[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |

Brussel 18.11.2008

KUMM(2008) 765 finali

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

L-impatt tal-moviment ħieles tal-ħaddiema fil-kuntest tat-tkabbir tal-UERapport dwar l-ewwel fażi (1 ta' Jannar 2007 - 31 ta' Diċembru 2008) tal-Arranġamenti ta' Tranżizzjoni stipulati fit-Trattat tal-Adeżjoni 2005 u kif mitluba skont l-Arranġament ta' Tranżizzjoni stipulat fit-Trattat tal-Adeżjoni 2003

1. INTRODUZZJONI

1.1 L-għan tar-rapport

Dan ir-rapport għandu żewġ għanijiet:

- Biex iservi bħala bażi għall-analiżi mill-Kunsill tal-ewwel sentejn ta' ħidma tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni għall-moviment ħieles tal-ħaddiema skont il-paragrafu 3 tal-Annessi VI u VII tat-Trattat tal-Adeżjoni tal-2005 tal-Bulgarja u tar-Rumanija.kif ukoll

- Biex jipprovdi bażi għal analiżi ulterjuri[1] mil-Kunsill tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni tat-Trattat tal-Adeżjoni 2003 skont il-paragrafu 4 tal-Annessi V, VI, VIII, IX, X, XII, XIII, XIV wara t-talba tar-Repubblika Ċeka, tal-Estonja, tal-Latvja, tal-Polonja, tas-Slovenja u tar-Repubblika Slovakka (riċevuti fl-10 ta' Settembru 2008) u tal-Ungerija (riċevuta fid-29 ta' Settembru 2008)[2].

Ir-rapport jippreżenta sommarju tal-materjal ta' statistika u ta' analiżi ppreżentat fir-rapport L-Impjiegi fl-Ewropa 2008, li għandu jkun ikkonsultat għal aktar referenzi ddettaljati, inkluż ir-riċerka msemmija f'dan ir-rapport[3].

1.2 Il-moviment ħieles tal-ħaddiema bħala libertà fundamentali

Il-moviment ħieles tal-persuni huwa waħda mil-libertajiet fundamentali garantiti mil-liġi tal-KE. Din tinkludi d-dritt taċ-ċittadini tal-UE li jimxu għal Stat Membru ieħor tal-UE biex jaħdmu u joqogħdu hemm mal-membri tal-familja tagħhom[4]. Il-moviment ħieles tal-ħaddiema jżomm l-Istati Membri milli jiddiskriminaw direttament jew indirettament kontra l-ħaddiema tal-UE u l-familji tagħhom fuq il-bażi tan-nazzjonalità fir-rigward tal-impjiegi. Jiżgura wkoll trattament ugwali f'dak li għandu x'jaqsam ma' skemi ta' abitazzjonijiet pubbliċi, vantaġġi tat-taxxa u vantaġġi soċjali.

1.3 L-arranġamenti ta' tranżizzjoni dwar il-moviment ħieles tal-ħaddiema

It-Trattati tal-Adeżjoni tal-2003 u tal-2005 jippermettu lill-Istati Membri biex temporanjament jillimitaw l-aċċess liberu tal-ħaddiema mill-Istati Membri li daħlu fl-2004 (bl-eċċezzjoni ta' Malta u Ċipru) u fl-2007 fis-swieq tax-xogħol tagħhom[5]. Dawn l-hekk imsejħa arranġamenti ta' tranżizzjoni jistgħu biss jkunu applikati għal ħaddiema iżda mhux għal dawk impjegati għal rashom jew kategoriji oħra ta' ċittadini tal-UE[6]. Minkejja dawn ir-restrizzjonijiet, Stat Membru għandu dejjem jagħti preċedenza lill-ħaddiema mill-Bulgarija u r-Rumanija u ħaddiema mill-UE-8 fuq ħaddiema li huma ċittadini ta’ pajjiżi mhux membri tal-UE fir-rigward tal-ewwel aċċess għas-suq tax-xogħol.

L-arranġamenti ta' tranżizzjoni tat-Trattati tal-Adeżjoni 2003 u 2005 huma essenzjalment identiċi fl-istruttura u l-mekkaniżmi. Il-perjodu ta' tranżizzjoni totali ta' massimu ta' seba' snin huwa maqsum fi tliet fażijiet distini (il-formola "2-u-3-u-2"). Matul kull fażi japplikaw kundizzjonijiet differenti:

- Matul l-ewwel sentejn, il-liġi nazzjonali tal-Istati Membri l-oħra tirregola l-aċċess ta' ħaddiema mill-UE-8 u mill-UE-2. Fl-aħħar ta' din il-fażi, il-Kummissjoni għandha tipprovdi rapport biex tagħmilha possibbli għall-Kunsill li jeżamina l-ewwel fażi tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni.

- L-Istati Membri għandhom jestendu l-miżuri nazzjonali tagħhom għal fażi oħra ta' tliet snin oħra wara notifika lill-Kummissjoni qabel it-tmiem tal-ewwel fażi; inkella l-liġi tal-KE li tagħti l-moviment ħieles tal-ħaddiema tapplika.

- Ir-restrizzjonijiet għandhom fil-prinċipju jiġu fit-tmiem mat-tieni fażi. Madankollu, Stat Membru li jkun żamm miżuri nazzjonali sal-aħħar tat-tieni fażi jista', fil-każ ta' xkiel serju fis-suq tax-xogħol tiegħu jew theddid ta' xkiel simili u wara li jinnotifika lill-Kummissjoni, ikompli japplika dawn il-miżuri sal-aħħar tal-perjodu ta' seba' snin wara d-data tal-adeżjoni.

L-arranġamenti ta' tranżizzjoni se jiġu fit-tmiem b'mod irrevokabbli għall-Bulgarija u r-Rumanija fil-31 ta' Diċembru 2013 u fil-30 ta' April 2011[7] għall-UE-8.

1.4 Il-Bulgarija u r-Rumanija

Ħmistax-il Stat Membru applikaw restrizzjonijiet għall-ħaddiema mill-Bulgarija u r-Rumanija, filwaqt li 10 Stati Membri fetħu s-swieq tax-xogħol tagħhom[8]. F'dawn il-15-il Stat Membru, il-miżuri nazzjonali differenti jirriżultaw f'reġimi differenti għall-aċċess għas-swieq tax-xogħol. Sebgħa mill-15-il Stat Membru applikaw simplifikazzjonijiet, li jvarjaw minn proċeduri simplifikati (l-Awstrija, il-Belġju u l-Lussemburgu) għall-eżenzjoni minn testijiet tas-suq tax-xogħol fil-ħruġ ta' permessi tax-xogħol (l-Awstrija, Franza, l-Ungerija u l-Ġermanja) għall-eżenzjoni mill-bżonn ta' permess tax-xogħol għall-impjiegi f'ċerti setturi jew taħt ċerti kundizzjonijiet (id-Danimarka, l-Ungerija, l-Italja).

Mill-1 ta' Jannar 2009, tibda t-tieni fażi tal-perjodu ta' tranżizzjoni. L-Istati Membri tal-UE-25 li jiddeċiedu li jneħħu r-restrizzjonijiet se jkunu jistgħu, matul il-bqija tal-perjodu ta' tranżizzjoni, jerġgħu jdaħħlu restrizzjonijiet, permezz tal-proċedura ta' salvagwardja stipulata fit-Trattat tal-Adeżjoni, jekk jiltaqgħu ma' xkiel jew jipprevedu xkiel fis-swieq tax-xogħol tagħhom. Dawk l-Istati Membri tal-UE-25 li jkunu jridu jibqgħu japplikaw ir-restrizzjonijiet għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni qabel it-tmiem tal-ewwel fazi fil-31 ta' Diċembru 2008.

