Rapport Speċjali Appoġġ mill‑UE 
għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑abolizzjoni 
tal‑piena tal‑mewtMT 2015  Nru  09
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I
IL‑QORTI EWROPEA TAL‑AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398 ‑1
E‑mail: eca‑info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l‑Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l‑Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas‑server Europa (http://europa.eu).
Il‑Lussemburgu: L‑Uffiċċju tal‑Pubblikazzjonijiet tal‑Unjoni Ewropea, 2015
Print ISBN 978 ‑92‑872‑2640 ‑2 ISSN 1831 ‑0907 doi:10.2865/76642 QJ‑AB‑15‑009 ‑MT‑C
PDF ISBN 978 ‑92‑872‑2617 ‑4 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/42443 QJ‑AB‑15‑009 ‑MT‑N
EPUB ISBN 978 ‑92‑872‑2639 ‑6 ISSN 1977 ‑5741 doi:10.2865/572612 QJ‑AB‑15‑009 ‑MT‑E
© L‑Unjoni Ewropea, 2015
Ir‑riproduzzjoni hija awtorizzata kemm‑il darba jissemma s‑sors oriġinali.
Printed in Luxembourg
Appoġġ mill‑UE 
għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑abolizzjoni 
tal‑piena tal‑mewt
(skont l‑Artikolu 287(4), it‑tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2015  Nru 09
02
 Tim tal‑awditjar
Ir‑rapporti speċjali tal‑QEA jagħtu r‑riżultati tal‑awditi tal‑prestazzjoni u tal‑konformità tagħha ta’ oqsma baġitarji jew 
suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il‑QEA tagħżel u tfassal dawn il‑kompiti tal‑awditjar biex ikollhom impatt massimu billi tqis 
ir‑riskji għall‑prestazzjoni jew għall‑konformità, il‑livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, l‑iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu 
u l‑interess politiku u pubbliku.
Dan l‑awditu tal‑prestazzjoni ġie prodott mill‑Awla III tal‑Awditjar ‑ immexxija mill‑Membru tal‑QEA Karel Pinxten ‑ li 
tispeċjalizza fl‑oqsma ta’ nfiq ta’ azzjonijiet esterni. L‑awditu tmexxa mill‑Membru tal‑QEA Klaus‑Heiner Lehne; b’appoġġ 
minn Thomas Arntz, attaché fil‑kabinett tas‑Sur Lehne; Sabine Hiernaux‑Fritsch, kap tal‑unità; Werner Vlasselaer, kap 
tat‑tim; Kim Hublé, awditur u Athanasios Tsamis, awditur.
Mix‑xellug għal‑lemin: S. Hiernaux‑Fritsch, T. Arntz, K. ‑H. Lehne, A. Tsamis, 
K. Hublé, W. Vlasselaer.

03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
I–VII  Sommarju eżekuttiv
1–10  Introduzzjoni
1–4 Il‑prevalenza tat‑tortura u tal‑piena tal‑mewt
5–10  L‑impenn tal‑UE għall‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑piena tal‑mewt
11–12  Ambitu u approċċ tal‑awditjar
13–53  Osservazzjonijiet
13–30  Minkejja valutazzjonijiet xierqa tal‑ħtiġijiet, il‑Kummissjoni ma mmiratx il‑finanzjament bl‑aħjar 
mod
14–20  L‑istrateġiji tal‑pajjiżi dwar id‑drittijiet tal‑bniedem ma ttieħdux inkunsiderazzjoni b’mod xieraq 
għall‑allokazzjoni tal‑finanzjament, u l‑koordinazzjoni ma’ azzjonijiet oħra tal‑UE kienet dgħajfa
21–27  Il‑proċess għall‑għażla ta’ proġetti kien dokumentat tajjeb iżda ma kienx rigoruż biżżejjed
28–30  L‑approċċ xprunat mid‑domanda żgura li l‑organizzazzjonijiet benefiċjarji kellhom biżżejjed għarfien 
espert u sjieda tal‑azzjonijiet iżda kellu wkoll żvantaġġi
31–53  Il‑proġetti ġew implimentati kif ippjanat iżda l‑impatt kumplessiv tal‑finanzjament taħt l‑EIDHR 
kien limitat
32–39  Ġeneralment, l‑attivitajiet tal‑proġetti twettqu kif ippjanat
40–48 L‑impatt tal‑finanzjament taħt l‑EIDHR kien limitat mill‑fatt li l‑kontribuzzjoni finanzjarja modesta taħt 
l‑EIDHR tqassmet iżżejjed u f’ċerti sitwazzjonijiet minn kuntesti politiċi sfavorevoli
49–53  Il‑kisbiet tal‑proġetti huma sostenibbli iżda l‑għotjiet ma għamlux lill‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
aktar awtosostenibbli
04 Werrej
54–56  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I — Il‑piena tal‑mewt fl‑Afrika
 Anness II — Il‑piena tal‑mewt fl‑Asja
 Anness III — Il‑piena tal‑mewt fl‑Amerika Latina
 Anness IV — Il‑piena tal‑mewt fl‑Istati Uniti
 Anness V — Sejħiet globali għal proposti 2007 ‑2013
 Anness VI —  Proġetti li għalihom l‑awdituri tal‑Qorti analizzaw il‑valutazzjoni ta’ noti 
kunċettwali u proposti sħaħ, li saret mill‑Kummissjoni
 Anness VII  — Għotjiet eżaminati
 Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE
05
 Abbrevjazzjonijiet
COHOM : Grupp ta’ Ħidma għad‑Drittijiet tal‑Bniedem tal‑Kunsill
DĠ Żvilupp u Kooperazzjoni : Direttorat Ġenerali għall‑Iżvilupp u l‑Kooperazzjoni
SEAE : Servizz Ewropew għall‑Azzjoni Esterna
EIDHR : Strument Ewropew għad‑Demokrazija u għad‑Drittijiet tal‑Bniedem
OPCAT : Protokoll Operazzjonali għall‑Konvenzjoni Kontra t‑Tortura u t‑Trattament jew Kastig Krudili, Inuman jew 
Degradanti Ieħor
NU: Nazzjonijiet Uniti
06
 Sommarju eżekuttiv
I
Il‑komunità internazzjonali għamlet ħafna sforzi biex 
teqred it‑tortura u trattament ħażin ieħor. Madankollu, 
it‑tortura u trattament ħażin ieħor jippersistu u l‑impu ‑
nità għall‑awturi tibqa’ realtà f’ħafna pajjiżi madwar 
id‑dinja. Fir‑rigward tal‑piena tal‑mewt, għad hemm 
58 pajjiż mhux abolizzjonista. Kull sena, iseħħu aktar 
minn 5 000 eżekuzzjoni.
II
L‑UE hija impenjata b’qawwa għall‑prevenzjoni 
u l‑qerda tal‑forom kollha ta’ tortura u ta’ tratta ‑
ment ħażin ieħor kif ukoll għall‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt madwar id‑dinja. Biex issegwi dawn 
l‑objettivi, l‑UE tagħmel użu minn firxa ta’ inizjat ‑
tivi diplomatiċi li jinkludu ftehimiet bilaterali, dja ‑
logu politiku u parteċipazzjoni f’fora multilaterali. 
Barra minn hekk, l‑UE tqis il‑progress fl‑aderenza 
għad‑drittijiet tal‑bniedem bħala kundizzjoni ewlenija 
għall‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp tagħha u tiffi ‑
nanzja proġetti ddedikati għal dawn il‑kwistjonijiet. 
L‑istrument prinċipali użat huwa l‑Istrument Ewropew 
għad‑Demokrazija u għad‑Drittijiet tal‑Bniedem 
(EIDHR), li jipprovdi għotjiet lil organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili għall‑implimentazzjoni ta’ proġetti. 
Matul il‑perjodu 2007 ‑2013, il‑Kummissjoni tat 183 
għotja taħt l‑EIDHR li jammontaw għal total ta’ 
EUR 100.9 miljun għal proġetti relatati mal‑ġlieda kon ‑
tra t‑tortura u l‑piena tal‑mewt.
III
Il‑Qorti vvalutat l‑effettività tal‑promozzjoni 
mill‑EIDHR tal‑prevenzjoni tat‑tortura, ir‑riabilitazzjoni 
ta’ vittmi tat‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt. 
Il‑Qorti ffukat fuq kif il‑finanzjament ġiet allokat u jekk 
inkisbux riżultati sostenibbli. Ix‑xogħol tal‑awditjar 
kien jikkonsisti f’eżami analitiku, intervisti ma’ persunal 
mill‑Kummissjoni, mis‑Servizz Ewropew għall‑Azzjoni 
Esterna (SEAE) u minn organizzazzjonijiet benefiċjarji, 
kif ukoll eżaminar dettaljat ta’ kampjun ta’ 31 proġett. 
Dan kien jinvolvi missjonijiet lejn Londra, ir‑Repubb ‑
lika Demokratika tal‑Kongo, il‑Georgia u l‑Afrika t’Isfel 
u analiżi fl‑uffiċċju ta’ proġetti li jikkonċernaw iċ‑Ċina 
u l‑Istati Uniti.
Sommarju eżekuttiv 07
IV
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑appoġġ taħt l‑EIDHR 
għall‑ġlieda kontra t‑tortura, ir‑riabilitazzjoni ta’ vittmi 
tat‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt kien 
effettiv parzjalment biss.
V
Il‑Kummissjoni tistabbilixxi, b’mod xieraq, prijoritajiet 
għad‑drittijiet tal‑bniedem għal kull pajjiż sieħeb. 
Għalkemm ġeneralment il‑finanzjament kien allokat 
tajjeb, il‑Kummissjoni ma tiħux kont biżżejjed ta’ 
dawn il‑prijoritajiet. Barra minn hekk, ħafna drabi 
l‑proġetti ffinanzjati ma jkunux koordinati tajjeb ma’ 
azzjonijiet oħra tal‑UE, bħal appoġġ tradizzjonali 
għall‑iżvilupp u djalogu mal‑pajjiż sieħeb. L‑approċċ 
xprunat mid‑domanda għall‑finanzjament tal‑proġetti 
żgura li, ġeneralment, il‑proġetti ġew implimentati 
minn organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili motivati 
u b’għarfien espert tajjeb. L‑għażla ta’ proġetti kienet 
dokumentata tajjeb iżda ma kinitx rigoruża biżżejjed. 
Barra minn hekk, meta ġew identifikati d‑dgħufijiet ta’ 
proġetti magħżula, ma sarx titjib, kif meħtieġ, fid‑dis ‑
inji tal‑proġetti.
VI
L‑attivitajiet tal‑proġetti twettqu kif ippjanat u huma 
ġeneralment kosteffettivi. Ir‑riżultati miksuba 
mill‑għotjiet huma sostenibbli. Madankollu, is‑sistemi 
għall‑kejl tal‑impatti huma pjuttost dgħajfa b’oqfsa 
loġiċi għall‑proġetti li mhumiex ċari, nuqqas ta’ punti 
ta’ riferiment u miri definiti b’mod ċar u approċċ 
inkonsistenti għall‑evalwazzjonijiet tal‑proġetti. Meta 
l‑proġetti jipprovdu assistenza diretta għall‑vittmi, 
l‑impatt huwa tanġibbli għalkemm limitat għal gruppi 
fil‑mira relattivament żgħar. L‑impatt ta’ proġetti oħra, 
li tipikament ifittxu li jiksbu riformi leġiżlattivi jew ta’ 
politika, huwa limitat bil‑fatt li l‑progress jiddependi 
wkoll fuq ħafna fatturi u kuntesti politiċi oħra li mhux 
dejjem kienu favorevoli. Ir‑riżultati miksuba għandhom 
prospetti tajba li jkunu sostenibbli. L‑organizzazzjoni ‑
jiet tas‑soċjetà ċivili appoġġati, madankollu, jibqgħu 
dipendenti ħafna fuq appoġġ finanzjarju.VII
Il‑Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet biex 
il‑Kummissjoni ttejjeb l‑appoġġ għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑piena tal‑mewt. Ir‑rakkomandazzjonijiet 
jikkonċernaw l‑immirar ta’ riżorsi finanzjarji, il‑koor ‑
dinazzjoni ma’ sforzi oħra tal‑UE, l‑għażla u t‑titjib ta’ 
proposti għal proġetti, il‑qafas tal‑kejl tal‑prestazzjoni 
u s‑sostenibbiltà ta’ organizzazzjonijiet benefiċjarji.
08
 Introduzzjoni
Il‑prevalenza tat‑tortura 
u tal‑piena tal‑mewt
01 
Id‑Dikjarazzjoni Universali tad‑Drit ‑
tijiet tal‑Bniedem1 tistqarr li ebda 
persuna ma għandha tkun suġġetta 
għal tortura jew għal trattament jew 
kastig krudili, inuman jew degradanti2. 
Il‑Konvenzjoni tan‑NU Kontra t‑Tortura 
u t‑Trattament jew Kastig Krudili, 
Inuman jew Degradanti Ieħor3, li ġiet 
iffirmata fl ‑1984, tiddefinixxi t‑terminu 
tortura (ara l‑ Kaxxa 1 ) u tistabbilixxi 
regoli biex l‑Istati jagħmlu l‑ġlieda 
kontra t‑tortura aktar effettiva. Sa 
tmiem l ‑2014, 156 Stat kienu ffirmaw 
u rratifikaw il‑Konvenzjoni u 10 Stati 
kienu ffirmaw il‑Konvenzjoni iżda 
kienu għadhom ma rratifikawhiex.02 
Il‑Protokoll Operazzjonali 
għall‑Konvenzjoni Kontra t‑Tortura 
u t‑Trattament jew Kastig Krudili, Inu ‑
man jew Degradanti Ieħor4 (OPCAT) 
għandu l‑għan li jistabbilixxi sistema 
ta’ żjarat regolari minn korpi indip ‑
endenti, internazzjonali u nazzjonali, 
f’postijiet ta’ detenzjoni sabiex tiġi evi ‑
tata t‑tortura. Sa tmiem l ‑2014, 76 Stat 
kienu ffirmaw u rratifikaw l‑OPCAT 
u 19 ‑il Stat kienu ffirmaw l‑OPCAT 
iżda kienu għadhom ma rratifikawhx. 
Iż‑żieda tal‑livell ta’ ratifikazzjoni 
tal‑OPCAT tibqa’ sfida sinifikanti.
03 
Minkejja l‑isforzi li saru mill‑komunità 
internazzjonali, it‑tortura tippersisti 
u l‑impunità għall‑awturi tat‑tortura 
għadha realtà f’ħafna pajjiżi. Rapporti 
reċenti ta’ organizzazzjonijiet inter ‑
nazzjonali tas‑soċjetà ċivili5 jsemmu 
l‑prevalenza tat‑tortura u t‑trattament 
ħażin f’131 pajjiż madwar id‑dinja. 
B’riżultat ta’ dan, għad fadal sfidi 
importanti fir‑rigward tal‑prevenzjoni 
tat‑tortura u r‑riabilitazzjoni tal‑vittmi.1 Adottata mill‑Assemblea 
Ġenerali tan‑Nazzjonijiet Uniti 
(NU) fl ‑10 ta’ Diċembru 1948.
2 L‑Artikolu 5.
3 Adottata u miftuħa 
għall‑iffirmar, ir‑ratifika 
u l‑adeżjoni 
bir‑riżoluzzjoni tal‑Assemblea 
Ġenerali Nru 39/46 tal ‑10 ta’ 
Diċembru 1984 bi dħul 
fis‑seħħ fis ‑26 ta’ Ġunju 1987.
4 Adottat mill‑Assemblea 
Ġenerali tan‑NU fit ‑18 ta’ 
Diċembru 2002 u daħal 
fis‑seħħ fit ‑22 ta’ Ġunju 2006.
5 Amnesty International, 
ir‑Rapport 2014/2015 “The 
State of the World’s Human 
Rights” (L‑Istat tad‑Drittijiet 
tal‑Bniedem fid‑Dinja) 
u Human Rights Watch, 
ir‑Rapport Dinji 2015 
(Avvenimenti tal ‑2014).
Definizzjoni ta’ tortura
Tortura tfisser kwalunkwe att li bih uġigħ jew tbatija severi, sew jekk fiżiċi kif ukoll jekk mentali, jiġu kkawżati 
intenzjonalment fuq persuna għal tali finijiet bħal biex tinkiseb informazzjoni jew konfessjoni minnu jew 
minn terza persuna, biex jiġi kkastigat għal att li jew hu jew terza persuna tkun wettqet jew tkun issuspettata 
li wettqet, jew biex hu jew terza persuna jiġu intimidati jew sfurzati, jew għal kwalunkwe raġuni bbażata fuq 
id‑diskriminazzjoni ta’ kwalunkwe tip, meta tali uġigħ jew tbatija jiġu kkawżati minn jew bl‑instigazzjoni jew 
bil‑kunsens jew l‑approvazzjoni ta’ uffiċjal pubbliku jew ta’ persuna oħra li taġixxi f’kapaċità uffiċjali6.
6 Il‑kliem użat fir‑rigward tal‑kunsens jew l‑approvazzjoni minn uffiċjal pubbliku jestendi l‑obbligi tal‑Istat għall‑isfera privata u għandu jiġi 
interpretat li jinkludi in‑nuqqas tal‑Istat li jipproteġi persuni fil‑ġurisdizzjoni tiegħu mit‑tortura u minn trattament ħażin imwettqa minn individwi 
privati.Kaxxa 1
09 Introduzzjoni
7 Fil‑liġi jew fil‑prattika. Sebgħa 
minn dawn il‑pajjiżi abolixxew 
il‑piena tal‑mewt għal reati 
“ordinarji” biss, u mhux għal 
reati “eċċeżżjonali” bħal reati 
taħt liġi militari jew reati 
mwettqa f’ċirkustanzi 
eċċezzjonali.
8 Sors : Amnesty International. 
Dawn iċ‑ċifri huma stimi billi 
bosta pajjiżi ma joħorġux ċifri 
uffiċjali.
9 Għas‑simplifikazzjoni tal‑qari, 
minn hawn ‘il quddiem 
il‑kunċett ta’ tortura 
u trattament ħażin ieħor se ssir 
referenza għalih bħala tortura.
10 L‑Artikoli 2, 3, 6 u 21 tat‑Trattat 
tal‑UE u l‑Artikolu 205 
tat‑Trattat dwar 
il‑Funzjonament tal‑UE.
11 Adottati mill‑Kunsill fil ‑25 ta’ 
Ġunju 2012.
12 Fil‑każ ta’ pajjiżi Afrikani, 
tal‑Karibew u tal‑Paċifiku, 
il‑Ftehim ta’ Cotonou 
jistabbilixxi obbligi reċiproċi, 
inkluż ir‑rispett għad‑drittijiet 
tal‑bniedem, li huma 
mmonitorjati permezz ta’ 
djalogu u evalwazzjoni 
kontinwi. L‑obbligi reċiproċi 
huma suġġett għall‑klawżola 
għar‑riżoluzzjoni tat‑tilwim 
tal‑Artikolu 96, li abbażi 
tagħha jistgħu jsiru 
konsultazzjonijiet u jittieħdu 
miżuri xierqa, inkluża 
s‑sospensjoni tal‑ftehim, 
fir‑rigward tal‑pajjiż 
inkwistjoni.
13 Bħat‑Tielet Kumitat 
tal‑Assemblea Ġenerali 
tan‑NU, il‑Kunsill tad‑Drittijiet 
tal‑Bniedem tan‑NU, 
l‑Organizzazzjoni għas‑Sigurtà 
u l‑Kooperazzjoni fl‑Ewropa 
u l‑Kunsill tal‑Ewropa.04 
Għalkemm 140 pajjiż abolixxew il‑pi ‑
ena tal‑mewt7, jibqgħu 58 pajjiż mhux 
abolizzjonista (ara l‑ Annessi I sa IV ). 
Matul il‑perjodu 2007 ‑2014, 37 pajjiż 
iġġustizzjaw total medju ta’ aktar 
minn 5 000 persuna kull sena8. Aktar 
minn 83 % tal‑eżekuzzjonijiet seħħew 
fiċ‑Ċina, aktar minn 13 % fl‑Iran, fl‑Iraq, 
fil‑Korea ta’ Fuq u fl‑Arabja Sawdija, 
u madwar 3 % f’pajjiżi oħra. Fi tmiem 
l‑2014, aktar minn 19 000 persuna 
kienu taħt sentenza tal‑mewt madwar 
id‑dinja.
L‑impenn tal‑UE 
għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑piena 
tal‑mewt
05 
Il‑qerda tal‑forom kollha ta’ tortura 
u ta’ trattament ħażin ieħor9 kif ukoll 
l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt huma 
prijoritajiet tal‑politika tal‑UE dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem. L‑impenn 
qawwi tal‑UE f’dan ir‑rigward huwa 
bbażat fuq it‑Trattati Ewropej10 u huwa 
rifless fil‑Qafas Strateġiku u l‑Pjan ta’ 
Azzjoni dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem 
u d‑Demokrazija11 u fil‑Linji Gwida 
tal‑UE (ara l‑ Kaxxa 2 ).06 
Biex issegwi l‑objettivi tal‑politika 
tagħha dwar id‑drittijiet tal‑bniedem, 
l‑UE tagħmel użu minn firxa ta’ at ‑
tivitajiet diplomatiċi. Ftehimiet ta’ 
sħubija u kooperazzjoni ma’ pajjiżi 
li mhumiex membri tal‑UE jinkludu 
klawżola dwar id‑drittijiet tal‑bniedem 
li hija intenzjonata li tinkoraġġixxi 
lill‑pajjiżi jikkonformaw ma’ standards 
tad‑drittijiet tal‑bniedem. Fil‑każ ta’ 
nuqqas ta’ konformità, hemm previsti 
miżuri differenti, bħat‑tnaqqis jew 
is‑sospensjoni tal‑kooperazzjoni12. 
L‑UE tinkludi wkoll kwistjonijiet relatati 
mad‑drittijiet tal‑bniedem fid‑djalogi 
politiki tagħha ma’ pajjiżi sħab jew 
ma’ organizzazzjonijiet reġjonali. 
Barra minn hekk, attwalment l‑UE hija 
involuta fi djalogi u konsultazzjonijiet 
speċifiċi dwar id‑drittijiet tal‑bniedem 
ma’ 41 pajjiż li mhumiex membri tal‑UE 
u tippromwovi d‑drittijiet tal‑bniedem 
permezz tal‑parteċipazzjoni tagħha 
f’fora multilaterali13. “Démarches” 
diplomatiċi (li huma kunfidenzjali) 
u dikjarazzjonijiet diplomatiċi (li huma 
pubbliċi) dwar awtoritajiet ta’ pajjiżi li 
mhumiex membri tal‑UE huma wkoll 
mezz sinifikanti ta’ kif tiġi eżerċitata 
pressjoni diplomatika.
Linji Gwida tal‑UE
Il‑Linji Gwida tal‑UE dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem jipprovdu struzzjonijiet prattiċi kemm għall‑istituzzjonijiet 
tal‑UE kif ukoll għall‑Istati Membri biex jimplimentaw il‑politika tal‑UE dwar id‑drittijiet tal‑bniedem. B’kollox 
hemm 11 ‑il Linja Gwida tal‑UE li jkopru firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet. Dawn huma stabbiliti mill‑Grupp ta’ 
Ħidma għad‑Drittijiet tal‑Bniedem tal‑Kunsill (COHOM), approvati mill‑Kumitat tar‑Rappreżentanti Permanenti 
u adottati mill‑Kunsill. Linji gwida tal‑UE mhumiex legalment vinkolanti iżda jirrappreżentaw sinjal politiku 
qawwi tal‑prijoritajiet tal‑Unjoni fir‑rigward tad‑drittijiet tal‑bniedem.Kaxxa 2
10 Introduzzjoni
14 Id‑deċiżjoni li jiġi żviluppat 
approċċ ibbażat fuq 
id‑drittijiet tal‑bniedem 
ittieħdet mal‑adozzjoni 
tal‑Qafas Strateġiku u l‑Pjan ta’ 
Azzjoni tal‑UE dwar 
id‑Drittijiet tal‑Bniedem 
u d‑Demokrazija (ara 
l‑paragrafu 5).
15 Ir‑Regolament (KE) Nru 
1889/2006 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill tal ‑20 ta’ 
Diċembru 2006 dwar 
l‑istabbiliment ta’ strument ta’ 
finanzjament 
għall‑promozzjoni 
tad‑demokrazija 
u tad‑drittijiet tal‑bniedem 
madwar id‑dinja 
(ĠU L 386, 29.12.2006, p. 1) 
sostitwit bir‑Regolament 
(UE) Nru 235/2014 (ĠU L 77, 
15.3.2014, p. 7785). L‑EIDHR 
jibni fuq u jissostitwixxi 
l‑Inizjattiva Ewropea 
għad‑Demokrazija 
u d‑Drittijiet tal‑Bniedem, li 
ġiet stabbilita fl ‑1994.
16 Huwa possibbli li proġetti jiġu 
ffinanzjati sa 100 %, għalkemm 
f’każijiet sostanzjati kif dovut.
17 “Ġlieda kontra t‑tortura” 
tirreferi kemm 
għall‑prevenzjoni tat‑tortura 
kif ukoll għar‑riabilitazzjoni ta’ 
vittmi tat‑tortura.07 
Fil‑25 ta’ Lulju 2012, wara l‑adozz ‑
joni tal‑Qafas Strateġiku u l‑Pjan 
ta’ Azzjoni tal‑UE dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem u d‑Demokrazija, 
il‑Kunsill ħatar Rappreżentant Speċjali 
tal‑UE responsabbli biex jiżgura 
l‑koerenza, l‑effettività, u l‑viżibbiltà 
tal‑politika tal‑UE dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem. Barra minn hekk, huwa 
għandu jikkontribwixxi internament 
għall‑implimentazzjoni tal‑Qafas 
Strateġiku u l‑Pjan ta’ Azzjoni dwar 
id‑Drittijiet tal‑Bniedem, u ta’ stru ‑
menti oħra bħal‑Linji Gwida tal‑UE 
dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem. 
Ir‑Rappreżentant Speċjali jsaħħaħ 
ukoll id‑djalogu dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem ma’ gvernijiet ta’ pajjiżi li 
mhumiex membri tal‑UE, ma’ organiz ‑
zazzjonijiet internazzjonali u reġjonali 
u mas‑soċjetà ċivili.
