Ir-Rapport Speċjali Nru 7/2011 “L-appoġġ agroambjentali huwa mfassal u ġestit tajjeb?”





GLOSSARJU Baċir tax-xmara : Iż-żona ta’ art li minnha l-iskol kollu tas-superfiċje jgħaddi minn ġo sekwenza ta’ nixxigħat, xmajjar u, possibilment, lagi għal ġol-baħar minn bokka waħda ta’ xmara, estwarju jew delta (l-Artikolu 2 tad-Direttiva 2000/60/KE li tistabbilixxi qafas għal azzjoni Komunitarja fil-qasam tal-politika tal-ilma). Biedja b’Valur : Tipi ta’ biedja u art agrikola li għandhom karatteristiċi. Naturali Għoli : li jfissru li jistgħu jkunu mistennija li jagħtu appoġġ lil livelli għolja ta’ bijodiversità jew lil speċi u lil ħabitati naturali fejn hemm tħassib rigward il-konservazzjoni. Biedja organika : Metodu għall-produzzjoni ta’ prodotti tal-ikel maħsub biex jitnaqqas l-impatt uman fuq l-ambjent. Mill-1991, ir-rekwiżiti ġew stabbiliti fil-livell tal-UE, inkluż għall-metodi ta’ produzzjoni u ta’ spezzjoni. Attwalment irregolat mir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007. Erja fiżika appoġġata : Żona agrikola utilizzata ta’ bdiewa u maniġers oħra tal-art agrikola li hija soġġetta għal impenji agroambjentali. Jekk għall-istess żona japplikaw diversi impenji, l-erja totali taħt l-impenji tista’ tingħadd biss darba għal dan l-indikatur. Indikaturi ta’ impatt : Jintużaw biex ikejlu effetti soċjoekonomiċi u ambjentali fuq perjodu ta’ żmien itwal li jistgħu jiġu osservati wara ċertu żmien, għal żvilupp rurali stabbilit fil-livell tal-programm. L-indikaturi rilevanti għall-agroambjent huma: it-treġġigħ lura fil-bijodiversità jonqos, xejriet fil-popolazzjonijiet tal-għasafar tal-art agrikola, iż-żamma tal-art agrikola u tal-forestrija b’Valur Naturali Għoli, it-titjib fil-kwalità tal-ilma u l-kontribuzzjoni għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Indikaturi tal-produzzjoni : Jintużaw biex jitkejjel dak li nkiseb permezz ta’ intervent — fil-kuntest tal-agroambjent, l-għadd ta’ rziezet/kuntratti u ż-żona (għadd ta’ ettari) jew l-għadd ta’ annimali appoġġati skont il-miżura. Indikaturi tar-riżultati : Jintużaw biex jitkejlu l-bidliet diretti miġjuba minn interventi ta’ programm — għal miżuri tal-assi 2 inkluż l-agroambjent, iż-żona (għadd ta’ ettari) taħt ġestjoni tal-artijiet li rnexxiet li tikkontribwixxi għal objettiv speċifiku (eż. it-titjib tal-kwalità tal-ilma). Linji gwida strateġiċi Komunitarji : Prijoritajiet tal-UE għal żvilupp rurali għall-perjodu ta’ programmar tal-2007–13 adottati mill-Kunsill (id-Deċiżjoni 2006/144/KE). Livell ta’ referenza : Is-sitwazzjoni li magħha jitkejjel li pagamenti agroambjentali jagħtu kumpens biss lill-bdiewa għal prattiki li huma aktar impenjattivi minn dawk meħtieġa bil-liġi. Element importanti tal-livell ta’ referenza huwa l-"cross compliance", li jirrigwarda r-rekwiżiti mniżżla fl-Annessi II u III tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 fil-qasam tas-saħħa pubblika, is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti, tal-ambjent, tal-benesseri tal-annimali u taż-żamma tal-art f’kundizzjoni agrikola u ambjentali tajba. Pagamenti agroambjentali : L-akbar miżura, fil-kuntest finanzjarju, għall-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE, introdotta għall-ewwel darba fil-PAK fl-1987 fuq bażi volontarja u mill-1992 bħala miżura obbligatorja għall-Istati Membri. Attwalment irregolata mill-Artikolu 39 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005. PAK : Politika Agrikola Komuni. Prattika ta’ biedja : Metodu ta’ produzzjoni agrikola, li jista’ jkollu effetti pożittivi jew negattivi fuq l-ambjent. Produzzjoni integrata : Sistema ta’ biedja, mingħajr sett uniformi ta’ rekwiżiti fil-livell tal-UE, li għandha l-għan li tuża riżorsi naturali u tiżgura l-biedja sostenibbli, b’mod partikolari billi tnaqqas kemm jista’ jkun id-dħul ta’ sustanzi li jniġġsu. Programm ta’ żvilupp rurali : Dokument ewlieni ta’ programmar imħejji minn Stat Membru u approvat mill-Kummissjoni għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE. Dan ikopri l-perjodu bejn l- 1 ta’ Jannar 2007 u l- 31 ta’ Diċembru 2013 u jista’ jkun fih sa 40 miżura, b’waħda minnhom li hija l-pagamenti agroambjentali. Qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni : Approċċ żviluppat mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri, imfassal biex jirrapporta dwar l-eżekuzzjoni finanzjarja, il-produzzjoni, ir-riżultati u l-impatti ta’ programmi ta’ żvilupp rurali. Stat Membru : Fil-kuntest ta’ din il-verifika, l-awtoritajiet responsabbli għall-ġestjoni tal-pagamenti agroambjentali. L-Istati Membri jaħtru Awtorità ta’ Ġestjoni għal dan. Fi Stati Membri reġjonalizzati bħall-Ġermanja, Spanja u l-Italja, kull reġjun għandu programm separat u Awtorità ta’ Ġestjoni separata. Submiżura agroambjentali : Skema ta’ għajnuna li tintuża mill-Istati Membri biex jiġu implimentati pagamenti agroambjentali li hi kkaraterizzata mill-prattiki li l-bdiewa huma meħtieġa japplikaw. Programm ta’ żvilupp rurali jinkludi diversi submiżuri agroambjentali, tipikament madwar 10. Eżempji ta’ submiżuri agroambjentali huma l-estensifikazzjoni ta’ sistemi tal-biedja, it-tinwib u l-azzjonijiet tal-konservazzjoni tal-bijodiversità. Żoni Natura 2000 : Netwerk ta’ żoni naturali ta’ ħarsien tan-natura mifrux madwar l-UE stabbilit taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitati tal-1992 (Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE). SOMMARJU EŻEKUTTIV I. L-agroambjent huwa politika ewlenija tal-UE; dan jinvolvi madwar EUR 2,5 biljun kull sena u għandu l-għan li jwieġeb għad-domanda tas-soċjetà għal servizzi ambjentali, li dejjem qiegħda tiżdied. Il-ġestjoni ta’ din il-politika hija kondiviża mill-Kummissjoni u l-Istati Membri. Il-pagamenti agroambjentali huma karatterizzati minn diversità wiesgħa ta’ prattiki tal-biedja fl-Istati Membri u mill-fatt li l-parteċipazzjoni tal-bidwi hija volontarja. F’dan l-isfond, il-verifika tal-Qorti vvalutat jekk din il-miżura ta’ żvilupp rurali hijiex imfassla u ġestita tajjeb. II. Il-Qorti sabet li l-objettivi stabbiliti mill-Istati Membri huma numerużi u mhux speċifiċi biżżejjed biex jiġi vvalutat jekk dawn intlaħqux jew le. Għalkemm il-pressjonijiet ambjentali huma identifikati fil-programmi ta’ żvilupp rurali, dawn ma jistgħux jintużaw faċilment biex jipprovdu ġustifikazzjoni ċara ta’ pagamenti agroambjentali. L-implimentazzjoni ta’ qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni tirrappreżenta progress fil-kuntest ta’ sistemi ta’ monitoraġġ, u ġew identifikati wkoll żoni ta’ prattiki tajba ta’ monitoraġġ barra dan il-qafas. Madankollu, kienu jeżistu problemi konsiderevoli fir-rigward tar-rilevanza u l-affidabbiltà ta’ informazzjoni ta’ ġestjoni. B’mod partikolari, kien hemm ftit wisq informazzjoni disponibbli rigward il-benefiċċji ambjentali tal-pagamenti agroambjentali. III. Il-bdiewa huma kruċjali għall-implimentazzjoni tal-pagamenti agroambjentali u huwa importanti li dawn jingħataw appoġġ tajjeb permezz ta’ gwida u li l-ammonti ta’ għajnuna jipprovduhom bl-inċentiv it-tajjeb. Is-sistemi għall-għoti ta’ gwida lill-bdiewa kienu ġeneralment implimentati sew. Madankollu, ġew identifikati problemi konsiderevoli fir-rigward tal-ammonti ta’ għajnuna, li jvarjaw minn nuqqasijiet fil-mod ta’ kif ġew ikkalkulati sa nuqqas ta’ divrenzjar skont il-kondizzjonijiet lokali jew reġjonali tas-siti. IV. L-Istati Membri huma meħtieġa mil-liġi tal-UE li jagħmlu l-appoġġ disponibbli f’konformità mal-ħtiġijiet speċifiċi. Madankollu, il-verifika sabet li l-biċċa l-kbira tan-nefqa saret fuq submiżuri orizzontali, mingħajr ma jiġu applikati proċeduri tal-għażla. Dan ma kienx appoġġat minn deċiżjonijiet dwar il-grad mixtieq ta’ mira, abbażi tal-ispejjeż involuti. Barra minn dan, id-deċiżjonijiet tal-maniġment ma kinux dejjem ibbażati biżżejjed fuq l-evidenza u ma ffukawx fuq pagamenti bi problemi ambjentali speċifiċi. V. Il-Qorti tirrakkomanda li: - il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiċċaraw, jiġġustifikaw u jirrappurtaw aħjar dwar is-submiżuri agroambjentali; - il-Kummissjoni għandha tivvaluta elementi ewlenin fil-programmi ta’ żvilupp rurali b’mod aktar rigoruż qabel ma tapprovahom; - għal perjodu ta’ programmar li jmiss, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk: - in-nefqa agroambjentali għandhiex tkun immirata b’mod aktar preċiż; - għandux ikun hemm rata ogħla ta’ kontribuzzjoni tal-UE għal submiżuri b’potenzjal ambjentali ogħla; - għandux ikun hemm distinzjoni ċara bejn submiżuri agroambjentali sempliċi u dawk aktar impenjattivi; u - l-Istati Membri għandhomx ikunu aktar proattivi fil-ġestjoni ta’ pagamenti agroambjentali. INTRODUZZJONI L-AGRIKOLTURA U L-AMBJENT — SĦUBIJA AMBIVALENTI 1. Mis-snin 70 u 80 beda jitqajjem tħassib li baqa’ dejjem jiżdied dwar l-effetti negattivi tal-agrikoltura fuq l-ambjent. Dawn jikkonċernaw, fost l-oħrajn, l-ispeċjalizzazzjoni dejjem tikber tal-irziezet, l-użu ta’ fertilizzanti u pestiċidi, densitajiet għolja ta’ ħażna u, b’mod partikolari fl-Istati Membri tan-Nofsinhar, l-estensjoni ta’ żoni msoqqija. Dawn il-prattiki tal-biedja intensiva gew inkoraġġuti minn garanziji ta’ prezzijiet ta’ prodotti agrikoli li kienu ġew offruti taħt il-Politika Agrikola Komuni. 2. Ċerti tipi ta’ biedja estensiva, min-naħa l-oħra, jistgħu jippreservaw il-kwalitajiet ta’ valur ambjentali tal-pajżaġġ. L-abbandun tal-irziezet estensivi u l-artijiet tagħhom qed isir problema li qed tiżdied f’xi wħud mir-reġjuni tal-Unjoni Ewropea (UE), b’impatti negattivi fuq il-bijodiversità u d-diversità tal-pajżaġġ, li qed iwasslu wkoll għal riskju ogħla ta’ nirien fil-foresti. APPOĠĠ TAL-UE GĦAL PAGAMENTI AGROAMBJENTALI 3. Mill-1987, l-UE kkofinanzjat il-pagamenti agroambjentali tal-Istati Membri sabiex tindirizza l-isfida doppja ta’ tnaqqis tal-effetti negattivi ta’ agrikoltura intensiva u ż-żamma tal-effetti pożittivi ta’ biedja estensiva. L-għan ta’ dawn il-pagamenti hu li "jħeġġeġ aktar lill-bdiewa u lill-maniġers tal-artijiet biex iservu lis-soċjetà fit-totalità tagħha billi jintroduċu jew ikomplu japplikaw metodi ta’ produzzjoni agrikola li huma kompatibbli mal-ħarsien u t-titjib tal-ambjent, mal-pajżaġġ u mal-karatteristiċi tiegħu, mar-riżorsi naturali, mal-ħamrija u mad-diversità ġenetika" [1]. Fondi tal-UE allokati għal pagamenti agroambjentali għall-2007–13: EUR 22,2 biljun 4. Mill-2000 il-pagamenti agroambjentali kienu parti mill-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE, li qed tiġi implimentata permezz ta’ programmi ta’ żvilupp rurali mħejjija mill-Istati Membri għal perjodu ta’ seba’ snin. L-Istati Membri huma obbligati li jinkludu l-pagamenti agroambjentali fil-programmi tagħhom u, għall-perjodu attwali, li jkopri 2007–13, l-Istati Membri allokaw EUR 22,2 biljun f’fondi tal-UE għalihom. Il-Figura 1 turi allokazzjonijiet skont l-Istat Membru. In-nefqa reali tal-UE għas-sena finanzjarja 2009 tammonta għal EUR 2,5 biljun, u għal EUR 7,7 biljun għall-ewwel nofs tal-perjodu ta’ programmar (l- 1 ta’ Jannar 2007 sal- 1 ta’ Lulju 2010) [2]. IL-FIGURA 1 FONDI TAL-UE ALLOKATI GĦAL PAGAMENTI AGROAMBJENTALI (2007–13) (KIF APPROVAT FIL-PROGRAMMI TA’ ŻVILUPP RURALI SA DIĊEMBRU 2009) +++++ TIFF +++++ Sors: DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali: Rural Development in the European Union — Statistical and Economic Information — Report 2009, December 2009 (Section 4.1.1 EAFRD — Overview of the Financial Plans). 5. Il-pagamenti agroambjentali ġeneralment jiġu implimentati permezz ta’ kuntratti bejn korp pubbliku fl-Istati Membri u benefiċjarju (bidwi jew maniġer tal-artijiet). Dawn il-kuntratti, li normalment ikopru minn ħames sa seba’ snin, jispjegaw fid-dettall l-impenji li l-benefiċjarju għandu jidħol għalihom. Dawn l-impenji jkopru firxa wiesgħa ta’ prattiki tal-biedja li jistgħu jiġu miġbura kif stabbilit hawn taħt. Gruppi ewlenin ta’ prattiki tal-biedja għal pagamenti agroambjentali | Il-biedja organika (ara l-glossarju) | Il-produzzjoni integrata (ara l-glossarju) | Estensifikazzjoni oħra ta’ sistemi tal-biedja: it-tnaqqis tal-fertilizzant, it-tnaqqis tal-pestiċidi u l-estensifikazzjoni tat-trobbija tal-bhejjem fl-irziezet | It-tinwib, il-manutenzjoni ta’ żoni ta’ art imwarrba | Azzjoni biex tiġi evitata jew imnaqqsa l-erożjoni tal-ħamrija | Ir-riżorsi ġenetiċi (razez lokali fil-periklu li jintilfu għall-biedja, pjanti mhedda mill-erożjoni ġenetika) | Azzjonijiet għall-konservazzjoni u t-titjib tal-bijodiversità | Iż-żamma tal-pajżaġġ inkluż il-konservazzjoni ta’ karatteristiċi storiċi fuq art agrikola | Azzjonijiet relatati mal-ilma (minbarra l-ġestjoni ta’ nutrijenti) bħal strixex marġinali, marġni tal-għelieqi, ġestjoni tal-artijiet mistagħdra. | 6. Prinċipju fundamentali għal pagamenti agroambjentali huwa li d-deċiżjoni biex wieħed japplika għal kuntratt u jikkonkludih hija volontarja għall-bdiewa. Dan ifisser li l-livell tal-pagamenti jrid ikun attraenti biżżejjed fir-rigward tal-impenji li għandhom jiġu ssodisfati u l-ispejjeż assoċjati. Madankollu, l-appoġġ imħallas lill-benefiċjarji jrid jkun ibbażat biss fuq spejjeż addizzjonali u dħul predeterminat bħala riżultat ta’ impenji agroambjentali; hemm ukoll il-possibbiltà li jiġu inklużi l-ispejjeż ta’ tranżazzjonijiet. 