Il-“Linji Gwida Prattiċi riveduti tal-ERIC” ġew ippubblikati fl-2015 fuq il-bażi tal-esperjenzi u tat-tagħlimiet mill-2009 ’l hawn meta ġie adottat ir-Regolament ERIC. Dawn il-linji gwida se jiġu aġġornati fl-2018 biex jirriflettu l-iżviluppi riċenti.

Is-servizzi tal-Kummissjoni komplew jipprovdu kjarifiki għal firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet mingħand l-Istati Membri, l-operaturi eżistenti u futuri tal-ERIC u partijiet ikkonċernati oħra rigward id-dispożizzjonijiet tar-Regolament ERIC bħall-karattru legali tal-ERIC, ir-responsabbiltà tal-membri, l-eżenzjoni mill-VAT u mid-dazji tas-sisa, il-ħolqien ta’ spin-offs, id-dritt applikabbli b’mod partikolari għal infrastrutturi distribwiti ta’ riċerka b’nodi u b’persunal f’diversi pajjiżi, il-likwidazzjoni ta’ ERIC u r-rwol tal-qorti nazzjonali f'dak il-proċess.

Fl-2013 is-servizzi tal-Kummissjoni fornew il-mudelli neċessarji għad-dikjarazzjoni ta’ rikonoxximent ta’ ERIC minn pajjiżi terzi u minn organizzazzjonijiet intergovernattivi li ċċaraw u ssimplifikaw il-proċess għal dawk il-pajjiżi biex jospitaw (għall-pajjiżi assoċjati biss) jew isiru membru ta’ ERIC. S’issa, żewġ pajjiżi — l-Iżrael u s-Serbja — ipprovdew tali dikjarazzjoni ta’ rikonoxximent bħala neċessarja biex pajjiż isir membru ta’ ERIC.

Is-servizzi tal-Kummissjoni għad għandhom rwol attiv matul it-tħejjija tal-applikazzjonijiet ERIC billi jieħdu sehem fi wħud mil-laqgħat tal-bord u mil-laqgħat preparatorji oħrajn tal-Istati Membri u tal-pajjiżi assoċjati fejn iċċaraw u identifikaw soluzzjonijiet u kompromessi possibbli għal punti li tqajmu matul id-diskussjonijiet bejn l-imsieħba futuri. Pereżempju, dawn il-punti jistgħu jikkonċernaw l-istruttura tal-governanza tal-ERIC, il-politiki fir-rigward tal-proprjetà intellettwali jew tar-riżorsi umani u suġġetti oħra li jissemmew matul il-finalizzazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Istatuti għall-ERIC.

Wara l-istabbilment ta’ ERIC, is-servizzi tal-Kummissjoni għandhom rwol aktar limitat fl-attivitajiet tal-ERIC li huma rregolati u mmexxija mill-membri tal-ERIC fil-limiti tal-kundizzjonijiet restrittivi tar-Regolament, tal-Istatuti u tar-Regoli ta’ Implimentazzjoni tal-ERIC. Is-servizzi tal-Kummissjoni jistgħu jaġixxu biss jekk ikunu informati jew mitluba mill-membri ta’ ERIC dwar kwistjonijiet li jistgħu jxekklu serjament il-kisba tal-kompitu tal-ERIC jew abbażi tar-rapportar annwali mill-ERIC lill-Kummissjoni li hu previst fir-Regolament ERIC.

7.Konklużjonijiet Inizjali

Ir-Regolament ERIC ta prova li fil-fatt neħħa l-lakuna bejn l-organizzazzjonijiet internazzjonali tradizzjonali bbażati fuq trattati u l-entitajiet ġuridiċi nazzjonali f'dak li jirrigwarda l-istabbilment ta’ Infrastrutturi Ewropej ta’ Riċerka.

