(29)Fir-rigward tal-kontrolli ta’ kunflitt ta’ interess, l-Ungerija ma ppreżentatx l-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni iżda indikat li hija regolarment tibgħat data lil Arachne u tużaha wkoll sa ċertu punt, filwaqt li fakkret li l-użu ta’ Arachne mhuwiex obbligatorju skont id-dritt tal-Unjoni. Filwaqt li kkontestat l-utilità ta’ Arachne u argumentat li s-sistema tal-IT Ungeriża (FAIR EUPR) hija aktar effiċjenti, hija rreferiet għan-negozjati li għaddejjin fil-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza (Recovery and Resilience Plan, RRP) tagħha fir-rigward tal-impenn tagħha għall-użu estensiv ta’ Arachne f’dan ir-rigward.

(24)Il-Kummissjoni ma tistax taqbel mal-argument li ġie ppreżentat mill-Ungerija li billi l-għadd tal-proċeduri ta’ akkwist pubbliku b’offerti uniċi għall-fondi tal-Unjoni jidher li huwa aktar baxx minn dak għall-fondi nazzjonali dan ifisser li s-sistema ta’ kontroll tal-Ungerija fil-kuntest tal-fondi tal-Unjoni hija kapaċi tiġġieled b’mod effettiv il-fatturi li jwasslu għal anqas kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku. Il-fatt li r-rata ta’ offerti uniċi hija aktar baxxa għall-akkwist li jinvolvi fondi tal-Unjoni milli għal akkwist li jinvolvi fondi nazzjonali ma jfissirx per se li l-kontrolli fl-akkwist li jinvolvi l-fondi tal-Unjoni jaħdmu kif suppost. Dan huwa rifless ukoll fir-rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija għall-2022, li tikkonferma li dawn il-kwistjonijiet jibqgħu validi għall-futur.

(70)Fir-rigward tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ir-Regolament (UE) 2021/241 jinkludi dispożizzjonijiet marbuta mal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, li magħhom l-Istat Membru jrid jikkonforma meta jimplimenta miżuri taħt il-Faċilità. Barra minn hekk, ir-responsabbiltà primarja għall-konformità mal-liġi tal-Unjoni u dik nazzjonali meta jiġu implimentati dawk il-miżuri tibqa’ tal-Istati Membri f’konformità mal-Artikolu 22(1) tar-Regolament (UE) 2021/241, filwaqt li l-Kummissjoni tista’ tipproċedi għal miżuri korrettivi ex post f’każijiet ta’ frodi, korruzzjoni, u kunflitti ta’ interess li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni li ma jkunux ġew ikkoreġuti mill-Istat Membru, jew ksur serju ta’ obbligu li jirriżulta mill-ftehim ta’ self jew mill-ftehim ta’ finanzjament f’konformità mal-Artikolu 22(5) ta’ dak ir-Regolament. Aktar importanti minn hekk, l-RRP tal-Ungerija għadu ma ġiex adottat u l-kontenut u l-kapaċità tiegħu li jipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiddependu fuq il-miżuri attwali li se jkun fih, iżda wkoll fuq kif dawn il-miżuri se jiġu implimentati, mill-Ungerija.

(67)L-Ungerija argumentat li r-Regolament 1060/2021 (RDK), jinkludi miżuri bħall-interruzzjoni tal-iskadenzi tal-pagamenti, is-sospensjoni tal-pagamenti u l-korrezzjonijiet finanzjarji, li huma effettivi u xierqa biex jipproteġu l-baġit tal-Unjoni. L-Ungerija rreferiet ukoll għal mezzi oħra għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni biex tiggarantixxi l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni fil-kuntest tal-adozzjoni tal-Ftehim ta’ Sħubija, il-Programmi għall-fondi strutturali, kif ukoll il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (Recovery and Resilience Facility, RRF). L-Ungerija argumentat ukoll li, fir-rigward tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku u l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni prattika tagħhom, il-Kummissjoni tista’ tintervjeni wkoll permezz ta’ proċedimenti ta’ ksur.

(78)Barra minn hekk, il-Kummissjoni spjegat b’mod ċar fl-ittra ta’ intenzjoni tagħha li biex jitqiesu adegwati għall-fini tar-Regolament dwar il-Kondizzjonalità, il-miżuri ta’ rimedju, inkluż l-abbozz ta’ leġiżlazzjoni fejn xieraq, jenħtieġ li jiġu proposti mingħajr kundizzjonijiet fil-qafas tal-proċedura skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità, u jkunu preċiżi biżżejjed f’termini ta’ kontenut u skeda ta’ żmien tal-implimentazzjoni, kif ukoll ma jkunux limitati fiż-żmien. F’ħafna każijiet, l-ewwel tweġiba kienet tinkludi referenzi għal proposti kkunsidrati fil-kuntest tal-abbozz tal-RRP Ungeriż. Sempliċi referenzi għall-abbozz tal-istadji importanti tal-Pjan ta’ Rkupru u Reżiljenza (Recovery and Resilience Plan, RRP ma jistgħux jitqiesu bħala miżuri ta’ rimedju ppreżentati fil-kuntest tal-proċedura skont ir-Regolament dwar il-Kondizzjonalità skont l-Artikolu 6(5) tiegħu. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni ma kinitx f’pożizzjoni li tivvaluta jekk dawn ikunux adegwati biex jindirizzaw is-sejbiet stabbiliti fin-notifika, sabiex tqishom fil-miżuri li pproponiet bl-ittra ta’ intenzjoni tagħha.

