AVVIŻ TAL-KUMMISSJONI

Linji gwida dwar l-għeluq ta’ programmi operazzjonali adottati għall-assistenza mill-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (2014-2020)

(2021/C 522/01)

ĊAĦDA TA’ RESPONSABILITÀ: “Dan huwa dokument ta’ ħidma mħejji mill-Kummissjoni. Abbażi tal-liġi applikabbli tal-UE, dan jipprovdi gwida teknika għall-kollegi u għall-korpi involuti fl-għeluq tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn. Din il-gwida hija mingħajr preġudizzju għall-interpretazzjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti Ġenerali.

Werrej

1. PRINĊIPJI ĠENERALI

2. POSSIBBILTÀ TA’ GĦELUQ BIKRI

3. SKADENZA GĦALL-EMENDAR TAL-PROGRAMMI

4. ĠESTJONI FINANZJARJA

4.1. Diżimpenn

4.2. Approvazzjoni tal-prefinanzjament

4.3. Kalkolu tal-bilanċ finali

4.4. Overbooking

5. RAPPORTAR DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI FL-GĦELUQ

6. IRREGOLARITAJIET

6.1. Trattament tal-irregolaritajiet fis-sena kontabilistika finali

6.2. Ammonti li għandhom jiġu rkuprati u ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati

6.3. Riskju ta’ irregolaritajiet li jwasslu biex l-awtoritajiet tal-programm iwettqu kontrolli addizzjonali fuq in-nefqa diġà ddikjarata lill-Kummissjoni

7. SOTTOMISSJONI TAD-DOKUMENTI TAL-GĦELUQ

7.1. Skadenza għas-sottomissjoni tad-dokumenti tal-għeluq

7.2. Modifika tad-dokumenti tal-għeluq wara l-iskadenza għas-sottomissjoni tagħhom

7.3. Disponibbiltà tad-dokumenti

8. KONTENUT TAD-DOKUMENTI TAL-GĦELUQ

8.1. Rapport ta’ implimentazzjoni finali

8.2. Kontijiet

8.3. Dikjarazzjoni ta’ ġestjoni u sommarju annwali

8.4. Opinjoni tal-awditjar u rapport ta’ kontroll

9. ĦLAS TAL-BILANĊ FINALI

10. KWISTJONIJIET TA’ LEGALITÀ U REGOLARITÀ

Il-programmi operazzjonali fil-qafas tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn għall-perjodu ta’ programmazzjoni mill-1 ta’ Jannar 2014 sal-31 ta’ Diċembru 2020, inklużi dawk li jibbenefikaw minn Assistenza fl-Irkupru għall-Koeżjoni u għat-Territorji tal-Ewropa (REACT-EU), iridu jingħalqu fil-ħin u b’mod effiċjenti. Dan jirrekjedi gwida dwar kif għandhom jingħalqu dawk il-programmi f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) u mal-atti legali ta’ applikazzjoni ġenerali adottati fuq dik il-bażi.

Il-linji gwida jqisu l-kriżi bla preċedent tal-COVID-19 fl-2020 u fl-2021 u l-impatt tagħha fuq l-implimentazzjoni tal-programm.

Il-linji gwida għandhom l-għan li jgħinu lill-Istati Membri bil-proċess tal-għeluq billi jispjegaw kif jaħdem. Dawn ikopru s-saldu finanzjarju tal-impenji baġitarji pendenti tal-UE billi jħallsu lill-Istat Membru kwalunkwe bilanċ finali fil-kuntest tal-programm; jiddiżimpenjaw jew jirkupraw is-somom imħallsa indebitament mill-Kummissjoni Ewropea lill-Istat Membru; u/jew jiddiżimpenjaw kwalunkwe bilanċ finali.

Is-sistema ta’ eżami annwali u ta’ aċċettazzjoni tal-kontijiet, issimplifikat il-proċedura ta’ għeluq b’mod sinifikanti. B’riżultat ta’ dan, l-għeluq tal-programm jenħtieġ li jkun ibbażat biss fuq dokumenti relatati mas-sena kontabilistika finali u r-rapport ta’ implimentazzjoni annwali finali jew l-aktar riċenti.

1. PRINĊIPJI ĠENERALI

Dawn il-linji gwida japplikaw għall-għeluq ta’ programmi fil-qafas tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (Fund for European Aid to the Most Deprived, FEAD) f’konformità mar-Regolament FEAD għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 (2).

L-għeluq tal-programm jinkludi s-saldu finanzjarju tal-impenji baġitarji pendenti tal-UE permezz tal-ħlas ta’ kwalunkwe bilanċ finali lill-Istat Membru (3) fir-rigward ta’ programm u/jew diżimpenn jew irkupru tas-somom imħallsa indebitament mill-Kummissjoni lill-Istat Membru. L-għeluq tal-programmi huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi korrezzjonijiet finanzjarji.

