MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 162/96

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-integrazzjoni finanzjarja u s-swieq ta' l-ishma (opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2008/C 162/25)

Nhar is-16 ta' Jannar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jfassal opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar:

L-integrazzjoni finanzjarja u s-swieq ta' l-ishma

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-24 ta' Jannar 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Lehnhoff.

Matul l-442 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fit-13 u l-14 ta' Frar 2008 (seduta tat-13 ta' Frar), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b'103 voti favur, 4 voti kontra u 9 astensjonijiet.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jirrakkomanda lill-istituzzjonijiet Ewropej li liċ-ċittadini Ewropej jispjegawlhom iktar minn qatt qabel il-vantaġġi li joffrilhom qafas legali armonizzat għal transazzjonijiet tat-titoli. B'dan il-mod wieħed ikun jista' jilqa' għat-tendenza, li għadha mifruxa ħafna, li l-investituri jillimitaw ruħhom għas-suq domestiku (home bias).

1.2 Il-Kumitat jirrakkomanda lill-Kummissjoni sabiex, fl-evalwazzjoni ex-post tal-Pjan ta' Azzjoni għas-Servizzi Finanzjarji (PASF) imħabbra fil-White Paper dwar il-politika tas-servizzi finanzjarji (1), tissorvelja b'attenzjoni partikolari jekk il-bosta bidliet li saru fil-bażi tal-leġislazzjoni Ewropea għaċ-ċentri ta' negozju fil-borża u mhux fil-borża humiex qed jappoġġjaw l-integrazzjoni sinifikanti tas-swieq ta' l-ishma Ewropej u jiffaċilitaw l-investiment transkonfinali tal-kapital.

1.3 Tinħtieġ fuq kollox analiżi ta' l-impatti tad-Direttiva dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji (2), id-Direttiva dwar il-prospett (3) u d-Direttiva dwar it-trasparenza (4) bħala partijiet mill-Pjan ta' Azzjoni għas-Servizzi Finanzjarji, kif ukoll ta' l-isforzi li qed isiru bħalissa bil-għan li jiffaċilitaw it-transazzjonijiet transkonfinali tal-clearing u l-ħlas ta' negozji fl-ambitu tat-transazzjonijiet fi ħdan l-istrumenti finanzjarji (l-iktar għall-implimentazzjoni ta' l-impenn li jidħlu għalih b'mod volontarju l-operaturi ta' l-infrastruttura permezz tal-Code of Conduct for Clearing and Settlement u l-isforzi tal-Bank Ċentrali Ewropew favur it-twaqqif ta' pjattaforma unika Ewropea għall-clearing u l-ħlas ta' negozji — Target2/Securities).

1.4 Il-Kumitat jagħraf il-ħtieġa li jinbeda dan il-proċess ta' evalwazzjoni qabel jittieħdu xi passi supplementari jew komplementari bil-għan li jippromovu l-integrazzjoni. Il-KESE se jressaq għadd ta' proposti sabiex l-integrazzjoni tas-swieq ta' l-ishma timxi 'l quddiem jekk huwa jaħseb li dan huwa meħtieġ.

1.5 Il-komunikazzjoni ta' l-2005 dwar il-politika industrijali (5) tħabbar seba' miżuri orizzontali bl-iskop li jippromovu l-inizjattivi settorjali. Fil-fehma tal-Kumitat, is-swieq finanzjarji effiċjenti u li jistgħu jintlaħqu bi prezz tajjeb minn intrapriżi Ewropej, speċjalment l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju (SMEs), għandhom ikunu inklużi fil-lista ta' miżuri transsettorjali. L-għan tad-Direttiva dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji (MiFID) huwa li ttejjeb it-tħaddim ta' dawn is-swieq. Però, minħabba l-impatti marbuta mas-swieq finanzjarji, huwa indispensabbli li ssir analiżi tar-rwol li jaqdu dawn is-swieq finanzjarji sabiex isaħħu l-kompetittività Ewropea. Il-Kumitat jiddispjaċih li r-reviżjoni tal-politika industrijali ta' nofs it-terminu (6) ma qajmet l-ebda dibattitu ta' din ix-xorta. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lil-lokazzjoni tal-borża billi din taqdi rwol ċentrali fl-ekonomija tas-suq. Wieħed għandu jsegwi l-iktar l-attivitajiet tal-fondi ta' emittenti (issuers) sovrani u l-ishma tal-gvern ta' pajjiżi li għadhom kemm ingħataw l-indipendenza jew ta' pajjiżi li għandhom ħafna riżorsi naturali, speċjalment jekk dawn jinvestu immens fis-swieq ta' l-ishma, bħal fil-każ tal-London Stock Exchange fejn il-fondi ta' Dubai u tal-Qatar issa għandhom 48 % tat-titoli. B'mod ġenerali, il-Kummissjoni għandha tikkoopera ma' l-Istati Membri u mar-regolaturi finanzjarji sabiex issaħħaħ it-trasparenza ta' dawn il-fondi, tifhem ir-raġunijiet tagħhom, u tiżgura ruħha li ma jkun hemm l-ebda objettiv politiku warajhom. Fil-prinċipju “l-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni, b'konformità mal-pjan ta' azzjoni tagħha għall-modernizzazzjoni tal-liġi tal-kumpaniji u tal-gvernanza tal-kumpanija, sabiex tippreżenta, mill-iktar fis possibbli, abbozz leġislattiv tagħha mmirat lejn żieda fl-informazzjoni pprovduta mill-investituri istituzzjonali fir-rigward tal-politiki tagħhom dwar l-investiment u l-votazzjoni” (7).

