Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-konklużjoni tal-Ftehim li jemenda għat-tieni darba l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, kif emendat għall-ewwel darba fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005 /* KUMM/2011/0469 finali - 2011/0207 (NLE) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Bid-deċiżjoni tat-23 ta' Frar 2009, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tagħti bidu għan-negozjati mal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (minn hawn 'il quddiem imsejħa “l-Istati AKP”) bil-għan li twettaq it-tieni reviżjoni tal-Ftehim ta' Sħubija bejn l-Istati AKP, fuq naħa, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim ta' Cotonou”). F'konformità mal-Artikolu 95(3) tal-Ftehim ta' Cotonou, kemm in-naħa tal-AKP kif ukoll dik tal-UE nnotifikaw lill-parti l-oħra dwar id-dispożizzjonijiet li huma xtaqu jirrevedu bil-ħsieb tal-possibbiltà ta’ emendar tal-Ftehim. In-notifiki mill-AKP u mill-UE kienu jikkonverġu f'bosta oqsma, u ż-żewġ partijiet għarfu li l-Ftehim ta' Cotonou għandu jiġi żviluppat aktar f'termini tad-dimensjoni politika tiegħu u fil-qasam tal-integrazzjoni reġjonali kif ukoll fl-implimentazzjoni tas-sħubija rigward, fost affarijiet oħra, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp. F’dan il-kuntest, intlaħaq ftehim li jitwarrab l-aġġornament tat-termini fil-Ftehim hekk kif mitlub mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona, u eventwalment l-UE ħarġet dikjarazzjoni annessa mal-Att Finali li tipproponi lill-Istati AKP biex jiskambjaw xi ittri bil-għan li l-Ftehim isir konformi mat-tibdil istituzzjonali li jirriżulta minn dan id-dħul fis-seħħ. Wara t-tnedija uffiċjali tan-negozjati fil-Kunsill Konġunt tad-29 ta' Mejju 2009, seħħew sensiela ta' sessjonijiet ta' negozjati bejn Ġunju 2009 u Marzu 2010. F'konformità mal-Artikolu 95(3) tal-Ftehim ta' Cotonou, in-negozjati ġew konklużi b'suċċess permezz ta' laqgħa Ministerjali Konġunta straordinarja fid-19 ta' Marzu 2010 fejn in-negozjaturi inizjalaw it-testi li kellhom l-għan li jemendaw il-Ftehim, u għaldaqstant fejn il-partijiet approvaw ir-riżultat tan-negozjati. Permezz tad-Deċiżjoni 2010/648/UE tal-14 ta’ Mejju 2010, il-Kunsill awtorizza l-iffirmar tal-Ftehim. Il-Ftehim Emendatorju li rriżulta min-negozjati konsegwentement ġie ffirmat miż-żewġ naħat fit-22 ta’ Ġunju 2010 fil-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE li sar f’Ouagadougou, bil-kundizzjoni li jiġi konkluż f’data aktar tard. L-Artikolu 95(3) tal-Ftehim ta' Cotonou awtorizza lill-Kunsill Konġunt li jadotta miżuri tanżitorji fir-rigward tad-dispożizzjonijiet emendati sakemm jidħlu fis-seħħ. Permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/614/UE tal-14 ta’ Ġunju 2010, il-Kunsill approva l-pożizzjoni li għandha tadotta l-Unjoni Ewropea fi ħdan il-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE rigward il-miżuri tranżitorji, u permezz tad-Deċiżjoni Nru 2/2010 tal-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE tal-21 ta’ Ġunju 2010, għandhom jiġu applikati b’mod temporanju d-dispożizzjonijiet emendatorji, mill-31 ta’ Ottubru 2010. Din id-Deċiżjoni titlob lill-Partijiet biex ilestu l-proċeduri kollha meħtieġa sabiex jiżguraw id-dħul fis-seħħ komplut tal-Ftehim fi żmien sentejn mid-data tal-iffirmar tiegħu. Għalhekk, il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill biex jadotta deċiżjoni li tikkonkludi l-Ftehim, skont l-Artikolu 218(6) tat-TFUE, wara li jkun ġab il-kunsens tal-Parlament Ewropew, skont l-Artikolu 218(6)(a) tat-TFUE. 2011/0207 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar il-konklużjoni tal-Ftehim li jemenda għat-tieni darba l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, kif emendat għall-ewwel darba fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005 IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 217, flimkien mal-Artikolu 218(6)(2), l-ittra (a) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidra l-kunsens tal-Parlament Ewropew[1], Billi: 1. Kif awtorizzat mill-Kunsill fit-23 ta’ Frar 2009, f’isem l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha l-Kummissjoni nnegozjat Ftehim li jemenda għat-tieni darba l-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, kif emendat għall-ewwel darba fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005, (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ “il-Ftehim ta’ Cotonou”). 2. F’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill Nru 2010/648/UE tal-14 ta’ Mejju 2010, il-Ftehim ġie ffirmat mill-Partijiet fit-22 ta’ Ġunju 2010, fil-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE li sar f’Ouagadougou, bil-kundizzjoni li jiġi konkluż f’data aktar tard. 3. Id-Deċiżjoni Nru 2/2010 tal-21 ta’ Ġunju 2010 tal-Kunsill tal-Ministri tal-AKP-UE adottat l-applikazzjoni temporanja tal-Ftehim Emendatorju mill-1 ta’ Novembru 2010. 4. Il-Ftehim li jemenda għat-tieni darba l-Ftehim ta’ Cotonou għandu jiġi konkluż. 5. Id-Dikjarazzjoni III mehmuża mal-Att Finali, li ġiet adottata mill-firmatarji, tiddikjara li “L-Unjoni Ewropea ser tipproponi lill-Istati AKP skambju ta’ ittri bil-għan li l-Ftehim isir konformi mat-tibdil istituzzjonali fl-Unjoni Ewropea li jirriżulta mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona”. ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 Il-Ftehim li jemenda għat-tieni darba l-Ftehim ta' Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, kif emendat għall-ewwel darba fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005, huwa hawnhekk konkluż. It-test tal-Ftehim li għandu jiġi konkluż, u d-dikjarazzjonijiet magħmula mill-Unjoni Ewropea b'mod unilaterali jew b'mod konġunt ma' partijiet oħra, u li huma mehmuża mal-Att Finali, qed jiġu mehmuża ma’ din id-Deċiżjoni bħala l-Anness I. Artikolu 2 Il-President tal-Kunsill għandu jaħtar lill-persuna li jkollha s-setgħa li tipproċedi, f'isem l-Unjoni Ewropea, billi tiddepożita l-istrument ta' approvazzjoni kif stipulat fl-Artikolu 93 tal-Ftehim ta’ Cotonou, sabiex tesprimi l-kunsens tal-Unjoni Ewropea li tkun marbuta bil-Ftehim. Artikolu 3 L-ittra inkluża fl-Anness II ta' din id-Deċiżjoni għandha tiġi indirizzata lis-Segretarjat tal-AKP. Artikolu Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fid-data tal-adozzjoni tagħha. Għandha tkun ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President ANNESS I FTEHIM LI JEMENDA GĦAT-TIENI DARBA L-FTEHIM TA’ SĦUBIJA BEJN L-MEMBRI TAL-GRUPP TA’ STATI AFRIKANI, TAL-KARIBEW U TAL-PAĊIFIKU, MIN-NAĦA L-WAĦDA, U L-KOMUNITÀ EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHA, FUQ IN-NAĦA L-OĦRA, IFFIRMAT F’COTONOU FIT-23 TA’ ĠUNJU 2000, KIF EMENDAT GĦALL-EWWEL DARBA FIL-LUSSEMBURGU FIL-25 TA’ ĠUNJU 2005 IL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAL-BELĠJANI, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ĊEKA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAD-DANIMARKA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, IL-PRESIDENT TAL-IRLANDA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TA' SPANJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TALJANA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA' ĊIPRU, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, L-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, L-ALTEZZA RJALI TIEGĦU L-GRAN DUKA TAL-LUSSEMBURGU, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, IL-PRESIDENT TA' MALTA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IL-PRESIDENT FEDERALI TAR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IL-PRESIDENT TAR-RUMANIJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IL-GVERN TAR-RENJU TAL-ISVEZJA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA' FUQ, Partijiet Kontraenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Istati Membri", u L-UNJONI EWROPEA, minn hawn 'il quddiem imsejħa "l-Unjoni" jew "l-UE", min-naħa l-waħda, u IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-ANGOLA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ ANTIGWA U BARBUDA, IL-KAP TAL-ISTAT TAL-COMMONWEALTH TAL-BAĦAMAS, IL-KAP TAL-ISTAT TAL-BARBADOS, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-BELIŻE, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BENIN, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BOTSWANA, IL-PRESIDENT TAL- BURKINA FASO, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BURUNDI, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KAMERUN, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KAP VERDE, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ĊENTRALI AFRIKANA, IL-PRESIDENT TAL-UNJONI TAL-KOMOROS, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TAL-KONGO, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KONGO, IL-GVERN TAL-GŻEJJER COOK, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-CÔTE D'IVOIRE, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ ĠIBUTI, IL-GVERN TAL-COMMONWEALTH TA’ DOMINIKA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DOMINIKANA, IL-PRESIDENT TAL-ISTAT TAL-ERITREA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA FEDERALI TAL-ETJOPJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-GŻEJJER FIĠI, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA GABONIŻA, IL-PRESIDENT U L-KAP TAL-ISTAT TAR-REPUBBLIKA TAL-GAMBJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-GANA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ GRENADA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ GINEA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ GINEA BISSAW, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA KOOPERATTIVA TAL-GUJANA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ ĦAITI, IL-KAP TAL-ISTAT TAL-ĠAMAJKA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KENJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ KIRIBATI, IL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAR-RENJU TAL-LESOTO, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LIBERJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MADAGASKAR, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MALAWI, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ MALI, IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAL-GŻEJJER MARSHALL, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA IŻLAMIKA TAL-MAWRITANJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MAWRIZJU, IL-GVERN TAL-ISTATI FEDERATI TAL-MIKRONEŻJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MOŻAMBIK, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAN-NAMIBJA, IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ NAURU, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAN-NIĠER, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAN-NIĠERJA, IL-GVERN TA’ NJU, IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAL-PALAW, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-ISTAT INDEPENDENTI TAL-PAPWA GINEA ĠDIDA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAR-RWANDA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SAINT KITTS U NEVIS, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SANTA LUĊIJA, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SAINT VINCENT U L-GRENADINI, IL-KAP TAL-ISTAT TAL-ISTAT INDEPENDENTI TA’ SAMOA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TA’ SÃO TOMÉ U PRÍNCIPE, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SENEGAL, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SEYCHELLES, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ SJERRA LEONE, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-GŻEJJER SOLOMON, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-AFRIKA T’ISFEL, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SURINAM, IL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAR-RENJU TAS-SWAŻILAND, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA UNITA TAT-TANŻANIJA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAĊ-ĊAD, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TAT-TIMOR-LESTE, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TOGOLIŻA, IL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAT-TONGA, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ TRINIDAD U TOBAGO, IL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ TUVALU, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-UGANDA, IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ VANWATU, IL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAŻ-ŻAMBJA, IL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAŻ-ŻIMBABWE, liema Stati minn hawn 'il quddiem huma msejħa "l-Istati AKP", min-naħa l-oħra, WARA LI KKUNSIDRAW it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, min-naħa l-waħda, u l-Ftehim ta’ Georgetown li jistabbilixxi l-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP), min-naħa l-oħra; WARA LI KKUNSIDRAW il-Ftehim ta' Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta' Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f'Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000, kif