P9_TA(2020)0369

Qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 (MON-89Ø34-3)

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li ġġedded l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 (MON-89Ø34-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D069149/02 – 2020/2895(RSP))

(2021/C 445/09)

Il-Parlament Ewropew,

— wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 (MON-89Ø34-3), li jikkonsistu minnu jew li huma prodotti minnu skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D069149/02,

— wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2003 dwar ikel u għalf modifikat ġenetikament (1), u b'mod partikolari l-Artikoli 11(3) u 23(3) tiegħu,

— wara li kkunsidra l-votazzjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina tal-Ikel u s-Saħħa tal-Annimali msemmi fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, tas-26 ta' Ottubru 2020, li matulha ma ngħatat l-ebda opinjoni,

— wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (2),

— wara li kkunsidra l-opinjoni adottata mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) fit-3 ta' Diċembru 2008, u ppubblikata fit-18 ta' Diċembru 2008 (3),

— wara li kkunsidra l-opinjoni adottata mill-EFSA fil-25 ta' Settembru 2019, u ppubblikata fis-7 ta' Novembru 2019 (4),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni ta' organiżmi ġenetikament modifikati (“OĠM”) (5),

— wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

— wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel,

A. billi d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/813/KE (6) awtorizzat it-tqegħid fis-suq ta' ikel u għalf li jkun fihom, ikunu jikkonsistu minn, jew li jkunu prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat (“ĠM”) MON 89034; billi l-kamp ta' applikazzjoni ta' dik l-awtorizzazzjoni jkopri wkoll it-tqegħid fis-suq ta' prodotti, għajr l-ikel u l-għalf, li fihom jew li jikkonsistu mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 għall-istess użi bħal kull qamħirrum ieħor għajr għall-kultivazzjoni;

B. billi, fit-3 ta' Awwissu 2018, Monsanto Europe N.V., f'isem il-Kumpanija Monsanto, l-Istati Uniti, bagħtet applikazzjoni lill-Kummissjoni, skont l-Artikoli 11 u 23 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, għat-tiġdid ta' dik l-awtorizzazzjoni;

C. billi, fit-3 ta' Diċembru 2008, l-EFSA adottat opinjoni favorevoli, li ġiet ippubblikata fit-18 ta' Diċembru 2008, fir-rigward tal-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni inizjali;

D. billi, fil-25 ta' Settembru 2019, l-EFSA adottat opinjoni favorevoli, li ġiet ippubblikata fis-7 ta' Novembru 2019, fir-rigward tal-applikazzjoni għal tiġdid;

E. billi l-qamħirrum ĠM MON 89034 tfassal biex jipproduċi Cry1A.105 u Cry2Ab2, proteini insettiċidali sintetiċi (magħrufa wkoll bħala tossini Bt) b'tossiċità msaħħa, meta mqabbla mal-batterji naturali li jirriżultaw minnhom, biex jipproteġu kontra pesti lepidopterani speċifiċi (7);

F. billi r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 jiddikjara li ikel jew għalf ĠM ma jridx ikollu effetti negattivi fuq is-saħħa umana, is-saħħa tal-annimali jew l-ambjent, u jirrikjedi li l-Kummissjoni tqis kwalunkwe dispożizzjoni rilevanti tad-dritt tal-Unjoni u fatturi leġittimi oħra li jkunu rilevanti għall-kwistjoni li tkun qiegħda titqies fl-abbozzar tad-deċiżjoni tagħha;

Tħassib tal-Istati Membri dwar l-opinjonijiet tal-EFSA

G. billi, matul il-perjodu ta' konsultazzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni għal awtorizzazzjoni inizjali, l-Istati Membri ressqu ħafna kummenti kritiċi dwar l-abbozz ta' opinjoni tal-EFSA (8); billi dawk il-kummenti kritiċi jinkludu tħassib li l-istudju dwar l-għalf bit-tiġieġ tas-simna mhuwiex xieraq biex tiġi vvalutata s-sikurezza tossikoloġika peress li ma jqisx il-punti aħħarin tossikoloġiċi, li l-proposta tal-applikant għal pjan ta' monitoraġġ ambjentali ma tilħaqx l-għanijiet iddefiniti fl-Anness VII tad-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9), li l-effetti kkombinati taż-żewġ tossini ma ġewx studjati, li ma tistax tiġi eskluża żieda fl-attività allerġenika minħabba l-proteini Cry1A.105 u Cry2Ab2 fl-ikel u l-għalf prodott mill-qamħirrum ĠM MON 89034 u li l-konklużjoni dwar l-ekwivalenza sostanzjali tal-qamħirrum ĠM MON 89034 u tal-qamħirrum konvenzjonali hija prematura;

