Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Strateġija Ewropea għall-Plastiks f’Ekonomija Ċirkolari”

(COM(2018) 28 final)

u dwar “Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-faċilitajiet tal-akkoljenza fil-portijiet għall-konsenja ta’ skart minn bastimenti, li tħassar id-Direttiva 2000/59/KE u li temenda d-Direttiva 2009/16/KE u d-Direttiva 2010/65/UE”

(COM(2018) 33 final — 2018/0012 (COD))

(2018/C 283/09)

Relatur: Antonello PEZZINI

Konsultazzjoni Parlament Ewropew, 5.2.2018 Kunsill, 9.2.2018 Kummissjoni Ewropea, 12.2.2018 Bażi legali L-Artikoli 100(2) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja 19.9.2017 Sezzjoni kompetenti Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent Adottata fis-sezzjoni 3.5.2018 Adottata fil-plenarja 23.5.2018 Sessjoni plenarja Nru 535 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 193/00/01

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE, li mill-bidu kien jappoġġja l-politika tal-Kummissjoni dwar l-ekonomija ċirkolari, jemmen madankollu li din għandha tiġi implimentata f’kuntatt mill-qrib mal-gruppi soċjali u mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, permezz ta’ attivitajiet ta’ tbassir, u bl-involviment tal-Akkademji u tad-diversi ċentri ta’ taħriġ.

1.1.1. Bl-istess mod, ma jistgħux ikunu preklużi miżuri validi fil-qasam edukattiv u ta’ taħriġ, inċentivi proġettwali u ta’ mġiba, standards tekniċi regolatorji komuni ta’ kwalità, sistemi attraenti u li jippremjaw — anki fiskali u finanzjarji, minn approċċ sistemiku u intersettorjali, użu intelliġenti u mifrux tal-applikazzjonijiet diġitali.

1.2. Ir-rispett u l-ħarsien tal-beni li jinsabu fil-bilanċ dinamiku tal-bijosfera ma jikbrux b’mod spontanju, iżda huma l-frott tas-sensittività li titrawwem permezz tal-kultura u l-għarfien li l-ħolqien ma ġiex maħluq biex jiġi sfruttat u meqrud, għall-benefiċċji ekonomiċi, iżda biex jintuża b’mod intelliġenti, jissaħħaħ u jiġi ppreżervat “fl-oriġini tal-antropomorfiżmu universali” ( 1 )

1.3. L-iskoperti l-ġodda, bħall-materjali polimeriċi, għamlu x-xogħol u l-benesseri tal-bniedem aktar faċli, iżda għandhom jiġu mmaniġġjati tul iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, biex ma jaffettwawx ħażin il-proċessi tan-natura.

1.3.1. Il-Kumitat iqis li huwa essenzjali li tiġi żviluppata kultura ta’ ekodisinn tal-materjali polimeriċi biex, wara l-ewwel użu tagħhom, ikunu jistgħu jintużaw il-materjali polimeriċi sekondarji.

1.3.2. Hemm bżonn ta’ rivoluzzjoni kulturali fl-imġiba u fl-istrutturi tal-produzzjoni, tad-distribuzzjoni u tal-konsum, li tibdel l-iskart f’riżorsi siewja għall-użu, mingħajr ma jiġu ttraskurati s-soċjetà ċivili u l-iskejjel ta’ kull tip u livell edukattiv.

1.3.3. Skont il-KESE, għandha titfassal strateġija ta’ katina ta’ provvista mmirata għall-użu mill-ġdid u li tinvolvi lill-kumpaniji li għandhom esperjenza fil-proċessi ta’ riċiklaġġ, b’mod speċjali fis-settur tal-ippakkjar, li llum huwa mifrux ħafna għal raġunijiet ekonomiċi u iġjeniċi. Dan jinvolvi l-armonizzar u t-tfassil tal-ħiliet kemm ’il fuq kif ukoll ’l isfel fil-proċess.

1.3.4. Il-korpi nazzjonali ta’ standardizzazzjoni, f’kuntatt mill-qrib mal-korpi Ewropej u internazzjonali, għandhom jintensifikaw il-proċessi ta’ rikonoxximent tal-materja prima sekondarja permezz ta’ tikketta biex iżidu s-sigurtà tal-konsumaturi għall-prodotti ġodda permezz ta’ armonizzazzjoni Ewropea.

