MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 299/158

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti”

COM(2012) 118 final — 2012/0012 (COD)

2012/C 299/29

Relatur: is-Sur SIECKER

Nhar l-10 ta’ April 2012 u nhar id-19 ta’ April 2012, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew rispettivament iddeċidew, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti

COM (2012) 118 final – 2012/0012 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar is-26 ta’ Ġunju 2012.

Matul l-482 sessjoni plenarja tiegħu li saret fil-11 u t-12 ta’ Lulju 2012 (seduta tat-12 ta’ Lulju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’122 vot favur, 31 vot kontra u 6 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Iż-żarmar tal-bastimenti qed isir b’mod irresponsabbli. Il-biċċa l-kbira jiġu żarmati bil-metodu fejn il-bastimenti jittellgħu fuq ix-xtut (beaching) fl-Indja, il-Bangladexx u l-Pakistan. Imbagħad jiġu żarmati minn persunal mhux kwalifikat, fosthom ħafna tfal, mingħajr għodod tajbin u mingħajr l-ebda protezzjoni mill-ħafna sustanzi perikolużi li jiġu rilaxxati.

1.2 Il-bastimenti dekummissjonati huma kkunsidrati bħala skart perikoluż u jaqgħu taħt il-Konvenzjoni ta’ Basilea li tirregola t-trasport tal-iskart perikoluż. Peress li r-regoli ta’ din il-Konvenzjoni ilhom snin jiġu evitati b’mod sistematiku u fuq skala kbira, fl-2009 l-IMO adottat il-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong għal Riċiklaġġ tal-Bastimenti li jkun Sikur u li Jħares l-Ambjent. L-UE u l-Istati Membri tagħha kkonkludew li ż-żewġ Konvenzjonijiet dehru li jipprovdu livell ekwivalenti ta’ kontroll u infurzar għall-bastimenti kklassifikati bħala skart. L-Istati Afrikani kollha u għadd ta’ Stati tal-Amerika Latina ma qablux ma’ din il-konklużjoni. Il-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong hija mistennija tidħol fis-seħħ madwar is-sena 2020 jekk tiġi ratifikata minn biżżejjed pajjiżi.

1.3 L-Unjoni Ewropea għandha responsabbiltà kbira f’din il-kwistjoni peress li l-parti kbira tal-flotta dinjija hija proprjetà ta’ sidien mill-Istati Membri Ewropej. Il-Kummissjoni ilha s-snin tinkwieta dwar l-iżviluppi f’dan is-settur. Għalhekk, xi snin ilu ddeċidiet li tindirizza l-problema. Fl-aħħar ħames snin, il-Kummissjoni ħarġet Green Paper dwar dan is-suġġett, imbagħad Dokument ta’ Strateġija, u issa ħarġet Proposta għal Regolament. Ir-Regolament propost mill-UE jipprevedi l-applikazzjoni antiċipata ta’ għadd ta’ rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong.

1.4 Il-Proposta għal Regolament dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti tidher ftit li xejn differenti mill-Green Paper u d-Dokument ta’ Strateġija dwar l-istess suġġett li ġew ippubblikati qabel. F’dawn iż-żewġ dokumenti saret analiżi rigoruża tal-problemi relatati mar-riċiklaġġ tal-bastimenti fil-Bangladexx, l-Indja u l-Pakistan li wasslet għall-konvinzjoni li kien hemm bżonn li jittieħdu miżuri sodi biex tinbidel is-sitwazzjoni intollerabbli f’dawn il-pajjiżi. Madankollu, il-miżuri previsti fil-Proposta għal Regolament fil-fatt ma jsolvux il-problemi. Il-KESE jista’ biss jikkonkludi li r-rieda politika meħtieġa għas-soluzzjoni ta’ dawn il-problemi ma teżistix.

1.5 Pereżempju, ħaġa nieqsa mill-Proposta hija strument ekonomiku li permezz tiegħu l-Kummissjoni tista’ tinfluwenza s-sitwazzjoni b’mod favorevoli. Fid-dokument preċedenti kien issemma tali strument. Il-Kummissjoni għamlet stħarriġ dwar il-possibbiltajiet ta’ fond li fih jiġi depożitat ammont minn kull bastiment li jidħol f’port Ewropew. L-ammont jista’ jiġi determinat skont it-taħlita ta’ tunnellaġġ u tossiċità. Barra minn hekk, l-użu ta’ tali fond huwa konformi mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”. Dawn il-flus ikunu jistgħu jintużaw biex jittejbu ċ-ċirkostanzi fix-Xlokk tal-Asja billi: il-ħaddiema jitħarrġu fil-metodi ta’ xogħol sikuri u sani, in-nies tal-post jiġu sensibilizzati dwar il-perikli taż-żarmar irresponsabbli tal-bastimenti l-kbar u l-infrastruttura pubblika lokali tittejjeb.

