Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL indirizzata lil Spanja dwar miżuri speċifiċi biex tiġi rrinforzata l-istabbiltà finanzjarja /* COM/2012/0406 final - 2012/0198 (NLE) */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI KUNTEST TAL-PROPOSTA Dan l-aħħar Spanja sabet ruħha taħt pressjoni dejjem tikber fis-swieq finanzjarji. L-inċertezza tas-suq ikkonċentrat fuq is-sitwazzjoni tas-settur bankarju, li ġiet affettwata ħażin meta nfaqgħet il-bużżieqa tas-settur immobiljari u tal-konstruzzjoni u mir-riċessjoni ekonomika konsegwenti. B’riżultat ta’ dan, diversi banek Spanjoli akkumulaw stokks kbar ta’ assi problematiċi li jqanqlu tħassib dwar il-vijabbiltà ta’ wħud minn dawn il-banek. Fid-9 ta’ Ġunju, il-Grupp tal-euro ġie mgħarraf dwar il-ħsieb tal-awtoritajiet Spanjoli li japplikaw għal assistenza finanzjarja biex jirrikapitalizzaw is-settur bankarju tagħhom. Il-Grupp tal-euro ddikjara li kien lest jirrispondi b'mod favorevoli għal din it-talba u ntrabat li jagħti lil Spanja assistenza finanzjarja, li tkopri r-rekwiżiti kapitali stmati b'marġni addizzjonali ta' sikurezza, u li hija stmata li se tammonta għal total ta’ EUR 100 biljun. Fil-25 ta’ Ġunju 2012, il-Gvern Spanjol talab assistenza finanzjarja esterna fil-kuntest tar-ristrutturazzjoni u r-rikapitalizzazzjoni tas-settur bankarju Spanjol li jinsabu għaddejjin bħalissa. Fil-21 ta’ Ġunju 2012, wara l-pubblikazzjoni tar-riżultati tal-ewwel stadju tal-evalwazzjoni indipendenti tal-karti tal-bilanċ tal-banek, tressqet talba formali. L-assistenza qed tintalab skont it-termini tal-Assistenza Finanzjarja għar-Rikapitalizzazzjoni tal-Istituzzjonijiet Finanzjarji mill-EFSF. Wara din it-talba, il-Kummissjoni Ewropea, flimkien mal-BĊE, l-Awtorità Bankarja Ewropea (ABE) u l-FMI, wettqet valutazzjoni indipendenti tal-eliġibbiltà tat-talba ta’ Spanja għal din l-assistenza. Din il-valutazzjoni kkonkludiet li Spanja tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-eliġibbiltà. Il-Kapijiet tal-Istat u tal-Gvern fis-Summit taż-Żona tal-Euro tad-29 ta’ Ġunju 2012 speċifikaw li l-assistenza sussegwentement tiġi ttrasferita taħt l-MES, ladarba din l-istituzzjoni tkun kompletament operazzjonali, mingħajr ma tikseb status privileġġat. Meta jiġi stabbilit mekkaniżmu ta’ sorveljanza għall-banek fiż-żona tal-euro, bl-involviment tal-BĊE, l-MES jista’ jkollu l-possibbiltà li jirrikapitalizza lill-banek direttament permezz ta’ strument ġdid. 2012/0198 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL indirizzata lil Spanja dwar miżuri speċifiċi biex tiġi rrinforzata l-istabbiltà finanzjarja IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u b’mod partikolari l-Artikolu 136(1)(a) skont il-proċedura tal-Artikolu 126(6) tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Billi: (1) L-Artikolu 136(1)(a) tat-TFUE jipprevedi l-possibbiltà li jiġu adottati miżuri speċifiċi għall-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro bil-ħsieb li jissaħħu l-koordinazzjoni u s-sorveljanza tad-dixxiplina baġitarja tagħhom. (2) Id-disponibbiltà abbundanti ta’ finanzjament estern bi prezz baxx fi Spanja fis-snin 2000 tat lok għal domanda interna stimulata mill-kreditu