MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 262/1

Avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea

(2016/C 262/01)

WERREJ

1. INTRODUZZJONI 3

2. IL-KUNĊETTI TA' IMPRIŻA U ATTIVITÀ EKONOMIKA 3

2.1. Prinċipji ġenerali 3

2.2. Eżerċizzju ta' setgħat pubbliċi 5

2.3. Sigurtà soċjali 6

2.4. Il-kura tas-saħħa 7

2.5. L-edukazzjoni u l-attivitajiet ta' riċerka 7

2.6. Il-konservazzjoni tal-kultura u l-patrimonju, fosthom il-konservazzjoni tan-natura 8

3. ORIĠINI STATALI 9

3.1. L-imputabbiltà 9

3.1.1. L-indikaturi għall-imputabbiltà 10

3.1.2. L-Imputabbiltà u l-obbligi skont il-Liġi tal-Unjoni 11

3.2. Riżorsi tal-Istat 11

3.2.1. Prinċipji ġenerali 11

3.2.2. L-influwenza ta' kontroll fuq ir-riżorsi 13

3.2.3. L-involviment tal-Istat fid-distribuzzjoni mill-ġdid bejn entitajiet privati 14

4. VANTAĠĠ 15

4.1. Il-kunċett ta' vantaġġ b'mod ġenerali 15

4.2. It-test tal-operatur tal-ekonomija tas-suq (OES) 17

4.2.1. Introduzzjoni 17

4.2.2. Prinċipji ġenerali 18

4.2.3. L-istabbiliment tal-konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq 19

4.3. Vantaġġ indirett 26

5. SELETTIVITÀ 27

5.1. Prinċipji ġenerali 27

5.2. Selettività materjali 27

5.2.1. Is-selettività de jure u de facto 27

5.2.2. Selettività li tirriżulta minn prattiki amministrattivi diskrezzjonali 28

5.2.3. Il-valutazzjoni ta' selettività materjali għall-miżuri li jnaqqsu l-imposti normali tal-impriżi 29

5.3. Selettività reġjonali 32

5.3.1. Awtonomija istituzzjonali 32

5.3.2. Awtonomija proċedurali 33

5.3.3. Awtonomija ekonomika u finanzjarja 33

5.4. Kwistjonijiet speċifiċi dwar miżuri ta' tassazzjoni 34

5.4.1. Soċjetajiet kooperattivi 34

5.4.2. Impriżi għal investiment kollettiv 35

5.4.3. L-amnestiji tat-taxxa 36

5.4.4. Id-deċiżjonijiet dwar it-taxxa u ftehimiet 36

5.4.5. Deprezzament/regoli ta' amortizzament 39

5.4.6. Reġim tat-taxxa abbażi fissa għal attivitajiet speċifiċi 39

5.4.7. Regoli kontra l-abbuż 40

5.4.8. Dazji tas-sisa 40

6. L-EFFETT FUQ IL-KUMMERĊ U FUQ IL-KOMPETIZZJONI 40

6.1. Prinċipji ġenerali 40

6.2. Distorsjoni tal-kompetizzjoni 41

6.3. Impatt fuq il-kummerċ 41

7. INFRASTRUTTURA: XI KJARIFIKI SPEĊIFIĊI 44

7.1. Introduzzjoni 44

7.2. Għajnuna lill-iżviluppatur/sid 44

7.2.1. Attività ekonomika meta mqabbla ma' attivitajiet ta' natura mhux ekonomika 44

7.2.2. Distorsjoni tal-kompetizzjoni u l-effett fuq il-kummerċ 46

7.2.3. Għajnuna lill-iżviluppatur/lis-sid tal-infrastruttura — ħarsa ġenerali skont kull settur 47

7.3. Għajnuna lill-operaturi 49

7.4. Għajnuna lill-utenti aħħarin 49

8. DISPOŻIZZJONIJIET FINALI 50

1. INTRODUZZJONI

1. Fil-kuntest tal-modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni tixtieq tipprovdi kjarifika addizzjonali dwar il-punti ewlenin marbutin mal-kunċett tal-għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, bil-għan li tikkontribwixxi għal applikazzjoni aktar sempliċi, aktar trasparenti u konsistenti tal-prinċipju madwar l-Unjoni Ewropea.

2. Dan l-avviż jikkonċerna biss il-kunċett ta' għajnuna mill-Istat kif imsemmi fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat, li kemm il-Kummissjoni kif ukoll l-awtoritajiet nazzjonali (inklużi l-qrati nazzjonali) iridu japplikaw flimkien man-notifika u l-obbligi ta' sospensjoni previsti fl-Artikolu 108(3) tat-Trattat. Dan ma jikkonċernax il-kompatibiltà tal-għajnuna mill-Istat mas-suq intern skont l-Artikolu 107(2) u (3) TFUE, u l-Artikolu 106(2) tat-Trattat, li huwa l-kompitu tal-Kummissjoni li tivvalutaha.

3. Minħabba li l-kunċett ta' għajnuna mill-Istat huwa kunċett oġġettiv u legali ddefinit direttament bit-Trattat (1), dan l-Avviż jikkjarifika kif il-Kummissjoni tifhem l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, kif interpretat mill-Qorti tal-Ġustizzja u l-Qorti Ġenerali (“il-Qrati tal-Unjoni”). Dwar kwistjonijiet li għadhom ma ġewx ikkunsidrati mill-Qrati tal-Unjoni, il-Kummissjoni se tistabbilixxi kif jidhrilha li l-kunċett ta' għajnuna mill-Istat għandu jiġi interpretat. Il-fehmiet li jinsabu f'dan l-Avviż huma mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni tal-kunċett ta' għajnuna mill-Istat mill-Qrati tal-Unjoni (2); ir-referenza primarja għall-interpretazzjoni tat-Trattat hija dejjem il-ġurisprudenza tal-Qrati tal-Unjoni.

4. Għandu jkun enfasizzat li l-Kummissjoni hija marbuta b'dan il-kunċett oġġettiv, u għandha biss marġni limitat ta' diskrezzjoni fl-applikazzjoni tiegħu, jiġifieri fejn l-evalwazzjonijiet li tagħmel il-Kummissjoni jkunu ta' natura teknika jew kumplessa, b'mod partikolari f'sitwazzjonijiet li jinvolvu valutazzjonijiet ekonomiċi kumplessi (3).

5. L-Artikolu 107(1) tat-Trattat jiddefinixxi l-għajnuna mill-Istat bħala “kull għajnuna ta' kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta' distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi […], safejn din tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri” (4). Dan l-Avviż se jiċċara l-elementi kostitwenti differenti tal-kunċett tal-għajnuna mill-Istat: l-eżistenza ta' impriża, l-imputabbiltà tal-miżura għall-Istat, il-finanzjament tagħha permezz ta' riżorsi tal-Istat, l-għoti ta' vantaġġ, l-għażla tal-miżura u l-effett tagħha fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Barra minn hekk, minħabba l-ħtieġa għal linji gwida speċifiċi espressa mill-Istati Membri, dan l-Avviż jipprovdi kjarifika speċifika fir-rigward tal-finanzjament pubbliku tal-infrastruttura.

2. IL-KUNĊETTI TA' IMPRIŻA U ATTIVITÀ EKONOMIKA

6. Ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat japplikaw biss fejn il-benefiċjarju ta' miżura huwa “impriża”.

2.1. Prinċipji ġenerali

7. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddefinixxiet b'mod konsistenti l-impriżi bħala entitajiet involuti f'attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħhom u mill-mod kif jiġu ffinanzjati (5). Il-klassifikazzjoni ta' entità partikolari bħala impriża għalhekk tiddependi kompletament fuq in-natura tal-attivitajiet tagħha. Dan il-prinċipju ġenerali għandu tliet konsegwenzi importanti:

8. L-ewwel nett, l-istatus tal-entità skont il-liġi nazzjonali mhuwiex deċiżiv. Pereżempju, entità li hija kklassifikata bħala assoċjazzjoni jew klabb tal-isports taħt il-liġi nazzjonali tista' madankollu jkollha titqies bħala impriża skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. L-istess japplika għal entità li hija formalment parti mill-amministrazzjoni pubblika. L-uniku kriterju rilevanti huwa jekk din twettaqx attività ekonomika.

9. It-tieni, l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ma tiddependix fuq jekk l-entità hijiex imwaqqfa biex tiġġenera l-profitti. Entitajiet li ma għandhomx skop ta' qligħ jistgħu joffru prodotti u servizzi fis-suq ukoll (6). Fejn dan ma jkunx il-każ, l-entitajiet mingħajr skop ta' qligħ jibqgħu barra mill-ambitu tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat.

10. It-tielet, entità tiġi klassifikata bħala impriża dejjem fir-rigward ta' attività speċifika. Entità li twettaq kemm attivitajiet ekonomiċi kif ukoll attivitajiet ta' natura mhux ekonomika għandha titqies bħala impriża biss fir-rigward ta' dawk tal-ewwel (7).

11. Bosta entitajiet legali separati jistgħu jitqiesu li jiffurmaw unità ekonomika waħda għall-finijiet tal-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat. Din l-unità ekonomika hija għalhekk kkunsidrata bħala l-impriża rilevanti. F'dan ir-rigward, il-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra l-eżistenza ta' sehem li jagħti kontroll u rabtiet funzjonali, ekonomiċi u organiċi oħra bħala rilevanti (8).

12. Biex tiċċara d-distinzjoni bejn attivitajiet ekonomiċi u mhux ekonomiċi, il-Qorti tal-Ġustizzja b'mod konsistenti iddeċidiet li kull attività li tikkonsisti f'li jiġu offruti oġġetti u servizzi f'suq hija attività ekonomika (9).

13. Il-kwistjoni jekk jeżistix suq għal ċerti servizzi tista' tiddependi fuq kif dawk is-servizzi huma organizzati mill-Istat Membru kkonċernat (10) u tista' għalhekk tvarja minn Stat Membru għall-ieħor. Barra minn hekk, minħabba l-għażla politika jew l-iżviluppi ekonomiċi, il-klassifikazzjoni ta' servizz partikolari tista' tinbidel biż-żmien. Dik li mhijiex attività ekonomika llum tista' ssir waħda 'l quddiem, u viċi versa.

14. Id-deċiżjoni ta' awtorità pubblika li ma tippermettix li partijiet terzi jipprovdu ċertu servizz (pereżempju, minħabba li tixtieq tipprovdi s-servizz hija stess) ma teskludix l-eżistenza ta' attività ekonomika. Minkejja tali limitazzjoni fl-aċċess għas-suq, attività ekonomika tista' teżisti fejn operaturi oħra jkunu lesti u kapaċi jipprovdu s-servizz fis-suq konċernat. B'mod iżjed ġenerali, il-fatt li servizz partikolari jiġi pprovdut internament ma għandux rilevanza fuq in-natura ekonomika tal-attività (11).

15. Billi d-distinzjoni bejn l-attivitajiet ekonomiċi u dawk mhux ekonomiċi tiddependi sa ċertu punt fuq għażliet politiċi u żviluppi ekonomiċi fi Stat Membru partikolari, mhuwiex possibbli li ssir lista eżawrjenti ta' attivitajiet li a priori qatt ma jkunu ekonomiċi. Lista bħal din ma tkunx tipprovdi ċertezza legali ġenwina u għalhekk ftit li xejn tkun utli. Il-paragrafi 17 sa 37 għall-kuntrarju jfittxu li jiċċaraw id-distinzjoni fir-rigward ta' għadd ta' oqsma importanti.

16. Il-fatt sempliċi li entità tkun fil-pussess ta' ishma, anke parteċipazzjoni azzjonarja maġġoritarja, f'impriża li tipprovdi merkanzija jew servizzi f'suq ma jfissirx li din l-entità għandha awtomatikament titqies bħala impriża għall-finijiet tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Fejn din il-parteċipazzjoni azzjonarja tagħti lok biss għat-tħaddim tad-drittijiet marbuta mal-istatus ta' azzjonist kif ukoll, jekk ikun xieraq, għad-dħul ta' dividendi, li huma biss frott tas-sjieda ta' assi, din l-entità mhux se titqies bħala impriża jekk ma tkunx hija stess li tipprovdi merkanzija jew servizzi f'suq (12).

2.2. Eżerċizzju ta' setgħat pubbliċi

17. L-Artikolu 107(1) tat-Trattat ma japplikax fejn l-Istat jaġixxi “billi jeżerċita setgħa pubblika” (13) jew fejn l-entitajiet pubbliċi jaġixxu “fil-kapaċità tagħhom bħala awtoritajiet pubbliċi” (14). Entità tista' titqies li taġixxi billi teżerċita setgħa pubblika fejn l-attività inkwistjoni tifforma parti mill-funzjonijiet essenzjali tal-Istat jew hija marbuta ma' dawk il-funzjonijiet min-natura tagħha, l-għan tagħha u r-regoli li għalihom hija soġġetta (15). Ġeneralment, sakemm l-Istat Membru kkonċernat ma jkunx iddeċieda li jdaħħal mekkaniżmi tas-suq, attivitajiet li intrinsikament jiffurmaw parti mill-prerogattivi ta' awtorità uffiċjali u jitwettqu mill-Istat ma jammontawx għal attivitajiet ekonomiċi. Eżempji ta' tali attivitajiet huma dawn li ġejjin: (a) l-armata jew il-pulizija (16); (b) is-sigurtà u l-kontroll tan-navigazzjoni bl-ajru (17); (c) il-kontroll u s-sigurtà tat-traffiku marittimu (18); (d) is-sorveljanza ta' kontra t-tniġġis (19); (e) l-organizzazzjoni, il-finanzjament u l-infurzar ta' sentenzi ta' ħabs (20); (f) l-iżvilupp u r-rivitalizzazzjoni ta' art pubblika minn awtoritajiet pubbliċi; (21) kif ukoll (g) il-ġbir ta' dejta li għandu jintuża għal skopijiet pubbliċi fuq il-bażi ta' obbligu statutorju impost fuq l-impriżi kkonċernati sabiex tiġi żvelata din id-dejta (22).

18. Sakemm entità pubblika teżerċita attività ekonomika li tista' tiġi sseparata mill-eżerċizzju tas-setgħat pubbliċi, din l-entità taġixxi bħala impriża fir-rigward ta' din l-attività. Għall-kuntrarju, jekk din l-attività ekonomika ma tistax tiġi sseparata mill-eżerċizzju tas-setgħat pubbliċi, l-attivitajiet eżerċitati minn din l-entità kollha kemm hi jibqgħu marbuta mal-eżerċizzju ta' dawn is-setgħat pubbliċi u għalhekk jaqgħu barra mill-kunċett ta' impriża (23).

2.3. Sigurtà soċjali

19. Jekk l-iskemi fil-qasam tas-sigurtà soċjali għandhomx jiġu kklassifikati bħala li jinvolvu attività ekonomika jiddependi fuq il-mod kif inhuma mwaqqfa u strutturati. Essenzjalment, il-ġurisprudenza tiddistingwi bejn skemi bbażati fuq il-prinċipju tas-solidarjetà u skemi ekonomiċi.

20. Skemi ta' sigurtà soċjali bbażati fuq is-solidarjetà li ma jinvolvux attività ekonomika ġeneralment ikollhom il-karatteristiċi li ġejjin: (a) affiljazzjoni mal-iskema tkun obbligatorja (24); (b) l-iskema ssegwi skop esklussivament soċjali (25); (c) l-iskema tkun mingħajr skop ta' qligħ (26); (d) il-benefiċċji huma indipendenti mill-kontribuzzjonijiet li saru (27); (e) il-benefiċċji mħallsa mhumiex neċessarjament proporzjonati mal-qligħ tal-persuna assigurata (28); kif ukoll (f) l-iskema tkun ssorveljata mill-Istat (29).

