Rapport Speċjali L‑appoġġ tal‑UE għal 
investiment u promozzjoni 
għas‑settur tal‑inbid  
huwa mmaniġġjat  
tajjeb u r‑riżultati tiegħu 
dwar il‑kompetittività 
tal‑inbejjed tal‑UE huma 
dimostrati?MT 2014  Nru  09
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITURI

IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa ( http://europa.eu ).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2014
ISBN 978 ‑92‑872‑0314 ‑4
doi:10.2865/70577
© L‑Unjoni Ewropea, 2014  
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
MT 2014  Nru 09
Rapport Speċjali L‑appoġġ tal‑UE għal 
investiment u promozzjoni 
għas‑settur tal‑inbid 
huwa mmaniġġjat 
tajjeb u r‑riżultati tiegħu 
dwar il‑kompetittività 
tal‑inbejjed tal‑UE huma 
dimostrati?
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)
02
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
 Glossarju
I – IX Sommarju eżekuttiv
1 – 11 Introduzzjoni
1 – 11 Is‑settur tal‑inbid fl‑UE
12 – 15 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
16 – 80 Osservazzjonijiet
16 – 34 Parti I — Il‑miżura ta’ investiment taħt l‑OKS tal‑inbid hija mfassla b’mod xieraq u implimentata 
b’kont dovut għall‑prinċipju ta’ ekonomija?
18 – 21 Il‑ħtieġa għal miżura ta’ investiment supplimentari taħt l‑OKS tal‑inbid mhijiex dimostrata …
22 – 25 … u l‑implimentazzjoni tal‑investimenti taħt l‑OKS tal‑inbid iddewmet jew kienet ristretta f’xi Stati Membri …
26 – 29 L‑Istati Membri li saritilhom żjara jagħtu aċċertament limitat li huma biss il‑proġetti finanzjarjament vijabbli 
li jiġu appoġġati …
30 – 34 … u ma jevalwawx b’mod sistematiku r‑raġonevolezza tal‑ispejjeż tal‑proġetti
35 – 64 Parti II — Il‑miżura ta’ promozzjoni hija mfassla b’mod xieraq u implimentata b’mod effiċjenti?
37 – 42 Appoġġ għal promozzjoni jingħata wkoll lil kumpaniji kbar li diġà għandhom reputazzjoni tajba ħafna 
u tradizzjoni ta’ esportazzjoni …
43 – 47 … u li x’aktarx kienu jwettqu l‑azzjonijiet ta’ promozzjoni mingħajr appoġġ pubbliku (effett deadweight)
48 – 51 Definizzjoni mhux ċara ta’ nfiq eliġibbli sal ‑2013
03 Werrej
52 – 54 L‑Istati Membri mhux dejjem jiċċekkjaw jekk iseħħx finanzjament duplikat irregolari
55 – 64 Rendikont insuffiċjenti tal‑entrati jdgħajjef l‑effettività tal‑kontrolli tal‑Istati Membri li saritilhom żjara biex 
jiġu żgurati l‑okkorrenza u l‑eliġibbità ta’ azzjonijiet ta’ promozzjoni
65 – 80 Parti III — L‑effetti tal‑miżuri huma dimostrati b’mod xieraq?
65 – 70 Il‑monitoraġġ u l‑evalwazzjoni tal‑miżuri jiffoka fuq outputs u implimentazzjoni finanzjarja, iżda għad ma 
hemmx informazzjoni suffiċjenti dwar ir‑riżultati miksuba
71 – 73 L‑effetti tal‑investimenti taħt l‑OKS ma jistgħux jiġu separati faċilment mill‑effetti tal‑investimenti 
għall‑Iżvilupp Rurali …
74 – 75 Kien hemm żieda fl‑esportazzjonijiet tal‑inbid tal‑Istati Membri lejn pajjiżi terzi …
76 – 80 … iżda huwa diffiċli li jiġi determinat sa liema punt dan huwa direttament attribwibbli għall‑miżura ta’ 
promozzjoni
81 – 90 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I  — Partiti prinċipali fil‑Karta tal‑Bilanċ tal‑Provvista fil‑livell tal‑UE ‑27
 Anness II —  Anness Xb mir ‑Regolament tal ‑Kunsill (KE) Nru 1234/2007
 Risposti tal‑Kummissjoni
04
 Abbrevjazzjonijiet
DPO : Denominazzjoni Protetta ta’ Oriġini
FAEG : Fond Agrikolu Ewropew ta’ Garanzija
FAEŻR : Fond Agrikolu Ewropew għall‑Iżvilupp Rurali
FEŻR : Fond Ewropew għall‑Iżvilupp Reġjonali
ha: Ettaru
hl: Ettolitru
IĠP : Indikazzjoni Ġeografika Protetta
NSP : Programm ta’ Appoġġ Nazzjonali
OKS tal‑inbid : Organizzazzjoni Komuni tas‑Suq tal‑inbid
UE: Unjoni Ewropea
UE‑27: Unjoni Ewropea ta’ 27 Stat Membru
USD : Dollaru Amerikan
ŻR: Żvilupp Rurali
05
 Glossarju
Distillazzjoni ta’ kriżi : Appoġġ mogħti sal ‑31 ta’ Lulju 2012 għad‑distillazzjoni volontarja jew obbligatorja ta’ nbid 
żejjed skont kif jiġi deċiż mill‑Istati Membri f’każijiet ta’ kriżi ġustifikati, sabiex jitnaqqas jew jiġi eliminat l‑eċċess 
u fl‑istess ħin tiġi żgurata l‑kontinwità tal‑provvista minn ħsad għall‑ieħor.
Effett deadweight : Sitwazzjoni fejn proġett issussidjat ikun twettaq kompletament jew parzjalment mingħajr 
l‑għajnuna tal‑għotja.
Effettività : Il‑prinċipju ta’ effettività jikkonċerna l‑ilħuq tal‑objettivi speċifiċi stabbiliti u l‑kisba tar‑riżultati 
intenzjonati.
Effiċjenza : Il‑prinċipju ta’ effiċjenza jikkonċerna l‑aħjar relazzjoni bejn ir‑riżorsi użati u l‑outputs jew ir‑riżultati 
prodotti.
Ekonomija : Il‑prinċipju ta’ ekonomija jikkonċerna l‑ksib ta’ livell partikolari ta’ outputs jew ta’ riżultati bl‑anqas spejjeż.
Ġestjoni Finanzjarja Tajba : Skont l‑Artikolu 27 tar‑Regolament Finanzjarju applikabbli għall‑baġit ġenerali 
tal‑Komunitajiet Ewropej (ir ‑”Regolament Finanzjarju” (ĠU L 248, 16.9.2002)), il‑kunċett ta’ ġestjoni finanzjarja tajba 
jinkludi l‑prinċipji tal‑ekonomija, l‑effiċjenza u l‑effettività.
Inbejjed oħra : Inbejjed li ma jkunux eliġibbli għall‑miżuri ta’ promozzjoni, pereżempju inbejjed tal‑mejda li ma 
jkollhom ebda indikazzjoni tal‑varjetà tal‑għeneb.
Inbid varjetali : Inbejjed mingħajr indikazzjoni ġeografika li jitħallew, taħt ċerti kundizzjonijiet, isemmu l‑varjetà 
tal‑għeneb. Dawn l‑inbejjed huma eliġibbli għall‑miżura ta’ promozzjoni.
Miżura ta’ assigurazzjoni tal‑ħsad : Appoġġ bl‑għan li jikkontribwixxi għall‑protezzjoni tad‑dħul tal‑produtturi 
meta jintlaqtu minn diżastri naturali, avvenimenti klimatiċi negattivi, mard jew infestazzjonijiet mid‑dud.
Miżura ta’ distillazzjoni tal‑alkoħol potabbli : Appoġġ mogħti, fil‑forma ta’ għajnuna għal kull ettaru, 
sal‑31 ta’ Lulju 2012 lill‑produtturi, għall‑inbid distillat f’alkoħol potabbli.
Miżura ta’ distillazzjoni tal‑prodotti sekondarji : Appoġġ mogħti għad‑distillazzjoni volontarja jew obbligatorja 
tal‑prodotti sekondarji tal‑produzzjoni tal‑inbid (residwu mill‑għasra u karfa tal‑inbid) li twettqet f’konformità 
mal‑kundizzjonijiet stabbiliti fil‑punt D tal‑Anness XVb tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1234/2007.
06 Glossarju
Miżura ta’ fondi komuni ta’ investiment : Il‑fondi komuni ta’ investiment għandhom jipprovdu assistenza 
lill‑produtturi li jfittxu li jassiguraw ruħhom kontra ċaqliq fis‑suq. Appoġġ Komunitarju għall‑istabbiliment 
ta’ fondi komuni ta’ investiment jista’ jingħata fil‑forma ta’ għajnuna temporanja u digressiva biex tkopri l‑ispejjeż 
amministrattivi tal‑fondi. Din il‑miżura ma ntgħażlet minn ebda Stat Membru.
Miżura ta’ investiment : Appoġġ mogħti għal investimenti tanġibbli jew intanġibbli f’faċilitajiet ta’ pproċessar, 
infrastruttura għall‑produzzjoni tal‑inbid u kummerċjalizzazzjoni ta’ nbid, li jtejbu l‑prestazzjoni ġenerali 
tal‑intrapriża u li jikkonċernaw wieħed jew aktar minn dawn li ġejjin: (a) il‑produzzjoni jew il‑kummerċjalizzazzjoni 
tal‑prodotti msemmija fl‑Anness XIb tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1234/2007; (b) l‑iżvilupp ta’ prodotti, 
proċessi u teknoloġiji ġodda relatati mal‑prodotti msemmija fl‑Anness XIb.
Miżura ta’ promozzjoni : Appoġġ għal miżuri ta’ informazzjoni jew ta’ promozzjoni li jikkonċernaw inbejjed 
Komunitarji. Il‑miżura ta’ promozzjoni tirriferi għall‑inbejjed b’Denominazzjoni Protetta ta’ Oriġini jew 
b’Indikazzjoni Ġeografika jew inbejjed b’indikazzjoni tal‑varjetà tal‑għeneb. Din il‑miżura tista’ tikkonsisti biss minn: 
(a) miżura ta’ relazzjonijiet pubbliċi, miżuri ta’ promozzjoni jew pubbliċitarji, (b) parteċipazzjoni f’avvenimenti, fieri 
jew esibizzjonijiet ta’ importanza internazzjonali, (c) kampanji ta’ informazzjoni, (d) studji ta’ swieq ġodda, meħtieġa 
għat‑tkabbir tas‑swieq, u (e) studji sabiex jiġu evalwati r‑riżultati tal‑miżuri ta’ informazzjoni u ta’ promozzjoni. 
Il‑kontribuzzjoni Komunitarja għall‑attivitajiet ta’ promozzjoni ma għandhiex taqbeż il ‑50 % tal‑infiq eliġibbli 
(l‑Artikolu 103p tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007).
Miżura ta’ ristrutturazzjoni u trasformazzjoni tal‑vinji : L‑appoġġ għar‑ristrutturazzjoni u ta’ trasformazzjoni 
tal‑vinji jista’ jkopri biss waħda jew aktar minn dawn l‑attivitajiet li ġejjin: (a) trasformazzjoni varjetali, inkluż 
permezz ta’ tilqim mill‑ġdid; (b) rilokazzjoni ta’ vinji; (c) titjib fit‑teknika tal‑ġestjoni tal‑vinji. It‑tiġdid normali 
ta’ vinji li jkunu waslu fi tmiem il‑ħajja naturali tagħhom ma għandux jitqies bħala attività ta’ ristrutturazzjoni 
u trasformazzjoni. L‑appoġġ għar‑ristrutturazzjoni u t‑trasformazzjoni tal‑vinji jista’ jieħu l‑forom li ġejjin 
biss: (a) kumpens lill‑produtturi għat‑telf fid‑dħul minħabba l‑implimentazzjoni tal‑miżura; (b) kontribuzzjoni 
għall‑ispejjeż ta’ ristrutturazzjoni u trasformazzjoni.
Miżura ta’ ħsad bikri : Ħsad bikri tfisser il‑qerda totali jew il‑qtugħ ta’ għenieqed tal‑għeneb meta jkunu għadhom 
ma sarux, u b’hekk il‑produzzjoni taż‑żona rilevanti titnaqqas kompletament fix‑xejn. L‑appoġġ għal ħsad bikri jista’ 
jingħata bħala kumpens f’forma ta’ pagament b’rata fissa għal kull ettaru li trid tiġi stabbilita mill‑Istat Membru 
kkonċernat.
Most tal‑għeneb konċentrat : Most tal‑għeneb konċentrat huwa most tal‑għeneb mhux karamellizzat li jinkiseb 
permezz ta’ deidratazzjoni parzjali ta’ most tal‑għeneb imwettqa bi kwalunkwe metodu awtorizzat għajr bis‑sħana 
diretta.
07 Glossarju
Perjodu ta’ programmazzjoni : Programmi ta’ appoġġ nazzjonali jitfasslu għal perjodu ta’ ħames snin. Il‑perjodu 
ta’ programmazzjoni 2009 ‑13 huwa l‑ewwel wieħed u t‑tieni wieħed huwa 2014 ‑2018.
Primjum għall‑qlugħ tad‑dwieli mill‑għeruq : Appoġġ mogħti lil vitikulturi għat‑tneħħija permanenti tad‑dwieli 
kollha f’ħabel art jew f’ażjenda agrikola.
Programm ta’ appoġġ nazzjonali/ Pakkett nazzjonali : Stati Membri li jipproduċu l‑inbid jużaw fondi tal‑OKS 
tal‑inbid tal‑UE permezz ta’ programmi ta’ appoġġ nazzjonali biex jiffinanzjaw miżuri ta’ appoġġ speċifiċi li jassistu 
s‑settur tal‑inbid (l‑Artikolu 103i tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007). L‑Istati Membri jippreżentaw lill‑Kummisjoni 
programmi ta’ appoġġ għal ħames snin li jkun fihom miżuri konformi mar‑regoli li jirregolaw is‑settur tal‑inbid 
(l‑Artikolu 103k tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007).
Programm tal‑Iżvilupp Rurali : Dokument imħejji minn Stat Membru jew minn reġjun, u approvat 
mill‑Kummissjoni, għall‑ippjanar tal‑implimentazzjoni tal‑politika ta’ ŻR.
Rifużjonijiet fuq l‑esportazzjoni : Taħt il‑Politika Agrikola Komuni l‑Unjoni Ewropea tistabbilixxi livelli minimi ta’ 
prezzijiet għal ċerti prodotti tal‑biedja. F’bosta każijiet dawn il‑livelli minimi ta’ prezzijiet ikunu ogħla mill‑livell 
dinji ta’ prezzijiet għall‑istess prodotti. Meta prodotti tal‑biedja jkollhom jiġu esportati lejn pajjiżi terzi (=barra 
mill‑UE), jeħtieġ li titnaqqas id‑differenza fil‑prezz bejn il‑livelli ta’ prezzijiet tal‑UE u dak tas‑suq dinji. Dan it‑tnaqqis 
tad‑differenza jsir billi jitħallsu rifużjonijiet fuq l‑esportazzjoni lill‑esportaturi. Ir‑rifużjonijiet fuq l‑esportazzjoni 
jvarjaw skont iż‑żmien, skont is‑settur tal‑prodotti u skont il‑prodotti magħmula fis‑settur.
Sena tal‑inbid : Is‑sena tal‑produzzjoni għal prodotti tal‑inbid (deskritta fil‑parti XII tal‑Anness I tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007). Din tibda fl ‑1 ta’ Awwissu kull sena u tintemm fil ‑31 ta’ Lulju tas‑sena ta’ wara.
Skema ta’ Pagament Uniku : Skema ta’ għajnuna li ssostitwixxiet il‑biċċa l‑kbira tal‑pagamenti ta’ għajnuna diretta 
diġà eżistenti u li fiha l‑għajnuna hija diżakkoppjata minn kwalunkwe obbligu ta’ produzzjoni. Minflok, il‑pagament 
sħiħ tal‑għajnuna huwa suġġett għall‑kundizzjoni li l‑bdiewa jżommu l‑art kollha tagħhom f’kundizzjoni 
agrikola u ambjentali tajba (KAAT) u li jirrispettaw ir‑rekwiżiti statutorji tal‑immaniġġjar (SMRs) – l‑hekk imsejħa 
“kundizzjonalità”. L‑Istati Membri jistgħu jipprovdu appoġġ lill‑vitikulturi billi jallokawlhom drittijiet għall‑pagament 
fi ħdan it‑tifsira tal‑Kapitolu 3 tat‑Titolu III tar‑Regolament (KE) Nru 1782/2003 f’konformità mal‑punt O tal‑Anness VII 
għal dak ir‑Regolament.
08
 Sommarju  
eżekuttiv
I
L‑Unjoni Ewropea (UE) hija l‑akbar produttur tal‑inbid 
fid‑dinja. Fl ‑2008, il‑Kunsill introduċa riforma 
tal‑organizzazzjoni komuni tas‑suq (OKS) tal‑inbid 
immirata essenzjalment għat‑titjib tal‑kompetittività 
tal‑produtturi tal‑inbid tal‑UE u l‑ibbilanċjar tal‑prov ‑
vista u d‑domanda, dan fil‑kuntest ta’ eċċess strut ‑
turali tal‑provvista fuq id‑domanda li ilu għaddej għal 
żmien twil. L‑istrumenti finanzjarji prinċipali ta’ din 
ir‑riforma jinkludu skema temporanja għall‑qlugħ 
tad‑dwieli u l‑istabbiliment ta’ programmi ta’ appoġġ 
nazzjonali (NSPs), fejn l‑Istati Membri jagħżlu minn fost 
11‑il miżura disponibbli dawk li huma l‑aktar adattati 
għas‑sitwazzjoni partikolari tagħhom.
II
F’awditu preċedenti1 l‑Qorti kopriet il‑qlugħ 
tad‑dwieli mill‑vinji, li kien immirat prinċipalment 
għall‑ibbilanċjar tal‑provvista u d‑domanda. B’dan 
l‑awditu, il‑Qorti eżaminat jekk l‑appoġġ għal inves ‑
timent u promozzjoni għas‑settur tal‑inbid huwiex 
immaniġġjat tajjeb u jekk r‑riżultati tiegħu dwar 
il‑kompetittività tal‑inbejjed tal‑UE humiex dimostrati. 
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑ġestjoni tal‑appoġġ għal 
investiment u promozzjoni għas‑settur tal‑inbid matul 
is‑snin inizjali koperti mill‑awditu ġiet affettwata 
b’mod avvers mid‑dgħufijiet fit‑tfassil u fl‑implimen ‑
tazzjoni enfasizzati f’dan ir‑rapport u l‑impatt fuq 
il‑kompetittività tal‑inbejjed tal‑UE mhux dejjem kien 
dimostrat.
III
Il‑ħtieġa għal miżura ta’ investiment addizzjonali li 
hija speċifika għas‑settur tal‑inbid mhijiex dimostrata 
billi kienet diġà teżisti taħt il‑politika ta’ żvilupp rurali. 
Din il‑miżura supplimentari hija sors ta’ kumples ‑
sità, ħolqot ostakli amministrattivi u f’xi Stati Membri 
rriżultat f’dewmien fl‑implimentazzjoni jew f’ambitu 
eċċessivament restrittiv tal‑investimenti eliġibbli. 
Fiż‑żmien tal‑awditu, porzjon sinifikanti tal‑allokazz ‑
jonijiet inizjali li saru mill‑Istati Membri għall‑miżura 
ta’ investiment kellhom jiġu allokati mill‑ġdid għal 
miżuri oħra tal‑NSPs.
1 Ir‑Rapport Speċjali Nru 7/2012 Ir‑riforma tal‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq fl‑inbid: Il‑progress li sar s’issa ( http://eca.europa.eu ).IV
Barra minn hekk, il‑miżura ta’ investiment ma 
ġietx implimentata b’kont dovut għall‑prinċipju ta’ 
ekonomija. Il‑biċċa l‑kbira tal‑Istati Membri awditjati 
ma żgurawx li proġetti vijabbli biss jirċievu l‑għajnuna 
u hemm riskju ta’ nfiq eċċessiv, billi r‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż tal‑proġetti ma’ ġietx evalwata b’mod 
sistematiku.
V
L‑azzjonijiet ta’ promozzjoni ħafna drabi jintużaw 
għall‑konsolidazzjoni tas‑swieq, aktar milli għall‑akkwist 
ta’ swieq ġodda jew għall‑irkupru ta’ dawk qodma. 
Minkejja l‑preferenza intenzjonata ta’ appoġġ lil SMEs, 
ġew iffinanzjati wkoll intrapriżi kbar.
VI
L‑Istati Membri ma kinux selettivi biżżejjed fl‑impli ‑
mentazzjoni tal‑miżura ta’ promozzjoni. B’mod 
partikolari, il‑Qorti sabet każijiet ċari fejn benefiċjarji 
kienu se jġarrbu l‑ispejjeż tal‑azzjonijiet ta’ promozz ‑
joni mingħajr l‑appoġġ tal‑UE. Barra minn hekk, 
l‑ispejjeż tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni, l‑ispejjeż 
ġenerali u l‑ispejjeż tal‑korpi ta’ implimentazzjoni 
ma kinux ġustifikati biżżejjed: id‑dokumentazzjoni 
ta’ appoġġ kienet fqira jew difettuża. Dan idgħajjef 
l‑effettività tal‑kontrolli dokumentarji tal‑Istati Membri 
biex jiġu żgurati l‑okkorrenza u l‑eliġibbiltà ta’ azzjoni ‑
jiet ta’ promozzjoni.
VII
Il‑fondi disponibbli ddedikati mill‑Istati Membri 
għall‑miżura ta’ promozzjoni huma bbaġitjati għal 
aktar mid‑doppju għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2014 ‑18, meta mqabbla mal‑fondi minfuqa fil‑perjodu 
ta’ programmazzjoni preċedenti.2 Fid‑dawl tad‑diffikul ‑
tajiet li esperjenzaw l‑Istati Membri biex jonfqu l‑baġit 
2009 ‑13 inizjalment allokat għal azzjonijiet ta’ promozz ‑
joni, hemm riskju li l‑baġit 2014 ‑2018 huwa stabbilit 
f’livell għoli wisq, u b’hekk l‑applikazzjoni tal‑prinċipji 
ta’ ġestjoni finanzjarja tajba titqiegħed fil‑periklu.
2 Intnefqu EUR 522 miljun taħt il‑miżura ta’ promozzjoni fil‑perjodu 
ta’ programmazzjoni 2009 ‑13. Għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2014 ‑18, l‑Istati Membri allokaw EUR 1 156 miljun għall‑miżura ta’ 
promozzjoni (UE ‑27). Dan ifisser żieda ta’ 121 % meta mqabbel 
mal‑fondi minfuqa fil‑perjodu preċedenti.
Sommarju eżekuttiv 09
VIII
Il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri awditjati għadhom 
ma jipproduċux biżżejjed informazzjoni rilevanti biex 
juru r‑riżultati diretti attribwibbli għall‑miżuri. Fil‑każ 
tal‑miżura ta’ investiment, l‑effett tal‑investimenti taħt 
l‑OKS ma jistgħux jiġu separati faċilment mill‑inves ‑
timenti għall‑iżvilupp rurali. Fil‑każ tal‑miżura ta’ 
promozzjoni, l‑indikaturi tar‑riżultati użati jkopru 
bosta elementi varjabbli li huma barra mill‑influwenza 
tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni. Konsegwentement, 
ir‑riżultati tal‑miżuri għadhom mhumiex dimostrati.
IX
Abbażi ta’ dawn l‑osservazzjonijiet il‑Qorti tirrak ‑
komanda li:
Għall‑miżura ta’ investiment:
(a) Sabiex tiġi razzjonalizzata l‑iskema ta’ għajnuna, 
il‑Kummissjoni għandha timmonitorja l‑assorb ‑
iment tal‑fondi, tanalizza l‑ħtieġa għall‑miżura 
u tivvaluta jekk is‑settur tal‑inbid jeħtieġx 
għajnuna addizzjonali għall‑investiment meta 
mqabbel ma’ setturi agrikoli oħra.
(b) L‑Istati Membri għandhom jimmitigaw ir‑riskju 
għall‑ekonomija permezz ta’ valutazzjoni sistema ‑
tika tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż tal‑proġetti 
u tal‑vijabbiltà finanzjarja tal‑applikanti. Ir‑riżultat 
ta’ dawn il‑valutazzjonijiet għandu jiġi doku ‑
mentat b’mod adegwat. Il‑Kummissjoni għandha 
tiżgura li l‑Istati Membri japplikaw dawn il‑kontrol ‑
li b’mod effettiv.
Għall‑miżura ta’ promozzjoni:
(a) Ir‑regolament li jirregola għandu jirrestrinġi 
lill‑benefiċjarji individwali milli jippreżentaw, 
f’kull perjodu ta’ programmazzjoni, programm ta’ 
promozzjoni għall‑istess pajjiżi mmirati. Il‑Kummis ‑
sjoni għandha tillimita wkoll l‑ambitu tal‑miżura 
li tikkonċerna l‑eliġibbiltà tal‑pubbliċità ta’ marka 
kummerċjali u tqiegħed aktar enfasi fuq il‑preferen ‑
za tal‑aċċess tal‑SMEs għall‑miżura ta’ promozzjoni.(b) Sabiex jiġi mminimizzat ir‑riskju ta’ deadweight, 
il‑Kummissjoni għandha tiżgura li fil‑proċeduri 
tal‑għażla tagħhom, l‑Istati Membri jeħtieġu li 
l‑benefiċjarji jiddimostraw b’mod ċar il‑ħtieġa 
tagħhom għal għajnuna mill‑UE u li spejjeż oper ‑
azzjonali normali ma jiġux iffinanzjati mill‑baġit 
tal‑UE.
(c) Il‑Kummissjoni għandha tiżgura li spejjeż anċillari 
bħal spejjeż tal‑korpi ta’ implimentazzjoni 
u spejjeż ġenerali jkunu ġustifikati sew u jkunu 
limitati għal perċentwal massimu tal‑ispejjeż totali.
(d) L‑Istati Membri għandhom jiżguraw rendikont 
suffiċjenti tal‑entrati li jorbot kull għajnuna 
għall‑promozzjoni ma’ azzjonijiet speċifiċi u doku ‑
mentati b’mod adegwat.
(e) Il‑Kummissjoni għandha tirrikjedi li l‑Istati Membri 
jevalwaw aktar bir‑reqqa r‑riżultati ta’ proġetti 
ta’ promozzjoni. B’mod partikolari, ir‑riżultati 
tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni għandhom jiġu 
vvalutati fil‑livell tal‑benefiċjarju aktar milli 
għas‑settur tal‑inbid tal‑UE kollu kemm hu. L‑Istati 
Membri għandhom jagħmlu użu aħjar mir‑rapporti 
prodotti mill‑benefiċjarji fi tmiem l‑azzjonijiet 
ta’ promozzjoni biex jivvalutaw u jikkonsolidaw 
ir‑riżultati tagħhom.
(f) Wara li jkun għadda perjodu suffiċjenti ta’ żmien, 
il‑Kummissjoni għandha tanalizza kif il‑baġit 
allokat lill‑NSPs għall‑perjodu 2014 ‑18 jaqbel 
mal‑ħtiġijiet tas‑settur tal‑inbid tal‑UE u l‑kapaċità 
ta’ assorbiment tal‑Istati Membri. Ibbażat fuq din 
l‑analiżi, il‑Kummissjoni għandha taġġusta l‑baġit 
mill‑ġdid, fejn xieraq, biex tiżgura li dan jipprovdi 
inċentivi biex l‑Istati Membri jkunu aktar effiċjenti 
fl‑applikazzjoni tal‑miżuri.
10
 Introduzzjoni
Is‑settur tal‑inbid fl‑UE
01 
L‑Unjoni Ewropea hija l‑akbar produ ‑
ttur tal‑inbid fid‑dinja. B’madwar 
3 miljun ha ta’ dwieli, l‑UE tipproduċi 
bejn wieħed u ieħor medja ta’ 
158 miljun hl ta’ nbid kull sena. Il‑kon ‑
sum annwali medju fi ħdan l‑UE huwa 
madwar 127 miljun hl3. Matul is‑sena 
tal‑inbid 2011/12, madwar 23 miljun hl 
ta’ nbid ġew esportati lejn pajjiżi terzi 
u 14 ‑il miljun hl ta’ nbid ġew importati, 
li jikkorrispondu għal valur tas‑suq ta’ 
EUR 8,6 biljun u EUR 2,4 biljun4 rispetti ‑
vament (ara l‑karta tal‑bilanċ tal‑prov ‑
vista tal‑inbid fl‑ Anness I ).
02 
Fl‑2005, meta l‑Kummissjoni bdiet 
ix‑xogħol preparatorju tagħha għal 
riforma tal‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq (OKS), kien hemm produzzjoni 
eċċessiva strutturali ta’ nbid stmata ta’ 
18,5 miljun hl.
03 
F’komunikazzjoni lill‑Kunsill u lill‑Par ‑
lament Ewropew5, il‑Kummissjoni 
ddikjarat li l‑iżbilanċ dejjem jikber 
bejn il‑provvista u d‑domanda kien 
ir‑raġuni prinċipali għar‑riforma 
tal‑OKS. Fl ‑2007 l‑Kummissjoni ppubb ‑
likat valutazzjoni tal‑impatt6, li eval ‑
wat is‑sitwazzjoni tas‑settur tal‑inbid 
tal‑UE. Din il‑valutazzjoni tal‑impatt 
ikkonfermat żbilanċ insostenibbli 
fis‑suq u telf ta’ kompetittività tal‑in ‑
bejjed tal‑UE meta mqabbla ma’ dawk 
li mhumiex tal‑UE.04 
Fl‑2008, l‑Organizzazzjoni Ko ‑
muni tas‑Suq tal‑inbid ġiet rifor ‑
mata bir‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 479/20087. Skont il‑valutazz ‑
joni tal‑impatt, tnejn mill‑objettivi 
prinċipali tar‑riforma tal‑OKS tal‑inbid 
kienu:
 —li tissaħħaħ il‑kompetittività 
tal‑inbid Ewropew u
 —li jiġi żgurat bilanċ aħjar bejn 
il‑provvista u d‑domanda.
05 
Mill ‑1 ta’ Awwissu 2008 ’l hawn, miżuri 
ta’ intervent fis‑suq, bħal distillazzjoni ‑
jiet, rifużjonijiet fuq l‑esportazzjoni 
u miżuri ta’ ħażna, tnaqqsu gradwal ‑
ment u fil ‑31 ta’ Lulju 2012 dawn 
il‑miżuri ntemmew kompletament8. 
L‑infiq tal‑intervent fis‑suq niżel minn 
EUR 364 miljun kull sena qabel l‑impli ‑
mentazzjoni tar‑riforma tal‑OKS tal‑in ‑
bid (2007/08), għal żero fl ‑2012/13.3 Eurostat, karta tal‑bilanċ 
tal‑provvista tal‑inbid, medja 
tal‑aħħar ħames snin tal‑inbid 
(2007/2008 ‑2011/2012).
4 Sorsi tad‑ data  Eurostat, 
database tal‑COMEXT, 
estrazzjoni tad‑ data  
l‑24 ta’ Lulju 2013.
