MT    MT  KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ 
Brussel 15.07.2005 
KUMM(2005) 292 finali 
  
KOMUNIKAZZJONI MILL-KU MMISSJONI LILL-KUNSILL 
U LILL-PARLAMENT EWROPEW 
Rapport Annwali 2005 dwar il-Politika ta’ Żvilupp tal-Komunità Ewropea u l-
Implimentazzjoni ta’ G ħajnuna Esterna fl-2004 
 
  
{SEG(2005)892} 
 
MT 2   MT KOMUNIKAZZJONI MILL-KU MMISSJONI LILL-KUNSILL 
U LILL-PARLAMENT EWROPEW 
Rapport Annwali 2005 dwar il-Politika ta’ Żvilupp tal-Komunità Ewropea u l-
Implimentazzjoni ta’ G ħajnuna Esterna fl-2004  
A. TAQSIRA  EŻEKUTTIVA 
Introduzzjoni  
Dan ir-Rapport Annwali jippre żenta l-karatteristi ċi ewlenin ta’ l-inizjattivi ta’ 
politika tal-Komunità Ewropea u atti vitajiet fil-qasam ta’ koperazzjoni g ħall-iżvilupp 
u għajnuna esterna fl-2004. L-g ħan tiegħu huwa li jil ħaq udjenza wiesg ħa, inklużi l-
istituzzjonijiet ta’ l-Unj oni Ewropea, gruppi ewlenin fl-Istati Membri (spe ċjalment 
Parlamenti u amministrazzjonijiet), is-so ċjetà ċivili u l-pubbliku ġenerali, li lkoll 
jgħinu biex jag ħmlu dan l-isforz importanti possibbli, kif ukoll pajji żi sħab li qegħdin 
jiżviluppaw, u a ġenziji u organizzazzjonijiet o ħra attivi fil-qasam ta’ żvilupp u 
għajnuna esterna.  
L-Unjoni Ewropea g ħandha status uniku fuq il-livel l internazzjonali u fost il-
komunità ta’ donaturi. Hija l-ikbar donatri ċi fid-dinja, billi hija tag ħti aktar minn nofs 
ta’ l-għajnuna uffi ċjali dinjija g ħall-iżvilupp. Il-Kummissjoni nnifisha tamministra 
+/- 11% tat-total dinji, bl -infiq ta’ aktar minn € 6.9 b iljun fl-2004. Dak ifisser li l-
Kummissjoni Ewrope a tamministra wie ħed minn kull ħamsa ta’ l-G ħajnuna Uffi ċjali 
għall-Iżvilupp (ODA) mog ħtija mill-UE. Matul l-a ħħar erba’ snin, il-Kummissjoni 
kienet qieg ħda tirriforma l-mod kif hi tag ħti prijorità, torganizza u timplimenta 
proġetti u programmi ta’ g ħajnuna esterna, sabiex tag ħmel użu iktar effettiv mill-
fondi pprovduti minn persuni Ewropej li j ħallsu t-taxxa. St ħarriġ speċjali ta’ l-
Ewrobarometru1 mwettaq fl-2004 jikkonferma li l-pubbliku Ewropew jistenna li l-
Unjoni Ewropea jkollha rwol ċentrali fl-i żvilupp. 6 minn 10 ċittadini Ewropej 
jemmnu li l-Kummissjoni Ewropea tg ħin nies foqra f’pajji żi li qegħdin jiżviluppaw – 
għan li 9 minn 10 jirrikonoxxu li hu importanti.  
Fil-kriżijiet u d-di żastri naturali kbar li rajna fl-2 004, il-Kummissjoni Ewropea kellha 
rwol importanti, billi rrispondiet b’g ħajnuna ta’ emer ġenza meta me ħtieġ, kif ukoll bi 
sforzi kontinwi ta’ g ħajnuna fir-re ġjuni li ġarrbu kriżijiet fis-snin ta’ qabel. Dan is-
sostenn fit-tfittxija g ħal paċi, stabbiltà u rikostruzzjoni f’pajji żi bħall-Afganistan, it-
Timor-Leste, ir-Repubblika Demokratika tal- Kongo, il-Haiti u Fiji, u l-isforzi lejn 
żvilupp ekonomiku u tnaqqis tal-faqar f’pajji żi bħall-Uganda, il-Vjetnam jew l-
Irwanda, juru r-rwol vitali tal-Kummissjoni fid-dinja llum.  
L-2004 kienet ukoll is-sena tat-tkabbir ta’ l-UE, li kellu impatt kbir fuq ir-
relazzjonijiet esterni ta’ l-Unjoni. Il-Kum missjoni tat sostenn lis-sehem attiv ta’ l-
Istati Membri l- ġodda fil-politika ta’ l-i żvilupp ta’ l-UE permezz ta’ programm ta’ 
“Road Map ” adottat fl-2003 li kompla u kibe r fl-2004-2005. L-effetti tat-tkabbir 
                                                 
1 http://europa.eu.int/comm/public_opi nion/archives/ebs/ebs_222_en.pdf 
 
MT 3   MT imorru sew lilhinn mill-vi ċinanza immedjata ta’ l-Unjoni – jimmarka żjieda 
sinifikanti fl-importanza ta’ l-Un joni fl-isforzi globali biex ji ġu promossi l-pa ċi u l-
istabbiltà, jitkabbar il-kummer ċ dinji, u ji ġi miġġieled il-faqar.  
Għanijiet stabbiliti u anali żi bażika 
L-għanijiet ewlenin ta’ żvilupp għall-2004, fil-qafas ta’ żvilupp sostenibbli, kienu 
ddikjarati fl-Istrate ġija ta’ Politika Annwa li ta’ l-2004 tal-Kummissjoni2. Dawn kienu 
jinkludu:  
• Segwitu g ħas-Samit t Dinji fuq l-I żvilupp Sostenibbli (WSSD ), b’mod partikulari 
permezz ta’ l-inizjattivi ta’ l-UE g ħall-Ilma u g ħall-Enerġija;  
• Il-kompletar b’su ċċess tat-taħditiet ta’ Doha u ta’ negozjati o ħra importanti tal-
kummerċ, inklużi dawk ta’ l-Asja tax-Xlokk u ta’ l-Amerika Latina;  
• L-implimentazzjoni u r-revi żjoni tal-Ftehim ta’ Cotonou ma’ pajji żi Afrikani, 
pajjiżi tal-Karibew u tal-Pa ċifiku;  
• Il-progress fl-implimentar ta’ l-inizjattiva tad-dejn, u fil-mi żuri fil-ġlieda globali 
kontra mard li jittie ħed f’pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw.  
Għan ieħor għall-2004 kien il-preparazzjoni g ħall-Avveniment ta’ Livell G ħoli 
f’New York f’Settembru 2005, li g ħalih tnieda rapport MDG tal-KE f’Ottubru 2004, 
li ssuġġerixxa li mi żuri speċifiċi ta’ l-UE g ħandhom ji ġu ppreparati fl-oqsma tal-
Finanzi g ħall-Iżvilupp, Koerenza g ħall-Iżvilupp u Ffukar fuq l-Afrika.  
a) Id-dimensjoni politika 
L-għan prinċipali tal-politika ta’ żvilupp tal-Komunità g ħandu jkun li jitnaqqas u 
eventwalment, li jinqered il-faqar. Dan l-g ħan jinvolvi sostenn g ħal żvilupp 
ekonomiku u so ċjali u ambjentali sostenibbli, promozzjoni ta’ l-integrazzjoni 
gradwali ta’ pajji żi li qegħdin jiżviluppaw fl-ekonomija dinjija u determinazzjoni 
sħiħa li tkun mi ġġielda l-inugwaljanza.  
Il-Kummissjoni Ewropea kompliet tappo ġġja lill-pajji żi fil-ġlieda kontra l-faqar, u 
tinkoraġġixxi l-isforzi tag ħhom biex jippromwovu l-pa ċi, s-sikurezza u d-
demokrazija, kif ukoll tippromwovi r-regola tal-li ġi, tmexxija tajba u r-rispett tad-
Drittijiet tal-Bniedem, li lkoll ke mm huma huma fatturi ewlenin g ħall-iżvilupp.  
Il-Kummissjoni Ewropea ħadet passi fl-2004 biex tippromwovi s-sigurtà tal-
bniedem, li tiddependi kemm minn sikurezza strate ġika u stabbiltà politika minn 
naħa’l waħda u minn tmexxija tajba u mi d-Drittijiet tal-Bniedem min-na ħa l-oħra. 
Dan it-trattament innovattiv li hu ċċentrat fuq in-nies huwa dwar it-tibdil ta’ drittijiet 
formali f’possibbilitajiet konkreti ta’ a ċċess: qabel l-iffukar tradizzjonali fuq il-
protezzjoni jew id-difi ża ta’ l-assi, hija tag ħmel enfasi spe ċifika fuq li ji ġu sodisfatti 
bżonnijiet ba żiċi u li jinkiseb il-benesseri.  
                                                 
