MT    MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Brussell, 11.6.2015  
COM(2015) 288 final  
  
RAPPORT TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW, LILL -
KUNSILL, LILL -KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL -
KUMITAT TAR -REĠJUNI  
It-Tielet Rapport dwar l -implimentazzjoni tal -pjanijiet ta' strateġija nazzjonali u l -linji 
gwida strateġiċi Komunitarji għall -iżvilupp rurali (2007 -2013)  
{SWD(2015) 114 final}   
 
2 DAĦLA  
 
Dan ir -rapport huwa t -tielet rapport mill -Kummissjoni lill -Parlament Ewropew, lill -Kunsill, lill-Kumitat 
Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill -Kumitat tar -Reġjuni dwar l -implimentazzjoni tal -Pjanijiet Strateġiċi 
Nazzjonali (PSN)1 u tal-linji gwida strateġiċi Komunitarji għall -iżvilupp rurali għall -perjodu 2007 -20132.  
Dan ir -rapport tal -Kummissjoni3 jissejjes fuq l -analiżi u l -evalwazzjoni tar -rapporti ta' sinteżi mressqa mill -Istati 
Membri fl -20144, kif ukoll fuq tagħrif ieħor disponibbli, l -iktar l -indikaturi tal -monitoraġġ finanzjarju u fiżiku 
komuni, u dwar l -attivitajiet tan -Netwerk Ewropew għal l-Iżvilupp Rurali.  
Ir-rapport jipprovdi sommarju tal -iżviluppi ewlenin, tax -xejriet attwali u tal -isfidi marbutin mal -
implimentazzjoni tal -pjanijiet strateġiċi nazzjonali u tal -linji gwida strateġiċi Komunitarji.  
Importanti li wieħed jinnota li d -dejta uż ata f'dan ir -rapport hija aggregata mill -bidu tal -perjodu ta' 
programmazzjoni fl -2007 sa tmiem l -2013. Minkejja li s -sena 2013 tikkorrispondi għal tmiem il -perjodu ta' 
programmazzjoni, dan mhuwiex it -tmiem tal -perjodu ta' implimentazzjoni tiegħu, li jibqa'  sejjer sal -31 ta' 
Diċembru 20155. Sa dakinhar, se jibqgħu jitwettqu għadd sinifikanti ta' operati, u s -sommarju aħħari tal -kisbiet 
tal-programmi mhux se jkun disponibbli qabel tmiem l -2016.  
                                                            
1 Ara t -Titolu  II, il-Kapitolu  II tar -Regolament tal -Kunsill (KE) Nru  1698/2005 tal -20 ta’ Settembru  2005 dwar appoġġ għall -iżvilupp 
rurali mill -Fond Agrikolu Ewropew għall -Iżvilupp Rurali (FAEŻR).  
2 Id-Deċiżjoni tal -Kunsill tal -20 ta’ Frar 2006 dwar il -linji gwida strateġiċi Komunitarji għall -iżvilupp rurali (Perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007 -2013) (2006/144/KE).  
3 Ara l -Artikolu  14 tar -“Rapport tal -Kummissjoni” tar -Regolament tal -Kunsill (KE) Nru  1698/2005 tal -20 ta’ Settembru  2005.  
4 Ara l -Artikolu  13 tar -Regolament tal -Kunsill (KE) Nru  1698/2 005 tal -20 ta’ Settembru  2005. Dawn ir -rapporti ta' sinteżi jispjegaw 
il-progress li sar fl -implimentazzjoni tal -Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali u l -għanijiet tagħhom, kif ukoll il -kontribuzzjoni li saret lejn l -ilħuq tal -
linji gwida strateġiċi Komunitarji . 
5  Skont l -hekk imsejħa regola N+2, l -Istati Membri jistgħu jġarrbu nfiq għall -programmi tal -perjodu 2007 -2013 sa tmiem l -2015.  
 
3  
 
WERREJ  
 
1.1 Il-prijoritajiet tal -Komunità għall -iżvilupp rurali għall -perjodu 2007 -2013  ................................ ...........  4 
1.2 Ħarsa ġenerali lejn il -baġit u l -miri operattivi  ................................ ................................ .........................  5 
2. Implimentazzjoni ta l-prijoritajiet Komunitarji  ................................ ................................ ........................  6 
2.1 Sommarju tar -riżultati ewlenin  ................................ ................................ ................................ ................  6 
2.2. Implimentazzjoni skont l -assi u l -miżuri  ................................ ................................ ................................ . 8 
3. Prospetti  ................................ ................................ ................................ ................................ ................  12 
 
 
 
