2009
“NETWERKS TA’  EĊĊELLENZA ” 
U “PROĠETTI INTEGRATI ”  FIL-POLITIKA 
TAR-RIĊERKA TAL-KOMUNITÀ: DAWN LAĦQU L-OBJETTIVI TAGĦHOM?IL-QORTI EWROPEA 
TAL-AWDITURI
Rapport Speċjali  Nru 8
MT
ISSN 1831-0907

“NETWERKS TA’ EĊĊELLENZA” 
U “PROĠETTI INTEGRATI” FIL-POLITIKA TAR-RIĊERKA TAL-KOMUNITÀ: DAWN LAĦQU L-OBJETTIVI TAGĦHOM?Rapport Speċjali  Nru 8   2009
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI(skont l-Artikolu 248(4), it-tieni sottoparagrafu, KE)
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?2
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI
12, rue Alcide De Gasperi
L-1615 Luxembourg
LUXEMBOURG
Telefon  +352 4398-45410
Faks +352 4398-46410
E-mail:  euraud@eca.europa.eu
Internet:  http://www.eca.europa.eu
Rapport Speċjali  Nru 8   2009
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l-Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l-Internet. Jista’ jsir aċċess 
għaliha permezz tas-server Europa (http://europa.eu).
Informazzjoni dwar il-katalogar tinsab fit-tmiem ta’ din il-pubblikazzjoni.Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, 2009ISBN 978-92-9207-415-9doi:10.2865/66841
© Il-Komunitajiet Ewropej, 2009
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm-il darba jissemma s-sors oriġinali.
Printed in Belgium
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?3
WERREJ
Paragrafu
 GLOSSARJU
I–V  SOMMARJU EŻEKUTTIV
1–16  INTRODUZZJONI
1–5  OBJETTIVI U THEDDID LI JIFFAĊĊJA L-IŻVILUPP FIR-RIĊERKA U T-TEKNOLOĠIJA TAL-KOMUNITÀ (RTD)
1–3  OBJETTIVI TAL-POLITIKA
4–5  NUQQASIJIET STRUTTURALI U AMBIZZJONIJIET TAR-RIĊERKA EWROPEA
6–16  IS-SITT PROGRAMM TA’ QAFAS
9–11  L-ISTRUMENTI L-ĠODDA U L-OBJETTIVI TAGĦHOM
12–16  GĦAŻLA U ĠESTJONI TAL-PROĠETTI
17–18  AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA
17  AMBITU TAL-VERIFIKA
18  APPROĊĊ TAL-VERIFIKA
19–56  OSSERVAZZJONIJIET TAL-VERIFIKA
19–27  KONTRIBUZZJONI GĦALL-OBJETTIVI TAL-RTD TAL-KOMUNITÀ B’MOD ĠENERALI
22–24  KOLLABORAZZJONI FIR-RIĊERKA EFFETTIVA
25–27  F’NUMRU TA’ KAŻIJIET IL-PJANIJIET TAL-PROĠETTI KIENU AĦJAR MILL-PROĠETTI IMPLIMENTATI
28–43  ILĦUQ TAL-OBJETTIVI SPEĊIFIĊI TAL-ISTRUMENTI L-ĠODDA
29–35  L-INTEGRAZZJONI TAL-NOES TA’ SPISS HIJA SOSTITWITA MINN GĦAMLA TA’ KOLLABORAZZJONI TRADIZZJONALI36–38  IPS: PROĠETTI KBAR, U INVOLVIMENT FINANZJARJU RELATTIVAMENT BAXX TA’ PARTEĊIPANTI
39–43  IL-MIRA TAL-PARTEĊIPAZZJONI TAL-SMES MA NTLAĦQITX GĦAL KOLLOX
44–53  IL-ĠESTJONI TAL-ISTRUMENTI L-ĠODDA MILL-KUMMISSJONI
45–46  INĊERTEZZI DWAR L-IRWOL SPEĊIFIKU TAL-ISTRUMENTI
47–49  ĦAFNA DISPOŻIZZJONIJIET LEGALI U MHUX DEJJEM GWIDA SUFFIĊJENTI
50  IL-PROĊESS TA’ NEGOZJAR: IKTAR TWIL U TA’ SPISS MHUX TRASPARENTI51  INQAS PROĠETTI U IKBAR, IŻDA XORTA WAĦDA GĦADD KBIR TA’ PARTEĊIPANTI
52–53  DGĦUFIJIET FIL-MONITORAĠĠ TAL-PROĠETTI
54–56  STIMOLU TA’ INVESTIMENT TAL-RTD
55–56  IKTAR FONDI TAL-UE GĦAL RELATTIVAMENT INQAS INVESTIMENT TAL-PARTEĊIPANTI FL-RTD
57–65  KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET
 IR-RISPOSTI TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?4
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?5
GLOSSARJU
Intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) : Intrapriżi li jħaddmu inqas minn 250 persuna 
u li għandhom dħul annwali li ma jaqbiżx il-50 miljun euro, u/jew total tal-karta tal-bilanċ annwali li ma jaqbiżx it-43 miljun euro.
Netwerks ta’ eċċellenza (NoE) : Strument immirat lejn il-ħolqien ta’ integrazzjoni sostanzjali 
u dejjiema tal-attivitajiet tar-riċerka tal-imsieħba tan-netwerk, u b’hekk jittrattaw direttament mal-frammentazzjoni ta’ attivitajiet tar-riċerka fl-Ewropa f’qasam partikolari.
Objettivi SMART : Objettivi speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, relevanti u 
f’waqthom, kif definiti mir-Regolament Finanzjarju tal-UE.
Prodott gross domestiku (PGD) : Il-valur tas-suq totali tal-oġġetti u tas-servizzi finali kollha 
li pajjiż ipproduċa f’sena partikolari.
Proġetti Integrati (IPs) : Strument imfassal biex jilħaq objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi ta’ 
dimensjoni Ewropea li jkunu ambizzjużi u definiti ċarament.
Programmi ta’ Qafas tal-RTD (FPs) : Programmi multiannwali li jistabbilixxu, għal peri-
jodu partikolari, l-attivitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi li għandhom ikunu ffinanzjati mill-Komunità, il-baġit tagħhom u r-regoli dettaljati għall-implimentazzjoni teknika u finanzjarja tagħhom.
Strumenti tal-RTD : Tipi differenti ta’ proġetti definiti mill-Programmi ta’ Qafas. Kull strument 
jindirizza objettivi speċifiċi u jinvolvi arranġamenti ta’ parteċipazzjoni partikolari.
Żona Ewropea tar-Riċerka (ŻER) : Żona għar-riċerka mingħajr fruntieri, li fiha r-riżorsi 
xjentifiċi se jintużaw aħjar biex joħolqu iktar postijiet tax-xogħol u biex itejbu l-kompetit-tività tal-Ewropa.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?6
SOMMARJU 
EŻEKUTTIV
I.
Ir-riċerka Ewropea tbati minħabba inves-
timent insuffiċjenti u mxerred. Bħala parti  
mill-azzjonijiet tal-UE biex din tkun rimed-
jata, is-Sitt Programm ta’ Qafas (FP6)  
introduċa żewġ strumenti ġodda, “Net-
werks ta’ Eċċellenza” u “Proġetti integrati”. L-għan kien, minn banda waħda, li tinħoloq 
integrazzjoni sostanzjali u dejjiema tal-
attivitajiet tar-riċerka, u minn banda oħra,  
li jintlaħqu objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi ta’ dimensjoni Ewropea li jkunu ambizzjużi u definiti ċarament.
II.
Il-verifika eżaminat safejn “Netwerks ta’  Eċċellenza” u “Proġetti integrati” kienu  kkontribwew għall-ilħuq tal-objettivi tal-
politika tar-riċerka stabbiliti mit-Trattat kif ukoll l-objettivi speċifiċi tagħhom stess,  
safejn il-Kummissjoni kienet ġestiet l-istru-
menti l-ġodda b’mod effettiv u safejn l-FP6 
kien stimola l-investiment tal-RTD.
III.
Il-Qorti kkonkludiet li:
L-istrumenti tal-FP6 vverifikati kien  i) 
irnexxielhom jippromwovu kollabo-
razzjoni fir-riċerka u proġetti ta’ kwalità 
raġonevoli. Madankollu dawn l-istru-menti ħadmu fin-nuqqas ta’ loġika ta’  
intervent espliċita, kif ukoll fin-nuqqas 
ta’ objettivi SMART u indikaturi tal-
prestazzjoni.
L-objettivi speċifiċi tal-istrumenti l-ġodda ii) 
ntlaħqu parzjalment biss. “Netwerks ta’ Eċċellenza” ppromwova livell tajjeb ta’ 
kollaborazzjoni fir-riċerka, iżda ta’ spiss ma kisibx integrazzjoni progressiva u  li ssostni lilha nfisha tal-attivitajiet ta’  riċerka bejn l-imsieħba tan-netwerk.  “Proġetti integrati” ppromwova kollabo-razzjoni fir-riċerka ta’ kwalità għolja iżda 
ma ġibidx iktar riżorsi minn parteċipanti 
individwali u lanqas għejun addizzjonali ta’ finanzjament pubbliku u privat.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?7
V.
Il-Qorti tirrakkomanda wkoll li:
Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk i) 
l-NoEs u proġetti ta’ kollaborazzjoni  
li jixbhu lill-IPs għandhomx objettivi  
realistiċi u jipprovdux vantaġġi sinifi-kanti meta mqabbla ma’ strumenti tra-
dizzjonali għal kollaborazzjoni fir-riċerka. 
Dwar NoEs iffinanzjati taħt l-FP6, il-Kum-
missjoni għandha tevalwa fuq bażi ta’  każ b’każ jekk il-kisbiet ta’ qabel, il-valur miżjud tal-UE potenzjali u l-prospetti ta’ 
sostennibiltà proprja jiġġustifikawx iktar finanzjament taħt l-FP7.
Il-Kummissjoni għandha teżamina  ii) 
r-raġunijiet varji fil-bażi tal-livell  
relattivament baxx ta’ investiment  tal-parteċipanti fl-RTD meta mqabb la  
mal-għanijiet segwiti u tipproponi  
miżuri speċifiċi. Id- data  xierqa għandha 
ssir disponibbli sabiex jiġi ssorveljat  
l-effett katalitiku tal-finanzjament tal-
Iżvilupp fir-Riċerka u t-Teknoloġija (RTD) 
tal-UE. Ir-realiżmu ta’ miri mistennija,  b’mod partikolari għal SMEs u għas-
settur privat, għandhom ikunu evalwati 
mill-ġdid.
Bil-ħsieb partikolarment li jitjiebu  iii) 
l-maniġġabbiltà ta’ proġetti, l-impli-mentazzoni adegwata tagħhom u  l-evalwazzjoni xierqa tagħhom, il-Kum-missjoni għandha tiżgura gwida ċara u  f’waqtha, proċess ta’ kuntrattar iktar  veloċi u monitoraġġ aħjar ta’ proġetti.SOMMARJU 
EŻEKUTTIV
Il-ġestjoni tal-Kummissjoni wriet għadd iii) 
ta’ nuqqasijiet, partikolarment fil-
bidu tal-implimentazzjoni tal-FP6, li  
laqtu l-effettività tal-azzjonijiet, b’mod 
partikolari l-inċertezza dwar l-irwol  
speċifiku tal-istrumenti l-ġodda, gwida insuffiċjenti u nuqqasijiet fil-monitoraġġ 
tal-proġetti.
Meta mqabbel mal-FP5, l-FP6 ma rnexxi- iv) 
lux jiġġenera żieda sinifikanti f’dak li jir-rigwarda l-investiment tal-parteċipanti fl-RTD. Il-parteċipazzjoni tas-settur pri-vat saħansitra naqset f’termini relattivi. Ma ntlaħqitx il-mira ta’ 15 % tal-baġit  totali ta’ prijoritajiet tematiċi tal-FP6  għall-parteċipazzjoni tal-SMEs.
IV.
Il-Qorti tfakkar ir-rakkomandazzjoni  preċedenti tagħha li l-programmi ta’ nfiq  għandhom ikunu bbażati fuq loġika ta’  intervent espliċita, li torbot l-istrumenti ma’ objettivi realistiċi. F’dan il-kuntest, għandha tkun ikkunsidrata l-possibbiltà li jiġi ffissat objettiv wieħed għal kull strument sabiex  
tkun żgurata ċ-ċarezza tal-irwol speċifiku  
tal-istrumenti. Għal kull programm għandu 
jkun hemm indikaturi tal-prestazzjoni xierqa 
għall-monitoraġġ tal-prodotti, tar-riżultati u tal-impatti mistennija.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?8
INTRODUZZJONI
OBJETTIVI U THEDDID LI JIFFAĊĊJA L-IŻVILUPP 
FIR-RIĊERKA U T-TEKNOLOĠIJA TAL-KOMUNITÀ (RTD)
OBJETTIVI TAL-POLITIKA
 1.  l-iżvilupp fir-Riċerka u t-Teknoloġija (RTD) għandu influwenza prinċipali 
fuq il-progress u l-innovazzjoni xjentifiċi u teknoloġiċi. Ir-riċerka  hija prijorità importanti għall-Unjoni Ewropea u għall-Istati Membri 
tagħha sabiex jistgħu jinżammu u jitjiebu l-istandards ta’ għajxien għolja taċ-ċittadini tagħha.
 2.  L-objettivi ġenerali tal-politika tal-RTD tal-Komunità Ewropea1 huma li 
ssaħħaħ il-bażijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tal-industrija tal-Komu-nità u tħeġġiġha biex issir iktar kompetittiva f’livell internazzjonali. L-intrapriżi, iċ-ċentri tar-riċerka u l-universitajiet huma mħeġġa sabiex jikkoperaw ma’ xulxin f’attivitajiet tal-RTD ta’ kwalità għolja sabiex jisfruttaw sal-massimu l-potenzjal tas-suq intern.1 It-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità 
Ewropea, it-Titolu XVIII (L-Iżvilupp fir-
Riċerka u t-Teknoloġija), l-Artikoli 163 
sa 173. L-attivitajiet huma definiti 
hekk:a) l-implimentazzjoni ta’ programmi 
ta’ riċerka, ta’ żvilupp teknoloġiku 
u ta’ dimostrazzjoni, billi tissaħħaħ 
il-koperazzjoni ma’ u bejn 
l-intrapriżi, ċentri ta’ riċerka u 
universitajiet;
b) il-promozzjoni ta’ koperazzjoni ma’ 
pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet 
internazzjonali fl-oqsma 
Komunitarji tar-riċerka, l-iżvilupp 
teknoloġiku u d-dimostrazzjoni;
c) id-disseminazzjoni u 
l-valorizzazzjoni tar-riżultati 
ta’ attivitajiet Komunitarji fir-riċerka, l-iżvilupp teknoloġiku u 
d-dimostrazzjoni;
d) l-istimolu tat-taħriġ u l-mobilità 
tar-riċerkaturi fil-Komunità.
MEDJA TAN-NEFQA TAL-RTD ANNWALI MILL-BAĠIT TAL-KOMUNITÀ (FP4 SA FP7)STAMPA 1
f’miljuni ta’ euro fis-sena
FP4 — UE 12
(l-1995 sal-1998)FP5 — UE 15
(l-1999 sal-2002)FP6 — UE 15
(l-2003 sal-2006)FP6 — UE 25
(l-2004 sal-2006)FP7 — UE 27
(l-2007 sal-2013)2 7613 4254 0614 4477 217
1 0002 0003 0004 0005 0006 0007 0008 000
0
Sors : Deċiżjonijiet leġiżlattivi għall-FP4 sal-FP7 (eskluż il-Euratom).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?9
 3.  Sa mill-1984, l-attivitajiet tal-RTD tal-Komunità Ewropea ġew implimen-
tati permezz ta’ programmi ta’ qafas multiannwali (FPs) li jiddefi-
nixxu, għal perijodu partikolari, l-objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi,  il-linji wiesgħa tal-attivitajiet, il-baġit ġenerali u l-analiżi tiegħu skont 
l-azzjoni, u r-regoli dettaljati għall-parteċipazzjoni finanzjarja tal-
Komunità. Il-finanzjament fi programmi ta’ Qafas tal-UE suċċessivi  
żdied matul iż-żmien. L-FPs huma l-ikbar għajn pubbliku waħdieni  
ta’ finanzjament tar-riċerka fl-Unjoni Ewropea, b’sehem ġenerali ta’ 
bejn 4 % u 5 % tat-total tal-finanzjament tal-RTD pubbliku.