2 COM(2003)83 finali 
 
MT 4   MT b) Kisba ta’ l-MDG  
F’Novembru tas-sena 2000 il- Komunità adottat qafas wie ħed ġenerali biex tiggwida 
l-politika tag ħha ta’ koperazzjoni fl-i żvilupp ma’ pajji żi li qegħdin jiżviluppaw3. L-
għan tiegħu huwa t-tnaqqis u l-qerda eventwali tal-faqar. Mill-2000, dan l-iffukar ġie 
msaħħaħ u sostnut b’numru ta’ dikjarazzjoniji et dettaljati ta’ politika fuq oqsma u 
setturi spe ċifiċi ta’ koperazzjoni, b’mod parikolari l-edukazzjoni u s-sa ħħa, it-trasport 
u l-bini ta’ istituzzjonijiet.  
Barra minn hekk, sabiex ti ġi stabbilita konnessjoni bejn il-politika ta’ żvilupp u l-
għanijiet rikonoxxuti in ternazzjonalment g ħall-ġlieda kontra l-faqar (l-G ħanijiet ta’ 
Żvilupp tal-Millenju, jew MDG) il-Kummi ssjoni identifikat – f’koperazzjoni mill-
qrib ma’ l-Istati Membri ta’ l-UE u organizzazzjonijiet internazzjonali b ħall-Bank 
Dinji, l-NU u l-OECD – sett importanti ta’ g ħaxar indikaturi ewlenin relatati mad-
dħul, man-nutrizzjoni ħażina tat-tfal, mar-re ġistrazzjoni fl-edukazzjoni primarja, 
mat-tilqim u ma’ indikaturi o ħra tas-saħħa (inkluż il-prevalenza ta’ l-HIV). Fl-2003, 
il-Kummissjoni bdiet tu ża dawn l-indikaturi biex te żamina l-osservanza ta’ dawn il-
pajjiżi u reġjuni fejn hi tipprovdi g ħajnuna għall-iżvilupp. Madankollu, g ħandu jiġi 
nnotat li: 
• L-ewwel nett, l-indikaturi differenti hum a relatati ma’ xulxin fil-qrib – per 
eżempju, in-nuqqas ta’ a ċċess għal ilma nadif u sistemi sanitarji mhux biss 
għandu impatt kbir fuq is-sa ħħa, imma n-nuqqas ta’ sistemi sanitarji f’bini ta’ 
skejjel huwa nuqqas ta’ in ċentiv qawwi fost l-o ħrajn għall-bniet biex imorru l-
iskola.  
• It-tieni nett, is-sostenn jista’ jkun kru ċjali f’oqsma o ħra biex jin ħoloq il-qafas 
adattat biex isir progre ss fl-indikaturi – per e żempju, it-tqassim effettiv ta’ servizzi 
soċjali bażiċi jiddependi ħafna minn fatturi b ħal infrastruttura xierqa tat-toroq, u 
sistema effettiva g ħall-amministrazzjoni  tal-finanzi pubbli ċi.  
• It-tielet nett, l-g ħanijiet ma’ jistg ħux jinkisbu f’kundizzjonijiet kroni ċi ta’ nuqqas 
ta’ sikurezza, u g ħalhekk il-prevenzjoni ta’ kunflitti saret kwistjoni importanti li 
taqta’ għar-relazzjonijiet esterni tal-Komunità.  
• Ir-raba’ nett, aktar progress je ħtieġ li jsir, b’mod partikulari fost il-pajji żi l-inqas 
żviluppati, biex ji żdied il-kontroll ta’ l-istatisti ċi bil-ħsieb li jiġi żgurat li d-data 
meħtieġa tkun ipprovduta b’mod xieraq fuq ba żi sostenibbli.  
Xogħol f’dan il-qasam kompla fl-2004. F’ Ottubru 2004, il-Kummi ssjoni barra dan 
ippreżentat rapport komprensiv fuq l-G ħanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju ta’ l-
2000-20044. Ir-rapport ipprovda informazzjoni  fuq kif il-KE tat kontribut g ħall-
progress lejn l-MDG, b’iffukar spe ċifiku fuq l-MDG8 ( Żvilupp ta’ S ħubija Globali 
għall-Iżvilupp). Ir-rapport ikkonk luda li sabiex tissa ħħaħ il-bażi għal progress reali, 
azzjoni ġenerika tad-donaturi hija me ħtieġa fuq tliet punti: (1) iktar u finanzi a ħjar 
                                                 
3 Dikjarazzjoni mill-Kunsill u l-Kummissjoni fuq il-politika ta’ żvilupp tal-Komunità Ewropea, 
13458/00, tas-16 ta’ Novembru 2000 
4 http://europa.eu.int/comm/development/body/communications/communications_en.htm  
 
MT 5   MT għall-iżvilupp, (2) aktar koerenza politika g ħall-iżvilupp; (3) iffukar spe ċifiku fuq l-
Afrika (tas-sub-Sahara).  
c) Trattament ta’ s ħubija  
Kull fejn hu possibbli, il-programmi ta’ g ħajnuna għall-iżvilupp li huma finanzjati 
mill-Kummissjoni huma bba żati fuq l-istrate ġija biex jitnaqqas il-faqar tal-pajji ż 
stess, imni żżla f’Dokument ta’ Strate ġija għat- Tnaqqis tal-Faqar. Dawn l-istrate ġiji 
għandhom jintu żaw biex ji ġi kkoordinat is-sostenn kollu mis-s ħab fl-iżvilupp u 
għandhom ji żguraw programm koerenti u effettiv.  
L-esperjenza tal-Kummi ssjoni fil-qasam ta’ g ħajnuna esterna kkonfermat li l-
proprjetà minn s ħab ta’ l-UE hija ta’ importanza kbira g ħall-effiċjenza u s-
sostennibiltà ta’ l-inizjattivi kollha. Billi jikkon ċedi lill-pajji żi benefiċjarji aktar 
responsabbiltà, dan it-trattament jikkontribwixxi biex ti żdied l-esperjenza strate ġika 
u amministrattiva tag ħhom, u jkabbar il-firxa ta’ l-a ħjar prassi xierqa..  
Azzjonijiet me ħuda biex jinkisbu dawn l-g ħanijiet  
a) Id-dimensjoni politika  
L-2004 rat kemm il-konsolidazzjoni u l- approfondiment tal-konnessjonijiet 
tradizzjonali ma’ pajji żi Afrikani, tal-Karibew u tal-Pa ċifiku u t-tnedija u l-
promozzjoni ta’ qafas innovattiv ta’ s ħubija mal-pajji żi ġirien ta’ l-UE.  
F’Mejju 2004, in-negozjati dwar ir-revi żjoni tal-Ftehim ta’ Cotonou tnedew fil-
Kunsill kon ġunt tal-Ministri ta’ l- ACP-UE f’Gaborone. L-g ħan ewlieni fil-pro ċess 
ta’ reviżjoni kien, filwaqt li jafferma mill- ġdid l-acquis fundamentali tal-Ftehim ta’ 
Cotonou, li ti żdied l-effettività u l-kwalità tas-s ħubija ta’ l-UE-ACP. Progress 
regolari fin-negozjati sar matul is-sena, li la ħaq l-għola punt f’konferenza 
f’Diċembru 2004 fejn il-Ministri tennew l-g ħan komuni tag ħhom li jikkonkludu d-
diskussjonijiet sa Frar 2005.  
Fit-12 ta’ Mejju 2004, il-Kunsill a pprova l-Politika Ewropea tal-Vi ċinat (ENP)5, li 
timmira li taqsam il-benefi ċċji tat-tkabbir ta’ l-UE mal-pajji żi ġirien, b’mod 
partikolari billi toffrilhom sehem fis-Suq Intern. Bit-tis ħiħ ta’ l-istabbiltà, s-sikurezza 
u l-benesseri g ħas-sħab kollha involuti, l-ENP tipprevjeni l-pre żenza ta’ linji divi żorji 
ġodda bejn l-UE mkabbra u l- ġirien tagħha. L-ENP jidher b ħala qafas realistiku ta’ 
koperazzjoni bba żat fuq sett komuni ta’ valuri tal-qalba i żda fl-istess ħin adattati 
għall-bżonnijiet spe ċifiċi ta’ kull wie ħed mill-is ħab fuq ba żi bilaterali, permezz ta’ 
Pjanijiet ta’ Azzjoni (l-ewwel sebg ħa minnhom, li jikkon ċernaw l-Iżrael, il-Ġordan, 
il-Marokk, il-Moldova, l-Awtor ità Palestinjana, it-Tune żija u l-Ukraina, kienu 
ppreżentati fl-2004). L-g ħan aħħari tagħha huwa li to ħloq “ċirku ta’ ħbieb” għall-UE.  
Il-prevenzjoni ta’ kunflitti u l-amministrazzjoni ta’ kri żijiet baqg ħu fil-quċċata ta’ l-
aġenda tal-Kummissjoni. F’Di ċembru ta’ l-2004, tnediet sej ħa għal proposti g ħall-
ħolqien ta’ xibka ta’ prevenzjoni ta’ kunflitti , u n ħoloq grupp ta’ esperti biex jintu ża 
f’missjonijiet ta’ amministrazzjoni ta’ kri żijiet fil-futur immexxija mill-UE - se ji ġu 
wkoll ikkunsidrat it-tag ħlim miksub mill-intervent ta’ l-UE f’ żoni milquta mit-
                                                 
