Ir-Rapport Speċjali Nru 9/2012 “Verifika tas-sistema ta’ kontroll li tirregola l-produzzjoni, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni u l-importazzjoni ta’ prodotti organiċi”





GLOSSARJU Awtorità kompetenti : L-awtorità ċentrali ta’ Stat Membru kompetenti għall-organizzazzjoni ta’ kontrolli uffiċjali fil-qasam tal-produzzjoni organika, jew kwalunkwe awtorità oħra li tkun ingħatat dik il-kompetenza. Għandha tinkludi wkoll, fejn xieraq, l-awtorità korrispondenti ta’ pajjiż terz. Ittestjar tar-residwi : Analiżi laboratorja ta’ prodotti organiċi sabiex isir ittestjar għall-preżenza ta’ sustanzi mhux awtorizzati għall-produzzjoni organika jew għall-kontroll ta’ tekniki ta’ produzzjoni mhux konformi mar-regoli ta’ produzzjoni organika, bħall-użu ta’ pestiċidi u fertilizzanti sintetiċi, antibijotiċi, ċerti addittivi tal-ikel u għajnuniet għall-ipproċessar. Korp ta’ kontroll rikonoxxut għall-fini ta’ konformità : Korp ta’ kontroll li jopera f’pajjiż terz rikonoxxut mill-Kummissjoni bħala wieħed kapaċi li jiggarantixxi li l-għanijiet u l-prinċipji tal-produzzjoni organika, u r-regoli ta’ produzzjoni u ttikkettjar fil-pajjiż terz ikunu l-istess bħal dawk applikati għall-produzzjoni organika u t-tikkettjar fil-Komunità. Korp ta’ kontroll rikonoxxut għall-fini tal-ekwivalenza : Korp ta’ kontroll li jopera f’pajjiż terz rikonoxxut mill-kummissjoni bħala wieħed kapaċi li jiggarantixxi li r-regoli tal-produzzjoni u t-tikkettjar fil-pajjiż terz, kif ukoll il-miżuri ta’ kontroll applikati għall-operaturi fil-pajjiż terz ikunu ekwivalenti għal dawk applikati għall-produzzjoni u t-tikkettjar organiċi fil-komunità. Korp tal-akkreditazzjoni : Korp pubbliku jew privat li jagħti rikonoxximent formali li korp ta’ kontroll huwa kompetenti li jwettaq spezzjoni u ċertifikazzjoni skont l-istandards organiċi. Fl-Unjoni Ewropea, il-korpi ta’ kontroll organiku għandhom jiġu akkreditati għall-Istandard Ewropew EN 45011 jew il-Gwida 65 tal-ISO. Korp tal-kontroll : Parti terza privata indipendenti li tkun qiegħda twettaq spezzjoni u ċertifikazzjoni fil-qasam tal-produzzjoni organika. Nonkonformità : Mument fejn rekwiżit partikolari ta’ standard jew ċertifikazzjoni ma jkunx qed jintlaħaq. Operatur : Individwu jew azjenda ta’ negozju li jkunu qegħdin jipproduċu, jaħżnu, jittrasportaw, jesportaw jew jimportaw prodotti organiċi. Pajjiż terz ekwivalenti rikonoxxut : Pajjiż terz rikonoxxut mill-Kummissjoni bħala wieħed konformi mar-regoli ta’ produzzjoni u l-istandards ta’ kontroll ekwivalenti għal dawk applikati għall-produzzjoni organika fil-Komunità, u b’hekk kapaċi li jilħaq l-istess għanijiet u prinċipji bl-applikazzjoni ta’ regoli li jiżguraw l-istess livell ta’ garanzija ta’ konformità. Produzzjoni organika : Sistema ġenerali ta’ ġestjoni ta’ razzett u produzzjoni tal-ikel li l-mira tagħha hija agrikoltura sostenibbli, il-produzzjoni ta’ prodotti ta’ kwalità għolja u l-użu ta’ proċessi li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, lis-saħħa tal-bniedem, tal-pjanti jew tal-annimali u lill-benesseri tal-annimali. Stadji ta’ produzzjoni, preparazzjoni u distribuzzjoni : Tfisser kwalunkwe stadju mill- u inkluż il-produzzjoni primarja ta’ prodott organiku sa u inkluż il-ħżin, l-ipproċessar, it-trasport, il-bejgħ jew il-provvista tiegħu lill-konsumatur finali, u fejn relevanti l-attivitajiet ta’ tikkettjar, reklamar, importazzjoni u subkuntrattar. Traċċabilità : Tfisser il-ħila li ikel, għalf, annimal jew sustanza li jipproduċu l-ikel maħsuba li jkunu, jew mistennija li jiġu inkorporati f’ikel jew għalf, jiġu ttraċċati u segwiti matul l-istadji kollha tal-ipproċessar u d-distribuzzjoni. Żjara ta’ kontroll addizzjonali : Żjara ta’ kontroll minn korp ta’ kontroll ta’ operatur minbarra ż-żjara ta’ kontroll annwali obbligatorja għal dak l-operatur. LISTA TA’ TAQSIRIET FAEŻR : Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali FVO : Uffiċċju tal-ikel u Veterinarju għall-Kummissjoni Ewropea MANCP : Pjan ta’ Kontroll Nazzjonali Multiannwali OFIS : Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Agrikoltura Organika OĠM : Organiżmi Ġenetikament Modifikati SCOF : Kumitat Permanenti dwar l-Agrikoltura Organika SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Il-produzzjoni organika hija sistema ġenerali ta’ ġestjoni ta’ rziezet u produzzjoni tal-ikel li l-mira tagħha hija l-agrikoltura sostenibbli, il-produzzjoni ta’ prodotti ta’ kwalità għolja u l-użu ta’ proċessi li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, lis-saħħa tal-bnedmin, tal-pjanti u l-annimali u lill-benesseri tal-annimali. Is-suq organiku żviluppa b’rata mgħaġġla u ra rati ta’ tkabbir annwali ta’ iżjed minn 10 % f’dawn l-aħħar żewġ deċennji. Is-suq Ewropew għall-ikel organiku jammonta għal madwar EUR 20 biljun kull sena, u huwa stmat li jirrappreżenta sehem ta’ 1,5 % tas-suq kollu tal-ikel. II. Il-qafas legali tal-UE li jirregola s-settur tal-produzzjoni organika għandu l-mira li jipprovdi l-bażi għall-iżvilupp sostenibbli tal-produzzjoni organika filwaqt li jiggarantixxi kompetizzjoni ġusta, li jiżgura l-fiduċja tal-konsumatur u l-ħarsien tal-interessi tal-konsumatur u li jiżgura l-funzjonament effikaċi tas-suq intern. Għal dak il-għan, twaqqfet sistema ta’ kontroll li tkopri l-istadji kollha tal-katina tal-provvista organika, bħall-produzzjoni fil-livell tar-razzett, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni, l-importazzjoni u l-attivitajiet ta’ bejgħ bl-imnut tal-ikel. Kull operatur f’din il-katina għandu jirrispetta l-istess sett ta’ regoli dwar il-produzzjoni, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni, it-tikkettjar u l-kontrolli tal-prodotti organiċi. III. Il-verifika tal-Qorti iffukat fuq l-effikaċja tas-sistema ta’ kontroll u kif l-istituzzjonijiet varji involuti (il-Kummissjoni u l-awtoritajiet kompetenti, il-korpi tal-akkreditazzjoni u l-korpi ta’ kontroll fl-Istati Membri) wettqu r-responsabbiltajiet tagħhom kemm għas-sistema ta’ kontroll fl-UE kif ukoll waqt li kienu qegħdin iġestu r-reġimi ta’ importazzjoni attwalment operattivi. IV. Il-mistoqsija ġenerali tal-verifika indirizzata kienet: Is-sistema ta’ kontroll għall-prodotti organiċi tipprovdi garanzija biżżejjed li r-rekwiżiti ewlenin għall-produzzjoni, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni u l-importazzjoni ta’ prodotti organiċi jkunu qegħdin jintlaħqu? V. Is-sistema ta’ kontroll għall-prodotti organiċi kif stabbilit fir-Regolamenti tal-UE għandha l-mira li tiggarantixxi l-proċessi ta’ produzzjoni iżda mhux il-karattru organiku tal-prodotti nfushom. Dan hu minħabba l-fatt li ma jeżisti l-ebda mod xjentifiku sabiex jiġi ddeterminat jekk prodott huwiex organiku jew le. Il-Qorti tikkunsidra li, sabiex tiġi pprovduta garanzija biżżejjed li s-sistema qiegħda topera b’mod effikaċi u sabiex jiġi żgurat li l-fiduċja tal-konsumatur ma tiġix imxejna, ikun xieraq li jsir rimedju għad-dgħufijiet enfasizzati mill-verifika tal-Qorti. VI. Abbażi tar-riżultati ta’ din il-verifika, il-Qorti kkonkludiet li: (a) għadd ta’ awtoritajiet kompetenti ma jissodisfawx biżżejjed ir-rwol superviżorju tagħhom fuq il-korpi ta’ kontroll. Bħala riżultat ċerti korpi ta’ kontroll jonqsu milli jissodisfaw għadd ta’ rekwiżiti tal-UE u jonqsu milli jieħdu l-opportunità li jimplimentaw ċerti prattiki tajba; (b) l-iskambju ta’ informazzjoni fl-Istati Membri u mill-Istati Membri lill-Kummissjoni u Stati Membri oħra għad mhuwiex adegwat sabiex jiżgura li s-sistema tkun qiegħda topera tajjeb; (c) l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jiltaqgħu ma’ diffikultajiet sabiex jiżguraw it-traċċabilità tal-prodotti organiċi fit-territorju li għalih ikollhom awtorità. It-traċċabilità hija iżjed diffiċli li tintlaħaq għall-prodotti li jaqsmu minn fruntiera għall-oħra; (d) il-Kummissjoni ma tatx biżżejjed prijorità lill-attivitajiet ta’ sorveljanza, inklużi l-verifiki, sabiex tiżgura l-funzjonament tajjeb tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri; (e) il-Kummissjoni m’għandhiex informazzjoni biżżejjed sabiex tissodisfa ruħha li s-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika fil-pajjiżi terzi rikonoxxuti bħala ekwivalenti tkompli tilħaq ir-rekwiżiti regolatorji sakemm huma jżommu dan l-istat. Il-Qorti tkompli tinnota li hemm għadd sinifikanti ta’ applikazzjonijiet pendenti li għad iridu jiġu vvalutati għall-ekwivalenza mill-pajjiżi terzi; (f) jeżistu dgħufijiet fis-sistema użata għall-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet għall-importazzjonijiet. VII. Fuq il-bażi tad-dgħufijet misjuba, il-Qorti qiegħda tagħmel ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin: (a) l-awtoritajiet kompetenti għandhom isaħħu r-rwol superviżorju tagħhom fuq il-korpi ta’ kontroll billi japplikaw proċeduri ddokumentati xierqa għall-approvazzjoni u s-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll, billi jippromwovu l-armonizzazzjoni fid-definizzjoni ta’ ksur ta’ regoli, irregolaritajiet u s-sanzjonijiet korrispondenti, u bil-promozzjoni ta’ prattiki tajba identifikati; (b) l-iskambju ta’ informazzjoni fl-Istati Membri, bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni, u bejn l-Istati Membri għandu jitjieb sabiex jiżgura kontrolli u sorveljanza ta’ kwalità għolja; (c) il-kontrolli għandhom jissaħħu sabiex jiġi żgurat li l-operaturi jissodisfaw ir-rekwiżiti regolatorji dwar it-traċċabilità; f’dan ir-rigward il-Kummissjoni għandha tiċċara r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-atturi differenti; (d) il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-monitoraġġ tagħha tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri billi tagħmel missjonijiet ta’ verifika u tiġbor u tisfrutta d-data u l-informazzjoni meħtieġa; (e) fir-rigward tal-importazzjonijiet, il-Kummissjoni għandha tiżgura superviżjoni adegwata tal-pajjiżi inklużi fil-lista ta’ dawk rikonoxxuti bħala ekwivalenti għall-produzzjoni organika u twettaq valutazzjoni f’waqtha tal-applikazzjonijiet minn pajjiżi terzi li jkunu qegħdin japplikaw sabiex jiġu inklużi f’dik il-lista; (f) il-Qorti tilqa’ s-simplifikazzjoni impliċita fl-inizjattiva tal-Kummissjoni dwar it-tnaqqis gradwali tar-reġim tal-awtorizzazzjonijiet tal-importazzjoni. Madankollu, sakemm dan ir-reġim ikun operattiv, l-Istati Membri għandhom jiżguraw l-applikazzjoni tajba tiegħu. L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri għandhom isaħħu l-kontrolli mwettqa fuq il-korpi ta’ kontroll awtorizzati li joħorġu ċertifikati ta’ spezzjoni. DAĦLA IL-PRODUZZJONI ORGANIKA FL-UE 1. Il-produzzjoni organika hija sistema ġenerali ta’ ġestjoni ta’ rziezet u produzzjoni tal-ikel u l-mira tagħha hija agrikoltura sostenibbli, il-produzzjoni ta’ prodotti ta’ kwalità għolja u l-użu ta’ proċessi li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, lis-saħħa tal-bniedem, il-pjanti jew l-annimali u lill-benesseri tal-annimali. Għalhekk il-prodotti organiċi jiġu prodotti skont sett speċifiku ta’ regoli, bħat-tinwib, il-projbizzjoni tal-użu ta’ organiżmi ġenetikament modifikati u limiti stretti ħafna fuq l-użu tal-pestiċidi kimiċi sintetiċi u l-fertilizzanti sintetiċi, l-antibijotiċi tal-bhejjem, l-addittivi tal-ikel u l-għajnuniet għall-ipproċessar. Il-prodotti organiċi, billi jiġu kkunsidrati bħala prodotti ta’ kwalità superjuri, ġeneralment jinbiegħu bi prezzijiet ogħla mill-prodotti konvenzjonali. IL-FIGURA 1 IS-SUQ EWROPEW GĦALL-IKEL U X-XORB ORGANIKU: L-10 PAJJIŻI TAL-UE BL-OGĦLA VOLUM TA’ BEJGĦ FL-2009 (EUR BILJUN) +++++ TIFF +++++ Sors: Willer, H., The Organic Agriculture in Europe 2009: Production and Market. http://orgprints.org/18365/2/willer-2011-european-market.pdf 2. Is-suq organiku żviluppa b’rata mgħaġġla u kellu rati ta’ tkabbir annwali ta’ madwar 10 u 15 % f’dawn l-aħħar żweġ deċennji [1]. L-UE hija waħda mill-produtturi u konsumaturi ewlenin ta’ prodotti organiċi fid-dinja. Fil-perjodu 2000–08, iż-żona organika totali [2] fis-27 Stat Membru tal-UE (UE-27) żdiedet b’medja ta’ 7,4 % kull sena. Fl-2008, kienet tammonta għal 4,3 % tal-erja agrikola użata (EAU), jiġifieri stima ta’ 7,6 miljun ettaru ta’ art. Huwa stmat li fl-istess sena kien hemm madwar 197000 azjenda involuti fl-agrikoltura organika fl-UE-27 [3]. Madwar 15 % tal-prodotti organiċi kkunsmati fl-Ewropa jiġu importati minn pajjiżi mhux tal-UE, prinċipalment prodotti li ma jitkabbrux jew rarament jitkabbru fl-UE (il-kafè, il-banana, il-qoton, eċċ. [4]). Is-suq Ewropew għall-ikel organiku jammonta għal madwar EUR 20 biljun [5] kull sena, li jirrappreżentaw stima ta’ 1,5 % tas-sehem tas-suq kollu tal-ikel [6]. Il-Figura 1 turi l-Istati Membri tal-UE bl-ogħla bejgħ ta’ ikel u xorb organiku [7] u l-Figura 2 turi l-Istati Membri tal-UE bl-ikbar erja ta’ art agrikola organika. IL-FIGURA 2 L-10 STATI MEMBRI TAL-UE BL-IKBAR ERJA TA’ ART AGRIKOLA ORGANIKA (LI QIEGĦDA TIĠI KKONVERTITA U LI ĠIET IKKONVERTITA KOMPLETAMENT) FL-2009 (1000 HA) +++++ TIFF +++++ Sors: Willer, H., The Organic Agriculture in Europe 2009: Production and Market. http://orgprints.org/18365/2/willer-2011-european-market.pdf L-APPOĠĠ FINANZJARJU LILL-AGRIKOLTURA ORGANIKA FL-UE 3. L-UE tappoġġja finanzjarjament il-prattiki tal-agrikoltura organika permezz tal-ħlasijiet agroambjentali taħt il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR). Il-Ħlasijiet agroambjentali ġeneralment jiġu implimentati permezz ta’ kuntratti bejn korp pubbliku fl-Istati Membri u benefiċjarju (bidwi jew maniġer ta’ art). Dawn il-kuntratti jimpenjaw lill-benefiċjarju li japplika prattiki ta’ biedja speċifiċi. Waħda mill-prattiki ta’ biedja li l-benefiċjarji jistgħu jagħżlu hija l-biedja organika. Sal-aħħar tal-2010, l-impenn ta’ appoġġ pubbliku għall-agrikoltura organika taħt il-miżuri agroambjentali kien jammonta għal aktar minn EUR 690 miljun (UE-27) [8]. L-appoġġ tal-FAEŻR jirrappreżenta 58 % tal-appoġġ pubbliku totali filwaqt li l-bqija huwa magħmul minn kontribuzzjonijiet nazzjonali. 