Rakkomandazzjoni għal Opinjoni tal-Kunsill skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza tal-Latvja, 2004-2007 /* SEK/2005/0231 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 16.2.2005 SEG(2005) 231 finali Rakkomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza tal-Latvja, 2004-2007 (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika[1] jistipula li l-Istati Membri li m’humiex qed jipparteċipaw, jiġifieri, dawk li ma adottawx il-munita unika, għandhom jissottomettu programmi ta’ konverġenza lill-Kunsill u l-Kummissjoni. Skond l-Artikolu 9 ta’ dan ir-Regolament, il-Kunsill għandu jeżamina kull wieħed mill-programmi ta’ konverġenza fuq il-bażi ta’ valutazzjonijiet imħejjija mill-Kummissjoni u l-Kumitat imwaqqaf mill-Artikolu 114 tat-Trattat (Il-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju). Fuq il-bażi ta’ rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni u wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, il-Kunsill għandu jesprimi opinjoni, wara li jkun eżamina l-programm. Skond ir-Regolament, l-Istati Membri għandhom jissottomettu aġġornamenti annwali tal-programmi ta’ konverġenza tagħhom, li jistgħu wkoll ikunu eżaminati mill-Kunsill skond dawn l-istess proċeduri. L-għaxar pajjiżi li ssieħbu ma’ l-UE fl-1 ta’ Mejja 2004 ma jipparteċipawx fil-munita unika. Dawn ikkommettew ruħhom li jissottomettu l-programmi ta’ konverġenza tagħhom sal-15 ta’ Mejju 2004 u l-ewwel aġġornament ta’ dawn il-programmi għall-aħħar ta’ l-2004. L-ewwel programm ta’ konverġenza tal-Latvja, li jkopri l-perjodu 2004-2007, kien ippreżentat fl-14 ta' Mejju 2004 u vvalutat mill-Kunsill fil-5 ta' Lulju 2004. Il-Latvja ppreżentat aġġornament tal-programm ta' konverġenza tagħha fit-30 ta’ Diċembru 2004. Is-servizzi tal-Kummissjoni għamlu valutazzjoni teknika ta’ dan l-aġġornament li fiha ħadu in kunsiderazzjoni r-riżultati tat-tbassir ekonomiku li kienu għamlu s-servizzi tal-Kummissjoni fil-Ħarifa ta’ l-2004 u l-kodiċi ta’ kondotta[2], il-metodoloġija li dwarha jeżisti qbil komuni ta’ kif tkun stmata l-produzzjoni potenzjali, ir-rakkomandazzjonijiet fil-linji ta’ gwida ġenerali tal-politika ekonomika għall-perjodu 2003-2005 u l-prinċipji stabbiliti fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew tas-27 ta’ Novembru 2002 dwar it-tisħiħ tal-koordinazzjoni tal-politika baġitarja[3]. Din il-valutazzjoni tiġġustifika l-istima li ġejja: - L-ewwel aġġornament tal-programm ta’ konverġenza tal-Latvja, li jkopri l-perjodu 2004-2007, kien adottat mill-Kabinett tal-Ministri tal-Latvja fit-28 ta’ Diċembru u ppreżentat lill-Kummissjoni Ewropea fit-30 ta’ Diċembru 2004. Il-programm huwa bbażat fuq il-previżjonijiet ekonomiċi li jinsabu fil-liġi tal-baġit ta’ l-2005 ppreżentata lill-Parlament fit-13 ta’ Diċembru 2004 u adottata mill-Parlament fl-20 ta’ Diċembru. Il-programm aġġornat jikkonforma b’mod ġenerali mar-rekwiżiti tat-tagħrif tal-“kodiċi ta’ mġiba dwar il-kontenut u l-format ta’ programmi ta’ stabbiltà u konverġenza”. Madankollu, il-kassifikazzjoni ESA95 tat-tagħrif dwar il-kompożizzjoni tad-dħul u l-infiq tal-gvern jinħteġilha li tittejjeb. - Fl-aġġornament, hija