emendat għall-ewwel darba fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005, (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ "il-Ftehim ta' Cotonou"); BILLI l-Artikolu 95(1) tal-Ftehim ta' Cotonou jistabbilixxi li t-tul tal-Ftehim għandu jkun ta' 20 sena, li jibdew mill-1 ta’ Marzu 2000; BILLI l-Ftehim li jemenda għall-ewwel darba l-Ftehim ta' Cotonou ġie ffirmat fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005 u daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2008; IDDEĊIDEW li jiffirmaw dan il-Ftehim li jemenda l-Ftehim ta' Cotonou għat-tieni darba u għal dan il-fini nnominaw bħala l-Plenipotenzjarji tagħhom lil: GĦALL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAL-BELĠJANI,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ĊEKA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAD-DANIMARKA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA,GĦALL-PRESIDENT TAL-IRLANDA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ELLENIKA,GĦALL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TA’ SPANJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TALJANA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,GĦALL-ALTEZZA RJALI TIEGĦU L-GRAN DUKA TAL-LUSSEMBURGU,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA,GĦALL-PRESIDENT TA’ MALTA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-PAJJIŻI L-BAXXI,GĦALL-PRESIDENT FEDERALI TAR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,GĦALL-PRESIDENT TAR-RUMANIJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,GĦALL-GVERN TAR-RENJU TAL-ISVEZJA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ,GĦALL-UNJONI EWROPEA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-ANGOLA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ ANTIGWA U BARBUDA,GĦALL-KAP TAL-ISTAT TAL-COMMONWEALTH TAL-BAĦAMAS,GĦALL-KAP TAL-ISTAT TAL-BARBADOS,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-BELIŻE,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BENIN,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BOTSWANA,GĦALL-PRESIDENT TAL-BURKINA FASO,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-BURUNDI,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KAMERUN,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KAP VERDE,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA ĊENTRALI AFRIKANA,GĦALL-PRESIDENT TAL-UNJONI TAL-KOMOROS,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TAL-KONGO,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KONGO,GĦALL-GVERN TAL-GŻEJJER COOK,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-CÔTE D'IVOIRE,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ ĠIBUTI,GĦALL-GVERN TAL-COMMONWEALTH TA’ DOMINIKA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DOMINIKANA,GĦALL-PRESIDENT TAL-ISTAT TAL-ERITREA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA FEDERALI TAL-ETJOPJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-GŻEJJER FIĠI,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA GABONIŻA,GĦALL-PRESIDENT U L-KAP TAL-ISTAT TAR-REPUBBLIKA TAL-GAMBJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-GANA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ GRENADA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ GINEA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ GINEA BISSAW,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA KOOPERATTIVA TAL-GUJANA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ ĦAITI,GĦALL-KAP TAL-ISTAT TAL-ĠAMAJKA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-KENJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ KIRIBATI,GĦALL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAR-RENJU TAL-LESOTO,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-LIBERJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MADAGASKAR,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MALAWI,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ MALI,GĦALL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAL-GŻEJJER MARSHALL,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA IŻLAMIKA TAL-MAWRITANJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MAWRIZJU,GĦALL-GVERN TAL-ISTATI FEDERATI TAL-MIKRONEŻJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-MOŻAMBIK,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAN-NAMIBJA,GĦALL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ NAURU,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAN-NIĠER,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA FEDERALI TAN-NIĠERJA,GĦALL-GVERN TA’ NJU,GĦALL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAL-PALAW,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-ISTAT INDEPENDENTI TAL-PAPWA GINEA ĠDIDA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAR-RWANDA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SAINT KITTS U NEVIS,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SANTA LUĊIJA,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ SAINT VINCENT U L-GRENEDINI,GĦALL-KAP TAL-ISTAT TAL-ISTAT INDEPENDENTI TA’ SAMOA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TA’ SÃO TOMÉ U PRÍNCIPE,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SENEGAL,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SEYCHELLES,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ SJERRA LEONE,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TAL-GŻEJJER SOLOMON,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-AFRIKA T’ISFEL,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAS-SURINAM,GĦALL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAR-RENJU TAS-SWAŻILAND,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA UNITA TAT-TANŻANIJA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAĊ-ĊAD,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA DEMOKRATIKA TAT-TIMOR-LESTE,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TOGOLIŻA,GĦALL-MAESTÀ TIEGĦU R-RE TAT-TONGA,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TA’ TRINIDAD U TOBAGO,GĦALL-MAESTÀ TAGĦHA R-REĠINA TA’ TUVALU,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAL-UGANDA,GĦALL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TA’ VANWATU,GĦALL-PRESIDENT TAR-REPUBBLIKA TAŻ-ŻAMBJA,GĦALL-GVERN TAR-REPUBBLIKA TAŻ-ŻIMBABWE,LI, wara li skambjaw il-Pjeni Poteri tagħhom, li nstabu li kienu korretti u fil-forma dovuta, FTIEHMU DAN LI ĠEJ: ARTIKOLU UNIKU F'konformità mal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 95 tiegħu, il-Ftehim ta' Cotonou huwa emendat kif ġej: A. PREAMBOLU 1. Il-ħdax-il premessa li tibda "IFAKKRU d-dikjarazzjonijiet ta' Libreville u Santo Domingo …", hija sostitwita b'dan li ġej: "FILWAQT LI JFAKKRU d-dikjarazzjonijiet tas-Summits suċċessivi tal-Kapijiet ta' Stat u ta' Gvern tal-Istati AKP;". 2. Fit-tnax-il premessa, li tibda "JIKKONSIDRAW li l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju…", hija sostitwita b'dan li ġej: “FILWAQT LI JIKKONSIDRAW li l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju li jirriżultaw mid-Dikjarazzjoni tal-Millenju, adottati mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fis-sena 2000, b’mod partikolari l-qerda tal-faqar u l-ġuħ estremi, kif ukoll il-miri u l-prinċipji ta’ żvilupp miftiehma fil-Konferenzi tan-Nazzjonijiet Uniti, jipprovdu għal viżjoni ċara u għandhom jiffurmaw il-bażi tal-kooperazzjoni bejn l-AKP u l-UE f'dan il-Ftehim; filwaqt li jirrikonoxxu li l-UE u l-Istati tal-AKP jeħtieġ li jagħmlu sforz koordinat biex jiġi aċċellerat il-progress lejn il-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju;". 3. Wara t-tnax-il premessa, li tibda "JIKKUNSIDRAW li l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju …", tiddaħħal il-premessa li ġejja: "FILWAQT LI JISSOTTOSKRIVU għall-aġenda tal-effettività tal-għajnuna mibdija f'Ruma, u segwita f'Pariġi u żviluppata ulterjorment fl-Aġenda għall-Azzjoni ta' Accra;". 4. It-tlettax-il premessa, li tibda "TIĠI MOGĦTIJA attenzjoni lil wegħdiet …", hija sostitwita b'dan li ġej: "FILWAQT LI TIĠI MOGĦTIJA attenzjoni partikolari għall-wegħdiet magħmula u l-għanijiet miftiehma fil-konferenzi prinċipali tan-Nazzjonijiet Uniti u f’konferenzi internazzjonali oħrajn, u filwaqt li tiġi rikonoxxuta l-ħtieġa li tittieħed aktar azzjoni biex jiġu milħuqa l-għanijiet u implementati l-programmi ta' azzjoni mfassla f'dawk il-fora;". 5. Wara t-tlettax-il premessa, li tibda "TIĠI MOGĦTIJA attenzjoni partikolari għall-wegħdiet .", tiddaħħal il-premessa li ġejja: "KONXJI mill-isfida ambjentali globali serja li ġab miegħu t-tibdil fil-klima, u mħassba profondament dwar il-fatt li l-iktar popolazzjonijiet vulnerabbli jgħixu fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, b'mod partikolari fil-Pajjiżi l-Inqas Żviluppati u l-Gżejjer Żgħar tal-Istati AKP, fejn fenomeni relatati mal-klima bħalma huma ż-żieda fil-livell tal-baħar, l-erożjoni tal-kosta, l-għargħar, is-siċċità u d-deżertifikazzjoni qed jheddu l-għajxien u l-iżvilupp sostenibbli tagħhom;". B. IT-TEST TAL-ARTIKOLI TAL-FTEHIM TA’ COTONOU 1. L-Artikolu 1 jiġi emendat kif ġej: 6. it-tielet paragrafu huwa sostitwit b’dan li ġej: "Dawn l-għanijiet u l-impenji internazzjonali tal-Partijiet, inklużi l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju, għandhom ikunu l-bażi ta' kull strateġija ta' żvilupp u għandhom jitwettqu b'approċċ integrat u jikkunsidraw fl-istess waqt l-aspetti politiċi, ekonomiċi, soċjali, kulturali u ambjentali tal-iżvilupp. Is-sħubija għandha tipprovdi qafas koerenti ta' appoġġ għall-istrateġiji ta’ żvilupp addottati min kull stat tal-AKP."; 7. ir-raba’ paragrafu huwa sostitwit b’dan li ġej: "L-iżvilupp ekonomiku sostenibbli, l-iżviluppar tas-settur privat, iż-żieda fl-impjiegi u t-titjib fl-aċċess għar-riżorsi produttivi għandhom ikunu lkoll parti minn dan il-qafas. Għandu jingħata sostenn lir-rispett tad-drittijiet tal-individwu u lill-issodisfar tal-bżonnijiet bażiċi, lill-promozzjoni tal-iżvilupp soċjali u lilll-kondizzjonijiet għat-tqassim ġust tal-frott tat-tkabbir. Il-proċessi ta’ integrazzjoni reġjonali u subreġjonali li jkabbru l-integrazzjoni tal-istati tal-AKP fl-ekonomija dinjija skont il-kummerċ u l-investiment privat għandhom jiġu mħeġġa u sostnuti. Il-bini tal-kapaċità tal-imsieħba fl-iżvilupp u t-titjib tal-qafas istituzzjonarju meħtieġ għal ftehim soċjali, għat-tħaddim ta’ soċjetà demokratika u suq ekonomiku, u biex tiffunzjona soċjetà demokratika u ekonomija tas-suq, u l-ħolqien ta’ soċjetà ċivili attiva u organizzata għandha tkun parti integrali minn dan l-approċċ. Għandhom jiġu kkunsidrati sistematikament is-sitwazzjoni tan-nisa u kwistjonijiet relatati mal-ġeneru f’kull qasam – politiku, ekonomiku u soċjali. Il-prinċipji tal-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali u l-ambjent, inkluż it-tibdil fil-klima, għandhom jiġu applikati u integrati f'kull livell tas-sħubija.". 2. L-Artikolu 2 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 2 Prinċipji fundamentali Il-kooperazzjoni AKP-KE, imsejsa fuq sistema legalment vinkolanti u fuq l-eżistenza ta' istituzzjonijiet konġunti, għandha timxi skont l-aġenda maqbula internazzjonalment dwar l-effettività tal-għajnuna dwar is-sjieda, l-allinjament, il-ġestjoni tal-għajnuna li hija orjentata lejn ir-riżultati u r-responsabbiltà reċiproka, eżerċitata abbażi tal-prinċipji fundamentali li ġejjin: - L-ugwaljanza tal-imsieħba u s-sjieda tal-istrateġiji tal-iżvilupp: għall-finijiet li jiġu mwettqa l-għanijiet ta' din is-sħubija, l-Istati AKP għandhom jistabbilixxu strateġiji ta' żvilupp għall-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħhom fis-sovranità kollha u b'konsiderazzjoni debita mogħtija lill-elementi essenzjali u fundamentali deskritti fl-Artikolu 9; is-sħubija għandha tinkoraġġixxi s-sjieda ta' strategiji ta' żvilupp mill-pajjiżi u l-popolazzjonijiet ikkonċernati; l-imsieħba tal-iżvilupp tal-UE għandhom jallinejaw il-programmi tagħhom ma' dawn l-istrateġiji; - parteċipazzjoni: minbarra l-gvern ċentrali bħala sieħeb ewlieni, is-sħubija għandha tkun miftuħa għall-parlamenti tal-AKP, u għall-awtoritajiet lokali tal-Istati AKP u għal kull tip ta' msieħba oħra biex tiġi inkoraġġita l-integrazzjoni ta' kull qasam tas-soċjetà, inklużi s-settur privat u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, fil-qafas tal-ħajja politika, ekonomika u soċjali; - ir-rwol ewlieni tad-djalogu u l-milja tal-obbligi reċiproċi tar-responsabbiltà: l-obbligi assunti mill-Partijiet fil-qafas tad-djalogu tagħhom għandu jkun ċentrali għar-relazzjonijiet tas-sħubija u l-kooperazzjoni; Il-Partijiet għandhom jaħdmu mill-qrib ma' xulxin fid-determinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-proċessi neċessarji tal-allinjament u l-armonizzazzjoni tad-donaturi, bl-għan li jiżguraw rwol ewlieni għall-Istati AKP f'dawn il-proċessi; - Id-differenzjazzjoni u r-reġjonalizzazzjoni: l-arranġamenti dwar il-kooperazzjoni u l-prijoritajiet għandhom ivarjaw skont il-livell ta' żvilupp tal-imsieħeb, il-bżonnijiet tiegħu, il-prestazzjoni u l-istrateġija ta' żvilupp fit-tul tiegħu. It-trattament speċjali għandu jingħata lill-pajjiżi li huma l-inqas żviluppati. Il-vulnerabbiltà ta' pajjiżi li huma mdawra kollha kemm huma b'art ta' pajjiżi oħrajn u tal-gżejjer għandha tittieħed f'kunsiderazzjoni. Enfażi partikolari għandha ssir fuq l-integrazzjoni reġjonali, inkluż fil-livell kontinentali.". 