IL-KUMMISSJONI EWROPEA Brussell, 10.3.2020 COM(2020) 93 final KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI L-identifikazzjoni u l-indirizzar tal-ostakli għas-Suq Uniku {SWD(2020) 54 final}



Introduzzjoni Ħamsa u tletin sena ilu, f’Ġunju tal-1985, il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat White Paper lill-Kunsill Ewropew dwar it-tlestija tas-suq uniku. Il-messaġġ kien ċar: ejjew nimxu ’l quddiem b’integrazzjoni vera, li tissodisfa l-ambizzjonijiet tat-Trattat ta’ Ruma jew nerġgħu lura għall-medjokrità, billi nħallu l-Ewropa ssir biss żona ta’ kummerċ ħieles. L-UE għażlet it-triq ta’ integrazzjoni aktar mill-qrib, u llum għandna l-akbar suq uniku fid-dinja, b’aktar minn 447 miljun konsumatur u sa 56 miljun impjieg li jiddependu fuq il-kummerċ fis-suq uniku. Bl-iskala u l-integrazzjoni tiegħu, is-suq uniku xpruna l-pożizzjoni u l-influwenza tal-UE fid-dinja. Il-prinċipji, il-valuri u l-istandards tiegħu jirfdu r-rwol attiv u fuq quddiem nett tal-UE għal ordni globali bbażat fuq ir-regoli u kundizzjonijiet ekwi lokalment u lil hinn. L-Ewropa issa tinsab fuq quddiem nett fit-tranżizzjoni doppja lejn newtralità tal-klima u tmexxija diġitali. Il-modernizzazzjoni u t-tisħiħ tas-suq uniku f’dan il-kuntest huma waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni għall-ħames snin li ġejjin. Minkejja l-kisbiet reali tas-suq uniku, in-negozji u l-konsumaturi xorta għadhom jirrappurtaw ħafna intoppi. F’Ottubru 2018, fl-aħħar Parlament Ewropew tal-Intrapriżi, kważi 70 % tan-negozji wieġbu fin-negattiv meta ntalbu l-opinjoni tagħhom jekk is-suq uniku hux integrat biżżejjed. Din il-Komunikazzjoni tqis l-esperjenzi u l-perċezzjonijiet tan-negozji u tal-konsumaturi li jippruvaw jużaw is-suq uniku ta’ kuljum (“l-utenti”) bħala l-punt tat-tluq biex tidentifika l-ostakli ewlenin li fadal tul il-passi tal-“perkorsi” rispettivi tagħhom lejn attivitajiet transfruntieri. Abbażi tal-evidenza miġbura f’żewġ rapporti , din il-Komunikazzjoni toħroġ fid-dieher 13-il ostaklu ewlieni mill-perspettiva tal-utent. Minn din jidher li l-ostakli m’għandhomx biss natura regolatorja jew amministrattiva, iżda anki natura prattika. Fil-prattika, negozju jew konsumatur ħafna drabi jġarrbu bosta restrizzjonijiet fl-istess ħin meta jkunu qed joperaw madwar l-UE. Fl-aħħar nett, l-aktar utenti penalizzati minn din is-sitwazzjoni huma l-intrapriżi żgħar u medji (l-SMEs) u l-professjonisti. Kull ċittadin Ewropew għandu d-dritt għall-aħjar u l-aktar għażla wiesgħa ta’ prodotti, servizzi, impjiegi u opportunitajiet intraprenditorjali li jista’ joffri s-suq uniku u m’għandux jitwaqqaf milli jgawdi dan. Għal toroq ’il quddiem fil-livell tal-UE u fil-livell tal-Istati Membri, il-Komunikazzjoni tidentifika ħames kawżi ewlenin kbar għal dawn l-ostakli: l-għażliet regolatorji fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali, it-traspożizzjoni, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġiżlazzjoni, il-kapaċità amministrattiva u l-prattiki fl-Istati Membri, l-ambjent ġenerali tan-negozju u tal-konsumaturi, u kawżi ewlenin li mhumiex marbuta mal-politika pubblika bħal-lingwa jew il-kultura. Fost dawn, id-diffikultajiet relatati mal-ambjent ġenerali tan-negozju u tal-konsumaturi huma importanti għax jaffettwaw lill-utenti domestiċi u lil dawk minn Stati Membri oħra bl-istess mod. F’Marzu 2019, il-Kunsill Ewropew appella lill-UE u lill-Istati Membri biex ineħħu l-ostakli mhux ġustifikati li fadal għas-suq uniku, u saħaq li m’għandu jinħoloq l-ebda ostaklu ġdid. Lostakli identifikati f’din il-Komunikazzjoni u l-kawżi ewlenin tagħhom jeħtieġ jiġu indirizzati b’taħlita ta’ miżuri fil-livell tal-UE u anki fil-livell nazzjonali: id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u komunikazzjoni aħjar li tgħin lill-utenti waqt il-perkors tagħhom, leġiżlazzjoni ġdida u mtejba tal-UE meta meħtieġ, implimentazzjoni aħjar u, fl-aħħar mill-aħħar, infurzar. L-infurzar, bħala qasam ewlieni ta’ azzjoni, tindirizzah il-“Komunikazzjoni dwar Pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku”, li tistabbilixxi l-prijoritajiet tal-Kummissjoni għal sħubija mġedda mal-Istati Membri. L-Istrateġija l-Ġdida għall-Industrija għall-Ewropa tal-lum tenfasizza li suq uniku b’saħħtu u integrat hu xprun u prekundizzjoni għal industrija tal-UE kompetittiva. Biex is-suq uniku jaħdem għal kulħadd, il-liġi tal-UE ddaħħal fis-seħħ regoli komuni biex jixxejnu l-ostakli u teħfief iċ-ċirkolazzjoni tal-merkanzija u tas-servizzi fl-UE kollha, filwaqt li jitħarsu wkoll il-konsumaturi. Dan ir-rapport juri wkoll li meta s-suq uniku ma jirnexxilux jilħaq il-potenzjal sħiħ tiegħu, aktarx l-aktar li jbatu huma l-SMEs u ċ-ċittadini minħabba r-riżorsi limitati tagħhom. B’mod partikolari, in-negozji l-ġodda u l-SMEs innovattivi ħafna ma jitħallewx isiru atturi kompetittivi fuq skala internazzjonali. L-Istrateġija tal-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali li ġiet adottata llum ukoll, tistabbilixxi miżuri mmirati oħrajn li jgħinu lill-SMEs jisfruttaw aħjar is-suq uniku. Din il-Komunikazzjoni torbot ukoll mas-Semestru Ewropew, li matulu t-tneħħija tal-aktar piżijiet regolatorji u amministrattivi problematiċi hi tħassib kontinwu, torbot ukoll mal-għodod għal regolamentazzjoni aħjar fil-livell tal-UE. L-adattament tas-suq uniku għall-isfidi ta’ żmienna hu mira ambizzjuża filwaqt li funzjonament aħjar tas-suq uniku jipprovdi potenzjal ekonomiku li għadu mhux sfruttat. Aġġornament riċenti ta’ studju tal-Parlament Ewropew imsejjaħ “Il-Kost tan-Non-Ewropa” jistma li l-benefiċċji mit-tneħħija tal-ostakli li fadal biex jinkiseb suq uniku għall-prodotti u s-servizzi li jiffunzjona bis-sħiħ jistgħu jammontaw għal EUR 713-il biljun sa tmiem l-2029. Li jinkisbu l-benefiċċji tas-suq uniku hi responsabbiltà konġunta tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri. Hu importanti li nissalvagwardjaw l-integrità tas-suq uniku tal-UE minn sfidi esterni daqskemm hu importanti li nsaħħuh internament. Il-Kummissjoni lesta żżid l-isforzi tagħha u tgħin lill-Istati Membri jiksbu suq uniku li jwettaq il-wegħdiet tiegħu. I.Il-perspettiva tal-utent: l-aktar ostakli rrappurtati ta’ spiss Din il-Komunikazzjoni hi msejsa fuq żewġ rapporti tal-Kummissjoni. L-ewwel wieħed, ippubblikat fl-istess ħin ma’ din il-Komunikazzjoni, jiffoka fuq l-ostakli fil-prattika għas-suq uniku kif perċepit min-negozji. Dan jibni fuq sorsi li jaqbdu l-perċezzjonijiet tan-negozji li beħsiebhom ikunu attivi fis-suq uniku jew li diġà huma attivi fih. Fost dawn is-sorsi hemm stħarriġiet dwar negozji, bażijiet tad-data u analiżijiet. Barra minn hekk, saret konsultazzjoni mal-Kmamar tal-Kummerċ biex tinkiseb stampa aktar komprensiva tal-ostakli differenti. L-analiżi tibni wkoll fuq l-għarfien espert intern tal-Kummissjoni. F’dan ir-rapport iddaħħlu l-ostakli li ġew irrappurtati b’mod konsistenti minn persentaġġ ġmielu tan-negozji mistħarrġa u/jew dawk li ġew irrappurtati b’mod konsistenti minn sorsi differenti. It-tieni rapport, it-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Kundizzjonijiet tal-Konsumaturi tal-UE, ippubblikat f’Novembru 2019, hu bbażat fuq stħarriġ sottostanti tal-attitudnijiet tal-konsumaturi fir-rigward tal-kummerċ transfruntier. Iż-żewġ rapporti jipprovdu stampa tal-ostakli fis-suq uniku kif perċepiti mill-utenti tiegħu u ma jiddikjarawx li huma eżawrjenti.

