Rapport Speċjali L-indirizzar ta’ theddid 
transkonfinali serju 
għas-saħħa fl-UE: ittieħdu 
passi importanti iżda 
jeħtieġ li jsir aktar MT 2016  Nru  28
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet:  eca.europa.eu/mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditors
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa (http://europa.eu).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978-92-872-6146-5 ISSN 1831-0907 doi:10.2865/826654 QJ-AB-16-028-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-6139-7 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/559442 QJ-AB-16-028-MT-N
EPUB ISBN 978-92-872-6157-1 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/26325 QJ-AB-16-028-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
L-indirizzar ta’ theddid 
transkonfinali serju  
għas-saħħa fl-UE: ittieħdu 
passi importanti iżda 
jeħtieġ li jsir aktar
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE )Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 28
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u  tal-konformità tagħha f’dak li jirrigwarda 
oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex timmas -
simizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ nfiq involut, 
l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla I tal-Awditjar — immexxija minn Phil Wynn Owen, Membru tal-QEA — 
li tispeċjalizza fl-użu sostenibbli tar-riżorsi naturali. L-awditu tmexxa minn Janusz Wojciechowski, Membru tal-QEA, 
b’appoġġ minn Kinga Wiśniewska-Danek, kap tal-kabinett; Katarzyna Radecka-Moroz, attaché tal-kabinett; Colm Friel, 
maniġer prinċipali; Stefan den Engelsen, kap tal-kompitu; Joanna Kokot, deputat kap tal-kompitu. It-tim tal-awditjar kien 
magħmul minn Aris Konstantinidis, Jurgen Manjé, Roberto Resegotti u Frédéric Soblet. Appoġġ lingwistiku ġie pprovdut 
minn Madis Rausi.
Mix-xellug għal-lemin : C. Friel, A. Konstantinidis, K. Radecka-Moroz, S. den Engelsen, J. Wojciechowski, J. Manjé,  
J. Kokot, R. Resegotti, F. Soblet.
03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
I - X Sommarju eżekuttiv
1 - 12 Introduzzjoni
1 - 2 Theddid transkonfinali serju għas-saħħa
3 - 12 Il-qafas tal-UE għall-indirizzar ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa
13 - 20 Ambitu u approċċ tal-awditjar
21 - 111 Osservazzjonijiet tal-awditjar
21 - 55 Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa introduċiet ċerti innovazzjonijiet għas-
sigurtà tas-saħħa fl-UE, iżda l-implimentazzjoni u  l-iżvilupp tagħhom ixxekklu minn dewmien, 
u għad fadal sfidi strateġiċi u  operazzjonali
56 - 77 Ir-rwol importanti tas-sistemi u l-proċeduri eżistenti għal twissija bikrija u reazzjoni u għal 
sorveljanza epidemjoloġika huwa rikonoxxut b’mod wiesa’, iżda jeħtieġ li jsir ċertu titjib
78 - 94 Il-prestazzjoni tal-Programm tas-Saħħa fir-rigward tal-protezzjoni taċ-ċittadini minn theddid 
għas-saħħa wriet dgħufijiet
95 - 111 Hemm diskrepanzi fil-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni f’termini tal-attivitajiet relatati mas-
sigurtà tas-saħħa u tal-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-saħħa pubblika
112 - 121  Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet
 Anness  I — Ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni fil-kuntest internazzjonali
 Anness  II —  Deskrizzjoni tar-rwoli u  r-responsabbiltajiet prinċipali fil-qafas tal-UE għall-
protezzjoni taċ-ċittadini kontra theddid transkonfinali serju għas-saħħa
 Anness  III — Ħarsa ġenerali lejn l-azzjonijiet kofinanzjati li ġew awditjati
 Risposta tal-Kummissjoni
04
 Abbrevjazzjonijiet
AMR : Reżistenza għall-Antimikrobiċi
Chafea : Aġenzija Eżekuttiva għall-Konsumatur, is-Saħħa, l-Agrikoltura u l-Ikel
DĠ ECHO : Direttorat Ġenerali għall-Protezzjoni Ċivili u  l-Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej
DĠ HOME : Direttorat Ġenerali għall-Migrazzjoni u  l-Affarijiet Interni
DĠ RTD : Direttorat Ġenerali għar-Riċerka u  l-Innovazzjoni
ECDC : Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u  l-Kontroll tal-Mard
ERCC : Ċentru ta’ Koordinazzjoni għal Rispons ta’ Emerġenza
ERCEA : Aġenzija Eżekuttiva tal-Kunsill Ewropew għar-Riċerka
EWRS : Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni
FP7 : Seba’ Programm Kwadru għar-Riċerka
HEOF : Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenza tas-Saħħa
HSC : Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa
IHR : Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa (ara l- Anness  I)
MERS : Sindrome Respiratorja tal-Lvant Nofsani
PHEIC : Emerġenza tas-Saħħa Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali
REA : Aġenzija Eżekuttiva għar-Riċerka
SARS : Sindrome Respiratorja Akuta Gravi
SCHEER : Kumitat Xjentifiku dwar ir-Riskji għas-Saħħa, Riskji Ambjentali u Riskji Emerġenti
SOP : Proċedura operattiva standard
STAR : Valutazzjoni Strateġika u  Reazzjoni
TESSy : Is-Sistema Ewropea ta’ Sorveljanza
TFUE : Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE
WHO : Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa
ŻEE : Żona Ekonomika Ewropea
05
 Sommarju eżekuttiv
I
Fid-deċennji preċedenti, diversi avvenimenti li kienu jippreżentaw theddid serju għas-saħħa u  l-ħajja wasslu għal 
attenzjoni akbar għas-sigurtà tas-saħħa fil-livell internazzjonali u  f’dak tal-UE. It-theddid għas-saħħa pubblika jista’ 
jfeġġ minn firxa ta’ oriġini differenti. Barra mill-impatt tiegħu fuq is-saħħa, huwa jista’ jikkawża spejjeż ekonomiċi 
sinifikanti ħafna, b’mod partikolari meta emerġenza ddum għal żmien twil, ittellef l-ivvjaġġar u l-kummerċ, u l-ħajja 
pubblika inġenerali. Avvenimenti fil-passat urew ukoll li theddid serju għas-saħħa spiss ikun problema transkon -
finali, u  jista’ jirrikjedi reazzjoni multisettorjali u  multilaterali.
II
It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE (TFUE) jiddikjara li livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa fiżika u mentali għandu 
jkun assigurat u li l-azzjoni tal-Unjoni tkopri l-monitoraġġ ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa, l-allert 
għal dan it-theddid u l-ġlieda kontrih. Huwa jispeċifika li l-azzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa huwa maħsub biex 
jappoġġa u  jikkomplementa azzjonijiet tal-Istati Membri, li għandhom ir-responsabbiltà prinċipali għall-politika tas-
saħħa. Għalhekk, ir-rwol tal-Kummissjoni fil-politika tas-saħħa jikkonsisti prinċipalment fl-għoti ta’ appoġġ u t-teħid 
ta’ azzjoni kumplementari.
III
L-Unjoni Ewropea identifikat it-theddid transkonfinali serju għas-saħħa bħala qasam fejn l-Istati Membri jistgħu 
jaġixxu flimkien b’mod aktar effettiv. Għalhekk hija żviluppat mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni biex tippermetti li 
l-Unjoni tindirizza dan it-theddid. Stadju importanti u ewlieni fil-bini ta’ qafas tal-UE għas-sigurtà tas-saħħa, li jkun 
aktar b’saħħtu, kien l-adozzjoni fl-2013 ta’ Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, li introduċiet 
innovazzjonijiet importanti fir-rigward, pereżempju, tal-koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ tħejjija u  t-tisħiħ tar-rwol 
tal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa (“HSC”). Il-Programmi Qafas tal-UE għas-Saħħa u  għar-Riċerka jappoġġaw ukoll 
attivitajiet fil-qasam tas-sigurtà tas-saħħa
IV
L-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa u  l-qafas relatat hija kumplessa fid-
dawl tal-kompetenzi tal-UE u tal-Istati Membri, u l-fatt li jibqa’ jfeġġ theddid serju. Għalhekk, aħna vvalutajna jekk 
il-qafas tal-UE għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa kienx implimentat b’mod 
adegwat. Taħt din il-mistoqsija prinċipali aħna eżaminajna:
1) Jekk l-innovazzjonijiet introdotti mid-Deċiżjoni humiex implimentati b’mod effettiv.
2) Jekk is-sistemi eżistenti għal twissija bikrija u reazzjoni u għal sorveljanza epidemjoloġika humiex immaniġġati 
u implimentati b’mod adegwat.
3) Jekk il-Programmi tas-Saħħa tal-UE humiex qed jikkontribwixxu b’mod effettiv għall-protezzjoni taċ-ċittadini 
minn theddid għas-saħħa.
4) Jekk il-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni f’termini tal-finanzjament għas-sigurtà tas-saħħa u  l-immaniġġar 
ta’ kriżijiet tas-saħħa pubblika hijiex adegwata.
06 Sommarju eżekuttiv 
V
Aħna kkonkludejna li d-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE1 dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tirrappreżenta 
pass importanti fl-indirizzar, b’mod aħjar, ta’ theddid bħal dan fl-UE. Madankollu, dgħufijiet sinfikanti fil-livell 
tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni jaffettwaw l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni u l-qafas relatat tal-UE. Filwaqt li 
n-natura u l-iskala ta’ theddid futur mhuwiex magħruf u jista’ jevolvi, jeħtieġ li jsir aktar biex dawn id-dgħufijiet jiġu 
indirizzati, u biex b’hekk l-Unjoni tkun tista’ tibbenefika bis-sħiħ mill-mekkaniżmi stabbiliti.
VI
Fir-rigward tal-innovazzjonijiet introdotti mid-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, aħna sibna li 
l-implimentazzjoni u  l-iżvilupp tagħhom ixxekklu minn dewmien, li potenzjalment naqqas il-funzjonament effet -
tiv tagħhom. Il-koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ tħejjija ġiet inizjata iżda jeħtieġ li l-proċeduri rilevanti jkunu aktar 
robusti u ddefiniti aħjar biex iwasslu riżultati ċari. L-Istati Membri wrew reattività insuffiċjenti biex jitħaffef l-akkwist 
konġunt ta’ tilqima kontra l-influwenza pandemika, u għad ma hemmx mekkaniżmu tal-UE biex jiġu indirizzati 
ħtiġijiet urġenti għal kontromiżuri mediċi fi ħdan il-qafas tad-Deċiżjoni. Ix-xogħol u r-rwol tal-HSC urew li huma 
importanti ħafna, iżda dan qed jiffaċċja sfidi strateġiċi u operazzjonali li jeħtieġ li jiġu indirizzati; inkluż fir-rigward 
tar-regoli dwar il-koordinazzjoni tar-reazzjoni.
VII
Fir-rigward tal-implimentazzjoni effettiva tas-sistemi eżistenti għal twissija bikrija u  reazzjoni u  għal sorveljanza 
epidemjoloġika, aħna sibna li b’mod ġenerali dawn is-sistemi ilhom joperaw għal snin sħaħ u li r-rwol importanti 
tagħhom fil-livell tal-UE huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ mill-partijiet interessati. Madankollu, hemm ambitu biex isir 
ċertu titjib għas-Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni (EWRS) u għall-proċeduri relatati.
VIII
Aħna kkonkludejna li l-prestazzjoni tal-Programm tas-Saħħa rigward il-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid għas-
saħħa wriet dgħufijiet. Il-biċċa l-kbira mill-azzjonijiet awditjati kontra t-theddid għas-saħħa, mit-Tieni Programm 
tas-Saħħa (2008-2013), minkejja li kellhom prestazzjoni tajba f’termini ta’ produzzjoni tar-riżultati tanġibbli maqbula, 
urew nuqqas ta’ riżultati sostenibbli, u dan illimita l-kontribut tagħhom lejn l-ilħuq tal-objettiv li ċ-ċittadini jiġu pro -
tetti minn theddid għas-saħħa. Aħna sibna wkoll dgħufijiet fil-kejl tal-indikatur għall-objettiv relatat mat-theddid 
għas-saħħa taħt it-Tielet Programm tas-Saħħa (2014-2020) u livell relattivament baxx ta’ nfiq fil-perjodu 2014-2016.
IX
Fl-aħħar nett, l-awditu żvela li kien jeżisti għadd ta’ diskrepanzi relatati mal-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni 
ta’ attivitajiet relatati mas-sigurtà tas-saħħa fis-servizzi u l-programmi differenti. Aħna sibna wkoll li aktar xogħol 
huwa meħtieġ biex il-ftehimiet għall-kooperazzjoni bejn l-istrutturi tal-Kummissjoni ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet 
jibdew joperaw bis-sħiħ, u li l-immaniġġar mid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari tal-Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-
Emerġenzi tas-Saħħa tagħha wera dgħufijiet li jistgħu jxekklu l-prestazzjoni tagħha.
1 Id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Ottubru 2013 dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa u li tħassar 
id-Deċiżjoni Nru 2119/98/KE (ĠU L 293, 5.11.2013, p. 1).
07 Sommarju eżekuttiv 
X
Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet biex tindirizza dawn l-osservazzjonijiet:
(i) Sabiex jitħaffu l-iżvilupp u  l-implimentazzjoni tal-innovazzjonijiet introdotti mid-Deċiżjoni dwar theddid tran -
skonfinali serju għas-saħħa, il-Qorti tagħmel rakkomandazzjonijiet li jkopru pjan direzzjonali strateġiku għall-
HSC, biex tiġi implimentata d-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE; il-monitoraġġ tal-prestazzjoni ta’ dan il-qasam ta’ 
politika mill-Kummissjoni; il-metodi ta’ ħidma tal-HSC; u  l-akkwist konġunt ta’ kontromiżuri mediċi (għal aktar 
dettalji ara r- Rakkomandazzjoni  1, il-punti (a) sa (d), wara l-paragrafu 118);
(ii) Sabiex ikompli jittejjeb l-EWRS u tiżviluppa aktar soluzzjonijiet integrati għal proċeduri relatati mal-ġestjoni tar-
riskju, il-Qorti tagħmel rakkomandazzjonijiet dwar l-iżvilupp tal-EWRS (għal aktar dettalji ara r- Rakkomandazz -
joni  2, il-punti (a) u (b), wara l-paragrafu 119);
(iii) Sabiex jiġu indirizzati d-dgħufijiet prinċipali identifikati fil-prestazzjoni tal-Programm tas-Saħħa għall-azzjonijiet 
li jindirizzaw theddid għas-saħħa, il-Qorti tagħmel rakkomandazzjonijiet dwar it-titjib tas-sostenibbiltà tar-
riżultati minn azzjonijiet kofinanzjati u  tal-metodoloġija rilevanti ta’ kejl tal-prestazzjoni (għal aktar dettalji ara 
r-Rakkomandazzjoni  3, il-punti (a) sa (c), wara l-paragrafu 120);
(iv) ISabiex jiġu eliminati l-lakuni fil-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni ta’ attivitajiet rilevanti għas-sigurtà 
tas-saħħa u għall-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-saħħa pubblika, u biex jittejjeb it-tfassil tal-Faċilità tagħha tal-
Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa, il-Qorti tagħmel rakkomandazzjonijiet speċifiċi dwar approċċ ta’ 
koordinazzjoni aktar strutturat bejn is-servizzi għall-attivitajiet relatati mas-sigurtà tas-saħħa, l-operazzjonal -
izzazzjoni tal-ftehimiet eżistenti ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet, u t-titjib speċifiku għall-Faċilità tal-Operazzjonijiet 
tal-Emerġenzi tas-Saħħa (għal aktar dettalji ara r- Rakkomandazzjoni  4, il-punti (a) sa (c), wara l-paragrafu 121).
08
 Introduzzjoni
Theddid transkonfinali serju għas-saħħa
01 
Fid-deċennji preċedenti, avvenimenti fatali bħall-epidemija tas-Sindrome Res -
piratorja Akuta Gravi (SARS) tal-2003, il-pandemija globali tal-H1N1 tal-2009 
u t-tifqigħa tal-E.coli tal-2011 fil-Ġermanja wasslu biex tingħata aktar attenzjoni 
għas-sigurtà tas-saħħa fil-livell internazzjonali u  f’dak tal-UE. Aktar reċentement, 
l-agħar tifqigħa tal-Ebola li qatt seħħet fl-Afrika tal-Punent uriet l-implikazzjoniji -
et serji għas-saħħa u għal setturi oħra, mhux biss fir-reġjuni affettwati, iżda wkoll 
f’pajjiżi madwar id-dinja li jirċievu vjaġġaturi u pazjenti minn dawn ir-reġjuni. 
It-tifqigħa ddimostrat b’mod ċar l-isfidi li jirriżultaw meta emerġenza tas-saħħa 
pubblika tkun ta’ natura serja u  transkonfinali (ara l- Kaxxa  1).
It-tifqigħa tal-Ebola tal-perjodu 2014-2016
F’Marzu 2014, il-Guinea nnotifikat lill-WHO b’tifqigħa tal-marda tal-virus tal-Ebola. Fit-8 ta’ Awwissu 2014, 
id-Direttur Ġenerali tal-WHO ddikjara t-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent bħala Emerġenza tas-Saħħa 
Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali (“PHEIC” - ara l- Anness  I għal deskrizzjoni). Din it-tifqigħa laqtet tliet pajjiżi 
direttament (jiġifieri l-Guinea, Sierra Leone u l-Liberja) u kienet l-agħar epidemija tal-marda li qatt seħħet, 
b’potenzjalment aktar minn 28 000 każ u 11 0002 mewta, inklużi mijiet ta’ ħaddiema tal-kura tas-saħħa.
L-epidemija evolviet fi kriżi umanitarja, soċjoekonomika u tas-saħħa pubblika b’impatt bla preċedent fil-pajjiżi 
affettwati3. Hija ppreżentat sfidi multisettorjali għall-azzjoni ta’ reazzjoni, li jmorru ferm lil hinn mis-setturi 
tas-saħħa pubblika u tal-kura tas-saħħa, u li jinvolvu ammont kbir ta’ atturi. Seba’ pajjiżi oħra (jiġifieri inklużi 
l-Italja, Spanja u  r-Renju Unit) aktar tard irrappurtaw każijiet importati tal-Ebola4. Dan kien prinċipalment 
jikkonċerna ħaddiema tal-kura tas-saħħa jew ħaddiema li jagħtu l-għajnuna li kienu qed jirritornaw jew li 
ġew evakwati għall-pajjiż ta’ oriġini tagħhom wara li qabdithom il-marda. Il-preżenza ta’ ħafna ħaddiema 
barranin bħal dawn fuq il-post, inkluż mill-Ewropa, ippreżentat sfidi addizzjonali, b’mod partikolari biex tiġi 
organizzata evakwazzjoni medika u biex tiġi żgurata t-tħejjija tal-faċilitajiet ta’ kura tas-saħħa għat-trattament 
tal-każijiet ta’ Ebola f’pajjiżi Ewropej. Il-PHEIC għall-Ebola ġiet itterminata mid-Direttur Ġenerali tal-WHO 
f’Marzu 2016.
2 Ir-Rapport tal-WHO dwar is-Sitwazzjoni tal-Ebola, tat-30 ta’ Marzu 2016.
3 Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar it-tagħlimiet meħuda għas-Saħħa Pubblika mit-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent  – is-Sigurtà tas-Saħħa 
fl-Unjoni Ewropea (2015/C 421/04) tas-17 ta’ Diċembru 2015.
4 Ir-Rapport tal-WHO dwar is-Sitwazzjoni tal-Ebola, tat-30 ta’ Marzu 2016.Kaxxa  1
09 Introduzzjoni 
02 
It-theddid transkonfinali serju għas-saħħa huwa periklu li jista’ jkun fatali jew b’xi 
mod ieħor serju għas-saħħa, ta’ oriġini bijoloġika, kimika, ambjentali jew mhux 
magħrufa jista’ li jixtered bejn il-fruntieri nazzjonali tal-Istati Membri, u li jista’ 
jkun jeħtieġ koordinazzjoni fil-livell tal-Unjoni sabiex jiġi żgurat livell għoli ta’ 
protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem5 (ara l- Kaxxa  2 għal eżempji ta’ theddid bħal 
dan). Minbarra t-telf ta’ ħajja umana u l-ispejjeż relatati mas-saħħa, it-theddid 
serju għas-saħħa pubblika għandu l-potenzjal li jikkawża spejjeż ekonomiċi 
sinifikanti ħafna, b’mod partikolari meta t-tifqigħ idum għal perjodu ta’ żmien 
itwal, itellef l-ivvjaġġar u l-kummerċ, u potenzjalment il-ħajja pubblika inġenerali. 
Dawn it-tipi ta’ theddid normalment jaħbtu meta ma jkunux mistennija, u jistgħu 
jevolvu rapidament f’emerġenzi kumplessi fuq skala kbira. Għalhekk, il-politika 
u l-azzjonijiet ta’ sigurtà tas-saħħa huma maħsuba biex jipproteġu liċ-ċittadini 
minn theddid bħal dan u biex jiġu evitati jew immitigati impatti severi fuq is-
soċjetà u  l-ekonomija6.
Eżempji ta’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa
F’Ottubru 2010, seħħ inċident kimiku kbir  meta skart likwidu xtered minn ġibjun ta’ ilma kawstiku f’ impjant 
tal-aluminju fl-Ungerija. Mewġa tal-ħama laqtet lokalitajiet fil-qrib u kkawżat imwiet u korrimenti, u ħafna 
nies ġew ittrattati għal ħruq kimiku. Il-ħama tossiku eventwalment wasal fix- Xmara Danubju  u wassal biex il-
pajjiżi tan-naħa ta’ isfel tax-xmara jiżviluppaw pjanijiet ta’ reazzjoni għall-emerġenza. L-Ungerija appellat ukoll 
biex il-Mekkaniżmu tal-UE għall-Protezzjoni Ċivili jipprovdi assistenza internazzjonali urġenti.
It-tifqigħa tal-E.coli  tal-2011 marrdet 3 910 persuna u kkawżat 46 mewta fi żmien xahrejn. Hija wasslet biex 
l-unitajiet ta’ kura intensiva fil-Ġermanja jkunu miżgħuda bin-nies, għal nuqqas ta’ tagħmir mediku, pressjoni 
estrema fuq il-kapaċità tal-laboratorji u għal nuqqas ta’ fiduċja min-naħa tal-pubbliku fil-miżuri tas-saħħa. 
Din l-epidemija kellha impatt kbir fuq is-settur tal-agrikoltura fl-UE. It-telf għall-operaturi ekonomiċi ġie stmat 
f’ammont ta’ mijiet ta’ miljuni ta’ euro, u l-UE stabbiliet skemi ta’ kumpens u ta’ għajnuna7.
Id-data  ta’ sorveljanza turi li r- reżistenza għall-antimikrobiċi  (“AMR”) hija problema dejjem tikber għas-
saħħa pubblika fl-isptarijiet u l-komunitajiet Ewropej, li hija prinċipalment marbuta mal-użu mhux xieraq ta’ 
antibijotiċi8. L-AMR thedded il-prevenzjoni effettiva u  t-trattament ta’ firxa dejjem tiżdied ta’ infezzjonijiet 
li huma kkawżati minn batterji, parassiti, virusijiet u fungi9. Skont il-WHO, l-AMR hija theddida  dejjem aktar 
serja għas-saħħa pubblika globali li tirrikjedi azzjoni fis-setturi kollha tal-gvern u  fis-soċjetà , hekk kif 
mekkaniżmi ġodda ta’ reżistenza jfeġġu u jinxterdu globalment.
7 SEC(2011) 1519 final tat-8 ta’ Diċembru 2011 “Impact Assessment accompanying the document Decision of the European Parliament and of the 
Council on serious cross-border threats to health” (Valutazzjoni tal-Impatt li takkumpanja d-dokument, Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa).
8 L-Iskeda Informattiva tal-ECDC għall-pubbliku ġenerali dwar ir-reżistenza għall-antimikrobiċi ( http://ecdc.europa.eu ).
9 L-Iskeda Informattiva Nru 194 tal-WHO dwar ir-reżistenza għall-antimikrobiċi, aġġornata f’April 2015.Kaxxa  25 Id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/
UE.
6 Ara b’mod partikolari 
l-kunsiderazzjonijiet 1 sa 3 
tad-Deċiżjoni Nru  1082/2013/
UE.
10 Introduzzjoni 
10 Ara l-Artikolu 168(1) tat-Trattat 
dwar il-Funzjonament 
tal-Unjoni Ewropea.
11 Ara wkoll il-Kapitolu 1 
tal-White Paper “Flimkien 
għas-Saħħa: Approċċ 
Strateġiku għall-UE 2008-
2013”, KUMM(2007) 630 finali 
tat-23 ta’ Diċembru 2007.
12 KUMM(2007) 630 finali.
13 It-tnejn l-oħra huma 
t-trawwim ta’ saħħa tajba 
f’Ewropa b’popolazzjoni 
dejjem ixjeħ, u l-appoġġ lil 
sistemi dinamiċi tas-saħħa 
u teknoloġiji ġodda.
14 SEC(2009) 1622 final tat-23 ta’ 
Novembru  2009 “Health 
Security in the European 
Union and internationally” 
(Is-Sigurtà tas-Saħħa fl-Unjoni 
Ewropea u fil-livell 
internazzjonali).
15 KUMM(2010) 673 finali 
tat-22 ta’ Ottubru 2010 
“L-Istrateġija tas-Sigurtà 
Interna tal-UE fl-Azzjoni: 
Ħames passi lejn Ewropa aktar 
sikura”.
16 Id-Deċiżjoni Nru 2119/98/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
24 ta’ Settembru 1988 dwar 
l-istabbiliment ta’ network 
għas-sorveljanza 
epidemoloġika u  kontroll ta’ 
mard li jinxtered fil-Komunità 
(ĠU L 268, 3.10.1998, p. 1).
17 L-Artikolu 1, il-paragrafu 1 
tar-Regolament (KE) 
Nru 851/2004 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-21 ta’ April 2004 li 
jistabbilixxi ċentru Ewropew 
għall-prevenzjoni u  l-kontroll 
tal-mard (“ir-Regolament 
Fundatur tal-ECDC) 
(ĠU L 142, 30.4.2004, p. 1).Il-qafas tal-UE għall-indirizzar ta’ theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa
L-Istrateġija tal-UE għas-Saħħa Pubblika
03 
It-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE (TFUE) jinkludi dispożizzjonijiet dwar is-
saħħa u  jipprovdi10, fost affarijiet oħra, li livell għoli ta’ ħarsien tas-saħħa fiżika 
u mentali (protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem) għandu jkun assigurat fid-defi -
nizzjoni u l-implimentazzjoni tal-istrateġiji u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni, u li 
l-azzjoni tal-Unjoni għandha tkopri l-monitoraġġ ta’ theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa, l-allert (twissija bikrija) għal dan it-theddid u l-ġlieda kontrih. Huwa 
jispeċifika wkoll li l-azzjoni tal-UE fil-qasam tas-saħħa pubblika hija maħsuba biex 
tappoġġa u  tikkumplementa azzjonijiet tal-Istati Membri, li għandhom ir-respon -
sabbiltà prinċipali għall-politika tas-saħħa11. Għalhekk, ir-rwol tal-Kummissjoni 
fil-politika tas-saħħa jikkonsisti prinċipalment fl-għoti ta’ appoġġ u t-teħid ta’ 
azzjoni kumplementari fejn meħtieġ.
04 
Wieħed mit-tliet objettivi tal-Istrateġija 2008-2013 tal-UE għas-Saħħa12 kien il-
protezzjoni tal-persuni minn theddid għas-saħħa13. Skont l-evalwazzjoni ta’ nofs 
it-terminu tal-istrateġija għas-saħħa, li l-Kummissjoni wettqet fl-2011, l-objettivi 
u l-prinċipji tal-istrateġija għas-saħħa kienu konsistenti ma’ Ewropa 2020, billi 
s-saħħa ġiet promossa bħala parti integrali tal-objettivi SMART u inklużivi tat-
tkabbir. Għalhekk, hija baqgħet valida lejn l-2020. Pubblikazzjonijiet rilevanti 
oħra tal-Kummissjoni dwar is-sigurtà tas-saħħa tal-UE14 u l-qasam usà tas-sigurtà 
interna15, semmew il-fatt li spiss dan it-theddid għas-saħħa joħloq problemi 
transkonfinali b’impatt internazzjonali. Skont dawn l-istrateġiji, l-Istati Membri 
ma jistgħux, waħidhom, jirreaġixxu b’mod effettiv għal dan it-theddid, u dan jip -
provdi bażi biex l-Unjoni taġixxi f’dan il-qasam.
Mekkaniżmi u għodod għal koordinazzjoni fl-UE kollha 
u għal kooperazzjoni internazzjonali
05 
Il-Kunsill tal-Ministri tas-Saħħa diġà stabbilixxa, fl-2001, Kumitat informali 
għas-Sigurtà tas-Saħħa (“HSC”), bħala wieħed mill-mekkaniżmi biex jiġu kkoor -
dinati l-azzjonijiet tal-Istati Membri b’reazzjoni għal kwistjonijiet ta’ sigurtà 
tas-saħħa. F’dak iż-żmien, il-leġiżlazzjoni prinċipali tal-UE għall-protezzjoni 
taċ-ċittadini minn theddid għas-saħħa kienet tikkonċerna mard li jittieħed. 
Id-Deċiżjoni  2119/98/KE16 stabbiliet netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika 
u għall-kontroll ta’ mard li jinxtered (jittieħed) fil-Komunità, inkluża sistema ta’ 
twissija bikrija u ta’ reazzjoni (“EWRS”). Fl-2004 twaqqaf iċ-Ċentru Ewropew għall-
Prevenzjoni u  l-Kontroll tal-Mard (“ECDC”), li huwa aġenzija Ewropea indipenden -
ti17. Huwa beda jopera fl-2005 u ħa r-responsabbiltà biex jospita u jikkoordina 
n-netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika u  l-EWRS.
11 Introduzzjoni Tabella 106 
Fil-livell internazzjonali, il-Kummissjoni tikkollabora mal-Inizjattiva dwar is-
Sigurtà Globali tas-Saħħa18 u mal-WHO. Il-WHO tikkoordina l-implimentazzjoni 
tar-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa 2005 (ara l- Anness  I għal informazz -
joni aktar dettaljata dwar ir-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa (IHR)), trattat 
legalment vinkolanti li daħal fis-seħħ fl-2007, ġie adottat fil-kuntest tat-tkabbir 
fl-ivvjaġġar u  l-kummerċ internazzjonali, u  tal-emerġenza u  r-riemerġenza ta’ 
theddid ta’ mard internazzjonali u ta’ riskji oħra għas-saħħa pubblika (ara t- Tabel -
la 1  għal ħarsa ġenerali lejn theddid kbir minn meta ġew adottati l-IHR). L-Istati 
Membri kollha tal-UE huma Stati Partijiet għall-IHR u jeħtieġ li jiżviluppaw, isaħħu 
u jmantnu kapaċitajiet ewlenin tas-saħħa pubblika għas-sorveljanza u  r-reazzjoni. 
Huma jirrappurtaw ukoll lill-WHO dwar l-implimentazzjoni tal-IHR.18 Din l-inizjattiva tal-G7 tnediet 
f’Novembru  2001 mill-Kanada, 
l-UE, Franza, il-Ġermanja, 
l-Italja, il-Ġappun, il-Messiku, 
ir-Renju Unit u l-Istati Uniti. 
Il-WHO isservi bħala konsulent 
espert għall-GHSI 
u l-Kummissjoni tipparteċipa 
fil-GHSI bħala r-rappreżentant 
tal-UE.
Tifqigħ ta’ mard kbir mid-dħul fis-seħħ tal-IHR 2005
Sena Tifqigħ ta’ mard kbir Impatt fuq is-saħħaSaret dikjarazzjoni 
ta’ PHEIC mill-WHO?
2009Il-pandemija tal-influwenza H1N1 (jew “Influwenza 
tal-Ħnieżer”)18 449 mewta f’aktar minn 214-il pajjiż u territorju 
jew komunitajiet (fl-1 ta’ Awwissu 2010).April 2009
2012Il-koronavajrus tas-sindrome respiratorja tal-Lvant 
Nofsani (MERS-CoV)1 769 każ ikkonfermati f’27 pajjiż differenti u 630 
mewta rrappurtati minn Settembru 2012 ’il hawn.MA
2013 L-influwenza avjarja H7N9 fil-bnedminRata ta’ fatalità tal-każijiet bejn wieħed u ieħor 
25 %. Każijiet preċedenti ta’ sottogruppi oħra tal-
influwenza avjarja H7 irrappurtati f’bosta pajjiżi fi 
snin preċedenti.MA
2014Qawmien mill-ġdid tal-poljo wara li kienet kważi 
nqerdetFl-1988 kien hemm 350 000 każ f’125 pajjiż; fl-2015 
kien hemm 74 każ f’2 pajjiżi.Mejju 2014
2014 Tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-PunentAktar minn 28 000 każ ikkonfermati fil-Guinea, fil-
Liberja u f’Sierra Leone, u aktar minn 11 000 mewta.Awwissu  2014
2016 Tifqigħa tal-virus ZikaSa Ġunju 2016: 61 pajjiż jirrappurtaw trażmissjoni 
kontinwa li tinfirex permezz tan-nemus. Frar 2016
Sors:  Skedi Informattivi u siti web tematiċi tal-WHO dwar il-mard rilevanti, sa Lulju 2016.
12 Introduzzjoni 
Id-Deċiżjoni Nru  1082/2013 dwar theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa
07 
Fi sforz biex jiġu kkoordinati l-azzjonijiet tal-Istati Membri li huma rilevanti għas-
sigurtà tas-saħħa fl-Unjoni, ġiet adottata d-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa19. Hija tintroduċi l-kunċett ta’ “approċċ 
għall-perikli kollha” (jiġifieri simili għall-IHR) fil-leġiżlazzjoni Ewropea u  tqiegħed 
ċerti obbligi fuq l-Istati Membri u  l-Kummissjoni għall-kooperazzjoni u  l-koordi -
nazzjoni f’oqsma speċifiċi (ara l- Figura  1).19 Id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/
UE.Figura  1Oqsma prinċipali tad-Deċiżjoni  1082/2013 dwar theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa
Tħejjija
Sorveljanza/Monitoraġġ
EWRS
Valutazzjoni tar-riskju
Koordinazzjoni tar-reazzjoni
Dikjarazzjoni ta’ Emerġenza
Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa
Korpi nazzjonali
Membri tal-HSC
Korp kompetenti għas-Sorveljanza
Punt ta’ kuntatt tal-EWRSKompetenza ġenerali 
għas-Saħħa PubblikaTheddid transkon/f_inali serju għas-saħħa
 
Stati 
Membri
ECDC/2004
“Mard li jittieħed“
Aġenziji/
Korpi oħra tal-UELivell tal-UE Oqsma PrinċipaliOriġini tat-theddid
Livell nazzjonaliBijoloġika1Kimika Ambjentali
Il-Kummissjoni
Id-DĠ/uni00A0Sante
“Koordinazzjoni/uni00A0+/uni00A0Appoġġ“
L-Artikolu/uni00A0168 TFUEId-Deċiżjoni Nru/uni00A01082/2013/UE
Mhux magħrufa?