3. L-Artikolu 4 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 4 Approċċ ġenerali L-Istati tal-AKP għandhom jistabbilixxu l-prinċipji tal-iżvilupp, l-istrateġiji u l-mudelli tal-ekonomiji tagħhom fis-sovranità kollha. Huma għandhom jistabbilixxu, mal-Komunità, il-programmi ta’ kooperazzjoni previsti f'dan il-Ftehim. Madankollu, il-Partijiet jirrikonoxxu r-rwol komplementari u l-potenzjal ta' kontribut minn partijiet mhux Statali, tal-parlamenti nazzjonali tal-AKP u ta' awtoritajiet deċentralizzati lokali kif ukoll għall-proċess tal-iżvilupp, partikolarment fil-livelli nazzjonali u reġjonali. Għal dan il-għan, taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan il-Ftehim, il-partijiet mhux Statali, il-parlamenti nazzjonali tal-AKP u l-awtoritajiet deċentralizzati lokali għandhom, fejn ikun opportun: - jiġu informati u involuti f'konsultazzjoni dwar linji politiċi u strateġiji ta' kooperazzjoni, dwar il-prijoritajiet għall-kooperazzjoni, l-aktar f'oqsma li jikkonċernawhom jew li jaffettwawhom direttament, u dwar id-djalogu politiku; - jiġu pprovduti bis-sostenn għall-bini tal-kapaċità f'oqsma kruċjali sabiex jissaħħu l-kapaċitajiet ta' dawn l-atturi, partikolarment fir-rigward ta' organizzazzjoni u rappreżentanza, u l-istabbiliment ta' mekkaniżmi ta' konsultazzjoni, fosthom mezzi ta' komunikazzjoni u djalogu, u biex jiġu promossi alleanzi strateġiċi. L-atturi mhux statali u l-awtoritajiet lokali deċentralizzati għandhom, fejn hu xieraq: - ikunu provduti b'riżorsi finanzjarji, taħt il-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan il-Ftehim, biex jiġu sostnuti proċessi ta' żvilupp lokali; - jiġu involuti fl-implimentazzjoni ta' proġetti ta' kooperazzjoni u programmi f'oqsma li jikkonċernawhom jew fejn dawn l-atturi għandhom vantaġġ komparattiv.". 4. L-Artikolu 6 jiġi emendat kif ġej: 8. il-paragrafu 1 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "1. L-atturi tal-kooperazzjoni ser jinkludu: 9. Statali (lokali, reġjonali u nazzjonali), inklużi l-parlamenti nazzjonali tal-AKP; 10. L-organizzazzjonijiet reġjonali tal-AKP u l-Unjoni Afrikana. Għall-fini ta' dan il-Ftehim il-kunċett ta' organizzazzjonijiet jew livelli reġjonali għandhom jinkludu wkoll organizzazzjonijiet jew livelli subreġjonali; 11. mhux Statali: 12. settur privat; 13. msieħba ekonomiċi u soċjali, kif ukoll organizzazzjonijiet tat-trade unions; 14. is-soċjetà ċivili f'kull forma tagħha skont il-karatteristiċi nazzjonali."; 15. fil-paragrafu 2, il-kelmiet "msieħba li ma jiffurmawx parti mill-gvern" huma sostitwiti bil-kliem "atturi mhux Statali". 5. L-Artikolu 8 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 8 Djalogu politiku 1. Bejn il-Partjiet għandu jkun hemm regolarment djalogu politiku komprensiv, bilanċjat u approfondit li jwassal għal impenji miż-żewg naħat. 2. L-għan ta’ dan id-djalogu għandu jkun l-iskambju tal-informazzjoni, it-tkattir tal-komprensjoni reċiproka u l-aġevolazzjoni tat-twaqqif ta’ prijoritajiet miftiehma u ta' aġendi kondiviżi, partikolarment billi jiġu rikonoxxuti r-rabtiet eżistenti bejn l-aspetti differenti tar-relazzjonijiet bejn il-Partijiet u d-diversi oqsma ta’ kooperazzjoni kif stabbiliti f’dan il-Ftehim. Id-djalogu għandu jiffaċilita l-konsultazzjonijiet u jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fi ħdan il-fora internazzjonali kif ukoll jippromwovi u jsostni sistema ta' multilaterliżmu effettiv. L-għanijiet ta’ dan id-djalogu għandhom jinkludu wkoll il-prevenzjoni tal-kreazzjoni ta' sitwazzjonijiet fejn xi Parti tista' ssib il-bżonn li tirrikorri għall-proċeduri ta’ konsultazzjoni previsti fl-Artikoli 96 u 97. 3. Id-djalogu għandu jkopri l-miri u l-għanijiet kollha stabbiliti f'dan il-Ftehim kif ukoll mistoqsijiet ta' interess komuni, ġenerali, jew reġjonali, inklużi kwistjonijiet li jikkonċernaw l-integrazzjoni reġjonali u kontinentali. B'dan il-djalogu, il-Partijiet għandhom jikkontribwixxu għall-paċi, is-sigurtà u l-istabbilità, u jippromwovu ambjent politiku stabbli u demokratiku. Għandu jinkludi fih strateġiji ta' kooperazzjoni, inkluża l-aġenda dwar l-effettività tal-għajnuna, kif ukoll linji politiċi globali u settorjali inkluż dwar l-ambjent, it-tibdil tal-klima, il-ġeneru, il-migrazzjoni u kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-wirt kulturali. Għandu wkoll jindirizza l-linji politiċi globali u settorjali taż-żewġ Partijiet li jistgħu jaffetwaw il-kisba tal-għanijiet tal-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp. 4. Id-djalogu għandu jiffoka, fost l-oħrajn, fuq kwistjonijiet politiċi speċifiċi ta' tħassib reċiproku jew ta' sinifikat ġenerali biex jintlaħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim, bħall-kummerċ tal-armi, l-infiq militari żejjed, id-drogi, il-kriminalità organizzata jew ix-xogħol tal-minorenni, jew id-diskriminazzjoni ta' kwalunkwe tip, bħal dik ibbażata fuq ir-razza, il-kulur, is-sess, il-lingwa, ir-reliġjon, l-opinjoni politika jew ta' xorta oħra, l-oriġini nazzjonali jew soċjali, il-proprjetà, it-twelid jew stejtus ieħor. Id-djalogu għandu jinkludi wkoll evalwazzjoni regolari tal-iżviluppi li jikkonċernaw ir-rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-governanza tajba. 5. Linji politiċi fuq bażi wiesgħa intenzjonati biex jippromwovu l-paċi u biex jipprevjenu, jamministraw u jsolvu konflitti vjolenti, għandu jkollhom parti importanti f'dan id-djalogu, kif għandu jkollu wkoll il-bżonn li jingħata kas bis-sħiħ tal-għan tal-paċi u tal-istabbilità demokratika f'definizzjoni ta' kooperazzjoni f'oqsma ta' prijorità. Id-djalogu f'dan il-kuntest għandu jinvolvi kompletament lill-organizzazzjonijiet rilevanti reġjonali tal-AKP u lill-Unjoni Afrikana, fejn ikun xieraq. 6. Id-djalogu għandu jkun imħaddem b'mod flessibli. Id-djalogu għandu jkun formali jew informali skont il-bżonn, u jiġi mmexxi 'l quddiem kemm minn ġewwa kif ukoll minn barra l-ambitu tal-qafas istituzzjonali, inkluż il-Grupp tal-AKP, l-Assemblea Parlamentari Konġunta, fil-format xieraq u fil-livell xieraq inkluż fil-livell nazzjonali, reġjonali, kontinentali jew tal-AKP kollu. 7. L-organizzazzjonijiet reġjonali u r-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, kif ukoll, fejn xieraq, il-parlamenti nazzjonali tal-AKP, għandhom jiġu assoċjati ma' dan id-djalogu. 8. Fejn ikun xieraq, u sabiex jiġu prevenuti sitwazzjonijiet li fihom xi Parti tista' ssib il-bżonn li tirrikorri għall-proċedura ta’ konsultazzjoni prevista fl-Artikolu 96, id-djalogu li jkopri l-elementi essenzjali għandu jkun sistematiku u formalizzat skont il-modalitajiet stabbiliti fl-Anness VII.". 6. L-Artikolu 9 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 3, it-tieni subparagrafu huwa sostitwit b’dan li ġej: "Il-governanza tajba, li fuqha tissejjes is-Sħubija AKP-UE, għandha tkun is-sies ukoll tal-linji politiċi domestiċi u internazzjonali tal-Partijiet, u għandha tikkostitwixxi element fundamentali ta' dan il-Ftehim. Il-partijiet jaqblu li każijiet serji ta' korruzzjoni, inklużi atti ta' tixħim li jwasslu għall-korruzzjoni, kif imsemmi fl-Artikolu 97, jikkostitwixxu ksur ta' dak l-element."; (b) fil-paragrafu 4, is-subparagrafu li ġej huwa miżjud: "Il-prinċipji li fuqhom huma msejsa l-elementi essenzjali u fundamentali kif definiti f'dan l-Artikolu għandhom japplikaw bl-istess mod għall-Istati AKP minn naħa waħda, u għall-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri l-oħra, min-naħa l-oħra.". 7. L-Artikolu 10 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1, it-tieni inċiż huwa sostitwit b'dan li ġej: "– involviment akbar tal-parlamenti nazzjonali tal-AKP, tal-awtoritajiet lokali deċentralizzati, fejn hu xieraq, u tas-soċjetà ċivili attiva u organizzata u s-settur privat."; (b) fil-paragrafu 2, il-kelmiet "ekonomija tas-suq" għandhom jiġu sostitwiti bil-kelmiet "ekonomija tas-suq soċjali". 8. L-Artikolu 11 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 11 Il-linji politiċi favur il-paċi, il-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-kunflitti, ir-rispons għal sitwazzjonijiet ta' fraġilità 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li mingħajr l-iżvilupp u t-tnaqqis tal-faqar mhux se jkun hemm paċi sostenibbli u sigurtà, u li mingħajr il-paċi u s-sigurtà ma jistax ikun hemm żvilupp sostenibbli. Il-Partijiet għandhom isegwu linja politika attiva, komprensiva u integrata ta' ħolqien tal-paċi u tal-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-kunflitti, u ta' sigurtà umana, u għandhom jindirizzaw sitwazzjonijiet ta' fraġilità fil-qafas tas-Sħubija. Din il-linja politika għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipju tal-appartenenza u għandha tiffoka partikolarment fuq il-ħolqien tal-kapaċitajiet nazzjonali, reġjonali u kontinentali, u fuq il-prevenzjoni fi stadju bikri tal-kunflitti vjolenti billi tindirizza l-għeruq tal-kawża, inkluż il-faqar, b'manjiera mmirata, u b'taħlita adegwata tal-istrumenti kollha disponibbli. Il-Partijiet jirrikonoxxu li għandu jiġi indirizzat it-theddid ġdid jew li qed jespandi għas-sigurtà, bħall-kriminalità organizzata, il-piraterija, it-traffikar ta', notevolment, persuni, drogi u armi. L-impatti ta' sfidi globali bħalma huma l-iskossi tas-swieq finanzjarji internazzjonali, it-tibdil fil-klima u l-pandemiji għandhom jittieħdu inkonsiderazzjoni wkoll. Il-Partijiet jenfasizzaw ir-rwol importanti tal-organizzazzjonijiet reġjonali fil-ħolqien tal-paċi u fil-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-kunflitti u fl-indirizzar ta' theddidiet ġodda jew li qed jespandu għas-sigurtà li, fl-Afrika, huma responsabbiltà ewlenija tal-Unjoni Afrikana. 2. L-interdipendenza bejn is-sigurtà u l-iżvilupp għandhom joħolqu l-bażi għall-attivitajiet fil-qasam tal-ħolqien tal-paċi, u tal-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-konflitti, li għandhom jikkombinaw strateġiji f'termini qosra u twal ta' żmien, li jinkludu l-ġestjoni tal-kriżijiet u jmorru lil hinn minnha. L-attivitajiet biex jiġu indirizzati theddidiet ġodda jew li qed jespandu għas-sigurtà għandhom, fost l-oħrajn, isostnu l-infurzar tal-liġi, inklużi l-kooperazzjoni fil-kontrolli tal-konfini, it-tkattir tas-sigurtà fil-katina tad-distribuzzjoni internazzjonali, u t-titjib tas-salvagwardji fit-trasport bl-ajru, bil-baħar u bl-art. L-attivitajiet fil-qasam tal-ħolqien tal-paċi, u tal-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-konflitti, għandhom b'mod partikolari jinkludu sostenn għall-ibbilanċjar ta' opportunitajiet politiċi, ekonomiċi, soċjali u kulturali f'kull qasam tas-soċjetà, biex jissaħħu l-leġittimità demokratika u l-effettività tal-governabbiltà, biex jiġu stabbiliti mekkaniżmi għal konċiljazzjoni paċifika tal-interessi tal-gruppi, għall-involviment attiv tan-nisa, biex jingħelbu l-firdiet bejn diversi oqsma tas-soċjetà kif ukoll biex tigi sostnuta soċjetà ċivili attiva u organizzata. F'dan ir-rigward, għandha tingħata attenzjoni partikolari biex jiġu żviluppati sistemi ta' twissija bikrija u mekkaniżmi tal-ħolqien tal-paċi li jikkontribwixxu għall-prevenzjoni tal-kunflitti. 3. L-attivitajiet rilevanti għandhom jinkludu wkoll, fost l-oħrajn, sostenn għall-medjazzjoni, għall-isforzi għan-negozjar u għar-rikonċiljazzjoni, għall-ġestjoni reġjonali effettiva ta' riżorsi naturali skarsi li huma kondiviżi, għad-demobilizzazzjoni u l-integrazzjoni mill-ġdid fis-soċjetà ta' nies li kienu kombattenti, għall-indirizzar tal-problemi tas-suldati tfal, u tal-vjolenza kontra n-nisa u t-tfal. Għandha tittieħed azzjoni xierqa biex tpoġġi limiti responsabbli għall-ispiża militari u għall-kummerċ tal-armi, inkluż permezz ta' sostenn għall-promozzjoni u l-applikazzjoni ta' standards u kodiċijiet ta' kondotta maqbula, kif ukoll biex jikkombattu l-attivitajiet li jinstigaw il-kunflitt. 3a. Għandha ssir enfasi partikolari fuq il-ġlieda kontra l-mini kontra l-persunal u l-fdalijiet splussivi tal-gwerra kif ukoll fuq li tiġi indirizzata l-produzzjoni illeċita, it-trasferiment, iċ-ċirkolazzjoni u l-ħażna ta' armi żgħar u armi ħfief u l-munizzjon tagħhom, inklużi l-iskorti u l-ħażniet mhux adegwatament protetti u ġestiti ħażin u d-disseminazzjoni tagħhom mingħajr kontroll. Il-Partijiet jaqblu li jikkordinaw, josservaw u jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom taħt il-konvenzjonijiet u l-istrumenti internazzjonali rilevanti u, għal dan il-għan, jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw fuq livelli nazzjonali, reġjonali u kontinentali. 3b. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom ukoll li jikkooperaw fil-prevenzjoni ta’ attivitajiet merċenarji skont l-obbligi tagħhom taħt il-konvenzjonijiet u l-istrumenti internazzjonali kollha rilevanti, u skont il-leġiżlazzjoni u r-regolamenti rispettivi tagħhom. 