Avviż dwar il-koperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Kummissjoni fil-qasam ta' l-għajnuna ta' l-Istat

(95/K 312/07)

L-għan ta' dan l-avviż huwa li joffri gwida għall-koperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Kummissjoni fil-qasam ta' l-għajnuna ta' l-Istat. L-avviż bl-ebda mod ma jillimita id-drittijiet mogħtija mil-liġi tal-Komunità lill-Istati Membri, lill-individwi jew lill-intrapriżi. Huwa mingħajr preġudizzju għal xi interpretazzjoni tal-liġi tal-Komunità li tista' tkun mogħtija mill-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Qorti ta' Prim Istanza tal-Komunitajiet Ewropej. Finalment, ma jfittix li jinterferixxi bl-ebda mod mat-twettiq tad-dmirijiet tal-qrati nazzjonali.

I. INTRODUZZJONI

1. It-tneħħija tal-fruntieri interni bejn l-Istati Membri tippermetti lill-intrapriżi fil-Komunità li jespandu l-attivitajiet tagħhom fi ħdan is-suq intern u lill-konsumaturi li jibbenefikaw miż-żieda fil-kompetizzjoni. Dawn il-vantaġġi m'għandhomx ikunu pperikolati bi ksur tal-kompetizzjoni kkawżat minn għajnuna mogħtija inġustifikatament lill-intrapriżi. Il-kompletar tas-suq intern għalhekk jiddikjara mill-ġdid l-importanza ta' l-infurzar tal-politika tal-kompetizzjoni tal-Komunità.

2. Il-Qorti tal-Ġustizzja ħarġet numru ta' sentenzi importanti dwar l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta' l-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat KE. Il-Qorti ta' Prim' Istanza issa għandha ġurisdizzjoni dwar azzjonijiet magħmula minn partijiet privati kontra d-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna ta' l-Istat u għalhekk se tikkontribwixxi wkoll fl-iżvilupp tal-ġurisprudenza f'dan il-qasam. Il-Kummissjoni hija responsabbli għall-applikazzjoni ġurnata b'ġurnata tar-regoli tal-kompetizzjoni taħt is-superviżjoni tal-Qorti ta' Prim' Istanza u tal-Qorti tal-Ġustizzja. L-awtoritajiet pubbliċi u l-qrati fl-Istati Membri, flimkien mal-qrati tal-Komunità u mal-Kummissjoni lkoll jassumu l-kompiti u r-responsabbiltajiet tagħhom għall-infurzar tar-regoli tat-Trattat KE dwar l-għajnuna ta' l-Istat, skond il-prinċipji mniżżla fil-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja.

3. L-applikazzjoni tajba tal-politika tal-kompetizzjoni fis-suq intern tista' titlob koperazzjoni effettiva bejn il-Kummissjoni u l-qrati nazzjonali. Dan l-avviż jispjega kif il-Kummissjoni tixtieq li tassissti l-qrati nazzjonali billi toħloq koperazzjoni iktar mill-qrib fl-applikazzjoni ta' l-Artikoli 92 u 93 f'każi individwali. B'mod frekwenti jkun espress l-inkwiet li d-deċiżjonijiet finali tal-Kummissjoni fil-każi ta' għajnuna ta' l-Istat jiġu konklużi xi żmien wara li l-ksur tal-kompetizzjoni jkun għamel ħsara lill-interessi tal-partijiet terzi. Waqt li l-Kummissjoni mhux dejjem tkun f'posizzjoni li taġixxi prontament biex tissalvagwardja l-interessi tal-partijiet terzi fil-kwistjonijiet ta' għajnuna ta' l-Istat, il-qrati nazzjonali jistgħu jkunu f'posizzjoni aħjar biex jassiguraw li xi ksur ta' l-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) jkun kunsidrat u jinstab rimedju għalih.

[1]

4. Il-Kummissjoni hija l-awtorità amministrattiva responsabbli għall-implimentazzjoni u l-iżvilupp tal-politika tal-kompetizzjoni fl-interess pubbliku tal-Komunità. Il-qrati nazzjonali huma responsabbli għall-protezzjoni tad-drittijiet u għall-infurazar tad-dmirijiet, normalment fuq ordni tal-partijiet privati. Il-Kummissjoni għandha teżamina l-miżuri kollha ta' għajnuna li jaqgħu taħt l-Artikolu 92(1) sabiex tevalwa l-kompatibbilta tagħhom mas-suq komuni. Il-qrati nazzjonali għandhom jiżguraw li l-Istati Membri jkunu konformi ma' l-obbligi proċedurali tagħhom.

5. L-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) (b'tipa skura hawn taħt) għandha effett dirett fl-ordni legali ta' l-Istati Membri.

