[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 29.1.2007 KUMM(2007)29 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI L-Evalwazzjoni finali tar-riżultai finali li ħarġu mill-implimentazzjoni tal-programm multijannwali tal-Komunità sabiex jistimula l-iżvilupp u l-użu tal-kontenut diġitali Ewropew fin-netwerks globali u sabiex jippromwovi d-diversità lingwistika fis-soċjetà ta' l-informazzjoni (eContent) KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI L-Evalwazzjoni finali tar-riżultai finali li ħarġu mill-implimentazzjoni tal-programm multijannwali tal-Komunità sabiex jistimula l-iżvilupp u l-użu tal-kontenut diġitali Ewropew fin-netwerks globali u sabiex jippromwovi d-diversità lingwistika fis-soċjetà ta' l-informazzjoni (eContent) 1. INTRODUZZJONI Din il-komunikazzjoni tikkonċerna l-evalwazzjoni finali tal-programm eContent 2001-2005 , soġġett għal evalwazzjoni ta’ nofs il-perjodu[1] fl-2003 bil-ħsieb li teżamina l-ewwel sentejn ta' l-implimentazzjoni. L-evalwazzjoni finali[2] li tkopri l-perjodu 2003-2004, twettqet minn bord ta’ tliet esperti indipendenti, bl-għajnuna ta' tim ta’ evalwaturi professjonali minn kumpanija[3] inkarigata bl-istrutturar u l-appoġġ ta’ l-evalwazzjoni, il-ġbir ta' l-evidenza u l-abbozzar tar-rapport. L-evalwazzjoni twettqet bejn Frar u Marzu 2006, b’kooperazzjoni mill-qrib mas-servizzi tal-Kummissjoni kkonċernati[4]. 2. L-ISFOND L-għan tal-programm eContent (minn hawn 'l quddiem imsejjaħ "il- Programm"), kif speċifikat fid-Deċiżjoni tal-Kunsill[5], kien li jistimula l-iżvilupp u l-użu tal-kontenut diġitali Ewropew fin-netwerks globali u sabiex jippromwovi d-diversità lingwistika fis-soċjetà ta' l-informazzjoni. Il-programm kien fis-seħħ għal erba’ snin mit-18 ta’ Jannar 2001 b'baġit ta'100 miljun ewro. Il-Programm indirizza tliet Linji ta' Azzjoni distinti: 1. it-titjib ta' l-aċċess għall-informazzjoni tas-settur pubbliku u t-tkattir ta' l-użu tagħha; 2. it-titjib tal-kontenut prodott f'ambjent multilingwali u multikulturali; 3. iż-żieda fid-dinamiżmu tas-suq ta' kontenut diġitali. Dan seħħ permezz ta' proġetti fejn l-infiq kien maqsum bejniethom, abbażi ta' sejħiet pubbliċi għall-offerti. Matul il-perjodu 2003-2004, ġew ikkofinanzjati 64 proġett bl-involviment ta’ 404 organizzazzjoni u li jkopru 24 Stat Membru flimkien ma’ l-Iżlanda, in-Norveġja u l-Bulgarija. ir-Rumanija, it-Turkija. In-nefqa totali marbuta mal-baġits ta’ l-2003 u l-2004, inkluż il-finanzjament tal-proġetti li l-ispiża tagħhom inqasmet, l-ispejjeż ta' l-evalwazzjonijiet, tar-reviżjonijiet u tal-laqgħat kienet ta' madwar 56 miljun ewro. 3. L-GħANIJIET TA’ L-EVALWAZZJONI L-evalwazzjoni studjat il-kwistjonijiet li ġejjin: ir-rilevanza ta' l-għanijiet, il-prijoritajiet u l-mezzi ta’ implimentazzjoni tal-programm, l-effettività u l-impatt tal-programm, l-effiċjenza u l-effettività tan-nefqa tiegħu, l-utilità u s-sostenibbiltà tiegħu, ir-rabtiet kawżali mir-riżorsi utilizzati sa l-attivitajiet u l-impatti preżunti (il-loġika ta’ l-intervenzjoni) u t-tagħlimiet li għandhom jinkisbu għal intervenzjonijiet simili fil-ġejjieni. 