Rapport Speċjali Is-sistema tal-Kummissjoni 
għall-kejl tal-prestazzjoni 
fir-rigward tal-introjtu 
tal-bdiewa hija mfassla 
tajjeb u bbażata fuq 
data  soda?MT 2016  Nru  01
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978 ‑92‑872‑4000 ‑2 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/79844 QJ‑AB‑16‑001‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑4049 ‑1 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/71762 QJ‑AB‑16‑001‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑4029 ‑3 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/986575 QJ‑AB‑16‑001‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2016
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Id‑dijagramma fuq p. 14 hija riprodotta bil ‑permess ġentili tal ‑OECD.
©OECD (2003), Farm Household Income: Issues and Policy Responses, OECD Publishing, Pariġi. DOI: http://dx.doi.
org/10.1787/9789264099678 ‑en
Is-sistema tal-Kummissjoni 
għall-kejl tal-prestazzjoni 
fir-rigward tal-introjtu 
tal-bdiewa  hija mfassla 
tajjeb u bbażata fuq 
data  soda?
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 01
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jagħtu r-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha, ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni ġie prodott mill-Awla I tal-Awditjar — immexxija mill-Membru tal-QEA Augustyn Kubik — 
li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ preżervazzjoni u ġestjoni tar-riżorsi naturali. L-awditu tmexxa mill-Membru tal-QEA 
Rasa Budbergytė, b’appoġġ mill-kap tal-kabinett tagħha, Tomas Mackevičius, u Maura McElhinney, attaché; Hèlder Faria 
Viegas, maniġer prinċipali; Sven Kölling u Blanka Happach, tim ċentrali, Ramona Bortnowschi, Els Brems, Antonio Caruda 
Ruiz, Vincent Ly-Sunnaram, Ioannis Papadakis, Maciej Szymura u Bertrand Tanguy, awdituri.
Mix-xellug għal-lemin : B. Happach, T. Mackevičius, S. Kölling, R. Budbergytė, H. Faria Viegas.
03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
 Glossarju
I‑X Sommarju eżekuttiv
1‑17 Introduzzjoni
1‑2 Objettivi ġenerali tal-PAK u tar-riforma tal-2013 fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa
3‑5 L-objettivi tal-miżuri ffinanzjati mill-FAEG fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa
6 L-introjtu tal-bdiewa, l-introjtu ta' unitajiet domestiċi agrikoli u l-istandard tal-għajxien
7‑11 Is-sorsi ta' data  tal-Kummissjoni għall-introjtu fl-agrikoltura
12‑15 Kejl tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK fir-rigward tal-introjtu agrikolu
16‑17 Awditi preċedenti tal-Qorti
18‑24 Ambitu u approċċ tal-awditjar
25‑87  Osservazzjonijiet
25‑51 Il-Kummissjoni għadha ma stabbilixxietx sett komprensiv ta' data  biex tivvaluta l-prestazzjoni 
tal-miżuri tal-PAK relatati mal-introjtu tal-bdiewa
26‑32 Il-Kummissjoni għad ma għandhiex informazzjoni rilevanti dwar l-introjtu tal-bdiewa fil-livell tal-UE
33‑39 Il-KEA huma għodda importanti għall-monitoraġġ tas-sitwazzjoni ekonomika tal-agrikoltura iżda 
għandhom limitazzjonijiet inerenti għall-valutazzjoni tal-miżuri tal-PAK
40‑51 Il-FADN huwa sors stabbilit tajjeb ta' informazzjoni dwar l-introjtu u n-negozju tal-azjendi agrikoli 
kummerċjali, iżda għandu limitazzjonijiet
04 Werrej
52‑76 Il-Kummissjoni u l-Istati Membri mhux dejjem żguraw li d- data  disponibbli dwar l-introjtu 
tal-bdiewa kienet ta' kwalità xierqa
54‑58 Kien hemm dgħufijiet fil-ġestjoni tal-KEA mill-Kummissjoni … 
59‑76 … u f'xi Stati Membri kien hemm dgħufijiet fl-operat tal-FADN
77‑87 Limitazzjonijiet fid- data  disponibbli, objettivi vagi ta' ċerti miżuri tal-PAK u dgħufijiet fl-indikaturi 
tal-prestazzjoni għandhom impatt fuq l-abbiltà tal-Kummissjoni li tiddimostra dak li nkiseb
79‑82 Pagamenti diretti jmorru għal ħafna objettivi li l-ilħuq tagħhom huwa diffiċli li jitkejjel …
83‑87 … u l-indikaturi tal-prestazzjoni tal-PAK relatati mal-introjtu tal-bdiewa ma jistgħux jintrabtu b'mod ċar 
mal-miżuri u mal-ilħuq reali tal-objettivi
88‑100  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I —  L-għażliet tal-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' pagamenti diretti mill-UE
 Anness II — Kalkolu tal-introjtu agrikolu kif iddefinit taħt il-KEA
 Anness III — Kalkolu tal-introjtu fil-qafas tal-FADN
 Anness IV  — Indikaturi tal-prestazzjoni tal-Kummissjoni għall-valutazzjoni tal-PAK
 Anness V  — Kriterji ta' kwalità li japplikaw għall-Istatistika Ewropea
 Risposta tal-Kummissjoni
05
 Abbrevjazzjonijiet
CMEF : Qafas komuni ta' monitoraġġ u evalwazzjoni
EU-SILC : Statistika tal-UE dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien
FADN : Netwerk tad- data  tal-kontabbiltà agrikola
FAEG : Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija
FAEŻR : Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali
FSS : Stħarriġ tal-istruttura ta' azjendi agrikoli
KEA : Kontijiet ekonomiċi għall-agrikoltura
OECD : Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi
PAK : Politika agrikola komuni
TFUE : Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
06
 Glossarju
Azjenda agrikola : unità b’maniġment uniku, li twettaq attivitajiet agrikoli fit-territorju tal-UE bħala l-attività 
primarja jew sekondarja tagħha. Bidwi jista’ jkollu bosta azjendi agrikoli.
Bidwi : individwu li l-azjenda tiegħu tinsab fi ħdan it-territorju tal-UE u li jeżerċita attività agrikola indipendenti.
Deprezzament : telf fil-valur ta’ assi minħabba li jiqdiemu jew użu tagħhom.
Diżakkoppjar : proċess ta’ separazzjoni tal-pagamenti ta’ għajnuna diretta mill-produzzjoni agrikola.
Evalwazzjoni : il-ġbir u l-analiżi perjodiċi tal-evidenza biex jiġu ffurmati konklużjonijiet dwar l-effettività 
u l-effiċjenza ta’”interventi”. Interventi huma ġġudikati abbażi ta’ riżultati u impatti fil-livell tad-destinatarji 
tal-politika.
FADN : netwerk tad- data  tal-kontabbiltà agrikola, strument għall-evalwazzjoni tal-introjtu u l-attivitajiet 
kummerċjali ta’ azjendi agrikoli kummerċjali u l-impatti tal-politika agrikola komuni. Dan huwa bbażat fuq id- data  
tal-kontabbiltà ta’ kampjun ta’ aktar minn 80 000 azjenda agrikola madwar l-Istati Membri kollha tal-UE.
Indikatur : Varjabbli li jista’ jitkejjel u li jipprovdi informazzjoni utli li tgħin biex jiġi vvalutat sa liema punt ikun 
intlaħaq objettiv.
Intervent (Pubbliku) : “operazzjoni”, “miżura”, programm jew proġett imwettaq jew iffinanzjat minn awtorità 
pubblika.
Introjtu intraprenditorjali agrikolu : l-introjtu ġġenerat minn attivitajiet agrikoli wara t-tnaqqis tal-ispejjeż għal 
impjegati, imgħax għal kapital misluf u l-kera għall-art. Dan jista’ jintuża biex jitħallsu fatturi proprji ta’ produzzjoni 
li jappartjenu għall-azjenda (xogħol proprju, kapital propjru u art).
Introjtu nett ta’ azjenda agrikola : indikatur tal-FADN, li jiddeskrivi l-ammont disponibbli biex jiġu rimunerati 
l-fatturi ta’ produzzjoni proprji tal-azjenda. Dan jiġi kkalkulat billi l-pagi, il-kera u l-imgħax imħallsa mid-detentur 
jitnaqqsu mill-valur miżjud nett tal-azjenda agrikola.
Introjtu ta’ azjenda agrikola tal-familja : indikatur tal-FADN li jiddeskrivi l-introjtu mill-agrikoltura f’azjendi 
b’ħaddiema tal-familja li ma jitħallsux, jiġifieri l-bidwi u l-membri tal-familja tiegħu.
Introjtu ta’ Unità Domestika Agrikola li Jista’ Jintuża : introjtu totali mis-sorsi kollha bit-tnaqqis tat-taxxi u tal-
kontribuzzjonijiet obbligatorji tal-assigurazzjoni soċjali.
Introjtu ta’ unità domestika agrikola : introjtu tal-unitajiet domestiċi minn attività indipendenti fl-agrikoltura 
u minn attivitajiet mhux agrikoli.  L-agrikoltura tista’ ma tkunx is-sors prinċipali ta’ introjtu.
Introjtu tal-fattur agrikolu : introjtu riċevut mill-fatturi li jintużaw fil-produzzjoni agrikola (art, xogħol u kapital). 
Dan jiġi kkalkulat billi l-valur tal-konsum intermedju, il-konsum tal-kapital fiss (deprezzament) u t-taxxi fuq 
il-produzzjoni jitnaqqas mill-valur tal-output agrikolu bil-prezzijiet bażiċi, u jingħadd il-valur ta’ sussidji (oħra) fuq 
il-produzzjoni. Bħala regola ġenerali, dan ma jinkludix introjtu minn sorsi oħra (attivitajiet mhux agrikoli, salarji, 
benefiċċji soċjali, introjtu minn proprjetà).
07 Glossarju
KEA : kontijiet ekonomiċi għall-agrikoltura, għodda bażika għall-analiżi tas-sitwazzjoni ekonomika tal-agrikoltura ta’ 
pajjiż. Dawn huma kont satellita tal-kontijiet nazzjonali.
Konsum intermedju : il-valur tal-oġġetti u s-servizzi kkunsmati matul proċess tal-produzzjoni (ma jinkludix 
id-deprezzament).
Kontijiet nazzjonali : kontijiet nazzjonali jinfurmaw dwar l-istruttura tal-ekonomija u l-iżvilupp tas-sitwazzjoni 
ekonomika ta’ kull Stat Membru.
Kontijiet satellita : kontijiet imfassla abbażi tal-kontijiet nazzjonali biex jipprovdu informazzjoni kumplimentarja 
u kunċetti adattati għan-natura partikolari ta’ settur ekonomiku, pereżempju l-agrikoltura.
Monitoraġġ : l-eżaminar regolari tar-riżorsi, l-output u r-riżultati ta’ “interventi”.
Output Standard : valur monetarju tal-produzzjoni grossa ta’ azjendi agrikoli bil-prezzijiet mal-ħruġ mill-azjenda 
agrikola. Il-valur standard jiġi ddeterminat skont is-sitwazzjoni medja f’reġjun partikolari.
Riforma tal-2003 : ir-riforma tal-PAK, li introduċiet id-diżakkoppjar tal-għajnuna diretta minn produzzjoni agrikola 
u għamlet il-pagamenti kundizzjonali fuq il-konformità ma’ standards bażiċi li jikkonċernaw iż-żamma tal-art 
f’kundizzjoni tajba, l-ambjent, is-sikurezza alimentari, is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti u l-benessri tal-annimali 
(magħrufa bħala kundizzjonalità).
Riforma tal-2013 : ir-riforma tal-PAK għall-perjodu 2014-2020. Din għandha l-għan li tikseb distribuzzjoni aktar 
bilanċjata tal-appoġġ disponibbli u tippremja bdiewa għal prattiki agrikoli sostenibbli permezz ta’”pagament 
ta’ ekoloġizzazzjoni” speċifiku. Għandha l-intenzjoni wkoll li ttejjeb l-orjentazzjoni tal-agrikoltura tal-UE għas-
suq, filwaqt li tipprovdi xibka ta’ sikurezza biex tiddefendi l-bdiewa kontra inċertezzi esterni, u li tappoġġa aktar 
l-iżvilupp rurali fl-Istati Membri.
Valur miżjud nett ta’ azjenda agrikola : indikatur tal-FADN, li jiddeskrivi l-valur totali tal-produzzjoni ta’ azjenda 
agrikola flimkien ma’ pagamenti diretti, mingħajr il-konsum intermedju u d-deprezzament. Dan huwa l-ammont 
disponibbli biex jitħallsu l-fatturi fissi kollha ta’ produzzjoni ta’ azjenda agrikola (art, xogħol u kapital).
08
 Sommarju Eżekuttiv
I
L-introjtu u l-istandard tal-għajxien tal-bdiewa huma fokus partikolari tat-Trattat u tar-riforma tal-2013 tal-Politika 
Agrikola Komuni (PAK). Kważi terz tal-baġit tal-UE għadu ddedikat direttament jew indirettament biex jappoġġa 
l-introjtu tal-bdiewa u għalhekk jikkontribwixxi biex jiżgura standard ġust tal-għajxien għall-bdiewa.
II
Il-qafas ġdid għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-PAK jeħtieġ li l-Kummissjoni tivvaluta l-impatt ikkombinat 
tal-miżuri tal-PAK fuq l-objettivi ddikjarati. Dan jeħtieġ mhux biss objettivi, miri u indikaturi definiti b’mod ċar, 
iżda wkoll biżżejjed informazzjoni statistika ta’ kwalità tajba dwar is-sitwazzjoni ekonomika tal-agrikoltura u dwar 
l-introjtu tal-bdiewa.
III
Dan ir-rapport jivvaluta jekk il-kejl tal-prestazzjoni mill-Kummissjoni fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa huwiex 
imfassal tajjeb u bbażat fuq data  soda. Il-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni stabbilixxietx b’mod ċar id- data  statis -
tika meħtieġa, jekk din id- data  kinitx ta’ kwalità xierqa u jekk il-Kummissjoni ddefinixxietx indikaturi rilevanti.
IV
Il-Qorti tikkonkludi li s-sistema tal-Kummissjoni għall-kejl tal-prestazzjoni tal-PAK fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa 
mhijiex imfassla tajjeb biżżejjed u li l-kwantità u l-kwalità tad- data  statistika li ntużat biex jiġi analizzat l-introjtu tal-
bdiewa għandhom limitazzjonijiet importanti.
V
Il-Kummissjoni ma stabbilixxietx b’mod ċar id- data  statistika meħtieġa biex tivvaluta b’mod effettiv il-prestazzjoni 
tal-miżuri tal-PAK li jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa. Ma hija disponibbli ebda data  rappreżentattiva dwar l-introjtu 
ta’ unitajiet domestiċi agrikoli li jista’ jintuża, li kieku tiffaċilita l-valutazzjoni tal-ilħuq tal-objettiv tat-Trattat li jiġi 
żgurat standard ġust tal-għajxien għall-bdiewa. Barra minn hekk, ma hemm ebda sistema affidabbli li tippermetti li 
jsir tqabbil bejn l-introjtu agrikolu u l-introjtu f’setturi oħra tal-ekonomija, li jista’ jiġġustifika l-appoġġ mill-UE għall-
introjtu għall-bdiewa.
VI
L-għodod prinċipali attwalment disponibbli fil-livell tal-UE biex jitkejjel l-introjtu tal-bdiewa huma l-kontijiet 
ekonomiċi għall-agrikoltura (KEA) u n-netwerk tad- data  tal-kontabbiltà agrikola (FADN). Il-KEA huma s-sors 
prinċipali ta’ statistika tal-Kummissjoni għall-monitoraġġ globali tal-introjtu tal-bdiewa fil-livell makroekonomiku. 
Madankollu, il-potenzjal tagħhom għadu ma ntużax bis-sħiħ u huma ma jipprovdux biżżejjed informazzjoni dwar 
fatturi importanti li huma rilevanti għall-introjtu tal-bdiewa, kif ukoll għall-valur ekonomiku kumplessiv tal-
agrikoltura. Il-FADN huwa strument importanti għall-evalwazzjoni tal-PAK iżda għandu limitazzjonijiet, minħabba li 
dan ikopri biss azjendi kummerċjali u l-informazzjoni dwar l-introjtu hija inkompleta.
Sommarju Eżekuttiv 09
VII
Il-Kummissjoni u l-Istati Membri mhux dejjem żguraw li d- data  użata għall-kejl tal-introjtu tal-bdiewa kienet ta’ 
kwalità xierqa. Il-Qorti sabet dgħufijiet fil-ġestjoni mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri kemm għall-KEA kif ukoll 
għall-FADN. Barra minn hekk, il-proċeduri ta’ garanzija tal-kwalità għall-KEA għadhom mhumiex kompletament 
effettivi, filwaqt li l-awditu identifika ċerti dgħufijiet fl-arranġamenti ta’ garanzija tal-kwalità għall-FADN.
VIII
Objettivi vagi ta’ ċerti miżuri tal-PAK u n-nuqqas ta’ linja bażi jagħmluha diffiċli li jiġi vvalutat jekk miżuri individwali 
tal-PAK immirati lejn l-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa laħqux l-objettivi tagħhom. Il-Kummissjoni lanqas għadha 
ma ddefiniet indikaturi rilevanti għal kejl effettiv tal-prestazzjoni. L-indikaturi li fuqhom il-Kummissjoni għandha 
tibni l-valutazzjoni tagħha mhumiex affidabbli biżżejjed jew mhumiex marbutin b’mod ċar biżżejjed mal-miżuri tal-
PAK u, għalhekk, mhumiex utli biex juru jekk dawn ikkontribwewx b’mod effettiv u effiċjenti lejn l-effetti mixtieqa 
u naqqsux l-inugwaljanzi fl-introjtu.
IX
Fir-rigward tad- data  statistika dwar l-introjtu tal-bdiewa, il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni:
(a) tiżviluppa qafas aktar komprensiv għall-forniment ta’ informazzjoni dwar introjtu li jista’ jintuża u għat-tqabbil 
tal-introjtu tal-bdiewa ma’ introjtu f’setturi oħra tal-ekonomija;
(b) tiżviluppa aktar il-KEA sabiex il-potenzjal tagħhom ikun jista’ jintuża aħjar;
(c) tiżgura li l-analiżi tal-introjtu tal-bdiewa tkun ibbażata fuq indikaturi li jieħdu kont tas-sitwazzjoni attwali tal-
agrikoltura u fuq biżżejjed data  konsistenti għall-benefiċjarji kollha tal-miżuri tal-PAK. Dan jista’ jsir permezz tal-
iżvilupp ta’ sinerġiji bejn data  amministrattiva eżistenti jew permezz tal-iżvilupp tal-FADN jew ta’ għodod oħra 
tal-istatistika li huma adatti;
(d) ittejjeb l-arranġamenti attwali ta’ garanzija tal-kwalità għall-istatistika tal-KEA u l-FADN, stabbiliti mill-Istati 
Membri.
X
Fir-rigward tal-kejl tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK immirati lejn l-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa, il-Qorti tir -
rakkomanda li, għall-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss, il-Kummissjoni tiddefinixxi mill-bidu objettivi u linji bażi 
operazzjonali xierqa li l-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK tkun tista’ titqabbel magħhom, tissupplimenta fil-kuntest 
tal-evalwazzjonijiet tagħha l-qafas attwali ta’ indikaturi tal-prestazzjoni b’ data  oħra rilevanti u ta’ kwalità tajba 
biex jitkejlu r-riżultati miksuba, u tivvaluta l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri mfassla biex jappoġġaw l-introjtu 
tal-bdiewa.
10
 Introduzzjoni
Objettivi ġenerali tal-PAK u tar-riforma tal-2013 fir-
rigward tal-introjtu tal-bdiewa
01 
Skont it-Trattat1, l-objettivi tal-PAK jinkludu li tkabbar il-produzzjoni agrikola biex 
“tassigura b’dan il-mod livell ġust ta’ għajxien għall-popolazzjoni agrikola, par -
tikolarment billi jkabbar il-qligħ individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura”. Ir-rifor -
ma tal-PAK tal-20132 iffukat ukoll fuq l-introjtu agrikolu, fil-kuntest tal-objettiv 
tal-produzzjoni vijabbli tal-ikel, sabiex tikkontribwixxi għall-iżgurar ta’ standard 
ġust tal-għajxien għall-bdiewa3.
02 
Il-miżuri tal-PAK huma ffinanzjati mill-baġit tal-UE permezz tal-Fond Agrikolu 
Ewropew ta’ Garanzija (il-FAEG jew “Pilastru 1”) u tal-Fond Agrikolu Ewropew 
għall-Iżvilupp Rurali (il-FAEŻR jew “Pilastru 2”). Taħt il-qafas finanzjarju pluriennali 
attwali, bejn l-2014 u l-2020 se jintefqu sa EUR 277 biljun (29 % tal-baġit totali tal-
UE) mill-FAEG għal pagamenti diretti lill-bdiewa u għall-appoġġ tas-suq f’setturi 
agrikoli speċifiċi4.
L-objettivi tal-miżuri ffinanzjati mill-FAEG fir-rigward 
tal-introjtu tal-bdiewa
03 
Ir-riforma tal-PAK tal-2003 mexxiet l-enfasi mill-appoġġ għall-produzzjoni (l-hekk 
imsejjaħ “diżakkoppjar”) u introduċiet sistema ta’ appoġġ għall-introjtu li kienet 
fil-biċċa l-kbira bbażata fuq il-livelli ta’ għajnuna riċevuti minn bdiewa individ -
wali matul perjodu ta’ referenza. Ir-riforma tal-2013 kompliet tifred il-pagamenti 
mill-kuntest storiku tagħhom, filwaqt li mxiet gradwalment lejn pagamenti aktar 
uniformi għal kull ettaru fl-Istati Membri kollha tal-UE. Hija rristrutturat ukoll 
pagamenti diretti li, mill-2015 ‘il quddiem, huma disaggregati f’pagament bażiku 
għal kull ettaru għall-bdiewa kollha, “pagament ta’ ekoloġizzazzjoni” li per -
mezz tiegħu il-bdiewa jiġu ppremjati għal prattiki agrikoli speċifiċi li jitqiesu ta’ 
benefiċċju għall-klima u l-ambjent, u pagament għal bdiewa żgħażagħ. Fi ħdan 
ċerti limiti, l-Istati Membri għandhom libertà sinifikanti u jistgħu jimmiraw aktar 
il-pagamenti sabiex jindirizzaw tħassib speċifiku dwar il-politika5.1 L-Artikolu 39(1)(a) u (b) 
tat-Trattat dwar il-
Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea (TFUE) (ĠU L 326, 
26.10.2012, p. 47). Objettivi 
oħra tal-PAK stabbiliti 
fl-Artikolu 39 huma (c) li 
tagħmel is-swieq stabbli, (d) li 
tiggarantixxi d-disponibbiltà 
tal-provvisti u (e) li tassigura 
prezzijiet raġonevoli 
fil-konsenja tal-prodotti 
lill-konsumatur.
2 L-Artikolu 110(2) tar-
Regolament (UE) 
Nru 1306/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-17 ta’ Diċembru 2013 dwar 
il-finanzjament, il-ġestjoni 
u l-monitoraġġ tal-politika 
agrikola komuni u li jħassar 
ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) 
Nru 352/78, (KE) Nru 165/94, 
(KE) Nru 2799/98, (KE) 
Nru 814/2000, (KE) 
Nru 1290/2005 u (KE) 
Nru 485/2008 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 549).
3 Ara wkoll il-preambolu 
għar-Regolament (UE) 
Nru 1308/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-17 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi organizzazzjoni 
komuni tas-swieq fi prodotti 
agrikoli u li jħassar ir-
Regolamenti tal-Kunsill (KEE) 
Nru 922/72, (KEE) Nru 234/79, 
(KE) Nru 1037/2001 u (KE) 
Nru 1234/2007 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 671).
4 Ir-Regolament tal-Kunsill (UE, 
Euratom) Nru 1311/2013 
tat-2 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi l-qafas finanzjarju 
pluriennali għas-snin 
2014-2020 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 884).
5 Għal ħarsa ġenerali lejn 
l-alternattivi magħżula 
mill-Istati Membri ara 
l-Anness I .
11 Introduzzjoni
04 
Għalkemm mhumiex iddikjarati b’mod partikolarment ċar fir-regolament6, il-
Kummissjoni tqis li ċerti elementi ta’ politika huma relatati speċifikament mal-
appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa, b’mod partikolari ma’ pagamenti diretti. Dawn 
il-pagamenti huma intenzjonati li jgħinu li l-biedja tibqa’ stabbilita fit-territorju 
tal-UE billi jappoġġaw u jistabbilizzaw l-introjtu tal-bdiewa, biex b’hekk jiżguraw 
il-vijabbiltà ekonomika fit-tul tal-azjendi agrikoli u jagħmluhom inqas vulnerab -
bli għal varjazzjonijiet fil-prezzijiet. Barra minn hekk, billi pagamenti sħaħ isiru 
kundizzjonali fuq ir-rispett ta’ standards bażiċi (magħrufa bħala kundizzjonalità) 
u billi japplikaw il-komponent speċifiku tal-”ekoloġizzazzjoni”, dawn il-pagamenti 
għandhom jgħinu wkoll biex jiżguraw li l-agrikoltura tipprovdi beni pubbliċi 
għas-soċjetà.
05 
Għalkemm finanzjarjament huma l-aktar importanti, il-pagamenti diretti mhum -
iex l-uniku strument li jaffettwa l-introjtu tal-bdiewa. Fil-livell tal-UE, dawn huma 
akkumpanjati minn miżuri ta’ żvilupp rurali7 u sett ta’ miżuri tas-suq u miżuri ta’ 
promozzjoni li huma mmirati lejn setturi agrikoli speċifiċi. Il-Kummissjoni tista’ 
wkoll tintervjeni fi swieq speċifiċi fi żminijiet ta’ kriżi billi tagħti aċċess limitat 
għal intervent f’forma ta’ ħżin pubbliku jew privat, li jaffettwa l-prezzijiet tas-suq 
u għalhekk l-introjtu tal-bdiewa.
L-introjtu tal-bdiewa, l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi 
agrikoli u l-istandard tal-għajxien
06 
Il-biedja tal-familja hija l-aktar mudell tal-biedja komuni fl-UE, fejn il-maġġoranza 
vasta tal-azjendi agrikoli għadhom immaniġġjati bħala azjendi individwali8. 
Azjendi bħal dawn huma tipikament ikkaratterizzati mill-użu estensiv ta’ xogħol 
tal-familja. Is-sitwazzjoni tal-introjtu ta’ dan it-tip ta’ unità domestika agrikola 
tintwera fil- Figura . Il-leġiżlazzjoni tal-UE qatt ma ddefinixxiet il-kunċetti ta’ 
“popolazzjoni agrikola”, “livell ġust ta’ għajxien” jew “qligħ” imsemmija fit-Trattat, 
iżda l-introjtu tal-unità domestika agrikola li jista’ jintuża huwa element ewlieni 
għall-valutazzjoni tal-istandard tal-għajxien9.6 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1307/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tas-17 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi regoli għal 
pagamenti diretti lill-bdiewa 
taħt skemi ta’ appoġġ fil-qafas 
tal-politika agrikola komuni 
u li jħassar ir-Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 637/2008 
u r-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 73/2009 (ĠU L 347, 
20.12.2013, p. 608).
7 Bħal miżuri ta’ investiment jew 
pagamenti lil bdiewa f’żoni li 
jiffaċċjaw restrizzjonijiet 
naturali jew restrizzjonijiet 
speċifiċi oħra.
8 It-terminu “azjenda agrikola 
tal-familja” jintuża biex jirreferi 
għal kwalunkwe azjenda 
agrikola taħt il-maniġment ta’ 
familja, fejn 50 % jew aktar 
tal-forza tax-xogħol agrikola 
regolari tikkonsisti minn 
ħaddiema tal-familja. Skont 
il-Eurostat, fl-2010, 97 % 
tal-azjendi agrikoli fl-UE kienu 
mmaniġġjati minn detenturi 
individwali.
9 Ara l-paragrafi 64 u 65 
tar-Rapport Speċjali 
Nru 14/2003 dwar il-kejl 
tal-introjtu tal-bdiewa 
mill-Kummissjoni, 
l-Artikolu 33(1)(b) tat-Trattat KE 
(ĠU C 45, 20.2.2004, p. 1).
12 Introduzzjoni
Is-sorsi ta’ data tal-Kummissjoni għall-introjtu 
fl-agrikoltura
07 
Il-Kummissjoni għandha tiddefinixxi l-qafas tal-istatistika meħtieġ biex jitkejjel l-
introjtu tal-bdiewa, filwaqt li l-Istati Membri għandhom jipprovdu lill-Kummissjo -
ni bl-informazzjoni kollha neċessarja għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri 
kkonċernati. Kemm jista’ jkun, l-informazzjoni meħtieġa għandha tkun ibbażata 
fuq sorsi ta’ data  stabbiliti10.
