Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2023/C 41/12)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1).

DOKUMENT UNIKU

“NUECES DE NERPIO”

Nru tal-UE: PDO-ES-02786 – 16.7.2021

DOP ( X ) IĠP ( )

1. Isem

“Nueces de Nerpio”

2. Stat Membru jew Pajjiż Terz

Spanja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.6. Frott, ħaxix u ċereali, friski jew ipproċessati

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Ġewż imnixxef, ippreżentat sħiħ fil-qoxra, bħala qlub sħaħ, nofs qlub jew mitħun, minn frott f’saħħtu bil-fosdqa ta’ barra mneħħija, miksub minn varjetà ta’ siġra tal-ġewż lokali indiġena ta' Nerpio u minn varjetajiet oħra (kultivari) adattati għaż-żona tal-produzzjoni, li kollha jappartjenu għall-ispeċi Juglans regia L.

Varjetajiet awtorizzati:

Varjetà ewlenija: Il-varjetà lokali, is-“siġra tal-ġewż indiġena ta’ Nerpio”, tirriżulta mill-għażliet taż-żrieragħ mill-produtturi f’Nerpio sa mis-seklu 16. Din ipproduċiet ekotip mhux imlaqqam tas-siġar tal-ġewż li huwa adattat b’mod perfett għall-wied tax-Xmara Taibilla. L-imsaġar ta’ siġar indiġeni tal-ġewż ta’ mitt sena jikkostitwixxu l-pajsaġġ u l-wirt ġenetiku tal-pjanti uniċi fiż-żona ta’ Nerpio. Dan l-ekotip jirrappreżenta mill-inqas 80 % tas-siġar kollha ta’ din l-ispeċi fiż-żona tal-produzzjoni.

Varjetajiet sekondarji (kultivari): Franquette, Chandler, Pedro u Fernor, varjetajiet li ilhom ikkultivati f’Nerpio mis-snin disgħin, adattati għall-kundizzjonijiet lokali. Dawn il-varjetajiet sekondarji jridu jitlaqqmu fuq iz-zkuk prinċipali mhux imlaqqma tal-varjetà lokali, is-“siġra tal-ġewż indiġena ta’ Nerpio”. Dan l-istokk joffri lill-varjetajiet sekondarji aktar saħħa, adattament għall-ħamrija tal-ġebla tal-ġir u reżistenza għall-mard tal-ħamrija u l-fgar tal-għeruq. Dawn il-fatturi jgħinu lill-varjetajiet sekondarji jakklimatizzaw għaż-żona tal-produzzjoni.

Karatteristiċi tal-qalba jew taż-żerriegħa:

— Il-membrana madwar il-qalba jew iż-żerriegħa hija kemxejn aktar skura: beige-bronż-qastni. Dan huwa marbut mal-konċentrazzjoni għolja ta’ tannini u, bħala tali, mal-karatteristiċi antiossidanti u organolettiċi akbar tiegħu.

— Għandu stabbiltà kimika konsiderevoli li tagħmlu reżistenti għat-tranġit (ħajja fuq l-ixkaffa ta’ aktar minn sena, kundizzjonijiet ta’ ħażna tradizzjonali stabbiliti għad-DOP).

— Togħma kemxejn morra u sensazzjoni qarsa minħabba livelli għoljin ta’ tannini.

— Livelli għoljin ta’ antiossidanti naturali, prinċipalment tannini derivati minn aċidi galliċi u ellaġiċi. Bl-użu tal-metodu ta’ evalwazzjoni tal-kapaċità antiradikali kontra DPPH, espressa bħala l-kapaċità antiossidanti ekwivalenti għal Trolox (TEAC), l-attività antiossidanti tal-ġewż ta’ Nerpio hija ≥ 110 μmol Trolox/g ta’ ġewż (±10 %). Din hija ferm ogħla minn dik ta’ ġewż ieħor fis-suq.

Tipi tal-prodott

Il-ġewż jista’ jiġi ppreżentat:

— “Sħiħ” fil-qoxra

— “Qlub Sħaħ” jew żerriegħa

— “Nofsijiet” jew nofs qlub

— “Mitħun” jew qlub mitħuna

Il-ġewż “Sħiħ” u “Qlub Sħaħ” iridu jikkonformaw mar-rekwiżiti minimi tal-kwalità għall-klassijiet “Extra” u “Klassi I”, kif iddefiniti fl-istandards internazzjonali li jikkonċernaw il-kummerċjalizzazzjoni tal-Ġewż fil-Qoxra (l-istandard tal-UNECE DDP-01) u li jikkonċernaw il-kummerċjalizzazzjoni tal-qlub tal-ġewż (l-istandard tal-UNECE DDP-02).