4 1. KUNTEST U ĦARSA ĠENERALI  
1.1. Il-prijoritajiet tal -Komunità għall -iżvilupp rurali għall -perjodu 2007 -2013  
Fi Frar 2006, il -Kunsill tal -Unjoni Ewropea adotta Linji Gwida Strateġiċi għall -iżvilupp rurali għall -
perjodu 2007 -20132, li jipprovdu tliet prijoritajiet tematiċi ewlenin:  
 Titjib fil -kompetittività tas -setturi tal -agrikoltura u tal -forestrija.  Il-Fond Agrikolu Ewropew 
għall -Iżvilupp Rurali (FAEŻR6) għandu jikkontribwixxi għal settur Ewropew agroalimentari 
b’saħħtu u dinamiku billi jiffoka fuq il -prijoritajiet ta’ tr asferiment tal -għarfien, l -
immodernizzar, l -innovazzjoni u l -kwalità fil -katina alimentari, kif ukoll fuq setturi ta’ prijorità 
għall -investiment fil -kapital fiżiku u uman. Il -miżuri miġbura fl -“Assi  1” għandhom 
jikkontribwixxu l -iktar għall -għan tal -kompe tittività tal -Programmi ta' Żvilupp Rurali (PŻR);  
 Titjib tal -ambjent u l -kampanja . Sabiex jipproteġu u jtejbu r -riżorsi naturali u l -pajsaġġi f'żoni 
rurali tal -UE, ir -riżorsi ddedikati għal din il -prijorità għandhom jikkontribwixxu għal tliet 
oqsma ta' prijorità fil -livell tal -UE: il -bijodiversità u l -preżervazzjoni u l -iżvilupp ta’ biedja 
b'valur naturali għoli u ta’ sistemi tal -forestrija u pajsaġġi agrikoli tradizzjonali; l -ilma u t -tibdil 
fil-klima. Il -miżuri miġbura fl -“Assi  2” tal -PŻR għandhom jikk ontribwixxu l -iktar għall -għan 
tal-ambjent;  
 Titjib tal -kwalità tal -ħajja f'żoni rurali u inkoraġġiment tad -diversifikazzjoni tal -ekonomija 
rurali . Ir-riżorsi ddedikati għal dawn l -oqsma għandhom jikkontribwixxu għall -prijorità 
prevalenti tal -ħolqien ta’ op portunitajiet ta’ impjieg u ta’ kundizzjonijiet għat -tkabbir. L -
interventi għandhom jintużaw partikolarment biex jippromwovu l -bini ta' kapaċitajiet, l -
akkwist ta' snajja' u l -organizzazzjoni għall -iżvilupp ta' strateġija lokali, u għandhom jgħinu 
wkoll bi ex jiżguraw li ż -żoni rurali jibqgħu jiġbdu lill -ġenerazzjonijiet tal -ġejjieni. Fil -
promozzjoni ta’ taħriġ, tal -informazzjoni u tal -intraprenditorija, għandhom jiġu kkunsidrati l -
ħtiġijiet partikolari tal -ħaddiema nisa, tal -ħaddiema żgħażagħ u tal -ħaddiema  li jkunu akbar fl -
età. Il -miżuri miġbura fl -"Assi 3" tal -PŻR għandhom jikkontribwixxu għall -objettivi usa’ tal -
iżvilupp rurali, flimkien ma' dawk tal -"Assi  4". 
Lil hinn mill -prijoritajiet tematiċi, il -Linji Gwida Strateġiċi għall -iżvilupp rurali li ġew ad ottati jisħqu 
wkoll fuq il -ħtieġa ta' dawn li ġejjin:  
 Il-bini tal -kapaċità lokali għall -impjiegi u għad -diversifikazzjoni - filwaqt li tibqa' ssir 
kontribuzzjoni għall -prijoritajiet tematiċi. Dan l -assi orizzontali, imsejjaħ ukoll “Assi Leader” 
(Assi 4), g ħandu jiżvolġi rwol importanti fit -titjib tal -governanza u fil -mobilizzazzjoni tal -
potenzjal tal -iżvilupp endoġenu taż -żoni rurali, permezz ta’ Strateġiji ta’ Żvilupp Lokali;  
 L-iżgurar tal -konsistenza fil -programmazzjoni.  Is-sinerġiji bejn l -assi u fi ħdan hom għandhom 
jiġu massimizzati. Fejn xieraq, għandhom jitqiesu strateġiji oħra fuq livell tal -UE. Għandhom 
jiġu mmobilizzati mezzi li jtejbu l -governanza u t -twettiq tal -politiki. B'mod partikolari, 
għandhom jiġu stabbiliti netwerks Ewropej u nazzjonali għ all-iżvilupp rurali, bħala pjattaforma 
għall -iskambju tal -aqwa prassi u tal -għarfien espert dwar l -aspetti kollha tat -tfassil ta' politika, 
tal-ġestjoni u tal -implementazzjoni bejn il -partijiet kollha kkonċernati;  
 Il-komplimentarjetà bejn strumenti Komunit arji. Sabiex titrawwem sinerġija bejn il -politika 
strutturali, il -politika tal -impjiegi u dik tal -iżvilupp rurali, l -Istati Membri għandhom jiżguraw 
komplementarjetà u koerenza bejn l -azzjonijiet li jridu jiġu ffinanzjati minn fondi differenti tal -
UE. 
Il-Linji Gwida Strateġiċi jipprovdu l -qafas li abbażi tiegħu l -Istati Membri ħejjew il -PSN tagħhom, li 
jsarraf l -prijoritajiet tal -UE fi prioritajiet nazzjonali, u jservi ta’ referenza għall -PŻR. Dawn il -PŻR 
jimplimentaw il -prijoritajiet permezz ta’ settijiet ta’ miżuri magħżula u miġbura skont l -assi (ara t -
Tabella 17 bil-lista ta’ miżuri għal kull assi). Il -programmi, kemm nazzjonali u kemm reġjonali, ġew 
approvati mill -Kummissjoni fl -2007 u l -2008. L -implimentazzjoni tagħhom hija mmonitorjata u 
evalwata abba żi tal -Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (CMEF).  
 