1.5 L-Istati Membri tal-UE-8

Ħdax mill-15-il Stat Membru fetħu s-swieq tax-xogħol tagħhom għall-ħaddiema mill-Istati Membri tal-UE-8; mill-erba' Stati Membri li jifdal, l-Awstrija applikat proċeduri simplifikati għal 65 professjonist kif ukoll eżenzjonijiet mir-rekwiżiti ta' permess tax-xogħol u minn testijiet tas-suq tax-xogħol għal tliet professjonisti oħra. Il-Belġju daħħal proċedura aċċellerata għall-impjiegi fi professjonijiet fejn hemm nuqqas ta' ħaddiema, id-Danimarka ma teħtieġ l-ebda permess tax-xogħol għall-impjiegi li huma koperti minn ftehim kollettiv u l-Ġermanja teżenta ċerti inġiniera mħarrġa mit-test tas-suq tax-xogħol. L-Ungerija applikat miżuri reċiproki, billi rrestrinġiet l-aċċess għas-suq tax-xogħol tagħha għal ħaddiema minn kull Stat Membru tal-UE-15 li jirrestrinġi l-aċċess għall-ħaddiema Ungeriżi iżda eżentat ħaddiema b'ħiliet mill-bżonn ta' permess tax-xogħol u xi ħaddiema oħra (li mhumiex ħaddiema b'ħiliet) mill-bżonn tat-test tas-suq tax-xogħol.

Ir-restrizzjonijiet dwar il-moviment ħieles tal-ħaddiema tal-UE-8 jiġu fit-tmiem fit-30 ta' April 2009. L-Istati Membri li għadhom japplikaw restrizzjonijiet jistgħu jżommuhom wara t-30 ta' April 2009 fil-każ ta' xkiel serju għas-suq tax-xogħol jew theddid ta' xkiel wara li jkunu nnotifikaw lill-Kummissjoni qabel l-1 ta' Mejju 2009.

Billi jkun limitat il-moviment ħieles tal-ħaddiema b'mod temporanju, l-arranġamenti ta' tranżizzjoni jagħtu deroga minn libertà fundamentali tal-liġi tal-KE. Kif il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Komunitajiet Ewropej ilha tisħaq b'mod konsistenti, id-derogi mill-libertajiet fundamentali għadhom ikunu interpretati strettament. Interpretazzjoni stretta tapplika wkoll għall-kundizzjonijiet skont liema l-Istati Membri jistgħu jkomplu jillimitaw l-aċċess għas-suq fit-tielet fażi.

Tabella 1: Il-politika tal-Istati Membri lejn il-ħaddiema mill-Istati Membri l-ġodda.

Stat Membru | Ħaddiema mill-UE-8/UE-15 | Ħaddiema mill-BG u r-RO/UE-25 |

UE-15 | Il-Belġju (BE) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

Id-Danimarka (DK) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

Il-Ġermanja (DE) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet* | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet* |

L-Irlanda (IE) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2004) | Restrizzjonijiet |

Il-Greċja (EL) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2006) | Restrizzjonijiet |

Spanja (ES) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2006) | Restrizzjonijiet |

Franza (FR) | Aċċess liberu (1 ta' Lulju 2008) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

L-Italja (IT) | Aċċess liberu (27 ta' Lulju 2006) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

Il-Lussemburgu (LU) | Aċċess liberu (1 ta' Novembru 2007) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

L-Olanda (NL) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2007) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

L-Awstrija (AT) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet* | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet* |

Il-Portugall (PT) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2006) | Restrizzjonijiet |

Il-Finlandja (FI) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2006) | Aċċess liberu, reġistrazzjoni sussegwenti għall-għanijiet ta' monitoraġġ |

L-Iżvezja (SE) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2004) | Aċċess liberu |

Ir-Renju Unit (UK) | Aċċess liberu (1 ta' Mejju 2004), skema ta' reġistrazzoni mandatorja tal-ħaddiema għall-għanijiet ta' monitoraġġ | Restrizzjonijiet |

UE-10 | Ir-Repubblika Ċeka (CZ) | L-ebda miżuri reċiproki | Aċċess liberu |

Ċipru (CY) | - | Aċċess liberu, reġistrazzjoni sussegwenti għall-għanijiet ta' monitoraġġ |

L-Estonja (EE) | L-ebda miżuri reċiproki | Aċċess liberu |

Il-Latvja (LV) | L-ebda miżuri reċiproki | Aċċess liberu |

Il-Litwanja (LT) | L-ebda miżuri reċiproki | Aċċess liberu |

L-Ungerija (HU) | Miżuri reċiproki (simplifikazzjonijiet mill-1 ta' Jannar 2008) | Restrizzjonijiet b'xi simplifikazzjonijiet |

Malta (MT) | - | Restrizzjonijiet |

Il-Polonja (PL) | L-ebda miżuri reċiproki (17 ta' Jannar 2007) | Aċċess liberu |

Is-Slovenja (SL) | L-ebda miżuri reċiproki (25 ta' Mejju 2006) | Aċċess liberu, reġistrazzjoni sussegwenti għall-għanijiet ta' monitoraġġ |

Is-Slovakkja (SK) | L-ebda miżuri reċiproki | Aċċess liberu |

UE-2 | Il-Bulgarija (BG) | - | L-ebda miżuri reċiproki |

Ir-Rumanjia (RO) | - | L-ebda miżuri reċiproki |

Sors: DĠ EMPL Nota: * Restrizzjonijiet anke fuq il-kollokament ta' ħaddiema f'ċerti setturi

2. ID-DAQS TAL-MOBILITÀ FIL-PAJJIżI TAL-UE WARA T-TKABBIR

2.1 Iċ-ċittadini Bulgari u Rumeni residenti fi Stati Membri oħra tal-UE

Id-daqs eżatt tal-flussi ta' mobilità wara t-tkabbir diffiċli jkun determinat minħabba nuqqas fid-dejta eżistenti u fruntieri miftuħa sew bejn l-Istati Membri. Madankollu, l-istatistiċi disponibbli dwar il-popolazzjoni u d-dejta mill-Istħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol juru li n-numru ta' residenti Bulgari u Rumeni fl-UE-25 kiber minn madwar 690 000 fl-aħħar tal-2003 għal madwar 1,8 miljun fl-aħħar tal-2007, proċess li beda minn qabel sew l-aċċess taż-żewġ pajjiżi fl-UE f'Jannar 2007 (ara Tabella A1). Dan jammonta għal tkabbir nett medju ta' madwar 290 000 persuna kull sena. Ir-Rumeni ammontaw għal madwar 19 % tal-persuni kollha li ċċaqalqu riċentement fi ħdan l-UE u li qed joqogħdu fi Stat Membru tal-UE ieħor f'dawn l-aħħar erba’ snin; iċ-ċittadini Bulgari ammontaw għal madwar 4 % (Grafika 1).

Grafika 1: In-nazzjonalità tal-persuni li ċċaqilqu riċentement fi ħdan l-UE (grupp tal-età 15-64), 2007 (% tal-persuni kollha li ċċaqilqu riċentement fi ħdan l-UE)

[pic]

Sors: Eurostat, L-Istħarriġ tal-Forza tax-Xogħol tal-UE, dejta annwali 2007.

Nota: Il-persuni li ċċaqilqu riċentement fi ħdan l-UE definiti bħala persuni residenti fi Stat Membru ieħor tal-UE għal erba' snin jew anqas.

Il-pajjiż prinċipali ta' destinazzjoni tagħhom fl-UE kien Spanja, li rċeviet aktar minn 50 % tal-persuni li ċċaqilqu riċentement fi ħdan l-UE kemm mill-Bulgarija u kemm mir-Rumanija. It-tieni l-aktar pajjiż importanti li rċieva persuni li ċċaqilqu riċentement mir-Rumanija kienet l-Italja (madwar 25 %), bi flussi ħafna iżgħar lejn Stati Membri oħra, liema flussi mkien ma jaqbżu 2 % tat-total. Għall-persuni li ċċaqilqu riċentement mill-Bulgarija, it-tieni l-aktar pajjiż riċevitur fl-UE kienet il-Ġermanja (15 %), bil-Greċja, l-Italja, Franza, r-Renju Unit u Ċipru jirċievu l-biċċa l-kbira tal-oħrajn f'partijiet ugwali (Tabella 2).

Tabella 2: Il-pajjiżi destinatarji prinċipali tal-persuni li ċċaqilqu riċentement fl-UE (grupp tal-età 15-64), 2007

[pic]

Sors: Eurostat, L-Istħarriġ tal-Forza tax-Xogħol tal-UE, dejta annwali 2007.

