ta’ pro ġetti bħalma huma manwali ta’ anali żi taċ-ċiklu tal-ħajja u 
programmi tal-kompjuter u verifiki tal-grad ta’ l-investiment fl-ener ġija.  
Barra minn hekk, hemm nuqqas ta’ a ċċess għal strumenti finanzjarji xierqa li jag ħtu sostenn 
lill-miżuri li jsaħħu l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, liema mi żuri huma b’mod predominanti 
 
MT 15   MT fuq skala żgħira. L-esperjenza turi li l-intermedjarji tradizzjonali, b’mod partikulari l-banek, 
ħafna drabi jsibuha bi tqila li jag ħtu sostenn lill-pro ġetti ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. 
Triq waħda li trid ti ġi esplorata hija l-idea ta’ self “globali”6, fejn il-fondi huma 
sussegwentement distribwiti mill- ġdid permezz ta’ intermedjarju jew istituzzjoni bankarja 
b’aktar kompetenza teknika u ek onomika fil-qasam ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. 
Opportunità o ħra hija dik ippre żentata mill-mudelli ta’ ffinanzjar ibba żati fuq tfaddil maqsum 
u preżentement u żati f’ċerti Stati Membri. Dawn il-mudelli  jinkludu l-iffinanzjar minn terza 
persuna u l-kuntrattar ta’ rendiment.  
1.2. Il- ħtieġa ta’ servizzi ta’ l-ener ġija  
Il-ftuħ tas-swieq kellu effett po żittiv fuq l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Pressjoni 
kompetittiva ġiegħlet kumpaniji ta’ l-elettriku jipprodu ċu bil-mod l-i żjed effiċjenti, b’mod 
partikulari permezz ta’ i nvestimenti fit-teknolo ġija, (eż. bħal turbini tal-gass b’ ċiklu 
magħqud).  
Il-ftuħ tas-swieq kellu impatt fuq il-prezzijiet ta’ l-elettriku. G ħalhekk, g ħall-industrijalisti 
kbar li ju żaw l-ener ġija, il-prezzijiet ta’ l-elettriku ni żlu f’termini reali b’medja ta’ 10-15% 
bejn l-1995 u l-2005. Madankoll u, baqa’ x’isir biex ti ġi żgurata kompetizzjoni reali u effettiva 
fl-oqsma kollha ta’ l-UE. G ħal dan il-g ħan il-Kummissjoni fl-a ħħar tas-sena se tadotta rapport 
sħiħ fuq l-istat tas-suq, u re ċentement nidiet ukoll inkjesta se ttorjali dwar il-kompetizzjoni.  
Fih innifsu, il-fatt li l-prezzijiet g ħall-enerġija qed jitbaxxew ma jinkora ġġix la l-konsum 
b’attenzjoni u lanqas l-investimenti fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Hemm numru ta’ 
kumpaniji li jipprovdu soluzzjonijiet ta’ effi ċjenza u li qeg ħdin jiġu mħallsa mill-iffrankar ta’ 
l-enerġija (“ESCO”). Dawn il-kumpaniji xorta g ħandhom b żonn ta’ sostenn ta’ politika 
f’għamla ta’ g ħajnuna għat-tixrid ta’ l-attivitajiet tag ħhom, għal standards  ta’ kwalità, u g ħall-
aċċess għall-finanzjamenti, peress li huma g ħadhom fl-istadju bikri tag ħhom. L-i żvilupp 
ulterjuri ta’ l-industrija ta’ l-ES CO jista’ jikkontribwixxi bil-kbir g ħall-implimentazzjoni ta’ 
bosta pro ġetti addizzjonali li jag ħtu benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu, u 
jista’ jkollu rwol importanti sabiex iservi  ta’ pont bejn atturi differenti fuq in-na ħa tal-
provvista ta’ ener ġija u teknolo ġija u fost il-konsumaturi ta’ l-ener ġija.  
Il-Kummissjoni hija tabil ħaqq konxja bid-dilemma ta ż-żieda fil-konsum li tirri żulta minn 
prezzijiet aktar baxxi kkaw żati minn aktar effi ċjenza assigurata bl-introduzzjoni ta’ forzi tas-
suq. Għal din ir-ra ġuni, f’Diċembru ta’ l-2003, hija pproponie t Direttiva dwar l-effi ċjenza fl-
użu finali ta’ l-ener ġija u s-servizzi.  
2. Il- ħtieġa ta’ azzjoni mill-awtoritajiet pubbli ċi  
L-awtoritajiet pubbli ċi, nazzjonali jew Ewropej, g ħandhom rwol importanti fl-ikkumpensar 
għall-insuffi ċjenzi tas-suq. Madankollu, da n mhuwiex dejjem fil-kapa ċità tagħhom. Bosta 
raġunijiet jispjegaw dan in-nuqqas.  
L-Istati Membri g ħarfu li għandu jsir aktar biex ti ġi żgurata effi ċjenza akbar fl-u żu ta’ l-
enerġija. Huma jsibuha bi tqila li jimpenjaw ru ħhom għat-tnaqqis annwali mandatorju fil-
                                                 
6 Il-Bank Ewropew ta’ l-Investiment e ż., jidħol fi sħubiji ma’ l-intermedjarji (normalment banek 
nazzjonali jew lokali) biex jippro vdi self globali, li jkun imbag ħad misluf permezz ta’ dawn l-
intermedjarji sabiex jiffinanzja pro ġetti iżgħar.  
 
MT 16   MT konsum ta’ l-ener ġija b’1% li hu msemmi fid-Direttiv a proposta dwar is-servizzi ta’ l-
enerġija.  
Barra minn hekk, l-g ħajnuna mill-Istat u l-mi żuri tat-taxxa huma żewġ għodod li huma spiss 
użati ħażin. L-għajnuna mill-Istat hija mog ħtija mhux biss favur l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija imma wkoll g ħall-ġenerazzjoni ta’ l-elettriku bl-u żu ta’ fjuwils li ma jag ħtux l-għola 
produzzjoni ta’ ener ġija. Hemm ukoll l-effett ta’ kwantità kbira ta’ sussidji żgħar differenti li 
għandhom biss impatt ġenerali limitat ħafna. L-istess jg ħodd għall-istrumenti tat-taxxa. Il-
livelli ta’ taxxa g ħandhom, fil-prin ċipju, jkunu mnaqqsa fuq prodotti spe ċifiċi b’konsum baxx 
ta’ enerġija, u mgħollija fuq dawk b’domanda g ħolja.  
Fl-aħħarnett hemm il- ħtieġa ta’ skrutinju kontinwu u attent  ta’ aktar inkor porazzjonijiet ta’ 
kumpaniji fis-setturi ta’ l-ener ġija u t-trasport, li jistg ħu jwasslu g ħal ambitu iktar esti ż fir-
rigward ta’ l-abbu ż tal-poter fis-suq, u mhux ne ċessarjament g ħal effiċjenza akbar fl-u żu ta’ l-
enerġija.  
3. L-ispejje ż esterni u t-trasparenza tal-prezzijiet  
Is-sistema pre żenti ta’ pprezzar g ħal prodotti ta’ l-ener ġija ma tiggwidax lill-konsumaturi lejn 
forom ta’ konsum li joffru u żu ta’ l-ener ġija aktar ekonomiku u razzjonali.  
Barra minn hekk, ma tikkunsidrax il-valur ener ġetiku relattiv tal-prodotti,  u lanqas ta’ l-impatt 
ambjentali ta’ l-u żu tagħhom. Is-sistema pre żenti ta’ pprezzar ma toffrix il-garanzija li l-
ispejjeż esterni jkunu inklu żi. Ovvjament dan mhuwiex in ċentiv biex wie ħed jikkonsma 
anqas, jew biex ti ġi prodotta ener ġija minn sorsi aktar favur l-ambjent. Din il-problema hija 
akuta b’mod partikulari fis-settur tat-trasport . Fil-Karta l-Bajda dwar it-Trasport ‘Politika 
Ewropea tat-trasport g ħall-2010: i ż-żmien li nidde ċiedu’, ppubblikata f’Settembru ta’ l-20017, 
il-Kummissjoni kienet ta’ l-opinjoni li sakemm il-prezzijiet jonqsu milli jirriflettu l-ispejje ż 
soċjali kollha tat-tras port, id-domanda se  tkompli tkun artifi ċjalment e ċċessiva. Jekk ikunu 
applikati strate ġiji politiċi xierqa ta’ ċċarġjar fuq l-infrastruttura, dawn l-ineffi ċjenzi fil-bi ċċa 
l-kbira tag ħhom aktarx li jisparixxu.  
L-istruttura pre żenti ta’ pprezzar u l-prezzijiet baxxi jistg ħu saħansitra jwasslu g ħal konsum 
ogħla. Hemm nuqqas ta’ sforz biex ting ħata l-opportunità lill-konsum aturi li jifhmu l-prezz 
tal-konsum tag ħhom. Sistema ta’ qari tad-dawl li ta ħdem fi żmien reali (l-hekk imsej ħa 
“smart meters ”) tista’ tnaqqas il-konsum fi żmien meta l-prezz ta ’ l-elettriku jkun g ħoli.  
4. L-informazzjoni u l-edukazzjoni: żewġ għodod mhux u żati biżżejjed  
Filwaqt li huwa meqjus normali li ji ġu mnedija kampanji pubbli ċi ta’ informazzjoni biex 
jinkoraġġixxu n-nies sabiex jixorbu inqas alko ħol; s’issa ġiet mogħtija inqas attenzjoni lill-
kampanji ta’ pubbli ċità dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija.  
Kampanji ta’ pubbli ċità li jipprovdu informazzjoni ċara dwar kif tiffranka l-ener ġija b’mod li 
joffri benefi ċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li wie ħed ikun nefaq, kif ukoll kampanji li 
jistimolaw lill-konsumaturi biex jie ħdu azzjoni, jistg ħu jkunu effettivi fit-tibdil tal-
perċezzjonijiet u jistg ħu jinkoraġġixxu l-pubbliku biex jie ħu azzjoni. F’dan ir-rigward, jistg ħu 
jiġu identifikati azzjonijiet fuq tliet livelli:  
                                                 
7 http://europa.eu.int/comm/energy_transport/wp_en.html 
 
MT 17   MT • informazzjoni li ċ-ċittadini fuq kwistjonijiet b ħal kif jiġi mnaqqas il-konsum ta’ l-ener ġija 
fid-djar, permezz, pere żempju, ta’ tag ħmir effiċjenti ta’ dawl u tis ħin u permezz ta’ 
deċiżjonijiet sensibbli fix-xiri,  
• informazzjoni lill-konsumaturi industrijali, u  
• informazzjoni lill-esperti ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u lil min jipprovdi s-servizzi 
sabiex jiġi żgurat li fl-Istati Membri kollha jkun hemm netwerk attiv b’dawn it-tip ta’ 
esperti mħarrġa.  
M’għandux ikun diffi ċli li wie ħed jikkonvin ċi lill-konsumaturi bil-fatt li b’mi żuri 
relattivament sempli ċi, familja medja Ewropea tista’ tiffr anka ammont sostanzjali fin-nefqa 
tagħha, li hija spe ċjalment importanti g ħall-familji li jonfqu parti kbira mill-bâ ġit tagħhom fuq 
l-enerġija. 
L-edukazzjoni u t-ta ħriġ jista’ jkollhom rwol importanti fit-tis ħiħ ta’ kultura ta’ effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija. Xi eżempji jistg ħu jinkludu ċerti aspetti ta’ edukazzjoni ċivika f’xi Stati 
Membri jew it-twaqqif ta’ korsijiet spe ċifiċi ta’ taħriġ dwar kif tista’ tittejjeb l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija fl-intrapri żi. Il-programmi Ewropej fil- qasam ta’ l-edukazzjoni u t-ta ħriġ 
jistgħu jikkontribwixxu biex tinfire x prassi tajba fost l-Ista ti Membri kif ukoll biex ikunu 
inkoraġġati proġetti ta’ kooperazzjoni  fuq dawn is-su ġġetti matul il-firxa kollha tat-tag ħlim tul 
il-ħajja.  
Barra minn hekk, mal-ftu ħ tas-swieq ta’ l-ener ġija għall-kompetizzjoni, fl-Istati Membri 
kollha ġew maħluqa awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Ir-rwol tag ħhom huwa li jiggarantixxu 
kompetizzjoni ġusta, imma l-le ġiżlazzjoni tal-Komunità tipprovdi wkoll li huma g ħandhom 
jissorveljaw tendenzi sosten ibbli fil-konsum ta’ l-ener ġija. Dan ir-rwol ta’ regolaturi g ħandu 
jiġi msaħħaħ fil-futur.  
It-titjib annwali fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fid-disg ħinijiet kien ta’ 1.4% kull sena, 
imma minn dak i ż-żmien din ir-rata naqset u b ħalissa hija stazzjonarja f’0.5%. Dan juri 
li l-isforzi pre żenti għadhom m’humiex bi żżejjed.  
B. I NIZJATTIVA EWROPEA  
Id-determinazzjoni ta’ politika dwar l-ener ġija għall-UE hija bi ċċa xogħol kumplessa. Min-
naħa l-waħda, pendenti fuq id-d ħul fis-seħħ tat-Trattat li jistabbilixxi Kostituzzjoni g ħall-
Ewropa, ir-responsabbiltà ta’ l-Unjoni f’dan il-qasam mhijiex definita b’mod ċar. Għal din ir-
raġuni, il-mi żuri ta’ l-ener ġija fil-politika tal-Komunità kellhom ji ġu adottati bl-u żu ta’ bażi 
legali oħra preżenti fit-Trattati e żistenti. Min-na ħa l-oħra, l-enerġija hija qasam b’numru kbir 
ta’ interessati: gvernijiet, regolaturi nazzjonali, intrapri żi kbar, awtoritajiet lokali, e ċċ. 
Għalhekk, biex ji ġu mmobilizzati dawk kollha interessati u biex ti ġi mibdula l-politika ta’ l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fuq perjodu twil ta’ żmien, huwa essenzjali li jkun hemm 
messaġġ politiku b’sa ħħtu.  
Azzjoni b’sa ħħitha fil-qasam ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-fatt te ħtieġ qafas ġenerali 
ta’ strutturar. L-awtori tajiet nazzjonali, re ġjonali u lokali, kif ukoll l-i ndustrija, se jkunu dawk 
responsabbli mill-implimentazzjoni ta’ dan il-qafas, b’konformità mal-prin ċipju tas-
sussidjarjetà. Hija biss ta ħlita ta’ mi żuri fid-diversi livelli (UE, Stati Membri, re ġjuni, livell 
lokali, industrija) li tista’ tippermetti li ji ġi sfruttat il-potenzjal kollu.  
 
MT 18   MT L-UE se tkompli kemm jista’ jkun ti żviluppa strumenti tas-suq, b’mod partikulari ftehimiet 
volontarji ma’ l-industrija u kamp anji ta’ informazzjoni, sabiex i żżid l-għarfien tal-
konsumaturi. Imma filwaqt li dawn l-istrumenti jistg ħu jkunu effettivi ħafna, ma jistg ħux 
dejjem jie ħdu post l-adozzjoni ta’ mi żuri regolatorji li jkunu ma ħsuba biex jikkore ġu 
inadegwatezzi tas-suq u biex  jipprovdu sinjali xierqa g ħall-konsumaturi meta dan ikun 
neċessarju.  
Skond studji8 disponibbli l-UE tista’ tiffranka 20% ta’ l-u żu preżenti tagħha ta’ l-
enerġija b’mod li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-fl us li jintefqu. Dawn l-
istudji jindikaw li madwar nofs minn dawn jista’ jirri żulta mill-applikazzjoni s ħiħa ta’ 
miżuri eżistenti, b’mod spe ċjali direttivi tal-Komunità li di ġà qegħdin fis-se ħħ jew li 
tressqu g ħad-diskussjoni. Din il-Green Paper tfittex li tniedi pro ċess biex il-potenzjal ji ġi 
utilizzat fil-prattika u tfittex li tidentifik a u sussegwentement timplimenta kemm jista’ 
jkun miżuri li jag ħtu benefi ċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu, bi ex tiffranka 
s a  2 0 % .  B i e x  t a g ħmel dan, l-Unjoni g ħandha ta ħdem b’mod rapidu lejn Pjan ta’ 
Azzjoni konkret, li se ji ġi fformulat wara konsultazzjoni mifruxa mal-partijiet 
interessati wara din il-G reen Paper, u, fejn ne ċessarju, wara anali żi tar-relazzjoni bejn 
il-valur u l-benefi ċċju. Dan it-tip ta’ Pjan ta’ Azzjoni g ħandu jimmobilizza l-interessati 
kollha: gvernijiet nazzjonali, re ġjuni, muni ċipalitajiet, industriji, u individwi – u jkopri 
s-setturi kollha li jipprodu ċu u jikkunsmaw l-ener ġija. F’dan it-tip ta’ Pjan ta’ Azzjoni 
t-tipi kollha ta’ azzjonijiet li jag ħtu benefi ċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu 
għandhom ji ġu kkunsidrati, inklu żi t-tassazzjoni, is-sussidji pubbli ċi, l-inċentivi 
ekonomiċi, l-isħubiji ma’ l-industrija, e ċċ.  
1. Azzjoni fil-livell tal-Komunità  
1.1. L-integrar ta’ l-ener ġija f’politika o ħra tal-Komunità  
Lilhinn minn dawk il-mi żuri li jistg ħu jiġu proposti biex ti ġi mtejba l-effi ċjenza settorjali fl-
użu ta’ l-ener ġija, l-UE u l-Istati Membri tag ħha għandhom poteri “orizzontali” li b ħalissa 
mhumiex ji ġu użati biżżejjed. L-UE g ħandha għalhekk tag ħti importanza ċentrali lill-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, permezz ta’ l-u żu ta’ għodod li urew il-valur tag ħhom f’oqsma 
oħra tal-politika.  
1.1.1. Ri ċerka u Żvilupp Teknolo ġiku  
F’dan ir-rigward, huwa importanti li ti ġi msemmija l-importanza tar-ri ċerka. Bosta teknolo ġiji 
(ta’ l-użu finali) promettenti g ħadhom jin ħtieġu s-sostenn tar-ri ċerka u żvilupp. Investimenti 
tal-Komunità u ta’ l-industrija fir-ri ċerka u l-i żvilupp għal teknolo ġiji emerġenti aktar 
                                                 
8 Memorandum ta’ spjegazzjoni g ħad-Direttiva proposta dwar l-effi ċjenza fl-u żu finali ta’ l-ener ġija u s-
servizzi ta’ l-ener ġija – KUMM(2003) 739. MURE Database Simulation  2000, SOS Italja; Economic 
Evaluation of Sectoral Emissions Reduction Objectives for climate change , Blok u Joosen, ECOFYS, 
Utrecht, 2000; Energy Efficiency Indicators , ODYSSEE, ADEME, Pari ġi, 2004; The Mid-term 
Potential for Demand-side Energy Efficiency in the EU , Lechtenböhmer u Thomas, Wuppertal 
Institutie, 2005: Powering Profits: How Companies turn energy efficiency into shareholder value, 
Green Business Letter , April 2005; Improving energy efficiency by 5% and more per year , K. Blok, li 
għandu jiġi ppubblikat fil- Journal of Industrial Ecology ; The Potential for more efficient electricity use 
in Italy , F. Krause; The Energy Efficiency Challenge , WWF, 2005; Kunsill Ewropew g ħal ekonomija 
effiċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija, Proċeduri 2005 studju tas-Sajf: Energy savings, What works and who 
delivers? , www.eceee.org  
 
MT 19   MT effiċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija għandhom jippermettu lill-UE li żżomm it-tmexxija teknolo ġika 
f’dan il-qasam u li ttejjeb aktar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija lilhinn mill-2020.  
B’mod partikulari, numru ta’ problemi enfa żizzati f’dan id-dokument (sehem akbar ta’ 
enerġija li tiġġedded, l-effi ċjenza tal-produzzjoni ta’ l-elettriku bba żata fuq fjuwil mag ħmul 
mill-fossili, netwerks ta’ l-elettriku aktar effi ċjenti, effiċjenza tal-vetturi,…) jistg ħu biss ikunu 
mtaffija permezz ta’ ri ċerka effiċjenti u attivitajiet ta’ d imostrazzjoni marbuta ma’ mi żuri 
regolatorji o ħra u ma’ mi żuri bbażati fuq l-ekonomija.  
Fis-6 ta’ April 2005, il-Kummi ssjoni adottat proposta g ħas-seba’ Programm ta’ Qafas g ħar-
Riċerka u l-Iżvilupp. G ħall-enerġija, huwa propost li, fi ħdan il-“programm ta’ kooperazzjoni” 
prinċipali, ikun hemm kon ċentrazzjoni fuq numru limitat ta’ prijoritajiet ewlenin li jirriflettu l-
prijoritajiet tal-politika tal-Kummissjoni l- ġdida, li fosthom jistg ħu jissemmew: materjali li 
jiġġeddu għall-ġenerazzjoni ta’ l-elettriku u l-produzzjoni tal-fjuwil, teknolo ġiji nodfa tal-
faħam, netwerks intelli ġenti ta’ l-ener ġija u effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija9. Il-“karozza nadifa 
u mhux perikolu ża” huwa e żempju tajjeb, li g ħalih, fir-rigward ta’ l-ener ġija, huma ppjanati 
proġetti ta’ dimostrazzjoni g ħall-fjuwils alternattivi tal-magni (bijo-fjuwils).  
Sforzi konsiderevoli ta’ ri ċerka qegħdin ukoll ji ġu ffukati fuq l-amministrazzjoni ta’ l-
elettriku g ħal sistemi tal-kompjuter u fuq teknika ta’ “tiftix” ta’ l-ener ġija fir-rigward ta’ 
apparati elettroni ċi li jieħdu l-elettriku tag ħhom minn sorsi ambjentali b ħall-moviment ta’ l-
utent, is-s ħana tal-ġisem jew id-dawl tax-xemx.  
1.1.2. Il-promozzjoni ta’ l-a ħjar prassi u teknolo ġija  
Il-Kummissjoni pproponiet ukoll li test endi l-programm “L-Ewropa ta’ l-U żu Intelliġenti ta’ l-
Enerġija” għall-perjodu 2007-2013, u b’bâ ġit (miżjud bil-kbir) ta’ € 780 miljuni. Il-programm 
se jagħti sostenn lil firxa wiesg ħa ta’ attivitajiet promozzjonali u se jindirizza ostakli mhux 
teknoloġiċi (legali, finanzjarji, istituzzjonali, kulturali, so ċjali) fl-oqsma ta’ l-effi ċjenza fl-u żu 
ta’ l-enerġija u fis-sorsi ta’ l-ener ġija li jiġġeddu.  
1.1.3. Id-determinazzjoni u l-promozzjoni ta’ l-a ħjar prassi fil-livelli kollha permezz ta’ 
Pjanijiet ta’ Azzjoni nazzjonali  
Il-linji ta’ gwida integrati g ħall-iżvilupp u l-impjiegi, li mill-2005 ji ġbru flimkien il-linji ta’ 
gwida prin ċipali għall-istrate ġiji politiċi ta’ l-ekonomija u l-impjiegi  ta’ l-Istati  Membri, se 
jipprovdu lill-UE u lill -Istati Membri tag ħha b’qafas stabbli u koerenti g ħall-implimentazzjoni 
ta’ l-azzjonijiet ta’ prijorità identifikati mill-Kunsill Ewropew ta ħt l-Istrate ġija ta’ Liżbona. 
Huma se jkunu l-ba żi għal programmi nazzjonali li l -Istati Membri se jkunu me ħtieġa li 
jimplimentaw.  
Dawn il-linji ta’ gwida,  adottati mill-Kummissjoni  fit-12 ta’ April 2005 g ħall-perjodu 2005-
2008, jenfa żizzaw li t-tendenzi re ċenti u mbassra tal-prezzijiet ta ż-żejt juru li je ħtieġ li 
tingħata prijorità lil azzjoni favur l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Id-dewmien ta’ l-isforzi 
tagħna biex niffa ċċjaw dawn l-isfidi jistg ħu jżidu l-ispiża ekonomika tal-mi żuri meħuda. Għal 
dan il-għan, l-Istati Membri g ħandhom jag ħtu prijorità lill-promozzjoni ta’ l-effi ċjenza fl-u żu 
ta’ l-enerġija “skond l-obbligi Ewropej pre żenti”.  
                                                 
9 Dan jinkludi su ġġetti bħal ċelloli tal-fjuwil, ġenerazzjoni distribwita u netwerks intelli ġenti ta’ l-
enerġija, effiċjenza aħjar ta’ impjanti ta’ l-elettriku mag ħmul mill-fossili u materjal u żat għan-nar u 
bijo-fjuwils fit-trasportazzjoni.  
 
