Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-kompatibbiltà tal-politika kummerċjali tal-UE mal-Patt Ekoloġiku Ewropew”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2020/C 429/10)

Relatur: John BRYAN

Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja 20.2.2020 Bażi legali Artikolu 32(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni fuq inizjattiva proprja Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent Adottata fis-sezzjoni 8.7.2020 Adottata fil-plenarja 18.9.2020 Sessjoni plenarja Nru 554 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 216/1/3

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-KESE jilqa’ l-Patt Ekoloġiku Ewropew, b’mod partikolari l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-Istrateġija għall-Bijodiversità, li huma ambizzjużi, se jkollhom impatt kbir fuq is-settur agrikolu u dak agroalimentari tal-UE, u se jaqdu rwol ċentrali fil-ftehimiet kummerċjali futuri.

1.2. Il-KESE huwa tal-fehma li l-UE trid tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19 bl-implimentazzjoni urġenti tal-Pjan Ewropew ta’ Rkupru, sabiex l-ekonomija tal-UE terġa’ tqum fuq saqajha u terġa’ tibda topera b’mod sħiħ, kemm jista’ jkun malajr filwaqt li jitqiesu r-riskji għas-saħħa u għall-ambjent. Il-Patt Ekoloġiku għandu jkun parti integrali mill-irkupru.

1.3. Peress li l-ekonomija dinjija qed tiffaċċja sfida ta’ reċessjoni bla preċedent minħabba l-kriżi tal-COVID-19, il-kummerċ ġust u b’kundizzjonijiet ekwi bbażati fuq ir-regoli kien aktar importanti minn qatt qabel biex jiġi xprunat l-irkupru ekonomiku. Suq uniku tal-UE miftuħ u li jiffunzjona sew u l-kummerċ internazzjonali huma essenzjali. Il-KESE huwa tal-fehma li l-UE ma tistax tħalli l-politika kummerċjali tagħha taqa’ f’pożizzjoni ta’ difiża.

1.4. Tagħlimiet fundamentali li l-UE trid tikseb mill-kriżi tal-COVID-19 jinkludu: 1) L-importanza kritika tal-kunċett ta’ “saħħa waħda”, tas-sigurtà tal-ikel u s-sovranità tal-ikel għall-Ewropa; 2) Il-ħtieġa ta’ PAK b’saħħitha u katina ta’ provvista sostenibbli u reżiljenti għall-ikel u prodotti essenzjali relatati mas-saħħa; 3) Il-ħtieġa li l-UE jkollha baġit tar-riżorsi proprji ffinanzjat sew u b’saħħtu biex tiġi indirizzata l-kriżi; 4) L-importanza tal-kummerċ u l-protezzjoni tas-Suq Uniku tal-UE biex tiġi prevenuta r-rinazzjonalizzazzjoni u r-ripetizzjoni ta’ żviluppi bħall-Brexit.

1.5. Il-KESE jappella li l-impatt tal-Patt Ekoloġiku, l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità għall-ftehimiet kummerċjali tal-UE, is-settur agrikolu u dak agroalimentari jridu jiġu vvalutati bis-sħiħ b’valutazzjoni tal-impatt dettaljata.

1.6. Huwa rikonoxxut sew li l-kummerċ fl-agrikoltura jaqdi rwol ewlieni fil-ksib tal-biċċa l-kbira tal-SDGs, jekk mhux kollha, u li d-WTO għandha rwol importanti x’taqdi fil-kisba tal-SDGs, u li dan ikun ferm aktar diffiċli mingħajr mekkaniżmu effettiv ta’ kummerċ multilaterali.

1.7. Il-KESE jipproponi li l-ftehimiet kummerċjali futuri kollha tal-UE jinkorporaw l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku bħala standards globali dwar is-sostenibbiltà, filwaqt li jirrikonoxxi li l-inkorporazzjoni u l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) u standards ogħla fil-Ftehimiet kummerċjali multilaterali huma sfida enormi. Aktar progress fir-rigward tal-SDGs u l-istandards ambjentali u soċjali essenzjali jidhru possibbli fi ftehimiet kummerċjali bilaterali fuq perjodu ta’ żmien qasir.

1.8. L-UE trid tiggarantixxi li l-ftehimiet kummerċjali ma jesternalizzawx il-problema u jżidu d-deforestazzjoni f’pajjiżi oħra.

1.9. Il-KESE jqis essenzjali li l-vijabbiltà u l-kompetittività tas-settur agrikolu u dak agroalimentari tal-UE ma jkunux imnaqqra mill-impożizzjoni ta’ spejjeż u standards ogħla permezz tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku, li l-kompetituri mhumiex disposti jadottaw u jimplimentaw.

1.10. Il-KESE jemmen li jeħtieġ li jkun hemm aktar koerenza u koordinazzjoni fil-politiki kollha tal-UE u bejniethom bħall-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku, il-PAK, il-politika kummerċjali u l-politika soċjali.

1.11. Il-biedja, f’konformità mal-mudell tal-azjenda agrikola tal-familja tal-UE, għandha rwol vitali fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku u huwa essenzjali li jkun hemm baġit tal-PAK adegwat biex jiġu koperti d-domandi addizzjonali fuq il-bdiewa.

1.12. Fir-rigward ta’ konverżjoni ta’ art għal produzzjoni organika, irid jiġi vvalutat l-impatt tat-tnaqqis konsegwenti fil-produzzjoni. Ir-riċerka trid tiġi intensifikata biex tiddefinixxi aħjar dak li huwa“organiku” u tivvaluta l-kontribut nett reali tal-biedja organika għas-sostenibbiltà globali, inkluża l-bijodiversità.

1.13. Il-ftehimiet kummerċjali kollha tal-UE jridu jirrispettaw id-dispożizzjonijiet tal-UE dwar l-SPS u jaderixxu mal-prinċipju ta’ prekawzjoni.

2. Kuntest

Il-Patt Ekoloġiku Ewropew

2.1. Il-Patt Ekoloġiku Ewropew ( 1 ) huwa komunikazzjoni u impenn ambizzjużi biex jiġu indirizzati l-isfidi klimatiċi u ambjentali.

2.2. Il-Patt Ekoloġiku huwa strateġija ġdida ta’ tkabbir li għandha l-għan li tittrasforma l-UE f’soċjetà ġusta u għanja, b’ekonomija moderna, effiċjenti fl-użu tar-riżorsi u kompetittiva fejn ma jkunx hemm emissjonijiet netti ta’ gassijiet serra sal-2050 u fejn it-tkabbir ekonomiku jkun diżakkoppjat mill-użu tar-riżorsi.