1.3.5. Skont il-KESE, ir-riċerka u l-innovazzjoni għandu jkollhom rwol importanti, b’mod speċjali l-JTI (Inizjattivi teknoloġiċi konġunti) — Institutional Public-private partnerships under Horizon 2020 (Sħubijiet Istituzzjonali Pubbliċi-Privati taħt l-Orizzont 2020), immirati lejn l-iżvilupp ta’ bijoprodotti ( 2 ) u inizjattivi oħrajn ta’ sostenibbiltà ċirkolari fil-PQ9 li jmiss.

1.3.6. Għandha tingħata prijorità lill-proċess ta’ applikazzjoni ta’ marki diġitali għat-tipi differenti ta’ plastiks biex ikunu jistgħu jiġu identifikati, isseparati u possibbilment anki eliminati skont metodi komuni. Dawn il-materji primi sekondarji għandhom ikunu ħielsa, b’mod partikolari, minn ċerti sustanzi tossiċi li jidhru fil-materji primi, li mhumiex maħsubin għall-ikel u għall-ġugarelli tat-tfal.

1.4. Il-KESE jemmen li, permezz ta’ analiżijiet kimiċi, b'rabta ma' ma’ REACH, għandha tittieħed azzjoni biex jonqos it-tniġġis mill-mikroplastika, li jirrappreżenta waħda mill-akbar theddidiet għall-ambjent u għas-saħħa tal-bniedem.

1.5. Il-KESE jappoġġja bis-sħiħ il-proposti tal-KE biex il-portijiet jiġu mgħammra b’faċilitajiet għall-ġbir tal-iskart u l-obbligi ta’ dawk responsabbli mill-bastimenti biex isegwu l-proċeduri tal-ħatt tal-iskart.

1.5.1. Skont il-KESE, politika simili għandha tkun applikata wkoll għall-ġestjoni tax-xmajjar, li jilqgħu ħafna mit-tniġġis tal-ibħra.

1.5.2. Fil-fehma tal-KESE, l-assoċjazzjonijiet tas-sajjieda u l-awtoritajiet soċjali għandhom ikunu involuti, kemm kulturalment kif ukoll permezz ta’ finanzjament nazzjonali u/jew komunitarju, f’eżerċizzju ta’ tindif tal-ilmijiet mir-residwi polimeriċi, u jippromovu wkoll azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni dwar l-iskart fl-ixmajjar u fl-ibħra. Mhux dan biss, iżda permezz ta’ taħriġ xieraq jistgħu wkoll jintervjenu fil-parti tal-katina ta’ provvista stabbilita fil-port jew tul ix-xmajjar, fl-ewwel fażijiet tar-riċiklaġġ, speċjalment waqt il-pawżi fiżjoloġiċi mis-sajd.

1.6. Skont il-KESE, it-tnedija u l-iżvilupp ta’ attivitajiet ġodda komplementari, sussidjarji tal-ekonomija ċirkolari, jirrikjedu r-reviżjoni tal-leġislazzjoni attwali dwar l-iskart, li ġejja mid-Direttiva 2008/98/KE u li titfa’ r-responsabilità fuq min ikollu l-iskart iżda spiss ma toħloqx l-istrumenti biex dan jintuża mill-ġdid.

1.7. Il-KESE jemmen li l-ekodisinn ( 3 ) , li s’issa kien applikat fl-iffrankar tal-enerġija, għandu jiġi attivat għal ekonomija ċirkolari, b’mod partikolari għall-plastik.

1.8. Il-KESE jqis meħtieġa ftehimiet reġjonali xierqa dwar it-tniġġis tal-baħar, bl-estensjoni tagħhom għal politika u pjan ta’ prossimità u ftehimiet tal-Euromed u tal-Baltiku.

1.9. Għandhom ikunu appoġġjati u inċentivati l-ftehimiet volontarji settorjali u intersettorjali tal-industriji u l-amministrazzjonijiet pubbliċi territorjali, li jappoġġjaw iċ-ċertifikazzjoni tal-intrapriżi (EMAS, CSR), Green Boat ( 4 )

2. Introduzzjoni

2.1. Il-plastik, mifhum bħala l-isem ġeneriku għall-materjali polimeriċi, huwa materjal importanti u omnipreżenti fl-ekonomija tagħna u fil-ħajja tagħna ta’ kuljum. Dan jikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli u kompetittiv, għal impjiegi sostenibbli u għal diversi innovazzjonjiet teknoloġiċi u proġettwali.

