MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 115/1

IL-PROGRAMM TA’ STOKKOLMA – EWROPA MIFTUĦA U SIGURA GĦAS-SERVIZZ U L-PROTEZZJONI TAĊ-ĊITTADINI

2010/C 115/01

WERREJ

1. LEJN EWROPA TAĊ-ĊITTADINI FL-ISPAZJU TA' LIBERTÀ, SIGURTÀ U ĠUSTIZZJA

1.1. Prijoritajiet politiċi

1.2. L-għodod

1.2.1. Fiduċja reċiproka

1.2.2. Implimentazzjoni

1.2.3. Leġislazzjoni

1.2.4. Aktar koerenza

1.2.5. Evalwazzjoni

1.2.6. Taħriġ

1.2.7. Komunikazzjoni

1.2.8. Dialogu mas-soċjetà ċivili

1.2.9. Finanzjament

1.2.10. Pjan ta' Azzjoni

1.2.11. Reviżjoni tal-Programm ta' Stokkolma

2. PROMOZZJONI TAD-DRITTIJIET TAĊ-ĊITTADINI: EWROPA TAD-DRITTIJIET

2.1. Ewropa mibnija fuq id-drittijiet fundamentali

2.2. Eżerċizzju sħiħ tad-dritt għal-libertà ta' moviment

2.3. Ngħixu flimkien fi spazju li jirrispetta d-diversità u li jipproteġi lil dawk l-aktar vulnerabbli

2.3.1. Razziżmu u ksenofobija

2.3.2. Drittijiet tat-tfal

2.3.3. Gruppi vulnerabbli

2.3.4. Vittmi tal-kriminalità, inkluż it-terroriżmu

2.4. Drittijiet tal-individwu fi proċedimenti kriminali

2.5. Protezzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini fis-soċjetà tal-informazzjoni

2.6. Parteċipazzjoni fil-ħajja demokratika tal-Unjoni

2.7. Dritt għal protezzjoni f'pajjiżi mhux Stati Membri

3. FAĊILITAR TA' ĦAJJET IN-NIES: EWROPA TA' LIĠI U ĠUSTIZZJA

3.1. Implimentazzjoni ulterjuri tar-rikonoxximent reċiproku

3.1.1. Liġi kriminali

3.1.2. Liġi ċivili

3.2. Tisħiħ ta' fiduċja reċiproka

3.2.1. Taħriġ

3.2.2. Żvilupp ta' netwerks

3.2.3. Evalwazzjoni

3.2.4. Titjib tal-għodod

3.2.5. Detenzjoni

3.2.6. Detenzjoni

3.3. Żvilupp ta' bażi ta' regoli minimi komuni

3.3.1. Liġi kriminali

3.3.2. Liġi ċivili

3.4. Benefiċċji għaċ-ċittadini ta’ spazju ġudizzjarju Ewropew

3.4.1. Faċilitar tal-aċċess għall-ġustizzja

3.4.2. Appoġġ għall-attività ekonomika

3.5. Tisħiħ tal-preżenza internazzjonali tal-Unjoni fil-qasam legali

3.5.1. Liġi ċivili

3.5.2. Liġi kriminali

4. EWROPA LI TIPPROTEĠI

4.1. Strateġija tas-Sigurtà Interna

4.2. Titjib tal-għodod għall-ħidma

4.2.1. Ħolqien ta’ kultura komuni

4.2.2. Ġestjoni tal-fluss ta' informazzjoni

4.2.3. Mobilizzazzjoni tal-għodod tekonoloġiċi meħtieġa

4.3. Linji ta' politika effettivi

4.3.1. Koperazzjoni Ewropea aktar effettiva għall-infurzar tal-liġi

4.3.2. Prevenzjoni aktar effettiva tal-kriminalità

4.3.3. Statistika

4.4. Protezzjoni kontra l-kriminalità serja u organizzata

4.4.1. Il-ġlieda kontra l-kriminalità serja u organizzata

4.4.2. Traffikar tal-bnedmin 46

4.4.3. Sfruttament sesswali tat-tfal u l-pedopornografija

4.4.4. Ċiberkriminalità

4.4.5. Kriminalità ekonomika u korruzzjoni

4.4.6. Drogi

4.5. Terroriżmu

4.6. L-Immaniġġar, komprensiv u effikaċi, mill-Unjoni tad-Diżastri: it-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-Unjoni għall-prevenzjoni, it-tħejjija u r-rispons ta' kull tip ta' diżastru

5. AĊĊESS GĦALL-EWROPA F'DINJA GLOBALIZZATA

5.1. Ġestjoni integrata tal-fruntieri esterni

5.2. Politika dwar il-viżi

6. EWROPA TA' RESPONSABBILTÀ, SOLIDARJETÀ U SĦUBIJA F'MATERJI TA' MIGRAZZJONI U ASIL

6.1. Politika dinamika u komprensiva dwar il-migrazzjoni

6.1.1. Konsolidazzjoni, żvilupp u implimentazzjoni tal-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni

6.1.2. Migrazzjoni u żvilupp

6.1.3. Politika miftiehma f'konformità mar-rekwiżiti nazzjonali tas-suq tax-xogħol

6.1.4. Linji ta' politika proattivi għall-migranti u d-drittijiet tagħhom

6.1.5. Integrazzjoni

6.1.6. Linji ta' politika effettivi għall-ġlieda kontra l-immigrazzjoni illegali

6.1.7. Minuri mhux akkumpanjati

6.2. Asil: spazju komuni ta' protezzjoni u solidarjetà

6.2.1. Spazju komuni ta' protezzjoni

6.2.2. Kondiviżjoni tar-responsabbiltajiet u solidarjetà bejn l-Istati Membri

6.2.3. Id-dimensjoni esterna tal-asil

7. L-EWROPA F'DINJA GLOBALIZZATA - ID-DIMENSJONI ESTERNA TAL-LIBERTA, IS-SIGURTÀ U L-ĠUSTIZZJA

7.1. Dimensjoni esterna msaħħa

7.2. Drittijiet tal-bniedem

7.3. Prijoritajiet tematiċi kontinwati b'għodod ġodda

7.4. Ftehimiet ma' pajjiżi terzi

7.5. Prijoritajiet ġeografiċi u organizzazzjonijiet internazzjonali

7.6. Organizzazzjonijiet internazzjonali u promozzjoni ta' standards Ewropej u internazzjonali

LISTA TA’ ABBREVJAZZJONIJIET

1. LEJN EWROPA TAĊ-ĊITTADINI FL-ISPAZJU TA' LIBERTÀ, SIGURTÀ U ĠUSTIZZJA

Il-Kunsill Ewropew jafferma mill-ġdid il-prijorità li jagħti lill-iżvilupp ta' spazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, li tirrispondi għal tħassib ċentrali tal-popli tal-Istati miġburin flimkien fl-Unjoni.

Filwaqt li bnejna fuq il-kisbiet tal-Programmi ta' Tampere u tal-Aja, s'issa nkiseb progress sinifikattiv f'dan il-qasam. Il-kontrolli fuq il-fruntieri interni tneħħew fiż-żona Schengen u l-fruntieri esterni tal-Unjoni issa qed jiġu ġestiti b'mod aktar koerenti. Matul l-iżvilupp tal-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni, id-dimensjoni esterna tal-politika tal-Unjoni dwar il-migrazzjoni tiffoka fuq djalogu u sħubiji ma' pajjiżi terzi, abbażi ta' interessi reċiproċi. Ittieħdu passi sinifikattivi lejn il-ħolqien ta' Sistema Ewropea tal-Asil. Aġenziji Ewropej bħall-Europol, l-Eurojust, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għad-Drittijiet Fundamentali u l-Frontex laħqu maturità operazzjonali fl-oqsma ta' attività rispettivi tagħhom. Il-koperazzjoni f’materji ċivili qed tiffaċilita l-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini u l-koperazzjoni fl-infurzar tal-liġi qed tagħti sigurtà msaħħa.

Minkejja dawn il-kisbiet importanti u oħrajn fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, l-Ewropa għadha qed tiffaċċja sfidi. Dawn l-isfidi għandhom jiġu indirizzati b'mod komprensiv. Għalhekk jinħtieġu sforzi ulterjuri sabiex tittejjeb il-koerenza bejn l-oqsma ta' politika. Barra minn hekk, għandha tiġi intensifikata l-koperazzjoni ma' pajjiżi sħab.

Għalhekk wasal iż-żmien għal aġenda ġdida sabiex l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jkunu jistgħu jibnu fuq il-kisbiet u jiffaċċjaw sfidi futuri. Għal dan l-għan, il-Kunsill Ewropew adotta dan il-programm pluriennali ġdid li ser ikun magħruf bħala l-Programm ta' Stokkolma, għall-perijodu 2010-2014.

Il-Kunsill Ewropea jilqa' r-rwol dejjem akbar li l-Parlament Ewropew u l-Parlamenti Nazzjonali ser ikollhom b'segwitu għad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona (1). Iċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi ser ikollhom opportunità akbar li jgħarrfu u jiskambjaw pubblikament il-fehmiet tagħhom fl-oqsma kollha ta' azzjoni tal-Unjoni f'konformità mal-Artikolu 11 tat-TUE. Dan ser isaħħaħ in-natura miftuħa u demokratika tal-Unjoni għall-benefiċċju tal-popli tagħha.

It-Trattat jiffaċilita l-proċess tal-ilħuq tal-miri deskritti f'dan il-programm, kemm għall-istituzzjonijiet tal-Unjoni kif ukoll għall-Istati Membri. Huwa kkonfermat ir-rwol tal-Kummissjoni fit-tħejjija tal-inizjattivi, kif ukoll id-dritt għal grupp ta' mill-inqas seba' Stati Membri li jippreżentaw proposti leġislattivi. Il-proċess leġislattiv huwa mtejjeb permezz tal-użu, fil-maġġoranza tas-setturi, tal-proċedura ta' kodeċiżjoni, b'hekk jingħata involviment sħiħ lill-Parlament Ewropew. Il-Parlamenti Nazzjonali ser ikollhom rwol dejjem akbar fil-progress leġislattiv. Billi jissaħħaħ ukoll ir-rwol tal-Qorti tal-Ġustizzja, ser ittejjeb il-kapaċità Ewropea li timplimenta bis-sħiħ il-politika f'dan il-qasam u li tiżgura l-konsistenza tal-interpretazzjoni.

L-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom jużaw l-opportunitajiet kollha offruti mit-Trattat ta' Lisbona biex isaħħaħ l-ispazju Ewropew ta' libertà, sigurtà u ġustizzja għall-benefiċċju taċ-ċittadini tal-Unjoni.

Dan il-programm jiddefinixxi linji gwida strateġiċi għall-ippjanar leġislattiv u operattiv fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja f'konformità mal-Artikolu 68 tat-TFUE.

1.1. Prijoritajiet politiċi

Il-Kunsill Ewropew iqis li prijorità għas-snin li ġejjin ser tkun li wieħed jiffoka fuq l-interessi u l-ħtiġijiet taċ-ċittadini. L-isfida ser tkun biex jiġi żgurat rispett għal-libertajiet fundamentali u l-integrità filwaqt li tiġi garantita sigurtà fl-Ewropa. Huwa tal-akbar importanza li l-miżuri għall-infurzar tal-liġi u l-miżuri għas-salvagwardja tad-drittijiet individwali, l-istat tad-dritt u r-regoli ta' protezzjoni internazzjonali jimxu id f'id fl-istess direzzjoni u jissaħħu reċiprokament.

L-azzjonijiet kollha meħuda fil-ġejjieni għandhom jiffokaw fuq iċ-ċittadin tal-Unjoni u persuni oħra li l-Unjoni hija responsabbli għalihom. Fis-snin li ġejjin, l-Unjoni għandha taħdem lejn il-prijoritajiet ewlenin li ġejjin:

Il-promozzjoni taċ-ċittadinanza u d-drittijiet fundamentali: Iċ-ċittadinanza Ewropea għandha ssir realtà tanġibbli. L-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja għandu fuq kollox ikun spazju uniku fejn id-drittijiet fundamentali jkunu protetti. It-tkabbir taż-żona ta' Schengen għandu jkompli. Ir-rispett għall-persuna umana u d-dinjità tal-bniedem u għad-drittijiet l-oħra stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali u l-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem huma valuri ċentrali. Per eżempju, l-eżerċizzju ta’ dawn il-libertajiet u l-privatezza taċ-ċittadini għandhom jiġu ppreservati lil hinn mill-fruntieri nazzjonali, speċjalment permezz tal-protezzjoni tad-data personali. Għandha ssir konċessjoni għall-ħtiġijiet speċjali ta' persuni vulnerabbli u ċ-ċittadini tal-Unjoni u ċittadini oħra għandhom ikunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet speċifiċi tagħhom bis-sħiħ fl-Unjoni, u, fejn rilevanti, anke barra l-Unjoni.

Ewropa ta' liġi u ġustizzja: Il-kisba ta' spazju Ewropew ta' ġustizzja għandu jiġi kkonsolidat sabiex wieħed imur lil hinn mill-frammentazzjoni attwali. Għandha tingħata prijorità lil mekkaniżmi li jiffaċilitaw l-aċċess għall-ġustizzja, sabiex il-persuni jkunu jistgħu jinfurzaw id-drittijiet tagħhom fl-Unjoni kollha. Għandha wkoll tittejjeb il-koperazzjoni bejn il-professjonisti pubbliċi, kif ukoll it-taħriġ tagħhom u għandhom jiġu mmobilizzati riżorsi biex jitneħħew l-ostakoli għar-rikonoxximent ta' atti legali fi Stati Membri oħra.

Ewropa li tipproteġi: Għandha tiġi żviluppata strateġija tas-sigurtà interna sabiex titjieb aktar is-sigurtà fl-Unjoni u b'hekk tiġi protetta l-ħajja u s-sikurezza taċ-ċittadini tal-Unjoni u jiġu ttrattati l-kriminalità organizzata, it-terroriżmu u theddid ieħor. L-istrateġija għandha timmira li ssaħħaħ il-koperazzjoni fl-infurzar tal-liġi, il-ġestjoni tal-fruntieri, il-protezzjoni ċivili, l-immaniġġar tad-diżastri kif ukoll il-koperazzjoni ġudizzjarja kriminali sabiex l-Ewropa ssir aktar sigura. Barra minn hekk, jeħtieġ li l-Unjoni tibbaża l-ħidma tagħha fuq is-solidarjetà bejn l-Istati Membri u tagħmel użu sħiħ mill-Artikolu 222 tat-TFUE.

Aċċess għall-Ewropa f'dinja globalizzata: L-aċċess għall-Ewropa għal negozjanti, turisti, studenti, xjentisti, ħaddiema, persuni li jeħtieġu protezzjoni internazzjonali u persuni oħra li għandhom interess leġittimu li jaċċedu għat-territorju tal-Unjoni għandu jsir aktar effettiv u effiċjenti. Fl-istess ħin, l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jridu jiggarantixxu s-sigurtà għaċ-ċittadini tagħhom. Il-ġestjoni integrata tal-fruntieri u l-linji ta' politika dwar il-viżi għandha jitfasslu biex jaqdu dawn l-għanijiet.