2.3. Il-Patt Ekoloġiku għandu l-għan li jipproteġi, jippreserva u jsaħħaħ il-kapital naturali tal-UE, u jipproteġi s-saħħa u l-benesseri taċ-ċittadini mir-riskji u l-impatti relatati mal-ambjent. Din it-tranżizzjoni trid tkun ġusta u inklużiva. Din għandha tpoġġi lin-nies fl-ewwel post u tagħti attenzjoni lir-reġjuni, lill-industriji u lill-ħaddiema.

2.4. Il-Kummissjoni tal-UE qalet li l-Patt Ekoloġiku huwa parti integrali mill-istrateġija tal-Kummissjoni dwar il-politika kummerċjali biex jiġu implimentati l-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti u l-SDGs ( 2 )

2.5. L-objettivi ewlenin stabbiliti fil-Patt Ekoloġiku Ewropew huma murija fil-figura ( 3 ) hawn taħt:

L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-Istrateġija għall-Bijodiversità

2.8. Xi wħud mill-objettivi ewlenin tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità jinkludu: — It-tnaqqis fl-użu tal-pestiċidi kimiċi b’50 % sal-2030; — It-tnaqqis fit-telf tan-nutrijenti b’50 % u l-użu tal-fertilizzanti b’20 % sal-2030; — It-tnaqqis fil-bejgħ tal-antimikrobiċi għal annimali tar-razzett b’50 % sal-2030; — Ir-reviżjoni u t-titjib tal-leġislazzjoni dwar il-benesseri tal-annimali abbażi ta’ evidenza xjentifika; — Iż-żieda fil-biedja organika għal 25 % tal-erja tal-art tal-UE sal-2030; — Il-kjarifika tar-regoli tal-kompetizzjoni għal inizjattivi kollettivi biex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-bdiewa fil-katina ta’ provvista; — L-iżvilupp ta’ mudell ibbażat fuq l-ekoloġija li jippremja lill-bdiewa għas-sekwestru tal-karbonju permezz tal-PAK jew tas-suq; — It-tħawwil ta’ 3 biljun siġra sal-2030; — It-treġġigħ lura tat-tnaqqis fid-dakkara; — Ir-restawr ta’ 25 000 km ta’ xmajjar tal-UE għal stat ta’ ilma ġieri; — Il-protezzjoni ta’ 30 % tal-erji tal-art u l-baħar tal-UE; — L-istimolu tal-konsum sostenibbli tal-ikel u l-promozzjoni ta’ ikel tajjeb għas-saħħa affordabbli għal kulħadd.

2.9. Fil-qosor, l-istrateġiji għandhom l-għan li jiżguraw ikel affordabbli u sostenibbli għall-Ewropej, jindirizzaw it-tibdil fil-klima, jipproteġu l-ambjent u jippreservaw il-bijodiversità.

Il-politika kummerċjali tal-UE

2.11. Fl-ittra ta’ missjoni tal-President tal-Kummissjoni lill-Kummissarju għall-Kummerċ Phil Hogan f’Diċembru 2019, kundizzjonijiet ekwi għal kulħadd huwa l-messaġġ ewlieni dwar il-politika kummerċjali tal-UE u l-post tal-Ewropa fil-qalba tas-sistema multilaterali bbażata fuq ir-regoli ( 7 ) . Il-President jistabbilixxi li l-Kummissarju għall-Kummerċ se jiżgura t-twettiq tal-SDGs, u jirrikjedi li kull ftehim kummerċjali ġdid ikollu kapitolu ddedikat għall-iżvilupp sostenibbli.

2.12. L-UE tenfasizza li se tappoġġja t-tranżizzjoni globali għal sistemi agroalimentari sostenibbli, f’konformità mal-objettivi tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-SDGs. Permezz tal-politiki esterni tagħha, inkluża l-politika kummerċjali, l-UE se ssegwi l-iżvilupp ta’ Alleanzi Ekoloġiċi għal sistemi sostenibbli tal-ikel mal-imsieħba kollha tagħha f’forums bilaterali, reġjonali u multilaterali. Se tiżgura implimentazzjoni sħiħa u infurzar tad-dispożizzjonijiet kummerċjali u ta’ żvilupp sostenibbli fil-ftehimiet kummerċjali kollha, inkluż permezz tal-Uffiċjal Kap tal-Infurzar għall-Kummerċ tal-UE.

3. Oqsma ewlenin ta’ diskussjoni

L-importanza u l-valur tal-kummerċ

3.1. L-UE hija l-akbar ekonomija fid-dinja, b’PDG per capita ta’ EUR 25 000 għall-450 miljun konsumatur tagħha ( 8 ) . Hija l-akbar blokk kummerċjali dinji. L-UE hija l-aqwa msieħeb kummerjali għal 80 pajjiż.

3.2. Il-kummerċ u l-investiment huma ta’ importanza fundamentali għall-UE. Il-Komunikazzjoni dwar “Kummerċ għal Kulħadd” enfasizzat li aktar minn 36 miljun impjieg tal-UE, wieħed minn sebgħa, jiddependu mill-esportazzjonijiet barra mill-UE u li 90 % tat-tkabbir ekonomiku globali matul il-15-il sena li ġejjin huwa mistenni li jseħħ barra mill-Ewropa.

3.3. Kummerċ intern u estern li jopera fis-Suq Uniku tal-UE u skont politika libera, ġusta u bbażata fuq ir-regoli dwar is-suq dinji huwa ta’ importanza kritika għall-UE u l-450 miljun ċittadin tagħha ( 9 ) . Il-kummerċ tal-UE fl-oġġetti mal-bqija tad-dinja kellu valur ta’ EUR 3 936 biljun fl-2018.

3.4. L-istatistika dwar il-kummerċ agroalimentari tal-UE ( 10 ) wriet li l-2019 kienet sena rekord. Il-valur tal-esportazzjoni ta’ prodotti agroalimentari ammonta għal total ta’ EUR 151,2 biljun, filwaqt li l-importazzjonijiet ammontaw għal EUR 119,3 biljun, li wasslu għal valur globali ta’ kummerċ ta’ EUR 270,5 biljun għal dik is-sena. Is-surplus fil-kummerċ kiber b’EUR 10,9 biljun mill-2018 ’il hawn u laħaq ċifra rekord ta’ EUR 31,9 biljun. L-industrija tal-ipproċessar tal-ikel taqdi rwol vitali fil-kummerċ u l-esportazzjonijiet.

