RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-effettività u l-konsistenza tal-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fuq l-importazzjonijiet ta' ikel, għalf, annimali u pjanti /* KUMM/2010/0785 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 21.12.2010 KUMM(2010) 785 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-effettività u l-konsistenza tal-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fuq l-importazzjonijiet ta' ikel, għalf, annimali u pjanti RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-effettività u l-konsistenza tal-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fuq l-importazzjonijiet ta' ikel, għalf, annimali u pjanti WERREJ 1. DAĦLA 4 1.1. Id-Domanda għall-Importazzjonijiet 4 1.2. Rwol l-Unjoni Ewropea 5 1.3. L-Applikazzjoni tal-Kontrolli Armonizzati Msejsa fuq ir-Riskji 6 1.4. L-Ewropa bħala Protagonista Globali 6 2. ĦARSA ĠENERALI TAL-KONTROLLI ATTWALI FUQ L-IMPORTAZZJONI 7 2.1. Il-Qafas Leġiżlattiv 7 2.2. Prodotti Differenti, Riskji Differenti 8 2.3. Allura kif taħdem is-sistema? 9 3. MIŻURI LI JIŻGURAW L-EFFIĊJENZA TAL-KONTROLLI FUQ L-IMPORTAZZJONI 9 3.1. Spezzjonijiet, Valutazzjonijiet tar-Riskji u Sistemi ta’ Informazzjoni 9 3.2. Arranġamenti Multilaterali u Bilaterali 9 3.3. Taħriġ 9 3.4. Koordinazzjoni u Komunikazzjoni 9 3.5. Il-Provvediment ta’ Rispons Xieraq 9 4. KWISTJONIJIET RIĊENTI U EMERĠENTI 9 4.1. L-importanza li kull ma jmur qed tikber tal-Miżuri tal-SPS 9 4.2. Sfidi 9 4.3. Strateġiji aktar Intelliġenti 9 5. MIŻURI BIEX FIL-ĠEJJIENI JITTEJBU U JISSAĦĦU L-KONTROLLI FUQ L-IMPORTAZZJONI TAL-IKEL, L-GĦALF, L-ANNIMALI U L-PJANTI 9 5.1. Titjib Leġiżlattiv 9 5.2. Titjib mhux Leġiżlattiv 9 5.3. Użu Ottimali tar-Riżorsi 9 6. KONKLUŻJONIJIET 9 DAĦLA F’Diċembru 2008, il-Kunsill stieden lill-Kummissjoni biex "tressaq rapport quddiem il-Kunsill u l-Parlament, sa tmiem l-2010, dwar l-effettività u l-konsistenza tal-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fuq l-importazzjonijiet ta' ikel, għalf, annimali u pjanti, bil-ħsieb li jitkompla qafas Komunitarju li jiffunzjona sew fir-rigward tal-importazzjonijiet, flimkien ma’ proposti, jekk jixraq”.[1] Ir-rapport li ġej iwieġeb lil dik is-sejħa. Permezz ta’ dan, juri li l-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fis-seħħ fir-rigward tal-ikel, l-għalf l-annimali u l-pjanti jservu biex jiżguraw li dawn l-importazzjonijiet ikunu, qabelxejn, sikuri. Hemm dibattitu separat dwar importazzjonijiet li jittrattaw kwistjonijiet ta' kompetittività. Dan id-dibattitu jiffoka fuq id-differenzi fil-kostijiet tal-produzzjoni bejn l-UE u pajjiżi terzi, bħall-art, ix-xogħol u l-kapital, u l-għażliet għall-konsumaturi li jaffettwaw id-deċiżjonijiet tax-xiri abbażi ta’ fatturi bħall-prezz, id-disponibbiltà, il-kwalità u preferenzi kulturali. Billi dan id-dibattitu jaqa’ 'l hinn mill-ambitu ta' dan ir-rapport, l-analiżi pprovduta hawn taħt tiffoka biss fuq l-effettività u l-konsistenza tal-kontrolli sanitarji u fitosanitarji fir-rigward ta' importazzjonijiet ta' ikel, għalf, annimali u pjanti, kif talab il-Kunsill. Id-Domanda għall-Importazzjonijiet L-Unjoni Ewropea (UE) hija l-akbar importatur fid-dinja ta' ikel u għalf, b'importazzjonijiet ta' EUR 85 biljun fil-perjodu 2007-2009[2]. Filwaqt hija fil-biċċa l-kbira awtosuffiċjenti f'bosta prodotti tal-ikel, l-UE teħtieġ timporta ċerti prodotti bħat-tè, il-kafè u xi ħwawar, billi l-produzzjoni tagħhom fl-UE hija baxxa jew ineżistenti, jew minħabba li l-produzzjoni tal-UE ma tissodisfax id-domanda, bħal fil-każ tal-ħut jew l-għalf tal-annimali. Kull ma jmur, il-konsumaturi qed ifittxu firxa usa’ ta’ prodotti u n-negozji jeħtieġu jimportaw il-materja prima. Din il-materja prima tforni l-aktar lill-industrija tal-ipproċessar tal-ikel tal-UE li min-naħa tagħha tipproduċi oġġetti ta' valur għoli għall-konsum domestiku jew għall-esportazzjoni lejn pajjiżi terzi. Bħala l-akbar settur tal-manifattura fl-Ewropa, b'fatturat annwali kumplessiv ta' EUR 900 biljun u b'aktar minn erba' miljun persuna impjegati, l-industrija tal-ikel hija ta’ importanza ċentrali għall-ġid tal-UE[3]. Biex din ma taqax lura, teħtieġ li tkun kapaċi sserraħ fuq il-kontributi minn madwar id-dinja[4]. Teħtieġ ukoll li l-istandards alimentari fis-seħħ fl-UE jibqgħu kompetittivi u jgawdu l-fiduċja tal-konsumaturi Ewropej. Minkejja bosta għejjun ta’ domanda, l-importazzjonijiet totali ta’ prodotti agrikoli jammontaw biss għal frazzjoni żgħira tal-konsum u l-produzzjoni totali fl-Ewropa. Filwaqt li l-UE timporta bil-qawwi fejn jidħlu prodotti bħall-għalf, il-kafè, il-frott tropikali u l-kawkaw, għall-kuntrarju timporta kwantitajiet żgħar ħafna ta’ prodotti mill-annimali bħal laħam u ħalib. L-importazzjonijiet qabżu l-esportazzjonijiet b’EUR 7 biljun fl-2008, ammont li naqas għal EUR 2,5 biljun biss fl-2009 meta jitqies l-impatt tal-kriżi finanzjarja u ekonomika kemm fuq il-valur kif ukoll fuq il-volum tal-importazzjonijiet tal-UE[5]. Minkejja l-effett negattiv fuq il-kummerċ dinji li seħħ wara t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku globali fl-2008, il-kummerċ fi prodotti agrikoli kien suġġett għal tkabbir rapidu fis-snin ta’ qabel[6]. Minħabba f’hekk, ingħatat dejjem aktar attenzjoni għar-riskji marbuta ma' dan it-tip ta' kummerċ, b'qies tat-theddid potenzjali għal saħħet il-bniedem, l-annimali jew il-pjanti. Jekk riskji bħal dawn jibqgħu ma jiġux ikkontrollati, jistgħu jseħħu disturbi kummerċjali li minħabba fihom swieq li jkunu jiswew biljuni ta’ euro, jafu jixparixxu mil-lejl għan-nhar u l-fiduċja tal-konsumaturi fis-swieq tal-ikel u l-abilità tal-gvernijiet li jmexxuhom iġarrbu prova ħarxa. Rwol l-Unjoni Ewropea Jeħtieġ li jiġi żgurat li l-ikel kollu fis-suq ikun sikur. Dan japplika wkoll għall-importazzjonijiet bl-istess mod bħal ma japplika għall-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti prodotti, imrobbija u kkultivati fl-Ewropa. Il-kontrolli