MT 20   MT L-Istati Membri g ħandhom, kif xieraq, jag ħtu l-attenzjoni dovuta lill-g ħan li tkun imtejba l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-kuntest tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali tag ħhom għall-
iżvilupp u g ħall-impjiegi.  
F’dan il-kuntest, wa ħda mill-mi żuri prinċipali li se tkun ikkunsidra ta matul il-perjodu ta’ 
konsultazzjoni wara l-adozzjoni ta’ di n il-Green Paper hija l-possibbiltà li ji ġi miftiehem li, 
pereżempju fuq ba żi annwali, kull Stat Membru jkun jis ta’ jadotta Pjan ta’ Azzjoni ta’ 
Effiċjenza fl-u żu ta’ l-Ener ġija, li fih isemmi l-mi żuri speċifiċi li jkun idde ċida li jwettaq, jew 
b’riżultat ta’ le ġiżlazzjoni tal-Komunità jew inkella fuq inizjattiva tieg ħu stess, sabiex jikseb 
għan partikolari g ħall-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fis-sena li tkun ġejja. Dan it-tip ta’ Pjan 
jista’ jkun adottat fuq ba żi annwali, fejn jag ħmel reviżjoni tas-su ċċess tal-mi żuri meħuda 
matul is-sena pre ċedenti, kemm f’termini ta’ ffrankar ta’ l-ener ġija u tal-benefi ċċju li jagħti 
fil-konfront tal-flus li jkunu intefqu, u fejn jiddetermina mi żuri ġodda u, possibilment g ħan 
ġdid, għall-perjodu sussegwenti. Dawn il-Pjanijiet jistg ħu jiġu akkumpanjati bi pro ċess ta’ 
Reviżjoni Pari fil-livell tal-Komun ità permezz ta’ Grupp ta’ Livell G ħoli dwar l-Effi ċjenza fl-
Użu ta’ l-Ener ġija, kif ukoll permezz tal-Forum dwar l-Ener ġija Sostenibbli, segwit 
b’iċċekkjar annwali mill-Kummissjoni. Din ir-revi żjoni u dan il-pro ċess ta’ ċċekkjar ikunu 
jistgħu jitqabblu ma’ l-a ħjar prassi bil- ħsieb li dawn jinfirxu minn na ħa għall-oħra tal-
Komunità.  
1.1.4. U żu aħjar tat-tassazzjoni  
Iktar milli huwa l-ka ż illum, l-UE setg ħet tippromwovi mi żuri tat-taxxa li jew jinkora ġġixxu 
jew jiskora ġġixxu ċerti forom ta’ m ġiba. Fil-mument, il-politika tat-taxxa tal-Komunità xorta 
għadha spiss i żżejjed għodda sempli ċi għas-servizz tal-bâ ġit, mingħajr wisq koerenza ma’ l-
għanijiet ta’ strate ġiji politiċi oħra, u mimlija e ċċezzjonijiet mitluba mill-Istati Membri g ħal 
kull tip ta’ konsiderazzjonijiet. Madankollu, g ħandu jkun rikonoxxut li saru sforzi serji fil-
livell tal-Komunità, kif muri bl-adozzjoni tad- Direttiva 2003/96/KE dwar it-tassazzjoni ta’ l-
enerġija, li tistabbilixxi kuntest favorevoli g ħall-ġenerazzjoni kon ġunta (CHP), l-i żvilupp ta’ 
materjali li ji ġġeddu, it-transport tax-xma jjar jew tal-ferroviji, e ċċ. Proposti sostanzjali jinsabu 
fuq il-mejda tal-Kunsill, spe ċjalment fir-rigward tal-fjuwil tad-diesel g ħal użu fin-negozju. 
Preżentement hemm g ħaddejja wkoll riforma fil-fond f’dak li g ħandu x’jaqsam mal-vetturi 
tal-passiġġieri.  
It-tassazzjoni tal-prodotti ta’ l-ener ġija, f’għamla ta’ dazji, taqa’ ta ħt il-kompetenza ta’ l-UE. 
Din l-għodda tista’ ti ġi użata biex nersqu lejn l-armonizzar ta’ l-ordnijiet prevalenti tat-
taxxa, pere żempju għas-sostenn ta’ l-i żvilupp ta’ vetturi li ju żaw fjuwils aktar nodfa u li 
huma aktar effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija.  
Fil-livell tal-Komunità, il-koerenza tal- qasam kollu tat-tassazzjoni tal-vetturi g ħandha tiġi 
riveduta. G ħandu jiġu maħsub qafas ġdid li jippermetti li ji ġu introdotti mekkani żmi sabiex 
ikun possibbli li ji ġu ddifferenzjati t-taxxi – pere żempju, it-taxxi tat-triq u tar-re ġistrazzjoni – 
skond il-konsum ta’ l-ener ġija. Dan se jippermetti wkoll li ji ġi meqjus il-livell ta’ l-emissjoni 
CO 2. Il-qafas ġdid għandu jinkora ġġixxi vetturi b’konsum baxx u jippenalizza lil dawk li 
“jibilgħu il-fjuwil”. Din it-tip ta’ pol itika, li tista’ tkun mfassla b’mod li ma jkollhiex impatt 
fuq il-bâġit ta’ l-Istati Membri, tista’ tag ħmel it-tassazzjoni tal-vetturi “aktar ħadra” billi 
tinkoraġixxi x-xiri ta’ vetturi b’konsum baxx. Hija wkoll tista’ tg ħin biex jitfa ċċaw swieq 
ġodda għall-industrija billi t ħaffef ir-rata ta’ sostituzzjoni tal-vetturi.  
 
MT 21   MT Fl-2002 il-Kummissjoni ppre żentat Komunikazzjoni dwar it-tassazzjoni tal-vetturi10 li fiha 
numru ta’ rakkomandazzjonijiet u azzjonijiet futuri. Fuq din il-ba żi l-Kummissjoni tqis 
proposta li tibba ża fuq żewġ għanijiet prin ċipali:  
• iffunzjonar imtejjeb tas-suq intern f’dan il-qasam; 
• ristrutturar tal-ba żi tat-taxxa biex tinkludi elementi dire ttament relatati ma’ l-emissjonijiet 
CO 2, b’mod partikulari g ħal karozzi b’qawwa kbira. Dan ikun jimplika bidliet paralleli 
kemm fit-taxxi ta’ re ġistrazzjoni u kemm f’dawk intaxxati meta karozza tin ħareġ għall-
ewwel darba fit-triq.  
Aktar opportunitajiet je ħtieġ li jiġu analizzati bil- ħsieb li jiġi msaħħaħ l-impatt po żittiv tat-
tassazzjoni fuq strate ġiji politiċi favur l-effi ċjenza akbar fl-u żu ta’ l-ener ġija. F’dak il-kuntest 
id-dibattitu jista’ jiffoka fuq ideat b ħall-:  
• konċentrazzjoni ta’ l-isforzi fir-rigward ta’ dazji fuq ftit oqsma politi ċi essenzjali 
(pereżempju, l-armonizzazzjoni ta’ rati fejn jinqalg ħu problemi sostanzjali li jinvolvu 
tfixkil tal-kompetizzjoni, l-u żu ta’ miżuri ta’ taxxa differenzjati sabiex ji ġu promossi 
materjali li ji ġġeddu);  
• li jinġiebu iktar qrib xulxin ir-rati ta ’ dazji fuq prodotti ta’ l-ener ġija u l-elettriku kkunsmat 
f’attivitajiet ta’ produzzjoni, imma fl-og ħla tarf ta’ l-iskala, u li ji ġi introdott indi ċi 
awtomatiku tar-rati kollha ta’ dazju sabiex ji ġi evitat li dan jitg ħawwar bl-inflazzjoni;  
• it-trattament tat-taxxa tat-trasport, kemm f’dak li g ħandu x’jaqsam ma’ dazji kif ukoll mal-
VAT;  
• il-kundizzjonijiet g ħall-applikazzjoni ta’ a ġġustamenti tal-kummer ċ fil-fruntieri;  
• it-trattament tat-taxxa tat-tid ħil għall-produzzjoni tas-s ħana, b’mod partikulari g ħall-
iżviluppi kbar tad-djar;  
• ir-razzjonalizzar ta’ l-e żenzjonijiet u l-e ċċezzjonijiet tat-taxxa.  
Jekk jirriżulta impossibbli li jsir progress min ħabba l-ħtieġa ta’ deċiżjoni unanima fil-qasam 
tat-tassazzjoni indiretta, kooperazzj oni mtejba fil-qasam ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
tista’ tkun ikkunsidrata b ħala l-aħħar għajnuna. Il-kooperazzjoni mtej ba, introdotta bit-Trattat 
ta’ Amsterdam, tippermetti lil grupp ta’ Stati Membri li jikkooperaw akta r fil-fond bejniethom 
filwaqt li j ħallu l-bieb miftu ħ għal Stati Membri o ħra li jkunu jixtiequ jing ħaqdu mag ħhom 
aktar tard. Fost il-kundizzjon ijiet varji imposti mit-Tratta t, il-kooperazzjoni mtejba 
m’għandhiex tikkostitwixxi ostaklu g ħall-kummer ċ bejn l-Istati Membri u lanqas m’g ħandha 
tfixkel il-kompetizzjoni. F’dan i r-rigward, ma jidhirx li dan it- tip ta’ grupp ta’ Stati Membri, li 
jiddeċiedu flimkien dwar mi żuri maħsuba biex itejbu l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, jistgħu 
jagħmlu xi wa ħda minn dawn l-affarijiet.  
1.1.5. G ħajnuna mill-Istat immirata a ħjar 
Għajnuna mill-Istat favur l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija approvata mill-Kummissjoni 
skond il-linji ta’ gwida tal-Kummissjoni dwar l-g ħajnuna mill-Istat g ħall-ħarsien ambjentali. 
                                                 
10 KUMM(2002) 431. 
 
MT 22   MT Il-linji ta’ gwida pre żenti jiskadu fl-a ħħar ta’ l-2007.  Ir-reviżjoni ta’ dawn il-linji ta’ gwida, 
li x-xogħol ta’ preparazzjoni g ħalihom g ħandu jibda matul l-2005, se tipprovdi l-
opportunità biex issir aktar enfa żi fuq mi żuri maħsuba biex jinkora ġixxu l-eko-
innovazzjoni u l-benefi ċċji fil-produttività li jirri żultaw minn żieda fl-effi ċjenza fl-u żu 
ta’ l-ener ġija.  
Din ir-revi żjoni tista’ w koll tkun l-okka żjoni biex ti ġi pprovduta e żenzjoni g ħall-innotifikar 
ta’ l-għajnuna taħt ċertu livell, li tkun tista’ tag ħti marġni aktar wiesg ħa għall-immanuvrar lill-
Istati Membri biex jiffinanzjaw mi żuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija.  
1.1.6. Il-liberalizzazzjoni ta ’ l-akkwist pubbliku  
Jeżistu ħafna teknolo ġiji biex itejbu l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Il-problema hija li, g ħal 
uħud mit-teknolo ġiji ġodda effi ċjenti fl-u żu ta’ l-ener ġija, is-suq mhuwiex sinifikanti 
biżżejjed biex jippermetti li ti ġi kkumpensata spi ża akbar ta’ żvilupp u produzzjoni permezz 
ta’ żieda fin-numru ta’ bejg ħ.  
Il-ksib pubbliku jista’ jikkostitwixxi in ċentiv għall-kisba ta’ dan l-g ħan. Huwa jammonta g ħal 
xi 16% tal-GDP ta’ l-Unjoni11. In-numru ta’ vetturi mixtrija minn korpi pubbli ċi ġie stmat li 
hu ta’ 100 000 karozza, 100 000 vann, 30 000 trakk u 15 000-il xarabank kull sena fil-15 ta’ l-UE biss. Jekk l-awtoritajiet pubbli ċi (stati, amministrazzjonijiet, awtoritajiet lokali) 
jistgħu kollettivament jiksbu vetturi li jni ġġsu anqas u li jkunu aktar effi ċjenti fl-użu ta’ 
l-enerġija, dan g ħandu b’mod ċar jinkora ġġixxi lill-produtturi tal-magni billi jg ħin 
sabiex tinbena l-kredibilità fis-suq ta’ dawn it-tip ta’ vetturi.  Dan is-su ġġett huwa parti 
mid-diskussjonijiet li g ħaddejjin b ħalissa fil-grupp CARS 21. Pere żempju, jekk l-awtoritajiet 
urbani lokali, fejn it-tni ġġis qabeż ċertu livell, i ħallu 25% mix-xiri tag ħhom għal vetturi aktar 
nodfa u effi ċjenti, dan g ħandu jirrapre żenta kważi 60 000 vettura kull sena.  
Il-karozzi huma biss e żempju wie ħed fost ħafna li jistg ħu jissemmew. B’mod ġenerali, il-
Kummissjoni qieg ħda tfittex li tippromwovi ksib pubbliku ‘a ħdar’ (relatat mal- ħarsien 
ambjentali) u li t ħeġġeġ xerrejja pubbli ċi Ewropej (fil-livelli federali jew re ġjonali/lokali) li 
jinkludu kriterji ambjentali  fil-kuntrattazzjoni tag ħhom
12. Ix-xiri mill-awtoritajiet pubbli ċi 
kollha għandu jikkon ċerna lill-awtoritajiet nazzjonali imma wkoll lill-istituzzjonijiet Ewropej, 
għaliex dawn ta’ l-a ħħar għandhom ja ġixxu ta’ gwida permezz ta’ l-e żempju tag ħhom u 
għandhom jift ħu swieq ġodda għal prodotti li ju żaw inqas ener ġija.  
1.1.7. Li jinstab iffinanzjar Ewropew  
L-iffinanzjar huwa wie ħed mill-akbar problemi li g ħandhom ji ġu solvuti, b’mod spe ċjali meta 
wieħed jiftakar li xi industriji jiddikjaraw li b ħalissa jridu jg ħaddu madwar sentejn biex jaraw 
il-qligħ fuq investiment li jkunu g ħamlu. L-Istati Membri di ġà wettqu mekkani żmi ta’ sostenn 
differenti fil-livell nazzj onali, b’mod partikolari g ħajnuna fuq l-investimen t kif ukoll tnaqqis u 
eżenzjonijiet fiskali. Sabiex ti żdied l-effi ċjenza ta’ dawn l-iskemi u biex tinkiseb il-
kunfidenza ta’ l-investituri, huwa importanti li jsir ħsieb dwar il- ħolqien ta’ qafas aktar 
favorevoli g ħal investimenti f’dan is-settur. Dan il-qafas jista’ jkun imsa ħħaħ aktar jekk ikun 
armonizzat fil-livell tal-Komun ità, u b’hekk jimplika b’mod partikolari l-Bank Ewropew ta’ l-
Investiment (b’mod spe ċjali taħt it-titlu ta’ ‘fa ċilitajiet tar-riskju’).  
                                                 
11 http://europa.eu.int/comm/internal_mar ket/publicprocurement/studies_en.htm 
12 http://europa.eu.int/comm/environment/GPP 
 
MT 23   MT Għall-politika ta’ koe żjoni ta’ l-UE fil-perjodu ta’ pprogrammar li jmiss 2007-2013, il-
Kummissjoni ssu ġġeriet li ż-żieda fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u l-promozzjoni ta’ 
transport urban nadif g ħandhom jikkostitwixxu g ħanijiet espli ċiti għall-attività tal-Fond ta’ 
Żvilupp Re ġjonali Ewropew kemm fir-re ġjuni ta’ konver ġenza u kemm fir-re ġjuni li qeg ħdin 
iħaddmu programmi g ħall-kompetittività re ġjonali.  
Barra minn hekk, il-Kummissjoni ssu ġġeriet li jinfeta ħ il-Fond ta’ Koe żjoni fil-perjodu 
preżenti ta’ pprogrammar li ori ġinarjament kellu jintu ża biss għat-trasport u g ħal proġetti 
ambjentali, anke g ħal oqsma o ħra ta’ importanza g ħall-iżvilupp sostenibbli u g ħall-benefi ċċji 
ambjentali, fosthom l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u it-transport urban nadif u t-transport 
pubbliku nadif. Dawn it-tip ta’ pro ġetti madankollu je ħtieġu li jkunu integrati b’mod s ħiħ fil-
kunċetti ta’ żvilupp reġjonali u l-Kummissjoni g ħandha l-intenzjoni li tipprovdi aktar gwida 
fuq dan l-aspett b’linji ta’ gwida strate ġiċi tal-Komunità g ħall-politika ta’ koe żjoni 2007-2013 
li se jorbtu l-politika ta’ koe żjoni b’mod aktar effettiv mal-pro ċess ta’ Liżbona. L-importanza 
u l-potenzjal tas-siner ġiji bejn il-politika ta’ koe żjoni u l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija 
enfażizzata aktar bil-fatt li parti kbira tar-ri żorsi finanzjarji tal-politika ta’ koe żjoni se tkun 
allokata g ħal reġjuni fl-għaxar Stati Membri ġodda fejn il-potenzjal g ħaż-żieda fl-effi ċjenza 
fl-użu ta’ l-ener ġija huwa g ħoli.  
1.2. Mi żuri speċifiċi ta’ politika ta’ l-ener ġija  
1.2.1. Bini  
L-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar ir-Rendiment ta’ l-Ener ġija tal-Bini (2002/91/KE), 
mill-2006, se tippermetti qlig ħ stmat għal xi 40 Mtoe (Megaton ta’ l-ekwivalenti ta ż-żejt) 
minn issa sa l-202013. Il-Kummissjoni g ħandha għalhekk tissorvelja l- applikazzjoni rigoru ża 
tad-Direttiva.  
Se jkun ix-xog ħol tal-Kummissjoni li tipprovdi lill-Istati Membri bl-g ħodod neċessarji għall-
iżvilupp tal-qafas g ħal metodolo ġija integrata ta’ kalkulazzjoni tar-rendiment ta’ l-ener ġija 
tal-bini. Ġew żviluppati madwar 30 standard Ewrope w (CEN). L-Istati Membri indikaw li 
huma, fuq ba żi volontarja, se japplikaw dawn l-is tandards. Jekk konformità volontarja ma 
dawn l-istandards ma tkunx se sse ħħ fil-futur qrib, jew l-ekwi valenza ma tkunx ippruvata, 
għandhom imbag ħad jiġu kkunsidrati standards mandatorji f’ver żjoni futura emendata tad-
Direttiva tal-Bini.  
L-Artikolu 7 ta’ din id -Direttiva jitlob i ċ-ċertifikazzjoni tar-re ndiment ta’ l-ener ġija ta’ bini li 
jkun ta’ aktar minn 50m² meta dan ikun mibni, mibjug ħ jew mikri. I ċ-ċertifikati g ħandhom 
ikunu akkumpanjati minn rakkomandazzjonijiet favur it-titjib, li jag ħti benefiċċju biżżejjed 
fil-konfront tal-flus li jint efqu, tar-rendiment ta’ l-ener ġija tal-bini. L-Istati Membri huma 
responsabbli g ħall-iffaċilitar ta’ l-iffinanzjar ne ċessarju biex isir segwitu g ħal dawn ir-
rakkomandazzjonijiet.  
Waħda mill-alternattivi hija li ti ġi proposta estensjoni tad-Di rettiva sabiex jittejjeb ir-
rendiment ta’ l-ener ġija tal-bini meta dan ikun qieg ħed jiġi rrestawrat. Id-Direttiva pre żenti 
tapplika biss g ħall-bini ta ħt restawr li jkun ta’ aktar minn 1 000 m2. Studju partikolari14 wasal 
għall-konklu żjoni li l-potenzjal tekniku ta’ din id-D irettiva jista’ jkun enormi jekk ir-regoli 
tagħha jiġu applikati g ħar-restawr kollu. F’termini ekonomi ċi, l-ikbar opportunità hija fl-
                                                 
13 Ara l-memorandum ta’ spjegazzjoni tad-direttiva.  
14 Ecofys, DM 70067, “Cost effec tive retrofit in buildings”, 2005. 
 