Filwaqt li sinifikanti f'termini assoluti, in-numru ta' ċittadini Bulgari u Rumeni jidher modest meta mqabbel mad-daqs tal-popolazzjoni totali fil-pajjiż riċevitur. Bejn l-2003 u l-2007 is-sehem tal-Bulgari u r-Rumeni fil-popolazzjoni tal-UE-15 kiber minn 0,2 % għal 0,5 %, għalkemm b'differenzi sinifikanti bejn l-Istati Membri (Tabella A1 u Grafika A1). Fl-2007, Spanja u l-Italja rreġistraw l-akbar sehem ta' ċittadini Rumeni u Bulgari fil-popolazzjoni tagħhom, b'1,9 % u 1,1 % rispettivament (Grafika A2).

Mill-Istati Membri kollha, Spanja u l-Italja rreġistraw ukoll l-akbar sehem ta' ħaddiema Bulgari u Rumeni li waslu riċentement.Madankollu, is-sehem tal-forza tax-xogħol ta' ħaddiema li waslu riċentement minn pajjiżi mhux membri tal-UE kienet ogħla b'mod sinifikanti (Tabella A3).

2.2 Iċ-ċittadini tal-UE-10[9] residenti fi Stati Membri oħra tal-UE

Mit-tkabbir tal-2004 'l hawn, in-numru ta' ċittadini tal-UE-10 residenti fl-UE-15 kiber b'madwar 1,1 miljun. B'total ta' aktar minn 900 000 fl-2003, issa jlaħħaq madwar 2 miljuni (bin-numru ta' ċittadini tal-UE-2/10 li jgħixu fi Stati Membri oħra tal-UE-2/10 ġeneralment bla importanza) (Tabella A2)

L-ishma tal-popolazzjoni medja ta' ċittadini mhux tal-UE u ċittadini ta' pajjiżi oħra tal-UE-15 li huma residenti fl-UE-15 baqgħu ħafna aktar mis-sehem tal-popolazzjoni li jiffurmaw iċ-ċittadini tal-UE-10 u tal-UE-2, anki wara erba' snin mit-tkabbir tal-2004.

Fi kważi kull Stat Membru n-numru ta' persuni li ċċaqilqu riċentement minn pajjiżi mhux membri tal-UE jaqbeż in-numru ta' persuni li waslu riċentement mill-Istati Membri tal-UE. L-uniċi eċċezzjonijiet huma l-Irlanda u l-Lussemburgu. Barra dan, fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, il-flus ta' ċittadini oħra tal-UE-15 fil-pajjiż kien akbar mill-fluss riċenti ta' ċittadini tal-UE-10 u tal-UE-2.

L-Irlanda kienet l-akbar pajjiż riċevitur ta' ċittadini tal-UE-10 meta mqabbel mad-daqs tal-popolazzjoni tagħha, b'madwar 5 % tal-popolazzjoni b'età eliġibbli biex taħdem mill-UE-10, segwita mir-Renju Unit (1,2 %). L-Awstrija u l-Lussemburgu għandhom ukoll proporzjon sinifikanti ta' ċittadini tal-UE-10 li waslu riċentement, għalkemm anqas mir-Renju Unit u mill-Irlanda. Fl-Istati Membri l-oħra kollha is-sehem mill-popolazzjoni ta' ċittadini mill-UE-10 huwa żgħir ħafna, anki fl-Iżvezja, li qatt ma applikat l-ebda restrizzjoni għall-moviment ħieles tal-ħaddiema, u f'dawk l-Istati Membri li fetħu s-swieq tax-xogħol tagħhom mill-2006.

2.3 Il-flussi ta' mobilità mill-perspettiva tal-pajjiż ta' oriġini

Ħarsa lejn il-pajjiżi ta' oriġini tiżvela stampa varjata, b'pajjiżi ta' "mobilità għolja" u "mobilità baxxa" fl-Istati Membri tal-UE-2 u tal-UE-10.

Il-fluss 'il barra taċ-ċittadini Rumeni lejn Stati Membri oħra tal-UE matul l-aħħar erba' snin jammonta għal madwar 2,5 % tar-Rumeni fl-età eliġibbli għax-xogħol (Grafika 2). Fil-Bulgarija r-rata ta' mobilità rispettiva hija ta’ 1,7 %. L-akbar rata ta' mobilità riċenti mill-Istati Membri kollha tinsab fil-Litwanja, bi 3,1 % tal-Litwani jimxu lejn Stati Membri oħra tal-UE matual l-aħħar erba' snin, segwita minn Ċipru (3 %), il-Polonja (2 %) u s-Slovakkja (2 %). Għalkemm xorta waħda sostanzjali, ir-rati ta' mobilità fi ħdan l-UE tal-Latvja u l-Estonja huma anqas b'mod sinifikanti. Interessanti li l-Portugall għandu wkoll rata ta' mobilità riċenti sinifikanti fi ħdan l-UE ta' 1,2 %, u fuq skala iżgħar anki l-Irlanda u l-Olanda.

Min-naħa l-oħra, ir-Repubblika Ċeka u l-Ungerija għandhom rati baxxi ta' mobilità lejn pajjiżi oħra tal-UE li huma anqas jew daqs dawk ta' ħafna mill-Istati Membri tal-UE-15. Għas-Slovenja, Malta u l-Lussemburgu, in-numri involuti huma żgħar wisq biex ikunu statistikament ta' min joqgħod fuqhom.

Fuq medda twila ta' żmien u jekk l-emigranti li ħallew pajjiżhom aktar minn erba' snin ilu jkunu inklużi wkoll, il-Portugall u l-Irlanda għandhom l-akbar sehem ta' ċittadini jgħixu fi Stati Membri oħra tal-UE (9 % u 8,2 % rispettivament).

Grafika 2: Ir-rati ta' mobilità skont il-pajjiż ta' oriġini – ċittadini tal-UE li ċċaqilqu u qed jgħixu fi Stat Membru ieħor tal-UE skont in-numru ta' snin li ilhom joqogħdu f'dan il-pajjiż (grupp tal-età 15-64), 2007 (f'% tal-populazzjon fl-età eliġibbli għax-xogħol tal-pajjiż taċ-ċittadinanza)

[pic]

Sors: Eurostat, EU LFS; dejta annwali.

Nota: Iċ-ċifri ma jinkludux ċittadini li twieldu fi Stat Membru ieħor u baqgħu jgħixu hemm. Figuri għal-LU, MT u SI huma żgħar wisq biex ikunu ta' min joqgħod fuqhom.

2.4 Il-flussi ta' mobilità temporanji u l-kollokamenti

Fattur karatteristiku tal-mobilità ta' wara t-tkabbir (u tal-mobilità riċenti fl-UE b'mod ġenerali) huwa li l-parti l-kbira minnha tidher li hija temporanja. Evidenza minn xi Stati Membri tindika li ħafna ħaddiema mobbli jmorru f'xi Stat Membru ieħor għal ftit xhur jew snin iżda ma jkunx fi ħsiebhom li jibqgħu hemm għal dejjem. Pereżempju, dejta mir-Renju Unit tindika li madwar nofs iċ-ċittadini tal-UE-8 li marru jaħdmu fir-Renju Unit mill-2004 'l hawn setgħu diġà ħallew il-pajjiż, b'sitwazzjoni simili rappurtata mill-Irlanda[10].

Il-kollokament temporanju tal-ħaddiema jifforma wkoll element importanti tal-formula ta' mobilità Ewropea, b'numru sinifikanti ta' ħaddiema kollokati ġejjin mhux biss mill-Istati Membri l-ġodda iżda wkoll minn dawk tal-UE-15 u tal-UE-25 (Grafiċi A3/4).

2.5 It-tendenza fil-flussi ta' mobilità.

Mewġa oħra kbira fil-mobilità mill-Istati Membri l-ġodda ma tantx tidher probabbli. Il-flussi ta' mobilità mill-UE-10 lejn ir-Renju Unit u l-Irlanda jidhru li laħqu l-qofol tagħhom fl-2006 u naqsu b'mod sinifikanti fl-2007 u fl-ewwel kwart tal-2008 (Grafiċi A5/6). Barra minn hekk, hemm indikazzjonijiet ta' tkabbir fil-migrazzjoni lura ta' nies li qed jgħixu fir-Renju Unit[11]. Barra minn dan, il-ftuħ tas-swieq tax-xogħol għall-ħaddiema tal-UE-8 f'ħafna mill-pajjiżi tal-UE-15 mill-2006 'l hawn seta' wassal għal flussi limitati ta' mobilità lejn Stati Membri oħra, iżda l-aktar ċifri riċenti dwar l-ishma tal-popolazzjoni barranija (Tabella A1 u A2) juru li ma wasslitx għal fluss addizzjonali ta' wasliet ta' ħaddiema minn dawn l-Istati Membri.

