Vjeġġi extra-Komunitarji: Importazzjonijiet, esportazzjonijiet u tranżiti mill-Komunità

26 awtorizzazzjoni (18 % tal-awtorizzazzjonijiet kollha) huma relatati ma’ vjeġġi extra-Komunitarji. 17 kienu relatati ma’ esportazzjonijiet lejn pajjiżi terzi (12 % tal-awtorizzazzjonijiet kollha), filwaqt li 8 (madwar 5 % tal-awtorizzazzjonijiet kollha) kienu relatati ma’ importazzjonijiet minn barra l-UE. Bil-ħsieb tal-vjeġġi attwali, 2 % għandhom x’jaqsmu mal-esportazzjonijiet u 1 % mal-importazzjonijiet. Hija rrapportata awtorizzazzjoni waħda biss għal tranżitu mill-Komunità.

B’referenza għall-importazzjonijiet ta’ skart radjuattiv minn pajjiżi terzi matul l-2015-2017, inħarġu ħames awtorizzazzjonijiet minn tliet Stati Membri li jirrappreżentaw 14-il vjeġġ ta’ skart radjuattiv. Dawn l-importazzjonijiet kienu ritorni wara t-trattament tal-iskart radjuattiv (mill-Istati Uniti), u r-rimi finali tal-iskart minn industrija tal-enerġija mhux nukleari (mill-Bahamas u minn Monaco). Żewġ Stati Membri importaw kombustibbli eżawrit minn pajjiżi terzi għal attivitajiet ta’ riċerka, li jikkorrispondi għal tliet awtorizzazzjonijiet għal 11-il vjeġġ.

Fir-rigward ta’ esportazzjonijiet ta’ skart radjuattiv mill-Komunità lejn pajjiżi terzi, sitt Stati Membri ħarġu total ta’ 13-il awtorizzazzjoni, li jirrappreżentaw 35 vjeġġ. L-għan ta’ dawn l-esportazzjonijiet qatt ma kien ir-rimi finali fit-territorju ta’ pajjiż terz, pjuttost kienet ir-riċerka, it-trattament, u r-ritorn wara t-trattament/l-ipproċessar mill-ġdid. Tliet Stati Membri ħarġu total ta’ erba’ awtorizzazzjonijiet biss għal daqstant ieħor vjeġġi li jesportaw il-kombustibbli eżawrit lejn pajjiż terz. L-għan ta’ dawn l-esportazzjonijiet kien l-ipproċessar mill-ġdid, ir-riċerka, u l-konverżjoni minn titjib għoli għal ieħor baxx.

Matul l-2015-2017 ġie awtorizzat tranżitu wieħed singolu li joriġina minn pajjiż terz .

Illustrazzjoni

2

. Il-vjeġġi

extra

-Komunitarji 2015-2017

Il-mod tat-trasport

Il-vjeġġi jinvolvu trasport bil-baħar ta’ spiss ħafna, madwar 56 % (81 awtorizzazzjoni), filwaqt li 40 % (59 awtorizzazzjoni) tat-trasport huwa bit-triq/bil-ferrovija biss (jiġifieri li ma jinvolvux trasport bil-baħar jew bl-ajru). 4 % biss tal-awtorizzazzjonijiet (6 awtorizzazzjonijiet) involvew it-trasport bl-ajru.

L-oriġini tal-materjali li se jiġu ttrasportati

L-istatistiki juru li madwar 75 % tal-awtorizzazzjonijiet (110 awtorizzazzjoni) jikkorrispondu għal skart radjuattiv li oriġina mill-industrija tal-enerġija nukleari u l-kombustibbli eżawrit, 12% oriġinaw mill-attivitajiet ta’ riċerka, 3% oriġinaw mill-qasam mediku, u l-bqija minn oqsma oħra.

Madankollu, meta jiġi kkunsidrat in-numru attwali ta’ vjeġġi, is-sehem tal-vjeġġi tal-industrija tal-enerġija mhux nukleari – inkluż l-attivitajiet mediċi u ta’ riċerka – jilħaq it-43 %.

Skop tal-vjeġġi

Il-vjeġġi huma relatati l-aktar mal-ipproċessar ta’ skart radjuattiv (bħat-trattament għal tnaqqis fil-volum, jew il-kundizzjonament). Dan japplika għal 42 awtorizzazzjoni għat-trasport għall-faċilitajiet tal-ipproċessar (madwar 29 % tal-awtorizzazzjonijiet) u għal 48 awtorizzazzjoni għar-ritorn tagħhom wara l-ipproċessar (33 % tal-awtorizzazzjonijiet).

L-ipproċessar mill-ġdid ta’ kombustibbli eżawrit (5 awtorizzazzjonijiet) u r-ritorn tal-iskart radjuattiv tiegħu wara l-ipproċessar mill-ġdid (7 awtorizzazzjonijiet) jikkorrispondi għal 8 % tal-awtorizzazzjonijiet.

4.Is-segwitu mill-perjodu ta’ rapportar preċedenti

It-Tieni Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva enfasizza żewġ kwistjonijiet imqajma mill-Istati Membri matul l-ewwel perjodu ta’ rapportar: nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-livelli ta’ approvazzjoni għall-iskart radjuattiv fl-UE u r-regoli mhux ċari għall-iskart li fih in-NORM li ma jirriżultawx minn “prattiki awtorizzati”. Iż-żewġ kwistjonijiet ġew indirizzati fil-qafas tal-Istudju dwar “Comprehensive examination and analysis of the situation of transport of nuclear materials”, iffinanzjat mill-Kummissjoni. L-istudju, ibbażat fuq kwestjonarju mibgħut lil awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u partijiet ikkonċernati oħra fit-trasport u fuq il-proċedimenti tas-sessjoni ta’ ħidma finali, ippreżenta l-konklużjonijiet preliminari li ġejjin:

·In-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tal-livelli tal-approvazzjoni għall-iskart radjuattiv fl-UE ma affetwax l-implimentazzjoni tad-Direttiva. Id-Direttiva 2013/59/Euratom dwar l-istandards bażiċi tas-sikurezza tindirizza n-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet legali dwar in-NORM li ma joriġinax minn prattiki awtorizzati. Bħalma ġie indikat qabel8, mill-perspettiva legali, l-iskart kollu li jkun fih in-NORM, li jirrikjedi kontroll regolatorju u li huwa kklassifikat bħala skart radjuattiv jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva.

Il-modifika tad-dokument standard ma ġietx ikkunsidrata f’dan il-perjodu ta’ rapportar. Madankollu, għall-perjodu ta’ rapportar li jmiss, il-Kummissjoni se tikkollabora mal-Istati Membri sabiex tissaħħaħ l-armonizzazzjoni tad-dokument standard mal-ħtiġijiet tal-mudell ta’ rapportar.

5.Konklużjonijiet