RIŻORZA PROPRJA TAL-VAT (miljuni ta’ EUR) Dħul totali tal-UE mill-VAT Perċentwal tad-dħul totali tal-UE 2013 14 019 9,4 % 2014 17 667 12,3% 2015 18 087 12,4 %

Sors: Baġit tal-UE (Rapporti finanzjarji 2013, 2014, 2015 tad-DĠ BUDG)

Madankollu, id-daqs tad-Diskrepanza tal-VAT, jiġifieri d-differenza bejn l-ammonti tad-dħul totali mill-VAT miġburin u l-ammonti teoretiċi li huma mistennija li jinġabru, huw sinifikanti fl-UE. Fil-perjodu 2011-2015, id-Diskrepanza tal-VAT l-ewwel żdiedet, fejn laħqet l-ogħla livell tagħha fl-2013, u mbagħad naqset, fejn laħqet l-iktar perċentwal baxx tagħha fl-2015 (madwar EUR 152 biljun).

Figura 1: Diskrepanza tal-VAT fl-UE għall-2011-2015 (f’perċentwal tal-obbligazzjonijiet totali tal-VAT (VTTL) u f’biljuni ta’ EUR)

Diskrepanza tal-VAT (perċentwal tal-VTTL) Diskrepanza tal-VAT (biljuni ta’ EUR)

Sors: Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2017 Final Report (Studju u Rapporti dwar id-Diskrepanza tal-VAT fl-Istati Membri tal-UE-28: Rapport Finali 2017)

Il-ġbir tal-VAT fost oħrajn jiġi affettwat mill-effiċjenza u l-effettività tal-proċessi u l-proċeduri tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Għaldaqstant, il-prestazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa tinfluwenza l-ammont ta’ riżorsi proprji tal-VAT dovuti mill-Istati Membri lill-UE. Għalhekk, il-ġestjoni tas-sistema tal-VAT hija parti kruċjali mill-amministrazzjoni tat-taxxa.

3.Sejbiet ewlenin

3.1.Kummenti ġenerali

3.1.1.Organizzazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa

Fil-perjodu 2013 – 2016, diversi Stati Membri għamlu riforma jew jinsabu fil-proċess li jagħmlu riforma (ta’ partijiet) tal-amministrazzjoni tat-taxxa tagħhom. It-tendenza ta’ bidla minn amministrazzjoni bbażata fuq tip ta’ taxxa għal amministrazzjoni tat-taxxa organizzata fuq tipi ta’ kontribwenti (kumpaniji kbar, SMEs u persuni privati) jew funzjonijiet (reġistrazzjoni, sottomissjoni, ħlas, eċċ.) qiegħda tkompli. Għalhekk, minflok proċessi separati għat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (VAT), it-Taxxa Korporattiva, it-Taxxa fuq l-Introjtu Personali, eċċ., dawn il-proċessi huma integrati f’proċess wieħed għat-taxxi kollha. Għalhekk, il-kejl tal-effettività tal-proċeduri tal-VAT, kif imsemmi fl-Artikolu 12 tar-Regolament, jimplika valutazzjoni tal-funzjonijiet ewlenin ta’ amministrazzjoni tat-taxxa, irrispettivament mit-tip ta’ taxxa.

L-awtoritajiet tat-taxxa qegħdin jaffaċċjaw sfidi dejjem jikbru li spiss jitqiesu bħala riskji, bħall-kumplessità u l-innovazzjonijiet fil-mudelli kummerċjali (b’mod partikolari fil-qasam tal-hekk imsejħa ekonomija kollaborattiva), prodotti finanzjarji ġodda, numri kbar ta’ persuni taxxabbli u servizzi, id-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija u l-isplużjoni tal-kummerċ elettroniku. Fl-istess waqt, l-amministrazzjonijiet tat-taxxa huma mitluba jtejbu l-effiċjenza u l-obbligu ta’ rendikont tagħhom filwaqt li jnaqqsu l-baġits u r-reklutaġġi tal-persunal. Dan iġiegħel lill-amministrazzjonijiet tat-taxxa jfittxu għal azzjonijiet u approċċi ġodda u flessibbli biex jiġbru t-taxxi, inkluża l-VAT.