4. Sabiex jindirizzaw sitwazzjonijiet ta' fraġilità b'mod effettiv u strateġiku, il-Partijiet għandhom jikkondividu l-informazzjoni u jiffaċilitaw reazzjonijiet preventivi billi jikkombinaw strumenti tad-diplomazija, tal-kooperazzjoni tas-sigurtà u tal-iżvilupp b'mod koerenti. Għandhom jaqblu dwar l-aħjar mod biex isaħħu l-kapaċitajiet tal-Istati biex jissodisfaw il-funzjonijiet ċentrali tagħhom u biex jistimulaw il-volontà politika għar-riforma filwaqt li jirrispettaw il-prinċipju tal-appartenenza. F'sitwazzjonijiet ta' fraġilità, id-djalogu politiku huwa partikolarment importanti u għandu jiġi żviluppat u rinforzat. 5. F'sitwazzjonijiet ta' konflitti vjolenti l-Partijiet għandhom jieħdu kull azzjoni adattata biex ma jħallux li tikber il-vjolenza, biex jillimitaw it-tixrid territorjali tagħħa u biex jiffaċilitaw riżoluzzjoni paċifika tat-tilwimiet eżistenti. Attenzjoni partikolari għandha tingħata biex jiġi żgurat li riżorsi finanzjarji għall-kooperazzjoni jintużaw skont il-prinċipji u l-għanijiet tas-Sħubija, u biex ma jħallux li fondi jiġu ddevjati lejn skopijiet ta’ gwerer. 6. F'sitwazzjonijiet ta' wara l-konflitt, il-Partijiet għandhom jieħdu kull azzjoni adegwata biex jikkalmaw is-sitwazzjoni waqt it-tranżizzjoni sabiex jiffaċilitaw ir-ritorn għal sitwazzjoni mhux vjolenti, stabbli u demokratika. Il-Partijiet għandhom jassiguraw li jinħolqu r-rabtiet bżonnjużi bejn miżuri ta’ emergenza, riabilitazzjoni u kooperazzjoni għall-iżvilupp. 7. Fil-promozzjoni tat-tisħiħ tal-paċi u tal-ġustizzja internazzjonali, il-Partijiet jerġgħu jaffermaw id-determinazzjoni tagħhom sabiex: - jaqsmu l-esperjenza tagħhom dwar l-adozzjoni tal-aġġustamenti legali meħtieġa sabiex jippermettu r-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Istatut ta' Ruma tal-Qorti Kriminali Internazzjonali; u - jiġġieldu kontra l-kriminalità internazzjonali skont il-liġi internazzjonali, filwaqt li jagħtu l-konsiderazzjoni dovuta lill-Istatut ta’ Ruma. Il-partijiet għandhom ifittxu li jieħdu passi lejn ir-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Istatut ta' Ruma u tal-istrumenti relatati." 9. L-Artikolu 12 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 12 Il-koerenza tal-linji politiċi tal-Komunità u l-impatt tagħhom fuq l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim Il-Partijiet huma impenjati li jindirizzaw il-koerenza tal-linji politiċi għall-iżvilupp b'mod mirat, strateġiku u orjentat lejn is-sħubija, inkluż billi jissaħħaħ id-djalogu dwar il-kwistjonijiet ta' koerenza tal-linji politiċi għall-iżvilupp. L-Unjoni tirrikonoxxi li l-linji politiċi tal-Unjoni, barra mil-linja politika dwar l-iżvilupp, jistgħu jsostnu l-prijoritajiet ta' żvilupp tal-Istati tal-AKP f'konformità mal-għanijiet ta' dan il-Ftehim. Fuq din il-bażi l-Unjoni se tkattar il-koerenza ta' dawk il-linji politiċi bil-għan li tilħaq l-għanijiet ta' dan il-Ftehim. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 96, fejn il-Komunità jkollha l-ħsieb, fl-eżerċizzju tas-setgħat tagħha, li tieħu miżura li tista' tolqot l-interessi tal-Istati tal-AKP, safejn jikkonċerna lill-għanijiet ta' dan il-Ftehim, hija għandha tinforma lill-Grupp AKP bl-intenzjonijiet tagħħa fi żmien adegwat. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni għandha tinforma regolarment lis-Segretarjat tal-Istati tal-Grupp AKP bil-proposti pjanati u tikkomunika fl-istess waqt il-proposti tagħha għal tali miżuri. Meta jkun neċessarju, tista' ssir talba għal informazzjoni fuq l-inizjattiva tal-Istati tal-AKP. Fuq talba tagħhom, għandhom fil-pront isiru konsultazzjonijet sabiex jiġi kkonsidrat it-tħassib dwar l-impatt ta' dawk il-miżuri qabel ma' tittieħed xi deċiżjoni finali. Wara li jkunu saru tali konsultazzjonijiet, l-Istati tal-AKP u l-Grupp AKP jistgħu, ukoll, jibagħtu t-tħassib tagħhom bil-miktub lill-Komunità mill-aktar fis possibbli u jagħtu suġġerimenti għall-emendi li jindikaw il-mod kif it-tħassib tagħhom għandu jiġi indirizzat. Fil-każ li l-Komunità ma' taċċettax is-sottomissjoniet tal-Istati tal-AKP, hija għanda tinfurmahom mill-aktar fis possibbli u tagħti r-raġunijiet għaliex. Il-Grupp AKP għandu jingħata wkoll informazzjoni biżżejjed fuq id-dhul fis-seħħ ta' deċiżjonijiet bħal dawn, bil-quddiem fejn possibbli.". 10. L-Artikolu 14 għandu jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 14 L-istituzzjonijiet konġunti 1. L-istituzzjonijiet konġunti ta' dan il-Ftehim huma l-Kunsill tal-Ministri, il-Kumitat tal-Ambaxxaturi u l-Assemblea Parlamentari Konġunta. 2 . L-istituzzjonijiet konġunti u l-istituzzjonijiet stabbiliti taħt il-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika, mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika eżistenti jew ta’ dawk tal-ġejjieni, għandhom jaħdmu biex jiżguraw koordinazzjoni, koerenza u komplimentarjetà, kif ukoll fluss effettiv u reċiproku ta' informazzjoni.". 11. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 14a Laqgħat tal-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern Il-Partijiet għandhom jiltaqgħu fil-livell tal-Kapijiet ta' Stat jew ta' Gvern, bi qbil konġunt, f'format xieraq.". 12. L-Artikolu 15 jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1, it-tielet subparagrafu huwa sostitwit b’dan li ġej: "Il-Kunsill tal-Ministri għandu jiltaqa' bħala regola darba fis-sena fuq l-inizjattiva tal-President u kull meta tinħass il-ħtieġa, fil-forma u l-għamla ġeografika xierqa skont il-kwistjonijiet li jkunu ser jiġu diskussi. Tali laqgħat se jipprovdu għal konsultazzjonijiet f'livell għoli dwar materji li huma ta' tħassib speċifiku għall-Partijiet, b'mod li jikkomplimenta x-xogħol li jkun qed isir fil-Kumitat Ministerjali Konġunt tal-Kummerċ, kif stabbilit fl-Artikolu 38, u fil-Kumitat ta' Kooperazzjoni għall-Finanzjament tal-Iżvilupp AKP-KE, kif stabbilit fl-Artikolu 83, li jgħaddu l-proposti fil-laqgħat annwali regolari tal-Kunsill tal-Ministri."; (b) fil-paragrafu 3, it-tieni subparagrafu huwa sostitwit b’dan li ġej: "Jista' jieħu deċiżjonijiet li huma vinkolanti fuq il-Partijiet u jfassal riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonjiet u opinjonijiet, matul il-laqgħa annwali regolari, jew bi proċedura bil-miktub. Għandu jirrapporta annwalment lill-Assemblea Parlamentari Konġunta dwar l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim. Għandu jeżamina u jieħu inkonsiderazzjoni r-riżoluzzjoniet u r-rakkomandazzjonijiet adottati mill-Assemblea Parlamentari Konġunta.". 13. L-Artikolu 17 jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 2 huwa emendat kif ġej: (i) it-tielet u r-raba' inċiżi huma sostitwiti b’dan li ġej: "– tiddiskuti kwistjonijiet li jappartjenu lill-iżvilupp u lis-Sħubija AKP-UE, inklużi l-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika, akkordji kummerċjali oħra, il-Fond ta' Żvilupp Ewropew u l-Istudji dwar l-Istrateġija Nazzjonali u Reġjonali. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni għandha titrażmetti tali Studji Strateġiċi għall-informazzjoni lill-Assemblea Parlamentari Konġunta; – tiddiskuti r-rapport annwali tal-Kunsill tal-Ministri dwar l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim, u tadotta riżoluzzjonijiet u tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kunsill tal-Ministri bil-għan li tikseb l-għanijiet ta' dan il-Ftehim;"; (ii) l-inċiż li ġej huwa miżjud: "– tirsisti għall-iżvilupp istituzzjonali u l-bini tal-kapaċità tal-parlamenti nazzjonali f'konformità mal-Artikolu 33(1) ta' dan il-Ftehim." (b) il-paragrafu 3 għandu jiġi sostitwit b’dan li ġej: "3. L-Assemblea Parlamentari Konġunta għandha tiltaqa' darbtejn fis-sena f'sessjoni plenarja, darba fl-Unjoni Ewropea u darba oħra fi Stat tal-AKP. Bil-għan li ssaħħah l-integrazzjoni reġjonali u tħeġġeġ il-kooperazzjoni bejn il-parlamenti nazzjonali, l-arranġamenti għal-laqgħat bejn il-membri tal-parlament tal-KE u l-AKP għandhom isiru f'livell reġjonali. Tali laqgħat fuq livell reġjonali ser jiġu organizzati f'konformità mal-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 14(2) ta' dan il-Ftehim.". 14. L-Artikolu 19(2) huwa mibdul b’li ġej: "2. Il-kooperazzjoni għandha tirreferi għall-konklużjonijiet tal-Konferenzi tan-Nazzjonijiet Uniti u għall-għanijiet, miri u programmi ta' azzjoni miftiehma fuq livell internazzjonali u għas-segwitu tagħhom bħala bażi għall-prinċipji ta’ żvilupp. Il-kooperazzjoni għandha tirreferi wkoll għall-miri internazzjonali tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp u tagħti attenzjoni partikolari għall-istabbiliment ta' indikaturi kwalitattivi u kwantitattivi tal-progress. Il-Partijiet ser jagħmlu sforzi koordinati biex jgħaġġlu l-progress lejn il-kisba tal-Għanijiet tal-Iżvilupp tal-Millennju.". 15. L-Artikolu 20 jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 1 huwa emendat kif ġej: (i) l-introduzzjoni għandha tkun sostitwita b’dan il-kliem: "1. L-għanijiet tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp tal-AKP-KE għandhom jitwettqu permezz ta’ strateġiji integrati li jħaddnu fihom elementi ekonomiċi, soċjali, kulturali, ambjentali u istituzzjonali li jridu jkunu mħaddna lokalment. Il-kooperazzjoni għandha, għaldaqstant, tipprovdi qafas koerenti għall-iffaċilitar tas-sostenn għall-istrateġiji għall-iżvilupp proprji tal-AKP, u b'hekk tiżgura komplimentarjetà u interazzjoni bejn l-elementi varji, b'mod partikolari fil-livelli nazzjonali u reġjonali, u bejniethom. F'dan il-kuntest u fi ħdan il-qafas tal-politiki tal-iżvilupp u riformi segwiti mill-Istati tal-AKP, l-istrateġiji ta' kooperazzjoni tal-AKP-UE fuq livell nazzjonali u fejn hu xieraq fuq livell reġjonali għandhom jimmiraw biex:"; (ii) il-punt (a) huwa sostitwit b'dan li ġej: "(a) jilħqu tkabbir ekonomiku mgħaġġel u sostenibbli ta’ ħolqien tax-xogħol, l-iżvilupp tas-settur privat, iż-żieda fl-impjiegi, u l-aċċess aħjar għall-attivitajiet u r-riżorsi ekonomiċi ta’ produzzjoni;"; (iii) jiddaħħal il-punt li ġej: "(aa) it-tħeġġiġ tal-kooperazzjoni reġjonali u tal-integrazzjoni;"; (b) il-paragrafu 2 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "2. Għandha tingħata konsiderazzjoni sistematika lill-aċċettazzjoni f'kull qasam ta' kooperazzjoni t-temi u temi trażversali li ġejjin: id-drittijiet tal-bniedem, kwistjonijiet ta' ġeneru, id-demokrazija, il-governanza tajba, is-sostennibbiltà ambjentali, it-tibdil fil-klima, il-mard kontaġjuż u mhux kontaġjuż, u l-iżvilupp istituzzjonali u l-ħolqien tal-kapaċità. Dawn l-oqsma għandhom ukoll ikunu eliġibbli għas-sostenn mill-Komunità.". 16. L-Artikolu 21 jiġi emendat kif ġej: (a) fil-parti introduttorja tal-paragrafu 1, il-kelmiet "investiment privat" huma sostitwiti bil-kelma "investiment"; (b) fil-pragarafu 3, il-punt (c), il-kelma "isaħħu" hija sostitwita bil-kelma "itejbu"; (c) il-paragrafu 5 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "5. Is-sostenn għall-investiment u għall-iżvilupp tas-settur privat għandu jintegra azzjonijiet u inizjattivi fil-livelli ekonomiċi makro, meso u mikro u jippromwovi t-tiftix għal mekkaniżmi innovattivi ta' ffinanzjar, inkluż it-taħlit u l-istimolu ta' sorsi privati u pubbliċi għall-fondi għall-iżvilupp."; (d) jiżdied il-paragrafu li ġej: "6. Il-kooperazzjoni għandha ssostni l-investimenti fl-infrastruttura bażika mis-settur pubbliku mmirati lejn l-iżvilupp tas-settur privat, it-tkabbir ekonomiku u l-eradikazzjoni tal-faqar.". 17. Fl-Artikolu 22(1), il-punt (b), il-formulazzjoni introduttorja hija sostitwita b'dan li ġej: "(b) linji politiċi strutturali maħsuba biex isaħħu r-rwol tal-atturi differenti, speċjalment is-settur privat, u biex itejbu l-ambjent sabiex ikun hemm tkattir fil-mobilizzazzjoni tar-riżorsi domestiċi u żieda fin-negozju, investiment u impjiegi, kif ukoll li:". 