Minħabba l-ħafna aspetti komuni fid-dispożizzjonijiet tal-Istatuti tal-ERICs fir-rigward, pereżempju, tal-adeżjoni, tat-teħid ta’ deċiżjonijiet u tal-immaniġġjar ta’ kwistjonijiet bħar-responsabbiltà, ir-Regolament ERIC iffaċilita ħafna l-opportunitajiet għall-Istati Membri, għall-pajjiżi assoċjati u għall-pajjiżi terzi biex jikkunsidraw kooperazzjoni jew li jingħaqdu ma’ dawn l-Infrastrutturi Ewropej ta’ Riċerka.

Il-proċedura għall-applikazzjoni għall-istatus ta’ ERIC u l-faċilita tal-użu tjiebet iżda tista’ tiġi ottimizzata aktar hekk kif l-Istati Membri, il-komunità xjentifika u s-servizzi tal-Kummissjoni jkomplu jgħaddu minn proċess ta’ tagħlim biex jifhmu aħjar l-implikazzjonijiet prattiċi tal-użu ta’ dan l-istrument legali relattivament ġdid.

Madankollu, numru ta’ kwistjonijiet rikorrenti u kwistjonijiet relatati mal-politika għandhom jiġu indirizzati jekk verament irridu li l-istrument legali ERIC ikun strument li jirnexxi b’appoġġ tar-Riċerka Ewropea u dawn huma deskritti fil-kapitlu li jmiss.

8.Kwistjonijiet rikorrenti u l-passi li jmiss

Bħala riżultat tal-esperjenza miksuba fil-proċess ta’ applikazzjoni għall-istabbiliment ta’ ERIC u tan-numru dejjem akbar ta’ ERICs stabbiliti, hemm diversi kwistjonijiet rikorrenti li ser ikollhom jiġu indirizzati mill-Istati Membri u mis-servizzi tal-Kummissjoni. Dawn huma relatati mal-prattiki fil-Kummissjoni u fl-Istati Membri, pereżempju dwar kif jirreġistraw ERIC fis-sistemi amministrattivi legali nazzjonali, jew f’reġistri oħra li jkunu jippermettu lil ERIC jiġi rikonoxxut mis-servizzi tal-Kummissjoni biex ikunu jistgħu jiġu rikonoxxuti kif xieraq meta jieħdu sehem bħala benefiċjarju jew koordinatur ta’ għotjiet u fl-Istati Membri biex jiftħu kontijiet tal-bank u japplikaw għal rimborż għall-VAT u għad-dazji tas-sisa. B’mod simili, peress li ERIC hu sħubija pubblika-privata, l-istatus tal-persunal li jimpjega jrid jiġi ċċarat fis-sistemi amministrattivi nazzjonali peress li dan ser iħalli impatt fuq l-iskali tas-salarji, il-kwistjonijiet relatat mat-taxxa fuq l-introjtu u l-kostijiet tal-persunal għall-ERIC.

Kwistjoni rikorrenti oħra tikkonċerna l-eżenzjoni possibbli mill-VAT għal kontribuzzjonijiet in natura għall-ERIC peress li f’ħafna każijiet il-membri ta’ ERIC jippreferu li jikkontribwixxu b’mod parzjali in natura għall-ERIC minflok ma jipprovdu kontribuzzjonijiet fi flus kontanti. Il-kwistjoni tal-eżenzjoni mill-VAT għall-ERICs ġiet diskussa f’diversi okkażjonijiet mill-Kumitat dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud li rriżulta f’Linji Gwida li ġew adottati matul il-laqgħa 101 fl-20 ta’ Ottubru 2014. Il-Linji Gwida jipprovdu li oġġetti jew servizzi mixtrija minn entitajiet rappreżentanti m’għandhomx jibbenefikaw mill-eżenzjoni mill-VAT lanqas jekk l-oġġetti jew is-servizzi jinxtraw bl-għan li jiġu forniti lill-ERIC bħala kontribuzzjoni in natura. Fl-istess ħin, il-Kunsill tal-Kompetittività fil-konklużjonijiet tiegħu tal-5 ta’ Diċembru 2014 “stieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jieħdu miżuri xierqa bl-għan li jiffaċilitaw l-użu tal-istrument ERIC u jistimolaw l-investimenti fl-ERICs u f’Infrastrutturi oħra tal-Pjan Direzzjonali tal-ESFRI, pereżempju f’dak li għandu x’jaqsam mal-kontribuzzjonijiet in natura”.