2. POSSIBBILTÀ TA’ GĦELUQ BIKRI

L-Istati Membri jistgħu jitolbu għeluq bikri ta’ programm sakemm ikunu wettqu l-attivitajiet kollha relatati mal-implimentazzjoni tal-programm. Għal dan il-għan, sena kontabilistika aktar bikrija minn dik li tibda mill-1 ta’ Lulju 2023 sat-30 ta’ Ġunju 2024 jenħtieġ li titqies bħala s-sena kontabilistika finali tal-programm. Jekk il-Kummissjoni taċċetta talba bħal din, l-Istat Membru jrid jissottometti d-dokumenti tal-għeluq stabbiliti fl-Artikolu 52 tar-Regolament FEAD (id-“dokumenti tal-għeluq”) sal-15 ta’ Frar tas-sena ta’ wara s-sena kontabilistika kkunsidrata. L-għeluq bikri jenħtieġ li jsegwi r-regoli kollha stabbiliti għall-għeluq.

Għall-programmi ta’ assistenza alimentari u/jew materjali bażika (jiġifieri programmi operazzjonali tat-tip I), l-istħarriġ strutturat finali għandu jitwettaq fl-2022. Madankollu, jekk l-Istat Membru jkun implimenta l-azzjonijiet kollha tal-programm qabel l-2022, dan ma għandux għalfejn iwettaq l-istħarriġ strutturat fl-2022. F’dan il-każ, il-kummissjoni tirrakkomanda li jsir l-istħarriġ fl-aħħar sena li fiha jitqassam l-ikel u/jew li fiha tingħata l-assistenza materjali bażika.

3. SKADENZA GĦALL-EMENDAR TAL-PROGRAMMI

Sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa tal-programmi u t-tħejjija f’waqtha tal-għeluq, l-Istati Membri jenħtieġ li jippreżentaw talbiet għal emendi tal-programmi (4), inkluża emenda tal-pjan ta’ finanzjament, sa Settembru 2023. Dan se jippermetti li d-deċiżjonijiet jiġu adottati qabel id-data finali tal-eliġibbiltà, il-31 ta’ Diċembru 2023. L-unika eċċezzjoni hija s-sottomissjoni ta’ pjan finanzjarju rivedut li jirrifletti, għas-sena finanzjarja 2020, ammont imnaqqas ta’ finanzjament wara l-applikazzjoni tar-regola ta’ diżimpenn awtomatiku stabbilita fl-Artikolu 59(1) tar-Regolament FEAD. F’dan il-każ, it-talba għal emenda tal-programm trid tiġi ppreżentata lill-Kummissjoni sat-30 ta’ Ġunju 2024 (5) .

L-Istati Membri jenħtieġ li jinnotifikaw lill-Kummissjoni bi kwalunkwe deċiżjoni biex jimmodifikaw l-elementi msemmija fl-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 9(4) tar-Regolament FEAD (6) qabel id-data finali tal-eliġibbiltà, jiġifieri l-31 ta’ Diċembru 2023.

4. ĠESTJONI FINANZJARJA

4.1. Diżimpenn

Ir-regola ta’ diżimpenn awtomatiku stabbilita fl-Artikolu 59(1) tar-Regolament FEAD tapplika għall-impenji baġitarji kollha, inklużi dawk relatati mal-aħħar sena tal-perjodu ta’ programmazzjoni (2020).

L-impenji li jkunu għadhom miftuħin sal-15 ta’ Frar 2025, jew sal-1 ta’ Marzu 2025 jekk il-Kummissjoni testendi l-iskadenza (7), se jiġu diżimpenjati jekk kwalunkwe wieħed mid-dokumenti tal-għeluq ma jkunx ġie ppreżentat lill-Kummissjoni sa dak iż-żmien.

Skont l-Artikolu 6a(1) tar-Regolament FEAD (8), l-aħħar sena tal-perjodu ta’ programmazzjoni għall-programmi tal-FEAD li għalihom l-Istati Membri jistgħu jallokaw riżorsi addizzjonali REACT-EU hija l-2021 jew, fejn applikabbli, l-2022. F’konformità mal-Artikolu 6a(3) tal-istess Regolament, impenji mhux użati relatati ma’ riżorsi addizzjonali se jiġu diżinpenjati matul l-għeluq.

4.2. Approvazzjoni tal-prefinanzjament

Il-Kummissjoni se tiċċara l-prefinanzjament imħallas lill-Istati Membri mhux aktar tard minn meta jingħalaq il-programm (9). Dan japplika wkoll għal prefinanzjament addizzjonali mħallas mir-riżorsi ta’ REACT-EU (10).

