RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar il-garanziji koperti mill-baġit ġenerali Is-sitwazzjoni fit-30 ta' Ġunju 2011 /* COM/2012/066 final */





WERREJ 1........... Daħla............................................................................................................................. 3 2........... Tipi ta’ operazzjonijiet koperti mill-Baġit.......................................................................... 3 3........... Avvenimenti mill-aħħar rapport li sar fil-31 ta’ Diċembru 2010......................................... 4 3.1........ Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro 4 3.2........ Assistenza makrofinanzjarja............................................................................................ 5 3.3........ Euratom......................................................................................................................... 5 3.4........ Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja................................................... 5 3.5........ Garanzija tal-Baġit għal finanzjament estern tal-BEI.......................................................... 6 4........... Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit.............................................................................. 6 4.1........ Definizzjoni tar-riskju...................................................................................................... 6 4.2........ Kompożizzjoni tar-riskju................................................................................................. 6 4.3........ Riskju annwali kopert mill-Baġit...................................................................................... 8 4.3.1..... Riskju marbut mal-Istati Membri..................................................................................... 9 4.3.2..... Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi....................................................................................... 10 4.4........ Evoluzzjoni tar-riskju.................................................................................................... 11 5........... Inadempjenzi, attivazzjoni tal-garanziji Baġitarji u arretrati.............................................. 14 5.1........ Pagamenti minn riżorsi ta’ flus kontanti........................................................................... 14 5.2........ Pagamenti mill-Baġit..................................................................................................... 14 5.3........ Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni............................................... 15 6........... Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni..................................................................... 15 6.1........ Irkupri.......................................................................................................................... 15 6.2........ Assi.............................................................................................................................. 15 6.3........ Ammont fil-mira............................................................................................................ 15 7........... Evalwazzjoni tar-riskji: Qagħda ekonomika u finanzjarja tal-pajjiżi terzi li għandhom l-akbar esponiment 15 7.1........ Għanijiet....................................................................................................................... 15 7.2........ Metodi tal-valutazzjoni tar-riskju................................................................................... 16 1. Daħla L-għan ta' dan ir-rapport huwa li jiġu ssorveljati r-riskji tal-kreditu merfugħin mill-baġit tal-Unjoni Ewropea li jirriżultaw mill-garanziji mogħtija u mill-operazzjonijiet ta' għoti b'self implimentati direttament mill-Unjoni Ewropea jew indirettament permezz tal-mandati esterni tal-BEI. Dan ir-rapport huwa ppreżentat skont l-Artikolu 130 tar-Regolament Finanzjarju li jesiġi li l-Kummissjoni tirrapporta darbtejn fis-sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-garanziji tal-baġit u r-riskji relatati magħhom[1]. Dan huwa kkompletat minn Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni li jinkludi sett ta' tabelli ddettaljati u noti ta' spjegazzjoni (minn hawn ’il quddiem “id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal”). 