MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 17.12.2004 
KUMM(2004) 808 finali 
2004/0281 (AVC)   
Proposta g ħal 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar l-iffirmar f’isem il-Komunità Ewropea u l-applikazzjoni provi żorja ta’ ċerti 
dispożizzjonijiet ta’ Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità 
Ewropea u l-Istati Membri tag ħha u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja 
Proposta g ħal 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar il-konklu żjoni ta’ Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità 
Ewropea u l-Istati Membri tag ħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-
Sirja, mill-parti l-o ħra 
 
(preżentati mill-Kummissjoni) 
 
MT 2   MT MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI  
1. Il-proposti mehmu ża jsawru l-istrumenti legali g ħall-iffirmar u l-konklu żjoni ta’ 
Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati 
Membri tag ħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja, mill-parti l-
oħra: 
(a) Proposta g ħal Deċiżjoni tal-Kunsill g ħall-iffirmar tal-Ftehim; 
(b) Proposta g ħal Deċiżjoni tal-Kunsill g ħall-konklu żjoni tal-Ftehim. 
2. Ir-relazzjonijiet tas-Sirj a mal-Komunità Ewropea b ħalissa huma koperti mill-Ftehim 
ta’ Kooperazzjoni li kien ġie ffirmat fit-18 ta’ Lulju 1977 (li kien da ħal fis-seħħ fl-1 
ta’ Jannar 1978) u mmodifikat minn protokolli o ħra li saru wara. Il-Kunsill adotta d-
direttivi tan-negozjar tieg ħu fit-18 ta’ Di ċembru 1997 waqt li fl-14 u l-15 ta’ Mejju 
1998 il-Kummissjoni kienet tat bidu formali g ħan-negozjati biex jintla ħaq il-Ftehim 
ta’ Assoċjazzjoni. Il-progr ess kien bil-mod ħafna fl-ewwel erba’ snin. Il-pass tan-
negozjati kien inbidel wara li kien sar xi tibdil fil-gvern tas-Sirja f’Di ċembru 2001. 
Fit-tmien sessjoni li n żammet bejn il-5 u s-6 ta’ Ġunju 2002 seta’ jintla ħaq ftehim 
dwar l-ewwel kapitoli tat-test. Wara li s-Sirja kienet g ħamlet is-sottomissjoni tag ħha 
ta’ skeda ta’ tariffi kompren sivi, f’Settembru ta’ l-2003 bd ew negozjati intensivi fuq 
it-tneħħija ta’ dawn it-tariffi. Dan wassal g ħat-tmiem tan-negozjati fit-tnax u l-a ħħar 
fażi fit-8 u d-9 ta’ Di ċembru 2003. Wara din kien hemm sensiela ta’ diskussjonijiet 
tekniċi, li wasslu biex fid-19 ta’ Ottubru 2004, fi Brussell, il-Kumm issjoni u l-Gvern 
tas-Sirja jinizzjalaw it-test. 
3. Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni propost bejn l-UE u s-Sirja se jwaqqaf relazzjoni ġdida u 
aktar mill-qrib fil-kuntest tas-s ħubija Ewro-Mediterranja li kienet ing ħatat bidu bid-
Dikjarazzjoni ta’ Bar ċellona ta’ l-1995. Dan se jwassal g ħall-paċi u s-sigurtà fir-
reġjun u se jmexxi ’l quddiem il-kummer ċ u r-relazzjonijiet ekonomi ċi bejn is-Sirja u 
l-UE, kif ukoll bejn is-Sirja u l-imsie ħba tagħha tal-Mediterranan. Il-ftehim propost 
x’aktarx se jkun l-a ħħar parti li kien jonqos fit-tiswir ta ż-Żona ta’ Kummer ċ Ħieles 
Ewro-Mediterranju fl-2010, hekk kif kien ġie stabbilit fid-Dikjarazzjoni ta’ 
Barċellona. Id-Dikjarazzjoni ta’ Bar ċellona tenfasizza l-priorità ta’ l-UE biex 
issaħħaħ is-sigurtà kif ukoll ir-relazzjonijiet ekonomi ċi u soċjali tagħha ma’ l-
imsieħba tal-Ba ċin tan-nofsinhar tal-Mediterr an. Il-Ftehimiet mat-Tune żija, il-
Marokk, l-Al ġerija, l-Eġittu, l-Iżrael, it-Territorju Palestinjan (il-PLO), il- Ġordan u l-
Libanu di ġà ġew iffirmati; jonqos biss is-Sirja. 
4. Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni bejn l-UE u s-Sirja mhux se jkollu żmien limitat u dan se 
jiftaħ triq għal relazzjonijiet akbar f’numru wiesa’ ta’ oqsma, li jkunu bba żati fuq ir-
reċiproċità u s-sħubija. Ir-rispett lejn il-prin ċipji tad-demokrazija u d-drittijiet tal-
bniedem se jsawru element importa nti minn dan il-Ftehim. Skond id-De ċiżjoni tal-
Kunsill tas-17 ta’ Novembru 2003 fuq il- ġlieda kontra l-proliferaz zjoni ta’ l-armi tal-
qerda tal-massa, il-Ftehim fih ukoll element importanti ta’ rabta biex ikunu jistg ħu 
jintlaħqu r-rabtiet pre żenti li je żistu taħt l-istrumenti tad-di żarm u n-non-
proliferazzjoni.  
5. Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni bejn l-UE u s-Sirja jixbah ħafna lil Ftehimiet ta’ 
Assoċjazzjoni Ewro-Mediterranja o ħrajn. Iżda dan fih aktar dispo żizzjonijiet 
importanti u sostanzjali f’numru ta’ oqs ma: in-non-proliferazzjoni, il-kontro-
 
MT 3   MT terroriżmu, it-tne ħħija ta’ tariffi komprensivi fuq prodotti agrikoli, ostakli tekni ċi 
għall-miżuri ta’ kummer ċ, miżuri sanitarji u fitosanitarji , it-t ħaffif tal-kummer ċ, id-
dritt ta’ l-istabbilment u s-servizzi, ix -xiri pubbliku, id-dritt ijiet tal-proprjetà 
intellettwali u l-mekkani żmi li jwasslu g ħas-soluzzjoni ta’ kw istjonijiet kummer ċjali. 
L-applikazzjoni provi żorja tal-kummer ċ u ta’ dispo żizzjonijiet li g ħandhom x’jaqsmu 
mal-kummer ċ ukoll hija prevista.  
6. Il-Ftehim jiffoka fuq l-elementi ewlenin li ġejjin: 
– djalogu politiku regolari, inklu ża l-kooperazzjoni fuq in-non-proliferazzjoni; 
– djalogu u kooperazzjoni ekonomi ċi, soċjali u kulturali fi skala wiesg ħa ta’ oqsma; 
– it-twaqqif progressiv ta’ żona ta’ kummer ċ ħieles bejn il-Komunità Ewropea u s-
Sirja fuq perjodu massimu ta’ tnax-il sena. I ż-żewġ Partijiet jag ħrfu l-importanza 
ta’ żona ħielsa, kif iggara ntita bil-Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummer ċ ta’ 
l-1994 (GATT) u bil-ftehimiet multilaterali l-o ħra mehmu ża mat-Trattat li 
jwaqqaf il-WTO;  
– għall-prodotti industrijali, re ġa’ ġie kkonfermat l-a ċċess ħieles li ng ħata lill-
esportazzjonijiet tas-Sirja lejn il-Komunità ta ħt il-Ftehim ta’ K ooperazzjoni ta’ l-
1978. B’mod re ċiproku, is-Sirja se tilliberalizza -sistema ta’ l-importazzjoni 
tagħha għall-prodotti tal-Komunità bi ex it-tariffi kollha jin żlu għal żero sat-tmiem 
tal-perjodu ta’ transizzjoni ta’ tnax-il sena wara d-d ħul fis-seħħ tal-Ftehim; 
– għal prodotti agrikoli ppro ċessati, qed ikunu previsti kon ċessjonijiet re ċiproċi 
speċifiċi; 
– il-prodotti agrikoli mis-Sirja lejn il-Komunità se ji ġu lliberalizzati f’konformità 
ma’ l-għanijiet tal-Pro ċess ta’ Bar ċellona (liberalizzazzjon i gradwali bi klawsola 
ta’ reviżjoni). Għal numru ta’ prodotti sensittivi se ji ġu applikati kwoti ta’ tariffi. 
It-tariffi fuq il-prodotti mill-Komunità li ji ġu esportati lejn is-Sirja se jitne ħħew 
b’mod lineari biex dawn jil ħqu l-livell ta’ żero sa tmiem il-perjodu ta’ transizzjoni 
ta’ tnax-il sena wara d-d ħul fis-seħħ tal-Ftehim; 
– il-kummer ċ tal-ħut u l-prodotti tal- ħut importati mis-Sirja fil-Komunità, ħlief għal 
numru limitat ta’ prodotti, se ji ġi lliberalizzat fuq perjodu ta’ sentejn. G ħal dawk 
il-prodotti fejn il-liberalizzazzjoni mhix prevista, se jkun hemm kwoti ta’ tariffi 
taħt il-Ftehim. It-tariffi fuq il- ħut u l-prodotti tal- ħut esportati mill-Komunità lejn 
is-Sirja se jitne ħħew b’mod lineari fuq perjodu ta’ mhux aktar minn 12-il sena 
wara d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim; 
– id-dritt ta’ l-istabbilment u s-servizzi li jag ħtu lill-investituri Ewropej MFN jew 
trattament nazzjonali (liema minn dawn ikun l-a ħjar) għall-istabbilment fis-Sirja u 
l-ftuħ tas-setturi kollha g ħall-investiment, ħlief għal ftit minnhom li b ħalissa huma 
riżervati għall-monopolji ta’ l-Istat.  Il-qasam tat-telekomuni kazzjonijiet se jinfeta ħ 
sa mhux aktar minn sitt snin wara d-d ħul fis-seħħ; 
– dispożizzjonijiet ta’ soluzzjoni ta’ kwistjon ijiet biex jissewwew kwistjonijiet 
kummerċjali skond il-Mekkani żmu ta’ Soluzzjoni ta’ Kwistjonijiet tal-WTO; 
– dispożizzjonijiet fuq il-m oviment ta’ persuni; 
 
MT 4   MT – fuq pagamenti u ċaqliq tal-kapital, il-kompetizzj oni, ix-xiri pubbli ku, id-drittijiet 
tal-proprjetà intellettwal i, industrijali u kummer ċjali, u fuq l-istandards, regoli 
tekniċi u l-proċeduri tal-valutazzj oni tal-konformità; 
– rabtiet u kooperazzjoni fl-oqsma ta ċ-ċaqliq minn post g ħall-ieħor (inkluż id-dħul 
mill-ġdid), ir-regola tal-li ġi, il-ġlieda kontra d-drogi u l-kriminalità organizzata, il-
ħasil tal-flus, u l-kontro-terrori żmu;  
– dispożizzjonijiet istituzzjonali g ħat-tmexxija tal-Ftehim, li jridu jinkludu t-twaqqif 
ta’ Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni biex jiltaqa’ fuq livell ministerjali ħalli jissorvelja l-
implimentazzjoni tal-Ftehim, u ta’ Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni; 
– il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jieħu l-miżuri kollha me ħtieġa biex iħaffef 
il-kooperazzjoni u l-kuntatti bejn il-Parla ment Ewropew u l-Assemblea tal-Poplu 
tas-Sirja. 
Dan għandu l-għan li jappo ġġja r-riforma ekonomika u politika fis-Sirja, li j ħejji lis-Sirja 
għall-integrazzjoni tag ħha fl-ekonomija dinjija u li jmexxi ’l quddiem l-integrazzjoni 
reġjonali. Permezz ta’ djalogu politiku regolari, dan se jg ħin biex l-UE tkun tista’ tid ħol 
f’diskussjonijiet mas-Sirja fuq dawk it-temi kollha li huma ta’ interess re ċiproku, l-aktar il-
prinċipji tad-drittijiet tal-bniedem  u d-demokrazija, it-terrori żmu u n-non-proliferazzjoni. 
 
MT 5   MT Proposta g ħal 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar l-iffirmar f’isem il-Komunità Ewropea u l-applikazzjoni provi żorja ta’ ċerti 
dispożizzjonijiet ta’ Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità 
Ewropea u l-Istati Membri tag ħha u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja 
IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, 
Wara li kkunsidra t-Trattat li  jwaqqaf il-Komunità Ewropea u l-aktar l-Artikolu 310 f’rabta 
ma’ l-ewwel sentenza ta’ l-ewwel sottopara grafu ta’ l-Artikolu 300, il-paragrafu 2 tieg ħu, 
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni1, 
Billi: (1) Fit-18 ta’ Di ċembru 1997 il-Kunsill adotta d-direttivi g ħall-Kummissjoni biex tifta ħ 
in-negozjati g ħal Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità 
Ewropea u l-Istati Membri tag ħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja 
mill-parti l-o ħra; 
(2) Dawn in-negozjati kienu ntemmu u l-Ftehim ġie ffirmat fid- 
19 ta’ Ottubru 2004; 
(3) Il-Kummissjoni Ewropea u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja impenjaw rwie ħhom li 
japplikaw b’mod provi żorju ċerti dispo żizzjonijiet tal-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni 
sakemm dan jid ħol fis-seħħ. 
(4) Il-mi żuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta ’ l-applikazzjoni provi żorja għandhom 
ikunu adottati skond id-De ċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat-28 ta’ Ġunju 1999 li 
twaqqaf il-pro ċeduri biex il-Kummissjoni tkun tista’ t ħaddem is-setg ħat mogħtija 
lilha
2. 
(5) Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni g ħandu jiġi ffirmat f’isem il-Komunità u g ħandha tkun 
adottata l-applikazzjoni provi żorja tad-dispo żizzjonijiet tieg ħu. 
IDDEĊIEDA KIF ĠEJ:  
                                                 
1 ĠU C 
2 ĠU L 184, is-17.7 1999 p. 23. 
 
MT 6   MT Artikolu 1 
Suġġett li dan ji ġi konkluż f’data aktar tard, il-President  tal-Kunsill qed ikun hawnhekk 
awtorizzat li ja ħtar il-persuna(i) li jkollhom is-setg ħa jiffirmaw, f’isem il-Komunità Ewropea, 
il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Kom unità Ewropea u l-Istati Membri 
tagħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja,  mill-parti l-o ħra. 
Artikolu 2 
Id-dispożizzjonijiet li ġejjin tal-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni g ħandhom jg ħoddu fuq ba żi 
proviżorja sakemm dan jid ħol fis-seħħ: l-Artikolu 2, l-Artikoli 7 sa 42, l-Artikolu 61, l-
Artikoli 63 sa 89, l-Artikolu 97, l-Artikoli 99 sa  102, l-Artikolu 107, l-Artikolu 120, l-Artikoli 
132 sa 138, u l-Artikoli 140 u 141. 
Artikolu 3 
Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ l-applikazzjoni provi żorja tal-Ftehim 
għandhom ikunu adottati skond il-pro ċedura msemmija fl-Artikolu 4. 
Artikolu 4 
(1) Fuq kwistjonijiet orizzontali li jolqtu l-kummer ċ ta’ prodotti agrikoli ppro ċessati li ma 
jidhrux fl-Anness I g ħat-Trattat, il-Kummissjoni g ħandha tkun meg ħjuna mill-Kumitat 
stabbilit bl-Artikolu 16 tar-Regolam ent tal-Kunsill (KE) Nru 3448/1993 tas-6 ta’ 
Diċembru 1993 li jwaqqaf l-arran ġamenti kummer ċjali li jgħoddu għal ċerti oġġetti li 
jkunu ġejjin mill-ippro ċessar ta’ prodotti agrikoli3, mill-Kumitat tat-Tmexxija g ħaz-
Zokkor stabbilit bl-A rtikolu 42 tar-Regolament tal-K unsill (KE) Nru 1260/2001 tad-19 
ta’ Ġunju 2001 fuq l-organizzazzjon i komuni tas-suq taz-zokkor4 u mmodifikat bir-
Regolament tal-Kummissjoni (KE)  Nru 680/2002 tad-19 ta’ April 20025 jew, fejn ikun 
xieraq, mill-kumitati mwaqqfa bid-dispo żizzjonijiet li jikko rrispondu ta’ regolamenti 
oħra fuq l-organizzazzjoni komuni tas-swieq, jew mill-Kumitat tal-Kodi ċi Doganali 
stabbilit bl-Artikolu 248a tar-Regolamen t (KEE) Nru 2913/92 tat-12 ta’ Ottubru 1992 
li jwaqqaf il-Kodi ċi Doganali tal-Komunità6. Fejn issir referenza g ħal dan il-paragrafu, 
l-Artikoli 4 u 7 tad-De ċiżjoni 1999/468/KE g ħandhom jg ħoddu. Il-perjodu stabbilit fl-
Artikolu 4(3) tad-De ċiżjoni 1999/468/KE g ħandu jkun ta’ xahar. 
                                                 
3 ĠU L 318, l-20.12.1993, p.18. 
4 ĠU L 178, it-30.6.2001, p. 1. 
5 ĠU L 104, l-20.4.2002, p. 26. 
6 ĠU L 302, 19.10.1992, p. 1, Regolament kif l-a ħħar emendat bir-Regolament (KE) Nru 2700/2000 ( ĠU 
L 311, it-12.12.2000 p. 17). 
 
MT 7   MT (2) Il-Kumitat g ħandu jadotta ir-regoli tal-pro ċedura tieg ħu. 
Magħmula fi Brussell,  
 G ħall-Kunsill 
 Il-President   
 
MT 8   MT 2004/0281 (AVC) 
Proposta g ħal 
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL 
dwar il-konklu żjoni ta’ Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità 
Ewropea u l-Istati Membri tag ħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-
Sirja, mill-parti l-o ħra 
IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, 
Wara li kkunsidra t-Trattat li jwaqqaf il-Komun ità Ewropea u l-aktar l-Artikolu 310 f’rabta 
mat-tieni fra żi ta’ l-Artikolu 300, il-paragrafu 2, u t- tieni sottoparagrafu tal-paragrafu 3, 
Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidra l-approvazzjoni tal-Parlament Ewropew
7 
Billi: (1) Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati 
Membri tag ħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja mill-parti l-o ħra, 
ġie ffirmat f’isem il-Komunità Ewropea, fi […] nhar il-[…], su ġġett għar-riżerva ta’ 
konklużjoni eventwali f’data aktar tard, u skond id-de ċiżjoni …./………./KE tal-
Kunsill ta’ …. 
(2) Il-Ftehim g ħandu jiġi approvat,  
IDDEĊIEDA KIF ĠEJ:  
Artikolu 1 
Il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni Ewro-Mediterranju bejn il-Kom unità Ewropea u l-Istati Membri 
tagħha, mill-parti wa ħda, u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja, mill-parti l-o ħra, l-annessi u l-
protokolli g ħall-Ftehim, kif ukoll id-dikjarazzjonijiet kon ġunti u d-dikjarazzjonijiet tal-
Komunità Ewropea inklu żi fl-att finali, qed ji ġu approvati f’isem il-Komunità Ewropea. 
It-testi inizzjalati msemmija fil-paragrafu 1 jiffurmaw parti minn din id-De ċiżjoni.  
Artikolu 2 
Il-Pożizzjoni li g ħandha tittie ħed mill-Komunità fil-kuntest tal-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni u 
tal-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni, g ħandha tiġi ddefinita mill-Kunsill, fuq il-proposta tal-
                                                
 
7 ĠU C […], […], p 
 
MT 9   MT Kummissjoni, jew, jekk ikun il-ka ż, mill-Kummissjoni, skond il-komponenti relevanti tat-
Trattati.  
Skond l-Artikolu 124 u l-Arti kolu 127 tal-Ftehim, il-Pr esident tal-Kunsill g ħandu jmexxi l-
Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni. Rappre żentant mill-Kummissjoni g ħandu jmexxi l-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni, skond ir-regoli tal-pro ċedura li jkunu ġew miftiehma.  
Id-deċiżjoni li jiġu ppubblikati d-de ċiżjonijiet tal-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni u tal-Kumitat ta’ 
l-Assoċjazzjoni fil- Ġurnal Uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea g ħandhom jittie ħdu f’kull ka ż mill-
Kunsill u l-Kummissjoni rispettivament.  
Artikolu 3 
Il-President tal-Kuns ill huwa awtorizzat li ja ħtar il-persuna(i) li jkollha s-setg ħa tipproċedi, 
f’isem il-Komunità Ewropea, biex tiddepo żita l-att tan-notifikazzjoni previst fl-Artikolu 142 
tal-Ftehim.  
Magħmula fi Brussell,  
 G ħall-Kunsill 
 Il-President 
 
MT 10   MT ANNESS  
FTEHIM EWRO-MEDITERRANJU 
LI JWAQQAF ASSO ĊJAZZJONI BEJN IL-KOM UNITAJIET EWROPEJ U L-
ISTATI MEMBRI TAG ĦHOM MILL-PARTI WA ĦDA, 
U R-REPUBBLIKA G ĦARBIJA TAS-SIRJA MILL-PARTI L-O ĦRA 
 
MT 11   MT IR-RENJU TAL-BEL ĠJU 
IR-REPUBBLIKA ĊEKA 
IR-RENJU TAD-DANIMARKA 
IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL- ĠERMANJA 
IR-REPUBBLIKA TA’ L-ESTONJA 
IR-REPUBBLIKA TAL-GRE ĊJA 
IR-RENJU TA’ SPANJA 
IR-REPUBBLIKA TA’ FRANZA 
L-IRLANDA 
IR-REPUBBLIKA TA’ L-ITALJA 
IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU 
IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA 
IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA 
IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU 
IR-REPUBBLIKA TA’ L-UNGERIJA 
IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA 
IR-RENJU TA’ L-OLANDA 
IR-REPUBBLIKA TA’ L-AWSTRIJA 
IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA 
IR-REPUBBLIKA TAL-PORTUGALL 
IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA 
IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVAKKJA 
IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA 
IR-RENJU TA’ L-ISVEZJA 
IR-RENJU TAL-GRAN BRITTA NJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, 
li huma l-Partijiet kontraenti g ħat-Trattat li jwaqqaf il- KOMUNITÀ EWROPEA , minn 
hawn ’il quddiem mag ħrufa bħala l-"Istati Membri", u 
 
MT 12   MT il-KOMUNITÀ EWROPEA, minn hawn ’il quddiem mag ħrufa bħala "il-Komunità", mill-
parti waħda, 
u r-REPUBBLIKA G ĦARBIJA TAS-SIRJA , minn hawn il-quddiem mag ħrufa bħala "is-
Sirja", mill-parti l-o ħra, 
WAQT LI JQISU l-importanza tar-rabtiet tradizzjonali e żistenti bejn il-Komunità u l-Istati 
Membri tag ħha mill-parti wa ħda, u s-Sirja mill-parti l-o ħra, u l-valuri komuni li dawn jaqsmu 
bejniethom, 
WAQT LI JQISU li l-Komunità u l-Istati Membri tag ħha mill-parti wa ħda u s-Sirja mill-parti 
l-oħra jixtiequ jsa ħħu dawk ir-rabtiet u jwaqqfu re lazzjonijiet fit-tul li jkunu bba żati fuq ir-
reċiproċità, is-sħubija u l-i żvilupp kon ġunt, 
WAQT LI JQISU l-importanza li l-Partijiet jag ħtu għall-għanijiet u l-prin ċipji tal-Karta tal-
Ġnus Magħquda, il-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem, il-prin ċipji tad-demokrazija u l- ħelsien 
politiku u ekonomiku, li dawn jiffurmaw il-ba żi vera ta’ l-Asso ċjazzjoni, 
WAQT LI JQISU l-i żviluppi politi ċi u ekonomi ċi li seħħew fl-Ewropa u s-Sirja fl-a ħħar snin, 
u waqt li jag ħrfu l-ħtieġa li jgħaqqdu l-isforzi tag ħhom biex isa ħħu l-istabbiltà politika u l-
iżvilupp ekonomiku billi jkun hemm aktar kooper azzjoni kemm fil-qafa s Ewro-Mediterranju 
kif ukoll fuq il-livell sub-re ġjonali; 
WAQT LI JAG ĦRFU d-determinazzjoni tas-Sirja li ti żviluppa l-interazzjoni ta’ l-ekonomija 
tagħha ma’ l-ekonomija globa li u l-kooperazzjoni tag ħha f’dan il-kuntest mal-Komunità u l-
Istati Membri tag ħha; 
WAQT LI JAG ĦRFU l-importanza ta’ dan il-Ftehim li huwa bba żat fuq il-kooperazzjoni u d-
djalogu biex jinkisbu sigurtà u stabbiltà permanenti fir-re ġjun Ewro-Mediterranju;  
WAQT LI JQISU li l-proliferazzjoni ta’ l-armi  tal-qerda tal-massa (WMD) u l-mezzi tat-
twassil tag ħhom, kemm lill-atturi ta’ l-istat u mhux ta’ l-istat, jirrappre żentaw wie ħed mill-
perikli l-aktar serji g ħall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali; 
XEWQANA li jikkooper aw biex jeg ħlbu t-theddida ta’ l-u żu illeċitu u t-traffikar ta’ o ġġetti u 
teknoloġiji marbuta ma’ l-armi tal-qerda tal-massa, u waqt li jag ħrfu li t-twaqqif ta’ sistema 
nazzjonali ta’ esportazz joni li tkun effettiva, il-kont rolli fuq it-transitu u l-u żu aħħari se jħaffu 
wkoll l-akkwist ta’ o ġġetti u teknolo ġiji li huma importanti g ħall-iżvilupp tas-Sirja; 
KONXJI li l-kriminalità u t-terrori żmu internazzjonali jirrappre żentaw theddida biex jintla ħqu 
l-għanijiet tal-ftehim u l-istabbiltà tar-re ġjun; 
XEWQANA li jwaqqfu u ji żviluppaw djalogu politiku regolari fuq punti bilaterali 
internazzjonali li huma ta’ interess re ċiproku; 
WAQT LI JQISU r-rieda tal- Komunità li tipprovdi appo ġġ lis-Sirja biex din tkun tista’ 
tissokta bir-riforma ekonomika u bl-i żvilupp so ċjali permezz ta’ mekkani żmi ta’ 
kooperazzjoni effettivi;   
WAQT LI JQISU d-diffe renza fil-livell ta’ żvilupp ekonomiku u so ċjali li hemm bejn il-
Komunità u s-Sirja, u xewqana li dawn ja ħdmu flimkien biex jeg ħlbu dawn id-differenzi u 
 
MT 13   MT biex jilħqu l-għanijiet ta’ din l-Asso ċjazzjoni permezz tad-dispo żizzjonijiet xierqa ta’ dan il-
Ftehim; 
XEWQANA li jsa ħħu l-kooperazzjoni, appo ġġjata bi djalogu politiku regolari, f’temi 
ekonomiċi, xjentifi ċi, ambjentali, teknolo ġiċi, awdjo-vi żivi, soċjali u kulturali biex itejbu l-
għerf reċiproku u jil ħqu komprensjoni re ċiproka aħjar; 
WAQT LI JQISU l-importanza tal-kummer ċ ħieles għall-Komunità u s-Sirja, kif iggarantit 
bil-Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummer ċ ta’ l-1994 (GATT) u mill -ftehim multilaterali 
l-oħra mehmu ża mat-Trattat li jwaqqaf l-Orga nizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ (WTO); 
KONVINTI li dan il-Ftehim ta’ Asso ċjazzjoni se jo ħloq ambjent xieraq biex ikunu żviluppati 
aktar ir-relazzjonijiet ekonomi ċi tagħhom, l-aktar fl-oqsma tal-kumnmer ċ, l-investiment, il-
modernizzazzjoni teknolo ġika, il-kooperazzjoni, inklu ż fejn xieraq ir-ristrutturar ekonomiku; 
WAQT LI JIKKONFERMAW li d-dispo żizzjonijiet ta’ dan il-ftehim li jaqg ħu fl-għan tal-
Parti III, it-Titolu IV tat-Trattat li jwaqqa f il-Komunità Ewropea jo rbtu lir-Renju Unit u l-
Irlanda b ħala Partijiet Kontraen ti separati, u mhux b ħala parti mill-Komunità Ewropea, 
sakemm ir-Renju Unit u l-Irlanda (skond il-ka ż) ma jkunx av ża lis-Sirja li jkun qed jintrabat 
bħala parti mill-Komunità Ewr opea skond il-Protokoll fuq il-po żizzjoni tar-Renju Unit u l-
Irlanda mehmu ż mat-Trattat fuq l-Unjoni Ewropea u t-Trattat li jwaqqaf il-Komunità 
Ewropea. L-istess jg ħodd għad-Danimarka, skond il-Protokoll mehmu ż ma’ dawk it-Trattati 
fuq il-pożizzjoni tad-Danimarka; 
ftehmu kif ġej: 
Artikolu 1 
1. Hawnhekk qed titwaqqaf Asso ċjazzjoni bejn il-Komunità u l-Istati Membri tag ħha 
mill-parti wa ħda u s-Sirja mill-parti l-o ħra. 
2. L-g ħanijiet ta’ dan il-Ftehim huma:  
(a) Li jing ħata qafas xieraq g ħad-djalogu politiku bejn il-Partijiet, li jkun 
jippermetti l-i żvilupp ta’ relazzjonijiet politi ċi mill-qrib fl-oqsma kollha li 
dawn iqisu li jkunu ta’ interess g ħal dan id-djalogu; 
(b) Li jitwaqqfu kundizzjonijiet g ħal-liberalizzazzjoni progressiva tal-kummer ċ ta’ 
oġġetti, servizzi u kapital; 
(ċ) Li jkunu żviluppati skambji u li jitkattru rela zzjonijiet ekonomi ċi u soċjali 
bbilanċjati bejn il-Partijiet, l-akta r permezz ta’ djalogu u kooperazzjoni 
maħsuba biex isa ħħu l-ġid u l-iżvilupp ekonomiku u so ċjali fis-Sirja; 
(d) Li tit ħeġġeġ l-kooperazzjoni kemm f’qafas Ew ro-Mediterranju komprensiv kif 
ukoll fuq livell sub-re ġjonali bl-integrazzjoni ta’ bejn is-Sirja u l-imsie ħba 
reġjonali tagħha; 
(e) Li titmexxa ’l quddiem il-kooperazzjoni fl-oqsma ekonomi ċi, soċjali, kulturali 
u finanzjarji, kif ukoll oqsma o ħra li jistgħu jkunu ta’ interess re ċiproku. 
 