NUQQASIJIET STRUTTURALI U AMBIZZJONIJIET 
TAR-RIĊERKA EWROPEA
 4.  Ir-riċerka Ewropea tbati ħafna minn nuqqasijiet strutturali. Il-Kummissjoni 
enfasizzat li2:
hemm investiment insuffiċjenti u mxerred fl-RTD; a) 
m’hemmx biżżejjed riżorsi umani ddedikati għar-riċerka; b) 
hemm kapaċità limitata biex tikkonverti passi kbar xjentifiċi fi  c) 
prodotti u servizzi innovattivi u kompetittivi; u
il-politiki tar-riċerka fl-Ewropa huma frammentati. d) 
 5.  Il-Kummissjoni u l-Kunsill Ewropew ikkunsidraw li t-twettiq ta’ “Żona 
Ewropea tar-Riċerka” (ŻER) huwa pass ewlieni biex jintgħelbu dawn 
 in-nuqqasijiet strutturali3. Iż-ŻER, kieku, tikkostitwixxi suq intern għar-
riċerka u t-teknoloġija, kif ukoll spazju għal koordinazzjoni aħjar ta’ 
attivitajiet u politiki tar-riċerka nazzjonali u reġjonali. Il-Kunsill Ewro-pew iffissa għan ambizzjuż għall-Unjoni “biex issir l-ekonomija l-iktar 
kompetittiva u dinamika fid-dinja bbażata fuq l-għarfien, kapaċi għal 
tkabbir ekonomiku sostenibbli b’postijiet tax-xogħol iktar numerużi 
u aħjar u koeżjoni soċjali ikbar”
4. F’din il-perspettiva, għandu jiżdied 
l-isforz għar-Riċerka Ewropea, bil-għan li toqrob it-3 % tal-Prodott Gross Domestiku sal-2010 (li tela’ minn 1,9 % fl-2000). Żewġ terzi ta’ 
dan l-investiment ġdid għandu jiġi mis-settur privat
5.2 Ara l-proposta tal-Kummissjoni 
dwar Deċiżjonijiet tal-Kunsill li 
jirrigwardaw il-programmi speċifiċi 
li jimplimentaw is-Sitt Programm ta’ Qafas, COM(2002) 43 finali ta’ 
30.1.2002, it-Taqsima 5.1 “Need for 
Community intervention” (Il-Ħtieġa 
għal intervent mill-Komunità), 
il-paġna 71.
3 Il-ħolqien ta’ Żona Ewropea 
tar-Riċerka (ŻER) kien propost 
mill-Kummissjoni Ewropea fil-
komunikazzjoni tagħha “Lejn Żona 
Ewropea tar-Riċerka” ta’ Jannar 
2000. L-objettiv li tinħoloq ŻER kien imħaddan mill-UE ftit wara 
fil-Kunsill Ewropew ta’ Liżbona 
f’Marzu 2000.
4 Ara l-Konklużjonijiet tal-Kunsill 
Ewropew ta’ Liżbona, Marzu 2000, 
il-punt 5.
5 Ara l-Konklużjonijiet tal-Kunsill 
Ewropew ta’ Barċellona, Marzu 
2002, il-punt 47.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?10
IS-SITT PROGRAMM TA’ QAFAS
 6.  Is-Sitt Programm ta’ Qafas (FP6)6 tal-Komunità Ewropea kien strument 
maħsub biex jgħin fl-ilħuq tal-objettivi ambizzjużi msemmija qabel. 
L-għan tiegħu kien li jiġu ffinanzjati attivitajiet li jikkontribwixxu  
kemm għall-innovazzjoni kif ukoll għall-ħolqien taż-ŻER, billi jitrawmu 
iktar integrazzjoni u koordinazzjoni fis-settur tar-riċerka frammentat 
tal-Ewropa. L-FP6 kopra, għall-perijodu 2002 sal-2006, l-ispettru sħiħ 
mir-riċerka bażika sa dik applikata, l-iżvilupp ta’ eċċellenza xjentifika 
u teknika u l-koordinazzjoni tar-riċerka Ewropea. Il-programm kien strutturat madwar tliet intestaturi:
l-integrazzjoni u t-tisħiħ taż-Żona Ewropea tar-Riċerka; —
l-istrutturar taż-Żona Ewropea tar-Riċerka; u —
it-tisħiħ tas-sisien taż-Żona Ewropea tar-Riċerka. —
IL-KOMPONENTI PRINĊIPALI U PRINĊIPJI BAŻIĊI TAL-FP6STAMPA 2
Komponenti Prinċipali tal-FP6
Integrazzjoni
tar-Riċerka EwropeaStrutturar
taż-Żona Ewropea tar-
RiċerkaTisħiħ
tas-sisien taż-ŻER
Prinċipji Bażiċi tal-FP6
Konċentrazzjoni
fuq oqsma tar-riċerka ta’ 
prijorità magħżulaEff ett ta’ strutturar
permezz ta’ rabtiet iktar 
qawwijin ma’ inizjattivi 
nazzjonali, reġjonali u 
Ewropej oħrajnKoordinazzjoni
Simplifi  kar6 Id-Deċiżjoni Nru 1513/2002/
KE tal-Parlament Ewropew u 
tal-Kunsill tas-27 ta’ Ġunju 2002 
li tikkonċerna s-sitt programm 
kwadru tal-Komunità Ewropea 
dwar l-attivitajiet ta’ riċerka, l-iżvilupp tekonoloġiku u 
dimostrazzjoni li jikkontribwixxu 
għall-ħolqien taż-Żona Ewropea 
tar-Riċerka u għall-innovazzjoni 
(l-2002 sal-2006) (ĠU L 232, 
29.8.2002, p. 1).
Sors : Il-Gwida tal-Kummissjoni “Participating in European Research”, (Parteċipazzjoni fir-Riċerka Ewropea) it-Tieni 
Edizzjoni, Frar 2004 (http://ec.europa.eu/research/fp6/pdf/how-to-participate_en.pdf).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?11
 7.  B’baġit ta’ madwar 17-il biljun euro għas-snin 2002-2006, l-FP6 ffinanzja 
sa tmiem l-2008 attivitajiet tal-RTD “indiretti” li jiswew 25 biljun euro 
f’investimenti stmati7. Il-biċċa l-kbira tan-nefqa (madwar 75 %) twett-
qet taħt l-intestatura “L-integrazzjoni u t-tisħiħ taż-Żona Ewropea  tar-Riċerka”, fi ħdan seba’ “prijoritajiet tematiċi”
8, jiġifieri programmi 
li jkopru temi speċifiċi ta’ riċerka.
 8.  Bil-ħsieb li jiżviluppa l-kapaċità teknoloġika tagħhom u jħaffef l-aċċess 
għal riċerka ta’ kwalità għolja, l-FP6 għamel enfasi speċjali fuq  intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). Ammont ta’ 1,8 biljun euro kien immarkat għal dan il-għan, jiġifieri 15 % tal-baġit totali tal-prijo-
ritajiet tematiċi (terz iktar milli fil-Programm ta’ Qafas preċedenti).
L-ISTRUMENTI L-ĠODDA U L-OBJETTIVI TAGĦHOM
 9.  Miżjuda mal-istrumenti tradizzjonali9, żewġ strumenti ġodda kienu 
introdotti permezz tal-FP6 bil-għan speċjalment ta’ “L-integrazzjoni 
u t-tisħiħ taż-Żona Ewropea tar-Riċerka”:
In-“Netwerks ta’ Eċċellenza” (NoEs) kienu mmirati primarjament  —
lejn il-ħolqien ta’ integrazzjoni sostanzjali u dejjiema tal-attivita-
jiet tar-riċerka tal-imsieħba tan-netwerk, u b’hekk jittrattaw mal-
frammentazzjoni ta’ attivitajiet tar-riċerka fl-Ewropa fi prijorità tematika partikolari.
Il-“Proġetti integrati” (IPs) tfasslu biex jiġġeneraw l-għarfien   —
meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tematiċi, permezz 
tal-ilħuq ta’ objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi ta’ dimensjoni Ewro-pea li huma ambizzjużi u definiti ċarament.
 10.  L-NoEs u l-IPs setgħu jitwettqu fi kwalunkwe waħda mis-seba’ “prijo-
ritajiet tematiċi” (ara n-nota tal-qiegħ 8). Dawn l-istrumenti kienu  rikonoxxuti mil-leġiżlatur bħala l-mezz ewlieni biex jiġġeneraw valur miżjud minbarra dak li jista’ jinkiseb permezz ta’ sforzi nazzjonali  (valur miżjud Ewropew), permezz tal-integrazzjoni tal-kapaċitajiet  ta’ riċerka Ewropej. Dan suppost kellu jikseb massa kritika f’termini ta’ kompetenza, attivitajiet u riżorsi (persunal, ħiliet, kompetenzi,  finanzi, infrastruttura, tagħmir). Ukoll, l-istrumenti l-ġodda suppost kellhom iwettqu rwol importanti fil-kisba tal-mira li jintefqu 15 %  tal-baġit tal-prijoritajiet tematiċi fuq SME (ara l-paragrafu 8).7 Attivitajiet tal-RTD “indiretti” 
jindikaw azzjonijiet li se jkunu 
implimentati minn kuntratturi 
ta’ għotjiet, għall-kuntrarju ta’ attivitajiet “diretti” mwettqa mill-
Kummissjoni permezz taċ-Ċentru 
Konġunt għar-Riċerka tagħha.
8 Is-seba’ “Prijoritajiet tematiċi” 
huma: ix-xjenzi tal-ħajja, 
il-ġenomika u l-bijoteknoloġija 
għas-saħħa; it-teknoloġiji 
tas-soċjetà tal-informazzjoni; 
in-nanoteknoloġiji u n-nanoxjenzi, 
il-materjali multifunzjonali bbażati 
fuq l-għarfien u l-proċessi u l-istrumenti ġodda tal-produzzjoni; 
l-ajrunawtika u l-ispazju; il-kwalità 
u s-sikurezza tal-ikel; l-iżvilupp 
sostenibbli, il-bidla globali 
u l-ekosistemi; iċ-ċittadini u 
l-governanza f’soċjetà bbażata fuq 
l-għarfien.
9 Proġetti mmirati u speċifiċi, 
Azzjonijiet koordinati, Proġetti ta’ 
sostenn speċifiċi, Azzjonijiet Marie 
Curie, Inizjattivi ta’ infrastruttura integrata u Azzjonijiet tal-
Artikolu 169.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?12
 11.  Il-Kaxxi 1 u 2 jagħtu eżempji tat-tip ta’ attivitajiet mwettqa fl-“NoEs” u 
fl-“IPs”.
GĦAŻLA U ĠESTJONI TAL-PROĠETTI
 12.  Fi ħdan il-Kummissjoni, l-FP6 huwa r-responsabbiltà konġunta ta’ bosta 
Direttorati-Ġenerali (DĠs)10. Bħal fi Programmi ta’ qafas preċedenti, 
il-Kummissjoni perjodikament ippubblikat sejħiet għal proposti li  jiddeskrivu l-oqsma ta’ attività wiesgħa. It-talbiet għal finanzjament mibgħuta minn benefiċjarji potenzjali kienu evalwati bl-għajnuna  
ta’ esperti indipendenti (“evalwaturi”). Il-proposti kienu evalwati bi 
tqabbil mal-kriterji xjentifiċi u tekniċi definiti fis-sejħa għal proposti, 
inklużi kriterji ta’ ġestjoni marbuta mal-kapaċità potenzjali tal-pro-ponenti biex jimplimentaw il-proġetti. Il-proġetti kkunsidrati bħala 
l-iktar li ħaqqhom il-finanzjament tal-UE ntgħażlu mill-Kummissjoni 
u ngħataw l-għotjiet.
 13.  Il-progress tal-proġetti kien issorveljat u evalwat perjodikament mill-
Kummissjoni, kif ukoll b’referenza għall-objettivi speċifikament  
assenjati lil kull strument. Dan il-monitoraġġ twettaq bl-għajnuna  
ta’ esperti indipendenti (reviżuri)11.10 Flimkien mad-DĠ Riċerka, 
li huwa d-Direttorat-Ġenerali 
prinċipali li jġesti u jikkoordina 
attivitajiet tal-FP6, erba’ DĠs oħra wkoll ġestew partijiet minn 
programmi speċifiċi: Id-DĠ 
Soċjetà Informatika u Mezzi ta’ 
Komunikazzjoni, id-DĠ Enerġija 
u Trasport, id-DĠ Intrapriża u Industrija, id-DĠ Affarijiet 
Marittimi u Sajd. Barra dan, id-DĠ 
“Ċentru Konġunt għar-Riċerka” 
huwa inkarigat b’dawk l-attivitajiet 
li huma implimentati direttament 
mill-Kummissjoni.
11 Ara l-paragrafu 25 u n-nota tal-
qiegħ 19.
X’TIP TA’ ATTIVITAJIET TWETTQU FL-NOES?
Kull NoE huwa differenti. Eżempji tal-attivitajiet speċifiċi mwettqa jinkludu:
L-integrazzjoni ta’ attivitajiet implimentati taħt l-NoEs eżaminati kienu jinkludu l-iskambju ta’ studenti 
tal-PhD u persunal tar-riċerka, l-organizzazzjoni ta’ workshops  konġunti, il-ħolqien ta’ gruppi ta’ ħidma 
virtwali tar-riċerka bbażati fuq l-internet, it-twaqqif ta’ laboratorji u istituti virtwali, u l-organizzazzjoni 
ta’ żjarat maħsuba biex jagħtu aċċess għal faċilitajiet barra s-sit.
Attivitajiet tar-riċerka konġunta implimentati taħt l-NoEs eżaminati jinkludu l-finanzjament ta’ proġetti 
tar-riċerka individwali, ta’ spiss permezz ta’ sejħiet interni għal proposti implimentati taħt ir-responsab-
biltà ta’ mexxejja ta’ kompiti xjentifiċi.
It-tixrid ta’ attivitajiet ta’ eċċellenza kienu jinkludu żjarat lill-industrija, parteċipazzjoni f’konferenzi 
internazzjonali, organizzazzjoni ta’ sessjonijiet tal-iskola sajf u avvenimenti oħra ta’ taħriġ, id-dissemi-
nazzjoni ta’ informazzjoni dwar il-proġetti permezz ta’ paġna tal- web  iddedikata, fuljetti tal-aħbarijiet, 
stqarrijiet għall-istampa, u l-pubblikazzjoni ta’ artikli.KAXXA 1
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?13
 14.  Il-proġetti li twettqu taħt l-NoEs u l-IPs ġibdu kważi 50 % tal-fondi tal-FP6. 
Skont id- data  tal-Kummissjoni taħt is-Seba’ Programm ta’ Qafas (2007-
2013) l-NoEs u dawk il-proġetti kollaborattivi li jassumu karatteristiċi tal-IPs irċevew 16 % tal-finanzjament totali tal-FP7 allokat sa Frar  
2009
12.
 15.  L-FP6 ffinanzja 167 proġett bħala NoEs, bl-involviment ta’ xi  
5 000 parteċipant u kontribut tal-UE kumulattiv ta’ 1,2 biljun euro (bi 
tqabbil ma’ spejjeż ta’ investiment eliġibbli ta’ 1,9 biljun euro). Bejn wieħed u ieħor, kull NoE involva madwar 30 imsieħeb u kontribuzzjoni tal-UE ta’ 7 miljun euro għal kull kuntratt. Kważi 700 proġett kienu 
ffinanzjati bħala “IPs”. Kienu jinvolvu madwar 17 000 parteċipant u 
kontribuzzjoni tal-UE kumulattiva ta’ 6,5 biljun euro (bi tqabbil ma’ 
spejjeż ta’ investiment eliġibbli ta’ 10,7 biljun euro). Bejn wieħed u ieħor, kull IP involva madwar 25 imsieħeb u kontribuzzjoni tal-UE ta’ 
9,5 miljun euro għal kull kuntratt.
