Is-setgħat imsemmija fl-Artikolu 35(3)

L-Artikolu 35 jistabbilixxi qafas għat-twaqqif ta’ skemi ta’ prestazzjoni: l-iskemi tat-tqegħid tal-imposti tal-infrastruttura għandhom jinkoraġġixxu l-impriżi ferrovjarji u lill-maniġer tal-infrastruttura biex jimminimizzaw ix-xkiel u jtejbu l-prestazzjoni tan-netwerk ferrovjarju permezz ta’ skema tal-prestazzjoni. L-iskema tista’ tinkludi penali għal azzjonijiet li jfixklu t-tħaddim tan-netwerk, il-kumpens għall-impriżi li jsofru xkiel u bonuses li jippremjaw prestazzjoni aħjar minn dik li ġiet ippjanata. Il-prinċipji bażiċi tal-iskema tal-prestazzjoni kif stabbilit fil-punt 2 tal-Anness VI tad-Direttiva japplikaw man-netwerk kollu (eż. il-lista ta’ klassi ta’ dewmien, ir-regoli proċedurali bażiċi għall-kalkolu tal-pagamenti dovuti, u l-obbligu li tiġi provduta sistema għar-riżoluzzjoni tat-tilwim).

Skont l-Artikolu 35(3), il-Kummissjoni tista’ tadotta atti delegati li jemendaw il-punt 2(c) tal-Anness VI. Il-punt 2(c) tal-Anness VI jelenka l-klassi u s-subklassi li għalihom għandu jiġi assenjat kull dewmien. Il-lista tista’ tiġi emendata fid-dawl tal-evoluzzjoni tas-suq ferrovjarju u tal-esperjenza miksuba mill-korpi regolatorji, mill-maniġers tal-infrastruttura u mill-impriżi ferrovjarji. Jenħtieġ li l-emendi jadattaw il-klassi mal-aħjar prattiki fl-industrija.

L-Artikolu 35(1) u (2) inkorpora d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 11(1) u (2) tad-Direttiva 2001/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Frar 2001 dwar l-allokazzjoni ta’ kapaċità ta’ infrastruttura tal-ferroviji u t-tqegħid ta’ piżijiet għall-użu ta’ infrastruttura tal-ferroviji u ċertifikazzjoni tas-sigurtà. Madankollu, id-dispożizzjonijiet dettaljati fl-Anness VI ġew stabbiliti għall-ewwel darba fid-Direttiva 2012/34/UE.

L-Istati Membri kellhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa għall-konformità mad-Direttiva sas-16 ta’ Ġunju 2015. Mhux l-Istati Membri kollha kkonformaw ma’ dan l-obbligu fil-ħin. Saħansitra fil-bidu tal-2017, il-proċess ta’ traspożizzjoni kien għadu ma tlestitx f’ċerti Stati Membri.

Skont l-Artikolu 35(3), il-Kummissjoni tista’ taġixxi fid-dawl tal-evoluzzjoni tas-suq ferrovjarju u tal-esperjenza miksuba mill-korpi regolatorji, mill-maniġers tal-infrastruttura u mill-impriżi ferrovjarji. Minħabba d-dewmien fit-traspożizzjoni u minħabba l-fatt li d-Direttiva kellha tiġi trasposta sa Ġunju 2015, l-esperjenza attwali ma tiġġustifikax ir-reviżjoni tal-Anness VI. Għaldaqstant s’issa, l-ebda att delegat ma ġie adottat f’dan il-qasam.

F’dan il-kuntest għandu jiġi nnutat li l-klassi ta’ dewmien tal-Anness VI huma bbażati fuq dokument tal-Unjoni Internazzjonali Ferrovjarja (UIC) bit-titolu “Assessment of the performance of the network related to rail traffic operation for the purpose of quality analyses - delay coding and delay cause attribution process”. Billi l-UIC hija organizzazzjoni dinjija għall-kooperazzjoni ferrovjarja, dan id-dokument jirrifletti l-aħjar prattika internazzjonali fis-settur. Id-dokument ġie adottat għall-ewwel darba fl-1990 u minn dak iż-żmien ġie emendat erba’ darbiet. Dan jissuġġerixxi li l-approċċ tas-settur qed jevolvi f’dan il-qasam u b’riżultat ta’ dan, il-leġiżlazzjoni rilevanti jenħtieġ li tiġi riveduta, jekk ikun xieraq. Għalhekk, il-Kummissjoni possibbilment ikollha bżonn tuża din is-setgħa fis-snin li ġejjin.

Is-setgħat imsemmija fl-Artikolu 43(2)

L-Artikolu 43 jeħtieġ li l-maniġers tal-infrastruttura jżommu mal-iskeda għall-allokazzjoni tal-kapaċità stabbilita fl-Anness VII tad-Direttiva.