1.6 Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tinvestiga l-possibbiltà li dan il-fond jintuża biex tiġi żviluppata kapaċità għaż-żarmar u biex tiġi stabbilita industrija tar-riċiklaġġ fl-Ewropa. Fl-Ewropa hemm biżżejjed tarzni li ma jintużawx jew bilkemm jintużaw għall-bini u t-tiswija tal-bastimenti, iżda li huma adatti għaż-żarmar u r-riċiklaġġ tal-bastimenti. Din l-idea tikkonforma sew mal-ambizzjoni tal-Unjoni Ewropea li tiżviluppa f’soċjetà ta’ riċiklaġġ sostenibbli, f’ambjent fejn l-iskart jiġi trasformat prinċipalment f’materja prima bis-saħħa ta’ sistema ta’ riċiklaġġ elaborata u ppjanata sew. Dan jista’ jwassal għal dħul ekonomiku kbir minn materjal prezzjuż li fil-biċċa l-kbira jista’ jissodisfa d-domanda għall-materja prima u joħloq l-impjiegi. Fid-dawl tal-prezzijiet li dejjem qed jiżdiedu tal-materja prima u r-rata ta’ qgħad li dejjem qed tiżdied f’għadd ta’ Stati Membri Ewropej dan jista’ jwassal għal qligħ kbir għall-Ewropa. Barra minn hekk, industrija li tispeċjalizza fiż-żarmar tal-bastimenti fl-aħħar taċ-ċiklu tagħhom tfisser opportunità għall-iżvilupp taż-żoni marittimi, it-taħriġ taż-żagħżagħ f’tipi ta’ xogħol ġodda u l-persuni qiegħda.

1.7 Jekk l-Ewropa tixtieq li l-bastimenti tagħha jiġu żarmati b’mod responsabbli, tkun ħaġa raġonevoli li tħallas parti għall-bini tal-kapaċità meħtieġa biex dan isir b’kundizzjonijiet korretti. Fl-ekonomija tas-suq m’hemm xejn b’xejn, kollox għandu prezz li jrid jitħallas. Għaż-żarmar responsabbli tal-bastimenti, il-prezz jitħallas bil-flus. Għaż-żarmar irresponsabbli, parti mill-prezz jitħallas mod ieħor, bħat-tniġġis tal-ambjent lokali u t-telf ta’ ħajja. Billi fl-UE ma nixtiqux naċċettaw dawn il-valuri bħala ħlas legali, lanqas ma nistgħu naċċettaw li jintużaw bħala ħlas lil pajjiżi barra l-Ewropa. Il-Kummissjoni għandha tagħmel iktar pressjoni f’dan ir-rigward. Għalhekk, il-KESE huwa tal-fehma li l-Kummissjoni setgħet ressqet proposta aħjar, iktar kreattiva, ambizzjuża u b’iktar inizjattivi, li tikkonforma iżjed mal-livell ta’ ambizzjoni tad-dokumenti preċedenti tal-Kummissjoni u l-Opinjonijiet tal-Kumitat.

1.8 Sabiex jiġi awtorizzat ir-riċiklaġġ ta’ bastimenti fil-faċilitajiet sitwati fil-pajjiżi barra l-OECD, sakemm jilħqu r-rekwiżiti għall-inklużjoni fuq il-lista Ewropea, il-KESE jirrakkomanda li r-Regolament ikun ibbażat b’mod partikolari fuq il-linji gwida eżistenti tal-organizzazzjonijiet (1) internazzjonali rilevanti, kif ukoll fuq il-Konvenzjoni ta’ Basilea stess u l-linji gwida tekniċi tagħha.

2. Daħla

2.1 Fi tmiem is-snin tmenin tas-seklu li għadda kien hemm kundanna internazzjonali dwar it-trasferiment tal-iskart industrijali tossiku lejn il-pajjiżi li kienu qed jiżviluppaw. Fil-paġni tal-gazzetti dehru rapporti li wrew li iktar minn 8 000 tank ta’ skart intremew f’Koko Beach fin-Niġerja u bastimenti bħal Karin B kienu jmorru minn spjaġġa għal oħra biex jeħilsu mit-tagħbija perikoluża tagħhom, u dawn ir-rapporti wasslu għal regolamentazzjoni internazzjonali iktar stretta. Imbagħad, fl-1989, in-Nazzjonijiet Uniti approvat il-Konvenzjoni ta’ Basilea bħala l-qafas għar-regolazzjoni tat-trasport internazzjonali tal-iskart perikoluż.

2.2 Il-Konvenzjoni ta’ Basilea tipprevedi sistema dinjija ta’ avviż bil-miktub minn qabel u l-permess għat-trasferiment tal-iskart bejn il-pajjiżi. Fl-1995 ġiet adottata emenda li introduċiet il-projbizzjoni tat-trasport tal-iskart perikoluż mill-pajjiżi tal-UE u l-OECD lejn pajjiżi li mhumiex membri tal-OECD. L-UE ttrasponiet il-Konvenzjoni ta’ Basilea u l-emenda dwar il-projbizzjoni tat-trasport fil-leġislazzjoni Komunitarja (2).

2.3 Għad li l-leġislazzjoni dwar it-trasportazzjoni tal-iskart tapplika b’mod ugwali għall-bastimenti u, fid-dawl tal-Konvenzjoni ta’ Basilea, il-bastimenti għal ċertu żmien jistgħu jitqiesu bħala skart, skont regoli internazzjonali oħrajn dawn għadhom jitqiesu bħala bastimenti. Billi kważi kull bastiment ikollu kwantità kbira ta’ materjali perikolużi bħaż-żejt, it-tajn biż-żejt, l-asbestos, il-fibra tal-ħġieġ, il-Bifenili Polyklorinati (PCB), it-TBT u l-metalli tqal, fosthom fiż-żebgħa, meta jiġu biex jiżżarmaw għandhom jitqiesu bħala skart perikoluż. Għalhekk, jekk esportati mill-pajjiżi tal-OECD, tali bastimenti li jtajru l-bandiera tal-UE li jikkonformaw mal-Konvenzjoni ta’ Basilea jistgħu jiżżarmaw biss fil-pajjiżi tal-OECD.