                                                            
6 Ir-Regolament tal -Kunsill (KE) Nru  1698/2005 tal -20 ta’ Settembru  2005 dwar appoġġ għall -iżvilupp rurali mill -Fond Agrikolu 
Ewropew għall -Iżvilupp Rurali (FAEŻR).  
7 It-tabelli kollha huma ppreżentati fid -Dokument ta' Ħidma tal -Persunal tal -Kummissjoni.  
 
5 1.2. Ħarsa ġenerali lejn il -baġit u l -miri operattivi  
Il-baġit globali tal -FAEŻR għall -perjodu sħiħ ta' programmazzjoni 2007 -2013 jammonta għal EUR 
96.2 biljun. Biex tkun żgurata strateġija bbilan ċjata, il -FAEŻR stabbilixxa livelli minimi tal -infiq għal 
kull assi tematiku li għandhom jiġu applikati f'kull PŻR (10%, 25% u 10% rispettivament għall -Assi 
1, 2 u 3). Għall -Assi 4 (Leader), huwa rriżervat minimu ta' 5% (2.5% għall -UE-12) tal -fondi tal -UE 
għal kull programm. Il -baġit totali disponibbli huwa ogħla, billi r -riżorsi tal -FAEŻR huma 
kkumplimentati minn finanzjament pubbliku nazzjonali8. 
Assi 1
33%Assi 2
45%
Assi 3
14%
Assi 4
6%Għajnuna teknika
1.5%
Pagamenti diretti lil BG 
u RO
0.5%
 
 
Grafika 1. Importanza relattiva tal -assi fil -kontribut totali tal -FAEŻR għall -perjodu ta' 
programmazzjoni 2007 -2013 – UE-27. 
 
Ladarba jkun sar l -ipprogrammar fil -livell tal -Istati Membri, it -tqassim finanzjarju bejn l -assi 
differenti, kif ukoll id -definizzjoni tal -miri ewlenin għall -2013, irriżultaw kif ġej, skont il -Grafika 1 
hawn fuq:  
– L-Assi 1 "Titjib tal -kompetittività tas -settur agrikolu u tas -settur tal -forestrija " jammonta għal 
33% tat -total tal -FAEŻR. Huwa mistenni li dan l -assi jikkontribwixxi, sa tmiem il -perjodu ta' 
programmazzjoni, lejn 575 000 proġett ta' investiment għall -modernizzazzjoni tal -azjen di 
agrikoli, u huwa mistenni li jappoġġja lil 34  000 intrapriża sabiex jingħata valur miżjud lill -
prodotti agrikoli u tal -forestrija;  
– L-Assi 2 "Titjib tal -ambjent u tal -kampanja " huwa predominanti b’45  % mit -total tal -FAEŻR. 
Ir-riżultat huwa ppjanat li jko llu 47  miljun ettaru ta’ art agrikola taħt il -ġestjoni agroambjentali, 
55 miljun ettaru ta’ art agrikola f’żoni żvantaġġati u muntanjużi kkumpensati għan -nuqqasijiet 
tagħhom, u 1.3 miljun ettaru ta’ art agrikola b'appoġġ biex tilħaq ir -rekwiżiti ta’ NATURA  
2000;  
– L-Assi 3 "Il-kwalità tal -ħajja fiż -żoni rurali u d -diversifikazzjoni tal -ekonomija rurali " għandu 
sehem iżgħar, b'14% mit -total tal -FAEŻR. Sal -2013, huwa mistenni li tikkontribwixxi biex 
jiġu żviluppati jew jinħolqu 73 350 negozju fiż -żoni rurali, u  biex tappoġġja lil 29 000  proġett 
ta’ tiġdid tal -irħula;  
– L-Assi 4 " LEADER " ikopri 6% mill -finanzjament totali tal -FAEŻR. L -akbar sehem ta’ appoġġ 
għall -implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ żvilupp lokali huwa ppjanat li jikkontribwixxi għad -
diversifikazzjoni u l -kwalità tal -ħajja (proġetti tat -tip tal -Assi 3). 
Il-"Verifika tas -Saħħa" u l -Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku (EERP) irriżultaw f'ammonti 
baġitarji addizzjonali ta' EUR 4.9 biljun allokati lil sitt "sfidi". Il -biċċa l -kbira tal -fondi huma 
kkonċentrati fl -oqsma tal -bijodiversità (31% tal -fondi kollha, ċjoè EUR  1.5 biljun) u tal -ġestjoni tal -
ilma (27%, EUR  1.3 biljun). Ir -ristrutturar tas -settur tal -prodotti tal -ħalib irċieva 15% tal -baġit 
addizzjonali (EUR  0.7 biljun), il -miżuri g ħat-tibdil fil -klima jammontaw għal 14% (EUR  0.7 biljun), u 
l-enerġija rinnovabbli għal 6% (EUR  0.3 biljun). L -Istati Membri ddeċidew ukoll li jinvestu 35% tal -
fondi tal -Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku għall -infrastruttura tal -broadband, ammont li huwa 
ekwivalenti għal EUR  0.3 miljun mill -EUR  1 biljun disponibbli.  
                                                            