7. Il-pagamenti agroambjentali ma jistgħux jikkumpensaw lill-bdiewa għal prattiki li saru obbligatorji bil-liġi. Is-sitwazzjoni li magħha jitkejlu impenji addizzjonali tinvolvi "linja bażi" jew "livell ta’ referenza". Il-benefiċċji ambjentali mistennija ’l fuq minn dan il-livell jistgħu jvarjaw b’mod sinifikanti, u jiddependu prinċipalment fuq kemm huma impenjattivi l-prattiki tal-biedja kkonċernati. Ara l-Figura 2 għal aktar dettalji. 8. Evalwazzjonijiet tal-agroambjent jidentifikaw żewġ approċċi possibbli għall-implimentazzjoni tal-miżura li jissejħu bħala approċċ "wiesà u baxx" kontra "profond u dejjaq", "skemi ta’ livell ta’ dħul" kontra "skemi ta’ livell ogħla", jew "bażiku" kontra "aktar impenjattiv" [3]. Din id-distinzjoni hija bbażata fuq il-kunċett li ż-żewġ approċċi għandhom loġika fundamentali differenti biex jimplimentaw pagamenti agroambjentali: iż-żoni li fuqhom japplikaw is-submiżuri huma differenti milli l-għadd ta’ benefiċjarji kkonċernati, l-ispejjeż baġitarji u amministrattivi mġarrba, ir-regoli applikabbli ta’ ġestjoni u l-effetti mistennija. Dawn il-metodi stabbiliti tajjeb ta’ analiżi ta’ submiżuri agroambjentali ma jidhrux fil-leġiżlazzjoni u jħallu l-għażla f’idejn l-awtoritajiet responsabbli dwar liema approċċ se jintuża, li jiddependi mill-kuntest u n-natura tal-problemi. Il-komunikazzjoni mill-Kummissjoni [4] li tvara d-dibattitu għall-perjodu ta’ wara l-2013 tipproponi bħala għażla, li azzjonijiet agroambjentali ġeneralizzati sempliċi, se jkunu parti minn pagamenti diretti. L-Istampa1: Eżempju agroambjentali fl-Ingilterra li juri, mix-xellug għal-lemin, qasam ta’ art li fih qed jitkabbar il-qamħ, "qasam ta’ art" mhux maħruta u qasam ta’ art li fiha nżergħet "taħlita ta’ żerriegħa tal-għasafar slavaġ" ("wild bird seed mix"). +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea, sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. 9. Submiżuri agroambjentali bażiċi jistgħu jkunu mod kosteffettiv ta’ implimentazzjoni ta’ pagamenti agroambjentali meta jkun meħtieġ li tittieħed azzjoni fuq żona wiesgħa. Dawn is-submiżuri huma karatterizzati minn azzjonijiet sempliċi u ġeneralizzati (eż. iż-żamma tal-bur, jew ta’ ħaxix ta’ art agrikola), u għadd kbir ta’ benefiċjarji. Minħabba li d-domandi fuq il-bdiewa huma limitati, l-ammonti ta’ għajnuna huma relattivament baxxi. IL-FIGURA 2 LOĠIKA TA’ INTERVENT TA’ PAGAMENTI AGROAMBJENTALI +++++ TIFF +++++ 10. Submiżuri aktar impenjattivi, għall-kuntrarju, jistgħu jitfasslu skont ċirkostanzi lokali u jeħtieġu tipi aktar kumplessi u impenjattivi ta’ ġestjoni tal-irziezet. L-Istati Membri ġeneralment jimplimentaw dawn l-iskemi f’żoni ġeografiċi aktar limitati [5], billi jinvolvu numru iżgħar ta’ benefiċjarji. Minħabba li qed isiru domandi aktar sostanzjali lill-bdiewa, li qed jikkawżaw spejjeż ogħla u/jew telf ta’ dħul, l-ammonti ta’ għajnuna huma relattivament għolja. Minħabba r-rekwiżiti ogħla, imfassla għal żoni speċifiċi, submiżuri iktar impenjattivi għandhom il-potenzjal li jwettqu aktar benefiċċji ambjentali għal kull ettaru li għalih tingħata l-għajnuna, iżda bi spiża ogħla. 11. Il-ġestjoni tal-pagamenti agroambjentali hija kondiviża mill-Kummissjoni u l-Istati Membri. Il-Kummissjoni tevalwa u tapprova l-programmi ta’ żvilupp rurali mħejjija u ppreżentati mill-Istati Membri. L-Istati Membri jadottaw id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, statutorji u amministrattivi kollha meħtieġa biex jiġi żgurat li l-fondi jintefqu b’mod korrett. Il-bdiewa (jew il-maniġers tal-artijiet) jintrabtu b’kuntratt mal-Korp tal-Ġestjoni tal-Istat Membru rilevanti u jieħdu r-responsabbiltà li japplikaw il-prattiki tal-biedja b’konformità mat-termini ta’ dan il-kuntratt. Il-pagamenti agroambjentali fil-qosor | Iħeġġu lill-bdiewa biex japplikaw metodi ta’ produzzjoni agrikola li huma kompatibbli mal-ħarsien tal-ambjent. | Politika ewlenija tal-UE li fuqha jintefqu madwar EUR 2,5 biljun tal-fondi tal-UE kull sena. | Obbligatorji għall-Istati Membri iżda volontarji għall-bdiewa. | L-impenji jridu jaqbżu livell ta’ referenza. | Il-pagamenti huma bbażati fuq spejjeż addizzjonali u dħul predeterminat, bil-possibbiltà li jiġu inklużi l-ispejjeż relatati mat-tranżazzjonijiet. L-inċentivi huma pprojbiti. | Ir-responsabbiltajiet relatati mal-ġestjoni huma kondiviżi mill-Kummissjoni u l-Istati Membri. | VERIFIKI PREĊEDENTI TAL-QORTI 12. Il-Qorti qabel kienet ivverifikat pagamenti agroambjentali u identifikat għadd ta’ dgħjufijiet. Dawk ewlenin jissemmew fl-Anness I. L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 13. L-iskop ta’ din il-verifika huwa li jiddetermina jekk skemi agroambjentali humiex imfassla u ġestiti tajjeb. B’mod aktar speċifiku, il-verifika timmira li twieġeb dawn il-mistoqsijiet li ġejjin: - il-politika agroambjentali hija mfassla u ssorveljata sabiex tagħti benefiċċji ambjentali tanġibbli? - il-bdiewa jingħataw appoġġ ta’ livell tajjeb permezz ta’ gwida xierqa u ammonti korretti ta’ għajnuna finanzjarja? - il-ġestjoni tal-politika agroambjentali tqis il-ħtiġijiet ambjentali speċifiċi? 14. Il-Qorti stabbiliet kriterji ta’ verifika rigward it-tfassil, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ/l-evalwazzjoni ta’ pagamenti agroambjentali. Dawn il-kriterji ġew żviluppati mil-leġiżlazzjoni, minn dokumenti u pubblikazzjonijiet tal-Kummissjoni u minn studji xjentifiċi (ara l-Anness II). Il-Qorti kkonsultat ma’ panel ta’ esperti agroambjentali [6] dwar il-validità u l-fattibbiltà ta’ dawn il-kriterji ta’ verifika. Hija identifikat ukoll, permezz ta’ reviżjoni dokumentarja u wara li kkonsultat mal-panel ta’ esperti, lista qasira tal-aħjar prattiki [7] li fil-litteratura xjentifika titqies bħala partikolarment adegwata biex tikkontribwixxi għat-titjib tal-effettività ta’ submiżuri agroambjentali. Il-Qorti għamlet żjarat lill-Ingilterra, lir-Rhineland-Palatinate fil-Ġermanja, u lir-reġjun Franċiż "Centre" fejn setgħu jiġu osservati eżempji ta’ dawn il-prattiki. 15. Il-verifika bdiet b’reviżjoni dokumentarja ta’ 203 kuntratt agroambjentali magħżula b’mod każwali min-nefqa ddikjarata mill-Istati Membri lill-Kummissjoni għas-sena 2008. Il-kampjun kopra 48 programm ta’ żvilupp rurali f’21 Stat Membru. 16. Il-Qorti mbagħad għażlet tmien programmi għal aktar testijiet dettaljati. L-Istati Membri (ir-Reġjuni) magħżula kienu Spanja (Andalucía), l-Italja (Pjemonte), il-Ġermanja (Berlin u Brandenburg), l-Isvezja, l-Awstrija, l-Ungerija, il-Polonja u Franza. F’kull Stat Membru inġabret evidenza ta’ verifika għal għadd ta’ submiżuri agroambjentali u ġiet eżaminata permezz ta’ intervisti u analiżi ta’ dokumenti u dejta. Saru wkoll żjarat lil għadd ta’ rziezet sabiex issir reviżjoni tal-implimentazzjoni tal-pagamenti agroambjentali fil-livell tal-irziezet flimkien mal-bdiewa u l-ispetturi responsabbli għal kontrolli fuq il-post. OSSERVAZZJONIJIET IL-POLITIKA AGROAMBJENTALI HIJA MFASSLA U SSORVELJATA SABIEX TAGĦTI BENEFIĊĊJI AMBJENTALI TANĠIBBLI? 17. Il-bażi legali fiha bosta elementi maħsuba biex jiżguraw li l-pagamenti agroambjentali fil-fatt irendu benefiċċji ambjentali. L-Istati Membri jridu jiddeskrivu s-sitwazzjoni attwali tal-ambjent fil-programmi tagħhom ta’ żvilupp rurali. Huma jridu jinkludu wkoll deskrizzjoni u ġustifikazzjoni tad-diversi tipi ta’ impenji għal pagamenti agroambjentali bbażati fuq l-impatt mistenni tagħhom tal-ambjent b’rabta mal-prijoritajiet u l-ħtiġijiet ambjentali [8]. 18. Il-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja soda stabbiliti fl-Artikolu 27 tar-Regolament Finanzjarju [9] jeħtieġu li l-objettivi tal-politika jkunu fformulati b’mod speċifiku, li jista’ jitkejjel, li jista’ jintlaħaq, rilevanti u f’waqtu. Kull programm ta’ żvilupp rurali jrid jinkludi informazzjoni dwar l-objettivi speċifiċi verifikabbli tal-miżuri u l-progress u l-effiċjenza u l-effettività tagħhom iridu jitkejlu b’rabta ma’ dawn l-objettivi [8]. 19. Il-Qorti eżaminat jekk l-objettivi inklużi fil-programmi ta’ żvilupp rurali għal pagamenti agroambjentali kinux preċiżi biżżejjed (speċifiċi, jitkejlu u f’waqthom) biex jipprovdu bażi soda biex jiġi vvalutat jekk dawn intlaħqux. Il-Qorti eżaminat ukoll jekk il-programmi ta’ żvilupp rurali pprovdewx bażi soda biex jiġu ġustifikati pagamenti ambjentali b’rabta mal-pressjonijiet ambjentali identifikati. Minħabba li d-disponibbiltà ta’ dejta ta’ kwalità tajba hija prerekwiżit biex jiġi ġġudikat jekk il-politiki jiksbux ir-riżultati tagħhom, il-Qorti vvalutat jekk is-sistemi ta’ monitoraġġ ipproduċewx dejta affidabbli li kienet rilevanti għall-valutazzjoni tal-effetti ambjentali ta’ pagamenti agroambjentali. L-OBJETTIVI TA’ PAGAMENTI AGROAMBJENTALI MHUMIEX SPEĊIFIĊI BIŻŻEJJED BIEX JIVVALUTAW JEKK DAWN INTLAĦQUX JEW LE L-OBJETTIVI AGROAMBJENTALI HUMA DETERMINATI BĦALA PARTI MILL-QAFAS GLOBALI TA’ ŻVILUPP RURALI 20. Leġiżlazzjoni ta’ livell għoli tiddetermina l-qafas legali ta’ żvilupp rurali b’mod ġenerali, li l-pagamenti agroambjentali tiegħu huma element wieħed. Il-Kunsill stipula l-prijoritajiet ta’ żvilupp rurali tal-UE għall-perjodu tal-2007–13 fil-linji gwida strateġiċi tal-Komunità (ara l-glossarju). Il-pagamenti agroambjentali, flimkien ma’ miżuri oħra ta’ żvilupp rurali, huma mistennija li jikkontribwixxu għal tliet oqsma ta’ prijorità fil-livell tal-UE: il-bijodiversità u l-preservazzjoni u l-iżvilupp ta’ sistemi tal-forestrija u tal-biedja b’valur natural għoli u pajżaġġi agrikoli tradizzjonali; l-ilma; u t-tibdil fil-klima. 21. L-objettivi tal-UE, kif stipulati fir-Regolament (KE) Nru 1698/2005, huma ġeneriċi b’mod ġust kif jixraq għall-kliem ta’ leġiżlazzjoni ta’ livell għoli. Ir-Regolament tal-Kunsill jistabbilixxi l-objettivi tal-politika ta’ żvilupp rurali għal gruppi koerenti ta’ miżuri (imsejħa "assi"). L-objettiv tal-assi li l-pagamenti tal-agroambjent huma parti minnu, huwa li jtejjeb l-ambjent u l-pajżaġġ permezz tal-appoġġ tal-ġestjoni tal-art. OBJETTIVI NUMERUŻI U KUMPLESSI 22. Kull Stat Membru jrid jippreżenta pjan ta’ strateġija nazzjonali li jindika l-prijoritajiet tal-azzjoni tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Istat Membru kkonċernat, billi jikkunsidra l-linji gwida strateġiċi tal-Komunità, l-objettivi speċifiċi għall-iżvilupp rurali u r-riżorsi finanzjarji disponibbli. Il-programmi ta’ żvilupp rurali jridu jiżguraw li l-appoġġ tal-UE għall-iżvilupp rurali jikkontribwixxi lejn il-ksib ta’ prijoritajiet u objettivi definiti fil-linji gwida strateġiċi tal-Komunità u pjanijiet strateġiċi nazzjonali. Huma għandhom jinkludu informazzjoni dwar l-assi u l-miżuri proposti għal kull ass, b’mod partikolari l-objettivi speċifiċi verifikabbli li jippermettu li jitkejlu l-progress, l-effiċjenza u l-effettività tal-programm. Il-miżura agroambjentali għall-programm ta’ Andalucía tikkonsisti f’numru għoli ħafna ta’ objettivi, li jagħmilha diffiċli biex jitkejlu r-riżultati tagħha 23. L-objettivi assenjati lil pagamenti agroambjentali li huma stipulati fid-dokumenti diversi ta’ programmar ta’ spiss jirriżultaw f’qafas ikkumplikat wisq. Dan jintwera permezz tal-eżempju ta’ Andalucía. Il-pjan ta’ strateġija nazzjonali jipprovdi 20 objettiv ambjentali. Il-programm ta’ żvilupp rurali jimplimenta din l-istruttura billi jiddeskrivi l-pagamenti agroambjentali f’sezzjoni ġenerali li fiha tmien objettivi, li huma differenti mill-20 objettiv stabbiliti qabel jew li reġgħu nkitbu b’mod aktar ġenerali. 24. Barra minn dan, il-programm ta’ żvilupp rurali fih objettivi għal kull waħda mill-15-il submiżura agroambjentali (b’kollox 51), li huma għal darb’oħra ftit differenti jew differenti għal kollox mill-objettivi stipulati fil-parti ġenerali. Jekk jiġi meqjus il-qafas globali, li jinkludi l-valutazzjoni ambjentali strateġika [10] u l-evalwazzjoni ex-ante [11], in-numru għoli ħafna tal-objettivi jagħmilha diffiċli biex jitkejlu r-riżultati. 