MT 14   MT Artikolu 2 
Ir-rispett lejn il-prin ċipji demokrati ċi u d-drittijiet fundamentali tal-bniedem stabbiliti bid-
Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem g ħandu jkun ta’ ispirazzjoni g ħall-politika 
lokali u barranija tal-Partijiet u g ħandu jsawwar element importanti minn dan il-Ftehim. 
TITOLU I 
ID-DJALOGU POLITIKU U L-KOOPERAZZJONI 
Artikolu 3 
Għandhom jitwaqqfu djalogu politiku regolari u koopera zzjoni bejn il-Parti jiet biex jitkattru 
relazzjonijiet permanenti ta ’ kooperazzjoni bejniethom u biex dawn iwasslu g ħall-ġid, l-
istabbiltà u s-sigurtà fir-re ġjun tal-Mediterran, u biex jo ħolqu wkoll klima ta’ komprensjoni u 
tolleranza interkulturali. 
Artikolu 4 
Il-Partijiet itennu l-g ħan komuni tag ħhom li jissuktaw li fil-Lvant Nofsani ikun hemm żona, li 
tkun tista’ ti ġi vverifikata b’mod effettiv u re ċiproku, ħielsa mill-armi tal-qerda tal-massa, 
nukleari, biologi ċi u kimiċi kif ukoll mis-sistemi tat-twassil tag ħhom. Dawn jaqblu li flimkien 
imexxu ’l quddiem l-iffirmar, ir-ratifika u l-implimentazzjoni mill-imsie ħba Mediterranji 
kollha ta’ l-istrumenti kollha ta n-non-proliferazzjoni, inklu żi t-Trattat tan-N on-Proliferazzjoni 
(NPT), it-Trattat Komprensiv li Jipprojbixxi t- Testijiet bl-Armi (CTBT) , il-Konvenzjoni ta’ l-
Armi Biologi ċi (BWC), u l-Konvenzjoni ta’ l-Armi Kimi ċi (CWC). 
Artikolu 5 
1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw u li jg ħinu lil xulxin fil- ġlieda tagħhom kontra l-
proliferazzjoni ta’ l-armi tal-qe rda tal-massa, nukleari, biologi ċi u kimiċi u l-mezzi 
tat-twassil tag ħhom, f’konformità s ħiħa mar-rabtiet e żistenti tag ħhom li hemm ta ħt 
trattati u ftehim internazzjonali dwar id-di żarm u n-non-proliferaz zjoni u r-rabtiet 
internazzjonali e żistenti l-o ħra tagħhom li huma relevanti, kif ukoll ir-ri żoluzzjonijiet 
tal-Kunsill tas-Sigurtà tal- Ġnus Mag ħquda. Waqt li dawn qed ji żguraw l-
implimentazzjoni effettiva tag ħhom, il-Partijiet jaqblu wkoll li din id-dispo żizzjoni 
tikkostitwixxi element importanti minn dan il-Ftehim. 
2. Huma jaqblu wkoll li jikkooperaw u jg ħinu lil xulxin g ħal dan il-g ħan billi: 
jieħdu azzjoni dwar l-iffirmar, ir-ratifika jew is-s ħubija, skond kif xieraq, u l-
implimentazzjoni s ħiħa ta’ l-istrumenti internazzjonali l-o ħra kollha li huma 
relevanti; 
iwaqqfu sistemi nazzjonali effettivi biex ikunu kkontrollati l-esporta zzjoni, it-transitu 
u l-użu aħħari ta’ oġġetti u teknolo ġiji marbuta ma’ l-armi tal-qerda tal-massa, inklu ż 
l-użu doppju, u li f’dawn ikun hemm pro ċeduri ta’ infurzar b’ penali li jkunu xierqa. 
3. Id-djalogu politiku kif stabbilit fl-Artikolu 6 se jakkumpanja u jsa ħħaħ l-elementi ta’ 
l-Artikoli 4 u 5. 
 
MT 15   MT Artikolu 6 
1. Id-djalogu politiku g ħandu jkopri su ġġetti ta’ interess komuni, u l-aktar il-pa ċi, ir-
rispett lejn il-li ġi internazzjonali u l-integrità territorjali , l-istabbiltà u s-sigurtà 
reġjonali, id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-i żvilupp re ġjonali, u g ħandu 
jkollu l-għan li jiftaħ it-triq għal għamliet ġodda ta’ kooperazzjoni bil- ħsieb li f’dawn 
l-oqsma jkun hemm g ħanijiet komuni. 
2. Id-djalogu politiku u l-kooperazzjoni g ħandhom b’mod spe ċjali: 
(a) iħaffu l-pro ċess ta’ tiġdid ta’ ħbiberija bejn il-Partijiet, bl-i żvilupp ta’ fehma 
reċiproka aħjar u l-promozzjoni tal-konver ġenza ta’ l-ideat permezz ta’ 
konsultazzjonijiet regolari fuq punti in ternazzjonali li jkunu ta’ interess 
reċiproku; 
(b) jagħtu lil kull parti l-opportunità li dawn jiksbu fehma a ħjar dwar il-
pożizzjonijiet u l-interessi tal-parti l-o ħra, u jagħtuhom l-attenzjoni me ħtieġa; 
(ċ) isaħħu n-non-proliferazzjoni  internazzjonali u s-sigurtà u l-istabbiltà re ċiproka 
fir-reġjun Ewro -Mediterranju; 
(d) jgħinu biex ikunu żviluppati inizjattivi kon ġunti fuq il-ba żi tal-prin ċipji li 
jispiraw dan il-Ftehim. 
3. Id-djalogu politiku g ħandu jseħħ f’perjodi regolari u kull meta jkun me ħtieġ, l-aktar: 
(a) fuq livell ministerjali, l-aktar fil-qafas tal-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni; 
(b) fuq livell uffi ċjali għoli tas-Sirja mill-parti wa ħda, u l-Presidenza tal-Kunsill, 
megħjun mis-Segretarju Ġenerali/Rappre żentant G ħoli, u l-Kummissjoni 
Ewropea mill-parti l-o ħra; 
(ċ) billi jie ħu vantaġġ sħiħ mit-toroq diplomati ċi kollha inklu żi laqgħat regolari ta’ 
istruzzjoni mill-uffi ċjali, konsultazzjonijiet fuq l-okka żjoni ta’ laqg ħat 
internazzjonali u kuntatti bejn ir-rappre żentanti diplomati ċi f’pajjiżi terzi; 
(d) kull meta jkun me ħtieġ, b’mezzi o ħra li jistgħu jkunu ta’ g ħajnuna għat-tisħiħ, 
l-iżvilupp u l-promozzjoni ta’ dan id-djalogu. 
 
MT 16   MT TITOLU II 
IL-MOVIMENT ĦIELES TA’ L-O ĠĠETTI 
IL-PRINĊIPJI BAŻIĊI 
Artikolu 7 
Il-Komunità u s-Sirja g ħandhom iwaqqfu b’mod gradwali żona ta’ kummer ċ ħieles fuq 
perjodu transitorju ta’ mhux aktar minn 12-il sena. Dan g ħandu jibda mid-data tad-d ħul fis-
seħħ ta’ dan il-Ftehim skond id-dispo żizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim u skond dawk tal-Ftehim 
Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummer ċ ta’ l-1994 u r-revi żjonijiet li kienu saru fih wara, minn 
hawn ’il quddiem mag ħruf bħala l-GATT . 
KAPITOLU I 
IT-TNEĦĦIJA TAD-DAZJI TAD-DWANA 
Artikolu 8 
Dazju tad-dwana jinkludi kull dazju jew ħlas ta’ kwalunkwekull g ħamla li jkunu ġew imposti 
b’rabta ma’ l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ o ġġetti, inklu ża kull forma ta’ soprataxxa 
jew jew ħlas aktar b’rabta ma’ din l-im portazzjoni jew esportazzjoni, i żda li ma tkunx tinkludi 
: 
(a) taxxa interna jew ħlas intern ie ħor impost b’mod konsistenti ma’ l-Artikolu 24 (1); 
(b) dazju kontra l-bejg ħ bi prezz ir ħas minn dak tas-suq jew da zji tas-sisa protettivi 
applikati b’mod konsisten ti ma’ l-Artikoli 28 u 29;  
(ċ) mi żata u ħlas ieħor li jkunu ġew imposti b’mod konsistenti ma’ l-Artikolu VIII tal-
GATT. B’mod spe ċjali dawn il-mi żati u ħlas ieħor għandhom ikunu limitati fl-
ammont g ħall-eqreb nefqa ta’ servizzi li jkunu saru u m’g ħandhom jiirrappre żentaw 
l-ebda protezzjoni indiretta g ħall-prodotti lokali jew xi taxxa ta’ l-importazzjoni jew 
l-esportazzjoni min ħabba raġunijiet fiskali. Dawn g ħandhom ikunu bba żati fuq rati 
speċifiċi li jkunu jikkorrispondu g ħall-valur reali tas-servizz li jkun sar. 
Artikolu 9 
1. Id-dazji tad-dwana fuq l-importazzjonijiet bejn il-Partijiet g ħandhom jitne ħħew 
skond id-dispo żizzjonijiet tat-Taqsimiet 1 u 2 ta ħt. 
2. Id-dazji tad-dwana fuq l-esportazz jonijiet bejn il-Partijiet g ħandhom jitne ħħew mid-
data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
 
MT 17   MT 3. G ħal kull prodott, id-dazju ba żiku tad-dwana li g ħalih għandhom jg ħoddu d-
dispożizzjonijiet tat-tne ħħija tat-tariffi g ħandu jkun: 
a) it-Tariffa Doganali Komuni tal-Komunità Ewropea applikata erga omnes fil-
jum ta’ l-iffirmar ta’ dan il-Ftehim;8 
b) it-tariffa Sirjana st abbilita fl-Anness I. 
4. Jekk Parti tnaqqas ir-rata applikata tad-dazju doganali tag ħha minn dik imsemmija 
fil-paragrafu 3 u qabel it-tmiem tal-perjodu transitorju, id-dispo żizzjonijiet tat-
tneħħija tat-Tariffa ta’ dik il-Parti g ħandhom jg ħoddu mid-data ta’ dak it-tnaqqis 
għar-rati mnaqqsa. 
5. F’ka ż li s-Sirja tissie ħeb fil-WTO, id-dazju doganali ba żiku li għalih għandhom 
jgħoddu d-dispo żizzjonijiet tat-tne ħħija tat-tariffi g ħandu jkun ir-rata fissa tal-WTO 
jew rata o ħra, jekk tkun aktar baxxa, li tkun tg ħodd b’mod effettiv erga omnes mid-
data tas-s ħubija. Jekk, wara s-s ħubija ta’ din fil-WTO, ikun applikat tnaqqis fit-
tariffa fuq ba żi erga omnes , ir-rata mnaqqsa g ħandha tkun tg ħodd bħala dazju 
doganali ba żiku mid-data ta’ l-applikazzjoni ta’ dak it-tnaqqis. 
Artikolu 10 
Mid-data ta’ l-iffirmar tal-Ftehim m’g ħandhom jidda ħħlu l-ebda dazji doganali ġodda. Lanqas 
dawk applikati di ġà fil-kummer ċ ta’ bejn il-Partijiet m’g ħandhom ji żdiedu minn dik id-data. 
Taqsima 1  
PRODOTTI INDUSTRIJALI 
Artikolu 11 
Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima g ħandhom jg ħoddu għall-prodotti li jkunu ġejjin mill-
Komunità u s-Sirja u li jaqg ħu fil-Kapitoli 25 sa 97 tan-Nomenklatura Mag ħquda u tat-tariffa 
doganali tas-Sirja, ħlief għall-prodotti li jidhru fl-Anness II. 
Artikolu 12 
L-importazzjonijiet fil-Ko munità ta’ prodotti li ġejjin mis-Sirja g ħandhom jidda ħħlu mingħajr 
dazji tad-dwana kif iddefinit fl-Artikolu 8. 
                                                 
8 Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 ĠU L256 tas-07/09/1987; Regolamen t tal-Kummissjoni (KE) Nru 
1789/2003 L281 tat-30/10/2003 (a ġġornament annwali ta’ l-Anness I: nomenklatura ). 
 
MT 18   MT Artikolu 13 
(1) Id-dazji tad-dwana, kif de finiti fl-Artikolu 8 u li jg ħoddu għall-importazzjonijiet fis-
Sirja ta’ prodotti li jkunu ġejjin mill-Komunità, g ħandhom ikunu sottomessi g ħal 
żmontar lineari g ħal żero skond l-iskema u l-iskeda li ġejjin: 
1. Id-dazji kollha ta’ 1 %, 1,5 %, 1,7 %, 3 % u 3,5 % li jidhru fl-Anness I 
għandhom jitne ħħew kompletament mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-
Ftehim. 
2. Ħlief għall-prodotti koperti bil-paragrafi 7 u 8, id-dazji kollha ta’ 5 % u 7 % 
imniżżla fl-Anness I g ħandhom jitne ħħew kompletament fi żmien tliet snin 
mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
3. Ħlief għall-prodotti koperti bil- paragrafi 7 u 8, id-dazji kollha ta’ 10 %, 11,75 
% u 14,5 % li jidhru fl-Anness I g ħandhom jitne ħħew kompletament fi żmien 
sitt snin mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
4. Ħlief għall-prodotti koperti bil- paragrafi 7 u 8, id-daz ji kollha ta’ 20 % u 23,5 
% li jidhru fl-Anness I g ħandhom jitne ħħew kompletament fi żmien disa’ snin 
mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
5. Ħlief għall-prodotti koperti bil-paragrafi 7 u 8, id-dazji kollha ta’ 29 %, 35 % u 
47 % li jidhru fl-Anness I g ħandhom jitne ħħew kompletament fi żmien tnax-il 
sena mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
6. Ħlief għall-prodotti 8703.23.91 u 8703.23.92, id-dazj i kollha ’l fuq minn 50 % 
li jidhru fl-Anness I g ħandhom jitni żżlu għal 50 % mad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-
Ftehim u dawn g ħandhom jitne ħħew kompletament fi żmien tnax-il sena mid-
data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
7. Għall-prodotti koperti bil-Ftehim tat-Teknolo ġija ta’ l-Informatika ta’ l-
Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ, kif jidhru fil-Protoko ll 8, id-dazji kollha 
għandhom jitne ħħew mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
8. Għall-prodotti tal-kategoriji HS 28, 29, 30, 31, 35, 36, 37 u 38, id-dazji kollha 
għandhom jitne ħħew mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
9. Għall-prodott 8703.23.91 kif spe ċifikat fl-Anness I, id-dazju g ħandu jitni żżel 
f’mod lineari minn 145 % g ħal 65 % fi żmien tliet snin mid-data tad-d ħul fis-
seħħ ta’ dan il-Ftehim, u wara jitne ħħa kompletament fid-disa’ snin li jkun 
għad fadal tal-perjodu transitorju. 
10.  Għall-prodott 8703.23.92 kif spe ċifikat fl-Anness I, id-dazju g ħandu jitni żżel 
f’mod lineari minn 255 % g ħal 150 % fi żmien tliet snin mid-data tad-d ħul fis-
seħħ ta’ dan il-Ftehim, u wara jitne ħħa kompletament fid-disa’ snin li jkun 
għad fadal tal-perjodu transitorju. 
 
MT 19   MT (2) F’ka ż ta’ diffikultajiet serji g ħal ċertu prodott, l-iskeda applikabbli ta ħt il-paragrafu 
(1) fuq tista’ ti ġi riveduta mill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni bi qbil komuni li l-iskeda 
tista’ ma ti ġix estiża għall-prodott ikkon ċernat għal aktar mill-perjodu transitorju 
massimu ta’ 12-il sena. Jekk il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni ma jkunx ħa deċiżjoni fi 
żmien tletin jum mill-applikazzjoni tas-Sirja biex tkun riveduta l-iskeda g ħal prodott 
partikolari, is-Sirja tista’ tissospendi l-iskeda b’mod provi żorju għal perjodu li ma 
jkunx ta’ aktar minn sena.  
Artikolu 14 
Id-dispożizzjonijiet dwar it-tne ħħija tad-dazji tad-dwana fuq l-importazzjonijiet g ħandhom 
jgħoddu wkoll g ħad-dazji doganali ta’ natura fiskali.  
Artikolu 15 
1. Waqt il-perjodu transito rju, is-Sirja tista’ tie ħu miżuri speċjali ta’ perjodu limitat li 
jidderogaw mid-dispo żizzjonijiet ta’ l-Arti kolu 12. Dawn jistg ħu jkunu fil-forma ta’ 
żieda jew ta’ introduzzjoni mill- ġdid tad-dazji doganali. 
a) dawn il-mi żuri jistgħu jolqtu biss industriji żgħar, jew ċerti oqsma li jkunu 
għaddejjin minn ristruttura r jew li jkunu qed jiffa ċċjaw problemi serji, l-aktar 
fejn dawn id-diffikultajiet ikunu qed jo ħolqu problemi so ċjali kbar. 
b) Id-dazji tad-dwana li jg ħoddu fuq l-importazzjoni fis- Sirja ta’ prodotti li jkunu 
ġejjin mill-Komunità u li jkunu dda ħħlu b’dawn il-mi żuri ma jistg ħux ikunu 
aktar minn 25 %  ad valorem , u dawn g ħandhom i żommu element ta’ 
preferenza g ħall-prodotti li jkunu ġejjin mill-Komunità. Il-valur totali annwali 
medju ta’ l-importazzjonijiet tal-prodotti li jkunu su ġġetti għal dawn il-mi żuri 
ma jistax jaqbe ż l-20 %  tal-valur totali annwali medj u ta’ l-importazzjonijiet ta’ 
prodotti industrijali li jkunu ġejjin mill-Komunità matul l-a ħħar tliet snin li 
għalihom ikun hemm statisti ċi disponibbli. 
ċ) Dawn il-mi żuri għandhom jg ħoddu għal perjodu li ma jkunx ta’ aktar minn 
ħames snin, sakemm ma ji ġix awtorizzat perjodu itw al mill-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni. Dawn g ħandhom jieqfu milli jkunu jg ħoddu sa mhux aktar tard 
mid-data ta’ l-g ħeluq tal-perjodu transitorju massimu ta’ tnax-il sena. 
d) Ma jistg ħux jiddaħħlu miżuri bħal dawn dwar prodott jekk ikunu g ħaddew 
aktar minn tliet snin mit-tne ħħija tad-dazji u r-restrizzjonijiet kwantitattivi 
kollha jew mill- ħlasijiet jew mi żuri li jkollhom effett ekwivalenti dwar dak il-
prodott. 
e) Is-Sirja g ħandha tgħarraf lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni dwar kull mi żura 
speċjali li din tkun bi ħsiebha tie ħu. Fi żmien tletin jum wara din in-notifika, il-
Komunità tista’ tag ħmel talba biex isiru konsultazzjonijiet dwar dawn il-mi żuri 
u l-oqsma li g ħalihom dawn ikunu jg ħoddu qabel ma ji ġu implimentati. Meta 
tieħu miżuri bħal dawn, is-Sirja g ħandha tipprovdi lill-Kum itat b’kalendarju li 
jkun juri kif se jitne ħħew id-dazji tad-dwana li jkunu dda ħħlu taħt dan l-
Artikolu. Dan il-kalendarju g ħandu jipprovdi g ħal tneħħija progressiva ta’ 
 
MT 20   MT dawn id-dazji f’nifsijiet indaqs annw ali li jkunu jibdew sa mhux aktar tard 
minn sentejn wara l-introduzzjoni tag ħhom. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni 
jista’ jidde ċiedi fuq kalendarju differenti. 
2. B’deroga mir-raba sottoparagrafu tal-paragrafu 1, il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni 
jista’ b’mod e ċċezzjonali, biex jitqiesu d-diffiku ltajiet involuti fit-twaqqif ta’ 
industrija ġdida, jawtorizza lis- Sirja biex din i żżomm il-mi żuri li jkunu ttie ħdu diġà 
skond il-paragrafu 1 g ħal perjodu ta’ mhux aktar minn tliet snin wara l-perjodu 
transitorju ta’ tnax-il sena. 
Taqsima 2  
PRODOTTI AGRIKOLI, TAS-SAJD  U PRODOTTI AGRIKOLI PPRO ĊESSATI 
Artikolu 16 
Id-dispożizzjonijiet ta’ din it-Taqsima g ħandhom jg ħoddu għall-prodotti li jkunu ġejjin mill-
Komunità u s-Sirja u li jidhru fil- Kapitoli 1 sa 24 tan-Nomenklatura Mag ħquda u tat-tariffa 
doganali tas-Sirja u g ħall-prodotti li huma mni żżla fl-Anness II. 
Artikolu 17 
Il-Komunità u s-Sirja g ħandhom iwaqqfu liberalizzazzjoni progressiva akbar tal-kummer ċ 
reċiproku tag ħhom ta’ l-agrikoltura, is-sajd u l-prodotti agrikoli ppro ċessati.  
Artikolu 18 
1. Meta jkunu importati fil-Komun ità, il-prodotti agrikoli li jkunu ġejjin mis-Sirja 
għandhom igawdu mid-dispo żizzjonijiet stabbiliti  fil-Protokoll Nru 1. 
2. Meta jkunu importati fis-Sirja,  il-prodotti ag rikoli li jkunu ġejjin mill-Komunità 
għandhom igawdu mid-dispo żizzjonijiet stabbiliti  fil-Protokoll Nru 2. 
3. Meta jkunu importati fil-Komun ità, il-prodotti tas-sajd li jkunu ġejjin mis-Sirja 
għandhom igawdu mid-dispo żizzjonijiet stabbiliti  fil-Protokoll Nru 3. 
4. Meta jkunu importati fil-Sirja,  il-prodotti tas-sajd li jkunu ġejjin mill-Komunità 
għandhom igawdu mid-dispo żizzjonijiet stabbiliti  fil-Protokoll Nru 4. 
Artikolu 19 
Il-kummer ċ ta’ prodotti agrikoli ppro ċessati li jaqg ħu taħt din it-taqsima g ħandu jiddependi 
mill-arran ġamenti stabbiliti fil-Protokoll Nru 5. 
 
MT 21   MT Artikolu 20 
1. Matul it-tielet sena ta’ l-implimentazzjonu tal-Ftehim, il-Komunità u s-Sirja 
għandhom jist ħarrġu s-sitwazzjoni biex  jistabbilixxu l-mi żuri li dawn g ħandhom 
jieħdu mill-bidu tar-raba’ sena wara li jkun da ħal fis-seħħ dan il-Ftehim, skond l-
għan stabbilit fl-Artikolu 17. 
2. Ming ħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet tal-paragrafu ta’ qabel u waqt li jitqiesu 
l-volum tal-kummer ċ tal-prodotti agrikoli, tal-prodotti tas-sajd u tal-prodotti agrikoli 
pproċessati bejn il-Partijiet kif uko ll is-sensittiv ità partikolari ta’ dawn il-prodotti, il-
Komunità u s-Sirja g ħandhom jist ħarrġu fil-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni, g ħal kull 
prodott u fuq ba żi reċiproka u ordnata, il- possibiltajiet li jing ħataw konċessjonijiet lil 
xulxin.  
Artikolu 21 
1. Il-Partijiet g ħandhom jikkooperaw flimkien fil-mi żuri tal-qasam tas-sa ħħa u tas-
saħħa tal-pjanti bl-g ħan li jitħaffef il-kummer ċ. Il-Partijiet qed jintrabtu bil-prin ċipji 
stabbiliti fi ż-żewġ Ftehim tal-WTO fuq l-Applikazzjoni ta’ Mi żuri dwar is-Sa ħħa u s-
Saħħa tal-Pjanti, meta dawn japplikaw mi żuri SPS.  
2. Fuq talba, il-Partijiet g ħandhom jidentifikaw u jindirizzaw  il-problemi li jista’ jkun 
hemm mill-applikazzjoni ta’ mi żuri speċifiċi marbuta ma’ l-SPS bil- ħsieb li jintla ħqu 
soluzzjonijiet li jkunu a ċċettabbli g ħal kulħadd. 
Artikolu 22 
1. Fil-ka ż li jkollhom jidda ħħlu regoli spe ċifiċi bħala riżultat ta’ l-implimentazzjoni tal-
politika agrikola tag ħha jew min ħabba kull tibdil jew twessig ħ li jista’ jkun hemm 
fid-dispożizzjonijiet li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-imp limentazzjoni tal-politika 
agrikola tag ħha, il-Parti kkon ċernata tista’ temenda l-arran ġamenti li jkunu ġejjin 
mill-Ftehim li jkollhom x’jaqsmu mal-prodotti kkon ċernati. 
2. F’dawn il-ka żijiet, il-Parti kkon ċernata g ħandha tg ħarraf lill-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni. Fuq talba mill-Parti l-o ħra, il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu 
jiltaqa’ biex iqis l-interessi tal-Parti l-o ħra. 
3. Jekk il-Komunità jew is-Sirja, meta dawn  japplikaw il-paragrafu 1, timmodifika l-
arranġamenti li jkunu saru f’dan il-Ftehim g ħall-prodotti agri koli, dawn g ħandhom 
jagħtu lill-importazzjonijiet li jkunu ġejjin mill-Parti l-o ħra vantaġġ kumparabbli 
għal dak li hemm fil-Ftehim. 
4. L-applikazzjoni ta’ dan l-Artikolu g ħandha tkun is-su ġġett ta’ konsultazz jonijiet fil-
Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni. 
 
MT 22   MT KAPITOLU 2 
DISPOŻIZZJONIJIET KOMUNI 
Artikolu 23 
Il-projbizzjonijiet jew ir-restrizzjonijiet kollh a fuq l-importazzjonijiet u l-esportazzjonijiet fil-
kummerċ ta’ bejn il-Partijiet, g ħajr id-dazji u t-taxxi doganali, kemm jekk dawn ikunu saru 
effettivi peremzz ta’ kwoti, li ċenzji ta’ l-importaz zjoni jew l-esportazzjoni jew inkella 
b’miżuri oħra, għandhom jitne ħħew mad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. M’g ħandhom 
jiddaħħlu l-ebda mi żuri ġodda. Din id-dispo żizzjoni hija bla pre ġudizzju g ħall-applikazzjoni 
ta’ l-Artikoli 28 u 29.  
Artikolu 24 
1. Il-prodotti importati tat- territorju tal-Parti l-o ħra m’għandhomx ikunu su ġġetti, 
direttament jew indirettament, g ħal taxxi interni jew kull spi ża interna o ħra li jkunu 
iżjed minn dawk applikati, direttament jew indirettment, g ħal prodotti lokali li 
jixxiebhu. Barra minn hekk, il-Partijiet m’g ħandhomx japplikaw mod ie ħor taxxi 
interni jew spejje ż interni o ħra biex tkun tista’ ting ħata protezzjoni lill-produzzjoni 
lokali. 
2. Il-prodotti importati tat-te rritorju tal-Parti l-o ħra għandhom jing ħataw trattament li 
ma jkunx inqas favorevoli minn dak mog ħti lill-prodotti lokali li jixxiebhu fejn 
għandhom x’jaqsmu l-li ġijiet, ir-regolamenti u l-kriterji kollha li jaffettwaw il-bejg ħ 
intern, l-offerta g ħall-bejgħ, ix-xiri, il- ġarr, it-tqassim jew inkella l-u żu tagħhom. Id-
dispożizzjonijiet ta’ da n il-paragrafu m’g ħandhomx iwaqqfu l-applikazzjoni ta’ 
spejjeż differenzjali tat-trasport intern li jkunu bba żati esklussivament fuq l-operat 
ekonomiku tal-mezzi ta’ trasport u mhux fuq l-ori ġini tal-prodott. 
3. L-ebda Parti m’g ħandha twaqqaf jew i żżomm ebda regolament kwantitattiv intern li 
jkollu x’jaqsam mat-ta ħlit, l-ippro ċessar jew l-u żu tal-prodotti f’ammonti jew 
proporzjonijiet spe ċifikati li jkunu je ħtieġu, direttament jew indirettament, li kull 
ammont jew proporzjon spe ċifikat ta’ kull prodott li jkun is-su ġġett tar-regolament 
għandu jkun appo ġġjat minn g ħejun lokali. Barra minn hekk, l-ebda Parti m’g ħandha 
tapplika b’xi mod regolamenti kwantitattivi interni biex joffru protezzjoni lill-produzzjoni lokali. 
4. Id-dispo żizzjonijiet ta’ da n l-Artikolu m’g ħandhomx japplikaw li ġijiet, regolamenti, 
proċeduri jew pratti ċi li jkunu jikkontrollaw l-akkwis t pubbliku kif kopert fl-Artikoli 
67 sa 71. 
 
MT 23   MT Artikolu 25 
Il-Kooperazzjoni g ħal kontra l-frodi  
1. Il-Partijiet jiftiehmu li l-koope razzjoni amminstrattiva hija me ħtieġa għall-
implimentazzjoni u l-kontroll tat- trattament preferenzjali mog ħti taħt dan it-Titolu. 
Huma jenfasizzaw ukoll ir-rabta tag ħhom li jiġġieldu kontra kull irregolarità ta’ frodi 
doganali u f’temi o ħra relatati. 
2. Fejn Parti tkun sabet xhieda, fuq il-ba żi ta’ tag ħrif oġġettiv, ta’ nuqqas ta’ 
kooperazzjoni amministratt iva u/jew ta’ xi irregol aritajiet jew frodi ta ħt dan it-Titolu, 
il-Parti kkon ċernata tista’ tissospendi temporan jament it-trattament preferenzjali 
relevanti tal-prodott(i) ikkon ċernat(i) skond dan l-Artikolu. 
3. G ħall-għan ta’ dan l-Artikolu, nuqqas ta’ kooper azzjoni amministrattiva tfisser, inter 
alia : 
a) nuqqas ripetut li jkunu ri spettati l-obbligi biex ikun ivverifikat l-istat ta’ l-
oriġini tal-prodott(i) ikkon ċernat(i); 
b) rifjut ripetut jew dewmien mhux i ġġustifikat biex isiru u/jew ji ġu kkomunikati 
r-riżultati ta’ verifiki o ħra dwar il-provi ta’ l-ori ġini; 
ċ) rifjut ripetut jew dewmien mhux i ġġustifikat biex tinkiseb l-awtorizzazzjoni 
biex isiru missjonijiet ta’ kooperazzjoni amministrattiva biex tkun ivverifikata 
l-awtentiċità tad-dokumenti jew l-e żattezza tat-tag ħrif relevanti biex jing ħata t-
trattament in kwistjoni. 
Għall-għan ta’ dan l-Artikolu, tif tix ta’ irregolaritajiet jew frodi jista’ jsir, inter alia , fejn ikun 
hemm żieda f’daqqa, ming ħajr spjegazzjoni ġusta, fl-importazzjonijiet ta’ o ġġetti li tkun iktar 
mil-livell tal-produzzjoni u mill- ħila ta’ l-esportazzjoni tas-soltu tal-Parti l-o ħra, liema żieda 
tkun marbuta ma’ tag ħrif oġġettiv dwar l-irregolaritajiet jew frodi. 
4. L-applikazzjoni ta’ sospensjoni temporanja g ħandha tkun su ġġetta għall-
kundizzjonijiet li ġejjin: 
a) Il-Parti li tkun g ħamlet it-tiftix, fuq il-ba żi ta’ tagħrif oġġettiv, dwar nuqqas ta’ 
kooperazzjoni amministrttiva u/jew dwar ir regolaritjiet jew frodi fid-dwana jew 
temi oħra relatati, g ħandha tav ża lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni ming ħajr 
dewmien dwar ir-ri żultati tagħha u t-tag ħrif oġġettiv li jkollha. Hija g ħandha 
tidħol f’konsultazzjonijiet mal-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni, fuq il-ba żi tat-
tagħrif relevanti kollu u r-ri żultati oġġettivi, bil- ħsieb li tintla ħaq soluzzjoni 
aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet. 
b) Fejn il-Partijiet ikunu da ħlu f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni kif imsemmi fuq u ma jkunux la ħqu soluzzjoni a ċċettabbli fi 
żmien 3 xhur wara n-no tifika, il-Parti kkon ċernata tista’ tissospendi 
temporanjament it-trattament pref erenzjali relevan ti tal-prodott(i) 
ikkonċernat(i). Sospensjoni temporanja g ħandha tiġi notifikata lill-Kumitat ta’ 
l-Assoċjazzjoni ming ħajr dewien żejjed. 
 