21. Skemi bħal dawn ibbażati fuq is-solidarjetà jridu jkunu distinti minn skemi li jinvolvu attività ekonomika (30). Dawn tal-aħħar huma regolarment ikkaratterizzati minn: (a) sħubija fakultattiva (31); (b) il-prinċipju ta' kapitalizzazzjoni (dipendenza tal-intitolamenti fuq il-kontribuzzjonijiet imħallsa u r-riżultati finanzjarji tal-iskema) (32); (c) in-natura tagħhom bħala attività bi skop ta' qligħ (33); kif ukoll (d) l-għoti ta' intitolamenti li huma supplimentari għal dawk taħt skema bażika (34).

22. Xi skemi jgħaqqdu flimkien il-karatteristiċi taż-żewġ kategoriji. F'dawn il-każijiet, il-klassifikazzjoni tal-iskema tiddependi fuq analiżi ta' elementi differenti u l-importanza rispettiva tagħhom (35).

2.4. Il-kura tas-saħħa

23. Fl-Unjoni, is-sistemi tas-servizzi tas-saħħa jvarjaw ħafna bejn l-Istati Membri. Jekk u sa liema livell fornituri tal-kura tas-saħħa differenti jikkompetu ma' xulxin jiddependi fuq dawn l-ispeċifiċitajiet nazzjonali.

24. F'xi Stati Membri, l-isptarijiet pubbliċi huma parti integrali minn servizz nazzjonali tas-saħħa u huma kważi kompletament ibbażati fuq il-prinċipju tas-solidarjetà (36). Sptarijiet bħal dawn huma direttament iffinanzjati minn kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u riżorsi oħra tal-Istat u jipprovdu s-servizzi tagħhom mingħajr ħlas fuq il-bażi ta' kopertura universali (37). Il-Qrati tal-Unjoni kkonfermaw li, fejn teżisti tali struttura, l-organizzazzjonijiet rilevanti ma jaġixxux bħala impriżi (38).

25. Fejn teżisti din l-istruttura, anki attivitajiet li fihom infushom jistgħu jkunu ta' natura ekonomika, iżda li jitwettqu biss bl-iskop li jfornu servizz ieħor mhux ekonomiku, ma jkunux ta' natura ekonomika. Organizzazzjoni li tixtri l-merkanzija — anki fi kwantitajiet kbar — biex toffri servizz mhux ekonomiku ma taġixxix bħala impriża sempliċiment għax hija xerrej f'suq partikolari (39).

26. F'ħafna Stati Membri oħrajn, sptarijiet u fornituri oħra tal-kura tas-saħħa joffru s-servizzi tagħhom għal rimunerazzjoni, jew direttament mill-pazjenti jew mingħand l-assigurazzjoni tagħhom (40). F'sistemi bħal dawn, hemm ċertu livell ta' kompetizzjoni bejn l-isptarijiet fir-rigward tal-forniment tas-servizzi tal-kura tas-saħħa. Fejn dan huwa l-każ, il-fatt li servizz tas-saħħa jiġi pprovdut minn sptar pubbliku mhuwiex suffiċjenti biex l-attività tiġi kklassifikata bħala mhux ekonomika.

27. Il-Qrati tal-Unjoni ċċaraw ukoll li s-servizzi tal-kura tas-saħħa li tobba indipendenti u prattikanti privati oħra jipprovdu għal remunerazzjoni għar-riskju proprju tagħhom għandhom jitqiesu bħala attività ekonomika (41). L-istess prinċipji japplikaw għall-ispiżeriji.

2.5. L-edukazzjoni u l-attivitajiet ta' riċerka

28. L-edukazzjoni pubblika organizzata fis-sistema edukattiva nazzjonali ffinanzjata u ssorveljata mill-Istat tista' titqies bħala attività mhux ekonomika. Il-Qorti tal-Ġustizzja sostniet li l-Istat: “billi jistabbilixxi u billi jżomm sistema ta' edukazzjoni pubblika bħal din, iffinanzjata kompletament jew prinċipalment mill-baġit pubbliku u mhux mill-istudenti jew mill-ġenituri tagħhom […], l-intenzjoni tal-Istat ma tkunx li jeżerċita attivitajiet bi ħlas iżda li jissodisfa l-missjoni tiegħu fl-oqsma soċjali, kulturali u edukattivi fil-konfront taċ-ċittadini tiegħu” (42).

29. In-natura mhux ekonomika tal-edukazzjoni pubblika fil-prinċipju mhijiex affettwata mill-fatt li l-istudenti jew il-ġenituri tagħhom kultant ikollhom iħallsu l-miżati tal-iskola jew ta' reġistrazzjoni li jikkontribwixxu għall-ispejjeż operattivi tas-sistema. Kontribuzzjonijiet finanzjarji bħal dawn spiss ikopru biss parti mill-kostijiet reali tas-servizz u għalhekk ma jistgħux jitqiesu bħala remunerazzjoni għas-servizz ipprovdut. Għaldaqstant dawn ma jbiddlux in-natura mhux ekonomika ta' servizz tal-edukazzjoni ġenerali ffinanzjat l-aktar mill-fondi pubbliċi (43). Dawn il-prinċipji jistgħu jkopru s-servizzi edukattivi pubbliċi bħal taħriġ vokazzjonali (44), skejjel primarji privati u pubbliċi (45) u edukazzjoni preprimarja (46), attivitajiet ta' tagħlim sekondarju fl-universitajiet (47) u l-provvediment tal-edukazzjoni fl-universitajiet (48).

30. Għandha ssir distinzjoni bejn dawn is-servizzi edukattivi pubbliċi u s-servizzi ffinanzjati l-aktar mill-ġenituri jew l-istudenti jew minn dħul kummerċjali. Pereżempju, edukazzjoni ogħla ffinanzjata kompletament mill-istudenti taqa' b'mod ċar taħt il-kategorija tal-aħħar. F'ċerti Stati Membri l-entitajiet pubbliċi jistgħu joffru wkoll servizzi edukattivi li, minħabba n-natura tagħhom, l-istruttura ta' finanzjament u l-eżistenza ta' organizzazzjonijiet privati li jikkompetu magħhom, għandhom jitqiesu bħala ekonomiċi.

31. Fid-dawl tal-prinċipji stabbiliti fil-paragrafi 28, 29 u 30, il-Kummissjoni tqis li ċerti attivitajiet ta' universitajiet u organizzazzjonijiet tar-riċerka jaqgħu barra l-ambitu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Dan jikkonċerna l-attivitajiet primarji tagħhom, jiġifieri: (a) edukazzjoni għal aktar riżorsi umani b'ħiliet aħjar; (b) it-twettiq ta' riċerka indipendenti u żvilupp għal aktar għarfien u fehim aħjar, inkluż riċerka kollaborattiva u żvilupp; (c) id-distribuzzjoni tar-riżultati ta' riċerka.

32. Il-Kummissjoni tqis li l-attivitajiet ta' trasferiment tal-għarfien (liċenzjar, ħolqien ta' spin-off jew forom oħrajn ta' ġestjoni tal-għarfien maħluq mill-organizzazzjoni tar-riċerka jew infrastruttura) huma ta' natura mhux ekonomika fejn isiru jew minn organizzazzjoni ta' riċerka jew infrastruttura ta' riċerka (inkluż id-dipartimenti jew is-sussidjarji tagħhom) jew flimkien ma' entitajiet oħra bħal dawn jew f'isimhom, u jekk kull dħul minn dawn l-attivitajiet jerġa' jiġi investit fl-attivitajiet ewlenin tal-organizzazzjonijiet ta' riċerka jew tal-infrastrutturi kkonċernati (49).

2.6. Il-konservazzjoni tal-kultura u l-patrimonju, fosthom il-konservazzjoni tan-natura

33. Il-kultura hija veikolu ta' identitajiet, valuri u tifsiriet li jirriflettu u jiffurmaw is-soċjetajiet tal-Unjoni. Il-qasam tal-kultura u l-konservazzjoni tal-patrimonju jkopri firxa wiesgħa ta' għanijiet u attivitajiet, fost l-oħrajn, mużewijiet, arkivji, libreriji, ċentri artistiċi u kulturali jew spazji, teatri, teatri tal-opra, swali tal-kunċerti, siti arkeoloġiċi, monumenti, siti u bini storiku, id-drawwiet tradizzjonali u l-artiġjanat, festivals u wirjiet. kif ukoll attivitajiet kulturali u artistiċi edukattivi. Il-patrimonju naturali rikk tal-Ewropa, inkluż il-konservazzjoni tal-bijodiversità, il-ħabitats u l-ispeċijiet jipprovdu benefiċċji importanti għas-soċjetajiet fl-UE.

34. Filwaqt li titqies in-natura partikulari tagħhom, ċerti attivitajiet relatati mal-kultura, il-konservazzjoni tal-patrimonju u n-natura jistgħu jiġu organizzati b'mod mhux kummerċjali, u b'hekk ikunu ta' natura mhux ekonomika. Il-finanzjament pubbliku tagħhom jista' għalhekk ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni tqis li l-finanzjament pubbliku ta' attività kulturali jew ta' konservazzjoni tal-patrimonju li tkun aċċessibbli mingħajr ħlas għall-pubbliku ġenerali jissodisfa għan purament soċjali u kulturali li huwa ta' natura mhux ekonomika. Bl-istess mod, il-fatt li l-viżitaturi ta' istituzzjoni kulturali jew parteċipanti f'attività kulturali jew ta' konservazzjoni tal-patrimonju inkluża l-konservazzjoni tan-natura miftuħa għall-pubbliku ġenerali jeħtieġ li jħallsu kontribuzzjoni monetarja li tkopri biss parti mill-kostijiet reali ma jbiddilx in-natura mhux ekonomika ta' din l-attività, peress li ma tistax tiġi kkunsidrata bħala remunerazzjoni ġenwina għas-servizz ipprovdut.

35. Għal kuntrarju, attivitajiet kulturali jew ta' konservazzjoni tal-patrimonju (inkluża l-konservazzjoni tan-natura) li prinċipalment ikunu ffinanzjati minn tariffi ta' użu jew viżitatur jew b'mezzi oħra (pereżempju, wirjiet kummerċjali, teatri taċ-ċinema, prestazzjonijiet ta' mużika kummerċjali u festivals u skejjel tal-arti prinċipalment iffinanzjati minn miżati għat-tagħlim) għandhom jiġu kkwalifikati bħala ekonomiċi min-natura tagħhom. Bl-istess mod, il-konservazzjoni tal-patrimonju jew attivitajiet kulturali li minnhom jibbenefikaw biss ċerti intrapriżi aktar milli l-pubbliku ġenerali (pereżempju, ir-restawr ta' bini storiku użat minn kumpanija privata) għandha normalment tiġi kkwalifikata bħala ekonomika min-natura tagħha.

36. Barra minn hekk, ħafna attivitajiet kulturali u ta' konservazzjoni tal-patrimonju huma oġġettivament mhux sostitwibbli (pereżempju, iż-żamma tal-arkivji pubbliċi li jkollhom dokumenti uniċi) u b'hekk jeskludu l-eżistenza ta' suq ġenwin. Fil-fehma tal-Kummissjoni, tali attivitajiet jkunu jikkwalifikaw ukoll bħala ta' natura mhux ekonomika.

37. F'każijiet fejn entità twettaq attivitajiet kulturali jew ta' konservazzjoni tal-patrimonju, li uħud minnhom huma attivitajiet ta' natura mhux ekonomika kif stabbilit fil-paragrafi 34 u 36 u xi wħud minnhom huma attivitajiet ekonomiċi, il-finanzjament pubbliku li tirċievi jaqa' taħt ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat biss sa fejn dan ikopri l-kostijiet marbuta mal-attivitajiet ekonomiċi (50).

3. ORIĠINI STATALI

38. L-għoti ta' vantaġġ direttament jew indirettament permezz ta' riżorsi tal-Istat u l-imputabbiltà ta' tali miżura lill-Istat huma żewġ kundizzjonijiet separati u kumulattivi għall-għajnuna mill-Istat (51). Madankollu, ħafna drabi dawn jiġu kkunsidrati flimkien meta tiġi vvalutata miżura skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, minħabba li t-tnejn huma relatati mal-oriġini pubblika tal-miżura inkwistjoni.

3.1. L-imputabbiltà

39. F'każijiet meta awtorità pubblika tagħti għajnuna lil benefiċjarju, il-miżura hija skont id-definizzjoni imputabbli lill-Istat, anki jekk l-awtorità inkwistjoni jkollha awtonomija legali minn awtoritajiet pubbliċi oħra. L-istess japplika jekk awtorità pubblika taħtar korp privat jew pubbliku biex jamministra miżura li tagħti vantaġġ. Fil-fatt, il-liġi tal-Unjoni ma tistax tippermetti li r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat jiġu evitati permezz tal-ħolqien ta' istituzzjonijiet awtonomi inkarigati mill-allokazzjoni tal-għajnuna (52).

40. L-imputabbiltà hija anqas evidenti, madankollu, jekk il-vantaġġ jingħata permezz ta' impriżi pubbliċi (53) f'dawn il-każijiet. Huwa meħtieġ li jiġi determinat jekk l-awtoritajiet pubbliċi jistgħux jitqiesu li kienu involuti, b'mod jew ieħor, fl-adozzjoni tal-miżura (54).

41. Is-sempliċi fatt li miżura tittieħed minn impriża pubblika per se mhuwiex suffiċjenti biex tiġi kkunsidrata bħala imputabbli lill-Istat (55). Madankollu, ma jeħtieġx li jintwera li, f'każ partikolari, l-awtoritajiet pubbliċi speċifikament inċitaw l-impriża pubblika biex tieħu l-miżura inkwistjoni (56). Fil-fatt, billi rrelazzjonijiet bejn l-Istat u l-impriżi pubbliċi huma neċessarjament mill-qrib, hemm riskju reali li l-għajnuna mill-Istat tista' tingħata permezz tal-intermedjarju ta' dawk l-impriżi b'mod mhux trasparenti u bi ksur tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat stabbiliti bit-Trattat (57). Barra minn hekk, preċiżament minħabba r-relazzjonijiet privileġġati li jeżistu bejn l-Istat u l-impriżi pubbliċi, bħala regola ġenerali, se jkun diffiċli ħafna għal parti terza biex turi li l-miżuri meħuda minn tali impriża kienu fil-fatt adottati fuq l-istruzzjonijiet tal-awtoritajiet pubbliċi f'każ partikolari (58).

42. Għal dawn ir-raġunijiet, l-imputabbiltà tal- istat fir-rigward ta' miżura meħuda minn impriża pubblika tista' tiġi dedotta minn għadd ta' indikaturi li jirriżultaw miċ-ċirkostanzi tal-każ u l-kuntest li fih tkun ingħatat din il-miżura (59).

3.1.1. L-indikaturi għall-imputabbiltà

43. Indikaturi possibbli biex jiġi stabbilit jekk miżura hijiex imputabbli jinkludu dawn li ġejjin (60): (a) il-fatt li l-korp inkwistjoni ma setax jieħu d-deċiżjoni kkontestata mingħajr ma jqis ir-rekwiżiti tal-awtoritajiet pubbliċi; (b) il-preżenza ta' fatturi ta' natura organika li jorbtu l-impriża pubblika mal-Istat; (c) il-fatt li l-impriża li permezz tagħha kienet ingħatat l-għajnuna, kellha tqis id-direttivi maħruġa minn korpi governattivi (61); (d) l-integrazzjoni tal-impriża pubblika fl-istrutturi tal-amministrazzjoni pubblika; (e) in-natura tal-attivitajiet tal-impriża pubblika (62) u l-eżerċizzju tagħhom fis-suq f'kundizzjonijiet normali ta' kompetizzjoni ma' operaturi privati; (f) l-istatus legali tal-impriża (kemm jekk hija soġġetta għal-liġi pubblika jew għal-liġi ordinarja tal-kumpaniji), għalkemm is-sempliċi fatt li impriża pubblika ġiet kostitwita fil-forma ta' kumpanija b'kapital azzjonarju taħt il-liġi ordinarja ma jistax jiġi kkunsidrat bħala raġuni suffiċjenti biex tiġi eskluża l-imputabbiltà (63), meta tiġi kkunsidrata l-awtonomija li din il-forma legali tagħtiha; (g) il-livell ta' superviżjoni li l-awtoritajiet pubbliċi jeżerċitaw fuq il-ġestjoni tal-impriża; (h) kull indikatur ieħor li juri l-involviment tal-awtoritajiet pubbliċi fl-adozzjoni tal-miżura kkonċernata jew in-nuqqas ta' probabbiltà li ma kienux involuti, b'kunsiderazzjoni għall-ambitu tal-miżura, il-kontenut tagħha jew il-kundizzjonijiet li tinkludi.