u boom ta’ assi ikkonċentrati b’mod partikolari fis-settur immobiljari. Is-settur bankarju Spanjol ġie affettwat ħażin meta nfaqgħet il-bużżieqa tas-settur immobiljari u tal-konstruzzjoni u mir-riċessjoni ekonomika konsegwenti. B’riżultat ta’ dan, bl-eċċezzjoni ta’ għadd żgħir ta' istituzzjonijiet tal-kreditu kbar u diversifikati internazzjonalment, il-banek Spanjoli tilfu l-biċċa l-kbira tal-aċċess għas-swieq tal-finanzjament tal-operaturi b’termini affordjabbli u, għaldaqstant, saru dipendenti ħafna fuq ir-rifinanzjament tal-Eurosistema. Barra minn hekk, il-kapaċità tal-banek Spanjoli biex jieħdu self ġiet limitata severament mill-impatt ta' klassifikazzjoni aktar baxxa fuq id-disponibbiltà kollaterali. (3) Il-kontrazzjoni mdaqqsa tal-ekonomija f’dawn l-aħħar snin, li qed taffettwa l-impjiegi u l-qgħad b’mod negattiv ħafna, iddeterjorat b’mod sostanzjali l-pożizzjoni baġitarja fi Spanja. Skont aġġornament mis-servizzi tal-Kummissjoni tat-Tbassir tar-Rebbiegħa 2012, id-defiċit ġenerali tal-gvern huwa pprojettat għal 6.3 % tal-PDG fl-2012, li jitqabbel ma' defiċit mistenni ta' 5.3 % tal-PDG fil-programm ta' stabbiltà tal-2012 u l-abbozz tal-liġi tal-baġit tal-2012. Id-dejn pubbliku gross tela' għal 68.5 % tal-PDG fl-2011, u skont l-aġġornament mis-servizzi tal-Kummissjoni tat-Tbassir tar-Rebbiegħa 2012, mistenni jitla’ f’daqqa għal 80.9 % tal-PDG fl-2012 u għal 86.8 % fl-2013, abbażi ta’ xenarju ta' ebda bidla fil-politika, u għalhekk ikun qabeż il-valur ta' referenza tat-Trattat fis-snin kollha. Ir-riskji li hemm marbuta max-xenarju makroekonomiku u l-miri baġitarji, kif ukoll mal-miżuri addizzjonali ta’ salvataġġ finanzjarju, jistgħu jikkontribwixxu għal iktar żieda fid-dejn pubbliku. Fid-dawl ta’ dawn l-iżviluppi, fl-10 ta’ Lulju 2012 il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjoni lil Spanja skont l-Artikolu 126(7) tat-TFUE biex sal-2014 ittemm is-sitwazzjoni attwali ta’ defiċit eċċessiv. (4) L-awtoritajiet Spanjoli ħadu għadd ta’ miżuri importanti biex jiġu indirizzati l-problemi fis-settur bankarju. Dawn il-miżuri jinkludu tindifa tal-karti tal-bilanċ tal-banek, żieda tar-rekwiżiti kapitali minimi, ristrutturar tas-settur bankarju tat-tfaddil, żieda sinifikanti fir-rekwiżiti ta’ proviżjonament għal self relatat mal-iżvilupp tas-settur immobiljari (Real Estate Development – RED) u għal assi preklużi. Dawn il-miżuri, madankollu, ma kinux suffiċjenti biex itaffu l-pressjoni tas-suq. (5) Fi Frar 2011, l-awtoritajiet Spanjoli għollew ir-rekwiżit tal-proporzjon minimu tal-kapital (“capital principal”) għal 8 % tal-assi tal-bank ippeżati għar-riskju u lill-banek tawhom sa Settembru 2011 biex jikkonformaw ma’ dan ir-regolament il-ġdid. Għall-banek li huma aktar dipendenti fuq il-finanzjament tal-operaturi u kkaratterizzati minn aċċess limitat għas-suq il-proporzjon minimu tal-kapital żdied għal 10 %. Fi Frar u Mejju tal-2012, leġiżlazzjoni ġdida esiġiet li l-banek jibnu proviżjonijiet u bafers kapitali ogħla kontra telf possibbli fuq self produttiv u self improduttiv fuq l-istokk akkumulat ta’ assi tas-settur tal-kostruzzjoni u dak immobiljari. Il-volum kumplessiv mistenni ta’ dawn ir-rekwiżiti l-ġodda ta’ proviżjonament ammontaw għal madwar EUR 84 biljun. (6) Minn April 2012, it-total tal-kontribuzzjoni finanzjarja grossa mill-Istat Spanjol (esklużi l-garanziji fuq il-ħruġ ta’ bonds) ammonta għal madwar EUR 34 biljun (3.2 % tal-PDG). L-appoġġ kapitali ġie pprovdut permezz tal-Fond għar-Ristrutturar Xieraq tal-Banek (Fund for Orderly Bank Restructuring - FROB) mogħni b’kapital ta’ EUR 15 biljun, li minnhom EUR 9 biljun kienu diġà tħallsu. L-Istat ipprovda wkoll garanziji għal bonds bankarji privileġġati li nħarġu li jammontaw għal madwar EUR 86 biljun (minn dan it-total, madwar EUR 58 biljun f’garanziji huma pendenti). Għalkemm il-FROB kien għad baqagħlu kapaċità ta’ finanzjament ta’ madwar EUR 27 biljun (minn April 2012), l-appoġġ disponibbli mis-settur pubbliku domestiku mhux se jkun biżżejjed biex jipprovdi protezzjoni kbira biżżejjed għat-twettiq tat-tindif meħtieġ tas-sistema kollha tas-settur bankarju. (7) Tħassib dwar il-ħtieġa għal rikapitalizzazzjoni ulterjuri tas-settur bankarju kkontribwixxa għal pressjonijiet tas-suq dejjem jiżdiedu fuq il-bonds tal-gvern Spanjol. Ir-rendiment tal-bonds sovrani laħqu livelli li jaqbżu sew il-500 punt bażi lejn l-aħħar ta' Ġunju 2012 u l-bidu ta’ Lulju 2012, u b’hekk żied l-ispejjeż tal-finanzjament għad-dejn sovran Spanjol. Il-piż dejjem jikber tal-imgħax ikompli jkabbar l-isfida tal-konsolidazzjoni tal-finanzi pubbliċi fi Spanja u l-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv. Għalhekk, ir-ristrutturazzjoni u r-rikapitalizzazzjoni komprensivi tas-settur bankarju huma element importanti fit-tnaqqis tal-pressjoni fuq il-finanzi pubbliċi. (8) Fil-25 ta’ Ġunju 2012, l-awtoritajiet Spanjoli talbu uffiċjalment assistenza finanzjarja fil-kuntest tar-ristrutturazzjoni u r-rikapitalizzazzjoni tas-settur bankarju Spanjol. L-assistenza qed tintalab skont it-termini tal-Assistenza Finanzjarja għar-Rikapitalizzazzjoni tal-Istituzzjonijiet Finanzjarji mill-EFSF. L-assistenza pprovduta hija soġġetta għal kundizzjonalità speċifika għas-settur finanzjarju. Din il-kundizzjonalità għandha tkun kompletament konsistenti mal-miżuri ta’ koordinazzjoni adotatti fi ħdan il-qafas tat-Trattati tal-UE, b’mod partikolari dawk li jinsabu f’din id-Deċiżjoni. (9) Iż-żieda fir-reżiljenza tas-settur bankarju Spanjol fuq terminu twil hija kritika biex tiġi ppreżervata l-istabbiltà finanzjarja fi Spanja u jiġi llimitat it-tifrix tal-istress finanzjarju f’ekonomiji oħrajn taż-żona tal-euro u, għaldaqstant jiġu evitati l-effetti ħżiena fuq il-funzjonament xieraq tal-ekonomija u tal-unjoni ekonomika u monetarja. Il-miżuri li ttieħdu s’issa biex jindirizzaw dawn il-problemi ma kinux għalkollox suffiċjenti. Għalhekk huma meħtieġa aktar miżuri minbarra l-obbligi ta’ Spanja skont il-proċedura ta’ defiċit eċċessiv u r-rakkomandazzjonijiet biex jiġu indirizzati żbilanċi makroekonomiċi fi ħdan il-qafas tas-Semestru Ewropew. B’mod partikolari, Spanja għandha timplimenta miżuri speċifiċi addizzjonali biex tittratta l-assi akkumulati b’mod effettiv, tirrestawra l-finanzjament abbażi tas-suq, tnaqqas id-dipendenza tal-banek fuq appoġġ ta’ likwidità mill-bank ċentrali, u biex isaħħaħ il-mekkaniżmi tal-identifikazzjoni