2. Argumenti favur l-opinjoni

2.1 L-iskop tat-tħejjija ta' l-opinjoni

2.1.1 L-integrazzjoni finanzjarja hija aspett integrali ta' l-unjoni ekonomika u monetarja. Bl-introduzzjoni ta' l-euro l-integrazzjoni tas-sistema finanzjarja Ewropea saret objettiv importanti. Il-parti l-kbira ta' l-istudji jaqblu li din l-integrazzjoni tħalli impatt pożittiv ċar fuq l-ekonomija Ewropea.

2.1.2 Fid-dawl tal-vantaġġi konsiderevoli li jista' jkollha l-integrazzjoni finanzjarja Ewropea għall-ekonomija kollha kemm hi, fis-sitwazzjoni attwali, ikkaratterizzata minn integrazzjoni insuffiċjenti ta' bosta setturi tas-suq, tinħass il-ħtieġa ta' impenn mill-partijiet involuti kollha sabiex dan il-proċess javvanza sa ma jitlesta.

2.1.3 Il-ħolqien ta' swieq finanzjarji integrati, kompetittivi u effiċjenti huwa element essenzjali tas-suq intern u ta' l-objettivi ta' Lisbona, u sabiex ikunu jistgħu jiġu sfruttati bis-sħiħ il-vantaġġi relatati mat-tkabbir u l-impjiegi.

2.1.4 Iċ-ċentri finanzjarji kollha għandhom funzjonijiet importanti li huma essenzjali għall-ekonomija. Billi l-boroż jaqdu rwol importanti fis-swieq finanzjarji nazzjonali, ħafna drabi huma jitpoġġew fl-istess livell ta' l-istituzzjonijiet pubbliċi ta' importanza nazzjonali. Is-settur tal-boroż Ewropew huwa ddominat minn atturi tradizzjonali u ħafna drabi nazzjonali. Minkejja xi inkorporazzjonijiet (mergers) u alleanzi tal-boroż, dan is-suq jibqa' maqsum f'għadd ta' ċentri finanzjarji differenti. Madankollu, il-possibbiltà ta' transazzjonijiet elettroniċi tegħleb il-limitazzjonijiet u l-kunflitti li jirriżultaw minħabba pożizzjoni ġeografika konkreta waħda.

2.1.5 L-integrazzjoni finanzjarja hija l-ewwel u qabel kollox proċess miġjub mis-suq; però titlob ukoll interazzjoni effettiva bejn il-qawwiet tas-suq u l-azzjoni tal-korpi pubbliċi. Barra minn dan, l-awtoritajiet ta' l-Istati Membri jridu jaħdmu b'determinazzjoni kbira biex isaħħu l-proċess ta' integrazzjoni. Dan jinkludi, b'mod partikolari, ir-rieda soda ta' l-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej li jistabbilixxu qafas legali u regolatorju bil-għan li jippromovi l-integrazzjoni tas-suq intern u l-istabbiltà finanzjarja.

2.1.6 L-importanza tas-swieq ta' l-ishma Ewropej bħala sors ta' finanzjament għall-intrapriżi kibret sew matul is-snin, xi kultant b'mod spettakulari. F'dan il-kuntest, bis-saħħa ta' suq ta' l-ishma żviluppat tajjeb jikber l-investiment globali u jonqsu l-ispejjeż. Is-suq ta' l-ishma kapaċi jagħti kontribut qawwi għall-ksib ta' riżorsi esterni oħra. Għaldaqstant, is-settur finanzjarju huwa importanti wkoll għax jassigura l-allokazzjoni tal-fondi li permezz tagħhom is-setturi ekonomiċi l-oħra jkomplu jiżviluppaw.