H. billi, matul il-perjodu ta' konsultazzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni għal tiġdid, l-Istati Membri reġgħu ressqu ħafna kummenti kritiċi dwar l-abbozz ta' opinjoni tal-EFSA (10); billi dawk il-kummenti kritiċi jinkludu l-osservazzjoni li l-aħħar rapporti ta' monitoraġġ annwali ma jsemmux il-fatt li l-popolazzjonijiet selvaġġi tal-pjanti tat-teosinte li jistgħu jiddakkru mal-qamħirrum ġew irreġistrati dan l-aħħar fl-Ewropa (fi Franza), u li l-pjan ta' monitoraġġ ibbażat fuq il-kunsens mogħti mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/635/KE (11) u r-rapporti ta' monitoraġġ (2010 sa 2018) għandhom ħafna nuqqasijiet u la huma konformi mad-Direttiva 2001/18/KE u l-linji gwida korrispondenti u lanqas mal-gwida tal-EFSA dwar il-monitoraġġ ambjentali ta' wara t-tqegħid fis-suq; barra minn hekk, ħafna Stati Membri tennew it-tħassib tagħhom rigward il-valutazzjoni tar-riskju inizjali tal-EFSA (12);

Studji tat-tossiċità invalidi

I. billi saru studji dwar is-sikurezza biex jiġu vvalutati t-tossiċità akuta u d-degradazzjoni fil-fluwidi diġestivi bil-proteini Cry1A.105 u Cry2Ab2 prodotti f'razza ta' E. coli; billi awtorità kompetenti ta' Stat Membru qajmet tħassib dwar in-nuqqas ta' ekwivalenza bejn il-proteini espressi f'E.coli u MON 89034 (13), li qajjem dubji dwar il-validità ta' dawk l-istudji tat-tossiċità;

J. billi, b'mod ġenerali, ftit li xejn tista' tingħata importanza lit-testijiet tossikoloġiċi li jsiru bi proteini f'iżolament, minħabba l-fatt li l-effetti tal-proteina 'meta kkombinata mal-pjanta nnifisha ma jitqisux;

K. billi, pereżempju, xi pjanti, inkluż il-qamħirrum, jipproduċu b'mod naturali inibituri tal-proteinase (PI) li ntwera li jnaqqsu r-rata tad-degradazzjoni tat-tossini Bt; billi dan jirriżulta f'tossiċità ħafna ogħla tat-tossina Bt, jekk tiġi inġestita mat-tessut tal-pjanti, meta mqabbla mat-tossina iżolata; billi studju tal-1990, li sar minn xjenzati f'Monsanto, wera li anki l-preżenza ta' livelli estremament baxxi ta' PI tejbet l-attività insettiċidali tat-tossini Bt sa 20 darba aktar (14); billi din l-interazzjoni qatt ma ġiet vvalutata, jew imsemmija, mill-EFSA fil-valutazzjonijiet tar-riskju tagħha ta' pjanti Bt ĠM;

L. billi ntwera li l-fatturi li jżidu t-tossiċità tat-tossini Bt jistgħu jħallu wkoll impatt fuq is-selettività tagħhom (15): jekk tiżdied l-effikaċja tat-tossina Bt fuq organiżmi fil-mira, is-selettività tagħha tista' titnaqqas ukoll u firxa usa' ta' organiżmi mhux fil-mira tista' ssir suxxettibbli; billi, filwaqt li sal-lum għadha ma saret l-ebda riċerka sistematika, diversi studji jindikaw l-effetti tal-PI kombinati mat-tossini Bt fuq insetti mhux fil-mira (16);