2.4 Madankollu, peress li l-bastimenti li jtajru bandiera tal-UE qed iduru mal-liġi b’mod sistematiku, ir-regoli internazzjonali u tal-UE mhumiex qed jilħqu l-għan tagħhom. Sabiex din is-sitwazzjoni tmur għall-aħjar il-Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Basilea talbu lill-IMO tistabbilixxi dispożizzjonijiet vinkolanti fir-rigward tar-riċiklaġġ tal-bastimenti. Fl-2006, l-IMO ħarġet abbozz ta’ konvenzjoni li fl-2009 ġie stabbilit bħala l-Konvenzjoni Internazzjonali ta’ Ħong Kong għar-Riċiklaġġ tal-Bastimenti li jkun Sikur u li Jħares l-Ambjent ta’ Bastimenti. Sabiex tidħol fis-seħħ u tibda tħalli l-effetti, jeħtieġ li tkun irratifikata minn għadd suffiċjenti ta’ Stati, kemm Stati tal-bandiera kbar kif ukoll Stati ta’ riċiklaġġ.

2.5 Fl-2006, il-Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Basilea laqgħu lil din il-Konvenzjoni tal-IMO u bdew valutazzjoni dwar jekk il-livell ta’ kontroll u infurzar tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong huwiex tal-istess livell tal-Konvenzjoni ta’ Basilea. L-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha lestew il-valutazzjoni tagħhom fl-2010 u kkonkludew li ż-żewġ konvenzjonijiet għall-bastimenti li huma klassifikati bħala skart jidhru li għandhom l-istess livell ta’ kontroll u applikazzjoni effettiva. F’Ottubru 2011, il-Partijiet tal-Konvenzjoni ta’ Basilea appellaw għar-ratifika tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong sabiex tkun tista’ tidħol fis-seħħ. Huwa mistenni li dan iseħħ l-iktar kmieni fl-2020. Meta l-Konvenzjoni tidħol fis-seħħ, il-pajjiżi li jkunu firmatarji jkunu jistgħu jħallu lill-bastimenti kummerċjali l-kbar tagħhom jiġu żarmati biss fil-pajjiżi li jkunu Partijiet għall-Konvenzjoni.

2.6 Il-prattiki li ma jirrispettawx l-ambjent u li mhumiex sikuri għaż-żarmar għadhom qed jinkwetaw lill-Kummissjoni Ewropea u għalhekk hija ser issegwi l-iżviluppi mill-qrib. Fl-2007, il-Kummissjoni ppubblikat (3) Green Paper dwar iż-żarmar aħjar għall-bastimenti u fl-2008, ħarġet Komunikazzjoni fejn ipproponiet (4) Strateġija tal-UE għal żarmar aħjar tal-bastimenti. Il-KESE ta r-reazzjoni tiegħu f’Opinjonijiet preċedenti (5) u b’din l-Opinjoni l-KESE qed jagħti r-reazzjoni tiegħu għall-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti (6).

3. Sfond

3.1 Iż-żarmar tal-bastimenti jiġi determinat mill-fatturi tas-suq. L-ispejjeż għaż-żamma ta’ flotta li teqdiem, it-tariffi tat-trasport u l-prezz tal-iskart jiddeterminaw meta bastiment jiġi żarmat. L-għażla tal-post taż-żarmar issir skont il-prezz li l-persuna taż-żarmar toffri għall-bastiment li se jiġi żarmat. Dan il-prezz jiġi determinat mid-domanda għall-azzar riċiklat fir-reġjun u l-ispejjeż tal-infrastruttura għall-protezzjoni tal-ħaddiema u tal-ambjent. Minħabba l-influwenza ta’ dawn il-fatturi, ir-riċiklaġġ tal-bastimenti l-kbar tul is-snin tmexxa lejn ix-Xlokk tal-Asja.

3.2 Mill-bastimenti kollha dekummissjonati li ġew żarmati mill-2004 ’l hawn, mill-inqas 80 % ġew żarmati fl-Indja, il-Pakistan u l-Bangladexx bil-metodu fejn il-bastiment jittella’ fuq ix-xatt (beaching). Il-bastimenti jittellgħu fuq xatt bir-ramel u mbagħad jiġu żarmati mingħajr l-użu ta’ magni tqal. Hemm nuqqas ta’ faċilitajiet għall-ipproċessar responsabbli tal-iskart imniġġes u tossiku ħafna. Il-gvernijiet tal-pajjiżi fix-Xlokk tal-Asja ma jindirizzawx dawn il-prattiki għax huma tal-fehma li r-riċiklaġġ tal-bastimenti huwa attività ekonomika importanti li għandha tiġi mxekkla mill-inqas possibbli. Barra minn hekk, ir-riċiklaġġ joħloq ħafna impjiegi, iżda l-konsegwenzi soċjali u ekoloġiċi huma diżastrużi.