2.1.7 Ir-regolamenti xejn uniformi ta' l-Istati Membri dwar is-swieq finanzjarji huma ta' xkiel. L-inkorporazzjonijiet tal-boroż biss — bħala aspett strateġiku tar-regolamentazzjoni finanzjarja — m'humiex biżżejjed għall-armonizzazzjoni tar-regolamentazzjoni meħtieġa f'dan is-settur.

2.1.8 Fil-każ tas-swieq tat-titoli, bħas-suq tal-bonds u ta' l-ishma, huwa importanti immens li titkompla l-integrazzjoni ta' l-infrastruttri għas-sistemi ta' clearing u ta' ħlas tat-titoli. L-għadd ta' sistemi ta' clearing u ta' ħlas li m'humiex imsensla flimkien biżżejjed għadu għoli.

2.1.9 Fi żmien meta l-unjoni monetarja qed tiffavorixxi bil-fatti approċċ Ewropew komuni għall-ġestjoni tat-titoli, is-swieq ta' l-ishma kontinentali Ewropej jinsabu f'sitwazzjoni paradossali għax għalkemm it-transazzjonijiet qed isiru b'mod elettroniku xorta waħda jitgħabbew bi spejjeż ta' transazzjoni għoljin. Din il-kontradizzjoni hija kkawżata l-iktar mill-ispejjeż eċċessivi għat-transazzjonijiet transkonfinali.

2.2 Kummenti ġenerali — is-swieq ta' l-ishma Ewropej

2.2.1 Bis-saħħa tal-boroż tat-titoli, l-offerta u d-domanda jitlaqqgħu flimkien permezz ta' l-istrumenti finanzjarji (jiġifieri jkollhom funzjoni ta' suq). Fil-borża l-investituri għandhom il-possibbiltà li jixtru jew ibigħu l-istrumenti finanzjarji. Għall-intrapriżi l-boroż huma meħtieġa ħafna sabiex jiksbu l-kapital tagħhom stess jew jissellfu kapital barrani. B'hekk il-boroż, flimkien mas-self mill-banek, huma l-parti ċentrali tal-finanzjament ta' l-intrapriżi. Mingħajr in-negozjar effiċjenti fil-boroż huwa improbabbli ħafna li jinħolqu strumenti finanzjarji ġodda. Il-ħolqien ta' suq ta' l-ishma ġenwin kapaċi joffri lill-intrapriżi possibbiltajiet ġodda ta' finanzjament għall-attività tagħhom permezz tal-ħruġ ta' titoli. Dan jgħodd ukoll u fuq kollox għall-intrapriżi f'pajjiżi fejn, sa issa, is-suq ta' l-ishma ftit li xejn kellu likwidità sabiex il-ħruġ ta' titoli jkun ta' suċċess f'ċerti limiti biss. Barra minn dan, suq ta' l-ishma Ewropew għandu jagħti kontribut sabiex l-investituri ma jibqgħux jinvestu l-iktar fis-suq nazzjonali tagħhom bħalma qed jiġri bħalissa, u li bis-saħħa tiegħu l-investituri jkunu jistgħu jistgħallu mit-tkabbir taż-Żona Ekonomika Ewropea kollha

2.2.2 Madankollu, ta' min jinnota li globalment l-intrapriżi jpoġġu biss parti żgħira mill-investimenti tagħhom (formazzjoni tal-kapital fiss gross) fis-swieq ta' l-ishma. Barra minn dan, lil-ħruġ nett ta' l-ishma qabdu n-niżla fl-Istati Uniti u waqgħu għal kollox fiż-żona ta' l-euro. L-ispjegazzjoni għal dan ma tinsabx fl-għadd ta' intrapriżi kkwotati fil-borża għax dan in-numru ma jinbidilx wisq, iżda jista' jinftiehem fid-dawl tal-fatt li l-intrapriżi qed jerġgħu jixtru lura l-ishma tagħhom stess bl-iskop li jżidu r-redittu tal-kapital — indikatur prinċipali fis-swieq finanzjarji.