Ewropa ta' responsabbiltà, solidarjetà u sħubija fi kwistjonijiet ta' migrazzjoni u asil: L-iżvilupp ta' politika Ewropea komprensiva u progressiva dwar il-migrazzjoni, ibbażata fuq is-solidarjetà u r-responsabbiltà, tibqa' objettiv ewlieni tal-politika għall-Unjoni. Jeħtieġ li titwettaq implimentazzjoni effettiva tal-istrumenti legali kollha rilevanti u li jsir użu sħiħ tal-Aġenziji u l-Uffiċċji rilevanti li jaħdmu f'dan il-qasam. Ġestjoni tajba tal-migrazzjoni tista' tkun ta' benefiċċju għall-partijiet interessati kollha. Il-Patt Ewropew dwar l-Immigrazzjoni u l-Asil jipprovdi bażi ċara għal aktar żvilupp f'dan il-qasam. L-Ewropa ser teħtieġ politika flessibbli li tirrispondi għall-prijoritajiet u l-ħtiġijiet tal-Istati Membri u tippermetti lill-migranti jieħdu vantaġġ sħiħ mill-potenzjal tagħhom. Għandu jkun żgurat aċċess għal proċeduri tal-asil legalment sikuri u effiċjenti għall-persuni li jeħtieġu protezzjoni. Barra minn hekk, sabiex jinżammu sistemi ta' immigrazzjoni u asil kredibbli u sostenibbli fl-Unjoni, jinħtieġu li jsiru l-prevenzjoni, il-kontroll u l-ġlieda kontra l-migrazzjoni illegali peress li l-Unjoni tiffaċċja pressjoni dejjem akbar mill-flussi ta' migrazzjoni illegali u b'mod partikolari l-Istati Membri fil-fruntieri esterni tagħhom, inkluż fil-fruntieri ta' Nofsinhar skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew f'Ottubru 2009.

Ir-rwol tal-Ewropa f'dinja globalizzata – id-dimensjoni esterna: L-importanza tad-dimensjoni esterna tal-politika tal-Unjoni fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja tissottolinja l-ħtieġa għal aktar integrazzjoni ta' dawn il-linji ta' politika fil-linji ta' politika ġenerali tal-Unjoni. Id-dimensjoni esterna hija essenjali biex jiġu indirizzati l-isfidi ċentrali li qed niffaċċjaw u jingħataw aktar opportunitajiet liċ-ċittadini tal-Unjoni biex jaħdmu u jwettqu negozju ma' pajjiżi fid-dinja kollha. Din id-dimensjoni esterna hija kruċjali għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-objettivi ta' dan il-programm u għandha b'mod partikolari titqies fi, u tkun kompletament koerenti mal-aspetti l-oħra kollha tal-politika barranija tal-Unjoni.

1.2. L-għodod

Jekk il-programm pluriennali li jmiss għandu jiġi implimentat b'suċċess, l-għodod li ġejjin huma importanti.

1.2.1. Fiduċja reċiproka

Il-fiduċja reċiproka bejn l-awtoritajiet u s-servizzi fl-Istati Membri differenti u bejn dawk li jieħdu deċiżjonijiet, hija l-bażi għal koperazzjoni effiċjenti f'dan il-qasam. Għalhekk waħda mill-isfidi ewlenin għall-futur hija li tiġi żgurata fiduċja u li jinstabu modi ġodda biex jiżdiedu d-dipendenza fuq is-sistemi legali differenti fl-Istati Membri u l-fehim reċiproku bejniethom.

1.2.2. Implimentazzjoni

Fis-snin li ġejjin jeħtieġ li tingħata aktar attenzjoni lill-implimentazzjoni, l-infurzar u l-evalwazzjoni kompleti u effettivi ta' strumenti eżistenti. Għandha tiġi żgurata t-traspożizzjoni legali bl-użu, kemm jista' jkun u kull meta possibbli, tal-għodod istituzzjonali eżistenti.

Iż-żmien meħud biex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet taċ-ċittadini u n-negozji għandu wkoll ikun iqsar fil-futur. L-Unjoni għanda tiffoka fuq l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet taċ-ċittadini u l-prattikanti u r-risponsi adegwati. L-iżvilupp ta' azzjoni fil-livell tal-Unjoni għandu jinvolvi l-kompetenza tal-Istati Membri u jqis firxa ta' miżuri, inklużi soluzzjonijiet non-leġislattivi bħal manwali miftehma, il-kondiviżjoni tal-aħjar prattika (inter alia, l-aħjar użu tan-Netwerks Ġudizzjarji Ewropej) u proġetti reġjonali li jindirizzaw dawk il-ħtiġijiet, b'mod partikolari meta jkunu jistgħu jiproduċu rispons malajr.

1.2.3. Leġislazzjoni

B'mod ġenerali, inizjattivi leġislattivi ġodda, mill-Kummissjoni jew mill-Istati Membri meta t-Trattat jipprevedi dan (2), għandhom jiġu ppreżentati unikament wara verifika tar-rispett għall-prinċipji ta' proporzjonalità u sussidjarjetà, tħejjija bir-reqqa , inklużi valutazzjonijiet tal-impatt minn qabel, li jinvolvu wkoll l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-konsegwenzi finanzjarji u bl-użu tal-kompetenza tal-Istati Membri. Huwa kruċjali li jiġu evalwati l-implikazzjonijiet tal-inizjattivi leġislattivi l-ġodda fuq l-erba' libertajiet skont it-Trattat u li jiġi żgurat li inizjattivi bħal dawn ikunu kompletament kompatibbli mal-prinċipji tas-suq intern.

Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li l-iżvilupp ta' leġislazzjoni fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja huwa impressjonanti, iżda għandu n-nuqqasijiet fir-rigward ta' duplikazzjoni ta' xogħol u ċertu nuqqas ta' koerenza. Fl-istess ħin, il-kwalità tal-leġislazzjoni inkluż il-lingwaġġ użat f'xi wħud mill-atti legali jistgħu jittejbu.

Għandha tiġi kkunsidrata reviżjoni orizzontali tal-istrumenti adottati, fejn ikun il-każ, sabiex tittejjeb il-konsistenza u l-konsolidazzjoni tal-leġislazzjoni. Il-koerenza legali u l-faċilità tal-aċċessibbiltà huma partikolarment importanti. Il-prinċipji ta' regolamentazzjoni aħjar u tat-tfassil aħjar tal-liġijiet għandhom jissaħħu tul il-proċedura kollha tat-teħid tad-deċizjonijiet. Il-ftehim inter-istituzzjonali dwar it-tfassil aħjar tal-liġijiet milħuq bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni (3) għandu jiġi applikat b’mod sħiħ. Fl-istadji kollha tal-proċedura interistizzjonali tagħhom, l-istituzzjonijiet kollha tal-Unjoni għandhom jagħmlu sforz biex ifasslu l-leġislazzjoni tal-Unjoni b'lingwaġġ ċar u li jinftiehem.

1.2.4. Aktar koerenza

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill u lil-Kummissjoni biex isaħħu l-koordinazzjoni interna sabiex jiksbu koerenza akbar bejn l-elementi esterni u interni tal-ħidma fil-qasam tal-libertà, is-sigurtà u l-ġustizzja. L-istess ħtieġa għal koerenza u koordinazzjoni mtejba tapplika għall-aġenziji tal-Unjoni (l-Europol, l-Eurojust, il-Frontex, il-Kulleġġ Ewropew tal-Pulizija (CEPOL), iċ-Ċentru Ewropew għall-Monitoraġġ tad-Droga u d-Dipendenza fuq id-Droga (EMCDDA), l-Uffiċċju Ewropew futur ta' Appoġġ fil-Qasam tal-Asil (EASO ) u l-Aġenzija tal-Unjoni għad-Drittijiet Fundamentali). Il-Kunsill għandu jeżerċita aktar superviżjoni politika fuq l-aġenziji, per eżempju billi jfassal konklużjonijiet dwar ir-rapporti annwali. regoli speċjali rigward xi aġenzjiji.

1.2.5. Evalwazzjoni

It-Trattat ta' Lisbona jipprevedi li jistgħu jittieħdu miżuri sabiex l-Istati Membri, f'koperazzjoni mal-Kummissjoni, għandhom jimpenjaw ruħhom f'evalwazzjoni oġġettiva u imparzjali tal-implimentazzjoni tal-linji ta' politika fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, b'mod partikolari biex tiġi promossa l-applikazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku. Il-Parlament Ewropew u l-parlamenti nazzjonali għandhom jiġu informati bil-kontenut u r-riżultati tal-evalwazzjonijiet. Il-Kunsill Ewropew iqis li mekkaniżmi ta' evalwazzjoni bħal dawn għandhom jevitaw id-duplikazzjoni u, fit-tul, jinkludu l-linji ta' politika kollha fil-qasam. Għandu jkun hemm ukoll sistema effiċjenti ta' segwitu għal evalwazzjonijiet bħal dawn.

Għandha ssir evalwazzjoni tal-effikaċja tal-istrumenti legali adottati fil-livell tal-Unjoni. L-evalwazzjoni hija meħtieġa wkoll biex jiġi identifikat kwalunkwe ostakolu għall-funzjonament tajjeb tal-ispazju ġudizzjarju Ewropew. Din għandha tiffoka fuq problemi speċifiċi u għalhekk tiffaċilita l-applikazzjoni sħiħa tal-prinċipju ta' rikonoxximent reċiroku. Għandha titfittex il-koperazzjoni ġudizzjarja f'materji kriminali bħala l-ewwel linja ta’ politika għall-evalwazzjoni. Madankollu, linji oħra ta' politika ser ikollhom isegwu, bħar-rispett għall-proċeduri ta' asil fil-leġislazzjoni rilevanti. Il-proċeduri ta' evalwazzjoni għandhom jiġu adattati għall-politika inkwistjoni, fejn meħtieġ.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tippreżenta proposta waħda jew diversi proposti skont l-Artikolu 70 tat-TFUE rigward l-evalwazzjoni tal-linji ta' politika tal-Unjoni li huma msemmija fit-Titolu V tat-TFUE. Fejn ikun il-każ, dik il-proposta (jew proposti) għandhom jinkludu mekkaniżmu ta' evalwazzjoni bbażat fuq is-sistema stabbilita sew ta' evalwazzjoni bejn il-pari. L-evalwazzjoni għandha titwettaq perijodikament, għandha tinkludi sistema ta' segwitu effiċjenti, u għandha tiffaċilita fehim aħjar tas-sistemi nazzjonali sabiex jiġu identifikati l-aħjar prattika u l-ostakoli għall-koperazzjoni. Il-professjonisti għandhom ikunu jistgħu jikkontribwixxu għall-evalwazzjonijiet. Il-Kunsill għandu, fil-prinċipju, ikollu rwol ta' mexxej fil-proċess ta' evalwazzjoni, u b'mod partikolari fis-segwitu tiegħu.

Għandha tiġi evitata d-duplikazzjoni ma' mekkaniżmu oħra ta' evalwazzjoni, iżda għandhom jitfittxu sinerġiji u koperazzjoni, b'mod partikolari mal-ħidma tal-Kunsill tal-Ewropa. L-Unjoni għandha jkollha rwol attiv fil-ħidma ta' korpi ta' monitoraġġ tal-Kunsill tal-Ewropa u għandha tikkontribwixxi fiha.

1.2.6. Taħriġ

Sabiex titrawwem kultura ġudizzjarja u tal-infurzar tal-liġi Ewropea ġenwina, huwa essenzjali li jiżdied it-taħriġ dwar kwistjonijiet relatati mal-Unjoni u li dan ikun sistematikament aċċessibbli għall-professjonijiet kollha involuti fl-implimentazzjoni tal-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja. Dan ser jinkludi imħallfin, prosekuturi, persunal ġudizzjarju, pulizija u uffiċjali tad-dwana u tal-għassa mal-fruntieri.

Għandu jitfittex l-objettiv ta' Skemi Ewropej ta' Taħriġ sistematiċi offruti lill-persuni kollha involuti. L-ambizzjoni għall-Unjoni u l-Istati Membri tagħha għandha tkun li sal-2015, numru sostantiv ta' professjonisti jkunu pparteċipaw fi Skema Ewropea ta' Taħriġ jew fi programm ta' skambju ma' Stat Membru ieħor, li jista' jkun parti mill-iskemi ta' taħriġ diġà eżistenti. Għal dan l-għan għandhom jintużaw b'mod partikolari l-istituzzjonijiet ta' taħriġ eżistenti.

L-Istati Membri għandhom ir-responsabbiltà primarja f'dan ir-rigward, iżda l-Unjoni għandha tappoġġa u ssostni finanzjarjament l-isforzi tagħhom u tkun tista' wkoll ikollha l-mekkaniżmi tagħha stess biex tissupplimenta l-isforzi nazzjonali. Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li l-aspetti ta' koperazzjoni internazzjonali u tal-Unjoni għandhom ikunu parti mill-kurrikuli nazzjonali. Għat-taħriġ tal-imħallfin, il-prosekuturi u l-persunal ġudizzjarju, huwa importanti li tiġi salwagwardata l-indipendenza ġudizzjarja filwaqt li fl-istess ħin għandha titqiegħed enfasi fuq id-dimensjoni Ewropea għall-professjonisti li ta' spiss jużaw l-istrumenti Ewropej. Is-CEPOL u l-Frontex għandhom ikollhom rwol ċentrali fit-taħriġ tal-persunal tal-infurzar tal-liġi u l-uffiċjali tal-għassa mal-fruntieri bil-ħsieb li tiġi żgurata dimensjoni Ewropea fit-taħriġ. It-taħriġ tal-uffiċjali tal-għassa mal-fruntieri u l-uffiċjali tad-dwana huwa ta' importanza speċjali bil-ħsieb li jitrawwem approċċ komuni għal ġestjoni integrata tal-fruntieri. Jistgħu jitfittxu soluzzjonijiet fil-livell Ewropew, bil-ħsieb li jissaħħu l-Iskemi Ewropej ta' Taħriġ. Għandhom jiġu żviluppati wkoll programmi ta' tagħlim elettroniku u materjal ta' taħriġ komuni biex il-professjonisti jiġu mħarrġa fil-mekkaniżmi Ewropej.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tipproponi Pjan ta' Azzjoni biex jiżdied sostanzjalment u sistematikament fl-Unjoni il-livell tal-iskemi Ewropej ta' taħriġ u tal-programmi ta’ skambju. Il-Pjan għandu jipproponi kif jiġi żgurat li terz mill-pulizija kollha involuti fil-koperazzjoni Ewropea bejn il-pulizija u nofs l-imħallfin, il-prosekuturi u l-persunal ġudizzjarju involuti fil-koperazzjoni ġudizzjarja Ewropea kif ukoll nofs il-professjonisti l-oħra involuti fil-koperazzjoni Ewropea jkunu jistgħu jiġu offruti Skemi Ewropej ta' Taħriġ;

— teżamina dak li jista' jiġi definit bħala Skema Ewropea ta' Taħriġ, u tissuġġerixxi fil-Pjan ta' Azzjoni kif tista' tiġi żviluppata din l-idea bil-ħsieb li tingħata dimensjoni Ewropea;

— tistabbilixxi programmi speċifiċi ta' skambju fuq l-istil tal-“Erasmus”, li jkunu jistgħu jinvolvu stati li mhumiex membri u b'mod partikolari pajjiżi kandidati u pajjiżi li magħhom l-Unjoni kkonkludiet Ftehimiet ta' Sħubija u Koperazzjoni;

— tiżgura li l-parteċipazzjoni f'korsijiet, eżerċizzji u programmi ta' skambju konġunti, tiġi deċiża abbażi ta' kompiti u ma tkunx tiddependi fuq kriterji speċifiċi għas-settur.

1.2.7. Komunikazzjoni

Il-kisbiet fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja ġeneralment huma ta' importanza kbira għaċ-ċittadini, in-negozji u l-professjonisti. Il-Kunsill Ewropew għalhekk jappella lill-istituzzjonijiet kollha tal-Unjoni, b'mod partikolari lill-Kummissjoni kif ukoll lill-Istati Membri, biex jikkunsidraw modi biex jikkomunikaw aħjar liċ-ċittadini u l-prattikanti r-riżultati konkreti tal-politika fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja. Huwa jitlob lill-Kummissjoni biex tfassal strateġija dwar kif ikun aħjar li jiġi spjegat liċ-ċittadini kif jistgħu jibbenefikaw mill-għodod u l-oqfsa legali l-ġodda, per eżempju permezz tal-użu tal-proġett “e-Justice” u tal-Portal “e-Justice”.