08 
Is-sors prinċipali tal-Kummissjoni ta’ data  ġenerali dwar il-popolazzjoni ag -
rikola hija l- Istħarriġ tal-Istruttura ta’ Azjendi Agrikoli  (FSS)11, li jiġbor id-
data  dwar is-sitwazzjoni agrikola madwar l-UE għall-monitoraġġ tat-tendenzi 
u t-tranżizzjonijiet fl-istruttura tal-azjendi agrikoli Ewropej. Dan mhuwiex imfas -
sal biex jiġbor data  dwar l-introjtu agrikolu tal-bdiewa jew dwar l-appoġġ tal-UE 
ffinanzjat mill-FAEG. FiguraKomponenti tal-introjtu ta’ unità domestika agrikola
=  Riċevuti grossi 
–
Spejjeż /f_i /f_lus kontanti= Introjtu operatorju
nett
–
 Deprezzament= Introjtu ta’ azjenda
agrikola
= Introjtu ta’ azjenda
agrikola
=
–= Introjtu li mhuwiex
ġej minn
azjenda agrikola+
Sors:  L-OECD (2003). Introjtu ta’ unità 
domestika agrikola li 
jista’ jintużaTaxxi u kontribuzzjonijiet 
obbligatorji  Introjtu totali ta’ unità 
domestika agrikola+ Pagi u salarji grossi
+ Introjtu mill-proprjetà+ Trasferimenti soċjali+ Introjtu ieħor+ Riċevuti tas-suq
+ Sussidji+ Riċevuti oħra
10 L-Artikolu 110(4) tar-
Regolament (UE) 
Nru 1306/2013.
11 Ir-Regolament (KE) 
Nru 1166/2008 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tad-19 ta’ Novembru 2008 
dwar stħarriġ ta’ strutturi 
tal-impriżi agrikoli u stħarriġ 
dwar metodi ta’ produzzjoni 
agrikola u li jħassar ir-
Regolament tal-Kunsill (KEE) 
Nru 571/88 (ĠU L 321, 
1.12.2008, p. 14). L-aħħar FSS 
madwar l-UE kollha fil-forma 
ta’ ċensiment agrikolu twettaq 
fl-2010. L-istħarriġ kampjun li 
jmiss huwa ppjanat għall-2016.
13 Introduzzjoni
09 
Il-Kummissjoni tuża żewġ strumenti prinċipali ta’ statistika biex timmonitorja 
attivitajiet ekonomiċi u introjtu minn attivitajiet agrikoli u ċerti attivitajiet 
kummerċjali relatati ma’ azjendi agrikoli:
 ο il-kontijiet ekonomiċi għall-agrikoltura (KEA) , għodda bażika għall-analiżi 
tas-sitwazzjoni makroekonomika tas-settur agrikolu ta’ pajjiż u tal-bidliet fl-
introjtu agrikolu;
 ο in-netwerk tad- data  tal-kontabbiltà agrikola (FADN) , għodda mik -
roekonomika li l-objettiv tagħha huwa li tivvaluta l-introjtu u l-attivitajiet 
kummerċjali ta’ azjendi agrikoli kummerċjali.
10 
Il-KEA huma kont satellita tas-Sistema Ewropea tal-Kontijiet (ESA 95), li jip -
provdu informazzjoni addizzjonali u jużaw kunċetti adatti għas-settur agrikolu12. 
Dawn isegwu metodoloġija speċifika u jiġu kkumpilati bl-użu ta’ regoli u me -
todi speċifiċi13. Għal Stati Membri akbar, il-KEA jinqasmu ulterjurment f’kontijiet 
reġjonali. Il-ġbir u l-aggregazzjoni ta’ data  fil-livell nazzjonali huma ffinanzjati 
kompletament mill-Istati Membri, u l-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika jew il-
Ministeri tal-Agrikoltura huma responsabbli għall-ġbir ta’ data  u l-kalkolu tal-KEA 
nazzjonali. Il-Kummissjoni (Eurostat) hija responsabbli għall-istabbiliment tal-
metodoloġija u l-aggregazzjoni tad- data  fil-livell tal-UE.
11 
Il-FADN huwa mfassal biex jistma l-introjtu ta’ azjendi agrikoli kummerċjali bħala 
unità kummerċjali, li l-valur ta’ produzzjoni tagħha, imkejjel f’output stand -
ard, jaqbeż ċertu soll ta’ dak li jitqies bħala li jkopri l-akbar sehem possibbli ta’ 
output agrikolu, erja agrikola u xogħol agrikolu ta’ dawk l-azjendi mmexxija 
b’orjentazzjoni lejn is-suq14. Dan huwa l-uniku sors armonizzat ta’ data  ekonomika 
dwar l-azjendi agrikoli fil-livell tal-UE15 u huwa mmaniġġjat mid-DĠ Agrikoltura 
u Żvilupp Rurali tal-Kummissjoni. Billi huwa bbażat fuq netwerks nazzjonali tad-
data  tal-kontabbiltà, l-Istati Membri jiffinanzjaw il-ġbir ta’ data  iżda l-Kummissjo -
ni tħallas tariffa standard għal kull azjenda għad- data  riċevuta mill-Istati Mem -
bri16. Attwalment, aġenziji nazzjonali ta’ kollegament (korpi pubbliċi jew privati) 
jiġbru data  mingħand aktar minn 80 000 azjenda agrikola fl-Istati Membri kollha. 
Il-parteċipazzjoni fl-istħarriġ hija volontarja. Id- data  tintuża mill-Kummissjoni 
u minn ħafna partijiet interessati oħra, inklużi Stati Membri.12 Ir-Regolament (KE) 
Nru 138/2004 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-5 ta’ Diċembru 2003 dwar 
il-kontijiet ekonomiċi 
għall-agrikoltura fil-Komunità 
(ĠU L 33, 5.2.2004, p. 1).
13 Il-kalkolu tal-introjtu agrikolu 
taħt il-KEA jintwera 
fl-Anness II .
14 Il-kalkolu tal-introjtu taħt 
il-FADN jintwera fl- Anness III . 
Azjenda mhijiex identika għal 
unità domestika agrikola 
u huwa possibbli li bidwi 
wieħed jimmaniġġja bosta 
azjendi agrikoli.
15 Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1217/2009 tat-
30 ta’ Novembru 2009 li 
jistabbilixxi netwerk għall-ġbir 
ta’ informazzjoni tal-
kontabilità dwar id-dħul 
u l-operazzjoni kummerċjali 
ta’ azjendi agrikoli fl-Unjoni 
Ewropea (ĠU L 328, 15.12.2009, 
p. 27).
16 Għas-snin tal-kontabbiltà 
mill-2010 sal-2014 il-
Kummissjoni sa issa ħallset 
EUR 51.4 miljun f’tariffi 
standard.
14 Introduzzjoni
Kejl tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK fir-rigward 
tal-introjtu agrikolu
12 
Kull miżura tal-PAK għandha tiġi mmonitorjata u evalwata sabiex titjieb il-kwalità 
tagħha u jintwera dak li tista’ twettaq17. Il-kejl tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK 
b’relazzjoni mal-introjtu agrikolu huwa bbażat, fil-biċċa l-kbira, fuq l-informazzjo -
ni li tinsab fil-KEA u fil-FADN, li għalhekk trid tkun suffiċjenti u ta’ kwalità tajba.
13 
Sal-31 ta’ Diċembru 2018, il-Kummissjoni trid tippreżenta r-rapport inizjali dwar 
l-implimentazzjoni tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, inklużi l-ewwel riżultati 
tal-prestazzjoni tal-PAK għall-2014-2020. It-tieni rapport li jinkludi valutazzjoni 
tal-prestazzjoni tal-PAK se jiġi ppreżentat sal-31 ta’ Diċembru 2021.
14 
Bir-riforma tal-PAK tal-2013, il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni 
(CMEF), diġà applikat għall-FAEŻR, ġie applikat ukoll għal miżuri ffinanzjati mill-
FAEG18. Sabiex twettaq ir-responsabbiltà tagħha ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni 
tal-miżuri ffinanzjati mill-FAEG, il-Kummissjoni trid tistabbilixxi liema informazz -
joni hija meħtieġa u tfassal pjan ta’ evalwazzjoni pluriennali. L-Istati Membri 
għandhom jiżguraw li data  bħal din tkun ta’ kwalità tajba u disponibbli fil-ħin.
15 
Is-CMEF huwa bbażat fuq indikaturi standard sabiex jagħmel valutazzjoni kom -
prensiva u regolari tal-progress, l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri meta mqab -
bla mal-objettivi. Il-Kummissjoni stabbilixxiet sett ta’ indikaturi19 biex tiddeskrivi 
l-implimentazzjoni tal-istrumenti tal-PAK ( indikaturi tal-produzzjoni ), biex 
tkejjel liema riżultati jinkisbu ( indikaturi tar-riżultati ) u biex turi l-impatt li dawn 
għandhom fuq l-ilħuq tal-objettivi ġenerali tal-PAK ( indikaturi tal-impatt )20.17 Ara wkoll il-premessa 68 
tar-Regolament (KE) 
Nru 1306/2013.
18 L-Artikolu 110 tar-Regolament 
(UE) Nru 1306/2013.
19 Ir-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni tal-
Kummissjoni (KE) 
Nru 834/2014 tat-
22 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi 
r-regoli għall-applikazzjoni 
tal-qafas komuni ta’ 
monitoraġġ u evalwazzjoni 
tal-politika agrikola komuni 
(ĠU L 230, 1.8.2014, p. 1).
20 Għal dettalji ara l- Anness IV .
15 Introduzzjoni
Awditi preċedenti tal-Qorti
16 
Fl-2002, il-Qorti awditjat il-kejl mill-Kummissjoni tal-introjtu tal-bdiewa21. Dan l-
awditu kkonkluda li l-istrumenti ta’ statistika tal-UE ma pprovdewx informazzjoni 
eżawrjenti biżżejjed dwar l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli li jista’ jintuża, 
u ma ppermettewx li ssir valutazzjoni tal-istandard tal-għajxien tal-komunità 
agrikola.
17 
Fir-rapport annwali tagħha għas-sena finanzjarja 2007, il-Qorti osservat, fir-
rigward tal-kejl tal-introjtu tal-bdiewa, li l-Kummissjoni kienet ħadet għadd ta’ 
inizjattivi rigward il-KEA u l-FADN22. Madankollu, il-Qorti qieset li statistika u in -
dikaturi aktar kompluti kienu indispensabbli sabiex tiġi segwita, aktar mill-qrib, 
il-prestazzjoni tal-PAK li għalihom ġew iddedikati aktar minn żewġ terzi tar-riżorsi 
baġitarji għall-appoġġ għall-introjtu.21 Ir-Rapport Speċjali 
Nru 14/2003.
22 Ir-Rapport Annwali għas-sena 
finanzjarja 2007, il-
paragrafu 5.66 (ĠU C 286, 
10.11.2008, p. 1).
16
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
18 
Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-PAK jeħtieġu informazzjoni ta’ kwalità tajba 
dwar is-sitwazzjoni ekonomika tal-agrikoltura u l-introjtu tal-bdiewa. L-aktar 
riskju sinifikanti huwa n-nuqqas ta’ informazzjoni statistika soda u ta’ indikaturi 
rilevanti fil-livell Ewropew. B’mod aktar speċifiku, hemm riskju li l-indikaturi u l-
kriterji għall-kejl tal-introjtu tal-bdiewa jistgħu ma jkunux definiti kif xieraq jew li 
data  xierqa tista’ ma tkunx disponibbli jew ma tkunx ta’ kwalità tajba biżżejjed.
19 
L-għan ta’ dan l-awditu kien li jeżamina l-għodod tal-Kummissjoni għall-kejl 
tal-introjtu tal-bdiewa u l-użu li tagħmel minn data  relatata mal-introjtu biex tiv -
valuta l-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK immirati lejn produzzjoni vijabbli tal-ikel 
u l-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa. F’dan il-kuntest il-Qorti analizzat ukoll l-
indikaturi tal-prestazzjoni komuni li l-Kummissjoni ddefinixxiet reċentement għal 
pagamenti diretti u għal miżuri oħra ffinanzjati mill-FAEG fir-rigward ta’ objettivi 
speċifiċi tal-PAK23. L-għan ta’ dan l-awditu ma kienx li jevalwa s-CMEF stess jew li 
jesprimi opinjoni kumplessiva dwar il-funzjonament tas-sistemi ta’ statistika tal-
Istati Membri.
20 
Il-mistoqsija kumplessiva tal-awditjar kienet:
“Is-sistema tal-Kummissjoni għall-kejl tal-prestazzjoni tal-PAK fir-rigward tal-
introjtu tal-bdiewa hija mfassla tajjeb u bbażata fuq data soda?”
B’mod aktar speċifiku, l-awditu kellu l-għan li jwieġeb għall-mistoqsijiet li ġejjin:
 ο Il-Kummissjoni stabbilixxiet b’mod ċar liema data  statistika hija meħtieġa 
għal valutazzjoni effettiva tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK li jappoġġaw 
l-introjtu tal-bdiewa?
 ο Il-Kummissjoni u l-Istati Membri żguraw li d- data  użata għall-kejl tal-introjtu 
tal-bdiewa kienet dejjem ta’ kwalità xierqa?
 ο Il-Kummissjoni ddefinixxiet indikaturi rilevanti li jippermettu valutazzjoni ef -
fettiva tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK li jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa?23 Għall-kejl tal-prestazzjoni 
tal-miżuri ffinanzjati 
mill-FAEŻR, ara r-Rapport 
Speċjali Nru 12/2013 “Jistgħu 
l-Kummissjoni u l-Istati 
Membri juru li l-baġit tal-UE 
allokat għall-politika ta’ 
żvilupp rurali jintnefaq tajjeb?” 
(http://eca.europa.eu )
17 Ambitu u approċċ tal-awditjar
21 
Il-Qorti stabbilixxiet il-kriterji tal-awditjar tagħha abbażi tad-dispożizzjonijiet fit-
Trattat24 u r-regolamenti fis-seħħ25.
22 
Twettqu żjarat tal-awditjar saru fil-Kummissjoni u f’sitt Stati Membri26. Flimkien, 
dawn l-Istati Membri jammontaw għal aktar minn 50 % tal-valur miżjud gross tal-
agrikoltura Ewropea u l-bdiewa f’dawn l-Istati Membri jirċievu aktar minn 50 % 
tal-baġit tal-UE għall-agrikoltura, primarjament fil-forma ta’ pagamenti diretti.
23 
Fil-livell tal-Kummissjoni, il-Qorti awditjat jekk il-proċeduri żgurawx li l-
kumpilazzjoni tal-KEA u l-ġestjoni tal-FADN kienu f’konformità mar-rekwiżiti tal-
kwalità tal-qafas għall-iżvilupp, il-produzzjoni u d-disseminazzjoni ta’ statistika 
Ewropea stabbiliti fil-Kodiċi ta’ Prattika tal-Eurostat27. Fl-Istati Membri miżjura, 
il-Qorti analizzat il-proċeduri fis-seħħ għall-ġbir ta’ data  u għall-garanzija tal-
kwalità kemm fir-rigward tal-KEA kif ukoll fir-rigward tal-FADN. L-għan taż-żjarat 
fl-Istati Membri kien ukoll li jiġu identifikati prattiki tajbin f’termini tal-kejl 
tal-introjtu tal-bdiewa. Inġabret evidenza għall-awditjar u din ġiet eżaminata bi 
tqabbil mal-kriterji tal-awditjar, permezz ta’ intervisti u l-analiżi ta’ dokumenti 
u ta’ data . Barra minn hekk, il-Qorti wettqet stħarriġ fit-28 Stat Membru kollha, 
rigward l-implimentazzjoni tal-KEA u tal-FADN.
24 
Il-Qorti wettqet ukoll analiżi fl-uffiċċju u analiżi tal-qafas tal-Kummissjoni għall-
ġestjoni tal-prestazzjoni, rigward tal-objettivi u l-indikaturi tal-prestazzjoni rela -
tati mal-introjtu tal-bdiewa. F’din l-analiżi kif ukoll fl-awditu tas-sistema tal-FADN, 
il-Qorti kienet assistita minn żewġ esperti esterni.24 L-Artikolu 39 tat-TFUE.
25 Ir-Regolament (KE) Nru 
138/2004 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-5 ta’ Diċembru 2003 dwar 
il-kontijiet ekonomiċi 
għall-agrikolutra fil-Komunità 
(ĠU L 33, 5.2.2004, p. 1) 
u r-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1217/2009 tat-
30 ta’ Novembru 2009 li 
jistabbilixxi netwerk għall-ġbir 
ta’ informazzjoni tal-
kontabilità dwar id-dħul 
u l-operazzjoni kummerċjali 
ta’ azjendi agrikoli fl-Unjoni 
Ewropea (ĠU L 328, 15.12.2009, 
p. 27), ir-Regolament (KE) 
Nru 223/2009 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-11 ta’ Marzu 2009 dwar 
l-Istatistika Ewropea u li 
jħassar ir-Regolament 
(Euratom, KE) Nru 1101/2008 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill dwar it-
trażmissjoni ta’ data  suġġetta 
għall-kunfidenzjalità statistika 
lill-Uffiċċju tal-Istatistika 
tal-Komunitajiet Ewropej, 
ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 322/97 u d-Deċiżjoni 
tal-Kunsill 89/382/KEE, 
Euratom li tistabbilixxi Kumitat 
dwar il-Programmi tal-
Istatistika tal-Komunitajiet 
Ewropej (ĠU L 87, 31.3.2009, 
p. 164) u r-Regolament (UE) 
Nru 1306/2013.
26 Il-Ġermanja, Spanja, Franza, 
in-Netherlands, il-Polonja 
u r-Rumanija.
27 Ara l- Anness V .
18
 Osservazzjonijiet
Il-Kummissjoni għadha ma stabbilixxietx sett 
komprensiv ta’ data biex tivvaluta l-prestazzjoni tal-
miżuri tal-PAK fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa
25 
Biex tindirizza l-kwistjoni ta’ jekk il-Kummissjoni stabbilixxietx b’mod ċar id- data  
statistika meħtieġa, il-Qorti qieset jekk inkisbitx informazzjoni dwar l-aspetti 
kollha rilevanti għall-introjtu tal-bdiewa, jekk il-KEA kisbux biżżejjed data  mak -
roekonomika dwar l-introjtu tal-bdiewa u jekk il-FADN jinkludix biżżejjed data  
dwar l-introjtu fil-livell tal-bdiewa individwali.
Il-Kummissjoni għad ma għandhiex informazzjoni dwar 
l-introjtu tal-bdiewa fil-livell tal-UE
Ma teżistix data  rappreżentattiva dwar l-introjtu ta’ unitajiet 
domestiċi agrikoli li jista’ jintuża
26 
L-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli li jista’ jintuża jinkludi dħul mill-bejgħ ta’ 
prodotti agrikoli, sussidji, dħul ieħor (introjtu relatat mal-azjendi agrikoli)28 u in -
trojtu ieħor29. L-introjtu li jista’ jintuża huwa element ewlieni għall-valutazzjoni 
tal-istandard tal-għajxien tal-bdiewa, wieħed mill-objettivi prinċipali tat-Trattat.
27 
Għadu ma ġiex żviluppat qafas tal-istatistika fil-livell tal-UE bex jipprovdi in -
formazzjoni dwar l-introjtu tal-bdiewa u tal-unitajiet domestiċi tagħhom li 
jista’ jintuża. Dan minkejja l-fatt li informazzjoni disponibbli tindika s-sinifikat 
dejjem jikber tal-introjtu li mhuwiex relatat ma’ attività agrikola. Il-Kummissjoni 
wettqet żewġ studji tal-fattibbiltà dwar il-ġbir ta’ data  bħal din30, li l-evalwazzjoni 
tagħhom kienet parti mill-programm statistiku 2008-2012 tal-Kummissjoni31. 
Madankollu, sa issa l-Kummissjoni għadha ma wettqitx evalwazzjoni bħal din, 
u lanqas ma ħadet azzjoni oħra biex ittejjeb l-għarfien tagħha dwar l-introjtu ta’ 
unitajiet domestiċi agrikoli li jista’ jintuża.
28 
Data  dwar l-introjtu li jista’ jintuża u l-kundizzjonijiet tal-għajxien ta’ unitajiet 
domestiċi inġenerali, inklużi unitajiet domestiċi agrikoli, hija disponibbli permezz 
tal-istatistika tal-UE dwar l-introjtu u l-kundizzjonijiet tal-għajxien (EU-SILC)32. 
Madankollu, l-għadd ta’ unitajiet domestiċi agrikoli inklużi f’dan l-istħarriġ huwa 
ġeneralment żgħir wisq biex jinsiltu konklużjonijiet validi dwar l-introjtu u l-
kundizzjonijiet tal-għajxien tal-bdiewa.28 Introjtu minn attivitajiet oħra 
bi qligħ imwettqa bl-użu ta’ 
riżorsi agrikoli.
29 Introjtu minn sorsi esterni, 
bħal pagi jew salarji minn 
attivitajiet oħra tal-bidwi jew 
tal-membri tal-familja.
30 Statistika tal-Iżvezja, Feasibility 
study on collection of off-farm 
income data and data on other 
income (Studju tal-fattibbiltà 
dwar il-ġbir ta’ data  dwar 
introjtu li mhuwiex ġej minn 
azjendi agrikoli u ta’ data  dwar 
introjtu ieħor) , 2006; AgraCeas, 
Feasibility study on the 
implementation of income of 
agricultural households sector 
(IAHS) statistics (Studju 
tal-fattibbiltà dwar 
l-implimentazzjoni tal-
istatistika dwar l-introjtu 
tas-settur tal-unitajiet 
domestiċi agrikoli (IAHS)) , 
2007 .
31 Id-Deċiżjoni Nru 1578/2007/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
11 ta’ Diċembru 2007 dwar 
il-Programm Statistiku 
Komunitarju 2008 sal-2012 
(ĠU L 344, 28.12.2007, p. 15).
32 Ir-Regolament (KE) 
Nru 1177/2003 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsilll 
tas-16 ta’ Ġunju 2003 
jirrigwarda l-istatistika 
Komunitarja dwar l-introjtu 
u l-kundizzjonijiet tal-għajxien 
(UE-SILC) (ĠU L 165, 3.7.2003, 
p. 1).
19 Osservazzjonijiet
29 
Barra minn hekk, id- data  dwar l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli tinġabar 
speċifikament f’10 Stati Membri biss. Minbarra dan, l-approċċi għall-ġbir ta’ 
informazzjoni bħal din u l-livell ta’ dettall miksub ivarjaw b’mod sinifikanti fost 
dawn l-Istati Membri (ara l- Kaxxa 1 ). Din il-varjabbiltà ta’ approċċi tillimita 
l-konklużjonijiet li jistgħu jinsiltu dwar dan l-introjtu u l-istandard tal-għajxien 
tal-bdiewa.
Ma hemm ebda sistema ta’ referenza adegwata għat-tqabbil tal-
introjtu tal-bdiewa mal-introjtu ta’ setturi oħra tal-ekonomija
30 
Huwa importanti li l-introjtu tal-bdiewa jitqabbel ma’ introjtu f’setturi oħra tal-
ekonomija jew mal-introjtu ta’ gruppi soċjoekonomiċi speċifiċi li huma kumpa -
rabbli mal-bdiewa, sabiex jiġi ddeterminat sa liema punt dawn jistgħu jkunu 
żvantaġġati u għalfejn l-appoġġ għall-introjtu mill-UE huwa meħtieġ jew impor -
tanti għall-vijabbiltà tal-azjendi.
31 
Skont il-Kummissjoni, l-istatistika disponibbli tindika li l-introjtu tal-bdiewa 
għadu sinifikattivament taħt l-introjtu medju fl-ekonomija totali33. Madankollu, 
din il-konklużjoni hija bbażata fuq tqabbil tal-introjtu li jiġi kkalkulat fuq bażijiet 
differenti, u li għalhekk huwa diffiċli li jitqabbel34. Tqabbil bħal dan jeħtieġ inter -
pretazzjoni kawta biex jiġi evitat ir-riskju ta’ konklużjonijiet mhux preċiżi dwar 
jekk, u fejn ikun il-każ, dwar sa liema punt l-introjtu tal-bdiewa huwa inqas mill-
introjtu f’setturi oħra tal-ekonomija. Kaxxa 1Statistika dwar l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli mħejjija minn Stati Membri 
individwali
Data  dwar l-introjtu tal-unitajiet domestiċi agrikoli attwalment tinġabar fil-Bulgarija, id-Danimarka, Spanja, 
Franza, in-Netherlands, l-Awstrija, il-Polonja, il-Finlandja, l-Iżvezja u r-Renju Unit (l-Ingilterra). Madankollu, ma 
hemm ebda definizzjoni komuni ta’ “unitajiet domestiċi agrikoli” u l-metodoloġiji applikati jvarjaw. Fin-Neth -
erlands l-informazzjoni dwar l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi hija disponibbli għal aktar min-nofs l-azjendi 
agrikoli fil-kampjun tal-FADN (2013). Fi Franza, l-awtoritajiet jużaw id- data  tal-FADN flimkien ma’ informazzjo -
ni mir-reġistri tat-taxxa biex jikkalkulaw l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli. Fil-Polonja, jintuża l-istħarriġ 
tal-EU-SILC u l-wiġġieba fil-FADN jintalbu jipprovdu informazzjoni addizzjonali dwar l-introjtu tal-unitajiet 
domestiċi tagħhom fuq bażi volontarja. Il-Bulgarija, Spanja u l-Finlandja jużaw biss l-istħarriġ tal-EU-SILC, li fih 
għadd relattivament żgħir ta’ unitajiet domestiċi agrikoli.
33 SEC(2011) 1153 final/2 
tal-20 ta’ Ottubru 2011 
“Commission Impact 
Assessment, the Common 
Agricultural Policy towards 
2020” (Valutazzjoni tal-Impatt 
mill-Kummissjoni, il-Politika 
Agrikola Komuni lejn l-2020), 
p. 18. Skont il-Kummissjoni, 
il-livell tal-introjtu fis-settur 
agrikolu għadu taħt il-50 % 
tas-salarju medju fl-ekonomija 
totali.
34 Fir-rapporti annwali tal-attività 
tagħha, il-Kummissjoni 
qabblet l-introjtu tal-fattur 
agrikolu għal kull unità ta’ 
xogħol agrikola mal-prodott 
domestiku gross tal-UE per 
capita . Tqabbil ieħor użat 
mill-Kummissjoni huwa bejn 
l-introjtu intraprenditorjali 
agrikolu għal kull ħaddiem 
mhux imħallas u l-pagi 
u s-salarji grossi għal kull 
ħaddiem ekwivalenti għall-full 
time fil-bqija tal-ekonomija.
20 Osservazzjonijiet
32 
Id-daqsijiet tal-azjendi agrikoli u l-livelli ta’ introjtu tal-popolazzjoni agrikola 
jvarjaw b’mod sinifikanti, bħalma tvarja wkoll id-diversità tal-azjendi. Il-medji 
użati mill-Kummissjoni biex jitqabbel l-introjtu għal kull daqs ta’ azjenda agrikola, 
it-tip ta’ azjenda agrikola u r-reġjun fil-FADN mhux dejjem juru l-punt sa fejn ċerti 
gruppi ta’ bdiewa huma żvantaġġati meta mqabbla ma’ oħrajn. B’riżultat ta’ dan, 
dawn il-medji ma jistgħux jintużaw biex jgħinu jiddeterminaw jekk il-miżuri tal-
PAK għall-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa jgħinux biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi 
fl-introjtu.
Il-KEA huma għodda importanti għall-monitoraġġ tas-
sitwazzjoni ekonomika tal-agrikoltura iżda għandhom 
limitazzjonijiet inerenti għall-valutazzjoni tal-miżuri tal-PAK
Il-Kummissjoni ma żviluppatx aktar il-KEA sabiex tuża l-potenzjal 
tagħhom aħjar
33 
Sa issa, il-Kummissjoni għadha ma adattatx il-KEA għall-istandards il-ġodda 
għall-kontijiet nazzjonali35 u ma użatx il-potenzjal sħiħ tal-KEA billi żviluppathom 
aktar biex jipprovdu informazzjoni dwar ir-rwol tal-importazzjonijiet, dwar 
l-iżviluppi fid-domanda għal prodotti agrikoli (domestiċi jew barranin), dwar il-
forniment għall-industrija tal-ikel, dwar il-konsum finali minn unitajiet domestiċi, 
dwar it-trattament speċjali tal-agrikoltura fis-sistemi fiskali jew dwar l-użu għal 
skopijiet lil hinn mill-ikel, bħall-produzzjoni tal-bijoenerġija. Madankollu, dawn 
l-elementi kollha huma fatturi importanti li jaffettwaw l-introjtu tal-bdiewa.
34 
Il-KEA mhumiex imfassla biex jgħinu fl-analiżi tad-dipendenza ta’ setturi speċifiċi 
fuq sussidji, u l-importanza tagħhom għal biedja vijabbli fir-reġjuni, għal tipi 
speċifiċi ta’ produzzjoni jew għal gruppi soċjoekonomiċi speċifiċi ta’ bdiewa. Ir-
rwol tas-sussidji jintwera biss bħala aggregat li jinkludi l-appoġġ kemm tal-UE kif 
ukoll dak nazzjonali mogħti lill-bdiewa. Dan jillimita l-utilità tal-KEA li jipprovdu 
bażi għall-analiżi tal-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri tal-PAK fir-rigward tal-
introjtu tal-bdiewa.35 Ir-Regolament (UE) 
Nru 549/2013 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar 
is-sistema Ewropea tal-
kontijiet nazzjonali u reġjonali 
fl-Unjoni Ewropea (SEK 2010) 
(ĠU L 174, 26.6.2013, p. 1).
