Ir-Rapport Speċjali Nru 21/2012 “Il-kosteffettività tal-Investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni fl-Effiċjenza Enerġetika”





GLOSSARJU Awtorità ta’ Ġestjoni : Il-korp nazzjonali, reġjonali jew lokali maħtur mill-Istat Membru, li jipproponi l-prog ramm operazzjonali lill-Kummissjoni għall-adozzjoni u huwa responsabbli għall-ġestjoni u l-implimentazzjoni sussegwenti tiegħu. Effiċjenza enerġetika : L-effiċjenza enerġetika tirreferi għall-użu ta’ inqas input ta’ enerġija għal livell ekwiva lenti ta’ attività ekonomika jew servizz. L-investiment fil-konservazzjoni tal-enerġija u fl-effiċjenza enerġetika jipprovdi redditu ekonomiku u soċjetali aħjar mill-investiment fil-provvista tal-enerġija. L-effiċjenza enerġetika żżid il-potenzjal għat-tkabbir ekonomiku, trendi lill-kumpaniji aktar kompetittivi, tnaqqas il-kontijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi u twassal għal inqas dipendenza fuq l-importazzjoni tal-enerġija u għal inqas emissjonijiet. Investiment kosteffettiv : L-alternattiva bl-inqas kost għall-kisba ta’ livell partikolari ta’ prestazzjoni jew l-alternattiva bl-ogħla livell ta’ prestazzjoni għal livell partikolari ta’ kost. Jista’ jintuża wkoll għat-tqabbil u l-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti alternattivi fi ħdan programm. (Kreith, F., Goswami Y.D. Handbook of Energy Efficiency and Renewable Energy, Taylor & Francis, Boca Raton, l-Istati Uniti tal-Amerika, 2007). L-aħjar relazzjoni bejn ir-riżorsi użati u r-riżultati miksuba hija rekwiżit tal-infiq tal-UE (ara l-Artikolu 27(2) tar-Regolament Finanzjarju). Metodoloġija kostottimali għall-bini : Il-metodoloġija kostottimali għandha l-għan li toħloq qafas legali biex jgħolli r-rekwiżiti minimi tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija sabiex jiġi żgurat li l-miżuri kollha ekonomikament razzjonali jiġu adottati. Perjodu tal-irkupru sempliċi : Il-perjodu tal-irkupru huwa wieħed mill-metodi ta’ evalwazzjoni għall-kosteffettività. Dan ikejjel iż-żmien li jkun għadda bejn il-waqt ta’ investiment inizjali u l-waqt meta l-iffrankar akkumulat ikun biżżejjed biex jitħallas lura l-investiment inizjali. Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika (NEEAP) : Fin-NEEAPs tagħhom, l-Istati Membri jridu jispjegaw kif beħsiebhom jilħqu l-mira indikattiva ta’ ffrankar ta’ 9 % fl-enerġija sal-2016, kif meħtieġ bid-Direttiva 2006/32/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar effiċjenza fl-użu finali tal-enerġija u dwar servizzi ta’ enerġija. In-NEEAPs għandhom jiddeskrivu l-miżuri ta’ titjib fl-effiċjenza enerġetika intenzjonati u l-passi li għandhom jittieħdu biex ikun hemm konformità mad-dispożizzjonijiet dwar ir-rwol eżemplari tas-settur pubbliku u jipprovdu informazzjoni u parir lill-konsumaturi finali. Politika ta’ koeżjoni : Il-politika tal-UE li timmira li ssaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, territorjali u soċjali fi ħdan l-UE billi tnaqqas id-diskrepanza fl-iżvilupp bejn id-diversi reġjuni. Din il-verifika kienet tikkonċerna, b’mod partikolari, iż-żewġ fondi li ġejjin: (a) Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), li jinvesti fl-infrastruttura, joħloq jew jippreserva l-impjiegi u jipprovdi appoġġ għall-attivitajiet ta’ żvilupp lokali ta’ kumpaniji żgħar u ta’ daqs medju; (b) Il-Fond ta’ Koeżjoni (FK), li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali bil-finanzjament ta’ proġetti ambjentali u tat-trasport fi Stati Membri b’PNG per capita ta’ inqas minn 90 % tal-medja tal-UE. Programm Operazzjonali (PO) : Dokument ippreżentat minn Stat Membru u adottat mill-Kummissjoni li jistabbilixxi strateġija għall-iżvilupp b’sett koerenti ta’ prijoritajiet (magħrufa fir-Regolament 1083/2006 bħala "assijiet prijoritarji") li għandha tiġi implimentata bl-għajnuna ta’ fond tal-Politika ta’ Koeżjoni. L-assijiet prijoritarji jinkludu grupp ta’ operazzjonijiet li huma relatati u li għandhom miri speċifiċi li jistgħu jitkejlu. Dawn ikomplu jinqasmu f’miżuri. Il-miżuri (li f’dan ir-rapport jintużaw biex ifissru passi jew proċessi) jipprevedu proġett jew grupp ta’ proġetti, li jintgħażlu mill-awtorità ta’ ġestjoni (skont kriterji stabbiliti mill-kumitat ta’ monitoraġġ) u li jiġu implimentati minn benefiċjarju wieħed jew aktar. Unitajiet tal-kejl tal-enerġija : Tunnellata tal-ekwivalenti taż-żejt (toe) hija l-ammont ta’ enerġija rilaxxata meta tinħaraq tunnellata ta’ żejt mhux maħdum, madwar 42 GJ. Giga joule (GJ) Giga/Mega/kilowatts is-siegħa (G/M/kWh) Verifika tal-enerġija : Verifika tal-enerġija standard tikkonsisti f’analiżi komprensiva tal-enerġija għas-sistemi tal-enerġija ta’ faċilità. B’mod partikolari, din tinkludi l-iżvilupp ta’ linja bażi għall-użu tagħha tal-enerġija, evalwazzjoni tal-iffrankar potenzjali tal-enerġija u l-kosteffettività ta’ miżuri għall-konservazzjoni tal-enerġija magħżula b’mod adatt. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Il-kost taż-żieda fil-konsum tal-enerġija, it-tnaqqis tar-riżervi tal-karburanti fossili u l-effett tal-attivitajiet tal-bniedem fuq it-tibdil fil-klima globali jistimolaw il-politiki reċenti tal-effiċjenza enerġetika. Sa mis-sena 2000, l-Unjoni Ewropea, permezz tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni tagħha, għamlet disponibbli kważi EUR 5 biljun għall-kofinanzjament ta’ miżuri għall-effiċjenza enerġetika fl-Istati Membri. Il-Kummissjoni Ewropea u l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali huma responsabbli għall-ġestjoni finanzjarja tajba ta’ dawn il-fondi f’konformità mas-sistema ta’ "ġestjoni kondiviża". II. Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri vvalutat jekk l-investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni fl-effiċjenza enerġetika kinux kosteffettivi. Biex twieġeb din il-mistoqsija, il-Qorti staqsiet jekk (a) kinux ġew stabbiliti l-kundizzjonijiet korretti fil-programmazzjoni u l-finanzjament biex jippermettu li jsiru investimenti kosteffettivi fl-effiċjenza enerġetika u jekk (b) il-proġetti għall-effiċjenza enerġetika fil-bini pubbliku kinux kosteffettivi. III. Il-verifika twettqet fir-Repubblika Ċeka, fl-Italja u fil-Litwanja - il-pajjiżi li kienu rċevew l-akbar kontribuzzjonijiet mill-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għal miżuri għall-effiċjenza enerġetika għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 u kienu allokaw ukoll l-ogħla ammonti għall-proġetti sal-2009. Il-verifika kienet tinkludi eżami ta’ 4 programmi operazzjonali u kampjun ta’ 24 proġett ta’ investiment fl-effiċjenza enerġetika f’bini pubbliku. IV. Il-Qorti kkonkludiet li (a) ma kinux ġew stabbiliti l-kundizzjonijiet korretti fil-programmazzjoni u l-finanzjament biex jippermettu li jsiru investimenti kosteffettivi fl-effiċjenza enerġetika, minħabba li: - Il-programmi operazzjonali vverifikati ma kinux ibbenefikaw minn valutazzjonijiet xier qa tal-ħtiġijiet biex jiġu identifikati s-setturi speċifiċi fejn l-iffrankar tal-enerġija u l-għażliet biex jinkiseb dak l-iffrankar b’mod kosteffettiv, u li b’hekk jiġġustifikaw il-miżuri magħżula u l-kost tagħhom. L-awtoritajiet nazzjonali ma żgurawx li dawn kienu integrati fil-Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika; - Il-kunċett ta’ kosteffettività, jew l-aħjar relazzjoni bejn ir-riżorsi użati u r-riżultati miksuba, ma kienx fattur determinanti meta l-Istati Membri allokaw il-fondi għal miżuri u proġetti konkreti għall-effiċjenza enerġetika. Dan il-kunċett lanqas ma kien parti mill-valutazzjoni tal-Kummissjoni qabel l-approvazzjoni tal-programmi operazzjonali; - L-indikaturi tal-prestazzjoni għal miżuri għall-effiċjenza enerġetika ma kinux adatti għall-monitoraġġ tal-programmi. Il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ ma stabbilixxewx indikaturi dwar l-effiċjenza enerġetika. Għalhekk, ir-riżultati tal-miżuri għall-effiċjenza enerġetika rrappurtati mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni individwali mhumiex komparabbli madwar l-UE u ma jistgħux jiġu kkunsidrati