5 COM(2006) 319 final 
tat‑22 ta’ Ġunju 2006.
6 SEC(2007) 893 final 
tal‑4 ta’ Lulju 2007.
7 Ir‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 479/2008 
tad‑29 ta’ April 2008 
dwar l‑organizzazzjoni 
komuni tas‑suq tal‑inbid, 
li jemenda r‑Regolamenti 
(KE) Nru 1493/1999, 
(KE) Nru 1782/2003, 
(KE) Nru 1290/2005, 
(KE) Nru 3/2008 u li 
jħassar ir‑Regolamenti 
(KEE) Nru 2392/86 
u (KE) Nru 1493/1999 
(ĠU L 148, 6.6.2008, p. 1). 
F’Awwissu 2009, dak 
ir‑regolament tħassar 
u l‑OKS tal‑inbid ġiet 
integrata fl‑OKS unika 
stabbilita bir‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1234/2007 
tat‑22 ta’ Ottubru 2007 li 
jistabbilixxi organizzazzjoni 
komuni ta’ swieq agrikoli 
u dwar dispożizzjonijiet 
speċifiċi għal ċerti prodotti 
agrikoli (ĠU L 299, 16.11.2007, 
p. 1).
8 Fadal biss id‑distillazzjoni 
tal‑prodotti sekondarji billi 
l‑iskop tagħha huwa li tiżgura 
l‑kwalità tal‑produzzjoni 
tal‑inbid u l‑produzzjoni 
tal‑inbid li ma tagħmilx ħsara 
lill‑ambjent.
11 Introduzzjoni
06 
L‑istrumenti finanzjarji prinċipali 
tal‑OKS tal‑inbid riformata 
għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2009 ‑13 huma dawn li ġejjin:
(a) Qlugħ volontarju tad‑dwieli 
mill‑vinji, li l‑għan tiegħu kien li 
jinħoloq settur tal‑inbid armoniz ‑
zat mal‑kundizzjonijiet tas‑suq 
billi jippermetti li vinji inqas 
kompetittivi jitneħħew b’mod 
permanenti. Din l‑iskema ntem ‑
met fis‑sena tal‑inbid 2010/2011. 
Taħt din l‑iskema, inqalgħu dwieli 
minn erja ta’ 161 166 ha ta’ vinji. 
Il‑fondi tal‑UE ddedikati għal din 
l‑iskema ammontaw għal madwar 
EUR 1 025 miljun.
(b) Programmi ta’ Appoġġ Naz ‑
zjonali (NSPs), magħrufin ukoll 
bħala “pakketti nazzjonali”: 
baġit speċifiku isir disponibbli 
għall‑Istati Membri għat‑tfassil 
ta’ programm ta’ appoġġ fuq 
ħames snin li jkun magħmul minn 
bosta miżuri li jintgħażlu minn 
fost lista ta’ 11 ‑il miżura disponib ‑
bli9. Tali programmi ta’ appoġġ 
jiġu ppreżentati lill‑Kummissjoni 
għall‑approvazzjoni. Tmintax‑il 
Stat Membru jirċievu baġit annwali 
għall‑NSP tagħhom. Għall‑ewwel 
perjodu ta’ programmazzjoni ta’ 
ħames snin il‑baġit kumplessiv 
huwa ta’ EUR 5,3 biljun. Il‑baġits 
annwali korrispondenti għal 
kull Stat Membru huma stipulati 
fl‑Anness II .
(c) Trasferiment ta’ ammonti10 
għall‑programmi tal‑iżvilupp 
rurali (ŻR) eżistenti sabiex jiżdied 
l‑appoġġ għall‑iżvilupp rurali 
f’reġjuni li jipproduċu l‑inbid.07 
Minbarra l‑Iskema ta’ Pagament Uni ‑
ku11, l‑aktar miżuri finanzjarjament im ‑
portanti introdotti mill‑Istati Membri 
fl‑NSPs tagħhom għall‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni 2009 ‑13 kienu r‑Ristrut ‑
turazzjoni u t‑trasformazzjoni varjetali 
tal‑vinji (43 % tal‑baġit għall‑NSPs, 
jiġifieri aktar minn EUR 2 biljun matul 
il‑perjodu ta’ ħames snin), il‑Promozz ‑
joni u l‑Investiment (kull waħda minn 
dawn iż‑żewġ miżuri tirrappreżenta 
10 % tal‑baġit għall‑NSPs, jiġifieri 
EUR 522 miljun u EUR 518 miljun 
rispettivament) (ara l‑ Graff 1 ). Dawn 
it‑tliet miżuri għandhom l‑għan li jżidu 
l‑kompetittività tas‑settur tal‑inbid 
u jirriflettu l‑intenzjoni taħt l‑OKS 
tal‑inbid il‑ġdida biex jaqilbu minn 
miżuri ta’ intervent fis‑suq għal miżuri 
orjentati lejn is‑suq.9 Dawn il‑miżuri huma: 
ristrutturazzjoni 
u trasformazzjoni tal‑vinji, 
ħsad bikri, fondi komuni ta’ 
investiment, assigurazzjoni 
tal‑ħsad, skema ta’ pagament 
uniku, promozzjoni, 
investiment, distillazzjoni 
tal‑prodotti sekondarji kif 
ukoll tliet miżuri temporanji li 
ntemmu sal ‑31 ta’ Lulju 2012 
(distillazzjoni tal‑alkoħol 
potabbli, distillazzjoni ta’ 
kriżi, użu ta’ most tal‑għeneb 
konċentrat).
10 Ammonti ffissati 
fl‑Artikolu 190(a)(2) 
tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007, ibbażati fuq 
l‑infiq fl‑imgħoddi skont 
ir‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 1493/1999 
tas‑17 ta’ Mejju 1999 dwar 
l‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq tal‑inbid (ĠU L 179, 
14.7.1999, p. 1) għal miżuri 
ta’ intervent sabiex 
jiġu regolati s‑swieq kif 
imsemmi fl‑Artikolu 3(1)(b) 
tar‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 1290/2005 
tal‑21 ta’ Ġunju 2005 dwar 
il‑finanzjament tal‑politika 
agrikola komuni (ĠU L 286M, 
4.11.2010, p. 1).
11 L‑iskema ta’ pagament 
uniku hija waħda mill‑miżuri 
disponibbli taħt l‑NSP 
iżda mhijiex meqjusa li 
tikkontribwixxi direttament 
għall‑kompetittività tas‑settur 
tal‑inbid. L‑allokazzjoni għal 
din il‑miżura matul il‑perjodu 
2009 ‑13 tammonta għal 
EUR 510 miljun.
12 Introduzzjoni
08 
Il‑miżura ta’ investiment tikkon ‑
sisti f’appoġġ mogħti għal inves ‑
timenti tanġibbli jew intanġibbli 
f’faċilitajiet ta’ pproċessar, in ‑
frastruttura għall‑produzzjoni tal‑inbid 
u kummerċjalizzazzjoni ta’ nbid. 
L‑objettiv tal‑appoġġ huwa li titjieb 
il‑prestazzjoni ġenerali tal‑intrapriżi12. 
L‑Istati Membri għandhom jiddefi ‑
nixxu l‑operazzjonijiet ta’ investi ‑
ment eliġibbli. Ir‑rata massima ta’ 
għajnuna hija ta’ 40 %13 tal‑ispejjeż 
ta’ investiment eliġibbli, li fil‑proġetti 
magħżula mill‑Qorti, jistgħu jvarjaw 
minn EUR 6 000 għal magna tat‑tap ‑
pijiet bil‑kamin, għal EUR 10,3 miljun 
għall‑bini u t‑tgħammir ta’ kooperat ‑
tiva ġdida li tiggruppa mill‑ġdid bosta 
kooperattivi.12 L‑Artikolu 103u tar‑Regolament 
(KE) Nru 1234/2007.
13 Rata oħra ta’ għajnuna: 
50 % f’reġjuni kklassifikati 
bħala reġjuni ta’ konverġenza 
skont ir‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1083/2006 
tal‑11 ta’ Lulju 2006 li jistab ‑
bilixxi d‑dispożizzjonijiet 
ġenerali dwar il‑Fond Ewropew 
għall‑Iżvilupp Reġjonali, 
il‑Fond Soċjali Ewropew 
u l‑Fond ta’ Koeżjoni u li 
jħassar ir‑Regolament (KE) 
Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 
31.7.2006, p.25), 75 % fir‑reġjuni 
l‑aktar imbiegħda skont 
ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 247/2006 tat ‑30 ta’ Jan ‑
nar 2006 li jistabbilixxi miżuri 
speċifiċi għall‑agrikultura 
fir‑reġjuni l‑aktar il‑bogħod 
tal‑Unjoni (ĠU L 270M, 
29.9.2006, p. 182) jew 65 % 
fil‑gżejjer minuri tal‑Eġew 
fis‑sens tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 1405/2006 
tat‑18 ta’ Settembru 2006 li 
jistabbilixxi miżuri speċifiċi 
għall‑agrikoltura favur 
il‑gżejjer minuri tal‑Eġew 
u li jemenda r‑Regolament (KE) 
Nru 1782/2003 (ĠU L 335M, 
13.12.2008, p. 485)Graff 1Sehem tal‑aktar miżuri importanti mill‑NSP (il‑perjodu ta’ programmazzjoni 2009 ‑13)
Ristrutturazzjoni 43 %
Promozzjoni 10 %Oħrajn* 14 %
Skema ta’ Pagament Uniku 10 % 
Investimenti 10 %Miżuri magħluqa** 13 %
* Distillazzjoni tal‑prodotti sekondarji, assigurazzjoni tal‑ħsad, ħsad bikri, pjanijiet li għadhom għaddejjin skont ir‑Regolament Nru 1493/1999.
**  Miżuri magħluqa mis‑sena tal‑inbid 2012/2013 ’l hawn:  għajnuna għall‑alkoħol potabbli u distillazzjonijiet ta’ kriżi, u għall‑most tal‑għeneb 
konċentrat.
Sors:  Il‑Kummissjoni  – tabella finanzjarja trasmessa mill‑Istati Membri, Ottubru 2013.
13 Introduzzjoni
09 
Il‑miżura ta’ promozzjoni tikkonsisti 
f’appoġġ għal miżuri ta’ informazzjoni 
u ta’ promozzjoni dwar inbejjed Komu ‑
nitarji f’pajjiżi terzi, u b’hekk tissaħħaħ 
il‑kompetittività tagħhom f’dawk 
il‑pajjiżi14. Din il‑miżura tinkludi:
 —miżuri ta’ relazzjonijiet pubbliċi, 
ta’ promozzjoni jew ta’ pubbliċità, 
b’mod partikolari b’enfasi fuq 
il‑vantaġġi tal‑prodotti Komunitarji, 
speċjalment f’termini ta’ kwalità, 
sikurezza tal‑ikel jew protezzjoni 
tal‑ambjent,
 —parteċipazzjoni f’avvenimenti, fieri 
jew esibizzjonijiet ta’ importanza 
internazzjonali,
 —kampanji ta’ informazzjoni, b’mod 
partikolari dwar is‑sistemi Komuni ‑
tarji li jkopru denominazzjonijiet ta’ 
oriġini, indikazzjonijiet ġeografiċi 
u produzzjoni organika,
 —studji ta’ swieq ġodda, meħtieġa 
għat‑tkabbir tas‑swieq,
 —studji sabiex jiġu evalwati r‑riżultati 
tal‑miżuri ta’ informazzjoni u ta’ 
promozzjoni15.10 
Ir‑rata massima ta’ għajuna 
għall‑miżuri ta’ promozzjoni 
hija ta’ 50 % tal‑infiq eliġibbli, 
li, fil‑proġetti magħżula mill‑Qorti, 
tista’ tvarja minn EUR 30 000 għal 
azzjonijiet ta’ relazzjonijiet pubbliċi, 
sa EUR 32,6 miljun għal sett komplut 
tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni deskritti 
fil‑paragrafu ta’ hawn fuq.
11 
Il‑miżuri ta’ investiment u promozzjoni 
taħt l‑NSP huma suġġetti għal ġestjoni 
kondiviża bejn il‑Kummissjoni u l‑Istati 
Membri. Dan ifisser li r‑responsabbiltà 
kumplessiva għall‑ġestjoni tal‑miżuri 
hija tal‑Kummissjoni, għalkemm 
l‑implimentazzjoni hija fdata lill‑Istati 
Membri. Għaldaqstant, l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑miżuri ta’ investiment 
u promozzjoni u tas‑sistemi ta’ kon ‑
troll relatati huma fil‑biċċa l‑kbira taħt 
ir‑responsabbiltà tal‑Istati Membri16. 
Il‑benefiċjarji finali ta’ dawn il‑miżuri 
għandhom jirrispettaw il‑kundizzjoniji ‑
et meħtieġa mill‑UE u mil‑leġiżlazzjoni 
nazzjonali/reġjonali.14 Fuq il‑bażi tar‑Regolament 
tal‑Kunsill (KE) Nru 3/2008 
tas‑17 ta’ Diċembru 2007 dwar 
azzjonijiet ta’ informazzjoni 
u ta’ promozzjoni 
għall‑prodotti agrikoli fis‑suq 
intern u fil‑pajjiżi terzi (ĠU L 3, 
5.1.2008, p. 1), il‑Kummissjoni 
tista’ tagħti għajnuna 
direttament għal kampanji 
ta’ informazzjoni dwar 
is‑sistema tal‑Unjoni Ewropea 
tal‑klassifikazzjoni tal‑inbid. 
Tali kampanji ta’ informazzjoni 
ta’ natura ġenerali huma 
differenti mill‑azzjonijiet 
speċifiċi ta’ appoġġ 
ittrattati f’dan ir‑rapport. 
Fil‑21 ta’ Novembru 2013 
il‑Kummissjoni pproponiet li 
r‑Regolament (KE) Nru 3/2008 
jitħassar u jiġi sostitwit. Skont 
din il‑proposta, l‑għajnuna 
għandha tkun disponibbli 
għal miżuri ta’ informazzjoni 
u ta’ promozzjoni li jorbtu 
l‑inbid ma’ prodotti agrikoli 
oħra, dment li ma tingħata 
ebda għajnuna taħt miżuri 
oħra tal‑UE.
15 L‑Artikolu 103p tar‑Regolament 
(KE) Nru 1234/2007.
16 L‑Artikolu 76 tar‑Regolament 
tal‑Kummissjoni 
(KE) Nru 555/2008 
tas‑27 ta’ Ġunju 2008 li 
jistabbilixxi regoli dettaljati 
għall‑implimentazzjoni 
tar‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 479/2008 dwar 
l‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq tal‑inbid fir‑rigward 
ta’ programmi ta’ appoġġ, 
kummerċ ma’ pajjiżi terzi, 
potenzjal tal‑produzzjoni 
u kontrolli fis‑settur tal‑inbid 
(ĠU L 170, 30.6.2008, p. 1) 
li jimplimenta r‑regolament 
bażiku tal‑Kunsill dwar 
l‑OKS tal‑inbid jistipula li: 
“Mingħajr preġudizzju għal 
dispożizzjonijiet speċifiċi 
ta’ dan ir‑Regolament jew 
liġijiet oħra Komunitarji, 
Stati Membri għandhom 
jintroduċu kontrolli u miżuri 
sakemm ikunu meħtieġa biex 
tkun żgurata l‑applikazzjoni 
sewwa tar‑Regolament 
(KE) Nru 479/2008 u ta’ dan 
ir‑Regolament. Dawn 
għandhom ikunu effikaċi, 
proporzjonati u dissważivi 
biex jagħtu protezzjoni 
adegwata lill‑interessi 
finanzjarji tal‑Komunitajiet.”
14
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
12 
L‑aħħar rapport speċjali maħruġ 
mill‑Qorti dwar l‑OKS tal‑inbid ġie 
ppubblikat fl ‑201217. Ir‑rapport kopra 
ż‑żewġ skemi ta’ għajnuna tar‑riforma 
tal‑OKS tal‑inbid li kienu finanzjarja ‑
ment l‑aktar importanti ‑  il‑qlugħ 
tad‑dwieli mill‑vinji u r‑ristruttur ‑
azzjoni u t‑trasformazzjoni varjetali 
tal‑vinji ‑ u esplora b’mod partikolari 
l‑kontribut tagħhom lejn l‑ibbilanċjar 
tal‑provvista u d‑domanda fis‑suq 
tal‑inbid tal‑UE, li hija waħda miż‑żewġ 
objettivi prinċipali tar‑riforma 
(ara l‑paragrafu 4). Sabiex tikkompleta 
l‑awditu tagħha tar‑riforma tal‑OKS 
tal‑inbid, il‑Qorti fittxet li tkopri 
l‑miżuri prinċipali għall‑kompetittività 
magħżula mill‑Istati Membri fl‑NSPs 
tagħhom: l‑investiment u l‑promozz ‑
joni. L‑objettiv ta’ dan l‑awditu kien 
li tingħata risposta għall‑mistoqsija 
li ġejja: “L‑appoġġ tal‑UE għal inves ‑
timent u promozzjoni għas‑settur 
tal‑inbid huwa mmaniġġjat tajjeb 
u r‑riżultati tiegħu dwar il‑kompetit ‑
tività tal‑inbejjed tal‑UE huma 
dimostrati?”
13 
L‑awditu vvaluta jekk il‑miżuri ta’ 
investiment u ta’ promozzjoni kinux 
imfassla b’mod xieraq. Il‑Qorti 
eżaminat ukoll id‑ data  ta’ monitoraġġ 
u evalwazzjoni disponibbli biex tiv ‑
valuta jekk il‑Kummissjoni u l‑Istati 
Membri kisbux ir‑riżultati mistennija 
b’mod effiċjenti. Fir‑rigward tal‑miżura 
ta’ investiment, il‑Qorti diġà awditjat 
l‑effiċjenza ta’ miżuri ta’ investiment 
simili taħt il‑politika ta’ żvilupp rurali18. 
Għalhekk, il‑Qorti kkonċentrat fuq 
aspetti marbuta mal‑ekonomija ta’ din 
il‑miżura, bħall‑vijabbiltà finanzjarja 
u r‑raġonevolezza tal‑ispejjeż tal‑in ‑
vestimenti appoġġati. Dan l‑ambitu 
tal‑awditjar huwa rifless fis‑sottomisto ‑
qsijiet prinċipali li ġejjin:(a) Il‑miżura ta’ investiment taħt l‑OKS 
tal‑inbid hija mfassla b’mod xieraq 
u implimentata b’kont dovut 
għall‑prinċipju ta’ ekonomija?
(b) Il‑miżura ta’ promozzjoni hija 
mfassla b’mod xieraq u implimen ‑
tata b’mod effiċjenti?
(c) L‑effetti tal‑miżuri huma dimostrati 
b’mod xieraq?
14 
L‑awditu ffoka fuq proġetti ffi ‑
nanzjati bejn is‑snin tal‑inbid 
2008/2009 u 2010/2011, jiġifieri kopra 
l‑ewwel tliet snin tal‑implimentazzjoni 
tar‑riforma. Il‑Qorti żaret is‑servizzi 
rilevanti tal‑Kummissjoni u l‑Istati 
Membri u r‑reġjuni li ġejjin: l‑Awstri ‑
ja, Franza ‑ ir‑reġjuni ta’ Aquitaine 
u ta’ Languedoc‑Roussillon, l‑Italja ‑ 
ir‑reġjuni tal‑Lazjo u tal‑Veneto, 
il‑Portugall u Spanja ‑ ir‑reġjun 
tal‑Katalonja. Il‑ħames Stati Membri li 
saritilhom żjara jirrappreżentaw 95 % 
u 82 % rispettivament tal‑infiq fuq 
il‑miżuri ta’ promozzjoni u investiment 
fl‑ewwel perjodu ta’ programmazzjoni 
(2009 ‑13).17 Rapport Speċjali Nru 7/2012.
18 Ir‑Rapporti Speċjali Nru 8/2012, 
Nru 1/2013 u Nru 6/2013 
(http://eca.europa.eu ).
15 Ambitu u approċċ tal‑awditjar
15 
B’kollox 37 benefiċjarju tal‑għajnuna 
saritilhom żjara fuq il‑post, 
23 għal proġetti ta’ promozzjoni, 
11 għal proġetti ta’ investiment 
u 3 għal proġetti ta’ promozz ‑
joni u investiment. Barra minn 
hekk, 73 proġett intgħażlu għal 
eżaminazzjoni permezz ta’ analiżi 
fl‑uffiċċju. B’kollox 113 ‑il proġett 
ġew analizzati (79 għall‑promozzjoni 
u 34 għall‑investiment)19. L‑għażla 
tal‑kampjun kienet ibbażata fuq 
il‑materjalità tal‑proġetti u t‑tip ta’ 
benefiċjarju sabiex tintgħażel firxa ta’ 
proġetti li huma tipiċi ta’ dawk iffinan ‑
zjati fl‑Istati Membri kkonċernati.19 Ġew analizzati aktar proġetti 
ta’ promozzjoni milli proġetti 
ta’ investiment billi f’żewġ Stati 
Membri magħżula kien hemm 
dewmien fl‑implimentazzjoni 
tal‑miżura ta’ investiment 
u Stat Membru wieħed 
iddeċieda li ma jimplimentax 
din il‑miżura.
16
 Osservazzjonijiet
Parti I — Il‑miżura ta’ 
investiment taħt l‑OKS 
tal‑inbid hija mfassla 
b’mod xieraq u implimen ‑
tata b’kont dovut 
għall‑prinċipju ta’ 
ekonomija?
16 
It‑tfassil tajjeb huwa essenzjali għal 
ġestjoni finanzjarja tajba. Il‑miżura ta’ 
investiment tagħti appoġġ pubbliku 
lit‑tip ta’ intrapriża li hija wkoll eliġibbli 
għal finanzjament mill‑UE taħt il‑poli ‑
tika ta’ żvilupp rurali. Sabiex tkun im ‑
fassla tajjeb, il‑miżura taħt l‑OKS tal‑in ‑
bid għandha tikkorrispondi għal ħtieġa 
identifikata sew li mhijiex indirizzata 
mill‑miżuri eżistenti. Minbarra dan, hija 
ma għandiex tikkawża piż amminis ‑
trattiv mhux meħtieġ fuq l‑awtoritajiet 
inkarigati mill‑implimentazzjoni.
17 
Sabiex jimplimentaw miżuri ta’ investi ‑
ment b’kont dovut għall‑prinċipju ta’ 
ekonomija, l‑Istati Membri għandhom 
jistabbilixxu kontrolli u proċeduri am ‑
ministrattivi biex jiżguraw li:
(a) l‑appoġġ jingħata lil proġetti li 
jkunu finanzjarjament vijabbli: 
sabiex jiġi evitat li l‑finanzjament 
pubbliku jinħela fuq proġetti li jfal ‑
lu qabel iż‑żmien l‑Istati Membri 
għandhom, permezz ta’ kontrolli 
adegwati tal‑vijabbiltà, janalizzaw 
is‑solidità tas‑sitwazzjoni finanzjar ‑
ja tal‑applikant u jiddokumentaw 
tali analiżi.
(b) l‑ispejjeż tal‑proġetti kklejmjati 
mill‑benefiċjarji jkunu raġonevoli. 
Dan il‑kontroll għandu jitwettaq 
bl‑użu ta’ sistema adatta ta’ eval ‑
wazzjoni, bħal spejjeż ta’ refer ‑
enza, it‑tqabbil ta’ għadd ta’ offerti 
jew kumitat ta’ evalwazzjoni.Il‑ħtieġa għal miżura ta’ 
investiment supplimentari 
taħt l‑OKS tal‑inbid mhijiex 
dimostrata …
18 
Minkejja l‑applikazzjoni speċifika 
tagħha għas‑settur tal‑inbid (aktar milli 
applikazzjoni ġenerali għas‑setturi ag ‑
rikoli kollha), il‑miżura ta’ investiment 
taħt l‑OKS tal‑inbid essenzjalment tko ‑
pri l‑istess ambitu bħall‑miżuri Nru 121 
(“Modernizzar ta’ azjendi agrikoli”) 
u Nru 123 (“Żieda fil‑valur tal‑prodotti 
agrikoli u tal‑forestrija”) ta’ għajnuna 
għall‑investiment taħt l‑Iżvilupp Rurali. 
Barra minn hekk, kif jidhru fil‑ Kaxxa 1 , 
l‑għan tal‑miżura taħt l‑OKS tal‑inbid 
huwa l‑istess bħal dak taż‑żewġ miżuri 
ta’ investiment taħt l‑Iżvilupp Rurali.
19 
Bl‑OKS tal‑inbid il‑ġdida, aktar 
għajnuna taħt l‑Iżvilupp Rurali ssir 
disponibbli għar‑reġjuni li jipproduċu 
l‑inbid billi jiżdiedu l‑approprjazz ‑
jonijiet tal‑baġit għal programmi 
tal‑Iżvilupp Rurali f’dawk ir‑reġjuni. 
Skont l‑Anness Xc tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007, mill ‑2011 ’il quddiem 
iż‑żieda hija ta’ EUR 121,4 miljun20 kull 
sena.20 Għall ‑2009, 2010 dan 
it‑trasferiment tal‑baġit 
kien ta’ EUR 40,5 miljun 
u EUR 80,9 miljun 
rispettivament.
17 Osservazzjonijiet
20 
Għall‑perjodu 2009 ‑13, disa’ Stati 
Membri (ir‑Repubblika Ċeka, 
il‑Ġermanja, Spanja, Franza, l‑Italja, 
Ċipru, l‑Ungerija, l‑Awstrija u s‑Slovak ‑
kja) inkludew il‑miżura ta’ investiment 
fl‑NSPs tagħhom u disa’ (il‑Bulgarija, 
il‑Greċja, il‑Litwanja, il‑Lussemburgu, 
Malta, il‑Portugall, ir‑Rumanija, 
is‑Slovenja u r‑Renju Unit) ma għamlux 
hekk22. Il‑Portugall iddeċieda li ma 
jinkludix il‑miżura ta’ investiment 
fl‑NSP tiegħu, billi qies li diġà kien 
hemm disponibbli appoġġ adegwat 
taħt il‑programm tal‑Iżvilupp Rurali: 
fil‑fatt, għall‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni 2007 ‑13 tal‑Iżvilupp Ru ‑
rali, 13,5 % tal‑baġit totali għaż‑żewġ 
miżuri ta’ għajnuna għall‑investiment 
taħt l‑Iżvilupp Rurali kien attribwit 
għas‑settur tal‑inbid Portugiż.21 
Il‑Qorti tqis li mhuwiex ċar għalfejn 
is‑settur tal‑inbid speċifikament 
kien jeħtieġ għajnuna supplimentari 
għall‑investiment, billi tali għajnuna 
kienet diġà disponibbli għas‑setturi 
agrikoli kollha taħt il‑politika ta’ ŻR 
u l‑approprjazzjonijiet tal‑baġit għal 
għajnuna taħt l‑Iżvilupp Rurali lil 
reġjuni li jipproduċu l‑inbid, kienu 
żdiedu (ara l‑paragrafu 19). Ebda studju 
jew analiżi ma kien isostni d‑deċiżjoni 
biex isir disponibbli l‑appoġġ 
addizzjonali.22 Il‑Litwanja allokat il‑pakkett 
nazzjonali kollu tagħha 
għall‑promozzjoni. 
Il‑Lussemburgu 
(mill‑2009/2010), Malta 
u r‑Renju Unit allokaw 
il‑pakkett nazzjonali kollu 
tagħhom għall‑iskema ta’ 
pagament uniku.Miżuri ta’ investiment taħt l‑OKS tal‑inbid u l‑Iżvilupp Rurali għandhom l‑istess għan
(a) Il‑miżura ta’ investiment taħt l‑OKS tal‑inbid (l‑Artikolu 103u(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007): “Jista’ 
jingħata appoġġ għal investimenti tanġibbli jew intanġibbli f’faċilitajiet ta’ pproċessar, infrastruttura 
għall‑produzzjoni tal‑inbid u kummerċjalizzazzjoni ta’ nbid, li jtejbu l‑prestazzjoni ġenerali tal‑intrapriżi  
[…]”.
(b) Il‑Miżura 121 taħt l‑Iżvilupp Rurali (l‑Artikolu 26(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1698/200521): “L‑appoġġ previst 
fl‑Artikolu 20(b)(i) għandu jingħata għal investimenti tanġibbli u/jew mhux tanġibbli li: (a) itejbu l‑prestazz ‑
joni ġenerali tal‑azjenda agrikola […]”.
(c) Il‑Miżura 123 taħt l‑Iżvilupp Rurali (l‑Artikolu 28(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1698/2005): “L‑appoġġ previst 
fl‑Artikolu 20(b)(iii) għandu jingħata għal investimenti tanġibbli u/jew mhux tanġibbli li:  (a) itejbu l‑pre ‑
stazzjoni ġenerali tal‑intrapriża  […]”.
21 Ir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal‑20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall‑iżvilupp rurali mill‑Fond Agrikolu Ewropew 
għall‑Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 286M, 4.11.2010, p. 26).Kaxxa 1
18 Osservazzjonijiet
… u l‑implimentazzjoni 
tal‑investimenti taħt l‑OKS 
tal‑inbid iddewmet jew kienet 
ristretta f’xi Stati Membri …
22 
Minħabba li l‑miżuri ta’ investiment 
taħt l‑OKS tal‑inbid u l‑Iżvilupp Ru ‑
rali kienu qed iseħħu b’mod parallel 
mis‑sena tal‑inbid 2008/2009 ’l qudd ‑
iem, ir‑riskju ta’ finanzjament doppju 
kellu jiġi mminimizzat. Għaldaqstant 
l‑Istati Membri kienu meħtieġa jiffi ‑
nanzaw, fil‑qafas tal‑miżuri tal‑OKS, 
operazzjonijiet li kienu differenti minn 
dawk iffinanzjati skont il‑programmi 
tal‑Iżvilupp Rurali23. Il‑ħtieġa li tinqata’ 
linja ta’ diviżjoni bejn miżuri simili 
ħafna u li jkun żgurat li din tiġi rispet ‑
tata (speċjalment il‑linja ta’ diviżjoni 
bejn M123 mill‑Iżvilupp Rurali u l‑in ‑
vestiment taħt l‑OKS tal‑inbid) żied 
il‑piż amministrattiv għall‑Istati Mem ‑
bri, li kellhom jimmodifikaw il‑pro ‑
grammi tal‑iżvilupp rurali eżistenti 
tagħhom qabel l‑implimentazzjoni 
tal‑miżura ta’ investiment tal‑OKS.
23 
Fl‑Italja u fi Spanja, l‑obbligu li tinqata’ 
l‑linja ta’ diviżjoni msemmija hawn fuq 
dewmet b’mod sinifikanti l‑implimen ‑
tazzjoni tal‑miżura ta’ investiment taħt 
l‑OKS tal‑inbid24. F’dawn l‑Istati Mem ‑
bri, il‑programmi tal‑Iżvilupp Rurali 
huma mmaniġġjati fil‑livell reġjonali 
u għalhekk il‑linja ta’ diviżjoni kellha 
tinqata’ minn kull reġjun. Kien hemm 
dewmien ta’ tliet snin fl‑implimentazz ‑
joni tal‑miżura taħt l‑OKS tal‑inbid. 