 16.  B’mod ġenerali, il-fondi disponibbli tal-FP6 kienu jippermettu l-finanzja-
ment ta’ waħda biss mill-ħames proposti rċevuti. Dan il-proporzjon jixbah lil dak tal-iskemi ta’ finanzjament tal-US National Science  
Foundation, iżda huwa iktar baxx minn dak tal-programm ta’ qafas 
preċedenti (26  %). Proporzjon ogħla ta’ proposti “NoE” kien iffinan-
zjat meta mqabbel ma’ proġetti tal-“IP”.12 Id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/
KE tal-Parlament Ewropew u tal-
Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2006 
dwar is-seba’ programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-
attivitajiet ta’ riċerka, ta’ żvilupp 
teknoloġiku u ta’ dimostrazzjoni 
(l-2007 sal-2013) (ĠU L 412, 
30.12.2006, p. 1). Taħt l-FP7 l-“Proġetti kollaborattivi” jistgħu 
jinkludu l-attivitajiet imwettqa 
qabel mill-“Proġetti integrati”.
X’TIP TA’ ATTIVITAJIET TWETTQU FL-IPS?
L-attivitajiet koperti minn proġett imwettaq taħt l-IPs jaqgħu fi ħdan waħda mill-kategoriji li ġejjin:
attivitajiet ta’ żvilupp fir-riċerka u t-teknoloġija mmirati direttament lejn il-ħolqien ta’ għarfien ġdid, • 
inklużi attivitajiet relatati ma’ innovazzjoni u dawk ta’ disseminazzjoni;attivitajiet ta’ dimostrazzjoni mfassla biex jagħtu prova tal-vijabbiltà ta’ teknoloġiji ġodda li joffru 
• 
vantaġġ ekonomiku potenzjali iżda li ma jistgħux ikunu kkumerċjalizzati direttament (eż. l-ittestjar 
ta’ prototipi).
attivitajiet ta’ taħriġ maħsuba biex jikkontribwixxu għall-iżvilupp professjonali ta’ riċerkaturi u per-• 
sunal ewlieni ieħor, maniġers tar-riċerka, eżekuttivi industrijali (partikolarment għall-SMEs), u utenti 
potenzjali tal-għarfien ġenerat mill-proġett.KAXXA 2
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?14
AMBITU TAL-VERIFIKA
 17.  L-objettivi tal-verifika kienu li tevalwa safejn:
In-Netwerks ta’ Eċċellenza u l-Proġetti Integrati kkontribwew   —
għall-ilħuq tal-objettivi tal-politika tar-riċerka stabbiliti mit-Trat-
tat kif ukoll l-objettivi speċifiċi tagħhom stess.
Il-Kummissjoni sostniet b’mod effettiv l-implimentazzjoni tal- —
proġetti, billi tat il-gwida meħtieġa lill-benefiċjarji, billi ġestiet il-kuntratti u billi ssorveljat il-progress miksub; u
l-FP6 kien stimola l-investiment tal-RTD. —
APPROĊĊ TAL-VERIFIKA
 18.  L-evidenza tal-verifika nġabret permezz ta’:
Reviżjoni tad-dokumentazzjoni dwar l-FP6 (dokumenti ta’   —
tħejjija, qafas legali u gwida tal-Kummissjoni, data  ta’ implimen-
tazzjoni).
Żjarat lil 36 koordinatur u parteċipant tal-proġetti involuti —
f’14-il proġett fi 15-il Stat Membru differenti13.
Serje ta’ taħdidiet  — round-table  b’60 riċerkatur minn 44 organiz-
zazzjoni differenti li kienu qegħdin jieħdu sehem fl-FP614.
Stħarriġ ta’ 387 organizzazzjoni tal-RTD (274 parteċipant fil-prog- —
ramm, 104 proponenti li bagħtu proposti u disgħa li ma ħadux  
sehem).
Analiżi ta’ oqsma ta’ ġestjoni magħżula li kellhom irwol ewlieni  —
fil-prestazzjoni tal-istrumenti (inkluża r-reviżjoni tal-implimen-
tazzjoni ta’ tmien sejħiet għal proposti u analiżi tal-konklużjonijiet 
ta’ 399 reviżjoni ta’ proġetti indipendenti mwettqa qabel il-31 ta’ Diċembru 2007).
Ir-reviżjoni ta’ evidenza sekondarja fuq l-effettività tal-istru- —
menti.
Kunsiderazzjoni tal-opinjonijiet espressi minn xi assoċjazzjonijiet  —
attivi fir-riċerka tal-Komunità.13 L-Awstrija, il-Belġju, 
id-Danimarka, l-Estonja, 
il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, 
l-Italja, l-Olanda, il-Polonja, 
il-Portugall, ir-Repubblika 
Slovakka, Spanja, l-Iżvezja u 
r-Renju Unit.
14 Taħdidiet round-table  kienu 
organizzati bl-għajnuna tal-
koordinaturi tal-Punt ta’ Kuntatt 
Nazzjonali tal-FP6 fil-Finlandja, 
Franza, il-Polonja, Spanja u r-Renju Unit.AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?15
KONTRIBUZZJONI GĦALL-OBJETTIVI TAL-RTD 
TAL-KOMUNITÀ B’MOD ĠENERALI
 19.  Skont it-Trattat tal-KE, il-politika tal-RTD tal-Komunità għandha l-għan 
ġenerali li ssaħħaħ il-bażijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tal-indus-
trija tal-Komunità u tħeġġiġha biex issir iktar kompetittiva f’livell  
internazzjonali.
 20.  Fil-qafas ta’ verifika preċedenti fil-qasam tar-riċerka, il-Qorti indikat 
in-nuqqas ta’ loġika ta’ intervent espliċita, li tispjega kif l-istrumenti u l-programmi differenti suppost kellhom jikkontribwixxu għall-għanijiet tal-RTD tal-Komunità
15. Barra dan, l-ebda objettivi SMART16 
u indikaturi tal-prestazzjoni ma ġew definiti għall-programmi tar-riċerka individwali, u dan b’hekk fixkel il-bażi għal monitoraġġ u  
evalwazzjoni tajba
17.
 21.  Waqt li kkunsidrat in-nuqqas ta’ loġika ta’ intervent espliċita18, il-Qorti 
eżaminat il-kontribuzzjoni tal-istrumenti l-ġodda għall-politika tal-RTD tal-Komunità b’mod ġenerali fir-rigward tal-aspetti li ġejjin:
L-effettività tal-kollaborazzjoni tar-riċkera li hemm fis-seħħ; u —
Il-kwalità xjentifika ta’ proġetti individwali kif evalwati mill- —
esperti.15 Ir-Rapport Speċjali Nru 9/2007 
dwar “Evalwazzjoni tal-programmi 
qafas tar-Riċerka u l-Iżvilupp 
Teknoloġiku tal-UE — l-approċċ 
tal-Kummissjoni jista’ jittejjeb?” (ara l-paragrafi 22 sa 37) (ĠU C 26, 
30.1.2008). Il-loġika ta’ intervent 
hija definita mill-Kummissjoni 
bħala r-rabta konċettwali 
mir-riżorsi tal-intervent sal-
produzzjoni tal-prodotti tiegħu u, 
sussegwentement, l-impatti tiegħu fuq is-soċjetà fit-termini tar-
riżultati u l-eżiti (il-Kummissjoni 
Ewropea, “Evaluating EU 
activities: a practical guide 
for the Commission services”, 
(Evalwazzjoni tal-attivitajiet tal-UE: 
gwida prattika għas-servizzi tal-Kummissjoni) Lulju 2004, pp. 87 u 
106).
16 SMART ifisser speċifiċi, 
li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, relevanti u f’waqthom. 
Id-definizzjoni ta’ objettivi SMART 
tikkostitwixxi prinċipju ġenerali 
tar-Regolament Finanzjarju tal-UE 
biex jiżgura ġestjoni finanzjarja 
tajba (ara l-artikolu 27(3) tar-
Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 248, 
16.9.2002, p. 1).OSSERVAZZJONIJIET TAL-VERIFIKA
17 Ara l-paragrafi 28 u 30 tar-Rapport Speċjali Nru 9/2007.
18 Pereżempju, l-impatt tan-nuqqas ta’ loġika ta’ intervent espliċita kien diġà enfasizzat fl-2004 mill-panel inkarigat mill-Eval wazzjoni 
fuq Ħames Snin 1999-2003, li qal li panels bħal tagħhom jintalbu jimlew vojt bejn, min-naħa, l-evidenza miġbura prinċipalment f il-
livell tal-proġett u, min-naħa l-oħra, l-għanijiet soċjoekonomiċi ta’ livell ogħla tar-riċerka tal-politika. Madankollu, bħalis sa huwa 
diffiċli li ssir ir-rabta minħabba l-mod kif inhuwa ppjanat l-FP. Huwa nieqes minn loġika ta’ intervent espliċita li torbot l-o għla 
objettivi mal-għanijiet speċifiċi tar-riċerka u tal-għarfien “Five-year Assessment of the European Union Research Framework 
Programmes, 1993-2003” (Evalwazzjoni fuq ħames snin tal-Programmi ta’ Qafas tar-Riċerka tal-Unjoni Ewropea, 1999-2003), Rapport  
tal-Panel Espert Indipendenti ppresedut minn Erkki Omala (il-15 ta’ Diċembru 2004): It-Taqsima 6 “Evaluating the Framework Programme” (Nevalwaw il-Programm ta’ Qafas), p. 19.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?16
EVALWAZZJONI MIR-REVIŻURI TAL-KOLLABORAZZJONI TAR-RIĊERKA MIKSUBA
EVALWAZZJONI MIR-REVIŻURI TAL-EFFETTIVITÀ TAL-KOLLABORAZZJONI
Il-kollaborazzjoni bejn il-parteċipanti kienet eff  ettiva?STAMPA 3
Sors : Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri — Analiżi orizzontali tar-rapporti dwar ir-reviżjoni tal-proġetti fil-31 ta’ Diċembru 2007.KOLLABORAZZJONI FIR-RIĊERKA EFFETTIVA
 22.  L-effettività tal-kollaborazzjoni fir-riċerka kienet evalwata b’referenza 
għall-ilħuq proprju ta’ prodotti tal-proġetti, it-trasferiment ta’  
għarfien xjentifiku eżistenti u ġdid kif ukoll l-użu ta’ prattiċi tajbin 
dwar il-mod kif titwettaq ir-riċerka.
 23.  Il-Qorti tikkonkludi li l-istrumenti tal-FP6 koperti mill-verifika kienu ppro-
movew livell tajjeb ta’ kollaborazzjoni fir-riċerka bejn il-parteċipanti tal-proġetti. Tassew:
Fil-fehma tal-Qorti l-proġetti miżjura kollha kellhom suċċess fil- —
promozzjoni tal-kollaborazzjoni fir-riċerka internazzjonali bejn  l-organizzazzjonijiet minn setturi u dixxiplini differenti.
L-evalwazzjoni magħmula minn esperti indipendenti turi li l-kol- —
laborazzjoni bejn il-parteċipanti tal-proġetti kienet effettiva fil-
biċċa l-kbira tal-każijiet (ara l- Istampa 3 ).
Iva
ParzjalmentLe1 %
32 %
67 %1 %
23 %
76 %NoEs
101 proġett u wieħedIPs
298 proġett
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?17
 24.  Barra dan, l-istħarriġ dwar il-parteċipanti juri sodisfazzjon ġenerali biż-
żewġ strumenti vverifikati (ara l- Istampa 4 ). L-NoEs instabu li kienu 
partikolarment ta’ suċċess minn ċentri tar-riċerka pubbliċi u univer-sitajiet, filwaqt li msieħba privati (inklużi l-SMEs) kienu tal-fehma li 
l-kollaborazzjoni tat inqas frott. Dwar l-IPs, il-koperazzjoni kienet  
ikkunsidrata bħala effettiva kemm minn imsieħba pubbliċi kif ukoll 
minn dawk privati.
L-OPINJONI TAL-PARTEĊIPANTI DWAR L-EFFETTIVITÀ TAL-PROĠETTSTAMPA 4
Il-proġett kemm tikkunsidrah sodisfaċenti f’termini ta’ …
NoE IP
Koordinaturi SodisfaċentiMhux 
sodisfaċentiSodisfaċentiMhux 
sodisfaċenti
...il-promozzjoni ta’ kollaborazzjoni tar-riċerka ta’ kwalità 
għolja bejn il-parteċipanti tal-proġett100 % 0 % 98 % 2 %
...il-ħidma tal-parteċipanti b’netwerk 100 % 0 % 97 % 3 %
...koordinazzjoni tal-ippjanar strateġiku tal-attivitajiet tar-
riċerka tal-parteċipanti86 % 14 % 89 % 11 %
...trasferiment ta’ għarfi  en bejn il-parteċipanti 100 % 0 % 97 % 3 %
...il-promozzjoni tal-mobilità tal-persunal tar-riċerka bejn 
il-parteċipanti89 % 11 % 80 % 20 %
Parteċipanti SodisfaċentiMhux 
sodisfaċentiSodisfaċentiMhux 
sodisfaċenti
...il-promozzjoni ta’ kollaborazzjoni tar-riċerka ta’ kwalità 
għolja bejn il- parteċipanti tal-proġett92 % 8 % 92 % 8 %
...il-ħidma tal-parteċipanti b’netwerk 94 % 6 % 98 % 2 %
...koordinazzjoni tal-ippjanar strateġiku tal-attivitajiet tar-
riċerka tal-parteċipanti83 % 17 % 80 % 20 %
...trasferiment ta’ għarfi  en bejn il-parteċipanti 97 % 3 % 88 % 12 %
...il-promozzjoni tal-mobilità tal-persunal tar-riċerka bejn 
il-parteċipanti89 % 11 % 64 % 36 %
Sors : Stħarriġ imwettaq mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?18
F’NUMRU TA’ KAŻIJIET IL-PJANIJIET TAL-PROĠETTI 
KIENU AĦJAR MILL-PROĠETTI IMPLIMENTATI
 25.  Il-kwalità tal-proġetti hija assoċjata mal-kunċett ta’ eċċellenza xjentifika 
u teknoloġika u l-grad ta’ innovazzjoni. Hija prattika normali għal  proġetti tar-riċerka li l-kwalità tagħhom tiġi evalwata minn esperti fil-qasam. Għall-FP6, kienu involuti esperti indipendenti fl-għażla iniz-
jali ta’ proposti kif ukoll fil-monitoraġġ u fl-evalwazzjoni ta’ proġetti 
implimentati
19.
 26.  L-evalwazzjoni ex-post  tar-reviżuri tal-proġetti hija bbażata fuq:
il-progress lejn l-ilħuq tal-objettivi tiegħu; —
l-użu adegwat ta’ riżorsi; —
il-grad safejn il-kollaborazzjoni fir-riċerka kienet effettiva; —
kemm kienet tajba l-ġestjoni tal-proġett; u —
l-użu u d-disseminazzjoni ta’ għarfien li ħareġ mill-proġett. —19 L-Evalwaturi jieħdu sehem 
fil-proċess ta’ evalwazzjoni, 
billi jevalwaw il-merti ta’ kull 
waħda mill-proposti rċevuti 
bi tqabbil mal-kriterji definiti 
mill-Kummissjoni fis-sejħa għal proposti korrispondenti. Abbażi 
tal-evalwazzjoni tal-evalwaturi, 
il-Kummissjoni tiddeċiedi liema 
proposti ħaqqhom jiġu ffinanzjati. 
Ir-Reviżuri jintervjenu tajjeb wara 
li l-proġett ikun beda tassew. 
