Kif diġà ġie enfasizzat fir-rapport tas-sena l-oħra, iċ-Ċina qed tintroduċi bosta miżuri li jirrestrinġu l-kummerċ fil-qasam tal-industriji ta’ teknoloġija avvanzata, li ġew ukoll komplementati minn kunsiderazzjonijiet tal-politika industrijali ġenerali u bosta distorsjonijiet tal-kummerċ li saru taħt l-istrateġija “Made in China 2025”. Fl-2018, iċ-Ċina kompliet iżżid mat-tużżani ta’ miżuri ta' implimentazzjoni fil-qasam tal-ICT għall-operazzjoni tal-Liġi dwar iċ-Ċibersigurtà li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Ġunju 2017. Bħala parti minn dan l-iżvilupp, l-abbozz tar-Regolament dwar il-Protezzjoni taċ-Ċibersigurtà Klassifikata, magħruf ukoll bħala l-Iskema tal-Protezzjoni fuq Bosta Livelli Ċibernetika (jew Cyber-MLPS), inħareġ mill-Ministeru għas-Sigurtà għall-konsultazzjoni pubblika f’Ġunju 2018 u jista’ jieħu post l-iskema ta’ protezzjoni oriġinali fuq bosta livelli (multi-level protection scheme - MLPS) tal-2007. L-għan ta’ dawn ir-regolamenti huwa li jikklassifikaw is-sistemi tal-informazzjoni kollha skont il-livell ta’ sigurtà tagħhom. Abbażi tal-livell perċepit ta’ sensittività, il-kumpaniji barranin jistgħu jiġu esklużi minn ċerti segmenti tas-suq. Ġeneralment, hija problematika li l-abbozz iħalli spazju konsiderevoli għall-interpretazzjoni ġaladarba hemm kunċetti ewlenin li mhumiex definiti. Barra minn hekk, l-oneru tal-provi għall-kumpaniji jista’ jiżdied saħansitra f’applikazzjonijiet b’riskju iżgħar, aktar applikazzjonijiet jistgħu jidħlu taħt kategoriji ta’ riskju ogħla mingħajr ġustifikazzjoni, u jistgħu japplikaw rekwiżiti tal-ittestjar u ċ-ċertifikazzjoni mhux meħtieġa għall-applikazzjonijiet kriptografiċi. Il-miżuri huma wkoll ta’ tħassib mill-perspettiva tal-proprjetà intellettwali. Finalment, il-kwistjoni li ilha pendenti tan-nuqqas ta’ aċċess għall-korpi rilevanti tal-istandardizzazzjoni Ċiniżi (il-Grupp ta’ Ħidma 3 TC 260, il-Kumitat Tekniku għall-Istandardizzazzjoni taċ-Ċibersigurtà) saret saħansitra aktar urġenti flimkien ma’ dan is-Cyber-MLPS, minħabba r-rabta li dawn il-korpi jiżviluppaw mal-istandards. Dan l-ostaklu waħdu jaffettwa l-esportazzjonijiet tal-UE b’mod konsiderevoli: il-flussi kummerċjali affettwati fis-settur tal-ICT u tal-elettronika ġew ivvalutati li huma vvalutati EUR 24,9 biljun — filwaqt li ninnutaw li din il-miżura jista’ fil-fatt ikollha wkoll implikazzjonijiet konsiderevoli fuq l-investimenti tal-UE fiċ-Ċina, u li tmur lil hinn mis-settur tal-ICT għal bosta industriji oħrajn li għandhom x’jaqsmu mat-teknoloġija avvanzata.

Ir-relazzjoni kummerċjali bejn l-UE u ċ-Ċina hija fost l-aktar kumplessi. Filwaqt li ċ-Ċina għadha suq importanti għall-kumpaniji tal-UE, viżibilju distorsjonijiet kummerċjali u ostakli għall-aċċess għas-suq affettwaw sew ir-relazzjoni kummerċjali bilaterali tagħna għal bosta snin, inkluż bosta tħassib sistemiku bħal sussidjar fuq skala kbira, obbligi għat-trasferiment tat-teknoloġija, kapaċità żejda f’setturi tradizzjonali — bħall-azzar u l-aluminju — iżda wkoll f’oqsma ta’ teknoloġija avvanzata (Made in China 2025), jew regolamenti ta’ ċibersigurtà u kriptaġġ mhux ġustifikabbli.