08 
Barra minn dawn l‑attivitajiet, l‑UE 
għandha l‑għan li tippromwovi d‑drit ‑
tijiet tal‑bniedem billi tqis il‑progress 
fuq id‑drittijiet tal‑bniedem, fuq il‑gov ‑
ernanza tajba u fuq id‑demokrazi ‑
ja bħala kundizzjoni ewlenija 
għall‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp 
tagħha. Fl ‑2012, il‑Kunsill iddeċieda li 
jiżviluppa approċċ għall‑kooperazzjoni 
għall‑iżvilupp ibbażat fuq id‑drittijiet 
tal‑bniedem sabiex jiżgura li l‑UE żżid 
l‑isforzi tagħha biex tassisti lil pajjiżi 
sħab fl‑implimentazzjoni tal‑obbligi 
internazzjonali tagħhom fir‑rigward 
tad‑drittijiet tal‑bniedem14. Huwa se 
jagħmel dan billi jinkorpora l‑prinċipji 
dwar id‑drittijiet tal‑bniedem fl‑attiv ‑
itajiet ta’ żvilupp operazzjonali kollha 
tal‑UE.09 
Barra minn hekk, l‑UE tiffinanzja 
proġetti li huma ddedikati għalkollox 
għall‑promozzjoni tad‑drittijiet 
tal‑bniedem. L‑istrument prinċipali 
għall‑promozzjoni tal‑prevenzjoni 
tat‑tortura, ir‑riabilitazzjoni ta’ vittmi 
tat‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt huwa l‑Istrument Ewropew 
għad‑Demokrazija u għad‑Drittijiet 
tal‑Bniedem (EIDHR), li jikkomple ‑
menta l‑istrumenti ġeografiċi. Dan 
tnieda fl ‑2006 biex jipprovdi appoġġ 
għall‑promozzjoni tad‑demokrazija 
u d‑drittijiet tal‑bniedem f’pajjiżi li 
mhumiex membri tal‑UE15.
10 
L‑EIDHR ingħata baġit kumplessiv ta’ 
EUR 1.1 biljun li jkopri l‑objettivi kollha 
fir‑rigward tad‑drittijiet tal‑bniedem 
għall‑perjodu 2007 ‑2013. Il‑biċċa 
l‑kbira mill‑finanzjament taħt l‑EIDHR 
jiġi żborżat fil‑forma ta’ għotjiet 
li jingħataw lil organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili għall‑iskop ta’ impli ‑
mentazzjoni tal‑proġetti. Fil‑prinċipju, 
l‑għotjiet jinvolvu kofinanzjament 
billi jiffinanzjaw biss sa 80 % tal‑infiq 
tal‑proġetti16. L‑EIDHR għandu kop ‑
ertura globali, inklużi ħafna pajjiżi 
industrijalizzati, u jippermetti li jsir 
finanzjament mingħajr kunsens 
bilaterali billi ma hija meħtieġa ebda 
approvazzjoni mill‑gvern tal‑pajjiż 
fejn il‑proġetti jiġu implimentati. 
Infiq taħt l‑EIDHR għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura17 u l‑piena tal‑mewt jammon ‑
ta għal EUR 100 miljun għall‑perjodu 
2007‑2013 (ara t‑ Tabella 1 ). L‑għadd 
ta’ kuntratti konklużi matul matul dak 
il‑perjodu jidher fit‑ Tabella 2 . Il‑biċċa 
l‑kbira mill‑proġetti jikkonċernaw 
kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, attivi ‑
tajiet ta’ difiża tal‑kawża, prattiki ta’ 
monitoraġġ, miżuri ta’ prevenzjoni, 
appoġġ legali għal vittmi tat‑tortura 
u għal dawk ikkundannati għall‑piena 
tal‑mewt jew it‑trattament u r‑riabili ‑
tazzjoni ta’ vittmi.
11 Introduzzjoni Tabella 1 Infiq taħt l ‑EIDHR relatat mat ‑tortura u l ‑piena tal ‑mewt skont il ‑kontinent, 2007 ‑2013
(EUR)
Tortura 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 TOTAL
L-Af rika 0 3 967 906 456 120 4 248 938 2 192 122 514 511 3 844 082 15 223 679
L-Amerka 0 2 226  820 388 122 1 178 945 758 097 0 2 530 910 7 082 894
L-A sja 36 465 10 281  020 613 754 2 366  367 1 936 457 0 11 242 841 26 476 904
L-Ewropa 0 2 956 958 235 093 2 661 831 2 830 007 100 000 787 065 9 570 954
Multikontinentali 0 6 175 025 0 10 800 143 1 499 207 0 6 734 343 25 208 718
TOTAL 36 465 25 607 729 1 693 089 21 256 224 9 215 890 614 511 25 139 241 83 563 149
Piena tal-Mewt 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 TOTAL
L-Af rika 0 0 76 863 285 000 734 333 0 0 1 096 196
L-Amerka 0 0 1 581 610 290 859 0 1 345 046 0 3 217 515
L-A sja 0 0 722 028 731 761 1 416 450 2 009 842 0 4 880 081
L-Ewropa 0 0 0 0 0 200 074 0 200 074
Multikontinentali 0 0 4 067  552 657 674 0 3 263 246 0 7 988 472
TOTAL 0 0 6 448 053 1 965 294 2 150 783 6 818 208 0 17 382 338
Sors:  Il‑Kummissjoni Ewropea.Tabella 2Għadd ta' kuntratti taħt l ‑EIDHR relatati mat ‑tortura u l ‑piena tal ‑mewt skont 
il‑kontinent, 2007 ‑2013
(EUR)
Tortura 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 TOTAL
L-Af rika 0 7 4 5 4 3 6 29
L-Amerka 0 7 3 3 6 0 4 23
L-A sja 1 19 5 5 4 0 18 52
L-Ewropa 0 7 2 4 6 1 3 23
Multikontinentali 0 6 0 10 1 0 6 23
TOTAL 1 46 14 27 21 4 37 150
Piena tal-Mewt 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 TOTAL
L-Af rika 0 0 1 1 1 0 0 3
L-Amerka 0 0 4 2 0 2 0 8
L-A sja 0 0 2 2 2 3 0 9
L-Ewropa 0 0 0 0 0 1 0 1
Multikontinentali 0 0 7 1 0 4 0 12
TOTAL 0 0 14 6 3 10 0 33
Sors:  Il‑Kummissjoni Ewropea.
12
 Ambitu u approċċ 
tal‑awditjar
11 
Il‑Qorti vvalutat l‑effettività tal‑pro ‑
mozzjoni mill‑EIDHR tal‑prevenzjoni 
tat‑tortura, ir‑riabilitazzjoni ta’ vittmi 
tat‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt. L‑awditu ffoka fuq iż‑żewġ 
mistoqsijiet li ġejjin:
(a) Il‑finanzjament kien allokat tajjeb?
(b) L‑għotjiet kisbu riżultati 
sostenibbli?
12 
L‑awditu ffoka fuq il‑perjodu 2007 ‑
2013 u twettaq bejn Lulju 2014 u Jan ‑
nar 2015. Huwa kien jikkonsisti minn 
diversi komponenti. L‑ewwel nett, 
il‑Qorti eżaminat l‑allokazzjoni tal‑fi ‑
nanzjament permezz tal‑ħames sejħiet 
globali għall‑perjodu li kien qed jiġi 
eżaminat (ara l‑ Anness V ). L‑ezaminar 
kien jinvolvi intervisti mal‑persunal 
fis‑Servizz Ewropew għall‑Azzjoni 
Esterna (SEAE) u fid‑Direttorat Ġenerali 
għall‑Iżvilupp u l‑Kooperazzjoni (DĠ 
Żvilupp u Kooperazzjoni) kif ukoll 
analiżi tal‑valutazzjoni mill‑Kummiss ‑
joni tan‑noti kunċettwali u tal‑proposti 
sħaħ ta’ 45 proġett (ara l‑ Anness VI ). 
It‑tieni nett, il‑Qorti eżaminat seba’ 
għotjiet taħt l‑EIDHR mogħtija lil tliet 
organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
f’Londra, li ġew miżjura matul l‑awditu. 
It‑tielet nett, il‑Qorti eżaminat 13 ‑il 
proġett taħt l‑EIDHR li jikkonċernaw 
ir‑Repubblika Demokratika tal‑Kongo, 
il‑Georgia u l‑Afrika t’Isfel. Għal dan 
il‑għan, il‑Qorti wettqet missjoni ‑
jiet tal‑awditjar f’dawn il‑pajjiżi biex 
tintervista persunal mid‑Delegazz ‑
jonijiet tal‑UE kkonċernati, kif ukoll 
rappreżentanti tal‑organizzazzjoni ‑
jiet li rċevew għotjiet taħt l‑EIDHR. 
Fl‑aħħar nett, il‑Qorti wettqet analiżi 
fl‑uffiċċju ta’ 11 ‑il proġett taħt l‑EIDHR 
li jikkonċernaw iċ‑Ċina u l‑Istati Uniti 
(ara l‑ Anness VII ). Il‑kampjun tal‑awd ‑
itjar jirrappreżenta 24 % tal‑infiq 
ikkonċernat.
13
 Osservazzjonijiet
Minkejja valutazzjonijiet 
xierqa tal‑ħtiġijiet, 
il‑Kummissjoni ma 
mmiratx il‑finanzjament 
bl‑aħjar mod
13 
Il‑Qorti eżaminat jekk is‑sejħiet għal 
proposti kinux ibbażati fuq valutazz ‑
jonijiet xierqa tal‑ħtiġijiet, u jekk 
kinux iffukati u kkoordinati tajjeb ma’ 
azzjonijiet oħra tal‑UE bħall‑appoġġ 
tradizzjonali għall‑iżvilupp u d‑dja ‑
logu. L‑awditu vvaluta wkoll l‑għażla 
ta’ proġetti billi eżamina jekk il‑proċess 
tal‑għażla kienx trasparenti, dokumen ‑
tat tajjeb u rigoruż u jekk l‑approċċ 
xprunat mid‑domanda kienx xieraq.
L‑istrateġiji tal‑pajjiżi 
dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem ma ttieħdux 
inkunsiderazzjoni b’mod 
xieraq għall‑allokazzjoni 
tal‑finanzjament, 
u l‑koordinazzjoni ma’ 
azzjonijiet oħra tal‑UE kienet 
dgħajfa
14 
Billi r‑riżorsi finanzjarji allokati 
għall‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑piena 
tal‑mewt huma modesti meta mqab ‑
bla mal‑isfidi (ara l‑paragrafu 10), 
jeħtieġ li dawn jiġu ffukati fuq pajjiżi 
u kwistjonijiet bi ħtiġijiet sostanzjali 
u b’potenzjal konsiderevoli għal titjib. Il‑Kummissjoni tikseb informazz ‑
joni adegwata dwar is‑sitwazzjoni ta’ 
drittijiet tal‑bniedem f’pajjiżi sħab 
billi teżamina l‑informazzjoni li hija 
disponibbli fid‑dominju pubbliku, 
permezz tal‑kuntatti tagħha ma’ 
organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
u billi teżamina b’mod attiv is‑sitwa ‑
zzjoni fuq il‑post. Delegazzjonijiet 
tal‑UE jħejju noti dwar kwistjonijiet 
relatati mad‑drittijiet tal‑bniedem 
fuq bażi regolari u jinkludu kum ‑
menti u analiżijiet rilevanti fir‑rapporti 
tagħhom dwar il‑ġestjoni18.
15 
Il‑Kummissjoni tuża l‑informazzjoni 
disponibbli sabiex tivvaluta l‑ħtiġijiet 
b’mod xieraq u tiddefinixxi prijori ‑
tajiet, kif rifless f’diversi dokumenti. 
Id‑dokumenti ta’ strateġija plurien ‑
nali tal‑EIDHR19 jipprovdu deskrizz ‑
joni tar‑riżultati mistennija tal‑EIDHR, 
kif ukoll l‑allokazzjonijiet finanzjarji 
rispettivi tagħhom. Barra minn hekk, 
jitfasslu Programmi ta’ Azzjoni Annwali 
li jkun fihom deskrizzjonijiet individ ‑
wali tal‑elementi ewlenin20 tal‑azzjoni ‑
jiet li jkunu se jiġu ffinanzjati. Fil‑livell 
tal‑pajjiżi, il‑prijoritajiet huma definiti 
fi strateġiji tal‑pajjiżi dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem (ara l‑ Kaxxa 3 ). Dawn 
huma kunfidenzjali ħafna, inkluża 
l‑parti tad‑dokument li tistabblixxi 
l‑prijoritajiet, li jillimita l‑valur miżjud 
tagħhom.18 Rapporti dwar il‑Ġestjoni 
tal‑Azzjoni Esterna.
19 Fil‑perjodu li kien qed jiġi 
eżaminat, dokumenti ta’ 
strateġija bħal dawn kienu 
jeżistu għall‑perjodi 2007 ‑2010 
u 2011 ‑2013.
20 Ammont allokat, prijoritajiet 
u approċċ għall‑allokazzjoni 
tal‑fondi.
Strateġiji tal‑Pajjiżi dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem
Mit‑tieni nofs tal ‑2011 sa issa, l‑UE u l‑Istati Membri tagħha fasslu aktar minn 150 strateġija tal‑pajjiżi dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem. Kull strateġija fiha analiżi fil‑fond tas‑sitwazzjoni fil‑pajjiż ikkonċernat u tistabbi ‑
lixxi għadd ta’ prijoritajiet komuni għall‑UE u għall‑Istati Membri. Il‑pjan huwa li l‑istrateġiji għandhom jiġu 
aġġornati kull sentejn, jew kull meta jkun hemm bidliet kbar. Hemm 57 strateġija fejn il‑ġlieda kontra t‑tortura 
hija waħda mill‑prijoritajiet, u 72 strateġija fejn il‑ġlieda kontra l‑piena tal‑mewt hija prijorità.Kaxxa 3
14 Osservazzjonijiet
16 
Għotjiet jingħataw wara sejħiet 
għal proposti (l‑approċċ xprunat 
mid‑domanda). Fil‑perjodu 2007 ‑2013, 
kien hemm 3 sejħiet globali għal 
proposti ddedikati għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u żewġ sejħiet globali għal 
proposti ddedikati għall‑ġlieda kontra 
l‑piena tal‑mewt. Dawn is‑sejħiet għal 
proposti b’kopertura globali kienu 
immaniġġjati mill‑kwartieri ġenerali 
tad‑DĠ Żvilupp u Kooperazzjoni 
u wasslu għall‑għoti ta’ 80 u 24 għotja, 
rispettivament. Il‑proġetti intgħażlu 
minn total ta’ 789 proposta għal 
proġetti. Għotjiet ingħataw ukoll per ‑
mezz ta’ Skemi ta’ Appoġġ għall‑Pajjiżi. 
Dawn huma sejħiet għal proposti 
mmaniġġjati mid‑delegazzjonijiet 
tal‑UE u huma speċifiċi għal pajjiż 
wieħed. Dawn wasslu għall‑għoti ta’ 
70 għotja għall‑ġlieda kontra t‑tortura 
u 9 għotjiet għall‑ġlieda kontra l‑piena 
tal‑mewt. L‑objettivi tas‑sejħiet għal 
proposti huma f’konformità mal‑ob ‑
jettivi ddikjarati fid‑Dokumenti ta’ 
Strateġija tal‑EIDHR u l‑Linji Gwida 
tal‑UE.
17 
Is‑sejħiet globali għal proposti ma 
ffukawx fuq il‑pajjiżi fejn l‑UE tqis li 
l‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑ġlieda 
kontra l‑piena tal‑mewt huma parti 
mill‑prijoritajiet (ara l‑ Kaxxa 3 ). Filwaqt 
li l‑objettivi kumplessivi tal‑proġetti 
eżaminati li jikkonċernaw iċ‑Ċina 
u l‑Istati Uniti jissemmew b’mod ċar 
bħala prijorjitajiet mill‑istrateġija 
tal‑pajjiż dwar id‑drittijiet tal‑bniedem, 
proġetti fir‑Repubblika Demokratika 
tal‑Kongo, fil‑Georgia u fl‑Afrika t’Isfel 
jikkonċernaw il‑ġlieda kontra t‑tortura 
minkejja li l‑istrateġiji tal‑pajjiżi dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem għal dawn 
il‑pajjiżi ma jiddikjarawx b’mod ċar li 
l‑ġlieda kontra t‑tortura hija prijorità. 
B’riżultat ta’ dan, sar użu minn riżorsi 
tal‑EIDHR f’pajjiżi fejn il‑ġlieda kontra 
t‑tortura jew il‑piena tal‑mewt ma 
kinux prijorità.18 
L‑objettivi tal‑biċċa l‑kbira mis‑sejħiet 
għal proposti ġew deskritti b’mod 
ġenerali. Filwaqt li s‑sejħa għal 
proposti fl ‑2007, biex jingħata appoġġ 
għal azzjonijiet relatati mat‑tortura, 
għamlet distinzjoni bejn il‑prevenz ‑
joni (lott 1) u r‑riabilitazzjoni (lott 2), 
is‑sejħiet li tnedew fl ‑2009 u fl ‑2012 ma 
komplewx jagħmlu din id‑distinzjoni. 
Minflok, huma inkoraġġew approċċ 
komprensiv u olistiku li jinkludi tliet 
prijoritajiet, il‑prevenzjoni, l‑obbligu 
ta’ rendikont u r‑riabilitazzjoni, li 
jitqiesu li huma interrelatati u jir ‑
rinforzaw lil xulxin b’mod reċiproku. 
Is‑sejħiet għal proposti relatati mal‑pi ‑
ena tal‑mewt ukoll ippromwovew 
approċċ integrat. Dawn ma kellhom 
ebda enfasi jew mira speċifika.
19 
Fil‑Georgia, proġetti taħt l‑EIDHR 
huma kkomplementati tajjeb minn 
azzjonijiet oħra tal‑UE, bħal appoġġ 
tradizzjonali għall‑iżvilupp, negoz ‑
jati għall‑Ftehim ta’ Assoċjazzjoni 
UE‑Georgia, u djalogu. Id‑djalogu 
mal‑Georgia dwar id‑drittijiet tal‑bnie ‑
dem huwa ta’ importanza partikolari 
peress li jikkonsolida l‑proġetti taħt 
l‑EIDHR billi jindirizza l‑kwistjonijiet 
li fuqhom jiffukaw. Fil‑pajjiżi l‑oħra 
eżaminati, madankollu, il‑proġetti 
taħt l‑EIDHR ma jiffurmawx parti 
minn approċċ koerenti, strateġiku 
u koordinat għall‑indirizzar ta’ kwist ‑
jonijiet relatati mat‑tortura u l‑piena 
tal‑mewt. Il‑proġetti ma jikkomple ‑
mentawx lil xulxin tajjeb u mhumiex 
marbuta mal‑appoġġ tradizzjonali 
għall‑iżvilupp, tal‑Kummissjoni. Barra 
minn hekk, id‑djalogu tal‑Kummissjoni 
ma jikkomplementax il‑proġetti taħt 
l‑EIDHR b’mod daqshekk effettiv 
daqs kemm jista’. Kwistjonijiet rela ‑
tati mat‑tortura ma ġewx indirizzati 
fi djalogi dwar id‑drittijiet tal‑bnie ‑
dem mar‑Repubblika Demokratika 
tal‑Kongo u mal‑Afrika t’Isfel, minkejja 
l‑fatt li l‑proġetti taħt l‑EIDHR jiffu ‑
kaw fuq il‑prevenzjoni tat‑tortura 
u r‑riabilitazzjoni ta’ vittmi tat‑tortura. 
15 Osservazzjonijiet
Il‑piena tal‑mewt ġiet inkluża fid‑dj ‑
alogu maċ‑Ċina dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem u fil‑konsultazzjoni bejn 
l‑UE u l‑Istati Uniti dwar id‑drittijiet 
tal‑bniedem, iżda l‑kwistjonijiet li 
tqajmu kienu differenti minn dawk 
li l‑proġetti taħt l‑EIDHR iffukaw 
fuqhom.
20 
L‑implimentazzjoni tal‑approċċ 
għall‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp 
ibbażat fuq id‑drittijiet tal‑bnie ‑
dem (ara l‑paragrafu 8) waqgħet 
lura. F’Mejju 201421, il‑Kummissjoni 
ppreżentat lill‑Kunsill b’”Sett ta’ 
Għodod” li jistabbilixxi kif il‑Kum ‑
missjoni se taħdem lejn approċċ 
għall‑kooperazzjoni għall‑iżvilupp 
ibbażat fuq id‑drittijiet tal‑bniedem. 
Dan jinkludi listi ta’ kontroll prattiċi 
u jħabbar l‑iżvilupp ta’ pakkett ta’ 
appoġġ. L‑approċċ ibbażat fuq id‑drit ‑
tijiet tal‑bniedem għadu jrid jiġi impli ‑
mentat minkejja li l‑ewwel valutazzjoni 
għandha ssir diġà fl ‑2016.Il‑proċess għall‑għażla ta’ 
proġetti kien dokumentat 
tajjeb iżda ma kienx rigoruż 
biżżejjed
21 
Il‑proċess għall‑għażla ta’ proġetti 
huwa trasparenti u dokumentat 
tajjeb. Il‑valutazzjonijiet tal‑proġetti 
(ara l‑ Kaxxa 4 ) huma ġustifikati 
b’punteġġi dettaljati minn kull asses ‑
sur, kif ukoll valutazzjoni narrattiva. 
Barra minn hekk, il‑konklużjonijiet 
kumplessivi tal‑bordijiet ta’ eval ‑
wazzjoni huma rrappurtati b’dettall 
suffiċjenti, inklużi l‑klassifikazzjonijiet 
finali tal‑proġetti, id‑determinazzjoni 
tal‑livell limitu għall‑għażla, sp ‑
jegazzjoni dwar għalfejn xi proġetti 
jitqiesu ineliġibbli u l‑ġustifikazzjoni 
għall‑valutazzjonijiet mill‑ġdid.21 Għalkemm il‑Pjan ta’ Azzjoni 
tal‑Qafas Strateġiku u l‑Pjan ta’ 
Azzjoni dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem u d‑Demokrazija 
(ara l‑paragrafu 5) jistipulaw li 
dan kellu jiġi ffinalizzat fl ‑2013.
Valutazzjoni ta’ proposti għal proġetti
Skont il‑Gwida Prattika għal proċeduri għall‑għoti ta’ kuntratti għal azzjonijiet esterni tal‑Unjoni Ewro ‑
pea, l‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili li jkunu jixtiequ jiksbu għotja l‑ewwel iridu jippreżentaw nota 
kunċettwali li tiddeskrivi l‑karatteristiċi prinċipali tal‑proġett li jipproponu. Meta n‑nota kunċettwali tiġi 
aċċettata mill‑bord ta’ evalwazzjoni, dawn imbagħad jiġu mistiedna jippreżentaw proposta sħiħa għal 
proġett. Kemm in‑nota kunċettwali kif ukoll il‑proposta sħiħa jiġu vvalutati minn żewġ persuni, fil‑biċċa 
l‑kbira mill‑każijiet assessur indipendenti estern u rappreżentant tad‑delegazzjoni tal‑UE fejn l‑azzjoni tkun 
ippjanata22. Il‑valutazzjonijiet jitwettqu bl‑użu ta’ sistema ta’ punteġġi u grilji ta’ evalwazzjoni standardizzati 
bi kriterji li jkopru aspetti ta’ tfassil, rilevanza, kapaċità, fattibbiltà, effettività, sostenibbiltà u kosteffettività. 
L‑għotjiet jingħataw lill‑proġetti bl‑ogħla punteġġi.
22 Meta l‑proġett jikkonċerna azzjonijiet f’aktar minn pajjiż wieħed, huwa jiġi vvalutat minn rappreżentant tad‑direttorat reġjonali tad‑DĠ Żvilupp 
u Kooperazzjoni.Kaxxa 4
16 Osservazzjonijiet
22 
Il‑grilji ta’ evalwazzjoni standardizzati 
użati mill‑Kummissjoni (ara l‑ Kaxxa 
4) għandhom għadd ta’ nuqqasijiet li 
jostakolaw it‑twettiq ta’ valutazzjoni ‑
jiet kwalitattivi u oġġettivi:
(a) hemm biss gwida limitata 
għall‑għoti ta’ punteġġi lil di ‑
versi kriterji, u ħafna kriterji jużaw 
formulazzjoni bħal “suffiċjenti”, 
“xieraq”, “sodisfaċenti” u “magħżul 
b’mod strateġiku” mingħajr ma 
jispjegaw preċiżament x’ikun 
mistenni;
(b) mill ‑2011 ‘l hawn, ir‑rilevanza 
tal‑proġetti qed tiġi vvalutata 
biss abbażi tan‑nota kunċettwali 
u mhux abbażi tal‑proposta sħiħa;
(c) bosta kriterji huma kkombinati 
f’punteġġ wieħed. Mhuwiex ċar kif 
il‑punteġġi għandhom jingħataw 
meta l‑valutazzjoni tal‑kriterji indi ‑
vidwali tvarja;
(d) ma hemmx rekwiżiti minimi fejn 
dawn jistgħu jkunu mistennija għal 
aspetti essenzjali bħall‑fattibbiltà 
jew l‑impatt ta’ proġett.
23 
Għal kull sejħa għal proposti, 
il‑Kummissjoni toħroġ linji gwida 
għall‑assessuri. Dawn huma inten ‑
zjonati li jispjegaw kif l‑assessuri 
għandhom iwettqu l‑valutazzjonijiet 
tagħhom sabiex jiġi żgurat li l‑val ‑
utazzjoni kollha jsiru b’mod koer ‑
enti u konsistenti. Madankollu, il‑linji 
gwida għall‑assessuri ma jimmitigawx 
biżżejjed in‑nuqqasijiet tal‑grilji ta’ 
evalwazzjoni standardizzati (ara l‑par ‑
agrafu 22) u ma jikkjarifikawx biżżejjed 
kif ir‑rekwiżiti speċifiċi tas‑sejħiet għal 
proposti għandhom jiġu vvalutati. Fir‑rigward tat‑tortura, pereżempju, 
is‑sejħiet għal proposti jindikaw li 
tingħata preferenza lil approċċ olis ‑
tiku u komprensiv kif ukoll lil azzjoni ‑
jiet li jesploraw konnessjonijiet bejn 
il‑promozzjoni ta’ drittijiet ekonomiċi, 
soċjali u kulturali u l‑qerda tat‑tortura. 
Fil‑każ tal‑piena tal‑mewt, il‑proġetti 
għandhom jinkludu azzjonijiet li 
jinvolvu approċċ integrat għall‑ġlieda 
kontra l‑piena tal‑mewt. Madankollu, 
dawn il‑kriterji ma jiġux ivvalutati jew 
mogħtija punteġġi b’mod espliċitu.