3.3 Il-bastimenti l-kbar li jintbagħtu l-Asja għaż-żarmar jikkostitwixxu waħda mill-ikbar ġabriet ta’ skart perikoluż mill-industrija lejn il-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Dan l-iskart huwa magħmul minn materjal bħall-asbestos, iż-żejt u t-tajn biż-żejt, il-Bifenili Polyklorinati (PCB) u l-metalli tqal. Fl-2004, fi studju li sar mill-Kummissjoni (DĠ TREN) id-daqs ġie stmat bejn 1 000 u 3 000 tunnellata asbestos, bejn 170 u 540 tunnellata PCB, bejn 6 000 u 20 000 tunnellata żebgħa tossika u bejn 400 000 u 1,3 miljun tunnellata tajn biż-żejt fis-sena sal-2015. Hija ħaġa rari li l-impatt fuq l-ambjent jiġi investigat bir-reqqa imma l-informazzjoni disponibbli turi li dan għandu konsegwenzi radikali fuq l-ilma tal-baħar, qiegħ il-baħar u s-sediment. It-tniġġis tal-baħar miż-żarmar fl-Indja u l-Bangladexx huwa viżibbli sew fir-ritratti li jittieħdu mill-ajru. Barra minn hekk, skont l-NGOs, f’dawn ir-reġjuni m’hemmx iktar ħaxix u ħut.

3.4 Il-kundizzjonijiet tas-saħħa u s-sigurtà fil-faċilitajiet taż-żarmar tal-bastimenti fix-Xlokk tal-Asja huma f’sitwazzjoni kritika. Minħabba nuqqas ta’ magni tqal u tagħmir ta’ sigurtà għall-ħaddiema hemm riskju kbir ta’ aċċidenti. Skont rapport tal-gvern Indjan, bejn l-1996 u l-2003 fil-postijiet taż-żarmar f’Alang ġraw 434 aċċident li fihom mietu 209 ħaddiema. Skont rapporti mill-Pakistan, f’dan il-pajjiż, bejn l-1986 u l-2006 mietu iktar minn 400 ħaddiem u 6 000 ġarrbu feriti serji. Barra minn hekk, ġie stmat li eluf ta’ ħaddiema għandhom mard li ma jitfejjaqx minħabba li xammew u kellhom kuntatt mal-materjali velenużi mingħajr l-ebda miżura ta’ prevenzjoni jew protezzjoni. Il-maġġoranza tal-ħaddiema jiġu mill-ifqar reġjuni, ma marrux skola, jaħdmu mingħajr kuntratt tax-xogħol u mingħajr assigurazzjoni tal-mard jew tal-aċċidenti u ma jistgħux jingħaqdu f’union. Minn riċerka li saret fl-Indja jidher ukoll li l-perċentwal ta’ ħaddiema tfal huwa wieħed għoli. Kwart mill-ħaddiema għadhom taħt it-tmintax-il sena, 10 % saħansitra għandhom inqas minn 12-il sena.

4. Il-kontenut essenzjali tar-Regolament

4.1 L-għan tar-Regolament dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti huwa li jiġu limitati b’mod konsiderevoli l-konsegwenzi soċjali u ekoloġiċi negattivi mir-riċiklaġġ tal-bastimenti li jtajru l-bandiera tal-UE fix-Xlokk tal-Asja, mingħajr ma jinħoloq piż ekonomiku inutli. Ir-Regolament jipprevedi l-applikazzjoni minn qabel ta’ bosta rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong u b’hekk iħaffef id-dħul fis-seħħ ta’ din il-Konvenzjoni fil-livell dinji.

4.2 Il-kundizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong li ġejjin ser jiġu implimentati qabel: 4.2.1 Il-bastimenti li jtajru l-bandiera tal-UE għandu jkollhom inventarju ta’ materjali perikolużi abbord u jaġġornawh matul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja tagħhom. Il-bastimenti l-ġodda jridu jagħmlu din il-lista minnufih, filwaqt li l-bastimenti eżistenti għandhom ħames snin biex jagħmlu dan. L-inventarju jrid jiġi aġġornat qabel ma l-bastiment jintbagħat għaż-żarmar sabiex il-faċilità ta’ riċiklaġġ rikonoxxuta tkun tista’ tieħu ħsieb kull materjal u skart perikoluż abbord. 4.2.2 Fuq il-bażi tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong saret lista ta’ rekwiżiti li l-faċilitajiet ta’ riċiklaġġ iridu jirrispettaw, b’kundizzjonijiet addizzjonali għall-protezzjoni aħjar tal-ambjent u tas-saħħa pubblika. Il-faċilitajiet tar-riċiklaġġ tal-bastimenti li jissodisfaw ir-rekwiżiti jistgħu jiddaħħlu f’lista Ewropea ta’ faċilitajiet tar-riċiklaġġ. Il-bastimenti li jtajru l-bandiera tal-UE jistgħu jiġu riċiklati biss fil-faċilitajiet li jkunu ddaħħlu f’din il-lista. 4.2.3 Il-bastimenti li jtajru l-bandiera ta’ Stat Membru tal-UE jridu jnaqqsu għall-minimu l-volum ta’ materjali perikolużi abbord għat-twassil sal-faċilità ta’ riċiklaġġ. Fil-każ tat-tankers, is-sidien iridu jieħdu ħsieb li l-bastimenti li jaslu fil-faċilitajiet ta’ riċiklaġġ ikunu jistgħu jiġu ċertifikati “Siguri għad-dħul” u “Siguri għax-xogħol bis-sħana” biex jiġu evitati splużjonijiet u aċċidenti (fatali) fuq il-post tax-xogħol fil-faċilitajiet ta’ riċiklaġġ.