2. l-Istati Uniti tal-Amerka

L-UE u l-Istati Uniti tal-Amerka għandhom l-akbar relazzjoni ekonomika fid-dinja. Minħabba li l-ekonomija trans-Atlantika ssostni 15-il miljun impjieg fl-UE u l-Istati Uniti, il-kollaborazzjoni bejn l-UE u l-Istati Uniti hija essenzjali għall-istabbiltà ta’ flussi kummerċjali sinifikanti u s-sistema kummerċjali multilaterali.

It-tensjonijiet kummerċjali bejn l-UE u l-Istati Uniti żdiedu fl-2018 wara li l-Istati Uniti imponew erba’ ostakli ġodda għall-kummerċ, biex issa hemm 23 ostaklu b’kollox. Filwaqt li waħda minn dawn il-kwistjonijiet diġà ġiet riżolta b’suċċess fl-2018, it-tliet ostakli li fadal jolqtu esportazzjonijiet tal-UE li jiswew sa EUR 6,8 biljun.

It-tensjonijiet kummerċjali bejn l-UE u l-Istati Uniti żdiedu b’mod konsiderevoli b’riżultat tal-impożizzjonijiet fl-1 ta’ Ġunju 2018 tal-hekk imsejħa dazji tat-"Taqsima 232" addizzjonali fuq l-importazzjonijiet tal-azzar (25 %) u l-aluminju (10 %) mill-UE, fuq raġunijiet allegati ta’ sigurtà nazzjonali. L-UE rreaġġiet minnufih u proporzjonalment għal dawn il-miżuri billi talbet li jsiru konsultazzjonijiet skont il-Qbil dwar is-Soluzzjoni tat-Tilwim tad-WTO, billi implimentat riekwilibriju permezz ta’ tariffi addizzjonali fuq oġġetti magħżula importati mill-Istati Uniti fuq EUR 2,8 miljun f’esportazzjonijiet mill-Istati Uniti; u billi introduċiet miżuri ta’ salvagwardja tagħha stess għad-difiża kontra devjazzjoni tat-traffiku kummerċjali potenzjali u tħares lill-kumpaniji Ewropej minn effetti negattivi indiretti tal-miżuri Amerikani.

Barra minn hekk, it-tnedija f’Mejju 2018 ta’ investigazzjoni separata tad-dimensjoni tas-sigurtà nazzjonali tal-importazzjonijiet Amerikani tal-karozzi u l-partijiet tal-karozzi hija ta’ tħassib serju għall-UE minħabba li kwalunkwe miżuri avversi jista’ jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kummerċ trans-Atlantiku fiż-żewġ direzzjonijiet.

Kien f’dan il-kuntest li l-President Juncker u l-President Trump iltaqgħu fil-25 ta’ Lulju 2018. Id-diskussjonijiet bejniethom irnexxew u l-presidenti laħqu ftehim li jvaraw fażi ġdida fir-relazzjoni kummerċjali bil-ħsieb li l-kummerċ jiġi ffaċilitat u li t-tensjonijiet kummerċjali jiġu deeskalati. Id-dikjarazzjoni konġunta tagħhom tal-25 ta’ Lulju 2018 iddefiniet sett ta’ flussi ta’ ħidma biex dan l-għan jinkiseb. Barra minn hekk, l-UE u l-Istati Uniti qablu li joqogħdu lura milli jieħdu miżuri li jmorru kontra l-ispirtu tal-ftehim tagħhom filwaqt li tkun għaddejja l-ħidma fuq din l-aġenda konġunta.

Ostakli kummerċjali riċenti oħrajn imposti mill-Istati Uniti, barra mill-ambitu tad-dikjarazzjoni konġunta, huma marbutin ma’ żewġ dispożizzjonijiet speċifiċi tal-US Tax Cuts and Jobs Act 2017, jiġifieri l-Base Erosion and Anti-abuse Tax (BEAT), li għandu xi elementi diskriminatorji, u Deduction for Foreign Derived Intangible Income (FDII), li jista’ jikkonfigura sussidju pprojbit. L-UE għandha tħassib li ż-żewġ dispożizzjonijiet jistgħu jħallu impatt negattiv fuq in-negozji Ewropej (b’mod partikolari l-banek u l-assiguraturi) u ressqet dan it-tħassib fil-livell politiku u tekniku mal-kontropartijiet Amerikani.

It-tieni, ċerti diskrepanzi doganali, jiġifieri l-fatt li l-Amministrazzjoni Doganali tal-istati Uniti ma ssegwix il-klassifikazzjoni tad-WTO tal-parquet b’ħafna saffi għall-finijiet doganali, jirriżultaw fl-impożizzjoni ta’ dazju ta’ importazzjoni ta’ 5 % minflok 0 %, jew saħansitra ta’ 8 % meta l-parquet b’ħafna saffi jitqies bħala plywood.

