Jintużaw bl-aħjar mod l-opportunitajiet offruti għal mezzi ta’ migrazzjoni legali, opportunitajiet ta' Erasmus u politiki u għodod oħra.

3.2. Il-Ġordan u l-Libanu

Il-Komunikazzjoni ta’ Ġunju saħqet li kemm il-Ġordan kif ukoll il-Libanu qed jiffaċċjaw sfidi serji fil-ġestjoni tal-impatt tal-kriżi Sirjana. Il-Ġordan jospita madwar 1,4 miljun Sirjan li jammonta għal madwar 20% tal-popolazzjoni; 630 000 refuġjat Sirjan huma rreġistrati mill-UNHCR, li minnhom aktar minn 70% huma nisa u tfal. Il-Libanu huwa l-pajjiż bl-ogħla proporzjon ta’ refuġjati per capita fid-dinja: bħalissa huwa jospita aktar minn miljun refuġjat Sirjan reġistrati mal-UNHCR (Ġunju 2016). Madankollu, l-UNHCR jistma li l-għadd reali ta’ refuġjati Sirjani jista’ jammonta għal 1,3 miljun. Is-sitwazzjoni attwali tfisser piż tqil fuq ir-riżorsi naturali bħalma huma l-ilma, id-deterjorazzjoni tar-relazzjonijiet bejn ir-refuġjati u l-komunitajiet ospitanti u t-tnaqqis tal-aċċess għall-edukazzjoni, is-servizzi tas-saħħa u l-impjiegi.

Il-Politika Ewropea tal-Viċinat riveduta tistabbilixxi qafas ġdid biex tiddefinixxi relazzjonijiet bilaterali mas-sħab. Dawn huma inklużi wkoll fi Prijoritajiet ta' Sħubija li jistabbilixxu l-bażi tar-relazzjoni ma’ pajjiż partikolari, filwaqt li jilħqu ftehim dwar sensiela limitata ta' prijoritajiet fil-mira għas-snin li ġejjin. Ġie miftiehem bejn l-UE u l-Libanu kif ukoll mal-Ġordan li d-dokument tal-Prijoritajiet ta' Sħubija se jkollu bħala anness dokument deskritt ukoll bħala “Patt” li jiddefinixxi l-impenji rispettivi tal-UE, tal-Libanu u tal-Ġordan fl-indirizzar tal-impatt tal-kriżi tas-Sirja. Dawn id-dokumenti issa huma lesti għall-approvazzjoni formali mill-Kunsilli ta’ Assoċjazzjoni rispettivi. L-UE diġà għandha Sħubija għall-Mobilità mal-Ġordan u qed timmira biex tagħlaq malajr in-negozjati dwar is-Sħubija għall-Mobilità mal-Libanu. Fit-8 ta’ Novembru, se jibdew negozjati dwar il-Ftehim tal-UE dwar ir-Riammissjoni, flimkien man-negozjati dwar il-Ftehim għall-Faċilitazzjoni tal-Viża.

Din il-ħidma kienet diġà għaddejja minn żmien il-Komunikazzjoni tal-Qafas ta’ Sħubija, ir-raġuni għaliex għandha forma differenti, filwaqt li diġà tirrifletti l-approċċ. Huma jiddependu ħafna fuq prijoritajiet identifikati miż-żewġ pajjiżi, u jużaw għadd ta’ politiki minn oqsma differenti biex ikomplu jappoġġaw iż-żewġ pajjiżi. Huma jiffokaw fuq it-tisħiħ tar-reżiljenza istituzzjonali u ekonomika taż-żewġ pajjiżi filwaqt li jtejbu s-servizzi u l-opportunitajiet ekonomiċi għar-refuġjati Sirjani u l-komunitajiet ospitanti, permezz ta’ aktar protezzjoni, aċċess għall-impjiegi, edukazzjoni ta’ kwalità u servizzi bażiċi. Dan inkluda ftehim mal-Ġordan f’Lulju biex jissimplifika r-regoli ta’ oriġini li l-esportaturi Ġordanjani jużaw fil-kummerċ tagħhom mal-UE, li jagħmilha aktar faċli biex ikollhom aċċess għas-suq tal-UE, filwaqt li jgħin lill-Ġordan biex isib impjiegi għar-refuġjati Sirjani fil-pajjiż.

