Ir-Rapport Speċjali Nru 15/2011 “Il-proċeduri tal-Kummissjoni jassiguraw il-ġestjoni effettiva tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat?”





AKRONIMI U TAQSIRIET BPC : Kodiċi tal-Aħjar Prattiki CP : "Cas présumé" "Każ preżunt" (jew ilment jew inkella investigazzjoni ex officio) Ex officio (Latin) : B’konsegwenza tal-uffiċċju jew pożizzjoni; "bi dritt tal-uffiċċju": fi kwistjonijiet tal-għajnuna mill-Istat, hija użata biex tirreferi għal investigazzjonijiet ta’ inizjattiva proprja, meta d-DĠ COMP jieħu l-inizjattiva biex jeżamina u/jew jiddeċiedi li jvara investigazzjoni ta’ allegazzjoni ta’ għajnuna illegali. (G)BER : Regolament għal Eżenzjoni (Ġenerali) Sħiħa GDP : Prodott Gross Domestiku MAP : Ippjanar mifthiem b’mod reċiproku PETRA : Esperiment Pilota ta’ Applikazzjoni tar-Rappurtar tal-Ħin PN : Notifika minn Qabel R&D(&I) : Riċerka, Żvilupp (u Innovazzjoni) REQ : Talba għal informazzjoni SAAP : Pjan ta’ Azzjoni għall-Għajnuna mill-Istat SANI : Interattiva għall-għajnuna mill-Istat (software użat biex jinnotifika l-għajnuna mill-Istat) SME : Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju SP : Proċedura ssimplifikata TEC : Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea TFEU : Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea SOMMARJU EŻEKUTTIV I. L-Istati Membri tal-UE huma meħtieġa jinnotifikaw il-miżuri ppjanati kollha tal-għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni u jakkwistaw l-approvazzjoni tal-Kummissjoni qabel ma jimplimentaw dawn il-miżuri. Il-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fis-setturi kollha ħlief l-agrikoltura u s-sajd jaqa’ taħt ir-responsabilità tad-DĠ għall-Kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea. II. Il-Qorti kkunsidrat jekk il-proċdeduri tal-Kummissjoni jassigurawx il-ġestjoni effetiva tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat, u b’mod partikolari ivvalutat jekk: i) is-sistema ta’ notifiki, ilmenti u mistoqsijiet ex officio tassigurax li l-Kummissjoni tittratta l-każijiet relevanti kollha tal-għajnuna mill-Istat; ii) il-Kummissjoni għandhiex strutturi u proċeduri ta’ ġestjoni adegwati mwaqqfa għall-ittrattar effettiv tal-każijiet fi ħdan l-iskadenzi; iii) il-Kummissjoni timmonitorjax l-impatt tal-kontroll tagħha tal-għajnuna mill-Istat. III. Is-sejbiet tal-Qorti għandhom x’jaqsmu ma’ verifika li saret fil-Kummissjoni u fi tmien Stati Membri magħżula għall-verifika. Il-Qorti sabet li: - il-Kummissjoni għamlet sforzi sabiex tassigura li l-każijiet kollha relevanti tal-għajnuna mill-Istat ikunu trattati, imma s-sistemi tagħha ma jiggarantux li l-għajnuna kollha qed tittieħed; - il-proċeduri għall-għajnuna notifikata mill-Istat jieħdu ħafna żmien; - is-soluzzjoni tal-ilmenti xorta għadha tieħu ħafna żmien u l-proċedura mhijiex trasparenti; - il-Kummissjoni irreaġixxiet immedjatament għall-kriżi finanzjarja; - il-Kummissjoni ma tivvalutax l-impatt ex post tal-kontroll tagħha tal-għajnuna mill-Istat b’mod komprensiv. IV. Abbażi ta’ dawn l-osservazzjonijiet il-Qorti tirrakkomanda li l-Kummissjoni: - tirrevedi l-allokazzjoni tar-riżosi ddedikati għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat sabiex tkun aktar proattiva fis-sensibilizzazzjoni tal-Istati Membri għar-regoli tal-Għajnuna mill-Istat, biex ittejjeb l-attivitajiet ta’ monitoraġġ tagħha u torganizza l-mistoqsijiet ex officio tagħha b’mod aktar sistematiku u organizzat biex tinduna bl-għajnuna illegali; - iżżid it-trasparenza tal-proċeduri tagħha tat-trattament tal-każijiet, billi tinforma b’mod aktar regolari lill-partijiet interessati dwar il-progress fuq il-każ u tibda l-proċeduri ta’ investigazzjoni formali aktar malajr; - tqassar it-tul tal-proċeduri, pereżempju, billi tnaqqas in-numru ta’ Talbiet għal Informazzjoni lill-Istati Membri u titratta l-ilmenti bla bażi b’mod mgħaġġel; - timplimenta sistema mtejba ta’ reġistrar tal-ħin u rappurtar tal-ġestjoni biex tagħmel l-aħjar użu mill-allokazzjoni tar-riżorsi; - b’mod regolari tivvaluta l-impatt ex post tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fuq kumpaniji, swieq u l-ekonomija inġenerali. INTRODUZZJONI 1. Il-Kummissjoni Ewropea għandha r-responsabilità globali biex tassigura kontroll tal-għajnuna mill-Istat effettiv. Id-DĠ għall-Kompetizzjoni għandu r-responsabilità prinċipali għall-ġestjoni tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE. Id-DĠ għall-Agrikoltura u Żvilupp Rurali u d-DĠ għall-Affarijiet Marittimi u Sajd huma responsabbli għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fl-oqsma tal-agrikoltura u s-sajd. Id-DĠ għall-Kompetizzjoni huwa responsabbli għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fis-setturi ekonomiċi l-oħrajn kollha. 2. Il-bażi legali għall-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni tinstab fl-Artikoli 107 sa 108 tat-TFUE (ara l-paragrafi 3 u 8 u l-Anness). Regolament tal-Kunsill (ir-Regolament Proċedurali [1]) u regolament tal-Kummissjoni (ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni [2]) jistabbilixxu fid-dettall kif il-Kummissjoni twettaq ir-responsabilitajiet tagħha. Il-Kummissjoni toħroġ komunikazzjonijiet u linji gwida li huma intenzjonati biex jagħtu spjegazzjonijiet ulterjuri dwar kif ir-regoli japplikaw fil-prattika. 3. L-Artikolu 107(1) TFUE jiddefinixxi għajnuna mill-Istat bħala "kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri". Erba’ kriterji kumulattivi jeħtieġ li jeżistu sabiex miżura ta’ għajnuna tiġi meqjusa bħala għajnuna mill-Istat: tinvolvi trasferiment ta’ riżorsi tal-Istat, tinkludi vantaġġ ekonomiku għal impriżi; tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni billi b’mod selettiv tiffavorixxi ċerti benefiċjarji; u għandha l-potenzjal li tipproduċi effett ta’ kummerċ fl-Unjoni. Għalhekk, sussidji mogħtija lill-individwi jew miżuri ġenerali miftuħa għall-impriżi kollha ġeneralment ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat. Il-mira tar-regoli tal-Kummissjoni hija li tassigura li l-għajnuna mill-Istat hija kompatibbli mas-suq intern. 4. L-għajnuna mill-Istat hija mogħtija b’modi differenti. L-aktar forom komuni huma l-għotjiet u l-eżenzjonijiet mit-taxxa. Strumenti oħra huma self b’imgħax baxx (soft loans), garanziji, diferimenti tat-taxxa u parteċipazzjoni fl-ekwità. L-għajnuna mill-Istat tista’ tingħata minn gvern nazzjonali/federali, reġjonali jew lokali u kif ukoll minn entitajiet ikkontrollati mill-gvern. 5. Il-Kunsill Ewropew ta’ Lisbona f’Marzu 2000 stabbilixxa l-objettiv ta’ għajnuna mill-Istat anqas imma mmirata aħjar. Għajnuna mill-Istat [3] lill-industrija u s-settur tas-servizzi (esklużi l-ferroviji, trasport ieħor, agrikoltura u sajd) varjat madwar 0,5 % tal-PDG tal-UE-27 sakemm tfaċċat il-kriżi finanzjarja fit-tieni nofs tal-2008, imma telgħet għal-3,5 % tal-PDG jew EUR 410 biljun fl-2009, li huwa l-ogħla livell minn meta l-Kummissjoni bdiet l-istħarriġ tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat fl-1990 (ara l-Figura 1). L-għajnuna mill-Istat mogħtija lis-settur finanzjarju fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja rrappreżentat EUR 351,7 biljun fl-2009 jew 2,98 % tal-PDG tal-UE-27, u għalhekk hija responsabbli għall-biċċa l-kbira taż-żieda fl-għajnuna mill-Istat fl-2008–09 [4]. IL-FIGURA 1 GĦAJNUNA MILL-ISTAT LILL-INDUSTRIJA U S-SERVIZZI FL-UE (BĦALA % TAL-PDG TAL-UE-27) +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. 6. Fl-2005, il-Kummissjoni ppreżentat Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Għajnuna mill-Istat (SAAP) [5] biex ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat jibdew jikkontribwixxu aħjar għal kobor sostenibbli, il-kompetittività, il-koeżjoni soċjali u reġjonali u l-protezzjoni ambjentali. Is-SAAP kien ibbażat fuq il-prinċipji li-ġejjin: għajnuna anqas imma mmirata aħjar; approċċ ekonomiku raffinat; proċeduri aktar effettivi, infurzar aħjar, prevedibilità ogħla u trasparenza mtejba; u responsabilità maqsuma bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri. Is-SAAP ġie implimentat gradwalment bejn l-2005 u l-2009. 7. Is-SAAP b’mod partikolari ġibed l-attenzjoni dwar il-bżonn għal infurzar u monitoraġġ immirati aħjar fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat mogħtija mill-Istati Membri u enfasizza li litigazzjoni privata fil-qrati nazzjonali tista’ tikkontribwixxi għal din il-mira bill tassigura iżjed dixxiplina fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. F’April tal-2009, il-Kummissjoni ħarġet Avviż ġdid dwar l-Infurzar tal-għajnuna mill-Istat permezz tal-qrati nazzjonali fejn tat gwida dettaljata u qajmet il-kuxjenza dwar l-użu possibli tiegħu bħala alternattiv biex jikkomplementa infurzar permezz tal-Kummissjoni Ewropea. Iżda, rikors għall-proċeduri tal-Qorti fil-livell nazzjoni għadu mhux mifrux biżżejjed [6]. 8. L-Artikolu 108 TFUE (ara l-Anness) jirrikjedi lill-Istati Membri tal-UE jinnotifikaw il-miżuri tal-għajnuna mill-Istat ippjanati kollha lill-Kummissjoni u biex jakkwistaw l-approvazzjoni tal-Kummissjoni qabel ma jimplimentaw dawn il-miżuri (ħlief għal dawk il-miżuri li l-Kummissjoni eżentat minn notifika) (ara l-paragrafi 19 sa 25). Il-Kummissjoni hija l-unika awtorità li tistà tiddikjara miżura ta’ għajnuna mill-Istat kompatibbli mat-Trattat u għandha poteri ta’ diskrezzjoni kbar f’dan ir-rigward. 9. Il-Kummissjoni tista’ jew tiddeċiedi li l-miżura ma tikkostitwixxix għajnuna, tiddeċiedi li tapprova jew tvara investigazzjoni formali. Id-deċiżjonijiet kollha jridu jkunu adottati fi żmien xahrejn wara li tkun waslet in-notifika kompleta [7]. Il-kompetituri jew partijiet interessati oħra li jaħsbu li miżura partikolari tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, jistgħu jilmentaw lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tista’ wkoll tieħu l-inizjattiva biex tvara investigazzjoni (ex officio) ta’ ċertu miżuri allegati ta’ għajnuna mill-Istat. 