MT 24   MT ċ) Is-sospensjonijiet temporanji ta ħt dan l-Artikolu g ħandhom ikunu limitati g ħal 
dak li jkun me ħtieġ biex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Parti kkon ċernata. 
Dawn m’g ħandhomx ikunu itwal minn perjodu ta ’ sitt xhur, liema perjodu 
jista’ jiġġedded. Is-sospensjonijiet temporanji g ħandhom ji ġu nnotifikati 
minnufih wara l-adozzjoni tag ħhom mill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni. Dawn 
għandhom ikunu su ġġetti għal konsultazzjonijiet perjodi ċi fi ħdan il-Kumitat 
ta’ l-Asso ċjazzjoni, l-aktar fejn g ħandu x’jaqsam it-tmiem tag ħhom hekk kif il-
kundizzjonijiet g ħall-applikazzjoni tag ħhom ma jkunux jg ħoddu aktar. 
5. Fl-istess żmien tan-notifika lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni ta ħt il-paragrafu  
4 (a) ta’ dan l-Ar tikolu, il-Parti kkon ċernata għandha tippubblika avvi ż lill-
importaturi fil- Ġurnal Uffi ċjali tagħha. Dan l-avvi ż għandu juri li dwar il-prodott 
ikkonċernat tkun instabet xhieda, fuq il-ba żi ta’ tagħrif oġġettiv, ta’ nuqqas biex ikun 
hemm kooperazzjoni ammini strattiva u/jew irregolaritajiet jew frodi. 
Artikolu 26 
L-applikazzjoni tad-dispo żizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim g ħandha tkun bla pre ġudizzju g ħar-
Regolament tal-Kunsill (KEE)  Nru 1911/91 tas-26 ta’ Ġunju 1991 u r-Regolament tal-Kunsill 
(KE) Nru 704/2002 tal-25 ta’ Marzu 2002 fuq l-applikazzjoni tad-dispo żizzjonijiet tal-li ġi tal-
Komunità g ħall-Gżejjer Kanari. 
Artikolu 27 
1. Il-Ftehim ma jipprekludix i ż-żamma jew it-twaqqif ta’ g ħaqdiet doganali, żoni ta’ 
kummerċ ħieles jew inkella arran ġamenti għall-kummer ċ tal-fruntiera, ħlief fejn 
dawn ma jkunux jibdlu l-arran ġamenti kummer ċjali li jkunu pprovduti fil-Ftehim. 
2. Il-konsultazzjoni bejn il-Komunità u s-Sirja dwar ftehim li jwaqqaf g ħaqdiet 
doganali jew żoni ta’ kummer ċ ħieles għandha ssir fil-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni. 
Fejn ikun xieraq, g ħandu jkun hemm konsultazzjonijiet fuq kwistjonijiet kbar o ħra li 
jkollhom x’jaqsmu mal-politika tal-kummer ċ rispettiva tag ħhom ma’ pajji żi terzi. 
B’mod spe ċjali, f’każ ta’ pajji ż terz li jissie ħeb fl-Unjoni, din il-konsultazzjoni 
għandha ssir biex ikun żgurat li jitqiesu l-interessi re ċiproċi tal-Komunità u s-Sirja. 
Artikolu 28 
1. Jekk wa ħda mill-Partijiet issib li fil-kummer ċ tagħha mal-Parti l-o ħra jkun qed isir 
bejgħ ta’ oġġetti bi prezz ferm ir ħas minn dak tas-suq fit-tifs ira ta’ l-Artikolu VI tal-
Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffu u l-Kummer ċ, din tista’ tie ħu l-miżuri xierqa kontra 
din il-prattika skond il-Ftehim tal-WTO fuq l-implimentazzjoni ta’ l-Artikolu VI tal-
Ftehim Ġenerali fuq it-Tariffi u l-Kummer ċ u liġijiet interni relatati o ħra. 
2. Dan l-Artikolu mhux se jkun su ġġett għad-dispożizzjonijiet tat-Titolu V (Is-
Soluzzjoni ta’ Kwistjonijiet) ta’ dan il-Ftehim. 
 
MT 25   MT Artikolu 29 
1. Il-Ftehim tal-WTO fuq is-Sussidji u l-Mi żuri ta’ Kontrobilan ċ għandu jkun jg ħodd 
bejn il-Partijiet. 
2. Jekk xi wa ħda mill-Partijiet issib li fil-kummer ċ tagħha mal-Parti l-o ħra jkun qed 
jingħata xi sussidju fit-tifsiri et ta’ l-Artikoli VI u XVI tal-GATT 1994, din tista’ 
tieħu l-miżuri meħtieġa kontra din il-prassi skond il-Ft ehim tal-WTO fuq is-Sussidji 
u l-Miżuri ta’ Kontrobilan ċ u liġijiet interni o ħra relatati. 
3. Dan l-Artikolu mhux se jkun su ġġett għad-dispożizzjonijiet tat-Titolu V (Is-
Soluzzjoni ta’ Kwistjonijiet) ta’ dan il-Ftehim. 
Artikolu 30 
1. Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikol u XIX tal-GATT 1994 u tal-Ftehim tal-WTO fuq is-
Salvagwardji jg ħoddu bejn il-Partijiet. 
2. Qabel ma tapplika l-mi żuri ta’ salvagwardja skond id-dispo żizzjonijiet ta’ l-Artikolu 
XIX tal-GATT 1994 u tal-Ftehim tal-WTO fuq is-Salvagwardji, il-Parti li tkun bi 
ħsiebha tapplika dawn il-mi żuri għandha tforni lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni bit-
tagħrif relevanti kollu g ħal stħarriġ dettaljat dwar is-sitwazzjoni. Dan bil- ħsieb li 
tinstab soluzzjoni a ċċettabbli għaż-żewġ Partijiet. 
Biex tinstab soluzzjoni b ħal din, il-Partijiet, mid-data tal-wasla tat-talba mill-Parti li 
tkun għamlet l-ilment, g ħandhom minnufih jid ħlu f’konsultazzjonijiet fi ħdan il-
Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni. Jekk b ħala riżultat tal-konsultazzjoni jiet il-Partijiet 
jibqgħu ma jilħqux ftehim fi żmien tletin jum mill-bidu tal-konsultazzjonijiet fuq 
soluzzjoni biex tkun evitata l-applikazzjoni tal-mi żuri tas-salvagwardja, il-Parti li 
tkun bi ħsiebha tapplika l-mi żuri ta’ salvagwardja tista’ tapplika d-dispo żizzjonijiet 
ta’ l-Artikolu XIX tal-GATT 1994 u tal-Ft ehim tal-WTO fuq is-Salvagwardji. 
3. Fl-g ħażla tal-miżuri tas-salvagwardja skond da n l-Artikolu, il-Partijiet g ħandhom 
jagħtu priorità lil dawk li jkunu jo ħolqu l-inqas problemi biex jintla ħqu l-għanijiet ta’ 
dan il-Ftehim. Dawn il-mi żuri m’għandhomx ikunu aktar minn dak li jkun me ħtieġ 
biex tissolva l-problema. Dawn g ħandhom i żommu wkoll il-livell ta’ preferenza li 
tkun ingħatat taħt dan il-Ftehim. 
4. Il-mi żuri ta’ salvagwardja g ħandhom ikunu nnotifikati minnufih lill-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni u g ħandhom ikunu s-su ġġett ta’ konsultazzjonijiet prejodi ċi fi ħdan il-
Kumitat, l-aktar biex dawn ikunu jistg ħu jitneħħew hekk kif i ċ-ċirkustanzi jkunu 
jippermettu dan. 
5. Dan l-Artikolu mhux se jkun su ġġett għad-dispożizzjonijiet tat-Titolu V (is-
Soluzzjoni ta’ Kwistjonijiet) ta’ dan il-Ftehim. 
 
MT 26   MT Artikolu 31 
1. Fejn il-konformità mad-dispo żizzjonijiet ta’ dan it-titolu twassal g ħal: 
ri-esportazzjoni ta’ prodott lejn pajji ż terz li kontrih il-parti li qed tesporta żżomm 
restrizzjonijiet kwantitattivi ta’ l-espo rtazzjoni, dazji ta’ l- esportazzjoni, jew mi żuri li 
jkollhom effett ekwivalenti, jew 
nuqqas serju, jew theddida ta’ dan, ta’ o ġġetti ta’ l-ikel jew ta’ prodott li jkun 
essenzjali g ħall-Parti li qed tesporta; 
u fejn is-sitwazzjonijiet imsemmija f uq iwasslu, jew x’aktarx iwasslu, g ħal 
diffikultajiet kbar g ħall-Parti li qed tesporta, dik il-Parti tista’ tie ħu l-miżuri xierqa 
taħt il-kundizzjonijie t u skond il-pro ċeduri stabbiliti fil-paragrafu 2. 
2. Fl-g ħażla tal-miżuri, għandha ting ħata priorità lil dawk li jo ħolqu l-inqas problemi 
għat-tħaddim ta’ l-arran ġamenti li hemm f’dan il-Ftehim. Il-mi żuri m’għandhomx 
ikunu diskriminatorji u lanqas m’g ħandu jkun hemm xi restrizzjoni mo ħbija fuq il-
kummerċ; dawn għandhom jitne ħħew meta l-kundizzjonijiet ma jkunux ji ġġustifikaw 
aktar dan. Barra minn hekk, il-mi żuri li jistg ħu jiġu adottati m’g ħandhomx ja ħdmu 
biex iżidu l-esportazzjonijiet ta ’ jew il-protezzjoni mog ħtija lill-industrija lokali li 
tipproċessa l-oġġetti kkonċernati bil-mi żuri. 
3. Qabel ma jie ħdu l-miżuri pprovduti fil-paragrafi 1 u 2 ta’ dan l-Artikolu jew, 
minnufih f’ka żijiet li għalihom jg ħodd il-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu, il-Komunità 
jew is-Sirja, skond il-ka ż, għandhom jipprovdu lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni bit-
tagħrif relevanti, bil- ħsieb li tinstab soluzzjoni a ċċettabbli g ħaż-żewġ Partijiet. Id-
diffikultajiet li jinqalg ħu mis-sitwazzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 1 g ħandhom 
ikunu sottomessi g ħal stħarriġ li jsir mill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni. Il-Kumitat 
jista’ jieħu kull de ċiżjoni meħtieġa biex jintemmu dawn il-problemi. Jekk dan ma 
jkunx ħa din id-de ċiżjoni fi żmien tletin jum minn meta din il-kwistjoni tkun ġiet 
riferuta lilu, il-Parti li tesporta tista’ tapplika l-mi żuri xierqa fuq l-esportazzjoni tal-
prodott ikkon ċernat. 
4. Fejn f’ ċirkostanzi e ċċezzjonali jew kriti ċi li jkunu je ħtieġu azzjoni immedjata ikun 
hemm bżonn ta’ tag ħrif jew stħarriġ minn qabel, min ħabba li l-ka ż jista’ jkun wie ħed 
impossibbli, il-Komunità jew is -Sirja, liema minnhom tkun ikkon ċernata, tista’ 
tapplika mill-ewwel il-mi żuri ta’ prekawzjoni me ħtieġa biex tilqa’ g ħal din is-
sitwazzjoni u g ħandha tgħarraf lill-Parti l-o ħra minnufih dwar dan. 
5. Kull mi żura applikata skond dan l-Artikolu g ħandhom ikunu notifikati lill-Kumitat 
ta’ l-Asso ċjazzjoni u g ħandhom ikunu su ġġetti għal perjodu ta’ konsultazzjonijiet fi 
ħdan dik l-entità, l-aktar biex  ikun stabbilit kalendarju g ħat-tneħħija tagħhom hekk 
kif iċ-ċirkustanzi jkunu jippermettu. 
 
MT 27   MT Artikolu 32 
Xejn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jipprekludi li jkun hemm projbizzjoni jew restrizzjoni fuq l-
importazzjonijiet, l-esportazzjonijiet jew o ġġetti fi transitu li jkunu ġew iġġustifikati 
minħabba l-moralità pubblika, il-politika pubblika jew is-si gurtà pubblika marbuta mal-
ħarsien tas-sa ħħa u l-ħajja tal-bnedmin, annimali jew pjanti; il- ħarsien ta’ te żori nazzjonali li 
jkollhom valur artisitku, storiku jew arkeolo ġiku; il-konservazzjoni ta’ ri żorsi naturali li 
jispiċċaw; il-ħarsien tal-proprjetà intelle ttwali, industrijali u kummer ċjali jew regolamenti li 
jikkonċernaw id-deheb u l-fidda. Da wn il-projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet, madankollu, 
m’għandhomx isawru mezz ta’ diskriminazzjon i arbitrarja jew xi restrizzjoni mo ħbija fuq il-
kummerċ ta’ bejn il-Partijiet. 
Artikolu 33 
Il-kunċett ta’ "prodotti li jori ġinaw" għall-applikazzjoni tad-dispo żizzjonijiet tat-Titolu 
preżenti u l-metodi tal-kooperazzjoni amministra ttiva dwar dawn huma stabbiliti fil-Protokoll 
6. 
Artikolu 34 
Għall-klassifikazzjoni ta’ o ġġetti li ji ġu importati fil-Komunità g ħandha tintu ża n-
Nomenklatura Mag ħquda. Għall-klassifikazzjoni ta’ o ġġetti li jkunu importati fis-Sirja 
għandha tkun applikata t-tariffa doganali tas-Sirja. 
Artikolu 35 
Is-Sirja g ħandha tid ħol f’negozjati mal-pajji żi li jkollhom g ħaqda doganali ma’ l-UE biex 
iwaqqfu ma’ dawn il-pajji żi l-istess re ġim kummer ċjali bħal dak li hemm fil-Ftehim ta’ 
Assoċjazzjoni g ħall-oqsma kollha koperti mill-g ħaqda doganali. 
KAPITOLU 3 
ID-DWANA U TEMI RELATATI 
Artikolu 36 
L-Għanijiet  
Il-Partijiet jag ħrfu li l-implimentazzjoni s ħiħa tad-dispo żizzjonijiet tal-kummer ċ u l-ġid 
reċiproku li ji ġi miċ-ċirkulazzjonijiet imsa ħħa tal-kummer ċ minħabba l-liberalizzazzjoni tat-
tariffi għandhom ikunu appo ġġjati minn servizzi tad-dwana effi ċjenti. Għal dan il-g ħan, il-
Partijiet jaqblu li l-le ġislazzjoni u l-pro ċeduri tad-dwana g ħandhom ikunu bba żati fuq is-
simplifikazzjoni, l-armonizzazzjoni u l-kom pjuterizzazzjoni, kif ukoll fuq il-prin ċipji ta’ non-
diskriminazzjoni, trasparenza u l- ħtieġa li jkunu evitati ostakli pro ċedurali mhux me ħtieġa 
għall-kummer ċ. B’dawn il-mezzi, il-Parti jiet qed jintrabtu li j ħaffu l-kummer ċ leġittimu, u li 
jagħmlu kontrolli effettivi biex ikunu mi ġġielda l-frodi u l-kummer ċ illegali. 
 
MT 28   MT Artikolu 37 
Id-dwana u l-kooperazzjoni amministrattiva  
1. Biex tkun żgurata l-konformità mad-dispo żizzjonijiet ta’ dan it-Titolu, u biex ikun 
hemm twe ġiba effettiva g ħall-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 1, il-Partijiet g ħandhom 
jibbażaw il-kooperazzjoni tag ħhom fuq il-prin ċipji li ġejjin u jid ħlu li: 
a) jibdlu tag ħrif dwar il-li ġi u l-proċeduri tad-dwana; 
b) jiżguraw l-applikazzjoni ko rretta tar-regoli u l-pro ċeduri tad-dwana miftiehma 
mill-Partijiet fuq livell bilaterali jew multilaterali; 
ċ) jaħdmu flimkien fuq inizjattivi le ġislattivi u ta’ l-operat dwar l-importazzjoni, 
l-esportazzjoni u l-pro ċeduri tad-dwana, kif ukoll biex ji żguraw li l-komunità 
kummerċjali tingħata servizz effettiv; 
d) jikkooperaw fuq il-komp juterizzazzjoni tal-pro ċeduri tad-dwana u ja ħdmu 
flimkien biex, fejn ikun xier aq, jistabbilixxu standards komuni; 
e) jipprovdu u ji żguraw il- ħelsien ta’ l-operat tat-trasbord u ċ-ċaqliq ta’ transitu 
fit-territorji rispettivi tag ħhom, skond l-Artikolu V tal-GATT (1994), u 
jimplimentaw standards internazzjonali u/jew re ġjonali relevanti li jkunu 
miftiehma, liema standards ikunu jg ħoddu għat-transitu; 
f) jiżguraw li l-mi żati u l-ispejje ż amministrattivi li jkunu n żammu għall-
importazzjoni jew l-esportazzjoni jkunu ġew ippubblikati qabel u jkunu 
jirriflettu s-servizzi mog ħtija, skond l-Artikolu VIII tal-GATT (1994); 
ġ) jistabbilixxu kemm jista’ jkun po żizzjonijiet komuni f’organizzazzjonijiet 
internazzjonali fil-qasam tad-dwana, b ħalma huma il-WTO, il-WCO, il-UN u l-
UNCTAD; u 
g) jikkooperaw fejn ikun xieraq fuq g ħajnuna teknika, inklu ża l-organizzazzjoni 
ta’ seminars u postijiet tax-xog ħol. 
2. Minkejja l-paragrafu 1, l-amministrazzjonijiet ta ż-żewġ Partijiet g ħandhom 
jipprovdu g ħajnuna amministrattiva re ċiproka dwar temi li g ħandhom x’jaqsmu mad-
dwana, skond id-dispo żizzjonijiet tal-Protokoll 7.  
Artikolu 38 
Id-dwana u l-pro ċeduri leġislattivi  
1. Il-Partijiet jaqblu li d-dispo żizzjonijiet u l-pro ċeduri rispettivi tag ħhom fuq il-
kummerċ u d-dwana g ħandhom ikunu bba żati fuq: 
a) il-protezzjoni ta’ kummer ċ legali permezz ta’ infurzar effettiv u konformità 
mal-kriterji le ġislattivi; 
 
MT 29   MT b) il-le ġislazzjoni li tkun tevita li jin ħoloq piż żejjed fuq l-operaturi ekonomi ċi, li 
tkun ta’ salvagwardja g ħal kontra l-fordi, u li tipprovdi t ħaffif aktar g ħal livelli 
għolja ta’ konformità; 
ċ) li kull Parti jkollha Kodi ċi Doganali uniformi u jkun a pplikabbli fit-territorju 
kollu rispettiv tag ħha; 
d) l-applikazzjoni ta’ tekn ika doganali moderna, inklu żi l-valutazzjoni ta’ riskju, 
proċeduri mħaffa għad-dħul u r-rilaxx ta’ o ġġetti, il-kontrolli ta ’ wara r-rilaxx, 
u l-metodi ta’ l-awditjar ta’ kumpanija; 
e) proċeduri li jkunu trasparenti, effi ċjenti u simplifikati, biex jitnaqqsu l-ispejje ż 
u tiżdied il-prevedibilità g ħall-operaturi ekonomi ċi, inklużi kumpaniji żgħar u 
medji; 
f) l-iżvilupp ta’ sistemi bba żati fuq it-Teknolo ġija ta’ l-Informatik a, imfassla fuq 
standards internazzjonali, kemm g ħal ħidmiet ta’ esportazzjoni u 
importazzjoni, biex ikunu jistg ħu jinbidlu pro ċeduri bba żati fuq il-kitba u biex 
ikun hemm il-bdil elettroniku tad-data uffi ċjali kollha bejn il-kummer ċjanti u l-
amministrazzjonijiet tad-dwana, kif ukoll bejn id-dwana u a ġenziji oħra, biex 
titħaffef id-dispo żizzjoni ta’ pro ċeduri mg ħaġġla ta’ rilaxx. Dawn is-sistemi 
jistgħu jipprovdu wkoll g ħall-ħlas ta’ dazji, taxxi u mi żati oħra permezz ta’ 
trasferiment elettroniku; 
ġ) regoli u pro ċeduri li jipprovdu g ħal quddiem de ċiżjonijiet li jorbtu fuq temi 
doganali, l-aktar fuq il-klassifikazz joni tat-tariffi u r-regoli ta’ l-or ġini. 
Deċiżjoni tista’ tkun immodifi kata jew irrevokata f’kull żmien iżda biss wara li 
tkun saret notifikazzjoni lil l-operatur affettwat u ming ħajr effett retroattiv, 
sakemm id-de ċiżjoni ma tkunx saret fuq il-ba żi ta’ tagħrif mogħti li ma jkunx 
korrett jew komplut; 
g) proċeduri mħaffa għal kummer ċjanti awtorizzati skond kriterji o ġġettivi u non-
diskriminatorji u li jkunu jistg ħu jintlaħqu minn impri żi żgħar u medji li jkunu 
konformi kif ukoll minn operaturi li jkunu akbar; 
(għ) dispożizzjonijiet ta’ importa zzjoni li ma jkunu jin kludu l-ebda kriterji g ħal 
spezzjonijiet ta’ qabel it-trasbord kif iddefinit fil-Ftehim tal-WTO fuq l-
Ispezzjonar ta’ Qabel it-Trasbord; u 
h) regoli li ji żguraw li kull penali li ji ġu imposti g ħal ksur żgħir fir-regolamenti 
doganali jew fi kriterji pro ċedurali jkunu proporzjonati u non-diskriminatorji u, 
meta dawn ji ġu applikati, ma jkunux iwasslu g ħal dewmien mhux i ġġustifikat, 
skond l-Artikolu VIII tal-GATT (1994). 
2. Biex jitjiebu l-metodi ta’ ħidma, biex jevitaw ostakli pro ċedurali mhux me ħtieġa 
għall-kummer ċ, kif ukoll biex ji żguraw li l-operat ikunu non-diskriminatorju, 
trasparenti, effi ċjenti, integru u ta’ min jorbot fuqu, il-Partijiet g ħandhom: 
a) iħaffu l-kriterji u l-formalitajiet dwar ir-rilaxx u l-mog ħdija ta’ l-o ġġetti; din 
għandha tinkludi kollaborazzjoni fuq l-i żvilupp ta’ pro ċeduri biex tkun tista’ 
ssir is-sottomissjoni tad-data ta’ l-im portazzjoni jew l-esportazzjoni lil a ġenzija 
 
MT 30   MT waħda biss. Din g ħandha tinkludi wkoll il-koordinazzjoni bejn id-dwana u 
aġenziji oħra ta’ kontroll biex, kemm  jista jkun, ikunu jistg ħu jsiru l-kontrolli 
uffiċjali fuq l-importazzjoni je w l-esportazzjoni minn a ġenzija wa ħda. 
b) jieħdu l-passi me ħtieġa biex inaqqsu , iħaffu u jistandardizzaw  d-data u d-
dokumentazzjoni me ħtieġa mid-dwana u minn a ġenziji oħra, inkluż l-użu ta’ 
Dokument Amministrattiv Wie ħed (SAD) u messa ġġi ta’ data, li jkunu bba żati 
fuq standards  internazzjonali u li jkunu jistrie ħu kemm jista’ jkun fuq it-tag ħrif 
li jkun disponibbli kummer ċjalment.  
ċ) japplikaw ir-regoli u l-istandards intern azzjonali fil-qasam tad-dwana, inklu żi 
elementi sostantivi tal-Konvenzjoni rive duta ta’ Kjoto fuq is -simplifikazzjoni u 
l-armonizzazzjoni tal-pro ċeduri tad-dwana.  
d) jipprovdu pro ċeduri effettivi, immedjati u non-diskriminatorji li jkunu 
jipperemettu d-dritt ta’ l-appell, azzj onijiet amministrattivi kontra d-dwana u 
aġenziji oħra, deċiżjonijiet li jkunu jolqtu l-impor tazzjoni jew l-esportazzjoni 
ta’ oġġetti, skond l-Artikolu X tal-GATT (1994). 
e) jiżguraw l-og ħla standards ta’ integrità, billi japplikaw mi żuri li jirriflettu l-
prinċipji tal-konvenzjonijiet u l-istrumen ti internazzjonali li jkunu relevanti 
f’dan il-qasam. 
Artikolu 39 
Ir-Relazzjonijiet mal-Komunità tal-Kummer ċ 
Il-Partijiet jaqblu: 1) fuq il- ħtieġa għal konsultazzjoni f’ waqtha mar-rappre żentanti tal-kummer ċ dwar 
proposti le ġislattivi u pro ċeduri ġenerali li g ħandhom x’jaqsmu mad-dwana u 
kwistjonijiet kummer ċjali. Għal dak il-g ħan, kull Parti g ħandha twaqqaf mekkani żmi 
xierqa ta’ konsultazzjoni bejn l-amministrazzjoniji et u l-komunità tal-kummer ċ; 
2) li jippubblikaw, sa fejn i kun possibbli b’mezzi elettroni ċi, u jagħtu pubbli ċità lil 
proċeduri leġislattivi u ġenerali ġodda li jkollhom x’jaqsmu mad-dwana u 
kwistjonijiet kummer ċjali qabel ma tid ħol fis-seħħ kull leġislazzjoni u pro ċedura 
bħal dawn, kif ukoll it-tibdil g ħal u l-interpretazzjoni ta’ dawn il-li ġijiet u pro ċeduri. 
Dawn għandhom jaraw ukoll li l-avvi żi relevanti ta’ natura amministrattiva jkunu 
disponibbli g ħall-pubbliku, inklu żi l-kriterji ta’ l-a ġenzija u l-pro ċeduri tad-d ħul, is-
sigħat ta’ l-operat u l-pro ċeduri ta’ l-operat g ħall-uffiċċji tad-dwana li je żistu fil-
portijiet u f’punti ta’ bejn it-territorji, ki f ukoll il-punti ta’ kuntatt minn fejn jista’ 
jinkiseb it-tag ħrif meħtieġ; 
3) li jkattru l-kooperazzjoni bejn l-operat uri u l-amministrazzjonijiet relevanti bl-u żu ta’ 
Memoranda ta’ Fehma mhux arbitrarji u a ċċessibbli g ħall-pubbliku, li jkunu bba żati 
fuq dawk ippromulgati mill-WCO; 
4) li ji żguraw li l-kriterji u l-pro ċeduri doganali rispettivi tag ħhom u oħrajn relatati 
jkomplu jil ħqu l-ħtiġiet tal-komunità tal-kummer ċ, isegwu l-a ħjar prattiċi, u fejn it-
tibdil fiċ-ċirkustanzi jkun jippermetti li l-g ħanijiet ta’ dawk il-kriterji jew pro ċeduri 
 
MT 31   MT jkunu jistg ħu jintlaħqu b’mod e ħfef jew f’manjiera inqas ristrettiva g ħall-kummer ċ, 
jaġġustaw dawk il-pro ċeduri kif me ħtieġ. 
Artikolu 40 
Il-Valutazzjoni tad-dwana  
1. Ming ħajr l-ebda ri żerva u għażlia, il-Ftehim tal-Valutazzjoni tad-Dwana tal-WTO 
għandu jikkontrolla r-regoli tal- valutazzjoni tad-dwana li jg ħoddu għall-kummer ċ 
reċiproku ta’ bejn  il-Partijiet. 
2. Il-Partijiet g ħandhom jikkooperaw biex jil ħqu qrubija komuni g ħal kwistjonijiet li 
għandhom x’jaqsmu mal-valutazzjoni tad-dw ana, l-aktar l-ela borazzjoni ta’ "kodi ċi 
ta’ prattika tajba" fejn jid ħlu metodi ta’ xog ħol u aspetti ta’ l-operat, l-u żu ta’ indiċi 
indikattivi jew ta’ referenza, doku mentazzjoni xierqa biex tkun i ċċertfikata l-
eżattezza tal-valur tad-dwana, kif ukoll l-u żu tas-sigurtajiet. 
Artikolu 41 
Ir-Reviżjoni 
Id-dispożizzjonijiet stabbiliti fl-Ar tikoli 38 sa 40 se jkunu su ġġetti għal inventarju annwali li 
jsir mill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni. 
Artikolu 42 
Kumitat spe ċjali fuq id-dwana  
1. Il-Partijiet hawnhekk qed iwaqqfu Kumitat Spe ċjali fuq il-Kooperazz joni Doganali u 
r-Regoli ta’ l-Ori ġini. Dan huwa mag ħmul mir-rappre żentanti tal-Partijiet. Il-Kumitat 
għandu jiltaqa’ f’data u b’a ġenda li dwarha jkun hemm ftehim minn qabel mill-
Partijiet. L-uffi ċċju ta’ president tal-Kumitat g ħandu jinżamm bin-newba minn kull 
waħda mill-Partijiet. Il-Kumitat g ħandu jirrapporta lill- Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni. 
2. Il-funzjonijiet tal-Kumitat jinkludu: 
a) is-sorveljanza ta’ l-implimentazzjoni u l-amministrazzjoni ta’ din it-taqsima u 
tal-Protokoll fuq ir-regoli ta’ l-ori ġini; 
b) li joffri forum g ħal konsultazzjoni u diskussjoni fuq il-kwistjonijiet kollha li 
jolqtu d-dwana, inklu żi l-aktar il-pro ċeduri tad-dwana, il-valutazzjoni tad-
dwana, ir-re ġimi tat-tariffa, in-nomenkl atura doganali, il-kooperazzjoni 
doganali u l-g ħajnuna amministrattiva re ċiproka f’temi li jolqtu d-dwana; 
ċ) li joffri forum g ħal konsultazzjoni u diskussjoni fuq kwistjonijiet li jolqtu r-
regoli ta’ l-ori ġini u l-kooperazzjoni  amministrattiva; 
 
MT 32   MT d) it-tis ħiħ tal-kooperazzjoni fuq l-i żvilupp, l-applikazzjoni  u l-infurzar tal-
proċeduri tad-dwana, l-g ħajnuna amministrattiva re ċiproka f’temi li jolqtu d-
dwana, ir-regoli ta’ l-ori ġini u l-kooperazzjoni amministrattiva. 
3. Il-Partijiet jaqblu li jistg ħu jagħmlu laqgħat ad hoc għall-kooperazzjoni  doganali jew 
għar-regoli ta’ l-ori ġini u l-għajnuna amministrattiva re ċiproka .  
TITOLU III 
ID-DRITT TA’ L-ISTABBILMENT U S-SERVIZZI 
KAPITOLU 1 
ID-DRITT TA’ L-ISTABBILMENT 
Artikolu 43 
1. a) G ħat-twaqqif ta’ kumpaniji Sirjani, il-Komunità u l-Istati Membri tag ħha 
għandhom jag ħtu trattament li ma jkunx i nqas favorevoli minn dak li jkun 
ingħata lill-kumpaniji simili f’xi pajji ż terz; 
b) Bla pre ġudizzju g ħar-riżervi li jidhru fl-Anness III, il-Komunità u l-Istati 
Membri tag ħha għandhom jag ħtu lis-sussidjarji ta’ kumpaniji Sirjani li jkunu 
twaqqfu fi Stat Membru trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak li 
jkun ingħata lil xi kumpanija simili tal-Komunità, b’rabta ma’ l-operat 
tagħhom; 
ċ) Il-Komunità u l-Istati Membri tag ħha għandhom jag ħtu lill-ferg ħat ta’ 
kumpaniji Sirjani, stabbiliti fi Stat Membru, trattament li ma jkunx inqas 
favorevoli minn dak li jkun ing ħata lil ferg ħat ta’ kumpaniji simili ta’ pajji ż 
terz, b’rabta ma’ l-operat tag ħhom. 
2. (a) Bla pre ġudizzju għar-riżervi li jidhru fl-Anness IV, g ħat-twaqqif ta’ kumpaniji 
tal-Komunità fit-territorju tag ħha, is-Sirja g ħandha tag ħti trattament li ma 
jkunx inqas favorevoli minn dak li jkun ing ħata lill-kumpaniji Sirjani simili 
jew lil kumpaniji ta’ pajji ż terz, liema minnhom ikun l-a ħjar; 
b) Is-Sirja g ħandha tag ħti lis-sussidjarji ta’ kumpaniji tal-Komunità li jkunu 
twaqqfu fit-territorju tag ħha, trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak 
li jkun ing ħata lill-kumpaniji Sirjani simili, b’rabta ma’ l-operat tag ħhom; 
ċ) Is-Sirja g ħandha tag ħti lill-ferg ħat ta’ kumpaniji tal-Komunità mwaqqfa fit-
territorju tag ħha, trattament li ma jkunx inqa s favorevoli minn dak li jkun 
ingħata lil ferg ħat ta’ kumpaniji simili ta’ xi pajji ż terz, b’rabta ma’ l-operat 
tagħhom. 
3. Id-dispo żizzjonijiet tal-paragraf i 1(b) u 2(b) ma jistg ħux jintużaw biex ikun hemm 
evażjoni mil-li ġijiet u r-regoli ta’ Parti li jkunu jg ħoddu għall-aċċess għal oqsma jew 
ħidmiet spe ċifiċi minn sussidjarji jew ferg ħat ta’ kumpaniji tal-Parti l-o ħra stabbiliti 
fit-territorju ta’ l-ewwel Parti. 
 