Abbażi tal-evidenza miġbura f’dawn iż-żewġ rapporti, din il-Komunikazzjoni tiffoka qabelxejn fuq l-ewwel 13-il ostaklu għall-attività transfruntiera, kif ġie rrapurtat b’mod mill-aktar komuni min-naħa tan-negozji (fir-rigward tal-kummerċ jew l-istabbiliment transfruntier) u min-naħa tal-konsumaturi (fir-rigward tax-xiri transfruntier ta’ oġġetti jew servizzi). L-ostakli ppreżentati jsegwu l-passi ewlenin tal-“perkorsi” li jagħmlu n-negozji u l-konsumaturi fis-suq uniku, kif jidher fil-kaxxa hawn taħt. Il-passi ewlenin tal-perkors tan-negozji jinkludu: tinġabar l-informazzjoni biex titħejja tranżazzjoni (u/jew espansjoni) transfruntiera; jintlaħqu r-rekwiżiti għall-bejgħ ta’ oġġetti jew servizzi; il-kummerċjalizzazzjoni u l-bejgħ; it-twassil; is-servizzi ta’ wara l-bejgħ u s-soluzzjoni tat-tilwim; it-taxxi; (passi addizzjonali fil-każ tal-istabbiliment) tiġi stabbilita l-attività kummerċjali; l-ingaġġ tal-persunal; l-investiment u l-finanzjament. Il-passi ewlenin tal-perkors tal-konsumaturi jinkludu: tinġabar l-informazzjoni dwar prodott/servizz; ix-xiri; il-ħlas; il-kisba tat-twassil; l-attivitajiet ta’ wara l-bejgħ u s-soluzzjoni tat-tilwim. Tinġabar l-informazzjoni meħtieġa għat-tħejjija tat-tranżazzjonijiet u/jew tal-espansjoni transfruntieri 1.In-negozji jirrappurtaw diffikultajiet biex jiksbu l-informazzjoni, mhux biss fuq l-opportunitajiet tas-suq u s-sħab kummerċjali potenzjali, iżda anki fuq ir-rekwiżiti regolatorji rilevanti. Skont stħarriġ riċenti, 31 % tal-SMEs b’esperjenza fl-esportazzjoni u 21 % tal-SMEs mingħajr din l-esperjenza, jidentifikaw id-diffikultà biex isibu sħab kummerċjali fi Stat Membru ieħor bħala ostaklu għan-negozju fis-suq uniku. Barra minn hekk, 22 % u 11 %, rispettivament, jirrappurtaw li ma jafux imnejn jistgħu jiksbu informazzjoni dwar opportunitajiet potenzjali tas-suq. Anki l-Kmamar tal-Kummerċ Ewropej iddikjaraw li n-nuqqas ta’ aċċessibbiltà għal informazzjoni dwar ir-regoli u r-rekwiżiti kklassifika fit-tielet post fost l-ostakli għas-suq uniku li rrappurtaw 69 % tal-membri tagħhom li wieġbu. Skont stħarriġ riċenti ieħor li jiffoka fuq l-akbar ħames ekonomiji tal-UE, in-nuqqas ta’ għarfien tar-regoli li jridu jiġu segwiti hu ostaklu għal 31 % tal-SMEs mingħajr esperjenza fl-esportazzjoni u għal 9 % tal-SMEs b’esperjenza fl-esportazzjoni fl-akbar ħames Stati Membri. Jintlaħqu r-rekwiżiti u tinkiseb konformità mal-proċeduri għall-bejgħ ta’ merkanzija u servizzi 2.In-negozji jirrappurtaw proċeduri amministrattivi peżanti u kumplessi meta jiġu biex ibigħu merkanzija jew servizzi fi Stat Membru ieħor. Bosta stħarriġiet riċenti jikkwotaw b’mod konsistenti l-“proċeduri amministrattivi kumplessi” fost l-aktar ostakli serji għas-suq uniku imsemmija min-negozji, u b’mod partikolari l-SMEs. Fost dawn, ħafna drabi l-proċeduri għall-istazzjonar tal-ħaddiema fi Stat Membru ieħor jiġu identifikati fil-qasam tas-servizzi, filwaqt li fl-istħarriġ riċenti tal-Kmamar tal-Kummerċ Ewropej dawn huma meqjusa bħala ostaklu minn 58 % ta’ dawk li wieġbu. Minn fost dawk li wieġbu l-istħarriġ li għamlet l-organizzazzjoni kummerċjali Finlandiża, 22 % iqisu dan bħala ostaklu sinifikanti jew sinifikanti ħafna. Minn fost il-kawżi kummerċjali ta’ SOLVIT li ġew irreġistrati fl-2018, 10 % għandhom x’jaqsmu ma’ diffikultajiet ta’ stazzjonar tal-ħaddiema. Filwaqt li l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi jindirizza għadd ta’ ostakli li ilhom pendenti b’rabta mal-varar tan-networks, fosthom id-disponibbiltà fil-ħin tal-ispettru 5G, għad fadal bosta ostakli. Ġew irrappurtati proċeduri kumplessi u/jew peżanti għall-għoti ta’ permessi/liċenzji b’mod partikolari f’għadd ta’ setturi tas-servizzi, inkluż fil-qasam tal-komunikazzjoni elettronika, fis-servizzi professjonali u fis-settur tal-kostruzzjoni. Fost il-kwistjonijiet partikolari li rrappurtaw in-negozji hemm in-nuqqas ta’ proċeduri elettroniċi, ir-rekwiżiti onerużi tad-dokumentazzjoni (fosthom traduzzjoni u kopji ċċertifikati), it-tariffi għaljin jew l-iskadenzi twal għad-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet. Pereżempju, il-kumpaniji li jvaraw u jħaddmu networks u servizzi tal-komunikazzjoni elettronika, inkluż il-5G, qed isibu bosta diffikultajiet (proċeduri amministrattivi peżanti biex jiksbu permessi tal-kostruzzjoni; tariffi għaljin relattivi mal-ħtiġijiet tal-investiment, b’mod partikolari għall-assenjar tal-ispettru; problemi ta’ aċċess u nuqqas ta’ informazzjoni fuq l-infrastruttura fiżika eżistenti bħall-kanali jew l-arbli, u l-bqija). Din is-sitwazzjoni twassal biex il-varar tan-networks tal-komunikazzjoni elettronika, li tant huma importanti għall-iżvilupp tas-suq uniku diġitali, isir aktar bil-mod, u jkun aktar għali u anqas effiċjenti. 3.In-negozji jilmentaw fuq l-aċċess inekwu għall-akkwist pubbliku. Minkejja d-diġitalizzazzjoni tal-akkwist, hemm tħassib rikorrenti fost in-negozji minħabba l-perċezzjoni ta’ nuqqas ta’ trasparenza u possibbilment imġiba diskriminatorja, sproporzjonata jew mhux oġġettiva min-naħa tal-awtoritajiet kontraenti. Fi stħarriġ riċenti, 38 % tan-negozji rrappurtaw “prattiki arbitrarji fl-akkwist pubbliku” bħala ostaklu. Dan it-tħassib jidher li hu rifless fid-data miġbura fil-livell tal-UE. Għalkemm b’mod ġenerali, ir-rata tal-pubblikazzjoni tal-opportunitajiet tal-akkwist fl-UE tjiebet, il-livell tagħha jvarja ferm fost l-Istati Membri: uħud minnhom għandhom livell inqas mid-daqsijiet stmati tas-swieq tal-akkwist pubbliku rispettivi tagħhom. Barra minn hekk, bejn l-2009 u l-2018 żdied il-proporzjon tas-sejħiet għall-offerti li jirċievu offerta waħda, u fl-2018 laħaq il-35 %. 4.In-negozji jirrappurtaw nuqqas ta’ effiċjenza b’rabta mar-rekwiżiti tekniċi, l-istandards u regoli oħra addizzjonali f’ċerti setturi fil-livell nazzjonali (b’paragun mar-rekwiżiti tal-UE). Skont stħarriġ riċenti, sa 71 % tal-SMEs li ppruvaw is-sistema eżistenti tar-rikonoxximent reċiproku tal-merkanzija mhux armonizzata ġarrbu deċiżjoni li ċaħditilhom l-aċċess għas-suq. Qed jinħolqu kwistjonijiet ukoll f’oqsma armonizzati bil-liġi tal-UE. F’rapport riċenti ta’ stħarriġ Olandiż, 18 % ta’ dawk li jaħdmu għal rashom irrappurtaw “standards tekniċi differenti” bħala ostaklu. Pereżempju, fis-setturi tal-makkinarju industrijali u/jew tal-prodotti tal-kostruzzjoni, jidher li hemm tħassib partikolari minħabba mmarkar, regoli u rekwiżiti addizzjonali għall-merkanzija, meta diġà jkun hemm konformità mal-leġiżlazzjoni armonizzata. Eżempju ieħor hu s-sitwazzjoni fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika, fejn uħud mir-restrizzjonijiet jidher li qed jinħolqu l-aktar minħabba nuqqas ta’ regolamenti adegwati jew konsistenti applikati madwar l-Istati Membri (pereżempju jiġu stabbiliti rati tat-terminazzjoni differenti għas-swieq tas-sejħiet bil-vuċi). Minbarra dan, hemm bżonn jiġu stabbiliti azzjonijiet futuri biex ikun żgurat li l-ostakli indirizzati ma jerġgħux ifeġġu (eż. ir-roaming). 5.In-negozji fis-settur tas-servizzi jirrapportaw b’mod konsistenti kwistjonijiet dwar ir-rekwiżiti tad-dħul u tal-eżerċizzju b’rabta ma’ attivitajiet jew professjonijiet speċifiċi. Il-fornituri tas-servizzi kemm-il darba jkollhom jikkonformaw ma’ rekwiżiti ġenerali jew speċifiċi għas-setturi meta jiġu li jkabbru fis-suq uniku (biex jipprovdu servizzi transfruntieri u/jew jiftħu stabbiliment fi Stat Membru ieħor). Għal finijiet ta’ preżentazzjoni, ir-regoli inkwistjoni jistgħu jinġabru fiż-żewġ kategoriji ewlenin li ġejjin: i) ir-regoli dwar l-aċċess għas-suq (ir-rekwiżiti tad-dħul) u ii) ir-regoli dwar l-imġiba waqt il-forniment tas-servizz (ir-rekwiżiti tal-eżerċizzju). Dawn ir-rekwiżiti nazzjonali għas-servizzi huma identifikati regolarment min-negozji bħala ostaklu importanti. Minn fost dawk li wieġbu l-istħarriġ riċenti tal-Kmamar tal-Kummerċ Ewropej, 71 % jirrappurtawhom bħala sinifikanti jew sinifikanti ħafna (81 % u 60 % mill-fornituri tas-servizzi u mill-produtturi tal-merkanzija manifatturata, rispettivament). B’mod partikolari, ir-rekwiżiti tad-dħul u tal-eżerċizzju ġew identifikati bħala ostakli importanti għal ħafna professjonijiet regolati (bħall-kontabilisti, il-konsulenti tat-taxxa, l-awdituri, is-snajja’ tal-kostruzzjoni, il-periti u l-inġiniera, il-professjonijiet legali jew l-aġenti tal-proprjetà intellettwali) u għas-servizzi tal-bejgħ bl-imnut. Għall-professjonijiet regolati, ir-rekwiżiti tad-dħul iqajmu kwistjonijiet bħall-aċċess għal attivitajiet riżervati (li jeħtieġu kwalifiki speċifiċi u konformità ma’ kundizzjonijiet oħra bħal sħubija obbligatorja f’korp professjonali) u rekwiżiti tal-awtorizzazzjoni. Ir-rekwiżiti tal-eżerċizzju jinkludu restrizzjonijiet fuq ir-reklamar, il-forma ġuridika jew restrizzjonijiet tal-parteċipazzjoni azzjonarja, projbizzjonijiet fuq l-eżerċizzju konġunt ta’ professjonijiet jew rekwiżiti tal-assigurazzjoni. Fejn jidħol il-bejgħ bl-imnut, in-negozji jistgħu jġarrbu regoli sproporzjonati dwar l-istabbiliment ta’ ħwienet fiżiċi u dwar l-attivitajiet ta’ kuljum tagħhom bħal regoli fuq il-post tal-ħwienet jew il-firxa ta’ prodotti mibjugħa kif ukoll restrizzjonijiet fuq il-promozzjonijiet tal-bejgħ u l-iskontijiet. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tas-Semestru Ewropew fil-biċċa l-kbira tagħhom itennu dawn il-kwistjonijiet. Ir-rakkomandazzjonijiet għal xi Stati Membri jikkonċernaw b’mod espliċitu t-tneħħija ta’ piżijiet regolatorji u amministrattivi fis-settur tas-servizzi professjonali u fil-qasam tal-bejgħ bl-imnut. B’mod partikolari fir-rigward tar-regolamentazzjoni ta’ għadd ta’ professjonijiet u tal-bejgħ bl-imnut, il-Kummissjoni fasslet ukoll indikaturi ta’ restrizzjoni. Ir-riżultati ta’ dawn, iżidu l-evidenza dwar l-ostakli li jsibu n-negozji.

