/* KUMM/2010/0460 finali - NLE 2010/0241 */ Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Filippini, min-naħa l-oħra





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 6.9.2010 KUMM(2010) 460 finali 2010/0241 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Filippini, min-naħa l-oħra MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI F’Novembru 2004, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja Ftehimiet Qafas Individwali ta' Sħubija u Kooperazzjoni (FSK) mat-Tajlandja, l-Indoneżja, Singapor, il-Filippini, il-Malażja u l-Brunej. In-negozjati mal-Filippini bdew fi Frar 2009 u ġew konklużi f’Ġunju 2010. Wara approvazzjoni mill-Coreper, iż-żewġ naħat iffirmaw il-PCA fil-25 ta' Ġunju 2010. L-FSK mal-Filippini huwa t-tieni tat-tip tiegħu fl-Asja tax-Xlokk, wara l-FSK mal-Indonesja, li ġie ffirmat f'Novembru 2009. Dan huwa l-ewwel ftehim bilaterali mal-Filippini u jissostitwixxi l-qafas legali ta' bħalissa tal-Ftehim ta' Kooperazzjoni tal-1980 bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-pajjiżi membri tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tal-Asja tax-Xlokk. L-FSK jinkludi impenji li jorbtu legalment li huma ċentrali għall-politika barranija tal-UE, kif ukoll dispożizzjonijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-nonproliferazzjoni, il-ġlieda kontra t-terroriżmu, il-Qorti Kriminali Internazzjonali, il-migrazzjoni u t-tassazzjoni. Jinkludi wkoll oqsma ta' interess attwali bħal ma huma l-proċess tal-paċi u l-ġestjoni tar-riskju ta’ diżastri. L-FSK jwessa' b'mod konsiderevoli l-ambitu għal impenn reċiproku fid-dominju ekonomiku u kummerċjali kif ukoll fil-ġustizzja u affarijiet interni. Dan jipprovdi opportunitajiet għal koopreazzjoni f'oqsma bħal ma huma l-ambjent u l-bidla tal-klima, l-enerġija, ix-xjenza u t-teknoloġija, kif ukoll it-trasport bil-baħar u bl-ajru. Il-Ftehim jindirizza wkoll ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, drogi illeċiti, kriminalità organizzata u korruzzjoni. Dan għandu komponent tal-iżvilupp importanti, li jinkludi, għall-ewwel darba, dispożizzjonijiet stretti għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE. L-FSK għandu wkoll taqsima importanti għall-kooperazzjoni kummerċjali, li għandha tiffaċilita n-negozjati ta' Ftehim għall-Kummerċ Ħieles (FKĦ) skont il-politika tal-UE sabiex Ftehimiet għall-Kummerċ Ħieles jiġu konklużi mal-pajjiżi tal-ASEAN. Politikament, l-FSKL mal-Filippini jimmarka pass importanti lejn it-tisħiħ tar-rwol tal-UE fl-Asja tax-Xlokk, ibbażat fuq valuri universali kondiviżi bħad-demokraziija u d-drittijiet tal-bniedem. Dan iwitti t-triq sabiex tittejjeb il-kooperazzjoni politika, reġjonali u globali bejn żewġ imsieħba bl-istess fehma. L-implimentazzjoni tal-FSK se twassal għal benefiċċji prattiċi għaż-żewġ naħat, li jiffurmaw bażi għall-promozzjoni tal-interessi politiċi u ekonomiċi usa' tal-UE. Dan huwa partikolarment importanti f'reġjun li huwa tradizzjonalment orjentat lejn iċ-Ċina u l-Istati Uniti. 2010/0241 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL ta’ […] dwar l-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Filippini, min-naħa l-oħra IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u partikolarment l-Artikoli 207 u 209, flimkien mal-Artikolu 218(5) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni[1], Billi: 1. Fil-25 ta’ Novembru 2004, il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja Ftehim Qafas Individwali dwar Sħubija u Kooperazzjoni, minn hawn 'il quddiem 'il-Ftehim', mar-Repubblika tal-Filippini. 2. Il-Ftehim għandu jiġi ffirmat suġġett għall-konkluzjoni possibbli tiegħu li ser isseħħ aktar tard. IDDEĊIEDA KIF ĠEJ: Artikolu 1 L-iffirmar tal-Ftehim Qafas dwar Sħubija u Kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Filippini, min-naħa l-oħra, huwa b’hekk approvat f’isem l-Unjoni, suġġett għad-Deċiżjoni tal-Kunsill li tikkonċerna l-konklużjoni ta' dan il-Ftehim. It-test tal-Ftehim huwa anness ma' din id-Deċiżjoni. Artikolu 2 Ir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà/il-Viċi President tal-Kummissjoni huwa b'hekk awtorizzat li jiffirma f'isem l-Unjoni. Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-ġurnata wara l-adozzjoni tagħha. Magħmula fi Brussell, […] Għall-Kunsill Il-President […] ANNESS FTEHIM QAFAS DWAR SĦUBIJA U KOOPERAZZJONI BEJN L-UNJONI EWROPEA U L-ISTATI MEMBRI TAGĦHA, MIN-NAĦA L-WAĦDA, U R-REPUBBLIKA TAL-FILIPPINI, MIN-NAĦA L-OĦRA L-UNJONI EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘l-Unjoni’ kif ukoll IR-RENJU TAL-BELĠJU, IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TAL-UNGERIJA, IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA, IR-RENJU TAL-PAJJIŻI L-BAXXI, IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA, IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA IR-RENJU TAL-ISVEZJA IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, Il-Partijiet Kontraenti għat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea, minn hawn ’il quddiem imsejħin l-‘Istati Membri’, min-naħa l-waħda, u IR-REPUBBLIKA TAL-FILIPPINI Minn hawn ’il quddiem imsejħa ‘il-Filippini’ min-naħa l-oħra, Minn hawn ’il quddiem imsejħin flimkien ‘il-Partijiet’, WARA LI KKUNSIDRAW ir-rabtiet tradizzjonali ta’ ħbiberija bejn il-Partijiet u r-rabtiet storiċi, politiċi u ekonomiċi mill-qrib li jgħaqqduhom, BILLI l-Partijiet jagħtu importanza partikolari lin-natura komprensiva tar-relazzjoni reċiproka tagħhom, BILLI l-Partijiet iqisu li dan il-Ftehim jifforma parti minn relazzjoni usa’ bejniethom u permezz ta’, fost l-oħrajn, ftehimiet li fihom iż-żewġ naħat huma partijiet flimkien, WAQT LI AFFERMAW MILL-ĠDID ir-rabta tal-Partijiet sabiex jirrispettaw il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem kif stabbiliti fid-Dikjarazzjoni Universali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn dwar id-drittijiet tal-bniedem li għalihom huma parti, WAQT LI AFFERMAW MILL-ĠDID ir-rabta tagħhom mal-prinċipji tal-istat tad-dritt u ta’ governanza tajba, u x-xewqa tagħhom li jippromwovu l-progress ekonomiku u soċjali għall-popli tagħhom, WAQT LI AFFERMAW MILL-ĠDID ix-xewqa tagħhom li jtejbu l-kooperazzjoni dwar l-istabilità, il-ġustizzja u s-sigurtà internazzjonali sabiex jippromwovu żvilupp soċjali u ekonomiku sostenibbli, il-qerda tal-faqar u l-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju, BILLI l-Partijiet iqisu t-terroriżmu bħala theddida għas-sigurtà globali u jixtiequ jintensifikaw d-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, waqt li jikkunsidraw bis-sħiħ l-Istrateġija Globali tan-NU tal-2006 Kontra t-Terroriżmu u strumenti rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, b’mod partikolari ir-Riżoluzzjonijiet tal-KSNU 1373, 1267, 1822 u 1904, WAQT LI ESPRIMEW l-impenn sħiħ tagħhom sabiex jiġu evitati u miġġielda l-forom kollha ta’ terroriżmu u sabiex jiġu stabbiliti strumenti internazzjonali effettivi għall-iżgurar tal-qerda tiegħu, BILLI l-Partijiet affermaw mill-ġdid li l-miżuri effettivi għal kontra t-terroriżmu u li l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem għandhom jikkumplimentaw u jsaħħu lil xulxin, WAQT LI RRIKONOXXEW il-ħtieġa li tissaħħaħ u tittejjeb il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-abbuż illegali tad-drogi u l-attivitajiet ta’ traffikar fid-dawl tat-theddid serju li joħolqu għall-paċi, is-sigurtà, l-istabilità u l-iżvilupp ekonomiku internazzjonali, WAQT LI RRIKONOXXEW li l-aktar reati serji ta’ tħassib internazzjonali relatati mal-liġi umanitarja internazzjonali, il-ġenoċidju u reati oħrajn kontra l-umanità għandhom jiġu kkastigati u li l-prosekuzzjoni ta’ dawn ir-reati għandha tkun żgurata sabiex jittejbu l-paċi u l-ġustizzja internazzjonali, BILLI l-Partijiet jaqblu li l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi ta’ kunsinna tagħhom joħolqu theddida kbira għas-sigurtà internazzjonali u jixtiequ li jsaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni tagħhom f’dan il-qasam. L-adozzjoni b’kunsens tar-Riżoluzzjoni 1540 tal-KSNU hija l-bażi tal-impenn tal-komunità internazzjonali kollha li tiġġieled kontra l-proliferazzjoni tal-armi tal-qerda tal-massa, WAQT LI RRIKONOXXEW li l-kummerċ illegali ta'armi żgħar u armamenti ħfief, inkluż il-munizzjon tagħhom, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet mhux assigurati sewwa u t-tixrid mhux ikkontrollat tagħhom ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi, is-sigurtà u l-iżvilupp internazzjonali,WAQT LI RRIKONOXXEW l-importanza tal-Ftehim ta’ Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ekonomika Ewropea u l-pajjiżi membri tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja tas-7 ta’ Marzu 1980 u l-protokolli ta’ sħubija sussegwenti, WAQT LI RRIKONOXXEW l-importanza li tissaħħaħ ir-relazzjoni eżistenti bejn il-Partijiet sabiex tittejjeb il-kooperazzjoni bejniethom, kif ukoll ir-rieda komuni tagħhom sabiex jikkonsolidaw, japprofondixxu u jiddiversifikaw ir-relazzjonijiet tagħhom f’oqsma ta’ interess reċiproku fuq il-bażi ta’ ugwaljanza, nondiskriminazzjoni, ir-rispett lejn l-ambjent naturali u l-benefiċċju reċiproku, WAQT LI RRIKONOXXEW l-importanza tad-djalogu u l-kooperazzjoni bejn l-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN) u l-Unjoni Ewropea, WAQT LI ESPRIMEW l-impenn sħiħ tagħhom li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli, inkluż il-ħarsien tal-ambjent u l-kooperazzjoni effettiva fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima, WAQT LI ENFASIZZAW l-importanza ta’ kooperazzjoni mtejba fil-qasam tal-ġustizzja u s-sigurtà, WAQT LI RRIKONOXXEW l-impenn tagħhom lejn djalogu u kooperazzjoni komprensivi fil-promozzjoni tal-migrazzjoni u l-iżvilupp, kif ukoll lejn il-promozzjoni u l-implimentazzjoni effettivi ta’ standards tax-xogħol u dawk soċjali rikonoxxuti internazzjonalment, WAQT LI NNUTAW li d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim li jaqgħu fl-ambitu tal-Parti III, Titolu V tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jorbtu lir-Renju Unit u lill-Irlanda bħala Partijiet Kontraenti separati, jew alternattivament, bħala parti mill-Unjoni Ewropea, f'konformità mal-Protokoll dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u tal-Irlanda fir-rigward taż-żona ta' libertà, sigurtà u ġustizzja anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. L-istess japplika għad-Danimarka, f’konformità mal-Protokoll anness ma' dawk it-Trattati dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, WAQT LI RRIKONOXXEW l-importanza mogħtija mill-Partijiet lill-prinċipji u r-regoli li jirregolaw il-kummerċ internazzjonali kif jinsabu b’mod partikolari fil-Ftehim li jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) u lill-ħtieġa li dawn jiġu applikati b’mod trasparenti u mhux diskriminatorju, WAQT LI KKONFERMAW ix-xewqa tagħhom li jsaħħu, f’konformità sħiħa mal-attivitajiet imwettqa f’qafas reġjonali, il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet ibbażata fuq valuri komuni u fuq il-benefiċċju reċiproku, FTIEHMU KIF ĠEJ: Titolu I NATURA U AMBITU Artikolu 1 Prinċipji Ġenerali 1. Ir-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet tal-bniedem, kif stipulati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem u fi strumenti internazzjonali rilevanti oħra dwar id-drittijiet tal-bniedem li għalihom il-Partijiet huma Partijiet Kontraenti, u lejn il-prinċipju tal-istat tad-dritt, isaħħaħ il-politiki interni u internazzjonali taż-żewġ Partijiet u jikkostitwixxi element essenzjali ta’ dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet jikkonfermaw il-valuri komuni tagħhom kif imfissra fil-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti. 3. Il-Partijiet jikkonfermaw l-impenn tagħhom li jippromwovu żvilupp sostenibbli, li jikkooperaw sabiex jindirizzaw l-isfida tal-bidla fil-klima u li jikkontribwixxu sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta’ żvilupp miftiehma internazzjonalment, inklużi dawk li jinsabu fl-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju. 4. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid impenjir-rabta tagħhom mal-prinċipju ta’ governanza tajba. 5. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni skont dan il-ftehim għandha tkun konformi mal-liġijiet, regoli u regolamenti nazzjonali rispettivi tagħhom. Artikolu 2 Għanijiet tal-Kooperazzjoni Bl-iskop li tissaħħaħ ir-relazzjoni bilaterali tagħhom, il-Partijiet qed jintrabtu li jkollhom djalogu komprensiv u li jippromwovu aktar il-kooperazzjoni ta' bejniethom fis-setturi kollha ta’ interess reċiproku kif previst f'dan il-ftehim. B’mod partikolari, l-isforzi tagħhom se jkollhom l-għan li: a) jistabbilixxu l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet politiċi, soċjali, u ekonomiċi fil- fora u fl-organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali rilevanti kollha; b) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u reati transnazzjonali; c) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem u djalogu dwar il-ġlieda kontra reati serji ta’ tħassib internazzjonali; d) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta' armi tal-qerda tal-massa, armi żgħar u armamenti ħfief kif ukoll jippromwovu l-proċess ta' paċi u l-prevenzjoni ta’ konflitti; e) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha tal-kummerċ u tal-investiment ta’ interess reċiproku, sabiex jiġu ffaċilitati l-flussi ta’ kummerċ u ta’ investiment u sabiex jitneħħew l-ostakli għall-kummerċ u l-investiment, b’mod li hu konsistenti mal-prinċipji tal-WTO u mal-inizjattivi reġjonali bejn l-UE u l-ASEAN li għaddejjin u dawk futuri; f) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja u s-sigurtà, inklużi l-kooperazzjoni legali; id-drogi illegali, il-ħasil tal-flus; il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni; il-protezzjoni tad-dejta u r-refuġjati u l-persuni spostati internament; g) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fl-oqsma tal-migrazzjoni u tax-xogħol marittimu; h) jistabbilixxu l-kooperazzjoni fis-setturi l-oħrajn kollha ta’ interess reċiproku, b’mod partikolari fl-impjiegi u l-affarijiet soċjali; fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp; fil-politika ekonomika; fis-servizzi finanzjarji; fil-governanza tajba fil-qasam tat-taxxa; il-politika industrijali u l-SMEs; fit-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT); fl-awdjoviżiv, il-midja u l-multimedja; fix-xjenza u t-teknoloġija; fit-trasport; fit-turiżmu; fl-edukazzjoni, fil-kultura, fid-djalogu interkulturali u d-djalogu bejn ir-reliġjonijiet; fl-enerġija; fl-ambjent u r-riżorsi naturali inkluża l-bidla fil-klima; fl-agrikultura, fis-sajd u l-iżvilupp rurali; fl-iżvilupp reġjonali; fis-saħħa; fl-istatistika, fil-ġestjoni tar-riskji ta’ diżastri (DRM); u fl-amministrazzjoni pubblika; i) isaħħu l-parteċipazzjoni taż-żewġ Partijiet fi programmi ta’ kooperazzjoni subreġjonali u reġjonali miftuħa għall-parteċipazzjoni tal-Parti l-oħra; j) jgħollu r-rwoli u l-profili tal-Filippini u tal-Unjoni Ewropea; k) jippromwovu l-fehim minn poplu għall-ieħor u d-djalogu u l-interazzjoni effettivi mas-soċjetà ċivili organizzata. Artikolu 3 Kooperazzjoni f’Organizzazzjonijiet Reġjonali u Internazzjonali Il-Partijiet se jkomplu jiskambjaw opinjonijiet u jikkooperaw f’ fora u organizzazzjonijiet reġjonali u internazzjonali bħan-Nazzjonijiet Uniti u aġenziji u korpi rilevanti tan-Nazzjonijiet Uniti, bħall-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (UNCTAD) , id-djalogu bejn l-UE u l-ASEAN, il-Forum Reġjonali tal-ASEAN (ARF), il-Laqgħa Asja-Ewropa (ASEM), il-WTO, l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni (OIM) u l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO). Artikolu 4 Kooperazzjoni Reġjonali u Bilaterali Għal kull settur ta’ djalogu u kooperazzjoni skont dan il-Ftehim, u waqt li jiġu enfasizzati kwistjonijiet fil-kooperazzjoni bejn l-UE u l-Filippini, iż-żewġ naħat jistgħu wkoll, bi ftehim reċiproku, jaħdmu flimkien permezz ta’ attivitajiet fuq livell reġjonali jew permezz ta’ taħlita taż-żewġ oqfsa, filwaqt li jikkunsidraw il-proċessi reġjonali tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tar-ragruppament reġjonali kkonċernat. F’dan ir-rigward, billi jagħżlu l-qafas xieraq, il-Partijiet se jfittxu li jiġi mmassimizzat l-impatt u li jissaħħaħ l-involviment tal-partijiet interessati kollha, filwaqt li jagħmlu l-aktar użu effiċjenti tar-riżorsi disponibbli, u jiżguraw il-koerenza ta’ attivitajiet oħrajn. Titolu II DJALOGU POLITIKU U KOOPERAZZJONI Artikolu 5 Proċess ta' Paċi u Prevenzjoni ta' Konflitti Il-Partijiet jaqblu li jkomplu l-isforzi ta’ kollaborazzjoni bil-għan li jippromwovu l-prevenzjoni tal-konflitti u kultura ta’ paċi, fost l-oħrajn, permezz ta’ appoġġ għall-paċi u ta' programmi edukattivi dwar il-paċi. Artikolu 6 Kooperazzjoni fil-qasam tad-Drittijiet tal-Bniedem 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-promozzjoni u l-protezzjoni effettiva tad-drittijiet kollha tal-bniedem inkluż permezz ta’ strumenti internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem li għalihom huma parti. 2. Din il-kooperazzjoni għandha ssir permezz ta’ attivitajiet miftiehma b’mod reċiproku bejn il-Partijiet inkluż, inter alia , dan li ġej: a) l-appoġġ għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem; b) il-promozzjoni tal-għarfien u tal-edukazzjoni dwar id-drittijiet tal-bniedem; c) it-tisħiħ ta’ istituzzjonijiet nazzjonali relatati mad-drittijiet tal-bniedem; d) sa fejn huwa possibbli, l-għajnuna fil-promozzjoni ta’ istituzzjonijiet reġjonali relatati mad-drittijiet tal-bniedem; e) l-istabbiliment ta’ djalogu sinifikanti dwar id-drittijiet tal-bniedem bejn il-Partijiet; u f) il-kooperazzjoni fi ħdan l-istituzzjonijiet tan-Nazzjonijiet Uniti relatati mad-drittijiet tal-bniedem. Artikolu 7 Reati Serji ta’ Tħassib Internazzjonali 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-aktar reati serji ta’ tħassib internazzjonali relatati mal-liġi umanitarja internazzjonali, il-ġenoċidju u reati oħrajn kontra l-umanità għandhom jiġu kkastigati u li l-prosekuzzjoni ta’ dawn ir-reati għandha tkun żgurata billi jittieħdu miżuri kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq dak internazzjonali, kif ikun xieraq, inkluż permezz tal-Qorti Kriminali Internazzjonali, f’konformità mal-liġijiet nazzjonali rispettivi tal-Partijiet. 2. Il-Partijiet jaqblu li jmexxu djalogu ta’ benefiċċju dwar l-adeżjoni universali mal-Istatut ta’ Ruma f’konformità mal-liġijiet rispettivi tagħhom, inkluż l-għoti ta’ għajnuna għall-bini ta' kapaċità. Artikolu 8 Ġlieda kontra l-Proliferazzjoni ta’ Armi tal-Qerda tal-Massa u l-Mezzi ta’ Kunsinna tagħhom 1. Il-Partijiet jikkunsidraw li l-proliferazzjoni ta’ armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom, lil u minn atturi statali u dawk mhux statali, tirrappreżenta waħda mill-akbar theddidiet serji għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali. 2. Il-Partijiet għalhekk jaqblu li jikkooperaw u li jikkontribwixxu fil-ġlieda kontra l-proliferazzjoni ta’ armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi tal-kunsinna tagħhom b’konformità sħiħa mal-obbligi eżistenti u bl-implimentazzjoni nazzjonali tagħhom skont it-trattati u l-ftehimiet internazzjonali li jikkonċernaw iż-żarmar tal-armi u n-nonproliferazzjoni tagħhom u obbligi internazzjonali oħrajn rilevanti bħar-Riżoluzzjoni 1540 tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti. Il-Partijiet jaqblu li din id-dispożizzjoni tikkostitwixxi element essenzjali tal-Ftehim. 3. Il-Partijiet jaqblu wkoll: - li jieħdu l-passi meħtieġa sabiex jiffirmaw u b’rispett sħiħ tal-proċeduri ta’ ratifika tal-Partijiet, jaħdmu għar-ratifika, jew l-adeżjoni, kif xieraq, u għall-implimentazzjoni tal-obbligi rispettivi tal-Partijiet li jinħolqu minn strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn, inklużi Riżoluzzjonijiet rilevanti tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU; - li jistabbilixxu sistema effettiva ta’ kontrolli nazzjonali fuq l-esportazzjonijiet, li tikkontrolla l-esportazzjoni u t-tranżitu ta’ oġġetti relatati mal-armi tal-qerda tal-massa, inkluż kontroll fuq l-użu finali tal-armi tal-qerda tal-massa f'teknoloġiji ta' użu doppju u li jkun fiha sanzjonijiet effettivi għall-ksur tal-kontrolli fuq l-esportazzjoni. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-implimentazzjoni ta’ kontrolli fuq l-esportazzjoni m’għandhiex tfixkel il-kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tal-materjal, it-tagħmir u t-teknoloġija għal skopijiet paċifiċi, filwaqt li l-għanijiet ta’ użu paċifiku m’għandhomx jintużaw bħala kopertura għall-proliferazzjoni. 4. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu djalogu politiku regolari li se jakkumpanja u jikkonsolida dawn l-elementi. Il-Partijiet jistgħu wkoll jaħdmu sabiex ikollhom id-djalogu fil-livell reġjonali. Artikolu 9 Armi Żgħar u Armamenti Ħfief 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-kummerċ illegali ta' armi żgħar u armamenti ħfief, inkluż il-munizzjon tagħhom, u l-akkumulazzjoni eċċessiva tagħhom, il-ġestjoni ħażina, il-ħażniet mhux assigurati sewwa u t-tixrid bla kontroll tagħhom qegħdin ikomplu joħolqu theddida serja għall-paċi u s-sigurtà internazzjonali. 2. Il-Partijiet jaqblu li jsegwu u jimplimentaw bis-sħiħ l-obbligi rispettivi tagħhom sabiex jindirizzaw il-kummerċ illegali ta' armi żgħar u armamenti ħfief fl-aspetti kollha tiegħu, skont ftehimiet internazzjonali eżistenti u Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, kif ukoll l-impenji tagħhom fi ħdan il-qafas ta’ strumenti internazzjonali oħrajn applikabbli f’dan il-qasam, bħall-Programm ta’ Azzjoni tan-NU għall-prevenzjoni, il-ġlieda u l-qerda tal-kummerċ illegali ta' armi żgħar u armamenti ħfief fl-aspetti kollha tiegħu. 3. Il-Partijiet jintrabtu li jistabbilixxu djalogu politiku regolari sabiex jiskambjaw opinjonijiet u informazzjoni u jiżviluppaw fehim komuni tal-kwistjonijiet u l-problemi relatati mal-kummerċ illegali ta' armi żgħar u armamenti ħfief u li jsaħħu l-kapaċità tal-Partijiet li jipprevjenu, jiġġieldu u jeqirdu dan il-kummerċ. Artikolu 10 Kooperazzjoni fil-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-prevenzjoni u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu f'konformità mal-leġiżlazzjoni u r-regolamenti rispettivi tagħhom, u b’rispett lejn l-istat tad-dritt, il-liġi internazzjonali, b’mod partikolari l-Karta tan-NU u r-Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU rilevanti, il-liġi dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-liġi dwar ir-refuġjati u l-liġi umanitarja internazzjonali u konvenzjonijiet internazzjonali li għalihom huma partijiet, l-Istrateġija Globali tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu, li tinsab fir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti Nru. 60/28 tat-8 ta’ Settembru 2006 u fid-Dikjarazzjoni Konġunta tal-UE-ASEAN tat-28 ta’ Jannar 2003 dwar il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra t-terroriżmu. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw kif ġej: a) billi jippromwovu l-implimentazzjoni ta’ Riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU rilevanti, bħal 1373, 1267, 1822 u 1904, u ta’ konvenzjonijiet u strumenti internazzjonali rilevanti; b) billi jippromwovu l-kooperazzjoni fost l-Istati Membri tan-NU sabiex jimplimentaw b’mod effettiv l-Istrateġija Globali tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ġlieda Kontra t-Terroriżmu; c) billi jiskambjaw informazzjoni u jsaħħu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fl-infurzar tal-liġi billi jużaw l-Uffiċċji Ċentrali Nazzjonali tal-Interpol (NCBs) eżistenti permezz tas-Sistema ta’ Komunikazzjoni Globali tal-Interpol jew l-I-24/7; d) billi jiskambjaw informazzjoni dwar gruppi terroristiċi u n-netwerks ta’ appoġġ tagħhom f’konformità mal-liġi internazzjonali u dik nazzjonali; e) billi jiskambjaw opinjonijiet dwar mezzi u metodi użati fil-ġlieda kontra t-terroriżmu, inkluż f’oqsma tekniċi u fit-taħriġ, u billi jaqsmu l-esperjenzi fil-prevenzjoni u d-deradikalizzazzjoni tat-terroriżmu; f) billi jikkooperaw sabiex ikabbru l-kunsens internazzjonali fil-ġlieda kontra t-terroriżmu u fl-iffinanzjar tat-terroristi u billi jaħdmu għal ftehim bikri fir-rigward tal-Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali sabiex jikkumplimentaw l-istrumenti tan-NU eżistenti fil-ġlieda kontra t-terroriżmu; g) billi jiskambjaw l-aħjar prassi fil-qasam tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-ġlieda kontra t-terroriżmu; h) billi jippromwovu l-implimentazzjoni u l-kooperazzjoni mtejba fil-ġlieda kontra t-terroriżmu fil-kuntest tal-ASEM u l-UE-ASEAN. Artikolu 11 Kooperazzjoni fil-qasam tal-Amministrazzjoni Pubblika Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-għan li jtejbu l-bini tal-kapaċità fil-qasam tal-amministrazzjoni pubblika. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam tista’ tinkludi l-iskambju ta’ opinjonijiet dwar l-aħjar prassi fir-rigward ta' metodi ta’ ġestjoni, għoti ta’ servizzi, tisħiħ tal-kapaċità istituzzjonali u kwistjonijiet ta’ trasparenza. Titolu III KUMMERĊ U INVESTIMENT Artikolu 12 Prinċipji Ġenerali 1. Il-Partijiet għandhom jidħlu fi djalogu dwar kummerċ bilaterali u multilaterali kif ukoll dwar kwistjonijiet relatati mal-kummerċ bil-għan li jissaħħu r-relazzjonijiet tal-kummerċ bilaterali u li jkun hemm avvanz fir-rwol tas-sistema ta’ kummerċ multilaterali fil-promozzjoni tat-tkabbir u l-iżvilupp . 2. Il-Partijiet jintrabtu li jippromwovu l-iżvilupp u d-diversifikazzjoni tal-iskambji kummerċjali reċiproċi tagħhom sal-ogħla livell possibbli u għall-benefiċċju reċiproku tagħhom. Huma jintrabtu li jiksbu kundizzjonijiet imtejba ta’ aċċess għas-suq billi jaħdmu lejn it-tneħħija tal-ostakli għall-kummerċ, b’mod partikolari ta' ostakli mhux tariffarji, u billi jieħdu miżuri sabiex itejbu t-trasparenza, waqt li jikkunsidraw ix-xogħol imwettaq minn organizzazzjonijiet internazzjonali f’dan il-qasam. 3. Waqt li jirrikonoxxu li l-kummerċ għandu rwol indispensabbli fl-iżvilupp, u li l-għajnuna fil-forma ta’ skemi ta’ preferenzi kummerċjali kkontribwiet għall-iżvilupp ta' pajjiżi riċevituri li qegħdin jiżviluppaw, il-Partijiet għandhom jaħdmu sabiex tissaħħaħ il-konsultazzjoni tagħhom dwar din l-għajnuna f’konformità sħiħa mal-WTO . 4. Il-Partijiet għandhom iżommu lil xulxin informati dwar l-iżvilupp tal-kummerċ u dwar il-politiki relatati mal-kummerċ bħalma huma l-politika agrarja, il-politika dwar is-sikurezza tal-ikel, il-politika dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, u l-ambjent, inkluż l-immaniġġjar tal-iskart. 5. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu d-djalogu u l-kooperazzjoni sabiex jiżviluppaw ir-relazzjonijiet tagħhom fil-kummerċ u l-investiment u jaħdmu għas-soluzzjoni ta’ problemi kummerċjali, u l-indirizzar ta’ tħassib ieħor relatat mal-kummerċ, fl-oqsma msemmija fl-Artikoli 13 sa 19. Artikolu 13 Kwistjonijiet Sanitarji u Fitosanitarji 1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw fis-sikurezza tal-ikel u fil-kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji (SPS) sabiex jipproteġu l-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem, l-annimali u l-pjanti fit-territorju tal-Partijiet. 2. Il-Partijiet għandhom jiddiskutu u jiskambjaw informazzjoni dwar il-miżuri rispettivi tagħhom kif definiti fil-Ftehim tal-WTO dwar il-miżuri Sanitarji u Fitosanitarji (SPS), il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni tal-Pjanti (IPPC), l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (OIE) u l-Kummissjoni tal-CODEX Alimentarius (Codex), bħal leġiżlazzjoni, regoli u regolamenti, ċertifikazzjoni, spezzjoni, u proċeduri ta’ sorveljanza, inklużi l-proċeduri ta’ approvazzjoni ta' stabbiliment u ta' implimentazzjoni ta’ prinċipji ta’ tqassim f'żoni. 3. Il-Partijiet jaqblu li jimpenjaw ruħhom għall-kooperazzjoni fil-bini ta' kapaċità dwar kwistjonijiet tal-SPS u, fejn ikun mitlub, dwar il-benessri tal-annimali. 4. Il-Partijiet għandhom jistabbilixxu djalogu f’waqtu dwar il-kwistjonijiet tal-SPS fuq talba ta’ xi waħda mill-Partijiet sabiex jiġu kkunsidrati kwistjonijiet relatati mal-SPS u kwistjonijiet urġenti oħrajn relatati skont dan l-Artikolu. 5. Il-Partijiet għandhom jinnominaw punti ta’ kuntatt għall-komunikazzjoni dwar kwistjonijiet skont dan l-Artikolu. Artikolu 14 Ostakli Tekniċi għall-Kummerċ 1. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni fir-rigward tal-istandards, ir-regolamenti tekniċi u l-valutazzjonijiet ta' konformità hija għan ewlieni għall-iżvilupp tal-kummerċ. 2. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-użu ta’ standards internazzjonali u jikkooperaw u jiskambjaw informazzjoni dwar standards, proċeduri ta’ valutazzjoni ta' konformità u regolamenti tekniċi, b’mod speċjali fi ħdan il-qafas tal-Ftehim tal-WTO dwar l-Ostakli Tekniċi għall-Kummerċ (TBT). Għal dan il-għan, il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu djalogu f’waqtu dwar kwistjonijiet tat-TBT fuq talba ta’ kwalunkwe Parti u li jinnominaw punti ta’ kuntatt għall-komunikazzjoni dwar kwistjonijiet skont dan l-Artikolu. 3. Il-kooperazzjoni fit-TBT tista’ ssir, inter alia , permezz tad-djalogu, proġetti konġunti, għajnuna teknika u programmi ta’ bini ta'kapaċità. Artikolu 15 Dwana u Faċilitazzjoni ta l-Kummerċ 1. Il-Partijiet għandhom jaqsmu l-esperjenzi u jeżaminaw il-possibbiltajiet sabiex iħaffu l-importazzjoni, l-esportazzjoni u proċeduri doganali oħrajn, huma għandhom jiżguraw it-trasparenza tad-dwana u tar-regolamenti dwar il-kummerċ, jiżviluppaw il-kooperazzjoni doganali u mekkaniżmi effettivi ta’ għajnuna amministrattiva reċiproka, kif ukoll ifittxu li jkun hemm konverġenza ta’ opinjonijiet u azzjoni konġunta fil-kuntest ta’ inizjattivi internazzjonali rilevanti inkluż il-faċilitazzjoni tal-kummerċ. Il-Partijiet għandhom jagħtu attenzjoni partikolari sabiex iżidu d-dimensjoni ta' sigurtà u sikurezza tal-kummerċ internazzjonali, sabiex jiżguraw infurzar doganali effettiv u effiċjenti tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, u sabiex jiżguraw li jkun hemm approċċ ibbilanċjat bejn il-faċilitazzjoni tal-kummerċ, u l-ġlieda kontra l-frodi u l-irregolaritajiet. 2. Mingħajr preġudizzju għal forom oħra ta’ kooperazzjoni, previsti f’dan il-Ftehim, il-Partijiet jiddikjaraw l-interess tagħhom sabiex jikkunsidraw l-iffirmar ta’ protokolli dwar il-kooperazzjoni doganali, u dwar l-għajnuna reċiproka, fi ħdan il-qafas istituzzjonali stabbilit f’dan il-Ftehim. 3. Il-Partijiet għandhom ikomplu jimmobilizzaw ir-riżorsi ta’ għajnuna teknika sabiex jappoġġjaw l-implimentazzjoni ta’ kooperazzjoni fi kwistjonijiet doganali u fil-faċilitazzjoni tal-kummerċ skont dan il-Ftehim, kif miftiehem reċiprokament. Artikolu 16 Investiment Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu fluss akbar ta’ investiment billi jippromwovu klima attraenti u stabbli għal investiment reċiproku permezz ta’ djalogu konsistenti mmirat lejn regoli stabbli, trasparenti, miftuħa u mhux diskriminatorji għall-investituri, billi jesploraw mekkaniżmi amminstrattivi li jiffaċilitaw il-flussi ta' investiment, f’konformità mal-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali tal-Partijiet. Artikolu 17 Politika dwar il-Kompetizzjoni 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu t-twaqqif u ż-żamma ta' regoli tal-kompetizzjoni u tal-awtoritajiet li jimplimentawhom. Huma għandhom jippromwovu l-applikazzjoni ta’ dawn ir-regoli b’mod effettiv, mhux diskriminatorju u trasparenti sabiex titkattar iċ-ċertezza legali fit-territorji rispettivi tagħhom. 2. Għal dan il-għan, il-Partijiet se jimpenjaw ruħhom f’attivitajiet ta’ bini ta' kapaċità fil-qasam tal-politika dwar il-kompetizzjoni abbażi tad-disponibbiltà ta’ finanzjament għal dawn l-attivitajiet skont l-istrumenti u l-programmi ta’ kooperazzjoni tal-Partijiet. Artikolu 18 Servizzi 1. Il-Partijiet jaqblu dwar djalogu konsistenti mmirat l-aktar lejn l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-ambjenti regolatorji rispettivi tagħhom, il-promozzjoni tal-aċċess għas-swieq ta’ xulxin, inkluż il-kummerċ elettroniku, il-promozzjoni tal-aċċess għal sorsi ta’ kapital u ta’ tekonoloġija, u l-promozzjoni tal-kummerċ fis-servizzi bejn il-Partijiet u fis-swieq ta’ pajjiżi terzi. 2. Filwaqt li jirrikonoxxu l-kompetittività tas-settur tas-servizzi rispettiv tagħhom, il-Partijiet għandhom jidħlu f'diskussjonijiet dwar l-isfruttament tal-opportunitajiet ta' kummerċ ta' servizzi fis-swieq ta’ xulxin. Artikolu 19 Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali 1. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza kbira li jagħtu lill-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (IP) u jimpenjaw ruħhom sabiex jistabbilixxu miżuri xierqa bil-għan li jiżguraw il-protezzjoni u l-infurzar xierqa u effettivi tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali filwaqt li jiżguraw li dawn il-miżuri jkunu konformi mal-aħjar prassi u mal-aħjar standards internazzjonali li l-Partijiet jimpenjaw ruħhom għalihom. 2. Il-Partijiet għandhom jgħinu lil xulxin fl-identifikazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ programmi relatati mal-proprjetà intellettwali li se jikkontribwixxu għall-promozzjoni tal-innovazzjoni teknoloġika u għat-trasferiment volontarju tat-teknoloġija u t-taħriġ ta’ riżorsi umani u għandhom jikkooperaw fl-implimentazzjoni tal-Aġenda tal-Iżvilupp fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (WIPO). 3. Il-Partijiet jaqblu li jtejbu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi, inkluża l-protezzjoni tagħhom, u fil-qasam tal-protezzjoni tal-varjetajiet tal-pjanti, filwaqt li jżommu f’moħħhom fost l-oħrajn, u fejn ikun xieraq, ir-rwol tal-Unjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Varjetajiet Ġodda ta’ Pjanti (UPOV). 4. Il-Partijiet għandhom jiskambjaw l-informazzjoni u l-esperjenza dwar il-prattiki li jirrigwardaw il-proprjetà intellettwali, il-prevenzjoni ta’ ksur tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali – b’mod partikolari l-ġlieda kontra l-falsifikazzjoni u l-piraterija – l-aktar permezz tal-kooperazzjoni doganali u forom oħrajn xierqa ta’ kooperazzjoni, u t-twaqqif u t-tisħiħ ta’ organizzazzjonijiet għall-kontroll u l-protezzjoni ta’ tali drittijiet. Titolu IV KOOPERAZZJONI FIL-QASAM TAL-ĠUSTIZZJA U S-SIGURTÀ Artikolu 20 Kooperazzjoni Legali 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza partikolari tal-istat tad-dritt u l-infurzar tal-istituzzjonijiet kollha rilevanti. 2. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet tista’ tinkludi wkoll l-iskambju reċiproku ta’ informazzjoni rigward l-aħjar prassi fil-qasam ta' sistemi legali u ta' leġiżlazzjoni. Artikolu 21 Kooperazzjoni fil-Ġlieda Kontra d-Drogi Illegali 1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jiżguraw approċċ ibbilanċjat permezz ta’ koordinazzjoni effettiva bejn l-awtoritajiet kompetenti inkluż mill-aġenzija ewlenija tal-infurzar tad-drogi, mis-setturi tas-saħħa, tal-ġustizzja, tal-edukazzjoni, taż-żgħażagħ, tal-għajnuna soċjali, tad-dwana u dawk tal-intern, u setturi rilevanti oħrajn u partijiet interessati affettwati oħrajn, bil-għan li jitnaqqsu l-forniment u d-domanda ta' drogi illegali, kif ukoll l-impatt tagħhom fuq min jagħmel użu mid-droga u l-familji tagħhom u fuq is-soċjetà inġenerali, u sabiex jinkiseb kontroll aktar effettiv tal-prekursuri. 2. Il-Partijiet għandhom jaqblu dwar il-mezzi ta’ kooperazzjoni sabiex jinkisbu dawn l-għanijiet. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji miftiehma b’mod komuni skont il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti li għalihom huma Parti, id-Dikjarazzjoni Politika u d-Dikjarazzjoni Speċjali dwar il-prinċipji ta’ gwida rigward it-tnaqqis fid-domanda tad-drogi, adottati mis-Sessjoni Speċjali dwar id-Drogi tal-20 Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti f’Ġunju 1998 u d-Dikjarazzjoni Politika u l-Pjan ta’ Azzjoni adottati waqt is-Segment ta’ Livell Għoli tat-52 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar id-Drogi Narkotiċi f’Marzu 2009. 3. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tinkludi għajnuna teknika u amministrattiva b’mod partikolari fl-oqsma li ġejjin: l-abbozzar ta’ leġiżlazzjoni u politiki nazzjonali; it-twaqqif ta’ istituzzjonijiet u ċentri ta’ informazzjoni nazzjonali; l-appoġġ għall-isforzi tas-soċjetà ċivili fil-qasam tad-drogi u l-isforzi għat-tnaqqis tad-domanda u l-ħsara tad-drogi; it-taħriġ tal-persunal; it-tisħiħ tal-infurzar u tal-iskambju ta’ informazzjoni skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali; ir-riċerka relatata mad-drogi; l-ipprofilar tad-drogi u l-prevenzjoni tal-manifattura ta’ drogi perikolużi/narkotiċi u d-devjazzjoni ta’ prekursuri kkontrollati f’sustanzi partikolari li huma essenzjali għall-manifattura ta’ drogi illegali. Il-Partijiet jistgħu jiftiehmu li jinkludu oqsma oħrajn. Artikolu 22 Il-Kooperazzjoni fil-Ġlieda Kontra l-Ħasil ta’ Flus u l-Finanzjament tat-Terroriżmu 1. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jaħdmu u li jikkooperaw sabiex jiġi evitat il-ħasil tal-qligħ fuq l-attivitajiet kriminali bħalma huma t-traffikar tad-drogi u l-korruzzjoni. 2. Iż-żewġ Partijiet jaqblu li jippromwovu għajnuna legali , teknika u amministrattiva bil-għan li jiġu żviluppati u implimentati r-regolamenti u l-iffunzjonar effettiv ta’ mekkaniżmi fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. B’mod partikolari, il-kooperazzjoni għandha tippermetti l-iskambju ta' informazzjoni rilevanti fi ħdan il-qafas tal-leġiżlazzjonijiet rispettivi u l-adozzjoni ta’ standards xierqa sabiex jiġu miġġielda l-ħasil ta’ flus u l-finanzjament tat-terroriżmu liema standards ikunu ekwivalenti għal dawk adottati mill-Unjoni u mill-entitajiet internazzjonali li jaħdmu f’dan il-qasam, bħalma hi t-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja (FATF). 3. Iż-żewġ Partijiet għandhom jippromwovu l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu, eż. permezz tat-tmexxija ta’ proġetti ta’ bini ta' kapaċità. Artikolu 23 Ġlieda Kontra l-Kriminalità Organizzata u l-Korruzzjoni 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jiġġieldu kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni kif definiti fil-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali u l-Protokolli supplimentari tagħha u l-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni. Din il-kooperazzjoni għandha l-għan li tippromwovi u timplimenta dawn il-konvenzjonijiet u strumenti oħrajn applikabbli li għalihom huma parti. 2. Soġġetta għar-riżorsi disponibbli, din il-kooperazzjoni għandha tinkludi miżuri u proġetti ta’ bini ta' kapaċità. 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fost l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi u li jikkontribwixxu għat-tfixkil u t-tneħħija ta’ theddid kriminali transnazzjonali komuni għall-Partijiet fi ħdan il-qafas tal-leġiżlazzjonijiet rispettivi tagħhom. Il-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet, l-aġenziji u s-servizzi tal-infurzar tal-liġi tista’ tieħu l-forma ta’ għajnuna reċiproka fl-investigazzjonijiet, il-qsim ta’ teknika investigattiva, tagħlim u taħriġ konġunt tal-persunal tal-infurzar tal-liġi u kwalunkwe tip ta’ attività u għajnuna konġunta oħra, inklużi l-Uffiċċji Ċentrali Nazzjonali tal-INTERPOL (NCBs) eżistenti permezz tas-Sistema ta’ Komunikazzjoni Globali tal-INTERPOL jew l-I-24/7 jew ta' sistema simili għall-iskambju ta’ informazzjoni, kif jista’ jkun miftiehem reċiprokament mill-Partijiet. Artikolu 24 Protezzjoni tad-Dejta Personali 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw, sabiex itejbu l-livell ta’ protezzjoni ta’ dejta personali sal-ogħla standards internazzjonali, bħal dawk li jinsabu, inter alia , fil-Linji Gwida tan-NU għall-Kontroll tal-Fajls Kompjuterizzati b’Dejta Personali (ir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU 45/95 tal-14 ta’ Diċembru 1990). 2. It-tisħiħ tal-protezzjoni tad-dejta permezz tal-intensifikazzjoni tal-kooperazzjoni fil-protezzjoni tad-dejta personali jista’ jinkludi, inter alia , għajnuna teknika fil-forma ta’ skambju ta’ informazzjoni u ta’ pariri esperti li jista’ jinkludi, iżda ma jkunx limitat għal dan li ġej: a) il-qsim u l-iskambju ta’ informazzjoni, stħarriġ, riċerka, politiki, proċeduri u l-aħjar prassi relatati mal-protezzjoni tad-dejta; b) it-tmexxija ta’ u/jew il-parteċipazzjoni f’taħriġ konġunt u fi programmi edukattivi, djalogi u konferenzi li jtejbu l-għarfien dwar il-protezzjoni tad-dejta taż-żewġ Partijiet; c) l-iskambju ta’ professjonisti u esperti li jistudjaw il-politiki ta’ protezzjoni tad-dejta. Artikolu 25 Refuġjati u Persuni Spostati Internament Il-Partijiet għandhom jippruvaw ikomplu jikkooperaw, fejn xieraq, fi kwistjonijiet li jirrigwardaw il-benesseri tar-refuġjati u tal-persuni spostati internament, filwaqt li jikkunsidraw ix-xogħol u l-għajnuna diġà pprovduta, inkluż it-tiftix għal soluzzjonijiet dejjiema. Titolu V KOOPERAZZJONI DWAR IL-MIGRAZZJONI U X-XOGĦOL MARITTIMU Artikolu 26 Kooperazzjoni fil-qasam tal-Migrazzjoni u l-Iżvilupp Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza ta’ ġestjoni konġunta tal-flussi migratorji bejn it-territorji tagħhom. Bil-għan li tissaħħaħ il-kooperazzjoni, il-Partijiet għandhom jistabbilixxu mekkaniżmu għal djalogu komprensiv u għal konsultazzjoni dwar il-kwistjonijiet kollha relatati mal-migrazzjoni. It-tħassib dwar il-migrazzjoni għandu jkun inkluż fl-istrateġiji nazzjonali / fil-qafas ta’ żvilupp nazzjonali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali tal-pajjiżi ta’ oriġini, ta’ tranżitu u ta’ destinazzjoni tal-migranti. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet għandha tkun ibbażata fuq evalwazzjoni speċifika tal-ħtiġijiet li titmexxa b’konsultazzjoni reċiproka u ftehim bejn il-Partijiet u tiġi implimentata skont il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni u dik nazzjonali fis-seħħ. Hija għandha tiffoka, b’mod partikolari, fuq: a) il-fatturi li joħolqu u li jiġbdu l-migrazzjoni; b) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni u l-prattiki nazzjonali li jirrigwardaw il-protezzjoni u d-drittijiet tal-migranti, bil-għan li jiġu ssodisfati d-dispożizzjonijiet ta’ strumenti internazzjonali applikabbli li jiggarantixxu r-rispett tad-drittijiet tal-migranti; c) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni u l-prattiki nazzjonali li jirrigwardaw il-protezzjoni internazzjonali, bil-għan li jiġu ssodisfati d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni ta’ Ġinevra tal-1951 dwar l-Istatus tar-Refuġjati u l-Protokoll tagħha tal-1967 u strumenti internazzjonali rilevanti oħrajn, u sabiex jiġi żgurat ir-rispett lejn il-prinċipju ta’ non-refoulement; d) ir-regoli ta' ammissjoni, kif ukoll id-drittijiet u l-istatus tal-persuni ammessi, il-provvediment ta’ trattament ġust u t-toroq għall-integrazzjoni ta’ residenti legali li mhumiex ċittadini, l-edukazzjoni u t-taħriġ u l-miżuri kontra r-razziżmu, id-diskriminazzjoni, u l-ksenofobija; e) l-istabbiliment ta’ politika effettiva u preventiva għall-indirizzar tal-preżenza fit-territorju tagħhom ta’ ċittadin tal-Parti l-oħra li ma jissodisfax, jew li ma jibqax jissodisfa, il-kundizzjonijiet ta’ dħul, permanenza jew residenza fit-territorju tal-Parti kkonċernata, il-kuntrabandu ta’ persuni, u t-traffikar tal-bnedmin, inklużi metodi li jiġġieldu n-netwerks ta’ kuntrabandisti u ta’ traffikanti u metodi li jipproteġu lill-vittmi ta’ tali attivitajiet; f) ir-ritorn ta’ persuni kif definiti fil-paragrafu 2(e), taħt kundizzjonijiet umani u dinjitużi, inkluż il-promozzjoni tar-ritorn volontarju u sostenibbli tagħhom lejn il-pajjiżi ta’ oriġini, u l-ammissjoni/l-ammissjoni mill-ġdid ta’ dawn il-persuni skont il-paragrafu 3. Ir-ritorn għandu jsir billi jiġi kkunsidrat kif dovut id-dritt tal-Partijiet li jagħtu permessi ta’ residenza jew awtorizzazzjonijiet ta’ permanenza għal raġunijiet umanitarji u ta’ kumpassjoni u fuq il-prinċipju ta' non-refoulement; g) kwistjonijiet identifikati bħala li huma ta’ interess reċiproku fil-qasam tal-viżi u tas-sigurtà tad-dokumenti tal-ivvjaġġar, kif ukoll tal-ġestjoni tal-fruntieri; h) il-kwistjonijiet ta’ migrazzjoni u ta’ żvilupp inkluż l-iżvilupp ta’ riżorsi umani, il-protezzjoni soċjali, l-immassimizzar tal-benefiċċji mill-migrazzjoni, is-sessi u l-iżvilupp, ir-reklutaġġ etiku u l-migrazzjoni ċirkolari, u l-integrazzjoni tal-migranti; 3. Fi ħdan il-qafas ta’ kooperazzjoni f’dan il-qasam u mingħajr preġudizzju għall-ħtieġa ta’ protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin, il-Partijiet qegħdin jaqblu wkoll li: a) Il-Filippini għandhom jaċċettaw lura kull ċittadin tagħhom kif definit fil-paragrafu 2(e) li jkun preżenti fit-territorju ta’ Stat Membru fuq talba ta’ dan tal-aħħar, mingħajr dewmien żejjed ladarba ċ-ċittadinanza tiegħu tkun ġiet stabbilita u jkun sar il-proċess dovut fl-Istat Membru. b) Kull Stat Membru għandu jaċċetta lura kull ċittadin tiegħu kif definit fil-paragrafu 2(e) li jkun preżenti fit-territorju tal-Filippini fuq talba ta’ dan tal-aħħar, mingħajr dewmien żejjed ladarba ċ-ċittadinanza tiegħu tkun ġiet stabbilita u jkun sar il-proċess dovut fil-Filippini. c) L-Istati Membri u l-Filippini għandhom jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom bid-dokumenti meħtieġa għal dawn il-finijiet. Kwalunkwe talba għall-ammissjoni jew għall-ammissjoni mill-ġdid għandha tkun trażmessa mill-istat rikjedenti lill-awtorità kompetenti tal-istat mitlub. Jekk il-persuna kkonċernata ma jkollhiex dokumenti ta’ identità xierqa jew provi oħrajn tan-nazzjonalità tagħha, il-Filippini jew l-Istat Membru għandhom jitolbu minnufih għar-rappreżentanza diplomatika jew konsulari kompetenti kkonċernata sabiex tkun żgurata n-nazzjonalità tagħha, jekk ikun meħtieġ permezz ta’ intervista; u ladarba jkun aċċertat li din tkun ċittadin tal-Filippini jew tal-Istat Membru, għandhom jinħarġu dokumenti xierqa mill-awtoritajiet kompetenti Filippini jew tal-Istat Membru. 