C 225/10

Pubblikazzjoni tad-Dokument Uniku emendat wara l-approvazzjoni ta’ emenda minuri f’konformità mat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 53(2) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012

(2022/C 225/05)

Il-Kummissjoni Ewropea approvat din l-emenda minuri f’konformità mat-tielet subparagrafu tal-Artikolu 6(2) tar-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 664/2014 (1).

L-applikazzjoni għall-approvazzjoni ta’ din l-emenda minuri tista’ tiġi kkonsultata fil-bażi tad-data eAmbrosia tal-Kummissjoni.

DOKUMENT UNIKU

“Mortadella Bologna”

Nru tal-UE: PGI-IT-0325-AM02 - 17.11.2021

DOP ( ) IĠP (X)

1. Isem/Ismijiet

“Mortadella Bologna”

2. Stat Membru jew Pajjiż Terz

L-Italja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.2: Prodotti tal-laħam (imsajra, immellħa, affumikati, eċċ.)

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

Meta tinħareġ għall-konsum, il-“Mortadella Bologna” jkollha l-karatteristiċi organolettiċi, kimiċi u fiżikokimiċi li ġejjin:

Karatteristiċi organolettiċi:

Dehra ta’ barra: forma ovali jew ċilindrika;

Konsistenza: soda u ma timmollax;

Dehra mal-qtugħ: il-wiċċ maqtugħ irid ikun lixx b’kulur roża jgħajjat uniformi. Il-flieli għandu jkollhom forom ta’ tessut xaħmi bojod lewn il-perla (mill-inqas 15 % tal-massa totali), possibbilment mat-tessut tal-muskoli. Il-kaxxi għandhom ikunu distribwiti tajjeb u għandhom jeħlu malajr mal-bqija. M’għandux ikun hemm balal ta’ xaħam jew ġelatina u l-film żejtni għandu jkun minimu; Kulur: roża jgħajjat uniformi;

Aroma: riħa aromatika karatteristika;

Togħma: delikata karatteristika mingħajr traċċi ta’ duħħan;

Karatteristiċi kimiċi u fiżikokimiċi:

— Total ta’ proteini: minimu ta’ 14,50 %

— Proporzjon kollaġen/proteini: massimu ta’ 0,18;

— Proporzjon ilma/proteini: massimu ta’ 4,10;

— Proporzjon xaħmijiet/proteini: massimu ta’ 2,00;

— pH: minimu ta’ 6;

— Melħ: massimu 2,8 %.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

Il-“Mortadella Bologna” tikkonsisti f’taħlita ta’ laħam tal-majjal li jinkiseb minn muskoli strijati minn karkassi, li jingħaddew minn magna tal-ikkapuljat biex isiru biċċiet fini, kubi tax-xaħam mill-għonq tal-ħanżir, melħ u bżar (sħiħ, f’biċċiet jew fi trab), mimlijin f’budellat naturali jew sintetiku permeabbli għall-fwar tal-ilma u msajrin għal perjodu estiż fi fran tal-arja xotta. Dan il-proċess għandu jiżgura li l-prodott lest jitlef mill-inqas 3 % tal-piż tal-prodott fil-budellat qabel it-tisjir. Barra minn hekk jistgħu jintużaw ukoll: stonkijiet tal-ħnieżer bil-mukus imneħħi, xaħam iebes tal-majjal, ilma skont prattika industrijali tajba, aromatizzanti naturali (mhux aktar minn 0,3 % tal-piż totali tat-taħlita), ħwawar u ħxejjex aromatiċi, pistaċċi, zokkor sa massimu ta’ 0,5 %, nitrit tas-sodju u/jew tal-potassju sa massimu ta’ 140 ppm, u aċidu askorbiku u l-melħ tas-sodju tiegħu. It-taħwir bl-affumikazzjoni, il-polifosfati, l-għajnuniet għall-ipproċessar u kwalunkwe sustanza li għandha effett, anki sekondarju, fuq il-kulur tal-prodott mhumiex permessi. Laħam li jiġi separat b’mod mekkaniku ma jistax jintuża f’dan il-prodott.