fuq l-importazzjonijiet jiżguraw li dawn ikunu konformi mal-liġijiet tal-UE bl-istess mod li huma suġġetti għalih il-prodotti manifatturi fl-Ewropa. Il-prinċipju bażiku huwa li l-prodotti kollha tal-ikel fis-swieq tal-UE għandhom ikunu sikuri, ikun xi jkun l-oriġini tagħhom. L-UE għandha korp komprensiv ta' liġijiet - ibbażat fuq il-ħtieġa għal strateġija armonizzata u msejsa fuq ir-riskji - li jidentifika l-perikli assoċjati mal-importazzjoni ta’ prodott partikolari minn ċertu pajjiż terz fi kwalunkwe punt ta’ żmien. Hekk kif issir valutazzjoni tar-riskji, ikunu jistgħu jiġu determinati l-kundizzjonijiet li skonthom tali prodotti jkunu jistgħu jiġu importati. Imbagħad, ikun possibbli li jiġi stabbilit liema kontrolli għandhom jiddaħħlu fis-seħħ. Bħalissa, għadd limitat biss ta’ prodotti ta’ riskju għoli huwa suġġett għal kundizzjonijiet u modalitajiet ta' importazzjoni uniformi abbażi ta’ dawk il-liġijiet. Billi r-riskji kull ma jmur dejjem jevolvu, il-kundizzjonijiet tal-importazzjoni jinbidlu maż-żmien u għaldaqstant, anki l-kontrolli applikabbli. L-UE timmaniġġja dawn il-bidliet billi għandha kapaċità xierqa ta’ valutazzjoni u mmaniġġjar tar-riskji, strateġija armonizzata għall-kontrolli u liġijiet ċari u koerenti fis-seħħ. Meta tagħmel dan, l-UE, flimkien mal-Istati Membri, tiżgura kemm il-konsistenza kif ukoll l-effettività tal-kontrolli tagħha. L-Applikazzjoni tal-Kontrolli Armonizzati Msejsa fuq ir-Riskji Ir-riskji mill-prodotti importati huma evalwati abbażi tat-theddid li dawk l-importazzjonijiet iġorru magħhom għal saħħet il-bniedem, l-annimali u l-pjanti - aktar ma jkun kbir ir-riskju, aktar ikunu stretti l-kundizzjonijiet għad-dħul tagħhom fl-UE u għaldaqstant, il-livell tal-kontrolli jkun wieħed ikbar. Il-kundizzjonijiet tal-importazzjoni huma stabbiliti abbażi tal-kategorizzazzjoni tar-riskji ta’ kull prodott b’qies ta’ varjetà ta’ fatturi fi kwalunkwe punt ta’ żmien. Dawn jinkludu: informazzjoni dwar tifqigħat ta’ mard, dejta kummerċjali, interċezzjonijiet ta’ prodotti mhux sikuri jew mhux konformi u xhieda xjentifika. Tinġabar ukoll mill-imsieħba kummerċjali l-informazzjoni dwar il-garanziji offruti mis-sistema ta’ kontroll fil-pajjiż terz, inklużi l-liġijiet applikabbli u l-istandards tas-sikurezza. Barra minn hekk, jitwettqu spezzjonijiet kemm fl-Istati Membri kif ukoll f'pajjiżi terzi biex jiġu evalwati l-mezzi tagħhom li jwettqu kontrolli xierqa. F’każijiet ta’ tifqigħat ta’ mard serju jew meta l-livell ta’ riskju jinbidel, tittieħed deċiżjoni rigward il-miżuri speċifiċi ta’ salvagwardja meħieġa fl-istadju tal-importazzjoni. L-Istati Membri jwettqu kontrolli mmirati lejn l-iżgurar tal-konformità mal-ġabra estensiva ta' regoli li jamministraw il-katina tal-ikel, is-saħħa tal-pjanti u s-saħħa tal-annimali. Filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-importazzjonijiet tal-UE ma jġorrux magħhom periklu sanitarju sinifikanti, hemm għadd ta’ prodotti li ġew stabbiliti għalihom kontrolli armonizzati speċifiċi fil-livell tal-UE. Dawn jeħtieġu li jsiru kontrolli sanitarji fuq dawn il-prodotti qabel ma dawn jiġu importati fl-Unjoni. L-Ewropa bħala Protagonista Globali Il-mod li l-UE tapplika s-sistema tagħha ta' SPS jiddetermina sa fejn hi kapaċi żżomm strateġija globali miftuħa u msejsa fuq ix-xjenza fir-rigward tas-saħħa tal-annimali u l-pjanti u s-sikurezza tal-ikel. Il-kontrolli stabbiliti mill-UE huma konsistenti mal- istandards stabbiliti mill-entitajiet internazzjonali tal-iffissar tal-istandards li jaħdmu fil-Qasam tas-sikurezza tal-ikel u tas-saħħa tal-annimali u l-pjanti, jiġifieri: il-Kummissjoni Codex Alimentarius, l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE) u l-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC) kif jistipula l-Ftehim dwar l-Applikazzjoni ta' Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji (il-Ftehim SPS) tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO). Filwaqt li l-gvernijiet jistgħu jieħdu miżuri sanitarji u fitosanitarji addizzjonali meħtieġa għall-ħarsien tal-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, dawn huma permissibbli biss meta jkun jista’ jiġu ppruvat li huma msejsa fuq ix-xjenza, filwaqt li jkunu proporzjonali u mhux diskriminatorji. Bħala wieħed mill-akbar blokki kummerċjali fid-dinja fil-qasam tal-ikel u l-għalf, l-UE hija impenjata li tkun konformi mal-obbligi internazzjonali tagħha. L-UE hija konxja wkoll li r-rekwiżiti tagħha spiss iservu ta’ punt ta' referenza għall-kummerċ internazzjonali u jħallu impatt enormi fuq il-pajjiżi li qed jiżviluppaw, li bosta minnhom huma dipendenti ferm fuq l-aċċess għas-swieq Ewropej. ĦARSA ĠENERALI TAL-KONTROLLI ATTWALI FUQ L-IMPORTAZZJONI Il-Qafas Leġiżlattiv Ir-rekwiżiti tas-sikurezza tal-ikel huma mħaddna fir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill – li hu magħruf aktar bħala l-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel. Dan ir-Regolament jgħid li l-politika tal-UE dwar is-sikurezza tal-ikel għandha tiżgura l-moviment liberu fis-suq intern, tfittex li tikseb livell għoli ta' protezzjoni ta' saħħet il-bniedem, isservi l-interessi tal-konsumatur u tiżgura li l-ikel u l-għalf importati fl-Unjoni Ewropea jkunu konformi ma’ rekwiżiti li jippermettu l-provvediment ta’ livelli ta’ garanziji ekwivalenti fir-rigward tas-sikurezza. Il-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel hija kkumplimentata mir-Regolament (KE) Nru 882/2004 – li huwa magħruf aktar bħala r-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf. Dan jistabbilixxi l-qafas kumplessiv għall-kontrolli uffiċjali li jitwettqu mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fl-Istati Membri u l-Kummissjoni bil-għan li tiġi żgurata l-konformità mal-liġi dwar l-ikel u l-għalf, mar-regoli dwar is-saħħa u l-benessri tal-annimali, u - sa ċertu punt - id-dispożizzjonijiet dwar is-saħħa tal-pjanti. B'mod aktar speċifiku, inkonnessjoni mal-prodotti