(99)B’din il-miżura ta’ rimedju, il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li a) inaqqas sal-31 ta’ Diċembru 2022 is-sehem tal-proċeduri ta’ offerti tal-akkwist pubbliku ffinanzjati mill-fondi tal-Unjoni u magħluqa fis-sena 2022 b’offerti uniċi ta’ inqas minn 15 %, kif imkejjel f’konformità mal-metodoloġija tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Suq Uniku, b) jissodisfa mingħajr kundizzjonijiet il-mira msemmija hawn fuq u jżommha mingħajr limitu ta’ żmien, u c) f’każ li s-sehem ta’ offerti uniċi jaqbeż il-15 % fi kwalunkwe sena kalendarja partikolari, huwa jieħu miżuri addizzjonali fi żmien erba’ xhur biex jiffaċilita t-tnaqqis tal-akkwisti ta’ offerti uniċi biex jinġieb lura taħt il-limitu ta’ 15 % u jinforma lill-Awtorità tal-Integrità u lill-Kummissjoni. Il-pass ewlieni tal-implimentazzjoni ta’ din il-miżura, kif stabbilit fl-Anness, huwa l-prestazzjoni tal-ewwel awditu dwar il-konformità mal-metodoloġija tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Suq Uniku u kull forniment ta’ data individwali lill-Kummissjoni u lill-pubbliku f’dan ir-rigward mid-Direttorat Ġenerali Ungeriż għall-Awditjar tal-Fondi Ewropej (“EUTAF”), inkluż għall-valuri bażi, sat-30 ta’ Settembru 2022.

(97)B’din il-miżura ta’ rimedju, il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li jistabbilixxi grupp ta’ ħidma sal-31 ta’ Awwissu 2022 biex jiżviluppa dispożizzjonijiet, li għandhom jiġu inklużi fid-Digrieti tal-Gvern rilevanti dwar l-implimentazzjoni tal-appoġġ tal-Unjoni (pereż. RRF, Fondi taħt ġestjoni kondiviża eċċ.) li għandhom l-għan li jsaħħu r-regoli u l-proċeduri biex jipprevjenu, jidentifikaw u jikkoreġu b’mod aktar effettiv il-kunflitt ta’ interess f’konformità mad-definizzjoni li tinsab fl-Artikolu 61 tar-Regolament Finanzjarju u jżidu l-kapaċitajiet proċedurali tal-awtoritajiet maniġerjali u tal-korpi intermedji, u tal-awtorità nazzjonali tal-implimentazzjoni tal-RRP Ungeriż biex japplikaw ġestjoni u prevenzjoni tar-riskju msaħħa, detezzjoni u korrezzjoni ta’ frodi, korruzzjoni u finanzjament doppju u jżommu u jinfurzaw dawk id-dispożizzjonijiet mingħajr kundizzjonijiet għal perjodu ta’ żmien illimitat. Id-dispożizzjonijiet għandhom jiżguraw ukoll mekkaniżmu ta’ kontroll effettiv fuq il-validità tad-dikjarazzjonijiet ta’ kunflitt ta’ interess. Il-grupp ta’ ħidma għandu jikkonsulta b’mod estensiv mal-Kummissjoni responsabbli għall-appoġġ finanzjarju tal-Unjoni bil-ħsieb li jikseb l-opinjoni tagħhom u jikkunsidraha fid-Digrieti tal-Gvern rilevanti. Barra minn hekk, fl-ittra ta’ Settembru l-Ungerija impenjat ruħha li tipprovdi r-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa lill-EUTAF, li għandhom jiġu speċifikati aktar mill-grupp ta’ ħidma stabbilit b’din il-miżura ta’ rimedju, li tiggarantixxi l-użu tajjeb tal-appoġġ tal-Unjoni, li tissalvagwardja l-indipendenza tagħha u li tkun tista’ twettaq il-kompiti attwali tagħha u l-kompiti addizzjonali previsti li jiġu allokati lilha minn għadd ta’ miżuri ta’ rimedju ppreżentati mill-Ungerija fit-22 ta’ Awwissu 2022. Il-passi ewlenin tal-implimentazzjoni ta’ din il-miżura ta’ rimedju, kif stabbiliti fl-Anness, huma l-istabbiliment tal-Grupp ta’ Ħidma sal-31 ta’ Awwissu 2022, l-istabbiliment tad-Direttorat għall-Awditjar Intern u l-Integrità (Directorate of Internal Audit and Integrity, “DIAI”) fl-Uffiċċju tal-Prim Ministru sat-30 ta’ Settembru 2022, u l-adozzjoni tal-emendi rilevanti għad-Digrieti tal-Gvern rilevanti (413/2021 u 256/2021) sat-30 ta’ Settembru 2022. Il-Grupp ta’ Ħidma twaqqaf mill-Ungerija f’konformità mal-impenn fil-miżura ta’ rimedju u, sat-tieni ġimgħa ta’ Settembru diġà ltaqa’ erba’ darbiet fit-8, id-9, it-13, u s-16 ta’ Settembru.