flimkien. (b) il-proġetti għall-effiċjenza enerġetika f’bini pubbliku vverifikati ma kinux kosteffettivi: - Għalkemm il-proġetti kollha vverifikati pproduċew l-output fiżiku ppjanat, bħal twieqi u bibien sostitwiti jew ħitan u soqfa iżolati, il-kost meta mqabbel mal-iffrankar potenzjali tal-enerġija kien għoli. Kunsiderazzjoni aktar importanti mill-effiċjenza enerġetika kienet il-ħtieġa tar-rinnovazzjoni tal-bini pubbliku. Filwaqt li l-proġetti vverifikati kienu jimmiraw lejn l-iffrankar tal-enerġija u t-titjib fil-kumdità, dawn ma ġġenerawx proporzjon tajjeb bejn l-iffrankar tal-enerġija u l-kost korrispondenti tal-investiment. Il-perjodu tal-irkupru medju ppjanat għall-investimenti kien ta’ madwar 50 sena, li huwa twil wisq meta jitqies it-tul tal-ħajja tal-komponenti rinnovati kif ukoll tal-bini nnifsu; - Il-verifiki tal-enerġija jew ma kinux obbligatorji (l-Italja, il-Litwanja) jew, fejn kienu meħtieġa (ir-Repubblika Ċeka), l-għażliet ta’ investiment rrakkomandati fil-verifiki tal-enerġija kienu għaljin wisq. Fi 18 minn 24 proġett ivverifikat, l-iffrankar reali tal-enerġija ma setax jiġi vverifikat peress li ma kienx tkejjel b’mod affidabbli. V. Il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni tagħmel il-finanzjament tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika soġġett għal valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet, monitoraġġ regolari u l-użu ta’ indikaturi tal-prestazzjoni komparabbli kif ukoll l-użu ta’ kriterji trasparenti tal-għażla tal-proġetti u kosts standard tal-investiment għal kull unità ta’ enerġija li għandha tiġi ffrankata, b’perjodu tal-irkupru sempliċi massimu aċċettabbli. INTRODUZZJONI EFFIĊJENZA ENERĠETIKA 1. Effiċjenza enerġetika mtejba tfisser l-użu ta’ inqas input tal-enerġija għal livell ekwivalenti ta’ attività ekonomika jew servizz. Il-miżuri għall-effiċjenza enerġetika joffru possibbiltajiet li għadhom ma ġewx sfruttati għat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija, li jtaffu l-effetti negattivi tal-attivitajiet tal-bniedem u jrawmu s-sigurtà tal-enerġija [1]. L-effiċjenza enerġetika mtejba hija importanti fil-bini residenzjali, pubbliku u kummerċjali, fl-industrija tal-manifattura, it-trasport, il-ġenerazzjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija. 2. Investimenti tipiċi fl-effiċjenza enerġetika jinkludu l-iżolament addizzjonali tal-bini, twieqi effiċjenti fl-użu tal-enerġija, ir-regolazzjoni termali, it-titjib ta’ sistemi ta’ tisħin distrettwali, muturi industrijali, sistemi tal-elettriku u tal-fwar, il-ġenerazzjoni kkombinata tas-sħana u l-enerġija u l-irkuprar tal-enerġija mill-arja tal-ventilazzjoni u l-iskart u r-riċiklaġġ tal-materjali. Fit-trasport, impatt sinifikanti jista’ jinkiseb billi jkun hemm bidla tat-trasport mit-triq għal modi oħrajn [2] u permezz tal-effiċjenza mtejba fl-użu tal-karburanti. 3. Kif jidher fit-Tabella 1, il-potenzjal għall-effiċjenza enerġetika għad fadallu biex jiġi sfruttat bis-sħiħ (il-progress ġie vvalutat mill-Kummiss joni permezz ta’ tqabbil tal-projezzjonijiet oriġinali magħmula fl-2007 u dawk l-aktar reċenti mill-2009 'l quddiem). Ħafna fatturi jostakolaw l-investimenti fl-effiċjenza enerġetika. L-aktar importanti huma kosts inizjali għoljin u benefiċċji inċerti. Id-deċiżjonijiet dwar l-investiment huma influwenzati mill-prezzijiet tal-enerġija, l-inċertezza regolatorja, id-disponibbiltà tas-sussidji u l-aċċess għall-kreditu. Dawn l-ostakoli jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ miżuri pubbliċi li jindirizzaw in-nuqqasijiet tas-suq u dawk regolatorji. OBJETTIVI TA’ POLITIKA TAL-UE 4. Il-promozzjoni tal-effiċjenza enerġetika hija stabbilita permezz tal-Artikolu 194(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE fil-kuntest tal-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern u l-ħtieġa li jiġi ppreservat u mtejjeb l-ambjent. Fl-2007, l-UE stabbiliet lilha nnifisha mira mhux vinkolanti li tiffranka 20 % tal-konsum tal-enerġija primarja previst tagħha sal-2020 [3]. Madankollu, skont il-valutazzjoni tal-Kummissjoni [4] ta’ politiki attwali (inklużi dawk li għadhom fil-fażi tat-tfassil), mingħajr azzjoni ulterjuri l-UE b’kollox se tkun kisbet biss 9 % ffrankar tal-enerġija sal-2020 (ara t-Tabella 1). Ħafna mill-isforzi addizzjonali biex tintlaħaq il-mira ta’ 20 % se jkunu meħtieġa mis-settur residenzjali u dak terzjarju (bini kummerċjali u pubbliku) [5]. Strateġija dwar l-Enerġija ġdida għall-perjodu 2011-2020 titlob impenn politiku aktar b’saħħtu permezz ta’ "definizzjoni ċara tal-għan" li għandu jinkiseb u "monitoraġġ qawwi tal-konformità" tal-leġiżlazzjoni tal-UE kif approvata fil-liġi nazzjonali [6]. TABELLA 1 ŻVILUPPI PREVISTI U POTENZJAL TAL-IFFRANKAR TAL-ENERĠIJA FL-2020 Sors: Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, Valutazzjoni tal-Impatt, li takkumpanja d-Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-effiċjenza enerġetika u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE, SEC(2011) 779 finali. | 2020 (linja bażi 2007) (Mtoe) | 2020 (linja bażi 2009) (Mtoe) | Progress mistenni fl-2020 mingħajr aktar azzjoni (%) | Potenzjal ekonomiku 2020 (%) | | 1 | 2 | 3 [=(2-1)/1*100] | 4 | Konsum intern gross li minnu jitnaqqas l-użu finali mhux għall-enerġija | 1842 | 1678 | -9 % | -20 % (mira tal-UE) | Konsum Finali tal-Enerġija, li minnu: | 1348 | 1214 | -10 % | -19 % | Industrija | 368 | 327 | -11 % | -13 % | Trasport | 439 | 395 | -10 % | -21 % | Residenzjali | 336 | 310 | -8 % | -24 % | Terzjarju | 205 | 181 | -12 % | -17 % | Trasformazzjoni, trażmissjoni u distribuzzjoni tal-enerġija | 494 | 464 | -6 % | -35 % | APPOĠĠ FINANZJARJU TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI 5. L-UE għandha bosta programmi tal-infiq [7] għall-promozzjoni tal-politika ta’ effiċjenza enerġetika. L-aktar sorsi ta’ finanzjament sinifikanti huma l-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni (il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u l-Fond ta’ Koeżjoni (FK)). Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006, l-FEŻR u l-FK pprovdew appoġġ għal proġetti fil-qasam tal-effiċjenza enerġetika ta’ EUR 306 miljun [8]. Fil-perjodu tal-programmazzjoni 2007-2013, l-allokazzjonijiet totali ppjanati għall-effiċjenza enerġetika s’issa żdiedu minn EUR 4192 miljun fl-2008 għal EUR 5078 miljun f’Ottubru 2012 (ara l-Anness I għat-tqassim skont l-Istati Membri fl-2000-2013). Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni pproponiet li l-allokazzjoni tkun aktar minn EUR 17-il biljun [9]. ĠESTJONI KONDIVIŻA 6. Fi ħdan il-Politika ta’ Koeżjoni, il-Kummissjoni toħroġ linji gwida għat-tfassil tal-programmi operazzjonali. Fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, din tinnegozja u tapprova l-programmi operazzjonali individwali proposti mill-Istati Membri. Il-kompitu tagħha huwa wkoll li tissorvelja l-istabbiliment u l-operat tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll fl-Istati Membri. Aktar tard, ir-rwol prinċipali tagħha jkun li twettaq monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-programm operazzjonali, iżda mhix involuta fil-ġestjoni ta’ kuljum ta’ proġetti individwali. Il-Kummissjoni tirċievi rapporti annwali ta’ implimentazzjoni mill-Istati Membri u tipparteċipa f’kumitati tal-monitoraġġ [10]. Il-Kummissjoni hija responsabbli fl-aħħar nett għall-implimentazzjoni tal-baġit [11]. 7. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni, il-korpi intermedji u l-awtoritajiet li jiċċertifikaw fil-livelli nazzjonali, reġjonali u lokali jġestu u jwettqu monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali [12]. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni jew il-korpi intermedji jagħżlu l-proġetti u jwettqu monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom. Il-finanzjament tal-proġetti huwa soġġett għal ċerti regoli u kundizzjonijiet stabbiliti parzjalment fil-livell tal-UE [13] u parzjalment fil-livell tal-Istati Membri (il-kriterji għall-għażla tal-proġetti, il-valutazzjoni tal-kost, il-benefiċċji u l-qligħ potenzjali tal-proġetti kif ukoll il-valutazzjonijiet tal-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali normalment isiru fil-livell ta’ Stati Membri bl-eċċezzjoni ta’ proġetti kbar fil-perjodu 2007-2013, fejn il-Kummissjoni tadotta deċiżjoni għall-kofinanzjament tal-proġetti). AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 8. Il-mistoqsija prinċipali tal-verifika kienet jekk l-investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni fl-effiċjenza enerġetika kinux kosteffettivi. Biex twieġeb din il-mistoqsija, il-Qorti eżaminat jekk: - kinux ġew stabbiliti l-kundizzjonijiet korretti fil-programmazzjoni u l-finanzjament biex jippermettu investimenti kosteffettivi fl-effiċjenza enerġetika, u jekk - il-proġetti ta’ bini pubbliċi kofinanzjati kinux kosteffettivi. 9. Biex tingħata tweġiba għall-mistoqsija dwar il-programmazzjoni u l-finanzjament kienet involuta l-analiżi tal-programmi operazzjonali relevanti, l-evalwazzjonijiet ex ante tagħhom u l-prijoritizzazzjoni tal-politika dwar l-effiċjenza enerġetika fil-livell nazzjonali u fi ħdan setturi ekonomiċi individwali. Kienet meħtieġa wkoll analiżi tal-kisba tal-miri tal-effiċjenza enerġetika nazzjonali u l-impatt tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni fuq din il-kisba, id-disponibbiltà tal-kofinanzjament nazzjonali u privat u analiżi ta’ mekkaniżmi oħrajn ta’ appoġġ finanzjarju nazzjonali. 10. Ir-riżultati tal-verifika li jidhru f’dan ir-Rapport Speċjali huma bbażati fuq eżami ta’ erba’ programmi operazzjonali ffinanzjati permezz tal-Fond ta’ Koeżjoni jew il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali fir-Repubblika Ċeka, l-Italja u l-Litwanja. Tlieta mill-programmi operazzjonali vverifikati huma mill-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 [14] u wieħed huwa mill-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006 [15]. Sal-aħħar tal-2011, dawn il-pajjiżi kienu allokaw EUR 1199,3 miljun għal proġetti għall-effiċjenza enerġetika taħt il-programmi operazzjonali rispettivi tagħhom (33 % mill-ammont totali tal-proġetti magħżula f’dak iż-żmien taħt il-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni allokati għall-effiċjenza enerġetika fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007–2013, ara wkoll l-Anness I). 11. Sabiex tingħata tweġiba għall-mistoqsija dwar il-kosteffettività tal-proġetti ta’ bini pubbliku, il-verifika eżaminat 24 proġett ta’ investiment ikkompletati fis-settur tal-bini pubbliku. Il-verifika tal-proġetti kienet tinvolvi analiżi ta’ proposti għal proġetti u eżami tal-outputs u r-riżultati tal-proġetti biex tiġi vverifikata l-kosteffettività tagħhom. OSSERVAZZJONIJIET IPPJANAR U FINANZJAMENT IL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI MA KINUX IBBAŻATI FUQ VALUTAZZJONIJIET XIERQA TAL-ĦTIĠIJIET 12. Il-programmi operazzjonali għandhom ikunu bbażati fuq valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet u, għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika, għandhom jikkunsidraw il-pjanijiet ta’ azzjoni għall-effiċjenza enerġetika nazzjonali u reġjonali. Valu tazzjonijiet tal-ħtiġijiet bħal dawn għandhom jivvalutaw il-konsum tal-enerġija skont l-użu finali fis-setturi kollha, jidentifikaw il-potenzjali tal-ekonomija għall-iffrankar tal-enerġija tal-ekonomija u jistabbilixxu objettivi u metodi adatti għall-evalwazzjoni tas-suċċess tal-pjan kif definit u promo ss mill-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija [16]. Il-potenzjali għall-iffrankar tal-enerġija għandhom jiġu esplorati sal-punt li dawn ikunu kosteffettivi. 13. Il-Kummissjoni ħeġġet ukoll lill-Istati Membri biex jiżguraw li l-investimenti relevanti tal-Politika ta’ Koeżjoni jiġu integrati bis-sħiħ fl-istrateġiji nazzjonali dwar l-effiċjenza enerġetika u, kif adatt, jikkonsultaw mal-awtoritajiet ta’ ġestjoni dwar il-miżuri relevanti, b’mod partikolari fil-livell reġjonali u lokali, għall-inklużjoni fil-Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika [17]. 14. Il-programmi operazzjonali vverifikati kienu jinkludu għadd ta’ azzjonijiet li kienu bbażati fuq Linji Gwida Strateġiċi tal-Komunità, Oqfsa ta’ Referenza Strateġiċi Nazzjonali u pjanijiet u prijoritajiet strateġiċi nazzjonali. L-assijiet prijoritarji għall-effiċjenza enerġetika kienu konformi kemm mal-Linji Gwida Strateġiċi tal-Komunità kif ukoll mal-Oqfsa ta’ Referenza Strateġiċi Nazzjonali, iżda l-linji gwida wesgħin tagħhom ma għenux biex il-programmi operazzjonali jinbidlu fi strumenti sodi għall-iżvilupp ekonomiku kif deskritt hawn taħt. 15. L-awtoritajiet nazzjonali ma kinux stabbilixxew rabta bejn il-programmi operazzjonali u l-Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika. L-ebda wieħed mill-programmi operazzjonali vverifikati ma kien preċedut minn, jew ma kien jinkludi, valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet, li tinkludi deskrizzjoni dettaljata u analiżi tal-potenzjal ġenerali tal-ekonomija għall-iffrankar tal-enerġija, skont is-settur u r-reġjun, li tidentifika l-potenzjal tal-ekonomija għall-iffrankar tal-enerġija u tistabbilixxi objettivi u metodi adegwati għall-monitoraġġ tal-kisba tal-objettivi tal-programm. Għalhekk, ma kienx ċar għalfejn id-diversi setturi għandhom jiġu ffinanzjati u sa liema punt il-potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija seta’ jinkiseb permezz tal-istrumenti eżistenti tas-suq u s-sussidji pubbliċi, inklużi l-FEŻR u l-FK. Konsegwentement, il-programmi operazzjonali ma identifikawx is-setturi speċifiċi fejn seta’ jinkiseb l-iffrankar tal-enerġija u l-għażliet biex jinkiseb dan l-iffrankar, biex b’hekk jiġġustifikaw il-miżuri magħżula u l-kost tagħhom. 16. Bħala spjegazzjoni, it-Tabella 2 tipprovdi deskrizzjoni ġenerali tal-kontribut tal-programmi operazzjonali għall-objettivi tal-iffrankar tal-enerġija tat-tliet Stati Membri vverifikati. Il-mira għall-iffrankar tal-enerġija tal-PO Ambjent (ir-Repubblika Ċeka) hija ta’ 21,7 % tal-mira għall-iffrankar tal-enerġija stabbilita mill-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika sal-2016. Fiż-żewġ pajjiżi l-oħra, il-programmi operazzjonali kienu mistennija jkollhom rwol ta’ ftit importanza biss. Għall-PO Basilicata, ma ġiet stabbilita l-ebda mira għall-iffrankar tal-enerġija. 17. Fl-approvazzjonni tal-programmi operazzjonali, il-Kummissjoni ma ħtiġitx li l-Istati Membri jappoġġj aw l-allokazzjoni tal-fondi tagħhom għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika bir-riżultati tal-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet. TABELLA 2 KONTRIBUT IPPJANAT TAL-FONDI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI GĦALL-OBJETTIVI TAL-IFFRANKAR TAL-ENERĠIJA TA’ STATI MEMBRI MAGĦŻULA Sors: Programmi operazzjonali, NEEAPs (2007), kalkoli mill-QEA. Stat Membru | Programm Operazzjonali (allokazzjonijiet għall-effiċjenza enerġetika) | Mira għall-iffrankar tal-enerġija tal-Istat Membru sal-2016 (f’GJ) kif imsemmi fin-NEEAP (2007) | Mira għall-iffrankar tal-enerġija għall-programm operazzjonali (f’GJ) | % | Ir-Repubblika Ċeka | Ambjent | 7143120 | 1550000 (fl-2007, oriġinarjament 430000) | 21,7 (6) | L-Italja | Basilicata | 45477720 | Mhux stabbilita | MA | POI Enerġija | 52500 | 0,1 | Il-Litwanja | Promozzjoni tal-Koeżjoni (ir-rinnovazzjoni ta’ bini pubbliku) | 13669200 | 360000 | 2,6 | IL-KOSTEFFETTIVITÀ MA KINITX FATTUR DETERMINANTI FL-ALLOKAZZJONI TAL-FINANZJAMENT GĦALL-MIŻURI GĦALL-EFFIĊJENZA ENERĠETIKA 18. Analiżi tal-kosteffettività tqabbel l-kost (tal-investimenti jew tipi oħrajn ta’ nfiq) mal-effetti li għandhom jinkisbu. Il-kunsiderazzjonijiet dwar il-kostef fettività għandhom ikunu fattur determinanti ewlieni tad-deċiżjonijiet dwar l-infiq pubbliku [18]. Il-kunċett ta’ kosteffettività għandu jintuża speċjalment fil-prijoritizzazzjoni ta’ proġetti tal-effiċjenza enerġetika. Il-Kummissjoni enfasizzat li l-objettiv tal-iffrankar ta’ 20 % tal-konsum tal-enerġija previst tal-UE sal-2020 jista’ jinkiseb permezz tal-introduzzjoni ta’ miżuri kosteffettivi, li jfisser li l-investimenti magħmula jiġu rkuprati minn kontijiet tal-enerġija mnaqqsa matul it-tul tal-ħajja tal-miżuri tal-iffrankar tal-enerġija, jew spiss anke ħafna aktar kmieni [19]. 