2.2. L-iskoperta tal-plastik — mill-monomeru għall-polimeru — seħħet f’nofs is-snin ħamsin, minn żewġ xjenzati, Natta u Ziegler. Fl-1953, il-kimiku Ġermaniż, Karl Ziegler, irnexxielu jikseb tip ta’ plastik miż-żejt, il-polietilen, li l-molekula tiegħu hija polimeru ( 5 ) . Il-kimiku Taljan Giulio Natta kiseb polimeru differenti: il-polipropilen, li għandu privattiva bl-isem ta’ Moplen. Din l-iskoperta kkontribwixxiet ħafna biex l-industrija tal-minjieri, li fl-istorja tal-bniedem kienet ipprovdiet il-materjali ( 6 ) għall-produzzjoni tal-oġġetti għall-ħajja ta’ kuljum u għax-xogħol, tidħol fi kriżi.

2.3. Il-plastik ġej miż-żejt, żewġ kili ta’ żejt jipproduċu madwar kilogramma plastik.

2.4. Il-KESE enfasizza ( 9 ) preċedentement kif “it-tranżizzjoni lejn ekonomija Ewropea ċirkolari tista’ tiftaħ prospetti pożittivi għall-kisba tal-objettivi tal-istrateġija Ewropa 2020”.

2.5. Il-Kumitat iqis fil-fatt li t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari Ewropea rilevanti tista’ tiftaħ prospetti pożittivi f’termini ta’ kompetittività sistemika tal-UE sakemm tkun ibbażata fuq viżjoni strateġika Ewropea kondiviża bil-parteċipazzjoni attiva tad-dinja tax-xogħol, tal-gvernijiet, ta' min iħaddem, tal-ħaddiema, tal-konsumaturi u tal-awtoritajiet leġislattivi u regolamentari fil-livelli differenti ( 10 )

2.6. Il-KESE jfakkar it-tnedija tal-Pakkett tal-2014 ( 11 ) — li mbagħad ġie rtirat — u dak ta’ Diċembru 2015 bl-adozzjoni ta’ pjan ta’ azzjoni tal-UE għall-ekonomija ċirkolari, li kien identifika l-plastik bħala prijorità ewlenija.

2.7. Skont il-KESE, “l-aħjar mod biex tinkiseb bidla fl-imġiba huwa permezz ta' sinjali ċari tal-prezzijiet, jiġifieri billi jiġu offruti konvenjenza u prezzijiet kompetittivi lill-konsumaturi. Dan jista’ jinkiseb billi wieħed jirrikorri għal skemi ta’ responsabbiltà estiża tal-produttur u/jew għat-taxxa ekoloġika” ( 12 )

2.8. Fl-2016 l-industrija Ewropea tal-plastik kisbet fatturat ta’ kważi EUR 350 biljun, b’madwar 62 elf kumpanija, b’aktar minn 1,5 miljun ħaddiem u bi produzzjoni ta’ 60 miljun tunnellata ( 13 )

2.9. Illum il-plastik huwa preżenti f’kull aspett tal-ħajja ta’ kuljum: mit-trasport għall-bini, mit-telekomunikazzjoni għall-oġġetti għall-konsumatur, mill-ikel għas-saħħa.

2.10. L-SMEs, li jirrappreżentaw madwar 80 % tal-kumpaniji tal-plastik fl-UE, għandhom inqas minn 20 ħaddiem, u l-kumpaniji kbar/medji jirrappreżentaw madwar 20 % ( 14 )

2.11. Kull sena l-Ewropej jiġġeneraw 25 miljun tunnellata skart magħmul mill-plastik. Inqas minn 30 % minnu jiġi rriċiklat ( 15 )

2.12. Skont studju reċenti li sar fuq skala Ewropea (nota 15), is-sostituzzjoni tal-plastik minn materjal ieħor, fl-applikazzjonijiet ewlenin tiegħu, tkun tfisser żieda fil-piż tal-imballaġġ ta’ kważi erba’ darbiet aktar mill-piż tal-imballaġġ magħmul mill-plastik; żieda ta’ 60 % tal-volum tal-iskart prodott; żieda fil-konsum annwali tal-enerġija ta’ 57 % tul iċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja.

2.12.1. Min-naħa l-oħra, 95 % tal-valur tal-imballaġġ jintilef wara l-ewwel użu. Mit-78 miljun tunnellata rilaxxati għall-konsum, 72 % ma jiġux irkuprati. Minn dawn, 40 % jispiċċaw fil-miżbliet u 32 % mhumiex koperti mis-sistemi ta’ ġbir uffiċjali.

2.13. Għalhekk jeħtieġ li jiġi żviluppat l-ekodisinn għall-plastik biex ikun aktar riċiklabbli u biex tiżdied id-domanda għall-plastik riċiklat mid-diversi setturi industrijali u ċirkwiti ta’ distribuzzjoni, mill-konsumaturi u miċ-ċittadini Ewropej.