2. Tipi ta’ operazzjonijiet koperti mill-Baġit Ir-riskji koperti mill-baġit tal-Unjoni Ewropea ("il-Baġit") ġejjin minn firxa ta’ operazzjonijiet ta' għoti b’self u ta’ garanzija li jistgħu jinqasmu f’żewġ kategoriji: – - self mogħti mill-Unjoni Ewropea b'għanijiet makroekonomiċi, jiġifieri self ta' assistenza makrofinanzjarja[2] (“AMF”) lil pajjiżi terzi mogħti flimkien mal-istituzzjonijiet ta' Bretton Woods, self għall-bilanċ tal-pagamenti[3] (self tat-tip “BoP”) li jagħti appoġġ lill-Istati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro li qed jiffaċċjaw diffikultajiet fil-bilanċ tal-pagamenti, self mogħti b'appoġġ lill-Istati Membri li jkunu qed jiffaċċjaw diffikulatjiet li jmorru lil hinn mill-kontroll tagħhom taħt il-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (l-EFSM)[4], kif ukoll kif ukoll – - self b'għanijiet mikroekonomiċi, jiġifieri self tal-Euratom u, l-aktar importanti, il-finanzjament mill-Bank Ewropew tal-Investiment ("il-BEI") ta' operazzjonijiet fi Stati mhux Membri tal-UE ("il-finanzjament estern tal-BEI")[5] li huwa kopert mill-garanziji tal-UE[6]. Mill-1994 ’l hawn, il-finanzjament estern garantit tal-BEI, is-self tal-Euratom u s-self tal-AMF ġew koperti mill-Fond ta' Garanzija għall-azzjonijiet esterni ("il-Fond"),[7] filwaqt li s-self tal-BoP u tal-EFSM huma koperti direttament mill-baġit. Il-Fond ikopri inadempjenzi fuq is-self u garanziji fuq is-self mogħtija lil Stati mhux Membri tal-UE jew għal proġetti fi Stati mhux Membri tal-UE. Ġie stabbilit: – biex jipprovdi “riżerva ta' likwidità” sabiex ikun evitat li wieħed jirrikorri għall-Baġit kull darba li jkun hemm inadempjenza jew ħlas tardiv fuq self garantit; kif ukoll – biex joħloq strument ta' dixxiplina baġitarja billi jistabbilixxi qafas finanzjarju għall-iżvilupp tal-politika tal-UE fuq garanziji ta' self mill-Kummissjoni u l-BEI lil pajjiżi mhux membri[8]. Jekk pajjiżi terzi jsiru Stati Membri, is-self marbut ma’ dawn il-pajjiżi ma jibqax kopert mill-Fond u r-riskju għandu jiġi merfugħ direttament mill-Baġit. Il-Fond hu allokat mill-Baġit u jrid jinżamm f'ċertu perċentwal tal-ammont pendenti tas-self jew tal-garanziji fuq is-self koperti mill-Fond. Dan il-perċentwal, magħruf bħala r-rata fil-mira, bħalissa huwa ta’ 9 %. Jekk ma jkunx hemm biżżejjed riżorsi fil-Fond, il-Baġit ikollu jipprovdi l-fondi neċessarji. 3. Avvenimenti mill-aħħar rapport li sar fil-31 ta’ Diċembru 2010 3.1. Appoġġ għall-bilanċ tal-pagamenti mogħti lil Stati Membri li mhumiex parti miż-żona tal-euro Matul l-ewwel semestru tal-2011, seħħew żewġ operazzjonijiet għal ammont totali ta' EUR 1.35 biljun. Ir-raba' pagament ta' EUR 1.2 biljun tas-self mogħti lir-Rumanija ġie żborżat fl-24 ta' Marzu 2011. Fit-22 ta' Ġunju 2011 ġie żborżat il-ħames pagament ta’ EUR 0.15 biljun tas-self mogħti lir-Rumanija. Barra minn hekk, fit-12 ta' Mejju 2011 il-Kunsill iddeċieda li jipprovdi lir-Rumanija b’assistenza finanzjarja prekawzjonarja mill-UE, fuq terminu ta’ żmien medju, li tammonta għal massimu ta’ EUR 1.4 biljun[9]. 3.2. Assistenza makrofinanzjarja Matul l-ewwel semestru tal-2011, ma kien żborżat l-ebda self. 3.3. Euratom Matul il-perjodu rrapportat ma kien żborżat l-ebda self. 3.4. Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja · Sfond Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta’ Mejju 2010 stabbilixxa l-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (minn hawn il-quddiem “l-EFSM”) abbażi tal-Artikolu 122(2)[10] tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). L-ammont massimu disponibbli fil-qafas tal-mekkaniżmu huwa ta’ EUR 60 biljun b’appoġġ sħiħ mill-Baġit li jiggarantixxi l-ħlas lura tas-self fil-każ ta' inadempjenza tal-Istat Membru kkonċernat. L-assistenza finanzjarja tal-Unjoni taħt l-EFSM tieħu l-forma ta' self, jew ta' linja ta' kreditu, mogħtija lill-Istat Membru kkonċernat. Għal dan il-għan, il-Kummissjoni għandha