Il-kwistjoni tal-eżenzjoni mill-VAT mogħtija lill-membri ta’ ERIC mill-ġdid tinsab fl-aġenda tal-Kumitat tal-VAT għal-laqgħa tiegħu f’April 2018 għal kjarifika u għal gwida ulterjuri.

Il-kwistjoni ta’ attivitajiet ekonomiċi kontra dawk mhux ekonomiċi għad tiġi ċċarata aktar ukoll peress li hemm domandi dejjem akbar għal impatti “innovattivi” u “soċjoekonomiċi” tal-attivitajiet tal-infrastrutturi ta’ riċerka li jiġġustifikaw l-investimenti li jridu jsiru mill-membri.

L-impatt soċjoekonomiku għandu jiġi indirizzat ukoll fil-kuntest ta’ kif l-ERICs jistgħu jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti u jikkontribwixxu għall-iżvilupp soċjoekonomiku tar-reġjuni u b’hekk ikunu eliġibbli wkoll għal appoġġ possibbli mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR).

L-ERICs jaqdu rwol importanti fid-deframmentazzjoni tar-riċerka Ewropea billi joħolqu b’mod armonizzat u strutturali Infrastrutturi Ewropej ta’ Riċerka li jiżviluppaw u joffru servizzi fi ħdan l-Unjoni. Dan iżid it-trasparenza rigward il-ġbir ta’ data, l-aċċess għad-data u l-istrumenti u l-manutenzjoni tad-data u tas-servizzi għall-utenti. Dan m’għandux biss l-għan li jagħti appoġġ aħjar għall-komunitajiet xjentifiċi iżda jista’ jwassal ukoll għal politika bbażata fuq l-evidenza f’oqsma bħas-saħħa, l-enerġija, l-ambjent u l-politika ta’ innovazzjoni soċjali u kulturali.

Is-sedi statutorji tal-ERICs issa jinsabu f’10 pajjiżi u fil-futur qarib jista’ jkun mistenni li aktar Stati Membri u pajjiżi assoċjati ser ikunu qed jospitaw ERIC. L-Istati Membri u l-pajjiżi assoċjati għandhom jagħtu l-attenzjoni xierqa meta jħejju għall-implimentazzjoni ta’ ERICs ġodda biex jagħmlu sforz bl-għan li jiksbu rappreżentanza aktar ibbilanċjata madwar l-Unjoni Ewropea fuq perjodu ta’ żmien aktar fit-tul fir-rigward tal-post ġeografiku tas-Sedi Statutorji madwar l-Unjoni Ewropea.

L-Infrastrutturi ta’ Riċerka jistgħu jaqdu rwol importanti fil-kooperazzjoni internazzjonali, eż. b’kollaborazzjonijiet deċiżi mal-Unjoni Afrikana, mal-Amerika Latina u mal-pajjiżi tal-Karibew, mal-Awstralja, mar-Russja, mal-Istati Uniti, mal-Kanada u man-Nazzjonijiet Uniti billi jipprovdu data, servizzi u aċċess. Il-Kummissjoni qed tippromwovi l-ERICs u Infrastrutturi Ewropej oħra ta’ Riċerka b’mod attiv f’mekkaniżmi ta’ kooperazzjoni bilaterali bħall-Komunità ta’ Stati tal-Amerika Latina u tal-Karibew (CELAC).

L-ERIC bħala mudell għal sturment legali ġdid li jista’ jgħin b’mod partikolari l-ħolqien ta’ infrastrutturi distribwiti internazzjonali ta’ riċerka ġie diskuss ukoll fil-kuntest tal-GSF (Forum Globali tax-Xjenza) tal-OECD (Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi). Madankollu, il-GSF iddeċieda li ma jsegwix il-proposta tal-Kummissjoni li tesplora l-użu tal-ERIC bħala mudell possibbli għaliex din tqieset li kienet ikkumplikata wisq.