[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussell, 6.9.2006 KUMM(2006) 480 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Makaw:Rapport Annwali 2005 RA PPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Ir-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Makaw : Rapport Annwali 2005 Is-sitwazzjoni politika fir-Reġjun Amministrattiv Speċjali tal-Makaw (RAS) baqgħet stabbli tul l-2005. L-elezzjonijiet leġiżlattivi kienu l-avveniment politiku ewlieni tas-sena. Minkejja numru ta’ allegazzjonijiet ta’ frodi elettorali tul il-kampanja, l-elezzjonijiet infushom imxew b’mod ġust u regolari. Il-parteċipazzjoni rekord kienet indikatur pożittiv ta’ l-iżvilupp politiku tal-Makaw. Il-Kummissjoni Ewropeja tilqa’ dan b’mod pożittiv u temmen li l-iżvilupp tal-maturità politika tal-poplu tal-Makaw jipprovdi bażi tajba fit-triq lejn vot dirett universali. Fl-indirizz annwali tiegħu f’Novembru, il-Kap Eżekuttiv Edmund Ho ħabbar numru ta’ inizjattivi ġodda, inkluża żieda fir-riżorsi għall-edukazzjoni, il-benessri u d-djar. Huwa ħabbar ukoll il-probabbiltà li jitneda pjan ta’ żvilupp demokratiku fis-sena 2007, għalkemm fl-istess ħin huwa impliċitament eskluda elezzjonijiet diretti u vot dirett universali għall-elezzjonijiet tal-Kap Eżekuttiv u ta’ l-Assemblea Leġislattiva fis-sena 2009. Il-Kummissjoni tilqa’ wkoll l-inizjattivi ġodda tas-Sur Ho u tistenna b’ħeġġa t-tnedija tal-pjan ta’ żvilupp demokratiku. F’Ottubru 2005 tressqu quddiem l-Assemblea Leġislattiva abbozzi ta’ liġijiet kontra l-Ħasil tal-Flus u kontra t-Terroriżmu. Iż-żewġ proposti leġiżlattivi għaddew fil-prinċipju u huma mistennija li jiġu promulgati qabel is-sajf ta’ l-2006. Il-Kummissjoni hija favur ir-reazzjoni immedjata tal-Gvern RAS għal dawn il-kwistjonijiet u, fir-rigward tal-kwistjoni tal-ħasil tal-flus, tenfasizza l-importanza li tingħeleb għal kollox kull attività illeċità marbuta mal-ħasil tal-flus fit-territorju. L-ekonomija tal-Makaw kompliet tikber fl-2005, għalkemm aktar bil-mod milli kien it-tkabbir (numru b’żewġ figuri) fit-tliet snin preċedenti; madankollu, kien hemm tkabbir qawwi ta’ 6.7 fil-mija tal-PGD. It-turiżmu u s-setturi tal-logħob u divertiment komplew jikbru u xprunaw l-iżvilupp ekonomiku. Min-naħa l-oħra, in-negozju merkantili naqas prinċipalment minħabba t-tneħħija tal-kwoti globali tat-tessuti fl-2005. Skond l-istatistika tal-Makaw, l-esportazzjoni lejn l-UE naqset b’31% għal 3.4 biljuni patakas (€340 miljun) jew 17% ta’ l-esportazzjoni totali. Dwar materji kummerċjali, il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-isforzi kontinwi tal-Gvern RAS tal-Makaw sabiex jittejbu l-qafas leġiżlattiv u l-istruttura ta’ infurzar għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Madankollu, il-Kummissjoni wriet it-tħassib tagħha dwar il-piraterija tas-sinjali televiżivi. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Gvern RAS sabiex jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex ikunu protetti l-fornituri leġittimi tas-sinjali televiżivi u l-proprjetarji tad-drittijiet ta' l-awtur. Is-sena 2005 kienet sena tajba għar-relazzjonijiet bilaterali bejn l-UE u l-Makaw. Il-President Barroso żar il-Makaw f'Lulju – l-ewwel żjara minn President tal-Kummissjoni fit-territorju. Il-President Barroso u l-Kap Eżekuttiv enfasizzaw l-importanza li jkomplu jissaħħu r-relazzjonijiet bilaterali. ANNESS 1. L-IŻVILUPPI POLITIĊI Is-sitwazzjoni politika fl-SAR tal-Makaw baqgħet stabbli ħafna għal sena oħra, bl-elezzjonijiet leġiżlattivi jkunu l-iktar avveniment importanti fis-sena politika. L-Elezzjonijiet Leġiżlattivi Saru żewġ elezzjoniiet leġiżlattivi preċedenti fl-SAR tal-Makaw, waħda taħt l-amministrazzjoni Portugiża u darba fl-2001, sentejn wara li t-territorju reġa’ lura taħt sovranità Ċiniża. L-elezzjonijiet ta’ l-2005 kienu kkaratterizzati miż-żieda ta’ żewġ siġġijiet eletti b’mod dirett fil-leġiżlatura, skond id-dispożizzjonijiet tal-Liġi Bażika ta’ l-SAR. Fil-25 ta’ Settembru, numri rekord ta' votanti tal-Makaw ħarġu jivvotaw sabiex jeleġġu tnax-il leġiżlatur sabiex tiġi kompletata l-Assemblea Leġiżlattiva (AL) ta’ 29 ruħ. Jum l-Elezzjoni għadda relattivament mingħajr xkiel, minkejja numru ta’ ilmenti li saru lill-uffiċċju elettorali u xi ġlied iżolat relatat ma’ l-elezzjoni. Kważi 130 000 votant tefgħu l-vot tagħhom fit-tielet elezzjoni diretta ta’ l-AL fil-Makaw, fejn intlaħqet rata ta' parteċipazzjoni rekord ta' 59% meta mqabbla mat-52% fl-elezzjonijiet ta' l-2001. Fl-elezzjoni diretta l-kamp favur id-demokrazija ħareġ rebbieħ, meta kiseb l-appoġġ ta’ madwar 25% ta’ l-elettorat. Minkejja dan, minħabba s-sistema elettorali kumplessa ta’ rappreżentazzjoni proporzjonali mħallta fil-Makaw, huma irnexxielhom biss jassiguraw żewġ siġġijiet. L-unjonijiet tal-kummerċ tradizzjonali, xogħol u servizz ċivili rebħu sitt siġġijiet u l-kandidati relatati mal-każinò rebħu l-erba' siġġijiet li kien fadal. Għaxar leġiżlaturi oħra ġew eletti mingħajr ebda oppożizzjoni permezz ta' elezzjoni indiretta mill-erba' kostitwenzi operattivi tal-Makaw. Dawk il-kandidati ġew eletti minn grupp żgħir ta’ votanti minn organizzazzjonijiet tal-kummerċ, tax-xogħol u tal-professjonisti li l-voti tagħhom ma qabżux l-2,250. Fl-aħar nett, seba' leġiżlaturi ġew maħtura b'mod dirett mill-Kap Eżekuttiv tal-Makaw, Edmund Ho. Għalkemm il-Jum ta' l-Elezzjoni innifsu għadda b'mod ordnat, il-kampanja elettorali ta' ġimagħtejn ġiet immarkata minn serje ta' allegazzjonijiet ta' xiri ta' voti u prattiċi inġusti, kif ukoll bit-tentattivi ta' l-awtoritajiet li jiġġieldu tixħim elettorali. Osservaturi jemmnu li dawk l-inċidenti huma relatati mar-rwol dejjem