Anki fil-każ tal-Bulgarija u r-Rumanija, numri kbar ta' persuni kienu diġà qegħdin jimxu minn dawn il-pajjiżi u jaħdmu fl-UE matul l-aħħar snin, u għalhekk aktarx li dawk li riedu jimxu diġà għamlu hekk u l-potenzal ta' migrazzjoni addizzjonali huwa limitat.Barra minn hekk, il-parti l-kbira tal-pajjiżi tal-UE li minnhom persuni ċċaqilqu kellhom żieda qawwija fid-dħul u tnaqqis fir-rata ta' nies qiegħda fl-aħħar snin (Grafiċi A7/8). Hemm xi evidenza li diġà qed tnaqqas l-inċentiva ta' migrazzjoni u li tista' tikkontribwixxi għal tnaqqis ulterjuri fil-provvista ta' ħaddiema mill-UE-2/10[12]. Barra minn dan, minħabba tnaqqis sostanzjali fil-ġenerazzjoni żagħżugħa, il-popolazzjoni ta' ħaddiema li potenzjalment jistgħu jiċċaqilqu mill-UE-2/10 qed tiċkien u jistà jkollha effetti ta' tnaqqis fir-rata tal-mobilità tax-xogħol fl-UE.

Fid-dawl tal-iżviluppi ekonomiċi kurrenti huwa possibbli li l-potenzjal ta' tnaqqis fid-domanda għax-xogħol se jnaqqas il-flussi ta' xogħol fi ħdan l-UE. Pereżempju l-insikurezza ekonomika fl-Irlanda u fir-Renju Unit diġà wasslet għal tnaqqis sostanzjali fin-numru ta' ħaddiema ġodda minn barra, u b'mod parallel għal tkabbir fil-migrazzjoni lura. Dan huwa sinjal li l-mobilità tax-xogħol tipprovdi flessibilità bżonnjuża ħafna fiż-żewġ direzzjonijiet: ħaddiema jiġu meta hemm domanda għax-xogħol u ħafna jerġgħu jitilqu meta l-kundizzjonijiet ta' xogħol isiru anqas favorevoli.

Eżempji bħall-Iżvezja, il-Finlandja, il-Greċja, il-Portugall (aċċess liberu għas-suq tax-xogħol minn kmieni imma flussi baxxa ta' ħaddiema lejn is-suq tax-xogħol) u l-Ġermanja u l-Awstrija (aċċess ristrett imma flussi relattivament għolja) juru li r-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq għandhom influwenza limitata fuq id-distribuzzjoni tal-mobilità fl-UE. Fl-aħħar nett, il-flussi ta' mobilità huma effettwati minn fatturi oħra bħad-domanda għax-xogħol, l-effett ta' netwerks permezz ta' popolazzjonijiet barranin eżistenti u l-lingwa. Jekk xejn, ir-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq tax-xogħol se jdewmu aktar l-aġġustamenti tas-suq tax-xogħol. Jistgħu wkoll iħarrxu l-inċidenza ta' xogħol bla permess, bir-riżultat ta' konsegwenzi soċjali mhux mixtieqa kemm għall-ħaddiema bla ktieb tax-xogħol u l-forza tax-xogħol regolari, jekk ma jkunux akkumpanjati minn infurzar xieraq tal-leġiżlazzjoni[13].

L-esperjenza mill-2004 turi li t-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għas-suq tax-xogħol tnaqqas il-probabilità ta' xogħol bla permess minn ċittadini mill-Istati Membri l-ġodda. Pereżempju, kien suġġerit li sa 40 % tal-ħaddiema mill-UE-8 li rreġistraw għall-iskema ta' reġistrazzjoni tal-ħaddiema fl-2004 setgħu kienu diġà fil-pajjiż meta r-Renju Unit fetaħ is-swieq tax-xogħol tiegħu[14]. Rapporti mill-Olanda juru li l-inċidenza tal-impjiegi illegali taċ-ċittadini tal-UE-8 li kienu qed jaħdmu bla permess naqset wara li l-Olanda ddeċidiet li tiftaħ is-suq tax-xogħol fl-2007[15].

3. IL-KARATTERISTIċI EWLENIN TA' DAWK LI JIċċAQILQU FL-UE

3.1 L-istat tas-suq tax-xogħol

Il-maġġoranza ta' persuni li ċċaqilqu mill-Bulgarija, mir-Rumanija u mill-UE-10 ġew biex jaħdmu. Id-dejta tal-2007[16] tindika li dawk li waslu riċentement mill-Bugarija u r-Rumanija għandhom rata ta' impjieg li hija kważi daqs il-medja tar-rata tal-impjiegi fl-UE-15 u sostanzjalment ogħla mir-rata ġenerali tal-impjiegi fir-Rumanija u fil-Bulgarija (Grafika A9). Ir-rata medja ta' impjiegi ta' persuni mill-UE-10 li ċċaqilqu riċentement fi ħdan l-UE hija anki ogħla b'mod sostanzjali.

Ir-rata ta' nies qiegħda fost il-ħaddiema li waslu riċentement mill-Bulgarija u mir-Rumanija lejn l-UE-15 hija ogħla mill-medja tal-UE-15 iżda anqas minn dik fost il-ħaddiema li waslu riċentement minn pajjiżi mhux membri tal-UE. Ir-rata ta' nies qiegħda fost il-ħaddiema li waslu riċentement mill-UE-10 hija biss ftit ogħla mill-medja tal-UE-15.

Il-maġġoranza vasta taċ-ċittadini tal-UE-10/2 li ċċaqilqu riċentmenet għal raġunijiet ta' xogħol huma impjegati, b'anqas minn 10 % impjegati għal rashom.

3.2 L-età u s-sess

Il-ħaddiema mobbli tal-EU huma iżgħar b'mod sostanzjali mill-forza ġenerali tax-xogħol fil-pajjiżi li minnhom ġejjin u fejn imorru jaħdmu. Kważi 80 % tal-ħaddiema li waslu riċentement mill-UE-10 u kważi 70 % mill-UE-2 għandhom anqas minn 35 sena.

In-nisa jidhru li huma xi ftit aktar rappreżentati fil-persuni mill-UE-2 li ċċaqilqu, filwaqt li l-analiżi tas-sessi tal-persuni mill-UE-10 li ċċaqilqu turi riżultati simili ħafna ta' dak tal-forza tax-xogħol kemm tal-pajjiż li minnu ġejjin kif ukoll ta' dak li marru jaħdmu fih.

3.3 It-tipi ta' xogħol, il-ħiliet u s-setturi

Persuni li waslu riċentement mill-Bulgarija u mir-Rumanija għandhom tendenza li jaħdmu l-aktar fl-agrikoltura, fil-kostruzzjoni, fil-lukandi, fir-ristoranti u fl-abitazzjonijiet privati. Persuni li waslu riċentement mill-UE-10 ħadmu l-aktar fil-manifattura, fil-kostruzzjoni, fil-lukandi, fir-ristoranti, fis-servizzi relatati mal-kummerċ u fl-abitazzjonijiet privati (Tabella 3).

Tabella 3: L-impjiegi skont l-attività ekonomika tal-ħaddiema totali tal-UE-15 mqabbla mal-persuni li ċċaqilqu riċentement mill-UE-10/2, 2007 (f'% tal-impjiegi totali għal kull grupp)

[pic]

Sors: EU LFS, dejta annwali.

Nota: Dawk li ċċaqilqu riċentement huma definiti bħala ċittadini tal-UE-10/2 residenti għal erba’ snin jew anqas f'xi Stat Membru tal-UE-15 - ":" - Ċifri żgħar wisq biex ikunu ta' min joqgħod fuqhom. Ċifri fil-parentesi huma ta' affidabilità baxxa. Għal xi attivitajiet (pereżempju l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, il-lukandi u ristoranti) il-LFS jista' jkun qed jagħmel nuqqas fil-valutazzjoni ta' ħaddiema impjegati minħabba nuqqas fil-valutazzjoni ta' ħaddiema staġjonali.