L-ammonti mħallsa bħala prefinanzjament iridu jiġu ġġustifikati min-nefqa eliġibbli ddikjarata mhux aktar tard mill-għeluq tal-programm. Madankollu, l-approvazzjoni tal-prefinanzjament tista’ tibda hekk kif il-programm ikun irċieva l-kontribuzzjoni massima tal-FEAD stabbilita fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova l-programm. F’dan il-każ, il-Kummissjoni se tuża n-nefqa eliġibbli inkluża fit-talba għall-ħlas biex tapprova l-prefinanzjament. L-approvazzjoni tiġi ffinalizzata biss wara l-aċċettazzjoni tal-kontijiet.

4.3. Kalkolu tal-bilanċ finali

Għas-sena kontabilistika finali, bħal fi kwalunkwe sena kontabilistika oħra, il-Kummissjoni se trodd lura 90 % tal-ammont mitlub minn Stat Membru bħala applikazzjoni għal pagament interim, billi tapplika r-rata ta’ kofinanzjament għan-nefqa pubblika eliġibbli inkluża fl-applikazzjonijiet għal ħlas, sakemm ikun hemm impenji disponibbli fil-programm. L-impatt ta’ REACT-EU fir-rata ta’ kofinanzjament se jitqies fil-mument tal-kalkolu tal-għeluq.

Il-Kummissjoni se tiddetermina l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond għas-sena kontabilistika finali kif deskritt fl-Artikolu 50 tar-Regolament FEAD. L-Artikolu 50(6) tar-Regolament FEAD jiddikjara li l-Kummissjoni tikkalkula l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond għas-sena kontabilistika abbażi tal-kontijiet aċċettati, filwaqt li tqis kemm l-ammonti fil-kontijiet kif ukoll il-pagamenti totali magħmula mill-Kummissjoni matul is-sena kontabilistika.

Ladarba l-Kummissjoni tkun ikkalkulat l-ammont li għandu jitħallas mill-Fond, din se tiċċara l-bilanċ ta’ prefinanzjament li jifdal.

F’konformità mal-Artikolu 40(2) tar-Regolament FEAD, l-ammont tal-bilanċ finali mħallas mill-Fond ma jridx jaqbeż l-ammont massimu possibbli ta’ kontribuzzjoni mill-Fond, kif stabbilit fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova l-programm operazzjonali.

L-ammont li jirriżulta li għandu jitħallas/jiġi rkuprat ikkalkulat f’konformità mar-regoli spjegati hawn fuq se jikkostitwixxi l-bilanċ finali għall-programm.

4.4. Overbooking

L-overbooking huwa l-prattika tal-Istati Membri li jiddikjaraw lill-Kummissjoni nefqa eliġibbli li taqbeż il-kontribuzzjoni massima tal-Fond stabbilita fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova l-programm.

Peress li l-applikazzjonijiet għall-pagament huma kumulattivi biss f’sena kontabilistika partikolari, jekk programm jilħaq il-kontribuzzjoni massima tal-Fond stabbilita fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprovah qabel is-sena kontabilistika finali, in-nefqa ddikjarata lill-Kummissjoni li taqbeż din il-kontribuzzjoni massima tal-Fond mhux se tiġi ttrasferita għas-sena kontabilistika li jmiss.

Għalhekk, l-awtoritajiet ta’ ċertifikazzjoni jistgħu jiddeċiedu li l-ammonti mdaħħla fis-sistema kontabilistika tagħhom f’sena kontabilistika jiġu ddikjarati lill-Kummissjoni f’sena kontabilistika sussegwenti jew tabilħaqq fis-sena kontabilistika finali.

B’kont meħud ta’ dan ta’ hawn fuq, u jekk l-Istati Membri jkunu jixtiequ li jkollhom nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv disponibbli fis-sena kontabilistika finali, huma jistgħu jżommu lura milli jiddikjaraw lill-Kummissjoni nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv fi kwalunkwe sena kontabilistika qabel is-sena kontabilistika finali u jużaw din in-nefqa biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tal-programm. L-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jiddikjaraw nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv fis-sena kontabilistika finali, sakemm ma jkollhomx għalfejn jiddikjaraw dan f’sena kontabilistika preċedenti biex jissostitwixxu l-ammonti irregolari skoperti (fil-limitu tal-kontribuzzjoni tal-Fond).