3.5. Il-KESE preċedentement enfasizza l-importanza tal-kummerċ agrikolu għall-iżvilupp futur tal-agrikoltura u tal-ekonomija agrikola fl-UE, fil-kuntest tas-sigurtà globali tal-ikel ( 11 )

3.6. Il-KESE adotta Opinjoni dwar Ir-rwol tal-agrikoltura fin-negozjati kummerċjali bilaterali u reġjonali fid-dawl tal-laqgħa ministerjali tad-WTO f’Nairobi ( 12 ) . L-Opinjoni targumenta li d-WTO għadha forum vijabbli u effettiv għal negozjati kummerċjali, b’mod partikolari fl-agrikoltura.

3.7. Il-falliment min-naħa tad-WTO li tmexxi ’l quddiem il-kummerċ multilaterali u l-kriżi fil-mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim joħloq theddid serju għall-multilateraliżmu u l-kummerċ ibbażat fuq ir-regoli.

3.8. Madankollu, dan m’għandux inaqqas ir-rwol ta’ WTO li tiffunzjona tajjeb fil-kuntest tal-kummerċ globali u l-importanza ta’ sistema multilaterali bbażata fuq ir-regoli, promossa mill-UE.

3.9. Fl-Opinjoni dwar “Ir-Riforma tad-WTO biex tadatta għal żviluppi fil-kummerċ dinji”, il-KESE huwa konvint li mhux biss jeħtieġ jiġu implimentanti riformi urġenti mill-iktar fis possibbli, b’mod partikolari għall-funzjonament tal-Korp tal-Appell tal-Korp għas-Soluzzjoni tat-Tilwim (DSB), iżda wkoll li l-membri tad-WTO għandhom jimpenjaw ruħhom aktar għal tibdil ambizzjuż u sistemiku. Dawn il-proposti appoġġjati mill-KESE jkopru prinċipalment tliet oqsma: l-istandards tax-xogħol u xogħol deċenti, l-objettivi tat-tibdil fil-klima u l-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU sal-2030 ( 13 )

3.10. Il-KESE huwa tal-fehma li l-UE ma tistax tħalli l-politika kummerċjali tagħha taqa’ f’pożizzjoni ta’ difiża. Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19 u l-isforz għal irkupru ekonomiku fl-UE u d-dinja kollha, l-importanza u l-valur tal-kummerċ huma aktar essenzjali minn qatt qabel.

3.11. Il-KESE jemmen li l-UE trid tadotta approċċ ambizzjuż għall-ixprunar u l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku permezz tal-Patt Ekoloġiku u l-Pjan Ewropew ta’ Rkupru.

3.12. Il-Patt Ekoloġiku jrid jibbilanċja b’suċċess iż-żamma ta’ kummerċ b’saħħtu mal-protezzjoni tal-impjiegi u l-ambjent filwaqt li jżomm ukoll il-kompetittività Ewropea. Bl-istess mod, l-istrateġija ma tistax tirriżulta f’vantaġġ kompetittiv għal importazzjonijiet mhux tal-UE fis-suq tal-UE, inklużi prodotti organiċi li mhumiex tal-UE li se jiġu importati fl-UE, li jridu jkunu prodotti skont l-istess regolamenti tal-UE li japplikaw għall-produtturi tal-UE ( 14 ) . Jeħtieġ li tiġi introdotta sistema tal-UE ta’ traċċabbiltà u ta’ ċertifikazzjoni tal-kwalità organika u li l-prodotti magħmula fl-UE jkunu ttikkettati b’mod separat, f’daqs li jinqara, bħala “organiċi tal-UE” u dawk prodotti internazzjonalment bħala “organiċi mhux tal-UE”. Sistema ta’ akkreditazzjoni indipendenti u dinamika fil-livell tal-UE, attwalment imwettqa minn korp nazzjonali uniku ta’ akkreditazzjoni li jaġixxi taħt l-awtorità pubblika, tkun meħtieġa wkoll biex tindirizza b’mod speċifiku kwistjonijiet rigward l-akkreditazzjoni tal-korpi ta’ kontroll u l-prevenzjoni tal-frodi organika min-naħa tal-operaturi f’dan is-settur.

3.13. Il-funzjonament effettiv u tajjeb tas-suq uniku tal-UE huwa ta’ importanza kbira. Il-KESE huwa ta’ fehma qawwija li ma jrid ikun hemm l-ebda rinazzjonalizzazzjoni tas-swieq tal-UE.

3.14. Il-KESE jirrikonoxxi l-importanza u l-valur ta’ kummerċ ibbażat fuq ir-regoli li jopera fuq kundizzjonijiet ekwi u l-kontribut kbir li dan jagħmel għall-irkupru ekonomiku wara l-COVID-19.

Il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli

3.15. L-iżvilupp sostenibbli jfisser l-issodisfar tal-ħtiġijiet tal-preżent filwaqt li jiġi żgurat li l-ġenerazzjonijiet futuri jistgħu jissodisfaw il-ħtiġijiet tagħhom stess. L-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti tistabbilixxi 17-il SDG ewlieni u 169 mira.

3.16. L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità jmorru ferm lil hinn mill-SDGs u jistabbilixxu sett ta’ kriterji totalment ġdid bl-objettiv li jinħoloq “standard globali ġdid dwar is-sostenibbilta”.

3.17. Id-dritt tal-Unjoni jirrikjedi li l-politiki rilevanti kollha tal-UE, inklużi l-politika kummerċjali u l-politika tal-kompetizzjoni, jippromovu l-iżvilupp sostenibbli. Il-politika kummerċjali tal-UE għandha l-għan li tiżgura li l-iżvilupp ekonomiku jimxi id f’id: mal-ġustizzja soċjali; mar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; mal-istandards tax-xogħol għoljin; u mal-istandards ambjentali għoljin filwaqt li tħares id-dispożizzjonijiet fitosanitarji u taderixxi mal-prinċipju ta’ prekawzjoni.