jikber fl-importanza li l-leġiżlaturi relati mal-kummerċ u mal-każinò għandhom b’mod ġenerali fuq l-oqsma tal-politika tal-Makaw. Il-kampanja kienet iffukata l-iktar fuq “kwistjonijiet ta’ għajxien”, inkluż it-trasport pubbliku, l-edukazzjoni, is-saħħa, l-importazzjoni ta’ ħaddiema, il-qgħad, is-sigurtà soċjali, is-sigurtà pubblika u l-ħarsien ta’ l-anzjani. Bil-kontra ta’ Hong Kong, il-politika tal-Makaw kienet iddominata l-iktar minn kwistjonijiet lokali, filwaqt li d-demokratizzazzjoni u r-relazzjonijiet mat-territorju prinċipali ma' tantx ingħataw attenzjoni. Minkejja l-inċidenti li ssemmew qabel, il-Kummissjoni Ewropea hija tal-ħsieb li, b’mod ġenerali, l-elezzjonijiet inżammu b’mod ġust u ordnat. Ir-rekord għoli ta' parteċipazzjoni, minkejja x-xita torrenzjali u t-twissija ta’ tifun, huwa indikatur pożittiv ta’ l-iżvilupp politiku tal-Makaw u sinjal ta’ għarfien ċiviku dejjem jikber fil-Makaw u ta’ l-impenn tal-poplu favur id-demokrazija. Il-Kummissjoni Ewropea tilqa’ dan u temmen li l-maturità politika dejjem tikber taċ-ċittadini tal-Makaw tipprovdi pedament sod għal progress lejn vot għal kulħadd. Id-Diskors tal-Politika tal-Kap Eżekuttiv Il-Kap Eżekuttiv tal-Makaw ta is-sebà diskors tiegħu dwar il-politika fil-15 ta’ Novembru ta’ l-2005. Iffoka l-iktar fuq l-iżvilupp tar-riżorsi umani, is-sigurtà soċjali, l-iżvilupp ekonomiku u r-riforma fis-servizz ċivili. Waħda mill-innovazzjonijiet f'dan id-diskors dwar il-politika hija l-introduzzjoni ta' soprataxxa fuq l-importazzjoni tal-ħaddiema, li ser tintuża sabiex jinżammu impjegati u għas-sussidju ta' SMEs li jimpjegaw ċittadini lokali tal-Makaw. Din kienet kwistjoni delikata matul is-snin, hekk kif il-Makaw jiftaħ il-bibien tiegħu għal iktar professjonisti sabiex ilaħħaq mat-tkabbir ekonomiku tiegħu. Din il-miżura, li timxi ma' skema li tagħti prijorità fl-impjiegi liċ-ċittadini tal-Makaw, għandha tagħti serħan il-moħħ lin-nies tal-lokal. Fuq il-front politiku, il-Kap Eżekuttiv enfasizza l-għanijiet tal-pragmatiżmu politiku, il-kontinwità u r-riforma b’mod gradwali. Madankollu, għalkemm ħabbar li pjan għall-iżvilupp tad-demokrazija għandu jitnieda fl-2007, b'mod impliċitu huwa eskluda elezzjonijiet ġenerali u vot għal kulħadd kemm għall-elezzjonijiet tal-Kap Eżekuttiv u ta’ l-Assemblea Leġiżlattiva fl-2009. Il-Kap Eżekuttiv, filwaqt li rrefera għall-leġiżlazzjoni tas-sigurtà nazzjonali skond l-Artikolu 23 tal-Liġi Bażika, qal li l-liġi għadha fi stat ta' abbozz. Attwalment, 41% ta’ l-Assemblea Leġiżlattiva tiġi eletta permezz ta' elezzjoni diretta, filwaqt li l-Kap Eżekuttiv ta’ l-SAR jiġi elett minn Kumitat ta' Elezzjoni magħmul minn 300 ruħ magħżula. Skond il-Liġi Bażika, il-Makaw jista’ jibdel il-metodi ta' kif jifforma l-AL “jekk ikun hemm il-ħtieġa fl-2009 u wara". Il-Kummissjoni Ewropea tilqa’ l-ippjanar