RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL It-Tielet Rapport ta’ Segwitu għall-Komunikazzjoni li tindirizza l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea (COM (2007) 414 finali) /* KUMM/2011/0133 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 21.3.2011 KUMM(2011) 133 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL It-Tielet Rapport ta’ Segwitu għall-Komunikazzjoni li tindirizza l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea (COM (2007) 414 finali) SEG(2011) 338 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL It-Tielet Rapport ta’ Segwitu għall-Komunikazzjoni li tindirizza l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea (COM (2007) 414 finali) INTRODUZZJONI Fl-2007, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni li tindirizza l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-Unjoni Ewropea[1]. Il-Komunikazzjoni identifikat seba’ oqsma tal-politika li kellhom jiġu indirizzati jekk l-Ewropa riedet timxi lejn ekonomija li tuża l-ilma b’mod effiċjenti. F’Ottubru 2007[2] il-Kunsill ta l-appoġġ tiegħu għall-għażliet identifikati fil-Komunikazzjoni u stieden lill-Kummissjoni teżamina mill-ġdid l-istrateġija għall-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa sal-2012, u fl-2008 l-Parlament Ewropew adotta riżoluzzjoni li kienet tenfasizza l-ħtieġa għal azzjonijiet urġenti u għal aktar fondi. Azzjoni biex jitjieb l-użu effiċjenti tar-riżorsi tal-ilma għandha titqies fil-kuntest tal-inizjattiva ewlenija dwar Ewropa li tuża r-riżorsi b’effiċjenza[3] bħala parti mill-Istrateġija tal-Ewropa għall-2020. L-ewwel u t-tieni rapporti mill-2008[4] u l-2009[5] li segwew il-Komunikazzjoni dwar l-iskarsezza tal-ilma identifikaw xi inizjattivi tal-politika li jagħmlu l-kuraġġ kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali, iżda kkonkludew li kien għad baqa’ ħafna xi jsir. F’Ġunju tal-2010, il-Kunsill irrikonoxxa li l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa kienu diġà problemi serji f’ħafna reġjuni Ewropej u stieden lill-Istati Membri biex jippromwovu l-użu aktar effiċjenti u sostenibbli tal-ilma. Huwa fakkar ukoll li kienet meħtieġa dejta affidabbli dwar dak li kien qed jiġri fir-rigward tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa biex ikun appoġġat iktar żvilupp tal-politika. Il-Kunsill stieden lill-Kummissjoni tqis it-taħlita adattata ta’ miżuri u ta’ strumenti finanzjarji meħtieġa biex jiġu indirizzati dawn il-fenomeni u stedinha tippreżenta proposti rilevanti skont il-każ. Dan ir-rapport ikopri l-perjodu minn Mejju tal-2009 sa Mejju tal-2010 u huwa bbażat fuq it-tweġibiet ta’ 21 pajjiż għall-kwestjonarju annwali tal-Kummissjoni[6]. Is-sitwazzjoni tal-iskarsezza tal-ilma kienet kif ġej: - tliet Stati Membri rrapportaw li huma kienu jiffaċċjaw skarsezza kontinwa tal-ilma (CZ, CY u MT); - ħames Stati Membri rrapportaw li huma jiffaċċjaw perjodi ta’ nixfa jew ammonti tax-xita li kienu aktar baxxi mill-medja fit-tul (FR, PT, HU, ES u UK); u - erba’ Stati Membri kellhom okkorrenzi lokali limitati ta’ skarsezza tal-ilma (FR, NL, RO u SE). B’hekk, ġew żviluppati azzjonijiet ta’ mitigazzjoni u ġew applikati restrizzjonijiet biex ikunu ristretti l-użu tal-ilma (FR), it-tisqija (RO, SE, CY) u t-trasport marittimu (NL) f’xi wħud mill-Istati Membri effettwati. Sitt Stati Membri rrapportaw li huma ma kellhomx sitwazzjonijiet ta’ perjodi ta’ nixfa jew ta' skarsezza tal-ilma (AT, BE, EE, IE, LU u SK), u l-istess kien japplika għall-Isvizzera (CH). Din l-informazzjoni rrapportata mill-Istati Membri għandha titqies b’rabta mar-rapport tal-2010 dwar l-Istat tal-Ambjent maħruġ mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent[7] li jgħid li " Minbarra xi pajjiżi tat-Tramuntana u b’popolazzjoni żgħira li għandhom riżorsi abbundanti, f’ħafna żoni fl-Ewropa hemm skarsezza tal-ilma, partikolarment fiż-żoni tan-Nofsinhar, li