MT 24   MT akkoppjar tal-mi żuri għat-titjib ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ma’ dawk ta’ l-
immodifikar. Dan m’g ħandux biss jag ħti benefiċċju tajjeb fil-konfront  tal-flus li jintefqu, 
imma wkoll irid ikun jista’ jit ħaddem, u g ħad irid jiġi diskuss kif dan jista’ jsir fil-prattika.  
L-istudju ta’ l-Ecofys, kif imsemmi fin-nota 14 fil-qieg ħ tal-paġna, jistma li l-effetti netti fuq 
l-impjiegi min-na ħa tad-Direttiva e żistenti u ta’ Direttiva ġdida possibbli dwar il-Bini huma 
importanti. Bi qlig ħ, li jagħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu, stmat b’mod 
konservattiv g ħal aktar minn 70 Mtoe, dan is-settur wa ħdu jista’ jo ħloq mill-inqas 250 000 
impjieg full-time . Il-benefi ċċji fl-impjiegi huma g ħall-personàl bi kwalifiki g ħolja u għall-
professjoni tal-bini b’mod ġenerali. L-impjiegi jin ħolqu l-aktar fil-livell lokali, f’postijiet fejn 
il-bidliet lill-bini g ħandhom iridu jsiru.  
Madwar terz ta’ l-ener ġija użata minn bini jmur g ħad-dawl. L-iffrankar potenzjali jista’ jitla’ 
għal 50% jew sa ħansitra aktar, kif muri minn bosta pro ġetti mwettqa ta ħt il-qafas tal-
‘Programm Ewropew tad-Dawl A ħdar’ (‘ European GreenLight Programme’ ). Biex ji ġi 
rrealizzat dan il-potenzjal u biex ti ġi sodisfatta d-domanda li qieg ħda tiżdied, l-Ewropa tista’ 
tkun ta’ gwida billi tippromwovi l-u żu u żvilupp ulterjuri ta’ dawl aktar modern u 
intelliġenti15.  
Bozza ta’ l-elettriku li tiffranka l-ener ġija tuża ħames darbiet inqas kurrent minn 
waħda standard. Is-sostituzzj oni tal-bozoz tista’ fa ċilment twassal biex ikun hemm 
iffrankar ta’ €100 fis-sena g ħal familja medja.  
1.2.2. Strumenti domesti ċi  
Mill-1992, Direttiva ta’ qafas tippermetti l ill-Istati Membri li jimponu, permezz ta’ l-
ittekkettjar, il-forniment ta’ inform azzjoni lill-konsumaturi dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija ta’ firxa s ħiħa ta’ strumenti elettri ċi. Matul l-a ħħar erba’ snin, il-Ku mmissjoni stinkat 
biex ikun hemm żieda fin-numru ta’ strumen ti koperti. Il-Kummissjoni g ħandha tkompli f’din 
id-direzzjoni filwaqt li tinvolvi lill-industrija fid-definizzj oni ta’ dawn l-attivitajiet marbuta 
ma’ l-informazzjoni lill-konsumatur.  
Dan huwa qasam fejn jista’ js ir titjib kbir permezz ta’ ta ħlita ta’ mi żuri li jittie ħdu biex il-
konsumatur ji ġi infurmat dwar il-livelli minimi ta’ effi ċjenza u anke permezz ta’ ftehimiet 
volontarji16. Madankollu, ġie propost trattament ġdid permezz tad-Direttiva dwar l-Eko-
ippjanar adottata re ċentement, li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet g ħall-eko-ippjanar applikabbli 
għal strumenti elettri ċi tal-konsumatur. Il-Kunsill u l-Parlament Ewropew re ċentement la ħqu 
qbil fuq dan l-g ħan. Wieħed mill-għanijiet tad-Direttiva hija li tapplika l-kundizzjonijiet g ħall-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija filwaqt li, fl-istess ħin, tevita konsegwenzi negattivi ta’ aspetti 
oħra ta’ l-ambjent jew stadji o ħra fiċ-ċiklu tal-ħajja ta’ l-istrumenti.  
Sakemm il-konsum ta’ l-ener ġija jkollu impatt sinifikanti f uq l-ambjent, li huwa spiss il-ka ż 
ta’ l-istrumenti domesti ċi, għandu issa jkun possibbli li ji ġu stabbiliti rekwi żiti għall-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija għal firxa wiesg ħa ta’ strumenti u applikazzjonijiet. 
Pereżempju, il-karatteristika ta’ l-i stand-by  għad-dawl, g ħat-tisħin, għat-tkessiħ u għall-magni 
                                                 
15 Aktar iffrankar jista’ jinkiseb bl-introduzzjoni ta’ dawl ibba żat fuq l-LED fi stat solidu ( diodes  li jitfgħu 
d-dawl) li g ħalihom stimi ta’ riduzzjonijiet fl-Ewropa sa l-2015 huma fl-ordni ta’ 40GW ta’ domanda l-
aktar għolja jew ta’ 2 biljuni bramel ta ż-żejt kull sena (ref: imsemmi f’ Photonics for the 21st Century , 
VDI, 2005).  
16 Ara Anness 2.  
 
MT 25   MT elettriċi17. Miżuri speċjali jeħtieġ li jindirizzaw it-t ħassib fuq il-funzjoni stand-by . Fil-fatt, din 
it-tip ta’ ħela ta’ ener ġija qiegħda tiżdied il-ħin kollu, g ħaliex aktar u aktar strumenti joffru 
din il-karatteristika. Filwaqt li din kienet forma bikrija ta’ ammini strazzjoni ta’ l-ener ġija għal 
ċerti strumenti, tista’ wkoll tirri żulta f’telf sinifikanti ta’ ener ġija. L-elettriku u żat fl-għamla 
ta’ stand-by  jista’ jil ħaq bejn il-5% u l-10% tal-konsum totali ta’ l-elettriku fis-settur 
residenzjali18. L-iżvilupp tekniku issa pprodu ċa sleep modes  aktar effi ċjenti minn dawk u żati 
bħalissa, u hemm b żonn qawwi li ti ġi inkoraġġata l-implimentazzjoni rapida ta’ din it-
teknoloġija.  
L-Istati Uniti u l- Ġappun diġà ħadu inizjattivi biex jil ħqu figura ta’ konsum massimu ta’ Watt 
1 għal bosta tipi ta’ strumenti. Fl-Ewropa, u wkoll fil-kuntest tad-Di rettiva ta’ l-‘eko-
ippjanar’, huwa mbassar li:  
– jiġu inkoraġġati u promossi ftehimiet volontarji;  
– jiġu introdotti, jekk ikun ne ċessarju, mi żuri ta’ implimentazzjoni biex inaqqsu t-telf minn 
standby  għal ċertu gruppi ta’ strumenti19;  
– jiġi stimolat l-i żvilupp fil-livell inte rnazzjonali ta’ teknolo ġiji u miżuri li jimmiraw li 
jillimitaw it-telf ta’ l-elettriku fil-funzjoni stand-by .  
1.2.3. Il-limitazzjoni tal-konsum  ta’ fjuwil tal-vetturi  
Il-konsum fl-2005 ta’ karozzi privati u muturi  fl-UE huwa madwar 170 Mtoe li huwa qrib l-
10% tal-konsum gross tag ħna.  
Il-konsum medju tjieb matul l-a ħħar għaxar snin, imma dan it-titjib ġie kkumpensat mi ż-żieda 
fin-numru ta’ karozzi u fl-u żu ta’ karozzi, u issa hemm tendenzi favur karozzi itqal 
b’rendiment g ħoli li jistg ħu jwasslu g ħal aktar deterjorament tas-sitwazzjoni ta’ l-ener ġija.  
Sabiex ji ġi llimitat dan il-konsum l-Unjoni s’issa implimentat ftehimiet volontarji ma’ l-
industrija tal-karozzi u implimen tat ukoll it-tikkettjar tal-ka rozzi fir-rigward ta’ l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija. 
Fil-qafas ta’ CARS 21 g ħandhom ji ġu żviluppati rakkomandazzjonijiet dwar kif l-a ħjar 
wieħed jippro ċedi. Fid-de ċiżjoni ta’ kif u jekk isirx pro ċediment dwar din l-alternattiva, 
jeħtieġ li jiġi definit kif l-a ħjar li jistg ħu jiġu ddeterminati il-kwalifiki ta’ “nadif” u 
“effiċjenti”, filwaqt li jittie ħed kont tal- ħtieġa li jiġi promoss l-g ħan b’mod teknolo ġikament 
newtrali u li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu, sabiex kull inizjattiva 
tippermetti lill-industrija li ti żviluppa t-teknolo ġija xierqa biex til ħaq l-għan konċernat. Uħud 
mill-miżuri li għandhom ji ġu diskussi huma kif ġej:  
- Bil-Ftehim Volontarju ta’ l-industrija tal-vetturi, l-g ħan ta’ l-UE huwa li til ħaq figura 
medja ta’ emissjoni CO 2 ta’ 120 g/km g ħall-karozzi tal-passi ġġieri ġodda kollha 
kkummer ċjati fl-UE. Dan l-g ħan, adottat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill, 
                                                 
17 Id-Direttiva g ħandha l-potenzjal li ti ġġenera benefi ċċju ta’ effi ċjenza ta’ mill-inqas 20 Mtoe, waqt li fl-
istess ħin tagħmel l-industrija Ewropea iktar kompetittiva fuq skala globali.  
18 Sorsi: IEA “ Things that go blip in the night ”, IEA 2005 “ Saving electricity in a hurry ”, istitut ta’ 
Fraunhofer “ Study on options on a stand by label for Federal Ministery of Economics and Labour 
February 2005”. 
19 Bħal “kodiċi ta’ kondotta” g ħall-provvista ta’ l-elettriku u adaptors  diġitali għat-televiżjonijiet.  
 
MT 26   MT għandu jiġi milħuq bi ftehimiet li jorbtu lill-pr odutturi tal-karozzi Ewropej, 
Ġappuniżi u Koreani sabiex inaqqsu l-emissjonijiet CO 2 għal 140 g/km sa l-
2008/2009, sabiex jie ħdu passi li jimmiraw lejn is -suq biex jinfluenzaw l-g ħażla tal-
konsumaturi lejn karozzi li ji kkunsmaw inqas fjuwil, u fl-a ħħarnett sabiex itejbu l-
kwalità ta’ informazzjoni lill-konsuma tur dwar il-konsum tal-fjuwil.  
Dan ifisser li l-grupp ta’ karozzi tal-passi ġġieri ġodda impo ġġija fis-suq fl-2008/2009 
bħala medja se jikkunsmaw madwar 5.8 1 petrol/100km jew 5.25 1 diesel/100 km. 
Dan ifisser tnaqqis tal-konsum tal-fjuwil ta’ madwar 25% meta mqabbel ma’ l-1998.  
Madankollu, it-tendenza favur daqs, pi ż u qawwa akbar tippre żenta r-riskju li l-mira 
mhux se tintla ħaq. Huwa me ħtieġ li ssir riflessjoni dwar kif se jkun hemm ċaqliq 
minn 140 g/km fl-2008/2009 g ħal 120 g/km fl-2012. F’dan il-kuntest il-Kummissjoni 
hija konxja ta’ l- isfida kbira asso ċjata ma’ l-issodisfar tal-mira ta’ 120 g/km. Li 
tintlaħaq il-mira ta’ 120 g/km mhux se jkun possibbli ming ħajr spejjeż imma din il-
mira toffri aktar benefi ċċji lill-konsumaturi u lis-so ċjetà sħiħa. Pereżempju, il-
konsumaturi se jibbenefikaw mill-iffrankar tal-fjuwil u dan il-benefi ċċju se jiżdied 
malli jkun hemm prezzijiet tal-fjuwil aktar g ħoljin.  
- Ittikkettjar tal-karozzi: Is-sistema Ewropea ta ’ ttikkettjar tobbliga lill-Istati Membri li 
jiżguraw li l-informazzjoni dwar il-konsum tal-fjuwil u dwar l-emissjonijiet CO 2 ta’ 
karozzi privati ġodda tkun disponibbli g ħall-konsumaturi. Dan jippermetti lill-
konsumaturi li jag ħmlu għażla infurmata. L-obbligu jinvolvi t-tpo ġġija ta’ tikketta 
b’din l-informazzjoni fuq jew vi ċin kull karozza ġdida li tkun offruta g ħall-bejgħ. 
Fuq il-ba żi ta’ rapporti dwar l-implimentazzjoni  tad-Direttiva, il-Kummissjoni 
qiegħda bħalissa tistudja mi żuri li jistg ħu jiġu proposti biex itejbu l-effettività tag ħha.  
Għandu jiġi nnutat li g ħall-prodotti li jikkunsmaw l-ener ġija għajr il-karozzi, minbarra l-
ftehimiet volontarji u d-dispo żizzjonijiet g ħat-tikkettjar, huma impos ti wkoll kundizzjonijiet 
minimi ta’ effi ċjenza, imma biss fejn dan ikun ġustifikat mill-kundizzjonijiet tas-suq.  
L-esperjenza ma’ l-industrija Ewropea ta’ strumenti domesti ċi, li hija fuq quddiem nett fid-
dinja b’ri żultat ta’ l-a ħjar teknolo ġija żviluppata skond standards minimi u programm ta’ 
ttikkettjar serju, turi li fuq perjodu twil ta’ żmien l-industrija tal-karozzi tag ħna tista’ wkoll 
attwalment tibbenefika, iktar milli ssofri, minn rekwi żiti ta’ effi ċjenza fis-suq lokali tag ħhom.  
1.2.4. L-infurmar u l- ħarsien tal-konsumatur  
Din il-Green Paper identifikat in-nuqqasijiet fl-informazzjoni u t-ta ħriġ tal-konsumaturi u tal-
pubbliku b’mod ġenerali. Ħafna mill-azzjonijiet biex jinstab rimedju g ħal din is-sitwazzjoni 
għandhom jittie ħdu fil-livell nazzjonali, re ġjonali u lokali. L-UE tappo ġġja dawn l-inizjattivi, 
pereżempju permezz tal-Programm ManagEnergy. ManagEnergy jag ħti sostenn lill-entitajiet 
interessati fil-livell lokali u re ġjonali li ja ħdmu fil-qasam tas-sorsi ta’ l-ener ġija li jiġġeddu u 
fil-qasam tad-domanda g ħall-enerġija.  
Kampanja ta’ g ħarfien pubbliku wiesg ħa dwar l-ener ġija sostenibbli ġiet imnedija 
reċentement min-na ħa għal oħra ta’ l-UE, fil-pajji żi ta’ l-AEE u fil-pajji żi kandidati ta’ l-UE: 
L-Ewropa ta’ l-Ener ġija Sostenibbli 2005-2008. Hija ma ħsuba sabiex i ġġib bidla ġenwina fl-
imġiba ta’ l-entitajiet interessati prin ċipali kkon ċernati, sabiex dawn jimpenjaw ru ħhom li 
jimxu lejn skemi ta’ produ zzjoni u konsum ta’ l-ener ġija li jkunu effi ċjenti, nodfa u 
sostenibbli u li jkunu bba żati fuq sorsi ta’ ener ġija li jiġġeddu u fuq l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
 
MT 27   MT enerġija, inkluż fit-trasport. Il-kampanja l- ġdida hija ffinanzjata ta ħt il-Programm Ewropa – 
Enerġija Intelliġenti, b’bâ ġit ta’ € 3.6 miljuni.  
Il-Kampanja tindirizza s-setturi ewlenin ta’ l-ener ġija sostenibbli kollh a li jikkontribwixxu 
għall-Istrate ġija tal-Komunità dwar l-I żvilupp Sostenibbli u g ħandha l-g ħan li tkabbar l-
implimentazzjoni tal-le ġiżlazzjoni tal-Komunità dwar l-ener ġija sostenibbli, kif ukoll l-
implimentazzjoni tal-mi żuri nazzjonali u lokali, billi tappo ġġja lill-industrija, lill-a ġenziji ta’ 
l-enerġija, lill-asso ċjazzjonijiet u l-attivit ajiet tal-konsumaturi20.  
L-infurmar tal-pubbliku huwa l-ewwel g ħan, l-infurmar u t-ta ħriġ ta’ dawk li ja ħdmu fis-settur 
ta’ l-ener ġija huwa t-tieni wie ħed. Meta jiddisinjaw il-bini, il-periti je ħtieġ li jkollhom 
biżżejjed għarfien dwar l-a ħħar teknolo ġiji sabiex jag ħmluha possibbli li jkun hemm iffrankar 
ta’ l-enerġija. L-istess jg ħodd għall-installaturi ta’ sistemi ta’ tis ħin li għandhom jag ħtu parir 
lill-klijenti tag ħhom. Dawn l-azzjonijiet jistg ħu jinbdew fuq livell Ewropew, imma ovvjament 
iridu jittie ħdu u jitwettqu minn awtori tajiet nazzjonali, re ġjonali u lokali.  
Barra minn hekk, ta ħt it-tieni Direttiva ta’ l-el ettriku, l-Istati Membri g ħandhom ji żguraw li l-
konsumaturi jibbenefikaw mill-hekk imsejja ħ servizz universali, fi kliem ie ħor li huma 
jkollhom id-dritt li jkunu fornuti fit-territorju tag ħhom b’elettriku ta’ ċertu kwalità, u bi 
prezzijiet ra ġonevoli, trasparenti, u fa ċilment kumparabbli Ta ħt kundizzjonijiet mhux 
diskriminatorji, il-konsumaturi g ħandhom ukoll ikunu jistg ħu jbiddlu l-fornitur tag ħhom. 
Barra minn hekk, l-istess direttiva titlob li l- kumpaniji ta’ l-elettriku jinfurmaw lill-klijenti 
attwali u potenzjali tag ħhom dwar it-ta ħlita ta’ l-ener ġija fil-portfolio ta’ ġenerazzjoni 
tagħhom.  
2. Il-livell nazzjonali 
Il-livell nazzjonali huwa f’ ħafna modi iktar xieraq g ħat-tpoġġija fis-seħħ ta’ miżuri biex ti ġi 
inkoraġġata l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. L-azzjonijiet ta’ l-aw toritajiet nazzjonali se 
jsaħħu l-isforzi tal-Komunità li wa ħedhom ma jkunux daqshekk effettivi fuq perjodu twil ta’ 
żmien. L-awtoritajiet nazzjonali g ħandhom ji ġu mħeġġa biex jużaw il-firxa kbira ta’ mi żuri 
disponibbli g ħalihom, permezz ta’ regolaturi, kontroll a ħjar tal-katina ta’ provvista ta’ l-
elettriku, l-introduzzjoni ta’ mekkani żmu ta’ ċertifikazzjoni u l-a ħjar użu tat-trasport tat-triq. 
Għandu jiġi mfakkar li hemm e żempji eċċellenti ta’ prassi tajba li jinstabu f’kull Stat Membru 
u li jixraqilhom li jkunu mifruxa.  
2.1. Ir-regolazzjoni ta’ l-attivitajiet tan-netwerk 
It-trasport ta’ l-elettriku jinvolvi  telf sa 10% mill-elettriku prodo tt (sa 2% fit-trasferiment, 8% 
fid-distribuzzjoni). F’ ħafna każi, jistgħu jittieħdu miżuri li jag ħtu benefiċċju biżżejjed fil-
konfront tal-flus li jintefqu sabiex jitnaqqsu b’ mod sinifikanti dawn il-figuri. Madankollu, 
operaturi ta’ sistemi ta’ trasferiment jew distribuzzjoni jista’ ma jkollhomx dejjem l-in ċentiv 
biex iwettqu l-investimenti ne ċessarji biex isir l-iffrankar. Min ħabba li l-effi ċjenzi jirri żultaw 
f’inqas telf, dan normalment se ifisser tnaqqis fil-mi żati ta’ trasferiment, u f’sistema regolata 
                                                 
20 Il-Kampanja se tappo ġġja attivitajiet promozzjonali mill-interessati prin ċipali, bħall-gvernijiet 
nazzjonali, re ġjuni, muni ċipalitajiet, a ġenziji ta’ l-ener ġija, kumpaniji tal-produzzjoni ta’ l-ener ġija u 
wkoll tas-servizz ta’ l-ener ġija, servizzi importanti, manifatturi industrijali, żviluppaturi tal-bini, l-
industrija ta’ l-agrikoltura u tal-foresta, asso ċjazzjonijiet tal-konsumaturi, ta’ l-industrija u tal-biedja, 
istituzzjonijiet finanzjarji, asso ċjazzjonijiet tal-kummer ċ domestiċi u barranin, NGOs u istituzzjonijiet 
ta’ kooperazzjoni g ħall-iżvilupp. Inizjattivi o ħra ta’ dan it-tip g ħandhom ji ġu mnedija fil-futur.  
 