25. Il-Qorti sabet li l-objettivi inklużi fil-programmi ta’ żvilupp rurali ma kinux stipulati b’mod speċifiku, li jitkejjel u f’waqtu. L-Istati Membri fformulaw objettivi b’mod ġenerali f’termini mhux speċifiċi bħal "inaqqas", "iħares", "jikkontribwixxi għal", eċċ. Meta l-kwantifikazzjoni kienet possibbli, din ma saritx f’ħafna każijiet (eż. tnaqqis b’20 %). Pereżempju, l-objettivi li ntużaw il-Polonja għal submiżuri agroambjentali bħal "użu ta’ ħamrija adegwata u l-ħarsien tal-ilma" mhumiex verifikabbli. Barra minn dan, l-objettivi ma jinkludux livelli ta’ linja bażi li jiddeskrivu x’kienet is-sitwazzjoni qabel il-pagamenti agroambjentali ġew implimentati u m’hemmx żmien stipulat għall-ilħuq tagħhom. Dgħjufijiet bħal dawn, li nstabu fl-Istati Membri kollha verifikati, jagħmluha diffiċli biex jiġġudikaw jekk l-objettivi ntlaħqux jew le. 26. Minkejja dan, ġew identifikati wkoll eżempji tajbin ta’ objettivi speċifiċi u li jitkejlu. Fl-Isvezja, objettivi agroambjentali huma inkorporati f’sett ta’ objettivi nazzjonali ta’ kwalità ambjentali li kienu adottati mill-Parlament Svediż fl-1999. Il-perjodu ta’ żmien stipulat għal dawn l-objettivi huwa l-2020, iżda ġew stabbiliti miri interim marbuta mas-sitwazzjoni fl-2010 għall-biċċa l-kbira tal-objettivi. 27. L-aħjar eżempji nstab li kienu l-hekk imsejħa miżuri "orjentati fuq ir-riżultati", li l-implimentazzjoni tagħhom twassal għal riżultati li huma osservati dirretament dak il-ħin. F’Andalucía, fi Pjemonte u fi Franza, dawn is-submiżuri kkonċernaw il-ħarsien ta’ razez fil-periklu li jintilfu għall-biedja (ara l-Istampa 2). Is-submiżuri fir-Rheinland-Palatinate u fi Franza, li kienu verifikati fil-kuntest tal-aħjar prattiki, ikkonċernaw ġestjoni tal-bur (ara l-Kaxxa 3). L-Istampa 2: Eżempju ta’ agroambjent fi Franza: il-ħarsien ta’ razza ta’ żwiemel ("Ardennais") fil-periklu li jintilfu għall-biedja. +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea, sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. IL-PRESSJONIJIET AMBJENTALI ĊĊITATI MA JIPPROVDUX ĠUSTIFIKAZZJONI ĊARA TA’ PAGAMENTI AGROAMBJENTALI PRESSJONIJIET AMBJENTALI HUMA IDENTIFIKATI FIL-PROGRAMMI TA’ ŻVILUPP RURALI 28. Il-programmi kollha ta’ żvilupp rurali verifikati, identifikaw il-pressjonijiet ambjentali eżistenti. Dawn ikkonċernaw, b’mod partikolari, it-telf tal-bijodiversità, it-theddid għall-kwalità tal-ilma, l-erożjoni tal-ħamrija, it-tniġġis tal-arja u t-tibdil fil-klima. L-identifikazzjoni ta’ dawn il-pressjonijiet kienet ibbażata l-aktar fuq il-linji gwida strateġiċi komunitarji li fihom il-Kunsill jistipula l-prijoritajiet tal-UE għall-perjodu ta’ programmar ta’ żvilupp rurali tal-2007–13. 29. Mapep li jallokaw il-pressjonijiet ambjentali identifikati huma inklużi fis-seba’ mit-tmien mill-programmi ta’ żvilupp rurali identifikati. L-Istati Membri ġeneralment jistgħu jipprovdu dokumenti li jsostnu l-analiżi tagħhom ta’ pressjonijiet ambjentali (eż. permezz ta’ dejta u studji). Bħala illustrazzjoni, il-programm ta’ żvilupp rurali ta’ Pjemonte jinkludi diversi mapep li juru t-theddid eżistenti tal-ħamrija (tnaqqis fil-materja organika, il-kompattazzjoni u l-kontaminazzjoni tal-ħamrija, eċċ.). L-awtorità amministrattiva setgħet ukoll tipprovdi dejta li tikklassifika kull wieħed mill-1 206 muniċipalità fir-reġjun (u partijiet speċifiċi tagħhom) skont ir-riskju tal-erożjoni tal-ħamrija, li jinqasam fi tliet kategoriji (inqas minn 3 tunnellati għal kull ettaru u kull sena, bejn 3 u 15-il tunnellata, u aktar minn 15-il tunnellata). 30. Madankollu, f’għadd ta’ programmi verifikati, il-kwistjonijiet ambjentali kienu deskritti b’mod ġenerali mingħajr ma ġiet ipprovduta rabta ċara mas-submiżuri agroambjentali. Pereżempju, fi Spanja, fl-Italja u fi Franza, uħud mill-pressjonijiet ambjentali identifikati fil-programmi ta’ żvilupp rurali ma kinux indirizzati minn pagamenti agroambjentali. Dawn il-każijiet ma kinux spjegati fil-programmi. IR-RABTIET BEJN IL-PRATTIKI TAL-AMBJENT U TAL-BIEDJA HUMA NUMERUŻI U DIFFIĊLI BIEX JIĠU STABBILITI BI PREĊIŻJONI 31. Valutazzjoni tal-punt safejn intlaħqu objettivi agroambjentali tiddependi fuq l-eżistenza ta’ rabta bejn is-submiżuri agroambjentali u l-pressjonijiet ambjentali. Submiżuri agroambjentali jista’ jkollhom effett pożittiv fuq bosta pressjonijiet ambjentali (ilma, ħamrija, arja, biodiversità, eċċ.). Il-pressjonijiet ambjentali ma jistgħux jingħataw prijorità jew jiġu kklassifikati b’mod ċar minħabba li dawn jikkonċernaw l-elementi li huma kollha rilevanti, differenti fin-natura, u mhux komparabbli. 32. B’konsegwenza ta’ dan, il-programmi ta’ żvilupp rurali verifikati ma jipprovdu ebda informazzjoni jew informazzjoni limitata biss dwar l-importanza relattiva tal-pressjonijiet ambjentali identifikati. Barra minn dan, huma ma jidentifikawx rabtiet preċiżi għas-submiżuri agroambjentali proposti. Dan jagħmilha diffiċli biex jiġi vvalutat sa liema punt is-submiżuri kellhom influwenza fuq il-pressjoni ambjentali speċifika identifikata. Għaldaqstant, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jivvalutaw l-ilħuq tal-objettivi agroambjentali globalment, billi jqisu s-submiżuri kollha flimkien. 33. Għaldaqstant, il-programmi ta’ żvilupp rurali jiddikjaraw li hemm relazzjonijiet multipli bejn il-pressjonijiet ambjentali u l-prattiki tal-biedja li ngħataw appoġġ taħt l-agroambjent. Sabiex dan ikun indirizzat, fi tnejn minn tmien programmi verifikati, ir-rabtiet bejn pressjonijiet ambjentali u submiżuri agroambjentali setgħu jiġu kklassifikati bħala diretti jew indiretti. Pereżempju, fi Pjemonte, waħda mis-submiżuri agroambjentali verifikati (appoġġ għal produzzjoni integrata, ara l-glossarju) kienet mistennija li tikkontribwixxi għal erbgħa mill-ħames objettivi ambjentali [12], iżda wieħed biss intgħażel bħala objettiv dirett u prinċipali (ħarsien tal-kwalità tal-ilma). Dan jgħin biex jiċċara l-kontribut tal-pagamenti agroambjentali lejn l-objettivi ambjentali stipulati fil-qafas. 34. Eżempju ieħor ta’ rabta diretta bejn submiżura agroambjentali u l-pressjonijiet identifikati kien fil-Polonja. Skont il-programm Pollakk ta’ żvilupp rurali, l-erożjoni mir-riħ hija theddida għal 28 % tat-territorju. L-introduzzjoni ta’ kopertura tal-ħamrija matul ix-xitwa hija prattika tal-biedja li tillimita l-erożjoni tal-ħamrija kkawżata, fost l-oħrajn, mir-riħ. Din il-prattika tingħata appoġġ minn pagamenti agroambjentali inklużi fil-programm Pollakk ta’ żvilupp rurali, kif muri fl-Istampa 3. L-Istampa 3: Eżempju tal-agroambjent fil-Polonja li juri, fuq in-naħa tal-lemin, żona mingħajr il-kopertura tal-pjanti u l-ħamrija soġġetta għall-erożjoni mir-riħ, filwaqt li n-naħa tax-xellug hi koperta minn segala mħawla taħt submiżura agroambjentali biex tħares il-ħamrija kontra l-erożjoni. +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea, sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. EŻEMPJI TA’ PRATTIKI MFASSLA BIEX IWETTQU BENEFIĊĊJI AMBJENTALI TANĠIBBLI REGOLI ĊARI FL-ALLOKAZZJONI TA’ RIŻORSI 35. Meta jiġu identifikati pressjonijiet ambjentali, l-allokazzjoni ta’ riżorsi għandha tkun ġustifikata fit-termini tal-kosteffettività tagħhom fl-ilħuq ta’ benefiċċji ambjentali fiż-żoni kkonċernati. F’dan ir-rigward, l-Ingilterra, pereżempju, li l-Qorti żaret biex tirrevedi sitwazzjonijiet tal-aqwa prattika, timplimenta approċċ li jissepara submiżuri ta’ dħul u dawk ta’ livell ogħla. Dan tejjeb iċ-ċarezza u l-viżibilità tar-riżultati, kif deskritt fil-Kaxxa 1. 36. Tlieta mill-Istati Membri verifikati jużaw ukoll allokazzjonijiet separati tal-baġit għal tipi differenti ta’ submiżuri. Fil-programm ta’ żvilupp rurali tagħha, l-Ungerija tiddikjara li hi m’għandhiex il-ħsieb li tonfoq aktar minn 35 % tal-fondi allokati fuq submiżuri bi produzzjonijiet ambjentali aktar baxxi. Il-Polonja allokat baġit speċifiku lil tnejn mid-disa’ submiżuri fil-programm tagħha ta’ żvilupp rurali. Il-baġit allokat lil waħda minnhom, dwar il-ħarsien ta’ speċi ta’ għasafar li jinsabu fil-periklu u żoni ta’ ħabitati naturali fin-Natura 2000, jirrappreżenta 19 % tal-baġit totali għal pagamenti agroambjentali għall-perjodu 2007–13. Franza allokat 27 % mill-baġit tal-2007–13 għas-submiżuri mmirati deskritti fil-Kaxxa 5. POLITIKI ALTERNATTIVI GĦAL PAGAMENTI AGROAMBJENTALI FTIT INGĦATAW KONSIDERAZZJONI 37. Il-pagamenti agroambjentali huma waħda minn għadd ta’ politiki użati biex iħarsu u jtejbu l-ambjent. L-Istati Membri jistgħu, pereżempju, jaġixxu wkoll permezz ta’ dispożizzjonijiet regolatorji, taxxi speċifiċi jew taħriġ imtejjeb u pariri. Il-fatt li dawn il-politiki alternattivi jiġu meqjusa kieku jgħin biex jintwera fejn l-approċċ ta’ pagamenti agroambjentali huwa l-aħjar mod biex jiġu trattati l-pressjonijiet identifikati. KAXXA 1 SUBMIŻURI TA’ DĦUL U TA’ LIVELL OGĦLA FL-INGILTERRA Fl-Ingilterra l-awtoritajiet nazzjonali identifikaw pressjonijiet ambjentali f’żoni ġeografiċi differenti. Huma analizzaw liema tip ta’ submiżura (fl-Ingilterra maqsumin fi skemi ta’ dħul u skemi ta’ livell ogħla) kien aktar kosteffettiv fl-ilħuq ta’ benefiċċji ambjentali. Dan irriżulta f’baġit għal skemi ta’ livell ta’ dħul stabbilit abbażi ta’ mira biex ikun hemm 70 % ta’ art agrikola taħt kuntratti agroambjentali ta’ livell ta’ dħul. Il-bqija tal-baġit huwa allokat għal skemi ta’ livell ogħla u jinqasam fuq disa’ reġjuni skont id-daqs u l-karatteristiċi ambjentali tagħhom kif ukoll ċifri previsti u preċedenti tal-użu. F’kull reġjun, ġew identifikati l-hekk imsejħa "żoni ta’ mira", li jingħataw prijorità taħt l-iskema ta’ livell ogħla abbażi tal-kriterji bħal relevanza għal bijodiversità, pajżaġġ, ħarsien ta’ riżorsi naturali (eż. erożjoni), eċċ. Għal kull żona ta’ mira, benefiċjarji potenzjali huma infurmati dwar l-attivitajiet tal-ġestjoni tal-art adegwati għaż-żoni. Indikaturi speċifiċi huma stabbiliti biex jissorveljaw ir-riżultati miksuba (ara l-paragrafu 51). 38. Il-Qorti sabet biss żewġ każijiet (Franza, l-Isvezja) fejn dawn il-politiki alternattivi kienu espliċitament ikkunsidrati fil-programmi ta’ żvilupp rurali. Il-programm Svediż ta’ żvilupp rurali jispjega li d-dispożizzjonijiet leġiżlattivi stabbiliti huma fost l-aqwa mezz ta’ politika alternattiva importanti għal tnaqqis ta’ impatt negattiv tal-użu ta’ fertilizzanti u prodotti għall-ħarsien tal-pjanti. Il-programm jipprovdi tbassir għal prospetti futuri u jipprevedi t-tfassil mill-ġdid ta’ pagamenti agroambjentali fid-dawl ta’ tibdil leġiżlattiv. Il-programm Franċiż jiddeskrivi s-sinerġija bejn politiki nazzjonali u tal-UE u jsemmi l-pagamenti agroambjentali bħala waħda mill-għodod disponibbli (flimkien ma’ regolamenti nazzjonali, politika tat-taxxa, eċċ.) biex jittratta ċerti kwistjonijiet (bijodiversità, ilma, eċċ.). 39. Fil-Polonja u l-Ġermanja (Berlin u Brandenburg), il-programmi ta’ żvilupp rurali ma spjegawx għaliex pagamenti agroambjentali kienu l-aħjar mod adegwat biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ambjentali. Pereżempju, is-submiżura agroambjentali Pollakka għal strixxi marġinali setgħet ukoll tiġi implimentata permezz ta’ cross-compliance, li hija parti mil-livell ta’ referenza (ara l-glossarju). Din kienet diġà ssemmiet fir-rapport preċedenti mill-Qorti [13]. IS-SUĊĊESSI TA’ POLITIKA AGROAMBJENTALI MA JISTAX JIĠI SSORVELJAT FAĊILMENT IL-QAFAS KOMUNI TA’ MONITORAĠĠ U TA’ EVALWAZZJONI JIRRAPPREŻENTA PROGRESS, IŻDA MA JIPPRODUĊIX BIŻŻEJJED DEJTA RILEVANTI U AFFIDABBLI 40. Il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni għall-programmi ta’ żvilupp rurali tal-2007–13 jirrappreżenta titjib meta mqabbel mas-sitwazzjoni qabel l-2007. Fost affarijiet oħra, dan il-qafas jipprevedi sett ta’ indikaturi komuni li l-Istati Membri jridu jinkludu fil-programmi tagħhom. L-indikaturi tal-prestazzjoni u tar-riżultati għandhom jiġu rrappurtati lill-Kummissjoni darba fis-sena. Din tal-aħħar imbagħad tikkontrolla l-konsistenza u l-affidabbiltà tal-indikaturi u tad-dejta li tkun ġiet irrappurtata. Fuq il-bażi ta’ dawn il-kontrolli, il-Kummissjoni identifikat għadd ta’ nuqqasijiet, b’dawk prinċipali identifikati bħala dejta nieqsa jew żbaljata, nuqqas ta’ konsistenza bejn tabelli differenti u żbalji fin-nefqa rrappurtata. 41. Il-verifika tal-Qorti kkonfermat in-nuqqasijiet identifikati mill-Kummissjoni u sabet li d-dejta minn diversi Stati Membri ma kinitx affidabbli. Pereżempju, f’Andalucía, l-indikaturi tal-produzzjoni u tar-riżultati ma kellhom l-ebda rabta man-nefqa agroambjentali. Fi Franza, il-Qorti sabet diversi dgħjufijiet, inkluż nuqqas ta’ dejtafit-tabelli mibgħuta lill-Kummissjoni għas-sena 2008. Barra minn hekk, il-prattika li tkompli tiġi inkluża d-dejta wara li l-kuntratti jkunu skadew tesaġera r-riżultati tan-nefqa tal-UE. L-iskemi kollha li ntemmu huma meqjusa li se jkomplu jipprovdu l-istess effetti sal-aħħar tal-perjodu ta’ programmar [14]. 