Id-daqs minimu tal-ġewż “Sħiħ” huwa ta’ 28 mm. Il-ġewż “Qlub Sħaħ” irid ikun ikbar minn malja tax-xibka ta’ 8 mm.

Fil-klassijiet u l-forom kollha, fil-mument tal-ippakkjar, il-ġewż “Sħiħ” irid ikollu kontenut ta’ ilma ta’ inqas minn 7 %. Għall-ġewż “Sħiħ”, “Nofsijiet” u “Mitħun”, il-kontenut massimu tal-ilma huwa ta’ 5 %.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

It-tkabbir, il-ħsad, it-tnixxif u l-preparazzjoni tal-frotta jridu jsiru fiż-żona tal-produzzjoni.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Għall-ġewż ippreżentat bħala “Nofsijiet”, id-daqs tal-qalba għandu jkun bejn 3 mm u 8 mm. Devjazzjonijiet akbar minn 10 %, li ma jikkorrispondux fil-piż, ma għandhomx ikunu permessi. Għall-ġewż “mitħun”, ma għandu jkun hemm l-ebda limitu fid-daqs, ħlief taħt it-3 mm. Għandha tkun permessa devjazzjoni massima ta’ 10 % fil-piż.

Hemm limitu massimu ta’ 25 kg għall-ippakkjar tal-ġewż “Sħiħ”. Għall-ġewż “Sħiħ”, “Nofsijiet” u “Mitħun”, il-massimu huwa ta’ 15 kg.

Il-ħażna, il-klassifikazzjoni u l-ippakkjar iridu jsiru fl-istess post, dejjem fiż-żona tal-produzzjoni. L-ippakkjar mill-ġdid huwa pprojbit. Ir-raġunament wara l-ippakkjar fis-sors huwa bbażat fuq l-iżgurar tal-kundizzjonijiet ambjentali naturali li fihom jiġu mmaniġġjati u ppreservati n-“Nueces de Nerpio”. Ma għandu jkun hemm l-ebda żiffa, l-umdità ma tistax tkun aktar minn 75 %, u t-temperatura ma għandhiex tkun aktar minn 20 °C. Dawn il-kundizzjonijiet huma ggarantiti f’Nerpio, u huma essenzjali biex jippreservaw il-kontenut għoli ta’ tannini li jikkaratterizza l-ġewż kif ukoll għat-tnaqqis tal-proċess tat-tranġit.

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Indikazzjoni tad-denominazzjoni ta’ oriġini “Nueces de Nerpio” u/jew tal-logo tad-DOP “Nueces de Nerpio” trid tidher b’mod ċar ħafna fuq it-tikketti u l-ippakkjar kummerċjali użati għal dan il-ġewż.

L-ippakkjar li fih il-ġewż jintbagħat għall-konsum għandu jkollu tikketti numerati li ma jistgħux jerġgħu jintużaw.

Il-ġewż jista’ jitqiegħed fis-suq biss bil-marka tal-impjanti rreġistrati tal-immaniġġjar u tal-ippakkjar li jappartjenu għaż-żona tal-produzzjoni.

Bħala parti mit-tikkettar fakultattiv, l-indikazzjoni “De nogales centenarios” [Minn siġar tal-ġewż ta’ 100 sena] għandha tintuża għall-ġewż minn siġar li għandhom aktar minn 100 sena. Barra minn hekk, għall-ġewż minn siġar b’elenkar uffiċjali tal-protezzjoni ambjentali, kemm jekk nazzjonali kif ukoll jekk ibbażat fl-UE, l-indikazzjoni “De nogales singulares” [Minn siġar tal-ġewż distinti] għandha tkun akkumpanjata mill-isem tas-siġra tal-ġewż elenkata.

Meta l-prodott jitqiegħed fis-suq, għandhom jintużaw id-deskritturi tal-forom differenti: “Sħiħ”, “Qlub Sħaħ”, “Nofsijiet” u “Mitħun”.

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Iż-żona tradizzjonali għall-produzzjoni, l-immaniġġjar u l-ippakkjar tan-“Nueces de Nerpio” tinkludi ż-żona ġeografika naturali madwar iż-żona ta’ qbid tax-Xmara Taibilla u t-tributarji tagħha, demarkata f’altitudni minima ta’ 900 m, li tkopri t-territorji li ġejjin.