(95)Il-Kummissjoni tinnota li l-Ungerija inkludiet fil-miżura ta’ rimedju (u fl-impenji addizzjonali relatati meħuda bl-ittra ta’ Settembru) diversi elementi relatati mal-proċedura l-ġdida ta’ rieżami ġudizzjarju kontra d-deċiżjonijiet tal-prosekuturi, bħall-possibbiltà li entitajiet ġuridiċi (jiġifieri mhux biss persuni fiżiċi) jibdew din il-proċedura, pożizzjoni proċedurali privileġġata garantita għall-persuna li tirrapporta reat, referenza għall-fatt li l-kompetenza esklużiva biex jinstemgħu l-każijiet skont il-proċedura l-ġdida se tiġi attribwita lil qorti speċjalizzata (jiġifieri l-Qorti Distrettwali Ċentrali ta’ Buda), referenza għall-fatt li l-qrati kollha u l-imħallfin investigattivi involuti fil-proċedura l-ġdida se jkunu konformi mal-Artikolu 19 tat-TUE u l-acquis rilevanti tal-UE, u perjodu ta’ żmien raġonevoli għall-proċedura b’mod ġenerali, li jiżgura l-effettività tagħha. Hija impenjat ruħha wkoll li tikkonsulta b’mod estensiv lill-Kummissjoni dwar l-abbozz tat-test leġiżlattiv li se jiġi propost għall-adozzjoni f’konformità mal-miżura ta’ rimedju, li se jkun fih aktar dettalji importanti li huma rilevanti għall-valutazzjoni. F’dan il-kuntest, l-abbozz ta’ liġi jkun jirrikjedi wkoll b’mod partikolari li l-qorti tal-proċess ma tiddeċidix dwar il-merti tal-att ta’ akkuża mingħajr ma tkun ikkunsidrat evidenza. L-Ungerija timpenja ruħha li twettaq rieżami dwar il-funzjonament tal-proċedura mhux aktar tard mill-31 ta’ Diċembru 2023 u jekk meħtieġ li tadotta emendi għall-qafas leġiżlattiv (wara konsultazzjonijiet mal-Kummissjoni Ewropea) mhux aktar tard mit-30 ta’ Ġunju 2024. Il-passi ta’ implimentazzjoni ewlenin u aktar dettalji dwar din il-miżura ta’ rimedju, kif stabbilit fl-Anness, huma l-finalizzazzjoni u l-adozzjoni tal-abbozz tat-test tar-regolamenti ta’ implimentazzjoni (meħtieġa għall-applikazzjoni tal-proċedura ta’ rieżami) sal-31 ta’ Ottubru 2022, il-bidu ta’ rieżami ex ante tal-liġi mill-Qorti Kostituzzjonali u d-dħul fis-seħħ tal-liġi l-ġdida li temenda l-Kodiċi ta’ Proċedura Kriminali sal-15 ta’ Novembru 2022.

(88)Il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li jistabbilixxi Task Force Kontra l-Korruzzjoni sal-1 ta’ Diċembru 2022 bil-kompiti li ġejjin: a) teżamina l-miżuri eżistenti kontra l-korruzzjoni u telabora proposti dwar it-titjib tad-detezzjoni, l-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u s-sanzjonar ta’ prattiki korrotti, b) tipproponi miżuri mmirati lejn it-titjib tal-prevenzjoni u d-detezzjoni tal-korruzzjoni, c) tabbozza rapport annwali li janalizza r-riskji u x-xejriet tal-korruzzjoni u l-prattiki korrotti, tipproponi kontromiżuri effettivi u l-aħjar prattiki għall-implimentazzjoni effettiva tagħhom u tivvalutahom. Il-Gvern għandu jiddiskuti r-rapport u l-proposti inklużi fih fi żmien xahrejn u jekk ma jiddeċidix dwar proposta, għandu jibgħat motivazzjoni dettaljata għad-deċiżjoni tiegħu lill-president tat-Task Force. Il-qafas regolatorju tat-Task Force se jiġi inkluż fl-Att li jistabbilixxi l-Awtorità tal-Integrità (ara l-miżura ta’ rimedju i, deskritta hawn fuq) u l-president tal-Awtorità tal-Integrità se jkun il-president tat-Task Force. L-atturi mhux governattivi rilevanti, li huma evidentement indipendenti mill-gvern, l-awtoritajiet pubbliċi, il-partiti politiċi u l-interessi kummerċjali, ippruvati li huma attivi fil-qasam tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni ser ikunu involuti fl-attivitajiet tat-Task Force u se tiġi żgurata l-parteċipazzjoni sħiħa, strutturata u effettiva tagħhom: l-għadd ta’ tali membri għandu jammonta għal 50 % tal-membri tat-Task Force, il-president eskluż, u se jkollhom id-dritt li jabbozzaw rapport parallel. Jekk ir-rappreżentanza ta’ 50 % ma tkunx tista’ tinkiseb, is-setgħa tal-vot ta’ tali membri għandha tiġi modulata sabiex jintefgħu 50 % tal-voti, u l-president jiġi eskluż. It-Task Force għandha tagħmel l-ewwel laqgħa tagħha qabel il-15 ta’ Diċembru 2022. Hija għandha tadotta l-ewwel rapport tagħha għas-sena 2022 u tibgħatu lill-Gvern sal-15 ta’ Marzu 2023. It-Task Force Kontra l-Korruzzjoni stabbilita bid-Deċiżjoni tal-Gvern 1337/2022 tal-15 ta’ Lulju 2022 għandha titwaqqaf u d-Deċiżjoni tal-Gvern titħassar. Id-Deċiżjoni tal-Gvern li tħassar dik preċedenti u li tipprevedi l-iskeda ta’ żmien u l-kompitu għall-istabbiliment tal-Awtorità għall-Integrità u t-Task Force Kontra l-Korruzzjoni hija element ewlieni għal din il-miżura. Bl-istess mod, il-preżentazzjoni lill-Assemblea Nazzjonali ta’ abbozz ta’ Att dwar l-istabbiliment tal-Awtorità sat-30 ta’ Settembru 2022 hija pass ewlieni ta’ implimentazzjoni għal din il-miżura ta’ rimedju, kif stabbilit fl-Anness, billi se tistabbilixxi l-qafas regolatorju għat-Task Force.