"Il-Kummissjoni għandha tkun infurmata, fi żmien biżżejjed biex tkun tista' tressaq il-kummenti tagħha, b'xi pjani li tingħata jew tiġi alterata l-għajnuna. Jekk hi tikkonsidra li pjan bħal dan ma jkunx kompatibbli mas-suq komuni wara li tikkunsidra l-Artikolu 92, għandha mingħajr telf ta' żmien tibda l-proċedura msemmija fil-paragrafu 2. L-Istat Membru m'għandux idaħħal fis-seħħ il-miżuri li jkun ippropona sakemm din il-proċedura tirriżulta f'deċiżjoni finali."

6. Il-projbizzjoni dwar l-implimentazzjoni msemmija fl-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) testendi għal kull għajnuna li ġiet implimentata mingħajr ma kienet notifikata [2] u, f'każ ta' notifika, topera biss matul il-perjodu prelimanari u, jekk il-Kummissjoni tibda l-proċedura kontenzjuża, sad-deċiżjoni finali [3].

7. Ovvjament, il-qorti jkollha tikkunsidra jekk "il-miżuri proposti" jikkostitwixxux għajnuna ta' l-Istat fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 92(1) [4] qabel tasal għal deċiżjoni taħt l-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3). Id-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni u l-ġurisprudenza tal-Qorti jagħtu attenzjoni kbira lil din il-kwistjoni importanti. Skond dan, il-kunċett ta' l-għajnuna ta' l-Istat għandu jkun interpret b'mod wiesgħa biex jinkludi mhux biss is-sussidji, iżda wkoll il-konċessjonijiet tat-taxxa u l-investimenti mill-fondi pubbliċi magħmula f'ċirkustanzi fejn investitur privat ikun naqas milli jagħti l-appoġġ [5]. L-għajnuna għandha ssir mill-"Istat", li jinkludi l-livelli, l-manifestazzjonijiet u l-emanazzjonijiet kollha ta' l-awtorità pubblika [6]. L-għajnuna għandha tiffavorixxi ċertu intrapriżi jew il-produzzjoni ta' ċertu merkanzija: dan iservi biex jiddistingwi l-għajnuna ta' l-Istat li għaliha japplika l-Artikolu 92(1) mill-miżuri ġenerali li għalihom ma japplikax [7]. Per eżempju, miżuri li m'għandhomx la bħala għan u lanqas bħala effett il-favoriment ta' ċerti intrapriżi jew il-produzzjoni ta' ċertu merkanzija, jew li japplikaw għal persuni skond il-kriterja oġġettiva mingħajr kunsiderazzjoni għal-lokazzjoni, settur jew intrapriża li fihom il-benefiċarju jista' jkun impjegat, m'humiex kunsidrati bħala għajnuna ta' l-Istat.

8. Il-Kummissjoni biss tista' tiddeċiedi li l-għajnuna ta' l-Istat hija "kompatibbli mas-suq komuni", i.e. awtorizzat.

9. Fl-applikazzjoni ta' l-Artikolu 92(1), il-qrati nazzjonali jistgħu ovvjament jirreferu kwistjonijiet preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja skond l-Artikolu 177 tat-Trattat KE u fil-fatt għandhom jagħmlu hekk f'ċertu ċirkustanzi. Għandhom ukoll jitolbu assistenza mill-Kummissjoni billi jitolbuha "informazzjoni legali jew ekonomika" b'mod analogu mas-sentenza tal-Limiti magħmula mill-Qorti fir-rigward ta' l-Artikolu 85 tat-Trattat KE [8].

10. Ir-rwol tal-qorti nazzjonali huwa li tissalvagwardja d-drittijiet li jkollhom l-individwi b'riżultat ta' l-effett dirett tal-projbizzjoni mniżżla fl-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3). Il-qorti għandha tuża l-mekkaniżmi u r-rimedji kollha u tapplika d-disposizzjonijiet rilevanti kollha tal-liġi nazzjonali biex timplimenta l-effett dirett ta' dan l-obbligu imqiegħed permezz tat-Trattat dwar l-Istati Membri [9]. Il-qorti nazzjonali għandha, f'każ fi ħdan il-ġurisdizzjoni tagħha, tapplika l-liġi tal-Komunità fl-intier tagħha u tipproteġi d-drittijiet li dik il-liġi tagħti lill-individwi; għandha għalhekk tqiegħed fil-ġenb kull disposizzjoni tal-liġi nazzjonali li tista' tkun ta' kunflitt magħha, kemm jekk qabel jew wara r-regola tal-Komunità [10]. L-imħallef jista', kif xieraq u skond ir-regoli tal-liġi nazzjonali u l-ġurisprudenza li qed tiżviluppa tal-Qorti tal-Ġustizzja [11], jagħti eżenzjoni temporanja, per eżempju billi jordna l-iffriżar jew ir-ritorn ta' flus imħallsa illegalment, u jagħti kumpens ta' ħsara lill-partijiet li tkun saritilhom ħsara lill-interessi tagħhom.