Fl‑Italja, intnefaq 44 % biss tal‑ammont 
previst inizjalment.24 
Barra minn hekk, il‑linja ta’ diviżjoni 
bejn operazzjonijiet eliġibbli taħt 
il‑miżuri differenti rrestrinġiet 
eċċessivament l‑ambitu tal‑miżura 
tal‑OKS fi Spanja. Filwaqt li l‑konte ‑
nut tal‑miżuri ta’ investiment taħt 
l‑Iżvilupp Rurali ma nbidilx, kienu 
biss investimenti magħmula minn 
benefiċjarji Spanjoli fl‑UE iżda barra 
mit‑territorju nazzjonali Spanjol li 
kienu eliġibbli għal għajnuna taħt 
l‑OKS tal‑inbid. B’riżultat ta’ dan, 
Spanja nefqet biss EUR 295 000 
għall‑proġett uniku ppreżentat, minke ‑
jja previżjoni inizjali ta’ EUR 148 miljun 
li kellhom jintnefqu għall‑perjodu 
2009 ‑13 kollu kemm hu.
25 
Fl‑Awstrija u fi Franza l‑linja ta’ 
diviżjoni ġiet stabbilita fil‑livell ċentrali 
u l‑miżura ta’ investiment kienet 
diġà implimentata fis‑sena tal‑inbid 
2008/2009 mingħajr ebda dewmien.
L‑Istati Membri li saritilhom 
żjara jagħtu aċċertament lim ‑
itat li huma biss il‑proġetti 
finanzjarjament vijabbli li 
jiġu appoġġati …
26 
Ir‑Regolament (KE) Nru 1234/2007 
fl‑Artikolu 103u(2) tiegħu jistipula 
li “ma għandux jingħata appoġġ 
lill‑intrapriżi f’diffikultajiet”25. 
Madankollu, sitwazzjoni finanz ‑
jarja dgħajfa ta’ intrapriża li ma tkunx 
meqjusa f’diffikultà fiż‑żmien tal‑app ‑
likazzjoni għal għotja tista’ tipperikola 
l‑vijabbiltà ta’ proġett ippreżentat 
minn tali intrapriża. Il‑leġiżlazzjoni att ‑
wali ma teħtieġx espliċitament li l‑Istati 
Membri jwettqu kontrolli tal‑vijabbiltà 
qabel tingħata l‑għajnuna.23 L‑Artikolu 20(2) 
tar‑Regolament (KE) 
Nru 555/2008: “Ebda 
operazzjoni ma għandha tkun 
inkluża għal appoġġ skont 
l‑Artikolu 15 tar‑Regolament 
(KE) Nru 479/2008 taħt 
programm nazzjonali ta’ 
appoġġ skont it‑Titolu II 
ta’ dak ir‑Regolament għal 
Stat Membru jew reġjun 
speċifiku li huwa inkluż 
għal appoġġ fil‑programm 
tal‑iżvilupp rurali ta’ dak 
l‑Istat Membru jew reġjun 
skont ir‑Regolament (KE) 
Nru 1698/2005”.
24 COM(2012) 737 final 
tal‑10 ta’ Diċembru 2012 
jiddikjara fil‑parti 4.3: 
“Il‑problemi 
tad‑demarkazzjoni 
bl‑operazzjonijiet simili 
fil‑programmi għall‑iżvilupp 
rurali kkawżaw dewmien 
fl‑implimentazzjoni ta’ din 
il‑miżura b’mod partikolari 
fl‑Italja u fi Spanja”.
25 Il‑Linji gwida Komunitarji 
dwar l‑għajnuna mill‑Istat 
biex jiġu salvati u ristrutturati 
kumpaniji f’diffikultà: “impriża 
hija kkunsidrata bħala li tkun 
f’diffikultà meta din ma tkunx 
tista’, permezz tar‑riżorsi 
finanzjarji tagħha jew permezz 
tar‑riżorsi li l‑proprjetarji/
azzjonisti u l‑kredituri tagħha 
jistgħu jagħtuha, twaqqaf 
it‑telf li, fin‑nuqqas ta’ 
intervent mill‑awtoritajiet 
pubbliċi, iwassalha għal 
falliment ekonomiku ċert fi 
żmien qasir jew fi żmien ta’ tul 
medju”.
19 Osservazzjonijiet
27 
Il‑Kummissjoni ma pprovdiet ebda 
gwida lill‑Istati Membri dwar proċeduri 
tal‑għażla ta’ proġetti fir‑rigward 
tal‑miżura ta’ investiment. L‑awditu 
sab li, mill‑erba’ Stati Membri li sari ‑
tilhom żjara u li kienu qed jimplimen ‑
taw il‑miżura ta’ investiment, reġjun 
wieħed biss fl‑Italja (il‑Veneto) wet ‑
taq kontrolli sinifikattivi ta’ vijabbiltà 
inklużi verifikazzjonijiet tas‑sitwazz ‑
joni finanzjarja tal‑benefiċjarji (ara 
l‑Kaxxa 2 ). Ir‑Reġjun tal‑Lazjo fl‑Italja 
applika sistema ta’ evalwazzjoni inqas 
dettaljata, ibbażata fuq it‑tqabbil 
tal‑kontijiet annwali ta’ min jagħmel 
il‑klejm għas‑sena li tippreċiedi 
l‑investiment mal‑effetti mistennija 
tal‑investiment fuq il‑kontijiet tas‑sena 
li ssegwi l‑investiment.28 
Fl‑Awstrija u fi Franza il‑proċeduri 
tal‑għażla kienu bbażati fuq 
il‑prinċipju ta’ “min ikun l‑ewwel, 
jinqeda l‑ewwel”. Għalkemm intrapriżi 
f’diffikultà kienu ineliġibbli, in‑nuqqas 
ta’ proċeduri tal‑għażla kellu il‑kon ‑
segwenza li ma kienx garantit li, fost 
il‑proġetti kollha eliġibbli, dawk vijab ‑
bli biss ġew appoġġati (ara l‑ Kaxxa 2 ).
Kontrolli tal‑vijabbiltà: Eżempji ta’ prattiki tajbin u dgħajfin
Fl‑Italja, fir‑reġjun tal‑Veneto, kienu ġew stabbiliti kriterji tal‑għażla, inkluża għodda tal‑informatika 
għall‑valutazzjoni tal‑prestazzjoni prevedibbli tal‑investiment abbażi ta’ data  ekonomika pprovduta 
mill‑benefiċjarju. Proġetti li kienu jiddimostraw sostenibbiltà ekonomika biss setgħu jiġu ssussidjati, jiġifieri 
proġetti mhux vijabbli ġew esklużi awtomatikament.
Fl‑Awstrija l‑Qorti sabet proġett ta’ investiment mogħti fl ‑2009 għal sistema tal‑ibbottiljar għal kooperat ‑
tiva, li attwalment qegħda fi proċess ta’ likwidazzjoni. Ma kien hemm ebda kriterju tal‑għażla li jippermetti li 
jinqabad il‑fatt li l‑proġett ta’ din il‑kooperattiva ma kienx sostenibbli fir‑rigward tas‑sitwazzjoni finanzjarja 
tal‑kooperattiva. Din il‑kooperattiva kienet ġiet approvata għall‑għajnuna minkejja li kellha riżultati annwali 
negattivi u kapital dejjem jonqos qabel l‑investiment, u telf kontinwu ta’ membri minn tal‑anqas l ‑2006.Kaxxa 2
29 
Fi Spanja l‑proċeduri tal‑għażla 
jinkludu evalwazzjoni tal‑vijabbiltà 
tal‑proġett u tas‑sitwazzjoni finanzjar ‑
ja tal‑benefiċjarju. Madankollu, mhuwa 
meħtieġ ebda punteġġ ta’ evalwazz ‑
joni minimu biex proġett jintgħażel.
20 Osservazzjonijiet
… u ma jevalwawx b’mod 
sistematiku r‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż tal‑proġetti
30 
L‑Istati Membri għandhom jiċċekkjaw 
l‑applikazzjonijiet għall‑proġetti biex 
jiżguraw li l‑ispejjeż li għandhom jiġu 
rimborżati mill‑fondi tal‑UE jkunu 
raġonevoli, inkluża l‑verifikazzjoni 
tal‑applikazzjonijiet kontra spejjeż ta’ 
referenza u l‑preżentazzjoni ta’ offerti 
differenti, biex l‑objettiv tal‑miżura 
jintlaħaq bi spiża raġonevoli26, jiġifieri 
b’mod effiċjenti. L‑awditu vvaluta jekk 
l‑Istati Membri stabbilixxewx sistema 
formali biex jevalwaw ir‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż.
31 
L‑awditu sab li tnejn biss mill‑erba’ 
Stati Membri li saritilhom żjara u li 
jimplimentaw il‑miżura ta’ investi ‑
ment applikaw tali proċeduri. L‑Italja 
(il‑Veneto u l‑Lazjo) u Spanja jevalwaw 
ir‑raġonevolezza tal‑ispejjeż permezz 
ta’ proċeduri fformalizzati qabel l‑ap ‑
provazzjoni tal‑applikazzjoni. B’mod 
partikolari, l‑applikanti huma meħtieġa 
jippreżentaw għall‑operazzjonijiet 
ta’ investiment tagħhom tliet offerti 
differenti, bl‑għażla li tkun saret fost 
dawn it‑tliet offerti. Il‑validità ta’ din 
l‑għażla tista’ tiġi vvalutata minn eval ‑
watur estern.
32 
Madankollu, il‑valutazzjoni 
tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż im ‑
wettqa mill‑awtoritajiet Taljani (il‑Vene ‑
to u l‑Lazjo) ddgħajfet mill‑fatt li x‑xiri 
ta’ btieti tal‑injam għall‑maturazzjoni 
tal‑inbid kien meqjus bħala spiża ta’ 
investiment eliġibbli għalkemm dawn 
ġeneralment ikunu jridu jiġu sostitwiti 
wara tliet snin. Fi Franza u fl‑Awstrija 
tali investimenti ma tqisux bħala oper ‑
azzjonijiet eliġibbli.33 
Għalkemm f’linji gwida reċenti27, 
il‑Kummissjoni tqis ix‑xiri ta’ btieti 
bħala investiment potenzjalment 
eliġibbli, ir‑regolament jirrikjedi 
durata tal‑investiment ta’ mill‑anqas 
ħames snin28. Billi l‑btieti normal ‑
ment jintużaw għal tliet snin biss, 
l‑akkwist tagħhom ma jikkonformax 
mar‑rekwiżit tal‑UE. Barra minn hekk, 
il‑ħajja limitata ta’ tali investiment 
toħloq riskju sinifikanti li l‑btieti 
jistgħu jinxtraw biex jissostitwixxu 
dawk diġà eżistenti u mhux biex 
tiżdied il‑kapaċità għall‑maturazzjoni 
tal‑inbid.
34 
Fi Franza u fl‑Awstrija l‑evalwazzjoni 
tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż ma 
kinitx ifformalizzata. Din l‑eval ‑
wazzjoni kienet tiddependi fuq 
l‑ispeċjalizzazzjoni tal‑persuna li ana ‑
lizzat l‑applikazzjoni. Konsegwente ‑
ment, il‑Qorti ma sabet ebda evidenza 
li dawn l‑Istati Membri jivvalutaw 
b’mod sistematiku r‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż tal‑proġetti. Barra minn 
hekk, ma kien hemm ebda obbligu li 
jiġu ppreżentati offerti differenti minn 
fornituri potenzjali.26 L‑Artikolu 24(2) 
tar‑Regolament 
tal‑Kummissjoni 
(UE) Nru 65/2011 
tas‑27 ta’ Jannar 2011 li 
jistabbilixxi regoli dettaljati 
għall‑implimentazzjoni 
tar‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 1698/2005, dwar 
l‑implimentazzjoni ta’ 
proċeduri ta’ kontroll 
kif ukoll kundizzjonalità 
fir‑rigward ta’ miżuri ta’ 
appoġġ għall‑iżvilupp rurali 
(ĠU L 25, 28.1.2011, p. 8), li sar 
applikabbli għall‑investimenti 
tal‑OKS bl‑Artikolu 77(5) 
tar‑Regolament Nru 555/2008 
jipprovdi li: “[il‑kontrolli 
amministrattivi fuq 
l‑applikazzjonijiet għal 
appoġġ għandhom jinkludu 
b’mod partikolari l‑verifika ta’]: 
ir‑raġonevolezza tal‑ispejjeż 
sottomessi, li għandhom jiġu 
evalwati bl‑użu ta’ sistema 
ta’ evalwazzjoni xierqa, bħal 
spejjeż ta’ referenza, tqabbil 
ta’ offerti differenti jew 
kumitat tal‑evalwazzjoni”.
27 Linji gwida 
għall‑implimentazzjoni 
tal‑programmi ta’ appoġġ 
nazzjonali fis‑settur tal‑inbid 
skont ir‑Regolamenti 
(KE) Nru 1234/2007 
u (KE) Nru 555/2008 
tal‑25 ta’ Frar 2013.
28 Skont l‑Artikolu 72 
tar‑Regolament (KE) 
Nru 1698/2005, li għalih 
jirreferi l‑Artikolu 103u 
tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007.
21 Osservazzjonijiet
Parti II — Il‑miżura ta’ 
promozzjoni hija mfassla 
b’mod xieraq u implimen ‑
tata b’mod effiċjenti?
35 
L‑azzjonijiet ta’ promozzjoni “jir ‑
riferu għall‑inbejjed b’denominazzjoni 
tal‑oriġini protetta jew b’Indikazzjoni 
ġeografika protetta jew inbejjed 
b’indikazzjoni tal‑varjetà tal‑għeneb 
tal‑inbid”29. L‑inbejjed l‑oħra kollha 
huma ineliġibbli għall‑miżura ta’ 
promozzjoni.
36 
Sabiex tkun mfassla b’mod xieraq u im ‑
plimentata b’mod effiċjenti l‑miżura ta’ 
promozzjoni għandha:
 —tkun immirata lejn benefiċjarji li 
jkunu jeħtieġu sussidji pubbliċi 
biex jiksbu l‑għanijiet tal‑miżura, 
li huma t‑tisħiħ tar‑reputazzjoni 
tal‑inbid ta’ kwalità tal‑UE u l‑ksib 
mill‑ġdid ta’ swieq qodma u l‑ak ‑
kwist ta’ swieq ġodda30;
 —tagħti preferenza lil Intrapriżi 
Mikro, Żgħar u dawk ta’ daqs Medju 
(SMEs)31;
 —tkun implimentata b’tali mod biex 
tiżgura li jkun jeżisti rendikont 
suffiċjenti tal‑entrati biex 
ikunu ġustifikati l‑okkorrenza 
u l‑eliġibbiltà ta’ azzjonijiet ta’ 
promozzjoni.Appoġġ għal promozzjoni 
jingħata wkoll lil kumpaniji 
kbar li diġà għandhom repu ‑
tazzjoni tajba ħafna u tradiz ‑
zjoni ta’ esportazzjoni …
37 
Minkejja l‑preferenza tal‑leġiżlatur 
biex jiffavorixxi l‑SMEs, fl‑Istati 
Membri kollha li saritilhom żjara, 
bl‑eċċezzjoni tal‑Awstrija, l‑għajnuna 
għall‑promozzjoni diġà ngħatat lil 
kumpaniji kbar li jipproduċu l‑inbid 
u li għandhom tradizzjoni twila ta’ 
esportazzjoni32. Uħud minnhom huma 
diġà preżenti f’pajjiżi terzi bi sħab 
lokali jew għandhom id‑distributuri 
u n‑networks kummerċjali proprji 
tagħhom. Il‑ħtieġa għal appoġġ 
baġitarju tal‑UE għal tali intrapriżi 
mhijiex evidenti (ara l‑ Kaxxa 3 ). 
Barra minn hekk, id‑disponibbiltà ta’ 
għajnuna mill‑UE għal tali skopijiet tin ‑
stiga lil dawn l‑intrapriżi biex inaqqsu 
b’mod proporzjonali l‑finanzjament 
proprju tagħhom għal miżuri ta’ 
promozzjoni.
38 
Il‑Qorti tqis li, f’dan il‑kuntest, għotjiet 
riċevuti taħt il‑miżura ta’ promozzjoni 
tal‑OKS tal‑inbid ma jikkontribwixxux 
b’mod effiċjenti għat‑tisħiħ tar‑repu ‑
tazzjoni tal‑inbid tal‑UE, jew biex jiġu 
akkwistati swieq ġodda jew irkuprati 
dawk qodma. Fil‑każ ta’ kumpaniji 
kbar, li jkunu diġà stabbiliti sew f’dawk 
is‑swieq, l‑għotjiet pjuttost ikollhom 
l‑effett li jipproteġu jew jikkonsolidaw 
ishma eżistenti mis‑suq. F’tali każijiet, 
billi l‑konsolidazzjoni tal‑preżenza 
f’suq partikolari hija attività kostanti 
biex wieħed jibqa’ preżenti u viżibbli 
fis‑suq, il‑kontribuzzjoni tal‑UE għal 
dan it‑tip ta’ azzjoni ssir essenzjalment 
sussidju parzjali tal‑ispejjeż operazz ‑
jonali tal‑kumpaniji.29 L‑Artikolu 103p(2) 
tar‑Regolament 
(KE) Nru 1234/2007.
30 Il‑Premessa (5) tar‑Regolament 
(KE) Nru 479/2008.
31 L‑Artikolu 4 tar‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008 “Preferenza 
għandha tingħata lil intrapriżi 
mikro, żgħar u dawk ta’ daqs 
medju […]”.
32 Fi Spanja, Franza, l‑Italja 
u l‑Portugall uħud 
mill‑benefiċjarji awditjati 
diġà kellhom kumpaniji 
sussidjarji impjantati fis‑swieq 
ta’ pajjiżi terzi biex iwettqu 
l‑kummerċjalizzazzjoni 
tagħhom qabel 
il‑finanzjament tal‑OKS. Fi 
Spanja żewġ benefiċjarji 
kbar wettqu azzjoni ta’ 
promozzjoni f’pajjiżi fejn kien 
ilhom impjantati għal aktar 
minn 60 sena.
22 Osservazzjonijiet
39 
Dan huwa kkonfermat bil‑fatt li tali 
benefiċjarji kbar japplikaw, sena wara 
sena, għal sussidji għall‑promozzjoni 
għal azzjonijiet fl‑istess swieq ta’ 
pajjiżi terzi, bħall‑Istati Uniti, li huma 
l‑aktar swieq immirati33. Għalhekk, tali 
miżuri ta’ promozzjoni ma jistgħux 
jitqiesu li huma mmirati lejn il‑ftuħ ta’ 
suq ġdid jew l‑irkupru ta’ ishma f’dawk 
eżistenti.40 
Meta r‑Regolament Nru 555/2008 
daħal fis‑seħħ, l‑appoġġ għal azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni ma setax 
jingħata għal aktar minn tliet snin għal 
benefiċjarju partikolari f’pajjiż terz 
partikolari. Madankollu, sussegwen ‑
tement ir‑regolament ġie emendat 
darbtejn, kull darba bl‑estensjoni 
tal‑possibbiltà li l‑istess benefiċjarji 
jitħallew jibbenefikaw mill‑għajnuna 
għal perjodi itwal. L‑ewwel emenda tat 
il‑possibbiltà li l‑programmi ta’ azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni jiġġeddu darba 
għal perjodu mhux itwal minn sente ‑
jn34. It‑tieni emenda pprovdiet il‑pos ‑
sibbiltà li benefiċjarji mill‑perjodu ta’ 
programmazzjoni preċedenti jerġgħu 
jiġu appoġġati fl‑istess pajjiż terz im ‑
mirat35 għal massimu ta’ ħames snin. 
Għalhekk, benefiċjarji jistgħu jirċievu 
għotjiet għal azzjonijiet ta’ promozzjo ‑
ni f’suq immirat wieħed għall‑perjodu 
ta’ programmazzjoni 2009 ‑2013 kollu, 
u jġeddu l‑azzjonijiet ta’ promozzjoni 
tagħhom fil‑perjodi ta’ programmazz ‑
joni suċċessivi (2014 ‑18 u ’l quddiem).33 KUMM(2011) 774 finali tat ‑
18 ta’ Novembru 2011, p. 11.
34 L‑Artikolu 1(1) tar‑Regola ‑
ment tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 772/2010 tal‑1 ta’ Settem ‑
bru 2010 li jemenda r‑Regola ‑
ment (KE) Nru 555/2008 li 
jistabbilixxi regoli dettal ‑
jati għall‑implimentazzjoni 
tar‑Regolament tal‑Kunsill 
(KE) Nru 479/2008 dwar 
l‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq tal‑inbid fir‑rigward 
ta’ programmi ta’ appoġġ, 
kummerċ ma’ pajjiżi terzi, 
potenzjal tal‑produzzjoni 
u kontrolli fis‑settur tal‑inbid 
(ĠU L 232, 2.9.2010, p. 1).
35 L‑Artikolu 1(2)(a) tar‑Regola ‑
ment ta’ Implimentazz ‑
joni tal‑Kummissjoni (KE) 
Nru 202/2013 tat‑8 ta’ Mar ‑
zu 2013 li jemenda r‑Regola ‑
ment (KE) Nru 555/2008 
fir‑rigward tas‑sottomis ‑
sjoni ta’ programmi ta’ 
appoġġ fis‑settur tal‑inbid 
u l‑kummerċ ma’ pajjiżi terzi 
(ĠU L 67, 9.3.2013, p. 10): ”għal 
kull perjodu ta’ programmar, 
l‑appoġġ għall‑promozzjoni 
u l‑informazzjoni ma jdumx 
iktar minn tliet snin għal 
benefiċjarju partikolari f’pajjiż 
terz partikolari; madanakollu, 
jekk ikun meħtieġ, jista’ jiġi 
mġedded darba, għal perjodu 
mhux itwal minn sentejn.”Eżempji ta’ għotjiet għal promozzjoni mogħtija lil produtturi tal‑inbid magħrufin 
sew u kbar
Azzjonijiet ta’ promozzjoni ssussidjati għax‑xampanja
Bejn l ‑2009 u l ‑2012, EUR 2,4 miljun ta’ finanzjament mill‑UE ntnefqu biex jiġu ssussidjati azzjonijiet ta’ pro ‑
mozzjoni għal produtturi tax‑xampanja. Ir‑reputazzjoni tad‑Denominazzjoni Protetta ta’ Oriġini (DPO) “xam ‑
panja” ilha stabbilita.
Fi Spanja (il‑Katalonja) sitt benefiċjarji rrappreżentaw 88 % tal‑finanzjament totali approvat għall‑perjodu 2009 ‑11
Fi Spanja (il‑Katalonja), hemm preferenza ċara biex l‑għajnuna għall‑promozzjoni tingħata lil benefiċjarji li 
diġà għandhom preżenza internazzjonali b’saħħitha u esperjenza fl‑esportazzjoni. B’riżultat ta’ dan, il‑biċċa 
l‑kbira tal‑finanzjament għall‑promozzjoni għall‑perjodu 2009 ‑2011 ingħata lil ftit kumpaniji kbar. Matul dan 
il‑perjodu 79 entitajiet li għamlu klejm ingħataw għajnuna li kienet tammonta għal total ta’ EUR 15,2 miljun. 
88 % ta’ dan l‑ammont – EUR 13,4 miljun – ingħataw lil sitt entitajiet li għamlu klejm u li kienu jikkonsistu 
f’intrapriżi jew gruppi ta’ intrapriżi li jimpjegaw aktar minn 750 persuna kull wieħed u li għandhom fatturat 
annwali li jaqbeż EUR 200 miljun (tali kumpaniji mhumiex eliġibbli għall‑miżura ta’ investiment).Kaxxa 3
23 Osservazzjonijiet
41 
Il‑Qorti tqis li dawn iż‑żewġ 
emendi offrew inċentiv biex azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni jikkonsoli ‑
daw is‑swieq, li mhuwiex objettiv 
stabbilit mil‑leġiżlazzjoni tal‑UE 
(ara l‑paragrafu 38).
42 
Barra minn hekk, miżuri ta’ pubbliċità 
li jappoġġaw marka kummerċjali 
stabbilita mhumiex esklużi mill‑fi ‑
nanzjament. Il‑Qorti sabet għadd 
kbir ta’ eżempji fejn il‑finanzjament 
mill‑UE sempliċiment issostitwixxa 
l‑infiq għall‑pubbliċità li qabel kien isir 
mill‑intrapriżi. Il‑Qorti tqis li l‑appoġġ 
għal marka kummerċjali stabbilita, 
li sempliċiment jissostitwixxi l‑finan ‑
zjament mill‑UE għall‑finanzjament 
kummerċjali preċedenti mill‑intrapriża 
nfisha ma jikkorrispondix għall‑iskop 
oriġinali tal‑miżura li huwa li jiġi 
appoġġat is‑suq tal‑inbid aktar 
milli jiġu appoġġati marki stabbiliti 
(ara wkoll il‑paragrafu 44).
… u li x’aktarx kienu jwettqu 
l‑azzjonijiet ta’ promozzjoni 
mingħajr appoġġ pubbliku 
(effett deadweight)
43 
Fil‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni 2009 ‑2013, l‑ammonti allokati 
għall‑finanzjament ta’ proġetti ta’ 
promozzjoni kienu akbar mid‑doman ‑
da għall‑għajnuna. F’kuntest ta’ fondi 
suffiċjenti allokati għall‑miżura ta’ pro ‑
mozzjoni, l‑Istati Membri għandhom 
it‑tendenza li jappoġġaw il‑proġetti 
eliġibbli kollha aktar milli japplikaw proċeduri strinġenti tal‑għażla biex 
jiżguraw li l‑aħjar proġetti biss, fost 
dawk eliġibbli, jirċievu għajnuna 
pubblika. F’dan ir‑rigward, l‑awditu 
sab li ebda wieħed mill‑Istati Membri 
awditjati ma ċċekkja jekk l‑applikanti 
kinux jeħtieġu appoġġ pubbliku. Li 
benefiċjarji jingħataw għotjiet minke ‑
jja li huma kienu jwettqu l‑investiment 
f’azzjonijiet ta’ promozzjoni xorta 
waħda mingħajr finanzjament per ‑
mezz ta’ għotjiet (l‑hekk imsejjaħ 
effett deadweight) inaqqas l‑effiċjenza 
tal‑fondi tal‑UE, billi mhuwiex meħtieġ 
infiq pubbliku biex jintlaħqu l‑objettivi 
tal‑miżuri ta’ promozzjoni.
44 
L‑awditu sab każijiet ċari ta’ deadweight 
f’erbgħa mill‑ħames Stati Membri awdit ‑
jati. Bħala eżempju, it‑ Tabella  hawn taħt 
tippreżenta l‑baġit għall‑promozzjoni 
ta’ benefiċjarji minn Franza, l‑Awstrija 
u l‑Portugall għas‑snin 2007 u 2008 (qa ‑
bel l‑implimentazzjoni tal‑OKS tal‑inbid) 
u s‑snin 2009 sa 2011 (l‑implimentazz ‑
joni tal‑promozzjoni tal‑OKS tal‑inbid). 
L‑awditu sab li f’dawn il‑każijiet, il‑fondi 
tal‑UE ssostitwixxew parti sinifi ‑
kanti tal‑ispejjeż għall‑promozzjoni 
mġarrba mill‑kumpanija. Filwaqt li 
l‑infiq tal‑benefiċjarju Portugiż fl ‑
2008 kien EUR 1,2 miljun, fl ‑2009 l‑infiq 
baġitarju proprju tiegħu tnaqqas għal 
EUR 0,3 miljun, b’EUR 0,3 miljun oħra 
ffinanzjati mill‑UE. Xejra simili kienet 
osservata għall‑benefiċjarji Awstrijaċi 
u Franċiżi. Dan juri li l‑finanzjament 
mill‑UE ssostitwixxa parti sostanzjali 
tar‑riżorsi li preċedentement intnefqu 
mill‑kumpanija minflok ma żied l‑infiq 
kumplessiv fuq miżuri ta’ promozzjoni. 
Is‑servizzi tal‑awditjar tal‑Kummissjoni 
diġà nnutaw dan il‑fenomenu fir‑rap ‑
porti tal‑awditjar tagħhom.
24 Osservazzjonijiet
45 
Barra minn hekk, il‑Qorti sabet bosta 
każijiet fejn l‑għotjiet milll‑UE ko ‑
prew spejjeż interni li kienu diġà 
qed jiġġarbu qabel l‑introduzz ‑
joni tal‑miżura ta’ promozzjoni. 
Pereżempju, fi Spanja, ġew iffinanzjati 
spejjeż tas‑salarji36 għal persunal li 
kienu ilhom impjegati mill‑benefiċjarju 
għall‑ġestjoni ta’ promozzjoni f’pajjiżi 
terzi, fl‑istess pożizzjoni eżatt, sa 
mill‑2002. Barra minn hekk, taħt il‑par ‑
tita tal‑ispiża “Missjonijiet kummerċjali 
ta’ durata twila”37, spejjeż interni li 
kienu jiġġarbu mill‑benefiċjarju, bħal 
kiri ta’ uffiċċji, assigurazzjoni medika 
u żewġ salarji addizzjonali, tqiesu 
bħala nfiq eliġibbli.46 
Meta s‑sussidju tal‑UE jissostitwixxi 
parti mill‑ispejjeż tal‑promozzjoni jew 
iservi biex ikopri nfiq li l‑benefiċjarju 
kien iġarrab xorta waħda, il‑Qorti tqis 
li l‑infiq iddebitat mill‑baġit tal‑UE 
għandu effett ċar ta’ deadweight 
u għalhekk huwa użu ineffiċjenti 
tal‑fondi tal‑UE.36 Dan il‑benefiċjarju, ippreżenta 
“spejjeż tas‑salarji” li 
jammontaw għal EUR 90 761 
għas‑sena tal‑inbid 2008/09.
37 EUR 55 515 għas‑sena 
tal‑inbid 2008/09.TabellaFondi tal‑UE jissostitwixxu parzjalment l‑infiq għall‑promozzjoni eżistenti 
ta’ uħud mill‑benefiċjarji
Benefiċjarju minn Pajjiż ImmiratBaġit għall-promozzjoni 
f’EUR2007 2008 2009 2010 2011
Il-Portugall L-Istati UnitiL-infiq tal-benefiċjarju 
għall-Promozzjoni910 200 1 164 900 323 866 304 305 304 200
Impenn tal-fondi tal-UE 
fl-applikazzjoni approvata0 0 323 866 304 305 304 200
Total 910 200 1 164 900 647 732 608 610 608 400
Franza L-Istati UnitiL-infiq tal-benefiċjarju 
għall-Promozzjoni1 045 000 1 186 000 725 000 743 500 797 500
Impenn tal-fondi tal-UE 
fl-applikazzjoni approvata0 0 725 000 743 500 797 500
Total 1 045 000 1 186 000 1 450 000 1 487 000 1 595 000
L-AwstrijaL-Istati Uniti, 
l-IsvizzeraL-infiq tal-benefiċjarju 
għall-Promozzjoni26 983 54 278 58 442 46 143 25 993
Fond tal-UE mħallas 0 0 0 8 215 25 064
Total 26 983 54 278 58 442 54 358 51 057
25 Osservazzjonijiet
47 
Kif spjegat hawn fuq, billi l‑ammont 
disponibbli allokat mill‑Istati Mem ‑
bri għall‑miżuri ta’ promozzjoni kien 
akbar mid‑domanda reali ma kien 
hemm ebda inċentiv biex l‑Istati 
Membri japplikaw proċeduri effet ‑
tivi tal‑għażla. Minkejja d‑diffikulta ‑
jiet iffaċċjati fl‑infiq tal‑allokazzjoni 
mnaqqsa għall‑perjodu 2009 ‑1338, 
l‑allokazzjoni għall‑promozzjoni ppja ‑
nata għall‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni li jmiss (2014 ‑18) żdiedet u hija 
stabbilita għal EUR 1 161 miljun39, 
għalkemm ma twettqet ebda analiżi 
biex jintwera li hemm xi ħtieġa akbar. 