24 
Il‑valutazzjonijiet tal‑proġetti 
eżaminati mill‑Qorti (ara l‑paragrafu 
12) mhux dejjem twettqu bir‑rigorożità 
meħtieġa:
(a) għal 25 mill ‑45 valutazzjoni 
tal‑proġetti eżaminati, mill‑inqas 
valutazzjoni narrattiva waħda 
ma tagħmel ebda analiżi għal 
kull kriterju minkejja li dan huwa 
meħtieġ. Għaldaqstant, dawn 
il‑valutazzjonijiet jipprovdu inqas 
ġustifikazzjoni;
(b) f’4 mill ‑45 valutazzjoni tal‑proġetti 
eżaminati, ma ngħatat ebda 
spjegazzjoni ċara dwar għalfejn 
ingħataw punteġġi baxxi għal ċerti 
kriterji;
(c) għal 11 mill ‑45 valutazzjoni 
tal‑proġetti eżaminati, l‑awdituri 
tal‑Qorti nnutaw inkonsistenzi 
bejn il‑punteġġi mogħtija u l‑val ‑
utazzjonijiet narrattivi. Fil‑biċċa 
l‑kbira mill‑każijiet, dan kien jinvol ‑
vi punteġġi relattivament għoljin 
fuq kriterji minkejja valutazzjoni ‑
jiet narrattivi negattivi.
17 Osservazzjonijiet
25 
L‑assessuri spiss joħorġu opinjoni ‑
jiet differenti għall‑istess proġett. 
Għall ‑45 proġett eżaminat, kien 
hemm differenza sinifikanti bejn 
il‑punteġġi taż‑żewġ assessuri għal 
20 % tal‑kriterji kollha23. Il‑kumitat 
ta’ evalwazzjoni għandu l‑għażla li 
ma jaċċettax il‑punteġġi mogħtija 
mill‑assessuri u li jwettaq valutazzjoni 
mill‑ġdid tal‑kriterji kollha. Madankol ‑
lu, l‑approċċ lejn il‑valutazzjonijiet 
mill‑ġdid ma kienx konsistenti. Għal 
tlieta mill‑ħames sejħiet għal proposti 
eżaminati, il‑kumitat ta’ evalwazzjoni 
wettaq valutazzjoni mill‑ġdid meta 
d‑differenza bejn il‑punteġġi totali 
taż‑żewġ valutazzjonijiet tqieset bħala 
sinifikanti. Barra minn hekk, id‑defi ‑
nizzjoni ta’ x’inhi differenza sinifikanti 
tinbidel ukoll maż‑żmien. B’riżultat ta’ 
dan, għadd ta’ proposti għal proġetti 
b’differenzi kbar fil‑punteġġi ma ġewx 
ivvalutati mill‑ġdid. Għal sejħa waħda 
għal proposti24, ma kien hemm ebda 
valutazzjoni mill‑ġdid minkejja differ ‑
enza sinifikanti25 bejn il‑punteġġi totali 
tal‑assessuri għal 4 mill ‑10 proġetti. 
Għal sejħa oħra għal proposti26, il‑val ‑
utazzjonijiet mill‑ġdid twettqu iżda 
ma kienx speċifikat għal liema proġetti 
dan kellu jsir u tlieta mit‑tmien propos ‑
ti ma ġewx ivvalutati mill‑ġdid fejn 
kien hemm differenza sinifikanti bejn 
il‑punteġġi totali taż‑żewġ assessuri.26 
L‑għotjiet mitluba minn organiz ‑
zazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili huma 
meħtieġa josservaw ċerti limiti. L‑am ‑
monti minimi u massimi għal għotjiiet 
żdiedu matul il‑perjodu li kien qed jiġi 
eżaminat. L‑ammont medju tal‑kun ‑
tratti għal proġetti relatati mal‑piena 
tal‑mewt żdied minn EUR 550 000 
għas‑sejħa għal proposti tal ‑2008, għal 
EUR 735 000 għas‑sejħa tal ‑2011. L‑am ‑
mont medju tal‑kuntratti għal proġetti 
tat‑tortura żdied minn EUR 715 000 
għas‑sejħa għal proposti tal ‑2007, għal 
EUR 903 000 għas‑sejħa tal ‑2009. L‑am ‑
monti żdiedu biex jitnaqqas l‑għadd 
ta’ kuntratti u għaldaqstant il‑volum 
ta’ xogħol tal‑Kummissjoni.
27 
Organizzazzjonijiet lokali iżgħar 
tas‑soċjetà ċivili għandhom żvantaġġi 
kumparattivi meta jitolbu għotjiet 
minħabba proċeduri ta’ applikazzjoni 
ingombranti, rekwiżiti tal‑lingwa27 u, 
għal xi sejħiet għal proposti, ir‑rekwiżit 
li jkunu attivi f’aktar minn pajjiż 
wieħed. L‑ammont minimu aktar għoli 
għal għotjiet għamilha aktar diffiċli 
li huma japplikaw għal għotjiet ukoll 
fejn għandhom il‑potenzjal li jistabbi ‑
lixxu proġetti rilevanti u effettivi. Biex 
timmitiga dan, il‑Kummissjoni torgan ‑
izza seminars u taħriġ għal organiz ‑
zazzjonijiet lokali tas‑soċjetà ċivili, 
tippromwovi s‑sħubija u tippermetti 
s‑subkuntrattar ta’ għotjiet.23 Differenza ta’ mill‑inqas żewġ 
punti minn ħamsa fi kriterju 
wieħed. Billi kull valutazzjoni 
fiha 17 ‑il kriterju, il‑Qorti 
eżaminat 765 kriterju b’kollox.
24 Is‑sejħa għal proposti 126 ‑224.
25 Ogħla minn 10 mill ‑50 punt.
26 Is‑sejħa għal proposti 131 ‑085.
27 L‑applikazzjonijiet iridu jiġu 
introdotti bl‑Ingliż, bil‑Franċiż 
jew bl‑Ispanjol.
18 Osservazzjonijiet
L‑approċċ xprunat 
mid‑domanda żgura li 
l‑organizzazzjonijiet 
benefiċjarji kellhom 
biżżejjed għarfien espert 
u sjieda tal‑azzjonijiet iżda 
kellu wkoll żvantaġġi
28 
L‑approċċ xprunat mid‑domanda 
jagħmilha possibbli li kwistjonijiet 
sensittivi jiġu indirizzati mingħajr 
il‑kunsens tal‑gvern. L‑applikanti 
tal‑proġetti eżaminati għandhom 
biżżejjed persunal b’ħiliet tekniċi 
u, fil‑maġġoranza tal‑każijiet, kienu 
diġà implimentaw proġetti ta’ skala 
u natura simili. Madankollu, f’aktar 
minn kwart tal‑każijiet, il‑proġetti 
qabżu sinifikattivament l‑iskala ta’ 
kwalunkwe attività li l‑organizzazz ‑
joni benefiċjarja kienet wettqet 
fil‑passat, u b’hekk ippreżentaw riskju 
għall‑implimentazzjoni adegwata 
tal‑proġett. F’każ wieħed biss minn 
dawk il‑każijiet, madankollu, irriżulta li 
l‑kapaċità limitata tal‑organizzazzjoni 
kienet problema kbira.
29 
L‑approċċ xprunat mid‑domanda 
għandu għadd ta’ konsegwenzi 
negattivi:
(a) l‑ambitu ġeografiku tal‑proġetti 
jista’ ma jikkoinċidix mal‑postijiet 
fejn jista’ jinkiseb l‑akbar impatt 
permezz tal‑EIDHR. Fil‑biċċa l‑kbira 
mill‑każijiet, il‑proġetti jkopru bejn 
wieħed u ieħor dawk iż‑żoni fejn 
l‑organizzazzjonijiet kienu diġà 
attivi. F’xi każijiet, dan irriżulta 
f’appoġġ ta’ attivitajiet b’impatt 
potenzjali limitat ħafna, minħabba 
li l‑proġetti kienu mmirati lejn 
pajjiżi fejn, għal raġunijiet politiċi, 
ma jistax ikun raġonevolment mis ‑
tenni li jsir progress;(b) fi sforz biex jiksbu għotjiet, or ‑
ganizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
jistgħu jippreżentaw proġetti 
b’objettivi ambizzjużi żżejjed. Mill ‑
31 proġett eżaminati, il‑Qorti iden ‑
tifikat 13 ‑il proġett b’objettivi li 
kien ċar li kienu ambizzjużi żżejjed. 
Dawn tipikament huma relatati 
ma’ bidliet li biex jiġu implimentati 
jeħtieġu impenn mill‑gvern f’pajjiżi 
fil‑mira, iżda ma hemm ebda 
evidenza li impenn bħal dan jeżisti, 
anzi pjuttost il‑kuntrarju;
(c) organizzazzjonijiet benefiċjarji 
jistgħu ma jimpenjawx lilhom 
infushom b’mod ċar f’attivitajiet 
li jistgħu jitkejlu. Dan jagħmilha 
diffiċli ħafna biex il‑Kummissjoni, 
fi stadju aktar tard, tivvaluta 
oġġettivament jekk l‑attivitajiet 
tal‑proġett ikunux twettqu 
b’mod sodisfaċenti. Ġew definiti 
indikaturi għall‑kejl tal‑attivita ‑
jiet tal‑proġetti iżda għalkemm 
fil‑prinċipju indikaturi bħal dawn 
jistgħu jitkejlu, ġeneralment ma 
ġewx stabbiliti linji bażi u miri 
kwantifikati minkejja li dan kien 
ikun possibbli fil‑biċċa l‑kbira 
mill‑każijiet.
30 
Il‑konsegwenzi negattivi tal‑approċċ 
xprunat mid‑domanda ma ġewx 
indirizzati b’mod xieraq. Meta 
dgħufijiet jiġu identifikati minn as ‑
sessuri tal‑proposti għal proġetti, 
dan ma jwassalx għal titjib fit‑tfassil 
tal‑proġetti28. Din hija opportunità 
mitlufa.28 L‑Artikolu 204.5 
tar‑Regolament ta’ Delega 
tal‑Kummissjoni (UE) 
Nru 1268/2012 tad ‑
29 ta’ Ottubru 2012 dwar 
ir‑regoli tal‑applikazzjoni 
tar‑Regolament (UE, Euratom) 
Nru 966/2012 tal‑Parlament 
Ewropew u tal‑Kunsill dwar 
ir‑regoli finanzjarji applikabbli 
għall‑baġit ġenerali tal‑Unjoni 
(ĠU L 362, 31.12.2012, p. 1) 
jiddikjara li l‑proposta ma 
tistax tinbidel b’mod 
sostanzjali.
19 Osservazzjonijiet
29 Medja ta’ 97.8 %.
30 Għalkemm din il‑verifikazzjoni 
kienet diffiċli għall ‑10 każijiet 
fejn anke l‑attivitajiet 
prinċipali tal‑proġetti ma 
kinux kwantifikati (ara 
l‑paragrafu 29).Il‑proġetti ġew 
implimentati kif ippjanat 
iżda l‑impatt kumplessiv 
tal‑finanzjament taħt 
l‑EIDHR kien limitat
31 
Il‑Qorti eżaminat jekk il‑proġetti ġewx 
implimentati kif ippjanat f’termini 
ta’ attivitajiet, baġit u twaqqit. Barra 
minn hekk, il‑Qorti vvalutat jekk 
il‑kosteffettività tal‑proġetti tqiesitx 
b’mod xieraq. Il‑Qorti eżaminat ukoll 
jekk dawn kellhomx l‑impatt mistenni 
u jekk il‑kisbiet humiex sostenibbli.
Ġeneralment, l‑attivitajiet 
tal‑proġetti twettqu kif 
ippjanat
32 
L‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
li jimplimentaw proġetti rrappurtaw 
dwar l‑attivitajiet tagħhom matul u fi 
tmiem il‑perjodi ta’ implimentazz ‑
joni tal‑proġetti. Ir‑rappurtar dwar 
il‑proġetti huwa ffukat ħafna fuq l‑at ‑
tivitajiet aktar milli fuq il‑ksib ta’ objet ‑
tivi. Dan jostakola t‑twettiq ta’ ġestjoni 
tal‑infiq orjentata lejn ir‑riżultati.33 
Din il‑problema hija relatata mal‑fatt li 
oqfsa loġiċi (ara l‑ Kaxxa 5 ) ppreżentati 
minn organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili ġeneralment ma jkunux abboz ‑
zati tajjeb. Dawn spiss jippreżentaw 
objettivi speċifiċi, riżultati mistennija 
u attivitajiet li ma jkunux komple ‑
tament koerenti. Fil‑verità, il‑mudell 
meħtieġ għall‑qafas loġiku mhu ‑
wiex adattat tajjeb għal dan it‑tip ta’ 
proġetti u huwa kkumplikat wisq għal 
ħafna organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili.
34 
Dejjem kien hemm adeżjoni 
mal‑baġits tal‑proġetti eżaminati 
li kważi dejjem intużaw kompleta ‑
ment29. Kollox ma’ kollox, l‑attivitajiet 
prinċipali tal‑proġetti twettqu kif 
ippjanat30. Minkejja dan, fi 8 mis ‑16‑il 
proġett eżaminat fejn l‑implimentazz ‑
joni kienet diġà ntemmet, xi wħud 
mill‑attivitajiet ippjanati ma kinux 
twettqu. Dan kien spiss relatat mal‑fatt 
li l‑proġetti kienu ambizzjużi żżejjed 
(ara l‑paragrafu 29).
Oqfsa loġiċi
Organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili li jitolbu għotjiet huma meħtieġa jippreżentaw qafas loġiku tal‑proġett li 
jkunu jixtiequ jimplimentaw. Qafas loġiku huwa dokument f’format ta’ tabella standard li jistabbilixxi l‑objetti ‑
vi kumplessivi, l‑objettivi speċifiċi, ir‑riżultati mistennija u l‑attivitajiet ippjanati għal proġett.Kaxxa 5
20 Osservazzjonijiet
35 
F’erba’ każijiet, l‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti kif ippjanat ġie ostakolat 
minn avvenimenti mhux mistennija, 
bħal sħab li ma wasslux il‑kontributi 
mistennija tagħhom jew bidliet kbar 
fl‑ambjent politiku. F’dawn il‑każijiet, 
il‑kwistjonijiet ġew trattati kif xieraq 
mill‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili f’konsultazzjoni mal‑Kummissjo ‑
ni. Dan sar billi nbidel sieħeb wieħed 
jew aktar tal‑proġett jew billi nbidel 
l‑ambitu ġeografiku tal‑proġett.
36 
Il‑perjodu ta’ implimentazzjoni għal 
11‑il proġett ġie estiż b’bejn xahrejn 
u 13 ‑il xahar. L‑argumenti li ngħataw 
għall‑estensjoni tal‑perjodu ta’ impli ‑
mentazzjoni ma stabbilixxewx b’mod 
konvinċenti r‑raġuni għalfejn l‑għotja 
ma ntużatx kompletament sa tmiem 
il‑perjodu ta’ implimentazzjoni inizjali 
jew ma indikawx li kienet meħtieġa es ‑
tensjoni u li din kienet suffiċjenti biex 
jinkisbu l‑objettivi tal‑proġetti. Hemm 
riskju li l‑perjodi ta’ implimentazzjoni 
tal‑proġetti ġew estiżi prinċipalment 
biex l‑organizzazzjonijiet benefiċjarji 
jonfqu l‑baġit bis‑sħiħ aktar milli biex 
jiksbu l‑objettivi tal‑proġetti.37 
Billi kuntratti ta’ għotjiet jingħataw 
wara sejħiet għal proposti u mhux 
għal proċedura tal‑offerti, huwa diffiċli 
biex il‑Kummissjoni tiżgura komple ‑
tament il‑kosteffettività tal‑infiq. 
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni ma 
ddefinixxietx punti ta’ riferiment 
għall‑valutazzjoni tal‑kosteffettività. 
Madankollu, ma hemm ebda indika ‑
zzjoni li l‑ispiża kumplessiva tal‑biċċa 
l‑kbira mill‑proġetti eżaminati mhijiex 
raġonevoli għar‑riżultati mistennija. 
F’bosta każijiet, is‑salarji individwali 
huma wkoll relattivament baxxi, li juri 
d‑dedikazzjoni ta’ ħafna mill‑membri 
tal‑persunal tal‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili li jimplimentaw 
il‑proġetti. Madankollu, fi 3 mill ‑31 każ 
eżaminat, madankollu, il‑kosteffettiv ‑
ità ma kinitx ottima. F’dawk il‑każijiet, 
l‑ispiża kumplessiva kienet għolja 
meta mqabbla mar‑riżultati mistennija.
38 
Il‑Qorti għamlet tqabbil għall ‑14 
mill ‑31 proġett eżaminat li għandhom 
l‑għan li jipprovdu assistenza diretta ‑
ment lill‑benefiċjarji finali31. Għal dawn 
il‑proġetti, hemm evidenza li l‑proġetti 
implimentati mill‑organizzazzjonijiet 
li jinsabu f’pajjiżi benefiċjarji huma 
aktar kosteffettivi minn dawk ibbażati 
f’pajjiżi oħra. Dawk tal‑ewwel jilħqu 
aktar benefiċjarji finali u għandhom 
spiża medja aktar baxxa għal kull 
benefiċjarju li jirċievi assistenza.31 Mill‑183 kuntratt ta’ għotja 
ffirmat fil‑perjodu 2007 ‑2013, 
76 kienu jikkonċernaw 
proġetti li l‑attività prinċipali 
tagħhom kienet li jipprovdu 
assistenza għal benefiċjarji 
finali, eż. vittmi tat‑tortura.
21 Osservazzjonijiet
39 
Il‑biċċa l‑kbira mill‑baġits tal‑proġetti 
eżaminati jinkludu żieda ta’ 7 % 
tal‑ispejjeż diretti biex ikopru spejjeż 
indiretti. L‑organizzazzjonijiet 
benefiċjarji għandhom interpretazz ‑
jonijiet differenti dwar x’inhu kop ‑
ert minn dan l‑ammont b’rata fissa. 
B’riżultat ta’ dan, il‑kera tal‑uffiċċji, 
is‑salarji tal‑persunal finanzjarju/
amministrattiv/maniġment ġenerali 
u spejjeż oħra jiġu trattati b’mod dif ‑
ferenti. Skont il‑każ, dawn l‑ispejjeż 
kollha, xi wħud minnhom jew inkella 
xejn minnhom jiġu inklużi fil‑baġit 
tal‑għotja fuq l‑ammont b’rata fissa 
għal spejjeż indiretti.
L‑impatt tal‑finanzjament 
taħt l‑EIDHR kien limitat 
mill‑fatt li l‑kontribuzzjoni 
finanzjarja modesta taħt 
l‑EIDHR tqassmet iżżejjed 
u f’ċerti sitwazzjonijiet minn 
kuntesti politiċi sfavorevoli
40 
Il‑finanzjament taħt l‑EIDHR 
għall‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑piena 
tal‑mewt jirrifletti l‑impenn qawwi 
komuni tal‑UE għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt. B’hekk, huwa għandu l‑għan 
li jsaħħaħ l‑influwenza morali tal‑UE 
fuq kwistjonijiet relatati mad‑drittijiet 
tal‑bniedem. Madankollu, ir‑riżorsi 
allokati huma relattivament modesti 
(ara l‑paragrafu 10) meta mqabbla 
mal‑isfidi globali ffaċċjati (ara l‑para ‑
grafi 1 sa 4). Il‑finanzjament disponib ‑
bli għall‑perjodu 2007 ‑2013 tqassam 
iżżejjed fuq 183 proġett implimentat 
f’aktar minn 120 pajjiż madwar id‑din ‑
ja, u b’hekk tnaqqas l‑impatt tiegħu.41 
Ġeneralment kien diffiċli li jitkejlu l‑im ‑
patti tal‑proġetti billi l‑impatt mixtieq 
huwa frekwentement intanġibbli, ma 
hemmx miri stabbiliti għall‑indikaturi 
tal‑prestazzjoni (ara l‑paragrafu 29) 
u r‑rappurtar mill‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili lill‑Kummissjoni 
jikkonċentra fuq l‑attivitajiet (ara 
l‑paragrafu 32). Barra minn hekk, 
il‑progress jiddependi mhux biss fuq 
il‑kisbiet tal‑proġetti iżda wkoll fuq 
ħafna fatturi esoġeni. Dan jagħmilha 
diffiċli u f’xi każijiet impossibbli li jiġi 
vvalutat il‑punt sa fejn l‑attivitajiet ik ‑
kontribwixxew għall‑progress.
42 
Jitwettqu evalwazzjonijiet biex 
jiġu vvalutati l‑impatti tal‑proġetti. 
Madankollu, dawn ma jipprovdux 
stampa sħiħa billi l‑approċċ mhuwiex 
armonizzat. Tabilħaqq, jitħalla f’idejn 
l‑organizzazzjonijiet benefiċjarji li 
japplikaw għal għotja biex jiddeċiedu 
jekk jixtiqux jippjanaw għal evalwazz ‑
joni tal‑proġett jew le32.
43 
Mill ‑31 proġett eżaminat, 14 kell ‑
hom il‑provvediment ta’ assistenza 
għall‑benefiċjarji finali bħala attività 
prinċipali. 10 rnexxielhom jiksbu 
dak l‑objettiv. Dan huwa ddimostrat 
bl‑għadd ta’ persuni li rċevew as ‑
sistenza, ir‑reputazzjoni tal‑organiz ‑
zazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili li impli ‑
mentaw il‑proġetti u l‑apprezzament 
tal‑benefiċjarji finali kif jidher fl‑istatis ‑
tika u kif ġie espress lill‑Qorti waqt 
l‑intervisti. Madankollu, bl‑eċċezzjoni 
tal‑proġetti implimentati fil‑Georgia, 
il‑proġetti eżaminati għandhom 
impatt kumplessiv limitat billi jiffukaw 
fuq gruppi fil‑mira żgħar.32 Fi 18 biss mill ‑31 proġett 
eżaminat saret proviżjoni biex 
jitwettqu evalwazzjonijiet 
tal‑proġetti fi tmiem 
il‑proġett. Ara wkoll 
il‑paragrafu 26 tar‑Rapport 
Speċjali Nru 18/2014 tal‑Qorti 
li jikkonċerna s‑sistemi ta’ 
evalwazzjoni u ta’ monitoraġġ 
orjentat lejn ir‑riżultati 
tal‑EuropeAid ( http://eca.
europa.eu ).
22 Osservazzjonijiet
44 
Għall‑erba’ proġetti oħra li 
prinċipalment jipprovdu assistenza 
lill‑benefiċjarji finali, ma hemm ebda 
evidenza ta’ impatt sinifikanti. Żewġ 
proġetti pprovdew appoġġ legali lil 
individwi li qed jiffaċċjaw il‑piena 
tal‑mewt fl‑Istati Uniti iżda fi ftit 
każijiet biss kien possibbli li tiġi evitata 
l‑piena tal‑mewt. Żewġ proġetti oħra 
wasslu għal preżentazzjonijiet fil‑qrati 
f’ħafna pajjiżi fir‑rigward ta’ każijiet ta’ 
tortura, iżda sa issa ftit ġew rappurtati 
każijiet li rriżultaw f’deċiżjoni pożittiva.
45 
Mill ‑31 proġett eżaminat, 17 kell ‑
hom objettivi prinċipali oħra li ma 
kinux il‑provvediment ta’ assistenza 
għall‑benefiċjarji finali. L‑implimen ‑
tazzjoni ntemmet f’disa’ każijiet; f’sitta 
minn dawk il‑każijiet, l‑impatt huwa 
inqas milli mistenni:
(a) proġett li ffoka fuq il‑prevenzjoni 
tat‑tortura f’disa’ eks‑Repubbliki 
Sovjetiċi kien parzjalment effet ‑
tiv fl‑istabbiliment ta’ sistemi ta’ 
monitoraġġ u fil‑promozzjoni 
ta’ mudelli tal‑aħjar prattika 
għar‑riabilitazzjoni. Ma hemm 
ebda evidenza li l‑proġett irnexxie ‑
lu jżid l‑interazzjoni bejn il‑gverni ‑
jiet u s‑soċjetà ċivili fil‑qasam 
tat‑tortura, il‑kapaċità tas‑soċjetà 
ċivili u l‑aċċess tal‑gruppi ta’ 
priġunieri l‑aktar vulnerabbli għal 
servizzi ta’ appoġġ;
(b) proġett li indirizza l‑piena 
tal‑mewt fi 17 ‑il pajjiż irnexxielu 
jżid is‑sensibilizzazjoni tal‑pubb ‑
liku, ippromwova t‑trasparenza, 
saħħaħ in‑netwerks u l‑koal ‑
izzjonijiet, u żied il‑kapaċità 
tas‑soċjetà ċivili. Madankollu, ma 
kellux daqstant suċċess fir‑rigward 
tal‑objettivi l‑aktar sostanzjali 
tal‑proġett, bħall‑abolizzjoni tal‑pi ‑
ena tal‑mewt jew l‑istabbiliment 
ta’ moratorji fuq eżekuzzjonijiet. 
Fir‑rigward tal‑iżvilupp tal‑politika 
tal‑ġustizzja kriminali u r‑riforma legali, kien hemm xi progress f’4 
biss mis ‑17‑il pajjiż tal‑proġetti 
u l‑objettiv biex jiżdiedu r‑rati ‑
fikazzjonijiet ta’ konvenzjonijiet 
internazzjonali kważi ma rnexxa 
xejn;
(c) proġett wieħed b’fokus fuq 
il‑kundizzjonijiet tad‑detenz ‑
joni f’postjiet ta’ detenzjoni ta’ 
priġunieri militari fil‑Georgia 
ma kellu ebda impatt dimostrat. 
Postjiet ta’ detenzjoni ta’ priġunieri 
militari f’kundizzjoni ħażina 
ngħalqu wara tmiem il‑proġett 
iżda ma hemm ebda evidenza li 
l‑proġett ikkontribwixxa għal dan;
(d) proġett li fittex li jsaħħaħ organiz ‑
zazzjonijiet li jiġġieldu kontra l‑pie ‑
na tal‑mewt f’żewġ Stati Amerikani 
fl‑Istati Uniti kellhom xi impatt, 
għalkemm ħafna inqas minn dak 
mistenni;
23 Osservazzjonijiet
(e) proġett li l‑objettiv tiegħu kien li 
ċ‑Ċina titressaq biex tikkunsidra li 
tiffirma l‑OPCAT u li jikkontribwixxi 
għall‑prevenzjoni tat‑tortura u ta’ 
forom oħra ta’ trattament ħażin 
fiċ‑Ċina ma kisibx il‑biċċa l‑kbira 
mir‑riżultati iddettaljati tal‑proġett. 