1.2.8. Dialogu mas-soċjetà ċivili

Il-Kunsill Ewropew iħeġġeġ biex l-istituzzjonijiet tal-Unjoni, fil-qafas tal-kompetenzi tagħhom, iżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari ma' assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u s-soċjetà ċivili. Il-Kummissjoni għandha timplimenta mekkaniżmi speċifiċi, bħall-Forum Ewropew għall-Ġustizzja, biex jiżdied id-djalogu f'oqsma fejn dawn il-mekkaniżmi huma adegwati.

1.2.9. Finanzjament

Il-Kunsill Ewropew jenfasizza li l-Programm ta' Stokkolma għandu jkun iffinanzjat taħt l-intestaturi u l-limiti massimi tal-qafas finanzjarju attwali. Ħafna mill-miżuri u l-azzjonijiet f’dan il-programm jistgħu jiġu implimentati permezz ta' użu aktar effettiv ta' strumenti u fondi eżistenti.

Il-Kunsill Ewropew jinnota li l-perspettivi finanzjarji attwali jiskadu fl-aħħar tal-2013. Huwa jissottolinja l-intenzjoni tiegħu li jirrifletti l-għanijiet tal-Programm ta' Stokkolma. Madankollu, dan il-programm ma jippreġudikax in-negozjati dwar il-perspettivi finanzjarji li jmiss.

Il-Kunsill Ewropew iqis ukoll li l-proċeduri għall-applikazzjoni għall-programmi ta' finanzjament, filwaqt li jieħdu kont tal-esperjenza tal-Istati Membri, għandhom ikunu trasparenti, flessibbli, koerenti u integrati u għandhom isiru aċċessibbli aktar faċilment għall-amministrazzjonijiet, l-imsieħba u l-prattikanti stabbiliti permezz tad-disseminazzjoni attiva ta' linji gwida ċari, mekkaniżmu għall-identifikazzjoni tal-imsieħba u programmazzjoni preċiża. Il-Kunsill Ewropew jitlob lill-Kummissjoni teżamina mezzi adegwati biex jinkiseb dak l-għan.

Fil-perspettivi finanzjarji li jmiss, għandu jiġi eżaminat kif l-aħjar li jitfasslu l-istrumenti finanzjarji sabiex jiġi żgurat appoġġ adatt għall-proġetti operattivi żviluppati barra mill-Unjoni li jsaħħu s-sigurtà tal-Unjoni, b'mod partikolari fil-qasam tal-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u t-terroriżmu. Għandha tingħata konsiderazzjoni attenta lil mezzi kif titħaffef ir-reazzjoni tal-Unjoni għal avvenimenti urġenti f'dan il-qasam f'termini ta' assistenza finanzjarja u kif tingħata assistenza teknika għall-implimentazzjoni globali ta' konvenzjonijiet internazzjonali, bħal dawk relatati mat-terroriżmu.

1.2.10. Pjan ta' Azzjoni

Fid-dawl tal-Programm ta' Stokkolma, il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta fil-pront Pjan ta' Azzjoni fl-ewwel sitt xhur tal-2010 li għandu jiġi adottat mill-Kunsill. Dan il-Pjan ta' Azzjoni għandu jittraduċi l-għanijiet u l-prijoritajiet tal-Programm ta' Stokkolma f'azzjonijiet konkreti bi skeda ċara għall-adozzjoni u l-implimentazzjoni. Huwa għandu jinkludi proposta għal skeda ta' żmien għat-trasformazzjoni ta' strumenti b'bażi legali ġdida.

1.2.11. Reviżjoni tal-Programm ta' Stokkolma

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta, qabel Ġunju 2012, reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-implimentazzjoni tal-Programm ta' Stokkolma. Il-programmi tat-Trio tal-Presidenza u l-programmi leġislattivi tal-Kummissjoni għandhom jiġu ppubblikati malajr kemm jista' jkun sabiex il-parlamenti nazzjonali jkunu jistgħu jkollhom viżjoni bikrija tal-proposti.

2. PROMOZZJONI TAD-DRITTIJIET TAĊ-ĊITTADINI: EWROPA TAD-DRITTIJIET

2.1. Ewropa mibnija fuq id-drittijiet fundamentali

L-Unjoni hija bbażata fuq valuri komuni u r-rispett għad-drittijiet fundamentali. Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona, l-adeżjoni rapida tal-Unjoni mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali ikollha importanza prinċipali. Dan ser isaħħaħ l-obbligu tal-Unjoni, inklużi l-istituzzjonijiet tagħha, li tiżgura li fl-oqsma kollha tal-attività tagħha, id-drittijiet u l-libertajiet fundamentali jiġu promossi b'mod attiv. Il-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni u l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem ser tkun tista' tkompli tiżviluppa bl-istess pass, filwaqt li jiġi msaħħaħ il-ħolqien ta' sistema Ewropea uniformi għad-drittijiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem ibbażata fuq il-Konvenzjoni Ewropea u dawk stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

Il-Kunsill Ewropew jistieden:

— lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta dwar l-adeżjoni tal-Unjoni mal-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali bħala kwistjoni urġenti,

— lill-istituzzjonijiet u l-Istati Membri tal-Unjoni biex jiżguraw li l-inizjattivi legali jkunu u jibqgħu konsistenti mad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tul il-proċess leġislattiv kollu billi tissaħħaħ l-applikazzjoni tal-metodoloġija għal monitoraġġ sistematiku u rigoruż tal-konformità mal-Konvenzjoni Ewropea u d-drittijiet u l-libertajiet stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni biex:

— jagħmlu użu sħiħ mill-kompetenza tal-Aġenzija tal-Unjoni għad-Drittijiet Fundamentali u biex jikkonsultaw, fejn meħtieġ, mal-Aġenzija, f'konformità mal-mandat tagħha, rigward l-iżvilupp ta' linji ta' politika u leġislazzjoni b'implikazzjonijiet għad-drittijiet fundamentali, u biex jużawha għall-komunikazzjoni liċ-ċittadini ta' kwistjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem li jolqtuhom fil-ħajja tagħhom ta' kuljum,

— jissoktaw l-isforzi tal-Unjoni għall-abolizzjoni tal-piena tal-mewt, it-tortura u trattament inuman u degradanti ieħor.

— ikomplu jappoġġaw u jippromwovu l-attività tal-Unjoni u tal-Istati Membri kontra l-impunità u fil-ġlieda kontra reati ta' ġenoċidju, reati kontra l-umanità u reati tal-gwerra; f'dak il-kuntest, jippromwovu l-koperazzjoni bejn l-Istati Membri, pajjiżi terzi u t-tribunali internazzjonali f'dan il-qasam, u b'mod partikolari l-Qorti Kriminali Internazzjonali (ICC), u jiżviluppaw skambju ta' informazzjoni ġudizzjarja u tal-aħjar prattika fir-rigward tal-prosekuzzjoni ta' reati bħal dawn fin-Netwerk Ewropew ta' Punti ta' Kuntatt, fir-rigward ta' persuni responsabbli għal reati ta’ ġenoċidju, reati kontra l-umanità u reati tal-gwerra.

L-Unjoni hija żona ta' valuri kondiviżi, valuri li mhumiex kompatibbli ma' reati ta’ ġenoċidju, reati kontra l-umanità u reati tal-gwerra, inklużi reati mwettqa minn reġimi totalitarji. Kull Stat Membru għandu l-approċċ tiegħu għal din il-kwistjoni iżda, fl-interess tar-rikonċiljazzjoni, il-memorja ta' dawn ir-reati għandha tkun memorja kollettiva, kondiviża u promossa, fejn possibbli, minna kollha. L-Unjoni għandu jkolha r-rwol ta' faċilitatur.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— teżamina u tirrapporta lill-Kunsill fl-2010 dwar jekk hemmx ħtieġa għal proposti addizzjonali li jkopru l-iskużar, iċ-ċaħda jew it-trivjalizzazzjoni esagerata ta' reati ta' ġenoċidju, reati kontra l-umanità u reati tal-gwerra diretti kontra grupp ta' persuni ddefinit b'riferiment għal kriterji oħra minbarra r-razza, il-kulur, ir-reliġjon, id-dixxendenza jew l-oriġini nazzjonali jew etnika, bħall-istatus soċjali jew il-konvinzjonijiet politiċi.

2.2. Eżerċizzju sħiħ tad-dritt għal-libertà ta' moviment

Id-dritt għal-libertà ta' moviment taċ-ċittadini u l-membri tal-familja tagħhom fl-Unjoni huwa wieħed mill-prinċipji fundamentali li fuqhom hi bbażata l-Unjoni u taċ-ċittadinanza Ewropea. Iċ-ċittadini tal-Unjoni għandhom id-dritt jiċċaqalqu u jirresjedu liberament fit-territorju tal-Istati Membri, id-dritt li jivvutaw u li jippreżentaw ruħhom bħala kandidati fl-elezzjonijiet fil-Parlament Ewropew u fl-elezzjonijiet muniċipali fl-Istat Membru ta' residenza tagħhom, il-protezzjoni ta' awtoritajiet diplomatiċi u konsulari ta' Stati Membri oħra eċċ. Meta jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom, iċ-ċittadini jiġu żgurati trattament ugwali skont il-kondizzjonijiet stipulati mil-liġi tal-Unjoni. Għaldaqstant, l-implimentazzjoni effettiva tal-leġislazzjoni rilevanti tal-Unjoni hija prijorità.

Kif innota l-Parlament Ewropew, il-koperazzjoni fil-qasam ta' Schengen, li neħħiet il-kontrolli interni fuq il-fruntieri fil-parti l-kbira tal-Unjoni, hija kisba kbira fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja. Il-Kunsill Ewropew ifakkar fir-rabta tiegħu mat-tkabbir ulterjuri taż-żona Schengen. Dment li jkunu ġew sodisfatti r-rekwiżiti kollha għall-applikazzjoni tal-acquis ta' Schengen, l-Kunsill Ewropew jappella lill-Kunsill, lill-Parlament Ewropew u lill-Kummissjoni biex jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex tkun permessa t-tneħħija tal-kontrolli fuq il-fruntieri interni mal-Istati Membri li fadal u li ddikjaraw li huma lesti jissieħbu fiż-żona Schengen mingħajr dewmien.

Jeħtieġ li ċ-ċittadini tal-Unjoni jingħataw assistenza fil-proċeduri amministrattivi u legali li huma jiffaċċjaw meta jeżerċitaw id-dritt għal-libertà ta' moviment. Fil-qafas tat-Trattat, għandhom jitneħħew l-ostakoli li jimponu restrizzjoni fuq dan id-dritt fil-ħajja ta' kuljum.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tissorvelja l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni ta' dawn ir-regoli sabiex jiġi garantit id-dritt għal-libertà ta' moviment.

Il-kisba ta' dritt għal residenza skont il-liġi tal-Unjoni għaċ-ċittadini tal-Unjoni u l-membri tal-familja tagħhom huwa vantaġġ inerenti fl-eżerċizzju tad-dritt għal-libertà ta' moviment. Il-fini ta' dak id-dritt, madankollu, mhuwiex li jiġu evitati r-regoli dwar l-immigrazzjoni. Il-libertà ta' moviment ma jinvolvix biss drittijiet iżda jimponi wkoll obbligi fuq dawk li jibbenefikaw minnu; għandhom jiġu evitati l-abbuż u l-frodi. L-Istati Membri għandhom jissalvagwardaw u jipproteġu d-dritt għal-libertà ta' moviment billi jaħdmu flimkien, u mal-Kummissjoni, biex jiġġieldu azzjonijiet ta' natura kriminali b'miżuri b'saħħithom u proporzjonati, b'kont debitu meħud tal-liġi applikabbli.

Għaldaqstant, il-Kunsill Ewropew jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex:

— tissorvelja l-implimentazzjoni u l-applikazzjoni ta' dawn ir-regoli sabiex jiġu evitati l-abbuż u frodi;

— teżamina l-aħjar mod għall-iskambju ta' informazzjoni, inter alia, rigward permessi ta' residenza u dokumentazzjoni u dwar kif tingħata assistenza lill-awtoritajiet tal-Istati Membri biex jittrattaw b'mod effettiv l-abbuż ta' dan id-dritt fundamentali.

Bil-ħsieb ta' dan l-għan, l-Istati Membri għandhom jissorveljaw mill-qrib l-implimentazzjoni sħiħa u korretta tal-acquis eżistenti u jittrattaw l-abbuż u l-frodi possibbli tad-dritt għal-libertà ta' moviment ta' persuni u jiskambjaw informazzjoni u statistika dwar abbuż u frodi bħal dawn. Jekk jiġu identifikati xejriet sistematiċi fl-abbuż u l-frodi tad-dritt għal-libertà ta' moviment, l-Istati Membri għandhom jirrapportaw xejriet bħal dawn lill-Kummissjoni, li ser tissuġġerixxi lill-Kunsill kif dawn ix-xejriet jistgħu jiġu indirizzati permezz tal-mezzi l-aktar adatti.

2.3. Ngħixu flimkien fi spazju li jirrispetta d-diversità u li jipproteġi lil dawk l-aktar vulnerabbli

Billi d-diversità tarrikkixxi lill-Unjoni, l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha għandhom jipprovdu ambjent sikur fejn id-differenzi jiġu rispettati u l-persuni l-aktar vulnerabbli jkunu protetti. Il-miżuri għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, ir-razziżmu, l-antisemitiżmu, il-ksenofobija u l-omofobija għandhom jitmexxew b'determinazzjoni.

2.3.1. Razziżmu u ksenofobija

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tirrapporta matul il-perijodu tal-Programm ta' Stokkolma dwar it-traspożizzjoni tad- Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/913/ĠAI tat-28 ta’ Novembru 2008 dwar il-ġlieda kontra ċerti forom u espressjonijiet ta’ razziżmu u ksenofobija permezz tal-liġi kriminali sat-28 ta' Novembru 2013, u, skont il-każ, tagħmel proposti għall-emendament tagħha;

— tagħmel użu sħiħ tal-istrumenti eżistenti, b'mod partikolari l-programmi ta' finanzjament għall-ġlieda kontra r-razziżmu u l-ksenofobija.

L-Istati Membri għandhom jimplimentaw dik id-Deċiżjoni Qafas mill-iktar fis possibbli u sa mhux aktar tard mit-28 ta' Novembru 2010.

2.3.2. Drittijiet tat-tfal

Id-drittijiet tat-tfal, jiġifieri l-prinċipju tal-aħjar interess tat-tfal li huwa d-dritt tat-tfal għall-ħajja, is-sopravivenza u l-iżvilupp, in-non-diskriminazzjoni u r-rispett għad-dritt tat-tfal li jesprimu l-opinjoni tagħhom u jinstemgħu b'mod ġenwin fil-kwistjonijiet kollha li jikkonċernawhom skont l-età u l-livell ta' żvilupp tagħhom kif ipproklamat fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tat-Tfal, jikkonċernaw il-linji ta' politika kollha tal-Unjoni. Dawn għandhom jitqiesu sistematikament u strateġikament bil-ħsieb li jiġi żgurat approċċ integrat. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni fl-2006, imsejħa Lejn Strateġija tal-Unjoni għad-Drittijiet tat-Tfal tirrifletti kunsiderazzjonijiet importanti f'dan ir-rigward. Għandha tiġi żviluppata strateġjia ambizzjuża tal-Unjoni dwar id-drittijiet tat-tfal.

Il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kummissjoni biex:

— tidentifika miżuri, li għalihom l-Unjoni tista' tagħti valur miżjud, biex jiġu protetti u promossi d-drittijiet tat-tfal. Tfal f'sitwazzjonijiet partikolarment vulnerabbli għandhom jirċievu attenzjoni speċjali, b'mod partikolari t-tfal li huma vittmi ta' sfruttament sesswali u abbuż kif ukoll t-tfal li huma vittmi ta' traffikar u minuri mhux akkumpanjati fil-kuntest tal-politika tal-Unjoni dwar il-migrazzjoni.