4. Il-Partijiet jaqblu li jiffirmaw mill-aktar fis possibbli, ftehim għall-ammissjoni/għall-ammissjoni mill-ġdid taċ-ċittadini tagħhom, inkluża dispożizzjoni dwar l-ammissjoni mill-ġdid ta’ ċittadini ta’ pajjiżi oħrajn u ta’ persuni mingħajr stat. Artikolu 27 Xogħol Marittimu, Edukazzjoni u Taħriġ 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-qasam tax-xogħol marittimu sabiex jippromwovu u jassiguraw kundizzjonijiet ta’ għixien u ta’ xogħol deċenti għall-baħħara, is-sigurtà personali u l-protezzjoni tal-baħħara, is-sigurtà fuq il-post tax-xogħol u politiki u programmi ta’ saħħa. 2. Barra minn hekk, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-qasam tal-edukazzjoni marittima, it-taħriġ u ċ-ċertifikazzjoni tal-baħħara sabiex ikunu żgurati l-operazzjonijiet marittimi sikuri u effiċjenti u l-prevenzjoni ta’ ħsara lill-ambjent; inkluż l-aġġornament tal-kompetenzi tal-ekwipaġġ sabiex jadatta għall-ħtiġijiet li jinbidlu tal-industrija tat-tbaħħir u l-progress teknoloġiku. 3. Il-Partijiet għandhom jirrispettaw u josservaw il-prinċipji u d-dispożizzjonijiet stipulati fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1982 dwar il-Liġi tal-Baħar b’mod partikolari fejn tirreferi għad-dmirijiet u l-obbligi ta’ kull Parti fir-rigward tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, ta' kwistjonijiet tal-ekwipaġġ u dawk soċjali dwar il-vapuri li jtajru l-bandiera tagħha; il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar l-Istandards tat-Taħriġ, iċ-Ċertifikazzjoni u l-Għassa għall-Baħħara (il-Konvenzjoni dwar l-STCW), kif emendata, fir-rigward tat-taħriġ tal-baħħara u tar-rekwiżiti ta’ kompetenza tagħhom; u l-prinċipji u d-dispożizzjonijiet previsti fi strumenti internazzjonali rilevanti li għalihom huma Parti. 4. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha tkun ibbażata fuq konsultazzjoni reċiproka u djalogu bejn il-Partijiet, b’attenzjoni, inter alia, fuq: a) l-edukazzjoni marittima u t-taħriġ; b) il-qsim tal-informazzjoni u l-appoġġ dwar l-attivitajiet marittimi relatati; c) il-metodi ta’ tagħlim applikati u l-aħjar prassi dwar it-taħriġ; d) il-programmi li jindirizzaw il-piraterija u t-terroriżmu fuq il-baħar; e) id-dritt tal-baħħara għal post tax-xogħol sikur; kundizzjonijiet deċenti tax-xogħol u tal-għixien abbord; u l-protezzjoni tas-saħħa, il-kura medika, miżuri ta’ benesseri u forom oħrajn ta’ protezzjoni soċjali. Titolu VI KOOPERAZZJONI EKONOMIKA, FL-IŻVILUPP U F’SETTURI OĦRAJN Artikolu 28 Impjiegi u Affarijiet Soċjali 1. Il-Partijiet jaqblu li jtejbu l-kooperazzjoni fil-qasam tal-impjiegi u l-affarijiet soċjali, inkluża l-kooperazzjoni fil-koeżjoni reġjonali u soċjali, b’referenza għall-Artikolu 26(2)(b), is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, l-iżvilupp tal-ħiliet, l-ugwaljanza bejn is-sessi u x-xogħol deċenti, bil-għan li tissaħħaħ id-dimensjoni soċjali tal-globalizzazzjoni. 2. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-ħtieġa li jappoġġjaw il-proċess tal-globalizzazzjoni li hija ta’ benefiċċju għal kulħadd u li jippromwovu l-impjieg sħiħ u produttiv u x-xogħol deċenti bħala element ewlieni tal-iżvilupp sostenibbli u tat-tnaqqis tal-faqar, kif approvat mir-Riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU 60/1 tal-24 ta’ Ottubru 2005 (l-Eżitu tas-Summit Dinji) u d-Dikjarazzjoni Ministerjali tas-segment ta’ livell għoli tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-NU ta’ Lulju 2006 (il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-NU E/2006/L.8 tal-5 ta’ Lulju 2006). Il-Partijiet għandhom jikkunsidraw il-karatteristiċi rispettivi u n-natura diversa tas-sitwazzjonijiet ekonomiċi u soċjali tagħhom. 3. Filwaqt li jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom li jirrispettaw, jippromwovu u jwettqu standards soċjali u tax-xogħol rikonoxxuti internazzjonalment, kif imsemmi b’mod partikolari fid-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar id-Drittijiet Fundamentali u l-Prinċipji tax-Xogħlijiet u l-konvenzjonijiet tal-ILO li għalihom huma Parti, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fi programmi u proġetti speċifiċi ta’ għajnuna teknika, kif miftiehma reċiprokament. Il-Partijiet bl-istess mod jaqblu li jkollhom djalogu, kooperazzjoni u inizjattivi dwar suġġetti ta’ interess komuni fil-livell bilaterali u multilaterali, bħan-Nazzjonijiet Uniti, l-IOM, l-ILO, l-ASEM u l-UE-ASEAN. Artikolu 29 Kooperazzjoni fl-Iżvilupp 1. L-għan ewlieni tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp huwa li tinkoraġġixxi l-iżvilupp sostenibbli li jikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-faqar u għall-kisba ta’ għanijiet ta’ żvilupp miftiehma internazzjonalment inklużi l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju. Il-Partijiet għandhom jidħlu fi djalogu regolari dwar il-kooperazzjoni fl-iżvilupp f’konformità mal-prijoritajiet rispettivi tagħhom u l-oqsma ta’ interess reċiproku. 2. Id-djalogu dwar il-kooperazzjoni fl-iżvilupp għandu jimmira għal, inter alia : a) il-promozzjoni tal-iżvilupp uman u soċjali; b) it-twettiq ta’ tkabbir ekonomiku inklussiv u sostenibbli; c) il-promozzjoni tas-sostenibbiltà ambjentali u l-ġestjoni soda ta’ riżorsi naturali inkluża l-promozzjoni tal-aħjar prassi; d) it-tnaqqis tal-impatt u l-ġestjoni tal-konsegwenzi tal-bidla fil-klima; e) it-titjib fil-kapaċità tal-implimentazzjoni ta’ integrazzjoni akbar fl-ekonomija dinjija u fis-sistema ta’ kummerċ internazzjonali; f) il-promozzjoni tar-riforma fis-settur pubbliku b’mod partikolari fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi sabiex jitjieb l-għoti tas-servizzi soċjali; g) l-istabbiliment ta’ proċessi li huma konformi mal-prinċipji tad-Dikjarazzjoni ta’ Pariġi dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna, l-Aġenda ta’ Accra għall-Azzjoni, u impenji internazzjonali oħrajn immirati lejn it-titjib tal-għoti tal-għajnuna u l-effikaċja tagħha. Artikolu 30 Djalogu dwar il-Politika Ekonomika Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fir-rigward tal-promozzjoni tal-iskambju ta’ informazzjoni dwar it-tendenzi u l-politiki ekonomiċi rispettivi tagħhom, u tal-qsim ta’ esperjenzi fil-koordinazzjoni ta’ politiki ekonomiċi fil-kuntest tal-kooperazzjoni u l-integrazzjoni ekonomika reġjonali. Il-Partijiet se jippruvaw japprofondixxu d-djalogu bejn l-awtoritajiet tagħhom dwar kwistjonijiet ekonomiċi li, kif miftiehem mill-Partijiet, jistgħu jinkludu oqsma bħall-politika monetarja, il-politika fiskali, inkluża t-tassazzjoni tan-negozju, il-finanzi pubbliċi, u l-istabilizzazzjoni makroekonomika u d-dejn estern. Artikolu 31 Soċjetà Ċivili Il-Partijiet jirrikonoxxu r-rwol u l-kontribuzzjoni potenzjali ta’ soċjetà ċivili organizzata fil-governanza demokratika u jaqblu li jippromwovu djalogu effettiv u interazzjoni mas-soċjetà ċivili, f’konformità mal-liġijiet nazzjonali applikabbli tal-Partijiet rispettivi. Artikolu 32 Ġestjoni tar-Riskju ta' Diżastri Il-Partijiet jaqblu li jżidu l-kooperazzjoni fil-Ġestjoni tar-Riskju ta' Diżastri (DRM) fl-iżvilupp kontinwu u l-implimentazzjoni ta’ miżuri sabiex jitnaqqas ir-riskju għall-komunitajiet u jiġu ttrattati l-konsegwenzi ta’ diżastri naturali f’kull livell tas-soċjetà. Għandhom jingħataw importanza l-azzjonijiet ta’ prevenzjoni u l-approċċ proattiv biex jiġu ttrattati l-perikli u r-riskji għat-tnaqqis tar-riskji jew tal-vulnerabbiltajiet għad-diżastri naturali. Il-Partijiet għandhom jaħdmu flimkien sabiex jagħmlu d-DRM parti integrali mill-pjanijiet ta’ żvilupp u l-proċessi ta’ tfassil ta’ politiki li jirrigwardaw l-avvenimenti ta’ diżastri naturali. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha tiffoka fuq dawn l-elementi ta’ programmi li ġejjin: a) it-tnaqqis jew il-prevenzjoni u l-mitigazzjoni tar-riskju ta’ diżastri; b) il-ġestjoni tal-għarfien, l-innovazzjoni, ir-riċerka, u l-edukazzjoni għall-bini ta’ kultura ta’ sigurtà u ta’ reżistenza fil-livelli kollha; c) it-tħejjija għad-diżastri; d) il-politika, l-iżvilupp tal-kapaċità istituzzjonali u tal-kunsens għall-ġestjoni tad-diżastri; e) ir-rispons għad-diżastri; f) l-evalwazzjoni u l-monitoraġġ tar-riskji ta' diżastri; g) l-irkupru mid-diżastri u l-ippjanar tar-rijabilitazzjoni; h) l-adattament u l-mitigazzjoni tal-bidla fil-klima. Artikolu 33 Enerġija 1. Il-Partijiet għandhom jaħdmu sabiex itejbu l-kooperazzjoni fis-settur tal-enerġija sabiex: a) joħolqu kundizzjonijiet favorevoli għall-investiment, b’mod partikolari fl-infrastrutturi u joffru kundizzjonijiet indaqs għall-enerġija rinnovabbli; b) jiddiversifikaw il-provvisti tal-enerġija sabiex itejbu s-sigurtà tal-enerġija inkluż l-iżvilupp ta’ forom ta’ enerġija ġodda, sostenibbli, innovattivi u rinnovabbli, u jagħtu appoġġ lill-istituzzjonalizzazzjoni ta’ oqsfa ta’ politika xierqa sabiex jinħolqu kundizzjonijiet indaqs għall-enerġija rinnovabbli u l-integrazzjoni tagħha f’oqsma ta’ politiki rilevanti; c) jiżviluppaw standards ta’ enerġija konverġenti b’mod speċjali għall-bijofjuwils u fjuwils alternattivi oħrajn, faċilitajiet u prattiki relatati; d) jiksbu l-użu razzjonali tal-enerġija billi jippromwovu l-effiċjenza tal-enerġija u l-konservazzjoni fil-produzzjoni, it-trasport, id-distribuzzjoni u l-użu finali tal-enerġija; e) ikattru t-trasferiment tat-teknoloġija bejn il-kumpaniji tal-Partijiet immirat lejn il-produzzjoni u l-użu sostenibbli tal-enerġija. Dan jista’ jsir permezz ta’ kooperazzjoni xierqa b’mod speċjali fl-oqsma tar-riformi fis-settur tal-enerġija, l-iżvilupp ta’ riżorsi tal-enerġija, faċilitajiet downstream u l-iżvilupp tal-bijofjuwils; f) itejbu l-bini ta' kapaċità fl-oqsma kollha koperti minn dan l-Artikolu u jippromwovu investimenti reċiproċi favorevoli u attraenti permezz ta’ djalogu konsistenti mmirat lejn regoli stabbli, trasparenti, miftuħa u mhux diskriminatorji għall-investituri, li jesploraw mekkaniżmi amministrattivi sabiex jiffaċilitaw il-flussi ta’ investiment, f’konformità mal-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali tal-Partijiet. 2. Għal dawn il-finijiet, il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kuntatti u r-riċerka konġunta għall-benefiċċju reċiproku tal-Partijiet, b’mod partikolari permezz ta’ oqsfa reġjonali u internazzjonali rilevanti. B’referenza għall-Artikolu 34 u l-konklużjonijiet tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli (WSSD), li sar f’Johannesburg fl-2002, il-Partijiet jenfasizzaw il-ħtieġa li jiġu indirizzati r-rabtiet bejn l-aċċess bi prezz raġonevoli għas-servizzi tal-enerġija u l-iżvilupp sostenibbli. Dawn l-attivitajiet jistgħu jkunu promossi f’kooperazzjoni mal-Inizjattiva tal-Unjoni Ewropea dwar l-Enerġija, imnedija waqt il-WSSD. 3. Il-Partijiet, b’konformità mal-impenji tagħhom bħala partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar il-Bidla fil-Klima sabiex jindirizzaw il-bidla fil-klima, jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni teknika u s-sħubijiet privati, fl-enerġija sostenibbli u rinnovabbli, l-iskambju bejn il-fjuwils u l-proġetti tal-effiċjenza tal-enerġija permezz ta’ mekkaniżmi flessibbli bbażati fuq is-suq bħall-mekkaniżmu tas-suq tal-faħam. Artikolu 34 Ambjent u Riżorsi Naturali 1. Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha tippromwovi l-konservazzjoni u t-titjib tal-ambjent bil-għan li jinkiseb l-iżvilupp sostenibbli. L-implimentazzjoni tal-eżitu tas-Summit Dinji dwar l-Iżvilupp Sostenibbli u ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali rilevanti li għalihom huma partijiet għandha tiġi kkunsidrata fl-attivitajiet kollha li jsiru mill-Partijiet skont dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet jaqblu dwar il-ħtieġa li jikkonservaw u jamministraw b’mod sostenibbli r-riżorsi naturali u d-diversità bijoloġika għall-benefiċċju tal-ġenerazzjonijiet kollha filwaqt li jikkunsidraw il-ħtiġijiet ta’ żvilupp tagħhom. 3. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw bil-għan li jtejbu l-appoġġ reċiproku tal-politiki kummerċjali u ambjentali, u l-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet ambjentali fis-setturi kollha tal-kooperazzjoni. 4. Il-Partijiet għandhom jaħdmu sabiex ikomplu u sabiex isaħħu l-kooperazzjoni tagħhom fil-programmi reġjonali dwar il-protezzjoni tal-ambjent, fir-rigward ta’: a) it-titjib tal-għarfien ambjentali u l-parteċipazzjoni lokali fl-isforzi għall-protezzjoni ambjentali u għall-iżvilupp sostenibbli, inkluża l-parteċipazzjoni ta’ komunitajiet kulturali indiġeni/ta' popli indiġeni u komunitajiet lokali; b) il-bini ta' kapaċità fl-adattament u fil-mitigazzjoni tal-bidla fil-klima u l-effiċjenza tal-enerġija; c) il-bini ta' kapaċità għall-parteċipazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali inkluż iżda mhux limitat biss għall-bijodiversità u l-bijosikurezza; d) il-promozzjoni ta’ teknoloġiji, prodotti u servizzi li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, inkluż permezz tal-użu ta’ strumenti regolatorji u bbażati fuq is-suq; e) it-titjib tar-riżorsi naturali li jinkludu l-governanza tal-foresti u l-ġlieda kontra l-qtugħ illegali tas-siġar u l-kummerċ assoċjat, u l-promozzjoni ta’ riżorsi naturali sostenibbli inkluża l-ġestjoni tal-foresti; f) il-ġestjoni effettiva tal-parks nazzjonali u ta' żoni protetti u l-għażla u l-protezzjoni ta’ żoni ta’ bijodiversità u ta' ekosistemi fraġli, b’attenzjoni dovuta għall-komunitajiet lokali u indiġeni li jgħixu f’dawk iż-żoni jew qribhom; g) il-prevenzjoni ta' moviment transkonfinali illegali ta’ skart solidu u perikoluż u ta' forom oħrajn ta’ skart; h) il-protezzjoni ta’ ambjenti kostali u marittimi u l-ġestjoni effettiva tar-riżorsi tal-ilma; i) il-protezzjoni u l-konservazzjoni tal-ħamrija u l-ġestjoni sostenibbli tal-art, inkluża r-rijabilitazzjoni ta’ minjieri użati kompletament/ta' minjieri abbandunati; j) il-promozzjoni tal-bini ta' kapaċità fil-ġestjoni tad-diżastri u tar-riskji; k) il-promozzjoni ta’ mudelli ta’ Konsum u Produzzjoni Sostenibbli fl-ekonomiji tagħhom; 5. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-aċċess reċiproku għall-programmi tagħhom f’dan il-qasam, f’konformità mat-termini speċifiċi ta’ programmi bħal dawn. Artikolu 35 Agrikultura, Sajd u Żvilupp Rurali 1. Il-Partijiet jaqblu li jinkoraġġixxu d-djalogu u jippromwovu l-kooperazzjoni lejn l-iżvilupp sostenibbli fl-agrikultura, is-sajd u l-iżvilupp rurali. L-oqsma ta’ djalogu jistgħu jinkludu: a) il-politika agrikola u l-prospetti internazzjonali agrikoli inġenerali; b) il-possibbiltajiet ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ fil-pjanti, l-annimali, l-annimali akkwatiċi u l-prodotti tagħhom filwaqt li jiġu kkunsidrati l-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti bħall-IPPC u l-OIE, fost l-oħrajn, li għalihom huma partijiet; c) il-benesseri tal-annimali; d) il-politika dwar l-iżvilupp f’żoni rurali; e) il-politika ta’ kwalità għall-pjanti, l-annimali u l-prodotti akkwatiċi, u b’mod partikolari l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi; f) l-iżvilupp ta’ agrikultura sostenibbli u li ma tagħmilx ħsara lill-ambjent, l-agroindustrija, il-bijofjuwils u t-trasferiment tal-bijoteknoloġiji; g) il-protezzjoni tal-varjetajiet ta’ pjanti, it-teknoloġija taż-żrieragħ, it-titjib tal-produttività tal-uċuħ tar-raba', it-teknoloġiji alternattivi tal-uċuħ tar-raba' inkluża l-bijoteknoloġija agrikola; h) l-iżvilupp ta’ dejtabejżis dwar l-agrikultura, is-sajd u l-iżvilupp rurali; i) it-tisħiħ tar-riżorsi umani fil-qasam tal-agrikultura, l-affarijiet veterinarji u s-sajd; j) l-appoġġ ta’ politika sostenibbli u responsabbli fit-tul għall-baħar u s-sajd, inklużi t-teknoloġiji tas-sajd, il-konservazzjoni u l-ġestjoni ta’ riżorsi kostali u riżorsi marittimi tal-ibħra internazzjonali; k) il-promozzjoni ta’ sforzi għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra prattiki tas-sajd illegali, mhux irrappurtati, u mhux regolati u l-kummerċ assoċjat; l) il-miżuri relatati mal-iskambju ta’ esperjenzi u ta' sħubijiet, l-iżvilupp ta’ proġetti konġunti u netwerks ta’ kooperazzjoni bejn aġenti lokali jew operaturi ekonomiċi inklużi miżuri li jtejbu l-aċċess għall-finanzi f’oqsma bħar-riċerka u t-trasferiment tat-teknoloġija; m) it-tisħiħ ta’ assoċjazzjonijiet tal-produtturi u ta' attivitajiet ta’ promozzjoni tal-kummerċ. Article 36 Żvilupp Reġjonali u Kooperazzjoni 1. Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-fehim reċiproku u l-kooperazzjoni bilaterali fil-qasam tal-politika reġjonali. 2. Huma għandhom jinkoraġġixxu u jsaħħu l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni dwar il-politika reġjonali, b’attenzjoni speċjali għall-iżvilupp ta’ żoni żvantaġġati, ir-rabtiet urbani-rurali u l-iżvilupp rurali. 3. Il-kooperazzjoni fil-politika reġjonali tista’ tieħu l-forom li ġejjin: a) metodi ta’ formulazzjoni u implimentazzjoni ta’ politiki reġjonali; b) governanza u sħubija fuq diversi livelli; c) relazzjonijiet urbani-rurali; d) żvilupp rurali, inklużi inizjattivi għat-titjib tal-aċċess għall-finanzi u għall-iżvilupp sostenibbli; e) statistika. Artikolu 37 Kooperazzjoni fil-Politika Industrijali u tal-SMEs Il-Partijiet, waqt li jikkunsidraw il-politiki u l-finijiet ekonomiċi rispettivi tagħhom, jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni fil-politika industrijali f’dawk l-oqsma kollha meqjusa bħala adattati, bil-għan li tinħoloq klima li twassal għal żvilupp ekonomiku u li tittejjeb il-kompetittività tal-industriji, b’mod speċjali tal-intrapriżi ta’ daqs żgħir jew medju (SMEs), inter alia, permezz ta’: a) il-promozzjoni ta’ netwerking fost l-operaturi ekonomiċi, b’mod speċjali l-SMEs, bil-għan li jiġu skambjati l-informazzjoni u l-esperjenzi, jiġu identifikati l-opportunitajiet fis-setturi ta’ interess reċiproku, trasferiment tat-teknoloġija u tisħiħ tal-kummerċ u l-investiment; b) l-iskambju ta’ informazzjoni u esperjenzi dwar il-ħolqien ta’ kundizzjonijiet qafas li jwasslu għal ambjent li jippermetti n-negozju, b’mod speċjali l-SMEs, sabiex dawn itejbu l-kompetittività tagħhom; c) il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni taż-żewġ Partijiet fi proġetti pilota u fi programmi speċjali skont it-termini speċifiċi tagħhom; d) il-promozzjoni tal-investimenti u ta’ proġetti konġunti li jħeġġu t-trasferiment tat-teknoloġija, l-innovazzjoni, l-immodernizzar, id-diversifikazzjoni, u l-inizjattivi ta’ kwalità; e) il-forniment ta’ informazzjoni u l-istimulazzjoni tal-innovazzjoni u l-iskambju ta’ prattiki tajbin dwar l-aċċess għall-finanzi, b’mod partikolari għall-intrapriżi ż-żgħar u l-intrapriżi mikro; f) il-promozzjoni tar-responsabbiltà soċjali u ta' dik korporattiva u l-inkoraġġiment ta’ prattiki ta’ negozju responsabbli, inkluż il-konsum u l-produzzjoni sostenibbli; g) l-iżvilupp ta’ proġetti konġunti ta’ riċerka f’oqsma industrijali magħżula u ta' kooperazzjoni fil-proġetti ta’ bini ta' kapaċità inklużi dwar standards u proċeduri ta’ valutazzjoni ta' konformità u regolamenti tekniċi, skont kif jiġi miftiehem b’mod reċiproku . Artikolu 38 Trasport Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fl-oqsma rilevanti tal-politika dwar it-trasport sabiex itejbu l-opportunitajiet ta’ investiment, il-moviment ta’ merkanzija u passiġġieri, jippromwovu s-sigurtà u s-sikurezza tat-trasport bil-baħar u tal-avjazzjoni, jindirizzaw l-impatt ambjentali tat-trasport u jżidu l-effiċjenza tas-sistemi ta’ trasport tagħhom. Il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet f’dan il-qasam għandha tfittex li tippromwovi: a) l-iskambji ta’ informazzjoni dwar il-politiki, ir-regolamenti u l-prattiki tat-trasport rispettivi tagħhom , partikolarment fejn tikkonċerna t-trasport urban u rurali, it-trasport bil-baħar, it-trasport bl-ajru, il-loġistika tat-trasport, u l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks ta’ trasport multimodali kif ukoll l-immaniġġjar tat-toroq, tal-linji tal-ferrovija, tal-portijiet u tal-ajruporti; b) l-iskambju ta’ opinjonijiet dwar is-Sistemi Ewropej ta’ Navigazzjoni bis-Satellita (b’mod partikolari Galileo) b’attenzjoni fuq kwistjonijiet regolatorji, industrijali, u ta’ żvilupp tas-suq ta’ benefiċċju reċiproku. c) il-kontinwità tad-djalogu fil-qasam tas-servizzi tat-trasport bl-ajru bil-għan li tkun żgurata ċ-ċertezza legali mingħajr dewmien żejjed għall-ftehimiet bilaterali tas-servizzi tal-ajru eżistenti bejn l-Istati Membri individwali u l-Filippini. d) il-kontinwità tad-djalogu dwar it-titjib tan-netwerks u tal-operazzjonijiet ta’ infrastruttura tat-trasport bl-ajru għall-moviment mgħaġġel, effiċjenti, sostenibbli, bla periklu u sikur ta’ persuni u ta' merkanzija, u l-promozzjoni tal-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni u r-regolament ekonomiku tal-industrija tal-ajru, bil-għan li jingħata appoġġ lill-konverġenza regolatorja u li jsir titjib tan-negozju, u li jiġu eżaminati l-possibbiltajiet għal żvilupp ulterjuri tar-relazzjonijiet fil-qasam tat-trasport bl-ajru. Il-proġetti ta’ kooperazzjoni fil-qasam tat-trasport bl-ajru ta’ interess reċiproku għandhom ikunu promossi aktar; e) id-djalogu fil-qasam tal-politika u s-servizzi tat-trasport bil-baħar partikolarment bil-għan li jiġi promoss l-iżvilupp tal-industrija tat-trasport bil-baħar inkluż iżda mhux limitat biss għal: i. l-iskambju ta’ informazzjoni dwar il-leġiżlazzjoni u r-regolamenti li jirrigwardaw it-trasport marittimu u l-portijiet; ii. il-promozzjoni ta’ aċċess mingħajr restrizzjoni għas-swieq u s-snajja marittimi internazzjonali fuq bażi kummerċjali, l-astensjoni mill-introduzzjoni ta’ klawżoli ta’ qsim tal-merkanzija, l-għoti ta’ trattament nazzjonali u tal-klawżola tal-Aktar Nazzjon Favorit (MFN) lill-bastimenti mħaddma minn ċittadini jew minn kumpaniji tal-Parti l-oħra kif ukoll kwistjonijiet rilevanti relatati mas-servizzi tat-trasport minn bieb għal bieb li jinvolvu l-waqfiet fuq il-baħar b’kunsiderazzjoni għal-liġijiet nazzjonali tal-Partijiet; iii. l-amministrazzjoni effettiva tal-portijiet u l-effiċjenza tas-servizzi tat-trasport bil-baħar; u iv. il-promozzjoni ta’ kooperazzjoni fit-trasport bil-baħar ta’ interess reċiproku u l-qasam tax-xogħol marittimu, l-edukazzjoni u t-taħriġ, skont l-Artikolu 27 . f) id-djalogu dwar l-implimentazzjoni effettiva ta' standards ta' sigurtà tat-trasport, ta’ sikurezza u ta’ prevenzjoni tat-tniġġis, l-aktar fir-rigward tat-trasport bil-baħar, partikolarment inkluża l-ġlieda kontra l-piraterija, u t-trasport bl-ajru, f’konformità mal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti li għalihom huma partijiet, u ta' standards, li jinkludu l-kooperazzjoni fil- fora internazzjonali xierqa, li għandhom l-għan li jiżguraw l-infurzar akbar tar-regolamenti internazzjonali. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jippromwovu l-kooperazzjoni teknika u l-għajnuna fi kwistjonijiet relatati mas-sikurezza tat-trasport, is-sigurtà u l-kunsiderazzjoni ambjentali inklużi iżda mhux limitati għall-edukazzjoni u t-taħriġ marittimu u tal-avjazzjoni, it-tiftix u s-salvataġġ, u l-investigazzjoni ta’ aċċidenti u inċidenti. Il-Partijiet sejrin jiffukaw ukoll fuq il-promozzjoni ta’ mezzi ta’ trasport li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent. Artikolu 39 Kooperazzjoni Xjentifika u Teknoloġika 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-qasam tax-xjenza u t-teknoloġija waqt li jikkunsidraw l-objettivi politiċi rispettivi tagħhom. 