1 Theddid bijoloġiku jista’ jkun mard li jittieħed, reżistenza għall-antimikrobiċi  u kwistjonijiet speċjali ta’ saħħa, u bijotossini.Akkwist Konġunt
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
13 Introduzzjoni 
08 
Jeħtieġ li d-Deċiżjoni tippermetti li l-UE tindirizza aħjar riskji relatati ma’ thed -
did transkonfinali serju għas-saħħa. L-innovazzjonijiet tagħha fil-leġiżlazzjoni 
tal-UE jinkludu l-formalizzazzjoni u t-tisħiħ tar-rwol tal-HSC u tar-regoli dwar 
il-koordinazzjoni tar-reazzjoni; l-estensjoni tal-qafas legali tal-UE biex ikopri 
wkoll theddid ieħor li mhuwiex mard li jittieħed (notevolment theddid ta’ oriġini 
kimika u ambjentali u theddid ta’ oriġini mhux magħrufa, iżda wkoll reżistenza 
għall-antimikrobiċi u  bijotossini); konsultazzjoni u  koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ 
tħejjija; u bażi legali ġdida għas-Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni u n-
netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika, li diġà jeżistu.
09 
Innovazzjoni oħra tad-Deċiżjoni hija l-akkwist konġunt ta’ kontromiżuri mediċi 
(eż. tilqim), li tipprovdi li jekk jiġi ffirmat Ftehim ta’ Akkwist Konġunt (FAK)20, 
ikunu jistgħu jiġu organizzati akkwisti konġunti speċifiċi ta’ kontromiżuri mediċi. 
Id-Deċiżjoni tipprovdi wkoll li l-Kummissjoni tista’ tiddikjara sitwazzjoni ta’ 
emerġenza tal-UE (ara l- Anness  I).
Rwoli u  responsabbiltajiet prinċipali fl-implimentazzjoni tal-
qafas tal-UE
10 
Kif inhu ddikjarat fil-paragrafu 3, ir-responsabbiltà prinċipali għall-politika tas-
saħħa tinsab f’idejn l-Istati Membri. Barra minn hekk, id-Deċiżjoni dwar theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa tqiegħed għadd ta’ obbligi speċifiċi fuq l-Istati 
Membri għall-oqsma deskritti fil-paragrafi 7-9, inkluż l-obbligu li jinnominaw 
ċerti korpi u  rappreżentanti għal strutturi ta’ koordinazzjoni fil-livell tal-UE. 
Il-Kummissjoni (jiġifieri b’mod partikolari d-DĠ Saħħa u  Sikurezza Alimentari) 
hija responsabbli għall-implimentazzjoni u  l-iżvilupp tal-partijiet rilevanti 
tal-istrateġija u l-politika tal-UE dwar is-saħħa. Hija għandha wkoll responsab -
biltajiet speċifiċi taħt id-Deċiżjoni, inkluż is-segretarjat u l-presidenza tal-HSC, 
u l-operat tal-Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenza tas-Saħħa tagħha. Iċ-
Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u  l-Kontroll tal-Mard jopera n-netwerk għas-
sorveljanza epidemjoloġika ta’ mard li jittieħed u s-Sistema ta’ Twissija Bikrija 
u ta’ Reazzjoni (għal deskrizzjoni aktar dettaljata ta’ dawn ir-responsabbiltajiet, 
ara l- Anness  II).20 Inizjalment, il-Ftehim ta’ 
Akkwist Konġunt ġie ffirmat 
minn 15-il Stat Membru 
f’Ġunju 2014 u daħal fis-seħħ 
fil-5 ta’ Lulju 2014. Sa 
Mejju 2016, 24 Stat Membru 
tal-UE kien iffirma dan 
il-ftehim.
14 Introduzzjoni 
Azzjonijiet kofinanzjati mill-UE fil-qasam tat-theddid għas-
saħħa pubblika
Programmi tas-Saħħa tal-UE
11 
L-istrateġija tal-UE għas-saħħa hija appoġġata minn programmi pluriennali tas-
saħħa. It-tieni programm jopera mill-2008 sal-201321. It-tielet programm ġie impli -
mentat fil-perjodu mill-2014 sa 202022. L-Aġenzija Eżekuttiva għall-Konsumatur, 
is-Saħħa, l-Agrikoltura u  l-Ikel (“Chafea”) hija fil-biċċa l-kbira responsabbli għall-
immaniġġar tal-Programm tas-Saħħa. L-Objettiv  2 tal-Programm tas-Saħħa 
2014-2020, li huwa rilevanti għall-awditu tagħna, huwa allinjat mal-attivitajiet 
u d-definizzjonijiet tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa. 
It-Tabella  2 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-objettivi rilevanti kif ukoll l-infiq jew 
il-baġit:21 Stabbilit bid-Deċiżjoni 
Nru 1350/2007/KE tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tat-
23 ta’ Ottubru 2007 li 
tistabbilixxi t-tieni programm 
ta’ azzjoni Komunitarja 
fil-qasam tas-saħħa (2008-
2013) (ĠU L 301, 20.11.2007, 
p. 3).
22 Stabbilit bir-Regolament (UE) 
Nru 282/2014 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill 
tal-11 ta’ Marzu 2014 dwar 
it-twaqqif tat-tielet Programm 
għal azzjoni tal-Unjoni 
fil-qasam tas-saħħa (2014-
2020) u li jħassar id-Deċiżjoni 
Nru 1350/2007/KE (ĠU L 86, 
21.3.2014, p. 1).Tabella 2Objettivi tal-Programm tas-Saħħa li huma rilevanti għal dan l-awditu1
It-Tieni Programm tas-Saħħa 2008-2013 It-Tielet Programm tas-Saħħa 2014-2020
Total tal-baġit operazzjonali 
għall-perjoduEUR 247 miljun EUR 405 miljun
Għadd ta’ objettivi prinċipali 3 4
Sottoazzjonijiet/prijoritajiet 19 23
Qasam rilevanti għal dan l-awditu1: Titjib tas-sigurtà tas-saħħa taċ-ċittadini
1.1: Protezzjoni taċ-ċittadini kontra t-theddid 
għas-saħħa2: Għall-protezzjoni taċ-ċittadini tal-Unjoni mit-
theddid serju għas-saħħa ta’ natura transkonfinali: 
l-identifikazzjoni u l-iżvilupp ta’ approċċi koerenti u 
l-promozzjoni tal-implimentazzjoni tagħhom għal 
tħejjija u koordinazzjoni aħjar f’emerġenzi tas-saħħa.
Infiq/baġit għal dan il-qasam EUR 32 miljun għall-Azzjoni 1.1 (bejn wieħed u ieħor 
13 %)Stima ta’ EUR 12-il miljun ibbażat fuq l-ippjanar 
pluriennali tal-2013 għall-perjodu 2014-2016 (bejn 
wieħed u ieħor 3 %).
1  Fir-rigward taċ-ċifri ppreżentati fit- Tabella  2, ikun tajjeb li jiġi nnutat li dawn mhumiex kumparabbli għalkollox bejn il-perjodi ta’ program -
mazzjoni, minħabba sottoprijoritajiet differenti u trasferiment ta’ ċerti attivitajiet mill-Programm tas-Saħħa għall-ECDC, li għandu baġit 
annwali konsiderevoli ta’ bejn wieħed u ieħor EUR 55 miljun.
Sors:  Il-QEA, ibbażat fuq informazzjoni pprovduta mill-Kummissjoni.
15 Introduzzjoni 
Finanzjament ieħor mill-UE għas-sigurtà tas-saħħa
12 
Fondi oħra tal-UE, b’mod partikolari l-Programmi Qafas għar-Riċerka (l-FP7 fl-
2007-2013 u Orizzont 2020 għall-2014-2020), jipprovdu wkoll finanzjament għal 
azzjonijiet relatati mas-sigurtà tas-saħħa. L-oqsma tematiċi “Saħħa” u “Sigurtà” 
taħt il-Programm ta’ kooperazzjoni FP7 investew aktar minn EUR 7 biljun23. Id-DĠ 
Riċerka u Innovazzjoni u d-DĠ Migrazzjoni u Affarijiet Interni huma d-Direttorati 
Ġenerali responsabbli għal dawn l-oqsma tematiċi. Il-programm il-ġdid Orizzont 
2020 jindirizza wkoll ir-riċerka fil-qasam tas-saħħa u s-sigurtà24. Huwa stmat25 li 
matul l-2014-2020 l-UE se tinvesti madwar EUR 9.1 biljun f’dawn l-oqsma. Għas-
Saħħa, dan jinkludi l-objettivi li tissaħħaħ l-abbiltà li tiġi mmonitorjata s-saħħa 
u li jiġi pprevenut, li jinqabad u li jiġi indirizzat u mmaniġġat il-mard. Għalhekk, 
għotjiet mogħtija taħt dawn il-programmi jistgħu jkunu direttament rilevanti 
għall-politika dwar is-sigurtà tas-saħħa u  għall-indirizzar ta’ theddid transkon -
finali serju għas-saħħa26.23 Ara ċ-ċifri tal-Implimentazzjoni 
tal-Baġit tal-FP7 
għall-2007-2013 fuq is-sit web 
https://ec.europa.eu/research/
fp7/index_en.cfm?pg=budget
24 Taħt l-Isfidi tas-Soċjetà 1 
“Saħħa, bidla demografika 
u benesseri” u  7 “Soċjetajiet 
siguri”.
25 Ara l-Iskeda Informattiva dwar 
il-Baġit ta’ Orizzont 2020, 
tal-25 ta’ Novembru 2013.
26 Pereżempju, proġetti li jkopru 
suġġetti bħall-Ebola, l-AMR, 
il-mard li jittieħed, iżda wkoll 
it-tħejjija.
16
 Ambitu u  approċċ 
tal-awditjar
13 
Fid-definizzjoni tal-ambitu u l-objettivi tal-awditjar, aħna qiesna li l-qafas tal-
UE għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa 
jikkonsisti prinċipalment mid-Deċiżjoni 1082/2013 dwar theddid transkonfinali 
serju għas-saħħa u mir-riżorsi tal-UE li saru disponibbli biex tiġi appoġġata l-
implimentazzjoni tagħha. B’mod ġenerali, dan il-qafas joqgħod fil-kuntest usà 
tal-Istrateġija tal-UE għas-Saħħa.
14 
Ix-xogħol tal-awditjar indirizza l-mistoqsija prinċipali tal-awditjar li ġejja:
Il-qafas tal-UE għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa huwa implimentat b’mod adegwat?
Taħt din il-mistoqsija prinċipali aħna eżaminajna:
(i) jekk l-innovazzjonijiet introdotti mid-Deċiżjoni humiex implimentati b’mod 
effettiv;
(ii) jekk is-sistemi eżistenti għal twissija bikrija u reazzjoni u għal sorveljanza 
epidemjoloġika humiex immaniġġati u implimentati b’mod adegwat;
(iii) jekk il-Programmi tas-Saħħa tal-UE humiex qed jikkontribwixxu b’mod effet -
tiv għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid għas-saħħa; u
(iv) jekk il-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni f’termini tal-finanzjament 
għas-sigurtà tas-saħħa u l-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-saħħa pubblika hijiex 
adegwata.
15 
L-ambitu tal-awditu huwa allinjat mill-qrib mad-diversi oqsma tad-Deċiżjoni dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa (ara wkoll il- Figura  1 hawn fuq). Is-sot -
tomistoqsija  1 kopriet l-innovazzjonijiet introdotti fil-leġiżlazzjoni tal-UE mid-
Deċiżjoni (eż. il-koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ tħejjija, l-akkwist konġunt u  r-rwol 
imsaħħaħ tal-HSC, ara l-paragrafi 7 sa 9), u s-sottomistoqsija 2 kopriet is-sistemi li 
kienu diġà jeżistu qabel (jiġifieri għal sorveljanza epidemjoloġika u għal twissija 
bikrija u  reazzjoni).
16 
L-ambitu tal-awditjar kien jinkludi wkoll valutazzjoni tal-immaniġġar tar-riżorsi 
tal-UE li saru disponibbli biex jikkontribwixxu għall-protezzjoni taċ-ċittadini 
minn theddid għas-saħħa. Taħt is-sottomistoqsija  3 aħna vvalutajna azzjonijiet 
u proġetti rilevanti mid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari u miċ-Chafea għall-
perjodu ta’ programmazzjoni 2008-2013 u, sa ċertu punt, għall-perjodu ta’ prog -
rammazzjoni 2014-2020.
17 Ambitu u  approċċ tal-awditjar 
17 
Taħt is-sottomistoqsija 4, aħna vvalutajna l-prestazzjoni ġeneral u l-attivitajiet 
ta’ koordinazzjoni, notevolment fil-livell tal-Unità tal-Immaniġġar ta’ kriżijiet 
u t-tħejjija, fil-qasam tas-saħħa, tad-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari, u tal-
unitajiet operazzjonali rilevanti tal-ECDC. Aħna ħarisna wkoll lejn il-koordinaz -
zjoni tad-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari ma’ servizzi oħra tal-Kummissjoni, 
speċjalment fir-rigward ta’ programmi ta’ riċerka b’objettivi ta’ sigurtà tas-saħħa, 
kif ukoll fir-rigward ta’ strutturi ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet.
18 
Il-Qorti ma għandhiex il-mandat biex teżamina l-implimentazzjoni tal-WHO-IHR 
mill-Istati Membri jew l-implimentazzjoni ġenerali tal-pjanijiet ta’ tħejjija fil-livell 
nazzjonali. Għalhekk, dan ma kienx parti mill-ambitu tal-awditjar. Madankollu, 
ċerti kunċetti tal-IHR tqiesu waqt l-awditu. Fir-rigward tax-xogħol tal-awditjar 
tagħna dwar il-koordinazzjoni tal-istrutturi ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet, l-ambitu 
tal-awditjar ma kienx jinkludi valutazzjoni sħiħa tal-funzjonament tagħhom 
f’bosta Direttorati Ġenerali jew bħala parti mir-reazzjoni għat-tifqigħa tal-Ebola27.
19 
Il-mistoqsijiet 1 sa 4 ġew indirizzati fil-livell tal-Kummissjoni (jiġifieri d-DĠ Saħħa 
u Sikurezza Alimentari, u għall-mistoqsijiet 3 u 4 saru wkoll żjarat ta’ informazz -
joni lid-DĠ Migrazzjoni u  Affarijiet Interni, lid-DĠ Riċerka u  Innovazzjoni, lill-
Aġenzija Eżekuttiva għar-Riċerka (REA) u  lill-Aġenzija Eżekuttiva tal-Kunsill 
Ewropew għar-Riċerka (ERCEA)) kif ukoll lill-ECDC, u ġew diskussi matul żjarat 
ta’ informazzjoni lil erba’ Stati Membri28. Minbarra intervisti matul iż-żjarat fuq 
il-post, aħna wettaqna żjara ta’ informazzjoni lill-WHO Ewropa; wettaqna analiżi 
fl-uffiċċju ta’ 20 azzjoni tal-Programm tas-Saħħa29 (ara l- Anness  III għal ħarsa 
ġenerali lejn dawn) u tal-objettivi ta’ 10 proġetti taħt l-FP7 (ara l- Anness  III); 
u kkonsultajna rapporti tal-Kummissjoni dwar il-progress u  l-implimentazzjoni, 
kif ukoll dokumenti relatati max-xogħol tal-HSC.
20 
Jenħtieġ li l-materjalità u  l-impatt potenzjali rilevanti għall-implimentazzjoni 
u l-immaniġġar tal-oqsma inklużi fl-ambitu tal-awditjar jiġu prinċipalment 
iġġudikati mill-ispejjeż u l-konsegwenzi potenzjali li ma jkunx ġie indirizzat 
it-theddid transkonfinali għas-saħħa pubblika bl-aktar mod effiċjenti. Sitwazz -
jonijiet ta’ emerġenza tipikament jirrikjedu d-disponibbiltà immedjata ta’ riżorsi 
(finanzjarji) sinifikanti għal azzjonijiet ta’ reazzjoni, u  aktar minn hekk jekk ir-
reazzjoni bikrija tkun aktar bil-mod jew inqas effettiva milli jkun meħtieġ. Barra 
minn hekk, l-impatti dannużi mhumiex ristretti għas-saħħa tal-bniedem, iżda 
potenzjalment jestendu għal ħafna setturi tal-ekonomija usà, kif deskritt fil-
paragrafi 1 u 2. Minħabba n-natura u l-iskala imprevedibbli ta’ emerġenzi futuri 
tas-saħħa pubblika, mhuwiex possibbli li dawn id-danni u l-impatti jiġu kkwanti -
fikati minn qabel.27 F’dan il-kuntest aħna nirreferu 
wkoll għal awditu tal-
prestazzjoni ieħor mill-Qorti 
dwar l-immaniġġar ta’ kriżijiet 
mill-Kummissjoni fid-dominju 
estern, inkluż studju tal-każ 
tal-Kriżi tal-Ebola.
28 Saru żjarat ta’ informazzjoni 
fl-Estonja, fl-Italja, fin-
Netherlands u fir-Renju Unit. 
Aħna għażilna dawn il-pajjiżi 
ibbażat fuq il-firxa ġeografika 
u l-fatturi tar-riskju, bħall-
ivvjaġġar, il-kummerċ 
u l-fruntieri esterni.
29 Li jirrappreżentaw bejn 
wieħed u ieħor 56 % (jiġifieri 
EUR 18-il miljun) tal-
finanzjament relatat 
mat-theddid għas-saħħa taħt 
it-Tieni Programm tas-Saħħa. 
Aħna żorna wkoll fuq il-post 
il-koordinaturi prinċipali ta’ 
seba’ proġetti.
18
 Osservazzjonijiet 
tal-awditjar
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-
saħħa introduċiet ċerti innovazzjonijiet għas-sigurtà 
tas-saħħa fl-UE, iżda l-implimentazzjoni u  l-iżvilupp 
tagħhom ixxekklu minn dewmien, u għad fadal sfidi 
strateġiċi u  operazzjonali
21 
Aħna eżaminajna jekk l-innovazzjonijiet introdotti mid-Deċiżjoni dwar theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa, kif deskritti fil-paragrafi 7 sa 9 u fil- Figura  1, 
ġewx implimentati b’mod effettiv. B’mod ġenerali, aħna sibna li l-implimentazz -
joni u l-iżvilupp ta’ dawn l-innovazzjonijiet ixxekklu minn dewmien, u li għad 
fadal sfidi strateġiċi u  operazzjonali. Fil-paragrafi li ġejjin aħna nirrappurtaw 
dwar riżultati mhux ċari biżżejjed mill-konsultazzjoni u  l-koordinazzjoni tal-
ippjanar ta’ tħejjija, u dwar il-kejl dgħajjef tal-prestazzjoni għal dawn l-attivitajiet. 
Aħna nirrappurtaw ukoll dwar ir-rwol tal-ECDC fi tħejjija ġenerika li mhuwiex 
ifformalizzat biżżejjed; il-progress bil-mod fl-akkwist konġunt ta’ kontromiżuri 
mediċi u n-nuqqas ta’ mekkaniżu tal-UE biex jiġu indirizzati ħtiġijiet urġenti għal 
kontromiżuri mediċi fi ħdan il-qafas tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali 
serju għas-saħħa. Fl-aħħar nett, aħna nirrappurtaw dwar l-isfidi operazzjonali 
u strateġiċi għall-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa u  d-diffikultajiet fl-applikazzjoni 
tal-koordinazzjoni tar-regoli ta’ reazzjoni.
Riżultati mhux ċari biżżejjed mill-konsultazzjoni 
u l-koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ tħejjija
22 
Jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jikkonsultaw lil xulxin fi ħdan l-HSC 
bil-ħsieb li jikkoordinaw l-isforzi tagħhom biex jiżviluppaw, isaħħu u jmantnu 
l-kapaċitajiet tagħhom għall-monitoraġġ, it-twissija bikrija u l-valutazzjoni, kif 
ukoll ir-reazzjoni għal theddid transkonfinali serju għas-saħħa30. Jenħtieġ li dik 
il-konsultazzjoni tkun immirata lejn il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki u  l-esperjenza 
fl-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni; il-promozzjoni tal-interoperabbiltà tal-ippja -
nar ta’ tħejjija nazzjonali; u  l-indirizzar tal-ħtieġa li setturi differenti (eż. is-saħħa, 
il-protezzjoni ċivili, it-trasport, il-kontroll fil-fruntieri) jaħdmu flimkien fl-ippjanar 
ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni fil-livell tal-Unjoni. Hija għandha tappoġġa wkoll l-
implimentazzjoni ta’ rekwiżiti ewlenin tal-kapaċità għas-sorveljanza u  r-reazzjoni, 
kif jissemma fl-IHR (ara l- Anness  I).
23 
Sas-7 ta’ Novembru 2014, u kull tliet snin wara din id-data, jenħtieġ li l-Istati Mem -
bri jippreżentaw lill-Kummissjoni aġġornament dwar is-sitwazzjoni l-aktar reċenti 
fir-rigward tal-ippjanar nazzjonali tagħhom ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni, għall-
oqsma prinċipali deskritti hawn fuq. Biex jiġu żgurati l-kumpatibbiltà u r-rilevanza 
tal-informazzjoni għall-objettivi, il-preżentazzjoni ta’ din l-informazzjoni hija 
bbażata fuq mudell adottat mill-Kummissjoni.30 L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE.
19 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
24 
Il-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal-Istati Membri, adottat il-mudell għall-għoti 
tal-informazzjoni dwar it-tħejjija f’Lulju 2014, erba’ xhur biss qabel id-data ta’ 
skadenza għall-ikkompletar tal-kwestjonarju mill-Istati Membri, waqt il-kriżi 
tal-Ebola. Disà Stati Membri ppreżentaw ir-risposti tagħhom fil-ħin permezz ta’ 
stħarriġ elettroniku. Kien hemm 17-il Stat Membru ieħor li ppreżentaw ir-risposti 
tagħhom tard; fil-biċċa l-kbira fl-2015, wara li l-Kummissjoni kienet fakkrithom 
bosta drabi. Il-Kummissjoni ħadmet mal-ECDC u mal-WHO Ewropa biex tikkompi -
la rapport ta’ progress dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni, ibbażat fuq 
ir-risposti tal-Istati Membri, li ġie ppreżentat lill-HSC f’Ġunju u f’Novembru 2015. 
Minkejja d-dewmien fil-preżentazzjoni tar-risposti, dan ta bidu għall-iskambju 
meħtieġ ta’ informazzjoni dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni.
25 
Madankollu, il-biċċa l-kbira mill-informazzjoni inkluża f’dan ir-rapport, minbarra 
xi mapep ġeografiċi li ttieħdu minn rapporti tal-WHO31, hija anonimizzata u agg -
regata. Għalhekk, hija ma turix lill-membri tal-HSC liema pajjiż ipprovda liema 
informazzjoni, suġġerimenti għal titjib jew l-aħjar prattiki, jew eżempji, biex 
ikunu jistgħu jsiru skambji effiċjenti u  trasparenti tal-fehmiet, minkejja n-natura 
kunfidenzjali tal-HSC u  tar-rapport innifsu. La d-Deċiżjoni dwar theddid tran -
skonfinali serju għas-saħħa u  lanqas il-mudell għall-kwestjonarju ma jirrikjedu li 
l-Istati Membri jipprovdu evidenza ta’ sostenn bħal pjanijiet ta’ implimentazzjoni 
jew ta’ azzjoni, manwali nazzjonali, jew pjanijiet effettivi ta’ tħejjija.
26 
Il-leġiżlazzjoni ma tipprovdix lill-Kummissjoni bil-mandat li tiġbor jew tivveri -
fika din l-informazzjoni, pereżempju matul iż-żjarat fil-pajjiżi. L-informazzjoni 
inkluża fir-rapport ta’ progress dwar l-aspetti rilevanti tat-tħejjija hija bbażata 
unikament fuq awtovalutazzjonijiet mill-Istati Membri, u ma fihiex evidenza ta’ 
sostenn. Għalkemm dan ma jfissirx li l-informazzjoni rrappurtata mhijiex preċiża, 
il-konsegwenza hija li l-punti tajbin u l-punti dgħajfin identifikati fir-rapport 
u ppreżentati lill-HSC mhumiex ibbażati fuq data  li ġiet ivverifikata jew analiz -
zata esternament. Analiżi bħal din u aktar trasparenza, filwaqt li mhumiex previsti 
mil-leġiżlazzjoni, x’aktarx li jikkontribwixxu għal livell ogħla ta’ fiduċja fir-rigward 
tat-tħejjija għal theddid transkonfinali serju għas-saħħa (ara l- Kaxxa  3 dwar 
dgħufijiet fl-awtovalutazzjoni fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-IHR), u  jkunu 
jippermettu mmirar aħjar ta’ azzjonijiet meħtieġa biex jiġu indirizzati dgħufijiet.31 Il-WHO (2014); Summary of 
State Parties 2013 report on 
IHR core capacity 
implementation, Regional 
Profiles (Sommarju tar-rapport 
2013 tal-Istati Partijiet dwar 
l-implimentazzjoni tal-
kapaċitajiet ewlenin tal-IHR, 
Profili Reġjonali); http://www.
who.int/ihr/publications/
WHO_HSE_GCR_2014.10/en/
20 Osservazzjonijiet tal-awditjar Kaxxa  3
27 
Minkejja l-involviment tagħhom fl-iżvilupp tal-mudell, xi wħud mill-Istati Mem -
bri sabuha diffiċli biex, fil-prattika, jwieġbu għall-kwestjonarju dwar it-tħejjija, 
u għalhekk kellhom xi riżervi dwar is-sejbiet fir-rapport ta’ progress. Barra minn 
hekk, l-implimentazzjoni teknika tal-kwestjonarju permezz tal-istħarriġ online 
wriet dgħufijiet li jillimitaw il-kwalità tad- data  għal ċerti mistoqsijiet. Dan kien 
parzjalment dovut għall-fatt li l-ECDC ma kienx involut kmieni biżżejjed mid-DĠ 
Saħħa u Sikurezza Alimentari fit-tħejjijiet tal-IT għall-użu tal-għodda ta’ stħarriġ 
online.
28 
Fir-rigward ta’ kwalunkwe kriterju potenzjali tal-UE għall-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ 
reazzjoni, minbarra l-kriterji bażiċi fid-Deċiżjoni32, il-Kummissjoni, fil-Valutazzjoni 
tal-Impatt tagħha tal-201133 semmiet id-disponibbiltà ta’ gwida estenstiva dwar 
l-ippjanar ta’ tħejjija ġenerika34 għat-tipi kollha ta’ theddid għas-saħħa, u l-fatt 
li ma kien hemm ebda mekkaniżmu stabbilit biex jiżgura l-implimentazzjoni 
tagħha fl-Istati Membri kollha. Aħna sibna li din il-gwida ma ngħatatx status taħt 
il-qafas tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa u  li s-sensi -
bilizzazzjoni dwar il-kontenut tagħha huwa ġeneralment baxx, minkejja sforzi 
sinifikanti li saru mill-Kummissjoni u minn bosta Stati Membri biex jipproduċu 
l-verżjoni komprensiva u  aġġornata tal-2011 u  t-traduzzjonijiet disponibbli fuq 
is-sit web tal-Kummissjoni. Jekk il-gwida ma tintużax mill-Isttai Membri, jew 
ma tinżammx aġġornata, dan l-investiment sinifikanti ta’ riżorsi potenzjalment 
jintilef.Żviluppi internazzjonali li jikkonċernaw it-tħejjija: dgħufijiet fl-awtovalutazzjoni 
tal-implimentazzjoni tal-IHR
Dgħufijiet inerenti għall-awtovalutazzjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-kapaċitajiet ewlenin tal-IHR ġew in -
dikati mill-WHO u mill-bordijiet ta’ esperti tagħha. Il-Bord ta’ Valutazzjoni Interim  tal-Ebola kiteb, f’Lulju 2015, li 
huwa qies li mhuwiex aċċettabbli li tinħtieġ biss awtovalutazzjoni volontarja għall-kejl tal-kapaċitajiet ewlenin 
tal-IHR. Huwa rrefera għal sforzi inkoraġġanti, kemm fil-WHO kif ukoll permezz ta’ inizjattivi bħall-Aġenda 
għas-Sigurtà tas-Saħħa Globali (ara l- Anness  I li jiddeskrivi inizjattivi oħra li jindirizzaw il-ħtieġa li jissaħħaħ 
l-ippjanar ta’ tħejjija u li tiżdied it-trasparenza), biex jiġu promossi l-oqfsa ta’ evalwazzjoni, il-monitoraġġ 
estern u  t-trasparenza dwar il-kapaċitajiet ewlenin  u enfasizza l-fatt li aġenziji politiċi reġjonali, bħall-
Unjoni Ewropea, jistgħu jappoġġaw dan ix-xogħol .
Id-69 Assemblea Dinjija tas-Saħħa (it-23-28 ta’ Mejju 2016) qieset ir-rapport tal-Kumitat ta’ Analiżi dwar ir-
rwol tal-IHR fit-tifqigħa tal-Ebola u fir-reazzjoni għaliha, u waslet għal konklużjoni simili. Il-Kumitat ta’ Analiżi 
identifika n-nuqqas ta’ implimentazzjoni tal-IHR bħala fattur li jikkontribwixxi għall-eskalazzjoni tat-tifqigħa 
tal-Ebola. L-approċċi proposti mill-Kumitat ta’ Analiżi għat-tisħiħ tal-implimentazzjoni tal-IHR jinkludu r- riko -
noxximent ta’ valutazzjoni esterna tal-kapaċitajiet ewlenin tal-pajjiżi  bħala prattika tajba.
32 L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE.
33 Il-paġna 17 ta’ 
SEC(2011) 1519 final 
tat-8 ta’ Diċembru 2011.
34 Strategy for Generic 
Preparedness Planning, 
Technical guidance on generic 
preparedness planning for 
public health emergencies 
(Strateġija għall-Ippjanar ta’ 
Tħejjija Ġenerika, Gwida 
teknika dwar l-ippjanar ta’ 
tħejjija ġenerika għal 
emerġenzi tas-saħħa 
pubblika) (Aġġornament 
fl -2011).
21 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
29 
B’mod ġenerali, aħna sibna li l-konsultazzjoni bejn l-Istati Membri u l-Kummiss -
joni dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni inbdiet kif meħtieġ. Madankollu, 
il-proċeduri għall-ksib u  l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti bil-ħsieb li l-isforzi 
jiġu kkoordinati fir-rigward tat-tħejjija, għadhom mhumiex robusti biżżejjed 
u għadhom ma wasslux riżultati ċari.
Kejl dgħajjef tal-prestazzjoni fil-koordinazzjoni tat-tħejjija
30 
Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkejjel l-effettività tal-politiki u l-programmi tal-Unjoni. 
Dan japplika wkoll għall-objettivi ta’ politika tal-UE li jinsabu fid-Deċiżjoni dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa, u  b’mod partikolari għall-isforzi li saru 
taħt l-Artikolu 4 dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni imsemmija hawn fuq. 
Għalhekk, jeħtieġ li jiġu ddefiniti l-objettivi u l-indikaturi SMART35, f’kuntatt 
mill-qrib mal-Istati Membri, u  tinħtieġ metodoloġija biex il-progress ikun jista’ 
jitkejjel u jiġi evalwat b’mod ċar. Jeħtieġ li l-Istati Membri, min-naħa tagħhom, 
juru l-progress tagħhom.
31 
L-objettivi tad-DĠ Saħħa u  Sikurezza Alimentari għas-Saħħa fil-perjodu attwali 
ta’ programmazzjoni (2014-2020) jinkludu objettiv speċifiku relatat mal-protezz -
joni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa: li jiġu identifikati 
u żviluppati approċċi koerenti u  li tiġi promossa l-implimentazzjoni tagħhom 
għal tħejjija u  koordinazzjoni aħjar f’emerġenzi tas-saħħa. L-indikatur speċifiku 
u relatat tar-riżultati huwa: “Għadd ta’ Stati Membri li jintegraw l-approċċi komuni 
żviluppati fit-tfassil tal-pjanijiet tagħhom ta’ tħejjija […]”36.
32 
Għal dan l-objettiv u indikatur speċifiku, fil-Pjanijiet ta’ Ġestjoni tagħha 
għall-2014 u l-2015, il-Kummissjoni ssettjat il-mira li 4 Stati Membri jkunu inte -
graw l-approċċi komuni żviluppati fit-tfassil tal-pjanijiet ta’ tħejjija tagħhom 
sal-2015, li 14-il Stat Membru jkunu għamlu dan sal-2017, u li l-Istati Membri kollha 
jkunu għamlu dan sal-2020. Madankollu, l-objettiv u l-indikatur mhumiex inklużi 
fid-Deċiżjoni, li jfisser li l-Istati Membri mhumiex marbuta bihom. Hija lanqas 
ma tipprovdi kriterji dwar x’jikkostitwixxi approċċi komuni integrati fit-tfassil 
tal-pjanijiet ta’ tħejjija li, skont l-objettiv, ikunu għadhom iridu jiġu identifikati 
u żviluppati. Aħna sibna li meta l-Kummissjoni ssettjat il-miri tal-indikatur, dan il-
kunċett ta’ approċċi komuni la kien ġie żviluppat ulterjorment mill-Kummissjoni 
bi qbil mal-Istati Membri, u lanqas ma kien hemm approċċ ċar u maqbul għall-
kejl tal-progress.35 Speċifiċi, li jistgħu jitkejlu 
u jinkisbu, rilevanti u marbuta 
mal-ħin.
36 L-istess objettiv u indikatur 
huma pprovduti wkoll 
fl-Artikoli 2 u 3 tar-Regolament 
(UE) Nru 282/2014 għall-kejl 
tal-prestazzjoni tal-infiq 
rilevanti taħt dan l-objettiv.