11. Il-Qorti tal-Ġustizzja iddikjarat li l-effettività sħiħa tar-regoli tal-Komunità tkun imfixkla u l-protezzjoni tad-drittijiet li huma jagħtu tkun imdgħajfa jekk l-individwi ma jkunux jistgħu jiksbu riżarċiment meta d-drittijiet tagħhom ikunu miksura bi ksur tal-liġi tal-Komunità li għalih Stat Membru jista' jinżamm responsabbli [12]; il-prinċipju li bih Stat għandu jkun suġġett għat-telf jew għall-ħsara kkawżata lill-individwi b'riżultat tal-ksur tal-liġi tal-Komunità li għalih l-Istat jista' jinżamm responsabbli huwa inerenti fis-sistema tat-Trattat [13]; qorti nazzjonali li tikkonsidra, f'każ li jikkonċerna l-liġi tal-Komunità, li l-uniku ostaklu li jwaqqafha milli tagħti eżenzjoni temporanja hija regola tal-liġi nazzjonali, għandha tpoġġi fil-ġenb dik ir-regola [14].

12. Dawn il-prinċipju japplikaw fil-każ ta' ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni tal-Komunità. L-individwi u l-intrapriżi għandhom ikollhom aċċess għar-regoli u r-rimedji proċedurali kollha msemmija fil-liġi nazzjonali bl-istess kondizzjonijiet li japplikaw kieku jkun involut ksur komparabbli tal-liġi nazzjonali. Din l-ugwaljanza fit-trattament tikkonċerna mhux biss l-iskoperta definittiva ta' xi ksur direttament effettiv tal-liġi tal-Komunità, iżda testendi wkoll għall-mezzi legali kollha li jistgħu jikkontribwixxu għal protezzjoni legali effettiva.

III. IL-POTERI LIMITATI TAL-KUMMISSJONI

13. L-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Komunità mill-qrati nazzjonali għandha vantaġġi konsiderevoli għall-individwi u l-intrapriżi. Il-Kummissjoni ma tistax tagħti kumpens ta' ħsara għal telf li jseħħ b'riżultat ta' ksur ta' l-Artikolu 93(3). Pretensjonijiet bħal dawn jistgħu jinġiebu biss quddiem il-qrati nazzjonali. Il-qrati nazzjonali jistgħu normalment jadottaw miżuri temporanji u jordnaw il-waqfien immedjat tal-ksur. Quddiem il-qrati nazzjonali, huwa possibbli li tkun marbuta pretensjoni taħt il-liġi tal-Komunità ma' pretensjoni taħt il-liġi nazzjonali. Dan mhux possibbli fi proċedura quddiem il-Kummissjoni. Barra minnhekk, il-qrati jistgħu jagħti l-ħlas ta' l-ispejjeż lill-applikant li jkollu suċċess. Dan qatt m'hu possibbli fil-proċedura amministrattiva quddiem il-Kummissjoni.

IV. L-APPLIKAZZJONI TA' L-ARTIKOLU 93(3)

14. L-Istati Membri huma mitluba javżaw lill-Kummissjoni bil-pjanijiet kollha li jagħtu għajnuna jew b'xi tibdil ta' pjanijiet ta' għajnuna approvati diġa. Dan japplika wkoll għal għajnuna li tista' tikkwalifika għall-approvazzjoni awtomatika taħt l-Artikolu 92(2), għax il-Kummissjoni trid tivverifika li l-kondizzjonijiet meħtieġa jintlaħqu. L-unika eċċezzjoni għall-obbligu ta' avviż hija għal għajnuna klassifikata bħala de minimis peress li din ma taffettwax il-kummerċ bejn l-Istati Membri b'mod sinjifikattiv u għalhekk ma taqax taħt l-Artikolu 92(1) [15].

15. Il-Kummissjoni tirċievi notifiki ta' skemi ġenerali jew programmi ta' għajnuna, kif ukoll ta' pjanijiet li tingħata għajnuna lil ditti individwali. Ladarba skema tkun awtorizzata mill-Kummissjoni, għoti individwali ta' għajnuna taħt dik l-iskema normalment m'għandux għalfejn ikun notifikat. Madankollu, taħt xi kodiċi ta' għajnuna jew strutturi ta' industrji partikolari jew tipi partikolari ta' għajnuna, notifika individwali hija meħtieġa għal kull għoti ta' għajnuna jew għal għoti li jaqbeż ċertu ammont. Notifika individwali tista' tkun meħtieġa f'xi każi mit-termini ta' awtorizzazzjoni tal-Kummissjoni ta' xi skema partikolari. L-Istati Membri għandhom javżaw l-għajnuna li jixtiequ jagħtu 'l barra mill-istruttura ta' skema awtorizzata Notifika hija meħtieġa fir-rigward ta' miżuri ppjanati, inkluż pjanijiet li jsiru trasferimenti finanzjarji mill-fondi pubbliċi għal intrapriżi tas-settur pubbliku jew privat, li jistgħu jinvolvu għajnuna fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 92(1).