3.1.2. L-Imputabbiltà u l-obbligi skont il-Liġi tal-Unjoni

44. Miżura mhijiex imputabbli lill-Istat Membru jekk l-Istat Membru jkollu l-obbligu li jimplimentha skont il-liġi tal-Unjoni mingħajr ebda diskrezzjoni. F'dan il-każ, il-miżura toriġina minn att leġiżlattiv tal-Unjoni u mhijiex imputabbli lill-Istat (64).

45. Madanakollu dan mhuwiex il-każ f'sitwazzjonijiet fejn il-liġi tal-Unjoni sempliċiment tippermetti ċerti miżuri nazzjonali u l-Istat Membru jgawdi diskrezzjoni (i) rigward jekk jadottax il-miżura inkwistjoni jew (ii) meta jistabbilixxi l-karatteristiċi tal-miżura konkreta li tkun rilevanti minn perspettiva ta' għajnuna mill-Istat (65).

46. Miżuri li huma adottati b'mod konġunt minn diversi Stati Membri huma imputabbli lill-Istati Membri kollha kkonċernati skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat (66).

3.2. Riżorsi tal-Istat

3.2.1. Prinċipji ġenerali

47. Huma biss dawk il-vantaġġi mogħtija direttament jew indirettament permezz ta' riżorsi tal-Istat li jistgħu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat fis-sens tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat (67).

48. Ir-riżorsi tal-Istat jinkludu r-riżorsi kollha tas-settur pubbliku (68), inkluż ir-riżorsi ta' entitajiet intrastatali (deċentralizzati, federali, reġjonali jew oħrajn) (69) u, taħt ċerti ċirkostanzi, ir-riżorsi ta' korpi privati (ara l-paragrafi 57 u 58). Huwa irrelevanti jekk istituzzjoni fis-settur pubbliku hijiex awtonoma jew le (70). Il-fondi pprovduti mill-bank ċentrali ta' Stat Membru lil istituzzjonijiet ta' kreditu speċifiċi ġeneralment jimplikaw it-trasferiment tar-riżorsi tal-Istat (71).

49. Ir-riżorsi ta' impriża pubblika jikkostitwixxu wkoll riżorsi tal-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat minħabba li l-Istat ikun kapaċi jmexxi l-użu ta' dawn ir-riżorsi (72). Għall-finijiet tal-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat, trasferimenti fi ħdan grupp pubbliku jistgħu wkoll jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat, jekk pereżempju r-riżorsi jiġu trasferiti minn kumpanija prinċipali lis-sussidjarja tagħha (anki jekk dawn jikkostitwixxu impriża waħda minn perspettiva ekonomika) (73). Il-kwistjoni ta' jekk it-trasferiment ta' riżorsi bħal dawn huwiex imputabbli lill-Istat hija indirizzata fit-taqsima 3.1. Il-fatt li impriża pubblika hija l-benefiċjarju ta' miżura ta' għajnuna ma jfissirx li ma tistax tagħti għajnuna lil benefiċjarju ieħor permezz ta' miżura ta' għajnuna differenti (74).

50. Il-fatt li miżura li tagħti vantaġġ mhijiex iffinanzjata direttament mill-Istat, iżda minn korp pubbliku jew privat maħtur jew stabbilit mill-Istat sabiex jamministra l-għajnuna ma jfissirx neċessarjament li l-miżura mhijiex iffinanzjata permezz ta' riżorsi tal-Istat (75). Miżura adottata minn awtorità pubblika u li tiffavorixxi ċerti impriżi jew prodotti ma titlifx il-karatteristika ta' vantaġġ gratwit minħabba l-fatt li hija kompletament jew parzjalment iffinanzjata minn kontribuzzjonijiet imposti mill-awtorità pubblika u imposti fuq l-impriżi kkonċernati (76).

51. It-trasferiment ta' riżorsi tal-Istat jista' jieħu ħafna forom bħal għotjiet diretti, self, garanziji, investiment dirett fil-kapital ta' kumpaniji u benefiċċji in natura. Impenn sod u konkret biex ir-riżorsi tal-Istat isiru disponibbli aktar 'il quddiem jiġi kkunsidrat ukoll bħala trasferiment ta' riżorsi tal-Istat. Trasferiment pożittiv ta' fondi mhuwiex obbligat li jseħħ; rinunzja għal dħul tal-Istat hija suffiċjenti. Rinunzja tad-dħul li kieku kien jitħallas lill-Istat tikkostitwixxi trasferiment ta' riżorsi tal-Istat (77). Pereżempju, “nuqqas” fid-dħul mit-taxxi u s-sigurtà soċjali minħabba eżenzjonijiet jew tnaqqis f'taxxi jew ta' kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali mogħtija mill-Istat Membru, jew eżenzjonijiet mill-obbligu li jitħallsu multi jew penali pekunarji oħrajn, jissodisfa r-rekwiżit tar-riżorsi tal-Istat tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat (78). Il-ħolqien ta' riskju konkret li jimponi piż addizzjonali fuq l-Istat fil-ġejjieni, b'garanzija jew b'offerta kuntrattwali, huwa suffiċjenti għall-iskopijiet tal-Artikolu 107(1) (79).

52. Jekk l-awtoritajiet pubbliċi jew l-impriżi pubbliċi jipprovdu merkanzija jew servizzi bi prezz taħt ir-rati tas-suq, jew jinvestu f'impriża b'mod li mhuwiex konsistenti mat-test tal-operatur tal-ekonomija tas-suq, kif deskritt mill-paragrafu 73 'il quddiem, dan jimplika rinunzja tar-riżorsi tal-Istat (kif ukoll l-għoti ta' vantaġġ).

53. L-għoti ta' aċċess lill-dominju pubbliku jew riżorsi naturali jew l-għoti ta' drittijiet speċjali jew esklussivi (80) mingħajr remunerazzjoni adegwata skont ir-rati tas-suq jistgħu jikkostitwixxu rinunzja għal riżorsi tal-Istat (kif ukoll l-għoti ta' vantaġġ) (81).

54. F'dawn il-każijiet irid jiġi stabbilit jekk l-Istat, minbarra r-rwol tiegħu ta' ġestjoni tal-assi pubbliċi inkwistjoni, jaġixxix bħala regolatur li jwettaq l-objettivi ta' politika billi jagħmel il-proċess tal-għażla tal-impriżi kkonċernati soġġetti għal kriterji kwalitattivi (stabbiliti ex ante b'mod trasparenti u mhux diskriminatorju) (82). Meta l-Istat jaġixxi bħala regolatur, jista' jiddeċiedi b'mod leġittimu li ma jimmassimizzax id-dħul li seta' kieku nkiseb, mingħajr ma jaqa' taħt l-ambitu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, sakemm l-operaturi kkonċernati kollha jkunu ttrattati b'konformità mal-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni, u hemm rabta inerenti bejn il-kisba tal-finijiet regolatorji u r-rinunzja għad-dħul (83).

55. F'kull każ, trasferiment ta' riżorsi tal-Istat ikun preżenti jekk, f'każ partikolari, l-awtoritajiet pubbliċi ma jitolbux li jitħallas l-ammont normali taħt is-sistema ġenerali tagħhom għall-aċċess għad-dominju pubbliku jew għar-riżorsi naturali jew għall-għoti ta' ċerti drittijiet speċjali jew esklussivi.

56. Effett indirett negattiv fuq id-dħul tal-Istat li joriġina minn miżuri regolatorji ma jikkostitwixxix trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, fejn huwa karatteristika inerenti tal-miżura (84). Pereżempju, deroga minn provvedimenti tal-liġi tal-impjiegi li tbiddel il-qafas għal relazzjonijiet kuntrattwali bejn l-impriżi u l-impjegati ma tikkostitwixxix trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, minkejja l-fatt li tista' tnaqqas kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali jew taxxi pagabbli lill-Istat (85). Bl-istess mod, ir-regolament nazzjonali li jistabbilixxi prezz minimu għal ċerti prodotti ma jinvolvix it-trasferiment ta' riżorsi tal-Istat (86).

3.2.2. L-influwenza ta' kontroll fuq ir-riżorsi

57. L-oriġini tar-riżorsi mhuwiex rilevanti sakemm, qabel ma jiġu trasferiti direttament jew indirettament lill-benefiċjarji, jiġu taħt kontroll pubbliku u għalhekk ikunu disponibbli għall-awtoritajiet nazzjonali (87), anki jekk ir-riżorsi ma jsirux proprjetà tal-awtorità pubblika (88).

58. B'hekk, is-sussidji ffinanzjati permezz ta' imposti parafiskali jew kontribuzzjonijiet obbligatorji imposti mill-Istat u amministrati u mqassma skont il-provvedimenti tar-regoli pubbliċi jimplika trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, anki jekk mhux amministrati mill-awtoritajiet pubbliċi (89). Barra minn hekk, is-sempliċi fatt li s-sussidji huma ffinanzjati parzjalment minn kontribuzzjonijiet privati volontarji mhuwiex biżżejjed sabiex tiġi eskluża l-preżenza ta' riżorsi tal-Istat, billi l-fattur rilevanti mhuwiex l-oriġini tar-riżorsi iżda l-livell tal-intervent tal-awtorità pubblika taħt id-definizzjoni tal-miżura u l-metodu tagħha ta' finanzjament (90). It-trasferiment ta' riżorsi tal-Istat jista' jiġi eskluż biss f'ċirkostanzi speċifiċi ħafna, b'mod partikolari jekk ir-riżorsi mill-membri ta' assoċjazzjoni kummerċjali jkunu allokati biex jiġi ffinanzjat skop speċifiku fl-interess tal-membri, jiġu deċiżi minn organizzazzjoni privata u jkollhom skop purament kummerċjali, u jekk l-Istat Membru sempliċiment qed jaġixxi bħala mezz sabiex jagħmel il-kontribuzzjoni introdotta mill-organizzazzjoni tal-kummerċ obbligatorja (91).

59. Trasferiment ta' riżorsi tal-Istat huwa preżenti wkoll jekk ir-riżorsi jkunu għad-dispożizzjoni konġunta ta' bosta Stati Membri li jiddeċiedu flimkien dwar l-użu ta' dawn ir-riżorsi (92). Dan ikun il-każ, pereżempju, għal fondi mill-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES).

60. Riżorsi li joriġinaw mill-Unjoni (pereżempju minn fondi strutturali), mill-Bank Ewropew tal-Investiment jew il-Fond Ewropew tal-Investiment, jew minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, bħall-Fond Monetarju Internazzjonali) jew il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp ukoll jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat jekk l-awtoritajiet nazzjonali jkollhom diskrezzjoni fuq l-użu ta' dawn ir-riżorsi (b'mod partikolari l-għażla tal-benefiċjarji) (93). B'kuntrast, jekk tali riżorsi jingħataw direttament mill-Unjoni, mill-Bank Ewropew tal-Investiment jew mill-Fond Ewropew tal-Investiment, mingħajr ebda diskrezzjoni min-naħa tal-awtoritajiet nazzjonali, dawn ma jikkostitwux riżorsi tal-Istat (pereżempju finanzjament mogħti f'ġestjoni diretta taħt il-programm qafas Orizzont 2020, il-programm tal-UE Kompetittività tal-Intrapriżi u l-Intrapriżi ż-Żgħar u ta' Daqs Medju (COSME) jew il-fondi tan-Netwerk Trans-Ewropew tat-Trasport (TEN-T).

3.2.3. L-involviment tal-Istat fid-distribuzzjoni mill-ġdid bejn entitajiet privati

61. Regolamentazzjoni li twassal għal ridistribuzzjoni finanzjarja minn entità privata waħda għal oħra mingħajr aktar involviment tal-Istat, bażikament, ma jinvolvix trasferiment ta' riżorsi tal-Istat, jekk il-flus jgħaddu direttament minn entità privata waħda għal oħra, mingħajr ma jgħaddu minn korp pubbliku jew privat magħżula mill-Istat biex jamministra t-trasferiment (94).

62. Pereżempju, obbligu impost minn Stat Membru fuq il-fornituri tal-elettriku privati biex jixtru elettriku prodott minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli bi prezzijiet minimi fissi ma jinvolvix trasferiment dirett jew indirett ta' riżorsi tal-Istat lil impriżi li jipproduċu dan it-tip ta' elettriku (95). F'dan il-każ, l-impriżi kkonċernati (jiġifieri l-fornituri tal-elettriku privati) ma jkunux maħtura mill-Istat biex jamministraw skema ta' għajnuna, iżda huma biss marbuta bl-obbligu li jixtru tip speċifiku ta'elettriku bir-riżorsi finanzjarji tagħhom stess.

63. Madankollu, trasferiment ta' riżorsi tal-Istat huwa preżenti fejn l-imposti li jsiru minn persuni privati jgħaddu minn entità pubblika jew privata maħtura biex tmexxihom lill-benefiċjarji.

64. Pereżempju, dan huwa l-każ anki meta entità privata tkun maħtura bil-liġi biex tiġbor dawn l-imposti f'isem l-Istat u biex tgħaddihom lill-benefiċjarji, iżda ma tkunx permessa tuża d-dħul mill-imposti għal skopijiet oħra għajr dawk previsti mil-liġi. F'dan il-każ, l-ammonti inkwistjoni jibqgħu taħt kontroll pubbliku u għalhekk huma disponibbli għall-awtoritajiet nazzjonali, li hija raġuni biżżejjed biex dawn jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat (96). Billi dan il-prinċipju japplika kemm għall-korpi pubbliċi kif ukoll għall-entitajiet privati maħtura biex jiġbru l-imposti u jipproċessaw il-pagamenti, it-tibdil fl-istatus tal-intermedjarju minn korp pubbliku għal entità privata ma għandu l-ebda rilevanza għall-kriterju tar-riżorsi tal-Istat jekk l-Istat ikompli jimmonitorja b'mod strett din l-entità (97).

65. Barra minn hekk, mekkaniżmu ta' tpaċija kompleta tal-kostijiet addizzjonali imposti fuq impriżi minħabba obbligu ta' xiri ta' prodott mingħand ċerti fornituri bi prezz ogħla mill-prezz tas-suq li huwa ffinanzjat mill-konsumaturi finali kollha ta' dan il-prodott jikkostitwixxi wkoll intervent permezz ta' riżorsi tal-Istat, anki meta dan il-mekkaniżmu jkun parzjalment ibbażat fuq trasferiment dirett ta' riżorsi bejn entitajiet privati (98).

4. VANTAĠĠ

4.1. Il-kunċett ta' vantaġġ b'mod ġenerali

66. Vantaġġ skont it-tifsira tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat huwa kull benefiċċju ekonomiku li impriża ma setgħetx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq, jiġifieri fin-nuqqas ta' intervent mill-Istat (99). Taqsima 4.2 ta' din il-Komunikazzjoni tipprovdi gwida dettaljata dwar il-kwistjoni ta' jekk benefiċċju jistax jitqies bħala miksub taħt kundizzjonijiet tas-suq normali.