MT 33   MT It-trattament imsemmi fil-paragrafi 1(b), 1( ċ) u 2(b) g ħandu jkun ta’ ġid għall-
kumpaniji, is-sussidjarji, u l-ferg ħat stabbiliti rispettivament  fil-Komunità u s-Sirja 
mid-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, kif ukoll g ħall-kumpaniji, is-sussidjarji 
u l-fergħat stabbiliti wara dik id-dat a ladarba dawn ikunu twaqqfu. 
Artikolu 44 
1. Id-dispo żizzjonijiet ta’ l-Artikolu 43 m’g ħandhomx jg ħoddu għall-ġarr bl-ajru, g ħall-
ġarr fil-passa ġġi interni ta’ l-ilma u g ħall-ġarr bil-baħar. 
2. Madankollu, b’rabta mal- ħidmiet li jkunu saru mill-a ġenziji tat-trasbord g ħad-
dispożizzjoni ta’ servizzi ta’ ġarr internazzjonali fuq il-ba ħar, inklużi ħidmiet multi-
modali li jinvolvu l- ġarr ta’ merkanzija fuq gverta ta’ vapur waqt li jkun miexi, kull 
Parti għandha tippermetti lill-kumpaniji tal-Parti l-o ħra biex dawn ikollhom il-
preżenza kummer ċjali tagħhom fit-territorju tag ħha fl-għamla ta’ sussidjarji jew 
fergħat. Il-kundizzjonijiet ta’ l-istabbilm ent u l-operat ma jridux ikunu inqas 
favorevoli minn dak li jkun ing ħata lill-kumpaniji tag ħha stess jew inkella lis-
sussidjarji jew lill-ferg ħat ta’ kumpaniji ta’ pajji ż terz, liema minn dawn ikun l-a ħjar. 
Dawn il-ħidmiet jinkludu, i żda mhumiex limitati g ħal: 
a) it-tqeg ħid fis-suq u l-bejg ħ ta’ servizzi ta’ ġarr fuq il-ba ħar u oħrajn relatati 
permezz ta’ kuntatti diretti mal-konsumaturi, mill-kwotazzjoni g ħall-
faturazzjoni, kemm jekk dawn is-servizzi jkunu m ħaddma jew offurti mill-
fornitur tas-servizz stess jew inkella mill-fornituri tas-servizz li mag ħhom il-
bejjiegħ tas-servizz ikun waqqaf arran ġamenti kummer ċjali b’saħħithom; 
b) xiri u u żu, f’isimhom stess jew inke lla f’isem il-konsumaturi tag ħhom (u l-
bejgħ mill-ġdid lill-konsumaturi tag ħhom) ta’ kull servizz ta’ ġarr u oħrajn 
relatati, inklu żi servizzi ta’ ġarr ’il ġewwa bi kull mezz, l-aktar il-passa ġġi 
interni ta’ l-ilma, fuq it-triq  jew bil-ferrovija, li jkunu me ħtieġa għall-provvista 
ta’ servizz integrat; 
ċ) it-tħejjija ta’ dokumentazzjoni li tikkon ċerna dokumenti tal- ġarr, dokumenti 
tad-dwana, jew dokumenti o ħra relatati ma’ l-ori ġini u l-karattru ta’ l-o ġġetti 
trasportati; 
d) id-dispo żizzjoni ta’ tag ħrif kummer ċjali b’kull mezz possibbli, inklu żi sistemi 
kompjuterizzati ta’ tag ħrif u skambju elettroniku tad-data (su ġġett għal kull 
restrizzjoni non-disk riminatorja li jtikkon ċerna t-telekomunikazzjonijiet); 
e) it-twaqqif ta’ kull arran ġament kummer ċjali, inklu ża l-parteċipazzjoni fil- ħażna 
tal-kumpanija u l-g ħażla ta’ ħaddiema li jkunu ġew imħaddma lokalment (jew, 
fil-każ ta’ ħaddiema barranin, su ġġett għad-dispożizzjonijiet relevanti ta’ dan 
il-Ftehim), ma’ kull a ġenzija tat-trasbord imwaqqfa lokalment; 
f) li ja ġixxu f’isem il-kumpaniji, billi jorganizzaw is-sej ħa għall-vapur jew billi 
jidħlu responsabbli g ħall-merkanzija meta jkun me ħtieġ. 
 
MT 34   MT Artikolu 45 
Għall-għan ta’ dan il-Ftehim: 
a) "Kumpanija tal-Komunità" jew "kumpanija Sirjana" rispettivament ifissru 
kumpanija stabbilita skond il-li ġijiet ta’ Stat Membru jew tas-Sirja 
rispettivament u li jkollhom l-uffi ċċju reġistrat tagħhom jew l-amministrazzjoni 
ċentrali jew il-post ewlieni tan-negozju fit-territorju tal-Komunità jew tas-Sirja 
rispettivament. 
 Madankollu, jekk il-kumpan ija, stabbilita skond il-li ġijiet ta’ Stat Membru jew 
tas-Sirja rispettivament, ikolha l-uffi ċċju reġistrat tagħha biss fit-territorju tal-
Komunità jew tas-Sirja rispettivament, dik il-kumpanija g ħandha titqies b ħala 
kumpanija tal-Komunità jew tas-Sirja rispettivament jekk l-operat tag ħha jkollu 
rabta reali u kontinwa ma’ l-ekonomija ta’ wie ħed mill-Istati Membri jew tas-
Sirja rispettivament; 
b) "sussidjarja" ta’ kumpanija g ħandha tfisser kumpanija  li tkun ikkontrollata 
mill-ewwel kumpanija; 
ċ) "ferg ħa" ta’ kumpanija g ħandha tfisser post ta’ negozju ming ħajr personalità 
legali li jkollu d-dehra ta’ permanenza, b ħalma hija l-estensjoni ta’ l-entità 
ewlenija, ikollha tmexxija u li tkun materjalment mg ħammra biex tinnegozja l-
kummerċ ma’ terzi partijiet biex dawn ta’ l-a ħħar, għalkemm ikunu jafu li se 
jkun hemm, jekk me ħtieġ, rabta legali mal-kumpanija ewlenija u li l-uffi ċċju 
ewlieni tag ħha ikun jinstab barra, ma jkollhomx g ħalfejn joqog ħdu jinnegozjaw 
direttament ma’ din l-entità ewlenija, i żda jistgħu jwettqu n-negozju tag ħhom 
fil-post tal-kummer ċ fejn ikun l-estensjoni tag ħha; 
d) "stabbilment" g ħandu jfisser id-dritt tal-kumpaniji  tal-Komunità jew tas-Sirja 
kif imsemmi fil-punt (a) biex iwettqu ħidmiet ekonomi ċi billi jwaqqfu 
sussidjarji u ferg ħat fis-Sirja jew fil-Komunità rispettivament; 
e) "operat" g ħandha tfisser l-issuktar ta’ ħidmiet ekonomi ċi; 
f) "ħidmiet ekonomi ċi" għandha tfisser il- ħidmiet ta’ natura industrijali, 
kummerċjali u professjonali; 
ġ) "ċittadin ta’ Stat Membru jew tas-Sirja" g ħandha tfisser persuna fi żika li tkun 
ċittadin ta’ wie ħed mill-Istati Membri jew tas-Sirja rispettivament; 
g) b’rabta mal- ġarr internazzjonali fuq il-ba ħar, inklużi l-operati inter-modali li 
jinvolvu l- ġarr fuq il-gverta ta ’ vapur waqt il-vja ġġ, iċ-ċittadini ta’ l-Istati 
Membri jew tas-Sirja li jkunu stabbili ti barra l-Komunità jew is-Sirja 
rispettivament, u l-kumpani ji tat-trasbord stabbiliti barra l-Komunità jew is-
Sirja u kkontrollati minn ċittadini ta’ Stat Membru jew tas-Sirja rispettivament, 
għandhom igawdu wkoll mid-dispo żizzjonijiet ta’ dan il-Kapitolu u l-Kapitolu 
2 jekk il-vapuri tag ħhom ikunu rre ġistrati f’dak l-Istat Membru jew fis-Sirja 
rispettivament skond il-li ġi rispettiva tag ħhom. 
 
MT 35   MT Artikolu 46 
1. Il-Partijiet g ħandhom ju żaw l-aħjar sforzi tag ħhom biex jevitaw milli jie ħdu miżuri 
jew azzjonijiet li jag ħmlu l-kundizzjonijiet g ħat-twaqqif u l-operat tal-kumpaniji ta’ 
kull Parti aktar diffi ċli mill-istat li jkun je żisti fil-jum ta’ qabel id-data ta’ l-iffirmar 
tal-Ftehim. 
2. Id-dispo żizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu huma ming ħajr preġudizzju g ħal dawk ta’ l-
Artikolu 57. Is-sitwazzjoniji et koperti bl-Artikolu 57 g ħandhom ikunu kkontrollati 
biss bid-dispo żizzjonijiet tieg ħu u mhux b’dawk ta’ o ħrajn. 
Artikolu 47 
1. Kumpanija tal-Komunità jew tas-Sirja mw aqqfa fit-territorju tas-Sirja jew tal-
Komunità rispettivament g ħandha tkun intitolata li t ħaddem, jew li tkun ħaddmet 
minn waħda mis-sussidjarji jew ferg ħat tagħha, skond il-li ġi fis-seħħ li jkun hemm 
fil-pajjiż li jilqa’ li fih ikun hemm dik il-kumpa nija, fit-territorju tas-Sirja jew tal-
Komunità rispettivament, ħaddiema li jkunu ċittadini ta’ l-Istati Membri tal-
Komunità u tas-Sirja rispettivament, sakemm dawn il- ħaddiema jkunu l- ħaddiema 
ewlenin kif iddefinit fil-paragrafu 2, u li dawn jit ħaddmu esklussivament minn dawn 
il-kumpaniji, sussidjarji jew ferg ħat. Ir-residenza u l-permessi tax-xog ħol ta’ dawn il-
ħaddiema g ħandhom ikopru biss il-perjodu ta’ dan l-impjieg. 
2. Il- ħaddiema ewlenin tal-kumpaniji msemmija fuq, mag ħrufa hawnhekk b ħala 
"organizzazzjonijiet", huma " ħaddiema ttrasferiti bejn kumpanija u o ħra" kif iddefinit 
fil-punt (ċ) fil-kategoriji li ġejjin, sakemm dik l-organizzazz joni tkun persuna legali u 
li l-persuni kkon ċernati jkunu t ħaddmu minnha jew inkella kienu msie ħba fiha (g ħajr 
l-azzjonijsti b’ma ġġoranza ta’ ishma), g ħal mill-inqas sena immedjatament qabel dan 
iċ-ċaqliq: 
a) il-persuni li ja ħdmu f’po żizzjoni og ħla f’organizzazzjoni, li primarjament 
imexxu l-istabbilment, jir ċievu supervi żjoni jew direzzjoni ġenerali l-aktar 
mill-bord tad-diretturi jew mill-part ijiet interessati tan-negozju jew l-
ekwivalenti tag ħhom, inklu żi: 
li jmexxu l-kumpanija jew di partiment jew sotto-divi żjoni tal-kumpanija; 
li jissorveljaw u ji kkontrollaw ix-xog ħol ta’ ħaddiema o ħra ta’ supervi żjoni, 
professjonali jew mani ġerjali; 
li jkollhom l-awtorità biex i ħaddmu u jke ċċu ħaddiema jew li jirrakkomandaw 
ir-reklutaġġ, it-tkeċċija jew azzjonijiet o ħra li għandhom x’jaqsmu mal-
ħaddiema; 
b) persuni li ja ħdmu f’organizzazzjon i li jkollhom g ħerf mhux tas-soltu li jkun 
importanti g ħas-servizz tal-kumpanija, tag ħmir ta’ ri ċerka, teknika jew g ħat-
tmexxija. Il-valutazzjoni ta’ dan l-g ħerf jista’ jirrifletti, barra mill-g ħerf li jkun 
speċifiku għall-kumpanija, livell g ħoli ta’ kwalifiki li jkun jirreferi g ħal tip ta’ 
xogħol jew seng ħa li jkunu je ħtieġu għerf tekniku spe ċifiku, inklu ża s-sħubija 
ta’ professjoni akkreditata; 
 
MT 36   MT ċ) "persuna ttrasferita bejn kumpanija u o ħra" hija ddefinita b ħala persuna naturali 
li tkun ta ħdem f’organizzazzjoni fit-terr itorju ta’ Parti, li tkun ġiet ittrasferita 
temporanjament fil-kunest  ta’ l-issuktar tal- ħidmiet ekonomi ċi fit-territorju tal-
Parti l-oħra; l-organizzazzjoni kkon ċernata għandu jkollha l-post ewlieni 
tagħha tan-negozju fit-territorju ta’ Parti u t-trasferiment g ħandu jseħħ lejn il-
post (ferg ħa, sussidjarja) ta’ dik l-organizzazzjoni, fejn din tkun qed twettaq 
b’mod effettiv ħidmiet ekonomi ċi simili fit-territorju tal-Parti l-o ħra. 
3. Id-d ħul u l-pre żenza temporanja fit-territorji rispettivi tas-Sirja u l-Komunità ta’ 
ċittadini ta’ l-Istati Membri jew tas-Sirja rispettivament, g ħandhom ikunu 
awtorizzati, meta dawn ir-rappre żentanti tal-kumpaniji jkunu persuni li jkunu qed 
jaħdmu f’po żizzjoni og ħla f’kumpanija, kif iddefinit fil-paragrafu 2(a) fuq u jkunu 
responsabbli mit-twaqqif ta’ kumpanija Sirj ana jew tal-Komunità, fil-Komunità jew 
fis-Sirja rispettivament, meta: 
a) dawk ir-rappre żentanti ma jkollhomx x’jaqsmu mal-bejg ħ dirett jew mal-
provvista ta’ servizzi, u 
b) il-kumpanija ma jkollha l-ebda rappre żentant, uffi ċċju, fergħa jew sussidjarja 
oħra fi Stat Membru tal-Komunità jew tas-Sirja rispettivament. 
Artikolu 48 
Biex ikun e ħfef għaċ-ċittadini tal-Komunità u tas-Si rja biex iwettqu u jissuktaw ħidmiet 
professjonali kkontrollati fis-Si rja jew fil-Komunità rispet tivament, il-Kunsill ta’ l-
Assoċjazzjoni g ħandu jist ħarreġ x’passi g ħandhom jittie ħdu biex ikun hemm g ħarfien 
reċiproku tal-kwalifiki. 
Artikolu 49 
Id-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 43 ma jipprekludux li Parti tapplik a regoli partikolari dwar 
it-twaqqif u l-operat fit-territorju tag ħha ta’ ferg ħat jew kumpaniji ta’ Parti o ħra li ma jkunux 
ġew inkorporati fit-te rritorju ta’ l-ewwel Parti, liema regoli jkunu ġew iġġustifikati min ħabba 
differenzi legali jew tekni ċi bejn dawn il-ferg ħat meta mqabbla ma’ ferg ħat ta’ kumpaniji li 
jkunu ġew inkorporati fi t-territorju tag ħha jew, fejn g ħandhom x’jaqsmu s-serv izzi finanzjarji, 
minħabba raġunijiet ta’ prudenza. Id-diffferenza fit-trattament m’g ħandhiex tkun aktar minn 
dak li huwa strettament me ħtieġ minħabba dawn id-differenzi legali jew tekni ċi jew, fejn 
għandhom x’jaqsmu s-servizzi finanzjarji, g ħal raġunijiet ta’ prudenza. 
 
MT 37   MT KAPITOLU 2 
IL-PROVVISTA INTER-TERRITORJALI TA’ SERVIZZI 
Artikolu 50 
1. Il-Partijiet g ħandhom ju żaw l-aħjar sforzi tag ħhom biex jippermettu b’mod 
progressiv il-provvista ta’ servizzi mill-kumpa niji tal-Komunità jew tas-Sirja li jkunu 
stabbiliti fit-territorju ta’ Parti g ħajr dak tal-persuna li g ħalih is-servizzi huma 
maħsuba, waqt li jitqies ukoll l-i żvilupp ta’ l-oqsma tas-se rvizzi fil-Partijiet. 
2. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jagħmel r-rakkomandazzjonijiet tieg ħu għall-
implimentazzjoni ta’ l-g ħan imsemmi fil-paragrafu 1. 
Artikolu 51 
Bil-ħsieb li jkun żgurat l-iżvilupp ikkoordinat tat-traspor t bejn il-Partijiet, li g ħandu jkun 
adattat għall-ħtiġiet kummer ċjali tagħhom, il-kundizzjonijiet ta’ l-a ċċess reċiproku għas-suq u 
d-dispożizzjoni ta’ servizzi ta’ ġarr bl-ajru, fuq it-triq, bil-ferrovija u fil-passa ġġi interni ta’ l-
ilma jistg ħu jkunu ttrattati bi ftehim spe ċifiċi. Fejn ikun xieraq, dawn il-ftehim g ħandhom ji ġu 
nnegozjati bejn il-Partijiet qabel id-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim. 
Artikolu 52 
1. Fejn g ħandu x’jaqsam il- ġarr fuq il-ba ħar, il-Partijiet jid ħlu li fuq ba żi kummer ċjali 
dawn japplikaw b’mod effettiv il-prin ċipju ta’ a ċċess mhux ristrett g ħas-suq u t-
traffiku internazzjonali. 
a) il-Partijiet g ħandhom ikomplu japplikaw b’mod effettiv il-prin ċipju ta’ l-a ċċess 
mhux ristrett g ħas-suq u l-kummer ċ marittimu internazzjonali fuq ba żi 
kummerċjali u non-diskriminatorja; 
b) il-Parijiet itennu r-rabta tag ħhom għal ambjent kompetittiv ħieles bħala 
karatteristika importanti tal-kummer ċ ta’ prodotti solidi u likwidi fi kwantitajiet 
kbar.  
2. Meta japplikaw il-prin ċipji tal-paragrafu 1, il-Partijiet g ħandhom: 
a) ma jda ħħlux arran ġamenti ta’ qsim ta’ merkanzija fi Ftehim bilaterali tal-
ġejjieni ma’ terzi pajji żi dwar il-kummer ċ ta’ kwantitajiet ta’ prodotti solidi u 
likwidi u dak li jsir bil- liners . Madankollu, dan ma jeskludix il-possibbliltà 
għal dawn l-arran ġamenti dwar merkanzija bil- liners meta, f’ċirkustanzi 
eċċezzjonali, il-kumpaniji tal- liners taż-żewġ Partijiet g ħal dan il-Ftehim ma 
jkollhomx opportunità effettiva li japplikaw g ħall-kummer ċ lejn u mill-pajji ż 
terz ikkon ċernat; 
 
MT 38   MT b) mad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim , ineħħu jew jastjenu milli jintrodu ċu kull 
miżuri unilaterali u ostakli amministrattivi, tekni ċi u oħrajn li jista’ jkollhom 
effetti restrittivi jew diskri minatorji fuq il-provvista ħielsa ta’ servizzi fit-
trasport marittimu internazzjonali. 
Kull Parti g ħandha tag ħti, inter-alia , trattament li ma jkunx inqa s favorevoli minn dak li din 
tkun tat lill-vapuri tag ħha stess, g ħall-vapuri u żati għall-ġarr ta’ oġġetti, passi ġġieri jew it-
tnejn, li jkunu jtajru l- Bandiera ta’ jew li jkunu m ħaddma minn ċittadini jew kumpaniji tal-
Parti l-oħra. Dan it-trattament g ħandu jkopri l-a ċċess għall-portijiet, l-u żu ta’ l-infrastruttura u 
s-servizzi marittimi aw żiljarji ta’ dawk il-portijiet, kif ukoll il-mi żati u l-ispejje ż relatati, il-
faċilitajiet tad-dwana u l-g ħoti ta’ rmi ġġi u faċilitajiet għat-tagħbija u l-ħatt. 
KAPITOLU 3 
DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI 
Artikolu 53 
1. Il-Partijiet jid ħlu li jqisu li ji żviluppaw dan it-Titolu bil- ħsieb li jwaqqfu "ftehim ta’ 
integrazzjoni ekonomika" kif iddefinit fl-Artikolu V tal-Ftehim Ġenerali fuq il-
Kummerċ fis-Servizzi (GATS). 
2. L-g ħan għall-paragrafu 1 g ħandu jkun su ġġett għal stħarriġ tal-bidu li jrid isir mill-
Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni sa mhux aktar tard minn ħames snin wara d-d ħul fis-seħħ 
ta’ dan il-Ftehim. 
3. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu, meta jag ħmel dan l-ist ħarriġ, iqis il-progress li 
jkun sar fl-avvi ċinar tal-liġijiet bejn il-Partijiet fil- ħidmiet relevanti. 
Artikolu 54 
1. Id-dispo żizzjonijiet ta’ dan it-Titolu g ħandhom jg ħoddu suġġett għal limitazzjonijiet 
li jkunu ġew iġġustifikati min ħabba raġunijiet ta’ politika pubb lika, sigurtà pubblika 
jew saħħa pubblika. 
2. Dawn m’g ħandhomx ikunu jg ħoddu għal ħidmiet li fit-territorju ta’ wa ħda mill-
Partijiet ikollhom x’jaqsmu, anke okka żjonalment, mat-t ħaddim ta’ awtorità uffi ċjali. 
Artikolu 55 
Għall-għan ta’ dan it-Titolu, xe jn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jwaqqaf lill-Partijiet milli 
japplikaw il-li ġijiet u r-regolamenti tag ħhom dwar id-d ħul u l-issetiljar, ix-xog ħol, il-
kundizzjonijiet tax-xog ħol u t-twaqqif ta’ persuni fi żiċi u l-provvista ta’ servizzi, sakemm, 
meta jagħmlu dan, dawn ma japplikawhomx f’manjiera li jxejnu jew jag ħmlu ħsara lill-ġid li 
jista’ jitgawda minn kull Parti ta ħt it-termini ta’ dispo żizzjoni spe ċifika fil-Ftehim. Din id-
dispożizzjoni ma tippre ġudikax l-applikazzjoni  ta’ l-Artikolu 54. 
 
MT 39   MT Artikolu 56 
Il-kumpaniji li jkunu kkontrollati u mmexxija es klussivament minn kumpaniji Sirjani u minn 
oħrajn tal-Komunità bi s ħab ukoll g ħandhom ikunu benefi ċjarji tad-dispo żizzjonijiet ta’ dan 
it-Titolu. 
Artikolu 57 
B’rabta ma’ l-oqsma jew il-mi żuri koperti mill-GATS, it-trattament mog ħti minn kull Parti 
lill-oħra m’għandu fl-ebda ka ż ikun aktar favorevoli minn dak li jkun ing ħata mill-ewwel 
Parti taħt id-dispo żizzjonijiet tal-GATS, b’rabta ma’ kull qasam ta’ servizz, sotto-settur u l-
mod tal-provvista. 
Artikolu 58 
Għall-għan ta’ dan it-Titolu, m’g ħandha ting ħata l-ebda attenzjoni g ħat-trattament li jkun 
ingħata mill-Komunità, mill-Istati Membri tag ħha jew mis-Sirja skond ir-rabtiet li jkunu da ħlu 
għalihom fil-ftehim ta’ integrazzjoni ekonomika f’konformità mal-prin ċipji ta’ l-Artikolu V 
tal-GATS. 
Artikolu 59 
1. Minkejja dispo żizzjonijiet o ħra tal-Ftehim, Parti m’g ħandhiex tkun im ċaħħda milli 
tieħu miżuri għal raġunijiet ta’ prudenza g ħall-ħarsien ta’ inve stituri, depo żitaturi, 
possessuri ta’ politika jew persuni li lilhom ikun ing ħata d-dmir ta’ fidu ċja minn 
fornitur ta’ servizz finanzjarju, jew milli ti żgura l-integrità u l-istabbiltà tas-sistema 
finanzjarja. Fejn dawn il-mi żuri ma jkunux konformi mad-dispo żizzjonijiet tal-
Ftehim, dawn m’g ħandhomx jintu żaw bħala mezz biex ikunu evitati l-obbligi ta’ 
Parti taħt il-Ftehim. 
2. Xejn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jitiqies biex Parti tkun obbligata tag ħti tagħrif li 
jkollu x’jaqsam ma’ l-affarijiet u l-kontij iet ta’ konsumaturi individwali jew kull 
tagħrif ieħor kunfidenzjali jew pr ivat li entitajiet pubbli ċi jkollhom fil-pussess 
tagħhom. 
Artikolu 60 
Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim m’g ħandhomx jippre ġudikaw l-applikazzjoni minn kull 
Parti ta’ mi żuri li jkunu me ħtieġa biex tkun evitata l-eva żjoni tal-mi żuri tal-Ftehim li jolqtu l-
aċċess ta’ pajji ż terz għas-suq tag ħha bid-dispo żizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim. 
 
MT 40   MT TITOLU IV 
ĦLASIJIET, MOVIMENT TAL- KAPITAL U TEMI EKONOMI ĊI OĦRA 
KAPITOLU 1 
IL-ĦLASIJIET U L-MOVIMENT TAL-KAPITAL  
Artikolu 61 
Suġġett għad-dispożizzjonijiet ta’ l-Artikolu 63, il-Partijiet jid ħlu biex i ħallu l-pagamenti 
kurrenti kollha g ħat-transazzjonijiet kurrenti biex is iru f’valuta li tinbidel b’mod ħieles.  
Artikolu 62 
1. Dwar transazzjonijiet fuq il-kont tal-bilan ċ tal-pagamaneti tal-kapital, il-Komunità u 
s-Sirja se ji żguraw, mad-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-ftehim, li l-kapital li jkollu x’jaqsam 
ma’ investimenti diretti barranin fis-Sirja, f’kumpaniji ffurmati skond il-li ġijiet 
preżenti u l-investimenti li jkunu saru skond id-dispo żizzjonijiet tat-Titolu fuq l-
Istabbilment u s-Serviz zi, jista’ jimxi b’mod ħieles, u li l-qlig ħ minn dawn l-
investimenti u kull profitti o ħra li jkunu ġejjin minn dan jistg ħu jiġu likwidati jew 
ripatrijati b’mod ħieles. 
2. Il-Partijiet g ħandhom jikkonsultaw lil xulxin biex i ħaffu u jilliberalizzaw il-
moviment tal-kapital bejn  il-Komunità u s-Sirja. 
Artikolu 63 
Fejn Stat Membru jew aktar tal-Komunità jew is-Sirja ikunu qed jiffa ċċjaw jew qed jirriskjaw 
li jiffaċċjaw problemi serji dwar il-bilan ċ tal-pagamenti, il-Komunità u s-Sirja rispettivament 
jistgħu, skond il-kundizzjoni jiet stabbiliti fil-qa fas tal-GATT u skond l-Artikoli VIII u XIV 
tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali, jie ħdu miżuri ristrettivi dwar il-pagamenti 
kurrenti, jekk dawn il-mi żuri jkunu tabil ħaqq meħtieġa. 
Il-Komunità jew is-Sirja, skond kif xieraq, g ħandhom jg ħarrfu lill-Parti l-o ħra minnufih dwar 
dan u għandhom jipprovdu kalendarju mala jr kemm jista’ jkun dwar it-tne ħħija ta’ dawn il-
miżuri. 
 