Finalment, ostaklu introdott fl-2018 taħt il-“Formaldehyde Act”, li jistabbilixxi l-istandards tal-emissjonijiet għall-formaldeid għal prodotti tal-injam kompost manifatturati domestikament u importati, ġiet riżolt. Din il-kwistjoni kienet ġiet ikkawżata minn data ta’ konformità li ġiet qabel dik li tħabbret oriġinalment (Ġunju 2018 minflok Diċembru 2018). B’riżultat, xi kumpaniji mill-UE kienu mħassba dwar din l-iskadenza qasira, partikolarment għall-konsenji li diġà kienu fi triqithom lejn l-Istati Uniti. Wara démarches tal-UE quddiem l-amministrazzjoni tal-Istati Uniti (inkluża ittra lill-Aġenzija għall-Protezzjoni tal-Ambjent) u konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati ġie kkonfermat li l-kwistjoni kienet ġiet riżolta minħabba li l-ebda konsenji ma nżammu mid-dwana tal-Istati Uniti.

Il-kwistjoni li ilha għaddejja ta’ dewmien mhux dovut fil-pubblikazzjoni tar-regola finali li tippermetti lil tmien Stati Membri tal-UE (il-Belġju, in-Netherlands, Franza, l-Italja, Spanja, il-Ġermanja, il-Portugall u l-Polonja) jesportaw it-tuffieħ u l-lanġas għall-Istati Uniti għadha ma ġietx solvuta u ħaqqha attenzjoni partikolari. Din l-applikazzjoni ilha pendenti mill-2008 u l-pubblikazzjoni tar-regola finali li tippermetti l-kummerċ ġiet posposta mingħajr raġuni, minkejja n-nuqqas ta’ raġunijiet Sanitarji/Fitosanitarji.

3. L-Indja

Is-sena 2018 kienet ikkaratterizzata mit-tkomplija tax-xejra protezzjonista fl-Indja bil-persistenza, u sa ċertu punt l-amplifikazzjoni, ta’ ostakli għall-importazzjonijiet tal-UE. Dawn jinkludu dazji tal-importazzjoni projbittivi fuq oġġetti f'setturi ewlenin, restrizzjonijiet sanitarji u fitosanitarji (SPS) fuq l-importazzjonijiet agrikoli, u għadd li qed jikber ta’ ostakli tekniċi għall-kummerċ f’bosta forom, inklużi devjazzjonijiet minn standards internazzjonali maqbula. Diffikultajiet oħrajn għall-operaturi mill-UE huma marbutin ma’ rekwiżiti lokali tal-kontenut fl-akkwist pubbliku mill-gvern u n-nuqqas ta’ qafas ta’ protezzjoni għall-investimenti barranin.

F’dan il-kuntest ġew irreġistrati ħames ostakli ġodda għall-kummerċ fl-2018, biex issa b’kollox hemm 25 ostaklu fl-Indja. Filwaqt li wieħed minn dawn l-ostakli diġà ġie riżolt parzjalment fl-2018, l-erba’ ostakli li fadal jikkonċernaw sa EUR 6,5 biljun f’esportazzjonijiet tal-UE.

Mill-ostakli l-ġodda, wieħed jikkonċerna l-proċess ta’ reġistrazzjoni tal-prodotti kożmetiċi, li għandu rekwiżiti ta’ reġistrazzjoni diskriminatorji għall-importazzjonijiet u li jiddevja mill-istandards maqbula internazzjonalment, filwaqt li ieħor huwa marbut ma’ żieda ġdida fit-tariffi tal-importazzjoni fuq id-djamanti llustrati — ir-raba’ żieda bħal din f’sitt snin. Dawn l-ostakli l-ġodda, li għad iridu jkunu s-suġġett ta’ taħditiet estensivi mal-awtoritajiet Indjani, jikkonċernaw valur sostanzjali ta’ esportazzjonijiet tal-UE b’valur sa EUR 6,1 biljun u jistgħu jsiru xkiel serju għall-kummerċ tal-UE mal-Indja.