21 Osservazzjonijiet
35 
Informazzjoni dwar prezzijiet u kera tal-art mhijiex biss importanti għall-kalkolu 
tal-introjtu tal-bdiewa iżda wkoll għall-valutazzjoni tal-impatt tal-miżuri tal-PAK, 
minħabba li l-art hija l-fattur prinċipali ta’ produzzjoni għall-agrikoltura. Barra 
minn hekk, pagamenti diretti huma fil-biċċa l-kbira relatati ma’ art agrikola li 
tista’ tinfluwenza l-prezzijiet tal-art u għalhekk l-effiċjenza u l-effettività tal-
appoġġ36. Sa issa, għad ma hemmx bażi legali fil-leġiżlazzjoni tal-UE li tiżgura 
ġbir regolari ta’ data  dwar prezzijiet u kera tal-art fl-Istati Membri kollha u li din 
tkun ta’ kwalità kumparabbli. Minkejja ċerti sforzi mill-Eurostat biex jiġbor data  
adatta, id- data  disponibbli hija inkompleta u ma ssegwix metodoloġija komuni. 
Dan affettwa wkoll il-preċiżjoni tad- data  rrappurtata fil-KEA37.
36 
Il-KEA juru riżultati tal-introjtu għal kull Stat Membru fl-intier tiegħu iżda mhux 
fil-livell reġjonali. L-Istati Membri jipprovdu data  addizzjonali dwar l-introjtu 
reġjonali fuq bażi volontarja biss, iżda din mhijiex disponibbli għar-reġjuni rile -
vanti kollha tal-Istati Membri u, fejn disponibbli, tiġi pprovduta biss b’dewmien 
sinifikanti ta’ sentejn. Dan inaqqas l-utilità tar-riżultati għall-valutazzjoni tas-
sitwazzjoni tal-introjtu reġjonali fl-agrikoltura.
37 
Skont id-definizzjoni tagħhom, il-KEA jkejlu, fil-livell makroekonomiku, il-pre -
stazzjoni u t-tkabbir ekonomiċi b’riżultat ta’ attivitajiet tas-suq u tal-evoluzzjoni 
tagħhom matul iż-żmien. Dawn ma jinkludux beni pubbliċi pprovduti minn bdie -
wa lis-soċjetà. Il-forniment ta’ beni pubbliċi bħal dawn huwa objettiv speċifiku 
importanti tal-miżuri bħall-”pagament ta’ ekoloġizzazzjoni”, li jammonta għal 
30 % tal-pagamenti diretti mill-UE. Dan jenfasizza r-rwol multifunzjonali tal-
agrikoltura, filwaqt li jikkontribwixxi wkoll għall-introjtu tal-bdiewa. Madankollu, 
il-punt sa fejn l-agrikoltura tipproduċi beni pubbliċi u l-evalwazzjoni tagħha mis-
soċjetà jistgħu jvarjaw b’mod sinifikanti madwar ir-reġjuni u l-Istati Membri. Sa 
issa, il-Kummissjoni għadha ma qisitx li tiżviluppa aktar il-KEA u ma stabbilixxiet 
ebda strument ieħor biex ikejjel il-valur ekonomiku tal-beni pubbliċi prodotti 
mis-settur agrikolu fl-intier tiegħu.36 Ara l-paragrafu 97 tar-Rapport 
Speċjali Nru 5/2011 “Skema ta’ 
Pagament Uniku: Kwistjonijiet 
li għandhom jiġu indirizzati 
biex titjieb il-ġestjoni 
finanzjarja soda tagħha”, 
u l-paragrafu 74 tar-Rapport 
Speċjali Nru 16/2012 
“L-effettività tal-Iskema ta’ 
Pagament Uniku skont l-Erja 
bħala sistema transizzjonali li 
tappoġġa lill-bdiewa fl-Istati 
Membri ġodda” ( http://eca.
europa.eu ).
37 Ara l-paragrafu 56.
22 Osservazzjonijiet
L-użu ta’ ċerta informazzjoni tal-KEA mill-Kummissjoni jista’ jitjieb
38 
Il-KEA huma mfassla biex jipprovdu informazzjoni dwar bidliet fl-introjtu tas-set -
tur agrikolu fl-intier tiegħu, aktar milli dwar livelli assoluti tal-introjtu, l-introjtu ta’ 
azjendi agrikoli individwali jew l-unitajiet domestiċi involuti fl-agrikoltura. Fil-fatt, 
dawn mhumiex imfassla biex jinsiltu konklużjonijiet dettaljati fil-livell mikroe -
konomiku, bħal dwar il-vijabbiltà ekonomika ta’ azjendi individwali u l-istandard 
tal-għajxien ta’ unitajiet domestiċi agrikoli. Madankollu, fir-rapporti annwali 
tal-attività tagħha u r-rapporti annwali ta’ informazzjoni statistika u ekonomika 
tagħha, il-Kummissjoni tuża l-informazzjoni tal-KEA fil-livell mikro billi tqabbel 
l-introjtu tal-fattur agrikolu għal kull ħaddiem38 f’valuri assoluti bħala indikatur 
ewlieni tal-prestazzjoni. Madankollu, il-KEA mhumiex imfassla espressivament 
biex jipprovdu data  dwar livelli assoluti tal-introjtu jew dwar il-livelli tal-introjtu 
ta’ bdiewa individwali.
39 
Il-Kummissjoni tuża l-indikatur “introjtu intraprenditorjali agrikolu”39 bħala indika -
tur għal “introjtu ta’ azjenda agrikola tal-familja”40 u tqisu bħala l-eqreb indikatur 
għall-istandard tal-għajxien tal-bdiewa. Madankollu, din is-suppożizzjoni ma 
għadhiex tirrifletti r-realtà tal-agrikoltura fl-UE, minħabba li l-popolazzjoni ag -
rikola tvarja b’mod sinifikanti madwar l-Istati Membri u ma għadhiex tinkludi biss 
azjendi individwali (“tal-familja”) mmaniġġjati minn sidien waħdiena li ma jirċievu 
ebda pagament għax-xogħol tagħhom, iżda wkoll sehem sinifikanti ta’ entitajiet 
legali jew gruppi ta’ azjendi, li jagħmlu użu minn xogħol imħallas kważi esklus -
sivament41. Dawn tal-aħħar spiss ikunu kumpaniji konvenzjonali (eż. investituri li 
jixtru meded kbar ta’ art għal biedja intensiva), bħal f’setturi oħra tal-ekonomija. 
Għalhekk, ir-riżultati tal-introjtu fil-KEA ma jistgħux jiġu attribwiti b’mod ċar għal 
“azjendi agrikoli tal-familja” u ma jistgħux jitqiesu bħala indikatur għall-introjtu 
jew għall-istandard tal-għajxien ta’ bdiewa individwali. Billi s-sehem ta’ azjendi 
individwali madwar l-Istati Membri jvarja b’mod sinifikanti wkoll, ir-riżultati tal-
introjtu, kif ipprovduti mill-KEA, mhumiex kumparabbli bejn l-Istati Membri42.38 L-introjtu tal-fattur agrikolu 
jirrappreżenta introjtu 
ġġenerat mill-biedja li jintuża 
biex jiġu rimunerati fatturi ta’ 
produzzjoni mislufa jew 
mikrija (kapital, pagi u kera 
tal-art), u fatturi tal-
produzzjoni proprji (xogħol, 
kapital u art proprji).
39 Dan huwa r-rimunerazzjoni 
għax-xogħol imwettaq 
mill-bidwi flimkien mal-
introjtu li jifdal wara t-tnaqqis 
tal-ispejjeż għal xogħol 
imħallas, u jipprovdi 
informazzjoni dwar tendenzi 
fl-iżvilupp tal-introjtu agrikolu 
ta’ negozji agrikoli 
indipendenti.
40 Ara l- Anness III .
41 Skont l-FSS tal-2010, entitajiet 
legali ħadmu 27 % taż-żona 
agrikola tal-UE. Is-sehem żdied 
b’mod sinifikanti mat-tkabbir 
tal-UE fl-2004 u fl-2007.
42 Ara wkoll il-punt 5.12 
tal-Anness I għar-Regolament 
(KE) Nru 138/2004.
23 Osservazzjonijiet
Il-FADN huwa sors stabbilit tajjeb ta’ informazzjoni dwar 
l-introjtu u n-negozju tal-azjendi agrikoli kummerċjali, iżda 
għandu limitazzjonijiet
40 
Il-FADN għandu l-għan li jiġbor data  rappreżentattiva tal-kontibbiltà dwar 
azjendi agrikoli kummerċjali43. Huwa jista’ jipprovdi informazzjoni importanti 
u utli dwar il-prestazzjoni kummerċjali ta’ azjenda agrikola, għal kull settur ag -
rikolu u għal kull klassifikazzjoni tad-daqs. Għalhekk dan huwa sors primarju ta’ 
informazzjoni għall-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK44.
41 
Wara r-Rapport Speċjali Nru 14/2003 tal-Qorti, il-Kummissjoni, f’kooperazzjoni 
mal-aġenziji ta’ kollegament tal-Istati Membri, qed tiżviluppa l-metodoloġija tal-
FADN biex din tieħu kont tal-evoluzzjoni tas-settur agrikolu. Hija ħadet ukoll passi 
biex tqarreb ir-riżultati tal-FADN ma’ standards internazzjonali tal-kontabbiltà 
u tar-rappurtar finanzjarju.
Indikaturi tal-introjtu ma jiħdux kont komplet tal-evoluzzjoni tal-
azjendi fis-settur agrikolu
42 
L-indikatur prinċipali tal-introjtu, tal-FADN, huwa “ valur miżjud nett ta’ azjenda 
agrikola ”. Dan huwa utli biex il-prestazzjoni tal-introjtu ta’ azjendi agrikoli 
titqabbel irrispettivament mill-forma organizzazzjonali tagħhom. Billi dan ma 
jiħux inkunsiderazzjoni l-ispejjeż ta’ fatturi esterni ta’ produzzjoni (eż. il-kera 
tal-art jew l-imgħax tal-bank), li ħafna bdiewa jkollhom iġarrbu, dan ma jistax jip -
provdi biżżejjed informazzjoni dwar l-introjtu agrikolu reali tal-bdiewa jew dwar 
il-profittabbiltà tal-azjendi.
43 
Storikament, il-FADN ġie mfassal biex jipprovdi informazzjoni dwar “azjendi 
agrikoli tal-familja” u indikatur importanti li jintuża huwa l-” introjtu nett ta’ 
azjenda agrikola għal kull unità ta’ xogħol tal-familja ”, għal azjendi li jużaw 
ix-xogħol u l-kapital tad-detenturi u tal-familji tagħhom. Dan huwa kkalkulat 
biss għal azjendi li għalihom ġie rreġistrat xogħol tal-familja li ma jitħallasx. 
Madankollu, kumpaniji li jappartjenu għal detenturi uniċi jew għal grupp ta’ 
detenturi stabbiliti għal skopijiet fiskali, li huma simili għal azjendi agrikoli tal-
familja f’kull forma ħlief dik legali, jiġu esklużi minħabba li dawn ma għandhomx 
xogħol mingħajr ħlas. Madankollu, strutturi bħal dawn jinstabu spiss f’ħafna Stati 
Membri, notevolment fil-Ġermanja, fi Spanja u fi Franza u l-esklużjoni tagħhom 
probabbilment toħloq distorsjoni fir-riżultati45.43 Azjendi li jaqbżu daqs 
ekonomiku minimu.
44 L-evalwazzjoni mill-
Kummissjoni tal-effetti 
tal-appoġġ dirett fuq l-introjtu 
u l-valutazzjoni tal-impatt għal 
“Il-PAK fid-dawl tas-sena 2020”, 
li t-tnejn twettqu mill-
Kummissjoni fl-2011, huma 
essenzjalment ibbażati fuq 
data  tal-FADN.
45 Fi Spanja aktar minn 30 % 
taż-żona agrikola tinħadem 
minn entitajiet legali, li ħafna 
minnhom huma stabbiliti għal 
skopijiet fiskali. Fi Franza 
entitajiet legali u gruppi ta’ 
azjendi jaħdmu 58 % taż-żona 
agrikola, u fil-Ġermanja aktar 
minn terz.
24 Osservazzjonijiet
44 
Barra minn hekk, ma hemm ebda indikatur tal-introjtu separat għal azjendi ag -
rikoli organizzati bħala kumpaniji konvenzjonali, għalkemm entitajiet legali bħal 
dawn għandhom rwol prinċipali fis-settur agrikolu f’ħafna Stati Membri.
Informazzjoni dwar introjtu ieħor tal-bdiewa li huwa relatat ma’ 
azjendi agrikoli mhijiex kompluta
45 
Dħul minn investimenti finanzjarji, trasferimenti kapitali u l-effetti favorevoli tat-
tassazzjoni fuq l-introjtu agrikolu jista’ jkollhom impatt sinifikanti fuq l-introjtu 
u s-sitwazzjoni finanzarja ta’ azjenda u l-abbiltà tagħha li tirreaġixxi għal forzi 
fis-suq. Madankollu, il-metodoloġija attwali tal-FADN ma tiħux inkunsiderazzjoni 
effetti bħal dawn.
46 
Ħafna bdiewa jużaw ir-riżorsi tal-azjendi tagħhom ukoll biex jinvolvu lilhom in -
fushom f’attivitajiet bi qligħ lil hinn mill-produzzjoni agrikola primarja, jew inkella 
jiddiversifikaw l-attivitajiet kummerċjali tagħhom biex iżidu l-introjtu tagħhom. 
Eżempji ta’ attivitajiet bħal dawn relatati ma’ azjendi agrikoli huma l-ipproċessar 
tal-ikel fl-azjendi agrikoli, il-bejgħ dirett ta’ prodotti, il-forniment ta’ servizzi bl-
użu ta’ tagħmir agrikolu, il-produzzjoni ta’ enerġija rinnovabbli jew l-agrituriżmu. 
Attivitajiet bħal dawn jipprovdu introjtu addizzjonali, inaqqsu l-volatilità tal-
introjtu u jagħmlu l-bdiewa inqas dipendenti fuq is-sussidji.
L-enerġija rinnovabbli tista’ tipprovdi sorsi addizzjonali ta’ introjtu  
għall-bdiewa
© L-Unjoni Ewropea, Sors : Il-KE — Servizz Awdjoviżiv,  
Ritratt: L. Chamussy.
25 Osservazzjonijiet
47 
Informazzjoni aktar dettaljata dwar introjtu ieħor relatat mal-azjendi agrikoli 
inġabret biss mill-2014 ‘l hawn46. Madankollu, din l-informazzjoni hija inkluża 
biss fejn id-dħul u l-ispejjeż ma jistgħux jinfirdu minn attivitajiet agrikoli fil-
kontijiet tal-azjendi. L-informazzjoni tibqa’ inkompleta, minħabba li f’każijiet 
oħra din mhijiex inkluża, pereżempju meta attività bħal din tkun immaniġġjata 
f’unitajiet kummerċjali separati li jappartjenu għall-bidwi. Id- data  miġbura 
lanqas ma hija rappreżentattiva, minħabba li azjendi bħal dawn attwalment 
mhumiex irrappreżentati biżżejjed fil-kampjun tal-FADN u, minħabba f’differenzi 
fit-trattament kontabilistiku, id- data  mhijiex kumparabbli minn Stat Membr 
għal ieħor (ara l- Kaxxa 2 ). B’konsegwenza ta’ dan, hemm stampa inkompleta 
tal-attivitajiet kummerċjali reali tal-bdiewa li huma relatati mal-azjendi agrikoli, 
u tar-rwol li sorsi addizzjonali ta’ dħul għandhom fl-istabbilizzazzjoni tal-introjtu 
kumplessiv tagħhom. Kaxxa 2Trattament inkonsistenti ta’ introjtu ieħor tal-bdiewa li huwa relatat mal-azjendi 
agrikoli
Skont l-FSS tal-2010, aktar minn 30 % tal-azjendi fil-Ġermanja ddikjaraw li kellhom attivitajiet kummerċjali 
lil hinn mill-agrikoltura. Madankollu, l-element li jirregola l-klassifikazzjoni tal-introjtu fil-FADN huwa l-liġi 
fiskali nazzjonali, li skontha d-dħul operattiv li ma jiġix minn produzzjoni agrikola primarja jitqies biss bħala 
introjtu agrikolu f’limiti stretti. Jekk dawn il-limiti jinqabżu, id-dħul ma jiġix irreġistrat fil-FADN. Ħafna azjendi 
joperaw impjanti tal-bijogass u jipproduċu u jbigħu l-elettriku lill-grilja nazzjonali. Billi dan id-dħul huwa klas -
sifikat bħala “mhux agrikolu”, dan ma jitqiesx bħala relatat direttament mal-azjenda u ma jidhirx fir-riżultati 
tal-FADN.
Fi Franza, introjtu minn attivitajiet oħra bi qligħ relatati mal-azjenda agrikola bħall-ipproċessar ta’ prodotti 
agrikoli, servizzi agrikoli, kiri ta’ art jew bini (inkluż introjtu mill-kera għall-installazzjoni ta’ parks eoliċi jew 
pannelli solari u l-bejgħ tal-elettriku) jiġu inklużi biss dment li dawn jitwettqu mill-istess azjenda u sakemm 
dment li d-dħul minn attivitajiet bħal dawn ma jaqbiżx ċertu ammont47. Jekk dan ma jkunx il-każ, dan ma jiġix 
inkluż fil-FADN. Fiż-żewġ każijiet il-FADN jirrifletti l-livell reali tad-diversifikazzjoni b’mod inkomplet biss.
Fin-Netherlands ġiet innutata prattika tajba, fejn il-ġbir ta’ data  dwar attivitajiet oħra bi qligħ tippermetti val -
utazzjoni aħjar tas-sitwazzjoni tal-introjtu tal-bdiewa. Skont ir-riżultati tal-FADN fl-2012 għall-Olanda, azjendi 
li kellhom attivitajiet oħra bi qligħ minbarra produzzjoni agrikola primarja rċevew medja ta’ EUR 51 000 minn 
dawn l-attivitajiet.
47 Bħala regola, 30 % tal-fatturat annwali tal-azjenda jew inkella EUR 50 000, skont liema jkun l-inqas.46 Ir-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni tal-
Kummissjoni (UE) 
Nru 385/2012 tat-
30 ta’ April 2012 dwar 
il-prospett tal-biedja li għandu 
jintuża għall-iskop li jiġu 
ddeterminati l-introjti 
tal-azjendi agrikoli u li tiġi 
analizzata l-ħidma 
kummerċjali ta’ tali azjendi 
(ĠU L 127, 15.5.2012, p. 1).
26 Osservazzjonijiet
Il-FADN mhuwiex imfassal biex ikun rappreżentattiv tal-
benefiċjarji tal-PAK
48 
L-istħarriġ li fuqu huwa msejjes il-FADN huwa mfassal biex jirrappreżenta l-akbar 
sehem possibbli ta’ produzzjoni agrikola, żona agrikola u xogħol tal-azjenda 
agrikola għal dawn l-azjendi. Għal dan l-għan, l-azjendi kollha huma kklassifikati 
abbażi ta’ valur tal-produzzjoni standardizzat li jirrifletti, f’termini ġenerali, il-
valur tal-produzzjoni agrikola tagħhom. Madankollu, is-soll minimu ta’ produzz -
joni standard ivarja fost l-Istati Membri, bħalma tvarja wkoll il-kopertura tal-pop -
olazzjoni agrikola u l-benefiċjarji totali tal-appoġġ mill-UE (ara t- Tabella ).
49 
Filwaqt li l-approċċ użat huwa ġġustifikat mill-perspettiva tal-Istati Membri, 
minħabba li d-daqs ekonomiku tal-azjendi jvarja b’mod sinifikanti madwar 
l-UE, dan jillimita t-tqabbil tal-introjtu bbażat fuq il-FADN fost l-Istati Membri. 
Pereżempju, għal azjenda bi produzzjoni standard ta’ EUR 10 000 kull sena fi 
Spanja, ma hemm ebda data  kumparabbli disponibbli fil-Ġermanja, fi Franza 
jew fin-Netherlands, minħabba li azjendi bħal dawn mhumiex inklużi fl-istħarriġ. 
B’konsegwenza ta’ dan, informazzjoni armonizzata madwar l-UE hija disponib -
bli biss għal dawk l-azjendi li jaqbżu s-soll ta’ produzzjoni standard annwali ta’ 
EUR 25 00048. Għalhekk, it-tqabbil tal-introjtu medju għal kull ħaddiem fl-azjendi 
kollha inklużi fil-FADN jista’ jwassal għal interpretazzjoni skorretta dwar is-sitwa -
zzjoni tal-introjtu tal-bdiewa madwar l-Istati Membri.
50 
Il-FADN ġie stabbilit biex josserva introjtu u operazzjonijiet kummerċjali ta’ 
azjendi agrikoli. Madankollu, l-għażla tal-azjendi ma tiħux inkunsiderazzjoni jekk 
dawn humiex benefiċjarji tal-appoġġ tal-UE. Dan jista’ jfisser li mhijiex disponib -
bli biżżejjed informazzjoni rappreżentattiva dwar l-effetti ta’ miżuri speċifiċi ta’ 
appoġġ mill-UE u dwar l-introjtu ta’ gruppi speċifiċi bħall-bdiewa żgħażagħ49. 
Barra minn hekk, il-pagamenti diretti ma jitħallsux biss lil bdiewa kummerċjali 
iżda wkoll lil għadd sinifikanti ta’ bdiewa part-time jew bdiewa ta’ sussistenza li 
ma jaqgħux taħt l-ambitu tal-FADN. Il-Kummissjoni ftit li xejn għandha għarfien 
dwar l-introjtu u l-attivitajiet ta’ produzzjoni ta’ dawn l-azjendi iżgħar, li jvarjaw 
minn 12 % tal-benefiċjarji ta’ pagamenti diretti mill-UE fil-Bulgarija, sa 79 % fis-
Slovakkja50. Dan jillimita l-konklużjonijiet li jistgħu jinsiltu mir-riżultati tal-FADN 
rigward l-effetti kumplessivi tal-miżuri ta’ appoġġ fuq kategoriji differenti ta’ 
azjendi51.48 Dan huwa s-soll applikat 
attwalment mill-Ġermanja, 
Franza (Kontinentali), 
il-Lussemburgu, in-
Netherlands, is-Slovakkja 
u r-Renju Unit (l-Ingilterra, 
l-Iskozja u Wales).
49 Dan japplika wkoll għal miżuri 
ffinanzjati mill-FAEŻR. Skont 
l-istħarriġ tal-Qorti, id-
Danimarka, il-Ġermanja, 
il-Litwanja u n-Netherlands 
diġà jinkludu, speċifikament, 
azjendi agrikoli organiċi. 
Il-Ġermanja, l-Ungerija 
u l-Litwanja jagħtu attenzjoni 
partikolari wkoll lil entitajiet 
legali li jipproduċu parti 
importanti mill-produzzjoni 
agrikola tagħhom. L-Awstrija 
tagħżel speċifikament azjendi 
agrikoli fuq il-muntanji. L-Italja 
testendi l-kampjun tal-FADN 
b’mod sinifikanti biex tikseb 
data  aktar preċiża dwar 
l-impatt tal-miżuri ta’ żvilupp 
rurali.
50 Ara t- Tabella .
51 Fir-Repubblika Ċeka, 
id-Danimarka, il-Ġermanja 
u l-Greċja, l-għadd ta’ 
benefiċjarji ta’ pagamenti 
diretti kien saħansitra ogħla 
mill-għadd ta’ azjendi 
mistħarrġa fl-FSS, minħabba li 
s-sollijiet għall-inklużjoni fl-FSS 
jeskludu, fil-biċċa l-kbira, 
azjendi iżgħar li ma 
għandhomx produzzjoni, jew 
li għandhom produzzjoni 
baxxa ħafna. B’konsegwenza 
ta’ dan, għal għadd sinifikanti 
ta’ benefiċjarji li jirċievu 
pagamenti mill-baġit tal-UE, 
mhux talli ma hemm ebda 
data  dwar l-introjtu tagħhom, 
iżda lanqas ma hemm data  
strutturali dwarhom.
27 Osservazzjonijiet TabellaIl-kopertura mill-FADN tal-popolazzjoni agrikola u l-benefiċjarji tal-PAK
Stat Membru Azjendi fl-FSS  tal-2010Soll Nazzjonali tal-FADN 
(f'EUR SO)% ta' azjendi tal-FSS 
irrappreżentati mill-FADN% ta' benefiċjari tal-PAK 
mhux irrappreżentati 
mill-FADN
Il-Belġju 42 850 25 000 72 % 30 %
Il-Bulgarija 370 500 2 000 31 % 12 %
Ir-Repubblika Ċeka 22 870 8 000 65 % 39 %
Id-Danimarka 42 120 15 000 68 % 51 %
Il-Ġermanja 299 150 25 000 65 % 47 %
L-Irlanda 139 900 8 000 74 % 36 %
Il-Greċja 723 010 4 000 44 % ebda informazzjoni
Spanja 989 810 4 000 53 % 61 %
L-Estonja 19 620 4 000 41 % 55 %
Franza 516 110 25 0001 15 0002 57 % 28 %
L-Italja 1 620 900 8 000 49 % 38 %
Ċipru 38 860 4 000 26 % ebda informazzjoni
Il-Latvja 83 400 4 000 26 % 67 %
Il-Litwanja 199 930 4 000 27 % 69 %
Il-Lussemburgu 2 210 25 000 73 % 20 %
L-Ungerija 576 840 4 000 18 % 45 %
Malta 12 540 4 000 24 % 37 %
In-Netherlands 72 320 25 000 71 % 25 %
L-Awstrija 150 160 8 000 62 % 26 %
Il-Polonja 1 506 620 4 000 48 % 50 %
Il-Portugall 305 260 4 000 36 % 53 %
Ir-Rumanija 3 859 030 2 000 27 % ebda informazzjoni
Is-Slovenja 74 640 4 000 54 % 33 %
Is-Slovakkja 24 460 25 000 18 % 79 %
Il-Finlandja 63 880 8 000 61 % 38 %
L-Iżvezja 71 100 15 000 39 % 57 %
Ir-Renju Unit 186 650 25 0003 15 000450 % 50 %
EU-27 12 014 740
1 Franza kontinentali
2 Il-Gwadelup, Martinique u Réunion
3 minbarra l-Irlanda ta’ Fuq
4 L-Irlanda ta’ Fuq
Sors:  il-QEA abbażi tad- data  tal-Kummissjoni u tal-istħarriġ.
28 Osservazzjonijiet
51 
Barra minn hekk, informazzjoni dwar l-appoġġ mill-UE mill-FAEG mhijiex 
mistħarrġa fl-FSS u ftit Stati Membri biss għandhom numru ta’ identifikazzjoni 
uniku għall-azjendi li jippermetti li d- data  tal-FSS u tal-FADN tintrabat ma’ data  
amministrattiva, bħal dik mis-sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll 
dwar pagamenti ta’ appoġġ u żoni maħduma. Rabta bħal din tippermetti li 
informazzjoni dwar l-appoġġ għall-introjtu mill-UE tiġi kkombinata ma’ data  
dwar strutturi agrikoli u użu tal-art. Dan jgħin ukoll biex jinftiehmu aħjar il-fatturi 
li jiddeterminaw l-introjtu tal-bdiewa u jnaqqas ukoll il-piż amministrattiv fuq 
il-wiġġieba.
Il-Kummissjoni u l-Istati Membri mhux dejjem żguraw 
li d-data disponibbli dwar l-introjtu tal-bdiewa kienet 
ta’ kwalità xierqa
52 
It-Trattat jistabbilixxi l-prinċipji bażiċi għall-istatistika Ewropea, li għandha tkun 
imparzjali, affidabbli, oġġettiva, xjentifikament indipendenti, kosteffettivi u kun -
fidenzjali52. Hemm elaborazzjoni ulterjuri dwar il-prinċipji fil-kodiċi ta’ prattika 
tal-istatistika Ewropea li huwa osservat kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-
Kummissjoni. L-implimentazzjoni tiegħu huwa ffaċilitat minn qafas ta’ garanzija 
tal-kwalità. Madankollu, la l-kodiċi ta’ prattika u lanqas il-qafas ta’ garanzija 
tal-kwalità ma huma obbligatorji.  Il-kriterji speċifiċi li japplikaw għall-kwalità tal-
informazzjoni statistika prodotta huma stipulati fl- Anness V .
53 
Sabiex jiġi vvalutat jekk id- data  dwar l-introjtu tal-bdiewa kinitx soda, il-Qorti 
awditjat l-arranġamenti stabbiliti sabiex jiġi żgurat, fost affarijet oħra, li l-kwalità 
tad- data  statistika mill-KEA u l-FADN tkun tajba, kif ipprovdut fil-kodiċi ta’ prat -
tika tal-istatistika Ewropea.52 L-Artikolu 338(2) tat-TFUE.