Il-Komunità Awtonoma ta’ Castile-La Mancha:

Mill-muniċipalità ta’ Nerpio, il-poligoni katastali u/jew l-irqajja’ tal-art kollha li jinsabu ogħla minn 900 m.

Mill-muniċipalitajiet ta’ Yeste u Letur, il-poligoni katastali u/jew l-irqajja’ tal-art kollha li jinsabu f’aktar minn 900 m u li jappartjenu għaż-żona ta’ qbid tax-Xmara Taibilla.

Il-Komunità Awtonoma ta’ Murcia:

Mill-muniċipalità ta’ Moratalla, il-poligoni katastali u/jew l-irqajja’ kollha li jinsabu ogħla minn 900 m u li jappartjenu għaż-żona ta’ qbid tax-Xmara Taibilla.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Id-DOP “Nueces de Nerpio” hija bbażata fuq il-karatteristiċi speċifiċi tal-materja prima, li huma marbuta mill-qrib mal-oriġini ġeografika permezz ta’ fatturi naturali u umani.

Speċifiċità taż-żona ġeografika

Iż-żona tal-produzzjoni, il-baċir tal-Wied ta’ Taibilla, hija parti miż-żona tan-Nofsinhar tas-serbut muntanji ta’ Sierra de Segura, l-intersezzjoni ġeoloġika tar-reġjuni Prebaetiċi u Subbaetiċi tax-Xlokk ta’ Spanja. Iż-żona tal-madwar hija muntanjuża, iffurmata minn ġebel tal-ġir u dolomit f’altitudnijiet ta’ madwar 2000 [m]. Iż-żona tal-produzzjoni tan “Nuez de Nerpio” tinsab fin-nofs, iffurmata minn sistema ta’ widien żgħar bejn il-muntanji f’altitudni ta’ aktar minn 900 m. Ix-Xmara Taibilla, it-tributarja ewlenija tas-Segura, tgħaddi minn din iż-żona. Din iż-żona ta’ muntanji ta’ għoli medju sa għoli ta’ ġebel tal-ġir u blat dolomit tifforma ambjent agroforestali tipiku li fih il-ġewż indiġenu ta’ Nerpio sab speċifiċità ekoloġika naturali, adattata perfettament bħala riżultat tal-għażla suċċessiva mill-bdiewa ta’ Nerpio sa mis-seklu 16. Iż-żona hija ta’ valur ambjentali sinifikanti u tappartjeni għan-network Natura 2000.

Il-klima hija tipika għal żona ta’ muntanji ta’ għoli medju sa għoli. F’termini ġenerali, tista’ tiġi kklassifikata bħala waħda kontinentali/Mediterranja sħuna, Csb skont is-sistema tal-klassifikazzjoni tal-klima ta’ Köppen. It-temperaturi medji huma bejn 10 oC u 15-il oC (1981-2010). Hemm varjazzjoni sinifikanti fit-temperatura bejn l-istaġuni, b’massimu assolut ta’ 45,7 oC u minimu assolut ta’ -15,7 oC, u anke varjazzjoni tul il-ġurnata, ta’ massimu ta’ 22 oC fir-rebbiegħa u fil-ħarifa. Dawn il-varjazzjonijiet huma mrawma mill-inverżjonijiet fit-temperatura fil-Wied ta’ Taibilla, li jirriżultaw f’kundizzjonijiet speċifiċi tat-tkabbir tal-għelejjel. Barra minn hekk, ix-xita hija moderata, bejn 400 u 600 mm, bi tnaqqis sinifikanti iktar lejn il-Lvant, bħala konsegwenza tad-deżertifikazzjoni tax-Xlokk ta’ Spanja. L-evapotraspirazzjoni hija għolja, bejn 600 u 800 mm skont l-altitudni.

L-umdità ambjentali hija baxxa, b’medja annwali ta’ 65 %. B’mod ġenerali, is-siġar tal-ġewż huma protetti tajjeb mill-irjieħ, minħabba li jinsabu f’widien bejn il-muntanji.

Il-ħamrija li fiha jitkabbru s-siġar tal-ġewż hija ta’ natura tal-ġebel tal-ġir u tad-dolomit, iffurmata fuq depożiti fluvjali tal-perjodu Kwaternarju u terrazzi mis-sottobaċir tax-Xmara Taibilla. Is-sawra tal-ħamrija tvarja iżda hija prinċipalment tal-lom u tat-trab ġulġlieni tafli. Il-pH huwa għoli ħafna, bejn 8,0 u 8,5, bħala konsegwenza ta’ livelli għoljin ħafna ta’ karbonat tal-kalċju li jitilgħu sa 50 %. Il-livelli tal-materja organika f’din il-ħamrija huma għoljin ħafna, aktar minn 2 % u, f’xi każijiet, jilħqu sa 4 % fis-saff tal-ogħla 20 cm. Hija ħamrija fertili ħafna u bbilanċjata għas-siġar tal-ġewż.