B’kont meħud tal‑ineffiċjenzi kollha sp ‑
jegati fil‑paragrafi preċedenti, il‑Qorti 
hija tal‑opinjoni li bid‑disponibbiltà ta’ 
livell eċċessiv ta’ fondi għall‑miżura, 
ir‑riskju ta’ użu ineffiċjenti ta’ dawk 
il‑fondi jiżdied b’mod sinifikanti.
Definizzjoni mhux ċara ta’ 
nfiq eliġibbli sal ‑2013
48 
L‑infiq eliġibbli ma ġiex definit la 
fir‑Regolament (KE) Nru 1234/2007 
u lanqas fir‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008. In‑nuqqas ta’ defi ‑
nizzjoni statutorja ta’ “infiq eliġibbli” 
wasslet għal inċertezza u instab ‑
biltà fid‑dispożizzjonijiet nazzjonali 
għall‑applikazzjoni tal‑miżura. Kienet 
meħtieġa fażi ta’ adattament, li 
matulha saru bosta kjarifiki u emendi 
għar‑regolamenti nazzjonali40. Dan 
irriżulta fi prattiki diverġenti fost 
l‑Istati Membri. Seħħew xi interpre ‑
tazzjonijiet differenti tat‑terminu “infiq 
eliġibbli” bejn korpi ta’ kontroll differ ‑
enti f’xi Stati Membri.49 
Ir‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
ġie emendat41 reċentement biex 
jiġu kkjarifikati xi aspetti ta’ “in ‑
fiq eliġibbli”. Din l‑emenda tis ‑
tipula li l‑ispejjeż tal‑persunal huma 
eliġibbli. Madankollu l‑Artikolu 13 
tar‑Regolament (KE) Nru 1290/2005 
dwar il‑finanzjament tal‑politika 
agrikola komuni jiddikjara li “l‑infiq 
relatat mal‑ispejjeż amminis ‑
trattivi u tal‑persunal imwettaq 
mill‑Istati Membri u mill‑benefiċjarji 
tal‑għajnuna mill‑FAEG ma għandux 
jitħallas mill‑Fond”. Għaldaqstant, 
id‑dispożizzjonijiet tar‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008 li jirregolaw 
il‑miżura jikkontradixxu b’mod ċar 
ir‑Regolament (KE) Nru 1290/2005 
rilevanti.
50 
L‑ispejjeż tal‑persunal ma għandhomx 
ikunu eliġibbli billi jiffavorixxu d‑dead ‑
weight (ara l‑paragrafu 45).
51 
Il‑linji gwida reċenti tal‑Kummissjo ‑
ni42 minkejja li mhumiex legalment 
vinkolanti43 jikkjarifikaw ċerti punti 
fir‑rigward ta’ nfiq eliġibbli.38 F’Ġunju 2008, l‑ewwel 
allokazzjoni għall‑promozzjoni 
mill‑Istati Membri fl‑NSPs 
tagħhom ammontat għal 
kważi EUR 830 miljun. 
F’Ottubru 2013 din 
l‑allokazzjoni kienet tnaqqset 
b’37 %, jiġifieri tniżżlet għal 
EUR 522 miljun. Minbarra 
r‑Rumanija, l‑Istati Membri 
kollha li għażlu li jimplimentaw 
il‑miżura ta’ promozzjoni 
naqqsu l‑previżjoni tagħhom 
għall ‑2008 u l‑fondi kellhom 
jiġu allokati mill‑ġdid lil 
miżuri oħra.
39 Skont l‑NSPs tal‑Istati Membri 
trasmessi lill‑Kummissjoni 
f’Awwissu 2013 (UE ‑28).
40 Bħala eżempju, Franza 
ppubblikat mill‑anqas 
8 testi ġuridiċi dwar 
l‑implimentazzjoni tal‑miżura 
ta’ promozzjoni.
41 Ir‑Regolament ta’ 
Implimentazzjoni 
tal‑Kummissjoni 
(UE) Nru 752/2013 
tal‑31 ta’ Lulju 2013 li 
jemenda r‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008 rigward 
il‑programmi nazzjonali ta’ 
appoġġ u l‑kummerċ ma’ 
pajjiżi terzi fis‑settur tal‑inbid 
(ĠU L 210, 6.8.2013, p.17).
42 Linji gwida 
għall‑implimentazzjoni 
tal‑programmi ta’ appoġġ 
nazzjonali fis‑settur tal‑inbid 
skont ir‑Regolamenti 
(KE) Nru 1234/2007 
u (KE) Nru 555/2008 ‑  
Promozzjoni tal‑inbid 
fis‑swieq ta’ pajjiżi terzi ‑  
is‑26 ta’ April 2013.
43 Ċaħda ta’ responsabbiltà 
miktuba fuq il‑paġna ta’ 
quddiem tal‑linji gwida: 
”Din il‑gwida għandha 
l‑għan li tassisti lill‑Istati 
Membri. Hija pprovduta għal 
skopijiet ta’ informazzjoni biss 
u l‑kontenut tagħha mhuwiex 
intenzjonat biex jissostitwixxi 
l‑konsultazzjoni ta’ kwalunwke 
sors legali applikabbli jew 
il‑parir meħtieġ ta’ espert 
legali, fejn xieraq […]”.
26 Osservazzjonijiet
L‑Istati Membri mhux dejjem 
jiċċekkjaw jekk iseħħx finan ‑
zjament duplikat irregolari
52 
L‑Istati Membri huma meħtieġa 
jiżguraw li jsir provvediment għal kon ‑
trolli biex jiġi evitat finanzjament dup ‑
likat irregolari ta’ miżuri taħt ir‑regolai 
tal‑OKS tal‑inbid u skemi Komunitarji 
jew nazzjonali oħra.
53 
Fil‑Portugall erbgħa minn sitt 
benefiċjarji li saritilhom żjara bben ‑
efikaw minn għajnuna mill‑UE taħt 
l‑OKS tal‑inbid u mill‑Fondi Ewropej 
għall‑Iżvilupp Reġjonali (FEŻR). 
Għalkemm il‑Qorti ma sabitx każijiet 
ta’ finanzjament doppju, fin‑nuqqas ta’ 
evidenza ta’ kontrolli reċiproċi mal‑in ‑
fiq mill‑FEŻR imwettqa mill‑awtoritajiet 
maniġerjali Portugiżi, jibqa’ jipper ‑
sisti r‑riskju ta’ finanzjament doppju 
tal‑istess infiq minn żewġ sorsi tal‑UE.54 
F’xi Stati Membri, il‑koeżistenza ta’ 
bosta possibbiltajiet ta’ finanzjament 
nazzjonali/reġjonali għall‑promozzjoni 
ta’ nbejjed f’pajjiżi terzi ma 
tiżgurax it‑trasparenza fir‑rigward 
ta’ għajnuniet għall‑promozzjoni 
għas‑settur tal‑inbid tal‑UE. Fi Franza, 
minkejja qafas legali nazzjonali li 
jeskludi l‑akkumulazzjoni ta’ appoġġi 
oħra mal‑għajnuniet tal‑OKS tal‑inbid, 
ir‑riskju ta’ finanzjament doppju mhu ‑
wiex immaniġġjat sew. Fil‑fatt, il‑Qorti 
sabet każijiet ta’ finanzjament doppju 
(ara l‑ Kaxxa 4 ).
Eżempju ta’ finanzjament doppju minn għajnuna mill‑UE u dik nazzjonali fi Franza
Benefiċjarju rċieva EUR 2000 għall‑istess azzjoni ta’ promozzjoni mill‑OKS tal‑inbid tal‑UE u EUR 4 250 minn 
skema ta’ għajnuna nazzjonali. Minkejja l‑ammont limitat, dan il‑każ jiddimostra li r‑riskju ta’ finanzjament 
doppju irregolari mhuwiex iċċekkjat sew mill‑awtoritajiet Franċiżi.Kaxxa 4
27 Osservazzjonijiet
Rendikont insuffiċjenti 
tal‑entrati jdgħajjef l‑effet ‑
tività tal‑kontrolli tal‑Istati 
Membri li saritilhom żjara 
biex jiġu żgurati l‑okkor ‑
renza u l‑eliġibbità ta’ azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni
55 
Il‑kontrolli għandhom ikunu effet ‑
tivi, proporzjonati u dissważivi biex 
jipprovdu protezzjoni adegwata 
għall‑interessi finanzjarji tal‑Komuni ‑
tajiet. Għall‑kuntrarju tal‑miżura ta’ 
investiment, il‑qafas legali tal‑UE ma 
jirrikjedix espliċitament kontrolli fuq 
il‑post tal‑operazzjonijiet ta’ promozz ‑
joni, iżda jenfasizza l‑ħtieġa li l‑kon ‑
trolli jkunu effettivi u dissważivi44.
56 
Mill‑ħames Stati Membri li saritilhom 
żjara, l‑Italja biss twettaq kontrolli fuq 
il‑post f’pajjiżi terzi matul it‑twettiq 
ta’ azzjonijiet ta’ promozzjoni. L‑Istati 
Membri l‑oħra ma jikkontrollawx azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni f’pajjiżi terzi. 
Spanja twettaq kontrolli fuq il‑post 
fit‑territorju tagħha biss għall‑azzjoni 
ta’ promozzjoni “Information travels 
(journalists, importers, market co ‑
ordinators, etc ...) to the area where 
the wine is produced” (Vjaġġi ta’ 
informazzjoni (ġurnalisti, importaturi, 
koordinaturi tas‑suq, eċċ.) lejn iż‑żona 
fejn l‑inbid jiġi prodott).57 
Ħafna azzjonijiet ta’ promozzjoni – 
bħal dewqan tal‑inbid  – huma kkarat ‑
terizzati min‑natura mhux permanenti 
u intanġibbli tagħhom – fis‑sens li 
ma jħallu ebda traċċa fiżika li tista’ 
tiġi ċċekkjata wara. Minħabba li 
hemm nuqqas ta’ kontrolli fuq il‑post, 
huwa essenzjali li jsir rendikont 
bir‑reqqa tal‑entrati li jippermetti 
r‑rikonċiljazzjoni sħiħa ta’ azzjoni ta’ 
promozzjoni speċifika mal‑fatturi 
korrispondenti.
58 
Fi Spanja, Franza, l‑Italja u l‑Awstrija, 
l‑awditu sab li ħafna drabi l‑fatturi 
eżaminati ma tawx biżżejjed dettalji 
fir‑rigward tan‑natura tal‑azzjonijiet 
ta’ promozzjoni mwettqa. Tipika ‑
ment, tali fatturi rreferew għal kun ‑
tratt globali ta’ promozzjoni jew għal 
azzjoni li kienet twettqet, mingħajr ma 
pprovdew ebda dettall dwar il‑partiti 
differenti tan‑nefqa relatati mal‑azz ‑
jonijiet ta’ promozzjoni.
59 
Fl‑Italja, ċerti fornituri ta’ servizzi ta’ 
promozzjoni ppreżentaw sistema ‑
tikament fatturi globali bħal dawn, 
mingħajr ebda dokumentazzjoni ta’ 
appoġġ li tippermetti li l‑infiq ikkle ‑
jmjat ikun traċċat għal azzjonijiet ta’ 
promozzjoni speċifiċi (ara l‑ Kaxxa 5 ).44 L‑Artikolu 76 tar‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008: “Stati 
Membri għandhom jintroduċu 
kontrolli u miżuri sakemm 
ikunu meħtieġa biex tkun 
żgurata l‑applikazzjoni 
sewwa tar‑Regolament 
(KE) Nru 479/2008 u ta’ 
dan ir‑Regolament. Dawn 
għandhom ikunu effikaċi, 
proporzjonati u dissważivi 
biex jagħtu protezzjoni 
adegwata lill‑interessi 
finanzjarji tal‑Komunitajiet.”
Fattura globali, mhux appoġġata minn ebda dokumentazzjoni oħra, rimborżata 
minn fondi tal‑UE
Fl‑Italja, fattura li kien fiha l‑informazzjoni li ġejja: “Programm ta’ promozzjoni tal‑inbid Taljan: Frar‑April 2011 ‑ 
USD 482 743,47” ġiet ippreżentata għall‑pagament ta’ għajnuna u 50 % ġie rimborżat mill‑fondi tal‑UE. 
Ma ngħataw ebda dettalji jew dokumentazzjoni ta’ appoġġ ulterjuri għall‑ammont fatturat, bħal kopji tal‑fat ‑
turi għall‑ispejjeż għal kull partita mġarrba matul it‑twettiq tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni.Kaxxa 5
28 Osservazzjonijiet
60 
Fi Franza, għall‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni 2009 ‑13, benefiċjarji 
tal‑miżura ta’ promozzjoni setgħu 
jippreżentaw klejms għall‑pagament 
ibbażati biss fuq tabella sommarja ta’ 
fatturi ċċertifikati minn ditta tal‑awd ‑
itjar (ebda fatturi li jappoġġaw il‑klejm 
ma kienu meħtieġa). It‑tabelli sommarji 
ta’ fatturi ma jiċċertifikawx l‑eliġibbiltà 
tal‑infiq u l‑informazzjoni li jkun 
fihom mhijiex dettaljata biżżejjed biex 
tippermetti verifikazzjoni adegwata 
tal‑klejm. Fid‑dawl ta’ din is‑sitwazzjo ‑
ni, il‑kontrolli amministrattivi bbażati 
fuq tali tabelli sommarji ma jistgħux 
ikunu effettivi. Dan iżid b’mod sin ‑
ifikanti r‑riskju li nfiq ineliġibbli jiġi 
ffinanzjat taħt l‑OKS tal‑inbid.61 
Matul iż‑żjara tal‑awditjar fi Franza, 
il‑Qorti sabet li għadd ta’ fatturi 
ineliġibbli inklużi f’tali tabelli u ffinanz ‑
jati taħt l‑OKS (ara l‑ Kaxxa 6 ).
Azzjonijiet ta’ promozzjoni tal‑inbid – Biljetti VIP għal Roland Garros – 50 % ffinan ‑
zjati mill‑fondi tal‑UE
Tabella sommarja ta’ fatturi minn benefiċjarju partikolari li ppreżenta ammont ta’ EUR 3 405 kienet ikklas ‑
sifikata bħala “vjaġġi ta’ informazzjoni (ġurnalisti, importaturi, koordinaturi tas‑suq, eċċ.) lejn iż‑żona fejn jiġi 
prodott l‑inbid”. Abbażi ta’ din it‑tabella sommarja ta’ fatturi l‑awtoritajiet Franċiżi qiesu l‑ammont bħala nfiq 
eliġibbli. 50 % minnu, jiġifieri EUR 1 703, ġie ffinanzjat mill‑fondi tal‑UE.
Fir‑realtà, l‑ammont ikklejmjat kien jikkorrispondi għal fattura għal tliet biljetti VIP għall‑kampjonat miftuħ 
Franċiż tat‑tennis li sar f’“Roland Garros”, li ma jistax jitqies bħala azzjoni ta’ promozzjoni tal‑inbid.Kaxxa 6
62 
Eżempju notevoli ta’ ġustifikazzjoni 
insuffiċjenti ta’ spejjeż imġarrba 
mill‑benefiċjarji huwa l‑każ tal‑hekk 
imsejħa “korpi ta’ implimentazzjoni”. 
Il‑benefiċjarji jistgħu jaħtru korp ta’ 
implimentazzjoni biex jorganizza 
u jikkoordina l‑operazzjonijiet ta’ 
promozzjoni tagħhom. Spejjeż ta’ 
korpi ta’ implimentazzjoni li jassistu lill‑benefiċjarju fl‑implimentazzjoni 
tal‑miżura huma eliġibbli fl‑Italja, 
fil‑Portugall u fir‑Rumanija. F’dawn 
l‑Istati Membri, il‑korpi ta’ implimen ‑
tazzjoni ħafna drabi jitħallsu fuq 
il‑bażi ta’ rata fissa (% tal‑ispejjeż 
globali tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni) 
mingħajr ġustifikazzjoni suffiċjenti 
tas‑servizz provdut.
29 Osservazzjonijiet
Tariffi u spejjeż ġenerali tal‑korpi ta’ implimentazzjoni jammontaw għal total ta’ 
EUR 268 110 għal sena waħda
Fl‑Italja, il‑korp ta’ implimentazzjoni ta’ benefiċjarju partikolari tħallas tariffi li ammontaw għal EUR 208 530 ‑  
mingħajr deskrizzjoni dettaljata tas‑servizz provdut ‑ jiġifieri 7 % tal‑ispiża tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni li 
ammontaw għal EUR 3 miljun, għal proġett ta’ promozzjoni (is‑sena tal‑inbid 2009/10). F’dan il‑każ partikolari, 
l‑azzjonijiet ta’ promozzjoni kienu twettqu mill‑benefiċjarju. Barra minn hekk, il‑benefiċjarju rċieva wkoll 
EUR 59 580 għal spejjeż ġenerali (2 % tal‑azzjoni ta’ promozzjoni). Il‑Qorti tqis li, meta operazzjonijiet ta’ pro ‑
mozzjoni jitwettqu esklussivament mill‑benefiċjarju, ir‑rimunerazzjoni li tingħata lill‑korp ta’ implimentazzjoni 
tirrappreżenta spiża mhux ġustifikata u eċċessiva.63 
Fir‑Rumanija, l‑użu ta’ tali korp 
ta’ implimentazzjoni huwa ob ‑
bligatorju. It‑tariffi ta’ tali korpi 
huma eliġibbli bħala rata fissa ta’ 
13 % tal‑infiq globali tal‑proġett, 
mingħajr ma tkun meħtieġa ebda 
ġustifikazzjoni għas‑servizz provdut. 
Bejn l ‑2009 u l ‑2012 ir‑Rumanija nefqet 
EUR 1,5 miljun mill‑fondi tal‑UE għal 
azzjonijiet ta’ promozzjoni, li minnhom 
madwar EUR 200 000 kienu għall‑korpi 
ta’ implimentazzjoni. Fil‑Portugall 
u fl‑Italja l‑korpi ta’ implimentazzjoni 
jistgħu jirċievu wkoll sa 13 % tal‑ispiża 
tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni.64 
Spejjeż ġenerali definiti notevolment 
bħala ’spejjeż ta’ koordinazzjoni, 
amministrazzjoni u ġestjoni’ huma 
eliġibbli fl‑Istati Membri kollha li saritil ‑
hom żjara, bl‑eċċezzjoni tal‑Awstrija. 
Fl‑2013, il‑Kummissjoni awtorizzat45 
spejjeż ġenerali li ammontaw għal 
sa 4 % tal‑ispiża reali tal‑implimen ‑
tazzjoni tal‑proġett. In‑natura ta’ 
ċerti spejjeż ġenerali (eż. koordinaz ‑
zjoni, ġestjoni, eċċ.) hija, għallinqas 
parzjalment, l‑istess bħall‑attivitajiet 
imwettqa mill‑korpi ta’ implimentazz ‑
joni fit‑tħejjija u l‑implimentazzjoni 
tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni.45 Ir‑Regolament (UE) 
Nru 752/2013 li jintroduċi 
l‑Artikolu 5a(2) fir‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (KE) 
Nru 555/2008.Kaxxa 7
30 Osservazzjonijiet
Parti III — L‑effetti 
tal‑miżuri huma 
dimostrati b’mod xieraq?
Il‑monitoraġġ u l‑evalwa ‑
zzjoni tal‑miżuri jiffoka fuq 
outputs u implimentazz ‑
joni finanzjarja, iżda għad 
ma hemmx informazzjoni 
suffiċjenti dwar ir‑riżultati 
miksuba
65 
Il‑ġestjoni xierqa ta’ miżura ta’ appoġġ 
pubbliku tirrikjedi, l‑ewwel nett, li 
l‑objettivi tal‑miżura jkunu speċifiċi 
u kwantifikati46. Eżami regolari tal‑in ‑
put, l‑output u r‑riżultati rilevanti 
huwa essenzjali wkoll biex tinkiseb 
informazzjoni aġġornata dwar jekk 
il‑miżura hijiex tipprogressa kif in ‑
tenzjonat. Għandhom jitwettqu 
wkoll evalwazzjonijiet perjodiċi 
tal‑appoġġ u dawn għandhom jużaw, 
fost sorsi oħra, l‑informazzjoni pro ‑
dotta għall‑monitoraġġ. Huwa biss 
b’informazzjoni ta’ monitoraġġ u ta’ 
evalwazzjoni li tkun rilevanti u affidab ‑
bli li l‑Kummissjoni u l‑Istati Membri 
jkunu jistgħu jiddimostraw x’kisbu 
bil‑fondi pubbliċi.
66 
Il‑Qorti vvalutat jekk l‑NSPs tal‑ħames 
Stati Membri awditjati jinkludux 
objettivi xierqa u indikaturi ewlenin 
tal‑input, tal‑output u tar‑riżultati biex 
ikun possibbli li l‑kisba tagħhom tiġi 
mmonitorjata u evalwata.67 
Għall‑perjodu ta’ programmazzjoni 
2009 ‑13, ebda wieħed mill‑Istati Mem ‑
bri li saritilhom żjara kien stabbilixxa 
objettivi kwantifikati għall‑miżura 
ta’ investiment fl‑NSPs tagħhom. 
Fir‑rigward tal‑miżura ta’ promozzjoni, 
fost l‑Istati Membri miżjura, l‑Awstrija, 
Spanja u l‑Portugall biss kienu stabbi ‑
lixxew xi objettivi kwantifikati rigward 
iż‑żieda fl‑esportazzjonijiet tal‑inbid 
lejn pajjiżi terzi47. Dan in‑nuqqas ta’ 
objettivi komuni kwantifikati u dde ‑
terminati “ ex ante ” jagħmilha diffiċli 
biex l‑awtoritajiet nazzjonali jkollhom 
għodod adegwati biex ikejlu l‑effetti 
tal‑miżuri ta’ promozzjoni u ta’ investi ‑
ment. Barra minn hekk, dan jimpedixxi 
l‑konsolidazzjoni tal‑effetti tal‑miżuri 
fil‑livell tal‑UE.
68 
Fir‑rigward tal‑indikaturi għall‑miżuri 
ta’ investiment u ta’ promozzjoni, 
ir‑rapporti annwali mibgħuta mill‑Istati 
Membri lill‑Kummissjoni48 jipprovdu 
biss dettalji dwar aspetti ta’ input, out ‑
put, u eżekuzzjoni baġitarja. Fil‑fatt, 
dawn ir‑rapporti juru li l‑monitoraġġ 
huwa ġeneralment komplet għal dawn 
l‑aspetti (għadd ta’ benefiċjarji ffinanz ‑
jati, fondi minfuqa, tip ta’ investimenti 
jew promozzjoni mwettqa) iżda li ma 
hemmx informazzjoni suffiċjenti li turi 
r‑riżultati miksuba. Bl‑istess mod, l‑in ‑
formazzjoni fil‑livell tal‑UE ppubblikata 
mill‑Kummissjoni49, ma tuża ebda indi ‑
katur tar‑riżultati biex tevalwa l‑effetti 
tal‑miżuri tal‑OKS tal‑inbid. Barra minn 
hekk, għall‑promozzjoni, l‑uniċi indi ‑
katuri fil‑pjan ta’ ġestjoni tagħha huma 
relatati jew ma’ indikaturi tal‑input jew 
tal‑output bħal “Sehem tal‑promozzjo ‑
ni fis‑settur tal‑inbid taħt il‑programmi 
ta’ appoġġ nazzjonali” jew “Livell ta’ 
eżekuzzjoni u użu effiċjenti tal‑pro ‑
grammi ta’ appoġġ nazzjonali (NSPs) 
fis‑settur tal‑inbid”50 rispettivament.46 L‑Artikolu 103l tar‑Regolament 
(KE) Nru 1234/2007: 
”Il‑programmi ta’ appoġġ 
għandhom jikkonsistu 
mill‑elementi li ġejjin: 
(a) deskrizzjoni dettaljata 
tal‑miżuri proposti kif ukoll 
l‑għanijiet ikkwantifikati 
tagħhom […] (f) il‑kriterji 
u l‑indikaturi kwantitattivi li ser 
jintużaw għall‑monitoraġġ.”
47 Għal tmiem il‑perjodu 
ta’ programmazzjoni, 
żieda ta’ 25 % fl‑Awstrija, 
żieda ta’ 767 000 hl u ta’ 
EUR 537,7 miljun fi Spanja, 
u, għall ‑2012, il‑ksib ta’ 
1 miljun hl ta’ esportazzjonijiet 
lejn pajjiżi terzi, b’valur ta’ 
EUR 250 miljun, fil‑Portugall.
48 L‑Artikolu 188a 
tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007: “Sal‑1 ta’ Marzu 
ta’ kull sena, u għall‑ewwel 
darba sal ‑1 ta’ Marzu 2010, 
l‑Istati Membri 
għandhom jippreżentaw 
lill‑Kummissjoni rapport dwar 
l‑implimentazzjoni tal‑miżuri 
previsti fil‑programmi ta’ 
appoġġ tagħhom.”
49 COM(2012) 737 final 
u COM(2011) 774 final.
50 Pjan ta’ ġestjoni 2013 
tad‑Direttorat Ġenerali 
għall‑Agrikoltura u l‑Iżvilupp 
Rurali.
31 Osservazzjonijiet
69 
L‑Istati Membri li saritilhom żjara jir ‑
rikjedu mill‑benefiċjarji rapport ta’ 
attività fil‑livell tal‑benefiċjarji wara 
l‑implimentazzjoni tal‑azzjonijiet ta’ 
promozzjoni ssussidjati. Għalkemm 
il‑kwalità ta’ dawn ir‑rapporti tvarja 
b’mod konsiderevoli, huma fil‑fatt 
ma jintużawx (eż. biex tiġi analizzata 
u konsolidata d‑ data ) biex jiġu vvalu ‑
tati l‑effetti ta’ proġetti ta’ promozz ‑
joni. B’mod kumplessiv, hemm nuqqas 
ta’ informazzjoni komprensiva dwar 
ir‑riżultati u l‑impatt tal‑miżura. Fil‑fatt, 
l‑awditu sab li kien biss f’xi rapporti 
ta’ evalwazzjoni51 jew studji fil‑livell 
tal‑pajjiżi li, l‑Istati Membri pprovdew 
xi indikazzjonijiet dwar ir‑riżultati 
miksuba mill‑appoġġ għal investiment 
u promozzjoni.
70 
B’mod aktar speċifiku, Franza 
u l‑Awstrija vvalutaw ir‑riżultati 
tal‑investimenti permezz tat‑xejra 
ta’ bejgħ tal‑inbid f’volum u f’valur. 
L‑Italja użat l‑għadd ta’ intrapriżi li 
qed jintroduċu prodotti, proċessi 
u/jew tekniki ġodda. Irrispettiva ‑
ment mir‑rilevanza u l‑affidabbiltà ta’ 
dawn l‑indikaturi tar‑riżultati, il‑Qorti 
sabet li d‑duplikazzjoni tal‑appoġġ 
għal investiment taħt l‑OKS tal‑inbid 
u l‑iżvilupp rurali (ara l‑paragrafu 18 
u l‑ Kaxxa 1 ) tagħmilha impossibbli 
li r‑riżultati rrappurtati jiġu attrib ‑
witi b’mod inekwivoku għall‑appoġġ 
tal‑OKS tal‑inbid (ara t‑taqsima li jmiss). 
Ir‑riżultati tal‑appoġġ għal promozzjoni 
jitkejlu permezz tal‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid lejn pajjiżi terzi mmirati. 
Fil‑fehma tal‑Qorti, dan l‑indikatur 
huwa ġenerali wisq, mhuwiex ristrett 
għall‑benefiċjarji tal‑miżura u jkopri 
bosta elementi varjabbli li jaffettwaw 
is‑settur tal‑inbid kollu kemm hu 
u li fil‑biċċa l‑kbira ma jaqgħux taħt 
l‑influwenza tal‑azzjonijiet ta’ pro ‑
mozzjoni (ara l‑paragrafi 74 sa 80).L‑effetti tal‑investimenti 
taħt l‑OKS ma jistgħux 
jiġu separati faċilment 
mill‑effetti tal‑investimenti 
għall‑Iżvilupp Rurali …
71 
Kif diġà msemmi fil‑ Kaxxa 1 , l‑għan 
tal‑miżura ta’ investiment taħt l‑OKS 
tal‑inbid huwa l‑istess bħal dak 
taż‑żewġ miżuri ta’ investiment taħt 
l‑Iżvilupp Rurali. Barra minn hekk, 
il‑volum kumplessiv tal‑finanzjament 
għaż‑żewġ miżuri tal‑Iżvilupp Rurali 
fis‑settur tal‑inbid huwa kumparabbli 
f’xi Stati Membri għal dak tal‑miżura 
ta’ investiment fl‑OKS tal‑inbid52.
72 
Il‑koeżistenza ta’ miżuri ta’ investi ‑
ment taħt żewġ skemi differenti trendi 
l‑evalwazzjoni tar‑riżultati mill‑inves ‑
timent taħt l‑OKS tal‑inbid partikolar ‑
ment diffiċli. 55 % tal‑benefiċjarji 
magħżula għall‑awditu bbenefikaw 
mill‑għajnuna għall‑investiment 
taħt iż‑żewġ skemi, l‑OKS tal‑inbid 
u l‑Iżvilupp Rurali. Ukoll jekk issir 
suppożizzjoni li ż‑żewġ investimenti 
huma responsabbli għaż‑żieda kump ‑
lessiva tal‑prestazzjoni, huwa impos ‑
sibli li jiġi attribwit sehem minn din 
iż‑żieda fil‑prestazzjoni għal kull 
waħda mill‑miżuri ta’ investiment (ara 
l‑Kaxxa 8 ).
73 
Għaldaqstant huwa diffiċli li jiġu 
evalwati esklussivament l‑effetti 
tal‑miżura tal‑OKS tal‑inbid u għalhekk 
li tkun tista’ tiġi vvalutata l‑effettività 
tal‑miżura.51 L‑Anness V tar‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008.
52 Pereżempju, fl‑Awstrija bejn 
l‑2009 ‑12, EUR 20,6 miljun 
intnefqu għall‑investiment 
fis‑settur tal‑inbid 
taħt l‑Iżvilupp Rurali 
u EUR 21 miljun intnefqu 
taħt l‑OKS tal‑inbid.
32 Osservazzjonijiet
Benefiċjarju Franċiż li bbenefika minn għajnuna għall‑investiment taħt l‑Iżvilupp 
Rurali u taħt l‑OKS tal‑inbid għas‑snin tal‑inbid 2009/10 u 2010/11
Tip ta’ għajnuna Investiment Spejjeż eliġibbli f’EUR Partiċipazzjoni tal-UE f’EUR
OKS tal -inbidTagħmir għall- ipproċessar 
tal-inbid (jiġifieri tankijiet)694 279 277 711
M123 taħt ŻRSistema tal -ibbottiljar 
u tagħmir għall -ħżin1 863 483 372 69753 
53 L‑għajnuna reġjonali kienet ta’ EUR 372 697 ukoll.
Dawn l‑investimenti huma komplementari.
