RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-użu tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna reċiproka għall-irkupru ta’ pretensjonijiet li jirrigwardaw ċerti imposti, dazji, taxxi u miżuri oħrajn fl-2009-2010 /* COM/2012/058 final */





RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW dwar l-użu tad-dispożizzjonijiet dwar l-għajnuna reċiproka għall-irkupru ta’ pretensjonijiet li jirrigwardaw ċerti imposti, dazji, taxxi u miżuri oħrajn fl-2009-2010 1. Introduzzjoni L-Istati Membri tal-KE jipprovdu għajnuna reċiproka lil xulxin għall-irkupru ta’ pretensjonijiet relatati ma’ ċerti imposti, dazji, taxxi u miżuri oħrajn, f’konformità mad-Direttiva 2008/55/KE tas-26 ta’ Mejju 2008[1]. B’din id-direttiva, il-Kummissjoni hija obbligata li tħejji rapport regolari dwar l-użu ta’ arranġamenti ta’ għajnuna reċiproka. Dan ir-rapport jirrigwarda l-għajnuna għall-irkupru mogħtija bejn l-2009 u l-2010[2]. Jittratta wkoll l-inizjattivi attwali tal-Kummissjoni f’dan il-qasam. 2. Analiżi tal-użu ta’ miżuri ta’ għajnuna reċiproka fl-2009-2010 Il-ġbir u l-irkupru effettiv tat-taxxi jinsabu fil-pedament ta’ sistema fiskali effiċjenti u ġusta. Fi żminijiet fejn l-Istati Membri kollha qed jaffaċċjaw sfidi baġitarji, huwa ta’ importanza partikolari li l-awtoritajiet ikollhom jirsistu biex itejbu l-ġbir u l-irkupru tat-taxxi. F’dan ir-rigward, l-għajnuna reċiproka għall-irkupru bejn l-awtoritajiet tat-taxxa tal-Istati Membri differenti tikkostitwixxi strument essenzjali, li jgħin biex jiġu protetti l-interessi finanzjarji tal-Istati Membri u tal-Unjoni Ewropea bħala entità sħiħa. Dan huwa kkonfermat mill-użu dejjem jiżdied tal-qafas leġiżlattiv tal-UE għall-għajnuna għall-irkupru tat-taxxa. 2.1. Użu akbar ta’ talbiet ta’ għajnuna reċiproka tal-UE L-istatistika pprovduta mill-Istati Membri turi żieda fl-għadd ta’ talbiet għall-għajnuna fuq il-bażi tal-leġiżlazzjoni tal-UE (l-ewwel kolonna tal-grafiċi ta’ hawn taħt). Jidher ukoll li l-qafas leġiżlattiv tal-UE jintuża ħafna aktar estensivament bejn l-Istati Membri tal-UE minn kwalunkwe ftehim jew arranġament ieħor dwar għajnuna reċiproka għall-irkupru. Fil-perjodu 2005-2010 tidher xejra ‘l isfel fl-użu ta’ arranġamenti oħrajn ta’ għajnuna reċiproka bejn l-Istati Membri (it-tieni kolonna tal-grafiċi hawn taħt). (Dejta dwar l-użu ta’ arranġamenti oħra dwar għajnuna reċiproka hija biss disponibbli għall-perjodu mill-2005 sal-2010)[3]. 2.1.1. Evoluzzjoni tat-talbiet għal informazzjoni 2.1.2. Evoluzzjoni tat-talbiet għal notifika 2.1.3. Evoluzzjoni tat-talbiet għall-irkupru 2.1.4. Tip tal-pretensjonijiet li għalihom intalbet għajnuna għall-irkupru It-tip ta’ pretensjonijiet, bħala perċentwali tal-ammonti totali tal-pretensjonijiet kollha, qed jintwera mill-grafiċi li ġejjin[4]: – talbiet relatati mad-dazji doganali (u ammonti oħra msemmija fl-Artikolu 2(a)-(d) tad-Direttiva 2008/55/KE) jirrappreżentaw parti minuri mit-talbiet kollha (5% fl-2009 u 9% fl-2010); – talbiet li jirrigwardaw pretensjonijiet rigward il-VAT (imsemmija fl-Artikolu 2(e) tad-Direttiva 2008/55/KE) m’għadhomx jirrappreżentaw il-biċċa l-kbira tat-talbiet għal miżuri għall-irkupru. Madankollu, sehemhom għadu konsiderevoli (41% fl-2009 u 26% fl-2010); – talbiet dwar dazji tas-sisa (imsemmija fl-Art. 2(f) tad-Direttiva 2008/55/KE) jirrappreżentaw ukoll parti oxxillanti mit-talbiet kollha (7% fl-2009 u 21% fl-2010); – talbiet relatati ma’ taxxi fuq id-dħul u l-kapital (imsemmija fl-Art. 2(g) tad-Direttiva 2008/55/KE) jirrappreżentaw parti ewlenija mit-talbiet (47% fl-2009 u 44% fl-2010). 