16. L-ewwel kwistjoni li l-qrati nazzjonali għandhom jikkunsidraw f'azzjoni taħt l-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) hija jekk il-miżura tikkostitwixxix għajnuna ta' l-Istat ġdida jew eżistenti fi ħdan it-tifsira ta' l-Artikolu 92(1). It-tieni kwistjoni li għandha titwieġeb hija jekk il-miżura ġietx innotifikata b'mod individwali jew taħt xi skema u jekk iva, jekk il-Kummissjoni kellhiex żmien biżżejjed biex tieħu deċiżjoni [16].

17. Fir-rigward ta' l-iskemi ta' għajnuna, perjodu ta' xahrejn huwa meqjus mill-Qorti tal-Ġustizzja bħala "żmien biżżejjed", li warajh l-Istati Membri konċernati jistgħu, wara li javżaw preċedentement lill-Kummissjoni, jimplimentaw il-miżura notifikata [17]. Dan il-perjodu huwa mnaqqas b'mod volontarju mill-Kummissjoni għal 30 ġurnata ta' xogħol għal każi individwali u għal 20 ġurnata ta' xogħol għall-proċeduri "aċċelerati". Il-perjodi jibdew miż-żmien meta l-Kummissjoni tkun sodisfatta li l-informazzjoni provvduta mill-Istat Membru tkun biżżejjed biex tippermettilha li tasal għal deċiżjoni [18].

18. Jekk il-Kummissjoni tkun iddeċidiet li tibda l-proċedura msemmija fl-Artikolu 93(2), il-perjodu li matulu l-implimentazzjoni ta' miżura ta' għajnuna tkun projbita jibqa' sejjer sakemm il-Kummissjoni tkun waslet għal deċiżjoni pożittiva. Għal miżuri mhux notifikati ta' għajnuna, ma jeżisti l-ebda terminu perentorju għall-proċess li jwassal għad-deċiżjoni tal-Kummissjoni, għalkemm il-Kummissjoni se taġixxi malajr kemm jista' jkun. L-għajnuna ma tistax tingħata qabel id-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni.

19. Jekk il-Kummissjoni ma tkunx irregolat dwar xi miżura ta' għajnuna, il-qrati nazzjonali jistgħu dejjem jiġu ggwidati, biex jinterpretaw il-liġi tal-Komunità, mill-ġurisprudenza tal-Qorti ta' Prim' Istanza u tal-Qorti tal-Ġustizzja, kif ukoll bid-deċiżjonijiet maħruġa mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni ppubblikat numru ta' avviżi ġenerali li jistgħu jkunu ta' assistenza f'dan ir-rigward [19].

20. Il-qrati nazzjonali għandhom għalhekk ikunu kapaċi jiddeċiedu jekk miżura maħruġa tkunx illegali jew le taħt l-Artikolu 93(3). Fejn il-qrati nazzjonali jkollhom dubju, huma jistgħu, u f'xi każi għandhom, jitolbu deċiżjoni preliminari mill-Qorti tal-Ġustizzja skond l-Artikolu 77.

21. Fejn il-qrati nazzjonali jiġġudikaw li l-Artikolu 93(3) ma ġiex imħares, għandhom jirregolaw li l-miżura maħruġa tikser il-liġi tal-Komunità u jieħdu l-miżuri xierqa biex jissalvagwardjaw id-drittijiet ta' l-individwi u ta' l-intrapriżi.

V. EFFETTI TAD-DEĊIŻJONIJIET TAL-KUMMISSJONI

22. Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat [20] li qorti nazzjonali hija marbuta b'Deċiżjoni tal-Kummissjoni indirizzata lil Stat Membru taħt l-Artikolu 93(2) fejn il-benefiċjarju ta' l-għajnuna in kwistjoni jfittex li jistaqsi l-validità tad-deċiżjoni li biha kien infurmat bil-miktub mill-Istat Membru konċernat u fejn din ma tkunx wasslet għall-azzjoni ta' annullament tad-deċiżjoni fi ħdan iż-żmien limitu preskritt fl-Artikolu 173 tat-Trattat KE.