10. In-notifiki u l-ilmenti huma eżaminati f’żewġ fażijiet (ara l-Figuri 2 u 3). L-ewwel fażi tikkonsisti f’investigazzjoni preliminari biex jiġi stabbilit jekk il-miżura notifikata tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, u jekk hu hekk, jekk hijiex għajnuna mill-Istat kompatibbli [8]. Fejn il-Kummissjoni, wara investigazzjoni preliminari, issib li tqajmu dubji fir-rigward tal-kompatibilità mas-suq intern, hija għandha tiddeċiedi li tiftaħ proċedura formali ta’ investigazzjoni. Matul il-proċedura sħiħa, l-Istat Membru li jinnotifika għandu l-possibilità li jimmodifika l-miżura(i) notifikata sabiex din tiġi kompatibbli. 11. Filwaqt li l-proċedura matul l-ewwel fażi hija essenzjali bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru, it-tieni fażi hija aktar trasparenti, minħabba li d-deċiżjoni miftuħa hija ppublikata u l-partijiet interessati kollha (inkluż il-benefiċjarji u l-kompetituri) għandhom id-dritt li jippreżentaw il-kummenti. IL-FIGURA 2 ĦARSA ĠENERALI SSIMPLIFIKATA LEJN IL-PROĊEDURA GĦALL-GĦAJNUNA NNOTIFIKATA +++++ TIFF +++++ IL-FIGURA 3 ĦARSA ĠENERALI SSIMPLIFIKATA LEJN IL-PROĊEDURA TAL-ILMENTI +++++ TIFF +++++ AMBITU U APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 12. L-objettiv globali kien li jiġi vvalutat jekk il-proċeduri tal-Kummissjoni jassigurawx ġestjoni effettiva tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat. Il-mistoqsija prinċipali tal-verifika ġiet maqsuma fit-tliet sottomistoqsijiet li ġejjin: a) Is-sistema ta’ notifiki, ilmenti u mistoqsijiet ex officio tassigura li l-Kummissjoni tittratta l-każijiet relevanti kollha tal-għajnuna mill-Istat? b) Il-Kummissjoni għandha strutturi u proċeduri ta’ ġestjoni adegwati stabbiliti għall-ittrattar effettiv tal-każijiet tal-għajnuna mill-Istat fi ħdan l-iskadenzi? c) Il-Kummissjoni timmonitorja l-impatt tal-kontroll tagħha tal-għajnuna mill-Istat? 13. Il-verifika ffukat fuq l-organizzazzjoni u l-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet u tal-monitoraġġ tal-Kummissjoni matul il-perjodu 2008–10, imma ma vvalutatx il-validità tad-deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni. L-ambitu tal-verifika kopra l-oqsma tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat li għalihom id-DĠ għall-Kompetizzjoni huwa responsabbli. Dawn l-oqsma rrappreżentaw 96 % tal-għajnuna mill-Istat kollha mogħtija fl-2009 (minbarra l-ferroviji) [9] minħabba l-volum kbir speċifiku ta’ għajnuna mogħtija lis-settur finanzjarju. 14. Ix-xogħol tal-verifika fil-livell tal-Kummissjoni inkluda: l-eżami ta’ kampjun ta’ 50 notfika (minn qabel), 30 ilment, 40 każ ta’ monitoraġġ u 10 każi ta’ rkupru; intervisti ma’ min ħa ħsieb il-każijiet u l-maniġers tal-każijiet ta’ 10 unitajiet differenti tad-DĠ għall-Kompetizzjoni, ma’ persunal prinċipali tal-unitajiet orizzontali tad-DĠ għall-Kompetizzjoni, kif ukoll mas-Servizz Legali tal-Kummissjoni u mas-Segretarjat Ġenerali; reviżjoni ta’ dokumenti prinċipali ta’ ġestjoni; testijiet analitiċi. 15. Għalkemm il-Qorti ma vverifikatx is-sistemi fil-livell tal-Istati Membri, hija wettqet żjarat ta’ informazzjoni f’44 partijiet interessati tas-settur pubbliku u privat fi tmien Stati Membri [10]. L-opinjonijiet ta’ dawn il-partijiet interessati ġew użati bħala sors addizzjonali ta’ informazzjoni biss jekk dawn kienu maqsuma bejn numru kbir minnhom. OSSERVAZZJONIJIET IDENTIFIKAZZJONI TA’ KAŻIJIET RELEVANTI TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT 16. It-Trattat jobbliga lill-Istati Membri jinnotifikaw il-miżuri ppjanati kollha tal-għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni. Il-Qorti eżaminat jekk is-sistema preżenti tan-notifiki, ilmenti u mistoqsijiet ex officio tagħtix assigurazzjoni suffiċjenti li l-Kummissjoni tittratta l-każijiet importanti kollha tal-għajnuna mill-Istat. Il-Paragrafi 17 sa 33 jeżaminaw jekk il-Kummissjoni tagħmilx biżżejjed biex tivverifika jekk l-Istati Membri jissodisfawx l-obbligi tagħhom skont ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat u tqajjimx il-kuxjenza tal-Istati Membri dwar l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw l-għajnuna mill-Istat. KONTROLLI INSUFFIĊJENTI MILL-KUMMISSJONI SABIEX JIĠI ŻGURAT LI L-ISTATI MEMBRI QED JIKKONFORMAW MAL-OBBLIGU TAGĦHOM LI JINNOTIFIKAW L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT. IL-KUMMISSJONI MA UŻATX L-INFORMAZZJONI PUBBLIKA DISPONIBBLI B’MOD SĦIĦ 17. Il-Kummissjoni m’għandhiex bażi legali speċifika biex titlob lill-Istati Membri jagħtuha l-informazzjoni biex jiġu identifikati l-awtoritajiet prinċipali li jagħtu l-għajnuna, l-organizzazzjoni interna fil-livell tal-Istati Membri jew il-proċeduri applikabbli ta’ notifika u kontroll fl-Istati Membri. Lanqas m’għandha bażi legali speċifika biex tagħmel mistoqsijiet lis-setturi jew lill-Istati Membri biex tidentifika għajnuna mill-Istat potenzjalment illegali. Madankollu, il-Kummissjoni ma għamlitx użu b’mod sħiħ tal-informazzjoni li hija pubblikament disponibbli bi ħsieb li tivvaluta r-riskju ta’ nuqqas ta’ notifika tal-għajnuna. Għalhekk hija identifikat kategoriji ta’ miżuri ta’ għajnuna mill-Istat li għalihom ir-riskju ta’ nuqqas ta’ notifika huwa partikolarment għoli jew minħabba r-riskju inerenti tal-miżuri jew inkella d-dgħufijiet fis-sistemi ta’ kontroll imwaqqfa mill-Istat Membru. 18. Ir-riskju ta’ nuqqas ta’ notifika huwa partikolarment għoli fl-għajnuna għas-salvataġġ u r-ristrutturazzjoni, fil-miżuri tat-taxxa u l-bejgħ tal-art bi prezz aktar baxx minn dak tas-suq, li wassal għal diversi lmenti. Ir-riskju huwa ogħla wkoll għal għajnuna mogħtija minn korpi tal-gvern reġjonali u lokali, li jagħtu għajnuna mill-Istat kultant biss u għalhekk għandhom għarfien limitat tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat. IL-MONITORAĠĠ TAL-MIŻURI TAL-EŻENZJONIJIET SĦAĦ HUWA LIMITAT 19. Fl-1998, il-Kunsill ta l-permess lill-Kummissjoni biex tadotta l’hekk imsejħa Regolamenti ta’ Eżenzjonijiet Sħaħ (BERs) għall-għajnuna mill-Istat [11]. B’dawn ir-regolamenti, il-Kummissjoni tista’ tiddikjara kategoriji speċifiċi tal-għajnuna mill-Istat kompatibbli mat-Trattat jekk dawn jissodisfaw xi kundizzjonijiet, b’hekk teżentahom mill-ħtieġa ta’ notifika minn qabel u l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. 20. Il-Kummissjoni introduċiet eżenzjonijiet sħaħ f’diversi oqsma, inkluż l-għajnuna mill-Istat għat-taħriġ, l-impjieg, R&Ż u I-protezzjoni tal-ambjent. Fl-2008, dawn l-eżenzjonijiet sħaħ ġew miġbura f’Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER) waħda [12]. Skont il-prinċipji bażiċi stabbiliti fil-Programm ta’ Azzjoni tal-Għajnuna mill-Istat (SAAP) (ara l-paragrafu 6), il-GBER wessgħu l-iskop tal-BERs b’mod sinifikanti, kemm fir-rigward tat-tipi ta’ għajnuna u kif ukoll fir-rigward ta’ ammonti massimi involuti. Mill-2007, l-għadd ta’ miżuri eżentati b’mod sħiħ jeċċedi l-għadd ta’ notifiki (ara l-Figura 4). IL-FIGURA 4 IT-TENDENZA FL-GĦADD TA’ MIŻURI TA’ NOTIFIKA U EŻENZJONIJIET B’MOD SĦIĦ +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. 21. Il-Kummissjoni rrikonoxxiet l-importanza dejjem tiżdied ta’ monitoraġġ ex post, minħabba li aktar u aktar miżuri huma eżentati minn notifika ex ante [13]. Iżda, l-attività ta’ monitoraġġ tagħha hija limitata għall-desk review kull sena ta’ 15-il skema ta’ għajnuna approvata kif ukoll 15-il miżura ta’ eżenzjonijiet sħaħ, magħżula b’ġudizzju. Dan jista’ biss jagħti impressjoni jekk il-kundizzjonijiet stabbiliti mill-GBER u d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li japprovaw l-iskemi ta’ għajnuna humiex qed jiġu rispettati jew le [14]. 22. L-eżerċizzju ta’ monitoraġġ tal-Kummissjoni fl-2008, sab problemi sinifikanti fi tlieta mit-30 każ eżaminat. Barra minn hekk l-utilità ta’ dan l-eżerċizzju kienet limitata minħabba li l-Kummissjoni ma setgħetx tiċċekkja l-għotjiet individwali taħt xi wħud mill-iskemi magħżula minħabba li kienet għadha ma ngħatat ebda għajnuna. Hija kellha wkoll diffikultatjiet sabiex tikseb l-informazzjoni mitluba mill-Istati Membri. IL-KUMMISSJONI MA TIMMONITORJAX JEKK IL-LIMITU GĦALL-GĦAJNUNA DE MINIMIS HUWIEX QED JIĠI SSODISFAT 23. Ir-regolament de minimis [15] introduċa limitu ta’ EUR 200000 fejn għajnuna li hija anqas minn hekk mhijiex ikkunsidrata li taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri jew li tfixkel il-kompetizzjoni u għalhekk mhijiex ikkunsidrata li tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. L-Istati Membri laqgħu, u gradwalment żiedu, l-użu tar-regoli tal-għajnuna de minimis, li jippermettu li miżuri tal-għajnuna jiġu implimentati aktar malajr. 24. L-Istati Membri, meta jagħtu l-għajnuna de minimis, għandhom jinfurmaw lill-impriża kkonċernata bil-karattru de minimis tal-għajnuna, jitolbu informazzjoni kompleta mill-impriża dwar għajnuna de minimis oħra li hija rċeviet matul l-aħħar tliet snin, u bir-reqqa jiċċekkjaw li l-limitu mhux ħa jinqabeż. Ir-rispett tal-limitu jista’ jiġi assigurat ukoll permezz ta’ reġistru ċentrali, imma ftit mill-Istati Membri għandhom wieħed. 25. Għalkemm l-Istati Membri huma meħtieġa li jirreġistraw u jikkumpilaw l-informazzjoni kollha dwar l-applikazzjoni tar-Regolament de minimis u biex jipprovdu din l-informazzjoni lill-Kummissjoni fuq talba bil-miktub, fil-prattika l-Kummissjoni ma timmonitorjax l-issodisfar tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-għajnuna de minimis. Bosta minn dawk li jagħtu l-għajnuna ddikjaraw li huwa diffiċli ħafna biex wieħed jiċċekkja jekk il-limitu tal-għajnuna de minimis hux qed jiġi rrispettat u li m’għandhom ebda idea ċara jekk il-limitu huwiex ġeneralment rispettat jew le. IL-KUMMISSJONI MA TIPPRUVAX TISKOPRI MIŻURI TA’ GĦAJNUNA MHUX NOTIFIKATI B’MOD SISTEMATIKU 26. L-iskoperta tal-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat li suppost kellhom jiġu notifikati mill-Istati Membri imma ma kinux, hija ġeneralment ibbażata fuq ilmenti u mistoqsijiet ex officio (ara l-paragrafu 9). Il-Kummissjoni bdiet tirreġistra l-każijiet ex officio separatament mill-ilmenti biss riċentement. L-għadd ta’ każijiet ex officio (35 fl-2009 u 18 fl-2010) huwa ħafna iżgħar mill-għadd ta’ lmenti (madwar 400 fl-2009). 