Il-persuni li waslu l-aktar riċentement mill-UE-10 jaħdmu f'impjiegi li għandhom it-tendenza li jirrikjedu ħiliet medji u, fuq kollox, impjiegi li jirrikjedu ħiliet baxxi, b'numru relattivament żgħir impjegati f'pożizzjonijiet li jirrikjedu ħiliet għolja. Il-proporzjon ta' ħaddiema mobbli mill-UE-2 f'pożizzjonijiet li jirrikjedu ħiliet għolja jerġa’ huwa iżgħar minn hekk, b'numru relattivament għoli impjegati fi snajja’ u pożizzjonijiet elementari.

Tabella 4: Il-pożizzjonijiet tar-residenti totali impjegati mqabbla mal-impjegati li ċċaqilqu riċentment mill-UE-10/2, 2007 (f'% tal-impjegati totali skont il-grupp)

[pic]

Sors: EU LFS, dejta annwali.

Nota: Dawk li ċċaqilqu riċentement huma definiti bħala ċittadini tal-UE-10/2 residenti għal erba’ snin jew anqas f'xi Stat Membru tal-UE-15 - ":" - Ċifri żgħar wisq biex ikunu ta' min joqgħod fuqhom. Ċifri fil-parentesi huma ta' affidabilità baxxa. Għal xi attivitajiet (pereżempju l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, il-lukandi u ristoranti) il-LFS jista' jkun qed jagħmel nuqqas fil-valutazzjoni ta' ħaddiema impjegati minħabba nuqqas fil-valutazzjoni ta' ħaddiema staġjonali.

B'kollox, ħaddiema mobbli mill-UE-10/2 taw kontribuzzjoni pożittiva lit-taħlita ta' ħiliet tal-forza tax-xogħol tal-UE-15. L-għadd ta' persuni edukati sal-livell universitarju mill-UE-10/2 jidher li huwa anqas bi ftit minn dak fil-forza tax-xogħol tal-UE-15. Barra minn dan, is-sehem tal-ħaddiema li waslu mill-UE-10/2 b'livell ta' edukazzjoni medja huwa ogħla minn dak tal-forza tax-xogħol tal-UE-15, filwaqt li s-sehem ta' ħaddiema b'ħiliet baxxi mill-UE-2 mhuwiex ogħla minn dak tal-forza tax-xogħol tal-UE-15, u anqas b'mod sostanzjali minn dak tal-ħaddiema li ċċaqilqu mill-UE-10 (Grafika A9). Madankollu, meta jitqabbel il-proporzjon ta' ħaddiema b'ħiliet medji u għolja mill-UE-10/2 mal-proporzjon ta’ dawk li jaħdmu f'impjiegi intermedji u li jirrikjedu ħiliet baxxi wieħed jinnota li mhux kulħadd huwa impjegat f'xogħol li jaqbel mal-ħiliet tiegħu.

Il-proporzjon ta' ħaddiema b'ħiliet għolja mill-emigranti riċenti huwa bħala medja kemxejn ogħla minn dak tal-forza tax-xogħol tal-pajjiżi li minnhom ġejjin. Madankollu, il-perċentwali ta' dawk li ċċaqilqu b'ħiliet medji għandu tendenza li jkun anqas minn dak tal-forza tax-xogħol totali, filwaqt li l-proporzjon ta' ħaddiema b'ħiliet baxxi huwa relattivament ogħla. B'mod ġenerali, dawn iċ-ċifri ma jissuġġerixxux telf sproporzjonat ta' ħaddiema b'ħiliet għolja mill-pajjiżi tal-UE-10/2.

4. L-IMPATTI EKONOMIċI, TAS-SUQ TAX-XOGħOL U SOċJALI

4.1 L-impatt fuq it-tkabbir, il-PGP per capita u l-inflazzjoni

Il-mobilità mill-UE-10/2 kellha impatt pożittiv ċar fuq it-tkabbir ekonomiku fl-UE. Studju partikolari wera li l-mobilità addizzjonali mill-UE-8 matul il-perjodu 2004-07 tat spinta lill-PGD miġbur f'daqqa tal-UE (inklużi l-pajjiżi ġodda) b'madwar 0,17 % fil-medda qasira ta' żmien u 0,28 % fil-medda twila ta' żmien (wara li l-faċilitatjiet ta' produzzjoni jkunu aġġustaw ruħhom għall-provvista addizzjonali ta' xogħol) filwaqt li l-mobilità mill-UE-2 għenet fit-tkabbir tal-PGD tal-UE ta' 27 pajjiż b'0,15 % fil-medda qasira ta' żmien u b'0,27 % fil-medda twila ta' żmien matul l-istess perjodu[17]. L-istess studju sab impatt kważi newtrali fuq il-PGD per capita fil-pajjiżi riċevituri fil-medda qasira ta' żmien u impatt kemxejn pożittiv fil-medda itwal ta' żmien. Studji oħra għandhom it-tendenza li jikkonfermaw l-impatt pożittiv tal-PGD meħud f'daqqa u l-effetti moderati fuq il-PGD per capita [18].

Barra minn dan, riċerka turi li l-mobilità mill-Istati Membri l-ġodda għenet biex tnaqqas il-pressjoni tal-inflazzjoni f'ħafna pajjiżi riċevituri, għalkemm qed tikkontribwixxi għal tkabbir (temporanju) fl-inflazzjoni fil-pajjiżi prinċipali li minnhom ġejjin il-ħaddiema[19].

4.2 L-impatt fuq il-finanzi pubbliċi, is-sistemi soċjali u s-servizzi pubbliċi

Għalkemm hemm xi varjazzjonijiet bejn il-funzjonijiet differenti ta' stat soċjali u l-livelli ta' gvern, l-impatt tal-migrazzjoni riċenti u l-flussi ta' mobilità fuq il-finanzi pubbliċi u l-istat soċjali (inkluż il-finanzjament tiegħu) huwa ta' importanza żgħira jew pożittiv fuq livell nazzjonali. Pereżempju, dejta mir-Renju Unit turi li numru vera żgħir ta' ċittadini tal-UE-8 jikklejmjaw benefiċċji li huma ffinanzjati mit-taxxi, jew appoġġ għall-abitazzjoni[20]. Il-migrazzjoni u l-flussi ta' mobilità f'xi każi ħolqu pressjoni fuq il-provvista tas-servizzi tal-edukazzjoni, tal-abitazzjoni, u tas-saħħa fuq livell lokali[21].

4.3 L-impatt fuq il-pagi u l-impjiegi

Prattikament kull riċerka disponibbli ssib impatt żgħir tal-mobilità tax-xogħol ta' wara t-tkabbir fuq il-pagi u l-impjiegi tal-ħaddiema lokali u l-ebda indikazzjoni ta' żbilanċji serji fis-swieq tax-xogħol permezz tal-mobilità fi ħdan l-UE, anki f'dawk l-Istati Membri lejn fejn hemm l-akbar flussi.

Pereżempju, studju sab li l-pagi fl-UE-15 huma fil-medja anqas b'0,08 % biss fil-medda qasira ta' żmien milli kieku kienu jkunu mingħajr mobilità addizzjonali mill-UE-8, u mingħajr ebda impatt fil-medda twila ta' żmien. L-impatt fil-medda qasira ta' żmien fuq il-qagħad instab ukoll li huwa marġinali, bi tkabbir fir-rata medja tal-qgħad tal-UE-15 stmat għal 0,04 punti perċentwali biss fil-medda qasira ta' żmien u b'effett newtru fil-medda itwal ta' żmien minħabba l-flussi tal-ħaddiema tal-UE-8 u effett moderat simili dwar il-mobilità ta' ħaddiema mill-UE-2[22]. Anki meta jkunu kkunsidrati d-differenzi fil-kwalifiki tal-ħaddiema, l-impatt għandu tendenza jkun moderat matul il-firxa differenti ta' gruppi ta' ħiliet. L-impatt moderat fuq il-pagi u l-impjiegi huwa kkonfermat minn firxa ta' studji riċenti[23].