politiku komprensiv tal-Kap Eżekuttiv u l-inizjattivi ġodda tiegħu dwar żieda fir-riżorsi għall-edukazzjoni, prosperità u għad-djar u tistenna l-pjan imħabbar għall-iżvilupp tad-demokrazija b’interess kbir. L-impenji leġiżlattivi għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u t-terroriżmu Sabiex jissaħħaħ il-qafas regolatorju kontra attivitajiet ta’ ħasil ta’ flus, il-Gvern ta' l-SAR tal-Makaw ressaq Abbozz ta’ Liġi kontra l-Ħasil ta' Flus fl-Assemblea Leġiżlattiva f'Ottubru ta’ l-2005. L-għan ta’ l-Abbozz huwa l-ġlieda kontra attivitajiet ta' ħasil ta' flus li jinvolvu terroriżmu, kriminalità organizzata, tixħim, traffikar ta' drogi u bnedmin, u t-traffikar illegali ta' armi. F’Settembru ta’ l-2005, Bank lokali tal-Makaw, il-Banco Delta Asia SARL, ġie allegat mid-Dipartiment tat-Teżor ta’ l-Istati Uniti li hu “operazzjoni ewlenija ta’ ħasil ta’ flus” b’rabtiet ma’ attivitajiet finanzjarji tar-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Korea ta’ Fuq (il-Korea ta’ Fuq). Il-Kap Eżekuttiv, Edmund Ho, wieġeb li “ma tista' tasal għall-ebda konklużjoni mingħajr ebda prova li tikkonċerna allegazzjoni daqstant gravi." L-Awtorità Monetarja tal-Makaw immedjatament waqqfet kumitat sabiex jinvestiga l-kwistjoni. Il-Bank tpoġġa taħt il-kontroll ta’ kumitat ta’ tmexxija maħtur mill-gvern tal-Makaw. Fl-istess ħin, tressaq Abbozz kontra t-Terroriżmu quddiem l-Assemblea Leġiżlattiva. Iż-żewġ proposti leġiżlattivi għaddew fi prinċipju wara diskussjoni ġenerali, u qegħdin jistennew iktar proċeduri leġiżlattivi qabel il-dħul fis-seħħ finali, li hu mistenni qabel is-sajf ta’ l-2006. Il-Kummissjoni Ewropea tilqa’ ir-rispons mgħaġġel tal-Gvern ta’ l-SAR għall-inċident u tenfasizza l-importanza tal-qerda ta’ attivitajiet illegali marbuta ma’ ħasil ta’ flus fit-territorju. 2. L-EKONOMIJA L-espansjoni mgħaġġla ħafna li rriżultat mill-liberalizzazzjoni tar-regolamenti dwar il-każinòs ġiet sostnuta b’mod tajjeb. Wara t-tkabbir b’żewġ figuri għat-tliet snin ta’ qabel, l-ekonomija kompliet tikber b’pass inqas mgħaġġel fl-2005, bil-PGD jirreġistra tkabbir f'termini reali ta' 6.7%. Dħul minn investiment enormi relatat ma’ każinòs ġodda, faċilitajiet ta’ divertiment u l-iżvilupp ta’ propjetà kienu s-sorsi primarji ta’ tkabbir fis-sena li għaddiet. Iż-żjarat ta’ viżitaturi laħqu l-ogħla valur, u b'hekk ġie stimulat tkabbir fis-setturi tal-logħob u tat-turiżmu. Fuq in-naħa l-oħra, in-negozju merkantili rreġistra tnaqqis minħabba t-tneħħija tal-kwoti globali tat-tessuti fl-2005. Is-suq tax-xogħol tjieb b'mod sinifikanti, għalkemm kien hemm is-sinjali inizjali ta' pressjoni ta’ l-inflazzjoni. In-numru ta’ operaturi ta’ każinò hu mistenni li jiżdied minn tlieta għal sitta fl-2006. L-investituri diġa bdew jimplimentaw il-pjanijiet ta' investiment fuq skala għolja għas-snin li