27. Għalkemm xi każijiet potenzjali ġodda ta’ għajnuna mill-Istat jinstabu permezz ta’ analiżi tal-istampa, li tirriżulta f’każijiet ex officio, dan ma sarx prattika standard. Fil-fatt, il-monitoraġġ limitat mill-Kummissjoni tal-iskemi ta’ għajnuna u l-miżuri ta’ eżenzjonijiet sħaħ (ara l-paragrafi 19 sa 22) jikkostitwixxi l-unika attività ex officio sistematika li qed issir fil-preżent fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni nnifisha rrikonoxxiet li mhuwiex suffiċjenti li wieħed jistrieħ fuq l-ilmenti u l-litigazzjoni fil-livell nazzjonali sabiex ikun assigurat li l-Istati Membri jissodisfaw b’mod sħiħ l-obbligu tagħhom li jinnotifikaw l-għajnuna mill-Istat u li kull pass ieħor biex jitnaqqas in-numru ta’ notifiki għandhom jiġu kkumpensati b’mekkaniżmi oħra ta’ kontroll. 28. Il-komplessità tal-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat toħloq diffikultà għall-Istati Membri biex jiddeċiedu jekk miżura tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat u għandhiex bżonn tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni. Biex jiġi identifikat jekk ċerti miżuri tat-taxxa humiex għajnuna mill-Istat jew le, huwa partikolarment diffiċli. Dan jispjega għaliex madwar 5 % tan-notifiki jsiru għal raġunijiet ta’ ċertezza legali biss [16]. Minħabba li l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tinterpreta l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat b’mod wiesa’, il-Kummissjoni tikkunsidra li għandha ftit libertà biex tiddeċiedi li miżura ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. 29. Jekk il-Kummissjoni b’segwitu ta’ ilment jew mistoqsija ex officio tiddeċiedi li l-miżura tikkostitwixxi għajnuna kompatibbli, in-nuqqas ta’ notifika (jew notifika ttardjata) m’għandha ebda konsegwenzi għall-Istat Membru jew għall-benefiċjarji. Jekk il-Kummissjoni tiddeċiedi li ngħatat għajnuna inkompatibbli, il-benefiċjarji jridu jroddu lura l-għajnuna bl-interessi, bħallikieku jkunu rċevew self (ara l-paragrafu 68). 30. Il-Kummissjoni ma tiċċekjax jekk il-miżuri tal-għajnuna li għalihom in-notifika tkun ġiet irtirata — imma li prima facie kienu jidhru li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat — kinux abbandunati jew implimentat mingħajr l-approvazzjoni tal-Kummissjoni. Fil-każ aħħari l-miżura tkun tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali, li għaliha l-Kummissjoni tista’ tiftaħ każ ex officio. L-istess jiġri għal miżuri ta’ għajnuna nnotifikati li għalihom il-Kummissjoni ħarġet deċiżjoni negattiva. IL-KUMMISSJONI MHIJIEX PROATTIVA BIŻŻEJJED BIEX TQAJJEM IL-KUXJENZA TAL-ISTATI MEMBRI DWAR L-OBBLIGI TAGĦHOM LI JINNOTIFIKAW L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT IN-NETWERK TA’ PUNTI TA’ KUNTATT TAL-PAJJIŻI IKKREAT MILL-KUMMISSJONI MA TANTX KELLU SUĊĊESS 31. Fl-2006, id-DĠ għall-Kompetizzjoni ddeċieda li joħloq punti ta’ kuntatt tal-pajjiżi fil-Kummissjoni. Dawn l-uffiċjali (wieħed għal kull pajjiż) huma l-ewwel "punt tad-dħul" fid-DĠ għall-Kompetizzjoni. Il-kompitu tagħhom huwa limitat għall-provediment ta’ gwida prattika informali u mhux vinkolanti lill-Istati Membri lill hinn mill-kuntest tal-każijiet pendenti. Iżda ħafna mill-awtoritajiet tal-Istati Membri li jagħtu l-għajnuna qatt ma kkuntattjaw il-punt ta’ kuntatt ta’ pajjiżhom, jew minħabba li ma kinux jafu li dawn jeżistu jew inkella minħabba li ma ħassewx il-bżonn. HAFNA MILL-PARTIJIET INTERESSATI KIEKU JILQGĦU RWOL AKTAR PROATTIV TAL-KUMMISSJONI 32. Partijiet interessati f’sebgħa mit-tmien Stati Membri miżjura qalu, li kieku huma jilqgħu rwol aktar proattiv tal-Kummissjoni f’wieħed jew aktar mill-oqsma li ġejjin, li jistħoqqilhom aktar kunsiderazzjoni mill-Kummissjoni: sensibilizazzjoni fost dawk li potenzjalment jagħtu l-għajnuna dwar id-dover ta’ notifika; il-promozzjoni tal-aqwa prattiki dwar id-disinn ta’ miżuri ta’ għajnuna effettivi li huma konformi mar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE; aktar gwida dwar liema informazzjoni għandha bżonn tingħata eżattament għat-tipi differenti ta’ notifika sabiex il-Kummissjoni tkun tista’ tikkonkludi li n-notifika hija kompleta. L-istandardizzazzjoni tal-formola tan-notifika fis-sistema elettronika SANI solviet parti biss minn din il-problema; il-pubblikazzjoni ta’ sezzjoni separata u aġġornata regolarment ta’ mistoqsijiet mistoqsija b’mod frekwenti (FAQ) fuq il-websajt tal-kompetizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea; funzjoni ta’ helpdesk sabiex tipprovdi informazzjoni dwar l-interpretazzjoni tal-linji gwida. SKONT XI PARTIJIET INTERESSATI L-LINJI GWIDA TAL-KUMMISSJONI HUMA KKUMPLIKATI WISQ 33. Il-partijiet interessati ġeneralment jilqgħu l-linji gwida tal-Kummissjoni. Filwaqt li dawn il-linji gwida żiedu l-prevedibilità tad-deċiżjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni, xi partijiet interessati jikkunsidrawhom wisq ikkumplikati, mhux ċari b’mod suffiċjenti u li jħallu ħafna lok għal interpretazzjoni, u b’hekk jikkawżaw inċertezza legali. L-ITRATTAR TAL-KAŻIJIET 34. Ir-Regolament Proċedurali, il-Kodiċi tal-Aħjar Prattika (ara l-Kaxxa 1) u l-Manwal tal-Proċeduri tad-DĠ għall-Kompetizzjoni, jistabbilixxu r-regoli li jirregolaw l-ittrattar tan-notifiki, l-ilmenti u l-każijiet ta’ rkupru. Il-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni kellhiex strutturi u proċeduri ta’ ġestjoni adegwati biex il-każijiet tal-għajnuna mill-Istat jiġu trattati b’mod effettiv fi ħdan l-iskadenzi. KAXXA 1 KARATTERISTIĊI PRINĊIPALI TAL-KODIĊI TAL-AĦJAR PRATTIKA ADOTTATI FL-2009 F’każijiet li huma partikolarment ġodda, teknikament kumplessi, sensittivi jew urġenti, il-Kummissjoni se toffri ppjanar miftiehem b’mod reċiproku lill-Istat Membru li qed jinnotifika. Il-Kummissjoni se taħdem sabiex tiġbor flimkien it-talbiet għall-informazzjoni waqt il-fażi tal-eżami preliminari. Fil-prinċipju, għalhekk se jkun hemm biss talba waħda komprensiva għall-informazzjoni li normalment għandha tintbagħat fi żmien erba’ sa sitt ġimgħat wara d-data tan-notifika. Il-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni sabiex tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali fi żmien xahrejn. L-infurzar aktar strett tal-limiti taż-żmien mogħtija lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati biex jippreżentaw il-kummenti. Il-Kummissjoni se tagħmel mill-aħjar li tista’ sabiex tinvestiga lment fi żmien indikattiv ta’ 12-il xahar minn meta tirċevih. L-Istati Membri u min iressaq l-ilment, b’mod sistematiku, se jibqgħu infurmati dwar l-għeluq jew l-ipproċessar ieħor ta’ lment. IL-KUMMISSJONI HIJA OSTAKOLATA B’NUQQAS TA’ INFORMAZZJONI AFFIDABBLI DWAR IL-ĠESTJONI U L-PROBLEMI ORGANIZZAZZJONALI IL-PROĊEDURI DWAR L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT TAD-DG GĦALL-KOMPETIZZJONI HUMA ĠENERALMENT ĊARI U RISPETTATI SEW 35. Il-Manwal tal-Proċeduri huwa d-dokument prinċipali ta’ referenza fuq il-proċeduri tal-ittrattar tal-każijiet u huwa disponibbli fl-intranet tad-DĠ għall-Kompetizzjoni. Huwa regolarment aġġornat u l-persunal huma infurmati dwar l-aġġornament permezz tal-e-mails. Dan ikopri ħafna mill-attivitajiet prinċipali, jagħti gwida ċara kif ukoll mudelli standard. Il-Manwal huwa ġeneralment rispettat sew minn dawk li jittrattaw il-każijiet, bi ftit eċċezzjonijiet fir-rigward tar-rispett tal-iskadenzi tal-proċeduri (ara l-paragrafu 48) u meta d-dokumenti jittellgħu f’ISIS (ara l-paragrafu 41). IN-NUMRU, IL-KUMPLESSITÀ U L-PRIJORITIZZAZZJONI TAL-KAŻIJIET JIKKAWŻAW PROBLEMI 36. Il-każijiet tal-għajnuna mill-Istat għandhom bżonn analiżi bir-reqqa u dettaljata tal-proposti tal-għajnuna li jistgħu jkunu kkumplikati u ta’ sinifikat ekonomiku konsiderevoli. F’xi wħud mill-każijiet dawn jistgħu jinvolvu kwistjonijiet kumplessi bħal proġetti ajronawtiċi kbar u ristrutturar ta’ banek. Bejn wieħed u ieħor, kull uffiċjal jittratta 7 każijiet u jassisti għal 7 oħra. Ir-riżorsi disponibbli għal attivitajiet oħra bħal mistoqsijiet ex officio, attivitajiet ta’ monitoraġġ, inizjattivi biex jiżdied il-qsim tal-aħjar prattiki fost l-Istati Membri, eċċ. għalhekk huma limitati. 37. Wieħed mill-għanijiet tal-organizzazzjoni mill-ġdid tad-DĠ għall-Kompetizzjoni fl-2007, kien li tiżdied il-kapaċità tad-DĠ biex jagħmel użu aktar effiċjenti tal-ħafna riżorsi tiegħu permezz ta’ allokazzjoni aktar flessibli tar-riżorsi umani bejn l-unitajiet u d-direttorati, u b’hekk ikun possibli li fit-tim tal-każ tiġi inkluża persuna li tittratta l-każijiet jew li tassisti fil-każijiet minn unità differenti. Iżda, ħlief fl-istadji bikrin tal-kriżi finanzjarja, il-ħin li dawk li jittrattaw il-każijiet qattgħu fuq każijiet ġestiti minn unitajiet oħra baqa’ limitat għal persentaġġ żgħir mill-ħin tax-xogħol totali tagħhom. 38. Minn Diċembru tal-2009, każijiet ġodda tal-għajnuna mill-Istat huma maqsumin f’żewġ kategoriji ta’ prijorità abbażi ta’ żewġ kriterji prinċipali, valur preċedenti u prijorità ta’ infurzar: Il-każijiet tal-ewwel prijorità huma dawk meqjusa bħala essenzjali biex jassiguraw kontroll effettiv tal-għajnuna mill-Istat; Il-każijiet tat-tieni prijorità huma l-każijiet l-oħra kollha li mhumiex tal-ewwel prijorità. 39. Għalkemm il-każijiet tal-ewwel prijorità jirċievu aktar riżorsi u aktar attenzjoni mill-ġestjoni, mhux neċessarjament jiġu riżolti aktar malajr minħabba li probabbilment huma jkunu l-aktar każijiet kumplessi. Minħabba li dawk li jittrattaw il-każijiet jaħdmu fuq diversi każijiet fl-istess ħin u jridu jirrispettaw l-iskadenzi għan-notifiki kollha, xi kultant ikollhom iwarrbu każ tal-ewwel prijorità biex jaħdmu fuq notifika bi prijorità aktar baxxa minflok. Dawk li jittrattaw il-każijiet jikkunsidraw li huma għandhom bżonn aktar gwida biex jallokaw il-ħin tal-ħidma tagħhom bejn il-każijiet tat-tieni prijorità li jirrapreżentaw il-maġġoranza tal-ammont tax-xogħol [17]. 