Huma jevalwaw perjodikament il-progress miksub minn proġett 
partikolari matul perijodu ta’ 
referenza, abbażi ta’ formola 
ta’ evalwazzjoni mħejjija mill-
Kummissjoni. Abbażi ta’ din l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni 
tiddeċiedi jekk il-proġett jistax 
jissokta jew jekk, bil-kontra, 
għandux jitwaqqaf qabel id-data 
ta’ tlestija ppjanata. L-“Evalwaturi” 
u r-“Reviżuri” jintgħażlu mill-
istess database  kostitwita 
mill-Kummissjoni fil-bidu tal-
programm.
EVALWAZZJONI MIR-REVIŻURI DWAR IL-KWALITÀ TAL-PROĠETT
EVALWAZZJONI ĠENERALI TAL-KWALITÀ TAL-PROĠETTSTAMPA 5
Proġett tajjeb sa eċċellenti
Proġett aċċettabbliProġett mhux sodisfaċentiL-ebda tweġiba19 %
0 %39 %18 %
44 %36 %
42 %2 %NoEs
101 proġett u wieħedIPs
298 proġett
Sors : Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri — Analiżi orizzontali tar-rapporti dwar ir-reviżjoni tal-proġetti fil-31 ta’ Diċembru 2007.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?19
 27.  L-analiżi tal-Qorti dwar ir-rapporti tar-reviżjoni tal-esperti turi li iktar minn 
terz tal-proġetti kienu kkwalifikati bħala “bejn tajjeb u eċċellenti” (ara 
l-Istampa 5 ). Sitta biss minn 399 proġett implimentat bħala NoEs u IPs 
kienu kkunsidrati bħala mhux sodisfaċenti. Madankollu, għadd kbir ta’ 
proġetti (174 proġett, jew 44 % tal-proġetti rreveduti kollha) kienu 
evalwati bħala mhux iktar minn “aċċettabbli”. B’kunsiderazzjoni għall-fatt li l-esperti kienu kkwalifikaw il-proġetti kollha bħala “eċċellenti” meta ntgħażlu mill-Kummissjoni, ir-riżultati tar-reviżjoni jindikaw li 
l-kwalità tal-proġetti qiegħda tonqos fil-fażi ta’ implimentazzjoni.
ILĦUQ TAL-OBJETTIVI SPEĊIFIĊI 
TAL-ISTRUMENTI L-ĠODDA
 28.  Kif indikat qabel (ara l-paragrafi 9 u 10), l-NoEs primarjament kellhom 
il-għan li joħolqu integrazzjoni sostanzjali u dejjiema tal-attivitajiet 
tar-riċerka tal-imsieħba tan-netwerk. L-IPs tfasslu biex jiġġeneraw  
l-għarfien meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tematiċi, 
permezz tal-ilħuq ta’ objettivi xjentifiċi u teknoloġiċi ta’ dimensjoni 
Ewropea li huma ambizzjużi u definiti ċarament. Għaż-żewġ strumenti, l-enfasi kienet fuq l-integrazzjoni ta’ massa kritika ta’ kompetenza, 
attivitajiet u riżorsi bħala kundizzjoni minn qabel għal attivitajiet  
tar-riċerka u sħubiji fit-tul kif ukoll għall-kisba ta’ impatt reali f’ter-
mini xjentifiċi, industrijali jew ekonomiċi. Il-mira speċifika għal SMEs 
għandha tkun ikkunsidrata fil-kuntest tal-irwol kruċjali tagħhom fl-
ekonomija Ewropea.
L-INTEGRAZZJONI TAL-NOES TA’ SPISS HIJA SOSTITWITA 
MINN GĦAMLA TA’ KOLLABORAZZJONI TRADIZZJONALI
 29.  Bil-ħsieb li tevalwa safejn l-NoEs kienu laħqu l-objettiv speċifiku tagħhom 
li jippromwovu integrazzjoni dejjiema tal-attivitajiet tar-riċerka tal-
imsieħba tan-netwerk, il-Qorti analizzat jekk:
Ir-riżorsi mpoġġija fin-netwerk setgħux ikunu kkunsidrati bħala  —
sinifikanti b’relazzjoni ma’ kull baġit ġenerali parteċipanti.
L-NoEs kellhomx kontroll sinifikanti fuq l-użu tar-riżorsi magħmula  —
disponibbli għall-proġett.
Ir-riċerkaturi ta’ livell għoli previsti fil-bidu kinux fil-fatt ġew   —
involuti fil-proġett.
L-NoEs kinux resqu lejn attivitajiet u sħubiji tar-riċerka fit-tul wara  —
tmiem il-finanzjament mill-Komunità.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?20
 30.  Il-Qorti tikkunsidra li, minkejja s-suċċess tagħhom fil-promozzjoni ta’ kol-
laborazzjoni fir-riċerka u proġetti ta’ kwalità raġonevoli, l-NoEs ivve-
rifikati ma laħqux l-objettiv speċifiku tagħhom. B’mod partikolari:
Il-biċċa l-kbira tal-parteċipanti allokaw proporzjon relattivament a) 
żgħir tal-kapaċitajiet tar-riċerka tagħhom fin-netwerk.
L-NoEs naqsu milli jilħqu l-kontroll fuq riżorsi magħmula dispo- b) 
nibbli u milli jiżguraw il-koordinazzjoni adegwata ta’ attivitajiet 
ta’ proġetti. L-organizzazzjonijiet li ħadu sehem ma aċċettawx  li l-istrutturi tal-governanza tal-NoEs jiddeċiedu kif għandhom  
jintużaw ir-riżorsi mpoġġija fin-netwerk.
Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet ma twettaqx l-involviment ta’ xjentisti c) 
prinċipali ta’ livell għoli fl-NoEs.
Ma nkisbux attivitajiet u sħubiji tar-riċerka fit-tul u li jsostnu lilhom d) 
infushom għall-ebda wieħed mill-NoEs ivverifikati, u minħabba  
f’hekk il-kollaborazzjoni futura ġiet soġġetta għal sostenn pubb-
liku kontinwu.
 31.  Ir-riżultati tar-reviżjonijet tal-proġetti mwettqa mill-esperti indipen-
denti juru li seħħ ristrutturar sħiħ ta’ attivitajiet u integrazzjoni bejn 
l-imsieħba f’inqas minn żewġ terzi tal-NoEs evalwati (59 minn 101). 
Diġà fl-2004, rapport preċedenti20 rrikonoxxa d-diffikultajiet tal-NoEs 
biex jiksbu l-integrazzjoni dejjiema meħtieġa. Iktar reċentement,  
stud ju mwettaq f’isem il-Kummissjoni21 kkonferma li minoranza biss 
ta’ NoEs iċċaqalqu b’mod konvinċenti lejn integrazzjoni li ssostni  lilha nfisha bi prospetti għal sopravivenza iktar fit-tul wara tmiem  il-finanzjament mill-UE.
 32.  L-NoEs ta’ sikwit ipoġġu fis-seħħ għamliet tradizzjonali biss ta’ kollabo-
razzjoni fir-riċerka fuq azzjonijiet individwali, minflok attivitajiet u 
sħubiji konġunti li huma koerenti u fit-tul.
 33.  Żewġ fatturi ewlenin jistgħu jispjegaw id-diffikultà tal-NoEs biex jiksbu 
integrazzjoni dejjiema. L-ewwel nett, il-għan li jitwaqqaf tip ġdid ta’ 
netwerk intra-Ewropew, permezz tal-integrazzjoni ta’ istituzzjoni-
jiet li qabel kienu f’kompetizzjoni ma’ xulxin, jeħtieġ approċċ ġdid 
għall-kollaborazzjoni fir-riċerka. In-nuqqas ta’ ħeġġa ta’ ħafna orga-nizzazzjonijiet biex jinvolvu ruħhom f’impenn fit-tul ma ffavorixxiex 
din il-mira. Ċentri pubbliċi tar-riċerka, fil-qalba tal-objettiv tal-NoEs, 
sabu diffikultajiet biex jintegraw ma’ xulxin minħabba l-istruttura  
istituzzjonali tagħhom u minħabba limitazzjonijiet baġitarji. Għall-
industrija, it-trattament ta’ proprjetà intellettwali kien kwistjoni ta’ 
tħassib partikolari.20 Ara l-Evalwazzjoni tal-
effettività tal-Istrumenti l-Ġodda 
tal-Programm ta’ Qafas VI. Rapport tal-Panel Espert ta’ Livell 
Għoli mmexxi mill-Professur R. 
Marimon, il-21 ta’ Ġunju 2004 
(http://cordis.europa.eu/fp6/
instruments_review/).
21 Ara l-Grupp Espert dwar 
il-Ġejjieni tan-Netwerks ta’ 
Eċċellenza, ir-Rapport Finali, 
Settembru 2008, pp. 16 u 47.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?21
 34.  It-tieni nett, hemm oqsma fejn l-integrazzjoni sostanzjali tista’ tinkiseb 
b’mod progressiv biss. Fil-prattika, it-tul ta’ żmien massimu ta’ ħames 
snin wera li ma kienx realistiku. Madankollu, f’bosta każijiet (ħamsa mit-tmien NoEs miżjura) it-tul ta’ żmien tal-proġett saħansitra kien 
tnaqqas matul l-istadju tan-negozjar.
 35.  Il-fatt li l-biċċa l-kbira tal-NoEs iffinanzjati taħt l-FP6 ma laħqux integ-
razzjoni dewwiema jqajjem il-kwistjoni dwar il-kundizzjonijiet li per-mezz tagħhom huwa ġġustifikat li jissokta l-finanzjament wara t-tul ta’ 
żmien tal-bidu, taħt is-Seba’ Programm ta’ Qafas li għaddej bħalissa 
(FP7).
ASPETTI POŻITTIVI U NEGATTIVI FIR-RIGWARD TAL-PRESTAZZJONI TAL-NOES
Wieħed mill-NoEs evalwati mill-Qorti kien dwar proġett fil-qasam tat-Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Infor-
mazzjoni li kien jinvolvi konsorzju ta’ għadd kbir ta’ parteċipanti kemm privati (SMEs u Industriji Kbar) 
kif ukoll parteċipanti pubbliċi (Universitajiet). Il-konsorzju kien tgħaqqad sabiex jistruttura r-Riċerka Ewropea frammentata fil-qasam xjentifiku speċifiku, inaqqas l-irduppjar, jagħti spinta lill-eċċellenza u 
jxerred l-għarfien xjentifiku.
Il-Qorti rrevediet il-kisbiet tal-proġett abbażi ta’ dokumentazzjoni tal-proġett u intervisti ma’ 
rappreżentanti ta’ tliet parteċipanti vverifikati. Ittieħdet kunsiderazzjoni tal-opinjoni espressa mill-esperti indipendenti li wettqu r-reviżjonijiet tal-proġett. Il-Qorti kkonkludiet li l-proġett ikkontribwixxa għall-qsim ta’ għarfien ġdid u għat-trasferiment ta’ għarfien li kien jeżisti qabel. Ġiet promossa l-kollaborazzjoni fir-riċerka, u nħoloq u nxtered għarfien permezz ta’ websajts, il-parteċipazzjoni u l-organizzazzjoni ta’ konferenzi eċċ. Dan l-għarfien kellu applikazzjonijiet kummerċjali potenzjali. Inħoloq “Ċentru Virtwali ta’ Eċċellenza” (VCE) ( web portal  mibni minn parteċipanti tal-proġetti li fih informazzjoni aġġornata dwar 
riċerka pubblika u privata fil-qasam xjentifiku speċifiku). Inħolqot Skola fil-qasam speċifiku tal-proġett 
minn bosta parteċipanti.
Fi tmiem il-proġett, il-Konsorzju talab iktar finanzjament għat-tieni fażi tal-proġett, u dan inkiseb. 
Il-parteċipanti miżjura ddikjaraw li l-involviment tagħhom fl-attivitajiet ta’ integrazzjoni li daħlu għalihom 
kien jiddependi mid-disponibbiltà ta’ iktar fondi tal-UE. Ladarba l-finanzjament ikun waqaf, ikun impos-
sibbli li jinżammu dawn l-attivitajiet.KAXXA 3
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?22
IPS: PROĠETTI KBAR, U INVOLVIMENT FINANZJARJU 
RELATTIVAMENT BAXX TA’ PARTEĊIPANTI
 36.  Il-proġetti integrati tfasslu biex jiġġeneraw l-għarfien meħtieġ għall-
implimentazzjoni tal-prijoritajiet tematiċi, permezz tal-ilħuq ta’ objet-tivi ambizzjużi ta’ dimensjoni Ewropea.
 37.  L-effettività tal-IPs kienet evalwata mill-Qorti għal kampjun ta’ proġetti, 
skont il-kriterji li ġejjin:
Integrazzjoni vertikali tal-“katina tal-valur” tal-partijiet interes- —
sati, minn dawk involuti fil-produzzjoni ta’ għarfien sal-iżvilupp u t-trasferiment tat-teknoloġija.
Integrazzjoni orizzontali ta’ firxa ta’ attivitajiet multidixxipli- —
narji.
Integrazzjoni tal-attivitajiet: integrazzjoni ta’ bosta attivitajiet   —
tar-riċerka minn riċerka fundamentali sa riċerka applikata u ma’ tipi oħra ta’ attività, inklużi l-għemil ta’ attivitajiet, il-ħarsien u 
d-disseminazzjoni ta’ għarfien, it-taħriġ.
Integrazzjoni settorali ta’ atturi minn organizzazzjonijiet tar- —
riċerka fis-setturi privati u pubbliċi, u partikolarment bejn l-akka-
demja u l-industrija, inklużi l-SMEs.
Integrazzjoni finanzjarja tal-finanzjament pubbliku u privat. —
ASPETTI POŻITTIVI U NEGATTIVI FIR-RIGWARD TAL-PRESTAZZJONI TAL-IPS
Inħoloq Proġett Integrat biex jiżviluppa pakkett favorevoli għall-ambjent ibbażat fuq materjali rinovabbli, 
ta’ valur pożittiv kemm għall-produtturi kif ukoll għall-konsumaturi. L-IP għaqqad flimkien il-produtturi 
ewlenin tal-materja prima u tal-prodott aħħari sabiex joħloq sinerġiji. L-ispiża stmata ta’ attivitajiet 
li kellhom jitwettqu fi ħdan il-proġett qabżet il-25 miljun euro (fejn 56,5 % minnhom kien iffinanzjat 
mill-Komunità).
Il-proġett irnexxielu jintegra l-partijiet interessati fi ħdan bosta oqsma tan-negozju (integrazzjoni ver-
tikali), mis-setturi pubbliċi u privati (integrazzjoni settorali), minn dixxiplini differenti (integrazzjoni 
orizzontali), kemm fundamentali kif ukoll applikati (integrazzjoni tal-attivitajiet). Madankollu, il-proġett 
ma ġibed l-ebda għajn ieħor ta’ finanzjament li kkontribwixxa għall-kisba tal-għanijiet tal-proġett. 
Din is-sitwazzjoni ma ppermettietx il-kisba tal-integrazzjoni finanzjarja, assoċjata ma’ dan l-istrument 
tal-FP6 speċifiku.KAXXA 4
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?23
 38.  L-evidenza turi li l-IPs ivverifikati laħqu, b’mod ġenerali, l-objettivi 
segwiti fil-qasam tar-riċerka tagħhom u mmobilizzaw volum sinifikanti 
ta’ riżorsi (umani, finanzjarji, tekniċi). Dan huwa partikolarment dovut għal tul ta’ żmien itwal u għadd ikbar ta’ parteċipanti meta mqabbla 
ma’ strumenti li kienu jeżistu qabel
22. Madankollu, l-IPs ivverifikati 
ma rnexxilhomx jiġbdu iktar finanzjament pubbliku u privat.