stmata żieda ta’ 8.1% fil- PGD għall-2004 u ż-żieda għall-2005 mbassra li tkun 6.7%, bid-domanda domestika tkompli tespandi bil-qawwa b’mod partikulari fl-oqsma ta’ l-investiment u l-konsum privat. Għall-2006 u l-2007, iż-żieda fil-PGD hija mistennija li tkun ftit biss anqas (6.5% f’kull waħda mis-sentejn). Iż-żieda fl-esportazzjoni telgħet ġmielha u dan jirrifletti l-irkupru ekonomiku globali u impatt pożittiv mis-sħubija tal-Latvja fl-UE; madankollu, lil din iż-żieda għaddietha ż-żieda fl-importazzjoni li ġiet mal-qawmien f'daqqa tad-domanda domestika. Il-kontribuzzjoni għat-tkabbir ekonomiku mill-esportazzjoni netta fil-futur immedjat hija mistennija li tkun negattiva u d-defiċit kbir fil-kont kurrenti ma’ pajjiżi oħra huwa mistenni li jonqos biss b’mod marġinali. Il-qgħad huwa previst li jonqos biss bil-mod minkejja ż-żieda qawwija ta’ l-attività ekonomika. Kollox ma’ kollox, fuq il-bażi tat-tagħrif li huwa disponibbli llum, ix-xenarju makroekonomiku jidher plawżibbli u, b’mod ġenerali, konformi mal-valutazzjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni inkluż it-tbassir għall-Ħarifa ta' l-2004. - Biex jintlaħaq l-għan tal-Bank tal-Latvja għal stabbiltà fil-prezzijiet, mill-1994 il-munita (il-lats) intrabtet ma’ l-SDR, b'faxxa normali ta’ ċaqliq ta’ ±1 fil-mija madwar ir-rata ċentrali. L-awtoritajiet Latvjani qegħdin jippjanaw li jidħlu fl-ERM II kmieni fl-2005 u qegħdin jimmiraw li jadottaw l-ewro mhux qabel l-1 ta’ Jannar 2008. Bħala pass ’il quddiem f’din l-istrateġija, fl-1 ta’ Jannar 2005 il-lats intrabat mill-ġdid din id-darba ma’ l-ewro u nqala’ minn mal-SDR bir-rati tas-suq, b’faxxa normali ta’ ċaqliq madwar ir-rata l-ġdida ċentrali li kienet ukoll ta’ ±1 fil-mija. Ir-rati interbankarji tal-munita kurrenti waqgħu għal eqreb lejn il-livelli taż-żona ta’ l-ewro wara li sar l-irbit il-ġdid. Il- premium fir-rendiment tal- bonds għat-tul imqabbel maż-żona ta’ l-ewro oxxilla matul l-2004 bejn ½-1 punt perċentwali. Sa l-2003 l-inflazzjoni ta’ l-Indiċi Armonizzat tal-Prezzijiet tal-Konsumatur (HICP) kienet relattivament baxxa. Imma matul l-2004, l-inflazzjoni ta’ l-HICP żdiedet sostanzjalment u telgħet sa 7.8 fil-mija f'Awissu qabel ma tbaxxiet ftit matul l-aħħar kwart tas-sena u spiċċat b’medja ta' 6.2 fil-mija għas-sena kollha. L-awtoritajiet iqisu l-iżviluppi inflazzjonarji fl-2004 bħala żviluppi ta' natura temporanja u qegħdin jistennew li l-inflazzjoni ta’ l-indiċi tal-prezzijiet tal-konsumatur (CPI) tinżel minn 6.2 fil-mija fl-2004 għal 3.0 fil-mija fl-2006. Fl-2005 l-inflazzjoni se tkompli tkun influwenzata minn żieda fil-prezzijiet li huma rregolati amministrattivament u minn miżuri ta’ armonizzazzjoni tar-rati tat-taxxi indiretti. Madankollu, minħabba effetti favorevoli ta’ bażi, u sakemm l-ekonomija ma titħalliex tisħon iżżejjed, l-inflazzjoni għandha tonqos bil-mod, għalkemm l-inflazzjoni x’aktarx tkun xi ftit ogħla milli mbassar mill-awtoritajiet nazzjonali. - L-għan tal-programm aġġornat huwa li jżomm id-defiċit taħt il-valur ta’ referenza ta’ 3% tal-PGD f’kull waħda mis-snin tal-programm, filwaqt li d-defiċit baġitarju ġenerali tal-gvern