22 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
33 
Fil-bidu tal-2016, il-Kummissjoni rfinat il-metodoloġija tagħha għall-kejl tal-
progress taħt l-indikatur speċifiku u talbet lill-ECDC iwettaq analiżi ulterjuri fuq 
id-data  riċevuta mill-Istati Membri. L-ECDC intalab ikejjel l-għadd ta’ Stati Membri 
li kienu stabbilixxew l-elementi tal-implimentazzjoni tal-Kapaċitjiet Ewlenin tal-
IHR, l-arranġamenti ta’ interoperabbiltà bejn is-setturi u l-pjanijiet ta’ kontinwità 
tan-negozju. L-ECDC kkonkluda li 16-il Stat Membru ddikjaraw li kellhom dawn 
l-elementi stabbiliti u li għalhekk l-indikatur għall-2015 kien diġà qabeż il-mira 
(jiġifieri 14 sal-2017). Madankollu, kif jidher fil-paragrafu 32, aħna ma stajniex nik -
konfermaw li din il-metodoloġija ġiet diskussa mal-HSC u approvata minnu.
34 
Għalhekk, aħna ma stajniex nikkonkludu xi jfisser il-progress irrappurtat f’termini 
ta’ prestazzjoni, u jekk id-definizzjonijiet u l-kunċetti kollha tal-objettivi, l-indi -
katuri u l-miri humiex appoġġati mill-Istati Membri. Dan huwa importanti b’mod 
speċjali billi l-koordinazzjoni effettiva tal-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni għal 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa tiddependi fil-biċċa l-kbira fuqhom37, 
u teħtieġ li l-partijiet interessati jaħdmu għall-istess objettivi.
Ir-rwol tal-ECDC fir-rigward ta’ tħejjija ġenerika mhuwiex 
ifformalizzat biżżejjed
35 
L-ECDC għandu mandat li jappoġġa lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni 
f’attivitajiet ta’ tħejjija. Il-mandat tal-ECDC tradizzjonalment kien li jipprevieni 
u jikkontrolla l-mard u ma ġiex aġġornat formalment minn meta ġie stabbilit, 
minkejja żviluppi importanti fis-sigurtà tas-saħħa, b’mod partikolari d-dħul fis-
seħħ tal-IHR u l-adozzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-
saħħa. Għalhekk aħna eżaminajna jekk kienx ċar biżżejjed bejn il-Kummissjoni 
u l-ECDC, kif ukoll fir-rigward tal-partijiet interessati tal-ECDC, kemm l-ECDC jista’ 
jipprovdi speċjalizzazzjoni fil-qasam tat-tħejjija ġenerika u  kif jenħtieġ li jippjana 
l-attivitajiet u r-riżorsi tiegħu għal dan l-iskop.
36 
Ir-Regolament Fundatur tal-ECDC jiddikjara li huwa jista’ jipprovdi ħila teknika 
u xjentifika lill-Istati Membri, lill-Kummissjoni u aġenziji Komunitarji oħra fl-
iżvilupp, reviżjoni regolari u aġġornar ta’ pjanijiet ta’ tħejjija, u wkoll fl-iżvilupp 
tal-istrateġiji għall-intervent fl-oqsma fi ħdan il-missjoni tiegħu (jiġifieri il-
protezzjoni minn mard infettiv u minn theddid ta’ oriġini mhux magħrufa). 
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tattribwixxi 
speċifikament kompiti għall-ECDC rigward is-sorveljanza epidemjoloġika kif ukoll 
it-twissija bikrija u r-reazzjoni, iżda mhux rigward l-appoġġ għall-ippjanar ta’ 
tħejjija.37 Kif inhu rikonoxxut mid-DĠ 
Saħħa u Sikurezza Alimentari 
fir-Rapport Annwali tal-Attività 
2015 tagħha fejn tirrapporta 
dwar il-progress għal dan 
l-objettiv u  indikatur speċifiku.
23 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
37 
Wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, 
l-ECDC beda jaħdem fuq kompiti ġodda38, speċjalment fil-qasam tat-tħejjija 
ġenerika, u fuq l-indirizzar tal-ħtieġa li l-UE jkollha approċċ għall-perikli kollha. 
Madankollu, aħna sibna li r-rwol u r-responsabbiltajiet tal-ECDC, fir-rigward ta’ 
tħejjiaj ġenerika ma ġewx formalment iddefiniti u maqbula, jew permezz ta’ 
aġġornamenti tal-leġiżlazzjoni rilevanti jew, pereżempju, fi ftehim bil-miktub 
bejn il-Kummssjoni u l-ECDC, li jkun approvat mill-partijiet tal-ECDC. Jekk ma 
jkunx hemm biżżejjed ċarezza formali dwar ir-rwol tal-ECDC f’dawn l-attivitajiet 
u kif dawn jidħlu fil-missjoni tiegħu, jista’ jkun li l-organizzazzjoni ma tkunx 
kapaċi tħejji lilha nfisha b’mod xieraq għal dawn il-kompiti fit-terminu twil, 
u lanqas tirreaġixxi b’mod effettiv għal talbiet għal assistenza. Ir-riskju li jirriżulta 
minn din is-sitwazzjoni diġà mmaterjalizza fir-rigward tax-xogħol konġunt li sar 
mill-ECDC u  mill-WHO dwar Gwida għar-reviżjoni tal-pjanijiet għall-influwenza 
pandemika, kif jidher hawn taħt.
38 
Wara l-influwenza pandemika tal-2009, waħda mir-rakkomandazzjonijiet 
prinċipali tal-Kunsill kienet l-adozzjoni ta’ gwida dwar il-pjanijiet ta’ tħejjija39. 
Il-pajjiżi madwar l-Ewropa bdew jirrevedu l-pjanijiet tagħhom għall-pandemiji 
bbażat fuq it-tagħlimiet meħuda. L-ECDC u l-WHO Ewropa għamlu sforz sostan -
zjali fl-organizzazzjoni ta’ sessjonijiet ta’ ħidma u xogħol ta’ reviżjoni. Huma 
ppubblikaw dokument konġunt fl-2012 fejn elenkaw l-eżiti ta’ dan l-eżerċiżżju40. 
Sussegwentement, huma ħadmu fuq “Gwida għar-reviżjoni tal-pjanijiet għall-
influwenza pandemika”41. L-abbozz ta’ gwida kien indirizzat għat-53 pajjiż kollha 
tar-Reġjun Ewropew tal-WHO u ġie żviluppat minn esperti fl-ippjanar ta’ tħejjija 
f’każ ta’ pandemiji, li jiġu minn diversi pajjiżi u organizzazzjonijiet.
39 
Madankollu, il-Kummissjoni ssospendiet il-pubblikazzjoni tal-gwida mill-ECDC 
f’Marzu 2014, wara li invokat dubji fir-rigward tal-mandat tal-ECDC biex joħroġ 
din it-tip ta’ gwida direttament lill-Istati Membri, u kkonkludiet li l-HSC huwa 
l-korp xieraq u b’mandat rilevanti biex jiġu diskussi kwistjonijiet ta’ tħejjija. 
Fiż-żmien meta sar l-awditu (sentejn wara), l-iskedi ta’ żmien għad-diskussjoni 
dwar il-gwida mill-HSC (jew mill-grupp ta’ ħidma tiegħu għat-tħejjija) u għall-
pubblikazzjoni tagħha ma kinux magħrufa. Jekk din il-gwida ma tiġix ippubb -
likata u promossa, dan ikun jikkostitwixxi investiment mitluf f’termini tar-riżorsi 
u l-isforzi involuti għall-produzzjoni tagħha, u jfisser li l-Istati Membri tal-UE 
u l-pajjiżi tal-WHO Ewropa ma kellhomx aċċess għaliha anke meta saru sforzi fil-
livell nazzjonali biex jiġu aġġornati l-pjanijiet ta’ tħejjija f’każ ta’ pandemiji.38 Wieħed minn dawn il-kompiti 
kien l-assistenza pprovduta 
mill-ECDC lill-Kummissjoni 
fl-aggregar tad- data  
ppreżentata mill-Istati Membri 
taħt l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE 
u r-rappurtar lill-HSC.
39 Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill 
dwar il-Pandemija (H1N1) 
2009 – approċċ strateġiku, 
il-paragrafu 11, p. 2.
40 Bidliet ewlenin, mill-Istati 
Membri tal-WHO Reġjun 
Ewropew, għall-pjanijiet 
għall-pandemiji li huma 
bbażati fuq tagħlimiet 
meħuda mill-pandemija 
tal-2009, l-Uffiċċju Reġjonali 
tal-WHO għall-Ewropa 
u l-ECDC, 2012.
41 Guide for influenza pandemic 
plan revision – Applying the 
lessons learned from the 
pandemic H1N1(2009): A guide 
for the Member States of the 
WHO European Region, 
European Union and 
European Economic Area 
(Gwida għar-reviżjoni tal-pjan 
għall-influwenza pandemika  – 
L-applikazzjoni tat-tagħlimiet 
meħuda mill-pandemija 
H1N1(2009): Gwida għall-Istati 
Membri tar-Reġjun Ewropew 
tal-WHO, tal-Unjoni Ewropea 
u taż-Żona Ekonomika 
Ewropea), l-abbozz tal-2014.
24 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Reattività insuffiċjenti tal-Istati Membri biex iħaffu l-akkwist 
konġunt ta’ tilqima kontra l-influwenza pandemika u nuqqas 
ta’ mekkaniżmu tal-UE biex jindirizza ħtiġijiet urġenti għal 
kontromiżuri mediċi fi ħdan il-qafas tad-Deċiżjoni dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa
40 
Wara l-kriżi tal-influwenza pandemika H1N1 fl-2009, il-Kunsill42 stieden lill-Kum -
missjoni biex tirrapporta u tiżviluppa, mill-aktar fis possibbli u mhux aktar tard 
minn Diċembru 2010, mekkaniżmu għall-akkwist konġunt ta’ tilqim u ta’ mediċina 
antivirali. Diġà fl-2011, il-Kummissjoni kienet stiednet lill-Istati Membri biex jip -
provdu analiżi tal-ħtiġijiet fir-rigward ta’ proċedura ta’ akkwist konġunt bħal din. 
Madankollu, kien biss fl-2013, permezz tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa, li kien hemm bażi ġuridika tal-UE għall-akkwist 
konġunt ta’ kontromiżuri mediċi. Il-Kummissjoni adottat il-Ftehim ta’ Akkwist 
Konġunt fl-10 ta’ April 2014. Pajjiżi li ffirmaw il-Ftehim ta’ Akkwist Konġunt jistgħu 
jipparteċipaw fi proċeduri speċifiċi ta’ akkwist konġunt għal kontromiżuri mediċi, 
li jirrikjedu minimu ta’ erba’ Stati Membri.
41 
Fi Frar 2016, il-Kummissjoni rnexxielha tiffinalizza u tippubblika 
l-ispeċifikazzjonijiet għall-akkwist konġunt ta’ tagħmir ta’ protezzjoni personali, 
li nbeda wara l-kriżi tal-Ebola. Barra minn hekk inbdew bosta proċeduri speċifiċi 
oħra ta’ akkwist konġunt. Madankollu, it-tħejjija tal-proċedura speċifika ta’ akk -
wist konġunt għal tilqima kontra l-influwenza pandemika, li inizjalment intalbet 
mill-Kunsill fl-2010, kienet għadha għaddejja. Minkejja diversi talbiet mibgħuta 
mill-Kummissjoni, sa April 2016, kienu ġew riċevuti biss ħames valutazzjonijiet 
tal-ħtiġijiet mill-Istati Membri. Il-progress fil-futur jiddependi fuq l-impenn tal-
Istati Membri għal dawn il-proċeduri. Fir-Rapporti Annwali tal-Attività tagħha 
għall-2014u għall-2015, il-Kummissjoni rrappurtat li l-miri għall-akkwist konġunt 
ta’ tilqima kontra l-influwenza pandemika ma kinux issodisfati.
42 
Strument ta’ emerġenza biex jindirizza ħtiġijiet urġenti ta’ kontromiżuri mediċi 
kieku jkun jirrikjedi inqas kumplessità u jkun jipprovdi aktar veloċità u flessib -
biltà milli jipprovdi l-ftehim ta’ akkwist konġunt. Wara każ ta’ diphtheria fi Spanja 
fl-2015, meta l-isptar li kien qed jittratta l-marda kien qed isib diffikultà biex 
jakkwista l-antitossin fl-Ewropa43, l-HSC u l-Kummissjoni ddeċidew li jqisu soluzz -
jonijiet potenzjali biex jindirizzaw każijiet bħal dawn fil-futur. L-HSC qabel li jagħti 
lill-grupp ta’ ħidma tiegħu għat-tħejjija l-kompitu li jiżviluppa proċeduri operat -
tivi standard għal reazzjoni rapida u  konsistenti tal-Unjoni f’każijiet ta’ emerġenzi 
bħal dawn. F’Jannar  2016, il-Kummissjoni talbet lill-Istati Membri biex jinnominaw 
parteċipanti għall-grupp ta’ ħidma tal-HSC, inkarigat mit-tħejjija, għal proċedura 
operattiva standard għall-iskambju ta’ kontromiżuri mediċi. Madankollu, waqt 
l-awditu aħna ma stajniex niksbu evidenza li l-proċedura rilevanti kienet ġiet 
maqbula, jew li x-xogħol speċifiku kien inbeda (ara wkoll il-paragrafi 46 u 47).42 Il-konklużjonijiet tal-Kunsill 
tat-13 ta’ Settembru 2010 dwar 
it-tagħlimiet li għandhom 
jittieħdu mill-pandemija A/
H1N1 – is-sigurtà tas-saħħa 
fl-Unjoni Ewropea.
43 Ara l-Valutazzjoni Rapida 
tar-Riskju tal-ECDC “A case of 
diphtheria in Spain” (Każ ta’ 
diphtheria fi Spanja) 
tal-15 ta’ Ġunju 2015: 
Id-detezzjoni, il-ġestjoni 
u r-reazzjoni tas-saħħa 
pubblika għall-ewwel każ ta’ 
diphtheria fi Spanja fi kważi 30 
sena enfasizzaw l-isfidi 
għat-tħejjija kontra 
d-diphtheria fl-Unjoni 
Ewropea.
25 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Il-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa u  t-tifqigħa tal-Ebola
Diskussjonijiet dwar l-Ebola kienu bdew fl-HSC f’Marzu 2014, wara n-notifika inizjali tat-tifqigħa mill-Guinea 
lill-WHO u wara l-ħruġ ta’ valutazzjoni rapida tar-riskji mill-ECDC. Skont din il-valutazzjoni rapida tar-riskju, ir-
riskju ta’ trażmissjoni għall-UE kien baxx, għalkemm ċerti sitwazzjonijiet setgħu jiġġustifikaw miżuri fl-UE: eż. 
turisti li jirritornaw mill-Guinea wara li jżuru lill-familja jew lil ħbieb, jew persuni esposti għall-marda li jfittxu 
attenzjoni medika fl-UE.
It-tifqigħa tal-Ebola ġiet iddikjarata bħala PHEIC mill-WHO fit-8 ta’ Awwissu 2014. Ġimgħa qabel, il-Kummiss -
joni laqqgħet konferenza awdjoviżiva tal-HSC fid-dawl taċ-ċirkustanzi fil-pajjiżi affettwati, li kienu qed jid -
deterjoraw b’mod rapidu. Għaliha attendew ħafna servizzi differenti tal-Kummissjoni, l-ECDC, il-WHO u l-Istati 
Membri. L-objettiv kien li tiġi skambjata informazzjoni u jiġu kkoordinati azzjonijiet dwar il-miżuri li kienu qed 
jittieħdu u jiġu ppjanati, biex jiġu identifikati azzjonijiet addizzjonali għat-tisħiħ tat-tħejjija, kif ukoll biex tit -
qies l-assistenza għall-pajjiżi affettwati. L-alternattivi għall-evakwazzjoni medika taċ-ċittadini tal-UE/taż-ŻEE li 
kienu qed jaħdmu hemm ġew diskussi wkoll. B’assistenza mill-ECDC, id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari kien 
abbozza kwestjonarju dwar it-tħejjija għall-Ebola (jiġifieri biex jikseb ħarsa ġenerali lejn il-kapaċitajiet tal-la -
boratorji, il-faċilitajiet tal-isptarijiet għall-Ebola, trasport adatt), li ntbagħat lill-Istati Membri u li għalih wieġbu 
l-biċċa l-kbira minnhom. Wara d-dikjarazzjoni tal-PHEIC mill-WHO, il-frekwenza tal-laqgħat tal-HSC ddedikati 
għall-Ebola żdiedet b’mod sinifikanti (kważi kull ġimgħa sa Jannar 2015). Kien biss minn Frar 2015 li suġġetti 
operazzjonali reġgħu daħlu fl-aġenda tal-HSC, bħall-akkwist konġunt u l-gruppi ta’ ħidma.Kaxxa  443 
B’mod ġenerali, fir-rigward tal-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet dwar 
l-akkwist konġunt, aħna sibna li l-progress fl-organizzazzjoni tal-proċedura 
ta’ akkwist konġunt ta’ tilqima kontra l-influwenza pandemika, li nbdiet wara 
l-pandemija tal-H1N1 tal-2009, kien bil-mod saż-żmien meta sar l-awditu 
tagħna, minħabba livell baxx ta’ reattività tal-Istati Membri, u l-fatt li ma hemmx 
mekkaniżmu fil-livell tal-UE biex jindirizza ħtiġijiet urġenti għal kontromiżuri 
mediċi, li potenzjalment inaqqas it-tħejjija tal-UE għall-influwenza pandemika.
Sfidi strateġiċi u  operazzjonali għall-Kumitat formalizzat 
għas-Sigurtà tas-Saħħa
44 
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tistabbilixxi l-Kumitat 
għas-Sigurtà tas-Saħħa, li huwa magħmul minn rappreżentanti mill-Istati Membri, 
u presedut mill-Kummissjoni (ara l- Anness  II għal deskrizzjoni aktar dettaljata tar-
rwol u  r-responsabbiltajiet tiegħu).
45 
L-Istati Membri kollha nnominaw il-membri tagħhom għall-HSC. Saru laqgħat 
plenarji, darba fl-2014 u tliet darbiet fl-2015, kif ukoll għadd kbir ta’ konferenzi 
awdjoviżivi, b’mod partikolari fir-rigward tal-evoluzzjoni tal-kriżi tal-Ebola (ara 
l-Kaxxa  4).
26 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
46 
Fiż-żmien meta sar l-awditu tagħna, it-termini ta’ referenza kienu ġew abbozzati 
għal erba’ gruppi ta’ ħidma taħt l-HSC: grupp ta’ ħidma permanenti dwar it-
tħejjija, Netwerk permanenti tal-Komunikaturi, grupp ta’ ħidma ad hoc  dwar mig -
ranti li jkunu għadhom kemm waslu u dwar mard li jittieħed, u grupp ta’ ħidma 
ad hoc  dwar il-ġlieda kontra r-Reżistenza għall-Antimikrobiċi (ara l- Kaxxa  2). 
Madankollu, l-HSC stabbilixxa formalment in-Netwerk tal-Komunikaturi u  l-Grupp 
ta’ Ħidma għat-Tħejjija biss. Abbażi tat-termini ta’ referenza tagħhom, dawn 
il-gruppi ta’ ħidma kellhom iħejju pjan ta’ ħidma annwali, inklużi indikaturi tal-
prestazzjoni għall-evalwazzjoni, li kellhom jiġu ppreżentati u  approvati mill-HSC, 
biex jiġi żgurat mod strutturat ta’ ħidma fuq dawn is-suġġetti. Aħna sibna li fi 
tmiem l-awditu (Marzu 2016), ebda pjan ta’ ħidma annwali bl-indikaturi meħtieġa 
taħt it-termini ta’ referenza tal-gruppi ta’ ħidma ma kien ġie ppreżentat lill-HSC 
għall-approvazzjoni. Dan ifisser li x-xogħol li sar minn dawn il-gruppi ta’ ħidma 
mhuwiex implimentat f’konformità mat-termini ta’ referenza u li l-prestazzjoni 
tagħhom ma titkejjilx b’mod xieraq.
47 
Il-parteċipazzjoni fil-gruppi ta’ ħidma tal-HSC hija volontarja. Fi tmiem l-awditu 
tagħna, l-Istati Membri kollha kienu nnominaw il-parteċipanti tagħhom għan-
Netwerk tal-Komunikaturi. Il-Kummissjoni kienet bagħtet ukoll it-talba għan-
nominazzjoni ta’ parteċipanti għall-grupp ta’ ħidma għat-tħejjija (ara wkoll 
il-paragrafu 42 hawn fuq), iżda sa Marzu 2016 kienu biss disa’ Stati Membri tal-UE 
li kienu għamlu dan. Il-partecipazzjoni ta’ għadd kbir ta’ Stati Membri hija impor -
tanti biex tiżgura li l-outputs tal-gruppi ta’ ħidma, aktar tard, ikunu appoġġati 
u jiġu avvanzati mill-HSC.
48 
Aħna sibna li meta l-HSC kien għadu informali u l-mandat tiegħu kien jiġi mit-ter -
mini ta’ referenza maħruġa mill-Kunsill (jiġifieri sal-2013), huwa kellu programmi 
ta’ ħidma b’objettivi u rappurtar annwali, kif ukoll pjanijiet ta’ azzjoni ddokumen -
tati b’rappurtar ta’ progress. L-istatus u l-mandat tal-HSC attwali huma differenti 
taħt id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa. Madankollu, aħna 
ma sibniex evidenza fid-dokumenti tal-HSC jew fil-Kummissjoni li l-HSC attwal -
ment jesegwixxi l-kompiti tiegħu fuq il-bażi ta’ ppjanar strateġiku maqbul jew 
ta’ pjan direzzjonali aġġornat li jidentifika suġġetti strateġiċi rilevanti fuq ter -
minu itwal. Waqt l-awditu, ir-rappreżentanti tal-Istati Membri esprimew ukoll xi 
tħassib dwar in-natura tal-konferenzi awdjoviżivi tal-HSC, li minn xi wħud kienu 
pperċepiti bħala ffukati wisq fuq diskussjonijiet tekniċi minflok strateġiċi.
27 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
49 
B’mod ġenerali, ix-xogħol tal-HSC, b’mod partikolari b’reazzjoni għall-kriżi 
tal-Ebola, kien importanti ħafna u ta bidu għall-iżvilupp ta’ mekkaniżmi kol -
laborattivi, bħal għall-użu ta’ laboratorji u għal evakwazzjoni medika, li setgħu 
jiġu sostnuti jew riattivati għal kriżijiet futuri44. L-HSC sar pjattaforma prinċipali 
fejn rappreżentanti minn servizzi rilevanti tal-Kummissjoni u mill-Istati Membri 
ngħaqdu flimkien u bdew jiskambjaw informazzjoni, inkluż mal-WHO. Dan ikom -
pli juri r-rilevanza għolja u l-importanza kbira tal-HSC, li ġew rikonoxxuti wkoll 
mill-Kunsill fil-Konklużjonijiet tiegħu dwar it-tagħlimiet meħuda għas-Saħħa 
Pubblika mit-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent45.
50 
Madankollu, l-evidenza tagħna turi wkoll li mill-mument meta l-Ebola ġiet iddik -
jarata emerġenza tas-saħħa pubblika ta’ tħassib internazzjonali mill-WHO, għal 
bejn wieħed u ieħor sitt xhur, il-biċċa l-kbira mix-xogħol tal-HSC u l-konferenzi 
awdjoviżivi tiegħu ffukaw fuq ir-reazzjoni għall-kriżi tal-Ebola - li kienet theddida 
għas-saħħa ta’ riskju baxx għall-UE46. B’riżultat ta’ dan, attivitajiet oħra tal-HSC 
relatati mal-iżvilupp strateġiku u  l-implimentazzjoni tal-qafas tad-Deċiżjoni dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa ma kinux fuq quddiem nett tal-aġenda 
matul dan il-perjodu.
51 
L-inċidenza għolja ta’ avvenimenti kbar tas-saħħa fi snin reċenti, bħall-
Koronavajrus tas-Sindrome Respiratorja tal-Lvant Nofsani (MERS), l-Ebola u  ż-Zika 
u n-nuqqas ta’ ppjanar strateġiku għall-HSC, jispjegaw sa ċertu punt għalfejn 
il-laqgħat tal-HSC spiss kienu ta’ natura teknika u orjentata lejn ir-reazzjoni, aktar 
milli strateġika. Barra minn hekk, aħna identifikajna progress bil-mod fil-gruppi 
ta’ ħidma, li huwa mistenni li jwettqu jew jappoġġaw ix-xogħol tekniku tal-HSC.
52 
Il-Kummissjoni nfisha wkoll għadha tista’ tagħmel titjib fir-rigward tal-produzz -
joni ta’ mmappjar jew ta’ rapporti rilevanti dwar attivitajiet li jseħħu f’servizzi, 
aġenziji u  programmi oħra tal-Kummissjoni f’dan il-kuntest (ara wkoll il-paragrafi 
96 sa 102). Dawn il-fatturi kkombinati jindikaw li għad hemm lok għal tisħiħ tax-
xogħol strateġiku tal-HSC. Dan huwa importanti billi l-HSC issa għandu mandat 
b’saħħtu, b’mod partikolari f’termini ta’ koordinazzjoni, f’kollegament mal-
Kummissjoni, tal-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni tal-Istati Membri (ara l-parag -
rafu 44) u b’hekk jiżgura l-ogħla livell possibbli ta’ protezzjoni kontra theddid 
għas-saħħa fl-UE.44 Mingħajr preġudizzju 
għas-sejbiet tal-awditjar li 
l-Qorti tista’ tqajjem b’riżultat 
tal-awditu tal-prestazzjoni 
tagħha, li għadu għaddej, 
tal-Awla  III dwar l-istrutturi ta’ 
mmaniġġjar ta’ kriżijiet, li 
jindirizza wkoll ir-reazzjoni 
tal-UE għat-tifqigħa tal-Ebola.
45 Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill 
dwar “it-Tagħlimiet meħuda 
għas-Saħħa Pubblika 
mit-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika 
tal-Punent  — is-Sigurtà 
tas-Saħħa fl-Unjoni Ewropea” 
(2015/C  421/04) 
tas-17 ta’ Diċembru 2015.
46 Ara l-Valutazzjoni Rapida 
tar-Riskji tal-ECDC “It-tifqigħa 
tal-virus tal-Ebola fil-Punent 
tal-Afrika”, ir-raba’ 
aġġornament, 
it-3 ta’ Settembru 2014 li 
tiddikjara li r-riskju li l-Ebola 
tinxtered minn pazjent li jasal 
fl-UE b’riżultat ta’ 
evakwazzjoni medika 
ppjanata kien jitqies 
estremament baxx.
28 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
L-applikazzjoni tar-regoli dwar il-”koordinazzjoni tar-
reazzjoni” hija diffiċli fil-prattika
53 
L-introduzzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tid -
dikjara li għalkemm l-Istati Membri għandhom responsabbiltà biex jimmaniġġjaw 
kriżijiet tas-saħħa pubblika fil-livell nazzjonali, il-miżuri meħuda minn Stati 
Membri individwali jistgħu jikkawżaw ħsara għall-interessi ta’ Stati Membri oħra 
jekk ikunu inkonsistenti ma’ xulxin jew ikunu bbażati fuq valutazzjonijiet tar-riskji 
diverġenti. Għalhekk jenħtieġ47 li l-Istati Membri, meta jkollhom l-intenzjoni li 
jadottaw miżuri tas-saħħa pubblika biex jiġġieldu theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa, l-ewwel jinfurmaw u jikkonsultaw lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kum -
missjoni dwar dawk il-miżuri. Jekk il-ħtieġa għall-protezzjoni tas-saħħa pubb -
lika tkun tant urġenti li l-adozzjoni immedjata tal-miżuri tkun neċessarja, huma 
jistgħu jinfurmaw lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni wara l-adozzjoni.
54 
L-esperjenza waqt il-kriżi tal-Ebola wriet li dan ir-rekwiżit li Stati Membri oħra jiġu 
infurmati (jiġifieri, permezz tal-HSC) qabel ma jittieħdu miżuri fil-livell nazzjonali, 
huwa diffikultuż. Xi wħud mill-Istati Membri ddeċidew li jiddifferixxu mill-val -
utazzjonijiet tar-riskju tal-ECDC u  tal-WHO u  implimentaw skrinjar ta’ vjaġġaturi 
mad-dħul fil-pajjiż, f’ajruporti fejn jaslu titjiriet mill-Afrika tal-Punent. Fil-val -
utazzjonijiet sussegwenti tagħhom tar-riskji, l-ECDC u  l-WHO kontinwament ma 
rrakkomandawx miżuri ta’ skrinjar mad-dħul fil-pajjiż, u  indikaw implikazzjonijiet 
għall-ispejjeż, riżultati baxxi u l-eżistenza ta’ skrinjar effettiv mat-tluq mill-pajjiżi 
affettwati48. Fis-16  ta’ Ottubru, il-Kummissjoni stiednet lill-Ministeri tas-Saħħa 
tal-UE għal laqgħa ta’ koordinazzjoni ta’ livell għoli dwar l-Ebola, fejn ġew dis -
kussi wkoll miżuri possibbli ta’ dħul fil-fruntieri tal-UE. Wieħed mill-eżiti kien li 
l-Kummissjoni u l-WHO organizzaw awditu dwar l-iskrinjar għall-Ebola mat-tluq 
mill-pajjiżi affettwati fl-Afrika tal-Punent. L-awditu kkonkluda li l-proċess ta’ 
skrinjar mat-tluq mill-pajjiżi kien implimentat tajjeb u li kien probabbli ħafna li 
l-proċeduri jaqbdu persuni b’sinjali u  sintomi tal-Ebola.
55 
Għalhekk, fir-Rapport ta’ Implimentazzjoni 2015 tagħha49, il-Kummissjoni ddik -
jarat li konklużjoni prinċipali mit-tifqigħa tal-Ebola kienet li hemm lok għal titjib 
fl-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jirrikjedu li l-Istati Membri jikkoor -
dinaw ir-reazzjonijiet nazzjonali. Jekk l-informazzjoni dwar il-miżuri nazzjonali 
tas-saħħa pubblika li l-Istati Membri jkunu qed iqisu li jieħdu, jew li jkunu ħadu, 
ma tiġix kondiviża b’mod adegwat ma’ Stati Membri oħra fi stadju bikri, dan jista’ 
jħalli impatt fuq Stati Membri oħra. Xi eżempji jinkludu kontrolli u  ttraċċar doppji 
ta’ persuni li jkunu diġà ġew iċċekkjati mal-ewwel dħul tagħhom fl-UE, u dan ikun 
jirrikjedi sforzi u riżorsi addizzjonali minn Stati Membri oħra, jew pressjoni akbar 
mill-midja fuq l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika biex jispjegaw għalfejn ċerti 
Stati Membri jsegwu l-konsulenza xjentifika mill-WHO u mill-ECDC, u oħrajn ma 
jagħmlux dan.47 Skont l-Artikolu 11 tad-
Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE.
48 Il-Valutazzjoni Rapida tar-Riskji 
tal-ECDC “It-tifqigħ tal-virus 
tal-Ebola fil-Punent tal-Afrika”, 
ir-Raba’ aġġornament, 
it-3 ta’ Settembru 2014, jew 
ir-Rapport Tekniku tal-ECDC 
“Infection prevention and 
control measures for Ebola 
virus disease – entry and Exit 
screening measures” 
(Il-prevenzjoni ta’ infezzjonijiet 
u miżuri ta’ kontroll għall-
marda tal-virus tal-Ebola  – 
miżuri ta’ skrinjar mad-dħul 
u t-tluq mill-pajjiżi), 
it-12 ta’ Ottubru 2014.
49 Ir-Rapport dwar 
l-implimentazzjoni tad-
Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE; 
COM(2015) 617 final 
tas-7 ta’ Diċembru 2015.
29 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Ir-rwol importanti tas-sistemi u  l-proċeduri eżistenti 
għal twissija bikrija u  reazzjoni u  għal sorveljanza 
epidemjoloġika huwa rikonoxxut b’mod wiesa’, iżda 
jeħtieġ li jsir ċertu titjib
56 
Aħna eżaminajna jekk is-sistemi eżistenti għal twissija bikrija u reazzjoni u għal 
sorveljanza epidemjoloġika, li għalihom id-Deċiżjoni dwar theddid transkon -
finali serju għas-saħħa tipprovdi l-bażi legali (ara wkoll il- Figura  1), humiex 
immaniġġati u implimentati b’mod adegwat. B’mod ġenerali, aħna sibna li dawn 
is-sistemi eżistenti ilhom joperaw għal ħafna snin u li r-rwol importanti tagħhom 
fil-livell tal-UE huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ mill-partijiet interessati, iżda li 
kien meħtieġ ċertu titjib għall-proċeduri u s-sistemi. Fil-paragrafi li ġejjin aħna 
nirrappurtaw dwar il-ħtieġa għal tisħiħ ulterjuri tal-EWRS u  għall-interfaċċar 
ma’ sistemi oħra ta’ twissija, u dwar il-fatt li l-approċċ aġġornat, fil-livell tal-UE, 
għal twissija bikrija u  reazzjoni għal theddid serju ta’ oriġini kimika u  ambjentali 
għadu ma ġiex ittestjat. Fl-aħħar nett, jinħtieġ li jsir aktar xogħol fuq is-sistema 
tal-UE għas-sorveljanza epidemjoloġika biex tittejjeb il-kumparabbiltà u l-kwalità 
tad- data .
Minkejja użu estensiv u apprezzament kbir tal-EWRS, 
jinħtieġ tisħiħ ulterjuri, inkluż għall-interfaċċi ma’ sistemi 
oħra ta’ twissija
57 
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tipprovdi l-bażi legali 
għas-”Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni” (EWRS) biex jiġu nnotifikati, fil-
livell tal-UE, twissijiet relatati ma’ theddid transkonfinali serju għas-saħħa. L-EWRS 
għandha tippermetti li l-Kummissjoni u  l-awtoritajiet kompetenti responsabbli 
fil-livell nazzjonali jkunu f’komunikazzjoni permanenti għall-iskopijiet ta’ twissija, 
valutazzjoni tar-riskji għas-saħħa pubblika u  d-determinazzjoni tal-miżuri li 
jistgħu jkunu meħtieġa għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika. Jenħtieġ li l-ECDC 
jappoġġa u jassisti lill-Kummissjoni billi jopera l-EWRS u billi jiżgura, mal-Istati 
Membri, il-kapaċità ta’ reazzjoni b’mod ikkoordinat. Jenħtieġ li l-ECDC janalizza 
l-kontenut tal-messaġġi li huwa jirċievi permezz tal-EWRS, u jenħtieġ li jipprovdi 
informazzjoni, speċjalizzazzjoni, konsulenza u  valutazzjoni tar-riskji.