MT 41   MT KAPITOLU 2 
IL-KOMPETIZZJONI 
Artikolu 64 
1. Dawn li ġejjin mhumiex kumpatibbli mat-t ħaddim proprju tal-Ftehim, sakemm dawn 
ikunu jaffettwaw il-kummer ċ ta’ bejn il-Komunità u s-Sirja: 
a) il-ftehim kollha bejn l-impri żi, id-deċiżjonijiet mill-g ħaqdiet ta’ l-impri żi u 
prattiċi miftiehma bejn l-impri żi li jkollhom b ħala għan tagħhom jew b ħala 
effett ta’ prevenzjoni r-restrizzjoni jew it-tag ħwiġ tal-kompetizzjoni; 
b) abbu ż ta’ pożizzjoni dominanti minn impri ża jew impri żi li jkunu fit-territorji 
tal-Komunità jew tas-Sirja, jew b ħala ħaġa sħiħa jew inkella b ħala parti 
sostanzjali minn wie ħed. 
2. Il-Partijiet se jikkoope raw fl-infurzar tal-li ġi tal-kompetizzjoni rispettiva tag ħhom u 
għandhom jibdlu bejniethom kull tag ħrif waqt li jqisu l-lim itazzjonijiet imposti mill-
kriterji tas-sigriet tal- professjoni u tal-kummer ċ. Il-modalitajiet g ħal din il-
kooperazzjoni huma sta bbiliti fl-Anness V. 
3. Jekk il-Komunità jew is-Sirja jqisu li xi  prattika partikolari ma tkunx kumpatibbli 
mat-termini ta’ l-ewwel paragrafu ta’ dan l-Artikolu, u jekk din il-prattika to ħloq jew 
thedded li to ħloq preġudizzju serju lill-Parti l-o ħra, dawn jistg ħu jieħdu l-miżuri 
xierqa wara li jkunu sa ru l-konsulta zzjonijiet me ħtieġa fil-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni, jew inkella wara tletin jum ta’ xog ħol wara li tkun saret it-talba g ħal 
din il-konsultazzjoni. 
Artikolu 65 
L-Istati Membri u s-Sirja g ħandhom ja ġġustaw b’mod progressiv , mingħajr preġudizzju għar-
rabtiet tag ħhom li jkunu ttie ħdu jew se jittie ħdu rispettivament ta ħt il-GATT, kull monopolju 
ta’ l-Istat li jkun ta ’ karattru kummer ċjali. Dan biex ikun żgurat li sa tmiem il- ħames sena 
wara d-d ħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni bejn i ċ-
ċittadini ta’ l-Istati Membri u dawk tas-Sirja dwar il-kundizzjonijiet li ta ħthom l-oġġetti jkunu 
ġew akkwistati u mpo ġġija fis-suq. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jkun mg ħarraf dwar 
il-miżuri li jkunu ġew adottati biex ikun implimentat dan l-g ħan. 
Artikolu 66 
Dwar l-impri żi pubbliċi u dawk li lilhom ikunu ing ħataw drittijiet spe ċjali jew esklussivi, il-
Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jiżgura li mill- ħames sena wara d-data tad-d ħul fis-seħħ ta’ 
dan il-Ftehim ma jkun hemm fis-se ħħ l-ebda mi żura li tkun qed to ħloq tagħwiġ fil-kummer ċ 
ta’ bejn il-Komunità u s-Sirja li jkun qed im ur kontra l-interessi ta l-Partijiet. Din id-
dispożizzjoni m’g ħandhiex tkun ta’ ostaklu g ħat-turija, fil-li ġi jew fil-fatt, ta’ ħidmiet 
partikolari li jkun ġew assenjati lil dawn l-impri żi. 
 
MT 42   MT KAPITOLU 3 
IX-XIRI PUBBLIKU 
Artikolu 67 
Ix-xiri pubbliku  
1. Il-Partijiet g ħandhom jistabbilixxu b ħala l-għan tagħhom il-ftu ħ effettiv, re ċiproku u 
gradwali tas-swieq tax-xiri pubbliku. 
2. Kull Parti g ħandha tiżgura li l-akkwist ta’ l-entitajiet tag ħha koperti fl-Anness VII 
isir b’mod trasparenti, ra ġonevoli u bla diskriminazzjoni, skond id-definizzjoni li 
hemm fl-Anness VII, li din tittratta l-istess  lil kull fornitur ta’ kull Parti waqt li 
tiżgura l-prin ċipju ta’ kompetizzjoni miftu ħa u effettiva. 
3. Dwar il-li ġijiet, regolamenti, pro ċeduri, u pratti ċi li għandhom x’jaqsmu ma’ l-
akkwist pubbliku, inklu ż l-akkwist spe ċifiku, kopert b’dan il-Ftehim, kull Parti 
għandha tag ħti lill-oġġetti, servizzi u lill-fornituri tal-Parti l-o ħra trattament li ma 
jkunx inqas favorevoli minn dak mog ħti minnha lill-o ġġetti, servizzi u fornituri 
lokali. 
4. Dwar il-li ġijiet, regolamenti, pro ċeduri u pratti ċi li għandhom x’jaqsmu ma’ l-
akkwist pubbliku, inklu ż l-akkwist spe ċifiku, kopert b’dan il-Ftehim, kull Parti 
għandha tiżgura li l-entitajiet tag ħha jkunu jidhru fl-Anness VII: 
a) fornitur stabbilit lokalment m’g ħandux jing ħata trattament inqas favorevoli 
minn kull fornitur ie ħor stabbilit lokalment fuq il-ba żi tal-grad ta’ affiljazzjoni 
barranija ma’, jew pussess minn, persuna tal-Parti l-o ħra; u 
b) fornitur stabbilit lokalment m’g ħandux ikun iddiskriminat kontra fornitur ie ħor 
fuq il-bażi li l-oġġetti jew is-servizzi offruti minn dak il-fornitur g ħal akkwist 
partikolari jkunu o ġġetti jew servizzi tal-Parti l-o ħra. 
5. Dwar il-li ġijiet, regolamenti, pro ċeduri u pratti ċi li għandhom x’jaqsmu ma’ l-
akkwist pubbliku, kif ukoll l-akkwist spe ċifiku, miftu ħa għal oġġetti, servizzi u 
fornituri ta’ pajji żi terzi, is-Sirja g ħandha tipprovdi lill-o ġġetti u l-fornituri tal-Parti l-
oħra trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak mog ħti lil oġġetti, servizzi u 
fornituri barranin ta’ kull pajji ż terz. 
Dwar il-li ġijiet, regolamenti, pro ċeduri u pratti ċi kollha li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-
akkwist pubbliku kopert bil-Ftehim ta’ l- Akkwist pubbliku (GPA),  il-Komunitajiet 
Ewropej g ħandhom jipprovdu, minnufih u ming ħajr l-ebda kundizzjoni, lill-o ġġetti, 
servizzi u fornituri mis- Sirja trattament li ma jkunx inqas favorevoli minn dak 
mogħti lill-oġġetti, servizzi u fornituri tal-Partijiet tal-GPA. 
6. Il-Partijiet g ħandhom jirrevedu regolarment il-ftu ħ effettiv tas-swieq ta’ l-akkwist u 
f’mhux aktar minn tliet snin dawn g ħandhom jid ħlu f’negozjati biex iwessg ħu l-lista 
ta’ entitajiet li jkunu kop erti fl-Anness VII. 
 
MT 43   MT 7. Xejn f’dan l-Artikolu m’g ħandu jkun interpreta t biex iwassal li: 
Parti tipprovdi xi tag ħrif li tkun tqis il-kxif tieg ħu bħala xi ħaġa li tkun tmur kontra l-
interessi tas-sigurtà essenzjali tieg ħu; 
Parti ma tkunx tista’ tie ħu azzjoni meqjusa b ħala meħtieġa għall-ħarsien ta’ l-
interessi tas-sigurtà essenzjali tag ħha b’rabta ma’ l-akkwist pubbliku, liema azzjoni 
tkun importanti g ħas-sigurtà nazzjonali jew g ħall-għanijiet tad-difi ża nazzjonali. 
8. Dan l-Artikolu ma jg ħoddx għal kuntratti li jkunu ntreb ħu skond: 
ftehim internazzjonali ma ħsub għall-implimentazzjoni jew l-esplojtazzjoni kon ġunta 
ta’ proġett mill-partijiet kontraenti; 
ftehim internazzjonali dwar l-istazzjonar tat-truppi; 
il-proċeduri partikolari ta’ orga nizzazzjoni internazzjonali; 
ftehim mhux kuntrattwali jew kull g ħamla oħra ta’ għajnuna tal-gvern jew akkwist li 
jkun sar fil-qafas tal-progranmmi ta’ g ħajnuna jew kooperazzjoni. 
Artikolu 68 
It-Trasparenza ta’ l-Akkwist pubbliku  
1. Kull Parti g ħandha tippubblika mill-ewwel kull li ġi, regolament, de ċiżjoni ġudizzjali 
u deċiżjoni amministrattiva ta’ applikazzjoni ġenerali u pro ċedura, inklu żi klawsoli 
bażiċi ta’ kuntratt, dwar l-akkwis t kopert b’dan it-Titolu fi l-pubblikazzjonijiet xierqa 
msemmija fl-Anness VII, inklu żi l-media elettroni ċi magħżula b’mod uffi ċjali. 
2. Kull Parti g ħandha tippubblika mill-ewwel bl-iste ss mod il-modifikazzjonijiet kollha 
għal dawn il-mi żuri. 
3. Kull Parti g ħandha tiżgura li l-entitajiet tag ħha jipprovdu t-tixrid effettiv ta’ l-
opportunitajiet ta’ tfig ħ ta’ offerti li jkunu ġew iġġenerati bil-pro ċessi relevanti ta’ l-
akkwist pubbliku, waqt li tag ħti lil kull fornitur tal-Parti l-o ħra t-tagħrif meħtieġ 
kollu biex dan ikun jista’ jie ħu sehem f’dan l-akkwist. 
4. It-tixrid ta’ l-opport unitajiet ta’ akkwist g ħandu jiġbor fih it-tag ħrif kif stabbiliti fl-
Anness VII u g ħandu jiġi ppubblikat fi żmien xieraq b’mezzi li jkunu joffru l-aktar 
aċċess wiesa’ u mhux disk riminatorju lill-fornituri interessati tal-Partijiet.  Dawn il-
mezzi huma spe ċifikati fl-Anness VII. 
Artikolu 69 
Il-Limiti ta’ żmien ta’ l-akkwist tal-Gvern  
1. Il-limiti ta’ żmien kollha stabbiliti mill-entitajiet biex jintlaqg ħu offerti u talbiet 
għall-parteċipazzjoni g ħandhom ikunu adegwati biex il-fornituri tal-Parti l-o ħra, kif 
ukoll dawk lokali, ikunu jistg ħu iħejju u jissottomettu l-offerti, u fejn ikun xieraq, it-
 
MT 44   MT talbiet g ħall-parteċipazzjoni jew l-applikazzjonijiet g ħall-kwalifikazzjoni. Biex 
jistabbilixxu limitu ta’ żmien bħal dan, l-entitajiet g ħandhom, b’mod konsistenti mal-
ħtiġiet raġonevoli tag ħhom, iqisu fatturi b ħalma huma l-kumplessità ta’ l-akkwist 
maħsub u ż-żmien normali biex l-offerti jkunu mxandra minn punti barranin u lokali. 
2. Kull Parti g ħandha tiżgura li l-entitajiet tag ħha għandhom iqisu kull dewmien fil-
pubblikazzjoni meta dawn ikunu qed jista bbilixxu d-data finali biex jintlaqg ħu l-
offerti jew it-talbiet g ħall-parteċipazzjoni jew biex wie ħed jikkwalifika g ħal-lista ta’ 
fornituri. 
3. L-inqas limitu ta’ żmien biex jintlaqg ħu l-offerti huwa spe ċifikat fl-Anness VII. 
Artikolu 70 
Il-kontestazzjoni ta’ offerti ta’ appalt  
1. Kull Parti g ħandha tipprovdi pro ċeduri mhux diskriminatorji,  f’waqthom, trasparenti 
u effettivi biex il-forinturi jkunu jistg ħu jikkontestaw kull allegat ksur f’dan il-Ftehim 
fil-kuntest ta’ akkwist li fih dawn ikollhom, jew kellhom, xi interess. 
2. Il-kontestazzjonijiet g ħandhom jinstemg ħu minn awtorità ta’ revi żjoni li tkun 
imparzjali u indipendenti. L-awtorità ta’ revi żjoni li ma tkunx qorti g ħandha tkun 
suġġetta jew g ħal reviżjoni ġudizzjali jew inkella g ħandha jkollha garanziji 
proċedurali li jkunu jixbhu lil dak ta’ qorti. 
Artikolu 71 
Il-Kooperazzjoni u l-g ħajnuna fl-Akkwist pubbliku  
1. Il-Partijiet se jikkooperaw fil-qa sam ta’ l-akkwist pubbliku billi jag ħmlu bdil ta’ 
esperjenzi u tag ħrif dwar l-a ħjar prattiċi u strutturi regolatorji. 
2. Il-Partijiet g ħandhom ja ħdmu biex jikkooperaw bil- ħsieb li jiksbu fehma a ħjar dwar 
is-sistemi ta’ l-akkwis t pubbliku rispettivi tag ħhom, kif ukoll biex ikollhom a ċċess 
aħjar għas-swieq rispettivi tag ħhom. 
3. G ħandha ting ħata għajnuna teknika, meta jkun he mm talba motivata kif xieraq, l-
aktar permezz ta’ programmi ta’ ta ħriġ żviluppati b’mod kon ġunt. 
 
MT 45   MT KAPITOLU 4 
TEMI EKONOMI ĊI OĦRA 
Artikolu 72 
Id-Drittijiet tal-Propr jetà Intellettwali, Industrijali u Kummer ċjali 
1. Skond id-dispo żizzjonijiet ta’ dan l-Artikolu u l-Anness VI, il-Partijiet g ħandhom 
jagħtu u jiżguraw ħarsien adegwat u effettiv tad-dritt ijiet tal-proprjetà intellettwali, 
industrijali u kummer ċjali∗ skond l-og ħla standards internazzjonali, inklu żi r-regoli 
stabbiliti bil-Ftehim fuq Aspetti marbuta mal-Kummer ċ dwar id-Drittijiet tal-
Proprjetà Intellettwali (TRIPS), l-Anness IC g ħall-ftehim li jwaqqaf l-
Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ. Dawn g ħandhom ji żguraw ukoll mezzi 
effettivi biex ikunu infurzati dawn id-drittijiet. 
2. L-implimentazzjoni ta’ dan l-Artikolu u l-Anness VI g ħandha tiġi riveduta 
regolarment mill-Partijiet. 
Artikolu 73 
Standards, Regolamenti Tekni ċi, u Proċeduri tal-Valutazzjoni ta’ Konformità  
1. Id-drittijiet u l-obbligi dwar l-istandards, ir-regolamenti tekni ċi u l-proċeduri tal-
valutazzjoni tal-konformità ta ħt il-Ftehim tal-WTO fuq l-Ostakli Tekni ċi għall-
Kummerċ, inkluża d-dispo żizzjoni li skondha "il-membri g ħandhom ji żguraw li r-
regolamenti tekni ċi ma jkunux im ħejjija, adottati jew applikati bil- ħsieb li jin ħolqu 
ostakli mhux me ħtieġa għall-kummer ċ internazzjonali", g ħandhom jg ħoddu. 
2. Il-Partijiet g ħandhom jie ħdu l-passi me ħtieġa biex jinkura ġġixxu lis-Sirja tag ħmel 
użu mir-regoli tekni ċi tal-Komunità u mill-istandards Ewropej g ħall-prodotti 
industrijali kif ukoll g ħall-proċeduri taċ-ċertifikazzjoni. 
3. Bl-u żu tal-prin ċipji stabbiliti fil-paragrafu 2 b ħala bażi, il-Partijiet g ħandhom, meta 
ċ-ċirkustanzi jkunu tajbin, jikkonkludu ftehim bejniethom fuq il-valutazzjoni tal-
konformità. 
4. Il-kooperazzjoni g ħandha jkollha l-g ħan li f’dan il-qasam din tg ħin lis-Sirja biex 
iġġib il-liġijiet tagħha eqreb lejn dawk tal-Komunità. 
                                                 
∗ G ħall-għan ta’ dan il-Ftehim, id-drittijiet tal-propr jetà intellettwali, industrijali u kummer ċjali jħaddnu d-drittijiet ta’ l-awtur, 
inklużi d-drittijiet ta’ l-awtur fi programmi tal-kompjuter u f’ba żijiet ta’ tag ħrif, id-drittijiet tal-qrubija, id-drittijiet marbuta ma’ 
patenti, disinji industrijali, indikazzjonijiet ġeografiċi, inklużi l-ismijiet ta’ l-ori ġini, l-indikazzjonijiet tas-sors, marki 
kummerċjali, marki tas-servizz, ismijiet kummer ċjali, id-disinji tat-taqsim (topografiji) ta’ ċirkuwiti integrati, varjetajiet ta’ pjanti, 
il-protezzjoni ta’ tag ħrif sigiriet u l- ħarsien kontra kull kompetizzjoni in ġusta kif imsemmi fl-Artikolu 10 bis tal-Konvenzjoni ta’ 
Pariġi għall-Ħarsien tal-Proprjetà Industrijali (l-Att ta ’ Stokkolma 1967), kif ukoll id-drittijiet l-o ħra li huma m ħarsa bil-
konvenzjonijiet multilaterali li jidhru fl-Anness VI.  
 
MT 46   MT TITOLU V 
IS-SOLUZZJONI TA’ KWISTJONIJIET 
KAPITOLU I 
GĦAN U SKOP 
Artikolu 74 
Għan 
L-għan ta’ dan it-Titolu huwa li jsolvi kwistjonijiet kummer ċjali bejn il-Partijiet bil- ħsieb li 
dawn jaslu, fejn ikun possibbli, g ħal soluzzjonijiet li jkunu ġew miftiehma b’mod re ċiproku. 
Artikolu 75 
Skop  
Id-dispożizzjonijiet ta’ dan it-Titolu g ħandhom jg ħoddu b’rabta mad-differenzi kollha li jkunu 
jolqtu l-interpretazzjoni u l-app likazzjoni tat-Titoli II sa V, inklu ż fejn Parti tkun qed tqis li 
miżura meħuda mill-Parti l-o ħra tkun qed tikser wie ħed minn dawn it-Titoli, ħlief fejn huwa 
pprovdut espressament mod ie ħor. 
KAPITOLU II 
SKANSAMENT TA’ KWISTJONIJIET 
KONSULTAZZJONIJIET U MEDJAZZJONI  
Artikolu 76 
Konsultazzjonijiet  
1. Il-Partijiet g ħandhom ja ħdmu biex isolvu kull differenzi fuq l-interpretazzjoni u l-
applikazzjoni tat-Titoli II sa V billi jid ħlu f’konsultazzjoniji et bonafide bil- ħsieb li 
jilħqu soluzzjoni li dwarha jkun hemm ftehim re ċiproku. 
2. Parti g ħandha tfittex li tid ħol f’konsultazzjon ijiet billi tag ħmel talba bil-miktub lill-
Parti l-oħra. Fiha din g ħandha tiddikjara kif mi żura partikolari kienet laqtet b’mod 
ħażin id-drittijiet tag ħha. Kopja ta’ din it-talba g ħandha tintbag ħat lill-Kumitat tal-
Kummerċ. Id-dispo żizzjonijiet relevanti ta’ dawn it-Titoli wkoll iridu ji ġu kkwotati. 
3. Il-konsultazzjonijiet g ħandhom isiru fi żmien 30 jum minn meta t-talba tkun twasslet 
u, jekk il-Partijiet ma jaqblux mod ie ħor, jinżammu fit-territorju tal-Parti li qed 
tiddefendi. Il-konsultazzj onijiet jitqiesu b ħala mitmuma fi żmien 60 jum kalendarju 
mid-data tat-talba tal-konsultazzjoni, sakemm i ż-żewġ Partijiet ma jkunux qablu li 
 
MT 47   MT jkomplu bil-konsultazzjonijiet. It-tag ħrif kollu li jkun ġie relevat matul il-
konsultazzjonijiet g ħandu jibqa’ kunfidenzjali. 
4. Jekk il-konsultazzjonijiet ma jsirux fil-perjodu ta’ żmien stabbilit fil-paragrafu 3, u 
tibqa’ ma tintla ħaq l-ebda soluzzjoni li dwarha jkun hemm ftehim re ċiproku, il-Parti 
li tkun qajmet l-ilment tista’ tippro ċedi direttament biex ti tlob li jitwaqqaf bord ta’ 
arbitraġġ skond l-Artikolu 78. 
Artikolu 77 
Il-Medjazzjoni  
1. Jekk il-konsultazzjonijiet ma jwasslux g ħal soluzzjoni li dwarha jkun hemm qbil 
reċiproku, il-Part ijiet jitsgħu, bi ftehim re ċiproku, ifittxu medjazzjoni minn medjatur 
maħtur mill-Kumitat tal-Kummer ċ. Kull talba g ħall-medjazzjoni g ħanda ssir bil-
miktub, u din g ħandha tiddikjara liema mi żura kienet is-su ġġett tal-
konsultazzjonijiet, kif ukoll it-termini ta’ referenza g ħall-medjazzjoni li dwarhom 
ikun hemm qbil re ċiproku. 
2. Il-President tal-Kumitat tal-Kummer ċ għandu jaħtar, fi żmien 10 ijiem minn meta 
jirċieva t-talba, medjatur li jkun intg ħażel bil-polza minn fost il-persuni li jidhru fil-
lista msemmija fl-Artikolu 79 il-paragrafu 2, u li ma jkunx ċittadin ta’ wa ħda mill-
Partijiet. Il-medjatur g ħandu jżomm laqg ħa mal-Partijiet sa mhux aktar tard minn 30 
jum wara l- ħatra tiegħu. Il-medjatur g ħandu jkun ippre żentat bis-sottomissjonijiet 
taż-żewġ Partijiet sa mhux aktar tard  minn 15-il jum qabel il-laqg ħa, u għandu jagħti 
opinjoni sa mhux aktar tard  minn 45 jum minn wara l- ħatra tiegħu. L-opinjoni tal-
medjatur tista’ tinkludi rakkom andazzjoni fuq il-passi li jistg ħu jittieħdu b’mod 
konsistenti ma’ dawn it-Titoli li bihom il-kwistjoni tista’ ti ġi solvuta. L-opinjoni tal-
medjatur ma torbotx. 
3. Il-limiti ta’ żmien imsemmija fil-pargrafu 2 fuq jistg ħu jiġu emendati, jekk i ċ-
ċirkostanzi jkunu jitolbu hekk, bi qbil bejn i ż-żewġ Partijiet. Kull emenda g ħandha 
tiġi nnotifikata bil-miktub mi ż-żewġ Partijiet lill-Kumitat tal-Kummer ċ. 
4. F’ka ż li l-medjazzjonii twassal g ħal soluzzjoni li dwarha jkun hemm qbil re ċiproku 
għall-kwistjoni, i ż-żewġ Partijiet g ħandhom jinnotifikaw lill-Kumitat tal-Kummer ċ 
bil-miktub. 
KAPITOLU III 
IL-PROĊEDURI TAS-SOLUZZJONI TA’ KWISTJONIJIET 
Artikolu 78 
It-Twaqqif ta’ Bord ta’ l-Arbitra ġġ 
1. Fejn il-Partijiet jonqsu m illi jsolvu kwistjoni permezz tal-konsultazzjonijiet spjegati 
fid-dettal fl-Artikolu 76, jew fejn il-Partijiet kellhom jirrkorru g ħall-medjazzjoni kif 
spjegat fid-dettal fl-Artikolu 77 u l-e bda soluzzjoni li dwarha kien hemm qbil 
reċiproku ma kienet ġiet innotifikata fi żmien 15-il jum mid-data li fiha l-medjatur 
 
MT 48   MT jkun ta l-opinjoni tieg ħu, jew jekk Parti tonqos milli t kun konformi mas-soluzzjoni li 
dwarha jkun hemm ftehim re ċiproku, il-Parti li tkun qajmet  l-ilment tista’ titlob li 
jitwaqqaf bord ta’ arbitra ġġ, b’talba bil-miktub lill-Parti l-o ħra. It-talba g ħandha ssir 
bil-miktub u tintbg ħat lill-Parti li qed tiddefendi ru ħha u fl-istess ħin lill-Kumitat tal-
Kummerċ. 
2. Il-Parti li tkun qajmet l-ilment g ħandha tiddikjara fit-talba tag ħha l-miżura li hi tkun 
qed tqis li qed tikser dawn it-Titoli u turi d-dispo żizzjonijiet li hi tkun qed tqis b ħala 
relevanti. 
Artikolu 79 
Il-Ħatra ta’ l-Arbitri  
1. Il-bord ta’ l-arbitra ġġ għandu jkun mag ħmul minn tliet arbitri. 
2. Il-Kumitat tal-Kummer ċ għandu, sa mhux aktar tard minn sitt xhur wara d-d ħul fis-
seħħ ta’ dan il-Ftehim, jistabbilixxi lista ta’ 15-il persuna li jkunu lesti u jkunu 
jistgħu jservu b ħala arbitri. Kull wa ħda mill-Partijiet tista’ tag ħżel 5 persuni biex 
iservu bħala arbitri. I ż-żewġ Partijiet g ħandhom jaqblu fuq il-5 persuni li dawn ma 
jkunux ċittadini ta’ xi wa ħda mill-Partijiet. Il-Kumitat tal-Kummer ċ għandu jiżgura li 
l-lista tinżamm dejjem fuq dan il-livell. 
3. L-arbitri g ħandu jkollhom g ħerf speċjalizzat jew esperjenza fil-li ġi u/jew fil-
kummerċ internazzjonali. Dawn g ħandhom ikunu indipendenti, iservu fil-kapa ċitajiet 
individwali tag ħhom u ma jkunux jiffurmaw parti minn, jew jie ħdu istruzzjonijiet 
minn, xi organizzazzjoni jew gvern9. Dawn iridu jkunu konformi mal-Kodi ċi ta’ l-
Imġiba stabbilit fl-Anness VIII. 
Artikolu 80 
Il-Kompo żizzjoni tal-Bord ta’ l-Arbitra ġġ 
1. Fi żmien 10 ijiem mit-talba biex il-bord ikun sottomess g ħall-Kumitat tal-Kummer ċ, 
il-Partijiet iridu jikkonsu ltaw lil xulxin biex jil ħqu ftehim fuq il-kompo żizzjoni tal-
bord ta’ l-arbitra ġġ. F’każ li l-Partijiet ma jil ħqux ftehim fuq il-kompo żizzjoni tieg ħu 
fiż-żmien stabbilit, kull wa ħda mill-Partijiet tista’ titlob lill-President tal-Kumitat tal-
Kummerċ, jew lid-delegat tag ħhom, biex jag ħżlu t-tliet membri kollha bl-addo ċċ. 
Dawn għandhom itellg ħu isem wie ħed minn kull wa ħda mit-tliet kategoriji ta’ listi 
tal-bord (i.e. il-lista pprovduta mi nn kull Parti li fiha jkun hemm i ċ-ċittadini tag ħhom 
stess, kif ukoll il-lista kkumbinata ta’ kull Parti ta’ persuni li ma jkunux ċittadini). 
F’każ li l-Partijiet jaqblu fuq wie ħed mill-membri jew aktar tal-bord ta’ l-arbitra ġġ, 
il-membri li jibqg ħu għandhom jin ħatru bil-polza mil-listi relevanti. Il-bord ta’ l-
arbitraġġ għandu jkun mag ħmul dejjem minn ċittadin ta’ kull wa ħda mill-Partijiet u 
                                                 
9 Dan ma jipprekludix lill-Gvern jew lill- Ħaddiema ta ċ-Ċivil milli jservu b ħala arbitri. Madankollu, dawn g ħandhom ja ġixxu biss 
fuq bażi ad personam , u għalhekk m’g ħandhom jie ħdu l-ebda istruzzjonijiet la mill-Gvern Nazzjonali tag ħhom stess u lanqas 
mill-aġenziji tieg ħu. L-istess jg ħodd għal struzzjonijiet li jkunu ġejjin minn kull sors ie ħor, kemm jekk dan ikun organizzazzjoni 
non-governattiva jew wa ħda governattiva ta’ pajji ż terz. 
 
MT 49   MT minn persuna o ħra li ma tkunx ċittadina ta’ wa ħda minn dawn il-Partijiet; din ta’ l-
aħħar għandha taġixxi bħala president. 
2. Id-data tat-twaqqif tal-bord ta’ l-arbitra ġġ għandha tkun dik li fiha jkunu ntg ħażlu t-
tliet arbitri. 
3. Fejn Parti tqis li ar bitru ma jkunx konformi  mal-kriterji tal-Kodi ċi ta’ l-Imġieba, il-
Partijiet g ħandhom jikkonsultaw lil xulxin, u jekk jaqblu hekk dawn g ħandhom 
jibdlu lill-arbitru u jag ħżlu ieħor minfloku skond il-paragrafu 4. F’ka ż li l-partijiet ma 
jaqblux fuq il- ħtieġa li jibdlu arbitru, il-kwistjoni g ħandha tg ħaddi għand il-
president10 tal-bord ta’ l-arbitra ġġ, li mbagħad id-deċiżjoni tiegħu tkun finali. 
4. Jekk arbitru ma jkunx jista’ jie ħu sehem fis-smig ħ, jirriżenja jew jinbidel skond il-
paragrafu 3, it-tibdil g ħandu jsir fi żmien 5 ijiem skond il-pro ċeduri ta’ l-g ħażla 
segwiti biex jin ħatar l-arbitru tal-bidu. Il-pro ċeduri tal-bord g ħandhom ikunu sospi żi 
għall-perjodu li matulu tkun qed titwettaq din il-pro ċedura. 
Artikolu 81 
Ir-Regoli tal-Pro ċedura  
1. Il-Kumitat tal-Kummer ċ għandu japplika r-Regoli tal-Pro ċedura, miftiehma bejn il-
Partijiet u mehmu ża ma’ dan il-Ftehim, biex ikunu segwiti kif suppost il-pro ċeduri 
tal-bord ta’ l-arbitra ġġ. 
2. Skond ir-Regoli tal-Pro ċedura, il-laqg ħat tal-bord ta’ l-arbitar ġġ għandhom ikunu 
miftuħa għall-pubbliku. Dan sakemm il-bord ta’ l-arbitra ġġ fuq inizjattiva tieg ħu 
stess, jew bir-rieda ta l-Partijiet, ma jkunx idde ċieda mod ie ħor. 
Artikolu 82 
Tagħrif u parir tekniku  
Fuq it-talba minn Parti, jew fuq l-inizjattiva tag ħhom stess, il-bord jista’ jikseb tag ħrif minn 
kull sors li huwa jqis xieraq g ħall-proċeduri tal-bord. Il-bord g ħandu d-dritt ukoll li jfittex l-
opinjoni ta’ esperti li huwa jkun iqis b ħala xierqa. Kull tag ħrif li jinkiseb hekk g ħandu jkun 
mgħoddi liż-żewġ Partijiet. Il-partijiet interessati g ħandhom ikunu awtorizzati li jissottomettu 
s-sommarju tal-fatti amicus curiae lill-bord ta’ l-arbitra ġġ skond ir-Regoli tal-Pro ċedura. 
                                                 
10 Fejn Parti tqis li l-presid ent tal-bord ta’ l-arbitra ġġ ma jkunx konformi mal-Kodi ċi ta’ l-Imġiba, il-materja g ħandha tgħaddi f’idejn 
wieħed mill-membri li jibqa’ tal-grupp ta ċ-ċittadini tal-pajji ż terz; l-isem ta’ dawn g ħandu jitla’ bil-polza mill-Kumitat tal-
Kummerċ, sakemm ma jkunx ġie miftiehem bejn il-Partijiet. 
 