jonqos bil-mod minn 1.7% tal-PGD, li hi l-istima tal-programm għall-2004[4], għal 1.4% tal-PGD fl-2007. Bħala riżultat ta’ l-impatt tat-trasferimenti ta’ l-UE u l-infiq assoċjat magħhom, huwa smat li kemm l-infiq kif ukoll id-dħul jilħqu l-ogħla livell tagħhom, ta’ 39.3% u 37.7% tal-PGD rispettivament, fl-2005 u, wara dan, jibdew neżlin bil-mod għal 36.5% u 35.1% tal-PGD rispettivament sal-2007. L-aġġustament tal-finanzi pubbliċi fuq terminu ta' żmien medju huwa bbażat fuq tnaqqis fil-proporzjonijiet kemm tad-dħul u kif ukoll ta’ l-infiq. Il-bilanċ primarju għandu jitjieb matul il-perjodu tal-programm, filwaqt li għandu jaqa’ l-proporzjon ta’ l-infiq totali minħabba proporzjon imnaqqas ta’ nfiq primarju u, sa ċertu punt, minħabba ħlasijiet ta’ interessi. Il-proporzjon ta’ l-infiq primarju għandu jaqa’ l-aktar bħala riżultat ta’ proporzjonijiet iżjed baxxi ta’ trasferimenti u sussidji filwaqt li fl-istess ħin tittieħed in kunsiderazzjoni żieda fil-proporzjon ta’ l-investimenti. Il-proporzjon tad-dħul għandu jaqa’ bħala konsegwenza ta' tnaqqis fit-taxxi, l-aktar fuq id-dħul, ħaġa li tħaffef il-piż tat-taxxi b'mod moderat. Filwaqt li l-istrateġija ġenerali baqgħet ma nbidlitx mill-programm ta’ Mejju 2004, id-defiċit baġitarju previst kien irrivedut u mnaqqas mill-madwar 2% tal-PGD kull sena li kien hemm fil-programm ta’ qabel. - Ir-riskji għall-previżjonijiet baġitarji fil-programm jidhru li huma ġeneralment ibbilanċjati. Minn naħa waħda, is-suppożizzjonijiet dwar l-intensità fiskali ta’ l-attività ekonomika jidhru xi ftit pessimisti, u jissuġġerixxu li d-dħul jista’ jkun aħjar milli mistenni. Ċertament, il-Latvja għandha rekord tajjeb ta’ tbassir kawt, b’miri fiskali li ripetutament inqabżu matul dawn l-aħħar ftit snin. Barra minn hekk, għal dak li għandu x’jaqsam ma’ kontroll baġitarju, teżisti proċedura speċjali li tista' tiffaċilita aġġustament relattivament mgħaġġel li jista’ jsir waqt li tkun għaddejja s-sena finanzjarja f’każ ta’ żviluppi baġitarji li ma jkunux skond il-pjan. Mill-banda l-oħra, fid-dawl ta’ l-impenji dwar infiq li hu bbażat fuq id-dħul ta’ fondi mill-UE, l-ilħuq tal-miri tad-defiċit jiddependi mill-ksib ta’ dawn il-fondi bħala dħul għall-gvern. Dixxiplina soda dwar in-nefqa (inkluż fl-immaniġġar ta’ proġetti mħallsa parzjalment minn fondi ta’ l-UE) jista’ jkun diffiċli meta titqies id-dgħufija tal-kapaċità amministrattiva. - Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni tar-riskji, il-politika baġitarja tal-programm ma hijiex biżżejjed biex jintlaħaq l-għan għal terminu ta’ żmien medju tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir Ekonomiku ta’ pożizzjoni baġitarja ta’ qrib il-bilanċ jew f’bilanċ pożittiv waqt il-perjodu tal-programm. Barra minn hekk, anke jekk il-programm jippreżenta proċess ta’ konsolidazzjoni relattivament ambizzjuż, jista’ jkun li dan ma jipprovdix marġni biżżejjed biex jilqa’ għal kontra l-qbiż tal-limitu tat-3% tad-defiċit tal-PGD f’kuntest ta’ ċaqliq makroekonomiku normali. Madankollu, ikun biżżejjed jekk il-proporzjon tad-dejn mal-PGD jinżamm f’livell baxx ħafna. - Il-proporzjon tad-dejn huwa stmat li kien 