58 
Jenħtieġ ukoll li l-Kummissjoni u l-ECDC jieħdu azzjoni biex jiżguraw li l-EWRS 
tkun marbuta b’mod effiċjenti ma’ sistemi Komunitarji ta’ twissija (eż. tas-saħħa 
tal-annimali, l-ikel u l-għalf, u l-protezzjoni ċivili). Abbażi ta’ dawn l-istandards, 
aħna għamilna valutazzjoni ġenerali tal-funzjonament u  l-immaniġġar adegwat 
tal-EWRS.
30 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
59 
Wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni, l-EWRS ġiet immodifikata biex tinkludi bidliet, 
bħaż-żieda ta’ oqsma ġodda tad- data  għal theddid minbarra mard li jittieħed, 
u l-integrazzjoni tad-definizzjonijet dwar in-notifiki ta’ twissija. Aħna sibna li 
l-EWRS tintuża b’mod wiesa’ mill-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Membri u mill-
Kummissjoni. Mill-2004 ’l hawn, fl-EWRS inbdew 1493 messaġġ mill-Istati Membri 
u mill-Kummissjoni (ara l- Figura  2). Madankollu, minkejja aġġornamenti u titjib 
matul iż-żmien, aħna sibna li din għandha limitazzjonijiet inerenti għas-sistema 
minħabba t-tfassil antikwat tas-sistema, li ma jippermettix l-integrazzjoni tal-
għodod tal-IT l-aktar reċenti, u lanqas konnessjonijiet mal-midja soċjali jew 
inkella kompatibbiltà sħiħa ma’ apparat mobbli. Figura  2Messaġġi li nbdew fl-EWRS (2004-2015)
Dawn l-1/uni00A0493/uni00A0 messaġġ kienu jikkonċernaw 1/uni00A0482/uni00A0
avveniment ta’ mard li jittieħed mill-2004 ‘l hawn, u mill-2014 ‘l hawn:
- 1 avveniment ta’ oriġini kimika;- 6 avvenimenti ta‘ oriġini ambjentali; - 4 theddidiet potenzjali ta' oriġini mhux magħrufa.
B’kollox, 725/uni00A0messaġġ ġew ikklassi/f_ikati bħala noti/f_ika ta’ twissija jew twissija bikrija.
UK SK SI SE RO PT PL NO NL MT LV LU LT IT IS IE HU HR GR FR FI ES EE EC/one.superior DK DE CZ CY CH BG BE AT350
300
250
200
150
100
50
0
1 Il-KE hija l-Kummissjoni Ewropea
Sors:  Il-QEA, ibbażata fuq data  tal-EWRS ipprovduta mill-ECDC f’Ottubru  2015.
31 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
50 It-tieni evalwazzjoni 
indipendenti tal-ECDC 
f’konformità mar-Regolament 
Fundatur tiegħu (ir-
Regolament (KE) 
Nru 851/2004), ir-Rapport 
Finali tat-8 ta’ Ottubru 2014.
51 Għall-biċċa l-kbira mill-Istati 
Membri, il-Membru tal-HSC 
u l-Punt ta’ kuntatt tal-EWRS 
mhumiex l-istess persuna. 
Id-distinzjoni ġenerali ssir bejn 
il-persunal superjuri li jfassal 
il-politika, mill-Ministeri 
tas-Saħħa li jiġu ddelegati 
għall-HSC, u  persunal tekniku 
superjuri mill-aġenziji 
nazzjonali tas-saħħa pubblika 
li jinħatru bħala Kuntatti 
għall-EWRS, għalkemm jeżistu 
konfigurazzjonijiet oħra.60 
Ir-Rapport ta’ Evalwazzjoni Esterna l-aktar reċenti tal-ECDC50, li jirreferi għall-
iskeda ta’ żmien 2008-2012, identifika klassifikazzjoni pożittiva, b’mod wiesa’, tat-
tfassil tekniku u l-użu faċli għall-utent, iżda nnota wkoll li l-prestazzjoni tal-EWRS 
waqt il-kriżijiet kienet fqira, u ddikjara li s-sistema faċilment tgħabbiet b’mod 
eċċessiv fil-passat, u li kien jidher li hemm lok biex l-EWRS tiġi analizzata biex 
tkun tista’ tappoġġa aħjar sitwazzjonijiet ta’ emerġenza tas-saħħa.
61 
Attwalment ma hemm ebda pjattaforma jew għodda ddedikata għall-għarfien 
tas-sitwazzjoni fil-livell tal-UE biex tinżamm ħarsa ġenerali, fil-ħin reali, lejn 
miżuri nazzjonali tas-saħħa pubblika li jittieħdu biex jindirizzaw theddida tran -
skonfinali serja għas-saħħa. Għal dawk l-iskopijiet tintuża l-EWRS jew inkella jiġu 
skambjati emails, pereżempju bejn il-membri tal-HSC u l-Kummissjoni. Hemm 
lok għall-iżvilupp ta’ funzjonalità bħal din, pereżempju f’għodda ddedikata jew 
f’funzjoni integrata f’verżjoni msaħħa tal-EWRS.
62 
Sal-2012 kien jeżisti Kumitat tal-EWRS. Dan il-Kumitat kien jindirizza aspetti 
tekniċi tal-kriżijiet tas-saħħa filwaqt li l-Kumitat informali għas-Sigurtà tas-
Saħħa kien aktar orjentat lejn l-istrateġija f’dak iż-żmien51. Is-sejbiet tagħna 
jissuġġerixxu li għad hemm ħtieġa li jitwettaq xogħol preparatorju tekniku bħal 
dan fil-qafas attwali (ara wkoll il-paragrafu 51 hawn fuq dwar l-HSC). L-alternattivi 
għall-organizzazzjoni ta’ grupp biex janalizza valutazzjonijiet tar-riskji għas-
saħħa pubblika u biex jesplora alternattivi ta’ politika kienu wkoll ġew diskussi 
bejn il-Kummissjoni u l-ECDC fiż-żmien meta sar l-awditu tagħna (Marzu 2016). 
It-twaqqif ta’ grupp bħal dan tqies neċessarju biex jiġi evitat li l-HSC jitgħabba 
b’mod eċċessiv, iżda ma kinux ġew proposti jew maqbula arranġamenti prattiċi.
63 
Fiż-żmien meta sar l-awditu, ma kienx jeżisti grupp ta’ utenti tal-EWRS jew korp 
simili biex jappoġġa u jiffaċilita x-xogħol tal-komunità tal-utenti tal-EWRS għal 
aspetti funzjonali u proċedurali tal-użu ta’ kuljum tas-sistema, u għal talbiet po -
tenzjali għal bidliet u titjib, kif ukoll taħriġ. Madankollu, attivitajiet simili twettqu 
fil-Kumitat tal-EWRS sal-2012 u  r-rappreżentanti tal-Istati Membri għall-EWRS 
identifikaw ħtieġa kontinwa biex dawn il-kwistjonijiet jiġu diskussi regolarment.Messaġġi li nbdew fl-EWRS (2004-2015)
32 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
64 
Fir-Rapport ta’ Implimentazzjoni 2015 tagħha52, il-Kummissjoni ddikjarat li hija 
kienet qed tqis ammeljorament ulterjuri tal-EWRS li fiż-żmien medju sejjer jipper -
metti li jiġu żviluppati funzjonijiet aktar faċli għall-utent malli jkun sar qbil dwar 
il-proposta għal forma mill-ġdid sħiħa (jiġifieri modernizzazzjoni) tal-għodda 
tal-IT tal-EWRS mal-partijiet interessati u l-ECDC. Madankollu, ma stajniex niksbu 
evidenza speċifika mill-Kummissjoni tal-progress li sar f’dan il-kuntest fiż-żmien 
meta sar l-awditu.
65 
Daiġà fl-2011, il-Kummissjoni53 kienet identifikat aġenziji u  sistema ta’ twissija 
rapida fil-livell tal-UE54 li jenħtieġ li jkunu marbuta mal-EWRS. Il-lista kienet 
tinkludi kummenti dwar kull sistema ta’ twissija biex tiġġustifika l-ħtieġa li jiġi 
żgurat li notifiki ta’ twissija taħt l-EWRS ikunu marbuta magħhom. Huwa identifi -
ka objettivi u  diskrepanzi li għandhom jingħalqu fir-rigward tal-interfaċċar. Aħna 
eżaminajna l-progress li sar fuq dan l-interfaċċjar mill-2011 ’il hawn, u sibna li fiż-
żmien meta sar l-awditu tagħna (Marzu 2016), kien għad hemm lista55 ta’ sistemi 
ta’ twissija u ta’ informazzjoni li kellhom jintrabtu progressivament mal-EWRS.
66 
Il-kwistjoni tal-irbit tas-sistemi ta’ twissija hija importanti, billi sistemi differenti 
ta’ twissija tal-UE (eż. l-EUROPHYT għas-saħħa tal-pjanti jew ir-RAPEX għal pro -
dotti perikolużi li mhumiex tal-ikel) li huma mmaniġġati minn servizzi differenti 
tal-Kummissjoni jistgħu jkollhom ukoll punti ta’ kuntatt differenti fl-Istati Membri, 
li jagħmilha essenzjali li l-komunikazzjoni tingħadda b’mod xieraq fil-livell naz -
zjonali u  f’dak tal-UE.
67 
Skont il-Kummissjoni56, l-ikkompletar sħiħ tal-attivitajiet ta’ interfaċċar 
(proċedurali u  tekniku) jista’ ma jinkisibx sakemm ikun hemm aktar ċarezza dwar 
l-ambitu u l-impatt tal-”forma mill-ġdid sħiħa” tal-għodda tal-IT EWRS, kif deskritt 
fil-paragrafi preċedenti. Sadanittant, għad irid ikun hemm proċeduri effettivi 
stabbiliti sabiex jiġi evitat kull trikkib jew duplikazzjoni tal-attivitajiet u biex tiġi 
żgurata reazzjoni bikrija effettiva għal twissijiet għal theddid differenti.52 COM(2015) 617 final.
53 L-anness “Structure for 
preparedness and response to 
cross-border health threats” 
(Struttura għat-tħejjija 
u r-rispons għal theddid 
transkonfinali serju għas-
saħħa), għall-Valutazzjoni 
tal-Impatt SEC(2011)  1519  final.
54 Eż. sistemi ta’ twissija għal 
prodotti perikolużi li mhumiex 
tal-ikel, għas-saħħa tal-
annimali u  għas-sikurezza 
alimentari.
55 L-Anness għall-Abbozz ta’ Att 
ta’ Implimentazzjoni taħt 
l-Artikolu  8 tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE, li kien 
għadu ma ġiex adottat 
fiż-żmien meta sar l-awditu.
56 COM(2015) 617 final.
33 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
68 
B’mod ġenerali, aħna sibna li l-EWRS ilha topera għal ħafna snin u li r-rwol impor -
tanti tagħha fil-livell tal-UE huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ mill-partijiet interes -
sati, inklużi l-utenti tal-EWRS li ġew ikkonsultati waqt l-awditu tagħna. Madankol -
lu, il-Kummissjoni u l-ECDC kienu għadhom ma ħadux azzjoni sostanzjali biex 
ikomplu jsaħħu l-EWRS u  jiżviluppaw soluzzjonijiet integrati għall-għarfien tas-
sitwazzjoni u  l-ġestjoni ta’ inċidenti, għal theddid transkonfinali serju għas-saħħa. 
Barra minn hekk, l-interfaċċar proċedurali jew tekniku ma’ sistemi oħra ta’ twissija 
rapida fil-livell tal-Unjoni kien għadu ma ġiex ikkompletat.
L-approċċ aġġornat, fil-livell tal-UE, għal twissija bikrija 
u reazzjoni għal tħeddid serju ta’ oriġini kimika u ambjentali 
għadu ma ġiex ittestjat
69 
Jekk theddida titqajjem f’konformità mar-regoli dwar in-notifiki ta’ twissija tad-
Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, il-Kummissjoni għandha 
tagħmel disponibbli minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti u lill-Kumitat 
għas-Sigurtà tas-Saħħa permezz tal-EWRS, valutazzjoni tar-riskju tas-severità 
potenzjali tat-theddida għas-saħħa pubblika, inkluż miżuri tas-saħħa pubblika 
possibbli57. Jenħtieġ li l-ECDC iħejji valutazzjoni tar-riskji bħal dan jekk it-thed -
dida tkun tikkonċerna marda li tittieħed, AMR jew kwistjonijiet speċjali tas-saħħa 
relatati, jew tkun ta’ oriġini mhux magħrufa. L-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà 
fl-Ikel u aġenziji oħra tal-Unjoni jistgħu jintalbu wkoll mill-Kummissjoni biex jip -
provdu l-valutazzjoni tar-riskji, jekk dan ikun xieraq. Fejn il-valutazzjoni tar-riskju 
meħtieġa tkun totalment jew parzjalment barra mill-mandati tal-aġenziji tal-
Unjoni, u  titqies neċessarja għall-koordinazzjoni tar-reazzjoni fil-livell tal-Unjoni, 
jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi valutazzjoni tar-riskji ad hoc . Aħna eżaminajna 
kif dan kieku jaħdem fil-prattika.
70 
Għal theddid ta’ oriġini kimika jew ambjentali, id-Deċiżjoni tagħti diskrezz -
joni sħiħa lill-Kummissjoni biex testernalizza valutazzjoni rapida tar-riskji minn 
kwalunkwe sors xieraq. Fiż-żmien meta sar l-awditu, valutazzjonijiet rapidi tar-
riskju għal theddid ta’ oriġini kimika ttieħdu minn proġett kofinanzjat mill-UE. 
Il-proġett żviluppa sett komprensiv ta’ għodda biex jiġi indirizzat theddid bħal 
dan, iżda huwa ntemm f’Marzu 2016. Sabiex tissodisfa l-obbligu ġuridiku tagħha 
li tipprovdi valutazzjonijiet rapidi tar-riskji għal dan it-theddid wara dik id-data, 
il-Kummissjoni żviluppat proċeduri operattivi standard mal-Kumitat Xjentifiku 
tagħha58, li ħa r-responsabbiltà f’idejh għal xi wħud mill-outputs tal-proġett, iżda 
mhux għal kollha kemm huma, biex jipprovdi l-kapaċità meħtieġa.57 L-Artikolu 10 dwar 
Valutazzjonijiet tar-Riskji 
għas-Saħħa Pubblika, 
tad-Deċiżjoni Nru  1082/2013/
UE.
58 Meta tħejji l-politika 
u l-proposti tagħha relatati 
mas-sikurezza tal-konsumatur, 
is-saħħa pubblika u l-ambjent, 
il-Kummissjoni toqgħod fuq 
Kumitati Xjentifiċi 
indipendenti biex jagħtuha 
konsulenza xjentifika tajba. 
Il-Kumitati Xjentifiċi jistgħu 
jappellaw għal 
speċjalizzazzjoni addizzjonali 
minn konsulenti xjentifiċi 
u minn database ta’ esperti. 
Wieħed mit-tliet Kumitati li 
tnedew fl-2009 kien il-Kumitat 
Xjentifiku dwar is-Saħħa 
u r-Riskji Ambjentali (SCHER). 
Dan ġie ssostitwit bil-Kumitat 
SCHEER fl-2016.
34 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
71 
Il-frekwenza ta’ inċidenti transkonfinali kimiċi serji hija ġeneralment baxxa, iżda 
n-natura tagħhom tista’ tkun tinvolvi rekwiżit biex jitwasslu valutazzjonijiet 
rapidi tar-riskju fi skedi ta’ żmien qosra, bħal bejn 12 u 36 siegħa, u barra mill-ħin 
tax-xogħol. Il-Kumitat Xjentifiku qatt qabel ma pprovda l-konsulenza xjentifika 
tiegħu fuq bażi bħal din.
72 
Eżerċizzju li sar mill-istess proġett fl-2016 kompla juri l-valur miżjud tal-kompo -
nenti tas-sett ta’ għodda tiegħu għall-indirizzar ta’ theddid ta’ natura kimika. 
Dan wera li ladarba l-esperti kollha għall-Grupp ta’ Ħidma tal-Kumitat Xjentifiku 
dwar valutazzjoni rapida tar-riskji għal theddid ta’ natura kimika jkunu ġew 
irreklutati (is-sejħa għal esperti għalqet fid-9 ta’ Mejju 2016), huwa probabbli 
ħafna li se jkun meħtieġ sforz sinifikanti ta’ taħriġ u ta’ eżerċizzji, sakemm dan 
il-mekkaniżmu jkun laħaq l-effettività ottima biex iwassal valutazzjonijiet rapidi 
tar-riskju li jkunu tal-kwalità meħtieġa u fi ħdan l-iskedi ta’ żmien meħtieġa. Barra 
minn hekk, aħna sibna li l-hosting tal-għodda tal-IT59 żviluppata mill-proġett, 
għall-monitoraġġ ta’ inċidenti kimiċi serji potenzjali qabel ma ssir twissija dwar -
hom lill-EWRS, kien tabilħaqq ġie ttrasferit mill-proġett għall-Kummissjoni. 
Madankollu, 14-il Stat Membru biss kellhom utenti rreġistrati fiż-żmien meta sar 
l-awditu tagħna, li jfisser li ma hemmx kopertura sħiħa u konsistenti tal-UE għal 
dan it-tip ta’ rappurtar dwar it-theddid. Il-Kummissjoni ma pprovdietx evidenza 
ċara ta’ kif il-pjattaforma tkun immoderata u mantnuta, jew kif jiġi organizzat it-
taħriġ u  l-promozzjoni tal-użu minnha.
73 
Il-proċedura operattiva standard għall-valutazzjonijiet rapidi tar-riskji li 
għandhom jitwettqu mill-Kumitat Xjentifiku semmiet biss inċidenti kimiċi u ma 
semmietx theddid ambjentali. Aħna ma identifikajna ebda proċedura operattiva 
standard oħra fil-livell tal-Kummissjoni għall-ksib ta’ valutazzjonijiet rapidi tar-
riskju għal theddid transkonfinali sejru għas-saħħa ta’ oriġini ambjentali. B’mod 
ġenerali, kien hemm ftit li xejn esperjenza fil-livell tal-UE rigward ir-reazzjoni għal 
theddid transkonfinali sejru ta’ natura kimika jew ambjentali, u  l-arranġamenti 
rilevanti u  aġġornati għall-monitoraġġ u  r-reazzjoni bikrija kienu għadhom iridu 
jiġu ttestjati.59 Is-Sistema ta’ Twissija Rapida 
għal theddid ta’ natura kimika: 
RASCHEM.
35 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Is-sistema tal-UE għas-sorveljanza epidemjoloġika b’mod 
ġenerali taħdem tajjeb, iżda jinħtieġ li jsir aktar xogħol biex 
jiġu ottimizzati l-komparabbiltà u  l-kwalità tad- data .
74 
Jenħtieġ li l-Kummissjoni60 tistabbilixxi u  taġġorna proċeduri għall-operat 
tan-netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika kif inhuma żviluppati fl-appli -
kazzjoni tad-dispożizzjonijiet speċifiċi fir-Regolament Fundatur tal-ECDC. Barra 
minn hekk, jenħtieġ li, meta jirrappurtaw informazzjoni dwar is-sorveljanza 
epidemjoloġika u  meta dawn ikunu disponibbli, l-awtoritajiet nazzjonali kompe -
tenti jużaw id-definizzjonijiet tal-każ61 adottati f’konformità mad-Deċiżjoni għal 
kull marda li tittieħed u kwistjoni speċjali ta’ saħħa relatata, li huma inklużi f’lista 
ta’ mard tal-UE. Il-Kummissjoni tadotta definizzjonijiet tal-każ biex tiżgura l-kom -
parabbiltà u  l-kompatibbiltà tad- data  fil-livell tal-Unjoni. L-ECDC jospita u jopera 
l-pjattaforma ta’ sorveljanza epidemjoloġika TESSy li l-Istati Membri jtellgħu 
id-data  ta’ sorveljanza fiha. It-titjib tal-kwalità tad- data  ta’ sorveljanza miġbura 
f’livell Ewropew jikkostitwixxi wieħed mill-objettivi tal-ECDC fl-istrateġija tiegħu 
ta’ sorveljanza fit-tul 2014-2020. Il-Programm Pluriennali Strateġiku tal-ECDC62 
jiddikjara wkoll li l-kwalità tad- data  u l-komparabbiltà fost l-Istati Membri tista’ 
tiżdied.
75 
L-ECDC u l-esperti fis-sorveljanza fl-Istati Membri kkollaboraw biex jiżviluppaw 
standards tas-sorveljanza sabiex jissimplifikaw is-sorveljanza tal-UE u  jtejbu 
l-kwalità tad- data . L-ECDC iqis il-konformità tal-Istati Membri mar-rekwiżiti ta’ 
rappurtar bħala kumplessivament sodisfaċenti. Madankollu, il-kwalità tad- data  
(il-kompletezza u r-rappreżentattività) spiss tkun problematika. L-ECDC wettaq 
valutazzjonijiet speċifiċi tal-kwalità tad- data  fuq tliet63 tipi ta’ mard biex jivvaluta 
l-indikaturi tal-kwalità bħall-kompletezza, il-preċiżjoni u  l-validità. Dawn il-val -
utazzjonijiet identifikaw ħafna nuqqasijiet għal dawn il-kriterji.
76 
Kien ippjanat li proġett operat mill-ECDC mill-2009 ’l hawn, iddedikat għat-titjib 
tal-kwalità tad- data  miġbura mis-sistemi nazzjonali ta’ sorveljanza, jintemm fl-
2011, iżda sa tmiem l-2015 dan kien għadu għaddej. Fl-aħħar nett, skont l-ECDC, 
wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxi għall-problemi fil-kwalità tad- data  huwa 
l-fatt li l-Istati Membri spiss jagħżlu li jużaw definizzjonijiet oħra tal-każ li jkunu 
differenti mid-definizzjonijiet tal-każ tal-UE li ġew stabbiliti minn deċiżjoni ta’ 
implimentazzjoni tal-Kummissjoni tal-201264.
77 
B’mod ġenerali, aħna għalhekk sibna li l-isforzi tal-ECDC biex jindirizza kwis -
tjonijiet fir-rappurtar ta’ data  ta’ sorveljanza epidemjoloġika għadhom ma kinux 
kompletament effettivi biex jiġu żgurati komparabbiltà u kwalità ottimi tad- data . 
L-Istati Membri għadhom jistgħu itejbu dan il-qasam ukoll billi konsistentement 
jużaw definizzjonijiet tal-każ fil-livell tal-UE u jottimizzaw it-twassil tagħhom tad-
data  lill-ECDC.60 Il-Kapitolu III tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE.
61 Definizzjoni tal-każ hija sett ta’ 
kriterji li fuqhom hemm qbil 
komuni u li jridu jiġu ssodisfati 
sabiex jiġu identifikati bi 
preċiżjoni każijiet ta’ theddid 
transkonfinali serju għas-
saħħa, li jkun fil-mira.
62 L-ECDC, il-
Kapitolu  9.1 Surveillance 
(Sorveljanza), it-taqsima 
“Context and future outlook” 
(Kuntest u prospettiva 
għall-futur).
63 L-ECDC jiġbor, janalizza 
u jxerred data  ta’ sorveljanza 
rgward 53 marda li tittieħed 
u kwistjonijiet speċjali ta’ 
saħħa relatati, mit-28 Stat 
Membru tal-Unjoni Ewropea 
(UE) kollha kemm huma, 
u minn 2 mit-3 pajjiżi fiż-Żona 
Ekonomika Ewropea (ŻEE) li 
jifdal (l-Iżlanda u  n-Norveġja).  
http://ecdc.europa.eu/en/
activities/surveillance/Pages/
index.aspx .
64 Id-Deċiżjoni ta’ 
Implimentazzjoni tal-
Kummissjoni 2012/506/UE 
tat-8 ta’ Awwissu 2012 li 
temenda d-Deċiżjoni 
2002/253/KE li tistabbilixxi 
d-definizzjonijiet tal-każ 
għar-rapurtaġġ ta’ mard li 
jinxtered fin-netwerk 
tal-Komunità permezz 
tad-Deċiżjoni Nru  2119/98/KE 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill (ĠU L 262, 
27.9.2012, p. 1).
36 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Il-prestazzjoni tal-Programm tas-Saħħa fir-rigward 
tal-protezzjoni taċ-ċittadini minn theddid għas-saħħa 
wriet dgħufijiet
78 
Aħna eżaminajna jekk il-Programmi tas-Saħħa tal-UE humiex qed jagħtu kon -
tributi effettivi għall-protezzjoni taċ-ċittadini minn theddid għas-saħħa. Dan 
kien jinkludi eżaminar dettaljat tal-immaniġġar mill-Aġenzija Eżekuttiva għall-
Konsumatur, is-Saħħa, l-Agrikoltura u l-Ikel (“Chafea”) u tal-prestazzjoni ta’ 20 azz -
joni (ara l- Anness  III għal ħarsa ġenerali) li kienu ffinanzjati taħt l-objettiv relatat 
ma’ theddid għas-saħħa tat-tieni Programm tas-Saħħa (ara l-paragrafu 11), inklużi 
żjarat lil benefiċjarji koordinaturi ta’ 7 proġetti. Aħna awditjajna wkoll il-progress 
tal-objettiv relatat ma’ theddid għas-saħħa taħt it-tielet Programm tas-Saħħa 
f’termini ta’ azzjonijiet rilevanti fformulati fil-pjanijiet ta’ ħidma annwali, u  l-kejl 
tal-prestazzjoni relatat mill-Kummissjoni. B’mod ġenerali, aħna sibna li l-pre -
stazzjoni tal-Programmi tas-Saħħa, fir-rigward tal-protezzjoni taċ-ċittadini minn 
theddid (transkonfinali serju) għas-saħħa, wriet dgħufijiet. Fil-paragrafi li ġejjin 
aħna nirrappurtaw dwar in-nuqqas ta’ riżultati sostenibbli għall-azzjonijiet kontra 
t-theddid għas-saħħa taħt it-Tieni Programm tas-Saħħa (2008-2013) u dgħufijiet 
fil-kejl tal-indikatur għall-objettiv relatat mat-theddid għas-saħħa taħt it-Tielet 
Programm tas-Saħħa. Għall-perjodu 2014-2016, aħna sibna wkoll livell relattiva -
ment baxx ta’ nfiq fuq l-azzjonijiet kontra t-theddid għas-saħħa, filwaqt li qiesna 
l-importanza u  l-ambizzjoni tal-objettiv rilevanti u  tar-riżorsi disponibbli.
Nuqqas ta’ riżultati sostenibbli għall-azzjonijiet kontra 
t-theddid għas-saħħa taħt it-Tieni Programm tas-Saħħa 
tal-UE
79 
Jenħtieġ li t-Tieni Programm tas-Saħħa65 jikkomplementa, jappoġġa u  jżid valur 
lil-linji politiċi tal-Istati Membri bil-protezzjoni u  l-promozzjoni tas-saħħa tal-
bniedem u  s-sikurezza u  t-titjib tas-saħħa pubblika. Il-Programm għandu tliet 
objettivi, li wieħed minnhom huwa li jtejjeb is-sigurtà tas-saħħa taċ-ċittadini. 
Taħt dan l-objettiv, l-azzjoni koperta fl-ambitu ta’ dan l-awditu hija l-Azzjoni 1.1: 
Il-protezzjoni taċ-ċittadini kontra t-theddid għas-saħħa.
80 
Ir-Regolament Finanzjarju tal-UE jirrikjedi li l-baġit jiġi implimentat f’konformità 
mal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba (jiġifieri l-ekonomija, l-effiċjenza u  l-
effettività). Il-prinċipju tal-effettività jirrikjedi l-ilħuq tal-objettivi speċifiċi stab -
biliti u l-ksib tar-riżultati intenzjonati. Il-Kummissjoni u ċ-Chafea jridu jiżguraw li 
l-azzjonijiet kofinanzjati jikkontribwixxu għall-ilħuq tal-objettivi tal-Programm 
tas-Saħħa. Aħna nqisu wkoll li jenħtieġ li r-riżultati mwassla mill-azzjonijiet iffi -
nanzjati, dment li jkunu ta’ kwalità suffiċjenti, jiġu sostnuti u promossi wara tmi -
em l-azzjonijiet, sabiex jiġi żgurat li jkun hemm impatt u valur miżjud minnhom.65 L-Artikolu 2(1) tad-Deċiżjoni 
Nru 1350/2007/KE.
37 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
81 
Il-biċċa l-kbira mill-14-il proġett66 fil-kampjun tagħna ta’ 20 azzjoni kellhom 
prestazzjoni tajba f’termini ta’ produzzjoni tar-riżultati tanġibbli miftiehma 
(minbarra tnejn, li ġew ikklassifikati miċ-Chafea bħala “raġonevoli” u naqsu milli 
jipproduċu xi wħud mir-riżultati tanġibbli meħtieġa, jew inkella ma kellhomx 
il-kwalità meħtieġa). Madankollu, aħna sibna li ħafna riżultati tanġibbli, anke jekk 
huma prattiċi ħafna jew lesti biex jintużaw (eż. settijiet ta’ għodda, protokolli, 
gwidi) ma kinux qed jintużaw wara li l-proġetti kienu ntemmu, jew inkella ma 
setgħetx tingħata dimostrazzjoni ċara ta’ kif ir-riżultati tanġibbli influwen -
zaw it-tfassil ta’ politika fil-livell nazzjonali jew f’dak tal-UE. Għal 9 mit-12-il 
azzjoni kkompletata li ġew awditjati, aħna identifikajna problemi sinifikanti li 
jikkonċernaw in-nuqqas ta’ sostenibbiltà tar-riżultati, li f’ħafna każijiet ġew identi -
fikati wkoll fin-noti proprji tal-valutazzjoni interna taċ-Chafea, li tħejjew fi tmiem 
dawn il-proġetti (ara l- Kaxxa  5 għal xi eżempji).
82 
Barra minn hekk, aħna sibna li ċ-Chafea u/jew il-Kummissjoni jagħtu feedback 
tekniku limitat ħafna dwar il-kontenut tar-riżultati tanġibbli tal-proġetti, u dwar 
ir-rilevanza tal-politika meta jintemmu l-proġetti. Dan kien ikkonfermat ukoll 
mill-benefiċjarji li aħna żorna fuq il-post. Meta jintemmu, iċ-Chafea tivvaluta 
l-potenzjal tal-proġetti għall-kuntest usà tal-politika u  r-rilevanza tal-azzjoni 
għall-politika tad-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari. Madankollu aħna sibna li 
d-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari, minkejja li għandu aċċess għal dawn il-fajls 
taċ-Chafea, ma janalizzax sistematikament l-informazzjoni inkluża fihom biex 
jivvaluta xi rwol huwa jista’ jkollu fl-avvanzar ulterjuri, fil-livell tal-UE, tar-riżultati 
mmarkati bħala rilevanti għall-politiki tiegħu, jew f’li jippermetti impatt akbar 
u usà fil-livell tal-UE67. Matul iż-żjarat tagħna għand il-koordinaturi tal-proġetti, 
aħna ddiskutejna t-tħassib tagħhom li minkejja l-ammont sinifikanti ta’ attivita -
jiet ta’ tixrid meħtieġa taħt il-ftehim ta’ għotja, huma jsibuha diffiċli biex jilħqu 
udjenzi speċifiċi fil-mira, b’mod partikolari dawk li jfasslu l-politika fil-livell tal-UE 
u f’dak nazzjonali.
Eżempji ta’ proġetti awditjati u  problemi li nstabu
Ix-xogħol tal-awditjar tagħna għal wieħed mill-proġetti fil-kampjun wera li parti mir- riżultati  tal-proġett 
ma setgħux jiġu sostnuti  minħabba li, fil-biċċa l-kbira, in-netwerk tal-ispeċjalisti li jużaw il-pjattaforma 
żviluppata tal-IT waqaf jiffunzjona wara li ntemm il-proġett. Aħna awditjajna wkoll proġett b’komponenti 
estensivi ta’ riċerka, li rriżulta li kien kumpless iżżejjed u kien għali żżejjed. L- objettiv prinċipali ta’ dan il-
proġett ma ntlaħaqx . Dan kien parzjalment dovut għall-fatt li t-tagħlimiet mill-predeċessur tal-proġett ma 
ttiħdux debitament inkunsiderazzjoni, u għalhekk l-ambizzjonijiet kienu ssettjati f’livell għoli wisq. Fit-tielet 
proġett għall-iskrinjar ta’ marda speċifika f’ċerti popolazzjonijiet, aħna sibna li l-proġett kellu suċċess kbir fit-
twassil tal-outputs meħtieġa ta’ kwalità tajba ħafna, iżda li l- outputs  tiegħu ma kinux aġġornati aktar wara 
li l-proġett intemm, u lanqas ma ntużaw b’mod wiesgħa . Għalhekk, il-kontributi ta’ dawn il-proġetti għall-
objettivi relatati mat-theddid għas-saħħa tal-Programm tas-Saħħa, ikunu jonqsu rapidament maż-żmien.Kaxxa  566 Il-kampjun kien jinkludi 14-il 
proġett, azzjoni konġunta 
waħda u 5 azzjonijiet ta’ 
akkwist (ara l- Anness  III).
67 Il-Qorti diġà rrakkomandat 
lill-Kummissjoni biex tevalwa 
l-proġetti ex post  sabiex 
ittejjeb it-tfassil ta’ proġetti li 
ġejjin billi tapplika t-tagħlimiet 
meħuda, ara 
r-Rakkomandazzjoni  2 
tar-Rapport Speċjali 
Nru 2/2009 dwar l-Ewwel 
Programm tas-Saħħa 
(2003-2007).
38 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
83 
L-evalwazzjoni ex post  tal-Programm tas-Saħħa68 elenkat kwistjonijiet simili fejn 
qalet li għalkemm sar sforz konsiderevoli matul it-tieni nofs tal-Programm biex 
jissaħħaħ it-tixrid tal-informazzjoni, kien għad fadal lok għal titjib f’termini ta’ 
sensibilizzazzjoni, fost il-partijiet interessati rilevanti, dwar ir-riżultati69 ta’ azz -
jonijiet kofinanzjati, sabiex l-użu u l-impatt tagħhom jiġi mmassimizzat70. Barra 
minn hekk, ir-rapport ta’ evalwazzjoni identifika li jekk ma jkunx hemm rabtiet 
ta’ politika, huwa diffiċli li jingħelbu l-ostakli għall-implimentazzjoni tar-riżultati 
fl-UE kollha. Skont l-istess rapport, mhux l-azzjonijiet kofinanzjati kollha kienu 
partikolarment effettivi fir-rigward tal-ksib ta’ riżultati u impatti tanġibbli u utli. 