Bejn l ‑2008 u l ‑2011 kien hemm żieda kumplessiva tal‑prestazzjoni tal‑intrapriża – żieda fil‑fatturat u fl‑introjtu 
nett. Mhuwiex possibbli li s‑sehem ta’ din iż‑żieda jiġi attribwit għal kull wieħed mill‑investimenti.Kaxxa 8
Kien hemm żieda fl‑espor ‑
tazzjonijiet tal‑inbid tal‑Istati 
Membri lejn pajjiżi terzi …
74 
Mill ‑2009 ’l hawn, l‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid mill‑UE lejn pajjiżi terzi 
żdiedu b’mod sostanzjali, u laħqu 
l‑massimu assolut ta’ 23 miljun hl 
u EUR 8,9 biljun f’termini ta’ valur fl ‑
2012 (ara l‑ Graffs 2a u 2b ).75 
Skont il‑ Graff 2a , bejn l ‑2005 u l ‑2008 
l‑esportazzjonijiet tal‑inbid tal‑UE ‑27 
żdiedu bi 28 % u bejn l ‑2009 u l ‑2012 
‑ matul l‑implimentazzjoni tal‑miżura 
ta’ promozzjoni ‑ l‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid żdiedu b’64 % oħra. Dan 
it‑tkabbir ikkoinċida mal‑introduzzjoni 
tal‑miżuri ta’ promozzjoni. Il‑ Graff 2b  
turi wkoll li x‑xejra fl‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid lejn pajjiżi terzi qed toffri 
potenzjal ta’ bejgħ akbar għall‑inbid 
tal‑UE. Mhuwiex possibbli li jkun 
hemm tali evoluzzjoni pożittiva 
tal‑bejgħ tal‑inbid intra‑UE peress li 
s‑suq intern huwa diġà saturat (għad 
fadal potenzjal żgħir fi Stati Membri li 
jimportaw l‑inbid).
33 Osservazzjonijiet
… iżda huwa diffiċli li jiġi 
determinat sa liema punt 
dan huwa direttament 
attribwibbli għall‑miżura ta’ 
promozzjoni
76 
Madankollu, iż‑żieda osservata ma 
tistax tiġi attribwita b’mod inekwivoku 
għall‑miżura ta’ promozzjoni. Bosta 
fatturi esterni bħaż‑żidiet fil‑kapaċità 
tal‑akkwist tal‑konsumaturi f’pajjiżi 
terzi, il‑bidliet fil‑kundizzjonijiet 
tal‑kummerċ internazzjonali, il‑pro ‑
duzzjoni tal‑inbid f’pajjiżi terzi kell ‑
hom ukoll influwenza diretta fuq 
l‑esportazzjoni tal‑inbid tal‑UE ‑27. 
Għaldaqstant, kif diġà msemmi f’bosta 
rapporti tal‑Kummissjoni54, mhuwiex 
possibbli li jiġi stabbilit sa liema punt 
teżisti rabta kawżali bejn il‑miżura 
u l‑prestazzjoni tal‑esportazzjoni 
fil‑livell tal‑Istati Membri u f’dak tal‑UE.77 
It‑tkabbir attwali fl‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid huwa mmexxi prinċipalment 
minn għadd limitat ta’ pajjiżi, 
bħaċ‑Ċina55, li l‑konsum tal‑inbid 
tagħha żdied b’mod konsiderevoli 
fil‑passat reċenti. Il‑ Graffs 3a u 3b  
hawn taħt juru li bejn l ‑2007 u l ‑2012 
il‑konsum tal‑inbid fiċ‑Ċina żdied 
b’3,9 miljun hl u l‑esportazzjonijiet 
tal‑inbid tal‑UE ‑27 lejn iċ‑Ċina żdiedu 
b’2,2 miljun hl. Dan jissuġġerixxi li 
l‑evoluzzjoni tal‑esportazzjonijiet 
tal‑UE ‑27 lejn iċ‑Ċina kienet influwen ‑
zata b’mod qawwi minn fatturi esterni 
bħat‑tkabbir ekonomiku u ż‑żieda 
fil‑kapaċità tal‑akkwist tal‑konsumaturi 
f’dak il‑pajjiż. Hemm żieda fil‑konsum 
tal‑inbid anke mingħajr l‑azzjoni ta’ 
promozzjoni.Graff 2a u Graff 2bEsportazzjonijiet tal‑inbid tal‑UE ‑27 lejn 
pajjiżi terzi u l‑Istati Uniti (f’biljun EUR)Esportazzjonijiet tal‑inbid tal‑UE ‑27 
lejn pajjiżi terzi prinċipali (f’miljun EUR)
0246810
2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012biljun EUR
Pajjiżi Terzi
L-Istati Uniti02004006008001 000
2007 2008 2009 2010 2011 2012miljun EUR
L-Isvizzera
Il-Kanada
Il-ĠappunIr-Russja
Iċ-Ċina
Sors:  Eurostat, database tal‑COMEXT, estrazzjoni tad‑data s ‑26 ta’ Lulju 2013.
54 SEC(2011) 1371 final.  
Rapport finali “Evaluation 
des mesures appliquées 
au secteur vinicole dans le 
cadre de la Politique Agricole 
Commune” (Evalwazzjoni 
tal‑miżuri applikati għas‑settur 
tal‑inbid fi ħdan il‑qafas 
tal‑Politika Agrikola Komuni), 
Ottubru 2012  
(http://ec.europa.eu/
agriculture ).
55 L‑esportazzjonijiet mill‑UE ‑27 
lejn iċ‑Ċina żdiedu b’280 % 
fil‑valur bejn l ‑2009 u l ‑2012.
34 Osservazzjonijiet
78 
Barra minn hekk, minkejja t‑tkabbir 
fl‑esportazzjoni f’termini asso ‑
luti, l‑inbejjed esportati tal‑UE ‑27 
tilfu ishma mis‑suq fil‑pajjiżi terzi 
prinċipali mmirati mill‑azzjonijiet ta’ promozzjoni (ara l‑ Graff 4 ). Kien biss 
fl‑Isvizzera u fil‑Ġappun li l‑inbejjed 
tal‑UE ‑27 żiedu l‑ishma tagħhom 
mis‑suq tal‑inbid impurtat. Dan it‑telf 
ta’ sehem mis‑suq se jiġi analizzat 
mill‑Kummissjoni.Graff 3a u Graff 3b Graff 4Konsum tal‑inbid fiċ‑Ċina
Sehem tal‑UE ‑27 (%) fl‑importazzjoni ta’ sħab kummerċjali maġġuri1 Tbassir
Sors:  Konsum tal‑Inbid, Organizzazzjoni Internazzjonali tad‑Dielja u l‑Inbid (OIV): Rapport ta’ statistika dwar il‑vitivinikultura dinjija. Esportazzjoni 
tal‑inbid tal‑UE ‑27: Eurostat, database tal‑COMEXT, estrazzjoni tad‑data s ‑17 ta’ Settembru 2013.
Sors:  Nazzjonijiet Uniti, database tal‑COMTRADE, estrazzjoni tad‑data l ‑20 ta’ Settembru 2013.Esportazzjonijiet tal‑inbid tal‑UE ‑27 lejn iċ‑Ċina
13 00014 00015 00016 00017 00018 000
2007 2008 2009 2010 2011 201211 000 hl
020406080100
L-Istati Uniti Iċ-Ċina Il-Ġappun Il-Messiku Il-Kanada Ir-Russja L-Isvizzera
2007 201205001 0001 5002 0002 5003 000
2007 2008 2009 2010 2011 20121 000 hl
35 Osservazzjonijiet
79 
Skont l‑Artikolu 103p(2) tar‑Regola ‑
ment (KE) Nru 1234/2007, mhux l‑inbe ‑
jjed kollha huma eliġibbli għall‑miżura. 
Inbejjed bħal inbejjed tal‑mejda li 
ma jkollhomx indikazzjoni tal‑varjetà 
tal‑għeneb huma ineliġibbli (ara l‑par ‑
agrafu 35). Jekk il‑miżura ta’ promozz ‑
joni hija effettiva, l‑esportazzjonijiet 
eliġibbli tal‑inbid tal‑UE ‑27 lejn pajjiżi 
terzi għandhom ikollhom prestazzjoni 
aħjar minn inbejjed oħra.80 
Madankollu, f’termini ta’ valur, 
mhuwiex ċar li l‑inbejjed eliġibbli 
għandhom prestazzjoni aħjar minn 
inbejjed oħra. L‑inbid eliġibbli 
jippreżenta rata ta’ tkabbir annwali 
ta’ 14,8 % biex laħaq valur tal‑espor ‑
tazzjoni ta’ EUR 8 059 miljun (jiġifieri 
15,4 miljun hl) fl ‑2012 filwaqt li l‑inbid 
mhux eliġibbli (inbejjed oħra) juri rata 
ta’ żieda ta’ 14,5 % 56 biex laħaq valur 
tal‑esportazzjoni ta’ EUR 806 miljun 
(jiġifieri 7,1 miljun hl) fl ‑2012 (ara 
l‑Graff 5 ). Dan it‑tqabbil tal‑evoluzzjo ‑
ni simili ħafna tal‑esportazzjonijiet ta’ 
nbejjed eliġibbli ma’ dawk tal‑inbejjed 
ineliġibbli taħt il‑miżura ta’ promozz ‑
joni jindika effett kawżali qawwi ta’ 
fatturi oħra li jaffettwaw ix‑xejriet 
fl‑esportazzjoni.Graff 5Evoluzzjoni tal‑valuri tal‑inbid tal‑UE 
esportat lejn pajjiżi terzi (2010=100)
Sors:  Eurostat, database tal‑COMEXT, estrazzjoni tad‑ data  l‑25 ta’ Lulju 2013.100105110115120125130135
2010 2011 2012
Inbejjed eliġibbli (DPO, IĠP, inbejjed varjetali)
inbejjed oħra56 Medja tar‑rata ta’ 
tkabbir annwali fil‑valur 
tal‑esportazzjonijiet 
tal‑UE ‑27 lejn pajjiżi terzi 
bejn l ‑2010 u l ‑2012 ‑ database 
tal‑COMEXT.
36
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
81 
Bħala parti mir‑riforma tal‑OKS 
tal‑inbid, l‑Istati Membri jistgħu 
jużaw il‑baġit tal‑UE biex jiffinanzjaw 
proġetti ta’ investiment u promozzjoni 
li jfittxu li jżidu l‑kompetittività ta’ 
produtturi tal‑inbid tal‑UE.
82 
Dan l‑awditu eżamina l‑mistoqsija li 
ġejja: “l‑appoġġ tal‑UE għal investi ‑
ment u promozzjoni għas‑settur 
tal‑inbid huwa mmaniġġjat tajjeb 
u r‑riżultati tiegħu dwar il‑kompetit ‑
tività tal‑inbejjed tal‑UE huma di ‑
mostrati?” Il‑Qorti tikkonkludi li 
l‑ġestjoni tal‑appoġġ għal investiment 
u promozzjoni għas‑settur tal‑inbid 
matul is‑snin inizjali koperti minn dan 
l‑awditu ġiet affettwata b’mod avvers 
mid‑dgħufijiet fit‑tfassil u fl‑impli ‑
mentazzjoni enfasizzati f’dan ir‑rap ‑
port u l‑impatt fuq il‑kompetittività 
tal‑inbejjed tal‑UE mhux dejjem kien 
dimostrat.
83 
L‑awditu sab li l‑miżura ta’ investiment 
mhijiex imfassla b’mod xieraq, billi, 
l‑ewwel nett, il‑ħtieġa għal miżura 
ta’ investiment addizzjonali li hija 
speċifika għas‑settur tal‑inbid mhijiex 
dimostrata peress li din kienet teżisti 
diġà taħt il‑politika ta’ żvilupp rurali. 
Ebda studju jew analiżi ma kien isostni 
l‑eżistenza proposta ta’ kwalunkwe 
ħtieġa addizzjonali għas‑settur 
tal‑inbid.84 
Il‑miżura ta’ investiment suppli ‑
mentari hija sors ta’ kumplessità 
u ħolqot ostakli amministrattivi billi 
kellha tiġi stabbilita linja ta’ diviżjoni 
artifiċjali bejn iż‑żewġ tipi ta’ għajnuna 
għall‑investiment. F’xi Stati Membri, 
dan irriżulta f’dewmien fl‑implimen ‑
tazzjoni jew f’ambitu eċċessivament 
restrittiv tal‑investimenti eliġibbli 
(il‑paragrafi 18 sa 25).
Rakkomandazzjoni 1
Sabiex tiġi razzjonalizzata l‑iskema 
ta’ għajnuna, il‑Kummissjoni għandha 
timmonitorja l‑assorbiment tal‑fondi, 
tanalizza l‑ħtieġa għall‑miżura ta’ 
investiment u tivvaluta jekk is‑settur 
tal‑inbid jeħtieġx għajnuna addizz ‑
jonali għall‑investiment meta mqabbel 
ma’ setturi agrikoli oħra.
85 
Il‑miżura ta’ investiment taħt l‑OKS 
tal‑inbid ma kinitx implimentata b’kont 
dovut għall‑prinċipju ta’ ekonomija. 
Il‑biċċa l‑kbira tal‑Istati Membri 
awditjati ma żgurawx li kienu biss 
il‑proġetti vijabbli li ngħataw għajnuna 
(il‑paragrafi 26 sa 29). Hemm risku ta’ 
nfiq eċċessiv, billi r‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż tal‑proġetti ma kinitx 
evalwata sistematikament qabel ma 
ngħatat l‑għajnuna (il‑paragrafi 30 
sa 34).
37 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 2
L‑Istati Membri għandhom jim ‑
mitigaw ir‑riskju għall‑ekonomija 
permezz ta’ valutazzjoni sistema ‑
tika tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż 
tal‑proġetti. Ir‑riżultat ta’ din il‑val ‑
utazzjoni għandu jiġi dokumentat 
b’mod adegwat. Meta dan ikun fattib ‑
bli, għandhom jiġu żviluppati punti 
ta’ riferiment għal partiti tal‑ispejjeż 
komuni sabiex tiġi ffaċilitata l‑val ‑
utazzjoni tal‑ispejjeż fil‑proposti għal 
proġetti.
L‑Istati Membri għandhom iwettqu 
kontrolli tal‑vijabbiltà biex jivvalutaw 
is‑solidità tas‑sitwazzjoni finanzjarja 
tal‑applikant u jiddokumentaw tali 
analiżi.
Il‑Kummissjoni għandha tiżgura 
li l‑Istati Membri jkollhom sis ‑
temi effettivi biex iwettqu kontrolli 
fuq ir‑raġonevolezza tal‑ispejjeż 
u l‑prospetti ta’ vijabbiltà finanzjarja 
tal‑proġetti.
86 
L‑awditu sab li l‑miżura ta’ promozzjoni 
mhijiex imfassla b’mod xieraq u impli ‑
mentata b’mod effiċjenti. Azzjonijiet 
ta’ promozzjoni ħafna drabi jintużaw 
għall‑konsolidazzjoni tas‑swieq, aktar 
milli għall‑akkwist ta’ swieq ġodda 
jew għall‑irkupru ta’ dawk qodma. 
Il‑ħtieġa li jikkonsolida suq hija kostanti 
għal produttur tal‑inbid li għandu 
l‑intenzjoni li jżomm sehmu mis‑suq. 
Din tqajjem il‑mistoqsija dwar jekk 
tali azzjonijiet ta’ promozzjoni jistax 
ikollhom effett sostenibbli mingħajr 
dipendenza mhux dovuta fuq appoġġ 
kontinwu tal‑UE. Barra minn hekk, 
l‑appoġġ għal pubbliċità għal marka 
kummerċjali stabbilita ma jikkorrispon ‑
dix għall‑iskop oriġinali tal‑miżura li 
jiġi appoġġat is‑suq tal‑inbid aktar milli 
marki stabbiliti (il‑paragrafi 37 sa 42).Rakkomandazzjoni 3
(a) Ir‑regolament li jirregola għandu 
jirrestrinġi lill‑benefiċjarji indi ‑
vidwali milli jippreżentaw, f’kull 
perjodu ta’ programmazzjoni, pro ‑
gramm ta’ promozzjoni għall‑istess 
pajjiżi mmirati.
(b) Il‑Kummissjoni għandha tillimita 
wkoll l‑ambitu tal‑miżura dwar 
l‑eliġibbiltà tal‑pubbliċità ta’ mar ‑
ka kummerċjali biex tevita li l‑fi ‑
nanzjament mill‑UE jissostitwixxi 
infiq operazzjonali tal‑benefiċjarju 
u tqiegħed aktar enfasi fuq 
il‑preferenza tal‑aċċess tal‑SMEs 
għall‑miżura ta’ promozzjoni.
87 
Il‑baġit disponibbli għal azzjonijiet ta’ 
promozzjoni kien akbar mid‑domanda 
u għalhekk l‑Istati Membri ma kinux 
selettivi biżżejjed fl‑implimentazzjoni 
tal‑miżura. B’mod partikolari, huma 
ma jiċċekkjawx b’mod sistematiku li 
l‑applikanti kellhom ħtieġa dimostrab ‑
bli għal appoġġ pubbliku. Barra minn 
hekk, minkejja l‑preferenza intenzjo ‑
nata għall‑SMEs, ġew iffinanzjati wkoll 
intrapriżi kbar. B’riżultat ta’ dan, l‑awd ‑
itu sab każijiet ċari ta’ deadweight, fejn 
l‑għajnuna għall‑promozzjoni kopriet 
spejjeż operazzjonali normali li kienu 
jiġġarrbu mill‑benefiċjarju fil‑perkors 
normali tal‑operazzjonijiet mingħajr 
l‑appoġġ tal‑UE (il‑paragrafi 43 sa 51).
38 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 4
Sabiex jiġi mminimizzat ir‑riskju ta’ 
deadweight, il‑Kummissjoni għandha 
tiżgura li fil‑proċeduri tal‑għażla 
tagħhom, l‑Istati Membri jeħtieġu 
li l‑benefiċjarji jiddimostraw b’mod 
ċar il‑ħtieġa tagħhom għal għajnuna 
mill‑UE u li spejjeż operazzjonali 
normali ma jiġux iffinanzjati mill‑baġit 
tal‑UE.
88 
L‑ispejjeż tal‑azzjonijiet ta’ pro ‑
mozzjoni, l‑ispejjeż ġenerali 
u l‑ispejjeż ta’ korpi ta’ implimentazz ‑
joni ma kinux ġustifikati biżżejjed, 
b’dokumentazzjoni ta’ appoġġ li kienet 
fqira jew difettuża. Fin‑nuqqas ta’ kon ‑
trolli fuq il‑post, id‑dokumentazzjoni 
insuffiċjenti ta’ appoġġ iddgħajjef 
l‑effettività tal‑kontrolli dokumentarji 
tal‑Istati Membri biex jiġu żgurati 
l‑okkorrenza u l‑eliġibbità ta’ azzjoni ‑
jiet ta’ promozzjoni. Barra minn hekk, 
l‑Istati Membri ma mminimizzawx 
biżżejjed ir‑riskju li l‑istess azzjoni ta’ 
promozzjoni tirċievi finanzjament dop ‑
pju irregolari (il‑paragrafi 52 sa 64).
Rakkomandazzjoni 5
(a) Il‑Kummissjoni għandha tiżgura li 
l‑ispejjeż anċillari bħall‑korp ta’ im ‑
plimentazzjoni u l‑ispejjeż ġenerali 
jkunu ġustifikati sew u limitati għal 
perċentwal massimu tal‑ispejjeż 
totali.
(b) L‑Istati Membri għandhom 
jiżguraw rendikont suffiċjenti 
tal‑entrati li jorbot kull għajnuna 
għall‑promozzjoni ma’ azzjonijiet 
speċifiċi u dokumentati b’mod 
adegwat. Huma għandhom ukoll 
jiċċekkjaw b’mod sistematiku li 
sorsi oħra ta’ finanzjament mill‑UE 
jew dak nazzjonali ma jipprovdux 
finanzjament doppju irregolari 
lill‑istess azzjoni ta’ promozzjoni.89 
Barra minn hekk, ir‑riżultati tal‑miżuri 
f’termini ta’ tisħiħ tal‑kompetittività 
tal‑inbejjed tal‑UE mhumiex dimostra ‑
ti. L‑informazzjoni ta’ monitoraġġ 
u evalwazzjoni dwar l‑inputs, l‑outputs 
u l‑implimentazzjoni finanzjarja 
tal‑miżuri hija adegwata. Madankollu, 
il‑Kummissjoni u l‑Istati Membri ma 
jipproduċux biżżejjed informazzjoni 
rilevanti biex juru r‑riżultati diretti 
attribwibbli għall‑miżuri. Fil‑każ 
tal‑miżura ta’ investiment, il‑kombi ‑
nament tal‑appoġġ tal‑OKS tal‑inbid 
mal‑investimenti għall‑iżvilupp 
rurali jagħmilha impossibbli li l‑effetti 
tal‑OKS tal‑inbid jiġu iżolati. Fil‑każ 
tal‑miżura ta’ promozzjoni, l‑indikaturi 
tar‑riżultati użati jkopru bosta elementi 
varjabbli li ma jaqgħux taħt l‑influ ‑
wenza tal‑azzjonijiet ta’ promozzjoni 
(il‑paragrafi 65 sa 80).
Rakkomandazzjoni 6
Il‑Kummissjoni għandha tirrikjedi 
li l‑Istati Membri jevalwaw aktar 
bir‑reqqa r‑riżultati ta’ proġetti ta’ 
promozzjoni. B’mod partikolari, 
ir‑riżultati tal‑azzjonijiet ta’ promozz ‑
joni għandhom jiġu vvalutati fil‑livell 
tal‑benefiċjarju aktar milli għas‑settur 
tal‑inbid tal‑UE kollu kemm hu. L‑Istati 
Membri għandhom jagħmlu użu aħjar 
mir‑rapporti prodotti mill‑benefiċjarji 
fi tmiem l‑azzjonijiet ta’ promozz ‑
joni biex jivvalutaw u jikkonsolidaw 
ir‑riżultati tagħhom.
39 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
90 
Finalment, il‑fondi disponibbli ddedi ‑
kati mill‑Istati Membri għall‑miżura ta’ 
promozzjoni huma bbaġitjati għal ak ‑
tar mid‑doppju għall‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni 2014 ‑18, meta mqabbla 
mal‑fondi minfuqa fil‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni preċedenti.57 Fid‑dawl 
tad‑diffikultajiet li esperjenzaw l‑Istati 
Membri biex jonfqu l‑baġit attwali 
għal azzjonijiet ta’ promozzjoni, hemm 
ir‑riskju li l‑baġit 2014 ‑2018 huwa 
stabbilit f’livell għoli wisq, u b’hekk 
l‑applikazzjoni tal‑prinċipji ta’ ġestjoni 
finanzjarja tajba titqiegħed fil‑periklu 
(il‑paragrafi 43 sa 47).Rakkomandazzjoni 7
Wara li jkun għadda perjodu 
suffiċjenti ta’ żmien, il‑Kummissjoni 
għandha tanalizza kif il‑baġit allokat 
lill‑NSPs għall‑perjodu 2014 ‑18 jaqbel 
mal‑ħtiġijiet tas‑settur tal‑inbid tal‑UE 
u l‑kapaċità ta’ assorbiment tal‑Istati 
Membri. Ibbażat fuq din l‑analiżi, 
il‑Kummissjoni għandha taġġusta 
l‑baġit mill‑ġdid, fejn xieraq, biex 
tiżgura li dan jipprovdi inċentivi biex 
l‑Istati Membri jkunu aktar effiċjenti 
fl‑applikazzjoni tal‑miżuri.57 Intnefqu EUR 522 miljun 
taħt il‑miżura ta’ 
promozzjoni fil‑perjodu 
ta’ programmazzjoni 
2009 ‑13. Għall‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2014 ‑18, 
l‑Istati Membri allokaw 
EUR 1 156 miljun għall‑miżura 
ta’ promozzjoni (UE ‑27). Dan 
ifisser żieda ta’ 121 % meta 
mqabbel mal‑fondi minfuqa 
taħt il‑perjodu preċedenti.
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla I, immexxija mis‑Sinjura  
Rasa BUDBERGYTĖ, Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu  
fil‑laqgħa tagħha tad ‑9 ta’ April 2014.
Għall‑Qorti tal‑Awdituri
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
President

40
 Annessi Anness IPartiti prinċipali fil‑Karta tal‑Bilanċ tal‑Provvista fil‑livell tal‑UE ‑27
f’1 000 hl
2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 2010/11 2011/12
Produzzjoni utilizzabbli 171 015 174 483 159 416 160 154 160 208 153 121 156 845
Stokkijiet finali 173 359 167 578 168 314 170 776 167 441 162 444 159 304
Konsum uman gross 138 255 134 541 130 354 127 086 127 417 121 290 127 886
Distillazzjonijiet totali130 663 30 452 15 890 19 606 19 982 16 339 17 413
Esportazzjonijiet tal-inbid lejn pajjiżi terzi 15 547 19 633 17 763 15 829 18 802 21 968 23 352
Importazzjonijiet tal-inbid minn pajjiżi terzi 13 279 13 993 13 672 13 985 15 039 14 961 14 895
1  Distillazzjoni ta’ kriżi, distillazzjoni tal‑alkoħol potabbli u distillazzjoni tal‑prodotti sekondarji u brandi denominat skont id‑distillazzjoni 
(jiġifieri Cognac).
Sors:  Eurostat, karta tal‑bilanċ tal‑provvista tal‑inbid, estrazzjoni tad‑ data  l‑25 ta’ Settembru 2013.
41 Annessi
Anness Xb mir‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1234/2007
Anness Xb  
Baġit għall‑programmi ta’ appoġġ  
 imsemmija fl‑Artikolu 103N(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007
f’EUR 1 000
Sena tal-baġit 2009 2010 2011 2012 2013mill-2014 
’il quddiem
BG 15 608 21 234 22 022 27 077 26 742 26 762
CZ 2 979 4 076 4 217 5 217 5 151 5 155
DE 22 891 30 963 32 190 39 341 38 867 38 895
EL 14 286 19 167 19 840 24 237 23 945 23 963
ES 213 820 284 219 279 038 358 000 352 774 353 081
FR 171 909 226 814 224 055 284 299 280 311 280 545
IT1238 223 298 263 294 135 341 174 336 736 336 997
CY 2 749 3 704 3 801 4 689 4 643 4 646
LT 30 37 45 45 45 45
LU 344 467 485 595 587 588
HU 16 816 23 014 23 809 29 455 29 081 29 103
MT 232 318 329 407 401 402
AT 8 038 10 888 11 313 13 846 13 678 13 688
PT 37 802 51 627 53 457 65 989 65 160 65 208
RO 42 100 42 100 42 100 42 100 42 100 42 100
SI 3 522 3 770 3 937 5 119 5 041 5 045
SK 2 938 4 022 4 160 5 147 5 082 5 085
UK 0 61 67 124 120 120
1  Il‑limiti massimi nazzjonali fl ‑Anness VIII għar ‑Regolament (KE) Nru 1782/2003 għall ‑Italja li jikkorrispondu għas ‑snin 2008, 2009 u 2010 
huma mnaqqsa b’EUR 20 miljun u dawk l ‑ammonti ġew inklużi fl ‑ammonti tal ‑baġit tal ‑Italja għas ‑snin 2009, 2010 u 2011 kif stabbilit 
f’din it ‑tabella.Anness II
42
(1) Raġuni strateġika: il‑programmi ta’ appoġġ 
għas‑settur tal‑inbid huma mfasslin biex iżidu 
l‑kompetittività tas‑settur, filwaqt li l‑programmi 
tal‑iżvilupp rurali huma mfasslin biex jiżguraw 
l‑iżvilupp sostenibbli fiż‑żoni rurali. Il‑prijorita ‑
jiet ta’ appoġġ għas‑settur tal‑inbid mhux bil ‑
fors jikkoinċidu ma’ dawk stabbiliti fil‑politika 
tal‑iżvilupp rurali. Bis‑saħħa tal‑programm ta’  
appoġġ għall‑inbejjed, is‑settur huwa ggarantit 
allokazzjoni diretta mill‑baġits tal‑investimenti 
tal‑Komunità.
(2) Raġuni finanzjarja: skont il‑programmi ta’ appoġġ 
għall‑inbejjed, l‑Istati Membri mhumiex meħtieġa 
jipprovdu kontribuzzjoni finanzjarja, nazzjonali jew 
reġjonali.
Huwa rikonoxxut b’mod ġenerali li l‑promozzjoni 
tal‑prodott hija mod ewlieni kif tingħata spinta 
lill‑bejgħ u jinfetħu swieq ġodda, anke jekk l‑impatt 
huwa diffiċli biex jitkejjel.
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li l‑implimentazzjoni 
tal‑programmi ta’ appoġġ kellha tiffaċċja xi prob ‑
lemi fil‑bidu, kif enfasizzat mill‑Qorti fil‑verifika 
tagħha li tkopri l‑ewwel tliet snin ta’ program ‑
mazzjoni (2009 ‑13). Huwa għalhekk li l‑Kummis ‑
sjoni għamlet għadd ta’ bidliet fir‑Regolament 
ta’ Implimentazzjoni kif ukoll fasslet linji gwida 
biex jgħinu jispjegaw u jiċċaraw il‑proċeduri li jir ‑
regolaw l‑għażla, l‑eliġibbiltà, is‑segwitu u l‑kontroll 
tal‑miżuri ffinanzjati mill‑programmi. Ovvjament, 
il‑Kummissjoni hija lesta li tagħmel kull bidla 
meħtieġa fit‑testi fid‑dawl tar‑rispons riċevut.Sommarju eżekuttiv
Tweġiba komuni għall‑paragrafi I sa 
VIII
Il‑Kummissjoni tenfasizza li r‑riforma tal‑organiz ‑
zazzjoni komuni tas‑suq fl‑inbid, adottata mill‑Kun ‑
sill fl ‑2008, diġà ssodisfat wieħed mill‑objettivi 
ewlenin tagħha, jiġifieri dak li terġa’ tistabbilixxi 
l‑bilanċ tas‑suq; huwa wkoll ċar li sar progress 
konsiderevoli lejn it‑twettiq tat‑tieni objettiv, li 
għandu jtejjeb il‑kompetittività tas‑settur tal‑inbid. 
Distillazzjoni fuq skala kbira ffinanzjata mill‑baġit 
Ewropew nġiebet fit‑tmiem tagħha mingħajr ma 
għamlet ħsara lis‑suq u l‑esportazzjonijiet lejn 
pajjiżi terzi żdiedu fil‑valur u l‑volum, b’mod par ‑
tikolari permezz tal‑miżuri tar‑riforma.