8 Id-dejta finanzjarja kollha fir -rapport hija marbuta mal -FAEŻR, għajr fejn indikat espressament mod ieħor.  
 
6 2. IMPLIMENTAZZJONI TAL -PRIJORITAJIET KOMUNITARJI  
2.1. Sommarju tar -riżultati ewlenin  
Sa tmiem 2013, in -nefqa totali tal -FAEŻR li saret mill -Istati Membri tal -UE27 ammontat għal 
EUR  71 biljun9, li jirrappreżenta 74% tal -baġit globali għall -perjodu 2007 -2013 ta’ EUR  96.2 biljun 
(perjodu li jirrappreżenta 7 snin mill -perjodu sħiħ ta' implimentazzjoni ta' 9 snin10). In-nefqa annwali 
ġeneralment tinsab fit -triq it -tajba, wara bidu kajman tul l -ewwel  snin tal -perjodu ta' programmazzjoni 
2007 -2013.  
Ix-xenarju mhuwiex wieħed omoġenu fost l -Istati Membri (Grafika 2), billi żewġ Stati Membri 
kellhom livelli ta' nefqa 'l fuq mid -90%, filwaqt li tmien Stati Membri kienu nefqu inqas minn 70%.  
  
0%20%40%60%80%100%
IE
AT
LU
FI
LV
BE
SE
SK
EE
DE
SI
UK
CZ
FR
PT
LT
UE-27
NL
PL
CY
HU
DK
ES
MT
IT
BG
RO
GR
 
Grafika 2.  Nefqa baġitarja globali tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali 
għall -2007 -2013.  
 
L-implimentazzjoni tal -Assi 1 (68%) hija ġeneralment bi qbil mal -mira ta' nfiq għall -2007 -2013, bis -
saħħa ta' għadd sinifikanti ta' proġetti ta' inve stiment approvati li għad iridu jintemmu.  
L-Assi 2 għandu l -ogħla rata ta' eżekuzzjoni (86%), b'bilanċ tajjeb bejn il -valur tal -Istati Membri. Din 
ir-rata għolja ta' eżekuzzjoni tista' tiġi spjegata mid -differenzi fil -mekkaniżmi ta' twettiq bejn il -miżuri  
ta' investiment tal -Assi 1 u l -Assi 3 u bejn l -iktar miżuri importanti tal -Assi 2.  
L-Assi 3 jixhed żieda sostanzjali meta mqabbel ma' tmiem l -2011 (60% imqabbel mal -31% milħuq sa 
tmiem l -2011), meta ġie rrappurtat dewmien sinifikanti fl -implimentazzjoni t al-miżuri11. Madankollu, 
hemm varjetà wiesgħa fost l -Istati Membri, u wħud minnhom għadhom lura fl -ilħiq tal -miri.  
L-Assi 4 għandu rata ta' implimentazzjoni ta' 46%, valur influwenzat ferm minn dewmien fl -
implimentazzjoni ta' strateġiji lokali u gruppi ta' azzjoni lokali (GAL) fi Stati Membri differenti. 
Hemm nuqqas sinifikanti ta' uniformità fost l -Istati Membri fejn tidħol l -implimentazzjoni tal -Leader.  
                                                            
9 Pagamenti lill -Istati Membri relatati mas -snin kalendarji 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 u 2013. Ma jistgħux jitqabblu mar -
Rapporti Finanzjarji tal -Kummissjoni lill -Parlament Ewropew u lill -Kunsill dwar l -implimentazzjoni tal -FAEŻR, li huma msejsa fuq is -sena 
finanzja rja.  
10 Il-pagamenti tal -FAEŻR għall -2007 -2013 jistgħu jsiru sentejn wara l -aħħar impenji (2013), jiġifieri sa tmiem l -2015.  
11 It-Tieni Rapport mill -Kummissjoni lill -Parlament Ewropew, lill -Kunsill, lill -Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill -Kumitat t ar-
Reġjuni dwar l -implimentazzjoni tal -Pjanijiet Strateġiċi Nazzjonali (PSN) u tal -linji gwida strateġiċi Komunitarji għall -iżvilupp rurali (2007 -
2013).  
 
7 
01020304050
Assi 1 Assi 2 Assi 3 Assi 4biljuni ta' EURNefqa tal-FAEŻR 2007-2013
Allokazzjoni tal-FAEŻR 2007-2013 
Grafika 3. Nefqa baġitarja tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali għall -
2007 -2013 skont l -assi. 
 
B'enfażi speċifika fuq ir -rata ta' implimentazzjoni tal -Verifika tas -Saħħa u tal -Pjan Ewropew ta' 
Rkupru Ekonomiku (EERP), sa tmiem 2013 intefqu EUR 3.3 biljun mill -ammont globali 
pprogrammat ta' EUR 4.95 biljun (74%). Dan ikkonferma xe jra pożittiva, irrappurtata fl -2012, wara l -
bidu modest mistenni fl -2010. Fir -rigward tal -użu ta' fondi għall -isfidi, l -ogħla rati ta' teħid ta' 
finanzjament kienu dawk għat -tibdil fil -klima (100%), il -bijodiversità (94%) u s -settur tal -prodotti tal -
ħalib (85%), filwaqt li baqgħu lura l -isfidi tal -broadband (31%), il -ġestjoni tal -ilma (28%) u l -enerġija 
rinnovabbli (21%). Il -finanzjament ogħla għall -isfidi tal -bijodiversità u tat -tibdil fil -klima huwa 
spjegat mill -fatt li dawn l -isfidi ġew indirizzati l -aktar permezz tal -miżuri tal -Assi 2. 
 