s-setgħa tagħmel kuntratti ta' teħid b’self fis-swieq kapitali f'isem l-Unjoni Ewropea. · Operazzjoni ġdida mill-31 ta’ Diċembru 2010 Fit-30 ta' Mejju 2011, il-Kunsill iddeċieda li jagħti assistenza finanzjarja mill-Unjoni lill-Portugall għal ammont massimu ta’ EUR 26 biljun taħt l-EFSM fil-kuntest ta’ programm konġunt ta' tliet snin tal-UE u l-FMI li kien jammonta għal EUR 78 biljun. Din id-Deċiżjoni tingħaqad mad-Deċiżjoni meħuda mill-Kunsill f’Diċembru 2010 li jagħti assistenza finanzjarja mill-Unjoni lill-Irlanda għal ammont massimu ta’ EUR 22.5 biljun taħt l-EFSM. L-ammont totali ta’ self mogħti taħt il-programm EFSM kien ta’ EUR 48.5 biljun (għal aktar dettalji dwar dawn l-operazzjonijiet ara l-paragrafu 4.4 Evoluzzjoni tar-riskju). Bħala parti mir-reazzjoni għall-kriżi, ġew stabbiliti żewġ mekkaniżmi oħra li, madankollu, ma jimplikaw l-ebda riskju għall-Baġit: – - Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (FESF[11]) li hija garantita mill-Istati Membri parteċipanti, fuq bażi prorata, u – il-Faċilità tas-Self għall-Greċja[12] ffinanzjata permezz ta’ self bilaterali mill-Istati Membri l-oħra taż-żona tal-ewro, ċentralment miġbur mill-Kummissjoni. 3.5. Garanzija tal-Baġit għal finanzjament estern tal-BEI Taħt il-mandat estern għall-2007-2013, l-iffirmar tas-self żdied b'7 % matul l-ewwel semestru tal-2011 u ammonta għal EUR 1 090 miljun. L-ammont ta’ self żborżat kien ta’ EUR 1 050 miljun għall-perjodu rrapportat. Għalhekk, fit-30 ta' Ġunju 2011 l-ammont kumulattiv tas-self żborżat taħt il-mandat laħaq l-ammont ta' EUR 7 028 miljun, jiġifieri 17 % ogħla meta mqabbel mal-31 ta' Diċembru 2010. 4. Dejta dwar ir-riskji koperti mill-Baġit 4.1. Definizzjoni tar-riskju Ir-riskju merfugħ mill-Baġit ġej mill-ammont pendenti ta’ kapital u ta’ imgħax fir-rigward tal-operazzjonijiet garantiti. Għall-fini ta’ dan ir-rapport, jintużaw żewġ metodi għall-valutazzjoni tar-riskji merfugħa mill-Baġit (direttament jew indirettament permezz tal-Fond): – “Ir-riskju totali kopert” huwa bbażat fuq is-somma tal-ammont totali tal-kapital pendenti għall-operazzjonijiet ikkonċernati f’data speċifika, inkluż l-imgħax dovut[13]. – L-approċċ baġitarju ddefinit bħala “ir-riskju annwali merfugħ mill-Baġit” huwa bbażat fuq il-kalkolu tal-ammont massimu ta’ ħlasijiet annwali dovuti li l-UE jkollha tħallas f’sena finanzjarja jekk wieħed jassumi li l-ħlasijiet kollha tas-self garantit ikunu inadempjenti[14]. 4.2. Kompożizzjoni tar-riskju Sal-2010 ir-riskju massimu f’termini ta’ ammonti pendenti totali koperti kien prinċipalment marbut mal-operazzjonijiet mogħtija lill-pajjiżi terzi. Fl-2011 il-kriżi finanzjarja ħalliet impatt qawwi fuq il-finanzi pubbliċi tal-Istati Membri li wassal għal żieda fl-attività tas-self tal-UE bħala appoġġ għal ħtiġijiet ikbar tal-finanzjament tal-gvern. Bħala konsegwenza, mit-30 ta’ Ġunju 2011 il-kompożizzjoni tar-riskju nbidlet: · 64 % tal-ammont pendenti totali garantit tikkonċerna l-operazzjonijiet ta’ teħid b’self marbuta ma’ self lill-Istati Membri li huma koperti direttament mill-Baġit. · 36 % tal-ammont pendenti totali garantit huwa relatat ma’ teħid b’self f’pajjiżi terzi li huma koperti mill-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni (“il-Fond”). Ir-riskju totali kopert mill-Baġit fit-30 ta' Ġunju 2011 huwa ppreżentat fit-tabella 1 li ġejja. Tabella 1: Ammonti pendenti totali koperti mill-Baġit fit-30 ta' Ġunju 2011, f’miljuni ta’ Euro || Kapital pendenti || Imgħax dovut || Total || % Stati Membri* || || || || AMF || 38 || 0 || 38 || <1% Euratom || 410 || 2 || 412 || 1% BoP || 13,400 || 177 || 13,577 || 25% BEI*** || 3,061 || 28 || 3,088 || 6% EFSM || 17,900 || 113 || 18,013 || 33% Subtotal tal-Istati Membri || 34,808 || 320 || 35,129 || 64% Pajjiżi terzi** || || || || AMF || 460 || 3 || 462 || 1% Euratom || 45 || 0 || 45 || <1% BEI*** || 19,191 || 151 || 19,342 || 35% Subtotal tal-pajjiżi terzi || 19,695 || 154 || 19,849 || 36% Total || 54,503 || 474 || 54,978 || 100% * Dan ir-riskju huwa kopert direttament mill-Baġit. Dan jinkludi wkoll is-self tal-AMF, tal-Euratom u tal-BEI li ngħata qabel l-adeżjoni mal-UE. ** Dan ir-riskju huwa