4. Il-produzzjoni organika tista’ tiġi appoġġjata wkoll indirettament permezz ta’ miżuri oħra mill-FAEŻR (bħall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli, it-taħriġ, eċċ.) jew permezz ta’ appoġġ speċifiku [9]. Ċerti Stati Membri pprijoritizzaw l-għoti ta’ għajnuna lill-azjendi jew lill-proġetti li jkunu qegħdin jiżviluppaw produzzjoni organika. IL-QAFAS LEGALI 5. Il-qafas legali tal-UE li jirregola s-settur tal-produzzjoni organika għandu l-mira li jipprovdi l-bażi għall-iżvilupp sostenibbli ta’ produzzjoni organika filwaqt li jiggarantixxi kompetizzjoni ġusta, billi jiżgura l-fiduċja tal-konsumatur u jħares l-interessi tal-konsumatur u li jiżgura l-funzjonament effikaċi tas-suq intern. L-ISTAMPA 1 — EŻEMPJI TA’ PRODUZZJONI ORGANIKA +++++ TIFF +++++ +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea. Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. 6. Il-produzzjoni organika tkopri l-istadji kollha tal-katina tal-provvista, bħall-produzzjoni fil-livell tar-razzett, l-attivitajiet ta’ pproċessar, id-distribuzzjoni u ta’ bejgħ bl-imnut tal-ikel. Kull operatur f’din il-katina għandu jirrispetta l-istess sett ta’ regoli dwar il-produzzjoni, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni, it-tikkettjar u l-kontrolli tal-prodotti organiċi. Fl-UE dawn ir-regoli huma stabbiliti f’ħafna Regolamenti: - Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 tat- 28 ta’ Ġunju 2007 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi u li jemenda r-Regolament (KEE) Nru 2029/91 [10]; - Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 889/2008 tal- 5 ta’ Settembru 2008 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 dwar il-produzzjoni organika u t-tikkettar ta’ prodotti organiċi fir-rigward tal-produzzjoni, it-tikkettar u l-kontroll organiku [11]; - Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1235/2008 tat- 8 ta’ Diċembru 2008 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007 dwar l-arranġamenti għall-importazzjonijiet ta’ prodotti organiċi minn pajjiżi terzi [12]. Barra minn dan, l-ikel organiku għandu jikkonforma mal-Liġi Ġenerali dwar l-Ikel (Regolament (KE) Nru 178/2002 [13]), u l-produzzjoni organika taqa’ taħt l-ambitu tar-Regolament (KE) Nru 882/2004 [14], li huwa l-leġiżlazzjoni iżjed ġenerali dwar il-kontrolli uffiċjali fuq l-ikel u l-għalf [15]. L-ISTAMPA 2 — IL-LOGO TAL-AGRIKOLTURA ORGANIKA TAL-UE +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea. Sors: Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 271/2010 tal- 24 ta’ Marzu 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 889/2008 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 834/2007, f’dak li għandu x’jaqsam mal-logo tal-produzzjoni organika tal-Unjoni Ewropea (ĠU L 84, 31.3.2010, p. 19). 7. Għalhekk fl-UE, il-prodotti organiċi jistgħu jiġu ċċertifikati bħala "organiċi" u tikkettjati hekk meta r-regoli ta’ produzzjoni jkunu konformi mar-rekwiżiti tar-Regolamenti tal-UE msemmija hawn fuq. It-tqegħid tal-logo tal-UE huwa obbligatorju mill- 1 ta’ Lulju 2010 għall-ikel ippakkjat minn qabel. Huwa volontarju għall-prodotti importati. 8. B’konformità mal-Artikolu 37 tar-Regolament (KE) Nru 834/2007, il-Kummissjoni waqqfet Kumitat Permanenti għall-Agrikoltura Organika (SCOF). Il-SCOF huwa l-Kumitat regolatorju tal-Kummissjoni dwar il-produzzjoni organika, presedut mill-Kummissjoni u magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri. L-għan tiegħu huwa li jiżgura li r-responsabbiltà tal-Kummissjoni Ewropea għall-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni sekondarja tiġi eżerċitata b’konsultazzjoni mill-qrib mal-gvernijiet tal-Istati Membri. 9. Il-Kummissjoni, b’kooperazzjoni mal-Istati Membri, iffinalizzat id-"Dokument ta’ Ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni dwar il-kontrolli uffiċjali fis-settur organiku" [16]. Dan id-dokument, għalkemm ma jorbotx legalment, juri l-isforzi tal-Kummissjoni sabiex tiżviluppa linji gwida iżjed konkreti għall-Istati Membri fl-implimentazzjoni tar-regolamenti li jirregolaw il-produzzjoni organika. IS-SISTEMA TA’ KONTROLL GĦALL-PRODUZZJONI ORGANIKA 10. Twaqqfet sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika li tivverifika u tiċċertifika għal kull operatur fil-katina tal-provvista (bdiewa, proċessuri, importaturi) l-applikazzjoni tajba tar-regoli ta’ produzzjoni. Is-sistema ta’ kontroll għandha l-għan li tiggarantixxi l-proċessi ta’ produzzjoni u mhux il-prodotti nfushom billi ma hemm l-ebda mod xjentifiku sabiex jiġi ddeterminat jekk prodott huwiex organiku jew le [17]. Is-suq għall-prodotti organiċi jiddependi ħafna fuq il-fiduċja tal-konsumaturi u għalhekk fuq din is-sistema ta’ ċertifikazzjoni sabiex tagħti garanzija ta’ prodotti organiċi ġenwini. Skont il-Kummissjoni, il-konsumaturi għandhom ikunu ċerti li, pereżempju, kull darba li jixtru tuffieħa organika jew biċċa ċanga organika mis-supermarkit lokali tagħhom, dawn ikunu ġew prodotti skont regoli stretti mmirati li jirrispettaw l-ambjent u l-annimali. 11. Il-qafas legali tal-UE jistabbilixxi li l-Istati Membri jwaqqfu sistema ta’ kontrolli (ara l-Figura 3). Il-Kummissjoni hija responsabbli li tagħmel verifika tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri. 12. L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li jwaqqfu sistema ta’ kontroll pubblika, privata jew imħallta u huma jaħtru awtorità kompetenti waħda jew iżjed minn waħda responsabbli għall-kontrolli. L-awtorità kompetenti taħtar, skont is-sistema magħżula: awtoritajiet ta’ kontroll pubbliċi; korpi ta’ kontroll privati; jew taħlita tat-tnejn. Il-parti l-kbira tal-Istati Membri (18) adottaw sistema ta’ korpi ta’ kontroll privati waqt li ħames Stati Membri ħatru awtoritajiet ta’ kontroll pubbliċi u erbgħa għandhom sistema mħallta ta’ awtorità ta’ kontroll pubblika maħtura u korpi ta’ kontroll privati approvati. L-awtoritajiet kompetenti huma responsabbli għall-approvazzjoni u s-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll u l-awtoritajiet ta’ kontroll. L-awtoritajiet huma meħtieġa li jorganizzaw verifiki jew spezzjonijiet tal-korpi ta’ kontroll skont kif ikun meħtieġ u, fejn ikun meħtieġ, jirtiraw l-approvazzjoni tal-korpi ta’ kontroll li jonqsu milli jissodisfaw ir-rekwiżiti. IL-FIGURA 3 ISTITUZZJONIJIET U KORPI LI JOPERAW FIS-SISTEMA TA’ KONTROLL GĦALL-PRODOTTI ORGANIĊI +++++ TIFF +++++ Sors: "Economic concepts of organic certification" 29.7.2009, CERTCOST — Analiżi ekonomika ta’ sistemi ta’ ċertifikazzjoni fl-ikel organiku u l-biedja. 13. Fejn Stat Membru jagħżel sistema b’korpi ta’ kontroll privati, dawn il-korpi jeħtieġ li jiġu akkreditati [18]. Kull Stat Membru tal-UE ħatar korp nazzjonali uniku ta’ akkreditazzjoni. Il-verifiki mwettqa minn dawn il-korpi ta’ akkreditazzjoni jikkonċernaw il-kompetenza teknika, l-indipendenza, l-imparzjalità u l-integrita professjonali tal-korpi ta’ kontroll. L-awtoritajiet ta’ kontroll pubbliċi ma jeħtiġux li jiġu akkreditati. 14. Il-korpi ta’ kontroll (jew l-awtoritajiet ta’ kontroll kif inhuma magħrufa fis-sistemi pubbliċi) huma l-element ċentrali tas-sistema ta’ kontroll. Huma jwettqu verifiki fuq il-livell ta’ operaturi individwali. Il-konsumaturi, l-awtoritajiet tal-Istati Membri u l-Kummissjoni jiddependu fil-biċċa l-kbira fuq ix-xogħol ta’ dawn il-korpi. Verifiki tipiċi mwettqa fuq operaturi organiċi jinkludu spezzjonijiet fiżiċi tal-post ta’ produzzjoni jew ipproċessar, verifika tal-kontijiet dokumentati kif ukoll kampjunar ta’ prodotti finali, prodotti maħsuda, weraq jew ħamrija għall-ittestjar tal-użu ta’ sustanzi mhux awtorizzati. Iċ-ċertifikati maħruġa mill-korpi ta’ kontroll jitħallsu mill-operaturi individwali. L-IMPORTAZZJONI TA’ PRODOTTI ORGANIĊI MINN PAJJIŻI TERZI 15. Għall-prodotti organiċi prodotti barra mill-UE, hemm maħsuba erba’ reġimi differenti ta’ importazzjoni bir-Regolament (KE) Nru 834/2007 (ara t-Tabella 1), madankollu tnejn minnhom biss kienu operattivi fiż-żmien tal-verifika. IT-TABELLA 1 REĠIMI TA’ IMPORTAZZJONI MAĦSUBA BIR-REGOLAMENT (KE) NRU 834/2007 Reġim ta’ importazzjoni | Ġestit minn | Operattiv fiż-żmien tal-verifika | Lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti rikonoxxuti | il-Kummissjoni Ewropea | IVA | Lista ta’ korpi/awtoritajiet ta’ kontroll rikonoxxuti għall-fini ta’ ekwivalenza | il-Kummissjoni Ewropea | LE – L-ewwel lista ta’ korpi ta’ kontroll ekwivalenti ma kinitx ippubblikata mill-Kummissjoni fiż-żmien tal-verifika. | Lista ta’ korpi/awtoritajiet ta’ kontroll rikonoxxuti għall-fini ta’ konformità | il-Kummissjoni Ewropea | LE – Skadenza għall-wasla ta’ applikazzjonijiet sabiex tinġabar l-ewwel lista posposta sal- 31 t’Ottubru 2014. | Awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet | Stati Membri | IVA | 16. Billi l-kundizzjonijiet ta’ produzzjoni fil-pajjiżi terzi jistgħu jkunu differenti ħafna minn dawk fl-UE, jista’ ma jkunx possibbli li jiġu applikati eżattament l-istess regoli għall-produzzjoni jew il-kontroll. Għalhekk il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-pajjiżi terzi li għalihom tikkunsidra s-sistema ta’ produzzjoni u kontroll għall-prodotti organiċi bħala waħda ekwivalenti, li jfisser li l-prodotti ċċertifikati bħala organiċi f’dak il-pajjiż terz jiġu aċċettati bħala organiċi fl-UE. Il-pajjiżi li attwalment qegħdin fuq il-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti rikonoxxuti huma l-Arġentina, l-Awstralja, il-Kanada, il-Kosta Rika, l-Indja, l-Iżrael, l-Isvizzera, it-Tuneżija u n-New Zealand u, b’effett mill- 1 ta’ Ġunju 2012, l-Istati Uniti. 17. Barra minn dan, qegħdin jitwaqqfu żewġ reġimi ġodda ta’ importazzjoni sabiex jiġi żgurat li l-prodotti organiċi jkunu jistgħu jiġu importati minn pajjiżi terzi li jkunu għadhom ma ġewx rikonoxxuti. Dawn huma l-lista ta’ korpi/awtoritajiet ta’ kontroll rikonoxxuti għall-fini tal-ekwivalenza (mhix ippubblikata fiż-żmien tal-verifika) u l-lista ta’ korpi/awtoritajiet ta’ kontroll rikonoxxuti għall-fini ta’ konformità (l-iskadenza għall-wasla tal-applikazzjonijiet ġiet posposta sa Ottubru 2014). 18. Ir-raba’ reġim, ir-reġim tal-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet, ġie stabbilit b’karattru tranżitorju biss mir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2083/92. Minn dik inhar ’il hawn il-possibbiltà li jingħataw awtorizzazzjonijiet għal importazzjonijiet ġiet estiża ħafna drabi [19]. Ir-Regolament attwali (UE) Nru 1267/2011 tas- 6 ta’ Diċembru 2011 jistipula li mhux se jkun aktar possibbli li jingħataw awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjoni mill- 1 ta’ Lulju 2014. L-istess Regolament jistipula li l-awtorizzazzjonijiet mogħtija mill- 1 ta’ Lulju 2012 iridu jiskadu mhux aktar tard minn 12-il xahar wara. Minkejja dan, dan ir-reġim ta’ importazzjoni għadu jintuża b’mod estensiv billi madwar 4000 awtorizzazzjoni għal importazzjoni qegħdin jitwasslu kull sena minn Stati Membri differenti tal-UE (prinċipalment mill-Ġermanja, Franza, l-Italja, il-Pajjiżi l-Baxxi u r-Renju Unit). 19. L-implimentazzjoni korretta ta’ proċeduri ta’ kontroll għall-importazzjonijiet (li tiggarantixxi li l-prodotti importati jikkonformaw tal-inqas ma’ kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ produzzjoni u kontroll) hija importanti sabiex tiżgura funzjonament tajjeb tas-suq intern b’kompetizzjoni ġusta bejn il-prodotti li jiġu prodotti barra mill-UE u l-prodotti li jiġu prodotti ġewwa l-UE. IL-VERIFIKA L-AMBITU TAL-VERIFIKA 20. Il-verifika ffukat fuq l-effikaċja tas-sistema ta’ kontroll u kif l-istituzzjonijiet u l-korpi involuti (il-Kummissjoni u l-awtoritajiet kompetenti, il-korpi akkreditati u l-korpi ta’ kontroll fl-Istati Membri) wettqu r-responsabbiltajiet tagħhom. Il-mistoqsija ġenerali ta’ verifika indirizzata kienet: Is-sistema ta’ kontroll għall-prodotti organiċi tipprovdi garanzija biżżejjed li r-rekwiżiti ewlenin għall-produzzjoni, l-ipproċessar, id-distribuzzjoni u l-importazzjonijiet organiċi jintlaħqu? 