ġejjin. L-investiment privat kiber b’mod sostanzjali hekk kif numru ta’ proġetti ta' lukandi u każinòs jinsabu għaddejjin. Sa tmiem l-2005, madwar 50 lukanda kienu qed jinbnew jew kienu s-suġġett ta' evalwazzjoni ta' proġett mill-awtoritajiet tal-Makaw, u dawn ser iżidu 28 000 kamra mal-11 000 kamra attwali. L-ambjent operattiv ta’ l-industrija tal-logħob huwa mistenni li jgħaddi minn bidliet sinifikanti fil-futur qrib jew f’terminu medju ta’ żmien, u b’mod partikolari mistenni li jsir iktar kompetittiv. Flimkien mal-ftuħ ta’ iktar każinòs u faċilitajiet ta’ divertiment, fl-2005 is-settur tat-turiżmu ħalla riżultati tajbin. Il-wasliet ta’ viżitaturi kibru bi 12% sabiex intlaħaq livell rekord ta’ 18.7 miljuni. It-territorju prinċipali taċ-Ċina kien is-sors ewlieni ta' viżitaturi, b'nofs il-wasliet ikunu miċ-Ċina, segwita mill-Hong Kong (30%) u t-Tajwan (8%). F’Lulju 2005, il-Makaw rebaħ l-offerta sabiex jinkludi “iċ-Ċentru Storiku tal-Makaw” fil-lista ta’ Wirt Dinji tal-Ġnus Magħquda. Dan l-istatus prestiġjuż ser jgħin sabiex jagħmel lill-Makaw aktar attraenti, ikabbar ir-reputazzjoni tal-pajjiż u l-bażi tal-viżitaturi. Is-settur tal-logħob ibbenefika b’mod dirett mit-tkabbir tajjeb fit-turiżmu. Id-dħul gross mill-attivajiet kollha tal-logħob fl-2005 ammonta għal 45.8 biljun pataca[1] (€4.6 biljuni), li minnhom 98% ġew ikkontribwiti minn 17-il każinò. Il-każinòs fil-Makaw iħallsu 35% tad-dħul gross tagħhom bħala taxxi tal-logħob diretti, li kienu jammontaw għal 72% tad-dħul fiskali fis-sena li għaddiet. B’hekk il-gvern ta’ l-SAR tal-Makaw gawda minn pożizzjoni ta’ bilanċ fiskali komda u setà jintroduċi serje ta’ inizjattivi ta’ sigurtà soċjali u ta’ politika għall-edukazzjoni. Grazzi għal sentiment ta’ investiment b'saħħtu u rendiment ekonomiku qawwi, is-suq tal-propjetà kompla jikber. Il-prezzijiet residenzjali medji u l-volumi ta’ tranżazzjonijiet żdiedu b’mod notevoli, b’20% u 30% rispettivament fl-2005. Fuq in-naħa l-oħra, il-pressjoni ta’ l-inflazzjoni saret il-kawża ta' tħassib, meta telgħet b’mod mgħaġġel mill-1% fl-2004 għal 4.4% fl-2005 minħabba domanda domestika b’saħħitha, prezzijiet ogħla ta’ prodotti impurtati u ż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt. Is-suq tax-xogħol sar iktar issikkat hekk kif id-domanda għal nies tax-xogħol żdiedet f’ekonomija li qed tikber b’pass mgħaġġel. Ir-rata tal-qgħad naqset b’mod regolari minn 4.8% fl-2004 għal 3.9% fl-aħħar kwart ta’ l-2005 - l-inqas rata fi tmien snin. Il-Makaw qed iħabbat wiċċu ma’ xi problemi strutturali fis-suq tax-xogħol, fejn jonqos staff professjonali adegwat u hemm grupp kbir ta' nies ta' l-età tan-nofs li jinsabu bla xogħol, ħaddiema ta’ bla snajja li qed isibuha diffiċli jaħdmu fl-ekonomija tas-servizzi li qed titfaċċa. Kien hemm madwar 10 000 persuna qiegħda u 39 000 ħaddiem