RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL L-evoluzzjoni tal-importazzjonijiet taz-zokkor fl-Unjoni Ewropea mill-pajjiżi l-anqas żviluppati (LDCs) u mill-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) Ir-rapport tal-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 828/2009 /* COM/2013/0323 final */





WERREJ 1........... Il-qafas legali.................................................................................................................. 3 2........... Introduzzjoni................................................................................................................... 3 3........... Il-kuntest il-ġdid tal-importazzjonijiet taz-zokkor............................................................. 4 4........... L-evoluzzjoni tal-importazzjonijiet taz-zokkor.................................................................. 5 4.1........ Il-kwantitajiet tal-importazzjonijiet taz-zokkor................................................................. 5 4.2........ L-oriġini tal-importazzjonijiet taz-zokkor......................................................................... 5 4.3........ L-importazzjonijiet taz-zokkor mhux raffinat kontra dawk taz-zokkor abjad..................... 5 5........... Il-provvista u l-evoluzzjoni fil-prezz taz-zokkor................................................................ 6 6........... Il-miżuri meħtieġa fis-suq................................................................................................. 7 7........... Konklużjonijiet............................................................................................................... 8 RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL L-evoluzzjoni tal-importazzjonijiet taz-zokkor fl-Unjoni Ewropea mill-pajjiżi l-anqas żviluppati (LDCs) u mill-pajjiżi Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku (AKP) Ir-rapport tal-Kummissjoni msemmi fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 828/2009 1. il-Qafas Legali L-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1528/2007 tal-20 ta’ Diċembru 2007 (ir-Regolament dwar l-Aċċess għas-Suq) li japplika l-arranġamenti għall-prodotti li joriġinaw f’ċerti stati li huma parti mill-Grupp ta’ Stati Afrikani, Karibej u Paċifiċi (AKP) previsti fi ftehim li jistabbilixxu, jew li jwasslu biex jiġu stabbiliti, Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) jipprevedi li għall-perjodu mill-1 ta’ Ottubru 2009 sat-30 ta’ Settembru 2015 l-importazzjonijiet taz-zokkor mill-Istati AKP li mhumiex Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDCs) jistgħu jiġu sospiżi fejn fl-istess ħin l-importazzjonijiet taz-zokkor mill-pajjiżi AKP kollha jaqbżu t-3,5 miljun tunnellata u l-importazzjonijiet mill-pajjiżi AKP li mhumiex LDCs jaqbżu l-1,6 miljun tunnellata għal kull sena tas-suq. Din il-kwantità ġiet suddiviża skont ir-reġjun tal-produzzjoni