IL-MIRA TAL-PARTEĊIPAZZJONI TAL-SMES 
MA NTLAĦQITX GĦAL KOLLOX
 39.  L-SMEs għandhom irwol ewlieni fl-ekonomija Ewropea, minħabba l-valur 
tagħhom fis-settur tan-negozju u l-importanza tagħhom fl-impjieg. Kif intqal fil-paragrafu 8, l-FP6 fittex li jikkunsidra l-ħtiġijiet partikolari tagħhom u għal dan il-għan iffissa mira ta’ mill-inqas 15 % tal-baġit totali għall-Prijoritajiet Tematiċi tal-FP6, meta mqabbla ma’ 10 %  
fl-FP5
23.
 40.  L- Istampa 6  turi li, għalkemm iktar SMEs kienu involuti fi proġetti tal-
RTD meta mqabbla mal-FP5, il-kontribuzzjoni tal-KE allokata lill-SMEs 
taħt l-FP6 naqset kemm f’termini relattivi kif ukoll dawk assoluti.  
L-aqwa stima tal-Kummissjoni tindika li mhux iktar minn 10 % baġit 
totali għall-Prijoritajiet Tematiċi tal-FP6 ġie allokat lill-SMEs, li  
jirrappreżenta madwar 1,2 biljun euro. Din hija rata iktar baxxa minn 
dik miksuba taħt il-Programmi Tematiċi tal-FP5 (12 %, li jirrappreżenta madwar 1,4 biljun euro). L-FP6 ma rnexxilux jagħti stimolu sinifikanti 
lill-investiment tal-RTD tal-SMEs fil-prijoritajiet tematiċi. Dwar l-FP7, l-ewwel riżultati juru li l-parteċipazzjoni tal-SMEs qiegħda tonqos  iktar
24.
 41.  Hemm diffikultajiet oġġettivi biex tiżdied il-parteċipazzjoni tal-SMEs. 
Għandhom dimensjoni iktar lokali/reġjonali u min-natura tagħhom jiltaqgħu ma’ xkiel ogħla għad-dħul, prinċipalment ikkawżati mill-proċeduri ta’ applikazzjoni kumplessi u l-ispejjeż għall-preżentazzjoni ta’ proposti. Il-koperazzjoni ma’ organizzazzjonijiet kbar tar-riċerka 
jistgħu jkunu mxekkla minn riskji finanzjarji u tekniċi ogħla. Ukoll, 
bħalma hu l-każ għal parteċipanti privati b’mod ġenerali, l-SMEs mhu-
miex dejjem lesti li jidħlu għal impenji kuntrattwali fit-tul għaliex  
jibżgħu li jitilfu l-flessibbiltà li jirreaġixxu għal ħtiġijiet li qegħdin 
jinbidlu.22 Proġetti Mmirati Speċifiċi
23 Minbarra l-finanzjament previst 
taħt il-Prijoritajiet Tematiċi, l-FP6 
kien jinkludi qasam tal-programm 
speċifiku maħsub biex isostni 
attivitajiet tar-riċerka orizzontali li 
jinvolvu lill-SMEs (EUR 475 miljun).
24 Ukoll l-FP7 għandu mira simili 
għall-SMEs (mill-inqas 15 % 
tal-finanzjament disponibbli 
taħt il-parti tal-programm 
“Koperazzjoni”). Id- data  tal-
Kummissjoni (Ottubru 2008) 
turi li l-parteċipazzjoni tal-
SMEs tirrappreżenta 8,2 % tal-parteċipazzjonijiet fil-proġetti u 
8,5 % tal-kontribuzzjoni mogħtija 
mill-KE.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?24
53 %57 %
37 %
28 %
8 %13 %
2 % 1 %
FP5 FP6 FP5 FP6 FP5 FP6 FP5 FP6
Pubbliku Privat (mhux SME) Privat (mhux SME) Mhux definitEVOLUZZJONI TAL-PARTEĊIPAZZJONI FL-FP (PRIJORITAJIET TEMATIĊI)
ANALIŻI TAL-PARTEĊIPANTI TAL-FP6 SKONT L-INVOLVIMENT TAGĦHOM FIL-PROĠETT
(GĦADD TA’ PARTEĊIPAZZJONIJIET INDIVIDWALI)STAMPA 6
ANALIŻI TAL-PARTEĊIPANTI FP6 SKONT IL-KONTRIBUZZJONI TAL-KE RĊEVUTA
49 %58 %
37 %
31 %
12 %10 %
1 % 1 %
FP5 FP6 FP5 FP6 FP5 FP6 FP5 FP6
Pubbliku Privat (mhux SME) Privat (mhux SME) Mhux definit
Sors : Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, abbażi tad- data  tal-Kummissjoni.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?25
 42.  Barra dan, xi dispożizzjonijiet tal-FP6 skoraġġixxew il-parteċipazzjoni 
ta’ kumpaniji privati. Dan kien il-każ għar-regola li tistabbilixxi r-res-
ponsabbiltà teknika u finanzjarja kollettiva tal-konsorzji lejn il-Kum-missjoni għall-implimentazzjoni tal-proġett. Din id-dispożizzjoni  
kienet applikata għal organizzazzjonijiet privati iżda mhux għal dawk 
pubbliċi, u b’hekk de facto  nħoloq piż żejjed għal dan il-grupp des-
tinatarju. Taħt l-FP7 tneħħiet ir-responsabbiltà finanzjarja kollettiva u ġiet sostitwita b’fond ta’ garanzija ffinanzjat minn parti mill-paga-menti bil-quddiem imħallsa lill-parteċipanti tal-programm.
 43.  L-FP6 inkluda wkoll l-aċċess awtomatiku għall-għarfien tal-parteċipanti 
li kien jeżisti minn qabel u li kien meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-
proġett, sakemm ma kienx hemm qbil differenti b’mod espliċitu. Din id-dispożizzjoni rriżultat f’diżinċentiv għall-parteċipazzjoni privata, partikolarment għal SMEs li ma setgħux jikkompetu fuq termini ugwali ma’ organizzazzjonijiet ikbar. Taħt l-FP7 jingħata iktar ħelsien lill-
konsorzja fid-definizzjoni tal-aċċess għal għarfien eżistenti f’termini 
ta’ drittijiet ta’ Proprjetà intellettwali.
IL-ĠESTJONI TAL-ISTRUMENTI L-ĠODDA 
MILL-KUMMISSJONI
 44.  Il-ġestjoni tal-Kummissjoni għandha rwol deċiżiv fl-assigurazzjoni tas-
suċċess ta’ attivitajiet tal-FP6, partikolarment billi tagħmlu iktar  attraenti għal parteċipanti potenzjali u tmexxi l-progress tal-proġetti. 
Strutturi maniġabbli, ċarezza ta’ objettivi, proċeduri veloċi u mhux ikkumplikati, u monitoraġġ ta’ proġetti adegwat huma kollha determi-nanti tal-effettività tal-istrumenti. F’dan il-kuntest, il-Qorti analizzat 
l-implimentazzjoni ta’ tmien sejħiet għal proposti u eżaminat il-proċess ta’ ġestjoni magħżul li kellu impatt prinċipali fuq il-prestazzjoni tal-
istrumenti (jiġifieri n-negozjar u l-monitoraġġ ta’ proġetti). Il-verifika 
tal-Qorti identifikat għadd ta’ nuqqasijiet.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?26
INĊERTEZZI DWAR L-IRWOL SPEĊIFIKU TAL-ISTRUMENTI
 45.  Kif muri fl- Istampa 7 , għadd ta’ atturi (l-iktar, parteċipanti u, mhux daqs-
tant, koordinaturi wkoll) ma laħqu l-ebda ftehim jew inkella ftehim 
insuffiċjenti dwar l-objettivi speċifiċi li l-istrumenti kellhom jilħqu u l-mod kif l-istrumenti suppost kellhom jaħdmu. Partikolarment għall-NoEs, ir-riżultati tal-istħarriġ jindikaw li kienu mifhuma prinċipalment 
bħala strument ta’ ħidma bin-netwerk, filwaqt li l-objettiv kien li  
tiġi ffavorita l-integrazzjoni dejjiema fost l-imsieħba magħquda fin-netwerk. Il-bidu tal-FP6 kien ikkaratterizzat minn xi konfużjoni fost 
applikanti potenzjali, partikolarment dwar l-NoEs. U ġew ikkawżati 
iktar problemi minħabba komunikazzjoni inkonsisteni mis-servizzi  
tal-Kummissjoni
25.
 46.  Fehma tal-objettivi tal-politika hija fattur prinċipali għall-effettività. 
Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-atturi differenti huma ċari dwar 
l-għanijiet li se jkunu segwiti. F’dan ir-rigward l-irwol tal-koordina-
turi għandu jkun enfasizzat, peress li juru fehma ferm aħjar mill-
parteċipanti. Dan jindika problema ta’ komunikazzjoni fi ħdan  il-konsorzji, li hija probabbilment aggravata mill-għadd għoli ta’  
parteċipanti (ara l-paragrafu 51).
X’FEHMU L-ATTURI DWAR L-IRWOL TAL-ISTRUMENTI VVERIFIKATISTAMPA 7
Taħseb li fhimt sew id-diff  erenza bejn l-istrumenti kollaborattivi ewlenin (NoEs u IPs) meta għażilt liema 
wieħed tuża għall-proposta?
NoE IP
Applikanti li kellhom suċċess Koordinaturi Parteċipanti Koordinaturi Parteċipanti
Iva, żgur 86 % 53 % 84 % 62 %
Iva, sa ċertu punt 11 % 33 % 13 % 25 %Le, sa ċertu punt le 0 % 8 % 3 % 12 %Le, żgur li le 3 % 6 % 0 % 2 %
Applikanti li ma kellhomx suċċess Koordinaturi Parteċipanti Koordinaturi Parteċipanti
Iva, żgur 75 % 67 % 60 % 58 %
Iva, sa ċertu punt 0 % 33 % 20 % 27 %
Le, sa ċertu punt le 25 % 0 % 20 % 13 %Le, żgur li le 0 % 0 % 0 % 2 %
Sors : Stħarriġ imwettaq mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri.25 Ara wkoll il-Grupp Espert 
fuq il-ġejjieni ta’ Netwerks ta’ 
Eċċellenza, op.cit, it-Taqsima 3.3 
(p.18) u l-Anness 3 (p. 45).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?27
ĦAFNA DISPOŻIZZJONIJIET LEGALI U MHUX 
DEJJEM GWIDA SUFFIĊJENTI
 47.  Id-dispożizzjonijiet legali li jiggvernaw l-istrumenti kienu mxerrda  
fuq firxa ta’ testi legali26. Ittieħdu deċiżjonijiet fi stadji differenti  
mill-Kunsill u mill-Parlament Ewropew għat-twaqqif tal-istrumenti  u tal-objettivi speċifiċi tagħhom (u ġie ddikjarat f’liema oqsma tal-programm setgħu jkunu applikati); jew inkella mill-Kummissjoni  
dwar id-dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-istrumenti (bi  speċifikazzjoni partikolarment tal-mekkaniżmi ta’ kontribuzzjoni  
bażiċi tal-Komunità li kienu applikabbli bl-eżatt għal kull strument) 
u fl-aħħar il-kuntratt mudell FP6 (li jispeċifika dispożizzjonijiet għall-
parteċipanti tal-programm li kienu qegħdin jimplimentaw azzjonijiet 
tal-RTD indiretti fl-għamla ta’ strumenti speċifiċi). Id-dispożizzjonijiet applikabbli differenti mhux dejjem kienu konsistenti.
 48.  Il-gwida ma kinitx lesta meta tnedew l-ewwel sejħiet għal proposti tal-FP6 
f’Diċembru 2002. Id-dewmien li laqtu t-tħejjija u l-pubblikazzjoni tal-
linji gwida kienu dovuti, fl-aħħar mill-aħħar, għall-adozzjoni tard ta’ kuntratti mudell.
 49.  Bħala tweġiba għall-pubblikazzjoni tal-evalwazzjoni tal-200427, il-Kum-
missjoni ħadet azzjoni korrettiva mmirata li tagħmel distinzjoni bejn 
l-istrumenti. Dan irriżulta f’fehma aħjar tan-natura tal-istrumenti, iżda kien fadal oqsma li dwarhom kien hemm nuqqas ta’ ftehim. Riżultat 
ta’ dan, ingħatat iktar gwida fuq bosta aspetti tal-ġestjoni tal-proġetti tal-FP6 li ma kinux indirizzati mill-gwidi tal-programm tal-bidu
28.
IL-PROĊESS TA’ NEGOZJAR: IKTAR TWIL U TA’ SPISS 
MHUX TRASPARENTI
 50.  Iż-żmien medju sal-kuntratt29 kien ta’ madwar 13-il xahar, meta mqab-
bel ma tul ta’ żmien ta’ 9 xhur għal sejħiet tal-FP530. Riżultat ta’ dan, 
il-konsorzji ma kellhom l-ebda għażla ħlief li jibdew il-proġetti qabel 
ma kien ġie ffirmat il-kuntratt. Dan involva riskju legali u finanzjarju 
għall-benefiċjarji, li ma jaqbilx mal-objettiv ta’ stimolu ta’ attivitajiet 
tar-riċerka. Mill-banda l-oħra, l-ambitu tal-proġett (kompożizzjoni  
tal-konsorzju, it-tul ta’ żmien, il-programm tax-xogħol) kien modifi-kat f’bosta każijiet (11 minn 14-il proġett ivverifikat) fuq l-inizjattiva 
tal-Kummissjoni matul il-proċess tan-negozjar, mingħajr referenza  
espliċita għall-objettivi tal-programm.26 Ara pereżempju l-Anness III tad-
Deċiżjoni Nru 1513/2002/EC. 
L-Anness III tad- Deċiżjoni 
tal-Kunsill Nru 2002/834/
KE (ĠU L 294, 29.10.2002, 
p. 1). Ir-Regolament (KE) Nru 2321/2002 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
(ĠU L 355, 30.12.2002, p. 23).
27 Ara l-Evalwazzjoni tal-effettività 
tal-Istrumenti l-Ġodda tal-
Programm ta’ Qafas VI, op. cit.
28 Pereżempju, il-gwida dwar 
sejħiet kompetittivi għal NoEs 
u għal IPs dehret f’Novembru 
2004. Il-gwida dwar id-drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali dehret 
f’Marzu 2004.
29 Iż-żmien sal-kuntratt huwa 
definit bħala ż-żmien li jgħaddi 
bejn data ta’ għeluq ta’ sejħa u 
l-firma ta’ kuntratt.
30 Ara l-paġna 60 tar-Rapport 
Speċjali Nru 1/2004 dwar 
il-ġestjoni ta’ azzjonijiet tal-RTD 
“indiretti” taħt il-ħames programm ta’ qafas (ĠU C 99, 23.4.2004).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?28
INQAS PROĠETTI U IKBAR, IŻDA XORTA WAĦDA 
GĦADD KBIR TA’ PARTEĊIPANTI
 51.  Għalkemm m’hemmx għadd universali ta’ parteċipanti, huwa ċar li iktar ma 
jkun kbir l-għadd ta’ parteċipanti, iktar hija iebsa l-ġestjoni tal-proġett 
(limitazzjonijiet organizzattivi, spejjeż). Meta mqabbla mal-FP5, ġew iffirmati inqas kuntratti taħt l-FP6 u ġew involuti konsorzji ikbar.  Madankollu, bejn wieħed u ieħor, l-għadd ta’ parteċipanti għal kull kuntratt huwa ogħla fl-FP6 (l-NoEs involvew medja ta’ 30 parteċipant u 
l-IPs madwar 25 imsieħeb). Taħt l-FP7 tnaqqas l-għadd ta’ parteċipanti 
(kemm l-NoEs kif ukoll proġetti kollaborattivi li jixbhu lill-IPs jinvolvu 
bejn wieħed u ieħor ħarira inqas minn 20 imsieħeb).