Ir-rapport qal li filwaqt li l-azzjonijiet konġunti (ara l- Kaxxa  6) tipikament jiksbu 
impatt tanġibbli, relattivament spiss li r-riżultati tal-proġetti ma jiġux avvanzati 
u ma jintużawx fil-prattika. Fost raġunijiet oħra, dan kien dovut għal attenzjoni 
insuffiċjenti li ngħatat għal ostakli ewlenin għall-implimentazzjoni u  l-involvi -
ment ta’ faċilitaturi rilevanti71.
84 
Fir-rigward tal-ħames partiti ta’ akkwist (ara l- Anness  III) li aħna awditjajna 
fid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari u fiċ-Chafea, aħna identifikajna wkoll użu 
limitat tal-outputs u evalwazzjoni limitata tar-riżultati. Ir-rakkomandazzjonijiet 
mir-rapporti finali ta’ attività u ta’ evalwazzjoni għall-eżerċizzji u s-sessjonijiet ta’ 
ħidma/it-taħriġ, ġeneralment ma ġewx integrati fi pjanijiet ta’ azzjoni li l-impli -
mentazzjoni tagħhom setgħet tiġi mmonitorjata72. Żewġ eżerċizzji (li saru fl-2011 
u fl-2014) inklużi fil-kampjun tagħna ta’ ħames partiti ta’ akkwist koprew theddid 
ta’ oriġini kimika u  identifikaw ħafna kwistjonijiet u  rakkomandazzjonijiet simili 
u anke identiċi.68 L-evalwazzjoni ex post  
tal-Programm tas-Saħħa 
(2008-2013), 2016.
69 It-test f’dan il-paragrafu huwa 
parafrażi mir-Rapport ta’ 
Evalwazzjoni Ex post . 
Għalhekk, l-użu tat-termini 
“riżultati” u  “impatti” 
hawnhekk mhuwiex 
neċessarjament allinjat 
mal-metodoloġija tal-Qorti.
70 Is-Sommarju Eżekuttiv 
tal-Evalwazzjoni ex post  
tal-Programm tas-Saħħa 
(2008-2013), 2016.
71 Il-Konklużjonijiet tal-
Evalwazzjoni ex post  
tal-Programm tas-Saħħa 
(2008-2013), 2016.
72 Dan kien jikkonċerna wkoll 
erba’ studji akkwistati taħt 
kuntratt qafas tal-2012, li 
għalihom sibna li d-DĠ Saħħa 
u Sikurezza Alimentari ma 
kellux approċċ strutturat 
għall-ġbir 
u d-dokumentazzjoni 
tar-rakkomandazzjonijiet, 
l-identifikazzjoni ta’ azzjonijiet 
rilevanti u l-monitoraġġ 
tal-progress fl-
implimentazzjoni. Dawn 
l-istudji lanqas ma kienu 
tqassmu lill-HSC fiż-żmien 
meta sar l-awditu 
(Ottubru  2015).
Azzjonijiet Konġunti taħt il-Programm tas-Saħħa
Il-Programm tas-Saħħa tal-UE jinkludi strument ta’ finanzjament innovattiv u  promettenti msejjaħ “ Azz -
jonijiet Konġunti ”. Dawn huma ġeneralment kofinanzjati mill-awtortajiet kompetenti li huma responsabbli 
għas-saħħa fl-Istati Membri. Jenħtieġ li l-proposti tal-Azzjonijiet Konġunti jipprovdu dimensjoni Ewropea 
ġenwina. Bejn wieħed u ieħor, l-Azzjonijiet Konġunti inkludew 25 sieħeb73. Il-fatt li l-Azzjonijiet Konġunti jin -
volvu jew jiksbu appoġġ mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għas-saħħa pubblika, għandu jippermetti użu 
aħjar mir-riżultati u impatt akbar tal-politika. Madankollu, minħabba d-daqs sinifikanti tagħhom, huma jieħdu 
aktar żmien biex jitħejjew u jirrikjedu wkoll appoġġ politiku u kofinanzjament nazzjonali. Dan ifisser li, minke -
jja l-potenzjal tagħhom biex iżidu l-użu, fl-UE kollha, tal-outputs prodotti bil-finanzjament mill-Programm 
tas-Saħħa, ma jistax ikun hemm wisq azzjonijiet konġunti sussegwenti f’qasam ta’ politika wieħed.
73 Il-pubblikazzjoni taċ-Chafea dwar Azzjonijiet Konġunti taħt it-Tielet Programm tas-Saħħa (2014-2020).Kaxxa  6
39 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
85 
Żewġ azzjonijiet implimentati taħt arranġamenti amministrattivi maċ-Ċentru 
Konġunt tar-Riċerka ma tkomplewx wara sena u wara sitt snin rispettivament. 
Meta l-ewwel azzjoni għal netwerk ta’ mmudellar epidemjoloġiku ma tkomp -
lietx, il-Kummissjoni ma vvalutatx ir-riżultati tal-azzjonijiet u ma ddokumentatx 
il-kunsiderazzjonijiet tagħha biex tagħlaq l-azzjoni. It-tieni azzjoni tkompliet 
għal sitt snin, mill-2005 sal-2011. Din kienet tikkonċerna pjattaforma tal-iskambju 
tal-informazzjoni għal sitwazzjonijiet tas-saħħa pubblika. Hija ġiet żviluppata fuq 
it-talba tal-Istati Membri bbażata fuq diskussjonijiet fl-HSC, iżda ma tkomplietx 
fl-2012, meta l-Kummissjoni ddeċiediet li tagħlaq is-sistemi eżistenti kollha tal-IT 
li ma kienu integrati f’ebda bażi legali.
86 
Minkejja l-kwistjonijiet ippreżentati hawn fuq, evidentement hemm valur miżjud 
għoli fil-proġetti awditjati, f’termini ta’ netwerking u bini ta’ kapaċità fl-UE 
kollha74. L-għotjiet kollha għall-proġetti jiġu implimentati minn konsorzji ta’ sħab, 
u għalkemm il-firxa ġeografika f’din il-parti tal-Programm tas-Saħħa għadha 
mhijiex ottima u għad hemm ċerta konċentrazzjoni ta’ attivitajiet b’għadd limitat 
ta’ aġenziji nazzjonali, inkisbet ħafna esperjenza. Madankollu, il-Kummissjoni ma 
tiħux biżżejjed azzjoni strutturata, f’kollaborazzjoni mas-sħab, l-aġenziji u l-ku -
mitati tagħha, biex tottimizza ċ-ċirkwit ta’ feedback fil-livell tal-politika. Din hija 
problema, b’mod partikolari minħabba li l-Programm tas-Saħħa huwa programm 
xprunat mill-politika.
87 
Aħna sibna li fit-Tielet Programm tas-Saħħa (2014-2020) (ara wkoll il-paragrafi 89 
sa 94 hawn taħt), kien hemm tranżizzjoni mill-proġetti għall-akkwist75. Dan huwa 
mekkaniżmu ta’ finanzjament differenti li jagħti s-sjieda tal-outputs lill-Kummiss -
joni. Madankollu, kif diġà ssemma fl-Evalwazzjoni ex post  tat-Tieni Programm tas-
Saħħa, hemm riskju li dipendenza eċċessiva fuq kuntratti ta’ servizz tkun ta’ detri -
ment għall-inklużività tal-Programm tas-Saħħa (f’termini ta’ tipi ta’ benefiċjarji 
u l-firxa ġeografika tagħhom). Ix-xogħol tal-awditjar tagħna għat-Tieni Programm 
tas-Saħħa wera (ara l-paragrafu 84) li anke fil-qasam tal-akkwist, iċ-Chafea u l-
Kummissjoni seta’ kellhom prestazzjoni aħjar fl-iżgurar ta’ riżultati sostenibbli.
88 
B’mod ġenerali, is-sostenibbiltà tar-riżultati mhijiex żgurata għall-biċċa l-kbira 
mill-azzjonijiet awditjati taħt l-azzjoni relatata mat-theddid għas-saħħa tat-Tieni 
Programm tas-Saħħa, u dan jillimita l-kontribut tagħhom lejn l-ilħuq tal-objettiv 
li ċ-ċittadini jiġu protetti mit-theddid għas-saħħa. Il-Kummissjoni tista’ tieħu 
azzjoni aktar effettiva biex tagħmilha aktar faċli għall-benefiċjarji li jegħlbu l-
ostakoli għat-tixrid immirat, u biex tivvaluta u tippromwovi r-rilevanza tal-politika 
ta’ azzjonijiet ikkompletati.74 Kif diġà ġie rikonoxxut 
mill-Qorti fil-paragrafu  88 
tar-Rapport Speċjali 
Nru 2/2009 dwar l-Ewwel 
Programm tas-Saħħa 
(2003-2007).
75 Fl-2014, fl-2015 u fl-2016, ma 
kien hemm ebda sejħa għal 
proġetti li jikkonċernaw 
l-objettiv relatat mat-theddid 
għas-saħħa.
40 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Dgħufijiet fil-kejl tal-indikatur għall-objettiv relatat mat-
theddid għas-saħħa taħt it-Tielet Programm tas-Saħħa 
(2014-2020) tal-UE u livell relattivament baxx ta’ nfiq 
fil-perjodu  2014-2016.
89 
It-Tielet Programm tas-Saħħa għall-azzjoni tal-Unjoni fil-qasam tas-saħħa (2014-
2020)76 ikopri erba’ objettivi u  indikaturi speċifiċi, li wieħed minnhom (jiġifieri l-
Objettiv  2) jindirizza t-theddid transkonfinali serju għas-saħħa: “Għall-protezzjoni 
taċ-ċittadini tal-Unjoni minn theddid serju għas-saħħa ta’ natura transkonfinali: 
l-identifikazzjoni u  l-iżvilupp ta’ approċċi koerenti u  l-promozzjoni tal-implimen -
tazzjoni tagħhom għal tħejjija u  koordinazzjoni aħjar f’emerġenzi tas-saħħa”. 
Jenħtieġ li l-objettiv jitkejjel permezz taż-żieda fl-għadd ta’ Stati Membri li 
jintegraw approċċi koerenti fit-tfassil tal-pjanijiet ta’ tħejjija tagħhom (ara wkoll 
il-paragrafi 30 sa 34). Għalhekk, jenħtieġ li l-azzjonijiet iffinanzjati jikkontribwixxu 
għall-ilħuq ta’ dan l-objettiv speċifiku, u jenħtieġ li jkunu stabbiliti metodoloġiji 
biex il-progress jitkejjel b’mod effettiv permezz tal-indikatur speċifiku.
90 
Il-pakkett finanzjarju għall-implimentazzjoni tal-Programm 2014-2020 huwa ta’ 
EUR 449 miljun. Il-kriterji għall-istabbiliment ta’ programmi ta’ ħidma annwali77 
jgħidu li jenħtieġ li jkun hemm distribuzzjoni bilanċjata ta’ riżorsi baġitarji bejn 
l-objettivi differenti tal-Programm.
91 
Aħna analizzajna l-ippjanar pluriennali intern tal-Kummissjoni, li ġie stabbilit fl-
2013, kif ukoll abbozz ta’ aġġornament tal-201678 li rċevejna waqt l-awditu. Għall-
Objettiv 2, inizjalment ġew ippjanati attivitajiet għal tlieta mill-erba’ prijoritajiet 
tematiċi ta’ bażi. Ħarsa ġenerali lejn il-baġit uriet li l-ammont kumplessiv mistenni 
għall-perjodu 2014-2020 għall-Objettiv 2, li jkopri l-mekkaniżmi differenti kollha 
ta’ finanzjament, ikun ta’ EUR 12 069 000, jew 3 %79 tal-ammont totali tal-prog -
ramm fl-erba’ Objettivi kollha.
92 
Anke jekk id-dettalji u  l-aġġustamenti potenzjali tal-analiżi tal-2016 tal-ippjanar 
pluriennali indikattiv, u  tal-bidliet potenzjali għall-Objettiv  2 kienu għadhom 
mhumiex disponibbli fiż-żmien meta sar l-awditu tagħna, l-evidenza wriet li 
kienu ġew inklużi inqas azzjonijiet fil-Programmi ta’ Ħidma Annwali tal-2014 
u tal-2015 milli kien ippjanat inizjalment80. Konsegwentement, il-Programm ma 
kienx miexi kif skedat biex, sal-2020, jintnefqu t-3 % mbassra tar-riżorsi totali 
disponibbli għall-Objettiv 2. Dan jixħet dubju fuq jekk il-livell relattivament baxx 
ta’ nfiq għal dan l-objettiv huwiex biżżejjed biex jintlaħaq dan l-objettiv impor -
tanti u ambizzjuż, u ma jiksibx distribuzzjoni bilanċjata tar-riżorsi baġitarji bejn 
l-objettivi81.76 Ir-Regolament 
(UE) Nru 282/2014.
77 L-Anness  II għar-Regolament 
(UE) Nru 282/2014.
78 L-aġġornament sħiħ tal-2016 
kien għadu għaddej f’dak 
iż-żmien.
79 F’verżjoni aġġornata ta’ dan 
l-immappjar, iċ-ċifri kienu 
żdiedu għal ammont totali 
mbassar ta’ EUR 14 685 000 
għall-Objettiv  2, li 
jirrappreżentaw 3.63  % 
tat-total tal-programm 
tas-saħħa għall-2014-2020.
80 Fl-2014, fl-2015 u fl-2016 ma 
tnedewx sejħiet għal proġetti 
taħt dan l-objettiv.
81 Skont it-tbassir, l-Objettiv 3 se 
jieħu 52.5 % u l-Objettivi 1 u 4 
bejn wieħed u ieħor 20 % 
tar-riżorsi baġitarji 
għall-programm.
41 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
93 
Aħna eżaminajna wkoll jekk kienx hemm metodoloġija ċara għall-kejl tal-
indikatur speċifiku assoċjat mal-Objettiv 2 (ara l-paragrafu 89). B’mod simili 
għall-osservazzjoni tagħna fil-paragrafi 30 sa 34, aħna ma stajniex nidentifikaw 
metodoloġija bħal din. Iċ-Chafea tiġbor ċerta informazzjoni dwar l-implimen -
tazzjoni tal-Programm tas-Saħħa, f’kollaborazzjoni mal-Punti Fokali Nazzjonali 
tal-Programm tas-Saħħa fl-Istati Membri, iżda mhux bl-għan speċifiku li tikkwan -
tifika l-progress taħt dan l-indikatur fuq il-bażi tar-riżultati u l-eżiti tal-proġetti. 
Għalkemm ir-riżultati tal-ftit azzjonijiet li ġew iffinanzjati sa issa taħt l-Objettiv 
2 tat-Tielet Programm tas-Saħħa ma ġewx ivvalutati f’dan l-awditu, aħna nsibu li 
ma hemmx metodoloġija ċara biex jitkejjel il-progress taħt l-indikatur speċifiku 
rilevanti mill-azzjonijiet iffinanzjati.
94 
B’mod ġenerali, il-kejl tal-indikatur għall-objettiv, tat-Tielet Programm tas-Saħħa, 
li ċ-ċittadini jiġu protetti minn theddid transkonfinali serju għas-saħħa wera 
dgħufijiet u kien hemm livell relattivament baxx ta’ nfiq għal dan l-objettiv 
fil-perjodu 2014-2016, li fi kwalunkwe każ kien ħafna aktar baxx minn dak għall-
objettivi prinċipali l-oħra tal-Programm. Dan iqajjem tħassib dwar jekk, sal-2020, 
jistgħux jiġu ffinanzjati għadd suffiċjenti ta’ azzjonijiet rilevanti ta’ politika, biex 
jinkiseb ftit bilanċ bejn l-objettivi u  jkun hemm impatt reali għat-theddid tran -
skonfinali serju għas-saħħa.
Hemm diskrepanzi fil-koordinazzjoni interna tal-
Kummissjoni f’termini tal-attivitajiet relatati mas-
sigurtà tas-saħħa u tal-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-
saħħa pubblika
95 
Aħna eżaminajna jekk il-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni f’termini tal-fi -
nanzjament għas-sigurtà tas-saħħa u  l-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-saħħa pubblika 
hijiex adegwata. B’mod ġenerali, l-awditu żvela li jeżistu għadd ta’ diskrepanzi 
f’din il-koordinazzjoni interna. Il-koordinazzjoni bejn is-servizzi tal-Kummissjoni 
għall-finanzjament għas-sigurtà tas-saħħa minn programmi differenti tal-UE ma 
tiżgurax kompletament il-ksib ta’ sinerġiji. Jeħtieġ li jsir aktar progress fl-operazz -
jonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-istrutturi ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet, tal-
Kummissjoni, u  aħna sibna dgħufijiet fl-immaniġġar mill-Kummissjoni tal-Faċilità 
tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa tagħha.
42 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Il-koordinazzjoni bejn is-servizzi tal-Kummissjoni għall-
finanzjament għas-sigurtà tas-saħħa minn programmi 
differenti tal-UE ma tiżgurax kompletament is-sinerġiji
96 
Sabiex jiġi żgurat li l-objettivi ta’ sigurtà tas-saħħa tal-Programm tas-Saħħa 
jintlaħqu bl-aktar mod effiċjenti, jenħtieġ li x-xogħol tas-servizzi rilevanti fil-Kum -
missjoni u  fl-aġenziji tagħha jkun ikkoordinat b’mod effettiv. Fl-implimentazzjoni 
tal-baġit tal-UE, jeħtieġ li l-Kummissjoni Ewropea tiżgura l-ġestjoni finanzjarja 
tajba u li l-użu tar-riżorsi tal-UE jikseb valur miżjud tal-UE. Jenħtieġ ukoll li l-Kum -
missjoni, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, tiżgura konsistenza u  komplementa -
rjetà ġenerali bejn il-Programm u  politiki, strumenti u  azzjonijiet oħra tal-Unjoni, 
inklużi dawk tal-aġenziji82.
97 
Aħna analizzajna kampjun ta’ 10 proġetti ffinanzjati taħt is-Seba’ Programm 
Kwadru għar-Riċerka (FP7), li jirrappreżenta livell totali ta’ kofinanzjament mill-
UE ta’ bejn wieħed u ieħor EUR 50.8 miljun. Aħna għażilna proġetti b’rilevanza 
potenzjali għall-qasam ta’ politika dwar is-sigurtà tas-saħħa, tad-DĠ Saħħa u Si -
kurezza Alimentari, ibbażat fuq analiżi tal-objettivi tagħhom, li joriġinaw minn 
oqsma differenti tal-programm FP7 (ara l-paragrafu 12) u li huma mmaniġġati 
minn servizzi jew aġenziji differenti tal-Kummissjoni. Aħna analizzajna l-objettivi 
u l-ambitu tal-proġetti, u  l-komplementarjetà tagħhom għall-objettivi rilevanti 
ta’ theddid għas-saħħa tal-Programm tas-Saħħa83.
98 
Id-DĠ Saħħa u  Sikurezza Alimentari huwa ġeneralment involut fl-istrutturi 
u l-proċeduri ta’ koordinazzjoni formali kollha għall-FP7 u għal Orizzont 2020, 
inklużi konsultazzjonijiet bejn is-servizzi għall-pjanijiet ta’ ħidma ta’ Oriz -
zont 2020 u għal deċiżjonijiet rilevanti dwar l-għotjiet. Id-DĠ Riċerka u Inno -
vazzjoni jipparteċipa fil-proċedura ta’ konsultazzjoni tad-DĠ Saħħa u  Sikurezza 
Alimentari għall-Programm tas-Saħħa u għall-qasam ta’ politika usà, u huwa in -
volut fl-evalwazzjoni ta’ proposti ppreżentati taħt il-Programm tas-Saħħa. Id-DĠ 
Riċerka u Innovazzjoni jinsab ukoll fuq il-bord ta’ tmexxija tal-ECDC.82 Ara l-Artikolu 12 tar-
Regolament (UE) Nru 282/2014 
li jistabbilixxi t-Tielet 
Programm tas-Saħħa.
83 Aħna ttestjajna kemm l-unità 
ta’ politika rilevanti fid-DĠ 
Saħħa u Sikurezza Alimentari 
kkoordinat l-involviment 
tagħha jew infurmat lilha 
nfisha dwar azzjonijiet 
rilevanti ffinanzjati mir-Riċerka. 
Matul żjarat lid-DĠ 
Migrazzjoni u Affarijiet Interni, 
lid-DĠ Riċerka u  Innovazzjoni, 
lill-Aġenzija Eżekuttiva 
għar-Riċerka u  lill-Kunsill 
Ewropew tar-Riċerka, aħna 
ddiskutejna l-istrutturi 
kkoordinati stabbiliti 
u ttestjajna r-rilevanza ta’ 
dawn il-proġetti għad-DĠ 
Saħħa u Sikurezza Alimentari.
43 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
99 
Aħna sibna li minkejja n-natura xjentifika tal-proġetti ta’ Saħħa u Sigurtà tal-FP7, 
sitt proġetti li aħna analizzajna wrew rabtiet ċari ma’ ċerti proġetti li eżaminajna 
taħt il-Programm tas-Saħħa tal-UE. Dawn iffukaw spiss fuq it-tħejjija u kellhom 
l-għan li jipproduċu outputs tanġibbli u rilevanti għall-politika. Waħda mir-
raġunijiet potenzjali hija li tnejn mill-proġetti analizzati huma hekk imsejħa 
Azzjonijiet ta’ Koordinazzjoni u ta’ Appoġġ (CSAs). Dawn huma azzjonijiet li ma 
jkoprux ir-riċerka nfisha, iżda pjuttost il-koordinazzjoni u  n-netwerking, it-tixrid 
u l-użu tal-għarfien, jew studji u gruppi ta’ esperti li jassistu l-implimentazzjoni 
tal-programm.
100  
Is-servizzi l-oħra tal-Kummissjoni li ġew intervistati indikaw li, fuq talba mid-
Direttorati Ġenerali responsabbli għall-politiki huma jistgħu jwettqu analiżijiet 
tal-portafolli tal-proġetti tagħhom, iżda d-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari ma 
kienx talab dan għall-qasam tat-theddid għas-saħħa.
101  
L-esperjenza tal-Kummissjoni f’dawn il-programmi ta’ Riċerka, b’mod partikolari 
l-qasam tas-Sigurtà tal-FP784, turi li hemm ħtieġa għal involviment aħjar tal-utenti 
aħħarin biex jiġu involuti aktar biex jiġi żgurat użu aħjar mir-riżultati, simili għall-
problemi li sibna fir-rigward tal-Programm tas-Saħħa (il-paragrafi 79 sa 88 hawn 
fuq). Id-DĠ Migrazzjoni u Affarijiet Interni ħa l-inizjattiva biex jiżviluppa “Commu -
nity of Users for Disaster Risk and Crisis Management” (Komunità tal-Utenti għall-
Immaniġġar tar-Riskji ta’ Diżastri u ta’ Kriżijiet), li tipprovdi forum għal skambji 
tal-informazzjoni bejn l-utenti u l-partijiet interessati. Jenħtieġ li l-forum jiffaċilita 
wkoll is-sinerġiji billi jwettaq stħarriġijiet regolari ta’ proġetti minn sejħiet dif -
ferenti, u billi jorganizza laqgħat ad hoc  għall-iskambju ta’ fehmiet bejn dawk li 
jfasslu l-politika u  l-partijiet interessati, biex jiddiskutu s-sinerġiji. L-immappjar 
komprensiv ta’ azzjonijiet appoġġati mill-UE bħala parti mill-Komunità tal-Utenti 
hija inizjattiva promettenti li potenzjalment tista’ tiġi żviluppata għal oqsma ta’ 
politika jew oqsma tematiċi oħra.
102  
Proġetti li joperaw fl-istess qasam tematiku jistgħu jiġu ffinanzjati minn program -
mi differenti tal-UE. Volumi għoljin ta’ finanzjament mill-UE minn programmi 
tematiċi differenti, u firxa ta’ servizzi tal-Kummissjoni involuti fl-immaniġġar 
tagħhom, jirrikjedu netwerking kumpless bejn is-servizzi tal-Kummissjoni, dawk li 
jfasslu l-politika nazzjonali, l-utenti aħħarin u  l-partijiet interessati l-oħra. Ir-riskju 
ta’ trikkib, għalkemm żgħir, jippersisti, u  għad fadal opportunitajiet biex jinkisbu 
aktar sinerġiji. F’dan il-kuntest, hemm lok għal koordinazzjoni orjentata aktar lejn 
il-politika u  strutturata aħjar, b’mod partikolari għall-politika dwar is-sigurtà tas-
saħħa u għal azzjonijiet relatati. Aħna sibna li d-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari 
seta’ jagħmel xogħol aktar strutturat biex jiffaċilita din it-tip ta’ koordinazzjoni 
u biex ikun jista’ jidderieġi l-feedback dwar il-politika u t-tixrid ta’ riżultati rile -
vanti lejn il-grupp ta’ partijiet interessat proprji tiegħu, u tal-HSC.84 Evalwazzjoni Interim  
tar-Riċerka tal-FP7 dwar 
is-Sigurtà, Sommarju 
Eżekuttiv, Jannar  2011.
44 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
Jeħtieġ li jsir aktar progress fl-operazzjonalizzazzjoni tal-
kooperazzjoni bejn l-istrutturi ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet, 
tal-Kummissjoni
103  
Memorandum ta’ qbil iffirmat f’Mejju 2013 mid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari, 
mid-DĠ Migrazzjoni u  Affarijiet Interni u  mid-DĠ Protezzjoni Ċivili u  Operazzjoni -
jiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej ikopri l-koordinazzjoni tal-istrutturi rispettivi 
tagħhom ta’ mmaniġġjar ta’ kriżijiet85. Jenħtieġ li din il-koordinazzjoni tinkludi at -
tivitajiet trażversali dwar it-theddid transkonfinali serju għas-saħħa fl-oqsma kollha 
fejn sforzi konġunti jkunu ta’ vantaġġ reċiproku. Dan jinkludi taħriġ u eżerċizzji 
dwar tħejjija, valutazzjoni tar-riskju u l-għoti ta’ appoġġ reċiproku, matul il-fażi ta’ 
reazzjoni u meta jinsiltu t-tagħlimiet meħuda wara l-kriżijiet. Huma previsti wkoll 
kanali ta’ komunikazzjoni siguri bejn iċ-ċentri rispettivi tal-kriżijiet.
104  
Il-memorandum ta’ qbil ġie stabbilit biex iżid il-kapaċità tal-UE li tirreaġixxi għal 
emerġenzi multisettorjali kbar. Madankollu, aħna sibna li fiż-żmien meta sar 
l-awditu, kienu għadhom qed jiġu żviluppati proċeduri operattivi standard għall-
implimentazzjoni tal-ftehim. Għalkemm id-DĠ Migrazzjoni u  Affarijiet Intern, id-DĠ 
Protezzjoni Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej u  d-DĠ Saħħa 
u Sikurezza Alimentari kienu attivi fit-tħejjija, fl-ippjanar, fit-tmexxija u fl-utilizzazz -
joni tal-eżiti ta’ sensiela ta’ eżerċizzji konġunti, aħna ma stajniex niksbu evidenza li 
fid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari kien hemm taħriġ, sessjonijiet ta’ ħidma, jew 
laqgħat regolari konġunti u sistematiċi, li kienu jinvolvu l-persunal ewlieni involut 
fl-immaniġġar ta’ kriżijiet u li jopera l-faċilitajiet tal-immaniġġar ta’ kriżijiet tad-
DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari, tad-DĠ Migrazzjoni u Affarijiet Interni u tad-DĠ 
Protezzjoni Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej, kif ippjanat 
fil-ftehim. In-nuqqas ta’ progress fuq dawn il-kwistjonijiet kien dovut, fil-parti l-
kbira, għall-evoluzzjoni tal-kriżi tal-Ebola, meta kien diffiċli li jiġi organizzat xogħol 
ta’ żvilupp.
105  
Ir-rapport dwar il-konferenza tal-2015 dwar it-tagħlimiet meħuda mill-Ebola86 
jinkludi rakkomandazzjonijiet għal azzjonijiet li jirrigwardaw l-immaniġġar ta’ 
kriżijiet fil-livell tal-UE. Huwa ddikjara li jenħtieġ li tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn 
is-sħab fl-oqsma tas-saħħa pubblika u  fl-għajnuna għall-iżvilupp u  atturi ewlenin 
oħra f’diversi livelli, biex il-kunsiderazzjonijiet tas-saħħa pubblika jiġu kkoordi -
nati u  integrati aħjar fil-bini ta’ reżiljenza u  fir-reazzjoni għal emerġenzi. Għal dan 
il-għan, jenħtieġ li jiġu fformulati pjanijiet komuni ta’ reazzjoni u jsiru aktar taħriġ 
u eżerċizzji konġunti, skambji tal-aħjar prattika u  linji gwida transsettorjali. Skont 
ir-rapport, jenħtieġ li ċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni għal Rispons ta’ Emerġenza, tal-
Kummissjoni, jiġi żviluppat aktar bħala pjattaforma ta’ skambju tal-informazzjoni 
u ta’ koordinazzjoni fil-livell tal-UE, fi kriżijiet tas-saħħa pubblika li joriġinaw 
minn barra l-UE, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa. 
Għalkemm il-biċċa l-kbira ta’ dawn ir-rakkomandazzjonijiet kienu indirizzati għad-
DĠ Protezzjoni Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej li jopera 
ċ-Ċentru ta’ Koordinazzjoni għal Rispons ta’ Emerġenza (ERCC), aħna ma sibniex, 
fiż-żmien meta sar l-awditu, pjan ta’ azzjoni speċifiku għall-involviment tad-DĠ 
Saħħa u  Sikurezza Alimentari fis-segwitu għal dawn ir-rakkomandazzjonijiet.85 Jiġifieri HEOF - Faċilità 
tal-Operazzjonijiet tal-
Emerġenzi tas-Saħħa - DĠ 
Saħħa u  Sikurezza Alimentari, 
STAR - Valutazzjoni Strateġika 
u Reazzjoni - DĠ Migrazzjoni 
u Affarijiet Interni u ERCC - 
Ċentru ta’ Koordinazzjoni għal 
Rispons ta’ Emerġenza – DĠ 
Protezzjoni Ċivili 
u Operazzjonijiet tal-Għajnuna 
Umanitarja Ewropej.
86 Rapport fil-Qosor dwar 
il-Konferenza “Lessons learned 
for public health from Ebola 
outbreak in West Africa – how 
to improve preparedness and 
response in the EU for future 
outbreaks” (Tagħlimiet 
meħuda għas-saħħa pubblika 
mit-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika 
tal-Punent  – kif jistgħu jittejbu 
t-tħejjija u r-reazzjoni fl-UE 
għal tifqigħ fil-futur), Mondorf 
les Bains, it-12-
14 ta’ Ottubru 2015, p. 23.
45 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
106  
Il-memorandum ta’ qbil bejn it-tliet Direttorati Ġenerali li jissemmew hawn 
fuq huwa pass importanti biex tiżdied it-tħejjija, fil-livell tal-UE, għal thed -
did transkonfinali serju għas-saħħa u  għal emerġenzi multisettorjali kbar oħra. 
Madankollu, ix-xogħol tal-awditjar tagħna fid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari 
wera li jeħtieġ li jsir aktar progress għall-implimentazzjoni ta’ dan il-memoran -
dum, minkejja l-kooperazzjoni estensiva bejn id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari 
u d-DĠ  Protezzjoni Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej 
matul it-tifqigħa tal-Ebola.
Instabu dgħufijiet fil-ġestjoni mill-Kummissjoni tal-Faċilità 
tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa tagħha
107  
Id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari jopera Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-
Emerġenzi tas-Saħħa li tista’ tiġi attivata f’livell differenti ta’ twissija87 fi żminijiet 
ta’ kriżi tas-saħħa. Aħna qiesna li Faċilità bħal din tirrikjedi approċċ strutturat 
għall-evalwazzjoni ta’ wara l-avveniment. Jeħtieġ li l-pjanijiet ta’ mmaniġġar 
ta’ emerġenzi jiġu aġġornati f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet li saru 
f’evalwazzjoni ta’ wara l-avveniment. Eżempji ta’ arranġamenti bħal dawn jistgħu 
jinstabu wkoll fil-pjan ta’ Emerġenza tas-Saħħa Pubblika tal-ECDC u  fil-proċeduri 
operattivi standard tiegħu88.
108  
Sabiex jissodisfaw ir-rwol tagħhom fl-istrutturi ta’ mmaniġġar u  koordinazzjoni 
ta’ kriżijiet b’mod effettiv, jenħtieġ li l-membri tal-persunal rilevanti jżommu 
l-għarfien tar-rwol potenzjali taghom u tas-sistemi aġġornat, billi jipparteċipaw fi 
programmi ta’ taħriġ. Jeħtieġ li l-organizzazzjoni rilevanti timmonitorja l-għarfien 
u s-sensibilizzazzjoni tal-persunal tagħha fir-rigward tar-rwol tagħhom, 
pereżempju billi timmonitorja l-parteċipazzjoni effettiva tagħhom fit-taħriġ. 
Jeħtieġ li jkunu stabbiliti arranġamenti ċari u adegwati biex jiġi żgurat li organ -
izzazzjoni b’responsabbiltajiet ta’ koordinazzjoni jew immaniġġar ta’ kriżi tkun 
tista’ ssostni l-attivitajiet tagħha fi stat ta’ twissija ta’ livell ogħla għal perjodu 
ta’ żmien imtawwal, u  f’dan ir-rigward għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni 
l-ħtiġijiet tal-persunal.
109  
Il-Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa hija bbażata fuq man -
wal tad-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari89. Dan il-manwal kien ġie aġġornat 
u ssimplifikat wara t-tagħlimiet meħuda mill-kriżi tal-H1N1 tal-2009. Madankollu, 
aħna sibna għadd ta’ dgħufijiet fl-immaniġġar mill-Kummissjoni tal-Faċilità 
tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa. Il-kontenut tal-manwal ma kienx 
aġġornat fiż-żmien meta sar l-awditu. Ma kienx ċar biżżejjed liema partijiet mir-
rakkomandazzjonijiet speċifiċi mill-Eżerċizzju l-kbir Quicksilver tal-201490 kienu 
ntużaw għat-titjib tat-tfassil tiegħu. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ma kinitx 
wettqet evalwazzjoni interna tal-funzjonament tal-Faċilità tal-Operazzjonijiet 
tal-Emerġenzi tas-Saħħa waqt il-kriżi tal-Ebola, u għalhekk il-gwida ma kinitx 
aġġornata kif meħtieġ.87 Jiġifieri aħdar (sitwazzjoni 
normali), oranġjo (avvenimenti 
medji jew maġġuri) u aħmar 
(kriżi akuta).
88 Is-SOP tal-ECDC għall-
Evalwazzjoni ta’ PHE: Jenħtieġ 
li jiġu evalwati l-proċessi ta’ 
attivazzjoni tal-livell 1 jew 2, 
minħabba f’theddida jew 
eżerċizzju ta’ simulazzjoni, 
u jenħtieġ ukoll li t-tagħlimiet 
meħuda jiġu inkorporati 
fl-immaniġġar tal-pjan 
aġġornat għall-PHE.