18. L-Artikolu 23 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 23 Żvilupp fis-settur ekonomiku Il-kooperazzjoni għandha tagħti sostenn lil riformi sostenibbli fil-linji politiċi u fl-istituzzjonijiet u lill-investimenti meħtieġa biex ikun hemm aċċess ekwu għall-attivitajiet ekonomiċi u r-riżorsi produttivi, partikolarment: (a) l-iżvilupp ta' sistemi ta' taħriġ li jgħinu biex tiżdied il-produttivita fis-setturi formali kif ukoll f'dawk informali; (b) il-kapital, il-kkreditu, l-art, speċjalment rigward drittijiet ta' proprjetà u użu; (c) l-iżvilupp ta' strateġiji rurali bil-għan li jistabbilixxu qafas għal ippjanar parteċipattiv diċentralizzat, allokazzjoni ta' riżorsi u amministrazzjoni; (d) l-iżvilupp ta' strateġiji bil-għan li jitkattru l-produzzjoni u l-produttività agrikola fl-Istati tal-AKP billi jiġi pprovdut b'mod partikolari l-finanzjament neċessarju għar-riċerka agrikola, l-inputs u s-servizzi agrikoli, infrastruttura rurali ta' sostenn, u t-tnaqqis u l-ġestjoni tar-riskju. Is-sostenn għandu jinkludi investimenti pubbliċi u privati fl-agrikoltura, l-inkoraġġiment għall-iżvilupp ta' linji politiċi u strateġiji agrikoli, it-tisħiħ tal-organizzazzjonijiet tal-bdiewa u tas-settur privat, il-ġestjoni tar-riżorsi naturali, u l-iżvilupp u l-funzjonament tas-swieq agrikoli. L-istrateġiji tal-produzzjoni agrikola għandhom jirrinfurzaw il-linji politiċi nazzjonali dwar is-sigurtà tal-ikel u l-integrazzjoni reġjonali. F'dan il-kuntest, il-kooperazzjoni għandha ssostni l-isforzi tal-AKP biex titkattar il-kompetittività tal-esportazzjonijiet tal-prodotti bażiċi u biex jiġu adattati l-istrateġiji tal-esportazzjoni tal-prodotti bażiċi tagħhom fid-dawl tal-kundizzjonijiet li qed jevolvu tal-kummerċ; (e) l-iżvilupp sostenibbli tar-riżorsi tal-ilma, ibbażat fuq il-prinċipji tal-ġestjoni integrata tar-riżorsi tal-ilma, b'mod li jiżgura d-distribuzzjoni ekwa u sostenibli tar-riżorsi kondiviżi tal-ilma bejn l-użi differenti tagħhom; (f) l-iżvilupp sostenibbli tal-akwakultura u s-sajd li jinkludi kemm is-sajd intern kif ukoll ir-riżorsi marittimi fi ħdan iż-żoni ekonomiċi esklużivi tal-Istati tal-AKP; (g) l-infrastuttura u servizzi ekonomiċi u teknoloġiċi, inklużi t-trasport, is-sistemi tat-telekomunikazzjoni, is-servizzi tal-komunikazzjoni u l-iżvilupp tas-soċjetà tal-informazzjoni; (h) l-iżvilupp fl-oqsma kompetittivi industrijali, tal-minjieri u tal-enerġija, waqt li jiġu inkoraġġiti l-involviment u l-iżvilupp fis-settur privat; (i) l-iżvilupp fil-kummerċ, inkluża l-promozzjoni tal-kummerċ ġust; (j) l-iżvilupp fin-negozju, fil-qasam finanzjarju u fis-servizzi bankarji; u setturi oħra ta’servizz; (k) l-iżvilupp tat-turiżmu; (l) l-iżvilupp tal-infrastruttura u s-servizzi xjentifiċi u teknoloġiċi u tar-riċerka; inklużi t-tisħiħ, it-trasferiment u l-assimilazzjoni ta’ teknoloġiji ġodda; (m) it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f'oqsma produttivi, speċjalment fis-setturi pubbliċi u privati; (n) il-promozzjoni ta' għarfien tradizzjonali; u (o) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji speċifiċi ta' adattament li jindirizzaw l-impatt tal-erożjoni tal-preferenza, li possibilment ikunu jinkludu attivitajiet imsemmijin fil-punti (a) sa (n) hawn fuq.". 19. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 23a Is-sajd Filwaqt li jiġi rikonoxxut ir-rwol ewlieni li għandhom is-sajd u l-akwakultura fil-pajjiżi tal-AKP permezz tal-kontribut pożittiv tagħhom għall-ħolqien tax-xogħol, il-ġenerazzjoni tad-dħul, is-sigurtà tal-ikel, u l-għajxien tal-komunitajiet rurali u ta' mal-kosta, u għaldaqstant it-tnaqqis tal-faqar, il-kooperazzjoni għandha timmira għall-iżvilupp ulterjuri tas-setturi tal-akwakultura u s-sajd tal-pajjiżi tal-AKP sabiex jiżdiedu l-benefiċċji soċjali u ekonomiċi b'mod sostenibbli. Il-programmi u l-attivitajiet ta' kooperazzjoni għandhom isostnu, fost l-oħrajn, l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji tal-iżvilupp u tal-pjanijiet ta' ġestjoni tal-akwakultura u s-sajd sostenibbli fil-pajjiżi u r-raġjuni tal-AKP; l-inklużjoni tal-akwakultura u s-sajd fl-istrateġiji tal-iżvilupp nazzjonali u reġjonali; l-iżvilupp tal-infrastruttura u l-konoxxenza teknika neċessarja biex tippermetti lill-pajjiżi tal-AKP jieħdu l-ikbar valur sostenibbli mis-sajd u l-akwakultura tagħhom; il-ħolqien ta' kapaċità tal-pajjiżi tal-AKP biex jegħlbu l-isfidi esterni li jtellfuhom milli jieħdu l-vantaġġi kollha tar-riżorsi tas-sajd tagħhom; u l-promozzjoni u l-iżvilupp ta' impriża bi sħab għall-investiment fis-setturi tas-sajd u l-akwakultura tal-pajjiżi tal-AKP. Kwalunkwe ftehim tas-sajd li jista' jiġi negozjat bejn il-Komunità u l-Istati tal-AKP għandu jagħti konsiderazzjoni xierqa lill-konsistenza mal-istrateġiji ta' żvilupp f'dan il-qasam. Il-konsultazzjonijiet ta' livell għoli, inkluż fil-livell ministerjali, jistgħu jsiru bi ftehim konġunt bil-għan li tiġi żviluppata, imtejba u/jew imsaħħa l-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp fl-akwakultura u s-sajd sostenibbli tal-AKP-UE.". 20. Fl-Artikolu 25(1), il-punti (a) u (b) jinbidlu b’dan li ġej: "(a) jitjiebu l-edukazzjoni u t-taħriġ fil-livelli kollha, isir xogħol fir-rigward tar-rikonoxximent tal-kwalifiki tal-edukazzjoni terzjarja, jiġu stabbiliti sistemi ta' assigurazzjoni ta' kwalità għall-edukazzjoni, inklużi l-edukazzjoni u t-taħriġ mogħtijin onlajn jew permezz ta' mezzi mhux konvenzjonali, u jinħolqu kapaċitajiet u snajja' tekniċi; (b) jitjiebu s-sistemi tas-saħħa, b'mod partikolari l-aċċess ekwu għal servizzi tas-saħħa komprensivi ta' kwalità, u għan-nutrizzjoni, l-eliminazzjoni tal-ġuħ u l-malnutrizzjoni, l-iżgurar tal-provvista u s-sigurtà adegwati ta' ikel, inkluż permezz ta' sostenn għal skemi tas-sigurtà;". 21. L-Artikolu 27 jiġi emendat kif ġej: (a) it-titolu jiġi sostitwit b'dan li ġej: "Il-kultura u l-iżvilupp"; (b) il-punt (c) huwa sostitwit b’dan li ġej: "(c) tirrikonoxxi, tippreżerva u tippromwovi l-valur tal-wirt kulturali; jiġi sostnut l-iżvilupp tal-kapaċità f’dan is-settur;"; (c) jiżdiedu l-punti li ġejjin: "(e) jiġi rikonoxxut u sostnut ir-rwol tal-partijiet kulturali u tan-netwerks kulturali, u l-kontribut tagħhom għall-iżvilupp sostenibbli; u (f) tiġi promossa d-dimensjoni kulturali fl-edukazzjoni u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ f'attivitajiet kulturali.". 22. L-Artikoli 28, 29 u 30 huma sostitwiti b’dan li ġej: "Artikolu 28 Approċċ ġenerali 1. Il-kooperazzjoni AKP-UE għandha tipprovdi assistenza effettiva biex jintlaħqu l-għanijiet u l-prijoritajiet li ffissaw għalihom infushom l-Istati tal-AKP fil-kuntest tal-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali. 2. F'konformità mal-għanijiet ġenerali stabbiliti fl-Artikoli 1 u 20, il-kooperazzjoni AKP-UE għandha timmira biex: 16. tippromwovi l-paċi u l-istabilità, kif ukoll il-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-konflitti; 17. ittejjeb l-iżvilupp ekonomiku u l-kooperazzjoni ekonomika permezz tal-ħolqien ta' swieq ikbar, tal-moviment ħieles tal-persuni, tal-oġġetti, servizzi, kapital, xogħol u teknoloġija fost il-pajjiżi tal-AKP, tad-diversifikazzjoni aċċellerata tal-ekonomiji tal-Istati tal-AKP, tal-promozzjoni u l-espansjoni tal-kummerċ fost il-pajjiżi tal-AKP u ma' pajjiżi terzi u tal-integrazzjoni gradwali tal-Istati tal-AKP fl-ekonomija dinjija; 18. tippromwovi l-ġestjoni tal-isfidi tal-żvilupp sostenibbli b'dimensjoni transnazzjonali permezz, fost l-oħrajn, tal-koordinazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-politiki ta' kooperazzjoni reġjonali. 3 . Skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 58, il-kooperazzjoni għandha wkoll issostni l-kooperazzjoni interreġjonali u intra-AKP, bħal dik li tinvolvi: (a) waħda jew diversi mill-organizzazzjonijiet reġjonali tal-AKP, inkluż fil-livell kontinentali; (b) Pajjiżi u Territorji Ekstra-Ewropej (OCTs) u reġjuni l-aktar imbiegħda; (c) pajjiżi li qed jiżviluppaw li mhumiex fl-AKP. Artikolu 29 Il-kooperazzjoni AKP-UE b'sostenn tal-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali 1. Fil-qasam tal-istabilità, il-paċi u l-prevenzjoni tal-konflitt, il-kooperazzjoni għandha ssostni: 19. il-promozzjoni u l-iżvilupp tad-djalogu politiku reġjonali fl-oqsma tal-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni tal-konflitti; id-drittijiet tal-bniedem u d-demokratizzazzjoni; l-iskambju, in-netwerkjar, u l-promozzjoni tal-mobilità bejn il-partijiet involuti differenti fl-iżvilupp, b'mod partikolari fis-soċjetà ċivili; 20. il-promozzjoni ta' inizjattivi u linji politiċi reġjonali dwar kwistjonjiet relatati mas-sigurtà, inklużi l-kontroll tal-armi, l-azzjoni kontra d-droga, il-kriminalità organizzata, il-ħasil tal-flus, it-tixħim u l-korruzzjoni. 2. Il-kooperazzjoni għandha, fil-qasam tal-integrazzjoni ekonomika reġjonali, issostni: 21. il-parteċipazzjoni tal-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDC) fost l-Istati tal-AKP biex jistabbilixxu swieq reġjonali u jikkondividu l-benefiċċji minnhom; 22. l-implimentazzjoni ta' linji politiċi ta' riforma ekonomika settorjali f'livell reġjonali; 23. il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ u l-pagamenti; 24. il-promozzjoni ta' investimenti transkonfinali, kemm barranin kif ukoll domestiċi, u ta' inizjattivi oħra reġjonali u subreġjonali ta' integrazzjoni ekonomika; 25. il-mitigazzjoni tal-effetti ta' spejjeż tranżitorji tal-integrazzjoni reġjonali fuq id-dħul tan-nefqa pubblika u l-bilanċ tal-pagamenti; u 26. l-infrastruttura, partikolarment it-trasport u l-komunikazzjonijiet u s-sikurezza tagħhom, u s-servizzi, inklużi l-iżvilupp ta' opportunitajiet reġjonali fil-qasam tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT). 3. Fil-qasam tal-linji politiċi reġjonali għall-iżvilupp sostenibbli, il-kooperazzjoni għandha ssostni l-prijoritajiet tar-reġjuni tal-AKP u, b'mod partikolari: 27. l-ambjent u l-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali, inklużi l-ilma u l-enerġija, u jiġi indirizzat it-tibdil tal-klima; 28. is-sigurtà tal-ikel, u l-agrikultura; 29. is-saħħa, l-edukazzjoni u t-taħriġ; 30. ir-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku; u 31. inizjattivi reġjonali għall-preparazzjoni u l-mitigazzjoni tad-diżastri kif ukoll għar-rikostruzzjoni ta' wara d-diżastri. Artikolu 30 Il-bini tal-kapaċità b'sostenn tal-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali tal-AKP Bl-għan li jitwettqu l-effettività u l-effiċjenza tal-linji politiċi reġjonali, il-kooperazzjoni għandha tiżviluppa u ssaħħaħ il-kapaċitajiet: 32. tal-istituzzjonijiet u organizzazzjonijiet għall-integrazzjoni reġjonali stabbiliti mill-Istati tal-AKP u dawk li fihom jipparteċipaw Stati tal-AKP li jippromwovu l-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali; 33. tal-gvernijiet u parlamenti nazzjonali fi kwistjonijiet ta' integrazzjoni nazzjonali; u 34. tal-partijiet involuti mhux Statali, inkluż is-settur privat.". 23. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 31a HIV/AIDS Il-kooperazzjoni għandha ssostni l-isforzi tal-Istati tal-AKP biex jiżviluppaw u jsaħħu fis-setturi kollha l-linji politiċi u l-programmi mmirati biex jindirizzaw il-pandemija tal-HIV/AIDS u biex jipprevjenu milli din ittellef l-iżvilupp. Hija għandha ssostni lill-Istati tal-AKP biex itejbu u jżommu l-aċċess universali għall-prevenzjoni, it-trattament, u l-kura u s-sostenn għall-HIV/AIDS u għandha b'mod partikolari timmira biex: 35. issostni l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji multisettorjali u pjani komprensivi għall-HIV/AIDS bħala prijorità fil-pjani ta' żvilupp nazzjonali u reġjonali; 36. tinvolvi, fir-reazzjonijiet nazzjonali għall-HIV/AIDS, is-setturi tal-iżvilupp kollha xierqa u tiżgura mobilizzazzjoni wiesgħa tal-partijiet involuti fil-livelli kollha; 37. issaħħaħ is-sistemi nazzjonali tas-saħħa u tindirizza n-nuqqasijiet fir-riżorsi umani għas-saħħa bħala l-bażi biex jiġi żgurat l-aċċess universali għall-prevenzjoni, it-trattament u l-kura tal-HIV/AIDS u servizzi oħra tas-saħħa, u l-integrazzjoni effettiva tagħhom; 38. tindirizza l-inugwaljanza bejn il-ġeneri, il-vjolenza u l-abbuż ibbażati fuq il-ġeneru, bħala promoturi tal-pandemija tal-HIV/AIDS, u tintensifika l-isforzi sabiex jiġu salvagwardjati d-drittijiet tan-nisa u tal-bniet, jiġu żviluppati programmi effettivi dwar l-HIV/AIDS b'sensibilità għall-ġeneru u servizzi għan-nisa u l-bniet, inklużi dawk relatati mas-saħħa u mad-drittijiet sesswali u riproduttivi, u jiġi sostnut l-involviment sħiħ tan-nisa fl-ippjanar u fit-teħid tad-deċiżjonijiet rigward l-istrateġiji u l-programmi tal-HIV/AIDS; 39. tiżviluppa oqfsa legali u ta' linji politiċi ta' sostenn u tneħħi l-liġijiet punittivi, il-linji politiċi, il-prattiki, l-istigma u d-diskriminazzjoni li jimminaw id-drittijiet tal-bniedem, iżidu l-vulnerabiltà għall-HIV/AIDS u jxekklu l-aċċess għat-trattament, għall-kura u għall-appoġġ effettivi, inklużi mediċini, prodotti u servizzi għan-nies li jgħixu bl-HIV/AIDS u għall-popolazzjonijiet li huma l-aktar fir-riskju; 40. ittejjeb l-aċċess għall-prevenzjoni tal-HIV/AIDS li tkun komprensiva u bbażata fuq l-evidenza, li tindirizza l-fatturi lokali li jmexxu l-epidemija u l-ħtiġijiet speċifiċi tan-nisa, taż-żgħażagħ u tal-popolazzjonijiet li qegħdin l-iktar f'riskju; u 41. tiżgura aċċess universali u affidabbli għal mediċini sikuri, ta' kwalità għolja u bi prezz aċċessibbli, u għal prodotti tas-saħħa, inklużi prodotti tas-saħħa sesswali u riproduttiva.". 24. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 32a It-tibdil fil-klima Il-Partijiet jirrikonoxxu li t-tibdil fil-klima huwa sfida ambjentali globali u theddida għall-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju li titlob sostenn finanzjarju adegwat, prevedibbli u tempestiv. Għal dawn ir-raġunijiet u f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 32, u b'mod partikolari tal-punt (a) tal-paragrafu 2 tiegħu, il-kooperazzjoni għandha: 42. tirrikonoxxi l-vulnerabbiltà tal-Istati tal-AKP u b'mod partikolari ta' gżejjer żgħar u ta' Stati tal-AKP li qegħdin fil-baxx għall-fenomeni relatati mal-klima bħalma huma l-erożjoni tal-kosta, iċ-ċikluni, l-għargħar u l-ispostamenti indotti mill-ambjent, u b'mod partikolari tal-Istati tal-AKP li huma l-inqas żviluppati u li huma mdawrin bl-art għal għargħar, nixfa, deforestazzjoni u deżertifikazzjoni li qed jiżdiedu; 43. issaħħaħ u ssostni linji politiċi u programmi biex jimmitigaw u jadattaw għall-konsegwenzi tat-tibdil tal-klima u għat-theddida offruta minnu, inkluż minħabba l-iżvilupp istituzzjonali u l-ħolqien tal-kapaċità; 44. ittejjeb il-kapaċità tal-istati tal-AKP fl-iżvilupp tas-suq globali tal-faħam, u s-sehem fih; u 45. tiffoka fuq l-attivitajiet li ġejjin: (i) l-integrazzjoni tat-tibdil tal-klima fi strateġiji ta' żvilupp u l-isforzi għat-tnaqqis tal-faqar; (ii) it-tkabbir tal-profil politiku tat-tibdil fil-klima fil-kooperazzjoni tal-iżvilupp, inkluż permezz ta' djalogu xieraq dwar il-linji politiċi; (iii) tassisti lill-istati tal-AKP biex jadattaw ruħhom għat-tibdil fil-klima f'setturi rilevanti bħalma huma l-agrikultura, il-ġestjoni tal-ilma u l-infrastruttura, inkluż permezz tat-trasferiment u l-adozzjoni ta' teknoloġiji rilevanti u li huma ekoloġikament tajbin; (iv) tippromwovi tnaqqis tar-riskju ta' diżastri, li jirrifletti l-fatt li proporzjon dejjem jiżdied ta' diżastri huwa relatat mat-tibdil fil-klima; (v) tipprovdi sostenn finanzjarju u tekniku għal azzjoni mitiganti tal-istati tal-AKP f'konformità mal-objettivi tagħhom rigward it-tnaqqis tal-faqar u tal-iżvilupp sostenibbli, inklużi t-tnaqqis tal-emissjonijiet mid-deforestazzjoni u d-degradazzjoni tal-foresti u t-tnaqqis tal-emissjonijiet fis-settur tal-agrikultura; (vi) ittejjeb l-informazzjoni u l-previżjoni dwar it-temp u l-klima u s-sistemi ta' twissija bikrija; u (vii) tippromwovi sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u teknoloġiji b'emissjonijiet baxxi ta' karbonju li jkattru l-iżvilupp sostenibbli.". 25. Fl-Artikolu 33 (3), il-punt (c) jiġi sostitwit b’dan li ġej: "(c) titjib u tisħiħ tal-finanzi pubbliċi u ġestjoni fiskali bil-għan ta' attivitajiet ta' żvilupp ekonomiku fil-pajjiżi tal-AKP u biex jiżdied id-dħul mit-taxxa tagħhom, filwaqt li tiġi rrispettata s-sovranità tal-Istati tal-AKP f'dan il-qasam. Il-miżuri jistgħu jinkludu: (i) it-titjib tal-kapaċitajiet ta' ġestjoni tad-dħul domestiku, inkluż il-ħolqien ta' sistemi effettivi, effiċjenti u sostenibbli tat- taxxi; (ii) il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni fl-istrutturi internazzjonali tal-kooperazzjoni dwar it-taxxa u fil-proċessi li għandhom l-għan li jiffaċilitaw l-iżvilupp ulterjuri ta' konformità, effettiva, mal-istandards internazzjonali; (iii) is-sostenn tal-implimentazzjoni tal-aqwa prattiki internazzjonali fi kwistjonijiet ta' taxxa, inkluż il-prinċipju tat-trasparenza u l-iskambju ta' informazzjoni, f'dawk il-pajjiżi tal-AKP li impenjaw ruħhom għalihom;". 26. L-Artikolu 34(2) u (4) jiġu sostitwiti b’dan li ġej: "2. L-għan aħħari tal-kooperazzjoni ekonomika u soċjali huwa li tippermetti lill-Istati tal-AKP jieħdu sehem bis-sħiħ fil-kummerċ internazzjonali. F’dan il-kuntest, għandha tingħata kunsiderazzjoni partikolari lill-ħtieġa tal-Istati tal-AKP biex jieħdu sehem b’mod attiv fin-negozjati multilaterali dwar il-kummerċ. Bil-livell preżenti ta’ żvilupp tal-pajjiżi tal-AKP, il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha tkun immirata biex tippermetti lill-Istati tal-AKP jamministraw l-isfidi tal-globalizzazzjoni u jadattaw progressivament għall-kondizzjonijiet ġodda tal-kummerċ internazzjonali li permezz tagħhom jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tagħhom għall-ekonomija globali liberalizzata. F'dan il-kuntest, għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-vulnerabbiltà ta' ħafna pajjiżi tal-AKP li tirriżulta mid-dependenza tagħhom fuq prodotti bażiċi jew fuq xi ftit prodotti ewlenin, inklużi prodotti agroindustrijali bil-valur miżjud, u r-riskju tal-erożjoni tal-preferenza. 3. Għal dan il-għan, il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha timmira, permezz tal-istrateġiji ta' żvilupp nazzjonali u reġjonali kif definiti fit-Titolu I, biex issaħħaħ il-produzzjoni, il-provvista u l-kapaċità kummerċjali tal-pajjiżi tal-AKP kif ukoll il-kapaċità tagħhom biex jattiraw l-investiment. B'żieda ma' dan għandha timmira biex toħloq dinamika kummerċjali ġdida bejn il-Partijiet, biex issaħħaħ il-politika tal-pajjiżi tal-AKP dwar il-kummerċ u l-investiment, biex tnaqqas id-dipendenza tagħhom fuq il-prodotti essenzjali, biex tippromwovi ekonomiji iktar diversifikati, u biex ittejjeb il-kapaċità tal-pajjiżi tal-AKP biex jittrattaw il-kwistjonijiet kollha relatati mal-kummerċ. 4. Il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha tkun implimentata b’konformità sħiħa mad-dispożizzjonijiet tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO), inkluż trattament speċjali u differenzjali, b'konsiderazzjoni għall-interessi reċiproċi tal-Partijiet u l-livelli rispettivi tagħhom ta’ żvilupp. Għandha tindirizza wkoll l-effetti tal-erożjoni tal-preferenza f'konformità sħiħa mal-impenji multilaterali.". 27. Fl-Artikolu 35, il-paragrafi (1) u (2) huma mibdula bit-test li ġej: "1. Il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha tkun ibbażata fuq sħubija vera, imsaħħa u strateġika. B’żieda ma’ dan għandha tkun ibbażata wkoll fuq approċċ komprensiv li jibni fuq il-fatturi sodi u l-kisbiet tal-Konvenzjonijiet AKP-KE preċedenti. 2. Il-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha tibni fuq inizjattivi ta' integrazzjoni reġjonali tal-Istati tal-AKP. Il-kooperazzjoni ta' sostenn għall-kooperazzjoni u integrazzjoni reġjonali kif definita fit-Titolu I u l-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandhom ikunu reċiprokament rinforzanti. Il-koperazzjoni ekonomika u kummerċjali għandha tindirizza, b'mod partikulari, ir-restrizzjonijiet tan-naħa tal-fornitura u ta' dik tad-domanda, notevolment l-interkonnettività tal-infrastruttura, id-diversifikazzjoni ekonomika l-miżuri favur l-iżvilupp tal-kummerċ bħala mod kif titjieb il-kompetittività tal-Istati tal-AKP. Għaldaqstant, għandha tingħata importanza adegwata għall-miżuri korrispondenti fl-istrateġiji ta' żvilupp tal-Istati u r-reġjuni tal-AKP, li għandhom jiġu sostnuti mill-Komunità, b'mod partikolari permezz tal-għoti ta' għajnuna għall-kummerċ.". 28. L-Artikoli 36 u 37 jiġu sostitwiti b'dan li ġej: "Artikolu 36 Il-modalitajiet 1. Fl-isfond tal-għanijiet u l-prinċipji msemmija hawn fuq, il-Partijiet jaqblu li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw il-konklużjoni ta' Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika ġodda kompatibbli mad-WTO, li jneħħu gradwalment il-barrieri għall-kummerċ bejniethom u li jsaħħu l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha rilevanti għall-kummerċ. 2. Il-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika, bħala strumenti ta' żvilupp, jimmiraw biex inisslu integrazzjoni mingħajr skossi u gradwali tal-Istati tal-AKP fl-ekonomija dinjija, speċjalment billi jiġi użat il-potenzjal sħiħ tal-integrazzjoni reġjonali u l-kummerċ bejn il-pajjiżi tan-Nofsinhar. 3. Il-Partijiet jaqblu li dawn l-arranġamenti kummerċjali ġodda għandhom jiġu introdotti gradwalment. Artikolu 37 Proċeduri 1. Matul in-negozjati tal-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika, il-bini tal-kapaċità għandu jiġi fornit f'konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Titolu I u tal-Artikolu 35 għas-setturi pubbliċi u privati tal-pajjiżi tal-AKP, inklużi miżuri biex isaħħu l-kompetittività, isaħħu l-organizzazzjonijiet reġjonali u għall-appoġġ ta' inizjattivi għall-integrazzjoni tal-kummerċ reġjonali, fejn ikun xieraq mal-għajnuna għall-aġġustament fl-ispiża pubblika u riforma fiskali, kif ukoll għat-titjib tal-infrastruttura u żvilupp, u għall-promozzjoni ta' investiment. 2. Il-Partijiet se jirrevedu regolarment il-progress tan-negozjati kif previst fl-Artikolu 38. 3. In-negozjati tal-Ftehimiet dwar Sħubija Ekonomika għandhom isiru mal-pajjiżi tal-AKP li jikkunsidraw irwieħhom f'qagħda li jagħmlu dan, fil-livell li jikkunsidraw xieraq u skont il-proċeduri miftiehma mill-Grupp tal-AKP u bil-għan li jsostnu l-proċess ta' integrazzjoni reġjonali ġewwa l-AKP. 4 . In-negozjati tal-Ftehimiet dwar Sħubija Ekonomika għandhom jimmiraw notevolment biex jistabbilixxu skaletta għat-tneħħija gradwali tal-barrieri għall-kummerċ bejn il-Partijiet, skont ir-regoli rilevanti tal-WTO. Min-naħa tal-Komunità l-liberalizzazzjoni tal-kummerċ għandha tibni fuq l-acquis u għandha timmira biex ittejjeb l-aċċess preżenti tas-suq għall-pajjiżi tal-AKP permezz, fost l-oħrajn, ta' reviżjoni tar-regoli ta' oriġini. In-negozjati għandhom jikkunsidraw il-livell ta' żvilupp u l-impatt soċjoekonomiku tal-miżuri tal-kummerċ fuq il-pajjiżi tal-AKP, u l-kapaċità tagħhom biex jadottaw u jaġġustaw l-ekonomiji tagħhom għall-proċess ta' liberalizzazzjoni. In-negozjati għandhom għalhekk ikunu flessibbli kemm jista' jkun meta jistabbilixxu t-tul ta' żmien ta' perjodu tranżitorju suffiċjenti, u t-trattament finali tal-prodott, waqt li jikkonsidraw setturi sensittivi, u kemm hemm assimetrija skont l-iskaletta għat-tneħħija tat-tariffi, waqt li jibqgħu konformi mar-regoli tal-WTO li jkunu prevalenti f'dak il-waqt. 5. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw mill-qrib u jikkollaboraw mad-WTO bil-għan li jiddefendu l-arranġamenti milħuqa, partikolarment rigward il-grad ta' flessibilità disponibbli. 6. Il-Partijiet għandhom jiddiskutu ulterjorment kif jistgħu jissimplifikaw u jirrevedu r-regoli tal-oriġini, inklużi d-dispożizzjonijiet kumulattivi, biex japplikawhom għall-esportazzjoni tagħhom. 7. Ladarba l-Istati tal-AKP ikunu kkonkludew Ftehim ta' Sħubija Ekonomika, dawk l-Istati tal-AKP li ma jkunux Partijiet għal tali Ftehim jistgħu jidħlu fih fi kwalunkwe mument. 8. Fil-kuntest tal-kooperazzjoni tal-AKP-EU b'sostenn għall-kooperazzjoni u l-integrazzjoni reġjonali tal-AKP kif stabbilit fit-Titolu I, u f'konformità mal-Artikolu 35, il-Partijiet għandhom jagħtu każ b'mod partikolari tal-ħtiġijiet li ġejjin mill-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika. Il-prinċipji msemmija fl-Artikolu 1 tal-Anness IV ta' dan il-Ftehim għandhom japplikaw. Għaldaqstant, il-Partijiet jaqblu dwar l-użu tal-mekkaniżmu l-ġdid tal-finanzjament reġjonali li permezz tiegħu r-riżorsi mill-qafas finanzjarju multiannwali ta' kooperazzjoni u riżorsi addizzjonali oħra jistgħu jiġu forniti.". 29. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 37a Arranġamenti kummerċjali oħra 1. Fil-kuntest tat-tendenzi tal-linji politiċi kummerċjali preżenti li jimmiraw għal liberazzjoni ikbar tal-kummerċ, l-UE u l-Istati tal-AKP jistgħu jieħdu sehem f'negozjati u fl-implimentazzjoni ta' ftehimiet li jwasslu għal aktar liberalizzazzjoni multilaterali u bilaterali tal-kummerċ. Tali liberalizzazzjoni tista' twassal għall-erożjoni tal-preferenzi konċessi lill-Istati tal-AKP u taffettwa l-pożizzjoni kompetittivà tagħhom fis-suq tal-UE, kif ukoll lill-isforzi tagħhom għall-iżvilupp, li l-UE hija interessata li ssostni. 2. F'konformità mal-finijiet tal-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali, l-UE għandha taħdem biex tieħu miżuri sabiex tegħleb l-impatti negattivi possibbli tal-liberalizzazzjoni, bil-għan li żżomm aċċess preferenzjali sinifikattiv fi ħdan is-sistema kummerċjali multilaterali għall-Istati tal-AKP għall-itwal perjodu ta' żmien li hu vijabbli u li tiżgura li kwalunkwe tnaqqis li ma jistax jiġi evitat fi preferenza jiġi introdott gradwalment fuq l-itwal perjodu ta' żmien possibbli.". 30. L-Artikolu 38(2) huwa mibdul b’li ġej: "2. Il-Kumitat Ministerjali dwar il-Kummerċ għandu jiddiskuti kwalunkwe kwistjoni relatata mal-kummerċ li tinteressa lill-Istati AKP kollha u, b'mod partikolari, jimmonitorja regolarment in-negozjati u l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta' Sħubija Ekonomika. Huwa għandu jagħti attenzjoni speċjali lin-negozjati kummerċjali multilaterali li qed isiru bħalissa u għandu jeżamina l-impatt tal-inizjattivi ta' liberalizzazzjoni iktar wesgħin, fuq il-kummerċ AKP-KE u fuq l-iżvilupp tal-ekonomiji tal-AKP. Huwa għandu jirrapporta u jagħmel rakkomandazzjonijiet xierqa lill-Kunsill tal-Ministri, inkluż dwar kwalunkwe miżuri ta' sostenn, bl-għan li jkattar il-benefiċċji tal-ftehimiet kummerċjali AKP-UE." 31. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 38a Konsultazzjonijiet 1. Fejn miżuri ġodda jew miżuri stipulati fil-programmi adottati mill-Komunità dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti sabiex tiffaċilita l-moviment ta' oġġetti aktarx jaffettwaw l-interessi ta' Stat tal-AKP wieħed jew aktar, il-Komunità għandha, qabel l-adozzjoni ta' tali miżuri, tinforma lis-Segretarjat tal-AKP u lill-Istati AKP ikkonċernati. 2. Sabiex tippermetti lill-Komunità tieħu f'konsiderazzjoni l-interessi tal-Grupp tal-AKP, għandhom isiru konsultazzjonijiet fuq talba ta' dawn tal-aħħar f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 ta' dan il-Ftehim, bl-għan li jaslu għal soluzzjoni sodisfaċenti. 