Il-Kumitat ta’ Tmexxija tal-Faċilità jipprovdi gwida strateġika fir-rigward tal-prijoritajiet, it-tip ta’ azzjonijiet li għandhom jiġu appoġġjati, l-ammonti li għandhom jiġu allokati u l-istrumenti finanzjarji li għandhom jiġu mobilizzati, u, fejn ikun xieraq, dwar il-kundizzjonijiet relatati mal-implimentazzjoni mit-Turkija tal-impenji tagħha skont il-Pjan ta’ Azzjoni Konġunt UE-Turkija tad-29 ta’ Novembru 2015 (minn hawn ‘il quddiem il-“Pjan ta’ Azzjoni Konġunt”). Fl-2018, it-tielet sena tal-implimentazzjoni tal-Faċilità, saru tliet laqgħat tal-Kumitat ta’ Tmexxija, fid-9 ta’ Marzu, fit-18 ta’ Ġunju, u fit-30 ta’ Novembru 2018. Il-laqgħa tal-Kumitat ta’ Tmexxija li jmiss (it-12-il waħda) hija maħsuba li ssir f’Mejju 2019.

Il-prinċipji ewlenin li jiggwidaw l-implimentazzjoni tal-Faċilità huma l-ħeffa, l-effiċjenza u l-effettività, filwaqt li jiġi żgurat li ssir ġestjoni finanzjarja soda. Is-sostenibbiltà tal-interventi tal-Faċilità u s-sjieda konġunta mill-awtoritajiet Torok huma importanti wkoll. L-identifikazzjoni tal-oqsma prijoritarji għall-għajnuna hija bbażata fuq valutazzjoni komprensiva u indipendenti tal-ħtiġijiet, b’attenzjoni partikolari mogħtija lill-gruppi vulnerabbli. Il-valutazzjoni tal-ħtiġijiet ġiet aġġornata fl-2018.

Il-Faċilità tikkoordina l-finanzjament mill-istrumenti ta' finanzjament esterni li ġejjin: l-għajnuna umanitarja, l-Istrument Ewropew tal-Viċinat, l-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp, l-Istrument għall-Assistenza ta’ qabel l-Adeżjoni u l-Istrument li jikkontribwixxi għall-Istabbiltà u l-Paċi. Il-miżuri ffinanzjati mill-baġit tal-Unjoni huma implimentati skont ir-regoli u r-regolamenti finanzjarji tagħha applikabbli kemm għall-ġestjoni diretta kif ukoll għall-ġestjoni indiretta.

Taħt l-ewwel segment tal-Faċilità, it-tqassim tal-finanzjament għal kull strument tal-UE huwa kif ġej:

L-implimentazzjoni tal-għajnuna tiddependi fuq konformità stretta min-naħa tat-Turkija mal-azzjonijiet tal-Pjan ta’ Azzjoni Konġunt, u d-Dikjarazzjoni.

3.Il-kapaċità finanzjarja, it-tul ta’ żmien u n-natura tal-finanzjament

Il-baġit totali kkoordinat mill-Faċilità huwa ta’ EUR 6 biljun (EUR 3 biljun għall-perjodu 2016-2017 u EUR 3 biljun għall-perjodu 2018-2019). L-ewwel segment immobilizza EUR 1 biljun mill-baġit tal-UE, u EUR 2 biljun mill-Istati Membri. Għat-tieni segment, il-baġit tal-UE jipprovdi EUR 2 biljun u l-Istati Membri EUR 1 biljun.

Mill-EUR 1 biljun mill-baġit tal-UE għall-2016-2017, EUR 250 miljun kienu mobilizzati fl-2016 u EUR 750 miljun fl-2017. Miż-EUR 2 biljun mill-baġit tal-UE għall-2018, EUR 550 miljun ġew mobilizzati fl-2018, mal-bilanċ li kellu jiġi mobilizzat fl-2019.