3.18. Il-KESE pproduċa diversi Opinjonijiet tul is-snin dwar diversi aspetti tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli inklużi Opinjonijiet dwar il-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli fi Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles tal-UE ( 15 ) u r-rwol ewlieni tal-kummerċ u l-investiment għall-ilħuq u l-implimentazzjoni tal-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli (SDGs) ( 16 )

3.19. Fl-Opinjoni msemmija l-ewwel, il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni tkun aktar ambizzjuża fir-rigward tat-tisħiħ tal-infurzabbiltà effettiva tal-impenji fil-kapitoli tal-kummerċ u ta’ żvilupp sostenibbli (TSD) u jenfasizza l-approċċ ristrettiv għat-TSD f’dak li jirrigwarda l-interessi tal-konsumatur. Jenfasizza wkoll il-kwistjonijiet tal-finanzjament u r-riżorsi fit-tħaddim tad-DAGs (Gruppi Konsultattivi Domestiċi) u l-użu ta’ sanzjonijiet.

3.20. Fl-Opinjoni msemmija l-aħħar, il-KESE jemmen li l-SDGs, flimkien mal-Ftehim ta’ Pariġi, se jibdlu b’mod fundamentali l-aġenda tal-kummerċ globali, b’mod speċjali l-kummerċ fil-prodotti industrijali u l-agrikoltura. Madankollu, il-KESE jirrimarka li l-SDGs mhumiex legalment vinkolanti u li m’hemm l-ebda mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim. L-Opinjoni tenfasizza r-rwol tal-imġiba responsabbli fin-negozju biex tgħin fil-ksib tal-SDGs u tenfasizza li l-impatt tas-settur privat se jkun kruċjali. Barra minn hekk, issir talba għal valutazzjoni sħiħa tal-impatt fuq l-effetti probabbli li l-implimentazzjoni tal-SDGs u tal-Ftehim ta’ Pariġi se jkollha fuq il-politika kummerċjali u tal-kompetizzjoni tal-UE, inkluża l-agrikoltura.

3.21. Huwa rikonoxxut sew li l-kummerċ fl-agrikoltura għandu jaqdi rwol ewlieni fil-ksib tal-biċċa l-kbira tal-SDGs, jekk mhux kollha, u li d-WTO għandha rwol importanti biex jinkiseb dan, u li dan ikun ferm aktar diffiċli mingħajr mekkaniżmu effettiv ta’ kummerċ multilaterali ( 17 )

3.22. Iqumu mistoqsijiet importanti ħafna fir-rigward tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku, il-politika kummerċjali tal-UE u l-iżvilupp sostenibbli inkluż: Kemm huwa realistiku li l-UE tista’ tistabbilixxi u timplimenta sett ġdid ta’ standards ogħla li jmorru lil hinn mil-livelli tal-SDGs? L-UE tista’ twassal lill-imsieħba kummerċjali tagħha biex japprovaw l-implimentazzjoni tat-TSDs? L-UE tista’ tieħu pass ieħor u tikkonvinċi lill-imsieħba kummerċjali jew anke lill-Istati Membri tal-UE biex jaċċettaw livell ogħla ta’ żvilupp sostenibbli permezz tal-Patt Ekoloġiku? L-UE kemm se timbotta l-SDGs u/jew l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità f’negozjati kummerċjali futuri? Xi spejjeż se jimponi l-Patt Ekoloġiku fuq il-bdiewa Ewropej u s-settur agrikolu? X’impatt se jkollu fuq il-kompetittività kummerċjali tal-UE?

3.23. Il-KESE huwa tal-fehma li l-UE għandha timplimenta leġislazzjoni li timponi d-diliġenza dovuta fuq il-kumpaniji tul il-ktajjen tal-provvista tagħhom biex tidentifika, tipprevjeni u timmitiga r-riskji ambjentali u soċjali, kif ukoll il-ksur tad-drittijiet tal-bniedem.

L-infurzar

3.24. L-UE jeħtieġ li ssaħħaħ il-fokus tagħha fuq l-infurzar u l-implimentazzjoni tal-SDGs u l-istandards fl-FTAs. Monitoraġġ, implimentazzjoni u infurzar adatti u b’saħħithom tal-aspetti kollha tal-ftehimiet kummerċjali hekk kif isiru aktar dettaljati u inklużivi huma importanti ħafna, u b’mod partikolari hekk kif jestendu fl-oqsma ta’ żvilupp sostenibbli, ekonomiċi u intanġibbli bħall-ambjent u t-tibdil fil-klima. Biex jiġu mmonitorjati kwistjonijiet ewlenin bħad-deforestazzjoni għandha tintuża l-aktar teknoloġija reċenti bħal dik disponibbli għaċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) ( 18 )

3.25. Il-proċeduri ta’ monitoraġġ u infurzar jeħtieġ li jkunu ċari, rapidi, effiċjenti u finanzjarjament trasparenti; l-ispejjeż iridu jkunu kondiviżi b’mod ġust, filwaqt li jitqies x’inhu affordabbli għall-bdiewa ż-żgħar.

It-trasport u l-enerġija

3.26. 2 (u huwa previst li jilħaq 40 % tal-emissjonijiet totali sal-2030 Il-Patt Ekoloġiku jeħtieġ jenfasizza aktar fuq il-politika tat-trasport u l-enerġija. It-trasport jammonta għal 24 % tal-emissjonijiet globali tas-CO(u huwa previst li jilħaq 40 % tal-emissjonijiet totali sal-2030 ( 19 ) ). L-użu aktar wiesa’ tal-enerġija se jiġi wkoll skrutinizzat b’mod intensiv u l-ħtieġa għal aktar inċentivi għall-enerġija rinnovabbli.

L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku

3.27. L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku jeħtieġ li jappoġġjaw b’mod qawwi s-sostenibbiltà ekonomika tal-bdiewa Ewropej u s-settur agrikolu, u jtejbu l-funzjonament tas-swieq filwaqt li jikkontribwixxu għal settur agroalimentari aktar sostenibbli mil-lat ekonomiku, ambjentali u soċjali. Dan huwa konformi mal-viżjoni tal-KESE għall-“ekonomija sostenibbli li neħtieġu” ( 20 )

3.28. L-Opinjoni tal-KESE dwar politika komprensiva dwar l-ikel fl-UE ( 21 ) tappella għal politika aktar sostenibbli dwar l-ikel bil-għan li jiġu pprovduti dieti tajbin għas-saħħa minn sistemi sostenibbli tal-ikel, l-irbit tal-agrikoltura ma’ servizzi tan-nutrizzjoni u tal-ekosistema, u katini ta’ provvista li jissalvagwardjaw is-saħħa pubblika għas-sezzjonijiet kollha tas-soċjetà Ewropea.

3.29. L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” tirrifletti ħafna mill-ideat li jinsabu f’dawn l-Opinjonijiet u l-KESE kkontribwixxa għall-ħolqien tal-momentum għal dan.