kopert mill-Fond. *** Madwar 83 % tal-operazzjonijiet ta' self tal-BEI (l-operazzjonijiet ta' self sovran u subsovran) huma koperti minn garanzija komprensiva, filwaqt li, għall-bqija tal-operazzjonijiet, il-BEI jibbenefika biss minn kopertura għar-riskju politiku (mill-31 ta' Diċembru 2010). It-Tabelli A1, A2, A3 u A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal jagħtu tagħrif iktar dettaljat dwar dawn l-ammonti pendenti, b’mod partikolari f’termini tal-limitu massimu, tal-ammonti żborżati u tar-rati ta’ garanzija. L-ammont totali pendenti ta’ kapital u imgħax kopert mill-baġit żdied b’mod sinifikanti għal EUR 54.98 biljun, żieda ta’ 55 % meta mqabbel mal-31 ta’ Diċembru 2010. Din iż-żieda hija spjegata bl-iżborżamenti ta’ EUR 17.9 biljun taħt l-EFSM (EUR 11.4 biljun lill-Irlanda u EUR 6.5 biljun lill-Portugall). Barra minn hekk, EUR 1.35 biljun kienu żborżati lir-Rumanija taħt il-faċilità tal-BoP bħala pagamenti finali tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/459/KE tas-6 ta’ Mejju 2009. L-iżborżimenti netti tal-BEI lil pajjiżi terzi żdiedu b’EUR 486 miljun matul l-ewwel semestru tal-2011. 4.3. Riskju annwali kopert mill-Baġit Għat-tieni semestru tal-2011, il-Baġit se jkopri (direttament jew permezz tal-Fond) EUR 3.6 biljun[15], li jirrappreżentaw l-ammonti dovuti matul dan il-perjodu mill-ammont totali pendenti fit-30 ta' Ġunju 2011. Minn dan l-ammont, EUR 2.6 biljun - bejn wieħed u ieħor 73 % - huma dovuti mill-Istati Membri, filwaqt li l-kumplament huwa dovut mill-pajjiżi terzi. 4.3.1. Riskju marbut mal-Istati Membri Ir-riskju marbut mal-Istati Membri jikkonċerna (a) is-self tal-BEI kif ukoll is-self tal-AMF u tal-Euratom li ngħata qabel l-adeżjoni mal-UE; u (b) is-self mogħti taħt il-faċilità tal-BoP u (c) is-self mogħti taħt l-iskema tal-EFSM. Tabella 2: Klassifika tal-Istati Membri skont ir-riskju massimu merfugħ mill-Baġit matul it-tieni semestru tal-2011 (f’miljuni ta’ Euro) Klassifika || Pajjiż || Riskju massimu || % tar-riskju massimu totali 1 || L-Ungerija || 2,145.6 || 81.9% 2 || Ir-Rumanija || 197.0 || 7.5% 3 || L-Irlanda || 111.7 || 4.3% 4 || Il-Polonja || 40.1 || 1.5% 5 || Il-Bulgarija || 37.5 || 1.4% 6 || Ir-Repubblika Ċeka || 36.7 || 1.4% 7 || Ir-Repubblika Slovakka || 26.7 || 1.0% 8 || Il-Latvja || 9.1 || 0.3% 9 || Is-Slovenja || 5.9 || 0.2% 10 || Ċipru || 4.6 || 0.2% 11 || Il-Litwanja || 2.7 || 0.1% 12 || L-Estonja || 0.5 || 0.0% 13 || Malta || 0.3 || 0.0% || Total || 2,618.4 || 100.0% It-Tabella 2 turi li l-Ungerija u r-Rumanija huma kklassifikati fl-ewwel u fit-tieni post fost l-Istati Membri f’termini ta’ ħlasijiet lura dovuti fit-tieni semestru tal-2011. 4.3.2. Riskju marbut ma’ pajjiżi terzi Il-Fond ikopri s-self garantit li jikkonċerna lill-pajjiżi terzi b’dati ta’ maturità li jestendu sal-2040. B'mod partikolari, fit-tieni semestru tal-2011, il-Fond se jerfa' riskju annwali massimu ta’ EUR 961 miljun[16] relatat mal-pajjiżi terzi (27 % tar-riskju annwali totali). Il-pajjiżi li qegħdin fl-ewwel 10 postijiet (minn 44 pajjiż) huma kklassifikati hawn taħt skont it-total pendenti tagħhom. Dawn jammontaw għal EUR 754.2 miljun jew 78 % tar-riskju annwali merfugħ mill-Fond relatat ma’ pajjiżi terzi. Il-qagħda ekonomika ta’ dawn il-pajjiżi hija analizzata u diskussa fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. Tabella 3: Klassifika tal-10 pajjiżi terzi l-aktar importanti skont ir-riskju massimu merfugħ mill-Fond matul it-tieni semestru tal-2011 (f’miljuni ta’ EUR). Klassifika || Pajjiż || Riskju massimu || % tar-riskju massimu totali || Klassifika “Euromoney” tar-riskju tal-kreditu[17] 09/2010 || 03/2011 1 || It-Turkija || 220.7 || 29.3% || 50/185 || 54/100 2 || L-Eġittu || 91.7 || 12.2% || 64/185 || 88/100 3 || Il-Marokk || 87.8 || 11.6% || 62/185 || 67/100 4 || It-Tuneżija || 86.6 || 11.5% || 69/185 || 81/100 5 || Is-Serbja || 75.8 || 10.1% || 70/185 || 86/100 6 || Il-Lebanon || 54.0 || 7.2% || 76/185 || 91/100 7 || L-Afrika t’Isfel || 47.9 || 6.4% || 44/185 || 48/100 8 || Is-Sirja || 39.3 || 5.2% || 128/185 || NA 9 || Il-Bosnja-Ħerzegovina || 27.0 || 3.6% || 113/185 || NA 10 || Il-Brażil || 23.2 || 3.1% || 