40. Sabiex tassigura allokazzjoni ottima tar-riżorsi, il-ġestjoni għandha bżonn informazzjoni aktar preċiża dwar ir-riżorsi disponibbli u l-ammont tax-xogħol preżenti f’kull parti tal-organizzazzjoni. Fl-2009, id-DĠ għall-Kompetizzjoni għalhekk introduċa proġett pilota biex jiġi rrapurtat il-ħin, imsejjaħ PETRA. Din l-għodda tippermetti lil dawk li jittrattaw il-każijiet jibbukjaw il-ħin tal-ħidma tagħhom għall-każijiet differenti li huma jaħdmu fuqhom. Il-parteċipazzjoni hija volontarja u parzjali, li jfisser li fil-preżent, ir-rapporti bbażati fuq PETRA huma biss indikattivi u d-DĠ għall-Kompetizzjoni xorta għad m’għandux għodda li turi l-istampa kollha. B’MOD ĠENERALI S-SISTEMI TAL-IT LI JITTRATTAW IL-KAŻIJIET JISSODISFAW IL-ĦTIĠIJIET TAL-UTENTI 41. L-ISIS huwa użat biex iġesti u jimmonitorja l-każijiet tal-Għajnuna mill-Istat. Huwa għodda utli għall-ħażna tal-informazzjoni meħtieġa għal skopijiet tat-teħid tad-deċiżjonijiet, kif ukoll għall-iskadenzi tal-monitoraġġ u l-ippjanar tax-xogħol. Numru ta’ rapporti jistgħu jiġu prodotti mis-sistema, pereżempju, każijiet ta’ xogħol b’lura, statistika fuq it-tul ta’ żmien, eċċ. Iżda, hemm xi nuqqasijiet: Sa Novembru 2010, l-investigazzjoni ta’ notifika waħda jew ilment ħafna drabi kienet maqsuma f’diversi proċeduri (ara l-Figuri 2 u 3), kull waħda b’numru differenti ta’ identifikazzjoni, u għalhekk kien impossibli biex jiġi vvalutat it-tul ta’ żmien totali tal-ittrattar ta’ notifika jew ilment. Il-proċeduri assoċjati mhux dejjem kienu indikati b’mod ċar fl-ISIS u għalhekk jinħela ħafna żmien u huwa diffiċli biex tinkiseb stampa ġenerali ċara tal-każ komplet. Barra minn hekk, għal 30 % mill-każijiet irreveduti mill-Qorti, xi dokumenti, bħalma huma minuti tal-laqgħat, e-mails, reġistri tat-telefonati jew telefonati konferenza, kienu nieqsa mill-ISIS u/jew ma ġewx irreġistrati fil-ħin. PROĊEDURI ĠODDA GĦALL-ĠESTJONI TA’ NOTIFIKI MA SOLVEWX IL-PROBLEMI TA’ ADEGWATEZZA U INEFFIĊJENZA 42. Fl-2009, il-Kummissjoni ħarġet "Pakkett ta’ Simplifikazzjoni", li jikkonsisti fi Proċedura Simplifikata [18] (ara l-paragrafi 59 sa 60) u Kodiċi tal-Aħjar Prattika (BPC) (ara l-paragrafu 34 u l-Kaxxa 1) għat-tmexxija tal-proċeduri ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat. L-objettiv prinċipali tal-BPC kien li jipprovdi gwida fuq it-tmexxija ta’ kuljum tal-proċeduri tal-għajnuna mill-Istat, u b’hekk jitrawwem spirtu ta’ koperazzjoni u ftehim reċiproku aħjar bejn il-Kummissjoni, l-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-komunità legali u tal-kummerċ. 43. Hekk kif previst fil-BPC, il-Kummissjoni inkoraġġiet ukoll lill-Istati Membri biex jidħlu kmieni kemm jista’ jkun fil-kuntatti tan-notifika minn qabel ’il barra mill-Proċedura Simplifikata. Il-kuntatti tan-notifika minn qabel jimmiraw li jtejbu l-kwalità tan-notifiki billi jiċċaraw il-mistoqsijiet li jkun għad fadal jew l-informazzjoni li l-Kummissjoni għandha bżonn biex tieħu deċiżjoni. Anke jekk xi wħud minn dawk li jagħtu l-għajnuna jiddubitaw l-utilità tagħha, in-numru ta’ każijiet ta’ notifika minn qabel żdied b’mod konsiderevoli fl-2009–10 (ara l-Figura 5). L-INVESTIGAZZJONI PRELIMINARI TA’ ĦAFNA NOTIFIKI TIEĦU WISQ ŻMIEN 44. L-informazzjoni mogħtija mill-Istati Membri fin-notifika għandha tkun eżawrjenti biżżejjed sabiex tippermetti lill-Kummissjoni tiddeċiedi mingħajr il-bżonn ta’ informazzjoni ulterjuri. Jekk in-notifika ma tkunx kompleta, id-DĠ għall-Kompetizzjoni jibgħat talba għal informazzjoni komplementari, fejn jistaqsi lill-Istat Membru biex jirrispondi fi żmien 20 ġurnata tax-xogħol. L-Istat Membru għandu d-dritt jitlob għal estensjoni ta’ dan il-limitu ta’ żmien. IL-FIGURA 5 IT-TENDENZA FL-GĦADD TA’ NOTIFIKI MINN QABEL U NOTIFIKI +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. 45. Il-ħin medju biex tittieħed deċiżjoni żdied bejn l-2005 u l-2008 [19]. Fl-2007–08, għal 40 % tan-notifiki d-deċiżjoni damet sitt xhur jew aktar biex tittieħed. Dan il-persentaġġ waqa’ b’mod sinifikanti fl-2009, imma dan huwa parzjalment spjegat bil-każijiet tal-kriżi finanzjarja li ġew trattati b’mod partikolarment mgħaġġel minħabba fin-natura urġenti tagħhom. 46. It-tul ta’ żmien tal-investigazzjoni preliminari huwa prinċipalment stabbilit minn tliet elementi: In-numru ta’ rikjesti għall-informazzjoni (REQ) mibgħuta mill-Kummissjoni lill-Istat Membru. Il-ħin meħud mill-Istat Membru biex jirrispondi għar-REQ. Il-ħin meħud mill-Kummissjoni jew biex tieħu deċiżjoni jew inkella biex tibgħat REQ oħra (massimu ta’ xahrejn). Għal terz min-notifiki fil-kampjun il-Kummissjoni tibgħat żewġ rikjesti jew aktar għall-informazzjoni 47. Hekk kif stabbilit fil-Manwal tal-Proċeduri, it-tim li qed jaħdem fuq il-każ għandu jagħmel l-almu tiegħu biex jiġbor ir-rikjesti għal informazzjoni matul il-fażi ta’ investigazzjoni preliminari. Fil-prinċipju, għandu jkun hemm biss rikjesta waħda komprensiva għal informazzjoni matul il-fażi ta’ investigazzjoni preliminari, li normalment għandha tinbagħat fi żmien erba’ sa sitt ġimgħat wara d-data ta’ notifika. Talba oħra ulterjuri tista’ ssir f’każijiet eċċezzjonali u ġustifikati kif suppost. Iżda fi 28 % tal-każijiet li ttieħdu bħala kampjun fejn il-Kummissjoni b’mod formali talbet għal aktar informazzjoni, intbagħtu tliet jew aktar REQs. It-talbiet għal informazzjoni ħafna drabi jintbagħtu qrib ħafna tad-data tal-għeluq legali 48. Ir-REQs intbagħtu mill-Kummissjoni fuq medja ta’ 50 ġurnata wara n-notifika jew l-aħħar preżentazzjoni ta’ informazzjoni mill-Istat Membru. Minħabba li ħafna REQs iridu jiġu tradotti u dawk li jittrattaw il-każijiet qed jimmaniġġjaw l-iskadenzi ta’ diversi każijiet fl-istess ħin, xi REQs jintbagħtu biss qabel ma tiskadi d-data tal-għeluq ta’ xahrejn. F’erbgħa mill-43 każijiet notifikati rreveduti, id-data tal-għeluq legali ta’ xahrejn fejn il-Kummissjoni għandha tibgħat rikjesta għal informazzjoni jew biex tieħu deċiżjoni (kemm biex tapprova l-għajnuna jew biex tvara investigazzjoni formali) inqabżet. Ħafna drabi l-Istati Membri ma jirrispondux fi ħdan l-iskadenza stabbilita mill-Kummissjoni 49. Hija sfida għall-Istati Membri biex jirrispondu fi żmien 20 ġurnata tax-xogħol minħabba l-volum kbir u l-kumplessità u d-dettall tal-mistoqsijiet mibgħuta mill-Kummissjoni. Barra minn hekk l-istruttura amministrattiva ta’ Stat Membru tista’ tikkawża aktar dewmien fir-risposti lill-Kummissjoni. Pereżempju, dawk b’amministrazzjoni deċentralizzata għandhom struttura ta’ rappurtar li tinvolvi diversi livelli ta’ awtorità li minnhom iridu jgħaddu r-risposti. 50. Abbażi tal-kampjun tan-notifiki ċċekkjati mill-Qorti, biex jipprovdi l-informazzjoni Stat Membru ħa madwar 33 ġurnata tax-xogħol. Għal 40 % tal-każijiet notifikati fil-kampjun, l-Istati Membri ma pprovdewx l-informazzjoni mitluba fil-ħin, la fi żmien 20 ġurnata tax-xogħol u lanqas fi żmien l-iskeda taż-żmien irreveduta u miftiehma mal-Kummissjoni. IL-PROĊEDURA TAL-INVESTIGAZZJONI FORMALI WKOLL HIJA TWILA 51. Il-Kummissjoni hija obbligata tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali meta jkollha diffikultajiet serji jew dubji biex tistabbilixxi l-kompatibilità tal-għajnuna mas-suq intern u/jew diffikultajiet ta’ natura proċedurali biex tikseb l-informazzjoni neċessarja. Għal aktar min-nofs il-każijiet innotifikati fl- 2005–08, kien hemm dewmien ta’ aktar minn sitt xhur biex tittieħed deċiżjoni biex tinfetaħ proċedura formali [20]. 52. Kemm jista’ jkun possibli l-Kummissjoni għandha tagħmel l-almu tagħha biex tadotta deċiżjoni għal każijiet notifikati fi żmien 18-il xahar mill-ftuħ tal-proċedura tal-investigazzjoni formali [21]. L-għadd ta’ każijiet li jeċċedu t-tul ta’ żmien rakkomandat ta’ 18-il xahar huwa ta’ 38 % (9/24) għall-proċeduri ta’ investigazzjoni formali varati fl-2005, 13 % (4/31) fl-2006, 33 % (9/27) fl-2007 u 18 % (3/17) fl-2008. Meta l-investigazzjoni preliminari tiġi kkunsidrata wkoll, it-tul ta’ żmien totali bejn in-notifika u d-deċiżjoni tal-Kummissjoni f’dawn il-każijiet teċċedi s-sentejn. 53. Il-partijiet interessati fl-Istati Membri kollha li ġew miżjura qalu li l-proċeduri biex jiġi trattat każ jieħdu wisq żmien. Il-proġetti ta’ għajnuna individwali huma l-aktar problematiċi, speċjalment dawk li l-Kummissjoni tgħaddi minn valutazzjoni ekonomika profonda (ara l-paragrafi 55 sa 56). Dan jista’ jkollu effetti negattivi għall-Istati Membri bħal ma huma l-ittardjar ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali jew ir-riskju li jintilfu investituri potenzjali. Ħafna drabi jkun hemm bdil fil-kompożizzjoni tat-timijiet tal-każijiet tal-Kummissjoni li jistgħu jkomplu jtawlu l-proċeduri. L-UŻU TAL-IPPJANAR MIFTIEHEM B’MOD REĊIPROKU S’ISSA GĦADU LIMITAT 54. F’Settembru tal-2009, il-Kodiċi tal-Aħjar Prattiki introduċiet l-Ippjanar Miftiehem b’mod Reċiproku (MAP). L-Istat Membru u l-Kummissjoni jistgħu jiftiehmu b’mod reċiproku dwar trattament bi prijorità ta’ każ, skont l-informazzjoni li trid tingħata mill-Istat Membru, fuq il-forma probabbli u t-tul ta’ żmien tal-valutazzjoni magħmula mill-Kummissjoni. Bi tpattija għall-isforzi tal-Istat Membru biex jipprovdi l-informazzjoni meħtieġa f’waqtha, is-servizzi tal-Kummissjoni se jagħmlu l-almu tagħhom biex jirrispettaw il-perjodu taż-żmien miftiehem b’mod reċiproku meta jinvestigaw il-każ. Ma nstabet ebda indikazzjoni ta’ MAP fil-każijiet kollha investigati matul il-verifika. L-APPROĊĊ RAFFINAT IL-ĠDID MHUWIEX ĊAR B’MOD SUFFIĊJENTI GĦALL-PARTIJIET INTERESSATI 55. L-arkitettura l-ġdida stabbilita fis-SAAP tal-2005 (ara l-paragrafu 6) hija bbażata fuq "sistema ta’ tliet saffi": eżenzjoni sħiħa, valutazzjoni standard u valutazzjoni dettaljata. Fil-prinċipju, il-miżuri tal-għajnuna mill-Istat innotifikati lill-Kummissjoni għandhom jiġu skrutinizzati permezz ta’ valutazzjoni standard. Valutazzjoni dettaljata tapplika għal numru żgħir ta’ każijiet speċifiċi (pereżempju, ċerti proġetti ta’ investiment kbir). 56. Valutazzjoni ddettaljata bħal din tista’ tinkludi analiżi ekonomika raffinata [22], maħsuba biex tipprovdi lill-Kummissjoni b’analiżi robusta tal-impatt ekonomiku probabbli ta’ għajnuna mill-Istat. Din tiffoka fuq "test tal-bilanċ". "L-evalwazzjoni tal-kompatibilità ta’ għajnuna hija essenzjalment kwistjoni ta’ bilanċ bejn l-effetti negattivi tagħha fuq il-kummerċ u l-kompetizzjoni fis-suq komuni mal-effetti pożittivi tagħha f’termini ta’ kontribut għall-kisba ta’ għanijiet definiti tajjeb ta’ interess komuni" [23]. 