4.3 Għall-kuntrarju tal-leġislazzjoni eżistenti, ir-Regolament propost huwa bbażat fuq is-sistema ta’ monitoraġġ u infurzar tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong li twaqqfet speċifikament għall-bastimenti ta’ trasportazzjoni internazzjonali. Dan għandu jikkontribwixxi biex il-leġislazzjoni tal-Unjoni tiġi rispettata iktar. Il-problema l-kbira bil-leġislazzjoni eżistenti hija li diffiċli jiġi determinat meta bastiment isir skart. Fis-sistema l-ġdida l-Istati Membri jiġu informati fil-ħin dwar id-data prevista għall-bidu tar-riċiklaġġ ta’ bastiment u dwar it-tlestija. Permezz tat-tqabbil bejn il-lista ta’ bastimenti li jkollhom ċertifikat tal-inventarju u l-lista ta’ bastimenti riċiklati f’faċilitajiet rikonoxxuti jsir iktar faċli li jiġi identifikat ir-riċiklaġġ illegali.

4.4 Barra mill-fatturi ekonomiċi anke l-problema tal-kapaċità fl-Ewropa tirrappreżenta problema għar-riċiklaġġ responsabbli. Hemm eżatt biżżejjed kapaċità għar-riċiklaġġ tal-flotta tal-armata u bastimenti oħra nazzjonali tal-Istati Membri Ewropej. L-awtorizzazzjoni għal bastimenti biex jiġu riċiklati barra l-pajjiżi tal-OECD li jilħqu l-kundizzjonijiet u li jkunu fuq il-lista Ewropea ġġib magħha wkoll il-problema tal-kapaċità legali limitata għar-riċiklaġġ li għaliha jkollhom aċċess is-sidien tal-bastimenti. Dan huwa iktar u iktar importanti peress li fl-għaxar snin li ġejjin huwa mistenni li r-riċiklaġġ tal-bastimenti jilħaq il-quċċata tiegħu.

5. Kummenti ġenerali

5.1 Iż-żarmar tal-bastimenti qed isir b’mod irresponsabbli. Il-biċċa l-kbira jiġu żarmati bil-metodu fejn il-bastimenti jittellgħu fuq ix-xtut (beaching) fl-Indja, il-Bangladexx u l-Pakistan. Imbagħad jiġu żarmati minn persunal mhux kwalifikat, fosthom ħafna tfal, mingħajr għodod tajbin u mingħajr l-ebda protezzjoni mill-ħafna sustanzi perikolużi li jiġu rilaxxati. Il-ħaddiema jiġu sfruttati mingħajr ma jkunu jistgħu jipproteġu lilhom infushom għax fil-biċċa l-kbira l-unions mhumiex komuni fil-Bangladexx u l-Pakistan. Il-gvernijiet m’huma qed jagħmlu xejn kontra dan l-abbuż. Dawn huma attivitajiet ekonomiċi importanti għal dawn il-pajjiżi, li huma magħrufa l-iktar għall-amministrazzjoni dgħajfa u korrotta, u, l-iktar f’dan is-settur, għall-intrapriżi b’saħħithom u bi ftit skrupli.

5.2 Il-benefiċċju ekonomiku ta’ din l-attività ma jinsabx biss fil-ħolqien tal-impjiegi iżda l-iktar fil-provvista tal-materja prima. Dawn il-pajjiżi jissodisfaw l-ikbar parti tad-domanda tagħhom għall-azzar permezz tar-riċiklaġġ tal-bastimenti. L-impjieg huwa importanti f’dawn il-pajjiżi imma mil-lat soċjali huwa wkoll kontroversjali. Il-persuni mingħajr kwalifiki mill-ifqar kategorija tal-popolazzjoni huma dawk li jkollhom l-iktar xogħol imma mhux impjieg għax jinkrew bil-ġurnata. Il-kunċett Ewropew u globali ta’ impjieg (ILO: Patt dinji għax-xogħol deċenti, 2009) ifisser li persuna tista’ tgħix u żżomm familja permezz tal-impjieg. In-nies ma jistgħux jaqilgħu għajxien mix-xogħol taż-żarmar tal-bastimenti fl-ixtut tax-Xlokk tal-Asja, forsi jissopravivixxu għal żmien qasir. Fil-prattika għadd kbir minnhom imutu minħabba x-xogħol: jew imutu malajr, fil-ħafna aċċidenti li jiġru fuq il-post tax-xogħol, jew imutu bil-mod b’xi marda serja u li ma titfejjaqx li taqbadhom fuq il-post tax-xogħol.

5.3 L-Unjoni Ewropea għandha responsabbiltà kbira f’dan il-qasam peress li l-parti kbira tal-flotta dinjija hija proprjetà ta’ sidien mill-Istati Membri Ewropej. Il-Kummissjoni ilha s-snin tinkwieta dwar l-iżviluppi f’dan is-settur, fosthom l-evażjoni fuq skala kbira tar-regoli tal-Konvenzjoni ta’ Basilea. Għalhekk, xi snin ilu ddeċidiet li tieħu azzjoni. Fl-aħħar ħames snin, il-Kummissjoni ħarġet Green Paper dwar dan is-suġġett, imbagħad Dokument ta’ Strateġija, u issa ħarġet Proposta għal Regolament.