Kien hemm xi progress fir‑rigward 
tas‑superviżjoni ta’ ċentri ta’ de ‑
tenzjoni ta’ qabel il‑proċess, u l‑liġi 
kriminali ġiet emendata biex tiġi 
aktar konformi ma’ standards 
internazzjonali. Madankollu, ma 
nkisbet ebda kunsiderazzjoni 
akbar tal‑OPCAT, ma ġiet impli ‑
mentatata ebda linji gwida ta’ 
implimentazzjoni ġdida fir‑rigward 
ta’ evidenza miksuba illegalment, 
skema pilota għall‑monitoraġġ 
ġiet operata f’ċentru ta’ detenzjoni 
wieħed biss u ma ġie stabbilit ebda 
mekkaniżmu aħjar għall‑ilmenti;
(f) proġett wieħed fittex li jnaqqas 
l‑użu tal‑piena tal‑mewt fiċ‑Ċina 
billi jippromwovi d‑diskrezzjoni 
ġudizzjarja permezz tat‑taħriġ ta’ 
mħallfin fil‑qrati lokali u l‑iżvilupp 
ta’ linji gwida stretti dwar l‑għoti 
ta’ sentenzi u l‑evidenza għal 
proċeduri ġudizzjarji. Matul 
il‑perjodu ta’ implimentazz ‑
joni tal‑proġett, seħħew bosta 
bidliet pożittivi. Bosta biċċiet 
ta’ leġiżlazzjoni u bosta politiki 
relatati mal‑piena tal‑mewt ġew 
riformati, eż. l‑istandard tal‑għoti 
ta’ sentenzi f’każijiet ta’ piena 
tal‑mewt ġie unifikat, il‑piena 
tal‑mewt ingħatat biss lil kriminali 
li kienu wettqu reati estremament 
serji u 13 ‑il reat mhux vjolenti 
ma baqgħux eliġibbli għall‑piena 
tal‑mewt. Madankollu, ma tista’ ssir 
ebda rabta diretta bejn il‑proġett 
u dawn il‑bidliet.46 
Għat‑tmien proġetti li għadhom 
għaddejjin, għadu kmieni wisq biex 
jintlaħqu konklużjonijiet dwar l‑impatt 
tagħhom. Madankollu, hemm indika ‑
zzjonijiet li mill‑inqas żewġ proġetti se 
jkollhom inqas impatt milli mistenni:
(a) proġett wieħed jappoġġa kon ‑
formità domestika akbar f’sitt 
pajjiżi Afrikani b’obbligi, normi 
u proċeduri internazzjonali fir‑rig ‑
ward tal‑liġi tat‑tortura. Għalkemm 
is‑sessjonijiet ta’ ħidma rnexxew, 
kif jidher mill‑għadd dejjem jiżdied 
ta’ parteċipanti, ma hemm ebda 
evidenza li l‑proġett kellu impatt 
sostanzjali;
(b) proġett ieħor kien jinvolvi riċerka 
għall‑iżvilupp ta’ settijiet ta’ linji 
gwida għal interpretazzjoni aħjar 
tal‑politika fil‑qasam kriminali 
minn qrati Ċiniżi. Il‑linji gwida ġew 
ippreżentati lill‑Qorti Suprema 
tal‑Poplu iżda ma kien hemm ebda 
reazzjoni sa issa. L‑isforzi li saru 
mhux se jkollhom impatt jekk l‑aw ‑
toritajiet ġudizzjarji mhumiex lesti 
jużaw il‑linji gwida. Mhux probab ‑
bli li jkun hemm eżitu pożittiv billi 
l‑uffiċjali tal‑istat qed isibuha aktar 
bi tqila li jappoġġaw inizjattivi li 
jiffavorixxu l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt.
24 Osservazzjonijiet
47 
Hemm diversi raġunijiet għalfejn 
l‑impatt tal‑proġetti huwa limitat:
(a) xi wħud mill‑objettivi tal‑proġetti 
kienu ambizzjużi żżejjed 
u għaldaqstant ma setgħux 
jintlaħqu (ara l‑paragrafu 29);
(b) il‑progress fil‑qasam tat‑tortu ‑
ra u l‑piena tal‑mewt huwa 
ġeneralment bil‑mod u għandu 
tendenza li jieħu aktar żmien 
mill‑proġetti nfushom;
(c) il‑kuntest politiku fil‑pajjiżi mmi ‑
rati ma kienx dejjem iwassal 
għal progress sostanzjali. Ir‑rieda 
tal‑gvern hija partikolarment im ‑
portanti għal objettivi ta’ proġetti 
li ma jimmirawx direttament lejn 
il‑benefiċjarji finali.48 
Minkejja li l‑progress jiddependi mhux 
biss fuq il‑kisbiet tal‑proġetti iżda 
wkoll fuq fatturi esoġeni (ara l‑para ‑
grafu 41), hemm indikazzjonijiet li sitta 
mill‑proġetti eżaminati li kkontribwixx ‑
ew lejn l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt 
fl‑Istati Uniti kellhom impatt kombi ‑
nat pożittiv. Il‑kontribut tagħhom ħa 
diversi forom. Erba’ proġetti ffukaw 
fuq is‑sensibilizzazzjoni, pereżempju 
bl‑għoti ta’ setgħa lill‑ilħna tal‑familji 
ta’ dawk ġustizzjati, l‑operat ta’ bureau 
ta’ kelliema nazzjonali jew it‑twettiq 
ta’ kampanja mill‑midja fuq skala naz ‑
zjonali. Żewġ proġetti kienu jinvolvu 
t‑twettiq ta’ riċerka, wieħed dwar kif 
jistgħu jiġu influwenzati dawk li jfasslu 
l‑politika u l‑ieħor dwar il‑valutazzjoni 
tas‑sitwazzjoni f’erba’ stati fir‑rigward 
tal‑piena tal‑mewt. Dawn il‑proġetti 
kkontribwixxew għal żviluppi pożittivi 
(ara l‑ Kaxxa 6 ) għalkemm ma jistax 
jiġi vvalutat il‑livell preċiż ta’ dan 
il‑kontribut. Hemm indikazzjonijiet li 
l‑proġetti ta’ sensibilizzazzjoni kellhom 
aktar impatt miż‑żewġ proġetti li kienu 
jinvolvu riċerka.
Żviluppi fl‑Istati Uniti fir‑rigward tal‑piena tal‑mewt
Żviluppi fl‑Istati Uniti fir‑rigward tal‑piena tal‑mewt kienu fil‑biċċa l‑kbira pożittivi matul il‑perjodu li kien 
qed jiġi eżaminat. Il‑piena tal‑mewt ġiet abolita fi New Mexico (fl ‑2009), f’Illinois (fl ‑2011), f’Connecticut (fl ‑
2012) u f’Maryland (fl ‑2013), l‑għadd ta’ sentenzi tal‑mewt niżel minn 118 fl ‑2009 għal 83 fl ‑2013 u l‑għadd ta’ 
eżekuzzjonijiet niżel minn 52 fl ‑2009 għal 39 fl ‑201333.
33 Sors:  Death Penalty Information Center (Iċ‑Ċentru ta’ Informazzjoni dwar il‑Piena tal‑Mewt). Fl ‑2015, il‑piena tal‑mewt ġiet abolita wkoll 
fin‑Nebraska.Kaxxa 6
25 Osservazzjonijiet
34 Il‑Qorti nnutat eċċezzjoni 
waħda biss.Il‑kisbiet tal‑proġetti 
huma sostenibbli iżda 
l‑għotjiet ma għamlux 
lill‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili aktar 
awtosostenibbli
49 
Il‑proposti għal proġetti eżaminati 
jindirizzaw is‑sostenibbiltà finanzjarja, 
istituzzjonali u tal‑politika. Barra minn 
hekk, is‑sostenibbiltà tar‑riżultati hija 
koperta fir‑rapporti li ġew ippreżentati 
minn organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili fi tmiem l‑implimentazzjoni 
tal‑proġetti34. Għalkemm l‑impatti 
tal‑proġetti spiss ma jilħqux l‑aspettat ‑
tivi (ara l‑paragrafi 43 sa 48), il‑proġetti 
kkontribwixxew għal bidliet li x’aktarx 
huma permanenti.
50 
Barra minn hekk, l‑għotjiet li ngħataw, 
f’bosta każijiet ippermettew lill‑or ‑
ganizzazzjonijiet benefiċjarji jespandu 
l‑ambitu ġeografiku tagħhom, li kien 
ta’ benefiċċju għall‑organizzazzjoni. 
F’xi każijiet, l‑ambitu tematiku tal‑or ‑
ganizzazzjonijiet benefiċjarji wkoll 
issaħħaħ permezz tal‑għotja taħt 
l‑EIDHR.
51 
Madankollu, il‑biċċa l‑kbira mill‑or ‑
ganizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
mhumiex awtosostenibbli. Xi wħud 
mill‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili kkonċernati jirnexxielhom jiksbu 
parti mill‑ħtiġijiet ta’ finanzjament 
tagħhom permezz ta’ attivitajiet li 
jiġġeneraw l‑introjtu jew minn donaz ‑
zjonijiet mill‑pubbliku ġenerali, iżda 
kumplessivament dan jibqa’ limitat 
ħafna. Biex jiffinanzjaw l‑attivitajiet 
tagħhom, huma dipendenti ħafna fuq 
għotjiet mill‑ftit donaturi li jipprovdu 
finanzjament għall‑ġlieda kontra 
t‑tortura u l‑piena tal‑mewt.52 
Il‑fatt li l‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili mhumiex awtosos ‑
tenibbli jipperikola l‑kontinwità tal‑at ‑
tivitajiet tagħhom. Is‑sospensjoni jew 
il‑waqfien ta’ finanzjament taħt l‑EI ‑
DHR spiss iwassal biex l‑organizzazz ‑
jonijiet benefiċjarji jnaqqsu għal xejn 
l‑attivitajiet tagħhom u jagħtu s‑sensja 
lil membri tal‑persunal, u b’hekk jitilfu 
għarfien espert. F’xi każijiet, in‑nuqqas 
ta’ awtosostenibbiltà tipperikola wkoll 
il‑kontinwità tal‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili nfushom.
53 
Mill ‑31 proġett li ġew eżaminati 5 
biss kienu jinkludu attivitajiet biex 
l‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
jsiru aktar awtosostenibbli. L‑objettiv 
ma nkisibx fi tliet każijiet minħabba 
li l‑attivitajiet ippjanati li jiġġeneraw 
l‑introjtu ma ġewx stabbiliti jew 
minħabba li ma nkisbitx is‑sjieda 
tas‑servizzi mill‑komunità. F’żewġ 
każijiet oħra, l‑awtosostenibbiltà ġiet 
stabbilita b’suċċess:
(a) fir‑Repubblika Demokratika 
tal‑Kongo, proġett li ffinanzja 
ċentri lokali biex jipprovdi 
appoġġ psikoloġiku u legali 
għal vittmi ta’ vjolenza sesswali 
rnexxielu jagħmel iċ‑ċentri aw ‑
tosostenibbli. Il‑proġett għamel 
dan billi stabbilixxa diversi at ‑
tivitajiet li jiġġeneraw l‑introjtu, 
bħall‑agrikoltura, il‑ħami, il‑kar ‑
penterija u x‑xogħol tal‑labra 
tal‑malja, jew billi pprovda mik ‑
rokreditu għall‑komunità lokali;
(b) proġett fl‑Istati Uniti pper ‑
metta li organizzazzjonijiet 
lokali tas‑soċjetà ċivili f’żewġ stati 
jiżviluppaw pjan għall‑ġbir ta’ 
fondi sabiex jiżguraw is‑sostenib ‑
biltà finanzjarja tagħhom. Iż‑żewġ 
affiljati saru finanzjarjament 
sostenibbli, mingħajr finanzjament 
mill‑organizzazzjoni ta’ koordinaz ‑
zjoni fil‑livell nazzjonali.
26
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
54 
L‑appoġġ taħt l‑EIDHR għall‑ġlieda 
kontra t‑tortura, ir‑riabilitazzjoni ta’ 
vittmi tat‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑pi ‑
ena tal‑mewt kien effettiv parzjalment 
biss billi l‑finanzjament modest ma 
kienx immirat bl‑aħjar mod u l‑pro ‑
gress kien ostakolat minn kuntesti 
politiċi sfavorevoli.
Rakkomandazzjoni 1
Immirar aħjar tar‑riżorsi modesti
Il‑Kummissjoni għandha tikkonċentra 
l‑finanzjament taħt l‑EIDHR fuq 
il‑kwistjonijiet l‑aktar rilevanti u fuq 
il‑pajjiżi bl‑akbar ħtiġijiet u fejn jista’ 
jiġi mistenni li jkun hemm l‑akbar 
impatt, f’konformità mal‑prijoritajiet 
definiti fl‑istrateġiji tal‑pajjiżi dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem.
55 
Il‑Kummissjoni tikseb informazzjoni 
adegwata dwar sitwazzjonijiet ta’ drit ‑
tijiet tal‑bniedem f’pajjiżi sħab u tistab ‑
bilixxi prijoritajiet xierqa għal kull 
pajjiż sieħeb. Għalkemm ġeneralment 
il‑finanzjament kien allokat tajjeb, 
il‑Kummissjoni ma tiħux biżżejjed 
kont ta’ dawn il‑prijoritajiet. Barra 
minn hekk, f’ħafna pajjiżi l‑proġetti 
ffinanzjati minn għotjiet taħt l‑EIDHR 
mhumiex komplementati biżżejjed 
minn, jew koordinati biżżejjed, ma’ 
azzjonijiet oħra tal‑UE, bħal appoġġ 
tradizzjonali għall‑iżvilupp u djalogu 
mal‑pajjiż sieħeb. L‑approċċ, xprunat 
mid‑domanda, għall‑finanzjament 
tal‑proġetti żgura li ġeneralment, 
il‑proġetti ġew implimentati minn or ‑
ganizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili moti ‑
vati u b’għarfien espert tekniku u ta’ 
ġestjoni tajjeb. Għalkemm il‑proċess 
tal‑għażla ta’ proġetti kien doku ‑
mentat tajjeb, dan ma kienx rigoruż 
biżżejjed u ċerti żvantaġġi tal‑approċċ 
xprunat mid‑domanda ma kinux miti ‑
gati biżżejjed. F’każijiet fejn il‑proġetti 
magħżula kellhom objettivi ambizzjużi żżejjed jew ma kinux ċari biżżejjed 
dwar x’kellu jinkiseb preċiżament, ma 
sarx titjib fid‑disinji tal‑proġetti (ara 
l‑paragrafi 14 sa 30).
Rakkomandazzjoni 2
Titjib tal‑koordinazzjoni ma’ azzjoni ‑
jiet oħra tal‑UE
Il‑Kummissjoni għandha, kull fejn 
huwa possibbli, tiddikjara pubb ‑
likament il‑prijoritajiet tal‑UE kif 
definiti fl‑istrateġiji tal‑pajjiżi dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem u għandha 
tiffoka l‑għażla tal‑proġetti, l‑appoġġ 
għall‑iżvilupp tradizzjonali tal‑Kum ‑
missjoni u d‑djalogu politiku fuq dawk 
il‑prijoritajiet b’mod koordinat. Barra 
minn hekk, il‑Kummissjoni għandha 
tiżgura l‑implimentazzjoni fil‑pront 
tal‑approċċ ibbażat fuq id‑drittijiet 
tal‑bniedem.
Rakkomandazzjoni 3
Titjib tal‑għażla tal‑proġetti
Il‑Kummissjoni għandha ttejjeb 
ulterjurment il‑grilji ta’ evalwazz ‑
joni standardizzati u l‑linji gwida 
għall‑assessuri sabiex tiżgura li l‑val ‑
utazzjonijiet kollha jkunu koerenti 
u konsistenti. Għandu jkun perfetta ‑
ment ċar għall‑assessuri, preċiżament 
liema kriterji għandhom jivvalutaw 
u kif għandhom jagħtu l‑punteġġi. 
Il‑valutazzjonijiet infushom għandhom 
jitwettqu b’mod aktar rigoruż 
u għandhom jipprovdu spjegazzjoni ‑
jiet ċari għall‑kriterji kollha vvalutati. 
L‑approċċ ta’ valutazzjoni mill‑ġdid 
għandu jkun ċar u jiġi applikat b’mod 
konsistenti.
27 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Rakkomandazzjoni 4
Użu aħjar tal‑possibbiltajiet 
għat‑titjib tal‑proposti għal proġetti 
fejn l‑assessuri jkunu identifikaw 
dgħufijiet fit‑tfassil
Il‑Kummissjoni għandha, b’mod aktar 
sistematiku, tistieden lill‑applikanti 
biex jaġġustaw il‑proposti tagħhom 
għal proġetti tagħhom biex jiġi 
żgurat li d‑dgħufijiet identifikati 
mill‑assessuri jittieħdu inkunsiderazz ‑
joni aħjar, filwaqt li tissalvagwardja li 
l‑aġġustamenti ma jkunux sostanzjali 
sabiex it‑trattament ġust u indaqs 
jibqa’ garantit.
56 
Kollox ma’ kollox, l‑attivitajiet 
tal‑proġetti twettqu kif ippjanat 
u huma ġeneralment kosteffet ‑
tivi, b’mod partikolari l‑proġetti 
implimentati minn organizzazzjoni ‑
jiet tas‑soċjetà ċivili f’pajjiżi sħab. 
Ir‑riżultati miksuba mill‑għotjiet 
huma sostenibbli. Madankollu, 
is‑sistemi għall‑kejl tal‑impatti huma 
pjuttost dgħajfa, b’oqfsa loġiċi 
għall‑proġetti li mhumiex ċari, nuqqas 
ta’ punti ta’ riferiment u miri definiti 
b’mod ċar, u approċċ inkonsistenti 
għall‑evalwazzjonijiet tal‑proġetti. 
Meta l‑proġetti jipprovdu assistenza 
għall‑vittmi, l‑impatt huwa tanġibbli, 
għalkemm limitat għal gruppi fil‑mira 
relattivament żgħar. Huwa diffiċli li jiġi 
vvalutat il‑kontribut ta’ proġetti li jfit ‑
txu li jiksbu riformi leġiżlattivi jew ta’ 
politika billi l‑progress tipikament jid ‑
dependi wkoll fuq ħafna fatturi oħra. 
F’bosta każijiet, l‑impatti tal‑proġetti 
ġew ostakolati minn kuntesti politiċi 
sfavorevoli. Il‑kisbiet li saru huma sos ‑
tenibbli. Madankollu, ħafna mill‑organ ‑
izzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili li ġew 
appoġġati jiddependu fil‑biċċa l‑kbira 
fuq appoġġ finanzjarju u l‑intensità 
tal‑attivitajiet tagħhom spiss tonqos 
b’mod sinifikanti meta l‑finanzjament 
taħt l‑EIDHR jintemm (ara l‑para ‑
grafi 32 sa 53).Rakkomandazzjoni 5
Żvilupp ulterjuri tal‑qafas ta’ kejl 
tal‑prestazzjoni
Il‑Kummissjoni għandha tissimplifika 
l‑mudell għall‑qafas loġiku ta’ proġetti 
taħt l‑EIDHR sabiex ir‑rabtiet bejn 
l‑objettivi, l‑attivitajiet u l‑impatti 
jsiru aktar ċari. Indikaturi tal‑impatt 
u miri li jistgħu jitkejlu għandhom jiġu 
definiti abbażi ta’ linji bażi u attivitajiet 
tal‑proġetti li jkunu ppjanati. L‑approċċ 
għall‑evalwazzjonijiet tal‑proġetti 
għandu jiġi armonizzat.
Rakkomandazzjoni 6
Fokus akbar fuq it‑titjib 
 tas‑sostenibbiltà ta’ organizzazzjoni ‑
jiet benefiċjarji
Fis‑sejħa tagħha għal proposti, il‑Kum ‑
missjoni għandha tippromwovi miżuri 
biex l‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili jsiru aktar awtosostenibbli, eż. 
permezz ta’ koordinazzjoni tad‑dona ‑
turi, u għandha tqis modi ta’ kif tip ‑
provdi appoġġ kontinwat għal organ ‑
izzazzjonijiet benefiċjarji li jkollhom 
prestazzjoni tajba.
28 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
Dan ir‑Rapport ġie adottat mill‑Awla III, immexxija mis‑Sur Karel PINXTEN, 
Membru tal‑Qorti tal‑Awdituri, fil‑Lussemburgu fil‑laqgħa tagħha 
tat‑30 ta’ Ġunju 2015.
 Għall‑Qorti tal‑Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President

29
 Annessi
Il‑piena tal‑mewt fl‑AfrikaAnness I
Algeria
Libya
SudanMali
ChadNigerEgypt
AngolaEthiopia
South AfricaNigeriaMauritania
NamibiaZambiaKenyaSomalia
Democratic 
Republic of the Congo
Botswana MozambiqueMorocco
MadagascarSouth Sudan
CongoCameroon
ZimbabweGabonGhanaGuinea
TanzaniaUgandaTunisia
Senegal
Central African Republic
Côte d'IvoireBurkina Faso
BeninEritrea
MalawiLiberiaTogoSierra Leone
LesothoRwandaDjibouti
Guinea-Bissau
SwazilandEquatorial Guinea
MauritiusEquatorial Guinea
ComorosCape Verde
Sao Tome and PrincipeSeychellesGambia
Burundi
0 250 500 750 1000  kmLimiti amministrattivi: © EuroGeographics © NU-FAO © TurkstatSors: Amnesty International 2013Abolizzjonista 
Abolizzjonista de facto Mhux abolizzjonista
Sors:  Eurostat.
30 Annessi
Il‑piena tal‑mewt fl‑AsjaAnness II
ChinaRussian Federation
IndiaKazakhstan
Mongolia
Saudi ArabiaTurkey
Iraq
PakistanIran
Myanmar YemenAfghanistan
Thailand
IndonesiaUzbekistan
OmanJapanTurkmenistan
Syria
VietnamNepalKyrgyzstan
MalaysiaTajikistan
CambodiaJordan
MalaysiaBangladeshGeorgia Azerbaijan
Laos
Sri LankaSouth KoreaDem People's Rep of Korea
Bhutan
Israel
United Arab EmiratesKuwait
QatarLebanon
Singapore MaldivesBahrainPalestine
BruneiPhilippinesArmenia
0250 500 750 1000  kmSors: Amnesty International 2013
Din id-deżinjazzjoni ma għandhiex tiġi interpretata bħala rikonoxximent ta' Stat tal-Palestina u hija mingħajr preġudizzju għall-pożizzjonijiet
individwali tal-Istati Membri dwar din il-kwistjoni.Abolizzjonista
Abolizzjonista de factoAbolizzjonista għal reati ordinarji bissMhux abolizzjonista
Limiti amministrattivi: © EuroGeographics © NU-FAO © Turkstat
Sors:  Eurostat.
31 Annessi
Il‑piena tal‑mewt fl‑Amerika LatinaAnness III
BrazilUnited States of America
ArgentinaPeruMexico
BoliviaColombiaVenezuela
ChileParaguayEcuadorGuyana
UruguayCuba
SurinameNicaraguaHonduras
Guatemala
PanamaGuyana (France)Haiti
Costa RicaBelizeDominican Republic
El SalvadorJamaicaBahamas
0 250 500 750 1000  kmVenezuelaColombiaCuba
PanamaHaiti
GuyanaDominican Republic
Jamaica
Trinidad and TobagoDominica
Martinique (France)Bahamas
BarbadosGuadeloupe (France)
GrenadaSaint Vincent and
the GrenadinesSaint Kitts and NevisAntigua and Barbuda
Saint Lucia
Sors: Amnesty International 2013Abolizzjonista
Abolizzjonista de factoAbolizzjonista għal reati ordinarji bissMhux abolizzjonista
Limiti amministrattivi: © EuroGeographics © NU-FAO
Sors:  Eurostat.
32 Annessi
Il‑piena tal‑mewt fl‑Istati UnitiAnness IV
Mexico
Bahamas
CubaTexasUtahMontana
CaliforniaNevadaIdaho
ArizonaOregon
KansasColoradoIowaWyoming
New MexicoNebraskaMinnesota
Ohio
MissouriIllinois
GeorgiaOklahomaSouth Dakota
AlabamaArkansasWashington
WisconsinNorth DakotaMaine
VirginiaNew York
LouisianaKentucky
TennesseePennsylvania
North Carolina
FloridaIndianaMichigan
MississippiSouth CarolinaWest VirginiaVermont
MarylandNew JerseyNew Hampshire
Massachusetts
Connecticut
DelawareRhode Island
District of ColumbiaCanada
0 250 500 750 1000  kmHawaii
0 200 400 kmAlaska
0 500 1000  kmCanadaRussia
Abolizzjonista
Mhux abolizzjonista
Sors: Amnesty International 2013
Limiti amministrattivi: © NU-FAO
Sors:  Eurostat.