57. Dawn l-arranġamenti ġodda, però, ikkawżaw ħsibijiet fost il-partijiet interessati, li għandhom opinjonijiet varjati fuq l-effettività tal-approċċ ekonomiku raffinat tal-Kummissjoni. Xi wħud jemmnu li dan iservi biss biex itawwal il-proċedura ta’ approvazzjoni u jikkrea aktar inċertezza, filwaqt li oħrajn sabuh mod pożittiv ta’ kif wieħed jista’ jeżamina l-impatt reali tal-miżura proposta u kienu ddiżappuntati meta l-Kummissjoni ma użatux aktar. 58. Il-Kummissjoni wettqet konsultazzjoni pubblika fuq il-kwistjoni fl-2009, u ppubblikat ir-riżultati ta’ dan l-eżerċizzju kmieni fl-2011. Madankollu, il-Kummissjoni għadha ma rrispondietx għall-ħsibijiet dwar l-approċċ ekonomiku rfinat imlissen f’din il-konsultazzjoni. Operazzjoni b’suċċess tar-reġim tal-għajnuna mill-Istat tirrikjedi grad għoli ta’ ftehim reċiproku bejn il-Kummissjoni u l-partijiet interessati fl-Istati Membri. IL-PROĊEDURA SIMPLIFIKATA INTRODOTTA FL-2009 S’ISSA FTIT INTUŻAT 59. Proċedura Simplifikata (SP) ġiet introdotta biex fi ħdan perjodu ta’ żmien aċċellerat teżamina ċertu tipi ta’ miżuri ta’ sostenn tal-Istat li jirrikjedu biss li l-Kummissjoni tivverifika jekk il-miżura tissodisfax ir-regoli u l-prattiki eżistenti mingħajr ma teżerċita ebda poteri diskrezzjonali. Din tista’ turi li hija inizjattiva pożittiva imma huwa diffiċli li wieħed jiġġudika l-effettività tagħha minħabba li s’issa ntużat ftit wisq. 60. Fl-2010, l-SP kienet użata f’21 każ. Dan huwa anqas minn 4 % tan-numru totali tan-notifiki rċevuti. L-użu limitat tagħha kien minħabba l-fatturi li ġejjin: il-Kummissjoni tirriżerva d-dritt li terġa’ lura għall-proċedura normali jekk wieħed mis-salvagwardji/esklużjonijiet previsti fl-Avviż dwar il-Proċedura Simplifikata jkun japplika; l-Istati Membri jsibuha iebsa li jużaw l-SP minħabba, li għal kuntrarju tan-notifiki normali, taqsira tan-notifika tiġi ppubblikata fuq il-websajt tal-Kummissjoni, fejn il-partijiet interessati jkollhom il-possibilità li jippreżentaw osservazzjonijiet; il-kundizzjonijiet stretti għall-applikazzjoni tal-SP; l-SP tapplika biss għal każijiet innotifikati mhux ikkumplikati, li normalment xorta waħda huma approvati fi żmien sitt xhur fil-proċedura normali; l-SP trid issir wara kuntatti obbligatorji ta’ notifikazzjoni minn qabel (PN). L-ILMENTI JKOMPLU JIEĦDU ŻMIEN TWIL BIEX JISSOLVEW U L-PROĊEDURA MHIJIEX TRASPARENTI 61. Kompetituri jew partijiet oħra interessati li jemmnu li xi miżura partikolari tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat jistgħu jilmentaw mal-Kummissjoni. Formola tal-ilmenti hija disponibbli fuq il-websajt tal-Kummissjoni Ewropea u tista’ jew timtela onlajn jew tintbagħat bil-posta, għalhekk huwa relattivament faċli li wieħed jirreġistra lment. Ħafna lmenti ma jaqgħux taħt il-mandat ta’ kompetenza tad-DĠ għall-Kompetizzjoni u/jew jingħalqu wara eżami żgħir tal-ilment jew inkella jiġu ttrasferiti għal DĠ ieħor bħad-DĠ għat-Tassazzjoni u l-Unjoni Doganali. Xi lmenti rċevuti u trattati mid-DĠ għall-Kompetizzjoni mhumiex motivati bi ħsibijiet dwar it-tfixkil potenzjali tal-kompetizzjoni, imma pereżempju, bi tħassib dwar l-ambjent. 62. Kemm l-għadd ta’ lmenti rċevuti kif ukoll l-istokk tal-ilmenti pendenti żdiedu b’pass regolari matul il-perjodu tal-2006–10 (ara l-Figura 6). Nofshom kienu ilhom pendenti għal aktar minn sena [24], kważi kwart għal aktar minn sentejn u xi ftit anke aktar minn ħames snin. Ix-xogħol b’lura huwa partikolarment importanti fil-qasam tat-trasport. Dawn il-każijiet għaddew mingħand id-DĠ għall-Enerġija u t-Trasport għal għand id-DĠ għall-Kompetizzjoni fil-bidu tal-2010 wara l-organizzazzjoni mill-ġdid tal-portafolli tal-Kummissarji. 63. M’hemm l-ebda skadenzi legalment vinkolanti għall-ittrattar tal-ilmenti filwaqt li għeluq ta’ skadenzi stretti japplikaw fil-każ tan-notifiki. Madankollu, l-Artikolu 10 tar-Regolament Proċedurali jobbliga lill-Kummissjoni teżamina l-ilmenti "mingħajr dewmien". 64. L-ilmenti li m’għandhomx prijorità ħafna drabi jiġu trattati meta dak responsabbli milli jittratta l-każ ma jkollux xogħol aktar urġenti. Għalhekk, kemm l-investigazzjoni preliminari u formali jistgħu jieħdu żmien twil. Għaxar każijiet [25] mit-30 ilment iċċekkjati mill-Qorti ma ġewx deċiżi jew magħluqa fi żmien sentejn. F’ħafna mill-każijiet ma ttieħdet ebda azzjoni għal aktar minn sena. Nofs il-każijiet CP ma jiġux deċiżi fi żmien sena [26] u l-maġġoranza tal-proċeduri ta’ investigazzjoni formali wkoll jieħdu aktar minn sena. Dawk li jilmentaw għandhom il-possibilità li jressqu l-każ quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea meta ma tittiħidx azzjoni (l-Artikolu 265 tat-TFUE), imma dan sar biss fi ftit każijiet. IL-FIGURA 6 L-GĦADD TA’ LMENTI DEJJEM JIŻDIED +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. 65. F’sitt każijiet fil-kampjun tal-Qorti ta’ 30 ilment, il-Kummissjoni ma bagħtitx l-ilment fi żmien xahrejn lill-Istat Membru b’rikjesta għall-informazzjoni. Fi 11-il każ, l-Istat Membru u/jew min kien qed jilmenta ma ġewx infurmati dwar il-progress tal-każ għal aktar minn sena. F’sitt każijiet l-Istat Membru u/jew min kien qiegħed jilmenta ma ġewx infurmati dwar l-għeluq tal-każ, b’hekk ġiet ikkawżata inċertezza legali minħabba li Stati Membri ma kinux jafu jekk kellhomx ikomplu jagħtu l-għajnuna jew le. 66. Il-ftuħ tard jew in-nuqqas ta’ ftuħ ta’ proċedura ta’ investigazzjoni formali jnaqqas ukoll it-trasparenza tal-proċedura minħabba li partijiet terzi jiġu infurmati biss dwar il-każ u jkollhom l-opportunità biex jikkumentaw wara l-pubblikazzjoni fil-Ġurnal Uffiċjali bid-deċiżjoni li se tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali (xahrejn sa sitt xhur wara li tkun ittieħdet id-deċiżjoni). Il-pubblikazzjoni ħafna drabi tiġi ttardjata minħabba fil-ħtieġa tat-traduzzjoni tad-deċiżjoni fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE u minħabba l-bżonn li tkun trid tiġi prodotta verżjoni mhux kunfidenzjali tad-deċiżjoni. 67. Il-Kummissjoni tipprova tagħlaq każijiet ta’ lmenti bla bażi, mingħajr ma tittieħed deċiżjoni uffiċjali tal-Kummissjoni mill-Kulleġġ. Jekk il-Kummissjoni jidhrilha li hemm elementi insuffiċjenti biex jappoġġaw l-eżistenza ta’ għajnuna illegali, tintbagħat ittra lil min qed jilmenta. Fuq dik il-bażi, min qed jilmenta jista’ jiddeċiedi li ma jkomplix bl-ilment, li mbagħad jitqies li ġie rtirat. Din l-ittra intbagħtet biss fi żmien 12-il xahar wara li jkun ġie rreġistrat l-ilment, għal minoranza biss ta’ lmenti. L-INFURZAR TAD-DEĊIŻJONIJIET TA’ RKUPRU 68. L-irkupru ta’ għajnuna mill-Istat illegali mhuwiex meqjus bħala kastig, imma bħala mezz biex l-affarijiet jerġgħu lura bħal ma kienu qabel ma ngħatat l-għajnuna illegali [27]. Dan l-objettiv jinkiseb ladarba l-għajnuna (kif ukoll l-interess) hija mħallsa lura mill-benefiċjarju li jkun gawda minn vantaġġ fuq il-kompetituri tiegħu fis-suq. L-Istat Membru jrid jieħu l-miżuri neċessarji kollha biex jirkupra l-għajnuna mill-benefiċjarju skont il-proċeduri nazzjonali tiegħu. 69. Infurzar effettiv tad-deċiżjonijiet ta’ rkupru tal-għajnuna mill-Istat huwa essenzjali għal kredibilità tal-politika tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, u huwa kkunsidrat bħala prijorità skont il-Pjan ta’ Azzjoni tal-għajnuna mill-Istat (SAAP) (ara l-paragrafu 6). IL-KUMMISSJONI NAQQSET BIN-NOFS IN-NUMRU TA’ KAŻIJIET TA’ RKUPRU ATTIVI PENDENTI MILL-2005 70. Mill-2003, deċiżjonijiet ta’ rkupru ġew segwiti minn tim speċjalizzat. Il-Kummissjoni rnexxielha tnaqqas in-numru ta’ każijiet ta’ rkupru attivi pendenti minn numru għoli ta’ 94 fl-aħħar tal-2005 għal 41 fl-aħħar tal-2010 (ara l-Figura 7). 71. In-numru ta’ każijiet ta’ rkupru pendenti kompla jonqos fl-2008–10, għalkemm b’pass anqas mgħaġġel. Dan sar minħabba "l-għeluq proviżorju" ta’ 13-il każ ta’ rkupru [28]. IL-FIGURA 7 IT-TENDENZA FL-GĦADD TA’ KAŻIJIET PENDENTI TA’ RKUPRU +++++ TIFF +++++ Sors: Il-Kummissjoni Ewropea. L-INFURZAR TA’ ĦAFNA MID-DEĊIŻJONIJIET TA’ RKUPRU JIEĦU WISQ ŻMIEN 72. Ftit mid-deċiżjonijiet ta’ rkupru tal-Kummissjoni huma eżegwiti fi żmien l-iskadenza ta’ erba’ xhur stabbilita mill-Kummissjoni. Ħafna mid-deċiżjonijiet ta’ rkupru huma irriferuti lill-Qorti tal-Ġustizzja jew mill-Istat Membru u/jew mill-benefiċjarju (azzjoni għal annulament) u/jew mill-Kummissjoni (azzjoni għal nuqqas ta’ konformità mad-deċiżjoni tal-Kummissjoni). Mill-2005, il-Kummissjoni għamlet talba għal azzjoni mill-Qorti kontra diversi Stati Membri li naqsu milli jimplimentaw deċiżjoni ta’ rkupru. Mill-2009, il-Kummissjoni varat ukoll sitt proċeduri [29] kontra Stati Membri li ma ħadux il-miżuri neċessarji biex jikkonformaw mas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, fejn talbitha timponi multa jew penali. 73. Xi każijiet antiki ta’ rkupru ilhom pendenti minn 10 sa 20 sena minħabba proċeduri twal, kemm quddiem il-qrati nazzjonali (l-Istat Membru kontra l-benefiċjarju) kif ukoll il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-Kummissjoni kontra l-Istat Membru). L-età medja ta’ 41 każ ta’ rkupru pendenti f’Lulju 2010, kienet ta’ kważi ħames snin. Erbatax minnhom ilhom pendenti għal 10 snin jew aktar. Diversi każijiet oħra magħluqa proviżorjament ukoll għandhom aktar minn 10 snin. L-objettiv tal-infurzar tal-Kummissjoni, li tagħlaq jew tressaq il-każijiet ta’ rkupru fil-Qorti fi żmien sentejn fl-2008–10, intlaħaq biss f’madwar nofs il-każijiet. It-tendenza tjiebet matul dan il-perjodu (minn 28 % fl-ewwel nofs tal-2008 għal 57 % fit-tieni nofs tal-2010). 