Jekk in-nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv ma tkunx meħtieġa qabel is-sena kontabilistika finali, l-Istati Membri jenħtieġ li jiddikjaraw dan lill-Kummissjoni biss fis-sena kontabilistika finali, inkluż in-nefqa mġarrba u mħallsa matul is-snin kontabilistiċi preċedenti (11). In-nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv iddikjarata lill-Kummissjoni fis-sena kontabilistika finali se titqies fl-għeluq u wara l-għeluq biex jiġu sostitwiti l-ammonti irregolari (iddikjarati fi kwalunkwe sena kontabilistika, inkluża s-sena kontabilistika finali) li jiġu identifikati aktar tard. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 56(7) tar-Regolament FEAD, l-Istati Membri jistgħu jkunu kapaċi jissostitwixxu l-ammonti irregolari identifikati wara s-sottomissjoni tal-kontijiet tas-sena kontabilistika finali/wara l-għeluq bl-użu ta’ nefqa bbukkjata b’mod eċċessiv.

5. RAPPORTAR DWAR L-IMPLIMENTAZZJONI FL-GĦELUQ

Skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1255/2014 (12), ir-rapport ta’ implimentazzjoni finali maħruġ fl-għeluq irid jinkludi l-punti li ġejjin:

— informazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-programm, b’referenza għall-indikaturi komuni użati għal operazzjoni parzjalment jew kompletament kompluta;

— informazzjoni dwar u valutazzjoni tal-azzjonijiet li jqisu l-prinċipji stabbiliti fl-Artikoli 5(6), 5(11) u, fejn xieraq, l-Artikolu 5(13) tar-Regolament FEAD.

Id-data fir-rapport ta’ implimentazzjoni finali trid tirreferi biss għal dak li jkun tqassam mill-operazzjonijiet appoġġati fil-kuntest tal-programm sal-31 ta’ Diċembru 2023. Kwalunkwe ikel jew assistenza materjali bażika mixtrija iżda mhux imqassma sal-aħħar tal-2023 jenħtieġ li ma tiġix inkluża fir-rapport ta’ implimentazzjoni finali.

Barra minn hekk, l-Istati Membri li fihom jiġu implimentati l-inklużjoni soċjali tal-programmi operazzjonali tal-persuni l-aktar fil-bżonn (Programm Operazzjonali II) jenħtieġ li jipprovdu:

— data dwar indikaturi speċifiċi għall-programm u valuri fil-mira kkwantifikati,

— informazzjoni dwar il-bidliet fl-indikaturi tar-riżultati,

— informazzjoni dwar u valutazzjoni tal-progress lejn l-ilħuq tal-objettivi speċifiċi tal-programm.

6. IRREGOLARITAJIET

Il-kontijiet għal kwalunkwe sena kontabilistika, inkluż is-sena finali, iridu jinkludu:

— l-ammonti rtirati u rkuprati matul is-sena kontabilistika;

— l-ammonti li jridu jiġu rkuprati fi tmiem is-sena kontabilistika; u

— l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati (13).

Il-format għar-rapportar tal-irtirar u tal-irkupri, l-ammonti li jridu jiġu rkuprati u l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati huwa stabbilit fil-mudell fl-Anness V tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/341 (14) (l-Appendiċi 2, 3, u 4, rispettivament).

L-Istati Membri jridu jindikaw il-qasma tal-ammonti rtirati u rkuprati matul is-sena kontabilistika u l-irkupri pendenti fi tmiem is-sena kontabilistika skont is-sena kontabilistika tad-dikjarazzjoni tan-nefqa korrispondenti.

6.1. Trattament tal-irregolaritajiet fis-sena kontabilistika finali

Minħabba li wara t-talba finali għal pagament interim, li trid tiġi ppreżentata sal-31 ta’ Lulju 2024, ma tista’ tiġi sottomessa l-ebda applikazzjoni għall-ħlas sussegwenti lill-Kummissjoni, kwalunkwe tnaqqis meħtieġ (minkejja l-fatt li jista’ jirreferi għan-nefqa ddikjarata fis-snin kontabilistiċi preċedenti) irid jitwettaq fil-kontijiet tas-sena kontabilistika finali, u jrid jiġi rrapportat fl-Appendiċi 5 tal-mudell għall-kontijiet.

Skont l-Artikolu 49(2) tar-Regolament FEAD, Stat Membru jista’ jiddeċiedi li jeskludi n-nefqa mill-kontijiet tas-sena kontabilistika finali minħabba valutazzjoni li għadha għaddejja tal-legalità u tar-regolarità ta’ dik in-nefqa. Jekk tali nefqa sussegwentement tinstab li hija legali u regolari, din ma tistax tiġi ddikjarata mill-ġdid minħabba li ma jkun hemm l-ebda talba sussegwenti għal pagament interim fejn tista’ tiġi inkluża.