41/185 || 42/100 Total tal-10 pajjiżi || || 754.2 || 100.0% || || 4.4. Evoluzzjoni tar-riskju Il-livell ta’ inċertezza jibqa’ għoli minħabba li l-kriżi ekonomika u finanzjarja globali tkompli taffettwa l-irkupru ekonomiku fl-UE u t-tkabbir globali. It-tensjonijiet ġeopolitiċi li jaffettwaw ċerti pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Mediterran ukoll żiedu mal-inċertezza dwar l-irkupru ekonomiku f’xi pajjiżi terzi. · Faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti L-assistenza finanzjarja tal-UE fuq medda medja ta’ żmien taħt il-faċilità tal-bilanċ tal-pagamenti kienet attivata mill-ġdid f’Novembru 2008 biex tgħin lill-Ungerija u sussegwentement f’Jannar u f’Mejju 2009 biex tgħin lil-Latvja u lir-Rumanija jġibu lura l-fiduċja fis-suq. F'Diċembru 2011 se jsir l-ewwel ħlas lura tas-self ta' EUR 2 biljun mill-Ungerija. Il-faċilità tal-BoP, li għandha limitu massimu kumplessiv ta' EUR 50 biljun, baqgħalha kapaċità ta' EUR 35 biljun biex, jekk ikun meħtieġ, tipprovdi iktar assistenza tal-BoP. · Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbilizzazzjoni Finanzjarja (EFSM) Tul l-ewwel semestru tal-2011, it-tensjonijiet fis-swieq tal-bond sovran baqgħu għoljin. Il-kundizzjonijiet tal-ħruġ għas-sovrani periferali taż-żona tal-euro għadhom diffiċli minkejja l-attivazzjoni tal-EFSM u tal-FESF issupplementata b’self bilaterali. Fix-xhur u s-snin li ġejjin, il-ħtiġijiet akbar tar-rifinanzjament tal-gvernijiet tal-Istati Membri se jibqgħu jkunu ta’ sfida. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ecofin stabbilixxew il-volum massimu tal-mekkaniżmu għal EUR 60 biljun[18], iżda l-limitu legali huwa pprovdut fl-Artikolu 2.2 tar-Regolament tal-Kunsill, li jillimita l-ammont pendenti għall-marġini disponibbli skont il-limitu massimu tar-riżorsi proprji[19]. Fil-bidu tal-2011, is-swieq finanzjarji ħolqu pressjoni dejjem akbar fuq il-Portugall f’dak li huwa dejn tal-gvern u l-ispejjeż tal-finanzjament tiegħu. Fis-7 ta' April 2011 il-Portugall talab b’mod uffiċjali assistenza finanzjarja mill-Unjoni Ewropea u mill-Fond Monetarju Internazzjoanali (FMI)[20]. Wara din it-talba, fis-17 ta’ Mejju 2011 il-Grupp tal-euro u l-Kunsill qablu fuq it-termini u l-kundizzjonijiet ta' pakkett ta’ assistenza finanzjarja ta’ tliet snin. Il-pakkett finanzjarju se jkopri l-ħtiġijiet finanzjarji tal-Portugall sa massimu ta’ EUR 78 biljun u se jinqasam indaqs bejn: – - L-EFSM għal ammont sa massimu ta' EUR 26 biljun[21] (li huwa direttament kopert mill-Baġit); – Il-FESF għal ammont sa massimu ta’ EUR 26 biljun; – L-FMI għal ammont sa massimu ta’ EUR 26 biljun. Id-Deċiżjoni li jingħata appoġġ lill-Portugall taħt l-EFSM saret bħala żieda mad-Deċiżjoni meħuda f’Diċembru 2010 għall-Irlanda[22] għal massimu ta’ EUR 22.5 biljun. L-EFSM baqgħalha kapaċità ta' EUR 11.5 biljun mill-volum massimu tagħha ta’ EUR 60 biljun sabiex tkun tista’ tipprovdi assistenza ulterjuri jekk din tkun meħtieġa[23]. Fil-21 ta’ Lulju 2011 is-sammit taż-żona tal-euro ddeċieda diversi miżuri, li jinkludu l-estensjoni tal-maturitajiet u t-tnaqqis tar-rati tas-self fuq self futur mill-FESF lill-Greċja sabiex tittaffa l-kriżi tad-dejn tal-Greċja u tiġi żgurata l-istabbiltà finanzjarja taż-żona tal-euro inġenerali. F’konformità mal-konklużjonijiet tas-sammit, l-impatt fuq l-EFSM jinqasam fi tnejn: a) il-marġni tal-EFSM se jitnaqqas retroattivament għall-operazzjonijiet ta’ self lill-Portugall u lill-Irlanda u b) il-maturitajiet ta’ żborżimenti futuri se jiġu estiżi. · Self ta' assistenza makrofinanzjarja Is-self tal-AMF lill-pajjiżi terzi qabel kien suġġett għad-deċiżjonijiet individwali tal-Kunsill iżda, mid-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona ’l hawn, dan sar jiddependi mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill. Ġiet imħejjija proposta leġiżlattiva ġdida għal Regolament Qafas tal-AMF sabiex il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet jitjieb skont it-Trattat ta’ Lisbona[24]. Skont ir-Regolament Qafas propost, il-proċedura għall-AMF issir simili għal dik ta’ strumenti esterni oħrajn ta’ finanzjament, fejn il-Kummissjoni jkollha l-kompetenza