Ix-xiri transfruntier ta’ merkanzija jew servizzi 6.Il-konsumaturi u n-negozji jkollhom it-talbiet tagħhom miċħuda jew ridiretti waqt ix-xiri transfruntier. Qabel id-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar l-imblukkar ġeografiku, waħda mill-aktar problemi tal-konsumaturi rrappurtati fejn jidħol ix-xiri transfruntier online kienet marbuta mal-imblukkar ġeografiku. Jidher issa li din is-sitwazzjoni tjiebet minn mindu daħal fis-seħħ ir-Regolament dwar l-imblukkar ġeografiku, għax f’investigazzjoni riċenti li vverifikat 200 sit web, 14 minnhom biss jagħmlu ridirezzjoni (illegali) mingħajr il-kunsens tal-konsumatur. Iżda dan ma jfissirx li l-ostakli kollha relatati mal-bejgħ transfruntier għebu għalkollox. Fi 53 istanza, il-konsumaturi ma ġewx infurmati li x-xiri tagħhom ma setax jitwassal fil-pajjiżi moqdija min-negozjant. Barra minn hekk, l-Ewrobarometru Flash 477b jirrapporta li l-aċċess transfruntier għal kontenut awdjoviżiv kemm-il darba ma jkunx jaħdem (madwar nofs il-każijiet), l-aktar minħabba prattiki ta’ imblukkar ġeografiku. Anki l-fatt li l-produtturi tal-kontenut/id-detenturi tad-drittijiet jillimitaw l-aċċessibbiltà transfruntiera ta’ xi kontenut fil-ftehim tal-liċenzjar tad-drittijiet tal-awtur tagħhom jidher li hu tħassib. F’dan il-kuntest, daqt se jiġi adottat rapport ta’ evalwazzjoni dwar ir-Regolament dwar l-imblukkar ġeografiku. F’xi istanzi, in-negozji jiġu f’sitwazzjonijiet ukoll li ma jħalluhomx jiksbu oġġetti mill-pajjiż tal-għażla tagħhom. Il-bejjiegħa bl-imnut jilmentaw dwar dawn ir-restrizzjonijiet fuq il-provvista territorjali li jimponu l-fornituri biex l-bejjiegħa bl-imnut ikollhom iduru fuq is-suq nazzjonali. Dawn il-prattiki, li jistgħu jiksru l-liġi tal-kompetizzjoni, jistgħu jifframmentaw is-suq uniku, b’detriment għall-konsumaturi u għan-negozji. 7.Il-konsumaturi jirrappurtaw livelli aktar baxxi ta’ fiduċja fix-xiri transfruntier online. Id-distakk fil-fiduċja bejn ix-xiri transfruntier online u x-xiri domestiku online ma naqasx bejn l-2012 u l-2018. Dan minkejja li x-xiri online żdied bil-qawwa, u speċjalment fi proporzjon tal-konsumaturi li jixtru online fi ħdan l-UE, li kważi rdoppja minn 11 % fl-2012 għal 21 % fl-2018 (meta mqabbel, ix-xiri online domestiku żdied minn 40 % fl-2012 għal 52 %). Għadd ġmielu ta’ konsumaturi xorta għadhom inqas kunfidenti meta jiġu biex jixtru minn sit web f’pajjiż ieħor tal-UE (48 %) milli minn sit web f’pajjiżhom (72 %). Fl-2012, iż-żewġ ċifri kienu 15-il punt perċentwali inqas. Il-konsumaturi mhumiex konxji u infurmati biżżejjed li japplikaw regoli armonizzati dwar il-protezzjoni tal-konsumaturi u li jeżistu mezzi ta’ rimedju transfruntieri. Għaldaqstant, joqogħdu aktar lura milli jfittxu offerti aħjar online barra mill-fruntieri tagħhom. 8. Il-konsumaturi huma l-mira ta’ frodi b’oriġini transfruntiera. Fl-UE, madwar 56 % tal-konsumaturi mistħarrġa ġarrbu frodi jew scams fl-aħħar sentejn . Ċerti scams, bħal meta l-konsumaturi jintalbu jħallsu flus biex jiġbru xi premju, huma l-aktar forma rrappurtata ta’ scams b’oriġini ġeografika mhux magħrufa (9 % tal-konsumaturi ġarrbu scam bħal din u ma setgħux jidentifikaw l-oriġini tal-kummerċjant) . Din iċ-ċifra turi li jeħtieġ tiżdied u tissaħħaħ il-kooperazzjoni amministrattiva u kriminali fi ħdan l-UE ħalli jiġu indirizzati l-isfidi għall-infurzaturi tal-liġi tal-konsumatur fl-ekonomija attwali, inkluż f’każijiet b’dimensjoni transfruntiera. It-twassil transfruntier tal-merkanzija u tas-servizzi 9. In-negozji jirrapportaw proċeduri peżanti minħabba differenzi fis-sistemi tat-taxxa u fl-amministrazzjonijiet. In-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tat-taxxa jibqa’ wieħed mill-ostakli ewlenin li jġarru n-negozji meta joperaw b’mod transfruntier. Għandhom isiru aktar sforzi biex jonqsu d-diverġenzi fis-sistemi tat-taxxa u biex jiġi kkunsidrat mill-ġdid ir-rekwiżit ta’ unanimità fil-Kunsill. Skont ir-Rapport Annwali tal-2017/2018 dwar l-SMEs Ewropej, 63 % tal-SMEs jidhrilhom li t-“trattament ma’ kwistjonijiet tat-tassazzjoni barranija hu kkumplikat wisq” u jirrappurtawh bħala ostaklu għall-esportazzjoni (u għall-istabbiliment). Rapporti riċenti ta’ organizzazzjonijiet kummerċjali Olandiżi u Finlandiżi jisħqu li għal wieħed minn kull ħamsa li wieġbu, il-konformità mat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (il-VAT) hi ostaklu għall-kummerċ fis-suq uniku. Din is-sitwazzjoni jikkonfermaha rapport tal-Kummissjoni, li jsib li l-ispejjeż tal-konformità mal-VAT jiżdiedu meta jkun hemm attività transfruntiera. Is-sitwazzjoni hi simili għall-ispejjeż tal-konformità relatati mat-tassazzjoni fuq l-introjtu tan-negozji. Bħalma hu l-każ fil-kuntest domestiku, l-isfida hi akbar għall-SMEs milli hi għan-negozji l-kbar. Stħarriġ partikolari jistma li l-ispejjeż diretti tal-konformità mat-taxxa għan-negozji l-kbar huma madwar 2 % tat-taxxi mħallsa, filwaqt li għall-SMEs huma madwar 30 % tat-taxxi mħallsa . Skont stħarriġ ieħor dwar il-piż relattiv tal-konformità mat-taxxa, għat-taxxi diretti u għat-taxxi indiretti f’19-il Stat Membru tal-UE, l-SMEs jonfqu 2,5 % tal-fatturat tagħhom fuq spejjeż tal-konformità mat-taxxa, filwaqt li dawn l-ispejjeż huma biss 0,7 % tal-fatturat tal-kumpaniji l-kbar. L-ostakli ta’ wara l-bejgħ 10. In-negozji jirrappurtaw problemi biex isolvu t-tilwim kummerċjali/ċivili u jiġbru l-ħlasijiet. Skont kif irrappurtaw 66 % ta’ dawk li wieġbu l-istħarriġ riċenti tal-Kmamar tal-Kummerċ Ewropej, il-“prattiki kuntrattwali/legali differenti” jikklassifikaw fil-ħames post fost l-ostakli għall-kummerċ fis-suq uniku. Skont data riċenti tal-Eurostat, il-bejjiegħa bl-imnut li jbigħu lill-konsumaturi online irrappurtaw li sabu ferm aktar diffikultajiet bil-bejgħ online transfruntier milli bil-bejgħ online ġenerali (58 % vs. 38 %). Skont data riċenti oħra tal-Kummissjoni, aktar minn tlieta minn kull 10 bejjiegħa bl-imnut li jbigħu online jidhrilhom li “l-ispejjeż potenzjalment ogħla biex jissolvew it-tilwimiet u l-ilmenti transfruntiera” (kważi 35 %) huma ostakli għall-bejgħ online lil konsumaturi f’pajjiżi oħra tal-UE. In-nuqqas ta’ informazzjoni għadu problema, bi kważi nofs il-bejjiegħa bl-imnut mistħarrġa għat-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Konsumaturi tal-2019 jiddikjaraw li ma kinux jafu li jeżistu korpi alternattivi għas-soluzzjoni tat-tilwim f’pajjiżhom stess. Noħolqu attività kummerċjali fi Stat Membru ieħor 11. In-negozji jirrappurtaw problemi biex jirreġistraw attività kummerċjali fi Stat Membru ieħor. Ħames Kmamar tal-Kummerċ minn kull disgħa li qasmu t-tħassib tal-membri tagħhom mal-Kummissjoni dwar il-kummerċ transfruntier, irrappurtaw kwistjonijiet dwar ir-reġistrazzjoni tal-attivitajiet kummerċjali fl-UE, l-aktar dwar id-diffikultajiet biex jirreġistraw kumpanija online. Dawn id-diffikultajiet ikkonfermawhom 27 % ta’ dawk li wieġbu stħarriġ riċenti dwar l-attività intraprenditorjali