89 Faċilità tal-Operazzjonijiet 
tal-Emerġenzi tas-Saħħa għal 
ġestjoni kkoordinata ta’ 
emerġenza tas-saħħa 
pubblika fil-livell tal-UE – 
Gwida prattika riveduta 
għall-membri tal-HEOF 
(April 2015).
90 L-Eżerċizzju 
Quicksilver:”Command Post 
Exercise on serious cross-
border threats to health falling 
under the chemical and 
environmental categories” 
(Eżerċizzju tal-Post ta’ Kmand 
dwar it-theddid transkonfinali 
serju għas-saħħa li jaqa’ taħt 
il-kategoriji kimika 
u ambjentali).
46 Osservazzjonijiet tal-awditjar 
110  
Aħna sibna wkoll li ma kienx hemm taħriġ kontinwu tal-persunal rilevanti biex 
jiġi żgurat li dawn ikunu jistgħu jokkupaw ir-rwoli tagħhom fil-Faċilità tal-Oper -
azzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa f’kull ħin, b’mod partikolari meta l-membri 
tal-persunal ma jkunux jagħmlu parti mill-Unità għall-Immaniġġar ta’ kriżijiet 
u tħejjija, iżda li jkunu jistgħu jingħataw dmirijiet jekk jitqajjem l-ogħla livell ta’ 
twissija. Fir-rigward tar-reklutaġġ ta’ persunal matul perjodi ta’ twissija ogħla, 
aħna sibna li kienu stabbiliti biss arranġamenti regolari ta’ kumpens fi ħdan is-sis -
tema ta’ ħinijiet flessibbli tax-xogħol, li mhumiex adegwati biex jindirizzaw l-isfidi 
ffaċċjati mid-DĠ Saħħa u  Sikurezza Alimentari fil-koordinazzjoni tal-immaniġġar 
ta’ emerġenzi futuri tas-saħħa pubblika fil-livell tal-UE, b’mod partikolari meta 
l-emerġenza ddum għal perjodu ta’ żmien twil u  l-persunal jaħdem f’xiftijiet 
mingħajr l-opportunità li jieħu liv kumpensatorju.
111 
Aħna sibna wkoll li l-Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa ma kinitx 
ġiet “evalwata bejn il-pari” minn xi istituzzjoni jew aġenzija oħra, u li bejn l-ECDC 
u d-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari ma kien twettaq ebda skambju speċifiku 
ta’ esperjenzi jew ta’ prattika tajba fir-rigward tat-tfassil u l-operat tal-pjanijiet 
rispettivi tagħhom ta’ mmaniġġar ta’ emerġenzi.
47
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
112  
Id-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni 1082/2013 dwar theddid transkonfinali serju għas-
saħħa jikkontribwixxi biex jinbena u jissaħħaħ qafas komprensiv tal-UE għas-
sigurtà tas-saħħa, u  biex l-Unjoni tkun tista’ tipproteġi liċ-ċittadini tagħha minn 
theddid bħal dan. L-iżvilupp u  l-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni u  l-azzjoni -
jiet relatati ta’ sigurtà tas-saħħa fil-livell tal-UE, inklużi programmi ta’ finanzja -
ment, hija kwistjoni kumplessa minħabba l-ammont kbir ta’ atturi u ta’ strutturi 
kumplessi stabbiliti ġewwa l-pajjiżi u fil-kuntest internazzjonali (ara l- Annessi I u 
II), kif ukoll minn perspettiva legali. L-Istati Membri għandhom ir-responsabbiltà 
prinċipali għall-politika tas-saħħa (ara l-paragrafu 3), u l-azzjoni tal-UE f’dan il-
qasam hija mfassla biss biex tikkumplementa u tappoġġa l-attivitajiet tal-Istati 
Membri. Għalhekk, ir-rwol u r-responsabbiltà tal-Kummissjoni jikkonsistu fil-biċċa 
l-kbira fl-għoti ta’ appoġġ u fit-teħid ta’ azzjoni kumplementari fejn meħtieġ.
113  
Biex tkompli żżid mal-kumplessità, il-frekwenza relattivament għolja ta’ 
emerġenzi serji tirrikjedi attenzjoni kważi kostanti. Kien hemm bosta emerġenzi 
bħal dawn wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni u theddid ġdid jista’ jimmaterjalizza 
malajr, inkluża influwenza pandemika kbira li tista’ tolqot lill-UE. Dan ifisser li 
hemm ħtieġa kważi kontinwa biex l-Istati Membri, id-diversi servizzi rilevanti tal-
Kummissjoni u  l-organizzazzjonijiet internazzjonali jkunu involuti f’azzjonijiet ta’ 
reazzjoni filwaqt li jkomplu x-xogħol sostanzjali u kontinwu ta’ tħejjija.
114  
F’dan l-isfond diffiċli, l-eżistenza tad-Deċiżjoni fiha nfisha, u tal-miżuri u l-pro -
grammi biex jappoġġaw l-implimentazzjoni tagħha, mhijiex bżżejjed biex tiżgura 
l-aħjar protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa 
fl-UE. Barra minn hekk, id-Deċiżjoni hija liġi tal-UE li r-regoli tagħha jeħtieġ li jiġu 
applikati b’mod effettiv u konsistenti minn dawk kollha involuti biex jiġi żgurat 
li l-objettivi tagħha jiġu ssodisfati. Għalhekk, aħna vvalutajna jekk il-qafas tal-UE 
għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa kienx 
implimentat b’mod adegwat. Meta għamilna dan, aħna ffukajna fuq l-implimen -
tazzjoni effettiva tal-oqsma innovattivi u li kienu diġà jeżistu qabel id-Deċiżjoni 
(ara l-paragrafi 7 sa 9). Aħna indirizzajna wkoll il-mistoqsijiet dwar jekk il-Prog -
rammi tas-Saħħa tal-UE kinux qed jagħtu kontributi effettivi għall-protezzjoni 
taċ-ċittadini minn theddid għas-saħħa u  jekk il-koordinazzjoni interna tal-Kum -
missjoni f’termini tal-finanzjament għas-sigurtà tas-saħħa u  l-immaniġġar ta’ 
kriżijiet tas-saħħa pubblika kinitx adegwata (ara l-paragrafi 15 u 17).
48 Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet 
115  
Il-konklużjoni kumplessiva tagħna hija li d-Deċiżjoni  1082/2013 dwar thed -
did transkonfinali serju għas-saħħa tirrappreżenta pass importanti fl-indirizzar, 
b’mod aħjar, ta’ theddid bħal dan fl-UE. Madankollu, dgħufijiet sinfikanti fil-livell 
tal-Istati Membri u  tal-Kummissjoni jaffettwaw l-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni 
u l-qafas relatat tal-UE. Filwaqt li n-natura u l-iskala ta’ theddid futur mhumiex 
magħrufa u jistgħu jevolvu, jeħtieġ li jsir aktar biex dawn id-dgħufijiet jiġu indi -
rizzati, u biex l-Unjoni tkun tista’ tibbenefika bis-sħiħ mill-mekkaniżmi stabbiliti 
tagħha.
116  
Aħna sibna li l-implimentazzjoni u  l-iżvilupp tal-innovazzjonijiet introdotti mid-
Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa (il-paragrafu  21), minn 
mindu din daħlet fis-seħħ f’Diċembru 2013, ixxekklu minn dewmien, li potenzjal -
ment naqqas il-funzjonament effettiv tagħhom. Il-konsultazzjoni bejn l-Istati 
Membri u l-Kummissjoni dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni għal theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa, ġiet inizjata kif meħtieġ. Madankollu, il-proċeduri 
għall-ksib u l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti bil-ħsieb li jiġu kkoordinati aħjar 
l-isforzi fir-rigward tat-tħejjija, għadhom mhumiex robusti biżżejjed i  għadhom 
ma wasslux riżultati ċari (il-paragrafi 22 sa 29). Fir-rigward tal-kejl tal-prestazzjoni, 
mill-Kummissjoni, għall-implimentazzjoni tal-qasam ta’ politika tat-theddid tran -
skonfinali għas-saħħa, aħna sibna li elementi ewlenin tal-objettiv u  l-indikatur 
speċifiċi tal-Kummissjoni mhumiex iddefiniti u maqbula b’mod ċar mal-Istati 
Membri, biex jiġi żgurat li l-partijiet interessati kollha jaħdmu lejn l-istess objettivi 
(il-paragrafi 30 sa 34).
117  
Aħna sibna wkoll li: ir-rwol tal-ECDC fir-rigward tat-tħejjija ġenerika mhuwiex 
ifformalizzat b’mod suffiċjenti, u dan jista’ jillimita l-kapaċità tiegħu li jippjana 
b’mod xieraq il-kompiti relatati tiegħu fuq terminu twil, jew li jirreaġixxi b’mod 
effettiv għal talbiet ta’ assistenza (il-paragrafi 35 sa 39); l-Istati Membri wrew reat -
tività insuffiċjenti biex iħaffu l-akkwist konġunt ta’ tilqima kontra l-influwenza 
pandemika (il-paragrafi 40 sa 43); u, li l-UE ma għandhiex mekkaniżmu biex 
tindirizza ħtiġijiet urġenti għal kontromiżuri mediċi fi ħdan il-qafas tad-Deċiżjoni 
dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa (il-paragrafu 42). Fl-aħħar nett, ix-
xogħol u r-rwol tal-HSC urew li huma importanti ħafna, iżda dan qed jiffaċċja xi 
sfidi strateġiċi u operazzjonali li jridu jiġu indirizzati sabiex ikun jista’ jagħmel użu 
sħiħ mill-mandat b’saħħtu tiegħu (il-paragrafi 44 sa 52), u b’hekk jiżgura l-ogħla 
livell possibbli ta’ protezzjoni kontra t-theddid għas-saħħa fl-UE; dan huwa relatat 
ukoll mal-iżgurar li r-regoli dwar il-koordinazzjoni tar-reazzjoni li jinsabu fid-
Deċiżjoni jistgħu jiġu applikati b’mod effettiv (il-paragrafi 53 sa 55).
49 Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet 
118  
Huwa neċessarju li jitħaffu l-iżvilupp u  l-implimentazzjoni tal-innovazzjonijiet in -
trodotti bid-Deċiżjoni, u li jiġu indirizzati l-isfidi operazzjonali u strateġiċi li jifdal 
għall-HSC. Dan jirrikjedi fehim komuni aħjar, bejn l-Istati Membri u  l-Kummissjoni, 
tal-objettivi u  l-prijoritajiet konġunti għall-isforzi msaħħa ta’ koordinazzjoni u  ta’ 
skambju tal-informazzjoni taħt id-Deċiżjoni, b’mod partikolari fl-oqsma tal-ippja -
nar ta’ tħejjija, tal-akkwist konġunt u  tal-organizzazzjoni tax-xogħol tal-HSC fuq 
terminu twil. Għall-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni, waħda mill-isfidi addiz -
zjonali hija li jitqiesu l-iżviluppi li qed iseħħu fil-kuntest internazzjonali usà, kif 
deskritt fil-qosor fil- Kaxxa  3 u fl- Anness  I.
Rakkomandazzjoni  1
Sabiex jitħaffu l-iżvilupp u  l-implimentazzjoni tal-innovazzjonijiet introdotti mid-
Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, u jiġu indirizzati l-isfidi 
operazzjonali u  strateġiċi li jifdal għall-HSC:
a) jenħtieġ li  l-Kummissjoni tipproponi lill-HSC biex jiżviluppa  pjan direzz -
jonali strateġiku tal-HSC għall-implimentazzjoni u  l-iżvilupp tad-Deċiżjoni. 
Filwaqt li d-Deċiżjoni ma tirrikjedix l-issettjar ta’ miri u indikaturi, jenħieġ li 
dan il-pjan direzzjonali jirrifletti prijoritajiet konġunti, b’mod partikolari dwar 
il-koordinazzjoni tal-ippjanar ta’ tħejjija biex jiġi ffaċilitat fehim komuni ta’ 
kif jistgħu jinkisbu riżultati aktar ċari lejn l-2020. Jenħieġ li x-xogħol f’dan il-
qasam jieħu kont tal-inizjattivi internazzjonali f’dan id-dominju, li b’mod par -
tikolari jiġu applikati permezz ta’ evalwazzjoni bejn il-pari jew mekkaniżmi ta’ 
valutazzjoni esterna. Jekk ikun possibbli, jenħtieġ li dan ix-xogħol jieħu wkoll 
kont tal-gwida dwar it-tħejjija li diġà ġiet żviluppata fil-livell tal-UE;
b) jenħtieġ li l- Kummissjoni  tiżgura li t-tagħlimiet meħuda mill-ewwel ċiklu ta’ 
rappurtar dwar l-ippjanar ta’ tħejjija jiġu applikati għas-sensiela ta’ rappur -
tar li jmiss fl-2017, u li ttejjeb ir-rappurtar tagħha dwar il-prestazzjoni għall-
implimentazzjoni tad-Deċiżjoni lejn l-2020. Jenħtieġ li hija tiżgura li l-progress 
irrappurtat ikun preċiż u bbażat fuq metodoloġiji maqbula mal-Istati Membri 
fejn rilevanti;
c) jenħtieġ li l- Kummissjoni, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri , tidentifika 
kif isir l-aħjar użu mill-gruppi ta’ ħidma tal-HSC u tiżgura li xogħolhom ikun 
strutturat tajjeb madwar kwistjonijiet tekniċi u li jservi bħala input għall-HSC. 
Jeħtieġ li l-gruppi ta’ ħidma diġà stabbiliti japplikaw it-termini ta’ referenza 
tagħhom mill-2017 ’il quddiem u jwasslu r-riżultati, ibbażat fuq pjanijiet ta’ 
ħidma annwali u objettivi identifikati b’mod ċar. Dan japplika wkoll għall-
grupp ta’ ħidma tal-HSC għat-tħejjija u għax-xogħol tiegħu biex jiżviluppa 
mekkaniżmu tal-UE għall-indirizzar ta’ ħtiġijiet urġenti għal kontromiżuri 
mediċi;
d) jenħtieġ li l- Kummissjoni u l-Istati Membri  jiżguraw li x-xogħol fuq l-ak -
kwist konġunt ta’ tilqima kontra l-influwenza pandemika taċċelera u twassal 
ir-riżultati mill-aktar fis possibbli.
50 Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet 
119  
Fir-rigward tal-implimentazzjoni effettiva tas-sistemi eżistenti għal twissija bikrija 
u reazzjoni u  għal sorveljanza epidemjoloġika (il-paragrafu  56), li għalihom id-
Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tipprovdi l-bażi legali, 
aħna sibna li b’mod ġenerali dawn is-sistemi ilhom joperaw għal snin sħaħ u li 
r-rwol importanti tagħhom fil-livell tal-UE huwa rikonoxxut b’mod wiesa’ mill-
partijiet interessati. Madankollu, għat-twissija bikrija u  r-reazzjoni aħna sibna 
li hemm lok biex isir titjib għall-EWRS, inkluż għal proċeduri u proċessi relatati 
għall-għarfien tas-sitwazzjoni u  l-ġestjoni ta’ inċidenti, u  l-organizzazzjoni tal-
komunità tal-utenti tal-EWRS (il-paragrafi 57 sa 68). Barra minn hekk, l-approċċ 
aġġornat, fil-livell tal-UE, għat-twissija bikrija u  r-reazzjoni għal tħeddid kimiku 
u ambjentali serju kien għadu ma ġiex ittestjat (il-paragrafi 69 sa 73). Fl-aħħar 
nett, is-sistema ta’ sorveljanza epidemjoloġika ġeneralment taħdem tajjeb, iżda 
jinħtieġ li jsir aktar xogħol mill-ECDC u mill-Istati Membri biex jiġu żgurati l-ogħla 
livell ta’ kumparabbiltà u ta’ kwalità tad- data  ta’ sorveljanza (il-paragrafi 74 sa 77).
Rakkomandazzjoni  2
Sabiex tkompli ttejjeb l-EWRS u tiżviluppa aktar soluzzjonijiet integrati 
għal proċeduri relatati ma’ ġestjoni tar-riskju, jenħtieġ li l-Kummissjoni, 
f’kooperazzjoni mal-Istati Membri u mal-ECDC :
a) teżamina u tipproponi, fl-2017, alternattivi għall-immodernizzar u t-tisħiħ tal-
EWRS. Jenħtieġ li dan jinkludi alternattivi integrati jew komplementari għall-
għarfien tas-sitwazzjoni u  l-ġestjoni ta’ inċidenti fil-livell tal-UE għat-theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa;
b) tikseb feedback regolari mill-utenti dwar soluzzjonijiet integrati għall-
ġestjoni tar-riskju kif ukoll dwar l-operazzjoni u  l-iżvilupp tal-EWRS.
120  
Fir-rigward tal-objettivi, tal-Programm tas-Saħħa, li ċ-ċittadini jiġu protetti minn 
tħeddid (transkonfinali serju) għas-saħħa (il-paragrafu  78), aħna sibna li l-pres -
tazzjoni tiegħu wriet dgħufijiet Il-biċċa l-kbira mill-azzjonijiet awditjati relatati 
mat-theddid għas-saħħa, mit-Tieni Programm tas-Saħħa (2008-2013), minkejja li 
kellhom prestazzjoni tajba f’termini ta’ produzzjoni tar-riżultati tanġibbli maqbu -
la, urew nuqqas ta’ riżultati sostenibbli (il-paragrafi 79 sa 88), illimita l-kontribut 
tagħhom lejn l-ilħuq tal-objettiv li ċ-ċittadini jiġu protetti minn theddid għas-
saħħa. Għalkemm din mhijiex osservazzjoni ġdida, hija tenfasizza l-fatt li jeħtieġ 
li l-Kummissjoni tagħmel aktar, f’konsultazzjoni mal-partjiiet interessati tagħha, 
biex ittejjeb il-prestazzjoni dwar din il-kwistjoni. Barra minn hekk, aħna sibna 
dgħufijiet fil-kejl tal-indikatur għall-objettiv relatat mat-theddid għas-saħħa taħt 
it-Tielet Programm tas-Saħħa, kif ukoll livell relattivament baxx ta’ nfiq għal dan 
l-objettiv partikolari fil-perjodu  2014-2016, li jissuġġerixxi li huwa diffiċli li jiġu 
ffinanzjati għadd suffiċjenti ta’ azzjonijiet rilevanti ta’ politika taħt dan l-objettiv 
biex jiġi żgurat li l-ilħuq tal-objettiv ikollu impatt reali lejn l-2020 (il-paragrafi 89 
sa 94).
51 Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni  3
Sabiex jindirizzaw id-dgħufijiet prinċipali identifikati fil-prestazzjoni tal-Prog -
ramm tas-Saħħa għall-azzjonijiet li jindirizzaw it-theddid għas-saħħa, jenħtieġ li 
l-Kummissjoni :
a) teżamina u tipproponi alternattivi, fl-2017, biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà 
għolja tar-riżultati għal azzjonijiet relatati mat-theddid għas-saħħa li huma 
ffinanzjati taħt il-Programm tas-Saħħa lejn l-2020. Jenħtieġ li dawn jinkludu 
identifikazzjonijiet aktar b’saħħithom tal-ħtiġijiet u tar-rilevanza tal-politika 
meta l-azzjonijiet ikunu qed jiġu pprogrammati, iżda wkoll analiżi aktar kol -
laborattiva, bejn id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari u ċ-Chafea, tar-rilevanza 
tal-politika ta’ azzjonijiet li jkunu għadhom għaddejjin u ta’ azzjonijiet ikkom -
pletati reċentement, bil-ħsieb li jiġu identifikati alternattivi għall-promozzjoni 
tal-użu minn riżultati ta’ kwalità tajba (ara wkoll ir-Rakkomandazzjoni 4);
b) tiddefinixxi u taqbel, f’konsultazzjoni mal-Istati Membri, dwar metodoloġija 
ċara għall-ġbir ta’ informazzjoni dwar il-prestazzjoni li tkun meħtieġa għar-
rappurtar tal-progress lejn l-2020, taħt l-indikatur speċifiku għat-theddid 
għas-saħħa fit-Tielet Programm tas-Saħħa (ara r-Rakkomandazzjoni  1).
c) tidentifika b’mod ċar, fl-2017, għas-snin li fadal tal-Programm tas-Saħħa sal-
2020, liema prijoritajiet taħt l-objettiv li ċ-ċittadini jiġu protetti minn theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa jipprovdu opportunitajiet għal finanzjament 
ta’ azzjonijiet rilevanti ta’ politika lejn l-2020 (ara r-Rakkomandazzjoni 3(a)).
121  
Fl-aħħar nett, l-awditu żvela li, minkejja firxa wiesgħa ta’ mekkaniżmi ta’ koordi -
nazzjoni, jeżistu għadd ta’ diskrepanzi relatati mal-koordinazzjoni interna tal-
Kummissjoni ta’ attivitajiet relatati mas-sigurtà tas-saħħa f’servizzi u programmi 
differenti, biex jiġi żgurat li jsir użu sħiħ minn sinerġiji potenzjali. Fil-kuntest 
ta’ volumi għoljin ta’ finanzjament mill-UE minn programmi tematiċi differenti 
u firxa ta’ servizzi tal-Kummissjoni involuti fl-implimentazzjoni tagħhom, li jir -
rikjedu netwerking kumpless bejn is-servizzi tal-Kummissjoni, dawk li jfasslu 
l-politika fil-livell nazzjonali, l-utenti aħħarin u partijiet interessati oħra, hemm 
lok għal koordinazzjoni aħjar orjentata lejn il-politika u  koordinazzjoni struttu -
rata aħjar (il-paragrafi 96 sa 102). Aħna sibna wkoll li aktar xogħol huwa meħtieġ 
biex il-ftehimiet eżistenti għall-kooperazzjoni bejn l-istrutturi tal-Kummissjoni 
ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet jibdew joperaw bis-sħiħ (il-paragrafi 103 sa 106), u li 
l-immaniġġar mid-DĠ  Saħħa u  Sikurezza Alimentari tal-Faċilità tal-Operazzjoniji -
et tal-Emerġenzi tas-Saħħa tagħha wera dgħufijiet li jistgħu jxekklu l-prestazzjoni 
tagħha meta jiġu indirizzati kriżijiet futuri tas-saħħa fl-UE (il-paragrafi 107 sa 111).
52 Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni  4
Sabiex telimina l-lakuni fil-koordinazzjoni interna tal-Kummissjoni f’termini ta’ 
attivitajiet rilevanti għas-sigurtà tas-saħħa u għall-immaniġġar ta’ kriżijiet tas-
saħħa pubblika, u biex ittejjeb it-tfassil tal-Faċilità tagħha tal-Operazzjonijiet 
tal-Emerġenzi tas-Saħħa:
a) jenħtieġ li l-Kummissjoni  tiddefinixxi, mill-2017 ’il quddiem, approċċ aktar 
strutturat u  ddettaljat għall-koordinazzjoni bejn id-DĠ Saħħa u  Sikurezza Ali -
mentari u servizzi oħra tal-Kummissjoni li jwettqu attivitajiet rilevanti għas-
sigurtà tas-saħħa, inkluż l-immappjar ta’ attivitajiet fil-passat, li għadhom 
għaddejjin u dawk ippjanati. Huwa mistenni li dan jippermetti li ssir l-iden -
tifikazzjoni ta’ sinerġiji potenzjali u  li tissaħħaħ il-kooperazzjoni dwar kwist -
jonijiet komuni, bħall-użu limitat ta’ outputs għal azzjonijiet ikkofinanzjati 
mill-UE u li l-partijiet interessati jkunu jistgħu jimmiraw aħjar lejn dawk li 
jfasslu l-politika;
b) jenħtieġ li l-Kummissjoni  tieħu azzjoni immedjata biex tħaddem l-Memo -
randum ta’ Qbil għall-istrutturi ta’ mmaniġġar ta’ kriżijiet bejn id-DĠ Saħħa 
u Sikurezza Alimentari, id-DĠ Migrazzjoni u Affarijiet Interni u d-DĠ Protezz -
joni Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej; dan jinkludi 
l-organizzazzjoni ta’ attivitajiet konġunti ta’ tagħlimiet meħuda u taħriġ 
reċiproku dwar l-oqsma u s-sistemi ta’ politika, kif ukoll l-istabbiliment ta’ 
proċeduri operattivi standard;
c) jenħtieġ li mingħajr dewmien, il-Kummissjoni  tanalizza l-Faċilità tal-Oper -
azzjonijiet tal-Emerġenzi tas-Saħħa tagħha u  tiżgura li: din hija aġġornata 
f’konformità mat-tagħlimiet meħuda mill-kriżi tal-Ebola u minn eżerċizzji kbar 
fil-livell tal-UE; li jkun hemm stabbilit pjan ta’ taħriġ kontinwu u mmonitorjat 
għall-persunal kollu rilevanti potenzjalment involut fl-operazzjonijiet tagħha; 
u jekk ikun possibbli, tiskambja fehmiet mal-ECDC u mad-DĠ Protezzjoni 
Ċivili u  Operazzjonijiet tal-Għajnuna Umanitarja Ewropej b’mod partikolari 
dwar it-tfassil tal-manwali jew l-istrutturi rispettivi tagħhom ta’ mmaniġġar 
ta’ kriżijiet.
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla  I, immexxija mis-Sur Phil WYNN 
OWEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tal-5  ta’ Ottubru  2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Klaus-Heiner LEHNE
 President

53
 Annessi
Ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni fil-kuntest internazzjonali
Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa 2005 (IHR 2005)
1. Ir-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa 1969 tal-WHO ġew kompletament riveduti u sostitwiti mill-IHR 
(2005), li daħlu fis-seħħ fl-2007  . L-objettiv tal-IHR huwa li jipprevienu, jipproteġu, jikkontrollaw u jipprovdu 
reazzjoni tas-saħħa pubblika għat-tixrid internazzjonali tal-mard, b’modi li jkunu proporzjonati u ristretti 
għar-riskji għas-saħħa pubblika, u li jevitaw interferenza mhux meħtieġa fit-traffiku l-kummerċ internaz -
zjonali1. L-IHR 2005 jirrikjedu li l-Istati Partijiet jirrappurtaw lill-WHO kull avveniment li jista’ jikkostitwixxi 
emerġenza tas-saħħa pubblika ta’ tħassib internazzjonali, indipendentement mill-oriġini tagħha, u  li 
jiżviluppaw, isaħħu u  jmantnu kapaċitajiet ewlenin tas-saħħa pubblika għas-sorveljanza u  r-reazzjoni billi 
jużaw riżorsi nazzjonali eżistenti bħall-pjanijiet nazzjonali għat-tħejjija għall-influwenza pandemika. L-IHR 
huma maħsuba wkoll biex inaqqsu r-riskju tat-tixrid tal-mard f’ajruporti u f’portijiet internazzjonali, u f’punti 
ta’ qsim tal-fruntiera fuq l-art, u jirrikjedu l-istabbiliment ta’ Punti Fokali tal-IHR fil-livell Nazzjonali u tal-
WHO għal komunikazzjoni urġenti.
2. L-IHR (2005) ma jinkludu l-ebda mekkaniżmu ta’ infurzar għall-Istati li jonqsu milli jikkonformaw mad-
dispożizzjonijiet tagħhom. Il-WHO timmonitorja l-implimentazzjoni tal-IHR, u toħroġ u taġġorna linji 
gwida rilevanti. Il-bordijiet ta’ esperti u l-Kumitati ta’ Analiżi tagħha janalizzaw ukoll l-effettività tal-IHR 
f’sitwazzjonijiet ta’ emerġenza, bħal ma sar, pereżempju, wara t-tifqigħa tal-Ebola (ara l- Kaxxa  3 fir-rapport 
għal aktar informazzjoni dwar dan).
Emerġenzi tas-Saħħa Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali (“PHEIC”)
3. Taħt l-IHR, emerġenza tas-saħħa pubblika ta’ tħassib internazzjonali tirreferi għal avveniment straordinarju 
tas-saħħa pubblika li jikkostitwixxi riskju għas-saħħa pubblika għal Stati oħra permezz tat-tixrid internaz -
zjonali tal-mard u  li potenzjalment jirrikjedi reazzjoni internazzjonali kkoordinata. Il-PHEIC tiġi ddikjarata 
mid-Direttur Ġenerali tal-WHO bbażat fuq rakkomandazzjoni mill-Kumitat ta’ Emerġenza. Ladarba tiġi ddik -
jarata PHEIC, il-WHO hija meħtieġa tirreaġixxi f’”ħin reali” għall-emerġenza. Id-Direttur Ġenerali tal-WHO, as -
sistit mill-Kumitat ta’ Emerġenza, jiżviluppa u jirrakkomanda l-miżuri kritiċi tas-saħħa biex jiġu implimentati 
mill-Istati Partijiet.
L-IHR u l-UE
4. L-Istati Membri kollha tal-UE huma Stati Partijiet tal-WHO u jirrappurtaw lill-WHO, eż. permezz ta’ kwestjon -
arji u awtovalutazzjonijiet, dwar l-implimentazzjoni tagħhom tal-IHR. L-UE nfisha mhijiex membru tal-WHO, 
u għalhekk mhijiex parti mill-IHR. Madankollu, l-IHR jirrikonoxxu r-rwol potenzjal tal-UE bħala “organizzazz -
joni reġjonali għall-integrazzjoni ekonomika” u  jiddikjaraw li mingħajr preġudizzju għall-obbligi tagħhom 
taħt dawn ir-Regolamenti, l-Istati Partijiet li huma menbri ta’ organizzazzjoni reġjonali għall-integrazzjoni 
ekonomika għandhom japplikaw, fir-relazzjonijiet reċiproċi tagħhom, ir-regoli komuni fis-seħħ f’dik l-
organizzazzjoni reġjonali għall-integrazzjoni ekonomika. Il-Kummissjoni u  l-ECDC jikkoordinaw l-attivitajiet 
tagħhom mal-WHO fil-livell tal-politika2 u f’dak tekniku, inkluża l-kondiviżjoni tal-informazzjoni għall-
komunikazzjoni tar-riskji u  l-aċċess għal qari ta’ data  f’ċerti sistemi ta’ twissija (bħas-Sistema ta’ Informazz -
joni dwar l-Avvenimenti (Event Information System) tal-WHO u l-EWRS tal-UE). Id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/
UE introduċiet ukoll l-innovazzjoni ta’ dikjarazzjoni ta’ emerġenza tas-saħħa pubblika mill-Kummissjoni, 
iżda din hija sinifikattivament differenti minn dikjarazzjoni ta’ PHEIC mid-Direttur Ġenerali tal-WHO (ara 
l-Kaxxa  A).Anness  I
1 International Health Regulations (Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa) (2005), it-Tieni Edizzjoni, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa 2008.
2 Ara pereżempju d-Dikjarazzjoni Konġunta 2010 (id-”Dikjarazzjoni ta’ Moska”) li tiddeskrivi fil-qosor il-kooperazzjoni bejn il-WHO u l-Kummissjoni, 
kif ukoll aġġornamenti rilevanti dwar is-sit web pubbliku tad-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari. Ġie stabbilit ukoll ftehim amministrattiv bejn l-ECDC 
u l-WHO.
54 Annessi Anness  I Kaxxa A – Dikjarazzjoni ta’ Emerġenza tas-Saħħa Pubblika fl-UE
Kif huwa spjegat hawn fuq, it-terminu Emerġenza tas-Saħħa Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali huwa 
ddefinit fir-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa bħala avveniment straordinarju li huwa ddeterminat, kif 
ipprovdut f’dawn ir-Regolamenti: li jikkostitwixxi riskju għas-saħħa pubblika għal Stati oħra permezz tat-
tixrid internazzjonali tal-mard; u  li potenzjalment jirrikjedi reazzjoni internazzjonali kkoordinata. Ir-respon -
sabbiltà li jiġi ddeterminat jekk avvenimenti huwiex f’din il-kategorija hija tad-Direttur Ġenerali tal-WHO 
u tirrikjedi t-tlaqqigħ ta’ kumitat ta’ esperti – il-Kumitat ta’ Emerġenza tal-IHR.
Waħda mill-innovazzjonijiet tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE hja li l-Kummissjoni issa tista’ tiddikjara sit -
wazzjoni ta’emerġenza tas-saħħa pubblika għall-UE. Skont l-Artikolu  12, il-Kummissjoni tista’ tirrikonoxxi 
sitwazzjoni ta’ emerġenza tas-saħħa pubblika relata ma’: (a) epidemiji ta’ influwenza tal-bniedem li jitqiesu 
li għandhom potenzjal pandemiku, fejn id-Direttur Ġenerali tal-WHO jkun ġie infurmat iżda ma jkunx għadu 
adotta deċiżjoni li tiddikjara sitwazzjoni ta’ influwenza pandemika f’konformità mar-regoli applikabbli tal-
WHO; jew (b) każijiet li mhumiex dawk imsemmijin fil-punt (a), fejn id-Direttur Ġenerali tal-WHO jkun ġie 
infurmat u ma jkunx għadu adotta deċiżjoni li tiddikjara emerġenza tas-saħħa pubblika ta’ tħassib internazz -
jonali f’konformità mal-IHR, u fejn:
(i) it-theddida transkonfinali serja għas-saħħa inkwistjoni tipperikola s-saħħa pubblika fil-livell tal-Unjoni;
(ii) il-ħtiġijiet mediċi ma jintlaħqux fir-rigward ta’ dik it-theddida, li jfisser li l-ebda metodu sodisfaċenti ta’ 
dijanjosi, prevenzjoni jew trattament ma jkun awtorizzat fl-Unjoni jew, minkejja l-eżistenza ta’ metodu 
bħal dan, l-awtorizzazzjoni ta’ prodott mediku xorta waħda jkun ta’ vantaġġ terapewtiku kbir ħafna 
għal dawk affettwati.