tadotta deċiżjonijiet li jagħtu l-AMF taħt is-sorveljanza ta’ kumitat ta’ rappreżentati tal-Istati Membri skont il-proċedura ta’ analiżi introdotta bir-regoli l-ġodda tal-komitoloġija, li daħlu fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2011[25]. Matul l-ewwel semestru tal-2011 ma saret l-ebda operazzjoni ta' self tal-AMF. Żewġ operazzjonijiet ta’ self tal-AMF għal ammont totali ta’ EUR 126 miljun[26] ġew żborżati f’Lulju 2011. · Self tal-Euratom Is-self tal-Euratom lill-Istati Membri jew f’ċerti pajjiżi eliġibbli li mhumiex Stati Membri tal-UE (il-Federazzjoni Russa, l-Armenja, l-Ukraina) għandu limitu massimu ta’ EUR 4 biljun, li minnhom diġà ntużaw madwar 85 %. L-ammont li jifdal huwa ta’ madwar EUR 600 miljun u jista’ jintuża għall-finanzjament ta’ proġetti ġodda. · Self tal-BEI Fl-ambitu tal-mandat ġenerali tal-BEI li jkopri l-perjodu mill-2007 sal-2013, fit-30 ta' Ġunju 2011 ġie ffirmat ammont totali ta' EUR 17 691 miljun, li minnhom EUR 7 180 miljun kienu żborżati f’dik id-data (ara t-Tabella A6 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Wara r-reviżjoni ta’ nofs il-perjodu tal-mandati esterni tal-BEI, fit-13 ta' Ottubru 2011 il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw Deċiżjoni ġdida (Nru 1080/2011/UE tal-25 ta' Ottubru 2011) li tagħti garanzija tal-UE lill-Bank Ewropew tal-Investiment kontra telf minn self u garanziji għal self għal proġetti ’l barra mill-Unjoni u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 633/2009/KE. Id-Deċiżjoni l-ġdida daħlet fis-seħħ fit-30 ta' Ottubru 2011. Bħala konsegwenza, l-ammont aggregat ta’ krediti żborżati u ta’ garanziji mogħtija fl-Operazzjonijiet ta’ Finanzjament tal-BEI, bl-ammonti żborżati mnaqqsa u biż-żieda tas-somom relatati kollha, jiżdied minn EUR 25 800 miljun għal limitu massimu ta’ EUR 29 484 miljun[27]. Il-garanzija tal-UE hija ristretta għal 65 % tal-ammont aggregat tal-krediti żborżati u tal-garanziji mogħtija fl-Operazzjonijiet ta’ Finanzjament tal-BEI. Fir-rigward tat-tensjonijiet ġeopolitiċi kontinwi li jaffettwaw xi pajjiżi tan-Nofsinhar tal-Mediterran ma jistax jiġi eskluż li jkun hemm rikorrenza għall-Fond biex ikopri inadempjenzi potenzjali fuq is-self jew fuq il-garanziji tas-self li jibbenefikaw mill-garanzija tal-UE f’din iż-żona ġeografika (għal aktar tagħrif dwar il-pajjiżi koperti mill-garanzija tal-UE, ara t-Tabelli A1 u A2 tad-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal). 5. Inadempjenzi, attivazzjoni tal-garanziji Baġitarji u arretrati 5.1. Pagamenti minn riżorsi ta’ flus kontanti Il-Kummissjoni tagħmel użu mir-riżorsi ta’ flus kontanti tagħha sabiex tevita d-dewmien u l-ispejjeż li jirriżultaw hija u twettaq l-operazzjonijiet ta' teħid b’self tagħha meta debitur jittardja fil-pagamenti tiegħu lill-UE[28]. 5.2. Pagamenti mill-Baġit Minħabba li ma kienet irreġistrata l-ebda inadempjenza matul l-ewwel nofs tal-2011, ma ntalbet l-ebda approprjazzjoni skont il-linji p.m. tal-Artikolu 01 04 01 tal-Baġit "Garanziji tal-Unjoni Ewropea għal operazzjonijiet ta' teħid ta’ self mill-Unjoni u l-Euratom u għal operazzjonijiet ta' għoti ta’ self mill-BEI". 5.3. Attivazzjoni tal-Fond ta’ Garanzija għal azzjonijiet esterni[29] Fil-każ ta’ ħlas tardiv mill-benefiċjarju ta’ self lill-pajjiżi terzi mogħti jew garantit mill-UE, l-UE tirrikorri għall-Fond biex ikopri l-inadempjenza fi żmien tliet xhur mid-data li fiha jkun dovut il-ħlas[30]. Fl-ewwel nofs tal-2011, ma sar l-ebda użu mill-Fond. 6. Fond ta’ Garanzija għall-azzjonijiet esterni 6.1. Irkupri[31] Mit-30 ta' Ġunju 2011, il-Fond ma kellu ebda arretrati x'jirkupra. 6.2. Assi Fit-30 ta’ Ġunju 2011, l-assi netti[32] tal-Fond kienu jammontaw għal EUR 1 487 416 919. 6.3. Ammont fil-mira Il-Fond irid jilħaq livell xieraq (ammont fil-mira) stipulat għal 9 % tal-obbligazzjonijiet kapitali pendenti totali ġejjin minn kull operazzjoni, flimkien mal-imgħax dovut. Il-proporzjon bejn ir-riżorsi tal-Fond (EUR 1 487 416 919) u l-obbligazzjonijiet kapitali pendenti[33] (EUR 19 848 481 968) fi ħdan it-tifsira tar-Regolament tal-Fond żdied minn 7.7 % fil-31 ta' Diċembru 2010 għal 8.8 % fit-30 ta' Ġunju 2011. Fi tmiem is-sena 2010, ir-riżorsi tal-Fond kienu inqas mill-ammont fil-mira. Skont ir-regoli ta' provvediment tar-Regolament tal-Fond, fil-Baġit preliminari tal-2012 iddaħħal provvediment ta' EUR 260 170 000. Dan l-ammont se jiġi ttrasferit mill-Baġit għall-Fond fi Frar tal-2012. 