Barra minn hekk, il‑Kunsill u l‑Parlament għadhom 
kemm ikkonfermaw l‑utilità tar‑riforma tal‑inbid, 
billi żammew il‑prinċipji tagħha fir‑Regolament 
(KE) Nru 1308/20131 dwar l‑organizzazzjoni komuni 
tas‑swieq il‑ġdida għall‑perjodu 2014 ‑2020, 
u b’hekk urew ir‑rieda tagħhom li jagħtu lill‑miżuri 
ż‑żmien biex jimmassimizzaw l‑impatt tagħhom, 
filwaqt li fl‑istess ħin jespandu l‑firxa tagħhom ta’ 
sottomiżuri tal‑programmi ta’ għajnuna (miżura ta’ 
innovazzjoni ġdida, il‑ftuħ ta’ promozzjoni għal azz ‑
jonijiet immirati lejn is‑suq domestiku, l‑estensjoni 
għar‑ristrutturar tat‑tħawwil mill‑ġdid minħabba 
raġunijiet tas‑saħħa tal‑pjanti).
L‑investimenti tal‑programmi ta’ appoġġ 
għall‑inbejjed huma kumplimentari għal dawk 
tal‑programmi ta’ żvilupp rurali. Huwa pass inten ‑
zjonat min‑naħa tal‑leġiżlatur li jkun hemm dawn 
iż‑żewġ programmi mmexxija b’mod parallel.
1 ĠU L 347, 20.12.2013.Risposti  
tal‑Kummissjoni
Risposti tal‑Kummissjoni 43
Għall‑punt VII dwar l‑allokazzjoni 
għall‑promozzjoni, il‑Kummissjoni m’għandhiex 
l‑istess opinjoni tal‑Qorti li hemm riskju li l‑baġit 
ta’ promozzjoni kien stabbilit f’livell għoli wisq 
mill‑Istati Membri. M’hemm l‑ebda baġit allokat 
speċifikament għall‑promozzjoni fl‑anness finan ‑
zjarju għar‑Regolament tal‑Kunsill. L‑Istati Membri 
jippreżentaw il‑programm ta’ għajnuna tagħhom 
bi tqassim indikattiv, li huma jistgħu jbiddlu 
darbtejn fis‑sena, skont il‑ħtiġijiet imfissra. Hawn ‑
hekk ta’ min ifakkar l‑objettivi tar‑riforma tal‑inbid 
adottata mill‑Kunsill fl ‑2008: (1) biex jerġa’ jiġi 
stabbilit il‑bilanċ fis‑suq (qlugħ tad‑dwieli “f’salt 
wieħed” 2009 ‑11) u (2) biex titjieb il‑kompetit ‑
tività (permezz ta’ miżuri “strutturali”). L‑ewwel 
stadju tlesta u l‑ammont mill‑qlugħ tad‑dwieli 
ġie ttrasferit għall‑programmi ta’ għajnuna, kif 
previst fir‑riforma, biex jiżdied l‑ammont għal 
dawn il‑miżuri, li huma iktar “strutturali” milli 
primarjament huma l‑promozzjoni u l‑inves ‑
timent. Għalhekk, iż‑żieda fl‑ammonti allokati 
mill‑Istati Membri għall‑miżuri kienet prevista. Meta 
r‑riforma tal‑OKS ġiet adottata f’Diċembru 2013, 
il‑Kunsill u l‑Parlament ma xtaqux jibdlu l‑approċċ 
adottat fiż‑żmien tar‑riforma tal‑inbid (inkluż 
fir‑rigward tal‑allokazzjoni tal‑baġit). Dawn saħħew 
ukoll il‑miżura ta’ promozzjoni billi fetħuha 
wkoll għas‑suq intern għall‑miżuri li jiffukaw 
fuq informazzjoni dwar il‑konsum responsabbli 
tal‑inbid u dwar is‑sistemi DOP/IĠP fl‑Unjoni.
Għall‑punt VIII dwar ir‑riżultati tal‑miżuri, għandu 
jingħad ukoll li dejjem kien diffiċli li l‑effetti ta’ poli ‑
tika partikolari jiġu iżolati minn fatturi esterni għal dik 
il‑politika. Madankollu, billi tiġi stabbilita b’attenzjoni 
l‑metodoloġija ta’ valutazzjoni, huwa possibbli 
li jitkejlu l‑effetti tal‑istrumenti/miżuri differenti 
(pereżempju billi tintuża informazzjoni statistika). 
Il‑Kummissjoni, torganizza b’mod regolari valutazz ‑
jonijiet fuq l‑impatt ġenerali ta’ politika f’konformità 
mar‑Regolament Finanzjarju (kull 6 snin).Għall‑punt III dwar id‑demarkazzjoni bejn l‑inves ‑
timenti fiż‑żewġ skemi, il‑Kummissjoni trid tenfa ‑
sizza li l‑linja diviżorja issa hija ċara ħafna u tevita 
r‑riskju ta’ ffinanzjar doppju u ta’ piż amministrattiv 
eċċessiv. Id‑dewmien innotat fl‑implimentazzjoni 
tal‑miżuri fil‑bidu tal‑programm jista’ jiġi spje ‑
gat ukoll minħabba raġunijiet oħra, pereżempju 
mid‑diffikultà biex jinkisbu garanziji mill‑banek 
minħabba l‑kriżi.
Għall‑punt IV dwar il‑prinċipju tal‑ekonomija 
fil‑miżura tal‑investiment, il‑Kummissjoni tenfasizza 
li waqt l‑awditjar tagħha, hija tivverifika li l‑Istati 
Membri vvalutaw jekk l‑ispejjeż tal‑miżura humiex 
raġonevoli. F’konformità mad‑dispożizzjonijiet 
tar‑Regolament (KE) Nru 1290/2005, l‑awd ‑
itjar jivverifika li l‑Istati Membri adottaw 
id‑dispożizzjonijiet leġiżlattivi u amministrattivi 
mitluba kollha u kwalunkwe miżura oħra (amminis ‑
trattiva u superviżorja) meħtieġa biex tiġi żgurata 
protezzjoni xierqa tal‑interessi finanzjarji tal‑Unjoni. 
F’dan ir‑rigward, l‑awditjar iservi wkoll biex jivveri ‑
fika jekk l‑Istati Membri kkonformawx mal‑prinċipji 
ta’ ġestjoni finanzjarja tajba, li jinkludu, inter alia, 
valutazzjoni tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż.
Għall‑punt V dwar il‑konsolidazzjoni tas‑swieq, 
il‑Kummissjoni tikkunsidra li waħda mill‑miri 
tal‑miżura għall‑promozzjoni tal‑inbid f’pajjiżi terzi 
hija li jiżdied in‑numru ta’ ħwienet tal‑inbid. Dan 
jista’ jinkiseb billi tittieħed azzjoni fis‑swieq stab ‑
biliti kif ukoll fis‑swieq il‑ġodda jew f’dawk li tilfu 
l‑istabbilizzazzjoni li kellhom qabel. Jekk tinkiseb 
stabbilizzazzjoni fis‑swieq il‑ġodda, din trid tiġi 
kkonsolidata. Il‑leġiżlazzjoni tal‑Komunità ma 
teskludix dan2; barra minn hekk, għalkemm il‑pref ‑
erenza tingħata lill‑SMEs, id‑ditti l‑kbar jistgħu jib ‑
benefikaw ukoll mill‑assistenza għaliex il‑kwistjoni 
hija waħda ta’ preferenza, mhux ta’ eliġibbiltà.
2 L‑Artikolu 103p(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007 jgħid li 
l‑appoġġ “għandu jkopri informazzjoni jew miżuri ta’ promozzjoni 
dwar l‑inbejjed tal‑Komunità f’pajjiżi terzi, biex b’hekk itejbu 
l‑kompetittività tagħhom f’dawk il‑pajjiżi.”
Risposti tal‑Kummissjoni 44
Waqt l‑awditjar tal‑miżura tal‑investimenti tagħha, 
il‑Kummissjoni tivverifika li l‑Istati Membri vval ‑
utaw jekk l‑ispejjeż tal‑miżura humiex raġonevoli. 
F’konformità mad‑dispożizzjonijiet tar‑Regola ‑
ment (KE) Nru 1290/2005, l‑awditjar jivverifika 
li l‑Istati Membri adottaw id‑dispożizzjonijiet 
leġiżlattivi u amministrattivi mitluba kollha 
u kwalunkwe miżura oħra (amministrattiva 
u superviżorja) meħtieġa biex tiġi żgurata protezz ‑
joni xierqa tal‑interessi finanzjarji tal‑Unjoni. F’dan 
ir‑rigward, L‑awditjar iservi wkoll biex jivverifika 
jekk l‑Istati Membri kkonformawx mal‑prinċipji 
ta’ ġestjoni finanzjarja tajba, li jinkludu, inter alia, 
valutazzjoni tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż.
Il‑kwistjoni ġenerali tal‑għażla tal‑proġetti 
tal‑investimenti, b’mod partikolari meta jiġu 
għall‑verifika tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż 
u l‑vijabbiltà tal‑proġetti (ex ante), hija indiriz ‑
zata fil‑laqgħat tal‑Kumitat ta’ Ġestjoni tal‑OKS.
Għall‑miżura ta’ promozzjoni
(a)  Il‑Kummissjoni tikkunsidra li skont iċ‑ċirkostanzi, 
il‑benefiċjarji jista’ jkollhom aċċess għall‑miżura 
fit‑tieni perjodu ta’ programmazzjoni, pereżempju 
biex jikkonsolidaw il‑pożizzjoni tas‑suq tagħhom 
fl‑istess pajjiż terz. Filwaqt li l‑objettiv tal‑miżura 
huwa li titjieb il‑kompetittività tal‑inbejjed 
DOP/IĠP u inbejjed varjetali u dan jeħtieġ li 
jintlaħaq, ir‑regoli ma jipprekludux l‑identifikazz ‑
joni ta’ ċerti marki kummerċjali. Jista’ jkun impor ‑
tanti għall‑benefiċjarji, li jħallsu 50 % tal‑ispejjeż 
tal‑proġett, biex ikunu jistgħu jiġbdu l‑attenzjoni 
fuq il‑marka tagħhom sabiex tiġi rikonoxxuta 
mis‑swieq fil‑mira u konsegwentement, biex iżidu 
l‑bejgħ tagħhom. Barra minn hekk, l‑emendi 
għar‑Regolament (KE) Nru 555/2008 u l‑adozzjoni 
tal‑Linji gwida fl ‑2013 jippermettu li tingħata pref ‑
erenza b’mod aktar ċar lill‑SMEs.
(b)  Ir‑Regolament tal‑Kunsill jippermetti li tingħata 
għajnuna jekk il‑miżuri meħudin jikkonformaw 
mar‑regoli fis‑seħħ. Il‑proċedura tal‑għażla, 
kif iddefinita fir‑regolament u fil‑linji gwida 
msemmija fl‑ittra (a) tipprovdi, inter alia, 
għall‑evalwazzjoni tal‑impatt mistenni tal‑miżuri 
fuq it‑tkabbir tad‑domanda.
Il‑Kummisjoni sejra tiddiskuti mal‑Istati Membri 
l‑adattament tal‑linji gwida sabiex tiġi żgurata 
kumplimentarjetà ta’ proġetti ta’ promozzjoni 
ffinanzjati mill‑UE ma’ azzjonijiet eżistenti biex 
jiġi evitat ir‑riskju ta’ effett deadweight.IX
Għall‑miżura tal‑investimenti
(a)  Il‑Kunsill u l‑Parlament, f’Diċembru 2013, 
għadhom kemm ikkonfermaw l‑utilità tar‑riforma 
tal‑inbid, billi żammew il‑prinċipji ta’ gwidi 
tagħha fir‑Regolament (KE) Nru 1308/2013 
dwar l‑organizzazzjoni komuni tas‑suq 
il‑ġdida għall‑perjodu 2014 ‑2020. B’hekk 
urew ir‑rieda tagħhom li jagħtu lill‑għodod 
tar‑riforma tal‑inbid il‑ħin biex jiġu implimentati 
bis‑sħiħ, filwaqt li fl‑istess ħin jespandu l‑firxa 
tas‑sottomiżuri tal‑programmi ta’ għajnuna 
(miżura ta’ innovazzjoni ġdida, il‑ftuħ ta’ pro ‑
mozzjoni għal azzjonijiet immirati lejn is‑suq 
domestiku, l‑estensjoni għar‑ristrutturar 
tat‑tħawwil mill‑ġdid minħabba raġunijiet 
tas‑saħħa tal‑pjanti).
Sa fejn l‑assorbiment tal‑fondi huwa kkonċernat, 
il‑Kummissjoni twettaq monitoraġġ tal‑ammonti 
riċevuti mill‑benefiċjarji ta’ kull xahar.
F’konformità mal‑Artikolu 110 tar‑Regolament 
Orizzontali 1306/2013, il‑Kummissjoni sejra 
tiżgura li l‑impatt ikkombinat tal‑instrumenti 
tal‑PAK kollha jitkejjel u jiġi vvalutat fir‑rigward 
tal‑objettivi komuni tal‑PAK. Dan jinkludi eval ‑
wazzjoni tal‑ koerenza  tal‑istrumenti tal‑PAK sal ‑
2018 (l‑ewwel riżultati). F’dan il‑kuntest, fl ‑2018, 
il‑Kummissjoni ser teżamina kif tinkludi val ‑
utazzjoni tal‑valur miżjud tal‑fatt li jkun hemm 
appoġġ ta’ investiment kemm taħt is‑COM 
tal‑inbid kif ukoll taħt l‑iżvilupp rurali. Għandu 
jiġi nnotat li l‑informazzjoni dwar l‑impatt ta’ 
politika tista’ tinkiseb biss wara li jkun għadda 
perjodu ta’ żmien twil biżżejjed.
(b)  Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din il‑parti tar‑rak ‑
komandazzjoni hija indirizzata lill‑Istati Membri.
Il‑leġiżlazzjoni Komunitarja tipprovdi qafas 
lill‑Istati Membri biex tiġi żgurata l‑kontin ‑
wità tal‑proġetti ex‑post (Artikolu 103 u (5) 
tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007).
Risposti tal‑Kummissjoni 45
It‑tielet analiżi spiża/benefiċċju għandha 
tiġi ppreżentata mill‑Istati Membri 
sal‑1 ta’ Jannar 2017.
Il‑Kummissjoni tenfasizza li l‑informazzjoni 
dwar l‑implimentazzjoni tal‑miżuri (informazz ‑
joni dwar il‑monitoraġġ) għandha tkun distinta 
mill‑informazzjoni dwar ir‑riżultati u l‑impatti ta’ 
dawn il‑miżuri (informazzjoni dwar il‑evalwazz ‑
joni). Id‑dejta tal‑valutazzjoni tista’ tinkiseb biss 
wara li jkun għadda perjodu ta’ żmien.
(f)  F’konformità mal‑Artikolu 110 tar‑Regolament 
Orizzontali 1306/2013, il‑Kummissjoni tiżgura li 
l‑impatt ikkombinat tal‑istrumenti kollha tal‑PAK 
jitkejjel u jiġi vvalutat fir‑rigward tal‑objettivi 
komuni tal‑PAK. Dan jinkludi valutazzjoni 
tal‑ effiċjenza  tal‑istrumenti tal‑PAK sal ‑2018 
(l‑ewwel riżultati). F’dan il‑kuntest, fl ‑2018, 
il‑Kummissjoni ser teżamina kif tinkludi val ‑
utazzjoni tal‑użu tal‑baġit allokat għall‑iskema 
tal‑appoġġ għall‑inbejjed u tal‑impatti tagħha. 
Għandu jiġi nnotat li informazzjoni dwar 
l‑impatt ta’ politika tista’ tinkiseb biss wara li 
jkun għadda perjodu ta’ żmien twil biżżejjed.
Introduzzjoni
11
Ir‑Regolament Finanzjarju jistipula li l‑Istati Mem ‑
bri u l‑Kummissjoni għandhom jissodisfaw il‑kon ‑
troll rispettiv u l‑obbligi tal‑awditjar u jassumu 
r‑responsabbiltajiet li jirriżultaw. B’mod partiko ‑
lari, meta jwettqu kompiti ta’ implimentazzjoni 
bħall‑implimentazzjoni tal‑miżuri ta’ promozzjoni 
u ta’ investiment, l‑Istati Membri għandhom jieħdu 
l‑miżuri kollha meħtieġa biex jipproteġu l‑interessi 
finanzjarji tal‑Unjoni.(c)  Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din ir‑rakkoman ‑
dazzjoni tqieset għall‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni 2014 ‑2018.
Din il‑kwistjoni ġiet indirizzata fl‑Artikolu 53(b) 
tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) Nru 1308/2013, 
fir‑Regolament ta’ Implimentazzjoni tal‑Kummis ‑
sjoni (UE) Nru 752/2013 tal ‑31 ta’ Lulju 2013 li jżid 
l‑Artikolu 5a mar‑Regolament tal‑Kummissjoni 
(KE) Nru 555/2008 u fil‑Linji Gwida.
(d)  Din ir‑rakkomandazzjoni hija indirizzata lill‑Istati 
Membri.
(e)  Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din ir‑rakkoman ‑
dazzjoni tqieset għall‑perjodu ta’ programmazz ‑
joni 2014 ‑2018.
Għall‑perjodu ta’ programmazzjoni l‑ġdid, 
fil‑linji gwida tagħha, il‑Kummissjoni proponiet 
eżempji ta’ indikaturi li l‑Istati Membri jistgħu 
jipproponu lill‑benefiċjarji għall‑iskopijiet ta’ 
evalwazzjoni tar‑riżultati tal‑miżuri ta’ promozz ‑
joni skont l‑azzjoni meħuda.
Waqt l‑analiżi tal‑proġetti tal‑programmi 
2014 ‑18, il‑Kummissjoni talbet lill‑Istati Mem ‑
bri jipprovdu l‑indikaturi xierqa għal kull 
miżura. Il‑programmi ta’ appoġġ issa jinkludu 
taqsima li tipprovdi informazzjoni iktar ċara 
dwar il‑kriterji u l‑indikaturi kwantitattivi użati 
għall‑monitoraġġ u l‑evalwazzjoni. L‑Istati Mem ‑
bri ġew mistiedna juru r‑rabta bejn l‑objettivi 
li stabbilixxew għal kull miżura u l‑indikaturi 
użati biex ikejlu l‑progress lejn l‑ilħuq ta’ dawn 
l‑objettivi.
Fl‑1 ta’ Marzu 2014, l‑Istati Membri għandhom 
jippreżentaw it‑tieni analiżi spiża/benefiċċju3 
tal‑programmi ta’ appoġġ. Għandha tinkludi 
informazzjoni rilevanti għall‑iskopijiet tal‑val ‑
utazzjoni tal‑programmi tal‑ewwel perjodu ta’ 
programmazzjoni 2009 ‑13.
3 L‑ewwel analiżi spiża/benefiċċju saret disponibbli 
fl‑1 ta’ Marzu 2011 u għalhekk kienet limitata għall‑ewwel sentejn 
tal‑implimentazzjoni tal‑programmi.
Risposti tal‑Kummissjoni 46
19
L‑ammonti fil‑fatt ġew ittrasferiti għall‑iżvilupp 
rurali u ġew allokati għal programmi f’reġjuni 
tal‑vitikultura. Madankollu, dawn l‑ammonti ma 
ġewx speċifikament allokati għas‑settur tal‑inbid.
20
Ir‑Rumanija introduċiet il‑miżura tal‑investiment 
mill‑perjodu ta’ programmazzjoni l‑ġdid 2014 ‑18.
21
Minħabba l‑problemi fil‑kompetittività fis‑settur, 
murija bid‑distillazzjoni fuq skala kbira li saret 
fil‑bidu tal‑millenju l‑ġdid u minħabba t‑tneħħija 
gradwali tal‑miżuri tas‑suq, il‑Kummissjoni qieset 
il‑possibbiltà li tipprovdi appoġġ għall‑investimenti 
bħala żvilupp pożittiv għas‑settur.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 18 u 19.
22
Fi Stati Membri importanti, ma kien hemm l‑ebda 
dewmien jew restrizzjoni fl‑implimentazzjoni. 
Minħabba r‑riskji ta’ sovrapożizzjoni fiż‑żewġ skemi 
ta’ appoġġ, il‑Kummissjoni ħasset li kien essenzjali li 
tistabbilixxi linja diviżorja biex tiġi żgurata ġestjoni 
tajba tal‑baġit u jittaffew il‑beżgħat imfissra 
mill‑Qorti f’diversi okkażjonijiet.
Ġew proposti tliet tipi ta’ demarkazzjoni 
mill‑Kumitat tal‑Ġestjoni u dawn ġew applikati 
għall‑programmi: (1) demarkazzjoni skont l‑oper ‑
azzjoni; din id‑demarkazzjoni ħadet sura prattika 
bl‑emenda tal‑Artikolu 20(2) u (3) tar‑Regolament 
(KE) Nru 555/2008, (2) demarkazzjoni skont id‑data 
tal‑impenji finanzjarji, u (3) esklużjoni tal‑miżura, 
jew ta’ xi wħud mill‑operazzjonijiet ta’ miżura ta’ 
programm partikolari.Osservazzjonijiet
18
F’Diċembru 2013, il‑Kunsill u l‑Parlament ikkon ‑
fermaw l‑utilità tar‑riforma tal‑inbid, billi 
żammew il‑prinċipji tagħha fir‑Regolament (KE) 
Nru 1308/20134 dwar l‑organizzazzjoni komuni 
tas‑suq il‑ġdida, b’hekk urew ir‑rieda tagħhom li 
jagħtu lill‑miżuri ż‑żmien biex jimmassimizzaw 
l‑impatt tagħhom, li jfisser li baqa’ jsir investiment 
taħt iż‑żewġ skemi ta’ appoġġ.
L‑investimenti tal‑programmi tal‑appoġġ 
għall‑inbejjed huma kumplimentari għal dawk 
tal‑programmi ta’ żvilupp rurali. Huwa pass inten ‑
zjonat min‑naħa tal‑leġiżlatur li jkun hemm dawn 
iż‑żewġ programmi għaddejjin:
(3) Raġuni strateġika: il‑programmi ta’ appoġġ 
għas‑settur tal‑inbid huma mfasslin biex iżidu 
l‑kompetittività tas‑settur, filwaqt li l‑programmi 
tal‑iżvilupp rurali huma mfasslin biex jiżguraw 
l‑iżvilupp sostenibbli fiż‑żoni rurali. Il‑prijoritaji ‑
et ta’ appoġġ għas‑settur tal‑inbid mhux bilfors 
jikkoinċidu ma’ dawk stabbiliti fil‑politika tal‑iżvilupp 
rurali. Bis‑saħħa tal‑programm ta’ appoġġ 
għall‑inbejjed, is‑settur huwa ggarantit allokazzjoni 
diretta mill‑baġits tal‑investimenti tal‑Komunità.
(4) Raġuni finanzjarja: fil‑programmi ta’ appoġġ 
għall‑inbejjed, l‑Istati Membri mhumiex meħtieġa 
jipprovdu kontribuzzjoni finanzjarja, nazzjonali jew 
reġjonali.
Kaxxa 1
Ara t‑tweġiba għal punt 18.
4 ĠU L 347, 20.12.2013.
Risposti tal‑Kummissjoni 47
Tweġiba komuni tal‑Kummissjoni 
għall‑paragrafi 26 u 27
Il‑Kunsill u l‑Parlament, bħall‑Kummissjoni, stabbi ‑
lixxew regoli dwar il‑kontroll ex‑post  tad‑durabbiltà 
tal‑operazzjonijiet. Artikolu 103u(5) tar‑Regola ‑
ment (KE) Nru 1234/2003 jistipula li l‑Artikolu 72 
tar‑Regolament (KE) Nru 1698/2005 (żvilupp rurali) 
għandu japplika mutatis mutandis għall‑għajnuna 
tal‑investimenti fil‑programmi ta’ għajnuna naz ‑
zjonali (inbid)5. Ġew stabbiliti dispożizzjonijiet 
simili mill‑Artikolu 50(5) tar‑Regolament (KE) 
Nru 1308/2013, li jirreferi għall‑Artikolu 71 
tar‑Regolament (KE) Nru 1303/2013, li jissostitwixxi 
l‑Artikolu 72 tar‑Regolament (KE) Nru 1698/2005.
Il‑kwistjoni ġenerali tal‑għażla tal‑proġetti tal‑inves ‑
timenti, b’mod partikolari bil‑ħsieb li jiġi vverifi ‑
kat jekk l‑ispejjeż humiex raġonevoli u l‑proġetti 
vijabbli ( ex‑ante ), ser tiġi indirizzata fi ħdan il‑qafas 
tal‑laqgħat tal‑Kumitat ta’ Ġestjoni tal‑OKS.
28
L‑applikazzjoni tal‑prinċipju ’min jiġi l‑ewwel, 
jinqeda l‑ewwel’ mhux bilfors tinvolvi nuqqas ta’ 
kontroll superviżorju tal‑vijabbiltà tal‑proġett. 
Il‑proċeduri tal‑għażla fl‑Awstrija u fi Franza ma 
waqfux il‑proġetti finalment approvati milli jiġu 
vverifikati u ddikjarati vijabbli.
Jekk ma jkun hemm l‑ebda dispożizzjoni 
speċifika dwar din il‑kwistjoni fir‑Regolament (KE) 
Nru 555/2008, japplikaw ir‑regoli tal‑ġestjoni finan ‑
zjarja tajba (ara l‑Artikolu 9 tar‑Regolament (KE) 
Nru 1290/2005).
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 26 u 27.
5 L‑Artikolu 72 tar‑Regolament (KE) Nru 1698/2005 jispeċifika li 
l‑proġetti kollha ffinanzjati jridu jkunu durabbli, jiġifieri l‑Istati 
Membri jridu jiżguraw li l‑operazzjoni, fi żmien ħames snin 
mid‑deċiżjoni tal‑iffinanzjar tal‑Awtorità ta’ Ġestjoni, ma ssiriliex 
modifika sostanzjali, inkluż it‑twaqqif ta’ attività.L‑istabbiliment ta’ din il‑linja diviżorja, li fil‑bidu 
ma kinitx ipprovduta fir‑regolament tal‑implimen ‑
tazzjoni, fisser li l‑programmi kellhom jiġu adattati 
fiż‑żewġ skemi ta’ appoġġ. Ladarba tfasslu linji 
diviżorji, kien hemm spejjeż amministrattivi addiz ‑
zjonali limitati għall‑amministrazzjonijiet nazzjonali.
23
L‑istabbiliment ta’ linja diviżorja huwa iktar diffiċli 
fl‑Istati Membri reġjonalizzati, bħal Spanja u l‑Italja.
L‑inbid jiġi kkultivat fir‑reġjuni kollha tal‑Italja 
u huwa settur ekonomikament, ambjentalment 
u soċjalment importanti. Kull reġjun għandu 
l‑karatteristiċi tiegħu u għal xi wħud minnhom kien 
diffiċli li tiġi stabbilita l‑linja diviżorja. Madankollu, 
din il‑linja issa ġiet stabbilita fid‑dettall fir‑reġjuni 
kkonċernati. Din il‑miżura hija kkunsidrata bħala 
waħda mill‑iktar importanti biex titjieb il‑kom ‑
petittività, b’mod partikolari minn meta l‑miżuri 
tal‑intervent sparixxew. L‑infiq fuq din il‑miżura 
fl‑2013 għandu jammonta għal EUR 55 miljun 
(17 % tal‑baġit għal din il‑miżura fl ‑2013).
Madankollu, raġunijiet oħrajn jistgħu jispjegaw 
id‑dewmien osservat waqt l‑ewwel snin tal‑perjodu 
ta’ programmazzjoni: diffikultajiet biex tinkiseb 
garanzija mill‑bank minħabba l‑kriżi finanzjarja jew 
dewmien fl‑implimentazzjoni tal‑qafas leġiżlattiv 
għal din il‑miżura fuq il‑livell nazzjonali jew reġjonali.
Ara t‑tweġibiet għall‑punt 22.
24
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 22 u 23.
Risposti tal‑Kummissjoni 48
33
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 26 sa 32.
34
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 30 sa 31.
37
Il‑Kummissjoni hija tal‑fehma li r‑Regolament 
tal‑Kunsill jippermetti li l‑għajnuna tingħata 
lill‑benefiċjarji ta’ dan it‑tip jekk l‑azzjonijiet 
meħudin jikkonformaw mal‑kundizzjonijiet 
tar‑Regolament.
Għandu jiġi enfasizzat ukoll li l‑miżura ppermettiet 
li varjetà wiesgħa ta’ ditti jiġu megħjunin, inklużi 
l‑assoċjazzjonijiet interprofessjonali u kooperattivi 
ta’ min ikabbar, li jlaqqgħu flimkien lil għadd kbir ta’ 
kultivaturi u ta’ dawk li jagħmlu l‑inbid.
L‑emendi fir‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
u l‑adozzjoni tal‑Linji gwida fl ‑2013 jagħmlu pos ‑
sibbli li titjieb l‑eliġibbiltà tal‑ispejjeż, il‑kwalità 
tal‑għażla tal‑proġetti u l‑implimentazzjoni, is‑seg ‑
witu, is‑superviżjoni u l‑valutazzjoni tal‑azzjonijiet 
meħuda. Il‑proċedura tal‑għażla, pereżempju, 
tipprovdi għall‑valutazzjoni tal‑impatt probab ‑
bli tal‑azzjonijiet fuq it‑tkabbir fid‑domanda 
(Artikolu 5(2)(c) tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008) 
għall‑prodotti kkonċernati.29
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 26 sa 28.
Kaxxa 2
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 26 sa 28.
Tweġiba konġunta għall‑punti 30 sa 31
L‑Istati Membri ta’ spiss jużaw listi ta’ prezzijiet 
standard li jikkorrispondu għall‑prezz tas‑suq 
għal ċerti operazzjonijiet (pereżempju, fix‑xogħol 
tal‑kostruzzjoni). Minħabba li l‑benefiċjarju jikkon ‑
tribwixxi b’mod finanzjarju għall‑proġett, għandu 
wkoll l‑interess li jikseb prezzijiet orħos.
Waqt l‑awditjar tagħha tal‑miżura tal‑investimenti, 
il‑Kummissjoni tivverifika jekk l‑Istati Membri 
vvalutawx jekk l‑ispejjeż ikkonċernati humiex 
raġonevoli. F’konformità mad‑dispożizzjonijiet 
tar‑Regolament (KE) Nru 1290/2005, l‑awd ‑
itjar jivverifika li l‑Istati Membri adottaw 
id‑dispożizzjonijiet leġiżlattivi u amministrattivi 
mitluba kollha u kwalunkwe miżura oħra (ġestjoni 
u kontroll) meħtieġa biex tiġi żgurata l‑protezzjoni 
effettiva tal‑interessi finanzjarji tal‑Unjoni. F’dan 
ir‑rigward, il‑verifiki jservu wkoll biex jivverifikaw 
jekk l‑Istati Membri kkonformawx mal‑prinċipji ta’ 
ġestjoni finanzjarja tajba, li jkopru, inter alia, val ‑
utazzjoni tar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż.
32
Il‑Linji gwida jindikaw ix‑xiri tal‑btieti tal‑injam 
bħala operazzjoni eliġibbli.
Il‑Kummissjoni tenfasizza li, f’ħafna każijiet, il‑btieti 
tal‑ballut jintużaw għal iktar minn tliet snin u xi 
kultant sa għaxar snin.
Is‑sempliċi sostituzzjoni tal‑bettija mhix eliġibbli 
(Artikolu 17 tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008). 