L-azzjonijiet prijoritarji se jiġu ffinanzjati permezz tal-fondi addizzjonali tal-UE mwiegħda lil-Libanu u lill-Ġordan fil-Konferenza ta’ Londra, inkluż mill-anqas EUR 1 biljun li għandu jiġi allokat fl-2016 u fl-2017 u fondi addizzjonali li l-UE tista’ tagħmel disponibbli fil-futur, b'mod partikolari permezz tal-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-UE b'Rispons għall-Kriżi Sirjana.

Sfidi ewlenin u l-passi li jmiss

Jiġu approvati l-Patti fil-Kunsilli ta' Assoċjazzjoni;

Jinbdew in-negozjati dwar il-Ftehimiet tar-Riammissjoni u tal-Faċilitazzjoni tal-Viża bejn l-UE u l-Ġordan;

Jiġu konklużi n-negozjati dwar is-Sħubija għall-Mobilità bejn l-UE u l-Libanu.

3.3. Is-sitwazzjoni attwali ma’ pajjiżi oħra

B’mod parallel għall-isforzi intensivi applikati mal-pajjiżi tal-ewwel prijorità, l-approċċ tal-Qafas ta’ Sħubija ġie mmexxi ‘l quddiem f’firxa wiesgħa ta’ pajjiżi ta’ importanza kbira fit-twettiq ta’ politika effettiva dwar il-migrazzjoni. Dan irriżulta f’passi konkreti lejn il-kisba tal-għanijiet tal-Qafas ta' Sħubija.

Eżempju ewlieni kien "Joint Way Forward on migration issues between Afghanistan and the EU" (Triq Konġunta 'l Quddiem dwar kwistjonijiet ta' migrazzjoni bejn l-Afganistan u l-UE), iffirmat fit-2 ta’ Ottubru. Huwa sinjal ċar tal-impenn tal-Afganistan li jagħti prijorità ġdida għall-kooperazzjoni f’dan il-qasam, b’qafas komprensiv li jkun ta’ benefiċċju għaż-żewġ partijiet u għin lill-partijiet biex jegħlbu l-ostakli li xekklu l-progress fil-passat. L-UE tistenna b’interess biex taħdem mill-qrib mal-Afganistan biex tiġi żgurata implimentazzjoni effettiva.

Każijiet oħrajn raw lill-UE tintensifika l-kuntatti mas-sħab biex tenfasizza l-post il-ġdid tal-migrazzjoni fir-relazzjonijiet esterni. L-indirizzar ta' diffikultajiet persistenti fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Riammissjoni bejn l-UE u l-Pakistan ngħata piż ġdid fil-laqgħat regolari tal-Kumitat Konġunt tar-Riammissjoni u f’Lulju, twaqqfet Pjattaforma ta’ Kooperazzjoni mmirata biex tindirizza l-kuntrabandu tal-migranti. It-titjib issa tmexxa 'l quddiem bħala prijorità urġenti. Bl-istess mod, il-miżuri maqbula mal-Bangladesh f’April 2016 ikkostitwixxew pass importanti ‘l quddiem, bl-impenn biex jiġu żviluppati Proċeduri Operattivi Standard dwar ir-ritorn, il-missjonijiet ta’ identifikazzjoni, il-kampanji ta’ informazzjoni u l-proġetti ta’ riintegrazzjoni. Iżda l-progress konkret sar bil-mod minn dak iż-żmien. Pajjiżi oħra fejn proċessi ġodda jridu jissarrfu f'riżultati jinkludu l-Iran, pajjiż ta’ oriġini, ta’ tranżitu u ta’ destinazzjoni, fejn huwa ppjanat djalogu komprensiv dwar il-migrazzjoni. L-Alġerija u l-Marokk ukoll jeħtieġu attenzjoni partikolari.