Skont l-Artikolu 43(2), il-Kummissjoni tista’ tadotta atti delegati li jemendaw l-Anness VII. Wara li jiġu kkonsultati l-maniġers tal-infrastruttura kollha, il-Kummissjoni tista’ temenda l-Anness VII sabiex jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet operattivi tal-proċess tal-allokazzjoni. Jeħtieġ li l-emendi jkunu bbażati fuq dak li huwa meħtieġ fid-dawl tal-esperjenza sabiex ikun żgurat proċess tal-allokazzjoni effiċjenti u sabiex ikun rifless it-tħassib operattiv tal-maniġers tal-infrastruttura.

L-Artikolu 43 u l-Anness VII inkorporaw id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 18 u tal-Anness III tad-Direttiva 2001/14/KE. Dawn huma identiċi, ħlief għal xi ftit eċċezzjonijiet.

Sa dan l-aħħar, minbarra r-regoli bażiċi tal-iskedar stipulati fid-Direttiva 2012/34/UE (u preċedentement fid-Direttiva 2001/14/KE), il-qafas legali tal-UE għall-allokazzjoni tal-kapaċitajiet kien pjuttost rudimentali u s-settur waħdu ma kienx kapaċi jiżviluppa approċċ komuni u komprensiv.

RailNetEurope (RNE), l-organizzazzjoni tal-maniġers tal-infrastruttura li tittratta kwistjonijiet ta’ allokazzjoni tal-kapaċità, abbozzat xi linji gwida u proċeduri f’dan il-qasam. Pereżempju, fl-2013 l-RNE adottat Guidelines for coordination/publication of planned temporary capacity restrictions, li ġew riveduti fl-2015. Madankollu, l-RNE ma għandha l-ebda mezz biex tinforza l-linji gwida tagħha u, b’riżultat ta’ dan, il-maniġers tal-infrastruttura individwali jistgħu jdewmu jew iwaqqfu l-implimentazzjoni tagħhom. Barra minn hekk, l-RNE ma għandha l-ebda setgħa biex tikkontrolla b’mod sistematiku l-konformità mal-linji gwida tagħha, u lanqas ma tirrilaxxa informazzjoni dwar il-konformità.

Sa minn tmiem l-2015, il-kurituri kollha tat-trasport ferrovjarju tal-merkanzija (RFC) użaw qafas komuni għall-allokazzjoni tal-kapaċità. Dan il-qafas, li ġie adottat permezz tal-bordijiet eżekuttivi tal-kurituri, japplika għall-ferroviji tal-merkanzija li jużaw il-kapaċità offruta minn punt ta’ waqfa waħda tal-kuritur rispettiv (COSS).

Għall-preparazzjoni ta’ att delegat minn Jannar 2016, il-Kummissjoni għażlet proċess li permezz tiegħu l-impriżi ferrovjarji u l-maniġers tal-infrastruttura setgħu jiġu kkonsultati b’mod indipendenti minn xulxin. B’ħidma mill-qrib mal-partijiet interessati, hija identifikat bosta kwistjonijiet li jridu jiġu indirizzati fl-att delegat.

Il-Kummissjoni kkonsultat, b’mod partikolari lil dawk l-impriżi ferrovjarji involuti fit-trasport internazzjonali, dwar problemi fl-implimentazzjoni u fl-iskedar li kienu ltaqgħu magħhom. B’dan l-approċċ l-impriżi iżgħar ukoll setgħu jiskambjaw il-fehmiet tagħhom u jippreżentaw ir-restrizzjonijiet operattivi eżistenti.

Fl-istess ħin, il-Kummissjoni kkonsultat lill-maniġers tal-infrastruttura dwar l-iskeda għall-allokazzjoni tal-kapaċità. Din il-kwistjoni ġiet diskussa wkoll mal-Istati Membri fl-ewwel nofs tal-2016, u f’laqgħat bilaterali ma’ korpi rappreżentattivi bejn Ġunju u Novembru 2016.

F’Lulju 2016, il-Kummissjoni ppubblikat sejħa għal esperti bil-għan li tifforma sottogrupp tal-grupp ta’ esperti dwar l-aċċess għas-suq ferrovjarju (GERM) biex jikkunsidra l-iskedar.

Mid-diskussjonijiet mal-partijiet interessati deher li d-dispożizzjonijiet dwar l-allokazzjoni tal-kapaċità tal-Anness VII jista’ jkun li jkollhom bżonn jiġu ssupplimentati sabiex iqisu l-ħtiġijiet ta’ xi impriżi ferrovjarji bil-għan li l-kapaċità tkun riservata iktar spiss mill-iskadenza annwali unika u sabiex jiġi previst il-forniment aktar puntwali ta’ informazzjoni, konsultazzjoni u koordinazzjoni dwar ir-restrizzjonijiet temporanji tal-kapaċità.