VI. KOPERAZZJONI BEJN IL-QRATI NAZZJONALI U L-KUMMISSJONI

23. Il-Kummissjoni tagħraf li l-prinċipji mniżżla hawnfuq għall-applikazzjoni ta' l-Artikoli 92 u 93 mill-qrati nazzjonali huma kumplessi u jistgħu kultant ma jkunux żviluppati biżżejjed sabiex jagħtuhom iċ-ċans li jwettqu b'mod xieraq id-dmirijiet ġudizzjarja tagħhom. Il-qrati nazzjonali jistgħu għalhekk jitolbu l-assistenza tal-Kummissjoni.

24. L-Artikolu 5 tat-Trattat KE jistabbilixxi l-prinċipju ta' koperazzjoni leali u kostanti bejn l-istituzzjonijiet tal-Komunità u l-Istati Membri bl-iskop li jintlaħqu l-għanijiet tat-Trattat, inkluż l-implimentazzjoni ta' l-Artikolu 3(g) li jsemmi t-twaqqif ta' sistema li tassigura li l-kompetizzjoni tas-suq intern ma tkunx imfixkla. Dan il-prinċipju jinvolvi obbligi u dmirijiet ta' assistenza reċiproka, kemm għall-Istati Membri u kemm għall-istituzzjonijiet tal-Komunità. Taħt l-Artikolu 5, il-Kummissjoni għandha d-dmir ta' koperazzjoni ma' l-awtoritajiet ġudizzjarji ta' l-Istati Membri li huma responsabbli sabiex jassiguraw li l-liġi tal-Komunità tkun applikata u rispettata fl-ordni legali nazzjonali.

25. Il-Kummissjoni tqis li koperazzjoni bħal din hija essenzali sabiex tkun garantita l-applikazzjoni stretta, effettiva u konsistenti tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-Komunità. Barra minnhekk, il-parteċipazzjoni tal-qrati nazzjonali fl-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni fil-qasam ta' l-għajnuna ta' l-Istat hija neċessarja biex ikun fis-seħħ l-Artikolu 93(3). It-Trattat jobbliga lill-Kummissjoni biex timxi fuq il-proċedura mniżżla fl-Artikolu 93(2) qabel tkun tista' tordna r-rimborż ta' xi għajnuna li tkun inkompatibbli mas-suq komuni [21]. Il-Qorti rregolat li l-Artikolu 93(3) għandu effett dirett u li l-illegalità ta' miżura ta' għajnuna, u l-konsegwenzi li jiġu minnha, qatt ma jistgħu jiġu validati retroattivament b'deċiżjoni pożittiva tal-Kummissjoni dwar xi miżura ta' għajnuna. L-applikazzjoni tar-regoli dwar in-notifiki fil-qasam ta' l-għajnuna ta' l-Istat għalhekk tikkostitwixxi konnessjoni essenzali fil-katina ta' azzjoni legali possibbli mill-individwi u mill-intrapriżi.

26. Fid-dawl ta' dawn il-konsiderazzjonijiet, il-Kummissjoni tixtieq taħdem f'koperazzjoni iktar mill-viċin mal-qrati nazzjonali bil-mod li ġej.

27. Il-Kummissjoni hija marbuta b'politika ta' liberta u trasparenza. Il-Kummissjoni tmexxi l-politika tagħha sabiex tagħti lill-partijiet konċernati informazzjoni utli dwar l-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni. Għal dan il-għan, se tkompli tippubblika l-ikbar ammont ta' informazzjoni possibbli dwar il-każi u l-politika ta' l-għajnuna ta' l-Istat. Il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja u tal-Qorti ta' Prim' Istanza, testi ġenerali dwar l-għajnuna ta' l-Istat pubblikati mill-Kummissjoni, deċiżjonijiet meħuda mill-Kummissjoni, ir-rapporti annwali tal-Kummissjoni dwar il-politika tal-kompetizzjoni u l-Bulettin ta' l-Unjoni Ewropea li joħroġ kull xahar jistgħu jassistu l-qrati nazzjonali fl-eżaminazzjoni tal-każi individwali.

28. Jekk l-indikaturi ġenerali ma jkunux biżżejjed, il-qrati nazzjonali jistgħu, fi ħdan il-limiti tal-liġi proċedurali nazzjonali tagħhom, jitolbu l-Kummissjoni informazzjoni ta' natura proċedurali li tagħtihom iċ-ċans li jiskopru jekk ċertu każ huwiex pendenti quddiem il-Kummissjoni, jekk xi każ kienx is-suġġett ta' notifika jew jekk il-Kummissjoni bdietx uffiċjalment proċedura jew ħaditx xi deċiżjoni oħra.