21. B’mod iżjed speċifiku l-mira tal-verifika kienet li twieġeb il-mistoqsijiet li ġejjin: (a) L-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ kontroll li jirregolaw il-produzzjoni fl-UE hija adegwata: - Meta l-Istati Membri japprovaw u jissorveljaw il-korpi ta’ kontroll? - Meta l-Istati Membri jiskambjaw informazzjoni fl-Istati Membri, mal-Kummissjoni u ma’ Stati Membri oħra? - Għall-garanzija tat-traċċabilità tal-prodotti? - Meta l-Kummissjoni tissorvelja s-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri? (b) L-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ kontroll hija adegwata: - Meta l-Kummissjoni ġġesti l-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti? - Meta l-Istati Membri jagħtu awtorizzazzjonijiet għal importazzjonijiet? - Meta l-korpi ta’ kontroll fl-UE jikkontrollaw ir-rekwiżiti speċifiċi tal-importatur? 22. Għal dak li jirrigwarda l-proċeduri ta’ kontroll li jirregolaw il-produzzjoni organika fl-UE, il-verifika kkunsidrat il-perjodu li jibda mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KE) Nru 834/2007, jiġifieri minn Jannar tal-2009. B’relazzjoni mal-proċeduri ta’ kontroll għall-importazzjoni ta’ prodotti, il-verifika kkunsidrat il-perjodu li jibda mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2092/91 [20] u emendi (jiġifieri minn Ġunju 1991 għal-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti rikonoxxuti u minn Lulju 1992 għall-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet). L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA 23. L-evidenza tal-verifika inġabret permezz ta’: - Reviżjoni tal-fajls tal-Kummissjoni, inkluż ir-reviżjoni ta’ dokumentazzjoni riċevuta mill-Kummissjoni mingħand pajjiżi terzi fil-kuntest tar-reġimi differenti ta’ importazzjoni, u laqgħat mas-servizzi tad-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (DĠ AGRI) u tad-Direttorat Ġenerali tas-Saħħa u l-Konsumaturi (DĠ SANCO — Uffiċċju tal-Ikel u Veterinarju). - Twettqu sitt żjarat ta’ verifika lil sitt Stati Membri (ir-Renju Unit (Ingilterra), il-Ġermanja (Rhine tat-Tramuntana-Westphalia), l-Italja (Emilia Romagna), Spanja (Andalucia), Franza u l-Irlanda [21]). Dawn iż-żjarat kienu jinkludu reviżjonijiet dokumentarji, laqgħat mal-awtoritajiet kompetenti, mal-korpi ta’ akkreditazzjoni u ma’ żewġ korpi ta’ kontroll privati għal kull Stat Membru kif ukoll żjarat fuq il-post lill-produtturi, lill-proċessuri u lill-importaturi. Għaż-żjarat fuq il-post l-awdituri akkumpanjaw lill-ispetturi sabiex jevalwaw il-kwalità tal-ispezzjoni u jifhmu kif huma jwettqu verifiki dokumentarji u l-verifiki fuq il-prattiki ta’ produzzjoni. - Verifiki tat-traċċabilità fuq 85 prodott għall-verifika ta’ (a) jekk kienx possibbli li tiġi identifikata l-katina sħiħa ta’ operaturi li kienu intervjenu fil-provvista tal-prodotti, (b) jekk l-operaturi kollha kellhomx ċertifikat organiku, u (c) jekk l-operaturi kollha kinux irċevew żjara ta’ spezzjoni waqt is-sena ta’ qabel (sib iżjed dettalji fl-Anness I). - Testijiet imwettqa fil-laboratorju fuq 73 prodott għall-verifika ta’ proċeduri tal-korpi ta’ kontroll waqt it-teħid ta’ kampjuni u l-interpretazzjoni ta’ riżultati tal-laboratorju (sib iżjeddettalji fl-Anness II). - Rapport ta’ valutazzjoni imwettaq minn espert rikonoxxut internazzjonalment ikkuntrattat mill-Qorti (iffukat fuq il-kwalità tal-proċeduri tal-korpi ta’ kontroll fit-twettiq ta’ testijiet fil-laboratorju u dwar l-interpretazzjoni tar-riżultati tal-laboratorju tat-73 prodott). - Reviżjoni tal-Pjanijiet ta’ Kontroll Nazzjonali Multiannwali (MANCPs) u r-Rapporti Annwali relatati mibgħuta mis-27 Stat Membru lill-Kummissjoni. IL-VERIFIKI TA’ QABEL 24. Il-Qorti ħarġet ir-Rapport Speċjali tagħha Nru 3/2005 li jikkonċerna l-iżvilupp rurali: il-verifika tan-nefqa agroambjentali [22] li kopriet parti mis-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika (ara l-paragrafu 43) u r-Rapport Speċjali Nru 7/2011 tagħha li jikkonċerna t-tfassil u l-ġestjoni tal-appoġġ agroambjentali [23]. OSSERVAZZJONIJIET L-IMPLIMENTAZZJONI TA’ PROĊEDURI TA’ KONTROLL LI JIRREGOLAW IL-PRODUZZJONI ORGANIKA FL-UE DGĦUFIJIET MISJUBA FIL-PRATTIKI TAL-ISTATI MEMBRI WAQT L-APPROVAZZJONI U S-SORVELJANZA TAL-KORPI TA’ KONTROLL 25. L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri kellhom jiddokumentaw proċeduri għall-approvazzjoni u s-sorveljanza ta’ korpi ta’ kontroll sabiex jiżguraw li r-rekwiżiti regolatorji jiġu rrispettati. Huma għandhom jippromwovu wkoll l-applikazzjoni ta’ prattiki tajba. Il-korpi ta’ kontroll (jew l-awtoritajiet ta’ kontroll fis-sistemi pubbliċi) huma l-element ċentrali tas-sistema ta’ kontroll. Il-korpi ta’ kontroll, meta jivverifikaw operaturi organiċi, għandhom jikkonformaw mar-regolamenti tal-UE. IL-KAXXA 1 EŻEMPJI TA’ PROĊEDURI TA’ APPROVAZZJONI U SORVELJANZA TA’ AWTORITAJIET KOMPETENTI LI DAMU JEW MA DAMUX BIŻŻEJJED Fir-Renju Unit il-proċeduri tal-awtorità kompetenti għall-approvazzjoni u s-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll ġew adottati b’mod formali biss fit- 18 t’Ottubru 2010, waqt li r-Regolament (KE) Nru 834/2007 dwar il-produzzjoni organika kien daħal fis-seħħ f’Jannar tal-2009. Fi Franza l-awtorità kompetenti ma kinitx stabbiliet proċeduri jew listi ta’ kontroll għall-validazzjoni tal-pjanijiet ta’ kontroll tal-korpi ta’ kontroll li huwa d-dokument ewlieni ppreżentat mill-korpi ta’ kontroll. Fi Spanja (Andalucia) l-awtorità kompetenti ma kellha l-ebda lista ta’ kontroll ta’ verifika għas-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll skont l-Artikolu 27(8) u (9) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007 (bħal, pereżempju, il-verifika li kull operatur jiġi spezzjonat tal-inqas darba f’sena) jew skont proċeduri oħra li jistgħu jikkostitwixxu prattika tajba bħall-verifika tal-politika ta’ kampjunar, tar-riżultati tal-analiżi jew tal-iskambju ta’ informazzjoni bejn il-korp ta’ kontroll u entitajiet oħra. Fl-Irlanda l-proċeduri għall-approvazzjoni tal-korpi ta’ kontroll ma speċifikawx liema verifiki għandhom jitwettqu u semmew biss ix-xogħol amministrattiv meħtieġ fit-trattament ta’ applikazzjonijiet ġodda. Ma kienu jeżistu l-ebda proċeduri għall-irtirar tal-approvazzjoni tal-korpi ta’ kontroll. PROĊEDURI GĦALL-APPROVAZZJONI/IRTIRAR JEW IS-SORVELJANZA TA’ KORPI TA’ KONTROLL MHUX DOKUMENTATI B’MOD XIERAQ 26. L-awtoritajiet kompetenti japprovaw korpi ta’ kontroll u jiddelegaw lilhom kompiti ta’ kontroll jekk ikollhom garanzija biżżejjed li l-korpi ta’ kontroll jiffunzjonaw skont ir-rekwiżiti tar-regolamenti tal-UE. Wieħed mir-rekwiżiti bażiċi għall-korpi ta’ kontroll huwa li jiġu akkreditati. Il-korpi tal-akkreditazzjoni jagħtu l-akkreditazzjoni tal-bidu u jimmonitorjaw il-kontinwazzjoni tas-sodisfazzjon tar-rekwiżiti għall-akkreditazzjoni. Madankollu, l-awtoritajiet kompetenti għandhom ir-responsabbiltà aħħarija li jissorveljaw il-korpi ta’ kontroll u jimmonitorjaw il-kontinwazzjoni tas-sodisfazzjon tar-rekwiżiti tar-regolamenti tal-UE. 27. Il-Qorti wettqet il-verifika f’sitt Stati Membri b’sistema ta’ korpi ta’ kontroll privati u fi tlieta minnhom sabet li l-proċeduri għall-approvazzjoni, l-irtirar jew is-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll ma kinux dettaljati biżżejjed (pereżempju proċeduri li jiddeskrivu fid-dettall il-verifiki li jkollhom jitwettqu fil-validazzjoni tal-pjanijiet ta’ kontroll tal-korpi ta’ kontroll jew meta jkunu qegħdin iwettqu verifiki fuq il-post fil-livell ta’ korpi ta’ kontroll). F’każ wieħed ma kinux ġew aġġornati fil-ħin (ara l-Kaxxa 1). L-AWTORITAJIET KOMPETENTI M’GĦANDHOMX INFORMAZZJONI BIŻŻEJJED SABIEX JIŻGURAW LI L-OPERATURI KOLLHA JIĠU SPEZZJONATI TAL-INQAS DARBA F’SENA KIF MEĦTIEĠ MIR-REGOLAMENT 28. Il-korpi ta’ kontroll huma responsabbli għall-ispezzjoni tal-operaturi u għall-ħruġ ta’ ċertifikati organiċi b’konformità mar-regoli tal-UE. Wieħed mir-rekwiżiti ewlenin huwa li l-korpi/awtoritajiet ta’ kontroll iridu jispezzjonaw lill-operaturi, kemm jekk ikunu produtturi, proċessuri jew importaturi, tal-inqas darba fis-sena (l-Artikolu 27(3) tar-Regolament (EC) Nru 834/2007). Ir-rispett ta’ dan ir-rekwiżit għandu l-għan li jiggarantixxi lill-konsumaturi li l-operaturi jikkonformaw kontinwament mar-regoli tal-produzzjoni organika. Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 27 — Is-Sistema ta’ kontroll "3. [...] “l-operaturi kollha, ħlief għall-bejjiegħa bl-ingrossa li għandhom x’jaqsmu biss mal-prodotti ppakkjati minn qabel u l-operaturi li jbiegħu [jbigħu] lill-konsumatur jew utent finali kif deskritt fl-Artikolu 28 (2) għandhom ikunu soġġetti għal verifika tal-konformità tal-anqas darba fis-sena." 29. L-awtoritajiet kompetenti huma mistennija li jissorveljaw li l-korpi ta’ kontroll jikkonformaw ma’ dan l-obbligu. Madankollu l-awtoritajiet kompetenti m’għandhomx informazzjoni biżżejjed sabiex jissorveljaw tajjeb din il-kwistjoni minħabba li: (a) L-informazzjoni pprovduta mill-korpi ta’ kontroll fl-applikazzjoni tal-Artikolu 27(14) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007 mhijiex adegwata sabiex jiġi vverifikat dan ir-rekwiżit. Pereżempju, ir-rapporti sommarji ppreżentati lill-awtoritajiet kompetenti jsemmu l-għadd totali ta’ kontrolli mwettqa matul is-sena. Dan ma jikkunsidrax il-fatt li l-operaturi jistgħu jidħlu fis-sistema ta’ kontroll jew joħorġu minnha matul is-sena, u konsegwentement ma jagħmilhiex possibbli li ssir verifika li kull operatur individwali jkollu żjara waħda f’dik is-sena; u Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 27 — Is-Sistema ta’ kontroll "14. L-awtoritajiet ta’ kontroll u l-korpi ta’ kontroll għandhom sa mhux aktar tard mill-31 ta’ Jannar ta’ kull sena jibgħatu [jibagħtu] lill-awtoritajiet kompetenti lista tal-operaturi li kienu soġġetti għall-kontrolli tagħhom fil-31 ta’ Diċembru tas-sena ta’ qabel. Rapport ta’ sommarju tal-attivitajiet ta’ kontroll mwettqa matul is-sena ta’ qabel għandu jkun provdut sal-31 ta’ Marzu ta’ kull sena." (b) Ċerti awtoritajiet kompetenti jiddependu fuq ix-xogħol imwettaq mill-korp tal-akkreditazzjoni, iżda r-rapporti ta’ evalwazzjoni mill-korpi tal-akkreditazzjoni ma jinkludux informazzjoni biżżejjed sabiex jikkonfermaw li jkun hemm konformità mar-rekwiżit tal-ispezzjoni annwali. Il-korpi ta’ akkreditazzjoni ħafna drabi joqogħdu biss fuq id-deskrizzjoni tal-proċeduri applikati mill-korpi ta’ kontroll pjuttost milli jivverifikaw jekk proċeduri bħal dawn humiex applikati fil-prattika. Barra minn dan, fil-kuntest taċ-ċiklu tal-akkreditazzjoni, li jdum erba’ sa ħames snin, mhuwiex meħtieġ li r-rekwiżit tal-UE għal spezzjoni annwali jiġi vverifikat kull sena. IL-PROĊEDURI U L-PRATTIKI TAL-KORPI TA’ KONTROLL META JKUNU QEGĦDIN JISPEZZJONAW L-OPERATURI JISTGĦU JITTEJBU 30. B’konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 27(3) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007 u l-Artikolu 65(4) tar-Regolament (KE) Nru 889/2008 il-korpi ta’ kontroll għandhom japplikaw valutazzjoni tar-riskju sistematika tal-operaturi tagħhom kontra l-fatturi ta’ riskju konnessi man-natura tal-operazzjoni tagħhom (bħall-kwantità tal-prodotti kkonċernati u r-riskju ta’ skambju ta’ prodotti organiċi ma’ dawk konvenzjonali) sabiex issir deċiżjoni dwar żjarat addizzjonali ta’ kontroll (jiġifieri minbarra ż-żjarat annwali ta’ kontroll, ara l-paragrafu 28). Inċidenza għolja ta’ irregolaritajiet fi prodott partikolari jew tip ta’ negozju wara għandha twassal għal monitoraġġ addizzjonali fil-forma ta’ żjarat ta’ kontroll aleatorji lill-operaturi bl-istess profil. Madankollu sebgħa mit-12-il korp ta’ kontroll miżjura waqt il-verifika ma jikkunsidrawx il-fatturi ta’ riskju konnessi man-natura tal-operaturi meta jkunu qegħdin jiddeċiedu dwar żjarat ta’ kontroll addizzjonali. Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 27 — Is-Sistema ta’ kontroll "3. Fil-kuntest ta’ dan ir-Regolament in-natura u l-frekwenza tal-kontrolli għandhom jiġu ddeterminati abbażi ta’ stima tar-riskju li jseħħu l-irregolaritajiet u l-ksur fir-rigward il-konformità mal-ħtiġiet stabbiliti f’dan ir-Regolament. [...]". Ir-Regolament (KE) Nru 889/2008, l-Artikolu 65 — Iż-Żjarat ta’ kontroll "4. Barra minn hekk, l-awtorità ta’ kontroll jew il-korp ta’ kontroll għandhom iwettqu żjarat ta’ kontroll każwali, primarjament mhux imħabbra, ibbażati fuq l-evalwazzjoni ġenerali tar-riskju ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli ta’ produzzjoni organika, filwaqt li jitqiesu, bħala minimu, r-riżultati ta’ kontrolli preċedenti, tal-kwantità ta’ prodotti kkonċernati u tar-riskju għall-iskambju ta’ prodotti." 