MT 50   MT Artikolu 83 
Il-Liġi Applikabbli  
Il-bord ta’ l-arbitra ġġ għandu jinterpreta d-dispo żizzjonijiet ta’ dawn it-Titoli skond ir-regoli 
tas-soltu dwar l-interpretazzjoni tal-li ġi pubblika internazz jonali, inklu ża l-Konvenzjoni ta’ 
Vjenna fuq il-Li ġi tat-Trattati. 
Artikolu 84 
Id-Deċiżjoni tal-Bord ta’ l-Arbitra ġġ 
1. Il-bord ta’ l-arbitra ġġ għandu jikkomunika d-de ċiżjoni tiegħu lill-Partijiet u lill-
Kunsill tal-Kummer ċ fi żmien disg ħin jum minn wara li jk un twaqqaf il-bord. Fejn 
dan iqis li g ħeluq iż-żmien ma jkunx jista’ jintla ħaq, il-president tal-bord g ħandu 
javża lill-Kunsill tal-Kummer ċ u lill-Partijiet bil-miktub, fejn jiddikjara r-ra ġunjijiet 
għal dan id-dewmien. Ta ħt l-ebda ċirkustanza d-de ċiżjoni m’għandha ting ħata aktar 
tard minn mija u g ħoxrin jum wara t-twaqqif tal-bord. 
2. Id-de ċiżjoni għandha tistabbilixxi t-tisjib tal- fatti, l-applikabbiltà tad-
dispożizzjonijiet relevanti ta ’ dawn it-Titoli u r-ra ġuni bażika wara kull de ċiżjoni u l-
konklużjonijiet li dan ikun g ħamel. 
3. F’ka żijiet ta’ ur ġenza, inklu żi dawk li jinvolvu o ġġetti li jintemmu, il-bord ta’ l-
arbitraġġ għandu jagħmel kull sforz biex jag ħti d-deċiżjoni tiegħu fi żmien ħamsa u 
sebgħin jum wara t-twaqqif tal-bord. Ta ħt l-ebda ċirkustanza din m’g ħandha tie ħu 
aktar minn mitt jum wara li jkun twa qqaf il-bord. Il-bord ta’ l-arbitra ġġ jista’ jag ħti 
deċiżjoni preliminari fi żmien għaxart ijiem mit-twaqqif tieg ħu dwar jekk dan ikunx 
iqis il-każ bħala wieħed urġenti. 
4. Id-de ċiżjonijiet kollha tal-bord ta’ l-arbitra ġġ, inkluża l-adozzjoni tad-de ċiżjoni, 
għandhom jittie ħdu b’vot ta’ ma ġġoranza. 
5. Il-Parti li tkun g ħamlet l-ilment tista’ tirtira l-ilment tag ħha b’notifika bil-miktub lill-
president tal-bord ta’ l-arbitra ġġ u lill-Kumitat tal-Kummer ċ, kif ukoll lill-Parti l-
oħra. Dan tista’ tag ħmlu f’kull żmien qabel ma d-de ċiżjoni tkun ġiet komunikata lill-
Partijiet u lill-Kumitat tal-Kummer ċ. Dan l-irtirar huwa bla pre ġudizzju għad-dritt ta’ 
dik il-Parti li f’xi żmien aktar tard din ter ġa’ tintrodu ċi ilment ġdid dwar l-istess 
suġġett. 
6. F’kull żmien il-bord ta’ l-arbitra ġġ jista’, fuq it-talba ta ż-żewġ Partijiet, jissospendi 
x-xogħol tiegħu għal perjodu li ma jkunx itwal minn tn ax-il xahar. Ladarba l-perjodu 
ta’ tnax-il xara ikun g ħadda, l-awtorità g ħat-twaqqif tal-bord t kun skadiet, u dan bla 
preġudizzju g ħad-dritt tal-Parti li tkun qajmet l-ilment biex titlob li f’perjodu aktar 
tard jitwaqqaf bord ie ħor fuq l-istess tema tas-su ġġett. 
 
MT 51   MT Artikolu 85 
Il-Konformità mad-De ċiżjoni 
1. Kull Parti g ħandha tie ħu l-miżuri meħtieġa biex tkun konformi mad-de ċiżjoni tal-
bord ta’ l-arbitra ġġ, u l-Partijiet g ħandhom ja ħdmu biex jiftiehmu fuq i ż-żmien 
meħtieġ biex jimplimentaw id-de ċiżjoni. 
2. Sa mhux aktar tard minn 30 jum wara li tkun ing ħatat id-de ċiżjoni lill-Partijiet, il-
Parti li tkun qed tiddefendi ru ħha għandha tav ża lill-Parti li tkun qajmet l-ilment 
dwar il-perjodu ta’ żmien (minn hawn ’il quddiem imsejja ħ "perjodu ra ġonevoli ta’ 
żmien") li din tkun te ħtieġ għall-implimentazzjoni ta’ din. I ż-żewġ Partijiet 
għandhom ja ħdmu biex jiftiehmu fuq dan il-perjodu ra ġonevoli ta’ żmien. 
3. Fil-ka ż li jkun hemm nuqqas ta’ qbil bejn  il-Partijiet fuq dan il-perjodu ra ġonevoli ta’ 
żmien biex jimplimentaw id-de ċiżjoni tal-bord ta’ l-arbitar ġġ, il-Parti li tkun qajmet 
l-ilment g ħandha titlob lill-Kumitat tal-Kummer ċ biex ilaqqa’ mill- ġdid il-bord 
oriġinali ta’ l-arbitra ġġ biex dan jistabbilixxi t-tul tieg ħu. Ladarba jitlaqqa’ mill- ġdid 
mill-Kumitat tal-Kummer ċ, il-bord ta’ l-arbitra ġġ għandu jagħti d-deċiżjoni tiegħu fi 
żmien 20 ġurnata mid-data tat-twaqqif tieg ħu mill-ġdid. Fil-ka ż li l-bord ori ġinali, 
jew uħud mill-membri tieg ħu, ma jkunx jista’ jiltaqa’ mill- ġdid, mela imbag ħad 
għandhom jg ħoddu l-pro ċeduri li huma spjegati fid-de ttal fl-Artikolu 80. Il-perjodu 
biex tingħata d-deċiżjoni tiegħu f’dan il-ka ż jibqa’ ta’ 20 jum mid-data tat-twaqqif 
tal-bord. 
4. Il-Parti kkon ċernata għandha tav ża lill-Parti l-o ħra u lill-Kumitat tal-Kummer ċ qabel 
it-tmiem tal-perjodu ra ġonevoli ta’ żmien il-mi żuri ta’ implimentazzjoni li din tkun 
adottat jew bi ħsiebha tadotta biex tkun konformi mad-de ċiżjoni tal-bord ta’ l-
arbitraġġ. 
5. Fil-ka ż li ma jkunx hemm ftehim bejn il -Partijiet dwar il-konsistenza tal-mi żura 
f’rabta ma’ dawn it-Tito li u kif innotifikat ta ħt il-paragrafu 4, il-Parti li tkun qajmet l-
ilment tista’ titlob biex il-bord ori ġinali ta’ l-arbitra ġġ jagħti deċiżjoni fuq it-tema in 
kwistjoni. L-applikazzjoni g ħal din g ħandha ssir bil-miktub lill-Kumitat tal-
Kummerċ u din il-Parti g ħandha tiddikjara kif il-mi żura hija inkonsistenti ma’ dawn 
it-Titoli. Ladarba jitwaqqaf mill-Kumitat tal-Kummer ċ, il-bord ta’ l-arbitra ġġ għandu 
jagħti d-deċiżjoni tiegħu fi żmien 45 jum mid-data tat-twaqqif tieg ħu mill-ġdid. 
6. Fil-ka ż li l-bord ori ġinali ta’ l-arbitra ġġ, jew uħud mill-membri tieg ħu, ma jkunx 
jista’ jiltaqa’ mill- ġdid, mela imbag ħad għandhom jg ħoddu l-pro ċeduri li huma 
spjegati fid-dettal fl-Arti kolu 80. Il-perjodu biex ting ħata d-deċiżjoni tiegħu f’dan il-
każ għandu jibqa’ ta’ 45 jum mid-da ta tat-twaqqif tal-bord. 
7. Jekk il-Parti kkon ċernata tonqos milli tinnotifika l-mi żuri ta’ implimentazzjoni qabel 
għeluq iż-żmien tal-perjodu ra ġonevoli ta’ żmien, il-Parti li qed tiddefendi ru ħha 
għandha, jekk tintalab biex tag ħmel hekk mill-Parti li tkun ressqet l-ilment, 
tippreżenta offerta g ħall-kumpens temporanju. Jekk ma jintla ħaq l-ebda qbil fuq il-
kumpens fi żmien 30 jum mit-tmiem tal-perjodu ra ġonevoli ta’ żmien, il-Parti li tkun 
għamlet l-ilment g ħandha tkun intitolata, wara li t kun innotifikat lill-Kumitat tal-
Kummerċ, li tissospendi l-applikazzjoni tal-benefi ċċji mogħtija taħt it-Titoli II sa V; 
 
MT 52   MT dan għandu jkun ekwivalenti g ħall-annullament u l-indeboliment ikkaw żati mill-
miżura li tkun instabet li qed tikser dawn it-Titoli. In-notifikazzjoni g ħandha 
tintbagħat fl-istess waqt lill-Parti l-o ħra. Il-Parti li tkun g ħamlet l-ilment tista’ 
timplimenta s-sospensjoni g ħaxart ijiem wara d-data tan-notifikazzjoni, sakemm il-
Parti li tkun qed tiddefendi ru ħha ma tkunx talbet li jsir arbitar ġġ taħt il-paragrafu 8. 
8. Jekk il-Parti li qed tiddefendi ru ħha tqis li l-livell ta’ sospensjoni ma jkunx 
ekwivalenti g ħall-annullament u l-indeboliment ikkaw żat bil-miżura, għandha ssir 
talba bil-miktub lill-Kumitat tal-Kummer ċ qabel ma jiskadi l-perjodu ta’ g ħaxart 
ijiem imsemmi fil-paragrafu 7 biex jitlaqqa’ mill- ġdid il-bord ori ġinali ta’ l-arbitra ġġ. 
Sa mhux aktar tard minn 30 jum mid-data tat-talba g ħat-twaqqif tal-bord, il-Kumitat 
tal-Kummer ċ għandu jkun mg ħarraf dwar id-de ċiżjoni li jkun ħa l-bord ta’ l-arbitra ġġ 
fuq il-livell ta’ sospensjoni tal-benefi ċċji. Il-benefi ċċji m’għandhomx ikunu sospi żi 
qabel ma l-bord ta’ l-arbitra ġġ ikun ta d-de ċiżjoni tiegħu; kull sospensjoni g ħandha 
tkun konsistenti mad-de ċiżjoni tal-bord ta’ l-arbitra ġġ. 
9. Is-sospensjoni tal-benefi ċċji għandha tkun wa ħda temporanja u g ħandha tkun 
applikata biss sakemm il-mi żura li tkun instabet li qed tikser it-Titoli II sa V tkun ġiet 
irtirata jew emendata biex tin ġieb f’konformità ma’ dawn it-Titoli, jew fil-ka ż fejn il-
Partijiet ikunu qablu fuq ri żoluzzjoni dwar il-kwistjoni. Jekk il-Parti li qed tiddefendi 
ruħha tqis li din tkun ħadet miżuri biex timplimenta d-de ċiżjoni, iżda s-sospensjoni 
tibqa’ hemm, din tista’ tag ħmel talba lill-bord ori ġinali ta’ l-arbitra ġġ biex jag ħti 
deċiżjoni dwar jekk din is-sospensjoni g ħandhiex tintemm jew ti ġi mmodifikata. Id-
deċiżjoni għandha ting ħata fi żmien 45 jum mit-talba bil-miktub g ħat-tqawwif mill-
ġdid tal-bord. 
10. Fil-ka ż li l-bord ori ġinali ta’ l-arbitra ġġ, jew uħud mill-membri tieg ħu, ma jkunx 
jista’ jiltaqa’ mill- ġdid, mela imbag ħad għandhom jg ħoddu l-pro ċeduri spjegati fid-
dettal fl-Artikolu 80. Il-perjodu biex ting ħata d-deċiżjoni tiegħu f’dan il-ka ż jibqa’ 
ta’ 45 jum mid-data tat-twaqqif tal-bord. 
11. Id-de ċiżjonijiet kollha mog ħtija f’dan l-Artikolu g ħandhom ikunu finali u jorbtu. 
Dawn għandhom jintbag ħtu wkoll lill-Kumitat tal-Kummer ċ li dan g ħandu 
jippubblikahom sakemm ma jkunx idde ċieda b’kunsens li ma jag ħmilx hekk. 
12. Mas-s ħubija tar-Repubblika G ħarbija tas-Sirja fl-Org anizzazzjoni Dinjija tal-
Kummerċ, xejn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jipprekludi lil xi Parti milli timplimenta s-
sospensjoni tal-benefi ċċji li jkunu ġew awtorizzati mill-Entità tas-Soluzzjoni ta’ 
Kwistjonijiet ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ. 
KAPITOLU IV 
DISPOŻIZZJONI ĠENERALI 
Artikolu 86 
1. Il-pro ċeduri ta’ l-arbitra ġġ stabbiliti ta ħt dan it-Titolu ma jqisux kwistjonijiet dwar 
id-drittjiet u l-obbligi ta’ kull Parti li hemm ta ħt il-Ftehim li jwaqqaf l-
Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ (WTO). 
 
MT 53   MT 2. Ir-rikors g ħad-Dispożizzjonijiet tas-Soluzzjoni ta’ Kwi stjonijiet ta’ dawn it-Titoli 
għandu jkun bla pre ġudizzju g ħal kull azzjoni possibbli fi l-qafas tal-WTO, inklu ża 
azzjoni ta’ soluzzjoni ta’ kwistjoni. Madankollu, fejn Parti, b’rabta ma’ mi żura 
partikolari, tkun waqqfet pro ċeduri ta’ soluzzjoni ta’ kwistjoni jew ta ħt l-Artikolu 78 
il-paragrafu 1 ta’ dan it-Titolu jew tal-Ftehim tal-WTO, din m’g ħandhiex twaqqaf 
proċeduri ta’ soluzzjoni ta’ kwistjoni dwar l-istess mi żura taħt il-forum l-ie ħor qabel 
ma jkunu ntemmu l-ewwel pro ċeduri. Għall-għanijiet ta’ dan il-paragrafu, il-
proċeduri ta’ soluzzjoni ta’ kwistjoni ta ħt il-Ftehim tal-WTO g ħandhom jitqiesu li 
jkunu ngħataw bidu minn talba li tkun g ħamlet Parti biex jitwaqqaf bord ta ħt l-
Artikolu 6 tal-Fehma fu q ir-Regoli u l-Pro ċeduri li Jikkontrollaw is-Soluzzjoni ta’ 
Kwistjonijiet tal-WTO. 
3. Sakemm ir-Repubblika G ħarbija tas-Sirja tissie ħeb fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-
Kummerċ, il-bordijiet ta’ l-arbitra ġġ għandhom jadottaw interpre tazzjoni li tkun 
konsistenti b’mod s ħiħ mad-deċiżjonijiet relevanti ta’ l-Entità tas-Soluzzjoni ta’ 
Kwistjonijiet ta’ l-Organizzaz zjoni Dinjija tal-Kummer ċ; dan meta ting ħata deċiżjoni 
dwar allegat ksur ta’ dispo żizzjoni li tkun tinsab fit-Titoli II sa V ta’ dan il-Ftehim li 
tkun tinkorpora jew tirreferri g ħal xi dispo żizzjoni ta ħt il-Ftehim li jwaqqaf l-
Organizzazzjoni Di njija tal-Kummer ċ. Mas-sħubija tar-Repubblika G ħarbija tas-Sirja 
fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummer ċ, il-bordijiet ta’ l-arbitra ġġ għandhom 
jissospendu l-pro ċeduri jekk dawn iqisu li huma ma jkunux jistg ħu jagħtu deċiżjoni 
fuq kwistjoni ming ħajr ma jkunu interpretaw dispo żizzjoni tal-WTO, fejn din id-
dispożizzjoni tkun interpretata fit-Titoli II sa V ta’ dan il-Ftehim. F’ka ż ta’ 
sospensjoni ta’ pro ċeduri, kull Parti tista’ tag ħmel rikors g ħall-proċeduri tas-
Soluzzjoni ta’ Kwistjoni ta ħt il-Ftehim tal-WTO. 
Artikolu 87 
1. It-termini kollha stabbiliti ta ħt dan it-Titolu g ħandhom ikunu mag ħduda f’jiem 
kalendarji mill-jum ta’ wara l-att jew il-fatt li g ħalih dawn ikunu jirreferu. 
2. Kull g ħeluq iż-żmien imsemmi f’dan it-Titolu jista’ ji ġġedded bi ftehim re ċiproku 
bejn il-Partijiet. 
Artikolu 88 
Id-dokumenti ppre żentati fil-qafas tal-pro ċeduri pprovduti ta ħt dan it-Titolu g ħandhom 
jitqiesu kunfidenzjali, ħlief għad-deċiżjonijiet ta’ l-arbitra ġġ. 
Artikolu 89 
Is-sottomissjonijiet bil-mikt ub jew orali tar-Repubblika G ħarbija tas-Sirja g ħandhom isiru bl-
Għarbi, u għall-Komunitajiet Ewropej, f’xi wa ħda mil-lingwi uffi ċjali ta’ l-Unjoni Ewropea. 
 
MT 54   MT TITOLU VI 
KOOPERAZZJONI EKONOMIKA  
Artikolu 90 
Għanijiet  
1. Il-Partijiet jid ħlu li jżidu l-kooperazzjoni ekonomika fl-interes re ċiproku tag ħhom u 
skond l-g ħanijiet ġenerali tal-Ftehim. 
2. L-g ħan tal-kooperazzjoni ekonomika g ħandu jkun li jkunu appo ġġjati l-isforzi tas-
Sirja biex din tikseb żvilupp ekonomiku u so ċjali li jkun sostenibbli. 
Artikolu 91 
Skop  
1. Il-kooperazzjoni g ħandha tiffoka l-aktar fuq dawk l-oqsma li jkunu qed ibatu minn 
diffikultajiet interni jew li jkunu milquta bil-pro ċess ġenerali tal-liberalizzazzjoni ta’ 
l-ekonomija tas-Sirja, u l-aktar bil-liberalizzazzjoni tal-kummer ċ bejn is-Sirja u l-
Komunità. 
2. Bl-istess mod, il-kooperazzjoni g ħandha tiffoka fuq oqsma li x’aktarx i ġibu l-
ekonomiji tal-Komunità u tas-Sirja eqre b lejn xulxin, l-aktar dawk li ji ġġeneraw it-
tkabbir u x-xog ħol. 
3. Il-Partijiet g ħandhom jinkura ġġixxu l-kooperazzjoni ekonomika bejn is-Sirja u l-
pajjiżi l-oħra tar-reġjun. 
4. Il-konservazzjoni ta’ l-ambjent u l-bilan ċ ekoloġiku għandhom jitqiesu fl-
implimentazzjoni tad-diversi oqsma ta’ kooperazzjoni ekonomika li dwarhom ikun 
importanti li titqies id-differenza fil-livell ta’ żvilupp ekonomiku u so ċjali bejn il-
Partijiet. 
5. Il-Partijiet jistg ħu jaqblu li jestendu l- kooperazzjoni ekonomika g ħal oqsma o ħra li 
mhumiex koperti bid-dispo żizzjonijiet ta’ dan it-Titolu. 
Artikolu 92 
Metodi u Modalitajiet  
Il-kooperazzjoni ekonomika g ħandha tkun implimentata  l-aktar permezz ta’: 
a) djalogu ekonomiku regolari bejn il-Parti jiet, li jkopri l-oqsm a kollha ta’ politika 
makro-ekonomika; 
b) bdil regolari ta’ tag ħrif u ideat f’kull settur ta’ kooperazzjoni, inklu żi laqgħat ta’ 
uffiċjali u esperti; 
 
MT 55   MT ċ) it-trasferiment ta’ pari r, opinjoni esperta u ta ħriġ; 
d) implimentazzjoni ta’ azzjonijiet kon ġunti bħalma huma seminars u lag ħat ta’ ħidma; 
e) g ħajnuna teknika, amministrattiva u regolatorja; 
f) l-inkura ġġiment ta’ xog ħol bi sħab; l-użu tar-riżultati ta’ ri ċerka xjentifika g ħal 
applikazzjonijiet teknolo ġiċi, innovazzjoni u żvilupp. 
Artikolu 93 
Kooperazzjoni Re ġjonali  
Il-Partijiet g ħandhom jinkura ġġixxu ħidmiet li jkollhom impatt re ġjonali jew li jasso ċjaw 
pajjiżi oħra tar-reġjun, bil-ħsieb li titmexxa ’l quddiem il-kooperazzjoni re ġjonali. 
Dan l-operat jista’ jinkludi: a) kummer ċ fuq livell intra-re ġjonali; 
b) investiment; ċ) kwistjonijiet ambjentali; 
d) l-i żvilupp ta’ infrastrutturi ekonomi ċi; 
e) ri ċerka xjentifika u teknolo ġika; 
f) temi kulturali; ġ) temi doganali; 
g) it-Teknolo ġija ta’ l-Informatika; 
għ) kwistjonijiet dwar l-ilma, inklu ża l-irrigazzjoni. 
Artikolu 94 
Edukazzjoni u Ta ħriġ
 
Il-Partijiet g ħandhom jikkooperaw bl-g ħan li jidentifikaw u j ħaddmu l-iktar mezzi effettivi 
biex itejbu sew l-istat ta’ l-edukazzjoni u t-ta ħriġ vokazzjonali fis-Sirja,  l-aktar dwar l-impri żi 
pubbliċi u privati, is-servizzi li g ħandhom x’jaqsmu mal-kummer ċ, l-amministrazzjonijiet u l-
awtoritajiet pubbli ċi, aġenziji tekni ċi, faċilitajiet akkademi ċi xjentifiċi u teknolo ġiċi, entitajiet 
ta’ l-istandards u ċ-ċertifikazzjoni, u organizzazzjonijiet o ħrajn relevanti. F’dan il-kuntest, it-
taħriġ vokazzjonali, tekniku u amministrattiv g ħar-ristrutturar industrijali se jing ħata 
attenzjoni spe ċjali. 
Il-kooperazzjoni g ħandha tinkura ġġixxi wkoll it-twaqqif ta’ rabtiet bejn entitajiet spe ċjalizzati 
fil-Komunità u s-Sirja u g ħandha tmexxi ’l quddiem il-bdil ta’ tag ħrif u esperjenzi, kif ukoll 
il-ġbir flimkien tar-ri żorsi tekniċi. 
 
MT 56   MT Artikolu 95 
Kooperazzjoni Xjentifika u Teknolo ġika 
Il-kooperazzjoni g ħandha l-għan li: 
a) tinkura ġġixxi t-twaqqif ta’ rabtiet b’sa ħħithom bejn il-komunitajiet xjentifi ċi u 
teknoloġiċi tal-Partijiet, l- aktar permezz ta’: 
l-aċċess tas-Sirja g ħall-programmi tal-Komuinità ta’ R&D, skond id-dispo żizzjonijiet 
preżenti li jolqtu l-parte ċipazzjoni ta’ pajji żi terzi; 
il-parteċipazzjoni tas-Sirja fin- networks ta’ kooperazzjoni de ċentralizzata; 
il-promozzjoni ta’ ta ħriġ fl-oqsma tar-ri ċerka u l-iżvilupp. 
b) issa ħħaħ ir-riċerka xjentifika u applikata u l- ħila ta’ l-iżvilupp tas-Sirja, bil-bini ta’ 
ħila fir-riżorsi umani u billi jing ħata appoġġ xjentifiku, tekniku u materjali lill-
entitajiet ta’ ri ċerka. 
ċ) tistimula l-innovazzjoni teknolo ġika, it-trasferiment ta’ teknolo ġiji u għerf ġodda, u 
t-tixrid tal-kapa ċitajiet, l-aktar biex jitmexxew ’il quddiem pratti ċi li huma tajbin 
għall-ambjent u biex jit ħaffu l-aġġustament u l-i żvilupp tal- ħila industrijali tas-Sirja. 
Artikolu 96 
L-Ambjent  
1. Il-kooperazzjoni hija mm irata biex tevita t-ta ħsir ta’ l-ambjent, li ttejjeb il-kwalità 
tiegħu, li tikkontrolla t-tni ġġiż, li tħares is-sa ħħa tal-bniedem u li ti żgura l-użu 
razzjonali tar-ri żorsi naturali, bil- ħsieb li jkun żgurat żvilupp sostenibbli. 
2. Il-kooperazzjoni, li se tme xxi wkoll ’il quddiem pro ġetti ambjentali re ġjonali, 
għandha tiffoka fuq l-oqsma li ġejin b’enfasi fuq l-armonizzazzjoni tal-li ġijiet, 
inkluża l-implimentazzjoni tal-ftehim li g ħandhom x’jaqsmu mal- Ġnus Magħquda: 
a) il-ġlieda kontra d-de żertifikazzjoni; 
b) il-ħarsien tal-bijo-diversità; 
ċ) tmexxija integrata tar-ri żorsi ta’ l-ilma, inklu żi l-irrigazzjoni u l-kontroll tat-
tniġġiż jew it-tmelli ħ ta’ l-ilma tal-wi ċċ jew ta’ ta ħt l-art; 
d) l-użu ta’ għejjun ta’ ener ġija li jiġġeddu; 
e) il-promozzjoni ta’ produzzjoni nadifa u l-prevenzjoni ta’ impatti u riskji 
ambjentali fuq is-sigurtà min ħabba ħidmiet industrijali; 
f) il-kummer ċ u l-ambjent; 
ġ) il-kontroll tal-kwalità ta’ l-arja; 
 
MT 57   MT g) il-prevenzjoni u l-kontroll tat-tni ġġiż tal-baħar; 
għ) l-immani ġġjar ta’ l-iskart; 
h) l-impatt ta’ l-agrikoltura fuq il- ħamrija u l-kwalità ta’ l-ilma; 
ħ) edukazzjoni u g ħarfien ambjentali; 
i) l-użu ta’ għodod avvanzati ta’ l-immani ġġjar ambjentali u ta’ te ħid 
ta’deċiżjonijiet, il-metodi ta’ sorv eljanza ambjenatli, inklu ż l-aktar l-u żu tas-
Sismaterja ta’ Tag ħrif Ambjenatli (EIS) u l-Valutazzjoni ta’ l-Impatt 
Ambjentali (EIA); 
(ie) l-immani ġġjar ta’ kriżi ambjentali. 
Artikolu 97 
Kooperazzjoni Industrijali  
Il-kooperazzjoni industrijali g ħandha tmexxi ’l quddiem u tinkura ġġixxi: 
a) kooperazzjoni i ndustrijali bejn l-operaturi ekonomi ċi fil-Komunità u s-Sirja, inklu ż l-
aċċess għan-networks tal-Komunità g ħat-tiġdid ta’ negozji u networks li jkunu ġew 
żviluppati fil-kuntest ta’ kooperazzjoni de ċentralizzata; 
b) il-modernizzazzjoni u r-ristrutturar  ta’ l-industrija tas-Sirja, inklu żi l-infrastruttura 
tagħha u istituzzjonijiet ta’ appo ġġ f’oqsma relevanti b ħalma huma l-istandards, l-
assikurazzjoni tal- kwalità jew id-dis inn industijali; 
ċ) it-twaqqif u l-promozzjoni ta ’ ambjent li jkun favorevoli g ħall-iżvilupp ta’ l-impri ża 
privata, biex ikunu stimulati t-tkabbi r u d-diversifikazzj oni tal-produzzjoni 
industrijali f’perspettiva ta’ żvilupp sostenibbli; 
d) il-kooperazzjoni bejn impri żi żgħar u medji fil-Komunità u fis-Sirja; 
e) l-innovazzjoni, ir-R& Ż u l-akkwist ta’ teknolo ġija u prodotti biex jg ħinu fl-iżvilupp 
ekonomiku tas-Sirja; 
f) id-diversifikazzjoni tal-produzzjoni industrijali fis-Sirja; 
ġ) it-tis ħiħ tar-riżorsi umani; 
g) it-titjib fl-a ċċess għall-investiment finanzjarju;  
għ) l-istimulazzjoni ta’ l-innovazzjoni; 
h) it-titjib tas-servizzi ta’ appo ġġ tat-tagħrif; 
ħ) jew kull qasam ta’ kooperazzjoni ie ħor skond kif ikun miftiehe m bejn il-Partijiet. 
 