Rigward il-ħtif tat-tfal mill-ġenituri, minbarra l-implimentazzjoni effettiva tal-istrumenti legali eżistenti f'dan il-qasam, għandha tiġi esplorata l-possibbiltà li tintuża l-medjazzjoni familjari fil-livel internazzjonali, filwaqt li jittieħed kont tal-prattika tajba fl-Istati Membri. L-Unjoni għandha tkompli tiżviluppa mekkaniżmi ta' allert ta' ħtif kriminali tat-tfal, billi tippromwovi l-koperazzjoni bejn l-awotritajiet nazzjonali u l-interoperabbiltà tas-sistemi.

2.3.3. Gruppi vulnerabbli

Il-forom kollha ta' diskuriminazzjoni jibqgħu inaċċettabbli. L-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jgħaqqdu l-isforzi tagħhom biex jintegraw kompletament fis-soċjetà lill-gruppi vulnerabbli, b'mod partikolari l-komunità Roma, billi jippromwovu l-inklużjoni tagħhom fis-sistema tal-edukazzjoni u s-suq tax-xogħol u billi jaħdmu biex jimpedixxu vjolenza kontrihom. Għal dan l-għan, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-leġislazzjoni eżistenti tiġi applikata korrettament biex tiġi ttrattata d-diskriminazzjoni potenzjali. L-Unjoni ser toffri appoġġ prattiku u tippromwovi l-aħjar prattika biex tgħin lill-Istati Membri jiksbu dan. Is-soċjetà ċivili ser ikollha rwol speċjali.

Il-gruppi vulnerabbli f'sitwazzjonijiet partikolarment esposti, bħan-nisa li huma vittmi ta' vjolenza jew ta' mutilazzjoni ġenitali jew persuni li jġarrbu ħsara fi Stat Membru li huma mhumiex ċittadini tiegħu jew residenti fih, jeħtieġu protezzjoni akbar, inkluża l-protezzjoni legali. Ser jiġi pprovdut appoġġ finanzjarju adatt, permezz tal-programmi ta' finanzjament disponibbli.

Il-ħtieġa għal proposti addizzjonali fir-rigward ta' adulti vulnerabbli għandha tiġi vvalutata fid-dawl tal-esperjenza miksuba mill-applikazzjoni tal-Konvenzjoni tal-Aja tal-2000 dwar il-Protezzjoni Internazzjonali tal-Adulti mill-Istati Membri li huma partijiet jew ser isiru partijiet fil-futur. L-Istati Membri huma inkoraġġuti jissieħbu mal-Konvenzjoni mill-iktar fis possibbli.

2.3.4. Vittmi tal-kriminalità, inkluż it-terroriżmu

Dawk li huma l-aktar vulnerabbli jew li jsibu ruħhom f'sitwazzjonijiet partikolarment esposti, bħal persuni li jkunu suġġetti għal vjolenza ripetuta f'relazzjonijiet tal-qrib, vittmi ta' vjolenza bbażata fuq is-sess, jew persuni li jkunu vittmi ta' tipi oħrajn ta' kriminalità fi Stat Membru li mhumiex ċittadini tiegħu jew residenti fih, jeħtieġu appoġġ speċjali u protezzjoni legali. Il-vittmi tat-terroriżmu wkoll jeħtieġu attenzjoni, appoġġ u rikonoxximent soċjali speċjali. Hu meħtieġ approċċ integrat u koordinat għall-vittmi, f'konformità mal-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar strateġija biex jiġi żgurat li d-drittijiet ta' persuni li jkunu vittmi ta' kriminalità jiġu ssodisfati u li jittejjeb l-appoġġ għal dawn il-persuni.

Il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex:

— jeżaminaw kif jistgħu jtejbu l-leġislazzjoni u l-miżuri ta' appoġġ prattiku għall-protezzjoni tal-vittmi u jtejbu l-implimentazzjoni tal-istrumenti eżistenti,

— joffru appoġġ aħjar lill-vittmi b'modi oħra, possibbilment permezz tan-netwerks Ewropej eżistenti li jipprovdu għajnuna prattika u jressqu proposti għal dak l-għan,

— jeżaminaw jekk ikunx opportun li jkun hemm strument legali wieħed komprensiv rigward il-protezzjoni tal-vittmi, billi jingħaqdu flimkien id-Direttiva tal-Kunsill 2004/80/KE tad-29 ta’ April 2004 dwar kumpens għal vittmi ta’ delitti u d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2001/220/ĠAI tal-15 ta' Marzu 2001 dwar id-drittijiet tal-vittmi fil-proċeduri kriminali, abbażi ta' evalwazzjoni taż-żewġ strumenti.

Għandu jsir aktar użu tal-programmi ta' finanzjament skont l-oqfsa legali rispettivi tagħhom.

2.4. Drittijiet tal-individwu fi proċedimenti kriminali

Il-protezzjoni tad-drittijiet tal-persuni ssuspettati u akkużati fi proċedimenti kriminali hija valur fundamentali tal-Unjoni, li hija essenzjali sabiex tinżamm fiduċja reċiproka bejn l-Istati Membri u fiduċja pubblika fl-Unjoni. Il-Kunsill Ewropew għalhekk jilqa' b'sodisfazzjon l-adozzjoni mill-Kunsill tal-Pjan direzzjonali għat-tisħiħ tad-drittijiet proċedurali ta' persuni ssuspettati jew akkużati fi proċedimenti kriminali, li meta jkun implimentat kompletament, ser isaħħaħ id-drittijiet tal-individwu fi proċedimenti kriminali. Minn issa 'l quddiem dak il-Pjan direzzjonali ser jifforma parti mill-Programm ta' Stokkolma.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tressaq il-proposti previsti fil-Pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni rapida tiegħu, rigward il-kondizzjonijiet stabbiliti ġo fih,

— teżamina aktar elementi ta' drittijiet proċedurali minimi għall-persuni ssuspettati u akkużati, u tivvaluta jekk jeħtieġx li jiġu ttrattati kwistjonijiet oħra, per eżempju il-preżunzjoni tal-innoċenza, għall-promozzjoni ta' koperazzjoni aħjar f'dan il-qasam.

2.5. Protezzjoni tad-drittijiet taċ-ċittadini fis-soċjetà tal-informazzjoni

Meta tkun qed tiġi vvalutata l-privatezza tal-individwu fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, id-dritt għal-libertà huwa predominanti. Id-dritt għall-privatezza u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali huma stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali. Għalhekk l-Unjoni għandha tirreaġixxi għall-isfida ppreżentata mill-iskambju akbar ta' data personali u l-ħtieġa li tiġi żgurata l-protezzjoni tal-privatezza. L-Unjoni għandha tiżgura strateġija komprensiva biex tipproteġi d-data fl-Unjoni u fir-relazzjonijiet tagħha ma’ pajjiżi oħra. F'dak il-kuntest, hija għandha tippromwovi l-applikazzjoni tal-prinċipji stabbiliti fl-isturmenti rilevanti tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data u l-Konvenzjoni tal-1981 tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Protezzjoni tal-Individwi fir-rigward tal-Ipproċessar Awtomatiku ta’ Data Personali minbarra li tippromwovi l-adeżjoni għal din il-konvenzjoni. Hija għandha wkoll tipprevedi u tirregola ċ-ċirkostanzi fejn l-interferenza mill-awtoritajiet pubbliċi fl-eżerċizzju ta' dawn id-drittijiet hija ġustifikata u tapplika wkoll il-prinċipji tal-protezzjoni tad-data fl-isfera privata.

L-Unjoni għandha tindirizza l-ħtieġa għal skambju akbar ta' data personali filwaqt li tiżgura l-akbar rispett għall-protezzjoni tal-privatezza. Il-Kunsill Ewropew huwa konvint li l-iżviluppi teknoloġiċi mhux biss jippreżentaw sfidi ġodda għall-protezzjoni ta' data personali, iżda joffru wkoll possibbiltajiet ġodda għal protezzjoni aħjar ta' data personali.

Jeħtieġ li jiġu żgurati l-prinċipji bażiċi bħal-limitazzjoni tal-iskop, il-proporzjonalità, il-leġittimità tal-ipproċessar, il-limiti fuq iż-żmien tal-ħażna, is-sigurtà u l-kunfidenzjalità kif ukoll ir-rispett għad-drittijiet tal-individwu, il-kontroll mill-awtoritajiet superviżorji indipendenti nazzjonali u l-aċċess għal rimedju ġudizzjarju effettiv u għandha tiġi stabbilita skema ta' protezzjoni komprensiva. Dawn il-kwistjonijiet huma ttrattati wkoll fil-kuntest tal-Istrateġija għall-Ġestjoni tal-Informazzjoni għas-sigurtà interna tal-Unjoni Ewropea msemmija fil-Kapitolu 4.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tevalwa l-funzjonament tad-diversi strumenti dwar il-protezzjoni tad-data u tippreżenta, fejn meħtieġ, aktar inizjattivi leġislattivi u mhux leġislattivi biex tinżamm l-applikazzjoni effettiva tal-prinċipji t'hawn fuq;

— tipproponi rakkomandazzjoni għan-negozjar ta' ftehimiet dwar il-protezzjoni tad-data u, fejn meħtieġ, dwar il-kondiviżjoni ta' data għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi mal-Istati Uniti tal-Amerika, li tibni fuq il-ħidma mwettqa mill-Grupp ta' Kuntatt ta' Livell Għoli UE-Stati Uniti dwar l-Iskambju ta’ Informazzjoni u l-Protezzjoni tal-Privatezza u tad-Data Personali;

— tqis l-elementi ċentrali għal ftehimiet dwar il-protezzjoni tad-data ma' pajjiżi terzi għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi, li jistgħu jinkludu, fejn meħtieġ, data miżmuma privatament, abbażi ta' livell għoli ta' protezzjoni tad-data;

— ittejjeb il-konformità mal-prinċipji tal-protezzjoni tad-data permezz tal-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda adatti, li ttejjeb il-koperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat, b'mod partikolari fil-qasam tar-riċerka;

— teżamina l-introduzzjoni ta' skema ta' ċertifikazzjoni Ewropea għal teknoloġiji, prodotti u servizzi li jirrispettaw il-privatezza;

— twettaq kampanji ta' informazzjoni, b'mod partikolari biex iżżid is-sensibilizzazzjoni fost il-pubbliku.

Fuq livell ġenerali, l-Unjoni għandha tkun forza mexxejja wara l-iżvilupp u l-promozzjoni ta' standards internazzjonali għall-protezzjoni tad-data personali, abbażi tal-istrumenti rilevanti tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data u l-Konvenzjoni tal-1981 tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Protezzjoni tal-Individwi fir-rigward tal-Ipproċessar Awtomatiku ta’ Data Personali, u fil-konklużjoni ta' strumenti bilaterali jew multilaterali adatti.

2.6. Parteċipazzjoni fil-ħajja demokratika tal-Unjoni

Il-Kunsill Ewropew ifakkar li t-trasparenza tat-teħid tad-deċiżjonijiet, l-aċċess għad-dokuimenti u l-amministrazzjoni tajba jikkontribwixxu għall-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-ħajja demokratika tal-Unjoni. Barra minn hekk, l-inizjattiva taċ-ċittadini tal-Unjoni introdotta mill-Artikolu 11 tat-TUE ser toħloq mekkaniżmu ġdid għall-parteċipazzjoni ċivika. Dak il-mekkaniżmu għandu jitwettaq malajr.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— teżamina kif ikun l-aħjar li tiġi żgurata t-trasparenza tat-teħid tad-deċiżjonijiet, l-aċċess għad-dokumenti u l-amministrazzjoni tajba tal-ġustizzja fid-dawl tal-opportunitajiet ġodda pprovduti permezz tat-Trattat ta' Lisbona u tressaq proposti għal dan l-għan.

Bil-ħsieb tal-elezzjonijiet Ewropej fl-2014, għandhom jiġu kkunsidrati b'attenzjoni modi għall-inkoraġġiment taċ-ċittadini biex jivvotaw. In-numru ta' votanti naqas b'20 % mill-1979 filwaqt li fl-istess ħin is-setgħat tal-Parlament Ewropew bħala ko-leġislatur żdiedu b'mod konsiderevoli. Għandhom jiġu esplorati miżuri bħall-faċilitar ta' kif issir ir-reġistrazzjoni fuq il-lista elettorali.

Barra minn hekk, il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex, qabel Diċembru 2012,

— tirrapporta lill-Kunsill Ewropew dwar metodi ta’ prattika u tradizzjonijiet nazzjonali rigward l-elezzjonijiet għall-Parlament Ewropew, u tipproponi, abbażi tar-rapport, kif jinkiseb jum l-elezzjoni komuni għall-Parlament Ewropew. Fid-dawl ta' dak ir-rapport, il-Kunsill Ewropew ser iqis kif imexxi 'l quddiem din il-kwistjoni.

2.7. Dritt għal protezzjoni f'pajjiżi mhux Stati Membri

Ċittadin tal-Unjoni li jivjaġġa lejn jew li jgħix f'pajjiż terz, fejn l-Istat Membru tiegħu ma jkunx rappreżentat, għandu d-dritt għal protezzjoni mill-awtoritajiet diplomatiċi u konsulari ta' kwalunkwe Stat Membru taħt l-istess kondizzjonijiet bħaċ-ċittadini ta' dak l-Istat Membru. Dan id-dritt, stabbilit fit-Trattati, mhuwiex irreklamat sewwa, u huma meħtieġa aktar sforzi biex tiġi żgurata l-applikazzjoni sħiħa tiegħu. Jistgħu jsiru kampanji ta' komunikazzjoni mmirati f'konnessjoni ma' dan id-dritt.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tqis miżuri adatti li jistabbilixxu l-koordinazzjoni u l-koperazzjoni meħtieġa biex tiġi ffaċilitata l-protezzjoni konsulari f'konformità mal-Artikolu 23 tat-TFUE.

3. FAĊILITAR TA' ĦAJJET IN-NIES: EWROPA TA' LIĠI U ĠUSTIZZJA

Il-Kunsill Ewropew iddikjara fil-laqgħa tiegħu f'Tampere fl-1999 li r-rikonoxximent reċiproku msaħħaħ tad-deċiżjonijiet u s-sentenzi ġudizzjarji u l-approssimazzjoni meħtieġa tal-leġislazzjoni jiffaċilitaw il-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet u l-protezzjoni ġudizzjarja tad-drittijiet individwali u li l-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku għandu jkun il-pedament tal-koperazzjoni ġudizzjarja f'materji kemm ċivili kif ukoll kriminali. Dan il-prinċipju issa huwa espress fit-Trattat.

Fil-Programm tal-Aja, adottat fl-2004, il-Kunsill Ewropew innota li sabiex il-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku jsir effettiv, jeħtieġ li l-fiduċja reċiproka tissaħħaħ permezz ta' żvilupp progressiv ta' kultura ġudizzjarja Ewropea bbażata fuq id-diversità tas-sistemi legali u l-unità permezz tad-dritt Ewropew. Is-sistemi ġudizzjarji tal-Istati Membri għandhom ikunu jistgħu jaħdmu flimkien b'mod koerenti u effettiv f'konformità mat-tradizzjonijiet legali nazzjonali tagħhom.

L-Unjoni għandha tkompli ssaħħaħ il-fiduċja reċiproka fis-sistemi legali tal-Istati Membri billi tistabbilixxi drittijiet minimi kif meħtieġ għall-iżvilupp tal-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku u billi tistabbilixxi regoli minimi rigward id-definizzjoni ta' reati u sanzjonijiet kriminali kif definiti mit-Trattat. Il-qasam ġudizzjarju Ewropew għandu wkoll jippermetti liċ-ċittadini jaffermaw id-drittijiet tagħhom kullimkien fl-Unjoni billi jqajjem b'mod sinifikattiv sensibilizzazzjoni ġenerali tad-drittijiet u billijiffaċilita l-aċċess tagħhom għall-ġustizzja.