2.13.1. Huwa importanti li jiġi intensifikat id-djalogu mal-industrija tar-riċiklaġġ, biex ikun hemm fehim tal-proċessi tal-produzzjoni, ir-rekwiżiti u t-teknoloġiji tiegħu.

2.14. Il-plastik riċiklat għandu jgħaddi minn żvilupp ta' tiġdid u aġġornament permezz ta’ proċess ta’ standardizzazzjoni u ta’ ċertifikazzjoni permezz ta’ tikketta.

2.15. F’ekonomija ċirkolari, il-plastik għandu jitqies bħala beni materjali komuni prezzjuż, peress li huwa essenzjali għal żvilupp ekonomiku sostenibbli u kompetittiv għas-servizz taċ-ċittadin, tas-saħħa u tal-ambjent, sakemm l-oġġetti li jinkludu din il-materja prima ma jibqgħux jitqiesu bħala “skart li għandu jiġi eliminat” iżda bħala “oġġetti li għandhom jiġu rkuprati”.

3. L-ibħra u l-plastik

3.1. 70 % tal-wiċċ tad-dinja jikkonsisti f’ibħra u oċeani, u l-ilmijiet tal-baħar jirrappreżentaw 97 % tar-riżorsi tal-ilma tagħha. L-oċeani huma l-akbar alleati tagħna kontra t-tibdil fil-klima u ddaħħlu fil-Ftehim ta’ Pariġi, b’rapport speċjali tal-IPCC, iddedikat għall-oċeani.

3.2. L-iskart tal-baħar, u l-aktar il-plastik u l-mikroplastik, huma theddida serja għall-oċeani u, għaldaqstant, huma ta’ tħassib globali li jaffettwa lill-oċeani kollha tad-dinja. Kull sena jintremew miljuni u miljuni ta’ tunnellati ta’ skart fl-oċeani, fid-dinja kollha, li jiġġenera problemi ambjentali, ekonomiċi, estetiċi u għas-saħħa. L-iskart fil-baħar jista’ joħloq ħsara serja ekonomika bħal pereżempju t-telf għall-komunitajiet tal-kosta; tnaqqis fit-turiżmu; xkiel għat-trasport bil-baħar u għas-sajd.

3.3. L-ispiża potenzjali tat-tindif tal-kosta u l-bajjiet kollha tal-UE ġiet stmata madwar EUR 630 miljun fis-sena.

3.4. Minħabba l-mod kif jakkumula u jinxtered, l-iskart fil-baħar jirrappreżenta theddida serja għas-saħħa tal-oċeani tad-dinja, l-aktar peress li jiżdied malajr. F’dan ir-rigward, hemm bżonn ta’ miżuri bbilanċjati u effettivi ta’ ekonomija ċirkolari, fil-livell internazzjonali u Ewropew, immirati biex inaqqsu l-iskart fil-baħar tal-UE bi 30 % u b’50 % fl-2025 u fl-2030.

3.4.1. Biex jintlaħqu dawn l-għanijiet, l-ewwel hemm bżonn li tiġi emendata l-leġislazzjoni eżistenti: bħalissa l-iskart jappartjeni lil min jiġbru, li jwassal għal diżinċentiv tal-ġbir.

3.4.2. Għandhom jiġu studjati inċentivi xierqa għal dawk, speċjalment għas-sajjieda, li jistgħu jikkollaboraw flimkien biex inaddfu l-baħar u x-xmajjar, anki b’użu xieraq tal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS).

3.5. Fit-18 ta’ Diċembru 2017 il-Kunsill adotta konklużjonijiet dwar l-ekoinnovazzjoni u enfasizza wkoll “il-ħtieġa għal konsistenza bejn politiki li jappoġġjaw l-innovazzjoni u politiki oħrajn, b’mod partikolari: il-ħarsien tas-saħħa tal-bniedem, ir-rispett għall-ambjent u għat-tranżizzjoni lejn l-ekonomija ċirkolari” ( 16 )

3.6. Il-PE, min-naħa tiegħu, adotta diversi dokumenti dwar is-suġġett: mir-Riżoluzzjoni tad-9 ta’ Lulju 2015 dwar l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi: lejn ekonomija ċirkolari; sar-riżoluzzjonijiet adottati fi Frar 2017 dwar il-“pakkett tal-iskart”, u r-Riżoluzzjoni tat-18 ta’ Diċembru 2017 dwar il-“Governanza internazzjonali tal-oċeani”.