14.2% tal-PGD fl-2004, bla dubju ferm anqas mill-valur ta’ riferiment tat-Trattat ta’ 60% tal-PGD. Iż-żieda żgħira fil-proporzjon tad-dejn matul il-perjodu tal-programm, għal 15.0% tal-PGD fl-2007, hija kkawżata l-aktar minn defiċit persistenti, ikkompensat b’mod sostanzjali minn tkabbir tal-PGD nominali. - Il-programm jeżamina fil-qosor il-programm ta’ riforma strutturata tal-gvern, li jiffoka fuq miżuri biex jittejjeb l-ambjent tal-kummerċ, il-kompetittività u l-iżvilupp tas-setturi ta’ l-enerġija u l-komunikazzjoni, is-sistemi edukattivi u tal-kura tas-saħħa, fuq politika attiva tas-suq tax-xogħol kif ukoll il-promozzjoni ta’ l-innovazzjoni u r-riċerka. Il-programm jiddeskrivi wkoll miżuri biex ikompli jissaħħaħ il-proċess baġitarju permezz ta’ qafas għal ibbaġitjar multi-annwali, u biex tiżdied it-trasparenza u l-kredibilità tal-limiti massimi ffissati għall-infiq nominali permezz ta’ mekkaniżmi ta’ valutazzjoni sistematika. Ir-riformi, li l-biċċa l-kbira tagħhom diġà qed jitwettqu jew li dwarhom qiegħda titħejja leġiżlazzjoni, huma mistennija li jtejbu b’mod raġonevoli l-kundizzjonijiet ta’ żvilupp ta’ l-ekonomija tal-Latvja: billi jkabbru l-produttività u jsaħħu l-inċentivi għax-xogħol, jiffaċilitaw il-ħolqien tax-xogħol u jiskoraġġixxu l-evażjoni tat-taxxa, kif ukoll itejbu d-dixxiplina fiskali kemm fil-każ tal-gvern ċentrali kif ukoll fuq il-livell tal-gvern lokali. - Il-Latvja tidher li tinsab f’pożizzjoni favorevoli ħafna f’dak li għandu x’jaqsam mas- sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, minkejja l-ispejjeż baġitarji li huma previsti minħabba popolazzjoni li qiegħda tixjieħ. Il-proporzjon tad-dejn li fil-Latvja huwa wieħed relattivament baxx, il-miżuri meħuda għar-riforma tal-pensjonijiet, inkluża l-introduzzjoni ta’ element ikkapitalizzat, u l-akkumulazzjoni ta’ assi fl-iskema ta’ pensjoni kkapitalizzata se jikkontribwixxu biex irażżnu l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ. L-istrateġija deskritta fil-programm hija bbażata fuq defiċit baġitarju li jinżamm limitat għal terminu ta’ żmien medju u l-impatt baġitarju tar-riforma tal-pensjonijiet. Madankollu, ir-riformi fil-qasam tas-saħħa u kura fit-tul jistgħu jinvolvu nfiq akbar. Maż-żmien jista’ jitfaċċa riskju għas-sostenibbiltà. Imma l-proporzjon relattivament baxx tat-taxxa fil-Latvja għandu jgħin biex jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta’ sostenibbiltà li jista’ jinħoloq. - Kollox ma’ kollox, il-politika ekonomika deskritta fl-aġġornament, hija, b’mod ġenerali, konsistenti mal-linji ta’ gwida ġenerali ta’ politika ekonomika speċifikament imfassla għall-pajjiż (BEPG) fil-qasam tal-finanzi pubbliċi. Iffaċċjata bl-isfida li tindirizza d-defiċit imdaqqas tal-kont kurrenti tagħha ma’ pajjiżi oħra, il-Latvja rċiviet rakkomandazzjoni biex tnaqqas id-defiċit governattiv ġenerali b'mod kredibbli u sostenibbli fl-ambitu ta' qafas baġitarju multi-annwali. Fid-dawl ta’ tnaqqis fid-defiċit tal-kont kurrenti ma' pajjiżi oħra mbassar fil-programm, id-defiċit fl-2004 li rriżulta inqas minn dak li kien ibbaġitjat qabel, u l-proċess ta’ konsolidazzjoni mbassar fl-aġġornament