MT 28   MT ta’ aċċess ta’ terzi persuni, dan se jfisser telf ta’ flus g ħall-kumpanija li tag ħmel l-investiment. 
Għalhekk, jekk ma tkunx ipprovduta sistema ta’ regolazzjoni bba żata fuq l-in ċentivi f’dan ir-
rigward – ji ġifieri li l-operaturi ta’ sistemi ta’ trasferiment u distribuzzjoni jkunu kapa ċi 
jżommu proporzjon xieraq tal-benefi ċċji netti ta’ effi ċjenza li jirri żultaw mit-titjib – l-
investimenti ne ċessarji mhux probabbli li jsiru.  
L-operaturi tan-netwerk tat-trasport jistg ħu jinkludu l-prassi tag ħhom għall-amministrazzjoni 
tat-telf (mi żuri ta’ trasparenza ta’ l-informazzjoni u kundizzjonijiet ta’ kkumpensar tax-xiri ta’ 
l-enerġija) fil-programm tar-rabta tag ħhom imfassal skond id-Diret tiva 2003/54/KE. Il-grupp 
Ewropew tar-Regolaturi g ħall-gass u elettriku jista’ ji ġi mistieden li jipproponi linji ta’ gwida 
dwar prassi regolatorja tajba g ħar-regolazzjoni tat-tariffi tat-tras feriment u d-distribuzzjoni u 
għall-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Dawn il-linji ta’ gwida jistg ħu jibdew mill-prin ċipju li l-
operaturi ta’ sistemi ta’ tras feriment u distribuzzjoni g ħandhom jitpo ġġew taħt obbligu 
pożittiv li jwettqu l-investimenti kollha li jag ħtu iżjed benefi ċċji milli spejje ż (jiġifieri, li se 
jirriżultaw fi tnaqqis nett tat-tariffi), u jing ħataw il-permess li j żommu proporzjon ġust tal-
benefiċċji netti li jirri żultaw. Barra minn hekk il-Grupp ta’ Regolaturi tan-Netwerk u l-
interessati l-o ħra kkonċernati jkunu jistg ħu jaħsbu dwar il-possibbiltà  ta’ sistema ta’ ċertifikati 
ta’ l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija.  
2.2. Ir-regolazzjoni ta’ l-attivitajiet ta’ forniment 
F’Diċembru 2003, il-Kummissjoni pproponi et Direttiva dwar l-effi ċjenza fl-u żu finali ta’ l-
enerġija u fis-servizzi ta’ l-ener ġija. Din id-Direttiva se tobbliga lid-distributuri u lill-fornituri 
ta’ l-enerġija li joffru lill-konsumaturi mhux biss prodotti ta’ l-elettri ku, tal-gass jew ta ż-żejt, 
imma li jiddiversifikaw billi wkoll jo ffru lill-konsumaturi l-opportunità li jag ħżlu servizzi ta’ 
l-enerġija. Dawn ikunu jinkludu pakkett integrat, b ħall-kumdità termali u tad-dawl, u 
produzzjoni ta’ l-ilma s ħun fil-bini, trasport, u o ħrajn bħal dawn. Il-kompe tizzjoni fil-prezz 
bejn il-fornituri tas-servizzi ta’ l-ener ġija se twassal g ħal tnaqqis fil-kwantità ta’ l-ener ġija 
kkunsmata minn dawn is-servizzi, billi l-ispi ża ta’ l-ener ġija tkun normalment parti kbira 
(kultant l-iktar wa ħda importanti) ta’ l-ispi ża totali tas-servizz. L-offerta ta’ dan it-tip ta’ 
servizz integrat tippermetti lill-forzi tas-suq li jkollhom rwol importa nti fit-titjib ta’ l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-punt tal-provvista tas-servizzi ta’ l-ener ġija.  
L-istruttura pre żenti tal-prezzijiet g ħall-prodotti ta’ l-ener ġija tista’ ti ġi eżaminata mill- ġdid, 
minħabba li din ma tinkora ġġix lill-konsumaturi favur u żu aktar razzjonali. Il-promozzjoni ta’ 
konsum aktar baxx f’ ħinijiet ta’ l-og ħla użu u fi żminijiet ta’ skarsez za tista’ tkun ukoll 
kwistjoni li ti ġi analizzata. Dan ikun jimplika li r-re golaturi fil-livell nazzjonali jippromwovu 
l-kejl tal-konsum biex jippermettu li ll-utenti li jkunu infurmati bil-konsum tag ħhom fi żmien 
reali.  
2.3. Il- ġenerazzjoni ta’ l-elettriku 
Bil-livelli ta’ “ ħela” ta’ l-ener ġija fil-pro ċess ta’ ġenerazzjoni ta’ l-elettriku li jil ħqu s-66%, 
dan is-settur g ħandu potenzjal kbir. Bl-u żu ta’ teknolo ġija standard, bejn 25 u 60% biss mill-
fjuwil użat jiġi kkonvertit f’qawwa elettrik a. Turbini tal-gass ta ċ-ċiklu magħqud (‘CCGT’) 
huma fost l-impjanti l-aktar effi ċjenti disponibbli b ħalissa meta mqabbla ma’ dawk antiki tal-
fjuwil solidu termali, li u ħud minnhom kienu kkummissjonati fil- ħamsinijiet.  
Il-liberalizzazzjoni u standa rds stretti ta’ emissjoni ġabu benefi ċċji sinifikanti f’termini ta’ 
effiċjenza fl-u żu tal-fjuwil g ħall-ġenerazzjoni Ewropea ta’ l-elettriku. Ħafna impjanti qodma, 
ineffiċjenti u żejda tneħħew mis-suq u f’ ħafna mill-ka żijiet hija t-teknolo ġija CCGT li hi l-
 
MT 29   MT aktar effi ċjenti fl-użu tal-fjuwil (l-effi ċjenza tilħaq bejn il-50 u s-60 %) li hija ppreferuta 
minflokhom.  
Bi żvilupp imbassar ta’ 1.5% kull sena, Eurelectric – l-asso ċjazzjoni Ewropea li tirrapre żenta 
l-industrija ta’ l-elettriku – tippr evedi li madwar 520 GW ta’ kapa ċità ta’ ġenerazzjoni ġdida 
għandha tiġi installata sa l-2030 fil-15-il pajji ż ta’ l-UE. Dan ifisser spejje ż kbar ta’ 
investiment li jla ħħqu l-biljuni ta’ Euro.  
Għalhekk, l-UE hija ppre żentata b’opportunità unika bi ex ittejjeb radikalment l-effi ċjenza fl-
użu tal-fjuwil tul il-kapa ċità tagħha ta’ ġenerazzjoni ta’ l-elettri ku. Is-sistema Ewropea ta’ 
kummerċ ta’ l-emissjonijiet hija mezz effettiv biex t ħeġġeġ lill-produtturi ta ’ l-elettriku li 
jnaqqsu l-emissjonijiet u jtejbu l-effi ċjenza bl-iktar mod li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-
konfront tal-flus li jin tefqu. Il-Kummissjoni qieg ħda tippjana revi żjoni tas-sistema f’nofs l-
2006. Permezz tat-twaqqif tal-Pjan Nazzjonali ta’ Allokazzjoni u l- ħolqien ta’ skarsezza 
ġenerali fis-suq, l-Istati Membri jistg ħu jkomplu ju żaw l-ETS ta’ l-UE b ħala strument biex 
jinċentiva produzzjoni ta’ l-elettriku aktar effi ċjenti.  
Xi kwistjonijiet importanti se jkunu je ħtieġu kunsiderazzjoni attent a fil-kuntest ta’ l-
iżviluppar tal-Pjan ta ’ Azzjoni ta’ l-Effi ċjenza fl-u żu ta’ l-Ener ġija għall-2006:  
- biex jiġi żgurat li biss it-teknolo ġija (CCGT) l-aktar effi ċjenti fl-u żu tal-fjuwil 
għall-produzzjoni ta’ l-elettriku qieg ħda tiġi użata fl-Ewropa . L-aktar teknolo ġija 
effiċjenti disponibbli b ħalissa għandha ammont ta’ produzzjon i qrib is-60%, u hija l-
aktar manifatturata minn kumpaniji Ewropej.  Madankollu, kompetituri minn partijiet 
oħra tad-dinja issa joffru wkoll it-teknolo ġija CCGT, bi spejje ż aktar baxxi ta’ l-
investiment bil-quddiem imma b’effi ċjenza fl-u żu tal-fjuwil  ferm aktar baxxa ta’ 
madwar 40%. Je ħtieġ li tkun meqjusa liema azzjoni tista’ tittie ħed biex ji ġi żgurat li 
l-ġenerazzjoni tag ħna fl-UE tkun effi ċjenti ħafna fl-użu ta’ l-ener ġija.  
- promozzjoni ta’ ġenerazzjoni distribwita . L-ikbar ħela fil-katina ta’ provvista ta’ l-
elettriku ( ġenerazzjoni – trasferiment, dist ribuzzjoni – provvista) hija s-s ħana mhux 
użata li taħrab f’forma ta’ fwar, l-iktar billi ssa ħħan l-ilma me ħtieġ biex ikessa ħ fil-
proċess ta’ ġenerazzjoni. Il-ka tina ta’ provvista g ħadha kkaratterizzata bil-kbir mill-
ġenerazzjoni ċentrali ta’ l-elettriku f’impjanti ta’ l-elettriku kbar, segwita mit-
trasport, li j ġib miegħu ħafna spejje ż, ta’ l-elettriku lill-kon sumaturi finali permezz 
ta’ kejbils. Dan it-trasport ji ġġenera aktar telf, prin ċipalment fid-distribuzzjoni. 
Għalhekk il- ġenerazzjoni ċentralizzata g ħandha l-vanta ġġi fil-forma ta’ ekonomija 
fuq skala kbira, imma wkoll ta ħli l-enerġija.  
Il-ħtiġijiet preżenti ta’ investiment fil- ġenerazzjoni ta’ l-elettriku jistg ħu jintużaw 
għall-vantaġġ ta’ l-Ewropa li kieku din kellha tu ża l-opportunità li fil-qasam tal-
ġenerazzjoni ta’ l-elettriku tiffa ċilita l-bidla mill-impjanti l-kbar ta’ l-elettriku favur 
ġenerazzjoni distribwita u fuq is-sit li tkun aktar nadifa u aktar effi ċjenti. Il-
ġenerazzjoni distribwita hija normalment eqreb ta’ l-i żbokki utli sa ħansitra għas-
sħana li tintilef fil- ġenerazzjoni konvenzjonali, u b’hekk i żżid l-opportunitajiet ta’ 
rkupru tas-s ħana, li jtejjeb b’mod drammatiku l-effi ċjenza fl-u żu tal-fjuwil. Din il-
bidla se tkun pro ċess gradwali li jista’ ji ġi ffaċilitat fil-livell n azzjonali billi jintu żaw 
l-inċentivi adattati g ħall-industrija.  
It-tieni Direttiva ta’ l-elettriku, 2003/54/KE, di ġà fiha inċentiv għall-Istati Membri u 
għall-awtoritajiet regulatorji n azzjonali biex da wn jippromwovu ġenerazzjoni 
 
MT 30   MT distribwita billi jqisu l-benefi ċċji tagħha għan-netwerks tat-trasferiment u tad-
distribuzzjoni fl-g ħamla ta’ spejje ż ta’ l-investimenti li fuq perjodu twil ta’ żmien 
jiġu evitati. Barra minn hekk, l-Istati Membri huma obbligati li ji żguraw li l-
proċeduri ta’ awtorizzazzjoni g ħal dan it-tip ta’ ġenerazzjoni jqisu n-natura żgħira 
tagħha u għalhekk l-impatt potenzjali limitat. L- organizzazzjoni u t-tnaqqis tal-pi ż 
regulatorju tal-pro ċeduri ta’ awtorizzazzjoni g ħall-ġenerazzjoni distribwita huma 
għalhekk me ħtieġa: l-awtoritajiet nazzjonali, r-regola turi u l-awtoritajiet lokali u 
reġjonali jeħtieġu li jagħmlu mod li dan ise ħħ. Il-Kummissjoni se tara li l-mi żuri 
msemmija fid-Direttiva jkunu infurzati. F’kull ka ż, biex ikunu konformi mar-regoli 
tal-Komunità dwar il-libertà ta’ l-istabbilim ent u dwar il-forniment tas-servizzi, il-
proċeduri ta’ awtorizzazzjoni g ħall-produzzjoni ta’ l-ener ġija għandhom ikunu 
bbażati fuq kriterji o ġġettivi u mhux diskriminatorji, mg ħarrfa minn qabel lill-
intrapriżi kkonċernati, sabiex ji ġi żgurat li l-poter diskrezzjonali ta’ l-awtoritajiet 
nazzjonali ma jintu żax b’mod arbitrarju. In-natura u l-ambitu ta’ l-obbligi tas-servizz 
pubbliku li g ħandhom ji ġu imposti minn sistema ta’ awtorizzazzjonijiet 
amministrattivi g ħandhom ikunu ċari minn qabel g ħal dawn it-tip ta’ intrapri żi. 
F’każijiet fejn in-numru ta’ permessi disponibbli g ħal attività partikolari jkun su ġġett 
għal xi limitu, il-validità tal-permess m’g ħandhiex taqbe ż iż-żmien neċessarju biex 
jitħassar l-investiment u biex tippermetti ħlas lura ġust fuq il-kapital. Barra minn 
hekk, kull persuna affettwata minn mi żura restrittiva bba żata fuq din it-tip ta’ deroga 
għandu jkollha l-opportunità li tappella.  
- Il- ġenerazzjoni kon ġunta toffri wkoll  benefiċċju potenzjali sostanzjali fl-effi ċjenza. 
Sal-lum, madwar 13% biss ta’ l-elettriku kkunsmat fl-UE huwa ġġenerat bl-u żu ta’ 
din it-teknolo ġija. L-Istati Membri g ħandhom jimplimentaw id-Direttiva billi 
jippromwovu l-u żu ta’ ġenerazzjoni kon ġunta ta’ effi ċjenza għolja sa Frar 2006. 
Huma għandhom ji żguraw li jsir l-a ħjar użu possibbli minn din it-teknolo ġija. Barra 
minn hekk, huma jistg ħu jistimulaw aktar progress fl-i żvilupp ta’ teknolo ġiji ta’ 
ġenerazzjoni kon ġunta mhux biss fir-rigward ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u 
flessibbiltà tal-fjuwil  imma wkoll bl-g ħan li jitnaqqsu l-ispejje ż ta’ kostruzzjoni. L-
Istati Membri jistg ħu bl-istess mod jesploraw u ji żviluppaw aktar it-teknolo ġiji ta’ 
ġenerazzjoni kon ġunta li jistg ħu jżidu l-użu ta’ sorsi li ji ġġeddu.  
- Il-ma ġġoranza ta’ l-Istati Membri tal-25 pajji ż ta’ l-UE g ħandhom sistemi 
distrettwali ta’ tis ħin, u b’mod spe ċjali f’dawk il-pajji żi l-ġodda fl-Ewropa Ċentrali li 
għandhom ekonomiji ta’ transizzjoni, dan huwa mezz komuni ħafna li tiġi pprovduta 
s-sħana, speċjalment lill-familji. Tis ħin distrettwali, jekk ikun amministrat tajjeb, 
jista’ jkun favur l-ambjent. Hu wa stmat li anke dawk il-fa ċilitajiet ta’ tis ħin 
distrettwali u ta’ ġenerazzjoni kon ġunta, inklu żi l-applikazzjonijiet industrijali, li 
jeżistu diġà, jistgħu jiffrankaw 3-4% fl-u żu primarju ta’ l-ener ġija meta mqabbel 
mal-produzzjoni separata.  
Madankollu l-problema prin ċipali li għandha tiġi solvuta hija dik dwar kif se ji ġi 
ffinanzjat it-titjib ta’ sistemi qodma. G ħal dan il-g ħan, l-istituzzjonijiet finanzjarji 
bħall-Bank Ewropew ta’ l-Investiment je ħtieġu li jkunu mmobbilizzati aktar biex 
jippermettu l-iffinanzjar g ħal miżuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fit-tisħin 
distrettwali. Finalment, je ħtieġ li jiġi ddeterminat kif se jing ħata sostenn lit- Titjib fl-
ammont tal-produzzjoni ta’ l-ener ġija ta’ impjanti m ħaddma bil-fa ħam għal 
aktar minn 50% malajr kemm jista’ jkun . Ir-riċerka appo ġġjata mill-Komunità 
aktarx li se jkollha rwol importanti.  
 
MT 31   MT 2.4. Ċertifikati bojod, strument ibba żat fuq is-suq 
Politika bba żata fuq l-in ċentivi għandha l-iżvantaġġ li mhux dejjem tistimola b’mod qawwi l-
forzi tas-suq lejn is-soluzzjoni li tag ħti l-aktar benefi ċċju fil-konfront tal-flus li jintefqu. 
Sistemi ta’ ċertifikati bojod ġew parzjalment implimentati fl -Italja u fir-Renju Unit, qed 
jitħejjew fi Franza, u qeg ħdin jiġu kkunsidrati fl-Olanda. Dawn hu ma sistemi fejn il-fornituri 
jew id-distributuri jkunu obbligati li jimpenjaw ru ħhom għal miżuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija għall-utenti finali. I ċ-ċertifikati jikkonfermaw l-ammont iffrankat, u jipprovdu kemm 
il-valur ta’ l-ener ġija u t-tul tal- ħajja. Dawn it-tip ta’ ċertifikati jistg ħu, bħala prinċipju, jkunu 
skambjati u kkummer ċjati. Jekk il-partijiet kontraenti ma jkunux imbag ħad jistgħu 
jissottomettu s-sehem ta ċ-ċertifikati allokat lilhom, jistg ħu jkunu mitluba li j ħallsu multi li 
jistgħu jaqbżu l-valur stmat tas-suq.  
Xogħol ta’ mmudellar imwettaq ta ħt il-proġett SAVE “Abjad u A ħdar” ikkonkluda li bl-
introduzzjoni ta’ din is-sistema fis-settur terzjarju u f’dak tas- servizzi, l-iffrankar ta’ 15% 
jista’ jinkiseb ming ħajr spejjeż, u li meta jitqiesu l-‘esternalitajiet’ b ħall-konsegwenzi fuq l-
ambjent dan il-potenzjal ta’ ffranka r jitla’ sa 35%. Il-Kummissjoni qieg ħda bħalissa 
tipprepara g ħall-ħolqien possibbli ta’ skema ta’ ċertifikati bojod li tkun mifruxa ma’ l-UE, 
sabiex tippermetti kummer ċ reali fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija bejn l-Istati Membri. G ħal 
dan l-iskop hija mistennija li ti ġi żviluppata sistema ta’ kejl ta ħt il-proposta pre żenti tal-
Kummissjoni g ħal Direttiva dwar l-u żu finali ta’ l-ener ġija u s-servizzi ta’ l-ener ġija.  
3. L-industrija 
L-industrija di ġà mxiet fid-direzzjoni ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Barra minn hekk, 
miġbuda minn in ċentivi ekonomi ċi huwa mistenni li l-industrija tag ħmel titjib addizzjonali 
sinifikanti fil-pro ċessi tagħha u fil-magni li tu ża (magni elettri ċi, kumpressuri, e ċċ.). Il-
leġiżlazzjoni Ewrop ea u nazzjonali tag ħmel impatt fuq il-konsum ta’ l-ener ġija ta’ l-industrija, 
u f’dak ir-rigward l-industrija nnifisha g ħandha tie ħu l-miżuri neċessarji biex tissodisfa l-
limitu fuq l-emissjonijiet tal-gassijiet li jsa ħħnu l-atmosfera ( greenhouse gas emissions ) 
impost mill-Pjanijiet Nazzjonali ta’ Allokazzj oni kif previst fid-Direttiva tal-Kummer ċ ta’ l-
Emissjonijiet. Huwa f’dan ir-rigward li l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija g ħodda 
neċessarja. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieg ħda bħalissa tħejji BREF21 ġenerali dwar l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-kuntest tad-Direttiva ta’ l-IPPC22 li se jipprovdi 
informazzjoni li tista’ tintu ża għall-iżvilupp ta’ l-a ħjar prassi g ħal sistemi ta’ l-ener ġija li 
huma użati f’numru kbir ta’ pro ċessi industrijali (sistemi ta’ magni, sistemi ta’ pompi, 
trattamenti ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija eċċ.).  
Diġà saru numru kbir ta’ ftehimiet volontar ji fis-setturi industrijali (pere żempju fl-industrija 
tal-karti, fis-settur ta’ l-ortikoltura u fl-indu strija tal-kimika). Dawn it-tip ta’ ftehimiet 
volontarji li jsiru mill-industrija jsa ħħu l-miżuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Fost dawn 
l-eżempji, wie ħed jista’ jikkwota:  
• Renju Unit: L-“Impenn fl-Effi ċjenza fl-U żu ta’ l-Ener ġija” (2002-2005) jobbliga lill-
fornituri ta’ l-elettriku u tal-gass li jil ħqu ċerti miri g ħall-installar ta’ mi żuri ta’ effi ċjenza 
fl-użu ta’ l-ener ġija fid-djar. Dan il-programm wera li hu ferm ta’ effettiv, fil-konfront tal-
flus li jintefqu, fit-tnaqqis tal-konsum ta’ l-ener ġija u ġie estiż mill-2005 sa l-2008.  
                                                 
21 BAT (L-a ħjar teknolo ġija disponibbli) Dokumenti ta’ referenza.  
22 Direttiva 96/61/KE li tikkon ċerna l-integrazzjoni tal-prev enzjoni u l-kontroll tat-tni ġġis.  
 