M. billi r-riskju ta' tossiċità ogħla għall-bnedmin u l-mammiferi, minħabba l-interazzjoni bejn it-tossini PI u Bt fil-pjanti ĠM, mhuwiex magħruf;

Mistoqsijiet tal-aġġuvantiċità Bt

N. billi għadd ta' studji juru li ġew osservati effetti kollaterali li jistgħu jaffettwaw is-sistema immunitarja wara esponiment għal proteini Bt u li xi tossini Bt jista' jkollhom karatteristiċi aġġuvanti (17), li jfisser li dawn jistgħu jżidu l-allerġeniċità ta' proteini oħra li jidħlu f'kuntatt magħhom;

O. billi, filwaqt li l-EFSA tirrikonoxxi li Cry1Ac (18) intweriet li taġixxi bħala aġġuvant, hija tikkonkludi li, peress li l-qamħirrum mhuwiex ikel allerġeniku komuni, l-effett aġġuvanti tal-proteini Cry, meta osservat wara amministrazzjoni intragastrika jew intranasali b'dożaġġ għoli, x'aktarx li ma jqajjem l-ebda tħassib rigward l-allerġeniċità (19); billi, madankollu, l-EFSA ma tqisx il-fatt li l-qamħirrum jipproduċi PI (20) u għalhekk wieħed għandu jassumi degradazzjoni ferm aktar bil-mod tat-tossini Bt jekk jiġi inġestit mal-materjal tal-pjanti, meta mqabbel mal-forma iżolata tiegħu; billi din id-differenza tista' ssaħħaħ ukoll l-aġġuvantiċità tiegħu u twassal biex l-istudji li jużaw proteini iżolati jkunu invalidi; billi ma sar l-ebda studju empiriku biex tiġi investigata l-immunoġeniċità reali tat-tossina Bt prodotta mill-pjanta ĠM; billi d-degradazzjoni tal-proteini fil-fluwidi diġestivi, li hija rilevanti wkoll għall-valutazzjoni tal-allerġeniċità potenzjali, ġiet ittestjata permezz ta' proteini prodotti fl-E.coli f'iżolament;

Għelejjel Bt: effetti fuq organiżmi mhux fil-mira u żieda fir-reżistenza

P. billi, għall-kuntrarju tal-użu ta' insettiċidi, fejn l-esponiment ikun fil-ħin tal-bexx u għal żmien limitat wara, l-użu ta' għelejjel Bt ĠM iwassal għal esponiment kontinwu tal-organiżmi fil-mira u dawk li mhux fil-mira għat-tossini Bt;

Q. billi s-suppożizzjoni li t-tossini Bt juru modalità ta' azzjoni waħda speċifika għall-mira ma tistax tibqa' titqies bħala korretta u l-effetti fuq organiżmi mhux fil-mira ma jistgħux jiġu esklużi (21); billi ġie rrappurtat li għadd dejjem akbar ta' organiżmi mhux fil-mira jiġu affettwati b'ħafna modi; billi 39 pubblikazzjoni rieżaminati bejn il-pari li jirrappurtaw effetti negattivi sinifikanti tat-tossini Bt fuq ħafna speċijiet “barra mill-firxa” jissemmew f'ħarsa ġenerali riċenti (22);

R. billi l-effetti kkombinati bħal kombinazzjoni ma' PI jistgħu jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għat-tossiċità tat-tossini Bt; billi l-kwistjoni tas-selettività hija rilevanti b'mod speċjali għat-tossini Bt sintetiċi, bħall-proteini Cry1A.105 u Cry2Ab2, li jistgħu juru selettività aktar baxxa meta kkombinati ma' tossiċità ogħla; billi l-EFSA għadha tqis li t-tossini Bt jaffettwaw biss firxa żgħira ta' organiżmi mhux fil-mira, mingħajr ma tqis kwalunkwe effett kkombinat; billi firxa usa' ta' organiżmi mhux fil-mira tista' tiġi esposta għat-tossini Bt permezz ta' tixrid, skart u demel;