33 Annessi
Sejħiet globali għal proposti 2007 ‑2013
Sejħa 
għal 
propostiTip 
u deskrizzjoniSuġġett TemaAmmont 
tal- għotja 
skont 
il-proġett  
(EUR)Durata Ammont 
allokat 
inizjal -
ment  
(EUR)Ammont 
mogħti 
finalment  
(EUR)
126-224Sejħa globali  
“Sejħa 
Ristretta għal 
Proposti 2007”TorturaAppoġġ għal azzjonijiet tad -Drittijiet tal -Bniedem 
u tad -Demokrazija fir -rigward ta’ Tortura u forom 
oħra ta’ trattament ħażin
Grupp 1:  Prevenzjoni tat -Tortura (30 % 
tal-ammont)
Grupp 2:  Riabilitazzjoni ta’ vittmi tat -tortura 
(70 % tal -ammont)Minimu:
200 000
Massimu:
1 500 000 Minimu:
12-il xahar
Massimu:
36 xahar22 000  000 22 171 837
127-238Sejħa globali  
“Sejħa Miftuħa 
għal Proposti 
2008”Piena 
tal-MewtAzzjonijiet li jappoġġaw kwistjonijiet tad -drittijiet 
tal-bniedem u tad -demokrazija koperti mil -Linji 
Gwida tal -UE dwar il -Piena tal -MewtMinimu:
150 000
Massimu:
1 000 000 Minimu:
12-il xahar
Massimu:
36 xahar4 000  000 8 244 166
128-815Sejħa globali  
“Sejħa 
Ristretta għal 
Proposti 2009”TorturaAppoġġ għal azzjonijiet tad -Drittijiet tal -Bniedem 
u tad -Demokrazija fir -rigward ta’ Tortura u forom 
oħra ta’ trattament ħażinMinimu:
200 000
Massimu:
1 500 000 Minimu:
18-il xahar
Massimu:
36 xahar20 000  000 25 266 659
131-085Sejħa globali  
“Sejħa 
Ristretta għal 
Proposti 2011”Tortura 
/ Piena 
tal-MewtGrupp 1:  Tisħiħ tar -rwol ta’ netwerks tas -soċjetà 
ċivili fil- promozzjoni tad -drittijiet tal- bniedem 
u ta’ riforma demokratika  
‘= > mhux speċifikament relatat mat‑Tortura; 
proġett wieħed biss tal‑Grupp 1 inkluż fl‑ambitu 
tal‑awditjar
Grupp 2:  Azzjonijiet li jappoġġaw il -Linji Gwida 
tal-UE dwar l -abolizzjoni tal -Piena tal -MewtMinimu:
200 000
Massimu:  
1 500 000 Minimu:
18-il xahar
Massimu:
36 xaharGrupp 1:  
14 600  000
Grupp 2:  
7 000 000Grupp 1:  
855 324 
(relatat biss 
mal‑proġett 
kopert 
mill‑awditu)
Grupp 2:  
6 618 135
132-762Sejħa globali  
“Sejħa 
Ristretta għal 
Proposti 2012”TorturaĠlieda kontra l -impunità fuq
Grupp 1:  Azzjonijiet tas -Soċjetà Ċivili kontra 
t-tortura, u t -trattament jew kastig krudili, inuman 
jew degradanti ieħor
Grupp 2:  Azzjonijiet tas -Soċjetà Ċivili li jipprom -
wovu l -funzjonament effettiv tal -Qorti Kriminali 
Internazzjonali u tas -Sistema tal -Istatut ta’ Ruma  
‘= > Grupp 2 mhux inkluż fl‑ambitu tal‑awditjarMinimu:
500 000
Massimu:
1 500 000 Minimu:
24 xahar
Massimu:
36 xaharGrupp 1:  
16 215 000
Grupp 2:  
6 000 00021 219  618
Sors:  Il‑Kummissjoni Ewropea.Anness V
34 Annessi
Proġetti li għalihom l‑awdituri tal‑Qorti analizzaw il‑valutazzjoni ta’ noti kunċettwali 
u proposti sħaħ, li saret mill‑Kummissjoni
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
Il-Georgia2008/148-044 2007/126-224 TorturaAssoċjazzjoni 
Libertà u  ĠustizzjaPrevention of torture in military 
guardhouses (Prevenzjoni tat -tortura 
f’postjiet ta’ detenzjoni ta’ priġunieri 
militari)204 961.00 Awditjat
2008/148-184 2007/126-224 TorturaEmpathy 
AssociationStrengthening the System of Rehabili -
tation for Torture Victims in Georgia 
(Tisħiħ tas -Sistema ta’ Riabilitazzjoni 
għall -Vittmi tat -Tortura fil -Georgia)679 937.0 0 Awditjat
Iċ-Ċina 2008/148-024 2007/126-224 TorturaThe Great Britain 
China CentrePrevention of Torture in the PRC (Pre -
venzjoni tat -Tortura fl -RPĊ)787 966.00 Awditjat
Ir-Repubblika 
Demokratika 
tal-Kongo2008/148-156 2007/126-224 TorturaSolidarité Pour La 
Promotion Sociale 
Et La Paix AsblAssistance et réhabilitation des vic -
times de la torture en RDC (Assistenza 
u riabilitazzjoni tal -vittmi tat -tortura 
fir-Repubblika Demokratika tal -Kongo 
(RDK))421 836.00 Awditjat
L-Arġentina, 
il-Brażil, Mada -
gascar, il -Marokk, 
it-Tajlandja 
u t-Turkija2008/148-045 2007/126-224 TorturaAssoċjazzjoni 
għall -prevenzjoni 
tat-torturaPreventing torture through the promo -
tion of the Optional Protocol to the 
convention against Torture in five tar -
get countries (Prevenzjoni tat -tortura 
permezz tal- promozzjoni tal- Protokoll 
Fakultattiv għall -konvenzjoni kontra 
t-Tortura f’ħames pajjiżi fil -mira)986 306.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
Il-Moldova 2008/148-070 2007/126-224 TorturaProgramm 
ta’ Żvilupp 
tan-Nazzjonijiet 
UnitiSupport for the strengthening the 
national preventive mechanism as per 
OPCAT provisions (Appoġġ għat -tisħiħ 
tal-mekkaniżmu preventiv nazzjonali 
skont id -dispożizzjonijiet tal -OPCAT)640 000.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
Iżrael 2009/148-034 2007/126-224 TorturaAdalah -The legal 
Center for Arab 
minority rights in 
IsraelCombating and preventing torture and 
ill-treatment of Palestinian prisoners 
held in Israeli prisons and Palestinian 
civilians in the Occupied Palestinian 
Territory (Il -ġlieda kontra u l -preven -
zjoni tat -tortura u t -trattament ħażin 
ta’ priġunieri Palestinjani miżmuma 
f’ħabsijiet Iżraeljani u ta’ pajżana 
Palestinjani fit -Territorju Palestinjan 
Okkupat)638 651.00Ma ntagħżilx 
għal ftit
L-Arġentinamhux 
ikkuntrattat2007/126-224 TorturaComité para 
la defensa de 
la salud, la 
ética profesional 
y los derechos 
humanos asocian 
civilPrograma de asistencia y rehabilitación 
a víctimas de la represión y la tortura 
en contextos de acciones judiciales por 
crímenes de las humanidad (Programm 
ta’ assistenza u riabilitazzjoni ta’ vittmi 
ta’ soppressjoni u tat -tortura fil -kuntest 
ta’ azzjonijiet ġudizzjarji għal delitti 
kontra l -umanità)683 708.00Ma ntagħżilx 
għal ftitAnness VI
35 Annessi
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
L-Indjamhux 
ikkuntrattat2007/126-224 TorturaStichting Interker -
kelijke Organisatie 
voor Ontwikke -
lingswerkingReducing the impact of conflict among 
disadvantaged groups in Nepal (Tnaq -
qis tal -impatt tal -kunflitt fost gruppi 
żvantaġġati fin -Nepal)530 243.00Isem il- proġett 
mhuwiex rela -
tat mal -objet -
tiv tas -sejħa 
globali
Il-Kenja 2008/148-075 2007/126-224 TorturaUnità Mediko -Le-
gali IndipendentiInitiative of holistic rehabilitation and 
prevention of torture -project (Inizjat -
tiva ta’ riabilitazzjoni olistika u proġett 
għall -prevenzjoni tat -tortura)1 058 322.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
Il-Georgia 2013/318-878 2013/132-762 TorturaEmpathy 
AssociationCaucasian Anti – Torture Network: 
Multi Rehabilitation Services for Torture 
Victims and Fight Impunity (Netwerk 
Kawkasu Kontra t -Tortura: Servizzi Mul -
ti-Riabilitattivi għall -Vittmi tat -Tortura 
u l-Ġlieda kontra l -Impunità)980 000.00 Awditjat
Iċ-Ċina 2013/318-802 2013/132-762 TorturaThe Rights Prac -
tice LbgFighting torture in China: strengthen -
ing the role of civil society (Ġlieda 
kontra t -tortura fiċ -Ċina: tisħiħ tar -rwol 
tas-soċjetà ċivili)662 500.00 Awditjat
L-Afrika t’Isfel 2013/318-879 2013/132-762 TorturaStichting Young In 
Prison (YIP)Ending impunity in torture and cruel, 
inhuman and degrading treatment of 
children in prison in South Africa and 
Malawi (Tintemm l -impunità fit -tortura 
u f’trattament krudili, inuman u degra -
danti ta’ tfal fil -ħabs fl -Afrika t’Isfel 
u fil-Malawi).882 817.00 Awditjat
Londra, ir -Renju 
Unit2013/318-874 2013/132-762 TorturaThe Redress Trust 
Limited LBGReparation for Torture: Global Sharing 
of Expertise Target countries (Riparazz -
joni għat -Tortura: Kondiviżjoni Globali 
ta’ Għarfien Espert) Pajjiżi fil -mira: 
il-Kenja, il -Perù, il -Libja u n -Nepal (b’xi 
attivitajiet li jinvolvu sa 15-il pajjiż 
fl-Afrika, fl -Asja, fl -Amerika Latina, 
fil-Lvant Nofsani u fl -Ewropa1 194 521.00 Awditjat
Ir-Repubblika 
Demokratika 
tal-Kongo2013/318-886 2013/318-886 TorturaĊentru 
Internazzjonali 
għall -Ġustizzja 
Tranżizzjonali - In -
ternational Center 
For Transitional 
Justice AsblComplementarity in practice: strength -
ening the national judicial response to 
international crimes in Democratic Re -
public of Congo (DRC) and Cote d’Ivoire 
(Il-komplementarjetà fil -prattika: 
tisħiħ tar -rispons ġudizzjarju nazzjonali 
għal reati internazzjonali fir -Repubblika 
Demokratika tal -Kongo (RDK) 
u fil-Kosta tal- Avorju)959 965.00 AwditjatAnness VI
36 Annessi Anness VIPajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
Il-Kolombja 2013/318-801 2013/132-762 TorturaCorporación 
centro de atención 
psicosocialPrevención y Atención Integral a per -
sonas y familias víctimas de tortura 
en Colombia y Ecuador (Prevenz -
joni u Twissija Integrali għal persuni 
u familji li huma vittmi tat -tortura 
fil-Kolombja u fl -Ekwador)738 410.00Ma ntagħżilx 
għal ftit
Pajjiżi AKP 2013/318-847 2013/132-762 TorturaOmega Research 
Foundation 
LimitedTowards stronger controls on the 
supply and use of torture technolo -
gies (Lejn kontrolli aktar b’saħħithom 
fuq il -provvista u l -użu ta’ teknoloġiji 
tat-tortura)1 059  387.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
L-Uganda 2013/318-799 2013/132-762 TorturaAfrican Centre For  
Treatment And  
Rehabilitation Of  
Torture Victims  
(Organizzazzjoni 
Nongovernattiva)Strengthening and enhancing torture  
prevention, rehabilitation and  ac -
countability in East Africa  (Tisħiħ 
u titjib tal -prevenzjoni,  ir -riabilitazz -
joni u r -responsabbiltà  għat -tortura 
fl-Afrika tal -Lvant)1 200  000.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
L-Istati Uniti 
tal-Amerka2009/167-748 2008/127-238Piena 
tal-MewtMurder Victim’s 
Families For 
Human Rights 
(Korporazzjoni 
Mingħajr Skop ta’ 
Qligħ)Voices of Victims Against the Death 
Penalty (Ilħna ta’ Vittmi Kontra l -Piena 
tal-Mewt)485 615.65 Awditjat
2009/167-820 2008/127-238Piena 
tal-MewtThe National 
Coalition To 
Abolish The Death 
Penalty National Coalition to Abolish the Death 
Penalty Intensive Assistance Program 
(Programm Intensiv ta’ Assistenza: 
Koalizzjoni Nazzjonali għall -Abolizzjoni 
tal-Piena tal -Mewt)305 060.86 Awditjat
2009/167-888 2008/127-238Piena 
tal-MewtWitness To Inno -
cence CorporationAmerican DREAM Campaign (Kampanja 
American DREAM)374 944.62 Awditjat
2009/211-244 2008/127-238Piena 
tal-MewtAmerican Bar As -
sociation FundThe Death Penalty Assessments Project: 
Toward a Nationwide Moratorium on 
Executions (Il -Proġett ta’ Valutazzjoni -
jiet tal -Piena tal -Mewt: Lejn Moratorju 
Nazzjonali fuq l -Eżekuzzjonijiet)708 162.00 Awditjat
Iċ-Ċina 2009/167-381 2008/127-238Piena 
tal-MewtThe Great Britain 
China CentrePromoting Judicial Discretion in the Re -
striction and Reduction of Death Pen -
alty Use (Promozzjoni ta’ Diskrezzjoni 
Ġudizzjarja fir -Restrizzjoni u  t-Tnaqqis 
tal-Użu tal -Piena tal -Mewt)576 723.00 Awditjat
Londra, ir -Renju 
Unit2009/167-880 2008/127-238Piena 
tal-MewtPenal Reform 
International UkProgressive Abolition of the Death 
Penalty and Alternatives that Respect 
International Human Rights Standards 
(Abolizzjoni Progressiva tal -Piena 
tal-Mewt u Alternattivi li Jirrispettaw 
l-Istandards Internazzjonali tad -Drittiji -
et tal -Bniedem)926 924.00 Awditjat
2009/214-466 2008/127-238Piena 
tal-MewtReprieve LbgEngaging Europe in the fight for US 
abolition (Ninvolvu l- Ewropa fil- glieda 
għall -abolizzjoni fl -Istati Uniti)504 454.00 Awditjat
37 Annessi Anness VIPajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
L-Istati Uniti 
tal-Amerka2009/167-889 2008/127-238Piena 
tal-MewtDeath Penalty In -
formation CenterChanging the Course of the Death Pen -
alty Debate:  A Proposal for Public Opin -
ion Research, Message Development, 
and Communications on Capital Punish -
ment in the U.S. (Inbiddlu d -Direzzjoni 
tad-Dibattitu dwar il -Piena tal -Mewt: 
Proposta għal Riċerka dwar l -Opinjoni 
Pubblika, Żvilupp tal -Messaġġ, u Komu -
nikazzjonijiet dwar il -Piena Kapitali 
fl-Istati Uniti)193 443.00 Awditjat
Il-pajjiżi kollha 2009/167-901 2008/127-238Piena 
tal-MewtInternational 
Harm Reduction 
AssociationRestricting the Death Penalty for Drug 
Offences through Human Rights Impact 
Assessment (HRIA) of Multi -lateral 
Drug Enforcement Assistance for 
Death Penalty States (Restrizzjoni 
tal-Piena tal -Mewt għal Offiżi relatati 
mad -Droga permezz ta’ Valutazzjoni 
tal-Impatt fuq id -Drittijiet tal -Bniedem 
(HRIA), tal -Assistenza Multilaterali 
għall -Infurzar kontra d -Droga għal Stati 
li għandhom il -Piena tal -Mewt)292 565.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
Il-Benin, 
il-Burkina Faso, 
il-Burundi, 
il-Kongo Braz -
zaville, il -Lesoto, 
il-Liberja, 
il-Malawi, 
il-Mali, in -Niġer, 
ir-Repubblika 
Ċentru -Afrikana, 
it-Togo - ir -Re-
pubbliki tal- Asja 
Ċentrali - iż -Żona 
tal-Karibbew:25 
Stat Nazzjon2009/167-753 2008/127-238Piena 
tal-MewtComunita Di 
S Egido Acapas -
sociazone 
Cultura Assistenza 
PopolareDu moratoire à l’abolition de la peine 
capitale. Promotion du rôle de la société 
civile au plan international et synergies 
politico -institutionnelles (Proġett ta’ 
moratorju għall -abolizzjoni tal -piena 
tal-mewt. Promozzjoni tar -rwol 
tas-soċjetà ċivili fil -livell internazzjonali 
u sinerġiji politiko -istituzzjonali)725 000.00Ma ntagħżilx 
għal ftit
Il-Belarusmhux 
ikkuntrattat2008/127-238Piena 
tal-MewtAssociazione Terra 
del FuocoRunning for rights (Niġru 
għad -drittijiet)203 000.00Isem il- proġett 
mhuwiex rela -
tat mal -objet -
tiv tas -sejħa 
globali
38 Annessi
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
L-Istati Uniti 
tal-Amerka2012/297-076 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtWitness to Inno -
cence CorporationEyes Wide Open Project (Proġett Eyes 
Wide Open)850 032.14 Awditjat
2012/297-078 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtEqual Justice USA 
Inc CorporationBreaking Barriers: Engaging New 
Voices to Abolish the Death Pen -
alty in the United States (Inkissru 
l-Ostakli: Involviment ta’ Ilħna Ġodda 
għall -Abolizzjoni tal -Piena tal -Mewt 
fl-Istati Uniti)495 014.31 Awditjat
Iċ-Ċina 2012/297-072 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtBeijing Normal 
University (L -Uni-
versità Normali ta’ 
Beijing)“Use less” – judicial restraints on 
the use of the death penalty in China 
(“Nużawha inqas” – restrizzjonijiet 
ġudizzjarji fuq l -użu tal -piena tal -mewt 
fiċ-Ċina)938 783.76 Awditjat
Londra, ir -Renju 
Unit2012/297-079 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtPenal Reform 
International UK 
LGBProgressive abolition of the death pen -
alty and implementation of humane 
alternative sanctions after a moratori -
um or abolition (Abolizzjoni progressiva 
tal-piena tal -mewt u  implimentazzjoni 
ta’ sanzjonijiet umani alternattivi wara 
moratorju jew abolizzjoni)864 038.00 Awditjat
2012/297-080 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtReprieve LGBEngaging Europe in the Fight for 
Abolition in the USA, MENA, and 
South East Asia (Ninvolvu l -Ewropa 
fil-Ġlieda għall -abolizzjoni fl -Istati 
Uniti tal -Amerka, fil -MENA u fix -Xlokk 
tal-Asja)715 47 7.0 0 Awditjat
Il-Ġordanmhux 
ikkuntrattat2011/131-085/2Piena 
tal-MewtWomen for 
Cultural 
DevelopmentMa’ Alhaya (All for Life) (Kollox 
għall -Ħajja)479 666.80Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
L-Istati Uniti 
tal-Amerkamhux 
ikkuntrattat2011/131-085/2Piena 
tal-MewtNevada Coalition 
against the Death 
PenaltyCoordinated Nevada (Koordinazzjoni 
fin-Nevada)358 153.00Ma ntagħżilx 
għal ftit
Il-Libanumhux 
ikkuntrattat2011/131-085/2Piena 
tal-MewtAssociation Jus -
tice et MiséricordeLutte pour l’abolition de la peine de 
mort au Liban (Ġlieda għall -abolizzjoni 
tal-piena tal -mewt fil -Libanu)1 200  000.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
Il-Georgia 2010/222-921 2010/128-815 TorturaGeorgian Centre 
For Psycho -Social 
And Medical 
Rehabilitation For 
Torture VictimsEnsuring access to rehabilitation 
services for people affected by torture 
and contribution to the prevention of 
torture in Georgia (Żgurar tal -aċċess 
għal servizzi ta’ riabilitazzjoni għal 
persuni affettwati mit -tortura u kon -
tribut għall -prevenzjoni tat -tortura 
fil-Georgia)766 000.00 AwditjatAnness VI
39 Annessi
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja  
(EUR)Raġuni 
għall -għażla
L-Afrika t’Isfel 2010/222-102 2010/128-815 TorturaUniversity Of Cape 
Town (L- Uni-
versità ta’ Cape 
Town)Harnessing African institutions for the 
prevention and combating of torture 
and other ill -treatment in six African 
states - the development and imple -
mentation of operational standards 
(Sfruttar ta’ istituzzjonijiet Afrikani 
għall -prevenzjoni u l -ġlieda kontra 
t-tortura u trattament ħażin ieħor f’sitt 
stati Afrikani - l -iżvilupp u l -implimen -
tazzjoni ta’ standards operazzjonali).1 194  359.00 Awditjat
Ir-Repubblika 
Demokratika 
tal-Kongo (RDK)2010/222-810 2010/128-815 TorturaCoopi - Co -
operazione 
InternazionaleProjet de prévention, protection et 
réhabilitation des victimes de VS et de 
leurs communautés et au renforce -
ment des capacités communautaires 
et étatiques à l’Est de la RDC (Proġett 
ta’ prevenzjoni, protezzjoni u riabili -
tazzjoni tal -vittmi ta’ vjolenza sesswali 
u tal -komunitajiet tagħhom, u ta’ rin -
forz tal -kapaċitajiet tal -komunitajiet 
u tal -Istat fil -Lvant tar -Repubblika 
Demokratika tal -Kongo (RDK))1 395  000.00 Awditjat
Londra, ir -Renju 
Unit2010/222-086 2010/128-815 TorturaPenal Reform 
InternationalStrengthening institutions and building 
civil society capacity to combat torture 
in 9 CIS countries (Tisħiħ ta’ istituzzjoni -
jiet u bini ta’ kapaċità tas -soċjetà ċivili 
għall -ġlieda kontra t -tortura f’9 pajjiżi 
tal-KSI)1 130 583.00 Awditjat
2010/222-733 2010/128-815 TorturaThe Redress Trust 
Limited LbgReparation for torture: Global Sharing 
of Expertise (Riparazzjoni għat -tortura: 
Kondiviżjoni Globali ta’ Għarfien Espert)1 033  805.00 Awditjat
Il-Benin 2010/223-216 2010/128-815 TorturaAssoċjazzjoni Care 
FranceETODE: - Pour la justice et les droits 
des femmes et des filles (ETODE: 
- Għall -ġustizzja u għad -drittijiet 
tan-nisa u tal -bniet)1 159 409.00Ma ntagħżilx 
għal ftit
In-Niġerjamhux 
ikkuntrattat2010/128-815 Tortura Concern UniversalPreventing Women’s Ill -treatment / Re -
habilitating widows in CRS and Eboyni 
State (Prevenzjoni tat -Trattament Ħażin 
tan-Nisa / Riabilitazzjoni ta’ romol 
fis-CRS u fl -Istat ta’ Eboyni)313 060.00Il-punteġġi 
tal-assessuri 
huma sinifi -
kattivament 
differenti
It-Turkijamhux 
ikkuntrattat2010/128-815 TorturaRoh Saglig -
inda Insan Haklari 
Girisimi (Human 
Rights in Mental 
Health Initiative)Project for creating a civic monitor -
ing system in the mental health field 
(Proġett għall -ħolqien ta’ sistema ta’ 
monitoraġġ ċivili fil -qasam tas -saħħa 
mentali)380 000.00Isem il- proġett 
mhuwiex rela -
tat mal -objet -
tiv tas -sejħa 
globali
Sors:  Il‑Kummissjoni Ewropea.Anness VI
40 Annessi Anness VIIGħotjiet eżaminati
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja 
(EUR)
Londra, 
ir-Renju 
Unit2013/318-874 2013/132-762 TorturaThe Redress Trust 
Limited LBGReparation for Torture: Global Sharing of Expertise Tar -
get countries (Riparazzjoni għat -Tortura: Kondiviżjoni 
Globali ta’ Għarfien Espert) Pajjiżi fil -mira: il -Kenja, 
il-Perù, il -Libja u n -Nepal (b’xi attivitajiet li jinvolvu sa 
15-il pajjiż fl -Afrika, fl -Asja, fl -Amerika Latina, fil -Lvant 
Nofsani u fl -Ewropa1 194 520.70
2009/167-880 2008/127-238Piena 
tal-MewtPenal Reform Interna -
tional UK LGBProgressive Abolition of the Death Penalty and 
Alternatives that Respect International Human Rights 
Standards (Abolizzjoni Progressiva tal -Piena tal -Mewt 
u Alternattivi li Jirrispettaw l -Istandards Internazzjonali 
tad-Drittijiet tal -Bniedem)926 924.40
2009/214-466 2008/127-238Piena 
tal-MewtReprieve LBGEngaging Europe in the fight for US abolition (Ninvolvu 
l-Ewropa fil -glieda għall -abolizzjoni fl -Istati Uniti)504 454.40
2012/297-079 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtPenal Reform Interna -
tional UK LBGProgressive abolition of the death penalty and 
implementation of humane alternative sanctions after 
a moratorium or abolition (Abolizzjoni progressiva 
tal-piena tal -mewt u implimentazzjoni ta’ sanzjonijiet 
umani alternattivi wara moratorju jew abolizzjoni)8 6 4 037.6 0
2012/297-080 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtReprieve LBGEngaging Europe in the Fight for Abolition in the 
USA, MENA, and South East Asia (Ninvolvu l -Ewropa 
fil-Ġlieda għall -abolizzjoni fl -Istati Uniti tal -Amerka, 
fil-MENA u  fix-Xlokk tal -Asja)715 476.94
2010/222-086 2010/128-815 TorturaPenal Reform Interna -
tional UK LGBStrengthening institutions and building civil society 
capacity to combat torture in 9 CIS countries (Tisħiħ 
ta’ istituzzjonijiet u bini ta’ kapaċità tas -soċjetà ċivili 
għall -ġlieda kontra t -tortura f’9 pajjiżi tal -KSI)1 130 583.00
2010/222-733 2010/128-815 TorturaThe Redress Trust 
Limited LBGReparation for Torture: Global Sharing of Expertise 
(Riparazzjoni għat -Tortura: Kondiviżjoni Globali ta’ 
Għarfien Espert)1 033  805.00
Iċ-Ċina2008/148-024 2007/126-224 TorturaThe Great Britain - China 
CentrePrevention of Torture in the PRC (Prevenzjoni 
tat-Tortura fl -RPĊ)787 966.00
2013/318-802 2013/132-762 Tortura The Rights Practice LBGFighting torture in China: strengthening the role of civil 
society (Ġlieda kontra t -tortura fiċ -Ċina: tisħiħ tar -rwol 
tas-soċjetà ċivili)662 500.00
2009/167-381 2008/127-238Piena 
tal-MewtThe Great Britain - China 
CentrePromoting Judicial Discretion in the Restriction and 
Reduction of Death Penalty Use (Promozzjoni ta’ Dis -
krezzjoni Ġudizzjarja fir -Restrizzjoni u  t-Tnaqqis tal -Użu 
tal-Piena tal -Mewt)576 723.00
2012/297-072 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtInternational Death 
Penalty Research 
Centre, Beijing Normal 
University (l -Università 
Normali ta’ Beijing)“Use less” – judicial restraints on the use of the death 
penalty in China (“Nużawha inqas” – restrizzjonijiet 
ġudizzjarji fuq l -użu tal -piena tal -mewt fiċ -Ċina)938 783.76
41 Annessi Anness VIIPajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja 
(EUR)
Ir-Re-
pubblika 
Demokra -
tika 
tal-Kongo2008/148-156 2007/126-224 TorturaSolidarite Pour La 
Promotion Sociale Et La 
Paix AsblAssistance et réhabilitation des victimes de la torture 
en RDC (Assistenza u riabilitazzjoni tal -vittmi tat -tortu -
ra fir -Repubblika Demokratika tal -Kongo (RDK))421 836.00
2013/318-886 2013/132-762 TorturaĊentru Internaz -
zjonali għall -Ġustizzja 
Tranżizzjonali - 
International Center For 
Transitional Justice AsblComplementarity in practice: strengthening the 
national judicial response to international crimes in the 
Democratic Republic of Congo (DRC) and Cote d’Ivoire 
(Komplementarjetà fil -prattika: it -tisħiħ tar -rispons 
ġudizzjarju nazzjonali għal reati internazzjonali 
fir-Repubblika Demokratika tal -Kongo (RDK) u fil -Kosta 
tal-Avorju)959 965.00
2010/222-810 2010/128-815 TorturaCoopi - Cooperazione 
InternazionaleProjet de prévention, protection et réhabilitation 
des victimes de VS et de leurs communautés et au 
renforcement des capacités communautaires et 
étatiques à l’Est de la RDC (Proġett ta’ prevenzjoni, 
protezzjoni u riabilitazzjoni tal -vittmi ta’ vjolenza 
sesswali u tal -komunitajiet tagħhom, u ta’ rinforz 
tal-kapaċitajiet tal -komunitajiet u tal -Istat fil -Lvant 
tar-Repubblika Demokratika tal -Kongo (RDK))1 395  000.00
2012/307-100 132-685 TorturaSolidarite Pour La 
Promotion Sociale Et La 
Paix AsblAssistance aux survivants de la torture et actions 
de prévention (Monitoring, plaidoyers et sensibi -
lisation) contre la torture en RD Congo (Assistenza 
għas -superstiti tat -tortura u azzjonijiet ta’ prevenzjoni 
(Monitoraġġ, Difiża tal -Kawża u Sensibilizzazzjoni) 
kontra t -tortura fir -Repubblika Demokratika tal -Kongo)131 500.00
2013/308-415 132-685 TorturaLigue De La Zone 
Afrique Pour La Defense 
Des Droits Des Enfants 
Etudiants Et Eleves AsblMonitoring et suivi d’instructions des dossiers judici -
aires des femmes et enfants victimes des violences sex -
uelles et basées sur le genre (Monitoraġġ u segwitu ta’ 
struzzjonijiet ta’ fajls ġudizzjarji ta’ nisa u tfal li huma 
vittmi ta’ vjolenza sesswali u vjolenza abbażi ta’ sess)103 300.00
2009/224-243 128-135 TorturaLigue De La Zone 
Afrique Pour La Defense 
Des Droits Des Enfants 
Etudiants Et Eleves AsblRenforcement d’un kiosque juridique et de soutien psy -
chologique concernant les violences faites aux femmes 
(Rinforz ta’ helpdesk legali u ta’ appoġġ psikoloġiku 
fir-rigward ta’ vjolenza fuq nisa)61 463.00
Il-Georgia2008/148-044 2007/126-224 TorturaAssoċjazzjoni Libertà 
u ĠustizzjaPrevention of torture in military guardhouses (Preven -
zjoni tat -tortura f’postjiet ta’ detenzjoni ta’ priġunieri 
militari)204 961.00
2008/148-184 2007/126-224 Tortura Empathy AssociationStrengthening the System of Rehabilitation for Torture 
Victims in Georgia (Tisħiħ tas -Sistema ta’ Riabilitazzjoni 
għall -Vittmi tat -Tortura fil -Georgia)679 937.0 0
2013/318-878 2013/132-762 Tortura Empathy AssociationCaucasian Anti – Torture Network: Multi Rehabilita -
tion Services for Torture Victims and Fight Impu -
nity (Netwerk Kawkasu Kontra t -Tortura: Servizzi 
Multi -Riabilitattivi għall -Vittmi tat -Tortura u l -Ġlieda 
kontra l -Impunità)980 000.00
2010/222-921 2010/128-815 TorturaGeorgian Centre For 
Psycho -Social And Medi -
cal Rehabilitation For 
Torture VictimsEnsuring access to rehabilitation services for people 
affected by torture and contribution to the prevention 
of torture in Georgia (Żgurar tal -aċċess għal servizzi 
ta’ riabilitazzjoni għal persuni affettwati mit -tortura 
u kontribut għall -prevenzjoni tat -tortura fil -Georgia)766 000.00
42 Annessi
PajjiżNumru 
tal-kuntrattSejħa għal 
propostiSuġġett Benefiċjarju Isem il -proġettAmmont 
tal- għotja 
(EUR)
L-Af rika 
t’Isfel2013/318-879 2013/132-762 TorturaStichting Young In 
Prison (Yip)Ending impunity in torture and cruel, inhuman and 
degrading treatment of children in prison in South 
Africa and Malawi (Tintemm l -impunità fit -tortura 
u f’trattament krudili, inuman u degradanti ta’ tfal 
fil-ħabs fl -Afrika t’Isfel u fil -Malawi).882 817.00
2010/222-102 2010/128-815 TorturaUniversity Of Cape Town 
(L-Università ta’ Cape 
Town)Harnessing African institutions for the prevention and 
combating of torture and other ill -treatment in six 
African states - the development and implementation 
of operational standards (Sfruttar ta’ istituzzjonijiet 
Afrikani għall -prevenzjoni u l -ġlieda kontra t -tortura 
u trattament ħażin ieħor f’sitt stati Afrikani - l -iżvilupp 
u l-implimentazzjoni ta’ standards operazzjonali).1 194  359.00
2012/302-948 131-543 TorturaThe Greater Nelspruit 
Rape Intervention 
Project GroupSexual Assault and Domestic Violence Rights Pro -
gramme (Programm għad -Drittijiet kontra Attakki 
Sesswali u  Vjolenza Domestika).173 317.00
L-Istati 
Uniti 
tal-Amerka2009/167-748 2008/127-238Piena 
tal-MewtMurder Victim’s Families 
For Human RightsVoices of Victims Against the Death Penalty (Ilħna ta’ 
Vittmi Kontra l -Piena tal -Mewt)485 615.65
2009/167-820 2008/127-238Piena 
tal-MewtThe National Coalition 
To Abolish The Death 
PenaltyNational Coalition to Abolish the Death Penalty 
Intensive Assistance Program (Programm Intensiv ta’ 
Assistenza: Koalizzjoni Nazzjonali għall -Abolizzjoni 
tal-Piena tal -Mewt)305 060.86
2009/167-888 2008/127-238Piena 
tal-MewtWitness to InnocenceAmerican DREAM Campaign (Kampanja American 
DREAM)374 944.62
2009/211-244 2008/127-238Piena 
tal-MewtAmerican Bar 
AssociationThe Death Penalty Assessments Project: Toward 
a Nationwide Moratorium on Executions (Il -Proġett 
ta’ Valutazzjonijiet tal -Piena tal -Mewt: Lejn Moratorju 
Nazzjonali fuq l -Eżekuzzjonijiet)708 162.00
2009/167-889 2008/127-238Piena 
tal-MewtDeath Penalty Informa -
tion CenterChanging the Course of the Death Penalty Debate:  
A Proposal for Public Opinion Research, Message 
Development, and Communications on Capital Punish -
ment in the U.S. (Inbiddlu d -Direzzjoni tad -Dibattitu 
dwar il -Piena tal -Mewt: Proposta għal Riċerka dwar 
l-Opinjoni Pubblika, Żvilupp tal -Messaġġ, u  Komunika -
zzjonijiet dwar il -Piena Kapitali fl -Istati Uniti)193 443.00
2012/297-076 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtWitness to Innocence Eyes Wide Open Project (Proġett Eyes Wide Open) 850 032.14
2012/297-078 2011/131-085/2Piena 
tal-MewtEqual Justice USA Inc 
CorporationBreaking Barriers: Engaging New Voices to Abolish the 
Death Penalty in the United States (Inkissru l -Ostakli: 
Involviment ta’ Ilħna Ġodda għall -Abolizzjoni tal -Piena 
tal-Mewt fl -Istati Uniti)495 014.31
Sors:  Il‑Kummissjoni Ewropea.Anness VII
43
Filwaqt li l‑ħtieġa għal aktar koerenza u sinerġiji bi 
sforzi oħra tal‑UE sabiex jinkiseb iktar impatt rigward 
id‑drittijiet tal‑bniedem hija rikonoxxuta, is‑servizzi 
tagħna diġà qed jaħdmu f’din id‑direzzjoni, filwaqt 
li jiġi kkunsidrat il‑bilanċ delikat bejn il‑prijoritajiet 
tal‑UE dwar id‑drittijiet tal‑bniedem, ir‑rilevanza ta’ 
proġetti u l‑kapaċità u s‑sjieda ta’ organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili. Madankollu l‑għan tagħna huwa biex 
jintgħażlu l‑aħjar proġetti. Il‑ġlieda kontra t‑tortura 
u l‑piena tal‑mewt huma fost il‑prijoritajiet globali 
tal‑UE. Dan jiġi kkonfermat mill‑ġdid fil‑Komunikazz ‑
joni dwar il‑Pjan ta’ Azzjoni tal‑UE dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem għall ‑2015 ‑2019. Għalhekk, il‑fatt li 
t‑tortura ma tissemmiex b’mod espliċitu fost il‑prijor ‑
itajiet f’pajjiż speċifiku, ma jeskludix li milli jseħħux 
proġetti kontra t‑tortura f’dak il‑pajjiż.