29 Osservazzjonijiet
Kien hemm dgħufijiet fil-ġestjoni tal-KEA mill-Kummissjoni…
Il-Kummissjoni ma kellhiex biżżejjed informazzjoni aġġornata 
dwar il-metodoloġija u s-sorsi ta’ data  li l-Istati Membri jużaw 
għall-kompilazzjoni tal-KEA
54 
L-informazzjoni dwar il-metodoloġija u s-sorsi ta’ data  tal-KEA (magħrufa bħala 
“inventarji”) ipprovduta lill-Kummissjoni mill-Istati Membri varjat b’mod sinifikan -
ti f’termini ta’ dettall u ta’ kwalità, u ma kinitx ġiet aġġornata mill-2006 ‘l hawn, 
filwaqt li għal tliet Stati Membri ma kinux disponibbli inventarji bħal dawn. Fis-
sitt Stati Membri miżjura kollha, il-proċeduri u s-sorsi ta’ data  għal beni materjali 
varjaw b’mod sinifikanti u ma għadhomx jaqblu mad-deskrizzjoni fl-inventarji. 
B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni ma tistax tivverifika jekk informazzjoni statis -
tika ppreżentata mill-Istati Membri hijiex armonizzata u kumparabbli biżżejjed, 
u għandha inqas kapaċità biex tistabbilixxi rakkomandazzjonijiet u tiżviluppa linji 
gwida sabiex ittejjeb il-kwalità kumplessiva tal-informazzjoni statistika.
55 
L-indikaturi prinċipali tal-KEA jqabblu l-introjtu agrikolu fil-livell tal-input tax-
xogħol ta’ persuni impjegati fl-agrikoltura (espressi f’unitajiet ta’ xogħol agriko -
lu)53. Kwalunkwe bidla jew ineżattezza fil-kalkoli tal-input tax-xogħol taffettwa 
l-introjtu għal kull persuna impjegata u għalhekk tista’ taffettwa b’mod sinifikanti 
r-riżultati tal-introjtu u l-interpretazzjoni tagħhom. Il-Eurostat ma kellux biżżejjed 
informazzjoni aġġornata dwar il-metodoloġiji użati mill-Istati Membri, li naqqas 
l-abbiltà tiegħu li jivvaluta l-preċiżjoni u l-kumparabbiltà tal-informazzjoni 
riċevuta. Barra minn hekk, is-sigħat tax-xogħol stabbiliti mill-Istati Membri varjaw 
bejn 1 600 siegħa annwali fi Franza u 2 120 siegħa fil-Polonja, li affettwa il-kump -
arabbiltà tar-riżultati wkoll.53 Ikkalkulati billi l-introjtu globali 
jiġi diviż bl-għadd totali ta’ 
persuni li jaħdmu fl-
agrikoltura, jew bħala 
ħaddiema mħallsa jew inkella 
bħala bdiewa indipendenti.
30 Osservazzjonijiet
Ir-rappurtar tal-introjtu agrikolu lill-Eurostat kien affettwat minn 
nuqqasijiet …
56 
Il-Qorti sabet diversi każijiet fejn id- data  żvelata fil-KEA ma kinitx preċiża jew 
kumparabbli biżżejjed u li affettwat, b’mod sostanzjali, il-kalkolu tal-introjtu 
żvelat fil-KEA. Pereżempju, instabu inkonsistenzi fil-kontabbiltà għal ċerti pro -
dotti bħal inbid u żejt taż-żebbuġ, kera ta’ art agrikola, l-iżvelar ta’ ċerti attivitajiet 
mhux agrikoli, kontabbiltà għal sussidji u l-kalkolu tal-introjtu intraprenditorjali 
agrikolu (ara l- Kaxxa 3 ).Kaxxa 3Eżempji ta’ nuqqasijiet fil-kalkolu tal-introjtu agrikolu
Fil-Polonja, l-uffiċċju tal-istatistika inkluda biss fil-KEA l-istima tal-kera li l-bdiewa ħallsu għal art li tappartjeni 
għall-istat, li ma kinitx tinkludi l-valur tal-art mogħtija b’lokazzjoni minn sidien privati tal-art, minħabba li dan 
mhuwiex magħruf mill-awtoritajiet. Madankollu, ibbażat fuq ir-riżultati tal-FADN, il-Qorti tistma li art bħal din 
tkopri madwar 61 % taż-żona agrikola mikrija fil-Polonja. B’mod simili, fir-Rumanija, l-uffiċċju tal-istatistika 
inkluda biss data  dwar il-valur tal-art mogħtija b’lokazzjoni minn kumpaniji agrikoli iżda mhux minn bdiewa 
individwali.
Ħafna azjendi huma involuti fl-ipproċessar ta’ beni agrikoli bħall-produzzjoni ta’ ġobon, prodotti tal-forestrija, 
qtugħ tas-siġar għall-injam jew agrituriżmu. Il-valur ta’ attivitajiet bħal dawn għandu jiġi inkluż fil-KEA, jekk 
dawn huma inseparabbli mill-attivitajiet agrikoli. Madankollu, għal ħafna Stati Membri ma hija disponibbli 
ebda data  dwar il-valur ta’ attivitajiet bħal dawn.
Fir-Rumanija l-uffiċċju tal-istatistika rreġistra s-sussidji relatati mal-erja fis-sena meta dawn tħallsu lill-bdiewa 
(ibbażat fuq il-ħlas). Skont l-istandards applikabbli, is-sussidji kellhom jiġu rreġistrati għas-sena meta l-bidwi 
introduċa l-applikazzjoni għall-għajnuna (prinċipju bbażat fuq id-dovuti).
Fi Franza, id- data  dwar tariffi għal forom speċifiċi ta’ agrikoltura minn gabillott (“fermage”) imħallsa lil partijiet 
interessati sidien kienet skaduta u ma ttiħditx inkunsiderazzjoni b’mod korrett għall-kalkolu tal-introjtu intra -
prenditorjali agrikolu. Din il-forma ta’ biedja tkopri aktar min-nofs l-erja agrikola użata Franċiża.
31 Osservazzjonijiet
57 
L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw data  definittiva dwar l-introjtu sa tmi -
em Settembru tas-sena ta’ wara54. Madankollu, l-Istati Membri spiss immodifikaw 
id-data  tagħhom fi snin sussegwenti, fatt li kellu impatt materjali fuq l-introjtu 
ddivulgat fil-KEA55. Fil-biċċa l-kbira, l-aġġornamenti ġew spjegati mill-ħtieġa li 
jiġu kkoreġuti żbalji fid- data  rrappurtata preċedentement, mid-disponibbiltà tar -
diva tad- data  tas-sors jew mill-fatt li sorsi ta’ data  aħjar issa pprovdew informazz -
joni aktar preċiża. Għalkemm ir-reviżjonijiet ta’ data  statistika huma proċedura 
standard fl-istabbiliment ta’ statistika, l-aġġornamenti jenfasizzaw dgħufijiet 
fil-proċeduri għall-kompilazzjoni tal-KEA fl-Istati Membri u jnaqqsu l-affidabbiltà 
tal-indikaturi tal-prestazzjoni prinċipali tal-Kummissjoni għall-introjtu.
Il-garanzija tal-kwalità mhijiex kompletament effettiva
58 
Filwaqt li l-Eurostat għamel sforzi biex itejjeb il-kwalità tal-KEA, ma saret ebda 
valutazzjoni eżawrjenti u indipendenti dwar jekk l-Istati Membri stabbilixxewx 
qafas effettiv ta’ garanzija tal-kwalità għall-ġbir u l-kompilazzjoni ta’ data  tal-KEA. 
Fl-2010, il-Eurostat nieda task force konġunta biex tidentifika l-indikaturi tal-kwal -
ità tal-KEA u tiddefinixxi standards għar-rapporti dwar il-kwalità. Fl-2012, din ik -
koordinat awtovalutazzjoni tal-korpi nazzjonali responsabbli għall-kompilazzjoni 
tagħhom. F’din l-okkażjoni, l-Istati Membri ntalbu jipprovdu l-valutazzjonijiet 
kumplessivi tagħhom tal-kwalità tad- data  tal-KEA u jindikaw il-ħtiġijiet għal titjib. 
Il-Qorti osservat li f’dan l-eżerċizzju erba’ Stati Membri56 ma kinux ippreżentaw 
rapport, li ħalla lill-Eurostat mingħajr informazzjoni aġġornata u kompleta dwar 
il-kwalità tad- data  tal-KEA ppreżentata.
… u f’xi Stati Membri kien hemm dgħufijiet fl-operat 
tal-FADN
L-implimentazzjoni teknika tal-istħarriġ tal-FADN tista’ taffettwa 
l-kwalità tar-riżultati
59 
B’mod ġenerali, tista’ ssir distinzjoni bejn tliet sistemi ta’ stħarriġ tal-FADN. Fi 
grupp wieħed ta’ Stati Membri, l-aġenziji nazzjonali ta’ kollegament tal-FADN 
jiksbu data  minn ditti tal-kontabbiltà privati, li jżommu l-kontijiet ta’ azjendi 
individwali u jużaw id- data  wkoll għad-dikjarazzjonijiet tat-taxxa fuq l-introjtu 
tal-bdiewa57. Fit-tieni grupp, l-aġenzija ta’ kollegament hija involuta diretta -
ment fiż-żamma tal-kontijiet għall-iskopijiet tal-FADN u tinsab f’kuntatt dirett 
mal-bdiewa58. Fit-tielet grupp, l-aġenziji nazzjonali ta’ kollegament jikkuntrattaw 
kolletturi privati tad- data , li jiġbru d- data  direttament mill-azjendi59.54 L-Anness II tar-Regolament 
(KE) Nru 138/2004.
55 Għalhekk, il-korrezzjoni 
tal-2014 tar-riżultat tal-introjtu 
intraprenditorjali agrikolu 
għall-2012, wasslet għal żieda 
ta’ 129 % għar-Rumanija, 
104 % għad-Danimarka, 48 % 
għal-Lussemburgu, 27 % 
għall-Italja u 23 % għall-Belġju. 
Min-naħa l-oħra, l-introjtu 
naqas bi 23 % għall-Ġermanja 
u bi 12 % għal Franza. 
L-introjtu tal-fattur inbidel 
b’mod sinifikanti fil-Belġju 
(+12 %), fil-Ġermanja (-13 %), 
fl-Italja (+10 %), fil-
Lussemburgu (+28 %), 
fil-Latvja (+43 %) u fin-
Netherlands (+13 %).
56 Il-Belġju, il-Ġermanja, Ċipru 
u r-Renju Unit.
57 Eż. fil-Ġermanja u fi Franza.
58 Eż. fin-Netherlands.
59 Eż. fi Spanja, fil-Polonja 
u fir-Rumanija.
32 Osservazzjonijiet
60 
Sistema mmaniġġjata direttament tikkontribwixxi għal livell għoli ta’ kwalità 
tad- data . Pereżempju, instabet prattika tajba fin-Netherlands, fejn il-ġbir ta’ data  
huwa fdat lil istitut ta’ riċerka li jieħu ħsieb ix-xogħol tal-kontabbiltà u għandu 
aċċess dirett għall-informazzjoni rilevanti kollha dwar l-attivitajiet kummerċjali 
tal-azjendi. B’mod simili, fejn id- data  tal-FADN hija dderivata minn data  li tintuża 
għat-tassazzjoni, hemm inċentiv għal preċiżjoni akbar, billi l-kontabbiltà skorretta 
tista’ tiġi penalizzata taħt il-liġi fiskali nazzjonali.
61 
Taħt l-arranġamenti li nstabu fi Spanja u fir-Rumanija, il-kuntratturi rċevew am -
mont fiss għal kull prospett ta’ biedja mwassal lill-uffiċċju ta’ kollegament. Hemm 
riskju li jintagħżlu azjendi bi strutturi sempliċi sabiex jitnaqqas il-piż tax-xogħol 
għal kull azjenda, u għalhekk hemm riskju ogħla għall-kwalità tal-informazzjoni 
miksuba.
Il-kwalità rappreżentattiva tal-kampjun tvarja b’mod sinifikanti 
madwar l-Istati Membri…
62 
Il-Kummissjoni tapprova d-daqs tal-kampjun propost mill-Istati Membri iżda 
ma għandhiex biżżejjed dokumentazzjoni dwar kif dawn ikkalkulawh, liema 
suppożizzjonijiet saru u jekk il-kalkoli kinux f’konformità mal-prinċipji tal-istatis -
tika. Informazzjoni kritika bħall-preċiżjoni tal-parametri u l-gradi ta’ fiduċja użati 
ma tiġix ippubblikata jew analizzati minn esperti indipendenti biex tiġi vvalutata 
l-kwalità tal-pjanijiet ta’ għażla.
63 
Id-daqs tal-kampjun ivarja b’mod sinifikanti fost l-Istati Membri u r-reġjuni, 
bħalma jvarja wkoll l-għadd ta’ azjendi rrappreżentati minn azjenda fil-kamp -
jun60. Madankollu, setturi agrikoli importanti jistgħu jkunu rrappreżentati b’mod 
insuffiċjenti fil-FADN. Eżempju ta’ dan huma l-produtturi ta’ inbid u għeneb, 
ta’ frott u frott taċ-ċitru, ta’ żebbuġ u diversi għelejjel permanenti fi Spanja li, 
meħudin flimkien, kienu jinkludu 0,8 % biss mill-azjendi fis-setturi rispettivi. 
Madankollu, dawn is-setturi ammontaw għal madwar 24 % tal-valur tal-produzz -
joni totali tal-agrikoltura Spanjola.60 L-għadd ta’ azjendi 
rrappreżentati minn azjenda 
waħda fil-kampjun tal-FADN 
ivarja bejn 3 fil-Lussemburgu 
u 185 fir-Rumanija. Jista’ jkun 
hemm varjazzjonijiet ħafna 
ogħla fid-diversi setturi 
u klassifikazzjonijiet tad-daqs.
33 Osservazzjonijiet
64 
Il-Kummissjoni tirrakkomanda l-għażla ta’ azjendi ġodda b’mod aleatorju biex tiġi 
pprovduta l-aħjar kwalità rappreżentattiva statistika fir-rigward ta’ dikjarazzjoniji -
et dwar il-popolazzjoni. 11-il Stat Membru biss61 għażlu azjendi ġodda b’mod ale -
atorju. Madankollu, fi Stati Membri oħra l-għażla mhux dejjem kienet trasparenti 
u ġiet ristretta bil-mod kif jiġi organizzat il-ġbir ta’ data . Għalhekk, fil-Ġermanja, 
fi Spanja, fi Franza, fil-Polonja u fir-Rumanija l-proċess tal-għażla ddipenda b’mod 
sinifikanti fuq l-inizjattiva tal-uffiċċji tal-kontabbiltà jew tal-kolletturi tad- data  li 
kellhom jidentifikaw “azjendi adatti” li jissodisfaw il-kriterji tal-għażla. F’dan ir-
rigward, fatturi suġġettivi jistgħu jinfluwenzaw l-għażla ta’ azjenda li jista’ jkollha 
impatt fuq il-kwalità rappreżentattiva tal-informazzjoni dwar l-introjtu li tinkiseb. 
Fi Spanja, dan irriżulta wkoll f’diskrepanzi sinifikanti fil-kopertura tas-subreġjuni 
mill-kampjun tal-FADN, fejn parti sinifikanti tal-pajjiż u tal-istruttura territorjali 
ma kinux irrappreżentati tajjeb. Dan għandu impatt ukoll fuq evalwazzjonijiet fu -
turi ta’ pagamenti diretti, minħabba li Spanja introduċiet sistema b’51 subreġjun 
li attwalment mhumiex koperti biżżejjed mill-FADN.
65 
Il-parteċipazzjoni fl-istħarriġ tal-FADN hija volontarja. L-Istati Membri miżjura 
kellhom diffikultajiet biex isibu għadd adatt ta’ azjendi għal kważi kull klas -
sifikazzjoni tad-daqs rilevanti. Ċerti Stati Membri implimentaw inċentivi biex 
jirreklutaw azjendi u jikkumpensawhom għall-piż addizzjonali iżda l-Qorti sabet li 
dawn il-miżuri mhux dejjem kienu effettivi biex ikopru t-tipi kollha u l-klassifika -
zzjonijiet kollha tad-daqs rilevanti ta’ azjendi62.
66 
Minkejja l-inċentivi fis-seħħ, fil-Ġermanja kemm azjendi żgħar u kemm azjend 
kbar ħafna huma rrappreżentati b’mod insuffiċjenti ferm fil-kampjun. Ġew os -
servati wkoll diffikultajiet fin-Netherlands fejn 78 % tal-azjendi ġodda magħżula 
rrifjutaw li jipparteċipaw. Fir-Rumanija, minħabba n-nuqqas ta’ inċentivi speċifiċi 
fil-klassifikazzjonijiet kollha tad-daqs, setgħu jiġu rreklutati inqas azjendi milli 
kien mistenni, b’diffikultajiet partikolari għal azjendi żgħar ħafna u għal azjendi 
kbar ħafna. Madankollu, huwa importanti li tinkiseb data  ta’ kwalità tajba għall-
klassifikazzjonijiet tad-daqs rilevanti kollha, billi s-sitwazzjonijiet f’azjendi kbar 
jew żgħar jistgħu jkunu differenti b’mod sinifikanti minn dawk f’azjendi agrikoli 
medji.61 Id-Danimarka, l-Irlanda, 
l-Estonja, l-Italja, il-Latvja, 
Malta, in-Netherlands, 
is-Slovakkja, l-Iżvezja, 
il-Finlandja u r-Renju Unit. 
Is-Slovenja użat kampjunar 
aleatorji parzjalment.
62 Skont l-istħarriġ tal-Qorti, 
14-il Stat Membru ħallsu tariffa 
lill-azjenda parteċipanti 
(il-Belġju (il-Fjandri), 
il-Ġermanja, il-Greċja, 
l-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja, 
l-Ungerija, Malta, l-Awstrija, 
il-Polonja, is-Slovakkja, 
is-Slovenja, il-Finlandja 
u l-Iżvezja). Fil-Belġju 
(il-Fjandri), il-Kroazja, l-Italja, 
il-Litwanja, il-Latvja, l-Ungerija, 
in-Netherlands, il-Finlandja 
u r-Renju Unit, l-awtoritajiet 
jipprovdu aċċess privileġġat 
għal informazzjoni dwar 
il-prestazzjoni kummerċjali 
jew servizzi konsultattivi li 
jippermetti li l-azjendi jqabblu 
l-prestazzjoni tagħhom ma’ 
dik ta’ azjendi oħra.
34 Osservazzjonijiet
… u kien hemm nuqqasijiet oħra fil-ġbir tad- data  tal-FADN
67 
Id-data  tal-FADN tiġi minn kontijiet b’entrati li jsiru sistematikament u regolar -
ment matul is-sena tal-kontabbiltà. L-azjendi li jipparteċipaw fl-istħarriġ iridu 
jkunu lesti u kapaċi jżommu kontijiet agrikoli63.
68 
Fir-Rumanija, fejn azjendi individwali jammontaw għal madwar 70 % tal-kampjun 
tal-FADN, ir-riżultati kienu, madankollu, ibbażati b’mod estensiv fuq intervisti, billi 
azjendi żgħar, b’mod partikolari, ma mlewx ir-rekords kontabilistiċi kif meħtieġ. 
B’mod simili, fi Spanja, il-ġbir ta’ data  għal ħafna azjendi kien ibbażat b’mod es -
tensiv fuq intervisti mal-bdiewa minflok fuq entrati kontabilistiċi sistematiċi. Dan 
inaqqas b’mod sinifikanti l-kwalità tal-informazzjoni rrappurtata u ma jippermet -
tix li l-informazzjoni pprovduta tkun traċċabbli għad- data  ta’ appoġġ li fuqha 
tkun ibbażata.
69 
Instabu wkoll inkonsistenzi għall-kalkolu ta’ xogħol mhux imħallas ta’ membri 
tal-familja, fejn il-Kummissjoni rrikonoxxiet li l-għadd ta’ sigħat tal-membri tal-
familja huwa tipikament stmat b’mod eċċessiv. Dan jista’ jirriżulta f’valutazzjoni 
insuffiċjenti tal-introjtu għal kull ħaddiem u jaffettwa l-affidabbiltà tal-indikaturi.
70 
Bħala regola, l-Istati Membri ppreżentaw id- data  tal-FADN fi ħdan id-dati ta’ 
skadenza regolatorji ta’ 12-il xahar wara l-għeluq tas-sena tal-kontabbiltà64. 
Madankollu, il-kwalità tad- data  mhux dejjem kienet kif mistenni mill-Kummissjo -
ni u għal ċerti Stati Membri, kien meħtieġ xogħol estensiv ta’ segwitu. Għalhekk, 
għas-sena tal-kontabbiltà 2012, il-Kummissjoni setgħet tippubblika biss ir-riżultati 
f’Novembru 2014, jiġifieri madwar sentejn wara t-tmiem tas-sena ta’ referenza. 
Il-Kummissjoni ppruvat taċċelera l-proċess billi żżid it-tariffi mħallsa lill-Istati 
Membri65, iżda mingħajr ma ttejjeb il-kwalità tad- data , dan probabbilment mhux 
se jqassar il-proċess b’mod sinifikanti. Jekk din is-sitwazzjoni tkompli, mhuwiex 
probabbli li d- data  importanti għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-miżuri 
adottati fir-riforma tal-PAK tal-2013 tkun disponibbli fil-ħin għar-rapport interim 
tal-2018.63 L-Artikolu 2(e) tar-Regolament 
(KE) Nru 1217/2009.
64 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (KEE) Nru 1915/83 
tat-13 ta’ Lulju 1983 dwar 
regoli dettaljati ta’ 
implimentazzjoni dwar 
iż-żamma ta’ kontijiet biex 
ikun determinat id-dħul ta’ 
azjendi agrikoli (ĠU L 190, 
14.7.1983, p. 25).
65 Skont ir-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni tal-
Kummissjoni (UE) 
Nru 283/2012 tad-
29 ta’ Marzu 2012 li jiffissa 
l-ħlas standard għal kull 
prospett tal-biedja għas-sena 
tal-kontabbiltà 2012 
tan-netwerk tad- data  
tal-kontabbiltà agrikola 
(ĠU L 92, 30.3.2012, p. 15), 
il-ħlas (tariffa) ammonta għal 
EUR 160 għal kull prospett 
tal-biedja validu. Mill-2015 ‘l 
hawn, l-Istati Membri jirċievu 
suppliment ta’ EUR 5 għal kull 
prospett ta’ biedja jekk dawn 
jippreżentaw id- data  
tal-kontabbiltà fi żmien 
11-il xahar wara t-tmiem 
is-sena tal-kontabbiltà.
35 Osservazzjonijiet
Finanzjament insuffiċjenti mill-Istati Membri jista’ jħalli impatt fuq 
il-kwalità tar-riżultati
71 
It-tariffi, li l-Kummissjoni tħallas lill-Istati Membri, huma indipendenti mis-
sistema għall-ġbir ta’ data  u l-ispejjeż reali mġarrba mill-Istati Membri. Il-FADN 
ġeneralment jiffunzjona aħjar fejn l-Istat Membru jkollu wkoll interess qawwi li 
jikseb data  ta’ kwalità tajba dwar l-introjtu u dwar il-prestazzjoni kummerċjali 
ta’ azjendi agrikoli, u b’hekk jiżgura finanzjament suffiċjenti. Għalhekk, fin-Neth -
erlands, il-FADN huwa mibni fuq sett kbir ta’ data  dwar attivitajiet kummerċjali 
ta’ azjendi agrikoli, kif ukoll fuq aspetti ambjentali u soċjali, li jmur lil hinn minn 
dak li huwa attwalment meħtieġ fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, fil-Ġermanja, 
fi Franza u fil-Polonja, l-awtoritajiet nazzjonali għandhom interess qawwi fil-
funzjonament tas-sistema tal-FADN, billi r-riżultati jintużaw b’mod estensiv għall-
analiżi tal-politika u tal-prestazzjoni tagħhom stess.
72 
Għall-Istati Membri miżjura, il-biċċa l-kbira mid-dgħufijiet instabu fi Spanja u fir-
Rumanija. It-tnejn li huma bħalissa għandhom diffikultajiet biex jipprovdu l-fi -
nanzjament nazzjonali meħtieġ. F’dawn l-Istati Membri, il-funzjonament tal-FADN 
jiddependi ħafna fuq finanzjament mill-UE. Fiż-żewġ Stati Membri l-użu tad- data  
għal skopijiet nazzjonali kien limitat ħafna. Fir-Rumanija, id- data  tinġabar biss 
għall-iskop ta’ rappurtar lill-Kummissjoni u l-awtoritajiet ma kellhomx il-mezzi 
tekniċi meħtieġa u persunal kwalifikat biżżejjed biex issir analiżi ulterjuri tad-
data . Minħabba l-libertà sinifikanti li l-Istati Membri għandhom fid-distribuzzjoni 
tal-appoġġ mill-UE, huwa madankollu indispensabbli għall-FADN, bħala l-aktar 
għodda importanti għall-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK, li jip -
provdi riżultati ta’ kwalità xierqa għal kull Stat Membru.
Hemm dgħufijiet fl-arranġamenti formali ta’ garanzija tal-kwalità 
għall-FADN
73 
Il-FADN huwa mmaniġġjat mid-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni għall-
Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, li huwa wkoll inkarigat bl-iżgurar tal-kwalità 
tad- data , flimkien mal-aġenziji nazzjonali ta’ kollegament. Il-Eurostat huwa 
responsabbli għall-koordinazzjoni tal-attivitajiet tal-istatistika tal-Kummissjoni66. 
Fil-kuntest tal-FADN, l-ambitu tal-koordinazzjoni tal-Eurostat huwa ddefinit fi 
ftehim reċiproku67. Madankollu, dan il-ftehim ma jipprevedix rwol superviżorju 
għall-Eurostat.66 Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 
tas-17 ta’ Settembru 2012 dwar 
l-Eurostat 2012/504/UE 
(ĠU L 251, 18.09.2012, p. 49).
67 Il-memorandum ta’ qbil 
tas-7.5.2015 bejn il-Eurostat 
u d-Direttorat Ġenerali 
għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp 
Rurali fil-qasam tal-istatistika.
36 Osservazzjonijiet
74 
Fl-Istati Membri miżjura, proċedura formali ta’ garanzija tal-kwalità kienet stabbil -
ita biss fin-Netherlands u kien hemmhekk biss li l-awtoritajiet ivvalidaw il-kamp -
jun fir-rigward tal-popolazzjoni ta’ bażi u ttestjawh regolarment bi tqabbil ma’ 
suppożizzjonijiet. Fl-Istati Membri l-oħra, l-uffiċċji ta’ kollegament wettqu kon -
trolli fuq il-plawżibbiltà tad- data  riċevuta. Madankollu, bl-eċċezzjoni tal-Polonja, 
dawn ma ġewx ikkompletati b’kontrolli fuq il-post sabiex tiġi vvalutata l-kwalità 
tax-xogħol tal-kolletturi tad- data  jew tiġi traċċata l-informazzjoni pprovduta mir-
reġistri ta’ bażi.
75 
Il-Kummissjoni hija konxja mill-problemi tal-prestazzjoni tal-FADN fi Stati Membri 
individwali68. Madankollu, sa issa għadha ma ġiet issettjata ebda skeda ta’ żmien 
biex titjieb is-sitwazzjoni, u għad iridu jiġu indirizzati dgħufijiet sinifikanti bħall-
kopertura inadegwata tas-setturi u l-klassifikazzjonijiet tad-daqs fl-Istati Membri 
kollha, in-nuqqas ta’ inċentivi għar-reklutaġġ ta’ azjendi f’ħafna Stati Membri 
u n-nuqqas ta’ finanzjament.
76 
Il-Kummissjoni qed tfittex li tindirizza dgħufijiet fil-FADN u, f’kooperazzjoni 
mal-Istati Membri, qed tesplora possibbiltajiet għal sistema ta’ ġbir ta’ data  aktar 
kosteffiċjenti. Hija għandha wkoll l-intenzjoni li tuża l-FADN sabiex tipprovdi 
informazzjoni aġġornata dwar indikaturi tas-sostenibbiltà fil-livell tal-azjendi ag -
rikoli. Madankollu, huwa probabbli li mhux se jiġi implimentat titjib konkret qabel 
is-sena 2017 u d- data  mhijiex se tkun disponibbli qabel tmiem l-2019. Dan jista’ 
jkollu impatt fuq l-evalwazzjoni tar-riforma tal-PAK tal-2013.
Limitazzjonijiet fid-data disponibbli, objettivi vagi ta’ 
ċerti miżuri tal-PAK u dgħufijiet fl-indikaturi tal-
prestazzjoni għandhom impatt fuq l-abbiltà tal-
Kummissjoni li tiddimostra dak li nkiseb
77 
Data  mill-KEA u mill-FADN tifforma l-bażi tal-valutazzjoni mill-Kummissjoni 
tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK li huma mmirati lejn l-introjtu tal-bdiewa. 