5 COM(2004)373 finali 
 
MT 6   MT tsunami fl-a ħħar ta’ l-2004 biex ji ttejbu aktar il-mekkani żmi ta’ koordinazzjoni fl-
amministrazzjoni tal-kri żijiet.  
Barra minn hekk, fl-2004, tentattivi mmexxija mill-Afrika biex ter ġa’ tinstab il-pa ċi, 
iffinanzjati sostanzjalment mill-KE, bdew i ħallu riżultati. L-Unjoni Afrikana (AU) 
inawgurat Kunsill tal-Pa ċi u Sikurezza biex tu ża truppi biex jipprevjenu l- ġenoċidju 
u reati kontra l-umanità u biex i żommu l-pa ċi. Persuni g ħaż-żamma tal-pa ċi kienu 
mibgħuta fil-pront il-Burundi u persuni nkarigati mill-monitora ġġ għall-waqfien 
mill-ġlied intbag ħtu id-Darfur fis-Sudan. F’samit straordinarju ta’ l-AU fil-Libja, il-
President tal-Kummissj oni Ewropea Prodi fa ħħar id-dinami żmu ta’ l-AU u r-ritmu 
impressjonanti ta’ progress tag ħha sa dak inhar.  
Fl-2004, il-Kummissjoni alloka t total ta’ € 217.5 miljun g ħall-kostruzzjoni mill- ġdid 
ta’ l-Iraq, li g ħamel il-Kummissjoni wa ħda mill-aktar donaturi importanti. Il- ħruġ ta’ 
flus kien jg ħaddi primarjament permezz tal-Fa ċilità Internazzjonali ta’ Fondi g ħall-
Kostruzzjoni mill- ġdid ta’ l-Iraq, li tfittex li ti ġġieled l-isfidi ta’ kuljum li jiffa ċċjaw 
l-Iraqqini, per e żempju fl-oqsma ta’ l-edukazzjoni, is-sa ħħa, l-ilma u s-sistemi 
sanitarji.  
Impenji biex ji ġi sostnut ir-ritorn g ħall-istabbiltà fl-Afganistan ammontaw g ħal € 
216,5 miljun, u qeg ħdin jiffinanzjaw kemm il-kostruzzjoni mill- ġdid ta’ toroq, kif 
ukoll it-tis ħiħ tad-demokrazija tal-pajji ż permezz ta’ sostenn g ħar-reġistrazzjoni ta’ 
votanti u l-amministrazzjoni  ta’ l-elezzjonijiet. L-UE  kienet ukoll impenjata 
f’attivitajiet b ħall-monitora ġġ tal-fruntieri u l- ġlieda kontra t-traffikar tad-droga, 
b’mod partikulari fil-provi żjoni ta’ sostenn de ċiżiv lill-Istrate ġija Nazzjonali ta’ 
Kontroll tad-Droga ta’ l-Afganistan.  
Is-sostenn ta’ l-UE favur id-Drittijiet ta l-Bniedem u d-demokrazija kien qawwi fl-
2004. Missjonijiet ta’ osservazzj oni ta’ elezzjonijiet kienu w ħud mill-aktar g ħodda 
diretti u vi żibbli; il-Kummissjoni u żat 632 osservatur g ħall-elezzjonijiet fl-Indonesja, 
s-Sri Lanka, il-Malawi, il-Mo żambik, ix-Xatt tal-Punent u Ga ża, u l-Afganistan, u 
ħejjiet ukoll g ħall-elezzjonijiet fl-Iraq. Sostenn fi nanzjarju mill-KE ukoll ippermetta 
ħafna pajji żi Afrikani li jkom plu bl-isforzi tag ħhom biex itejbu l-mod kif huma 
mmexxija. Elezzjonijiet ħielsa u ġusti, sostnuti sa ċertu punt mill-Kummissjoni, 
inżammu fil-Ghana, fil-Guinea-Bissau u fin-Ni ġer, filwaqt li votanti fir-Repubblika 
Afrikana Ċentrali approvaw kostituzzjoni ġdida.  
Fil-qasam tal- ġustizzja internazzjonali, tnedew inizjattivi fl-2004 mmirati biex isa ħħu 
l-iffunzjonar tat-Tribunali internazzjonali g ħall-Irwanda, l-ex Jugoslavja, u l-Qorti 
Kriminali Internazzjonali. Il-koperazzjoni mal-Kuns ill Ewropew kienet il-ba żi għal 
azzjonijiet biex ti ġi kkonsolidata s-supremazija tad-dritt u d-demokratizzazzjoni fil-
Balkani, fl-Asja Ċentrali, u l-Federazzjoni Russa.  
L-ewwel ver żjoni ta’ manwal tal-Kummissjoni  dwar Tmexxija Tajba, li ġie żviluppat 
f’konsultazzjoni ma’ l-Is tati Membri u mas-s ħab fis-soċjetà ċivili, kienet ittestjata fil-
post fl-2004. Il-Kummissjoni qieg ħda wkoll ta ħdem mad-donaturi ta’ l-OECD biex 
jiżviluppaw indikaturi fil- qasam ta’ tmexxija.  
Ittieħdu passi biex jitressqu lejn l-idea dominanti d-drittijiet ta’ nies indi ġeni fil-
proċess ta’ pprogrammar, bl-i żvilupp ta’ gwida prattika, u ġie ffirmat kuntratt man-
NU biex ji ġi sostnut pro ġett f’din i ż-żona fil-Gwatemala u fil-Messiku. Sforzi biex 
 