jħabbtu wiċċhom ma’ taħlita kruċjali ta’ nuqqas sever ta’ ilma u talba kbira għalih". Dan ir-rapport jagħti aktar dettalji dwar kemm hemm skarsezza tal-ilma u perjodi ta’ nixfa fl-UE u dwar il-miżuri li qed ikunu implimentati biex jiġu indirizzati ż-żewġ sitwazzjonijiet. Ir-rapport jiddeskrivi wkoll l-attivitajiet li se jiġu implimentati mill-Kummissjoni bi tħejjija għall-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-2012. LEJN PJAN TA’ AZZJONI BIEX JIġU SSALVAGWARDJATI L-ILMIJIET EWROPEJ Il-Kummissjoni beħsiebha tadotta "Pjan ta’ Azzjoni" biex tissalvagwardja l-ilmijiet tal-Ewropa sa tmiem l-2012, ibbażat fuq valutazzjonijiet tal-implimentazzjoni tad-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma[8], il-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa u l-vulnerabbiltà tar-riżorsi tal-ilma għat-tibdil fil-klima u pressjonijiet oħrajn maħluqin mill-bniedem. Din l-evalwazzjoni għandha żewġ għanijiet: - se tagħti ħarsa lura u tivvaluta l-implimentazzjoni u l-kisbiet tal-politiki u l-miżuri li qed jitħaddmu biex tkun żgurata l-protezzjoni u d-disponibbiltà tar-riżorsi tal-ilma tal-UE, waqt li tidentifika d-differenzi u n-nuqqasijiet; - se tħares ’il quddiem lejn il-vulnerabbiltà li qed tevolvi tal-ambjent tal-ilma biex tidentifika l-miżuri u l-għodod li se jkunu meħtieġa f’diversi oqsma tal-politika tal-UE biex ikun żgurat użu sostenibbli tal-ilma fl-UE fit-tul. Il-Pjan ta’ Azzjoni se jissintetizza rakkomandazzjonijiet tal-politika u jkun akkumpanjat minn għadd ta’ inizjattivi ġodda, inklużi ta’ natura leġiżlattiva jekk ikun il-każ. Il-Pjan ta’ Azzjoni se jeżamina wkoll il-ħtiġijiet għal fondi addizzjonali, inċentivi, miżuri u l-ħolqien tal-appoġġ neċessarju għall-ġbir tad-dejta u għall-iżvilupp xjentifiku u teknoloġiku. Se jqis ir-rabtiet bejn id-diversi aspetti tal-politika dwar l-ilma, inklużi dawk marbutin mal-kwalità u mad-disponibbiltà. Il-Pjan ta’ Azzjoni se jiġi żviluppat b’konsultazzjoni mill-qrib mal-partijiet interessati. Ix-xogħol tal-Kummissjoni se jkun appoġġat mill-analiżi integrata ċentrali li qed tiġi żviluppata mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent li tgħaqqad flimkien l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi, il-kontabbiltà, l-aspetti ambjentali minn barra u l-istrumenti tal-politika fil-qasam tal-ilma. EżAMI MILL-ġDID TAL-POLITIKA DWAR L-ISKARSEZZA TAL-ILMA U L-PERJODI TA’ NIXFA L-ewwel konsultazzjoni mal-partijiet interessati fir-rigward tal-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa saret f’April tal-2010 meta l-Kummissjoni ppreżentat l-elementi ewlenin li jikkostitwixxu l-eżami mill-ġdid tal-politika u l-proċess u l-għażla taż-żmien għat-tħejjija tiegħu. L-elementi li jikkostitwixxu l-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa huma: - l-effiċjenza fl-użu tal-ilma (fl-agrikoltura u fl-ambjent urban), - ippjanar aħjar (il-ġestjoni tad-domanda, l-ippjanar tal-użu tal-artijiet, l-iżvilupp ta’ osservatorju tan-nixfa u ta’ indikaturi tagħha u integrazzjoni aħjar tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar u fil-politiki settorjali) u - strumenti ta’ implimentazzjoni adegwati (bħall-finanzjament tal-effiċjenza fl-użu tal-ilma, l-ipprezzar tal-ilma u l-allokazzjoni tal-ilma). L-eżami mill-ġdid tal-politika se jindirizza wkoll id-dimensjoni esterna tal-problema tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa. F’ħafna bnadi fid-dinja, riżorsi tal-ilma qed isiru dejjem aktar vulnerabbli u parti importanti mill-impronta tal-ilma tal-UE (li tindika l-użu dirett u indirett tal-ilma) tinsab inkorporata fi prodotti tal-ilma impurtati li jiswew ħafna flus (bħall-prodotti tal-agrikoltura, tal-ikel u tat-tessuti). L-approċċi bbażati fuq l-impronta tal-ilma u fuq l-analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja qed jintużaw dejjem aktar biex iqajmu kuxjenza dwar il-konsum tal-ilma relatat