2.2.3 Sabiex il-boroż jaqdu r-rwol pubbliku tagħhom jinħtieġu żewġ fatturi — minn banda, għandhom jgħaddu għal transazzjoni kummerċjali (negozjar) u, mill-banda l-oħra, għandhom jagħmlu skambju bejn l-istrumenti finanzjarji u l-valur monetarju tagħhom (clearing u ħlas) (8). Għalkemm dawn iż-żewġ fatturi flimkien iwasslu għall-attività fil-borża, in-negozjar u l-clearing u l-ħlas jibqgħu operazzjonijiet distinti li fil-fatt isiru fi pjattaformi tekniċi differenti. In-negozjar jiġi organizzat mill-boroż stess, filwaqt li l-clearing u l-ħlas jsir mill-kontrapartijiet ċentrali (CCP) u mill-hekk imsejħa central securities depositories (CSDs). Dawn ta' l-aħħar iservu bħala faċilitajiet ċentrali tat-titoli u jagħmlu t-trasferiment ta' titoli permezz ta' transazzjonijiet fuq il-karta (book-entry) (9).

2.2.4 F'kull Stat Membru teżisti mill-inqas borża tat-titoli waħda (10). Barra minn hekk jeżistu sistemi multilaterali tan-negozjar (MTF) li bħall-boroż ilaqqgħu l-ordnijiet ta' xiri u ta' bejgħ permezz ta' l-istrumenti finanzjarji u internalizzaturi (“internalisers”) li jiffirmaw kuntratti direttament mal-klijenti tagħhom. Il-clearing u l-ħlas jitwettqu l-iktar mis-CSDs nazzjonali li għandhom il-monopolju ta' ċerti servizzi fil-pajjiż rispettiv tagħhom.

2.2.5 Id-diversità taċ-ċentri ta' negozju m'għandhiex tinftiehem bħala żvantaġġ għas-suq tal-kapital Ewropew. Għall-kuntrarju, skond ir-regoli ta' l-ekonomija tas-suq, il-kompetizzjoni effettiva bejn iċ-ċentri ta' negozju għandha ssarraf fi tnaqqis fl-ispejjeż tat-transazzjonijiet għall-investituri. Għaldaqshekk huwa xieraq li d-Direttiva dwar is-swieq ta' l-istrumenti finanzjarji (MiFID) (11) timmira lejn it-tisħiħ tal-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju (12).

2.2.6 Madankollu, il-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju tiffunzjona biss jekk il-boroż Ewropej ikunu verament f'sitwazzjoni li jistgħu jikkompetu ma' xulxin. Sa issa wieħed mill-ostakli għall-kompetizzjoni kien l-hekk imsejħa concentration rule li kienet teżisti f'ħafna Stati Membri u li biha l-ordnijiet kollha kienu jiġu ttrasferiti fi swieq regolati, li normalment kienu jkunu l-boroż lokali. Id-Direttiva MiFID neħħiet il-possibbiltà ta' regolamenti nazzjonali bħal dan. Peress li l-boroż dejjem operaw f'kuntest esklussivament nazzjonali, l-għażla limitata ta' strumenti finanzjarji negozjabbli nazzjonali li jistgħu joffru l-boroż għadha ta' xkiel għall-kompetizzjoni fl-Ewropa. Jekk, per eżempju, borża Ġermaniża ma tkunx tista' tinnegozja strumenti finanzjarji Franċiżi, allura ma jistax ikun hemm il-kompetizzjoni.

2.2.7 Madankollu, minn ħarsa lejn l-istrumenti finanzjarji nnegozjati fil-boroż Ewropej il-kbar joħroġ fid-dieher li minkejja l-eventwalità ta' xi ostakli legali, fil-fatt ma jeżisti l-ebda ostaklu għall-kompetizzjoni bejn iċ-ċentri ta' negozju. B'hekk fil-boroż Ġermaniżi jiġu nnegozjati 'l fuq minn 13 000 strument finanzjarju barrani (13). Għalkemm mhux il-boroż kollha joffru ċifri komparabbli, dan l-eżempju juri biċ-ċar li jeżistu l-kundizzjonijiet għall-kompetizzjoni effiċjenti bejn iċ-ċentri ta' negozju. Bl-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni għas-servizzi finanzjarji (FSAP) tonqos ir-rilevanza ta' l-ostakli legali li jista' jkun hemm fil-livell nazzjonali. B'hekk id-Direttiva dwar il-prospett se twassal għall-kummerċjalizzazzjoni ta' l-istrumenti finanzjarji billi tippubblika prospett wieħed. Il-MiFID ma tarmonizzax biss il-ħtiġijiet għall-protezzjoni ta' l-investituri, iżda wkoll ir-regolamenti għall-funzjonament u n-negozjar fil-boroż u fiċ-ċentri ta' negozju barra l-borża. Fl-aħħarnett, id-Direttiva dwar it-trasparenza se tarmonizza wkoll l-informazzjoni dwar is-swieq tal-kapital. Minn issa 'l quddiem se tkun ir-responsabbiltà ta' l-istituzzjonijiet Ewropej li tanalizza l-impatti konkreti tal-qafas regolatorju l-ġdid u jekk ikun hemm bżonn li tilqa' għall-konsegwenzi negattivi. Hawnhekk l-objettivi ta' l-FSAP, b'mod partikolari l-organizzazzjoni transkonfinali tas-swieq finanzjarji, se jitqiesu bħala l-parametru bażiku.