Ta' min jenfasizza li dawn huma l-effetti tal-mobilità iżolati mingħajr ma jkunu kkunsidrati fatturi oħra li għandhom impatt fuq il-pagi u l-impjiegi. Dejta mill-pajjiżi Ewropej ewlenin ta' destinazzjoni tindika li l-pagi u s-salarji nominali qabel it-taxxa baqgħu fil-biċċa l-kbira jiżdiedu u l-qgħad baqa' jonqos, anki fin-naħa tas-suq tax-xogħol fejn hemm bżonn biss ta' ħiliet baxxi u f'setturi li raw fluss ta' ħaddiema relattivament għoli minn Stati Membri oħra (Grafiċi A10/11/12 u nota tal-qiegħ nru 3)

4.4 Il-fondi lejn il-pajjiżi tal-oriġini

Il-fondi mibgħuta lejn il-pajjiżi tal-oriġini mill-ħaddiema li jaħdmu barra minn pajjiżhom jista' jkun sors ta' dħul sostanzjali għal pajjiż tal-oriġini u jgħin biex jistimula t-tkabbir ekonomiku billi jappoġġja d-domanda totali u jiffinanzja l-investiment fl-edukazzjoni jew fl-inizjazzjoni ta' kummerċ li huwa intensiv fil-kapital. Id-dejta dwar fondi mibgħuta lejn il-pajjiż tal-oriġini tissuġġerixxi li dawn jagħtu kontribuzzjoni sinifikanti f'ħafna Stati Membri tal-UE, b'mod partikolari fil-Polonja, fl-Istati Baltiċi u fuq kollox fir-Rumanija u fil-Bulgarija (Grafika A13)

4.5 It-telf ta' esperti u n-nuqqas ta' ħaddiema fil-pajjiżi ta' oriġini

F'numru ta' pajjiżi, l-emigrazzjoni l-aktar tal-ħaddiema żgħar qajmet tħassib dwar it-telf ta' esperti u n-nuqqas ta' ħaddiema. Ħafna rapporti indikaw li l-emigrazzjoni kkontrwibwiet għan-nuqqas ta' ħaddiema f'xi pajjiżi, pereżempju fl-Istati Baltiċi u fil-Polonja.

Madankollu, in-nuqqas ta' ħaddiema kien aggravat minn fatturi oħra minbarra l-emigrazzjoni, bħat-tkabbir ekonomiku qawwi, parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol relattivament baxxa, b'mod partikolari tal-persuni l-aktar żgħar u l-aktar anzjani u mobilità interna baxxa. Barra minn dan, in-nuqqas ta' xogħol jaffettwa l-aktar setturi speċifiċi tal-ekonomija (pereżempju il-kostruzzjoni, il-lukandi u r-ristoranti) u l-professjonisti (pereżempju l-ħarsien tas-saħħa). Barra minn hekk, id-differenzi fit-taħlita ta' ħiliet bejn l-emigranti u l-forzi tax-xogħol li minnhom ġejjin dawn il-ħaddiema jidhru relattivament moderati, u b'hekk wieħed għandu x'jifhem li b'mod ġenerali t-telfien tal-esperti huwa limitat Hemm ukoll evidenza li r-rati tal-irreġistrar għall-edukazzjoni terzjarja fl-UE-10/2 żdiedu sew matul l-aħħar sentejn, li jistgħu jibdew jikkumpensaw għat-telfien ta' ħaddiema b'ħiliet[24].

4.6 L-impatti soċjali

Hemm evidenza ta' differenzi bejn il-kundizzjonijiet ta' ħajja tal-ħaddiema li waslu ġodda u ċ-ċittadini tal-pajjiż li qed jospitahom (inkluż riskji akbar ta' faqar, kisbiet aktar fqar fl-edukazzjoni għat-tfal tagħhom, diffikultajiet fl-aċċess għall-abitazzjoni, kura tas-saħħa u servizzi soċjali oħra), iżda l-ebda valutazzjoni komprensiva tad-dħul u tal-kundizzjonijiet ta' xogħol tal-ħaddiema, speċifikament mill-Bulgarija u mir-Rumanija, li mxew lejn pajjiżi oħra tal-UE wara l-1 ta' Jannar 2007 ma hija disponibbli sa issa. Kien hemm rapporti dwar xi pajjiżi ta' oriġini dwar l-impatti negattivi fuq il-koeżjoni familjari u t-tfal bħala konsegwenza ta' wieħed jew iż-żewġ ġenituri jaħdmu barra[25].

5. KONKLUżJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

Ħaddiema mil-Bulgarija, mir-Rumanija u mill-Istati Membri tal-UE-10 għenu biex tintlaħaq id-domanda akbar għax-xogħol fil-pajjiżi riċevituri u għalhekk għamlu kontribuzzjoni sinifikanti lejn tkabbir ekonomiku sostnut. L-evidenza disponibbli tissuġġerixxi li wara t-tkabbir il-mobilità fl-UE ma wasslitx – u aktarx ma twassalx – għal tfixkil serju fis-suq tax-xogħol.

Barra minn hekk, hemm indikazzjonijiet li l-flussi ta' mobilità mill-UE-2 u mill-UE-8 setgħu diġà laħqu l-qofol tagħhom u li ħafna mill-mobilità fi ħdan l-UE kienet ta' natura temporanja. Il-livelli ta' dħul li qed jiżdiedu b'rittmu mgħaġġel u d-domanda għax-xogħol fil-pajjiżi ta' oriġini, flimkien mat-tnaqqis fin-numri tal-ġenerazzjoni żagħżugħa li huma lesti jemigraw, jidhru li qed inaqqsu il-flussi ta' ħaddiema u għandhom iwasslu għal tnaqqis ulterjuri fil-provvista ta' xogħol fi ħdan l-UE.

Barra minn dan, il-volum u d-direzzjoni tal-flussi ta' mobilità huma kkontrollati pjuttost mill-provvista u d-domanda għax-xogħol u fatturi oħra milli bir-restrizzjonijiet għall-aċċess għas-suq tax-xogħol. Barra minn hekk, ir-restrizzjonijiet jistgħu jdewmu l-aġġustamenti tas-suq tax-xogħol u anki jħarrxu l-inċidenza ta' xogħol bla permess. Is-soluzzjonijiet alternattivi jistgħu jkunu mod aktar effiċjenti kif ikunu indirizzat it-tħassib li l-ftuħ tas-swieq tax-xogħol joħloq aktar "telliefa" fil-popolazzjoni residenti, pereżempju il-preparazzjoni tal-politka tas-suq tax-xogħol biex dawk qiegħda (b'mod partikolari dawk b'ħiliet baxxi) jerġgħu jkunu inklużi lura fis-suq tax-xogħol.

Dan ma jfissirx li ma kienx hemm spejjeż ekonomiċi u soċjali involuti. Madankollu l-esperjenza turi li minflok ikun ristrett l-aċċess għaċ-ċittadini tal-UE, soluzzjonijiet alternativi huma mod aħjar u aktar effiċjenti biex ikunu indirizzati dawn l-ispejjeż. B'mod partikolari, kull impatt fuq is-servizzi soċjali, l-abitazzjoni, il-koeżjoni soċjali, l-esplojtazzjoni u x-xogħol bla permess għandu ċertament ikun indirizzat. L-eżistenza ta' kundizzjonijiet mhux favorevoli għall-ħaddiema mobbli fis-soċjetà li qed tospitahom tista' tirriżulta f'diffikultajiet soċjali u fit-telf tal-benefiċċji ekonomiċi tal-mobilità. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jiżviluppaw politika ta' integrazzjoni u inklużjoni soċjali għall-ħaddiema mobbli u l-familji tagħhom, bl-użu tal-miżuri u l-għodda eżistenti tal-UE, pereżempju dwar politika kulturali, lingwistika u skolastika u dwar diskriminazzjoni u r-rikonoxximent tal-ħiliet.

Il-problemi għall-pajjiżi ta' oriġini bħat-telf tal-esperti u n-nuqqas ta' xogħol jistgħu jkunu indirizzati permezz ta', pereżempju, miżuri biex tikber il-parteċipazzjoni ġenerali fis-suq tax-xogħol, biex jitjiebu b'mod ulterjuri l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, jinħolqu kundizzjonijiet tajba għall-ħaddiema fis-servizz pubbliku, inċentivi għar-ritorn ta' emigranti li ħallew il-pajjiż u l-iffaċilitar kemm tal-mobilità interna u dik tal-immigrazzjoni minn barra l-UE.