li jiggarantixxi aċċess minimu għal kull reġjun tal-FSE. Dan jissejjaħ il-Mekkaniżmu Tranżitorju ta’ Salvagwardja (TSM - Transitional Safeguard Mechanism). L-Artikolu 5 u l-Anness IV għar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 828/2009 tal-10 ta’ Settembru 2009 li jistipula r-regoli ddettaljati ta’ applikazzjoni għas-snin tas-suq 2009/2010 sal-2014/2015 għall-importazzjoni u r-raffinar tal-prodotti taz-zokkor li jinsabu taħt l-intestatura tariffarja 1701 taħt ftehimiet preferenzjali, jipprovdu iktar dettalji dwar it-TSM. L-Artikolu 5(3) jiddikjara li “il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport dwar it-tħaddim tal-mekkaniżmu tranżizzjonali [tranżitorju] ta’ salvagwardja għaz-zokkor”. Ir-rapport għandu jqis il-flussi tal-kummerċ taz-zokkor mill-pajjiżi AKP u mil-LDCs elenkati fl-Anness I għal dan ir-Regolament. 2. Introduzzjoni Fl-2006, l-Unjoni Ewropea rriformat ir-reġim taz-zokkor tagħha sabiex iżżid il-kompetittività u l-orjentazzjoni tas-suq tal-industrija taz-zokkor tal-UE. L-elementi ewlenin ta’ din ir-riforma kienu tnaqqis gradwali ta’ 36 % fil-prezzijiet ta’ sostenn tal-UE kemm għall-produtturi tal-UE kif ukoll għall-esportaturi preferenzjali AKP/mil-LDCs u tnaqqis fil-produzzjoni taz-zokkor tal-kwota tal-UE. Ir-riforma taz-zokkor tal-2006 qieset l-aċċess preferenzjali għall-produtturi taz-zokkor AKP u mil-LDCs. Matul ir-riforma ġie stmat li, mil-lat tal-importazzjoni, il-flussi tal-kummerċ “swap”[1] minn imsieħba preferenzjali (pajjiżi AKP/LDCs) jista’ jkollhom rwol ewlieni, fl-ipoteżi ta’ prezz dinji taz-zokkor abjad ta’ USD 200/tunnellata u rata tal-kambju ta’ USD 1,3 għal kull EUR 1. Skont dawn is-suppożizzjonijiet, id-differenza bejn il-prezz taz-zokkor tal-UE u l-prezz dinji, jew il-prezz fil-pajjiżi AKP u fl-LDCs, tista’ tinkoraġġixxi lil uħud minn dawn il-pajjiżi sabiex jesportaw lejn l-UE kemm jista’ jkun mill-produzzjoni domestika tagħhom billi jużaw is-swaps. Is-swaps jiddependu mid-differenza bejn il-prezzijiet dinjija u l-prezzijiet tal-UE, mill-ispejjeż tal-ġarr tal-merkanzija u mill-kapaċità tal-importaturi li jorganizzaw din l-iskema diffiċli. Matul ir-riforma, ġie kkunsidrat li l-volum massimu potenzjali li seta’ jiġi soġġett għal “swap” kien ta’ 3,5 miljun tunnellata, li kienu jikkorrispondu għall-kapaċità tal-produzzjoni tal-pajjiżi AKP/tal-LDCs. 3. Il-kuntest il-ġdid tal-importazzjonijiet taz-zokkor Is-sena tas-suq 2009/10 kienet l-ewwel sena tal-implimentazzjoni ta’ qafas legali ġdid komplut dwar l-importazzjonijiet. Mill-1 ta’ Ottubru 2009, ir-reġim preferenzjali ta’ importazzjoni AKP nbidel mill-kwantitajiet tal-“Protokoll taz-Zokkor” AKP allokati skont il-pajjiż għal importazzjonijiet Bla Dazju u Bla Kwoti taħt il-ftehimiet tal-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) u Kollox Ħlief Armi (KħA), li espandew b’mod sinifikanti l-aċċess għas-suq AKP/tal-LDCs: l-esportazzjonijiet taz-zokkor tal-LDCs lejn l-UE ġew kompletament liberalizzati u l-importazzjonijiet taz-zokkor mill-imsieħba AKP li mhumiex LDCs ġew soġġetti biss għal miżura ta’ salvagwardja bbażata fuq il-volum. Fl-2009/2010, l-esportazzjonijiet AKP/tal-LDCs lejn l-UE naqsu bi ftit, imma mill-2010/11, rajna żieda gradwali imma kontinwa f’dawn l-esportazzjonijiet. Il-prezzijiet tas-suq dinji kienu partikolarment għoljin tul l-aħħar tliet (3) snin u għalhekk is-suq tal-UE kien inqas attraenti, bil-pajjiżi AKP/bl-LDCs jieħdu wkoll vantaġġ minn swieq lokali, reġjonali u dinjija bi prezzijiet għoljin. Fl-2011, il-pajjiżi AKP/l-LDCs esportaw mad-dinja kollha 3,2 miljun tunnellata ta’ zokkor, li minnhom 1,9 milun tunnellata lejn l-UE. Barra minn hekk, it-tkabbir tal-produzzjoni u tal-esportazzjonijiet mill-pajjiżi AKP/mil-LDCs kien iktar baxx milli kien mistenni minħabba xi dewmien fl-investimenti kurrenti. Barra minn hekk, mill-2008, xi pajjiżi AKP ħadu deċiżjoni strateġika li jżidu l-esportazzjonijiet fil-forma ta’ zokkor abjad. Dan l-iżvilupp flimkien ma’ konsum dejjem ikbar fil-pajjiżi AKP/fl-LDCs naqqas il-volumi ta’ zokkor mhux raffinat disponibbli għall-esportazzjonijiet lejn l-UE. Fl-2011, il-konsum taz-zokkor fil-pajjiżi AKP/fl-LDCs kien ta’ 7,3 miljun tunnellata, meta mqabbel ma’ 5,1 miljun tunellata fl-2004, li jirrappreżenta żieda ta’ 41 % matul dan il-perjodu. Għad-dettalji ara t-Tabella V fl-anness. 4. L-evoluzzjoni tal-importazzjonijiet taz-zokkor Wara r-riforma taz-zokkor tal-2006, l-UE nbidlet minn esportatriċi netta taz-zokkor għal importatriċi netta. 4.1. Il-kwantitajiet tal-importazzjonijiet taz-zokkor Fil-perjodu bejn l-2001/02 sal-2005/06, l-importazzjonijiet totali medji taz-zokkor fl-UE kienu ta’ 2,1 miljun tunnellata, li minnhom 1,6 miljun tunnellata kienu mill-pajjiżi AKP/mil-LDCs. Mis-sena tas-suq 2006/07, il-konsenji totali taz-zokkor mill-pajjiżi terzi bdew jikbru b’mod sinifikanti, u matul is-sena tas-suq 2010/11 l-importazzjonijiet taz-zokkor diġà kienu telgħu għal-livell bla preċedent ta’ 3,7 miljun tunnellata (+ 77 % meta mqabbla mal-perjodu 2001/01 sal-2005/06), l-ogħla livell li qatt kien hemm. Sadanittant, l-importazzjonijiet taz-zokkor preferenzjali mill-pajjiżi AKP/mil-LDCs laħqu l-livell ta’ 1,8 miljun tunnellata (+ 16 % b’rabta mal-perjodu 2001/01 sal-2005/06). Fis-sena tas-suq 2011/12, l-importazzjonijiet globali taz-zokkor fl-UE kienu xi ftit iktar baxxi mis-sena tas-suq preċedenti, 3,6 miljun tunnellata (- 3 %). B’kuntrast, l-importazzjonijiet taz-zokkor preferenzjali mill-pajjiżi AKP-LDCs komplew jespandu sal-livell ta’ 1,84 miljun tunnellata (+ 1,9 %, meta mqabbla mas-sena tas-suq preċedenti) fejn iffissaw livell rekord ġdid. Għalhekk, l-importazzjonijiet taz-zokkor preferenzjali ilhom jikbru b’mod kontinwu sa mir-riforma tal-2006, għalkemm mhux sal-punt mistenni fl-iktar xenarju ottimistiku, inklużi