42. Il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni jinkludi indikaturi tal-produzzjoni, tar-riżultati u tal-impatt. L-Istati Membri jridu jibagħtu rapport ta’ progress annwali dwar l-implimentazzjoni tal-programm lill-Kummissjoni, inkluż indikaturi tal-produzzjoni u tar-riżultati. Id-dejta rrappurtata mit-tmien Stati Membri verifikati fir-rapport tagħhom ta’ progress għall-2009 hija inkluża bħala l-Anness III. L-indikaturi ta’ impatt ikejlu fenomeni wesgħin li huma affettwati minn fatturi oħra numerużi minbarra l-appoġġ tal-programm ta’ żvilupp rurali [15]. 43. L-indikatur tar-riżultati ("żona taħt il-ġestjoni tal-artijiet li rnexxiet") huwa partikolarment insodisfaċenti. Fil-prattika dan huwa identiku għaċ-ċifra rrappurtata mill-Istati Membri bħala l-indikatur tal-produzzjoni "żona taħt appoġġ agroambjentali". Dan minħabba li l-Istati Membri ma jagħmlux distinzjoni bejn dawn iż-żewġ indikaturi u ż-żoni kollha taħt il-kuntratt jitqiesu bħala li "rnexxew". Minħabba dan, il-benefiċċji ambjentali mhumiex issorveljati biżżejjed: il-verifika identifikat każijiet fejn il-kuntratt agroambjentali ma rnexxiex, iżda xorta waħda ġie inkluż fl-indikatur tar-riżultat. It-taqsima li jmiss tipprovdi eżempji ta’ kif dan jista’ jiġi mtejjeb (ara l-paragrafi 48 sa 51). 44. Peress li l-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni huwa sistema standardizzata, l-Artikolu 81 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jeħtieġ li l-Istati Membri għandhom jimplimentaw għadd limitat ta’ indikaturi speċifiċi addizzjonali. Għalkemm l-Istati Membri verifikati jinkludu indikaturi speċifiċi addizzjonali fil-programmi tagħhom, instabet dgħjufija għal kull wieħed minnhom. Id-dgħjufijiet prinċipali kienu li, għalkemm speċifikati fil-programm ta’ żvilupp rurali, l-indikaturi addizzjonali ma ġewx irrappurtati, ikkoinċidew ma’ indikaturi komuni eżistenti jew ma kinux speċifiċi biżżejjed jew inkella neqsin għall-pressjonijiet ambjentali kkonċernati. Bħala illustrazzjoni għall-aħħar dgħjufija, l-Ungerija għandha għadd ta’ submiżuri agroambjentali li jindirizzaw kwistjonijiet ambjentali speċifiċi bħar-riskju għoli tal-erożjoni mir-riħ u l-ilma u l-konservazzjoni ta’ speċi ta’ għasafar fil-periklu. Madankollu, ma ġew stabbiliti l-ebda indikaturi addizzjonali fil-programm ta’ żvilupp rurali biex isir monitoraġġ tal-effetti rilevanti. IL-QAFAS KOMUNI TA’ MONITORAĠĠ U TA’ EVALWAZZJONI MHUWIEX IMMIRAT BIEX JIVVALUTA EFFETTI AMBJENTALI 45. Il-benefiċċji ambjentali ta’ pagamenti agroambjentali jiddependu fuq il-karatteristiċi taż-żona fejn dawn jiġu implimentati. Hemm żoni bi problemi ambjentali speċifiċi, bħal dawk inklużi taħt l-indikaturi [16] ta’ linja bażi ta’ qafas, u żoni oħra mingħajr pressjonijiet ambjentali ġenerali. Għaldaqstant huwa rilevanti li jsir monitoraġġ dwar fejn qed jintefqu l-fondi. Minkejja din il-ħtieġa, l-Istati Membri ġeneralment ma wettqux monitoraġġ dwar kemm kienu qed jintefqu flus fl-oqsma rilevanti. Pereżempju, fil-programmi tagħhom ta’ żvilupp rurali, uħud mill-Istati Membri ddikjaraw li l-implimentazzjoni tal-politiki agroambjentali f’żoni ta’ Natura 2000 kienet prijorità. Madankollu, ma setgħux jipprovdu informazzjoni dwar kemm fil-fatt kienu intefqu flus f’dawn l-oqsma. 46. L-effetti ambjentali tas-submiżuri agroambjentali jistgħu jvarjaw b’mod sinifikanti, skont il-livell tar-rekwiżiti u t-tip ta’ żona. Madankollu, il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni ma jiħux kont ta’ dan għar-rappurtar dwar il-produzzjoni u r-riżultati. Iċ-ċifri kollha jiġu miżjuda flimkien, irrispettivament mill-fatt jekk hemmx effetti limitati jew aktar sostanzjali. B’mod partikolari, iċ-ċifri għas-submiżuri, li ġeneralment jipproduċu aktar effetti limitati iżda fuq żona aktar wiesgħa, jiġu miżjuda flimkien maċ-ċifri għas-submiżuri, li ġeneralment jipproduċu benefiċċji ambjentali ogħla iżda f’żona speċifika. Dan iwassal għal sitwazzjoni fejn ir-rappurtar huwa influwenzat b’mod qawwi mis-submiżuri applikati fuq żona aktar wiesgħa, u fejn iċ-ċifri ma jkollhomx sinifikat meta jiġu aggregati fil-livell tal-UE, kif muri fil-Kaxxa 2. KAXXA 2 EŻEMPJU TA’ AGGREGAZZJONI MINGĦAJR SINIFIKAT TA’ ĊIFRI Waħda mill-15-il submiżura fir-reġjun Spanjol ta’ Andalucía tappoġġa t-trobbija tan-naħal, bil-għan li tiġi protetta l-bijodiversità u li l-flora u l-fawna jiġu miżmuma barra minn żoni agrikoli. Din hija submiżura bażika, li għaliha l-benefiċjarji jingħataw appoġġ finanzjarju b’ammont ta’ EUR 21,40 għal kull ettaru. Fl-2008, Andalucía rrappurtat nefqa tal-UE ta’ EUR 7,9 miljun għal 1540 kuntratt implimentat fuq 579339 ettaru. Din is-submiżura weħidha tikkontribwixxi għal aktar minn 3 % taċ-ċifra totali [17] rrapportata mill-Kummissjoni għal miżuri agroambjentali fil-livell tal-UE. Submiżura oħra f’Andalucía hija l-biedja organika. Ir-rati ta’ għajnuna għal kull ettaru huma, skont it-tip ta’ għelejjel, bejn EUR 123,10 u EUR 600 għal kull ettaru. Andalucía qed tippjana li tagħti appoġġ lil 4000 bidwi fis-sena, li, b’daqs medju ta’ razzett ta’ 15-il ettaru, se tiġi rrappurtata bħala 60000 ettaru, 0,3 % tal-figura totali tal-UE. Fil-livell tal-UE, iċ-ċifri ta’ 579339 u 60000 jiġu miżjuda flimkien, li m’għandu l-ebda sinifikat. Kuntratt tipiku għal wieħed li jrabbi n-naħal jikkonċerna 250 doqqajs u jiġi rrappurtat bħala 500 ettaru. Biex tiġi rrapportata ċifra simili għall-biedja organika hemm bżonn li aktar minn 33 bidwi jimplimenta rekwiżiti ferm impenjattivi. 47. Il-verifika saret aktar minn tliet snin wara l-bidu tal-perjodu ta’ programmar. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri kellhom biss ftit informazzjoni dwar il-benefiċċji ambjentali tal-pagamenti agroambjentali għall-perjodu 2007–09. L-Istati Membri ġeneralment qablu mal-Qorti dwar il-fatt li l-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni ma’ pprovdiex informazzjoni biżżejjed f’dan ir-rigward. Uħud mill-Istati Membri u l-Kummissjoni ssuġġerew li dan kieku jkun parti mill-evalwazzjonijiet tal-programmi. Madankollu, informazzjoni dwar benefiċċji ambjentali hija meħtieġa kemm għall-ġestjoni ta’ submiżuri agroambjentali kif ukoll biex tipprovdi bażi soda għall-evalwaturi. INSTABU ŻONI TA’ PRATTIKI TAJBA TA’ MONITORAĠĠ BARRA L-QAFAS KOMUNI TA’ MONITORAĠĠ U TA’ EVALWAZZJONI 48. Matul it-tliet żjarat tal-aħjar prattika tagħha, il-Qorti identifikat prattiki tajba ta’ monitoraġġ. Kull wieħed minn dawn il-każijiet ikkonċerna submiżuri aktar impenjattivi fejn il-benefiċċji ambjentali kienu vvalutati u rrapportati barra mill-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni jista’ jkun jiswa prezz għoli. Il-fatt li dawn il-prattiki jkunu ġeneralizzati fil-kuntest ta’ qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni. Madankollu, m’hemmx estimi disponibbli ta’ dawn l-ispejjeż u l-benefiċċji pprovduti. 49. Franza timplimenta submiżura mfassla għal żoni ġeografiċi speċifiċi msejħa "baċiri tax-xmajjar" (ara l-glossarju), li hija ddedikata lill-ħarsien tal-ilma. L-irziezet li jinsabu f’dawn iż-żoni ssirilhom dijanjożi minn konsulent. Dan iwassal għall-formulazzjoni ta’ azzjonijiet konkreti li għandhom jiġu implimentati mill-bdiewa, u li huma integrati fl-arranġamenti tal-monitoraġġ. Kull proġett jinkludi pjan ta’ monitoraġġ li jiġi vvalutat mill-awtoritajiet qabel ma jinbeda. Elementi speċifiċi li jniġġsu u li jinsabu fl-ilma, bħall-fosfru, jiġu ssorveljati permezz ta’ analiżi kimika. Il-pjan ta’ monitoraġġ jispeċifika l-għadd u l-frekwenza tal-analiżijiet, ix-xmajjar ikkonċernati u l-korpi responsabbli. Dawn id-dispożizzjonijiet jippermettu li ssir evalwazzjoni preċiża tal-effetti ambjentali tas-submiżuri. 50. Ir-reġjun Ġermaniż Rhineland-Palatinate fl-2007, introduċa żewġ submiżuri agroambjentali li mmiraw biex iżommu bur b’valur naturali għoli. Ir-riżultat mistenni huwa "orjentat" lejn il-preservazzjoni ta’ għadd ta’ pjanti u speċi li jgħixu fil-mergħat. Il-monitoraġġ ta’ dawn is-submiżuri jitwettaq permezz ta’ metodu standardizzat għall-ksib ta’ dejta (ara l-Kaxxa 3). KAXXA 3 EŻEMPJU TAL-MONITORAĠĠ TA’ SUBMIŻURA "ORJENTATA FUQ IR-RIŻULTATI" Ir-rekwiżit bażiku huwa l-eżistenza dokumentata ta’ erbgħa sa tmien (skont is-submiżura) pjanti indikaturi fost lista ta’ speċi determinati minn qabel. Minbarra r-rekwiżiti minimi ta’ ġestjoni, il-bdiewa huma ħielsa li japplikaw il-prattiki tal-biedja li huma jikkunsidraw bħala xierqa sabiex jintlaħaq ir-riżultat meħtieġ. Huma jridu jirreġistraw l-eżistenza tal-pjanti permezz ta’ metodi speċifikati. L-għadd ta’ pjanti indikaturi jingħadd f’kuritur li jkun tul l-itwal linja djagonali fuq wisa’ ta’ żewġ metri. Dan il-kuritur huwa maqsum fi tliet setturi, u l-pjanti indikaturi kollha li jinsabu f’kull settur jiġu rreġistrati b’mod separat. Il-metodu ta’ ġbir hu muri fir-ritratt hawn taħt. +++++ TIFF +++++ Sors: ©Landesamt für Umwelt, Wasserwirtschaft und Gewerbeaufsicht Rheinland-Pfalz: "PAULa - Vertragsnaturschutz Grünland - Kennarten", Mainz 2008, p. 8. 51. Fl-Ingilterra, għas-submiżuri ta’ livell ogħla (ara l-Kaxxa 1), il-ftehimiet mal-bdiewa jinkludu "indikaturi ta’ suċċess". L-għan tagħhom hu li jiżguraw li l-maniġer tal-artijiet u l-konsulent tal-korp pubbliku jkunu jistgħu jagħmlu monitoraġġ dwar jekk ikunux intlaħqu r-riżultati ambjentali. Dawn l-indikaturi huma stabbiliti għal kull razzett individwali u għal kull għażla ta’ ġestjoni inkluża fil-ftehim. Dawn jipprovdu elementi f’waqthom, speċifiċi u kwantifikati li magħhom il-prestazzjoni tista’ tiġi mtejba billi jiġu aġġustati l-preskrizzjonijiet ta’ ġestjoni. Eżempji ta’ dawn l-indikaturi, għall-prattiki tal-biedja huma murija fl-Istampa 1 dwar iż-żamma ta’ "medda ta’ art" jew ta’ strixxi ta’ art mhux maħruta fejn tinżera’ "taħlita ta’ żerriegħa tal-għasafar slavaġ" ("wild bird seed mix"), li "għandu jkun hemm kopertura ta’ bejn 5 % u 50 % ta’ pjanti mixtieqa b’weraq wiesgħin b’mill-inqas b’mira ta’ tliet speċi mmirati li jitkabbru f’artijiet maħruta preżenti " u li "l-artijiet għandhom jipprovdu provvista sostnuta ta’ żerriegħa matul ix-xitwa sal-15 ta’ Frar". L-awtoritajiet jivvalutaw l-indikaturi ta’ suċċess għal għadd ta’ ftehimiet kull sena. JINGĦATA APPOĠĠ TAJJEB LILL-BDIEWA PERMEZZ TA’ GWIDA XIERQA U AMMONTI KORRETTI TA’ GĦAJNUNA? 52. ll-bdiewa jeħtieġu jkunu konxji ta’ kwistjonijiet ambjentali u jeħtieġ li jifhmu x’inhu mistenni minnhom u kif għandhom japplikaw ir-rekwiżiti ta’ submiżuri agroambjentali. Dan l-għarfien u l-fehim jista’ jinkiseb billi jingħata appoġġ lill-bdiewa. Il-Qorti eżaminat jekk u kif ingħata appoġġ bħal taħriġ, pariri u informazzjoni, u jekk l-effettività ta’ dan l-appoġġ ġietx ivvalutata u mtejba permezz tat-tixrid ta’ prattika tajba. 53. Is-submiżuri agroambjentali huma volontarji għall-bdiewa, li jfisser li jrid jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju xieraq biex is-submiżuri jkunu attraenti biżżejjed, waqt li jiġi evitat kumpens żejjed. Il-Qorti eżaminat jekk l-ammonti ta’ għajnuna inklużi fil-programmi ġewx ikkalkulati sew, jekk ġewx iġġustifikati permezz ta’ elementi rilevanti, jekk ġewx divrenzjati skont kundizzjonijiet lokali jew reġjonali u jekk kinux jiddependu fuq effetti ambjentali. IL-BDIEWA ĠENERALMENT JINGĦATAW APPOĠĠ TAJJEB PERMEZZ TA’ GWIDA XIERQA IŻDA T-TIXRID TA’ PRATTIKI TAJBA JISTA’ JIĠI MTEJJEB 54. Fl-Istati Membri kollha miżjura, il-Qorti sabet li n-netwerks amministrattivi eżistenti ntużaw biex jipprovdu gwida, pariri u taħriġ lill-benefiċjarji tal-iskemi bażiċi. Ġiet ipprovduta informazzjoni ġenerali permezz ta’ laqgħat, fuljetti u websajts. Setgħet ġiet ipprovduta wkoll aktar informazzjoni dettaljata u gwida permezz ta’ korsijiet jew assistenza teknika kemm minn korpi pubbliċi jew minn konsulenti privati. L-Istati Membri kollha miżjura għamlu użu jew ippjanaw li jagħmlu użu ta’ miżuri ta’ żvilupp rurali oħra li jappoġġjaw l-implimentazzjoni ta’ submiżuri agroambjentali, fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, azzjonijiet ta’ taħriġ u informazzjoni. Fl-Isvezja, l-azjendi kważi kollha li jibbenefikaw minn pagamenti agroambjentali ħadu sehem f’azzjonijiet ta’ taħriġ ta’ dan it-tip. 55. Barra minn hekk, fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, ġiet ipprovduta aktar gwida speċifika lill-benefiċjarji tal-iskemi aktar impenjattivi. Dan ġeneralment ħa l-forma ta’ pjan ambjentali mħejji minn konsulent li, wara żjara fir-razzett, identifika l-istatus tal-karatteristiċi ambjentali tiegħu (ħabitati, għadajjar, ħamrija vulnerabbli, eċċ.). Dan il-pjan jipprovdi gwida għall-għażliet ta’ ġestjoni l-aktar xierqa. Pereżempju, fl-Isvezja, fi Brandenburg, fil-Polonja u fi Franza, pjanijiet ta’ konservazzjoni tan-natura, stabbiliti fuq bażi ta’ każ b’każ, huma obbligatorji għal submiżuri li jittrattaw il-ħarsien tal-bijodiversità f’żoni speċifiċi. Ftit tixrid ta’ prattika tajba u rispons lill-bdiewa 56. It-tixrid ta’ prattika tajba huwa mod wieħed kif tiġi pprovduta gwida kemm għall-amministraturi u għall-benefiċjarji. Il-Kummissjoni implimentat strutturi bħan-Netwerk Ewropew ta’ Żvilupp Rurali, li jimmira li jiġbor, ixerred u jikkonsolida prattika tajba ta’ żvilupp rurali fil-livell tal-UE. Madankollu, dan kien limitat fil-qasam agroambjentali, minħabba li l-istrutturi eżistenti identifikaw biss ftit eżempji konkreti ta’ prattika tajba. 