31. Għalkemm dan mhuwiex meħtieġ mir-regolamenti r-rotazzjoni tal-ispetturi hija prattika ta’ ġestjoni tajba fil-korpi ta’ kontroll li tnaqqas ir-riskju ta’ familjarità żejda bejn l-ispettur u l-operatur. Madankollu, ir-riżultati tal-verifika juru li erbgħa biss mit-12-il korp ta’ kontroll miżjura kellhom proċeduri definiti għar-rotazzjoni tal-ispetturi (ara l-Kaxxa 2). IL-KAXXA 2 EŻEMPJU TA’ KORP TA’ KONTROLL LI MHUWIEX QED JAPPLIKA R-ROTAZZJONI TAL-ISPETTURI Fl-Italja wieħed mill-korpi ta’ kontroll miżjura ma imponiex rotazzjoni obbligatorja tal-ispetturi tiegħu wara ċertu numru ta’ snin, minkejja l-azzjoni korrettiva li kellu japplika wara twissija li waslitlu fl-2009 minn waħda mill-awtoritajiet kompetenti tar-reġjun ikkonċernat fil-qafas tal-attivitajiet ta’ sorveljanza tagħha. Il-korp ta’ kontroll indika li hemm xogħol għaddej bl-għan li tiġi stabbilita rotazzjoni tal-ispetturi pereżempju kull erba’ snin. L-ITTESTJAR TAR-RESIDWI JISTA’ JINTUŻA AĦJAR BĦALA GĦODDA GĦALL-KONTROLL TAL-PROĊESSI TA’ PRODUZZJONI 32. Ir-restrizzjonijiet fuq l-użu ta’ kimiki u sustanzi oħra huma rekwiżit ewlieni tal-metodi ta’ produzzjoni organika. L-ittestjar tar-residwi jista’ jipprovdi evidenza, f’każ ta’ dubju, dwar l-użu ta’ sustanzi mhux awtorizzati, bħall-pestiċidi projbiti, l-OĠM, l-addittivi tal-ikel jew il-prodotti farmaċewtiċi. L-ittestjar tar-residwi huwa wieħed mill-għodod li għandhom jintużaw mill-korpi ta’ kontroll sabiex jiġi żgurat li l-operaturi jirrispettaw ir-regoli ta’ produzzjoni stabbiliti fir-regolamenti varji. Ir-regolamenti applikabbli ma jipprevedux għadd minimu ta’ testijiet fil-laboratorju li għandhom jitwettqu, iżda jeħtieġu biss ittestjar fejn ikun hemm suspett ta’ użu ta’ prodotti mhux awtorizzati għall-produzzjoni organika. Konsegwentement il-korpi ta’ kontroll għandhom interpretazzjonijiet differenti ta’ meta jkun hemm suspett u jużaw din l-għodda b’mod differenti. IL-KAXXA 3 EŻEMPJI TA’ KORPI TA’ KONTROLL BI PJAN TAJJEB TA’ KAMPJUNAR GĦAT-TESTIJIET FIL-LABORATORJU Fl-Italja ż-żewġ korpi ta’ kontroll miżjura kellhom pjan ta’ kampjunar għat-twettiq ta’ analiżi ta’ rutina tal-prodotti fil-laboratorju. Il-pjan ta’ kampjunar tagħhom kien iddeterminat abbażi ta’ analiżi tar-riskji. Meta jkunu qegħdin jiġu ttrattati operaturi ta’ riskju baxx, jittieħdu biss kampjuni f’każ ta’ suspett. Għall-operaturi ta’ riskju medju, jittieħed kampjun ta’ perċentwal tal-għadd totali ta’ operaturi f’din il-klassi, waqt li għall-operaturi b’riskju għoli jittieħdu kampjuni ta’ 100 %. Fi Franza, wieħed mill-korpi ta’ kontroll miżjura jfassal programm ta’ ttestjar fil-laboratorju kull sena fuq il-bażi ta’ analiżi tar-riskji, fejn jiġu kkunsidrati kwalunkwe twissijiet u r-riżultati tas-sena ta’ qabel. Sa mill-2009 il-bord taċ-ċertifikazzjoni jfassal programm provviżorju ta’ ttestjar li jispeċifika l-għadd minimu ta’ kampjuni li għandhom jiġu analizzati u għadd minimu ta’ testijiet li jkollhom isiru fuq dawk il-kampjuni. It-tieni korp ta’ kontroll miżjur fi Franza għandu strateġija tal-ittestjar, li hija stabbilita fil-pjan ta’ kontroll, li tistabbilixxi ċ-ċirkostanzi li fihom tista’ tintalab analiżi. Dawn jinkludu ċirkostanzi speċifiċi, bħal operaturi mħallta (organiċi u konvenzjonali) u r-riskju ta’ OĠM. L-uffiċjal inkarigat iħejji gwida annwali ta’ rakkomandazzjonijiet għall-ittestjar fis-settur tal-agrikoltura organika, li tintuża sabiex jittejjeb il-mod li bih in-numru u t-tip ta’ testijiet jiġu ddefiniti. Id-deċiżjoni li titwettaq analiżi tibqa’ għad-diskrezzjoni tal-ispettur. Il-bord taċ-ċertifikazzjoni jistabbilixxi baġit annwali għall-ittestjar, u kull spettur/awditur jiġi assenjat il-baġit annwali tiegħu/tagħha personali skont it-tipoloġija għas-settur. 33. Sabiex tevalwa s-sistema ta’ ttestjar tar-residwi fl-Istati Membri miżjura, il-Qorti xtrat firxa ta’ prodotti u ġiegħlet lill-Istati Membri japplikaw it-testijiet normali tagħhom sabiex jiskopru sustanzi mhux permessi (ara l-Anness II għal iżjed dettalji). Wara r-riżultati tat-testijiet u l-metodoloġiji użati ġew evalwati minn espert indipendenti. Il-Qorti osservat li l-prattiki tajba f’termini ta’ ttestjar tar-residwi jiġu segwiti minn għadd ta’ korpi ta’ kontroll. Jeżisti l-ambitu sabiex korpi ta’ kontroll oħra japplikawhom: (a) Il-proċeduri tal-korpi ta’ kontroll miżjura f’żewġ Stati Membri miżjura jistgħu jiġu kkunsidrati bħala prattika tajba billi huma jiddefinixxu pjan ta’ kampjunar annwali jew multiannwali orjentat lejn ir-riskji għat-testijiet ta’ rutina fil-laboratorju, anke jekk il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-agrikoltura organika teħtieġ biss kampjunar f’każ ta’ suspett (ara l-Kaxxa 3). Madankollu, ħames korpi ta’ kontroll miżjura m’għandhomx pjan ta’ kampjunar li jiddefinixxi għadd minimu ta’ analiżi jew li huwa bbażat fuq analiżi tar-riskji. (b) Il-korpi ta’ kontroll miżjura kollha jieħdu kampjuni għall-pestiċidi u fertilizzanti u xi wħud mis-sustanzi mhux permessi mil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-produzzjoni organika, madankollu wieħed minnhom ma jagħmilx testijiet għal sustanzi oħra bħall-għalf u l-addittivi tal-ikel jew għajnuniet tal-ipproċessar. (c) Ir-riżultati analitiċi dejjem jeħtieġu interpretazzjoni kwalifikata [24]. Il-Qorti osservat li l-proċeduri ta’ żewġ korpi ta’ kontroll miżjura ma jiddeskrivux b’mod adegwat kif għandhom jiġu interpretati r-riżultati analitiċi, u liema azzjoni ta’ segwitu jeħtieġ li tittieħed f’każ ta’ riżultati analitiċi pożittivi. (d) It-tip ta’ kampjuni meħuda, (pereżempju ikel, weraq, ħamrija) u l-ħin li fihom jittieħdu għandhom ikunu relatati mal-ipoteżi tal-użu ta’ sustanzi projbiti f’xi stadju tal-produzzjoni jew l-ipproċessar [25]. Perezempju, l-analiżi tal-weraq jew tal-ħamrija ħafna drabi se tipprovdi riżultati ħafna aħjar mill-analiżi tal-għelejjel maħsuda jew il-prodott ipproċessat (pereżempju l-ġamm). Il-parti l-kbira tal-korpi ta’ kontroll li għalihom ġiet eżaminata din il-kwistjoni jikkunsidraw it-tip ta’ kampjuni meħuda wieħed wara l-ieħor sabiex jiġi mmassimizzat l-użu tal-analiżi. Madankollu, wieħed mill-korpi ta’ kontroll miżjura fi Spanja jillimita l-kontrolli verifiki sabiex jiġu ttestjati l-proċessi ta’ produzzjoni. 34. Il-Qorti sabet ukoll li tnejn minn 10 korpi ta’ kontroll fejn il-kwistjoni ġiet eżaminata ma applikawx b’mod adegwat proċeduri għat-teħid ta’ kampjuni u analiżi. Fi Spanja, iż-żewġ korpi ta’ kontroll miżjura ma jiħdux iżjed minn kampjun wieħed mill-operaturi. Dan mhuwiex konformi mal-Artikolu 11(5) u (6) tar-Regolament Nru 882/2004 u barra minn dan tpoġġi lill-korp ta’ kontroll f’pożizzjoni dgħajfa jekk l-operatur jiddeċiedi li jikkontesta r-riżultati billi mhuwiex possibbli li jsir ittestjar fuq kontrokampjun. Il-Qorti tikkunsidra li l-awtoritajiet kompetenti jistgħu jtejbu r-rwol ta’ approvazzjoni u dak superviżorju tagħhom billi jiżguraw li r-rekwiżiti tal-UE bħal dak imsemmi jintlaħqu mill-korpi ta’ kontroll. Ir-Regolament (KE) Nru 882/2004, l-Artikolu 11 — Il-Metodi ta’ kampjonar u analiżi "5. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu proċeduri adegwati sabiex jiggarantixxu d-dritt tal-operaturi fin-negozju tal-għalf u l-ikel li l-prodotti tagħhom huma soġġetti għal kampjonar u analiżi li japplikaw għal opinjoni esperta supplementari, mingħajr preġudizzu għall-obbligu tal-awtoritajiet kompetenti li jieħdu azzjoni immedjata fil-każ ta’ emerġenza. 6. B’mod partikolari, huma għandhom jiżguraw li l-operaturi fin-negozju tal-għalf u l-ikel ikunu jistgħu jiksbu għadd suffiċjenti ta’ kampjuni għall-opinjoni esperta supplementari, minbarra jekk dan ma jkunx possibbli f’każ ta’ prodotti li jitħassru malajr ħafna jew kwantità baxxa ħafna ta’ substrate disponibbli." IL-KSUR, L-IRREGOLARITAJIET U S-SANZJONIJIET KORRISPONDENTI APPLIKATI JVARJAW BEJN STAT MEMBRU U IEĦOR, FL-ISTATI MEMBRI U ANKE FIL-KORPI TA’ KONTROLL 35. F’ħafna Stati Membri, l-awtoritajiet kompetenti ma ddefinixxewx kategoriji dettaljati ta’ nonkonformitajiet u sanzjonijiet korrispondenti (il-Ġermanja, Franza u r-Renju Unit). Bħala konsegwenza, kull korp ta’ kontroll fi Stat Membru jiddefinixxi n-nonkonformitajiet u japplika sanzjonijiet b’mod differenti. Ir-riżultat ta’ dan huwa li l-operaturi jiġu ssanzjonati b’mod differenti anke fl-Istat Membru jekk iwettqu l-istess ksur. 36. Korpi ta’ kontroll differenti japplikaw sanzjonijiet differenti għall-istess nonkonformità, ma jappilkawx is-sanzjoni xierqa (skont il-pjan ta’ kontroll tagħhom jew skont l-istruzzjonijiet tal-awtorità kompetenti) jew japplikaw sanzjonijiet li ma jkunux previsti fil-pjan ta’ kontroll tagħhom (ara l-Kaxxa 4). 37. Studji mwettqa minn akkademiċi rikonoxxuti ssottolinejaw li jeżistu differenzi konsiderevoli fir-riżultati tal-kontroll bejn il-korpi ta’ kontroll [26]. Il-Qorti osservat li, fl-2009, korp ta’ kontroll partikolari fi Stat Membru partikolari ma kien irtira l-ebda ċertifikat u kien iddeċieda fuq tliet sospensjonijiet biss (ekwivalenti għal 0,38 ċertifikati rtirati jew sospiżi għal kull 1000 operatur) waqt li korp ta’ kontroll ieħor fi Stat Membru differenti fl-istess sena kien iddeċieda dwar l-irtirar ta’ 5,26 ċertifikat jew sospensjoni għal kull 1000 operatur. Differenzi bħal dawn fir-riżultati ta’ kontroll jistgħu jiġu mmonitorjati u jsir segwitu tagħhom b’mod utli minn awtoritajiet kompetenti fl-ewwel istanza, u mill-Kummissjoni fuq il-livell tal-UE, fit-twettiq tal-attivitajiet ta’ sorveljanza tagħhom. IL-KAXXA 4 EŻEMPJI TA’ SANZJONIJIET DIFFERENTI APPLIKATI In-nuqqas ta’ rispett ta’ rekwiżit speċifiku wieħed relatat mal-produzzjoni tal-annimali [27] fl-Italja jwassal għall-"irtirar tat-tikkettjar organiku", f’korp ta’ kontroll partikolari fi Franza jista’ jwassal għal "twissija" filwaqt li korp ta’ kontroll ieħor fi Franza jista’ japplika "talba għal azzjoni korrettiva". L-awdituri sabu eżempji fejn, għal dan ir-rekwiżit, l-operaturi fl-Italja ġew issanzjonati b’"irtirar tat-tikkettjar organiku", li jfisser li ma tħallewx ibigħu l-prodotti tagħhom bħala organiċi waqt li, għall-istess infrazzjoni, fi Franza l-operaturi kellhom il-possibbiltà li jkomplu jbigħu l-prodotti tagħhom bħala organiċi. Wieħed mill-korpi ta’ kontroll miżjur fl-Italja, fir-rapporti ta’ spezzjoni tiegħu għall-produtturi, jinkludi taqsima b’ "Rakkomandazzjonijiet u miżuri għall-infurzar tar-Regolamenti" minbarra t-taqsima li telenka l-istanzi ta’ nonkonformità. L-awdituri sabu eżempju fejn kienet ġiet irrapportata nonkonformità f’din it-taqsima minflok ma ġiet ikklassifikata u ssanzjonata skont il-proċeduri. INSUFFIĊJENZI MISJUBA FL-ISKAMBJU TA’ INFORMAZZJONI FL-ISTATI MEMBRI, MAL-KUMMISSJONI U MA’ STATI MEMBRI OĦRA 38. Il-fluss ta’ informazzjoni hija parti vitali tas-sistema ta’ kontroll. Mingħajr fluss tajjeb ta’ informazzjoni ikun hemm ir-riskju li s-sistema ta’ kontroll ma taħdimx b’mod effikaċi. It-taqsimiet li ġejjin jippreżentaw is-sejbiet tal-Qorti fuq tnejn mil-livelli kkunsidrati l-iżjed relevanti mill-Qorti: il-fluss ta’ informazzjoni bejn is-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika u s-sistema ta’ kontroll għall-ħlasijiet agroambjentali, u l-fluss ta’ informazzoni minn Stati Membri lejn Stati Membri oħra u l-Kummissjoni. JEĦTIEĠ LI L-FLUSS TA’ INFORMAZZJONI BEJN IS-SISTEMA TA’ KONTROLL GĦALL-PRODUZZJONI ORGANIKA U S-SISTEMA TA’ KONTROLL GĦALL-ĦLASIJIET AGROAMBJENTALI JITJIEB 39. Fil-qafas tal-Pilastru għall-Iżvilupp Rurali tal-Politika Agrikola Komuni, ċerti prattiki ta’ agrikoltura organika huma eliġibbli għal appoġġ permezz tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali. L-Artikolu 36(1) tar-Regolament (KE) Nru 1975/2006 [28] jistipula l-iskambju ta’ informazzjoni bejn is-servizzi u l-organizzazzjonijiet involuti fil-kontrolli dwar il-kriterji ta’ eliġibbiltà għal dan l-appoġġ. Ir-Regolament (KE) Nru 1975/2006, l-Artikolu 36 — Ir-Rappurtar tal-kontrolli lill-aġenzija li tħallas "1. Fejn il-kontrolli ma jitwettqux mill-aġenzija li tħallas, l-Istat Membru għandu jiżgura li l-aġenzija li tħallas tirċievi biżżejjed informazzjoni dwar il-kontrolli li jkunu twettqu. Hija r-responsabbiltà tal-aġenzija li tħallas sabiex tiddefinixxi l-ħtiġijiet tagħha għall-informazzjoni. […]." 