6.2. Ammonti li għandhom jiġu rkuprati u ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati

Fil-kontijiet tas-sena kontabilistika finali, l-Istati Membri jistgħu jirrapportaw l-ammonti li għandhom jiġu rkuprati u l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati relatati man-nefqa ddikjarata mhux biss fis-snin kontabilistiċi preċedenti, iżda wkoll fis-sena kontabilistika finali (15). Huma jistgħu jirrapportaw ukoll fil-kontijiet tas-sena kontabilistika finali, ammonti li jkunu saru ammonti li għandhom jiġu rkuprati jew ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati wara t-tmiem tas-sena kontabilistika finali iżda qabel is-sottomissjoni tad-dokumenti tal-għeluq (16).

Il-Kummissjoni se teskludi l-ammonti rrapportati bħala li jridu jiġu rkuprati u li ma jistgħux jiġu rkuprati mill-kalkolu tal-bilanċ finali (17).

Il-Kummissjoni se tiddeċiedi jekk għandhiex tirrimborża l-ammonti rrapportati mill-baġit tal-UE, abbażi tal-eżitu tal-proċess ta’ rkupru u/jew tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati, imwettqa f’konformità mal-proċedura stabbilita fir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/1986 (18). L-ammonti rrapportati fl-Appendiċijiet 3 u 4 tal-kontijiet u relatati man-nefqa ddikjarata fis-sena kontabilistika finali jenħtieġ li jiġu inklużi fil-kolonna A tal-Appendiċi 1 tal-kontijiet sabiex ikun jista’ jsir ir-rimborż futur possibbli tagħhom mill-baġit tal-UE, sakemm joħroġ ir-riżultat ta’ proċeduri jew ta’ valutazzjonijiet relatati.

L-Istat Membru jenħtieġ li jinforma lill-Kummissjoni dwar l-eżitu tal-proċess ta’ rkupru pendenti malajr kemm jista’ jkun.

Jekk Stat Membru jikkonkludi li l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati jenħtieġ li jiġu imposti fuq il-baġit tal-UE, jenħtieġ li jissottometti talba lill-Kummissjoni biex tikkonferma tali konklużjoni bl-użu tal-formola fl-Anness tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/1986 (19). Il-Kummissjoni se tiddetermina jekk l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati jenħtiġux li jiġu ddebitati lill-baġit tal-UE f’konformità mar-regoli stabbiliti fl-Artikolu 3 tar-Regolament Delegat. Dan jikkonċerna l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati inklużi fl-Appendiċi 4 (“ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati”) tal-kontijiet tal-programm stabbiliti fl-Anness V tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/341 kif ukoll l-ammonti inklużi fl-Appendiċi 3 (“ammonti li għandhom jiġu rkuprati”) mill-istess Anness bħall-ammonti li għandhom jiġu rkuprati u li jistgħu jsiru ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati wara li jkunu ġew sottomessi l-kontijiet għas-sena kontabilistika finali.

6.3. Riskju ta’ irregolaritajiet li jwasslu biex l-awtoritajiet tal-programm iwettqu kontrolli addizzjonali fuq in-nefqa diġà ddikjarata lill-Kummissjoni

Jekk jiġi identifikat riskju ta’ irregolaritajiet li jwassal għal kontrolli addizzjonali mill-awtoritajiet tal-programm fuq in-nefqa diġà ddikjarata lill-Kummissjoni, l-awtoritajiet nazzjonali jridu jikkonformaw mal-iskadenzi li ġejjin:

— għan-nefqa mnaqqsa mill-kontijiet ta’ kwalunkwe sena kontabilistika li tiġi qabel is-sena kontabilistika finali skont l-Artikolu 49(2) tar-Regolament FEAD, il-kontrolli addizzjonali jridu jiġu ffinalizzati fil-ħin biex ikun possibbli li n-nefqa tiġi ddikjarata mhux aktar tard mill-applikazzjoni finali għal pagament interim, li għalihom l-iskadenza għas-sottomissjoni hija l-31 ta’ Lulju 2024;

— f’każ ta’ riskju ta’ irregolaritajiet li jwasslu għal kontrolli addizzjonali tan-nefqa ddikjarata fis-sena kontabilistika finali, id-deċiżjoni dwar il-legalità u r-regolarità tan-nefqa u għalhekk id-deċiżjoni dwar jekk din in-nefqa għandhiex tinżamm jew titnaqqas mill-kontijiet tas-sena kontabilistika finali jenħtieġ li tittieħed fil-mument tas-sottomissjoni tal-kontijiet, li għalih l-iskadenza hija l-15 ta’ Frar 2025, jew l-1 ta’ Marzu 2025 jekk jiġi estiż mill-Kummissjoni.

7. SOTTOMISSJONI TAD-DOKUMENTI TAL-GĦELUQ

7.1. Skadenza għas-sottomissjoni tad-dokumenti tal-għeluq

L-Istati Membri jridu jippreżentaw id-dokumenti ta’ għeluq sal-15 ta’ Frar 2025 (20). Il-Kummissjoni tista’ testendi din l-iskadenza sal-1 ta’ Marzu 2025, wara talba mill-Istat Membru kkonċernat, magħmula skont l-Artikolu 63(7) tar-Regolament Finanzjarju (21).