4. IS-SEJBIET TA’ L-EVALWAZZJONI L-evalwaturi sabu li l-programm ġie implimentat b’suċċess u l-allokazzjoni ta’ l-għotjiet u t-tħaddim tal-programm ġeneralment kienu trasparenti, effiċjenti u sodisfaċenti. B'mod aktar speċifiku, l-evalwaturi għamlu dawn l-erbgħa' sejbiet importanti: L-1 Sejba: Prestazzjoni tajba tal-Funzjonijiet Basiċi Fuq livell ta' attivitajiet u ta' riżultati, il-prestazzjoni ta' l- eContent kienet tajba: il-Programm għamel kontribuzzjonijiet reali u sostanzjali bil-għan li jżid l-użu ta' l-informazzjoni tas-settur pubbliku, u għall-produzzjoni ta' kontenut multilingwali u multikulturali. Fuq kollox ġie konkluż li l-programm ta riżultati ta' benefiċċju skond ir-riżorsi li kellu; li kien effettiv f'termini ta' nfiq, fil-produzzjoni u r-riżultati tiegħu, u li ssimula attivitajiet illi li ma kienx għalih qatt ma kienu jseħħu, jew kienu jsiru biss fuq livell nazzjonali. It-tmexxija tal-programm ġeneralment kienet tajba, u l-proċessi kienu ġusti u trasparenti. It-2 Sejba: L-Adattazzjoni għal Bidliet ta' Malajr fis-Settur L-iżvilupp eċċezzjonalment ta' malajr fis-settur affetwa sostanzjalment il-miri tal-programm: b'mod partikulari, l-intenzjoni oriġinali li ċertu tip ta' attivitajiet jingħataw imbuttatura fil-bidu nkisbet malajr aktar milli mistenni. Il-programm irrisponda tajjeb għal dan it-tibdil ta' ċirkostanzi, f'nofs il-perjodu (jidher bħala modifikazzjoni fil-Linji ta’ Azzjoni tiegħu) u l-evalwaturi laqgħu bi pjaċir dan ir-rispons. Madankollu, dik il-bidla ġabet magħha bżonn ta' aktar iffokar għall-iżvilupp tan-netwerking; ta' bini ta' komunitajiet u t-tixrid tar-riżultati fuq livell ta' programm fi stadju aktar tard tal-mixja tal-programm. L-evalwaturi raw li l-elementi orizzontali tar-rispons tal-programm għal dan il-bżonn kienu ta' kwalità tajba biżżejjed iżda nieqsa fil-għadd. It-3 Sejba: Il-Valur Miżjud fil-Livell tal-Programm Fir-rigward tal-progress lejn il-miri soċjoekonomiċi aktar wiesgħa tal-programm, hemm distinzjoni bejn il-konklużjonijiet ta' l-evalwaturi dwar l- eContent bħala sett ta' proġetti (fejn il-miri tat-tliet Linji ta’ Azzjoni huma mistennija li fl-aħħar jintlaħqu) u l-konklużjonijiet dwar l- eContent bħala sinerġija sħiħa (fejn il-bord sab nuqqas ta' indikazzjoni ta' żvilupp ta' sinerġiji tal-livell tal-programm, biżżejjed biex joħolqu valur miżjud aktar mill-ammont kollu f'daqqa tal-proġetti individwali). L-evalwaturi kkunsidraw il-fatt li n-netwerking bejn il-proġetti ma ġiex rikonoxxut biżżejjed u li l-attivitajiet- ta' tixrid tar-riżultati u ta' konċertazzjoni fuq livell ta' programm ma kienux biżżejjed. Għalhekk l-iskala relattivament modesta ta' l-intervenzjoni ta' l-eContent ma waslitx sa fejn setgħet waslet. Ir-4 Sejba: Ir-Relazzjoni bejn Programmi Kurrenti u dawk tal-Ġejjieni Instab li l-programm daħal tajjeb u effettivament fil-pajjiżi