Madankollu, valutazzjoni effettiva tal-prestazzjoni ma teħtieġx biss id-disponib -
biltà u l-kwalità tad- data  dwar l-introjtu tal-bdiewa, iżda wkoll objettivi, iddefiniti 
b’mod ċar mill-bidu, ta’ miżuri u indikaturi speċifiċi għall-objettivi. Barra minn 
hekk, l-introjtu mhuwiex l-uniku objettiv tal-PAK u mhuwiex objettiv esklussiv 
tal-biċċa l-kbira mill-miżuri tal-PAK.68 Il-Kummissjoni sabet ukoll 
nuqqasijiet sinifikanti 
fil-Greċja.
37 Osservazzjonijiet
78 
Il-Qorti analizzat jekk il-miżuri tal-PAK stabbilixxewx objettivi ċari mill-bidu sa 
fejn dawn huma relatati mal-introjtu tal-bdiewa. Ibbażat fuq dan, il-Qorti vvalutat 
jekk il-Kummissjoni ddefinixxietx indikaturi rilevanti li jippermettu valutazzjoni 
effettiva tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK fl-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa. 
Barra minn hekk, hija vvalutat jekk l-indikaturi tal-prestazzjoni għall-perjodu 
ta’ programmazzjoni attwali humiex se jippermettu li jitkejjel il-punt sa fejn 
jintlaħqu dawk l-objettivi. L-analiżi tal-Qorti ġiet ikkorroborata wkoll mill-esperti.
Pagamenti diretti jmorru għal ħafna objettivi li l-ilħuq 
tagħhom huwa diffiċli li jitkejjel…
79 
Sabiex jiġu analizzati l-objettivi tal-PAK fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa, il-Qorti 
użat il-kriterji SMART — li l-objettivi għandhom ikunu speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li 
jistgħu jintlaħqu, rilevanti u bi skadenza — stipulati fir-Regolament Finanzjarju69.
80 
B’mod ġenerali, azjendi agrikoli kummerċjali jiksbu l-introjtu tagħhom 
prinċipalment mill-bejgħ tal-prodotti tagħhom. Pagamenti diretti lil bdiewa 
huma, per se , dħul addizzjonali. Barra minn hekk, jista’ jiġi mistenni li dawn ikoll -
hom impatt ulterjuri fuq l-introjtu tal-bdiewa billi jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet 
kummerċjali tagħhom70.
81 
L-objettiv ġenerali tal-PAK ta’ produzzjoni vijabbli tal-ikel u l-impatt tiegħu fuq 
l-introjtu agrikolu, sa issa għadu ma ġiex ikkonkretizzat f’miri li jistgħu jitkejlu. 
Lanqas ma huwa speċifikat kif miżuri individwali fi ħdan l-iskemi ta’ pagamenti 
diretti għandhom jikkontribwixxu b’mod preċiż lejn l-ilħuq ta’ dan l-objettiv 
kumplessiv, minħabba li la r-Regolament71 u lanqas il-preambolu tiegħu ma jid -
definixxu l-objettivi speċifiċi tagħhom b’mod ċar biżżejjed, u ma hemmx linja 
bażi jew mira li l-prestazzjoni tagħhom tista’ titkejjel magħhom. Barra minn hekk, 
ir-relazzjonijiet mal-objettivi l-oħra tal-PAK, bħall-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi 
naturali, huma kumplessi u jistgħu jaffettwaw l-introjtu tal-bdiewa wkoll.69 L-Artikolu 30(3) tar-
Regolament (UE, Euratom) 
Nru 966/2012 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-25 ta’ Ottubru 2012 dwar 
ir-regoli finanzjarji applikabbli 
għall-baġit ġenerali tal-Unjoni 
u li jħassar ir-Regolament 
tal-Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 
26.10.2012, p. 1).
70 Skont il-Kummissjoni, fl-2012 
il-proporzjon ta’ pagamenti 
diretti meta mqabbel 
mad-dħul totali tal-azjendi 
kummerċjali fl-UE, kien 
ta’ 11.2 %. Madankollu 
s-sehem ivarja b’mod 
sinifikanti minn azjenda għal 
oħra u minn Stat Membru għal 
ieħor. (EU Farm Economics 
Overview (Ħarsa Ġenerali lejn 
l-Ekonomija tal-Azjendi 
Agrikoli tal-UE) ibbażat fuq 
data  tal-FADN tal-2012, p. 1).
71 Ir-Regolament (UE) 
Nru 1307/2013. Il-baġit 
disponibbli jirrappreżenta, 
fil-biċċa l-kbira, l-ammont ta’ 
appoġġ mill-UE storikament 
imħallas lil bdiewa għall-
kultivazzjoni ta’ art jew 
it-trobbija tal-annimali 
(pagamenti akkoppjati).
38 Osservazzjonijiet
82 
Il-Kummissjoni tqis li l-pagamenti diretti, flimkien ma’ miżuri oħra, għandhom 
fl-istess ħin jikkontribwixxu lejn l-ilħuq ta’ bosta objettivi bħall-appoġġ għall-
vijabbiltà ekonomika tal-azjendi, it-titjib tal-produttività u l-kompetittività fl-ag -
rikoltura u l-promozzjoni tal-ġestjoni sostenibbli ta’ riżorsi naturali u tal-azzjoni 
klimatika. Madankollu, minħabba n-nuqqas kumplessiv ta’ ċarezza dwar x’inhuma 
mistennija li jiksbu l-objettivi ġenerali u speċifiċi tal-PAK, huwa intrinsikament 
diffiċli li jiġi vvalutat, abbażi tal-indikaturi tal-prestazzjoni, jekk miżura laħqitx 
l-objettiv tagħha. Il-varjetà ta’ għażliet li l-Istati Membri jistgħu jagħżlu għall-
implimentazzjoni ta’ pagamenti diretti żżid il-kumplessità, minħabba li l-effetti 
fuq is-swieq agrikoli u l-inugwaljanzi fl-introjtu tal-bdiewa jistgħu jkunu differenti 
b’mod konsiderevoli minn Stat Membru għal ieħor.
… u l-indikaturi tal-prestazzjoni tal-PAK relatati mal-introjtu 
tal-bdiewa ma jistgħux jintrabtu b’mod ċar mal-miżuri u mal-
ilħuq reali tal-objettivi
83 
L-indikaturi għandhom jippermettu li jiġu vvalutati l-progress, l-effettività 
u l-effiċjenza tal-miżuri tal-politika meta mqabbla mal-għanijiet72. Dawn 
għandhom ikunu rilevanti, aċċettati, kredibbli, li jistgħu jitkejlu u robusti 
u bbażati fuq informazzjoni statistika soda73.
84 
L-indikaturi tal-impatt  huma mfassla biex juru l-effetti kkombinati tal-miżuri 
tal-PAK. Fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa, bħala parti mill-objettiv ġenerali 
tal-produzzjoni vijabbli tal-ikel, l-introjtu intraprenditorjali agrikolu u l-introjtu 
tal-fattur agrikolu huma l-aktar indikaturi tal-impatt rilevanti. Madankollu, dawn 
huma limitati li juru tendenzi u mhux valuri assoluti tal-introjtu, u ma ġewx stab -
biliti linji bażi. Barra minn hekk, il-bidliet f’dawn l-indikaturi huma prinċipalment 
dovuti għal bidliet fil-prezzijiet u mhux għall-effett tal-miżuri tal-PAK. Dawn 
jistgħu wkoll ma jinfurmawx sa liema punt il-PAK laħqet l-objettiv tat-Trattat ta’ 
standard ġust tal-għajxien għall-komunità agrikola, billi ma hemmx data  ade -
gwata disponibbli fil-livell tal-UE.72 L-Artikolu 1 tar-Regolament ta’ 
Implimentazzjoni tal-
Kummissjoni (KE) 
Nru 834/2014 tat-
22 ta’ Lulju 2014 li jistabbilixxi 
r-regoli għall-applikazzjoni 
tal-qafas komuni ta’ 
monitoraġġ u evalwazzjoni 
tal-politika agrikola komuni 
(ĠU L 230, 1.8.2014, p. 1).
73 L-indikaturi għandhom kemm 
jista’ jkun jissodisfaw il-kriterji 
“RACER”: rilevanti, aċċettati, 
kredibbli, faċli u robusti: “Part 
III: Annexes to impact 
assessment guidelines” 
(Parti III: Annessi għal-linji 
gwida dwar il-valutazzjoni 
tal-impatt) (Il-Kummissjoni 
Ewropea, il-15 ta’ Jannar 2009 - 
http://ec.europa.eu/
smartregulation/impact/ 
commission_guidelines/docs/
iag_2009_annex_en.pdf ).
39 Osservazzjonijiet
85 
Il-Qorti sabet ukoll li l- indikaturi tar-riżultati  tal-Kummissjoni, sa fejn dawn 
huma relatati direttament mal-introjtu, huma rilevanti għall-objettiv ġenerali 
ta’ produzzjoni vijabbli tal-ikel u għalhekk l-introjtu tal-bdiewa mill-agrikoltura. 
Madankollu, għal darb’oħra l-informazzjoni pprovduta mill-indikaturi mhijiex 
preċiża biżżejjed biex tiġi marbuta b’mod ċar biżżejjed mal-miżuri tal-UE, biex 
jintwera li dawn ikkontribwew għall-effetti mixtieqa (ara l- Kaxxa 4 ). Billi ma ġewx 
stabbiliti miri jew linji bażi, l-indikaturi ma jistgħux jipprovdu informazzjoni dwar 
diskrepanza possibbli bejn l-ilħuq mixtieq u dak reali tal-objettivi, u dwar jekk 
il-miżuri kkontribwewx biex titnaqqas din id-diskrepanza. Kaxxa 4Dgħufijiet fl-indikaturi tar-riżultati tal-Kummissjoni relatati mal-introjtu tal-bdiewa
L-indikatur sehem ta’ pagamenti diretti annwali fl-introjtu agrikolu , li jiġi kkalkulat abbażi tal-KEA, jenfa -
sizza l-importanza ta’ pagamenti diretti għas-settur agrikolu. Madankollu, id- data  ta’ bażi għal dan l-indikatur 
mhijiex affidabbli biżżejjed74. Barra minn hekk, is-sitwazzjonijiet li ġejjin joħolqu distorsjoni fl-indikatur: 
Jeżistu azjendi li jirċievu pagamenti diretti iżda li ma jipproduċux u għalhekk ma għandhom ebda introjtu 
agrikolu. Min-naħa l-oħra, f’xi Stati Membri sehem sinifikanti tal-introjtu agrikolu huwa ġġenerat minn bdiewa 
li ma jirċivux jew inkella jirċievu biss ammonti marġinali ta’ pagamenti diretti75. Finalment, l-indikatur ma jiħux 
inkunsiderazzjoni t-tnaqqis fl-introjtu tal-bdiewa minħabba fiż-żieda fil-kera li tirriżulta mill-kapitalizzazzjoni 
tal-pagamenti diretti fil-prezzijiet tal-art. Barra minn hekk, lanqas ma huwa ċar jekk bidla fl-indikatur hijiex 
dovuta esklussivament jew prinċipalment għal miżuri speċifiċi tal-PAK, bidliet fis-swieq jew fatturi oħra.
L-indikatur varjabbiltà tal-introjtu tal-azjendi agrikoli  jiddependi prinċipalment fuq il-volatilità tal-prezziji -
et tas-swieq globali. Dan l-indikatur, li huwa kkalkulat abbażi tad- data  tal-FADN, jista’ jipprovdi informazzjoni 
rilevanti dwar l-effettività kumplessiva tal-pagamenti diretti biex itaffu l-effetti tal-instabbiltajiet tas-suq. 
Madankollu, l-indikatur mhuwiex sod biżżejjed għaliex ma jiħux inkunsiderazzjoni s-sussidji, it-taxxi u l-introj -
tu mhux agrikolu, li jista’ jkollu rwol importanti biex jgħin lill-bdiewa jkampaw mal-volatilità tal-prezzijiet.
L-indikatur valur miżjud għal produtturi primarji fil-katina tal-ikel  iħares lejn il-valur miżjud tal-produzzjo -
ni agrikola primarja meta mqabbel ma’ stadji oħra fil-katina tal-ikel, bħall-industrija tal-ipproċessar tal-ikel, in-
negozjanti jew is-supermarkets. L-indikatur mhuwiex robust biżżejjed, billi jistgħu jseħħu sitwazzjonijiet fejn 
l-indikatur jonqos, filwaqt li l-introjtu agrikolu jiżdied. Dan huwa l-każ, pereżempju, fejn ikun hemm domanda 
għolja għal prodotti ġodda tal-ikel, li jirriżulta fi prezzijiet ogħla tal-prodotti. F’dan il-każ is-sehem tal-bdiewa 
fil-katina tal-ikel probabbilment jonqos, għalkemm l-introjtu tal-bdiewa jista’ jkun ogħla.
74 Ara l-paragrafu 38.
75 Fin-Netherlands, 39 % tal-produzzjoni agrikola ġiet prodotta minn azjendi li ma rċevewx pagamenti diretti.
40 Osservazzjonijiet
86 
L-indikaturi tal-Kummissjoni ma jqisux riżultati oħra li huma importanti għall-
prestazzjoni tal-pagamenti diretti fir-rigward tal-introjtu. Pereżempju, ma hemm 
ebda indikatur tar-riżultati biex jipprovdi informazzjoni dwar kemm il-popolazz -
joni agrikola tuża l-istrument tal-pagamenti diretti, dwar jekk il-pagamenti vera -
ment jaslux għand il-produtturi agrikoli u dwar jekk l-iskemi ġodda ta’ pagamenti 
diretti jappoġġawx aħjar lil bdiewa b’introjtu baxx milli qabel ir-riforma.
87 
Barra minn hekk, l-indikaturi ma jipprovdux informazzjoni dwar jekk il-paga -
menti tal-UE kkontribwewx lejn l-ilħuq tal-objettiv tal-introjtu b’mod effiċjenti, 
minħabba li l-indikaturi ma jistgħux juru jekk livelli jew forom oħra ta’ appoġġ 
mill-PAK jistgħux jaffettwaw l-introjtu agrikolu bl-istess ammont u għall-istess 
spejjeż baġitarji, jew li miżura speċifika kienet immirata biżżejjed biex tindirizza 
falliment tas-suq bl-aktar mod effiċjenti.
41
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
88 
Il-produzzjoni tal-ikel, l-introjtu u l-istandard tal-għajxien tal-bdiewa huma fokus 
partikolari tat-Trattat. Bir-riforma tal-PAK tal-2013, terz mill-baġit tal-UE għadu 
ddedikat direttament jew indirettament għall-istabbilizzazzjoni tas-suq, għall-
appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa u għalhekk għall-kontribuzzjoni lejn produzz -
joni vjabbli tal-ikel u lejn standard ġust tal-għajxien tal-bdiewa.
89 
Fil-passat, il-Qorti osservat li kienu meħtieġa statistika u indikaturi aktar affid -
abbli u komprensivi sabiex tiġi segwita aktar mill-qrib il-prestazzjoni tal-PAK, li 
aktar minn żewġ terzi tar-riżorsi baġitarji tagħha ġew iddedikati għall-appoġġ 
għall-introjtu.
90 
Il-qafas ġdid għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-PAK jeħtieġ li l-Kummissjoni 
tivvaluta l-impatt ikkombinat tal-miżuri tal-PAK fuq l-objettivi ddikjarati. Dan 
jinvolvi biżżejjed informazzjoni ta’ kwalità tajba.
91 
Il-Qorti tikkonkludi li s-sistema tal-Kummissjoni għall-kejl tal-prestazzjoni tal-PAK 
fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa mhijiex imfassla tajjeb biżżejjed u li l-kwalità 
u l-kwantità tad- data  statistika li ntużat biex jiġi analizzat l-introjtu tal-bdiewa 
għandhom limitazzjonijiet importanti.
Il-Kummissjoni ma stabbilixxietx b’mod ċar id- data  
statistika meħtieġa biex tivvaluta b’mod effettiv 
il-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK li jappoġġaw 
l-introjtu tal-bdiewa
92 
Ma hija disponibbli ebda data  rappreżentattiva dwar l-introjtu ta’ unitajiet 
domestiċi agrikoli li jista’ jintuża, li tiffaċilita l-valutazzjoni tal-ilħuq tal-objettiv 
tat-Trattat li jiġi żgurat standard ġust tal-għajxien għall-bdiewa. Barra minn hekk, 
ma hemm ebda sistema affidabbli li tippermetti li jsir tqabbil bejn l-introjtu ag -
rikolu u l-introjtu f’setturi oħra tal-ekonomija, li jista’ jiġġustifika l-appoġġ mill-UE 
għall-introjtu għall-bdiewa (il-paragrafi 26 sa 32).
42 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 1 — L-iżvilupp ta’ oqfsa għall-ġbir 
u t-tqabbil ta’ informazzjoni rilevanti dwar l-introjtu 
tal-bdiewa
Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa qafas tal-istatistika aktar komprensiv biex jip -
provdi informazzjoni dwar l-introjtu ta’ unitajiet domestiċi agrikoli li jista’ jintuża, 
u biex jagħti stampa aktar ċara tal-istandard tal-għajxien tal-bdiewa. Għal dan l-
iskop il-Kummissjoni għandha, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri u fuq il-bażi ta’ 
metodoloġija komuni, tqis kif strumenti ta’ statistika eżistenti tal-UE jistgħu jiġu 
żviluppati u kkombinati bl-aħjar mod.
Il-Kummissjoni għandha wkoll ittejjeb il-qafas għat-tqabbil tal-introjtu tal-bdiewa 
ma’ introjtu f’setturi oħra tal-ekonomija.
93 
L-għodod attwalment disponibbli fil-livell tal-UE għall-kejl tal-introjtu tal-bdiewa 
huma l-KEA u l-FADN. It-tnejn jipprovdu data  essenzjali għall-kejl tal-prestazzjoni 
tal-miżuri tal-PAK immirati lejn il-promozzjoni ta’ produzzjoni vijabbli tal-ikel 
u l-appoġġ għall-introjtu tal-bdiewa. Madankollu dawn l-istrumenti għandhom 
limitazzjonijiet importanti u  data  importanti tista’ ma tkunx disponibbli għal val -
utazzjoni effettiva tal-miżuri tal-PAK li għandhom l-għan li jappoġġaw l-introjtu 
tal-bdiewa.
94 
Il-potenzjal tal-KEA għadu ma ntużax bis-sħiħ u dawn ma jipprovdux biżżejjed 
informazzjoni dwar fatturi importanti li huma rilevanti għall-introjtu tal-bdiewa. 
Barra minn hekk, l-informazzjoni tal-KEA mhux dejjem tintuża b’mod korrett mill-
Kummissjoni (il-paragrafi 33 sa 39).
Rakkomandazzjoni 2 — L-iżvilupp tal-KEA
Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa aktar il-KEA sabiex il-potenzjal tagħhom ikun 
jista’ jintuża aħjar sabiex:
 ο jipprovdu informazzjoni aktar dettaljata dwar il-fatturi li jħallu impatt fuq 
l-introjtu agrikolu;
 ο jiżguraw it-trażmissjoni ta’ data  fil-livell reġjonali bbażat fuq arranġamenti 
formali mal-Istati Membri.
Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha:
 ο teżamina jekk il-KEA jistgħux jiġi żviluppati aktar biex jipprovdu sti -
ma raġonevoli tal-valur ekonomiku tal-beni pubbliċi li huma prodotti 
mill-bdiewa;
 ο jiżguraw li l-informazzjoni tal-KEA tintuża b’mod xieraq fl-indikaturi 
tal-introjtu.
43 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
95 
Il-FADN huwa strument importanti għall-evalwazzjoni tal-PAK iżda għandu 
limitazzjonijiet. L-indikaturi tal-introjtu ma jiħdux kont komplut tal-evoluzzjoni 
tal-azjendi fis-settur agrikolu, filwaqt li l-informazzjoni dwar introjtu ieħor tal-
bdiewa li huwa relatat mal-azjendi agrikoli mhijiex kompleta. Barra minn jekk, 
ma hija disponibbli ebda data  dwar l-introjtu fil-livell tal-UE, għal għadd kbir ta’ 
benefiċjarji tal-appoġġ tal-UE (il-paragrafi 40 sa 51).
Rakkomandazzjoni 3 — L-iżvilupp ta’ sinerġiji bejn il-FADN 
u għodod oħra tal-istatistika
L-analiżi mill-Kummissjoni tal-introjtu tal-bdiewa għandha tkun ibbażata fuq in -
dikaturi li jieħdu kont tas-sitwazzjoni attwali tal-agrikoltura, u fuq biżżejjed data  
konsistenti għall-benefiċjarji kollha tal-miżuri tal-PAK. Dan jista’ jsir permezz tal-
iżvilupp ta’ sinerġiji bejn data  amministrattiva eżistenti jew permezz tal-iżvilupp 
tal-FADN jew ta’ għodod oħra tal-istatistika li huma adatti.
Il-Kummissjoni u l-Istati Membri mhux dejjem kienu 
jiżguraw li d- data  użata għall-kejl tal-introjtu tal-
bdiewa kienet ta’ kwalità xierqa
96 
Il-Kummissjoni ma kellhiex biżżejjed informazzjoni aġġornata dwar il-
metodoloġija tal-KEA u sorsi ta’ data  użati mill-Istati Membri; ir-rappurtar lill-Eu -
rostat kien affettwat minn nuqqasijiet; u l-arranġamenti ta’ garanzija tal-kwalità 
ma kinux kompletament effettivi. Dan jista’ jaffettwa l-preċiżjoni u jxekkel 
il-kumparabbiltà tad- data  rrappurtata. Dan jitfa’ dubju wkoll fuq l-affidabbiltà 
tal-indikaturi prinċipali tal-Kummissjoni għall-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-
PAK (il-paragrafi 53 sa 58).
Rakkomandazzjoni 4 — It-titjib tal-kwalità tal-KEA
Fid-dawl tal-importanza tal-KEA għall-monitoraġġ tal-PAK, il-Kummissjoni 
għandha tintroduċi rappurtar regolari dwar il-kwalità fuq il-KEA u tikseb 
aċċertament raġonevoli li l-Istati Membri stabbilixxew qafas ta’ garanzija tal-
kwalità biex jiġi żgurat li d- data  pprovduta mill-Istati Membri tkun kumparabbli 
u kkumpilata skont il-kriterji ta’ kwalità li japplikaw għall-istatistika Ewropea.
44 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
97 
Għall-FADN, f’xi Stati Membri l-implimentazzjoni teknika tal-istħarriġ affettwa 
l-kwalità tar-riżultati, u l-kwalità rappreżentattiva tal-kampjun varjat madwar 
l-Istati Membri. B’konsegwenza ta’ dan, mhux is-setturi, il-klassifikazzjonijiet tad-
daqs u r-reġjuni kollha kienu rrappreżentati tajjeb biżżejjed fil-FADN, li jnaqqas l-
utilità tiegħu għal skopijiet ta’ analiżi. Barra minn hekk, finanzjament insuffiċjenti 
mill-Istati Membri għall-ġbir ta’ data  tal-FADN jista’ jħalli impatt fuq l-kwalità 
tar-riżultati miksuba (il-paragrafi 59 sa 72).
98 
L-awditu identifika ċerti dgħufijiet fl-arranġamenti ta’ garanzija tal-kwalità għall-
FADN (il-paragrafi 73 sa 76).
Rakkomandazzjoni 5 — It-titjib tal-kwalità tal-FADN
Il-Kummissjoni għandha tindirizza wkoll dgħufijiet identifikati fl-implimentazz -
joni tal-FADN billi taqbel fuq skeda ta’ żmien ċara mal-Istati Membri kkonċernati 
u tħeġġeġ użu aħjar tal-potenzjal tas-sistema.
Il-Kummissjoni għandha tiżviluppa aktar l-arranġamenti attwali tal-kwalità għall-
istabbiliment tal-istatistika tal-FADN mill-Istati Membri biex tiżgura li, fl-Istati 
Membri kollha, setturi u klassifikazzjonijiet tad-daqs ta’ azjendi li huma ta’ inter -
ess għall-PAK ikunu rrappreżentati b’mod adegwat, u jirriflettu wkoll l-għażliet li 
saru mill-Istati Membri f’termini ta’ alternattivi tal-PAK.
Il-Kummissjoni ma ddefinixxietx indikaturi rilevanti li 
jippermettu valutazzjoni effettiva tal-prestazzjoni 
tal-miżuri tal-PAK li jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa
99 
Objettivi vagi u n-nuqqas ta’ linja bażi jagħmluha diffiċli li jiġi vvalutat, abbażi 
tal-indikaturi tal-prestazzjoni, jekk miżuri individwali tal-PAK li għandhom l-għan 
li jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa laħqux l-objettivi tagħhom. L-għażliet tal-Istati 
Membri għall-implimentazzjoni ta’ pagamenti diretti huma sfida addizzjonali 
għall-analiżi tal-Kummissjoni dwar jekk ikkontribwewx b’mod aktar effiċjenti 
u effettiv biex jintlaħqu l-objettivi tal-PAK, u b’hekk kisbu valur miżjud tal-UE (il-
paragrafi 79 sa 82).
45 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
100  
L-indikaturi tal-Kummissjoni relatati mal-produzzjoni vijabbli tal-ikel u l-introjtu 
tal-bdiewa mhumiex affidabbli biżżejjed jew mhumiex marbutin b’mod ċar 
biżżejjed mal-miżuri tal-PAK, biex juru li dawn ikkontribwew b’mod effettiv 
u effiċjenti lejn l-effetti mixtieqa. Limitazzjonijiet fid-disponibbiltà tad- data  
jkomplu jnaqqsu r-rilevanza tal-indikaturi. Dawn lanqas ma jinfurmaw dwar jekk 
l-objettivi ntlaħqux b’mod effiċjenti, li jeħtieġ analiżi approfondita tal-fatturi li 
jħallu impatt fuq l-introjtu tal-bdiewa (il-paragrafi 83 sa 87).
Rakkomandazzjoni 6 — It-titjib tal-kejl tal-prestazzjoni tal-
miżuri tal-PAK li jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa
Filwaqt li tqis id-dgħufijiet identifikati mill-Qorti, il-Kummissjoni għandha ttejjeb 
l-affidabbiltà u l-kompletezza tal-informazzjoni dwar il-prestazzjoni tal-miżuri 
tal-PAK fir-rigward tal-introjtu tal-bdiewa billi:
 ο tiddefinixxi mill-bidu, objettivi operazzjonali u linji bażi xierqa li magħhom 
tista’ titqabbel il-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK għall-perjodu ta’ program -
mazzjoni li jmiss;
 ο fil-kuntest tal-evalwazzjonijiet tagħha, tissupplimenta l-qafas attwali ta’ 
indikaturi tal-prestazzjoni b’ data  oħra rilevanti u ta’ kwalità tajba biex jitkejlu 
r-riżultati miksuba;
 ο ukoll fil-kuntest tal-evalwazzjonijiet tagħha, tivvaluta l-effettività 
u l-effiċjenza tal-miżuri mfassla biex jappoġġaw l-introjtu tal-bdiewa.
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Augustyn 
KUBIK, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tat-13 ta’ Jannar 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

46
 Annessi
L-għażliet tal-Istati Membri għall-implimentazzjoni tal-pagamenti diretti mill-UE
Stat MembruPa-
gament 
bażikuPagament 
uniku skont 
l-erjaPagament 
RidistributtivPaga -
ment għal 
bdiewa 
żgħażagħPagament 
għal żoni 
b’restrizzjonijiet 
naturaliPagament għal 
prattiki agrikoli ta’ 
benefiċċju għall-
klima u  l-ambjent1Pagamenti 
akkoppjati 
volontarjiSkema 
għall-bdiewa 
żgħar
Il-Belġju X - X X - X X -
Il-Bulgarija - X X X - X X X
Ir-Repubblika 
Ċeka- X - X - X X -
Id-Danimarka X - - X X X X X
Il-Ġermanja X - X X - X - X
L-Estonja - X - X - X X -
L-Irlanda X - - X - X X -
Il-Greċja X - - X - X X X
Spanja X - - X - X X X
Franza X - X X - X X -
Il-Kroazja X - X X - X X X
L-Italja X - - X - X X X
Ċipru - X - X - X X -
Il-Latvja - X - X - X X -
Il-Litwanja - X X X - X X X
Il-Lussemburgu X - - X - X X -
L-Ungerija - X - X - X X X
Malta X - - X - X X X
In-Netherlands X - - X - X X -
L-Awstrija X - - X - X X X
Il-Polonja - X X X - X X X
Il-Portugall X - - X - X X X
Ir-Rumanija - X X X - X X X
Is-Slovenja X - - X - X X X
Is-Slovakkja - X - X - X X -
Il-Finlandja X - - X - X X -
L-Iżvezja X - - X - X X -
Ir-Renju Unit X - - X - X X -
1 L-hekk imsejjaħ “pagament għall-ekoloġizzazzjoni”.Anness I
47 Annessi
Kalkolu tal-introjtu agrikolu kif iddefinit taħt il-KEAAnness II
Produzzjoni /f_inali tal-industrija agrikola
= Valur miżjud gross bil-prezzijiet bażiċi
= Valur miżjud nett bil-prezzijiet bażiċi
= Introjtu tal-fattur agrikolu Indikatur A
Indikatur B
Indikatur CDiviż bl-input tax-xogħol 
mhux imħallas Diviż bit-total 
tal-input tax-xogħol
– Imgħax 
imħallas– Kera 
mħallsa– Rimune-
razzjoni 
tal-impjegati+ 
Imgħax 
riċevut+ Sussidji 
oħra fuq 
il-produzzjoni- Taxxi oħra 
fuq 
il-produzzjoni- Konsum
ta’
kapital /f_iss - Konsum 
intermedju
= Introjtu
intraprenditorjali nett 
48 Annessi
Kalkolu tal-introjtu fil-qafas tal-FADNAnness IIIFinal stock agricultural products
+ Bejgħ
+ Korrezzjoni tal-valuri tal-inventarju tal-bhejjem
+ Konsum ta’ azjenda agrikola
+ Użu ta’ azjenda agrikola
= Produzzjoni (output tal-għelejjel miżjud mal-produzzjoni tal-bhejjem)– Prodotti agrikoli /f_l-istokk inizjali
– Xiri ta’ bhejjem
– Konsum intermedju 
+ Sussidji għal azjenda agrikola – Bilanċ tal-VAT u t-taxxi fuq azjenda agrikola
= Valur miżjud gross ta’ azjenda agrikola (Introjtu gross ta’ azjenda agrikola)
– Deprezzament
= Valur miżjud nett ta’ azjenda agrikola (FNVA)
– Pagi, kera u mgħax imħallsa + Sussidji fuq investimenti
= Introjtu ta’ azjenda agrikola tal-familja (FWI)
49 Annessi
Indikaturi tal-prestazzjoni tal-Kummissjoni għall-valutazzjoni tal-PAK
Indikaturi tal-produzzjoni (min u x’qed jiġi appoġġat)
Pagamenti diretti
Erja u għadd ta’ bdiewa taħt
 ο L-iskema ta’ pagament bażiku
 ο L-iskema ta’ pagament uniku skont l-erja
 ο Għajnuna nazzjonali tranżitorja
 ο Pagament ridistributtiv
 ο Ekoloġizzazzjoni (diversifikazzjoni tal-għelejjel, bur permanenti, erja b’fokus ekoloġiku, bdiewa organiċi, eċċ.)