19. L-Istati Membri huma meħtieġa jiżguraw li jittieħdu miżuri għat-titjib fl-effiċjenza enerġetika mis-settur pubbliku, u li dawn jiffukaw fuq miżuri kosteffettivi li jiġġeneraw l-iktar iffrankar tal-enerġija fl-inqas żmien [20]. Minħabba l-livell baxx tal-kisba prevista tal-mira ta’ 20 % (ara l-paragrafu 4), l-allokazzjoni tal-finanzjament u l-għażla tal-proġetti għandhom ikunu mmirati lejn il-massimizzazzjoni tal-kosteffettività (ara l-Kaxxa għall-prattika attwali rrappurtata fil-Belġju u fid-Danimarka). KAXXA EŻEMPJI TAL-UŻU TAL-KUNĊETT TAL-KOSTEFFETTIVITÀ F’ŻEWĠ STATI MEMBRI Fil-Belġju, taħt il-Pjan ta’ Azzjoni tar-reġjun Fjamming "Il-ġestjoni tal-enerġija fil-bini tal-gvern Fjamming", l-investimenti reġjonali kollha b’perjodu tal-ikrupru ta’ seba’ snin jew inqas għandhom jiġu implimentati fi żmien tliet snin. L-ewwel fażi għandha tiġi vvalutata fi żmien 5 snin biex jiġi deċiż jekk, u jekk dan ikun il-każ kif, tista’ tiġi implimentata t-tieni fażi tal-investimenti b’perjodu tal-irkupru ta’ 10 snin jew inqas. Fid-Danimarka, l-istituzzjonijiet tal-gvern huma meħtieġa jimplimentaw miżuri għall-iffrankar tal-enerġija bi żminijiet tal-irkupru ta’ mhux aktar minn ħames snin [21]. 20. Il-kosteffettività ma kinitx fattur determinanti fl-ebda wieħed mill-programmi operazzjonali vverifikati għall-allokazzjoni tal-fondi għall-investimenti fl-effiċjenza enerġetika. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni spjegaw li l-allokazzjoni tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-proġetti tal-effiċjenza enerġetika ġiet deċiża fuq il-bażi tal-istimi tal-gvern tal-konsum tal-enerġija u t-tnaqqis ippjanat tiegħu magħmula mill-gvern kif ukoll, sa ċertu punt, fuq it-tendenza tal-assorbiment tal-approprjazzjonijiet fir-reġjuni fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti. Madankollu, ma kinitx tinkludi l-projezzjonijiet tal-ispiża tal-investiment ta’ tnaqqis ta’ dan it-tip. Il-programmi operazzjonali vverifikati ma pprovdew l-ebda analiżi li setgħet tiċċara kif il-fondi kienu ġew allokati lil kull prijorità jew miżura. 21. Waqt li kienet qed tivverifika l-programmi operazzjonali, il-Kummissjoni ma kinitx tirrikjedi lill-Istati Membri biex jiġġustifikaw l-allokazzjoni tal-fondi tagħhom għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika fuq il-bażi tal-kosteffettività tagħhom, u lanqas ma kkunsidrat dan ir-rekwiżit fil-konsultazzjonijiet tagħha bejn is-servizzi u l-kummenti tal-Kummissjoni dwar l-abbozz tal-programmi operazzjonali ppreżentati mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni għall-approvazzjoni. 22. Il-verżjoni oriġinali tal-PO Ambjent (ir-Repubblika Ċeka) kienet mistennija tirriżulta f’kost tal-investiment ta’ EUR 722 għal kull GJ iffrankat, li rriżulta f’perjodu tal-irkupru sempliċi ta’ 61 sena (mat-tieni riallokazzjoni, il-kost naqas għal EUR 339/GJ u l-irkupru għal 28 sena) [22]. Fl-Italja, l-indikaturi tal-prestazzjoni u l-valuri tagħhom ma kinux affidabbli. Fil-PO Basilicata 2000-2006, l-indikatur tal-iffrankar tal-enerġija kien relatat biss mal-bini residenzjali. Fil-POI Enerġija, il-mira għall-iffrankar għall-enerġija kienet baxxa, u rriżultat f’perjodu tal-irkupru twil ħafna (minn 288 għal 444 sena skont il-prezz tal-enerġija). Fil-PO Promozzjoni tal-Koeżjoni (il-Litwanja), il-kost ta’ 1 GJ iffrankat kien stmat li hu EUR 861, b’perjodu tal-irkupru minn 72 għal 96 sena skont il-prezz tal-enerġija (ara t-Tabella 3). Il-perjodi tal-irkupru huma twal wisq meta jitqies it-tul tal-ħajja tal-komponenti tal-bini rinnovati kif ukoll dawk tal-bini. DGĦUFIJIET FIL-KRITERJI TAL-GĦAŻLA TAL-PROĠETTI 23. Il-kriterji tal-għażla użati mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandhom ikunu trasparenti u għandhom jiżguraw li jingħata appoġġ lil proġetti għall-effiċjenza enerġetika kosteffettiva. Dawn għandhom jistabbilixxu valur standard jew aċċettat għal kull parametru magħżul, bħall-perjodu tal-irkupru sempliċi (massimu) għal investiment, jew il-kost għal kull unità ta’ enerġija ffrankata, li jkun jgħin biex il-fondi jiġu diretti lejn investimenti kosteffettivi. 24. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni ma fittxewx li jiżguraw li l-proġetti magħżula kienu jipprovdu l-aħjar proporzjon bejn it-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u l-investiment magħmul. Il-kriterji tal-għażla użati wrew għadd ta’ dgħjufijiet kif spejgat fil-paragrafi li ġejjin. 25. Fil-PO Ambjent (ir-Repubblika Ċeka), il-kriterji tal-għażla kienu oġġettivi u trasparenti u għenu lill-benefiċjarji potenzjali biex ibassru jekk kinux se jiksbu suċċess. Kull proposta għal proġett ġiet iċċekkjata bi tqabbil ma’ żewġ kriterji ekoloġiċi (il-kost ta’ 1 GJ iffrankat u l-kost annwali tat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ CO2) u tliet kriterji tekniċi (il-persentaġġ tal-enerġija ffrankata bi tqabbil mas-sitwazzjoni oriġinali, il-kost tar-rinnovazzjoni u l-istandard tal-enerġija miksub wara l-ikkompletar tal-proġett). Barra minn hekk, l-iffrankar tal-enerġija previst għal ħames snin tnaqqas mill-kost tal-proġett eliġibbli totali. Madankollu, għalkemm il-kriterji tal-għażla tal-proġetti kienu oġġettivi u kienu jinkludu l-kost għal kull 1 GJ iffrankat, il-valur aċċettabbli kien bejn EUR 200 u EUR 560 għal kull GJ, li jindika perjodu tal-irkupru ta’ minn 17 għal 47 sena, li huwa ħafna itwal mill-Programmi Statali (ara n-nota 22 f’qiegħ il-paġna). TABELLA 3 IL-KOST TA’ 1 GJ IFFRANKAT F’ERBA’ PROGRAMMI OPERAZZJONALI VVERIFIKATI Sors: Programmi operazzjonali, kalkoli mill-QEA. Stat Membru | Programm operazzjonali (allokazzjonijiet għall-effiċjenza enerġetika) | Mira għall-iffrankar tal-enerġija tal-programm operazzjonali (f’GJ) | Baġit (f’EUR miljun) | Kost ta’ 1 GJ iffrankat (EUR) | Irkupru (fi snin) | Ir-Repubblika Ċeka | Ambjent | 1550000 (430000) [9999] | 525 (310) [9999] | 339 (722) [9999] | 28 (61) [9999] | L-Italja | Basilicata | Mhux stabbilita | 26 (17) [9999] | MA | MA | POI Enerġija | 52500 | 764 | 14560 | 288–444 | Il-Litwanja | Promozzjoni tal-Koeżjoni | 360000 | 310 | 861 | 72–96 | 26. Fil-PO Basilicata (l-Italja), l-awtorità ta’ ġestjoni adottat, bħala l-uniku kriterju ta’ evalwazzjoni, il-proporzjon bejn il-kwantità stmata ta’ enerġija ffrankata matul it-tul tal-ħajja tal-investiment u l-kost eliġibbli totali. Il-kwantità ta’ enerġija ffrankata ġiet ikkalkolata mill-awtorità ta’ ġestjoni. Bl-użu ta’ dan il-proporzjon, l-awtorità ta’ ġestjoni kienet beħsiebha tagħżel proġetti li potenzjalment kienu jiġġeneraw l-ogħla redditu fuq il-kost totali tal-proġett. Peress li l-kalkoli ma ħadux kont tal-istat reali tal-bini kkonċernat (jiġifieri l-klassi tal-enerġija jew il-konsum reali tal-enerġija tagħhom) u għalhekk kienu bbażati fuq l-istimi tal-iffrankar tal-enerġija minflok fuq data affidabbli mill-verifiki tal-enerġija, huwa diffiċli biex jiġi konkluż jekk il-proġetti magħżula kinux joffru soluzzjonijiet kosteffettivi. 27. Fil-POI Enerġija (l-Italja), l-awtorità ta’ ġestjoni kienet teħtieġ li, sabiex jintgħażel, proġett għandu jkun ta’ natura eżemplari , konsistenti mal-POI u l-objettivi tal-pjanijiet reġjonali dwar l-enerġija, "lest" (sabiex ix-xogħol ikun jista’ jinbeda) u innovattiv fir-rigward ta’ teknoloġija u materjali, filwaqt li l-ammont ta’ enerġija ffrankata u l-kost imġarrab, u l-proporzjon bejniethom, ma kienx fattur determinanti għall-għażla. 