Barra minn hekk, minbarra dazji u taxxi għoljin li ilhom hemm fl-industrija tal-karozzi, l-Indja tul is-snin introduċiet aktar minn 1 000 standard speċifiċi għall-pajjiż, li għadd li qed jikber minnhom ma jikkorrespondux għal standards maqbula internazzjonalment. Il-kombinazzjoni ta’ dawn il-miżuri jżommu lill-manifatturi Ewropej milli jikkompetu ma’ manifatturi lokali fuq l-istess livell, u jaffettwaw il-flussi kummerċjali li bħalissa jiswa sa EUR 144 miljun — ammont li huwa relattivament baxx f’settur li fih l-esportazzjonijiet mill-UE huma tradizzjonalment għoljin, li juri l-aċċess limitat għas-suq li bħalissa għandhom il-kumpaniji tal-UE f’dan is-settur importanti.

Barra minn hekk, f’April 2018, l-Awtorità għas-Sikurezza u l-Istandards Alimentari tal-Indja (FSSAI) ippubblikat regolament ġdid dwar is-sikurezza u l-istandards alimentari li tinkludi standards ġodda għax-xorb alkoħoliku distillat, l-inbid u l-birra. Minkejja xi elementi pożittivi, dan ir-regolament fih dispożizzjonijiet li jagħmlu ħsara lill-importazzjonijiet tal-UE fl-Indja b’valur sa’ EUR 193 miljun. Bħala eżempju nsibu n-nuqqas ta’ rikonoxximent ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi, speċifikazzjonijiet tekniċi li ma jimxux mal-istandards u l-prassi internazzjonali, jew rekwiżiti ta’ tikkettar eċċessivi.

Mil-lat pożittiv, wieħed mill-ostakli l-ġodda rrapportati fl-2018 rigward iċ-ċertifikati veterinarji obbligatorji mal-importazzjoni tal-oġġetti tal-ġilda diġà ġie parzjalment riżolt u huwa eżaminat fit-taqsima tal-ostakli riżolti ta’ dan ir-rapport.

Minbarra dawn l-ostakli l-ġodda, ta’ min ninnutaw ukoll aktar żviluppi negattivi li jikkonċernaw ostakli eżistenti minħabba li l-Indja kompliet bit-tendenza negattiva tagħha, li bdiet fl-2014, li żżid id-dazji doganali fuq il-prodotti tal-ICT. L-aktar żidiet reċenti fid-dazji ddaħħlu f’Ottubru 2018, u komplew itawlu l-lista ta’ prodotti u jżidu d-dazji applikati tagħhom. Ir-rati miżjuda jaffettwaw l-importazzjonijiet ta’ bosta ta’ bosta prodotti tal-ICT bħal stazzjonijiet bażi, mowbajls, kif ukoll il-komponenti u l-aċċessorji tagħhom, f’livell ta’ madwar EUR 800 miljun. Il-Kummissjoni nediet każ tad-WTO dwar dawn il-miżuri fit-2 ta’ April 2019.

Kif enfasizzat fl-“Istrateġija tal-UE dwar l-Indja”, l-UE tagħti valur lis-sħubija strateġika tagħha mal-Indja u hija konxja mill-potenzjal li għadu mhux sfruttat u l-benefiċċju reċiproku tar-relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali bilaterali. Għaldaqstant hija impenjata bis-sħiħ li taħdem b’mod kostruttiv mal-Indja favur ambjent tan-negozju mtejjeb, aċċess għas-suq imsaħħaħ u ġust, u l-protezzjoni tal-investiment. F’dan il-kuntest, l-UE ħadet azzjonijiet b’konsistenza u se tibqa’ għassa biex tindirizza l-ostakli kemm ġodda kif ukoll dawk li ilhom fl-Indja. L-UE u l-Indja għandhom djalogu kummerċjali bilaterali regolari mmirat li jindirizza l-ostakli kummerċjali fil-Kuntest tas-Sottokummissjoni dwar il-Kummerċ bejn l-UE u l-Indja u l-gruppi ta’ ħidma speċjalizzati tagħha, pereżempju dwar kwistjonijiet SPS u tal-ostakli tekniċi għall-kummerċ. Madankollu, dan huwa proċess gradwali li s-sena l-oħra wassal biss għal riżultati limitati biex jindirizza t-tħassib tal-UE. Id-diffikultajiet li ltaqgħu magħhom l-esportaturi tal-UE u n-nuqqas ta’ progress biex jinstabu s-soluzzjonijiet jidhru li huma marbutin mal-prijorità ekonomika tal-gvern Indjan li l-Indja ssir ċentru tal-manifattura permezz tal-inizjattiva “Make in India”, li għandha l-għan li tattira l-investiment barrani iżda ma tagħtix prijorità lill-ftuħ tal-kummerċ.