Introduzzjoni

Dan ir-rapport jissodisfa żewġ rekwiżiti:

(1) Huwa jirrapporta dwar kif il-koeżjoni evolviet f’reġjuni tal-UE matul dawn l-aħħar snin u jivvaluta l-impatt tal-politiki nazzjonali, tal-politika ta’ koeżjoni u ta’ politiki oħra tal-UE kif mitlub mit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni (Staff Working Document - SWD) li qed jakkumpnja r-rapport jikkonsisti f’6 kapitoli: dwar l-iżvilupp ekonomiku, l-inklużjoni soċjali, l-iżvilupp sostenibbli, it-titjib tal-istituzzjonijiet, il-politiki nazzjonali u l-koeżjoni, u l-impatt tal-politika ta’ koeżjoni. L-impatt ta’ politiki oħra tal-UE huwa meqjus fl-ewwel erba’ kapitoli.

(2) Huwa jeżamina l-miżuri li jorbtu l-effikaċja tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE) ma’ governanza ekonomika soda, kif meħtieġ mir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni fir-rigward tal-Fondi Strutturali. Dan ir-rieżami jinsab bħala sommarju fit-Taqsima 9 hawn taħt u spjegat b’mod sħiħ fit-Taqsima 5.3 tal-SWD.

1.id-differenzi reġjonali reġgħu qed jonqsu

Wara r-riċessjoni doppja fl-2008 u fl-2011, l-ekonomija tal-UE issa reġgħet qed tikber. Il-kriżi affettwat serjament kważi l-Istati Membri kollha. Hija waqqfet it-tnaqqis fit-tul tal-inugwaljanzi fil-PDG per capita bejn l-Istati Membri. Mal-bidu tal-perjodu ta’ rkupru, madankollu, dawn l-inugwaljanzi bdew jonqsu għal darb’oħra bi tkabbir kullimkien, u rati ogħla f’pajjiżi b’livelli aktar baxxi ta’ PDG per capita.

L-ewwel sinjali ta’ tnaqqis fl-inugwaljanzi huma evidenti wkoll fil-livell reġjonali madwar l-UE. Mill-2008 ’il quddiem, l-inugwaljanzi reġjonali fir-rati tax-xogħol u tal-qgħad kibru flimkien ma’ dawk fil-PDG per capita. Fl-2014, l-inugwaljanzi fl-impjieg bdew jonqsu, segwiti mill-inugwaljanzi fil-PDG per capita fl-2015. Madankollu, bosta reġjuni għad għandhom PDG per capita u rata ta’ impjieg taħt il-livelli ta’ qabel il-kriżi.

Bejn l-2000 u l-2015, il-PDG per capita f’ħafna reġjuni anqas żviluppati ikkonverġa lejn il-medja tal-UE permezz ta’ aktar tkabbir fil-produttività, iżda tilfu l-impjiegi. Is-settur tal-manifattura f’dawn ir-reġjuni fil-parti l-kbira tiegħu kellu prestazzjoni tajba, li għen lil kumpanniji jikkompetu fis-Suq Uniku kif ukoll globalment. Biex ikun żgurat li l-konverġenza tagħhom tkompli, dawn ir-reġjuni jridu jitilgħu 'l fuq fil-katina ta’ valur għall-attivitajiet b’livell ogħla ta’ ħiliet, teknoloġija u innovazzjoni għall-kontenut, speċjalment minħabba li l-globalizzazzjoni u l-bidla teknoloġika jistgħu malajr jimminaw il-prestazzjoni ekonomika tagħhom.

Ir-reġjuni b’PDG per capita ogħla sew mill-medja tal-UE kibru b’rata aktar mgħaġġla minn dawk l-anqas żviluppati permezz ta’ taħlita kemm tal-produttività u kif ukoll tat-tkabbir fl-impjiegi. Peress li l-biċċa l-kbira tar-reġjuni bl-ogħla PDG per capita tar-reġjuni fihom belt kapitali nazzjonali jew belt kbira, huma jibbenefikaw minn ekonomiji ta’ agglomerazzjoni waqt li suq tax-xogħol akbar jippermetti tqabbil aħjar tal-ħiliet. Il-konċentrazzjoni tal-attivitajiet tattira lil servizzi speċjalizzati u fornituri. L-investiment fl-infrastruttura tat-trasport u l-ICT jiġġenera profitti ogħla, filwaqt li l-prossimità ġeografika tad-ditti tipproduċi aktar innovazzjoni u tixrid ta’ għarfien. Dawn il-benefiċċji jistgħu jiġu estiżi billi jitjiebu r-rabtiet bejn il-bliet il-kbar u l-madwar rurali tagħhom jew bejn bliet iżgħar, fejn il-kondiviżjoni ta’ servizzi speċjalizzati, tista’ tagħti lok għal ekonomiji ta’ skala.