29. Il-qrati nazzjonali jistgħu wkoll jikkonsultaw il-Kummissjoni meta l-applikazzjoni ta' l-Artikolu 92(1) jew l-Artikolu 93(3) tikkawża diffikultajiet partikolari. Safejn huwa konċernat l-Artikolu 92(1), dawn id-diffikultajiet jistgħu ikunu relatati b'mod partikolari mal-karatterizzazzjoni tal-miżuri bħala għajnuna ta' l-Istat, it-tfixkil possibbli tal-kompetizzjoni li dawn jistgħu iġibu magħhom u l-effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Il-qrati jistgħu għalhekk jikkonsultaw il-Kummissjoni dwar il-prattiċi komuni tagħha f'dak li għandu x'jaqsam ma' dawn il-kwistjonijiet. Jistgħu jiksbu informazzjoni mill-Kummissjoni fir-rigward tad-data fattwali, ta' l-istatistika, ta' l-istudji tas-suq u ta' l-analiżi ekonomika. Fejn ikun possibbli, il-Kummissjoni se tikkomunika din id-data jew se tindika s-sors li minnu tista' tinkiseb.

30. Fit-tweġiba tagħha, il-Kummissjoni mhux se tidħol fis-sustanza tal-każ individwali jew fil-kompatibbilta tal-miżura mas-suq komuni. It-tweġiba mogħtija mill-Kummissjoni m'għandhiex torbot lill-qorti li titlobha. Il-Kummissjoni għandha tagħmilha ċara li l-opinjoni tagħha m'hix definittiva u li d-dritt tal-qorti li titlob deċiżjoni preliminari mill-Qorti tal-Ġustizzja skond l-Artikolu 177 m'huwiex effettwat.

31. Huwa fl-interess ta' l-amministrazzjoni propja tal-ġustizzja li l-Kummissjoni twieġeb it-talbiet għall-informazzjoni legali u fattwali fl-iqsar żmien possibbli. Madankollu, il-Kummissjoni ma tistax tilqa' talbiet bħal dawn jekk ma jintlaħqux numru ta' kondizzjonijiet. Id-data meħtieġa għandha tegħleb it-twarrib tagħha u l-Kummissjoni tista' tikkomunika biss informazzjoni mhux kunfidenzali.

32. L-Artikolu 214 tat-Trattat KE jitlob lill-Kummissjoni biex ma tisvelax informazzjoni ta' natura kunfidenzali. Barra minnhekk, id-dmir ta' koperazzjoni leali ta' l-Artikolu 5 japplika għar-relazzjoni bejn il-qrati u l-Kummissjoni, u ma jikkonċernax il-partijiet li jiddiskutu pendenza quddiem dawk il-qrati. Il-Kummissjoni hija obbligata li tirrispetta n-newtralità u l-oġġettivita legali. Konsegwentement, m'hix se tilqa' t-talbiet għal informazzjoni sakemm dawn ma jiġux minn qorti nazzjonali, kemm direttament jew indirettament permezz ta' partijiet li jkunu ġew ordnati mill-qorti konċernata biex jitolbu ċerta informazzjoni.

VII. RIMARKI FINALI

33. Dan l-avviż japplika mutatis mutandis għar-regoli rilevanti ta' għajnuna ta' l-Istat, safejn dawn ikollhom effett dirett fl-ordni legali ta' l-Istati Membri, ta':

- t-Trattat li jistabilixxi l-Komunità Ewropea tal-Faħam u l-Azzar u d-disposizzjonijiet adottati fih, u

- il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea.

34. Dan l-avviż huwa maħruġ bħala gwida u bl-ebda mod ma jillimita d-drittijiet mogħtija lill-Istati Membri, lill-individwi jew lill-intrapriżi mil-liġi tal-Komunità.

35. Dan l-avviż huwa mingħajr preġudizzju għal kull interpretazzjoni tal-liġi tal-Komunità li tista' tingħata mill-Qorti tal-Ġustizzja u mill-Qorti ta' Prim Istanza tal-Komunitajiet Ewropej.

36. Taqsira tat-tweġibiet mogħtija mill-Kummissjoni skond dan l-avviż se tkun ippubblikata b'mod annwali fir-Rapport dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni.

[1] … Ir-rwol ewlieni u esklussiv mogħti lill-Kummissjoni bl-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat, li huwa li żżomm l-għajnuna meta din tkun inkompatibbli mas-suq komuni fejn dan ikun xieraq, huwa fundamentalment differenti mir-rwol tal-qrati nazzjonali fis-salvagwadja tad-drittijiet li jgawdu l-individwi b'riżultat ta' l-effett dirett tal-projbizzjoni mniżżla fl-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) tat-Trattat. Waqt li l-Kummissjoni għandha teżamina l-kompatibbilta ta' l-għajnuna proposta mas-suq komuni, anke fejn l-Istat Membru jkun aġixxa bi ksur tal-projbizzjoni bl-għoti ta' l-għajnuna, il-qrati nazzjonali ma għandhom jagħmlu xejn iktar ħlief jippriservaw, sakemm tasal id-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni, id-drittijiet ta' l-individwi ffaċċjati bi ksur possibbli tal-projbizzjoni mniżżla fl-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) mill-awtoritajiet ta' l-Istat"Il-Każ C-354/90, Fédération nationale du commerce extérieur des produits alimentaires u Syndicat national des négociants et transformateurs de saumon v. Franza (1991) ECR I-5505, paragrafi 9, 10, 11 u 14, f'pġ. 5527 u 5528.