Il-Kummissjoni se tiddiżimpenja awtomatikament il-parti tal-impenji li tkun għadha miftuħa jekk kwalunkwe wieħed mid-dokumenti tal-għeluq ma jkunx ġie ppreżentat sal-iskadenza tal-15 ta’ Frar 2025 (jew tal-1 ta’ Marzu 2025, jekk tiġi estiża) (22). F’każijiet bħal dawn, l-għeluq tal-programm se jitwettaq abbażi tal-informazzjoni disponibbli.

In-nuqqas ta’ sottomissjoni ta’ kwalunkwe wieħed mid-dokumenti ta’ għeluq jista’ jkun indikazzjoni ta’ nuqqas serju fis-sistema ta’ ġestjoni u ta’ kontroll tal-programm, li jpoġġi f’riskju l-kontribuzzjoni tal-UE diġà mħallsa lill-programm. F’każijiet bħal dawn, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li timponi korrezzjoni finanzjarja.

7.2. Modifika tad-dokumenti tal-għeluq wara l-iskadenza għas-sottomissjoni tagħhom

L-Istati Membri ma jistgħu jimmodifikaw l-ebda wieħed mid-dokumenti tal-għeluq wara l-iskadenza għas-sottomissjoni tagħhom, ħlief meta l-Kummissjoni titlob modifika jew fil-każ ta’ żbalji klerikali.

7.3. Disponibbiltà tad-dokumenti

F’konformità mal-Artikolu 51(1) tar-Regolament FEAD, il-perjodu ta’ żamma għad-dokumenti jista’ jiġi interrott jew fil-każ ta’ proċedimenti legali jew b’talba debitament ġustifikata tal-Kummissjoni.

8. KONTENUT TAD-DOKUMENTI TAL-GĦELUQ

8.1. Rapport ta’ implimentazzjoni finali

F’konformità mal-Artikolu 13(6) tar-Regolament FEAD, ir-rapport ta’ implimentazzjoni finali jrid ikun fih l-informazzjoni kollha meħtieġa skont l-Artikolu 2 tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 1255/2014 (23).

L-informazzjoni inkluża fir-rapport dwar l-implimentazzjoni finanzjarja jenħtieġ li tkun konsistenti mar-rapport ta’ kontroll finali, mad-dikjarazzjoni tal-għeluq u mad-dikjarazzjoni finali tan-nefqa.

F’konformità mal-Artikolu 13(5) tar-Regolament FEAD, il-Kummissjoni se teżamina r-rapport ta’ implimentazzjoni finali u se tinforma lill-Istat Membru bl-osservazzjonijiet tagħha fi żmien ħames xhur mid-data tal-wasla tagħha. Jekk il-Kummissjoni ma tipprovdix osservazzjonijiet fi żmien din l-iskadenza, ir-rapport jitqies bħala li ġie aċċettat.

L-Istati Membri se jingħataw xahrejn biex jirrispondu għall-osservazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar ir-rapport ta’ implimentazzjoni finali. Il-Kummissjoni tista’ testendi din l-iskadenza b’xahrejn oħra, fuq talba tal-Istat Membru. Ir-rapport ta’ implimentazzjoni finali jiġi aċċettat jekk il-Kummissjoni ma jkollha l-ebda osservazzjoni jew jekk l-osservazzjonijiet kollha tal-Kummissjoni jiġu indirizzati b’mod adegwat.

8.2. Kontijiet

Bħal kwalunkwe sena oħra, il-kontijiet għas-sena kontabilistika finali jridu jinkludu l-informazzjoni elenkata fl-Artikolu 49(1) tar-Regolament FEAD. L-istruttura tal-kontijiet hija stabbilita fl-Anness V tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/341 (24).

L-eżami u l-aċċettazzjoni tal-kontijiet tas-sena kontabilistika finali jsegwu l-istess regoli bħal dawk għall-eżami u għall-aċċettazzjoni tal-kontijiet ta’ kwalunkwe sena kontabilistika oħra.

Il-Kummissjoni se ssegwi l-proċeduri rilevanti biex teżamina u taċċetta l-kontijiet tas-sena kontabilistika finali u se tinforma lill-Istat Membru sal-31 ta’ Mejju 2025 jekk taċċettax li l-kontijiet huma kompluti, akkurati u veritiera (25).

8.3. Dikjarazzjoni ta’ ġestjoni u sommarju annwali

Għas-snin kontabilistiċi kollha, l-istruttura tad-dikjarazzjoni ta’ ġestjoni għas-sena kontabilistika finali hija stabbilita fl-Anness I tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1386 (26).