importati, ir-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf jipprevedi l-prinċipji ġenerali li fuqhom jissejsu l-istabbiliment tal-kundizzjonijiet tal-importazzjoni, ir-rikonoxximent tal-ekwivalenza[7], l-approvazzjoni tal-kontrolli ta’ qabel l-esportazzjoni li jitwettqu mill-awtoritajiet kompetenti ta' pajjiżi terzi u r-rikonoxximent li ċerti prodotti jafu jkunu jeħtieġu kontrolli speċifiċi qabel ma jiddaħħlu fit-territorju tal-Unjoni. Dan jintriga wkoll lill-Kummissjoni b’doveri speċifiċi inkonnessjoni mal-ġbir ta’ informazzjoni xierqa mill-imsieħba kummerċjali u bit-twettiq tal-ispezzjonijiet f'pajjiżi terzi. Ta' kull sena, il-Kummissjoni tippreżenta rapport lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew dwar l-operat kumplessiv tal-kontrolli uffiċjali fl-Istati Membri fir-rigward tas-sikurezza tal-ikel, is-saħħa tal-annimali, il-benessri tal-annimali u s-saħħa tal-pjanti. Dispożizzjonijiet dettaljati li jirregolaw l-importazzjonijiet huma stipulati wkoll f’ġabra estensiva ta’ atti settorjali f’oqsma bħas-saħħa tal-pjanti, iż-żrieragħ, iż-żoonosi, il-kontroll u l-qerda tal-mard tal-annimali, il-prodotti sekondarji mill-annimali, l-iġjene tal-ikel u l-għalf, l-ikel u l-għalf ġenetikament modifikat, ir-residwi u l-kontaminanti, il-pestiċidi, l-addittivi, in-nutrijenti, l-ikel djetetiku, l-ilma minerali, l-oġġetti tal-ikel ġodda, il-materjali li jiġu f'kuntatt mal-ikel u bosta oqsma oħra. Prodotti Differenti, Riskji Differenti Prodotti differenti jġibu magħhom riskji differenti u huma għalhekk suġġetti għal kundizzjonijiet u kontrolli tal-importazzjoni speċifiċi. 2.2.1 L-annimali ħajjin u l-prodotti ta' oriġini mill-annimali (bħal-laħam, il-bajd u l-ħut) u l-prodotti mill-annimali li mhumiex maħsuba għall-konsum mill-bniedem (bħas-semen u l-embrijuni) huma meqjusa li jirrappreżentaw riskju għoli billi jistgħu jservu ta' vetturi għat-trażmissjoni ta' mard li jolqot kemm il-bhejjem kif ukoll lill-bnedmin. It-theddid għas-saħħa tal-annimali huwa ta' tħassib partikolari minħabba l-effetti ferm negattivi tal-firxa tal-mard fil-produzzjoni Ewropea tal-bhejjem. L-annimali ħajjin u l-prodotti mill-annimali jistgħu jiddaħħlu biss fl-UE minn postazzjonijiet tal-ispezzjoni tal-fruntieri (PSF) approvati taħt kundizzjonijiet tal-importazzjoni armonizzati stretti. Dawn jirrikjedu li importazzjonijiet bħal dawn ikunu magħrufa li ġejjin minn pajjiżi terzi approvati, minn stabbilimenti approvati jew reġistrati u li ċ-ċertifikati veterinarji li jakkumpanjaw il-kunsinni jridu jkunu ffirmati mill-awtorità kompetenti tal-pajjiż esportatur bi provvediment ta' informazzjoni dettaljata rigward l-istatus tas-saħħa pubblika u tal-annimali tal-prodotti u l-konformità tagħhom mar-rekwiżiti tal-importazzjoni tal-UE. Fil-każ ta’ tifqigħa serja ta’ xi marda tal-annimali f’pajjiż terz, jistgħu jiġu stabbiliti restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni biex tiġi evitata l-introduzzjoni tal-marda fl-UE. Mal-wasal, il-persunal tal-PSF għandu jwettaq kontrolli mandatorji li jinkludu kontrolli fiżiċi, tal-identità u tad-dokumentazzjoni biex jiġi vverifikat li l-prodotti huma konformi mad-deskrizzjoni tagħhom u li dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-importazzjoni tal-UE. Fil-każ ta' annimali ħajjin, jinħtieġu dejjem il-kontrolli fiżiċi, għalkemm dawn il-kontrolli jistgħu jittaffew fil-każ ta’ prodotti mill-annimali meta dawn jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-importazzjoni u fejn ikun hemm fis-seħħ ftehimiet veterinarji - li jagħtu xhieda li l-pajjiż terz jista’ joffri livell ekwivalenti ta’ sikurezza bħal dak tal-UE. Kontrolli analitiċi mmirati bi frekwenza definita jistgħu jifformaw ukoll parti mill-kontroll fiżiku. Hekk kif kunsinna tkun għaddiet b’mod sodisfaċenti minn dawn il-kontrolli, jinħareġ Dokument Veterinarju Komuni tad-Dħul (DVKD) li jippermetti li l-prodotti jiġu rilaxxati għaċ-ċirkolazzjoni libera. Teżisti kooperazzjoni mill-qrib bejn il-veterinarji u l-awtoritajiet doganali li ma jippermettux ir-rilaxx ta’ annimali jew prodotti mill-annimali sakemm ma jkunx għadu nħareġ id-DVKD. 2.2.2 L-importazzjonijiet ta’ pjanti ħajjin jew prodotti mill-pjanti huma meqjusa wkoll bħala ta’ riskju għoli minħabba l-introduzzjoni ta' pestilenti u mard tal-pjanti ġodda fit-territorju tal-UE b'effetti potenzjalment diżastrużi fuq l-uċuħ tar-raba' u l-ambjent naturali. Qabel ma jkunu jistgħu jiddaħħlu fl-Unjoni, il-pjanti ħajjin kollha u ċerti prodotti mill-pjanti jridu jkunu akkumpanjati minn ċertifikat fitosanitarju uffiċjali mwassal mill-awtorità kompetenti tal-pajjiż terz b'mod konformi mal-mudell stipulat skont il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti. Il-kontrolli tas-saħħa tal-pjanti - li jikkonsistu f’kontrolli fiżiċi, tal-identità u tad-dokumentazzjoni - jitwettqu fuq il-kunsinni kollha tal-pjanti u l-prodotti regolati mill-pjanti f’Punt tad-Dħul approvat. Tista' tingħata deroga għat-twettiq tal-kontrolli fiżiċi fil-post tad-destinazzjoni mill-awtoritajiet nazzjonali skont kundizzjonijiet speċifiċi, li jinkludu l-moviment tal-prodotti taħt superviżjoni doganali. L-awtoritajiet doganali ma għandhomx jippermettu l-importazzjoni ta’ kwalunkwe pjanti jew prodotti regolati mill-pjanti, sakemm ma tkunx ġiet ipprovduta xhieda li l-kontrolli fitosanitarji jkunu twettqu b’riżultati sodisfaċenti. 2.2.3 Ċerti ikel u għalf ta’ oriġini mhux mill-annimali, li fil-każ tiegħu jkun ġiet identifikat xi riskju magħruf jew emerġenti, ukoll huma suġġett għal kontrolli mandatorji ta' qabel l-importazzjoni f'Punti Deżinjati tad-Dħul (PDD). Dawn jistgħu jinkludu ġwież u ċerti frott jew ħxejjex. Il-prodotti li hemm bżonn isiru l-kontrolli fuqhom huma ddeterminati abbażi tal-aktar informazzjoni riċenti disponibbli fir-rigward tal-profil tar-riskju tal-prodott. Il-lista ta’ dawn il-prodotti u l-livelli ta' kontroll applikabbli jiġu reveduti kull tliet xhur. Bħal fil-każ tal-annimali u l-prodotti mill-annimali, dawn it-tipi ta’ prodotti għandhom jiġu suġġetti għal kontrolli mandatorji fuq il-fruntiera u jistgħu jiġu rilaxxati biss għaċ-ċirkolazzjoni libera fl-Unjoni bil-kundizzjoni li l-eżitu tal-kontrolli mwettqu jkun wieħed favorevoli. 