mal-prodotti jew mal-proċessi ta’ produzzjoni, u l-eżami mill-ġdid tal-politika se jivvaluta kemm dawn l-għodod jistgħu jkunu utli għall-għanijiet tal-politika. IT-TITJIB TAL-EFFIċJENZA FL-UżU TAL-ILMA Skont il-ġerarkija tal-ilma deskritta fil-Komunikazzjoni tal-2007, it-titjib tal-effiċjenza fl-użu tal-ilma se jifforma parti importanti mill-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa, inklużi t-temi speċifiċi li ġejjin. L-effiċjenza fl-użu tal-ilma fil-bini S’issa ħafna mill-Istati Membri għadhom ma implimentawx leġiżlazzjoni nazzjonali dwar standards tal-effiċjenza fl-użu tal-ilma fil-bini jew f’apparati li jużaw l-ilma, għalkemm xi aspetti huma inklużi fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar (BG, CY, IE u SK). Ir-Renju Unit iddefinixxa miri ġodda għall-effiċjenza fl-użu tal-ilma għall-kumpaniji tal-ilma. Fi tmiem l-2010, il-Kummissjoni nediet studju biex ikunu analizzati aktar il-possibbiltajiet ta’ titjib fil-prestazzjoni tal-ilma fil-bini madwar l-Ewropa. Il-Kummissjoni se tqis tliet aspetti tat-titjib tal-prestazzjoni tal-ilma fil-bini, jiġifieri l-apparati li ma jaħlux ilma; il-kostruzzjoni, d-disinn u r-rinnovazzjonijiet effiċjenti fl-użu tal-ilma; u l-kejl tal-prestazzjoni tal-bini. L-istudju se jistabbilixxi liema miżuri regolatorji jew mhux regolatorji se jkunu l-aktar adattati biex titjieb l-effiċjenza fl-użu tal-ilma fil-bini – miżuri li jvarjaw minn Direttiva (simili għad-Direttiva dwar il-prestazzjoni tal-enerġija tal-bini[9]) għall-integrazzjoni tal-effiċjenza fl-użu tal-ilma f’miżuri regolatorji eżistenti u għal taħlita ta’ miżuri u standards oħrajn. Se jiġu evalwati l-impatti ambjentali, ekonomiċi u soċjali tal-miżuri proposti. It-tnaqqis tat-tnixxijiet tal-ilma fis-sistemi ta’ distribuzzjoni Wieħed mill-mezzi biex tiżdied l-effiċjenza fl-użu tal-ilma huwa li jitnaqqsu t-tnixxijiet min-netwerks tad-distribuzzjoni tal-ilma. L-istudji s’issa indikaw li sa 50% tal-ilma estratt jintilef waqt id-distribuzzjoni f’ċerti żoni fl-Ewropa. Madankollu, hemm differenzi sinifikanti bejn il-livelli ta’ tnixxija fl-Istati Membri differenti. L-Istati Membri jirrapportaw ukoll li huma jqisu t-tnaqqis tat-tnixxijiet bħala kwistjoni rilevanti u erbatax minnhom (AT, BE, BG, CY, ES, FR, IE, IT, MT, PT, RO, SE, SK u UK) jirrapportaw li kien hemm attivitajiet sinifikanti f’dan ir-rigward fil-perjodu ta’ rrappurtar. Il-miżuri li ġew implimentati jinkludu xogħlijiet ta’ manutenzjoni regolari, linji gwida aġġornati, is-sejbien u l-kwantifikazzjoni tat-tnixxijiet u l-miżuri ta’ tnaqqis ta' dawn it-tnixxijiet, liġijiet ġodda li jorbtu lill-awtoritajiet lokali biex jippromwovu pjanijiet ta’ azzjoni u programmi tax-xogħol multiannwali, l-integrazzjoni ta’ miżuri biex jissewwew in-netwerks tal-ilma fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar u Programmi Nazzjonali. F’xi Stati Membri mhux ippjanat li jerġgħu jitqiegħdu netwerks (CZ, EE, HU u LU), waqt li l-Olanda qalet li t-tnixxija fin-netwerk tagħha tal-provvista tal-ilma tax-xorb hija baxxa (inqas minn 5 %) u, għalhekk, ma tqisx li jeħtieġ li jittieħdu miżuri biex jitnaqqsu t-tnixxijiet. Fl-2010, wara talba tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni Ewropea nediet proġett pilota biex ikun investigat jekk l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi tan-netwerks ta’ distribuzzjoni tal-ilma u l-effiċjenza tagħhom f’termini ekonomiċi. Il-proġett se jinkludi 5 sa 8 studji pilota biex ikunu analizzati u kkwantifikati l-fatturi li huma rilevanti fit-tnixxijiet min-netwerks ta’ distribuzzjoni fil-livell tal-baċini tax-xmajjar. Il-proġett se jidentifika wkoll soluzzjonijiet kosteffettivi għat-tnaqqis tat-telf tal-ilma u se jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar għażliet tal-politika biex tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-ilma fis-sistemi tad-distribuzzjoni. L-effiċjenza