2.2. Aktar ammonti rkuprati 2.2.1. L-evoluzzjoni globali tal-ammonti li għalihom intalbet l-għajnuna għall-irkupru L-ammonti li għalihom intalbet l-għajnuna għall-irkupru fl-2009 u l-2010 niżlu konsiderevolment, meta mqabbla mas-snin preċedenti (2003 = 100%). Din l-evoluzzjoni hija konformi mat-tnaqqis temporanju fl-għadd ta’ talbiet għall-irkupru fl-2009; iżda hija f’kuntrast maż-żieda fl-għadd ta’ talbiet għall-irkupru fl-2010. 2.2.2. Evoluzzjoni globali tal-ammonti rkuprati Hemm x’juri li l-evoluzzjoni tal-ammonti li jiġu effettivament irkuprati turi tendenza ‘l fuq. Meta mqabbla mal-ammonti rkuprati fl-2003 (100%), l-ammonti rkuprati żdiedu għal aktar minn 840 % fl-2009 u kważi 880% fl-2010[5]. 2.2.3. Id-distribuzzjoni tal-ammonti rkuprati mill-Istati Membri l-oħrajn, skont is-snin relatati mat-talbiet ikkonċernati Jeħtieġ xi ftit taż-żmien qabel jittieħdu miżuri għall-irkupru u qabel ma dawn iwasslu għall-effett tagħhom. Pereżempju, l-ammonti rkuprati minn Stat Membru mitlub fl-2008, ikunu relatati biss parzjalment mat-talbiet irċevuti fl-2008; dawn l-ammonti jkunu relatati wkoll ma’ talbiet irċevuti fi snin preċedenti. Il-grafiċi li jmiss juru, rigward l-ammonti effettivament irkuprati fis-snin 2005-2010, ma’ liema sena t-talbiet huma relatati. Minn dawn l-istatistiċi jidher li madwar 90% tal-ammonti rkuprati f’dawn is-snin huwa relatat ma’ talbiet magħmulin fl-istess sena (indikati b’“=” fil-grafiċi hawn isfel) jew fit-tliet snin kalendarji ta’ qabel (indikati bħala “-1” u “-3” fil-grafiċi hawn isfel). 2.2.4. Il-proporzjon tal-irkupru globali L-istatistiċi juru li fil-perjodu 2009-2010, l-ammonti rkuprati komplew jiżdiedu b’mod konsiderevoli, filwaqt li l-ammonti li għalihom tintalab l-għajnuna għall-irkupru naqsu. Madankollu, dan ma jippermettix li tinġibed il-konklużjoni li l-proporzjon globali tal-irkupru żdied b’ħafna, meta mqabbel mas-sitwazzjoni deskritta fir-rapport preċedenti (fejn kien osservat li l-proporzjon tal-irkupru globali għat-talbiet għall-irkupru bejn l-Istati Membri tal-UE setgħu dak iż-żmien ikunu mistennija li jkunu madwar 5%). Għandu fil-fatt jitqies li l-miżuri ta’ rkupru li ttieħdu fl-eżekuzzjoni ta’ talba riċevuta f’ċertu sena ma jipproduċux l-effetti tagħhom kollha fl-istess sena (ara l-punt 2.2.3.). L-ogħla ammonti rkuprati fl-2009 u l-2010 fil-biċċa l-kbira jirrigwardaw talbiet mibgħuta fis-snin 2006-2008, fejn intalbet l-għajnuna għall-irkupru wkoll għal ammonti ogħla. Hu x’inhu, it-tnaqqis tal-ammonti li għalihom intalbet l-għajnuna għall-irkupru fil-perjodu 2009-2010 jista’ fis-snin li ġejjin iwassal għal żieda fir-rata ta’ rkupru għal dawn it-talbiet. Jista’ jkun mistenni li din ir-rata se tintemm saħansitra ogħla mir-rata ta’ rkupru ta’ 6% li nkisbet sa issa għat-talbiet ta’ rkupru riċevuti fl-2004[6]. Madankollu, għadu importanti li l-proporzjoni tal-irkupru globali jkompli jittejjeb. 