67. L-effett tal-miżura fuq l-impriża biss huwa rilevanti, u mhux il-kawża jew l-objettiv tal-intervent tal-Istat (100). Kull meta s-sitwazzjoni finanzjarja ta' impriża tittejjeb bħala riżultat ta' intervent mill-Istat (101) fuq termini li jkunu differenti mill-kundizzjonijiet tas-suq normali, ikun hemm vantaġġ. Biex jiġi vvalutat dan, is-sitwazzjoni finanzjarja tal-impriża wara l-miżura għandha tiġi mqabbla mas-sitwazzjoni finanzjarja kieku l-miżura ma tkunx ittieħdet (102). Minħabba li l-effett tal-miżura fuq l-impriża biss huwa importanti, huwa irrilevanti jekk il-vantaġġ huwiex obbligatorju għall-impriża jiġifieri jekk ma setgħetx tevitah jew tirrifjutah (103).

68. Il-forma preċiża tal-miżura hija wkoll irrilevanti biex jiġi stabbilit jekk tagħtix vantaġġ ekonomiku lill-impriża (104). L-għoti ta' vantaġġi ekonomiċi pożittivi huwa mhux biss rilevanti għall-kunċett ta' għajnuna mill-Istat, iżda l-ħelsien minn piżijiet ekonomiċi (105) jista' wkoll jikkostitwixxi vantaġġ. Din tal-aħħar hija kategorija wiesgħa li tinkludi kull mitigazzjoni tal-imposti normalment inklużi fil-baġit ta' impriża (106). Dan ikopri s-sitwazzjonijiet kollha li fihom l-operaturi ekonomiċi jinħelsu mill-kostijiet inerenti tal-attivitajiet ekonomiċi tagħhom (107). Pereżempju, jekk Stat Membru jħallas parti mill-kostijiet tal-impjegati ta' impriża speċifika, li teħles lill-impriża mill-kostijiet li huma inerenti tal-attivitajiet ekonomiċi tagħha. Jeżisti wkoll vantaġġ meta l-awtoritajiet pubbliċi jħallsu żieda fis-salarju lill-ħaddiema ta' impriża speċifika, anki jekk l-impriża ma kellha ebda obbligu legali li tħallas tali żieda (108). Dan ikopri wkoll sitwazzjonijiet fejn xi operaturi ma jkollhomx iġarrbu l-kostijiet li normalment operaturi oħra komparabbli jġarrbu skont ordni ġuridiku partikolari, tkun xi tkun in-natura mhux ekonomika tal-attività li magħhom huma marbutin il-kostijiet (109).

69. Kostijiet li jirriżultaw minn obbligi regolatorji imposti mill-Istat (110) jistgħu, fil-prinċipju, jitqiesu bħala li jirrigwardaw il-kostijiet inerenti tal-attività ekonomika, sabiex kull kumpens għal dawn il-kostijiet jagħti vantaġġ lill-impriża (111). Dan ifisser li l-eżistenza ta' vantaġġ fil-prinċipju mhijiex eskluża mill-fatt li l-benefiċċju ma jmurx lil hinn mill-kumpens għal kost li joriġina mill-impożizzjoni ta' obbligu regolatorju. L-istess japplika għall-eżenzjoni ta' kostijiet li l-impriża ma kienx ikollha li kieku ma kien hemm l-ebda inċentiv li joriġina mill-miżura tal-Istat minħabba li mingħajr dan l-inċentiv din kienet twettaq l-attivitajiet tagħha b'mod differenti (112). L-eżistenza ta' vantaġġ mhijiex eskluża wkoll jekk miżura tikkumpensa imposti ta' natura differenti li mhumiex marbutin ma' din il-miżura (113).

70. Fir-rigward ta' kumpens għall-kostijiet imġarrba biex jiġi fornut servizz ta' interess ekonomiku ġenerali, il-Qorti għamlitha ċara fis-Sentenza Altmark li l-għoti ta' vantaġġ jista' jiġi eskluż jekk jiġu ssodisfati erba' kundizzjonijiet kumulattivi (114). L-ewwel nett, l-impriża benefiċjarja jrid ikollha obbligi ta' servizz pubbliku xi twettaq, u l-obbligi jridu jkunu definiti b'mod ċar. It-tieni, il-parametri li abbażi tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbiliti minn qabel b'mod oġġettiv u trasparenti. It-tielet, il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li huwa meħtieġ biex ikopri l-kostijiet kollha jew parti mill-kostijiet kkawżati fit-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku, filwaqt li jkun ikkunsidrat id-dħul rilevanti u profitt raġonevoli. Ir-raba', meta l-impriża li tkun se twettaq l-obbligi tas-servizz pubbliku ma tkunx intgħażlet skont proċedura tal-akkwist pubbliku biex tagħżel offerent li jkun kapaċi jipprovdi dawn is-servizzi li jiswew l-inqas lill-komunità, il-livell ta' kumpens meħtieġ irid jiġi ddeterminat abbażi ta' analiżi tal-kostijiet li ġġarrab impriża tipika, li tkun immexxija tajjeb u li jkollha biżżejjed mezzi sabiex tkun tista' tissodisfa r-rekwiżiti meħtieġa tas-servizz pubbliku, li tkun ġarrbet fit-twettiq ta' dawn l-obbligi, filwaqt li jitqies id-dħul rilevanti u profitt raġonevoli biex jitwettqu l-obbligi. Il-Kummissjoni kompliet telabora dwar kif hija tifhem dawn il-kundizzjonijiet fil-Komunikazzjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni Ewropea dwar l-għajnuna mill-Istat għall-kumpens mogħti għall-provvediment ta' servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (115).

71. L-eżistenza ta' vantaġġ tiġi eskluża fil-każ ta' rimborż ta' taxxi imposti b'mod illegali (116), obbligu għall-awtoritajiet nazzjonali biex jikkumpensaw għall-ħsara li jkunu kkawżaw lil ċerti impriżi (117) jew il-pagament ta' kumpens għal esproprjazzjoni (118).

72. L-eżistenza ta' vantaġġ mhijiex eliminata minħabba s-sempliċi fatt li l-impriżi li jikkompetu fi Stati Membri oħra huma f'pożizzjoni aktar favorevoli (119), għax il-kunċett ta' vantaġġ huwa bbażat fuq analiżi tas-sitwazzjoni finanzjarja ta' impriża fil-kuntest legali u fattwali tagħha stess bil-miżura partikolari u mingħajrha.

4.2. It-test tal-operatur tal-ekonomija tas-suq (OES)

4.2.1. Introduzzjoni

73. L-ordni ġuridiku tal-Unjoni huwa newtrali f'dak li jirrigwarda d-dritt għall-proprjetà (120) u bl-ebda mod ma jippreġudika d-dritt tal-Istati Membri biex jaġixxu bħala operaturi ekonomiċi. Madankollu, meta l-awtoritajiet pubbliċi direttament jew indirettament iwettqu tranżazzjonijiet ekonomiċi f'kull forma (121), huma soġġetti għal regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

74. Tranżazzjonijiet ekonomiċi mwettqa minn korpi pubbliċi (inklużi impriżi pubbliċi) ma jagħtux vantaġġ fuq l-kontroparti tagħhom, u għalhekk ma jikkostitwixxux għajnuna, jekk jitwettqu skont il-kundizzjonijiet normali tas-suq (122). Dan il-prinċipju ġie żviluppat fir-rigward tat-tranżazzjonijiet ekonomiċi differenti. Il-qrati tal-Unjoni żviluppaw il-“prinċipju tal-investitur f'ekonomija tas-suq” li jidentifika l-preżenza ta' għajnuna mill-Istat f'każijiet ta' investiment pubbliku (b'mod partikolari, injezzjonijiet ta' kapital): biex jiġi determinat jekk l-investiment ta' korp pubbliku jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, jeħtieġ li jiġi vvalutat jekk, f'ċirkostanzi simili, investitur privat ta' daqs komparabbli li jopera f'kundizzjonijiet normali tal-ekonomija tas-suq setax tħajjar biex jagħmel l-investiment inkwistjoni (123). Bl-istess mod, il-qrati tal-Unjoni żviluppaw it-“test tal-kreditur privat” biex jiġi eżaminat jekk negozjati mill-ġdid tad-dejn mill-kredituri pubbliċi jinvolvux għajnuna mill-Istat, billi titqabbel l-imġiba ta' kreditur pubbliku ma' dik ta' kredituri privati ipotetiċi li jsibu lilhom infushom f'sitwazzjoni simili (124). Fl-aħħar nett, il-qrati tal-Unjoni żviluppaw it-“test tal-bejjiegħ privat” biex jivvalutaw jekk il-bejgħ li jagħmel korp pubbliku jinvolvix għajnuna mill-Istat, filwaqt li jiġi kkunsidrat jekk bejjiegħ privat, skont il-kundizzjonijiet normali tas-suq, setax jikseb l-istess prezz jew wieħed aħjar (125).

75. Dawn it-testijiet huma varjazzjonijiet tal-istess kunċett bażiku li l-imġiba tal-korpi pubbliċi għandha titqabbel ma' dik ta' operaturi ekonomiċi privati simili taħt kundizzjonijiet tas-suq normali biex jiġi determinat jekk it-tranżazzjonijiet ekonomiċi mwettqa minn dawn il-korpi jagħtux vantaġġ lill-kontropartijiet tagħhom. F'din il-Komunikazzjoni, il-Kummissjoni għalhekk se tirreferi, f'termini ġenerali, għat-test tal-“operatur fl-ekonomija tas-suq” (OES) bħala l-metodu rilevanti li jivvaluta jekk firxa ta' tranżazzjonijiet ekonomiċi mwettqa minn korpi pubbliċi sseħħx taħt kundizzjonijiet normali tas-suq u, għalhekk, jekk dawn jinvolvux l-għoti ta' vantaġġ (li ma kienx iseħħ f'kundizzjonijiet normali tas-suq) lill-kontropartijiet tagħhom. Il-prinċipji ġenerali u l-kriterji rilevanti għall-applikazzjoni tat-test tal-OES huma stabbiliti fit-Taqsimiet 4.2.2. u 4.2.3.

4.2.2. Prinċipji ġenerali

76. L-iskop tat-test tal-OES huwa li jivvaluta jekk l-Istat tax vantaġġ lil impriża billi ma aġixxiex bħala operatur f'ekonomija tas-suq fir-rigward ta' ċerta tranżazzjoni. F'dan ir-rigward, mhuwiex rilevanti jekk l-intervent jikkostitwixxix mezz razzjonali għall-korpi pubbliċi biex isegwu kunsiderazzjonijiet ta' politika pubblika (pereżempju l-impjiegi). Bl-istess mod, il-profittabbiltà jew in-nuqqas ta' profittabbiltà tal-benefiċjarju ma tkunx fiha nnifisha indikatur deċiżiv biex jiġi stabbilit jekk it-tranżazzjoni ekonomika inkwistjoni hijiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq. L-element deċiżiv huwa jekk il-korpi pubbliċi aġixxew bħala operatur fl-ekonomija tas-suq f'sitwazzjoni simili. Jekk dan ma jkunx il-każ, l-impriża benefiċjarja tkun irċeviet vantaġġ ekonomiku li kieku ma kinitx tikseb taħt kundizzjonijiet normali tas-suq (126), li jqiegħda f'pożizzjoni aktar vantaġġuża meta mqabbla ma' dik tal-kompetituri tagħha (127).

77. Għall-fini tat-test tal-OES, huwa biss il-benefiċċji u l-obbligi marbuta mar-rwol tal-Istat bħala operatur ekonomiku biss — bl-esklużjoni ta' dawk marbuta mar-rwol tiegħu bħala awtorità pubblika — li għandhom jiġu kkunsidrati (128). Fil-fatt, it-test tal-OES mhuwiex normalment applikabbli jekk l-Istat jaġixxi bħala awtorità pubblika u mhux bħala operatur ekonomiku. Pereżempju, jekk intervent ta' Stat ikun ir-riżultat ta' raġunijiet ta' politika pubblika (pereżempju, għal raġunijiet ta' żvilupp soċjali jew reġjonali), l-aġir tal-Istat, filwaqt li jkun razzjonali minn perspettiva ta' politika pubblika, jista' fl-istess ħin jinkludi kunsiderazzjonijiet li operatur f'ekonomija tas-suq normalment ma jikkunsidrax. Għaldaqstant, it-test tal-OES għandu jiġi applikat billi jitwarrbu l-kunsiderazzjonijiet kollha li jirrigwardaw esklussivament ir-rwol ta' Stat Membru bħala awtorità pubblika (pereżempju kunsiderazzjonijiet ta' politika soċjali, reġjonali jew settorjali) (129).

78. Jekk intervent mill-Istat huwiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq irid jiġi eżaminat fuq bażi ex ante, waqt li titqies l-informazzjoni disponibbli fiż-żmien li ġie deċiż l-intervent (130). Fil-fatt, kull operatur prudenti fl-ekonomija taċs-suq normalment iwettaq il-valutazzjoni ex ante tiegħu stess tal-istrateġija u tal-prospetti finanzjarji ta' proġett (131), pereżempju, permezz ta' pjan ta' direzzjoni tan-negozju. Mhuwiex biżżejjed li wieħed jiddependi fuq l-evalwazzjonijiet ekonomiċi ex post li jinvolvu riżultat retrospettiv li l-investiment magħmul mill-Istat Membru kkonċernat kien fil-fatt irendi (132).

79. Jekk Stat Membru jsostni li aġixxa bħala operatur f'ekonomija tas-suq, fejn hemm dubju, irid jipprovdi evidenza li turi li d-deċiżjoni li jwettaq it-tranżazzjoni kienet meħuda, fuq il-bażi ta' evalwazzjonijiet ekonomiċi komparabbli ma' dawk li, f'ċirkostanzi simili, operatur tal-ekonomiija tas-suq razzjonali (b'karatteristiċi simili għal dawk tal-korp pubbliku ikkonċernat) kien ikollu jwettaq sabiex jiddetermina l-profittabilità jew il-vantaġġi ekonomiċi tat-tranżazzjoni (133).

80. Il-fatt jekk tranżazzjoni tkunx konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq ird jiġi stabbilit permezz ta' valutazzjoni globali tal-effetti tat-tranżazzjoni fuq l-impriża kkonċernata mingħajr ma jiġi kkunsidrat jekk il-mezzi speċifiċi użati biex titwettaq din it-tranżazzjoni jkunux disponibbli għall-operaturi f'ekonomija tas-suq. Pereżempju, l-applikabbiltà tat-test tal-OES ma tistax tiġi eskluża sempliċiment minħabba li l-mezzi użati mill-Istat huma ta' natura fiskali (134).

81. F'ċerti każijiet, diversi miżuri konsekuttivi ta' intervent mill-Istat jistgħu, għall-iskopijiet tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, ikunu meqjusa bħala intervent wieħed. Dan jista' jkun il-każ, b'mod partikolari, meta l-interventi konsekuttivi jkunu marbutin ma' xulxin mill-qrib, speċjalment wara li tiġi kkunsidrata l-kronoloġija tagħhom, l-iskop tagħhom u ċ-ċirkostanzi tal-impriża meta saru dawn l-interventi, li huma inseparabbli (135). Pereżempju, bosta interventi tal-Istat li jsiru fir-rigward tal-istess impriża f'perjodu ta' żmien relattivament qasir, ikunu marbuta ma' xulxin, jew kienu kollha previsti jew prevedibbli meta sar l-ewwel intervent, jistgħu jiġu vvalutati bħala intervent wieħed. Min-naħa l-oħra, meta l-intervent li jkun sar aktar tard ikun riżultat ta' avvenimenti mhux previsti fiż-żmien tal-intervent preċedenti (136) iż-żewġ miżuri normalment għandhom jiġu vvalutati b'mod separat.