[2] Bl-eċċezzjoni ta' għajnuna "eżistenti". Għajnuna bħal din għandha tkun implimentata sakemm il-Kummissjoni tkun iddeċidiet li hi kompatibbli mas-suq komuni: ara l-Każ C-387/92, Banco de Crédito Industrial, issa Banco Exterior de Espana v. Ayuntamiento de Valencia (1994) ECR I-877 u l-Każ C-44/93, Namur - Les Assurances du Crédit v. Office National du Ducroire u l-Belġju (1994) ECR I-3829.

[3] Il-Każ C-354/90, kwotat bħala nota f'qiegħ il-paġna 1, paragrafu 11 f'pġ. 5527.

[4] "… qorti nazzjonali jista' jkollha l-ħtieġa li tinterpreta u tapplika l-kunċett ta' għajnuna li jinsab fl-Artikolu 92 sabiex tiddetermina jekk għajnuna ta' l-Istat introdotta mingħajr osservanza tal-proċedura preliminari ta' eżaminazzjoni msemmija fl-Artikolu 93(3) għandhix tkun bla ħsara għal din il-proċedura".

[5] "… Għajnuna ta' l-Istat hija mogħtija kull meta Stat Membru jagħmel aċċessibbli lil intrapriża fondi li fil-kors normali ta' l-affarijiet ma jkunux provvduti minn investitur privat li japplika kriterji kummerċjali normali u li jwarrab konsiderazzjonijiet oħra ta' natura soċjali, politika u filantropika".

[6] Il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat fil-Każ 290/83, il-Kummissjoni v. Franza (1985) ECR p. 439, li "… Il-projbizzjoni li tinsab fl-Artikolu 92 tkopri kull għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta' riżorsi ta' l-Istat u m'hemm l-ebda ħtieġa li ssir xi distinzjoni skond jekk l-għajnuna tkunx mogħtija direttament mill-Istat jew mill-korpi pubbliċi jew privati stabbiliti jew maħtura minna biex jamministraw l-għajnuna" (paragrafu 14 f'pġ. 449).

[7] Dikjarazzjoni ċara ta' din id-distinzjoni tista' tinstab fl-opinjoni ta' l-Avukat Ġenerali Darmon fil-Każi Konġunti C-72 u C-73/91, Sloman Neptun, (1993) ECR I-887.

[8] Każ C-234/89, Delimitis v. Henninger Bräu (1991) ECR I-935; Avviż tal-Kummissjoni dwar il-koperazzjoni bejn il-qrati nazzjonali u l-Kummissjoni fl-applikazzjoni ta' l-Artikoli 85 u 86 tat-Trattat KE (ĠU C 39, tat-13.12.1993, p. 6). Ara l-opinjoni ta' l-Avukat Ġenerali Lenz fil-Każ C-44/93, kwotata fin-nota f'qiegħ il-paġna 2 (paragrafu 106). Ara wkoll il-Każ C-2/88, Imm, Zwartveld (1990) ECR I-3365 u I-4405:"l-istituzzjonijiet tal-Komunità huma fid-dmir ta' koperazzjoni sinċiera ma' l-awtoritajiet ġudizzjarji ta' l-Istati Membri, li huma responsabbli li jassiguraw li l-liġi tal-Komunità tkun applikata u rispettata fis-sistema legali nazzjonali" (paragrafu 1 f'pġ. I-3366 u paragrafu 10 f'pġ. 4410 u 4411, rispettivament).

[9] "… il-validità tal-miżuri li jdaħħlu fis-seħħ l-għajnuna hija effettwata jekk l-awtoritajiet nazzjonali jaġixxu fi ksur ma' l-aħħar sentenza ta' l-Artikolu 93(3) tat-Trattat. Il-qrati nazzjonali għandhom joffru lill-individwi li jkunu f'posizzjoni li jiddependu minn ksur bħal dan, il-prospett ċert li kull konklużjoni neċessarja se titwettaq, skond il-liġi nazzjonali tagħhom, fir-rigward tal-validità tal-miżuri li jdaħħlu fis-seħħ l-għajnuna, l-irkupru ta' l-appoġġ finanzjarju mogħti kontra dik id-disposizzjoni u miżuri temporanji possibbli."