huma konformi mar-rakkomandazzjoni fil-BEPG. Madankollu, din il-valutazzjoni tiddependi fuq l-iżvilupp favorevoli tal-bilanċ ma’ pajjiżi oħra u hija għaldaqstant soġġetta għal aktar sorveljanza. Barra minn hekk, kif kien indikat fl-Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta’ Mejju li għadda, il-valutazzjoni tal-pożizzjoni fiskali xierqa tiddependi wkoll fuq pressjonijiet tad-domanda fl-ekonomija, ukoll jekk huwa diffiċli tiddetermina l-pożizzjoni tal-pajjiż fiċ-ċiklu ekonomiku; għaldaqstant, il-valutazzjoni hija dipendenti wkoll fuq li l-politika makroekonomika tkun dik meħtieġa biex ikun ikkonsolidat it-tnaqqis ta' l-inflazzjoni mill-punt massimu li laħqet riċentament. *** Fuq il-bażi ta’ din il-valutazzjoni, il-Kummissjoni adottat ir-rakkomandazzjoni mehmuża għal Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza tal-Latvja u qiegħda tressaqha lill-Kunsill. Rakkomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL skond it-tielet paragrafu ta’ l-Art. 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 Dwar il-programm aġġornat ta’ konverġenza tal-Latvja, 2004-2007 IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni tal-politika ekonomika[5], u b’mod partikulari l-Artikolu 9(3) tiegħu, Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni, Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, TA DIN L-OPINJONI: 1. Fit-8 ta’ Marzu 2005 il-Kunsill eżamina l-programm aġġornat ta’ konverġenza tal-Latvja, li jkopri l-perjodu 2004 sa l-2007. Il-programm jikkonforma b'mod ġenerali mar-rekwiżiti għal tagħrif tal-"kodiċi ta' mġiba dwar il-kontenut u l-format ta' programmi ta' stabbiltà u konverġenza" kif rivedut. Madankollu, il-kassifikazzjoni ESA95 tat-tagħrif dwar il-kompożizzjoni tad-dħul u l-infiq tal-gvern jinħteġilha titjib. Għal din ir-raġuni, il-Latvja hija mistiedna li tikkonforma mar-rekwiżiti tal-kodiċi ta' l-imġiba. 2. Ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huwa bbażat il-programm jipprevedi li t-tkabbir reali tal-PGD, li fl-2004 kien stmat li hu 8.1%, se jibqa’ qawwi matul il-bqija tal-perjodu tal-programm, b’medja ta’ 6.6% kull sena. Fuq il-bażi tat-tagħrif disponibbli llum, jidher li dan ix-xenarju jirrifletti suppożizzjonijiet plawżibbli ta’ tkabbir. L-istimi tal-programm għall-inflazzjoni jidhru kemmxejn baxxi. 3. L-aġġornament tal-programm jimmira li jżomm id-defiċit taħt il-valur ta’ referenza ta’ 3% tal-PGD f’kull waħda mis-snin tal-programm filwaqt li d-defiċit ġenerali tal-baġit tal-gvern jonqos bil-mod minn 1.7% tal-PGD, li hi l-istima tal-programm għall-2004, għal 1.4% tal-PGD fl-2007. Fl-2005 kemm il-proporzjon tad-dħul kif ukoll dak ta’ l-infiq għandhom jogħlew drastikament, bħala riżultat tas-sħubija fl-UE. Minn hemm ’il quddiem, l-aġġustament fuq terminu ta’ żmien medju fil-finanzi pubbliċi huwa bbażat fuq it-tnaqqis fil-proporzjonijiet kemm tad-dħul kif ukoll ta’ l-infiq. Il-proporzjon ta’ l-infiq primarju għandu jaqa’ l-aktar bħala riżultat ta’ proporzjonijiet iżjed baxxi ta’ trasferimenti u sussidji filwaqt li fl-istess ħin tittieħed in kunsiderazzjoni żieda fil-proporzjon ta’ l-investimenti. Il-proporzjon tad-dħul għandu jaqa’ bħala konsegwenza ta' tnaqqis fit-taxxi, l-aktar fuq id-dħul, ħaġa li tħaffef il-piż tat-taxxi b'mod moderat. 