Sommarju

Sa minn meta Hong Kong għadda għand ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina fl-1997, l-Unjoni Ewropea (UE) u l-Istati Membri tagħha segwew mill-qrib l-iżviluppi politiċi u ekonomiċi fir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Hong Kong (Special Administrative Region, SAR) skont il-prinċipju ta' "pajjiż wieħed, żewġ sistemi". F'konformità mal-impenn li ngħata lill-Parlament Ewropew fl-1997, jinħareġ rapport annwali dwar l-iżviluppi f'Hong Kong. Dan huwa s-17-il rapport, u jkopri l-iżviluppi tal-2014. L-UE taderixxi mal-politika ta’ "Ċina Waħda" u tappoġġa l-prinċipju ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi" kif ukoll l-implimentazzjoni tiegħu.

L-UE temmen li, minkejja l-isfidi, il-kunċett ta’ "pajjiż wieħed, żewġ sistemi" kompla jaħdem sew fl-2014 għall-benefiċċju ta' Hong Kong, taċ-Ċina kollha kemm hi u tal-komunità internazzjonali.

Il-ġudikatura kompliet turi l-indipendenza u l-aderenza konsistenti tagħha ma' dan il-proċess. Matul il-kampanja kbira ta’ diżubbidjenza ċivili, l-istat tad-dritt baqa’ il-prinċipju gwida għall-gvern, għall-atturi ekonomiċi u għall-popolazzjoni inġenerali. L-azzjoni ta' kontra l-korruzzjoni baqgħet b’saħħitha, kif muri permezz tal-kundanna ta’ żewġ personalitajiet ta’ profil għoli u mill-indikaturi ta’ governanza tajba pożittivi. Apparti żewġ inċidenti, l-imġiba tal-pulizija kienet professjonali waqt il-protesti fit-triq favur id-demokrazija li damu tliet xhur, u l-użu tal-forza kien proporzjonat. Il-libertà tal-midja kompliet tiġi rrispetata, anke jekk l-attakki fuq ir-rappreżentanti tal-midja kienu kawża ta' tħassib li kompla jiżdied. Is-sistema ekonomika tas-suq ħieles baqgħet tiffunzjona b’mod effiċjenti, u Hong Kong baqa' ċentru kummerċjali internazzjonali kompetittiv kif ukoll iċ-ċentru ewlieni kummerċjali għaċ-Ċina kontinentali.

Hong Kong jinsab fi stadju kruċjali tal-iżvilupp demokratiku tiegħu, bi protesti bla preċedent u b'dibattiti aktar polarizzati u intensi, li jesponu kemm firdiet politiċi kif ukoll soċjoekonomiċi. L-UE tikkonferma l-impenn tagħha għat-tisħiħ tad-demokrazija, inkluż l-istat tad-dritt, l-indipendenza tal-ġudikatura, id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali, it-trasparenza, u l-libertà tal-informazzjoni u tal-espressjoni f’Hong Kong.

L-UE, bħala parti interessata fil-futur ta' Hong Kong u f’konformità mal-Liġi Bażika, tappoġġa l-introduzzjoni tal-vot universali sabiex jiġi elett il-Kap Eżekuttiv fl-2017 u l-Kunsill Leġiżlattiv sal-2020. L-UE tappoġġa x-xewqa tal-poplu ta' Hong Kong għal livell għoli ta’ parteċipazzjoni politika u għażla ġenwina fl-elezzjoni tal-Kap Eżekuttiv tal-2017, u minn hawn 'l quddiem. Gvern responsabbli jikkontribwixxi għall-istabbiltà u l-prosperità, jgħin sabiex jiġu mħarsa d-drittijiet u l-libertajiet bażiċi, u jservi sabiex il-pożizzjoni u l-kompetittività ta’ Hong Kong bħala ċentru kummerċjali internazzjonali ewlenin jiġu sostnuti. Il-vot universali jagħti lill-gvern appoġġ pubbliku akbar u leġittimità sabiex jintlaħqu l-għanijiet ekonomiċi ta’ Hong Kong u sabiex jiġu indirizzati l-isfidi soċjali.