MT 32   MT • L-Olanda: b’ri żultat tat-tradizzjon i ta’ ftehimiet volontarji ma’ l-industrija, l-Olanda saret 
waħda mill-iktar ekonomiji li trendi fid-dinja f’termini ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. 
F’Lulju 1999 il-gvern Olandi ż iffirma Ftehim ta’ Referenza dwar l-Effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
Enerġija ma’ l-industrija23. Bi tpattija g ħall-impenn mag ħmul mill-industrija li din til ħaq il-
quċċata assoluta ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija sa l-2012, il-gvern ftiehem li j żomm 
lura milli jimponi mi żuri nazzjonali addizz jonali fuq l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. L-
ewwel revi żjoni tal-mi żuri meħuda u ppjanati minn dawn il-kumpa niji indikat li huma se 
jiffrankaw 82 000 TJ fit-2012 (2 Mtoe), u b’ hekk jevitaw emissjonijiet ta’ madwar 5.7 
miljun tunnellata ta’ CO 2.  
Barra minn hekk, żewġ programmi ambjentali volontarji, l-iskema tal-Komunità ta’ l-g ħotja 
ta’ l-eko-tikketta24 u l-iskema tal-Komunità ta’ l-eko-amministrazzjoni u ta’ awditjar 
(EMAS)25 jistgħu wkoll jikkontribwixxu g ħal effiċjenza mtejba fl-u żu ta’ l-ener ġija. L-eko-
tikketta tista’ ting ħata lill-prodotti tal-konsumatur b il-kundizzjoni li huma jikkonformaw ma’ 
sett ta’ kriterji ta’ effi ċjenza ambjentali, li jqisu ċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-prodott. Il-
kundizzjonijiet ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija jagħmlu parti minn dawn il-kriterji, b’mod 
partikolari f’dak li g ħandu x’jaqsam ma’ gruppi ta’ prodotti b ħalma huma l-akkomodazzjoni 
tat-turisti u l-postijiet tal-kampe ġġ.  
Taħt l-EMAS, l-organizzazzjonijiet g ħandhom jimpenjaw ru ħhom fit-titjib kontinwu tal-
effiċjenza ambjentali tag ħhom. Hawnhekk ukoll, l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tagħmel 
parti minn dan it-titjib u g ħandha tiġi ndirizzata fir-revi żjoni ambjentali u fi d-dikjarazzjonijiet 
ambjentali li g ħandhom ji ġu mwettqa ta ħt l-iskema.  
4. Trasport  
4.1. L-organizzazzjoni ta’ l-amministrazz joni tat-traffiku ta’ l-ajru  
Pjan ambizzjuz biex ji ġi organizzat mill- ġdid l-ispazju ta’ l-ajru Ewropew kien imniedi ta ħt l-
inizjattiva ‘Sema Wa ħda’. B’mod partikulari, huwa jipprovdi g ħall-iżvilupp ta’ sistema wa ħda 
mifruxa ma’ l-Ewropa g ħall-kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru. Dan il-pro ġett, li se jo ħloq 
inizjattiva industrijali kbira li se tkun mag ħrufa bħala ‘SESAME’, se jwassal g ħal iffrankar 
sostanzjali (madwar 6 sa 12%) ta’ fjuwil tal-kerosin g ħall-avjazzjoni, sempli ċement billi 
jnaqqas il-kon ġestjoni ta’ l-ajru madwar l-ajruporti ta’ l-Ewropa.  
4.2. L-a ħjar użu ta’ l-amministrazzjoni tat-traffiku  
Qegħdin jiġu żviluppati sistemi ta t-trasport intelli ġenti bħalma huma sistemi tan-navigazzjoni, 
iċċarġjar fuq il-kon ġestjoni u assistenza kooperattiva ta x-xufier. Dawn is-sistemi jistg ħu jżidu 
s-sigurtà u l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u l-im ġiba fis-sewqan. B’mod partikolari, l-u żu 
tas-sistema ta’ navigazzjoni satellitari, wa ra l-programm “GALILEO ” sa l-2008, se tag ħti 
bidu għal ġenerazzjoni ġdida ta’ applikazzjonijiet u servizzi f’oqsma varji. L-utent per 
eċċellenza ta’ din is-sistema ta’ navigazzjoni bir-radju li ta ħdem bis-satellita se jkun it-
trasport. Is-sistema ta’ navigazzjoni satellitari se toffri sistemi ta’ ppo żizzjonar affidabbli u 
preċiżi għall-karozzi u se tippermetti li ji ġu żviluppati sistemi ta’ informazzjoni g ħal dawk li 
jużaw it-toroq kif ukoll assistenza g ħax-xufiera. Fl-avjazzjoni se tkun ta’ g ħajnuna fi stadji 
differenti tat-titjira. Fi l-qasam marittimu se tintu ża fl-ibħra miftuħa kif ukoll g ħan-
                                                 
23 Kumpaniji li jirrapre żentaw madwar 90% tad-domanda industrijali g ħall-enerġija ffirmaw il-ftehim.  
24 Regolament (KE) Nru. 1980/2000. 
25 Regolament (KE) Nru. 761/2001.  
 
MT 33   MT navigazzjoni kostali. L-i żvilupp tas-sistema ta’ navigazzjoni satellitari g ħalhekk se tg ħin ukoll 
l-iżvilupp ta’ transport sost enibbli, permezz ta’ u żu aħjar tal-fluss ta’ traffiku fit-trasport tat-
triq, fl-avjazzjoni, fit-trasport marittimu u ferrovjarju. Billi timbotta lura l-limiti ta’ 
saturazzjoni ta’ l-infrastruttura, se tnaqqas l-ispejje ż eżorbitanti tal-kon ġestjoni u se tg ħin biex 
jitnaqqas il-konsum ta’ ener ġija u biex jissa ħħaħ l-ħarsien aħjar ta’ l-ambjent.  
Il-promozzjoni ta’ intermodalità hija mi żura oħra li se tikkontribwixxi g ħal iffrankar 
sostanzjali ta’ ener ġija. Alternattivi g ħat-trasport tat-toroq di ġà ġew inkora ġġati b’numru ta’ 
miżuri, b’mod partikolari permezz tal- ħolqien tal-programm tal- Komunità – MARCO POLO 
– maħsub sabiex jistimula soluzzjonijiet alternattivi: navigazzjoni bil-ferrovija, navigazzjoni 
interna tal-pajji ż u navigazzjoni marittima g ħal distanzi qosra. F’Lulju ta’ l-2004, il-
Kummissjoni pproponiet bâ ġit ta’ € 740 miljuni g ħal dan il-programm ta ħt il-perspettivi 
finanzjarji g ħall-2007-2013. Numru ta’ pro ġetti industrijali di ġà bbenefikaw minn dan il-
programm: il-pro ġett ‘Kombiverkehr’ li serva biex jintrodu ċi servizz multimodali ta’ ferrovija 
li ġġorr in-nies regolarment be jn l-Italja u s-Svezja, ‘Lokomotiv’, li kkollega l- Ġermanja u l-
Italja b’servizzi intermodali ta’ ferrovija m ħaddma minn kumpaniji privati tal-ferrovija, ‘Oy 
Langh Ship’, li introdu ċa servizz intermodali li jg ħaqqad it-trasport marittimu, ferrovjarju u 
tax-xmara bejn il-Finlandja u l-Ewropa Ċentrali, eċċ.  
4.3. L-i żvilupp ta’ suq g ħal vetturi nodfa  
Programmi ta’ ri ċerka tal-Komunità investew bâ ġits kbar fl-i żvilupp ta’ vetturi elettri ċi, fl-
ittestjar ta’ dawk li ja ħdmu bi fjuwils alternattivi b ħall-gass naturali, ki f ukoll fit-tressiq ta’ 
prospetti fuq perjodu twil ta’ żmien għal teknolo ġiji bħalma huma ċ-ċelloli tal-fjuwil u l-
idroġenu. Is-seba’ Programm ta’ Qafas g ħar-Riċerka u l-I żvilupp se jkompli dan it-tip ta’ 
sostenn.  
Alternattivi possibbli li qeg ħdin jiġu diskussi, fost l-o ħrajn, fil-kuntest ta’ CARS 21 huma  
• it-tneħħija ta’ taxxi minn fuq vetturi nodfa; 
• kif imsemmi aktar ’l fuq, li jsir obb ligu fuq l-amministra zzjonijiet pubbli ċi sabiex dawn 
jonfqu parti mill-bâ ġit tagħhom maħsub għax-xiri ta’ vetturi fuq vetturi nodfa;  
• li l-bliet jintrodu ċu aċċess ristrett g ħal żoni ċentrali fir-rigward ta’ vetturi li jni ġġsu u li 
jkollhom konsum g ħoli ta’ fjuwil, jew permezz ta’ ħlas ta’ flus jew bi projbizzjoni attwali;  
• ċertifikazzjoni spe ċifika u standards tekni ċi għal vetturi nodfa.  
Dawn it-tip ta’ mi żuri jistgħu jkunu aktar effi ċjenti minn g ħajnuna diretta lill-industrija u 
jistgħu jikkontribwixxu wkoll g ħall-iżvilupp teknolo ġiku fl-industrija Ewropea. Dan mhuwiex 
benefiċċju żgħir f’ekonomija li qieg ħda ssir iktar globalizzata. 
4.4. L-i ċċarġjar fuq l-infrastruttura sabiex jitrawwem tibdil fl-im ġiba  
Nofs il-fjuwil kollu tat-trasport tat-triq jin ħaraq f’żoni mibnija, minkejja l-fatt li nofs il-vja ġġi 
kollha f’dawn it-tip ta’ żoni bħala tul ikunu inqas minn ħames kilometri.  
L-Unjoni di ġà daħlet għal politika ta’ pprezzar tat-toroq g ħal vetturi tqal tat-tag ħbija fuq in-
Netwerk Trans-Ewropew tat-Toroq. Tekni ċi satellitari tal- ġejjieni li g ħandhom x’jaqsmu ma’ 
l-illokalizzar, ibba żati fuq is-sistema ta’ navigazzjoni satellitari skond il-programm 
 
MT 34   MT “GALILEO”, se jag ħmluha aktar fa ċli li jsiru sistemi ta’ ċċarġjar tat-toroq ming ħajr ma 
jikkawżaw kju twil fid-da ħliet għaż-żoni ta’ l-iċċarġjar.  
Id-Direttiva tal-Komunità dwar il-kwalità  ta’ l-arja tobbliga lill-iktar u l-ikbar 
konurbazzjonijiet mni ġġsa biex ifasslu pjanijiet biex ji ġi miġġieled it-tni ġġis ta’ l-arja. 
F’ħafna mill-ka żijiet dan kien ifisser jew restrizz joni radikali tat-transport li jni ġġes miċ-ċentri 
ta’ l-ibliet, jew inkella ħlasijiet li jkunu differenzjati bi żżejjed biex iqisu l-livelli ta’ emissjoni 
u konsum ta’ vetturi individwali.  Fil-perjodu ta’ konsul tazzjoni wara l-adozzjoni ta’ din il-
Green Paper, il-kwistjoni tal- ħtieġa u l-effettività ta’ dawn it-tip ta’ skemi je ħtieġ li tiġi 
meqjusa.  
L-esperjenza ta’ Londra mill-introduzzjoni ta’ ‘ ċċarġjar fuq il-kon ġestjoni’ fl-2003 kienet li l-
konsum tal-fjuwil  niżel b’20% u l-emissjonijiet CO 2 b’19% fiż-żona ta’ l-i ċċarġjar. Min-na ħa 
tagħha, il-belt ta’ Madrid installat sistema g ħat-transitu rapidu g ħal xarabankijiet u karozzi 
b’minimu ta’ żewġ passiġġieri fuq sezzjoni ta’ 20km ta’ l-awtostrada A6 li twassal g ħall-belt. 
Permezz tal-Programm ta’ l-Ener ġija Intelliġenti, il-Kummissjoni qieg ħda tagħmel sforz biex 
tippromwovi din l-a ħjar prassi fuq skala akbar.  
Madankollu, g ħandu jiġi nnutat li l-iskambju ta’ l-a ħjar prassi huwa pjuttost limitat. Wie ħed 
jista’ jistaqsi jekk u kif dawn it-tip ta’ e żempji tajba jistg ħu jkunu ġġeneralizzati u esti żi f’kull 
parti ta’ l-UE.  
4.5. Tajers 
Il-frizzjoni bejn it-tajers u t-triq tammonta g ħal 20% tal-konsum ta’ ve ttura. Tajers li ja ħdmu 
tajjeb jistg ħu jnaqqsu dan il-konsum b’5% u l-bejg ħ ta’ dan it-tip ta’ tajers g ħandu jiġi 
inkoraġġut mhux biss fuq karozzi ġodda imma wkoll g ħal tibdil sussegwenti.  
Iċċekkjar aħjar tal-pressjoni (tat-tajers) jirri żulta wkoll f’konsum aktar baxx. L-istimi 
jissuġġerixxu li bejn 45% u 70% tal-vetturi huma misjuqa b’mill-inqas tajer wie ħed li jkun 
taħt il-pressjoni preskritta. Dan jikkaw ża 4% ta’ konsum aktar, biex ma jissemmiex ir-riskju 
akbar ta’ in ċidenti. G ħalhekk, g ħaliex ma jsirx ħsieb dwar l-i żvilupp ta’ sistemi li 
jinkoraġġixxu stazzjonijiet ta’ servizz sabi ex dawn jinfurmaw u jassistu a ħjar lis-sewwieqa 
f’dak li għandu x’jaqsam ma’ l-i ċċekkjar tat-tajers? G ħażla oħra tkun li ji ġi kkunsidrat ftehim 
volontarju ma’ l-industrija biex ji ġu installati sensuri tal-pressjoni tat-tajer  fuq id-daxxbord 
tal-karozzi.  
Flimkien mal-benefi ċċji sostanzjali li jistg ħu jinkisbu bl-u żu ta’ tajers tajbin bil-
pressjoni tajba, sewwieq medju jista’ fa ċilment jiffranka 100€ mill-kont annwali tal-
fjuwil billi jsuq b’mod iktar ekolo ġiku26.  
4.6. Avjazzjoni 
Il-Kummissjoni tippjana li f’qasir żmien tippre żenta Komunikazzjoni dwar  il-bidla tal-klima u 
l-avjazzjoni. Il-Komunikazzjoni se tiffoka b’mod partikulari fuq l-u żu ta’ strumenti ekonomi ċi 
(bħat-tassazzjoni tal-fjuwil, ħlasijiet fuq l-emissjonijiet jew kummer ċ ta’ l-emissjonijiet) li 
għandhom jippromwovu l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u t-tnaqqis tal-gass li jsa ħħan l-
atmosfera ( greenhouse gas)  fis-settur.  
                                                 
26 IEA “ Saving oil in a hurry ”, 2005. 
 
MT 35   MT 5. Livell re ġjonali u lokali  
Ħafna miżuri jistgħu jittieħdu fuq livell re ġjonali u lokali, qrib i ċ-ċittadin. Azzjoni fuq l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija se tipprodu ċi l-benefiċċji potenzjali kollha tag ħha biss jekk l-
operazzjonijiet li g ħandhom jitwettqu fil-livelli tal-Kom unità u fil-livell nazzjonali jkunu 
riflessi lokalment. L-UE di ġà ħadet numru ta’ inizjattivi f’dan il-qasam. E żempju ta’ dan 
huwa l-programm CIVITAS, imniedi fis-sena 2000, li g ħen 36 belt Ewropea bi pro ġetti ta’ 
mobilità urbana. Ġew ukoll stabbiliti programmi  ta’ sostenn biex jinkora ġġixxu investiment 
pubbliku u privat fl-u żu razzjonali ta’ l-ener ġija (azzjonijiet ta’ esperiment, ħolqien ta’ 
netwerks ta’ a ġenziji lokali, e ċċ.). Fil-fatt l-Unjoni re ċentement adottat programm ġdid 
imsejjaħ ‘Ewropa-Ener ġija Intelliġenti’ li jiġbor dawn l-azzjonijiet kollha ta ħt saqaf wie ħed u 
b’hekk isa ħħaħ is-sinerġiji ta’ bejniethom.  
Barra minn hekk, l-attivitajiet spe ċifiċi għall-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija li huma integrati 
fil-programmi ta’ żvilupp operattiv g ħall-politika ta’ koe żjoni ta’ l-UE, b’mod partikolari 
f’dawk ir-re ġjuni li qeg ħdin jibqg ħu lura fl-i żvilupp, iġiegħlu r-reġjuni jiddisponu minn 
strumenti qawwija li jistg ħu jintużaw għal firxa wiesg ħa ta’ proġetti differenti. Sostenn g ħal 
żieda fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija min-na ħa tal-bini pubbliku, investimenti fi transport 
urban nadif, sostenn lill -SME fit-titjib ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tagħhom flimkien 
ma’ riċerka u żvilupp relatati, huma lkoll alternattivi li g ħandhom jissemmew. Meta dan il-
potenzjal g ħal effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija jkun immobilizzat, wie ħed għandu madankollu 
jirrispetta d-dispo żizzjonijiet spe ċifiċi ta’ l-ipprogrammar, is-s ħubija u l-ammini strazzjoni tal-
politika ta’ koe żjoni.  
Kif diġà msemmi, g ħandu wkoll ji ġi diskuss dwar kif g ħandhom jinstabu soluzzjonijiet g ħall-
problemi, li qeg ħdin jikbru, kkaw żati mill-kon ġestjoni taċ-ċentru ta’ l-ibliet. B’mod ġenerali, 
dak kollu relatat mat-trasport ta’ l-ibliet huwa su ġġett ta’ l-awtoritajiet lokali u nazzjonali, l-
UE għandha tikkontribwixxi biex jinstabu soluzzjonijiet g ħad-deterjorazzjoni tal-kwalità tal-
ħajja li tikkaw ża din il-problema, u li timxi id f’id mal- ħela enormi ta’ ener ġija. L-awtoritajiet 
lokali għandhu jkollhom rwol importanti sabiex ji pprovdu u jippromwovu bini sostenibbli fl-
ibliet tagħhom, b’mod partikulari f’dak li g ħandu x’jaqsam ma’ bini effi ċjenti fl-użu ta’ l-
enerġija. Imbag ħad, hemm il-problema dejjiema ta’ l-iffinanzjar. Mi żuri regolatorji huma 
ċertament me ħtieġa, imma a ħna għandna wkoll inkunu kapa ċi li nsostnuhom b’investimenti. 
Il-prodotti ta’ ffina nzjar disponibbli b ħalissa, hekk kif żviluppati mill-banek, mhumiex dejjem 
adattati g ħall-iskala żgħira ta’ ħafna proġetti ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, filwaqt li l-
benefiċċju totali li dawn it-tip ta’ pro ġetti iżgħar jistgħu jipprovdu b’mod s ħiħ huwa 
sostanzjali.  
5.1. Strumenti spe ċifiċi ta’ ffinanzjar  
Hemm potenzjal kbir ta’ opportunitajiet li fihom i ż-żewġ naħat jirbħu dejjem ( win-win)  għal 
investimenti fi pro ġetti ta’ ener ġija sostenibbli fuq skala żgħira f’kull parti ta’ l-Ewropa. 
Huma jkunu spiss fattibbli ħafna, speċjalment meta ji ġu inklużi l-aspetti ta’ sigurtà ta’ l-
enerġija u l-benefi ċċji ambjentali. Imma l-iffinanzjar ta’ tali pro ġetti, speċjalment fir-re ġjuni l-
inqas żviluppati ta’ l-Ewropa, je ħtieġ ‘faċilitazzjoni’ biex ise ħħ. L-istrumenti finanzjarji 
jistgħu jkunu ma ħsuba skond il-fa ċilitajiet tal- clearinghouse (istituzzjoni bankarja fejn 
jissarrfu ċekkijiet u kontijiet b’mod li bil-flus jit ħallas il-bilan ċ biss) użati f’setturi o ħra. Dawn 
ikunu jinkludu fa ċilitajiet ta’ preparazzjoni tal-pro ġetti u fondi ta’ amministrazzjoni tar-riskju.  
Imma min ħabba l-iskala żgħira u n-natura mxerrda tal-pro ġetti li għandhom ji ġu ffinanzjati, 
jidher li l-a ħjar ikun jekk l-azzjoni, f’kull ka ż, tinbeda fuq livell lokali jew re ġjonali.  
 