57. Fil-livell tal-Istati Membru, il-verifika wriet li l-awtoritajiet amministrattivi responsabbli rari pprovdew rispons lill-benefiċjarji wara li kien ġie ffirmat kuntratt dwar ir-riżultati miksuba għal submiżuri ambjentali. Dan kien biss il-każ għal 2 % tal-kampjun ta’ 203 kuntratt verifikat. L-għoti ta’ reazzjoni jista’ jgħin biex itejjeb l-għarfien tal-bdiewa u l-fehim tal-effetti ambjentali tas-submiżuri implimentati, b’mod partikolari fejn il-bdiewa jkunu bidlu l-prattiki tagħhom. NUQQASIJIET FL-ISTABBILIMENT TA’ AMMONTI TA’ GĦAJNUNA GĦAL PAGAMENTI AGROAMBJENTALI IL-PROĊEDURI EŻISTENTI MA JEVITAWX ŻBALJI U NUQQASIJIET FIL-KALKOLU TA’ AMMONTI TA’ GĦAJNUNA 58. Fil-programmi tagħhom, l-Istati Membri huma meħtieġa li jipprovdu l-metodoloġija u s-suppożizzjonijiet agronomiċi għall-kalkoli tagħhom. Madankollu, huma mhumiex meħtieġa li jipprovdu ċifri dettaljati u kalkoli ta’ għajnuna, li tabilħaqq mhumiex inklużi b’mod sistematiku fil-programmi. Il-programmi jridu juru wkoll li ġew ipprovduti kompetenzi xierqa minn korpi indipendenti minn dawk responsabbli għall-kalkoli, li madankollu ma sarux b’mod sistematiku. Eżempju tajjeb huwa l-programm ta’ Pjemonte, li jistabbilixxi l-kompetenzi pprovduti b’mod dettaljat. Dan tal-aħħar inkluda kontrolli dwar il-korrettezza tal-kalkoli u l-konklużjoni dwar jekk ġewx issodisfati r-rekwiżiti legali applikabbli. Bħala parti mill-proċeduri tagħha ta’ approvazzjoni tal-programmi, il-Kummissjoni kkontrollat l-ammonti ta’ għajnuna. Madankollu, dawn il-kontrolli kienu limitati għall-"plawżibbiltà" tal-kalkoli. 59. Il-proċeduri msemmija hawn fuq ma evitawx żbalji u nuqqasijiet fil-kalkoli tal-ammonti ta’ għajnuna. Instabu żbalji sempliċi ta’ kalkoli ta’ mhux aktar minn 8,5 % tal-ammonti fl-Andalucía, fi Pjemonte u fl-Isvezja. Fatturi rilevanti bħal iffrankar tal-ispejjeż li jirriżulta minn użu aktar baxx ta’ fertilizzant, ma kinux dejjem jitqiesu fil-kalkoli kif meħtieġ. Fl-aħħar, uħud mill-Istati Membri użaw ċifri skaduti biex jikkalkulaw elementi ewlenin ta’ ammonti ta’ għajnuna, bħall-Polonja, li għamlet użu minn ċifri mill-perjodu 2001–03 għal dħul predeterminat minkejja żidiet sinifikanti minn dak iż-żmien. 60. Il-proċeduri eżistenti ma jevitawx li jsiru pagamenti agroambjentali għal prattiki tal-biedja li kienu diġà ġew applikati mill-benefiċjarji. F’Andalucía, persuni li jrabbu n-naħal jingħataw kumpens taħt is-submiżura agroambjentali biex jirrekordjaw l-attivitajiet tagħhom f’reġistru, li tikkoinċidi b’mod konsiderevoli ma’ rekwiżiti ta’ reġistrazzjoni li jeżistu. Fil-każ ta’ proġett wieħed li ġie miżjur, persuna li trabbi n-naħal irċeviet EUR 1770 għar-rekwiżiti msemmija l-aħħar, li fil-prattika kienu jikkonsistu fir-reġistrazzjoni ta’ ftit linji fir-reġistru tiegħu (ara l-Istampa 4). L-Istampa 4: Reġistru tar-razzett ta’ persuna Spanjola li trabbi n-naħal li ġiet miżjura mill-Qorti. Ir-reġistrazzjoni tal-movimenti tad-doqqajs hija "prattika tal-biedja" ikkumpensata mis-submiżura agroambjentali tal-UE. +++++ TIFF +++++ 61. L-ikbar nuqqas materjali nstab fi Franza għas-submiżura bażika li timmira li żżomm iż-żoni tal-bur sabiex tiġi protetta l-bijodiversità. Matul il-perjodu 2007–13, se jintefqu madwar EUR 770 miljun, li minnhom EUR 235 miljun ta’ fondi tal-UE kienu diġà ntefqu fil-perjodu 2007–09. Il-kalkoli li ntużaw biex jiġu ġġustifikati l-ammonti ta’ għajnuna huma l-aktar ibbażati fuq tnaqqis ta’ fertilizzant tan-nitrat. Il-parametri użati għall-kalkolu ma jikkorrispondux għal dawk attwalment applikati fiż-żoni fejn qed tiġi implimentata s-submiżura (ara l-Kaxxa 4). Dan ma kienx ġie kkontrollat mill-Kummissjoni meta approvat il-programm Franċiż. KAXXA 4 IL-KALKOLU TAL-AMMONTI TA’ GĦAJNUNA MIFRUDA MILL-PRATTIKI EŻISTENTI TAL-BIEDJA Madwar 90 % tal-ammont ta’ għajnuna għas-submiżura Franċiża dwar iż-żamma tal-bur huwa bbażat fuq id-dħul aktar baxx li jirriżulta minn tnaqqis tal-livell ta’ fertilizzazzjoni fuq bwar minn 180 kg għal 125 kg ta’ nitrat għal kull ettaru. Estimi ta’ dejta minn sors ta’ statistika użat mill-awtoritajiet nazzjonali fil-kalkoli juru, li l-livelli ta’ fertilizzazzjoni li attwalment intużaw huma ta’ madwar 65 kg ta’ nitrat għal kull ettaru, u għalhekk, ħafna inqas mil-limitu ta’ 125 kg għal kull ettaru. Dan kien ikkonfermat ukoll mit-tliet bdiewa miżjura mill-Qorti, li tnejn minnhom użaw medja ta’ 15-il kg ta’ nitrat għal kull ettaru u wieħed uża mhux aktar minn 60 kg. Dan juri li l-bdiewa qed jingħataw kumpens għal prattiki li huma diġà kienu qed jimplimentaw. L-awtoritajiet Franċiżi jispjegaw li l-limitu ta’ 125 kg huwa prattika ta’ referenza li hi kkunsidrata bħala waħda favorevoli għall-ambjent minkejja li din taqbeż il-livelli ta’ fertilizzazzjoni li fil-fatt jużaw il-bdiewa. Dawn l-ispjegazzjonijiet mhumiex konformi mal-fehma espressa f’dokument tal-Kummissjoni [18] li ġie ppreżentat lill-Istati Membri, li ġibed l-attenzjoni għar-riskju li jingħata kumpens lil "bdiewa li għalihom (partijiet mill-) obbligi huma prattika normali jew li l-kalkoli jiġu bbażati fuq ċifri li mhumiex rappreżentattivi għal reġjun speċifiku. Dan ir-riskju jsir evidenti b’mod partikolari jekk għajnuna tiġi kkalkulata bħala medja (eż. nazzjonali) mingħajr ma jiġu kkunsidrati strutturi agronomiċi u strutturi ta’ nfiq differenti fir-reġjuni". 62. Il-valur tal-parametri użat biex jikkalkola l-ammonti ta’ għajnuna jinbidel maż-żmien bir-riżultat li ċerti submiżuri, bħal dawk li jimmiraw li jiddiversifikaw it-tinwib, jistgħu jsiru mhux biżżejjed attraenti għal benefiċjarji potenzjali fit-termini finanzjarji. Din is-sitwazzjoni ġrat, pereżempju, fi Franza, meta submiżura kellha tingħalaq għal benefiċjarji ġodda matul l-2008 minħabba nuqqas ta’ interess. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri żammew l-ammonti ta’ għajnuna stabbli matul iż-żmien tal-kuntratt biex jipprovdu ftit sigurtà lill-bdiewa u minħabba li l-prezz biex jiġu adattati ammonti ta’ għajnuna għal ċirkostanzi li jinbidlu jista’ jkun ogħla mill-benefiċċju li kieku jirċievu l-bdiewa minn din il-bidla. Għall-203 kuntratti riveduti mill-Qorti, eżistiet sistema ta’ reviżjoni ta’ prezzijiet f’10 % mill-każijiet. L-AMMONTI TA’ GĦAJNUNA MHUMIEX DIVRENZJATI BIŻŻEJJED SKONT KUNDIZZJONIJIET LOKALI JEW REĠJONALI TAS-SITI 63. Submiżuri agroambjentali jistgħu jiġu implimentati f’żoni b’karatteristiċi differenti (il-kwalità tal-ħamrija, ix-xita, il-ġeografija: il-pjanuri, il-muntanji, eċċ.) li jaffettwaw l-ispejjeż u dħul tal-irziezet. L-Artikolu 53 tar-Regolament (KE) Nru 1974/2006 jistipula li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-appoġġ finanzjarju għas-submiżuri agroambjentali huwa divrenzjat biex jittieħed kont tal-kondizzjonijiet reġjonali jew lokali tas-siti u l-użu ta’ art proprja kif xieraq. 64. Meta jintużaw spejjeż u dħul li mhumiex divrenzjati biżżejjed biex jiġu kkalkulati l-ammonti ta’ għajnuna għall-agroambjent, uħud mill-irziezet jingħataw kumpens żejjed, li jwassal għal użu ineffiċjenti ta’ fondi pubbliċi, waqt li xi wħud jingħataw inqas kumpens milli għandhom bżonn, li jirriskjaw li r-rata ta’ parteċipazzjoni tkun wisq baxxa biex ikollha effett. Bħala illustrazzjoni, id-dejta tal-2006 turi li l-produzzjoni taż-żebbuġ f’Andalucía varjat bejn 0,48 tunnellata/ettaru f’żoni mhux imsoqqija u 5,46 tunnellata/ettaru f’żoni msoqqija. Minkejja dawn id-differenzi, intużat medja ta’ 3,5 tunnellati/ettaru għall-kalkolu tal-għajnuna, mingħajr ma saret distinzjoni bejn żoni msoqqija u żoni mhux imsoqqija. 65. Il-Qorti identifikat każijiet fejn id-divrenzjar kieku jista’ jipprovdi benefiċċji possibbli lill-bdiewa iżda bi spiża amministrattiva żejda possibbli f’erba’ Stati Membri bi programmi nazzjonali (Franza, il-Polonja, l-Ungerija u l-Isvezja). 66. L-awtoritajiet Franċiżi ddeċidew li jużaw medji nazzjonali għas-submiżura bażika deskritta fil-Kaxxa 4, minkejja l-ħtieġa li jkun hemm divrenzjar tal-ammonti ta’ għajnuna skont żoni bi pjanuri, żoni bil-muntanji, u żoni żvantaġġati. Li kieku l-ammonti ta’ għajnuna Franċiża kienu ġew divrenzjati, l-ammonti għal-żoni bi pjanuri u żoni żvantaġġati kienu jkunu 33 % u 20 % rispettivament inqas, li jirrappreżentaw madwar EUR 8 miljun f’fondi tal-UE fl-2009. Fil-Polonja, l-istess ammont għal dħul predeterminat intuża għal aktar minn 10 submiżuri differenti, minkejja l-bżonn ta’ divrenzjar, eż. bejn prodotti ta’ raba’ li jinħadem u bwar. Ma sarx divrenzjar ta’ ammonti ta’ għajnuna għar-reġjuni varji minkejja l-karatteristiċi differenti tagħhom. RATA TA’ PARTEĊIPAZZJONI FIL-MIŻURI BAŻIĊI 67. Għal submiżuri bażiċi, il-parteċipazzjoni tal-bdiewa trid tkun għolja biżżejjed biex tipprovdi effetti f’żona partikolari. Madankollu, ħafna mill-Istati Membri ma jivvalutawx il-livell minimu ta’ parteċipazzjoni meħtieġ biex jiġi żgurat li s-submiżuri jipprovdu l-effetti ambjentali mistennija u jekk l-ammonti ta’ għajnuna humiex adegwati sabiex jintlaħaq dan il-livell minimu. 68. Fil-Polonja, tliet submiżuri bażiċi li jirrappreżentaw 75 % tan-nefqa fl-2008, ġew implimentati fuq inqas minn 1 % taż-żoni agrikoli użati tar-reġjuni li ġew miżjura mill-Qorti. Ma teżisti l-ebda dejta li tista’ turi li kopertura bħal din hija importanti biżżejjed biex tirriżulta f’effetti ambjentali. Minkejja l-kopertura baxxa, l-ammonti ta’ għajnuna għal dawn is-submiżuri nżammu, b’mod sinifikanti, taħt (bejn 16 % u 44 %) l-ammonti kkalkulati fuq il-bażi ta’ spejjeż addizzjonali u dħul predeterminat. 69. F’każijiet oħra, l-ammonti ta’ għajnuna ġew miżjuda minkejja l-fatt li r-rata ta’ parteċipazzjoni kienet diġà ssodisfat il-miri ppjanati. Dan wassal għal sitwazzjonijiet bħal dik tal-Isvezja, li żiedet għal tliet darbiet l-ammont ta’ għajnuna ta’ submiżura minkejja l-fatt li l-mira ta’ parteċipazzjoni meħtieġa kienet intlaħqet. IL-ĠESTJONI TAL-POLITIKA AGROAMBJENTALI TQIS IL-ĦTIĠIJIET AMBJENTALI SPEĊIFIĊI? 70. L-Artikolu 39(1) tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jistipula li l-Istati Membri għandhom jagħmlu l-appoġġ disponibbli għal pagamenti agroambjentali mat-territorji tagħhom skont il-ħtiġijiet speċifiċi tagħhom. Il-programmi kollha ta’ żvilupp rurali verifikati wrew li l-pressjonijiet agroambjentali huma aktar akuti f’xi reġjuni milli f’oħrajn. 71. Il-Qorti rrevediet sa liema punt l-għajnuna agroambjentali tqis il-ħtiġijiet ambjentali, jekk għodod disponibbli ta’ ġestjoni bħall-immirar u l-għażla ġeografika kinux użati u wkoll jekk il-ġestjoni kinitx innovattiva u bbażata fuq l-evidenza. Fl-aħħar, il-Qorti għamlet reviżjoni jekk il-ġestjoni tal-fondi kinitx iffukata fuq it-twettiq ta’ effetti ambjentali. UŻU LIMITAT TA’ PROĊEDURI TA’ MIRA U TA’ GĦAŻLA VALUTAZZJONIJIET TA’ KIEKU X’IKUN IL-LIVELL IT-TAJJEB TA’ MIRA ĠEOGRAFIKA MHUMIEX DISPONIBBLI 72. Li jkun żgurat li l-fondi jintefqu skont il-ħtiġijiet u l-prijoritajiet reġjonali huwa ta’ importanza fundamentali għat-titjib tal-effetti ambjentali ta’ submiżuri agroambjentali. Dan jista’ jintlaħaq permezz ta’ mmirar ta’ fondi lejn żoni ġeografiċi, tipi ta’ rziezet jew prattiki tal-biedja billi jiġu stabbiliti kriterji xierqa ta’ eliġibbiltà. 73. L-immirar ta’ pagamenti agroambjentali kien kwistjoni permanenti matul l-aħħar 10 snin. Fir-rapport speċjali tagħha mill-2000 dwar "Greening the CAP" ("Inħaddru l-PAK"), il-Qorti kkritikat in-nuqqas ta’ skemi ta’ mira agroambjentali għal prijoritajiet ambjentali (ara l-Anness I għal aktar dettalji). Minn dak iż-żmien ’l hawn, diversi evalwazzjonijiet u studji [19] identifikaw il-ħtieġa għal mira mtejba ta’ nefqa agroambjentali biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet. Rapport riċenti min-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali [20] identifika l-immirar bħala wieħed mid-disa’ kriterji ewlenin għal twettiq b’suċċess ta’ riżultati. Fil-komunikazzjoni riċenti tagħha "Il-Pak fid-dawl tas-sena 2020", l-avukati tal-Kummissjoni tejbu l-mira tal-miżuri taħt il-Politika ta’ Żvilupp Rurali. 