L-UE tittama li permezz ta’ diskussjoni kostruttiva, Hong Kong ikun jista' jilħaq qbil f’waqtu dwar sistema elettorali li hija demokratika, ġusta, miftuħa u trasparenti. Wara dan, l-UE tittama wkoll li l-proċess sabiex jiġi introdott il-vot universali ħalli jiġu eletti l-membri kollha tal-Kunsill Leġiżlattiv fl-2020 jinbeda mingħajr dewmien.

Filwaqt li jiġi rrispettat il-prinċipju ta’ sovranità, l-UE hija lesta li tikkoopera dwar kwistjonijiet relatati mar-riforma elettorali, inklużi l-iskambju interparlamentari u l-iskambju ta’ esperjenza prattika dwar l-iżvilupp demokratiku.

Żviluppi politiċi

L-introduzzjoni ta’ vot universali sabiex jiġi elett il-Kap Eżekuttiv fl-2017 għadha l-kwistjoni domestika ewleninja ta' Hong Kong. Skont il-Liġi Bażika tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Hong Kong, il-Kap Eżekuttiv u l-Kunsill Leġiżlattiv iridu jsegwu proċedura kostituzzjonali b’ħames stadji. Il-Gvern tar-Reġjun Amministrattiv Speċjali ħa l-ewwel pass fil-15 ta’ Lulju 2014, meta l-Kap Eżekuttiv Leung Chun-ying ppreżenta rapport lill-Kumitat Permanenti tal-Kungress Nazzjonali tal-Poplu taċ-Ċina (NPCSC), li jipproponi li tiġi rriformata s-sistema sabiex jiġi elett il-Kap Eżekuttiv. Il-proposta kienet ibbażata fuq konsultazzjoni pubblika li damet għaddejja ħames xhur u li rriżultat f’ 124 700 proposta bil-miktub.

Skont ir-rapport tal-Kap Eżekuttiv, il-kwistjoni ewlenija għal dibattitu kienet in-nomina tal-kandidati. Dan ppropona li l-kandidati jiġu nnominati minn kumitat nominattiv ta' 1 200 ruħ, kif stipulat fil-Liġi Bażika. Irrifjuta l-idea ta’ nomina ta' partit ċiviku jew politiku rrakkomandata mill-partiti pandemokratiċi tal-oppożizzjoni, li sostnew li nomina minn kumitat ma tilħaqx l-istandards demokratiċi u effettivament teskludi l-kandidati pandemokratiċi.

Wara konsultazzjoni pubblika, il-grupp tas-soċjetà ċivili “Occupy Central with Love and Peace” organizza referendum mhux uffiċjali bejn l-20 u d-29 ta’ Ġunju. Kważi 800 000 persuna vvutaw, ferm aktar milli mistenni, bil-maġġoranza kbira li tappoġġa n-nomina tal-kandidati minn partit ċiviku u politiku. F’Awwissu, il-grupp tas-soċjetà ċivili favur il-gvern "Alliance for Peace and Democracy" ġabar 1,5 miljun firma kontra l-kampanja "Occupy Central" u favur il-linja li ħa l-gvern; mal-firmatarji kien hemm il-Kap Eżekuttiv Leung Chun-ying u uffiċjali għolja oħra.

Id-dibattitu kompla jiħrax bil-pubblikazzjoni fl-10 ta’ Ġunju 2014 ta’ white paper mill-Kunsill tal-Istat taċ-Ċina bit-titolu "Kif taħdem il-Politika ta' "Pajjiż Wieħed, Żewġ Sistemi" fir-Reġjun Amministrattiv Speċjali ta' Hong Kong". Il-white paper enfasizzat li l-livell għoli ta’ awtonomija ta’ Hong Kong kienet taqa' taħt l-awtorità tal-gvern ċentrali, li kellu setgħat komprensivi biex jiggverna r-Reġjun Amministrattiv Speċjali, u speċifikat il-ħtieġa li s-sovranità, is-sigurtà u l-interessi ta’ żvilupp taċ-Ċina jiġu ssalvagwardjati. Il-white paper stipulat ukoll li "l-imħabba għall-pajjiż" kienet rekwiżit politiku bażiku għall-amministraturi ta' Hong Kong, inklużi l-imħallfin u persunal ġudizzjarju ieħor. Filwaqt li rappreżentanti tal-gvern ċentrali saħqu li l-white paper indikat biss is-sitwazzjoni eżistenti u ma tikkostitwixxix politika ġdida, ħafna f’Hong Kong raw id-dokument bħala tentattiv sabiex jitnaqqas "il-livell għoli ta’ awtonomija" ta' Hong Kong u sabiex tiġi mminata l-indipendenza tal-ġudikatura ta’ Hong Kong.