2.2.8 Jibqa' d-dubju dwar jekk il-kompetizzjoni bejn il-boroż tikkawżax xi riskji għall-kwalità tal-mekkaniżmi għall-iffissar tal-prezzijiet (u b'hekk għall-funzjoni pubblika tal-boroż), u dwar il-possibbiltà li dawn ir-riskji jiġu evitati permezz tal-promozzjoni qawwija tal-konsolidazzjoni. Ma' l-ewwel daqqa ta' għajn jidher li dan huwa possibbli permezz tat-tqassim tal-likwidità f'diversi ċentri ta' negozju. Madankollu, id-diversità fiċ-ċentri ta' negozju Ewropej mhux bilfors tfisser nuqqas fil-kwalità ta' l-iffissar tal-prezzijiet. Hawnhekk il-mekkaniżmi tan-negozjar, bħan-negozjar bl-arbitrage, jaqdu rwol ta' kumpens, u barra minn dan, mill-1 ta' Novembru 2007, qabel u wara in-negozjar iċ-ċentri ta' negozju jridu jissodisfaw għadd ta' kundizzjonijiet stretti u armonizzati dwar it-trasparenza (Artikolu 27 et seq. tad-Direttiva MiFID). Bil-għajnuna ta' dan wieħed ikun jista' jqabbel il-prezzijiet fiċ-ċentri ta' negozju differenti u jilqa' għall-frammentazzjoni msemmija iktar 'il fuq. Mill-ġudizzju li jista' jsir ftit wara l-implimentazzjoni tal-MiFID fl-Istati Membri jidher li dan l-approċċ qed jagħti l-frott. Il-flussi ta' data li ġejjin minn transazzjonijiet barra l-borża qed jiġu ppubblikati, per eżempju, minn Project Boat (konsorzju ta' disa' banek ta' investiment), u kkonsolidati mad-data tal-boroż u l-MTF minn fornituri ta' l-informazzjoni finanzjarja kbar. B'dan il-mod ikun iggarantit li l-prezzijiet iffissati fid-diversi ċentri ta' negozju jinfluwenzaw lil xulxin. Għaldaqstant m'hemmx bżonn il-konsolidazzjonijiet fil-livell tal-proprjetarji tal-boroż għaż-żieda fil-likwidità.

2.2.9 Bħalma enfasizza wkoll il-Kummissarju McCreevy, id-deċiżjoni li tawtorizza jew li żżomm l-inkorporazzjonijiet jew l-akkwisti hija deċiżjoni purament ekonomika f'idejn l-operaturi tal-borża, u għalhekk għandha tkun ibbażata strettament fuq is-suq. Minn lenti politika huwa determinanti biss li wieħed ikun jaf jekk hemmx ostakli legali għall-inkorporazzjonijiet u l-akkwisti, u f'dak il-każ jekk dawn l-ostakli jistgħux jingħelbu.

2.2.10 Għaldaqstant, l-inkorporazzjonijiet jew l-akkwisti bejn l-operaturi ta' sistemi tan-negozjar ma jħabbtu wiċċhom ma' l-ebda ostaklu legali differenti minn dawk ta' inkorporazzjonijiet u akkwisti oħra li jsiru b'konformità mal-liġi tal-kumpaniji. L-eżempji attwali, bħall-akkwist ippjanat tal-Borsa Italiana mil-London Stock Exchange u l-inkorporazzjoni tan-New York Stock Exchange u l-Euronext, juru dan saħansitra lil hinn mill-qafas legali Ewropew.