40. F’żewġ Stati Membri miżjura, il-fluss ta’ informazzjoni bejn is-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika [29] u l-iskema ta’ appoġġ għall-miżuri ta’ żvilupp rurali [30] dwar is-sussidji għall-agrikoltura organika taħt il-miżuri agroambjentali, kienu biżżejjed. Fi Franza r-riżultati tal-kontrolli magħmula mill-korpi ta’ kontroll ma jiġux ikkomunikati lill-Aġenzija tal-Ħlas għas-sussidji agroambjentali. Bħala konsegwenza ta’ dan, hemm ir-riskju li n-nonkonformitajiet li jaffettwaw il-kundizzjonijiet sabiex wieħed jirċievi ħlasijiet agroambjentali, misjuba minn korp ta’ kontroll, ma jirriżultawx fi tnaqqis jew irkupru tal-ħlas. Bl-istess mod, fir-Renju Unit ma hemm l-ebda fluss ta’ informazzjoni fid-direzzjoni opposta u hemm ir-riskju li n-nonkonformitajiet li jikkonċernaw il-prattiki tal-biedja organika misjuba mill-Aġenzija tal-Ħlas bħala riżultat tal-ispezzjonijiet tagħha ma jirriżultawx f’sanzjonijet imposti mill-korp ta’ kontroll. Il-Kummissjoni rrikonoxxiet ukoll id-dgħufijet f’dan il-qasam (ara l-paragrafu 53). IR-RAPPORTAR TAL-ISTATI MEMBRI MA JIKKONFORMAX BIS-SĦIĦ MAR-REGOLAMENTI 41. L-Istati Membri jridu jirrispettaw obbligi differenti ta’ rapportar: - Ir-rapportar annwali dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Kontroll Nazzjonali Multiannwali, inkluż informazzjoni dwar kontrolli u verifiki mwettqa, nonkonformitajiet u sanzjonijiet (l-Artikolu 44(3) tar-Regolament (KE) Nru 882/2004). Ir-Regolament (KE) Nru 882/2004, l-Artikolu 44 — Ir-Rapporti annwali "3. L-Istati Membri għandhom jiffinalizzaw ir-rapporti tagħhom u jibgħatuhom lill-Kummissjoni, fi żmien sitt xhur mit-tmiem tas-sena li għaliha jkunu jirrelataw." - Ir-rapportar dwar irregolaritajiet u ksur li jaffettwaw l-istat organiku ta’ prodott (l-Artikolu 30(2) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007). Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 30 — Il-Miżuri fil-każ ta’ ksur u irregolaritajiet "2. Informazzjoni dwar każijiet ta’ irregolaritajiet jew ksur li jaffettwa l-istatus organiku ta’ prodott għandha tiġi kkomunikata minnufih bejn il-korpi ta’ kontroll konċernati l-awtoritajiet ta’ kontroll l-awtoritajiet kompetenti, l-Istati Membri u, fejn xieraq, lill-Kummissjoni. Il-livell ta’ komunikazzjoni għandu jiddependi mis-severità u l-firxa tal-irregolarità jew ksur misjub. […]." 42. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jippreżentaw ir-rapporti tagħhom ħafna iżjed tard mill-iskadenzi regolatorji lill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Kontroll Multiannwali. Fil-bidu tal-2011, żewġ Stati Membri kienu għadhom ma pprovdewx ir-rapporti għall-2009. Għal dak li jirrigwarda l-kontenut tar-rapporti, l-Istati Membri huma meħtieġa li jsegwu l-linji gwida tal-Kummissjoni [31] dwar it-tħejjija tar-rapport annwali u jinkludu ammont minimu ta’ informazzjoni dwar in-nonkonformitajiet skoperti, l-operaturi rreġistrati, iż-żjarat ta’ spezzjoni, il-kampjuni analizzati u s-sanzjonijiet applikati. Madankollu, fil-prattika, l-informazzjoni relatata mas-sistema ta’ kontroll organiku fir-rapporti annwali hija limitata ħafna. Il-parti l-kbira tal-Istati Membri ma pprovdewx analiżi ta’ nonkonformitajiet skoperti jew tad-data bażika dwar is-settur organiku (ara l-Figura 4). IL-FIGURA 4 L-GĦADD TA’ STATI MEMBRI LI INKLUDEW, FL-AĦĦAR RAPPORT ANNWALI TAGĦHOM DISPONIBBLI [32], INFORMAZZJONI RIGWARD IL-PUNTI LI ĠEJJIN [33] +++++ TIFF +++++ 43. Fir-Rapport Speċjali Nru 3/2005 li jikkonċerna l-iżvilupp rurali: fil-verifika tal-ispiża agroambjentali l-Qorti identifikat ħafna dgħufijet relatati mar-rapportar tal-Istati Membri dwar l-agrikoltura organika [34]. Fiż-żmien tal-verifika tal-Qorti fl-2005, ir-Regolament (KEE) Nru 2092/91 talab lill-Istati Membri biex jipprovdu rapport speċifiku dwar il-produzzjoni organika. Madankollu, dan ir-rekwiżit ħadlu postu r-Regolament (KE) Nru 882/2004, li integra l-biedja organika fir-rapportar globali tal-kontrolli uffiċjali tal-għalf u tal-ikel. It-Tabella 2 tagħti deskrizzjoni ġenerali ta’ xi wħud mis-sejbiet f’dak ir-rapport flimkien mal-valutazzjoni tal-Qorti tas-sitwazzjoni fl-2011. Madankollu r-rapportar annwali min-naħa tal-Istati Membri għadu mhux sodisfaċenti wara li ġew ikkunsidrati r-rekwiżiti mibdula ta’ rapportar. IT-TABELLA 2 OSSERVAZZJONIJIET LI JINSABU FIR-RAPPORT SPEĊJALI NRU 3/2005 LI JIKKONĊERNA R-RAPPORTAR TAL-ISTATI MEMBRI DWAR L-AGRIKOLTURA ORGANIKA FLIMKIEN MA’ VALUTAZZJONI TAS-SITWAZZJONI ATTWALI (ARA T-TABELLA SĦIĦA FL-ANNESS III) Sejbiet li jinsabu fir-RS Nru 3/2005 | Il-valutazzjoni tal-Qorti dwar is-sitwazzjoni attwali fl-2011 | Rapporti annwali ta’ implimentazzjoni | | Mhux l-Istati Membri kollha jibagħtu r-rapporti annwali. | Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri jirraportaw tard wisq dwar l-attivitajiet ta’ kontroll tagħhom. | Ir-rapporti annwali ma jagħmlux konklużjoni dwar il-funzjonament tas-sistema. | L-informazzjoni dwar is-sistema ta’ kontroll organiku f’dawn ir-rapporti annwali għadha limitata ħafna. | Il-Kummissjoni tagħmel użu limitat mir-rapporti. | Ir-reviżjoni tar-rapporti annwali min-naħa tal-Kummissjoni u l-informazzjoni tagħha dwarhom jiffukaw prinċipalment fuq l-identifikazzjoni tal-informazzjoni nieqsa pjuttost milli fuq analiżi tagħhom rigward it-tfassil u l-funzjonament tas-sistema ta’ kontroll. | Il-kwalità mhux dejjem sodisfaċenti u r-rapporti jinkludu żbalji u inkonsistenzi. | Ir-rapporti min-naħa tal-Istati Membri għadhom ta’ kwalità insodisfaċenti. | Anke jekk dawn ir-rapporti kienu kompluti u preċiżi, ma jistgħux jagħtu garanzija dwar l-oġġettività u l-effikaċja tal-ispezzjonijiet imwettqa. | Il-Kummissjoni m’għandhiex l-informazzjoni bażika rigward il-funzjonament tas-sistema ta’ kontroll fl-Istati Membri. | 44. Ir-regolament applikabbli jeħtieġ komunikazzjoni immedjata tan-notifikazzjonijiet ta’ irregolaritajiet u ksur tal-Istati Membri li jaffettwaw l-istat organiku ta’ prodott lil Stati Membri oħra u l-Kummissjoni. Għall-fini li l-Istati Membri jiġu permessi li jinnotifikaw irregolaritajiet u ksur li suppost ikunu oriġinaw fi Stat Membru ieħor, il-Kummissjoni waqqfet is-Sistema ta’ Informazzjoni dwar l-Agrikoltura Organika (OFIS). Minkejja l-fatt li huwa meħtieġ li l-komunikazzjoni tkun "immedjata", hemm differenzi sinjifikanti bejn il-ħin li jgħaddi bejn l-identifikazzjoni tal-irregolarità jew il-ksur u d-data li fiha jiġu nnotifikati permezz tal-OFIS bejn każijiet differenti, li jvarja bejn xahar u seba’ xhur. Waħda mir-raġunijiet għal dawn il-varjazzjonijiet hija li, fil-prattika, l-Istati Membri għandhom interpretazzjonijiet differenti rigward il-mument li minnu t-terminu "immedjat" japplika. Pereżempju f’każ ta’ skoperta ta’ sustanzi mhux permessi, mhuwiex ċar jekk in-notifika għandhiex issir (i) wara l-ewwel riżultati tal-laboratorju jew (ii) wara t-tieni riżultati tal-laboratorju li jikkonfermaw l-ewwel riżultati. 45. Ladarba tkun saret in-notifika f’OFIS, il-Kummissjoni tistenna li l-pajjiż tan-notifika jinvestiga l-kawżi possibbli tal-irregolarità u li jwieġeb permezz tal-OFIS fi żmien 30 jum [35]. Anke t-tweġibiet għan-notifiki tal-Istati Membri ma jsirux b’mod puntwali. Fl- 20 ta’ Jannar 2011, kien hemm 38 notifika li kienu għadhom miftuħa. Għal 36 notifika minn dawn, din l-iskadenza għat-tweġiba ma kinitx ġiet irrispettata. B’kollox, 100 notifika dwar irregolaritajiet tal-UE ġew innotifikati f’OFIS fl-2009 u l-2010. Għal dawk il-każijiet fejn waslet tweġiba mill-Istat Membru nnotifikat, il-ħin medju bejn in-notifika u t-tweġiba kien ta’ 106 jum. ID-DIFFIKULTAJIET LI NSTABU SABIEX TIĠI ŻGURATA T-TRAĊĊABILITÀ TAL-PRODOTTI 46. L-Istati Membri għandhom jiżguraw it-traċċabilità tal-prodotti organiċi b’konformità mal-Artikolu 27(13) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007. It-traċċabilità tal-oġġetti tal-ikel hija ċċitata mill-Kummissjoni bħala element importanti għall-fiduċja tal-komsumatur [36] u tippermetti l-verifika li l-operaturi kollha involuti fl-istadji kollha tal-produzzjoni, it-tħejjija u d-distribuzzjoni jkunu applikaw ir-rekwiżiti tal-UE dwar il-produzzjoni organika. Hija tippermetti, meta tiġi identifika nonkonformità, li tittraċċa lura sas-sors tagħha u tiżola l-problema u b’hekk timpedixxi li l-prodotti kkonċernati milli jaslu sal-konsumaturi (ara l-Kaxxi 5 u 6). Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 27 — Is-Sistema ta’ kontroll "13. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-sistema ta’ kontroll kif stabbilita tippermetti għat-traċċabbiltà ta’ kull prodott fl-istadji kollha tal-produzzjoni, preparazzjoni u distribuzzjoni, skond [skont] l-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 178/2002, b’mod partikolari biex jagħtu lill-konsumaturi garanziji li l-prodotti organiċi ġew prodotti b’mod konformi mal-ħtiġiet imniżżla f’dan ir-Regolament." 47. Fl-Istati Membri kollha miżjura, il-korpi ta’ kontroll inkludew verifiki dwar l-identifikazzjoni tal-fornituri u l-konsumaturi sabiex jivverifikaw l-obbligi tal-operatur dwar il-kontijiet dokumentarji [37]. Jitwettqu wkoll verifiki superviżorji mill-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri. Ċerti awtoritajiet kompetenti jwettqu kontrolli tat-traċċabilità huma stess fil-livell tal-prodott finali (Spanja, Franza, l-Italja), waqt li fi Stati Membri oħra, l-awtoritajiet kompetenti jinkludu verifiki tad-dokumentazzjoni tat-traċċabilità obbligatorja bħala parti mill-attivitajiet ta’ sorveljanza tagħhom fil-livell tal-korpi ta’ kontroll (il-Ġermanja, l-Italja). IL-KAXXA 5 PRATTIKA TAJBA: DATABASES ONLINE GĦAL TITJIB TAT-TRAĊĊABILITÀ Fl-Italja ħafna korpi ta’ kontroll żviluppaw databases online li jippermettu li l-konsumaturi u l-kumpaniji li jkunu qegħdin jixtru prodotti organiċi minn operaturi ċċertifikati minnhom, jivverifikaw il-veraċità tad-dokumenti tat-tranżazzjonijiet jew iċ-ċertifikat ta’ konformità tal-operatur. Il-Qorti tikkunsidra proċeduri bħal dawn bħala prattika tajba f’termini ta’ trasparenza u tat-traċċabilità. IL-KAXXA 6 IS-SEJBA SKOPERTA WAQT IT-TWETTIQ TAL-EŻERĊIZZJU TA’ TRAĊĊABILITÀ Permezz tal-eżerċizzju ta’ traċċabilità mwettaq mill-Qorti, instab ċertifikat wieħed ta’ tranżazzjoni wieħed frodulenti. Il-Qorti xtrat dqiq organiku u l-verifiki sussegwenti wrew li ċ-ċertifikati kienu foloz, għalhekk l-istat organiku tal-prodott ma ġiex ikkonfermat. Il-każ huwa parti minn investigazzjoni akbar ta’ frodi allegata li saret pubblika fl-aħħar tal-2011 li qiegħda titmexxa mill-awtoritajiet nazzjonali responsabbli. 48. Minkejja l-eżistenza ta’ sistemi ta’ kontroll imwaqqfa fl-Istati Membri miżjura biex jiġu kkontrollati r-rekwiżiti tat-traċċabilità, twettaq eżerċizzju tat-traċċabilità mill-Qorti (ara l-Anness 1 għal iżjed dettalji) fuq 85 prodott minn oriġini u ta’ kompożizzjoni differenti juri li t-traċċabilità lura lejn il-livell ta’ produttur mhijiex żgurata għall-prodotti kollha. Fil-perjodu ta’ żmien tal-bidu tal-eżerċizzju (tliet xhur) [38], 40 % tal-prodotti ma setgħux jiġu ttraċċati lura sal-livell tal-produttur u l-informazzjoni mitluba (l-identifikazzjoni tal-operaturi sal-livell tal-produttur u ċ-ċertifikat tal-konformità għal kull wieħed mill-operaturi identifikati) kienet kompluta għal 48 % biss tal-prodotti. Jekk wieħed jikkunsidra l-informazzjoni addizzjonali pprovduta minn ċerti Stati Membri wara t-tmiem tal-eżerċizzju, jiġifieri f’perjodu ta’ żmien totali ta’ 6 xhur, 32 % tal-prodotti xorta waħda ma setgħux jiġu ttraċċati lura sal-livell tal-produttur u d-dokumentazzjoni kienet kompluta għal 56 % biss tal-prodotti (ara wkoll il-Figura 5 għal sommarju tar-riżultati, maqsuma skont l-oriġini tal-prodott). Spjegazzjoni ewlenija għal din is-sitwazzjoni hija li l-Istati Membri m’għandhomx awtorità fuq l-operaturi barra t-territorju tagħhom, fil-każ ta’ prodotti jew ingredjenti ta’ prodotti li jaqsmu l-fruntieri ġewwa u barra l-UE. IL-FIGURA 5 RIŻULTATI SOMMARJI TAL-EŻERĊIZZJU TA’ TRAĊĊABILITÀ TAL-QORTI (PRODOTTI LI L-INFORMAZZJONI MITLUBA DWARHOM KIENET KOMPLUTA) [39] +++++ TIFF +++++ 49. Barra minn dan, l-eżerċizzju ta’ traċċabilità wera għadd ta’ fatturi li huma ta’ ħsara għall-affidabbiltà tas-sistema ta’ kontroll, bħal pereżempju l-ebda referenza ċara għall-produtturi jew il-gruppi ta’ produtturi fuq iċ-ċertifikati tal-grupp, iċ-ċertifikazzjoni ta’ grupp għall-pajjiżi minbarra l-pajjiżi li qed jiżviluppaw, jew l-eżistenza ta’ dokumenti li jkunu simili għaċ-ċertifikat ta’ konformità iżda li ma jkollhomx l-istess valur [40]. L-ISTAMPA 3 — EŻEMPJU TA’ ĦANUT SPEĊJALIZZAT FL-INGILTERRA LI QED IBIGĦ PRODOTTI ORGANIĊI +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea. Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. AZZJONI LI TTIEĦDET MILL-KUMMISSJONI SABIEX JIĠI ŻGURAT IL-FUNZJONAMENT TAJJEB TAS-SISTEMI TA’ KONTROLL TAL-ISTATI MEMBRI NSTAB LI KIENET INSUFFIĊJENTI 50. L-Artikolu 45 tar-Regolament (KE) Nru 882/2004 jeħtieġ li l-Kummissjoni twettaq verifiki tal-kontrolli uffiċjali tal-Istati Membri. Il-Kummissjoni għandha responsabbiltà ġenerali għas-sorveljanza u l-koordinazzjoni tas-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika u għandha tiżgura li l-Istati Membri jikkonformaw mar-responsabbiltajiet tagħhom. L-ewwel kundizzjoni għall-infurzar ta’ sistema ta’ kontroll hija li jkun hemm aċċess għall-informazzjoni dwar il-funzjonament tagħha. It-tieni kundizzjoni hija d-disponibbiltà ta’ miżuri proporzjonati ta’ infurzar li jistgħu jiġu applikati għall-Istati Membri. 