s-swaps. Għad-dettalji dwar l-importazzjonijet ara l-Anness I. 4.2. L-oriġini tal-importazzjonijiet taz-zokkor Din ix-xejra ’l fuq kienet tikkonċerna b’mod partikolari l-oriġini AKP/tal-LDCs li ġejjin: il-Możambik, is-Sważiland, il-Malawi, iż-Żambja, iż-Żimbabwe, il-Laos u l-Kambodja. Abbażi ta’ dejta attwali, jidher li l-iktar LDC promettenti fir-rigward ta’ espansjoni ulterjuri tal-produzzjoni u tal-esportazzjoni taz-zokkor lejn l-UE huwa l-Możambik. Għad-dettalji dwar l-importazzjonijiet, ara l-Annessi II, III u IV. 4.3. L-importazzjonijiet taz-zokkor mhux raffinat kontra dawk taz-zokkor abjad Il-protokoll taz-zokkor preċedenti kien jippermetti biss zokkor allokat skont il-pajjiż, prinċipalment zokkor mhux raffinat biex jiġi raffinat. Għalhekk, wieħed mill-elementi l-ġodda ewlenin minn meta saret ir-riforma tar-reġim taz-zokkor kien il-possibbiltà li jiġi importat iz-zokkor abjad. U tabilħaqq uħud mill-pajjiżi AKP, b’mod partikolari l-Mawrizju, żiedu l-esportazzjonijiet taz-zokkor abjad meta mqabbla maz-zokkor mhux raffinat, sabiex jiksbu valur miżjud ogħla. Fis-sena tas-suq 2011/12, l-importazzjonijiet taz-zokkor mhux raffinat fl-UE telgħu għal livell rekord ġdid ta’ 2,7 miljun tunnellata li jirrappreżentaw 76 % tal-volum totali importat. Għad-dettalji dwar l-importazzjonijiet ara l-Anness I. 5. Il-provvista u l-evoluzzjoni fil-prezz taz-zokkor L-evoluzzjoni fil-provvista Matul is-snin tas-suq 2006/07 u 2007/08, is-suq taz-zokkor tal-UE kellu provvisti iktar milli kien jeħtieġ u l-UE kienet obbligata tirtira zokkor tal-kwota mis-suq. Din is-sitwazzjoni ta’ suq b’ammonti żejda damet sal-bidu tas-sena tas-suq 2008/09. Mis-sena tas-suq 2009/10, is-suq taz-zokkor tal-UE nbidel minn suq bi provvisti iktar milli kien jeħtieġ għal suq iktar ibbilanċjat. Filwaqt li l-aċċess miftuħ għall-pajjiżi AKP/għal-LDCs ħoloq opportunitajiet ġodda għall-operaturi tal-UE sabiex jakkwistaw iz-zokkor, huwa kkawża wkoll pressjoni ’l isfel fuq il-prezzijiet taz-zokkor tal-UE. Madankollu, minħabba dan l-iżvilupp flimkien ma’ prezz tas-suq dinji li kien qed jiżdied, uħud mill-importaturi tal-UE sabu xi diffikultajiet sabiex jikkuntrattaw il-ħtiġijiet ta’ provvista tagħhom. Matul is-sena kalendarja 2011, sar evidenti li s-suq taz-zokkor tal-UE ma kienx suq bi provvisti iktar milli kien jeħtieġ imma anzi kien suq strett. Għalhekk, mis-sena tas-suq 2011/12, il-prezzijiet taz-zokkor ġew innegozjati f’dan l-ambjent ekonomiku l-ġdid u l-produtturi taz-zokkor rnexxielhom jinnegozjaw prezzijiet taz-zokkor ferm ogħla għas-suq tal-UE. L-evoluzzjoni tal-prezz Matul il-perjodu tranżitorju bejn Lulju 2006 – Settembru 2009, il-prezz intern tal-UE taz-zokkor abjad naqas bi 12 %, biex niżel minn EUR 630 għal kull tunnellata għal EUR 555 għal kull tunnellata. Matul il-perjodu Ottubru 2009 – Frar 2010, l-importazzjonijiet kienu deħlin bir-rata mistennija, skont is-sistema ta’ monitoraġġ tal-FSE/KħA. Għaldaqstant, il-prezz intern tal-UE niżel minn EUR 555 għal kull tunnellata f’Settembru 2009 għal EUR 493 għal kull tunnellata f’Novembru 2009 (-11 %), minkejja ż-żieda temporanja tal-prezzijiet tas-suq dinji li fi Frar 2010 laħqu livell għoli rekord li ilu ma jintlaħaq 30 sena ta’ EUR 522 għal kull tunnellata. Matul ix-xhur ta’ wara, il-prezzijiet tas-suq dinji bdew jonqsu bi tnaqqis f’daqqa bejn Frar u Mejju 2010, minn EUR 522 għal kull tunnellata għal EUR 376 għal kull tunnellata (-28 %). Matul dan il-perjodu, il-prezzijiet tas-suq intern tal-UE stabbilizzaw irwieħhom għal madwar EUR 475 għal kull tunnellata. Madankollu, il-prezzijiet tas-suq dinji wrew żieda f’daqqa matul it-tieni semestru tal-2010, fejn laħqu livelli ’l fuq mill-prezz tal-UE matul Settembru 2010 – Jannar 2011: f’Diċembru 2010, il-prezz tas-suq dinji taz-zokkor abjad kien ferm ogħla minn dak tal-UE, EUR 628 għal kull tunnellata meta mqabbel ma’ EUR 486 għal kull tunnellata. Matul l-ewwel semestru tal-2011, l-UE u s-suq dinji mxew f’direzzjonijiet opposti, u sa Mejju 2011 il-prezzijiet tas-suq dinji kienu niżlu minn EUR 628 għal kull tunnellata għal EUR 400 għal kull tunnellata, xprunati minn provvista abbundanti fis-suq dinji. Sadanittant, matul l-istess perjodu, il-prezz tal-UE żdied minn EUR 486 għal kull tunnellata għal EUR 536 għal kull tunnellata. Il-prospettiva fil-bidu tas-sena tas-suq 2011/12 kienet inbidlet. Deher ċar li l-konċessjonijiet tal-importazzjoni mogħtija lill-pajjiżi AKP u lil-LDCs permezz tal-ftehimiet tal-FSE/KħA ma kinux qed jiġġeneraw flussi ta’ importazzjoni eċċessivi. Intwera li l-aspettattivi preċedenti li s-suq taz-zokkor tal-UE jista’ jiġi inondat biz-zokkor AKP/tal-LDCs ma kinux realistiċi, u l-prospettiva kienet li l-importazzjonijiet mill-pajjiżi AKP u mil-LDCs ma jkunux jistgħu jkopru d-diskrepanza bejn il-produzzjoni u d-domanda tal-UE (fi kwoti). Għaldaqstant, il-prezzijiet taz-zokkor tal-UE bdew jiżdiedu ferm ’il fuq mill-prezz tas-suq dinji, anki lil hinn mil-livell ta’ qabel l-implimentazzjoni tar-riforma tal-2006 u bil-kontra tat-tnaqqis kontinwu fil-prezzijiet tas-suq dinji sa mill-bidu tal-2011. Għalhekk, matul is-sena 2012 il-prezz tal-UE żdied mingħajr interruzzjonijiet, biex f’Jannar 2013 laħaq il-livell għoli ta’ EUR 738 għal kull tunnellata. Għad-dettalji ara l-grafika fl-Anness VIII. 6. Il-miżuri meħtieġa fis-suq Paradossalment, matul l-aħħar snin tas-suq, minflok ma applikat il-mekkaniżmu tranżitorju ta’ salvagwardja, il-Kummissjoni kellha ssib modi sabiex tħalli jidħol zokkor addizzjonali fis-suq tal-UE ħalli timla n-nuqqas fil-provvista fis-suq taz-zokkor tal-UE għal finijiet alimentari (jiġifieri, is-suq tal-kwoti tal-UE). L-UE tista’ tagħżel bejn żewġ sorsi ta’ provvista: · Ir-rilaxx ta’ zokkor barra mill-kwota fis-suq intern · Tippermetti importazzjonijiet addizzjonali Fis-sena tas-suq 2010/11, ġiet