8.4. Opinjoni tal-awditjar u rapport ta’ kontroll

Għas-snin kontabilistiċi kollha, l-istruttura tad-dikjarazzjoni ta’ ġestjoni għas-sena kontabilistika finali hija stabbilita fl-Anness III tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1386.

Għas-snin kontabilistiċi kollha, l-istruttura tad-dikjarazzjoni ta’ ġestjoni għas-sena kontabilistika finali hija stabbilita fl-Anness IV tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1386.

Ir-rapport ta’ kontroll għas-sena kontabilistika finali jenħtieġ li jinkludi wkoll:

— informazzjoni dwar sejbiet miftuħa li jirriżultaw mill-awditi mwettqa mill-Kummissjoni jew mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri, li jenħtieġ li tiġi pprovduta fit-Taqsima 8 tar-rapport ta’ kontroll (“informazzjoni oħra”);

— assigurazzjoni dwar l-affidabbiltà tad-data relatata mal-indikaturi.

Fir-rapport ta’ kontroll tas-sena kontabilistika finali, l-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar jenħtieġ li jikkonkludu li d-data relatata mal-indikaturi hija affidabbli. Jenħtieġ li jipprovdu wkoll valutazzjoni finali dwar ir-rekwiżit ewlieni 6: “Sistema affidabbli għall-ġbir, ir-reġistrazzjoni u l-ħżin tad-dejta għall-finijiet ta’ monitoraġġ, evalwazzjoni, ġestjoni finanzjarja, verifika u awditjar”, stabbilita fit-Tabella 1 tal-Anness II tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 532/2014 (27). Din il-valutazzjoni finali jenħtieġ li tinkludi b’mod partikolari konferma li d-data aggregata rrapportata lill-Kummissjoni hija korretta.

9. ĦLAS TAL-BILANĊ FINALI

Il-Kummissjoni se tħallas il-bilanċ finali mhux aktar tard minn tliet xhur wara d-data li fiha jiġu aċċettati l-kontijiet tas-sena kontabilistika finali, jew xahar wara d-data tal-aċċettazzjoni tar-rapport ta’ implimentazzjoni finali, skont liema data tiġi l-aktar tard (28).

Dan huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-Kummissjoni li tinterrompi l-iskadenza għall-ħlas tal-bilanċ finali jew li tissospendi tali pagament.

10. KWISTJONIJIET TA’ LEGALITÀ U REGOLARITÀ

Il-Kummissjoni tista’ tqajjem kwistjonijiet relatati mal-legalità u mar-regolarità tat-tranżazzjonijiet sottostanti li jikkonċernaw in-nefqa fil-kontijiet aċċettati wara l-ħlas tal-bilanċ finali u l-għeluq tal-programm.

L-għeluq tal-programm huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-Kummissjoni li timponi korrezzjonijiet finanzjarji skont l-Artikoli 55 u 56 tar-Regolament FEAD.

(1) Ir-Regolament (UE) 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2014 dwarFond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (ĠU L 72, 12.3.2014, p. 1).

(2) Ir-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Marzu 2014 dwar il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (ĠU L 72, 12.3.2014, p. 1).

(3) Skont l-Artikolu 138(1) tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (ĠU C 384I, 12.11.2019, p. 1), fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-programmi u l-attivitajiet tal-Unjoni impenjati skont il-QFP 2014-2020 jew il-perspettivi finanzjarji preċedenti, id-dritt applikabbli tal-Unjoni, inklużi r-regoli dwar il-korrezzjonijiet finanzjarji u dwar l-approvazzjoni tal-kontijiet, se jkompli japplika għar-Renju Unit wara l-31 ta’ Diċembru 2020 sal-għeluq ta’ dawk il-programmi u l-attivitajiet tal-Unjoni, sakemm ma jkunux ġew adottati miżuri tekniċi mill-Kumitat Konġunt f’konformità mal-Artikolu 138(5) tal-Ftehim dwar il-Ħruġ. Madankollu, jenħtieġ li jiġi nnotat li d-dispożizzjonijiet ta’ dawn il-linji gwida relatati mar-riżorsi ta’ REACT-EU ma japplikawx għar-Renju Unit, skont il-ħames subparagrafu tal-Artikolu 154 tas-CPR, kif emendat bir-Regolament (UE) 2020/2221 tat-23 ta’ Diċembru 2020.

(4) L-Artikolu 9 tar-Regolament FEAD.

(5) L-Artikolu 61(4) tar-Regolament FEAD.

(6) Kif emendat mir-Regolament (UE) 2020/559 tat-23 ta’ April 2020.