Kandidati; li kkumplimenta tajjeb l-inizzjattiva e-Ten u li mexa sew mal-Pjan ta' Azzjoni e-Europe, għalkemm l-evalwaturi ma rawx sinerġiji mal-programm ta' Fondi Strutturali L-evalwaturi kkunsidraw li dan kollu joffri tagħlim utli u direttament applikabbli għall-programm eContent Plus u għas-CIP ICT Policy Support Programme (CIP-ICT). It-tagħlimiet f'dan ir-rigward (eż. dwar bżonnijiet partikulari ta' bini ta' komunitajiet, netwerking, tixrid ta' riżultati u sfruttar) għandhom il-potenzjal li joħolqu mekkaniżmi li jrawmu kontribut sostanzjali għall-iżvilupp ta' benefiċċji soċjoekonomiċi fit-tul kif prevista fl-aġendi ta' Liżbona u ta' Gothenburg. 5. IR-RAKKOMANDAZZJONIJIET U L-KUMMENTI TAL-KUMMISSJONI Is-sejbiet ewlenin imsemmija hawn fuq jagħtu lok għar-rakkomandazzjonijiet li ġejjin għall-programmi tal-ġejjieni u għal dawn il-kummenti mill-Kummissjoni: L-1 Rakkomandazzjoni: L-evalwaturi rrakkomandaw li programmi qrib is-suq, tal-ġejjieni, għandom jiddedikaw parti ferm akbar mir-riżorsi tagħhom għan-netwerking u għall-konċertazzjoni bejn il-proġetti u għat-tixrid tar-riżultati ta' l-elementi eżemplari ta' l-attivitajiet tal-programm li l-proġetti nnifishom forsi ma għandhomx inċentiv li jxerrduhom. Huwa wkoll rrakkomandat li tiġi kkunsidrata għajnuna għall-attivitajiet tal-programm u għall-konferenzi. IL-Kummenti tal-Kummissjoni Sabiex jitrawwem netwerking bejn il-proġetti u għal tixrid aħjar tar-riżultati b'mod speċifiku fuq livell ta' programm, in-Netwerks Tematiċi ġew introdotti fost il-miżuri ewlenin tal-programm eContentplus. Dawn iservu bħala strument sabiex il-partijiet interessati,, il-kompetenza u l-faċilitajiet rilevanti jersqu lejn xulxin u sabiex jgħinu attivitajiet ta' tqajjim ta' kuxjenza u l-identifikazzjoni u l-iżvilupp ta' opportunitajiet li jtejbu d-disponibilità tal-kontenut diġitali u l-koordinazzjoni bejn proġetti ffinanzjati mill-programm. It-2 Rakkomandazzjoni: Ġew identifikati żewġ oqsma fejn studjji jistgħu jagħtu l-frott għall-benefiċċju ta' programmi futuri qrib is-suq. Il-modalitajiet ta' diffużjoni u ta' tixrid ta' riżultati ta' proġetti u programmi qrib is-suq iridu jinftehmu b'mod dettaljat sabiex il-valur miżjud fuq livell ta' programm ikun ta' l-ogħla livell, u hemm bżonn li jiġu żviluppati għodod li jkunu utli biex jeżaminaw il-progress sabiex jintlaħqu r-riżultati fit-tul, tal-programmi qrib is-suq. Il-kummenti tal-Kummissjoni: Il-Kummissjoni qed tippjana t-tnedija ta' studji fil-qafas tal-programm ta' segwitu eContentplus, eż. dwar investiment fid-diġitizzazzjoni tar-riżorsi kulturali u l-impatt ekonomiku tal-preservazzjoni tar-riżorsi diġitali. It-3 Rakkomandazzjoni : Huwa rakkomandat ukoll li l-Programmi jiddedikaw ftit riżorsi għall-monitoraġġ ta' l-iżvilupp fit-tul tar-riżultati tas-suq bħala parti mit-twaħħid kontinwu mal-qasam rilevanti (f'dan il-każ, il-European eContent). Dan iħaffef l-evalwazzjoni; iqajjem kuxjenza dwar l-intervenzjonijiet u x-xogħlijiet tal-proġett, u jgħin fl-irfinar li hemm bżonn ma' setturi li qed jevolvu b'mod mgħaġġel. Il-kummenti tal-Kummissjoni: Il-Kummissjoni diġà ħadet ħsieb dawn ir-rakkomandazzjonijiet permezz ta' numru ta attivitajiet: Id-dejta, dwar is-Suq ta' l-Inforrmazzjoni, disponibbli għall-pubbliku dwar il-kobor u t-tkabbir tas-suq qed tiġi miġbura u strutturata. 