ipprovduta kwantità totali addizzjonali ta’ 1,35 miljun tunnellata ta’ zokkor lis-suq tal-UE li minnha: · 500 000 tunnellata kienu r-rilaxx ta’ zokkor barra mill-kwota b’tariffa żero (u 26 000 tunnellata ta’ isoglukożju) · 500 000 tunnellata kienu importazzjonijiet addizzjonali fi ħdan kwota tariffarja (TRQ – tariff rate quota) b’dazju żero · ingħata l-permess għal 350 000 tunnellata f’offerti b’dazju mnaqqas Fis-sena tas-suq 2011/12, ġew ipprovduti 1 miljun tunnellata ta’ zokkor addizzjonali lis-suq tal-UE li minnhom: · 400 000 tunnellata kienu r-rilaxx ta’ zokkor barra mill-kwota (u 21 000 tunnellata ta’ isoglukożju) b’tariffa ta’ EUR 85/tunnellata · 250 000 tunnellata kienu r-rilaxx ta’ zokkor barra mill-kwota (u 13 000 tunnellata ta’ isoglukożju) b’tariffa ta’ EUR 211/tunnellata · 399 000 tunnellata kienu importazzjonijiet ta’ zokkor b’dazju mnaqqas (inklużi 15 000 tunnellata ta’ zokkor abjad) 7. Konklużjonijiet Fil-qafas tar-riforma tal-2006, kien imbassar li f’kundizzjonijiet ferm partikolari is-suq taz-zokkor tal-UE seta’ jiġi inondat biz-zokkor mil-LDCs. Kienu meħtieġa żewġ kundizzjonijiet: (1) differenza kbira bejn il-prezz tal-UE u l-prezz dinji, u (2) kapaċità fl-organizzazzjoni ta’ skema kumplessa li twassal għall-esportazzjoni tal-produzzjoni lokali mil-LDCs li jipproduċu z-zokkor u għall-importazzjoni ta’ kwantità simili mis-suq dinji sabiex jiġu sodisfatti l-ħtiġijiet domestiċi tagħhom. Wara l-liberalizzazzjoni tal-importazzjonijiet tal-2009, numru ċkejken ferm ta’ pajjiżi jidher li rnexxielhom jorganizzaw skema kummerċjali daqstant kumplessa. Madankollu, l-importazzjonijiet taz-zokkor minn dawk l-oriġini laħqu livelli rekord, għalkemm mhux f’livell li kien jattiva miżuri ta’ salvagwardja, matul is-snin tas-suq 2009/2010 sal-2011/2012. Sa tmiem is-sena tas-suq 2014/15, il-livell massimu tal-importazzjonijiet taz-zokkor mill-pajjiżi AKP/mil-LDCs mistenni jkun fil-medda ta’ 2,1 – 2,2 miljun tunnellata. Għalhekk, huwa ferm improbabbli li l-miżuri ta’ salvagwardja se jiġu attivati matul il-perjodu ta’ applikazzjoni tagħha. ANNESS I ANNESS II ANNESS III ANNESS IV ANNESS V ANNESS VI ANNESS VII ANNESS VIII Il-prezz taz-zokkor tal-UE u dak dinji [1] F’dawk l-istimi, ġie enfasizzat li “A major role might be played by ‘swap’ trade flows, on the level of which remained a lot of uncertainty” (jiġifieri “Il-flussi tal-kummerċ ‘swap’ jista’ jkollhom rwol ewlieni, imma kien hemm bosta inċertezza dwar il-livell tagħhom” [traduzzjoni mhux uffiċjali]), minħabba diffikultajiet biex tiġi organizzata din l-iskema (jiġifieri, il-produzzjoni kollha taz-zokkor tal-KħA kellha tiġi esportata lejn l-UE u l-pajjiżi tal-KħA kellhom jixtru z-zokkor meħtieġ għall-konsum tagħhom mis-suq dinji). Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Reforming the European Union’s sugar policy” (Nirriformaw il-politika taz-zokkor tal-UE), SEC 2005, 0808 finali, p. 9.