Għall-ewwel segment, l-Istati Membri kkontribwew EUR 677 miljun għall-Faċilità fl-2016 u, 847 miljun fl-2017 u EUR 396 miljun fl-2018. It-EUR 80 miljun li jifdal se jitħallsu fl-2019. Għat-tieni segment, l-Istati Membri kkontribwew EUR 68 miljun fl-2018, bil-pagamenti li jifdal maħsuba għall-2019-2023. Il-kontribuzzjonijiet tal-Istati Membri jsiru direttament lill-Baġit Ġenerali tal-UE f’forma ta’ dħul assenjat estern skont l-Artikolu 21(2)(a)(ii) tar-Regolament Finanzjarju u jiġu assenjati lil-linji baġitarji tal-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni u tal-għajnuna umanitarja.

Ikompli jkun hemm qbil sodisfaċenti bejn ir-rata tal-ħlas mill-Istati Membri tal-kontribuzzjonijiet tagħhom lill-Faċilità u r-rata tal-iżburżar iffinanzjat minn dawk il-kontribuzzjonijiet mill-Faċilità.

4.It-tieni segment tal-Faċilità

Il-mobilizzazzjoni tal-ewwel segment tal-Faċilità kienet ta’ suċċess, bi EUR 3 biljun fil-baġits tal-2016 u tal-2017 ikkuntratti u operattivi bis-sħiħ sal-aħħar tal-2017. Id-Dikjarazzjoni UE-Turkija li saret f’Marzu tal-2016 indikat li ladarba dawn ir-riżorsi jkunu se jintużaw kollha kemm huma, u diment li l-impenji kollha jkunu ġew issodisfati, l-UE jkollha timmobilizza l-finanzjament addizzjonali għall-Faċilità ta’ EUR 3 biljun addizzjonali sal-aħħar tal-2018.

Peress li l-ewwel EUR 3 biljun ġew ikkuntratti għalkollox fl-aħħar tal-2017 u bil-għan li jiġu żgurati l-kontinwità tal-proġetti tal-Faċilità u l-appoġġ bla interruzzjoni lir-refuġjati, f’Marzu 2018, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni dwar it-tieni allokazzjoni ta’ EUR 3 biljun għall-Faċilità għar-Refuġjati fit-Turkija, bl-istess tqassim tal-kontribuzzjonijiet bħall-ewwel segment. Wara ftehim mal-Istati Membri dwar il-Fehim Komuni Aġġornat fit-18 ta’ Lulju 2018, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni modifikata fl-24 ta’ Lulju 2018 li timmobilizza EUR 2 biljun mill-baġit tal-Unjoni fl-2018-2019, bl-Istati Membri jkopru l-bilanċ ta’ EUR 1 biljun bħala dħul assenjat estern.

Il-Programmazzjoni

Sabiex jibnu fuq ir-riżultati tanġibbli tal-ewwel segment tal-Faċilità, u biex jiżguraw kontinwazzjoni bla xkiel u effiċjenti tal-programmazzjoni tat-tieni segment, l-Istati Membri approvaw Nota Kunċettwali Strateġika fil-laqgħa tal-Kumitat ta’ Tmexxija f’Ġunju 2018. Dan tal-aħħar qies is-sejbiet tal-valutazzjoni aġġornata tal-ħtiġijiet, li twettqet permezz ta’ konsultazzjonijiet estensivi mal-partijiet ikkonċernati fl-ewwel nofs tas-sena, u dokumenti oħra rilevanti.

Ir-rapport dwar il-valutazzjoni aġġornata tal-ħtiġijiet jidentifika l-ħtiġijiet prijoritarji u l-lakuni li jifdal fir-rispons għar-rifuġjati u jipprovdi gwida siewja għall-programmazzjoni tat-tieni segment tal-Faċilità. Ir-rapport jipprovdi aġġornament tal-valutazzjoni li ġiet ikkummissjonata mill-Kummissjoni f’Ġunju 2016. Dan jieħu rendikont tal-ħtiġijiet tar-refuġjati u tal-komunità ospitanti hekk kif dawn żviluppaw mill-2016 u jidentifika oqsma li jirrikjedu għajnuna ulterjuri. Dan jikkonkludi li l-protezzjoni, il-ħtiġijiet bażiċi u l-għajxien, is-saħħa, l-edukazzjoni u l-infrastruttura muniċipali jibqgħu jkunu oqsma ewlenin ta’ fokus.