82. Biex jiġi vvalutat jekk ċerti tranżazzjonijiet humiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq għandhom jiġu kkunsidrati ċ-ċirkostanzi rilevanti kollha tal-każ partikolari. Pereżempju, jista' jkun hemm ċirkostanzi eċċezzjonali li fihom ix-xiri ta' merkanzija jew servizzi minn awtorità pubblika, anki jekk isir bi prezzijiet tas-suq, jista' ma jiġix ikkunsidrat konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (137).

4.2.3. L-istabbiliment tal-konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq

83. Meta jiġi applikat it-test tal-OES, ikun utli li ssir distinzjoni bejn sitwazzjonijiet li fihom il-konformità tat-tranżazzjoni mal-kundizzjonijiet tas-suq tista' tiġi stabbilita direttament permezz ta' dejta tas-suq speċifika għat-tranżazzjoni u sitwazzjonijiet li fihom, minħabba n-nuqqas ta' dejta bħal din, il-konformità tat-tranżazzjoni mal-kundizzjonijiet tas-suq għandha tiġi vvalutata abbażi ta' metodi oħra disponibbli.

4.2.3.1. Każijiet fejn il-konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq tista' tiġi stabbilita direttament

84. Il-konformità ta' tranżazzjoni mal-kundizzjonijiet tas-suq tista' tiġi stabbilita direttament permezz ta' informazzjoni tas-suq speċifika għat-tranżazzjoni fis-sitwazzjonijiet li ġejjin (i) meta t-tranżazzjoni ssir “pari passu” minn entitajiet pubbliċi u operaturi privati; jew (ii) fil-każ li din tikkonċerna l-bejgħ u x-xiri ta' assi, merkanzija u servizzi (jew tranżazzjonijiet komparabbli) imwettqa permezz ta' proċedura għall-offerti kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorju u inkondizzjonat.

85. F'każijiet bħal dawn, jekk l-informazzjoni tas-suq speċifika dwar it-tranżazzjoni turi li din mhijiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, normalment ma jkunx xieraq li jintużaw metodoloġiji ta' valutazzjoni oħra biex tintlaħaq konklużjoni differenti (138).

(i) Tranżazzjonijiet pari passu

86. Meta tranżazzjoni titwettaq taħt l-istess termini u kundizzjonijiet (u għalhekk bl-istess livell ta' riskju u benefiċċji) minn korpi pubbliċi u operaturi privati li huma f'sitwazzjoni komparabbli (tranżazzjoni “pari passu”) (139), kif jista' jiġri fi sħubijiet pubbliċi-privati, normalment jista' jiġi inferit li tali tranżazzjoni tkun konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (140). B'kuntrast, jekk korp pubbliku u l-operaturi privati li jinsabu f'sitwazzjoni komparabbli jieħdu sehem fl-istess tranżazzjoni fl-istess żmien iżda taħt termini jew kundizzjonijiet differenti, dan normalment jindika li l-intervent tal-korp pubbliku mhuwiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (141).

87. B'mod partikolari, biex tranżazzjoni tiġi kkunsidrata “pari passu”, għandhom jiġu vvalutati l-kriterji li ġejjin: (a) jekk l-intervent tal-korpi pubbliċi u l-operaturi privati huwiex deċiż u mwettaq fl-istess żmien jew jekk sarux fi żmien differenti u tibdil fiċ-ċirkostanzi ekonomiċi bejn dawn l-interventi; (b) jekk it-termini u l-kundizzjonijiet tat-tranżazzjoni humiex l-istess għall-korpi pubbliċi u l-operaturi privati kollha involuti, b'kunsiderazzjoni wkoll għall-possibbiltà li qed jiżdied jew jitnaqqas il-livell ta' riskju matul iż-żmien; (c) jekk l-intervent tal-operaturi privati għandux sinifikat ekonomiku reali u mhux sempliċement simboliku jew marġinali (142); kif ukoll (d) jekk il-pożizzjoni tal-bidu tal-korpi pubbliċi u l-operaturi privati involuti hijiex komparabbli fir-rigward tat-tranżazzjoni, filwaqt li jitqiesu, pereżempju, l-iskopertura ekonomika preċedenti tagħhom vis-à-vis l-impriżi kkonċernati (ara t-taqsima 4.2.3.3), is-sinerġiji possibbli li jistgħu jinkisbu (143), sa fejn l-investituri differenti jġorru l-kostijiet tat-tranżazzjoni simili (144), jew kull ċirkostanza oħra speċifika għall-korp pubbliku jew l-operatur privat jew privat li tista' toħloq distorsjoni fil-paragun.

88. Il-kundizzjoni “pari passu” tista' ma tkunx applikabbli f'xi każijiet fejn l-involviment pubbliku (minħabba n-natura unika jew id-daqs tiegħu) huwa tali li ma jistax fil-prattika jiġi replikat minn operatur f'ekonomija tas-suq.

(ii) Il-bejgħ u x-xiri ta' assi, merkanzija u servizzi (jew tranżazzjonijiet komparabbli) permezz ta' sejħa għall-offerti kompetittiva, trasparenti, mhux diskriminatorji u mingħajr kundizzjoni.

89. Jekk il-bejgħ u x-xiri ta' assi, merkanzija u servizzi (jew tranżazzjonijiet komparabbli oħra (145)) isiru wara proċedura tal-offerti kompetittiva (146), trasparenti, mhux diskriminatorja u mingħajr kundizzjoni, f'konformità mal-prinċipji tat-TFUE dwar l-għoti ta' kuntratt (147), (ara paragrafi 90 sa 94), jista' jiġi preżunt li dawn it-tranżazzjonijiet huma konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, sakemm ikunu ntużaw il-kriterji xierqa biex jintgħażlu l-bejjiegħ u x-xerrej kif stabbilit fil-paragrafi 95 u 96. B'kuntrast, jekk Stat Membru jiddeċiedi li jipprovdi appoġġ, għal raġunijiet ta' politika pubblika, għal ċerta attività u joħroġ sejħa għal offerti, pereżempju, l-ammont ta' ffinanzjar ipprovdut, bħal fil-każ ta' appoġġ għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli jew għas-sempliċi disponibilità ta' kapaċità ta' ġenerazzjoni tal-elettriku, dan ma jaqax fl-ambitu ta' din is-subtaqsima (ii). F'sitwazzjoni bħal din offerta tista' biss timinimizza l-ammont mogħti imma ma tistax teskludi vantaġġ.

90. Proċedura ta' sejħa għall-offerti għandha tkun kompetittiva biex tippermetti li l-offerenti kwalifikati u interessati kollha jipparteċipaw fil-proċess.

91. Il-proċedura għandha tkun trasparenti, biex tippermetti lill-offerenti interessati kollha li jiġu infurmati bl-istess mod u kif xieraq f'kull stadju tal-proċedura proċedura tal-offerti. L-aċċessibilità tal-informazzjoni, żmien suffiċjenti għall-offerenti interessati, u ċ-ċarezza tal-kriterji tal-għażla u tal-għotja huma kollha elementi kruċjali għal proċedura ta' għażla trasparenti. Sejħa għall-offerti għandha tkun irreklamata tajjeb b'mod suffiċjenti sabiex l-offerenti potenzjali kollha jkunu mgħarrfa. Il-livell ta' pubbliċità meħtieġ biex tiġi żgurata pubblikazzjoni suffiċjenti f'każ partikolari jiddependi fuq il-karatteristiċi tal-assi, il-merkanzija u s-servizzi. L-assi, il-merkanzija u s-servizzi, li jistgħu jattiraw offerenti li joperaw fuq skala Ewropea jew internazzjonali, fid-dawl tal-valur għoli jew karatteristiċi oħra tagħhom, għandhom ikunu ppubbliċizzati b'tali mod sabiex jiġu attirati offerenti potenzjali li joperaw fuq skala Ewropea jew internazzjonali.

92. It-trattament mhux diskriminatorju lill-offerenti kollha, fl-istadji kollha tal-proċedura u kriterji oġġettivi tal-għażla u tal-għotja speċifikati bil-quddiem huma kundizzjonijiet indispensabbli sabiex jiġi żgurat li t-tranżazzjoni li tirriżulta hija konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq. Sabiex jiġi ggarantit trattament ugwali, il-kriterji għall-għoti tal-kuntratt għandhom jippermettu li s-sejħiet għall-offerti jitqabblu u jiġu vvalutati b'mod oġġettiv.

93. L-użu u l-konformità mal-proċeduri previsti fid-Direttivi dwar l-Akkwist Pubbliku (148) jistgħu jitqiesu suffiċjenti biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti ta' hawn fuq, sakemm il-kundizzjonijiet kollha għall-użu tal-proċedura rispettiva jiġu ssodisfati. Dan ma japplikax f'ċirkustanzi speċifiċi li jagħmluha impossibbli li jiġi stabbilit prezz tas-suq, bħal pereżempju l-użu tal-proċedura negozjata mingħajr pubblikazzjoni ta' avviż dwar kuntratt. Jekk tiġi sottomessa offerta waħda biss, il-proċedura ma tkunx normalment suffiċjenti biex jiġi żgurat prezz tas-suq sakemm jew (i) ma jkunx hemm salvagwardji b'saħħithom b'mod partikolari fit-tfassil tal-proċedura li tiżgura kompetizzjoni ġenwina u effettiva u ma jkunx jidher li operatur wieħed biss jista' fil-verità jissottometti offerta kredibbli inkella (ii) l-awtoritajiet pubbliċi ma jkunux ivverifikaw permezz ta' mezzi addizzjonali li l-eżitu jikkorrispondi għall-prezz tas-suq.

94. Sejħa għal offerti għall-bejgħ ta' assi, merkanzija jew servizzi tkun bla kundizzjonijiet meta kull xerrej potenzjali jkun ġeneralment liberu li jakkwista l-assi, il-merkanzija u s-servizzi li biex jinbiegħu u sabiex jużahom għall-finijiet tiegħu stess irrispettivament minn jekk għandux ċerti negozju jew le. Jekk ikun hemm kundizzjoni li x-xerrej għandu jkollu obbligi speċjal għall-benefiċċju tal-awtoritajiet pubbliċi jew fl-interess pubbliku ġenerali, li kieku bejjiegħ privat ma jkunx talab — minbarra dawk li jirriżultaw mil-liġi domestika ġenerali jew deċiżjoni tal-awtoritajiet tal-ippjanar —, l-offerta ma tistax titqies li hija mingħajr kundizzjoni.

95. Meta l-korpi pubbliċi jbiegħu assi, merkanzija u servizzi, l-uniku kriterju rilevanti għall-għażla tax-xerrej għandu jkun l-ogħla prezz (149), b'kunsiderazzjoni wkoll tal-arranġamenti kuntrattwali mitluba (pereżempju l-garanzija ta' bejgħ tal-bejjiegħ jew impenji oħra ta' wara l-bejgħ). Offerti kredibbli (150) u vinkolanti biss għandhom jiġu kkunsidrati (151).

96. Meta l-korpi pubbliċi jixtru assi, merkanzija u servizzi, kull kundizzjoni speċifika marbuta mas-sejħa għall-offerti għandha tkun mhux diskriminatorja u marbuta mill-qrib u b'mod oġġettiv mas-suġġett speċifiku tal-kuntratt u mal-objettiv ekonomiku speċifiku tal-kuntratt. Dawn għandhom jippermettu għall-iżjed offerta ekonomikament vantaġġuża li taqbel mal-valur tas-suq. Għaldaqstant, il-kriterji għandhom ikunu ddefiniti b'tali mod li jippermettu effettivament proċedura ta' offerti kompetittiva li tħalli l-offerent rebbieħ b'redditu normali, mhux aktar. Fil-prattika, dan jimplika l-użu ta' sejħa għall-offerti li tpoġġi piż sinifikanti fuq il-komponent tal-“prezz” tal-offerta jew li kieku x'aktarx jilħqu l-eżitu kompetittiv (eż. ċerti sejħiet għall-offerti b'lura bi kriterji tal-għoti ċari biżżejjed).

4.2.3.2. Li jiġi stabbilit jekk tranżazzjoni tkunx konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq fuq il-bażi ta' valutazzjoni komparattiva jew metodi oħrajn ta' valutazzjoni.

97. Jekk tranżazzjoni tkun twettqet permezz ta' offerta jew fuq termini “pari passu”, dan jipprovdi evidenza diretta u speċifika ta' konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq. Madankollu, jekk tranżazzjoni ma tkunx twettqet permezz ta' offerta jew jekk l-intervent tal-korpi pubbliċi ma jkunx “pari passu” ma' dik tal-operaturi privati, dan ma jfissirx awtomatikament li t-tranżazzjoni mhijiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq (152). F'dawn il-każijiet il-konformità mal-kundizzjonijiet tas-suq għadha tista' tiġi vvalutata permezz ta' (i) valutazzjoni komparattiva jew (ii) metodi oħrajn ta' valutazzjoni (153).

(i) Valutazzjoni komparattiva

98. Biex jiġi stabbilit jekk tranżazzjoni hijiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, dik it-tranżazzjoni tista' jiġi vvalutata fid-dawl tat-termini li taħthom seħħewtranżazzjonijiet komparabbli mwettqa minn operaturi privati komparabbli f'sitwazzjonijiet komparabbli (valutazzjoni komparattiva).

99. Biex jiġi identifikat parametru referenzjarjuxieraq, jeħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari lit-tip ta' operatur ikkonċernat (pereżempju grupp ta' kumpaniji, fond spekulattiv, jew investitur fuq terminu twil li jfittxu li jiżguraw profitti fit-tul), it-tip ta' tranżazzjoni inkwistjoni (pereżempju il-parteċipazzjoni ta' ekwità jew tranżazzjoni ta' dejn) u s-suq jew swieq ikkonċernat/i (pereżempju is-swieq finanzjarji, is-swieq teknoloġiċi li qed jikbru malajr, l-utilità jew is-swieq tal-infrastruttura). Iż-żmien tat-tranżazzjonijiet hija partikolarment rilevanti wkoll meta jkunu seħħew żviluppi ekonomiċi sinifikanti. Fejn xieraq, il-valutazzjonijiet komparattivi tas-suq disponibbli jista' jkollhom bżonn jiġu aġġustati skont il-karatteristiċi speċifiċi tat-tranżazzjoni tal-Istat (pereżempju, il-qagħda tal-impriża benefiċjarja u tas-suq rilevanti) (154). Il-valutazzjoni komparattiva tista' ma tkunx metodu xieraq biex jiġu stabbiliti l-prezzijiet tas-suq jekk il-valutazzjonijiet komparattivi disponibbli ma jkunux ġew definiti fir-rigward tal-kunsiderazzjonijiet tas-suq jew il-prezzijiet eżistenti fihom distorsjoni sinifikanti minħabba interventi pubbliċi.

100. Valutazzjoni komparattiva ħafna drabi ma tistabbilixxix valur ta' referenza preċiż, iżda pjuttost tistabbilixxi firxa ta' valuri possibbli permezz ta' valutazzjoni ta' għadd ta' tranżazzjonijiet komparabbli. Fejn l-għan tal-valutazzjoni huwa li jiġi kkunsidrat jekk l-intervent mill-Istat huwiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, huwa normalment xieraq li jiġu kkunsidrati l-miżuri ta' tendenza ċentrali, bħall-medju jew il-medjan tan-numru ta' tranżazzjonijiet komparabbli.