 - 250 500 750 1.000 1.250 1.500
Tibdil fil-klima Enerġiji
rinnovabbliĠestjoni tal-ilma Bijodiversità Settur tal-prodotti
tal-ħalibInfrastruttura
broadbandmiljuni ta' EUR
Sfidi ġodda
VS u nefqa EERP 2010-2013
VS u allokazzjoni EERP 2010-2013
 
Grafika 4. Nefqa baġitarja globali tal -FAEŻR għall -Verifika tas -Saħħa u għall -EERP sa tmiem l -
2013, meta mqabbla mal -allokazzjoni lil "sfidi ġodda" għall -2007 -2013 (dejta minn CMEF 2013).  
 
8 Is-sinerġiji bejn l -assi u fi ħdanhom, u l -konsistenza globali, tqiesu matul il -proċess ta' 
programmazzjoni (dipendenza tal -PŻR fuq l -analiżi tal -punti qawwija u d -dgħufijiet tas -sitwazzjoni, 
valutazzjoni ex -ante tal -PŻR...). Dawn ġew imfittxa tul il -perjodu kollu ta' programmazzjoni, 
speċifikament permezz tal -monitoraġġ (Kumitati ta' Monitoraġġ...), tal -valutazzjonijiet u tal -
attivitajiet tan -Netwerks Rurali Nazzjonali (NRN) u tan -Netwerk Ewropew għall -Iżvilupp Rurali 
(ENRD) (analiżijiet konġunti jew skambju ta' informazzjoni u prassi bejn il -ġesturi tal -PŻR u l -
partijiet ikkonċernati...).  
Matul l -ewwel ftit snin tal -perjodu ta' implimentazzjoni, ġew stabbiliti mekkaniżmi li jiżguraw il -
komplementarjetà bejn il -FAEŻR u l -Fondi Strutturali tal -UE. Dawn jieħdu l -forma ta' linji ta' 
delimi tazzjoni u/jew mekkaniżmi ta' koordinazzjoni, bħal entità interministerjali.  
 
2.2. Implimentazzjoni skont l -assi u l -miżuri  
 
Assi 1 - Titjib tal -kompetittività tas -settur agrikolu u s -settur tal -forestrija  
In-nefqa totali tal -Assi 1 tal -FAEŻR irreġistrata għall -perjodu 2007 -2013 tammonta għal 68% tal -
allokazzjoni totali tagħha għall -istess perjodu (medja tal -UE27).  
Ir-riżultati ewlenin għal dan il -għan, sa tmiem l -2013, huma:  
 2 430 000 parteċipant li temmew  b'suċċess taħriġ relatat mal -agrikoltura u/jew mal -forestrija 
(88% tal -mira stmata tal -2013 għal dak il -perjodu);  
 136 000 azjenda li daħħlu prodotti ġodda u/jew tekniki ġodda (54% tal -mira);  
 EUR 80 biljun ta' volum totali ta' investimenti (80% tal -mira12) li saru għall -miżuri ewlenin tal -
Assi 1 għal kontribut tal -FAEŻR ta' EUR 17 biljun (EUR 28 biljun tan -nefqa pubblika totali 
(FAEŻR + imsieħeb fi Stat Membru)).  
 
051015
121 123 125 112 113 111 141 Oħrajn
Ax1biljuni ta' EUR
Miżuri
Nefqa tal-FAEŻR 2007-2013
Allokazzjoni tal-FAEŻR 2007-
2013
 
Grafika 5. Nefqa baġitarja tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali għ all-
2007 -2013, fi ħdan l -Assi 1, skont il -miżura.  
 
Il-miżura  121 (Modernizzazzjoni ta’ azjendi agrikoli) hija l -akbar miżura tal -Assi 1 f’termini ta’ 
allokazzjoni tal -baġit tal -FAEŻR (EUR  11.6 biljun). L -użu tal -pagamenti għal din il -miżura 
jirrappreżenta 75% tal -baġit totali tagħha, bi 379 000 proġett ta' modernizzazzjoni diġà mitmuma 
                                                            
12 L-investiment totali jinkludi n -nefqa privata u dik pubblika għall -miżuri ta' investiment li ġejjin ( 112; 121; 122; 123; 125; 126).  
 