3. Meta r-regoli u r-regolamenti eżistenti tal-Komunità li ġew adottati sabiex jiffaċilitaw il-kummerċ jaffettwaw l-interessi ta' wieħed jew aktar mill-Istati tal-AKP jew meta l-interessi jiġu affettwati mill-interpretazzjoni, l-applikazzjoni jew l-amministrazzjoni ta' tali regoli jew regolamenti, għandhom isiru konsultazzjonijiet fuq talba tal-Istati tal-AKP ikkonċernati f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 12 bl-għan li tinstab soluzzjoni sodisfaċenti. 4. Bil-għan li tinstab soluzzjoni sodisfaċenti, il-Partijiet jistgħu wkoll isemmu fi ħdan il-Kumitat Ministerjali Konġunt tal-Kummerċ kwalunkwe problemi oħra li jirrelataw mal-kummerċ li jistgħu jirriżultaw mill-miżuri meħuda jew previsti mill-Istati Membri. 5. Il-Partijiet għandhom jinfurmaw lil xulxin dwar tali miżuri sabiex jiżguraw konsultazzjonijiet effettivi. 6. Il-Partijiet jaqblu li konsultazzjonijiet fi ħdan l-istituzzjonijiet ta' Ftehim ta' Sħubija Ekonomika, u l-għoti ta' informazzjoni permezz tagħhom, dwar kwistjonijiet li jaqgħu fl-ambitu ta' tali ftehimiet għandhom jiġu kkunsidrati bħala li jissodisfaw id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u tal-Artikolu 12 ta' dan il-Ftehim, bil-kondizzjoni li l-Istati AKP li x'aktarx jiġu affettwati jkunu kollha kemm huma firmatarji tal-Ftehim ta' Sħubija Ekonomika li fi ħdanu jkunu saru l-konsultazzjonijiet jew tkun ingħatat l-informazzjoni.". 32. L-Artikolu 41(5) huwa mibdul b’li ġej: "5. Il-Komunità għandha tappoġġja, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, l-isforzi tal-Istati AKP biex isaħħu l-kapaċità tagħhom biex jipprovdu servizzi. Għandha tingħata attenzjoni partikolari għas-servizzi relatati max-xogħol, negozju, distribuzzjoni, finanzi, turiżmu, kultura u kostruzzjoni u servizzi relatati mal-inġinerija bil-għan li jsaħħu l-kompetittività tagħhom u b'hekk iżidu l-valur tal-kummerċ tagħhom fil-merkanzija u servizzi.". 33. L-Artikolu 42(4) huwa mibdul b’li ġej: "4. Il-Komunità għandha tappoġġa, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, l-isforzi tal-Istati AKP biex jiżviluppaw u jippromwovu servizzi tat-trasport marittimu ta' nfiq effettiv u effiċjenti fl-Istati AKP bil-għan li jkattru s-sehem tal-operaturi AKP f’servizzi ta’ trasport internazzjonali bil-baħar.". 34. L-Artikolu 43(5) huwa mibdul b’li ġej: "5. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jżidu l-kooperazzjoni bejniethom fil-qasam tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, u tas-Soċjetà tal-Informazzjoni. Din il-kooperazzjoni għandha, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, tkun b'mod partikolari diretta lejn komplimentarjetà u armonizzazzjoni ikbar tas-sistemi ta' komunikazzjoni, fuq livell nazzjonali, reġjonali u internazzjonali u lejn l-adattament tagħhom għat-teknoloġiji l-ġodda.". 35. L-Artikolu 44(2) huwa mibdul b’li ġej: "2. Il-Komunità għandha tappoġġja l-isforzi tal-Istati AKP, permezz ta strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, biex issaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jimmaniġġjaw l-oqsma kollha relatati mal-kummerċ, inkluż, fejn neċessarju, it-titjib u l-appoġġ tal-qafas istituzzjonali.". 36. L-Artikolu 45(3) huwa mibdul b’li ġej: "3. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jsaħħu l-kooperazzjoni f’dan il-qasam bl-iskop li jifformulaw u jappoġġjaw linji politiċi effettivi dwar il-kompetizzjoni mal-aġenziji tal-kompetizzjoni nazzjonali xierqa li gradwalment jiżguraw l-infurzar effiċjenti tar-regoli tal-kompetizzjoni minn intrapriżi kemm privati kif ukoll statali. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha, b'mod partikolari, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, tinkludi għajnuna fl-abbozzar ta’ qafas legali xieraq u l-infurzar amministrattiv tiegħu b’referenza partikolari għall-qagħda speċjali tal-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati.". 37. L-Artikolu 46(6) huwa mibdul b’li ġej: "6. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom f'dan il-qasam. Fuq talba, skont termini u kundizzjonijiet maqbula reċiprokament, u permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, il-kooperazzjoni għandha, fost l-oħrajn, tiġi estiża għal dawn l-oqsma: it-tħejjija ta' liġijiet u regolamenti għall-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, il-prevenzjoni tal-abbuż ta' tali drittijiet mid-detenturi tad-drittijiet u l-ksur ta' tali drittijiet mill-kompetituri, l-istabbiliment u t-tisħiħ tal-uffiċċji domestiċi u reġjonali u aġenziji oħra inklużi organizzazzjonijiet reġjonali għall-appoġġ tad-drittijiet intellettwali involuti fl-infurzar u l-protezzjoni, inkluż it-taħriġ tal-persunal.". 38. Fl-Artikolu 47(2), il-formulazzjoni introduttiva hija sostitwita b'dan li ġej: "2. Il-kooperazzjoni fl-istandardizzazzjoni u ċ-ċertifikazzjoni, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, għandha timmira biex tippromwovi sistemi kompatibbli bejn il-Partijiet u b’mod partikolari tinkludi:". 39. L-Artikolu 48(3) huwa mibdul b’li ġej: "3. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni bejniethom, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, bl-iskop li jsaħħu mill-ġdid il-kapaċità tagħhom fis-settur pubbliku u f'dak privat tal-pajjiżi AKP f’dan il-qasam.". 40. L-Artikolu 49 jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 1 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "1. Il-Partijiet jikkonfermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp tal-kummerċ internazzjonali b’mod li jiżguraw amministrazzjoni sostenibbli u soda tal-ambjent, skont il-konvenzjonijiet u l-impenji internazzjonali f’dan il-qasam u b’kunsiderazzjoni xierqa għal-livell ta’ żvilupp rispettiv tagħhom. Huma jaqblu li l-ħtiġijiet u r-rekwiżiti speċjali tal-Istati AKP għandhom jiġu kkunsidrati fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-miżuri ambjentali, inkluż fir-rigward tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 32a."; (b) għandu jiżdied il-paragrafu li ġej: "3. Il-Partijiet jaqblu li l-miżuri ambjentali m'għandhomx jiġu użati għal finijiet protezzjonisti.". 41. L-Artikolu 50(3) huwa mibdul b’li ġej: "3. Il-Partijiet jaqblu li l-istandards tax-xogħol m’għandhomx jintużaw għal skopijiet protezzjonisti.". 42. L-Artikolu 51(2) huwa mibdul b’li ġej: "2. Il-kooperazzjoni għandha, b’mod partikolari, permezz ta' strateġiji nazzjonali u reġjonali ta' żvilupp kif definiti fit-Titolu I u f'konformità mal-Artikolu 35, timmira biex titjieb il-kapaċità istituzzjonali u teknika f’dan il-qasam, jiġu stabbiliti sistemi ta’ allarm rapidu ta’ informazzjoni reċiproka fuq prodotti perikolużi, jiġu skambjati informazzjoni u esperjenzi dwar it-twaqqif u l-użu tas-sorveljanza ta' wara t-tqegħid fis-suq tal-prodotti u tas-sikurezza tal-prodotti, titjieb l-informazzjoni offruta lill-konsumaturi dwar il-prezzijiet, il-karatteristiċi tal-prodotti u s-servizzi offruti, waqt li tinkoraġġixxi l-iżvilupp ta’ assoċjazzjonijiet indipendenti tal-konsumaturi u kuntatti bejn ir-rappreżentanti tal-interess tal-konsumatur, titjieb il-kompatibilità tal-linji politiċi u s-sistemi tal-konsumatur, jiġi nnotifikat l-infurzar tal-leġiżlazzjoni u tiġi promossa l-kooperazzjoni fl-investigazzjoni ta’ prassi ta’ negozju ta’ ħsara jew inġusti u jiġu implimentati projbizzjonijiet ta’ esportazzjonijiet fil-kummerċ bejn il-Partijiet ta’ merkanzija u servizzi li l-kummerċjalizzazzjoni tagħhom tkun ġiet ipprojbita fil-pajjiż fejn ikunu ġew prodotti.". 43. L-Artikolu 56(1), huwa sostitwit b’dan li ġej: "1. Il-kooperazzjoni dwar il-finanzjament tal-iżvilupp għandha tkun implimentata fuq il-bażi tal-għanijiet, l-istrateġiji u l-prijoritajiet ta' żvilupp stabbiliti mill-Istati AKP, kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dawk reġjonali u intra-AKP, u għandha tkun konsistenti magħhom. Il-karatteristiċi ġeografiċi, soċjali u kulturali rispettivi tagħhom, kif ukoll il-potenzjal speċifiku tagħhom, għandhom jittieħdu f'kunsiderazzjoni. Il-kooperazzjoni għandha tkun immexxija minn aġenda maqbula internazzjonalment dwar l-effettività tal-għajnuna, u tkun ibbażata fuq is-sjieda, l-allinjament, il-koordinazzjoni u l-armonizzazzjoni tad-donaturi, il-ġestjoni għar-riżultati tal-iżvilupp u l-affidabbiltà reċiproka. B'mod partikolari, il-kooperazzjoni għandha: 46. tippromwovi responsabbiltà lokali fil-livelli kollha tal-proċess tal-iżvilupp; 47. tirrifletti sħubija bbażata fuq drittijiet u obbligi reċiproċi; 48. tenfasizza l-importanza tal-prevedibbiltà u s-sigurtà fil-flussi tar-riżorsi, mogħtija f'termini tassew konċessjonali u fuq bażi kontinwa; 49. tkun flessibbli u tadegwa ruħha għas-sitwazzjoni f'kull Stat tal-AKP kif ukoll tadatta ruħha għan-natura speċifika tal-proġett jew il-programm ikkonċernat; u 50. tiżgura l-effiċjenza, il-koordinazzjoni u l-konsistenza.". 44. L-Artikolu 58 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) fil-paragrafu 1, il-punt (b) għandu jinbidel b’dan li ġej: "(b) korpi reġjonali jew inter-Statali li għalihom jappartjenu wieħed jew aktar mill-Istati AKP, inklużi l-Unjoni Afrikana jew korpi oħrajn li għandhom membri li mhumiex Stati AKP, li huma awtorizzati minn dawk l-Istati AKP; u"; (b) il-paragrafu 2 huwa emendat kif ġej: (i) il-punt (d) huwa sostiwit b’dan li ġej: "(d) l-intermedjarji finanzjarji tal-AKP jew tal-Komunità li jipprovdu, jippromwovu u jiffinanzjaw investimenti privati jew pubbliċi fl-Istati AKP;"; (ii) il-punt (f) hu mibdul b'li ġej: "(f) pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw li mhumiex parti mill-Grupp AKP fejn jipparteċipaw f’inizjattiva konġunta jew f'organizzazzjoni reġjonali mal-Istati AKP f'konformità mal-Artikolu 6 tal-Anness IV ta' dan il-Ftehim.". 45. L-Artikolu 60 għandu jiġi emendat kif ġej: (a) il-punt (c) qed jinbidel b'dan li ġej: "(c) il-mitigazzjoni tal-effetti negattivi b'terminu qasir ta' xokkijiet eżoġeni, inklużi instabilità fid-dħul mill-esportazzjonijiet fuq ir-riformi u l-linji politiċi soċjoekonomiċi;"; (b) il-punt (g) għandu jinbidel b’dan li ġej: "(g) assistenza umanitarja u ta' emerġenza, inklużi l-assistenza lir-refuġjati u lil persuni spostati, l-interventi li jgħaqqdu l-għajnuna u r-rijabilitazzjoni għal terminu qasir mal-iżvilupp għal terminu twil f'sitwazzjonijiet ta' kriżi u ta' wara l-kriżi, u l-istat ta' preparazzjoni għad-diżastri.". 46. L-Artikolu 61 jiġi emendat kif ġej: (a) il-paragrafu 2 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "2. Għandha tingħata assistenza baġitarja diretta b'sostenn għal riformi makroekonomiċi u settorjali fil-każijiet fejn: (a) ikun hemm jew ikunu qed jiġu implimentati strateġiji nazzjonali jew settorjali ta' żvilupp iffukati fuq il-faqar, li jkunu definiti tajjeb; (b) ikun hemm jew tkun qed tiġi implimentata linja politika makroekonomika orjentata lejn l-istabilità li tkun definita sew u li tkun stabbilita mill-pajjiż innifsu u li tkun evalwata pożittivament mid-donaturi ewlenin tagħha inklużi, fejn ikun rilevanti, l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali; u (c) ġestjoni finannzjarja pubblika li tkun suffiċjentement trasparenti, responsabbli u effettiva. Il-Komunità għandha tallinja dwar is-sistemi u l-proċeduri speċifiċi għal kull pajjiż AKP, timmoniterja s-sostenn baġitarju tagħha mal-pajjiż sieħeb u ssostni lill-pajjiżi sħab biex isaħħu r-responsabbiltà domestika, l-iskrutinju parlamentari, il-kapaċitajiet ta' awditjar u l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni."; (b) il-paragrafu 5 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "5. Fil-qafas tal-Ftehim, il-fondi allokati taħt il-qafas finanzjarju multiannwali ta' kooperazzjoni skont dan il-ftehim, ir-riżorsi proprji tal-Bank Ewropew tal-Investiment (minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-Bank) u fejn riżorsi oħra adegwati jkunu meħudin mill-baġit tal-Komunità Ewropea, għandhom ikunu użati biex jiffinanzjaw proġetti, programmi u forom oħrajn ta' operazzjonijiet li jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.". 47. L-Artikolu 66(1) huwa mibdul b’li ġej: "1. Sabiex jitnaqqsu l-piż tad-dejn tal-Istati AKP u l-problemi tal-bilanċ tal-pagamenti li għandhom, il-Partijiet jaqblu li jużaw ir-riżorsi provduti taħt il-qafas finanzjarju multinannwali ta' kooperazzjoni skont dan il-ftehim li jikkontribwixxu għal inizjattivi ta' ħelsien mid-dejn approvati f'livell internazzjonali għall-benefiċċju tal-pajjiżi AKP. Barra dan, il-Komunità timpenja ruħha li teżamina kif tista', f'terminu itwal ta' żmien, timmobilizza iktar riżorsi tal-Komunità biex issostni l-inizjattivi ta' ħelsien mid-dejn maqbulin internazzjonalment.". 48. L-Artikolu 67(1) huwa mibdul b’li ġej: "1. Il-qafas finanzjarju multiannwali ta' kooperazzjoni skont dan il-Ftehim għandu jipprovdi appoġġ għal riformi makroekonomiċi u settorjali implimentati mill-Istati AKP. F’dan il-qasam, il-Partijiet għandhom jiżguraw li l-aġġustament ikun ekonomikament vijabbli u li jkun jista’ jiġi tollerat soċjalment u politikament. Għandu jingħata appoġġ fil-kuntest ta’ valutazzjoni konġunta bejn il-Komunità u l-Istat AKP konċernat dwar il-miżuri ta’ riforma li jkunu se jitwettqu jew kontemplati f’livell makroekonomiku jew settorjali, u li jippermetti evalwazzjoni ġenerali fuq l-isforzi ta’ riforma. Sa fejn hu possibbli, l-evalwazzjoni konġunta għandha tiġi allineata ma' arranġamenti speċifiċi għall-pajjiż u l-appoġġ jiġi moniterjat fuq il-bażi tar-riżultati miksuba. Ħlas malajr għandu jkun fattur importanti għal programmi ta’ appoġġ.". 