L-Artikolu 13 imbagħad iżid li dan ir-rikonoxximent ta’ sitwazzjoni ta’ emerġenza skont l-Artikolu 12(1), 
għandu jkollu l-effett legali uniku li jippermetti l-applikazzjoni tal-punt  2 tal-Artikolu  2 tar-Regolament (KE) 
Nru 507/20063 jew, fejn ir-rikonoxximent jikkonċerna b’mod speċifiku epidemiji ta’ influwenza tal-bniedem 
li jitqiesu li għandhom potenzjal pandemiku, li jippermetti l-applikazzjoni tal-Artikolu  21 tar-Regolament 
(KE) Nru 1234/20084. Dan ifisser li l-iskop tad-dikjarazzjoni ta’ emerġenza taħt l-Artikolu  12 tad-Deċiżjoni 
Nru 1082/3013/UE huwa ristrett biss għall-awtorizzazzjoni rapida għal kontromiżuri mediċi għal pandemiji, 
u għall-operazzjonalizzazzjoni tal-leġiżlazzjoni farmaċewtika. L-applikazzjoni tagħha hija ħafna aktar limi -
tata meta mqabbla ma’ dikjarazzjoni ta’ Emerġenza tas-Saħħa Pubblika ta’ Tħassib Internazzjonali mill-WHO, 
minkejja li jistgħu jseħħu sitwazzjonijiet fejn theddida transkonfinali serja għas-saħħa, minn kwalunkwe 
oriġini potenzjali, taffettwa speċifikament lill-UE u mhux neċessarjament il-komunità globali usa’ li għaliha 
l-WHO hija responsabbli. Ifisser ukoll li ma hemm l-ebda skala tal-UE għal livelli ta’ twissija (eż. dak marbut 
mar-Regoli ta’ Proċedura tal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa) li tiskatta attivitajiet u kapaċitajiet ta’ reazzjoni 
fi ħdan il-mandat tad-Deċiżjoni, jew li tiżgura l-iskattar ta’ mekkaniżmu għal żieda f’daqqa fil-kapaċità jew 
fil-finanzjament.
3 Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 507/2006 tad-29 ta’ Marzu 2006 dwar l-awtorizzazzjoni kundizzjonali għat-tqegħid fis-suq ta’ prodotti 
mediċinali għall-użu mill-bniedem li jagħmlu parti mill-ambitu tar-Regolament (KE) Nru 726/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 
(ĠU L 92, 30.3.2006, p. 6).
4 Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1234/2008 tal-24 ta’ Novembru 2008 li jikkonċerna l-eżami ta’ varjazzjonijiet fit-termini tal-
awtorizzazzjonijiet għat-tqegħid fis-suq tal-prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u tal-prodotti mediċinali veterinarji (ĠU L 334, 
12.12.2008, p. 7).
55 Annessi 
Inizjattiva internazzjonali dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u t-trasparenza
5. Hemm ukoll bosta inizjattivi internazzjonali oħra li jindirizzaw il-ħtieġa li jissaħħaħ l-ippjanar ta’ tħejjija 
u li tiżdied it-trasparenza. Dawn l-inizjattivi prinċipalment jinkludu l-inizjattiva tal-Aġenda għas-Sigurtà 
tas-Saħħa Globali5 maħsuba biex jitwettqu “evalwazzjonijiet bejn il-pari”6, l-appoġġ tal-G7 u tal-Inizjattiva 
dwar is-Sigurtà Globali tas-Saħħa7 lil dawn l-attivitajiet8, kif ukoll żjarat fil-pajjiżi mill-ECDC li jseħħu fuq bażi 
volontarja u fejn it-tħejjija tiġi indirizzata wkoll9. Ir-rapport dwar il-konferenza10 “Lessons learned for public 
health from the Ebola outbreak in West Africa – how to improve preparedness and response in the EU for 
future outbreaks” (Tagħlimiet meħuda għas-saħħa pubblika mit-tifqigħa tal-Ebola fl-Afrika tal-Punent – kif 
jistgħu jittejbu t-tħejjija u  r-reazzjoni fl-UE għal tifqigħ fil-futur), li kkontribwixxa għall-Konklużjonijiet tal-
Kunsill ta’ Diċembru 2005, kien jinkludi r-rakkomandazzjoni li ġejja: Mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni bejn il-pari 
jkun jista’ jgħin lill-Istati Membri jtejbu l-pjanijiet nazzjonali ta’ tħejjija tagħhom, filwaqt li jieħdu kont ta’ 
inizjattivi tal-passat u ta’ dawk attwali dwar evalwazzjonijiet indipendenti tal-pajjiżi fil-livell globali u f’dak 
reġjonali.Anness  I
5 L-Aġenda għas-Sigurtà tas-Saħħa Globali (GHSA) tnediet fi Frar 2014 u hija sħubija dejjem tikber ta’ kważi 50 nazzjon, organizzazzjoni 
internazzjonali, u parti interessata nongovernattiva biex jgħinu fil-bini tal-kapaċità tal-pajjiżi li għall-ħolqien ta’ dinja sigura u mingħajr periklu ta’ 
theddid minn mard infettiv, u biex jogħla l-livell ta’ sigurtà tas-saħħa bħala prijorità nazzjonali u globali. Il-GHSA ssegwi approċċ multilaterali 
u multisettorjali biex jissaħħu kemm il-kapaċità globali kif ukoll il-kapaċità tan-nazzjonijiet li jipprevienu, jaqbdu, u jirreaġixxu għal theddid minn 
mard infettiv tal-bniedem kif ukoll tal-annimali, sew jekk ikun qed iseħħ b’mod naturali jew b’mod aċċidentali jew inkella jinxtered deliberatament. 
https://ghsagenda.org .
6 Awtovalutazzjoni u valutazzjoni esterna li twettqu minn tim ta’ esperti minn pajjiżi oħra tal-GHSA. Dan il-mudell ta’ bejn il-pari jiżgura approċċ 
objettiv u jiffaċilita tagħlim transkonfinali. Jenħtieġ li l-valutazzjonijiet esterni tal-GHSA jitwettqu mill-inqas darbtejn għal kull pajjiż, darba biex jiġi 
stabbilit kejl bażi u, sussegwentement, biex jiġi identifikat il-progress li jkun sar. Il-pajjiżi tal-UE li diġà pparteċipaw u li għalihom ġie ppubblikat 
rapport huma l-Portugall u r-Renju Unit.
7 L-Inizjattiva dwar is-Sigurtà Globali tas-Saħħa (GHSI) hija sħubija internazzjonali informali fost il-pajjiżi li għandhom l-istess għan, biex fil-qasam 
tas-saħħa jissaħħu t-tħejjija u r-reazzjoni fuq livell globali għal theddid minn terroriżmu bijoloġiku, kimiku u radjunukleari (CBRN) u minn influwenza 
pandemika. Din l-Inizjattiva tnediet f’Novembru 2001 mill-Kanada, l-Unjoni Ewropea, Franza, il-Ġermanja, l-Italja, il-Ġappun, il-Messiku, ir-Renju 
Unit u l-Istati Uniti. L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa sservi bħala konsulent espert għall-GHSI ( http://www.ghsi.ca/english/index.asp ).
8 Sabiex ma jħallux li t-tifqigħ fil-futur isir emerġenza tas-saħħa pubblika fuq skala kbira, il-Mexxejja tal-G7 qablu li joffru assistenza lil mill-inqas 
60 pajjiż, inklużi l-pajjiżi tal-Afrika tal-Punent, biex matul il-ħames snin li ġejjin jimplimentaw l-IHR, inkluż permezz tal-Aġenda għas-Sigurtà 
tas-Saħħa Globali (GHSA) u l-miri komuni tagħha u inizjattivi multilaterali oħra, Id-Dikjarazzjoni tal-Ministri tas-Saħħa tal-G7, it-8-9 ta’ Ottubru 2015, 
Berlin.
9 Ir-Rapport Tekniku tal-ECDC, “Ebola emergency preparedness in EU Member States: conclusions from peer-review visits to Belgium, Portugal and 
Romania” (It-tħejjija għall-emerġenza tal-Ebola fl-Istati Membri tal-UE: konklużjonijiet minn żjarat ta’ evalwazzjoni bejn il-pari fil-Belġju, il-Portugall 
u r-Rumanija), Ġunju 2015.
10 Konferenza ta’ livell għoli organizzata mid-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari fit-12-14 ta’ Ottubru 2015 f’Mondorf-les-Bains, il-Lussemburgu.
56 Annessi 
Deskrizzjoni tar-rwoli u r-responsabbiltajiet prinċipali fil-qafas tal-UE għall-
protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid transkonfinali serju għas-saħħa
Awtoritajiet tas-Saħħa Pubblika fl-Istati Membri
1. L-awtoritajiet tas-Saħħa Pubblika fl-Istati Membri huma responsabbli għall-politika tas-saħħa pubblika fil-
livell nazzjonali, u  għall-indirizzar ta’ theddid għas-saħħa pubblika. Bejn l-Istati Membri, jista’ jkun hemm 
differenzi fir-responsabbiltajiet għal ċerti aspetti tal-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni kif ukoll tat-twissija 
bikrija u r-reazzjoni, u dawn ikunu jinvolvu awtoritajiet pubbliċi differenti, skont l-organizzazzjoni govern -
attiva, ir-riskji nazzjonali jew is-sitwazzjonijiet speċifiċi tagħhom. Jista’ jkun li xi wħud mill-Istati Membri 
ddeċetralizzaw partijiet jew il-biċċa l-kbira mir-responsabbiltajiet tas-saħħa pubblika, inklużi dawk għall-
ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni. L-Istati Membri tal-UE huma wkoll membri tar-Reġjun Ewropew tal-WHO1 
u għandhom obbligu li jimplimentaw ir-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa, kif huwa spjegat fl- Anness  I.
2. Wara l-adozzjoni tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE, l-Istati Membri għandhom ukoll obbligu li jipprovdu 
ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni dwar l-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni tagħhom. Id-Deċiżjoni 
Nru 1082/2013/UE tirrikjedi li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jikkonsultaw lil xulxin fil- Kumitat għas-Sigurtà 
tas-Saħħa biex jiżviluppaw, isaħħu u jmantnu l-kapaċitajiet tagħhom għall-monitoraġġ, it-twissija bikrija 
u l-valutazzjoni ta’, kif ukoll ir-reazzjoni għal, theddid transkonfinali serju għas-saħħa. Dik il-konsultazzjoni 
hija mmirata lejn il-kondiviżjoni tal-aħjar prattika u  l-esperjenza fl-ippjanar ta’ tħejjija u  ta’ reazzjoni; il-
promozzjoni tal-interoperabbiltà tal-ippjanar ta’ tħejjija nazzjonali; l-indirizzar tad-dimensjoni intersettorjali 
tal-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni fil-livell tal-Unjoni; u l-appoġġ tal-implimentazzjoni tar-rekwiżiti ta’ 
kapaċità ewlenin għas-sorveljanza u r-reazzjoni, kif jissemma fl-IHR. L-Istati Membri jaħtru wkoll awtoritajiet 
nazzjonali kompetenti għas-sorveljanza epidemjoloġika li huma responsabbli biex iwasslu data  lis-sistema 
Ewropea ta’ sorveljanza skont ir-regoli u l-gwida tal-UE, u biex jinnominaw il-kuntatti nazzjonali għall-EWRS 
biex jimmonitorjaw l-EWRS u jinnotifikaw it-twissijiet, taħt ir-regoli stipulati fid-Deċiżjoni.
Il-Kummissjoni Ewropea - id-DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari
3. Il-Kummissjoni tiżgura s-segretarjat u  l-presidenza tal-Kumitat għas-Sigurtà tas-Saħħa u  tikkoordina 
u topera il-Faċilità tal-Operazzjonijiet tal-Emerġenza tas-Saħħa (“HEOF”) tiegħu. Hija timmaniġġja wkoll 
sistema rilevanti tal-IT u tikkoordina ma’ servizzi u aġenziji oħra tal-Kummissjoni għal kwistjonijiet 
trażversali f’dan il-qasam ta’ politika, kif ukoll ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti, bħall-WHO. 
Id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa speċifikament tipprovdi li 
l-Kummissjoni (jiġifieri d-DĠ  SANTE), f’kollegament mal-Istati Membri, tiżgura l-koordinazzjoni u  l-iskambju 
ta’informazzjoni bejn il-mekkaniżmi, l-istrutturi u l-attivitjiet li huma rilevanti għall-ippjanar ta’ tħejjija u ta’ 
reazzjoni, il-monitoraġġ, it-twissija bikrija, u  l-ġlieda kontra theddid transkonfinali serju għas-saħħa. Il-Kum -
missjoni hija wkoll responsabbli biex tigura li kull duplikazzjoni tal-attivitajiet jew azzjoni konfliġġenti tiġi 
evitata, u li jsiru disponibbli riżorsi adegwati għall-kompiti u l-funzjonijiet meħtieġa u kritiċi tagħha.Anness  II
1 Dan ikopri total ta’ 55 pajjiż li jirrappurtaw lill-Uffiċċju Reġjonali tal-WHO għall-Ewropa f’Copenhagen.
57 Annessi 
Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC)
4. L-ECDC jopera u jikkoordina n-netwerk għas-sorveljanza epidemjoloġika ta’ mard li jittieħed u ta’ reżistenza 
għall-antimikrobiċi, u ta’ infezzjonijiet assoċjati mal-kura tas-saħħa li huma relatati ma’ mard li jittieħed. 
Huwa aġenzija tal-UE li għandha l-missjoni li tidentifika, tivvaluta u  tikkomunika t-theddid attwali 
u emerġenti għas-saħħa tal-bniedem ippreżentat minn mard infettiv. L-ECDC jospita wkoll l-operat tas-Sis -
tema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni (EWRS). L-EWRS hija sistema bbażata fuq l-internet li torbot flimkien 
lill-Kummissjoni, lill-awtoritajiet tas-saħħa pubblika fl-Istati Membri li huma responsabbli għal miżuri biex 
jikkontrollaw mard li jittieħed, u lill-ECDC. Il-Pajjiżi taż-ŻEE (l-Iżlanda, il-Liechtenstein u n-Norveġja) huma 
marbutin mas-sistema wkoll u l-WHO għandha aċċess għall-qari tad- data .
5. Taħt id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, l-ECDC huwa meħtieġ jipprovdi konsulenza 
xjentifika u valutazzjonijiet tar-riskju li jikkonċernaw theddid imwissi permezz tal-EWRS, b’mod partikolari 
għal theddid ta’ oriġini bijoloġika jew mhux magħrufa. Aġenziji jew korpi oħra tal-UE (eż. Kumitati Xjentifiċi) 
jistgħu jintalbu mill-Kummissjoni biex jipprovdu valutazzjonijiet rapidi tar-riskju meta l-kompetenza 
tagħhom tkun marbuta aktar mill-qrib mat-tip ta’ theddid inkwistjoni. Meta jintalab, l-ECDC jassisti ulterjur -
ment lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tar-rekwiżiti tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE 
għall-ippjanar ta’ tħejjija. Il-baġit annwali tal-ECDC ikopri wkoll programmi dwar il-mard; dawn huma pro -
grammi vertikali għal mard speċifiku, li għandhom ukoll komponenti bħall-bini ta’ kapaċita u l-komunikazz -
joni tar-riskji. L-ECDC jista’ jipprovdi appoġġ fir-reazzjoni għat-tifqigħ lil pajjiżi jew organizzazzjonijiet inter -
nazzjonali bħall-WHO, bħalma għamel matul it-tifqigħa tal-Ebola. Huwa jopera Ċentru ta’ Operazzjonijiet ta’ 
Emerġenza, ibbażat fuq manwal dwar l-Emerġenza tas-Saħħa Pubblika. L-approċċ attwali tal-ECDC huwa li 
jimmira l-perikli kollha (jiġifieri mhux biss theddid għas-saħħa minn mard li jittieħed, iżda wkoll minn oriġini 
oħra), u huwa allinjat mal-objettivi tal-IHR u tad-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE. Dan imur lil hinn mill-mandat 
tradizzjonali preċedenti tal-ECDC li kien jiffoka fuq mard li jittieħed u fuq it-tħejjija għal pandemiji.Anness  II
58 Annessi 
Ħarsa ġenerali lejn l-azzjonijiet kofinanzjati li ġew awditjati
It-tabella li ġejja tipprovdi lista bil-karatteristiki ewlenin tal-azzjonijiet awditjati, ikkofinanzjati taħt l-objettiv 
relatat mat-theddid għas-saħħa, tat-Tieni Programm tas-Saħħa tal-UE (2008-2013), immaniġġati miċ-Chafea jew 
mid- DĠ Saħħa u Sikurezza Alimentari (għal tliet partiti ta’ akkwist):
Ref. Deskrizzjoni ġeneraliStrument ta’ 
finanzjamentKofinanzjament mill-UE 
skont il-ftehim ta’ għotja
(EUR)
1Żvilupp ta’ qafas ġeneriku għall-produzzjoni u l-evalwazzjoni rapida ta’ 
tilqim ta’ emerġenzaProġett 2 116 023
2Ottimizzazzjoni tal-ittestjar u tal-irbit mal-kura għall-HIV fl-Ewropa 
kollhaProġett 1 429  984
3Netwerk għall-Kontroll ta’ Theddid għas-Saħħa Pubblika u riskji oħra ta’ 
bijosigurtà fir-Reġjun tal-Mediterran u fil-BalkaniProġett 900  000
4 Skrinjar għall-Epatite B u C fost il-migranti fl-Unjoni Ewropea Proġett 800  000
5Stħarriġ dwar is-Sorveljanza Sindromika, Valutazzjoni lejn il-Linji gwida 
għall-EwropaProġett 798 814
6Strateġiji ta’ Adattament tas-Saħħa Pubblika għal Avvenimenti ta’ temp 
estremProġett 750 000
7Għoti ta’ setgħa lis-soċjetà ċivili u lis-sistema tas-saħħa pubblika għall-
ġlieda kontra l-epidemija tat-tuberkulożi fost gruppi vulnerabbliProġett 750 000
8Valutazzjoni tal-kosteffettività tal-istrateġiji Ewropej ta’ twissija u ta’ 
reazzjoni għall-pandemija tal-influwenza tal-bniedemProġett 700 000
9Netwerk Ewropew dwar is-sorveljanza u l-kontroll tal-kanċer ċervikali 
fl-Istati Membri l-ġoddaProġett 615 023
10Promozzjoni tal-Immunizzazzjoni għall-Professjonisti fis-Settur tas-Saħħa 
fl-EwropaProġett 604  000
11Azzjoni kkoordinata fis-settur tal-avjazzjoni għall-kontroll ta’ theddid 
għas-saħħa pubblikaProġett 598 566
12 Promozzjoni ta’ Tilqim fost il-Popolazzjonijiet tal-Migranti fl-Ewropa Proġett 548 680
13Sistema ta’ Twissija, Sorveljanza u Rappurtar għal Theddid għas-Saħħa ta’ 
Oriġini Kimika, Fażi  IIIProġett 497 760
14 Netwerk Ewropew relatta ma’ Emerġenzi ta’ Oriġini Kimika Proġett 447 600
15Eżerċizzji ta’ aċċertament tal-kwalità u netwerking dwar id-Detezzjoni ta’ 
Patoġeni Infettivi ĦafnaAzzjoni Konġunta 3 316 326
16Eżerċizzju tal-post ta’ kmand dwar theddid transkonfinali serju għas-
saħħa li jaqa’ taħt il-kategorija kimika u dik ambjentaliKuntratt ta’ Akkwist / 
Kuntratt ta’ Servizz458 989
17Organizzazzjoni ta’ żewġ seminars reġjonali ta’ taħriġ mal-awtoritajiet 
tas-saħħa pubblika fl-Istati Membri relatati mal-implimentazzjoni tad-
Deċiżjoni l-ġdida dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħaKuntratt ta’ Akkwist / 
Kuntratt ta’ Servizz249 599
18Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Rappurtar, Hedis, Nemo (il-monitoraġġ ta’ 
mekkaniżmi ta’ skambju tal-informazzjoni għall-immaniġġar ta’ kriżijiet)Kuntratt ta’ Akkwist / 
Kuntratt ta’ Servizz1 588 500
19Is-sistema Ewropea ta’ laboratorji ta’ referenza għall-patoġeni 
tal-bniedemKuntratt ta’ Akkwist / 
Kuntratt ta’ Servizz500 000
20Organizzazzjoni ta’ taħriġ tal-persunal u t-twettiq ta’ eżerċizzji fil-livell 
Ewropew bħala element fundamentali tat-tħejjijaKuntratt ta’ Akkwist / 
Kuntratt ta’ Servizz333 646
Total: 18 003  510Anness  III
59 Annessi 
It-tabella li ġejja tipprovdi lista bil-karatteristiki ewlenin tal-azzjonijiet awditjati, ikkofinanzjati taħt is-Seba’ Pro -
gramm Kwadru għar-Riċerka (FP7)  2008-2013:
Ref.Objettiv ġenerali tal-azzjoni 
magħżulaIffinanzjata taħt il-
Programm FP7Servizz responsabbli 
tal-KummissjoniKofinanzjament mill-UE
(EUR)
1Tbassir tal-evoluzzjoni tal-epidemiji 
u simulazzjonijiet tal-pandemijiERC1ERCEA 684  000
2Pjatatforma għal Entitajiet ta’ Mard Infet -
tiv Emerġenti u  RiemerġentiSAĦĦA RTD 11 909 560
3Kontroll tal-infezzjonijiet fl-avjazzjoni, li 
jvarja minn kwarantina effettiva sa pro -
tokolli għas-sanitizzazzjoni/ id-dekon -
taminazzjoni tal-kabina tal-ajruplanPERSUNI REA 100 000
4Żvilupp ta’ pakkett ta’ mġiba u komuni -
kazzjoni bbażat fuq l-evidenza, għal pro -
fessjonisti u aġenziji tas-saħħa fl-Ewropa 
kollha f’każ ta’ tifqigħ kbirSAĦĦA RTD 1 999  607
5Ir-rwol ta’ kumpaniji farmaċewtiċi 
fil-formulazzjoni u  l-implimentazzjoni 
tal-politika dwar is-sigurtà tas-saħħaERC ERCEA 1 197 694
6Trasformazzjoni tar-reazzjoni tal-Ewropa 
għal epidemiji jew pandemiji severi futuri 
permezz tal-forniment ta’ infrastruttura, 
koordinazzjoni u integrazzjoni ta’ 
netwerks eżistenti għar-riċerka klinikaSAĦĦA RTD 23 992 375
7Ħolqien ta’ kaxxa tal-għodod integrata, 
biex tgħin lil operaturi tat-trasport u at -
turi rilevanti f’ċentri kbar tat-trasport 
jiżviluppaw il-pjanijiet attwali tagħhom 
ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni, għal pandemiji 
u patoġeni perikolużiSEC2HOME 3 142 004
8Interoperabbiltà u  tħejjija tas-Servizzi 
tas-Saħħa Ewropej fir-rigward ta’ theddid 
fatali bħal mard pandemiku u attakki 
terroristiċi kbarSEC REA 2 789 940
9Biex tiżdied it-tħejjija għal diżastri fuq 
skala kbira u diżastri transkonfinali fost 
il-komunitajiet u  s-soċjetajiet fl-Ewropa.SEC REA 999 084
10Biex jiġu indirizzati b’mod effettiv 
l-isfidi xjentifiċi u tas-soċjetà li l-pan -
demiji u l-immaniġġar relatat ta’ kriżijiet 
jirrappreżentaw. Biex tiġi żviluppata 
strateġija integrata u transdixxiplinarja.SiS3RTD 3 939 880
Total: 50 754 144
1 Il-Kunsill Ewropew għar-Riċerka.
2 Programm ta’ sigurtà.
3 Xjenza fis-Soċjetajiet.Anness  III
60 Risposta  
tal-Kummissjoni
Sommarju eżekuttiv
III
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa hija bbażata fuq l-Artikolu 168 tat-Trattat, l-artikolu dwar 
is-saħħa pubblika.
V
Il-Kummissjoni u  l-Istati Membri qegħdin jaħdmu biex joħolqu l-infrastruttura meħtieġa biex jimplimentaw b’mod 
sħiħ u effettiv id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa. Din hija kwistjoni kumplessa. Filwaqt li 
huwa rikonoxxut li kien hemm dewmien, pereżempju, fl-adozzjoni ta’ ċerti atti ta’ implimentazzjoni, dan id-dew -
mien qed jiġi indirizzat u m’għandux idgħajjef b’mod sinifikanti l-effettività tar-rispons tal-UE għal theddidiet tran -
skonfinali għas-saħħa. Kemm ir-responsabbiltajiet tal-Istati Membri kif ukoll tal-Kummissjoni huma definiti b’mod 
ċar fid-Deċiżjoni 1082/13.
VI
Id-dewmien fl-implimentazzjoni tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa huwa riflessjoni 
tal-kumplessità tas-sitwazzjoni tat-theddid għas-saħħa jew “il-kumplessità tas-suġġett”. Skont kummenti dettal -
jati hawn taħt, sar progress importanti fit-tħejjija tal-atti ta’ implimentazzjoni li fadal u fl-avvanz tal-ħidma dwar 
kontromiżuri mediċi. Il-mekkaniżmu ta’ Akkwist Konġunt issa huwa stabbilit għalkollox. Il-Kumitat għas-Sigurtà 
tas-Saħħa huwa kompletament operattiv; il-Kummissjoni se tiddiskuti l-osservazzjoni tal-Qorti mal-Istati Membri 
fil-Kumitat.
VII
Il-Kummissjoni tikkunsidra li minkejja titjib tekniku tas-sistema matul iż-żmien, huwa mixtieq li s-sistema tiġi mmo -
dernizzata. Il-Kummissjoni bħalissa qed taħdem mal-ECDC ((iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u  l-Kontroll tal-
Mard) għall-immodernizzar tas-sistema EWRS (Sistema ta’ Twissija Bikrija u ta’ Reazzjoni).
IX
Il-Kummissjoni tqis li koordinazzjoni tajba hija fis-seħħ bejn id-dipartimenti tal-Kummissjoni li għandhom x’jaqsmu 
ma’ diversi aspetti relatati mas-sigurtà tas-saħħa u l-punti speċifiċi mqajma mit-Tribunal qed jiġu indirizzati. Id-DĠ 
Saħħa u Sikurezza Alimentari ħa passi importanti fl-2016 biex itejjeb l-operazzjoni tal-Faċilità Emerġenzi tas-Saħħa 
(HEOF).
X 
(i)
Il-Kummissjoni taċċetta r-Rakkomandazzjoni 1 u taqbel f’dak li jirrigwarda r-rwol tagħha fl-HSC (il-Kumitat għas-
Sigurtà tas-Saħħa) u l-mekkaniżmu ta’ akkwist konġunt huwa kkonċernat. Hija se tiddiskuti dawn il-kwistjonijiet 
fl-HSC.
(ii)
Il-Kummissjoni taċċetta r-Rakkomandazzjoni 2. Il-Kummissjoni bħalissa qed taħdem mal-ECDC għall-immodernizzar 
tas-sistema EWRS u se tiddiskuti mal-Istati Membri kif ir-rispons tal-utent jista’ jtejjeb il-funzjonament tas-sistema.
Risposta tal-Kummissjoni 61
(iii)
Il-Kummissjoni taċċetta r-Rakkomandazzjonijiet 3 a) u c) u taċċetta parzjalment ir-Rakkomandazzjoni 3 b).
Il-Kummissjoni tagħraf li s-sostenibbiltà hija kwistjoni pendenti, minkejja li sar ħafna f’dawn l-aħħar snin. Titjib kon -
tinwu qed isir b’mod speċjali fil-qafas tal-pjan ta’ azzjoni stabbilit mill-Kummissjoni wara l-evalwazzjoni ex post tat-2 
Programm tas-Saħħa.
(iv)
Il-Kummissjoni taċċetta parzjalment ir-Rakkomandazzjoni 4 a) u taċċetta r-Rakkomandazzjonijiet 4 b) u c). Hemm 
kooperazzjoni tajba bejn is-servizzi rispettivi tal-Kummissjoni u  bħalissa għaddejjin diskussjonijiet bejn is-servizzi 
biex ikomplu jiżviluppaw il-koordinazzjoni.
Il-Kummissjoni tqis li l-istruttura tal-Faċilità Operattiva tal-Emerġenzi tas-Saħħa (HEOF) hija stabbli u tiddefinixxi 
r-rwoli u l-livelli ta’ twissija. Minn Ġunju 2016, il-Kummissjoni żviluppat programm ta’ taħriġ kontinwu sabiex tiġi 
żgurata l-operabbiltà sħiħa tal-HEOF fi kwalunkwe mument.
Osservazzjonijiet tal-awditjar
21
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tirrappreżenta pass importanti ’l quddiem fit-titjib tal-
kooperazzjoni tal-Istati Membri biex itejbu r-rispons għal theddid għas-saħħa u l-protezzjoni taċ-ċittadini tal-UE.
Il-Kummissjoni hija konxja li kien hemm ċertu dewmien iżda tqis li dawn għadhom ma poġġewx f’dubju l-kooper -
azzjoni effettiva tal-Istati Membri dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa.
24
Billi l-preparazzjoni tas-sigurtà tas-saħħa tkopri oqsma sensittivi, il-mudell ta’ rappurtar ġie diskuss b’mod estensiv 
mal-Istati Membri u t-tieni laqgħa tal-Kumitat kienet neċessarja sabiex jintlaħaq ftehim.
Risposta tal-Kummissjoni 62
25
Ir-rapport sottomess lill-HSC ma kienx jinkludi informazzjoni individwali mill-Istati Membri billi l-preparazzjoni tas-
sigurtà tas-saħħa tkopri oqsma sensittivi. Ir-rapport huwa bbażat biss fuq il-kontribut tal-Istati Membri minħabba li 
l-leġiżlazzjoni ma tobbligax lill-Kummissjoni tivverifika u  tiċċekkja l-informazzjoni pprovduta mill-Istati Membri.
Ir-riżultati ta’ dan ir-rapport ġew diskussi aktar fil-Grupp ta’ Ħidma tal-HSC dwar l-Ippjanar ta’ Tħejjija u ta’ Reazzjoni 
(12 ta’ Novembru 2015). Fil-laqgħa plenarja tal-HSC (7-8 ta’ Ġunju, 2016), l-Istati Membri ġew infurmati dwar rapport 
aġġornat li jirrifletti fid-dettall il-problemi ewlenin f’kull Stat Membru.
26
Il-Kummissjoni tqis li r-rapport ta’ progress jipprovdi ħarsa ġenerali komprensiva dwar l-istat ta’ tħejjija nazzjonali 
fl-UE u jagħti orjentazzjonijiet ċari dwar kif id-distakki u n-nuqqasijiet jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ pjan ta’ 
azzjoni miftiehem mal-Istati Membri permezz ta’ approvazzjoni mill-HSC. Is-sottogrupp dwar it-tħejjija tal-HSC ser 
ikompli d-diskussjonijiet tiegħu dwar kif is-sejbiet tar-rapport huma segwiti flimkien mat-tagħlimiet miksuba mit-
tifqigħa tal-Ebola. L-ewwel laqgħa ta’ dan il-grupp awdjo seħħet qabel tal-HSC f’Novembru 2015.
Id-diskussjonijiet u l-ħidma mal-ECDC u l-WHO/Ewropa qed ikomplu biex issir reviżjoni tal-mudell ta’ rappurtar 
skont l-Artikolu 4, meta wieħed iqis l-approċċ tal-WHO dwar l-implimentazzjoni tal-IHR u l-qafas ta’ monitoraġġ 
u evalwazzjoni l-ġdid.
Kaxxa 3 — żviluppi internazzjonali dwar l-istat ta’ tħejjija: dgħufijiet f’awtovalutazzjoni 
tal-implimentazzjoni tal-IHR
Din il-kaxxa tirreferi għall-iżviluppi fi ħdan il-WHO li huma barra mill-qafas legali tal-UE.
27
Kif spjegat hawn fuq, l-Istati Membri kienu involuti b’mod attiv fl-abbozzar tal-mistoqsijiet u l-proċedura ta’ 
Komitoloġija laħqet il-maġġoranza kkwalifikata meħtieġa.
28
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa ma tagħtix setgħat fuq il-Kummissjoni li tiġi imposta 
struttura ta’ tħejjija ġenerika partikolari fuq l-Istati Membri. L-Istrateġija dwar l-Ippjanar ta’ Tħejjija Ġenerika msem -
mija mill-Qorti huwa dokument tekniku, li jifforma parti mill-kuntest tax-xogħol li għaddej mal-Istati Membri dwar 
it-tħejjija. Fi ħdan l-Istati Membri, it-tixrid tal-linji gwida eżistenti huwa partikolarment f’idejn il-membri tal-HSC.
Risposta tal-Kummissjoni 63
29
Il-proċeduri huma kumplessi, kemm minn perspettiva legali, fid-dawl tal-kompetenza tal-UE fis-saħħa li hija li 
tappoġġja, tikkoordina jew tissupplimenta azzjonijiet tal-Istati Membri fil-qasam tas-saħħa pubblika, imma wkoll 
minħabba l-għadd kbir ta’ atturi u strutturi kumplessi fil-pajjiżi u f’relazzjoni ma’ strutturi internazzjonali li jaħdmu 
fuq dawn it-temi.
Il-Kummissjoni tqis li l-informazzjoni miġbura permezz tal-eżerċizzju ta’ rapportar tal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni dwar 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa tagħti ħarsa ġenerali dwar l-istat ta’ tħejjija nazzjonali fl-UE u tipprovdi 
orjentazzjonijiet ċari dwar kif jistgħu jiġu indirizzati l-lakuni u n-nuqqasijiet. Is-sottogrupp dwar it-tħejjija tal-HSC 
huwa li dan jitkompla.
30
Il-Kummissjoni qed taħdem mill-qrib mal-Istati Membri fl-HSC u l-grupp ta’ ħidma dwar l-istat ta’ tħejjija tagħha 
biex tiżviluppa strutturi u arranġamenti dwar kooperazzjoni dwar l-istat ta’ tħejjija, inkluż Pjan ta’ Azzjoni, il-koope -
razzjoni dwar kontromiżuri mediċi u  r-rappurtar skont l-Artikolu  4 tad-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju 
għas-saħħa. Din se tinkludi diskussjoni dwar ir-rappurtar dwar il-progress.
31
Billi l-objettiv u l-indikatur mhumiex inklużi fid-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa, il-Kummiss -
joni żviluppat modi oħra ta’ rappurtar b’kooperazzjoni mal-ECDC, kif deskritt fil-paragrafu 33.
33
Il-valutazzjoni tal-ECDC hija bbażata fuq it-tweġibiet għall-eżerċizzju ta’ rappurtar skont l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni 
dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa. Din hija valutazzjoni teknika kompletament fil-kompetenza tal-ECDC.
Il-Kummissjoni qed tiddiskuti, b’kollaborazzjoni mal-ECDC, l-iżvilupp ta’ indikaturi xierqa biex tkejjel il-progress 
b’mod kunfidenti dwar l-istat ta’ tħejjija.
L-iżvilupp ta’ indikaturi ġodda huwa parti minn approċċ usa’ ta’ żvilupp ta’ profili tas-saħħa ta’ pajjiżi, f’diskussjoni 
mal-ECDC, il-WHO/EURO u l-Istati Membri bi tħejjija fil-Grupp ta’ Ħidma.
34
Bħala parti mill-ħidma ta’ tħejjija, il-Kummissjoni se tiddiskuti l-adegwatezza tal-indikaturi mal-Istati Membri fl-HSC. 
