Graff 2.2Żona tal-Euro: defiċit nominali, 2016-2022 (% tal-PDG) Sorsi: l-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji (APB) tal-2021, it-tbassir tal-ħarifa 2021 tal-Kummissjoni Ewropea, u l-Programmi ta’ Stabbiltà (PS) tal-2021.

defiċit aggregat ta’ 6.8% tal-PDG fl-2022 (tnaqqis minn 8.7% tal-PDG fl-2021). It-titjib mistenni fid-defiċit aggregat fl-2022 huwa xprunat l-aktar mit-tnaqqis tal-miżuri ta’ appoġġ ta’ emerġenza u l-operat tal-istabilizzaturi awtomatiċi, hekk kif ikompli l-irkupru ekonomiku. L-Istati Membri kollha taż-Żona tal-Euro qed jippjanaw defiċit baxx b’mod sostanzjali fl-2022 meta mqabbel mal-2021. L-akbar tnaqqis ta’ aktar minn 4 punti perċentwali tal-PDG huwa ppjanat fil-Greċja (għal 3.7% tal-PDG fl-2022), fil-Latvja (għal 4.8%) u f’Malta (għal 5.6%). B’kollox, 11-il Stat Membru jippjanaw defiċit ogħla minn 3% tal-PDG fl-2022.

Graff 2.3 Żona tal-Euro: dejn pubbliku, 2016-2022 (% tal-PDG) Sorsi: l-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji (APB) tal-2021, it-tbassir tal-ħarifa 2021 tal-Kummissjoni Ewropea, u l-Programmi ta’ Stabbiltà (PS) tal-2021.

Il-proporzjon tad-dejn għall-PDG huwa pproġettat li jonqos kemxejn fl-2022 bis-saħħa ta’ differenzjali tat-tkabbir fir-rata tal-imgħax favorevoli (il-Graff 2.3 u l-Anness Tabella IV.3). L-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji jipproġettaw proporzjon tad-dejn li jilħaq 98% tal-PDG

fl-2021 (tnaqqis minn 99% fl-2020), u li jerġa’ jonqos fl-2022 għal madwar 96%. Din il-proġettazzjoni hija aktar baxxa mit-tbassir tal-ħarifa 2021 tal-Kummissjoni (100.0% tal-PDG fl-2021 u 97.9% tal-PDG fl-2022). B’mod ġenerali, id-defiċit primarju se jkompli jkun ta’ piż fuq id-dinamika tad-dejn fl-2022, filwaqt li d-differenzjali tat-tkabbir fir-rata tal-imgħax se jappoġġa t-tnaqqis fil-proporzjon tad-dejn (il-Graff 2.4).

Il-proġettazzjonijiet tad-dejn għas-snin li ġejjin huma soġġetti għal inċertezza konsiderevoli. Is-simulazzjonijiet stokastiċi, li japplikaw firxa kbira ta’ xokkijiet makroekonomiċi madwar ix-xenarju ċentrali, jissuġġerixxu li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG taż-Żona tal-Euro x’aktarx li jkun bejn id-89% u l-107% tal-PDG fl-2022 u bejn id-79% u l-112 % tal-PDG fl-2026 (l-Anness III). Il-proporzjon x’aktarx li jonqos bil-mod fuq terminu medju, hekk kif l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq il-finanzi pubbliċi gradwalment jonqos. L-obbligazzjonijiet kontinġenti li jirriżultaw mill-għoti ta’ garanziji pubbliċi biex isostnu l-attività ekonomika u s-setturi partikolarment milquta mill-pandemija ġeneralment ikunu riflessi fid-dejn u d-defiċits pubbliċi biss jekk jintalbu, ħlief fil-każ ta’ garanziji standardizzati. L-obbligazzjonijiet kontinġenti akkumulati matul il-kriżi tal-COVID-19 juru differenzi kbar bejn l-Istati Membri.