51. Kif imsemmi fil-paragrafi 0 sa 44, ir-rapportar tal-Istati Membri lill-Kummissjoni huwa limitat ħafna, ħafna drabi mhux komplut u soġġett għal ħafna dewmien. Bħala konsegwenza ta’ dan, il-Kummissjoni m’għandhiex id-data bażika disponibbli li tista’ teħtieġ sabiex ittejjeb il-monitoraġġ tagħha stess, tgħarraf il-pubbliku jew twieġeb għall-mistoqsijiet Parlamentari u tipprovdi bażi affidabbli għall-proċess tat-tfassil ta’ politika. Għal dak li jikkonċerna l-Pjanijiet ta’ Kontroll Nazzjonali Multiannwali u r-rapporti annwali relatati, is-servizzi tal-Kummissjoni ma ħadu l-ebda azzjoni sabiex jiksbu r-rapporti annwali mill-Istati Membri fil-ħin. Ladarba jaslu r-rapporti, id-DĠ AGRI jirrevedihom, jidentifika informazzjoni nieqsa, janalizzahom u fejn hu neċessarju, jikkummenta fuq il-kontenut tal-informazzjoni pprovduta. 52. Mill-2001 il-Kummissjoni ma wettqitx verifiki fl-Istati Membri [41] sabiex tivverifika jekk il-kontroll uffiċjali dwar il-produzzjoni organika humiex qegħdin isiru skont ir-regolamenti tal-UE. Skont il-Kummissjoni, arranġamenti ta’ ħidma bejn id-DĠ AGRI u d-DĠ SANCO għadhom qegħdin jiġu diskussi u, mill-2012, il-biedja organika għandha tkun parti regolari mill-programm ta’ spezzjoni annwali tal-FVO [42]. Madankollu, il-prijoritizzazzjoni tal-programm ta’ verifika tal-FVO hija bbażata fuq ir-riskji, u l-fattur ewlieni ta’ riskju kkunsidrat għadu "s-sigurtà fl-ikel". Fiż-żmien tal-verifika, il-kwistjonijiet ta’ produzzjoni organika ma kinux inklużi fil-programm ta’ spezzjoni annwali. 53. Il-Kummissjoni (id-DĠ AGRI) twettaq żjarat ta’ verifika fl-Istati Membri meta tkun qiegħda tagħmel il-verifika tan-nefqa tal-iżvilupp rurali. Madankollu, r-reviżjoni tar-rapporti ta’ verifika korrispondenti [43] turi li l-informazzjoni miksuba mhijiex kumparabbli bejn l-Istati Membri. 54. Fil-każ ta’ nuqqas ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE applikabbli għall-produzzjoni organika l-Kummissjoni għandha l-possibbiltà ġenerali li tibgħat ittri ta’ qabel il-ksur lill-Istati Membri jew li tibda proċedura ta’ ksur. Madankollu, ir-regolamenti li jagħmlu parti mill-produzzjoni organika ma jipprovdu l-ebda miżura speċifika ta’ infurzar li tista’ tiġi applikata mill-Kummissjoni meta l-Istati Membri ma jikkonformawx mar-responsabbiltajiet tagħhom. Il-Kummissjoni indirizzat sitt ittri ta’ qabel il-ksur lil erba’ Stati Membri [44]. Madankollu din il-proċedura toħloq ħafna tfixkil u tieħu ż-żmien. L-IMPLIMENTAZZJONI TA’ PROĊEDURI TA’ KONTROLL GĦALL-IMPORTAZZJONI TA’ PRODOTTI DGĦUFIJIET MISJUBA FIL-ĠESTJONI TAL-LISTA TA’ PAJJIŻI TERZI EKWIVALENTI 55. Skont l-Artikolu 33(2) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007, il-Kummissjoni tista’ tirrikonoxxi l-pajjiżi terzi li s-sistema tagħhom ta’ produzzjoni hija ekwivalenti għall-prinċipji u r-regoli ta’ produzzjoni stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 834/2007 u li l-miżuri ta’ kontroll tagħhom huma ta’ effikaċja ekwivalenti għal dawk stabbiliti f’dan l-istess Regolament, u tistabbilixxi lista ta’ dawn il-pajjiżi. Il-pajjiżi li attwalment huma rikonoxxuti bħala ekwivalenti huma l-Arġentina, l-Awstralja, il-Kanada, il-Kosta Rika, l-Indja, l-Iżrael, il-Ġappun, l-Isvizzera, in-New Zealand, it-Tuneżija u b’effett mill- 1 ta’ Ġunju 2012, l-Istati Uniti. Il-prodotti organiċi ċċertifikati bħala organiċi f’dawn il-pajjiżi terzi jiġu għalhekk aċċettati bħala organiċi fl-UE. 56. Il-Kummissjoni għandha r-responsabbiltà globali għall-ġestjoni ta’ din il-lista iżda taqsam din ir-responsabbiltà b’mod parzjali mal-Istati Membri, li jassistu lill-Kummissjoni fil-proċess ta’ rikonoxximent u sorveljanza. Il-ġestjoni korretta tal-lista għandha tinkludi l-implimentazzjoni xierqa ta’ proċeduri ċari għall-inklużjoni tal-pajjiżi terzi konformi mal-għan u l-ambitu tar-Regolament tal-UE kif ukoll il-provvista ta’ garanziji biżżejjed sabiex jiġi żgurat li l-pajjiżi terzi ladarba rikonoxxuti bħala ekwivalenti jibqgħu jissodisfaw ir-rekwiżiti. IL-KAPAĊITÀ TAL-KUMMISSJONI LI TITTRATTA T-TALBIET TA’ INKLUŻJONI FIL-LISTA TA’ PAJJIŻI TERZI EKWIVALENTI MHIJIEX ADEGWATA 57. Meta teżamina t-talbiet għal rikonoxximent, il-Kummissjoni għandha tivvaluta l-informazzjoni [45] pprovduta mill-pajjiż terz u tista’ tiddeċiedi li teżamina fuq il-post ir-regoli ta’ produzzjoni u l-miżuri ta’ kontroll tal-pajjiż terz ikkonċernat. 58. Fil-prattika, il-Kummissjoni tivvaluta l-ekwivalenza tal-pajjiżi applikanti ġeneralment konformi mad-dispożizzjonijiet tar-Regolament. Il-Kummissjoni tuża "tabella ta’ paragun" standardizzata sabiex tiddokumenta l-kontrolli mwettqa meta tkun qiegħda tivvaluta l-ekwivalenza tal-istandards ta’ produzzjoni u l-effikaċja tas-sistema ta’ kontroll applikata fil-pajjiżi terzi. Barra minn dan, minbarra l-Arġentina, l-Awstralja, in-New Zealand u l-Isvizzera (ara t-Tabella 4), hija wettqet tal-inqas żjara waħda f’kull pajjiż applikant qabel ma inkludietu fil-lista. Mill-2010, għaż-żjarat lejn il-pajjiżi terzi, il-Kummissjoni adottat l-użu ta’ listi ta’ kontroll standardizzati. 59. L-għadd ta’ pajjiżi terzi li qegħdin japplikaw għal inklużjoni fil-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti qed jiżdied. Bejn is-sena 2000 u l-2011 waslu 25 applikazzjoni, li minnhom il-Kummissjoni setgħet teżamina tmienja biss. Barra minn dan, ħafna mill-pajjiżi diġà elenkati talbu estensjoni tal-ambitu tal-ekwivalenza. Il-firxa wiesgħa u li qiegħda tikber ta’ responsabbiltajiet li l-Kummissjoni qiegħda twettaq f’sitwazzjoni fejn hemm disponibbli riżorsi limitati rriżultat f’perjodi twal ħafna ta’ dewmien fil-ġestjoni ta’ applikazzjonijiet speċifiċi ħafna (pereżempju l-Bolivja bagħtet l-applikazzjoni tagħha fl-2006, iċ-Ċilì bagħat l-ewwel applikazzjoni tiegħu fis-sena 2000 u informazzjoni addizzjonali fl-2009, iżda l-Kummissjoni għadha ma ffinalizzatx l-eżaminazzjoni tal-informazzjoni pprovduta). PROĊEDURI INADEGWATI TAL-KUMMISSJONI BIEX JIGGARANTIXXU LI L-PAJJIŻI TERZI RIKONOXXUTI BĦALA EKWIVALENTI JKOMPLU JISSODISFAW IR-REKWIŻITI TAR-REGOLAMENT 60. Il-pajjiżi terzi ekwivalenti rikonoxxuti għandhom l-obbligu li jippreżentaw rapport kull sena lill-Kummissjoni dwar l-attivitajiet ta’ kontroll li jkunu saru fis-sena ta’ qabel [46]. Ir-Regolament jipprevedi li l-Istati Membri jassistu lill-Kummissjoni fil-valutazzjoni tar-rapporti annwali [47]. Abbażi tal-informazzjoni f’dawn ir-rapporti annwali, il-Kummissjoni, assistita mill-korelaturi tal-Istati Membri, għandha tiżgura sorveljanza xierqa tal-pajjiżi terzi rikonoxxuti. In-natura tas-sorveljanza għandha tiġi ddeterminata abbażi ta’ valutazzjoni tar-riskju tal-okkorrenza ta’ irregolaritajiet jew ksur tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament tal-UE [48]. Madankollu, il-Kummissjoni m’għandhiex proċeduri dettaljati għall-ġestjoni u r-reviżjoni tal-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti u valutazzjoni tar-riskji tal-pajjiżi terzi ma ġietx formalizzata. 61. L-analiżi tal-Kummissjoni tar-rapporti annwali mhijiex standardizzata (pereżempju ma jintużaw l-ebda listi ta’ kontroll jew formats standard tar-rapporti) u l-analiżi ma twassalx għal azzjonijiet speċifiċi (pereżempju nota miktuba mill-Kummissjoni). F’ċerti każijiet (pereżempju ir-rapport tal-Iżrael 2008/09, l-Arġentina) ma setgħet tinstab l-ebda evidenza li l-Kummissjoni rrevediet ir-rapport (pereżempju ma nstabu l-ebda noti bil-miktub jew evidenza dokumentarja oħra). Ħafna drabi ma stegħet tinstab l-ebda evidenza li l-korelaturi maħtura tal-Istati Membri assistew lill-Kummissjoni sabiex tiġi żgurata sorveljanza xierqa (pereżempju bl-għoti ta’ fehmiet dwar ir-rapporti annwali) kif ikkunsidrat fir-Regolament. Il-Kummissjoni ma pprovditx lill-korelaturi tal-Istati Membri b’linji gwida dwar il-kontenut previst tar-rapporti tagħhom. 62. Il-Qorti analizzat kampjun tar-rapporti annwali tal-pajjiżi terzi li attwalment huma rikonoxxuti bħala ekwivalenti. Dawn ir-rapporti annwali mhumiex kompluti billi m’għandhomx informazzjoni dwar l-attivitajiet ta’ monitoraġġ, dwar in-numru u t-tip ta’ spezzjonijiet magħmula mill-korpi ta’ kontroll jew dwar l-għadd ta’ testijiet imwettqa fil-laboratorju u r-riżultati tagħhom. F’żewġ każijiet huma ma jinkludu l-ebda spjegazzjoni dwar azzjonijiet korrettivi meħuda wara irregolaritajiet skoperti waqt il-perjodu ta’ rapportar u li għalihom kien hemm komunikazzjoni mal-Kummissjoni (ara t-Tabella 3). Kien biss ricentement (2011) li l-Kummissjoni bagħtet linji gwida lill-pajjiżi terzi dwar il-kontenut ta’ dawn ir-rapporti annwali. IT-TABELLA 3 RIŻULTATI TAL-ANALIŻI TAL-QORTI TAL-KONTENUT TAL-AĦĦAR RAPPORT ANNWALI DISPONIBBLI FIŻ-ŻMIEN TAL-VERIFIKA Suġġett | L-Arġentina | L-Iżrael | L-Indja | In-New Zealand | It-Tuneżija [5555] | Il-Kosta Rika | L-attivitajiet ta’ monitoraġġ u sorveljanza mwettqa mill-awtorità kompetenti fil-pajjiż terz | Iva | Le | Iva | Iva | m/a | Iva | L-azzjonijiet korrettivi meħuda mill-awtorità kompetenti fil-pajjiż terz | Iva | Le | Iva | Iva | m/a | Le | L-għadd ta’ korpi ta’ kontroll li joperaw fil-pajjiż terz | Iva | Iva | Iva | Iva | m/a | Iva | In-numru u tip ta’ spezzjonijiet magħmula mill-korpi ta’ kontroll | Le | Le | Le | Le | m/a | Le | In-numru ta’ testijiet magħmula fil-laboratorju u r-riżultati | Le | Iva | Le | Le | m/a | Iva | 63. Billi s-servizzi tal-Kummissjoni ma għandhom l-ebda proċedura interna dwar kif għandha titwettaq is-sorveljanza tal-pajjiżi terzi rikonoxxuti, mhuwiex ċert meta għandhom jitwettqu ż-żjarat fuq il-post tal-Kummissjoni wara li l-pajjiżi terzi jiġu inklużi fil-lista. F’dan ir-rigward, il-Qorti tinnota li ma twettqu l-ebda żjarat regolari fuq il-post fil-pajjiżi terzi (pereżempju l-aħħar żjara fl-Iżrael kienet fl-1999, l-aħħar żjara fil-Kosta Rika kienet fis-sena 2000) (ara t-Tabella 4). 64. Il-fatt li l-informazzjoni inkluża fir-rapporti annwali pprovduti mill-pajjiżi terzi ekwivalenti hija fqira, flimkien mal-fatt li l-Kummissjoni ma tagħmilx żjarat fuq il-post b’mod regolari fil-pajjiżi terzi ekwivalenti, ma jippermettix li l-Kummissjoni tkun tista’ tiggarantixxi li l-istandards ta’ produzzjoni u l-effikaċja tas-sistemi ta’ kontroll fil-pajjiżi terzi inklużi fil-lista jibqgħu ekwivalenti. IT-TABELLA 4 DETTALJI TAŻ-ŻJARAT FUQ IL-POST TAL-KUMMISSJONI FIL-PAJJIŻI TERZI Pajjiżi terzi rikonoxxuti bħala ekwivalenti | Data tal-inklużjoni fil-lista | Żjarat fuq il-post imwettqa (sena) qabel l-aċċettazzjoni tal-pajjiż terz fil-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti | Żjarat fuq il-post imwettqa (sena) wara l-aċċettazzjoni tal-pajjiż terz fil-lista ta’ pajjiżi terzi ekwivalenti [4444] | L-Arġentina | 1996 | - | 1999 u 2000 | L-Awstralja | 1996 | - | 1999 | Il-Kanada | 2011 | 2010 | - | Il-Kosta Rika | 2003 | 2000 | - | L-Indja | 2006 | 2004 | - | L-Iżrael | 1996 | 1994 | 1999 | Il-Ġappun | 2010 | 2001 u 2009 | - | In-New Zealand | 2002 | - | 2003 | L-Isvizzera | 1996 | - | 2001 | It-Tuneżija | 2009 | 2008 | - | DGĦUFIJIET MISJUBA FIL-ĠESTJONI TAR-REĠIM TAL-AWTORIZZAZZJONI TAL-IMPORTAZZJONIJIET 65. Il-prodotti organiċi prodotti barra mill-UE jistgħu jiġu importati permezz tar-reġim tal-awtorizzazzjoni tal-importazzjonijiet. L-awtorizzazzjonijiet għall-importazzjonijiet jinħarġu għal perjodi speċifikati mill-awtorità kompetenti ta’ kull Stat Membru individwali, huma validi għal massimu ta’ sena [49], għal importatur speċifiku u għal prodotti identifikati tajjeb u jistgħu jiġu rtirati jekk ir-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 33(1)(a) u (b) tar-Regolament (KE) Nru 834/2007 ma jibqgħux jiġu sodisfatti. Ir-Regolament (KE) Nru 834/2007, l-Artikolu 33 — L-Importazzjoni ta’ prodotti li jipprovdu garanziji ekwivalenti "1. Prodott importat minn pajjiż terz jista’ wkoll jitqiegħed fis-suq Komunitarju bħala organiku bil-kondizzjoni li: (a) il-produzzjoni tal-prodott saret skond regoli ta’ produzzjoni ekwivalenti għal dawk imsemmija fit-Titoli III u IV; (b) l-operaturi ġew soġġetti għal miżuri ta’ kontroll ta’ effettività ekwivalenti għal dawk imsemmija fit-Titolu V u tali miżuri ta’ kontroll ġew applikati b’mod permanenti u effettivi; […]." 66. Il-Kummissjoni għandha rwol superviżorju u tista’ teħtieġ li Stat Membru li jkun ta awtorizzazzjoni jirtirha meta hija tikkunsidra li dawk ir-rekwiżiti ma jkunux qegħdin jiġu sodisfatti (ara l-Kaxxa 8). 