3. Tisħiħ tal-għajnuna reċiproka għall-irkupru Fir-rapport preċedenti tagħha (dokument COM(2009)451 tal-4.9.2009), il-Kummissjoni enfasizzat li kien hemm bżonn ta’ sforzi speċjali biex tiżdied l-effiċjenza tal-għajnuna ta’ rkupru u biex jissaħħu: – l-possibbiltajiet biex tingħata għajnuna għall-irkupru taħt il-leġiżlazzjoni tal-UE, u – l-istrumenti ta’ rkupru li l-awtoritajiet tat-taxxa għandhom disponibbli taħt il-leġislazzjoni domestika tagħhom. 3.1. Leġiżlazzjoni ġdida tal-UE Fis-16 ta’ Marzu 2010 il-Kunsill adotta d-Direttiva 2010/24/UE dwar l-għajnuna reċiproka għall-irkupru ta’ talbiet relatati ma’ taxxi, dazji u miżuri oħra[7]. L-Istati Membri jridu japplikaw din id-Direttiva l-ġdida mill-1 ta’ Jannar 2012. Id-dispożizzjonijiet ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni, li kisbu l-appoġġ unanimu tal-Kumitat tal-Irkupru fil-laqgħa tiegħu tat-3 u l-4 ta' Ottubru 2011, se jiġu adottati qabel tmiem l-2011. Din id-Direttiva l-ġdida hija pass importanti lejn għajnuna għall-irkupru aktar effiċjenti. It-titjib ewlieni jirrigwardja: – l-introduzzjoni ta’ strument uniformi li jippermetti l-infurzar fl-Istat Membru rikjest u forma uniformi ta’ notifika L-adozzjoni ta’ dawn l-istrumenti uniformi tippermetti li jiġu evitati l-problemi attwali u l-ispejjeż tat-traduzzjoni u r-rikonoxximent ta’ titoli barranin ta’ infurzar. L-ewwel prova biex jitnaqqsu dawn il-problemi saret fl-2001, meta ġiet adottata d-Direttiva tal-Kunsill 2001/44/KE[8]. F’dak il-mument, l-idea diġà kienet sabiex ikun jista’ jsir irkupru aktar effiċjenti u effettiv tal-pretensjonijiet, billi jiġi pprovdut li l-istrument li jippermetti l-infurzar tal-pretensjoni għandu, fil-prinċipju, jiġi ttrattat bħala strument tal-Istat Membru mitlub. Dan l-approċċ kien konformi mal-għanijiet f’materji ċivili, kummerċjali u kriminali, skont il-linji gwida stabbiliti mill-Kunsill Ewropew fil-laqgħa tiegħu f’Tampere fil-15 u s-16 ta’ Ottubru 1999, li qalet li t-titjib fl-għarfien reċiproku ta’ deċiżjonijiet u sentenzi ġudizzjarji tiffaċilita l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet u tikkontribwixxi għaċ-ċertezza legali fl-Unjoni Ewropea[9]. Dak iż-żmien, deher madankollu li dan il-prinċipju kien għadu ma setax jiġi applikat bis-sħiħ u d-Direttiva 2001/44/KE kienet għada tistipula li, fejn ikun il-każ u konformement mad-dispożizzjonijiet fis-seħħ fl-Istat Membru rikjest, l-istrument li jippermetti l-infurzar għadu jista’ jiġi aċċettat bħala, rikonoxxut bħala, issupplimentat bi, jew mibdul bi, strument li jawtorizza l-eżekuzzjoni fit-territorju tal-Istat Membru mitlub. Taħt id-Direttiva l-ġdida, l-adozzjoni ta’ strument uniformi biex jintuża għal miżuri ta’ infurzar fl-Istat Membru rikjest, kif ukoll l-adozzjoni ta’ formola standard uniformi għan-notifika ta’ strumenti u deċiżjonijiet relatati mat-talba, għandhom isolvu problemi ta’ rikonoxximent u traduzzjoni ta’ strumenti ġejjin minn Stat Membru ieħor. Dan se jżid l-effiċjenza tal-għajnuna reċiproka għall-irkupru; – l-estensjoni tal-ambitu L-estensjoni tal-ambitu għat-taxxi u d-dazji kollha imposti fl-Istati Membri se tissimplifika konsiderevolment ix-xogħol tal-awtoritajiet tat-taxxi: l-istess sett ta’ regoli issa jistgħu jiġu applikati għat-talbiet kollha għall-irkupru tat-taxxa. Dan jippermettilhom li jevitaw id-diffikultajiet li jirriżultaw mill-applikazzjoni ta’ bosta ftehimiet u arranġamenti, kull wieħed b’possibiltajiet, kundizzjonijiet, modalitajiet u metodi ta’ komunikazzjoni differenti. Din