DGĦUFIJIET FIL-MONITORAĠĠ TAL-PROĠETTI
 52.  L-azzjonijiet tal-RTD indiretti kollha implimentati taħt l-FP6 kienu soġġetti 
għal monitoraġġ tekniku perjodiku mill-Kummissjoni. Għan-Netwerks 
ta’ Eċċellenza u l-Proġetti Integrati, il-monitoraġġ tekniku għandu  jkun sostnut minn reviżjonijiet ta’ proġetti mwettqa minn esperti  
indipendenti (ara n-nota tal-qiegħ 11). Partikolarment, il-Qorti sabet 
li żewġ dipartimenti tal-Kummissjoni kienu naqsu milli jikkonformaw 
għal kollox mar-rekwiżit legali li jkollhom reviżjonijiet annwali tal-
proġetti mwettqa minn esperti indipendenti.
 53.  Meta d-dipartimenti tal-Kummissjoni tassew issodisfaw dan ir-rekwiżit, 
l-armonizzazzjoni tar-reviżjonijiet tal-proġetti ma kinitx biżżejjed  
biex tippermetti l-użu effettiv tar-riżultati tar-reviżjonijiet bħala  
indikatur tal-prestazzjoni, kemm fil-livell tal-proġett kif ukoll f’dak tal-programm.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?29
STIMOLU TA’ INVESTIMENT TAL-RTD
 54.  Il-valur totali tal-investiment tal-RTD mwettaq taħt il-Prijoritajiet Tematiċi 
tal-FP6 ammonta għal 19-il biljun euro. Il-baġit tal-UE ffinanzja 63 % 
ta’ dan l-investment. Is-settur privat (inklużi l-SMEs) ikkontribwixxa 
sa 22 %. Il-15 % li kien jifdal kien iffinanzjat minn ġħejun pubbliċi  nazzjonali
31.
IKTAR FONDI TAL-UE GĦAL RELATTIVAMENT INQAS 
INVESTIMENT TAL-PARTEĊIPANTI FL-RTD
 55.  It-tqabbil tal-FP6 (Prijoritajiet tematiċi) mal-predeċessur tiegħu (Prog-
rammi Tematiċi tal-FP532) juri li l-investiment totali u l-kontribuzzjoni 
tal-UE żdiedu f’termini assoluti (bi 8 % u 15 %, rispettivament). Madan-
kollu, il-proporzjon ta’ Investiment totali/kontribuzzjoni tal-UE niżel 
minn 1,69 euro (FP5) għal 1,59 euro (FP6). Ir-raġuni prinċipali hija li 
l-parteċipazzjoni tas-settur privat b’mod ġenerali niżlet meta mqabbla 
mal-FP5 (ara l- Istampa 6 ).
 56.  Il-verifika tal-Qorti enfasizzat ir-riskju ta’ impenn ta’ profil baxx ta’ korpi 
pubbliċi li jieħdu sehem fil-programm. Instabu każijiet (12 minn 14-il proġett evalwat) fejn il-volum ta’ riżorsi proprji kien ħafna iktar baxx (bejn 30 % u 80 % inqas) mill-ispejjeż li tassew ġew rimborżati mill-Kummissjoni
33. F’każijiet bħal dawn, jitnaqqas l-istimolu ta’ inves-
timent, bil-possibbiltà li l-fondi tal-UE sempliċiment jissostitwixxu 
r-riżorsi proprji tal-parteċipanti.31 L-unika data  disponibbli 
għall-analiżi tikkorrispondi 
mal-ispejjeż eliġibbli stmati 
li fuqhom kien intlaħaq qbil 
b’kuntratt, u l-kontribuzzjoni 
Komunitarja relatata. In-nuqqas 
ta’ iktar informazzjoni dettaljata, partikolarment l-investiment 
totali tassew imwettaq 
konsegwentement għall-
parteċipazzjoni fil-programm, 
jagħmilha impossibbli li ssir kwalunkwe analiżi addizzjonali.
32 Il-Programmi Tematiċi 
tal-FP5 huma l-predeċessuri 
tal-Prijoritajiet Tematiċi tal-FP6. 
Kienu erbgħa: “Quality of Life 
and Management of Living Resources”, (Kwalità tal-Ħajja 
u Amministrazzjoni tar-Riżorsi 
Ħajjin), “User-friendly Information 
Society”, (Soċjetà tal-Informazzjoni 
Faċli għall-Utenti), “Competitive and Sustainable Growth” (Tkabbir 
Kompetittiv u Sostenibbli) 
u “Energy, Environment and 
Sustainable Development” 
(Enerġija, Ambjent u Żvilupp 
Sostenibbli).
33 Skont il-mudell applikat 
minn għadd sinifikanti ta’ korpi 
pubbliċi (l-iktar l-universitajiet), 
il-parteċipanti għandhom 
jallokaw volum ta’ riżorsi proprji 
ekwivalenti għal dawk iffinanzjati 
mill-Komunità. B’dan il-mod il-prinċipju ta’ kofinanzjament, 
kieku, jiġi ssodisfat. Madankollu, 
din il-kundizzjoni ma kinitx 
issorveljata b’mod adegwat mill-
Kummissjoni.
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?30
 57.  Il-Qorti tfakkar in-nuqqas ta’ loġika ta’ intervent espliċita fl-FP6, li 
tispjega kif l-istrumenti u l-programmi differenti suppost kellhom  
isaħħu l-bażijiet xjentifiċi u teknoloġiċi tal-industrija tal-Komunità u jħeġġuha biex issir iktar kompetittiva f’livell internazzjonali
34. In-
nuqqas ta’ objettivi SMART u ta’ indikaturi tal-prestazzjoni jillimita 
b’mod sinifikanti l-evalwazzjoni tal-kontribuzzjoni ta’ strumenti u  
attivitajiet speċifiċi għall-objettivi tal-RTD, u b’hekk ixejjen il-bażi  għal monitoraġġ u evalwazzjoni sodi (ara l-paragrafi 19 u 20).
RAKKOMANDAZZJONI NRU 1
ŻVILUPP TA’ LOĠIKA TA’ INTERVENT ESPLIĊITA
Il-Qorti tfakkar ir-rakkomandazzjoni preċedenti tagħha li l-prog-
rammi ta’ nfiq għandhom ikunu bbażati fuq loġika ta’ intervent  
espliċita, li torbot l-istrumenti ma’ objettivi realistiċi. F’dan il-kun-
test, għandha tkun ikkunsidrata l-possibbiltà li jiġi ffissat objettiv 
wieħed għal kull strument sabiex tkun żgurata ċ-ċarezza tal-irwol 
speċifiku tal-istrumenti. Għal kull programm għandu jkun hemm 
indikaturi tal-prestazzjoni xierqa għall-monitoraġġ tal-prodotti,  
tal-eżiti u tal-impatti mistennija.
 58.  Il-Qorti sabet li l-istrumenti tal-FP 6 vverifikati kienu ppromwovew kol-
laborazzjoni fir-riċerka effettiva bejn il-parteċipanti tal-proġetti.  Madankollu, filwaqt li l-proġetti kollha kienu kwalifikati bħala  “eċċellenti” waqt li kienu qegħdin jintgħażlu mill-Kummissjoni, mhux 
iktar minn terz minnhom żammew grad ta’ bejn “tajjeb sa eċċellenti” 
wara l-implimentazzjoni (ara l-paragrafi 22 sa 27).
 59.  L-evalwazzjoni tal-objettivi speċifiċi tal-NoEs u l-IPs tenfasizza stampa 
li tikkuntrasta. Minkejja s-suċċess tagħhom fil-promozzjoni ta’ kolla-
borazzjoni fir-riċerka u proġetti ta’ kwalità raġonevoli, l-ebda wieħed 
mill-NoEs ivverifikati ma laħaq l-objettiv speċifiku ta’ integrazzjoni 
dejjiema fost l-imsieħba tan-netwerk, u b’hekk il-kollaborazzjoni  
futura saret soġġetta għal sostenn pubbliku kontinwu. Fost id-dif-fikultajiet kien hemm in-nuqqas ta’ ħeġġa ta’ ħafna organizzazzjo-
nijiet biex jinvolvu ruħhom f’impenn fit-tul, iżda wkoll il-fatt li t-tul 
ta’ żmien massimu ta’ ħames snin wera li ma kienx realistiku, partiko-
larment f’oqsma fejn l-integrazzjoni dejjiema tista’ tinkiseb b’mod  
progressiv biss. Dan iqajjem il-kwistjoni dwar il-kundizzjonijiet li per-mezz tagħhom huwa ġġustifikat li jissokta l-finanzjament tagħhom 
wara t-tul ta’ żmien inizjali, taħt is-Seba’ Programm ta’ Qafas li hemm 
għaddej (FP7) ara l-paragrafi 29 sa 35).34 Ara l-paragrafi 22 sa 37 tar-
Rapport Speċjali Nru 9/2007.KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?31
 60.  L-IPs, b’mod ġenerali, laħqu l-objettivi segwiti fil-qasam tar-riċerka. Bis-
saħħa ta’ tul ta’ żmien itwal u għadd ikbar ta’ parteċipanti, immobilizzaw 
volum sinifikanti ta’ riżorsi. Madankollu, l-IPs ma rnexxilhomx jiġbdu iktar finanzjament pubbliku u privat. (ara l-paragrafi 36 sa 38).
RAKKOMANDAZZJONI NRU 2
EVALWAZZJONI TAL-PRESTAZZJONI TAL-ISTRUMENTI L-ĠODDA  
BI TQABBIL MAL-KOLLABORAZZJONI FIR-RIĊERKA TRADIZZJONALI
Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk l-NoEs u proġetti kolla-
borattivi li jixbhu lill-IPs, li għadhom jirċievu finanzjament taħt  
il-Prog ramm ta’ Qafas kurrenti, ingħatawx objettivi realistiċi u  
jipprovdux vantaġġi sinifikanti meta mqabbla ma’ strumenti tra-
dizzjonali għal kollaborazzjoni fir-riċerka. Dwar NoEs iffinanzjati 
taħt l-FP6, il-Kummissjoni għandha tevalwa fuq bażi ta’ każ b’każ jekk il-kisbiet ta’ qabel, il-valur miżjud tal-UE potenzjali u l-pros-
petti ta’ sostennibiltà proprja jiġġustifikawx iktar finanzjament  
taħt l-FP7.
 61.  B’mod ġenerali, meta mqabbla mal-FP5, il-fondi tal-UE żdiedu fl-FP6 iżda 
l-investiment imwettaq huwa proporzjonalment inqas importanti.  
Ir-raġuni prinċipali hija li l-parteċipazzjoni tas-settur privat naqset b’mod ġenerali (ara l-paragrafu 55). Il-verifika tal-Qorti wriet każijiet fejn il-fondi tal-UE kienu ferm iktar mir-riżorsi proprji impenjati minn korpi pubbliċi li kienu qegħdin jieħdu sehem fil-programm, bil-pos-
sibbiltà li l-fondi tal-UE sempliċiment jissostitwixxu r-riżorsi proprji 
tal-parteċipanti (ara l-paragrafu 56).
 62.  L-FP6 fittex li jikkunsidra l-ħtiġijiet partikolari tal-SMEs u għal dan il-għan 
iffissa mira ta’ mill-inqas 15 % tal-baġit totali tal-prijoritajiet tematiċi 
(bħal fl-FP7 kurrenti). Għalkemm, meta mqabbla mal-FP5, kienu invo-
luti iktar SMEs fil-proġetti tal-RTD, il-kontribuzzjoni tal-Komunità  
allokata lill-SMEs fil-prijoritajiet tematiċi kienet limitata għal 10 % 
(kontra 12 % fl-FP5). L-ewwel riżultati tal-FP7 juru li t-tnaqqis kompla (ara l-paragrafi 39 sa 40).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?32
 63.  Il-Qorti tosserva li l-FP6 ma stimolax żieda sinifikanti fir-rigward ta’ inves-
timent tal-parteċipanti fl-RTD, f’kuntest fejn il-Kunsill Ewropew iffissa 
l-objettiv li l-investimenti tal-RTD fl-UE jilħaq l-ekwivalenti għal 3 % tal-Prodott Gross Domestiku, u żewġ terzi minnu għandhom jiġu mis-
settur privat.
RAKKOMANDAZZJONI NRU 3
EŻAMI TAR-RAĠUNIJIET GĦALFEJN HEMM LIVELL  
TA’ INVESTIMENT BAXX
Il-Kummissjoni għandha teżamina r-raġunijiet varji (speċifiċi għall-
programm ta’ qafas jew barra minnu) fil-bażi tal-livell relattiva-
ment baxx ta’ investiment tal-parteċipanti fl-RTD meta mqabbla  
mal-għanijiet segwiti u tipproponi miżuri speċifiċi. Id- data  xierqa 
għandha ssir disponibbli sabiex jiġi ssorveljat l-effett katalitiku  tal-finanzjament tal-Iżvilupp tal-RTD tal-UE fuq l-investimenti li  
saru. Ir-realiżmu ta’ miri mistennija, b’mod partikolari għal SMEs 
u għas-settur privat, għandhom ikunu evalwati mill-ġdid.
 64.  Il-ġestjoni tal-Kummissjoni għandha rwol deċiżiv biex tiżgura s-suċċess 
u biex tagħmel l-iskemi iktar attraenti għal parteċipanti potenzjali. 
Strutturi maniġabbli, ċarezza ta’ objettivi, proċeduri veloċi u mhux ikkumplikati, u monitoraġġ ta’ proġetti huma kollha determinanti  tal-effettività tal-programm ta’ qafas.
 65.  Il-verifika tal-Qorti enfasizzat għadd ta’ kwistjonijiet li laqtu l-effettività 
tal-azzjonijiet iffinanzjati mill-FP6. Dawn jikkonċernaw partikolar-ment l-inċertezza dwar l-irwol speċifiku tal-istrumenti, l-għadd kbir 
ta’ dispożizzjonijiet legali ta’ spiss bi gwida insuffiċjenti, proċess ta’ 
negozjar li iktar ma jmur qiegħed jitwal u ta’ spiss mhux trasparenti, 
l-għadd kbir ħafna ta’ parteċipanti għal kull għotja u nuqqasijiet fil-
monitoraġġ tal-proġetti (ara l-paragrafi 44 sa 53).
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?33
RAKKOMANDAZZJONI NRU 4
TITJIB FIL-KUNDIZZJONIJIET TAL-ĠESTJONI
Bil-ħsieb partikolarment biex ittejjeb il-maniġġabbiltà ta’ proġetti, 
l-implimentazzjoni adegwata tagħhom u l-evalwazzjoni xierqa  
tagħhom, il-Kummissjoni għandha tiżgura gwida ċara u f’waq-
tha, proċess ta’ kuntrattar iktar veloċi u monitoraġġ aħjar ta’  proġetti.
  Dan ir-rapport ġie adottat mill-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu waqt 
il-laqgħa tagħha fl-4 ta’ Ġunju 2009.
Għall-Qorti tal-Awdituri
Għall Qorti  tal Awditu ri
Vítor Manuel da Silva Caldeira
President
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?34
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
SOMMARJU EŻEKUTTIV
III.
Il-Kummissjoni tilqa’ l-konkluzjoni tal-Qorti 
dwar is-suċċess li nkiseb mill-istrumenti  
tal-FP6 verifikati.
i)
L-FPs dejjem kienu bbażati fuq loġika ta’  
intervent b’saħħtu (fl-FP7 din hija iktar  espliċita). B’mod partikolari, minħabba  
l-inċertezzi inerenti għar-riżultati tar-
riċerka, hi sfida li jkun żgurat li l-għanijiet 
kollha jimxu id f’id mad-definizzjonijiet  
stretti tal-kriterji “SMART”. U madanakollu, aspetti essenzjali tar-raġunament “SMART” kienu akkomodati fl-atti kollha leġiżlattivi u ta’ implimentazzjoni relatati mar-riċerka kif 
jista’ jintwera pereżempju mill-eżistenza ta’ 
“għanijiet” fil-prijoritajiet tematiċi tal-FP6, 
minkejja l-fatt li dan l-approċċ ma kienx  
espliċitu fir-Regolament Finanzjarju appli-kabbli fiż-żmien tal-preparazzjoni u l-adozz-
joni tal-FP6. Taħt l-FP7, il-programmi kollha 
ta’ ħidma fihom dikjarazzjonijiet ta’ impatt 
mistennija, li jikkorrispondu mal-għanijiet, 
ir-raġunijiet u l-attivitajiet stabbiliti fil-
Prog rammi Speċifiċi.
ii)
Il-Kummissjoni temmen li xi “Netwerks ta’  Eċċellenza” kellhom inqas suċċess minn  oħrajn iżda numru sew ta’ NoEs laħqu  
integrazzjoni awtosuffiċjenti. Dan huwa  normali minħabba l-firxa kbira ta’ oqsma  
koperti, il-parteċipanti diversi f’għexieren  
ta’ proġetti differenti u r-realtajiet ta’ kol-
laborazzjoni f’konsorzja.