(7) L-Artikolu 59(2) tar-Regolament FEAD.

(8) Kif emendat mir-Regolament (UE) 2021/177 tal-10 ta’ Frar 2021.

(9) L-Artikolu 44(4) tar-Regolament FEAD.

(10) L-Artikolu 6a(4) tar-Regolament FEAD, kif emendat bir-Regolament (UE) 2021/177 tal-10 ta’ Frar 2021.

(11) L-Istati Membri jistgħu jitolbu għeluq bikri jekk ikunu wettqu l-attivitajiet kollha relatati mal-implimentazzjoni tal-programm. F’każijiet bħal dawn, sena kontabilistika preċedenti (qabel l-1 ta’ Lulju 2023 – it-30 ta’ Ġunju 2024) se titqies bħala s-sena kontabilistika finali tal-programm.

(12) Ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1255/2014 tas-17 ta’ Lulju 2014 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn billi jistabbilixxi l-kontenut tar-rapporti annwali u finali ta’ implimentazzjoni, inkluża l-lista ta’ indikaturi komuni (ĠU L 337, 25.11.2014, p. 34).

(13) L-Artikolu 49(1)(b) tar-Regolament FEAD.

(14) Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/341 tal-20 ta’ Frar 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-mudelli għall-preżentazzjoni ta’ ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni (ĠU L 60, 4.3.2015, p. 1).

(15) Sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħmlu użu mill-possibbiltà li jiddikjaraw l-ammonti li għandhom jiġu rkuprati bħala li ma jistgħux jiġu rkuprati fl-għeluq jew wara l-għeluq għall-ammonti li jridu jiġu rkuprati relatati mas-sena kontabilistika finali tal-perjodu ta’ programmazzjoni.

(16) Pakkett ta’ assigurazzjoni għas-sena kontabilistika finali.

(17) Dan se jirriżulta f’ammont iżgħar li jrid jitħallas jew jiġi kklerjat f’każijiet ta’ bilanċ finali pożittiv jew ammont ogħla li jrid jiġi rkuprat f’każijiet li għalihom il-bilanċ finali huwa rkupru.

(18) Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/1986 tat-30 ta’ Ġunju 2016 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-kundizzjonijiet u l-proċeduri biex jiġi ddeterminat jekk l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati għandhomx jiġu rrimborżati mill-Istati Membri kkonċernati fir-rigward tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (ĠU L 306, 15.11.2016, p. 1).

(19) Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2016/1986 tat-30 ta’ Ġunju 2016 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-kundizzjonijiet u l-proċeduri biex jiġi ddeterminat jekk l-ammonti li ma jistgħux jiġu rkuprati għandhomx jiġu rrimborżati mill-Istati Membri kkonċernati fir-rigward tal-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn (ĠU L 306, 15.11.2016, p. 1).

(20) L-Artikoli 48 u 52(1) tar-Regolament FEAD u l-Artikolu 63(5) tar-Regolament Finanzjarju.

(21) Ir-Regolament (UE, Euratom) 2018/1046 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Lulju 2018 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni, li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1296/2013, (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013, (UE) Nru 1304/2013, (UE) Nru 1309/2013, (UE) Nru 1316/2013, (UE) Nru 223/2014, (UE) Nru 283/2014, u d-Deċiżjoni Nru 541/2014/UE u li jħassar ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 ĠU L 193, 30.7.2018, p. 1).

(22) L-Artikolu 59(2) tar-Regolament FEAD.

(23) Ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 1255/2014 tas-17 ta’ Lulju 2014 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn billi jistabbilixxi l-kontenut tar-rapporti annwali u finali ta’ implimentazzjoni, inkluża l-lista ta’ indikaturi komuni (ĠU L 337, 25.11.2014, p. 34).

(24) Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/341 tal-20 ta’ Frar 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-mudelli għall-preżentazzjoni ta’ ċerta informazzjoni lill-Kummissjoni (ĠU L 60, 4.3.2015, p. 1).

(25) L-Artikolu 50 tar-Regolament FEAD.

(26) Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2015/1386 tat-12 ta’ Awwissu 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati li jimplimentaw ir-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fir-rigward tal-mudelli għad-dikjarazzjoni tar-responsabbiltajiet ta’ ġestjoni, l-istrateġija tal-awditjar, l-opinjoni tal-awditjar u r-rapport annwali ta’ kontroll (ĠU L 214, 13.8.2015, p. 9).

(27) Ir-Regolament ta’ Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 532/2014 tat-13 ta’ Marzu 2014 li jissupplimenta r-Regolament (UE) Nru 223/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond għal Għajnuna Ewropea għall-Persuni l-Aktar fil-Bżonn(ĠU L 148, 20.5.2014, p. 54).

(28) L-Artikolu 52(2) tar-Regolament FEAD.