impurtat fir-raba’ kwart tas-sena li għaddiet. Il-kummerċ tal-merkanzija kien l-iktar settur batut fl-ekonomija tal-Makaw fis-sena li għaddiet. L-esportazzjoni totali naqset bi 12% għal 19.8 biljun patacas ((€1.99 biljuni) minħabba t-tneħħija tal-kwoti globali tat-tessuti wara li l-Ftehim tal-WTO dwar it-Tessuti u l-Ħwejjeġ skada f’Jannar 2005. Madankollu, it-tessuti u l-ħwejjeġ baqgħu jiffurmaw il-parti l-kbira ta’ l-esportazzjoni merkantili tal-Makaw, u jammontaw għal 77% ta’ l-esportazzjoni kollha. Attwalment, id-domanda domestika qawwija ġabet żieda ta' 12% fl-importazzjonijiet, li laħqu 31.3 biljun patacas ((€3.1 biljuni), u rriżultat fi tkabbir fid-defiċit tal-kummerċ ta’ 11.5 biljun patacas (€1.15 biljuni). Skond l-istatistika tal-Makaw, l-esportazzjoni lejn l-UE naqsu drastikament b’ 31% għal 3.4 biljun pataca (€340 miljun) jew 17% ta’ l-esportazzjoni totali. L-Istati Uniti, it-Territorju Prinċipali taċ-Ċina u Hong Kong kienu s-swieq ewlenin l-oħrajn, b’ 48.7%, 14.9% and 9.8% rispettivament ta’ l-esportazzjoni totali tal-Makaw. 3. KWISTJONIJIET TA’ KUMMERĊ CEPA III L-Arranġament għal Sħubija Ekonomika mill-Qrib (CEPA) bejn it-Territorju Prinċipali u l-Makaw daħal fit-tielet fażi tiegħu fl-2005. Ftehim ta’ qafas (CEPA I) li tfassal pjattaforma għal diskussjonijiet li għaddejjin dwar il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ bejn iż-żewġ postijiet ġie konkluż fl-2003, u protokoll supplimentari (CEPA II) ġie ffirmat fl-2004. Skond CEPA III, il-prodotti kollha li attwalment joriġinaw mill-Makaw ma tiġi applikata l-ebda tariffa fuqhom. Meta jittieħdu r-regoli li kien hemm ftehim dwarhom ta’ 91 prodott skond il-kodiċi tat-Tariffa Doganali tat-Territorju Prinċipali nnegozjati fl-2005, mhux se jiġu applikati tariffi fuq total ta’ 600 prodott mill-Makaw mill-1 ta’ Jannar 2006. Għal kummerċ ta' servizzi, ġew introdotti miżuri inqas stretti għall-aċċess tas-suq f'10 mit-total ta' 26 setturi ta' servizz. Ladarba s-CEPA ma tikkommettix għal kummerċ potenzjali jew għal-linji tat-tariffi “oħrajn”, hija kkaratterizzata minn kopertura baxxa ħafna tal-linji tat-tariffi. Ammont żgħir ta’ prodotti ġie esportat skond is-CEPA fl-ewwel sentejn ta’ implimentazzjoni (madwar 8.3 miljun pataca jew €920,000). L-industrija tas-servizzi għamlet użu ikbar mill-opportunitajiet li ġew offruti lilha mill-arranġament ta’ kummerċ ħieles li s-settur tal-manifattura, u l-industriji tat-trasport u tal-loġistika kienu l-iktar setturi ta’ servizzi attivi fl-applikazzjoni għal ċertifikazzjoni CEPA sabiex ikattru n-negozju tagħhom fit-Territorju Prinċipali taċ-Ċina. Ir-reviżjoni tar-reġim tat-taxxi offshore Fl-14 ta’ Ġunju 2005, il-Gvern ta’ l-SAR tal-Makaw emenda r-reġim tat-taxxa għal kumpaniji offshore sabiex jagħti nifs lill-ekonomija. Ir-reġim offshore ġie introdott mill-Gvern