28. Fil-PO Promozzjoni tal-Koeżjoni (il-Litwanja), intużaw kriterji għall-għażla tal-proġetti differenti fil-livell reġjonali u nazzjonali għal proġetti simili fis-settur tal-bini pubbliku. F’żewġ miżuri minn tlieta, għalkemm il-konsum tal-enerġija kien il-kriterju għall-għażla prinċipali, ma kinitx meħtieġa verifika tal-enerġija. Għalhekk il-proġetti li kienu relatati ma’ bini pubbliku bl-ogħla konsum tal-enerġija ġew magħżula għall-finanzjament. Kri terji bħal dawn li ma jinkludux il-kost tal-enerġija ffrankata ma jistgħux, madankollu, jistabbilixxu liema bini jista’ jikseb l-aħjar proporzjon bejn l-iffrankar tal-enerġija u l-kost u għalhekk jirriżultaw fi proġetti kosteffettivi b’kumbinazzjoni biss. INDIKATURI TAL-PRESTAZZJONI MHUX ADEGWATI U MONITORAĠĠ 29. Il-ġestjoni ta’ kwalunkwe programm ta’ nfiq jew proġett ta’ żvilupp għandha tistabbilixxi objettivi raġonevoli u indikaturi verifikabbli b’mod oġġettiv għall-kisba tagħhom. Fil-kuntest tal-investimenti tal-Politika ta’ Koeżjoni fl-effiċjenza enerġetika, l-awtoritajiet ta’ ġestjoni għandhom jistabbilixxu sistema ta’ indikaturi tal-prestazzjoni rilevanti u li jistgħu jitkejlu [23]. Bl-għajnuna tal-Kummissjoni, dawn għandhom joħorġu linji gwida rilevanti sabiex jiffaċilitaw il-monitoraġġ tal-kisbiet tal-proġetti, bħall-kwantità u l-kost tal-enerġija ffrankata u l-kontribut tagħhom għall-kisba tal-objettivi tal-politika dwar l-effiċjenza enerġetika. Id-data miġbura għandha tkun ta’ kwalità aċċettabbli f’termini ta’ relevanza, komparabbiltà u affidabbiltà [24]. 30. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni ma kellhomx data ta’ linja bażi dwar il-potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija fis-setturi magħżula għall-investiment meta kienu qed ifasslu l-programmi operazzjonali tagħhom. Mingħajr din id-data, dawk li jfasslu l-politika ma kellhomx l-informazzjoni biex jagħmlu stima ta’ kemm programm seta’ jikkontribwixxi għall-kisba ta’ objettiv tal-politika u għalhekk ma setgħux jiddeċiedu jekk programm kellux jiġi ffinanzjat jew le. 31. L-indikaturi tal-prestazzjoni għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika ma kinux adegwati għall-monitoraġġ adatt tal-programmi. Filwaqt li l-użu ta’ indikaturi tal-prestazzjoni kien obbligatorju għall-awtoritajiet ta’ ġestjoni, it-tip ta’ indikatur ma kienx speċifikat. B’riżultat ta’ dan, l-awtoritajiet ta’ ġestjoni vverifikati użaw metodoloġiji u unitajiet tal-kejl differenti. Għalhekk, ir-riżultati tal-miżuri għall-effiċjenza enerġetika mhumiex komparabbli madwar l-UE u ma jistgħux jiġu aggregati. 32. Fil-PO Ambjent (ir-Repubblika Ċeka), l-indikatur għall-miżura għall-effiċjenza enerġetika kien l-ammont totali ta’ enerġija ffrankata mill-miżura f’GJ. Id-data kienet irrappurtata fil-livell tal-proġett u mbagħad aggregata. Din id-data kienet preċiża u affidabbli peress li ġiet ikkalkolata minn awdituri tal-enerġija ċċertifikati. Madankollu, l-objettivi tal-output tekniku biss (twieqi u bibien sostitwiti, ħitan u soqfa iżolati f’m2) kienu vinkolanti għall-proġetti, filwaqt li l-miri għall-iffrankar tal-enerġija ma kinux. 33. Fl-Italja, la l-valur ta’ linja bażi fuq il-potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija u lanqas il-metodoloġija tal-kejl ma ġew stabbiliti. Fil-PO Basilicata, l-indikatur tal-output fiżiku għall-iffrankar tal-enerġija kien l-għadd ta’ proġetti, u l-indikatur tal-output (enerġija ffrankata f’GJ/sena) kien ibbażat fuq estimi teoretiċi. Fil-POI Enerġija, in-nuqqas ta’ data ta’ linja bażi dwar il-potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija kien rifless f’indikaturi tal-impatt mhux affidabbli. L-indikaturi tar-riżultat u tal-ouput fiżiku ma kellhomx metodoloġija tal-kejl, u għalhekk il-valuri tal-mira tagħhom ma kinux ġustifikati. 34. Fil-PO Promozzjoni tal-Koeżjoni (il-Litwanja), l-indikaturi ġew stabbiliti għall-programm operazzjonali, l-assijiet prijoritarji tiegħu u l-miżuri tiegħu. Żieda jew tnaqqis fil-finanzjament disponibbli għall-effiċjenza enerġetika mhux dejjem irriżultaw f’bidla fil-valur tal-indikaturi kif normalment huwa mistenni. Fil-livell tal-assi prijoritarju, l-indikaturi kienu relatati mat-tnaqqis fl-intensità tal-enerġija u, fil-livell tal-miżuri, l-indikaturi kienu jirrigwardaw l-għadd ta’ proġetti u l-ammont ta’ enerġija ffrankata, iżda mhux l-kost tal-enerġija ffrankata. 35. Il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ ma pprovdewx indikaturi rakkomandati jew vinkolanti li jikkonċernaw l-effiċjenza enerġetika [25]. Barra minn hekk, il-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni jippromwovu effiċjenza enerġetika mtejba taħt ħafna intestaturi oħrajn minbarra effiċjenza enerġetika (l-elettriku, il-gass, il-prodotti petrolifiċi u diversi infrastrutturi). Il-Kummissjoni ma kinitx wettqet monitoraġġ tal-kontribut ta’ dawn il-miżuri għall-kisba tal-objettiv 2020 tal-iffrankar tal-enerġija, u lanqas ma pprevediet l-użu ta’ indikaturi tal-prestazzjoni bħal dawn fis-settur tal-effiċjenza enerġetika [26]. IMPLIMENTAZZJONI TA’ PROĠETTI GĦAL BINI PUBBLIKU L-EFFIĊJENZA ENERĠETIKA MHIX L-OBJETTIV PRINĊIPALI 36. Il-muniċipalitajiet u r-reġjuni għandu jkollhom pjanijiet ibbażati fuq il-valutazzjonijiet tal-ħtiġijiet, li għandhom jinkludu inventarji tal-bini kollu tagħhom u l-kost tal-enerġija tagħhom u jipprijoritizzaw dawk bl-ogħla potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija. Din l-istrateġija tkun tagħti prijorità għall-finanzjament ta’ miżuri għall-effiċjenza enerġetika fil-bini bl-ogħla potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija. 37. Il-muniċipalitajiet jew ir-reġjuni ma kellhomx pjanijiet ibbażati fuq valutazzjonijiet xierqa tal-ħtiġijiet. Skont l-awtoritajiet ta’ ġestjoni, il-bini normalment kien meqjus bħala "lest" għall-finanzjament jekk kien jeħtieġ rinnovazzjoni u d-dokumentazzjoni tiegħu kienet tikkonforma mar-rekwiżiti. 38. Il-proġetti magħżula għall-finanzjament ma kellhomx objettivi razzjo nali f’termini ta’ kosteffettività, jiġifieri l-kost għal kull unità ta’ enerġija ffrankata. L-objettivi tagħhom kienu li jiffrankaw l-enerġija u jtejbu l-kumdità, iżda dawn ma ntgħażlux għall-finanzjament fuq il-bażi tal-potenzjal tagħhom li joħolqu benefiċċji finanzjarji permezz tal-iffrankar tal-enerġija, u b’hekk jiġi kkumpensat il-kost imġarrab (ara l-Anness II għall-perjodi tal-irkupru għall-proġetti vverifikati). 39. L-ebda wieħed mill-pajjiżi vverifikati ma kien approva rekwiżiti minimi għall-prestazzjoni tal-enerġija li kienu kostottimali għal bini, u lanqas ma ġabru data b’mod sistematiku tal-profili ta’ konsum tal-enerġija tal-bini eżistenti. Għalkemm l-istandards nazzjonali għall-kostruzzjoni jistabbilixxu limiti għall-valuri termali tal-bini u l-materjali tal-kostruzzjoni, il-benefiċjarji użaw approċċi, teknoloġiji u materjali flessibbli biex jiksbu diversi klassijiet ta’ prestazzjoni tal-enerġija. 40. L-awtoritajiet ta’ ġestjoni ma pprovdewx gwida għall-implimentazzjoni tal-miżuri għall-effiċjenza enerġetika, bħal speċifikazzjonijiet għal xogħlijiet, teknoloġiji li għandhom jintużaw u kost jew l-aħjar proporzjonijiet bejn il-kost u l-benefiċċju li għandhom jinkisbu. IL-VERIFIKI TAL-ENERĠIJA MHUMIEX DEJJEM OBBLIGATORJI JEW TA’ KWALITÀ TAJBA 41. Verifika tal-enerġija standard tinkludi l-iżvilupp ta’ linja bażi għall-użu tal-enerġija minn faċilità, evalwazzjoni tal-iffrankar tal-enerġija, u l-kosteffettività ta’ miżuri għall-konservazzjoni tal-enerġija magħżula b’mod adatt u għandha titwettaq qabel id-deċiżjoni dwar il-finanzjament. L-awditur tal-enerġija għandu jipproponi biss għażliet li jwasslu għall-konformità man-normi tekniċi eżistenti. Il-Kummissjoni hija favur verifiki tal-enerġija peress li dawn jistgħu jkunu għodda adatta għat-twassil ta’ ffrankar tal-enerġija, b’mod partikolari fil-bini u fl-industrija. Għal din ir-raġuni, għadd ta’ Stati Membri introduċew verifiki tal-enerġija fis-settur pubbliku u għamluhom obbligatorji [27]. 42. Fir-Repubblika Ċeka, il-verifiki tal-enerġija kienu obbligatorji għall-bini pubbliku b’konsum tal-enerġija ta’ aktar minn 1500 GJ/sena. Il-benefiċjarji kienu jiddependu kompletament mir-rakkomandazzjonijiet ta’ dawn il-verifiki. L-awditur tal-enerġija normalment kien jirrakkomanda għażla ta’ investiment għalja ħafna, għaliex kienet toffri aktar iffrankar tal-enerġija mill-għażliet li kienu rħas. L-ebda għażla kosteffettivama ġiet proposta. 