(105)Il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li, a) joħloq u jippubblika fis-sit internet tal-EPS bażi tad-data aġġornata regolarment (mill-inqas kull tliet xhur) disponibbli għall-pubbliku mingħajr ħlas li jkun fiha informazzjoni dwar l-avviżi kollha tal-għoti ta’ kuntratti pubbliċi f’forma strutturata (inkluża data b’numri ta’ identifikazzjoni tal-kumpanija u li tinkludi l-ismijiet ta’ kull membru individwali ta’ konsorzji u sottokuntratturi), li tkun adatta biex tiġi pproċessata b’mezzi awtomatiċi (b’mod partikolari li tippermetti riċerka strutturata u esportazzjoni tal-massa ta’ data relatata mal-proċeduri ta’ akkwist), b) tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tiżviluppa l-EPS, filwaqt li tiżgura li l-funzjonijiet żviluppati ġodda jkunu kompletament operattivi sat-30 ta’ Settembru 2022 u c) iżżomm mingħajr kundizzjonijiet l-EPS u l-funzjonijiet rilevanti għal perjodu ta’ żmien illimitat. Il-pass ewlieni ta’ din il-miżura ta’ rimedju, kif stabbilit fl-Anness, huwa l-operabbiltà sħiħa tal-funzjonijiet żviluppati ġodda tal-EPS sat-30 ta’ Settembru 2022.

(101)B’mod simili għall-miżura ta’ rimedju preċedenti deskritta hawn fuq, il-Gvern Ungeriż impenja ruħu li a) inaqqas gradwalment (fi tliet stadji) sal-31 ta’ Diċembru 2024 is-sehem ta’ proċeduri ta’ offerti ta’ akkwist pubbliku ffinanzjati mill-baġit nazzjonali u magħluqa f’sena kalendarja b’offerti uniċi ta’ inqas minn 15 %, kif imkejjel f’konformità mal-metodoloġija tat-Tabella ta’ Valutazzjoni tas-Suq Uniku, b) jissodisfa mingħajr kundizzjonijiet il-mira msemmija hawn fuq għas-snin sussegwenti u jżommha mingħajr limitu ta’ żmien, u c) f’każ li s-sehem ta’ offerti uniċi jaqbeż il-15 % fi kwalunkwe sena kalendarja partikolari, huwa għandu jipproponi miżuri addizzjonali fi żmien erba’ xhur biex jiffaċilita t-tnaqqis tal-akkwist ta’ offerta unika biex jerġa’ jinġieb taħt il-limitu ta’ 15 % u jinforma lill-Awtorità tal-Integrità u lill-Kummissjoni.

(122)Madankollu, għad iridu jiġu ddeterminati u vvalutati dettalji importanti tal-miżuri proposti, b’mod partikolari kif l-elementi ewlenin tagħhom se jirriflettuhom effettivament it-testi legali (pereżempju biex ikun iggarantit li l-Awtorità tal-Integrità jkollha s-setgħa li tivverifika d-dikjarazzjonijiet tal-assi, ħaġa li hi rilevanti biex twettaq il-kompiti tagħha). It-tieni, billi bosta mill-kwistjonijiet identifikati fl-Ungerija jeħtieġu mhux biss modifiki fil-qafas legali, iżda b’mod aktar prominenti l-implimentazzjoni konkreta tal-modifiki fil-prattika, u dawn tal-aħħar jeżiġu perjodu aktar estiż biex jipproduċi riżultati konkreti. Sakemm issir il-valutazzjoni tad-dettalji u tal-implimentazzjoni tal-passi ewlenin tal-implimentazzjoni tal-miżuri kollha ta’ rimedju kif stipulat fit-Tabella 1 tal-Anness, ir-riskju għall-baġit jibqa’. Għalhekk, f’dan l-istadju, sakemm jingħataw id-dettalji u sakemm isseħħ l-implimentazzjoni korretta, sħiħa u effettiva tal-passi ewlenin kollha ta’ implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, il-Kummissjoni ma tistax tqis li huma adegwati biex jittrattaw il-konstatazzjonijiet stabbiliti fin-notifika li l-Kummissjoni bagħtet lill-Ungerija fis-27 ta’ April 2022 u biex jipproteġu l-baġit tal-Unjoni.

(119)B’din il-miżura ta’ rimedju, il-Gvern Ungeriż ħa l-impenn li a) sal-31 ta’ Ottubru 2022 jippreżenta lill-Assemblea Nazzjonali att leġiżlattiv li jistabbilixxi obbligu għall-korpi pubbliċi kollha biex jippubblikaw b’mod proattiv sett definit minn qabel ta’ informazzjoni dwar l-użu ta’ fondi pubbliċi f’reġistru ċentrali, u jiġi adottat, b) jipprovdi informazzjoni dwar is-sottokuntratturi fir-reġistru ċentrali u c) iżomm fis-seħħ mingħajr kundizzjonijiet l-att leġiżlattiv imsemmi hawn fuq għal perjodu ta’ żmien illimitat u jiggarantixxi l-infurzar tiegħu (b’mod partikolari li l-korpi pubbliċi jtellgħu d-data rilevanti kollha b’mod sħiħ u f’waqtu fir-reġistru). Abbozz avvanzat tal-att leġiżlattiv se jintbagħat lill-Kummissjoni sat-30 ta’ Settembru 2022. Il-passi ewlenin ta’ din il-miżura ta’ rimedju, kif stipulat fl-Anness, huma (a) li jintbagħat lill-Kummissjoni abbozz avvanzat tal-att leġiżlattiv li jistabbilixxi l-obbligu għall-korpi pubbliċi kollha li jippubblikaw b’mod proattiv sett definit minn qabel ta’ informazzjoni dwar l-użu ta’ fondi pubbliċi sat-30 ta’ Settembru 2022 u (b) l-adozzjoni ta’ dan l-att leġiżlattiv sal-31 ta’ Ottubru 2022.