Graff 2.4 Żona tal-Euro: dekompożizzjoni tal-bidla fil-proporzjon tad-dejn, 2021-2022 (punti perċentwali tal-PDG) Nota: L-effett valanga jirreferi għall-impatt nett tar-rati tal-imgħax, l-inflazzjoni u t-tkabbir tal-PDG reali (jiġifieri, id-differenzjali tat-tkabbir fir-rata tal-imgħax) fuq id-dinamika tad-dejn. Sors: It-tbassir tal-ħarifa 2021 tal-Kummissjoni Ewropea.

Stati (Kaxxa 1). Il-proporzjonijiet tad-dejn se jkomplu jiżdiedu wkoll jekk ir-rati tal-imgħax jiżdiedu. Min-naħa l-oħra, diversi fatturi jimmitigaw ir-riskji għas-sostenibbiltà fiskali. Dawn il-fatturi jinkludu t-titwil tal-maturitajiet tad-dejn f’dawn l-aħħar snin, sorsi stabbli ta’ finanzjament, spejjeż tas-self storikament baxxi, u inizjattivi tal-UE bħall-istrument Ewropew għal Appoġġ temporanju biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza (Support to mitigate Unemployment Risks in an Emergency, SURE) u, aktar importanti minn hekk, NextGenerationEU, li jinkludi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (Recovery and Resilience Facility, RRF). Barra minn hekk, ishma kbar ta’ dejn tal-gvern, fil-medda ta’ bejn il-15 % u t-30 % għall-biċċa l-kbira tal-pajjiżi taż-Żona tal-Euro, huma miżmuma mis-Sistema Ewropea tal-Banek Ċentrali.

Kaxxa 1. Garanziji fl-Abbozzi ta’ Pjanijiet Baġitarji tal-2022 Minbarra l-miżuri b’impatt baġitarju dirett, l-Istati Membri pprovdew appoġġ ta’ likwidità wiesa’ lill-ekonomija b’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, l-aktar fil-forma ta’ garanziji pubbliċi. Dawn il-miżuri ffaċilitaw l-għoti kontinwu ta’ kreditu lill-ekonomija mis-settur bankarju u trasferiment effiċjenti ta’ kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli għas-setturi ekonomiċi kollha, kif ukoll taffew ir-restrizzjonijiet temporanji tal-likwidità. Uħud mill-Istati Membri enfasizzaw fl-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tagħhom l-effiċjenza ta’ dawn il-miżuri biex jippreservaw il-fiduċja u b’hekk jillimitaw l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi. Bit-tnaqqis tal-miżuri ta’ konteniment u l-irkupru sussegwenti, l-adozzjoni ta’ garanziji pubbliċi relatati mal-kriżi tal-COVID-19 hija mistennija li tkun laħqet il-quċċata tagħha, billi ħafna skemi ta’ garanzija diġà skadew jew jiskadu sa tmiem l-2021. Dan huwa kkonfermat mill-informazzjoni pprovduta fl-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji, li ħafna drabi jistennew li l-livell ta’ obbligazzjonijiet kontinġenti se jibda jonqos mill-2022, li jirrifletti wkoll l-irkupru ekonomiku mistenni. L-informazzjoni pprovduta fl-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tenfasizza wkoll li, għall-uħud mill-iskemi, l-adozzjoni attwali, riflessa fl-obbligazzjonijiet kontinġenti attwali tal-gvern, baqgħet modesta meta mqabbla mad-daqs massimu mħabbar inizjalment. Fuq il-bażi tal-evidenza eżistenti, iż-żieda fl-istokk ta’ garanziji tal-gvern sa issa baqgħet moderata fil-biċċa l-kbira tal-każijiet (ara l-Graff B1.1) u ġeneralment aktar baxxa milli matul il-Kriżi Finanzjarja l-Kbira. Ta’ min jinnota li s-sempliċi ammont tal-garanziji li ġew adottati ma jikkorrelatax mal-probabiltà tagħhom li jintalbu, billi dan huwa xprunat minn aspetti oħra, b’mod partikolari s-solvenza tad-ditti li bbenefikaw mill-garanziji. Graff B1.1 Żona tal-Euro: Stokk tal-garanziji tal-gvern, 2019 u 2020 (% tal-PDG) Sors: Eurostat (gov_10dd_guar and gov_cl_guar); Id-data tal-2020 mhijiex disponibbli għall-Ġermanja, il-Greċja u n-Netherlands