3.30. Fir-rigward tal-proposta speċifika tat-tnaqqis fl-użu tal-pestiċidi, il-bdiewa jeħtieġ li jkunu jistgħu jissostitwixxu dawn il-prodotti b’alternattivi sikuri u sostenibbli li jipproteġu l-produzzjoni agrikola u kwalunkwe theddida għas-sigurtà tal-ikel. Ir-riċerka u l-innovazzjoni bbażati fuq xjenza soda huma ta’ importanza ewlenija għall-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet għall-ġestjoni ta’ pesti alternattivi u sostenibbli.

3.31. It-tnaqqis fl-użu tal-fertilizzanti jrid jiġi bbażat fuq xjenza soda rigward il-pjani ta’ ġestjoni tan-nutrijenti, l-ittestjar tal-ħamrija, l-issodisfar tal-ħtiġijiet nutrittivi tal-għelejjel, l-applikazzjoni ta’ preċiżjoni u ż-żamma tal-bilanċ tan-nutrijenti fil-ħamrija.

3.32. It-tnaqqis fl-użu tal-antimikrobiċi huwa ta’ importanza kritika f’termini ta’ saħħa u sigurtà tal-bniedem (approċċ “saħħa waħda” ( 22 ) ).

3.33. It-titjib fis-saħħa u fil-benesseri tal-annimali huwa objettiv importanti u mixtieq, iżda sfortunatament mhux dejjem jiġi ppremjat fis-suq u l-ispejjeż involuti mhux dejjem jiġu rkuprati. Il-PAK għandha politika b’saħħitha ħafna li tiggarantixxi li l-annimali Ewropew jiġu mrobbija f’konformità mal-ogħla standards f’dawk li huma standards ta’ traċċabbiltà, saħħa u benesseri tal-annimali u ambjentali fid-dinja. F’termini ta’ kummerċ internazzjonali, ir-reċiproċità fir-rigward tal-istandards tal-benesseri tal-annimali għandha tkun waħda mir-rekwiżiti ewlenin fi ftehimiet kummerċjali ma’ pajjiżi terzi.

3.34. Fil-kuntest tal-miri ta’ tnaqqis stabbiliti fl-istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” għall-antimikrobiċi, il-pestiċidi u l-fertilizzanti, għandu jiġi kkunsidrat, bl-użu tal-valutazzjoni komparattiva, tal-progress li diġà sar f’ħafna Stati Membri f’dawn l-aħħar snin.

3.35. Fir-rigward tal-konverżjoni ta’ aktar art għal produzzjoni organika, irid jiġi vvalutat l-impatt tat-tnaqqis konsegwenti fil-produzzjoni. Ir-riċerka trid tiġi intensifikata biex tiddefinixxi aħjar dak li huwa“organiku” u tivvaluta l-kontribut nett reali tal-“organiku” għas-sostenibbiltà globali. Barra minn hekk, l-ispejjeż tal-produzzjoni jistgħu jkunu ogħla għall-biedja organika, li għal darb’oħra jista’ ma jkunx rifless fil-livell tal-bejgħ bl-imnut. B’riżultat ta’ dan, hemm il-possibbiltà li l-biedja organika, li tinvolvi spejjeż ogħla, ma tkunx sostenibbli. L-UE trid tivvaluta wkoll l-impatt tas-suq f’termini ta’ primjum/vijabbiltà tal-prezzijiet ta’ żieda b’erba’ darbiet aktar tal-produzzjoni organika.

Il-PAK u l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku

3.36. Il-proċess ta’ riforma tal-PAK attwali beda fl-2018, permezz tat-tressiq ta’ proposti leġislattivi f’Ġunju 2018 ( 23 ) . Il-PAK il-ġdida tiddeskrivi ambizzjonijiet ogħla, b’mod partikolari fir-rigward tal-ambjent u t-tibdil fil-klima.

3.37. Il-proposti tal-PAK il-ġdida stabbilixxew l-objettivi speċifiċi li ġejjin: — L-appoġġ għall-introjtu u r-reżiljenza tal-azjendi agrikoli vijabbli fit-territorju kollu tal-UE biex tissaħħaħ is-sigurtà tal-ikel; — It-tisħiħ tal-orjentazzjoni lejn is-suq u ż-żieda fil-kompetittività inkluż permezz ta’ aktar enfasi fuq ir-riċerka, it-teknoloġija u d-diġitalizzazzjoni; — It-titjib tal-pożizzjoni tal-bdiewa fil-katina tal-valur; — L-għoti ta’ kontribut lill-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima, kif ukoll lill-enerġija sostenibbli; — It-trawwim tal-iżvilupp sostenibbli u l-ġestjoni effiċjenti tar-riżorsi naturali bħall-ilma, il-ħamrija u l-arja; — Kontribut għall-protezzjoni tal-bijodiversità, it-tisħiħ tas-servizzi tal-ekosistema u l-preservazzjoni tal-ħabitats u l-pajsaġġi; — L-attraenza għall-bdiewa żgħażagħ u l-iffaċilitar tal-iżvilupp tan-negozju fiż-żoni rurali; — Il-promozzjoni tal-impjieg, it-tkabbir, l-inklużjoni soċjali u l-iżvilupp lokali fiż-żoni rurali, inklużi l-bijoekonomija u l-forestrija sostenibbli; — It-titjib tar-rispons tal-agrikoltura tal-UE għad-domandi tas-soċjetà għall-ikel u għas-saħħa, inklużi ikel sikur, nutrittiv u sostenibbli, kif ukoll il-benesseri tal-annimali.

3.38. Huwa rekwiżit speċifiku skont il-PAK il-ġdida li l-pagamenti diretti jkunu soġġetti għal rekwiżiti ambjentali u klimatiċi msaħħa. L-Istati Membri se jkollhom joffru ekoskemi biex jappoġġjaw lill-bdiewa meta jmorru lil hinn mir-rekwiżiti obbligatorji.

3.39. Il-proposti tal-PAK il-ġdida jispeċifikaw li tal-anqas 30 % ta’ kull allokazzjoni nazzjonali għall-iżvilupp rurali se jkun iddedikat għall-miżuri ambjentali u klimatiċi. Huwa mistenni li 40 % tal-baġit globali tal-PAK jikkontribwixxi għall-azzjoni klimatika ( 24 )

3.40. Skont il-PAK, l-Istati Membri huma meħtieġa jipproduċu Pjani Strateġiċi li jistabbilixxu kif se jwettqu l-objettivi speċifiċi tal-PAK. L-Istati Membri se jistabbilixxu miri għal dak li jridu jiksbu fil-perjodu ta’ programmazzjoni bl-użu ta’ indikaturi tar-riżultati definiti b’mod komuni.