74. Approċċ rilevanti ta’ mmirar jista’ jwassal in-nefqa f’żoni fejn hemm problemi ambjentali. Dan jista’ jsir, pereżempju, billi jiġu stabbiliti kriterji ta’ eliġibbiltà li jillimitaw in-nefqa għal żoni definiti b’mod preċiż fejn il-bidliet fil-prattiki tal-biedja huma meħtieġa jew fejn prattiki tal-biedja eżistenti li huma favur l-ambjent kieku ma jinżammux mingħajr appoġġ agroambjentali. Dan jintwera fil-Figuri 3 sa 5, li juru t-tqassim tal-fondi bl-immirar ġeografiku jew mingħajru. Il-ħtiġijiet lokali huma indirizzati aħjar fil-Figura 5. L-istess ammont ta’ flus jintuża b’mod aktar effettiv fil-Figura 5 meta mqabbel mal-Figura 4, fejn il-fondi jintefqu wkoll f’żoni li mhumiex affettwati minn problemi ambjentali. 75. L-Istati Membri jistgħu jimplimentaw submiżuri agroambjentali ma’ żona wiesgħa u/jew jimmirawhom lejn ċirkostanzi lokali, skont il-ħtiġijiet ambjentali verifikati. B’mod ġenerali, il-verifika stabbiliet li l-biċċa l-kbira tan-nefqa saret fuq submiżuri "orizzontali" li kienu implimentati fuq iż-żona kollha tal-programm ta’ żvilupp rurali (ara t-Tabella 1). Parti minn din in-nefqa saret għaż-żamma ta’ prattiki eżistenti ta’ biedja favorevoli [21]. Dan huwa konformi ma’ wieħed mill-objettivi tal-qafas legali kurrenti (ara l-paragrafu 3). Bħalissa m’hemm ebda rekwiżit biex in-nefqa tkun immirata għal żoni speċifiċi. Madankollu, l-immirar ġeografiku jista’ wkoll ikun għodda effettiva, eż. biex jagħti prijorità lil żoni fejn l-Istati Membri wrew li l-konverżjoni għal użu ta’ art li hi inqas favur l-ambjent, se sseħħ mingħajr appoġġ agroambjentali. TABELLA 1 NEFQA AGROAMBJENTALI IMPLIMENTATA FUQ IŻ-ŻONA KOLLHA TAL-PROGRAMM Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, stima tan-nefqa li ntużat għal submiżuri mingħajr limitazzjoni ġeografika fl-2009–10. Programm ta’ żvilupp rurali Stat Membru/ Reġjun | % tan-nefqa implimentata fuq iż-żona kollha tal-programm | AT – l-Awstrija | 90 | DE – Brandenburg u Berlin | 90 | ES – Andalucía | 50 | FR – Franza | 90 | HU – l-Ungerija | 80 [9999] | IT – Pjemonte | 85 | PL – il-Polonja | 100 [8888] | SE – l-Isvezja | 60 | FIGURA 3 KARRATTERISTIĊI TAŻ-ŻONA +++++ TIFF +++++ FIGURA 4 DISTRIBUZZJONI TA’ FONDI MINGĦAJR IMMIRAR ĠEOGRAFIKU +++++ TIFF +++++ FIGURA 5 DISTRIBUZZJONI TA’ FONDI B’IMMIRAR ĠEOGRAFIKU +++++ TIFF +++++ Sors: Adattat mix-xogħol ta’ Dr. Pierre Dupraz, INRA, Franza, b’mod partikolari "Għodod Integrati Speċifiċi tal-proġett ta’ riċerka nru SSPE-2003-502070 mmirati biex ifasslu u jimplimentaw Skemi Agroambjentali". 76. Il-Qorti sabet ukoll xi submiżuri li kienu mmirati lejn ħtiġijiet lokali speċifiċi. Żewġ eżempji li rnexxew dwar dan huma deskritti fil-Kaxxa 5. 77. L-immirar, bħal uħud mill-prattiki ta’ ġestjoni deskritti fil-paragrafi li ġejjin, jimponi aktar spejjeż amministrattivi. Għall-Kummissjoni kieku jkun raġonevoli u mixtieq li tieħu kont tal-konsiderazzjonijiet bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji meta tipproponi skemi ta’ nefqa, u għall-Istati Membri, li jagħmlu dan meta jiddeċiedu kif jimplimentaw l-iskemi. 78. Madankollu, il-verifika tal-Qorti indikat li l-Istati Membri verifikati ma kinux qiesu l-grad mixtieq ta’ mmirar abbażi ta’ analiżi tal-ispejjeż u l-benefiċċji involuti. KAXXA 5 EŻEMPJI TA’ MMIRAR ĠEOGRAFIKU LI RNEXXEW Franza timmira submiżuri agroambjentali lejn żoni Natura 2000 jew lejn żoni affettwati minn problemi speċifiċi, l-aktar it-tniġġis tal-ilma, iżda anki l-erożjoni tal-ħamrija. Żoni fejn jeżistu problemi ambjentali huma definiti b’mod preċiż, u dawk iż-żoni biss huma eliġibbli għas-submiżuri kkonċernati. Kull proġett jinkludi attivitajiet tal-ġestjoni tal-art li huma determinati f’livell ta’ pakketti agrikoli fost diversi għażliet eżistenti. Il-parteċipazzjoni għadha baxxa fis-submiżuri mmirati lejn it-tniġġis tal-ilma fir-reġjuni intensivi minħabba li dawn jeħtieġu bidliet fil-prattiki tal-biedja, b’mod partikolari fl-użu ta’ prodotti għall-ħarsien tal-pjanti. L-Ungerija tuża mmirar ġeografiku għal 12 mit-22 submiżuri inklużi fil-programm. Dan isir billi jitfasslu submiżuri speċifiċi għal dawn il-ħames tipi ta’ żoni li ġejjin, u billi jiġi allokat 25 % tal-baġit agroambjentali għal dawn iż- żoni: żoni b’Valur Naturali Għoli; żoni affettwati mill-erożjoni fuq artijiet inklinati; ramel u saff ta’ ħamrija fin (minfuħ bir-riħ) espost għall-erożjoni mir-riħ; żoni ta’ ħarsien ta’ żoni ta’ riżorsi vulnerabbli tal-ilma u ta’ żoni tal-għargħar; artijiet mistagħdra. 79. Il-programm Pollakk, pereżempju, jgħid li s-sitwazzjoni ambjentali għal kwistjonijiet bħal densitajiet għolja ta’ ħażna li jaffettwaw il-kwalità tal-ilma, is-sensittività ta’ tipi differenti ta’ ħamrija għall-erożjoni, eċċ. huma agħar f’xi reġjuni minn oħrajn. Minflok approċċ ta’ żona applikat matul il-perjodu 2004–06, il-Polonja s’issa implimentat submiżuri agroambjentali man-nazzjon kollu. L-abbandun tal-approċċ preċedenti ma ngħatax appoġġ minn analiżi bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji. Fl-Awstrija, erbgħa biss mit-28 submiżura, li jirrappreżentaw madwar 10 % tan-nefqa, huma mmirati lejn żoni speċifiċi. Minħabba li l-baġit kien biżżejjed, ma ġewx applikati kriterji tal-għażla speċifiċi. MINĦABBA LI L-BAĠIT KIEN SUFFIĊJENTI, MA ĠEWX APPLIKATI KRITERJI TAL-GĦAŻLA SPEĊIFIĊI 80. Proċeduri ta’ għażla jistgħu jiżguraw li dawk il-proġetti magħżula jipprovdu l-aqwa valur għall-flus. Ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jispeċifika li n-nefqa trid tkun konformi mal-kriterji ta’ għażla stabbiliti mill-awtorità kompetenti u li, fejn xieraq, il-benefiċjarji jistgħu jintgħażlu fuq il-bażi ta’ sejħiet għall-offerti, billi jiġu applikati kriterji ta’ effiċjenza ambjentali u ekonomika [22]. Fl-2008, il-Kummissjoni kitbet lill-Istati Membri biex tfakkarhom dwar id-dispożizzjonijiet legali applikabbli u biex tinsisti dwar il-fatt li l-għan tal-kriterji ta’ għażla kien li "jippermetti l-infiq tal-baġit fuq dawk l-operazzjonijiet u l-proġetti li se jikkontribwixxu l-aktar għall-għanijiet tal-miżura". Għall-qasam agroambjentali, il-Kummissjoni twettaq kontrolli b’mod sistematiku biex tiżgura li l-kriterji ta’ għażla huma tabilħaqq stabbiliti mill-Istati Membri. 81. Il-Qorti identifikat xi każijiet fejn proċeduri ta’ għażla kienu ntużaw biex jiġu esklużi kuntratti minħabba li ma pprovdewx valur ambjentali biżżejjed. Franza tuża proċedura rilevanti biex tagħżel il-proġetti implimentati bħala parti minn submiżuri "territorjalizzati" li għalihom kumitat speċifiku jikklassifika l-proġetti skont il-kriterji ambjentali, bħar-rilevanza u l-lokalizzazzjoni tagħhom. Madankollu, proċeduri ta’ għażla kienu ntużaw biss f’għadd limitat ħafna ta’ każijiet. Fil-prattika, aktar minn 90 % tal-baġit agroambjentali huwa implimentat fuq il-bażi ta’ kriterji ta’ eliġibbiltà biss. L-ebda wieħed mill-203 kuntratti riveduti mill-Qorti ma ntgħażel fuq bażi ta’ sejħa għall-offerti. 82. Il-bdiewa kollha li jsiru membri f’ċerta skema jridu jissodisfaw l-istess kriterji u rekwiżiti ta’ eliġibbiltà, li huma maħsuba (mill-Kummissjoni u l-Istati Membri) li jipprovdu l-istess benefiċċji ambjentali. Sakemm il-baġits ikunu biżżejjed, il-fondi jintużaw mingħajr valutazzjoni tal-valur ambjentali ta’ diversi applikazzjonijiet. Għall-biċċa l-kbira taż-żmien, il-baġit huwa biżżejjed, minħabba li l-iskarsità ta’ fondi sseħħ biss meta l-baġit għall-miżuri kollha tal-assi 2 ikun eżawst. F’dan l-istadju biss il-kriterji ta’ għażla jsiru mandatorji. Għalhekk, għalkemm ħames Stati Membri stabbilew kriterji ta’ għażla [23], dawn ma ġewx applikati minħabba li r-riżorsi tal-baġit kienu biżżejjed sal-lum. 83. Kriterji ta’ għażla jistgħu jiġu applikati wkoll għal miri, eż. l-għadd ta’ benefiċjarji. F’sitta mit-tmien Stati Membri verifikati, il-Qorti sabet submiżuri fejn iċ-ċifra rilevanti għall-applikazzjonijiet qabżet il-miri ppjanati, iżda fejn minkejja dan l-applikazzjonijiet kollha ġew iffinanzjati. L-Istati Membri aċċettaw aktar applikazzjonijiet minħabba li l-miri tagħhom ma kinux stabbiliti f’livell fejn il-problemi ambjentali ġew indirizzati biżżejjed. Kien ikun aktar effiċjenti li kieku ma jiġux aċċettati aktar applikazzjonijiet fejn ikunu intlaħqu miri li jirrappreżentaw livelli ambjentali, biex b’hekk jinħarġu r-riżorsi finanzjarji li jifdal sabiex jinkisbu l-miri ta’ submiżuri agroambjentali oħra. L-ALLOKAZZJONI TA’ FONDI MA TTEJJIBX IL-VALUR GĦALL-FLUS IL-ĠESTJONI MHIJIEX INNOVATTIVA U BBAŻATA FUQ L-EVIDENZA BIŻŻEJJED 84. Hemm għadd ta’ elementi li kieku jistgħu jintużaw fil-ġestjoni tas-submiżuri agroambjentali sabiex jiżdied il-valur għall-flus. Minbarra l-elementi li ġew imsemmija qabel f’dan ir-rapport, din it-taqsima tkopri: kontribuzzjonijiet divrenzjati tal-UE, kuntratti kollettivi u bażi soda ta’ evidenza. 85. Il-kontribuzzjoni tar-rata tal-UE għall-iżvilupp rurali hija stabbilita fil-livell ta’ "assi" (gruppi ta’ miżuri koerenti), u tiddependi prinċipalment fuq jekk in-nefqa hija implimentata fir-reġjuni eliġibbli taħt l-Objettiv ta’ Konverġenza jew f’reġjuni oħra [24]. Il-kontribuzzjoni tal-UE għall-agroambjent b’hekk hija l-istess bħal ħafna miżuri oħra ta’ żvilupp rurali, bl-eċċezzjoni li ġejja. Mill-2009, il-kontribuzzjoni tal-UE tista’ (f’ċerti limiti) tiżdied b’10 % għal reġjuni ta’ konverġenza u b’20 % għal reġjuni mhux ta’ konverġenza għal operazzjonijiet relatati mat-tibdil fil-klima, il-ġestjoni tal-ilma u l-bijodiversità. Ħlief għal dan id-divrenzjar, il-kontribuzzjoni tal-UE ma tiddependix fuq fatturi ambjentali jew fatturi oħra rilevanti għall-agroambjent, bħalma huma l-immirar imtejjeb jew l-iffokar aħjar fuq prijoritajiet tal-UE. 86. Skont il-politika agroambjentali, is-submiżuri jiġu offruti lil bdiewa li jieħdu, deċiżjoni fuq bażi individwali, dwar jekk jiffirmawx kuntratt jew le. F’ċertu każijiet jista’ jkun meħtieġ li f’żona ġeografika partikolari jkun hemm għadd minimu ta’ bdiewa li jiffirmaw kuntratt. Każijiet bħal dawn jistgħu jseħħu biex jinżamm/jiġi mtejjeb pajżaġġ lokali tipiku, biex jitnaqqas it-tniġġis f’żona ta’ lqugħ ta’ xmara, jew biex jiġu protetti ċertu speċi jew ħabitats. In-nefqa għal għadd żgħir ta’ kuntratti individwali tista’ ma tkunx effettiva f’każijiet bħal dawn (ara wkoll il-paragrafu 67). Wieħed mill-modi li jiżgura li grupp kbir biżżejjed ta’ bdiewa jagħti l-benefiċċji ambjentali meħtieġa huwa permezz ta’ approċċi kollettivi. 87. Il-verifika sabet, madankollu, li approċċi bħal dawn bilkemm jintużaw. Kuntratt wieħed biss mill-203 kuntratt agroambjentali verifikati kien jirrigwarda kuntratt kollettiv. L-approċċ Leader għal żvilupp rurali jista’ jintuża wkoll biex jiġi implimentat approċċ kollettiv. Madankollu, verifika li saret dan l-aħħar mill-Qorti [25] sabet li l-Istati Membri llimitaw b’mod ġenerali l-ambitu ta’ Leader, f’ċerti każijiet anki eskludew l-agroambjent. 88. Sabiex wieħed ikun jaf jekk submiżuri agroambjentali humiex effettivi, hija meħtieġa relazzjoni kawżali ċara u murija bejn il-prattiki agrikoli u r-riżultati ambjentali. Dan jista’ jsir billi jintużaw plottijiet għall-ittestjar, studji ta’ każijiet, mudell ta’ impatt kwantifikat, stħarriġ, eċċ. Evidenza "konkreta" bħal din hija speċjalment rilevanti għal submiżuri aktar impenjattivi minħabba li l-effetti tagħhom jiddependu fuq ir-rekwiżiti speċifiċi għas-submiżuri u fuq il-karatteristiċi taż-żoni fejn huma jiġu implimentati. Il-benefiċċji ambjentali antiċipati mhumiex murija għal 24 % tal-kuntratti 89. Madankollu, il-verifika sabet li evidenza speċifika kwantifikata kienet tintuża biss f’minoranza tal-każijiet biex jiġu mfassla u ġestiti submiżuri agroambjentali. Għall-203 kuntratt rivedut mill-Qorti, metodi bħal investigazzjonijiet mal-benefiċjarji, mudelli/simulazzjonijiet jew studji tal-każijiet intużaw rispettivament, fi 11 %, 14 % u 30 % tal-każijiet biss. Għal 24 % tal-kuntratti riveduti, l-Istati Membri rrappurtaw li r-relazzjoni kawżali bejn il-prattiki tal-biedja u l-benefiċċji ambjentali antiċipati ma ntwerewx. Dawn ir-riżultati huma konsistenti ma’ riċerka li saret dan l-aħħar [26] li kkonkludiet li "Aktar minn nofs [is-submiżuri agroambjentali] mistħarrġa kienu bbażati fuq mudelli ta’ impatt "ta’ sens komun", u għalhekk kienu bbażati fuq twemmin ġenerali dwar kif prattiki agrikoli huma marbuta ma’ bidliet ambjentali, aktar milli fuq evidenza dokumentata." 