 ο Pagament għal bdiewa żgħażagħ
 ο L-iskema għall-bdiewa żgħar
 ο L-appoġġ akkoppjat volontarju
 ο Il-pagament għal żoni b’restrizzjonijiet naturali
 ο Il-programmi nazzjonali għas-settur tal-qoton
Miżuri tas-suq
 ο Intervent pubbliku (volum u durata)
 ο Ħżin privat (volum u durata)
 ο Rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni (volum ta’ prodotti esportati bir-rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni)
 ο Miżuri eċċezzjonali (kif xieraq)
 ο Organizzazzjonijiet tal-produtturi (% tal-produzzjoni kkummerċjalizzata mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi u  mill-assoċjazzjonijiet tal-organiz -
zazzjonijiet tal-produtturi)
 ο Skemi għall-iskejjel (Għadd ta’ benefiċjarji finali ta’ skemi tal-ħalib u tal-frott fl-iskejjel)
 ο Għadd ta’ ettari ta’ tħawwil ta’ dwieli ġodda
 ο Għadd ta’ ettari ta’ vinji ristrutturati
 ο Għadd ta’ proġetti ta’ promozzjoni, proġetti ta’ investiment u miżuri ta’ innovazzjoni fis-settur tal-inbid
Aspetti orizzontali
 ο Għadd ta’ ettari u sehem ta’ pagamenti tal-PAK suġġetti għall-kundizzjonalità
 ο Indikazzjonijiet ġeografiċi għall-politika tal-kwalità (is-settur tal-inbid), għadd ta’ denominazzjonijiet protetti ta’ oriġini, indikazzjonijiet ġeografiċi 
protetti u speċjalitajiet tradizzjonali garantiti skont is-settur
 ο Għadd ta’ ettari taħt biedja organika (totali u taħt konverżjoni) u ta’ operaturi organiċi ċċertifikati u rreġistrati
 ο Għadd ta’ programmi (fl-UE u barra mill-UE) u ta’ organizzazzjonijiet proponenti ġodda għall-politika ta’ promozzjoni
 ο Għadd ta’ bdiewa li jikkonsultaw sistema konsultattiva għall-azjendi agrikoliAnness IV
50 Annessi
Indikaturi tal-impatt (fejn il-PAK hija mistennija li jkollha impatt)
Objettiv ġenerali: Produzzjoni Vijabbli tal-ikel
Introjtu intraprenditorjali agrikolu — Introjtu tal-fattur agrikolu — Produttività totali tal-fatturi fl-agrikoltura — Varjabbiltà fil-prezzijiet ta’ komodita -
jiet fl-UE — Evoluzzjoni fil-prezzijiet għall-konsumatur ta’ prodotti tal-ikel — Bilanċ tal-kummerċ agrikolu
Objettiv ġenerali: Ġestjoni Sostenibbli tar-riżorsi naturali u tal-azzjoni klimatika
Emissjonijiet mill-agrikoltura — Indiċi tal-għasafar fuq l-art agrikola — Biedja ta’ valur naturali għoli (HNV) -. Astrazzjoni tal-ilma fl-agrikoltura — Kwal -
ità tal-ilma — Materja organika tal-ħamrija fir-raba’ — Erożjoni tal-ħamrija bl-ilma
Objettiv ġenerali: Żvilupp territorjali bbilanċjat
Rata ta’ impjieg rurali — Grad ta’ faqar rurali — PDG rurali per capita
Indikaturi tar-riżultati (x’inkiseb bil-miżuri tal-PAK)
Objettivi speċifiċi: Kontribuzzjoni għall-introjtu agrikolu, limitazzjoni tal-varjabbiltà fl-introjtu agrikolu, titjib tal-kompetittività 
tal-agrikoltura tal-UE u tisħiħ tas-sehem fil-katina alimentari u żamma tal-istabbiltà tas-suq
Sehem ta’ appoġġ dirett fl-introjtu agrikolu — varjabbiltà ta’ introjtu agrikolu (skont it-tip ta’ azjenda agrikola; skont id-daqs ekonomiku) — valur miżjud 
għal produtturi primarji fil-katina tal-ikel — esportazzjonijiet agrikoli tal-UE — sehem tal-esportazzjonijiet agrikoli tal-UE fl-esportazzjonijiet dinjija — 
sehem tal-prodotti finali fl-esportazzjonijiet agrikoli tal-UE — % tal-volum ta’ prodotti mixtrija, f’intervent jew ħżin privat, mill-produzzjoni totali tal-UE 
— % tal-volum ta’ prodotti esportati b’rifużjonijiet fuq l-esportazzjoni, mill-produzzjoni totali tal-UE — prezzijiet ta’ komoditajiet tal-UE meta mqabbla 
mal-prezzijiet dinjija — valur tal-produzzjoni taħt skemi ta’ kwalità tal-UE meta mqabbel mal-valur totali tal-produzzjoni agrikola u tal-ikel — impor -
tanza tal-biedja organika — sehem ta’ erja organika fit-total tal-erja agrikola użata (EAU) — sehem ta’ bhejjem organiċi fit-total tal-bhejjem
Objettivi speċifiċi: Forniment ta’ beni pubbliċi, twettiq ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u adattament għaliha, trawwim ta’ 
effiċjenza fir-riżorsi permezz tal-innovazzjoni
Diversità tal-għelejjel (fuq azjenda agrikola u f’reġjun) — sehem ta’ bur fl-EAU totali — sehem ta’ erja b’fokus ekoloġiku (EFA) fl-art agrikola — sehem 
ta’ erja taħt prattiki ta’ ekoloġizzazzjoni — emissjonijiet netti ta’ gassijiet serra minn ħamrija agrikola
Objettiv speċifiku: Żamma ta’ agrikoltura diversa madwar l-UE
diversità strutturali (f’termini assoluti u relattivi) — indikaturi tar-riżultati addizzjonali għal żvilupp rurali speċifikati fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 
(UE) Nru 808/2014Anness IV
51 Annessi
Kriterji ta’ kwalità li japplikaw għall-Istatistika Ewropea1
Il-prinċipji tal-Kodiċi ta’ Prattika tal-Eurostat
Ir-rilevanza il-grad ta’ kemm l-istatistika tilħaq il-ħtiġijiet attwali u potenzjali tal-utenti;
Il-preċiżjoni kemm l-estimi jqarrbu lejn il-valuri vera mhux magħrufa;
It-tempestività il-perjodu bejn id-disponibbiltà tat-tagħrif u l-avveniment jew il-fenomenu li dan jiddeskrivi;
Il-puntwalità id-dewmien bejn id-data ta’ rilaxx tad- data  u d-data sa liema kellha tintbagħat id- data ;
L-aċċessibbiltà 
u ċ-ċarezzail-kundizzjonijiet u l-modalitajiet li bihom l-utenti jistgħu jiksbu, jużaw u jinterpretaw id- data ;
Il-kumparabbiltàil-kejl tal-impatt tad-differenzi fil-kunċetti tal-istatistika, għodod u  proċeduri applikati meta l-istatistika titqabbel bejn 
iż-żoni ġeografiċi, dominji settorjali jew matul iż-żmien;
Il-koerenza l-adegwatezza tad- data  li tkun marbuta b’mod affidabbli b’modi differenti u għal użu varju.
1 L-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) Nru 223/2009.Anness V
52 Risposta  
tal-Kummissjoni
Sommarju eżekuttiv
I
It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jispeċifika ħames objettivi tal-PAK, li wieħed minnhom 
biss huwa marbut mad-dħul tal-bdiewa (iżda mingħajr ma attwalment tissemma l-kelma dħul).
Ir-riforma tal-PAK tal-2013 tispeċifika tliet objettivi ta’ politika (produzzjoni vijabbli tal-ikel; ġestjoni sostenibbli tar-
riżorsi naturali u azzjoni klimatika; żvilupp territorjali bbilanċjat), fejn l-ewwel wieħed isemmi speċifikament id-dħul 
agrikolu.
Madankollu id-dħul mhuwiex l-uniku objettiv tal-PAK u l-pagamenti diretti mhumiex l-uniku strument tal-PAK 
li jkollhom impatt fuq id-dħul; l-impatt tagħhom ma huwa lanqas limitat għad-dħul peress li dawn jappoġġjaw 
it-tqassim konġunt tal-beni pubbliċi u privati. Bħala pagamenti skont l-erja, dawn jikkontribwixxu mhux biss għal 
appoġġ għad-dħul għall-bdiewa, iżda għal objettivi oħra marbutin mal-użu tal-art, bħalma huma l-protezzjoni 
tal-ħamrija, it-tisħiħ tal-bijodiversità, u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, flimkien ma’ strumenti oħra tal-PAK. 
Għaldaqstant, huwa diffiċli ħafna li jiġu allokati b’mod ċar ċerti pagamenti għal impatti individwali.
II
Il-qafas tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni l-ġdid tal-PAK tfassal b’mod ċar mil-leġiżlatur. Dan tfassal sabiex ikopri 
l-effetti kkombinati tal-miżuri differenti fir-rigward ta’ dawn l-objettivi differenti. Kull wieħed minn dawn l-objettivi 
se jiġi mmonitorjat u vvalutat bl-użu ta’ sett komprensiv ta’ indikaturi komuni, fejn xi wħud huma speċifiċi għal 
miżuri u xi oħrajn huma aktar wesgħin biex jirriflettu l-effetti kkumbinati.
Filwaqt li huma utli bħala punt tat-tluq, l-indikaturi individwali ma jistgħux jivvalutaw direttament l-impatt ta’ poli -
tika jew miżura; dan jeħtieġ li jsir f’evalwazzjoni, filwaqt li jitqiesu elementi oħra li jinfluwenzaw il-politika u l-effetti 
tagħha. Għalhekk, il-vantaġġi jew l-iżvantaġġi tal-indikaturi individwali jiddependu minn kif dawn jiġu użati 
fl-evalwazzjoni.
IV
L-indikaturi u l-għodod individwali għandhom kemm punti aktar b’saħħithom kif ukoll aktar dgħajfa, iżda s-sistema 
ġenerali tipprovdi l-aħjar bilanċ possibbli bejn l-informazzjoni meħtieġa u l-kostijiet u l-piż amministrattiv relatati 
magħhom.
Dak li huwa identifikat bħala limitazzjonijiet tad-dejta statistika huwa fil-fatt ir-rappreżentanza tal-karatteristiċi 
ewlenin tas-sorsi tad-dejta.
V
Il-Kummissjoni għandha dejta rappreżentattiva dwar id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli. Din id-dejta tista’ 
tintuża sabiex tiġi vvalutata l-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK fl-appoġġ tad-dħul tal-bdiewa.
Fit-Trattat, hemm rabta bejn iż-żieda fil-produttività agrikola u l-iżgurar ta’ livell ġust ta’ għajxien għall-komunità 
agrikola, partikolarment billi jiżdied il-qligħ individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura. Għalhekk huwa xieraq li 
wieħed jiffoka fuq id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli, minħabba li dan id-dħul huwa ta’ importanza ewlenija 
għall-PAK.
Risposta tal-Kummissjoni 53
VI a) — In-Netwerk tad-Dejta tal-Kontabilità Agrikola (Farm Accountancy Data 
Network, FADN) mhuwiex imfassal biex tiġbor dejta dwar id-dħul agrikolu domestiku
Il-FADN huwa sors ta’ dejta kruċjali għall-qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-PAK. L-objettivi tal-FADN huma 
stabbiliti b’mod ċar fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1217/2009 tat-30 ta’ Novembru 2009, jiġifieri li tinġabar id-
dejta tal-kontabilità meħtieġa għall-kalkolu annwali tad-dħul tal-azjendi agrikoli li jaqgħu taħt il-qasam tal-istħarriġ 
u analiżi tan-negozju tal-azjendi agrikoli, valutazzjoni tal-livell tal-għajxien tal-bdiewa jew tad-dħul ta’ familji 
agrikoli mhijiex fl-ambitu tal-FADN.
VI b) — Il-kostijiet tal-ġbir tad-dejta dwar id-dħul ta’ familji agrikoli jistgħu jkunu 
akbar mill-benefiċċji
Il-Kummissjoni hija konxja tal-valur analitiku ġenerali tal-istatistika li jkopri d-dħul tal-familji f’setturi differ -
enti u f’dawn l-aħħar snin saru diversi tentattivi biex jiġi introdott tali ġbir ta’ dejta. Madankollu, anki minħabba 
r-reżistenza mill-Istati Membri li jinkludu informazzjoni dwar it-tassazzjoni fl-istatistika, id-diskussjoni ma wasslitx 
għal konklużjonijiet pożittivi. Minħabba li l-PAK tiffoka fuq l-appoġġ tad-dħul mill-attivitajiet agrikoli u ta’ żvilupp 
rurali, monitoraġġ kumplessiv tad-dħul ta’ familji agrikoli la kien prijorità, u lanqas ma kien possibbli li jiġi inkluż 
dan il-ġbir ġdid ta’ dejta fil-programm ta’ ħidma statistika. Minflok, tfassal stħarriġ speċifiku tal-UE (Statistika tal-UE 
dwar l-Introjtu u l-Kundizzjonijiet tal-Għajxien Community statistics on income and living conditions, SILC) biex 
jiġbor informazzjoni dwar il-livell tal-għajxien tal-familji tal-UE.
VI c) — L-informazzjoni dwar id-dħul agrikolu pprovduta mill-FADN hija kompluta
Il-kampjun tal-FADN ikopri biss dawk l-irziezet bi prattiki tal-kontabilità u taż-żamma tal-kotba, peress li l-inklużjoni 
ta’ rziezet mhux kummerċjali jimplika l-preżenza ta’ inqas dejta affidabbli bbażata aktar fuq stima milli fuq evidenza 
soda. Madankollu, l-użu ta’ livelli limiti differenti għal kull Stat Membru tal-UE jippermetti li l-kampjun tal-FADN 
ikopri rziezet ta’ daqs ekonomiku differenti u b’hekk jiġu kkunsidrati d-differenzi fin-natura kummerċjali tal-irziezet 
fis-setturi agrikoli differenti madwar l-Ewropa kollha.
VII
Is-sistema komprensiva ta’ verifiki u validazzjoni tad-dejta stabbilita mill-Kummissjoni għall-FADN tiżgura li jiġi 
vverifikat u ggarantit livell għoli ta’ kwalità tad-dejta miġbura. Barra minn hekk, żjarat fuq il-post jippermettu li 
l-kwistjonijiet identifikati jiġu segwiti. Il-Qorti ma identifikat l-ebda dgħufija konkreta fil-proċeduri ta’ validazzjoni 
tad-dejta stabbiliti mis-servizzi tal-Kummissjoni.
L-użu estensiv tad-dejta tal-FADN fis-servizzi tal-Kummissjoni u permezz tar-riċerka l-komunità tiżgura li l-utenti 
primarji jistgħu effettivament jiċċekkjaw il-kwalità tad-dejta.
VIII
Ir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 jispeċifika b’mod ċar l-objettivi skont liema l-Qafas tal-monitoraġġ u evalwazzjoni 
jrid ikejjel il-prestazzjoni tal-PAK. Filwaqt li kull indikatur individwali għandu l-vantaġġi u l-iżvantaġġi, in-numru 
ta’ indikaturi definit f’dan il-kuntest jipprovdi l-aħjar bilanċ possibbli bejn il-ħtiġijiet tal-informazzjoni u l-kostijiet 
relatati u l-piż amministrattiv.
Risposta tal-Kummissjoni 54
IX (a)
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u tikkunsidra kif tista’ tiġi implimentata.
Il-Kummissjoni tqis li l-qafas eżistenti biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet 
agrikoli jista’ jissaħħaħ iżda li l-piż amministrattiv biex jiġi żviluppat qafas biex jipprovdi informazzjoni dwar id-dħul 
disponibbli ta’ familji agrikoli jista’ jkun akbar mill-benefiċċji potenzjali. Ikun diffiċli biex tiġi stabbilita l-bażi legali 
meħtieġa għal tali ġbir ta’ dejta.
Id-dħul disponibbli ta’ familji agrikoli huwa kunċett ħafna iktar wiesa’ mid-dħul tal-irziezet. Il-PAK tappoġġja d-dħul 
tal-bdiewa billi tappoġġja l-attivitajiet agrikoli tagħhom. Għalhekk, huwa importanti li tiġi analizzata l-evoluzzjoni 
tad-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli sabiex jiġi evalwat jekk l-objettiv intlaħaqx.
IX (b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni beħsiebha:
- tiżviluppa l-Kontijiet Ekonomiċi għall-Agrikoltura (KEA), bil-għan li tipprovdi informazzjoni aktar dettaljata dwar 
il-fatturi li għandhom impatt fuq id-dħul agrikolu;
- twettaq studju biex teżamina l-kwistjoni ta’ jekk il-KEA jistgħux ikomplu jiġu żviluppati biex tiġi pprovduta 
stima raġonevoli tal-valur ekonomiku tal-beni pubbliċi li jiġu prodotti mill-bdiewa;
- tiddiskuti mal-Istati Membri dwar il-possibbiltà li jiġu fformalizzati l-arranġamenti operazzjonali li jkopru l-KEA 
reġjonali;
- tagħmel rieżami dwar jekk l-informazzjoni tal-KEA tintużax b’mod xieraq fl-indikaturi tad-dħul.
IX (c)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Id-dejta tal-FADN diġà tkopri kważi t-totalità tas-sussidji tal-UE.
IX (d)
Fir-rigward tal-KEA, il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni beħsiebha tintroduċi rappurtar ta’ 
kwalità regolari dwar il-KEA u l-valutazzjoni tal-konformità bil-għan li tinkiseb assigurazzjoni raġonevoli li l-Istati 
Membri jistabbilixxu qafas tal-assigurazzjoni tal-kwalità.
Fir-rigward l-FADN, il-Kummissjoni beħsiebha tindirizza n-nuqqasijiet identifikati fl-implimentazzjoni tal-FADN billi 
jintlaħaq ftehim dwar skeda ta’ żmien ċara  mal-Istati Membri kkonċernati u jiġi inkoraġġut użu aħjar tal-potenz -
jali tas-sistema. Il-Kummissjoni hija konxja tal-problemi tal-prestazzjoni tal-FADN fi Stati Membri individwali u diġà 
għaddejjin azzjonijiet sabiex jiġu indirizzati d-dgħufijiet eżistenti. Isir pjan annwali ta’ żjarat fuq il-post, flimkien ma’ 
pjanijiet ta’ azzjoni u laqgħat ta’ segwitu biex jiġi vvalutat il-progress li sar dwar il-punti miftiehma. F’dawn l-aħħar 
snin dan l-approċċ wassal għal titjib konsiderevoli f’diversi Stati Membri.
Risposta tal-Kummissjoni 55
X
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
L-indikaturi kif definit huma biss il-punt inizjali għall-evalwazzjonijiet. F’dan il-kuntest, hija prattika tajba għall-
evalwaturi li jużaw informazzjoni addizzjonali sabiex jiġi ġġudikat fuq ir-riżultati miksuba. L-evalwazzjonijiet 
jiġġudikaw — fost l-oħrajn — l-effikaċja u l-effiċjenza tal-miżuri tal-PAK meta mqabbla mal-objettivi tagħhom.
Introduzzjoni
03
Għall-pagamenti diretti, ir-riforma tal-PAK tal-2003 tat bidu għal bidla minn pagamenti marbuta mat-tip ta’ produzz -
joni għal pagamenti diżakkoppjati mill-produzzjoni. Dan sar biex tissaħħaħ l-orjentazzjoni tas-suq tal-agrikoltura 
(m’għadx hemm aktar limitazzjonijiet fl-għażliet tal-produzzjoni tal-bdiewa) u f’konformità mal-impenji tagħna tad-
WTO. Iżda ż-żewġ tipi ta’ appoġġ, ta’ qabel l-2003 u ta’ wara l-2003 kienu mezz ta’ appoġġ fuq id-dħul agrikolu.
Strumenti oħra tal-PAK għandhom ukoll rwol fl-appoġġ tad-dħul tal-bdiewa, bħall-għajnuniet għall-investiment jew 
il-pagament f’żoni b’limitazzjonijiet naturali (żvilupp rurali) u miżuri tas-suq (l-organizzazzjoni tas-suq uniku).
Barra minn hekk, waħda mix-xejriet ewlenin f’dawn l-aħħar 10 snin hija enfasi li qed tikber fuq il-preokkupazzjonijiet 
ambjentali u klimatiċi, mhux biss permezz tal-introduzzjoni ta’ pagament ta’ ekoloġizzazzjoni fl-2013, iżda wkoll 
permezz tal-kundizzjonalità u bosta miżuri oħra ambjentali. Huwa mistenni li l-appoġġ tal-PAK jipprovdi appoġġ 
għad-dħul agrikolu iżda fl-istess ħin  jikkontribwixxi għal titjib ambjentali (u tal-klima).
04
L-objettivi tal-PAK u r-razzjonali speċifiku għall-pagamenti diretti u strumenti oħra ġew diskussi fid-dettall mal-
partijiet ikkonċernati u istituzzjonijiet oħra fit-tħejjija tar-riforma. Kien hemm dibattitu pubbliku, komunikazzjoni, 
u pereżempju, il-proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni għall-pagamenti diretti inkludew memorandum ta’ spjegazz -
joni li jistabbilixxi r-razzjonali għar-riforma (COM(2011) 625 final/2).
Barra minn hekk, it-tliet objettivi ġenerali tal-PAK ġew integrati fir-Regolament (UE) Nru 1306/2013 (l-Artikolu 110) 
u l-objettivi speċifiċi huma stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 834/2014 (premessa (2)).
06
Il-PAK tappoġġja d-dħul tal-bdiewa billi tappoġġja l-attività agrikola (appoġġ fuq bażi taż-żona, ċertu appoġġ 
speċifiku għas-settur, l-investimenti, il-miżuri tas-suq, attivitajiet ambjentali fuq żoni agrikoli). Għalhekk, huwa 
konsistenti li jiġi ssorveljat id-dħul iġġenerat minn dawn l-attivitajiet agrikoli. Il-monitoraġġ tad-dħul totali ta’ familji 
agrikoli fil-livell tal-UE huwa interessanti, iżda ma għandux ikun il-bażi biex tiġi stabbilita l-ħtieġa għal appoġġ li 
l-mira tiegħu hija l-attivitajiet tal-biedja.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-kunċett tad-dħul disponibbli ġenerali ta’ familji agrikoli (id-dħul totali nieqes it-taxxi 
u l-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali) mhuwiex l-aktar rilevanti għall-iskop tal-PAK. Għandu jiġi żgurat livell ta’ 
għajxien ġust għall-komunità agrikola b’mod partikolari billi jiżdied id-dħul individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura.
Risposta tal-Kummissjoni 56
12
Il-premessa 68 tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 tistipula wkoll l-objettivi li skonthom dan għandu jsir. Għal dan 
il-għan, jintużaw l-indikaturi definiti fir-Regolamenti ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 808/2014 u Nru 834/2014.
15
L-indikaturi jipprovdu l-bażi għal valutazzjoni tal-prestazzjoni tal-PAK meta mqabbla mal-objettivi tagħha, jiġifieri: 
l-effikaċja, l-effiċjenza, ir-relevanza, il-koerenza u l-valur miżjud tal-UE. Madankollu, l-indikaturi, b’mod partiko -
lari meta jittieħdu b’mod iżolat, ma jippermettux li tiġi vvalutata l-prestazzjoni ta’ politika, miżura jew attività, 
minħabba li l-evoluzzjoni tal-valur tal-indikaturi matul iż-żmien jeħtieġ li tiġi vvalutata u interpretata skont il-
kuntest fejn iseħħu.
16
Wara l-awditjar tal-Qorti, il-Kummissjoni rrevediet il-qafas legali tal-FADN billi inkludiet, fost l-oħrajn, id-dħul li 
jirriżulta minn attivitajiet oħra bi skop ta’ qligħ.
Osservazzjonijiet
25 — Il-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (Common Monitoring and 
Evaluation Framework, CMEF) tal-PAK
Is-CMEF ġie definit b’mod ċar fil-leġiżlazzjoni, inkluż f’dak li għandu x’jaqsam mad-dħul tal-bdiewa. Dan jistabbi -
lixxi ġerarkija ta’ indikaturi marbuta ma’ livelli differenti tal-impatti, ir-riżultati, l-eżiti u l-kuntest tal-PAK. Għal kull 
wieħed minn dawn l-indikaturi, ġew identifikati s-sorsi ta’ dejta korrispondenti, b’enfasi fuq l-għodod għall-ġbir tad-
dejta stabbilita. Filwaqt li titjib huwa dejjem possibbli, jeżisti biċ-ċar sett ta’ dejta.
26
L-Artikolu 39(1)(b) TFUE jorbot l-objettiv li jiġi żgurat livell ta’ għajxien ġust għall-komunità mal-produttività 
agrikola. Din ir-rabta hija diġà stabbilita f’din id-dispożizzjoni, li tirreferi speċifikament għall-“ħaddiema fl-
agrikoltura”. Din ir-referenza ma tkoprix persuni li ma jaħdmux fl-agrikoltura (bħal membri tal-familja li jwettqu 
professjonijiet oħra, u lanqas l-attivitajiet ta’ bidwi li b’mod ċar mhumiex relatati mal-agrikoltura. Għaldaqstant, 
l-Artikolu 39 (1)b TFUE huwa marbut ukoll b’mod ċar mal-Artikolu 39(1)a TFUE (“tkabbar il-produttività agrikola”), 
kif huwa enfasizzat bil-kelma “billi” fil-bidu tal-Artikolu 39 (1)b TFUE. Il-Kummissjoni għalhekk tqis li huwa xieraq li 
wieħed jiffoka fuq id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli (inklużi attivitajiet anċillari), peress li dan id-dħul huwa 
ta’ importanza ewlenija għall-PAK (u mhux id-dħul ġenerali tal-familji barra mill-agrikoltura u l-iżvilupp rurali).
27
Il-qafas statistiku biex jipprovdi informazzjoni dwar id-dħul minn attivitajiet agrikoli huwa rappreżentat mill-FADN 
u l-KEA. L-informazzjoni dwar id-dħul ta’ familji agrikoli tinġabar permezz tal-qafas tal-UE-SILC u d-daqs tal-kamp -
jun jitfassal b’tali mod biex ikopri l-popolazzjoni kollha kemm hi. Dan ma għandux, inġenerali, jippermetti li jkun 
hemm dejta diżaggregata għas-settur agrikolu fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri.
Minħabba l-fatt li l-informazzjoni disponibbli tindika għall-importanza dejjem tikber tad-dħul li mhuwiex relatat 
ma’ attività agrikola sensu stricto , iżda mad-diversifikazzjoni tal-attività agrikola, l-istħarriġ tal-FADN għadda minn 
reviżjoni dettaljata li tinkludi sett kompletament ġdid ta’ dejta dwar id-dħul minn attivitajiet oħra bi skop ta’ qligħ 
marbutin mal-azjenda fil-kalkolu tad-dħul tal-irziezet.
Il-Kummissjoni fil-fatt studjat il-fattibbiltà tal-ġbir ta’ dejta dwar id-dħul ta’ familji agrikoli fil-livell mikro. 