(ii) Metodi ta' valutazzjoni oħrajn

101. Jekk tranżazzjoni tkunx konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq jista' jiġi stabbilit ukoll fuq il-bażi ta' metodoloġija ta' valutazzjoni standard (155) ġeneralment aċċettata. Metodoloġija bħal din trid tkun ibbażata fuq il-kontenut ta' dejta oġġettiva, verifikabbli u affidabbli (156), li għandha tkun dettaljat biżżejjed u tirrifletti s-sitwazzjoni ekonomika fiż-żmien li t-tranżazzjoni kienet deċiża, filwaqt li jiġi kkunsidrat il-livell tar-riskju u l-aspettativi futuri (157). Skont il-valur tat-tranżazzjoni, ir-robustezza tal-evalwazzjoni għandha normalment tiġi ikkorroborata billi titwettaq analiżi ta' sensittività, li tivvaluta x-xenarji differenti ta' negozju, tipprepara pjanijiet ta' kontinġenza u tqabbel ir-riżultati ma' metodoloġiji ta' evalwazzjoni alternattivi. Valutazzjoni (ex ante) ġdida tista' titwettaq jekk it-tranżazzjoni tiddewwem u jkun meħtieġ li jitqiesu l-aħħar bidliet fil-kundizzjonijiet tas-suq.

102. Metodoloġija standard aċċettata b'mod wiesa' biex tiddetermina r-redditu fuq l-investimenti (annwali) hija li tiġi kkalkulata r-rata ta' redditu interna (RRI) (158). Wieħed jista' jevalwa wkoll id-deċiżjoni tal-investiment f'termini tal-valur preżenti nett tagħha (VPN) (159), li jipproduċi riżultati ekwivalenti għar-RRI f'ħafna mill-każijiet (160). Biex jiġi vvalutat jekk l-investiment jiwettaqx fuq termini tas-suq, ir-redditu fuq l-investiment irid jitqabbel mar-redditu tas-suq mistenni normali. Redditu mistenni normali (jew il-kost tal-kapital ta' investiment) jista' jiġi definit bħala r-redditu medju mistenni li s-suq jeħtieġ mill-investiment fuq il-bażi ta' kriterji ġenerali aċċettati, b'mod partikolari, ir-riskju tal-investiment, filwaqt li titqies il-pożizzjoni finanzjarja tal-kumpanija u l-karatteristiċi speċifiċi tas-settur, tar-reġjun jew tal-pajjiż. Jekk dan ir-redditu normali ma jistax ikun raġonevolment mistenni, l-investiment x'aktarx ma jiġix segwit fuq termini tas-suq. B'mod ġenerali, aktar ma l-proġett ikun riskjuż, aktar tkun għolja r-rata ta' redditu li l-fornituri tal-fondi jitolbu, jiġifieri l-kost tal-kapital ikun ogħla.

103. Il-metodoloġija ta' valutazzjoni xierqa tista' tiddependi fuq is-sitwazzjoni tas-suq (161),id-disponibbiltà tad-dejta jew it-tip ta' tranżazzjoni. Pereżempju, filwaqt li investitur ifittex li jiġġenera profitt billi jinvesti f'impriżi (f'liema każ ir-RRI jew il-VPN huma mistennija li jkunu l-iktar metodu xieraq), kreditur jipprova jikseb ħlas ta' somom dovuti lilu (is-somma prinċipali u kwalunkwe interess) minn debitur fil-perjodu determinat kuntrattwalment u legalment (162) (f'liema każ l-evalwazzjoni ta' kollateral, pereżempju, il-valur tal-assi, tista' tkun aktar rilevanti). Fil-każ tal-bejgħ ta' artijiet, evalwazzjoni minn esperti indipendenti qabel in-negozjati tal-bejgħ sabiex ikun stabbilit il-valur tas-suq fuq il-bażi ta' indikaturi tas-suq ġeneralment aċċettati u tal-istandards tal-valutazzjoni fil-prinċipju hija sodisfaċenti (163).

104. Il-metodi biex jiġu stabbiliti r-RRI jew il-VPN ta' investiment ma jirriżultawx normalment f'valur preċiż wieħed li jista' jiġi aċċettat, iżda pjuttost f'firxa possibbli ta' valuri (skont iċ-ċirkostanzi ekonomiċi, legali u speċifiċi oħra tat-tranżazzjoni inerenti fil-metodu ta' valutazzjoni). Fejn l-għan tal-valutazzjoni huwa li jiġi kkunsidrat jekk l-intervent mill-Istat huwiex konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, huwa normalment xieraq li jiġu kkunsidrati l-miżuri ta' tendenza ċentrali, bħall-medju jew il-medjan tan-numru ta' tranżazzjonijiet komparabbli.

105. Operaturi f'ekonomija tas-suq prudenti normalment jivvalutaw l-interventi tagħhom billi jużaw diversi metodoloġiji differenti biex jikkorroboraw l-estimi (pereżempju, il-kalkoli tal-VPN huma vvalidati permezz ta'metodi ta' valutazzjoni komparattiva). Il-metodoloġiji differenti li jikkonverġu bl-istess valur se jipprovdu indikazzjoni ulterjuri biex jiġi stabbilit prezz tas-suq ġenwin. Għaldaqstant, il-preżenza ta' metodoloġiji ta' valutazzjoni kumplementari li jikkorroboraw il-konklużjonijiet ta' xulxin li jitqiesu bħala indikazzjoni pożittiva meta jiġi vvalutat jekk tranżazzjoni tkunx konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq.

4.2.3.3. Analiżi kontrofattwali fil-każ ta' skopertura ekonomika minn qabel fil-konfront tal-impriża kkonċernata

106. Il-fatt li l-korp pubbliku kkonċernat ikollu skopertura ekonomika minn qabel fil-konfront ta' impriża għandu jiġi kkunsidrat meta jiġi eżaminat jekk tranżazzjoni tkunx konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq, sakemm operatur privat komparabbli jista' jkollu tali skopertura minn qabel (pereżempju fil-kapaċità tiegħu ta' azzjonist ta' impriża) (164).

107. Skopertura minn qbel trid tiġi kkunsidrata fil-qafas ta' xenarji kontrafattwali għall-iskop tat-test tal-OES. Pereżempju, fil-każ ta' intervent ta' debitu jew ekwità i f'impriża pubblika f'diffikultà, ir-redditu mistenni fuq investiment bħal dan għandu jitqabbel mar-redditu mistenni fix-xenarju kontrafattwali tal-likwidazzjoni tal-kumpanija. Fil-każ li l-likwidazzjoni tipprovdi aktar qligħ jew anqas telf, operatur f'ekonomija tas-suq prudenti kieku jagħżel din l-opzjoni (165). Għal dan il-għan, il-kostijiet tal-likwidazzjoni li għandhom jitqiesu ma għandhomx jinkludu l-kostijiet marbuta mar-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet pubbliċi, iżda l-kostijiet biss li operatur fl-ekonomija tas-suq razzjonali kien iġarrab (166), filwaqt li jiġi kkunsidrat ukoll l-evoluzzjoni tal-kuntest soċjali, ekonomiku u ambjentali li fih jopera (167).

4.2.3.4. Kunsiderazzjonijiet speċifiċi biex jiġi stabbilit jekk it-termini għal self u garanziji, humiex konformi mat-termini tas-suq.

108. Bl-istess mod bħal kwalunkwe tranżazzjoni oħra, self u garanziji mogħtija minn korpi pubbliċi (inklużi impriżi pubbliċi) jistgħu jikkwalifikaw bħala għajnuna mill-Istat jekk ma jkunux skont it-termini tas-suq.

109. Għall-garanziji, normalment trid tiġi analizzata sitwazzjoni trijangulari li tinvolvi entità pubblika bħala garanti, mutwatarju u mutwanti (168). F'ħafna każijiet, l-għajnuna tista' tkun preżenti biss fil-livell tal-mutwatarju, minħabba li l-garanzija pubblika tista' tagħtih vantaġġ, billi tippermettilu li jissellef b'rata li kieku ma tkunx tinkiseb fis-suq mingħajr il-garanzija (169) (jew li jissellef f'sitwazzjoni fejn, eċċezzjonalment, l-ebda self ma seta' jinkiseb fis-suq bi kwalunkwe rata). Madankollu, f'ċerti ċirkostanzi speċifiċi, l-għoti ta' garanzija pubblika tista' wkoll tinvolvi għajnuna lill-mutwanti, b'mod partikolari fejn tingħata garanzija ex post dwar obbligu eżistenti bejn il-mutwanti u l-mutwatarju, fejn mhuwiex żgurat li l-vantaġġ jgħaddi kompletament lill-mutwatarju (170) jew fejn self iggarantit jintuża biex iħallas lura wieħed li mhuwiex garantit (171).

110. Kwalunkwe garanzija mogħtija fuq termini li huma aktar favorevoli mill-kundizzjonijiet tas-suq, filwaqt li titqies is-sitwazzjoni ekonomika tal-mutwatarju, tagħti vantaġġ lil tal-aħħar (li jħallas tariffa li ma tirriflettix b'mod xieraq ir-riskju li l-garanti jkollu) (172). B'mod ġenerali, garanziji mingħajr limiti mhumiex skont il-kundizzjonijiet normali tas-suq. Dan japplika wkoll għall-garanziji impliċiti li joriġinaw minn responsabbiltà tal-Istat għad-djun ta' impriżi insolventi mħarsa minn regoli ordinarji ta' falliment (173).

111. Fin-nuqqas ta' informazzjoni speċifika tas-suq dwar tranżazzjoni ta' dejn partikolari, l-istrument ta' dejn li huwa konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq jista' jiġi stabbilit fuq il-bażi ta' tqabbil ma' tranżazzjonijiet tas-suq komparabbli (jiġifieri permezz ta' valutazzjoni komparattiva). Fil-każ ta' self u garanziji, informazzjoni dwar il-kostijiet ta' finanzjament tal-impriża tista', pereżempju, tinkiseb minn self (riċenti) ieħor meħud mill-impriża inkwistjoni, minn renditi fuq bonds maħruġa mill-impriża jew minn swaps ta' inadempjenza ta' kreditu fuq din l-impriża. Tranżazzjonijiet tas-suq komparabbli jistgħu jkunu wkoll tranżazzjonijiet ta' self jew garanzija simili mwettqa minn kampjun ta' kumpaniji għat-tqabbil, bonds maħruġa minn kampjun ta' kumpaniji komparaturi jew il-firxiet ta' swap ta' inadempjenza tal-kreditu disponibbli fuq kampjun ta' kumpaniji komparaturi. Fil-każ ta' garanziji, jekk fis-swieq finanzjarji ma jinstab ebda limitu tal-prezz ta' referenza li jikkorrispondi, il-kost finanzjarju totali tas-self garantit, inkluż ir-rata ta' imgħax tas-self u tal-primjum tal-garanzija, għandu jitqabbel mal-prezz tas-suq ta' self simili li mhuwiex garantit. Il-metodi ta' valutazzjoni komparattiva jistgħu jiġu kkumplimentati b'metodi ta' valutazzjoni bbażati fuq id-dħul fuq il-kapital (174).

112. Biex tiġi ffaċilitata il-valutazzjoni ta' jekk miżura tikkonformax mat-test tal-OES, il-Kummissjoni żviluppat indikaturi li jiddeterminaw il-karatteristika tal-għajnuna ta' self u garanziji.

113. Għas-self, il-metodoloġija biex tiġi kkalkulata rata ta' referenza, li taġixxi bħala indikatur għall-prezz tas-suq f'sitwazzjonijiet fejn tranżazzjonijiet tas-suq komparabbli ma jkunux faċli biex jiġu identifikati (xi ħaġa li probabbilment tapplika aktar għal tranżazzjonijiet li jinvolvu ammonti limitati u/jew tranżazzjonijiet li jinvolvu impriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs)) hija stabbilita fil-Komunikazzjoni dwar ir-Rata ta' Referenza (175). Għandu jitfakkar li din ir-rata ta' referenza hija biss indikatur (176). Jekk tranżazzjonijiet komparabbli jkunu normalment twettqu bi prezz anqas minn dak indikat bħala indikatur bir-rata ta' referenza, l-Istat Membru jista' jikkunsidra dan il-prezz aktar baxx bħala l-prezz tas-suq. Jekk, min-naħa l-oħra, l-istess kumpanija wettqet tranżazzjonijiet simili riċenti bi prezz ogħla mir-rata ta' referenza u l-qagħda finanzjarja tagħha u l-ambjent tas-suq baqgħu sostanzjalment l-istess, ir-rata ta' referenza ma tistax tikkostitwixxi indikatur validu tar-rati tas-suq għal dan il-każ speċifiku.

114. Il-Kummissjoni żviluppat gwida dettaljata dwar indikaturi (u preżunzjonijiet mhux konfutabbli (“livell ta' protezzjoni xierqa”) għall-SMEs) marbutin mal-garanziji fl-Avviż dwar il-Garanziji (177). Skont dan l-Avviż, sabiex tiġi eskluża l-preżenza ta' għajnuna huwa normalment suffiċjenti li l-mutwatarju ma jkunx f'diffikultà finanzjarja, li l-garanzija tkun marbuta ma' tranżazzjoni speċifika, li l-mutwanti jassumi parti mir-riskju u li l-mutwatarju jħallas prezz orjentat għas-suq għall-garanzija.

4.3. Vantaġġ indirett

115. Vantaġġ jista' jingħata lil impriżi oħra għajr dawk li għalihom jiġu ttrasferiti direttament riżorsi tal-Istat (vantaġġ indirett) (178). Miżura tista' tikkostitwixxi wkoll kemm vantaġġ dirett lill-impriża riċeventi kif ukoll vantaġġ indirett lil impriżi oħra, pereżempju, impriżi li joperaw fuq livelli sussegwenti ta' attività (179). Il-benefiċjarju dirett tal-vantaġġ jista' jkun jew impriża inkella entità (persuna fiżika jew ġuridika) li ma huma involuti fl-ebda attività ekonomika (180).

116. Vantaġġi indiretti bħal dawn għandhom jiġu distinti minn sempliċi effetti ekonomiċi sekondarji li huma inerenti fi kważi kull miżura ta' għajnuna mill-Istat (pereżempju permezz ta' żieda fil-produzzjoni). Għal dan l-iskop, l-effetti prevedibbli tal-miżura għandhom jiġu eżaminati minn perspettiva ex ante. Vantaġġ indirett huwa preżenti jekk il-miżura hija mfassla b'tali mod li tiggwida l-effetti sekondarji tagħha lejn impriżi identifikabbli jew gruppi ta' impriżi. Dan ikun il-każ, pereżempju, jekk għajnuna diretta tkun, de facto jew de jure, kundizzjonali fuq ix-xiri ta' merkanzija jew servizzi prodotti minn ċerti impriżi biss (pereżempju impriżi stabbiliti f'ċerti oqsma biss) (181).

5. SELETTIVITÀ

5.1. Prinċipji ġenerali

117. Sabiex miżura tal-Istat taqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat, hija trid tiffavorixxi lil “ċerti impriżi jew ċerti produtturi”. Għaldaqstant, mhux il-miżuri kollha li jiffavorixxu l-operaturi ekonomiċi jaqgħu fil-kunċett ta' għajnuna, iżda dawk biss li jagħtu vantaġġ b'mod selettiv lil ċerti impriżi jew kategoriji ta' impriżi jew lil ċerti setturi ekonomiċi.

118. Miżuri purament ta' applikazzjoni ġenerali li ma jiffavorixxux biss lil ċerti impriżi jew biss il-produzzjoni ta' ċerta merkanzija ma jaqgħux fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Madankollu, il-ġurisprudenza għamiltha ċara li anki interventi li, għall-ewwel, jidhru li japplikaw għall-impriżi inġenerali jistgħu jkunu sa ċertu punt selettivi u, għaldaqstant, jiġu kkunsidrati bħala miżuri mfassla biex jiffavorixxu ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerta merkanzija (182). La għadd kbir ta' impriżi eliġibbli (li jista' saħansitra jinkludi l-impriżi kollha ta' settur partikolari), u lanqas id-diversità u d-daqs tas-setturi li għalihom jappartjenu, ma jipprovdu raġunijiet għall-konklużjoni li miżura tal-Istat tikkostitwixxi miżura ġenerali ta' politika ekonomika, jekk mhux is-setturi ekonomiċi kollha jistgħu jibbenefikaw minnha (183). Il-fatt li l-għajnuna mhijiex immirata lejn benefiċjarju wieħed speċifiku jew aktar iddefiniti minn qabel, iżda hija soġġetta għal għadd ta' kriterji oġġettivi li skonthom tista' tingħata, fil-qafas ta' allokazzjoni baġitarja ġenerali predeterminata, lil numru indefinit ta' benefiċjarji li mhumiex inizjalment identifikati b'mod individwali, ma jistax ikun biżżejjed sabiex tiġi kkontestata n-natura selettiva tal-miżura (184).