9 (66% tal -mira). Il -volum totali ta' investiment imwettaq jisboq id -EUR 39 biljun, u mistenni li jilħaq 
id-EUR 49 biljun sa tmiem il -perjodu ta' programmazzjoni 2007 -2013. L -użu pożittiv tal -fondi juri l -
interess qawwi tal -bdiewa fl -investimenti, kif tikkonferma wkoll iż -żieda tal -baġit tul il -perjodu ta' 
programmazzjoni.  
Il-miżura 123 (Żieda tal -valur għall -prodotti agrikoli u tal -forestrija) għandha użu ta' 58%, bi 22  885 
azjenda appoġġjati, mill -mira ta' 34  029. Il -volum totali ta' investiment jammonta għal EUR 17.4 
biljun (71% tal -mira).  
Il-miżura 125 (Infrastruttura marbuta mal -iżvilupp u l -adattament tal -agrikoltura u tal -forestrija) 
kellha rata ta' eżekuzzjoni finanzjarja ta' 55% sa tmiem l -2013. In -nefqa tal -FAEŻR ta' EUR 2.6 biljun 
li saret s'issa wasslet għal investiment totali ta' E UR 7.2 biljun (pubbliku + privat). L -għadd ta' operati 
appoġġjati huwa iktar minn 43 500 (99% tal -mira), b'investiment medju ta' madwar EUR 160  000, 
valur li huwa inqas minn dak li kien mistenni, u li jaqbel mal -użu iktar baxx tan -nefqa (55%).  
Il-miżura 1 12 (Stabbiliment ta' bdiewa żgħażagħ) turi livell ta' użu tal -fondi ta' 77%, bin -nefqa tal -
FAEŻR tisboq l -EUR 2.1 biljun, u bi kważi 145 000 bidwi żagħżugħ appoġġjati.  
 
Assi 2 – Titjib fl -ambjent u l -kampanja  
In-nefqa totali tal -Assi 2 tal -FAEŻR għall -perjodu 2007 -2013 tirrappreżenta 86% tal -allokazzjoni 
totali tagħha.  
Ir-riżultati ewlenin miksuba għal dan l -għan, fi tmiem l -2013, huma speċifikament:  
 46.9 miljun ettaru taħt ġestjoni tal -art b'kontribuzzjoni lejn it -tisħiħ tal -ambjent (il -
bijodiversità, il -kwalità tal -ilma u tal -ħamrija, u l -indirizzar tat -tibdil fil -klima), li 
jirrappreżentaw 27% tal -Erja Agrikola Użata (EAU) tal -UE13. Dan jinkludi 7.6 miljun ettaru 
b'appoġġ lill -biedja organika;  
 1.5 miljun ettaru b'appoġġ lill -ġestjoni ta' artijiet speċifiċ i f'żoni NATURA 2000 jew permezz 
tad-Direttiva Qafas dwar l -Ilma;  
 340 000 ettaru b'appoġġ għall -afforestazzjoni f'żoni kemm agrikoli u kemm mhux agrikoli.  
 
0510152025
214 212 211 221 226 215 227 Oħrajn
Ax2biljuni ta' EUR
Miżuri
Nefqa tal-FAEŻR 2007-2013
Grafika 6. Nefqa baġitarja tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali għall -
2007 -2013, fi ħdan l -Assi 2, skont il -miżura.  
 
                                                            
13 EAU mill -Istħarriġ tal -Istruttura tal -Farms tal -2010 (Eurostat, aġġornament ta' Novembru 2014).  
 
10 L-akbar tliet miżuri f’termini ta’ allokazzjoni baġitarja huma wkoll dawk bl -ogħla livell ta’ 
eżekuzzjoni fost il -miżuri tal -Assi 2: 211 (Pagamenti għal żvantaġġi naturali lill -bdiewa f’żoni 
muntanjużi, b'livell ta' eżekuzzjoni ta' 100%), 212 (Pagamenti lill -bdiewa f’żoni żvantaġġati, barra 
minn żoni muntanjużi, b'livell ta' eżekuzzjoni ta' 91%), u 214 (Pagamenti agroambjentali, b'livell ta' 
eżekuzzjoni ta' 87%).  
Għall -miżura 214, in -nefqa tal -FAEŻR tisb oq l-EUR 20 biljun. Il -pagamenti agroambjentali ħaddnu 'l 
fuq minn 1.5 miljun azjenda għal erja appoġġjata totali ta' 46.9 miljun ettaru. Ma hemm l -ebda 
uniformità fl -implimentazzjoni tal -operati differenti fost il -PŻR, iżda r -rati globali ta' eżekuzzjoni 
jikkonfermaw il -pożizzjoni minn ta' quddiem tal -pagamenti agroambjentali fost il -miżuri ambjentali. 
Il-miżura 214 tiżvolġi rwol fondamentali wkoll fil -ksib tal -għanijiet tal -Verifika tas -Saħħa tal -PAK 
fir-rigward tal -bijodiversità u t -tibdil fil -klima.  
Il-miżuri 211 u 212 meħudin flimkien jappoġġjaw iktar minn 55 miljun ettaru f'żoni żvantaġġati u 
muntanjużi biex jagħmlu tajjeb għax -xkiel naturali tagħhom. Il -livell ta' finanzjament tagħhom huwa 
qrib il -100%.  
Il-miżura 221 (L -ewwel afforestazzjoni ta' art a grikola) għandha rwol ukoll fil -baġit tal -Assi 2, 
speċifikament billi tkompli bl -impenji mill -perjodi ta' programmazzjoni ta' qabel. Fil -biċċa l -kbira tal -
PŻR, il -baġit globali naqas mill -bidu tal -perjodu ta' programmazzjoni. Madankollu, din il -miżura turi  
livell ta' finanzjament ta' 77%, u tinvolvi iktar minn 271 000 ettaru ta' art afforestata. Il -miżura 226 
(Restawr tal -potenzjal tal -forestrija u introduzzjoni ta’ azzjonijiet ta’ prevenzjoni) u l -miżura 227 
(Investimenti mhux produttivi) huma l -miżuri l -oħra l -iktar rilevanti li jappoġġjaw is -settur tal -
forestrija fir -rigward ta' allokazzjoni baġitarja. Iż -żewġ miżuri flimkien appoġġjaw investiment ta' 
iktar minn EUR 3 biljun fil -foresti Ewropej.  
 