fl-UE li ħejjew l-awtoritajiet Olandiżi. Jidher ukoll li anki d-data tal-Kummissjoni tappoġġa din il-perċezzjoni. Skont ir-riżultati ta’ konsultazzjoni pubblika li saret fl-2016 b’rabta mat-tħejjija tal-proposta dwar il-gateway diġitali unika, ir-reġistrazzjoni ta’ attività kummerċjali tqieset waħda mit-tliet proċeduri ta’ prijorità li għandhom ikunu disponibbli online. B’mod partikolari fir-rigward tar-reġistrazzjoni tal-kumpaniji, il-konsultazzjoni pubblika li qed tħejji l-proposti għall-Pakkett tal-2018 dwar il-Liġi tal-Kumpaniji tal-UE, issa adottati, uriet appoġġ qawwi min-naħa tal-organizzazzjonijiet tan-negozju (70 %) u min-naħa tal-Istati Membri (64 %) għall-introduzzjoni ta’ regoli ġodda dwar reġistrazzjoni għalkollox online tal-kumpaniji b’responsabbiltà limitata u l-preżentazzjoni ta’ informazzjoni dwar il-kumpanija fir-reġistri kummerċjali. L-ingaġġ tal-persunal 12. In-negozji jirrappurtaw problemi minħabba skarsezzi tal-ħiliet u nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet. L-iskarsezzi tal-ħiliet ixekklu l-integrazzjoni tas-suq uniku għax jaf iwaqqfu lil negozji ta’ suċċess fi Stat Membru milli jkabbru u jistabbilixxu ruħhom xi mkien ieħor fis-suq uniku, pereżempju bejn il-fruntieri. Kulma jmur id-disponibbiltà ta’ persunal kwalifikat jew meniġers esperjenzati qed tiġi identifikata bħala l-aktar problema importanti li qed iġarrbu l-SMEs fl-aħħar snin (26 % tal-SMEs fl-2019). B’mod aktar speċifiku, fl-2018, 53 % tal-kumpaniji li ingaġġaw jew pruvaw jingaġġaw speċjalisti fl-ICT, irrappurtaw diffikultajiet biex jimlew il-postijiet battala, meta mqabbla ma’ 41 % fis-sena ta’ qabel. Barra minn hekk, il-proċeduri għaljin għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali fi professjonijiet regolati (bħal inġiniera f’ħafna Stati Membri) qed jillimitaw il-mobbiltà tal-ħaddiema.

L-ostakli tal-lingwa 13.Bosta negozji mistħarrġa rrappurtaw il-lingwa bħala ostaklu. Fl-istħarriġ riċenti tal-Kmamar tal-Kummerċ Ewropej 36 % tan-negozji rrappurtaw li sabu “ostakli tal-lingwa”. Bl-istess mod, in-“nuqqas ta’ ħiliet fil-lingwi” ġie rrappurtat bħala ostaklu minn 32 % tal-SMEs mingħajr esperjenza fl-esportazzjoni u minn 10 % tal-SMEs b’esperjenza fl-esportazzjoni fl-akbar ħames Stati Membri. Konklużjoni Jidher li n-negozji u l-konsumaturi qed isibu ostakli li jinkludu l-ostakli regolatorji li tipikament tindirizza l-leġiżlazzjoni tal-UE, iżda ħafna drabi jmorru lil hinn minn dan. Barra minn hekk, xi ostakli oħra jaf ma jkollhomx natura regolatorja jew amministrattiva, iżda pjuttost natura prattika; madankollu dawn xorta huma importanti indaqs. Fil-prattika, negozju jew konsumatur kemm-il darba jġarrbu bosta restrizzjonijiet fl-istess ħin meta jkunu qed joperaw fi ħdan l-UE. Fl-aħħar nett, l-aktar utenti penalizzati minn din is-sitwazzjoni huma l-SMEs u l-professjonisti. II.Il-kawżi ewlenin tal-aktar 13-il ostaklu rrappurtat ta’ spiss u direzzjonijiet għal azzjoni ulterjuri fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali Ġew identifikati ħames kawżi ewlenin għall-ostakli rrappurtati deskritti hawn fuq. Uħud jaf huma fir-responsabbiltà tal-UE, oħrajn fir-responsabbiltà tal-Istati Membri, filwaqt li oħrajn fir-responsabbiltà tat-tnejn li huma. Oħrajn ma joriġinawx jew joriġinaw parzjalment biss fil-politika pubblika u jistgħu jinħolqu minħabba imġiba partikolari tal-konsumaturi jew deċiżjonijiet kummerċjali tan-negozji. Kull kawża ewlenija hi rilevanti għal wieħed jew aktar mit-13-il ostaklu rrappurtat min-negozji u mill-konsumaturi fit-Taqsima I hawn fuq, kif stabbilit fit-tabella ta’ hawn taħt. Għal kull kawża ewlenija, hemm previsti prijoritajiet għal azzjoni li tindirizza dawn il-kawżi ewlenin, inkluż inizjattivi eżistenti u futuri possibbli. Tabella: ir-rilevanza tal-kawżi ewlenin għall-aktar 13-il ostaklu li rrappurtaw in-negozji u l-konsumaturi



Ostakli rrappurtati fil-“Perkors tan-negozji/tal-konsumaturi” Kawżi ewlenin 1. Għażliet regolatorji fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali 2. It-traspożizzjoni, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġiżlazzjoni tal-UE 3. Il-kapaċità u l-prattiki amministrattivi 4. L-ambjent ġenerali tan-negozju u tal-konsumaturi

fl-Istati Membri 5. Il-kawżi ewlenin li mhumiex marbuta mal-politika pubblika Regoli nazzjonali restrittivi u r-rwol limitat tal-leġiżlazzjoni tal-UE Il-leġiżlazzjoni tal-UE tħalli ċerta flessibbiltà fil-livell tal-armonizzazzjoni u/jew il-prattika tal-Istati Membri (“gold plating”). Rekwiżiti ġustifikati għal raġunijiet ta’ politika pubblika Leġiżlazzjoni kumplessa tal-UE Traspożizzjoni mhux perfetta tad-Direttivi tal-UE Nuqqas ta’ implimentazzjoni xierqa tal-leġiżlazzjoni tal-UE Nuqqas ta’ infurzar xieraq tal-leġiżlazzjoni tal-UE Nuqqas ta’ soluzzjonijiet biżżejjed jew kompatibbli tal-gvern elettroniku fil-livell nazzjonali Nuqqas ta’ koordinazzjoni biżżejjed bejn il-Kummissjoni u l-amministrazzjonijiet nazzjonali, u bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali stess Nuqqas ta’ persunal jew għarfien espert biżżejjed fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali 1 Diffikultajiet biex tinkiseb l-informazzjoni (B, C) × × × × × 2 Proċeduri amministrattivi kumplessi fejn jidħol il-bejgħ teransfruntier tal-merkanzija jew tas-servizzi (B) × × × × × × × × × × × 3 Aċċess inekwu għall-akkwist pubbliku (B) × × × × × × 4 Ineffiċjenzi relatati ma’ rekwiżiti tekniċi, standards u regoli oħra addizzjonali f’ċerti setturi fil-livell nazzjonali (B) × × 5 Kwistjonijiet relatati mar-rekwiżiti tad-dħul u tal-eżerċizzju (B fis-settur tas-servizzi) × × × × × × × × 6 Talbiet għal xiri transfruntier li jiġu rifjutati jew ridirezzjonati (B, C) × × × 7 Livelli aktar baxxi ta’ fiduċja fix-xiri transfruntier online (C) × × 8 Fil-mira ta’ frodi b’oriġini transfruntiera (C) × × 9 Proċeduri peżanti minħabba differenzi fis-sistemi tat-taxxa u fl-amministrazzjonijiet (B) × × × × × 10 Problemi biex isolvu t-tilwim kummerċjali/ċivili u l-ġbir tal-ħlasijiet (B) × × × × 11 Problemi bir-reġistrazzjoni ta’ attivitajiet kummerċjali fi Stat Membru ieħor (B) × × × × × × × 12 Problemi minħabba skarsezzi tal-ħiliet u nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet (B) × × × 13 Il-lingwa bħala ostaklu (B, C) × × Didaskalija: (B): negozji, (C): konsumaturi 1.Għażliet regolatorji fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali Regoli nazzjonali restrittivi u r-rwol tal-leġiżlazzjoni tal-UE In-negozji attivi fis-suq uniku kemm-il darba jaffaċċjaw regoli nazzjonali restrittivi. Din jaf ikun problema partikolari f’dawk is-setturi li l-Istati Membri jħaddmu approċċi regolatorji restrittivi u ta’ spiss diverġenti għalihom, fosthom oqsma li jinkludu innovazzjoni u mudelli kummerċjali ġodda. Din il-Kummissjoni identifikat diversi oqsma ta’ prijorità għal aktar inizjattivi leġiżlattivi bi tweġiba għal uħud mill-ostakli rrappurtati fit-Taqsima I hawn fuq u li