(c)il-Programm Operazzjonali Plus għall-Iżvilupp Territorjali u ta’ Insedjament.

(b)il-Programm Operazzjonali Integrat tat-Trasport Plus,

(a)il-Programm Operazzjonali għall-Ambjent u l-Effiċjenza Enerġetika Plus,

(132)Minbarra dan ta’ hawn fuq, jekk il-kwistjonijiet identifikati relatati mal-akkwist pubbliku u t-trusts ta’ interess pubbliku jitqiesu flimkien mal-limiti u l-ostakli fid-detezzjoni, l-investigazzjoni u l-korrezzjoni tal-frodi minħabba r-raġunijiet addizzjonali relatati mal-qafas ta’ investigazzjoni, prosekuzzjoni u kontra l-korruzzjoni, l-impatt finanzjarju jista’ jitqies saħansitra aktar sinifikanti. Dan l-aspett tabilħaqq ixekkel il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni kemm ex ante, u b’hekk ixekkel l-effett deterrenti tal-proċedimenti kriminali, kif ukoll ex post, billi jimblokka l-azzjoni ripressiva tal-istituzzjonijiet tal-Istat.

(154)Is-sospensjoni ta’ 65 % tal-impenji fi tliet programmi operazzjonali għall-perjodu 2021-2027 iffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), mill-Fond ta’ Koeżjoni (FK), mill-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta (Just Transition Fund, JTF), u mill-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+).

(e)kwistjonijiet relatati ma’ trusts ta’ interess pubbliku.

(3)Dawn il-kwistjonijiet u r-ripetizzjoni tagħhom maż-żmien juru inabbiltà sistemika, falliment jew nuqqas ta’ rieda, min-naħa tal-awtoritajiet Ungeriżi, li jipprevjenu deċiżjonijiet li jiksru l-liġi applikabbli, fir-rigward tal-akkwist pubbliku u l-kunflitti ta’ interess, u b’hekk li jindirizzaw b’mod adegwat ir-riskji ta’ korruzzjoni. Dawn jikkostitwixxu ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt, b’mod partikolari l-prinċipji taċ-ċertezza legali u l-projbizzjoni tal-arbitrarjetà tas-setgħat eżekuttivi u jqajmu tħassib dwar is-separazzjoni tas-setgħat.

(4)Fin-notifika, il-Kummissjoni tat raġunijiet addizzjonali u ppreżentat il-konstatazzjonijiet tagħha rigward għadd ta’ kwistjonijiet relatati mal-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni, u l-qafas kontra l-korruzzjoni, inklużi limitazzjonijiet għal investigazzjoni u prosekuzzjoni effettivi ta’ attività kriminali allegata, l-organizzazzjoni tas-servizzi tal-prosekuzzjoni, u n-nuqqas ta’ qafas kontra l-korruzzjoni effettiv u li jiffunzjona fil-prattika. Dawn il-kwistjonijiet jikkostitwixxu ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt, b’mod partikolari fir-rigward taċ-ċertezza legali, il-projbizzjoni tal-arbitrarjetà tas-setgħat eżekuttivi u l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva.

(5)Fin-notifika, il-Kummissjoni stabbiliet l-elementi fattwali u r-raġunijiet speċifiċi li bbażat il-konstatazzjonijiet tagħha fuqhom u talbet ukoll lill-Ungerija tipprovdi ċerta informazzjoni u data rigward dawk l-elementi u r-raġunijiet fattwali. Fin-notifika, il-Kummissjoni tat xahrejn lill-awtoritajiet Ungeriżi biex jippreżentaw il-kummenti tagħhom.

(6)Fis-27 ta’ Ġunju 2022, l-Ungerija wieġbet in-notifika (l-“ewwel tweġiba”). Permezz tal-ittri tat-30 ta’ Ġunju u tal-5 ta’ Lulju 2022, l-Ungerija ppreżentat informazzjoni ulterjuri biex tikkomplementa l-ewwel tweġiba. Barra minn hekk, fid-19 ta’ Lulju 2022, l-Ungerija bagħtet ittra addizzjonali li tipproponi għadd ta’ miżuri ta’ rimedju biex tindirizza l-konstatazzjonijiet fin-Notifika.

(7)Il-Kummissjoni vvalutat il-kummenti ppreżentati fl-ewwel tweġiba u kkonkludiet li dawn ma naqqsux it-tħassib u l-konstatazzjonijiet tagħha stabbiliti fin-Notifika. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qieset li la l-ewwel tweġiba u lanqas l-ittri addizzjonali tat-30 ta’ Ġunju u tal-5 ta’ Lulju 2022 ma kien fihom miżuri ta’ rimedju adegwati impenjati b’mod xieraq fil-kuntest tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092. Minħabba l-preżentazzjoni tardiva tal-ittra tad-19 ta’ Lulju 2022, din ma setgħetx titqies fil-valutazzjoni tal-ewwel tweġiba. Madankollu, il-Kummissjoni qieset l-elementi rilevanti kollha f’dik l-ittra matul il-passi li segwew tal-proċedura stabbilita mill-Artikolu 6 tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092, f’konformità mal-prinċipju tal-kooperazzjoni leali mal-Istati Membri.

(8)F’konformità mal-Artikolu 6(7) tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092, fl-20 ta’ Lulju 2022 il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-Ungerija (l-“ittra ta’ intenzjoni”) biex tinforma lill-Istat Membru bil-valutazzjoni tagħha skont l-Artikolu 6(6) ta’ dak ir-Regolament u bil-miżuri li l-Kummissjoni pprevediet li tipproponi għall-adozzjoni mill-Kunsill skont l-Artikolu 6(9) ta’ dak ir-Regolament, fin-nuqqas ta’ impenn mill-Ungerija li tieħu miżuri ta’ rimedju adegwati. Fl-ittra ta’ intenzjoni, il-Kummissjoni tat lill-Ungerija l-opportunità li tippreżenta l-kummenti tagħha b’mod partikolari dwar il-proporzjonalità tal-miżuri previsti.

(9)L-Ungerija wieġbet l-ittra ta’ intenzjoni fit-22 ta’ Awwissu 2022 (“it-tieni tweġiba”), u fiha pprovdiet il-kummenti tagħha dwar il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni, il-proċedura u l-proporzjonalità tal-miżuri msemmijin fl-ittra ta’ intenzjoni. Minkejja li kkontestat il-konstatazzjonijiet tal-Kummissjoni, l-Ungerija pproponiet ċerti miżuri ta’ rimedju biex tindirizza t-tħassib imqajjem mill-Kummissjoni. Fit-13 ta’ Settembru 2022, l-Ungerija bagħtet ittra lill-Kummissjoni li kienet tinkludi kjarifiki u impenji ulterjuri rilevanti għall-miżuri ta’ rimedju proposti. Fil-fehma tal-Ungerija, il-miżuri ta’ rimedju, inklużi l-impenji addizzjonali inklużi fl-ittra tat-13 ta’ Settembru 2022, jindirizzaw bis-sħiħ it-tħassib tal-Kummissjoni u għalhekk jenħtieġ li l-Kummissjoni ma tipproponix miżuri lill-Kunsill.

(10)Il-konstatazzjonijiet ewlenin tal-Kummissjoni huma miġbura fil-qosor fil-premessi li ġejjin.

(11)L-ewwel nett, hemm irregolaritajiet sistemiċi serji, nuqqasijiet u dgħufijiet fil-proċeduri tal-akkwist pubbliku. Irregolaritajiet ta’ dan it-tip instabu wara verifiki konsekuttivi mwettqa mis-servizzi tal-Kummissjoni kemm għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 kif ukoll għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Dawn l-awditi għalqu b’ammonti kumplessivi sinifikanti ta’ korrezzjonijiet finanzjarji, kif ukoll bosta investigazzjonijiet tal-OLAF li wasslu għal rakkomandazzjonijiet finanzjarji għall-irkupru ta’ ammonti sinifikanti mill-Ungerija. Barra minn hekk, id-data disponibbli tindika li kien hemm perċentwali inużwalment għoli ta’ kuntratti mogħtija wara proċeduri li fihom ikun ipparteċipa offerent wieħed biss; attribuzzjonijiet ta’ kuntratti lil kumpaniji speċifiċi, li gradwalment kienu qed jiksbu partijiet kbar mis-suq; kif ukoll nuqqasijiet serji fl-attribuzzjoni ta’ ftehimiet qafas. Barra minn hekk, hemm tħassib dwar in-nuqqas ta’ applikazzjoni tar-regoli dwar l-akkwist pubbliku u l-kunflitt ta’ interess għal “trusts ta’ interess pubbliku” u l-entitajiet ġestiti minnhom, u n-nuqqas ta’ trasparenza fir-rigward tal-ġestjoni tal-fondi minn dawk it-trusts. Dawk il-kwistjonijiet u r-rikorrenza tagħhom maż-żmien juru inabbiltà sistemika, falliment jew nuqqas ta’ rieda, min-naħa tal-awtoritajiet Ungeriżi, li jipprevjenu deċiżjonijiet li jiksru l-liġi applikabbli, fir-rigward tal-akkwist pubbliku u l-kunflitti ta’ interess, u b’hekk li jindirizzaw b’mod adegwat ir-riskji ta’ korruzzjoni. Dawn jikkostitwixxu ksur tal-prinċipju tal-istat tad-dritt, b’mod partikolari l-prinċipji taċ-ċertezza legali u l-projbizzjoni tal-arbitrarjetà tas-setgħat eżekuttivi u jqajmu tħassib fir-rigward tas-separazzjoni tas-setgħat.

(12)It-tieni, hemm kwistjonijiet addizzjonali fir-rigward tal-limitazzjonijiet għal investigazzjoni u prosekuzzjoni effettivi ta’ attività kriminali allegata, l-organizzazzjoni tas-servizzi tal-prosekuzzjoni, u n-nuqqas ta’ qafas kontra l-korruzzjoni effettiv u li jiffunzjona. B’mod partikolari, hemm nuqqas ta’ rimedji ġudizzjarji effettivi minn qorti indipendenti kontra deċiżjonijiet tas-servizz tal-prosekuzzjoni biex ma ssirx investigazzjoni jew prosekuzzjoni ta’ korruzzjoni, frodi jew reati kriminali oħrajn allegati li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, nuqqas ta’ rekwiżit li jingħataw raġunijiet meta każijiet ta’ dan it-tip jiġu attribwiti jew riassenjati, u nuqqas ta’ regoli biex jiġu evitati deċiżjonijiet arbitrarji f’dan ir-rigward. Barra minn hekk, hemm nuqqas ta’ strateġija komprensiva kontra l-korruzzjoni li tkopri wkoll l-aktar oqsma rilevanti għall-prevenzjoni tal-korruzzjoni; sottoutilizzazzjoni tal-firxa sħiħa ta’ għodod preventivi biex jassistu fl-investigazzjoni tal-korruzzjoni, b’mod partikolari każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli; kif ukoll nuqqas kumplessiv ta’ prevenzjoni u repressjoni effettivi ta’ frodi kriminali u reati ta’ korruzzjoni. Dawk il-kwistjonijiet jikkostitwixxu ksur tal-prinċipji tal-istat tad-dritt, b’mod partikolari fir-rigward taċ-ċertezza legali, il-projbizzjoni tal-arbitrarjetà tas-setgħat eżekuttivi u l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva.

(13)Il-kummenti ppreżentati fit-tweġibiet mill-Ungerija ma jindirizzawx b’mod adegwat il-konstatazzjonijiet stabbiliti fl-ittra ta’ notifika u fl-ittra ta’ intenzjoni. B’mod partikolari, it-tweġibiet ma pprovdew l-ebda evidenza dwar it-titjib reċenti mill-Ungerija fis-sistema tal-akkwist pubbliku tagħha (fir-rigward tat-trasparenza, l-intensità tal-kompetizzjoni, il-kontrolli tal-kunflitti ta’ interess). Filwaqt li saru xi bidliet fis-sistema Ungeriża tal-akkwist pubbliku wara l-awditi tas-servizzi tal-Kummissjoni, ma hemm l-ebda indikazzjoni li dawk il-bidliet kellhom impatt fuq il-livell ta’ kompetizzjoni fis-suq Ungeriż. Id-data disponibbli għall-Kummissjoni turi mhux biss żieda fil-konċentrazzjoni ta’ għotjiet fl-akkwist pubbliku, iżda wkoll żieda fil-probabbiltà tar-rebħ ta’ atturi tal-partit fil-gvern tal-Ungerija (il-“kumpaniji b’konnessjonijiet politiċi”). Il-Kummissjoni kisbet studju li pprovda analiżi empirika statistika ta’ aktar minn 270 000 kuntratt ta’ akkwist pubbliku fl-Ungerija bejn l-2005 u l-2021. Il-kummenti tal-istudju ġew ikkorroborati bil-konstatazzjonijiet ta’ eżami ta’ ċerta data tal-offerti rigward kuntratti mogħtija lil xi wħud mill-kumpaniji identifikati bħala kumpaniji b’konnessjonijiet politiċi. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ġabret rapporti mill-media u mill-partijiet ikkonċernati fis-settur tat-turiżmu, fis-settur tal-komunikazzjoni u fis-settur tal-isport. L-Ungerija ma pprovdiet l-ebda evidenza dwar l-applikabbiltà (u lanqas dwar l-applikazzjoni fil-prattika) tar-regoli dwar il-kunflitt ta’ interess rilevanti għall-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni fir-rigward tat-trusts ta’ interess pubbliku.

(14)Proċeduri oħrajn stabbiliti fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni ma jippermettux lill-Kummissjoni tipproteġi l-baġit tal-Unjoni b’mod aktar effettiv. L-irregolaritajiet, in-nuqqasijiet u d-dgħufijiet identifikati huma mifruxa u interkonnessi, li jfisser li proċeduri għajr dawk previsti fir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 ma jistgħux jindirizzaw ir-riskji għall-baġit tal-Unjoni b’mod aktar effettiv. Anki jekk jistgħu jintużaw ċerti mezzi disponibbli skont ir-regoli settorjali, bħall-awditi mwettqin mis-servizzi tal-Kummissjoni, u l-korrezzjonijiet finanzjarji għall-irregolaritajiet mhux ikkoreġuti mill-awtoritajiet Ungeriżi, dawk il-miżuri ġeneralment jirrelataw ma’ nefqa diġà ddikjarata lill-Kummissjoni u l-kontinwazzjoni tan-nuqqasijiet tul ħafna snin turi li l-korrezzjonijiet finanzjarji mhumiex biżżejjed biex jipproteġu l-interess finanzjarju tal-Unjoni minn riskji attwali jew futuri.

(15)Fir-rigward tal-osservanza u l-monitoraġġ tal-kundizzjonijiet abilitanti minquxa fir-Regolament (UE) 2021/1060 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, jenħtieġ li jiġi nnotat li l-unika konsegwenza tan-nuqqas li tiġi ssodisfata kundizzjoni abilitanti stabbilita fl-Artikolu 15(5) ta’ dak ir-Regolament hija li l-Kummissjoni ma għandhiex tirrimborża n-nefqa relatata mal-operazzjonijiet marbutin mal-objettiv speċifiku lill-Istat Membru ikkonċernat. Ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 jagħti firxa akbar ta’ miżuri possibbli biex jiġi protett il-baġit tal-Unjoni, inklużi s-sospensjoni tal-approvazzjoni ta’ programm wieħed jew aktar, kif ukoll is-sospensjoni tal-impenji taħt ġestjoni kondiviża. Il-miżuri possibbli skont ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 jikkonċernaw ukoll il-prefinanzjament, li mhuwiex previst fl-Artikolu 15 tar-Regolament (UE) 2021/1060.

(16)Fir-rigward tal-applikazzjoni tar-regoli tal-akkwist pubbliku u l-interpretazzjoni tagħhom, il-premessa 17 tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 tiċċara li l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni msemmija fl-Artikolu 6(1) ta’ dak ir-Regolament, hija finanzjarja u speċifika għas-settur. Proċeduri ta’ ksur, li mhumiex ibbażati fuq att leġiżlattiv iżda direttament fuq l-Artikolu 258 TFUE. Dik id-dispożizzjoni tal-liġi primarja ma tistax titqies bħala “leġiżlazzjoni tal-Unjoni” fis-sens tal-Artikolu 6(1) tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092.

(17)L-Artikolu 22(1) tar-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa kollha biex jipproteġu l-interessi finanzjarji tal-Unjoni meta jimplimentaw miżuri bil-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza. Ir-responsabbiltà primarja għall-konformità mal-liġi tal-Unjoni u dik nazzjonali fl-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri tibqa’ tal-Istati Membri, f’konformità mal-Artikolu 22(1) tar-Regolament (UE) 2021/241, filwaqt li l-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 22(5) ta’ dak ir-Regolament, tista’ tipproċedi għal miżuri korrettivi f’każijiet ta’ frodi, korruzzjoni, u kunflitti ta’ interess li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni li ma jkunux ġew ikkoreġuti mill-Istat Membru, jew ksur serju ta’ obbligu li jirriżulta mill-ftehim ta’ self jew mill-ftehim ta’ finanzjament. Aktar importanti minn hekk, il-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza tal-Ungerija għadu ma ġiex iffinalizzat u l-kontenut u l-kapaċità tiegħu li jipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiddependu mill-miżuri effettivi li se jkun fih, iżda wkoll minn kif dawk il-miżuri se jiġu implimentati mill-Ungerija. Għalhekk, l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (UE) 2021/241 ma tippermettix lill-Kummissjoni tipproteġi l-baġit tal-Unjoni b’mod aktar effettiv f’dan il-każ.

(18)Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, l-ebda proċedura oħra skont id-dritt tal-Unjoni ma tippermetti lill-Kummissjoni tipproteġi l-baġit tal-Unjoni b’mod aktar effettiv mill-proċedura stabbilita fl-Artikolu 6 tar-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092.

(19)L-impatt potenzjali tal-ksur identifikat fuq il-ġestjoni finanzjarja tajba tal-baġit tal-Unjoni jew il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni huwa meqjus bħala partikolarment sinifikanti, billi dak il-ksur huwa intrinsikament marbut mal-proċess li bih jintużaw il-fondi tal-Unjoni mill-Ungerija, billi jikkonsisti f’funzjonament mhux xieraq tal-awtoritajiet pubbliċi li jiddeċiedu dwar l-għoti ta’ kuntratti ffinanzjati permezz tal-baġit tal-Unjoni. Barra minn hekk, jekk il-ksur identifikat ikun abbinat mal-limiti u l-ostakli fid-detezzjoni, l-investigazzjoni u l-korrezzjoni tal-frodi, identifikati bħala raġunijiet addizzjonali relatati mal-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-qafas kontra l-korruzzjoni, l-impatt jista’ jitqies saħansitra aktar sinifikanti.

(20)Meta titqies in-natura tal-konstatazzjonijiet fir-rigward tal-akkwist pubbliku, jenħtieġ li l-miżuri xierqa li jridu jiġu adottati skont ir-Regolament (UE, Euratom) 2020/2092 (il-“miżuri xierqa”) ikunu jikkonċernaw il-finanzjament tal-Unjoni li huwa prinċipalment implimentat permezz tal-akkwist pubbliku. L-awditi tal-Kummissjoni li identifikaw proċessi ta’ akkwist pubbliku irregolari u b’nuqqasijiet koprew il-qasam tal-Politika ta’ Koeżjoni, u minkejja li l-impatt ta’ dawk in-nuqqasijiet u l-irregolaritajiet fuq il-baġit tal-Unjoni ġie kkoreġut finanzjarjament fl-applikazzjoni tar-regoli tal-politika ta’ Koeżjoni, dawn juru inabbiltà sistemika, falliment jew nuqqas ta’ rieda mill-awtoritajiet Ungeriżi li jipprevjenu deċiżjonijiet li jiksru l-liġi applikabbli fir-rigward tal-akkwist pubbliku u l-kunflitti ta’ interess, u b’hekk li jindirizzaw b’mod adegwat ir-riskji ta’ korruzzjoni.

(21)Jenħtieġ li, bi prijorità, l-programmi li jridu jiġu protetti mill-miżuri xierqa jkunu l-programmi tal-Politika ta’ Koeżjoni 2021-2027 li mistennija jiġu implimentati prinċipalment permezz tal-akkwist pubbliku b’analoġija mal-mod kif l-Ungerija implimentat il-programmi ekwivalenti taħt il-QFP 2014-2020. Dawk il-programmi huma l-Programm Operazzjonali għall-Ambjent u l-Effiċjenza Enerġetika Plus, il-Programm Operazzjonali għat-Trasport Integrat Plus u l-Programm Operazzjonali għall-Iżvilupp Territorjali u tal-Abitat Plus (il-“programmi kkonċernati”). Fir-rigward tal-programmi kkonċernati, il-livell ta’ implimentazzjoni permezz tal-akkwist pubbliku huwa stmat għal minn 85 % sa 90 %.