4. Ir-riskji għall-istimi baġitarji fil-programm jidhru li huma ġeneralment ibbilanċjati. Minn naħa waħda, is-suppożizzjonijiet dwar l-intensità fiskali ta’ l-attività ekonomika jidhru xi ftit pessimisti, u jissuġġerixxu li d-dħul jista’ jkun aħjar milli mistenni. Mill-banda l-oħra, fid-dawl ta’ l-impenji dwar infiq li hu bbażat fuq id-dħul ta’ fondi mill-UE, l-ilħuq tal-miri tad-defiċit jiddependi mill-ksib ta’ dawn il-fondi bħala dħul għall-gvern. Dixxiplina soda dwar in-nefqa (inkluż fl-immaniġġar ta’ proġetti mħallsa parzjalment minn fondi ta’ l-UE) jista’ jkun diffiċli meta titqies id-dgħufija tal-kapaċità amministrattiva. 5. Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni tar-riskji, il-politika baġitarja fil-programm ma hijiex biżżejjed biex jintlaħaq l-għan għal terminu ta’ żmien medju tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir Ekonomiku ta’ pożizzjoni baġitarja ta’ qrib il-bilanċ jew f’bilanċ pożittiv waqt il-perjodu tal-programm. Barra minn hekk, jista’ jkun li dan ma jipprovdix marġni biżżejjed biex jilqa’ għal kontra l-qbiż tal-limitu tad-defiċit ta’ 3% tal-PGD fil-kuntest ta’ ċaqliq makroekonomiku normali. Madankollu, ikun biżżejjed jekk il-proporzjon tad-dejn mal-PGD jinżamm f’livell baxx ħafna. 6. L-istima tal-proporzjon tad-dejn hija ta’ 14.2% tal-PGD fl-2004, ferm anqas mill-valur ta’ riferiment tat-Trattat ta’ 60% tal-PGD. Iż-żieda żgħira fil-proporzjon tad-dejn matul il-perjodu tal-programm, għal 15.0% tal-PGD fl-2007, hija kkawżata l-aktar minn defiċit persistenti, ikkompensat b’mod sostanzjali minn tkabbir tal-PGD nominali. 7. L-istrateġija baġitarja deskritta fil-programm tqiegħed lil-Latvja f’pożizzjoni relattivament favorevoli f’dak li għandu x’jaqsam mas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, minkejja l-ispejjeż baġitarji li huma previsti minħabba popolazzjoni li qiegħda tixjieħ. Il-proporzjon tad-dejn li fil-Latvja huwa wieħed relattivament baxx, il-miżuri meħuda għal riforma tal-pensjonijiet, inkluża l-introduzzjoni ta’ element ikkapitalizzat, u l-akkumulazzjoni ta’ assi fl-iskema kkapitalizzata tal-pensjoni se jikkontribwixxu biex irażżnu l-impatt baġitarju ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ. L-istrateġija deskritta fil-programm hija bbażata fuq defiċit baġitarju li jinżamm limitat fuq terminu ta’ żmien medju u l-impatt baġitarju tar-riforma tal-pensjonijiet. Madankollu, ir-riformi fil-qasam tas-saħħa u kura fit-tul jistgħu jinvolvu nfiq akbar. Maż-żmien jista’ jitfaċċa riskju għas-sostenibbiltà. Imma l-proporzjon relattivament baxx tat-taxxa fil-Latvja għandu jgħin biex jagħmel tajjeb għan-nuqqas ta’ sostenibbiltà li jista’ jinħoloq. 