l-estensjoni hija wkoll loġika, peress li l-kompetittività u n-newtralità fiskali tas-suq intern mhumiex affettwati biss b’jekk ma jitħallsux it-taxxi li issa jaqgħu fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2008/55/KE. Id-distorsjonijiet fil-kundizzjonijiet tas-suq intern, kif ukoll it-theddida għall-interessi finanzjarji tal-Komunità u tal-Istati Membri jistgħu wkoll jirriżultaw minn frodi li tirrigwarda taxxi oħrajn; – it-tisħiħ tal-possibilitajiet li tintalab l-għajnuna għall-irkupru Taħt ir-regoli eżistenti, l-awtorità applikanti ma tistax tagħmel talba għall-irkupru sakemm ma tkunx applikat proċeduri xierqa ta’ rkupru li jkunu disponibbli għaliha fl-Istat Membru tagħha stess, u l-miżuri meħuda ma jirriżultawx fil-pagament sħiħ tal-pretensjoni (Art. 7(2)(b) tad-Direttiva 2008/55/KE). Bid-direttiva l-ġdida tkabbru l-possibbiltajiet li tintalab l-għajnuna għall-irkupru. Għalkemm l-awtorità applikanti għadha fil-prinċipju mistennija li tapplika proċeduri xierqa ta’ rkupru li jkunu disponibbli fl-Istat Membru tagħha stess qabel ma titlob għajnuna, hemm dispożizzjoni għal eċċezzjoni espliċita f’sitwazzjonijiet “fejn ir-rikors għal tali proċeduri fl-Istat Membru applikanti jagħti lok għal diffikultà sproporzjonata” (Art. 11(2)(b) tad-Direttiva 2010/24/UE). F’dan ir-rigward, huwa importanti li wieħed jinnota li l-Kunsill iddeċieda li juża kliem identiċi bħal fl-Art. 19 tal-ftehim bejn il-Kunsill Konġunt tal-Ewropa u l-OECD dwar l-għajnuna amministrattiva f’materji fiskali. Din jippermetti li tinġibed il-konklużjoni li din id-dispożizzjoni l-ġdida tista’ tinftiehem bl-istess mod, li timplika li l-għajnuna għall-irkupru tista’ tintalab aktar faċilment fl-Istat rikjest[10]. Id-direttiva l-ġdida għalhekk tagħmilha possibbli li t-talbiet għall-irkupru jintbagħtu fi stadju bikri. L-esperjenza tabilħaqq turi li aktar ma tkun antika t-talba, aktar jonqsu ċ-ċansiijet ta’ rkupru. Il-possibbiltà li jsiru talbiet fi stadju bikri hija ta’ importanza partikolari f’sitwazzjonijiet fejn ikun hemm debituri frawdolenti li jkunu qed jippruvaw jispostaw l-assi u li jkunu qed jaħarbu mill-obbligi tagħhom li jħallsu. L-użu ta’ forom ta’ rikjesta elettroniċi standard ġodda, li jintegraw l-istrumenti uniformi l-ġodda u li tippermetti traduzzjoni awtomatika, se jkompli jiffaċilita l-mod kif jiġu ttrattati t-talbiet għall-għajnuna. 3.2. It-tisħiħ tas-sistemi ta’ ġbir u ta’ rkupru fi ħdan l-Istati Membri Is-suċċess tal-għajnuna għall-irkupru jiddependi wkoll fuq is-saħħa tal-azzjonijiet nazzjonali ta’ rkupru. L-Istati Membri kontinwament ifittxu proċessi ta’ ġbir u ta’ rkupru aktar effettivi. It-titjib ta’ dawn il-proċessi huwa fuq kollox kwistjoni għall-Istati Membri. Madankollu, skont ir-rakkomandazzjoni tal-Kumitat ta’ Rkupru, il-Kummissjoni ser tistabbilixxi grupp ta’ proġett biex jassisti lill-Istati Membri billi jiżviluppa l-aħjar prattiċi f’dan il-qasam. 4. Konklużjonijiet u aktar inizjattivi L-istatistika turi li l-arranġamenti għall-għajnuna reċiproka għall-irkupru ġew użati b’mod intensiv matul il-perjodu 2009-2010. Iż-żieda tal-ammonti rkuprati turi l-utilità ta’ din il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri. L-applikazzjoni ta’ leġiżlazzjoni ġdida tal-UE mill-1 ta’ Jannar 2012 għandha tkompli ttejjeb l-effiċjenza tal-għajnuna għall-irkupru. Barra minn hekk, l-Istati Membri għandhom jeżaminaw sa liema punt il-leġiżlazzjoni, il-proċessi u l-istrumenti nazzjonali tagħhom dwar il-ġbir tat-taxxa u l-irkupru jistgħu jittejbu. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni se tistabbilixxi gruppi ta’ proġett Fiscalis biex jiżviluppaw rakkomandazzjonijiet għall-aħjar prattiki f’dan il-qasam. Il-Kummissjoni għandha wkoll tassisti lill-Istati Membri fl-iżvilupp ta’ skambju spontanju u awtomatiku ta’ informazzjoni għal skopijiet ta’ rkupru. Abbażi tal-esperjenzi tal-Istati Membri għall-qafas leġiżlattiv ġdid, il-Kummissjoni għandha teżamina wkoll jekk għandux ikun hemm inizjattivi ulterjuri mill-UE għat-titjib tal-għajnuna għall-irkupru, b’mod partikolari fejn jidħlu sitwazzjonijiet ta’ miżuri ta’ prekawzjoni u ta’ insolvenza. [1] ĠU L 150, 10.6.2008, p. 28. [2] L-ewwel rapport (dokument COM(2006)43, ippubblikat fit-8.2.2006) ipprovda ħarsa ġenerali lejn l-għajnuna reċiproka rigward l-irkupru li ngħatat fl-2003 u fl-2004. It-tieni rapport (dokument COM(2009)451, ippubblikat fl-4.9.2009) ipprovda ħarsa ġenerali lejn l-għajnuna reċiproka rigward l-irkupru li ngħatat bejn l-2005 u l-2008. [3] L-informazzjoni hija skont l-istatistċi li għaddew l-Istati Membri mitluba. [4] L-istatistiċi huma bbażati fuq il-medja tat-talbiet irċevuti u mibgħuta. Għall-2005, l-istatistiċi huma bbażati fuq id-dejta rrappurtata minn 17-il Stat Membru; għall-2006, fuq dejta rrappurtata minn 20 Stat Membru; għall-2007, fuq dejta rrappurtata minn 24 Stat Membru; għall-2008, fuq dejta rrappurtata minn 25 Stat Membru; għall-2009 u l-2010, fuq dejta rrappurtata minn 26 Stat Membru. Talbiet relatati ma’ taxxi fuq premiums tal-assigurazzjoni (imsemmija fl-Art. 2(h) tad-Direttiva 2008/55/KE) jirrappreżentaw parti talment żgħira mit-talbiet kollha li ma jidhrux f'din it-tabella. [5] L-istatistiċi kif rappurtati mill-Istati Membri mitlubin kif irkuprati fuq it-talba ta’ Stati Membri oħrajn. [6] Madankollu wieħed għandu jiftakar li s-somma totali tal-ammonti msemmija fit-talbiet ta’ rkupru ma tikkorrispondix neċessarjament mal-ammonti verament dovuti; eż. l-istess pretensjoni tista' tkun is-suġġett ta’ bosta talbiet lil Stati Membri differenti. jew it-talbiet jistgħu jiġu rtirati fi stadju ulterjuri, minħabba li l-pretensjonijiet tħallsu volontarjament jew ġew ikkontestati b’suċċess. Bħalissa, l-istatistiċi disponibbli ma jippermettux li jitqiesu dawn is-sitwazzjonijiet kollha. [7] ĠU L 84, tat-31.3.2010, p. 1. [8] Direttiva tal-Kunsill 2001/44/KE tat-15 ta' Ġunju 2001 (ĠU L 175, tat-28.6.2001, p. 17. [9] Ara l-abbozz tal-programm tal-Kunsill għall-implimentazzjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonijiet dwar miżuri ċivili u kummerċjali (ĠU C 12 15.1.2001, p. 1) u l-Programm tal-Kunsill dwar miżuri għall-implimentazzjoni tal-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku tad-deċiżjonijiet f’materji kriminali (ĠU C 12 15.1.2001, p. 10). [10] Ara r-rapport ta’ spjegazzjoni dwar il-ftehim bejn il-Kunsill Konġunt tal-Ewropa u l-OECD dwar l-għajnuna amministrattiva f’materji fiskali, punt 204: “(...) per eżempju, (…) fil-każ ta’ għajnuna għall-irkupru, xi assi jistgħu biss jiġu sekwestrati permezz ta’ proċeduri twal fl-Istat applikanti, filwaqt li hemm assi oħra fl-Istat rikjest li jistgħu jinħatfu aktar faċilment.”