S. billi fil-valutazzjoni tar-riskju ma ġie evalwat l-ebda effett fuq organiżmi mhux fil-mira; billi awtorità kompetenti ta' Stat Membru tikkummenta li “l-istudji mhumiex biżżejjed biex jiġi konkluż li l-esponiment tal-ambjent u għalhekk l-effetti fuq organiżmi mhux fil-mira se jkunu negliġibbli” u “evidenza sperimentali mill-ftit studji disponibbli turi li t-tossini Bt se jkunu preżenti fir-rawt tal-bhejjem li jingħalfu għelejjel Bt. Konsegwentement, għal kwalunkwe applikazzjoni fis-suq tal-għelejjel Bt, għandhom jiġu ppreżentati esperimenti sabiex wieħed jikkonkludi dwar l-effetti u r-riskji sussegwenti għall-organiżmi mhux fil-mira” (23);

T. billi l-valutazzjoni tar-riskju ma qisitx l-iżvilupp ta' reżistenza fil-pesti fil-mira għat-tossini Bt, li possibbilment jirriżulta fl-użu ta' pestiċidi anqas sikuri għall-ambjent jew għal żieda fid-dożi u l-għadd ta' applikazzjonijiet għall-għelejjel ĠM fil-pajjiż tal-kultivazzjoni; billi, l-Aġenzija għall-Ħarsien tal-Ambjent tal-Istati Uniti qed tipproponi li jitneħħew b'mod gradwali bosta ibridi attwali tal-qamħirrum Bt, kif ukoll xi varjetajiet tal-qoton Bt, fit-tliet snin sa ħames snin li ġejjin, minħabba ż-żieda fir-reżistenza tal-insetti għal tali għelejjel (24);

U. billi, filwaqt li ġie ddikjarat li l-użu tal-għelejjel Bt iwassal għal tnaqqis fl-użu tal-insettiċidi, studju riċenti ppubblikat fl-Istati Uniti (25), sab li “diversi analiżijiet dwar l-influwenza tal-għelejjel Bt fuq ix-xejriet tal-użu tal-pestiċidi ma jidhrux li qiesu t-trattamenti taż-żerriegħa u għalhekk setgħu enfasizzaw wisq it-tnaqqis fl-użu tal-insettiċida (speċjalment rigward ‘iż-żona ttrattata’) assoċjat mal-għelejjel Bt”; billi l-istess studju sab li t-trattamenti taż-żerriegħa tan-neonikotinojdi ħafna drabi jintużaw flimkien mal-għelejjel tal-qamħirrum u tal-fażola tas-sojja Bt, li “din ix-xejra tal-użu jista' jkollha konsegwenzi mhux intenzjonati, jiġifieri reżistenza għall-pesti fil-mira, tifqigħat ta' pesti mhux fil-mira, u tniġġis b'effetti detrimentali li jispiċċa f'kaskata fil-ħajja selvaġġa” u li “xi wħud minn dawn l-effetti diġà tfaċċaw”; billi l-Unjoni pprojbiet l-użu fuq barra ta' tliet neonikotinojdi, inkluż bħala kisjiet taż-żrieragħ, minħabba l-impatt tagħhom fuq in-naħal tal-għasel u dakkara oħra (26);

V. billi l-Unjoni hija parti għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Diversità Bijoloġika (“KDB tan-NU”), li tagħmilha ċara li kemm il-pajjiżi li jesportaw kif ukoll dawk li jimportaw għandhom responsabbiltajiet internazzjonali fir-rigward tad-diversità bijoloġika;

Reviżjoni tal-letteratura

W. billi r-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 503/2013 (27) jirrikjedi li l-applikant iwettaq reviżjoni tal-letteratura għall-proċedura ta' tiġdid; billi tfittxija fil-letteratura identifikat 285 pubblikazzjoni, madankollu l-applikant, wara li applika l-kriterji ta' eliġibbiltà/inklużjoni tiegħu stess, għażel biss ħames pubblikazzjonijiet li huwa qies bħala rilevanti għall-valutazzjoni tas-sikurezza tal-ikel u l-għalf jew għall-karatterizzazzjoni molekulari; billi awtorità kompetenti ta' Stat Membru wieħed ikkummentat li t-tfittxija għal-letteratura ma indirizzatx b'mod adegwat l-effetti negattivi potenzjali fuq is-saħħa tal-bniedem u tal-annimali, peress li t-termini ta' tfittxija li ġejjin ma kinux inklużi fit-tfittxija: “tossiċità”, “tossiċi”, “studji fuq l-annimali”, “effetti tossiċi”, “effetti negattivi” u “effetti fuq is-saħħa” (28); billi, b'mod ġenerali, ir-reviżjonijiet tal-letteratura mwettqa mill-applikanti għat-tiġdid tal-awtorizzazzjonijiet tal-OĠM mhumiex ta' kwalità għolja;