3.7. L-intervent għat-tindif tal-Baħar Mediterran jista’ jsib sinerġiji mal-Programm Prima (PPP), li jipprevedi interventi ekoloġiċi għal skopijiet ambjentali ( 17 )

4. Il-proposti tal-Kummissjoni

4.1. L-istrateġija proposta mill-KE hija mmirata biex tħares l-ambjent mit-tniġġis tal-plastik u fl-istess ħin tippromovi t-tkabbir u l-innovazzjoni, u b’hekk tipprova tibdel sfida ekonomika ta’ paradigma lineari, produzzjoni-distribuzzjoni-konsum-imġiba, f’mudell ċirkolari, li jsostni lilu nnifsu permezz tal-użu effiċjenti tar-riżorsi, u li jasal biex jikkunsidra l-“iskart” bħala “ riżorsi li għandhom jiġu riġenerati ”.

4.2. Użu mill-ġdid, riċiklaġġ u rkupru jsiru kelmiet ewlenin li madwarhom tinbena paradigma ġdida biex jitrawwem tfassil ġdid, sostenibbiltà, innovazzjoni u kompetittività, fis-suq intern kollu u f'dak internazzjonali.

L-istrateġija proposta tipprovdi 40 azzjoni, 15-il rakkomandazzjoni lill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali u tmien rakkomandazzjonijiet lill-industrija.

4.3. Il-proposta għal Direttiva dwar il-faċilitajiet ta’ ġbir fil-portijiet tintroduċi standards ġodda biex jiġġieldu l-fenomenu tal-iskart fil-baħar, b’miżuri maħsuba biex jiżguraw li l-iskart iġġenerat fuq il-bastimenti jew miġbur mill-baħar ma jintremiex fil-baħar, iżda jinġieb lura l-art biex jiġi rriċiklat kif xieraq. Huma previsti wkoll miżuri għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv li għandhom il-portijiet, il-bastimenti u l-awtoritajiet kompetenti.

5. Kummenti ġenerali u rakkomandazzjonijiet

5.1. Skont il-Kumitat, ma tistax tiġi ppjanata strateġija ta’ suċċess għall-plastik mingħajr miżuri validi fil-qasam edukattiv u ta’ taħriġ, inċentivi proġettwali u ta’ mġiba, standards tekniċi regolatorji komuni ta’ kwalità, sistemi attraenti u li jippremjaw — anki fiskali u finanzjarji –, minn approċċ sistemiku u intersettorjali, użu intelliġenti u mifrux tal-applikazzjonijiet diġitali, eżerċizzju ta’ tbassir mifrux u parteċipi, li jakkumpanja l-proċess b’ kultura Ewropea vera u proprja ta’ ċirkolarità tal-plastik ibbażata fuq l-analiżi taċ-ċiklu sħiħ tal-ħajja tal-prodotti .

5.2. It-tniġġis mill-mikroplastiks huwa waħda mit-theddidiet ewlenin għall-ambjent u s-saħħa tal-bnedmin. Dawn is-sustanzi spiss jintużaw fid-deterġenti, fil-kożmetiċi, fl-għamara, fiż-żebgħa. Skont il-KESE , dan it-tniġġis għandu jiġi indirizzat mis-sors, permezz ta’ interventi fil-livell tal-UE, fil-qafas ta’ REACH .

5.3. Fl-UE, madwar 40 % tal-plastik jintuża darba biss u hu l-fattur prinċipali tat-tniġġis: b’infiq minimu, għal kull basket tal-plastik, jitnaqqas il-konsum b’mod konsiderevoli. Il-KESE jirrakkomanda l-estensjoni ta’ din il-miżura għat-tipi kollha ta’ plastik li jintuża darba biss.

5.4. Il-KESE jqis li għandha tingħata prijorità lill-immarkar diġitali tad-diversi tipi ta’ plastik, sabiex jiġu identifikati, magħżula u eventwalment esklużi l-elementi ta’ ħsara. Fil-plastik ta' spiss insibu sustanzi tossiċi, li mhumiex permessi fil-materjali li jiġu f’kuntatt mal-ikel u fil-ġugarelli. Ir-riċiklaġġ tal-plastik jista’ jġib dawn is-sustanzi fil-prodotti l-ġodda. Għalhekk huwa meħtieġ jiġi żgurat u ċċertifikat li l-“materji sekondarji tal-plastik” ma jkunx fihom sustanzi tossiċi.

5.5. Il-leġislazzjonijiet nazzjonali jvarjaw bejniethom, f’dak li jirrigwarda l-kwantitajiet u l-awtorizzazzjonijiet. Leġislazzjoni waħda, armonizzata u aktar stretta tkun xierqa għall-benefiċċju tal-konsumaturi.