MT 7   MT jiġi rrinforzat it-tressiq lejn l-idea dominan ti tad-drittijiet tat- tfal kienu jinkludu t-
tnedija ta’ programm ta’ ta ħriġ ma’ l-UNICEF, u t-tw aqqif ta’ grupp inter-
istituzzjonali. Kapijiet ta’ Missjonijiet ta’ l-UE f’pajji żi affetwati minn kunflitt armat 
huma issa me ħtieġa li jirrappurtaw dwar l-impatt f uq it-tfal, u jkopru mhux biss ir-
reklutaġġ ta’ suldati tfal, imma wkoll l-effetti fuq skejjel u sptarijiet.  
b) Inizjattivi relatati ma’ l-MDG 
Fil-qafas ta’ tkomplija g ħall-WSSD, il-Kummissjoni nidiet Fa ċilità ta’ l-Ilma6 
innovattiva ta’ l-ACP-UE li kellha ba ġit totali ta’ € 500 miljun (l-ewwel porzjon ta’ € 
250 miljun mifthema fl-2004), li se to ħroġ il-flus g ħal proposti minn gruppi tal-
Komunità, kumpaniji privati u persuni involuti o ħra mhux statali, kif ukoll gvernijiet. 
Faċilità simili g ħal proġetti ta’ ener ġija kienet qieg ħda titħejja fl-2004.  
Iż-żjieda fil-kummer ċ hija waħda mill-istrumenti l-aktar importanti biex nimxu lejn 
l-MDG. Matul l-2004, il-Kummissjoni kompliet l-isforzi tag ħha biex tikseb ri żultat 
favur l-iżvilupp ta’ l-A ġenda ta’ Żvilupp ta’ Doha. Billi tenfasizza d-dimensjoni ta’ 
żvilupp, id-de ċiżjoni tal-Kunsill Ġenerali ta’ l-WTO ta’ l-1 ta’ Awissu 2004 hija ba żi 
tajba biex jitkomplew in-negozjati, li g ħandhom fl-a ħħar mill-aħħar iwasslu g ħal 
kundizzjoni i żjed ugwali g ħal kulħadd, b’mod partikulari f’pajji żi li qegħdin 
jiżviluppaw u li qeg ħdin jistinkaw biex jintegra w fl-ekonomija dinjija. Il-
Kummissjoni hija ħerqana li ti żgura li l-pajji żi kollha li qeg ħdin jiżviluppaw, 
speċjalment il-Pajji żi l-Inqas Żviluppati (LDC) u ekonomiji vulnerabbli u żgħar oħra, 
jieħdu benefiċċji mdaqqsa mit-Ta ħditiet ta’ Doha.  
Ir-reviżjonijiet f’nofs it-terminu tad-Dokumenti ta’ Strate ġija tal-Pajji ż għall-pajjiżi 
ta’ l-ACP, li n żammu fl-2004, ipprovdew opport unità f’waqtha biex ti ġi eżaminata l-
implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Cotonou sa dak inhar u biex jissa ħħaħ l-iffukar ta’ l-
istrateġiji fuq koordinazzjoni u koerenza fis-sost enn tal-kisba ta’ l-MDG. Il-kwalità 
ta’ l-ippjanar u d-disinn ta’ pro ġetti individwali u operazzjonijiet o ħra, biex ji ġi 
żgurat li l-lezzjoni jiet tal-passat ji ġu kkunsidrati u li kwistjonijiet b ħas-sess jew l-
iżvilupp sostenibbli jkunu koperti b’ mod xieraq, kien l-iffukar ta’ ħafna attenzjoni. 
Stħarriġ intern fl-2004 l-bi ċċa l-kbira kkonferma titjib gradwali fid-disinn ta’ 
operazzjonijiet. Qed is iru sforzi biex ti ġi rrinforzata s-sistema u biex ti ġi żviluppata u 
implimentata sistema ta’ sostenn ta’ kwalità aktar komprensiva. Passi pratti ċi ttieħdu 
fl-2004 biex jittejbu strate ġiji tal-pajji ż mill-aspett ta’ ugwaljanza bejn is-sessi u 
tinħoloq kuxjenza ta’ l-importanza ta’ data mhux mag ħquda mas-sess b ħala bażi 
meħtieġa għall-analiżi tal-pajji ż. Saru wkoll sforzi biex issir ħidma ma’ l-Istati 
Membri fil-livell tal-qasam billi jin ġabru flimkien il-kompetenza, l-g ħodod analiti ċi 
u l-aħjar prassi. Pro ġetti u programmi g ħal aktar minn € 770 miljun kellhom il-
promozzjoni ta’ l-ugwaljanza bejn is-sessi b ħala l-għan prinċipali jew sinifikanti, li 
jindika li t-tressiq lejn l-idea dominanti qieg ħed jaħdem. Sostenn g ħal aspetti 
ambjentali ta’ koperazzjoni mar tajjeb  ukoll - € 700 miljun kienet il-figura 
ekwivalenti. Barra minn hekk, il-Kummissj oni kellha rwol importanti f’inizjattivi 
internazzjonali o ħra bħall-Fond Globali g ħall-Aids, tuberkulosi u malarja, u l-
Inizjattiva Globali ta’ Qerda tal-Poljo. Fis-26 ta’ Ottubru 2004, il-Kummissjoni 
                                                 
6 http://europa.eu.int/comm/europeaid/projects/water/index_en.htm 
 
MT 8   MT adottat il-Komunikazzjoni dwar “Qaf as ta’ Politika Ewropea koerenti g ħal azzjoni 
esterna biex ji ġu kkonfrontati l-HIV/Aids, il- Malarja u t-Tuberkulosi”7.  
c) Strateġija ta’ sħubija 
Permezz tal-€250 miljun tal-Fa ċilità għall-Paċi fl-Afrika, li tnediet f’Mejju 2004, il-
KE tiffinanzja ż-żamma tal-pa ċi permezz ta’ l-Unjoni Afrika na u l-entitajiet sotto-
reġjonali. Din it-tip ta’ s ħubija għamlitha possibbli li l-Unj oni Ewropea tissodisfa 
immedjatament it-talba ta ’ l-Unjoni Afrikana g ħal għajnuna biex tibg ħat missjoni ta’ 
monitoraġġ tal-waqfien mill- ġlied għal Darfur fis-Sudan ta l-Punent. F’nofs Awissu, 
l-Organizzazzjoni ta’ l-Ikel  u Agrikoltura (FAO) tan-NU talbet lill-KE biex tg ħin 
biex tiġi ttrattata inva żjoni ta’ ġrad fl-Afrika tal-Punent. Fi żmien 35 ġurnata, il-KE 
kienet ittrasferiet €24 miljun. Hija ħarġet ukoll pjan dettalj at biex tirrispondi a ħjar 
għall-bżonnijiet ta’ l-Uffi ċjali Nazzjonali ta’ Awtor izzazzjoni (NAO), l-uffi ċjali li 
jiżborżjaw il-fondi tal-KE tal-gvern li qieg ħed jirċievi.  
F’Marzu 2004, il-Programm AENEAS (2004-2008)8, b’baġit totali indikattiv ta’ € 
250 miljun, kien adottat biex ti ġi pprovduta g ħajnuna finanzjarja u teknika lill- pajji żi 
terzi bħala sostenn g ħall-isforzi tag ħhom biex ji żguraw amministrazzjoni aktar 
effettiva ta’ l-aspetti kollha ta’ flussi ta ’ migrazzjoni. F’Novembru 2004, il-Kunsill 
nieda programm ġdid (il-programm ta’ Aja) biex ti ġi żviluppata l-integrazzjoni ta’ 
kwistjonijiet ta’ sikurezza, migrazzjoni u kenn politiku f’relazzjonijiet ma’ pajji żi 
terzi.  
Kwistjonijiet ta’ amministrazzjoni  
a) Kuntest: pro ċess ta’ devoluzzjoni li jkun kompletament operattiv fl-2004  
Ma’ ġenb l-enfasi li jiffoka fuq politika a ħjar, il-Kummissjoni nidiet pakkett ta’ 
riforma ta’ l-amministrazzjoni fl-2000 biex itittejjeb b’mod radikali il-velo ċità u l-
kwalità tat-twettiq tal-programmi ta’ g ħajnuna esterna tag ħha. Ir-riforma wiesg ħa 
kienet tinkludi kemm il- ħolqien minn Jannar 2001 ta’ organizzazzjoni wa ħda biex 
tamministra l-programmi ta’ g ħajnuna esterna g ħall-iżvilupp (EuropeAid), u d-
devoluzzjoni fl-2001-2004 ta ’ responsabbiltajiet u ri żorsi lill-uffi ċċji tal-
Kummissjoni fil-qasam (Delegazzjonijiet). Id-devoluzzjoni żiedet ir-rwol tad-
Delegazzjonijiet f’affarijiet b ħad-djalogu politiku ma’ l-awtoritajiet fuq riformi 
kumplessi tas-servizz pubbliku u relata ti mat-tmexxija, u fil-koordinazzjoni ma’ 
donaturi o ħra.  
Il-proċess ta’ devoluzzjoni tlesta fl-2004 (bi ftit e ċċezzjonijiet). Il-Qorti Ewropea ta’ 
l-Awdituri wettqet fl-2004 verifika ta’ l- amministrazzjoni tal-Kummissjoni ta’ l-
eżerċizzju ta’ devoluzzjoni. Se jie ħu ż-żmien biex l-impatt s ħiħ tad-devoluzzjoni 
jidher, imma l-Qorti tirrapporta li fil-ma ġġoranza ta’ Deleg azzjonijiet li hija żaret, 
hemm sinjali li l-velo ċità u l-kwalità ta’ amministrazzjoni tal-pro ġetti qegħdin 
jibbenefikaw mill-kapa ċità miżjuda fl-unitajiet operattivi. Dan iwassal g ħal kapaċità 
aħjar fis-soluzzjoni tal-problemi fi ħdan id-Delegazzjoni, g ħal aktar kuntatti mal-
benefiċjarji u għal fehim a ħjar tal-kundizzjoniet lokali. Ir-rakkomandazzjonijiet tal-
                                                 