Proċess deċiżjonali mhux demokratiku

X. billi l-votazzjoni fis-26 ta' Ottubru 2020 tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina tal-Ikel u s-Saħħa tal-Annimali msemmi fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 ma tat l-ebda opinjoni, li jfisser li l-awtorizzazzjoni ma kinitx appoġġjata minn maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri;

Y. billi l-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-fatt li d-deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjoni tal-OĠM għadhom jiġu adottati mill-Kummissjoni mingħajr maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri favur, li huwa verament l-eċċezzjoni għall-awtorizzazzjonijiet tal-prodotti b'mod ġenerali iżda sar in-norma għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet ta' ikel u għalf ĠM, huwa problematiku;

Z. billi, fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta total ta' 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għat-tqegħid fis-suq tal-OĠM għall-ikel u għall-għalf (33 riżoluzzjoni) u għall-kultivazzjoni tal-OĠM fl-Unjoni (tliet riżoluzzjonijiet); billi, sal-lum, il-Parlament adotta ħdax-il oġġezzjoni fid-disa' leġiżlatura tiegħu; billi ma kienx hemm maġġoranza kwalifikata ta' Stati Membri favur l-awtorizzazzjoni ta' kwalunkwe wieħed minn dawk l-OĠM; billi minkejja r-rikonoxximent tagħha stess tan-nuqqasijiet demokratiċi, tan-nuqqas ta' appoġġ mill-Istati Membri u tal-oġġezzjonijiet tal-Parlament, il-Kummissjoni qiegħda tkompli tawtorizza l-OĠM;

AA. billi, skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011, il-Kummissjoni tista' tiddeċiedi li ma tawtorizzax OĠM meta ma jkunx hemm maġġoranza kwalifikata ta' Stati Membri favur fil-Kumitat ta' Appell (29); billi f'dan ir-rigward m'hemm bżonn tal-ebda bidla fil-liġi;

1. Iqis li dan l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jisboq is-setgħat ta' implimentazzjoni pprovduti fir-Regolament (KE) Nru 1829/2003;

2. Iqis li dan l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni mhuwiex konsistenti mad-dritt tal-Unjoni, billi mhux kompatibbli mal-għan tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 li, skont il-prinċipji ġenerali stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 30 ) , huwa li jipprovdi l-bażi biex, fir-rigward tal-ikel u l-għalf ĠM, jiżgura livell għoli ta' protezzjoni għall-ħajja u s-saħħa tal-bniedem, is-saħħa u l-benesseri tal-annimali, u l-interessi tal-ambjent u tal-konsumaturi, filwaqt li jiżgura l-funzjonament effikaċi tas-suq intern;

3. Jitlob lill-Kummissjoni tirtira l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tagħha;

4. Jilqa' b'sodisfazzjon il-fatt li l-Kummissjoni, f'ittra tal-11 ta' Settembru 2020 lill-Membri, finalment irrikonoxxiet il-ħtieġa li titqies is-sostenibbiltà f'dak li għandu x'jaqsam mad-deċiżjonijiet ta' awtorizzazzjoni dwar l-OĠM ( 31 ) ; jesprimi, madankollu, id-diżappunt kbir tiegħu li, fit-28 ta' Settembru 2020, il-Kummissjoni awtorizzat l-importazzjoni ta' fażola tas-sojja ĠM oħra ( 32 ) minkejja l-oġġezzjoni mill-Parlament u l-vot kontra mill-maġġoranza tal-Istati Membri;

5. Jistieden lill-Kummissjoni timxi 'l quddiem bl-akbar urġenza rigward l-iżvilupp ta' kriterji ta' sostenibbiltà, bl-involviment sħiħ tal-Parlament; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi informazzjoni dwar kif se jitwettaq dan il-proċess u dwar il-kalendarju rispettiv;

6. Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex, għal darb'oħra, tqis l-obbligi tal-Unjoni skont ftehimiet internazzjonali, bħall-Ftehim ta' Pariġi dwar il-Klima, il-KDB tan-NU u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, fil-proċess ta' awtorizzazzjoni;

7. Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex tieqaf tawtorizza OĠM, kemm jekk għall-kultivazzjoni kif ukoll jekk għall-użu fl-ikel u fl-għalf, meta ma tingħata l-ebda opinjoni mill-Istati Membri fil-Kumitat ta' Appell, f'konformità mal-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011;

8. Jistieden lill-EFSA biex fl-aħħar taċċetta d-differenzi sostanzjali bejn it-tossini Bt nattivi u dawk espressi permezz ta' transġeni sintetiċi fil-pjanti tal-għelejjel ĠM, u biex twessa' l-valutazzjoni tar-riskju tagħha sabiex tqis b'mod sħiħ l-interazzjonijiet u l-effetti kkombinati kollha bejn it-tossini Bt, il-pjanti ĠM u l-kostitwenti tagħhom, ir-residwi mill-bexx bl-erbiċidi komplementari, l-ambjent kif ukoll l-impatti fuq is-saħħa u s-sikurezza tal-ikel;

9. Jistieden lill-EFSA ma taċċettax aktar studji tat-tossiċità bbażati fuq proteini iżolati li x'aktarx ikunu differenti fl-istruttura u fl-effetti bijoloġiċi meta mqabbla ma' dawk prodotti mill-pjanta nnifisha, u tirrikjedi li t-testijiet kollha jitwettqu b'tessuti mill-pjanta ĠM;

10. Jistieden lill-EFSA tiżgura li d-data mill-provi fuq il-post jew mis-serer tkopri firxa wiesgħa biżżejjed ta' kundizzjonijiet agronomiċi u ambjentali biex tevalwa l-impatt tal-fatturi kollha ta' stress li għandhom ikunu mistennija waqt il-kultivazzjoni fuq l-espressjoni tal-ġeni u l-kompożizzjoni tal-pjanti;

11. Jistieden lill-EFSA tiżgura li d-data mill-provi fuq il-post jew mis-serer tkopri firxa wiesgħa biżżejjed ta' varjetajiet differenti biex tevalwa l-impatt ta' sfondi ġenetiċi varji fuq l-espressjoni ġenetika u l-kompożizzjoni tal-pjanti;

12. Jistieden lill-EFSA titlob data dwar l-impatt tal-konsum tal-ikel u l-għalf derivati minn pjanti ĠM fuq il-mikrobijoma intestinali;

13. Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1) ĠU L 268, 18.10.2003, p. 1.

(2) ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.

(3) Opinjoni xjentifika tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati dwar l-applikazzjoni (Referenza EFSA-GMO-NL-2007-37) għat-tqegħid fis-suq tal-qamħirrum ġenetikament modifikat MON89034 li jirreżisti l-insetti, għall-użi ta' ikel u għalf, l-importazzjoni u l-ipproċessar skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003, minn Monsanto, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/909.

(4) Opinjoni Xjentifika tal-Bord tal-EFSA dwar Organiżmi Ġenetikament Modifikati dwar il-valutazzjoni tal-qamħirrun ġenetikament modifikat MON 89034 għat-tiġdid tal-awtorizzazzjoni skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 (l-applikazzjoni EFSA-GMO-RX-015), EFSA Journal 2019; 17(11):5845, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2019.5845

(5) Fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament Ewropew adotta 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni tal-OĠM. Barra minn hekk, fid-disa' leġiżlatura tiegħu, il-Parlament adotta r-riżoluzzjonijiet li ġejjin:

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qamħirrum ġenetikament modifikat MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0028).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata A2704-12 (ACS-GMØØ5-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0029).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina żewġ, tlieta jew erba' mill-eventi uniċi MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0030).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn qoton ġenetikament modifikat LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3) skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0054).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar it-tiġdid tal-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 89788 (MON-89788-1), li jikkonsistu minn tali fażola tas-sojja jew li huma prodotti minnha skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0055).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u s-subkombinazzjonijiet MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 u NK603 × DAS-40278-9, li jikkonsistu minn tali qamħirrum jew li huma prodotti minnu, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0056).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom qamħirrum ġenetikament modifikat Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21, li jikkonsistu minn tali qamħirrum jew li huma prodotti minnu u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn, tlieta, erbgħa jew ħamsa mill-eventi uniċi Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 u GA21 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2019)0057).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Mejju 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom il-fażola tas-sojja ġenetikament modifikata MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, li jikkonsistu minnha jew li huma prodotti minnha, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2020)0069).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom, ikunu jikkonsistu, jew li jkunu prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina tnejn jew tlieta mill-eventi uniċi MON 87427, MON 89034, MIR162 u NK603, u li tħassar id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1111, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2020)0291).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti minn fażola tas-sojja ġenetikament modifikata SYHT0H2 (SYN-ØØØH2-5), skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2020)0292).

— Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-11 ta' Novembru 2020 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom il-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 87427 × MON 87460 × MON 89034 x MIR162 x NK603, ikunu jikkonsistu minnu jew li jkunu magħmulin minnu, u l-qamħirrum ġenetikament modifikat li jgħaqqad tnejn, tlieta jew erbgħa mill-avvenimenti MON 87427, MON 87460, MON 89034, MIR162 u NK603, skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Testi adottati, P9_TA(2020)0293).

(6) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/813/KE tat-30 ta' Ottubru 2009 li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li jkun fihom, li jikkonsistu minn, jew prodotti mill-qamħirrum MON 89034 (MON-89Ø34-3) modifikat ġenetikament skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 289, 5.11.2009, p. 21);

(7) L-ewwel opinjoni tal-EFSA, p. 21, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.2903/j.efsa.2019.5845

(8) Kummenti tal-Istati Membri: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2007-042

(9) Id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Marzu 2001 dwar ir-rilaxx intenzjonat fl-ambjent ta' organiżmi modifikati ġenetikament u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 90/220/KEE – Id-Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni ( ĠU L 106, 17.4.2001, p. 1).

(10) Kummenti tal-Istati Membri: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2018-00673

(11) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/635/KE tal-31 ta' Awwissu 2005 dwar it-tqegħid fis-suq, skont id-Direttiva 2001/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, ta' prodotti taż-żrieragħ tal-lift (Brassica napus L., linja GT73) immodifikati ġenetikament sabiex jittolleraw l-erbiċida glifosat ( ĠU L 228, 3.9.2005, p. 11).

(12) Ara l-Premessa G.

(13) Ara l-kummenti tal-Istati Membri, p. 7. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2009.1193 u l-kummenti tal-Istati Membri, pp. 27: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2018-00673

(14) MacIntosh, S.C., Kishore, G.M., Perlak, F.J., Marrone, P.G., Stone, T.B., Sims, S.R., Fuchs, R.L., “Potentiation of Bacillus thuringiensis insecticidal activity by serine protease inhibitors” (Il-potenzjament tal-attività insettiċidali mill-Bacillus thuringiensis permezz tal-inibituri tas-serine protease), Journal of Agricultural and Food Chemistry 1990, 38, pp. 1145-1152.

(15) Ara, pereżempju, Then, C., “Risk assessment of toxins derived from Bacillus thuringiensis: synergism, efficacy, and selectivity” (Valutazzjoni tar-riskju ta' tossini derivati mill-Bacillus thuringiensis: sinerġiżmu, effikaċja, u selettività) Environmental Science Pollution Research 2010, 17, pp. 791-797.