Kwistjonijiet relatati mal-migrazzjoni issa qed ikollhom rwol ċentrali fl-użu ta’ għajnuna finanzjarja tal-UE lil sħab ewlenin. Għalkemm in-numri jibqgħu baxxi, kien hemm sinjali ta’ żieda fl-attività tal-faċilitazzjoni ta' immigrazzjoni illegali mill-Eġittu. Il-kuntatti ġew intensifikati, l-aktar reċenti permezz ta’ żjara mill-Kummissarju Hahn. Il-fondi għandhom jiġu diretti lejn proġetti dwar il-bini tal-kapaċità, l-appoġġ ta' gruppi vulnerabbli u oħrajn b'tendenza għall-migrazzjoni, u azzjonijiet komuni kontra l-kuntrabandu, billi jintużaw kemm il-Fond Fiduċjarju Reġjonali tal-UE b’reazzjoni għall-kriżi tas-Sirja u l-Fond Fiduċjarju tal-UE għall-Afrika. Tali ffukar se jkun ukoll aspett ewlieni tar-relazzjoni l-ġdida mat-Tuneżija, biex tinbena r-reżiljenza f'kuntest soċjoekonomiku u tas-sigurtà fraġli. Issa ġew imnedija n-negozjati dwar il-Ftehimiet ta' Faċilitazzjoni tal-Viża u ta’ Riammissjoni mat-Tuneżija: konklużjoni rapida ta’ dawn il-Ftehimiet għandha tkun prijorità.

Il-Libja hija ta’ importanza kruċjali bħala l-ewwel punt ta’ tluq għar-rotta tal-Mediterran Ċentrali. Gvern Libjan stabbli u magħqud li jkun jista’ jikkmanda lill-forzi tas-sigurtà kollha jagħti l-akbar kontribut għall-ġestjoni tas-sitwazzjoni, mhux biss mal-kosta iżda f’termini ta’ kapaċità li jadotta approċċ aktar preventiv għall-ġestjoni tal-migrazzjoni fil-pajjiż. L-operazzjoni EUNAVFOR MED Sophia kienet fuq quddiem nett tar-rispons Ewropew għall-kriżi tal-migrazzjoni fil-Mediterran. Din qiegħda wkoll tiġi appoġġata permezz tal-Missjoni ta’ Assistenza għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri fil-Libja, bi pjanijiet għal missjoni ċivili għall-bini tal-kapaċitajiet għall-ġestjoni tal-kriżijiet, inkluż Kumitat bejn l-UE u l-Libja dwar il-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri tal-Art. Hemm EUR 30 miljun fi proġetti għaddejjin attwalment u li ntemmew dan l-aħħar. Dawn il-proġetti jiffokaw prinċipalment fuq il-forniment ta' protezzjoni u assistenza lil migranti vulnerabbli u persuni spostati internament f’komunitajiet u ċentri ta’ detenzjoni, kif ukoll fuq it-tisħiħ tal-istabbilizzazzjoni tal-komunità u l-ġlieda kontra l-faċilitazzjoni ta’ immigrazzjoni illegali. Għaddejja wkoll ħidma biex jissaħħu r-ripatrijazzjoni u r-riintegrazzjoni umanitarja. Fil-livell reġjonali, bħala segwitu għal laqgħa trilaterali bejn il-Ministri għall-Affarijiet Barranin tal-Libja, in-Niġer u ċ-Chad dwar il-ġestjoni tal-fruntieri, qed jiġi żviluppat qafas ta’ kooperazzjoni bl-appoġġ tal-UE. Ta’ min jinnota li qed ikun hemm dejjem aktar rapporti ta’ deterjorament sinifikanti fil-kundizzjonijiet umanitarji għall-migranti maqbudin fil-Libja.

3.4. Oqfsa orizzontali għall-kooperazzjoni

L-approċċ tal-Qafas ta’ Sħubija bena fuq il-kooperazzjoni eżistenti tal-UE dwar il-migrazzjoni u ħaffef it-twettiq tagħha. Il-Pjan ta’ Azzjoni tal-Belt Valletta ħejja t-triq għal aktar kooperazzjoni dwar il-migrazzjoni ma’ pajjiżi Afrikani. Imqabbda mis-Summit tal-Belt Valletta, id-Djalogu Ewro-Afrikan dwar il-Migrazzjoni u l-Iżvilupp (il- “ Proċess ta’ Rabat ”) u l-Proċess ta’ Kartum, jissorveljaw l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Belt Valletta. Il-Proċess ta’ Rabat qed jimplimenta proġett intiż biex jippromwovi investiment għad-dijaspora fil-pajjiżi ta’ oriġini tal-migrazzjoni.