7. Evalwazzjoni tar-riskji: Qagħda ekonomika u finanzjarja tal-pajjiżi terzi li għandhom l-akbar esponiment 7.1. Għanijiet It-taqsimiet preċedenti ta' dan ir-rapport jipprovdu informazzjoni dwar l-aspetti kwantitattivi tar-riskju merfugħ mill-Baġit fir-rigward tal-pajjiżi terzi. Din it-taqsima, li hija kompluta bit-taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal, tipprovdi analiżi makroekonomika tal-pajjiżi terzi li għandhom l-akbar esponiment għall-Baġit jew li jibbenefikaw mill-faċilitajiet ta' self tal-UE (self mill-AMF u mill-Euratom). 7.2. Metodi tal-valutazzjoni tar-riskju Il-valutazzjoni tar-riskju ppreżentata fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal hija bbażata fuq l-informazzjoni dwar il-qagħda ekonomika u finanzjarja, il-klassifika u fatti oħra magħrufa tal-pajjiżi li rċevew self garantit. Din il-valutazzjoni ma tinkludix stimi ta’ telf u ta’ rkupri mistennija, li inevitabbilment huma ta' inċertezza kbira. L-indikaturi tar-riskju tal-pajjiżi inklużi fit-tabelli tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal juru l-evoluzzjoni tar-riskju ta' inadempjenzi. Din l-analiżi hija pprovduta fit-Taqsima 3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal għall-pajjiżi li għandhom l-ogħla riskju ta' kreditu u l-akbar esponiment għall-Baġit fit-30 ta’ Ġunju 2011(inkluż self mill-AMF u mill-Euratom). [1] COM(2011) 528 u SEC(2011) 1011 jiffurmaw ir-rapport ta' qabel dwar il-garanziji koperti mill-Baġit fil-31 ta’ Diċembru 2010. [2] L-AMF tista’ tieħu wkoll il-forma ta’ għotjiet lil pajjiżi terzi. Għal aktar tagħrif dwar l-AMF, ara r-rapport tal-Kummissjoni COM(2011) 408 u SEC(2011) 874. [3] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta' Frar li jistabbilixxi faċilità li tipprovdi għajnuna finanzjarja għal żmien medju għall-bilanċi ta' pagamenti tal-Istati Membri (ĠU L 53, 23.2.2002, p. 1). [4] L-EFSM twaqqaf fil-11 ta' Mejju 2010 abbażi tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010 (ĠU L 118, 12.5.2010, p. 1). Huwa jaħdem b’mod simili għall-faċilità tal-Bilanċ tal-Pagamenti iżda huwa disponibbli għall-Istati Membri kollha, inklużi dawk membri fiż-żona tal-euro. [5] Iċ-ċifri li jikkonċernaw il-mandati tal-BEI jidhru fit-Tabella A1 u r-referenzi għall-bażi legali huma mniżżla fit-Tabella A4 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. [6] Fit-30 ta’ Ġunju 2011 il-garanzija kienet qed tkopri l-perjodu mill-1 ta’ Frar 2007 sal-31 ta’ Ottubru 2011 f'konformità mad-Deċiżjoni Nru 633/2009/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2009 (ĠU L 190, 22.7.2009, p. 1) (id-"Deċiżjoni tal-Mandat Estern"), li tissostitwixxi d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/1016/KE tad-19 ta' Diċembru 2006. Sadanittant, il-perjodu ġie estiż sal-31 ta’ Diċembru 2013 bid-Deċiżjoni 1080/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Ottubru 2011 (ĠU L 280, 27.10.2011, p. 1). [7] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 480/2009 tal-25 ta' Mejju 2009 li jistabbilixxi Fond ta' Garanzija għall-azzjonijiet esterni (Verżjoni kodifikata), imsejjaħ “ir-Regolament tal-Fond ta' Garanzija" (ĠU L 145, 10.6.2009, p. 10). [8] Għalkemm ir-riskji esterni huma koperti bil-garanzija tal-baġit tal-UE, il-Fond ta' Garanzija jaġixxi bħala strument li jipproteġi l-baġit tal-UE mir-riskji ta' inadempjenzi fil-ħlas. Għal rapport komprensiv dwar il-funzjonament tal-Fond, ara d-dokument COM(2010) 418 u d-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni (SEC(2010) 968) li jakkumpanjah. [9] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (2011/288/UE) tat-12 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ għajnuna finanzjarja prekawzjonarja mill-UE fuq terminu ta’ żmien medju lir-Rumanija (ĠU L 132, 19.5.2011, p. 15). [10] L-Artikolu 122.2 tat-TFUE jipprevedi appoġġ finanzjarju għall-Istati Membri f’diffikultajiet ikkawżati