49. It-titolu tal-Kapitolu 3 tat-Titolu II tal-Parti 4, huwa sostitwit b'dan li ġej: "KAPITOLU 3 Sostenn f'każ ta' xokkijiet eżoġeni". 50. L-Artikolu 68 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 68 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-instabilità makroekonomika li tirriżulta mix-xokkijiet eżoġeni tista' taffettwa ħażin l-iżvilupp tal-Istati AKP u tista' tippreġudika l-issodisfar tal-obbligi ta' żvilupp tagħhom. Għaldaqstant qed tiġi stabbilita sistema ta' sostenn addizzjonali sabiex timmitiga l-effetti negattivi ta' terminu qasir, li jirriżultaw mix-xokkijiet eżoġeni, inklużi l-effetti fuq id-dħul mill-esportazzjoni, u dan fil-qafas finanzjarju multiannwali ta' kooperazzjoni skont dan il-Ftehim. 2. L-għan ta' dan is-sostenn huwa li jissalvagwardja r-riformi u l-linji politiċi soċjoekonomiċi li jistgħu jiġu affettwati negattivament bħala riżultat tat-tnaqqis fid-dħul u biex jiġu rimedjati l-effetti negattivi f'terminu ta' żmien qasir ta' tali xokkijiet. 3. Id-dipendenza estrema tal-ekonomiji tal-Istati tal-AKP fuq l-esportazzjonijiet, b'mod partikolari mis-setturi agrikoli u tal-minjieri, għandha tiġi kkunsidrata fl-allokazzjoni tar-riżorsi. F'dan il-kuntest, l-Istati AKP li huma l-inqas żviluppati, li m'għandhomx żbokk għall-baħar u li huma gżejjer, li ġarrbu kunflitt jew diżastru naturali, għandhom jirċievu trattament aktar favorevoli. 4. Ir-riżorsi addizzjonali għandhom jipprovdu skont il-modalitajiet speċifiċi tal-mekkaniżmu ta' appoġġ kif stipulat fl-Anness II fuq Termini u Kondizzjonijiet ta' Finanzjament. 5. Il-Komunità għandha wkoll tipprovdi sostenn għal skemi ta' assigurazzjoni bbażati fuq is-suq li huma maħluqa għall-Istati tal-AKP li qed jippruvaw jipproteġu ruħhom kontra l-effetti fuq terminu qasir ta' żmien tax-xokkijiet eżoġeni.". 51. It-titolu tal-Kapitolu 6 tat-Titolu II tal-Parti 4 huwa sostitwit b'dan li ġej: "KAPITOLU 6 Assistenza umanitarja, tal-emerġenza u ta' wara l-emerġenza". 52. L-Artikolu 72 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 72 Il-prinċipju ġenerali 1. L-assistenza umanitarja, tal-emerġenza u ta' wara l-emerġenza għandha tiġi provduta f'sitwazzjonijiet ta' kriżi. L-assistenza umanitarja u tal-emerġenza għandha timmira biex issalva u tippreserva l-ħajja u biex tipprevjeni t-tbatija u teħles lill-bnedmin minnha kull fejn hemm ħtieġa. L-assistenza ta' wara l-emerġenza għandha l-għan li tirrijabilita u li tgħaqqad l-għajnuna ta' terminu qasir mal-programmi ta' żvilupp maħsuba għal perjodi itwal. 2. Is-sitwazzjonijiet ta' kriżi, inklużi l-instabilità jew fraġilità strutturali fit-tul, huma sitwazzjonijiet li joħolqu theddida għall-ordni pubbliku jew għas-sigurtà u s-sikurezza tal-individwi, li jistgħu jeskalaw f'kunflitt armat jew f'destabilizzazzjoni tal-pajjiż. Is-sitwazzjonijiet ta' kriżi jistgħu wkoll jirriżultaw minn diżastri naturali, kriżijiet maħluqa mill-bniedem bħalma huma l-gwerer jew kunflitti oħra, jew ċirkostanzi straordinarji li għandhom effetti ekwivalenti li jirrigwardaw fost l-oħrajn it-tibdil fil-klima, id-degradazzjoni ambjentali, l-aċċess għall-enerġija u għar-riżorsi naturali, jew il-faqar estrem. 3. L-assistenza umanitarja, tal-emerġenza u ta' wara l-emerġenza għandha tinżamm għat-tul ta' żmien meħtieġ sabiex ikunu jistgħu jiġu ttrattati l-bżonnijiet tal-vittmi li jirriżultaw minn dawn is-sitwazzjonijiet, biex b'hekk jiġu marbutin flimkien l-għajnuna, ir-rijabilitazzjoni u l-iżvilupp. 4. L-assistenza umanitarja għandha tiġi mogħtija esklużivament skont il-ħtiġijiet u l-interessi tal-vittmi tas-sitwazzjoni ta' kriżi u f'konformità mal-prinċipji tad-dritt umanitarju internazzjonali u fir-rigward tar-rispett għall-umanità, in-newtralità, l-imparzjalità u l-indipendenza. B'mod partikolari, ma għandux ikun hemm diskriminazzjoni bejn il-vittmi fuq bażi ta' razza, oriġini etnika, reliġjon, ġeneru, età, nazzjonalità jew affiljazzjoni politika, u għandhom jiġu garantiti l-aċċess liberu għall-vittmi u l-protezzjoni tagħhom, kif ukoll is-sigurtà tal-persunal u t-tagħmir umanitarju. 5. L-assistenza umanitarja, tal-emerġenza u ta' wara l-emerġenza għandha tiġi finanzjata mill-qafas finanazjarju multiannwali ta' kooperazzjoni skont dan il-Ftehim, meta tali assistenza ma tkunx tista' tiġi ffinanzjata mill-Baġit tal-Unjoni. L-assistenza umanitarja, tal-emerġenza u ta' wara l-emerġenza għandha tiġi implimentata b'kumplimentarjetà u koordinazzjoni mal-isforzi tal-Istati Membri u f'konformità mal-aħjar prassi fl-effettività tal-għajnuna.". 53. L-Artikolu li ġej huwa mdaħħal: "Artikolu 72a Għan 1. L-assistenza umanitarja u tal-emerġenza għandha timmira li: 51. tissalvagwardja l-ħajjiet ta' bnedmin li jkunu qegħdin fi kriżi u f'sitwazzjonijiet immedjatament wara l-kriżi; 52. tikkontribwixxi għall-finanzjament u għall-għoti tal-għajnuna umanitarja u għall-aċċess dirett għaliha minn min għandu jibbenefika minnha permezz tal-mezzi loġistiċi kollha disponibbli; 53. twettaq rijabilitazzjoni u rikostruzzjoni fuq terminu ta' żmien qasir sabiex tippermetti lill-vittmi jibbenefikaw minn integrazzjoni soċjoekonomika minima u, mill-aktar fis possibbli, toħloq il-kundizzjonijiet sabiex jerġa' jibda l-iżvilupp fuq il-bażi tal-għanijiet ta' terminu ta' żmien fit-tul stabbiliti mill-pajjiżi u r-reġjuni tal-AKP ikkonċernati; 54. tindirizza l-ħtiġijiet li jinħolqu mill-ispostament tal-persuni (ir-refuġjati, il-persuni spustati u dawk li jerġgħu lura) wara diżastri naturali jew maħluqin mill-bniedem sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet kollha, għat-tul ta' żmien neċessarju, tar-refuġjati u tal-persuni spustati (ikunu fejn ikunu) u jiffaċilitaw l-azzjoni għar-rimpatrijazzjoni volontarja u l-intergrazzjoni mill-ġdid fil-pajjiż tal-oriġini. u 55. tassisti lill-Istat jew reġjun tal-AKP biex jistabilixxu mekkaniżmi għall-prevenzjoni tad-diżastri u għall-istat ta' preparazzjoni għalihom għal tul ta' żmien qasir, inkluż għal previżjoni u twissija bikrija, bl-iskop li jitnaqqsu l-konsegwenzi tad-diżastri. 2. L-assistenza tista' tingħata lill-Istati u lir-reġjuni tal-AKP li jieħdu refuġjati jew nies li jiġu lura biex jilqgħu għall-ħtiġijiet akuti li mhumiex koperti bl-assistenza tal-emerġenza. 3. L-azzjoni ta' wara l-emerġenza għandha timmira għar-rijabilitazzjoni fiżika u soċjali b'riżultat tal-kriżi kkonċernata u tista' tittieħed biex tikkolega l-għajnuna u r-rijabilitazzjoni għal terminu qasir ta' żmien mal-programmi rilevanti ta' żvilupp għal żmien itwal li huma ffinanzjati minn programmi indikattivi nazzjonali u reġjonali jew inkella l-programmi intra-AKP. Tali azzjonijiet għandhom ikunu neċessarji għat-tranżizzjoni mill-fażi tal-emerġenza għall-fażi tal-iżvilupp, b'mod li jippromwovu r-l-integrazzjoni soċjoekonomika mill-ġdid tal-partijiet tal-popolazzjoni affettwati, sa fejn ikun possibbli ineħħu l-kawżi tal-kriżi, u jsaħħu l-istituzzjonijiet u r-responsabbiltà mill-partijiet interessati lokali u nazzjonali għar-rwol tagħhom fil-formulazzjoni ta' linja politika dwar l-iżvilupp sostenibbli għall-pajjiż AKP ikkonċernat. 4. Fejn ikun xieraq, se jiġu kordinati mekkaniżmi ta' prevenzjoni tad-diżastri u għall-istat ta' preparazzjoni għalihom, għal terminu ta' żmien qasir, kif imsemmi fil-paragrafu 1(e) ma' mekkaniżmi oħra ta' dan it-tip li huma diġà stabbiliti. L-iżvilupp u t-tisħiħ tal-mekkaniżmi nazzjonali, reġjonali u tal-AKP kollu għat-tnaqqis u l-ġestjoni tar-riskju tad-diżastri għandu jgħin lill-Istati tal-AKP biex jibnu r-reżistenza tagħhom għall-impatt tad-diżastri. L-attivitajiet kollha relatati jistgħu jsiru f'kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet u l-programmi reġjonali u internazzjonali li għandhom evidenza tal-esperjenza fit-tnaqqis tar-riskju tad-diżastri.". 54. L-Artikolu 73 jinbidel b’dan li ġej: "Artikolu 73 Implimentazzjoni 1. L-operazzjonijiet ta' assistenza għandhom isiru permezz ta' talba mill-pajjiż jew mir-reġjun tal-AKP affettwati minn sitwazzjoni ta' kriżi, jew fuq inizjattiva tal-Kummissjoni, jew fuq parir ta' organizzazzjonijiet internazzjonali jew ta’ organizzazzjonijiet lokali jew internazzjonali li mhumiex organizzazzjonijiet tal-Istat. 2. Il-Komunità għandha tieħu passi adegwati biex tiffaċilita azzjoni rapida, li hija meħtieġa biex tissodisfa l-bżonnijiet immedjati li għalihom hija meħtieġa l-għajnuna. L-għajnuna għandha tiġi amministrata u implimentata skont il-proċeduri li jippermetu lill-operazzjonijiet ikunu rapidi, flessibbli u effettivi. 3. Filwaqt li jiġi sottolineat li l-għajnuna mogħtija f'konformità ma' dan il-Kapitolu hija għall-iżvilupp, l-assistenza tista' tiġi użata eċċezzjonalment mal-programm indikattiv fuq talba tal-Istat jew reġjun ikkonċernat.". 55. Fl-Artikolu 76(1), il-punt (d) huwa sostitwit b'dan li ġej: "(d) self mir-riżorsi proprji tal-Bank u mill-Faċilità ta' Investiment, li għandhom it-termini u l-kundizzjonijiet tagħhom stabbiliti fl-Anness II għal dan il-Ftehim. Tali self jista' wkoll jiġi użat biex jiġi ffinanzjat l-investiment pubbliku f'infrastruttura bażika.". 56. Fl-Artikolu 95(3), l-ewwel subparagrafu għandu jinbidel b'dan li ġej: "3. Il-Komunità u l-Istati Membri, minn naħa waħda, u l-Istati AKP, min-naħa l-oħra, għandhom jgħarrfu lill-Parti l-oħra mhux aktar tard minn 12-il xahar qabel l-iskadenza ta’ kull perjodu ta’ ħames snin b'kull evalwazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jixtiequ jagħmlu bil-għan ta’ emenda li tista’ ssir għall-Ftehim. Minkejja dan il-limitu ta’ żmien, jekk Parti waħda titlob reviżjoni ta’ xi dispożizzjoni tal-Ftehim, il-Parti l-oħra għandu jkollha perjodu ta’ xahrejn li fihom titlob l-estensjoni tar-reviżjoni għal dispożizzjonijiet oħra relatati ma' dawk li kienu s-suġġett tat-talba tal-bidu.". 57. Fl-Artikolu 100, it-tieni paragrafu huwa sostitwit b'dan li ġej: "Dan il-Ftehim, imfassal f’kopja duplikata bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Estona, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Latvjana, Litwana, Maltija, Olandiża, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża, Taljana u Ungeriża, b'kull test ugwalment awtentiku, għandu jiġi ddepożitat fl-arkiviji tas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u s-Segretarjat tal-Istati AKP, li għandhom it-tnejn li huma jittrażmettu kopja ċċertifikata lill-Gvern ta' kull wieħed mill-Istati Firmatarji.". C. ANNESSI L- Anness II , kif emendat bid-Deċiżjoni Nru 1/2009 tal-Kunsill tal-Ministri AKP-KE tad- 29 ta' Mejju 2009[2], għandu jiġi emendat kif ġej: (a) L-Artikolu 1 jiġi sostitwit b’dan li ġej: "Artikolu 1 1. It-termini u l-kondizzjonijiet tal-finanzjament b'relazzjoni mal-operazzjonijiet tal-Faċilità tal-Investiment (il-Faċilità), is-self mir-riżorsi proprji tal-Bank Ewropew tal-Investiment (il-Bank) u operazzjonijiet speċjali, għandhom ikunu kif stabbiliti f'dan il-Kapitolu. Dawn ir-riżorsi jistgħu jkunu kanalizzati lil intrapriżi eliġibbli, direttament jew indirettament, permezz ta' fondi eliġibbli ta' investiment u/jew intermedjarji finanzjarji. 2. Il-fondi għas-sussidji tar-rati tal-imgħax, kif stabbilit f'dan l-Anness, se jkunu disponibbli mill-allokazzjoni tas-sussidju tal-imgħax speċifikat fl-Anness Ib, paragrafu 2(c), ta' dan il-Ftehim. 3. Is-sussidji tal-imgħax jistgħu jiġu kapitalizzati jew jistgħu jiġu użati fil-forma ta' għotjiet. L-ammont tas-sussidju tar-rata tal-imgħax, ikkalkulata f'termini tal-valur tiegħu fil-mument tat-teħid tas-self, għandu jiġi impost fil-konfront tal-allokazzjoni tas-sussidju fuq l-imgħax speċifikat fl-Anness Ib, il-paragrafu 2(c), u għandu jitħallas direttament lill-Bank. Sa 10 % ta' din l-allokazzjoni għas-sussidji għar-rati tal-imgħax tista' wkoll tiġi użata biex issostni proġett relatat mal-assistenza teknika fil-pajjiżi AKP. 4. Dawn it-termini u kundizzjonijiet huma mingħajr preġudizzju għat-termini u l-kundizzjonijiet li jistgħu jiġu imposti fuq pajjiżi tal-AKP li huma suġġetti għal kondizzjonijiet ta' self restrittivi taħt il-Pajjiżi Foqra bi Djun Kbar ("HIPC") jew oqfsa ta' sostenibbiltà tad-dejn aċċettati internazzjonalment. Għalhekk, meta tali oqfsa jkunu jitolbu tnaqqis fir-rata tal-interessi tas-self b'iktar minn 3 %, kif inhu permess skont l-Artikoli 2 u 4 ta' dan il-Kapitolu, il-Bank għandu jipprova jnaqqas in-nefqa medja tal-fondi permezz ta' kofinanzjar b'donaturi oħra. Jekk dan ma jkunx ikkunsidrat li huwa possibbli, ir-rata ta' imgħax tas-self tista' titnaqqas b'tali ammont kif meħtieġ biex tkun konformi mal-livell li joħroġ mill-inizjattiva HIPC jew minn qafas ieħor ta' sostenibbiltà tad-dejn maqbul fuq livell internazzjonali."; (b) L-Artikolu 2(7) u (8) huma sostitwiti b’li ġej: "7. Self ordinarju f'pajj