Assi 3 - It-titjib tal -kwalità tal -ħajja f’żoni rurali u l -inkoraġġiment tad -diversifikazzjoni tal -ekonomija 
rurali  
In-nefqa totali tal -Assi 3 tal -FAEŻR għall -perjodu 2007 -2013 tirrappreżenta 60% tal -allokazzjoni 
totali tagħha.  
Ir-riżultati ewlenin miksuba għal dan l -għan, fi tmiem l -2013, huma:  
 L-Assi 3 ikkontribwixxa biex inħolqu l -impjiegi (aktar minn 75  000) f’kuntest ta' qgħad dejjem 
jiżdied fiż -żoni rurali14; 
 Volum totali ta' investimenti (pubbliċi u privati) ta' EUR 21 biljun sar b'kontribut tal -FAEŻR 
ta' EUR 7 biljun (EUR 10 biljun bħala kontribut p ubbliku totali (FAEŻR + kontribut pubbliku 
mill-Istati Membri))15. 
 135 000 operat b'appoġġ għall -iżvilupp ta' attivitajiet mhux agrikoli fiż -żoni rurali, fosthom il -
ħolqien ta' negozji u attivitajiet ġodda ta' turiżmu16. 
 
                                                            
14 Il-qgħad żdied globalment minn 7.1% fl -2007 għal 10.3% fl -2013 fiż -żoni rurali b’popolazzjoni skarsa, u minn 7% fl -2007 għal 
10.2% fl -2013 f’żoni intermedji (sors: Eurostat). 
15 Fid-dawl tal -miżuri ta' investiment sussegwenti (311. 313. 321, 322 u 323). 
16 Fid-dawl tal -miżuri 311, 312 u 313.  
 
 
11 
 
Grafika 7. Nefqa baġitarja tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali għall -
2007 -2013, fi ħdan l -Assi 3, skont il -miżura.  
L-ikbar miżura tal -Assi 3 f'termini ta' allokazzjonijiet totali hija t -321 (Servizzi bażiċi għall -ekonomija 
u għall -popolazzjoni rurali), b'użu tal -finanzjament ta' 60% u b'aktar minn 50 000 proġett mitmuma. 
Il-volum totali ta' investiment imwettaq sa tmiem l -2013 huwa ta' madwar EUR 5.3 biljun għal 
kontribut tal -FAEŻR ta' EUR 2.3 biljun.  
Madankollu, f'termini ta' eżekuzzjoni, l -iktar miżura avvanza ta tal -Assi 3 hija t -322 (Tiġdid u żvilupp 
tal-irħula), b'livell ta' finanzjament ta' 73% li jikkorrispondi għal volum totali ta' investiment ta' EUR 
6.8 biljun b'appoġġ għall -attivitajiet ta' tiġdid (għal kontribut tal -FAEŻR ta' EUR 2.5 biljun) mifruxa 
fost kważi 40 000 raħal.  
Bil-kontra, ir -rata ta' eżekuzzjoni tal -miżura 312 (Ħolqien u żvilupp ta' negozji) tibqa' pjuttost baxxa 
(45%), anki jekk l -għadd ta' mikrointrapriżi appoġġjati (iktar minn 61  000) joqrob lejn il -mira (84%).  
Fl-aħħar nett, il -livell ta' implimentazzjoni tal -miżura 311 (Diversifikazzjoni f'attivitajiet mhux 
agrikoli) huwa konformi mal -Assi 3 (62%). Il -volum totali ta' investiment huwa iktar minn EUR 4.2 
biljun għal 35  000 benefiċjarju.  
 
Assi 4 - Il-bini tal -kapaċità lokali għall -impjie gi u għad -diversifikazzjoni  
In-nefqa totali tal -Assi 4 tal -FAEŻR għall -perjodu 2007 -2013 tirrappreżenta 46% tal -allokazzjoni 
totali tagħha.  
Ir-riżultat ewlieni miksub għal dan l -għan, fi tmiem l -2013, huwa:  
 Kważi 139 000 proġett iffinanzjati minn 2  402 Gru ppi ta’ Azzjoni Lokali (GAL).  
 
 
12 
02,55
413 431 Oħrajn Ax4biljuni ta' EUR
Miżuri
Nefqa tal-FAEŻR 2007-2013 
Grafika 8. Nefqa baġitarja tal -FAEŻR sa tmiem l -2013 meta mqabbla mal -allokazzjoni globali għall -
2007 -2013, fi ħdan l -Assi 4, skont il -miżura17. 
 