74. Raġuni oħra għall-proċeduri mtawla ta’ rkupru hija d-diffikultà li tidentifika l-iskemi ta’ għajnuna tal-benefiċjarji u l-ammont eżatt tal-għajnuna li jrid jiġi rkuprat. Il-Kummissjoni mhijiex legalment meħtieġa li tiffissa l-ammont eżatt li jrid jiġi rkuprat, imma normalment tispeċifika l-metodu użat mill-Istati Membri biex tikkalkola l-ammonti li jridu jiġu rkuprati. Xi Stati Membri kieku jilqgħu aktar għajnuna mill-Kummissjoni biex jiġi stabbilit l-ammont li jrid jiġi rkuprat. REAZZJONI IMMEDJATA MILL-KUMMISSJONI GĦALL-KRIŻI FINANZJARJA IL-PROĊEDURA TA’ APPROVAZZJONI KIENET RAPIDA 75. Każijiet urġenti fil-kriżi ġew ittrattati ħafna aktar malajr mill-każijiet li ma kinux fil-kriżi billi kien hemm dipendenza fuq korrispondenza anqas formali mal-Istati Membri u skambju ta’ informazzjoni anqas formali permezz ta’ telefonati u e-mails. Ħafna Stati Membri aċċettaw ukoll li jirċievu korrispondenza u deċiżjonijiet bl-Ingliż (rinunzja tal-lingwi) sabiex iħaffu l-proċedura, u l-benefiċjarji kienu involuti ħafna aktar mill-qrib fil-proċedura. Diversi każijiet issolvew fi ftit ġranet. 76. Filwaqt li l-ammont tax-xogħol addizzjonali inizjalment ġie assorbit permezz tas-sahra, id-DĠ għall-Kompetizzjoni rnexxielu aktar milli jirdoppja n-numru ta’ persuni li jittrattaw il-każijiet li għandhom x’jaqsmu mal-għajnuna lis-settur finanzjarju fl-2009, billi ħoloq Task Force tal-Kriżi Finanzjarja. IL-KUMMISSJONI ĦARĠET GWIDA SPEĊIFIKA GĦALL-MIŻURI TAL-GĦAJNUNA LI GĦANDHOM X’JAQSMU MAL-KRIŻI 77. B’reazzjoni għall-urġenza tas-sitwazzjoni, il-Kummissjoni malajr adottat gwida speċifika dwar l-għajnuna mill-Istat lis-settur finanzjarju [30], li tikkumplimenta l-Linji gwida ta’ Salvataġġ u ta’ Ristrutturar eżistenti [31]. Din il-gwida intlaqgħet mill-Istati Membri, imma kien hemm ukoll xi kritika dwar il-lok ta’ interpretazzjoni ta’ ċertu kundizzjonijiet. 78. Ir-reazzjoni rapida u l-attitudni prammatika tal-Kummissjoni kkontribwew biex ma tfalli ebda istituzzjoni finanzjarja kbira li għandha l-kwartieri ġenerali tagħha fl-UE. Is-sistema ta’ approvazzjoni proviżorja tal-għajnuna għal perjodu ta’ sitt xhur, ippermettiet li l-għajnuna tingħata aktar malajr u legalment, u fl-istess ħin inżammet il-possibilità li l-każijiet jiġu eżaminati f’aktar detall aktar tard. IL-KUMMISSJONI ĦADMET BIEX TIPPREŻERVA KUNDIZZJONIJIET EKWI 79. Biex tipprevjeni istituzzjonijiet finanzjarji milli jużaw l-għajnuna biex isaħħu l-pożizzjoni tas-suq tagħhom għad-detriment tal-kompetituri, il-Kummissjoni kellha tħares lejn il-kundizzjonijiet li skonthom ingħatat l-għajnuna lill-banek. F’ċerti każijiet dan wassal għaċ-ċessjoni ta’ xi attivitajiet u/jew temmet xi prattiki (pereżempju, projbizzjoni ta’ direzzjoni tal-prezzijiet). L-Istati Membri u l-benefiċjarji tal-għajnuna huma meħtieġa li jippreżentaw rapporti perjodiċi ta’ implimentazzjoni (ħafna drabi kull tliet xhur jew darbtejn fis-sena). 80. It-Task Force tal-Kriżi Finanzjarja tad-DĠ għall-Kompetizzjoni ssegwi mill-qrib id-deċiżjonijiet fil-każijiet prinċipali ta’ salvataġġ u ristrutturar tal-istituzzjonijiet finanzjarji. F’xi wħud minn dawn il-każijiet, implimentazzjoni bil-mod jew inadegwata tal-kundizzjonijiet jew l-impenji mogħtija ġiet innutata, imma l-Istat Membru sar jaf b’ dawn l-anomaliji u kien hemm segwitu mis-servizzi tad-DĠ għall-Kompetizzjoni. L-UŻU TAL-QAFAS TEMPORANJU INTENZJONAT BIEX JIFFAĊILITA L-GĦAJNUNA GĦALL-EKONOMIJA ATTWALI KIEN LIMITAT 81. Bħala parti mill-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku, fid- 19 ta’ Jannar 2009, il-Kummissjoni approvat Qafas Temporanju (TF) [32] (ara l-Kaxxa 2) biex jagħti lill-Istati Membri possibilitajiet addizzjonali biex jindirizzaw l-effetti tar-ristrezzjoni fil-kreditu fuq l-ekonomija attwali u biex iżommu l-kontinwità fl-aċċess tal-kumpaniji għall-finanzi. Bl-eċċezzjoni tal-possibilità li jingħataw ammonti limitati sa EUR 500000 bħala għajnuna kompatibbli [33], li ntlaqgħet mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, u l-għajnuna f’forma ta’ garanziji, l-użu tat-TF kien limitat. 82. Ħafna mill-possibilitajiet mogħtija mit-TF intużaw biss minn minoranza tal-Istati Membri u barra minn hekk fl-2009, l-Istati Membri taw biss 2,7 % mill-volum approvat tal-iskemi tat-TF. Waħda mir-raġunijiet kienet li t-tul ta’ żmien tat-TF kien qasir wisq (anqas minn sentejn, sal-aħħar ta’ Diċembru 2010) biex jippermetti lill-Istati Membri jelaboraw, japprovaw u jimplimentaw il-miżuri tal-għajnuna skont it-TF. 83. Fl- 1 ta’ Diċembru 2010, il-Kummissjoni ġedded it-TF sal- 31 ta’ Diċembru 2011, imma b’kundizzjonijiet aktar stretti u b’eliminazzjoni gradwali. Mill- 1 ta’ Jannar 2011, kull bank li għandu bżonn ta’ sostenn mill-Istat (fil-forma ta’ kapital jew miżuri ta’ assi danneġġati) għandu jippreżenta pjan ta’ ristrutturazzjoni lill-Kummissjoni. KAXXA 2 IL-QAFAS TEMPORANJU Hekk kif imħabbar fil-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku, il-Kummissjoni introduċiet numru ta’ miżuri temporanji biex tippermetti lill-Istati Membri jindirizzaw id-diffikultajiet eċċezzjonali tal-kumpaniji biex jiksbu l-finanzi. It-TF taħt ċerti kundizzjonijiet u sal-aħħar tal-2010, jippermetti lill-Istati Membri jagħtu: a) għotjiet ta’ ammonti limitati sa EUR 500000 lil kull kumpanija fuq perjodu ta’ tliet snin; b) garanziji mill-Istat għal self bi primjum imnaqqas; c) self issussidjat, b’mod partikolari għall-produzzjoni ta’ prodotti li jiffavorixxu l-ambjent; d) għajnuna f’forma ta’ kapital ta’ riskju sa EUR 2,5 miljun lil kull SME kull sena. MONITORAĠĠ MILL-KUMMISSJONI 84. Il-Kummissjoni kull sena tippubblika Tabella ta’ Valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat li tivvaluta l-progress magħmul fl-ilħuq tal-objettivi ta’ Lisbona ta’ għajnuna mill-Istat, anqas jew aktar immirata, u tivvaluta wkoll l-impatt tal-kontroll tagħha tal-għajnuna mill-Istat fuq bażi ad hoc. Il-paragrafi 85 sa 95 jivvalutaw jekk id-data miġbura mill-Kummissjoni hijiex affidabbli u eżawrjenti, kif ukoll jekk il-valutazzjoni tal-impatt imwettqa mill-Kummissjoni hijiex suffiċjenti. ID-DATA MOGĦTIJA MILL-ISTATI MEMBRI DWAR L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT MHIJIEX KOMPLETA U AFFIDABBLI B’MOD SUFFIĊJENTI HEMM IL-PROBLEMI META WIEĦED JIPPROVA JIKSEB ID-DATA DWAR L-GĦAJNUNA MILL-ISTAT MINGĦAND L-ISTATI MEMBRI 85. Fl-ewwel tliet xhur tas-sena, il-Kummissjoni tibgħat spredxit lill-Istati Membri, biex dawn jimlewha bil-figuri tan-nefqa attwali tal-għajnuna mill-Istat għal kull miżura elenkata mogħtija matul is-sena preċedenti. Id-data rċevuta mill-Istati Membri hija ta’ kwalità li tvarja u t-Tim tat-Tabella ta’ Valutazzjoni (ara l-paragrafu 90) jqatta’ ħafna ħin jiċċekkja d-data u jżid l-ammonti neqsin. Ħafna mill-partijiet interessati jikkunsidraw lill-proċedura attwali tat-Tabella ta’ Valutazzjoni bħala intensiva ħafna fir-riżorsi. 86. Ħafna mill-partijiet interessati rrappurtaw problemi biex jiksbu d-data minn awtoritajiet pubbliċi reġjonali u lokali, minħabba li f’hafna mill-Istati Membri il-korp ta’ koordinazzjoni tal-għajnuna mill-Istat fil-Ministeri nazzjonali jew federali m’għandu ebda kontroll jew awtorità ta’ sorveljanza fuq il-gvernijiet reġjonali jew lokali. B’riżultat ta’ dan, huwa probabbli li d-data dwar l-għajnuna mill-Istat mogħtija mill-Istati Membri u użata mill-Kummissjoni hija inkompleta, imma t-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni ma fiha ebda riżervi. 87. Ħafna Stati Membri jippreżentaw id-data tard, imma s’issa proċedura ta’ ksur waħda biss ġiet varata meta wieħed ma jirrispettax l-iskadenza [34]. Waħda mill-problemi prinċipali hija li l-unità ta’ koordinazzjoni ċentrali tal-għajnuna mill-Istat (jekk teżisti) m’għandhiex sistema ċentralizzata effiċjenti li tippermetti l-produzzjoni diretta tad-data mitluba mill-Kummissjoni, imma trid tiksibha minn għadd kbir ta’ awtoritajiet li jagħtu l-għajnuna. DIVERSI TIPI TA’ GĦAJNUNA HUMA ESKLUŻI MILL-ISTATISTIKA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT 88. It-Tabella ta’ Valutazzjoni tkopri l-għajnuna mill-Istat hekk kif definita taħt l-Artikolu 107(1) TFUE mogħtija mill-Istati Membri matul is-sena rrappurtata (ara l-paragrafi 3 sa 4). Din id-definizzjoni hija aktar stretta mid-definizzjoni użata mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri fir-rapporti nazzjonali tagħhom. 89. Għajnuna lis-settur ferrovjarju hija eskluża, anke jekk aktar u aktar swieq ferrovjarji nazzjonali tpoġġew fis-suq kompetittiv. Minħabba li wieħed mis-setturi l-aktar importanti li jirċievi l-għajnuna huwa eskluż, id-data dwar l-għajnuna mill-Istat mogħtija lill-Kummissjoni u ppubblikata minnha ma tistax titqies kompleta. It-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-ħarifa 2010, issemmi għall-ewwel darba li l-għajnuna mogħtija lill-ferroviji hija rrappurtata mill-Istati Membri li tammonta għal 33,1 biljun euro jew 0,3 % tal-PDG tal-UE-27 fl-2009, imma ma tinkludix għajnuna lill-ferroviji fit-totali tagħha minħabba n-nuqqas ta’ data kumparabbli [35]. IL-METODU TA’ KALKOLAZZJONI GĦAL XI TIPI TA’ GĦAJNUNA HUWA DUBJUŻ 90. Wara li jirċievi l-ispredxits mimlija mill-Istati Membri, it-tim tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tad-DĠ għall-Kompetizzjoni iwettaq serje ta’ kontrolli biex jikxef anomaliji potenzjali, inkluż paragun ta’ data mogħtija mill-Istati Membri bil-baġit approvat u l-ammonti tas-sena ta’ qabel. 91. Iżda l-Istati Membri jiltaqgħu ma’ diffikultajiet meta jiġu biex jagħtu lill-Kummissjoni, stimi baġitarji affidabbli fin-notifika SANI. F’ħafna mill-każijiet, mhuwiex magħruf jekk il-miżura hijiex ħa jkollha suċċess jew le. Xi wħud minn dawk li jagħtu l-għajnuna b’mod sistematiku jentraw in-nefqa mistennija għall-ewwel sena biss, minflok il-baġit għall-perjodu sħiħ hekk kif mitlub mill-Kummissjoni. 