MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 53/7

Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2018/C 53/06)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1).

DOKUMENT UNIKU

“ΑΓΚΙΝΆΡΑ ΙΡΊΩΝ” (AGKINARA IRION)

In-Nru tal-UE: PGI-GR-02293 — 24.2.2017

DOP ( ) IĠP ( X )

1. Isem (ismijiet)

“Αγκινάρα Ιρίων” (Agkinara Irion)

2. Stat Membru jew Pajjiż Terz

Il-Greċja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.6. Frott, ħaxix u ċereali, friski jew ipproċessati

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

L-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Agkinara Irion” hija l-irjus ta’ varjetà lokali tal-qaqoċċ magħruf bħala Prasini tou Argous jew Argitiki, li jappartjeni għall-ispeċi Cynara scolymus L. fil-familja tal-Asteraceae.

Il-karatteristiċi tal-“Agkinara Irion” frisk li jiddistingwuh minn tipi oħra ta’ qaqoċċ huma:

— huwa kompatt, bi rjus b’forma ċilindrika b’fetħa karatteristika fil-wiċċ;

— it-tul minimu tal-qaqoċċa hu ta’ 10 cm u d-dijametru minimu orizzontali hu ta’ 8 cm;

— il-brakti ħodor esterni: ħodor, b’bażi mlaħħma, bi spunt tond, qisu forketta li jkun jew bla xewk jew b’xewk żgħir;

— brakti interni b’kulur gradwali minn aħdar ċar għal isfar u vjola fil-qalba li jgħati tnietex isfar ċar;

— l-għerq huwa solidu u ċilindriku b’tul ta’ ≤ 40 cm u b’dijametru minn 1 sa 4 cm;

— l-irjus huma rotob u l-bażijiet tal-brakti u r-reċipjent b’forma tonda huma mlaħħmin, b’togħma tajba u speċjalment ħelwa u jistgħu jittieklu nejjin.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

—

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-passi kollha tal-produzzjoni tal-“Agkinara Irion” għandhom isiru fiż-żona ġeografika ddefinita.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

—

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

—

4. Definizzjoni konċiża taż-żona ġeografika

Iż-żona ġeografika definita fejn jiġi prodott l-“Agkinara Irion” hija trijangolari: naħa waħda għandha l-fruntieri fuq il-baħar u t-tnejn l-oħra huma ddefiniti mit-truf ta’ meded ta’ muntanji. Din iż-żona tinkludi l-komuni lokali ta’ Karnezaiika u Iria u l-abitazzjoni ta’ Kantia, li huma parti mill-amministrazzjoni tal-Muniċipalità ta’ Nafplio.

Hi magħmula minn żewġ pjanuri, il-pjanura ta’ Iria u l-pjanura ta’ Kandia li jkopru żona ta’ 1 000 ettaru u 250 ettaru rispettivament fil-parti tax-Xlokk tal-Unità Reġjonali ta’ Argolida u huma separati b’għolja baxxa tal-ġebla franka (Lycalona). Il-fruntieri naturali taż-żona ġeografika huma l-għoljiet tal-Mutanja Arachnaio lejn il-Majjistral it-Tramuntana, il-Mutanja Didymo għan-Nofsinhar ix-Xlokk u l-Golf Argoliku lejn il-Punent.

Karnezaiiko, jew ix-xmajra ta’ Dipotamos u x-xmajra ta’ Kandia rispettivament, tgħaddi miż-żewġ pjanuri li huma orjentati lejn il-Lbiċ. Ix-xmajriet jgħaddu mil-Lvant għall-Punent u mbagħad joħorġu fil-baħar.

5. Rabta maż-żona ġeografika

Fatturi naturali

Il-materja prima u l-mikroklima speċifika taż-żona ġeografika definita jippermettu li titkabbar għalla bikrija ta’ kwalità għolja.

Il-ħamrija hija fertili minħabba d-depożiti mix-xmajjar li jgħaddu mill-pjanuri. Il-ħamrija kollha li fiha jitkabbar l-“Agkinara Irion” taqa’ fil-kategorija wiesgħa ta’ entisols (ħamrija fformata riċentement li għad trid tiġi differenzjata f’orizzonti distinti). Fil-biċċa l-kbira, din hija ħamrija taflija bir-ramel jew ħamrija taflija.

Din hi fertili ħafna b’fond ta’ bejn 50 cm u 150 cm u hija tajba għas-sistema profonda tal-għeruq tal-qaqoċċ. Hija ħamrija żagħżugħa, b’nisġa medja, bi skular naturali tajjeb ipprovdut minn saff ta’ żrar ramli. Tilqa’ fiha ħafna kalċju u hi rikka bil-manjesju. L-abbundanza tal-manjeżju tgħin tippreserva l-istruttura ta’ din l-ħamrija kostali billi tikkompeti mas-sodju fil-ħamrija u tippermetti li jikber l-“Agkinara Irion”, anke fiż-żoni fejn il-ħamrija għandha kontenut għoli ta’ melħ. L-art hi livell b’xaqliba ta’ 0-3 %.