Sabiex jinħolqu sinerġiji u jitnaqqsu l-ispejjeż, diversi Stati Membri għaqqdu l-amministrazzjoni tat-taxxa mad-dipartimenti tal-amministrazzjoni doganali u/jew ta’ investigazzjoni finanzjarja. Barra minn hekk, l-awtoritajiet kollha tat-taxxa sa ċertu punt qegħdin jużaw approċċ ibbażat fuq ir-riskju meta jwettqu l-funzjonijiet ewlenin tagħhom ta’ amministrazzjoni tat-taxxa. Diversi amministrazzjonijiet tat-taxxa ħolqu funzjoni tal-analitika tad-data u tal-ġestjoni tar-riskju ddedikata li hija responsabbli mill-identifikazzjoni tar-riskji u għat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ strateġija tal-ġestjoni tar-riskju. Oħrajn inkorporaw proċeduri bbażati fuq ir-riskju f’parti mill-funzjonijiet ewlenin jew fil-funzjonijiet ewlenin kollha tal-amministrazzjoni tat-taxxa sabiex ir-riżorsi jiġu allokati aħjar u sabiex ikunu aktar effiċjenti u effettivi.

Barra minn hekk, minħabba bidliet fil-leġiżlazzjoni (pereżempju l-introduzzjoni tal-Punt Uniku ta’ Servizz Żgħir, l-applikazzjoni tal-mekkaniżmu tar-reverse charge f’ċerti setturi, il-bidliet fir-rati tal-VAT jew l-iskema tal-kontabbiltà abbażi tal-ħlasijiet), is-sistema tal-VAT kellha tiġi mmodifikata fil-livell nazzjonali.

Biex jivvalutaw l-impatt tal-bidliet fil-ġestjoni tas-sistema tal-VAT (jiġifieri r-riformi fl-organizzazzjoni, fil-proċessi u fil-proċeduri), l-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom sistema ta’ monitoraġġ u ta’ valutazzjoni fis-seħħ biex jirrapportaw dwar l-effiċjenza u l-effettività tal-miżuri li jkunu ttieħdu.

3.1.2.Diġitalizzazzjoni u Teknoloġija tal-Informatika (IT)

Il-proċessi amministrattivi attwali huma kkaratterizzati mid-diġitalizzazzjoni u mill-IT. Dawn l-iżviluppi jħallu impatt fuq ir-relazzjoni bejn il-kontribwenti u l-amministrazzjonijiet tat-taxxa: huma jagħmluha aktar faċli biex il-kontribwenti jissodisfaw l-obbligi tagħhom u jgħinu lill-awtoritajiet tat-taxxa jidentifikaw u janalizzaw ir-riskji tal-VAT. Minħabba ħtieġa għal aktar dħul, aktar effiċjenza u konformità aħjar f’ambjent ta’ riżorsi dejjem jonqsu, l-awtoritajiet tat-taxxa qegħdin jiddependu dejjem aktar fuq il-ġbir u l-analiżi ta’ data diġitali dwar it-taxxa. Dan jippermetti lill-awtoritajiet tat-taxxa jiġbru data dwar it-taxxa kważi f’ħin reali, b’mod partikolari meta l-informazzjoni tkun tista’ tinġabar direttament mis-sistemi tal-kontribwent innifsu. Il-VAT hija waħda mill-ewwel taxxi li ġew kompletament diġitalizzati. Is-servizzi elettroniċi, il-kontijiet tal-kontribwenti, il-fatturar elettroniku, u l-użu ta’ dikjarazzjonijiet nazzjonali ta’ kontroll huma eżempji ta’ dawn l-iżviluppi.

F’dan il-perjodu ta’ rapportar, din it-tendenza għal użu dejjem jiżdied tal-IT tiġi identifikata b’mod ċar, għalkemm il-livell ta’ implimentazzjoni jvarja bejn l-Istati Membri. L-estrazzjoni u l-analiżi tad-data għandhom rwol dejjem jikber f’inizjattivi ta’ konformità u ta’ awditjar. Abbażi tad-data rċevuta mill-kontribwenti, l-awtoritajiet tat-taxxa huma mgħammra aħjar biex jikxfu relazzjonijiet kumplessi tan-negozju u attivitajiet frawdolenti, li, pereżempju, jagħtu lok għal awditi jew iwaqqfu l-ħlas ta’ rifużjonijiet.