Madankollu, il-proġett dwar id-dħul tas-settur tal-familji agrikoli (Income of the Agricultural Household Sector, 
IAHS) ma ġiex segwit ulterjorment fil-kuntest tal-Kumitat Permanenti dwar Statistika Agrikola (Standing Committee 
on Agricultural Statistics, CPSA).
Risposta tal-Kummissjoni 57
28
Id-daqs tal-kampjun tal-UE-SILC tfassal b’tali mod li jkopri l-popolazzjoni kollha kemm hi u b’mod ġenerali, ma jip -
permettix riżultati diżaggregati għas-settur agrikolu bi preċiżjoni aċċettabbli fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri.
30 — It-tqabbil tad-dħul bejn is-setturi tal-ekonomija
Il-Kummissjoni tqis li huwa importanti li jitqabbel id- dħul minn attivitajiet agrikoli  mal-pagi medji f’setturi oħra 
tal-ekonomija u li hemm sistema ta’ referenza għal dan1.
Il-PAK tappoġġja d-dħul tal-bdiewa billi tappoġġja l-attività agrikola (appoġġ fuq bażi taż-żona, ċertu appoġġ 
speċifiku għas-settur, investimenti, miżuri tas-suq, attivitajiet ambjentali fuq żoni agrikoli). Għalhekk, huwa konsist -
enti li d-dħul iġġenerat minn dawn l-attivitajiet agrikoli jiġi mmonitorjat u jitqabbel mal-kostijiet ta’ opportunità, 
jiġifieri mal-pagi li jistgħu jiġu riċevuti f’setturi oħra. Il-monitoraġġ tad-dħul totali ta’ familji agrikoli fil-livell tal-UE 
huwa interessanti, iżda ma għandux ikun il-bażi biex tiġi stabbilita l-ħtieġa għal appoġġ li l-mira tiegħu hija l-attivi -
tajiet agrikoli.
32
Isir tqabbil regolarment ta’ livelli ta’ dħul ta’ gruppi differenti ta’ rziezet abbażi tad-dejta tal-FADN. Tali differenza 
mhijiex possibbli fil-kontijiet nazzjonali, la għall-agrikoltura u lanqas għal setturi oħra tal-ekonomija. Il-valuri mik -
suba jservu bħala indikazzjonijiet dwar kif l-agrikoltura titqabbel ma’ setturi oħra tal-ekonomija, li huma wkoll ferm 
differenti.
33
Il-KEA jiġu kkumpilati skont il-kunċetti u r-regoli bażiċi tal-ESA 952. Ir-Regolament (KE) Nru 549/2013 madankollu, ma 
japplikax għall-KEA u l-applikazzjoni tal-ESA 2010 (il-verżjoni riveduta tal-ESA 95) tista’ ssir biss permezz ta’ bidliet 
fl-att legali tal-KEA, li għadhom għaddejjin.
Il-bidliet ewlenin mill-ESA 95 għall-ESA 2010 ma kinux speċifikament marbuta mal-agrikoltura. Ċerti Stati Membri 
eżaminaw il-konsegwenzi tal-bidla: xi wħud ikkonkludew li l-impatt kien wieħed minuri, oħrajn li ma kien hemm 
l-ebda impatt.
34
Fil-fatt, il-KEA ma kinux imfassla biex jgħinu fl-analiżi tad-dipendenza ta’ setturi speċifiċi fuq is-sussidji u l-impor -
tanza tagħhom fir-reġjuni agrikoli vijabbli, għal tipi speċifiċi ta’ produzzjoni jew għal gruppi soċjoekonomiċi 
speċifiċi ta’ bdiewa.
Għalhekk, il-Kummissjoni tuża l-FADN biex tevalwa l-impatt tas-sussidji fil-livell tal-irziezet.
1 Iċ-ċifri għandhom jiġu interpretati b’attenzjoni minħabba d-differenzi kunċettwali bejn il-kejl tad-dħul tal-bdiewa minn attivitajiet agrikoli u l-pagi 
medji fl-ekonomija, u n-nuqqas ta’ dejta affidabbli dwar l-istatistika tax-xogħol full-time ekwivalenti għall-ekonomija totali għal xi Stati Membri.
2 L-ESA hija s-sistema Ewropea ta’ kontijiet nazzjonali u kontijiet reġjonali użati mill-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u lil hinn minnha.
Risposta tal-Kummissjoni 58
35
Il-Kummissjoni taqbel li d-dejta dwar il-prezzijiet tal-art u l-kirjiet huma importanti sabiex jiġi vvalutat l-impatt 
tal-PAK. F’Novembru 2014 u Lulju 2015, il-Kummissjoni ppreżentat lis-CPSA u lid-DGAS, rispettivament, abbozz 
tar-Regolament tal-Kummissjoni, dwar il-prezzijiet tal-art u l-kirjiet, li jkun pass intermedjarju lejn possibbilment 
Regolament tal-Parlament u l-Kunsill. Fis-CPSA u d-DGAS ma kien hemm l-ebda kunsens favur ir-Regolament tal-
Kummissjoni. Ġie konkluż li l-istatistika tal-prezzijiet tal-art kienu sensittivi u li numru żgħir ta’ tranżazzjonijiet jista’ 
jwassal għal statistika li mhux ta’ min jorbot fuqha. L-“Istrateġija għall-Istatistika Agrikola 2020 u lil hinn minnha” 
tipprevedi l-inklużjoni potenzjali ta’ statistiċi dwar il-prezzijiet agrikoli f’Regolament Qafas dwar l-istatistiċi Agrikoli 
tal-Input/Output.
36
Ftehimiet bil-miktub bħala mezz għall-implimentazzjoni tal-Programm Statistiku Ewropew huma rikonoxxuti fl-
Artikolu 14(1)(c) tar-Regolament (KE) Nru 223/2009 u ftehimiet bħal dawn ġew konklużi bejn l-awtoritajiet nazzjonali 
tal-istatistika u l-Kummissjoni.
L-arranġamenti f’dan il-każ saru qabel ir-Regolament (KE) Nru 223/2009 u ġew konklużi abbażi ta’ ftehim informali.
Il-Kummissjoni se tieħu passi biex tifformalizza l-arranġamenti operazzjonali fir-rigward tal-forniment ta’ dejta tal-
KEA reġjonali.
38
Il-KEA jippreżentaw kemm valuri assoluti kif ukoll indiċijiet. Filwaqt li l-indiċi huma intiżi b’mod ċar sabiex jiġu seg -
witi l-bidliet matul iż-żmien, jistgħu jintużaw il-valuri assoluti biex jitqabblu l-livelli ta’ dħul medju fil-pajjiżi kollha 
meta jitqiegħdu f’kuntest. Preżentazzjoni għal kull unità ta’ xogħol annwali ma jidhirx li turi livelli ta’ dħul għal indi -
vidwi jew familji (u wisq anqas il-livell tal-għajxien ta’ familji agrikoli). Din hija pjuttost maħsuba biex turi l-impatt ta’ 
bidliet strutturali (jiġifieri, it-tnaqqis fin-numru ta’ impjiegi agrikoli) fuq il-medja tad-dħul agrikolu matul iż-żmien. 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni hija ferm konxja tal-limitazzjonijiet li huma inevitabbilment marbuta mal-użu ta’ 
indikaturi. Għalhekk, l-użu ta’ indikatur individwali biex tiġi vvalutata l-prestazzjoni jew anki l-valutazzjoni iżolata 
tal-vantaġġi jew l-iżvantaġġi tagħha għandha valur limitat biss.
39
Skont l-Eurostat FSS 2010, 97 % tal-azjendi agrikoli fl-UE kienu ġestiti minn detenturi individwali (ara l-paragrafu 6 
tal-Qorti), għalkemm 27 % tal-art agrikola fl-UE hija użata minn entitajiet legali.
Fid-deskrizzjoni tagħha tal-indikatur “id-dħul imprenditorjali agrikolu” għas-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni 
tal-PAK, il-Kummissjoni għamlitha ċara ħafna li dan mhuwiex indikatur tad-dħul totali jew tad-dħul disponibbli tal-
familji impjegati fl-agrikoltura, minħabba li dawn, minbarra d-dħul purament agrikolu tagħhom, jista’ jkollhom ukoll 
dħul minn sorsi oħra (attivitajiet mhux agrikoli, remunerazzjoni, benefiċċji soċjali, dħul minn proprjetà). Fi kliem 
ieħor, id-dħul intraprenditorjali agrikolu ma għandux jitqies bħala dħul tal-bdiewa3.
Huwa importanti li l-istatistika disponibbli tiġi analizzata b’mod komprensiv. L-informazzjoni li toriġina mill-FADN 
tista’ tikkumplimenta l-informazzjoni li toriġina mill-KEA.
3 Ara http://ec.europa.eu/agriculture/cap-indicators/context/2015/ 2015-10-01-context-indicators_en.pdf
Risposta tal-Kummissjoni 59
41
L-iżviluppi kbar fil-livell tal-FADN, kienu wkoll ir-riżultat tar-riformi suċċessivi tal-PAK. Ċerti varjabbli agroambjentali 
u sett ġdid ta’ varjabbli ta’ sussidju, inkluż l-ekoloġizzazzjoni, żdiedu mal-kwestjonarju tal-FADN (ir-Regolamenti 
(UE) Nru 385/2012 u Nru 2015/220) bħala tweġiba għall-PAK wara l-2013. Bl-istess mod, ir-riforma tal-PAK tal-2008 
wasslet għal bidliet tal-FADN fir-Regolament (KE) Nru 868/2008, ir-riforma tal-PAK tal-2003 għall-bidliet tal-FADN 
fir-Regolament (KE) Nru 2253/2004, eċċ.
42
Il-fatturi ta’ produzzjoni esterni jitqiesu f’indikaturi oħra, pereżempju d-Dħul Nett tal-Irziezet u d-Dħul Nett tal-
Irziezet għal kull Unità ta’ Xogħol Annwali. Firxa wiesgħa ta’ indikaturi li joriġinaw mir-riżultati tal-FADN tista’ tintuża 
u tiġi adattata għall-ħtiġijiet analitiċi speċifiċi.
43
L-indikatur tad-dħul tal-FNVA/AWU huwa applikabbli wkoll għal dawn l-irziezet. Huwa importanti li jiġi enfasizzat li 
l-FADN jiġbor l-informazzjoni permezz ta’ sett sħiħ ta’ varjabbli individwali ta’ kontabilità li jippermetti l-aggregazz -
joni mill-ġdid tagħhom skont il-ħtiġijiet analitiċi speċifiċi.
44
L-indikaturi tad-dħul għall-irziezet organizzati bħala kumpaniji konvenzjonali jistgħu jinbnew jekk meħtieġ għal 
skopijiet analitiċi.
45
Id-dħul mhux monetarju ma jkunx espliċitament irreġistrat fil-ġbir tad-dejta tal-FADN, iżda kkunsidrat fl-analiżi 
bbażata fuq id-dejta tal-FADN (pereżempju fl-indikaturi ta’ remunerazzjoni ta’ profitt tal-familji u l-irziezet). L-analiżi 
tal-effett tat-tassazzjoni fuq id-dħul fil-livell ta’ Stat Membru tmur lil hinn mill-ambitu tal-FADN.
46
L-aħħar verżjoni tal-fatturat tal-irziezet tal-FADN tinkludi attivitajiet oħra bi skop ta’ qligħ direttament relatati 
mal-azjenda.
47
Jekk attività tkun amministrata f’unitajiet ta’ negozju separata mill-azjenda agrikola li tagħmel parti mill-kampjun 
tal-FADN, din ma tikkontribwixxix għad-dħul tal-azjenda.
Għalkemm jistgħu jeżistu oqsma ta’ ambigwità bejn l-attivitajiet agrikoli u dawk mhux agrikoli, il-Kummissjoni tqis li 
s-sorsi addizzjonali ta’ dħul li huma b’mod ċar mhux agrikoli huma ta’ importanza minima għall-PAK.
Kaxxa 2
Peress li d-dejta dwar attivitajiet oħrajn bi skop ta’ qligħ li huma direttament relatati mal-azjenda tinġabar biss 
fl-FADN mis-sena fiskali 2014 u din id-dejta għandha tintbagħat lill-Kummissjoni sa mhux aktar tard mill-31ta’ 
Diċembru 2015 (ftit xhur wara għar-Renju Unit u għall-Ġermanja) il-valutazzjoni tat-trattament inkonsistenti hija 
bbażata l-aktar fuq l-prattiki ta’ reġistrazzjoni qabel l-introduzzjoni tal-fatturat ġdid tal-irziezet.
L-Istati Membri kollha tal-UE huma mistennija li jipprovdu d-dejta tagħhom skont regoli armonizzati li huma kkon -
tribwixxew biex jinħoloq u jiġi vvutat fil-Kumitat għall-FADN. L-evalwazzjoni tat-trattament ta’ attivitajiet oħra bi 
skop ta’ qligħ li huma direttament relatati mal-irziezet se tkun possibbli biss ladarba tkun disponibbli d-dejta tal-
2014 ivvalidata.
Risposta tal-Kummissjoni 60
48
Kif spjegat fil-leġiżlazzjoni u l-metodoloġija tal-FADN, il-livell limitu u l-kopertura differenti madwar l-Istati Mem -
bri hija waħda mill-prekundizzjonijiet biex jinbena l-kampjun tal-FADN u jinkisbu riżultati sinifikanti, meta jitqiesu 
l-ambitu u l-objettivi ta’ dan l-istħarriġ. Il-livelli limiti differenti tabilħaqq jirriflettu u b’hekk iqisu d-diversi strutturi 
tal-irziezet ta’ Stati Membri partikolari. Rigward il-kopertura tas-sussidji tal-UE, it-tqabbil annwali bejn l-ammont 
totali ta’ pagamenti diretti mogħtija lill-benefiċjarji tal-UE u r-riżultati aggregati miksuba mill-ġbir ta’ dejta tal-
FADN jippreżenta kopertura tajba madwar l-UE, pereżempju, aktar minn 90 % ta’ kopertura għal pagamenti diretti 
diżakkoppjati. Dan jixhed l-użu estensiv tad-dejta tal-FADN fil-valutazzjonijiet tal-impatt u l-analiżi ekonomika tal-
effetti tas-sussidji tal-PAK fuq id-dħul tal-irziezet.
49
Minħabba li l-irziezet tal-FADN jirrappreżentaw l-akbar sehem possibbli ta’ produzzjoni agrikola, ta’ żona agrikola 
u ta’ xogħol tal-azjendi agrikoli li jiġu ġestiti b’orjentazzjoni tas-suq, il-FADN għandu l-għan li jqabbel dan id-dħul 
ta’ dan it-tip ta’ azjenda agrikola. It-tqabbil tad-dħul tal-azjendi agrikoli tad-diversi Stati Membri abbażi tal-FADN 
huwa sinifikanti eżattament minħabba li l-istruttura differenti tal-irziezet fil-livell tal-pajjiż huwa rifless fil-kampjun. 
Jekk razzett b’output standard ta’ EUR 10 000 fis-sena mhuwiex rappreżentattiv tal-irziezet immirati tal-FADN f’ċertu 
Stat Membru, ma hemm l-ebda raġuni li dan jiġi inkluż fit-tqabbil. Għalhekk, it-tqabbil tad-dħul medju għal kull 
ħaddiem fl-azjendi kollha inklużi fil-FADN jista’ jwassal biss għal interpretazzjoni żbaljata dwar is-sitwazzjoni tad-
dħul ta’ bdiewa fl-Istati Membri kollha jekk id-dejta ma tkunx akkumpanjata minn spjegazzjonijiet dettaljati dwar 
liema parti tal-irziezet tal-popolazzjoni hija rappreżentata mid-dejta.
50
Il-FADN ġie stabbilit biex jiġbor id-dejta tal-kontabilità meħtieġa, b’mod partikolari:
(a) kalkolu annwali tad-dħul tal-azjendi agrikoli li jaqgħu fil-qasam tal-istħarriġ; kif ukoll
(b) analiżi tan-negozju tal-azjendi agrikoli.
Il-FADN la tfassal biex ikun rappreżentattiv tal-benefiċjarji tal-appoġġ tal-UE, u lanqas biex ikun għodda ta’ 
monitoraġġ għall-miżuri ta’ Żvilupp Rurali. Dan ikun jeħtieġ adattament tal-kampjun f’kull riforma politika, u b’hekk 
ifixkel il-kontinwità u l-affidabilità tad-dejta.
Madankollu, il-FADN ikopri aktar minn 90 % tal-pagamenti diretti. Il-benefiċjarji li mhumiex koperti huma fil-biċċa 
l-kbira part-time jew bdiewa ta’ sussistenza, li jaqgħu taħt il-livelli limiti tal-istħarriġ rispettivi u jirċievu biss parti 
żgħira mill-baġit totali. Mhuwiex probabbli li dawn il-benefiċjarji jżommu l-kontijiet tal-irziezet li jkunu jistgħu 
jintużaw fil-FADN.
L-aġġustamenti strutturali tal-azjendi agrikoli tal-UE naqqsu l-għadd ta’ rziezet; b’riżultat ta’ dan, l-għadd ta’ 
benefiċjarji ta’ pagamenti diretti naqas ukoll (– 12 % fl-EU-15, – 7 % fl-EU-N10 mill-2005, – 4 % f’BG + RO mill-2008). 
Sehem iżgħar ta’ benefiċjarji li jirċievu ammonti żgħar ta’ pagamenti diretti u b’hekk ammont medju ogħla jingħata 
lil kull benefiċjarju, b’mod partikolari fl-Istati Membri li ssieħbu mal-UE fl-2004 u l-2007.
51
Il-Kummissjoni u l-Istati Membri diġà qed jaħdmu flimkien biex jagħmluha possibbli li l-informazzjoni dwar 
l-appoġġ għad-dħul tal-UE tiġi kkombinata mad-dejta dwar l-istrutturi agrikoli u l-użu tal-art. Fl-2012 tnieda Task 
Force dwar ir-rabtiet bejn is-sorsi ta’ dejta amministrattiva, l-istatistika u l-FADN. Diversi Stati Membri tal-UE ħadu 
sehem, permezz tal-iskambju ta’ esperjenzi fuq livell differenti ta’ integrazzjoni tas-sorsi ta’ dejta tagħhom. Din 
il-ħidma għadha għaddejja fil-ħidma tal-Eurostat fuq strateġija għall-Istatistika Agrikola lejn l-2020 u lil hinn min -
nha, li tagħmel enfasi qawwija fuq l-integrazzjoni tas-sorsi differenti ta’ dejta. Filwaqt li jeħtieġ li jingħelbu diversi 
problemi tekniċi u legali, huwa previst b’mod ċar li jkun hemm użu aħjar tad-dejta amministrattiva fl-istatistika.
Risposta tal-Kummissjoni 61
52
Il-prinċipji tal-istatistika li jirregolaw il-produzzjoni tal-istatistika Ewropea huma inklużi fir-Regolament (KE) 
Nru 223/2009 dwar l-istatistika Ewropea. Dawn jiffurmaw is-sinsla tal-qafas tal-assigurazzjoni tal-kwalità u huma 
legalment vinkolanti. Il-Kodiċi ta’ Prattika huwa strument li jirregola lilu nnifsu adottat mill-Kumitat tas-Sistema 
Ewropea tal-Istatistika (European Statistical System Committee, ESSC); l-implimentazzjoni tiegħu fl-ESS hija ssor -
veljata abbażi ta’ evalwazzjoni bejn il-pari u azzjonijiet ta’ titjib. F’konformità mar-Regolament (KE) Nru 223/2009, 
l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex tinżamm il-fiduċja fl-istatistika 
Ewropea permezz tal-Impenji dwar il-Fiduċja fl-Istatistika.
54
Il-Kummissjoni nediet mill-ġdid it-talba għall-inventarji tal-KEA.
Tnieda eżerċizzju ta’ inventarju ġdid f’Diċembru 2014. Il-forniment ta’ inventarji ġie stabbilit għat-30 ta’ Settembru 2016.
55
L-eżerċizzju ta’ inventarju ġdid kif imsemmi skont il-paragrafu 54 se jipprovdi informazzjoni aġġornata dwar 
metodoloġiji li jistgħu mbagħad jintużaw biex jiġu vvalutati l-kwistjonijiet imsemmija f’din l-osservazzjoni.
56
Il-Kummissjoni ilha taħdem fuq l-inkonsistenzi li nstabu għall-inbid u ż-żejt taż-żebbuġa, fil-kuntest tal-Grupp ta’ 
Ħidma dwar Kontijiet u Prezzijiet Agrikoli f’Diċembru 2014, u din il-ħidma għadha għaddejja.
Kaxxa 3 — It-tieni inċiż
Sa fejn l-istess attività sekondarja mhux agrikola hijiex separabbli jew le jiddependi fuq ir-regoli amministrattivi li jvarjaw 
bejn l-Istati Membri. Ir-Regolament (KE) Nru 138/2004 jiddikjara b’mod espliċitu li kull pajjiż irid iħejji l-lista tiegħu stess 
tal-attivitajiet sekondarji mhux agrikoli u mhux separabbli, skont il-karatteristiċi tal-agrikoltura tiegħu (Anness 1, 1.30).
Kaxxa 3 — It-tielet inċiż
Skont l-awtoritajiet Rumeni, it-trattament tas-sussidji huwa f’konformità mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) 
Nru 138/2004. Is-sussidji inkwistjoni huma dawk li jirriżultaw mill-Iskema ta’ Pagament Uniku skont l-Erja (SPUE) li 
hija l-verżjoni ssimplifikata tal-Iskema ta’ Pagament Uniku, applikabbli fl-Istati Membri li ssieħbu fl-Unjoni Ewropea 
fl-2004 jew aktar tard4.
Ir-Rumanija ssostni li l-pagamenti skont l-SPUE huma sussidji li mhumiex marbuta direttament mal-produzzjoni jew 
il-fatturi tal-produzzjoni fit-tifsira tal-paragrafu 3.065 u l-appoġġ dirett għad-dħul fit-tifsira tal-paragrafu 3.066. Din 
il-kwistjoni se tiġi segwita mill-qrib mill-Kummissjoni.
Kaxxa 3 — Ir-raba’ inċiż
Rigward Franza, il-Kummissjoni se tkompli teżamina l-kwistjoni.
4  Skont ir-Regolament 138/2004, Anness, Taqsima 2 Sussidji oħra fuq il-produzzjoni,  
3.065.  L-applikazzjoni tal-prinċipju tad-dovuti għall-irreġistrar ta’ sussidji oħra fuq il-produzzjoni tista’ tkun kwistjoni delikata... Fil-każ ta’ sussidji 
li mhumiex marbuta direttament mal-produzzjoni jew il-fatturi tal-produzzjoni, huwa diffiċli li jkun stabbilit meta tkun saret it-trażazzjoni li 
twassal għalihom u meta jitħallsu s-sussidji. F’dan il-każ partikolari, is-sussidji jiġu rreġistrati meta jiġu riċevuti.
 3.066.  Huwa rrakkomandat it-trattamenti speċjali li ġej:  
... 
sussidji oħra mhux direttament fuq prodotti jew fatturi tal-produzzjoni (appoġġ dirett għad-dħul, għajnuna għall-inħawi anqas preferuti, 
eċċ.): huwa rakkomandat li jkompli jintuża l-kriterju li jiddependi fuq meta sar il-pagament, minħabba li huwa diffiċli li jkun stabbilit meta 
ġiet ppreżentata l-applikazzjoni għall-kumpens u jekk l-ammonti inkwistjoni humiex eżatti
Risposta tal-Kummissjoni 62
57
Ir-reviżjoni tad-dejta statistika hija metodu standard u applikat mad-dinja kollha fl-oqsma kollha tal-istatistika. 
Ir-reviżjonijiet isiru meta ssir disponibbli informazzjoni ġdida li tista’ tiġi integrata biex jinkisbu riżultati ta’ kwalità 
aħjar. Ir-reviżjonijiet itejbu l-kwalità tar-riżultati. Il-proċeduri ta’ validazzjoni jwasslu għal reazzjonijiet mill-Kummiss -
joni fil-konfront tal-ispeditur meta l-aġġornamenti jaqbżu ċerti limiti.
58
Il-Kummissjoni fakkret lill-erba’ Stati Membri biex jipprovdu l-awtovalutazzjoni.
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 60 u 61
Il-mod kif is-sistema magħżula tiġi implimentata jikkontribwixxi għal livell għoli jew baxx tal-kwalità tad-dejta.
62
Kif iddikjarat b’mod ċar fil-leġiżlazzjoni tal-UE (l-Artikolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1217/2009), l-ewwel 
il-Kumitat Nazzjonali japprova l-pjan tal-għażla qabel ma jissottomettih lill-Kummissjoni. L-Istituti Nazzjonali tal-
Istatistika huma rrappreżentati fil-Kumitati Nazzjonali fejn dawn jipprovdu parir espert dwar parametri ta’ preċiżjoni 
u ta’ intervalli ta’ kunfidenza.
Fil-passat, il-Kummissjoni ma kellhiex l-informazzjoni kollha msemmija mill-Qorti. Madankollu, is-sitwazzjoni tjiebet 
f’dawn l-aħħar snin.
63
Id-daqs tal-kampjun ma jiddependix esklussivament fuq in-numru totali ta’ rziezet, iżda jiżgura l-kopertura tal-
attivitajiet agrikoli skont id-diversità tas-settur agrikolu fir-rigward tat-tipi u d-daqsijiet tal-irziezet f’kull reġjun. 
Għalhekk, xi wħud mill-irziezet jistgħu jitqiesu rappreżentattivi jew le skont kemm l-irziezet huma simili fl-istess 
ragruppament.
Fir-rigward tal-kampjun Spanjol, l-analiżi tal-Qorti hija bbażata fuq dejta miġbura skont kuntratt preċedenti, li mhux 
dejjem żgurat rappreżentattività mixtieqa. Dan il-kuntratt ġie rivedut u t-titjib huwa rifless fid-dejta fir-rigward tas-
snin ta’ wara.
64
Il-Kummissjoni hija konxja tal-metodi użati biex jintgħażel kampjun ta’ rziezet, peress li din l-informazzjoni hija 
inkluża fl-iskeda informattiva tal-pjan tal-għażla li tintbagħat kull sena mill-Istati Membri (l-Artikolu 3 tar-Regola -
ment ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 2015/220). Dan l-għarfien tal-metodi jippermetti analiżi ulterjuri 
ta’ xi influwenza ta’ fatturi suġġettivi fuq ir-rappreżentattività tal-informazzjoni li nkisbet rigward id-dħul.
Fir-rigward tal-kampjun Spanjol, is-sottoreġjuni mhumiex waħda mid-dimensjonijiet tal-kopertura. Fil-fatt, id-dejta 
tal-FADN tkun rappreżentattiva tad-diviżjoni (reġjun) tal-FADN u jiġi determinat id-daqs tal-kampjun biex jiġi żgurat 
dan il-livell ta’ kopertura. Madankollu, dan ma jfissirx li l-evalwazzjoni ta’ pagamenti diretti mhux se tkun possibbli 
minħabba r-raġuni biss li r-reġjuni tal-politika ma jikkorrispondux kompletament għar-reġjuni statistiċi. Fl-aħħar 
nett, ir-rappreżentazzjoni tal-istrutturi territorjali hija żgurata f’livell ogħla ta’ aggregazzjoni ġeografika (kif spiss 
ikun il-każ għal stħarriġ ta’ kampjuni).
Risposta tal-Kummissjoni 63
Ara t-tweġiba konġunta tal-Kummissjoni għall-paragrafi 65 u 66
Il-Kummissjoni hija konxja minn dawn id-diffikultajiet u jittieħdu miżuri adegwati meta tkun qed tiġi analizzata 
d-dejta għal dawk ir-raggruppamenti b’inqas numru ta’ kampjuni ta’ rziezet. Ta’ min jenfasizza li l-analiżijiet tal-
FADN huma fil-biċċa l-kbira mmexxija minn analisti ekonomiċi li jaħdmu fil-Kummissjoni f’kooperazzjoni mill-qrib 
ma’ dawk inkarigati għall-iċċekkjar tad-dejta u l-Aġenziji ta’ Kollegament. Barra minn hekk, għal kull talba ta’ dejta 
esterna mingħand ir-riċerkaturi, l-analisti tad-dejta jipprovdu l-assistenza u l-informazzjoni kollha meħtieġa biex tiġi 
żgurata interpretazzjoni xierqa tad-dejta.
68
Il-Kummissjoni hija konxja li f’irziezet iżgħar il-prattiki taż-żamma tal-kotba huma inqas komuni. Din hija r-raġuni 
għaliex għal pajjiżi bħar-Rumanija u Spanja ngħataw aktar attenzjoni biex jiġu analizzati soluzzjonijiet possibbli 
għar-riskju tal-ġbir ta’ dejta ta’ kwalità baxxa.
Wara li analizzat l-iżvilupp strutturali tas-settur agrikolu, l-Aġenzija ta’ Kollegament Spanjola pproponiet żieda fil-
livell limitu mid-dejta tas-sena fiskali 2015, bl-istess numru ta’ kampjuni ta’ irziezet, li se jiġġeneraw sostituzzjoni ta’ 
rziezet żgħar mingħajr żamma tal-kotba b’rappurtar aktar rappreżentattiv tal-irziezet.