5.4 Il-Proposta għal Regolament dwar ir-riċiklaġġ tal-bastimenti tidher ftit li xejn differenti mill-Green Paper u d-Dokument ta’ Strateġija dwar l-istess suġġett li ġew ippubblikati qabel. F’dawn iż-żewġ dokumenti saret analiżi rigoruża tal-problemi relatati mar-riċiklaġġ tal-bastimenti fil-Bangladexx, l-Indja u l-Pakistan li wasslet għall-konvinzjoni li kien hemm bżonn li jittieħdu miżuri sodi biex jiġi indirizzat dan l-abbuż. Madankollu, il-miżuri previsti fil-Proposta għal Regolament fil-fatt ma jsolvux il-problema. Il-KESE jista’ biss jikkonkludi li r-rieda politika għas-soluzzjoni ta’ dawn il-problemi ma teżistix. Din mhijiex biss ħasra, imma saħansitra ħaġa notevoli. F’oqsma simili, il-Kummissjoni fil-fatt uriet ir-rieda politika.

5.5 F’din il-Proposta ftit li xejn għad fadal mill-intenzjonijiet tad-dokumenti preċedenti biex, pereżempju, jiżdiedu r-responsabbiltajiet tas-sidien, il-produtturi u l-burdnara tal-bastimenti bil-għan li l-bastimenti li jkunu waslu fl-aħħar taċ-ċiklu ekonomiku tagħhom jiġu żarmati u riċiklati b’mod responsabbli. Il-miżuri li fil-fatt ġew proposti huma dgħajfa u miżgħuda b’lakuni legali.

5.6 Ladarba tlestew il-proposti tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong, l-Istati tal-Konvenzjoni ta’ Basilea analizzaw jekk il-monitoraġġ u l-infurzar ta’ Basilea u Ħong Kong kinux l-istess. Il-Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Basilea ma waslu għall-ebda ftehim dwar dan. Skont l-IMO u l-Istati Membri tal-UE il-konklużjoni kienet waħda pożittiva. Wieħed mill-fatturi għad-differenza fil-konklużjonijiet jista’ jkun li l-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong jittratta biss iż-żarmar tal-bastimenti. Il-Konvenzjoni ta’ Basilea tikkonċerna l-iktar l-ipproċessar responsabbli ta’ sustanzi perikolużi u tagħmel proposti wkoll għall-katina sussegwenti. Fil-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong hemm ftit li xejn dwar dan. Il-KESE jinnota li l-Proposta tal-Kummissjoni b’mod ġenerali tindirizzah dan l-aspett u jirrakkomanda li sabiex jiġi awtorizzat ir-riċiklaġġ ta’ bastimenti fi faċilitajiet sitwati fil-pajjiżi barra l-OECD, sakemm jilħqu r-rekwiżiti għall-inklużjoni fuq il-lista Ewropea, il-KESE jirrakkomanda li r-Regolament ikun ibbażat b’mod partikolari fuq il-linji gwida eżistenti tal-organizzazzjonijiet (7) internazzjonali rilevanti, kif ukoll fuq il-Konvenzjoni stess u l-linji gwida tekniċi tagħha.

5.7 Il-Kummissjoni fil-fatt tmur lil hinn mir-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong imma ssemmi inqas mir-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Basilea. Il-Kummissjoni tammetti li ma tridx tistabbilixxi standard għoli wisq għax inkella l-Istati fejn bħalissa ż-żarmar qed isir b’metodi perikolużi għall-bniedem u l-ambjent, jistgħu ma jiffirmawx il-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong u b’hekk ir-Regolament ma jkunx laħaq l-għan tiegħu. Dan huwa raġunament dubjuż: jekk regolament jew leġislazzjoni partikolari (il-Konvenzjoni ta’ Basilea) jiġi miksur iktar minn darba, is-sostituzzjoni tagħha b’sistema legali li tkun iktar dgħajfa fl-infurzar (il-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong) ma tidhirx li hija l-aħjar miżura biex il-problema tissolva. Fil-Proposta tagħha, il-Kummissjoni setgħet tagħti iktar attenzjoni lil livell ogħla ta’ infurzar.

5.8 Żewġ metodi adatti sew biex jintlaħqu r-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Basilea huma t-tneħħija tal-bandiera ta’ bastiment minn Stat Membru Ewropew li jinbiegħ lil pajjiż li mhuwiex Stat Membru tal-UE jew jekk il-bastiment jinbiegħ lil negozjant tal-iskart. Jekk il-bejgħ isir f’ilmijiet Ewropej in-negozjant tal-iskart ma jistgħax jesporta l-bastiment lejn pajjiż li mhuwiex membru tal-OECD għar-riċiklaġġ peress li dan il-bastimenti jaqa’ taħt ir-regoli tal-Konvenzjoni ta’ Basilea. It-tali negozjant irid jagħmel stqarrija li fiha jikkonferma li mhux se jbiegħ il-bastiment għaż-żarmar imma għall-użu ekonomiku. Malli t-tali bastiment jkun ħalla l-ilmijiet Ewropej, ħafna drabi jsalpa lejn wieħed mix-xtajtiet tax-Xlokk tal-Asja u l-istqarrija ssir falza.

5.9 Il-KESE jqis li fil-Proposta tal-Kummissjoni ddaħħlu l-iktar elementi importanti mill-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong: it-tqassim tar-responsabbiltajiet ġie stabbilit bejn l-Istati tal-bandiera, l-Istati tar-riċiklaġġ u l-Istati tal-portijiet minn naħa u s-sidien u l-manifatturi tal-bastimenti u l-faċilitajiet tar-riċiklaġġ min-naħa l-oħra. Fil-fatt, il-Kumitat għandu d-dubji dwar il-bilanċ ta’ dan it-tqassim u xtaq li kieku anke l-pożizzjoni tas-sidien preċedenti/sidien attwali tiġi regolata.