għandhom jiffaċilitaw l-attività transfruntiera għan-negozji u għall-konsumaturi. Xi inizjattivi ewlenin għandhom x’jaqsmu mat-tranżizzjoni ekoloġika u mat-trasformazzjoni diġitali, u huma stabbiliti fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għall-2020. Fost dawn hemm l-iżvilupp ta’ suq uniku għall-prodotti sostenibbli, l-intelliġenza artifiċjali, id-data, u s-servizzi diġitali. Regoli nazzjonali restrittivi huma partikolarment importanti fis-servizzi u, pereżempju jkunu jinkludu rekwiżiti tad-dħul u tal-eżerċizzju għal ċerti attivitajiet jew professjonijiet bħal skemi tal-awtorizzazzjoni, sħubijiet obbligatorji ma’ xi Kamra għal firxa ta’ oqsma ta’ servizzi professjonali, rekwiżiti ta’ assigurazzjoni jew restrizzjonijiet fuq strutturi korporattivi. Meta l-liġi tal-UE tkun diġà tipprovdi qafas għall-valutazzjoni ta’ dawn ir-restrizzjonijiet (id-Direttiva dwar is-Servizzi, id-Direttiva dwar it-Test tal-Proporzjonalità, u l-bqija), biex jinkisbu riżultati aktar malajr, il-Kummissjoni se tiffoka l-isforzi tagħha fuq implimentazzjoni u infurzar aħjar skont il-Pjan ta’ Azzjoni fit-tul tal-lum għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku. Jeżistu wkoll approċċi regolatorji diverġenti u restrittivi f’oqsma li l-UE ma għandhiex kompetenzi leġiżlattivi jew li għandha kompetenzi leġiżlattivi limitati (is-sigurtà soċjali jew l-edukazzjoni) u/jew li għandhom rekwiżiti ta’ unanimità fit-Trattat (it-tassazzjoni). Dan ma jfissirx li l-inizjattivi leġiżlattivi mhumiex possibbli, kif intwera dan l-aħħar fil-qasam tat-tassazzjoni diretta. L-UE adottat Direttiva biex ittejjeb is-soluzzjoni tat-tilwim fi kwistjonijiet ta’ taxxa diretta, b’mod partikolari l-użu ta’ arbitraġġ obbligatorju. Barra minn hekk, dan l-aħħar il-Kunsill adotta l-proposta tal-Kummissjoni dwar ir-reviżjoni tar-regoli dwar l-eżenzjonijiet tal-VAT għall-SMEs. Il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għall-2020 fih wkoll pjan ta’ azzjoni għal ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u biex it-tassazzjoni ssir sempliċi u faċli. L-unanimità hi meħtieġa wkoll biex jinħolqu forom ġuridiċi tal-kumpaniji Ewropej. Dan ma jeskludix l-inizjattivi tal-UE iżda fil-prattika jagħmilha diffiċli biex jinstab ftehim dwarhom. Madankollu, xi aspetti oħra tal-liġi tal-kumpaniji huma armonizzati fil-livell tal-UE. B’mod importanti, id-Direttiva tal-2019 dwar l-użu tal-għodod u l-proċeduri diġitali dalwaqt se tippermetti lill-intraprendituri jwaqqfu kumpaniji jew fergħat ġodda għalkollox online fl-Istati Membri kollha u fuq bażi transfruntiera fl-UE kollha, u tobbliga lill-Istati Membri jipprovdu informazzjoni online u mingħajr ħlas dwar l-aktar rekwiżiti importanti tal-liġi tal-kumpaniji. Dan għandu jindirizza wħud mill-ostakli msemmija hawn fuq, u jwassal għal iffrankar importanti fl-ispejjeż u aktar effiċjenza għall-kumpaniji, b’mod partikolari għall-SMEs. Il-kwistjonijiet tat-traspożizzjoni u l-konformità huma ta’ tħassib kemm għall-Kummissjoni kif ukoll għall-Istati Membri. Għaldaqstant biex nindirizzawhom, jeħtieġ nibnu fuq il-kooperazzjoni profonda bejniethom. Il-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku” tistabbilixxi inizjattivi konkreti dwar din il-kwistjoni. Fl-aħħar nett, ir-rwol limitat tal-UE jaf qed jinħoloq ukoll minħabba l-bżonn ta’ konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità f’xi qasam partikolari. Il-leġiżlazzjoni tal-UE tista’ tħalli l-flessibbiltà fil-livell tal-armonizzazzjoni u/jew il-prattika tal-Istati Membri (“gold plating”).

Xi kwistjonijiet relatati mas-suq uniku huma armonizzati għalkollox fil-livell tal-UE. Il-leġiżlatur tal-UE rregola kwistjoni partikolari b’mod eżawrjenti, billi bbilanċja l-ħtieġa li jinfetaħ is-suq bil-ħtieġa li jiġu segwiti objettivi ta’ interess pubbliku. Għal dawk il-kwistjonijiet, ir-regoli tal-UE jistabbilixxu kemm “limitu minimu” (“linja bażi”) kif ukoll “limitu massimu”: m’hemmx aktar lok għal aktar rekwiżiti fil-livell nazzjonali. F’diversi oqsma (fosthom ċerti aspetti tal-protezzjoni tal-konsumatur), xi kwistjonijiet qed issirilhom armonizzazzjoni minima tal-UE, u b’hekk hemm lok għall-Istati Membri biex jistabbilixxu standards ogħla mil-linja bażi identifikata. Dan jista’ jwassal għal regoli parzjalment diverġenti fis-suq uniku li jistgħu jimponu piżijiet fuq l-atturi tas-suq (l-hekk imsejjaħ “gold plating”). Dawn ir-regoli diverġenti jistgħu jagħmluha wkoll aktar diffiċli għall-konsumaturi biex jifhmu l-bażi legali u l-ambitu tal-protezzjoni tagħhom meta jagħmlu xiri transfruntier. Għall-kwistjonijiet li mhumiex armonizzati għalkollox fil-livell tal-UE, l-Istati Membri għandhom marġni biex jiddeċiedu li jistabbilixxu rekwiżiti addizzjonali fil-livell nazzjonali meta jkunu ġustifikati u proporzjonati biex isegwu ċerti interessi pubbliċi leġittimi. Iżda ħafna drabi dan iwassal biex jiżdiedu l-piżijiet regolatorji jew amministrattivi għan-negozji, b’impatt partikolari fuq l-SMEs. Il-“gold plating” hi kwistjoni partikolari fejn jidħol is-settur tas-servizzi. Dawn ir-rekwiżiti għandhom ukoll impatt indirett fuq il-konsumatur, sal-punt li jistgħu jiċċaħħdu mill-benefiċċju ta’ offerti mingħand kumpaniji barranin u, b’mod partikolari, mingħand SMEs innovattivi. Dwar il-kwistjonijiet li huma fl-ambitu tal-applikazzjoni tal-liġi tal-UE, l-Istati Membri jridu jikkonformaw mar-regoli dwar il-moviment liberu stabbiliti fit-Trattat, il-leġiżlazzjoni sekondarja, il-prinċipji ġenerali tal-liġi tal-UE (bħall-proporzjonalità u ċ-ċertezza legali) u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, biex ikun żgurat l-effett sħiħ tal-moviment liberu tal-persuni, tal-merkanzija, tas-servizzi u tal-kapital. Il-Kummissjoni tfakkar lill-Istati Membri fl-obbligu li jikkonformaw mal-liġi tal-UE u tistedinhom jintensifikaw l-isforzi tagħhom għal simplifikazzjoni u jnaqqsu l-piż amministrattiv żejjed. Ir-rekwiżiti nazzjonali addizzjonali jridu jkunu ġustifikati b’raġuni prevalenti ta’ interess pubbliku, nondiskriminatorji, proporzjonati, faċli biex jinftiehmu u konformi mar-regoli minimi armonizzati. Barra minn hekk, anki fi ħdan ir-regoli legali, fid-dawl tal-objettiv tas-suq uniku, id-differenzi jridu jkunu minimi. Skont it-Trattat, il-Kummissjoni għandha s-setgħa tiftaħ proċeduri ta’ ksur u, kif imsemmi fil-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku”, hi lesta tassisti lill-Istati Membri biex itejbu l-konformità mal-liġi tal-UE skont l-objettiv komuni ta’ suq uniku li jiffunzjona tajjeb. Rekwiżiti ġustifikati għal raġunijiet ta’ politika pubblika Parti mit-tħassib li rrappurtaw l-utenti jista’ jinħoloq parzjalment minħabba sitwazzjonijiet meta l-leġiżlazzjoni tal-UE tkun issegwi objettivi ta’ politika leġittimi oħra bil-għan li ssib bilanċ bejn dawn l-objettivi u l-moviment liberu fis-suq uniku. Fost dawn l-objettivi ta’ politika hemm pereżempju l-protezzjoni tal-konsumatur, il-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema u l-protezzjoni tad-drittijiet soċjali. F’ċerti każijiet, dawn l-objettivi jistgħu jintlaħqu aħjar u b’inqas frammentazzjoni tas-suq uniku permezz ta’ qafas legali komuni tal-UE. Pereżempju, id-Direttiva dwar l-Istazzjonar tal-Ħaddiema mmirata biex tiffaċilita l-libertà tal-moviment tal-ħaddiema, il-libertà tal-istabbiliment u l-libertà tal-forniment tas-servizzi billi jiġi adottat sett komuni ta’ regoli fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, hemm bżonn implimentazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti tal-UE min-naħa tal-Istati Membri biex in-negozji ma jġarrbux regoli u formalitajiet nazzjonali mhux ġustifikati jew sproporzjonati. Leġiżlazzjoni kumplessa tal-UE Kemm l-interazzjoni bejn diversi biċċiet ta’ leġiżlazzjoni, ħafna drabi fil-livell tal-UE u fil-livell nazzjonali, u anki l-leġiżlazzjoni li tinbidel sikwit joħolqu sfida. Dan jaf joħloq ċertu inċertezza legali u jikkawża spejjeż għal konformità, u b’hekk jaffettwa ħażin l-ambjent tan-negozju u l-attivitajiet ekonomiċi, b’impatt partikolari fuq l-SMEs u fuq il-konsumaturi individwali. Barra minn hekk, neħtieġu regoli adattati għall-prodotti fil-livell tal-UE biex ikollna ekonomija aktar ekoloġika u diġitali. Ngħidu aħna, bi qbil mal-Pjan ta’ Azzjoni l-ġdid għal Ekonomija Ċirkolari, it-tranżizzjoni ekoloġika se tkun teħtieġ leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-prodotti, fl-intier tagħha, biex tagħti l-inċentivi t-tajba għas-sostenibbiltà u għaċ-ċirkolarità. Il-konsultazzjoni li qed issir fuq l-adattamenti possibbli għar-regoli tas-sikurezza u tar-responsabbiltà fid-dawl tal-Intelliġenza Artifiċjali, ir-robotika u l-Internet tal-Oġġetti ma tistax teżawrixxi l-kwistjonijiet li ġġib magħha d-diġitalizzazzjoni, pereżempju fir-rigward tal-istandardizzazzjoni. Għaldaqstant, il-Kummissjoni se tieħu l-passi meħtieġa biex tiżgura li s-sistema legali twitti t-triq, b’mod koerenti, għal ekonomija aktar ċirkolari u diġitali għall-prodotti li mhumiex tal-ikel, u twessa’ l-konsultazzjonijiet eżistenti sa fejn ikun meħtieġ. Fil-livell tal-UE, isiru regoli għal regolamentazzjoni aħjar biex jiżguraw li l-leġiżlazzjoni tal-UE tkun ta’ benefiċċju għaċ-ċittadini u għan-negozji, tissejjes fuq l-evidenza u valutazzjoni tal-impatt riġoruża, u li l-piżijiet regolatorji fuq l-individwi u n-negozji jkunu minimi. Valutazzjoni bir-reqqa tal-emendi sinifikanti għall-proposti inizjali tal-Kummissjoni tgħin biex jonqos kemm jista’ jkun ir-riskju ta’ impatti mhux intenzjonati fuq in-negozji u l-konsumaturi. Permezz tal-programm dwar l-idoneità u l-prestazzjoni tar-regolamentazzjoni (ir-REFIT), il-Kummissjoni teżamina b’mod sistematiku l-leġiżlazzjoni eżistenti biex tidentifika fejn jista’ jonqos il-piż fuq l-individwi, in-negozji jew l-amministrazzjonijiet u fejn tista’ tiġi ssimplifikata l-leġiżlazzjoni mingħajr ma jonqsu l-benefiċċji tagħha bħala politika pubblika. Fil-Programm ta’ Ħidma tagħha għall-2020, il-Kummissjoni identifikat 44 biċċa ta’ leġiżlazzjoni li jrid isirilhom dan l-eżerċizzju. Fil-futur, il-Kummissjoni se tħaddem l-approċċ ta’ “one in, one out”. L-iskop hu li jiġi żgurat li l-leġiżlazzjoni tal-UE twassal benefiċċji mingħajr ma timponi piżijiet bla bżonn fuq iċ-ċittadini u n-negozji. Il-Kummissjoni se jkollha l-pariri u l-appoġġ ta’ grupp ta’ esperti ġdid, il-Pjattaforma msejħa “Fit for Future” biex tissokta l-isforzi tagħha li jissimplifikaw l-leġiżlazzjoni u li jnaqqsu l-piżijiet amministrattivi għan-negozji u għall-individwi. L-isfidi regolatorji jolqtu b’mod partikolari lill-SMEs u għalhekk il-Kummissjoni hi impenjata li fil-valutazzjonijiet tal-impatt tagħha tqis l-effett tagħhom fuq l-SMEs. It-test tal-SMEs diġà hu parti mill-valutazzjoni regolari u se jibqa’ jiġi applikat għal kull proposta rilevanti tal-Kummissjoni, inkluż il-Patt Ekoloġiku. “L-Istrateġija għall-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali” tipproponi wkoll li biex ikun żgurat li l-leġiżlazzjoni l-ġdida tkun adegwata għall-SMEs, ir-Rappreżentant il-ġdid tal-SMEs tal-UE jgħarbel l-inizjattivi tal-UE b’kollaborazzjoni mal-partijiet konċernati tal-SMEs, biex jindika dawk li jistħoqqilhom attenzjoni mill-qrib minn perspettiva tal-SMEs. Dan ir-Rappreżentant tal-SMEs se jaqdi rwol speċifiku fil-Pjattaforma l-ġdida “Fit for Future”. Barra minn hekk, il-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku” tidentifika l-leġiżlazzjoni kumplessa tal-UE bħala qasam li jeħtieġ aktar tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri ħalli jiġu evitati kwistjonijiet ta’ nuqqas ta’ konformità. Fost l-azzjonijiet proposti hemm li jissaħħu l-għarfien u s-sensibilizzazzjoni u li jiżdied l-aċċess għall-informazzjoni dwar ir-regoli u r-rekwiżiti. 2.It-traspożizzjoni, l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġiżlazzjoni tal-UE Traspożizzjoni mhux perfetta tad-Direttivi tal-UE In-nuqqas ta’ traspożizzjoni fil-ħin, sħiħa u korretta tad-Direttivi tal-UE min-naħa tal-Istati Membri jdgħajjef il-funzjonament tajjeb tas-suq uniku għax iżid il-frammentazzjoni regolatorja. Bl-istess mod, in-nuqqas ta’ applikazzjoni tar-regoli li joħorġu mid-Direttivi tal-UE u n-nuqqas ta’ konformità tagħhom fl-Istati Membri joħolqu problemi għall-individwi (il-konsumaturi u n-negozji) mil-lat ta’ ksur tad-drittijiet tagħhom, inċertezza legali u nuqqas ta’ opportunitajiet indaqs, u barra minn hekk iwasslu għal żbilanċi u ineffiċjenzi fis-suq uniku. Implimentazzjoni inadegwata tal-liġi tal-Unjoni Minbarra biex jittrasponu sew id-Direttivi tal-UE, l-Istati Membri huma responsabbli wkoll biex jimplimentaw sew il-leġiżlazzjoni tal-UE. Ħafna mill-aktar 13-il ostaklu rrappurtat li ġew identifikati hawn fuq jistgħu jiġu indirizzati b’implimentazzjoni aħjar tal-liġi eżistenti tal-UE. Pereżempju fil-każ tas-servizzi, għad hemm potenzjal kbir fejn tidħol l-implimentazzjoni aħjar tar-regoli eżistenti (eż. id-Direttiva dwar is-Servizzi u d-Direttiva dwar il-Kwalifiki Professjonali), flimkien ma’ infurzar aktar vigoruż ta’ dawn ir-regoli. Ċerti diffikultajiet jinħolqu wkoll f’dominji li huma soġġetti għall-applikazzjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku. Fil-qasam tal-merkanzija mhux armonizzata, in-negozji ħafna drabi jridu jissodisfaw rekwiżiti addizzjonali li jimponi l-Istat Membru li jridu jesportaw lejh. Ir-Regolament il-ġdid dwar ir-rikonoxximent reċiproku tal-merkanzija kummerċjalizzata legalment fi Stat Membru ieħor, permezz tal-“Pakkett dwar il-Prodotti”, li se jibda japplika minn April 2020, se jgħin biex ir-rikonoxximent reċiproku jsir aktar effettiv. B’mod partikolari, se tiżdied it-trasparenza tad-deċiżjonijiet li jieħdu l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri, filwaqt li n-negozji jistgħu jiksbu informazzjoni dwar ir-rikonoxximent reċiproku u r-regoli tekniċi nazzjonali dwar il-merkanzija mhux armonizzata fil-punti ta’ kuntatt għall-prodotti.