43. Fl-Italja, il-proġetti ma kinux ippreċeduti minn verifika tal-enerġija. Il-benefiċjarju tal-proġett ma kienx meħtieġ iwettaq monitoraġġ tal-konsum tal-enerġija qabel il-proġett u wara li dan ġie kkompletat. 44. Fil-Litwanja, il-verifiki tal-enerġija ma kinux dettaljati biżżejjed fir-rigward tad-data tal-kejl għall-bini qabel ir-rinnovazzjoni. Għalhekk, ma kienx possibbli li jiġu vverifikati l-benefiċċji reali tal-proġetti [28]. Problemi simili kienu nnutati fir-rapport tal-monitoraġġ dwar l-implimentazzjoni tal-programm dwar il-modernizzazzjoni tal-bini residenzjali [29]. Barra minn hekk, ma kienet meħtieġa l-ebda valutazzjoni ta’ linja bażi tal-prestazzjoni tal-enerġija qabel l-implimentazzjoni tal-proġett. Il-verifiki tal-enerġija kienu twettqu biss għal tnejn minn tmien proġetti vverifikati qabel ma nbdew il-proġetti u s-sitta li kien fadal saritilhom il-verifika tal-enerġija wara li nbdew ix-xogħlijiet ta’ rinnovazzjoni. IL-PROĠETTI PPROVDEW L-OUTPUTS FIŻIĊI, IŻDA B’KOST GĦOLI META MQABBEL MAL-ENERĠIJA POTENZJALMENT IFFRANKATA 45. Il-proġetti kollha vverifikati pproduċew l-outputs fiżiċi tagħhom (eż. twieqi u bibien sostitwiti, ħitan u soqfa iżolati) skont standard adatt u fil-kwantità ppjanata. Il-proġetti kollha vverifikati ħolqu benefiċċji bħall-manutenzjoni tal-bini u żiedu l-kumdità (eż. tnaqqis tal-ħsejjes, infiltrazzjonijiet tal-ilma/riħ) jew osservanza aħjar tar-rekwiżiti legali att wali f’termini ta’ sigurtà (eż. bibien għall-ħruġ). 46. Għal 18 minn 24 proġett ivverifikati l-awtoritajiet ta’ ġestjoni ma setgħux jgħidu sa liema punt il-proġetti kienu kisbu l-objettivi tagħhom f’termini ta’ ffrankar tal-enerġija, għaliex l-iffrankar tal-enerġija ma kienx tkejjel b’mod affidabbli. Fil-programmi operazzjonali vverifikati fl-Italja u fil-Litwanja, l-iffrankar tal-enerġija li rriżulta kien stmat biss mill-awtorità ta’ ġestjoni jew mill-benefiċjarju. Kien biss fir-Repubblika Ċeka li l-kejl twettaq minn awdituri tal-enerġija kkwalifikati. Ir-riżultati definittivi tal-proġetti fir-Repubblika Ċeka u fil-Litwanja għandhom jiġu evalwati tliet snin wara l-ikkompletar tal-proġett. Madankollu, fiż-żmien tal-verifika, is-sistema ta’ monitoraġġ kienet għadha mhix operattiva. 47. Skont ir-rapporti preliminari tal-awdituri tal-enerġija, il-proġetti kollha vverifikati ħlief wieħed fir-Repubblika Ċeka kienu kisbu l-objettivi tagħhom tat-tnaqqis fil-konsum tal-enerġija [30], fejn l-iffrankar reali tal-enerġija qabeż ukoll dak ippjanat. Madankollu, il-proġetti kollha vverifikati kienu investimenti għalja b’perjodi tal-irkupru li jaqbżu t-tul tal-ħajja tal-komponenti jew tal-bini individwali. Il-perjodu tal-irkupru għall-proġetti vverifikati kien ivarja minn 27 għal 148 sena, b’medja ta’ 52 sena. 48. F’Basilicata (l-Italja), ma kienx possibbli li jiġu vvalutati b'mod affidabbli l-benefiċċji tal-proġetti vverifikati. Ma kienet twettqet l-ebda verifika tal-enerġija u ma nġabret l-ebda data dwar il-konsum tal-enerġija qabel u wara l-proġetti. L-iffrankar ta’ 1 GJ kien ippjanat li jiswa medja ta’ EUR 252 fis-sitt proġetti vverifikati. Għal ħamsa minn sitt proġetti, il-benefiċjarji pprovdew lill-awdituri xi data dwar il-konsum tal-enerġija li kienet tindika li l-proġetti jistgħu jirriżultaw f’perjodu tal-irkupru medju ta’ madwar 50 sena. 49. Taħt il-POI Enerġija (l-Italja), proġett wieħed biss kien ġie ffinalizzat sal-aħħar tal-2011 [31]. Fl-applikazzjoni tal-proġett, il-benefiċċji kienu stmati li kienu ta’ EUR 1 miljun/sena, li kien jirriżulta f’perjodu tal-irkupru sempliċi ta’ 10 snin. Huwa stmat li, wara l-ikkompletar, il-proġett se jiġġenera biss iffrankar tal-enerġija ta’ madwar EUR 500 000/sena (il-benefiċjarju kien għamel żball fil-kalkolu fl-applikazzjoni tal-proġett), li jagħti perjodu tal-irkupru sempliċi ta’ 19-il sena. 50. Fil-Litwanja (il-PO Promozzjoni tal-Koeżjoni), il-kost reali għall-investiment fil-proġetti vverifikati kien ta’ bejn EUR 56 u EUR 488 għal kull m2 ta’ erja msaħħna, jiġifieri bosta drabi ogħla mill-EUR 31,85 għal kull m2 previst fil-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika għall-2006-2010. Ħamsa mit-tmien proġetti vverifikati ddikjaraw li kienu kisbu l-iffrankar tal-enerġija ppjanat tagħhom, iżda dan ma tkejjilx b’mod affidabbli [32]. Fi tliet każijiet ir-riżultati kienu għadhom ma tkejlux [33]. Għall-proġetti vverifikati, il-perjodu tal-irkupru sempliċi ppjanat kien ivarja minn 8 għal 156 sena, b’medja ta’ 58 sena (ara l-Anness II għar-riżultati tal-proġetti kollha vverifikati). KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 51. Ma kinux ġew stabbiliti l-kundizzjonijiet korretti fil-programmazzjoni u l-finanzjament biex jippermettu investimenti kosteffettivi fl-effiċjenza enerġetika bl-użu tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni, minħabba li: (a) il-programmi operazzjonali vverifikati ma kinux ibbenefikaw minn valutazzjonijiet xierqa tal-ħtiġijiet biex jiġu identifikati s-setturi speċifiċi fejn seta’ jinkiseb l-iffrankar tal-enerġija u l-għażliet għall-kisba ta’ dak l-iffrankar b’mod kosteffettiv, biex b’hekk jiġu ġġustifikati l-miżuri magħżula u l-kost tagħhom. L-awtoritajiet nazz jonali ma żgurawx li dawn kienu integrati fil-Pjanijiet ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika (ara l-paragrafi 12 sa 17); (b) il-kunċett ta’ kosteffettività, jew l-aħjar relazzjoni bejn ir-riżorsi użati u r-riżultati miksuba, ma kienx fattur determinanti meta l-Istati Membri allokaw finanzjament għal miżuri għall-effiċjenza enerġetika u proġetti konkreti. Dan il-kunċett lanqas ma kien parti mill-valutazzjoni tal-Kummissjoni qabel l-approvazzjoni tal-prog rammi operazzjonali (ara l-paragrafi 18 sa 22, 23 sa 28); (c) l-indikaturi tal-prestazzjoni għall-miżuri għall-effiċjenza enerġetika ma kinux adatti għall-monitoraġġ tal-programmi. Il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar il-monitoraġġ ma stabbilixxewx indikaturi dwar l-effiċjenza enerġetika. Għalhekk, ir-riżultati tal-miżuri għall-effiċjenza enerġetika rrappurtati mill-awtoritajiet ta’ ġestjoni individwali mhumiex komparabbli madwar l-UE u ma jistgħux jiġu aggregati (ara l-paragrafi 29 sa 35). 52. Il-proġetti għall-effiċjenza enerġetika f’bini pubbliku vverifikati ma kinux kosteffettivi. (a) Għalkemm il-proġetti kollha vverifikati pproduċew l-output fiżiku ppjanat, bħal twieqi u bibien sostitwiti jew ħitan u soqfa iżolati, il-kost meta mqabbel mal-iffrankar potenzjali tal-enerġija kien għoli. Kunsiderazzjoni aktar importanti mill-effiċjenza enerġetika kienet il-ħtieġa tar-rinnovazzjoni tal-bini pubbliku. Filwaqt li l-proġetti vverifikati kienu mmirati lejn l-iffrankar tal-enerġija u t-titjib fil-kumdità, dawn ma ġġenerawx proporzjon tajjeb bejn l-iffrankar tal-enerġija u l-kost korrispondenti tal-investiment. Il-perjodu tal-irkupru medju ppjanat kien ta’ madwar 50 sena, li huwa wisq twil meta jitqies it-tul tal-ħajja tal-komponenti rinnovati u anke tal-bini nnifsu (ara l-paragrafi 18 sa 22, 23 sa 28, 36 sa 40, 45 sa 50); (b) Il-verifiki tal-enerġija jew ma kinux obbligatorji (l-Italja, il-Litwanja) jew, fejn dawn kienu meħtieġa (ir-Repubblika Ċeka), l-għażliet ta’ investiment rrakkomandati fil-verifiki tal-enerġija kienu għaljin wisq. Fi 18 minn 24 proġett ivverifikat, l-iffrankar reali tal-enerġija ma setax jiġi vverifikat peress li dawn ma kinux tkejlu b’mod affidabbli (ara l-paragrafi 41 sa 44). RAKKOMANDAZZJONIJIET Il-Kummissjoni għandha tieħu l-inizjattivi meħtieġa, inkluż li tagħmel aktar proposti dwar ir-regolamenti fil-perjodu ta’programmazzjoni li jmiss, sabiex il-finanzjament tal-Politika ta’ Koeżjoni għal miżuri għall-effiċjenza enerġetika fil-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss ikun soġġett għal: (1) L-istabbiliment ta’ valutazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet f’livell tal-programmi. Valutazzjoni tal-ħtiġijiet bħal din għandha tivvaluta l-konsum tal-enerġija skont l-użu finali fis-setturi kollha, tidentifika l-potenzjal għall-iffrankar tal-enerġija għall-ekonomija u tistabbilixxi objettivi u metodi adegwati għall-evalwazzjoni tas-suċċess tal-pjan tal-enerġija. Din għandha tidentifika soluzzjonijiet kosteffettivi f’kull settur. (2) Monitoraġġ regolari u l-użu ta’ indikaturi tal-prestazzjoni komparabb li. Kull programm operazzjonali li jittratta proġetti għall-effiċjenza enerġetika għandu jiġi mmonitorjat f’termini tal-iżvilupp tal-kost għal kull unità ta’ enerġija ffrankata u l-perjodu tal-irkupru ppja nat u miksub mill-programm operazzjonali. Minbarra dan, id-data miġbura għandha tkun ta’ kwalità aċċettabbli f’termini ta’ relevanza, komparabbiltà u affidabbiltà. Id-data dwar l-iffrankar tal-enerġija ġġenerat mill-miżuri appoġġjati mill-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni għandha tinġabar mill-awtoritajiet nazzjonali u tiġi aggregata mill-Kummissjoni. Il-kontribut tal-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni għall-mira ta’ ffrankar ta’ 20 % mill-konsum ta’ enerġija primarja fl-UE sal-2020 għandha tiġi identifikata. (3) L-użu ta’ kriterji tal-għażla trasparenti għall-proġetti u kost tal-investiment standard għal kull unità ta’ enerġija li għandha tiġi ffrankata (bl-użu ta’ unità tal-kejl u metodoloġija unifikati). Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi perjodu tal-irkupru sempliċi massimu aċċettabbli, fuq il-bażi tal-perjodi ta’ deprezzament normali għall-investimenti fl-effiċjenza enerġetika. Dan jista’ jkun appoġġjat bl-introduzzjoni ta’ livelli kostottimali ta’ bini ta’ referenza fl-Istati Membri li jikkonformaw mad-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija. Il-verifiki tal-enerġija għandhom jintużaw bħala rekwiżit primarju tal-għażla għal proġetti għall-effiċjenza enerġetika fejn il-livelli kostottimali ta’ referenza għall-bini jkunu għadhom ma ġewx stabbiliti fil-livell nazzjonali. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Harald NOACK, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal- 14 ta’ Novembru 2012. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] COM(2006) 545 finali tad- 19 ta’ Ottubru 2006 - Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Effiċjenza Enerġetika: Inwettqu l-Potenzjal. [2] Ibid. [3] Il-Konklużjonijiet tal-Presidenza tal-Kunsill Ewropew tat- 8/ 9 ta’ Marzu 2007, dok. 7224/1/07 REV 1. Dan l-objettiv jirriżulta fl-iffrankar ta’ 368 miljun tunnellata tal-ekwivalenti taż-żejt (Mtoe) ta’ enerġija primarja (konsum intern gross li minnu jitnaqqsu l-użi mhux għall-enerġija) sal-2020 meta mqabbel mal-konsum previst ta’ 1842 Mtoe f’dik is-sena, li jimplika livell ta’ konsum ta’ 1474 Mtoe. Dan l-objettiv reġa’ ġie kkonfermat mill-Kunsill Ewropew ta’ Ġunju 2010 ( 17/6/2010 Nru: EUCO 13/10) u ttieħed kont tiegħu fid-Direttiva l-ġdida dwar l-Effiċjenza Enerġetika. [4] SEC(2011) 277 finali tat- 8 ta’ Marzu 2011. [5] Il-bini residenzjali, kummerċjali u pubbliku huwa responsabbli għal kważi 40 % tal-konsum tal-enerġija u għandu l-akbar potenzjal ta’ ffrankar tal-enerġija. Il-bini li huwa proprjetà pubblika jew li huwa okkupat mis-settur pubbliku jirrappreżenta madwar 12 % bl-erja tal-istokk tal-bini tal-UE u l-Pjan għall-Effiċjenza Enerġetika jenfasizza l-importanza tal-miżuri għall-effiċjenza enerġetika fis-settur pubbliku (Sors: COM(2006) 545 final). Għandu jiġi nnutat li f’dan is-settur, għall-kuntrarju pereżempju tas-settur tat-trasport, is-soluzzjonijiet teknoloġiċi meħtieġa għal soċjetà b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju diġà huma disponibbli. [6] COM(2010) 639 finali tal- 10 ta’ Novembru 2010 - Enerġija 2020 - Strateġija għal enerġija kompetittiva, sostenibbli u b’sigurtà. [7] Is-7 Programm Qafas għar-Riċerka (FP7), Enerġija Intelliġenti Ewropa (IEE) u l-Faċilità Finanzjarja għall-Effiċjenza Enerġetika (EEFF). [8] Il-Kummissjoni Ewropea (2009) Ex-post Evaluation of Cohesion Policy Programmes 2000-2006 Co-financed by the ERDF (Objectives 1 and 2) – Work Package 5B: Environment and Climate Change (Evalwazzjoni ex post tal-Programmi tal-Politika ta’ Koeżjoni 2000-2006 Kofinanzjati mill-FEŻR (Objettivi 1 u 2) - Pakkett ta’ Ħidma 5B: L-Ambjent u t-Tibdil fil-Klima), p. 43. [9] Skont il-proposta tal-Kummissjoni, f’reġjuni aktar żviluppati u reġjuni ta’ tranżizzjoni, mill-inqas 80 % tar-riżorsi tal-FEŻR għandhom ikunu ffukati fuq l-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli, ir-riċerka u l-innovazzjoni, u l-kompetittività tal-SMEs, li minnhom mill-inqas 20 % għandhom jintefqu fuq l-effiċjenza enerġetika u sorsi ta’ enerġija rinnovabbli; f’reġjuni inqas żviluppati mill-inqas 50 % tar-riżorsi tal-FEŻR għandhom ikunu ffukati fuq dawn it-tliet oqsma, li minnhom mill-inqas 6 % għandhom jintefqu fuq l-effiċjenza enerġetika u s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. (Sors: COM(2011) 614 finali tas- 6 ta’ Ottubru 2011, p. 4). [10] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 tal- 11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 31.7.2010, p. 25). [11] L-Artikolu 17(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (ĠU C 326, 26.10.2012, p. 13) u l-Artikolu 317 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 326, 26.10.2012, p.47). [12] Sommarju leġiżlattiv tal-UE dwar is-sistemi ta’ ġestjoni u ta’ kontroll għall-għajnuna provduta taħt il-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni jista’ jinstab fuq: http://europa.eu/legislation_summaries/regional_policy/management/g24241_en.htm [13] Ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006. [14] Il-PO Ambjent (ir-Repubblika Ċeka), il-PO Interreġjonali Enerġija (l-Italja) u l-PO għall-Promozzjoni tal-Koeżjoni (il-Litwanja). [15] Il-PO Basilicata (l-Italja). [16] OECD/IEA (2008) Energy Efficiency Policy Recommendations (Rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-Politika dwar l-Effiċjenza Enerġetika), Pariġi. [17] SEC(2009) 889 finali tat- 23 ta’ Ġunju 2009 - Sinteżi tal-valutazzjoni sħiħa tas-27 Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika kif meħtieġ bid-Direttiva 2006/32/KE dwar effiċjenza fl-użu finali tal-enerġija u dwar servizzi ta’ enerġija, p. 47. [18] L-Artikolu 27(1) u l-Artikolu 27(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal- 25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1). [19] SEC(2011) 277 finali. [20] L-Artikolu 5 tad-Direttiva 2006/32/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 5 ta’ April 2006 dwar effiċjenza fl-użu finali tal-enerġija u dwar servizzi ta’ enerġija u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/76/KEE (ĠU L 114, 27.4.2006, p. 64). [21] Flemish Energy Efficiency Action Plan (Pjan ta’ Azzjoni Fjamming għall-Effiċjenza Enerġetika) (2007) u Action Plan for Renewed Energy-Conservation (Pjan ta’ Azzjoni għall-Konservazzjoni tal-Enerġija Mġedda) (2005), id-Danimarka (www.ec.europa.eu/energy). [22] Għat-tqabbil, il-Programm tal-Istat Ċek annwali għall-Appoġġ tal-Iffrankar tal-Enerġija u l-Użu tar-RES, issa l-Programm EFEKT ilu jopera mill-1991. Il-perjodu tal-irkupru sempliċi għall-investimenti kien ivarja bejn ħames snin (l-industrija), seba’ snin (is-settur terzjarju) u 21 sena (djar) bl-ispiża medja ta’ 1 GJ iffrankat minn EUR 74 fil-perjodu 2005-2007. [9999] Wara r-riallokazzjoni tal-fondi. [23] L-Artikolu 27(3) tar-Regolament (KE, Euratom) Nru 1605/2002 jipprovdi li objettivi speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jinkisbu, rilevanti u marbuta biż-żmien għandhom jiġu stabbiliti għas-setturi kollha ta’ attività koperti mill-baġit tal-UE. Il-kisba ta’ dawk l-objettivi għandha tkun immonitorjata minn indikaturi tal-prestazzjoni. [24] Il-Qorti tal-Awdituri l-Opinjoni Nru 7/2011 (ĠU C 47, 17.2.2012, p. 1). [25] Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Nru 2 Il-Perjodu ta’ Programmazzjoni l-Ġdid 2007-2013, Linji Gwida Indikattivi dwar Metodi tal-Evalwazzjoni: Indikaturi tal-Monitoraġġ u tal-Evalwazzjoni, Awwissu 2006. [26] Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Kummissjoni dwar Indikaturi tal-outcome u miri, Lejn sistema ġdida ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni fil-Politika ta’ Koeżjoni tal-UE, Ġunju 2011, mhux ippubblikat. [27] SEC(2009) 889 finali, p. 36 u 59. [28] Dan mhuwiex meħtieġ taħt il-metodoloġija għall-verifiki tal-enerġija u l-verifiki tar-riżorsi tal-enerġija u l-użu tal-ilma kiesaħ fil-bini pubbliku approvata bl-ordni Nru 4-184 tal-Ministru tal-Ekonomija tad- 29 ta’ April 2008. [29] Monitoraġġ tal-Programm għar-Rinnovazzjoni ta’ Bini Residenzjali b’Ħafna Appartamenti. Istituzzjoni pubblika, 'Kompetenciju centras’, ordnat minn HUDA, 2009. [30] Il-proġett Kladno. [31] Il-proġett tal-Isptar Cardarelli, Napli. [32] Il-proġetti Palanga, Gargzdai, Garliava, Alytus, u Vilnius University Clinics. [33] Il-proġetti Klaipeda, Kaunas onkoloġija u Vilnius Mykolas Marcinkevicius. -------------------------------------------------- ANNESS I ALLOKAZZJONI TAL-FONDI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI GĦALL-EFFIĊJENZA ENERĠETIKA 2000-2013 U PROĠETTI MAGĦŻULA 2007-2011 Nota: Rata ta’ għażla ogħla minn 100 % tfisser li l-fondi ġew riallokati minn prijoritajiet jew miżuri oħrajn fi ħdan l-istess programm operazzjonali jew minn programm operazzjonali ieħor. Sors: Id-database tad-DĠ għall-Politika Reġjonali SF 2000-2006, SFC2007, ir-Rapport Annwali 2011 dwar l-Implimentazzjoni għal proġetti magħżula. Stat Membru | Ammont allokat 2000-2006 (EUR) | Ammont allokat 2007-2013 (EUR) | Total tal-allokazzjoni tal-fondi fl-Istat Membru 2000-2013 (EUR) | Total tal-allokazzjoni tal-fondi fl-Istat Membru/total tal-allokazzjoni tal-fondi (%) | Proġetti magħżula 2007-2011 (EUR) | Proġetti magħżula 2007-2011 (%) | Ir-Repubblika Ċeka [1] | 9225386 | 942214473 | 951439859 | 17,7 | 342658632 | 36,4 | L-Italja | 35298133 | 838592232 | 873890365 | 16,2 | 417305116 | 49,8 | Il-Polonja [1] | 11410880 | 499012133 | 510423013 | 9,5 | 389379855 | 78,0 | Il-Litwanja [1] | 31815678 | 370508149 | 402323827 | 7,5 | 439300937 | 118,6 | Il-Ġermanja | 11969823 | 373182646 | 385152469 | 7,1 | 307047003 | 82,3 | L-Ungerija [1] | 7181475 | 328531227 | 335712702 | 6,2 | 163856263 | 49,9 | Franza | 25596690 | 291167688 | 316764378 | 5,9 | 177008914 | 60,8 | Il-Bulgarija [2] | 0 | 258104621 | 258104621 | 4,8 | 74144427 | 28,7 | Ir-Rumanija [2] | 0 | 253241727 | 253241727 | 4,7 | 60131969 | 23,7 | Ir-Renju Unit | 23362973 | 150657204 | 173420177 | 3,2 | 167360699 | 111,1 | Spanja | 39941325 | 110048101 | 146803260 | 2,7 | 33326165 | 30,3 | Kooperazzjoni transkonfinali tal-UE | 4029659 | 119642025 | 123671684 | 2,3 | 164027992 | 137,1 | Il-Greċja | 42623511 | 71170000 | 113793511 | 2,1 | 492363482 | 691,8 | Is-Slovenja [1] | 0 | 105700000 | 105700000 | 2,0 | 73707906 | 69,7 | Il-Latvja [1] | 21048774 | 60220000 | 81268774 | 1,5 | 106078878 | 176,2 | Is-Slovakkja [1] | 1334466 | 78584184 | 79918650 | 1,5 | 64760737 | 82,4 | Il-Portugall | 0 | 74200883 | 74200883 | 1,4 | 49599067 | 66,8 | L-Irlanda | 22864270 | 19000000 | 41864270 | 0,8 | 22346186 | 117,6 | Il-Pajjiżi l-Baxxi | 793076 | 34250000 | 35043076 | 0,7 | 19917049 | 58,2 | L-Estonja [1] | 2568584 | 28760241 | 31328825 | 0,6 | 27844967 | 96,8 | Il-Finlandja | 190740 | 24243917 | 24434657 | 0,5 | 6926847 | 28,6 | Il-Belġju | 5271426 | 18976147 | 24247573 | 0,5 | 9375338 | 51,0 | Malta [1] | 0 | 12550000 | 12550000 | 0,2 | 3096758 | 24,7 | L-Isvezja | 0 | 9173788 | 9173788 | 0,2 | 1057737 | 11,5 | L-Awstrija | 2864306 | 6156013 | 9020319 | 0,1 | 17383781 | 282,4 | Kooperazzjoni interreġjonali tal-UE | 6891928 | 0 | 6891928 | 0,1 | 0 | 0 | Il-Lussemburgu | 0 | 504873 | 504873 | 0,01 | 1744838 | 345,6 | Ċipru [1] | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Id-Danimarka | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | Total | 306283104 | 5078392272 | 5384675376 | 100 % | 3632051543 | 71,5 | [1] Allokazzjonijiet mill-2004. [2] Allokazzjonijiet mill-2007. -------------------------------------------------- ANNESS II PERJODU TAL-IRKUPRU U FFRANKAR TAL-ENERĠIJA MIKSUBIN MINN PROĠETTI FIR-REPUBBLIKA ĊEKA, L-ITALJA U L-LITWANJA Sors: Verifiki tal-enerġija u l-outputs attwali tal-proġetti, kalkolu mill-awdituri bbażat fuq data mill-EAs, perjodu ta’ evalwazzjoni ta’ bejn 25 u 50 sena. Proġett | Għan | Status tal-iffrankar tal-enerġija wara sena | Perjodu tal-irkupru ppjanat (fi snin) | Perjodu tal-irkupru attwali / stmat (fi snin) | Uherské Hradiště | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi f’dar kulturali u fi skola | Inkiseb | 42 | 35 | Karviná | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi f’liċeo | Inkiseb | 93 | 78 | Frýdek-Místek | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi f’liċeo | Inkiseb | 40 | 30 | Sokolov | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi f’żewġ skejjel primarji, kindergardin u ċentru għar-rikreazzjoni | Inkiseb | 86 | 81 | Sokolov II | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi fi tliet skejjel primarji | Inkiseb | 30 | 26 | Volyně | Proġett kumpless ta’ iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi, sostituzzjoni ta’ impjant tal-enerġija li juża l-faħam f’liċeo u skola superjuri vokazzjonali konġunti, u fid-dormitorji | Inkiseb | 148 (46) [1] | 146 (26) [1] | Kladno | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi fi tmien kindergardins | Ma nkisibx | 27 | 32 | Plzeň | Iżolament tal-ħitan u s-soqfa, sostituzzjoni tat-twieqi fi skola primarja waħda u f’liċeo | Inkiseb | 55 | 48 | Melfi | Sostituzzjoni tat-twieqi fi skola sekondarja | MA | 20 | MA | Matera | Sostituzzjoni tat-twieqi fil-kwartieri ġenerali tal-Provinċja ta’ Matera | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 42 | 104 | Grassano | Sostituzzjoni tat-twieqi fl-iskola primarja | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 28 | 56 | Sant'Arcangelo | Sostituzzjoni tat-twieqi fil-bini prinċipali tal-Komun Sant’Arcangelo | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 37 | 17 | ENEA-Rotondella | Sostituzzjoni tat-twieqi fil-bini tal-kantin taċ-ċentru ENEA ta’ Trisaia | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 21 | 10 | Policoro | Sostituzzjoni tat-twieqi fl-iskola primarja ta’ Policoro | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 33 | 53 | Napli | Miżuri min-naħa tal-provvista bl-għan li tiżdied l-effiċjenza fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni, bħall-modernizzazzjoni tal-impjant tal-enerġija termali u s-sostituzzjoni ta’ apparat tekniku, pajpijiet u sistemi tal-provvista għall-ilma sħun u kiesaħ u l-arja użati prinċipalment fil-bini prinċipali tal-isptar. | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 10 | 19 | Palanga | Rinnovazzjoni tal-iskola Sekondarja ta’ Palanga Vladas Jurgutis | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 40 | 21 | Gargždai | Rinnovazzjoni tad-dar għall-kura tal-anzjani ta’ Viliaus Gaigalaitis | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 49 | 36 | Klaipėda | Rinnovazzjoni tal-Iskola tat-Turiżmu ta’ Klaipėda | MA | 156 | MA | Garliava | Żieda fl-effiċjenza tal-konsum tal-enerġija fl-Isptar tal-Kontea Kaunas f’Garliava | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 57 | 31 | Kaunas | Rinnovazzjoni taċ-Ċentru tal-Onkoloġija fl-Università tal-Mediċina ta’ Kaunas | MA | 8 | MA | Vilnius | Rinnovazzjoni parzjali tal-Isptar Mykolas Marcinkevičius u s-sistemi tal-inġinerija, titjib tal-karatteristiċi enerġetiċi tagħhom | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 63 | 21 | Alytus | Żieda fl-EE taċ-Ċentru għat-Taħriġ Vokazzjonali ta’ Alytus | Ma tkejjilx b’mod affidabbli | 26 | 23 | Vilnius | Iżolament tas-soqfa u rinnovazzjoni tas-sistemi tat-tisħin u tal-ventilazzjoni tal-Unità Operattiva tal-Klinika Santariškių f’Vilnius University Hospital | MA | 66 | MA | Medja | | | 51 | | [1] L-awditur tal-enerġija uża l-prezz tal-faħam kannella (85,45 CZK/GJ) li oriġinarjament inħaraq fl-istazzjon bil-bojler, mibni mill-ġdid; għat-tqabbil, l-awditur uża l-prezz medju għall-enerġija ta’ CZK 279/GJ imħallas mill-iskola għall-inputs kollha tal-enerġija. --------------------------------------------------