Il-klima hija Mediterranja, sħuna u xotta, bi xtiewi verament ħfief.

Il-kundizzjonijiet klimatiċi jisseddqu minħabba li tinsab viċin il-Golf Argoliku peress li dan għandu t-tendenza li jimmodera t-temperaturi estremi. Dan jirriżulta f’temperaturi massimi pjuttost baxxi fis-sajf u temperaturi minimi ogħla fix-xitwa. It-temperatura medja annwali hija ta’ 18,5 °C, b’medja minima ta’ 10,2 °C u medja massima ta’ 28,2 °C. Minħabba l-ġeomorfoloġija tar-reġjun il-ġlata fix-xitwa hija rari. Il-muntanji tal-madwar iħarsu ż-żona li qed tiġi kkultivata mill-irjieħ kesħin tat-tramuntana fix-xitwa, għalkemm normalment l-irjieħ tan-nofsinhar jipprevalu, jiġifieri, iż-żiffa tal-baħar.

Ir-reġjun hu orjentat lejn il-Lbiċ, b’radjazzjoni solari annwali ta’ madwar 337,0 CAL/cm2 u medja ta’ aktar minn 2 500 siegħa ta’ xemx kull sena.

L-ammont totali annwali ta’ xita huwa ta’ madwar 400 mm u fis-sajf u l-ħarifa ta’ spiss ma jkunx hemm l-ebda xita.

Dawn il-kundizzjonijiet huma favorevoli ħafna għall-ħsad bikri u jippermettu li l-ħxejjex jikbru u jagħtu r-rendiment massimu matul ix-xhur tax-xitwa.

Fatturi umani

Il-fattur uman huwa ta’ importanza partikolari fil-produzzjoni ta’ għelejjel ta’ ħsad bikri. Il-produtturi pperfezzjonaw il-metodi ta’ kultivazzjoni li jippermettu l-“Agkinara Irion” jinħasad kmieni, bħalma huma l-għażla bir-reqqa tal-pjanti omm li jintużaw biex jiġu stabbiliti uċuħ ġodda tar-raba’, id-distanzi speċifiċi ta’ tħawwil, l-iskedar u l-użu tal-irrigazzjoni u ż-żbir tal-friegħi żejda.

L-ispeċifiċità tal-prodott

L-ispeċifiċità tal-“Agkinara Irion” tikkonsisti mir-reputazzjoni tiegħu, li ġejja mill-fatt li jinħasad kmieni ħafna u għandu benna ħelwa u distinta.

L-ewwel ħsad f’nofs il-ħarifa jagħtih il-vantaġġ li jkun l-uniku qaqoċċ disponibbli fis-suq. Barra minn hekk, il-kwantitajiet kbar disponibbli u fornuti lis-suq matul ix-xhur tax-xitwa jagħmlu l-prodott magħruf ħafna.

Il-klima moderata u s-sigħat twal tax-xemx, minħabba s-sitwazzjoni ġeografika u l-orjentament lejn il-Lbiċ tal-pjanuri, tivvaforixxi ħsad bikri. In-nuqqas ta’ xita matul ix-xhur tas-sajf jippermetti l-bidu ta’ perjodu ta’ tkabbir li jrid jiġi kkontrollat permezz tal-irrigazzjoni u għalhekk il-produzzjoni tibda fil-ħarifa. Ix-xtiewi, ħafna minnhom mhux kiefra minħabba li l-pjanuri jinsabu viċin il-baħar, u n-nuqqas tal-ġlata kkawżat minn riħ kiesaħ, peress li l-mutanji jħarsu l-pjanuri, jippermettu li l-“Agkinara Irion” jirnexxi u li l-għelejjel jagħtu l-ogħla rendiment matul ix-xhur tax-xitwa.

L-“Agkinara Irion” huwa distint għat-togħma tiegħu u b’mod partikolari għall-ħlewwa tiegħu. Dawn il-karatteristiċi organolettiċi huma minħabba l-formazzjoni u l-ħażna tal-karboidrati, jiġifieri polisakkaridi fi żmien id-differenzjazzjoni u t-twarrid fil-bidu tal-ħarifa, meta l-intensità tar-radjazzjoni solari hija għolja.

Il-proċess ta’ ħażna tal-karboidrati jitqanqal mill-orjentazzjoni lejn il-Lbiċ tal-pjanuri, li jfisser li l-pjanti huma esposti għal ħafna dawl tax-xemx.