92. Il-metodu użat mill-Kummissjoni biex jiġi kkalkolat il-valur ta’ xi tipi ta’ għajnuna, b’mod partikolari għajnuna lis-settur finanzjarju, huwa xi ftit jew wisq arbitrarju. Għall-miżuri tat-taxxa, l-Istati Membri ħafna drabi jagħtu estimi baġitarji minħabba li mhuwiex fattibbli li wieħed jikkalkula l-ammont attwali minħabba l-kumplessità tal-qafas legali u n-numru kbir ta’ benefiċjarji. XI BIDLIET FID-DEFINIZZJONI TA’ GĦAJNUNA MILL-ISTAT, IXEKKLU L-KUMPARABILITÀ TAL-ISTATISTIKA MATUL IŻ-ŻMINIJIET 93. Il-kumparabilità tad-data bejn is-snin differenti tbati minn bidliet fil-leġiżlazzjoni u fil-preżentazzjoni tal-figuri. Pereżempju, l-importanza dejjem tikber tal-limitu u ż-żidiet fih [36] għall-għajnuna de minimis, introduċew preġudizzju ’l isfel fl-evoluzzjoni tal-figuri tal-għajnuna mill-Istat irrappurtati mill-Istati Membri, bir-riżultat li paragun bejn snin suċċessivi sar aktar diffiċli. IN-NUMRU TAL-VALUTAZZJONIJIET EX ANTE KIEN ILLIMITAT U L-KUMMISSJONI M’GĦANDHIEX FUNZJONI TA’ VALUTAZZJONI EX POST 94. Il-linji gwida tal-Kummissjoni għandhom bżonn valutazzjoni tal-impatt ex ante għall-inizjattivi l-aktar importanti tal-Kummissjoni u dawk li se jkollhom impatti li jolqtu ħafna oqsma. Fi tmiem l-2010, kienu ppjanati għadd ta’ inizjattivi u tnejn kienu iffinalizzati [37]. 95. Inħolqot Unità ta’ Valutazzjoni bħala parti mill-organizzazzjoni mill-ġdid tal-2007 tad-DĠ għall-Kompetizzjoni imma xoljiet sena wara mingħajr ma kienet għamlet xi xogħol sinifikanti fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat. Fl-2010, id-DĠ għall-Kompetizzjoni vara proġett biex tiġi żviluppata funzjoni ta’ "valutazzjoni ex post" biex jiġi vvalutat l-impatt attwali tal-politiki eżistenti tad-DĠ għall-Kompetizzjoni fis-swieq relevanti u biex jitgħallem min esperjenzi tal-passat. Sal-aħħar tal-2010, il-funzjoni ta’ valutazzjoni ex post kienet għadha mhux operazzjonali. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET IL-KUMMISSJONI GĦANDHA ASSIGURAZZJONI INSUFFIĊJENTI LI HIJA QED TITTRATTA L-KAŻIJIET RELEVANTI KOLLHA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT 96. Ħafna mis-sistemi tal-Istati Membri ma jagħtux assigurazzjoni suffiċjenti li d-dover li jinnotifikaw l-għajnuna mill-Istat huwa rrispettat. Għalkemm il-Kummissjoni ħadet xi passi biex ittejjeb il-koperazzjoni mal-Istati Membri fir-rigward tal-obbligu tagħhom li jinnotifikaw, dawn ma kinux biżżejjed. Xi kultant isiru mistoqsijiet ex officio, imma l-Kummissjoni ma tagħmilx biżżejjed biex tinduna bil-każijiet li suppost kellhom jiġu notifikati, minħabba li hija tiddependi fuq l-ilmenti minn partijiet terzi. Legalment hija ma tistax tirrevedi l-proċeduri tal-Istati Membri b’mod sistematiku biex tassigura l-affidabilità tagħhom u l-attivitajiet ta’ monitoraġġ tagħha huma limitati. Għalhekk, hemm riskju li xi għajnuna mill-Istat ma tiġix skoperta. IR-RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni għandha tirrevedi l-allokazzjoni u l-użu tar-riżorsi ddedikati għall-ġestjoni tal-għajnuna mill-Istat, bil-għan li: a) Tadotta attitudni aktar proattiva fir-relazzjoni tagħha mal-Istati Membri u tagħmel aktar sforzi biex tqajjem il-kuxjenza dwar ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat billi xxerred l-aħjar prattiki u tagħti gwida aktar prattika. b) Issaħħaħ l-attivitajiet ta’ monitoraġġ tagħha, kemm fir-rigward tad-daqs tal-kampjun kif ukoll tal-ambitu. c) Torganizza l-mistoqsijiet ex officio b’manjiera aktar sistematika u mmirata biex tinduna bl-għajnuna illegali. IL-PROĊEDURI TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT, B’MOD PARTIKOLARI GĦALL-ILMENTI, XORTA WAĦDA JIEĦDU ŻMIEN TWIL U MHUMIEX TRASPARENTI 97. Għalkemm ħafna mill-elementi operazzjonali tal-ittrattar tal-każijiet huma ġestiti sew u l-każijiet tal-kriżi finanzjarja ġew trattati malajr, il-proċedura ta’ approvazzjoni għal ħafna miżuri ta’ għajnuna mill-Istat innotifikati, xorta tibqa’ twila. L-ittrattar tal-ilmenti huwa partikolarment problematiku. Il-kombinazzjoni ta’ numru ta’ lmenti dejjem jikber, proċeduri twal u l-prijorità baxxa mogħtija lil ħafna mill-ilmenti, irriżultat f’xogħol b’lura li dejjem qed jikber. 98. It-tul ta’ żmien tal-proċeduri tal-investigazzjoni tal-Kummissjoni u n-nuqqas ta’ informazzjoni mogħtija lill-partijiet interessati fuq il-progress waqt li tkun qed issir il-proċedura, jirriżultaw f’inċertezza legali. RAKKOMANDAZZJONI 2 a) Bi skop li tittejjeb it-trasparenza u jitħaffef il-proċess tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni għandha tagħti impenn vinkolanti biex tagħlaq l-investigazzjoni preliminari jew billi tieħu deċiżjoni jew inkella billi tiftaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali fi żmien sena minn meta tirċievi n-notifika inizjali. b) Il-Kummissjoni għandha timminimizza n-numru ta’ Talbiet għall-Informazzjoni mibgħuta lill-Istati Membri u tillimitahom għal dawk strettament neċessarji għat-teħid tad-deċiżjonijiet tagħha. c) Sabiex tipprovdi aktar ċertezza legali lill-partijiet interessati kollha, il-Kummissjoni għandha titratta l-ilmenti bla bażi b’mod imgħaġġel. d) Kull tant żmien il-Kummissjoni għandha tinforma lil min iressaq l-ilment, lill-Istat Membru u lill-benefiċjarju dwar il-progress (jew in-nuqqas ta’ progress) ta’ kull każ u dwar ir-riżultat tal-investigazzjoni. e) Il-Kummissjoni għandha tikkunsidra jekk tistax titgħallem mill-mod ta’ kif hija trattat il-kriżi finanzjarja biex b’hekk ittejjeb il-metodi ta’ ħidma normali tagħha. f) Il-Kummissjoni għandha timplimenta sistema mtejba ta’ reġistrar tal-ħin u rapputar tal-ġestjoni biex b’mod effettiv timmonitorja l-ħin li hija tkun qattgħet fuq kull wieħed mill-każijiet u l-ammont tax-xogħol ta’ kull wieħed minn dawk li jittrattaw il-każijiet sabiex tottimizza l-użu tar-riżorsi. IL-KUMMISSJONI MA TIVVALUTAX L-IMPATT EX POST TAL-KONTROLL TAGĦHA TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT B’MOD KOMPRENSIV 99. It-tentattivi tal-Kummissjoni biex timmonitorja l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat huma mxekkla b’data li mhijiex affidabbli. L-għodda prinċipali tar-rappurtar tagħha, it-Tabella ta’ Valutazzjoni biannwali tal-għajnuna mill-Istat, għandha diversi nuqqasijiet: nuqqas ta’ kompletezza, affidabilità u kumparabilità insuffiċjenti, kif ukoll disponibilità ttardjata tad-data. 100. Barra minn hekk, ħlief għal xi ftit studji ad hoc, il-Kummissjoni s’issa għadha ma vvalutatx l-impatt ex post tal-attivitajiet ta’ kontroll tagħha tal-għajnuna mill-Istat fuq l-ekonomija Ewropea. RAKKOMANDAZZJONI 3 a) Il-Kummissjoni għandha ttejjeb l-effiċjenza u l-affidabilità tal-proċess tal-ġbir tad-data. b) Il-Kummissjoni b’mod regolari għandha tivvaluta l-impatt ex post tal-għajnuna mill-Istat u l-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fuq kumpaniji, is-swieq u l-ekonomija inġenerali. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla IV, immexxija mis-Sur Igors LUDBORŽS, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal- 25 ta’ Ottubru 2011. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 tat- 22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (issa l-Artikolu 108 TFUE) (ĠU L 83, 27.3.1999, p. 1). [2] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) nru 794/2004 tal- 21 ta’ April 2004 li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 li jippreskrivi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat (ĠU L 140, 30.4.2004, p. 1). [3] Hekk kif definit bl-Artikolu 107(1) TFUE; ara wkoll il-paragrafi 88 sa 89 għat-tipi ta’ għajnuna li huma esklużi mill-istatistiċi tal-Kummissjoni. [4] Sors: COM(2010) 701 finali tal- 1 ta’ Diċembru 2010 — it-Tabella ta’ Valutazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat Rapport dwar l-għajnuna mill-Istat mogħtija mill-Istati Membri tal-UE — Aġġornament tal-Ħarifa 2010. [5] COM(2005) 107 finali tas- 7 ta’ Ġunju 2005 — Pjan ta’ azzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat — Għajnuna mill-Istat anqas imma mmirata aħjar: pjan direzzjonali għar-riforma tal-għajnuna mill-istat 2005–09 (Dokument ta’ konsultazzjoni). [6] Diversi partijiet interessati esprimew diffikultajiet dwar l-użu tar-regoli ta’ infurzar privat tal-għajnuna mill-Istat minħabba li huwa diffiċli għall-kompetituri biex jiġbru informazzjoni dwar l-għajnuna inkompatibbli allegata u jqum aktar flus milli lment lill-Kummissjoni. [7] Ara l-Artikolu 4.5 tar-Regolament Proċedurali. In-notifika tkun ikkunsidrata bħala kompleta jekk, fi żmien xahrejn mill-wasla tagħha, jew mill-wasla ta’ kull informazzjoni addizzjonali mitluba, il-Kummissjoni ma titlobx aktar informazzjoni. Jekk il-Kummissjoni titlob għal aktar informazzjoni (billi tibgħat talba għal informazzjoni (REQ)), perjodu ġdid ta’ xahrejn jibda meta l-Istat Membru jippreżenta l-informazzjoni mitluba. [8] L-Artikolu 4.2 sa 4 tar-Regolament Proċedurali. [9] COM(2010) 701 finali. [10] Id-Danimarka, il-Ġermanja, Franza, l-Italja, Ċipru, l-Ungerija, is-Slovenja u r-Renju Unit. [11] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 994/98 tas- 7 ta’ Mejju 1998 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea għal ċerti kategoriji ta’ għajnuna Statali orizzontali (ĠU L 142, 14.5.1998, p. 1). [12] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 800/2008 tas- 6 ta’ Awwissu 2008 li jiddikjara ċerti kategoriji ta’ għajnuna bħala kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat (Ir-Regolament għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa) (ĠU L 214, 9.8.2008, p. 3). [13] Ara l-Kummissjoni Ewropea, Rapport dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni 2009 (http://ec.europa.eu/competition/publications/annual_report/2009/mt.pdf). [14] Bħala paragun, fl-2009 kważi 1000 eżenzjonijiet sħaħ ġew innotifikati lill-Kummissjoni ex post u aktar minn 200 skema ġew innotifikati ex ante. [15] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1998/2006 tal- 15 ta’ Diċembru 2006 dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 87 u 88 tat-Trattat għall-għajnuna de minimis (ĠU L 379, 28.12.2006, p. 5). [16] Meta Stat Membru jaħseb li miżura ppjanata ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, imma mhuwiex ċert mija fil-mija u jkun jixtieq lill-Kummissjoni tiddeċiedi dwarha. [17] Skont l-indikaturi tad-DĠ għall-Kompetizzjoni għall-għajnuna mill-Istat, anqas minn 6 % tal-każijiet ġodda tal-għajnuna mill-Istat fil-Q2 2010 huma Prijorità 1 filwaqt li 82 % huma Priorità 2. [18] Avviż mill-Kummissjoni dwar proċedura simplifikata għat-trattament ta’ ċerti tipi ta’ għajnuna mill-Istat (ĠU C 136, 16.6.2009, p. 3). [19] Sors: Id-DĠ għall-Kompetizzjoni, Indikaturi tal-għajnuna mill-Istat, sezzjoni