119. Biex jiġi ċċarat il-kunċett ta' selettività skont il-liġi dwar l-għajnuna mill-Istat, huwa utli li ssir distinzjoni bejn selettività materjali u reġjonali. Barra minn hekk, huwa utli li tiġi pprovduta aktar gwida dwar ċerti kwistjonijiet speċifiċi għall-miżuri għat-taxxa (jew simili).

5.2. Selettività materjali

120. Is-selettività materjali ta' miżura timplika li l-miżura tapplika biss għal ċerti (gruppi ta') impriżi jew ċerti setturi tal-ekonomija fi Stat Membru partikolari. Selettività materjali tista' tiġi stabbilita de jure jew de facto.

5.2.1. Is-selettività de jure u de facto

121. Is-selettività de jure tirriżulta direttament mill-kriterji legali għall-konċessjoni ta' miżura li hija formalment riżervata għal ċerti impriżi biss (pereżempju: dawk li għandhom ċertu daqs, attivi f'ċerti setturi jew li għandhom ċerta forma ġuridika (185); kumpaniji inkorporati jew reċentement ikkwotati f'suq regolat matul perjodu partikolari (186); kumpaniji li jappartjenu għal grupp li jkollu ċerti karatteristiċi jew fdati b'ċerti funzjonijiet fil-grupp (187); kumpaniji li jinsabu f'diffikultà (188); jew impriżi ta' esportazzjoni, jew impriżi li jwettqu attivitajiet marbutin mal-esportazzjoni (189)). Is-selettività de facto tista' tiġi stabbilita f'każijiet fejn, għalkemm il-kriterji formali għall-applikazzjoni tal-miżura ikunu fformulati f'termini ġenerali u oġġettivi, l-istruttura tal-miżura tkun b'tali mod li l-effetti tagħha jiffavorixxu b'mod sinifikanti grupp partikolari ta' impriżi (bħal fl-eżempji fis-sentenza preċedenti) (190).

122. Is-selettività de facto tista' tkun ir-riżultat ta' kundizzjonijiet jew ostakli imposti mill-Istati Membri biex jipprevjenu ċerti impriżi milli jibbenefikaw mill-miżura. Pereżempju, l-applikazzjoni ta' miżura ta' tassazzjoni (pereżempju kreditu ta' taxxa) biss għal investimenti li jeċċedu ċertu limitu (minbarra limitu minuri għal raġunijiet ta' espedjenza amministrattiva) tista' tfisser li l-miżura hija riżervata de facto għal impriżi b'riżorsi finanzjarji sinifikanti (191). Miżura li tagħti ċerti vantaġġi għal perjodu qasir biss tista' wkoll tkun selettiva de facto (192).

5.2.2. Selettività li tirriżulta minn prattiki amministrattivi diskrezzjonali

123. Miżuri ġenerali li japplikaw prima facie għall-impriżi kollha iżda huma limitati bis-setgħa diskrezzjonali ta' amministrazzjoni pubblika huma selettivi (193). Dan huwa l-każ fejn il-konformità mal-kriterji ma jirriżultax awtomatikament f'intitolament għall-miżura.

124. L-amministrazzjonijiet pubbliċi għandhom setgħa diskrezzjonali fl-applikazzjoni tal-miżura, b'mod partikolari, meta l-kriterji għall-għoti tal-għajnuna jiġu fformulati b'mod ġenerali jew vag ħafna li naturlament jinvolvi marġini ta' diskrezzjoni fil-valutazzjoni. Eżempju wieħed ikun li l-amministrazzjoni tat-taxxa tista' tbiddel il-kundizzjonijiet għall-għoti ta' konċessjoni fiskali skont il-karatteristiċi tal-proġett ta' investiment imressaq għaliha għal valutazzjoni. Bl-istess mod, jekk l-amministrazzjoni tat-taxxa għandha diskrezzjoni wiesgħa biex tiddetermina l-benefiċjarji jew il-kundizzjonijiet li bihom jingħata benefiċċju fuq it-taxxa fuq il-bażi ta' kriterji mhux relatati mas-sistema fiskali, bħaż-żamma tal-impjiegi, l-eżerċizzju ta' din id-diskrezzjoni trid tkun meqjusa bħala li tiffavorixxi “ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerta merkanzija” (194).

125. Il-fatt li ħelsien mit-taxxa jeħtieġ awtorizzazzjoni amministrattiva minn qabel ma jfissirx awtomatikament li dan jikkostitwixxi miżura selettiva. Dan mhuwiex il-każ li awtorizazzjoni aministrattiva minn qabel tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi, mhux diskriminatorji li jkunu magħrufa bil-quddiem, b'hekk tiċċirkoskrivi l-eżerċizzju tad-diskrezzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi. Tali skema ta' awtorizzazzjoni amministrattiva trid tkun ukoll ibbażata fuq sistema proċedurali li tkun faċilment aċċessibbli u li tkun tista' tiżgura li talba għall-awtorizzazzjoni tiġi ttrattata b'mod oġġettiv u imparzjali fi żmien raġonevoli u rifjut biex jingħata awtorizzazzjoni irid ikun jista' jiġi kkontestat fi proċedimenti ġudizzjarji jew kważi ġudizzjarji (195).

5.2.3. Il-valutazzjoni ta' selettività materjali għall-miżuri li jnaqqsu l-imposti normali tal-impriżi

126. Meta l-Istati Membri jadottaw miżuri pożittivi ad hoc li minnhom jibbenefikaw impriża waħda identifikata jew aktar (pereżempju, l-għoti ta' flus jew assi lil ċerti impriżi), huwa normalment faċli li jiġi konkluż li dawn il-miżuri għandhom karatteristika selettiva, minħabba li jirriżervaw trattament favorevoli għal impriża waħda jew aktar (196).

127. Is-sitwazzjoni tkun normalment anqas ċara meta l-Istati Membri jadottaw miżuri usa' applikabbli għall-impriżi kollha li jissodisfaw ċerti kriterji, li jimmitigaw l-imposti li dawn l-impriżi normalment ikollhom iħallsu (pereżempju, eżenzjonijiet tat-taxxa jew tas-sigurtà soċjali għal impriżi li jissodisfaw ċerti kriterji).

128. F'każijiet bħal dawn, is-selettività tal-miżuri normalment għandha tiġi vvalutata permezz ta' analiżi fi tliet stadji. L-ewwel nett, trid tiġi identifikata s-sistema ta' referenza. It-tieni, għandu jiġi determinat jekk miżura partikolari tikkostitwixxix deroga minn din is-sistema safejn din tagħmel distinzjoni bejn operaturi ekonomiċi li, fid-dawl tal-objettivi intrinsiċi għas-sistema, huma f'sitwazzjoni fattwali u legali komparabbli. L-ivvalutar ta' jekk deroga teżistix huwa l-element ewlieni ta' din il-parti tat-test u jippermetti li ssir konklużjoni dwar jekk il-miżura hijiex selettiva prima facie. Jekk il-miżura inkwistjoni ma tikkostitwixxix deroga mis-sistema ta' referenza, ma tkunx selettiva. Madankollu, jekk tkun (u għalhekk hija selettiva prima facie), trid tiġi stabbilita, fit-tielet pass tat-test, jekk id-deroga hijiex ġustifikata min-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema (ta' referenza) (197). Jekk miżura selettiva prima facie hija ġġustifikata bin- natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema, din ma titqiesx bħala selettiva u taqa' barra mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-Trattat (198).

129. Madankollu, f'ċerti każijiet ma tistax tiġi applikata analiżi fi tliet stadji, filwaqt li jitqiesu l-effetti prattiċi tal-miżuri kkonċernati. Irid jiġi enfasizzat li l-Artikolu 107(1) tat-Trattat ma jagħmilx distinzjoni bejn il-miżuri ta' intervent mill-Istat fit-termini tal-kawżi jew l-għanijiet tagħhom, iżda jiddefinihom fir-rigward tal-effetti tagħhom, indipendentement mit-tekniki użati (199). Dan ifisser li f'ċerti każijiet eċċezzjonali mhuwiex biżżejjed li jiġi eżaminat jekk miżura partikolari tidderogax mir-regoli tas-sistema ta' referenza kif definit mill-Istat Membru kkonċernat. Huwa wkoll meħtieġ li jiġi evalwat jekk il-konfini tas-sistema ta' referenza ġewx imfassla b'mod konsistenti jew, għall-kuntrarju, b'mod arbitrarju jew ippreġudikat, biex jiffavorixxu ċerti impriżi li huma f'sitwazzjoni komparabbli fir-rigward tal-loġika sottostanti tas-sistema inkwistjoni.

130. Għaldaqstant, fil-Kawżi Magħquda C-106/09 P u C-107/09 P (200) dwar ir-riforma tat-taxxa ta' Ġibiltà, il-Qorti tal-Ġustizzja sabet li s-sistema ta' referenza kif definita mill-Istat Membru konċernat, għalkemm ibbażata fuq kriterji li kienu ta' natura ġenerali, iddiskriminat fil-prattika bejn kumpaniji li kienu f'sitwazzjoni komparabbli fir-rigward tal-objettiv tar-riforma tat-taxxa, li jirriżulta f'vantaġġ selettiv mogħti lil kumpaniji offshore (201). F'dan ir-rigward, il-Qorti sabet li l-fatt li kumpaniji offshore ma kinux intaxxati ma kienx konsegwenza każwali tar-reġim, iżda l-konsegwenza inevitabbli tal-fatt li l-bażi ta' valutazzjoni kienet speċifikament iddisinjata b'tali mod li l-kumpaniji offshore ma kellhom l-ebda bażi għat-taxxa (202).

131. Verifika simili tista' tkun ukoll meħtieġa f'ċerti każijiet li jikkonċernaw imposti għal skopijiet speċjali, fejn ikun hemm elementi li jindikaw li l-limiti tal-imposti tfasslu b'mod evidentement arbitrarju jew preġudikat, sabiex jiffavorixxu ċerti prodotti jew ċerti attivitajiet li huma f'sitwazzjoni komparabbli fir-rigward tal-loġika sottostanti tal-imposti inkwistjoni. Pereżempju, fil-Ferring (203), il-Qorti tal-Ġustizzja qieset li imposta fuq il-bejgħ dirett ta' prodotti mediċinali minn laboratorji farmatewtiċi iżda mhux fuq il-bejgħ minn bejjiegħa bl-ingrossa kienet selettiva. Fid-dawl taċ-ċirkostanzi fattwali partikolari — bħall-objettiv ċar tal-miżura u l-effetti tagħha — il-Qorti ma eżaminatx sempliċement jekk il-miżura kkonċernata twassalx għal deroga mis-sistema ta' referenza magħmula mill-imposta. Din qabblet ukoll is-sitwazzjonijiet tal-laboratorji farmatewtiċi (soġġetti għall-imposta) u tal-bejjiegħa bl-ingrossa (esklużi), tikkonkludi li n-nuqqas ta' impożizzjoni tat-taxxa fuq il-bejgħ dirett mill-bejjiegħa bl-ingrossa irriżulta li ngħataw eżenzjoni fiskali selettiva prima facie (204).

5.2.3.1. Identifikazzjoni tas-sistema ta' referenza

132. Is-sistema ta' referenza tikkostitwixxi l-valutazzjoni komparattiva li skontha tiġi vvalutata s-selettività ta' miżura.

133. Is-sistema ta' referenza hija magħmula minn sett konsistenti ta' regoli li japplikaw b'mod ġenerali — fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi — għall-impriżi kollha li jaqgħu fl-ambitu tagħha kif definit mill-objettiv tagħha. Tipikament, dawn ir-regoli jiddefinixxu mhux biss l-ambitu ta' din is-sistema, iżda wkoll il-kundizzjonijiet li taħthom tkun tapplika s-sistema, id-drittijiet u l-obbligi ta' impriżi soġġetti għaliha u t-teknikalitajiet tat-tħaddim tas-sistema.

134. Fil-każ ta' taxxi, is-sistema ta' referenza hija bbażata fuq l-elementi bħall-bażi għat-taxxa, il-persuni taxxabbli, l-avveniment taxxabbli u r-rati tat-taxxa. Pereżempju, sistema ta' referenza tista' tiġi identifikata fir-rigward tas-sistema fiskali fuq id-dħul korporattiv (205), is-sistema tal-VAT (206), jew is-sistema ġenerali ta' tassazzjoni ta' assigurazzjoni (207). L-istess japplika għal imposti bi skopijiet speċjali (awtonomi), bħal imposti fuq ċerti prodotti jew attivitajiet li jkollhom impatt negattiv fuq l-ambjent jew is-saħħa, li ma jagħmlux verament parti minn sistema ta' tassazzjoni usa'. Bħala riżultat, u soġġetta għal każijiet speċjali kif jidher fil-paragrafi 129 sa 131 hawn fuq, is-sistema ta' referenza hija, fil-prinċipju, l-imposta innifisha (208).

5.2.3.2. Deroga mis-sistema ta' referenza

135. Ladarba s-sistema ta' referenza tkun ġiet stabbilita, il-pass li jmiss tal-analiżi jikkonsisti f'li jiġi eżaminat jekk miżura partikolari tagħmilx differenza bejn impriżi f'deroga minn din is-sistema. Biex dan isir, huwa meħtieġ li jiġi stabbilit jekk il-miżura hijiex se tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerta merkanzija meta mqabbla ma' impriżi oħra li huma f'sitwazzjoni legali u fattwali simili, fid-dawl tal-objettiv intrinsiku tas-sistema ta' referenza (209). L-objettivi tal-politika esterna — bħal objettivi tal-politika reġjonali, ambjentali jew industrijali — ma jistgħux jiġu invokati mill-Istat Membru biex jiġġustifikaw trattament differenzjat ta' impriżi (210).

136. L-istruttura ta' ċerti imposti għal skopijiet speċjali (u b'mod partikolari dwar il-bażijiet għat-taxxa tagħhom), bħal taxxi ambjentali u tas-saħħa imposti biex jiskoraġġixxu ċerti attivitajiet jew prodotti li għandhom effett negattiv fuq l-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem, normalment jintegraw l-objettivi ta' politika segwiti. F'każijiet bħal dawn, trattament differenzjat għal attivitajiet jew prodotti li s-sitwazzjoni tagħhom hija differenti mis-sitwazzjoni ta' dawk l-attivitajiet jew prodotti li huma soġġetti għat-taxxa fir-rigward tal-objettiv intrinsiku segwit, ma tistax tikkostitwixxi deroga (211).

137. Jekk miżura tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta' ċerti oġġetti li huma f'sitwazzjoni legali u fattwali komparabbli, il-miżura hija selettiva prima facie.

5.2.3.3. Ġustifikazzjoni bin-natura jew l-iskema ġenerali tas-sistema ta' referenza

138. Miżura li tidderoga mis-sistema ta' referenza (selettività prima facie) hija mhux selettiva jekk tkun iġġustifikata bin-natura jew l-iskema ġenerali ta' din is-sistema. Dan huwa l-każ fejn miżura tirriżulta direttament mill-prinċipji intrinsiċi bażiċi jew ta' gwida tas-sistema ta' referenza jew fil-każ li hija r-riżultat ta' mekkaniżmi inerenti meħtieġa għall-funzjonament u l-effikaċja tas-sistema (212). F'kuntrast ma' dan, mhuwiex possibbli li wieħed jiddependi fuq l-objettivi tal-politika esterni li mhumiex inerenti għas-sistema (213).