Nuqqas ta’ infurzar xieraq tal-leġiżlazzjoni tal-UE L-Istati Membri huma obbligati jinfurzaw il-leġiżlazzjoni tal-UE. Għaldaqstant dawn iridu jżidu l-isforzi tagħhom, bl-għajnuna tal-Kummissjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni tfakkarhom fl-obbligu tagħhom li jimplimentaw il-miżuri leġiżlattivi riċenti tal-UE, li jipprovdu setgħat ta’ infurzar addizzjonali lill-awtoritajiet tal-Istati Membri, bħar-Regolament dwar is-Sorveljanza tas-Suq, id-Direttiva dwar infurzar aħjar u l-modernizzazzjoni tar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tal-konsumatur u r-Regolament dwar Kooperazzjoni fil-Protezzjoni tal-Konsumaturi (dan tal-aħħar se jipprovdi protezzjoni aħjar lill-konsumaturi u rimedju aħjar fil-kuntesti transfruntieri). Jeħtieġ li l-infurzar aħjar tar-regoli jiġi kkumplementat ukoll bil-kooperazzjoni tal-individwi. Dan hu l-iskop tad-Direttiva dwar il-protezzjoni tal-informaturi (li trid tiġi trasposta sa Diċembru 2021), għodda ġdida li ssaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet tal-infurzar nazzjonali u tal-UE li jidentifikaw, jindirizzaw u jipprevjenu l-ksur f’oqsma ewlenin tas-suq uniku bħall-akkwist pubbliku u l-protezzjoni tal-konsumatur. Fl-aħħar nett, kif stabbilit fil-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku”, il-Kummissjoni hi impenjata li taħdem mal-Istati Membri biex issaħħaħ l-arranġamenti ta’ ħidma u tħaddem sew l-għodod amministrattivi kollha disponibbli biex itejbu l-ħeffa u l-effettività tat-trattament tal-ksur allegat. Il-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku” tistabbilixxi bosta inizjattivi ġodda biex jiġu indirizzati l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-isfidi tal-leġiżlazzjoni tal-UE stabbiliti hawn fuq. Dawn jinkludu detezzjoni u investigazzjoni aktar effiċjenti tan-nuqqasijiet ta’ konformità (razzjonalizzazzjoni tas-sistemi tal-IT eżistenti tas-suq uniku li jintużaw għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni dwar il-merkanzija industrijali u tal-konsumatur li tkun illegali u li ma tkunx konformi) kif ukoll il-ħolqien ta’ Task Force għall-Infurzar fis-Suq Uniku (is-SMET) magħmul mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni, u t-twaqqif ta’ awtoritajiet tal-infurzar bis-setgħat xierqa (ir-rwol tan-network tal-UE tal-koordinaturi tal-infurzar nazzjonali u l-Awtorità Ewropea tax-Xogħol). 3. Il-kapaċità u l-prattiki amministrattivi Nuqqas ta’ soluzzjonijiet biżżejjed jew kompatibbli tal-gvern elettroniku fil-livell nazzjonali In-nuqqas ta’ żvilupp ta’ soluzzjonijiet biżżejjed tal-gvern elettroniku jista’ jxekkel l-iżvilupp tas-suq uniku. Din hi problema b’mod partikolari fejn jidħol l-aċċess għall-informazzjoni dwar ir-regoli u r-rekwiżiti. Minbarra dan, din hi kawża ewlenija tad-diffikultajiet marbuta mal-formalitajiet jew mal-proċeduri nazzjonali biex jiġu ssodisfati r-rekwiżiti għall-bejgħ transfruntier tal-merkanzija jew tas-servizzi. Meta qed jiġu implimentati s-soluzzjonijiet tal-gvern elettroniku, aktarx li tinħoloq il-problema tal-interoperabbiltà jekk din ma tiġix indirizzata sew. L-Istrateġija ta’ Implimentazzjoni u l-Pjan ta’ Azzjoni tal-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà, riveduti fl-2017, jipprovdu ħafna rakkomandazzjonijiet li jappoġġaw l-interoperabbiltà transfruntiera u transsettorjali. Hemm bosta programmi li jappoġġaw l-użu ta’ dawn is-soluzzjonijiet. Inizjattivi bħar-rikonoxximent transfruntier tal-identifikazzjonijiet elettroniċi u s-servizzi fiduċjarji (stabbiliti f’diversi biċċiet ta’ leġiżlazzjoni tal-UE bħar-Regolament (UE) Nru 910/2014 dwar l-eIDAS) u l-prinċipju ta’ “darba biss” (l-Artikolu 14 tar-Regolament (UE) 2018/1724 dwar il-gateway diġitali unika) qed jappoġġaw is-servizzi pubbliċi diġitali transfruntieri. Fl-Istrateġija Diġitali l-ġdida, il-Kummissjoni tappella għal strateġija msaħħa dwar l-interoperabbiltà tal-gvernijiet tal-UE. Tappella wkoll għal Regolament rivedut dwar l-eIDAS biex ikun aktar effettiv, biex il-benefiċċji tiegħu jaslu wkoll għand is-settur privat u biex dan ikun jippromwovi identitajiet diġitali fdati għall-Ewropej kollha. Mit-12 ta’ Diċembru 2020, bl-implimentazzjoni tal-gateway diġitali unika, il-portal L-Ewropa Tiegħek se jagħti aċċess għal informazzjoni komprensiva dwar l-operat fi ħdan is-suq uniku. Dan se jidderieġi wkoll lill-utenti lejn l-aktar servizz ta’ assistenza rilevanti. Sa Diċembru 2023, il-gateway tipprevedi wkoll id-diġitalizzazzjoni ta’ 21 proċedura amministrattiva li jintużaw ta’ spiss, aċċessibbiltà transfruntiera sħiħa tal-proċeduri online kollha u l-implimentazzjoni tas-sistema transfruntiera ta’ darba biss. Is-sistema ta’ interkonnessjoni tar-reġistri kummerċjali (il-BRIS), li ilha disponibbli mill-2017, tikkollega r-reġistri kummerċjali tal-Istati Membri u tal-pajjiżi taż-ŻEE u permezz tagħha l-kumpaniji u l-intraprendituri jistgħu jfittxu u jiksbu informazzjoni mingħajr ħlas dwar il-kumpaniji b’responsabbiltà limitata tal-UE b’mod multilingwi u faċli għall-utenti permezz tal-Portal tal-Ġustizzja Elettronika. Fil-proposta tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali għall-2021-2027 ġew inklużi wkoll diversi proposti li jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet. Pereżempju, hemm azzjonijiet tal-programm Ewropa Diġitali li huma mmirati lejn il-promozzjoni tal-użu ta’ soluzzjonijiet tal-gvern elettroniku u l-interoperabbiltà. Il-Pakkett dwar il-Prodotti jwessa’ l-mandat tal-punti ta’ kuntatt għall-prodotti tal-UE biex jipprovdu informazzjoni aħjar u aktar malajr lin-negozji dwar ir-regoli li japplikaw għall-prodotti tagħhom. Nuqqas ta’ koordinazzjoni biżżejjed bejn il-Kummissjoni u l-amministrazzjonijiet nazzjonali, u bejn l-amministrazzjonijiet nazzjonali stess. Din is-sitwazzjoni partikolari hi fattur ewlieni li jdgħajjef l-infurzar effettiv, il-fiduċja u l-kompetizzjoni ġusta fis-suq uniku. In-negozji jew il-professjonisti li jixtiequ jkabbru n-negozju tagħhom b’mod legali fi Stat Membru ieħor, igawdu li kieku jkun hemm koordinazzjoni aktar effiċjenti u effettiva. Din il-kwistjoni hi rilevanti b’mod partikolari għall-qasam tas-sorveljanza tas-suq tal-prodotti, għax il-fehmiet diverġenti tal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq huma meqjusa ostaklu għall-attività transfruntiera. Jekk insaħħu l-koordinazzjoni fost l-awtoritajiet kompetenti tas-sorveljanza tas-suq permezz ta’ mekkaniżmu għal kooperazzjoni mingħajr skossi fil-qasam tal-assistenza reċiproka, ikollna suq uniku aktar sikur u jitjiebu l-kundizzjonijiet kompetittivi għan-negozji. Barra minn hekk, fil-qasam tas-servizzi, in-nuqqas ta’ kooperazzjoni biżżejjed jew effettiva bejn l-awtoritajiet nazzjonali ħafna drabi twassal biex il-fornituri tas-servizzi jġarrbu regolamentazzjoni u proċeduri restrittivi. L-iskambju limitat tal-informazzjoni bejn l-Istati Membri jwassal biex ħafna drabi l-proċeduri nazzjonali ma jqisux ir-rekwiżiti li l-fornituri tas-servizzi jkunu diġà kkonformaw magħhom fl-Istat Membru tal-oriġini tagħhom. Dan jiġri minkejja li bħalissa l-awtoritajiet nazzjonali huma obbligati japplikaw il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku, skont it-Trattat u l-leġiżlazzjoni sekondarja (pereżempju skont id-Direttiva dwar is-Servizzi). Għaldaqstant, jaf ikun hemm duplikazzjoni bla bżonn tal-kontrolli u kumplessitajiet għall-fornituri tas-servizzi li jkunu ġejjin minn Stati Membri oħra. L-UE żviluppat għodod ta’ kooperazzjoni amministrattiva, bħall-għodda tal-informazzjoni dwar is-suq intern, li tippermetti t-trażmissjoni tal-informazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet dwar sitwazzjonijiet individwali f’ambjent sigur. Bħalissa l-għodda tista’ titħaddem f’14-il qasam differenti u qed tiġi estiża u mtejba b’mod kostanti. L-Istati Membri suppost jużawha b’mod regolari u bis-sħiħ. Ir-Regolament dwar Kooperazzjoni fil-Protezzjoni tal-Konsumaturi (2017/2394), li ilu fis-seħħ mis-17 ta’ Jannar 2020, jipprovdi setgħat ta’ infurzar aktar b’saħħithom lill-awtoritajiet nazzjonali u qafas għal kooperazzjoni bejniethom u mal-Kummissjoni. Li tiġi indirizzata din il-kawża ewlenija f’oqsma fejn m’hemmx kooperazzjoni speċifika jew biżżejjed, hu element prominenti tal-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku”. B’mod partikolari, tfakkar fl-importanza li jiġi stabbilit in-Network tal-UE għall-Konformità tal-Prodotti ħalli tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq fis-settur armonizzat li mhuwiex tal-ikel. Nuqqas ta’ persunal jew għarfien espert biżżejjed fil-livelli nazzjonali, reġjonali jew lokali. B’nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva biżżejjed fejn tidħol l-implimentazzjoni tar-regoli tas-suq uniku, inkluż fil-livell reġjonali u lokali, ma nkunux nistgħu naħsdu l-benefiċċji tas-suq uniku. Dan idgħajjef il-fiduċja pubblika fis-suq uniku u l-kompetizzjoni ġusta bejn in-negozji. Din il-kawża ewlenija hi rilevanti meta n-negozji jew il-professjonisti jkunu jridu jkabbru n-negozju tagħhom f’pajjiżhom jew fi Stat Membru ieħor (inkluż fil-qasam tal-akkwist pubbliku), kif issemma kemm-il darba fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tas-Semestru Ewropew għal għadd ta’ Stati Membri. Il-Kummissjoni ħolqot qafas komprensiv biex jassisti lill-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri, inkluż biex titjieb il-kapaċità amministrattiva. Minbarra dan, il-Kummissjoni tibqa’ tappoġġa l-professjonalizzazzjoni tal-prattikanti tal-akkwist bi programmi differenti, ngħidu aħna b’taħriġ dwar politiki favur l-SMEs f’korpi ċentrali għall-akkwisti.