minn ċirkostanzi eċċezzjonali li l-Istati Membri ma jkollhomx kontroll fuqhom. [11] Dwar l-FESF: http://www.efsf.europa.eu/about/index.htm [12] The Greek Loan Facility - ECFIN - European Commission: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/greek_loan_facility/index_en.htm [13] Ara t-Tabella 1 tar-Rapport. [14] Għall-finijiet ta’ dan il-kalkolu, wieħed jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat, jiġifieri jitqiesu biss il-pagamenti dovuti (ara wkoll it-Tabelli 2 u 3 tar-Rapport u t-Tabella A2 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). [15] Ammont li jirrappreżenta l-ammonti dovuti matul it-tieni semestru tal-2011 (mill-ammont totali pendenti fit-30 ta' Ġunju 2011) u li jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat. Għad-dettalji ara t-Tabella A2 mogħtija fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal. [16] Ammont li jirrappreżenta l-ammonti dovuti matul it-tieni semestru tal-2011 (mill-ammont totali pendenti fit-30 ta' Ġunju 2011) u li jassumi li s-self inadempjenti ma jkunx ġie aċċellerat. Għad-dettalji ara t-Tabella A2 mogħtija fid-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal. [17] Iktar ma jkun għoli n-numru tal-klassifika, iktar tkun baxxa l-affidabbiltà kreditizja tal-pajjiż. Il-pajjiżi jiġu kklassifikati fuq skala minn 0 sa 185 jew sa 100 (minn Jannar 2011 in-numru tal-pajjiżi tnaqqas minn 185 għal 100). 185, 100 rispettivament, jirrappreżenta l-ogħla riskju ta' inadempjenza. Pajjiż speċifiku jista' jtejjeb il-klassifikazzjoni tiegħu u xorta jaqa' fil-klassifika jekk il-klassifikazzjoni medja globali titjieb għall-pajjiżi kklassifikati kollha. [18] Stqarrija għall-istampa dwar il-laqgħa straordinarja tal-Kunsill Ecofin tad-9/10 ta' Mejju 2010 (http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/114324.pdf). [19] Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 407/2010 tal-11 ta' Mejju 2010 li jistabbilixxi mekkaniżmu Ewropew ta' stabbilizzazzjoni finanzjarja (ĠU L 118, 12.5.2010, p. 1). [20] Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill Nru 344/2011/UE tat-30 ta’ Mejju 2011 dwar l-għoti ta’ assistenza finanzjarja tal-Unjoni lill-Portugall (ĠU L 159, 17.6.2011, p. 88). [21] Fil-31 ta’ Mejju 2011, ġie żborżat l-ewwel pagament ta’ EUR 1.75 biljun lill-Portugall. Sa Ġunju 2011, ġew żborżati EUR 6.5 biljun. [22] http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_borrower/ireland/index_en.htm [23] Għal aktar tagħrif dwar l-EFSM, ara wkoll ir-rapport mill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet tal-għoti u t-teħid b’self tal-Unjoni Ewropea fl-2010, COM(2011) 485. [24] Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona, id-deċiżjonijiet dwar l-AMF ma għadhomx jittieħdu mill-Kunsill waħdu, iżda skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja (kodeċiżjoni). [25] Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13), li jissostitwixxi d-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE. [26] EUR 26 miljun lill-Armenja u EUR 100 miljun lis-Serbja. [27] Iż-żieda b'EUR 3 684 miljun għandha tinqasam bejn mandat addizzjonali ta’ EUR 2 000 miljun għall-finanzjament ta’ operazzjonijiet tat-tibdil fil-klima u EUR 1 684 miljun biex jittejbu l-operazzjonijiet tar-riskju tal-BEI. [28] Ara l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1150/2000 tat-22 ta’ Mejju 2000 li jimplimenta d-Deċiżjoni 2007/436/KE, Euratom dwar is-sistema tar-riżorsi tagħhom tal-Komunitajiet [dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Komunitajiet Ewropej] (ĠU L 130, 31.5.2000, 1-12). [29] Mill-bidu tiegħu fl-1994, il-Fond intalab ammont kumulattiv ta' EUR 478 miljun. [30] Għal aktar dettalji, ara t-Taqsima 1.4.3 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal. [31] Mill-bidu tiegħu fl-1994, il-Fond irkupra ammont totali ta’ EUR 576 miljun (li jinkludi l-ammont ta’ kapital u ta’ imgħax imħallas lura, flimkien mal-imgħax tal-penali għall-ħlasijiet tardivi u l-qligħ u t-telf li sar mir-rati tal-kambju). [32] L-assi totali tal-Fond minbarra l-ammonti pagabbli dovuti (it-tariffi tal-BEI u t-tariffi tal-awditjar). [33] Inkluż l-imgħaxijiet dovuti.