67. Jingħataw madwar 4000 awtorizzazzjoni kull sena mis-27 Stat Membru tal-UE. Huwa estremament diffiċli li jiġi żgurat approċċ armonizzat mill-awtoritajiet kompetenti tas-27 Stat Membru fil-ħruġ tal-awtorizzazzjonijiet għal importazzjonijiet. Minħabba dawn id-diffikultajiet, is-sistema tar-reġim tal-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet huwa maħsub li jiġi eliminat gradwalment sal-aħħar ta’ Ġunju 2015. Iż-żjarat tal-Qorti fl-Istat Membri fil-kuntest ta’ din il-verifika wrew id-dgħufijet li ġejjin kemm fil-livell tal-verifiki mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti kif ukoll fil-livell tal-Kummissjoni. L-ISTATI MEMBRI WETTQU KONTROLLI INSUFFIĊJENTI META TAW L-AWTORIZZAZZJONIJIET TA’ IMPORTAZZJONIJIET 68. Kull kunsinna ta’ prodotti organiċi importata permezz ta’ dan ir-reġim trid tkun akkumpanjata minn ċertifikat ta’ spezzjoni. Dan iċ-ċertifikat ta’ spezzjoni għandu jinħareġ minn korp ta’ kontroll fil-pajjiż terz. Il-korp ta’ kontroll għandu jiġi aċċettat mill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li jkun qed jagħti l-awtorizzazzjoni għal importazzjoni. Għalhekk, meta tkun qiegħda tagħti awtorizzazjoni għal importazzjoni, l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li jkun qed jagħti l-awtorizzazzjoni għandha taċċetta l-korp ta’ kontroll propost mill-importatur li japplika għall-awtorizzazzjoni ta’ importazzjoni bħala wieħed kompetenti li joħroġ ċertifikati ta’ spezzjoni. Madankollu, ir-regolamenti tal-UE ma jiddefinixxux fuq liema bażi tista’ ssir din l-aċċettazzjoni. 69. Fil-prattika l-biċċa l-kbira tal-awtoritajiet kompetenti jibbażaw id-deċiżjoni li jaċċettaw korp ta’ kontroll f’pajjiż terz bħala kompetenti li joħroġ ċertifikati ta’ spezzjoni billi jikkontrollaw jekk il-korp ta’ kontroll ikkonċernat huwiex akkreditat. Madankollu l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri ma jikkontrollawx b’mod attiv jekk il-korpi ta’ kontroll inkarigati bil-ħruġ taċ-ċertifikati ta’ spezzjoni jżommux l-akkreditazzjoni tagħhom aġġornata u jekk l-ambitu tal-akkreditazzjoni pprovduta huwiex pertinenti sabiex jiżgura ekwivalenza mal-istandards tal-UE. 70. Il-Qorti osservat li ċerti Stati Membri biss (l-Irlanda, Spanja, l-Italja) iwettqu verifiki addizzjonali u jeħtieġu li l-importaturi li jkunu qegħdin japplikaw għal awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet jipprovdu rapporti ta’ spezzjoni maħruġa mill-korpi ta’ kontroll ikkonċernati fil-pajjiżi terzi sabiex jivverifikaw jekk il-prattiki ta’ kontroll ikunux ekwivalenti għall-dawk mitluba mir-regolament tal-UE. Il-kontrolli tal-Istati Membri kollha joqogħdu biss fuq verifiki dokumentarji, l-ebda wieħed mill-Istati Membri miżjura ma jwettaq spezzjonijiet fuq il-post. 71. Ladarba tingħata awtorizzazzjoni ta’ importazzjoni, l-operaturi kkonċernati fl-UE joqogħdu fuq iċ-ċertifikat ta’ spezzjoni li jakkumpanja kull kunsinna ta’ prodotti importati li jiddikjara (fil-kaxxa 15 taċ-ċertifikat imsemmi, u skont l-Artikolu 13(4) tar-Regolament (KE) Nru 1235/2008) li fil-pajjiż terz ikunu ġew applikati regoli ta’ produzzjoni ekwivalenti u miżuri ta’ kontroll ekwivalenti. Ir-Regolament (KE) Nru 1235/2008, l-Artikolu 13 — iċ-Ċertifikat ta’ spezzjoni "4. L-awtorità jew il-korp li qed toħroġ [joħroġ] iċ-ċertifikat ta’ spezzjoni għandha toħroġ iċ-ċertifikat ta’ spezzjoni u tendorsja d-dikjarazzjoni fil-kaxxa 15 taċ-ċertifikat, biss wara: (a) li tkun għamlet kontroll dokumentarju fuq il-bażi tad-dokumenti ta’ spezzjoni rilevanti, inkluż b’mod partikolari l-pjan ta’ produzzjoni għall-prodotti konċernati, id-dokumenti tat-trasport u d-dokumenti kummerċjali; u (b) tkun jew għamlet kontroll fiżiku tal-konsenja, jew irċeviet dikjarazzjoni espliċita tal-esportatur li jiddikjara li l-konsenja konċernata ġiet prodotta u/jew ippreparata skond l-Artikolu 33 tar-Regolament (KE) Nru 834/2007; din se tagħmel verifika fuq ir-riskju relatat mal-kredibilità ta’ din id-dikjarazzjoni. Barra dan se tagħti numru tas-serje lil kull ċertifikat maħruġ u se żżomm reġistru taċ-ċertifikati kkunsinjati f’ordni kronoloġiku [kronoloġika]." 72. Prinċipalment l-approvazzjoni tal-kaxxa 15 f’dan iċ-ċertifikat fil-fatt hija awtodikjarazzjoni, mill-istess korp ta’ kontroll, fil-pajjiż terz li joħroġ iċ-ċertifikat ta’ spezzjoni. L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri ma jwettqu l-ebda kontrolli sabiex jivvalutaw l-affidabbiltà ta’ din id-dikjarazzjoni. Dan jenfasizza għaliex il-verifiki mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri li joħorġu l-awtorizzazzjoni dwar il-kompetenza tal-korp ta’ kontroll li jkun qed joħroġ dan iċ-ċertifikat qabel ma jagħti awtorizzazzjoni ta’ importazzjoni huma ta’ importanza estrema. Il-Kummissjoni m’għandhiex aċċess għaldataaffidabbli suffiċjenti sabiex tkun tista’ tivvaluta jekk l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet mogħtija mill-Istati Membri jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti bir-Regolament jew le 73. Il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar il-kontenut tar-rapporti annwali mibgħuta mill-Istati Membri lill-Kummissjoni ma jipprevedux l-inklużjoni ta’ informazzjoni dwar awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet mogħtija mill-Istati Membri. 74. L-OFIS jipprovdi għat-trażmissjoni ta’ informazzjoni li tikkonċerna l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet bejn l-Istati Membri u l-Kummissjoni, kif meħtieġ skont l-Artikolu 19(2) tar-Regolament (KE) Nru 1235/2008. Ir-riżultati għaż-żjarat tal-Istati Membri mwettqa fil-kuntest ta’ din il-verifika wrew eżempji fejn l-informazzjoni kkomunikata mill-Istati Membri fl-OFIS dwar l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet mhijiex affidabbli u kompluta (ara l-Kaxxa 7). Ir-Regolament (KE) Nru 1235/2008, l-Artikolu 19 — Ir-Regoli transizzjoniali [tranżizzjonali] fuq l-importazzjoni ekwivalenti ta’ prodotti li ma joriġinawx mill-pajjiżi terzi elenkati "2. Kull Stat Membru se jinforma lill-Istati Membri l-oħra u lill-Kummissjoni ta’ kull awtorizzazzjoni li tingħata skond [skont] dan l-Artikolu, inkluż informazzjoni dwar l-istandards tal-produzzjoni u l-arranġamenti tal-kontroll konċernati." 75. Reviżjoni tal-minuti tal-Kumitat Permanenti għall-Agrikoltura Organika (is-snin 2010 u 2011) uriet li dan il-kumitat ma jkoprix kif xieraq ir-rwol tiegħu għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-funzjonament tar-reġim tal-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet. IL-KAXXA 7 L-INFORMAZZJONI DWAR L-AWTORIZZAZZJONIJIET TA’ IMPORTAZZJONIJIET FL-OFIS MHIJIEX AFFIDABBLI Il-verifika wriet li, mis-26 awtorizzazzjoni ta’ importazzjonijiet irtirati mill-Ġermanja fl-2009, 11 biss dehru korrettament fl-OFIS, 11 kienu ġew ittikkettjati bħala "skaduti" minflok "irtirati" u 4 lanqas biss iddaħħlu fl-OFIS. Fl-2009, il-Ġermanja ssospendiet temporanjament 8 awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet minħabba l-iskoperta ta’ residwi ta’ pestiċidi f’ċerti kunsinni. Madankollu, ir-Regolament attwali tal-UE ma jistipulax il-possibbiltà li tiġi sospiża awtorizzazzjoni ta’ importazzjoni. Għaldaqstant, billi l-OFIS ma tipprovdix il-kodifikazzjoni tal-istat "sospiż", erba’ mill-awtorizzazzjonijiet kienu ġew ittikkettjati "skaduti" u waħda kienet ġiet ittikkettata bħala "irtirata". Tlieta mill-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet lanqas biss ġew ikkodifikati fl-OFIS. Awtorizzazzjoni ta’ importazzjonijiet waħda mill-Italja għall-2009 bi żball ġiet ittikkettata bħala "irtirata" meta kellha tibqa’ attiva. 76. Mill-2001, il-Kummissjoni ma wettqet l-ebda verifika fl-Istati Membri sabiex tivverifika jekk jagħtux awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet biss meta jkun hemm konformità mal-kundizzjonijiet tar-Regolament. Fin-nuqqas ta’ kwalunkwe żjara fuq il-post fl-Istati Membri f’dawn l-aħħar 10 snin, il-Kummissjoni ma għandha l-ebda informazzjoni aġġornata sabiex tivvaluta jekk l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet jistgħux u għandhomx jingħataw. 77. Għal dak li jirrigwarda l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet, meta eżaminazzjoni ssib li r-regoli tal-produzzjoni ekwivalenti u l-miżuri ta’ kontroll ekwivalenti ma jkunux ġew applikati fil-pajjiż terz [50], il-Kummissjoni tista’ titlob lill-Istat Membru li jkun qed jagħti l-awtorizzazzjoni sabiex jirtira l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet [51]. Il-Kummissjoni, fi kważi 20 sena ta’ eżistenza ta’ dan ir-reġim ta’ importazzjoni, qatt ma użat din il-proċedura. Madankollu f’każ partikolari, il-Kummissjoni rrakkomandat (iżda ma talbitx) lill-Istati Membri sabiex jirtiraw l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet għal ċertu prodott, madankollu din ir-rakkomandazzjoni ma ġietx segwita mill-Istati Membri kollha (ara l-Kaxxa 8). IL-KAXXA 8 PRODOTT IMPORTAT MINN PAJJIŻ TERZ F’Ottubru u Novembru tal-2009, wara għadd ikbar ta’ sejbiet ta’ sustanzi mhux awtorizzati f’ċertu prodott importat minn pajjiż terz partikolari, il-Kummissjoni ħarġet żewġ komunikazzjonijiet lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri permezz ta’ SCOF. F’dawn il-komunikazzjonijiet, il-Kummissjoni rrakkomandat l-irtirar tal-awtorizzazzjoniiet ta’ importazzjonijiet għal dan il-prodott mill-pajjiż terz ikkonċernat. Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri segwew ir-rakkomandazzjoni u rtiraw l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet kkonċernati. Il-Qorti identifikati tliet Stati Membri li ma segwewhiex. Fl- 1 ta’ Marzu 2010, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni lid-delegati ta’ SCOF sabiex jiġu permessi awtorizzazzjonijiet ġodda għall-prodotti kkonċernati. Ċerti Stati Membri f’dak iż-żmien diġà kienu bdew jagħtu awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet ġodda għall-istess prodotti. DISPOŻIZZJONIJIET KOMUNI DWAR L-IMPORTAZZJONIJIET — VERIFIKI MHUX KOMPLUTI MWETTQA MINN KORPI TA’ KONTROLL FUQ L-IMPORTATURI 78. Għall-prodotti importati huwa meħtieġ li l-ewwel stadji tal-katina ta’ produzzjoni jiġu vverifikati fil-pajjiż terz skont ir-regoli ta’ produzzjoni ekwivalenti u l-miżuri ta’ kontroll ekwivalenti (ara l-paragrafi 55 sa 76). Ladarba dawn il-prodotti jaslu fl-UE, is-sistema ta’ kontroll operattiva fl-UE għandha biss il-possibbiltà li tikkontrolla l-aħħar parti tal-katina ta’ produzzjoni, jiġifieri l-importatur. Il-Qorti osservat li l-kontrolli mwettqa f’dan is-sens ta’ sikwit ma jkunux kompluti. IL-KONTROLLI MWETTQA MILL-KORPI TA’ KONTROLL FUQ L-IMPORTATURI U L-PRODOTTI IMPORTATI ĦAFNA DRABI MA JKUNUX KOMPLUTI. 79. Iż-żjarat tal-Qorti fl-Istati Membri fil-kuntest ta’ din il-verifika wrew ir-riżultati li ġejjin b’relazzjoni mar-rispett tal-obbligi tagħhom min-naħa tal-korpi ta’ kontroll kif stabbilit fl-Artikoli 82 u 84 tar-Regolament (KE) Nru 889/2008 tal-Kummissjoni: - għal tlieta mit-tmien korpi ta’ kontroll fejn il-kwistjoni ġiet eżaminata, il-korpi ta’ kontroll ma żgurawx li l-importaturi jipprovdu deskrizzjoni kompluta tal-unità flimkien ma’ dikjarazzjoni li fiha jimpenjaw ruħhom li jissottomettu għal kontroll kwalunkwe faċilità użata għall-ħżin tal-prodotti (Artikolu 82 tar-Regolament (KE) Nru 889/2008); Ir-Regolament (KE) Nru 889/2008, l-Artikolu 82 — L-arranġamenti ta’ kontroll "1. Fil-każ tal-importatur, id-deskrizzjoni sħiħa tal-unità msemmija fl-Artikolu 63(1)(a) għandha tinkludi s-sit ta’ l-importatur u tal-attivitajiet ta’ importazzjoni tiegħu, b’indikazzjoni tal-punti ta’ dħul tal-prodotti fil-Komunità u ta’ kull faċilità oħra li l-importatur ikollu l-ħsieb li juża għall-ħażna tal-prodotti importati fl-istennija tal-konsenja tagħhom lill-ewwel kunsinnatarju. Barra minn hekk, id-dikjarazzjoni msemmija fl-Artikolu 63(2) għandha tinkludi impenn mill-importatur li jiżgura li kull faċilità li l-importatur ikun ser juża għall-ħażna ta’ prodotti tkun sottomessa għal kontroll [...]." - għal ħamsa minn seba’ korpi ta’ kontroll fejn il-kwistjoni ġiet eżaminata, il-korpi ta’ kontroll ma kinux jeħtieġu li l-importaturi jinnotifikawhom dwar kull kunsinna importata (l-Artikolu 84 tar-Regolament (KE) Nru 889/2008); Ir-Regolament (KE) Nru 889/2008, l-Artikolu 84 – It-Tagħrif dwar il-konsenji importati "L-importatur għandu, fi żmien xieraq, jinforma lill-korp ta’ kontroll jew lill-awtorità ta’ kontroll b’kull konsenja li tkun ser tiġi importata fil-Komunità [...]." L-ISTAMPA 4 — EŻEMPJU TA’ PRODOTT IMPORTAT ITTIKKETTJAT BĦALA ORGANIKU MIBJUGĦ FL-UE +++++ TIFF +++++ © L-Unjoni Ewropea. Sors: il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET 80. Is-sistema ta’ kontroll għall-prodotti organiċi kif stabbilit fir-Regolamenti tal-UE għandha l-għan li tiggarantixxi l-proċessi ta’ produzzjoni iżda mhux il-karattru organiku tal-prodotti nfushom. Dan minħabba li ma hemm l-ebda mod xjentifiku sabiex jiġi ddeterminat jekk prodott huwiex organiku jew le. Sabiex tiġi pprovduta garanzija biżżejjed li s-sistema tkun qiegħda topera b’mod effikaċi u sabiex jiġi żgurat li l-fiduċja tal-konsumatur ma tiġix imxejna, għandu jkun xieraq li jsir rimedju għad-dgħufijet enfasizzati mill-verifika tal-Qorti. 