Rigward ir-Rumanija, minħabba l-istruttura kumplessa tal-agrikoltura f’dan il-pajjiż, fejn jinsabu madwar terz mill-
irziezet iżgħar kollha tal-UE, il-kampjun tal-FADN u l-kwalità tad-dejta nżammu taħt osservazzjoni stretta mill-
ewwel snin wara l-adeżjoni mal-UE.
69
Ir-riżultati tal-FADN jiġu ppreżentati mill-AWU (pereżempju, l-indikatur tad-dħul FNVA/AWU), li jagħmilhom kompa -
rabbli irrispettivament mill-ammont ta’ sigħat ta’ xogħol involut f’ażjendi partikolari.
70
Għandu jinstab bilanċ bejn pubblikazzjoni rapida u kwalità sodisfaċenti tad-dejta. Peress li l-informazzjoni dwar 
id-dħul tal-irziezet hija fundamentali għall-PAK u ma tistax tintuża mingħajr validazzjoni, tingħata prijorità lill-
kwalità tad-dejta, għalkemm qed isiru sforzi kontinwi biex id-disponibbiltà tad-dejta tkun aktar rapida (kwestjon -
arju b’2 000 varjabbli mitlub kull sena fi 28 Stat Membru għal madwar 85 000 razzett). Barra minn hekk, iż-żmien 
meħtieġ sabiex id-dejta tal-FADN ivvalidata tkun disponibbli mhuwiex itwal miż-żmien meħtieġ għal kwalunkwe 
sors ieħor ta’ dejta fejn huma meħtieġa ċċekkjar bir-reqqa tad-dejta u l-validazzjoni ta’ dejta individwali dwar 
l-irziezet.
L-analiżijiet ibbażati fuq il-FADN ippubblikati mill-Kummissjoni jinkludu stimi li jippermettu l-analiżi tad-dejta 
b’perspettiva fit-tul milli settijiet ta’ dejta annwali disponibbli.
Barra minn hekk, l-isforzi konġunti stabbiliti mill-Kummissjoni u l-Istati Membri diġà tejbu l-kwalità tad-dejta li se 
tkun disponibbli għall-evalwazzjoni tar-riforma tal-PAK tal-2013.
Risposta tal-Kummissjoni 64
72
Il-finanzjament potenzjali tal-UE fir-Rumanija jammonta għal EUR  160  immultiplikat b’kampjun ta’ 6 000 irziezet, 
jiġifieri EUR 960 000 kull sena. Il-Kummissjoni taf bid-diffikultajiet li nħolqu f’dan l-Istat Membru bl-użu ta’ finanzja -
ment disponibbli (għalkemm l-aktar informazzjoni riċenti tissuġġerixxi li dawn il-flus qed jintużaw biex titjieb is-
sistema tal-IT għall-ġbir ta’ dejta), iżda huwa stmat li dan ikun biżżejjed biex titjieb is-sistema tal-FADN fir-Rumanija.
Wara t-titjib tas-snin riċenti fil-FADN fi Spanja, il-Ministeru tal-Agrikoltura reġa’ beda l-pubblikazzjoni ta’ dejta 
bbażata fuq il-FADN fuq is-sit web tiegħu u fl-”Anuario de Estadísticas Agrarias”. Dan huwa l-ewwel pass ferm 
milqugħ lejn l-użu tad-dejta għall-finijiet nazzjonali.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 68.
73
Jeżisti qafas ta’ kwalità għall-FADN, u huwa magħmul minn partijiet legali, organizzattivi u proċedurali:
- Ir-rekwiżiti għall-FADN u għad-dejta tal-FADN huma stabbiliti fir-Regolament bażiku tiegħu.
- Verifika tal-kwalità tad-dejta li waslet mill-Istati Membri u l-miżuri previsti biex tittejjeb huma deskritti fil-
proċeduri uffiċjali tal-unità responsabbli tal-FADN.
Ir-regoli li jirregolaw il-FADN jinkludu b’mod ċar il-kunċett ta’ “prospetti tal-biedja mimlija” u verifika mill-Kummiss -
joni (l-Artikolu 11 u l-Artikolu 13 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 2015/220).
74
L-eżattezza tad-dejta mibgħuta lill-Kummissjoni tiġi vvalutata skont l-istess proċedura għall-Istati Membri kollha 
(jiġifieri, il-verifika annwali tal-kwalità tad-dejta kif deskritt fi: http://ec.europa.eu/agriculture/rica/collect_
en.cfm#tnfqc  u żjarat fuq il-post għal 3/4 mill-pajjiżi kull sena).
75
Il-Kummissjoni hija konxja tal-problemi tal-prestazzjoni tal-FADN fi Stati Membri individwali u tieħu azzjonijiet 
sabiex jiġu indirizzati d-dgħufijiet identifikati. Ġie stabbilit pjan annwali ta’ żjarat fuq il-post, flimkien ma’ pjanijiet 
ta’ azzjoni u laqgħat ta’ segwitu biex jiġi vvalutat il-progress li sar dwar il-punti miftiehma. Dan il-metodu wassal 
għal titjib konsiderevoli f’diversi Stati Membri; pereżempju:
- wara żjara fi Spanja fl-2014 u s-segwitu tagħha, l-awtoritajiet Spanjoli saħħew il-persunal tal-FADN, immodifikaw 
it-termini tal-kuntratt ma’ dawk li jiġbru d-dejta u investigaw il-punti dgħajfa tad-dejta, sabiex l-użu u l-pubb -
likazzjoni tad-dejta tal-FADN ikunu nbdew mill-ġdid;
- wara ż-żjarat fid-Danimarka fl-2013 u l-Finlandja fl-2015 u s-segwitu tagħhom, ġew analizzati xi kwistjonijiet fl-
implimentazzjoni tal-kampjuni rispettivi, ġew proposti soluzzjonijiet u qed jiġu implimentati.
Il-FADN tal-Greċja huwa parti minn pjan ta’ azzjoni u protokoll ta’ kooperazzjoni bejn id-diversi awtoritajiet nazz -
jonali involuti fl-istatistika agrikola li għandu l-għan li jintegra l-istatistiċi agrikoli u d-dejta amministrattiva f’sistema 
li tgħaqqad id-dejta amministrattiva u l-istatistika tas-settur primarju. Dan il-pjan ta’ azzjoni huwa inkluż fir-reviżjoni 
tal-2014 tal-Memorandum ta’ Qbil għall-Greċja li jinkludi lista ta’ azzjonijiet u ta’ punti ta’ riferiment miftiehma fost 
is-servizzi tal-Kummissjoni biex jiġu indirizzati kwistjonijiet ta’ tħassib li fir-rigward tagħhom l-awtoritajiet Griegi 
mpenjaw ruħhom li jilħqu miri stabbiliti.
Risposta tal-Kummissjoni 65
76
Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 70.
81
L-objettivi tas-sistema tal-pagamenti diretti inġenerali huma stipulati fil-premessa 24 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1782/2003. L-objettivi tal-pagamenti kostitwenti li jikkonċernaw l-”ekoloġizzazzjoni”, żoni b’restrizzjonijiet natu -
rali, bdiewa żgħażagħ, appoġġ akkoppjat volontarju u rziezet żgħar huma stipulati fil-premessi 37, 46, 47, 49 u 54, 
rispettivament, tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 82.
82
Il-Kummissjoni tqis li l-valutazzjoni ta’ jekk l-objettivi relatati mad-dħul tal-PAK humiex jinkisbu dejjem tinvolvi 
evalwazzjoni esperta bbażata fuq firxa wiesgħa ta’ informazzjoni. Dan huwa parzjalment minħabba d-diversità tas-
settur agrikolu tal-UE. Dan huwa wkoll parzjalment minħabba li jistgħu jkunu qed iseħħu aġġustamenti sottostanti 
fis-settur agrikolu jew barra minnu, li huma pożittivi (jew negattivi) għal prospetti tad-dħul agrikolu fuq terminu 
twil ta’ żmien, iżda mhumiex ikkomunikati b’mod ċar permezz ta’ ftit, indikaturi sempliċi. L-interpretazzjonijiet 
kollha tal-objettivi stipulati fit-Trattat, u l-metodi kollha biex jiġu evalwati l-kisbiet tagħhom, iridu jkunu wesgħin 
biżżejjed biex jirriflettu din il-kumplessità.
Il-fatt li l-pagamenti diretti jgħinu biex jintlaħqu diversi objettivi simultanjament, u l-varjetà tal-għażliet disponib -
bli għall-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-pagamenti diretti, ma jissimplifikawx l-evalwazzjoni. Madankollu, 
il-vantaġġi ta’ din is-sitwazzjoni jegħlbu l-iżvantaġġi. It-twettiq tal-objettivi ekonomiċi u ambjentali permezz 
ta’ pagamenti diretti jirrappreżenta, f’xi aspetti, metodu effiċjenti għall-politika u jenfasizza li s-“sostenibbiltà” 
għandha aktar minn dimensjoni waħda.
83
L-indikaturi għandhom isegwu l-kriterji “RACER” imsemmija mill-Qorti fejn possibbli biss.  Jekk ikun meħtieġ, jista’ 
jkun hemm il-ħtieġa li jintużaw l-indikaturi rappreżentattivi biex jirrappreżentaw fenomenu fin-nuqqas ta’ indikazz -
joni diretta5.
84
Id-dejta dwar id-dħul agrikolu (dħul mill-fatturi u dħul intraprenditorjali) hija disponibbli u ppubblikata fuq l-inter -
net mill-Kummissjoni. Jeħtieġ li l-bidliet fil-valuri tal-indikaturi jiġu interpretati u mqiegħda fil-kuntest biex tkun 
tista’ ssir ir-rabta ta’ kawżalità mal-miżuri ta’ politika. Dan huwa r-rwol tal-evalwatur f’evalwazzjoni tal-politika, per -
ess li l-ebda indikatur ma jagħti informazzjoni dwar x’ikkawża l-bidla fil-valur tagħha.
85
Anki jekk ma jkun hemm l-ebda mira fissa, l-indikaturi jippermettu li jiġi osservat jekk id-dħul huwiex jiżdied jew le. 
Fl-istadju tal-evalwazzjoni biss, filwaqt li jitqies il-kuntest, il-fatturi li jintervjenu eċċ., ikun possibbli li jkun eval -
wat l-effett nett tal-miżuri u jekk ikkontribwixxewx għal evoluzzjoni. Dan qatt ma jista’ jinkiseb direttament minn 
indikatur.
5 Ara: http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/docs/ br_toolbox_en.pdf , p. 250-251
Risposta tal-Kummissjoni 66
Kaxxa 4 — L-ewwel inċiż
Il-Kummissjoni, flimkien mal-Istati Membri, żviluppat sett ta’ indikaturi li flimkien għandhom jippermettu li 
l-informazzjoni meħtieġa tingħata lill-evalwaturi.
L-indikatur huwa maħsub biex jinforma dwar id-dipendenza tal-bdiewa fuq il-pagamenti diretti, u mhux fuq id-dħul 
tagħhom.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 38.
Kaxxa 4 — It-tieni inċiż
L-indikatur, varjabbiltà tad-dħul tal-irziezet, li huwa bbażat fuq id-dejta tal-FADN, ma jistax jipprovdi informazzjoni 
dwar l-effikaċja tal-pagamenti diretti, peress li fil-kalkolu tiegħu l-pagamenti diretti ma jiġux ikkunsidrati. L-indika -
tur ikejjel l-instabilità tad-dħul agrikolu fin-nuqqas ta’ pagamenti diretti (jew kwalunkwe relazzjoni oħra mas-settur 
pubbliku, pereżempju taxxi).
Kaxxa 4 — It-tielet inċiż
L-indikatur, il-valur miżjud għall-produtturi primarji mhuwiex maħsub biex jagħti informazzjoni dwar dħul, iżda 
dwar il-pożizzjoni kompetittiva tal-bdiewa fil-katina tal-produzzjoni tal-ikel.
86
Hemm dejta disponibbli rilevanti (pereż. bħala indikaturi ta’ output).
87
L-indikaturi f’iżolament ma jipprovdux informazzjoni dwar l-effiċjenza jew xenarji alternattivi. Dan huwa r-rwol tal-
evalwazzjoni u l-valutazzjoni tal-impatt rispettivament.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
88
L-awditjar ta’ spiss jorbot l-indikaturi tad-dħul disponibbli mal-analiżi tal-effikaċja tal-pagamenti diretti. Madankollu, 
id-dħul mhuwiex l-uniku objettiv tal-PAK u l-pagamenti diretti mhumiex l-uniku strument tal-PAK li jkollhom impatt 
fuq id-dħul; l-impatt tagħhom ma huwa lanqas limitat għad-dħul peress li dawn jappoġġjaw it-tqassim konġunt 
tal-beni pubbliċi u privati. L-Artikolu 110(3) tar-Regolament (UE) Nru 1306/2013 jimponi b’mod ċar, li jiġi vvalu -
tat l-impatt ikkombinat tal-istrumenti kollha tal-PAK b’rabta mal-objettivi komuni tal-PAK. B’mod aktar speċifiku, 
pagamenti diretti f’forma ta’ pagamenti abbażi tal-erja, jikkontribwixxu mhux biss għall-appoġġ għad-dħul għall-
bdiewa, iżda għal objettivi oħra relatati mal-użu tal-art, bħalma huma l-protezzjoni tal-ħamrija, il-bijodiversità, 
u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. Flimkien ma’ strumenti oħra tal-PAK, bħalma huma l-miżuri agroambjentali 
klimatiċi fl-iżvilupp rurali, il-pagamenti diretti jikkontribwixxu b’mod konġunt għal dawn l-objettivi.
89
Filwaqt li huwa minnu li l-pagamenti diretti jammontaw għal aktar minn 2/3 tal-baġit tal-PAK, 30 % ta’ dan 
l-ammont ikunu relatati mal-konformità tal-bdiewa Ewropej bi prattiki agrikoli sostenibbli li jkunu ta’ benefiċċju 
għall-kwalità tal-ħamrija, il-bijodiversità u l-ambjent b’mod ġenerali.
Risposta tal-Kummissjoni 67
90
Il-Kummissjoni tuża wkoll sorsi stabbiliti ta’ informazzjoni u għandha l-għan li jiġi evitat il-piż amministrattiv mhux 
meħtieġ. Jeħtieġ li l-valur miżjud ta’ informazzjoni jiġi vvalutat skont il-piż u r-riżorsi biex jiġi ġġenerat dan it-tagħrif.
91
L-indikaturi u l-għodod individwali għandhom kemm punti aktar b’saħħithom kif ukoll aktar dgħajfa, iżda s-sistema 
ġenerali tipprovdi l-aħjar bilanċ possibbli bejn l-informazzjoni meħtieġa u l-kostijiet u l-piż amministrattiv relatati 
magħhom.
Barra minn hekk, dak li huwa identifikat bħala limitazzjonijiet tad-dejta statistika huwa fil-fatt ir-rappreżentanza tal-
karatteristiċi ewlenin tas-sorsi tad-dejta.
92 — Il-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (CMEF) tal-PAK
Is-CMEF jippreżenta sett komprensiv ta’ indikaturi għall-valutazzjoni tal-impatti, ir-riżultati u l-eżiti tal-PAK b’mod 
globali. Għal kull indikatur, is-sorsi ta’ dejta korrispondenti ġew identifikati b’mod ċar.
Fit-Trattat, hemm rabta bejn iż-żieda fil-produttività agrikola u l-iżgurar ta’ livell ġust ta’ għajxien għall-komunità 
agrikola, partikolarment billi jiżdied il-qligħ individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura. Għaldaqstant, huwa xieraq li 
jiġi ffokat fuq id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli, minħabba li dan id-dħul huwa ta’ importanza ewlenija 
għall-PAK. Skont dan, huwa importanti ferm li jkun hemm dejta rappreżentattiva dwar id-dħul meħud mill-attivi -
tajiet agrikoli (meta mqabbel mad-dħul disponibbli tal-familji agrikoli). Din id-dejta tista’ titqabbel mal-pagi medji 
f’setturi oħra tal-ekonomija biex l-appoġġ fuq id-dħul tal-irziezet jiġi ġġustifikat.
Rakkomandazzjoni 1 — L-iżvilupp ta’ oqfsa għall-ġbir u t-tqabbil ta’ informazzjoni 
rilevanti dwar id-dħul tal-bdiewa
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din il-parti tar-rakkomandazzjoni u se tikkunsidra kif tista’ tiġi implimentata.
Il-Kummissjoni tqis li l-qafas eżistenti biex tiġi pprovduta informazzjoni dwar id-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet 
agrikoli jista’ jissaħħaħ iżda li l-piż amministrattiv biex jiġi żviluppat qafas biex jipprovdi informazzjoni dwar id-dħul 
disponibbli tal-familji agrikoli jista’ jkun akbar mill-benefiċċji potenzjali. Ikun diffiċli biex tiġi stabbilita l-bażi legali 
meħtieġa għal tali ġbir ta’ dejta;
Id-dħul disponibbli tal-familji agrikoli huwa kunċett ħafna iktar wiesa’ mid-dħul tal-irziezet. Il-PAK tappoġġa d-dħul 
tal-bdiewa billi tappoġġja l-attivitajiet agrikoli tagħhom. Għalhekk, huwa importanti li tiġi analizzata l-evoluzzjoni 
tad-dħul li jirriżulta mill-attivitajiet agrikoli sabiex jiġi evalwat jekk l-objettiv intlaħaqx.
Il-Kummissjoni taċċetta din il-parti tar-rakkomandazzjoni.
93
Dak li huwa identifikat bħala limitazzjonijiet tad-dejta statistika huwa fil-fatt ir-rappreżentanza tal-karatteristiċi 
ewlenin tas-sorsi tad-dejta.
94
Il-Kummissjoni tieħu nota tal-osservazzjoni u l-ambitu għal żviluppi ulterjuri possibbli fil-KEA.
Risposta tal-Kummissjoni 68
Rakkomandazzjoni 2 — L-iżvilupp tal-KEA
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni beħsiebha:
- tiżviluppa l-Kontijiet Ekonomiċi għall-Agrikoltura (KEA), bil-għan li tipprovdi informazzjoni aktar dettaljata dwar 
il-fatturi li għandhom impatt fuq id-dħul agrikolu;
- twettaq studju biex teżamina l-kwistjoni ta’ jekk il-KEA jistgħux ikomplu jiġu żviluppati biex tiġi pprovduta 
stima raġonevoli tal-valur ekonomiku tal-beni pubbliċi li jiġu prodotti mill-bdiewa;
- tiddiskuti mal-Istati Membri dwar il-possibbiltà li jiġu fformalizzati l-arranġamenti operazzjonali li jkopru l-KEA 
reġjonali;
- tagħmel rieżami dwar jekk l-informazzjoni tal-KEA tintużax b’mod xieraq fl-indikaturi tad-dħul.
95
Il-FADN ġie stabbilit biex jiġbor id-dejta tal-kontabilità meħtieġa, b’mod partikolari:
(a) kalkolu annwali tad-dħul tal-azjendi agrikoli li jaqgħu fil-qasam tal-istħarriġ; kif ukoll
(b) analiżi tan-negozju tal-azjendi agrikoli.
Dan ikopri aktar minn 90 % tal-pagamenti diretti. Il-benefiċjarji li mhumiex koperti huma fil-biċċa l-kbira part-time 
jew bdiewa ta’ sussistenza, li jaqgħu taħt il-livelli limiti tal-istħarriġ rispettivi u jirċievu biss parti żgħira mill-baġit 
totali. Mhuwiex probabbli li dawn il-benefiċjarji jżommu l-kontijiet tal-irziezet li jkunu jistgħu jintużaw fil-FADN.
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-indikaturi eżistenti għal dħul li jirriżulta minn attivitajiet agrikoli jirriflettu sa fejn hu 
possibbli s-sitwazzjoni attwali tal-agrikoltura u jipprovdu dejta suffiċjenti u konsistenti fuq l-akbar sehem possibbli 
ta’ benefiċjarji tal-miżuri tal-PAK.
Informazzjoni dwar dħul ieħor relatat mal-irziezet (attivitajiet oħra bi skop ta’ qligħ direttament relatati mal-
azjenda) ġiet parzjalment inkluża fil-FADN mill-2010. Dan l-aspett issaħħaħ aktar fis-sett il-ġdid ta’ dejta li nġabret 
mis-sena fiskali 2014 ’il quddiem.
Rakkomandazzjoni 3 — L-iżvilupp ta’ sinerġiji bejn il-FADN u għodod statistiċi oħra
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-indikaturi eżistenti għal dħul li jirriżulta minn attivitajiet agrikoli jirriflettu sa fejn hu 
possibbli s-sitwazzjoni attwali tal-agrikoltura u jipprovdu dejta suffiċjenti u konsistenti fuq l-akbar sehem possibbli 
ta’ benefiċjarji tal-miżuri tal-PAK.
Id-dejta tal-FADN diġà tkopri kważi t-totalità tas-sussidji tal-UE. Fir-rigward tal-kopertura ta’ rziezet żgħar/
benefiċjarji, peress li dawn l-irziezet ma jkollhomx dejta ta’ kwalità tajba biżżejjed sabiex jiżguraw li 
l-parteċipazzjoni fil-FADN tkun ibbażata fuq prattiki ta’ kontabilità u żamma tal-kotba, il-Kummissjoni tibbaża ruħha 
fuq użu aħjar ta’ sorsi amministrattivi tal-informazzjoni.
96
Il-Kummissjoni nediet mill-ġdid it-talba għall-inventarji tal-KEA biex tikseb informazzjoni aġġornata dwar 
il-metodoloġija tal-KEA u s-sorsi tad-dejta użati mill-Istati Membri.
Risposta tal-Kummissjoni 69
Rakkomandazzjoni 4 — Titjib tal-kwalità tal-KEA
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni beħsiebha tintroduċi rappurtar ta’ kwalità regolari dwar il-KEA u l-valutazzjoni tal-konformità bil-
għan li tinkiseb assigurazzjoni raġonevoli li l-Istati Membri jistabbilixxu qafas tal-assigurazzjoni tal-kwalità.
97
Id-daqs tal-kampjun ma jiddependix esklussivament fuq in-numru totali ta’ rziezet, iżda jiżgura l-kopertura tal-
attivitajiet agrikoli skont id-diversità tas-settur agrikolu fir-rigward tat-tipi u d-daqsijiet tal-irziezet f’kull reġjun. 
Għalhekk, xi wħud mill-irziezet jistgħu jitqiesu rappreżentattivi jew le skont kemm l-irziezet huma simili fl-istess 
ragruppament.
Rigward il-finanzjament insuffiċjenti, f’xi pajjiżi li żaret il-Qorti, bħar-Rumanija, il-finanzjament tal-UE potenzjali 
huwa stmat li jkun biżżejjed biex itejjeb is-sistema tal-FADN.
98
Il-Kummissjoni hija konxja tal-problemi tal-prestazzjoni tal-FADN fi Stati Membri individwali u tieħu azzjonijiet 
sabiex jiġu indirizzati d-dgħufijiet identifikati. Ġie stabbilit pjan annwali ta’ żjarat fuq il-post, flimkien ma’ pjanijiet 
ta’ azzjoni u laqgħat ta’ segwitu biex jiġi vvalutat il-progress li sar dwar il-punti miftiehma. Dan il-metodu wassal 
għal titjib konsiderevoli f’diversi Stati Membri
Rakkomandazzjoni 5 — Titjib tal-kwalità tal-FADN
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u diġà qed timplimenta parti minnha.
Il-Kummissjoni hija konxja tal-problemi tal-prestazzjoni tal-FADN fi Stati Membri individwali u diġà għaddejjin 
azzjonijiet sabiex jiġu indirizzati d-dgħufijiet eżistenti. Isir pjan annwali ta’ żjarat fuq il-post, flimkien ma’ pjanijiet 
ta’ azzjoni u laqgħat ta’ segwitu biex jiġi vvalutat il-progress li sar dwar il-punti miftiehma. F’dawn l-aħħar snin dan 
il-metodu wassal għal titjib konsiderevoli f’diversi Stati Membri. Barra minn hekk, xi dgħufijiet identifikati qabel 
l-awditjar tal-Qorti diġà ġew indirizzati u solvuti.
99
L-objettivi tas-sistema tal-pagamenti diretti inġenerali huma stipulati fil-premessa 24 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1782/2003. L-objettivi tal-pagamenti kostitwenti li jikkonċernaw l-”ekoloġizzazzjoni”, żoni b’restrizzjonijiet natu -
rali, bdiewa żgħażagħ, appoġġ akkoppjat volontarju u rziezet żgħar huma stipulati fil-premessi 37, 46, 47, 49 u 54, 
rispettivament, tar-Regolament (UE) Nru 1307/2013. Il-Kummissjoni tqis li l-valutazzjoni ta’ jekk l-objettivi relatati 
mad-dħul tal-PAK humiex jinkisbu dejjem tinvolvi evalwazzjoni esperta bbażata fuq firxa wiesgħa ta’ informazzjoni. 
L-interpretazzjonijiet kollha tal-objettivi stipulati fit-Trattat, u l-metodi kollha biex jiġu evalwati l-kisbiet tagħhom, 
iridu jkunu wesgħin biżżejjed biex jirriflettu din il-kumplessità.
Il-varjetà ta’ għażliet disponibbli għall-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-pagamenti diretti ma jistgħux inaqqsu 
l-kumplessità tal-evalwazzjoni. Madankollu, il-vantaġġi ta’ din is-sitwazzjoni jegħlbu l-iżvantaġġi minħabba li 
d-diversi għażliet disponibbli rigward l-implimentazzjoni tal-pagament dirett jgħin lill-Istati Membri biex jindirizzaw 
is-sitwazzjonijiet partikolari tas-setturi agrikoli rispettivi tagħhom b’mod aktar effettiv.
Risposta tal-Kummissjoni 70
100
Il-Kummissjoni tqis li l-indikaturi kif definiti fil-kuntest tal-qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni kif teżisti bħalissa 
jipprovdu l-aħjar bilanċ bejn il-ħtieġa li l-informazzjoni tivvaluta l-prestazzjoni tal-PAK u l-kostijiet relatati u l-piż 
amministrattiv.
Kull indikatur inevitabbilment għandu xi limitazzjonijiet. Għal din ir-raġuni l-Kummissjoni tuża sett ta’ indikaturi 
u dejta. L-indikaturi ma jistgħux jipprovdu informazzjoni jekk l-objettivi jinkisbu b’mod effiċjenti, iżda analiżi fil-fond 
tkun meħtieġa fl-istadju tal-evalwazzjoni biss, filwaqt li jitqies il-kuntest, il-fatturi li jintervjenu eċċ., ikun possibbli li 
jkun evalwat l-effett nett tal-miżuri u jekk dawn ikkontribwixxewx għal evoluzzjoni. Dan qatt ma jista’ jinkiseb diret -
tament minn indikatur
Rakkomandazzjoni 6 — It-titjib tal-kejl tal-prestazzjoni tal-miżuri tal-PAK li jappoġjaw 
id-dħul tal-bdiewa
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni se tkompli ssaħħaħ il-prassi xierqa li l-evalwaturi jużaw informazzjoni addizzjonali, li tikkumplimenta 
fuq bażi ta’ każ b’każ id-dejta miġbura permezz ta’ qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni, biex jiġi ġġudikat skont 
ir-riżultati miksuba, iżda t-tkabbir tal-qafas b’dejta addizzjonali se joħloq piż amministrattiv bla bżonn.
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
L‑introjtu u l ‑istandard tal ‑għajxien tal ‑bdiewa huma fokus 
partikolari tal ‑politika agrikola komuni tal ‑UE. Kważi terz 
tal‑baġit tal ‑UE għadu ddedikat, direttament jew 
indirettament, biex jappoġġa l ‑introjtu tal ‑bdiewa.
Il‑Qorti eżaminat is ‑sistema li l ‑Kummissjoni stabbilixxiet 
biex jitkejjel l ‑introjtu tal ‑bdiewa u  l‑prestazzjoni tal ‑miżuri 
tal‑UE mmirati biex jappoġġaw l ‑introjtu tagħhom.
Il‑Qorti osservat li s ‑sistema mhijiex imfassla tajjeb 
biżżejjed u  li l‑kwantità u  l‑kwalità tad ‑data  statistika li 
ntużat biex jiġi analizzat l ‑introjtu tal ‑bdiewa għandha 
limitazzjonijiet importanti.
Il‑Qorti tirrakkomanda li l ‑Kummissjoni tiżviluppa qafas 
aktar komprensiv għall ‑forniment ta’ informazzjoni dwar 
l‑introjtu tal ‑bdiewa u  ssaħħaħ l ‑arranġamenti attwali li 
jassiguraw il ‑kwalità tad ‑data  dwar l ‑introjtu. 
Il‑Kummissjoni għandha tiddefinixxi wkoll mill ‑bidu, 
objettivi u  linji bażi operazzjonali xierqa li magħhom tkun 
tista’ titqabbel il ‑prestazzjoni tal ‑miżuri tal ‑UE mmirati 
biex jappoġġaw l ‑introjtu tal ‑bdiewa.