Il-proposta tal-Kummissjoni għal programm għas-suq uniku permezz tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 tissuġġerixxi li tingħata prijorità lill-bini tal-kapaċitajiet tal-amministrazzjonijiet nazzjonali u tal-assoċjazzjonijiet tal-konsumatur biex tgħinhom jiżviluppaw l-attivitajiet tal-infurzar tagħhom. Barra minn hekk, fil-“Komunikazzjoni dwar pjan ta’ azzjoni fit-tul għal implimentazzjoni u infurzar aħjar tar-regoli tas-suq uniku” qed jiġu proposti azzjonijiet ġodda, b’mod partikolari t-twaqqif ta’ network ta’ kooperazzjoni bejn il-koordinaturi tal-infurzar nazzjonali fil-qasam tas-suq uniku, jew iż-żieda fit-taħriġ lill-prattikanti responsabbli mill-infurzar tal-leġiżlazzjoni tas-suq uniku. 4. L-ambjent ġenerali tan-negozji u tal-konsumaturi fl-Istati Membri Ħafna drabi, ħafna mill-ostakli rrappurtati f’din il-Komunikazzjoni huma komuni għall-konsumaturi u għan-negozji domestiċi u għal dawk attivi minn fruntiera għall-oħra. Dawn ġejjin minn kawżi li ma għandhom l-ebda element transfruntier speċifiku, u minflok huma marbuta mal-ambjent ġenerali tan-negozji u tal-konsumaturi. Fosthom hemm it-trattament tal-permessi tal-kostruzzjoni (pereżempju fil-qasam tal-infrastruttura tat-telekomunikazzjoni), ir-rekwiżiti tad-dħul u tal-eżerċizzju għal ċerti attivitajiet jew professjonijiet, il-ksib tal-elettriku, is-soluzzjoni tat-tilwim kummerċjali fil-qrati u barra mill-qrati, u l-ħlas tat-taxxi. L-analiżi tal-Bank Dinji fid-“Doing Business Survey” (stħarriġ dwar it-twettiq tan-negozju) tirrifletti din ir-realtà: l-Istati Membri jistgħu jikklassifikaw tajjeb ħafna fid-dimensjoni tal-“kummerċ transfruntier”, iżda ħażin f’ostakli oħra għat-twettiq tan-negozju. Fl-2019, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tas-Semestru Ewropew kienu jikkonċernaw it-tneħħija tal-aktar piżijiet regolatorji u amministrattivi problematiċi, dgħufijiet fl-amministrazzjoni pubblika u fl-ambjent tan-negozju, u n-nuqqas ta’ oqfsa regolatorji prevedibbli f’16-il Stat Membru. L-analiżi tas-Semestru tenfasizza wkoll il-ħtieġa li jitjiebu l-kwalità tal-governanza u tal-istituzzjonijiet u l-effettività tas-sistemi ġudizzjarji u tal-amministrazzjonijiet pubbliċi. Bl-istess mod, u kif issemma qabel, ir-Rapport tal-Kummissjoni dwar il-Prestazzjoni tas-Suq Uniku jsemmi sensiela ta’ indikaturi tar-restrittività f’għadd ta’ oqsma b’importanza ekonomika, bħall-professjonijiet regolati u s-servizzi tal-bejgħ bl-imnut. Il-Kummissjoni introduċiet ukoll strumenti li jipprevjenu l-adozzjoni ta’ regoli nazzjonali restrittivi bla bżonn. Eżempju riċenti hu d-Direttiva dwar it-Test tal-Proporzjonalità, li l-Istati Membri jeħtieġ jittrasponu sat-30 ta’ Lulju 2020. Id-Direttiva se teżiġi li l-Istati Membri jivvalutaw minn qabel il-proporzjonalità ta’ kull dispożizzjoni leġiżlattiva, regolatorja jew amministrattiva, ġdida jew emendatorja, li tkun timponi restrizzjonijiet fuq id-dħul jew l-eżerċizzju tal-professjonijiet regolati. Anki l-politiki relatati mal-ħiliet għandhom rwol x’jaqdu biex jitjieb l-ambjent tan-negozju, kemm fit-tlaqqigħ tal-ħiliet mal-ħtiġijiet tan-negozji, kif ukoll fit-titjib tal-informazzjoni dwar il-ħiliet u ż-żieda fil-viżibbiltà u fit-trasparenza tagħhom minn fruntiera għall-oħra. L-aġenda għall-ħiliet imsaħħa għall-Ewropa li qed tinħema se tissuġġerixxi bosta azzjonijiet relatati ma’ dawn l-objettivi. Barra minn hekk, il-Patt Ewropew dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil li jmiss se jispeċifika l-approċċ għall-ġestjoni tal-migrazzjoni legali biex l-UE tattira aħjar il-ħiliet u t-talenti li hemm bżonn fis-suq tax-xogħol tal-UE. Hija prijorità li jerġgħu jibdew in-negozjati fuq id-Direttiva dwar il-Karta Blu u li dawn jingħalqu kemm jista’ jkun malajr ħalli jiġu attirati ħaddiema b’ħafna ħiliet. L-Istrateġija għall-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali fiha inizjattivi speċifiċi li jindirizzaw il-ħtieġa li jitjiebu l-ambjenti nazzjonali domestiċi. Fosthom hemm il-kooperazzjoni msaħħa mal-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-prinċipju “aħseb l-ewwel fiż-żgħir” u t-tisħiħ tan-network tar-Rappreżentanti tal-SMEs, kif ukoll il-kompletezza u l-effiċjenza tal-one-stop-shops nazzjonali biex jingħata aktar appoġġ lill-SMEs li jixtiequ joperaw b’mod transfruntier. 5. Il-kawżi ewlenin li mhumiex marbuta mal-politika pubblika Il-kawżi ewlenin tal-ostakli sottostanti mhumiex dejjem marbuta direttament mal-politiki pubbliċi, sew jekk nazzjonali u sew jekk tal-UE. Is-swieq fi Stati Membri differenti jeżistu fi ħdan kuntesti kulturali usa’. Il-preferenzi jew l-lingwi differenti tal-konsumaturi madwar l-UE jagħmlu l-attivitajiet transfruntieri aktar kumplessi. L-għażliet kummerċjali tal-partijiet privati – jew il-kwistjonijiet loġistiċi – jistgħu jispjegaw ċerti diffikultajiet li rrapportaw in-negozji, bħal meta jiġu rifjutati ċerti opportunitajiet tan-negozju jew meta jsiru restrizzjonijiet fuq il-provvista territorjali lin-negozji tal-bejgħ bl-imnut. F’dan ir-rigward, ir-riżultati tal-inkjesta tal-Kummissjoni dwar is-settur tal-kummerċ elettroniku (tal-10 ta’ Mejju 2017) juru li aktar minn 11 % tal-bejjiegħa bl-imnut jirrappurtaw li l-fornituri tagħhom jimponu restrizzjonijiet kuntrattwali fuq il-bejgħ transfruntier. Anki l-kundizzjonijiet ġenerali makroekonomiċi u mikroekonomiċi jistgħu jaqdu xi rwol. Minbarra dan, il-kundizzjonijiet ġeografiċi u infrastrutturali jistgħu joħolqu ostakli għall-aċċess għas-suq, pereżempju minħabba ż-żieda fil-ħinijiet tat-trasport u d-distanzi jew ostakli naturali għad-dħul. Il-fatt li dawn il-kawżi ewlenin ma joriġinawx direttament mill-politika pubblika ma jfissirx li l-UE ma tistax tagħmel il-parti tagħha biex jiġu indirizzati wħud minnhom. Fost l-oħrajn, dan hu l-każ għall-ostakli li l-kawża ewlenija tagħhom hi l-għażliet kummerċjali tal-partijiet privati, għax jekk dawn ma jkunux ġustifikati b’raġunijiet oġġettivi, jistgħu jwasslu għal qsim artifiċjali tas-suq uniku. Eżempju riċenti ta’ kif l-UE tindirizza dawn il-kwistjonijiet hu r-Regolament dwar l-imblukkar ġeografiku. Ir-regoli dwar il-kompetizzjoni huma eżempju ieħor. Dan l-aħħar, bħala segwitu tal-inkjesta tas-settur, il-Kummissjoni indirizzat ċerti ftehimiet antikompetittivi ta’ xi kumpaniji li qasmu s-suq uniku. Rigward ir-restrizzjonijiet fuq il-provvista territorjali, minbarra li teżiġi konformità sħiħa mal-liġi dwar il-kompetizzjoni, wara l-Komunikazzjoni tal-2018 dwar il-bejgħ bl-imnut, il-Kummissjoni talbet lill-fornituri biex ibiddlu l-approċċ tagħhom b’mod volontarju. Barra minn hekk, u qabel ma tibda tqis x’passi ulterjuri jistgħu jittieħdu, il-Kummissjoni bħalissa qed tistħarreġ kemm hu mifrux l-użu tar-restrizzjonijiet fuq il-provvista territorjali, liema prodotti huma affettwati, x’raġunijiet jistgħu jagħtu l-fornituri għall-użu tagħhom, kif il-kompetizzjoni bejn il-bejjiegħa bl-imnut tista’ taffettwa r-restrizzjonijiet fuq il-provvista territorjali u x’inhu l-impatt ekonomiku fil-livelli differenti tal-katina tal-provvista u fuq il-konsumatur. Abbażi tar-riżultati tal-istħarriġ, il-Kummissjoni se tikkunsidra l-ħtieġa għal aktar azzjoni ta’ politika. Il-programm Erasmus jgħin biex jiżdied l-għarfien tal-lingwi fost l-istudenti. Bl-istess mod, il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jgħinu biex tissaħħaħ l-infrastruttura u jonqsu r-restrizzjonijiet ġeografiċi fl-Istati Membri. Dawn se jiġu kkumplementati bi programmi oħra tal-UE, b’mod partikolari bit-EUR 42,3 biljun proposti għall-programm il-ġdid tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa permezz tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali l-ġdid. III.Azzjonijiet Ewlenin Din il-Komunikazzjoni, u l-inizjattivi ġodda ta’ politika adottati llum, jistabbilixxu azzjonijiet ta’ prijorità li jridu jitmexxew ’il quddiem b’mod konġunt mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri u lill-Parlament Ewropew biex: ·jadottaw malajr il-proposti kollha tas-suq uniku, u l-Qafas Finanzjarju Pluriennali rilevanti għall-gvern elettroniku, għall-finanzjament ta’ standards ġodda, għodod tal-IT (bħas-sistema tal-Informazzjoni tas-Suq Intern (l-IMI)), servizzi għaċ-ċittadini u għan-negozji (bħal SOLVIT) jew kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, b’mod partikolari l-programm Ewropa Diġitali u l-programm għas-Suq Uniku; ·jadottaw malajr kemm jista’ jkun il-proposti leġiżlattivi pendenti li għandhom l-għan jindirizzaw il-kawżi ewlenin tal-ostakli msemmija f’din il-Komunikazzjoni, b’mod partikolari l-proposti pendenti ta’ prijorità stabbiliti fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għall-2020. Barra minn hekk, tistieden lill-Istati Membri biex: ·iwettqu d-dmirijiet legali tagħhom u jerfgħu r-responsabbiltà tagħhom li jindirizzaw il-kawżi ewlenin li huma fil-kompetenza tagħhom, fosthom ir-regolamentazzjoni u l-proċeduri ta’ piż, u jiżguraw li l-impatt negattiv tagħhom fuq is-suq uniku tal-lum u tal-ġejjieni jkun konformi mal-liġi tal-UE u f’kull każ ikun limitat;