[10] Il-Każ 106/77, Amministrazione delle Finanze dello Stato v. Simmenthal, (1978) ECR 629, (paragrafu 21 f'pġ. 644). Ara wkoll il-Każ C-213/89, Ir-Reġina v. Segretarju ta' l-Istat għat-Trasport, ex parte: Factortame Ltd et al., (1990) ECR I-2433, f'pġ. 2475.

[11] Il-Każijiet Konġunti C-6/90 u C-9/90, Andrea Francovich et al. v. l-Italja, (1991) ECR I-5357. Każi importanti oħra li jikkonċernaw ir-responsabbiltajiet tal-qrati nazzjonali fl-applikazzjoni tal-liġi tal-Komunità huma pendenti quddiem il-Qorti: Il-Każ C-48/93, Ir-Reġina v. Segretarju ta' l-Istat għat-Trasport, ex parte: Factortame Ltd. u l-oħrajn (ĠU C 94, tat-3.4.1993, p. 13); il-Każ C-46/93, Brasserie du Pêcheur SA v. il-Ġermanja (ĠU C 92, tat-2.4.1993, p. 4); il-Każ C-312/93, SCS Peterbroeck, Van Campenhout & Cie v. l-Istat Belġjan (ĠU C 189, tat-13.7.1993, p. 9); il-Każi C-430 u C-431/93, J. Van Schindel u J. N. C. Van Veen v. Stichting Pensioenfonds voor Fysiotherapeuten (ĠU C 338, tal-15.12.1993, p. 10).

[12] Francovich, ikkwotat fin-nota f'qiegħ il-paġna 11, paragrafu 33 f'pġ. 5414.

[13] Francovich, ikkwotat fin-nota f'qiegħ il-paġna 11, paragrafu 35 f'pġ. 5414.

[14] Ir-Reġina v. is-Segretarju ta' l-Istat għat-Trasport, ex parte: Factortame Ltd. et al., ikkwotat fin-nota f'qiegħ il-paġna 10.

[15] Ara l-punt 3.2 tal-linjigwida tal-Komunità dwar l-għajnuna ta' l-Istat għall-SMEs (ĠU C 213, tad-19.8.1992, p. 2) u l-ittra lill-Istati Membri ref. IV/D/06878 tat-23 ta' Marzu 1993, Liġi tal-Kompetizzjoni fil-Komunitajiet Ewropej, Volum II.

[16] Il-Każ 120/73, Lorenz v. il-Ġermanja, (1973) ECR 1471.

[17] Il-Każ 120/73, Lorenz v. il-Ġermanja, ikkwotat fin-nota f'qiegħ il-paġna 16, paragrafu 4 f'pġ. 1481; ara wkoll il-Każ 84/42, il-Ġermanja v. il-Kummissjoni, (1984) ECR 1451, paragrafu 11 f'pġ. 1488.

[18] Il-Kummissjoni ħarġet gwida għall-proċeduri tagħha fil-każi ta' għajnuna ta' l-Istat: ara l-Liġi tal-Kompetizzjoni fil-Komunitajiet Ewropej, Volum II.

[19] Il-Kummissjoni tippubblika u taġġorna minn żmien għal żmien kompendju ta' regoli ta' għajnuna ta' l-Istat (Liġi tal-Kompetizzjoni fil-Komunitajiet Ewropej, Volum II).

[20] Il-Każ C-188/92, TWD Textilwerke Deggendorf GmbH v. il-Ġermanja, (1994) ECR I-833; ara wkoll il-Każ 77/72, Capolongo v. Maya, (1973) ECR 611.

[21] Il-Kummissjoni infurmat lill-Istati Membri li "…fil-każi xierqa tista' – wara li tagħti lill-Istati Membri konċernati l-opportunità li jikummentaw u li jikkunsidraw mod alternattiv għall-għoti ta' għajnuna ta' salvataġġ, kif definit mil-linjigwida tal-Komunità – tadotta deċiżjoni proviżorja li tordna lill-Istati Membri biex jirkupraw xi flus li jkunu ġew maħruġa fil-ksur tar-rekwiżiti proċedurali. L-għajnuna għandha tkun irkuprata skond ir-rekwiżiti tal-liġi domestika; is-somma li tkun trid tiġi mħallsa lura ikollha l-interessi li jibdew miż-żmien li fih tkun ingħatat l-għajnuna." (Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Istati Membri li hija supplement għall-ittra tal-Kummissjoni Nru SG(91) D/4577 ta' l-4 ta' Marzu 1991 li tikkonċerna l-proċeduri għan-notifika ta' pjanijiet u proċeduri ta' għajnuna applikabbli meta tkun provvduta għajnuna bi ksur tar-regoli ta' l-Artikolu 93(3) tat-Trattat KE), għadha m'hix ippubblikata.

--------------------------------------------------