5.10 Pereżempju, ħaġa nieqsa mill-Proposta hija strument ekonomiku li permezz tiegħu l-Kummissjoni tista’ tinfluwenza s-sitwazzjoni b’mod favorevoli. Madankollu, fid-dokumenti preċedenti tali strument kien issemma. Il-Kummissjoni għamlet stħarriġ dwar il-possibbiltajiet ta’ fond li fih jiġi depożitat ammont minn kull bastiment li jidħol f’port Ewropew. L-ammont jista’ jiġi determinat skont it-taħlita ta’ tunnellaġġ u tossiċità. Barra minn hekk, l-użu ta’ tali fond jikkonforma sew mal-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas”. Dawn il-flus ikunu jistgħu jintużaw biex jittejbu ċ-ċirkostanzi fix-Xlokk tal-Asja billi l-ħaddiema jitħarrġu fil-metodi ta’ xogħol sikuri u sani, billi n-nies tal-post jiġu sensibilizzati dwar il-perikli taż-żarmar irresponsabbli tal-bastimenti l-kbar u billi tittejjeb l-infrastruttura pubblika lokali.

5.11 Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tinvestiga l-possibbiltà li dan il-fond jintuża biex tiġi żviluppata kapaċità għaż-żarmar u biex tiġi stabbilita industrija tar-riċiklaġġ fl-Ewropa. Fl-Ewropa hemm biżżejjed tarzni li ma jintużawx jew bilkemm jintużaw għall-bini u t-tiswija tal-bastimenti, iżda li huma kompletament adatti għaż-żarmar u r-riċiklaġġ tal-bastimenti. Din l-idea tikkonforma sew mal-ambizzjoni tal-Unjoni Ewropea li tiżviluppa f’soċjetà ta’ riċiklaġġ sostenibbli, f’ambjent fejn l-iskart jiġi trasformat prinċipalment f’materja prima bis-saħħa ta’ sistema ta’ riċiklaġġ elaborata u mħejjija sew. Dan jista’ jwassal għal dħul ekonomiku kbir f’materjal prezzjuż li fil-biċċa l-kbira jista’ jissodisfa d-domanda għall-materja prima u joħloq l-impjiegi. Fid-dawl tal-prezzijiet li dejjem qed jiżdiedu tal-materja prima u r-rata għolja tal-qgħad f’għadd ta’ Stati Membri Ewropej dan jista’ jfisser qligħ kbir għall-Ewropa.

5.12 Jekk l-Ewropa tixtieq li l-bastimenti tagħha jiġu żarmati b’mod responsabbli, tkun ħaġa raġonevoli li tħallas parti għall-bini tal-kapaċità meħtieġa biex dan isir b’kundizzjonijiet korretti. Fl-ekonomija tas-suq m’hemm xejn b’xejn, kollox għandu prezz li jrid jitħallas. Għaż-żarmar responsabbli tal-bastimenti, il-prezz jitħallas bil-flus. Għaż-żarmar irresponsabbli, parti mill-prezz jitħallas mod ieħor, bħat-tniġġis tal-ambjent lokali u t-telf ta’ ħajja tal-bnedmin. Billi fl-UE ma nixtiqux naċċettaw dawn il-valuri bħala ħlas, lanqas ma nistgħu naċċettaw li jintużaw fil-ħlas lil pajjiżi barra l-Ewropa. Il-Kummissjoni għandha tagħmel iktar pressjoni f’dan ir-rigward. Għalhekk, il-KESE huwa tal-fehma li l-Kummissjoni setgħet ressqet proposta aħjar, iktar kreattiva, ambizzjuża u b’iktar inizjattivi b’konformità mal-livell ta’ ambizzjoni tad-dokumenti preċedenti tal-Kummissjoni u l-Opinjonijiet tal-Kumitat.

6. Kummenti speċifiċi

6.1 Il-KESE jappoġġja l-għanijiet tal-Proposta għar-riċiklaġġ tal-bastimenti u l-approċċ ġenerali li għażlet il-Kummissjoni, imma għandu dubji serji dwar kemm l-infurzar huwa adatt. Il-Kumitat huwa kritiku dwar il-punti li ġejjin:

6.2 L-Artikolu 15 tar-Regolament jistabbilixxi li l-faċilitajiet tar-riċiklaġġ barra l-UE jistgħu jiddaħħlu f’lista Ewropea jekk jilħqu r-rekwiżiti kollha li l-UE tkun definixxiet għaż-żarmar responsabbli. Madankollu, il-faċilitajiet innifishom iridu jagħtu prova li jissodisfaw ir-rekwiżiti. L-ispezzjonijiet fuq is-sit li jsiru mill-Kummissjoni jew minn aġenti f’isimha huma inklużi biss bħala opzjoni fir-Regolament propost. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni twaqqaf mekkaniżmu ċar u effettiv għall-ispezzjonijiet u l-monitoraġġ minn partijiet terzi indipendenti sabiex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 12.