fl-użu tal-ilma fl-agrikoltura F’Novembru tal-2010 ġiet adottata Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-politika agrikola komuni (il-PAK) fid-dawl tas-sena 2020[10]. Minbarra l-kontribuzzjoni tal-agrikoltura għal reżiljenza akbar għall-għargħar u għall-perjodi ta’ nixfa, hija rrikonoxxiet ukoll li ħafna prattiki agrikoli għandhom il-potenzjal li jagħmlu pressjoni fuq l-ambjent, u b’hekk li jwasslu biex il-ħamrija tonqos, biex ikun hemm nuqqas ta’ ilma, tniġġis u telf tal-bijodiversità. Se titqies l-inklużjoni tad-Direttiva ta’ qafas dwar l-ilma fl-ambitu tal-kundizzjonalità, malli d-Direttiva tkun ġiet implimentata u l-obbligi operattivi għall-bdiewa jkunu ġew identifikati. Is-Servizzi Konsultattivi għall-Azjendi Agrikoli kienu twaqqfu fl-Istati Membri biex igħinu lill-bdiewa jkunu konformi mal-istandards tal-kundizzjonalità. Dawn is-Servizzi Konsultattivi għall-Azjendi Agrikoli tal-Istati Membri differenti mhux dejjem jindirizzaw il-kwistjoni tal-ilma sal-istess punt. Kienet meħtieġa gwida addizzjonali, u l-Kummissjoni u l-partijiet interessati, għalhekk, żviluppaw manwal għall-amministrazzjonijiet dwar l-integrazzjoni ta’ kwistjonijiet dwar l-ilma fis-Servizzi Konsultattivi għall-Azjendi Agrikoli[11]. Fi tmiem l-2010 il-Kummissjoni nediet studju li kellu l-għan li jagħti ħarsa ġenerali tal-qagħda attwali tal-użu tal-ilma fl-agrikoltura fl-Ewropa. L-istudju għandu jiġbor informazzjoni dwar kif jista’ jiġi ffrankat l-ilma fl-agrikoltura. L-estrazzjoni mhix awtorizzata tal-ilma kienet indirizzata f’konferenza mlaqqa’ mill-Presidenza Belġjana fl-2010. Ħafna Stati Membri qed iħabbtu wiċċhom ma’ estrazzjonijiet mhux awtorizzati tal-ilma li jeffettwaw id-disponibbiltà tal-ilma. Jeħtieġ kontroll aħjar biex ikun identifikat u ppenalizzat dan l-użu ħażin, u l-Kummissjoni beħsiebha tkompli tenfasizza din il-kwistjoni bi tħejjija għall-eżami mill-ġdid tal-politika. Inwaqqfu l-art milli ssir deżert Fl-2010, fuq talba tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni nediet proġetti pilota biex l-art titwaqqaf milli ssir deżert, bil-għan li jixterdu l-aħjar prattiki mal-Ewropa kollha. Il-proġetti se jipprovdu wkoll eżempji ta’ miżuri għall-effiċjenza fl-użu tal-ilma u se jikkontribwixxu b’eżempji u bl-aħjar prattiki għall-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa. IPPJANAR AħJAR Flimkien mal-ħarsa lejn kif tista’ titjieb l-effiċjenza fl-użu tal-ilma, l-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa se jqis ukoll il-possibbiltajiet ta’ ppjanar u tħejjija aħjar għall-kontroll ta’ perjodi ta’ nixfa u l-ġestjoni aħjar tad-domanda għall-ilma. Bdew isiru attivitajiet f’diversi Stati Membri biex l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa jkunu integrati fil-politiki settorjali, b’mod partikulari sforzi biex jitnaqqas il-konsum tal-ilma (AT, BG, BE, CY, FR, HU, IT, MT, RO, SK, NL, LU u RO) u adattament għat-tibdil fil-klima (AT, ES, PT u CH). Ġie rrappurtat ukoll li kien hemm l-integrazzjoni ta’ azzjonijiet marbutin mal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fil-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar (BE, CY, HU, IT, MT, RO, SK u NL) u fi programmi nazzjonali speċifiċi (BG, LU u UK) li jikkonċernaw l-industrija, l-agrikoltura (LU u RO) u d-djar. Implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar L-adozzjoni ta’ pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar għal kull distrett ta’ baċin tax-xmara skont id-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma kellha titlesta sa Diċembru tal-2009, waqt li l-informazzjoni rilevanti kellha tkun irrappurtata lill-Kummissjoni sat-22 ta’ Marzu 2010. Sa Diċembru tal-2010, diversi Stati Membri fejn l-iskarsezza tal-ilma u/jew il-perjodi ta’ nixfa huma mistennija jkunu l-aktar severi (CY, EL, ES, PT u RO), kienu għadhom ma ppubblikawx il-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar tagħhom. Fl-2010 bdiet l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar fl-Istati Membri. Fl-istess żmien il-Kummissjoni nediet il-valutazzjoni tal-pjanijiet imressqin, li se jindirizzaw ukoll l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa. Ir-rapport dwar kif l-Istati Membri ħadu ħsieb il-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar tagħhom se jkun ippubblikat fl-2012 bħala parti mill-Pjan ta’ Azzjoni. Aktar żvilupp tal-osservatorju u ta’ sistema ta’ twissija bikrija dwar in-nixfa Il-prototip tal-Osservatorju Ewropew dwar in-Nixfa (l-EDO) kien żviluppat aktar u jipprovdi għall-monitoraġġ kontinwu tal-indikaturi tan-nixfa madwar l-Ewropa kollha u jurihom fuq server ta’ mapep. L-indikaturi kollha jkopru l-kontinent Ewropew kollu u huma ppreżentati bħala dejta attwali u bħala devjazzjoni mill-medja mistennija fit-tul. Fit-tul, is-servizzi tal-monitoraġġ globali tal-ambjent u s-sigurtà (il-GMES) jistgħu jkunu utli biex jappoġġaw l-attivitajiet operattivi ta’ monitoraġġ. Fl-2010 twettqu l-ewwel testijiet għat-tbassir meteoroloġiku tal-perjodi ta’ nixfa u twaqqfu l-ewwel arranġamenti tal-interoperabbiltà mas-servizzi reġjonali, nazzjonali u lokali, inklużi ċ-Ċentru għall-ġestjoni tan-nixfa għall-Ewropa tax-Xlokk, l-Osservatorju Spanjol għas-Sostenibbiltà u l-Awtorità tal-Baċin tax-Xmara Ebro. Ġbir tad-dejta u twaqqif ta’ qafas komprensiv ta’ indikaturi Għadhom jeżistu differenzi importanti fl-għarfien fir-rigward tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa fl-UE u hemm bżonn ta’ dejta affidabbli u komparabbli dwar id-distribuzzjoni temporali u spazjali tal-iskarsezza tal-ilma u tal-perjodi ta’ nixfa, l-impatti li t-tibdil fil-klima mistennija jkollha fuq ir-riżorsi tal-ilma u l-vulnerabbiltà tal-ekosistemi, kif ukoll dwar l-aspetti soċjoekonomiċi assoċjati magħhom. Bħala parti mill-Istrateġija Komuni ta’ Implimentazzjoni għall-perjodu tal-2010 sal-2012 tad-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma, Grupp ta’ Esperti qed jaħdem fuq id-definizzjoni tal- indikaturi tal-iskarsezza tal-ilma u tal-perjodi ta’ nixfa. Jeħtieġu indikaturi differenti għall-evalwazzjoni tal-iskarsezza tal-ilma u tal-perjodi ta’ nixfa rispettivament. L-indikaturi tal-iskarsezza tal-ilma ta’ sikwit isegwu approċċ ta’ pressjoni-stat-risposta u jqabblu l-estrazzjoni tal-ilma jew l-użu tal-ilma mad-disponibbiltà fit-tul. L-indikaturi komuni tal-perjodi ta’ nixfa huma bbażati fuq fatturi meteoroloġiċi u idroloġiċi varjabbli bħall-ammont ta’ xita, il-fluss tax-xmara, it-tira, il-ħżin fil-ġibjuni u l-livelli tal-ilma ta’ taħt l-art. Il-Kummissjoni qed tiżviluppa[12] wkoll sett ta’ indikaturi tal-vulnerabbiltà għal impatti relatati mal-ilma skont sett ta’ sitwazzjonijiet ta’ tibdil fil-klima u ta’ sitwazzjonijiet soċjoekonomiċi, u qed tagħmel inventarju ta’ miżuri potenzjali ta’ adattament u valutazzjoni tal-impatt tagħhom, li tagħmel enfasi qawwija fuq il-kwistjonijiet tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa. Il-Kummissjoni bdiet tagħmel valutazzjoni tal-miżuri għaż-żamma naturali tal-ilma u tal-impatt potenzjali tagħhom, jiġifieri fuq il-prevenzjoni tal-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa. Komunikazzjoni tal-Kummissjoni li waslet biex toħroġ se tindirizza l-bosta benefiċċji tal- infrastruttura ekoloġika , inkluż ir-rwol tagħha fiż-żamma tal-ilma u fil-mitigazzjoni tal-effetti ta’ avvenimenti estremi. L-infrastruttura ekoloġika tgħin biex l-ilma jinżamm fil-baċini tax-xmajjar għal perjodu itwal taż-żmien, u b’hekk tippermetti lill-ekosistemi tal-ħamrija, tal-foresti, tal-bur u tal-artijiet mistagħdra jwettqu s-servizzi tagħhom ta’ żamma u tneħħija tal-ilma. Barra minn hekk, l-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent qiegħda timplimenta progressivament kontijiet tal-ilma mal-Ewropa kollha, b’kooperazzjoni mal-Eurostat u maċ-Ċentru