2.2.4 Il-biċċa l-kbira tal-prodotti tal-katina tal-ikel huma meqjusa li ma jippreżentawx xi riskju intrinsiku għas-saħħa pubblika, tal-annimali jew tal-pjanti. Bosta mill-prodotti “stabbli fuq l-ixkaffa” (fil-laned, ipproċessati, imnixxfa, eċċ.), prodotti komposti u bosta frott u ħaxix jaqgħu f'din il-kategorija. F’dawn il-każijiet, il-kontrolli fuq l-importazzjonijiet jitwettqu mill-Istati Membri abbażi tal-pjanijiet ta' kontroll multiannwali tagħhom u fid-dawl tar-riskju potenzjali identifikat mill-Istati Membri. Allura kif taħdem is-sistema? Il-pajjiżi terzi, li jixtieq jesportaw prodotti meqjusa bħala riskjużi għall-UE, għandhom jissodisfaw rekwiżiti iebsin, qabel ma jkunu jistgħu jiġu kkunsidrati bħala eliġibbli. Dawn jistgħu jinkludu taħlita ta’ xi wħud minn dawn ir-rekwiżiti li ġejjin jew ilkoll f’salt: ( sottomissjoni formali ta’ applikazzjoni bil-miktub għal esportazzjoni lejn l-UE. ( verifika tal-qagħda tas-saħħa pubblika, tal-annimali u tal-pjanti fil-pajjiż terz, inklużi l-liġijiet rilevanti, is-sistemi ta' kontroll, il-miżuri ta' sorveljanza tal-mard, u l-faċilitajiet ta' laboratorju. ( il-provvediment ta’ ċertifikati sanitarji jew fitosanitarji - li jagħtu xhieda li l-prodotti li mistennija jiġu esportati jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-UE. ( l-approvazzjoni ta’ stabbilimenti kummerċjali li jixtiequ jesportaw lejn l-UE b’ċertifikazzjoni li dawn jissodisfaw ir-rekwiżiti rilevanti tal-Unjoni, b'mod partikolari fil-każ ta' annimali ħajjin u prodotti mill-annimali. ( is-sottomissjoni u l-approvazzjoni ta' pjan ta’ monitoraġġ għar-residwi ta' sustanzi pprojbiti jew ristretti fl-UE. F’każijiet ta’ xi prodotti ta’ riskju għoli, huma obbligatorji missjonijiet ta’ spezzjoni li jivverifikaw il-konformità mal-liġijiet tal-UE. Fejn ikun hemm fis-seħħ kundizzjonijiet tal-importazzjoni u dawn jiġu ssodisfati b'mod sodisfaċenti minn pajjiż terz jew meta jistgħu jiġu stabbiliti kontrolli jew obbligi tal-elenkar ta' qabel l-esportazzjoni, għandha tittieħed deċiżjoni formali mill-Kummissjoni, b'konsultazzjoni mal-Istati Membri, qabel ma l-importazzjonijiet jitħallew jiddaħħlu minn dak il-pajjiż terz. Wara l-approvazzjoni, il-konformità mbagħad tiġi evalwata regolarment matul spezzjonijiet immexxija mill-Kummissjoni u bħala riżultat tal-kontrolli mwettqa mill-Istati Membri. MIŻURI LI JIŻGURAW L-EFFIĊJENZA TAL-KONTROLLI FUQ L-IMPORTAZZJONI Spezzjonijiet, Valutazzjonijiet tar-Riskji u Sistemi ta’ Informazzjoni 3.1.1 Is-Servizz tal-Ispezzjoni tal-Kummissjoni tad-DĠ tas-Saħħa u l-Konsumaturi, l-Uffiċċju Alimentari u Veterinarju (UAV), iwettaq spezzjonijiet, kemm fl-Istati Membri kif ukoll f’pajjiżi terzi, biex jiżgura li l-liġijiet tal-UE jiġu rispettati. Jagħmel dan, abbażi ta’ pjan annwali, billi jħaddan flimkien l-esperjenza twila tiegħu mal-opinjonijet tal-Istati Membri biex jiffissa l-prijoritajiet tiegħu. Minbarra l-ispezzjonijiet għas-sorveljanza tal-operaturi tal-ikel u l-iċċekkjar tal-istatus tas-saħħa tal-annimali u tal-pjanti tal-Istati Membri u l-pajjiżi terzi, l-UAV iwettaq missjonijiet ta’ rutina biex jivverifika fuq il-post il-konformità mal-kundizzjonijiet tal-importazzjoni stabbiliti għall-pajjiżi terzi. Hekk kif dawn ikunu sodisfaċenti u l-importazzjonijiet ta’ xi prodott partikolari minn xi pajjiż terz partikolari jiġu permessi, l-UAV iwettaq missjonijiet ta' spezzjoni oħra perjodiċi biex jikkonferma li l-importazzjonijiet jistgħu jkomplu jsiru fuq bażi sikura. L-UAV imexxi wkoll spezzjonijiet dwar il-PSF u l-PDD li jinsabu fl-Istati Membri biex jiżgura l-konformità mal-liġi tal-UE. L-ispezzjonijiet fuq il-post iservu għadd ta’ għanijiet, filwaqt li jippermettu li jkun hemm koordinazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri u l-pajjiżi terzi u biex il-konformità tiġi ssorveljata. Dak li aktarx huwa l-aktar importanti huwa li dan kollu jippermetti azzjoni f'waqtha biex jiġi indirizzat kwalunkwe riskju inaċċettabbli identifikat. 3.1.2 L-Awtorità Ewropea tas-Sikurezza tal-Ikel (EFSA), li twaqqfet skont il-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel, tipprovdi lill-Kummissjoni Ewropea pariri xjentifiċi indipendenti dwar il-kwistjonijiet kollha b'impatt dirett jew indirett fuq is-sikurezza tal-katina tal-ikel. Din hija entità ġuridika separata, indipendenti mill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE, li ħidmietha tkopri l-istadji kollha tal-produzzjoni u l-forniment tal-ikel, mill-għalqa sal-mejda. Fejn jixraq, l-EFSA tevalwa r-riskju li jġib miegħu kwalunkwe prodott bħala funzjoni tal-periklu tiegħu. 3.1.3 Is-sistema TRACES (TRAde Control and Expert System) tipprovdi informazzjoni onlajn dwar il-kunsinni ta’ importazzjoni ta’ annimali ħajjin u prodotti mill-annimali. Din tiffaċilita l-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-ispezzjonijiet tas-saħħa pubblika u tal-annimali, tippermetti lill-awtoritajiet veterinarji jirreaġixxu minnufih għal emerġenzi sanitarji li jistgħu jinqalgħu u tħaffef il-proċeduri amministrattivi għall-operaturi kummerċjali. TRACES tintuża kemm mill-Istati Membri kif ukoll minn għadd li kull ma jmur qed jikber ta’ pajjiżi terzi[8]. TRACES tinkorpora kemm id-Deskrizzjoni Armonizzata tal-Prodotti u s-Sistema ta’ Kodifikazzjoni tal-Organizzazzjoni Doganali Dinjija (kodiċi fil-livell ta’ sitt ċifri) u n-Nomenklatura Magħquda tal-UE (kodiċi fil-livell ta' tmien ċifri). Għaldaqstant, is-sistemi ta’ kodifikazzjoni li jiddeskrivu l-prodotti jistgħu jinteraġixxu madwar id-dinja fil-livell ta’ sitt ċifri. 