preċedenti tal-Makaw fl-1999 sabiex il-Makaw jiżviluppa f'ċentru kummerċjali offshore. L-iskop ta’ l-attivitajiet offshore approvati ġie mnaqqas mill-20 settur tal-bidu għal tmien setturi, li prinċipalment jinvolvu attivitajiet ta' appoġġ tekniku. Hu maħsub li l-maġġoranza tal-kumpaniji offshore huma kumpaniji minn Hong-Kong li jieħdu vantaġġ mir-reġim ta’ taxxi iktar baxxi. Il-Gvern SAR ta’ Hong Kong laqa’ din il-bidla. Il-Park Industrijali ta’ Bejn il-Fruntieri Macao-Zhuhai Il-Park Industrijali ta’ Bejn il-Fruntieri li jinsab bejn il-Makaw u Zhuhai ġie approvat mill-Kunsill ta’ l-Istat tal-Gvern Ċentrali tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina tard fl-2003 u ġie akklamat bħala esperiment innovattiv fil-kooperazzjoni reġjonali fid-Delta tax-Xmara Pearl. Iż-żona hija maqsuma fil-Park taz-Zhuhai u l-Park tal-Makaw, ġestiti rispettivament mill-gvern muniċipali ta’ Zhuhai u l-Macao Industrial Park Development Co. Ltd. Huwa innotat li ma jingħata ebda trattament preferenzjali (f'termini ta' arranġamenti ta' importazzjoni ta' ħaddiema u konċessjonijiet tat-taxxi) lill-inkwilini tal-park. F’dak li jikkonċerna r-regoli ta' l-oriġini, ir-regoli ta' l-oriġini CEPA ser japplikaw għal prodotti li jsiru fil-Park tal-Makaw u esportati fit-Territorju Prinċipali taċ-Ċina. Għal prodotti esportati fi mkejjen oħra, iċ-ċertifikazzjoni ta’ l-oriġini ta-Makaw ser tinħareġ skond ir-regoli ta' l-WTO jew ir-regoli ta' l-oriġini tal-pajjiżi li jimpurtaw. Il-Park tal-Makaw qiegħed jinbena u hu mistenni li jibda jopera sa tmiem l-2006. Il-Gvern tal-Makaw jittama li l-park industrijali jiġbed lejh industriji mill-aktar avvanzati fl-SAR. L-industrija tat rispons favorevoli għall-iżvilupp ta’ l-ewwel fażi. Inkwilini ewlenin jikkonċentraw prinċipalment fuq il-manifattura ta’ farmaċewtiċi u ħwejjeġ. Wieħed għad irid jara jekk il-park industrijali tal-futur hux ser ikun kapaċi jiddiversifika l-bażi industrijali dejqa u jilqa’ għall-impatt tat-tneħħija globali tal-kwoti tat-tessuti. Is-settur tat-tessuti u l-ħwejjeġ jimpjega qrib it-80% tal-ħaddiema tal-manifattura fil-Makaw u jammonta għal 77% ta’ l-esportazzjoni tal-pajjiż. Il-Ħarsien ta' drittijiet intellettwali tal-propjetà Filwaqt li tagħraf li l-isforzi kontinwi li qed isiru fil-Makaw għall-aġġornament tal-qafas leġiżlattiv u l-istruttura ta' l-infurzar għall-ħarsien tad-drittijiet intelletwali tal-propjetà, il-Kummissjoni Ewropea hija mħassba dwar is-sitwazzjoni attwali ta' serq tas-sinjali televiżivi fil-Makaw. Tinnota li kumpaniji tax-xandir ilhom għal snin jibagħtu sinjali tat-televiżjoni misruqin ta’ stazzjonijiet b’kontentut Ingliż u Amerikan mingħajr liċenzja jew awtorizzazzjoni mill-propjetarji tad-drittijiet ta’ l-awtur. Macau Cable TV iffirmat kuntratt mal-gvern SAR tal-Makaw għall-forniment esklussiv ta' servizzi