7 COM(2004) 726 finali 
8 http://europa.eu.int/comm/europeaid/projects/eidhr/pdf/themes-migration-reglement_en.pdf  
 
MT 9   MT Qorti jikkomparaw tajjeb ma’ inizjattivi li qed ji ġu meħuda bħalissa mill-
Kummissjoni.  
b) Tqassim ta’ l-g ħajnuna  
L-għoti ta’ għajnuna bħala sostenn dirett tal-ba ġit, kull fejn il-kundizzjonijiet ikunu 
jippermettu, saret prijorità f’dan il-kuntest. Din g ħandha ħafna vanta ġġi fuq forom 
tradizzjonali ta’ g ħajnuna, li g ħandhom it-tendenza li jistabbilixxu strutturi 
amministrattivi paralleli ma’ konsulenti barranin u mal-pro ċeduri tag ħhom stess 
għall-monitora ġġ, il-ksib u l-kontroll fi nanzjarju. Madankollu din te ħtieġ 
valutazzjoni bil- ħsieb tas-sistemi tal-ba ġit eżistenti tal-benefi ċjarju u tal-pjanijiet 
għal riforma. Il-Kummissjoni kienet qieg ħda taħdem mill-qrib ma’ donaturi 
prinċipali oħra, b’mod partikulari l-Bank Dinji, fil-qafas ta’ l-inizjattiva dwar l-Ispi ża 
Pubblika u Responsabbiltà Fi nanzjarja (PEFA), biex ti żviluppa modi kif ti ġi mtejba 
t-trasparenza u l-effi ċjenza fl-amministrazzjoni finanzjarja pubblika ta’ pajji żi 
benefiċjarji, u ħadet sehem fl-2004 fi stima ta’ l-ittestjar ta’ l-indikaturi ta’ l-
effiċjenza.  
Il-biċċa l-kbira ta’ l-g ħajnuna tal-Komunità tmur g ħal pajjiżi sħab individwali, u parti 
importanti fit-titjib tal-velo ċità u l-kwalità ta’ din l-g ħajnuna qieg ħda fit-titjib tat-
tfassil tal-programmi tal-pajji żi. L-iskop mhuwiex biss li ti ġi adottata l-istrate ġija li 
tkun l-aktar effettiva g ħall-pajjiż konċernat, b’kunsiderazzjoni tar-ri żorsi u politika 
tiegħu, imma wkoll biex ti ġi żgurata l-koerenza tal-politika kollha ta’ l-UE fir-
rigward ta’ l-istrate ġija tal-pajji ż, u l-koordinazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ l-UE ma’ 
dawk ta’ donaturi o ħra.  
Il-bżonn li ti ġi żgurata koordinazzjoni xierqa ta’ g ħajnuna ta’ emer ġenza, 
riabilitazzjoni u g ħajnuna għall-iżvilupp ġie kkunsidrat u huwa s-su ġġett ta’ studju 
speċjali fi tmien pajji żi u żewġ reġjuni. 
L-Unjoni Ewropea kienet quddiem nett fl-isforzi internazzjonali biex ti ġi 
armonizzata l-prassi tad-donaturi. F’aktar minn 60 pajji żi li qegħdin jiżviluppaw, 
donaturi qeg ħdin jibdew ju żaw proċeduri armonizzati u simplifikati, xog ħol analitiku 
magħmul flimkien, aktar iffukarr fuq it-tqassim ta’ ri żultati ta’ żvilupp, pro ċeduri 
komuni ta’ implimentazzjoni u arran ġamenti komuni ta’ sostenn permezz tal-ba ġit 
tal-pajjiż imsieħeb. L-inizjattiva bi prova ta’ l-UE li tnediet fl-2002 sabiex ti ġi 
promossa l-armonizzazzjoni fil-Marokk, il-Mo żambik, in-Nikaragwa u l-Vjetnam 
intemmet b’su ċċess fl-2004 billi dawk il-pajji żi wrew li kienu saru referenzi 
internazzjonali fuq il-kwistjoni. Ix-xog ħol imwettaq fil-kuntest ta’ l-OECD/DAC fl-
2004 fejn il-Kummissjoni u l-Is tati Membri kellhom rwol attiv, kien strumentali fid-
definizzjoni tal-qafas, l-ewwel g ħanijiet operattivi u l-indikaturi adottati aktar ’il 
quddiem fil-Forum ta’ Livell G ħoli dwar l-Effettività ta’ l-G ħajnuna f’Pari ġi, fi Frar 
2005.  
Sabiex tikkontribwixxi u timplimenta dawk l-impenji l-UE adottat pjan ta’ ħidma fil-
Kunsill ta’ l-Affarijiet Ġenerali u Relazzjonijiet Este rni ta’ Novembru 2004. Fuq ba żi 
tar-rapport ta’ grupp  ad hoc li ji ġbor esperti tal-Kummissjoni  u ta’ l-Istati Membri, 
dan il-pjan ta’ ħidma, miftu ħ għad-donaturi kollha, jag ħti rwol ċentrali lill-pajji ż 
imsieħeb u huwa bba żat fuq trattament pragma tiku tal-kundizzj onijiet li g ħalihom 
huwa mag ħmul. Dan il-pjan ibassar erba’ assi ta’ ħidma għas-snin li ġejjin:  
 