Fil‑fatt, huwa importanti li jkun hemm distinzjoni 
bejn l‑eliġibbiltà tal‑btieti mill‑eliġibbiltà tas‑sos ‑
tituzzjoni tal‑btieti. Bettija hija eliġibbli (jekk tintuża 
għal iktar minn ħames snin); is‑sostituzzjoni tal‑bet ‑
tija mhix.
Risposti tal‑Kummissjoni 49
38
Il‑Kummissjoni ma taqbilx mal‑fehma tal‑Qorti.
Fost il‑miri tal‑miżura ta’ promozzjoni f’pajjiżi terzi 
hemm dik li jiżdied in‑numru ta’ ħwienet tal‑inbid, 
mhux biss fi swieq ikkonsolidati iżda anke fi swieq 
ġodda jew dawk li l‑istabbilizzazzjoni tagħhom 
intilfet. Jekk jinfetħu swieq ġodda, dawn għandhom 
ikunu kkonsolidati, parzjalment permezz ta’ żieda 
fis‑sehem tas‑suq. Ir‑regoli tal‑Komunità ma jipprev ‑
enux dan6. Barra minn hekk, għalkemm il‑prefer ‑
enza tingħata lill‑SMEs, ditti kbar jistgħu jibbenefi ‑
kaw ukoll mill‑għajnuna. Id‑ditti l‑kbar jinsabu fuq 
quddiem nett7 fil‑promozzjoni tal‑inbejjed Ewropej 
kollha f’pajjiżi terzi, fejn ditti iżgħar għandhom iktar 
diffikultà jieħdu inizjattivi ta’ promozzjoni. Fl‑Italja, 
pereżempju, intrapriżi kbar jimplimentaw miżuri 
billi joħolqu effetti ta’ multiplikatur permezz ta’ 
assoċjazzjonijiet temporanji ta’ intrapriżi.
L‑emendi fl‑Artikolu 5c) tar‑Regolament (KE) 
Nru 555/2008 u l‑adozzjoni tal‑Linji gwida fl ‑2013 
għandhom jippermettu li l‑kwalità tal‑għażla titjieb 
u b’mod partikolari, li tingħata preferenza iktar ċara 
lill‑SMEs, lill‑benefiċjarji l‑ġodda u lill‑benefiċjarji li 
jimmiraw pajjiż terz ġdid8.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 37.
6 L‑Artikolu 103p(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007 jispeċifika li 
tingħata għajnuna għal miżuri ta’ informazzjoni jew promozzjoni 
meħuda f’pajjiżi terzi favur l‑inbejjed tal‑Komunità sabiex tittejjeb 
il‑kompetittività tagħhom fil‑pajjiżi kkonċernati.
7 Fejn il‑kapaċitajiet ta’ awtofinanzjament ta’ ditti kbar huma 
kkonċernati, wieħed għandu jżomm f’moħħu li l‑isforzi 
tal‑promozzjoni mhumiex sforzi tradizzjonali għall‑investiment 
f’prodott li jilħaq ħtieġa mkejla b’attenzjoni. Pjuttost, mill‑effetti 
minn kampanji ta’ promozzjoni jibbenefikaw intrapriżi oħra 
minbarra dawk li jwettqu l‑investiment (intrapriżi li jagħmlu prodotti 
fl‑istess firxa u bl‑istess oriġini ġeografika). L‑isforzi finanzjarji 
magħmulin mill‑ikbar ditti biex jippromwovu l‑prodotti tagħhom 
għalhekk jibbenefikaw minnhom l‑operaturi kollha fis‑settur.
8 B’mod partikolari, il‑Linji gwida, jirrakkomandaw l‑eżaminazzjoni 
tal‑proġetti fuq il‑bażi ta’ xibka tal‑għażla, b’punti għal kull 
kriterju tal‑għażla u proġetti tal‑għażla fuq il‑bażi ta’ valutazzjoni 
tal‑merti ta’ kull proġett. Għalhekk, l‑Istati Membri għandhom 
jagħżlu dawk il‑proġetti li joffru l‑aħjar proporzjon ta’ kwalità/
prezz u għandhom jagħtu preferenza lill‑SMEs, lill‑benefiċjarji 
ġodda u lill‑benefiċjarji li qegħdin jiftħu suq ġdid.Kaxxa 3
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 37.
Azzjonijiet ta’ promozzjoni ssussidjati 
għax‑xampanja
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li anke jekk ix‑xampanja 
għandha reputazzjoni għolja fl‑UE u f’numru ta’ 
pajjiżi terzi, għandha wkoll ħafna kompetituri li 
għalkemm għadhom ma kisbux l‑istess status, 
qegħdin iżidu s‑sehem tas‑suq tagħhom, b’mod 
partikolari f’ċerti swieq ta’ importanza strateġika. 
Barra minn hekk, l‑effetti tal‑kriżi ekonomika, 
f’numru ta’ każijiet, jistgħu jwasslu għal tipi oħra 
ta’ inbid frizzanti jew li jiġu kkunsmati prodotti 
oħrajn minflok xampanja. Jekk ċerti prodotti 
għandhom jiġu esklużi għax kellhom reputazzjoni 
għolja biżżejjed, din ir‑reputazzjoni, fir‑rigward 
tal‑prodotti l‑oħra, tkun trid titkejjel b’mod 
oġġettiv u tingħata ġustifikazzjoni għall‑iffinanzjar 
tal‑promozzjoni ta’ prodotti oħra fl‑istess firxa– sit ‑
wazzjoni li tippreżenta diffikultajiet fir‑rigward ta’ 
trattament ġust.
Spanja (Katalonja): sitt benefiċjarji 
rrappreżentaw 88 % tal‑finanzjament totali 
approvat għall‑perjodu 2009‑11
Din hija s‑sitwazzjoni osservata fil‑Katalonja, fejn 
il‑fokus huwa fuq ditta kbira li rċeviet għajnuna 
ta’ EUR 8.1 miljun (mill‑EUR 15.2 miljun mogħtija 
f’din il‑komunità awtonoma). L‑iskrutinju 
tal‑informazzjoni mibgħuta mill‑awtoritajiet Span ‑
joli fl‑Anness VIII tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
u analizzata mid‑dipartimenti tal‑Kummissjoni 
turi li, waqt l‑istess perjodu, fi Spanja, ingħatat 
għajnuna totali ta’ EUR 61 miljun lil 350 ditta, 
inkluż lil “Consejo Regulador DOC a Rioja” u lil 
“Fundación Castilla la Mancha Tierra de viñedos”, 
li jirrappreżentaw numru kbir ta’ negozji.
Risposti tal‑Kummissjoni 50
Rigward it‑tieni emenda fir‑Regolament, il‑Kum ‑
missjoni hija tal‑fehma li intrapriża waħda u l‑ist ‑
ess unika intrapriża jista’ jkollha l‑istess aċċess 
għall‑miżura fit‑tieni perjodu ta’ programmazzjoni, 
b’mod partikolari sabiex tikkonsolida s‑suq, jekk 
tikkonforma mal‑kundizzjonijiet tar‑Regolament, 
b’mod partikolari fejn huma kkonċernatil‑azzjonijiet 
eliġibbli u l‑għażla. Fi kwalunkwe każ, dak li għandu 
x’jaqsam magħna hawnhekk huwa proġett il‑ġdid 
u mhux estensjoni tal‑proġett inizjali. Għandu jkun 
is‑suġġett ta’ għażla ad hoc.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 38 u 43 sa 46.
41
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 38 sa 40.
42
Filwaqt li l‑objettiv tal‑miżura huwa li ttejjeb il‑kom ‑
petittività tal‑inbejjed DOP/IĠP u tal‑inbejjed var ‑
jetali u dan irid jintlaħaq, ir‑regoli ma jipprekludux 
l‑identifikazzjoni ta’ ċerti marki kummerċjali. Jista’ 
jkun importanti għal benefiċjarji, li jħallsu 50 % 
tal‑ispejjeż tal‑proġett, biex ikunu jistgħu jiġbdu 
l‑attenzjoni fuq il‑marka tagħhom sabiex tiġi rikon ‑
oxxuta mis‑swieq fil‑mira u konsegwentement, biex 
iżidu l‑bejgħ tagħhom.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 37.
43
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punt 37 u n‑nota f’qiegħ 
il‑paġna 46.
44
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 37 u 43
Il‑Kummissjoni ser tiddiskuti mal‑Istati Membri 
l‑adattament tal‑Linji gwida sabiex tiġi żgurata 
kumplimentarjetà ta’ proġetti ta’ promozzjoni 
ffinanzjati mill‑UE ma’ azzjonijiet eżistenti biex jiġi 
evitat ir‑riskju ta’ effett deadweight.39
L‑informazzjoni mibgħuta mill‑Istati Membri 
f’konformità mal‑Annessi V u VIII tar‑Regola ‑
ment (KE) Nru 555/2008 turi li, b’mod ġenerali, 
il‑benefiċjarji jimmiraw lejn iktar minn suq wieħed.
Ir‑rapport tal‑Kummissjoni dwar l‑implimentazzjoni 
tal‑miżura ta’ promozzjoni juri li 37 % tal‑proġetti 
ffinanzjati biss jimmiraw lejn suq wieħed, fil ‑
waqt li l‑maġġoranza jimmiraw lejn bejn żewġ 
u seba’ swieq differenti. Ġiet osservata wkoll 
konċentrazzjoni sinifikanti ta’ azzjonijiet, 
b’75 % tal‑azzjonijiet ikopru seba’ pajjiżi (l‑Istati 
Uniti tal‑Amerika, iċ‑Ċina/Ħong Kong, il‑Ġappun, 
il‑Messiku, il‑Kanada, ir‑Russja u l‑Isvizzera).
L‑Istati Uniti huwa l‑iktar suq li jkun spiss fil‑mira, bi 
22 % tal‑azzjonijiet.
Il‑kompetizzjoni fis‑suq Amerikan hija evidenti 
ħafna. Għalhekk huwa essenzjali għad‑ditti li 
jkunu preżenti hemmhekk, parzjalment bil‑ħsieb 
li jiżguraw swieq ġodda u jżommu dawk eżistenti. 
Huwa essenzjali għalihom li jagħmlu lilhom 
infushom magħrufa aħjar sabiex ikunu żgurati flussi 
ta’ kummerċ stabbli fil‑futur.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 38.
40
Fl‑2010, ġie deċiż li l‑appoġġ jista’ jiġi estiż sa mas ‑
simu ta’ sentejn, wara dewmien, osservat fl‑Istati 
Membri u f’pajjiżi terzi, minħabba formalitajiet 
amministrattivi. Din l‑estensjoni kienet possibbli 
biss wara valutazzjoni tal‑azzjonijiet diġà meħuda.
Risposti tal‑Kummissjoni 51
48
Biex tipprovdi iktar parametri għal dawn il‑miżuri, 
il‑Kummissjoni adottat linji gwida fl ‑2013 biex tgħin 
lill‑Istati Membri jistabbilixxu l‑programmazzjoni 
tal‑2014 ‑18 tagħhom fuq il‑bażi tal‑esperjenza mik ‑
suba fl‑ewwel snin tal‑programmazzjoni (ara n‑nota 
f’qiegħ il‑paġna tal‑Qorti 4).
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 37, 49 u 51.
49
Din il‑kwistjoni tqieset fl‑Artikolu 53(b) tar‑Regola ‑
ment tal‑Kunsill (KE) Nru 1308/2013, fir‑Regola ‑
ment ta’ Implimentazzjoni tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 752/2013 tal ‑31 ta’ Lulju 2013 li jżid l‑Artikolu 5a 
mar‑Regolament tal‑Kummissjoni (KE) Nru 555/2008 
u fil‑Linji gwida9.
Qabel ma ġew adottati dawn id‑dispożizzjonijiet, 
l‑eliġibbiltà tal‑ispejjeż amministrattivi u tal‑persu ‑
nal, fl ‑2007 kienet soġġetta għal interpretazzjoni 
interna mid‑Direttorat Ġenerali għall‑Agrikoltura10.
50
L‑ispejjeż tal‑persunal u l‑ispejjeż ġenerali 
għandhom ikunu eliġibbli meta jkunu marbuta 
b’mod strett mal‑azzjoni; iżda għandhom jingħataw 
qafas, kif fil‑fatt ingħataw.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 49.
9 L‑Artikolu 53(b) tar‑Regolament (KE) Nru 1308/2013 jipprovdi l‑bażi 
legali li tagħti s‑setgħa lill‑Kummissjoni li tadotta atti ddelegati 
għall‑istabbiliment tar‑regoli dwar l‑ispejjeż amministrattivi 
u tal‑persunal li jistgħu jiġu inklużi fil‑programmi ta’ appoġġ. 
L‑Artikolu 5a tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008 jipprovdi 
parametri għall‑ispejjeż tal‑persunal u l‑ispejjeż ġenerali, li jridu 
jkunu strettament marbuta mal‑preparazzjoni, l‑implimentazzjoni 
jew is‑segwitu tal‑azzjoni kkonċernata. Il‑Linji gwida adottati 
fl‑2013 jiddefinixxu n‑nefqa kkonċernata b’mod iktar preċiż.
10 Nota Adonis 005778 tal ‑1 ta’ Marzu 2007; din irrimarkat 
li l‑Artikolu 13 tar‑Regolament (KE) Nru 1290/2005 huwa 
ġeneralment maħsub biex jipprevjeni lill‑FAEG milli jassumi 
spejjeż tal‑persunal u spejjeż amministrattivi meta jimplimenta 
l‑PAK; in‑nota rrimarkat ukoll li dan l‑istess Artikolu ma kienx 
maħsub biex jipprevjeni lill‑FAEG milli jiffinanzja l‑ispejjeż 
tal‑persunal involuti fil‑forniment ta’ servizzi speċifiċi . Fl‑opinjoni 
tal‑Kummissjoni, konsegwentament m’hemmx kontradizzjoni.45
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 37 sa 46.
Il‑kwistjoni tal‑eliġibbiltà tal‑ispejjeż tal‑persunal 
u l‑ispejjeż ġenerali hija indirizzata fil‑punt 49.
46
Għandu jiġi nnutat li huwa diffiċli li jiġu esklużi sit ‑
wazzjonijiet li fihom il‑benefiċjarji kienu ser jieħdu 
azzjonijiet bħal dawn mingħajr l‑appoġġ tal‑UE. 
L‑objettiv tal‑miżura huwa li żżid il‑kompetittività. 
Il‑produtturi kollha għandu jkollhom l‑istess oppor ‑
tunità biex japplikaw il‑miżura.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 43, 44 u 45.
Il‑Kummissjoni ser tiddiskuti mal‑Istati Membri 
l‑adattament tal‑linji gwida sabiex tiġi żgurata 
kumplimentarjetà ta’ proġetti ta’ promozzjoni 
ffinanzjati mill‑UE ma’ azzjonijiet eżistenti biex jiġi 
evitat ir‑riskju ta’ effett deadweight.
47
M’hemmx allokazzjoni speċifika għall‑miżura ta’ 
promozzjoni.
Il‑Kummissjoni tfakkar li huma l‑Istati Membri li 
għandhom jipprovdu tqassim tal‑ammonti għal 
kull miżura fuq il‑bażi tal‑ħtiġijiet tagħhom stess 
u fil‑baġit annwali mogħti lill‑miżura permezz 
tar‑Regolament tal‑Kunsill u tal‑Parlament Ewropew. 
Dan it‑tqassim miżura b’miżura huwa ta’ natura indi ‑
kattiva u l‑Istati Membri jistgħu jaġġustaw mill‑ġdid 
l‑ammonti għal kull miżura darbtejn f’sena. Huwa 
għalhekk l‑Istati Membri li ddeċidew jekk jagħtux 
prijorità lil din il‑miżura jew le.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 43.
Risposti tal‑Kummissjoni 52
Biex itaffu l‑effetti tan‑nuqqas ta’ kontrolli f’pajjiżi 
terzi, il‑Linji gwida tal‑Kummissjoni jipproponu li 
jiġu pprovduti fatturi u dokumenti għall‑finijiet ta’ 
kontroll11.
Il‑Kummissjoni hija attenta għall‑ħtieġa li tittejjeb 
il‑kwalità tal‑kontrolli fir‑rigward ta’ din il‑miżura, 
b’mod partikolari permezz ta’ emendi possibbli 
fil‑Linji gwida.
56
Ara t‑tweġiba għall‑punt 55.
57
Il‑kwistjoni ta’ kontrolli fuq azzjonijiet intanġibbli 
bħat‑tidwiq tal‑inbid hija indirizzata fil‑Linji gwida, 
li issa jitolbu li jiġu pprovduti fatturi u doku ‑
menti ta’ akkumpanjament. Dawn jistgħu jik ‑
konsistu, pereżempju, f’ritratti, kopji ta’ artikli, 
listi ta’ parteċipanti, ċertifikati li jikkonfermaw 
il‑parteċipazzjoni f’fieri kummerċjali, eċċ.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 55.
11 Punt 8 tal‑Linji gwida:  
L‑applikazzjonijiet għall‑ħlas mibgħuta lill‑awtorità nazzjonali 
kompetenti għandhom ikunu akkompanjati minn kopji ta’ fatturi 
u dokumenti ta’ sostenn oriġinali tal‑benefiċjarju, li għandhom 
jiġu kklassifikati skont l‑intestatura baġitarja.  
Dawn id‑dokumenti kollha għandhom jiġu elenkati f’tabella 
sommarja, flimkien mal‑ammonti espressi f’euro u fil‑każ 
ta’ Stati Membri barra ż‑żona tal‑euro, fil‑munita nazzjonali 
tagħhom ukoll. Jekk ikun hemm bżonn, jistgħu jintalbu 
traduzzjonijiet.  
Id‑dokumenti ta’ sostenn kollha għandhom jagħtu l‑informazzjoni 
li ġejja: il‑fornitur, is‑servizz ipprovdut bid‑dettalji tal‑mod kif 
għandu x’jaqsam mal‑miżura inkwistjoni, id‑data, l‑ammont 
(eskluż il‑VAT) u n‑numru tar‑reġistrazzjoni. Għandhom ikunu 
akkumpanjati mill‑prova tal‑ħlas. Id‑dokumenti ta’ sostenn jistgħu 
pereżempju jkunu ċertifikat li jikkonferma l‑parteċipazzjoni 
f’fiera, ritratti, kopji ta’ artikli, listi tal‑parteċipanti, eċc. F’każ li jkun 
hemm sottokuntratturi, il‑fatturi tagħhom għandhom ikollhom 
indikazzjoni ċara għal liema parti tal‑operazzjoni għandha 
x’taqsam kull spiża. Jekk ikun hemm fattura waħda, għandha 
tinqasam skont l‑operazzjoni u l‑ispiża; inkella għandu jkun hemm 
fattura separata skont l‑operazzjoni.  
F’każ ta’ awditjar fuq il‑post, l‑awtorità nazzjonali kompetenti 
u l‑ispetturi tal‑Kummissjoni għandhom ikunu jistgħu 
jispezzjonaw id‑dokumenti oriġinali, ikklassifikati skont 
dawn ir‑regoli.51
Il‑Linji gwida huma għodda utli għall‑Istati Membri 
għaliex jimplimentaw il‑miżura ta’ promozzjoni. 
Kien essenzjali li jkun hemm definizzjoni ċara 
tal‑infiq eliġibbli. Huwa għalhekk li ġiet inkluża 
fil‑Linji gwida. Għandu jiġi nnutat li l‑Istati Mem ‑
bri laqgħu b’mod partikolari dan id‑dokument li 
jappoġġja l‑preżentazzjoni tal‑perjodu tal‑pro ‑
gramm 2014 ‑18. Il‑Linji gwida għandhom ukoll 
il‑vantaġġ li huma adattabbli għall‑ħtiġijiet espressi, 
u għalhekk jassiguraw lill‑Istati Membri u lill‑produ ‑
tturi sigurtà aħjar meta jimplimentaw il‑miżura.
53
Il‑Kummissjoni tat importanza partikolari lil din 
il‑kwistjoni hi u tanalizza l‑programmi tal ‑2014 ‑18.
L‑osservazzjonijiet tal‑Qorti ser jitqiesu mill‑Kum ‑
missjoni fl‑awditjar li jmiss tagħha tal‑miżuri ta’ 
promozzjoni u investiment.
Kaxxa 4
Il‑Kummissjoni sejra ssegwi din il‑kwistjoni 
fil‑kuntest tal‑proċedura tal‑approvazzjoni 
tal‑kontijiet.
55
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi l‑problema ppreżentata 
mill‑kontroll fuq il‑post f’pajjiżi terzi, għalkemm 
il‑leġiżlazzjoni Komunitarja ma teħtieġx dan 
il‑kontroll.
Il‑kwistjoni tal‑kontrolli fuq il‑post tqajmet meta 
kien qiegħed jiġi nnegozjat l‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni l‑ġdid mal‑Istati Membri. Ir‑Rumanija, 
l‑Italja, Spanja u s‑Slovakkja, b’mod partikolari, 
ippjanaw kontrolli f’pajjiżi terzi fil‑programmi 
tagħhom. L‑Istati Membri l‑oħra argumentaw li kon ‑
trolli ta’ dan it‑tip f’pajjiżi terzi jkunu wisq onerużi 
u mhux kosteffettivi.
Risposti tal‑Kummissjoni 53
64
Il‑Linji gwida jistipulaw li l‑ispejjeż jistgħu jiġu kkun ‑
sidrati eliġibbli jekk ma jkunux diġà ġew imputati 
f’kategorija oħra ta’ spejjeż13.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punti 62 u 63.
Kaxxa 7
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 55, 62 & 63 u 64.
65
Huwa importanti li jkun hemm disponibbli dejta 
ta’ monitoraġġ affidabbli. Madankollu, hemm sorsi 
oħra ta’ informazzjoni, bħal statistiki u studji. Barra 
minn hekk, għandu jintlaħaq bilanċ bejn l‑ammont 
ta’ informazzjoni meħtieġ għall‑bżonnijiet tal‑poli ‑
tika u l‑ispejjeż u l‑ħlasijiet amministrattivi li 
jirriżultaw mill‑ġbir tad‑dejta.
Il‑Kummissjoni tenfasizza li l‑informazzjoni dwar 
l‑implimentazzjoni tal‑miżuri (l‑informazzjoni ta’ 
segwitu) għandha tkun differenzjata mill‑informazz ‑
joni dwar ir‑riżultati u l‑impatt tal‑politika 
(l‑informazzjoni dwar il‑valutazzjoni). Din tal‑aħħar 
tista’ tinkiseb biss wara li jkun għadda perjodu ta’ 
żmien biżżejjed.
67
Meta l‑amministrazzjonijiet tal‑Istati Membri fasslu 
l‑abbozz tal‑programmi tagħhom fl ‑2008, kienu 
fil‑bidu ta’ proċess ta’ tagħlim. Diversi Stati Membri 
kellhom diffikultajiet biex ifasslu objettivi xierqa 
għall‑miżuri li kienu għadhom kif ġew introdotti. 
Konsegwentament, ta’ spiss kien hemm nuqqas 
ta’ objettivi kwantifikati fl‑ewwel perjodu ta’ 
programmazzjoni.
13 Punt 6 tal‑Linji gwida:  
L‑ispejjeż eliġibbli jkopru biss l‑ispejjeż tal‑operazzjonijiet 
imwettqa u mħallsa mill‑benefiċjarju wara d‑data li l‑kuntratt 
jidħol fis‑seħħ u qabel jiskadi.  
L‑ispejjeż eliġibbli huma eliġibbli biss sakemm:  
‑ jistgħu jkunu vverifikati;  
‑ ma jinkludu l‑ebda spiża mħallsa diġà f’kategorija ta’ nfiq oħra;  
‑ mhumiex iffinanzjati minn proġett ieħor .58
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 55 u 57.
59
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 55 u 57.
Kaxxa 5
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 55 u 57.
60
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 55 u 57.
Kaxxa 6
Il‑Kummissjoni ser issegwi din il‑kwistjoni fil‑kuntest 
tal‑proċedura tal‑approvazzjoni tal‑kontijiet.
Tweġiba konġunta għall‑punti 62 u 63
L‑Artikolu 5a) tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
jiddeskrivi l‑ispejjeż tal‑persunal u l‑ispejjeż 
ġenerali (dawn tal‑aħħar limitati għal 4 %) imġarrba 
mill‑benefiċjarju hu u jipprepara u jimplimenta 
l‑azzjoni. Għall‑kuntrarju tal‑prattika attwali 
fl‑iskema ta’ għajnuna ddefinita mir‑Regolament 
(KE) Nru 3/200812, dwar il‑promozzjoni orizzontali, 
ir‑rikors għal korp ta’ implimentazzjoni mhuwiex 
meħtieġ. Jekk dan ir‑rikors fil‑fatt iseħħ, is‑servizz 
ikkonċernat huwa wieħed li għalih ingħataw il‑fat ‑
turi u d‑dokumenti ta’ prova, kif deskritt fil‑Linji 
gwida (ara n‑nota f’qiegħ il‑paġna tal‑Qorti 56).
Ir‑rikors għal korp ta’ implimentazzjoni m’għadux 
iktar obbligatorju fir‑Rumanija. Ġew introdotti 
dispożizzjonijiet ġodda fil ‑ programm ta’ għajnuna 
2014 ‑18. Il‑leġiżlazzjoni nazzjonali issa tistipula 
b’mod ċar li l‑benefiċjarju jista’ jimplimenta hu stess 
l‑proġett kollu, sakemm ċerti kundizzjonijiet jiġu 
sodisfatti.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 55 u 64.
12 ĠU L 68, 5.1.2008.
Risposti tal‑Kummissjoni 54
69
Għall‑perjodu ta’ programmazzjoni l‑ġdid, fil‑Linji 
gwida, il‑Kummissjoni proponiet eżempji ta’ indi ‑
katuri li l‑Istati Membri jistgħu joffru lill‑benefiċjarji 
sabiex ir‑riżultati tal‑miżura ta’ promozzjoni jkunu 
jistgħu jiġu evalwati fuq il‑bażi tal‑azzjonijiet 
meħuda.
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni torganizza b’mod 
regolari valutazzjonijiet tal‑impatt ġenerali ta’ poli ‑
tika f’konformità mar‑Regolament Finanzjarju (kull 
sitt snin).
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 67.
70
Il‑Kummissjoni għandha l‑istess fehma tal‑Qorti li 
huwa dejjem diffiċli li jiġi iżolat l‑impatt ta’ politika 
minn fatturi barranin għall‑politika. Madankollu, 
żvilupp bir‑reqqa tal‑metodoloġija tal‑valutazzjoni 
jippermettilna nagħmlu approssimazzjoni tal‑effetti 
tad‑diversi strumenti/miżuri (pereżempju, permezz 
ta’ statistiki). Madankollu, ta’ min ifakkar li r‑riforma 
fis‑settur tal‑inbid għandha tiġi eżaminata bħala 
sett ta’ miżuri kumplimentari.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 69, 72 u 75 to 80.
71
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 18.
72
Valutazzjoni mfassla bir‑reqqa tista’ tagħmilha pos ‑
sibbli biex jiġu approssimizzati l‑effetti tal‑miżuri 
meħudin f’livelli varji. Is‑sistema tal‑monitoraġġ 
u l‑valutazzjoni hija mfassla biex tissorvelja l‑impli ‑
mentazzjoni tal‑miżuri fil‑livell tal‑politika u/jew 
tal‑programm u mhux fil‑livell ta’ kull benefiċjarju.
Kif imsemmi fil‑punt 18, skont it‑tfassil, l‑iżvilupp 
rurali għandu dimensjoni reġjonali, filwaqt li l‑OKS 
tal‑inbid għandu dimensjoni settorjali.Hija u tanalizza l‑abbozz ta’ programmi 
għall‑perjodu 2014 ‑18, il‑Kummissjoni insistiet li 
l‑Istati Membri jfornu indikaturi xierqa għal kull 
miżura. Il‑programmi ta’ għajnuna issa jinkludu, 
f’forma iktar ċara, taqsima li tikkonċerna l‑kriterji 
u l‑indikaturi kwantitattivi użati għas‑segwitu 
u l‑valutazzjoni. F’din it‑taqsima, l‑Istati Membri 
huma mistiedna juru r‑rabta bejn l‑objettivi li stab ‑
bilixxew għal kull miżura u l‑indikaturi biex ikejlu sa 
liema punt dawn l‑objettivi ser jintlaħqu.
Fl‑1 ta’ Marzu 2014, l‑Istati Membri jridu 
jippreżentaw it‑tieni analiżi spiża/benefiċċju14 
tal‑programmi ta’ appoġġ, li għandhom jinkludu 
elementi rilevanti għall‑analiżi tal‑programmi waqt 
l‑ewwel perjodu ta’ programmazzjoni, 2009 ‑13.
It‑tielet analiżi spiża/benefiċċju għandha tiġi 
ppreżentata mill‑Istati Membri sal ‑1 ta’ Marzu 2017.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 65.
68
Ir‑rapporti annwali huma maħsubin biex jipprovdu 
informazzjoni dwar l‑implimentazzjoni tal‑pro ‑
grammi ta’ għajnuna. Dan ifisser li jridu jiffukaw 
iktar fuq l‑informazzjoni u l‑implimentazzjoni 
finanzjarja u inqas fuq ir‑riżultati u l‑impatt; fil‑fatt, 
il‑valutazzjoni tista’ titwettaq biss wara li jkun 
għadda perjodu taż‑żmien biżżejjed.
Ara wkoll it‑tweġibiet għall‑punti 65 u 67.
14 L‑ewwel analiżi spiża/benefiċċju ntbagħtet fl ‑1 ta’ Marzu 2011 
u għalhekk ġiet limitata għall‑ewwel sentejn tal‑implimentazzjoni 
tal‑programm.
Risposti tal‑Kummissjoni 55
77
Is‑suq Ċiniż huwa speċifiku ħafna. Il‑konsum per 
capita huwa inqas minn 1 litru (filwaqt li fl‑Ewropa, 
il‑konsum per capita huwa madwar 30 litru). 
Għalkemm il‑konsum tal‑inbid qiegħed jiżdied, 
l‑inbejjed tal‑Ewropa jikkompetu ma’ inbejjed 
mill‑Awstralja, iċ‑Ċili u l‑Afrika ta’ Isfel li jistgħu jib ‑
benefikaw minn trattament preferenzjali fejn jidħlu 
t‑tariffi tal‑importazzjoni.
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 39 u 75.
78
Mingħajr il‑miżura ta’ promozzjoni, it‑telf tas‑sehem 
tas‑suq x’aktarx li kien ikun ikbar.
Il‑Kummissjoni analizzat il‑prospetti u ġibdet 
l‑attenzjoni fuq ir‑riskju tat‑telf tal‑ishma tas‑suq 
f’ċerti pajjiżi terzi. Ir‑riskju jista’ jirriżulta mill‑iskala 
żgħira tal‑intrapriżi tal‑UE, is‑segmentazzjoni 
tas‑settur jew mir‑restrizzjonijiet fuq inbejjed var ‑
jetali f’diversi Stati Membri.
L‑inbejjed Ewropej iridu jiġġieldu biex iżommu 
l‑ishma tas‑suq tagħhom. Il‑promozzjoni hija 
għodda importanti ħafna.
Għandu jiġi enfasizzat li l‑Kummissjoni għadha 
kif nediet studju tal‑kompetittività tal‑inbejjed 
Ewropej f’pajjiżi terzi u fl‑UE; l‑istudju ser jeżamina 
b’mod partikolari l‑fatturi ewlenin fil‑kompetittività 
tal‑inbejjed tal‑UE, fir‑rigward ta’ inbejjed minn 
pajjiżi terzi u l‑ostakli biex tittejjeb.