MT 36   MT Jista’ jkun xieraq li l- awtoritajiet lokali u re ġjonali jieħdu t-tmexxija fit-twaqqif ta’ grupp ta’ 
ħidma ta’ l-UE ma’ l-entitajiet interessati, li jkun jinvolvi is tituzzjonijiet finanzjarji b ħall-
Bank Ewropew ta’ l-Investiment u banek kummer ċjali oħra, fondi re ġjonali, u rappre żentanti 
ta’ l-Istati Membri. Malajr kemm jista’ jkun huma jkunu jistg ħu jiżviluppaw proposti dwar kif 
għandhom ji ġu rranġati mill- ġdid il-mekkani żmi ta’ ffinanzjar e żistenti, inklu ża l-
organizzazzjoni ffokata ta’ strumenti tat-tip ta’ clearinghouse (istituzzjoni bankarja fejn 
jissarrfu ċekkijiet u kontijiet b’mod li bil-flus jit ħallas il-bilan ċ biss), biex ji ġi rivedut il-
potenzjal ta’ l-investiment fi pro ġetti ta’ ener ġija sostenibbli fuq skala żgħira, u biex isir ħsieb 
dwar modi biex jing ħelbu l-ostakli g ħall-investiment, inklu ż ir-rwol ta’ kumpaniji ta’ l-
enerġija, l-irkupru ta’ l-iffra nkar fuq il-kont ta’ l-ener ġija, l-ipprezzar, e ċċ.  
Fondi biex jappo ġġjaw proġetti għat-titjib ta’ l-effi ċjenza ta’ l-ener ġija kienu su ċċess kbir 
f’ħafna Stati Membri, u g ħandu jitqies kif l-a ħjar prassi f’dan il-qasam tista’ ti ġi repetuta u 
mtejba.  
6. Strate ġija miftuħa għad-dinja  
Ir-rendiment tal-pajji żi fl-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ivarja b’mod qawwi. L-UE u l-
Ġappun huma pere żempju minn tlieta sa erba’ darbiet aktar effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija 
f’termini ta’ intensità ta’ l-ener ġija mill-pajji żi ta’ l-eks Unjoni Sovjetika jew tal-Lvant 
Nofsani.  
L-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija diġà tagħmel parti mill-attivitajiet ta’ kooperazzjoni 
internazzjonali ta’ l-UE mas-s ħab tagħha, inklużi s-sħab industrijali (b ħall-Istati Uniti), il-
pajjiżi fi tranżizzjoni (b ħar-Russja), u l-pajji żi li qegħdin jiżviluppaw (b ħaċ-Ċina u l-Indja). 
Barra minn hekk, pro ġetti ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, għalkemm limitati fid-daqs, 
huma parti mill- portfolio  ta’ self ta’ l-istituzzjonijiet ta’ ffinanzjar internazzjonali u Ewropej. 
Madankollu, jibqa’ ambitu kbir g ħal kooperazzjoni iktar fil-qrib u aktar vigoru ża dwar l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija mal-ma ġġoranza tal-pajji żi.  
Ir-raġunijiet prin ċipali għat-tisħiħ tal-kooperazzjoni g ħall-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ma’ 
pajjiżi terzi huma marbuta mill-qrib ma’ l-interessi ġeopolitiċi u strateġiċi ta’ l-UE u ma’ l-
opportunitajiet ta’ negozju li jin ħolqu mir-rwol ta’ tmexxija li g ħandha l-UE f’dan il-qasam. 
B’mod partikulari l-Ewropa tista’ tkun impe njata b’mod attiv fid-determinazzjoni u l-
adozzjoni ta’ sta ndards dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta l-ener ġija li jistg ħu jkunu kompatibbli 
internazzjonalment. Ra ġuni oħra hija l-kontribuzzjoni li l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tista’ 
tagħmel għall-iżvilupp ekonomiku u so ċjali.  
Iż-żieda reċenti fil-prezzijiet ta ż-żejt enfażizzat l-impatt ta ż-żieda fid-domanda ta’ l-ener ġija li 
tirriżulta minn żvilupp rapidu fil-konsum ta’ l-ener ġija f’numru ta’ pajji żi, inkluża ċ-Ċina. Bl-
iskarsezza tar-ri żorsi ta’ l-ener ġija u l-kapa ċità limitata ta’ produzzjoni żejda, speċjalment fir-
rigward ta’ l-idrokarbur i, huwa ovvju li l-pajji żi li jimpurtaw l-ener ġija jidħlu dejjem aktar 
f’kompetizzjoni g ħall-istess sorsi ta’ ener ġija, pereżempju fir-Russja, fil-Lvant Nofsani u fir-
reġjun Kaspjan.  
Għalhekk l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija kwistjoni fl -interess tal-pajji żi kollha li 
jimpurtaw l-ener ġija, inkluża l-Unjoni, u g ħandha tiġi integrata fl-istrate ġija globali tag ħhom 
għas-sigurtà tal-provvista ta’ l-ener ġija.  
Mill-perspettiva tal-klima, il-Komunikazzjoni re ċenti dwar il-bidla fil-klima enfa żizzat l-
importanza ta’ parte ċipazzjoni esti ża bħala element essenzjali ta’ strate ġija fuq perjodu medju 
 
MT 37   MT u twil ta’ żmien. Il-kooperazzjoni ma’ pajji żi żviluppati, u b’mod partikulari, ma’ pajji żi li 
qegħdin jiżviluppaw tista’ tkun g ħodda utli biex tinvolvi lill-pajji żi f’azzjoni marbuta mal-
klima, waqt li tipprovdi benefi ċċji lokali g ħall-assigurazzjoni f’termini ta’ kwalità ta’ l-arja u 
sigurtà ta’ l-ener ġija, li huma l-problemi ewlenin g ħal numru kbir ta’ pajji żi li qegħdin 
jiżviluppaw. Min ħabba li s-settur ta’ l-ener ġija għandu jipprovdi l-ikbar sehem tal-miri tat-
tnaqqis, il-mitigazzjoni tal-bidla tal- klima globali tiddependi bil-kbir fuq u żu akbar ta’ l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, fuq ener ġija li tiġġedded u fuq teknolo ġiji nodfa o ħra ta’ l-
enerġija fil-pajji żi kollha. Min ħabba l-fatt li l-UE, minn żmien l-ewwel kri żi ta’ l-ener ġija fil-
bidu tas-sebg ħinijiet, stabilixxiet strate ġiji politiċi u programmi koerenti g ħall-promozzjoni 
ta’ l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, l-industrija tal-ma nifattura ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija ta’ l-UE tinsab issa f’po żizzjoni tajba biex tie ħu l-aħjar benefi ċċji mill-opportunitajiet 
ġodda u biex tid ħol fi swieq ġodda f’pajji żi terzi. L-industrija Ewropea tinsab fuq quddiem 
nett fit-teknolo ġija, u tokkupa ba żi strateġika għolja fil-kompetizzjon i globali tat-teknolo ġija 
ta’ effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija f’ħafna mis-setturi, inklu ż dawk tat-turbini, tal-
kombinazzjoni tas-s ħana u l-elettri ku u ta’ teknolo ġiji ta’ tisħin distrettwali, ta’ strumenti 
domestiċi u ta’ materjali tal-bini. Sforzi m ġedda favur spinta internazzjonali fir-rigward ta’ l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija jista’ jkollhom rwol ewlieni fit-tis ħiħ tar-rwol ta’ l-industrija 
Ewropea b ħala l-mexxejja dinjija f’dan il-qasam u jistg ħu jikkontribwixxu biex iqawwu l-lat 
kompetittiv ta’ l-Ewropa fis-settur ta’ l-ener ġija.  
Il-potenzjal ta’ l-esportazzjoni g ħal prodotti u servizzi effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija ma ġiex 
evalwat b’mod sistematiku, imma huwa stmat li l-opportunitaji et ta’ negozju li ġejjin minn 
sforzi aktar b’sa ħħithom fuq l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija mhumiex inqas sinifikanti minn 
dawk relatati ma’ l-ener ġija li tiġġedded. Is-suq Ċiniż, pereżempju, huwa mistenni li 
jiżviluppa b’mod rapidu skond il-Pjan ta’ Konservazzjoni ta’ l-Ener ġija fuq Perjodu Twil u 
Medju ta’ Żmien imfassal mill-Kummi ssjoni Nazzjonali ta’ l-I żvilupp u r-Riforma. Skond dan 
il-Pjan il-bini residenzjali u pubbliku huwa mistenni li jnaqqa s bin-nofs il-konsum ta’ ener ġija 
tiegħu matul il- ħdax-il-Pjan ta’ Ħames Snin (2006-10) meta mqabbel mal-livelli pre żenti. 
F’dan il-kuntest g ħandu jiġi msemmi li l-industrija tal-kostr uzzjoni ta’ l-UE tinsab fuq 
quddiem nett fid-dinja f’dak li g ħandu x’jaqsam ma’ bini b’konsum baxx ta’ ener ġija u 
permezz ta’ aktar a ġġornar tar-rekwi żiti fl-UE, l-esportazzjoni ta’ dan l-g ħarfien se tipprovdi 
opportunitajiet ġodda lill-industrija tag ħna.  
6.1. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-użu ta’ l-ener ġija fil-kooperazzjoni internazzjonali  
L-ewwel parti ta ż-żieda fil-kooperazzjoni inte rnazzjonali dwar din il-k wistjoni se tikkonsisti 
f’ħidma mas-s ħab industrijali ta’ l-UE, b’mod partikulari mal-pajji żi ta’ l-OECD fi ħdan l-
Aġenzija Internazzjonali ta’ l-Ener ġija (IEA), sabiex ji ġu stabbiliti pjanijiet ta’ effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija. Minħabba li pajji żi li qegħdin jiżviluppaw issa jistg ħu jissieħbu mal-Ftehim 
ta’ Implimentazzjoni ta’ l-IEA, huma jistg ħu jiġu mħeġġa biex jipparte ċipaw f’dawn il-fora.  
Dan il-forum internazzjonali jista’ pere żempju jkun il-bidu g ħat-tnedija ta’ l-idea li ting ħata 
aktar kunsiderazzjoni g ħall-effetti esterni tas-settur ta’ l-avjazzjoni fuq l-ambjent.  
Il-politika Ewropea tal-kummer ċ tista’ tassisti fil-kwistjoni ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija, pereżempju bin-negozjar ta’ trattament ta’ tariffi favorevoli g ħall-oġġetti fuq il-ba żi 
ta’ l-effiċjenza tagħhom fl-użu ta’ l-ener ġija. Dan ġie propost mill-Kummissjoni Ewropea fil-
kuntest ta’ l-WTO fi Frar 200527. Din il-politika tmexxi ’l quddiem il-Programm ta’ Żvilupp 
                                                 
27 Sottomissjoni ta’ l-WTO TN/TE/W/47 tas-17 ta’ Frar 2005.  
 
MT 38   MT ta’ Doha. F’Doha l-ministri qablu dw ar negozjati fuq it-tnaqqis, jew sa ħansitra l-
eliminazzjoni, ta’ ostakli ta’ tariffi jew mhux ta’ tariffi g ħal oġġetti u servizzi ambjentali biex 
imexxu ’l quddiem l-i żvilupp sostenibbli.  
Finalment, l-UE g ħandha ġġedded l-isforzi tag ħha biex tasal g ħal ftehim komuni ma’ pajji żi 
terzi industrijalizzati, b’mod pa rtikulari ma’ l-Istati Uniti, min ħabba li sforzi serji biex tittejjeb 
l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija globali huma indispensabbli;  ir-rakkomandazzjonijiet li 
jinsabu fir-rapport ta’ kunsens re ċenti magħmul mill-Kummissjoni Nazzjonali ta’ l-Istati Uniti 
dwar il-Politika ta’ l-Ener ġija28, li jindirizza b’mod qawwi l-istrate ġiji politiċi relatati man-
naħa tad-domanda, jistg ħu jkunu bidu po żittiv għal dan it-tip ta’ djalogu m ġedded bejn l-UE u 
l-Istati Uniti dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija.  
6.2. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-politika tal-vi ċinat u l-
kooperazzjoni UE-Russja  
It-tieni karatteristika ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija li tag ħmel ukoll parti mill-
politika tal-vi ċinat ta’ l-UE. Il-Kummissjoni se ti żgura li din tkompli tidher fil-pjanijiet 
ta’ azzjoni g ħal din il-politika.  
Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieg ħda bħalissa tinnegozja trattat li jistabilixxi Komunità 
ta’ l-Ener ġija mal-pajji żi ta’ l-Ewropa tax-Xlokk. Hija  bdiet ukoll azzjonijiet ta’ 
kooperazzjoni fir-re ġjun Kaspjan u f’dak Mediterranju. Il-potenzjal f’dawn il-pajji żi huwa 
sinifikanti imma, s’issa, g ħadu fil-biċċa l-kbira mhux sfruttat. Huma konxji mill-fatt li ż-żieda 
qawwija tag ħhom fil-konsum ta’ l-ener ġija mhux biss tikkaw ża problemi ambjentali u ta’ 
saħħa, imma se sservi wkoll b ħala trażżin għall-iżvilupp ekonomiku, illum qabel g ħada.  
It-tielet karatteristika g ħandha tkun dik li tippromwovi l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
fil-proċess ta’ kooperazzjoni ta’ l-ener ġija mar-Russja li nbeda sa mis-sena 2000. Ir-
Russja qieg ħda ssir dejjem i żjed konxja mill- ħtieġa li ttejjeb l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
tagħha.  
6.3. L-integrar ta’ l-effi ċjenza fl-użu ta’ l-ener ġija fil-politika ta’ l-i żvilupp 
Il-politika Ewropea ta’ l-i żvilupp hija r-raba’ karatteristika ta ż-żieda fil-kooperazzjoni 
internazzjonali. L-Inizjattiva ta’ l-Ener ġija ta’ l-UE mnedija fil- WSSD f’Johannesburg fl-
2002 tistabilixxi l-qafas politiku g ħall-kooperazzjoni, rigward kwistjonijiet ta’ ener ġija, ta’ l-
UE mal-pajji żi li qegħdin jiżviluppaw, fejn l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hija ovvjament 
komponent importanti. Il- ħtieġa li tiġi żgurata l-koerenza tal-politika ta’ l-UE ma’ l-g ħanijiet 
ta’ żvilupp kienet enfa żizzata fil-Komunikazzjoni re ċenti dwar il-Koerenza tal-Politika g ħall-
Iżvilupp, li fiha l-ener ġija kienet wa ħda mill-ħdax-il strate ġija politika enfa żizzata b’mod 
speċifiku. Bl-ekonomiji relattivament dg ħajfa tagħhom, pajji żi li qegħdin jiżviluppaw huma 
estremament vulnerabbli g ħal żidiet fil-prezzijiet ta’ l-ener ġija. F’pajji żi ta’ l-Afrika ta’ ta ħt 
is-Sahara, żieda fil-prezz ta ż-żejt jista’ jkollhom impatt negattiv ferm aktar qawwi milli fuq il-
pajjiżi ta’ l-OECD. Fl-istess ħin, pajjiżi li qiegħdin jiżviluppaw spiss jiffa ċċjaw telf kbir fil-
produzzjoni, trasferiment u distribuzzj oni kif ukoll fit-trasportazzjoni u f’u żu finali differenti 
ta’ l-ener ġija. Barra minn hekk, sa 95% tal-popolazzjoni tiddependi fuq l-u żu ta’ bijomassa 
tradizzjonali g ħat-tisjir u t-tis ħin. Din hija u żata b’effi ċjenza baxxa u to ħloq problemi ta’ 
saħħa. Fil-gżejjer stati tal-Pa ċifiku u l-Karibew, il-prezz g ħoli taż-żejt impurtat huwa 
                                                 
28 “ Ending the Energy Stalemate: A Bipartisan Strategy to Meet America’s Energy Challenges ”. 
 
MT 39   MT ipprovokat mis-swieq żgħar u mid-distanzi twal ta’ tr asportazzjoni. Il-potenzjal g ħal 
effiċjenza akbar fl-u żu ta’ l-ener ġija għall-iżvilupp ekonomiku u so ċjali f’pajji żi li qegħdin 
jiżviluppaw huwa sinifikanti u g ħandu jing ħata aktar attenzjoni fil- kooperazzjoni ma’ dawn il-
pajjiżi.  
Il-politika Ewropea ta’ żvilupp  tista’ u g ħandha tg ħin biex ji ġu kkunsidrati dawn il-
kwistjonijiet. L-azzjonijiet jistg ħu jappoġġjaw il-bini ta’ kapa ċità, il-qawmien ta’ kuxjenza, l-
iżvilupp ta’ politika, kif ukoll l-u żu ta’ applikazzjonijiet effi ċjenti u teknolo ġiji ta’ użu finali.  
Finalment, il-politika Ewropea ambjentali  għandha tgħin biex tiġi żviluppata l-kapa ċità biex 
jiġu vvalutati l-pro ġetti effiċjenti implimentati f’dawn il-pajji żi permezz ta’ mekkani żmi tal- 
bidla fil-klima b ħalma hu is-CDM.  
6.4. It-tis ħiħ tar-rwol ta’ l-istituzzjonijiet  internazzjonali ta’ l-iffinanzjar 
Fl-aħħar nett, bħala l-ħames karatteristika, l-UE u l-Istati Membri g ħandhom j ħeġġu lill-
IFI (Istituzzjonijiet Internazzjon ali ta’ l-Iffinanzjar) biex fil- ġejjieni jag ħtu aktar 
attenzjoni lill-mi żuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fl-operazzjonijiet finanzjarji u ta’ 
assistenza teknika tag ħhom lill-pajji żi terzi.  Jeħtieġ li jiġu esplorati modi u mezzi dwar kif 
istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jistg ħu jintegraw kunsider azzjonijiet ta’ effi ċjenza 
fl-użu ta’ l-ener ġija fil-pro ġetti prinċipali kollha ta’ investiment. Il-valutazzjoni li jmiss tal-
politika ta’ l-ener ġija ta’ l-EBRD se tkun opport unità tajba biex jitqajje m dan il-punt.  Il-fatt li 
l-promozzjoni ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija spiss ti ġi minn sostenn g ħal mikro-pro ġetti 
m’għandux ikun argument g ħal dawn l-istituzzjonijiet biex ma jimpenjawx ru ħhom b’mod 
sħiħ. Faċilitajiet globali ta’ self g ħandhom ji ġu żviluppati, u hemm ħtieġa għal aktar self 
permezz ta’ intermedjarji, pere żempju permezz ta’ l-a ġenziji nazzjonali.  
 
MT 40   MT KONKLU ŻJONI   
Din il-Green Paper g ħandha l-għan li tidentifika alternattivi u tifta ħ diskussjoni esti ża dwar kif 
jista’ jitwettaq l-iffrankar li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal- flus li jintefqu u dwar 
kif se jinbeda l-pro ċess favur determinazzjoni rapida ta’ Pjan ta’ Azzjoni konkret, li jinvolvi 
azzjoni fuq livell tal-Komunità, nazzjonali, re ġjonali, lokali u internazzjonali u fil-livell ta’ l-
industrija u tal-konsumatur i individwali, biex ji ġi utilizzat l-iffrankar potenzjali identifikat 
mill-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. 
L-implimentazzjoni ta’ dan il-qaf as se tinvolvi lill-atturi kollh a. L-ewwel nett l-awtoritajiet 
pubbliċi nazzjonali, re ġjonali u lokali, li g ħandhom ji ġu sostnuti minn a ġenziji ta’ l-ener ġija 
lokali, li se jie ħdu ħsieb tat-tixrid ta’ l-a ħjar prassi, direttament lill-pubbliku ġenerali. L-
industrija hija msie ħba oħra li għandha tkun inklu ża f’dan il-pro ġett sabiex tmexxi ‘l quddiem 
din il-politika. L-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tikkostitwixxi wkoll opportunitajiet g ħall-
industrija biex ti żviluppa teknolo ġiji ġodda għall-esportazzjoni. G ħandhom jinfet ħu 
diskussjonijiet ukoll ma’ l-istituzzj onijiet finanzjarji sabiex dawn i żidu l-investimenti 
tagħhom fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-futur. Ming ħajr investimenti ħafna miżuri ma 
jseħħux. B’mod partikulari g ħandhom ji ġu ppjanati g ħodod ta’ ffinanzjar li jkunu aktar 
adattati għal proġetti iżgħar.  
Inizjattiva ta’ Effi ċjenza fl-u żu ta’ l-Ener ġija għandha implikazzjonijiet aktar wiesg ħa 
minn sempli ċiment dawk relatati mal-politika ta’ l-ener ġija. Hija tikkostitwixxi 
kontribuzzjoni prin ċipali għat-tnaqqis tad-dipendenza tag ħna minn pajji żi terzi fir-
rigward ta’ l-ener ġija, f’sitwazzjoni fejn il-prezzijiet ta ż-żejt huma g ħolja u instabbli. 
Din l-inizjattiva se tikkontribwixxi wkoll g ħall-kisba ta’ l-g ħanijiet ta’ l-Istrate ġija ta’ 
Liżbona, li g ħandhom l-g ħan li jagħtu spinta mill- ġdid lill-ekonomija Ewropea, u lill-
ġlieda kontra l-bidla fil-klima.  
Iċ-ċavetta għall-promozzjoni ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija għandha tag ħti lill-Istati 
Membri, lir-re ġjuni, liċ-ċittadini, u lill-industrija l-in ċentivi u l-g ħodod neċessarji biex 
jgħaddu għall-azzjoni u l-investimenti ne ċessarji sabiex jiksbu ffrankar ta’ l-ener ġija bi 
proporzjon po żittiv tar-relazzjoni bejn l-ispi ża u l-benefi ċċji. Dan jista’ jsir ming ħajr l-ebda 
tnaqqis tal-livelli ta’ kumdità jew tal-livell ta’ l-g ħajxien. Ifisser biss li ti ġi evitata l- ħela ta’ l-
enerġija permezz ta’ passi sempli ċi li jistgħu jittieħdu biex jitnaqqas il-konsum. Skond studji 
mwettqa mill-Kummissjoni29, it-tabella li ġejja tagħti indikazzjoni ġenerali ta’ l-iffrankar 
potenzjali, li jag ħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li jintefqu, fis-setturi differenti li 
jistgħu jiġu utilizzati. Filwaqt li dan l-iffr ankar huwa biss indikattiv, huwa jirrapre żenta 
stampa ta’ l-opportunitajiet li din il-Green Paper tfittex li tisfrutta.  
                                                 
29 Ara Ener ġija u Trasport Ewropej “Xenarju dwar kr iterji Ewlenin”, studji ta’ l-Ecofys e ċċ.  
 
MT 41   MT Iffrankar potenzjali f’Mtoe  2020 
Implimentazzjoni rigoru ża tal-
miżuri adottati  2020+ 
Implimentazzjoni ta’ mi żuri 
addizzjonali  
Bini: Tisħin/Tkessiħ 
Strumenti elettri ċi   41 
15 70 
35 
Industrija  16 30 
Trasport  45 90 
CHP 40 60 
Trasformazzjoni o ħra ta’ l-
enerġija, eċċ  33 75  
Iffrankar totali ta’ ener ġija  190 360 
Din il-Green Paper g ħalhekk hija l-punt ta’ tluq li minnu g ħandu jiġi mniedi d-dibattitu u li 
minnu jridu ji ġu mqanqla ideat ġodda, kemm jekk dawn ji ġu mill-industrija, mill-awtoritajiet 
pubbliċi, minn gruppi ta’ konsumaturi jew mi ll-konsumaturi infushom. Dan il-pro ċess ta’ 
konsultazzjoni di ġà beda. Biex jipprepara din il-Green  Paper, twaqqaf Grupp ta’ Livell G ħoli 
magħmul minn rappre żentanti ta’ l-Istati Membri kol lha u dan iltaqa’ f’April 2005. Di ġà 
kkonferma li jista’ jsir progress biss jekk l-UE tie ħu attitudni pro-attiva, u jekk ji ġu adottati 
miri konkreti. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieg ħda toħloq Forum ta’ l-Ener ġija 
Sostenibbli, li se jinkludi rappre żentanti mhux biss ta’ l-Istati Membri imma wkoll ta’ dawk 
il-gruppi interessati kollha li g ħandhom jitqiesu b ħala msieħba sabiex ji ġi żgurat li l-ispinta 
favur l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tkun su ċċess.  
L-inizjattivi li g ħandhom ji ġu mnedija mill-UE g ħandhom ji ġu mgħarrfa u implimentati fil-
livelli nazzjonali, re ġjonali u lokali. Ovvjament,  il-konsumaturi infushom g ħandhom ikunu 
mmobilizzati wkoll sabiex ji ġu żviluppati u mifruxa drawwiet  li se jinkorporaw aktar 
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-ħajja ta’ kuljum.  
Sabiex jintla ħaq il-potenzjal kollu g ħall-iffrankar ta’ l-ener ġija, ovvjament hemm il- ħtieġa ta’ 
ideat, imma wkoll ta’ metodu ta jjeb biex dawn l-ideat jitpo ġġew fil-prattika f’kull parti ta’ l-
UE. Jekk wara d-dibattitu fuq il-Green Paper, jkun de ċiż li jiġu stabbiliti miri ġenerali 
obbligatorji u li ji ġi żgurat minimu ta’ armonizzazzjoni, g ħandu jintu ża l-hekk imsejja ħ 
‘metodu tal-Komunità’. Ta ħt dan il-metodu l-Kummissjoni, mg ħammra bid-dritt tag ħha li 
tieħu inizjattiva (liema dritt hu kkonfermat mit-Trattat), tag ħmel proposti li jkunu diskussi u 
adottati mill-Parlament Ewrope w u l-Kunsill tal-Ministri. Il -metodu tal-Komunità kien il-
prinċipju ċentrali għas-suċċess ta’ l-UE. Barra minn hekk, l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
hija inklu ża fil-linji ta’ gwida integrati ta ħt il-proċess ta’ Liżbona. Hija g ħalhekk tag ħmel parti 
mill-istruttura ġdida ta’ kontroll ekonomiku. Kif sar f il-Green Paper tas-sena 2000 dwar is-
sigurtà tal-provvista ta’ l-ener ġija, il-Kummissjoni issa tni żżel numru ta’ mistoqsijiet sabiex 
tistabilixxi struttura g ħad-dibattitu pubbliku, u tiffa ċilita l-użu tajjeb tar-ri żultati.  
F’Diċembru 2005, il-Kummissjoni se twettaq l-ewwel anali żi tar-riżultati tad-dibattitu 
pubbliku li se ji ġi mniedi skond din il-Green Paper dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
quddiem il-Kunsill tal-Ministri. I r-rapport se jkun akkumpanjat mi nn pjan ta’ azzjoni li jkun 
fih azzjoni prattika li se ti ġi proposta mill-2006.  
 