Konġunt Għar-Riċerka, biex tappoġġa l-adozzjoni ta’ approċċ aktar sostenibbli għall-ġestjoni tar-riżorsi tal-ilma. Il-kontijiet jikkwantifikaw, kull xahar, id-disponibbiltà tal-ilma u l-użu tal-ilma mis-setturi kollha, fil-livell tal-baċin tax-xmara. L-approċċ igħin biex jiġu identifikati “punti kritiċi” fejn hemm ħafna pressjoni fuq l-ilma u biex ikun ikkwantifikat l-isfruttament żejjed. B’hekk ikunu jistgħu jiġu mmirati bl-aħjar mod possibbli l-miżuri li jindirizzaw l-użu mhux sostenibbli tal-ilma. L-ewwel riżultati huma mistennija jkunu disponibbli fl-2011. STRUMENTI Il-finanzjament Il-fondi Ewropej u l-għajnuniet mill-Istat joffru dejjem aktar opportunitajiet biex tintlaqa’ l-isfida tal-iskarsezza tal-ilma u tal-perjodi ta’ nixfa. Fil-livell Ewropew l-allokazzjoni tal-fondi għandha tkun konsistenti mal-miri tal-Ewropa għall-2020, inklużi t-tħassib ambjentali u l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi. F’Ottubru tal-2010 l-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni dwar ir-reviżjoni tal-baġit tal-UE wara l-2013[13]. Fil-qasam tal- Politika ta’ Koeżjoni , il-Kummissjoni ssuġġeriet ċiklu ġdid ta’ ppjanar u ġestjoni biex tiżgura li l-finanzjament tal-UE għall-ġejjieni jkun marbut bis-sħiħ mal-miri tal-Ewropa għall-2020. Fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni msejħa “Politika Reġjonali li tikkontribwixxi għat-tkabbir sostenibbli fl-Ewropa 2020”[14], l-awtoritajiet ta’ ġestjoni huma mħeġġa jużaw il-fondi tal-Politika Reġjonali għal proġetti ta’ prevenzjoni tar-riskji naturali li jistgħu jippreservaw is-servizzi tal-ekosistemi bħall-kwalità u l-kwantità tal-ilma, u huma mħeġġa jagħtu prijorità lill-“infrastrutturi ekoloġiċi” bħar-restawr tal-pjanuri tal-għargħar, li jiżguraw id-disponibbiltà tal-ilma nadif. Barra minn hekk, huma mitlubin iqisu sewwa l-ġerarkija tal-ilma u jagħtu prijorità lill-proġetti li jkollhom l-għan li jiġi ffrankat l-ilma u li jkun hemm effiċjenza fl-użu tal-ilma. Il-Komunikazzjoni reċenti dwar l-orjentazzjoni tar-riforma tal- Politika Agrikola Komuni (il-PAK) issemmi li l-ħlasijiet diretti fil-ġejjieni għandhom jinkludu komponent ekoloġiku obbligatorju, fil-forma ta’ appoġġ għal miżuri ambjentali applikabbli fit-territorju kollu tal-UE. Dawn għandhom jieħdu l-għamla ta’ azzjonijiet sempliċi, ġeneralizzati, mhux kuntrattwali u annwali u għandhom ikunu marbutin mal-agrikoltura (pereżempju l-bur permanenti, l-kopertura ekoloġika, it-tinwib u t-twarrib ekoloġiku). Jistgħu jikkontribwixxu għat-titjib tar-riżorsi tal-ilma, minħabba li l-bdiewa se jkollhom iwettqu, b’mod attiv, prattiki agrikoli li jkunu ta’ benefiċċju wkoll għall-kwalità tal-ilma u li jtejbu l-ġestjoni tal-ilma. L-Istati Membri qed jippjanaw li jonfqu 26.9% tal-fondi tal-Verifika tas-Saħħa tal-PAK u tal-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku għall-ġestjoni tal-ilma. Minn dawn il-fondi, għall-bqija tal-perjodu attwali, id-diversi programmi tal-iżvilupp rurali stabbiliti pprevedew infiq ta’ 184 miljun Ewro għall-ħżin tal-ilma, 568 miljun Ewro għat-teknoloġiji għall-iffrankar tal-ilma u 119-il miljun Ewro għar-restawr tal-artijiet mistagħdra[15]. Fis-snin li ġejjin il-politika tal-iżvilupp rurali se tibqa’ mezz indispensabbli sabiex tingħata iktar attenzjoni lir-riżorsi prezzjużi tal-ilma tal-UE. Il-Fond ta’ Solidarjetà tal-UE għadu japplika dewmien ta’ 10 ġimgħat minn meta tibda l-ħsara kkawżata minn diżastru. Għal diżastri li jiżviluppaw bil-mod din id-dispożizzjoni timplika diffikultà oġġettiva biex jitressqu applikazzjonijiet lill-Kummissjoni f’dan il-perjodu ta’ applikazzjoni. Fl-ewwel nofs tal-2011 se tiġi ppubblikata Komunikazzjoni dwar il-ġejjieni tal-Fond ta’ Solidarjetà tal-UE li tindirizza wkoll il-kwistjoni ta’ diżastri li jiżviluppaw bil-mod bħall-perjodi ta’ nixfa. Fil-politika ta’ self tiegħu għas-settur tal-ilma, il-Bank Ewropew tal-Investiment (il-BEI) jenfasizza l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi u li wieħed jagħmel l-aħjar użu mis-soluzzjonijiet. Il-kunċett attwali ta’ effiċjenza fl-użu tal-ilma jinkludi l-effiċjenza mill-konsumaturi, l-effiċjenza fl-allokazzjoni lil utenti differenti, l-effiċjenza tal-fornituri tas-servizzi u l-effiċjenza tas-sistemi fiżiċi. Fl-2009 u l-2010, is-self għas-settur tal-ilma tal-UE kien ta’ EUR 4.3/5.4 biljuni, bi spiża totali għall-proġetti ta’ EUR 14/13-il biljun, li nofshom kienu għall-provvista tal-ilma. Kien approvat self ta’ EUR 100 miljun għal proġett ta’ distribuzzjoni tal-ilma f’Madrid li se jinkludi investimenti fit-trattament u d-distribuzzjoni tal-ilma rriċiklat. L-ipprezzar tal-ilma u l-finanzjament fil-livell nazzjonali Fil-livell nazzjonali kien irrappurtat li ntużaw il-baġits nazzjonali (BG, FR, EE, ES, LU, MT, PT u SK), il-fondi tal-UE (CY, CZ, HU, MT u SK) u l-fondi privati (IT u PT) biex tkun iffinanzjata ġestjoni mtejba tal-ilma u biex titjieb l-effiċjenza fl-użu tal-ilma. F’diversi Stati Membri reċentement iddaħħlu tariffi tal-ilma (AT, BG, BE, EE, ES, NL, SE u UK) jew qed ikunu żviluppati (CY, CZ, IE, RO u SK) sabiex ikun żgurat li jkunu rkuprati l-ispejjeż għas-servizzi tal-ilma. Kien irrappurtat li l-kejl tal-konsum tal-ilma bil-miter ġie estiż f’ħafna mill-Istati Membri. Il-Kummissjoni nediet ukoll valutazzjoni li hija magħmula minn analiżi ta’ studji ta’ każijiet dwar il-politiki tal-ipprezzar tal-ilma għas-settur agrikolu f’baċini magħżulin tax-xmajjar. Minn din il-valutazzjoni għandhom jinsiltu rakkomandazzjonijiet dwar l-aħjar prattiki. L-allokazzjoni tal-ilma Wara l-Verifika tas-Saħħa tal-PAK, mill-2010 l-Istati Membri se jkollhom jiddefinixxu standards li japplikaw fil-livell tal-azjenda agrikola għall-konformità ma’ proċeduri nazzjonali eżistenti għall- awtorizzazzjoni meta jintuża l-ilma għat-tisqija. Fl-2010, l-Istati Membri kollha barra wieħed innotifikaw standards dwar l-awtorizzazzjoni għall-użu tal-ilma għat-tisqija, bil-ħlasijiet ikunu marbutin mal-permessi. Il-Kummissjoni qiegħda ssegwi b’attenzjoni l-applikazzjoni tar-regoli tal-kundizzjonalità u jistgħu jkunu applikati korrezzjonijiet finanzjarji jekk dawn ma jkunux implimentati sewwa. Ir-rapporti nazzjonali juru li l-użu ta’ proċedura ta’ awtorizzazzjoni għall-estrazzjoni tal-ilma huwa mifrux fl-UE, u xi Stati Membri (MT u IE) qed itejbu l-proċeduri attwali tagħhom biex ikunu konformi mad-Direttiva ta’ Qafas dwar l-Ilma. Fl-UE u fl-Isvizzera huma applikati restrizzjonijiet fuq l-użu tal-ilma biex ikunu ppreservati l-ħajja akkwatika u l-istatus ekoloġiku tal-korpi tal-ilma (AT, CY, CZ, ES, FR, HU, IT, NL, PT, RO, SK, SE u UK), għalkemm dawn għadhom mhumiex implimentati għal kollox kullimkien (BE, BG, EE, IE, LU u MT). Ħafna mill-Istati Membri (ħlief għar-Renju Unit u Spanja, u wkoll il-Belġju li introduċa ċ-ċekkijiet ekoloġiċi) mhux beħsiebhom jistabbilixxu swieq tal-ilma biex jindirizzaw l-iskarsezza tal-ilma. L-approċċ tal-ġerarkija tal-ilma jitqies fil-proċeduri tal-ippjanar, iżda d-disinn u l-kostruzzjoni ta’ netwerks jew ġibjuni ġodda għall- provvista tal-ilma (BG, CZ, EE, FR, IE, PT, RO, SK u SE) u ta’ impjanti ta’ desalinizzazzjoni (CY u UK) kienu rrappurtati bħala neċessarji. Riċerka u opportunitajiet ta’ żvilupp teknoloġiku Fil-qafas tal-proġett ta’ riċerka msejjaħ “XEROCHORE”, inħarġu dokumenti ta’ gwida u rakkomandazzjonijiet dwar bażi tat-tagħrif marbuta mal-perjodi ta’ nixfa. Twaqqfet pjattaforma ta’ skambju dwar kwistjonijiet tan-nixfa li issa qed tinżamm u qed tiġi żviluppata miċ-Ċentru Ewropew għan-Nixfa[16]. Tnedew proġetti ta’ riċerka ġodda tal-FP7, b’mod partikulari dak imsejjaħ “DEWFORA” (It-twissija bikrija u t-tbassir imtejbin għall-perjodi ta’ nixfa biex jissaħħu t-tħejjija u l-adattament għall-perjodi ta’ nixfa fl-Afrika) u dak imsejjaħ “SIRRIMED” (L-użu sostenibbli tal-ilma