Fl‑aħħar nett, ir‑rekwiżiti ta’ trasparenza kif ukoll 
trattament ġust u ugwali tal‑applikanti għal għotjiet, 
għandhom jiġu kkunsidrati matul il‑proċedura 
tal‑għoti, speċjalment minħabba l‑għadd kbir ħafna 
ta’ applikanti.
VI
Il‑proġetti ffinanzjati taħt il‑programm EIDHR, 
jipproduċu riżultati sostenibbli u huma kosteffikaċi. 
Il‑kontenut ta’ dawn il‑proġetti li ħafna drabi jkunu ta’ 
natura politika għolja, metriċi kwantifikabbli faċilment 
mhux se jkunu disponibbli, mhux bħal, pereżempju, 
proġetti ta’ bini tat‑toroq. Barra minn hekk, l‑inizjattivi 
dwar id‑drittijiet tal‑bniedem huma dipendenti 
fuq il‑kuntest legali u politiku li l‑ebda donatur ma 
jista’ jassumi li jikkontrolla. Paradoss naturali ħafna 
fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem huwa li l‑aktar 
azzjonijiet urġenti jsiru fl‑aktar kuntesti diffiċli.
L‑UE hija waħda mill‑ftit donaturi li jappoġġaw finan ‑
zjarjament il‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑abolizzjoni 
tal‑piena tal‑mewt. F’ħafna każijiet, hija l‑uniku 
wieħed. Huwa għalhekk li l‑organizzazzjonijiet sħab 
tagħna qed jiddependu ħafna fuq l‑appoġġ tagħna. 
Il‑Kummissjoni qed tipprova ttaffi l‑konsegwenzi ta’ 
tali dipendenza b’kollaborazzjoni ma’ ftit donaturi 
oħra f’dan il‑qasam (pereżempju l‑Fond Volontarju 
tan‑NU għall‑vittmi tat‑tortura jew Task Force tal‑Istati 
Membri tal‑UE dwar it‑Tortura) sabiex tiġi żgurata 
koordinazzjoni u koerenza kemm jista’ jkun possibbli.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
f’paragrafu 33.Sommarju eżekuttiv
IV
Il‑Kummissjoni u s‑SEAE huma kompletament 
konvinti mill‑effettività tal‑Istrument Ewropew 
għad‑Demokrazija u għad‑Drittijiet tal‑Bniedem 
(EIDHR) bħala wieħed minn bosta strumenti fil‑ġlieda 
kontra t‑tortura u l‑piena tal‑mewt, idea kondiviża 
sew fost il‑komunità tad‑drittijiet tal‑bniedem b’mod 
ġenerali. Dan jidher pereżempju mir‑rikonoxximent 
pubbliku tal‑Assoċjazzjoni Amerikana tal‑Avukatura 
tar‑rwol ta’ għotja tal‑EIDHR fl‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt fl‑Istat ta’ Pennsylvania.
V
L‑EIDHR huwa konsistenti bis‑sħiħ mal‑prijoritajiet 
tad‑drittijiet tal‑bniedem tal‑Unjoni Ewropea, kemm 
globalment kif ukoll għal pajjiżi individwali. In‑natura 
u l‑objettivi tal‑EIDHR jpoġġu l‑organizzazzjonijiet 
tad‑drittijiet tal‑bniedem f’pożizzjoni ta’ tmexxija 
u jagħtuhom għodda effettiva u prattika biex 
jintlaħqu l‑objettivi ta’ politika tagħhom stess, filwaqt 
li fl‑istess ħin jgħinu biex jintlaħqu dawk tal‑UE – sit ‑
wazzjoni vantaġġuża għall‑partijiet kollha. Il‑proċeduri 
ta’ għoti ta’ għotjiet li l‑EIDHR huwa bbażat fuqhom 
huma implimentati b’mod strett u trasparenti, kisba 
sinifikanti meta wieħed iqis l‑għadd kbir ħafna ta’ 
applikanti madwar id‑dinja għal kull sejħa u d‑dif ‑
fikultà inerenti fil‑valutazzjoni tal‑applikazzjonijiet 
fil‑qasam tal‑protezzjoni tad‑drittijiet tal‑bniedem, li 
ma jippermettix li l‑valutazzjonijiet jkunu kkwantifikati 
faċilment. L‑EIDHR jkopri azzjonijiet f’sitwazzjonijiet 
politiċi kumplessi ħafna u ta’ spiss kuntesti diffiċli 
tal‑pajjiżi, meta wieħed iqis li l‑objettivi tad‑drittijiet 
tal‑bniedem ma jintlaħqux faċilment anki taħt 
l‑aktar kundizzjonijiet favorevoli. In‑numru ta’ lmenti 
eċċessivament baxx jew litigazzjoni dwar l‑EIDHR 
‑ u tabilħaqq l‑għadd dejjem għoli ta’ applikazzjoni ‑
jiet f’kull sejħa għal proposti (total ta’ madwar 1200 
applikazzjonijiet għal dokument kunċettwali taħt 
sejħiet għal proposti studjati mill‑Qorti) ‑ juru li din 
il‑fehma hija kondiviża wkoll mill‑komunità globali 
tad‑drittijiet tal‑bniedem b’mod ġenerali. Il‑Kum ‑
missjoni għaldaqstant beħsiebha tissokta bl‑EIDHR 
bħala proċess immexxi mid‑domanda li jinkoraġġixxi 
lill‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili biex ifasslu 
l‑proġetti tagħhom konformi mal‑kapaċitajiet ammin ‑
istrattivi, operazzjonali u ġeografiċi u l‑istrateġija 
tagħhom stess.Risposti tal‑Kummissjoni 
u tas‑SEAE
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 44
Dawn iż‑żewġ modalitajiet ta’ implimentazzjoni huma 
kumplimentari u jippermettu kopertura dinjija skont 
il‑mandat tal‑EIDHR.
15
Skont iċ‑ċirkostanzi lokali (il‑klima politika globali, 
opportunità għal diskors favur id‑drittijiet tal‑bnie ‑
dem) u bi qbil mal‑Kapijiet ta’ Missjoni tal‑UE, il‑prijor ‑
itajiet ewlenin ta’ Strateġija tal‑Pajjiż dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem lokali jistgħu jsiru pubbliċi. Madankollu, 
il‑komunikazzjoni pubblika ta’ dawn il‑prijoritajiet 
għandha tiġi evitata jekk jiġi vvalutat li dan ikun ta’ 
detriment għall‑implimentazzjoni tal‑istrateġija.
Barra minn hekk, dak li huwa importanti huwa li 
dawk li huma responsabbli għall‑implimentazzjoni 
tal‑EIDHR jafu dwar il‑prijoritajiet fl‑Istrateġiji tal‑Pajjiż 
dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem.
16
Barra mis‑sejħiet għal proposti, modalitajiet ta’ impli ‑
mentazzjoni oħrajn huma fis‑seħħ permezz tal‑EIDHR, 
bħalma huma l‑azzjonijiet immirati.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
f’paragrafu 14.
17
In‑natura u l‑objettivi tal‑EIDHR jpoġġu l‑organiz ‑
zazzjonijiet tad‑drittijiet tal‑bniedem f’pożizzjoni ta’ 
tmexxija u jagħtuhom għodda effettiva u prattika 
biex jintlaħqu l‑objettivi ta’ politika tagħhom stess, 
filwaqt li fl‑istess ħin jgħinu biex jintlaħqu dawk 
tal‑UE – sitwazzjoni vantaġġuża għall‑partijiet kollha. 
Il‑komplementarjetà u l‑koerenza bejn il‑finanzjament 
u l‑prijoritajiet politiċi huma naturalment fundamen ‑
tali, billi wieħed iżomm f’moħħu l‑bilanċ delikat bejn 
fatturi bħalma huma l‑prijoritajiet tal‑UE dwar id‑drit ‑
tijiet tal‑bniedem, ir‑rilevanza ta’ proġetti u l‑kapaċità 
u s‑sjieda ta’ organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili. Barra 
minn hekk, l‑implimentazzjoni progressiva ta’ approċċ 
għall‑iżvilupp ibbażat fuq id‑drittijiet għandu l‑għan li 
jsaħħaħ il‑koerenza tal‑appoġġ tagħna.
Skont is‑sejħiet globali, il‑Kummissjoni hija favur 
approċċ “minn isfel għal fuq” fil‑proċeduri tagħha 
u tiddefinixxi l‑prijoritajiet tagħha b’konsultazzjoni 
mill‑qrib mal‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili. 
Għaldaqstant l‑EIDHR jippromwovi approċċ mhux 
preskrittiv u jinkoraġġixxi lill‑organizzazzjonijiet VII
Mis‑sitt rakkomandazzjonijiet li ngħataw mill‑Qorti, 
il‑Kummissjoni taċċetta waħda, taċċetta parzjalment 
tlieta u ma taċċettax iż‑żewġ rakkomandazzjonijiet li 
fadal.
Introduzzjoni
05
L‑impenn qawwi tal‑UE lejn il‑qerda tat‑tortura 
u t‑trattament ħażin u l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt 
ġie msaħħaħ fil‑Pjan ta’ Azzjoni dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem u d‑Demokrazija għall‑perjodu 2015 ‑2019 
li għadu kemm ġie adottat.
Osservazzjonijiet
14
Sabiex tirreaġixxi għall‑ħtiġijiet u skont il‑mandat 
dinji tagħha, l‑EIDHR qed jaħdem permezz ta’ taħlita 
strateġika ta’ proġetti mmirati, sejħiet għal proposti 
u fondi ta’ emerġenza ġestiti kemm mill‑kwartieri 
ġenerali u kemm mid‑Delegazzjonijiet, bl‑użu ta’ 
proċeduri stipulati skont il‑qafas legali attwali għal 
għotjiet.
Is‑sejħa għal proposti hija l‑ewwel modalità ta’ 
implimentazzjoni tal‑Istrument. Din hija bbażata 
fuq sħubija ma’ organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
u tinkoraġġixxi lill‑organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili biex ifasslu l‑proġetti tagħhom konformi 
mal‑kapaċitajiet amministrattivi, operazzjonali 
u ġeografiċi u mal‑istrateġija tagħhom stess.
It‑tieni modalità ta’ implimentazzjoni tal‑EIDHR tip ‑
permetti proġetti mmirati maħsuba bħala mezz biex 
jimtlew il‑lakuni tas‑sejħa għal proposti f’konformità 
mal‑prijoritajiet politiċi fil‑pajjiżi l‑aktar diffiċli. Din 
il‑flessibbiltà hija msaħħa fil‑programm annwali 
ta’ azzjoni 2015 u “timmira li ssostni azzjonijiet 
b’mod flessibbli u reattiv permezz ta’ għotjiet diretti 
f’sitwazzjonijiet ippruvati ta’ kriżijiet tad‑drittijiet 
tal‑bniedem fuq perjodu qasir, medju u fit‑tul, fejn 
il‑pubblikazzjoni ta’ sejħa għal proposti ma tkunx 
xierqa jew tkun impossibbli, u/jew fejn organiz ‑
zazzjonijiet ta’ finanzjament li jaħdmu għad‑drittijiet 
tal‑bniedem u d‑difensuri tagħhom jippruvaw li ġew 
imfixkla b’mod serju”.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 45
immirat fis‑sejħa għal proposti b’mod partikolari 
fis‑sejħa globali tal‑EIDHR għal proposti fl ‑2015, li se 
titnieda f’Lulju 2015.
19
Filwaqt li l‑ħtieġa għal koerenza u sinerġiji bi sforzi 
oħra tal‑UE sabiex jinkiseb iktar impatt rigward 
id‑drittijiet tal‑bniedem hija rikonoxxuta, is‑servizzi 
tagħna diġà qed jaħdmu f’din id‑direzzjoni, filwaqt 
li jiġi kkunsidrat il‑bilanċ delikat bejn il‑prijoritajiet 
tal‑UE tad‑drittijiet tal‑bniedem, ir‑rilevanza ta’ 
proġetti u l‑kapaċità u s‑sjieda ta’ organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili. Madankollu l‑għan tagħna huwa biex 
jintgħażlu l‑aħjar proġetti.
L‑EIDHR għandu mandat internazzjonali. Sabiex 
iwettaq il‑mandat tiegħu, l‑EIDHR isegwi approċċ li 
jgħaqqad għodod koerenti u kumplimentari: is‑sejħiet 
globali għal proposti (mira tematika), is‑sejħiet lokali 
għal proposti (mira tematika u ġeografika) u l‑proġetti 
mmirati (għall‑aktar każijiet diffiċli) kif ukoll il‑fond ta’ 
emerġenza.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
f’paragrafu 17.
Fir‑rigward tad‑djalogi dwar id‑drittijiet tal‑bniedem, 
is‑SEAE u l‑Kummissjoni jqisu l‑kumment tal‑Qorti 
u jixtiequ jenfasizzaw xi punti: L‑aġenda tad‑Djalogi 
dwar id‑Drittijiet tal‑Bniedem hemm ftehim dwarha 
bejn il‑pajjiż u s‑SEAE, b’konsultazzjoni mad‑dele ‑
gazzjoni, DEVCO u servizzi oħra tal‑Kummissjoni. 
Hija għandha l‑għan li tindirizza l‑prijoritajiet li 
ġew identifikati fl‑Istrateġiji tal‑Pajjiż dwar id‑Drit ‑
tijiet tal‑Bniedem u/jew strateġiji nazzjonali dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem. Minħabba n‑natura politika 
tal‑eżerċizzju, l‑aġenda tista’ tvarja biex tiġi żgurata 
diskussjoni ffukata fuq ftit prijoritajiet ewlenin minflok 
li jiġu koperti l‑prijoritajiet kollha kull darba. Dan ma 
jfissirx li l‑objettivi tal‑proġetti tal‑EIDHR mhumiex 
riflessi fid‑djalogu globali bejn il‑pajjiż u l‑UE.
Il‑proġetti tal‑EIDHR dwar il‑piena tal‑mewt isegwu 
kważi kompletament l‑elementi tal‑politika kif stab ‑
bilit fil‑Linji Gwida tad‑Drittijiet tal‑Bniedem tal‑UE 
dwar il‑piena tal‑mewt, jiġifieri jiddependu fuq tliet 
pilastri (abolizzjoni totali, moratorju, rispett għal 
standards minimi). Madankollu, il‑fatt li l‑kwistjonijiet 
li tqajmu fi fid‑djalogi tad‑drittijiet tal‑bniedem ma’ 
pajjiżi terzi ma jikkoinċidux mal‑proġetti mhuwiex 
każ ta’ nuqqas ta’ konsistenza. Il‑każ tal‑Istati Uniti hija 
eżempju ta’ dan. Matul il‑konsultazzjonijiet bilaterali, tas‑soċjetà ċivili biex ifasslu l‑proġetti tagħhom 
skont il‑kapaċitajiet amministrattivi, operazzjonali 
u ġeografiċi u l‑istrateġija tagħhom stess.
Min‑natura tagħhom, sejħiet globali għal proposti 
huma mmirati lejn azzjonijiet aktar sensittivi li huma 
diffiċli biex jiġu implimentati f’livell nazzjonali jew 
sabiex jiġu indirizzati permezz ta’ sejħiet lokali għal 
proposti.
Fil‑kuntest ta’ sejħiet lokali, il‑Kummissjoni tikkunsidra 
l‑kriterji tal‑għoti u selezzjoni, ir‑riskji u s‑sensittivita ‑
jiet kunstestwali, kif ukoll il‑koerenza mal‑Istrateġija 
tal‑UE għad‑Drittijiet tal‑Bniedem.
Il‑fatt li t‑tortura mhix imsemmija b’mod espliċitu 
fl‑istrateġija tal‑pajjiż dwar id‑drittijiet tal‑bniedem, 
mhuwiex raġuni biex ma jiġix iffinanzjat proġett 
fil‑pajjiż sabiex tiġi miġġieleda t‑tortura jew il‑piena 
tal‑mewt. In‑natura globali tat‑tema tfisser li hemm 
il‑ħtieġa li nibnu l‑għarfien globali u promozzjoni 
sabiex jissaħħaħ l‑impatt f’fora multilaterali.
Il‑proċess tal‑Istrateġiji tal‑Pajjiż dwar id‑Drittijiet 
tal‑Bniedem (HRCS) huwa relattivament riċenti.
Rigward il‑Georgia, tnejn minn tliet proġetti eval ‑
wati ġew abbozzati qabel l‑approvazzjoni tal‑HRCS 
mill‑Kunsill fl ‑10 ta’ Mejju 2011. Barra minn hekk, 
il‑kuntest politiku kellu rwol importanti biex iħeġġeġ 
għal rispons u l‑appoġġ għall‑ġlieda kontra t‑tortura 
fil‑Georgia.
Fl‑Afrika t’Isfel, il‑ġlieda kontra t‑tortura ma kinitx 
inkluża fil‑ħames prijoritajiet tal‑HRCS. Madankollu, 
il‑ġlieda kontra t‑tortura ġiet introdotta bħala prijorità 
fis‑sejħa lokali għal proposti fl ‑2014 fl‑Afrika t’Isfel. 
Konsegwentement, id‑delegazzjoni tal‑UE fi Pre ‑
torja qieset li t‑tema ta’ appoġġ kienet saret prijorità 
tad‑drittijiet tal‑bniedem.
18
L‑approċċ magħżul jiżgura approċċ olistiku u kien 
ġie diskuss ma’ organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
biex jiġu indirizzati b’mod xieraq id‑diversi sfidi li 
qed jiffaċċjaw organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq dawn 
il‑kwistjonijiet u jiżguraw l‑aħjar riżultati. Madankollu, 
il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li għad hemm lok fis‑sejħa 
globali għall‑proċess tal‑għażla għall‑proposti, biex 
l‑objettivi jiġu definiti aħjar u jiżdiedu u jiġu definiti 
l‑attivitajiet issuġġeriti. Il‑Kummissjoni għalhekk 
kienet qed taħdem saħansitra lejn approċċ aktar 
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 46
 — Fi tmiem Lulju 2014, ġie ppubblikat avviż minn 
qabel ta’ informazzjoni għall‑elaborazzjoni ta’ 
pakkett ta’ taħriġ ġenerali u l‑għoti ta’ assistenza 
teknika lid‑delegazzjonijiet. Bħalissa qed jitħejja 
avviż tal‑kuntratt għas‑servizz b’informazzjoni 
dettaljata dwar in‑natura u l‑ambitu tas‑servizz 
meħtieġ.
22
It‑tabelli standardizzati ta’ evalwazzjoni u dokumenti 
oħra ta’ gwida jipprovdu valutazzjoni konsistenti 
u rigoruża ta’ applikazzjonijiet għal għotjiet, sew 
jekk fl‑istadju ta’ dokument kunċettwali inkella f’dak 
tal‑applikazzjoni sħiħa, speċjalment meta jitqies 
l‑għadd kbir ħafna ta’ applikazzjonijiet taħt is‑sejħiet 
tal‑EIDHR għal proposti.