IV.10.b. l-indikaturi tal-ħin tad-DĠ għall-Kompetizzjoni jirrappurtaw it-tul ta’ żmien bejn il-ftuħ u l-għeluq tal-każijiet deċiżiskont is-sena tal-ftugħ u huma għalhekk ottimisti żżejjed għas-snin reċenti minħabba li każijiet li għadhom mhux deċiżi li minħabba fin-natura tagħhom jieħdu tul ta’ żmien, għadhom jiġu esklużi. [20] Fir-rigward ta’ snin 2008 u 2009, il-figuri mhumiex konklużivi minħabba li għad hemm diversi każijiet mingħajr deċiżjoni. [21] L-Artikolu 7(6) tar-Regolament Proċedurali. [22] Id-dokument ta’ ħidma tal-persunal "Prinċipji komuni għal valutazzjoni ekonomika tal-kumpatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat skont l-artikolu 87.3 Trattat-KE", is- 6 ta’ Mejju 2009, jispjega l-metodoloġija użata mill-Kummissjoni meta hija teżamina każijiet li jgħaddu minn analiżi ekonomika raffinata (http://ec.europa.eu/competition/state_aid/reform/reform.html). [23] Il-Paragrafu 9 tal-Prinċipji komuni għal valutazzjoni ekonomika tal-kumpatibbiltà tal-għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87.3 it-Trattat-KE. [24] Meta mqabbel ma’ 192 fil- 1.1.2008, 233 fil- 1.1.2009 u 270 fit- 30.10.2010, li juri żieda kontinwa. [25] Dan in-numru jista’ jkun li jiżdied aktar minħabba li xi każijiet għadhom pendenti. [26] Sors: L-Indikaturi tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat. Dawn l-istatistiċi attwalment jissottovalutaw il-ħin li hemm bżonn biex wieħed jeżamina ilment, minħabba li xi każijiet CP huma magħluqa jew billi l-każ jiġi ttrasferit għal DĠ ieħor jew billi tinfetaħ proċedura ta’ investigazzjoni formali. Fiż-żewġ ċirkostanzi, l-għeluq tal-każ CP mhuwiex it-tmiem tal-proċedura min-naħa ta’ min iressaq ilment. [27] COM(2010)282 finali tat- 3 ta’ Ġunju 2010 — Rapport mill-Kummissjoni — Rapport dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni 2009, SEC(2010) 666. [28] Minn Lulju 2008, il-Kummissjoni b’mod proviżorju tagħlaq il-każijiet ta’ rkupru li għalihom l-Istat Membru jkun adotta l-miżuri disponibbli neċessarji fis-sistema nazzjonali tiegħu, imma l-irkupru ma jistax jiġi kkunsidrat li huwa eżegwit kompletament. Każijiet magħluqa b’mod proviżorju jistgħu jerġgħu jinfetħu, b’mod partikolari meta s-sentenza li fuqha jkun ibbażat l-għeluq proviżorju tiġi rrevokata. [29] Xi wħud minn dawk il-proċeduri jinkludu aktar minn każ wieħed tal-Qorti. [30] Komunikazzjonijiet mill-Kummissjoni dwar: - L-applikazzjoni ta’ regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri meħuda fejn jidħlu istituzzjonijiet finanzjarji fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja preżenti (ĠU C 270, 25.10.2008, p. 8); - Ir-rikapitalizzazzjoni tal-istituzzjonijiet finanzjarji fil-kriżi finanzjarja preżenti: limitazzjoni tal-għajnuna għall-minimu meħtieġ u protezzjoni kontra distorsjonijiet ta’ kompetizzjoni mhux mistħoqqa (ĠU C 10, 15.1.2009, p. 2); - Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar it-Trattament ta’ Assi indeboliti fis-Settur Bankarju tal-Komunità (ĠU C 72, 26.3.2009, p. 1); - Ir-ritorn għall-vijabbiltà u l-valutazzjoni ta’ miżuri ta’ ristrutturar fis-settur finanzjarju fil-kriżi attwali taħt ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat (ĠU C 195, 19.8.2009, p. 9). [31] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni — Linji gwida tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għas-salvataġġ u r-ristrutturar ta’ ażjendi li għandhom diffikultajiet (Community Guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty)(ĠU C 244,1.10.2004, p. 2). [32] Qafas Komunitarju temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex isostnu l-appoġġ għall-finanzjament fil-kriżi finanzjarja u ekonomika attwali (ĠU C 83, 7.4.2009, p. 1); hekk kif aktar emendata bil-(ĠU C 261, 31.10.2009, p. 2), u (ĠU C 303, 15.12.2009, p. 6). [33] Dak li mhuwiex inkluż fl-istatistika minħabba li għajnuna de minimis mhijiex meqjusa bħala għajnuna skont id-definizzjoni tal-Artikolu 107(1) TFUE. [34] Stabbilit bir-Regolament ta’ Implimentazzjoni Nru 794/2004. [35] COM(2010) 701 finali. [36] Fil-bidu stabbilit bħala EUR 100000 ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 69/2001 tat- 12 ta’ Jannar 2001 dwar it-tħaddim tal-Artikoli 87 u 88 tat-Trattat tal-KE dwar għajnuna de minimis (ĠU L 10,13.1.2001, p. 30), miżjud għal EUR 200000 mill-2007 (bir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1998/2006, ara hawn fuq). Għajnuna De minimis mhijiex ikkunsidrata li tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u ħafna Stati Membri ma jiġbrux data dwarha. [37] Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni — Valutazzjoni tal-Impatt li takkumpanja l-komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat għas-servizzi tax-xandir Pubbliku, SEC(2009) 893 u Taqsira SEC(2009) 892. -------------------------------------------------- ANNESS REGOLI PRINĊIPALI LI JIRREGOLAW IL-KONTROLL TAL-KUMMISSJONI TAL-GĦAJNUNA MILL-ISTAT L-ARTIKOLU 107 (L-EKS ARTIKOLU 87 TKE) 1. Ħlief għad-derogi previsti [mod ieħor] fit-Trattati, kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat, li twassal għal distorsjoni jew theddida ta’ distorsjoni għall-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew ċerti produtturi [il-produzzjoni ta’ oġġetti] għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri, tkun inkompatibbli mas-suq intern. 2. It-tipi ta’ għajnuna li ġejjin ikunu kompatibbli mas-suq intern: a) għajnuna ta’ karattru soċjali mogħtija lill-konsumaturi individwali, basta dik l-għajnuna tiġi mogħtija mingħajr diskriminazzjoni bażata [bbażata] fuq l-oriġini tal-prodotti kkonċernati, b) kull għajnuna mogħtija sabiex tirrimedja għall-ħsara kkawżata minn diżastri naturali jew avvenimenti oħra straordinarji, c) l-għajnuna mogħtija lill-ekonomiji ta’ ċerti reġjuni tar-Repubblika Federali tal-Ġermanja milquta bid-diviżjoni tal-Ġermanja, safejn dik l-għajnuna tkun meħtieġa sabiex tikkompensa għall-iżvantaġġi ekonomiċi kkawżati b’dik id-diviżjoni. Ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, il-Kunsill, fuq proposta tal-Kummissjoni, jista’ jadotta deċiżjoni li tħassar dan il-punt. 3. It-tipi ta’ għajnuna li ġejjin jistgħu jkunu kkunsidrati bħala kompatibbli mas-suq intern: a) għajnuna maħsuba sabiex tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku ta’ reġjun fejn il-livell tal-għajxien huwa baxx b’mod anormali jew fejn ikun hemm stat serju ta’ nuqqas ta’ impjieg, kif ukoll tar-reġjuni msemmija fl-Artikolu 349, b’kont meħud tas-sitwazzjoni strutturali, ekonomika u soċjali tagħhom; b) għajnuna maħsuba sabiex tippromwovi l-eżekuzzjoni ta’ proġetti [importanti] fuq skala kbira ta’ interess komuni Ewropew, jew sabiex tirrimedja taħwid serju fl-ekonomija ta’ Stat Membru, c) għajnuna maħsuba sabiex tiffaċilita l-iżvilupp ta’ ċerti attivitajiet jew ta’ ċerti reġjuni ekonomiċi, basta dik l-għajnuna ma tfixkilx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni; d) għajnuna sabiex tiġi promossa l-kultura u l-preservazzjoni tal-patrimonju meta din l-għajnuna ma tolqotx il-kondizzjonijiet tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fl-Unjoni sa grad li jkun kuntrarju għall-interess komuni; e) dawk il-kategoriji oħra ta’ għajnuna li jistgħu jiġu speċifikati b’deċiżjoni tal-Kunsill fuq proposta tal-Kummissjoni. L-ARTIKOLU 108 (L-EKS ARTIKOLU 88 TKE) 1. Il-Kummissjoni għandha teżamina kostantement mal-Istati Membri is-[s-]sistemi kollha ta’ għajnuna li jeżiżtu [jeżistu] f’dawk l-Istati. Hija għandha tipproponi lil dawn tal-aħħar kull miżura xierqa meħtieġa għall-iżvilupp progressiv u għall-funzjonament tas-suq intern. 2. Jekk, wara li ssejjaħ lill-partijiet interessati sabiex jippreżentaw il-kummenti tagħhom, il-Kummissjoni ssib li miżura ta’ għajnuna mogħtija minn Stat, jew permezz tar-riżorsi ta’ Stat, mhijiex kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 107, jew li dik l-għajnuna tkun applikata b’mod inġust, hija għandha tieħu deċiżjoni li tirrikjedi lill-Istat interessat li jabolixxi dik l-għajnuna jew li jimmodifikaha fit-terminu preskritti mill-Kummissjoni. Jekk l-Istat interessat ma joqgħodx għal din id-deċiżjoni fit-terminu preskritt, il-Kummissjoni jew kull Stat ieħor interessat ikun jista’ jippreżenta l-materja direttament lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, b’deroga għad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 258 u 259. Fuq talba ta’ kull Stat Membru, il-Kunsill jista’ jiddeċiedi, b’vot unanimu, li miżura ta’ għajnuna mogħtija jew li trid tingħata minn dak l-Istat għandha tkun ikkonsidrata bħala kompatibbli mas-suq intern, b’deroga għad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 107 jew tar-regolamenti previsti fl-Artikolu 109, jekk din id-deċiżjoni tkun ġustifikata b’ċirkostanzi eċċezzjonali. Jekk il-Kummissjoni diġà tkun bdiet il-proċedura preskritta fl-ewwel subparagrafu ta’ dan il-paragrafu, rigward l-għajnuna inkwistjoni, it-talba magħmula lill-Kunsill mill-Istat interessat għandha ġġib is-sospensjoni ta’ dik il-proċedura sakemm il-Kunsill ikun iddeċieda l-pożizzjoni tiegħu. Madankollu, jekk il-Kunsill ma jkunx għarraf il-pożizzjoni tiegħu f’egħluq [għeluq] tliet xhur minn dik it-talba, għandha tittieħed deċiżjoni mill-Kummissjoni. 3. Il-Kummissjoni għandha tiġi infurmata, fil-ħin sabiex tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha, dwar kull proġett sabiex tiġi mogħtija jew sabiex tiġi modifikata għajnuna. Jekk tikkunsidra li proġett bħal dak ma jkunx kompatibbli mas-suq intern skont it-termini tal-Artikolu 107, hija għandha mingħajr dewmien tibda l-proċedura prevista fil-paragrafu qabel dan. L-Istat Membru interessat ma jistgħax idaħħal fis-seħħ il-proġetti proposti tiegħu qabel ma dik il-proċedura ikollha deċiżjoni finali. 4. Il-Kummissjoni tista’ tadotta regolamenti dwar il-kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat li l-Kunsill ikun iddetermina skont l-Artikolu 109, li jistgħu jiġu eżentati mill-proċedura prevista fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu. --------------------------------------------------