Min-naħa tagħhom, l-IPs, kif kulħadd  
ammetta, kellhom suċċess mhux ħażin,  pereżempju, fl-oqsma tal-IPs ta’ dimos-trazzjoni mmexxija mill-industrija tal-enerġija u t-trasport. Ħafna proġetti wasslu għall-użu u r-replikazzjoni tagħhom fis-suq wara t-tmiem b’suċċess tal-kuntratti  tal-FP6.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?35
iii)
Il-Kummissjoni tikkonsidra li l-ġestjoni tal-
istrumenti tal-FP6 kellha rwol importanti  
biex tiżgura s-suċċess milħuq minn dawn  l-istrumenti. Il-Kummissjoni ħadmet b’mod attiv biex tindirizza l-problemi li nqalgħu,  
fil-limiti tar-restrizzjonijiet imposti mill-
qafas leġiżlattiv eżistenti. Abbozz ta’ doku-menti ta’ gwida kienu fir-realtà disponibbli 
wkoll qabel ma tnieda l-FP6.
iv)
L-FP6 waħdu (biż-żewġ strumenti ġodda  tiegħu, l-IPs u n-NoEs) mhux ir-rimedju għall-isfidi li qed tiffaċċja s-sitwazzjoni tar-riċerka Ewropea, speċjalment billi dan jgħodd għal 
5 % biss tal-fondi kumplessivi Ewropej għar-
riċerka. Barra minn dan, f’mument meta  
eluf ta’ proġetti ffinanzjati minnu għadhom 
għaddejjin, għadu kmieni biex wieħed ikun jista’ jqabbel mal-FP5. Barra minn hekk,  
il-Kummissjoni temmen li l-FP6 ipprovda  
spinta sinifikanti lill-isforzi ta’ riċerka u li  
l-kisbiet tal-FP6 huma sostanzjali. Il-Kum-
missjoni tirrikonoxxi r-riżultati tal-Qorti fir-
rigward tal-parteċipazzjoni tas-settur privat 
u tixtieq iżżid li meta jittieħdu f’konside-razzjoni l-organizzazzjonijiet pubbliċi u pri-
vati li qed iwettqu attivitajiet kummerċjali (is-Settur tal-Intrapriża tan-Negozju), ir-rati ta’ parteċipazzjoni huma simili għal dawk  
tal-FP5.
Il-Kummissjoni taqbel dwar id-diffikultajiet 
relatati mal-parteċipazzjoni tal-SMEs taħt  
l-FP6. Dawn il-kwestjonijiet huma indiriz-zati fl-FP7.IV.
L-FPs dejjem kienu bbażati fuq loġika ta’  intervent b’saħħtu li ppermettiet eval-
wazzjoni u monitoraġġ effettiv. Fl-FP7,  il-loġika ta’ intervent hija iktar espliċita,  flimkien mal-għanijiet u l-kejl tar-rendiment 
li se jgħinu biex isaħħu s-sistema ta’ eval-
wazzjoni u monitoraġġ. Fl-FP7, il-miri tar-riċerka u l-għanijiet tal-politika tar-riċerka 
huma stabbiliti b’mod ċar u espliċitu fil-
programmi ta’ ħidma. L-għanijiet xjentifiċi, 
l-ambitu tal-attivitajiet u l-indikazzjonijiet 
tar-riżultati previsti għal kull suġġett huma ddefiniti.
V.
i)Il-Kummissjoni evalwat l-IPs u n-NoEs per-
mezz ta’ diversi studji u rapporti. Fir-rigward 
tal-iffinanzjar kontinwu tan-NoEs tal-FP6  taħt l-FP7, il-Kummissjoni waslet għal  
konklużjonijiet simili għal dawk tal-Qorti.
ii)
Il-Kummissjoni qiegħda teżamina kontinwa-
ment is-sitwazzjoni tar-riċerka, tagħmel  
monitoraġġ tal-politiki nazzjonali tar-R&Ż u tieħu sehem attiv fi sforzi biex iżżid l-investi-
menti fir-riċerka, mhux l-inqas, permezz tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni.
iii)
Il-Kummissjoni taqbel li gwida ċara u f’waq-
tha, proċess tal-kuntratti iktar mgħaġġel u 
monitoraġġ aħjar tal-proġetti huma impor-
tanti ħafna. Il-Kummissjoni twettaq l-obbligi tagħha waqt li jkollha, b’mod kostanti, tilħaq il-bilanċ bejn żewġ miri li huma diffiċli biex tirrikonċilja, jiġifieri l-għoti tal-fondi malajr 
u l-bżonn li jkun żgurat id-distribuzzjoni res-
ponsabbli tagħhom lill-kuntratturi, kollox  
fil-kuntest tal-ambjent leġiżlattiv attwali.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?36
INTRODUZZJONI
10.
L-FP6 kellu jinkoraġixxi l-partiċipazzjoni  
tal-SMEs f’kull qasam u f’kull strument,  
b’mod partikolari fil-kuntest tal-attivitajiet imwett qa fl-oqsma tematiċi ta’ prijorità.
16.
Ir-rata ta’ suċċess iktar baxxa għall-proposti taħt l-FP6 milli taħt l-FP5 hija attribwita għal 
rati ta’ sottoskrizzjoni ogħla taħt l-FP6. Ir-rati 
ta’ sottoskrizzjoni jiddependu minn numru 
ta’ fatturi kumplessi, fost l-oħrajn il-grad ta’ 
dettall tas-sejħa għall-proposti, il-fondi dis-ponibbli u l-approċċ ta’ evalwazzjoni.
OSSERVAZZJONIJIET TAL-VERIFIKA
20.-21.Fit-tweġiba tagħha għar-rapport preċedenti tal-Qorti
1, il-Kummissjoni saħqet li l-FPs  
diġà kienu bbażati fuq loġika ta’ inter-
vent b’saħħitha, li ġiet artikolata skont  
id-dispożizzjonijiet tat-Trattat fl-atti  
leġiżlattivi u ta’ implimentazzjoni diversi.  Fl-FP7 dan jidher aktar espliċitu, li ser ikompli 
jsaħħaħ l-evalwazzjoni u l-monitoraġġ tal-Kummissjoni. B’mod partikolari, minħabba  l-inċertezzi inerenti għar-riżultati tar-riċerka, hi sfida li jkun żgurat li l-għanijiet kollha jimxu id f’id mad-definizzjonijiet  
stretti tal-kriterji “SMART”. Minkejja l-fatt li dan l-approċċ ma kienx espliċitu fir-Rego-
lament Finanzjarju applikabbli fi żmien  
il-preparazzjoni u l-adozzjoni tal-FP6, ele-
menti essenzjali tal-approċċ “SMART” mada-nakollu kienu użati fil-programmi ta’ ħidma tal-Kummissjoni taħt l-FP6. Taħt l-FP7, li  kien żviluppat fuq il-bażi ta’ Valutazzjoni  tal-Impatt ex ante dettaljata, il-programmi 
ta’ ħidma kollha fihom dikjarazzjonijiet ta’ impatt mistennija, li jikkorrispondu mal-
għanijiet, ir-raġunijiet u l-attivitajiet stab-
biliti fil-Programmi Speċifiċi.
1 Ara t-tweġiba tal-Kummissjoni għar-Rapport Speċjali Nru 
9/2007.24.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li s-sodisfazzjon 
kumplessivament għoli biż-żewġ strumenti 
(n-NoEs u l-IPs) murija mill-parteċipanti  fl-istħarriġ tal-Qorti hu pożittiv ħafna.  Minħabba l-ambitu u l-profil differenti taż-
żewġ strumenti, huwa normali li l-imsieħba 
privati sabu li l-IPs b’mod partikolari kienu iktar tajbin għall-ħtiġijiet tagħhom.
27.
Billi l-proposti jikkorispondu għal “aspettat-
tivi” waqt li l-proġetti jikkorispondu għar-realtà, u billi l-implimentazzjoni tal-proġetti 
tista’ tirriżulta f’diffikultajiet mhux misten-
nija, mhix sorprendenti li l-evalwazzjoni ta’ xi 
proġetti tista’ tkun inqas pożittiva mill-eval-
wazzjoni tal-proposti li wasslu għalihom.
30.
Il-Kummissjoni tinnota li, skont il-figura 5, 
il-valutazzjoni kumplessiva tal-kwalità tal-
proġetti uriet li huma “aċċettabbli” u “minn 
tajbin għal eċċellenti” b’persentaġġ ta’ iktar 
minn 80 %, li jissuġerixxi li l-parteċipanti  allokaw il-kapaċitajiet ta’ riċerka tagħhom  
lin-netwerk b’mod adegwat. Wieħed mill-iktar aspetti importanti ta’ dawn l-istru-menti l-ġodda, spiss spjegat fid-dokumenti ta’ gwida varji, kien ir-rwol imtejjeb tal-konsorzja stess (u b’mod partikolari, tal-
koordinaturi) rigward il-ġestjoni interna  tal-proġett. Jista’ jkun kmieni wisq biex issir 
konklużjoni definittiva dwar kif u/jew jekk  
intlaħaqx l-għan tas-“sħubija u attivitajiet  
ta’ riċerka awtosostenibbli fuq terminu twil ta’ żmien”.
Il-Kummissjoni tinnota li l-imġiba tan-NoEs 
tvarja fi ħdan il-Programm Qafas. F’ċerti  
prijoritajiet tematiċi bħal l-IST u n-NMP,  in-NoEs għandhom it-tendenza li jaslu għal 
grad ogħla ta’ żvilupp sostenibbli minn  
oħrajn
2.
2 L-IST u n-NMP jirreferu għall-Prijoritajiet Tematiċi 
tal-FP6 “it-Teknoloġiji tas-Soċjetà tal-Informatika” u  
“n-Nanoteknoloġiji u n-nanoxjenzi, materjali multifunzjonali 
bbażati fuq l-għarfien, u proċessi ta’ produzzjoni u apparat 
ġdid”.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?37
31.
Il-Kummissjoni tinnota li d-dikjarazzjoni  
tal-Qorti stess li kważi żewġ terzi tan-NoEs waslu għar-ristrutturar totali tal-attivitajiet u l-integrazzjoni bejn l-imsieħba, li huwa  proporzjoni konsiderevoli.
33.
Ċerti ċirkostanzi setgħu fixklu lill-parteċipanti milli jaħdmu flimkien b’mod  iktar effettiv. Din hija karatteristika nor-mali, marbuta b’mod li ma tistax tinfired  man-natura tal-kollaborazzjoni bejn l-atturi differenti b’għanijiet ta’ riċerka individwali kumplimentarji iżda differenti.
35.
Il-possibbiltà li jitkompla l-finanzjament ta’ 
ċerti NoEs promettenti taħt l-FP7 hija indi-
rizzata skont il-każ. Fil-fatt, it-tul tan-NoE  tal-FP6 jista’ jiġġedded taħt l-FP7 biex jilħaq 
l-għanijiet tiegħu iżda mingħajr finanzjament 
ġdid (każi bħal dawn jeżistu bħalissa).
38.
Hemm bżonn li ssir distinzjoni bejn  
id-dimens joni possibbli tal-integrazzjoni  finanzjarja, fis-sens tal-linji gwida maħruġa 
mill-Kummissjoni għall-IPs, u l-prinċipju  ta’ kofinanzjament li jirregola kull proġett  tal-FP6. Ma kien hemm l-ebda rekwiżit fuq  
il-parteċipanti tal-IP biex jattiraw sorsi oħra 
ta’ ffinanzjar iktar mis-sehem tagħhom ta’  
kofinanzjament. Il-Kummissjoni tinnota  imġiba differenti fl-oqsma tematiċi tal-
Programm Qafas differenti f’termini tal-attrazzjoni ta’ ffinanzjar privat u pubbliku  addizzjonali.40.
Dwar l-FP7, għadu kmieni wisq fil-kors ta’  
dan l-FP ta’ seba’ snin biex tkun suġġerita  
valutazzjoni finali tal-parteċipazzjoni tal-SMEs.
41.-43.
Il-Kummissjoni taqbel dwar id-diffikultajiet relatati mal-parteċipazzjoni tal-SMEs taħt  
l-FP6. Dawn il-kwestjonijiet huma indirizzati 
fl-FP7. Barra minn dan, apparti l-iffinanzjar 
ipprovdut wara s-sejħa għall-proposti, l-FP7 
jappoġġja l-Programm Konġunt Eurostars  għall-SMEs ibbażat fuq l-Artikolu 169 tat-
Trattat b’sa massimu ta’ 100 miljun euro. Il-
programm huwa mwettaq b’mod konġunt  
mill-pajjiżi EUREKA, u jappoġġja proġetti  
tranżnazzjonali mibdija u mmexxija minn  
SMEs li jrendu fir-R&Ż. Eurostars huwa mis-
tenni li jikkontribwixxi għal bini taż-Żona  Ewropea tar-Riċerka billi jintegra l-prog-
rammi nazzjonali parteċipanti fi programm 
konġunt fuq livell Ewropew.
44.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-konkluzjo-nijiet tal-Qorti li l-istrumenti tal-FP6 veri-fikati kienu ppromwovew kollaborazzjoni  tar-riċerka effettiva bejn il-parteċipanti  tal-proġetti (ara l-paragrafu 58) jirriflettu  
tajjeb fuq il-ġestjoni kumplessiva ta’ dawn 
l-istrumenti mill-Kummissjoni. Il-Kummiss-joni ħadmet b’mod attiv biex tindirizza  
l-problemi li nqalgħu, fil-limiti tar-restrizzjo-
nijiet imposti mill-qafas leġiżlattiv eżistenti 
u tkompli tagħmel hekk taħt l-FP7.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?38
45.
Il-Kummissjoni tipprovdi materjal ta’  
gwida lill-atturi involuti sabiex tiffaċilita  l-komprensjoni tagħhom tal-istrumenti  l-ġodda. Persentaġġ għoli ta’ koordinaturi  
u parteċipanti fl-isħarriġ apparentament  
fehmu d-distinzjoni bejn iż-żewġ strumenti (ara l-Figura 7 tal-Qorti). Huwa mistenni  
wkoll li l-koordinaturi jkunu jifhmu dawn  
aħjar mill-parteċipanti l-oħra. Il-komunità ta’ 
riċerka Ewropea ġeneralment fehmet u użat 
sew l-istrumenti l-ġodda, kif turi l-Figura 7 stess.
46.
Wieħed mill-iktar aspetti importanti ta’ dawn 
l-istrumenti l-ġodda, spiss spjegat fid-doku-
menti ta’ gwida varji, kien ir-rwol imtejjeb 
tal-konsorzja stess (u b’mod partikolari, tal-kooridnaturi) rigward il-ġestjoni interna tal-
proġett.
47.
Il-Kummissjoni implimentat l-FĠ bl-aħjar  mod possibbli biex tiżgura l-konformità mad-
dispożizzjonijiet differenti applikabbli.
48.
Il-Kummissjoni aġixxiet kemm jista’ jkun  malajr minkejja l-adozzjoni tardiva tal-atti legali tal-FP6 mill-leġiżlaturi. Fuljetti  dettaljati u “Dispożizzjonijiet għall-implimentazzjoni” għall-istrumenti kollha  diġà kienu disponibbli f’Novembru 2002,  ħafna qabel il-produzzjoni tal-kuntratti  mudell. Numru kbir ta’ dokumenti ta’ gwida ġew prodotti u ppubblikati fuq l-internet.  Barra minn dan, avvenimenti mmirati għall-koordinaturi, li għalihom kienu mistiedna  l-proġetti kollha, indirizzaw b’mod partiko-lari kull mistoqsija li seta’ kellhom dwar  l-ispeċifitajiet tal-istrumenti.49.