I-Kummissjoni kkonkludiet li l-impatt ġenerali tal-mobilità wara t-tkabbir kien pożittiv. Temmen li din il-komunikazzjoni u l-materjal ta' sostenn tagħha se tipprovdi lill-Istati Membri bl-informazzjoni neċessarja biex iġeddu l-pożizzjoni tagħhom għat-tieni perjodu tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni tal-Bulgarija u tar-Rumanija.

Barra minn dan, il-libertà tal-moviment tal-ħaddiema hija waħda mill-libertajiet fundamentali taħt it-Trattat tal-KE. Tagħti kontribuzzjoni pożittiva lis-swieq tax-xogħol madwar l-Ewropa u b'hekk tirrappreżenta element fundamentali tal-Istrateġija Ewropea għax-Xogħol li ffirmaw għaliha l-Istati Membri kollha. Fl-istess ħin, hija simbolu b'saħħtu u pożittiv ta' xi tfisser l-Ewropa għaċ-ċittadin Ewropew individwali.

Għal dan il-għan l-Istati Membri ddikjaraw, meta ffirmaw it-Trattati tal-Adeżjoni, li huma se jimxu kemm jista' jkun malajr għall-applikazzjoni sħiħa tal- acquis f'dan is-settur. Tkun xi tkun id-deċiżjoni li tittieħed f'dan l-istadju, l-Istati Membri għandhom jiippreparaw biex jiftħu s-swieq tax-xogħol tagħhom, biex iwettqu l-impenji tagħhom skont dawn it-trattati.

Il-Kummissjoni temmen li l-mixja lejn il-moviment ħieles sħiħ tal-ħaddiema fl-UE hija sinjal politiku qawwi, b'mod partikolari fl-okkażjoni tal-ħames anniversarju mit-tkabbir tal-2004. Għaldaqstant, il-Kummsssjoni qed issejjaħ lill-Istati Membri biex jikkunsidraw jekk għandhomx ikomplu japplikaw restrizzjonijiet fid-dawl tas-sitwazzjoni tas-swieq tax-xogħol, minkejja d-drittijiet tagħhom mniżżla fit-Trattati tal-Adeżjoni dwar arranġamenti ta' tranżizzjoni. Il-Kummissjoni tirrakkomanda li s-sħab soċjali jkunu involuti bis-sħiħ fil-preparazzjoni ta' dawn id-deċiżjonijiet.

Fid-dawl tal-iżviluppi ekonomiċi kurrenti u l-impatt potenzjali tagħhom fuq is-sitwazzjoni tas-suq, l-esperjenza turi li l-mobilità tax-xogħol transkonfinali għandha t-tendenza tkun awtoregolatorja u tonqos fil-perjodi ta' tnaqqis ekonomiku. Il-Kummissjoni tfakkar li t-Trattati tal-Adeżjoni fihom klawżola ta' salvagwardja li tħalli lill-Istati Membri li japplikaw il-liġi tal-KE dwar il-moviment liberu tal-ħaddiema biex aktar tard japplikaw għall-introduzzjoni mill-ġdid ta' restrizzjonijiet jekk dawn isofru xkiel jew qed jipprevedu xkiel fuq is-swieq tax-xogħol tagħhom.

Barra minn dan, il-Kummissjoni tfakkar li skont it-Trattat tal-Adeżjoni, Stat Membru li jżomm miżuri nazzjonali li jillimitaw il-moviment ħieles tal-ħaddiema fl-aħħar tal-perjodu ta' ħames snin wara d-data tal-adeżjoni jista' fil-każ ta' xkiel serju tas-suq tax-xogħol tiegħu jew fil-każ ta' riskju li dan jiġri, ikompli japplika dawn il-miżuri sal-aħħar tal-perjodu ta' seba' snin wara d-data, li fiha jinnotifika lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni taqdi d-dmir tagħha bħala l-gwardjan tat-Trattati skont l-evidenza provduta mill-Istati Membri.

ANNEX 1: Statistical Annex

Table A1: Share of foreign nationals resident in the EU-27 by broad group of citizenship, 2003 – 07 (% of total population)

[pic]

Sources: Eurostat EU LFS, Eurostat population statistics, national data sources, DG Employment estimates. “:” figures too small to be reliable or not available.

Note: Choice of data sources according to data availability for individual countries. — For population statistics end of year data, for LFS 4th quarter data. — Figures not fully comparable between Member States due to the use of different sources. — Data from the LFS should be treated with some caution due to limitations of the survey with regard to foreign populations, in particular concerning coverage of very recent migrants and collective households, relative levels of non-response and small sample sizes. — 1) EU LFS quarterly data, 4th quarter. — 2) National and Eurostat population statistics. — 3) Eurostat population statistics, 2007 DG Employment estimate. — 4) CSO Ireland, Quarterly national household survey, 4th quarter; for 2003 3rd quarter 2004; Nationals from BG and RO included under non-EU-27 nationals until 2006 and under EU-10 nationals in 2007. — 5) EU LFS quarterly data, 4th quarter. EU-10 and EU-2 nationals included under non-EU-27. — 6) EU totals and sub-totals are only of an indicative nature as they are the sum of country values that stem from different sources; EU totals and sub-totals include country data which are not shown individually due to small sample size.

Table A2: Number of foreign nationals resident in the EU-27 by broad group of citizenship, 2003 – 07 (in 1 000)

[pic]

Sources: Eurostat EU LFS, Eurostat population statistics, national data sources, DG Employment estimates. “:” figures too small to be reliable or not available.

Note: Choice of data sources according to data availability for individual countries. — For population statistics end of year data, for LFS 4th quarter data. — Figures not fully comparable between Member States due to the use of different sources. — Data from the LFS should be treated with some caution due to limitations of the survey with regard to foreign populations, in particular concerning coverage of very recent migrants and collective households, relative levels of non-response and small sample sizes. — 1) EU LFS quarterly data, 4th quarter. — 2) National and Eurostat population statistics. — 3) Eurostat population statistics, 2007 DG Employment estimate. — 4) CSO Ireland, Quarterly national household survey, 4th quarter; for 2003 3rd quarter 2004; Nationals from BG and RO included under non-EU-27 nationals until 2006 and under EU-10 nationals in 2007. — 5) EU LFS quarterly data, 4th quarter. EU-10 and EU-2 nationals included under non-EU-27. — 6) EU totals and sub-totals are only of an indicative nature as they are the sum of country values that stem from different sources; EU totals and sub-totals include country data which are not shown individually due to small sample size.

Chart A1: Foreign residents in the EU, 2003 – 07 (in % of total resident population)

[pic]

Sources: Eurostat EU LFS, Eurostat population statistics, national data sources, DG Employment estimates.

Note: see note to Table A1

Chart A2: Population share of EU citizens resident in another Member State by broad group of citizenship, 2007 (% of resident population)

[pic]Sources: Eurostat EU LFS, Eurostat population statistics, national data sources, DG Employment estimates.

Note: Luxembourg off scale. — Empty cells: figures too small to be reliable or not available. — For further notes see Table A1.

Table A3: Share of recently arrived foreign nationals among the total labour force (age group 15-64), 2007

[pic]Sources: Eurostat EU LFS, annual data 2007.

Note: ":" – figures too small to be reliable. Any possible discrepancies with population data shown in tables A1 and A2 due to differences in data sources (e.g. age coverage, reference date, activity status).

Chart A3: Posted workers by sending country, 2006 (in 1 000)

[pic]

Chart A4: Posted workers from the EU-15 and EU-10 by receiving country, 2006 (in 1 000)

[pic]

Chart A5: Inflow of EU-8 labour migrants to the UK

[pic]

Source: UK Home Office, Accession Monitoring Reports. Approved applicants to the workers registration scheme.

Chart A6: Inflows from EU-10 and BG/RO to Ireland

[pic]

Source: Irish Department of Social and Family Affairs, number of issued Personal Public Service Numbers.

Chart A7: Convergence of GNI per capita in PPS, 2000–07

[pic]

Chart A8: Unemployment rates in the EU, 2000 and 2007

[pic]

Chart A9: Socio-economic breakdown of recent movers from the EU-2/10to the EU-15 (age group 15-64), 2007 (% of total per variable and group)

[pic]

Source: Eurostat, EU LFS, annual data.