MT 58   MT Artikolu 98 
L-Investimenti u l-Promo zzjoni ta’ l-Investimenti  
L-għan tal-kooperazzjoni g ħandu jkun il-promozzjoni ta’ ambjent favorevoli u stabbli g ħall-
investiment fis-Sirja. Il-koope razzjoni tinkludi l-aktar l-i żvilupp ta’: 
a) pro ċeduri amministrattivi li jkunu armonizzati u m ħaffa; makkinarju ta’ ko-
investiment, spe ċjalment g ħall-impriżi żgħar u medji ta ż-żewġ Partijiet; u kanali ta’ 
tagħrif u mezzi biex ikunu identifi kati opportunitajiet ta’ investiment; 
b) ambjent legali li jwassal g ħall-investiment bejn i ż-żewġ Partijiet, fejn ikun xieraq bil-
konklużjoni ta’ Ftehim bejn l-Istati Membri u s-Sirja li jkunu j ħarsu l-investiment u 
oħrajn li jkunu jevita w it-taxxa doppja; 
ċ) aċċess għas-suq tal-kapital g ħall-iffinanzjar ta’ inves timenti produttivi fis-Sirja;  
d) xog ħol bi sħab bejn in-negozji fi s-Sirja u l-Komunità. 
Artikolu 99 
Standards, Regolamenti Tekni ċi u Proċeduri tal-Valutazzjoni tal-Konformità  
Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam g ħandha tkun immirata l-i żjed lejn: 
a) li ti żdied l-applikazzjoni tar-regoli tal- Komunità fil-qasam tar-regolamenti tekni ċi, il-
metroloġija, l-akkreditazzjoni , l-istandardizzazzjoni u l-va lutazzjoni tal-konformità; 
b) li jkunu żviluppati laboratorji u entitajiet ta’ valut azzjoni ta’ konformità Sirjani, bil-
ħsieb li jitwaqqfu, fi żmien xieraq u sa fejn ikun possi bbli, ftehim f uq il-valutazzjoni 
tal-konformità; 
ċ) li jkunu żviluppati struttur i u entitajiet g ħall-istandardizzazzjoni u l-kwalità fis-Sirja. 
Artikolu 100 
Drittijiet tal-Proprjetà Intelle ttwali, Industrijali u Kummer ċjali 
Il-kooperazzjoni fil-qasam tad-dr ittijiet tal-proprjet à intellettwali, industrijali u kummer ċjali 
għandha, fuq talba u fuq termini u kundizzjonijiet li dwarhom ikun hemm qbil re ċiproku, inter 
alia, tkun esti ża għall-oqsma li ġejjin: 
a) it-t ħejjija ta’ li ġijiet u regolamenti g ħall-ħarsien u l-infurzar tad- drittijiet tal-proprjetà 
intellettwali, indus trijali u kummer ċjali; 
b) il-prevenzjoni ta’ abbu żi ta’ dawn id-drittijiet mill-pusse ssuri ta’ dawn id-drittijiet u 
l-ksur ta’ dawn id-dritt ijiet minn kompetituri; 
ċ) it-twaqqif u l-infurzar ta’ organizzazzjoniji et nazzjonali li jkunu involuti fl-infurzar u 
t-tħaris kontra l-qerq u l-piraterija, inklu żi t-taħriġ ta’ ħaddiema, ħidimiet ta’ bini ta’ 
għarfien u ħidmiet ta’ bini ta’ ħila bbażata fuq l-g ħerf biex tissa ħħaħ l-abbiltà tas-
 
MT 59   MT Sirja biex timplimenta l-protezzjoni ta d-drittijiet intellettw ali, industrijali u 
kummerċjali. 
Artikolu 101 
Servizzi Finanzjarji  
Il-Partijiet g ħandhom jikkooperaw fit-ti ġdid ta’ l-standards u r-regoli tag ħhom, l-aktar: 
a) biex isa ħħu u jirristrutturaw il-qasam finanzjarju fis-Sirja; 
b) biex itejbu s-sistemi ta ’ kontabbiltà u sorveljanza u dawk regolatorji tal-banek, l-
assikurazzjoni u oqsma finanzjarji o ħra fis-Sirja. 
Artikolu 102 
Agrikoltura u Sajd  
1. Il-Partijiet g ħandhom jiffukaw il-kooperazzjoni tag ħhom fuq: 
a) l-appo ġġ għall-politika implimentata minnhom biex il-produzzjoni tkun 
iddiversifikata; 
b) li jkun inkura ġġit l-iżvilupp tal-qasam privat biex titnaqqas id-dipendenza ta’ l-
ikel; 
ċ) il-promozzjoni ta’ agrikoltura tajba g ħall-ambjent; 
d) il-konservazzjoni u t-tmexxija razzjonali tal- ħażniet tal-ħut; 
e) relazzjonijiet aktar m ill-qrib bejn negozji, gruppi u organizzazzjonijiet li 
jirrappreżentaw is-seng ħat u l-professjonijiet fis- Sirja u l-Komunità fuq ba żi 
volontarja; 
f) l-appo ġġ u l-promozzjoni ta’ l-investimenti privati; 
ġ) għajnuna u ta ħriġ tekniku; 
g) riċerka agronomika, l-u żu ta’ teknolo ġiji ġodda; 
għ) kooperazzjoni fuq is-sa ħħa tal-pjanti u l-istandards veterinarji; 
h) il-modernizzazzjoni ta’ infrastrut turi u ta’ operat ta’ distribuzzjoni; 
ħ) l-iżvilupp rurali integrat, inklu ż it-titjib fis-servizzi ba żiċi u l-iżvilupp ta’ 
ħidmiet ekonomi ċi assoċjati; 
i) kooperazzjoni  bejn ir-re ġjuni rurali, il-bdi l ta’ esperjenza u ħiliet dwar l-
iżvilupp rurali; 
ie) kull qasam ta’ kooperazzjoni ie ħor kif ikun miftiehem bejn il-Partijiet. 
 
MT 60   MT 2. Il-kooperazzjoni tista’ tie ħu l-għamla ta’ trasferiment ta’ kapa ċità, it-twaqqif ta’ 
ħidma bi sħab jew inkella skemi ta’ ta ħriġ. 
Artikolu 103 
Trasport  
Il-kooperazzjoni u l-appo ġġ tekniku se jiffukaw fuq l-oqsma ta’ priorità li ġejjin: 
a) ir-ristrutturar u l-modernizzazzjoni, f’perspettiva ta’ żvilupp sostenibbli, ta’ toroq, 
linji tal-ferroviji, infrastrutturi ta’ po rtijiet u ajruporti ta’ interess komuni u re ġjonali 
marbuta ma’ l-i żvilupp ta’ Network ta’ Trasport Trans-Ewro -Mediterranju, l-aktar l-
interkonnessjonijiet; 
b) it-twaqqif u l-infurzar ta’ standards ta’ l-operat simili g ħal dawk li hemm fil-
Komunità; 
ċ) l-a ġġornament ta’ tag ħmir tekniku biex dan jil ħaq l-istandards tal-Komunità g ħall-
modi kollha ta’ trasport, l-aktar it-traffiku u t-trasbord tal- containers ; 
d) it-t ħaffif gradwali tal-kriterji tat-transitu; 
e) it-titjib tal- ħila istituzzjonali u l-imman ġġjar ta’ portijiet, ajruporti, ferroviji u l-
kontroll tat-traffiku ta’ l-ajru, inklu ża l-kooperazzjoni bejn l-entiatjiet nazzjonali 
relevanti; 
f) l-infurzar tas-sigurtà tal- ġarr fuq il-ba ħar u l-prevenzjoni tat-tni ġġiż tal-baħar, 
b’attenzjoni spe ċifika għall ġarr fuq il-ba ħar ta’ idrokar boni, kif ukoll l-
implimentazzjoni ta’ mi żuri marbuta mas-sigurtà fuq il-ba ħar; 
ġ) l-i żvilupp fil-qasam tat-trasport urban. 
Artikolu 104 
Soċjetà ta’ l-Informatika u Komunikazzjonijiet Elettroni ċi 
Il-kooperazzjoni g ħandha tiffoka fuq: 
a) djalogu fuq punti li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-aspetti differenti tas-so ċjetà ta’ l-
informatika, inklu żi l-e-strategy , il-politika u r-regolamenti ta’ komunikazzjonijiet 
elettroniċi; 
b) l-istandardizzazzjoni, te stijiet ta’ konformità u ċ-ċertifikazzjoni ta’ tag ħrif u 
teknoloġiji ta’ komunikazzjoni; 
ċ) l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan- networks  u s-servizzi ta’ l-Unjoni Ewropea 
u s-Sirja; 
d) l-ippjanar u l-immani ġġjar tal-medda tal-frekwenza bi r-radju biex ikun hemm u żu 
kkoordinat u effettiv tat-telekom unikazzjonijiet bir-radju fir-re ġjun Ewro-
Mediterranju; 
 
MT 61   MT e) it-tixrid ta’ tag ħrif u teknolo ġiji ta’ komunikazzjoni ġodda inklu żi t-teknolo ġija tas-
satellita u s-servizzi ta’ tag ħrif; 
f) il-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ pro ġetti konġunti għar-riċerka, l-iżvilupp 
tekniku jew applikazzjonijiet industr ijali fil-komunikazzjonijiet elettroni ċi u s-soċjetà 
ta’ l-informatika; 
g) li entitajiet Sirjani jing ħataw l-opportunità li jie ħdu sehem fi pro ġetti pilota u fi 
programmi Ewropej ta ħt l-arranġamenti spe ċifiċi tagħhom fl-oqsma kkon ċernati. 
Artikolu 105 
L-Enerġija 
Il-kooperazzjoni u l-appo ġġ tekniku se jiffukaw fuq l-oqsma ta’ priorità li ġejjin: 
a) l-i żvilupp ta’ inte rkonnessjonijiet ġodda ta’ gass u elettriku biex  titjieb is-sigurtà tal-
provvisti fir-re ġjun tal-Mashreq u biex ikunu żviluppati i żjed in- networks ta’ enerġija 
Trans-Ewro-Mediterranji; 
b) il-kooperazzjoni g ħat-titjib fis-sa ħħa u s-sigurtà ta’ l-infrastrutturi ta’ l-ener ġija u 
networks ta’ trasmissjoni, inklu ż l-immani ġġjar ta’ riżervi ta’ żejt u gass ta ħt l-art; 
kooperazzjoni g ħall-iżvilupp tar-ri żorsi taż-żejt mhux ma ħdum; 
kooperazzjoni teknolo ġika fis-settur tar-raffinerija u l-ar monizzazzjoni tan-normi tal-kwalità 
tal-prodotti ta ż-żejt mhux raffinat; 
ċ) il-ftu ħ tas-swieq ta’ l-ener ġija u l-iżvilupp ta’ strutturi regolatorji effettivi inklu żi l-
ipprezzar, entitajiet regola torji indipendenti biex ji żguraw it-t ħaddim tajjeb tas-suq u 
l-prezz ta’ l-ener ġija li jirrifletti n-nefqa; 
d) kooperazzjoni teknolo ġika fil-qasam ta’ l-istandards u pro ċeduri internazzjonali, 
stħarriġ dwar il-politika ta’ l-ener ġija u l-bilan ċi ta’ l-ener ġija, kif ukoll it-titjib tal-
ġbir ta’ data u l-immani ġġjar ta’ l-ener ġija; 
e) il-promozzjoni ta’ ener ġiji li jiġġeddu u g ħejjun indi ġeni ta’ ener ġija kif ukoll il-
promozzjoni ta’ kif tkun iffrankata l-ener ġija u miżuri dwar l-effi ċjenza fl-ener ġija, 
b’enfasi spe ċjali fuq l-oqsma tal-bini u t-trasport; 
f) kooperazzjoni fuq teknolo ġiji aġġornati għall-produzzjoni, it-trasmissjoni u d-
distribuzzjoni ta’ l-ener ġija biex jitnaqqas it-telf tekniku u ti żdied l-effi ċjenza. 
Artikolu 106 
It-Turiżmu 
Il-prijoritajiet g ħall-kooperazzjoni f’din l-isfera g ħandhom ikunu: 
a) it-titjib ta’ l-g ħarfien dwar l-i ndustrija tat-turi żmu u li jkun żgurat li jkun hemm aktar 
konsistenza mal-politika li tolqot it-turi żmu; 
 
MT 62   MT b) il-promozzjoni tal- kooperazzjoni bejn ir-re ġjuni u l-ibliet ta’ pajji żi ġirien; 
ċ) it-titjib ta’ l-informazzjoni g ħat-turisti u l- ħarsien ta’ l-interessi tag ħhom; 
d) l-enfasi fuq l-importa nza tal-wirt kulturali g ħat-turiżmu; 
e) li jkun żgurat li l-interazzjoni bejn it-turi żmu u l-ambjent tin żamm f’manjiera 
sostenibbli; 
f) li t-turi żmu jsir aktar kompetittiv billi jkun he mm aktar professjonalità, l-aktar fejn 
għandu x’jaqsam l-immani ġġjar tal-lukandi; 
ġ) il-bdil ta’ tag ħrif fuq l-i żvilupp ta’ turi żmu ppjanat u l-promozzjoni ta’ żvilupp 
ippjanat fil-qasam tat-Turi żmu, inklu ż proġetti li jattiraw it-turi żmu, wirjiet turisti ċi, 
wirjiet, konvenzjonijie t u pubblikazzjonijiet.  
Artikolu 107 
Id-Dwana  
1. Il-Partijiet g ħandhom imexxu ’l quddiem u j ħaffu l-kooperazzjoni bejn is-servizzi 
doganali rispettivi tag ħhom biex ji żguraw li l-g ħanijiet stabbiliti fl-Artikolu 36 
jintlaħqu, l-aktar biex tkun iggaran tita s-simplifikazzjoni tal-pro ċeduri tad-dwana u 
biex jitħaffef kummer ċ leġittimu waqt li jin żammu ħiliet ta’ kontroll effettiv. 
2. Ming ħajr preġudizzju g ħall-kooperazzjoni stabbilita b’dan il-Ftehim, l-g ħajnuna 
reċiproka bejn l-awto ritajiet amministrattiv i f’temi doganali g ħandha ting ħata skond 
il-Protokoll 7: G ħajnuna Re ċiproka bejn l-Awtoritajiet Amministrattivi fuq temi 
doganali. 
3. Il-kooperazzjoni g ħandha tinkludi fost l-o ħrajn: 
a) id-dispo żizzjoni ta’ g ħajnuna teknika, inklu ż fejn xieraq, l-organizzazzjoni ta’ 
seminars u t-t ħaddim ta’ persuni li jkunu qed jit ħarrġu għal xi xogħol; 
b) l-iżvilupp u l-qsim ta’ l-a ħjar prattiċi; u 
ċ) it-titjib u s-simplifikazzjoni ta’ temi doganali li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-
aċċess għas-suq u r-regoli ta’ l-ori ġini u l-pro ċeduri tad-dwana li g ħandhom 
x’jaqsmu mag ħhom. 
Artikolu 108 
Il-Kooperazzjoni fuq l-istatistika  
L-għan ewlieni tal-kooperazzjoni f’dan il-qasam g ħandu jkun li jarmonizza l-metodolo ġija 
biex tinħoloq bażi ta’ min jorbot fuqha dwar l-immani ġġjar ta’ l-istatisti ċi fuq il-kummer ċ, il-
popolazzjoni, il-migrazzjoni, u ġeneralment dawk l-oqsma kollha li huma koperti b’dan il-
Ftehim u li jkunu ta’ g ħajnuna biex tkun stabbi lita l-istatistika. 
 
MT 63   MT TITOLU VII 
KOOPERAZZJONI F’TEMI SO ĊJALI U KULTURALI 
KAPITOLU 1 
ID-DJALOGU SO ĊJALI 
Artikolu 109 
1. G ħandu jkun hemm djalogu regolari be jn il-Partijiet fuq il-punti so ċjali kollha li 
jkunu ta’ interess re ċiproku. 
2. Dan id-djalogu g ħandu jintu ża biex jinstabu mezzi dwar kif jista’ jitjieb il-progress 
dwar il-moviment tal- ħaddiema u t-trattament i ndaqs u l-integrazzjoni so ċjali taċ-
ċittadini tas-Sirja u ta ’ l-UE li jkunu qed jg ħixu legalment fil-pajji ż li jkun qed 
jilqagħhom. 
3. Id-djalogu g ħandu jiffoka fuq problemi marbuta ma’: 
a) il-kundizzjonijiet ta’ l-g ħajxien u tax-xog ħol tal-komunitajiet ta’ persuni li 
jkunu emigrati; 
b) il-migrazzjoni; ċ) proġetti u programmi fuq l-ugwaljanza tat-trattament lil ċittadini Sirjani u tal-
Komunità, l-g ħarfien reċiproku ta’ kulturi u ċiviltajiet, l-i żvilupp tat-tolleranza 
u l-eliminazzjoni tad-diskriminazzjoni. 
KAPTIOLU 2 
AZZJONIJIET TA’ KOOPERAZZJONI SO ĊJALI 
Artikolu 110 
1. Il-Partijiet jag ħrfu l-importanza ta’ l-i żvilupp soċjali li għandu jmur ma’ kull żvilupp 
ekonomiku. Dawn jag ħtu priorità spe ċjali lejn ir-rispett tad-drittijiet so ċjali bażiċi. 
2. Biex tissa ħħaħ il-kooperazzjoni so ċjali bejn il-Partijiet, g ħandhom isiru azzjonijiet u 
programmi fuq kull punt li jkun ta’ interess g ħalihom. 
Għandha ting ħata priorità lill-azzjonijiet li ġejjin: 
a) it-tnaqqis ta’ pressjonijiet migratorji bil- ħolqien ta’ impjiegi u l-i żvilupp ta’ 
taħriġ f’żoni fejn hemm rata g ħolja ta’ emigrazzjoni; 
b) l-integrazzjoni mill- ġdid ta’ immigranti illegali li jkunu ntbag ħtu lura lejn 
pajjiżhom; 
ċ) il-promozzjoni tar-rwol tan-nisa fl-i żvilupp soċjali u ekonomiku; 
 
MT 64   MT d) l-iżvilupp ta’ l-ippjanar tal-familja Sirjana u programmi tal- ħarsien ta’ l-omm u 
l-ulied; 
e) it-titjib tas-sistema tas-sigurtà so ċjali; 
f) it-titjib tas-sistema tal-kura tas-sa ħħa; 
ġ) it-titjib fil-kundizzjonijiet ta’ l-g ħajxien f’żoni foqra u li huma popolati ħafna; 
g) programmi ta’ skambju g ħal gruppi m ħallta ta’ żgħażagħ Sirjani u Ewropej, 
biex jitmexxew ’il quddiem il-fehma kulturali re ċiproka u t-tolleranza. 
Artikolu 111 
Il-proġetti ta’ kooperazzjoni g ħandhom ikunu kkoordinati ma’ l-Istati Membri u l-
organizzazzjonijiet internazzjonali xierqa. 
Artikolu 112 
Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni jista’ jwaqqaf grupp ta’ ħidma sat-tmiem ta’ l-ewwel sena wara 
li jkun da ħal fis-seħħ dan il-Ftehim. L-g ħan tiegħu għandu jkun li jag ħmel valutazzjoni dwar 
l-implimentazzjoni tad-dispo żizzjonijiet tal-Kapitoli 1 u 2 fuq ba żi kontinwa. 
KAPITOLU 3 
IL-KOOPERAZZJONI KULTURALI  
Artikolu 113 
1. Biex jitkattru l-g ħerf u l-fehma re ċiproka, u f’konformità mal-pro ġetti li jkunu ġew 
żviluppati di ġà fuq dawk il-linji, il-Partijiet qed jid ħlu biex, fi spirtu re ċiproku ta’ 
rispett kulturali, iwaqqfu pedament sod g ħal djalogu kulturali kontinwu u li jmexxu ’l 
quddiem kooperazzjoni kulturali g ħal żmien twil fi kull qasam ta’ ħidma li jkun 
xieraq. 
2. Il-Partijiet g ħandhom, meta dawn ikunu qed jidentifikaw pro ġetti u programmi ta’ 
kooperazzjoni u ħidmiet kon ġunti, jagħtu attenzjoni spe ċjali liż-żgħażagħ, lill-
espressjoni personali u g ħal ħiliet ta’ komunikazzjoni billi jintu żaw media miktuba u 
awdjo-viżiva, lil punti li jolqtu l-konservazzjoni tal-wirt kif ukoll lit-tixrid kulturali. 
3. Il-Partijiet g ħandhom ifittxu modi kif jinkura ġġixxu l-parte ċipazzjoni tas-Sirja 
f’inizjattivi tal-Komunità f’dan il-qasam. 
4. Il-Partijiet g ħandhom immexxu ’l quddiem ħidmiet ta’ interess re ċiproku fil-qasam 
tat-tagħrif u l-komunikazzjonijiet. 
 
MT 65   MT TITOLU VIII 
IL-KOOPERAZZJONI FL-OQSMA TAL- ĠUSTIZZJA, IL-MIGRAZZJONI, U L- ĠLIEDA 
KONTRA L-KRIMINALITÀ ORGANIZZATA 
Artikolu 114 
It-Tisħiħ ta’ l-Istituzzjonijiet u s-Saltna tad-Dritt  
Fil-kooperazzjomi tag ħhom fl-oqsma indirizzati ta ħt dan it-Titolu , il-Partijiet se jag ħtu 
importanza spe ċjali għat-tisħiħ tas-saltna tad-dritt u t-tis ħiħ ta’ l-istituzzjonijiet fil-livelli 
kollha fl-oqsma ta’ l-amministrazzjoni in ġenerali, u b’mod spe ċjali l-infurzar tal-li ġi u l-mod 
kif taħdem is-sistematal-li ġi. 
Il-kooperazzjoni fil-qasam tal- Ġustizzja se tiffoka l-akta r fuq l-indipendenza tal- ġudikatura, 
it-tijib ta’ l-effettività tag ħha u t-taħriġ fil-professjonijiet legali. 
Artikolu 115 
Il-Kooperazzjoni fuq il-Migrazzjoni  
1. Il-Partijiet itennu l-im portanza li huma qed jag ħtu lit-tmexxija kon ġunta ta’ 
andamenti ta’ migrazzjoni bejn it-territorji tag ħhom. Biex tissa ħħaħ il-kooperazzjoni 
ta’ bejniethom, dawn g ħandhom iwaqqfu djalogu kompren siv fuq il-punti kollha li 
jolqtu l-migrazzjoni, inklu ża l-migrazzjoni illegali, it-tr affikar ta’ persuni, kif ukoll l-
inklużjoni tal-problemi tal- migrazzjoni fl-istrate ġiji nazzjonali g ħall-iżvilupp 
ekonomiku u so ċjali taż-żoni li minnhom ji ġu l-emigranti. 
2. Il-kooperazzjoni g ħandha tkun ibba żata fuq valutazzjoni ta’ ħtiġiet speċifiċi li 
titwettaq b’konsultazzjoni re ċiproka bejn il-Partijiet u li ti ġi implimentata skond il-
liġi relevanti li jkun hemm fis-se ħħ fil-Komunità, fl-Istati Membri u fis-Sirja. Din 
għandha tiffoka l-aktar fuq: 
a) il-kaw żi ewlenin tal-migrazzjoni; 
b) ir-regoli u d-drittijiet tad-d ħul u l-istat tal- persuni li jkunu dda ħħlu, it-
trattament ġust ta’ persuni mhux ċittadini li jkunu qed jg ħixu leglament 
f’pajjiż, l-edukazzjoni u t-ta ħriġ u miżuri kontra r-razzi żmu u l-ksenofobija; 
ċ) il-qasm tal-visas, fuq punti identifikati b ħala li huma ta’ interess re ċiproku; 
d) il-qasam tal-kontrolli te rritorjali, fuq punti li g ħandhom x’jaqsmu ma’ l-
organizzazzjoni, it-ta ħriġ, l-aħjar prattiċi u miżuri oħra ta’ l-operat fuq l-art u 
fejn ikun relevanti, it-tag ħmir, waqt li jkunu konxji mill-u żu doppju li jista’ 
jkun hemm ta’ dan it-tag ħmir; 
e) it-twaqqif ta’ politika effettiva u prev entiva kontra l-immigrazzjoni illegali, it-
traffikar ta’ emigranti u persuni, inklu ża l-kwistjoni ta’ kif ikunu mi ġġielda 
networks ta’ traffikanti u kif g ħandhom ji ġu protetti l-vittmi ta’ dan it-traffikar; 
 
MT 66   MT f) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-li ġi u l-pratti ċi nazzjonali dwar persuni fil-
bżonn ta’ ħarsien internazzjonali, bil- ħsieb li jintla ħqu d-dispo żizzjonijiet ta’ l-
istrumenti internazzjonali applikabbli; 
ġ) ir-ritorn, ta ħt kundizzjonijiet umani u ta’ dinj ità, ta’ persuni li jkunu qed jg ħixu 
illegalment, inklu ża l-promozzjoni tar-ritorn tag ħhom minn jeddhom, u d-d ħul 
mill-ġdid ta’ dawn il-persuni, skond il-paragrafu 3. 
3. Fil-qafas tal-kooperazzjoni biex tkun evit ata u kkontrollata l-im migrazzjoni illegali, 
il-Partijiet jaqblu wkoll li ja ċċettaw mill- ġdid lill-migranti illegali tag ħhom. Għal dan 
il-għan: 
is-Sirja għandha taċċetta mill-ġdid iċ-ċittadini illegali kollha tag ħha li jkunu pre żenti 
illegalment fit-territorju ta’ Stat Membru ta’ l-Unjoni Ewropea. Dan irid isir b’talba minn dawn ta’ l-a ħħar u ming ħajr formalitajiet żejda, wara li jkunu saru l-pro ċeduri 
meħtieġa ta’ l-identifikazzjoni;  
u kull Stat Membru ta’ l-Unjoni Ewropea g ħandu jaċċetta mill- ġdid iċ-ċittadini 
kollha tieg ħu li jkunu pre żenti illegalment fit-territorju tas-Sirja. Dan irid isir b’talba 
minn dan ta’ l-a ħħar u ming ħajr formalitajiet żejda, wara li jkunu saru l-pro ċeduri 
meħtieġa ta’ l-identifikazzjoni.  
L-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea u s-Sirja g ħandhom jipprovdu li ċ-ċittadini tag ħhom id-
dokumenti xierqa ta’ l-identità u g ħandhom jestendulhom il-fa ċilitajiet amministrattivi 
meħtieġa għal dawn l-g ħanijiet. 
Il-Partijiet jaqblu li jtemmu, fuq talba u kemm jista’ jkun mala jr, ftehim li jkun jirregola l-
obbligi spe ċifiċi ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjo ni Ewropea u s-Sirja dwar l-a ċċettazzjoni mill-
ġdid, inklu ża l-ammissjoni mill- ġdid ta’ ċittadini ta’ pajji żi oħra u persuni ming ħajr stat. 
Għal dan il-g ħan, it-terminu “Partijiet” g ħandha tfisser il-Komunità, kull wie ħed mill-Istati 
Membri tag ħha, u s-Sirja. 
Artikolu 116 
Il-Ħasil ta’ flus
 
1. Il-Partijiet jaqblu fuq il- ħtieġa li jsiru kull sforz u koopera zzjoni biex ikun evitat l-
użu tas-sistemi finanzjarji tag ħhom għall-ħasil ta’ d ħul minn ħidmiet kriminali in 
ġenerali u minn reati o ħra li jkollhom x’jaqsmu l-aktar ma’ drogi illegali u sustanzi 
psikotropi ċi. 
2. Il-kooperazzjoni f’dan il -qasam tista’ tinkludi g ħajnuna amministrattiva u teknika 
biex tkun żviluppata l-implimentazzjoni  tar-regolamenti u t-t ħaddim effi ċjenti ta’ 
mekkaniżmi fil-ġlieda kontra l- ħasil ta’ flus skond standards li huma a ċċettati 
internazzjonalment,  inklużi r-rakkomandazzjonijiet tal-Forza ta’ Ħidma ta’ Azzjoni 
Finanzjarja (FATF). 
 
MT 67   MT Artikolu 117 
Il-Kooperazzjoni fuq Drogi Illegali  
1. Fi ħdan is-setg ħat u l-kompetenzi rispettivi tag ħhom, il-Partijiet g ħandhom 
jikkooperaw biex ji żguraw li jkun hemm tqarrib ibbilan ċjat b’koordinazzjoni 
effettiva bejn l-awtoritajiet kompetenti inklu żi mill-oqsma tas-sa ħħa, il-ġustizzja u l-
intern, biex titnaqqas il-provvista, it-traffi kar u d-domanda ta’ drogi illegali kif ukoll 
kontroll aktar effettiv dwar it-traffikar illegali ta’ sustanzi prekursuri kimi ċi. 
2. Il-Partijiet g ħandhom jaqblu fuq il-mezzi ta’ kooperazzjoni biex jintla ħqu dawn l-
għanijiet. L-azzjonijiet g ħandhom ikunu bba żati fuq prin ċipji li dwarhom ikun hemm 
qbil komuni skond il-konvenzjoni jiet internazzjona li relevanti, id -dikjarazzjoni 
politika u d-Dikjarazzjoni Spe ċjali fuq il-linjiwidi biex  titnaqqas id-domanda g ħad-
drogi. Din id-Dikjarazzjoni kienet ġiet approvata mis-Sessjoni Spe ċjali ta’ l-
Assemblea Ġenerali tal- Ġnus Magħquda fuq id-Drogi ta’ l-1998. 
3. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet g ħandha tinkludi g ħajnuna teknika u 
amministrattiva, l-aktar fl-oqsma li ġejjin: it-tfassil ta’ le ġislazzjoni u politika 
nazzjonali; it-twaqqif ta ’ istituzzjonijiet u ċentri nazzjonali ta’ informazzjoni; it-
taħriġ tal-ħaddiema; ri ċerka marbuta mad-droga; u l- prevenzjoni li jkunu ddevjati 
sustanzi prekursuri li jintu żaw għall-produzzjoni illegali ta’ drogi u sustanzi 
psikotropi ċi. Il-Partijiet jistg ħu jaqblu li jinkludu oqsma o ħra. 
Artikolu 118 
Il-Kooperazzjoni fuq il-Kriminalità Organizzata  
1. Il-Partijiet jaqblu li jik kooperaw biex jevitaw u ji ġġieldu l-kriminalità organizzata, l-
aktar fl-oqsma li ġejjin: it-traffikar ta’ persuni; il-falsifikazzjoni ta’ dokumenti; l-
esplojtazzjoni g ħal għanijiet sesswali; il-korruzzjoni; il-q erq ta’ strumenti finanzjarji; 
it-traffiku illegali ta’ prodotti pprojbiti, mag ħmula b’qerq jew ikkuppjati illegalment 
u ta’ transazzjonijiet illegali l- aktar dwar l-iskart industrij ali jew materjal radjoattiv; 
it-traffikar ta’ armi u splussivi; il-kri minalità bil-kompjuter; vetturi misruqa. 
2. Il-Partijiet g ħandhom jikkooperaw mill-qrib biex iwaqqfu mekkani żmi u standards 
xierqa. 
3. Il-kooperazzjoni teknika u ammi nistrattiva f’dan il-qasam g ħandha tinkludi t-ta ħriġ u 
t-tisħiħ ta’ l-effettività ta’ l-awtoritaji et u l-istrutturi responsabbli g ħall-ġlieda kontra 
u l-prevenzjoni mill-kriminalità kif ukoll it-tfassil ta’ mi żuri għall-prevenzjoni mill-
kriminalità. 
 