2.2.11 Però t-twaqqif ta' pjattaforma komuni pan-Ewropea għan-negozjar jista' jikkawża xi problemi legali partikolari. L-ostakli li qed jissemmew jinkludu d-differenzi fil-kundizzjonijiet tal-kwotazzjoni tal-prezzijiet, fil-prattiki tan-negozjar, fid-dispożizzjonijiet fiskali u fir-regoli tal-kontabilità (14). Wara l-adozzjoni tal-MiFID u d-Direttiva dwar il-prospett għadha ma saret l-ebda analiżi bir-reqqa tar-rilevanza ta' dawn l-ostakli. Iżda ma jidhirx li dawn l-ostakli huma daqstant kbar li fil-prattika ma jistgħux jingħelbu, kif jixhdu s-suċċess ta' l-inkorporazzjoni tal-boroż ta' Amsterdam, Brussell, Pariġi u Lisbona fi ħdan il-Euronext, u l-inkorporazzjoni tal-boroż Baltiċi u Nordiċi fl-OMX Nordic. Barra minn dan, ftit wara l-adozzjoni tad-Direttiva dwar is-swieq ta' l-istrumenti finanzjarji diġà qed jidher li fil-futur il-boroż se jħabbtu wiċċhom ma' iktar kompetizzjoni intensiva li tkun ġejja mis-sistemi ta' negozjar multilaterali li bis-saħħa ta' passaport Ewropew se jkunu jistgħu joperaw fl-Istati Membri kollha. Xi eżempji huma l-inizjattiva bl-isem Turqoise li nedew seba' banek ta' investiment, u l-pjattaforma Chi-X li nediet Chi-X Europe Limited f'Marzu 2007, f'Londra. Fid-dawl ta' dan, l-integrazzjoni msaħħa tas-swieq ta' l-ishma Ewropej mhux biss qed tara xaqq ta' tama iżda mistennija titnieda fil-futur qrib (15).

2.2.12 Madankollu, il-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tas-swieq ta' l-ishma m'għandhiex tinftiehem bħala talba biex iċ-ċentri ta' negozju u ta' ħlas ikunu kkonċentrati fi pjattaforma kummerċjali pan-Ewropea waħda. Ma rridux ninsew li kemm il-pjattaformi tan-negozjar barra l-borża (off-exchange) l-ġodda kif ukoll il-boroż stabbiliti huma intrapriżi bil-għan li jagħmlu l-profitt, u li l-monopolizzazzjoni twassal għal kundizzjonijiet eħżen għall-emittenti u l-investituri (16).

2.2.13 Il-Kumitat jirrakkomanda lill-istituzzjonijiet Ewropej sabiex, jekk il-konċentrazzjoni tal-boroż tkun se xxekkel mhux ftit l-aċċess ta' l-intrapriżi reġjonali ż-żgħar u ta' daqs medju, jaħsbu f'soluzzjonijiet alternattivi għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni permezz tal-kompetizzjoni. Ma ninsewx ukoll li ħafna drabi huwa ħafna iktar faċli għall-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju li jirnexxilhom jidħlu f'borża reġjonali milli fil-boroż il-kbar Ewropej billi bil-għajnuna ta' relazzjonijiet stretti mibnija fil-livell lokali, permezz ta' borża reġjonali, wieħed ikun jista' jagħmel kuntatt dirett ma' l-investituri reġjonali. Ta' min wieħed jevalwa bir-reqqa l-iżviluppi li kapaċi jkun hemm u jiddetermina jekk l-aċċess għall-boroż huwiex iktar diffiċli għall-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju. Jekk dan ikun il-każ, is-soluzzjoni tista' tkun li jitwaqqfu borża waħda jew iktar, li ma jkunux pubbliċi, bil-għan speċifiku li jħarsu l-interessi ta' l-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju.

3. Kummenti speċifiċi — il-clearing u l-ħlas fil-boroż ta' l-ishma

3.1 Madankollu, l-ikbar ostaklu għal sistema Ewropea tal-borża iktar effiċjenti ma jinsabx fit-tendenza reġjonali tradizzjonali tal-boroż, iżda fid-diversi sistemi tal-clearing u l-ħlas madwar l-Ewropa. Il-biċċa l-kbira ta' dawn is-sistemi huma maqsumin bejn il-pajjiżi, u dan ixekkel il-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet transkonfinali fil-borża, minbarra li jżid ukoll l-ispejjeż tagħhom. (Però s-sistemi ta' likwidazzjoni għal transazzjonijiet ta' titoli purament nazzjonali joffru soluzzjonijiet effiċjenti u rħas u l-ebda konsolidazzjoni m'għandha tirrovinahom.) Diġà tnedew għadd ta' inizjattivi importanti biex tingħeleb din il-frammentazzjoni u biex jiġu organizzati b'mod iktar effiċjenti l-istrutturi ta' clearing u ħlas Ewropej.

3.2 Ir-rapporti ta' Giovannini (17) jidentifikaw u janalizzaw l-ostakli għalclearing u ħlas effiċjenti ta' transazzjonijiet fil-borża. Minn dawn ir-rapporti joħroġ li għad baqa' d-differenzi nazzjonali b'mod partikolari fir-rigward ta' l-istandards tekniċi u l-prattiki tas-suq kif ukoll tal-bażi fiskali u legali ta' kull pajjiż (18). Rigward dawk ta' l-ewwel, l-operaturi ta' l-infrastruttura u l-atturi tas-suq (l-iktar il-banek), bil-koordinazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea fi ħdan il-Clearing und Settlement Advisory and Monitoring Expert Group (ESAME), bħalissa qegħdin ifittxu s-soluzzjonijiet (19). Prattikament diġà ġew applikati numru ta' prattiki uniformi, bħal per eżempju l-vaganzi pubbliċi li fihom is-sistemi ta' clearing u ħlas jkunu magħluqa; u bħalissa qed isir xogħol fuq standardizzazzjoni addizzjonali bħall-clearance u l-ħlas ta' corporate actions.

3.3 Jekk titmexxa sewwa, l-inizjattiva attwali bil-għan li tinħoloq pjattaforma Ewropea għal-likwidazzjoni ta' transazzjonijiet tat-titoli se tarmonizza b'mod wiesa' l-istandards tekniċi u l-prattiki tas-suq. F'Lulju 2006, il-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE) u l-banek ċentrali nazzjonali taż-żona ta' l-euro ressqu proposta għal pjattaforma unika Ewropea għal-likwidazzjoni ta' transazzjonijiet tat-titoli (20). Billi din hija teknikament marbuta ma' Target, il-pjattaforma pan-Ewropea ta' ħlas li diġà teżisti, hija ngħatat l-isem ta' Target2/Securities. F'Jannar 2007, il-Bank Ċentrali Ewropew ippubblika l-ewwel studji dwar l-impatti ekonomiċi, legali u tekniċi tal-pjattaforma ppjanata (21). Bħalissa qed isir xogħol fuq l-ispeċifikazzjonijiet ta' sistema bħal din bil-kollaborazzjoni ta' l-utenti (22).

3.4 Il-BĊE jixtieq li fil-futur is-sistema Target2/Securities tkopri t-transazzjonijiet kollha tat-titoli li jiġu likwidati fi flus tal-bank ċentrali. Fil-prinċipju l-pjattaforma ppjanata għandha tkun disponibbli bl-istess kundizzjonijiet madwar l-Ewropa kollha, u b'hekk tiffaċilita ħafna l-clearing u l-ħlas transkonfinali tat-titoli.

3.5 Jekk tkun ta' suċċess, Target2/Securities għandha mnejn tegħleb l-ostakli l-kbar tal-clearing u l-ħlas transkonfinali tat-titoli fi flus tal-bank ċentrali fl-Ewropa. Barra minn hekk, diversi fatturi, dejjem jekk jiġu introdotti, għandhom jikkontribwixxu b'mod konsiderevoli sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż ta' transazzjonijiet tat-titoli għall-partijiet involuti.

3.6 Bl-adozzjoni tal-code of conduct is-CSDs Ewropej, il-kontrapartijiet ċentrali (CCPs) u l-boroż intrabtu wkoll quddiem il-Kummissjoni Ewropea li japplikaw għadd ta' miżuri (23) maħsuba l-iktar sabiex jintensifikaw l-effiċjenza u l-interoperabilità bejn l-operaturi ta' l-infrastruttura. Bħala riżultat ta' dan għandhom jonqsu l-ispejjeż għall-clearing u l-ħlas transkonfinali Ewropea. L-ewwel parti ta' l-impenji diġà ġiet implimentata fil-bidu ta' l-2007. It-trasparenza fil-prezzijiet ħadet spinta 'l quddiem bis-saħħa tal-pubblikazzjoni u l-armonizzazzjoni tat-tariffi, u b'hekk l-utenti jistgħu jqabblu l-prezzijiet aħjar. L-operaturi ta' l-infrastruttura impenjaw ruħhom ukoll li jtejbu l-aċċess għas-sistemi tagħhom u l-interoperabilità bejn is-sistemi. Il-linji gwida li ġew ippubblikati f'Ġunju 2007 jsaħħu dan l-impenn, tant li n-netwerking effiċjenti tas-sistemi jsir possibbli. Fid-dawl ta' l-evalwazzjoni pożittiva ħafna ta' l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-code of conduct sa issa, l-iktar mill-Kummissarju McCreevy waqt id-diskors tiegħu nhar l-10 ta' Lulju 2007 fil-Parlament Ewropew, jidher li nfetħet it-triq għal tnaqqis fl-ispejjeż marbuta mal-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet tat-titoli madwar l-Ewropa.