tat-tisqija fir-reġjun tal-Mediterran). Barra minn hekk, fl-2011 infetħet sejħa għall-proposti msejħa "Il-vulnerabbiltà u aktar riskji ta’ nixfa fl-Ewropa". Ir-riżultati tal-proġetti tal-FP6 li jkopru l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa (il-proġetti msejħa “WATCH”[17] u “CIRCE”[18]) għandhom joħorġu qabel tmiem l-2011. Fil-livell nazzjonali kienet irrappurtata riċerka marbuta mal-adattament għat-tibdil fil-klima (BE, AT, CZ, ES u UK) u mal-ġestjoni sostenibbli tal-ilma (BE, BG, CH, CY, ES, HU, LU, MT, RO u NL). L-edukazzjoni u l-għarfien Ħafna pajjiżi rrappurtaw l-introduzzjoni ta’ programmi edukattivi ġodda u ta’ kampanji biex tinħoloq kuxjenza, irrispettivament minn jekk dawn kinux qed jistennew sitwazzjonijiet ta’ skarsezza tal-ilma fil-perjodu mill-2010 sal-2011 (CH, ES, SE u SK) jew le (AT, EE, FR, IE, IT, MT, PT, UK, NL u RO). Bħala parti mit-tħejjijiet għall-eżami mill-ġdid tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa, il-Kummissjoni se tqis iktar possibbiltajiet għall-ħolqien ta’ kuxjenza u għal attivitajiet edukattivi. KONKLUŻJONIJIET L-użu effiċjenti tal-ilma u l-ġestjoni effikaċi tar-riżorsi naturali tal-ilma f’dinja fejn ir-riżorsi tal-ilma huma taħt pressjoni sinifikanti jfissru li wieħed jiżgura li r-riżorsi naturali tal-ilma jinżammu, f’termini tal-kwalità u tal-kwantità, fi stat li jlaħħqu mal-ħtiġijiet tal-bniedem, tan-natura u tal-ekonomija permezz ta’ ġestjoni integrata. Dan ir-rapport jiffoka fuq l-elementi li jikkostitwixxu l-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa tal-ġejjieni – l-effiċjenza fl-użu tal-ilma, ippjanar aħjar u strumenti ta’ implimentazzjoni adegwati – li huma elementi ewlenin tat-twaqqif ta’ ekonomija li tuża l-ilma b’mod effiċjenti u li tilqa’ l-isfida tal-istrateġija tal-UE għall-2020. Il-pass ewlieni li jmiss tal-politika dwar l-iskarsezza tal-ilma u l-perjodi ta’ nixfa huwa l-eżami mill-ġdid tagħha li se jiġi ppubblikat fl-2012, fis-Sena tal-Ilma, bħala parti mill-Pjan ta’ Azzjoni għall-ilmijiet Ewropej. Fix-xhur li ġejjin, il-Kummissjoni se tiffoka fuq l-ikkompletar tal-informazzjoni u tad-dejta li hi nieqsa u se twettaq valutazzjoni tal-impatt għall-eżami mill-ġdid. Ix-xogħol se jissejjes fuq ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-baċini tax-xmajjar, fuq l-immudellar tal-vulnerabbiltà tal-ilma għall-pressjonijiet maħluqin mill-bniedem, fuq l-analiżi tar-relazzjoni bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-miżuri għaż-żamma naturali tal-ilma, fuq il-kummenti tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, taċ-Ċentru Konġunt Għar-Riċerka u tal-Eurostat u fuq il-Komunikazzjoni li se toħroġ dalwaqt dwar pjan direzzjonali għal ekonomija li tuża r-riżorsi b’mod effiċjenti. [1] COM(2007) 414 finali, 18.7.2007. [2] 13888/07, il-15 ta’ Ottubru 2007, ENV 515, DEVGEN 182, AGRI 325. [3] COM(2011) 21, 26.1.2011. [4] COM(2008) 875 finali, 19.12.2008. [5] COM(2010) 228 finali, 18.5.2010. [6] 21 pajjiż (AT, BE, BG, CH, CY, CZ, DK, EE, ES, FR, HU, IE, IT, LU, MT, NL, PT, RO, SE, SK u UK) wieġbu l-kwestjonarju għar-rapport annwali (mibgħut lis-27 Stat Membru u lin-Norveġja u lill-Isvizzera). [7] http://www.eea.europa.eu/soer/europe/water-resources-quantity-and-flows. [8] Id-Direttiva 2000/60/KE, ĠU L 327, 22.12.2000, p. 1. [9] Id-Direttiva 2002/91/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Diċembru 2002 dwar il-prestazzjoni tal-enerġija tal-bini. [10] COM(2010) 672 finali, 18.11.2010. [11] http://ec.europa.eu/environment/water/quantity/good_practices.htm#handbook. [12] www.climwatadapt.eu. [13] COM(2010) 700 finali, 19.10.2010. [14] COM(2011) 17 finali, 26.1.2011. [15] Skeda informattiva tal-Kummissjoni: Ħarsa ġenerali lejn il-verifika tas-saħħa tal-PAK u l-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku [16] http://www.geo.uio.no/edc/. [17] www.eu-watch.org/ . [18] www.circeproject.eu/ .