6. IL-KONKLUżJONI Il-Kummissjoni tqis bis-sħiħ is-sejbiet ta’ l-evalwazzjoni finali tal-Programm u se tqis ir-rakkomandazzjonijiet fl-implimentazzjoni tal-programm eContentplus u fl-ippjanar ta’ programmi ta’ segwitu fil-ġejjieni. Il-progress li diġà sar fil-qasam imsemmi mir-rakkomandazzjonijiet se jiġi msaħħaħ. Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-programm eContent 4. ġie implimentat b'suċċess , 5. qawwa r-rwol tal-kontenut diġitali bħala mezz sabiex jiżdied l-aċċess tal-pubbliku għall-informazzjoni u li jixpruna l-iżvilupp ekonomiku u soċjali ta' negozji Ewropej , 6. ippromwova, kontenut diġitali rikk u differenti u servizzi li kkontribwew għall-ħolqien ta' spazju Ewropew ta' l-informazzjoni waħdieni u ta' Soċjeta ta' l-informatika għat-tkabbir u għall-ħolqien tax-xogħol. L-evalwazzjoni finali tal-Programm eContent (2001-2005): Ir-Rapport Finali , Ġunju 2006, RAND Ewropa Is-Sommarju Eżekuttiv L-isfond Il-programm eContent ta' l-2001 sa l-2005 kien wieħed minn serje ta' programmi li ġew żviluppati sabiex jixprunaw it-tkabbir u l-iżvilupp tal-qasam tal-kontenut diġitali fl-Ewropa. Il-konsiderazzjoni prinċipali tiegħu kienet li l-intrapriżi Ewropej u ċ-ċittadini Ewropej jkollhom aċċess u jkunu jistgħu jużaw kontenut diġitali ta' kwalità għolja ta' oriġini Ewropea skond il-ħtiġijiet tagħhom. Il-kuntest aktar wiesgħa tal-programm inkluda l-integrazzjoni ta' (dawk li kienu) l-pajjiżi kandidati (li ħafna minnhom issa huma Pajjiżi Membri tal-Komunità Ewropea), u għanijiet politiċi Ewropej oħra li qed jevolvu, fosthom, b'mod partikulari, l-għanijiet ta' Liżbona. L-iffukar ta' l-Evalwazzjoni Finali Il-baġit totali ta' 100M EWRO tal-programm tqassam kollu u l-attivitajiet tiegħu kważi tlestew għal kollox, għalhekk inħass il-bżonn ta' din l-Evalwazzjoni Finali ex-post . Evalwazzjoni ad interim kienet saret fl-2003, jiġifieri bejn wieħed u ieħor f'nofs tul il-programm, iżda hemm kien għadu kmieni wisq sabiex wieħed jara l-kontibuzzjoni tar-riżultati u l-prodotti viżibbli tal-proġetti fis-seħħ lejn effetti soċjo ekonomiċi aktar wiesgħa, stabbiliti bħala l-miri tal-programm. Effetti bħal dawn żgur li jieħdu ż-żmien biex jiżviluppaw (u tassew għadu kmieni wisq sabiex wieħed jistenna li jidhru għal kollox); għalhekk, parti kbira ta' din l-evalwazzjoni tikkonċerna kemm, il-programm u l-intervenzjonijiet ta' ġo fih, ipproduċew jew kienu konformi mal-mekkaniżmi li kapaċi joħolqu l-effetti meħtieġa. Kwestjonijiet ta' tixrid ta' riżultati u ta' sfruttar u tar-relazzjonijiet maħluqa bejn il-programm u s-settur li fih ħadem huma ta' importanza kbira għall-kunsiderazzjoni ta' dawn il-mekkaniżmi. Ir-rapport