3.1.4 L-UE għandha fis-seħħ żewġ sistemi ta’ alerta maħsuba biex jippermettu skambju ta' informazzjoni rapidu u effettiv. Is-Sistema ta’ Twissija Rapida għall-Ikel u l-Għalf (Rapid Alert System for Food and Feed, RASFF)[9] tippermetti li jintbagħtu notifiki urġenti f'kull waqt u mument kulmeta jinstab ħjiel ta’ xi ikel jew għalf li jippreżenta riskju serju. L-RASFF tinforma l-pajjiż terz inkwistjoni, biex jiġi evitat li l-problema tfeġġ mill-ġdid. Sistema ta’ twissija li tixbaħha hija l-EUROPHYT[10], li tippermetti l-iskambju ta' informazzjoni meta pjanti jew materjal mill-pjanti jiġu interċettati minħabba li jkunu naqsu li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-UE rigward is-saħħa tal-pjanti. Arranġamenti Multilaterali u Bilaterali L-UE għandha rwol attiv fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ kif ukoll fl-entitajiet internazzjonali inkarigati mill-iffissar tal-istandards. Dan jippermetti li l-UE tħeġġeġ il-mudell regolatorju tagħha stess u b'hekk tinfluwenza l-għamla tal-istandards internazzjonali li mbagħad, min-naħa tagħhom, ikunu japplikaw għall-UE. L-UE żżomm għaddej ukoll djalogu ma' pajjiżi terzi dwar kwistjonijiet li jolqtu l-SPS u tinvolvi ruħha fi ftehimiet kummerċjali bilaterali li jinkludu dispożizzjonijiet dwar l-SPS li jkopru l-kummerċ fil-prodotti agrikoli. Jeżistu wkoll xi ftehimiet, li l-għan tagħhom huwa li jiffaċilitaw il-kummerċ fl-annimali ħajjin u l-prodotti sekondarji mill-annimali, ma' għadd limitat ta' pajjiżi terzi. F’ċerti każijiet, dawn il-ftehimiet jistipulaw ir-rikonoxximent ta’ “ekwivalenza” li tista’ twassal għal deroga minn ċerti kontrolli veterinarji. L-UE fl-ebda ċirkustanza, iżda, ma tbaxxi l-livelli ta' protezzjoni tagħha. Ir-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf jistipula wkoll li tiġi rikonoxxuta unilateralment mill-UE “ekwivalenza” fi kwalunwe qasam tal-katina tal-ikel. Skont il-ftehim WTO SPS, kull membru tad-WTO għandu l-jedd li jirrikjedi li l-imsieħba kummerċjali tiegħu jiddiskutu r-rikonoxximent ta’ “ekwivalenza”. Pajjiż terz jista' japplika wkoll li jkollu livell aktar baxx ta' kontrolli fuq l-mad-dħul tal-prodotti importati fl-UE abbażi ta' żieda ta' kontrolli qabel ma sseħħ l-esportazzjoni. Dawn jistgħu jiġu vverifikati mill-UAV. Taħriġ Il-programm Taħriġ Aħjar għal Ikel aktar Sikur (BTSF) huwa inizjattiva tal-Kummissjoni li daħħlet fis-seħħ għadd ta' programmi komprensivi ta' taħriġ għall-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri biex dawn jinżammu aġġornati dwar l-aspetti rilevanti tal-liġi tal-UE u jiżguraw li l-kontrolli jitwettqu b'mod uniformi, oġġettiv u adatt. Fost affarijiet oħra, hemm modulu speċifiku ta’ taħriġ għall-persunal tal-PSF biex tiġi ffaċilitata strateġija armonizzata għall-importazzjonijiet mill-PSF. It-taħriġ organizzat mill-Istati Membri huwa miftuħ għal parteċipanti minn pajjiżi terzi, u, f'xi każijiet, jiġu organizzati sessjonijiet speċifiċi ta' taħriġ f'pajjiżi terzi, partikolarment il-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw. Koordinazzjoni u Komunikazzjoni Il-Kummissjoni torganizza diskussjonijiet regolari mal-Istati Membri fi gruppi ta’ esperti u kumitati regolatorji relevanti dwar kwalunkwe problemi ġodda jew emerġenti ta' tħassib partikolari jew fejn ikun hemm bidliet fil-livell internazzjonali. Ir-relazzjonijiet mill-qrib mal-Istati Membri huma ta’ importanza partikolari għar-rispons minnufih f’każijiet ta’ ksur tal-liġi dwar l-ikel u l-għalf, u s-saħħa tal-annimali u tal-pjanti. Madankollu, f’każijiet urġenti, jistgħu jittieħdu miżuri fl-għamla ta’ azzjonijiet amministrattivi mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, filwaqt li l-Kummissjoni tista' tieħu l-miżuri xierqa fuq inizjattiva tagħha stess, sakemm tasal konferma mill-Istati Membri. Il-Kummissjoni tista' titlob ukoll lill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) biex jassistiha f'investigazzjonijiet li jfeġġu wara suspetti, sejbiet illegali jew attività irregolari. Il-Provvediment ta’ Rispons Xieraq Storikament, l-aġenti ta’ mard tal-annimali li jittieħed ta’ importanza ewlenija u l-organiżmi ta' dannu għall-pjanti jidħlu fl-UE b'modi differenti, inkluż permezz ta' importazzjonijiet illegali, movimenti ta' tjur tal-passa jew insetti vetturi. Madankollu, l-ebda kriżi tas-saħħa ewlenija mġarrba f’dawn l-aħħar snin ma ġiet żvelata bħala l-eżitu ta’ kunsinni importati illegalment jew ta' nuqqasijiet fil-kontrolli veterinarji jew fitosanitarji ta’ oġġetti importati. Billi l-kriżijiet tas-saħħa tal-annimali, tas-saħħa tal-pjanti jew tas-sikurezza tal-ikel jafu jiġu jiswew ħafna flus biex jiġu indirizzati u jħallu impatt fuq is-soċjetà kollha kemm hi, il-baġit tal-UE ta’ kull sena jalloka madwar EUR 300 miljun għall-prevenzjoni u l-qerda tal-mard[11] u EUR 100 miljun għal miżuri marbuta mas-sikurezza tal-ikel u l-għalf. L-UE sawret ukoll il-ħila li jseħħ rispons rapidu għal kriżijiet u theddidiet ġodda. F’dawn l-aħħar 10 snin, pereżempju, biex ikompli jitnaqqas ir-riskju kkawżat mill-possibbiltà ta' dħul illegali ta' ikel, ir-regoli dwar ir-rimi tal-iskart internazzjonali mill-industrija tal-ikel u dwar l-importazzjonijiet ta' oġġetti tal-ikel minn passiġġieri ġew mistħarrġa u msaħħa. L-iżgurar tal-konformità tal-importazzjonijiet mal-liġijiet tal-UE jippreżenta sfidi diffiċli billi, bħala definizzjoni, il-produzzjoni sseħħ 'il hinn mill-kontroll dirett tal-UE u l-Istati Membri tagħha. Minkejja dan u minħabba f’hekk, l-implimentazzjoni ta' qafas regolatorju fuq bosta livelli u bl-involviment ta' parteċipanti differenti, li jiġi analizzat regolarment, hija l-muftieħ għaċ-ċertezza li prodotti importari sikuri biss jaslu sas-suq Ewropew. KWISTJONIJIET RIĊENTI U EMERĠENTI L-importanza li kull ma jmur qed tikber tal-Miżuri tal-SPS It-tneħħija tat-tariffi u t-tnaqqis tat-trażżin tal-kwoti għadhom prijoritajiet importanti fil-politika kummerċjali, għalkemm, l-isfida kull ma jmur dejjem aktar qed ikollha x’taqsam mal-aspetti regolatorji. Sa issa, sa fejn jikkonċerna r-rekwiżiti tal-SPS, il-pajjiżi