MT 42   MT ANNESS 1  
Effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija: il-ħtieġa għall-azzjoni  
Il-25 Stat Membru ta’ l-UE b ħalissa jikkunsmaw madwar 1 725 Mtoe (Mega tunnellati 
ekwivalenti g ħaż-żejt) ta’ ener ġija kull sena. Dan g ħandu prezz g ħoli: mal-€ 500 biljuni, jew 
aktar minn  € 1 000 kull persuna kull sena. Minn dawn il-€ 500 biljun, madwar nofshom 
jaqgħu fuq il-kont kummer ċjali ta’ l-UE (madwar € 240 biljuni). L-ener ġija tqum ħafna flus. 
Qiegħda wkoll tibda ssir skarsa. Skond ħafna esperti, ir-riservi ta ż-żejt magħrufa huma biss 
biżżejjed biex ikopru il- ħtiġijiet ta’ kuljum g ħal madwar 40 sena.  
Madankollu, fl-Ewropa proporzjon g ħoli ta’ din l-ener ġija qed tkompli tin ħela, kemm 
minħabba tagħmir ineffi ċjenti u kemm min ħabba nuqqas ta’ g ħarfien min-na ħa ta’ dawk li 
jużaw l-ener ġija. Dan jirrapre żenta spiża mingħajr l-ebda benefi ċċju, kemm jekk il- ħela sseħħ 
fil-punt tal-produzzjoni u kemm jekk isse ħħ fil-punt ta’ l-u żu. Dan it-telf enormi ta’ kapital 
jista’ jitħalla għal użijiet oħra, inkluż għall-iżvilupp ta’ prassi ġdida, teknolo ġiji u investimenti 
li jkunu effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija.  
Il-konsum ta’ l-ener ġija jikkontribwixxi b’mod qawwi wkoll g ħall-bidla tal-klima, li hija l-
kawża ta’ tħassib li qieg ħed dejjem jikber matul is-snin re ċenti. L-ener ġija hija s-sors ta’ 4/5 
(78%) ta’ l-emissjonijiet totali tal-gass li jsa ħħan id-dinja ( greenhouse gas)  fl-UE. Minn 
dawn, is-settur tat-tras port jikkontribwixxi g ħal madwar terz.  
L-iffrankar ta’ l-ener ġija li jagħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront ta l-flus li jintefqu, g ħall-UE 
jfisser, inqas dipendenza f uq l-importazzjoni minn pajji żi terzi, rispett akbar g ħall-ambjent u 
tnaqqis fl-spejje ż għall-ekonomija ta’ l-UE fi żmien ta’ kompetittività batuta. It-tnaqqis tal-
ħtieġa ta’ l-ener ġija huwa g ħalhekk għan politiku li g ħandu jikkontribwixxi g ħall-għanijiet ta’ 
l-Aġenda ta’ Li żbona billi jqawwi l-ekonomija Ewropea u jo ħloq impjiegi ġodda. Politika ta’ 
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ġġib ukoll iffrankar sinifika nti fuq il-kontijiet ta’ l-
enerġija tal-familji u g ħalhekk g ħandha impatt dirett fuq il- ħajja ta’ kuljum ta ċ-
ċittadini kollha Ewropej .  
Ir-rwol ta’ l-aw toritajiet pubbli ċi, b’mod partikulari dak ta’ l-UE, huwa li jag ħmlu lill-
individwi u lir-rappre żentanti politi ċi tagħhom konxji mill-ur ġenza tat-titjib ta’ l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija. Dan huwa kru ċjali għall-ambjent, g ħall-ekonomija u g ħas-saħħa tagħna.  
It-titjib ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija huwa terminu wiesg ħa. F’din il-Green Paper huwa 
jkopri l-ewwel nett, u żu aħjar ta’ l-ener ġija permezz ta’ titjib fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, 
u, it-tieni nett, iffrankar ta’ l-ener ġija permezz ta’ bidliet fl-im ġiba.  
• L-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija essenzjalment tiddependi fuq it-teknolo ġiji użati. It-titjib 
ta’ l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija għalhekk ifisser l-u żu ta’ l-aħjar teknolo ġiji biex 
jitnaqqas il-konsum, kemm fl-istadju tal-konsum  finali u kemm f’dak tal-produzzjoni ta’ l-
enerġija. Dan jimplika, pere żempju, li l-kaldarun qadim tad-dar ji ġi mibdul b’wie ħed ġdid 
li jikkonsma terz inqas; jew li jin ħolqu sistemi li jevitaw il-konsum ta’ l-ener ġija tal-mod 
standby  fuq numru ta’ strumenti tad-dar (TV, forn elettriku, e ċċ.); jew li jintu żaw bozoz 
tad-dawl li, g ħall-istess lumino żità, jużaw inqas ener ġija grazzi g ħal teknolo ġiji ġodda. 
• L-iffrankar ta’ l-ener ġija fis-sens s ħiħ jirriżulta wkoll minn bidla fl-im ġiba tal-
konsumaturi. Dan jimplika, pere żempju, politika li tag ħmel it-trasport pubbliku aktar 
attraenti biex b’hekk dawk li ju żaw il-karozzi jkunu m ħajra jużaw ix-xarabank jew il-
 
MT 43   MT ferrovija minflok; jew li n-nies ji ġu edukati dwar kif inaqqsu t-telf ta’ s ħana mid-djar 
tagħhom, b’mod partikolari permezz ta’ u żu korrett tat-termostats.  
Din il-Green Paper g ħandha l-intenzjoni li tifta ħ id-diskussjoni dwar kif l-UE tippromwovi 
politika ġenerali sabiex tinkora ġġixxi l-użu aktar mifrux ta’ teknolo ġija ġdida biex tittejjeb l-
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u biex ti ġi stimolata bidla fl-im ġiba tal-konsumatur Ewropew.  
Ir-riċerka hija partikolarment vitali fit-titjib ulterjuri tal-potenzjal ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija li se jkompli jikber hekk kif l-ekonomiji ji żviluppaw aktar. Ir-ri ċerka u l-iżvilupp fil-
qasam ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija hekk kif imwettqa ta ħt il-programmi ta’ Qafas u 
taħt il-programm ta’ l-Ener ġija Intelli ġenti għall-Ewropa g ħalhekk jikkomplimentaw il-
politika f’dan il-qasam u ja ħdmu favur l-istess g ħanijiet: inqas u żu ta’ fjuwil mag ħmul mill-
fossili, impjiegi a ħjar maħluqa fl-Unjoni Ewropea u valur mi żjud għola għall-ekonomija 
Ewropea.  
1. Il-fjuwils mag ħmula mill-fossili huma dominant i fost il-konsum ta’ l-ener ġija ta’ 
l-Ewropa  
Mill-bidu tas-sebg ħinijiet sa l-2002, il-konsum ta’ l-ener ġija fl-UE-25 żdied bi kwa żi 40% - 
jew 1% kull sena – filwaqt li l-GDP irdoppja,  u kiber b’rata medj a ta’ 2.4% kull sena. L-
intensità ta’ l-ener ġija, il-proporzjon tal-GDP g ħall-konsum ta’ l-ener ġija, għalhekk naqset 
b’terz. Madankollu, mill-2000, it-titjib fl-intensità ta’ l-ener ġija kien inqas sostanzjali, u la ħaq 
biss il-1% fuq sentejn (ara anness 3).  
Din il-medja tal-Komunità ma tirriflettiex id-differenzi konsiderevoli bejn l-Istati Membri 
kkawżati mill-istrutturi ekonomi ċi differenti (e ż. industrija li tista’ tkun iktar jew inqas 
intensiva fl-u żu ta’ l-ener ġija), ir-rata tal-kambju monetarj a nazzjonali mqabbla ma’ l-Ewro u 
l-livell ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija li, bejn wie ħed u ieħor, huwa ovvjament ħafna aħjar 
fl-UE-15.  Konsum totali ta' ener ġija skond l-intensità tal-fjuwil u ta' l-ener ġija 
0 250 500 750 1000 1250 1500 1750 2000 
1990 2000 2010 20200255075100li jistgħu 
 jiġġeddu 
nukleari 
Gass 
 naturali 
żejt
solidi
 intensità ta' l-ener ġija Intensità ta' l-ener ġija mtoe 
 
MT 44   MT It-tabella li ġejja turi l-potenzjal kbir ta’ titjib f’ ħafna mill-Istati Membri ġodda.  
Fit-tabella li ġejja, dan il-paragun huwa korrett g ħad-differenzi fis-sa ħħa tax-xiri tad-d ħul fl-
Istati Membri.  
Intensità primarja ta' l-ener ġija aġġustata skond paritajiet kurrenti tal-qawwa tax-xiri (2002) : EU-
25=100
050100150200250
Malta
Italja
Irlanda
DanimarkaAwstrija
Portugal
Renju Unit
Spanja
Olanda
Franza
Lussemburgu
Slovenja Ungerija
Polonja
Svezja Latvja
Finlandja
Litwanja
Repubblika Slovakka
EstonjaEU-25=100
Sors : Enerdata  Intensità ta' l-ener ġija (toe/M€95)-2003
02004006008001000120014001600
DK IE AT IT DE FR SE NL LU UK EU ES BE PT EL CY MT FI SI HU PL LV SK CZ LT EE
 
MT 45   MT Jekk it-tendenza pre żenti tkompli, id-domanda totali g ħall-enerġija tista’ ti żdied b’10% sa l-
2020. Żieda fid-domanda ta’ l-elettriku tista’ til ħaq ukoll il-1.5% kull sena. Il-konsum tal-
lum fl-UE jista’ jil ħaq 1 900 Mtoe fi żmien 15-il sena (2020) meta mqabbel ma’ l-1 725 
Mtoe fl-200530. 
Konsum gross ta’ l-ener ġija EU25 (1725 mtoe) fl-2005 – ara anness 1 
Sadanittant id-domanda g ħall-enerġija tkompli ti żdied fl-UE, filwaqt li l-produzzjoni tag ħha 
ta’ l-idrokarburi qieg ħda tonqos. G ħalhekk, fl-1999 il-produzzjoni ta ż-żejt laħqet massimu ta’ 
170 Mtoe; u din g ħandha tonqos g ħal 85 Mtoe sa l-203031. Il-kontribuzzjoni ta’ ener ġiji li 
jiġġeddu tibqa’ relattivament baxxa – 6% fl-2000 u bejn 8% u 10% tal-konsum totali fl-2010 
u t-tnaqqis mistenni fil-produzzjoni ta’ l-elet triku nukleari jbassar tnaqqis ta’ madwar 240 
Mtoe. Dan ifisser li l-produzzjoni domestika primarja tista’ tin żel għal 660 Mtoe fl-2030, 
filwaqt li g ħadha ta’ 900 Mtoe fl-2005.  
2. Il-benefi ċċji għall-ekonomija Ewropea b’ri żultat ta’ żieda fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ 
l-enerġija  
In-nuqqas ta’ azzjoni konvin ċenti biex tfixkel it-t endenzi li jwasslu g ħal żieda fil-konsum ta’ 
l-enerġija għandha wkoll effett negattiv fuq l-isforz i ta’ l-UE fil-kunt est ta’ l-Istrate ġija ta’ 
Liżbona, li g ħandha l-g ħan li tagħmel l-ekonomija ta’ l-Unjoni l-iktar wa ħda kompetittiva fid-
dinja. 
Prezzijiet g ħola taż-żejt għandhom impatt negattiv fuq l-i żvilupp tal-GDP. Inqas dipendenza 
fuq iż-żejt tkun g ħalhekk minnufih ta’ benefi ċċju għall-ekonomija. Imma anke ming ħajr 
prezzijiet ta ż-żejt għola, hemm ra ġunijiet ekonomi ċi sodi biex issir spinta qawwija favur l-u żu 
                                                 
30 Dawn huma mag ħmula taħt l-assunzjoni ta’ żvilupp medju tal-GDP kif imbassar li jkun 2.4% kull sena.  
31 Xenarju tal-linji ba żi ta’ l-UE-25. Xenarju Ewropew ta’ l-Ener ġija u t-Trasport fuq il-mexxejja ewlenin.  skond is-settur
 
djar
17%
terzjarji
10%
trasport
20%industrija
18%   
 6%  
 
 
29%  
l-ebda użu ta' enerġija telf minħabba  
trasformazzjoni, e ċċ 
 
MT 46   MT aktar effi ċjenti ta’ l-ener ġija fl-Ewropa. F’dan il-kuntest g ħandha tiġi mnedija diskussjoni 
dwar kif in-negozju u ċ-ċittadini ta’ l-UE jistg ħu jagħmlu qligħ finanzjarju fi ż-żmien qasir, 
medju u twil billi, pere żempju, jiġi installat tag ħmir ġdid ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
jew jiġi rranġat mill-ġdid il-bini. Barra minn hekk, min ħabba li l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija teħtieġ servizzi u teknolo ġija f’qasam fejn l-Ewropa  tinsab fuq quddiem nett fid-
dinja, politika effettiva ta’ l-ener ġija tfisser li minflok l-ispejje ż għall-idrokarburi impurtati, 
jinħolqu impjiegi ġodda ta’ kwalità fl-UE.  
Skond stimi mag ħmula mill-Kunsill Ġermaniż għall-Iżvilupp Sostenibbli32, jistgħu jinħolqu 
iktar minn 2000 impjieg full-time  għal kull miljun tunnellata f’ekwivalent ta ż-żejt li se 
jiġu ffrankati b’ri żultat ta’ mi żuri u/jew investimenti me ħuda speċjalment biex tittejjeb 
l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija meta mqabbel ma’ l-invest iment fil-produzzjoni ta’ l-
enerġija. Dan jidher li huwa l-ka ż f’kalkulazzjonijiet mag ħmula f’bosta studji o ħra dwar is-
suġġett. Hawnhekk g ħandu jiġi nnutat li din il-figura ma tinkludix impjiegi ma ħluqa b’riżultat 
ta’ żieda fl-esportazzjoni ta’ teknolo ġiji Ewropej, imma tinkludi telf ta’ impjiegi min ħabba d-
domanda aktar baxxa ta’ ener ġija (ara anness 5).  
Il-potenzjal ekonomiku ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija jiddependi kemm fuq l-i żviluppi 
teknoloġiċi u kemm fuq il-prezzijiet ta’ l-ener ġija preżenti u fuq dawk imbassra. Il-
konsumaturi se jibbenefikaw minn mi żuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija meta l-proporzjon 
tar-relazzjoni bejn l-ispi ża u l-benefi ċċju jkun po żittiv. L-ekonomija ġenerali tista’ wkoll 
tibbenefika permezz tat-trasferimenti g ħal attivitajiet ekonomi ċi oħra tar-riżorsi ffrankati. Ir-
riċerka għandha rwol ċentrali wkoll fil-progress ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, u hija 
waħda miż-żewġ għanijiet prin ċipali ta’ l-istrate ġija ta’ Liżbona li tag ħti l-ħajja mill-ġdid lill-
ekonomija Ewropea, flimkien mal- ħolqien ta’ l-impjiegi, li mag ħhom hija wkoll direttament 
marbuta.  
Barra minn hekk, l-Unjoni Ewropea hija wa ħda miż-żoni ekonomi ċi dinjija ippo żizzjonati l-
aħjar biex tg ħin ekonomiji li qeg ħdin jiżviluppaw inaqqsu wkoll l-intensità ta’ l-ener ġija 
tagħhom stess u jag ħmlu l-iżvilupp ekonomiku tag ħhom iktar sostenibbli33, permezz ta’ l-
esportazzjonijiet tag ħha ta’ teknolo ġija mill-aqwa.  
3. L-u żu ta’ l-ener ġija – kaw ża ta’ ħsara ambjentali  
L-iżvilupp fil-konsum g ħandu impatt dirett fuq id-deterjorament ta’ l-ambjent u fuq il-bidla 
tal-klima. Il-kwalità ta’ l-arja hija problema ambjentali ewlenija g ħall-UE. Il-Kummissjoni 
qiegħda bħalissa telabora l-Programm ta’ l-UE g ħal Arja Nadifa (CAFE), fejn l-effetti 
perikolużi ta’ l-ożonu u b’mod spe ċjali l-materja f’sura ta’ par tikuli separati jkunu rrevelati 
fir-rigward tas-sa ħħa umana, ta’ l-ekosistemi u tal-prodotti ta’ l-agrikoltura34. Din is-
sitwazzjoni se tittejjeb sa  l-2020 l-ewwel nett bl-implimentazzjoni ta’ l-istandards  preżenti ta’ 
emissjoni, imma ż-żieda fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tista’ bl-istess mod ittejjeb il-
kwalità ta’ l-arja b’mod dr ammatiku billi tevita il- ħruq ta’ fjuwils mag ħmula mill-fossili. L-
                                                 
32 Rat für Nachhaltige Entwicklung, 2003, http ://www.nachhaltigkeitsrat.de/service/download/ 
publikationen/broschueren/Broschuere_Kohleempfehlung.pdf 
33 UNDP, Stima ta’ l-Ener ġija Dinjija 2000, u a ġġornament ta’ l-2004, h ttp://www.undp.org/energy 
34 Pere żempju fl-2000, intilfu 3 miljun sena ta’ ħajja fl-UE min ħabba konċentrazzjoni ta’ materja f’sura 
ta’ partikuli separati fl-arja li nie ħdu n-nifs minnha. Dan hu ekwivalenti g ħal madwar 288 000 mwiet 
prematuri.  
 