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

L-istadji kollha tal-produzzjoni tal-“Mortadella Bologna”, mill-preparazzjoni tat-taħlita sa tmiem il-fażi tat-tkessiħ, iridu jsiru fiż-żona tal-produzzjoni msemmija fil-punt 4 ta’ dan id-dokument.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

Il-“Mortadella Bologna” tista’ tinħareġ għall-konsum mingħajr imballaġġ għat-tfettit, ippakkjata bil-vakwu jew ippakkjata f’atmosfera modifikata, sħiħa, f’porzjonijiet, jew imqattgħa. L-ippakkjar, it-tfettit u t-tqattigħ f’porzjonijiet għandhom isiru, taħt is-superviżjoni tal-korp ta’ kontroll, fiż-żona tal-produzzjoni msemmija fil-punt 4 ta’ dan id-dokument biss.

Il-“Mortadella Bologna” hija prodott delikat ħafna li huwa sensittiv għall-aġenti esterni, b’mod partikolari d-dawl u l-arja. Il-preparazzjoni tal-“Mortadella Bologna” għat-tfettit tfisser li l-budellat irid jitneħħa; b’konsegwenza, il-prodott kollu jkun espost direttament għall-arja u d-dawl. L-espożizzjoni tal-prodott għal aġenti esterni, f’kundizzjonijiet mhux ikkontrollati, tikkawża ossidazzjoni, li tbiddel b’mod irriversibbli l-karatteristiċi organolettiċi tal-prodott, u b’mod partikolari, twassal biex il-flieli jiskuraw u r-riħa u t-togħma jiddeterjoraw. Għal dawn ir-raġunijiet, huwa essenzjali li t-tfettit isir fiż-żona ġeografika tal-produzzjoni, wara li tkun intemmet il-fażi tat-tkessiħ.

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

L-isem tal-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Mortadella Bologna” ma jistax jiġi tradott u għandu jidher fuq it-tikketta b’ittri ċari u li ma jitħassrux, jingħaraf b’mod ċar minn kwalunkwe kliem ieħor, u segwit immedjatament mill-kliem “Indicazione Geografica Protetta” [Indikazzjoni Ġeografika Protetta] u/jew l-abbrevjazzjoni “IGP” [IĠP], li trid tiġi tradotta fil-lingwa li fiha jiġi kkummerċjalizzat il-prodott. Ma tista’ tiżdied l-ebda deskrizzjoni li ma tkunx espressament prevista. L-użu ta’ indikazzjonijiet li jagħmlu referenza għal ismijiet, ismijiet ta’ negozji jew ditti privati huwa awtorizzat, dejjem jekk ma jkollhomx għan ta’ ftaħir u ma jkunux intenzjonati li jqarrqu bil-konsumatur.

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Iż-żona tal-produzzjoni tal-“Mortadella Bologna” tinkludi t-territorju tar-reġjuni jew tal-provinċji li ġejjin: l-Emilia-Romagna, il-Piemonte, il-Lombardia, il-Veneto, il-Provinċja Awtonoma ta’ Trento, it-Toskana, il-Marche u l-Lazio.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Ir-rabta bejn il-“Mortadella Bologna” u ż-żona ġeografika tagħha tissejjes fuq ir-reputazzjoni u l-kwalità eċċellenti tal-prodott, li huma fatturi li jirriżultaw mill-għarfien espert u l-ħiliet speċifiċi tal-produtturi.

Ir-rabta maż-żona tal-produzzjoni tinħoloq mill-ħiliet tekniċi tal-produtturi, li maż-żmien urew li huma ħaddiema tas-sengħa li ppermettew il-kontinwazzjoni ta’ tekniki tal-ipproċessar li huma perfettament adattati għat-tradizzjoni stabbilita sew. Fil-fatt, għall-kuntrarju tal-mortadella ordinarja, il-“Mortadella Bologna” trid issir skont proċedura ħafna aktar stretta li tikkorrispondi għall-metodu użat għal sekli sħaħ fiż-żona ġeografika ddefinita. B’din il-proċedura jkunu jistgħu jiġu żviluppati l-karatteristiċi speċifiċi tal-prodott, b’mod partikolari l-konsistenza, il-kulur u l-proprjetajiet organolettiċi tiegħu.

It-twettiq kif suppost ta’ ċerti passi tal-produzzjoni, bħall-ikkapuljar, jagħti lill-prodott is-solidità tipika tiegħu, li tista’ tiġi nnutata kemm mill-istat kompressat tal-prodott kif ukoll waqt li wieħed jomogħdu. Ir-restrizzjonijiet teknoloġiċi imposti f’dan l-istadju jippermettu wkoll li fi tmiem il-proċess tal-produzzjoni, jiżviluppa kulur roża partikolarment jgħajjat u omoġenju.