22 (a)
L‑attenzjoni tal‑assessur tmur b’mod partikolari fuq 
paragrafu estensiv f’dokument imsejjaħ “ Linji Gwida 
għall‑Assessuri ” li qed jintuża bħalissa bħala parti 
integrali tal‑annessi għal“Gwida Prattika għal Akkwist 
u Għotjiet għal Azzjoni Esterna tal‑UE” (PRAG) mill ‑
2013. F’dan id‑dokument, l‑assessuri jitfakkru sew 
li huwa importanti ħafna li jipprovdu lill‑Kumitat 
ta’ Evalwazzjoni b’kummenti pertinenti għal kollox 
u ġġustifikati tajjeb għal kull subtaqsima tat‑tabella ta’ 
evalwazzjoni u li dawn il‑kummenti għandhom ikunu 
konsistenti mal‑punti korrispondenti. Barra minn hekk, 
tiġi organizzata sessjoni ta’ informazzjoni mal‑asses ‑
suri kollha qabel il‑proċess ta’ evalwazzjoni sabiex 
il‑mistoqsijiet kollha potenzjali tagħhom jiġu mwieġba 
skont it‑tabella ta’ evalwazzjoni. Il‑fluss tal‑komunika ‑
zzjoni bejn il‑Kummissjoni Ewropea u l‑kap tat‑tim jiġi 
żgurat matul il‑proċess kollu.
22 (b)
Il‑proġett jibqa’ l‑istess bejn dawn iż‑żewġ stadji 
(dokument kunċettwali u applikazzjoni sħiħa), 
il‑ħtieġa li jitmexxa b’valutazzjoni ġdida tar‑rilevanza, 
ma kienx meqjus bħala importanti. Madankollu, 
il‑verżjoni l‑ġdida tal‑PRAG li għandha tinħareġ 
f’Lulju 2015 se tippermetti lill‑evalwatur biex jivvaluta 
mill‑ġdid ir‑rilevanza abbażi tal‑proposta sħiħa fuq 
bażi ad hoc.l‑UE tinforma n‑naħa tal‑Istati Uniti dwar l‑inizjattivi 
ġenerali tagħha dwar il‑piena tal‑mewt kif ukoll 
azzjonijiet speċifiċi fl‑Istati Uniti. Tal‑aħħar madankollu 
huwa biss għal finijiet ta’ informazzjoni fir‑rigward ta’ 
uffiċjali tal‑amministrazzjoni tal‑Istati Uniti, minħabba 
li l‑azzjonijiet tal‑piena tal‑mewt f’dan il‑pajjiż huma 
indirizzati fil‑livell tal‑Istat, bil‑Gvernaturi u l‑Bordijiet 
ta’ Libertà rispettivi meta l‑priġunier ikkundannat 
għall‑mewt jintbagħat il‑ħabs.
Fir‑Repubblika Demokratika tal‑Kongo, il‑proġett 
SOPROP ġie implimentat b’mod parallel mal‑APRODE ‑
PEP dwar l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt (2007 – 
2009) u bi Djalogu politiku tal‑UE mar‑RDK. Anke jekk 
il‑liġi dwar l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt ma kinitx 
għaddiet fil‑Parlament, id‑dibattiti dwar il‑liġi diġà 
servew bħala opportunità biex jiġi promoss dibattitu 
pubbliku.
20
Sabiex nimxu lejn Approċċ ibbażat fuq id‑Drittijiet 
(RBA), li jinkludi d‑Drittijiet Umani kollha għall‑iżvilupp 
tal‑UE, diġà ttieħdu bosta passi konkreti.
 — L‑integrazzjoni ta’ tal‑RBA fi proċeduri u for ‑
moli: dokument ta’ identifikazzjoni għal mo ‑
dalitajiet tal‑għajnuna, is‑sistema ta’ monitoraġġ 
tal‑proġetti tal‑Kummissjoni (ROM – Monitoraġġ 
orjentat lejn ir‑Riżultati) għal proġetti u riżultati 
ta’ programmi u eżiti, il‑qafas tal‑kriterji 
tal‑Kummissjoni għall‑valutazzjoni tal‑proġetti. 
Barra minn hekk, l‑abbozzar ta’ pjani direzz ‑
jonali għall‑involviment mal‑Organizzazzjonijiet 
tas‑Soċjetà Ċivili ġie adattat billi ġew intergrati 
l‑elementi ewlenin tal‑RBA.
 — L‑RBA diġà ġie integrat bħala prinċipju fis‑settur 
tal‑programmazzjoni tal‑ġustizzja tal‑UE fin‑Niġer 
u ż‑Żimbabwe kif ukoll fil‑programmazzjoni 
tal‑għajnuna tal‑UE fil‑Perù.
 — Saru sessjonijiet ta’ ħidma għal (a) Kapijiet ta’ 
Kooperazzjoni, (b) Drittijiet tal‑Bniedem, (c) 
Ġeneru, (d) Organizzazzjonijiet tas‑Soċjetà Ċivili, 
(e) awtoritajiet lokali (f) punti ewlenin tas‑setturi 
tal‑Ġustizzja fid‑delegazzjonijiet, kif ukoll il‑persu ‑
nal tal‑kwartieri ġenerali tad‑DEVCO.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 47
24
L‑għadd ta’ każijiet li jkun qed isir kummenti dwarhom 
għandu jitqies fil‑kuntest tal‑għadd totali ta’ doku ‑
menti kunċettwali (1.193) u proposti sħaħ (316) ġestiti 
u vvalutatati skont dawk is‑sejħiet.
Barra minn hekk il‑proċedura sadanittant saret 
aktar stretta, bl‑adozzjoni fl ‑2013 tal ‑“Linji Gwida 
għall‑Assessuri” – Jekk jogħġbok ara t‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 22 għal aktar dettalji.
24 (a)
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
f’paragrafu 24.
25
Rigward il‑każijiet meta tista’ ssir rivalutazzjoni, jekk 
jogħġbok innota li skont it‑Taqsima 6.4.8.6 tal‑PRAG, 
“il‑Kumitat ta’ Evalwazzjoni jista’ jiddeċiedi li jap ‑
prova l‑klassifikazzjoni mħejjija mis‑segretarju abbażi 
tar‑rapport tal‑assessuri . Jekk il‑Kumitat ma jaċċettax 
il‑punteġġi mogħtija mill‑assessuri għal proposta, 
pereżempju meta jkun hemm differenza sinifikanti bejn 
il‑punteġġi mogħtija mill‑assessuri, irid jiġġustifika din 
id‑deċiżjoni fir‑rapport ta’ evalwazzjoni ”.
Li jsiru rivalutazzjonijiet hija alternattiva, li jispjega 
għaliex kull differenza fil‑punteġġi mhuwiex krit ‑
erju assolut, speċjalment meta wieħed jikkunsidra 
l‑għadd kbir ta’ applikazzjonijiet f’sejħiet għal proposti 
tal‑EIDHR.22 (c)
Fuq naħa waħda, it‑tabelli tal‑evalwazzjoni jridu jkunu 
dettaljati biżżejjed sabiex jippermettu evalwazzjoni 
komprensiva tal‑applikazzjonijiet. Min‑naħa l‑oħra, 
dawn iridu jibqgħu maniġġabbli mill‑evalwaturi 
sabiex jimtlew fi żmien perjodu taż‑żmien raġonevoli. 
Li jiġi sseparat kull aspett ta’ kull kriterju jżid ukoll 
ir‑riskju ta’ duplikazzjoni, li jfisser li l‑istess dettalji 
jiġu evalwati skont għadd ta’ kriterji. Għaldaqstant, 
il‑Kummissjoni f’dan l‑istadju mhijiex biħsiebha tbid ‑
del il‑mudelli attwali tat‑tabelli.
22 (d)
L‑approċċ ta’ rekwiżit minimu japplika għal sejħiet 
għal offerti, fejn l‑awtorità kontraenti tiddeskrivi 
fid‑dettall is‑servizz, ix‑xogħlijiet jew il‑provvisti li tix ‑
tieq tixtri u timponi rekwiżiti minimi li jridu jintlaħqu 
mill‑offerenti. Mhuwiex fattibbli li jiġi applikat tali 
approċċ għal għotjiet, fejn l‑applikant jiddefinixxi 
l‑azzjoni tagħha. Mhuwiex realistiku li wieħed 
jimmaġina li l‑Kummissjoni setgħet tfassal rekwiżiti 
speċifiċi dwar il‑fattibilità jew l‑impatt tal‑azzjonijiet 
li jistgħu jvarjaw b’mod konsiderevoli minn xulxin u li 
l‑Kummissjoni ma tkunx mgħarrfa minn qabel dwar 
il‑kontenut tagħhom.
23
Mill‑2013, il‑Linji Gwida għall‑assessuri huma parti 
mill‑PRAG (l‑anness e 4b), u skont it‑Taqsima 3.2 ta’ 
dan id‑dokument l‑inklużjoni ta’ kummenti taħt kull 
kriterju hija obbligatorja. Barra minn hekk, mill ‑2012, 
il‑prassi riċenti hija li tiġi organizzata sessjoni ta’ taħriġ 
ta’ ġurnata għal assessuri esterni fejn jiġu indirizzati 
l‑aspetti kollha tal‑ħidma tagħhom.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
f’paragrafu 22 (a)
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni tixtieq tiċċara li l‑val ‑
utazzjoni ta’ approċċ olistiku (li jimplika sħubija bejn 
l‑organizzazzjonijiet) ma ġietx integrata fit‑tabella ta’ 
evalwazzjoni. Din id‑deċiżjoni saret bi ħsieb sabiex 
ikun hemm il‑possibbiltà għal proġetti tajbin ħafna 
li jkollhom fil‑mira fattur jew tnejn biss mill‑fatturi 
li huma rilevanti għall‑ġlieda kontra t‑tortura, li 
jintgħażlu għal finanzjament. Il‑linji gwida rakkoman ‑
daw b’mod qawwi s‑sħubiji bejn l‑organizzazzjonijiet 
iżda mhux b’mod obbligatorju. Dan il‑punt ġie ċċarat 
fil‑linji gwida għall‑assessuri kif ukoll matul il‑jum ta’ 
informazzjoni ma’ assessuri esterni.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 48
28
Il‑Kummissjoni tivvaluta bir‑reqqa s‑sitwazzjoni fuq 
bażi ta’ każ b’każ sabiex jiġi żgurat li organizzazzjoni 
benefiċjarja għandha l‑kapaċità u l‑ħiliet tekniċi biex 
twettaq proġett partikolari. Madankollu, il‑kapaċità 
finanzjarja tal‑applikanti hija biss wieħed mill‑kriterji 
kkunsidrati biex tiġi evalwata proposta. Xi kult ‑
ant, l‑NGO appoġġata tista’ tkun l‑unika waħda li 
hija kapaċi taġixxi f’ambjent sensittiv ħafna. Ir‑rwol 
tal‑Kummissjoni huwa wkoll li tgħin u ssegwi organ ‑
izzazzjonijiet iżgħar fl‑implimentazzjoni tal‑għotja 
u ssaħħaħ il‑kapaċità tagħhom.
29
L‑EIDHR huwa mfassal biex jappoġġa lill‑organiz ‑
zazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili biex issir forza effettiva 
għar‑riforma politika u d‑difiża tad‑drittijiet tal‑bnie ‑
dem. Għaldaqstant, l‑EIDHR qed jippromwovi approċċ 
immexxi mid‑domanda u jinkoraġġixxi lill‑organiz ‑
zazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili biex ifasslu l‑proġetti 
tagħhom skont il‑kapaċitajiet amministrattivi, oper ‑
azzjonali u ġeografiċi u l‑istrateġija tagħhom stess.
29 (a)
Il‑Kummissjoni tuża diversi modalitajiet ta’ implimen ‑
tazzjoni li jippermettu kopertura ġeografika u tema ‑
tika skont il‑mandat tal‑EIDHR.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 14.
Barra minn hekk, il‑Kummissjoni tixtieq tfakkar li 
l‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt huma proċessi fit‑tul. L‑impatt u r‑riżultati 
tal‑proġetti huma diffiċli biex jiġu kkwantifikati f’ħafna 
mill‑każijiet u jirrigwardaw informazzjoni kwalitat ‑
tiva aktar milli kwantitattiva. Dan il‑fattur huwa 
madankollu rikorrenti fil‑valutazzjoni tal‑proġetti 
fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem, minħabba n‑nat ‑
ura tal‑proġetti dwar id‑drittijiet tal‑bniedem.
Fl‑aħħar nett, fil‑fatt hemm pajjiżi fejn ftit li xejn hemm 
potenzjal għal titjib tad‑drittijiet tal‑bniedem fi żmien 
qasir. Madankollu, il‑Kummissjoni temmen bis‑sħiħ li 
dan m’għandux jipprevjeni li l‑EIDHR jappoġġja organ ‑
izzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili u jibqa’ fis‑seħħ f’dawn 
il‑pajjiżi speċjalment meta huwa wieħed biss mis‑sorsi 
ta’ finanzjament f’dan il‑qasam sensittiv ħafna. Pro ‑
mozzjoni ta’ dibattitu, żieda fl‑għarfien u promozzjoni 
jirrappreżentaw approċċ effettiv.26
Id‑daqs ta’ għotja mhuwiex relatat mal‑impatt 
mistenni tagħha, speċjalment f’qasam bħal dak 
tad‑drittijiet tal‑bniedem li ma jippermettix għal 
kwantifikazzjoni sempliċi. L‑EIDHR qed jindirizza 
kwistjonijiet sensittivi ħafna drabi f’kuntesti politiċi 
diffiċli u l‑implimentazzjoni tiegħu jirrikjedi ġestjoni 
bir‑reqqa u jieħu ħafna ħin. Il‑kapaċità ta’ benefiċjarji 
tal‑għotjiet hija għalhekk essenzjali biex jintlaħqu 
l‑objettivi tal‑programm. Iż‑żieda fl‑ammont ta’ 
xogħol ikkunsidrata flimkien mal‑prinċipju ta’ ammin ‑
istrazzjoni serjrin jagħmlu ukoll iż‑żieda fil‑valur medju 
ta’ kuntratti ta’ għotjiet assolutament inevitabbli. Din 
hija r‑raġuni prinċipali għaż‑żieda tal‑ammonti minimi 
ta’ għotjiet u għall‑użu akbar ta’ għotjiet li jgħaddu 
minn benefiċjarju għall‑ieor (appoġġ finanzjarju lil 
partijiet terzi).
27
Organizzazzjonijiet iżgħar jibqgħu japplikaw għal 
sejħiet globali għal proposti fi sħubija normalment 
b’iktar sħab stabbiliti. F’bosta sejħiet għal proposti, 
sħubija hija rrakkomandata ħafna, speċjalment għal 
azzjonijiet b’ambitu reġjonali transnazzjonali jew 
globali. Dan jippermetti pereżempju lil organizzazz ‑
jonijiet iżgħar sabiex iżidu l‑kapaċitajiet tagħhom 
u l‑aċċess għall‑fondi tal‑UE.
Għal dawn l‑aħħar erba’ snin, il‑Kummissjoni organiz ‑
zat seminar tas‑soċjetà ċivili qabel it‑tnedija ta’ sejħiet 
globali għal proposti biex tipprovdi l‑opportunità 
għal organizzazzjonijiet lokali (iżda mhux biss) biex jif ‑
familjarizzaw ruħhom mal‑EIDHR u l‑proċeduri tiegħu. 
Fl‑2014, il‑Forum tal‑EIDHR ġabar flimkien ‘il fuq minn 
500 parteċipant, fosthom organizzazzjonijiet (spon ‑
sorjati) fil‑livell lokali.
Barra minn hekk, id‑delegazzjonijiet tal‑UE jorganiz ‑
zaw lokalment sessjonijiet ta’ taħriġ għal dan il‑għan 
dwar il‑proċeduri tal‑UE għall‑organizzazzjonijiet 
lokali (ġestjoni taċ‑ċiklu tal‑proġett, eċċ.).
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 49
33
L‑organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq tali kwistjonijiet 
sensittivi ħafna drabi jiffaċċjaw sitwazzjonijiet ta’ thed ‑
did, ikollhom kapaċitajiet limitati u xi kultant jesper ‑
jenzaw diffikultajiet biex jikkonformaw mal‑proċeduri 
tal‑UE. Il‑Kummissjoni tixtieq ukoll li jiġi enfasizzat 
li d‑delegazzjonijiet tal‑UE u l‑kwartieri ġenerali 
regolarment jorganizzaw sessjonijiet ta’ informazzjoni 
u taħriġ dwar il‑proċeduri tal‑UE inkluż il‑ġestjoni 
taċ‑ċiklu tal‑proġett, sabiex jiġu indirizzati kemm 
jista’ jkun in‑nuqqas ta’ kuxjenza u għarfien espert ta’ 
organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili.
34
Għandu jiġi enfasizzat li l‑ammont totali għal attivi ‑
tajiet li ma jsirux jiġi mnaqqas b’mod invarjabbli 
mill‑pagament finali.
36
Dan il‑kumment jirreferi għal wieħed minn ħafna 
riskji potenzjali li l‑uffiċjal awtorizzanti jrid jieħu 
inkunsiderazzjoni.
37
Il‑Kummissjoni ma taqbilx mal‑osservazzjoni tal‑QEA. 
Il‑kosteffettività subottimali tan‑nefqa hija marġinali 
meta mqabbla man‑numru totali ta’ kuntratti taħt 
dawn is‑sejħiet tal‑EIDHR.
Barra minn hekk, għalkemm sejħiet għal proposti 
u sejħiet għal offerti jsegwu l‑istess prinċipji ta’ tras ‑
parenza, korrettezza u trattament indaqs, in‑natura 
u r‑rekwiżiti tal‑akkwist u tal‑għoti ta’ kuntratti huma 
sostanzjalment differenti. Normlament l‑għotjiet 
jipprekludu skop ta’ profitt u jimplikaw li s‑sjieda 
tal‑proġett tiddependi għal kollox fuq il‑benefiċjarju, 
filwaqt li ma jagħmlux profitt u jinvolvu t‑trasferiment 
sħiħ tar‑riżultati lill‑Kummissjoni, inkluż id‑drittijiet 
tal‑proprjetà. F’kull każ, il‑kosteffettività mhijiex 
neċessarjament marbuta ma’ din it‑tip ta’ proċedura 
magħżula.
Fl‑aħħar nett, il‑proċeduri ta’ sejħa għal offerti huma 
definiti fl‑Artikolu 101 FR rigward “ kuntratti għal inter ‑
ess pekunarju konklużi bil‑miktub bejn operatur ekono ‑
miku wieħed jew aktar u awtorità kontraenti waħda jew 
aktar ”. Mhuwiex ċar kif dan jista’ b’mod ġenerali jkun 
utli fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem, fejn ftit opera ‑
turi ekonomiċi jkunu involuti.29 (b)
Il‑Kummissjoni tixtieq tenfasizza li:
(1) L‑organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq tali kwist ‑
jonijiet sensittivi ta’ spiss qed jiffaċċjaw sitwazz ‑
jonijiet ta’ theddid. Min‑natura tagħhom stess, 
l‑attivitajiet marbutin mad‑drittijiet tal‑bniedem 
għandhom miri ambizzjużi li jistgħu jitqiesu bħala 
idealistiċi jew ambizzjużi żżejjed. Barra minn hekk, 
għandu jiġi nnutat li xi objettivi tad‑drittijiet 
tal‑bniedem huma assoluti min‑natura tagħhom, 
eż. il‑projbizzjoni assoluta tat‑tortura, l‑iskjavitù 
jew id‑diskriminazzjoni razzjali; iżda r‑rilevanza 
ta’ dawn l‑objettivi tinsab fl‑attivitajiet speċifiċi 
u realistiċi, u r‑riżultati li jissodisfaw il‑ħtiġijiet 
ewlenin tal‑grupp fil‑mira u fil‑ksib tal‑impatt 
sostenibbli u permanenti.
(2) Il‑piż biex titjieb is‑sitwazzjoni tad‑drittijiet 
tal‑bniedem f’kull pajjiż jaqa’ primarjament fuq 
il‑gvernijiet nazzjonali, xi ħaġa li hija partikolar ‑
ment veru fl‑implimentazzjoni ta’ proġetti relatati 
mal‑prevenzjoni tat‑tortura u l‑piena tal‑mewt. 
Huwa diffiċli li tiġi antiċipata r‑rieda politika 
tal‑gvern jew tal‑ministeri tiegħu u l‑evoluzzjo ‑
ni tal‑kuntest politiku jista’ jkollhom impatt fuq 
l‑implimentazzjoni tal‑proġetti b’mod pożittiv jew 
negattiv. Fil‑fatt, jekk il‑gvern ikun lest li jabolixxi 
l‑piena kapitali jew it‑tortura, il‑finanzjament ta’  
azzjoni bl‑istess għan tista’ titqies superfluwa.
29 (c)
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 33.
30
Il‑qafas legali li japplika għal sejħiet għal proposti 
jeskludi kull modifika tal‑proposta ħlief għal aspetti 
mhux sostanzjali (ara l‑Artikolu 204 tar‑Regoli ta’ 
Applikazzjoni tar‑Regolament Finanzjarju (RAP)) jew 
negozjati ma’ benefiċjarji putattivi. L‑applikanti jistgħu 
biss jintalbu jiċċaraw id‑dokumenti ta’ sostenn jew 
jissottomettu l‑informazzjoni nieqsa. Għaldaqstant 
ir‑rekwiżiti ta’ trasparenza kif ukoll trattament ġust 
u ugwali tal‑applikanti għal għotjiet, ma jippermet ‑
tux negozjati mill‑ġdid tal‑proġetti tal‑applikanti 
matul il‑proċedura ta’ għoti, speċjalment minħabba 
l‑għadd kbir ħafna ta’ applikanti. Ara wkoll it‑tweġibiet 
tagħna għall‑osservazzjonijiet tagħna dwar ir‑rwol 
rispettiv tal‑assessuri u l‑kumitat ta’ evalwazzjoni 
għall‑paragrafi 22, 23, u 24 iktar ’il fuq.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 50
43
Minħabba n‑natura tiegħu stess, il‑qasam tad‑drit ‑
tijiet tal‑bniedem ma jinvolvix kejl kwantitattiv 
sempliċi. Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 41.
Jekk l‑objettivi u l‑miri jiġu definiti sew, anki jekk ikunu 
modesti, u jekk il‑proġett jikseb l‑għan tiegħu biex 
dawn jintlaħqu, l‑impatt ma jkunx neċessarjament lim ‑
itat. B’mod partikolari, l‑iżvilupp ta’ metodoloġija għal 
mira speċifika jista’ jkollu impatt enormi fuq proġetti 
futuri u għalhekk fuq l‑objettiv fit‑tul tal‑proġett.
Jistgħu jissemmew bosta eżempji fil‑proġetti 
eżaminati mill‑Qorti. Proġett wieħed fir‑RDK kien 
jenfassizza fuq in‑nisa u t‑tfal li jkunu vittmi ta’ 
vjolenza domestika u sesswali. Il‑metodoloġija 
proposta mill‑NGO kienet li jiġi żviluppat mudell 
għas‑sostenibbiltà ta’ postijiet għall‑kura li għandhom 
l‑għan li jipprovdu assistenza lil vittmi ta’ stupru 
bħala mod ta’ trattament ħażin – trattament ħażin 
huwa marbut ma’ tortura skont il‑liġi internazzjonali. 
Jekk din il‑metodoloġija tirnexxi (il‑proġett għadu 
għaddej), imbagħad se tiġi applikata għal oqsma oħra 
u jista’ jkollha effett multiplikatur.
Fl‑aħħar nett, il‑Qorti tenfasizza l‑każ tal‑proġett 
fil‑Georgia li ffoka fuq grupp żgħir ħafna: id‑detenuti 
fl‑armata. Dan il‑proġett juri li l‑prevenzjoni għandha 
rwol pożittiv ħafna, anki jekk ma tidhirx immed ‑
jatament minn barra. Fuq medda twila ta’ żmien, 
il‑proġett ippermetta għall‑ewwel darba l‑monitoraġġ 
permezz tas‑soċjetà ċivili ta’ ħabsijiet militari u indi ‑
rettament appoġġja deċiżjoni infurmata tal‑Gvern 
Georgjan biex iwaqqaf il‑Monitoraġġ Preventiv Naz ‑
zjonali taħt l‑Uffiċċju tad‑Difensur tal‑Pubbliku.
44
Ir‑riżultat ta’ appoġġ legali huwa dejjem inċert. 
Madankollu, il‑ftit każijiet pożittivi li jistgħu jintrebħu 
bl‑appoġġ tal‑EIDHR kellhom impatt kbir u ħolqu 
preċedent. Barra minn hekk, l‑impatt ma għandux 
ikun limitat għall‑eżitu tal‑każijiet speċifiċi jew 
deċiżjonijiet tal‑Qorti iżda għandu jinkludi l‑passi 
intermedjarji kollha li jistgħu jkunu strateġiċi għal 
każijiet oħra u għandhom jiġu evalwati b’perspettiva 
fit‑tul.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġibiet tagħna 
għall‑paragrafi 43 u 45.38
Storikament, organizzazzjonijiet li għandhom l‑aktar 
għarfien espert speċifiku fil‑qasam tal‑ġlieda kontra 
t‑tortura, it‑trattament ħażin u l‑piena tal‑mewt huma 
bbażati fl‑Ewropa (eż. Londra, Copenhagen, Ġinevra) 
u l‑Istati Uniti. Dawn qed jaħdmu fuq livell globali 
u qed jaqdu rwol ewlieni f’termini ta’ promozzjoni ta’ 
korpi internazzjonali tad‑drittijiet tal‑bniedem. Il‑kun ‑
siderazzjonijiet tal‑kosteffettività għandhom ikunu 
bbilanċjat fir‑rigward tal‑valur miżjud u l‑għarfien 
espert uniku ta’ dawn l‑organizzazzjonijiet.
Minħabba t‑tip ta’ proġetti ġeneralment iffinanzjati 
mill‑EIDHR (bini ta’ kapaċità, taħriġ, promozzjoni, eċċ.), 
il‑fondi għall‑finijiet ta’ riżorsi umani ta’ spiss jammon ‑
taw għal parti sostanzjali tal‑baġit globali. Is‑salarji 
fl‑Ewropa jew fl‑Istati Uniti huma tabilħaqq ferm ogħla 
minn dawk li japplikaw fil‑parti l‑kbira tal‑pajjiżi terzi.
39
Il‑kostijiet indiretti kkalkulati bħala perċentwal 
tal‑kostijiet diretti eliġibbli huma prattika li ilha stab ‑
bilita permezz tal‑mudelli kuntrattwali tal‑PRAG. 
Dawn huma definiti fl‑Artikolu 14 tal‑kundizzjonijiet 
ġenerali tal‑kuntratt tal‑għotjiet, u jikkorrispondu 
għal kostijiet li ma jistgħux jiġu attribwiti direttament 
lill‑azzjoni. Din id‑definizzjoni tiġi spiss ikkompletata 
minn analiżi iktar dettaljata tal‑kostijiet fl‑anness III 
(baġit) tal‑kuntratt tal‑għotjiet.