MT 10   MT • L-istabbiliment ta’ road maps  ta’ l-UE f’kull pajji ż madwar g ħażla ta’ azzjonijiet 
li jappoġġjaw proċessi ta’ armonizzazzjoni lokali  
• Id-definizzjoni ta’ qafas ta’ pprogrammar ta’ l-UE kon ġunt li jimmira lejn titjib 
fil-komplementarjetà  
• It-tfassil ta’ Ftehim Finanzjarju Kon ġunt li jiffavorixxi l-armonizzazzjoni ta’ 
proċeduri madwar is-sistemi tal-pajji ż  
• L-iżvilupp ta’ strate ġija operattiva reali fuq il-komplementarjetà  
B’mod parallel, il-koperazzjoni mal-Bank Dinji u ma’ l-organizzazzjonijiet tan-NU 
intensifikat, u rduppjat bejn wie ħed u ieħor f’termini finanzjar ji bejn l-2002 u l-2004.  
Mill-2000, sar kull sforz biex ti ġi żgurata konsultazzjoni ħafna aktar wiesg ħa fit-
tħejjija ta’ dawn l-istrate ġiji, u se titfittex aktar titjib fil-kwalità u l-mi żura ta’ din it-
tħejjija f’eżerċizzji futuri, li jimmiraw lejn is-so ċjetà ċivili. Fl-2004, il-Kummissjoni 
kompliet timplimenta l-linji ta’ gwida tal-politika bba żati fuq il-Komunikazzjoni ta’ 
l-2002 dwar is-sehem ta’ atturi m hux statali (NSA) fil-politika ta’ żvilupp, permezz 
ta’ djalogi regolari kemm fuq kwistjonijiet ġenerali u dawk settorjali; sostenn 
finanzjarju biex dawn jimplimentaw l-inizjattivi tag ħhom stess u biex ja ġixxu bħala 
“sħab ta’ implimentazzjoni” fi programm ta’ koperazzjoni tal-KE; jew permezz ta’ 
qawmien ta’ kuxjenza fl-g ħaxar Stati Membri ġodda ta’ l-UE. Barra minn hekk, is-
sena l-oħra ġew ippubblikati l-Linji ta’ Gwida dwar prin ċipji u prassi tajba g ħas-
sehem ta’ l-NSA fi djalogi u konsultazzjonijiet dwar l-i żvilupp9.  
Il-Kummissjoni tfittex li ttejjeb l-effi ċjenza u l-impatt tal-programmi tag ħha billi żżid 
l-iffukar fuq numru limitat ta’ żoni ta’ intervent, u billi tevita l- ħela ta’ l-g ħajnuna 
tagħha f’numru kbir ta’ pro ġetti żgħar li mhumiex relatati. Attenzjoni spe ċjali 
tingħata lill-manteniment ta’ bilan ċ bejn impenji u pagamenti (ir-“Reste à Liquider”, 
jew “RAL”) u lill-monitora ġġ tal-ħin medju li jittie ħed biex jitlesta pro ġett jew 
programm. Pro ġetti li jidhru li mhumiex jag ħmlu progress sewwa, jew min ħabba li 
ma tkunx se ħħet l-ebda transazzjoni g ħal xi żmien, jew min ħabba li l-kontijiet ma 
jkunux ġew magħluqa wara ħames snin, ji ġu eżaminati individwalment.  
c) Prospetti fil-futur: razzjonalizzazzjoni ta’ strumenti legali  
Il-programmi ta’ g ħajnuna esterna tag ħna żviluppaw tul medda ta’ kwa żi ħamsin 
sena. Huma bba żati fuq aktar minn 30 strument legali differenti, u ħud tematiċi (bħas- 
sigurtà fl-ikel u d-Drittijiet tal-Bniedem), u ħud ġeografiċi (b’għajnuna lil pajji żi ta’ l-
ACP li huma maqtug ħa mill-baġit prinċipali ta’ l-Unjoni). Hemm ukoll xi strumenti 
speċifiċi li jkopru l-impatt estern tal-politika interna. L-amministrazzjoni ta’ dawn il-
programmi varji b’mod effi ċjenti u koordinat sar dejjem i żjed diffiċli u għamel l-
attivitajiet ta’ g ħajnuna tag ħna kkumplikati bla b żonn, mhux l-inqas g ħall-
benefiċjarji. F’Settembru 2004, il-Kummissjoni g ħalhekk ipproponiet 
simplifikazzjoni sinifikanti ta’ l-istrumenti sabiex jinkisbu ri żultati aħjar bir-riżorsi 
disponibbli.  
                                                 
9 http://europa.eu.int/comm/development/body/tmp_docs/ guidelines_principles _good_practices.en.pdf£3 
 
MT 11   MT Riżultati u tag ħlim miksub 
a) Implimentazzjoni tal-ba ġit u impenji ġodda  
Il-livell totali ta’ implimentazzjoni tal-ba ġit jibqa’ g ħoli, u t-titjib regolari fit-twettiq 
finanzjarju matul l-a ħħar ftit snin kompla fl-2004. Filw aqt li t-total ta’ impenji (€ 
6.916 biljun) kien i żjed baxx milli fl-2003, id-differenza hija spjegata bil-livell g ħoli 
ħafna ta’ impenji tal- Fondi Ewropej ta’ l-I żvilupp (EDF) fl -2003 (li rri żultaw mir-
ratifikazzjoni tard tad-disa ’ EDF, u minn numru kbir u mhux normali ta’ azzjonijiet li 
ġew ittardjati sakemm il-finanzi l- ġodda saru disponibbli). Fl-2004, l-impenji mill-
baġit (€ 4.268 biljun) g ħal darba o ħra laħqu livelli rekord. Il-pagamenti la ħqu €6.211 
biljun, żieda sostanzjali fuq is-sena ta’ qabel u kwa żi biljun ewros og ħla mill-2002, li 
jirrifletti effi ċjenza aħjar kemm g ħall-baġit u kemm g ħall-EDF.  
Riżorsi amministrati minn EuropeAid : Għajnuna għall-Iżvilupp Uffi ċjali (ODA), 
Għajnuna Uffi ċjali (OA) u o ħrajn10  
EuropeAid – Pro ċess ta’ żvilupp fl-anali żi statistika re ġjonali ta’ l-2001-2004. Impenji - €Miljuni 
Ghajnuna mill-Ewropa - Żvilupp ta' l-anali żi regjonali 2001-2004. (Hlasijiet - € Miljun)
Il-Balkani NISL-Amerika 
LatinaL-AżjaIl-
MediterranL-Afrika 
t'IsfelACP TematikaAmmont 
totali
2001 705        426        301        407        709        121        1.927     972        5.568     
2002 658        432        333        575        762        124        2.125     993        6.002     
2003 620        504        342        558        782        127        3.769     985        7.687     
2004 663        504        312        611        1.003     135        2.648     1.039     6.916     - 500 1.000 1.500 2.000 2.500 3.000 3.500 4.000
Il-Balkani
NIS
L-Amerika Latina
L-Ażja
Il-Mediterran
L-Afrika t'Isfel
ACP
Tematika2001
2002
2003
2004
 
                                                 
10 Dawn il-figuri ma jinkludux ri żorsi amministrati minn D Ġ oħra, bħall-ECHO, ECFIN, FISH, e ċċ. 
 
MT 12   MT EuropeAid – Pro ċess ta’ żvilupp fl-anali żi statistika re ġjonali ta’ l-2001-2004. Pagamenti - € Miljuni 
Ghajnuna mill-Ewropa - Żvilupp ta' l-anali żi regjonali 2001-2004. (Hlasijiet - € Miljun)
Il-Balkani NISL-Amerika 
LatinaL-AżjaIl-
MediterranL-Afrika 
t'IsfelACP TematikaAmmont 
totali
2001 845        402        152        383        488        99          1.779     806        4.954     
2002 619        384        182        455        707        119        1.922     861        5.249     
2003 425        396        290        470        700        118        2.345     872        5.616     
2004 510        359        314        526        1.125     116        2.464     797        6.211     -  500 1.000 1.500 2.000 2.500 
Il-Balkani
NIS
L-Amerika Latina
L-Ażja
Il-Mediterran
L-Afrika t'Isfel
ACP
Tematika2001
2002
2003
2004
 
Liema konklu żjonijiet nistg ħu niġbdu minn dawn il-figuri?  
• L-ewwel nett, l-effi ċjenza totali mtejba inkisbet sakemm il-pro ċess ta’ 
devoluzzjoni kien qieg ħed iseħħ – l-amministrazzjoni ta’ l-g ħajnuna fil-qasam 
ikkontribwiiet b’mod konsiderevoli biex t ħaffef l-impenji u l-i żborżar;  
• It-tieni nett, il-velo ċità tat-tqassim g ħadha qed ti żviluppa – il-proporzjon tal-
pagamenti g ħall-impenji juri li l-Kummissjoni hija dejjem aktar kapa ċi li tibdel l-
impenji f’azzjoni fil-post, f’inqas żmien;  
• It-tielet nett, il-flessibiltà tag ħna għar-rispons g ħall-kriżijiet mhux mistennija u 
bżonnijiet mhux mbassra qieg ħda tonqos – ma jistax jibqa’ jse ħħ li riżorsi mhux 
użati f’żona waħda tat-titlu tal-ba ġit ta’ l-Unjoni dwar azzjonijiet esterni jintu żaw 
biex jiġu sodisfatti b żonnijiet f’ żona oħra, għaliex il-fondi kollha disponibbli 
qegħdin jiġu wżati.  
Fl-Afrika u fil-pajji żi tal-Karibew u tal-Pa ċifiku (ACP), l-impenji ma la ħqux il-mira 
tagħhom fl-2004 min ħabba li l-kundizzjonijiet f’ żewġ pajjiżi ma kinux bi żżejjed biex 
l-impenji ji ġu approvati. Madankollu, tbassir jissu ġġerixxi li l-allokazzjonijiet kollha 
 