Dawn il-karatteristiċi jissaħħu permezz tal-intervent uman, bħalma hi l-għażla rigoruża tal-ħxejjex kserofiti biex tiġi ppreservata l-varjetà lokali li minnha jiġi prodott l-“Agkinara Irion”.

It-tekniki użati biex jinkiseb il-ħsad bikri huma r-riżultat ta’ snin ta’ osservazzjoni mill-produtturi lokali u l-metikolożità kbira tagħhom, li ngħaddew minn ġenerazzjoni għall-oħra, biex jitkabbar prodott ta’ kwalità għolja li jidher fis-suq fil-bidu tal-ħarifa u jiddomina s-suq sa tmiem ix-xitwa, filwaqt li kważi jkopri kompletament il-konsum domestiku.

Fil-qosor, il-ġeomorfoloġija tar-reġjun, il-ħamrija u l-kundizzjonijiet klimatiċi lokali u l-preservazzjoni tal-metodu tradizzjonali ta’ kultivazzjoni huma l-fatturi li jgħinu l-ħsad bikri, il-benna ħelwa, it-togħma u l-karatteristiċi l-oħra ta’ kwalità tal-“Agkinara Irion”, biex b’hekk jagħmluh magħruf sew u jagħtuh valur miżjud.

Il-Ħarġa 169 tar-rivista Froutonea ta’ Frar 2013 tirreferi għall-ħsad bikri tal-“Agkinara Irion” u tiddeskrivi l-varjetà tal-Prasini tou Argous jew l-Argitiki:“… Huwa l-aktar varjetà mifruxa fir-reġjun ta’ Argolida, u f’partijiet oħra fil-Peloponeżja u fi Kreta. Hu varjetà bi ħsad bikri u b’rendiment għoli. Hu jipproduċi l-irjus tal-fjuri minn Novembru (f’Iria minn tmiem Ottubru)…”.

Il-kwalitajiet tal-“Agkinara Irion” spiss jissemmew f’artikli tal-midja.

Speċifikament, fl-20 ta’ Mejju 2002, il-gazzetta Ta Nea tis Argolidas irrappurtat li “… Christos Olympios mill-Università Agrikola ta’ Ateni rrefera għall-proprjetajiet terapewtiċi u mediċinali tagħhom, u indika li l-parti li tittiekel ta’ ras il-fjura tal-‘Agkinara Irion’ hija rikka fil-proteini, fil-karboidrati, fil-vitamina C, fl-imluħa u fiċ-ċelluloża…”.

Referenza oħra nsibuha fil-gazzetta Politistika [Kultura] ta’ Argolida, fis-17 ta’ Marzu 2010, “… Waqt avveniment professjonali, chefs mit-Turkija, Ċipru, li qed jirrappreżentaw korpi li huma membri tan-netwerk ‘Le Conservatoire international des cuisines méditerranéennes’, u naturalment chefs mill-Greċja, se juru bil-ħiliet u l-esperjenza tagħhom is-sabiħ gastronomiku ta’ prodott eċċellenti u bnin bħall-‘Agkinara Irion’ …”.

Ir-reputazzjoni tal-prodott hija marbuta mill-qrib mal-ħajja ekonomika, soċjali u kulturali taż-żona ta’ Iria.

Din ir-reputazzjoni hija evidenzjata mill-festivals annwali, il-workshops u bosta avvenimenti u laqgħat, kompetizzjonijiet gastronomiċi, stabbiliti sew, flimkien mar-referenzi fl-istampa, stampata u online, fuq ir-radju u t-televiżjoni, kotba, perjodiċi u programmi tat-tisjir, f’rivisti speċjalizzati tal-biedja u menùs ta’ ristoranti lokali.

L-ewwel seminar tal-Greċja dwar it-tkabbir tal-“Agkinara Irion” u l-prospetti tiegħu saret f’Iria f’Mejju 2002 u ħadu sehem xjenzjati eminenti Taljani u Griegi.

F’Novembru 2007, delegazzjoni minn “La Città del Carciofo”, assoċjazzjoni internazzjonali mwaqqfa biex tippromwovi n-negozju tal-qaqoċċ, żaret Iria minn Ladispoli fl-Italja. L-għan taż-żjara kien li tiġi stabbilita pjattaforma għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-prodott u biex jinħolqu rabtiet ta’ ħbiberija bejn il-pajjiżi li jipproduċu l-qaqoċċ filwaqt li jiġi promoss it-turiżmu.

F’Mejju 2010 Iria ospitat l-ewwel Festival Kulinari tal-Qaqoċċ, fejn xi chefs mill-Mediterran tal-Lvant (membri tan-netwerk tal-Conservatoire international des cuisines méditerranéennes) ippreparaw ikliet bl-użu tal-“Agkinara Irion” filwaqt li użaw il-ħila u l-esperjenza tagħhom biex tintwera l-ispeċifiċità u l-benna tal-prodott lokali.