Il-kwalità tal-ilma fiż-żona ta’ qbid tal-Wied ta’ Taibilla hija tajba, minn C2-S1 sa C3-S1, skont il-klassifikazzjoni tal-Università ta’ California, Riverside. L-ilmijiet huma karbonati u alkalini, b’pH ta’ 7,9 sa 8,4, minħabba n-natura tas-sodda tal-blat.

Il-pajsaġġ ta’ Nerpio u l-Wied ta’ Taibilla ilu msawwar mill-kultivazzjoni tas-siġar tal-ġewż minn żmien il-qedem. It-terrazzi ta’ oriġini Għarbija, li jmorru lura mijiet ta’ snin sas-sekli 12 u 13, huma karatteristika notevoli, li tippermetti t-tisqija mill-għargħar fuq terren tant wieqaf. Network dens ta’ fossijiet antiki jserrep madwar l-art, u jidderieġi l-ilmijiet tax-Xmara Taibilla u t-tributarji tagħha, flimkien ma’ nixxigħat iżolati. It-terrazzi jinsabu maġenb ħitan tal-ġebel antiki li jipprovdu appoġġ lill-ġnub tal-għoljiet u l-acecquias (kanali antiki tal-irrigazzjoni). Din il-prattika ta’ kultivazzjoni tradizzjonali, u l-preżenza tas-siġar tal-ġewż antiki, jirrappreżentaw l-elementi fundamentali tal-pajsaġġ u l-wirt tal-kultivazzjoni tal-għelejjel ta’ Nerpio u l-Wied ta’ Taibilla, li jifformaw ambjent ekoloġiku għall-kultivazzjoni tas-siġar tal-ġewż indiġenu, uniku għal Spanja. Huwa ambjent antik bil-pajsaġġ iffurmat f’terrazzi.

Proprjetajiet karatteristiċi

Il-qalba jew iż-żerriegħa tal-ġewż ta’ Nerpio għandha kontenut għoli ta’ tannini, li prinċipalment jirriżulta minn aċidi galliċi u ellaġiċi, li jagħtu lill-prodott karatteristiċi speċifiċi. F’termini ta’ tranġit, huwa stabbli ħafna, b’ħajja fuq l-ixkaffa ta’ aktar minn sena. Għandha togħma kemxejn morra b’sensazzjoni qarsa. Il-qoxra hija kemxejn aktar skura: beige-bronż-qastni. Il-livelli għoljin ta’ tannini jfissru kapaċità antiossidanti ekwivalenti għal Trolox għolja (TEAC ≥ 110 ±10 % μmol Trolox/g ta’ ġewż). Pubblikazzjoni xjentifika mill-Istitut tax-Xaħmijiet u ż-Żjut ta’ Sevilja (CSIC) [il-Kunsill Għoli għar-Riċerka Xjentifika] turi l-proprjetajiet antiossidanti superjuri tal-ġewż ta’ Nerpio meta mqabbel ma’ varjetajiet kummerċjali oħra: “Nutritional composition and antioxidant activity of different walnut varieties (Junglans regia L.) from Nerpio (Spain) in comparison to commercial varieties” (I. Viera-Alcaide, et al. Grasas y Aceites 70 (3) Lulju-Settembru 2019.).

Rabta kawżali bejn iż-żona ġeografika u l-kwalità jew il-karatteristiċi tal-prodott (għal DOP) jew il-kwalità, ir-reputazzjoni jew karatteristiċi oħra speċifiċi tal-prodott (għal IĠP)

Il-ġewż ta’ Nerpio għandu xi karatteristiċi fiżiċi, kimiċi u organolettiċi uniċi. Huwa meqjus bħala ekotip li joriġina minn Nerpio, b’karatteristiċi speċifiċi li huma diffiċli li jiġu riprodotti barra ż-żona tal-produzzjoni.