3.7 Fil-livell politiku, għalissa m'hemmx bżonn ta' intervent favur il-konsolidazzjoni msaħħa tas-swieq ta' l-ishma li jmur lil hinn mill-inizjattivi msemmija. Jaqbel l-ewwel nistennew li jintemmu d-diversi inizjattivi bl-iskop li jiffaċilitaw il-konsolidazzjoni tas-swieq ta' l-ishma Ewropej, l-iktar għall-qasam tal-clearing u l-ħlas ta' transazzjonijiet fi strumenti finanzjarji, imbagħad nanalizzaw ir-riżultati tagħhom. Jekk dawn l-azzjonijiet ifallu jew ma jwasslux għal negozjar iktar effiċjenti fil-borża, għandu jiġi kkunsidrat jekk miżuri regolatorji oħrajn jistgħux jindirizzaw din is-sitwazzjoni.

Brussell, it-13 ta' Frar 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) http://ec.europa.eu/internal_market/finances/policy/index_en.htm

(2) Direttiva 2004/39/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' April 2004 dwar is-swieq fl-istrumenti finanzjarji li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 85/611/KEE u 93/6/KEE u d-Direttiva 2000/12/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 93/22/KEE, ĠU L 145 tat-30.4.2004, p. 1-44.

(3) Direttiva 2003/71/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-4 ta' Novembru 2003 dwar il-prospett li għandu jiġi ppubblikat meta titoli jiġu offruti lill-pubbliku jew jiġu ammessi għall-kummerċ u li temenda d-Direttiva 2001/34/KE, ĠU L 345 tal-31.12.2003, p. 64-89.

(4) Direttiva 2004/109/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 2004 dwar l-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti ta' trasparenza f'dak li għandu x'jaqsam ma' informazzjoni dwar emittenti.

(5) COM(2005) 474 finali, L-Implimentazzjoni tal-Programm Komunitarju ta' Liżbona: Qafas ta' Politika għat-Tisħiħ ta' l-industrija tal-manifattura ta' l-UE — lejn strateġija aktar integrata għall-politika industrijali.

(6) COM(2007) 374, Reviżjoni tal-politika industrijali ta' nofs it-terminu

(7) ECO/202 — Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tat-tendenzi fis-swieq finanzjarji — CESE 1262/2007 — ĠU 2008/C 10/23 u INT/332 — R eviżjoni tas-Suq Uniku CESE 89/2007 — ĠU 2007/C 93/06 (mhux disponibbli bil-Malti).

(8) Id-definizzjoni komuni hija “clearing u ħlas” (clearing and settlement)

(9) Barra minn dan, huma għandhom funzjonijiet oħra li jirriżultaw mill-kustodja tat-titoli, per eżempju corporate actions.

(10) Il-Kummissjoni għamlet lista tal-boroż ta' l-ishma kollha fil-preżentazzjoni tagħha dwar is-swieq regolati (ĠU C 38 tat-22.2.2007).

(11) Direttiva 2004/39/KE (ĠU L 145 tat-30.4.2004, p. 1).

(12) Ara l-konsiderazzjoni 34 u d-dispożizzjonijiet dwar it-trasparenza fis-swieq f'Artikolu 27 tal-MiFID.

(13) Sors: Deutsche Börse Info Operation, Total Turnover Foreign Shares, Marzu 2007 www.deutsche-boerse.com/dbag/dispatch/de/notescontent/gdb_navigation/listing/50_Reports_and_Statistics/60_Order_Book_Statistics/INTEGRATE/statistic?notesDoc=/maincontent/Monatsstatistik+auslaendischer+Aktien&expand=1.

(14) McAndrew/Stefanadis, Current Issues in Economics and Finance (Federal Reserve Bank of New York), Ġunju 2002, 1.3 et seq.

(15) Għal iktar dwar dan ara l-bulettin ta' kull xahar tal-BĊE li nħareġ f'Novembru 2007, 67, 77 et seq.

(16) Għal iktar dwar dan ara l-bulettin ta' kull xahar tal-BĊE li nħareġ f'Novembru 2007, 67, 74 et seq.

(17) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/communication_en.htm

(18) Ir-regoli nazzjonali dwar it-trasferiment tal-proprjetà, dwar it-tqegħid tat-titoli (il-liġi tad-depożitu) kif ukoll dwar il-liġi tal-falliment huma importanti għal-likwidazzjoni.

(19) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/cesame_en.htm

(20) Ara: http://www.ecb.int/paym/market/secmar/integr/html/index.en.html.

(21) Ara: http://www.ecb.int/paym/market/secmar/integr/html/index.en.html

(22) Iktar informazzjoni dwar dan tinsab fil-website tal-Bank Ċentrali Ewropew (www.ecb.int).

(23) Ara: http://ec.europa.eu/internal_market/financial-markets/clearing/communication_en.htm