3.41. Matul dawn l-aħħar sentejn, l-istituzzjonijiet tal-UE diġà għamlu progress konsiderevoli fl-avvanz tal-proposti tal-PAK u huwa importanti ħafna li l-proposti tal-Patt Ekoloġiku ma jreġġgħux lura dan il-progress. L-allinjament tal-pjani strateġiċi tal-PAK mal-Patt Ekoloġiku tal-UE se jkun diffiċli iżda jrid jiġi akkomodat.

Direzzjoni tas-suq tal-UE u prezz ġust

3.42. L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-Istrateġija għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku jistabbilixxu b’mod ċar ħafna li l-bidwi medju tal-UE jaqla’ madwar nofs dak li jaqla’ ħaddiem medju fl-ekonomija inġenerali.

3.43. Biex ikollhom introjtu sostenibbli, huwa importanti li l-bdiewa Ewropej jirċievu prezz ġust għall-ikel mis-suq, li jkun iżjed mill-ispejjeż tal-produzzjoni. L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” trid tipprovdi direzzjoni lis-suq, billi tafferma l-idea li standards għoljin tal-produzzjoni tal-ikel ta’ bdiewa Ewropej huma importanti u jridu jiġu kkumpensati. L-istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” trid twettaq dan permezz ta’ inizjattivi għall-projbizzjoni ta’ prattiki kummerċjali inġusti ( 25 ) , l-evitar ta’ bejgħ taħt il-livell tal-prezz tas-suq u l-iżgurar li l-prezz tas-suq jitqassam b’mod ġust tul il-katina ta’ provvista.

Baġit

3.44. Il-proposti dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP), inkluż it-tnaqqis tal-baġit tal-PAK b’9 % f’termini reali, mhumiex kompatibbli mal-ambizzjonijiet tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku.

3.45. Biex jitwettqu l-objettivi tal-istrateġiji ma jrid ikun hemm l-ebda tnaqqis fil-baġit tal-PAK. Il-baġit jeħtieġ li jiżdied biex iqis id-domandi addizzjonali li jsiru fuq il-bdiewa u biex titqies l-inflazzjoni, jiġu protetti pagamenti bażiċi tal-bdiewa u l-iskemi tal-azjendi agrikoli fil-Programm tal-Iżvilupp Rurali.

3.46. Kwalunkwe tnaqqis fil-produzzjoni u l-introjtu għall-bdiewa miksub mit-twettiq ta’ din l-istrateġija jrid jiġi kkumpensat.

3.47. Il-KESE jtenni l-appoġġ tiegħu li l-baġit tal-UE għandu jiżdied biex jipprovdi finanzjament adatt għall-PAK u għall-objettivi u l-isfidi tal-politika ġodda li ġew identifikati ( 26 )

Bażi xjentifika

3.48. L-azzjoni klimatika trid tkun ibbażata fuq kejl preċiż tal-attività fil-livell tal-azjenda agrikola. Fil-preżent, il-mod kif il-metan huwa mkejjel ma jirriflettix ix-xjenza aġġornata ( 27 ) u l-bdiewa mhumiex qed jirċievu kreditu għall-karbonju sekwestrat fil-bwar u r-ringieli ta’ sġajriet tagħhom. Dawn il-kwistjonijiet iridu jiġu indirizzati fl-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u fl-Istrateġija għall-Bijodiversità, biex ikun żgurat li l-emissjonijiet kollha emessi u sekwestrati mis-settur jiġu mkejla b’mod ġust u preċiż.

Tranżizzjoni ġusta

3.49. Tranżizzjoni ġusta għal kulħadd hija ta’ importanza fundamentali taħt il-politika ekoloġika l-ġdida. L-ispejjeż għall-implimentazzjoni ta’ politika ġdida jridu jiġġarrbu minn kulħadd, mill-bdiewa u l-proċessuri għall-bejjiegħa bl-imnut u l-konsumaturi. Jeħtieġ li nistabbilixxu l-kunċett “ħadd ma jitħalla jibqa’ lura” ( 28 ) u nipproteġu lil dawk l-aktar vulnerabbli minn konsengwenzi mhux intenzjonati tal-politika l-ġdida.

L-iżgurar tal-ekwivalenza tal-istandards

3.50. Il-Ftehim SPS tad-WTO tal-1995 ikopri l-applikazzjoni tar-regolamenti dwar is-sikurezza tal-ikel u s-saħħa tal-annimali u tal-pjanti. L-Artikolu 5(7) ikopri l-Prinċipju ta’ Prekawzjoni, li issa huwa minqux fit-Trattat ta’ Lisbona. Kwalunkwe tentattiv biex dan jiġi mmodifikat barra mil-livell multilaterali jista’ jkollu implikazzjonijiet profondi għall-ordni tal-kummerċ dinji u l-kredibbiltà futura tal-Ftehim innifsu ( 29 )

3.51. L-UE trid tinsisti fuq standards soċjali, ambjentali, tal-benesseri tal-annimali u fitosanitarji ekwivalenti ħafna aktar b’saħħtihom minn pajjiżi terzi li qed jesportaw fl-UE li jkunu simili għal dawk li jitolbu mill-bdiewa Ewropej. Ma jistgħux jintużaw importazzjonijiet inferjuri fl-UE biex jiġu spostati prodotti Ewropej ta’ standard għoli, prodotti skont rekwiżiti aktar stretti tal-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u l-Istrateġija għall-Bijodiversità. Bl-istess mod, l-Ewropa ma tistax testernalizza l-ambizzjoni tagħha dwar il-kisba ta’ miri tat-tibdil fil-klima permezz tar-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju.

3.52. L-UE trid tevita wkoll kull tentazzjoni li tagħmel konċessjonijiet kbar fl-agrikoltura li jimminaw il-produzzjoni domestika. L-UE trid telimina wkoll l-applikazzjoni ta’ standards doppji, fl-agrikoltura, b’mod partikolari b’rabta mal-Ftehimiet dwar l-SPS u l-OTK, fil-pajjiżi msieħba.