40
Ix‑xogħol tal‑EIDHR isir f’kuntest delikat u kump ‑
less fejn l‑impatt huwa diffiċli biex jiġi kkwantifikat 
u l‑progress kultant jimxi ‘l quddiem bil‑mod, b’mod 
partikolari fl‑aktar każijiet diffiċli.
41
Dawn id‑diffikultajiet, għalkemm reali, huma inerenti 
għal kull attività fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem 
f’pajjiżi terzi. Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġibiet 
tagħna għall‑paragrafi 29, 32 u 43.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 51
45 (a)
Għalkemm il‑gvernijiet tal‑Belarussja, ir‑Russja 
u t‑Taġikistan ma wrew ebda indikazzjoni tar‑ratifika 
tal‑protokoll fakultattiv tal‑konvenzjoni kontra 
t‑tortura, dan ma jfissirx li l‑attivitajiet m’għandhomx 
jiġu implimentati f’dawk il‑pajjiżi bil‑għan għal rati ‑
fika futura. Fit‑Taġikistan, pereżempju, l‑attivitajiet 
tal‑proġett ikkontribwixxew biex l‑Ombudsman 
jagħmel l‑ewwel żjara tiegħu fil‑ħabs u jistabbilixxi 
grupp ta’ ħidma fi tmiem l ‑2013 dwar il‑monitoraġġ 
ta’ faċilitajiet ta’ detenzjoni, li jinkludi rappreżentanti 
tas‑soċjetà ċivili u uffiċjali tal‑ħabs. Fil‑Belarussja, 
il‑proġett appoġġa NGOs li jaħdmu kontra t‑tortura li 
bdew jimmonitorjaw ċentri ta’ detenzjoni preventiva. 
Fir‑Russja, il‑proġett ipprovda għodod ġodda biex 
l‑NGOs Russi jappoġġaw lill‑awtoritajiet.
45 (b)
Il‑ġlieda kontra t‑tortura u l‑abolizzjoni tal‑piena 
tal‑mewt huma proċessi fit‑tul. Il‑progress u t‑titjib 
ħafna drabi jkunu bil‑mod u mhux neċessarjament 
jikkoinċidu mat‑tul ta’ żmien limitat tal‑kuntratti. 
Il‑kuntest politiku għandu wkoll rwol sostanz ‑
jali fid‑determinazzjoni tal‑kisba tar‑riżultati bħal 
pereżempju r‑ratifika tal‑konvenzjoni kontra t‑tortura 
jew moratorju fuq il‑piena tal‑mewt. F’din l‑osservazz ‑
joni, il‑QEA tirreferi għal proġett li jaħdem f’kuntest 
sensittiv u diffiċli ħafna (il‑Lvant Nofsani u l‑Afrika ta’ 
Fuq ‑ MENA, l‑Afrika tal‑Lvant, ir‑Russja, l‑Asja Ċentrali, 
il‑Belarussja), fejn il‑progress jimxi bil‑mod ħafna.
45 (c)
Il‑proġett irrappreżenta l‑ewwel darba li kien hemm 
intervent meta l‑NGOs tħallew jimmonitorjaw 
ħabsijiet militari. Ara t‑tweġiba għall‑paragrafu 43 
dwar l‑impatt tal‑proġett fil‑Georgia.
45 (d)
Skont ir‑rapport finali, l‑attivitajiet kollha tlestew 
b’suċċess, iżda huwa minnu li l‑impatt seta’ ma laħaqx 
il‑livell mistenni minn qabel mill‑organizzazzjoni, 
fenomenu pjuttost komuni f’dan il‑qasam.45
Il‑proġetti ffinanzjati taħt il‑programm EIDHR, 
jipproduċu riżultati sostenibbli u huma kosteffikaċi. 
Is‑sustanza ta’ dawn il‑proġetti ħafna drabi tkun ta’ 
natura politika għolja, metriċi kwantifikabbli faċilment 
mhux se jkunu disponibbli, mhux bħal, pereżempju, 
proġetti ta’ bini tat‑toroq. Barra minn hekk, inizjat ‑
tivi dwar id‑drittijiet tal‑bniedem huma dipendenti 
fuq il‑kuntest legali u politiku li l‑ebda donatur ma 
jista’ jassumi li jikkontrolla. Paradoss naturali ħafna 
fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem huwa li l‑aktar azz ‑
jonijiet urġenti jsiru fl‑aktar kuntesti diffiċli. Barra minn 
hekk, il‑ġlieda kontra l‑piena tal‑mewt u t‑tortura hija 
proċess fuq medda twila ta’ żmien. Minħabba n‑nat ‑
ura ta’ dawn il‑proġetti u s‑sensittività tal‑kuntesti li 
fih hija topera, il‑Kummissjoni tirrikonoxxi li l‑impatt 
kien diffiċli biex jiġi kkwantifikat. Huwa meħtieġ li 
wieħed jibqa’ attiv f’dawn il‑kuntesti, f’konformità 
mal‑objettivi u d‑dimensjoni globali tal‑EIDHR.
Barra minn hekk, minħabba n‑natura tiegħu stess, 
il‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem ma jinvolvix kejl 
kwantitattiv sempliċi.
Skont l‑approċċ minn isfel għal fuq, il‑benefiċjarji 
potenzjali jidentifikaw l‑objettivi, l‑attivitajiet 
tal‑ambitu ġeografiku u l‑benefiċjarji finali ta’ proġetti 
proposti skont il‑kapaċità (amministrattiva, operattiva 
u ġeografika) u l‑istrateġija tagħhom. Għaldaqstant, 
l‑attivitajiet proposti minn applikanti jistgħu tabilħaqq 
ikunu ambizzjużi żżejjed u potenzjalment ma jkoll ‑
homx l‑impatt mixtieq.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 52
47 (a)
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 29a.
Kaxxa 6
Il‑Kummissjoni tilqa’ l‑osservazzjoni tal‑QEA dwar 
ir‑riżultati pożittivi tal‑ġlieda tal‑EIDHR kontra l‑piena 
tal‑mewt fl‑Istati Uniti.
Bħala eżempju tal‑impatt pożittiv tal‑EIDHR, 
il‑Gvernatur tal‑Istat ta’ Pennsylvania reċentement 
introduċa moratorju kontra l‑piena tal‑mewt li jwas ‑
sal biex l‑għoti immedjat ta’ proroga temporanja 
għall‑priġunier Terrence Williams u 186 individwu 
ieħor li bħalissa jinsabu kkundannati għall‑mewt 
f’Pennsylvania.
Jekk jogħġbok, sib il‑link għall‑memorandum tal‑Gver ‑
natur Tom Wolf li tenfasizza r‑rwol ewlieni tar‑rapport 
tal‑Assoċjazzjoni Amerikana tal‑Avukatura (iffinanzjat 
mill‑EIDHR). http://www.ydr.com/politics/ci_27523525/
gov‑tom‑wolf‑issues‑death‑penalty‑moratorium
Wieħed mill‑argumenti deċiżivi mressaq mill‑Gverna ‑
tur fid‑deċiżjoni tiegħu hija l‑Evalwazzjoni tal‑Piena 
tal‑mewt ta’ Pennsylvania li saret mill‑Assoċjazzjoni 
Amerikana tal‑Avukatura (ABA).
51
L‑Unjoni Ewropea hija waħda mill‑ftit donaturi li 
jappoġġaw finanzjarjament il‑ġlieda kontra t‑tortura 
u l‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt. F’ħafna każijiet, hija 
l‑uniku wieħed. Huwa għalhekk li l‑organizzazzjonijiet 
sħab tagħna qed jiddependu ħafna fuq l‑appoġġ 
tal‑EIDHR. Il‑Kummissjoni Ewropea qed tipprova ttaffi 
dan billi tippermettilhom li jqabbdu uffiċjali għal 
ġbir ta’ fondi fil‑proġetti tal‑EIDHR, il‑Kummisssjoni 
taħdem ukoll flimkien mal‑ftit donaturi oħra f’dan 
il‑qasam (pereżempju l‑Fond Volontarju tan‑NU 
għall‑vittmi tat‑tortura jew it‑Task Force tal‑Istati Mem ‑
bri tal‑UE) sabiex tiġi żgurata koordinazzjoni u koer ‑
enza kemm jista’ jkun possibbli.
Barra minn hekk, huwa paradoss inevitabbli li 
l‑awtosostenibbiltà tal‑NGOs marbutin mad‑drittijiet 
tal‑bniedem skont id‑definizzjoni ma tistax tiġi garan ‑
tita minn finanzjament kontinwu jew miżjud tal‑Kum ‑
missjoni. Din il‑kwistjoni kkumplikata ma tistax tiġi 
solvuta permezz ta’ aktar finanzjament tal‑UE.45 (e)
Minħabba n‑natura tal‑proġetti tal‑EIDHR u s‑sensit ‑
tività tal‑kuntesti fejn huma implimentati, huwa ta’ 
spiss diffiċli biex jiġi kkwantifikat l‑impatt u l‑progress 
kultant jimxi bil‑mod, partikolarment fl‑aktar każijiet 
diffiċli bħaċ‑Ċina. Huwa meħtieġ li wieħed jibqa’ 
attiv f’dawn il‑kuntesti, f’konformità mal‑objettivi 
u l‑ambitu dinji tal‑EIDHR.
45 (f)
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 45(e).
46
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 45.
46 (a)
L‑impatt tal‑proġett fl‑Afrika jrid jitkejjel fil‑perjodu 
medju u twil ta’ żmien. Dan se jkun ivvalutat permezz 
tal‑monitoraġġ tal‑livell ta’ konformità (rappurtar, 
iktar domestikazzjoni) u l‑implimentazzjoni effet ‑
tiva (żvilupp fil‑ġurisprudenza, aċċess għaċ‑ċentri 
ta’ detenzjoni, kumpens, u tnaqqis ta’ każijiet ta’ 
tortura) taż‑żewġ strumenti internazzjonali ratifikati 
u l‑leġiżlazzjoni domestika biex tiġi miġġielda u evi ‑
tata t‑tortura f’kull pajjiż fil‑mira.
46 (b)
L‑impatt tal‑proġett fiċ‑Ċina huwa diffiċli biex jitkejjel 
minħabba nuqqas ta’ informazzjoni riveduta b’mod 
adegwat mill‑benefiċjarju tal‑għotja. Id‑delegazzjoni 
rċeviet elementi konkreti li jindikaw il‑probabbiltà 
ta’ suċċess tal‑azzjoni, li hija implimentata minn attur 
stabbilit tajjeb bħala parteċipant fir‑riforma tal‑politika 
fiċ‑Ċina. Fl‑istess ħin, il‑proġett huwa mmexxi minn 
professur influwenti li ntalab l‑għarfien espert tiegħu 
għall‑emendi li għaddejjin fil‑liġi kriminali li qed tiġi 
riveduta u hija mistennija li tkompli tnaqqas il‑krimi ‑
nalità li tinvolvi l‑piena tal‑mewt.
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 29a.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 53
55
Huwa essenzjali li l‑proġetti fil‑qasam tad‑drittijiet 
tal‑bniedem, u b’mod speċjali rigward it‑tortura 
u l‑piena tal‑mewt, jirriflettu b’mod adegwat il‑prijor ‑
itajiet u l‑modalitajiet determinati minn dawk eqreb 
lejn ir‑realtajiet fuq il‑post. Matul id‑djalogi, il‑finan ‑
zjament ta’ proġetti u l‑objettivi tagħhom jiġu ta’ 
spiss diskussi. Madankollu, l‑aġendi jridu jkunu ffukati 
fuq ftit prijoritajiet kull darba. Dawn il‑prijoritajiet 
jiġu deċiżi f’konsultazzjoni bejn is‑SEAE u s‑servizzi 
tal‑Kummissjoni, id‑Delegazzjoni kif ukoll il‑pajjiż 
sieħeb. Barra minn hekk, ħafna mill‑azzjonijiet iffinan ‑
zjati jippreżentaw sfida fil‑prattiki stabbiliti tal‑Istat 
u għalhekk huma kkunsidrati b’mod kritiku minn 
pajjiżi sħab, jew huma ta’ natura globali u transnaz ‑
zjonali, fejn l‑appoġġ għall‑iżvilupp tradizzjonali jew 
id‑djalogu ma’ pajjiżi sħab ma jkunux possibbli.
Fl‑aħħar nett, fid‑dawl tal‑għadd kbir ta’ applikanti 
taħt is‑sejħiet globali tal‑EIDHR, meta wieħed iqis 
li l‑qafas legali attwali għal għotjiet ma jipprevedix 
tali opzjoni, u filwaqt li jitqiesu l‑prinċipji ġenerali ta’ 
trattament ugwali u ġust kif ukoll dak ta’ trasparenza, 
il‑Kummissjoni mhijiex beħsiebha tinnegozja l‑konte ‑
nut tal‑applikazzjonijiet għall‑għotjiet mal‑applikanti 
qabel l‑iffirmar tal‑kuntratt.
Rakkomandazzjoni 2
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni.
Skont iċ‑ċirkostanzi lokali (il‑klima politika glo ‑
bali, opportunità għal diskors favur id‑drittijiet 
tal‑bniedem) u bi qbil mal‑Kapijiet ta’ Missjoni tal‑UE, 
il‑prijoritajiet ewlenin ta’ Strateġija tal‑Pajjiż dwar 
id‑Drittijiet tal‑Bniedem (HRCS) lokali jistgħu jsiru 
pubbliċi. Madankollu, il‑komunikazzjoni għandha 
tiġi evitata jekk jiġi vvalutat li dan ikun ta’ detri ‑
ment għall‑implimentazzjoni tal‑istrateġija. Dan ma 
jwaqqafx li jkun hemm konsistenza bejn il‑prijoritajiet 
u l‑għajnuna għall‑iżvilupp.
Il‑Kummissjoni bdiet timplimenta l‑Approċċ ibbażat 
fuq id‑Drittijiet (RBA) u se tissokta b’dan. Għal aktar 
dettalji konkreti dwar l‑implimentazzjoni tar‑RBA, ara 
t‑tweġiba tagħna għall‑paragrafu 20.52
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba tagħna 
għall‑paragrafu 51.
53 (a)
Jekk jogħġbok irreferi għat‑tweġiba għall‑paragrafu 
51.
Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
54
Huwa intrinsikament diffiċli li l‑azzjonijiet tad‑drittijiet 
tal‑bniedem jiġu vvalutati u dawn huma partikolar ‑
ment sensittivi għall‑iżviluppi politiċi fil‑pajjiżi 
fil‑mira. L‑azzjonijiet tal‑ġlieda kontra t‑tortura u pieni 
kapitali huma min‑natura tagħhom aktar sensittivi 
minn proġetti oħra tad‑drittijiet tal‑bniedem. F’dan 
il‑kuntest, il‑fondi tal‑EIDHR kienu qed jintużaw tajjeb, 
b’ħafna attenzjoni sabiex jintlaħaq bilanċ delikat bejn 
ambitu wiesa’ – is‑sejħiet globali tal‑EIDHR għandhom 
suċċess kbir biex jattiraw bosta applikanti mid‑dinja 
kollha – u l‑ġestjoni tal‑fondi b’mod rigoruż. Il‑Kum ‑
missjoni beħsiebha li tkompli bl‑isforzi tagħha biex 
issaħħaħ ir‑rwol tal‑EIDHR bħala strument essenzjali 
tal‑politika tad‑drittijiet tal‑bniedem tal‑UE barra 
mill‑pajjiż.
Rakkomandazzjoni 1 ‑ Mira modesta 
aħjar tar‑riżorsi
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
parzjalment. Aħna naqblu dwar il‑bżonn li nibbażaw 
il‑finanzjament tal‑EIDHR fuq l‑aktar kwistjonijiet rile ‑
vanti minħabba li diġà qed jonqos l‑enfasi tas‑sejħiet 
globali għal proposti tiegħu, pereżempju s‑sejħa 
globali tal‑EIDHR tal ‑2015.
F’konformità mal‑approċċ minn isfel għal fuq, il‑Kum ‑
missjoni se tkompli tiżgura bilanċ delikat bejn il‑prijor ‑
itajiet tal‑UE tad‑Drittijiet tal‑Bniedem, ir‑rilevanza ta’ 
proġetti u l‑kapaċità u s‑sjieda ta’ organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili.
Minħabba n‑natura tal‑attivitajiet tal‑EIDHR f’kuntesti 
li ħafna drabi jkunu diffiċli ħafna, il‑Kummissjoni 
għalhekk se tirrifjuta r‑rakkomandazzjoni għal enfasi 
ġeografika idjaq u se ssegwi approċċ mhux preskrittiv 
li ma jiffukax fuq l‑impatt u lista speċifika ta’ pajjiżi.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 54
56
Kif spjegat b’mod sħiħ fit‑tweġibiet tagħna 
għall‑paragrafi 29 u 45, il‑kejl tal‑impatt fil‑qasam 
tad‑drittijiet tal‑bniedem huwa partikolarment 
diffiċli biex jinkiseb, kuntrarju għal xi oqsma oħra 
tal‑għajnuna għall‑iżvilupp. Il‑progress tad‑drittijiet 
tal‑bniedem huwa proċess dinamiku fejn anki proġett 
li jidher li jkun limitat jista’ jwassal lejn l‑abolizz ‑
joni tal‑piena tal‑mewt f’Pennsylvania, kif jixhdu 
t‑tweġibiet tagħna għall‑kaxxa sitta ta’ dan ir‑rapport. 
Din id‑diffikultà ta’ kejl tal‑impatt dirett ta’ proġett 
uniku tad‑drittijiet tal‑bniedem mhijiex probabbli li 
tinbidel b’mod drammatiku anki jekk sistemi ġodda ta’ 
kejl tal‑impatt kellhom jiġu introdotti.
Il‑kwistjoni ta’ awtosostenibbiltà, li hija importanti 
għal organizzazzjonijiet tad‑drittijiet tal‑bniedem, 
ma tistax tiġi solvuta b’aktar dipendenza fuq finanzja ‑
ment fit‑tul mill‑Kummissjoni  – speċjalment għal dawk 
barra l‑UE. Għal dan l‑għan, f’ċerti każijiet il‑Kummis ‑
sjoni aċċettat li l‑isforzi tal‑ġbir ta’ fondi jiġu inklużi 
fil‑proġetti tal‑baġits.
Rakkomandazzjoni 5
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
parzjalment.
Fid‑dawl tal‑kuntesti politiċi diffiċli fejn jiġu impli ‑
mentati l‑proġetti tal‑EIDHR, qafas loġiku u ssim ‑
plifikat ikun ta’ benefiċċju għall‑organizzazzjonijiet 
tas‑soċjetà ċivili.
Skont l‑approċċ minn isfel għal fuq li japplika 
għall‑EIDHR, il‑miri u l‑linji bażi għandhom jiġu definiti 
mill‑applikanti nfushom. Il‑kapaċitajiet differenti ta’ 
organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili għandhom jitqiesu 
wkoll. Madankollu, kull kejl tal‑impatt ta’ proġetti dwar 
id‑drittijiet tal‑bniedem iridu assolutament jikkun ‑
sidraw il‑kuntest speċifiku ħafna li l‑proġetti tal‑EIDHR 
huma implimentati fih, biex ma nsemmux il‑fatt li 
l‑pajjiżi jew ir‑reġjuni li l‑aktar għandhom bżonn ta’ 
azzjoni fir‑rigward it‑tortura u l‑pieni tal‑mewt huma 
dawk fejn il‑progress f’dawn il‑kwistjonijiet ma jistax 
jiġi mistenni li jkun sempliċi. Id‑diffikultà biex jiġu 
kkwantifikati l‑kwistjonijiet tad‑drittijiet tal‑bniedem 
trid ukoll tiġi kkunsidrata. Ma nistgħux, għalhekk, nik ‑
kunsidraw il‑miri speċifiċi u linji bażi bħala għodod li 
jistgħu jintużaw f’dan il‑kuntest speċifiku.
Il‑Kummissjoni qed taħdem diġà fuq valutazzjoni 
mtejba tal‑impatt ta’ proġetti marbutin mad‑drittijiet 
tal‑bniedem.Rakkomandazzjoni 3
Il‑Kummissjoni taċċetta din ir‑rakkomandazzjoni 
parzjalment. Rigward it‑tabelli standardizzati u l‑linji 
gwida għall‑assessuri, dawn ġew emendati fl ‑2013 
u l‑Kummissjoni ma tipprevedix xi tibdil immedjat 
fihom. Madankollu, il‑Kummissjoni qiegħda kontinwa ‑
ment tivvaluta l‑proċeduri tagħha bil‑għan ta’ titjib 
b’mod speċjali rigward sejħiet għal proposti.
Il‑Kummissjoni tapplika standards rigorużi 
għas‑sejħiet għal proposti tal‑EIDHR; minkejja numri 
diffiċli ħafna f’termini ta’ applikazzjonijiet li waslu 
(total ta’ 1 193 applikazzjoni għal sejħiet għal proposti 
tal‑EIDHR koperti minn din il‑verifika). Il‑koerenza 
u l‑konsistenza tal‑proċess ta’ evalwazzjoni diġà 
jitħarsu permezz ta’ termini ta’ referenza pubbliċi 
u dettaljati u l‑linji gwida għall‑assessuri ta’ applikazz ‑
jonijiet għal għotjiet. Il‑kriterji tal‑għoti jiġu vvalutati 
b’mod ċar u konsistenti minn esperti esterni, u jeżistu 
linji gwida ċari dwar meta jerġgħu jiġu vvalutati l‑app ‑
likazzjonijiet. Ara wkoll it‑tweġiba għall‑paragrafu 23.
Rakkomandazzjoni 4
Il‑Kummissjoni ma taċċettax din ir‑rakkomandazzjoni.
Ir‑regoli attwali jippermettu biss għal adattamenti 
mhux essenzjali għal applikazzjonijiet għal għotjiet 
li għandhom isiru qabel l‑iffirmar tal‑kuntratt. F’ċerti 
każijiet dan ippermetta li spejjeż ineliġibbli jew infiq 
eċċessiv jitħassru mill‑baġit inizjali.
Il‑Kummissjoni madankollu ma tistax tidħol f’negozjati 
mill‑ġdid dwar it‑tfassil tal‑proġett mal‑applikanti 
qabel l‑iffirmar tal‑kuntratt, fid‑dawl tal‑għadd kbir 
ta’ applikanti taħt is‑sejħiet globali tal‑EIDHR, meta 
wieħed iqis li l‑qafas leġiżlattiv attwali għal għotjiet 
ma jipprevedix tali possibbiltà, u filwaqt li jitqiesu 
l‑prinċipji ġenerali ta’ trattament ugwali u ġust kif 
ukoll dak ta’ trasparenza.
Skont l‑Artikolu 204(5) tar‑RAP , il‑kumitat tal‑eval ‑
wazzjoni jista’ jifformula xi rakkomandazzjonijiet 
li mbagħad tiġi kkunsidrata fuq livell kontraenti 
mill‑uffiċjal awtorizzanti.
Risposti tal‑Kummissjoni u tas‑SEAE 55
Rakkomandazzjoni 6
Il‑Kummissjoni ma taċċettax din ir‑rakkomandazzjoni.
L‑awtosostenibbiltà ta’ organizzazzjonijiet tas‑soċjetà 
ċivili li huma attivi fil‑qasam tad‑drittijiet tal‑bniedem 
hija importanti għall‑Kummissjoni, li għal dan l‑għan, 
f’każijiet iġġustifikati, aċċettat li tiffinanzja persunal 
ta’ NGOs li jaħdmu fuq kwistjonijiet ta’ ġbir ta’ fondi. 
L‑awtosostenibbiltà hija żgurata wkoll permezz 
tar‑rekwiżit ta’ kofinanzjament – iż‑żieda ulterjuri ta’ 
dan ir‑rekwiżittista’ madankollu tipperikola ħafna 
azzjonijiet permezz ta’ nuqqas ta’ sorsi alternat ‑
tivi ta’ finanzjament. L‑awtosostenibbiltà timplika 
wkoll li l‑benefiċjarji tal‑għotjiet m’għandhomx 
ikunu dipendenti fuq il‑Kummissjoni bħala l‑unika 
għażla għall‑finanzjament, jew li jingħataw kun ‑
tratti ta’ għotjiet fuq bażi kontinwa, irrispettivament 
mill‑merti tal‑proġetti tagħhom. Dan huwa iktar 
u iktar il‑każ peress li sejħiet kompetittivi ħafna għal 
proċeduri ta’ proposti japplikaw, bħala regola, għal 
għotjiet. Benefiċjarji li jkollhom prestazzjoni tajba 
meta jimplimentaw il‑proġett tagħhom normalment 
imorru tajjeb ukoll matul il‑proċedura li fiha jingħataw 
l‑għotjiet.
Rigward il‑koordinazzjoni tad‑donaturi, din hija 
tabilħaqq rilevanti fl‑istadju tal‑ippjanar, iżda mhux 
f’dak ta’ sejħa għal proposti, u ma nistgħux nifhmu kif 
il‑qafas legali attwali jista’ jippermetti l‑intervent ta’ 
partijiet terzi f’dak l‑istadju.

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
L‑UE hija impenjata b’qawwa għall‑prevenzjoni u l‑qerda 
tal‑forom kollha ta’ tortura u ta’ trattament ħażin ieħor kif 
ukoll għall‑abolizzjoni tal‑piena tal‑mewt madwar id‑dinja. 
Il‑Qorti vvalutat l‑effettività tal‑Istrument Ewropew 
għad‑Demokrazija u għad‑Drittijiet tal‑Bniedem, li jipprovdi 
għotjiet lil organizzazzjonijiet tas‑soċjetà ċivili 
għall‑implimentazzjoni ta’ proġetti li jsegwu dawn l‑objettivi.
Il‑Qorti tikkonkludi li l‑appoġġ ipprovdut kien effettiv 
parzjalment biss. Għalkemm il‑Kummissjoni wettqet 
valutazzjonijiet xierqa tal‑ħtiġijiet, hija ma mmiratx 
il‑finanzjament bl‑aħjar mod. Minħabba f’dan kif ukoll 
minħabba kuntesti politiċi sfavorevoli, l‑impatt kumplessiv 
tal‑proġetti ffinanzjati ma kienx ottimu. Il‑Qorti tagħmel 
għadd ta’ rakkomandazzjonijiet għall‑Kummissjoni li 
jikkonċernaw l‑għażla ta’ proposti għal proġetti, 
il‑koordinazzjoni ma’ sforzi oħra tal‑UE, il‑qafas ta’ kejl 
tal‑prestazzjoni u  s‑sostenibbiltà ta’ organizzazzjonijiet 
benefiċjarji.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I