Ir-rispons fiskali għall-pandemija tal-COVID-19: minn emerġenza għal irkupru

Graff 2.5Żona tal-Euro: Miżuri temporanji ta’ emerġenza u miżuri ta’ appoġġ għall-irkupru, 2020–2022 (% tal-PDG) Nota: Iċ-ċart turi l-ispiża fl-2022 tal-miżuri adottati mill-2020 ’il quddiem. Għad-definizzjoni ta’ miżuri temporanji ta’ emerġenza ara l-Kaxxa 2. Għad-definizzjoni ta’ miżuri ta’ appoġġ għall-irkupru ara n-nota 12 f’qiegħ il-paġna. Sorsi: L-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-2022 u t-tbassir tal-ħarifa 2021 tal-Kummissjoni.

L-Istati Membri żammew miżuri fiskali mdaqqsa b’rispons għall-evoluzzjoni tal-pandemija li sejra għall-agħar fil-bidu tal-2021. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-miżuri temporanji ta’ emerġenza ammontaw għal 3.4% tal-PDG fl-2020, madwar 85% tal-miżuri fiskali diskrezzjonarji totali meħuda f’dik is-sena (il-Graff 2.5). Miżuri oħra ta’ natura aktar ġenerali ta’ appoġġ għall-irkupru (temporanji jew permanenti), bħal xogħlijiet pubbliċi żejda jew tnaqqis indirett fit-taxxi, huma stmati li ammontaw għal 0.5% tal-PDG fl-2020. Il-kost tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza hija mistennija li tiżdied fl-2021 għal 3.7% tal-PDG. Iż-żieda fil-miżuri temporanji ta’ emerġenza hija prinċipalment dovuta għall-adozzjoni ta’ miżuri ġodda jew estiżi b’rispons għall-ħtieġa ta’ restrizzjonijiet ġodda għall-attività ekonomika fl-ewwel parti tas-sena. L-ispiża tal-miżuri ta’ appoġġ għall-irkupru (iffinanzjati kemm minn sorsi nazzjonali kif ukoll mill-UE) hija mbassra li tiżdied fl-2021 għal 1.5% tal-PDG inklużi miżuri ffinanzjati mill-UE ekwivalenti għal 0.4% tal-PDG.

Miżuri temporanji ta’ emerġenza huma pproġettati li fil-parti l-kbira tagħhom jitneħħew gradwalment fl-2022 hekk kif l-Istati Membri jxaqilbu lejn miżuri li jsostnu l-irkupru. Fl-2022, skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-miżuri temporanji ta’ emerġenza jammontaw għal inqas minn 0.5% tal-PDG, filwaqt li l-miżuri ta’ appoġġ għall-irkupru huma stmati għal 2.3% tal-PDG. Dawn il-miżuri ta’ appoġġ għall-irkupru jammontaw għal madwar 85% tal-miżuri fiskali diskrezzjonarji fl-2022, sitwazzjoni bil-kontra ta’ dik fl-2020. Dan jikkonferma li l-bidla lejn l-appoġġ għall-irkupru qed isseħħ. Parti dejjem tikber minn dak l-appoġġ għall-irkupru hija relatata ma’ miżuri ffinanzjati mill-UE, speċjalment għotjiet tal-RRF, li fl-2022 se jiffinanzjaw 24% tal-miżuri totali ta’ appoġġ għall-irkupru, jew 0.5% tal-PDG. Madankollu, uħud mill-miżuri ta’ emerġenza jistgħu jiġu estiżi f’każ li l-evoluzzjoni tal-pandemija tmur għall-agħar. Barra minn hekk, l-Istati Membri jistgħu jadottaw jew jestendu miżuri biex jikkontrobattu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda f’daqqa reċenti fil-prezzijiet tal-enerġija.

Xejriet fin-nefqa ffinanzjata mill-RFF