għandhom il-jedd li jistabbilixxu l-livelli proprji tagħhom ta’ protezzjoni u mbagħad jirregolaw skonthom. Madankollu, dan għandu jsir b’mod konsistenti mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim tad-WTO SPS. L-użu indiskriminat ta’ miżuri tal-SPS sproporzjonati jew mhux xjentifiċi, jew miżuri li mhumiex imsejsa fuq standards internazzjonali, huwa għajn ta’ tħassib kemm għall-UE kif ukoll għall-imsieħba kummerċjali tagħha. Sfidi Il-mard minn dejjem kien wieħed mill-iktar fatturi importanti li jridu jitqiesu meta meta jiġi stabbilit il-livell tar-riskju li jipprevali fi kwalunkwe żmien. Mard bħall-Enċefalopatija Sponġiformi Bovina (BSE) u varjanti ġodda tal-influwenza tat-tjur li feġġew f'dawn l-aħħar snin kabbru l-livell tar-riskju marbut mal-kummerċ f'ċerti prodotti tal-annimali. Bl-istess mod, il-kundizzjonijiet klimatiċi li qed jinbidlu wasslu għal bidliet sinifikanti fix-xejriet tal-mard u t-tixrid tiegħu. L-emerġenza tal-marda tal-ilsien ikħal bħala marda ewlenija tal-baqar u n-ngħaġ fl-Ewropa tat-Tramuntana u n-nematodi tal-arżnu li laqtet is-siġar tal-arżnu madwar il-Mediterran huma biss żewġ eżempji. Hemm ukoll ir-riskju li jfeġġ mard li qabel kien meqjus bħala ineżistenti fl-Ewropa, bħad-deni tar-rift valley. Il-kontaminazzjoni tal-ikel u l-għalf, sew jekk aċċidentali jew għal xi raġuni oħra, hija wkoll diffiċli li wieħed jantiċipaha billi l-avvelenar jaf joriġina minn proċessi ġodda tal-manifattura, xejriet ġodda tal-konsum jew prattiki frodelenti li jwasslu għal riskju għal saħħet il-bniedem u l-annimali. Qed jitfaċċaw u jevolvu wkoll teknoloġiji bħall-bijotekonoloġija, in-nanoteknoloġija u ġenerazzjonijiet ġodda ta’ ingredjenti tal-ikel u l-għalf. L-immaniġġjar tal-perċezzjoni tar-riskju tal-konsumaturi fir-rigward ta' dawn it-teknoloġiji l-ġodda qed isir dejjem iktar importanti minħabba l-għadd kbir ta' applikazzjonijiet tagħhom fil-qasam alimentari. Messaġġi ċari u oġġettivi dwar is-sikurezza tagħhom, u l-addattabilità u l-effettività tar-rekwiżit applikabbli tal-SPS, jikkostitwixxu element importanti fil-kontrolli kumplessivi, kemm f’dak li għandu x’jaqsam mal-importazzjoni kif ukoll ma’ aspetti oħra. Il-bioterroriżmu, bl-użu potenzjali ta’ vajrusis u patoġeni moħbija fl-ikel maħsuba biex jikkawżaw riskji kbar lis-saħħa pubblika u dik tal-annimali, u anki biex iħarbtu l-ekonomija, qawwa l-ħtieġa għall-viġilanza fil-kontrolli tal-importazzjonijiet u fil-bijosikurezza inġenerali. Dan japplika bl-istess mod għal riskji mill-kummerċ illegali u frodelenti inkluż l-kontaminazzjoni apposta tal-oġġetti tal-ikel. Strateġiji aktar Intelliġenti Fi żmien meta r-riżorsi finanzjarji u riżorsi oħrajn qegħdin kulma jmur dejjem jiskarsaw, huwa imperattiv li r-riżorsi tal-kontroll jiġu impjegati fl-oqsma li l-aktar jibbenefikaw liċ-ċittadin Ewropew. Dan jitlob li jkun hemm qafas leġiżlattiv li jħeġġeġ strateġija aktar armonizzata għall-kontrolli tal-importazzjoni madwar l-UE u li tinħoloq sistema tal-kontrolli tal-importazzjoni aktar trasparenti, aġġornata u effettiva. Hemm ukoll teknoloġiji tal-informatika ġodda, bħaċ-ċertifikazzjoni elettronika, li jistgħu jintużaw aktar bis-sħiħ. Bl-iżvilupp ta' strateġija msejsa fuq ir-riskji għall-ispezzjonijiet fil-PSF u bl-ottimizzar tal-koordinazzjoni bejn l-entitajiet tal-infurzar, l-Istati Membri se jkunu jistgħu jimmiraw ir-riżorsi tagħhom b’mod aktar għaqli. Permezz ta’ dan, l-idenfitikazzjoni u t-tgerrix tal-frodi u l-importazzjonijiet illegali se jsiru wkoll aktar faċli. Il-koordinazzjoni bejn il-kontrolli tas-saħħa pubblika u tal-annimali fuq il-fruntieri tal-UE, li hija koperta b'leġiżlazzjoni estensiva tal-UE, mhix dejjem faċli li tiġi applikata b'mod effettiv u konsistenti. Fi żmien meta tinħtieġ Regolamentazzjoni Intelliġenti, il-leġiżlazzjoni frammentata tista’ twassal għal diversi livelli ta' interpretazzjoni u infurzar. Dan iwassal għal diffikultajiet għall-importaturi meta jippreżentaw prodotti għall-importazzjoni, għall-awtoritajiet relevanti tal-infurzar meta jfittxu li jadottaw strateġija armonizzata u għall-kummerċ b'mod ġenerali. Il-pajjiżi terzi li minħabba f’hekk isibuha diffiċli jaċċessaw is-swieq tal-UE, iqajmu t-tħassib tagħhom skont il-każ, inkluż fid-WTO. MIŻURI BIEX FIL-ĠEJJIENI JITTEJBU U JISSAĦĦU L-KONTROLLI FUQ L-IMPORTAZZJONI TAL-IKEL, L-GĦALF, L-ANNIMALI U L-PJANTI Minħabba dan l-ambjent kumpless u dinamiku, l-UE għandha tibqa' dejjem kapaċi tfassal, issawwar u timplimenta risponsi adegwati għat-theddidiet lis-sikurezza tal-ikel. Is-sistema attwali, imsawra fuq strateġija viżavì l-kontrolli tal-importazzjoni msejsa fuq l-evidenza u r-riskji, sa issa ħadmet sew. Madankollu, din hija sistema bi strateġiji differenti rigward il-kontrolli tal-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti, li hi ferm kumplessa għal dawk li jimplimentaw il-kontrolli. Filwaqt li l-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel u r-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf ġabu magħhom ċerta koerenza kumplessiva, din tista' madankollu tinkiseb biss billi jiżdied saff leġiżlattiv addizzjonali. Għalhekk, hemm il-ħtieġa li s-sistema tal-kontroll attwali tiġi standardizzata billi jittejbu l-valutazzjoni tar-riskju u l-konsistenza u l-effiċjenza tal-mekkaniżmi fis-seħħ, bla ma, madankollu, jiddaħħlu dubji dwar s-suppożizzjonijiet bażiċi li fuqhom huma msawra. Dan għandu jippermetti aktar koerenza u integrazzjoni bejn il-mekkaniżmi differenti ta' kontroll fis-seħħ. Titjib Leġiżlattiv Il-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel u r-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf se jkompu jipprovdu l-qafas ġenerali għall-kontroll tal-oġġetti tal-ikel u prodotti oħra ta’ relevanza għall-katina tal-ikel, filwaqt li se jittieħdu għadd ta’ passi ġodda u innovattivi biex jiġi kkunsidrat kif is-sistema attwali tkun tista' tissawwar f'mekkaniżmu aktar effiċjenti għall-amministrazzjoni tal-kontrolli koordinati tal-importazzjoni fuq il-fruntieri tal-UE. Filwaqt li bosta minn dawn il-bidliet se jkunu jinsabu f'emendi ppjanati tar-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf, qed tiġi kkunsidrata wkoll leġiżlazzjoni ġdida dwar is-saħħa tal-annimali u l-pjanti. 