Note: Recent movers defined as persons resident 4 years or less in their EU-15 host country. Data on professional status, gender, age and educational attainment refer to active population aged 15-64, data on labour market status refer to total population aged 15-64. Data for the UK on educational attainment not included in the calculation due to problems with UK data concerning this variable.

Chart A10: Development of hourly gross wages and salaries in industry and services (excluding public administration) in major receiving countries, 2000 to 2008 (2000 = 100)

[pic]

Chart A11: Overall unemployment rates in the main EU-15 receiving countries, 2000-2008

[pic]

Chart A12: Overall employment rates in the main EU-15 receiving countries, 2000-2008

[pic]

Chart A13: Workers’ remittances (incl. compensation of employees) as a share of GDP, 2006 (%)

[pic]

Annex 2: References

Baas, T., H. Brücker and E. Hönekopp (2007), EU-Osterweiterung, Beachtliche Gewinne für die deutsche Volkswirtschaft , IAB Kurzbericht Nr. 6.

Barrell, R., J. Fitz Gerald and R. Riley (2007), EU enlargement and migration: assessing the macroeconomic impacts, NIESR Discussion Paper No 292.

Blanchflower, D., Saleheen, J., Shadforth, C. (2007), The Impact of the Recent Migration from Eastern Europe on the UK Economy , IZA Discussion Paper, No 2615.

BMWI (2007), Auswirkung der EU-Erweiterung auf Wachstum und Beschäftigung in Deutschland und ausgewählte Mitgliedstaaten. Bisherige Erfahrungen und künftige Entwicklungen unter besonderer Berücksichtigung der EU-Beitritte Bulgariens und Rumäniens. Untersuchung im Auftrag des Bundesministeriums für Wirtschaft und Technologie (BMWI), Projekt 33/05.

Brücker, H. et al. (2008), Labour mobility within the EU in the context of enlargement and the functioning of the transitional arrangements , forthcoming.

Doyle, N., G. Hughes and E. Wadensjö (2006), Freedom of movement for workers from Central and Eastern Europe: experiences in Ireland and Sweden , SIEPS 2006:5.

European Commission (2008): Geographic Mobility in the context of EU enlargement , in: Employment in Europe 2008 report, Chapter3.

European Commission (2006), Communication from the Commission to the Council, the European Parliament, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions, Report on the functioning of the transitional arrangements set out in the 2003 Accession Treaty (period 1 May 2004–30 April 2006), Luxembourg, COM(2006) 48 final.

Longhi, S., Nijkamp, P. and Poot, J (2004), A Meta-Analytic Assessment of the Effect of Immigration on Wages, Tinbergen Institute Discussion Paper, TI 2004-134/3.

Lemos, S. and J. Portes (2008), The impact of migration from the new European Union Member States on native workers .

Longhi, S., Nijkamp, P. and Poot, J (2006), The Impact of Immigration on the Employment of Natives in Regional Labour Markets: A Meta-Analysis , IZA Discussion Paper No 2044.

Ministry of Social Affairs and Employment of the Netherlands (2007), More than 100.000 people from Central and Eastern Europe employed in the Netherlands , press release 27 November.

Pajares, M. (2007), Inmigración y mercado de trabajo. Informe 2007. Análisis de datos de España y Cataluña . Documentos del Observatorio Permanente de Inmigración, No 14.

Pollard, N., Lattorre, M. and Sriskandarajah, D. (2008), Floodgates or turnstiles? Post enlargement migration flows to (and from) the UK , Institute for Public Policy Research (ippr).

Prettner, K. and A. Stiglbauer (2007), Auswirkungen der vollständige Öffnung des österreichischen Arbeitsmarktes gegenüber den EU-8-Staaten . Geldpolitik & Wirtschaft Q4.

UK Home Office (2008), Accession Monitoring Report May 2004 — March 2008, A8 Countries .

UK Home Office (2004), Accession Monitoring Report May 2004 — December 2004.

[1] Dan ir-rapport ma jikkunsidrax l-immigrazzjoni ta' ċittadini mhux tal-UE.

[2] Għar-rapport tal-Kummissjoni dwar l-ewwel sentejn tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni ara COM(2006) 48.

[3] Il-Kummissjoni Ewropea, L-Impjiegi fl-Ewropa 2008, Kapitolu 3 Il-mobilità ġeografika tax-xogħol fil-kuntest tat-tkabbir tal-UE. Ir-rapport se jkun disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=119&langId=en.

[4] Il-moviment ħieles tal-ħaddiema (l-Artikolu 39 KE) għandu jkun legalment distint mil-libertà ta' dak li jkun li jwaqqaf impjieg għal rasu (l-Artikolu 43 KE) u l-libertà tal-provvista ta' servizzi (l-Artikolu 49 KE). Id-Direttiva dwar il-kollokazzjoni ta' ħaddiema tirreferi għall-aħħar libertà u mhijiex suġġetta għal arranġamenti ta' tranżizzjoni, għalkemm il-Ġermanja u l-Awstrija għandhom id-dritt li japplikaw restrizzjonijiet dwar il-provvista ta' servizzi trans-konfinali f'ċerti setturi sensittivi li jinvolvu l-kollokament temporanju ta' ħaddiema kif stipulat fil-paragrafu 13 tal-arranġamenti ta' tranżizzjoni tal-annessi speċifiċi għall-pajjiż tal-Atti tal-Adeżjoni 2003 u 2005.

[5] "UE-15" tfisser l-Istati Membri kollha li kienu jiffurmaw parti mill-UE qabel l-1 ta' Mejju 2004;

"UE-10" tfisser il-pajjiżi kollha li saru membri tal-UE fl-1 ta' Mejju 2004;

"UE-8" tfisser l-Istati Membri tal-UE-10 minbarra Malta u Ċipru;

"UE-25" tfisser l-Istati Membri kollha li kienu jiffurmaw parti mill-UE qabel l-1 ta' Jannar 2007;

"UE-2" tfisser il-Bulgarija u r-Rumanija.

[6] Iżda ara d-dispożizzjonijiet dwar il-Ġermanja u l-Awstrija msemmija fin-nota tal-qiegħ nru 4.

[7] Għal aktar informazzjoni dwar l-arranġamenti ta' tranżizzjoni ara:http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=466&langId=en.

[8] Għal ħarsa aktar iddettaljata tal-politika tal-Istati Membri ara t-tabella ta' sommarju fuq:http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=466&langId=en.

[9] Ħafna mid-dejta tiġbor id-dejta minn Malta u Ċipru mad-dejta mill-Istati Membri tal-UE-8 (bħala l-UE-10) biex tiżgura kopertura komprensiva tal-iżviluppi ta' wara t-tkabbir. Minħabba n-numri żgħar involuti dan għandu impatt marġinali fuq ir-riżultati.

[10] Ara n-nota tal-qiegħ nru 3 u Pollard et al. (2008).

[11] Ara Pollard et al. (2008).

[12] Ibid.

[13] Ara “Inħarrxu l-ġlieda kontra x-xogħol bal permess” - COM(2007) 628, 24.10.2007.

[14] L-Uffiċċju tal-Intern tar-Renju Unit (2004).

[15] Ministeru tal-Affarijiet Soċjali u tal-Impjiegi tal-Olanda (2007).

[16] Ta' min jinnota li l-kundizzjonijiet ekonomiċi f'numru ta' Stati Membri (pereżempju Spanja u l-Irlanda) marru għall-agħar aktar riċentement; bil-possibilità ta' effetti negattivi fuq il-prestazzjoni tas-suq tax-xogħol kemm tal-ħaddiema nazzjonali u barranin.

[17] Ara Brücker et al. (2008).

[18] Ara Brücker et al. (2007).

[19] Ara pereżempju Barrel et al. (2007) u Blanchflower et al. (2007).

[20] Ara l-Uffiċċju tal-Intern tar-Renju Unit (2008).

[21] Għall ħarsa qasira ara nota tal-qiegħ nru 3.

[22] Ara n-nota tal-qiegħ nru 17.

[23] Ara pereżempju Longhi et al. (2004 u 2008), Lemos u Portes (2008), Blanchflower et al. (2008), Doyle et al. (2006), Pajares (2007), Baas et al. (2007), BMWI (2007), Prettner u Stiglbauer (2007).

[24] Ara n-nota tal-qiegħ nru 3 u Brücker et al. (2008).

[25] Għal ħarsa qasira ara nota tal-qiegħ nru 3.