(16) Ara, pereżempju, Han, P., Niu, C.Y., Lei, C.L., Cui, J.J., Desneux, N., “Quantification of toxins in a Cry1Ac + CpTI cotton cultivar and its potential effects on the honey bee Apis mellifera L.” (Kwantifikazzjoni tat-tossini f'kultivar tal-qoton Cry1Ac + CpTI u l-effetti potenzjoni tiegħu fuq in-naħal tal-għasel Apis mellifera L.), Ecotoxicology 2 010,19, pp.1452-1459, https://link.springer.com/article/10.1007/s10646-010-0530-z; Babendreier, D., Kalberer, N.M., Romeis, J., Fluri, P., Mulligan, E. U Bigler, F., “Influence of Bt-transgenic pollen, Bt-toxin and protease inhibitor (SBTI) ingestion on development of the hypopharyngeal glands in honeybees” (L-influwenza tal-inġestjoni tal-għabra tad-dakra transġenika Bt, tat-tossini Bt u tal-inibituri tal-protease (SBTI) fuq l-iżvilupp tal-glandoli ipofarinġali fin-naħal tal-għasel), Apidologie 2005, 36(4), pp. 585-594, https://doi.org/10.1051/apido:2005049; u Liu, X.D., Zhai, B.P., Zhang, X.X., Zong, J.M., “Impact of transgenic cotton plants on a non-target pest, Aphis gossypii Glover” (L-impatt tal-pjanti tal-qoton transġeniċi fuq pesti mhux fil-mira, Aphis gossypii Glover). Ecological Entomology, 30(3), pp. 307-315, https://doi.org/10.1111/j.0307-6946.2005.00690.x

(17) Għal rieżami, ara Rubio-Infante, N., Moreno-Fierros, L., “An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals” (Ħarsa ġenerali lejn is-sikurezza u l-effetti bijoloġiċi tat-tossini Cry tal-Bacillus thuringiensis fil-mammiferi), Journal of Applied Toxicology, Mejju 2016, 36(5), pp. 630-648, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jat.3252/full

(18) Cry1Ac hija waħda minn diversi tossini Bt li ġew investigati fid-dettall mill-EFSA.

(19) L-ewwel opinjoni tal-EFSA, p. 16, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/909

(20) Ara l-premessa K.

(21) Ara, pereżempju, Hilbeck, A. u Otto, M. “Specificity and combinatorial effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in the context of GMO risk assessment” (L-ispeċifiċità u l-effetti kkombinati tat-tossini Cry tal-Bacillus thuringiensis fil-kuntest tal-valutazzjoni tar-riskju tal-OĠM), Frontiers in Environmental Science 2015, 3:71.

(22) Hilbeck, A., Defarge, N., Lebrecht, T., Bøhn, T., “Insecticidal Bt crops. EFSA's risk assessment approach for GM Bt plants fails by design” (L-għelejjel Bt tal-insettiċidi. L-approċċ tal-valutazzjoni tar-riskju tal-EFSA għall-pjanti Bt ĠM ifalli mid-disinn), RAGES 2020, p. 4, https://www.testbiotech.org/sites/default/files/RAGES_report-Insecticidal%20Bt%20plants.pdf

(23) Kummenti tal-Istati Membri, p. 16. http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2018-00673

(24) https://www.dtnpf.com/agriculture/web/ag/crops/article/2020/09/29/epa-proposes-phasing-dozens-bt-corn

(25) Douglas, M.R., Tooker, J.F., “Large-Scale Deployment of Seed Treatments Has Driven Rapid Increase in Use of Neonicotinoid Insecticides and Preemptive Pest Management in U.S. Field Crops” (L-Użu fuq Skala Kbira ta' Trattamenti taż-Żrieragħ Wassal għal Żieda Rapida fl-Użu ta' Insettiċidi Neonikotinojdi u għal Ġestjoni tal-Pesti Preventiva fl-Għelejjel fl-Istati Uniti), Environmental Science and Technology 2015, 49, 8, pp. 5088-5097, https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es506141g

(26) In-neonikotinojdi, https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/approval_renewal/neonicotinoids_en

(27) Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 503/2013 tat-3 ta' April 2013 dwar applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta' ikel u għalf ġenetikament modifikat skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jemendaw ir-Regolamenti (KE) Nru 641/2004 u (KE) Nru 1981/2006 ĠU L 157, 8.6.2013, p. 1).

(28) Kummenti tal-Istati Membri, p. 1. http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2018-00673

(29) Il-Kummissjoni “tista'”, u mhux “għandha”, tmexxi bl-awtorizzazzjoni jekk ma jkun hemm l-ebda maġġoranza kwalifikata ta' Stati Membri favur fil-Kumitat ta' Appell, skont l-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

(30) Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1).

(31) https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(32) MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, https://webgate.ec.europa.eu/dyna/gm_register/gm_register_auth.cfm?pr_id=100