Dan ta’ hawn fuq, jattestawh u jirrikonoxxuh xi pubblikazzjonijiet speċjalizzati. Pereżempju, il-paragrafu li ġej: “Il-laħam dgħif nej jitqatta’ f’biċċiet ta’ inqas minn millimetru fil-magna tal-ikkapuljat; jekk dan l-istadju jsir b’mod żbaljat, ikollu effett negattiv fuq il-kulur, it-tleqqija u l-konsistenza tal-mortadella” meħud mill-ktieb Mortadella che passione [Entużjażmu għall-Mortadella] ta’ C. Marconi u G. Roversi (CAIRO, Milan 2015), speċifikament it-taqsima dwar il-proċess tal-produzzjoni tal-IĠP “Mortadella Bologna” fil-Kapitolu 2 “Come si fa la mortadella IGP” [Kif issir il-Mortadella IĠP], p. 65 et seq.

Barra minn hekk, il-proċess tat-tisjir huwa fattur kruċjali ieħor biex jinkiseb prodott lest tal-aqwa kwalità. Huwa proċess kajman, li t-tul tiegħu jvarja skont id-dijametru tal-prodott fil-budellat, li jippermettilu jiżviluppa l-kulur u l-firxa ta’ aromi li jiddistingwu l-“Mortadella Bologna”. L-estratt li ġej jikkonferma dan: “Tradizzjonalment, il-mod kif tissajjar il-mortadella huwa definit bħala‘stufatura’, minħabba li tissajjar bil-mod u għal perjodu twil f’temperatura baxxa. Dan isir fi fran kbar b’arja xotta (fann) b’konvezzjoni sfurzata. Għalhekk, il-karatteristiċi organolettiċi tal-mortadella huma dovuti għall-fatt li tissajjar bil-mod. It-tisjir jieħu ħafna sigħat, kemm minħabba d-daqs kbir tal-mortadella (sa 40 kg) kif ukoll minħabba t-tip ta’ trażmissjoni tas-sħana u t-temperatura baxxa”. Dan l-estratt ġej mill-ktieb Mortadella che passione ta’ C. Marconi u G. Roversi (CAIRO, Milan 2015), speċifikament it-taqsima dwar il-proċess tal-produzzjoni tal-IĠP “Mortadella Bologna” fil-Kapitolu 2 “Come si fa la mortadella IGP”, p. 68 et seq.

Il-“Mortadella Bologna” hija l-aktar prodott fil-budellat famuż fit-tradizzjoni gastronomika ta’ Bologna; tmur mill-inqas lura għas-seklu 16. L-evidenza ta’ dan il-prodott tista’ tinstab f’bosta testimonjanzi letterarji u storiċi ta’ eri diversi sa mir-Rinaxximent.

It-tradizzjoni lokali tal-mortadella ġiet ippreservata sa dawn l-aħħar żminijiet u nfirxet miż-żona tal-produzzjoni oriġinali għaż-żoni ġirien hekk kif il-kummerċ tal-prodotti tal-ikel infirex.

Minbarra x-xhieda storika msemmija hawn fuq, ma hemm l-ebda dubju li dan il-prodott huwa parti mill-wirt gastronomiku tradizzjonali tar-reġjun tal-Emilia-Romagna, u jidher b’mod wiesa’ fid-drawwiet lokali, li minn dak iż-żmien ’l hawn espandew għal żoni ġirien.

F’diversi oqsma, jintuża t-terminu “Bologna” waħdu b’mod komuni biex jirreferi għall-“Mortadella Bologna”.

Fl-aħħar nett, fiż-żona ġeografika ddefinita, il-produzzjoni tal-“Mortadella Bologna” hija mqassma b’mod ugwali bejn ir-reġjuni tal-Italja Ċentrali/tat-Tramuntana, l-Emilia-Romagna, u r-reġjuni tal-Italja ċentrali.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

It-test sħiħ tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott huwa disponibbli fuq is-sit web li ġej: http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335

jew inkella:

billi żżur direttament il-paġna ewlenija tal-Ministeru tal-Politika Agrikola, Alimentari u tal-Forestrija (www.politicheagricole.it) u tikklikkja fuq “Qualità” (fin-naħa ta’ fuq tal-lemin tal-iskrin), u mbagħad fuq “Prodotti DOP IGP STG” (fuq in-naħa tax-xellug tal-iskrin) u fl-aħħar tagħfas fuq “Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE”.

(1) ĠU L 179, 19.6.2014, p. 17.