81. Il-Qorti sabet eżempji fejn awtoritajiet kompetenti ma jissodisfawx biżżejjed ir-rwol superviżorju tagħhom fuq il-korpi ta’ kontroll. Bħala riżultat ċerti korpi ta’ kontroll jonqsu milli jissodisfaw għadd ta’ rekwiżiti tal-UE u jonqsu milli jieħdu l-opportunità li jimplimentaw ċerti prattiki tajba (il-paragrafi 27, 29 sa 31, 33 sa 37, u 79). Il-Qorti tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 1 L-awtoritajiet kompetenti għandhom isaħħu r-rwol superviżorju tagħhom fuq il-korpi ta’ kontroll billi japplikaw proċeduri ddokumentati xierqa għall-approvazzjoni u s-sorveljanza tal-korpi ta’ kontroll, billi jippromwovu l-armonizzazzjoni fid-definizzjoni tal-ksur, l-irregolaritajiet u s-sanzjonijiet korrispondenti, u billi jippromwovu prattiki tajba identifikati. 82. L-iskambju ta’ informazzjoni fl-Istati Membri u mill-Istati Membri lill-Kummissjoni u Stati Membri oħra għad mhuwiex adegwat sabiex jiżgura li s-sistema tkun qiegħda topera b’mod korrett (paragrafi 40 u 42 sa 44). Il-Qorti tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 2 L-Istati Membri għandhom jiżguraw fluss dirett tal-informazzjoni relevanti kollha dwar ksur u irregolaritajiet mill-korpi ta’ kontroll sal-aġenziji tal-ħlas u viċi versa; u l-Kummissjoni għandha tispeċifika l-forma u t-twaqqit tal-komunikazzjonijiet ta’ ksur u irregolaritajiet, tintroduċi miżuri adegwati sabiex tiżgura li l-Istati Membri jirrispettaw l-obbligi ta’ rapportar tagħhom u tirrevedi s-sistema ta’ informazzjoni pprovduta għall-komunikazzjoni ta’ ksur u irregolaritajiet u tikkunsidra l-inklużjoni tal-komunikazzjonijiet li jaffettwaw lil pajjiżi terzi. 83. L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jiltaqgħu ma’ diffikultajiet sabiex jiżguraw it-traċċabilità tal-prodotti organiċi fit-territorju li għalih ikollhom awtorità. It-traċċabilità hija iżjed diffiċli li tintlaħaq għall-prodotti li jaqsmu l-fruntieri (il-paragrafi 48 sa 49). Il-Qorti tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-kontrolli għandhom jissaħħu sabiex jiġi żgurat li l-operaturi jissodisfaw ir-rekwiżiti regolatorji dwar it-traċċabilità; f’dan ir-rigward il-Kummissjoni għandha tiċċara r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-atturi differenti. 84. Il-Kummissjoni ma tatx biżżejjed prijorità lill-attivitajiet ta’ sorveljanza, inklużi l-verifiki, sabiex tiżgura l-funzjonament tajjeb tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri (il-paragrafi 51 sa 54). Il-Qorti tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 4 Il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-monitoraġġ tagħha tas-sistemi ta’ kontroll tal-Istati Membri billi tagħmel żjarat ta’ verifika u tiġbor u tisfrutta d-data u l-informazzjoni meħtieġa. 85. Il-Kummissjoni m’għandhiex informazzjoni biżżejjed sabiex tissodisfa ruħha li s-sistema ta’ kontroll għall-produzzjoni organika fil-pajjiżi terzi rikonoxxuti bħala ekwivalenti tkompli tissodisfa r-rekwiżiti regolatorji sakemm ikomplu jżommu dan l-istat. Il-Qorti tinnota wkoll li hemm għadd sinifikanti ta’ applikazzjonijiet pendenti li għad iridu jiġu vvalutati għall-ekwivalenza mill-pajjiżi terzi (il-paragrafi 59 sa 64). Il-Qorti tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 5 Il-Kummissjoni għandha tiżgura sorveljanza adegwata tal-pajjiżi inklużi fil-lista ta’ dawk rikonoxxuti bħala ekwivalenti għall-produzzjoni organika u twettaq valutazzjoni f’waqtha tal-applikazzjonijiet mill-pajjiżi terzi li japplikaw sabiex jiġu inklużi fil-lista. 86. Il-Qorti sabet dgħufijet fis-sistema użata għall-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet (il-paragrafi 68 sa 77). Il-Qorti tilqa’ s-simplifikazzjoni impliċita fl-inizjattiva tal-Kummissjoni tal-eliminazzjoni gradwali tar-reġim tal-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet u tirrikmanda li: IR-RAKKOMANDAZZJONI 6 Sakemm ir-reġim tal-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet ikun qed jopera l-Istati Membri għandhom jiżguraw l-applikazzjoni tajba tiegħu. L-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri għandhom isaħħu l-verifiki mwettqa fuq il-korpi ta’ kontroll awtorizzati li joħorġu ċertifikati ta’ spezzjoni. Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Ioannis SARMAS, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tat- 28 ta’ Marzu 2012. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira Il-President [1] Sors: http://ec.europa.eu/agriculture/organic/consumer-confidence/consumer-demand_en [2] Kompletament ikkonvertita + qiegħda tiġi kkonvertita. [3] Sors: Analiżi tas-settur organiku, Ġunju tal-2010, Il-Kummissjoni Ewropea. Id-data hija għall-2008 u għall-UE-27. [4] Ma hemm l-ebda evidenza statistika kkonsolidata li tappoġġja dan billi d-databases tal-kummerċ tal-UE ma jagħmlux distinzjoni bejn agrikoltura organika u konvenzjonali u l-prodotti tal-ikel. [5] Sors: Willer, H., Organic Agriculture in Europe 2009: Production and Market. http://orgprints.org/18365/2/willer-2011-european-market.pdf [6] Sors: Istitut tar-Riċerka tal-Agrikoltura Organika (FiBL), Servizz ta’ Informazzjoni tas-Suq Agrikolu (AMI) (Agrarmarkt Informations-Gesellschaft), Bonn, il-Ġermanja. Data għall-2008. [7] L-ikel organiku huwa sempliċiment tip wieħed ta’ prodott organiku. Prodotti organiċi oħra huma pereżempju l-kożmetiċi organiċi, it-tessuti organiċi u l-ikel organiku tal-annimali domestiċi. [8] Skont l-estimi bbażati fuq data ta’ monitoraġġ ipprovduta mill-Istati Membri fil-qafas tar-Rapporti ta’ Progress Annwali. [9] L-Artikolu 68 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 73/2009 tad- 19 ta’ Jannar 2009 li jistabbilixxi regoli komuni għal skemi ta’ appoġġ dirett għal bdiewa fi ħdan il-politika agrikola komuni u li jistabbilixxi ċerti skemi ta’ appoġġ għal bdiewa, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 1290/2005, (KE) Nru 247/2006, (KE) Nru 378/2007 u li jirrevoka r-Regolament (KE) Nru 1782/2003 (ĠU L 30, 31.1.2009, p. 16). Mill- 15.3.2012 taħt dan l-artikolu kien hemm ippjanati EUR 348 miljun għall-2010–13. Ma jeżistu l-ebda ċifri disponibbli li jikkonċernaw l-appoġġ indirett tal-FAEŻR. [10] ĠU L 189, 20.7.2007, p. 1. Ir-Regolament ġie emendat bir-Regolament (KE) Nru 967/2008 (il-posponiment tal-użu obbligatorju tal-logo organiku tal-UE) (ĠU L 264, 3.10.2008, p. 1). [11] ĠU L 250, 18.9.2008, p. 1. Ir-Regolament ġie emendat bir-Regolament (KE) Nru 1254/2008 (li jintroduċi regoli ġodda dwar il-produzzjoni ta’ ħmira organika) (ĠU L 337, 16.12.2008, p. 80). [12] ĠU L 334, 12.12.2008, p. 25. Ir-Regolament ġie emendat bir-Regolament (KE) Nru 537/2009 (ĠU L 159, 20.6.2009, p. 6), ir-Regolament (UE) Nru 471/2010 (ĠU L 134, 1.6.2010, p. 1) u r-Regolament ta’ Implimentazzjoni (UE) Nru 590/2011 (ĠU L 161, 21.6.2011, p. 9). [13] Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 28 ta’ Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet ġenerali tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u li jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta’ sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1). [14] Ir-Regolament (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 29 ta’ April 2004 dwar il-kontrolli uffiċjali mwettqa biex tiġi żgurata l-verifikazzjoni tal-konformità mal-liġi tal-għalf u l-ikel, mas-saħħa ta’ l-annimali u mar-regoli dwar il-welfare [benessri] tal-annimali (ĠU L 165, 30.4.2004, p. 1). [15] L-ikel organiku jrid jikkonforma wkoll mal-leġiżlazzjoni speċifika applikabbli għall-komodità relevanti, bħar-Regolament (KE) Nru 852/2004 dwar l-iġjene tal-oġġetti tal-ikel, ir-Regolament (KE) Nru 853/2004 li jistabbilixxi ċerti regoli speċifiċi ta’ iġjene għall-ikel li joriġina mill-annimali, jew ir-Regolament (KE) Nru 1760/2000 li jistabbilixxi sistema għall-identifikazzjoni u r-reġistrazzjoni ta’ annimali tal-fart u rigward it-tikkettjar tal-laħam taċ-ċanga u ta’ prodotti mill-laħam taċ-ċanga, biex insemmu biss xi wħud. [16] Verżjoni tat- 8 ta’ Lulju 2011 — Ippreżentata fil-SCOF fis- 27 u t- 28 ta’ Settembru 2011. [17] Ara wkoll il-paragrafi 32 sa 33. [18] Skont il-verżjoni l-iżjed riċenti tal-Istandard Ewropew EN 45011 jew il-Gwida ISO 65 (Rekwiżiti ġenerali għall-korpi li joperaw sistemi ta’ ċertifikazzjoni ta’ prodotti). [19] Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2083/92 (ĠU L 208, 24.7.1992, p. 15) ippermetta l-awtorizzazzjonijiet ta’ importazzjonijiet sal- 31 ta’ Lulju 1995; ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 1935/95 (ĠU L 186, 5.8.1995, p. 1) estenda l-iskadenza sal- 31 ta’ Diċembru 2002; ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru1804/1999 (ĠU L 222, 24.8.1999, p. 1) estenda l-iskadenza sal- 31 ta’ Diċembru 2006; ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1567/2005 (ĠU L 252, 28.9.2005, p. 1) estenda l-iskadenza sal- 31 ta’ Diċembru 2006; ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru No 1991/2006 (ĠU L 411, 30.12.2006, p. 18) estenda l-iskadenza sa 12-il xahar wara l-pubblikazzjoni tal-ewwel lista ta’ korpi ta’ spezzjoni u awtoritajiet ta’ spezzjoni rikonoxxuti għall-iskop ta’ ekwivalenza; ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1235/2008 (ĠU L 334, 12.2.2008, p. 25) iffissa d-data ta’ skadenza għall- 1 ta’ Jannar 2013. [20] Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2092/91 tal- 24 ta’ Ġunju 1991 dwar il-produzzjoni organika ta’ prodotti agrikoli u l-indikazzjonijiet li jirreferu għalihom fil-prodotti agrikoli u fl-oġġetti tal-ikel (ĠU 198, 22.7.1991, p. 1). [21] L-Istati Membri miżjura ntgħażlu minħabba r-rilevanza tagħhom fis-suq tal-UE (ara l-paragrafu 2). L-Irlanda ntgħażlet għall-ittestjar u l-ottimizzazzjoni tal-metodoloġija ta’ verifika. [22] ĠU C 279, 11.11.2005, p. 1. [23] http://eca.europa.eu [24] F’każ ta’ riżultati analitiċi pożittivi, huwa importanti li jiġu identifikati sorsi possibbli ta’ tniġġis u li jiġu żviluppati miżuri sabiex jiġi evitat it-tniġġis fil-ġejjieni. [25] Ġew żviluppati pestiċidi moderni li jeqirdu malajr u r-rakkomandazzjonijiet għall-użu tagħhom huma mfassla sabiex jimminimizzaw ir-residwi tal-pestiċidi. Il-parti l-kbira tal-applikazzjonijiet tal-pestiċidi ma jħallux residwi li jistgħu jiġu skoperti fil-prodotti finali. [26] "Supervision of an organic control system in Europe — an analysis of German control data", CERTCOST project ("Sorveljanza ta’ sistema ta’ kontroll organiku fl‑Ewropa — analiżi tad‑data ta’ kontroll Ġermaniża", il‑proġett CERTCOST), Presentation at Biofach Nürnberg, 19.2.2010; Zorn et al., "Monitoring of the organic control system in Germany — an opportunity to increase consumer’s trust", Jahrbuch der Österreichischen Gesellschaft für Agrarökonomie, 2010, Band 19(1):71-80. (Preżentazzjoni f’Biofach Nürnberg, 19.2.2010; Zorn et al., "Il‑monitoraġġ ta’ sistema ta’ kontroll organiku fil‑Ġermanja — opportunità biex tiżdied il‑fiduċja tal‑konsumatur", Jahrbuch der Österreichischen Gesellschaft für Agrarökonomie, 2010, Band 19(1):71-80. [27] Skont l-Artikolu 24(5) tar-Regolament (KE) Nru 889/2008 il-perjodu ta’ rtirar bejn l-aħħar trattament veterinarju allopatiku lil annimal taħt kundizzjonijiet normali ta’ użu, u l-produzzjoni ta’ prodotti tal-għalf iffabbrikati b’mod organiku minn dawn l-annimali, għandu jkun darbtejn daqs il-perjodu ta’ rtirar legali jew 48 siegħa f’każ li l-perjodu ma jkunx speċifikat. [28] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1975/2006 tas- 7 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005, dwar l-implimentazzjoni tal-proċeduri ta’ kontroll kif ukoll il-konformità reċiproka rigward il-miżuri ta’ sostenn għall-iżvilupp rurali (ĠU 368, 23.12.2006, p. 74). [29] Irregolata bir-Regolament (KE) Nru 834/2007 u r-Regolamenti ta’ implimentazzjoni tiegħu. [30] Irregolata bir-Regolament tal-Kunsill (KE) 1698/2005 tal- 20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU 277, 21.10.2005, p. 1) u r-Regolamenti ta’ implimentazzjoni tiegħu. [31] Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2008/654/KE tal- 24 ta’ Lulju 2008 dwar linji gwida li jgħinu lill-Istati Membri jħejju r-rapport annwali dwar il-pjan waħdieni integrat multi-annwali nazzjonali ta’ kontroll previst fir-Regolament (KE) Nru 882/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 214, 9.8.2008, p. 56). [32] Minn Frar 2011 ir-rapporti li ġejjin kienu magħmula disponibbli lill-Qorti — (i) Rapport annwali 2009: l-Estonja (madankollu r-rapport ma setax jiġi analizzat minħabba problemi tekniċi fil-qari tal-fajls); (ii) Rappoprt annwali 2008: l-Awstrija, Franza, il-Latvja, Malta, il-Polonja u l-Isvezja; (iii) għad-19-il Stat Membru l-aħħar rapport annwali disponibbli kien għas-sena 2007, madankollu r-rapport annwali mill-Bulgarija ma setax jiġi analizzat minħabba problemi tekniċi fil-qari tal-fajls; (iv) għall-Portugall l-ebda rapport ma kien disponibbli. [33] Ir-rapporti annwali għall-Bulgarija, l-Estonja u l-Portugall ma ġewx analizzati (ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 1 tal-Figura 4). [34] Ir-Regolament (KE) N