Il-Kummissjoni bi pjaċir tinnota li l-Qorti  
tapprezza l-isforzi kontinwi tagħha biex  tippromwovi ftehim aħjar tal-istrumenti  l-ġodda taħt l-FP6, inkluż it-tweġiba ta’  
malajr tagħha għal evalwazzjonijiet esterni. 
Il-komunità ta’ riċerka Ewropea ġeneralment fehmet u użat l-istrumenti l-ġodda sew.
50.
L-introduzzjoni ta’ strumenti ġodda ġabet  
magħha inevitabbilment il-ħtieġa biex  dawk li jipproponu jsiru familjari mal-
kunċetti l-ġodda f’termini tan-negozjati li  
għandhom jitwettqu u d- data  li għandha  
tkun sottomessa, elementi li spiss jagħmlu 
kuntatt u skambji addizzjonali neċessarji  
bejn il-parteċipanti nfushom, li huwa  
dejjem proċess li jieħu l-ħin. Barra minn  hekk, l-obbligu impost fuq il-Kummissjoni  
mill-leġiżlatur (il-Kunsill, f’dan il-każ) li  
tirċievi opinjoni (pożittiva) għal kull IP u  
NoE li għandu jkun iffinanzjat (hu x’inhu  
l-ammont tal-kontribuzzjoni tal-Komunità)  kkontribwixxa biex iż-żmien sakemm isir  
il-kuntratt jitwal. Barra minn dan, it-tul ta’ żmien huwa komparabbli ma’ dak ta’ aġenziji ta’ ffinanzjar oħra fid-dinja. Fir-rigward tal-proċess tan-negozjati, it-tibdiliet fl-ambitu tal-proġett dejjem saru fil-kuntest tal-qafas 
legali tal-FPs.
51.
Il-Kummissjoni tirrkonoxxi l-kummenti tal-
Qorti. Madanakollu, il-Kummissjoni tfakkar li wieħed mill-iktar aspetti importanti ta’ dawn l-istrumenti l-ġodda, spiss spjegat fid-doku-menti ta’ gwida varji, kien ir-rwol imtejjeb tal-konsorzja stess (u b’mod partikolari, tal-
kooridnaturi) rigward il-ġestjoni interna tal-proġett.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?39
52.
Il-Kummissjoni tapprova b’qawwa l-impor-
tanza tal-monitoraġġ tal-proġett, imwettaq permezz ta’ numru ta’ mezzi inkluż l-atten-zjoni dettaljata tal-uffiċjali inkarigati mill-
proġetti. Mandanakollu tirrikonoxxi li kien 
hemm xi każi, spiss għal raġunijiet indi-vidwali u speċifiċi, fejn twettqet reviżjoni  
indipendenti.
53.
Kien ippreparat mudell komuni għar-rapport tar-reviżuri għad-DĠs kollha tar-Riċerka.  
Dokument ta’ gwida bażiku komuni kien  
ukoll ippreparat u mogħti lis-servizzi dif-
ferenti biex ikun adattat għall-ħtiġijiet  
tagħhom.
55.
Il-Kummissjoni taqbel mal-konklużjonijiet  
tal-Qorti. Madanakollu, il-Kummissjoni tix-
tieq tenfasizza li l-kontribuzzjoni tal-UE  
lejn is-settur privat taħt l-FP6 żdiedet  
b’mod sinifikattiv — b’iktar minn 1 biljun  euro — meta mqabbla mal-FP5. Huwa veru 
wkoll li s-sitwazzjoni hija differenti skont  is-settur. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-FP6 kellu influwenza pożittiva fuq il-kompetit-tività industrijali. Barra minn hekk, tixtieq  iżżid li meta jittieħdu f’konsiderazzjoni  
l-organizzazzjonijiet pubbliċi u privati  li qed iwettqu attivitajiet kummerċjali  
(is-Settur tal-Intrapriża tan-Negozju), ir-rati 
ta’ parteċipazzjoni huma simili għal dawk  
tal-FP5.KONKLUŻJONIJIET 
U RAKKOMANDAZZJONIJIET
57.
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-FPs dejjem  
kienu bbażati fuq loġika ta’ intervent  b’saħħtu. Taħt l-FP6, l-atti leġiżlattivi u  l-programmi ta’ ħidma tal-Kummissjoni u  
l-materjal ta’ informazzjoni ta’ diversi tipi  
pprovdew minjiera ta’ informazzjoni kon-tinwa u koerenti dwar il-loġika ta’ intervent, 
l-għanijiet il-ġustifikazzjoni tal-isforzi u  
l-vaur miżjud Ewropew tagħhom, l-azzjoni-
jiet mistennija, ir-raġuni u l-qafas operat-
tiv tal-applikazzjoni tal-istrumenti kollha  li se jkunu użati u informazzjoni oħra ta’  
għajnuna għal minn jipproponi l-proġetti  
u għall-parteċipanti tal-proġetti. B’mod  
partikolari, minħabba l-inċertezzi dwar  
ir-riċerka, hi sfida li jkun żgurat li l-għanijiet 
kollha jimxu id f’id mad-definizzjonijiet  
stretti tal-kriterji “SMART”. Minkejja l-fatt li dan l-approċċ ma kienx espliċitu fir-Regola-
ment Finanzjarju applikabbli fi żmien il-pre-
parazzjoni u l-adozzjoni tal-FP6, elementi  
essenzjali tal-approċċ “SMART” madanakollu 
kienu użati fil-programmi ta’ ħidma tal-Kum-missjoni taħt l-FP6. Il-programmi kollha ta’ 
ħidma taħt l-FP7 fihom dikjarazzjonijiet ta’ impatt mistennija, li jikkorrispondu mal-għanijiet, ir-raġunijiet u l-attivitajiet stab-biliti fil-Prog rammi Speċifiċi. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-FP6 kien sorveljat u evalwat 
sew.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?40
Rakkomandazzjoni Nru 1
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-FPs dejjem  
kienu bbażati fuq loġika ta’ intervent  b’saħħtu li ppermettiet evalwazzjoni u  
monitoraġġ effettiv. Taħt l-FP7, li kien  
żviluppat fuq il-bażi ta’ Valutazzjoni tal-Impatt ex ante dettaljata, il-programmi  ta’ ħidma kollha fihom dikjarazzjonijiet ta’ 
impatt mistennija, li jikkorrispondu mal-
għanijiet, ir-raġunijiet u l-attivitajiet stabbi-liti fil-Programmi Speċifiċi. Dan għandu jgħin 
biex isaħħaħ iktar is-sistema ta’ evalwazzjoni 
u monitoraġġ. Taħt l-FP7, minflok ma jiġu  
mdaħħla mal-“istrumenti”, l-għanijet tar-
riċerka u l-għanijiet tal-politika tar-riċerka, fosthom dawk li jimmiraw li jirristrutturaw 
l-isforzi għar-riċerka, huma stipulati b’mod 
ċar u espliċitu fil-programmi ta’ ħidma. Huma 
definiti l-għanijiet xjentifiċi, l-għan tal-atti-
vitajiet u l-indikazzjonijiet tar-riżultati pre-
visti għal kull suġġett li dwaru tkun qed issir 
is-sejħa għall-proposti.
58.
Il-Kummissjoni tilqa’ l-konklużjoni tal-Qorti 
li l-istrumenti tal-FP6 koperti mill-verifika  
kienu ppromwovew livell tajjeb ta’ kollabo-razzjoni fir-riċerka bejn il-parteċipanti tal-
proġetti. Billi l-proposti jikkorrispondu għal “aspettattivi” waqt li l-proġetti jikkorris-pondu għar-realtà, u billi l-implimentazzjoni tal-proġetti tista’ tirriżulta f’diffikultajiet  mhux mistennija, mhix sorprendenti li l-eval-
wazzjoni ta’ xi proġetti tista’ tkun inqas  pożittiva mill-evalwazzjoni tal-proposti li  
wasslu għalihom.59.
Kien hemm numru kbir ta’ NoEs fejn ġiet  
milħuqa integrazzjoni fit-tul bejn l-imsieħba u l-kwalità kumplessiva tal-proġetti kienet 
meqjusa għolja (il-valutazzjoni kumplessiva 
tal-figura 5 turi l-kwalità tan-NoEs bħala  “aċċettabbli” u “minn tajbin għal eċċellenti” b’persentaġġ totali ogħla minn 80 %). Kważi 
żewġ terzi tan-NoEs laħqu r-ristrutturat kom-
plet tal-attivitajiet u l-integrazzjoni bejn  l-imsieħba. Il-possibbiltà li jitkompla l-finan-
zjament ta’ ċerti NoEs promettenti tal-FP6  
taħt l-FP7 hija indirizzata skont il-każ. Fil-
fatt, it-tul tan-NoE tal-FP6 jista’ jiġġedded 
mingħajr finanzjament ġdid (każi bħal dawn jeżistu bħalissa). Barra minn dan, jistgħu  
jkunu kkontemplati NoEs ġodda f’każijiet  
fejn issir ġustifikazzjoni xierqa.
60.
Għandha ssir distinzjoni bejn id-dimens-
joni possibbli tal-integrazzjoni finanzjarja  u l-prinċipju ta’ kofinanzjament li jirregola 
kull proġett FP6. Ma kien hemm l-ebda  
rekwiżit fuq il-parteċipanti tal-IPs biex jatti-
raw sorsi oħra ta’ ffinanzjar iktar mis-sehem 
tagħhom ta’ kofinanzjament. Il-Kummissjoni tinnota imġiba differenti fl-oqsma tematiċi 
tal-Programm Qafas differenti f’termini tal-attrazzjoni ta’ ffinanzjar privat u pubbliku  addizzjonali.
Rakkomandazzjoni Nru 2
Il-Kummissjoni evalwat dawn l-istrumenti  tal-FP6 permezz ta’ mezzi diversi. Fir-rigward tal-iffinanzjar kontinwu tan-NoEs tal-FP6,  
il-Kummissjoni waslet għal konklużjoni simili 
wara r-Rapport tal-Grupp ta’ Esperti dwar il-futur tan-Netwerks ta’ Eċċellenza.
IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?41
61.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-konklużjonijiet 
tal-Qorti. Madanakollu, tfakkar li dan ma  naqqasx ir-rwol tal-FP bħala kontributur għal 
promozzjoni tal-kompetittività industrijali.
Barra minn hekk, tixtieq iżżid li meta wieħed 
jieħu f’konsiderazzjoni l-organizzazzjonijiet pubbliċi u privati li qed iwettqu attivitajiet kummerċjali (is-Settur tal-Intrapriża tan-Negozju), ir-rati ta’ parteċipazzjoni huma  simili għal dawk tal-FP5
62.
Dwar l-FP7, għandu kmieni wisq fil-kors dan l-FP ta’ seba’ snin biex tkun suġġerita valu-tazzjoni finali tal-parteċipazzjoni tal-SMEs.
63.
L-FP6 huwa parti żgħira (viċin tal-5 %)  
tal-iffinanzjar kumplessiv ipprovdut għar-
riċerka fl-Ewropa, u b’hekk, l-ambitu ta’  influwenza tiegħu f’qasam fejn l-Istati Mem-
bri għandhom l-iktar rwol importanti huwa 
naturalment limitat. Madanakollu, l-Kummiss-
joni temmen li l-FP6 pprovda spinta sinifi-
kanti lill-isforzi ta’ riċerka.
Rakkomandazzjoni Nru 3
Il-Kummissjoni qiegħda teżamina kontinwa-
ment is-sitwazzjoni tar-riċerka, tagħmel  monitoraġġ tal-politiki nazzjonali tar-R&Ż u tieħu sehem attiv fi sforzi biex iżżid l-inves-
timenti fir-riċerka, mill-inqas, permezz tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni.65.
Il-Kummissjoni ħadmet b’mod attiv biex tin-
dirizza l-problemi li nqalgħu, fil-limiti tar-restrizzjonijiet imposti mill-qafas leġiżlattiv 
eżistenti. Il-Kummissjoni tinnota li numru  
kbir ta’ proġetti taħt l-istrument il-ġdid, li juru l-involviment ta’ eluf ta’ parteċipanti, kif ukoll ir-riżultati kumplessivament tajbin 
li kienu rreġistrati għalihom, juru li jekk  
kien hemm nuqqasijiet dawn ma kinux ta’  importanza għall-użu kumplessiv tal-IPs u  
n-NoEs.
Rakkomandazzjoni Nru 4
Il-Kummissjoni taqbel li gwida ċara u
f’waqtha, proċess tal-kuntratti iktar  
mgħaġġel u monitoraġġ aħjar tal-proġetti  
huma elementi importanti ħafna tal-impli-
mentazzjoni tal-FP Ewropea għar-riċerka.  
Il-Kummissjoni twettaq l-obbligi tagħha waqt 
li jkollha, b’mod kostanti, tilħaq il-bilanċ bejn 
żewġ miri li huma diffiċli biex tirrikonċilja, jiġifieri l-għoti tal-fondi malajr u l-bżonn li 
tkun żgurata d-distribuzzjoni responsabbli 
tagħhom lill-kuntratturi, kollox fil-kuntest  
tal-ambjent leġiżlattiv attwali.

IR-RISPOSTI 
TAL-KUMMISSJONI
Rapport Speċjali Nru 8/2009 — “Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħq u l-objettivi tagħhom?43
Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri
Rapport Speċjali Nru 8/2009
“Netwerks ta’ eċċellenza” u “Proġetti integrati” fil-Politika tar-Riċerka tal-Komunità: dawn laħqu l-objettivi tagħhom?
Il-Lussemburgu: L-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea2009 – 41 pp. – 21 × 29.7 ċmISBN 978-92-9207-415-9doi:10.2865/66841

Kif jiġu akkwistati l-pubblikazzjonijiet tal-UE
Pubblikazzjonijiet għall-bejgħ:
•  permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);•  mill-ħanut tal-kotba tiegħek billi tikkwota t-titlu, il-pubblikatur u/jew in-numru 
tal-ISBN;
•  billi tikkuntattja wieħed mill-aġenti tagħna direttament inkarigat mill-bejgħ. 
Tista’ takkwista d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom permezz tal-link (http://bookshop.europa.eu), jew billi tibgħat faks fi  n-numru +352 2929-42758.
Pubblikazzjonijiet mingħajr ħlas:•  permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);•  mir-rappreżentanzi tal-Kummissjoni Ewropea jew mid-delegazzjonijiet. 
Tista’ takkwista d-dettalji ta’ kuntatt tagħhom permezz tal-link (http://ec.europa.eu) jew billi tibgħat faks fi  n-numru +352 2929-42758.
IS-SITT PROGRAMM TA’  QAFAS TWAQQAF MILL-UE SABIEX  
JIPPROMWOVI ŻVILUPP EWROPEW FIR-RIĊERKA U T-TEKNOLOĠIJA MATUL IL-PERIJODU 2002 SAL-2006. IL-QORTI ANALIZZAT IL-PUNT 
SAFEJN IŻ-ŻEWĠ STRUMENTI EWLENIN, “NETWERKS TA’  EĊĊELLENZA”  
U “PROĠETTI INTEGRATI” , KIENU KKONTRIBWEW B’MOD EFFETTIV GĦALL-KISBA TAL-OBJETTIVI TAL-PROGRAMM. IL-QORTI KKONKLUDIET LI DAWN L-ISTRUMENTI KKONTRIBWEW GĦALL-OBJETTIV ĠENERALI LI JIPPROMWOVU KOLLABORAZZJONI FIR-RIĊERKA EFFETTIVA IŻDA LI L-OBJETTIVI SPEĊIFIĊI TAGĦHOM INKISBU PARZJALMENT BISS.
IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURIQJ-AB-09-010-MT-C