Fi tmiem l -2013, l -għadd totali ta' GAL kien 2  40218. Dan in -numru rdoppja meta  mqabbel ma’ 
Leader+, u nofs it -territorji qegħdin jimplimentaw l -approċċ Leader għall -ewwel darba.  
Minħabba l -fatt li l -proċess tal -għażla tal -GAL tlesta relattivament tard, ħafna mill -GAL magħżula 
għadhom kemm bdew jimplimentaw proġetti marbuta mal -istrateġija ta' żvilupp lokali tagħhom. Dan 
jispjega l -livell relattivament baxx ta’ finanzjament tal -Assi 4 tal-FAEŻR, li jirrappreżenta 46% tal -
allokazzjoni totali ta’ dan l -assi, iżda matul l -infiq trimestrali l -aktar reċenti bdiet isseħħ żieda 
sostanzjali.  
Uħud mill -Istati Membri ġibdu l -attenzjoni rigward xi diffikultajiet speċifiċi. L -integrazzjoni ta’ 
Leader bidlet notevolment l -approċċ li jimplika adattamenti amministrattivi sinifikanti (ir -
riorganizzazzjoni amministrattiva, it -taħriġ tal -persunal).  
 
 
3. PROSPETTI  
L-eżekuzzjoni finanzjarja globali hija ġeneralment fit -triq it -tajba, minkejja ċerti kundizzjonijiet 
żvantaġġużi, bħall -qagħda ekonomika. Ir -rata ta' eżekuzzjoni milħuqa sa tmiem l -2013, u l -kisba 
ġenerali tal -indikaturi tal -prestazzjoni, jikkonfermaw li b'mod ġenerali ngħelbu l -ikbar diffikultajiet ta' 
implimentazzjoni rrappurtati fir -rapporti preċedenti.  
Madankollu, tippersisti eżekuzzjoni baxxa f'ċerti Stati Membri, b'mod partikolari fir -rigward tal -
implimentazzjoni tal -Assi 3 u l -Assi 4 . Għal dawn iż -żewġ assi, id -dejta disponibbli tissottolinja l -
varjabbiltà fost l -Istati Membri, partikolarment fl -eżekuzzjoni tal -LEADER. L -implimentazzjoni 
ġeneralment tajba tiegħu turi biċ -ċar l -effettività tal -LEADER, iżda l -livelli baxxi ta' eżekuzzjo ni 
rrappurtati f'ċerti PŻR jindikaw disparità fost iż -żoni rurali tal -Unjoni. F'dan il -kuntest, jista' jingħata 
rwol sinifikanti billi jsir netwerking permezz tan -Netwerk Ewropew għall -Iżvilupp Rurali.  
Għall -programmi individwali, saru ħafna modifiki ta' k orrezzjoni abbażi tad -diffikultajiet li tfaċċaw 
fl-ewwel snin ta’ implimentazzjoni, filwaqt li tqiesu r -rakkomandazzjonijiet mill -evalwazzjonijiet ta' 
nofs it -terminu u ġew inkorporati fondi addizzjonali li jindirizzaw sfidi ġodda (il -Verifika tas -Saħħa) 
u l-kriżi ekonomika (il -Pjan Ewropew ta' Rkupru Ekonomiku). Il -biċċa l -kbira tal -bidliet osservati 
                                                            
17   Il-miżura 413 tikkorrispondi għall -operati tal -Assi 3 tat -tip LEADER, kif ukoll għat -tmexxija u l -ixprunar tal -Gruppi ta' Azzjonali 
Lokali.  
18 Skont sondaġġ tal -ENRD (Ġunju 2014).  
 
13 kienu l -movimenti baġitarji minn miżura għal oħra, l -addatament tal -benefiċjarji fil -mira, u/jew il -
kriterji ta' eliġibbiltà. Ir -raġunijiet ewlenin wara l -bidliet fil -baġit kienu modifiki tal -prijoritajiet 
strateġiċi, rati baxxi ta' assorbiment, u reazzjonijiet biex jingħelbu problemi mhux mistennija 
minħabba kuntesti usa' ta' politika, ekonomija jew leġiżlazzjoni.  
Is-sistema ta' monitoraġġ tal -politika ta' żv ilupp rurali tipprovdi stampa tal -prestazzjoni u tar -riżultati 
ewlenin għat -tieni pilastru tal -PAK. B'mod aktar speċifiku, fl -Assi 1, madwar EUR 2.4 miljun bidwi 
tħarreġ b'suċċess, u ġie mmobbilizzat investiment totali ta' aktar minn EUR 80 biljun fost 637  000 
proġett. Fl -Assi 2, il -miżuri li jimmiraw kwistjonijiet ambjentali ġew implimentati f'47 miljun ettaru. 
Fl-Assi 3, intemmu iktar minn 50  000 proġett ta' servizzi bażiċi għall -ekonomija u għall -popolazzjoni 
rurali, filwaqt li ġew appoġġjati jew inħolqu  62 000 mikrointrapriża. Fl -aħħar nett, sal -lum ġew 
appoġġjati 140  000 proġett tal -LEADER (Assi 4).  
Din l -istampa se titlesta permezz tal -valutazzjoni ex-post, li ser tevalwa l -impatti ġenerali tal -Politika 
ta' Żvilupp Rurali. L -Awtoritajiet ta' Ġestjoni għandhom iressqu quddiem il -Kummissjoni l -
valutazzjonijiet ex-post għal kull PŻR individwali sa tmiem l -2016, u dan l -eżerċizzju se jkun segwit 
minn sinteżi fuq il -livell tal -UE.