In-Nota Kunċettwali Strateġika (minn hawn ‘il quddiem “in-Nota”) tfittex li tipprovdi qafas strateġiku għall-programmazzjoni u l-implimentazzjoni tat-tieni segment tal-Faċilità, b’fokus speċjali fuq l-inklużjoni u l-awtodipendenza bħala objettivi ewlenin. In-Nota kkonfermat il-ħtieġa li jkun hemm kooperazzjoni mill-qrib bejn il-gvern, l-istrumenti għall-iżvilupp u dawk umanitarji biex jiġu identifikati aktar soluzzjonijiet sostenibbli u durabbli fil-kuntest ta’ kriżi mtawla, u lil hinn mit-tul ta’ ħajja tal-Faċilità u l-iżborż ta’ EUR 6 biljun. Dan jimplika li fil-Faċilità trid issir bidla strateġika minn għajnuna umanitarja għal għajnuna għall-iżvilupp. Se tingħata attenzjoni partikolari lill-għoti ta’ appoġġ soċjoekonomiku sostenibbli u opportunitajiet ta’ għajxien, u lit-tisħiħ tal-kapaċità tal-komunitajiet ospitanti biex jakkomodaw ir-refuġjati filwaqt li jappoġġjaw il-koeżjoni soċjali. L-awtoritajiet Torok u l-Kummissjoni se jaħdmu biex jiżguraw is-sostenibbiltà tal-proġetti tal-Faċilità, wara li l-Faċilità tkun intemmet. Barra minn hekk, se jkun meħtieġ li s-sistema nazzjonali Torka tħejji ruħha biex tieħu f’idejha l-implimentazzjoni tal-għajnuna tal-Faċilità biex jiġu żgurati soluzzjonijiet sostenibbli u aċċess ekwu għad-drittijiet u għas-servizzi.

Il-programmazzjoni tat-tieni segment għandha l-għan li tirrifletti r-rakkomandazzjonijiet tar-Rapport Speċjali dwar il-Faċilità tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, li nħareġ f’Novembru 2018 (ara wkoll taħt Awditu hawn taħt). Il-Qorti għamlet enfasi partikolari fuq il-ħtieġa li jkun hemm strateġija konġunta biex jiġu mmobilizzati l-fergħa umanitarja u l-fergħa għall-iżvilupp tal-Faċilità, biex tiġi antiċipata t-tranżizzjoni mill-finanzjament tal-Faċilità għall-awtoritajiet nazzjonali u biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-kisbiet tal-Faċilità lil hinn mit-tul ta’ ħajja tal-Faċilità.

Bħala l-ewwel pass fil-mobilizzazzjoni tal-appoġġ addizzjonali taħt it-tieni segment tal-Faċilità, f’Lulju tal-2018 ġiet adottata Miżura Speċjali dwar l-edukazzjoni mill-Kummissjoni wara li saret konsultazzjoni mill-kumitat ta’ tmexxija tal-Istrument għall-Assistenza ta’ Qabel l-Adeżjoni (IPA). Il-Miżura Speċjali allokat EUR 400 miljun fir-rigward tal-aċċess kontinwu għal edukazzjoni ta’ kwalità għar-refuġjati. L-objettiv huwa li jkompli jiżdied l-aċċess għal servizzi edukattivi kwalitattivi u inklużivi għar-refuġjati li jirrisjedu fit-Turkija, inkluż għall-adulti, u li tiġi appoġġjata l-integrazzjoni tagħhom fis-sistema edukattiva Torka, u b’hekk tiġi promossa l-koeżjoni soċjali. Din tibni fuq appoġġ preċedenti fil-qasam edukattiv, b’mod partikolari l-ewwel għotja diretta ta’ EUR 300 miljun lill-Ministeru tal-Edukazzjoni Nazzjonali, “Promoting Integration of Syrian Children into the Turkish Education System” (Nippromwovu l-Integrazzjoni tat-Tfal Sirjani fis-Sistema Edukattiva Torka) (PICTES).