Ir-reputazzjoni tal-prodott hija enfasizzata permezz tal-istampa u l-istampa online, u ta’ spiss jidher f’rivisti b’ċirkolazzojni kbira u fi programmi tat-tisjir fuq stazzjonijiet televiżivi ewlenin. Ix-chef magħruf Ilias Mamalakis kiteb riċetta għall-istampa online “… ‘Agkinara Irion’, il-qaqoċċ minn Iria hu tabilħaqq magħruf. Fittxu fis-suq lokali tiegħek. Dan hu delizzjuż tassew”. Hemm rapporti regolari fir-rivisti tal-biedja u kummerċjali dwar is-sehem tiegħu fis-suq, il-movimenti fil-prezzijiet u prospetti ġodda.

L-“Agkinara Irion” jintuża ħafna fil-platti lokali, tradizzjonali, kif jixhdu l-ħafna riċetti tradizzjonali li jinsabu fil-ktieb Niki Tsekoura Agkinara, o Thisavros tis gis ton Irion (ippubblikat fl-2013). Ħafna mill-platti tal-qaqoċċ jiġu offruti lill-viżitaturi f’ristoranti lokali, li jikkontribwixxi għall-karattru distintiv tal-prodott turistiku lokali.

L-importanza tal-“Agkinara Irion” għaż-żona huwa rifless fl-emblema tal-Assoċjazzjoni tat-Turiżmu ta’ Kandia — Iria li hi qaqoċċa, filwaqt li t-timbru uffiċjali tal-Kooperattiva Agrikola ta’ Iria juri ras ta’ qaqoċċa stilizzata li tixbah ħafna l-qaqoċċ li jkabbru.

L-għerf popolari jfaħħar it-togħma u l-ħlewwa ta’ dan il-prodott lokali bil-qawl “Agkinara apo to Iri pou travaei to potiri” [Il-qaqoċċ minn Iria jaf jissieħeb b’xi xarba], u b’pittura tal-2000 mill-artista magħrufa sew, Diana Antonakatou, li turi n-nies lokali beżlin qed jaħdmu ħafna u tindika li “… dawn abbandunaw it-tadam għall-qaqoċċ l-aktar delizjuż fil-Prefettura kollha…”.

Fatturi storiċi

Sa mit-tieni nofs tas-seklu 19, diġà naraw referenzi għar-reputazzjoni u l-valur kummerċjali għoli tal-prodott: jissemma’ bħala prodott tal-esportazzjoni li kien jitkabbar fir-reġjun ta’ Argolida u jiġi esportat lejn Kostantinopli, l-Eġittu u Smyrna filwaqt li ġie kklassfikat bħala wieħed mir-riżorsi profittabbli u ppremjati (Taxidia ana tin Ellada, [Travels around Greece] G. P. Paraskevopoulos, 1869).

It-tkabbir sistematiku tal-qaqoċċ fiż-żoni ta’ Iria u ta’ Kandia beda wara t-Tieni Gwerra Dinjija, fl-1946-1947.

Il-komun ta’ Iria għandu xhieda uffiċjali li fl-1969 il-qaqoċċ kien qed jitkabbar fuq 800 ettaru, jiġifieri żewġ terzi taż-żewġ pjanuri.

Fis-snin li segwew, il-bdiewa pperfezzjonaw l-għarfien speċjalizzat tagħhom tat-tkabbir tal-qaqoċċ, filwaqt li l-ekonomija lokali u l-komunità żviluppaw madwar il-produzzjoni tal-qaqoċċ.

Ir-rabta mill-qrib bejn Iria u l-qaqoċċ ġiet ikkonsolidata fl-għoxrin sena ta’ bejn l-1980 u l-2000, meta ż-żona ta’ Iria ġarrbet perjodu twil ta’ nixfa u l-ħamrija u r-riżorsi tal-ilma tagħha ġew affettwati ħażin ħafna. Il-qaqoċċ kien reżistenti għall-melħ u seta’ jadatta tajjeb ħafna għall-kundizzjonijiet prevalenti speċifiċi filwaqt li pprovda dħul tajjeb lin-nies tal-lokal, meta kien kważi impossibbli li jkabbru ebda tip ieħor ta’ frott jew ħaxix.

Illum, l-“Agkinara Irion” jissodisfa l-biċċa l-kbira tad-domanda tas-suq domestiku, u b’hekk qiegħda tissaħħaħ ir-reputazzjoni tiegħu.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-ispeċifikazzjoni tal-Prodott

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament)

http://www.minagric.gr/images/stories/docs/agrotis/POP-PGE/prod-agkinara-irion-pge.pdf

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.