Bosta reġjuni bi PDG per capita aktar qrib il-medja tal-UE, madankollu, jidhru li huma maqbuda f’"nassa ta’ dħul medju”. Bħala medja, il-PDG per capita naqas bejn l-2000 u l-2015 meta mqabbel mal-medja tal-UE f’ħafna minn dawn ir-reġjuni (ara l-Mapep 1 u 2). Is-settur tal-manifattura tagħhom huwa iżgħar u aktar dgħajjef kemm minn dak f’reġjuni b’PDG per capita ogħla u wkoll minn dak f’reġjuni fejn il-PDG per capita huwa aktar baxx. Il-kostijiet tagħhom għandhom it-tendenza li jkunu għoljin wisq biex jikkompetu ma’ tal-ewwel u s-sistemi ta’ innovazzjoni reġjonali tagħhom mhumiex b’saħħithom biżżejjed biex jikkompetu ma’ dawk tal-aħħar. Biex itejbu l-prestazzjoni tagħhom, jeħtieġ li jseħħu diversi bidliet fl-istess ħin: orjentazzjoni aktar b’saħħitha għall-esportazzjoni, bidla għal setturi ġodda u attivitajiet, spinta lir-riċerka u l-innovazzjoni, żieda fl-edukazzjoni u t-taħriġ u titjib fl-ambjent tan-negozju. Il-globalizzazzjoni wasslet għal telf sostanzjali ta’ impjiegi f’ħafna reġjuni, iżda t-taħriġ waħdu lil ħaddiema ssensjati ma jiżgurax il-ħolqien ta’ impjiegi ġodda u t-trasformazzjoni strutturali meħtieġa.

2.L-impjieg irkupra, iżda l-livell tal-qgħad għadu ogħla milli kien qabel il-kriżi

Fl-2016, ir-rata tal-impjiegi ta’ dawk bejn l-20 u l-64 sena fl-UE qabżet il-livell ta’ qabel il-kriżi għall-ewwel darba. Fil-livell ta’ 71 %, din hija punt perċentwali ogħla milli kienet fl-2008, iżda xorta taħt il-mira ta’ 75 % għall-2020 stabbilita mill-istrateġija Ewropa 2020. Madankollu, is-sitwazzjoni tvarja b’mod sinifikanti madwar l-UE.

Ir-rata tal-qgħad fl-UE niżlet minn quċċata ta’ 10,9 % fl-2013 għal 8,6 % fl-2016 u 7,7 % fl-2017, li għadha ogħla mis-7 % kif kienet fl-2008. F’ċerti pajjiżi, ir-rata hija inqas milli fl-2008, iżda f’postijiet oħra hija mill-anqas 5 punti perċentwali ogħla. Id-differenzi reġjonali fir-rati tal-qgħad ma kienux naqsu sal-2016, iżda kienu kważi waqfu jikbru. Madankollu, b’mod partikolari persuni taħt il-25 sena għadhom qed iħabbtu wiċċhom ma’ problemi biex jiksbu impjieg (ara l-Mappa 3).

Għalkemm kien hemm xi progress lejn il-miri tal-Ewropa 2020 bejn l-2010 u l-2015, ir-rata ta’ progress mhix biżżejjed sabiex dawn il-miri jinkisbu sal-2020. Ir-reġjuni l-aktar żviluppati huma l-eqreb li jiksbuhom, iżda r-reġjuni fejn sar l-inqas żvilupp għamlu aktar progress lejhom sal-2015. Ir-reġjuni ta’ tranżizzjoni (dawk bejniethom) m’għamlu kważi l-ebda progress sa dak iż-żmien u se jinqabżu mir-reġjuni inqas żviluppati sal-2020 jekk it-tendenzi jippersistu. Iż-żoni rurali huma l-aktar ’il bogħod milli jilħqu l-miri tal-UE, iżda għamlu aktar progress mill-bliet u s-subborgi sal-2015.

3.Xi reġjuni għandhom tkabbir rapidu tal-popolazzjoni filwaqt li oħrajn għandhom depopulazzjoni

Għall-ewwel darba, kien hemm aktar imwiet milli trabi li twieldu fl-UE fl-2015, li jsaħħaħ l-impatt tal-migrazzjoni u l-mobilità fuq il-popolazzjoni reġjonali. Id-differenzi kbar fil-qgħad u introjtu madwar l-UE jinkoraġġixxu lin-nies biex isibu opportunitajiet aħjar ta’ impjieg u/jew jaħarbu l-qgħad u l-faqar. Il-movimenti kienu l-aktar mill-UE-13 lejn l-UE-15 u fl-UE-13 mir-reġjuni rurali għall-bliet kapitali u bliet kbar. F’bosta reġjuni, dan wassal għal tibdil rapidu tal-popolazzjoni, li tefa’ pressjoni fuq l-infrastruttura u s-servizzi pubbliċi jew biex inaqqsuhom jew iċekknuhom.