ta’ televiżjoni bi ħlas, li jinkludi stazzjonijiet mid-dinja kollha u Ewropej. Il-kumpanija irreġistrat ilmenti ma’ l-awtoritajiet tal-Makaw kontra l-kumpaniji tax-xandir u ilha għal numru ta’ snin tfittex rimedji ċivili, mingħajr ebda progress. Miskejja l-isforzi diplomatiċi ripetuti minn naħa tal-Kummissjoni Ewropea u mill-pajjiżi li jospitaw lid-detenturi tad-drittijiet, il-Makaw għad trid issib soluzzjonijiet sabiex tindirizza mill-ġdid is-sitwazzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea tħeġġeġ lill-gvern SAR tal-Makaw jieħu l-miżuri meħtieġa sabiex iħares b’mod effettiv lil min jipprovdi s-sinjal b’mod leġittimu u lill-propjetarji tad-drittijiet ta’ l-awtur. 4. IR-RELAZZJONIJIET BEJN L-EU U L-MAKAW Sabiex tenfasizza l-importanza li tagħti lill-prinċipju ta' "pajjiż wieħed, żewġ sistemi" li hu applikat ma’ l-SAR tal-Makaw, il-Kummissjoni Ewropea żammet ir-relazzjonijiet attivi tagħha mal-Gvern SAR tal-Makaw fl-2005. Il-President tal-Kummissjoni Ewropea, is-Sur Jose Manuel Barroso, żar il-Makaw fis-17 u t-18 ta’ Lulju bħala l-aħħar waqfa minn mawra ta’ ħames ijiem fiċ-Ċina, li kient tinkludi Beijing, Shanghai, u s-SAR ta’ Hong Kong. Din kienet l-ewwel żjara f’dan it-territorju minn President tal-Kummissjoni. Hu ħa l-opportunità sabiex iżur l-artijiet irreklamati fit-territorju, każinò ewlieni ġdid u l-iżviluppi taż-żona industrijali u sabiex jiltaqa’ mar-residenti Ewropej fil-Makaw. Is-Sur Barroso kellu taħdidiet mal-Kap Eżekuttiv tal-Makaw, is-Sur Edmund Ho, u mas-Segretarju għall-Amministrazzjoni u l-Ġustizzja, is-Sinjura Florinda Chan. Fi stqarrija qasira ż-żewġ mexxejja enfasizzaw l-importanza li r-relazzjonijiet bejn l-EU u l-Makaw jissaħħu iktar, filwaqt li identifikaw oqsma ġodda ta' kooperazzjoni u t-tkomplija ta' kooperazzjoni mill-qrib f'oqsma ta' interess konġunt. Fit-2 ta’ Ġunju, il-ħdax-il Kumitat Konġunt bejn il-Makaw u l-EU seħħ fi Brussell. Iż-żewġ naħat urew ir-rieda li jiżviluppaw il-kooperazzjoni tagħhom f’oqsma bħas-sistema ġenerali ġdida ta’ preferenzi, fit-taħriġ ta’ tradutturi u interpreti u t-tkomplija ta’ kooperazzjoni legali. Il-KE ħeġġet lill-Makaw sabiex jieħu sehem fil-programmi dinjija tal-KE bħall-programm ta’ Edukazzjoni Għolja Erasmus Mundus u sabiex jibni fuq l-irwol tal-Makaw bħala bennej ta’ pont bejn l-Ewropa u l-Asja. Iż-żewġ partijiet qablu wkoll li jesploraw oqsma ġodda ta' kooperazzjoni. Sabiex jiġu diskussi u esplorati l-kontenut possibbli u l-mezzi li l-kooperazzjoni bejn il-EU u l-Makaw tkun aktar profonda u tiġi żviluppata u mwessa’, l-Uffiċċju tal-Kummissjoni Ewropea fil-Hong Kong akkreditat mill-Makaw organizza seminar fil-Makaw fis-26 ta’ Ottubru ta’ l-2005 b’iktar minn 30 rappreżentant ta’ oqsma varji tas-soċjetà tal-Makaw. [1] ir-rata tal-kambju medja ta' 1 euro għal patacas fl-2005=9.9721