2. Il-finijiet ta’ din il-kooperazzjoni għandhom ikunu biex: a) jinkoraġġixxu l-iskambju ta’ informazzjoni u ta’ għarfien dwar ix-xjenza u t-teknoloġija, partikolarment dwar l-implimentazzjoni ta’ politiki u ta’ programmi kif ukoll id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali għar-riċerka u interventi ta’ żvilupp; b) jippromwovu relazzjonijiet u sħubijiet ta’ riċerka dejjiema bejn il-komunitajiet xjentifiċi, iċ-ċentri ta’ riċerka, l-universitajiet u l-industrija tal-Partijiet; c) jippromwovu t-taħriġ tar-riżorsi umani u l-bini ta' kapaċità fit-teknoloġija u fir-riċerka. 3. Il-kooperazzjoni għandha tieħu l-forma ta’ proġetti konġunti ta’ riċerka u skambji, laqgħat u taħriġ tar-riċerkaturi permezz ta’ skemi ta’ mobbiltà u ta' taħriġ internazzjonali u programmi ta’ skambju, li jipprovdu għall-akbar tixrid possibbli tar-riżultati tar-riċerka, tat-tagħlim u tal-aħjar prassi. Jista’ jintlaħaq ftehim reċiproku dwar metodi oħrajn ta’ kooperazzjoni. 4. Dawn l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni għandhom ikunu bbażati fuq il-prinċipji tar-reċiproċità, it-trattament ġust u l-benefiċċji reċiproċi u jiżguraw protezzjoni xierqa tal-proprjetà intellettwali. Kwalunkwe kwistjoni ta’ drittijiet ta’ proprjetà intellettwali li tista’ tinqala’ fil-kuntest tal-kooperazzjoni skont dan il-Ftehim tista’, fejn ikun meħtieġ, tkun soġġetta għal negozjati bejn l-aġenziji jew il-gruppi rilevanti involuti qabel ma jingħata bidu għall-attivitajiet ta’ kooperazzjoni u tista’ tinkludi kwistjonijiet ta’ drittijiet tal-awtur, trejdmarks u privattivi filwaqt li jiġu kkunsidrati l-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom. 5. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja, taċ-ċentri ta’ riċerka, u tas-setturi produttivi rispettivi tagħhom inklużi l-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju. 6. Il-Partijiet jaqblu li jagħmlu kull sforz sabiex iżidu l-għarfien pubbliku dwar il-possibbiltajiet offruti mill-programmi rispettivi tagħhom għall-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika. Artikolu 40 Kooperazzjoni fit-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni 1. Billi jirrikonoxxu li t-Teknoloġija tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni (ICT) hija element ewlieni tal-ħajja moderna u hija ta’ importanza vitali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, il-Partijiet għandhom jaħdmu sabiex jiskambjaw opinjonijiet dwar il-politiki rispettivi tagħhom f’dan il-qasam bil-għan li jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku. 2. Il-kooperazzjoni f’dan il-qasam għandha tiffoka, inter alia , fuq: a) il-parteċipazzjoni fid-djalogu reġjonali komprensiv dwar l-aspetti differenti tas-soċjetà tal-informazzjoni, b’mod partikolari l-politiki u r-regolamenti dwar il- komunikazzjoni elettronika inkluż is-servizz universali, il-liċenzjar u l-awtorizzazzjonijiet ġenerali, u l-indipendenza u l-effiċjenza tal-awtorità regolatorja, il-governanza elettronika, ir-riċerka, u s-servizzi li jistgħu jaħdmu bl-ICT; b) l-interkonnessjoni u l-interoperabbiltà tan-netwerks (bħat-TEIN) u s-servizzi tal-Partijiet u tal-Asja tax-Xlokk; c) l-istandardizzazzjoni u t-tixrid ta’ teknoloġiji ġodda u emerġenti fil-qasam tal-ICT; d) il-promozzjoni tal-kooperazzjoni fir-riċerka fil-qasam tal-ICT dwar suġġetti ta’ interess reċiproku għall-Partijiet; e) il-qsim tal-aħjar prassi fi sforz sabiex titnaqqas il-qasma diġitali; f) l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji u mekkaniżmi dwar aspetti ta’ sigurtà tal-ICT u dwar il-ġlieda kontra l-ċiberkriminalità; g) il-qsim ta’ esperjenzi dwar it-tixrid tat-televiżjoni diġitali, kif ukoll dwar aspetti regolatorji, il-ġestjoni tal-ispettru u r-riċerka; h) il-promozzjoni ta’ sforzi u l-qsim ta’ esperjenzi dwar l-iżvilupp ta’ riżorsi umani fil-qasam tal-ICT. Artikolu 41 Awdjoviżiv, Midja u Multimedja Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu, jappoġġjaw u jiffaċilitaw l-iskambji, il-kooperazzjoni u d-djalogu bejn l-istituzzjonijiet u l-aġenti rilevanti tagħhom fl-oqsma tal-awdjoviżiv, il-midja u l-multimedja. Huma jaqblu li jistabbilixxu djalogu politiku regolari f’dawn l-oqsma. Artikolu 42 Kooperazzjoni fil-qasam tat-Turiżmu 1. Immexxija mill-Kodiċi ta’ Etika għat-Turiżmu tal-Organizzazzjoni Dinjija tat-Turiżmu u l-prinċipji tas-sostenibbiltà li jiffurmaw il-bażi tal-proċess tal-Aġenda Lokali 21, il-Partijiet għandhom itejbu l-iskambju ta’ informazzjoni u jistabbilixxu l-aħjar prassi sabiex jiżguraw żvilupp ibbilanċjat u sostenibbli fit-turiżmu. 2. Iż-żewġ Partijiet jaqblu li jkollhom djalogu bil-għan li jiffaċilitaw il-kooperazzjoni, inkluża l-għajnuna teknika, fl-oqsma tat-taħriġ tar-riżorsi umani u tal-iżvilupp ta’ teknoloġiji ġodda għad-destinazzjonijiet f’konformità mal-prinċipji ta’ turiżmu sostenibbli. 3. Il-Partijiet jaqblu li jiżviluppaw kooperazzjoni għas-salvagwardjar u l-immassimizzar tal-potenzjal tal-patrimonju naturali u kulturali, sabiex jittaffew l-impatti negattivi tat-turiżmu, u sabiex tiżdied il-kontribuzzjoni pożittiva tal-industrija tat-turiżmu għall-iżvilupp sostenibbli tal-komunitajiet lokali, inter alia , billi jiġi żviluppat l-ekoturiżmu, waqt li jiġu rispettati l-integrità u l-interessi tal-komunitajiet lokali u indiġeni, u billi jittejjeb it-taħriġ fl-industrija tat-turiżmu. Artikolu 43 Kooperazzjoni fis-Servizzi Finanzjarji 1. Il-Partijiet jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni bil-għan li jiksbu regoli u standards komuni u aktar mill-qrib, u li jtejbu s-sistemi tal-kontabilità, tal-verifika finanzjarja, tas-sorveljanza, u dawk tar-regoli tal-banek, l-assigurazzjoni, u oqsma oħrajn fis-settur finanzjarju. 2. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-għajnuna teknika u ta’ miżuri ta’ bini ta' kapaċità għal dan il-għan. Artikolu 44 Governanza Tajba fil-Qasam tat-Taxxa 1. Bil-għan li jsaħħu u jiżviluppaw l-attivitajiet ekonomiċi filwaqt li jikkunsidraw il-ħtieġa li jiġi żviluppat qafas regolatorju xieraq, il-Partijiet jirrikonoxxu u għandhom jimplimentaw il-prinċipji ta’ governanza tajba fil-qasam tat-taxxa. F’dan is-sens, u f’konformità mal-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom itejbu l-kooperazzjoni internazzjonali fil-qasam tat-taxxa, jiffaċilitaw il-ġbir ta’ dħul leġittimu tat-taxxa, u jiżviluppaw miżuri għall-implimentazzjoni effettiva tal-prinċipji msemmija hawn fuq. 2. Il-Partijiet jaqblu li l-implimentazzjoni ta’ dawn il-prinċipji sseħħ b’mod partikolari fi ħdan il-qafas ta’ ftehimiet bilaterali eżistenti jew futuri dwar it-taxxa bejn il-Filippini u l-Istati Membri. Artikolu 45 Saħħa 1. Il-Partijiet jirrikonoxxu u jaffermaw l-importanza kbira tas-saħħa. Għaldaqstant, il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fis-settur tas-saħħa li jkopri oqsma bħar-riforma fis-sistema tas-saħħa, il-mard ewlieni li jittieħed u theddid ieħor għas-saħħa, il-mard li ma jitteħidx, u ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa lejn it-titjib tas-saħħa u l-iżvilupp sostenibbli tas-settur tas-saħħa fuq il-bażi ta’ benefiċċju reċiproku. 2. Il-kooperazzjoni għandha ssir permezz ta’: a) programmi li jkopru l-oqsma elenkati fil-paragrafu 1, inkluż it-titjib fis-sistemi tas-saħħa, l-għoti ta’ servizzi tas-saħħa, is-servizzi tas-saħħa riproduttiva tan-nisa u tal-komunitajiet foqra u vulnerabbli, il-governanza fis-saħħa inkluża l-ġestjoni mtejba tal-finanzi pubbliċi, il-finanzjament tal-kura tas-saħħa, l-infrastruttura tas-saħħa u s-sistemi ta’ informazzjoni u l-ġestjoni tas-saħħa; b) attivitajiet konġunti dwar l-epidemjoloġija u s-sorveljanza, inkluż l-iskambju ta’ informazzjoni kif ukoll il-kollaborazzjoni fil-prevenzjoni bikrija ta’ theddid għas-saħħa bħall-influwenza tat-tjur u dik pandemika u mard ewlieni ieħor li jittieħed; c) prevenzjoni u kontroll ta’ mard li ma jitteħidx permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u ta’ prassi tajbin, il-promozzjoni ta’ stil ta’ ħajja tajjeb għas-saħħa, l-indirizzar ta’ fatturi determinanti ewlenin għas-saħħa bħall-ikel, id-dipendenza fuq id-drogi, l-alkoħol u t-tabakk u l-iżvilupp ta’ programmi ta’ riċerka relatati mas-saħħa kif previst fl-Artikolu 39 u skemi ta’ promozzjoni tas-saħħa; d) il-promozzjoni tal-implimentazzjoni ta’ ftehimiet internazzjonali, bħall-Konvenzjoni Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk u r-Regolamenti Internazzjonali dwar is-Saħħa, li għalihom huma partijiet; e) programmi u proġetti oħrajn għat-titjib tas-servizzi tas-saħħa u għat-tisħiħ tar-riżorsi umani għas-sistemi tas-saħħa u l-kundizzjonijiet tas-saħħa kif miftiehem reċiprokament. Artikolu 46 Edukazzjoni, Kultura, Djalogu Interkulturi u Bejn ir-Reliġjonijiet 1. Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu l-kooperazzjoni fl-edukazzjoni, fl-isports, fil-kultura u bejn ir-reliġjonijiet li tirrispetta kif xieraq id-diversità tagħhom sabiex jiżdied il-fehim reċiproku u l-għarfien tal-kulturi rispettivi tagħhom. Għal dan il-għan, il-Partijiet għandhom jappoġġjaw u jippromwovu l-attivitajiet tal-istituti kulturali tagħhom. 2. Il-Partijiet jaqblu wkoll li jibdew djalogu dwar kwistjonijiet ta’ interess reċiproku relatati mal-immodernizzar ta’ sistemi edukattivi, inklużi kwistjonijiet li jappartjenu għall-kompetenzi ewlenin u l-iżvilupp ta’ strumenti ta’ valutazzjoni li jitqabblu ma’ standards Ewropej. 3. Il-Partijiet se jaħdmu sabiex jieħdu l-miżuri xierqa biex jippromwovu kuntatti bejn il-popli fil-qasam tal-edukazzjoni, l-isports u l-iskambji kulturali, u djalogi bejn ir-reliġjonijiet u dawk interkulturali u jwettqu inizjattivi konġunti f’diversi sferi soċjo-kulturali, inkluża l-kooperazzjoni fil-konservazzjoni tal-patrimonju b’rispett għad-diversità kulturali. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jaqblu wkoll li jkomplu jappoġġjaw l-attivitajiet tal-Fondazzjoni Asja-Ewropa, kif ukoll id-Djalogu bejn ir-Reliġjonijiet tal-ASEM. 4. Il-Partijiet jaqblu li jikkonsultaw u li jikkooperaw f’ fora jew organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti, bħall-UNESCO, sabiex isegwu għanijiet komuni u biex jippromwovu fehim akbar u rispett akbar għad-diversità kulturali. F’dan ir-rigward, il-Partijiet jaqblu wkoll li jippromwovu r-ratifika u l-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni tal-UNESCO dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali adottata fl-20 ta’ Ottubru 2005 . 5. Il-Partijiet għandhom jagħmlu wkoll enfasi fuq l-adozzjoni ta’ miżuri mfassla sabiex jissaħħu r-rabtiet bejn l-aġenziji kkonċernati rispettivi tagħhom li jippromwovu l-iskambju ta’ informazzjoni u ta' għarfien fost l-esperti, iż-żgħażagħ u l-ħaddiema żgħażagħ (fl-iskola u barra mill-iskola), u jieħdu vantaġġ mill-programmi rispettivi tagħhom bħall-ERASMUS Mundus fl-oqsma tal-edukazzjoni u tal-kultura kif ukoll mill-esperjenzi li ż-żewġ Partijiet ikunu kisbu f’dawn l-oqsma. Artikolu 47 Statistika Il-Partijiet jaqblu li jippromwovu, b’mod konformi mal-attivitajiet eżistenti tagħhom dwar il-kooperazzjoni statistika bejn l-Unjoni Ewropea u l-ASEAN, li jinkludu: il-bini ta' kapaċità tal-istatistika, l-armonizzazzjoni ta’ metodi u prattiki ta' statistika inkluż il-ġbir u t-tixrid tal-istatistika, li tippermettilhom jużaw, fuq bażi aċċettabbli b'mod reċiproku, statistika dwar inter alia , il-kontijiet nazzjonali, l-investimenti barranin diretti, it-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni , il-kummerċ ta’ merkanzija u servizzi u, b’mod aktar ġenerali, kwalunkwe qasam ieħor kopert b’dan il-Ftehim li huwa adatt għall-ġbir, l-analiżi u t-tixrid tal-ipproċessar tal-istatistika. Titolu VII QAFAS ISTITUZZJONALI Artikolu 48 Kumitat Konġunt 1. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu skont dan il-Ftehim, Kumitat Konġunt, magħmul minn rappreżentanti taż-żewġ naħat fuq livell uffiċjali għoli, li l-kompiti tiegħu għandhom ikunu li: a) jiżgura l-funzjonament xieraq u l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim; b) jistabbilixxi prijoritajiet fir-rigward tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim; c) jagħmel rakkomandazzjonijiet għall-promozzjoni tal-għanijiet ta’ dan il-Ftehim. 2. Il-Kumitat Konġunt għandu normalment jiltaqa’ mhux inqas minn kull sentejn fil-Filippini u fl-Unjoni Ewropea alternattivament, f’data li tiġi stabbilita bi ftehim reċiproku. Jistgħu jsiru wkoll laqgħat straordinarji tal-Kumitat Konġunt bi ftehim bejn il-Partijiet. Il-Kumitat Konġunt għandu jitmexxa b’mod alternattiv minn kull waħda mill-Partijiet. L-aġenda għal-laqgħat tal-Kumitat Konġunt għandha tiġi stabbilita bi ftehim bejn il-Partijiet. 3. Il-Kumitat Konġunt għandu jistabbilixxi sottokumitati speċjalizzati sabiex jindirizzaw l-oqsma kollha koperti minn dan il-Ftehim sabiex jgħinuh fit-twettiq tal-kompiti tiegħu. Dawn is-sottokumitati għandhom jagħmlu rapporti dettaljati dwar l-attivitajiet tagħhom li jiġu sottomessi lill-Kumitat Konġunt f’kull waħda mil-laqgħat tiegħu. 4. Il-Partijiet jaqblu li għandu jkun ukoll il-kompitu tal-Kumitat Konġunt li jiżgura l-funzjonament xieraq ta’ kwalunkwe ftehim settorjali jew protokoll li ġie konkluż jew li jkun se jiġi konkluż bejn il-Partijiet. 5. Il-Kumitat Konġunt għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu. Titolu VIII DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 49 Klawżola dwar Żviluppi Futuri 1. Il-Partijiet jistgħu, b’kunsens reċiproku u fuq rakkomandazzjoni tal-Kumitat Konġunt, jespandu dan il-Ftehim bil-għan li jsaħħu l-livell ta’ kooperazzjoni, billi jissupplimentawh permezz ta' ftehimiet jew protokolli li jikkonċernaw setturi jew attivitajiet speċifiċi. 2. Rigward l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista’ tressaq suġġerimenti sabiex twessa’ l-ambitu tal-kooperazzjoni, waqt li tikkunsidra l-esperjenza li tkun inkisbet fl-applikazzjoni tiegħu. Artikolu 50 Riżorsi għall-Kooperazzjoni 1. Il-Partijiet jaqblu li jagħmlu disponibbli r-riżorsi xierqa, inklużi mezzi finanzjarji, sa fejn jippermettu r-riżorsi u r-regolamenti rispettivi tagħhom, sabiex jilħqu l-għanijiet tal-kooperazzjoni stabbiliti f’dan il-Ftehim. 2. Il-Partijiet għandhom jimplimentaw għajnuna finanzjarja f’konformità mal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba u jikkooperaw fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tagħhom. Il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri effettivi sabiex jipprevjenu u jiġġieldu l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attività illegali oħra, inter alia , permezz ta’ għajnuna reċiproka fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim f’konformità mal-liġijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom. Kwalunkwe ftehim ieħor jew strument ta’ finanzjament li għandu jiġi konkluż bejn il-Partijiet għandu jipprovdi għal klawżoli speċifiċi ta’ kooperazzjoni finanzjarja li jkopru kontrolli fuq il-post, spezzjonijiet, kontrolli, u miżuri ta’ kontra l-frodi, inklużi, inter alia , dawk li jsiru mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF) u mill-awtoritajiet Filippini rilevanti ta’ investigazzjoni. 3. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu lill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) sabiex ikompli bl-operazzjonijiet tiegħu fil-Filippini b’mod konformi mal-proċeduri u l-kriterji ta’ finanzjament tiegħu, mal-ftehim qafas iffirmat bejn il-BEI u l-Filippini u mal-liġijiet nazzjonali tal-Filippini. 4. Il-Partijiet jistgħu jiddeċiedu li jestendu l-appoġġ finanzjarju għall-attivitajiet ta’ kooperazzjoni fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim jew dawk relatati miegħu f’konformità mal-proċeduri finanzjarji u r-riżorsi rispettivi tagħhom. Dawn l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni jistgħu jinkludu, kif xieraq, iżda ma jkunux limitati biss għall-bini ta' kapaċità u l-inizjattivi ta’ kooperazzjoni teknika, l-iskambju ta’ esperti, it-tmexxija ta’ studji, l-istabbiliment ta’ oqsfa legali, regolatorji u ta’ infurzar li jippromwovu t-trasparenza u r-responsabbiltà, u attivitajiet oħrajn miftiehma bejn il-Partijiet. Artikolu 51 Faċilitajiet Sabiex tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni fil-qafas ta’ dan il-Ftehim, iż-żewġ Partijiet jaqblu li joffru l-faċilitajiet meħtieġa lill-uffiċjali u lill-esperti li jkunu involuti fl-implimentazzjoni tal-kooperazzjoni għat-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom, b’mod konformi mal-liġijiet nazzjonali, ir-regoli u r-regolamenti interni taż-żewġ Partijiet. Artikolu 52 Ftehimiet Oħrajn 1. Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet rilevanti tat-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, la dan il-Ftehim u lanqas kwalunkwe azzjoni li tittieħed bis-saħħa tiegħu m’għandhom jaffettwaw is-setgħat tal-Partijiet li jwettqu attivitajiet ta’ kooperazzjoni bilaterali jew li jikkonkludu, fejn xieraq, ftehimiet ġodda ta’ sħubija u ta’ kooperazzjoni inkluż bejn il-Filippini u l-Istati Membri individwali . 2. Dan il-Ftehim m’għandux jaffettwa l-applikazzjoni jew l-implimentazzjoni tal-impenji li jkunu ttieħdu mill-Partijiet rispettivi f’relazzjoni ma’ partijiet terzi. Artikolu 53 Twettiq tal-Obbligi 1. Il-Partijiet għandhom jieħdu kwalunkwe miżura ġenerali jew speċifika meħtieġa għat-twettiq tal-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim. Huma għandhom jaraw li jintlaħqu l-objettivi stabbiliti f’dan il-Ftehim. 2. Kull Parti tista’ tirreferi kwalunkwe diverġenza fl-applikazzjoni jew fl-interpretazzjoni ta’ dan il-Ftehim lill-Kumitat Konġunt. 3. Jekk waħda mill-Partijiet ikun jidhrilha li l-Parti l-oħra tkun naqset milli tissodisfa xi wieħed mill-obbligi tagħha skont dan il-Ftehim, hija tista’ tieħu miżuri xierqa. Qabel ma tagħmel hekk, ħlief f’każijiet ta’ urġenza partikolari f’konformità mal-paragrafu 5, din għandha tippreżenta l-informazzjoni rilevanti kollha meħtieġa lill-Kumitat Konġunt sabiex tiġi eżaminata s-sitwazzjoni fid-dettall bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. 4. Fl-għażla tal-miżuri, għandha tingħata prijorità lil dawk li jfixklu l-inqas il-funzjonament ta’ dan il-Ftehim. Dawn il-miżuri għandhom jiġu notifikati mminufih lill-Parti l-oħra u għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet li jsiru fi ħdan il-Kumitat Konġunt jekk jintalab li jsir hekk mill-Parti l-oħra. 5. Il-Partijiet jaqblu, għall-finijiet tal-interpretazzjoni korretta u tal-applikazzjoni prattika ta’ dan il-Ftehim, li t-terminu “każijiet ta’ urġenza partikolari” fil-paragrafu 3 ifisser każijiet ta’ ksur materjali tal-Ftehim minn waħda mill-Partijiet. Ksur materjali tal-Ftehim jikkonsisti fi: a) nuqqas ta’ rikonoxximent tal-Ftehim, li ma jkunx sanzjonat mir-regoli ġenerali tad-dritt internazzjonali; jew b) il-ksur ta’ elementi essenzjali tal-Ftehim, jiġifieri l-Artikolu 1(1) u l-Artikolu 8(2). Qabel tapplika l-miżuri fil-każijiet ta’ urġenza partikolari, kull Parti tista’ titlob li tissejjaħ laqgħa urġenti sabiex jiltaqgħu l-Partijiet. F’każ li ssir talba bħal din u fi żmien 15-il jum, sakemm il-Partijiet ma jaqblux fuq perjodu ta’ żmien ieħor li ma jaqbiżx il-21 jum, għandha ssir laqgħa sabiex tiġi eżaminata s-sitwazzjoni fid-dettall bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għall-Partijiet. Artikolu 54 Definizzjoni tal-Partijiet Għall-finijiet ta’ dan il-Ftehim, ‘il-Partijiet’ għandha tfisser l-Unjoni jew l-Istati Membri tagħha jew l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha, b’mod konformi mas-setgħat rispettivi tagħhom, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika tal-Filippini, min-naħa l-oħra. Artikolu 55 Applikazzjoni Territorjali Dan il-Ftehim għandu japplika għat-territorju li fih japplika t-Trattat li jistabbilixxi l-Unjoni Ewropea skont il-kundizzjonijiet stabbiliti f’dak it-Trattat, min-naħa l-waħda, u għat-territorju tal-Filippini, min-naħa l-oħra. Artikolu 56 Notifiki In-notifiki li jsiru skont l-Artikolu 57 għandhom jintbagħtu lis-Segretarju-Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u lid-Dipartiment tal-Affarijiet Barranin tal-Filippini, rispettivament, permezz ta’ mezzi diplomatiċi. Artikolu 57 Dħul fis-Seħħ u Perjodu ta’ Validità 1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar wara d-data li fiha l-aħħar Parti tkun innotifikat lill-oħra dwar il-konklużjoni tal-proċeduri legali meħtieġa għal dan il-għan. 2. Dan il-Ftehim jibqa’ validu għal perjodu ta’ ħames snin. Dan għandu jiġi estiż b’mod awtomatiku għal perjodi suċċessivi oħra ta’ sena, sakemm waħda mill-Partijiet ma tinnotifikax lill-Parti l-oħra bil-miktub, sa sitt xhur qabel it-tmiem ta’ kwalunkwe perjodu ta’ sena sussegwenti, dwar l-intenzjoni tagħha li ma testendix dan il-Ftehim. 3. Kwalunkwe emendi għal dan il-Ftehim għandhom isiru bi ftehim bejn il-Partijiet. Kwalunkwe emendi għandhom jidħlu fis-seħħ skont il-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu biss wara li l-aħħar Parti tkun innotifikat lill-oħra li l-formalitajiet kollha meħtieġa jkunu tlestew. 4. Dan il-Ftehim jista’ jiġi tterminat minn waħda mill-Partijiet permezz ta’ avviż bil-miktub tax-xewqa tagħha li ttemm dan il-Ftehim mogħti lill-Parti l-oħra. It-terminazzjoni għandha tidħol fis-seħħ sitt xhur wara li l-Parti l-oħra tkun irċeviet in-notifika. It-terminazzjoni m’għandhiex taffettwa proġetti miftiehma jew li jkunu għaddejjin mibdija skont dan il-Ftehim qabel it-terminazzjoni tiegħu. Artikolu 58 Test Awtentiku Dan il-Ftehim ġie miktub bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Olandiża, Ingliża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ungeriża, Taljana, Latvjana, Litwana, Maltija, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola u Svediża, u kull wieħed minn dawn it-testi huwa ugwalment awtentiku. Il-Ftehim kien innegozjat bl-Ingliż. Kwalunkwe differenza lingwistika fit-testi għandha tiġi riferita lill-Kumitat Konġunt. Magħmul f’żewġ kopji fi ………………… [post] fil- …………………………….. jum ta’ [xahar] fis-sena Elfejn u ... L-Unjoni Ewropea | Il-Gvern tar-Repubblika tal-Filippini | Ir-Repubblika tal-Bulgarija Ir-Renju tal-Belġju Ir-Repubblika Ċeka Ir-Renju tad-Danimarka Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja Ir-Repubblika tal-Estonja Ir-Repubblika Ellenika Ir-Renju ta’ Spanja Ir-Repubblika Franċiża L-Irlanda Ir-Repubblika Taljana Ir-Repubblika ta’ Ċipru Ir-Repubblika tal-Latvja Ir-Repubblika tal-Litwanja Il-Gran Dukat tal-Lussemburgu Ir-Repubblika tal-Ungerija Ir-Repubblika ta’ Malta Ir-Renju tal-Pajjiżi l-Baxxi Ir-Repubblika tal-Awstrija Ir-Repubblika tal-Polonja Ir-Repubblika Portugiża Ir-Rumanija Ir-Repubblika tas-Slovenja Ir-Repubblika Slovakka Ir-Repubblika tal-Finlandja Ir-Renju tal-Isvezja Ir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq] [1] ĠU C [...], [...], p. [...].