MT 13   MT disponibbli fil-Fond Ewropew ta’ Żvilupp għall-pajjiżi ta’ l-ACP jkunu ġew 
imqassma sa l-2007. Pagamenti mill-EDF re ġgħu laħqu livelli reko rd fl-2004. Fil-
programm tal-Mediterran (MEDA), il-progress kien impressjonanti, b’ żieda ta’ 22% 
fl-impenji u żieda ta’ 60% fil-pagamenti. L-impenji u l-pagamenti g ħolew ukoll (6% 
u 20%) fil-programm tal-CARDS g ħall-Balkani u fil-programm ta’ l-Asja (9% u 
12%). Fl-Ewropa tal-Lvant u fil-pajji żi ta’ l-Asja Ċentrali koperti mill-programm 
TACIS, filwaqt li l-impenji żammew il-livell g ħoli milħuq fl-2003, il-pagamenti 
niżlu minħabba l-firma tardiva tal-ftehim ta’ finanzjar minn bosta pajji żi sħab. Fl-
Amerika Latina, il-pagamenti re ġgħu marru g ħall-aħjar, imma l-impenji naqsu xi ftit.  
Fokus fuq il-faqar 2000-2004
specifici tal-pajji ż -li jinkludu EIB- /Hlasijiet totali)2000-2003 KE jirraporta lid-DAC (billi ssegwi l-istess metodu: LDCs/LICs allokazzjonijiet specifici 
LDC : Pajji żi l-anqas żviluppati
OLIC : Pajji żi ohra bi dhul baxx21,6%26,7%32,7%35,8%
33,4%
10,4%11,2%10,4%8,7%10,3%32,0%37,9%43,1%44,5%43,7%
0%10%20%30%40%50%
2000 2001 2002 2003 2004
LDC OLIC LDC+OLIC
 
L-infiq fuq il-pajji żi ta’ dħul baxx u l-inqas żviluppati re ġa’ żdied, għal madwar €2.9 
biljun. Bħala persenta ġġ tal-pagamenti totali, ni żel xi ftit, imma jibqa’ madwar 45%.  IFFUKAR FUQ IL-FAQAR 2002-2004 
2000-2003 Rapport tal-KE lid-DAC (skond l-istess metodu: LDCs/LICs spe ċifiċi għall-pajjiż) 
2004 Figuri provi żorji mill-e żerċizzju tar-Rapport Annwali 
LDC: Il-pajji żi l-inqas żviluppati 
OLIC: Pajji żi oħra bi dħul baxx 
 
MT 14   MT Tqassim Settorjali Ghajnuna ghall-Ewropa 2004.
Impenn f'Miljun € 
Ir-riżorsi kollha gestiti mill-G hajnuna g hall-Ewropa fl-2004. (ODA/OA/Non ODA/OA)Non ODA/OA; 250M€; 
4%
Infrastruttura soc jali u 
servizzi; 3180M€ ; 
46%Ohrajn/mhux 
specifikati; 150M€ ; 
2%Ghajnuna ta' 
emergenza; 206M€ ; 
3%
Azzjoni relatata mad-
dejn; 5M€ ; 0%
Ghajnuna fil-prodotti 
bażici u ghajnuna 
generali ghall-
programm; 809M€ ; 
12%
Multisettorali / 
multidixxiplinarji 
963M€ ; 14%
Setturi tal-
Produzzjoni; 424M€ ; 
6%
Infrastruttura 
ekonomika u servizzi; 
929M€ ; 13%
 
Proporzjon g ħoli ta’ l-impenji l- ġodda (aktar minn terz) marru g ħal proġetti speċifiċi 
li jagħtu sostenn lill-infrastruttura u s-servizzi so ċjali, inklu żi s-saħħa u l-edukazzjoni 
bażika. Madankollu, politika ekonomika soda hija probabbilment l-i żjed magna 
b’saħħitha għat-tnaqqis tal-faqar, u l-iffukar dejjem ji żdied dwar l-g ħajnuna fil-forma 
ta’ sostenn tal-ba ġit jinsab b’mod ċar fi ħdan dan il-qafas, spiss kollegat ma’ riformi 
settorjali biex ji ġu sostnuti s-servizzi so ċjali.  
Fir-rigward tal-ksib ta’ l-MDG, l-Afrika ġiet imsejħa bħala “l-epi ċentru tal-kri żi”. 
Filwaqt li kien hemm ra ġunijiet għal ottimiżmu matul l-2004 – ir-rati tal-faqar 
qegħdin jinżlu f’ħafna pajji żi, u l-aċċess għall-kura tas-sa ħħa u edukazzjoni qieg ħed 
jinfirex - problemi serji ta’ faqar, kunflitt u instabbiltà jibqg ħu, u l-Kummissjoni 
kompliet fl-2004 tfittex modi ġodda biex i żżid l-impatt tal-koperazzjoni tag ħha, bil-
konsolidazzjoni ta’ soluzzjonijiet mmexxija  mill-Afrika mal-problemi tal-kontinent 
billi toħroġ il-flus għall-Faċilità tal-Pa ċi fl-Afrika u g ħall-Faċilità ta’ l-Ilma, u billi 
tkompli tie ħu t-tmexxija tas-sostenn tal-ba ġit.  
F’pajjiżi Asjatiċi, 11-il pro ġett b’valur totali ta’ € 180 miljun imwettqa matul l-2004 
se jsostnu il- ġlieda kontra l-faqar, per e żempju l-pro ġett ta’ Tnedija mill- Ġdid 
Ekonomiku u So ċjali fil-Kambodja (€ 25 milj un), il-Kreditu ta’ Sostenn g ħat-
Tnaqqis tal-Faqar fil-Vjetnam (€ 20 miljun), u sostenn settorjali g ħal edukazzjoni 
bażika fl-Indonesja (€ 20 miljun). Fil-fatt, il-Kummissjoni qieg ħda tikkontribwixxi 
għat-titjib ta’ l-a ċċess għall-edukazzjoni fi tmien pajji żi Asjatiċi, b’mod partikulari 
għall-bniet u gruppi ta’ tfal żvantaġġjati bħal dawk minn gruppi ta’ minoranza, dawk 
b’diżabilitajiet, u tfal tat-triq. Fir-rigward ta’ a ċċess universali favur kura tas-sa ħħa 
 