Fil-31 ta’ Awwissu 2014, il-Kumitat Permanenti tal-Kungress Nazzjonali tal-Poplu (Standing Committee of the National People's Congress, NPCSC) unanimament iddeċieda dwar il-qafas għall-ewwel elezzjoni ta' Kap Eżekuttiv f'Hong Kong fl-2017, skont il-prinċipju "persuna waħda, vot wieħed". Skont il-qafas, huma biss tnejn jew tlieta l-kandidati, li jistgħu joħorġu għall-kariga ta’ Kap Eżekuttiv, dawk li jirċievu mill-anqas 601 vot mill-kumitat nominattiv magħmul minn 1 200 ruħ. Il-kumitat nominattiv innifsu, ibbażat fuq il-mudell tal-kumitat elettorali attwali, se jkun maqsum f’erba’ setturi u l-membri tiegħu jintgħażlu minn madwar 250 000 votant individwali u minn kumpaniji.

Id-deċiżjoni tal-NPCSC kienet ġeneralment meqjusa bħala aktar restrittiva milli kien mistenni, u skont il-gruppi tal-oppożizzjoni mingħajr l-ebda bażi. Il-Kamra tal-Avukati ta' Hong Kong iddeskrivietha bħala "restrittiva mingħajr ġustifikazzjoni." Il-gvern u l-President tal-Kunsill Leġislattiv argumentaw li d-deċiżjoni tal-NPCSC kien għad fadlilha ħafna oqsma ta' flessibilità li setgħu jiġu sfruttati sabiex jiġi msaħħaħ il-karattru demokratiku tas-sistema elettorali.

L-aktar reazzjoni sinifikanti għad-deċiżjoni tal-NPCSC kienet kampanja minn diversi għaqdiet tal-istudenti u attivisti oħra favur id-demokrazija li bdiet f’Settembru. Mis-27 ta’ Settembru, xi attivisti mblukkaw l-arterji ewlenin tat-traffiku f’Hong Kong u d-dimostranti dawwru l-binjiet tal-leġiżlatura u l-binjiet ewlenin tal-gvern. Fit-28 ta’ Settembru, l-użu mill-pulizija tal-gass tad-dmugħ fuq skala li kienet meqjusa sproporzjonata, xpruna l-ħruġ massiv tad-dimostranti, li fl-aqwa tiegħu kien stmat li laħaq il-100 000 persuna. Minkejja inċidenti iżolati ta’ vjolenza, id-dimostranti kienu fil-biċċa l-kbira paċifiċi u l-użu tal-forza mill-pulizija kien minimu. Id-dimostrazzjonijiet gradwalment naqsu minħabba d-diżapprovazzjoni pubblika li dejjem kienet qed tiżdied. Wara deċiżjonijiet mill-qorti, il-kontrolli fit-toroq gradwalment tneħħew, l-aħħar waħda fil-15 ta’ Diċembru.

Il-Gvern dam biex jinvolvi ruħu mad-dimostranti u biex jipprova jilħaq kompromess. Matul id-dimostrazzjonijiet, bosta mexxejja internazzjonali, inkluż is-Segretarju Ġenerali tan-NU Ban Ki-moon, il-Prim Ministru tar-Renju Unit David Cameron u r-Rappreżentant Għoli tal-UE Catherine Ashton ħarġu dikjarazzjoni li ħeġġew biex iż-żewġ naħat joqogħdu lura u jfittxu li jsolvu b’mod paċifiku l-kriżi politika.

Id-dimostrazzjonijiet, filwaqt li fl-oriġini tagħhom kienu politiċi, kixfu oġġezzjonijiet soċjoekonomiċi importanti. Dawn l-oġġezzjonijiet kienu bbażati fuq kwistjonijiet ta’ għajxien u fuq is-sens, speċjalment fost iż-żgħażagħ, li huma ġew imċaħħda ekonomikament minn sistema politika maħsuba li tiffavorixxi l-interessi tal-ogħla klassi tan-negozju, li l-interess ewlieni tagħha huwa li jinżammu relazzjonijiet tajbin mal-gvern ċentrali.