F'dan ir-rigward, il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-importanza orizzontali tal-“e-Justice”, li mhix limitata għal oqsma speċifiċi tal-liġi. Hija għandha tiġi integrata fl-oqsma kollha tal-liġi ċivili, kriminali u amministrattiva sabiex jiġi żgurat aċċess aħjar għall-ġustizzja u koperazzjoni msaħħa bejn l-awtoritajiet amministrattivi u ġudizzjarji.

3.1. Implimentazzjoni ulterjuri tar-rikonoxximent reċiproku

Il-Kunsill Ewropew jinnota b'sodisfazzjoni li nkiseb progress konsiderevoli fl-implimentazzjoni taż-żewġ programmi dwar ir-rikonoxximent reċiproku adottati mill-Kunsill fl-2000 u jenfasizza li l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa għal traspożizzjoni fil-livell nazzjonali ta' regoli maqbulin fil-livell Ewropew. F'dan il-kuntest, il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-ħtieġa li tiġi evalwata l-implimentazzjoni ta' dawn il-miżuri u li titkompla l-ħidma dwar ir-rikonoxximent reċiproku.

3.1.1. Liġi kriminali

Minkejja l-kriminalità transkonfinali, għandhom isiru aktar sforzi biex il-koperazzjoni ġudizzjarja ssir aktar effiċjenti. L-istrumenti adottati jeħtieġ li jkunu aktar “faċli għall-utent” u jiffokaw fuq problemi li kontinwament jitfaċċaw fil-koperazzjoni transkonfinali, bħal kwistjonijiet rigward il-limiti ta' żmien u l-kondizzjonijiet tal-lingwa jew il-prinċipju ta' proporzonalità. Sabiex tittejjeb il-koperazzjoni bbażata fuq rikonoxximent reċiproku, xi kwistjonijiet ta' prinċipju għandhom jiġu riżolti wkoll. Per eżempju, jista' jkun hemm il-ħtieġa għal approċċ orizzontali rigward ċerti problemi rikorrenti waqt in-negozjati rigward l-istrumenti. L-approssimazzjoni, fejn meħtieġa, tal-liġi sostentiva u proċedurali għandha tiffaċilita r-rikonoxximent reċiproku.

Ir-rikonoxximent reċiproku jista' jkun estiż għat-tipi kollha ta' sentenzi u deċiżjonijiet ta' natura ġudizzjarja, li jistgħu, skont is-sistema legali, ikunu kriminali jew amministrattivi.

hieda tal-kriminalità li jkunu f'riskju jistgħu jiġu offruti miżuri ta' protezzjoni speċjali li għandhom ikunu effettivi fl-Unjoni kollha.

Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li l-istabbiliment ta' sistema komprensiva għall-ksib ta' evidenza f'każijiet b'dimensjoni transkonfinali, abbażi tal-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku, għandu jitkompla. L-istrumenti eżistenti f'dan il-qasam jikkostitwixxu reġim frammentarju. Jinħtieġ approċċ ġdid, ibbażat fuq il-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku iżda għandha tiġi kkunsidrata wkoll il-flessibbiltà tas-sistema tradizzjonali ta' assistenza legali reċiproka. Dan il-mudell il-ġdid jista' jkollu ambitu aktar wiesa' u għandu jkopri l-akbar ammont possibbli ta' tipi ta' evidenza, b'kont meħud tal-miżuri kkonċernati.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tipproponi sistema komprensiva, wara valutazzjoni tal-impatt, biex jiġu ssostitwiti l-istrumenti eżistenti kollha f'dan il-qasam, inkluża d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2008/978/ĠAI tat- 18 ta’ Diċembru 2008 dwar il-Mandat Ewropew għall-Provi sabiex jinkisbu oġġetti, dokumenti u data għall-użu fi proċedimenti f’materji kriminali, li tkopri kemm jista' jkun it-tipi kollha ta' provi u jkun fiha skadenzi għall-infurzar u tillimita kemm jista' jkun ir-raġunijiet għar-rifjut,

— tesplora jekk hemmx mezzi oħra biex tiġi ffaċiliata l-ammissibbiltà tal-provi f'dan il-qasam,

— tesplora jekk ċerti miżuri investigattivi jistgħux jiġi eżegwiti mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi jew dawk ġudizzjarji tal-Istat Membru rikjedenti/emittenti b'kollegament u bi ftehim mal-awtoritajiet tal-istat ta' esekuzzjoni f'konformità mal-Artikolu 89 tat-TFUE, u, fejn meħtieġ, tagħmel il-proposti meħtieġa,

— tesplora jekk u kif l-awtoritajiet ta' Stat Membru wieħed jistgħu jiksbu informazzjoni rapidament minn entitajiet privati jew pubbliċi ta' Stat Membru ieħor mingħajr l-użu ta' miżuri koerċitivi u bl-użu tal-awtoritajiet ġudizzjarji tal-Istat Membru ieħor,

— tesplora r-riżultati tal-evalwazzjoni tal-Mandat Ewropew għall-Provi, u, fejn meħtieġ, tagħmel proposti biex jiżdiedu l-effiċjenza u l-protezzjoni legali għall-individwi fil-proċess ta' konsenja, bl-adozzjoni ta' approċċ gradwali għal strumenti oħra rigward ir-rikonoxximent reċiproku,

— tħejji studju komprensiv dwar l-ostakoli legali u amministrattivi eżistenti għall-infurzar transkonfinali ta' pieni u deċiżjonijiet amministrattivi għal reati tat-traffiku fit-toroq u biex tippreżenta, fejn meħtieġ, aktar inizjattivi leġislattivi u non-leġislattivi biex titjieb is-sigurtà fit-toroq fl-Unjoni.

L-Unjoni għandha timmira għas-skambju sistematiku ta' informazzjoni u, bħala mira fit-tul, ir-rikonoxximent reċiproku ta' sentenzi li jimponu ċerti tipi ta' skwalifika.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tistudja l-użu ta' skwalifiki fl-Istati Membri u tipproponi lill-Kunsill programm ta' miżuri, inkluż skambju ta' informazzjoni dwar ċerti tipi ta' skwalifiki u, bl-adozzjoni ta' approċċ gradwali, li jagħti prijorità lil każijiet fejn l-iskwalifika tkun l-aktar probabbli li tolqot is-sikurezza personali jew il-ħajja kummerċjali.

Fil-qasam tal-koperazzjoni ġudizzjarja, il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-ħtieġa li l-Istati Membri u l-Eurojust jimplimentaw bir-reqqa d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/426/ĠAI tas-16 ta' Diċembru 2008 dwar it-tisħiħ tal-Eurojust, li flimkien mat-Trattat ta' Lisbona, toffri opportunità għal żvilupp ulterjuri tal-Eurojust fis-snin li ġejjin, inkluż fir-rigward tal-bidu ta' investigazzjonijiet u r-riżoluzzjoni ta' konflitti ta' kompetenza. Abbażi ta' valutazzjoni tal-implimentazzjoni ta' dan l-istrument, jistgħu jitqiesu possibbiltajiet ġodda f'konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat, inkluż l-għoti ta' aktar setgħat lill-membru nazzjonali tal-Eurojust, ir-rinfurzar tas-setgħat tal-Kulleġġ tal-Eurojust jew l-istabbiliment ta' Prosekutur Pubbliku Ewropew.

3.1.2. Liġi ċivili

Fir-rigward ta' materji ċivili, il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li l-proċess tal-abolizzjoni tal-miżuri intermedji kollha (l-exequatur), għandu jitkompla matul il-perijodu kopert mill-Programm ta' Stokkolma. Fl-istess ħin l-abolizzjoni tal-exequatur teħtieġ ser tkun akkumpanjata minn serje ta' salvagwardji, li jistgħu jkunu miżuri fir-rigward ta' liġi proċedurali kif ukoll ta' regoli dwar il-konflitt ta' liġijiet.

Barra minn hekk, ir-rikonoxximent reċiproku għandu jiġi estiż għal oqsma li għadhom mhux koperti iżda li huma essenzjali għall-ħajja ta' kuljum, per eżempju, suċċessjoni u wirt, drittijiet tal-propjetà matrimonjali u l-konsegwenzi marbuta mal-propjetà f'separazzjoni ta' koppji, filwaqt li jittieħed kont tas-sistemi legali tal-Istati Membri, inkluża l-politika pubblika, u t-tradizzjonijiet nazzjonali f'dan il-qasam.

Il-Kunsill Ewropew iqis li l-proċess ta' amonizzazzjoni tar-regoli dwar il-konflitt ta' liġijiet fil-livell tal-Unjoni għandu wkoll jitkompla fejn meħtieġ, f'oqsma bħas-separazzjoni u d-divorzji. Jista' jinkludi wkoll il-qasam tal-liġi dwar il-kumpanniji, il-kuntratti tal-assigurazzjoni u l-garanziji passivi.

Il-Kunsill Ewropew jissottolinja wkoll l-importanza li tinbeda ħidma dwar il-konsolidazzjoni tal-istrumenti adottati s'issa fil-qasam tal-koperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili. L-ewwel u qabel kollox, il-konsistenza tal-leġislazzjoni tal-Unjoni għandha tissaħħaħ bl-integrazzjoni tal-istrumenti eżistenti. L-għan għandu jkun li jiġu żgurati l-koerenza u l-faċilità tal-użu tal-istrumenti, b'hekk tiġi żgurata applikazzjoni aktar effiċjenti u uniformi tagħhom.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tivvaluta liema salvagwardji huma meħtieġa biex jakkumpanjaw l-abolizzjoni tal-exequatur u kif dawn jistgħu jiġu integrati;

— tivvaluta jekk hemmx raġunijiet għall-konsolidazzjoni u s-simplifikazzjoni sabiex titjieb il-konsistenza tal-leġislazzjoni eżistenti tal-Unjoni;

— tagħti segwitu lill-istudju reċenti dwar il-problemi possibbli li jitfaċċaw fir-rigward tad-dokumenti dwar l-istatus ċivili u l-aċċess għal reġistri ta' dokumenti bħal dawn.

Fid-dawl tar-riżultati, il-Kummissjoni tista' tippreżenta proposti adatti b'kont meħud tas-sistemi legali differenti u t-tradizzjonijiet legali fl-Istati Membri. Fil-perijodu qasir tista' tiġi prevista sistema li tippermetti liċ-ċittadini jiksbu faċilment id-dokumenti tagħhom stess dwar l-istatus ċivili. Għat-tul, jista' jiġi kkunsidrat jekk ir-rikonoxximent reċiproku tal-effetti tad-dokumenti dwar l-istatus ċivili jistax ikun adegwat, għall-inqas f'ċerti oqsma. għandu jittieħed kont tal-ħidma żviluppata mill-Kummissjoni Internazzjonali dwar l-Istatus Ċivili.

3.2. Tisħiħ ta' fiduċja reċiproka

Waħda mill-konsegwenzi tar-rikonoxximent reċiproku hija li d-deċiżjonijiet mogħtija fil-livell nazzjonali jkollhom impatt fl-Istati Membri l-oħra, b'mod partikolari fis-sistemi ġudizzjarji tagħhom. Għalhekk jinħtieġu miżuri mmirati lejn it-tisħiħ ta' fiduċja reċiproka sabiex wieħed jieħu vantaġġ sħiħ minn dawn l-iżviluppi.

L-Unjoni għandha tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri għat-titjib tal-effiċjenza tas-sistemi ġudizzjarji tagħhom billi tinkoraġġixxi skambji tal-aħjar prattika u l-iżvilupp ta' proġetti innovattivi relatati mal-modernizzazzjoni tal-ġustizzja.

3.2.1. Taħriġ

It-taħriġ tal-imħallfin (inkluż l-qrati amministrattivi), il-prosekuturi u persunal ġudizzjarju ieħor huwa essenzjali biex tissaħħaħ il-fiduċja reċiproka; ara wkoll il-Kapitolu 1.2.6. L-Unjoni għandha tkompli tappoġġa u ssaħħaħ il-miżuri biex jiżdied it-taħriġ f'konformità mal-Artikoli 81 u 82 tat-TFUE.

3.2.2. Żvilupp ta' netwerks

Il-Kunsill Ewropew iqis li l-kuntatti bejn l-uffiċjali għolja tal-Istati Membri f'oqsma koperti mill-Ġustizzja u l-Affarijiet Interni huma ta' valur kbir u għandhom jiġu promossi mill-Unjoni kemm jista' jkun. Skont l-istrutturi nazzjonali, oqsma bħal dawn jistgħu jkunu kapijiet għolja tal-pulizija jew prosekuturi, kapijiet ta' istituti ta' taħriġ, kapijiet tal-amministazzjonijiet tal-ħabs, diretturi ġenerali tal-amministrazzjonijiet tad-dwana. Skont il-każ, dawn in-netwerks għandhom ukoll ikunu informati bil-ħidma tal-Kumitat Permanenti dwar is-Sigurtà Interna (COSI), jew ikunu kapaċi jieħdu parti fl-iżvilupp tal-Istima tat-Theddid mill-Kriminalità Organizzata u għodod strateġiċi oħra tal-Unjoni. Netwerks bħal dawn għandhom jiltaqgħu primarjament bl-użu ta' strutturi eżistenti bħall-Europol, l-Eurojust u l-Frontex jew fuq stedina mill-Presidenza bħala pajjiż ospitanti. Netwerks oħra ta' professjonisti eżistenti f'dan il-qasam għandhom ikomplu jirċievu appoġġ mill-Unjoni. Fost dawn huma n-Netwerk Ewropew tal-Kunsilli għall-Ġudikatura u n-Netwerk tal-President tal-Qrati Ġudizzjarji Supremi tal-Unjoni Ewropea.

3.2.3. Evalwazzjoni

Bħal f'oqsma oħrajn, l-iżvilupp ta' rikonoxximent reċiproku fl-isfera ġudizzjarja għandu jimxi id f'id ma' titjib fl-evalwazzjoni, kemm ex-ante kif ukoll ex-post (Ara wkoll il-Kapitolu 1.2.5).

3.2.4. Titjib tal-għodod

Il-Kunsill Ewropew jappella għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet u l-għodod operattivi għall-imħallfin, il-prosekuturi u l-atturi l-oħrajn kollha involuti fil-qasam tal-ġustizzja. Għal dak l-għan, il-Kunsill Ewropew jappella għal involviment aktar attiv tal-Eurojust u n-Netwerks Ġudizzjarji Ewropej fil-liġi ċivili u kriminali biex jipparteċipaw fit-titjib tal-koperazzjoni u tal-applikazzjoni effettiva tal-liġi tal-Unjoni mill-prattikanti kollha. Għandha titkompla l-ħidma fuq it-titjib tal-għodod elettroniċi li ġew żviluppati s'issa u għandhom jiġu pprovduti r-riżorsi meħtieġa għat-twettiq ta' din il-ħidma.

3.2.5. Implimentazzjoni

L-implimentazzjoni ta' deċiżjonijiet li diġà ttieħdu, għandha tkun prijorità għall-Unjoni. Dan għandu jsir b'diversi modi: billi l-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni tal-Unjoni tiġi segwita aktar mill-qrib, permezz ta' użu aħjar tal-istrumenti finanzjarji, żieda fit-taħriġ ta' imħallfin u professjonisti oħrajn u tisħiħ tal-mekkaniżmi ta' evalwazzjoni u miżuri prattiċi.

Mingħajr preġudizzju għar-rwol tal-Kummissjoni u l-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, l-implimentazzjoni hija prinċipalment kwistjoni tal-Istati Membri, iżda peress li l-istrumenti ta' rikonoxximent reċiproku huma għodod komuni, l-Unjoni għandhom jakkumpanjaw aħjar l-implimentazzjoni tagħhom billi tippermetti l-kondiviżjoni tal-esperjenu l-aħjar prattika.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tiżgura l-kondiviżjoni tal-informazzjoni billi tiżviluppa manwali jew skedi informattivi nazzjonali flimkien ma' esperti fil-liġi ċivili u kriminali u l-Istati Membri, dwar l-użu ta' strumenti ta' rikonoxximent reċiproku, bl-istess mod bħal dak li sar għall-Mandat ta' Arrest Ewropew. L-għan għandu jkun li jkun hemm manwal jew skeda nazzjonali informattiva għal kull wieħed mill-istrumenti li ġew adottati s'issa sa tmiem il-perijodu ta' ħames snin.

Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra wkoll li l-mezzi moderni kollha ta' komunikazzjoni elettronika għandhom jintużaw bis-sħiħ, u li l-awtoritajiet ġudizzjarji għandhom, mill-iktar fis possibbli, jingħataw mezzi ta' komunikazzjoni elettronika sigura biex tkun possibbli korrispondenza sikura. L-Unjoni għandha wkoll tqiegħed enfasi fuq il-vidjokonferenzi u fuq l-assistenza fl-iżvilupp ta' għodod ta' traduzzjoni sabiex dawn isiru preċiżi kemm jista' jkun. Dawn l-iżviluppi għandhom ikunu akkumpanjati u jiffurmaw parti mill-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni tal-“e-Justice”. Barra minn hekk, filwaqt li jittieħed kont sħiħ tar-regoli għall-protezzjoni tad-data, għandhom jittieħdu miżuri biex tissaħħaħ il-koperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti sabiex isiru magħrufa l-indirizzi fejn jgħixu l-persuni bħala r-residenza attwali tagħhom, b'rabta man-notifika tad-dokumenti.

3.2.6. Detenzjoni

Il-Kunsill Ewropew iqis li għandhom isiru sforzi biex tissaħħaħ il-fiduċja reċiproka u biex il-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku isir aktar effiċjenti fil-qasam tad-detenzjoni. Għandhom jissoktaw l-isforzi għall-promozzjoni tal-aħjar prattika u l-implimentazzjoni tar-Regoli Penitenzjarji Ewropej, appoġġata mill-Kunsill tal-Ewropa, għandha tiġi appoġġata. Jistgħu jiġu indirizzat wkoll kwistjonijiet bħall-alternattivi għall-ħabs, il-proġetti pilota dwar id-detenzjoni u l-aħjar prattika fil-ġestjoni tal-ħabsijiet. Il-Kummissjoni hija mistiedna tirrifletti aktar dwar din il-kwistjoni fil-limitu tal-possibbiltajiet offruti mit-Trattat ta' Lisbona.

3.3. Żvilupp ta' bażi ta' regoli minimi komuni

Safejn ikun meħtieġ biex jiġi ffaċilitat ir-rikonoxximent reċiproku ta' sentenzi u deċiżjonijiet ġudizzjarji u l-koperazzjoni tal-pulizija u dik ġudizzjarja f'materji kriminali, l-Unjoni tista' tadotta regoli minimi komuni. Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li huwa meħtieġ ċertu livell ta' approssimazzjoni tal-liġijiet biex jitrawwem fehim komuni tal-kwistjonijiet fost l-imħallfin u l-prosekuturi, u b'hekk il-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku jkun jista' jiġi applikat sew, b'kont meħud tad-differenzi bejn is-sistemi legali u t-tradizzjonijiet legali tal-Istati Membri.

3.3.1. Liġi kriminali

Imġiba kriminali; fl-oqsma ta' reati partikolarment serji b'dimensjoni transkonfinali li jirriżultaw min-natura jew l-impatt ta' reati bħal dawn jew minn ħtieġa speċjali li dawn jiġu miġġielda fuq bażi komuni għandhom isiru l-oġġett ta' definizzjonijiet komuni ta’ reati kriminali u livelli minimi komuni ta' sanzjonijiet massimi. Dawn huma r-reati kriminali serji msemmijin fl-Artikolu 83(1) tat-TFUE. Għandha tingħata prijorità lit-terroriżmu, it-traffikar ta' bnedmin, it-traffikar illeċitu ta' drogi, l-isfruttament sesswali tan-nisa u tat-tfal u l-pedopornografija u l-kriminalità permezz tal-kompjuter.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— teżamina jekk il-livell ta' approssimazzjoni huwiex suffiċjenti fir-rigward tad-deċiżjonijiet qafas adottati u tirrapporta dwar il-ħtieġa li jiġu stabbiliti definizzjonijiet u sanzjonijiet komuni u biex tikkunsidra li tippreżenta proposti leġislattivi ġodda fejn tkun meħtieġa aktar approssimazzjoni.

Għandha tkompli tiġi esplorata r-relazzjoni bejn l-approssimazzjoni tar-reati kriminali jew id-definizzjoni tagħhom u regola dwar il-kriminalità doppja fil-qafas tar-rikonoxximent reċiproku. Il-Kummissjoni hija mistiedna tagħmel rapport lill-Kunsill dwar din il-kwistjoni. Waħda mill-kwistjonijiet tista' tkun il-ħtieġa u l-fattibbiltà tal-approssimazzjoni jew id-definizzjoni tar-reat kriminali li għalih il-kriminalità doppja ma tapplikax.

Għandhom jiġu introdotti dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali meta dawn jitqiesu essenzjali biex jiġu protetti l-interessi u, bħala regola, għandhom jintużaw bħala l-aħħar għażla.

Jistgħu jiġu stabbiliti wkoll regoli minimi dwar id-definizzjoni ta' reati kriminali u ta' sanzjonijiet meta l-approssimazzjoni tal-liġijiet u r-regolamenti kriminali tal-Istati Membri jkunu essenzjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni effettiva ta' politika tal-Unjoni li kienet suġġetta għal miżuri ta' armonizzazzjoni.

Il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-importanza tal-koerenza ta' dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali fid-diversi strumenti tal-Unjoni u jistieden lill-Kunsill biex:

— jimplimenta l-ħidma dwar dispożizzjonijiet standard mudell fil-liġi kriminali u lill-Kunsill u l-Kummissjoni biex ikomplu jirriflettu, flimkien mal-Parlament Ewropew, dwar kif itejbu l-koerenza tad-dispożizzjonijiet tal-liġi kriminali f'diversi strumenti tal-Unjoni;

u lill-Kummissjoni biex:

— teżamina l-possibbiltajiet tal-użu ta' programmi eżistenti għall-finanzjament ta' skemi pilota fl-alternattivi ta' ttestjar tal-Istati Membri għal priġunerija.

3.3.2. Liġi ċivili

L-abolizzjoni tal-exequatur ser tkun akkumpanjata minn serje ta' salvagwardji, partikolarment rigward sentenzi ta' kontumaċja, li jistgħu jkunu miżuri fir-rigward tal-liġi proċedurali kif ukoll tar-regoli dwar il-konflitt ta' liġijiet (per eżempju, id-dritt għal smigħ, in-notifikazzjoni ta' dokumenti, iż-żmien meħtieġ biex jingħataw opinjonijiet, eċċ). L-objettiv ta' politika ewlieni fil-qasam tal-liġi proċedurali ċivili huwa li l-fruntieri ta' bejn l-Istati Membri m'għandhomx jikkostitwixxu ostakolu la għar-riżoluzzjoni ta' materji ċivili, la għall-bidu ta' proċedimenti tal-qorti, u lanqas għall-infurzar ta' deċiżjonijiet f'materji ċivili. Bil-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew ta’ Tampere u l-programm tal-Aja: it-tisħiħ tal-libertà, sigurtà u ġustizzja, ittieħdu passi maġġuri biex jintlaħaq dan l-għan. Madankollu, il-Kunsill Ewropew jinnota li l-effikaċja tal-istrumenti tal-Unjoni f'dan il-qasam għadhom jeħtieġu titjib.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— bħala l-ewwel pass, tippreżenta rapport dwar il-funzjonament tar-reġim preżenti tal-Unjoni dwar il-liġi proċedurali ċivili bejn il-fruntieri, u abbażi ta' dak ir-rapport tippreżenta proposta mmirata lejn it-titjib tal-konsistenza tal-leġislazzjoni eżistenti tal-Unjoni;

— tivvaluta, anke matul ir-reviżjonijiet li ġejjin tar-regolamenti eżistenti, il-ħtieġa li jiġu stabbiliti standards minimi komuni jew regoli standard ta' proċedura ċivili għall-eżekuzzjoni transkonfinali ta' sentenzi u deċiżjonijiet dwar materji bħan-notifika ta' dokumenti, it-teħid ta' provi, il-proċeduri ta' reviżjoni u l-infurzar, l-istabbiliment ta’ standards minimi fir-rigward tar-rikonoxximent ta' deċiżjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri u, fejn ikun il-każ, tippreżenta proposti dwar dawn il-kwistjonijiet;

— tkompli l-ħidma dwar regoli komuni dwar il-konflitt ta' liġijiet, fejn meħtieġ.

3.4. Benefiċċji għaċ-ċittadini ta’ spazju ġudizzjarju Ewropew

3.4.1. Faċilitar tal-aċċess għall-ġustizzja

L-aċċess għall-ġustizzja fl-ispazju ġudizzjarju Ewropew għandu jiġi ffaċilitat, b'mod partikolari fi proċedimenti transkonfinali. Fl-istess ħin, għandhom jitkomplew l-isforzi għat-titjib ta' metodi alternattivi għar-riżoluzzjoni ta' disputi, b'mod partikolari fil-liġi tal-konsumatur. Hija meħtieġa azzjoni li tgħin lin-nies jegħlbu l-ostakoli ta' lingwa li jimpedixxu l-aċċess tagħhom għall-ġustizzja.

Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li l-“e-Justice” tippreżenta opportunità eċċellenti biex jiġi pprovdut aċċess aktar faċli għall-ġustizzja. Il-pjan pluriennali ta' azzjoni Ewropew tal-“e-Justice”, adottat mill-Kunsill fl-aħħar ta' Novembru 2008, jistabbilixxi l-qafas għall-iżvilupp ta' attivitajiet tal-“e-Justice” Ewropea sa tmiem l-2013. Il-portal Ewropew tal-“e-Justice” ser ikun mod biex in-nies jiġu informati aħjar dwar id-drittijiet tagħhom u jagħtihom aċċess għal firxa ta' informazzjoni u servizzi dwar id-diversi sistemi ġudizzjarji. Għandu jsir użu aħjar tal-vidjokonferenzi, per eżempju biex jiġi evitat l-isforz ta' vjaġġar bla bżonn u l-istress ta' parteċipazzjoni fi proċedimenti tal-qorti lill-vittmi. F’konformità mar-regoli tal-protezzjoni tad-data, xi reġistri nazzjonali ser ikunu interkonnessi progressivament (per eżempju, ir-reġistri ta' insolvenza, interpreti, tradutturi u testmenti). Xi bażijiet tad-data eżistenti jistgħu jkunu wkoll integrati parzjalment fil-portall (per eżempju, ir-Reġistru Ewropew tal-Impriżi u s-Servizz Ewropew tal-Informazzjoni dwar l-Artijiet). Fit-terminu medju, xi proċeduri transkonfinali Ewropej u nazzjonali jistgħu jiġu ttrattati online (per eżempju, l-ordni ta' ħlas Ewropew, il-proċedura Ewropea għal talbiet żgħar u l-medjazzjoni). Barra minn hekk, l-użu ta' firem elettroniċi għandu jiġi promoss fil-qafas tal-proġett “e-Justice”.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex:

— joħolqu kondizzjonijiet effettivi biex il-partijiet ikunu jistgħu jikkomunikaw mal-qrati b'mezzi elettroniċi fil-kuntest ta' proċedimenti legali. Għal dak il-fini, għandu jkun hemm formoli dinamiċi disponibbli permezz tal-portal tal-“e-Justice” fir-rigward ta' ċerti proċeduri Ewropej, bħall-proċedura tal-ordni ta' ħlas Ewropea u l-proċedura Ewropea għal talbiet żgħar. Matul din il-fażi, il-komunikazzjoni elettronika bejn l-awtoritajiet ġudizzjarji għandha tittejjeb ċertament fil-qasam tal-applikazzjoni tal-“e-Justice”.

Il-Kunsill Ewropew jinkoraġġixxi wkoll lill-istituzzjonijiet tal-Unjoni u lill-Istati Membri biex:

— jiddedikaw sforzi għall-implimentazzjoni sħiħa tal-pjan ta' azzjoni tal-“e-Justice”. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni hija mistiedna tippreżenta proposti fil-qafas tal-perspettivi finanzjarji għal finanzjament adegwat tal-proġetti tal-“e-Justice” u b'mod partikolari proġetti orizzontali tal-IT fuq skala kbira.

Ċerti formalitajiet għal-legalizzazzjoni ta' dokumenti huma wkoll ostakolu jew piż eċċessiv. B'kont meħud tal-possibbiltajiet marbutin mal-użu tat-teknoloġiji l-ġodda, inkluż firem diġitali, l-Unjoni għandha tikkunsidra t-tneħħija tal-formalitajiet kollha għal-legalizzazzjoni ta' dokumenti bejn l-Istati Membri. Fejn ikun il-każ, għandha tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jinħolqu, f'perijodu fit-tul, dokumenti awtentiċi Ewropej.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— teżamina l-possibbiltà tat-tneħħija ta' formalitajiet għal-legalizzazzjoni ta' dokumenti bejn l-Istati Membri u tippreżenta proposta għal dan l-għan.

3.4.2. Appoġġ għall-attività ekonomika

L-ispazju ġudizzjarju Ewropew għandu jservi ta' appoġġ għall-attività ekonomika fis-suq uniku.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tivvaluta l-ħtieġa u l-fattibbiltà ta’ provvedimenti għal ċerti miżuri provviżorji, inklużi dawk protettivi, fil-livell tal-Unjoni, għall-prevenzjoni ta', per eżempju, l-għebien ta' assi qabel l-infurzar ta' talba;

— tippreżenta proposti adatti għat-titjib tal-effiċjenza tal-eżekuzzjoni ta' sentenzi fl-Unjoni rigward kontijiet bankarji u ta' assi tad-debituri, abbażi tal-Green Papers tal-2006 u l-2008.

Meta jitfasslu miżuri ta' dan it-tip, għandu jittieħed kont tal-impatt li huma ser ikollhom fuq id-dritt għall-privatezza u d-dritt għall-protezzjoni tad-data personali taċ-ċittadini.

Il-Kunsill Ewropew jafferma mill-ġdid li l-qafas ta' referenza komuni għal-liġi Ewropea dwar il-kuntratti għandu jkun sett mhux vinkolanti ta' prinċipji fundamentali, definizzjonijiet u regoli mudell li għandhom jintużaw minn min ifassal il-liġi fil-livell tal-Unjoni għall-iżgurar ta' aktar koerenza u kwalità fil-proċess tat-tfassil tal-liġi. Il-Kummissjoni hija mistiedna tippreżenta proposta dwar qafas ta' referenza komuni.

Il-kriżi finanzjarja attwali enfasizzat il-ħtieġa li s-swieq finanzjarji jiġu rregolati u li jiġi prevenut l-abbuż. Jeħtieġ ukoll li jiġu studjati miżuri ulterjuri rigward il-liġi tan-negozju, u li jinħoloq ambjent regolatorju ċar li jippermetti lill-intrapriżi ż-żgħar u ta' daqs medju b'mod partikolari, biex jieħdu vantaġġ sħiħ mis-suq intern sabiex ikunu jistgħu jikbru u joperaw lil hinn mill-fruntieri bħalma huma joperaw fis-suq domestiku tagħhom. Jeħtieġ li jiġi esplorat jekk jistgħux jitfasslu regoli komuni li jiddeterminaw il-liġi applikabbli għal materji tal-liġi tal-kumpanniji, ir-regoli dwar insolvenza għall-banek u t-trasferiment ta' talbiet. Il-kwistjoni tal-liġi kuntrattwali wkoll jeħtieġ tiġi eżaminata ulterjorment.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tikkunsidra jekk hemmx il-ħtieġa li jittieħdu miżuri f'dawk l-oqsma, u, fejn ikun il-każ, jiġu ppreżentati proposti f'dan ir-rigward.