Il-karatteristiċi li jiddistingwu l-ġewż ta’ Nerpio jinkludu l-qoxra skura tal-qalba, ħajja twila fuq l-ixkaffa u r-reżistenza għat-tranġit, togħma kemxejn morra u sensazzjoni qarsa. Dawn il-karatteristiċi huma marbuta mal-kontenut għoli tagħhom ta’ tannini, kif ukoll mal-kapaċità antiossidanti għolja tagħhom (TEAC ≥ 110 μmol Trolox/g ta’ ġewż), ferm ogħla minn ta’ ġewż ieħor fis-suq. Dawn il-karatteristiċi huma wkoll relatati direttament mal-fatturi naturali u umani: l-għażla tal-materjal tal-pjanti, il-kundizzjonijiet agrikoli u klimatiċi speċifiċi għall-kultivazzjoni, flimkien mat-tnixxif naturali u l-ħżin tal-ġewż.

1) L-għażla varjetali tas-siġar tal-ġewż indiġeni

Ix-xogħol tal-għażla tas-siġar tal-ġewż f’Nerpio jmur lura għas-seklu 16, kif affermat mill-“Plantón del Covacho”, siġra antika tal-ġewż ta’ Nerpio li tmur lura madwar 600 sena. Il-varjetajiet indiġeni ta’ Nerpio huma karatterizzati mill-pigmentazzjoni aktar skura tagħhom u t-togħma aktar qawwija mill-ġewż kummerċjali. Dan huwa riżultat tal-influwenza diretta tal-kultivaturi tal-ġewż ta’ Nerpio li, matul is-sekli, għażlu l-ġewż li għandu togħma akbar u li huwa kemxejn morr u qares, u aktar skur.

2) Il-kundizzjonijiet agrikoli u klimatiċi speċifiċi tal-kultivazzjoni

Il-kundizzjonijiet tal-ħamrija: Il-varjetajiet indiġeni ta’ Nerpio huma adattati perfettament għall-kundizzjonijiet ferm kalkarji tal-ħamrija fil-Wied ta’ Taibilla, b’pH ta’ bejn 8 u 8,5 u aktar minn 50 % karbonat tal-kalċju. Dawn il-kundizzjonijiet kalkarużi jimblokkaw l-assorbiment tal-fosfru mill-ħamrija. B’riżultat ta’ dan, il-ġewż huwa nieqes minn din il-minerali, li jwassal għal pigmentazzjoni aktar vjola tal-weraq u tal-frott, assoċjata ma’ livelli ogħla ta’ antoċjanini u komposti fenoliċi oħra bħal flavonoli, flavonojdi u tannini.

Il-kundizzjonijiet tal-klima: Il-kundizzjonijiet Mediterranji ta’ Nerpio huma tipiċi tax-Xlokk tal-Peniżola Iberika, b’livelli għoljin ta’ xemx, temperaturi għoljin, xita baxxa u ETP għolja, sa 800 mm. Dawn il-kundizzjonijiet jirriżultaw fi stress tal-ilma għas-siġar tal-ġewż matul is-sajf, li jqanqal is-sinteżi tat-tannini li jiġu mill-aċidi galliċi u ellaġiċi. Bħala konsegwenza, il-pigmentazzjoni tal-qoxra tal-qalba tiskura. Il-varjazzjonijiet sinifikanti fit-temperatura tul il-ġurnata fil-Wied ta’ Taibilla, ’il fuq minn 22 oC, iffaċilitati mill-inverżjonijiet tat-temperatura fil-wied, jikkontribwixxu għaż-żieda fit-tannini fil-ġewż fl-istadju finali tas-sajran.

3) Il-kundizzjonijiet naturali speċifiċi tat-tnixxif u l-ħżin għall-ġewż f’Nerpio

Il-klima kiesħa u xotta tal-ħarifa u x-xitwa tħaffef il-proċess ta’ deidratazzjoni (tnixxif) tal-ġewż. Fatturi oħra jinkludu l-ħsad fl-istadju ottimali ta’ sajran; nixxiefa naturali tradizzjonali; kif ukoll il-kundizzjonijiet tajba ta’ ħażna f’temperaturi moderati, u kostanti, taħt l-20 oC, u l-umdità baxxa, taħt il-75 oC. Qabel ma l-ġewż jitqiegħed fis-suq, dawn il-fatturi jipprovdu l-aħjar kundizzjonijiet tal-ħażna għall-ġewż u jippreservaw l-antiossidanti (tannini) tiegħu, u b’hekk idewmu l-proċess tat-tranġit. Proċeduri li jinvolvu l-ħasil u/jew it-tnixxif sfurzat ma humiex kompatibbli mad-DOP “Nueces de Nerpio”.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

https://www.mapa.gob.es/es/alimentacion/temas/calidad-diferenciada/dop-igp/htm/DOP_Nueces_de_Nerpio_SolicitudRegistro%20.aspx

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.