Xogħol

3.53. Ir-riċerka turi li l-FTAs huma strument adatt biex tittejjeb is-sitwazzjoni tax-xogħol f’pajjiżi msieħba ( 30 ) . L-ILO, fi studju dwar id-dispożizzjonijiet tax-xogħol f’76 minn aktar minn 260 FTA fl-2016, ikkonkludiet li l-kombinazzjoni ta’ kooperazzjoni teknika, mekkaniżmi ta’ verifika u parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili kkontribwiet għat-titjib fis-sitwazzjoni tad-drittijiet tax-xogħol f’diversi setturi.

Il-valutazzjoni tal-impatt

3.54. Leġislazzjoni tajba hija leġislazzjoni li tkun skrutinizzata sew, qabel ma tiġi introdotta. Kwalunkwe miżura proposta bħala parti mill-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt” u dik għall-Bijodiversità tal-Patt Ekoloġiku trid tinkludi Valutazzjoni tal-Impatt Regolatorju, inkluża valutazzjoni komparattiva, qabel ma tittieħed kwalunkwe deċiżjoni politika jew regolatorja.

Il-forestrija u d-deforestazzjoni

3.55. Iż-żieda tal-erja tal-forestrija fl-UE hija pass pożittiv u se jkollha impatt benefiċjali ħafna fuq it-tibdil fil-klima. Din iż-żieda trid tkun ibbilanċjata b’finanzjament b’saħħtu sabiex il-bdiewa ma jsofrux telf ta’ introjtu meta jiġi kkunsidrat it-tul tal-investiment.

3.56. Il-politika kummerċjali tal-UE jeħtieġ li tkun konxja ħafna, f’konformità mal-kisba tal-miri stabbiliti fil-Patt Ekoloġiku u l-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, li l-importazzjonijiet tal-UE ma jżidux id-deforestazzjoni f’pajjiżi msieħba kummerċjali mhux tal-UE. Xi eżempji ta’ din il-problema jinkludu importazzjonijiet taċ-ċanga u tas-sojja minn pajjiżi tal-Mercosur (il-Brażil), importazzjonijiet tal-laħam taċ-ċanga u tan-nagħaġ mill-Awstralja, u ż-żejt tal-palm mill-Indoneżja.

3.57. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tinforma aħjar, u żżid is-sensibilizzazzjoni fost il-konsumaturi Ewropej, fir-rigward tal-isfidi tad-deforestazzjoni billi ttejjeb it-tikkettar ambjentali tal-prodotti, u billi tistabbilixxi osservatorju Ewropew ta’ deforestazzjoni u mekkaniżmu ta’ twissija bikrija.

3.58. Il-KESE jitlob lill-Kummissjoni tappoġġja, flimkien mal-popolazzjonijiet lokali, ir-riforestazzjoni ta’ żoni deforestati u t-tisġir, b’mod partikolari fl-Amerika Latina, l-Afrika sub-Saħarjana u l-pajjiżi b’ekonomiji emerġenti. Il-Kummissjoni trid tistabbilixxi wkoll appoġġ finanzjaru u assistenza teknika għal pajjiżi terzi (inklużi atturi statali u mhux statali), b’mod partikolari biex tippreserva ekosistemi tal-foresti “antiki”.

3.59. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni biex ittejjeb il-kwalità u l-kredibbiltà tat-tikketti “deforestazzjoni importata żero” billi tħeġġeġ il-konverġenza tal-għodod u l-estensjoni ta’ ċertifikazzjonijiet eżistenti, billi tibbaża fuq l-immappjar tal-użu tal-art permezz tat-telerilevament, billi tappoġġja lill-produtturi fl-implimentazzjoni u billi ssaħħaħ il-kontrolli tul il-ktajjen tal-provvista.

4. L-impatti tal-COVID-19

4.1. Il-kriżi tal-coronavirus toħroġ fid-dieher il-vulnerabbiltà tagħna fir-rigward tal-ktajjen ta’ produzzjoni globalizzati u l-kummerċ internazzjonali eżatt fil-ħin, li timpedina milli jkollna oġġetti essenzjali f’każ ta’ xokk: maskri, mediċini essenzjali, eċċ. Kriżijiet bħal din se jerġgħu jseħħu. Ir-rilokazzjoni ta’ attivitajiet fl-industriji, l-agrikoltura u s-servizzi għandha tippermetti li tiġi stabbilita awtonomija aħjar fil-konfront tas-swieq internazzjonali, biex jerġa’ jinkiseb il-kontroll fuq il-modalità tal-produzzjoni u biex tinbeda tranżizzjoni ekoloġika u soċjali tal-attivitajiet.

4.2. Il-pandemija fakkritna dwar ir-relazzjoni qawwija li għandna man-natura u l-ħtieġa li nħarsu l-bijodiversità u nipprevjenu d-deforestazzjoni.

4.3. L-impatt tal-kriżi li għaddejja bħalissa tal-COVID-19 fuq l-ekonomija tad-dinja huwa tant gravi li l-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) wissa li d-dinja qed taffaċċja l-agħar reċessjoni ekonomika mid-Depressjoni l-Kbira tas-snin tletin ’il hawn.

4.4. L-FMI ibassar li l-PDG dinji se jonqos bi 3 % fl-2020, u oħrajn qed ibassru li t-tnaqqis globali fir-ritmu ekonomiku se jkun bejn 2,3 % u 4,8 % u se jiswa bejn USD 2 u 4 triljun. L-FMI bassar li l-ekonomija tal-Istati Uniti se tonqos b’5,9 % u dik taż-żona tal-euro b’7,5 % fl-2020 ( 31 ) . Il-PDG tal-UE għat-tieni kwart tal-2020 naqas bi 15 % u b’mod ġenerali huwa mistenni li jonqos b’7 % fl-2020 ( 32 )

4.5. Waħda mill-konsegwenzi l-kbar tad-Depressjoni l-Kbira tas-snin tletin kienet in-nuqqas ta’ sigurtà u sovranità tal-ikel li rriżulta fi skarsezzi ta’ ikel u karestija f’xi pajjiżi tal-UE u stati fl-Istati Uniti li, min-naħa tagħhom, wasslu għal diżordni ċivili u l-iżvilupp ta’ gruppi politiċi estremisti.

4.6. Lezzjoni ewlenija mill-emerġenza tal-COVID-19 hija l-importanza tas-sigurtà tal-ikel u s-sovranità tal-ikel għall-UE u tenfasizza għal darb’oħra l-importanza kritika ta’ PAK iffinanzjata sew għall-UE.