8. Il-politika ekonomika deskritta fil-programm hija, b’mod ġenerali, konsistenti mal-linji ta’ gwida ġenerali ta’ politika ekonomika speċifikament imfassla għall-pajjiż (BEPG) fil-qasam tal-finanzi pubbliċi. Iffaċċjata bl-isfida li tindirizza d-defiċit imdaqqas tal-kont kurrenti tagħha ma’ pajjiżi oħra, il-Latvja rċeviet rakkomandazzjoni biex tnaqqas id-defiċit governattiv ġenerali b'mod kredibbli u sostenibbli fl-ambitu ta' qafas multi-annwali. Fid-dawl ta’ tnaqqis fid-defiċit tal-kont kurrenti ma’ pajjiżi oħra mbassar fil-programm, id-defiċit fl-2004 li rriżulta inqas minn dak li kien ibbaġitjat qabel u l-proċess ta’ konsolidazzjoni mbassar fl-aġġornament huma konformi mar-rakkomandazzjoni fil-BEPG. Madankollu, din il-valutazzjoni tiddependi minn żvilupp favorevoli tal-bilanċ tal-kummerċ ma’ pajjiżi oħra u hija għaldaqstant soġġetta għal aktar sorveljanza. Barra minn hekk, kif kien indikat fl-Opinjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta’ Mejju li għadda, il-valutazzjoni ta’ pożizzjoni fiskali xierqa tiddependi wkoll fuq pressjonijiet tad-domanda fl-ekonomija, ukoll jekk huwa diffiċli tiddetermina l-pożizzjoni tal-pajjiż fiċ-ċiklu ekonomiku; għaldaqstant, il-valutazzjoni hija dipendenti wkoll fuq li l-politika makroekonomika tkun dik meħtieġa biex ikun ikkonsolidat it-tnaqqis ta' l-inflazzjoni mill-punt massimu li laħqet riċentament. Paragun ta’ stimi prinċipali baġitarji u makroekonomiċi 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | PGD reali (bidla %) | PK Diċ 2004 | 8.1 | 6.7 | 6.5 | 6.5 | KUMM Ott 2004 | 7.5 | 6.7 | 6.7 | n.a. | PK Mejju 2004 | 6.7 | 6.7 | 6.5 | 6.5 | l-inflazzjoni tas-CPI (%) | PK Diċ 2004 | 6.2 | 4.3 | 3.0 | 3.0 | KUMM Ott 2004 | 6.8 | 4.7 | 3.5 | n.a. | PK Mejju 2004 | 4.5 | 3.7 | 3.0 | 3.0 | Bilanċ tal-gvern ġenerali (% tal-PGD) | PK Diċ 2004 | -1.7 | -1.6 | -1.5 | -1.4 | KUMM Ott 2004 | -2.0 | -2.8 | -2.9 | n.a. | PK Mejju 2004 | -2.1 | -2.2 | -2.0 | -2.0 | Bilanċ primarju (% tal-PGD) | PK Diċ 2004 | -0.9 | -0.9 | -0.8 | -0.7 | KUMM Ott 2004 | -1.2 | -2.0 | -2.0 | n.a. | PK Mejju 2004 | -1.2 | -1.3 | -1.2 | -1.2 | Dejn gross tal-gvern (% tal-PGD) | PK Diċ 2004 | 14.2 | 14.5 | 14.8 | 15.0 | KUMM Ott 2004 | 14.6 | 15.4 | 16.6 | n.a. | PK Mejju 2004 | 16.2 | 16.8 | 17.3 | 17.7 | Nota: 1Il-programm jippreżenta biss stimi ta’ inflazzjoni ta’ l-indiċi tal-prezzijiet tal-konsumatur (CPI) u mhux ta’ l-HICP. 2Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni fuq il-bażi tat-tagħrif fil-programm. Sorsi: Programm ta’ konverġenza (PK); tbassir ekonomiku tal-Ħarifa 2004 tas-servizzi tal-Kummissjoni (KUMM); Kalkoli tas-servizzi tal-Kummissjoni. | [1] ĠU L 209, 2.8.1997. Id-dokumenti kollha li ssir referenza għalihom f’dan it-test jistgħu jinstabu fuq dan is-sit elettroniku: http://europa.eu.int/comm./economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. [2] Opinjoni riveduta tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju dwar il-kontenut u l-format ta’ programmi ta’ stabbiltà u konverġenza, approvata uffiċjalment mill-Kunsill ECOFIN fl-10.7.2001. [3] KUMM(2002) 668, 27.11.2002. [4] Tagħrif aktar reċenti dwar il- cash accounts tal-gvern ċentrali jissuġġerixxi stima aktar baxxa tad-defiċit baġitarju ġenerali tal-gvern. [5] ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1. Id-dokumenti li ssir referenza għalihom f’dan it-test jistgħu jinstabu f’din il-website: http://europa.eu.int/comm./economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.