3.5. Tisħiħ tal-preżenza internazzjonali tal-Unjoni fil-qasam legali

3.5.1. Liġi ċivili

Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li definizzjoni ċara tal-interessi esterni u l-prijoritajiet tal-Unjoni fil-qasam tal-koperazzjoni ġudizzjarja f'materji ċivili hija importanti ħafna bil-ħsieb ta' interazzjoni ma' pajjiżi terzi f'ambjent legali sigur.

Il-Konvenzjoni ta' Lugano tal-1988 dwar il-Ġurisdizzjoni u l-Eżekuzzjoni ta' Sentenzi f'Materji Ċivili u Kummerċjali hija miftuħa għall-adeżjoni ta' Stati oħrajn u l-Unjoni għandha tivvaluta, f'koperazzjoni mal-Partijiet Kontraenti l-oħrajn, liema pajjiżi terzi jistgħu jiġu inkoraġġiti jaderixxu magħha.

L-Unjoni għandha tuża s-sħubija tagħha tal-Konferenza tal-Aja dwar id-Dritt Internazzjonali Privat biex tippromwovi attivament l-adeżjoni l-aktar wiesgħa possibbli għall-aktar Konvenzjonijiet rilevanti u biex toffri l-aktar assistenza possibbli lil Stati oħrajn bil-ħsieb tal-implimentazzjoni tajba ta’ dawn l-istrumenti. Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jinkoraġġixxu lill-pajjiżi sħab kollha biex jaderixxu għal dawk il-Konvenzjonijiet li huma ta' interess partikolari għall-Unjoni.

F'każijiet fejn mhu stabbilit l-ebda qafas legali għal relazzjonijiet bejn l-Unjoni u l-pajjiżi sħab, u fejn l-iżvilupp ta' koperazzjoni multilaterali ġdida mhux possibbli min-naħa tal-Unjoni, l-għażla ta' ftehimiet bilaterali għandha tiġi esplorata, fuq bażi ta' każ b'każ.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex

— tiddefinixxi strateġija fil-qasam tal-materji ċivili għas-snin li ġejjin, li tkun koerenti mal-politika esterna ġenerali tal-Unjoni.

3.5.2. Liġi kriminali

Rigward il-qasam tal-liġi kriminali, ser ikun meħtieġ li jiġu identifikati prijoritajiet għan-negozjati ta' assistenza reċiproka u ftehimiet ta' estradizzjoni. L-Unjoni għandha tippromwovi b'mod attiv l-adeżjoni l-aktar wiesgħa possibbli tal-pajjiżi sħab mal-aktar Konvenzjonijiet rilevanti u li jiffunzjonaw u toffri l-aktar assistenza possibbli lil Stati oħrajn bil-ħsieb tal-implimentazzjoni tajba tal-istrumenti. L-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom jiżguraw, sal-ogħla grad possibbli, il-koerenza bejn l-Unjoni u l-ordni ġuridiku internazzjonali. Fejn possibbli, għandha tiġi kkunsidrata sinerġija mal-ħidma tal-Kunsill tal-Ewropa.

Il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, fejn ikun il-każ, biex:

— jiżviluppaw politika mmirata lejn l-istabbiliment ta' ftehimiet dwar koperazzjoni ġudizzjarja internazzjonali ma' pajjiżi terzi ta' interess jew f'organizzazzjonijiet internazzjonali. B'mod partikolari, għandu jittieħed kont tal-kriterji li ġejjin meta jiġu deċiżi l-pajjiżi prijoritarji: relazzjoni strateġika, jekk jeżistux diġà ftehimiet bilaterali, jekk il-pajjiż inkwistjoni jaderixxix mal-prinċipji tad-Drittijiet tal-Bniedem, jekk huwa jikkoperax mal-Unjoni b'mod ġenerali u mal-Istati Membri tagħha, u l-prijoritajiet tal-infurzar tal-liġi u l-koperazzjoni ġudizzjarja;

— jappoġġaw materjalment skambji tal-aħjar prattika u l-ġbir komuni ta' esperjenza ma' Stati li mhumiex membri u, b'mod partikolari fir-rigward tal-pajjiżi fit-triq tal-adeżjoni mal-Unjoni, isir użu sħiħ tal-istrumenti li l-Unjoni għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tiġi promossa r-riforma ġudizzjarja u jissaħħaħ l-istat tad-dritt, bħal skemi ta' ġemellaġġ u reviżjonijiet bejn il-pari, anke f'koperazzjoni mal-Kunsill tal-Ewropa;

— joffru appoġġ sod lis-sistemi tal-ġustizzja f'pajjiżi sħab sabiex jippromwovu l-istat tad-dritt fid-dinja kollha;

— jkomplu jippromwovu l-prinċipju ICC tal-Istatut ta' Ruma ta' komplementarjetà u osservanza tal-obbligi tal-Istatut ta' Ruma.

Il-Kunsill Ewropew jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex:

— tippreżenta lill-Kunsill fl-2010 lista ta' pajjiżi li talbu biex jikkonkludu ftehimiet dwar assistenza legali reċiproka u estradizzjoni mal-Unjoni kif ukoll valutazzjoni, abbażi tal-prinċipji msemmijin hawn fuq, tal-adegwatezza u l-urġenza tal-konklużjoni ta' dawn il-ftehimiet ma' dawn il-pajjiżi jew oħrajn.

4. EWROPA LI TIPPROTEĠI

4.1. Strateġija tas-Sigurtà Interna

Il-Kunsill Ewropew huwa konvint li t-tisħiħ ta' azzjonijiet fil-livell Ewropew, flimkien ma' koordinazzjoni aħjar ma' azzjonijiet fil-livelli reġjonali u nazzjonali, huwa essenzjali għal protezzjoni minn theddid transnazzjonali. It-terroriżmu u l-kriminalità organizzata, it-traffikar tad-drogi, il-korruzzjoni, it-traffikar ta' bnedmin, id-dħul klandestin ta' persuni u t-traffikar tal-armi, inter alia, ikomplu jisfidaw is-sigurtà interna tal-Unjoni. Il-kriminalità transkonfinali mifruxa saret sfida urġenti li teħtieġ rispons ċar u komprensiv. L-azzjoni tal-Unjoni ser issaħħaħ il-ħidma mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri u ser ittejjeb l-eżitu tal-ħidma tagħhom.

Il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex:

— jiddefinixxu strateġija komprensiva ta' sigurtà interna tal-Unjoni ibbażata, b'mod partikolari, fuq il-prinċipji li ġejjin: — ċarezza dwar id-diviżjoni tal-kompiti bejn l-Unjoni u l-Istati Membri, li tirrifletti viżjoni kondiviża tal-isfidi ta' llum, — rispett għad-drittijiet fundamentali, il-protezzjoni internazzjonali u l-istat tad-dritt, — solidarjetà bejn l-Istati Membri, — riflessjoni ta' approċċ proattiv u ggwidat mill-intelligence, — il-ħtieġa għal approċċ orizzontali u trasversali sabiex ikun possibbli l-indirizzar ta' kriżijiet kumplessi jew diżastri naturali jew dawk ikkawżati mill-bniedem, — koperazzjoni stretta mal-aġenziji tal-Unjoni, inkluż it-titjib ulterjuri tal-iskambju ta' informazzjoni tagħhom, — fokus fuq l-implimentazzjoni u l-integrazzjoni kif ukoll it-titjib ta' azzjoni preventiva, — l-użu ta' inizjattivi reġjonali u koperazzjoni reġjonali, — l-għan li ċ-ċittadini jsiru aktar konxji tal-importanza tal-ħidma tal-Unjoni biex tipproteġihom.

L-iżvilupp, il-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-istrateġija tas-sigurtà interna għandha ssir waħda mill-kompiti prijoritarji tal-COSI stabbilit taħt l-Artikolu 71 tat-TFUE. Sabiex jiġi żgurat l-infurzar effettiv tal-istrateġija tas-sigurtà interna, għandhom ikunu koperti wkoll aspetti tas-sigurtà dwar il-ġestjoni integrata tal-fruntieri u, fejn ikun il-każ, il-koperazzjoni ġudizzjarja f'materji kriminali rilevanti għal koperazzjoni operattiva fil-qasam tas-sigurtà interna.

L-istrateġija tas-sigurtà interna għandha tieħu wkoll kont tal-istrateġija tas-sigurtà esterna żviluppata mill-Unjoni kif ukoll permezz ta' linji ta' politika oħrajn tal-Unjoni, b'mod partikolari dawk li jikkonċernaw is-suq intern. Għandu jittieħed kont ukoll tal-impatt li hija jista' jkollha fuq ir-relazzjonijiet mal-pajjiżi fil-viċinat tal-Unjoni u b'mod partikolari mal-pajjiżi kandidati u l-pajjiżi kandidati potenzjali, billi s-sigurtà interna hija interkonnessa mad-dimensjoni esterna tat-theddid. F'dinja globali, il-kriminalità m'għandha l-ebda fruntiera. Billi l-linji ta' politika segwiti fl-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja gradwalment jilħqu l-maturità, huma għandhom jappoġġaw lil xulxin u jikbru f'konsistenza. Fis-snin li ġejjin huma għandhom jikkonformaw bla xkiel mal-linji ta' politika l-oħra tal-Unjoni.

Il-Kunsill Ewropew jitlob lill-Kummissjoni:

— tikkunsidra l-fattibbiltà tal-istabbiliment ta' Fond għas-Sigurtà Interna biex tiġi promossa l-implimentazzjoni tal-Istrateġija tas-Sigurtà Interna sabiex issir realtà operattiva.

4.2. Titjib tal-għodod għall-ħidma

Is-sigurtà fl-Unjoni teħtieġ approċċ integrat fejn il-professjonisti tas-sigurtà jikkondividu kultura komuni, jaqsmu informazzjoni bil-mod l-aktar effettiv possibbli u jkollhom l-infrastruttura teknoloġika adatta biex tappoġġahom.

4.2.1. Ħolqien ta’ kultura komuni

Il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-ħtieġa għal tisħiħ tal-fiduċja reċiproka bejn il-professjonisti kollha kkonċernati fil-livelli nazzjonali u tal-Unjoni. Għandha tiġi żviluppata kultura ġenwina Ewropea tal-infurzar tal-liġi permezz tal-iskambju ta' esperjenzi u prattika tajba kif ukoll l-organizzazzjoni ta' korsijiet u eżerċizzji ta' taħriġ konġunti, f'konformità mal-Kapitolu 1.2.6.

Il-Kunsill Ewropew jinkoraġġixxi lill-Istati Membri jfasslu mekkaniżmi li jagħtu inċentivi lill-professjonisti biex iwettqu kompiti relatati mal-koperazzjoni transkonfinali u b'hekk jiffavorixxu l-ħolqien ta' rispons mifrux mal-Unjoni kollha fil-livelli kollha.

4.2.2. Ġestjoni tal-fluss ta' informazzjoni

Il-Kunsill Ewropew jinnota b'sodisfazzjon li l-iżviluppi fl-Unjoni matul is-snin li għaddew, wasslu għal għażla wiesgħa u ħolqu sett ta' għodod estensiv għall-ġbir, l-ipproċessar u l-kondiviżjoni ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-atturi Ewropej l-oħrajn fl-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja. Il-prinċipju tad-disponibbiltà ser ikompli jagħti spinta importanti lil din il-ħidma.

Il-Kunsill Ewropew jirrikonoxxi l-ħtieġa għal koerenza u konsolidazzjoni fl-iżvilupp tal-ġestjoni u l-iskambju ta' informazzjoni u jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex:

— jimplimentaw l-Istrateġija ta' Ġestjoni tal-Informazzjoni għas-sigurtà interna tal-UE (4), li tinkludi reġim b'saħħtu għall-protezzjoni tad-data. L-iżvilupp għandu jkun koerenti mal-prijoritajiet stabbiliti għall-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja u l-istrateġija tas-sigurtà interna, li jappoġġa l-viżjoni tan-negozju għall-infurzar tal-liġi, il-koperazzjoni ġudizzjarja, il-ġestjoni tal-fruntieri u l-protezzjoni ċivili.

F'dan il-kuntest, il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex

— tivvaluta l-ħtieġa għall-iżvilupp ta' Mudell Ewropew għall-Iskambju ta' Informazzjoni bbażat fuq l-evalwazzjoni tal-istrumenti attwali, inklużi d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/615/ĠAI tat-23 ta' Ġunju 2008 dwar it-titjib tal-koperazzjoni transkonfinali, b'mod partikolari fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità transkonfinali u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/616/ĠAI tat- 23 ta' Ġunju 2008 dwar l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 2008/615/ĠAI (il-qafas Prüm) u d-Deċiżjoni kwadru tal-Kunsill 2006/960/ĠAI tat-18 ta’ Diċembru 2006 dwar is-simplifikazzjoni ta' l-iskambju ta' informazzjoni u intelligence bejn l-awtoritajiet ta' l-infurzar tal-liġi ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea (imsejħa wkoll id-“Deċiżjoni Qafas Svediża”). Dawn il-valutazzjonijiet ser jiddeterminaw jekk dawn l-istrumenti jiffunzjonawx kif kien maħsub oriġinarjament u jilħqux il-miri tal-Istrateġija għall-Ġestjoni ta' Informazzjoni.

L-Istrateġija ta' Ġestjoni tal-Informazzjoni għas-sigurtà interna tal-UE hija bbażata fuq;

— żvilupp immexxi min-negozju (żvilupp tal-iskambju ta' informazzjoni u l-għodod tiegħu li jkun iggwidat mill-ħtiġijiet tal-infurzar tal-liġi);

— reġim b'saħħtu għall-protezzjoni tad-data, konsistenti mal-istrateġija għall-protezzjoni ta' data personali imsemmija fil-Kapitolu 2;

— ġabra ta' data mmirata sew, kemm għall-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali taċ-ċittadini kif ukoll biex jiġi evitat fluss żejjed ta' informazzjoni għall-awtoritajiet kompetenti;

— prinċipji ġwida għal politika dwar l-iskambju ta' informazzjoni ma' pajjiżi terzi għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi;

— interoperabbiltà tas-sistemi tal-IT li tiżgura konformità sħiħa mal-prinċipji tal-protezzjoni tad-data u tas-sigurtà tad-data meta jiġu żviluppati dawn is-sistemi;

— razzjonalizzazzjoni tal-għodod differenti, inkluż l-adozzjoni ta' pjan ta' negozju għas-sistemi l-kbar tal-IT;

— koordinazzjoni, konverġenza u koerenza ġenerali.

L-istrutturi meħtieġa tal-Unjoni u dawk nazzjonali jeħtieġu li jiġu stabbiliti biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni u l-ġestjoni tal-għodod differenti għall-ġestjoni tal-informazzjoni. Il-Kunsill Ewropew jappella wkoll għall-istabbiliment ta' amministrazzjoni, kif proposta mill-Kummissjoni, li jkollha l-kompetenza u l-kapaċità li tiżviluppa teknikament u tamministra sistemi tal-IT fuq skala kbira fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja, kif imsemmi fid-dikjarazzjonijiet konġunti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni f'Diċembru 2006 u Ottubru 2007. Il-Kunsill għandu jikkunsidra kompiti addizzjonali possibbli fid-dawl tal-Istrateġija għall-Ġestjoni ta' Informazzjoni.

B'mod li jirrifletti d-diskussjonijiet fil-Kunsill u l-Parlament Ewropew, bil-ħsieb tal-istabbiliment ta' sistema tal-Unjoni ta’ Rekord tal-Ismijiet tal-Passiġġieri (PNR), il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kummissjoni:

— biex tipproponi miżura tal-Unjoni, li tiżgura livell għoli ta' protezzjoni tad-data, dwar il-PNR għall-fini tal-prevenzjoni, l-ittraċċar, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta' reati terroristiċi u kriminalità serja, ibbażata fuq valutazzjoni tal-impatt.