5.1.1 Hemm ippjanati bidliet għar-Regolament Uffiċjali dwar il-Kontrolli tal-Ikel u l-Għalf bħala parti minn inizjattiva usa’ mibdija fl-2004 biex il-leġiżlazzjoni tal-UE tiġi abbozzata mill-ġdid u ssimplifikata - fl-oqsma tas-sikurezza tal-ikel u l-għalf, is-saħħa tal-annimali, il-benessri tal-annimali, u inparti, is-saħħa tal-pjanti. L-għan huwa li tiġi żgurata strateġija integrata għall-kontrolli uffiċjali fl-oqsma kollha. Il-qafas leġiżlattiv ġenerali stabbilit permezz ta’ dan ir-Regolament, u li ilu fis-seħħ minn Jannar 2006, ta xhieda li kapaċi jsostni strateġija integrata fir-rigward tal-prestazzjoni tal-kontrolli uffiċjali tul il-katina tal-ikel. L-analiżi tad-dispożizzjonijiet tiegħu se tikkonsolida din l-istrateġija integrata billi tistħarreġ ir-regoli applikabbli bħalissa fir-rigward tal-finanzjament tal-kontrolli uffiċjali, ir-regoli applikabbli għall-kontrolli dwar ir-residwi tal-mediċini veterinarji[12] u d-dispożizzjonijiet applikabbli għall-kontrolli veterinarji fuq l-importazzjoni ta' annimali ħajjin u prodotti li joriġinaw mill-annimali[13]. L-analiżi se tistħarreġ ukoll il-bidliet li se jiddaħħlu biex jirriflettu l-bidliet fil-leġiżlazzjoni dwar is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti li qed tiġi mħejjija u, b'mod aktar ġenerali, se tfittex li tissimplifika l-qafas eżistenti għall-kooperazzjoni fl-infurzar li fih il-Kummissjoni u l-Istati Membri jwettqu l-attivitajiet ta' kontroll rispettivi tagħhom. Se tfittex ukoll li tkun konsistenti mad-dispożizzjonijiet tal-Kodiċi Doganali Modernizzata tal-UE l-ġdida li mistennija tidħol fis-seħħ fl-2013. F’temini operattivi, dan se jirrikjedi titjib tal-istrumenti attwali, u l-possibbiltà li jissawru oħrajn ġodda, biex jippermettu li d-deċiżjonijiet ta' mmaniġġjar tar-riskji fuq il-prodotti importati jqis b’mod sħiħ il-profil tar-riskji ta’ kwalunwe prodott partikolari, il-perikli marbuta miegħu (li r-relevanza tagħhom tista’ tiġi vvalutata bl-għajnuna tal-EFSA) u l-oriġini tiegħu. Dan se jkun sostnut minn funzjonijiet tal-amministrazzjoni u t-tiftix tad-dejta, u, minn proċess konsistenti u trasparenti li jiddetermina l-kundizzjonijiet tal-importazzjoni u l-kontrolli tal-fruntieri. 5.1.2 Il-Ligi dwar is-Saħħa tal-Annimali l-ġdida se tissejjes fuq l-Istrateġija dwar is-Saħħa tal-Annimali għall-2007-2013 li tipprovdi l-qafas għall-miżuri dwar is-saħħa u l-benessri tal-annimali. Din l-istrateġija, li hi msejsa fuq il-prinċipju li “aħjar tilqa’ milli tfejjaq”, għandha l-għan li tikkonċentra aktar fuq miżuri prekawzjonarji, is-sorveljanza tal-mard, il-kontrolli u r-riċerka, it-tnaqqis tal-inċidenza tal-mard tal-annimali u l-imminimizzar tal-impatt tat-tifqigħat. Il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar is-saħħa tal-annimali tkopri bosta oqsma politiċi differenti bħall-kontroll tal-mard tal-annimali, in-nutriment tal-annimali u l-benessri tal-annimali. Fiha wkoll regoli dwar il-kummerċ intra-UE u l-importazzjonijiet tal-annimali u prodotti mill-annimali. Din is-serje ta’ azzjonijiet politiċi interrelatati se joħdilha postha qafas regolatorju waħdieni li se jkun konverġenti mal-istandards internazzjonali. Barra minn hekk, se jiġi żviluppat qafas armonizzat tal-UE għall-qsim tar-responsabbiltajiet u l-ispejjeż. 5.1.3 Bl-istess mod, is-sistema tal-UE tas-saħħa tal-pjanti se tiġi analizzata biex jitqiesu r-realtajiet il-ġodda tal-ħarsien tal-UE mill-introduzzjoni u t-tixrid ta' organiżmi dannużi, biex jingħata kontribut lill-produzzjoni sostenibbli, biex tiġi żgurata l-kompetittività tal-qasam agrikolu, biex jingħata kontribut lill-ħarsien tal-foresti u l-pajsaġġi, u, biex jingħata kontribut lis-sikurezza tal-ikel. Seħħu għadd ta’ żviluppi li jiġġustifikaw valutazzjoni komprensiva tas-sistema, li oriġinarjament issawret fis-snin 70, inklużi t-tkabbir tal-UE, il-globalizzazzjoni, il-bidla fil-klima u evoluzzjoni sinifikanti tal-ħiliet xjentifiċi li fuqhom hija msejsa s-sistema tas-saħħa tal-pjanti oriġinali. Titjib mhux Leġiżlattiv Is-servizz tal-ispezzjonijiet tal-Kummissjoni, l-Uffiċċju Alimentari u Veterinarju, se jkompli b’ħidmietu fuq quddiem nett ta’ dan il-qasam, billi jipprovdi informazzjoni relevanti għad-deċiżjonijiet mittieħda fir-rigward tar-riskji u jiżgura segwiment konsistenti tal-elenki tal-pajjiżi u l-istabbilimenti. TRACES se tkompli tiġi aġġornata biex tadatta għar-realtajiet li kull ma jmur dejjem qegħdin jinbidlu u għall-avvanzi fit-teknoloġija biex tiġi offruta analiżi tar-riskju mtejba. TRACES se titwessa’ biex tinkludi utenti ġodda, inklużi pajjiżi u operaturi terzi. Se tiddaħħal ukoll ċ-ċertifikazzjoni elettronika bil-ħsieb li s-sistema tiġi standardizzata u jiġu miġġielda l-frodi. RASFF u EUROPHYT se jirsistu biex jiżguraw li l-informazzjoni tagħhom f'ħin reali tkompli tkun strument siewi fl-istabbiliment tar-riskji u s-senjalar tal-ħtieġa għall-azzjoni meta xi ħaġa tmur żmerċ. Il-kunċett li fuqhom huma msejsa dawn is-sistemi ta-dejta għandu l-potenzjal li jissawwar f'mekkaniżmu usa' mfassal biex jiżgura t-traċċabbiltà tal-kontrolli fuq il-fruntieri tal-importazzjonijiet kollha tal-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti. L-UE se tkompli wkoll id-djalogu ma’ pajjiżi terzi kemm fil-livell bilaterali kif ukoll f’dak multilaterali biex jiġi żgurat li t-tħassib konness mal-SPS jiġi indirizzat b'mod apert u trasparenti. Użu Ottimali tar-Riżorsi Fi żmien ta' limiti fir-riżorsi, għandhom jiġu implimentati sforzi li jiżguraw allokazzjoni ottima tar-riżorsi umani u finanzjarji meħtieġa għall-kontrolli. Riżorsi ta’ kontroll proporzjonati u mmirati sew b'koordinazzjoni aħjar għandhom jippermettu strateġija aktar