6.3 Fl-Artikolu 12 hemm sommarju tar-rekwiżiti li jridu jintlaħqu minn faċilità biex tiddaħħal fil-lista Ewropea. Dwar ir-rekwiżiti nnifishom m’hemmx ħafna x’wieħed jista’ jgħid. Madankollu, id-dispożizzjoni tranżizzjonali fl-Artikolu 28 tistabbilixxi li qabel ma tinħareġ il-lista Ewropea l-Istati Membri jistgħu jirrikonoxxu l-faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-bastimenti stabbiliti barra l-Unjoni b’kundizzjoni li jiġi verifikat li l-faċilità tar-riċiklaġġ tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 12, abbażi tal-informazzjoni provduta jew inkella miksuba mis-sid tal-bastiment jew mill-faċilità tar-riċiklaġġ tal-bastimenti. Mill-ġdid, il-KESE jappella lill-Kummissjoni twaqqaf mekkaniżmu ċar u effettiv għall-ispezzjonijiet u l-monitoraġġ minn partijiet terzi indipendenti sabiex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 12.

6.4 Fl-Artikolu 23, ġie propost li jiġu stabbiliti sanzjonijiet għall-ksur tar-regolament, li jistgħu jkunu ta’ natura ċivili jew amministrattiva, u li jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. Iżda ma jissemmewx sanzjonijiet prattiċi. Fl-istess artikolu jiġi stabbilit li anke s-sid ta’ qabel tal-aħħar jista’ jiġi penalizzat jekk il-bastiment jinbiegħ u f’inqas minn sitt xhur wara li jinxtara jintbagħat għar-riċiklaġġ f’faċilità li mhix inkluża fil-lista Ewropea. Madankollu, il-Kumitat jinnota li dawn is-sitt xhur huma biss perjodu qasir fil-ċiklu ta’ ħajja medju ta’ bastiment. F’dan il-kuntest, il-Kumitat jinnota wkoll li l-ilħiq tal-kundizzjonijiet għall-eżenzjoni mill-penalitajiet, jekk sid il-bastiment jista’ juri li ma kienx biegħ il-bastiment bl-intenzoni tar-riċiklaġġ, jista’ jsir sempliċiment permezz ta’ stqarrija, ħaġa li dehret b’mod ċar fil-problema ta’ infurzar tal-Konvenzjoni ta’ Basilea.

6.5 Fl-Artikolu 30, il-Kummissjoni twiegħed li r-Regolament ser jiġi rivedut sentejn wara li l-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong ikun daħal fis-seħħ. Billi dan huwa mistenni fl-2020, ir-reviżjoni tar-Regolament huwa previst għall-2022. Il-Kummissjoni tqis mill-ġdid l-inklużjoni ta’ faċilitajiet awtorizzati mill-Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong fil-Lista Ewropea tal-faċilitajiet għar-riċiklaġġ tal-bastimenti sabiex ikun evitat xogħol doppju u piż amministrattiv. Fl-istess ħin, jista’ jkun li l-faċilitajiet rikonoxxuti mill-Partijiet għall-Konvenzjoni ta’ Ħong Kong, jiġifieri dawk li jagħmlu parti mill-katina wara ż-żarmar, li huma inkarigati mill-ipproċessar tas-sustanzi perikolużi, ma jissodisfawx ir-rekwiżiti tal-lista Ewropea. Anke dan iwassal biex tiddgħajjef il-prattika attwali.

6.6 Il-KESE jinnota li r-riċiklaġġ tal-bastimenti f’postijiet fejn dan isir bil-metodu fejn il-bastiment jittella’ fuq ix-xatt (beaching), is-sigurtà fuq il-post tax-xogħol hija totalment inadegwata, il-ħaddiema jiġu sfruttati u l-konsegwenzi għall-ambjent huma diżastrużi. Il-bastimenti jiġu żarmati bl-idejn fuq ix-xatt, il-materjali perikolużi li jkun ġo fihom (żejt, tajn biż-żejt, PCBs, eċċ.) jiġu rilaxxati bla rażan fil-baħar jew iqattru ġor-ramel. Riċerka li saret fil-post uriet li l-flora u l-fawna fl-inħawi ġenerali tal-ixtut fejn isir iż-żarmar sparixxew kompletament. Fid-dawl tal-aġenda tal-UE għas-sostenibbiltà, wieħed jistenna li l-Kummissjoni teskludi mil-lista Ewropea l-faċilitajiet fejn qed jintużaw dawn il-metodi. Bħalissa dan għadu mhuwiex ċar.

Brussell, 12 ta’ Lulju 2012. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Staffan NILSSON

(1) Technical Guidelines for the Environmentally Sound Management of the Full and Partial Dismantling of ships, Basel Convention on the Control of Transboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal, (Linji Gwida Tekniċi għall-Ġestjoni Soda tal-Ambjent taż-Żarmar Sħiħ u Parzjali tal-Bastimenti, il-Konvenzjoni ta’ Basilea dwar il-Kontroll tal-Movimenti Transkonfinali tal-Iskart Tossiku u r-Rimi tiegħu), UNEP;

Guidelines on Safety and Health in Shipbreaking: Guidelines for Asian countries and Turkey, (Linji Gwida dwar is-Saħħa u s-Sigurtà fiż-żarmar tal-bastimenti: Linji gwida għall-pajjiżi Asjatiċi u t-Turkija), International Labour Organisation (ILO);

(2) Ir-Regolament (KE) Nru 1013/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta’ Ġunju 2006 dwar vjeġġi ta’ skart.

(3) COM(2007) 269 final.

(4) COM(2008) 767 final.

(5) CESE 1701/2007, ĠU C 120, 16.5.2008 p. 33, CESE 877/2009, ĠU C 277, 17.11.2009, p. 67.

(6) COM(2012) 118 final.

(7) Ara n-nota 1 f’qiegħ il-paġna.