139. Il-bażi għal ġustifikazzjoni possibbli tista', pereżempju, tkun il-ħtieġa li jiġu miġġielda l-frodi jew l-evażjoni tat-taxxa, il-ħtieġa li jitqiesu r-rekwiżiti speċifiċi tal-kontabilità, il-ġestjoni amministrattiva, il-prinċipju ta' newtralità fiskali (214), in-natura progressiva tat-taxxa fuq l-introjtu u l-iskop ridistributtiv tagħha, il-ħtieġa li tiġi evitata t-taxxa doppja (215), jew l-objettiv li jiġi ottimizzat l-irkupru ta' djun fiskali.

140. L-Istati Membri għandhom, madankollu, jintroduċu u japplikaw proċeduri ta' kontroll u monitoraġġ xierqa biex jiġi żgurat li d-derogi huma konsistenti mal-loġika u l-iskema ġenerali tas-sistema fiskali (216). Biex id-derogi jiġu ġġustifikati min-natura jew mill-iskema ġenerali tas-sistema, huwa wkoll meħtieġ li jiġi żgurat li dawn il-miżuri jkunu proporzjonati u ma jmorrux lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħaq l-objettiv leġittimu li jkun qed jiġi segwit, fis-sens li l-objettiv ma jistax jintlaħaq permezz ta' (217) miżuri anqas sinifikanti.

141. L-Istat Membru li jintroduċi differenzjazzjoni bejn l-impriżi jeħtieġ li jkun jista' juri li din id-distinzjoni hija effettivament iġġustifikata permezz tan-natura u l-iskema ġenerali tas-sistema inkwistjoni (218).

5.3. Selettività reġjonali

142. Fil-prinċipju, huma biss il-miżuri li japplikaw fit-territorju kollu tal-Istat Membru li jevitaw il-kriterju tas-selettività ġeografiku stabbilit fl-Artikolu 107(1) tat-Trattat. Madankollu, kif spjegat hawn taħt, is-sistema ta' referenza mhux bilfors għandha tkun definita bħala l-Istat Membru kollu (219). Minn dan isegwi li mhux il-miżuri kollha li japplikaw biss għal ċerti partijiet tat-territorju ta' Stat Membru jkunu awtomatikament selettivi.

143. Kif stabbiliti mill-ġurisprudenza (220), il-miżuri b'ambitu ta' applikazzjoni reġjonali jew lokali jistgħu ma jkunux selettivi jekk ċerti rekwiżiti jiġu ssodisfati. Din il-ġurisprudenza għadha sa issa ttrattat biss miżuri ta' tassazzjoni. Madankollu, minħabba li s-selettività reġjonali hija kunċett ġenerali l-prinċipji stabbiliti mill-Qrati tal-Unjoni fir-rigward ta' miżuri ta' tassazzjoni japplikaw għal tipi oħra ta' miżuri wkoll.

144. Sabiex tiġi vvalutata s-selettività reġjonali, tliet xenarji għandhom jiġu distinti (221): (1) Fl-ewwel xenarju, li b'mod ċar jirriżulta fis-selettività reġjonali ta' miżura, il-gvern ċentrali ta' Stat Membru b'mod unilaterali jiddeċiedi li japplika livell aktar baxx ta' tassazzjoni f'żona ġeografika definita. (2) It-tieni xenarju jikkorrispondi għal devoluzzjoni simetrika ta' setgħat tat-taxxa (222) — mudell ta' distribuzzjoni tal-kompetenzi tat-taxxa li fihom l-awtoritajiet infra-Statali fuq livell partikolari (reġjuni, distretti jew oħrajn) ta' Stat Membru jkollhom l-istess setgħa awtonoma fil-liġi biex jiddeċiedu r-rata applikabbli tat-taxxa fit-territorju tagħhom ta' kompetenza, indipendentement mill-gvern ċentrali. F'dan il-każ, il-miżuri deċiżi mill-awtoritajiet infra-Statali mhumiex selettivi, minħabba li huwa impossibbli li tiġi stabbilita rata tat-taxxa normali kapaċi li tikkostitwixxi l-qafas ta' referenza. (3) Fit-tielet xenarju — id-devoluzzjoni asimetrika tas-setgħat tat-taxxa (223) — huma biss ċerti awtoritajiet reġjonali jew lokali li jistgħu jadottaw miżuri ta' tassazzjoni applikabbli fit-territorju tagħhom. F'dan il-każ, il-valutazzjoni tan-natura selettiva tal-miżura inkwistjoni tiddependi fuq jekk l-awtorità kkonċernata hijiex awtonoma biżżejjed mill-gvern ċentrali tal-Istat Membru (224). Dan ikun il-każ meta jiġu ssodisfati tliet kriterji kumulattivi ta' awtonomija: awtonomija istituzzjonali, proċedurali u ekonomika u finanzjarja (225). Jekk dawn il-kriterji kollha ta' awtonomija jkunu preżenti meta l-awtorità reġjonali jew lokali tiddeċiedi li tadotta miżura ta' tassazzjonita'applikabbli biss fit-territorju tagħha, f'dan il-każ ir-reġjun inkwistjoni, mhux l-Istat Membru, jikkostitwixxi l-qafas ta' referenza ġeografiku.

5.3.1. Awtonomija istituzzjonali

145. L-eżistenza tal-awtonomija istituzzjonali tista' tiġi stabbilita fejn id-deċiżjoni tal-miżura ta' tassazzjoni tkun ittieħdet minn awtorità reġjonali jew lokali bl-istatus kostituzzjonali, politiku u amministrattiv tagħha li huwa separat minn dak tal-gvern ċentrali. Fil-kawża Azores, il-Qorti osservat li l-Kostituzzjoni Portugiża rrikonoxxiet l-Azores bħala reġjun awtonomu bl-istatus politiku u amministrattiv tiegħu stess u l-istituzzjonijiet awtonomi, li għandhom ukoll il-kompetenza fiskali tagħhom stess, u s-setgħa li jadattaw id-dispożizzjonijiet fiskali nazzjonali għal karatteristiċi partikolari reġjonali (226).

146. Il-valutazzjoni ta' jekk dan il-kriterju jkunx ġie ssodisfat f'kull każ individwali għandha tinkludi, b'mod partikolari, l-eżami tal-kostituzzjoni u liġijiet rilevanti oħra ta' Stat Membru partikolari sabiex jiġi vverifikat jekk reġjun partikolari tabilħaqq għandux l-istatus politiku u amministrattiv separati tiegħu stess u jekk għandux l-istituzzjonijiet awtonomi tiegħu stess li għandhom is-setgħa jeżerċitaw il-kompetenza fiskali tagħhom stess.

5.3.2. Awtonomija proċedurali

147. L-eżistenza ta' awtonomija proċedurali tista' tiġi stabbilita fejn deċiżjoni dwar miżura ta' tassazzjoni tkun ġiet adottata mingħajr ma l-gvern ċentrali jkun jista' jintervjeni direttament biex jiġi ddeterminat il-kontenut tagħha.

148. Il-kriterju essenzjali għad-determinazzjoni ta' jekk teżistix awtonomija proċedurali mhijiex il-grad ta' kompetenza li l-korp infrastatali huwa rikonoxxut li għandu, iżda l-kapaċità ta' dan il-korp, fid-dawl tal-kompetenza tiegħu, li jadotta deċiżjoni dwar miżura ta' tassazzjoni b'mod indipendenti, jiġifieri mingħajr ma l-gvern ċentrali jkun jista' jintervjeni direttament rigward il-kontenut tagħha.

149. Il-fatt li teżisti proċedura ta' konsultazzjoni jew ta' konċiljazzjoni bejn l-awtoritajiet ċentrali u reġjonali (jew lokali) biex jiġu evitati kunflitti ma jfissirx awtomatikament li korp infrastatali ma għandux awtonomija proċedurali, sakemm huwa dan il-korp, u mhux il-gvern ċentrali, li għandu l-aħħar kelma dwar l-adozzjoni tal-miżura inkwistjoni (227).

150. Is-sempliċi fatt li l-atti li korp infrastatali jadotta huma soġġetti għal rieżami ġudizzjarju ma jfissirx minnu nniffsu li dan il-korp ma għandux awtonomija proċedurali, minħabba li l-eżistenza ta' rieżami bħal dan hija karatteristika inerenti tal-istat tad-dritt (228).

151. Miżura ta' tassazzjoni reġjonali (jew lokali) ma għandhiex għalfejn tkun separata għal kollox mis-sistema fiskali aktar ġenerali biex din ma tikkostitwix għajnuna mill-Istat. B'mod partikolari, mhuwiex meħtieġ li s-sistema fiskali inkwistjoni (il-bażi tal-valutazzjoni, ir-rati tat-taxxa, ir-regoli tal-irkupru u l-eżenzjonijiet tat-taxxa) tkun iddelegata kompletament lill-korp infrastatali (229). Pereżempju, devoluzzjoni tat-taxxa korporattiva limitata għas-setgħa biex tvarja r-rati f'firxa limitata, mingħajr ma taffettwa s-setgħa li tbiddel il-bażi ta' valutazzjoni (konċessjonijiet tat-taxxa u eżenzjonijiet, eċċ.), tista' titqies li ssodisfat il-kundizzjoni ta' awtonomija proċedurali jekk il-medda tar-rata predefinita tippermetti lir-reġjun ikkonċernat li jeżerċita setgħat awtonomi sinifikanti ta' tassazzjoni, mingħajr ma l-gvern ċentrali jkun jista' jintervjeni direttament fir-rigward tal-kontenut tagħha.

5.3.3. Awtonomija ekonomika u finanzjarja

152. L-eżistenza ta' awtonomija ekonomika u finanzjarja tista' tiġi stabbilita fejn korp infra-Statali jieħu r-responsabbiltà għall-konsegwenzi politiċi u finanzjarji ta' miżura ta' tnaqqis tat-taxxi. Dan ma jistax ikun il-każ jekk il-korp infra-Statali ma jkunx responsabbli għall-ġestjoni ta' baġit, jiġifieri meta ma għandux kontroll kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa.

153. Għalhekk, billi tiġi stabbilita l-eżistenza ta' awtonomija ekonomika u finanzjarja, il-konsegwenzi finanzjarji tal-miżura ta' tassazzjoni fir-reġjun ma jridx jiġi kkumpensat minn għajnuna jew sussidji minn reġjuni oħra jew mill-gvern ċentrali. Għalhekk, l-eżistenza ta' rabta kawżali diretta bejn il-miżura ta' tassazzjoni adottata minn korp infrastatali u l-appoġġ finanzjarju minn reġjuni oħra jew il-gvern ċentrali tal-Istat Membru kkonċernat teskludi l-eżistenza ta' tali awtonomija (230).

154. L-eżistenza ta' awtonomija ekonomika u finanzjarja ma tiddgħajjifx bil-fatt li nuqqas ta' dħul mit-taxxa bħala riżultat tal-implimentazzjoni ta' setgħat devoluti tat-taxxa (preżempju rata tat-taxxa aktar baxxa) huwa paċut minn żieda parallela fl-istess dħul minħabba l-ħolqien ta' negozji ġodda attirati mir-rati aktar baxxi.

155. Il-kriterji tal-awtonomija ma jeħtiġux li r-regoli li jirregolaw il-ġbir tat-taxxa jaqaw f'idejn l-awtoritajiet reġjonali jew lokali, u lanqas ma jeħtieġu li d-dħul tat-taxxa jinġabar fil-fatt minn dawk l-awtoritajiet. Il-gvern ċentrali jista' jkompli jkun responsabbli għall-ġbir ta' taxxi devoluti jekk il-kost tal-ġbir jaqa' fuq l-awtorità infrastatali.

5.4. Kwistjonijiet speċifiċi dwar miżuri ta' tassazzjoni

156. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu dwar il-politika ekonomika li huma jqisu bħala l-aktar xierqa u, b'mod partikolari, biex iqassmu l-piż tat-taxxa kif jidhrilhom xieraq fid-diversi fatturi ta' produzzjoni. Madankollu, l-Istati Membri jridu jeżerċitaw din il-kompetenza skont il-liġi tal-Unjoni (231).

5.4.1. Soċjetajiet kooperattivi

157. Fil-prinċipju, soċjetajiet kooperattivi ġenwini jikkonformaw ma' prinċipji operattivi li jiddistingwuhom minn operaturi ekonomiċi oħra (232). B'mod partikolari, dawn huma soġġetti għal rekwiżiti ta' sħubija speċifiċi u l-attivitajiet tagħhom jitmexxew għall-benefiċju tal-membri tagħhom (233), mhux fl-interess tal-investituri barranin. Barra minn hekk, ir-riżervi u l-assi mhumiex distribwibbli u jridu jkunu ddedikati għall-interess komuni tal-membri. Fl-aħħar nett, il-kooperattivi ġeneralment għandhom aċċess limitat għas-swieq tal-ekwità u jiġġeneraw marġni ta' profitt baxx.

158. Fid-dawl ta' dawn il-karatteristiċi partikolari, il-kooperattivi jistgħu jitqiesu bħala li mhumiex f'sitwazzjoni fattwali u ġuridika komparabbli ma' dik ta' kumpaniji kummerċjali, u b'hekk it-trattament tat-taxxa preferenzjali għall-kooperattivi jista' jaqa' barra l-ambitu tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat sakemm (234): — dawn jaġixxu fl-interess ekonomiku tal-membri tagħhom; — ir-relazzjonijiet tagħhom mal-membri mhumiex purament kummerċjali, iżda personali u individwali; — il-membri huma involuti b'mod attiv fit-tmexxija tan-negozju; — huma intitolati għal distribuzzjoni ġusta tar-riżultati tal-prestazzjoni ekonomika.

159. Jekk, madankollu, jinstab li s-soċjetà kooperattiva taħt eżami tkun komparabbli għall-kumpaniji kummerċjali, għandha tiġi inkluża fl-istess qafas ta' referenza bħala kumpaniji kummerċjali u tgħaddi mill-analiżi fi tliet stadji kif stabbilit fil-paragrafi 128 sa 141. It-tielet pass ta' din l-analiżi, jeħtieġ analiżi ta' jekk ir-reġim tat-taxxa inkwistjoni hijiex iġġustifikata bil-loġika tas-sistema fiskali (235).

160. Għal dan il-għan, ta' min jinnota li l-miżura teħtieġ li tkun konformi mal-prinċipji bażiċi jew ta' gwida tas-sistema fiskali tal-Istat Membru (b'referenza għall-mekkaniżmi inerenti għal din is-sistema). Deroga għal soċjetajiet kooperattivi fis-sens li mhumiex intaxxati bħala kooperattivi, tista', pereżempju, tkun iġġustifikata mill-fatt li jqassmu l-profitti tagħhom kollha lill-membri tagħhom u mbagħad dik it-taxxa tiġi imposta fuq dawk il-membri individwali. F'kull każ, it-tassazzjoni mnaqqsa trid tkun proporzjonali u ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ. Barra minn hekk, proċeduri ta' kontroll u monitoraġġ xierqa jridu jkunu applikati mill-Istat Membru kkonċernat (236).

5.4.2. Impriżi għal investiment kollettiv (237)

161. Huwa ġeneralment aċċettat li strumenti ta' investiment, bħal impriżi ta' investiment kollettiv (238), għandhom jiġu soġġetti għal livell xieraq ta' tassazzjoni minħabba li dawn bażikament jaħdmu bħala korpi intermedjarji bejn investituri (terzi) u l-kumpaniji fil-mira li huma soġġetti għal investiment. In-nuqqas ta' regoli tat-taxxa speċjali li jirregolaw fondi jew kumpaniji ta' investiment jistgħu jirriżultaw f'fond ta' investim