sħiħ ta' l-evalwazzjoni juri s-sejbiet tiegħu fid dettal. Is-sejbiet ewlenin jinkludu dan li ġej: It-3 Sejba: Prestazzjoni tajba tal-Funzjonijiet Bażiċi Fuq livell ta' attivitajiet u ta' riżultati, il-prestazzjoni ta' l- eContent kienet tajba: il-Programm għamel kontribuzzjonijiet reali u sostanzjali bil-għan li jżid l-użu ta' l-informazzjoni tas-settur pubbliku, u għall-produzzjoni ta' kontenut multilingwali u multikulturali. Fuq kollox ġie konkluż li l-programm ipproduċa riżultati ta' benefiċċju skond ir-riżorsi li kellu; li kien effettiv f'termini ta' nfiq, fil-produzzjoni u r-riżultati tiegħu, u li ssimula attivitajiet illi li ma kienx għalih qatt ma kienu jseħħu, jew kienu jsiru biss fuq livell nazzjonali. It-tmexxija tal-programm ġeneralment kienet tajba, u l-proċessi ma ffavorixxew lil ħadd u kienu trasparenti. It-3 Sejba: L-Adattazzjoni għal Bidliet ta' Malajr fis-Settur L-iżvilupp eċċezzjonalment ta' malajr fis-settur affetwa sostanzjalment il-miri tal-programm: b'mod partikulari, l-intenzjoni oriġinali li ċertu tip ta' attivitajiet jingħataw imbuttatura fil-bidu nkisbet malajr aktar milli mistenni. Il-programm irrisponda tajjeb għal dan it-tibdil ta' ċirkostanzi, f'nofs il-perjodu (jidher bħala modifikazzjoni fil-Linji ta’ Azzjoni tiegħu) u l-evalwaturi laqgħu bi pjaċir dan ir-rispons. Madankollu, dik il-bidla ġabet bżonn ta' aktar iffukar għall-iżvilupp tan-netwerking; ta' bini ta' komunitajiet u t-tixrid tar-riżultati fuq livell ta' programm fi stadju aktar tard tal-mixja tal-programm. L-evalwaturi raw li l-elementi orizzontali tar-rispons tal-programm għal dan il-bżonn kienu ta' kwalità tajba biżżejjed iżda nieqsa fil-għadd. It-3 Sejba: Il-Valur Miżjud fil-Livell tal-Programm Fir-rigward tal-progress lejn il-miri soċjoekonomiċi aktar wiesgħa tal-programm, hemm distinzjoni bejn il-konklużjonijiet ta' l-evalwaturi dwar l-eContent bħala set ta' proġetti (fejn il-miri tat-tliet Linji ta’ Azzjoni huma mistennija li fl-aħħar jintlaħqu) u l-konklużjonijiet dwar l-eContent bħala sinerġija sħiħa (fejn il-bord sab nuqqas ta' indikazzjoni ta' żvilupp ta' sinerġiji tal-livell tal-programm, biżżejjed biex joħolqu valur miżjud aktar mill-ammont kollu f'daqqa tal-proġetti individwali). L-evalwaturi kkunsidraw il-fatt li n-netwerking bejn il-proġetti ma ġiex rikonoxxut biżżejjed u li l-attivitajiet- ta' tixrid tar-riżultati u ta' konċertazzjoni fuq livell ta' programm ma kienux biżżejjed. Għalhekk l-iskala relattivament modesta ta' l-intervenzjoni ta' l-eContent ma waslitx sa fejn setgħet waslet. It-3 Sejba: Ir-Relazzjoni bejn Programmi Kurrenti u dawk tal-Ġejjieni Instab li l-programm daħal tajjeb u effettivament fil-pajjiżi Kandidati; li kkumplimenta tajjeb l-inizzjattiva e-Ten u li mexa sew mal-Pjan ta' Azzjoni e-Europe, għalkemm l-evalwaturi ma rawx sinerġiji mal-programm ta' Fondi Strutturali L-evalwaturi kkunsidraw li dan kollu joffri tagħlim utli u direttament applikabbli għall-programm eContent Plus u