Ir-rapport ECDC jipprovdi ħarsa ġenerali teknika tas-sitwazzjoni, il-lakuni u l-ħtiġijiet tal-Istati Membri dwar l-ippja -
nar ta’ tħejjija u ta’ reazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 64
37
Il-Kummissjoni tqis li kooperazzjoni ta’ kuljum dwar theddid serju għas-saħħa, bħat-tifqigħa tal-virus Zika, turi li dan 
it-tqassim ta’ kompitit huwa mifhum u li l-ECDC huwa kapaċi jaqdi bis-sħiħ ir-rwol tiegħu fl-għoti ta’ informazzjoni 
dwar il-valutazzjoni tar-riskju lill-HSC. Id-distinzjoni bejn il-valutazzjoni tar-riskju (responsabbiltà tal-ECDC) u  l-koor -
dinazzjoni tal-ġestjoni tar-riskju (ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni) huwa stabbilit fil-leġiżlazzjoni. Każijiet speċifiċi 
u kompiti ġodda, madankollu, spiss ikunu jeħtieġu li jiġu diskussi u maqbula bejn il-Kummissjoni u l-ECDC fuq bażi 
ta’ każ b’każ. Għal dan l-għan, il-laqgħat ta’ koordinazzjoni ta’ kull xahar bejn l-ECDC u  l-Kummissjoni jiżguraw 
koope  razzjoni mill-qrib u jippermetti lill-ECDC biex jirrispondi b’mod effettiv għal talbiet għall-għajnuna.
39
Il-ħidma fuq l-iżvilupp tal-gwida tmur lura għal qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni.
Wara l-adozzjoni tad-deċiżjoni, il-Kummissjoni ssuġġeriet lill-ECDC biex jiddiskuti l-gwida u  r-rakkomandazzjoni 
tiegħu mal-HSC. Wara aktar ħidma fuq id-dokument, hija prevista diskussjoni fil-grupp ta’ ħidma ta’ tħejjija tal-HSC 
fil-ħarifa tal-2016.
40
Il-passi sussegwenti biex jiġi żviluppat ftehim ta’ akkwist konġunt fil-qafas tad-Deċiżjoni dwar it-theddid tran -
skonfinali serju għas-saħħa ttieħdu mingħajr dewmien żejjed; għandu jiġi kkunsidrat li l-Istati Membri individwali 
kellhom jikkonformaw ma’ proċeduri nazzjonali ta’ ratifika sabiex jiffirmaw il-ftehim, li bilfors jieħu ċertu żmien.
41
L-akkwist tal-vaċċin għal kontra l-pandemija tal-influwenza hija kwistjoni estremament kumplessa. Barra minn hekk, 
irriżulta li kien jieħu ħafna ħin biex il-ħtiġijiet speċifiċi tal-Istati Membri jiġu identifikati u mlaqqa’ flimkien. Fl-istess 
ħin, fl-2016, sar progress sinifikanti fit-tħejjija ta’ proċedura ta’ akkwist konġunt ta’ vaċċini pandemiċi. Minbarra 
l-proċedura dwar il-vaċċini pandemiċi, erba’ proċeduri ta’ akkwist oħra jinsabu għaddejjin sa minn Settembru 2016.
42
Il-Kummissjoni tixtieq tiġbed l-attenzjoni li kemm l-akkwist konġunt kif ukoll proċedura iżjed żviluppata dwar 
l-iskambju ta’ kontromiżuri mediċi għandhom posthom fit-tħejjija għal theddid serju transkonfinali għas-saħħa. 
Min-natura tiegħu, kull akkwist se jieħu ż-żmien u jeħtieġ li jsegwi l-proċeduri stipulati fil-leġiżlazzjoni tal-UE.
Bil-mandat tal-HSC, il-Proċeduri Operattivi Standard bħalissa qed jiġu żviluppati bl-għan li jiżguraw rispons rapidu 
u konsistenti f’emerġenzi futuri. L-eżitu tad-diskussjoni se jiġi ppreżentat lill-HSC f’Novembru 2016.
Fi kwalunkwe każ il-Mekkaniżmu tal-Protezzjoni Ċivili diġà jipprovdi qafas għall-iskambju ta’ kontromiżuri.
Risposta tal-Kummissjoni 65
43
Filwaqt li l-progress dwar l-akkwist konġunt ta’ vaċċini tal-influwenza fil-fatt kien bil-mod minħabba l-kumplessità 
tal-kwistjoni, il-Kummissjoni tenfasizza li i s’issa 24-il Stat Membru qablu li jipparteċipaw fil-ftehim tal-akkwist 
konġunt u li numru ta’ proċeduri ta’ akkwist konġunti huma għaddejjin bħalissa. Ħtiġijiet urġenti għall-iskambju 
ta’ kontromiżuri mediċi jistgħu dejjem jiġu ttrattati permezz tal-EWRS (bħal pereżempju għad-difterite antitoxin 
fl-2016) jew b’mod ġenerali permezz tal-Mekkaniżmu għall-Protezzjoni Ċivili.
46
S’issa, l-HSC iddeċieda li ma jistabbilixxix grupp ta’ ħidma dwar il-migranti. Il-ħtieġa għal tali grupp ta’ ħidma se 
jerġa’ jiġi diskuss f’sessjoni ta’ ħidma tal-HSC.
Meta suġġetti operazzjonali reġgħu marru lura għall-aġenda tal-HSC wara Frar 2015, il-laqgħat tal-HSC ġew organiz -
zati b’mod tematiku u qed jitħejja pjan direzzjonali dettaljat għall-HSC. Il-pjan ta’ azzjoni dwar l-istat ta’ tħejjija se 
jkompli jipprovdi qafas għal pjan ta’ ħidma tal-Grupp ta’ Ħidma ta’ Tħejjija. Barra minn hekk, għaddejjin diskuss -
jonijiet mal-ECDC sabiex jikkoordinaw aħjar il-ħidma tal-ECDC kumitat ta’ koordinazzjoni dwar it-tħejjija u kemm 
permezz tal-Grupp ta’ Ħidma ta’ Tħejjija tal-HSC. Il-ħidma biex jiġu stabbiliti pjanijiet ta’ ħidma bdiet kemm għan-
Netwerk ta’ komunikaturi kif ukoll għall-grupp ta’ ħidma ta’ tħejjija.
47
Sa minn Settembru 2016, 11-il Stat Membru, il-WHO u l-ECDC ħadu sehem fil-grupp ta’ ħidma dwar it-tħejjija. 
Il-grupp ta’ ħidma huwa importanti biex iħejji dokumenti għall-HSC, bħall-Proċeduri Operattivi Standard dwar 
kontromiżuri mediċi u  l-pjan ta’ azzjoni dwar it-tħejjija eċċ. Il-parteċipazzjoni sħiħa hija inqas importanti minħabba 
li l-grupp ta’ ħidma jlaqqa’ flimkien esperti tekniċi biex jitħejjew proposti għall-approvazzjoni/rikonoxximent sħiħ 
permezz tal-HSC sħiħ.
48
Il-kompiti tal-HSC huma elenkati fid-Deċiżjoni dwar it-theddid transkonfinali għas-saħħa (Artikolu  17 paragrafu 
2). Il-laqgħat tal-HSC ġew organizzati tematikament u  pjan direzzjonali dettaljat tal-HSC qed jitħejja bħalissa (ara 
l-parag  rafu 46). Sabiex jikkoordinaw ir-rispons, dokumenti tekniċi, bħal valutazzjonijiet tar-riskju magħmula mill-
ECDC u pariri rilevanti għall-vjaġġatur, jiġu diskussi waqt laqgħat ad hoc tal-HSC. Madankollu, fil-każ ta’ diskuss -
jonijiet tekniċi, gruppi ta’ ħidma ad-hoc rilevanti jistgħu jitlaqqgħu abbażi tad-deċiżjoni tal-HSC, magħmula minn 
esperti tekniċi mill-Istati Membri. Dan kien il-każ matul il-perjodu attwali tat-tixrid tal-virus Zika, meta l-grupp ta’ 
ħidma ad-hoc dwar it-tifqigħa tal-virus Zika twaqqaf u ltaqa’ darbtejn.
Risposta tal-Kummissjoni 66
51
Il-Kummissjoni taqbel li meta d-dħul fis-seħħ id-Deċiżjoni dwar theddid serju transkonfinali għas-saħħa ħabat 
mal-kriżi tal-Ebola, l-isforzi biex jiġi żviluppat approċċ aktar strutturat, b’mod partikolari rigward l-istat ta’ tħejjija, 
kellhom dewmien. Din il-ħidma madankollu issa tinsab fi stadju avvanzat.
52
Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-informazzjoni li tipprovdi lill-HSC fir-rigward tal-attivitajiet rilevanti ta’ diparti -
menti tal-Kummissjoni hija adegwata. L-arranġamenti ta’ kooperazzjoni bejn id-dipartimenti huma fis-seħħ. 
Il-parteċipazzjoni ta’ servizzi oħra fil-laqgħat tal-HSC hija frekwenti. Barra minn hekk, id-DĠ Saħħa u Sikurezza 
Alimentari ħadet sehem ukoll, pereżempju, fil-konferenzi awdjo ta’ kuljum tat-task force tal-Ebola u f’bosta gruppi 
ta’ interservizzi.
60
Ir-rapport ta’ evalwazzjoni esterna tal-ECDC jirreferi għal perjodu bejn l-2008 u l-2012, qabel mad-Deċiżjoni dwar 
theddid serju transkonfinali għas-saħħa daħlet fis-seħħ u qabel ma seħħew il-modifiki (limitati) korrispondenti 
tal-EWRS.
63
Il-Kummissjoni taqbel li r-rispons tal-utenti huwa essenzjali fir-reviżjoni tal-EWRS.
64
Il-Kummissjoni bħalissa qed taħdem mal-ECDC għall-immodernizzar tas-sistema EWRS.
65
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-lista msemmija f’dan il-paragrafu ġiet identifikata fil-valutazzjoni tal-impatt imħejji 
qabel id-deċiżjoni attwali.
67
Il-Kummissjoni bħalissa qed taħdem mal-ECDC għall-immodernizzar tas-sistema EWRS.
70
Regoli u proċeduri fir-rigward ta’ kimiċi u theddid ambjentali fil-qafas tad-Deċiżjoni dwar theddid serju transkon -
finali għas-saħħa huma l-istess bħal għal theddid ieħor ikkawżat minn avvenimenti bijoloġiċi jew mard li jittieħed. 
Kriterji ta’ notifika huma l-istess kif ukoll l-użu tal-għodda tal-IT imfassla għal dan l-għan. Netwerk speċifiku għall-
monitoraġġ u  l-valutazzjoni ta’ avvenimenti kimiċi u  ambjentali minħabba theddid ġie kofinanzjat sa minn 3 snin 
taħt il-Programm tas-Saħħa. Rabta mal-Kumitat Xjentifiku tal-Kummissjoni Ewropea ġie stabbilit biex jiġi żgurat li 
jista’ jiġi reklutat biżżejjed għarfien espert tal-valutazzjonijiet tar-riskju barra l-mandat tal-ECDC.
Il-funzjonament tas-sistema se jiġi ttestjat f’eżerċizzju futur.
Risposta tal-Kummissjoni 67
72
Il-Kummissjoni qed timmodera u timmantjeni s-sistema iżda l-intenzjoni hija li RASCHEM jiġi integrat fl-EWRS. 
F’Settembru 2016, 18-il pajjiż ġew irreġistrati ma’ RASCHEM.
74
Il-Kummissjoni hija konxja u qed taħdem mal-ECDC biex itejbu l-kwalità u l-kompletezza tad- data  tar-rapportar tal-
Istati Membri.
77
Il-Kummissjoni hija konxja u qed taħdem mal-ECDC biex itejbu l-kwalità u l-kompletezza tad- data  tar-rapportar tal-
Istati Membri.
78
Il-Kummissjoni tinnota li l-Qorti eżaminat attivitajiet taħt it-2 u t-3 Programm tas-Saħħa. Il-ġestjoni tal-programm 
inbidlet b’mod sinifikanti bejn iż-żewġ programmi. Is-sejħiet għal offerti ffinanzjati mill-Programm tas-Saħħa attiva -
ment ikkontribwixxew għat-titjib tat-tħejjija kontra theddid għas-saħħa transkonfinali u  l-parti l-kbira tal-proġetti 
taw riżultati kif ippjanat.
Is-sejħiet għal offerti ffinanzjati mill-Programm tas-Saħħa attivament ikkontribwixxew għat-titjib tat-tħejjija kontra 
theddid għas-saħħa transkonfinali.
81
Il-Kummissjoni hija konxja li s-sostenibbiltà tar-riżultati mhux dejjem kienet sodisfaċenti għal xi proġetti kkofinanz -
jati taħt it-2 Programm tas-Saħħa qabel id-Deċiżjoni tal-1082 daħlet fis-seħħ. Minimu ta’ sostenibbiltà huwa dejjem 
żgurat permezz tat-tixrid tar-riżultati tal-proġetti u  d-disponibbiltà kontinwa tagħhom fuq il-websajt ta’ Chafea. 
Riċentement sar titjib: il-bażi ta’ data  l-ġdida se tkun imnedija fuq il-websajt ta’ Chafea f’nofs Novembru 2016; qed 
tiġi żviluppata pjattaforma ġdida tal-IT (li tipprovdi l-possibbiltà li tospita proġetti/websajt ta’ azzjonijiet konġunti 
matul u wara t-tmiem ta’ għotjiet); Chafea ħejjiet mudell ta’ strateġija ta’ tixrid li għandu jiġi pprovdut lil koordina -
turi tal-proġetti.
Kaxxa 5 — Eżempji ta’ proġetti awditjati u l-problemi misjuba
Il-Kummissjoni hija konxja li mhux il-proġetti kollha jkollhom prestazzjoni ugwali u jkunu tal-ogħla kwalità possib -
bli. Biex jiġi żgurat li kull proġett ikollu prestazzjoni tal-ogħla livell possibbli, Chafea ilha għal bosta snin idaħħal 
fis-seħħ miżuri bħall-għoti ta’ proġetti “f’riskju” b’għarfien espert estern u kkowċjar.
Il-Kummissjoni tqis li l-pjan ta’ azzjoni stabbilit mill-Kummissjoni u Chafea wara l-evalwazzjoni ex post  tat-2 Pro -
gramm tas-Saħħa se jiżgura li biss azzjonijiet li għandhom possibbiltà għoja li jikkontribwixxu għal inizjattivi ta’ 
politika importanti tal-UE u b’valur miżjud tal-UE għoli huma kofinanzjati sabiex jiġi minimizzat ir-riskju ta’ prestazz -
joni fqira u l-użu tar-riżultati.
Risposta tal-Kummissjoni 68
82
Minbarra l-fajls bil-miktub, Chafea tinforma lill-Kummissjoni wkoll f’laqgħat bilaterali dwar riżultati importanti tal-
proġett. Barra minn hekk, min-nofs l-2016 il-persunal tal-Kummissjoni għandu aċċess għas-sistema tal-IT l-ġdida li 
Chafea tuża għall-ġestjoni tal-proġetti. Din is-sistema ma kinitx fis-seħħ għall-proġetti awditjati.
Kif diġà msemmi hawn fuq (skont il-paragrafu 81), Chafea ħejjiet mudell ta’ strateġija ta’ tixrid li se jgħin lill-koor -
dinaturi tal-proġetti f’ħidmiethom f’dan il-qasam. Chafea reċentement ingaġġat uffiċjal full-time ddedikat għad-
disseminazzjoni biex, fost oħrajn, jappoġġa l-koordinaturi tal-proġetti tas-saħħa fil-kompiti ta’ disseminazzjoni 
tagħhom.
83
Wara l-evalwazzjoni ex-post  tat-tieni Programm tas-Saħħa, il-Kummissjoni, f’kollaborazzjoni ma’ Chafea, żviluppat 
pjan ta’ azzjoni biex timplimenta r-rakkomandazzjonijiet kollha magħmula mill-evalwaturi esterni. Qed isir progress, 
pereżempju, billi jitfassal mill-ġdid il-bażi tad- data  pubblika, li tiddefinixxi l-indikaturi ta’ monitoraġġ, it-twaqqif ta’ 
sistema ta’ monitoraġġ u l-iżvilupp ta’ strateġija ta’ tixrid.
Kaxxa  6 — azzjonijiet konġunti taħt il-Programm dwar is-Saħħa
Il-Kummissjoni tqis li l-Azzjonijiet Konġunti huma strument importanti li jiffaċilita l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet 
tal-Istati Membri dwar kwistjonijiet tekniċi speċifiċi, li wera li hu effettiv fil-qasam tat-theddid għas-saħħa. L-azz -
jonijiet konġunti huma ssupplimentati b’mod partikolari permezz ta’ attivitajiet (pereżempju eżerċizzji) iffinanzjati 
permezz ta’ akkwisti.
84
Ir-riżultati ta’ eżerċizzji u taħriġ qed jikkontribwixxu regolarment għax-xogħol ta’ tħejjija; dan l-aħħar, l-HSC irċieva 
informazzjoni dwar it-tagħlimiet miksuba mill-eżerċizzji fil-laqgħa tiegħu ta’ Ġunju 2016.
85
Ċerti għodod żviluppati mill-JRC għall-immudellar għadhom jeżistu u qed jintużaw fost oħrajn mill-ECDC. Bħalissa 
għaddejjin diskussjonijiet biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-ECDC u l-JRC abbażi ta’ dawn l-għodod.
86
Il-Kummissjoni tqis li l-azzjonijiet meħuda jistgħu jkunu aktar strutturati, madankollu, hemm azzjonijiet meħuda 
bħal koordinaturi tal-proġetti li qed jiġu mistiedna għal-laqgħat tal-gruppi ta’ esperti (bħal tal-EWRS, il-FLU, il-GPP , 
theddidiet kimiċi) u/jew laqgħa jew workshop tal-HSC f’Diċembru 2014 “Kif nistgħu nibbenefikaw minn proġetti 
Ewropej” li kienet inizjattiva ta’ Stat Membru tal-UE bl-għan li jiġu disseminati r-riżultati tat-tieni Programm tal-UE 
dwar is-Saħħa (2008-2013) fil-qasam tas-sigurtà dwar is-saħħa ( http://ec.europa.eu/chafea/news/news349.html ).
87
Meta l-Kummissjoni tuża kuntratti ta’ akkwist, tixtri servizzi li għalihom l-azzjonijiet ta’ segwitu tagħha jiddependu 
mit-tip ta’ servizz mogħti. Barra minn hekk, riżultati tas-servizzi akkwistati, l-aktar disponibbli fil-forma ta’ rapport, 
jiġu ppubblikati u disponibbli għal perjodu ta’ żmien twil biżżejjed.
Il-Kummissjoni tieħu diversi azzjonijiet biex iżżid id-diversità ta’ kuntratturi b’kuntratti qafas, pereżempju billi 
jkollha kuntratti qafas bil-ftuħ mill-ġdid tal-kompetizzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 69
88
Il-Kummissjoni tagħraf li s-sostenibbiltà hija kwistjoni pendenti, minkejja li sar ħafna f’dawn l-aħħar snin, bħall-
produzzjoni tal-fuljett tal-ippjanar tat-tħejjija Ġenerika (APE) (2011)1, il-cluster meeting dwar it-tilqim (2012), il-Kon -
ferenza ta’ Livell Għoli tal-Programm tas-Saħħa (2012)2 u l-konferenza Reġjonali dwar is-Sigurtà tas-Saħħa (2014)3. 
Minimu ta’ sostenibbiltà huwa dejjem żgurat permezz tal-website ta’ Chafea. Qed isir titjib kontinwu, ara l-kumment 
fil-punt  81.
89
Il-pjan ta’ azzjoni żviluppat mill-Kummissjoni wara l-evalwazzjoni ex post  tat-2 Programm tas-Saħħa jinkludi 
l-iżvilupp ta’ indikaturi ta’ monitoraġġ ġodda. Dawn qed jintużaw f’sistema ġdida ta’ kontroll li l-benefiċjarji issa 
jinkludu fir-rappurtar perjodiku tagħhom mill-2016. Dan il-monitoraġġ se jgħin wkoll fil-kejl tal-kontribuzzjonijiet ta’ 
azzjoni kofinanzjata tal-għanijiet ġenerali tat-tielet Programm tas-Saħħa.
91
Il-Kummissjoni tenfasizza li l-ippjanar multiannwali huwa proċess informali u intern. Mhuwiex legalment obbliga -
torji taħt it-3 Programm tas-Saħħa.
92
Il-previżjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-baġit huma biss indikattivi. Il-prijorità dwar il-valutazzjoni tar-riskju, 
pereżempju, hija rilevanti biss għal emerġenzi. Jekk ma jkun hemm l-ebda tali emerġenza, il-programm ta’ ħidma 
għal din il-prijorità jista’ jiġi implimentat mingħajr ebda nfiq. Barra minn hekk, dan ma jfissirx li d-distribuzzjoni tal-
baġit hija żbilanċjata.
93
L-evalwazzjoni ex post  tat-2 Programm tas-Saħħa u l-Pjan ta’ Azzjoni tal-Kummissjoni ta’ Marzu 2016 indikaw 
l-iżvilupp ta’ sistema ġdida ta’ monitoraġġ u indikaturi applikabbli mill-2016.
94
Is-sistema ta’ monitoraġġ u indikaturi attwalment qed jitjieb b’xi indikaturi ġodda applikabbli diġà mill-2016.
Meta l-Kummissjoni tipprevedi l-implimentazzjoni tal-baġit, li jintlaħaq bilanċ bejn l-objettivi tal-programm mhu -
wiex għan.
1 http://ec.europa.eu/chafea/publications/publications_for_health_programme.html #
2 http://ec.europa.eu/health/programme/events/ev_20120503_en.htm
3 http://ec.europa.eu/chafea/news/news349.html
Risposta tal-Kummissjoni 70
95
Il-Kummissjoni tqis li stabbiliet kooperazzjoni strutturata bejn id-dipartimenti.
101
Il-Kummissjoni tqis li kooperazzjoni tajba strutturata bejn id-dipartimenti diġà tinsab fis-seħħ. Din tista’ dejjem 
tittejjeb, li jista’ jinkludi wkoll pjanifikazzjoni ulterjuri ta’ attivitajiet. Madankollu, dan stess mhuwiex se jindirizza 
l-kwistjonijiet dwar l-użu tar-riżultati tar-riċerka.
102
Il-Kummissjoni hija impenjata li tkompli tiżviluppa l-kooperazzjoni tajba bejn id-dipartimenti u tqis li għad hemm 
lok għal titjib. Grazzi għal diversi miżuri, bħall-Memorandum ta’ Ftehim ma’ bosta DĠs, u laqgħat regolari u modi 
oħra ta’ skambju ta’ informazzjoni b’mod effettiv u effiċjenti, il-kooperazzjoni hija adegwata.
It-tweġiba Komuni tal-Kummissjoni għall-paragrafi  103-106:
Matul l-aħħar kriżijiet riċenti, il-Kummissjoni tikkunsidra li l-ERCC wera li huwa jaqdi rwol effettiv bħala pjattaforma 
ċentralil i  tlaqqa’, bħala punt tad-dħul għall-IPRC u  fil-koordinazzjoni tar-rispons għal diżastri barra mill-Unjoni.
107
Fil-fatt, il-lezzjonijiet meħuda minn tifqigħat H1N1  2009/2010 wassal għal simplifikazzjoni sostanzjali tal-istruttura 
tal-Faċilità Operattiva tal-Emerġenzi tas-Saħħa (HEOF), li ilu stabbli minn dakinhar. Barra minn hekk, l-eżerċizzji 
u t-taħriġ iwasslu għal aġġornament tal-manwal, jekk dan ikun meħtieġ.
108
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li kien hemm programm kontinwu għat-taħriġ u l-eżerċizzji huwa mezz tajjeb biex 
iżommu u jsaħħu l-għarfien li jistgħu jinġabru faċilment meta l-HEOF jiġi attivat.
Wara r-riorganizzazzjoni tad-DĠ SANTE fil-bidu tal-2016, it-taħriġ tal-HEOF għall-impjegati kollha kkonċernati ġew 
żviluppati u bdew jiġu kkonsenjati. Sessjonijiet ta’ taħriġ huma organizzati f’intervalli regolari.
Ġie assenjat persunal biex ikopri rwoli predefiniti tal-HEOF. Dan jippermetti aktar familjarizzazzjoni u taħriġ aktar 
iffukat dwar ir-rwoli rispettivi.
109
Il-Kummissjoni hija tal-opinjoni li l-HEOF wera li jaħdem f’sitwazzjonijiet diffiċli, meta wieħed iqis in-numru limi -
tat ta’ persunal li jaħdem taħt l-HEOF. L-istruttura tal-HEOF attwali ġiet definita wara t-tagħlimiet mill-pandemija 
tal-H1N1 fl-2009/2010. Il-Kummissjoni tqis li l-istruttura hija stabbli u tiddefinixxi r-rwoli u l-livelli ta’ twissija. Meta 
faqqgħet l-Ebola, il-persunal ikkonċernat f’DĠ SANTE kien jaf sew il-proċeduri. Aktar reċentement, l-operazzjonijiet 
tal-HEOF ġew riveduti u taħriġ ġiew pprovdut lill-persunal ikkonċernat.
Risposta tal-Kummissjoni 71
111
Il-Kummissjoni tfakkar li, minħabba l-iżvilupp storiku, il-proċeduri ta’ reazzjoni f’emerġenza fi ħdan il-Kummissjoni 
huma pjuttost differenti u ġew stabbiliti b’modi differenti u b’diversi skemi individwali tal-persunal biex jintlaħqu 
l-isfidi. Dan japplika wkoll għall-ECDC, li għandu, pereżempju, roster ta’ disponibbiltà 24/7 anki matul iż-żmien ta’ 
paċi.
Konklużjonijiet u  rakkomandazzjonijiet
115
Id-Deċiżjoni dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa tirrappreżenta pass importanti ’l quddiem fit-titjib tal-
kooperazzjoni tal-Istati Membri biex itejbu r-rispons għal theddid għas-saħħa u l-protezzjoni taċ-ċittadini tal-UE.
Il-Kummissjoni hija konxja li kien hemm ċertu dewmien iżda dawn għadhom ma poġġewx f’dubju l-kooperazzjoni 
effettiva tal-Istati Membri dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa.
116
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi ċertu dewmien fit-twaqqif tal-kooperazzjoni effettiva tal-Istati Membri dwar theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa.
L-istat ta’ preparazzjoni nazzjonali fl-UE u l-lakuni u n-nuqqasijiet se jiġu indirizzati permezz ta’ pjan ta’ azzjoni 
miftiehem mal-Istati Membri permezz ta’ approvazzjoni mill-HSC.
Id-diskussjonijiet u l-ħidma mal-ECDC u l-WHO/Ewropa qed ikomplu biex issir reviżjoni tas-sistema ta’ rappurtar 
meta wieħed iqis l-approċċ tal-WHO dwar l-implimentazzjoni tal-IHR u l-qafas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni l-ġdid.
117
Il-Kummissjoni tqis li r-rwol tal-ECDC huwa definit fir-regolament tat-twaqqif tiegħu u f’din id-Deċiżjoni 
transkonfinali.
Preparazzjonijiet għal proċedura ta’ akkwist konġunt għall-vaċċini pandemiċi kienu fi stadju avvanzat fl-2016. 
Qegħdin jitħejjew aktar inizjattivi konġunti ta’ akkwist.
Il-mekkaniżmu tal-protezzjoni ċivili diġà jipprevedi l-iskambju ta’ kontromiżuri, SOP speċifika għal kontromiżuri 
mediċi qed tiġi żviluppata.
L-HSC ta prova li huwa mekkaniżmu effettiv ta’ koordinazzjoni għall-Istati Membri.
118
Il-korp governattiv tal-JPA (Assemblea Parlamentari Konġunta) hija l-Assemblea Parlamentari Konġunta tal-Kumitat 
ta’ Tmexxija.
Risposta tal-Kummissjoni 72
Rakkomandazzjoni  1 
(a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni; hija se tiddiskuti din ir-rakkomandazzjoni u l-ambitu potenzjali u l-kon -
tenut ta’ pjan direzzjonali mal-HSC. Skont l-eżitu tad-diskussjoni, il-Kummissjoni se tħejji dokument bħal dan għall-
approvazzjoni mill-HSC.
(b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
(c)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-gruppi ta’ ħidma huma għodod importanti għall-HSC. Huma jiżviluppaw riżultati bbażati fuq kompiti speċifiċi 
bħala input lill-HSC. Il-Kummissjoni ma taċċettax li l-2017 għandha tkun l-aħħar punt tal-attivitajiet tagħhom, iżda 
pjuttost tqis it-tħejjija u l-komunikazzjoni bħala kompiti kontinwi fejn iż-żamma ta’ strutturi speċifiċi ta’ ħidma 
għandha tkun ġustifikata.
(d)
Il-Kummissjoni taċċetta, f’dak li jirrigwarda r-rwol tagħha u l-mekkaniżmu ta’ akkwist konġunt huwa kkonċernat.
119
Il-Kummissjoni taqbel li minkejja titjib tekniku tas-sistema matul iż-żmien, huwa mixtieq li s-sistema tiġi mmoderniz -
zata. Għaddejjin diskussjonijiet mal-ECDC.
Rakkomandazzjoni  2 
(a)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni. Il-Kummissjoni bħalissa qed taħdem mal-ECDC għall-
immodernizzar tas-sistema EWRS.
(b)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u se jiġi diskuss mal-Istati Membri kif ir-rispons tal-utent tista’ tte -
jjeb il-funzjonament tas-sistema.
120
Il-Kummissjoni rrikonoxxiet li s-sostenibilità hija kwistjoni pendenti, minkejja li sar ħafna f’dawn l-aħħar snin, bħall-
produzzjoni ta’ preparazzjoni ġenerika (APE) il-fuljett (2011), il-cluster meeting dwar it-tilqim (2012) u  (2014) konfe -
renza Reġjonali dwar is-Sigurtà tas-Saħħa (2014). Qed isir titjib kontinwu, l-aktar riċenti, bir-reviżjoni tal-bażi tad-
data  pubblika, il-pjattaforma HELI, u  l-iimplimentazzjoni tal-istrateġija l-ġdida ta’ tixrid.
Is-sistema ta’ monitoraġġ tal-prestazzjoni bħalissa qed jitjieb b’xi indikaturi ġodda applikabbli diġà mill-2015.
Risposta tal-Kummissjoni 73
Rakkomandazzjoni  3 
(a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni. L-aspetti kollha huma diġà indirizzati fil-pjan ta’ azzjoni li l-Kummiss -
joni abbozzat fl-2016 wara l-evalwazzjoni ex-post  tat-2 Programm tas-Saħħa. DĠ SANTE se tkompli tikkoopera ma’ 
Chafea dwar il-kwistjoni ta’ rilevanza politika li għadha għaddejja u dwar l-azzjonijiet li ntemmew dan l-aħħar.
(b)
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din ir-rakkomandazzjoni u  se tiddiskuti r-rappurtar mal-Istati Membri fl-HSC. 
Iimplimentazzjoni effettiva ta’ din ir-rakkomandazzjoni tiddependi fuq l-Istati Membri.
(c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u  diġà tindirizzaha fl-eżerċizzju ta’ ppjanar multiannwali tagħha għas-
snin 2018-2020, li għandu jiġi finalizzat fil-ħarifa 2016 biex jiġu ppjanati l-prijoritajiet għat-3 Programm tas-Saħħa 
għal dawn is-snin.
Rakkomandazzjoni  4 
(a)
Il-Kummissjoni parzjalment taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Il-Kummissjoni tqis li kooperazzjoni tajba strutturata bejn id-dipartimenti diġà tinsab fis-seħħ. Din tista’ dejjem 
tittejjeb, li jista’ jinkludi wkoll pjanifikazzjoni ulterjuri ta’ attivitajiet. Madankollu, dan stess mhuwiex se jindirizza 
l-kwistjonijiet dwar l-użu tar-riżultati tar-riċerka.
(b)
Il-Kummissjoni taċċetta li tkompli tiżviluppa l-kooperazzjoni tajba bejn id-dipartimenti.
(c)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni. Wara t-tagħlimiet mill-pandemija tal-H1N1 f’ 2009/2010, il-Faċilità 
Operattiva għall-Emerġenzi tas-Saħħa (HEOF) ġiet issemplifikata ħafna u ġiet organizzata mill-ġdid. Il-Kummissjoni 
tqis li l-istruttura kif inhi llum hija stabbli u tiddefinixxi r-rwoli u l-livelli ta’ twissija. Minn Ġunju 2016, ġie żviluppat 
programm ta’ taħriġ kontinwu u sessjonijiet ta’ taħriġ huma organizzati f’intervalli regolari. Għadhom għaddejjin 
diskussjonijiet dwar soluzzjoni sostenibbli fit-tul għal kumpens ta’ impjegati li jipparteċipaw fil-ġestjoni ta’ 
emerġenzi tas-saħħa pubblika.
Wara l-Ebola u fid-dawl tal-ħtiġijiet ambjentali u theddidiet kimiċi, ġew organizzati diversi eżerċizzji ta’ identifikazz -
joni tal-ħtiġijiet għat-titjib ulterjuri. Ix-xogħol mal-ECDC jinsab għaddej.

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Avveniment Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu 15.7.2015
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata 
oħra)2 2.7. 2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja 5.10.2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi 
kollha14.11.2016
Stadju importanti u ewlieni fil-bini ta’ qafas tal-UE 
għas-sigurtà tas-saħħa, li jkun aktar b’saħħtu, kien 
l-adozzjoni fl-2013 ta’ Deċiżjoni dwar theddid 
transkonfinali serju għas-saħħa. Il-Programmi Qafas tal-UE 
għas-Saħħa u  għar-Riċerka jappoġġaw ukoll azzjonijiet 
theddid transkonfinali serju għas-saħħa tabilħaqq 
tirrappreżenta pass importanti fl-indirizzar, b’mod aħjar, 
ta’ theddid bħal dan relatati ma’ dan il-qafas. L-awditu sab 
li d-Deċiżjoni dwar fl-UE, iżda li dgħufijiet sinfikanti 
jaffettwaw l-implimentazzjoni tal-qafas għas-sigurtà 
tas-saħħa. Jeħtieġ li jsir aktar biex dawn id-dgħufijiet jiġu 
indirizzati, u biex b’hekk l-Unjoni tkun tista’ tibbenefika 
bis-sħiħ mill-mekkaniżmi stabbiliti. Għalhekk il-Qorti 
tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet li prinċipalment 
għandhom l-għan li jaċċelleraw u  jsaħħu 
l-implimentazzjoni.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I