MT 68   MT TITOLU IX 
IL-KOOPERAZZJONI KONTRA T-TERRORI ŻMU 
Artikolu 119 
Il-Partijiet jaqblu li jikkoopera w fil-prevenzjoni u t-twaqqif ta’ reati ta’ terrori żmu skond 
konvenzjonijiet inte rnazzjonali, ri żoluzzjonijiet relevanti tal- Ġnus Magħquda u f’konformità 
mal-liġijiet u r-regoli rispettivi tag ħhom. Dawn g ħandhom jikkooperaw l-aktar: 
1. fil-qafas ta’ l-implimentazzjoni s ħiħa tar-Riżoluzzjoni nru. 1373 tal-Kunsill tas-
Sigurtà tal- Ġnus Magħquda u riżoluzzjonijiet relevanti o ħra tal-Ġnus Magħquda, kif 
ukoll konvenzjonijiet u stru menti internazzjonali o ħra applikabbli; 
2. bil-bdil ta’ tag ħrif fuq gruppi terroristi u n- networks  tagħhom ta’ appo ġġ, bi ftehim 
reċiproku u skond il-li ġi internazzjonali u nazzjonali; 
3. bil-bdil ta’ ideat fuq m ezzi u metodi biex ikun mi ġġieled it-terrori żmu, inklu ż 
f’oqsma tekni ċi u t-taħriġ, u bil-bdil ta’ esperjenzi b’rabta mal-prevenzjoni tat-
terroriżmu. 
TITOLU X 
IL-KOOPERAZZJONI FINANZJARJA 
Artikolu 120 
Biex jintla ħqu l-għanijiet ta’ dan il-Ftehim u biex is-Sirja tkun appo ġġjata fl-implimentazzjoni 
tar-riformi me ħtieġa biex din tkun tista’ tgawdi b’mod s ħiħ dan il-qafas ġdid, il-kooperazzjoni 
finanzjarja g ħas-Sirja g ħandha tiġi implimentata skond il-pro ċeduri u r-ri żorsi finanzjarji 
xierqa tal-Komunità. 
Dwar dawn il-pro ċeduri għandu jkun hemm qbil bejn i ż-żewġ Partijiet billi jintu żaw l-aktar 
strumenti xierqa. 
Flimkien ma’ l-oqsma koperti bit-Titoli VI u VIII tal-Ftehim, il-kooperazzjoni finanzjarja 
għandha tiffoka fuq: 
a) li jitmexxew ’il quddiem riformi li jkunu mfassla biex jimmodernizzaw l-ekonomija 
u l-amministrazzjoni; 
b) l-a ġġornament ta’ l-infrastruttura ekonomika; 
ċ) il-promozzjoni ta’ l-investiment privat u ħidmiet li jo ħolqu x-xog ħol; 
d) li jkun hemm twe ġiba għar-riperkussj onijiet ekonomi ċi ta’ l-introduzzjoni gradwali 
ta’ żona ta’ kummer ċ ħieles, l-aktar bl-a ġġornament u bir-ristruttu rar ta’ l-industrija; 
e) li tkun meg ħjuna l-politika li tkun ġiet implimentata fil-qasam so ċjali. 
 
MT 69   MT Artikolu 121 
Fil-qafas ta’ l-istrumenti finanzjarji e żistenti tal-Komunità li huma mmirati biex ikunu 
appoġġjati l-programmi ta’ l-a ġġustament strutturali fil-pajji żi tal-Mediterran, u 
f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ l-awto ritajiet tas-Sirja u donaturi o ħra, l-aktar ma’ 
istituzzjonijiet finanzjarji in ternazzjonali, il-Komunità g ħandha teżamina metodi xierqa ta’ kif 
tista’ tkun appo ġġjata l-politika strutturali li tkun  tfasslet mis-Sirja biex ter ġa’ tqajjem mill-
ġdid l-ekwilibriju finanzjarj u fl-aggregati finanzjar ji ewlenin u biex tinkura ġġixxi wkoll il-
ħolqien ta’ ambjent ekonomiku li jwassal g ħal aktar tkabbir, waqt li fl-istess ħin jitjieb il-
benessri so ċjali tal-popolazzjoni. 
Artikolu 122 
Biex ikun żgurat li jkun adottat tqarrib ikkoordinat g ħal kull problema makro-ekonomika u 
finanzjarja straordi narja li tista tkunu ġejja minħabba l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, il-
Partijiet g ħandhom ju żaw id-djalogu ekonomiku regolari pprovdut fit-Titolu VI biex ting ħata 
attenzjoni spe ċjali għas-sorveljanza tal-kummer ċ u x-xejriet finanzjarji fir-relazzjonijiet ta’ 
bejn il-Komunità u s-Sirja . 
TITOLU XI 
DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI, ĠENERALI U FINALI 
Artikolu 123 
Hawnhekk qed jitwaqqaf Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni li b ħala regola g ħandu jiltaqa’ fuq livell 
Ministerjali kull tieni sena u meta ċ-ċirkustanzi jkunu je ħtieġu hekk. Dan g ħandu jitlaqqa’ fuq 
l-inizjattiva tal-President tieg ħu u skond il-kundizzj onijiet stabbiliti fir-regoli tal-pro ċedura 
tiegħu. 
Dan għandu jirrevedi l-progress li jkun sar fl-imp limentazzjoni ta’ dan il-Ftehim kif ukoll fil-
kooperazzjoni biex ikunu appo ġġjati l-isforzi tas-Sirja fejn g ħandhom x’jaqsmu r-riforma u l-
iżvilupp. Dan g ħandu jistħarreġ ukoll kull kwistjoni kbira li tkun tinsab fil-qafas ta’ dan il-
Ftehim, inklu ż l-impatt ekonomiku u so ċjali tiegħu u kull kwistjoni bilaterali jew 
internazzjonali o ħra li tkun ta’ interess re ċiproku. 
Artikolu 124 
1. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jkun mag ħmul mill-membri tal-Kunsill ta’ l-
Unjoni Ewropea u l-membri tal-Ku mmissjoni Ewropea, mill-parti wa ħda, u mill-
membri tal-Gvern tas-Sirja, mill-parti l-o ħra. 
2. Il-Membri tal-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni jistg ħu jirranġaw biex ikun rappre żentati 
skond id-dispo żizzjonijiet stabbiliti fir-regoli tal-pro ċedura tieg ħu. 
3. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jistabbilixxi r-regoli tal-pro ċedura tieg ħu. 
 
MT 70   MT 4. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jitmexxa darba minn membru tal-Kunsill ta’ l-
Unjoni Ewropea u darb’o ħra minn membru tal-Gvern tas-Sirja, skond id-
dispożizzjonijiet stabbiliti  fir-regoli tal-pro ċedura tieg ħu. 
Artikolu 125 
1. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu, biex jikseb l-g ħanijiet tal-Ftehim, ikollu s-
setgħa li jieħu deċiżjonijiet fil-ka żijiet pprovduti fih. 
2. Id-de ċiżjonijiet li jittie ħdu għandhom jorbtu lill-P artijiet u dawn g ħandhom jie ħdu l-
miżuri meħtieġa biex jimplimentaw id-de ċiżjonijiet li jkunu ttie ħdu. Il-Kunsill ta’ l-
Assoċjazzjoni jista’ jag ħmel ukoll rakkomandazzjonijiet xierqa. 
3. Dan g ħandu jfassal id-de ċiżjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tieg ħu bi ftehim bejn i ż-
żewġ Partijiet. 
Artikolu 126 
1. Su ġġett għas-setgħat tal-Kunsill, qed jitwa qqaf hawnhekk il-Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni. Dan g ħandu jkun responsabbli g ħall-implimentazzjoni tal-Ftehim. 
2. Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni jista’ jiddelega lill-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni, b’mod 
sħiħ jew parzjali, is-setg ħat kollha tieg ħu. 
Artikolu 127 
1. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni, li g ħandu jiltaqa’ fuq livell uffi ċjali, għandu jkun 
magħmul mir-rappre żentanti tal-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea u mill-Kummissjoni 
tal-Komunitajiet Ewropej, mill-parti wa ħda, u mir-rappre żentanti tal-Gvern tas-Sirja, 
mill-parti l-o ħra. 
2. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jistabbilixxi r-regoli tal-pro ċedura tieg ħu. 
3. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jitmexxa darba minn rappre żentant tal-
Kummissjoni Ewropea u darb’o ħra minn rappre żentant tal-Gvern tas-Sirja. 
Artikolu 128 
1. Il-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jkollu s-setg ħa li jieħu deċiżjonijiet dwar it-
tmexxija tal-Ftehim kif ukoll fl-oqsma li fih il-Kunsill ikun iddelega lilu s-setg ħat 
tiegħu. 
2. Dan g ħandu jieħu d-deċiżjonijiet tieg ħu bi ftehim bejn i ż-żewġ Partijiet. Dawn id-
deċiżjonijiet g ħandhom jorbtu lill-Partijiet u dawn g ħandhom jie ħdu l-miżuri 
meħtieġa biex jimplimentaw id-de ċiżjonijiet li jkunu ttie ħdu. 
 
MT 71   MT Artikolu 129 
Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jwaqqaf kull Grupp ta’ Ħidma jew Entità me ħtieġa 
għall-implimentazzjoni tal-Ftehim. Dan g ħandu jwaqqaf l-Entità kif imsemmi fit-Titolu V, il-
Kapitolu II, l-Artikolu 76 sa mhux aktar tard mi nn sitt xhur wara l-applikazzjoni tat-Titoli II 
sa V. 
Artikolu 130 
Il-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni g ħandu jieħu l-miżuri xierqa biex i ħaffef il-kooperazzjoni u l-
kuntatti bejn il-Parlament Ewropew u l-Assemblea tal-Poplu tas-Sirja. 
Artikolu 131 
Kull waħda mill-Partijiet tista’ tirreferi kull domanda fuq l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni 
ta’ dan il-Ftehim lill-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni, ħlief għal temi li huma koperti bit-Titolu V 
dwar is-Soluzzjoni ta ’ Kwistjonijiet Kummer ċjali għat-Titoli II sa IV. 
Artikolu 132 
Xejn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jwaqqaf lil xi wa ħda mill-Partijiet milli tie ħu kull miżura li: 
a) din tqis b ħala meħtieġa biex ikun evitat li jinkixef xi tag ħrif li jkun imur kontra l-
interessi essenzjali tas-sigurtà tag ħha; 
b) jkollha x’taqsam mal-pr oduzzjoni ta’, jew mal-kummer ċ fi, l-armi, munizzjon jew 
materjal ta’ gwerra jew mar-ri ċerka, l-iżvilupp jew il-produzzjoni indispensabbli g ħal 
skopijiet ta’ difi ża, sakemm dawn il-mi żuri ma jfixklux il- kundizzjonijiet tal-
kompetizzjoni li jkollha x’taqs am ma’ prodotti li ma jkunux ma ħsuba speċifikament 
għal għanijiet militari; 
ċ) din tkun tqis b ħala essenzjali g ħas-sigurtà tag ħha stess fil-ka ż ta’ taħwid serju intern 
li jkun jaffettwa ż-żamma tal-li ġi u l-ordni, fi żmien ta’ gwerra jew tensjoni 
internazzjonali serja li tkun tifforma theddida  ta’ gwerra, jew biex twettaq obbligi li 
din tkun a ċċettat li tħares biex i żżomm il-pa ċi u s-sigurtà internazzjonali. 
Artikolu 133 
Fl-oqsma koperti b’dan il-Ftehim u ming ħajr preġudizzju g ħal kull dispo żizzjoni spe ċjali li 
hemm fih: 
a) l-arran ġamenti applikati mis-Sirja b’rabta mal-Komunità m’g ħandhomx iwasslu g ħal 
xi diskriminazzjoni bejn l-Istati Membri, i ċ-ċittadini tag ħhom jew il-kumpaniji jew 
id-ditti tag ħhom; 
b) l-arran ġamenti applikati mill-Komunità b’rabta mas-Sirja m’g ħandhomx iwasslu 
għal xi diskriminazzjoni bejn i ċ-ċittadini Sirjani jew il-kumpaniji jew id-ditti tag ħha. 
 
MT 72   MT Artikolu 134 
Dwar it-taxxa diretta, xejn f’dan il-Ftehim m’g ħandu jkollu l-effett li: 
a) jwessa’ il-vanta ġġi fiskali mog ħtija minn kull Parti fi kull ftehim internazzjonali jew 
arranġament li bih din tkun intrabtet;  
b) jevita l-adozzjoni jew l-app likazzjoni minn kull Parti ta’ xi mi żura maħsuba bħala 
prevenzjoni kontra l- evitar jew l-eva żjoni ta’ taxxi; 
ċ) jmur kontra d-dritt ta’ kull Parti li din tapplika d-dispo żizzjonijiet relevanti tal-li ġi 
fiskali tag ħha għal dawk li j ħallsu t-taxxa u ma jkunux fl -istess sitwazzjonijiet, l-
aktar fejn g ħandu x’jaqsam il-post tar-residenza tag ħhom. 
Artikolu 135 
1. Il-Partijiet g ħandhom jie ħdu kull mi żura ġenerali jew spe ċifika meħtieġa biex 
twettaq l-obbligi tag ħha taħt il-Ftehim. Dawn g ħandhom jaraw li l-g ħanijiet stabbiliti 
fil-Ftehim jintla ħqu tabilħaqq. 
2. Jekk kull Parti tqis li l-Parti l-o ħra tkun naqset b’xi mod li twettaq obbligu ta ħt il-
Ftehim, din tista’ tie ħu l-miżuri xierqa. Qabel ma tag ħmel hekk, ħlief għal każijiet ta’ 
urġenza speċjali, din g ħandha tipprovdi lill- Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni bit-tag ħrif 
relevanti kollu g ħal stħarriġ sħiħ dwar is-sitwazzjoni. Dan bil- ħsieb li tinstab 
soluzzjoni li tkun a ċċettabbli għall-Partijiet. 
Fl-għażla tal-mi żuri, għandha ting ħata priorità lil dawk li jo ħolqu l-inqas 
inkonvenjent fit-t ħaddim tal-Ftehim. Dawn il-mi żuri għandhom ikunu nnotifikati 
minnufih lill-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni u g ħandhom ikunu is-su ġġett ta’ 
konsultazzjonijiet fil- Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni, spe ċjalment jekk il-Parti l-o ħra tkun 
teħtieġ hekk. 
Artikolu 136 
It-tqarrib tal-li ġijiet 
Il-Partijiet g ħandhom ju żaw l-isforzi kollha tag ħhom biex iqarrbu l-li ġijiet rispettivi tag ħhom 
biex iħaffu l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim. 
Artikolu 137 
Il-Protokolli 1 sa 8 u l-Annessi I sa VIII  għandhom jiffurmaw parti integrali minn dan il-
Ftehim. 
Id-Dikjarazzjonijiet u l-bdil ta’ ittri g ħandhom jidhru fl-Att Finali, u g ħandhom jiffurmaw 
parti integrali minn dan il-Ftehim. 
 
MT 73   MT Artikolu 138 
Għall-għan ta’ dan il-Ftehim, it-terminu "il-Partijiet" g ħandha tfisser is-Sirja mill-parti wa ħda 
u l-Komunità, jew l-Istati Membri, jew il- Komunità u l-Istati Membri, skond is-setg ħat 
rispettivi tag ħhom, mill-parti l-o ħra. 
Artikolu 139 
Il-Ftehim huwa mhuwiex g ħal perjodu limitat. 
Kull waħda mill-Partijiet tista’ tin ħall minn dan il-Ftehim billi tav ża lill-Parti l-o ħra. Il-Ftehim 
għandu jieqaf milli jkun jg ħodd sitt xhur wara d-data ta’ dan l-avvi ż. 
Artikolu 140 
Dan il-Ftehim g ħandu jgħodd, mill-parti wa ħda, għat-territorji li fihom japplika t-Trattat li 
jwaqqaf il-Komunità Ewropea u ta ħt il-kundizzjonijiet stabbiliti f’da wk it-Trattati u, mill-parti 
l-oħra, għat-territorju tas-Sirja. 
Artikolu 141 
Dan il-Ftehim, imtenni fl-G ħarbi, l-Ispanjol, i ċ-Ċek, id-Dani ż, il-Ġermaniż, l-Eston, il-Grieg, 
l-Ingliż, il-Franċiż, it-Taljan, il-Latvja n, il-Litwan, l-Ungeri ż, il-Malti, l-Olandi ż, il-Pollakk, 
il-Portugi ż, is-Slovakk, is-Sloven, il-Finlandi ż, u l-Isvedi ż, għandu jiġi ddepożitat fis-
Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill ta’ l-Un joni Ewropea. Kull wie ħed minn dawn it-testi huwa 
awtentiku l-istess. 
Artikolu 142 
1. Dan il-Ftehim se ji ġi approvat mill-Partijiet skond il-pro ċeduri tagħhom stess. Dan il-
Ftehim g ħandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tat-tieni xahar wara d-data li fiha l-
Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin li l-pro ċeduri msemmija f’dan il-paragrafu jkunu 
tlestew. 
2. Mad-d ħul fis-seħħ tiegħu, dan il-Ftehim g ħandu jieħu post il-Ftehim ta’ bejn il-
Komunità Ekonomika Ewropea u s-Sirja, u l-Ftehim ta’ bejn il-Komunità Ewropea 
tal-Faħam u l-Azzar u s-Sirja, li kien ġie ffirmat fi Brussell  fit-18 ta’ Jannar 1977. 
Artikolu 143 
Applikazzjoni provi żorja 
1. Minkejja l-Artikolu 142, il-K omunità u s-Sirja jaqblu li japplikaw l-Artikolu 2, l-
Artikoli 7 sa 42 (Titolu II: Il-Moviment Ħieles ta’ l-O ġġetti), l-Artikoli 61 u 63 (Il-
Pagamenti u ċ-Ċaqliq tal-Kapital), l-Artikoli 64 sa  73 (Il-Kompetizzj oni, l-Akkwist 
pubbliku, u Temi Ekonomi ċi Oħra), l-Artikoli 74 sa 89 (Titolu V: Is-Soluzzjoni ta’ 
Kwistjonijiet), l-Artikolu 97 (Il-Kooperazz joni Industrijali), l-Artikolu 99 (L-
Istandards, Regolament Tekniku, u l-Pro ċeduri tal-Valutazzjoni tal-Konformità), l-
 
MT 74   MT Artikolu 100 (Il-Kooperazzjoni fuq id-Drittijie t tal-Proprjetà Intelle ttwali, Industrijali 
u Kummer ċjali), l-Artikolu 101 (Is-Servizzi Finanzjarji), l-Artikolu 102 (L-
Agrikolutura u s-Sajd), l-Artikolu 107 (Il -Kooperazzjoni Dogana li), l-Artikolu 120 , 
l-Artikoli 132 sa 138, u l-Artik oli 140 u 141 (Titolu XI: Dispo żizzjonijiet 
Istituzzjonali, Ġenerali, u Finali), mill-ewwel jum ta t-tielet xahar wara d-data li fiha 
l-Komunità u s-Sirja jkunu nnotifikaw  lil xulxin dwar it-tlestija tal-pro ċeduri 
meħtieġa għal dan l-g ħan. In-notifikazzjonijiet g ħandhom jintbag ħtu lis-Segretarju 
Ġenerali tal-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea, li g ħandu jkun id-depo żitarju ta’ dan il-
Ftehim. 
2. Il-Kunsill tal-Kooperazzjoni stabbilit ta ħt il-Ftehim ta’ Koope razzjoni bejn il-
Komunità Ekonomika Ewropea u r-Repubblika G ħarbija tas-Sirja, li kien ġie ffirmat 
fit-18 ta’ Jannar 1977, g ħandu jwettaq l-obbligi tieg ħu mutatis mutandis sakemm 
ikunu ffurmati l-Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni u l-Kumitat ta’ l-Asso ċjazzjoni kif 
ikkontemplat fit-Titolu XI tal-Ftehim ta’ l-Asso ċjazzjoni. 
Matul l-applikazzjoni provi żorja ta’ l-Artikoli msemmija fu q, u fejn ikun xieraq, kull 
referenza li ssir g ħall-“Kunsill ta’ l-Asso ċjazzjoni” u g ħall-“Kumitat ta’ l-
Assoċjazzjoni” g ħandha titqies b ħala referenza g ħall-Kunsill tal-Kooperazzjoni u 
għall-kumitati stabbiliti minnu. 
3. Fejn skond il-paragrafu 1, dispo żizzjoni ta’ dan il-Ftehim tkun applikata mill-Partijiet 
sakemm dan jid ħol fis-seħħ, kull referenza li ssir f’din id-dispo żizzjoni sad-data tad-
dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim g ħandha tkun miftiehma li din tkun saret sad-data li 
minnha l-Partijiet ikunu qablu li japplikaw dik id-dispo żizzjoni skond il-paragrafu 1. 
 
MT 75   MT Dikajarazzjoni kon ġunta għall-Ftehim kollu  
Il-Partijiet, waqt li ji żviluppaw ir-relazzjonijiet tag ħhom fuq il-ba żi ta’ dan il-Ftehim, itennu r-
rabta sħiħa tagħhom biex jirrispettaw il-prin ċipji u l-għanijiet tal-Karta tal- Ġnus Magħquda, u 
jaqblu li ja ħdmu flimkien biex jiksbu pa ċi ġusta u komprensiva fil-Lvant Nofsani skond it-
Termini ta’ Referenza ta’ Madrid u r-ri żoluzzjonijiet 242 u 338 tal-Kunsill tas-Sigurtà tal-
Ġnus Magħquda, u li jissuktaw jo ħolqu fir-re ġjun żona ħielsa minn kull armi tal-qerda tal-
massa, nukleari, biologi ċi u kimiċi, u biex jibdluh f’re ġjun ta’ stabbiltà u prosperità. 
Dikjarazzjoni mill-Komunità Ewropea dwar l-Artikolu 64  
Il-Komunità tiddikjara li, fil-kuntes t ta’ l-interpretazzjoni ta’ l-Ar tikolu 64(1), din se tqis kull 
prattika li tkun tmur kontr a dak l-Artikolu fuq il-ba żi tal-kriterji li jkunu ġejjin mir-regoli ta’ l-
Artikoli 81 u 82 tat-Trattat li jwa qqaf il-Komunità Ewropea, inklu ża leġislazzjoni sekondarja. 
Dikajarazzjoni kon ġunta fuq l-Artikolu 64  
Il-Partijiet jag ħrfu li s-Sirja hija lesta ssawwar il-li ġi tal-kompetizzjoni tag ħha stess. Waqt li 
tkun qed tiddokumenta din il-li ġi, is-Sirja se tqis ir-regoli tal-kompetizzjoni li ġew żviluppati 
fl-Unjoni Ewropea. L-implimentazzjoni tal- metodi amministrattivi ta’ kooperazzjoni 
msemmija fl-Arikolu 64 il-para grafu 2 hija kkundizzjonata bid-d ħul fis-seħħ tal-liġi tal-
kompetizzjoni tas-Sirja u min ħabba l-obbligi li tkun assumiet l-awtorità responsabbli biex 
tapplikaha. 
Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea fuq l-Artikolu 
dwar il-Kooperazzjoni fuq il-Mi grazzjoni, (l-Artikolu 115)  
L-Artikolu 115 g ħandu jkun ming ħajr preġudizzju g ħad-diviżjoni interna tas-setg ħat bejn il-
Komunità Ewropea u l-Istati Membri tag ħha għal biex jintemmu ftehim dwar l-a ċċettazzjoni 
ta’ emigranti mill- ġdid. 
Dikjarazzjoni kon ġunta dwar il-Kooperazzjoni fuq il- Migrazzjoni (l-Artikolu 115 (f))  
Il-Partijiet jaqblu li fl-implimentazzjoni ta’ l- Artikolu 115 (f) tat-Titolu VIII, huma se 
jiżguraw ir-rispett lejn il-prin ċipju tan-“non-refoulement” bla pre ġudizzju g ħad-
dispożizzjonijiet tar-Ri żoluzzjoni 194 (1948) ta’ l-Assemblea Ġenerali tal- Ġnus Magħquda. 
Dikjarazzjoni kon ġunta fuq l-Artikolu 113  
Il-Partijiet jiddikjaraw li se ting ħata attenzjoni spe ċjali għall-ħarsien, il-konservazzjoni u r-
restawr ta’ siti u monumenti arkeolo ġiċi. 
Il-Partijiet jaqblu li  jikkooperaw biex ji żguraw li jirritornaw o ġġetti ta’ valur arkeolo ġiku li 
għandhom x’jaqsmu mal-wirt kulturali Sirjan u li kienu n ġarru minn hemm illegalment. Dan 
se jagħmluh f’konformità mal-Konvenzjoni Internazz jonali fuq il-Mezzi ta’ Projbizzjoni u 
Prevenzjoni ta’ l-Importazzjoni , l-Esportazzjoni u t-Trasferiment ta’ Pussess Illegali ta’ 
Proprjetà Kulturali (UNESCO 1970). 
 
MT 76   MT Dikjarazzjoni kon ġunta fuq is-Sistema Ġeneralizzata tal-KE tal-Preferenzi  
Il-preferenzi mog ħtija taħt dan il-Ftehim jinkludu l-preferenzi mog ħtija taħt is-Sistema 
Ġeneralizzata tal-Komunità Ew ropea tal-Preferenzi (GSP) b ħal fir-Regolament tal-Kunsill 
(KE) Nru 2501/2001 ta’ l-10 ta’ Di ċembru 2001 li japplika skema ta’ preferenzi ġeneralizzati 
ta’ tariffi g ħall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2002 sal-31 Di ċembru 2004, u kif esti ż fl-2005 bir-
Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2211/2003 tal-15 ta’ Di ċembru 2003. B ħala riżultat ta’ dan, 
il-Komunità Ewropea se tie ħu l-miżuri xierqa f’waqthom biex tne ħħi lis-Sirja mil-lista tal-
pajjiżi benefiċjarji tal-GSP. 
 
MT 77   MT LISTA TA’ PROTOKOLLI U ANNESSI 
Protokoll 1: Arran ġamenti li jg ħoddu għall-importazzjonijiet fil-Komunità ta’ prodotti 
agrikoli li jkunu ġejjin mis-Sirja. 
Protokoll 2: Arran ġamenti li jg ħoddu għall-importazzjonijiet fis-Sirja ta’ prodotti 
agrikoli li jkunu ġejjin mill-Komunità. 
Protokoll 3: Arran ġamenti li jg ħoddu għall-importazzjonijiet fil-Komunità ta’ prodotti 
tas-sajd li jkunu ġejjin mis-Sirja. 
Protokoll 4: Arran ġamenti li jg ħoddu għall-importazzjonijiet fi s-Sirja ta’ prodotti tas-
sajd li jkunu ġejjin mill-Komunità. 
Protokoll 5: Arran ġamenti li jg ħoddu għall-Prodotti Agrikoli Ppro ċessati. 
Protokoll 6: Definizzjoni ta’ 'prodotti li jori ġinaw' u l-metodi ta’ kooperazzjoni 
amministrattiva. 
Protokoll 7: G ħajnuna reċiproka bejn l-awtoritajiet am ministrattivi fuq temi doganali. 
Protokoll 8: Lista ta’ Pro dotti koperti bl-Artikolu 13.7. 
Anness I: Skeda ta’ tariffi ta’ Sirja msemmija fl-Artikolu 9.3. Anness II: Lista ta’ prodotti msemmija fl-Artikoli 11 u 16. Anness III: Lista ta’ ri żervi tal-Komunità msemmija fl-Artikolu 43.1.b (Id-Dritt ta’ l-
Istabbilment). 
Anness IV: Lista ta’ ri żervi tas-Sirja msemmija fl-A rtikolu 43.2.a (I d-Dritt ta’ l-
Istabbilment). 
Anness V: Modalitajiet g ħall-kooperazzjoni msemmija fl-Artikolu 64.2 (Il-
Kompetizzjoni). 
Anness VI: Id-Drittijiet tal-proprjetà  intellettwali, i ndustrijali u kummer ċjali. 
Anness VII: L-Akkwist pubb liku: Ir-Regoli tal-Pro ċedura, Lista ta’ Entitajiet u 
dokumenti o ħra. 
Anness VIII: Is-Soluzzjoni ta’ Kwistj onijiet (Titolu V): Ir-Regoli tal-Pro ċedura u l-
Kodiċi ta’ l-Imġiba. 
 
 
MT 78   MT FINANCIAL STATEMENT (fichefin/04/32780) 
 DATE: 25/10/2004 
1. BUDGET HEADING: 
Chapter 10 – Agricultural Duties APPROPRIATIONS: 
Budget 2004: € 858,975 million 
2. TITLE: 
Euro-Mediterranean Agreement establishing an association between the European Community and its Member States of the one part, and the Sy rian Arab Republic of the other part 
3. LEGAL BASIS: 
Article 310 of the Treaty, in conjunction with Article 300 (2) and Article 300 (3) 
4. AIMS: 
To establish an association between the Community and the Syrian Arab Republic 
5. FINANCIAL IMPLICATIONS 12 MONTH 
PERIOD 
 
 
(EUR million) CURRENT 
FINANCIAL 
YEAR 
2004 
(EUR million) FOLLOWING 
FINANCIAL 
YEAR 
2005 
(EUR million) 
5.0 EXPENDITURE 
- CHARGED TO THE EC BUDGET (REFUNDS/INTERVENTIONS) - NATIONAL AUTHORITIES 
- OTHER 0,024 - 0,024 
5.1 REVENUE 
- OWN RESOURCES OF THE EC  (LEVIES/CUSTOMS DUTIES) - NATIONAL -1.336 - -1.336 
  2006 2007 2208  
5.0.1 ESTIMATED EXPENDITURE 0,024 0,024 0,024    
5.1.1 ESTIMATED REVENUE -1.336 -1.336 -1.336 […] 
5.2 METHOD OF CALCULATION: 
Expenditure: 12 man-missions per year x €2000 per mission Revenue: 
Revenue loss is based on current trade levels, and is estimated at an annual € 11.000 for processed 
agricultural products and at € 1,77 million for agricultural products. This amount will not be affected by increases in trade volumes within the tariff quotas, since this is unlikely to exceed quota levels in the coming few years. The amount is reduced by 25% for collection costs. 
6.0 CAN THE PROJECT BE FINANCED FROM APPROPRIATIONS ENTERED IN THE 
RELEVANT CHAPTER OF THE CURRENT BUDGET?  
YES  
6.1 CAN THE PROJECT BE FINANCED BY TRANSFER BETWEEN CHAPTERS OF 
THE CURRENT BUDGET?  
YES 
6.2 WILL A SUPPLEMENTARY BUDGET BE NECESSARY? NO 
6.3 WILL APPROPRIATIONS NEED TO BE ENTERED IN FUTURE BUDGETS? NO 
OBSERVATIONS: The yearly gross loss in own resources in 2005 and later is estimated at € 1,781 million (before deduction of 25% for collection costs) yearly.