MT 15   MT ta’ kwalità, li hija aspett ewlieni ta’ l-MDG, pro ġetti li jiswew aktar minn € 100 
miljuni qeg ħdin jgħinu pajjiżi biex jew ji żviluppaw riformi ta’ settu ri biex jittejjeb it-
tqassim ta’ kura tas-sa ħħa, jew (f’pajji żi li ħarġu minn kunflitt b ħall-Afganistan u 
Timor Leste) biex ji ġu żgurati servizzi tas-sa ħħa bażiċi lil sezzjonijiet aktar foqra tal-
popolazzjoni.  
F’reġjuni bħall-Mediterran u l-Amerika Latina, fejn il-ma ġġoranza tal-pajji żi huma 
kkunsidrati li jinsabu f il-kategorija ta’ d ħul medju, huwa madankollu l-ka ż li l-livell 
preżenti ta’ żvilupp tag ħhom, kultant marbut ma’ żvilupp ekonomiku dg ħajjef, 
pressjonijiet demografi ċi, riformi ekonomi ċi u tmexxija kontroversjali je ħtieġu 
interventi li jiffokaw fuq il- ġlieda kontra l-faqar u t-titjib tat-tmexxija. F’dan il-
kuntest, is-sostenn huwa pprovdut per e żempju lill-edukazzjoni primarja fin-
Nikaragwa u lis-sistemi ta’ sa ħħa primarji fil-Bolivja. Bosta pro ġetti jimmiraw li 
jqawwu l-fqar u gruppi żvantaġġjati speċifiċi. Il-programm MEDA jimmira li 
jippromwovi żvilupp ekonomiku u so ċjali sostenibbli billi jinqered il-faqar fir-
reġjun. Prospetti g ħal koperazzjoni re ġjonali aħjar u titjib fl- żvilupp ekonomiku 
żdiedu fl-2004 bi progress kon tinwu fin-negozjati tal-kummer ċ lejn ħolqien ta’ żona 
ta’ kummer ċ ħieles mar-re ġjun tal-Mediterran, u tnedew inizjattivi ġodda, li 
jwiegħdu tnaqqis tal-faqar u jiffokaw fuq żvilupp lokali de ċentralizzat. Bl-istess 
mod, inizjattivi ġodda favur it-tis ħiħ tad-demokrazija, id-Drittijiet tal-Bniedem u l-
involviment kbir tas-so ċjetà ċivili qegħdin ukoll ji ġu żviluppati. E żempju tajjeb ta’ 
dawn it-tip ta’ pro ġetti fl-Amerika Latina hija r-riforma kontinwa tas-Sistema tal-
Ġustizzja fil-Perù jew l-in troduzzjoni mifruxa mar-re ġjun ta’ programm ta’ sigurtà 
fl-ikel, li lko ll jikkontribwixxu g ħat-tisħiħ ta’ l-ugwaljanza bejn is-sessi permezz ta’ 
l-għoti tad-dritt ta’ l-art lin-nisa, kif ukoll itejbu l-iffunzjonar ta’ l-istituzzjonijiet 
reġjonali.  
b) Riżultati, effettività u impatt 
Sistema ta’ monitora ġġ orjentata lejn ir-ri żultati (ROM) hija m ħaddma mill-
Kummissjoni, u tibba ża fuq żjarat regolari minn espe rti indipendenti lill-pro ġetti u 
programmi li jkunu qed jitwettqu. Fl -2004, is-sistema kopriet 117-il pajji ż, u rapporti 
ġew prodotti fuq 1100 pro ġett b’valur totali ta’ bejn wie ħed u ieħor € 7.6 biljun. 
Proġetti u programmi huma mog ħtija punti skond kriterji mifthema 
internazzjonalment. Is-sejbiet juru li pro ġetti u programmi ssorveljati fl-2004 wettqu 
medja “skond il-pjan” jew a ħjar, għall-kriterji kollha. Fil-fatt, ir-ri żultati jindikaw li 
madwar 90% tal-pro ġetti qegħdin iwettqu r-ri żultati intenzjonati, minkejja 
aġġustamenti fil- ħin li jistg ħu jkunu me ħtieġa għal minoranza ta’ pro ġetti. L-enfasi 
fuq il-kwalità fit-t ħejjija ta’ pro ġetti u programmi g ħandha tiżgura li t-titjib fil-punti 
skond il-kriterji kollha jkun sostenibbli.  
L-aħjar riżultati huma miksuba fir-rigward ta’ l-effettività u l-impatt. L-ewwel, 
sinjali sperimentali ta’ gwadann fl-effi ċjenza min ħabba d-devoluzzjoni ġew 
ikkonfermati, u l-fatt li rapporti minn pajji żi ta’ l-ACP j ġibu anqas punti minn 
reġjuni oħra jista’ jkun dovut parzjalment g ħall-fatt li d-devoluzzjoni g ħadha kemm 
ġiet kompletata f’ ħafna minn dawn il-pajji żi, flimkien mal-kundizzjonijiet 
ġeneralment diffi ċli f’ħafna minn dawn il-pajji żi. Aktar xog ħol qiegħed isir fuq il-
metodolo ġija tas-sistema biex ji ġu dderivati konklu żjonijiet aktar komparabbli u 
preċiżi.  
 
MT 16   MT Ir-riżultati meħuda settur b’settur jindikaw li r-relevanza, l-effettività u l-impatt huma 
qawwija fir-rigward ta’ pro ġetti fis-setturi makro-ekonomi ċi u soċjali, u għalkemm 
proġetti favur sigurtà fl-ikel ma ġabux daqshekk punti b ħala total, il-punti skond 
dawn it-tliet kriterji ewlenin kienu wkoll tajba. Dan g ħandu implikazzjonijiet g ħall-
istima tal-kontribuzzjoni ta’ dawn il-pro ġetti għall-ksib ta’ l-MDG.  
Filwaqt li valutazzjonijie t ta’ rutina ta’ pro ġetti u programmi kompletati huma 
amministrati mi s-servizzi ġeografiċi, Unità ta’ Valutazzjoni ċentrali, li trid tag ħti 
kont ta’ g ħemilha lill-Kummissarju responsabbli mir-Relazzjonijiet Esterni, to ħroġ 
linji ta’ gwida biex tittejjeb il-metodolo ġija ta’ valutazzjoni u twettaq valutazzjonijiet 
relatati ma’ strate ġiji, setturi u temi. It-testi tar-rapporti kompluti ta’ valutazzjoni 
huma ppublikati fis-sezzjoni tal-valutazzjoni tal- website11 tal-EuropeAid . Fl-2004, 
12-il rapport ta’ valutazzjoni  kienu kompluti u 13 kienu qeg ħdin isiru; barra minn 
dan, żewġ valutazzjonijiet kon ġunti (l-ewwel wa ħda fuq koordinazzjoni, 
komplementarjetà u koerenza, it-tieni wa ħda fuq sostenn tal-ba ġit) kienu wkoll 
qegħdin isiru.  
c) Perspettiva fit-tul  
Filwaqt li ma tistax issir enfasi żejda fuq ir-ri żultati ta’ sena wa ħda, l-evidenza s’issa 
hija li r-riformi li tnedew fis-sena 2000 qieg ħed ikollhom effett po żittiv qawwi. Wara 
ħames snin, issa huwa ż-żmien li ji ġu stmati r-ri żultati. Fl-a ħħar ta’ l-2004, il-
Kummissjoni bdiet pro ċess ta’ riflessjoni fuq l-implimentazzjoni u l-impatt tad-
Dikjarazzjoni ta’ Politika ta’ Żvilupp (DPS) u r-relevanza tag ħha fid-dawl tal-bidliet 
sostanzjali li se ħħew kemm fi ħdan l-Unjoni – primarjament l-a ħħar tkabbir – u barra 
l-fruntieri tag ħha, inklużi l-preżenza ta’ relazzjoni mtejba mal-pajji żi ġirien permezz 
tal-Politika Ewropea Distrettwali, l-a ċċelerazzjoni u t-twessieg ħ tal-globalizzazzjoni 
lilhinn minn kwistjonijiet purament kummer ċjali u ekonomi ċi, il-kunsens 
internazzjonali li qieg ħed jiżdied fuq l-G ħanijiet ta’ Żvilupp tal-Millenju u ż-żieda 
fil-ħsibijiet dwar is-sikurezza. Kien g ħalhekk de ċiż li dibattitu politiku kien dovut 
sabiex jiġi kkjarifikat ir-rwol tal-politika ta’ żvilupp fil-kuntest aktar wiesg ħa ta’ l-
azzjoni esterna ta’ l-UE u biex jintu ża b’mod s ħiħ il-potenzjal tag ħha bħala l-
istrument privile ġġjat tal-politika biex ji ġu indirizzati l-kaw żi tal-faqar u l-
inugwaljanza.  
It-tieni, il-pro ċess ta’ pprogrammar jista’ jittejjeb fid-dawl tar-revi żjonijiet ta’ nofs it-
term. Bħal donaturi o ħra, hemm ħtieġa kostanti u kontinwa li ti ġi żviluppata l-
kapaċità tagħna li ntejbu l-komplementarjetà u li ji ġu integrati kwistjonijiet kru ċjali 
bħar-rwoli ta’ l-ugwaljanza bejn  is-sessi, il-prevenzjoni ta’ kunflitti u l-ambjent fl-
iżvilupp, flimkien ma’ temi aktar ġodda bħas-sikurezza, il-migrazzjoni u l-kenn 
politiku. Ir-revi żjonijiet kienu opportunità im portanti biex isiru bidliet żgħar lill-
programmi, u ġew innutati l-oqsma li ġejjin li fihom g ħandu jsir titjib:  
– tisħiħ ta’ l-istima ta’ l-effi ċjenza skond l-indikaturi (g ħalkemm l-oqfsa ta’ l-
indikaturi ġew imtejba, il-ba żi spiss tibqa’ dg ħajfa);  
– żvilupp ta’ konnessjonijiet eqreb mad-dokumenti inizjali ta’ strate ġija; u  
                                                 
11 http://europa.eu.int/comm/europeaid/index_en.htm  
 
MT 17   MT – titjib tal-komplementarjetà ma’ donaturi o ħra. 
It-tielet, l-UE hija me ħtieġa li tissokta bil- parti attiva fit-triq li twassal biex il-
proċeduri jkunu armonizzati internazzjonalment, u biex jin żamm il-momentum ta’ l-
isforzi biex din ti ġi msarrfa f’azzjoni fil-livell tal-pajji żi. L-indikaturi u miri 
żviluppati fl-2004 u adottati mill-Kunsill ta ’ Novembru 2004 huma utli, imma sforz 
akbar huwa me ħtieġ mid-donaturi kollha biex ji ġi żgurat li jkunu effettivament 
applikati.