Tweġiba komuni għall‑punti 79 u 80
Anke jekk jittieħdu azzjonijiet ta’ promozzjoni favur 
ċerti tipi ta’ inbid, l‑inbejjed l‑oħrajn kollha jibben ‑
efikaw b’mod indirett minnhom għaliex ikollhom 
effett pożittiv fuq id‑dehra u l‑konsum ta’ tipi oħra 
ta’ inbid.73
Ara t‑tweġiba għall‑punt 72.
75
Il‑Kummissjoni tikkonferma d‑dejta Ewropea 
tal‑kummerċ tal‑inbid, li turi l‑vantaġġ li l‑miżura 
ta’ promozzjoni titkompla f’pajjiżi terzi.
Għalhekk, il‑Graffs 2a u 2b juru b’mod ċar iż‑żieda 
fl‑esportazzjonijiet skont il‑valur, għalkemm 
din it‑tendenza hija influwenzata b’mod qawwi 
mill‑prezzijiet ogħla tal‑għeneb u l‑inbid.
Fis‑suq Ċiniż, l‑inbejjed tal‑UE jaffaċċjaw kompetiz ‑
zjoni mill‑inbejjed lokali (83 % tal‑konsum Ċiniż) 
u inbejjed miċ‑Ċili (eżenti mid‑dazji tad‑dwana), 
l‑Awstralja u l‑Afrika ta’ Isfel.
Minħabba din il‑kompetizzjoni iebsa, huwa tassew 
importanti li jiġu promossi l‑inbejjed tal‑Unjoni biex 
iżommu s‑sehem tas‑suq.
76
Huwa diffiċli li jiġu iżolati l‑effetti tal‑miżura ta’ pro ‑
mozzjoni fuq il‑kompetittività ta’ settur. Anke meta 
jiġu ottimizzati l‑proċeduri tal‑għażla u l‑valutazz ‑
joni, dejjem jibqa’ grad ta’ inċertezza.
Madankollu, din mhux raġuni biżżejjed biex tiġi 
kkontestata l‑fondatezza tal‑miżuri; il‑miżura hija 
ġġustifikata bis‑sħiħ għaliex hija indispensabbli 
fi sfond ta’ liberalizzazzjoni tal‑kummerċ u kom ‑
petizzjoni iktar iebsa mill‑kompetituri ewlenin 
tagħna, bħall‑Istati Uniti, li għandhom politika 
ta’ promozzjoni pubblika (il‑baġit tagħhom jip ‑
permettilhom jiffinanzjaw miżuri ta’ għajnuna 
għall‑esportazzjonijiet).
Madankollu, għandu jkun possibbli li l‑valutazz ‑
joni tiġi rfinuta permezz ta’ indikaturi li huma 
xierqa għal‑livell tal‑benefiċjarju (ara t‑tweġiba 
għall‑punt 69) u b’analiżi iktar fid‑dettall tal‑miżura 
mill‑Istati Membri.
Ara t‑tweġibiet għall‑punti 69 u 70.
Risposti tal‑Kummissjoni 56
83
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li l‑miżuri speċifiċi ta’ 
investiment fis‑COM tal‑inbid huma importanti biex 
tiżdied il‑kompetittività.
F’Diċembru 2013, il‑Kunsill u l‑Parlament ikkon ‑
fermaw l‑utilità tar‑riforma tal‑inbid tal ‑2008 billi 
żammew il‑prinċipji ta’ gwida tagħha fir‑Regolament 
(KE) Nru 1308/201317 dwar l‑organizzazzjoni komuni 
l‑ġdida tas‑swieq. B’dan il‑mod, urew ir‑rieda 
tagħhom biex jagħtu lill‑għodod tar‑riforma tal‑inbid 
iż‑żmien biex jiġu implimentati bis‑sħiħ, filwaqt li 
jħallu l‑investimenti f’żewġ skemi ta’ għajnuna.
Ara t‑tweġiba tal‑Kummissjoni 
għar‑Rakkomandazzjoni 1.
84
Minħabba r‑riskju ta’ sovrapożizzjoni bejn iż‑żewġ 
skemi ta’ għajnuna, il‑Kummissjoni ħasset li kien 
essenzjali li tistabbilixxi linja diviżorja (li ma kinitx 
maħsuba fil‑bidu) għal finijiet ta’ ortodossija 
baġitarja tajba. Id‑demarkazzjoni bejn il‑programmi 
issa hija ċara u għandha tagħmilha possibbli li jiġu 
evitati r‑riskji ta’ finanzjament doppju.
Id‑dewmien innutat fl‑implimentazzjoni tal‑miżuri 
fil‑bidu tal‑programm jista’ jiġi spjegat ukoll minn 
raġunijiet oħra, pereżempju mid‑diffikultà biex 
jinkisbu garanziji mill‑banek minħabba l‑kriżi 
ekonomika.
17 ĠU L 347, 20.12.2013.Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
82
L‑awditjar kopra l‑ewwel tliet snin tal‑perjodu ta’ 
programmazzjoni 2009 ‑13, li jimmarka l‑introduzz ‑
joni ta’ dawn il‑miżuri. Wara perjodu ta’ tħaddim, 
l‑Istati Membri setgħu jimplimentaw aħjar il‑miżuri 
tal‑programm tagħhom, b’mod partikolari fit‑ter ‑
mini tat‑twettiq tal‑baġit.
Il‑Kummissjoni stabbilixxiet l‑għodod biex itte ‑
jjeb l‑implimentazzjoni, il‑monitoraġġ u l‑kon ‑
troll tal‑miżuri fil‑programmi (seba’ emendi 
fir‑Regolament (KE) Nru 555/200815, linji gwida 
għar‑ristrutturar, l‑investiment u l‑promozzjoni 
f’pajjiżi terzi16).
Fir‑rigward tal‑kompetittività, huwa ovvjament 
diffiċli li jiġi iżolat l‑effett ta’ dawk iż‑żewġ miżuri 
dwar il‑kompetittività tas‑settur tal‑inbid, li huwa 
t‑tieni objettiv tar‑riforma tal‑inbid tal ‑2008, peress 
li l‑ewwel objettiv (jerġa’ jiġi stabbilit l‑ekwilibriju 
tas‑suq) diġà ntlaħaq. Ir‑riforma tas‑settur għandha 
tiġi eżaminata bħala sett ta’ miżuri kumplimentari. 
Madankollu, ta’ min jenfasizza ż‑żieda kostanti 
fl‑esportazzjonijiet, fir‑rigward tal‑valur u l‑volum, 
f’kuntest globali dejjem iktar kompetittiv, minkejja 
l‑kriżi fl ‑2008 u fl ‑2009 wara l‑kriżi ekonomika.
15 Ir‑Regolament (KE) Nru 42/2009 (ĠU L 16, 21.1.2009), 
ir‑Regolament (KE) Nru 702/2009 (ĠU L 202, 4.8.2009), 
ir‑Regolament (KE) Nru 772/2010 (ĠU L 232, 2.9.2010), 
ir‑Regolament (KE) Nru 568/2012 (ĠU L 169, 29.6.2012), 
Nru 568/2012 (ĠU L 169, 29.6.2012), ir‑Regolament (KE) 
Nru 202/2013 (ĠU L 67, 9.3.2013) u r‑Regolament (KE) Nru 752/2013 
(ĠU L 2010, 6.8.2013).
16 Il‑Linji gwida għall‑implimentazzjoni tal‑programmi 
nazzjonali ta’ appoġġ fis‑settur tal‑inbid skont ir‑Regolamenti 
(KE) Nru 1234/2007 u Nru 555/2008 tal ‑25 ta’ Frar 2013 
u tas ‑26 ta’ April 2013.
Risposti tal‑Kummissjoni 57
Ir‑regoli tal‑Komunità jipprovdu lill‑Istati Membri 
b’qafas biex jeżaminaw id‑durabbiltà tal‑proġett 
ex post (Artikolu 103u (5) tar‑Regolament (KE) 
Nru 1234/2007).
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni tivverifika li l‑Istati 
Membri jivvalutaw ir‑raġonevolezza tal‑ispejjeż 
matul il‑missjonijiet ta’ awditjar tagħhom dwar 
il‑miżura tal‑investimenti. Skont ir‑Regolament 
(KE) Nru 1290/2005, il‑verifiki jivverifikaw li l‑Istati 
Membri adottaw ir‑regoli leġiżlattivi u amministrat ‑
tivi adegwati kollha u li adottaw kwalunkwe miżura 
oħra (ta’ ġestjoni u kontroll) meħtieġa biex tiġi 
żgurata l‑protezzjoni effettiva tal‑interessi finan ‑
zjarji tal‑Unjoni. F’dan ir‑rigward, il‑verifiki jservu 
wkoll biex jivverifikaw jekk l‑Istati Membri kkonfor ‑
mawx mal‑prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja soda, li 
jinkludu, inter alia, valutazzjoni tar‑raġonevolezza 
tal‑ispejjeż.
Il‑kwistjoni ġenerali tal‑għażla tal‑proġetti 
tal‑investimenti, b’mod partikolari meta jiġu 
għar‑raġonevolezza tal‑ispejjeż u l‑vijabbiltà 
tal‑proġetti (ex ante), tiġi indirizzata fil‑laqgħat 
tal‑Kumitat ta’ Ġestjoni għall‑OKS unika.
86
Is‑suċċess tal‑politika tal‑inbid tal‑UE fl‑ilħuq 
tal‑objettivi tagħha, inkluż 50 % żieda fl‑esportazz ‑
jonijiet, huwa indikatur tajjeb li l‑miżura ta’ pro ‑
mozzjoni kellha effett pożittiv tajjeb ħafna.
Il‑miżura ta’ promozzjoni f’pajjiżi terzi, fost affarijiet 
oħra tfittex li żżid in‑numru ta’ ħwienet tal‑inbid, 
mhux biss fi swieq ikkonsolidati iżda anke fi swieq 
ġodda jew dawk li l‑istabbilizzazzjoni tagħhom 
intilfet. Jekk jinfetħu swieq ġodda, dawn għandhom 
ikunu kkonsolidati. Ir‑regoli tal‑Komunità ma 
jipprevenux dan18. Barra minn hekk, għalkemm 
tingħata preferenza lill‑SMEs, ditti kbar jistgħu jib ‑
benefikaw ukoll mill‑għajnuna għaliex hija kwistjoni 
ta’ preferenza u mhux kriterju ta’ eliġibbiltà.
18 L‑Artikolu 103p(1) tar‑Regolament (KE) Nru 1234/2007 jistipula 
li “L‑għajnuna taħt dan l‑Artikolu għandha tkopri miżuri ta’ 
informazzjoni jew promozzjoni dwar l‑inbejjed tal‑Komunità 
f’pajjiiżi terzi, sabiex tittejjeb l‑kompetittività tagħhom f’dawk 
il‑pajjiżi.Rakkomandazzjoni 1
Il‑Kunsill u l‑Parlament għadhom kemm ikkon ‑
fermaw l‑utilità tar‑riforma tal‑inbid, billi 
żammew il‑prinċipji tagħha fir‑Regolament (KE) 
Nru 1308/2013 dwar l‑organizzazzjoni komuni 
l‑ġdida tas‑swieq għall‑perjodu 2014 ‑2020. 
B’hekk urew ir‑rieda tagħhom li jagħtu lill‑miżuri 
ż‑żmien biex jimmassimizzaw l‑impatt tagħhom, 
filwaqt li fl‑istess ħin jespandu l‑firxa tagħhom ta’ 
sottomiżuri tal‑programmi ta’ għajnuna (miżura ta’ 
innovazzjoni ġdida, il‑ftuħ ta’ promozzjoni għal azz ‑
jonijiet immirati lejn is‑suq domestiku, estensjoni 
għar‑ristrutturar tat‑tħawwil mill‑ġdid minħabba 
raġunijiet tas‑saħħa tal‑pjanti).
Għal dak li jikkonċerna l‑assorbiment tal‑fondi, 
il‑Kummissjoni twettaq monitoraġġ tal‑ammonti 
riċevuti mill‑benefiċjarji ta’ kull xahar. F’konformità 
mal‑Artikolu 110 tar‑Regolament Orizzon ‑
tali 1306/2013, il‑Kummissjoni ser tiżgura li l‑impatt 
ikkombinat tal‑istrumenti kollha tal‑PAK jitkejjel 
u jiġi vvalutat fir‑rigward tal‑objettivi komuni 
tal‑PAK. Dan jinkludi valutazzjoni tal‑koerenza 
tal‑istrumenti tal‑PAK sal ‑2018 (l‑ewwel riżultati). 
F’dan il‑kuntest, il‑Kummissjoni sejra teżamina 
kif tinkludi valutazzjoni tal‑valur miżjud li jkollha 
appoġġ ta’ investimenti kemm fis‑COM tal‑inbid 
u l‑iżvilupp rurali. Għandu jiġi nnotat li l‑informazz ‑
joni dwar l‑impatt ta’ politika tista’ tinkiseb biss 
wara li jkun għadda perjodu ta’ żmien twil biżżejjed.
85
Ara r‑tweġiba tal‑Kummissjoni 
għar‑Rakkomandazzjoni 2.
Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din il‑parti ta’ rak ‑
komandazzjoni hija indirizzata lill‑Istati Membri.
Skont il‑prinċipji tas‑sussidjarjetà u l‑ġestjoni 
kondiviża, l‑għażla tal‑proġetti hija kwistjoni 
tal‑Istati Membri u l‑Kummissjoni ma tistax tivvaluta 
r‑raġonevolezza tal‑ispejjeż ex ante.
Risposti tal‑Kummissjoni 58
Il‑Kummisjoni ser tiddiskuti mal‑Istati Membri 
l‑adattament tal‑linji gwida sabiex tiġi żgurata 
kumplimentarjetà ta’ proġetti ta’ promozzjoni 
ffinanzjati mill‑UE ma’ azzjonijiet eżistenti biex jiġi 
evitat ir‑riskju ta’ effett deadweight.
87
Il‑Kummissjoni tat importanza partikolari biex itte ‑
jjeb il‑kwalità tal‑għażla tal‑proġetti għall‑perjodu 
ta’ programmazzjoni l‑ġdid 2014 ‑18 permezz 
tal‑emendi fir‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
u l‑adozzjoni tal‑Linji gwida fl ‑2013.
Il‑proċedura tal‑għażla, fost affarijiet oħra, tipprovdi 
valutazzjoni tal‑effetti prevedibbli tal‑azzjonijiet 
fuq it‑tkabbir fid‑domanda.
Meta kien qiegħed jiġi nnegozjat il‑perjodu ta’ 
programmazzjoni l‑ġdid mal‑Istati Membri, tqajmet 
il‑kwistjoni tal‑verifiki fuq il‑post dwar il‑miżura. 
Xi Stati Membri jeħtieġu dawn il‑verifiki. L‑oħrajn 
jargumentaw li dawn il‑verifiki jkunu wisq onerużi 
u sproporzjonati mill‑perspettiva tal‑kosteffettività.
Biex tagħmel tajjeb għan‑nuqqas ta’ verifika 
fil‑pajjiżi terzi, il‑Kummissjoni fil‑Linji gwida ppro ‑
poniet li jiġu elenkati l‑fatturi u d‑dokumenti li jridu 
jingħataw għall‑iskopijiet tal‑verifiki.
Ara wkoll it‑tweġiba għall‑punt 43 sa 51 
u għar‑rakkomandazzjoni 4.L‑emendi fir‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
u l‑adozzjoni tal‑Linji gwida fl ‑2013 itejbu l‑kwalità 
tal‑għażla, b’mod partikolari billi jagħtu preferenza 
b’mod iktar ċar u effikaċi lill‑SMEs, lill‑benefiċjarji 
l‑ġodda u lill‑benefiċjarji li qegħdin jimmiraw pajjiż 
terz ġdid.
Ir‑regoli ma jipprekludux li tingħata enfasi lil marki 
kummerċjali partikolari; l‑objettiv tal‑miżura huwa 
li ttejjeb il‑kompetittività tal‑inbejjed DOP/IĠP 
u l‑inbejjed varjetali. Jista’ jkun importanti għal 
benefiċjarji, li jħallsu 50 % tal‑ispejjeż tal‑proġett, 
biex ikunu jistgħu jixħtu l‑attenzjoni fuq il‑marka 
tagħhom sabiex tiġi rikonoxxuta mis‑swieq fil‑mira 
u konsegwentement, biex iżidu l‑bejgħ tagħhom.
Rakkomandazzjoni 3 (a)
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li skont iċ‑ċirkustanzi, 
il‑benefiċjarji jista’ jkollhom aċċess għall‑miżura 
fit‑tieni perjodu ta’ programmazzjoni, pereżempju 
biex jikkonsolidaw is‑suq tagħhom fl‑istess pajjiż 
terz.
Barra minn hekk, l‑emendi fir‑Regolament (KE) 
Nru 555/2008 u l‑adozzjoni tal‑linji gwida fl ‑2013 
itejbu l‑kwalità tal‑għażla, b’mod partikolari 
billi jagħtu preferenza b’mod iktar ċar u effikaċi 
lill‑SMEs, lill‑benefiċjarji l‑ġodda u lill‑benefiċjarji li 
qegħdin jimmiraw pajjiż terz ġdid.
Rakkomandazzjoni 3 (b)
Filwaqt li l‑objettiv tal‑miżura huwa li titjieb il‑kom ‑
petittività tal‑inbejjed DOP/IĠP u inbejjed varjetali 
u dan irid jintlaħaq, ir‑regoli ma jipprekludux 
l‑identifikazzjoni ta’ ċerti marki kummerċjali. Jista’ 
jkun importanti għal benefiċjarji, li jħallsu 50 % 
tal‑ispejjeż tal‑proġett, biex ikunu jistgħu jiġbdu 
l‑attenzjoni fuq il‑marka kummerċjali tagħhom 
sabiex tiġi rikonoxxuta mis‑swieq fil‑mira u konseg ‑
wentement, biex iżidu l‑bejgħ tagħhom. Barra minn 
hekk, l‑emendi fir‑Regolament (KE) Nru 555/2008 
u l‑adozzjoni tal‑Linji gwida fl ‑2013 jippermettu li 
tingħata preferenza b’mod ċar lill‑SMEs.
Risposti tal‑Kummissjoni 59
Rakkomandazzjoni 5 (a)
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din ir‑rakkomandazz ‑
joni ġiet ikkunsidrata għall‑perjodu ta’ program ‑
mazzjoni 2014 ‑2018.
Il‑kwistjoni tal‑ispejjeż amministrattivi u tal‑per ‑
sunal imġarrba mill‑benefiċjarju diġà tqieset 
fl‑Artikolu 53(b) tar‑Regolament tal‑Kunsill (KE) 
Nru 1308/2013, fir‑Regolament ta’ Implimen ‑
tazzjoni tal‑Kummissjoni (UE) Nru 752/2013 tal ‑
31 ta’ Lulju 2013 li jżid l‑Artikolu 5a mar‑Regolament 
tal‑Kummissjoni (KE) Nru 555/2008 u fil‑Linji gwida.
Fir‑rigward tal‑korpi implimentattivi, skont il‑Linji 
gwida, l‑ispejjeż jistgħu jiġu kkunsidrati eliġibbli jekk 
ma jkunux diġà ġew allokati f’kategorija ta’ nfiq oħra.
Rakkomandazzjoni 5 (b)
Din il‑parti tar‑rakkomandazzjoni hija indirizzata 
lill‑Istati Membri.
L‑eżistenza ta’ rekord ta’ verifika suffiċjenti 
tiġi vverifikata awtomatikament waqt l‑awd ‑
itjar tal ‑’approvazzjoni tal‑kontijiet’. Meta 
d‑dispożizzjonijiet regolatorji jeħtieġu kontrolli 
speċifiċi u jkun intwera li r‑rekord ta’ verifika 
għandu nuqqasijiet, il‑Kummissjoni titlob miżuri ta’ 
korrezzjoni u tista’ tapplika korrezzjoni finanzjarja. 
Barra minn hekk, biex tagħmel tajjeb għan‑nuqqas 
ta’ verifika fil‑pajjiżi terzi, il‑Kummissjoni fil‑Linji 
gwida pproponiet li jiġu elenkati l‑fatturi u d‑doku ‑
menti li jridu jingħataw għall‑iskopijiet tal‑verifiki.Rakkomandazzjoni 4
Ir‑Regolament tal‑Kunsill jippermetti li tingħata 
għajnuna jekk l‑azzjonijiet li twettqu jissodis ‑
faw il‑kundizzjonijiet stabbiliti fir‑Regolament. 
Il‑proċedura tal‑għażla, kif iddefinita fl‑Artikolu 5 
tar‑Regolament (KE) Nru 555/2008 u fil‑linji gwida 
tipprovdi, inter alia, għall‑valutazzjoni tal‑impatt 
mistenni tal‑miżuri fuq it‑tkabbir tad‑domanda.
Il‑Kummisjoni ser tiddiskuti mal‑Istati Membri 
l‑adattament tal‑linji gwida sabiex tiġi żgurata 
kumplimentarjetà ta’ proġetti ta’ promozzjoni 
ffinanzjati mill‑UE ma’ azzjonijiet eżistenti biex jiġi 
evitat ir‑riskju ta’ effett deadweight.
88
Il‑Kummissjoni tirrikonoxxi l‑problema imposta 
bil‑verifika fuq il‑post ta’ din il‑miżura f’pajjiżi terzi, 
anke jekk il‑leġiżlazzjoni tal‑Komunità ma teħtiġiex.
Meta kien qiegħed jiġi nnegozjat il‑perjodu ta’ pro ‑
grammazzjoni l‑ġdid mal‑Istati Membri. Ir‑Rumanija, 
l‑Italja, Spanja u s‑Slovakkja, b’mod partikolari, 
ippjanaw kontrolli f’pajjiżi terzi fil‑programmi 
tagħhom. L‑Istati Membri l‑oħrajn argumentaw 
li kontrolli ta’ dan it‑tip f’pajjiżi terzi jkunu wisq 
onerużi u mhux kosteffettivi.
Biex itaffu l‑effetti tan‑nuqqas ta’ kontrolli f’pajjiżi 
terzi, il‑Linji gwida tal‑Kummissjoni jipproponu li 
jiġu pprovduti fatturi u dokumenti għall‑finijiet 
ta’ kontroll.
Il‑Kummissjoni trid ittejjeb il‑kwalità tal‑kontrolli 
fir‑rigward ta’ din il‑miżura, b’mod partikolari per ‑
mezz ta’ emendi possibbli fil‑Linji gwida u r‑regoli.
Risposti tal‑Kummissjoni 60
Rakkomandazzjoni 6
Il‑Kummissjoni tikkunsidra li din ir‑rakkomandazz ‑
joni ġiet ikkunsidrata għall‑perjodi ta’ program ‑
mazzjoni 2014 ‑2018.
Għall‑perjodu ta’ programmazzjoni l‑ġdid, fil‑Linji 
gwida l‑Kummissjoni pproponiet eżempji ta’ indi ‑
katuri li l‑Istati Membri jistgħu joffru lill‑benefiċjarji 
biex jivvalutaw ir‑riżultati tal‑miżura ta’ promozz ‑
joni, skont l‑azzjonijiet imwettqa.
Ara wkoll il‑punt 89.
90
Il‑Kummissjoni ma taqbilx mal‑opinjoni tal‑Qorti li 
hemm riskju li l‑baġit ta’ promozzjoni ġie stabbilit 
f’livell għoli wisq mill‑Istati Membri. M’hemm l‑ebda 
baġit allokat speċifikament għall‑promozzjoni 
fl‑anness finanzjaru għar‑Regolament tal‑Kunsill. 
L‑Istati Membri jippreżentaw il‑programm ta’ 
għajnuna tagħhom bi tqassim indikattiv, li jistgħu 
jbiddlu darbtejn fis‑sena, skont il‑ħtiġijiet espressi.
Hawnhekk ta’ min ifakkar l‑objettivi tar‑riforma 
tal‑inbid adottati mill‑Kunsill fl ‑2008: (1) biex jerġa’ 
jiġi stabbilit il‑bilanċ fis‑suq (qlugħ tad‑dwieli “one 
shot” 2009 ‑11) u (2) biex titjieb il‑kompetittività 
(permezz ta’ miżuri “strutturali”). L‑ewwel stadju 
tlesta u l‑ekwivalenti tal‑ammont mill‑qlugħ 
tad‑dwieli ġie trasferit għall‑programmi ta’ 
għajnuna, kif previst fir‑riforma, biex jiżdied 
l‑ammont ta’ dawn il‑miżuri, li huma iktar “strut ‑
turali” milli primarjament huma l‑promozzjoni 
u l‑investiment. Iż‑żieda fl‑ammonti allokati 
mill‑Istati Membri għall‑miżuri kienet għaldaqstant 
prevista.89
Waqt l‑analiżi tal‑proġetti tal‑programmi 2014 ‑18, 
il‑Kummissjoni talbet lill‑Istati Membri jipprovdu 
l‑indikaturi xierqa għal kull miżura. Il‑programmi ta’ 
għajnuna issa jinkludu b’mod aktar ċar taqsima li 
għandha x’taqsam mal‑kriterji u l‑indikaturi kwan ‑
titattivi użati għall‑monitoraġġ u l‑valutazzjoni. 
L‑Istati Membri ntalbu juru r‑rabta bejn l‑objettivi 
li stabbilixxew għal kull miżura u l‑indikaturi 
li għandhom ikejlu l‑progress sa fejn intlaħqu 
l‑objettivi.
Barra minn hekk, fl ‑1 ta’ Marzu 2014, l‑Istati Membri 
għandhom jippreżentaw l‑analiżi spiża/benefiċċju19 
għall‑programmi ta’ appoġġ, li għandha tipprovdi 
informazzjoni utli għall‑analiżi tal‑programmi waqt 
l‑ewwel perjodu ta’ programmazzjoni 2009‑13. 
It‑tielet analiżi spiża/benefiċċju għandha tiġi 
ppreżentata mill‑Istati Membri sal ‑1 ta’ Marzu 2017.
Il‑Kummissjoni tenfasizza li l‑informazzjoni li 
għandha x’taqsam mal‑implimentazzjoni tal‑miżuri 
(l‑informazzjoni dwar il‑monitoraġġ) għandha 
tkun separata mill‑informazzjoni dwar ir‑riżultati 
u l‑impatti tal‑miżuri (l‑informazzjoni dwar il‑val ‑
utazzjoni). Din id‑dejta tista’ tinkiseb biss wara li 
jkun għadda ftit taż‑żmien.
Il‑valutazzjoni sussegwenti tal‑ispejjeż u l‑benefiċċji 
trid tiġi ppreżentata mill‑Istati Membri qabel 
l‑1 ta’ Marzu 2017.
19 L‑ewwel analiżi spiża/benefiċċju ntbagħtet fl ‑1 ta’ Marzu 2011 
u għalhek kienet limitata għall‑ewwel sentejn 
tal‑implimentazzjoni tal‑programmi.
Risposti tal‑Kummissjoni 61
Meta f’Diċembru ġiet adottata r‑riforma tal‑OKS, 
il‑Kunsill u l‑Parlament ma xtaqux ibiddlu l‑prinċipji 
ta’ gwida adottati fiż‑żmien tar‑riforma tal‑inbid, 
inkluż fir‑rigward tal‑livell ta’ allokazzjoni tal‑baġit. 
Dawn saħħew ukoll il‑miżura ta’ promozzjoni 
billi fetħu s‑suq intern għal azzjonijiet immirati 
għal informazzjoni dwar il‑konsum responsabbli 
tal‑inbid u dwar l‑iskemi DOP/IĠP fl‑Unjoni.
Rakkomandazzjoni 7
F’konformità mal‑Artikolu 110 tar‑Regolament 
Orizzontali 1306/2013, il‑Kummissjoni ser tiżgura li 
l‑impatt ikkombinat tal‑istrumenti kollha tal‑PAK jit ‑
kejjel u jiġi vvalutat fir‑rigward tal‑objettivi komuni 
tal‑PAK. Dan jinkludi valutazzjoni tal‑ effiċjenza  
tal‑istrumenti tal‑PAK sal ‑2018 (l‑ewwel riżultati). 
F’dan il‑kuntest, fl ‑2018, il‑Kummissjoni ser teżamina 
kif tinkludi valutazzjoni tal‑użu tal‑baġit allokat 
għall‑iskema tal‑appoġġ għall‑inbejjed u tal‑impatti 
tagħha. Għandu jiġi nnutat li informazzjoni dwar 
l‑impatt ta’ politika tista’ tinkiseb biss wara li jkun 
għadda perjodu ta’ żmien twil biżżejjed.

KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL‑PUBBLIKAZZJONIJIET TAL‑UE
Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
•  kopja waħda:  
permezz tal‑EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu );
•  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir‑rappreżentanzi tal‑Unjoni Ewropea ( http://ec.europa.eu/represent_mt.htm ),  
mid‑delegazzjonijiet f’pajjiżi li mhumiex fl‑UE ( http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm ),  
billi tikkuntatja s‑servizz Europe Direct ( http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm )  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat‑telefown bla ħlas minn kullimkien fl‑UE) (*).
(*)  L‑informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it‑telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat‑telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas).
Pubblikazzjonijiet bi ħlas:
• permezz tal‑EU Bookshop ( http://bookshop.europa.eu ).
Abbonamenti bi ħlas:
•  mingħand l‑aġenti tal‑bejgħ tal‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_mt.htm ).
QJ‑AB‑14‑005‑MT‑C ISSN 1831 ‑0907Fondi tal‑UE huma disponibbli għall‑appoġġ 
ta’ investimenti fil‑produzzjoni tal‑inbid 
u għall‑promozzjoni tal‑inbejjed tal‑UE f’pajjiżi 
li mhumiex fl‑UE. F’dan ir‑rapport, il‑Qorti 
teżamina jekk dan l‑appoġġ għas‑settur tal‑inbid 
huwiex immaniġġjat tajjeb u  jekk irriżultax f’titjib 
fil‑kompetittività tal‑inbejjed tal‑UE. Matul 
l‑awditu tagħha l‑Qorti sabet li l‑ħtieġa li tiġi 
pprovduta għajnuna għall‑investiment lis‑settur 
tal‑inbid, minbarra l‑għajnuna li hija diġà 
disponibbli taħt il‑politika ta’ żvilupp rurali, 
ma kinitx ġiet dimostrata. L‑appoġġ għal 
promozzjoni ħafna drabi ntuża biex jikkonsolida 
s‑sehem fis‑suq aktar milli biex jiġu akkwistati 
swieq ġodda. Barra minn hekk, il‑Qorti identifikat 
operazzjonijiet ta’ promozzjoni li kienu jitwettqu 
xorta waħda, wkoll mingħajr finanzjament 
pubbliku. Fl‑aħħar nett, l‑impatt tal‑assistenza 
fuq il‑kompetittività tal‑produtturi tal‑inbid 
tal‑UE mhux dejjem kien dimostrat. Il‑Qorti 
pprovdiet rakkomadazzjonijiet lill‑Kummissjoni 
u lill‑Istati Membri dwar kif għandhom jiġu 
rimedjati d‑dgħufijiet imsemmija fir‑rapport.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITURI