Rekomandazzjoni għal opinjoni tal-Kunsill b’mod konformi mat-tielet paragrafu ta’ Art. 9 tar- regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 997 Dwar l-aġġornar tal-programm ta’ konverġenza tar-Repubblika Ċeka, 2004-2007 /* SEK/2005/0017 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 11.1.2005 SEG(2005) 17 finali Rekomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL b’mod konformi mat-tielet paragrafu ta’ Art. 9 tar- Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 997 Dwar l-aġġornar tal-programm ta’ konverġenza tar-Repubblika Ċeka, 2004-2007 (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet tal-baġit u s-sorveljanza tal-koordinament tal-politiki ekonomiċi[1] jistipula li l-Istati Membri li ma jipparteċipawx, jiġifieri, dawk li għadhom ma addottawx il-munita waħda, li għandhom jissottomettu programmi ta’ konverġenza lill-Kunsill u lill-Kummissjoni. B’mod konformi ma’ l-Artikolu 9 ta’ dan ir-Regolament, il-Kunsill għandu jeżamina kull prgramm ta’ konverġenza ibbażata fuq l-valutazzjoni ippreparat mill-Kummissjoni u l-Kumitat stabbilit mill-Artikolu 114 tat-Trattat (Il-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju). Fuq bażi ta’ rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni u wara konsultazzjoni mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, il-Kunsill hu meħtieġ li jagħti l-opinjoni, wara l-eżaminazzjoni tal-programm. Skond ir-Regolament, l-Istati Membri għandhom bżonn li jissottomettu aġġornamenti annwali tal-programmi tagħhom ta’ konverġenza, li jistgħu jkunu eżaminati mill-Kunsill b’mod konformi ma’ dawn l-istess proċeduri. L-għaxar pajjiżi li ssieħbu fl-UE fl-1 ta’ Mejju 2004 ma jipparteċipawx fil-munita waħda, imma huma meħtiġa li jissodisfaw fi żmien adattat il-kriterji ta’ konverġenza, inkluża dik dwar is-sustansabbilità tal-pożizzjoni finanzjarja tal-gvern, sa biex tikwalifika għall-addozzjoni ta’ l-euro. Fid-dawl ta' l-isbilanċ ġenerali tal-gvern ta' 12.6% tal-GDP (inkluż operazzjoni ewleninja waħida ta' 7% tal-GDP) irrekordjata fl-2003, il-Kunsill iddeċieda li fil-5 ta’ Lulju 2004 li r-Repubblika Ċeka kienet bi żbilanċ eċċessiv u rrakkomandat li l-bilanċ eċċesiv għandu jkun koreġut sa mhux iktar tard mill-2008 mal-programm ta’ konverġenza f’Mejju 2004. B’mod partikolari, ir-Repubblika Ċeka kienet mitluba li tieħu azzjoni effettiva fir-rigward tal-miżuri biex tintlaħaq il-mira ta’ l-isbilanċ ta’ l-2005. Kien ukoll irrakomandat li jiġu implimentati sew il-miżuri maħsuba fil-programm ta’ konverġenza ta’ Mejju 2004, b’mod partikolari biex jonqos il-kont tal-pagi tal-gvern ċentrali u jnaqqas l-ispejjeż tal-ministeri individwali. Iżjed minn hekk, ir-Repubblika Ċeka kienet mistiedna li talloka dħul ogħla mill-baġit biex tnaqqas l-isbilanċ, u tintroduċi miri fiskali ibbażati fuq limiti ta' nefqa f'terminu medju, għat-tfassil ta' regoli effettivi biex tnaqqas ir-risjki ta' iżjed dejn tar-reġjuni u muniċipalitajiet, biex issir riforma tal-pensjoni u s-sistemi tal-kura tas-saħħa u titjieb is-sustanzjabilità fit-tul tal-finanzji pubbliċi u tnaqqas l-impatt negattiv tal-baġit fuq l-operazzjonijiet ta’ l-Aġenzija ta’ Konsolidazzjoni Ċeka. Fil-Kommunikazzjoni tagħha tat-22 ta’ Diċembru 2004 il-Kummissjoni kkonkludiet li l-gvern Ċek ħa azzjoni definittiva fir-rigward tal-miżuri maħsuba biex tintlaħaq il-mira ta’ l-2005[2]. L-Istati Membri li ssieħbu fl-UE fl-1 ta’ Mejju 2004 impenjaw ruħhom li jissottomettu il-programmi tagħhom ta’ konverġenza sal-15 ta’ Mejju 2004 u l-ewwel aġġornament tiegħu lejn l-aħħar ta’ l-2004. L-ewwel programm ta’ konverġenza tar-Repubblika Ċeka, li jkopri l-perjodu 2004-2007, kien sottomess fit-13 ta’ Mejju 2004 u assessjat mill-Kunsill fil-5 ta’ Lulju 2004. Ir-Repubblika Ċeka issottomettiet aġġornament tal-programm ta’ konverġenza fl-1 ta’ Diċembru 2004. Is-servizzi tal-Kummissjoni għamlu evalwazzjoni teknika ta’ dan l-aġġornament, billi jieħdu in konsiderazzjoni ir-riżultati tat-tbassir ekonomiku tal-Ħarifa 2004, u wara li kkonsidrat il-kodiċi ta’ l-etika[3], il-metodoloġija komuni mifthema għall-ħruġ potenzjali stmat, ir-rakkomandazzjonijiet tal-linji gwida għall-politika ekonomika għall-perjodu 2003-2005 u l-prinċipji stabbiliti fil-Kommunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew tas-27 ta’ Novembru 2002 fuq it-tisħiħ tal-koordinazzjoni tal-politika tal-baġit[4]. Din l-evalwazzjoni timmerita l-eżami li ġej: - L-ewwel aġġornament tal-programm ta’ koverġenza tar-Repubblika Ċeka, li jkopri l-perjodu 2004-2007, kien sottomess fl-1 ta’ Diċembru 2004. Il-programm tagħhom parzjalment konformi mal-ħtiġijiet tad-data “tal-kodiċi tal-kondotta dwar il-kontenut u l-format ta’ l-istabbilità u l-programmi ta’ konverġenza”. B’mod partikolari, minkejja r-reviżjoni tad-data ipprovduta wara s-sottomissjoni ta’ l-aġġornament, in-nefqa u l-proporzjoni tad-dħul għadhom mhumiex konsolidati komplatmanet ma' l-istandards statistiċi ta' l-ESA95. Għalhekk, ir-Repubblika Ċeka hi mistiedna li tkun konformi mal-ħtiġijiet tad-data. Barra minn dan, il-programm isegwi biss b’mod jew wisq il-mudell ta’ l-istruttura ta’ Anness 2 tal-“kodiċi tal-kondotta dwar il-kontenut u l-format ta’ l-istabbiltà u l-programmi ta’ konverġenza”. - Il-bażi tax-xenarju makroekonomiku ppreżentat fil-programm jistenna tkabbir tal-GDP reali li jkun 3.8% fl-2004. Fl-2005, il-GDP reali hu mistenni li jilħaq 3.6% u jaċċellera ftit iktar tard, jilħaq 3.8% fl-2007. Dan hu inqas mit-tbassir tal-ħarifa ta’ l-2004 tas-servizzi tal-Kummissjoni għas-snin 2004-2006, li jipproġettaw għandu rata ta’ tkabbir medju ta’ 3.8% fl-2004 u fl-2005 u 4% fl-2006. Għas-sena 2007, it-tkabbir potenzjali stmat tal-programm hu ta’ ftit iżjed mill-estimin tat-tbassir tal-ħarifa. Fuq il-bażi ta’ l-informazzjoni disponibbli bħalissa, ix-xenarju bażi ta’ l-informazzjoni disponibbli fil-programm għandu għalhekk jkun ikkonsidrat bħala konklussiv u għalhekk trattat fix-xenarju tar-referenza għall-eżaminar tal-projezzjoni tal-baġit. Żewġ xenarji alternattivi ppreżentati fil-programm żviluppi differenti tat-tlett varjabbli esterni ewlenin: domanda barranija, ir-rata tal-kambju, u prezzijijiet taż-żejt. - Wara d-deflazzjoni għall-ħafna mill-2003, it-tibdil fil-prezzijiet saru pożittivi u l-inflazzjoni rritornat fil-limitu mmirat tal-bank ċentrali. Fl-2004 il-programm aġġornat jistenna li l-inflazzjoni ta’ l-HICP għandu jilħaq 2.7% fuq medja fl-2004. Il-kuruna Ċeka idepprezzat b’xi 11% kontra l-euro bejn Lulju 2002 u Marzu 2004, li tikkompensa parzjalment għall-apprezzament qawwija esperjenzata fil-perjodu ta’ qabel. Il-kuruna ila tapprezza minn April 2004 u minkejja l-istabbilizazzjoni temporanja fix-xhur tas-sajf, hi igwadanjat xi 4.5% kontra l-euro fl-ewwel ħdax-il xahar ta’ l-2004. Wara perjodu f’liema il-bonds tal-gvern taħt il-livelli ta’ l-euro fl-ewwel nofs ta’ l-2003, it-tixrif beda jiżdied bil-mod f’Ottubru 2003, laħaq il-livelli f’100 punt f’Settembru 2004, qabel naqas għal darb’oħra fir-raba’ kwart tas-sena. Ir-Repubblika Ċeka għandha l-ħsieb li tissieħeb fiż-żona ta’ l-euro madwar 2009-2010 u li ssegwi l-inflazzjoni mmirata sa dak in-nhar. Fl-1 ta’ Jannar 2006, rata ta’ inflazzjoni wieqfa ta’ 3% għandha tkun tollerata b’tolleranza ta’ punt ta’ persentaġġ ta’ ( 1. L-awtoritajiet jippjanaw li jillimitaw il-parteċipazzjoni fl-ERM II għal sentejn. - Il-programm għandu l-għan li jnaqqas l-isbilanċ minn 5.2% tal-GDP fl-2004 (inkluż nefqa ta’ darba ta’ madwar 1.2% tal-GDP) għal inqas minn 3% tar-referenza tal-GDP b’valur fl-2008, b’mod konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill taħt l-Artikolu 104(7). Il-programm għandu l-mira li jnaqqas l-isbilanċ ġenerali tal-gvern b’1.9 punti ta’ persentaġġ bejn l-2004 u l-2207 u jaqta’ l-isbilanċ primarju b’2.3 punti ta’ persentaġġ fuq l-istess perjodu. Madanakolu, jeskludi l-impatt ta’ żewġ operazzjonijiet ta’ darba fl-2004, it-titjib fl-isbilanċ nominali hu madwar 0.7 punti ta’ persentaġġ. L-aġġustament hu maħsub li jkun gradwali, ta’ madwar 0.5% tal-GDP fis-sena, ħlief għall-2006, fejn il-qtugħ ikun ippjanat li jkun madwar 1% tal-GDP. Kemm id-dħul u l-infieq huma ippjantati li jaqgħu fil-perjodu tal-programm (bħala persentaġġ tal-GDP, b’investiment pubbliku li n-nefqa tiegħu biss hi mistennija tiżdied, minn 4.2% tal-GDP fl-2003 sa 4.6% tal-GDP fl-2007, ‘l fuq sew mill-medja ta’ l-UE (2.4% tal-GDP fl-2004). It-tnaqqis ta' l-isbilanċ fil-programm ta' konverġenza hu b'mod ġenerali in linja mal-programm ekonomiku ta' qabel l-adeżjoni ta' Awissu 2003. Meta mqabbel mal-programm ta’ Mejju 2004, ma jkun hemm ebda tibdil fil-miri ta’ l-isbilanċ għall-2005-2007 bħala persentaġġ tal-GDP, għalkemm it-tkabbir tal-GDP hu rivedut ‘l fuq konsiderevolment u r-riżultat mistenni għall-isbilanċ ta’ l-2004 (eskluż ta’ darba) hu aħjar minn dak mistenni. - Ir-riskji għall-projezzjoni tal-baġit fil-programm jidhru aktar ibbilanċjati. Fuq naħa waħda, ix-xenarju makroekonomiku relativament kawt jissuġġerixxi li d-dħul għandu jkun aħjar minn dak mistenni u n-nefqiet għandhom ikunu inqas minn dawk ibbaġitjati. Iżjed minhekk, iktar riskji għall-miri tal-baġit marbuta mal-garanziji ta’ l-istat u d-dejn assunt jidher li għandu jkun limitat. Fuq in-naħa l-oħra, qtugħ importanti fin-nefqa, partikolarment fir-rigward tal-konsumm tal-gvern, xorta għandhom ikunu addottati biex jilħqu b’mod regolari il-limiti bl-irbit tan-nefqa fl-2006 u l-227. L-implimentazzjoni tal-limiti fin-nefqa hi suġġetta għar-riskju għall-elezzjonijiet parlamentari skedati għal Ġunju 2006. Fil-ħsieb ta’ dan ir-riskju ta’ assesjar, l-istima tal-baġit fil-programm tidher insuffiċjenti biex tnaqqas l-isbilanċ għal inqas minn 3% tal-GDP sa l-2008 kif maħsub fil-programm. - Il-programm jaħseb li l-proporzjoni tad-dejn għandu jiżdied minn 37.8% tal-GDP fl-2003 għal 40% tal-GDP fl-2007, ‘il fuq sew mill-valur tar-referenza tal-GDP. Bejn l-2003 u l-2006, il-proporzjon tad-dejn hu mistenni jiżdied b’1.4 punti ta’ persentaġġ, inqass mit-tbassir tas-servizzi tal-Kummisjoni liema projezzjoni ta’ sfida primarja ogħla fl-2006 u impatt iktar moderat fl-aġġustament ta' kif jimxi l-ħażna. B’mod partikolari, it-tbassir tas-servizzi tal-Kummissjoni ma jinkludux il-proċeduri tal-privatizazzjoni fl-2005, liema jikkontribwixxu waqa’ temporanja u waqa' żgħira fil-proporzjoni ta’ l-2005. Il-proporzjon tad-dejn hu mistenni li jiżdied iżjed fl-2006-2207, imma b'pass inqas kif l-attivitajiet tat-trasformazzjoni ta’ l-istituzzjonijiet huma ippjanati li jispiċċaw. Ir-raġuni ewlenija għaż-żieda fil-proporzjoni tad-dejn hi li jkun hemm żbilanċ primarju, imma l-kontribuzzjoni hi qed tonqos in linja mal-konsolidazzjoni fiskali. - It-tnaqqis fl-isbilanċ ġenerali tal-gvern fuq il-perjodu tal-programm għandu jintlaħaq bi qtugħ fil-proporzjon tan-nefqa (b’madwar 3.7% tal-GDP) liema jikkompensa sewgħat-tnaqqis ippjanat fil-proporzjon tad-dħul (b’1.8% tal-GDP). Barra minn dan it-tnaqqis fil-piż tal-gvern fl-ekonomija, il-konsolidazzjoni fiskali u l-ippjanar ta’ l-istrateġija għall-bdil fl-istruttura ta’ kemm id-dħul u l-infiq. Fuq in-naħa tan-nefqa, il-qtugħ fit-trasferimenti u s-sussidj huma projettati li jikkontribwixxu għat-tnaqqis fin-nefqa, b’mod partikolari fil-livell tal-gvern ċentrali. Fuq in-naħa tad-dħul, il-bidla prinċipali fl-istruttura hi ċ-ċaqliq mill-piż tat-taxxa minn dawk diretti għal dawk indiretti. Il-programm jaħseb ukoll għal tmiem l-operazzjoni tat-transformazzjonijiet, b’mod partikolari il-fond tal-Proprjetà Nazzjonali (sa l-aħħar-2005) u tal-Konsolidazzjoni ta’ l-Aġenzija Ċeka (sa l-aħħar-2007). - Ir-Repubbblika Ċeka tidher f’riskju serju fir-rigward tas-sostanzjabiltà fit-tul tall-finanzi pubbliċi, fuq raġunijiet ta’ spejjeż tal-baġit importanti ħafna tal-popolazzjoni li qiegħda dejjem tixjieħ. B’mod partikolari, l-istrateġija ta’ konsolidar fiskali deskritt fil-programm li għandhom ikunu kumplimentati b'reformi addizzjonali biex innaqqsu r-riskji tas-sostenibiltà assoċjati maż-żieda proġettata fl-ispejjeż tal-pensjoni tan-nefqa tas-saħħa. - Fuq kollox, il-politika ekonomika li tinsab fl-aġġornat hi parzjalment konsistenti mal-linja ta’ gwida ġenerali tal-pajjiż speċifiku fil-qasam tal-finanzji pubbliċi. Fuq in-naħa l-oħra, il-programm hu in linja mat-tnaqqis ta’ l-isbilanċ tal-gvern rakkomandat mill-Kunsill u t-tnaqqis hu ibbażat fuq limiti ta’ nefqa ta’ terminu medja li jorbtu legalment. Fuq in-naħa l-oħra, l-implimentar tal-qtugħ rakkomandat ta’ l-ispejjeż tal-pagi tal-gvern ċentrali maħsuba fil-programm ta’ konverġenza ta’ Mejju qed jidher li hi diffiċli u l-programm ma jirrapreżentax miżuri suffiċjenti biex jikkontrolla l-isbilanċ u d-dejn tal-gvernijiet reġjonali u muniċipalitajiet. Barra min hekk, il-programm ma jippreżentax passi konkreti biex jissalvagwardja s-sostensibiltà tal-finanzi pubbliċi, speċifikati permezz ta’ l-implimentazzjoni tal-pensjoni u r-riformi fil-kura tas-saħħa. - Fid-dawl tal-valutazzjoni ta’ fuq u fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet li sar mill-Kunsill taħt Artikolu 104(7), ir-Repubblika Ċeka hi rakkomandata li talloka dħul ibbaġitjat mhux iktar għoli għat-tnaqqis fl-isbilanċ u żżomm sew mal-limiti tan-nefqa f’terminu medju għall-gvern ċentrali, li jsiru jorbtu legalment mill-2006. Iżjed minnhekk, ir-Repubblika Ċeka hi mistiedna li twaqqaf riforma fil-pensjoni u li tobliga ruħha li tirriforma is-sistema ta’ kura tas-saħħa u t-tejjeb is-sostanzjabbilità fit-tul tal-finanzi pubbliċi. Tqabbil tal-proġetazzjonijiet makroekonomiċi u tal-baġit ewlieni 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | GDP reali (% tibdil) | CP Diċembru 2004 | 3.8 | 3.6 | 3.7 | 3.8 | KUMM | 3.8 | 3.8 | 4.0 | mhux applikabbli | CP Mejju 2004 | 2.8 | 3.1 | 3.3 | 3.5 | Inflazzjoni HICP (%) | CP Diċembru 2004 | 2.7 | 3.2 | 2.6 | 2.2 | KUMM | 2.8 | 3.1 | 2.9 | mhux applikabbli | CP Mejju 2004 | 2.8 | 2.6 | 2.2 | 2.2 | Bilanċ tal-gvern ġenerali (% tal-GDP) | CP Diċembru 2004 | -5.2 | -4.7 | -3.8 | -3.3 | KUMM | -4.81 | -4.7 | -4.3 | mhux applikabbli | CP Mejju 2004 | -5.3 | -4.7 | -3.8 | -3.3 | Bilanċ primarju (% tal-GDP) | CP Diċembru 2004 | -4.0 | -3.3 | -2.3 | -1.7 | KUMMCOM | -3.61 | -3.3 | -2.9 | mhux applikabbli | CP Mejju 2004 | -4.1 | -3.4 | -2.4 | -1.7 | Dejn gross tal-gvern (% tal-GDP) | CP Diċembru 2004 | 38.6 | 38.3 | 39.2 | 40.0 | KUMM | 37.81 | 39.4 | 40.6 | mhux applikabbli | CP Mejju 2004 | 38.4 | 39.7 | 41.0 | 41.7 | 1 Is-servizzi tal-Kummissjoni maħsuba għall-2004 ma jinkludux il-garanzija ta’ l-istat imputati ta’ 8% tal-GDP. Fonti: Programm ta’ konverġenza (CP);Servizz tal-kummissjoni ħarifa 2004 tbassir ekonomiku (KUMM). | Ibbażat fuq dan il-valutazzjoni, l-Kummissjoni addottat rakkomandazzjoni annessa għall-Opinjoni tal-Kunsill fuq il-programm ta’ konverġenza aġġornat tar-Repubblika Ċeka u tibgħatu lill-Kunsill. Rekomandazzjoni għal OPINJONI TAL-KUNSILL b’mod konformi mat-tielet paragrafu ta’ Art. 9 tar- Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 997 Dwar l-aġġornar tal-programm ta’ konverġenza tar-Repubblika Ċeka, 2004-2007 IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, Wara li kkunsidra ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 ldwar it-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pożizzjonijiet dwar il-baġit u s-sorveljanza u l-koordinament tal-politiki ekonomiċi,[5] u b’mod partikolari l-Artikolu 9(3) tiegħu, Wara li kkunsidra ir-rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, Wara li kkonsulta mal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, TA DIN L-OPINJONI: 1. Fit-[18 ta’Jannar ] 2005 il-Kunsill eżamina il-programm ta’ konverġenza aġġornat tar-Repubblika Ċeka, li jkopri l-perjodu 2004 sa 2007. Il-programm parzjalment iħares il-ħtiġijiet tad-data “tal-kodiċi tal-kondotta dwar il-kontenut u l-format ta’ l-istabbiltà u l-programmi ta’ konverġenza”. B’mod partikolari, minkejja r-reviżjoni tad-data ipprovduta wara s-sottomissjoni ta’ l-aġġornament, in-nefqa u l-proporzjoni tad-dħul għadhom mhumiex konsolidati kompletamant ma' l-istandards statistiċi ta' l-ESA95. Kif indikat hawn fuq, ir-Repubblika Ċeka hi mistiedna li tkun konformi mal-ħtiġijiet tad-data. 2. Il-programm għandu diversi xenarji differenti għall-projetazzjonijiet makroekonomiċi u tal-baġit: xenarju “ta’ bażi”, xenarju “ottimistiku” xenarju “pessimistiku” . Ix-xenarju “ta’ bażi” għandu jkun ikkonsidrat bħala x-xenarju ta’ referenza għall-assessjar tal-projetazzjonijet tal-baġit, fuq il-bażi ta’ l-informazzjoni disponibbli kurrenti, jidher li tirrifletti l-assunzjonijiet ta’ tkabbir plawsibbli. Dan ix-xenarju jistenna tkabbir real tal-GDP li jkun sa 3.8% fl-2004. Fl-2005, il-GDP reali hu mbasssar li jilħaq 3.6% u jaċellara ftit iżjed iktar tard, jilħaq 3.8% fl-2007. Il-projezzjonijiet tal-programm għall-inflazzjoni jidhru realistiċi. 3. Fil-5 ta’ Lulju 2004, il-Kunsill iddeċieda li żbilanċ eċessiv jeżisti fir-Repubblika Ċeka u irrakkomanda li għandu jiġi korret sa l-2008. 4. Il-programm għandu l-għan li jnaqqas l-isbilanċ minn 5.2% tal-PGD fl-2004 (inkluż nefqa ta’ darba ta’ madwar 1.2% tal-GDP) għal inqas minn 3% tar-referenza tal-GDP b’valur fl-2008, b’mod konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill taħt l-Artikolu 104(7). Il-programm għandu l-mira li jnaqqas l-isbilanċ ġenerali tal-gvern b’1.8 punti ta’ persentaġġ bejn l-2004 u l-2007 u jaqta’ l-isbilanċ primarju b’2.3 punti ta’ persentaġġ fuq l-istess perjodu. L-aġġustament hu maħsub li jkun gradwali, sa madwar 0.5% tal-GDP fis-sena, ħlief għall-2006, fejn it-titjib fl-isbilanċ hu ppjanat li jkun madwar 1% tal-GDP. Kemm id-dħul u l-infieq huma ippjanti li jaqgħu fil-perjodu tal-programm (bħala persentaġġ tal-GDP, b’investiment pubbliku li n-nefqa tiegħu biss hi mistennija tiżdied, minn 4.2% tal-GDP fl-2003 sa 4.6% tal-GDP fl-2007, ‘l fuq sew mill-medja ta’ l-UE (2.4% tal-GDP fl-2004). B’taqbila mal-programm ta’ konverġenza ta’ Mejju 2004, m’hemm l-ebda bdil fil-miri ta’ l-isbalanċ għall-2005-2007 għalkemm it-tkabbir tal-GDP ġie rivedut ‘l fuq u l-ħruġ tal-baġit għall-2004 (esklużi l-affarijiet ta’ darba) hu aħjar minn dak mistenni. 5. Ir-riskji għall-projezzjoni tal-baġit fil-programm jidhru aktar ibbilanċjati. Fuq naħa waħda, ix-xenarju makroekonomiku relativament kawt jissuġġerixxi li d-dħul għandu jkun aħjar minn dak mistenni u n-nefqiet għandhom ikunu inqas minn dawk ibbaġitjati. Iżjed minhekk, iktar riskji għall-miri tal-baġit marbuta mal-garanziji ta’ l-istat u d-dejn assunt jidhru li għandhom ikunu limitati. Fuq in-naħa l-oħra, qtugħ importanti fin-nefqa, partikolarment fir-rigward tal-konsum tal-gvern, xorta għandhom ikunu addottati biex jilħqu b’mod regolari il-limiti bl-irbit tan-nefqa fl-2006 u l-2007. Ukoll, l-implimentazzjoni tal-limiti fin-nefqa hi bla ħsara għar-riskju għall-elezzjonijiet parlamentari skedati għal Ġunju 2006. Fid-dawl ta’ dan ir-riskju ta’ assesjar, l-istima tal-baġit fil-programm tidher insuffiċjenti biex tnaqqas l-isbilanċ għal inqas minn 3% tal-GDP sa l-2008 kif maħsub fil-programm. 6. Il-proporzjon ta’ dejn hu stimat li jlaħħaq 38.6% tal-GDP fl-2004, ħafna inqas minn 60% tal-valur ta’ referenza tat-Trattat tal-GDP. Il-programm jipproġetta li l-proporzjon tad-dejn għandu jiżdied b’1.4 punti ta’ persentaġġ fuq il-perjodu tal-programm. 7. Ir-Repubblika Ċeka tidher f’riskju serju fir-rigward tas-sostenibilità għat-tul tal-finanzi pubbliċi, fuq raġunijiet ta’ spejjeż tal-baġit importanti ħafna għall-poplazzjoni li qed tixjieħ. B’mod partikolari, l-istrateġija ta’ konsolidar fiskali deskritti fil-bżonnijiet tal-programm li għandhom ikunu kumplimentati b'riformi addizzjonali biex innaqqsu r-riskji tas-sostenibiltà assoċjati maż-żieda proġettata fil-pensjoni tan-nefqa tas-saħħa. 8. Il-politiki ekonomiċi li jinsabu fl-aġġornament huma parzjalment konsistenti mal-linji gwida tal-politika ekonomika speċifika fl-oqsma tal-finanzi pubbliċi. Fuq in-naħa l-oħra, il-programm hu in linja mat-tnaqqis ta’ l-isbilanċ ġenerali tal-gvern rakkomandat mil-Kunsill u t-tnaqqis hu ibbażat fuq limitazzjonijiet ta’ nefqa ta’ terminu medju li jorbtu legalment. Fuq in-naħa l-oħra, l-implimentazzjoni tal-qtugħ rakkomandat ta’ l-ispejjeż tal-pagi tal-gvern ċentrali maħsuba fil-programm ta’ konverġenza ta’ Mejju deher li kien diffiċli li l-programm ma jirrapreżentax miżuri suffiċjenti biex jikkontrolla l-isbilanċ u d-dejn tal-gvernijiet reġjonali u muniċipalitajiet. Barra min hekk, il-programm ma jippreżentax passi konkreti biex jissalvagwrdja is-sostenibilità tal-finanzi pubbliċi, speċifikati permezz ta’ l-implimentazzjoni tal-pensjoni u r-riformi fil-kura tas-saħħa. * * * Fid-dawl tal-valutazzjoni ta’ fuq, u fid-dawl tar-rakkomandazzjonijiet li saru mill-Kunsill taħt Artikolu 104(7), ir-Repubblika Ċeka hi rakkomandata li talloka dħul iktar għoli minn dak ibbaġitjat biex inaqqas l-isbilanċ u żżomm sew mal-limiti tan-nefqa f’terminu medju għall-gvern ċentrali, li jsiru jorbtu legalment mill-2006. Iżjed minnhekk, ir-Repubblika Ċeka hi mistiedna li twaqqaf riforma fil-pensjoni u li tobbliga ruħha li tirriforma s-sistema ta’ kura tas-saħħa u t-tejjeb is-sostenibbilità fit-tul tal-finanzi pubbliċi. Projetazzjonjiet ewlenin għall-programm ta’ konverġenza aġġornat għar-Repubblika Ċeka 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | Tkabbir reali tal-GDP (%) Inflazzjoni HICP (%) Bilanċ ġenerali tal-gver (% tal-GDP) Bilanċ primarju (% tal-GDP) Dejn gross tal-gvern (% tal-GDP) | 3.1 -0.1 -12.6 -11.3 37.8 | 3.8 2.7 -5.2 -4.0 38.6 | 3.6 3.2 -4.7 -3.3 38.3 | 3.7 2.6 -3.8 -2.3 39.2 | 3.8 2.2 -3.3 -1.7 40.0 | [1] ĠU L 209, 2.8.1997. Id-dokumenti kollha msemmija f’dan it-test għandhom jinsabu fil-websajt li ġejja: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. [2] SEC(2004) 1630, 22.12.2004. [3] Opinjoni Riveduta tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju dwar il-kontenut u l-format ta’ l-istabbilità tal-porgrammi ta’ konverġenza, fermata mill-Kunsill ECOFIN fl-10.7.2001. [4] KUMM(2002) 668, 27.11.2002. [5] ĠU L 209, 2.8.1997. Id-dokumenti kollha msemmija f’dan it-test għandhom jinsabu fil-websajt li ġejja: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.