4.7. L-emerġenza tal-COVID-19 għandha ssaħħaħ l-importanza tal-PAK għall-UE ( 33 ) u ssaħħaħ l-objettivi ta’ politika oriġinali tal-PAK stabbiliti fl-Artikolu 39 tat-TFUE, b’mod partikolari: — Li tiżgura livell ġust ta’ għajxien għall-komunità agrikola, b’mod partikolari billi żżid il-qligħ individwali tal-ħaddiema fl-agrikoltura; — Li tiżgura prezzijiet raġonevoli fil-konsenja tal-prodotti lill-konsumatur.

4.8. L-importanza ta’ rispons ekonomiku qawwi mill-UE għall-emerġenza tal-COVID-19 ma jistax jiġi enfasizzat iżżejjed. Ir-rispons tal-Kummissjoni f’termini tal-agrikoltura sa issa kien diżappuntanti, meta wieħed iqis li l-miżuri tas-suq ta’ emerġenza jinvolvu finanzjament ta’ EUR 78 miljun biss.

4.9. F’termini tal-għoti ta’ nifs ġdid lill-ekonomija Ewropea wara l-kriżi tal-COVID-19, l-UE nediet il-Pjan ta’ Rkupru Next Generation EU, li jinvolvi EUR 750 biljun addizzjonali u flimkien mal-baġit tal-UE għall-2021–2027 se jammonta għal EUR 1,85 triljun.

4.10. L-importanza ta’ rispons ekonomiku qawwi mill-UE għall-emerġenza tal-COVID-19 ma jistax jiġi enfasizzat iżżejjed. Ir-rispons tal-Kummissjoni tal-UE jrid jgħin biex jiġu restawrati u msaħħa l-ekonomija, is-sigurtà tal-ikel, il-ktajjen ta’ provvista sostenibbli, il-provvista u, b’rabta mal-approċċ “saħħa waħda”, id-disponibbiltà ta’ apparat mediku, u s-settur agrikolu u dak agroalimentari kif ukoll il-ħarsien tal-ambjent.

Brussell, it-18 ta’ Settembru 2020. Luca JAHIER Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) COM(2019) 640 final.

(2) SDGs.

(3) COM(2019) 640 final – Figura 1.

(4) L-Istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”

(5) L-Istrateġija għall-Bijodiversità.

(6) Ara l-Opinjonijiet tal-KESE Mill-għalqa sal-platt: strateġija sostenibbli dwar l-ikel u Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 dwar l-F2F u l-bijodiversità (ara l-paġna 51 u 259 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali).

(7) Ara l-ittra

(8) https://ec.europa.eu/trade/policy/eu-position-in-world-trade/

(9) Eurostat.

(10) https://ec.europa.eu/info/news/2019-record-year-eu-agri-food-trade-2020-mar-27_mt#moreinfo

(11) Opinjoni tal-KESE dwar L-importanza tal-kummerċ agrikolu għall-iżvilupp futur tal-agrikoltura u tal-ekonomija agrikola fl-UE fil-kuntest tas-sigurtà alimentari globali (ĠU C 13, 15.1.2016, p. 97).

(12) Opinjoni tal-KESE dwar Ir-rwol tal-agrikoltura fin-negozjati kummerċjali bilaterali u reġjonali fid-dawl tal-laqgħa ministerjali tad-WTO f’Nairobi (ĠU C 173, 31.5.2017, p. 20).

(13) https://www.eesc.europa.eu/mt/node/63550

(14) Ara l-leġislazzjoni tal-UE għas-settur organiku: https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/farming/organic-farming/legislation_mt

(15) Opinjoni tal-KESE dwar Kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli (TSD) fi Ftehimiet ta’ Kummerċ Ħieles tal-UE (FTA) (ĠU C 227, 28.6.2018, p. 27).

(16) Opinjoni tal-KESE dwar Ir-rwol ewlieni tal-kummerċ u l-investiment għat-tilħiq u l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) (ĠU C 129, 11.4.2018, p. 27).

(17) Idem nota 12 f’qiegħ il-paġna.

(18) https://ec.europa.eu/info/departments/joint-research-centre_mt

(19) Opinjoni tal-KESE dwar Ir-rwol tal-politiki tal-UE dwar il-kummerċ u l-investiment fit-titjib tal-prestazzjoni ekonomika tal-UE (ĠU C 47, 11.2.2020, p. 38) — b’mod partikolari l-Kapitolu 5 li jkopri l-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-SDGs u Pariġi.

(20) Opinjoni tal-KESE dwar L-ekonomija sostenibbli li neħtieġu (ĠU C 106, 31.3.2020, p. 1).

(21) Opinjoni tal-KESE dwar Il-kontribut tas-soċjetà ċivili għall-iżvilupp ta’ politika komprensiva dwar l-ikel fl-UE (ĠU C 129, 11.04.2018, p. 18).

(22) https://onehealthejp.eu/about/

(23) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/budget-may2018-modernising-cap_mt.pdf

(24) https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/IP_18_3985

(25) Opinjoni tal-KESE dwar It-titjib tal-katina tal-provvista tal-ikel (ĠU C 440, 6.12.2018, p. 165).

(26) https://www.eesc.europa.eu/mt/our-work/opinions-information-reports/opinions/cap-legislative-proposals

(27) Allen, M.R., Shine, K.P., Fuglestvedt, J.S., Millar, R.J., Cain, M., Frame, D.J. and Macey, A.H., (2018) A solution to the misrepresentations of CO2-equivalent emissions of short-lived climate pollutants under ambitious mitigation (Soluzzjoni għar-rappreżentazzjonijiet ħżiena ta’ emissjonijiet ekwivalenti għas-CO2 ta’ sustanzi niġġiesa għall-klima b’ħajja qasira taħt mitigazzjoni ambizzjuża). npj Climate and Atmospheric Science, 1(1), p. 16. (mhux disponibbli bil-Malti).

(28) Opinjoni tal-KESE dwar Ħadd ma jitħalla jibqa’ lura (ĠU C 47, 11.2.2020, p. 30).

(29) Idem nota 12 f’qiegħ il-paġna.

(30) Innovation in the social pillars of sustainable development (Innovazzjoni fil-pilastri soċjali tal-iżvilupp sostenibbli) minn Dr Evita Schmieg (Istitut Ġermaniż għall-Affarijiet Internazzjonali u ta’ Sigurtà – SWP) (mhux disponibbli bil-Malti)

(31) https://blogs.imf.org/2020/04/14/the-great-lockdown-worst-economic-downturn-since-the-great-depression/

(32) https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=CELEX:52020DC0456

(33) Opinjoni tal-KESE dwar PAK — proposti leġislattivi (ĠU C 62, 15.02.2019, p. 214).