4.2.3. Mobilizzazzjoni tal-għodod tekonoloġiċi meħtieġa

Filwaqt li tiġi żgurata konsistenza mal-istrateġija għall-protezzjoni ta' data personali msemmija fil-Kapitolu 2, il-Kunsill Ewropew jenfasizza l-ħtieġa għal teknoloġiji ġodda biex jinżamm il-pass u jiġu promossi x-xejriet attwali lejn il-mobilità, filwaqt li jiġi żgurat li n-nies ikunu sikuri, siguri u liberi.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Parlament Ewropew, fejn ikun il-każ, u lill-Istati Membri biex:

— ifasslu u jimplimentaw linji ta' politika li jiżguraw livell għoli ta' sigurtà tan-netwerk u tal-informazzjoni fl-Unjoni kollha u jtejbu l-miżuri mmirati lejn il-protezzjoni, t-tħejjija tas-sigurtà u r-reżiljenza ta' infrastruttura kritika, inklużi t-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (ICT) u l-infrastruttura tas-servizzi;

— jippromwovu l-leġislazzjoni li tiżgura livell għoli ħafna ta' sigurtà tan-netwerk u tippermetti reazzjonijiet aktar rapidi fil-każ ta' attakki ċibernetiċi.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex:

— jiżguraw li l-prijoritajiet tal-istrateġija tas-sigurtà interna jkunu mfasslin fuq il-ħtiġijiet reali tal-utenti u jiffokaw fuq it-titjib tal-interoperabbiltà. Ir-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tas-sigurtà għandhom ikunu appoġġati minn sħubiji pubbliċi-privati.

Il-Kunsill Ewropew jistieden:

— lill-Istati Membri biex jimplimentaw is-Sistema Ewropea ta' Informazzjoni ta' Rekords Kriminali (ECRIS) malajr kemm jista' jkun;

— lill-Kummissjoni biex tivvaluta jekk in-netwerking tar-rekords kriminali jagħmilx possibbli l-prevenzjoni ta' reati kriminali (per eżempju, permezz ta' verifiki dwar l-aċċess għal ċerti impjiegi, b'mod partikolari dawk relatati mat-tfal), u jekk hux possibli li jiġi estiż l-iskambju ta' informazzjoni dwar miżuri ta' superviżjoni;

— lill-Kummissjoni biex tipproponi, flimkien mal-ECRIS, reġistru taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li ġew sentenzjati mill-qrati tal-Istati Membri.

Il-Kunsill Ewropew ifakkar fil-ħtieġa għall-iżgurar ta' konsistenza mal-istrateġija għall-protezzjoni tad-data personali u l-pjan azjendali, imsemmi fil-Kapitolu 2, għall-istabbiliment ta' sistemi tal-IT fuq skala kbira, u jappella lill-Kummissjoni biex:

— tagħmel studju ta' fattibbiltà dwar il-ħtieġa u l-valur miżjud tal-istabbiliment ta' sistema ta' Indiċi Ewropea tar-Rekords tal-Pulizija (EPRIS) u tagħmel rapport lill-Kunsill matul l-2012 dwar din il-kwistjoni;

— tirrifletti dwar kif jiġi żviluppat ulterjorment l-użu ta' bażijiet tad-data eżistenti għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi, filwaqt li jiġu rispettati bis-sħiħ ir-regoli tal-protezzjoni tad-data, sabiex isir użu sħiħ ta' teknoloġiji ġodda bil-ħsieb tal-protezzjoni taċ-ċittadini;

— teżamina kif l-aħjar jiġi promoss li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jistgħu jiskambjaw informazzjoni dwar trasgressuri vjolenti li jivvjaġġaw inkluż dawk li jattendu avvenimenti sportivi jew ġabriet pubbliċi kbar.

4.3. Linji ta' politika effettivi

4.3.1. Koperazzjoni Ewropea aktar effettiva għall-infurzar tal-liġi

L-objettiv primarju tal-koperazzjoni tal-Unjoni għall-infurzar tal-liġi huwa l-ġlieda kontra l-forom ta' kriminalità li tipikament għandhom dimensjoni transkonfinali. L-attenzjoni m'għandhiex tingħata biss lill-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità organizzata iżda wkoll lill-kriminalità transkonfinali mifruxa b'mod wiesa' li għandha impatt sinifikanti fuq il-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini tal-Unjoni. L-Europol għandu jsir ċentru għall-iskambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi tal-Istati Membri, fornitur ta' servizzi u pjattaforma għas-servizzi tal-infurzar tal-liġi.

Il-Kunsill Ewropew jinkoraġġixxi lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri biex jużaw l-għodda investigattiva ta' Skwadri Investigattivi Konġunti (SIK) kemm jista' jkun f'każijiet adatti. L-Europol u l-Eurojust għandhom jiġu involuti sistematikament f'operazzjonijiet transkonfinali maġġuri u jiġu informati meta jiġu stabbiliti s-SIK. Il-ftehim mudell għall-istabbiliment tas-SIK għandu jiġi aġġornat. L-Europol u l-Eurojust għandhom javvanzaw il-koperazzjoni tagħhom ulterjorment. L-Eurojust għandha tiżgura li l-ħidma tagħha tiġi segwita fil-livell ġudizzjarju. L-Europol u l-Eurojust għandhom jespandu l-ħidma tagħhom ma' pajjiżi terzi speċjalment billi jfittxu rabtiet eqreb mar-reġjuni u l-pajjiżi fil-viċinat tal-Unjoni; L-Europol għandu jaħdem aktar mill-qrib mal-missjonijiet tal-pulizija tal-Politika Komuni ta' Sigurtà u Difiża (PKSD) u jgħin fil-promozzjoni tal-istandards u l-aħjar prattika għall-koperazzjoni Ewropea fl-infurzar tal-liġi f'pajjiżi barra l-Unjoni. Il-koperazzjoni mal-Interpol għandha tiġi avvanzata bil-ħsieb li jinħolqu sinerġiji u tiġi evitata d-duplikazzjoni.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni u, fejn ikun il-każ, lill-Kunsill u lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà biex:

— jeżaminaw kif jista' jiġi żgurat li l-Europol jirċievi informazzjoni mill-awtoritajiet kompetenti tal-infurzar tal-liġi tal-Istati Uniti, sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħmlu użu sħiħ tal-kapaċitajiet tal-Europol;

— jeżaminaw kif il-koperazzjoni operattiva tal-pulizija tista' tiġi avvanzata, per eżempju, fir-rigward tal-inkompatibbiltà ta' sistemi ta' komunikazzjoni u tagħmir ieħor, l-użu ta' aġenti taħt kopertura, u fejn meħtieġ, tiġbed konklużjonijiet operattivi għal dan il-għan;

— joħorġu, malajr kemm jista' jkun, dokument ta' riflessjoni dwar kif l-aħjar jiġi żgurat li l-attivitajiet tal-Europol jistgħu jiġu skrutinizzati u evalwati mill-Parlament Ewropew, flimkien mal-parlamenti nazzjonali f'konformità mal-Artikoli 85 u 88 tat-TFUE;

— jikkunsidraw l-iżvilupp ta' Kodiċi ta' Koperazzjoni tal-Pulizija li jikkonsolida strumenti eżistenti u, fejn meħtieġ, jemendahom u jissimplifikahom;

— jagħmlu proposta lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew biex jadottaw deċiżjoni dwar il-modalitajiet ta' koperazzjoni, inkluż dwar l-iskambju ta' informazzjoni bejn l-aġenziji tal-Unjoni, b'mod partikolari l-Europol, l-Eurojust u l-Frontex, biex jiġu żgurati l-protezzjoni u s-sigurtà tad-data;

— jipproponu miżuri dwar kif l-aġenziji tal-Unjoni f'dan il-qasam jistgħu jikkonkludu arranġamenti operattivi bejniethom u kif huma jistgħu jiżviluppaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'inizjattivi reġjonali mmexxijin mill-Istati Membri u f'korpi reġjonali li javvanzaw il-koperazzjoni tal-infurzar tal-liġi;

— jaqblu dwar standards ta' kwalità komuni fil-qasam forensiku, inter alia, biex tiġi żviluppata l-aħjar prattika għall-investigazzjonijiet tal-post ta' delitt;

— jeżaminaw jekk hemmx ostakoli għal koperazzjoni bejn il-missjonijiet tal-pulizija tal-PKSD u l-Europol u tagħmel proposti adatti biex dawn l-ostakoli jiġu eliminati.

L-Unjoni għandha tippromwovi, inter alia, permezz ta' programmi finanzjarji, proġetti pilota f'koperazzjoni reġjonali transkonfinali dwar attivitajiet operattivi konġunti u/jew valutazzjonijiet tar-riskju transkonfinali, bħaċ-Ċentri Konġunti tal-Pulizija u d-Dwana.

Għandu jiġi implimentat l-iżvilupp ta' koperazzjoni għall-infurzar tal-liġi ad hoc f'avvenimenti sportivi jew ġemgħat kbar ta' nies (per eżempju, il-Olimpijadi 2012, Euro 2012).

4.3.2. Prevenzjoni aktar effettiva tal-kriminalità

L-aħjar mod li jitnaqqas il-livell tal-kriminalità huwa li jittieħdu miżuri effettivi li jimpedixxuha milli titwettaq, inkluża l-promozzjoni tal-inklużjoni soċjali, bl-użu ta' approċċ multidixxiplinari li jinkludi wkoll it-teħid ta' miżuri amministrattivi u l-promozzjoni ta' koperazzjoni bejn l-awtoritajiet amministrattivi. Iċ-ċittadini tal-Unjoni għandhom esperjenzi simili u huma milqutin b'mod simili mill-kriminalità u n-nuqqas ta' sigurtà relatata fil-ħajja ta' kuljum tagħhom.

Is-sensibilizzazzjoni tar-rabtiet bejn il-kriminalità lokali u l-kriminalità organizzata u d-dimensjonijiet transkonfinali kumplessi tagħha qed tiżdied. L-Istati Membri żviluppaw metodi differenti għall-prevenzjoni tal-kriminalità u għandhom jiġu inkoraġġiti jikkondividu l-esperjenzi u l-aħjar prattika u, meta jagħmlu dan, iżidu l-konoxxenza ġenerali u l-effikaċja u l-effiċjenza rispettivi tagħhom, u b'hekk jevitaw ħidma doppja.

Barra minn hekk, id-dimensjoni transkonfinali tissottolinja l-importanza tat-tisħiħ u l-iżvilupp tal-konoxxenza fil-livell Ewropew dwar kif il-kriminalità fl-Istati Membri hija interkonnessa, biex tappoġġa lill-Istati Membri fit-teħid ta' azzjoni individwali jew konġunta, u biex tappella għal azzjoni mill-istituzzjonijiet tal-Unjoni meta jkun meħtieġ. Bit-Trattat ta' Lisbona, il-koperazzjoni fil-qasam tal-prevenzjoni tal-kriminalità ser tiġi rikonoxxuta ulterjorment fil-bażi legali l-ġdida.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni biex jippromwovu attivament u jappoġġaw il-miżuri tal-prevenzjoni tal-kriminalità filwaqt li jiffokaw fuq il-prevenzjoni ta' kriminalità tal-massa u kriminalità transkonfinali li jolqtu l-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini tagħna f'konformità mal-Artikolu 84 tat-TFUE.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta li tibbaża fuq l-evalwazzjoni tal-ħidma mwettqa fin-Netwerk Ewropew għall-Prevenzjoni tal-Kriminalità (EUCPN) bil-ħsieb li jiġi stabbilit Osservatorju għall-Prevenzjoni tal-Kriminalità (OPC), li l-kompiti tiegħu jkunu l-ġbir, l-analiżi u d-disseminazzjoni ta' konoxxenza dwar il-kriminalità, inkluża l-kriminalità organizzata (inkluża statistika) u l-prevenzjoni tal-kriminalità, biex l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-Unjoni jiġu appoġġati u promossi meta jieħdu miżuri preventivi u jiskambjaw l-aħjar prattika. L-OPC għandu jibni fuq il-ħidma mwettqa fil-qafas tal-EUCPN u l-evalwazzjoni tiegħu. Huwa għandu jinkludi jew jissostitwixxi l-EUCPN, b'segretarjat allokat f'aġenzija eżistenti tal-Unjoni u jiffunzjona bħala unità separata. Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tippreżenta proposta dwar l-istabbilment tal-OPC sa mhux aktar tard mill-2013.

4.3.3. Statistika

Statistika adegwata, affidabbli u komparabbli (kemm maż-żmien u bejn l-Istati Membri u r-reġjuni) hija prerekwiżit meħtieġ fost l-oħrajn għad-deċiżjonijiet ibbażati fuq l-evidenza dwar il-ħtieġa għal azzjoni, dwar l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet u dwar l-effikaċja tal-azzjoni.

Il-Kunsill Ewropew jistieden lill-Kummissjoni biex:

— tkompli tiżviluppa għodod statistiċi biex jitkejlu l-kriminalita u l-attivitajiet kriminali u tirrifletti dwar kif tkompli tiżviluppa, wara l-2010, l-azzjonijiet delinejati u parzjalment implimentati fil-Pjan ta' Azzjoni tal-Unjoni għall-2006-2010 dwar l-iżvilupp ta' strateġija komprensiva u koerenti tal-Unjoni biex jitkejlu l-kriminalità u l-ġustizzja kriminali, bil-ħsieb tal-ħtieġa miżjuda għal din l-istatistika f'numru fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja.

4.4. Protezzjoni kontra l-kriminalità serja u organizzata

4.4.1. Il-ġlieda kontra l-kriminalità serja u organizzata

Hekk kif il-kriminalità serja tkompli ssir aktar globalizzata, huwa dejjem aktar importanti li l-infurzar tal-liġi jkollha l-abbiltà li taħdem b'mod aktar effettiv lil hinn mill-fruntieri u l-ġurisdizzjonijiet. L-Unjoni tista' ġġib valur miżjud reali lill-ġlieda kontra ċerti tipi ta' theddid li jeħtieġu livell għoli ta' azzjoni koordinata. Il-ġlieda kontra dawn il-fenomini kriminali ser tinvolvi skambju sistematiku ta' informazzjoni, użu mifrux fil-wisa' tal-aġenziji tal-Unjoni u għodod investigattivi u, fejn meħtieġ, l-iżvilupp ta' metodi tekniċi investigattivi u preventivi komuni u iżjed koperazzjoni ma' pajjiżi terzi.

Għaldaqstant, il-Kunsill Ewropew jappella lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex:

— jadottaw strateġija għall-kriminalità organizzata, fil-qafas tal-Istrateġija għas-Sigurtà Interna,

— jistabbilixxu prijoritajiet fil-politika tal-kriminalità bl-identifikazzjoni tat-tipi ta' kriminalità, li kontrihom ser jiġu skjerati l-għodod li ġew żviluppata, filwaqt li jitkompla l-użu tar-Rapport dwar il-Valutazzjoni tat-Theddid mill-Kriminalità Organizzata (VTKO) u l-verżjonijiet reġjonali tiegħu.

Għandhom jintgħażlu l-fenomini kriminali li għandhom jiġu ttrattati bħala prijorità fil-livell Ewropew. Il-Kunsill Ewropew jikkunsidra li t-tipi ta' kriminalità li ġejjin ħaqqhom prijorità speċjali fis-snin li ġejjin.

4.4.2. Traffikar tal-bnedmin

It-traffikar tal-bnedmin u d-dħul klandestin ta’ persuni huma reati kriminali serji ħafna li jinvolvu l-ksur tad-drittijiet tal-bniedem u d-dinjità tal-bniedem li l-Unjoni ma tistax tiskuża. Il-Kunsill Ewropew iqis li jinħtieġ li l-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar u d-dħul klandestin, jissaħħu u jittejbu. Dan jirrikjedi politika koordinata u koerenti li tmur lil hinn m