MT 47   MT effetti tat-tnaqqis fil-konsum ta’ l-ener ġija f’mudelli ambjentali35 ġew stmati li jqarrbu l-eluf 
ta’ mwiet prematuri evitati u biljuni ta’ €.  
Il-ħruq ta’ fjuwils mag ħmula mill-fossili jikkaw ża emissjonijiet ta’ gass li jsa ħħan l-atmosfera 
(greenhouse gas) . Emissjonijiet ta’ CO 2, aktar milli jwittu, jistg ħu, jekk it-tendenz i prevalenti 
jippersistu, attwalment jaqb żu l-livelli ta’ l-1990 b’14% sa l-2030 ta ħt “xenarju b ħas-soltu”. 
Bir-rata pre żenti ta’ żieda fil-konsum ta’ l-ener ġija, it-tensjonijiet bejn il-mudell tag ħna ta’ 
domanda g ħall-enerġija – 80% ibba żat fuq il-fjuwils mag ħmula mill-fossili – u l- ġlieda biex 
jiġi avvanzat ambjent sostenibbli tista’ tin ħass l-aktar b’sa ħħitha mill-2012 ’l quddiem.  
Fil-Komunikazzjoni re ċenti tagħha dwar il-bidla tal-klima36, il-Kummissjoni kkonkludiet li 
50% tat-tnaqqis ġejjieni ta’ l-emissjonijet tal-gass li jsa ħħan l-atmosfera ( greenhouse gas ) se 
jinkisbu b’titjib fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija.  
L-Istati Membri kollha huma impenjati g ħall-iżvilupp ta’ forom ta’ ener ġija, li ma jarmux 
gassijiet li jsa ħħnu l-atmosfera ( greenhouse gases ): elettriku “a ħdar”, bijo-fjuwils, e ċċ. Huma 
diġà żviluppaw pjanijiet g ħall-iffrankar ta’ ener ġija f’ċerti setturi. Madankollu, l-Ewropa 
għada ma wrietx l-abbiltà fit-tnaqqas tat-tendenzi pre żenti jew l-abbiltà tag ħha li topponi it-
tkabbir spirali kontinwu  fil-konsum ta’ l-ener ġija.  
4. Ir-rispons internazzjonali  
It-tħassib dwar l-ener ġija kien g ħal żmien twil biss marbut mal-kwistjoni ta’ l-issodisfar tad-
domanda permezz ta’ strate ġiji politiċi relatati mal-provvista. Kien biss fis-sena 2000 li l-
Green Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar  is-sigurtà tal-provvista ta’ l-ener ġija ressqet 
strateġija ċara bbażata fuq l-amministrazzjoni tad-domanda . Il-Green Paper dwar is-sigurtà 
tal-provvista pproponiet strate ġija ċara marbuta b’mod stabbli mad-domanda. Il-Green Paper 
waslet għall-konklu żjoni li l-UE kellha biss ftit spazju biex timmanuvra fir-rigward tal-
provvista ta’ l-ener ġija u li kien fil-qasam tad-domanda g ħall-enerġija li hi setg ħet taġixxi. 
Għalhekk il-Kummissjoni bdiet l-ewwel serje ta’ atti regolatorji fil-qasam ta’ l-effi ċjenza fl-
użu ta’ l-ener ġija, b’mod partikolari permezz tad-Dire ttiva dwar ir-Rendiment ta’ l-Ener ġija 
tal-Bini u d-Direttiva tal- Ġenerazzjoni Kon ġunta.  
L-istess jista’ jing ħad dwar l-organizzazzj onijiet intergovernattivi internazzjonali b ħall-
Aġenzija ta’ l-Ener ġija Internazzjonali (IEA) li re ċentement bdew jikkunsidraw l-effi ċjenza 
fl-użu ta’ l-ener ġija bħala prijorità, b’konsegwenza tal-prezzijiet ta ż-żejt rekord. B’mod 
bilaterali ma kien hemm l-ebda  djalogu xieraq dwar l-ener ġija, kemm bejn pajji żi li 
jipproduċu u kemm bejn dawk li jikkunsmaw. Dan it- tip ta’ djalogu struttura t u li jdum kien 
jippermetti l-introduzzjoni ta’ minimu ta’ tras parenza fis-suq u kien jikkontribwixxi biex 
jistabilizza l-prezzijiet. L-is ħubija mar-Russja mnedija fl-2000 u t-tnedija mill- ġdid li jmiss 
tad-djalogu ma’ l-OPEC se ti ppermetti li gradwalment jing ħeleb dan in-nuqqas fil-politika ta’ 
l-enerġija ta’ l-Unjoni.  
                                                 
35 Studji mag ħmula għall-CAFE. 
36 KUMM(2005) 35. Il-Ku mmissjoni tenfasizza l- importanza ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija biex 
jintlaħqu l-livelli ta’ emissjoni ta’ gass li jsa ħħan l-atmosfera ( greenhouse gas ), livelli li huma 
kompatibbli mal-manteniment tal-klima. Huwa stmat li 50% tat-tnaqqis ne ċessarju – ji ġifieri biex 
jintlaħaq livell ta’ 550 ppm ta’ dawn it-tipi ta’ gass fl-arja – jista’ ji ġi minn iktar effi ċjenza fl-u żu ta’ l-
enerġija.  
 
MT 48   MT Din il-kuxjenza ġdida hija wkoll imsa ħħa mill-ekonomija internazzjonali ta’ l-i żvilupp 
ekonomiku qawwi f’ ċerti pajjiżi – Ċina, Brażil, u Indja – li wassal biex il-konsum ta’ l-
enerġija żdied ħafna. Madankollu g ħandu jiġi ddikjarat li dawn il-pajji żi huma konxji mill-fatt 
li huma jridu jnaqqsu l-intensità ta’ l-ener ġija tagħhom, jekk xejn min ħabba li dawn ir-rati ta’ 
żvilupp fil-konsum ta’ l-ener ġija jistgħu jpoġġu l-ekonomiji tag ħhom f’riskju.  
Barra minn hekk, hemm ukoll nuqqas ta’ dj alogu strutturat bejn il-pajji żi li jikkunsmaw. Dan 
it-tip ta’ djalogu kie ku jista’ jwassal g ħal strateġija bbażata fuq id-domanda fuq livell dinji, u 
jkun jista’ jg ħin lil dawn il-pajji żi sabiex isiru inqas dipendenti minn fjuwils mag ħmula mill-
fossili, u b’hekk inaqqsu l-impatt negattiv tal-konsum tag ħhom fuq l-ambjent.  
Il-graff li ġejja turi d-differenzi kbar fl-intensità ta’ l-ener ġija bejn iż-żoni l-kbar tal-konsum 
fl-200337:  
 
Fit-tabella li ġejja, dan il-paragun huwa korrett g ħad-differenzi fil- purchasing power  tad-dħul 
ta’ dawn i ż-żoni ekonomi ċi.  
                                                 
37 Għalkemm re ġjuni oħra inqas effi ċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija huma, fil-mument, iktar kompetittivi mill-
UE, din mhijiex ra ġuni għaliex l-UE m’g ħandhiex i żżid l-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tagħha u 
għalhekk il-kompetittività tag ħha stess.  Intensità ta' l-Ener ġija 2003 (toe/M€19
0 200 400 600 800 1000 1200 1400 1600 1800 2000 
Ġappun 
 EU-25  USA Ċina 
 Russja  
 
MT 49   MT sors Enerdata  
5. Il-ftu ħ tad-dibattitu dwar g ħan ambizzju ż għall-UE  
Mingħajr miżuri pro-attivi biex ji ġi evitat kurrent ie ħor ta’ konsum ta’ l-ener ġija dawn il-
preokkupazzjonijiet kollha relata ti mas-sigurtà tal-provvista,  mal-kompetittività Ewropea, 
mal-bidla fil-klima u mat-tni ġġis atmosferiku se jkomplu jsiru biss ag ħar. L-UE ma tistax 
tippermetti li dan it-tbassir negattiv isir realtà.  
Din il-Green Paper dwar l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tipprevedi li tniedi dibattitu dwar kif 
l-UE tista’ tikseb tnaqqis tal-konsum ta’ l-ener ġija ta’ l-UE b’20% meta mqabbel mal-
proġettazzjonijiet g ħall-2020, fuq ba żi li tagħti benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal-flus li 
jintefqu .  
Bit-teknolo ġija daqshekk avvanzata tal-lum, huwa ċertament possibbli li ji ġi ffrankat madwar 
20% tal-konsum ta’ l-ener ġija ta’ l-Istati Membri ta’ l-UE. It-total tal-konsum huwa b ħalissa 
madwar 1 725 Mtoe. Stimi jindikaw li, jekk it-tendenzi pre żenti jkomplu, il-konsum se jil ħaq 
1 900 Mtoe fl-2020. L-g ħan huwa g ħalhekk li naslu, grazzi g ħall-iffrankar ta’ 20% ta’ l-
enerġija, fil-livell tal- konsum ta’ l-1990, ji ġifieri 1 520 Mtoe. 
Dan ikun ifisser li implimentazzjoni rigoru ża tal-miżuri kollha me ħuda wara l-2001, 
pereżempju d-Direttivi dwar ir-rendiment ta’ l-ener ġija tal-bini u dwar il- ġenerazzjoni 
konġunta ta’ s ħana u elettriku, flimkien ma’ mi żuri ġodda, tkun tista’ twassal g ħal iffrankar 
annwali ta’ medja ta’ 1,5% kull sena, li mbag ħad ikun jippermetti lill-25 pajji ż ta’ l-UE li 
jmorru lura g ħal-livell ta’ konsum tag ħhom ta’ l-199038.  
                                                 
38 Dan huwa kalkulat fuq ba żi ta’ tbassir e żistenti ta’ l-UE fuq l-i żvilupp tal-GDP, li jindika żvilupp fis-
sena ta’ 2,4%, ara “Ener ġija u Trasport Ewropej, xenarju fuq kriterji ewlenin”, Kummissjoni, 2004.  Intensità ta' l-Ener  gija 2003 ( toe/M€1995GDP)
( GDP a ggustat g hall-parità tal-qawwa tax-xiri)
0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 
Ġappun  EU-25  USA Ċina Russja
 
MT 50   MT ANNESS 2  
Iffrankar tal-konsum ta’ l-elettriku u tendenzi fis-settur residenzjali ta’ l-UE-15 (sors: 
Wai 2004, Kem 2004)39  
 Iffrankar ta’ l-
elettriku miksub 
fil-Perjodu 1992-
2003  
 
[TWh/sena] Konsum fl-2003 
 
[TWh/sena] Konsum fl-2010 
(bil-politika 
preżenti)  
[TWh/sena] Konsum fl-2010 
Potenzjal 
Disponibbli sa l-
2010 (b’politika 
addizzjonali) 
[TWh/sena] 
Magni tal- Ħasil  10-11 26 23 14 
Refriġeraturi u 
freezers   12-13 103 96 80 
Fran elettri ċi  - 17 17 15.5 
Standby 1-2 44 66 46 
Dawl  1-5 85 94 79 
Nixxiefa - 13.8 15 12 
DESWH40 - 67 66 64 
Kundizzjonaturi ta’ 
l-arja   5.8 8.4 6.9 
Magni tal- ħasil tal-
platti 0.5 16.2 16.5 15.7 
Total 24.5-31.5 377.8 401.9 333.1 
 
                                                 
39 Rapport ta’ l-Istatus 2004 Ċentru tar-Ri ċerka Konġunta IES.  
40 Heaters  Domestiċi Elettriċi tal-Ħażna ta’ l-Ilma (DESWH), il-potenzjal ta’ ffrankar indikat huwa biss 
relatat mat-tnaqqis tat-telf termali ta’ l- istand-by  minħabba insulazzjoni e ħxen. Iffrankar addizzjonali se 
jiġi minn strate ġija ta’ kontroll (termostat u kronometru). Iffrankar akbar ta’ l-elettriku se jinkiseb bl- 
introduzzjoni ta’ pannelli termali solari.  
 
MT 51   MT ANNESS 3  
 
Tnaqqis medju ta’ l-intensità ta’ l-ener ġija huwa ta’ 1,6% kull sena      
 
50 75 100 125 150 175 200 
1971 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2020 2025 2030GDP
 domanda g ħall-enerġija 
 intensità ta' l-ener ġija EU-25: żvilupp tal-GDP fuq perjodu twil ta' żmien, id-domanda 
għall-enerġija u l-intensità ta' l-ener ġija (il-linja ba żi): 2000 = 100 
 
MT 52   MT ANNESS 4  
Domanda finali ta’ l-ener ġija 
2002 Bini (residenzjali u 
terzjarji)  Industrija  Trasport Is-setturi kollha ta’ 
domanda finali 
 Mtoe % ta’ 
domanda 
finali  Mtoe % ta’ 
domanda 
finali  Mtoe % ta’ 
domanda 
finali  Mtoe % ta’ 
domanda 
finali  
Fjuwils solidi  12.2 1.1 38.7 3.6 0.0 0.0 50.9 4.7 
Żejt  96.8 8.9 46.9 4.3 331.5 30.6 475.2 43.9 
Gass 155.6 14.4 105.4 9.7 0.4 0.0 261.5 24.2 
Elettriku (inkl. 
14% minn 
RES)  121.3 11.2 91.2 8.4 6.0 0.6 218.5 20.2 
Sħana 
dderivata 22.8 2.1 7.5 0.7 0.0 0.0 30.3 2.8 
Materjali li 
jistgħu 
jiġġeddu  29.0 2.7 16.2 1.5 1.0 0.1 46.2 4.3 
Total 437.8 40.4 306.0 28.3 338.9 31.3 1 082.6 100.0 
 
MT 53   MT ANNESS 5  
L-effetti ta’ l-impjiegi fuq it-Titjib ta’ l-Effi ċjenza fl-U żu ta’ l-Ener ġija  
Investimenti f’titjib ta’ l-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija u li jkunu jag ħtu benefiċċju biżżejjed 
fil-konfront tal-flus  li jintefqu kwa żi dejjem se jkollhom impatt po żittiv fuq l-impjiegi41. Fil-
każijiet kollha n-numru ta’ impjiegi ma ħluqa jkun akbar minn dawk ma ħluqa minn 
investimenti alternattivi komparabbli, inklu żi investimenti g ħall-estrazzjoni, trasformazzjoni u 
distribuzzjoni ta’ l-ener ġija42.  
L-impatt qawwi fuq l-impjiegi li ġej minn investimenti ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija 
huwa dovut g ħar-riżultat kon ġunt ta’ żewġ effetti separati. Effett wie ħed huwa l-hekk 
imsejjaħ “effett ta’ l-u żu mill-ġdid” ta’ investiment ta’ l-iffrankar ta’ ener ġija. Dan l-effett 
huwa dovut g ħall-effetti indiretti ta’ l-investiment mill- ġdid ta’ l-iffrankar finanzjarju 
ġġenerat minn mi żuri ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Huwa jammonta b’mod s ħiħ għal 
żewġ terzi ta’ l-impatt totali fuq l-impjiegi43. L-effett l-ie ħor huwa l-effett dirett ta’ tali 
investimenti u huwa derivat mix-xog ħol meħtieġ biex jiġi implimentat l-investiment primarju 
għal effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Eżempju tajjeb ta’ dan huma investimenti b ħall-
immodifikar ta’ bini e żistenti. Ħafna minn dawn it-tip ta’ investimenti g ħandhom il-vanta ġġ 
addizzjonali li huma intensivi fix-xog ħol, li għandhom impatt li jin ħass lokalment u 
reġjonalment u li g ħandhom kontenut ta’ importazzjoni relattivament baxx. Din id-domanda 
għax-xogħol spiss tinkludi ħaddiema mhux tas-seng ħa kif ukoll ħaddiema kwa żi tas-seng ħa u 
nies tas-seng ħa mħarrġa ħafna, u g ħalhekk jag ħmilha strument versatili biex jintla ħqu l-
għanijiet tal-politika re ġjonali. 
Ħafna investimenti diretti o ħra fl-effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, bħal-linji ta’ pro ċess li jkunu 
effiċjenti fl-użu ta’ l-ener ġija fl-industrija, l-installazzjoni ta’ kaldaruni effi ċjenti fl-użu ta’ l-
enerġija, is-servizz mtejjeb ta’ manutenzjoni tal-bini, se ji ġġeneraw daqs jew aktar impjiegi, 
għal kull ewro investit, minn alternattivi komparabbli b ħall-investimenti infrastrutturali tat-
toroq, pontijiet u ta’ trasferiment ta’ l-ener ġija.  
Twettqu numru ta’ studji biex ji ġu mqabbla l-effetti relattivi tal- ħolqien ta’ l-impjiegi permezz 
ta’ investiment fl-effe ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija ma’ dawk ta’ investim enti alternattivi. Studju 
ta’ dan it-tip identifika il- ħolqien ta’ bejn 12 u 16-il sena ta’ impjieg dirett g ħal kull miljun 
USD investit fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija, meta mqabbel ma’ biss 4.1 snin ta’ impjieg 
għal investiment f’impjant ta’ l-elettriku m ħaddem bil-fa ħam u ma’ biss 4.5 snin ta’ impjieg 
għal impjant nukleari ta’ l-elettriku. Dan ifisser li investimenti fl-effi ċjenza fl-u żu finali ta’ l-
enerġija joħolqu minn tlieta sa erbg ħa darbiet in-numru ta’ impjiegi ma ħluqa minn 
investimenti kumparabbli ta’ provvista ta’ l-ener ġija44.  
Kien ukoll komunement ma ħsub li l-kostruzzjoni ta’ impjanti ta’ l-elettriku g ħandha impatt 
kbir ħafna fuq l-ekonomija loka li. Din l-impressjoni ti ġi mill-fatt li wie ħed iħares lejn l-impatt 
fuq iż-żona lokali fejn ikun hemm kon ċentrament kbir ta’ l-ispejje ż ta’ kostruzzjoni u ta’ l-
impjiegi. G ħar-reġjun b’mod s ħiħ, madankollu, l-impatt ma jkunx kbir daqs dak ta’ programm 
                                                 
41 “L-impatt Nazzjonali u Lokali tal-Pr ogrammi ta’ Investiment ta’ Effi ċjenza fl-U żu ta’ l-Ener ġija fuq l-
Impjiegi,” 2000. Studju tas-SAVE, ACE, Renju Unit.  
42 “L-Effetti tal-Konservazzjoni ta’ l-Ener ġija Elettrika fuq l-Impjiegi,” 2002. Charles River Associates.  
43 Ibid. 
44 Ibid. 
 
MT 54   MT komparabbli ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Barra minn hekk, min ħabba s-sehem kbir ta’ 
investiment ta’ kapital me ħtieġ għall-faċilitajiet ta’ produ zzjoni ta’ l-ener ġija, l-ispiża totali 
tal-produzzjoni ta’ kWh ta’ elettri ku tkun madwar id-doppju ta’ l-ispi ża ta’ l-iffrankar ta’ 
kWh.  
Xi impjiegi attwalment jintilfu min ħabba żieda fir-regulazzjoni ambjentali u min ħabba t-
tneħħija tar-regolamenti tas-suq fis-settur ta’ l-ener ġija. Il-ftuħ tas-swieq ta’ l-elettriku u tal-
gass, pere żempju, wassal g ħal telf ta’ impjiegi fi ż-żmien qasir, prin ċipalment min ħabba li ż-
żieda fil-kompetizzjoni ġabet mag ħha razzjonalizzazzjoni tal-fa ċilitajiet tal-
produzzjoni/ ġenerazzjoni, trasferiment u distribuzzjoni ta’ l-ener ġija. Dan it-telf nett ta’ 
impjiegi ma jqisx l-effetti ta’ l-u żu mill-ġdid ta’ prezzijiet ta’ l-el ettriku aktar baxxi g ħal dawk 
l-industriji kbar li ju żaw l-ener ġija. Jidher ċar, madankollu, li jekk i ż-żieda fl-investimenti ta’ 
effiċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija tkun koordinata mal-le ġiżlazzjoni ambjentali u mal-
liberalizzazzjoni tas-suq, il-benefi ċċju nett ta’ impjiegi xorta jista’ jinkiseb45.  
Hemm ħafna stimi fuq in-numru possibbli ta’ impjiegi li jistg ħu jinħolqu fl-UE permezz ta’ 
żieda fl-effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija. Dawn l-istimi jvarjaw ħafna, skond id-daqs, it-tul u t-
tipi ta’ investimenti li jsiru. Kalkulazzjoni approssimattiva bba żata fuq il-valur ta’ l-ener ġija 
ffrankata minn żieda ta’ 1% ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija kull sena g ħal perjodu ta’ 10 
snin, turi li dan jista’ jwassal g ħal aktar minn 2 000 000 ta’ snin ta’ impjiegi jekk dawn l-
investimenti jsiru, pere żempju, ta ħt kundizzjonijiet xierqa fis-sett ur tal-modifikazzjoni tal-
bini46. Dawn l-istimi huma kkonfermati minn studji o ħra47. Il-potenzjal kbir ta’ ffrankar u l-
fatt li s-settur tal-bi ni huwa responsabbli g ħal 40% tal-konsum finali ta’ ener ġija ta’ l-UE, 
jagħmlu l-investimenti ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija f’dan is-settur fe rm interessanti. Il-
żieda fil-possibiltà li u ħud minn dawn l-investimenti ji ġu ffinanzjati mill-Fondi Strutturali u l-
possibiltà g ħall-Istati Membri li japplikaw VAT u taxxi o ħra u ħlasijiet mnaqqsa jistg ħu jżidu 
ma’ dan l-interess48.  
F’dan il-kuntest, g ħandu wkoll ji ġi msemmi li r-rekwi żiti l-ġodda fl-Istati Membri relatati 
maċ-ċertifikazzjoni tar-rendiment ta’ l-ener ġija tal-bini huma mistennija li jag ħmlu impatt 
pożittiv ħafna fuq l-impjiegi fis-settur tal-bini. Fl-istess ħin, dan ir-rekwi żit se jipprovdi 
informazzjoni u pariri dwar investimenti ta’ effi ċjenza fl-u żu ta’ l-ener ġija fil-ġejjieni li jag ħtu 
benefiċċju biżżejjed fil-konfront tal- flus li jintefqu, u li ħafna minnhom g ħandhom isiru. Ir-
rekwiżit għall-ispezzjoni ta’ sistemi ta’ tis ħin u kkundizzjonar ta ’ l-arja huwa wkoll mistenni 
li jżid l-impjiegi. G ħalkemm stimi, fuq livell ta’ l-UE, ta ’ l-effetti diretti ta’ dawn ir-rekwi żiti 
fuq l-impjiegi g ħadhom mhumiex disponibbli, l-indika zzjonijiet huma li l- Istati Membri 
flimkien se je ħtieġu madwar 30 000 espert ġdid għaċ-ċertifikazzjoni u l-ispezzjoni meta l-
leġislazzjoni nazzjonali tidda ħħal b’mod s ħiħ. 
                                                 
45 Studju tal-Parlament Ewropew ta’ l-2004. 
46 Studju SAVE. 
47 UNDP, Evalwazzjoni ta’ l-Ener ġija Dinjija, p. 185. Rat für Nach haltige Entwicklung: ‘Perspettivi g ħall-
faħam f’industrija ta’ l-ener ġija sostenibbli’, Ottubru 2003.  
48 Huwa stmat li t-tnaqqis tat-taxxi tad-d ħul u l-ħlasijiet ta’ min i ħaddem, filwaqt li ji ġu mgħollija t-taxxi 
fuq l-ener ġija bħala kumpens, jista’ jo ħloq nofs miljun impjiegi ġodda fid-Danimarka.