Fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 intużaw is-setgħat ta’ emerġenza. Il-Gvern iddikjara l-istat ta’ allarm u sussegwentement dan ġie kkomunikat lill-Kungress tad-Deputati Spanjol . Il-Kungress tad-Deputati Spanjol awtorizza sitt prorogi tal-istat ta’ allarm . Il-Kostituzzjoni tagħti wkoll lill-Gvern id-dritt li jilleġisla permezz ta’ digrieti amministrattivi f’każijiet ta’ ħtieġa straordinarja u urġenti, u f’kamp ta’ applikazzjoni materjali definit . Il-Gvern huwa soġġett għall-obbligu li jippreżenta tali digriet amministrattiv lill-Kungress, u tal-aħħar ikollu l-prerogattiva li jidderoga minnu. Il-Qorti Kostituzzjonali tista’ wkoll tikkontrolla jekk il-Gvern ikunx qabeż il-marġni ta’ diskrezzjoni tiegħu fid-definizzjoni tal-ħtieġa urġenti invokata, u tivvaluta r-rabta bejn iċ-ċirkostanzi abilitanti u l-miżuri adottati.

Il-ħarsien tad-drittijiet fundamentali huwa żgurat minn awtoritajiet indipendenti. L-Ombudsman (“Defensor del Pueblo”) huwa l-Istituzzjoni Nazzjonali għad-Drittijiet tal-Bniedem fi Spanja. Fl-2018 l-Ombudsman ġie akkreditat mill-ġdid bl-istatus “A” mill-Alleanza Globali tal-Istituzzjonijiet Nazzjonali tad-Drittijiet tal-Bniedem (Global Alliance of National Human Rights Institutions, GANHRI) fir-rigward tal-konformità tiegħu mal-Prinċipji ta’ Pariġi tan-NU . L-Ombudsman jinħatar mill-Parlament u jiżgura li jitħarsu d-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini kollha fir-relazzjonijiet mal-amministrazzjoni . L-Ombudsman huwa istituzzjoni indipendenti; ma jirċievi struzzjonijiet minn l-ebda awtorità u jwettaq dmirijietu b’mod awtonomu. Kull sena jippreżenta rapport lill-Parlament dwar l-attività tiegħu u jista’ jippreżenta wkoll rapporti dwar kwalunkwe suġġett li jħoss li huwa partikolarment serju jew urġenti. L-Ombudsman għandu wkoll il-kompetenza li jiskatta rieżami kostituzzjonali u proċedimenti habeas corpus . Għal finijiet ta’ trasparenza, l-investigazzjonijiet u l-ilmenti rilevanti kollha jiġu ppubblikati fis-sit web tal-Ombudsman f’ħin reali.

Spanja żviluppat l-hekk imsejħa “Pjanijiet ta’ Gvern Miftuħ”. Mill-2013 ’l hawn il-Gvern implimenta normi tal-gvern miftuħ bil-għan li jsaħħaħ ir-rabtiet bejn iċ-ċittadini u l-awtoritajiet u biex jiżviluppa djalogu permanenti sabiex iċ-ċittadini jkunu aktar involuti fl-iżvilupp tal-politiki pubbliċi. F’dan il-kuntest Spanja żviluppat “Pjanijiet ta’ Gvern Miftuħ” . Dawn il-Pjanijiet kellhom l-għan li jissimplifikaw il-proċeduri u jtejbu t-trasparenza tal-informazzjoni u l-aċċessibbiltà għal informazzjoni ta’ kwalità aħjar għaċ-ċittadini, f’firxa wiesgħa ta’ oqsma ta’ politika, inkluża l-ġustizzja. Inizjattiva partikolari li saret f’dan il-kuntest kienet il-ħolqien tal-“Forum tal-Gvern Miftuħ”. Dan il-forum, kompost minn rappreżentanti tal-amministrazzjonijiet pubbliċi u tas-soċjetà ċivili, għandu l-għan li jsegwi djalogu mas-soċjetà ċivili u jagħmel l-informazzjoni aċċessibbli għaċ-ċittadini. Il-ftehimiet u l-minuti kollha kif ukoll id-dokumenti l-oħra kollha tal-laqgħat ta’ dan il-forum huma ppubblikati fil-Portal tat-Trasparenza . Ir-raba’ pjan ta’ azzjoni tal-Gvern Miftuħ, li għandu jiġi approvat fit-tielet trimestru tal-2020, għandu l-objettiv li jissensibilizza lill-pubbliku fuq il-valuri tal-Gvern Miftuħ, b’kontribuzzjoni għall-ksib tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tal-Aġenda 2030 . Din l-inizjattiva hija rilevanti wkoll fid-dawl tal-fatt li l-ispazju tas-soċjetà ċivili fi Spanja huwa meqjus ristrett .

L-Anness I: Lista tas-sorsi f’ordni alfabetiku. *

* Il-lista tal-kontribuzzjonijiet irċevuti fil-kuntest tal-konsultazzjoni għar-rapport dwar l-Istat tad-Dritt 2020 tista’ tiġi aċċessata fuq (is-sit web tal-COM).

Asociación de Fiscales (13 ta’ Jannar 2020), stqarrija għall-istampa. http://asociaciondefiscales.es/index.php/general/actividades-a-f/comunicados?start=14 .

Asociación de Fiscales (2020), Contestación de la Asociación de Fiscales a la consulta realizada por la Comisión Europea para el “Rapport Annwali dwar l-Istat tad-Dritt - konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati” (Informe Anual sobre el Estado de Derecho). http://asociaciondefiscales.es/images/Pdf/200521%20-%20Cuestionario%20Unión%20Europea.pdf .

Centre for Media Pluralism and Media Freedom (2020), 2020 Media pluralism monitor. https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/mpm-2020 .

CEPEJ (2018), European judicial systems: efficiency and quality of justice.

CIVICUS (2020), Spain country profile. https://monitor.civicus.org/country/spain/ .

Consejo General de la Abogacia Española (2020), Kontribuzzjoni għall-konsultazzjoni online mal-partijiet ikkonċernati għar-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt 2020.

El Pais (20 ta’ Frar 2020), Los jueces exigen al ministro la renovación cuanto antes del Poder Judicial. https://elpais.com/politica/2020/02/19/actualidad/1582142956_826283.html .

Europapress (13 ta’ Novembru 2019) Vox mantendrá el veto a medios en sus sedes y, si le obligan a rectificar, suspenderá las ruedas de prensa. https://www.europapress.es/nacional/noticia-vox-mantendra-veto-medios-sedes-si-le-obligan-rectificar-suspendera-ruedas-prensa-20191113140316.html .

GRECO (2013), Fourth Evaluation Round – evaluation report on Spain on preventing corruption in respect of members of Parliament, judges and prosecutors.

GRECO (2019), Fifth Evaluation Round – evaluation report on Spain on preventing corruption and promoting integrity in central Governments (top executive functions) and law enforcement agencies.

GRECO (2019), Fourth Evaluation Round – second interim compliance report on Spain on preventing corruption in respect of members of Parliament, judges and prosecutors.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2016-2020), l-Ewrobarometru: il-perċezzjoni tal-indipendenza tas-sistema tal-ġustizzja nazzjonali fl-UE fost il-pubbliku ġenerali.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), l-Ewrobarometru Speċjali 502: korruzzjoni.

Id-Direttorat Ġenerali għall-Komunikazzjoni (2020), l-Ewrobarometru Flash 482: l-attitudnijiet tan-negozji lejn il-korruzzjoni fl-UE.

Il-Gvern Spanjol (2020), Input minn Spanja għar-Rapport dwar l-Istat tad-Dritt 2020.