rigoruża fir-rigward tal-kontrolli tal-importazzjoni, filwaqt li jippermettu lill-awtoritajiet tal-infurzar jikkonċentraw l-isforzi tagħhom fejn ir-riskju huwa akbar. L-impożizzjoni ta' kontrolli żejda fuq prodotti b'riskju baxx, filwaqt li prodotti oħra b'riskju ogħla jitħallew jidħlu fis-suq intern bla ma jiġu ċċekkjati, hija sitwazzjoni li l-UE tirsisti li tevita. L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u l-operaturi tan-negozju għandhom jibbenefikaw mis-simplifikazzjoni u l-konsolidazzjoni tad-dispożizzjonijiet marbuta mal-kontrolli uffiċjali. Dan se jippermetti użu aktar effiċjenti tar-riżorsi tal-operaturi u l-awtoritajiet tal-kontroll fl-Istati Membri u se jżid il-valur miżjud li sistema ta' kontroll effiċjenti li tiffunzjona mal-UE kollha tista' ġġib magħha. Il-benefiċċji se jinħassu wkoll mill-konsumaturi billi l-kontrolli uffiċjali integrati, aktar effiċjenti u msejsa fuq ir-riskji jiżguraw is-sikurezza tul il-katina kollha tal-ikel. Se jibbenefikaw ukoll ir-relazzjonijiet mal-imsieħba kummerċjali, u permezz ta’ dan, jgawdi wkoll il-kummerċ. KONKLUŻJONIJIET Filwaqt li l-importazzjonijiet tal-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti għandha l-mira li tissodisfa d-domandi tan-negozji u l-konsumaturi Ewropej, it-tkabbir li qed iseħħ fil-kummerċ globali kumplessiv, iżid ir-riskju assoċjat ma' dawn l-importazzjonijiet. L-UE għandha rwol importanti x'taqdi billi tindirizza dan ir-riskju. Dan tagħmlu billi tevalwa r-riskji marbuta mal-importazzjoni ta' xi prodott partikolari u tistabbilixxi l-kundizzjonijiet u l-kontrolli tal-importazzjoni li għandhom japplikaw biex l-UE tkun tista' tiżgura li l-importazzjonijiet tal-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti jseħħu f'kuntesti sikuri. Il-prinċipju abbażi ta’ dan kollu huwa li, f'kull mumenti, l-ikel fis-swieq tal-UE jrid ikun sikur, irrispettivament minn jekk dan ikunx ġie prodott fl-UE jew importat minn pajjiżi terzi. Il-korp komprensiv ta’ leġiżlazzjoni armonizzata fis-seħħ fl-UE fir-rigward ta’ prodotti ta' riskju għoli, li huwa msejjes fuq strateġija tal-kontrolli tal-importazzjoni armonizzata u abbażi tar-riskji, għandu rwol ċentrali f'dan ir-rigward. Dan jevita milli jimmaterjalizza tħassib importanti dwar is-sikurezza, jippermetti li l-UE tindirizza riskji emerġenti jew sitwazzjonijiet ta' emerġenza u jipprevjeni li jkun hemm distorzjonijiet serji fil-kummerċ. Ir-rapport juri li filwaqt li din il-leġiżlazzjoni effettivament timmaniġġja r-riskji potenzjali u attwali, xi drabi din hija pjuttost kumplessa u nieqsa minn koerenza ġenerali. Dan ifisser li tista’ tkun xekkilija u li tista’ twassal għal diffikultajiet fl-implimentazzjoni min-naħa tal-Istati Membri u anki tal-operaturi tan-negozju. Ir-rapport jikkonkludi wkoll li l-istrumenti disponibbli, b’appoġġ għal din il-leġiżlazzjoni, jistgħu jiġu implimentati b'mod aktar konsistenti tul firxa wiesgħa ta' prodotti fil-kataina tal-ikel biex jiġi żgurat li l-prodotti kollha importati jkunu suġġetti għal kundizzjonijiet u kontrolli direttament proporzjonali għar-riskju li jġorru magħhom. Għaldaqstant, filwaqt li l-Kummissjoni tibqa’ kunfidenti li ma hemmx ħtieġa ta' taqliba maġġuri fil-leġiżlazzjoni eżistenti, hi se tirsisti – permezz ta’ analiżi u konsolidazzjoni tad-diversi atti eżistenti – li jkun hemm aktar koerenza fil-kontrolli tal-importazzjoni, partikolarment għall-benefiċċju ta' dawk li jimplimentawhom. Strateġija aktar olistika se sservi biex tinforza l-effiċjenza tas-sistema ta' kontroll tal-importazzjoni tal-UE, tiżgura allokazzjoni ottima tar-riżorsi u tiffaċilita t-tħeġġiġ u d-difiża tal-mudell regolatorju tal-UE. Il-Kummissjoni Ewropea impenjat ruħha li tiżgura s-sikurezza tal-ikel, l-għalf, l-annimali u l-pjanti kollha importati. Hija kunfidenti wkoll mill-abilità tagħha li tkompli, u ttejjeb, il-konsistenza u l-effettività tal-kontrolli fuq l-importazzjoni fis-seħħ, f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri. [1] Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar is-sikurezza tal-prodotti agrikoli u agroalimentari importati u l-konformità mar-regoli Komunitarji, l-2,917-il Laqgħa tal-Kunsill tal-Agrikoltura u s-Sajd, Brussell, it-18 u d-19 ta' Diċembru 2008 - 17169/08 ADD 1. [2] Id-DĠ tal-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, Monitoring Agri-trade Policy, Nru 01-10, Ġunju 2010. [3] Id-Direttorat Ġenerali tal-Kummissjoni Ewropea għall-Intrapriża u l-Industrija. [4] COM(2010) 612, Il-Kummerċ, it-Tkabbir u l-Affarijiet Dinjin,http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2010/november/tradoc_146955.pdf. [5] Ibid. [6] Ibid. It-tkabbir fil-kummerċ agrikolu dinji ra rati ta’ tkabbir ta’ 21 % - 25 % fl-2007 u fl-2008. [7] L-ekwivalenza timplika li s-sistema ta’ kontroll applikata mill-pajjiż terz inkwistjoni tkun ġiet aċċettata mill-UE bħala ekwivalenti għas-sistema tagħha stess. [8] Fil-preżent, madwar 5 000 DVKD għal annimali ħajjin u 40 000 għal prodotti ta’ oriġini mill-annimali huma rreġistrati fi TRACES kull xahar. Erbatax-il pajjiż terz jużaw TRACES għall-ħruġ ta' ċertifikati li jakkumpanjaw annimali jew prodotti maħsuba għall-importazzjoni fl-UE. [9] L-Istati Membri tal-UE, il-Kummissjoni, l-EFSA, in-Norveġja, il-Liechtenstein u l-Islanda jipparteċipaw fl-RASFF. [10] EUROPHYT tipprovdi aċċess dirett bl-internet lill-Kummissjoni, l-Istati Membri u l-Isvizzera. [11] Dan jinkludi miżuri mittieħda mill-UE biex jiġu kkontrollati ċerti mardiet tal-annimali fil-pajjiżi kandidati u dawk potenzjalment kandidati matul il-fruntieri tal-UE biex ġie mminimizzat ir-riskju li l-mard jinxtered fl-UE. It-tilqima kontra l-Mard Klassiku tal-Ħnieżer li bħalissa tinsab għaddejja fil-Balkani tal-Punent hija eżempju ta' dan. [12] Attwalment regolamentati permezz tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 96/23/KE. [13] Attwalment stabbiliti fid-Direttivi tal-Kunsill 91/496/KEE u 97/78/KE rispettivament.