5.6. Skont il-KESE, għandhom jiżdiedu l-azzjonijiet li jiżguraw prijorità fir-rigward ta': — metodi komuni ta’ identifikazzjoni; — diġitalizzazzjoni tal-prodotti, il-proċessi u l-komponenti, għall-immarkar diġitali tat-tipi diversi; — infrastrutturi eċċellenti ta’ ġbir u separazzjoni, mgħammrin b’apparat għall-qari ottiku; — standards u ċertifikazzjonijiet ta’ prodotti, proċessi u impjanti; — professjonalizzazzjoni u monitoraġġ tar-riċiklaġġ; — sistemi ta’ premji għal responasbbiltà usa' tal-produttur u l-konsumatur; — tnedija ta’ azzjoni pilota tal-UE għall-organizzazzjoni, ħolqien ta’ negozju u żvilupp ta’ suq verament kompetittiv fis-suq ewropew tal-plastiks tat-tieni kwalità, billi tippromwovi l-akkwist ekoloġiku.

5.7. Is-separazzjoni u, b’mod partikolari, ir-riċiklaġġ tal-PET ( 18 ) jistgħu joħolqu benefiċċji ekonomiċi fl-UE, b'attivitajiet produttivi u impjiegi ġodda.

5.9. Qed isir dejjem iktar importanti r-riċiklaġġ tal-plastik ma’ oġġetti ġodda, jew tal-istess tip (flixkun/flixkun), jew ta’ tip differenti (plastik/drapp). Iżda dan jinvolvi proċess ta’ inċentivi għall-konsumaturi ( 21 ) u l-faċilità tal-identifikazzjoni permezz ta’ apparat tal-qari diġitali fil-postijiet tal-ġbir.

5.10. Il-PET riċiklat jista’ jintuża bħala fibra għall-produzzjoni ta’ drapp sajfi u xitwi, owverols, uniformijiet militari, rinforzi tat-tajers, vireg, ċineg tal-ġarr, folji għall-imballaġġ, prodotti stampati.

5.11. Bi strateġija ta’ standardizzazzjoni teknika-regolatorja u ta’ ċertifikazzjoni qawwija, anki wara r-riċiklaġġ, jekk il-proċessi jsiru b’mod korrett u ċċertifikat ( 22 ) , il-PET jibqa’ kimikament inert u għalhekk adatt għal applikazzjonijiet li jippermettu kuntatt sikur mal-ikel ( 23 )

5.12. F'dak li għandu x’jaqsam mal-iskart fil-baħar , il-KESE jappoġġja l-koordinazzjoni tad-Direttiva mal-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Prevenzjoni tat-Tniġġis minn Vapuri (MARPOL) u jemmen li l-indirizzar tal-kwistjoni tal-iskart tal-vapuri tas-sajd u ta’ rikreazzjoni jista’ joffri soluzzjonijiet għall-problema tat-tniġġis tal-baħar, sakemm jiġu identifikati eżenzjonijiet għall-bastimenti ż-żgħar u għall-portijiet bi traffiku limitat.

5.13. Għall-organizzazzjoni tal-ġbir tal-iskart mill-baħar ikun xieraq li permezz tal-użu tal-Fond tas-Sajd FEMS, jiġu involuti l-organizzazzjonjiet tas-sajjieda li, b'taħriġ adegwat, ikunu jistgħu jintegraw id-dħul mhux dejjem sigur mis-sajd mal-impenn fil-ġbir u fil-katina ta’ provvista tar-riċiklaġġ.

5.15. Il-KESE jqis l-iżvilupp ta’ ftehimiet reġjonali dwar it-tniġġis tal-baħar bħala prijorità, b’mod partikolari fiż-żoni tal-ibħra u tax-xmajjar.

6. Kummenti speċifiċi

6.1. Mill-PET għall-ħajt. Ir-riċiklaġġ tal-PET jinvolvi proċess mekkaniku/kimiku innovattiv, li ma jniġġisx, li jżomm il-purezza tal-fibra, u b’hekk inaqqas il-konsum tal-ilma u l-enerġija, u l-emissjonijiet ta’ CO 2 b’madwar 30 %, mingħajr ma jipproduċi gagazza jew skart.

6.1.1. L-ewwel ħaġa li tiġi rkuprata hija l-materja prima, permezz tal-ġbir separat. Wara l-fażijiet ta’: tqattigħ, ħasil, tħin, iffurmar f’fili, tnixxif u granulazzjoni, il-PET jinbidel f’polimeru ġdid, permezz ta’ proċess li ma jniġġisx u li juża primarjament il-varjazzjonijiet fit-temperatura. Fl-aħħar, il-polimeru maħlul li jinkiseb jintbagħat f'ekstruder. Dan jinqata’ fit-tul mixtieq, f’firxa ta’ ħjut sintetiċi, riċiklati, f’poliesteru ta’ kwalità għolja u bi prestazzjoni għolja.