għas-CIP ICT Policy Support Programme (CIP-ICT). It-tagħlimiet f'dan ir-rigward (eż. dwar bżonnijiet partikulari ta' bini ta' komunitajiet, netwerking, tixrid ta' riżultati u sfruttar) għandhom il-potenzjal li joħolqu mekkaniżmi li jrawwmu kontribut sostanzjali għall-iżvilupp ta' benefiċċji soċjoekonomiċi fit-tul kif mbassra fl-aġendi ta' Liżbona u ta' Gothenburg. Ir-Rakkomandazzjonijiet L-evalwaturi rrakkomandaw li programmi qrib is-suq, tal-ġejjieni għandhom jiddedikaw parti ferm akbar mir-riżorsi tagħhom għan-netwerking u għall-koordinazzjoni bejn il-proġetti(per eżempju, jinkoraġġixxu l-iżvilupp u d-diffużjoni ta' mudelli ta' negozji ġodda) u għat-tixrid tar-riżultati ta' l-elementi eżemplari ta' l-attivitajiet tal-programm, li l-proġetti nnifishom forsi ma għandhomx inċentiv li jxerrduhom. Huwa wkoll rrakkomandat li tiġi kkunsidrata għajnuna għall-attivitajiet tal-programm u għall-konferenzi, għat-tħaddim ta' uffiċju stampa u għall-involviment sħiħ tal-medja kollha li għandha x'taqsam b'mod partikulari fejn jidħol l-irfinar tas- search engines , il- marketing tal-vajrus eċċ, filwaqt li tibqa' tintuża l-istampa speċjalizzata u tan-negozju. Attivitajiet orizzontali bħal dawn huma essenzjali għall-aqwa żvilupp tal-potenzjal ta' programm u għalhekk ma għandhomx jibqgħu b'idejhom marbuta minħabba l-inċertezzi neċessarji tal-mekkaniżmu tas-'Sejħiet għall-Offerti'. Ġew identifikati żewġ oqsma fejn jista' jsir studju li jista' jagħti l-frott għall-benefiċċju ta' programmi qrib is-suq, tal-ġejjieni. Il-modalitajiet ta' diffużjoni u ta' tixrid ta' riżultati ta' proġetti u programmi qrib is-suq iridu jinftehmu b'mod dettaljat sabiex il-valur miżjud fuq livell ta' programm ikun ta' l-ogħla livell, u hemm bżonn li jiġu żviluppati għodod li (bħal għodda għall-analiżi tar-riferenzi użati għall-eżaminazzjoni tar-riżultati ta' programmi tal-RTD) jkunu utli biex jeżaminaw il-progress sabiex jintlaħqu r-riżultati fit-tul, tal-programmi qrib is-suq. Huwa wkoll rakkomandat li l-Programmi jiddedikaw ftit riżorsi għall-monitoraġġ ta' l-iżvilupp fit-tul tar-riżultati tas-suq bħala parti mill-għaqda kontinwa mal-qasam rilevanti (f'dan il-każ, il-European eContent). Dan iħaffef l-evalwazzjoni; iqajjem kuxjenza dwar l-intervenzjonijiet u x-xogħlijiet tal-proġett, u jgħin fl-irfinar li hemm bżonn ma' setturi li qed jevolvu b'rata mgħaġġla.[pic][pic][pic] [1] L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perjodu tal-Programm eContent: Rapport Finali, Ġunju 2003, Technopolis Ltd., IDATE, PRISMA , ir-rapport sħiħ jinstab fuq www.cordis.lu/econtent [2] L-evalwazzjoni ta’ nofs il-perjodu tal-Programm eContent: (2001-2005): Rapport Finali, Ġunju 2006 , RAND Ewropa, http://ec.europa.eu/information_society/activities/econtentplus/index_en.htm. [3] RAND, mogħtija kuntratt abbażi ta’ sejħa ristretta għall-offerti maħruġa mid-DĠ għas-Soċjetà ta’ l-Informazzjoni fil-ħarifa ta’ l-2005. [4] DĠ INFSO Unitajiet C3 u E6 [5] ĠU L 14, 18.1.2001, p.32