90. Għal uħud mis-submiżuri, il-Qorti tassew sabet evidenza li l-prattiki tal-biedja kienu effettivi fil-kisba tal-benefiċċji ambjentali tagħhom. Dan huwa l-każ, b’mod partikolari, għall-biedja organika, li għaliha l-effetti huma dokumentati tajjeb [27]. Dan huwa wkoll il-każ għas-submiżuri bbażati fuq ir-riżultati (ara l-paragrafu 27), li għalihom il-benefiċċji ambjentali mistennija huma marbuta b’mod dirett mal-prattiki tal-biedja implimentati. NUQQASIJIET BIEX IL-PAGAMENTI JKUNU FFUKATI FUQ PROBLEMI AMBJENTALI SPEĊIFIĊI 91. Mod razzjonali biex tiġi implimentata politika agroambjentali huwa, fuq il-bażi ta’ problemi ambjentali identifikati b’mod ċar, li jiġu stabbiliti l-miri meħtieġa għal impatti u għal livelli ta’ parteċipazzjoni u abbażi ta’ dan, li jiġu stabbiliti r-riżorsi finanzjarji meħtieġa. Li jiġu identifikati problemi ambjentali jfisser li jrid ikun hemm theddida ambjentali li tiġġustifika għaliex il-prattiki tal-biedja jridu jinżammu jew jinbidlu. In-nuqqas ta’ applikazzjoni ta’ din il-loġika jwassal għal iffukar insuffiċjenti fuq l-effetti ambjentali. Għalhekk, il-verifika sabet li f’39 % tal-203 kuntratt rivedut, ma kien hemm l-ebda pressjonijiet ambjentali speċifiċi fiż-żona fejn kien ġie implementat il-kuntratt, jew li l-Istati Membri ma setgħux jidentifikaw problemi ta’ dan it-tip, kif muri fit-Tabella 2. 92. Il-baġits għall-agroambjent huma bbażati fuq rati ta’ dħul u l-miri stabbiliti ma jiddependux fuq effetti ambjentali li għandhom jintlaħqu, iżda fuq ċifri storiċi tal-infiq. L-Istati Membri ma jużawx dejta dwar livelli ta’ parteċipazzjoni għal submiżuri għall-ġestjoni ta’ kuljum iżda ma jistgħux janalizzaw jekk il-parteċipazzjoni hijiex adegwata biex tipproduċi l-effetti ambjentali antiċipati. Il-parteċipazzjoni hija volontarja għall-bdiewa, li jfisser li submiżuri b’inqas rekwiżiti impenjattivi b’rabta mal-ammonti ta’ għajnuna huma aktar faċli biex jiġu implimentati minn dawk b’rekwiżiti ogħla. Żewġ eżempji minn dawn kienu Pjemonte u Franza, li użaw madwar 75 % u 85 % rispettivament tan-nefqa għal submiżura bażika unika, mingħajr ebda analiżi jew ġustifikazzjoni suffiċjenti għal dan fil-programmi tagħhom ta’ żvilupp rurali. TABELLA 2 PROBLEMI AMBJENTALI EWLENIN LI JEŻISTU F’FIRXA TA’ 10 KILOMETRI MADWAR IR-RAZZETT GĦAL KAMPJUN TA’ 203 KUNTRATTI Problema ambjentali | % ta’ kuntratti [7777] | M’hemmx problemi ambjentali speċifiċi fiż-żona f’firxa ta’ 10 kilometri madwar ir-razzett, li għandha l-kuntratt jew mhux possibbli li jiġu identifikati l-problemi | 39 | It-tniġġis tal-ilma kkawżat mill-biedja | 27 | Marginalizzazzjoni u abbandun tal-art | 22 | Theddid għal bijodiversita eċċezzjonali tal-pjanti (f’żoni ta’ importanza partikolari — żoni ta’ valur naturali għoli) | 21 | Degradazzjoni tal-ħamrija (ikkawżata mill-erożjoni tar-riħ, telf ta’ materjal organiku, esplojtazzjoni żejda, kompattazzjoni, eċċ.) | 18 | Theddid għall-popolazzjonijiet tal-annimali f’żoni b’bijodiversità normali | 18 | Theddid għall-bijodiversità eċċezzjonali tal-annimali (f’żoni ta’ importanza ambjentali partikolari — żoni b’valur naturali għoli) | 18 | Theddid għal komunitajiet ta’ pjanti f’żoni b’bijodiversità normali | 18 | Degradazzjoni tal-pajżaġġ | 10 | Oħrajn | 11 | 93. Fl-Istati Membri kollha verifikati, il-baġit agroambjentali kien parti minn baġit uniku ta’ seba’ snin għall-miżuri kollha tal-assi 2. Dan itejjeb il-flessibbiltà fil-ġestjoni tar-riżorsi finanzjarji disponibbli, iżda jwassal għal sitwazzjoni fejn m’hemmx analiżi ta’ kieku xi jkun il-finanzjament xieraq biex jindirizza ħtiġijiet ambjentali. 94. Il-Qorti analizzat jekk l-Istati Membri jistgħux jiġġustifikaw li l-flus li ntefqu fuq pagamenti agroambjentali kinux konformi mal-pressjonijiet ambjentali ewlenin identifikati. Dan kien fil-fatt il-każ għal tnejn mit-tmien Stati Membri verifikati (l-Awstrija u l-Isvezja). Madankollu, għall-Istati Membri l-oħra, ma kienx il-każ, jew minħabba li l-informazzjoni rilevanti ma kinitx disponibbli jew mhux ipprovduta (il-Polonja, l-Ungerija u Pjemonte) jew minħabba li n-nefqa ma kinitx konformi mal-pressjonijiet ewlenin identifikati (Andalucía, Berlin u Brandenburg, Franza). L-aħħar każ huwa msemmi fil-Kaxxa 6. KAXXA 6 L-ALLOKAZZJONI TA’ FONDI GĦAL PAGAMENTI AGROAMBJENTALI MHIJIEX KONFORMI MA’ SFIDI AMBJENTALI Ir-Regolament (KE) Nru 1974/2006 tiddikjara li kull programm ta’ żvilupp rurali jrid jiġġustifika it-tipi diversi ta’ pagamenti ambjentali b’rabta mal-ħtiġijiet u l-prijoritajiet ambjentali identifikati fil-programm. Il-programm Franċiż jistabbilixxi tliet sfidi ambjentali ewlenin: il-bijodiversità, l-ilma (il-kwalità u l-kwantità) u t-tibdil fil-klima. Il-baġit agroambjentali ppjanatat għall-bijodiversità jammonta għal madwar EUR biljun, li jirrappreżenta madwar tliet darbiet aktar tal-baġit ambjentali li twarrab għall-kwalità tal-ilma. Għalkemm l-awtoritajiet Franċiżi jqisu li l-aktar submiżura materjali fil-programm li tittratta l-preservazzjoni ta’ mergħat estensivi tevita wkoll it-tibdil fil-klima permezz ta’ ħażna tal-karbonju, ebda nefqa agroambjentali mhi rrappurtata li qed tegħleb it-tibdil fil-klima. Il-programm ma jiġġustifikax l-allokazzjoni ta’ fondi għall-isfidi ewlenin identifikati. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 95. L-agroambjent huwa strument kumpless ta’ politika: huwa jimmira biex jindirizza firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet ambjentali (il-bijodiversità, il-ħamrija, l-ilma, l-arja, il-pajżaġġ) f’27 Stat Membru. Sar progress sinifikanti fil-perjodu ftit itwal minn 20 sena minn meta ġiet introdotta l-politika għall-ewwel darba. Għadd kbir ta’ bdiewa issa jimplimentaw aktar prattiki sostenibbli milli dawn kieku kienu jagħmlu mingħajr dan l-appoġġ u l-verifika tal-Qorti identifikat għadd ta’ eżempji tal-aħjar prattika f’diversi oqsma. 96. Minkejja dan, il-Qorti sabet ukoll li l-politika ma kinitx imfassla u sorveljata sabiex tagħti benefiċċji ambjentali tanġibbli. L-objettivi kienu, b’mod ġenerali, wisq vagi biex ikunu utli biex jivvalutaw sa liema punt dawn intlaħqu. F’għadd ta’ każijiet, il-pagamenti agroambjentali mhumiex ġustifikati b’mod ċar mill-pressjonijiet ambjentali li ġew identifikati fil-programmi ta’ żvilupp rurali. Il-monitoraġġ komuni u l-qafas ta’ evalwazzjoni jirrappreżenta progress iżda jipproduċi ftit informazzjoni dwar benefiċċji ambjentali miksuba. RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jiżguraw li għal kull submiżura agroambjentali: - jistabbilixxu objettivi ċari, li jidħlu fil-ġerarkija ta’ objettivi ambjentali fil-programmi ta’ żvilupp rurali; - il-programmi ta’ żvilupp rurali jiġġustifikaw b’mod ċar is-submiżuri li huma jinkludu, u r-rabta bejn pressjonijiet ambjentali u pagamenti agroambjentali. B’mod partikolari, il-programmi għandhom jispeċifikaw jekk ir-relazzjoni bejn il-pressjonijiet agroambjentali u s-submiżuri hijiex diretta jew indiretta u jekk jivvalutawx jekk l-appoġġ agroambjentali huwiex aktar xieraq milli huma l-politiki alternattivi disponibbli. L-Istati Membri għandhom jiġbru u jirrappurtaw dejta rilevanti u affidabbli dwar il-benefiċċji ambjentali u jużawha għal skopijiet ta’ monitoraġġ. 97. Il-bdiewa huma kruċjali għas-suċċess tal-iskemi agroambjentali, u, mingħajr fehim u inċentivi finanzjarji biżżejjed, il-politika ma tiġix implimentata b’mod xieraq. Il-verifika sabet li l-bdiewa kienu ġeneralment appoġġati tajjeb permezz ta’ gwida, għalkemm it-tixrid tal-aħjar prattiki u r-risponsi dwar ir-riżultati jistgħu jiġu mtejba. Il-Qorti identifikat problemi fl-istabbiliment ta’ ammonti ta’ għajnuna. Barra minn dan, minħabba li ammonti ta’ għajnuna mhumiex divrenzjati biżżejjed skont il-kundizzjonijiet lokali, u r-rati ta’ parteċipazzjoni mhumiex meqjusa, l-inċentivi t-tajbin ma jingħatawx dejjem. RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-Kummissjoni għandha qabel ma tapprova l-programmi, tiżgura li: - l-elementi rilevanti kollha jkunu inklużi fil-kalkoli; - is-suppożizzjonijiet u l-parametri ewlenin li jintużaw huma xierqa; - il-livelli ta’ referenza jikkorrispondu dejjem għal prattiki ta’ biedja normali fiż-żoni fejn is-submiżuri agroambjentali jiġu implimentati; - l-ammonti ta’ għajnuna għal submiżuri mmirati li jżommu prattiki eżistenti tal-biedja huma bbażati fuq spejjeż realistiċi; - l-ammonti ta’ għajnuna huma divrenzjati f’każijiet fejn dan ikun iġġustifikat. 98. L-Istati Membri huma meħtieġa jagħmlu l-appoġġ disponibbli skont il-ħtiġijiet speċifiċi. Huma ma kinux ikkunsidraw il-grad mixtieq ta’ mmirar għall-ħtiġijiet tagħhom abbażi ta’ analiżi ta’ spejjeż u benefiċċji involuti. Proċeduri biex jintgħażlu proġetti li jipprovdu l-aqwa valur ambjentali għall-flus ġew applikati biss fi ftit każijiet minħabba li r-riżorsi tal-baġit kienu suffiċjenti. Proċeduri oħra, bħalma huma kontribuzzjonijiet divrenzjati tal-UE, evidenza bbażata fuq submiżuri u l-iffissar ta’ miri kwantifikati għall-livelli ta’ parteċipazzjoni skont l-effetti ambjentali meħtieġa ġew applikati biss f’minorità tal-każijiet. RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-verifika identifikat li l-biċċa l-kbira tan-nefqa agroambjentali ssir għal għadd limitat ta’ submiżuri implimentati fuq iż-żona kollha tal-programm. Għall-perjodu ta’ programmar li jmiss, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk: - in-nefqa għandhiex tkun immirata b’mod aktar preċiż lejn ħtiġijiet ambjentali speċifiċi; - il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhomx ikunu aktar proattivi fil-ġestjoni tagħhom ta’ pagamenti agroambjentali, pereżempju billi: jeħtieġu li l-Istati Membri jiġġustifikaw aħjar każijiet meta l-objettiv ikun li jinżammu prattiki tal-biedja favur l-ambjent; jivvalutaw il-benefiċċji potenzjali li nħolqu permezz ta’ mira ġeografika mtejba ta’ nefqa agroambjentali kontra ż-żieda fl-ispejjeż amministrattivi mġarrba; jistabbilixxu miri kwantifikati għal livelli ta’ parteċipazzjoni bbażati fuq l-effetti ambjentali meħtieġa u mbagħad jistabbilixxu l-livell ta’ riżorsi finanzjarji meħtieġa; jeżaminaw aktar utilità ta’ pjanijiet ambjentali tal-irziezet, ta’ miżuri bbażati fuq ir-riżultati, ta’ sejħiet għall-offerti u ta’ kuntratti kollettivi; - il-kontribuzzjoni tar-rata tal-UE għal submiżuri agroambjentali għandha tkun divrenzjata sabiex dawk is-submiżuri b’potenzjal ogħla biex jilħqu effetti ambjentali pożittivi jirċievu rata ogħla ta’ kontribuzzjoni tal-UE. 99. L-ammonti kbar ta’ flus li ntefqu fuq skemi ta’ livell ta’ dħul, meta mqabbla mal-ammonti żgħar li ntefqu fuq skemi ta’ livell ogħla, ma kinux ġustifikati biżżejjed fil-programmi ta’ żvilupp rurali dwar l-effetti ambjentali tagħhom. Din id-distinzjoni hija soġġetta għad-diskussjonijiet fil-kuntest tal-proposta tal-Kummissjoni għall-PAK wara l-2013, li azzjonijiet sempliċi u ġeneralizzati jistgħu jkunu parti minn pagamenti diretti [28]. RAKKOMANDAZZJONI 4 Għall-perjodu ta’ programmar li jmiss, il-Kummissjoni għandha tqis jekk il-pagamenti agroambjentali għandhomx jinqasmu f’azzjonijiet agroambjentali sempliċi ġeneralizzati b’rata relattivament baxxa ta’ għajnuna u azzjonijiet aktar impenjattivi li jattiraw rata ogħla ta’ għajnuna u mmirati lejn żoni bi prijoritajiet tal-livell tal-UE. L-appoġġ għall-biedja organika kieku jikkostitwixxi t-tielet miżura. 100. Minkejja l-progress li nkiseb sal-lum, jibqa’ ambitu konsiderevoli għal żieda fl-effettività tal-politika agroambjentali tal-UE. Għad hemm lok għal aktar titjib tat-tfassil ta’ din il-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE, u aktar informazzjoni hi meħtieġa dwar l-effetti miksuba. Għalkemm il-verifika identifikat prattiki tajba, id-dgħjufijiet li nstabu mill-Qorti fixklu l-kisba ottima tal-objettivi prinċipali tal-agroambjent, jiġifieri l-kontribuzzjoni għal oqsma ta’ prijorità fil-livell tal-UE (il-bijodiversità, l-ilma, it-tibdil fil-klima) u t-titjib tal-ambjent u l-pajżaġġ. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Olavi ALA-NISSILÄ, Membru tal-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tal- 24 ta’ Mejju 2011. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Il-premessa 35 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal- 20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2005, p. 1). [2] L-ammonti ta’ EUR 2,5 u 7,7 biljun jirrappreżentaw mudell ta’ nefqa normali. L-allokazzjoni tal-bidu għall-agroambjent fl-2007 (EUR 20,2 biljun) kienet żdiedet b’EUR 2 biljuni wara r-reviżjoni tal-PAK (fil-kuntest tal-kontroll tas-saħħa u l-pakkett ta’ rkupru). Barra minn dan, in-nefqa fl-2007 u l-2008 kienet relattivament baxxa minħabba li l-programmi kienu għadhom qed jiġu approvati. [3] "Il-valutazzjoni ta’ Impatt ta’ programmi ta’ żvilupp rurali bl-għan ta’ politika ta’ żvilupp rurali ta’ wara l-2006" tal-Kummissjoni (id-DĠ Agrikoltura, ir-Rapport Finali ppreżentat mill-EPEC, f’Novembru 2004) issemmi f’paġna 85 li "dan id-dibattitu "profond u dejjaq" jew "wiesà u baxx" kien prominenti mill-introduzzjoni ta’ politika agroambjentali, u ż-żewġ approċċi huma evidenti fost programmi agroambjentali attwali". Din id-distinzjoni hija inkluża f’rapporti ta’ evalwazzjoni diversi oħra għall-Kummissjoni Ewropea, sa mill-1988 (evalwazzjoni tar-Regolament (KEE) Nru 2078/92 (dokument DĠ AGRI VI/7655/98). [4] "Il-PAK fid-dawl tas-sena 2020: Nindirizzaw l-isfidi tal-futur fl-ambitu tal-ikel, tar-riżorsi naturali u dak territorjali", COM(2010) 672 finali, tat- 18 ta’ Novembru 2010. [5] Eċċezzjoni għal dan hija l-biedja organika, li hija waħda mill-aktar tipi impenjattivi ta’ ġestjoni ta’ rżiezet, iżda waħda li tiġi implimentata fuq żona ġeografika kbira. [6] Dan il-panel ikkonsista f’disa’ esperti: tlieta minn istituti ta’ riċerka pubblika (l-istitut Franċiż "National Agronomic Research Institute", l-istitut Ġermaniż "von Thünen Institute" u l-Istitut Irlandiż "Teagasc Research Centre"), tnejn mill-universitajiet (ta’ Kopenħagen u Gloucestershire), tnejn minn organizzazzjonijiet Ewropej (l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent u ċ-Ċentru Konġunt għar-Riċerka), wieħed minn NGO ambjentali u wieħed minn organizzazzjoni li tirrappreżenta l-bdiewa fil-livell tal-UE. [7] Dawn il-prattiki huma, pereżempju, gwida pprovduta lil benefiċjarji biex tgħinhom jimplimentaw is-submiżuri, it-tfassil u l-monitoraġġ ta’ submiżuri bbażati fuq ir-riżultati u l-immirar ta’ submiżuri biex jidentifikaw il-ħtiġijiet b’mod preċiż. [8] Ara b’mod partikolari l-Artikoli 16(a), 16(c), 81(1) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 u l-Anness II tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1974/2006 (ĠU L 368, 23.12.2006, p. 15). [9] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal- 25 ta’ Ġunju 2002 rigward ir-Regolament Finanazjarju (Finanzjarju) applikabbli għall-bagit generali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1). [10] Il-valutazzjoni ambjentali strateġika tifforma parti minn evalwazzjoni ex-ante (ara n-nota li jmiss f’qiegħ il-paġna) u tindirizza r-rekwiżiti tal-valutazzjoni ambjentali prevista fid-Direttiva 2001/42/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) (id-Direttiva ta’ "Valutazzjoni Ambjentali Strateġika"). [11] L-evalwazzjoni ex-ante hija parti mill-proċedura tat-tfassil ta’ programm ta’ żvilupp rurali; l-għan tagħha hu li tottimizza l-allokazzjoni ta’ riżorsi baġitarji u ttejjeb il-kwalità ta’ programmar. [12] Iż-żamma ta’ bijodiversità u ta’ żoni naturali ta’ valur għoli, il-ħarsien ta’ riżorsi tal-ilma, it-tnaqqis ta’ gassijiet tas-serer, iż-żamma ta’ attività agrikola f’żoni li qegħdin f’riskju ta’ abbandun tal-art, ħarsien tat-territorju. [13] Ir-Rapport Speċjali Nru 8/2008: Il-cross compliance hija politika effettiva?, il-paragrafu 60 u l-Kaxxa 3. [14] Din hija simplifikazzjoni adottata taħt il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni. Uħud mis-submiżuri jġibu l-benefiċċji tagħhom hekk kif jiġu implimentati, filwaqt li xi wħud minn oħrajn jibdew jipprovdu l-benefiċċji tagħhom biss fi tmiem il-ħajja taċ-ċiklu tal-iskemi. Dan wassal għall-adozzjoni ta’ approċċ uniku li jassumi li l-effetti jkomplu wara li jintemmu l-iskemi. Dan mhuwiex dejjem minnu, pereżempju meta bidwi mħallas għal ħames snin biex jibdel għal biedja organika jmur lura għall-agrikoltura konvenzjonali wara t-tmiem tal-kuntratt tiegħu. [15] L-indikaturi tal-impatt huma: treġġigħ lura fit-tnaqqis tal-bijodiversità , iż-żamma tal-biedja u l-forestrija b’valur naturali għoli, it-titjib tal-kwalità tal-ilma u l-kontribuzzjoni għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. [16] Il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni jinkludi l-indikaturi tal-linja bażi li ġejjin, li jirrigwardaw żoni ta’ interess ambjentali speċifiku: biedja u forestrija b’valur naturali għoli, żoni mniġġsa minn nitrati u pestiċidi (żoni vulnerabbli), żoni b’riskju ta’ erożjoni tal-ħamrija, żoni inqas vantaġġjati, żoni ta’ agrikoltura estensiva u żoni ta’ Natura 2000. [17] Erja fiżika li ngħatat appoġġ taħt il-pagamenti agroambjentali (ara l-glossarju). [18] Il-Kumitat ta’ Żvilupp Rurali, id-Dokument ta’ Ħidma RD- 10/07/2006-finali, Impenji agroambjentali u l-verifikabbiltà tagħhom. [19] Ara pereżempju: (1) L-istudju ta’ evalwazzjoni ta’ Novembru 2004, imħejji bħala parti mill-Valutazzjoni ta’ Impatt tal-Kummissjoni tal-programmi ta’ Żvilupp Rurali bl-għan tal-politika ta’ żvilupp rurali ta’ wara l-2006 (li identifikat it-titjib ta’ mmirar ta’ miżuri agroambjentali bħala wieħed mit-temi ewlenin fit-titjib tat-twettiq ta’ politika ta’ żvilupp rurali fl-Istati Membri u fir-reġjuni) u (2) Il-proġett ta’ riċerka dwar "Għodod integrati biex ifasslu u jimplimentaw Skemi Agroambjentali", li kien iffinanzjat bejn l-2004–06 taħt is-Sitt Programm ta’ Qafas tal-UE (li identifika l-mira bħala kriterju ewlieni għall-prestazzjoni ambjentali ta’ miżuri agroambjentali). [20] Grupp ta’ ħidma tematiku 3, Beni pubbliċi u intervenzjoni pubblika, rapport finali, Diċembru 2010. [21] Dan hu l-każ b’mod partikolari tal-Awstrija, fejn is-submiżuri agroambjentali kienu mfassla fuq kollox biex iżommu s-sitwazzjoni ambjentali mal-pajjiż kollu, li hija vvalutata b’mod raġonevoli bħala pożittiva fil-programm ta’ żvilupp rurali. Għaldaqstant l-Awstrija tapplika approċċ preventiv u orizzontali fejn madwar 70 % tal-bdiewa jipparteċipaw f’submiżuri agroambjentali, li jkopru 93,5 % tal-art agrikola kollha. [9999] Stima bbażata fuq iż-żoni taħt submiżuri "taż-żoni". [8888] Qed jiġi ppjanat baġit ta’ madwar 20 % għal submiżuri mmirati iżda għadu ma ġiex implimentat. [22] L-Artikoli 39(4) u 71(2). [23] Mit-tmien Stati Membri verifikati, il-Polonja ma stabbilietx xi proċeduri ta’ għażla, kif issemma wkoll mill-Kummissjoni. L-Awstrija u l-Isvezja stabbilew ċerti elementi selettivi iżda għal partijiet żgħar tal-baġit biss (7,5 % tan-nefqa għall-Awstrija u 12,5 % għall-Isvezja). [24] L-Artikolu 70 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jispeċifika ammont minimu ta’ 20 % tan-nefqa pubblika għall-iskemi agroambjentali u ammont massimu ta’ 80 % f’reġjuni ta’ konverġenza u ta’ 55 % f’reġjuni oħra. Il-kontribuzzjoni tiżdied għal 85 % għal programmi implimentati fir-reġjuni l-aktar imbiegħda u fil-Gżejjer Eġej iż-żgħar. [25] Ir-Rapport Speċjali Nru 5/2010: L-implimentazzjoni tal-approċċ tal-Leader għall-iżvilupp rurali, paragrafi 84 u 85. [26] Primdahl, et al., L-użu attwali ta’ mudelli ta’ impatt għal-skemi agroambjentali u l-potenzjal għal titjib tat-tfassil u tal-evalwazzjoni tal-politiki, Ġurnal tal-Ġestjoni Ambjentali (2010), doi:10.1016/j.jenvman.2009.12.012. [27] L-evalwazzjoni ta’ Novembru 2005 tal-miżuri agroambjentali għamlet reviżjoni ta’ total ta’ 288 studju xjentifiku li minnhom kampjun ta’ madwar 30 studju kienu aktar dedikati b’mod speċifiku għall-biedja organika. L-evalwazzjoni kkonkludiet li l-biedja organika kisbet effetti pożittivi fuq il-bijodiversità (żieda fid-diversità veġetali, tal-annimali, tal-ħabitati) u t-tniġġis tal-ilma u tal-arja permezz ta’ tnaqqis fil-produzzjoni. Il-linji gwida strateġiċi tal-Komunità (ara l-glossarju) identifikaw il-biedja organika bħala approċċ olistiku għal agrikoltura sostenibbli, li jtejjeb l-ambjent u l-pajżaġġ, u rrakomandaw li l-kontribuzzjoni tiegħu għall-objettivi tal-ambjent u tal-benessri tal-annimali għandhom ikunu kkonsolidati u msaħħa. [7777] Jista’ jkun hemm aktar minn problema waħda fiż-żona fejn il-kuntratt qed jiġi implimentat. [28] L-għażla 2 tal-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni "Il-PAK lejn l-2020: Nindirizzaw l-isfidi tal-futur fl-ambitu tal-ikel, tar-riżorsi naturali u dak territorjali". -------------------------------------------------- L-ANNESS I SEJBIET EWLENIN DWAR L-AGROAMBJENT MINN RAPPORTI PREĊEDENTI TAL-QORTI Ir-rapport dwar "Greening the CAP" ("Inħaddru l-PAK") [1] kien fih is-sejbiet li ġejjin: pagamenti agroambjentali kienu ta’ benefiċċju għall-ambjent billi għenu biex jinżammu prattiki estensivi eżistenti iżda dawn naqsu milli jħeġġu biex l-agrikoltura intensiva li qed tagħmel ħsara lill-ambjent tinbidel għal metodi tal-biedja li huma tajbin għall-ambjent; l-immirar tal-fondi tal-UE kienet limitata skont prijoritajiet ambjentali stabbiliti minn qabel, li rriżultat f’inqas valur ambjentali għall-flus milli kieku seta’ nkiseb; f’ċerti każijiet, ir-rati ta’ għajnuna kienu baxxi żżejjed biex jattiraw bdiewa biex japplikaw tekniki tal-biedja li huma favur l-ambjent, filwaqt li, f’każijiet oħra, il-bdiewa rċevew rati ta’ għajnuna li kienu jeċċedu l-ispejjeż attwali tagħhom b’mod sinifikanti; fl-aħħar, in-nuqqas ta’ objettivi kwantitattivi u l-linji ta’ bażi ambjentali għamluha diffiċli biex jiġi ssorveljat il-progress fl-ilħuq ta’ miri ambjentali. Ir-rapport dwar "Il-Verifikazzjoni tan-nefqa Agroambjentali" [2] sab li l-Kummissjoni kienet żgurat il-verifikabbiltà parzjalment biss qabel ma approvat programmi ta’ żvilupp rurali u ma kinitx ivverifikat biżżejjed il-funzjonament korrett ta’ sistemi ta’ kontroll agroambjentali fl-Istati Membri. Is-sejbiet tal-verifika fl-Istati Membri kkonċernaw it-twaqqit ta’ kontroll fuq il-post u l-verifikabbiltà ta’ ċerti submiżuri ewlenin. Il-verifika kkonkludiet li l-verifikazzjoni tal-miżura agroambjentali ħolqot problemi partikolari u rarament setgħet twassal għal imqar assigurazzjoni raġonevoli bi spiża raġonevoli. F’dan il-kuntest, ġie rrakkomandat li l-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament għandhom iqisu kif jikkunsidraw il-prinċipju li permezz tiegħu, jekk miżura ma tkunx tista’ tiġi kkontrollata b’mod adegwat, din m’għandhiex tirċievi fondi pubbliċi [1] Rapport Speċjali Nru 14/2000. [2] Rapport Speċjali Nru 3/2005. -------------------------------------------------- L-ANNESS II DESKRIZZJONI U INDIKAZZJONI TAL-ORIĠINI TAL-KRITERJI TAL-VERIFIKA UŻATI BIEX IWIEĠBU L-MISTOQSIJIET TAL-VERIFIKA Mistoqsija tal-Verifika (ara l-paragrafu 13) | Kriterju tal-Verifika | Spjegazzjoni tal-Kriterju tal-Verifika | Il-politika agroambjentali hija mfassla u ssorveljata sabiex tagħti benefiċċji ambjentali tanġibbli? | 1.Il-miżuri agroambjentali għandhom objettivi preċiżi (SMART), li huma orjentati mill-qrib tal-benefiċċji ambjentali identifikati. | 1.Ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jistipula li kull programm ta’ żvilupp rurali jrid jinkludi informazzjoni dwar l-objettivi speċifiċi verifikabbli tal-miżuri u li l-progress, l-effiċjenza u l-effettività tagħhom iridu jkunu mkejla b’rabta ma’ dawn l-objettivi. (l-Artikoli 16(c), 81.(1). | | 2.In-natura tal-pressjonijiet ambjentali fit-territorji hija identifikata, iġġustifikata u tingħata prijorità b’mod ċar. | 2 u 3.Ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 u r-Regolament (KE) Nru 1974/2006 jistipulaw li kull programm ta’ żvilupp rurali jrid jiddeskrivi s-sitwazzjoni kurrenti tal-ambjent u tal-ġestjoni tal-art fiż-żona ġeografika li tuża dejta kwantifikata, billi jenfasizza l-vantaġġi u d-dgħjufijiet, id-disparitajiet, il-ħtiġijiet u d-differenzi u l-potenzjal għal żvilupp rurali (ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005, l-Artikolu 16(a) u r-Regolament (KE) Nru 1974/2006, l-Anness II). | | 3.Il-post tal-pressjonijiet ambjentali fit-territorji huwa identifikat, iġġustifikat u jingħata prijorità b’mod ċar. | | 4.L-Istati Membri jistgħu jiġġustifikaw il-ħtieġa għall-miżuri agroambjentali b’rabta mal-pressjoni ambjentali. | 4.Ir-Regolament (KE) Nru 1974/2006 jistipula li kull programm ta’ żvilupp rurali jrid jinkludi deskrizzjoni tat-tipi differenti ta’ impenji ta’ pagamenti agroambjentali u ġustifikazzjoni għalihom ibbażata fuq l-impatt ambjentali mistenni tagħhom b’rabta mal-ħtiġijiet u l-prijoritajiet ambjentali (l-Anness II). | | 5.Livelli ta’ linja ta’ bażi u miri ppjanati ġew stabbiliti li huma kkwantifikati f’konformità mal-ħtiġijiet u mal-baġit. | 5.Ir-Regolament (KE) Nru 1698/2005 jistipula li l-progress, l-effiċjenza u l-effettività ta’ programmi ta’ żvilupp rurali b’rabta mal-objettivi tagħhom għandhom jitkejlu permezz ta’ indikaturi relatati mas-sitwazzjoni ta’ linja bażi (l-Artikolu 81(1)). Ir-Regolament (KE) Nru 1974/2006 jistipula li, biex jitkejjel il-progress fl-ilħuq tal-objettivi tal-programm ta’ żvilupp rurali, miri indikattivi għal prestazzjoni, indikaturi ta’ riżultati u ta’ impatt iridu jkunu stabbiliti għall-perjodu ta’ implimentazzjoni tal-programm (l-Artikolu 62(2). | | 6.L-implimentazzjoni tal-Istat Membru tal-qafas komuni ta’ evalwazzjoni u ta’ monitoraġġ jagħmilha possibbli li jivvaluta l-effetti ambjentali tal-iskemi agroambjentali. | 6.Is-CMEF, implimentat skont l-Artikolu 80 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, huwa mfassal b’kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Wieħed mill-objettivi ewlenin ta’ din is-sistema ta’ monitoraġġ huwa li jitkejlu r-riżultati tal-programmi: il-manwal tas-CMEF jistipula li l-"indikaturi jintużaw bħala għodod biex jivvalutaw sa fejn intlaħqu l-objettivi mistennija permezz ta’ miżuri jew programmi sħaħ". | | 7.Indikaturi addizzjonali jiġu implimentati