6.2. L-iżvilupp tal-PET ( 25 ) (it-Tereftalat tal-PoliEtilen) fi drapp huwa innovazzjoni, rispett lejn l-ambjent u kwalità: mit-tekniki ta’ produzzjoni sad-disinn.

6.2.1. Data teknika ( 26 ) — 2 kg ta’ żejt (C9H18) jipproduċi 1 kg ta’ PET (C10H8O4)N; — Flixkun ta’ litru u nofs jiżen 38 gramma; — Flixkun ta’ nofs litru jiżen 25 gramma; — biex jinħadem flokk tas-suf (330 g/m2) jenħtieġu madwar 27 flixkun ta’ litru u nofs; — 27 flixkun jikkorrispondu għal 1 026 gramma ta’ PET, ekwivalenti għal madwar 2 052 gramma żejt; — it-tnaqqis ta’ CO2 għal 2 052 gramma żejt (24,2136 kWh) (27) huwa ta’ 6,39239 kg/CO2 .

6.2.2. 2 ( 28 ). Eżempju ieħor: 53 900 flixkun tal-plastik ta’ litru u nofs, irriċiklati, jistgħu jinbidlu f’poliester tajjeb ħafna, li minnu jistgħu jsiru 7 000 basket (rucksack), b’iffrankar ta’ 3,34 t ta’ CO

7. Kwistjonijiet għall-konsiderazzjoni

7.1. Impenji fil-livell nazzjonali: — l-edukazzjoni, mill-iskola, għas-separazzjoni tal-iskart (inkluż il-plastik!), b’mod partikolari fil-livell tal-unità domestika; — il-ħolqien ta’ kooperattivi/konsorzji li jiġbru l-plastik, f’kollaborazzjoni ma’ muniċipalitajiet u azjendi, u jgħadduh liċ-ċentri tat-trattament u għaċ-ċertifikazzjoni ta’ “materja plastika sekondarja”; — adattament tal-istandards attwali tal-iskart għall-ħtiġijiet tal-ġbir tal-plastik.

7.2. Il-KESE jappoġġja d-djalogu bejn il-partijiet għat-twaqqif ta’ Fond li jinvesti f’teknoloġiji għar-riċiklaġġ tal-plastik u għall-ħolqien ta’ suq Ewropew tal-plastiks sekondarji ta’ kwalità.

7.3. u l-PQ9 il-Ġdid anke bi studji dwar il-batterji Appoġġ permezz ta’ H 2020 —anke bi studji dwar il-batterji ( 29 ) — lill-JTI (Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti) — Institutional Public-private partnerships (waħda mis-seba’ JTI) Bio-based Industries.

Brussell, it-23 ta’ Mejju 2018. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) Benedetto Croce; fl-istorja ta’ dak kollu li għandu sura ta’ bniedem, fl-univers.

(2) L-inizjattiva tal-Industriji b’Bażi Bijoloġika (BBI) hija sħubija pubblika-privata (PPP) bejn il-Kummissjoni u l-Konsorzju tal-Industriji b’Bażi Bijoloġika (BIC). Il-konsorzju attwalment jgħaqqad aktar minn 60 intrapriża żgħira u ta’ daqs medju f’setturi tat-teknoloġija, l-industrija, l-agrikoltura u l-forestrija, li kollha huma impenjati li jinvestu fir-riċerka, l-iżvilupp u d-dimostrazzjoni tal-bijoteknoloġija fuq bażi kollaborattiva fl-ambitu tal-PPP. Huma previsti investimenti ta’ EUR 3,8 biljun fil-bijoinnovazzjoni fil-perjodu ta programmazzjoni 2014-2020 (Orrizont 2020): EUR 1 biljun mill-fondi tal-UE u EUR 2,8 biljun mill-privat.

(3) Id-Direttiva 2005/32/UE u modifiki suċċessivi.

(4) Ara l-Artikolu 8(5) ta’ COM (2008) 33.

(5) Ziegler skopra, flimkien ma’ Giulio Natta, is-sinteżi sterjospeċifika tal-polipropilen, bl-użu ta’ katalizzaturi li kien fihom it-titanju; dawn it-tipi ta’ katalizzaturi normalment jissejħu katalizzaturi ta’ Ziegler-Natta. Fl-1963 rebħu l-Premju Nobel għall-kimika.

