1.Introduzzjoni

Kollateral ma jingħata minn min jissellef lil min isellef biex inaqqas ir-riskju tat-telf finanzjarju lil min isellef fil-każ li min jissellef jonqos mill-obbligi tiegħu. Minħabba l-kriżi finanzjarja, il-kollateral sar dejjem aktar importanti, xprunat minn ħtieġa tas-suq għal aktar finanzjament sikur kif ukoll rekwiżiti regolatorji.

Id-Direttiva 2002/47/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Ġunju 2002 dwar arranġamenti finanzjarji kollaterali, kif emendata mid-Direttiva 2009/44/KE (FCD - Financial Collateral Arrangements) toħloq qafas legali armonizzat tal-UE għall-ħolqien u l-eżekuzzjoni tal-kollateral, jiġifieri “arranġamenti ta' trasferiment ta' titolu" (meta t-titolu sħiħ għall-kollateral jiġi ttrasferit lir-riċevitur tal-kollateral) jew "arranġamenti kollaterali finanzjarji ta' garanzija" (fejn min jakkwista l-kollateral jirċievi dritt ta’ sigurtà, pereż. pleġġ jew ħlas).

Il-FCD oriġinarjament koprew biss flus koperti u strumenti finanzjarji użati bħala kollateral. Dawn neħħew ir-rekwiżiti formali imposti mill-Istati Membri dwar arranġamenti finanzjarji kollaterali jew l-għoti ta’ kollateral, pereżempju r-rekwiżiti dwar il-forma ta’ dokumentazzjoni kuntrattwali, reġistrazzjoni jew notifika rilevanti oħra. Peress li l-konsegwenza tan-nuqqas ta’ konformità ma’ rekwiżiti bħal dawn ħafna drabi kienet l-invalidità jew in-nuqqas ta’ eżegwibilità tal-kollateral kontra terzi persuni, it-tneħħija ta’ dawn l-ostakli ffaċilitat il-moviment ta’ flus u strumenti finanzjarji madwar l-UE. Fl-2009, l-FCD ġew emendati biex jintroduċu “talbiet ta' kreditu" bħala kollateral.

“Talba ta’ kreditu” hija definita fl-FCD bħala talba pekunjarji li tirriżulta minn ftehim fejn istituzzjoni ta’ kreditu tagħti kreditu fil-forma ta’ self. Il-Figura 1 turi li talba ta’ kreditu titressaq bħala kollateral fejn il-fornitur tal-kollateral (B) jittrasferixxi t-talba ta' kreditu tiegħu kontra d-debitur tiegħu (A) lir-riċevitur tal-kollateral (C). Xenarji aktar kumplessi li jinvolvu terza persuna (D) jinħolqu meta l-istess talba ta' kreditu titressaq ħafna drabi (pereż. jekk C jittrasferixxi t-talba 'l quddiem), jew meta l-amministratur tal-insolvenza jistaqsi jekk it-talba tkunx ġiet validament trasferita barra mill-patrimonju ta' B.

Figura 1: Relazzjonijiet ġuridiċi fil-mobilizzazzjoni ta' talbiet ta' kreditu bħala kollateral

Ir-reviżjoni tal-2009 tal-FCD tipprevjeni lill-Istati Membri milli jeħtieġu li l-ħolqien jew il-validità ta’ arranġamenti kollaterali finanzjarji relatati ma’ talbiet ta' kreditu jkunu dipendenti fuq it-twettiq ta’ att formali, pereż. ir-reġistrazzjoni jew in-notifika tad-debitur. Dan għandu l-għan li jiżgura li l-arranġament kollaterali finanzjarju dwar talba ta’ kreditu (relazzjoni 2 fil-Figura 1) mhuwiex invalidat minħabba li l-arranġament ma kienx irreġistrat ma’ awtorità pubblika jew li d-debitur ma kienx innotifikat dwar arranġament kollaterali. Tagħti wkoll lill-Istati Membri l-għażla li jirrikjedu atti formali, pereż. ir-reġistrazzjoni jew in-notifika, relatati ma’ talbiet ta' kreditu li jintużaw bħala kollateral, għall-iskopijiet ta’ perfezzjoni, prijorità, eżegwibilità jew ammissibbiltà f'evidenza kontra d-debitur (relazzjoni 3 fil-Figura 1) jew terzi persuni (relazzjoni 4 fil-Figura 1).

Skont ir-reviżjoni tal-2009, il-Kummissjoni ntalbet tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-adegwatezza kontinwa tal-għażla tal-Istat Membru. Dan ir-rapport jivvaluta kif ġie implimentat l-Artikolu 3(1) tal-FCD, ir-riżultati tiegħu u jekk humiex meħtieġa emendi għal din id-Direttiva.

2.Objettivi u Metodoloġija

Ir-rapport jiffoka fuq l-implimentazzjoni tal-Artikolu 3(1) tal-FCD riveduti. Il-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom huwa jekk id-Direttiva taħdimx b’mod effikaċi u effiċjenti fir-rigward ta’ atti formali meħtieġa għall-provvista ta' talbiet ta' kreditu bħala kollateral.

Sabiex tħejji dan ir-rapport, il-Kummissjoni bagħtet lill-Istati Membri, il-BĊE u l-Istati taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE) kwestjonarju dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu 3(1) tal-FCD. Ħamsa u għoxrin (25) Stat Membru wieġbu. Din il-valutazzjoni tibbaża prinċipalment fuq dak il-materjal. Ir-rapport iqis ukoll it-tweġibiet irċevuti għall-konsultazzjoni pubblika dwar il-Bini ta’ Unjoni tas-Swieq Kapitali.

Xi informazzjoni ta’ sfond dwar il-liġijiet tal-Istati Membri tirriżulta minn studju estern imwettaq għall-Kummissjoni Ewropea dwar l-effettività ta’ trasferiment ta’ talba kontra terzi persuni u l-prijorità tat-talba ċeduta fuq id-dritt ta’ persuna oħra.

3.Implimentazzjoni u riżultati

3.1.Rilevanza ekonomika ta’ talbiet ta’ kreditu

Il-Figura 2 turi ż-żieda fl-użu ta’ talbiet ta' kreditu f’operazzjonijiet ta’ kreditu tal-Eurosistema. Fl-2004, dawn kienu jirrappreżentaw 4 % tat-total ta’ kollateral. Sa tmiem l-2015, dan żdied għal 21 %. L-aktar żieda qawwija kienet bejn l-2006 u l-2007 li tista' tiġi attribwita għad-deċiżjoni tal-Eurosistema li tinkludi talbiet ta' kreditu fil-lista ta’ kollateral aċċettat għal operazzjonijiet ta’ kreditu fil-kategorija ta’ assi mhux negozjabbli mill-1 ta’ Jannar 2007. Dan ħoloq kundizzjonijiet uniformi, inklużi l-kriterji li jiddeterminaw l-eliġibbiltà tat-talbiet ta’ kreditu li jintużaw bħala kollateral għal operazzjonijiet bħal dawn. It-tweġibiet tal-Istati Membri taż-Żona Euro jikkonfermaw li t-talbiet ta' kreditu huma aċċettati b’mod ġenerali mill-banek ċentrali tagħhom jew li huma użati komunement bħala kollateral.

Figura 2: Dejta tal-BĊE dwar talbiet ta’ kreditu f’operazzjonijiet ta’ kreditu tal-Eurosistema