(6) Żingu, blenda, kalamin, baritina, bakelite.

(7) PE (Polietilen); PP (Polipropilen); PS (polistiren); PET (Tereftalat tal-PoliEtilen); PVC (Klorur tal-PoliVinil).

(8) Privattiva ta’: N. Convers Wyrth, inġinier Amerikan.

(9) Opinjoni tal-KESE (ĠU C 230, 14.7.2015, p. 91).

(10) Opinjoni tal-KESE (ĠU C 230, 14.7.2015, p. 91).

(11) Ara SWD(2014) 0208 u SWD(2015) 259 final.

(12) Opinjoni tal-KESE (ĠU C 230, 14.7.2015, p. 91).

(13) Ara r-rapport dwar “L'eccellenza della filiera della plastica per il rilancio industriale dell'ITALIA e dell'EUROPA 2017” (Ir-rwol ewlieni tal-industrija tal-plastik fit-tiġdid industrijali tal-Italja u l-Ewropa, 2017) https://www.ambrosetti.eu/wp-content/uploads/parte-2.pdf

(14) Ambrosetti, L'eccellenza della filiera della plastica nell'UE, 2015.

(15) Kummissjoni Ewropea, stqarrija għall-istampa 16 ta’ Jannar 2018.

(16) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15811-2017-INIT/en/pdf, il-konkluzzjonijiet tal-Kunsill 18.12.2017, L-Ekoinnovazzjoni: biex tkun tista' ssir transizzjoni lejn ekonomija ċirkolari.

(17) COM(2016) 662 final u Opinjoni tal-KESE (ĠU C 125, 21.4.2017, p. 80).

(18) PET: Treftalat tal-PoliEtilen, kompożizzjoni (C10H8O4)n. Magħmul miż-żejt mhux raffinat (C9H18). Huwa reżina termoplastika, adatta għall-kuntatt mal-ikel.

(19) Il-kompost huwa dak li jifdal wara l-proċess ta’ dekompożizzjoni u l-umidifikazzjoni fuq residwi organiċi.

(20) FDS, fjuwil derivat mill-iskart. Waqt il-kombustjoni, it-taħlil tal-irbit bejn l-atomi H u C tal-plastik jarmi kwantitajiet kbar ta’ sħana.

(21) Pereżempju, depożitu obbligatorju fil-Ġermanja u l-obbligu tal-bejjiegħa li jiġbru l-flixken vojta fl-Iżvizzera.

(22) Prevenzjoni tal-formazzjoni tal-aċetaldeid, l-ottimizzazzjoni tat-temperatura tat-tidwib, il-ħin ta’ permanenza. L-esklużjoni tad-dekontaminazzjoni.

(23) Il-liġi ta' xi Stati Membri ma tippermettix li l-kontenituri maħsubin għall-ikel ikun fihom aktar minn 50 % ta' materjal li ġej minn plastiks sekondarji. U ma jistgħux jiġu f’kuntatt mal-ikel, u għalhekk il-plastik irriċiklat jiġi akkoppjat ma’ plastik “ġdid” għall-parti li tkun tmiss mal-ikel.

(24) L-20 xmara li l-aktar iniġġsu fid-dinja, prinċipalment lokalizzati fl-Asja, huma responsabbli għal 67 % tat-totali globali.

(25) Il-Poliesteri jiġu mill-PET u huma disponibbli kemm fi blalen kif ukoll f’ħajt lixx jew f’ħajt oħxon u wkoll bħala mikrofibra.

(26) Sors: Pielleitalia S.r.l Grassobbio Bergamo.

(27) Sors: JRC Ispra: Fattur ta’ konverżjoni taż-żejt mhux raffinat:

— 11,8 MWh/t

— 0,264 tCO2/MWh

(28) Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 28: JRC Ispra.

(29) L-Istitut tat-Teknoloġija ta’ Kjoto u l-Università ta’ Keio, flimkien ma’ istituti oħrajn ta’ riċerka Ġappuniżi, iżolaw speċi ta’ batterju, Ideonella sakaiensis, li kapaċi “jiekol” il-plastik, u jużah bħala sors ta’ għajxien u biex jikber, permezz ta’ azzjoni kimika ta’ żewġ enzimi biss. Ara: science.sciencemag.org/content/351/6278/1196 — YOSHIDA & OTHERS. Il-bijolgu tal-Università ta’ Portsmouth, il-Professur John McGeehan u l-kollegi tiegħu b’mod aċċidentali ħolqu verżjoni “super-powered” tal-enzima li tiekol il-plastik, ippubblikat fil-ġurnal Proceedings of the National Academy of Sciences, 2018.