tar-riskji u tal-immaniġġjar tal-kriżijiet. (10) Bħala parti mill-istrateġija kumplessiva, huwa essenzjali li tittratta l-assi akkumulati b’mod effettiv billi tesiġi segregazzjoni ċara tal-assi problematiċi ta' banek megħjuna mill-karti tal-bilanċ tal-banek. Dan għandu japplika, b’mod partikolari, għal self relatat mal-RED u mal-assi preklużi. Segregazzjoni ta’ dan it-tip tneħħi kwalunkwe dubju li jkun baqa’ dwar il-kwalità tal-karti tal-bilanċ tal-banek, u b’hekk ikunu jistgħu jwettqu l-funzjoni tagħhom ta’ intermedjazzjoni finanzjarja. (11) Barra minn hekk, it-titjib fit-trasparenza tal-karti tal-bilanċ tal-banek b'dan il-mod jista' jiffaċilita tnaqqis xieraq tal-iskoperturi tal-banek għas-settur immobiljari, jerġa’ jibda l-finanzjamant ibbażat fuq is-suq, u jnaqqas id-dipendenza tal-banek fuq appoġġ ta’ likwidità mill-bank ċentrali. (12) L-iżgurar ta’ qafas sod għas-settur bankarju Spanjol jesiġi li jissaħħu l-mekkaniżmi tal-identifikazzjoni tar-riskji u tal-immaniġġjar tal-kriżijiet. Strateġija effettiva għandha tinkludi bidliet li jkollhom l-għan li jsaħħu l-qafas regolatorju u ta’ sorveljanza, filwaqt li jqisu l-esperjenzi tal-kriżi finanzjarja. Barra minn hekk, il-governanza korporattiva għandha tissaħħaħ skont l-aqwa prattiki internazzjonali, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 1. Spanja għandha tirrikapitalizza b’mod xieraq u tirristruttura bl-akbar reqqa s-sistema bankarja tagħha. F’dak ir-rigward, Spanja għandha tiżviluppa b’koordinazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea, u b’konsultazzjoni mal-BĊE strateġija għall-istruttura, il-funzjonament u l-vijabbiltà futuri tal-banek Spanjoli li tidentifika kif se jiġi żgurat li huma kapaċi joperaw mingħajr appoġġ ulterjuri mill-istat. 2. Il-komponenti ewlenin ta’ din l-istrateġija għandhom ikunu bidla radikali fil-partijiet dgħajfa tas-settur bankarju Spanjol u tisħiħ tal-oqfsa regolatorji u ta’ sorveljanza għas-settur bankarju. 3. Il-bidla radikali fil-partijiet dgħajfa tas-settur bankarju Spanjol għandha tkun magħmula minn dawn it-tliet elementi: (a) l-identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet kapitali ta’ kull bank individwali permezz ta’ analiżi komprensiva tal-kwalità tal-assi tas-settur bankarju u test tal-istress bank b’bank, abbażi ta’ dik l-analiżi tal-kwalità tal-assi; (b) ir-rikapitalizzazzjoni, ir-ristrutturar u/jew ir-riżoluzzjoni b’mod xieraq ta’ banek dgħajfa, abbażi ta’ pjanijiet biex jiġi indirizzat kwalunkwe nuqqas identifikat fit-test tal-istress; (c) is-segregazzjoni tal-assi f’dawk il-banek li jirċievu appoġġ pubbliku fl-isforz tar-rikapitalizzazzjoni tagħhom u t-trasferiment tagħhom tal-assi danneġġati lil Kumpanija Maniġerjali tal-Assi (KMA) esterna. 4. Sabiex jiġi żgurat qafas sod għas-settur bankarju, Spanja għandha ssaħħaħ ukoll l-oqfsa regolatorji u ta’ sorveljanza kif ukoll tirrinforza l-governanza. L-istrateġija għandha fost l-oħrajn tinkludi l-miżuri li ġejjin: (a) L-istituzzjonijiet tal-kreditu Spanjoli għandhom ikunu meħtieġa jżidu l-proporzjon tagħhom ta’ Grad 1 ta’ Ekwità Komuni tal-anqas għal 9 %; (b) Mill-1 ta’ Jannar 2013, l-istituzzjonijiet tal-kreditu Spanjoli għandhom ikunu meħtieġa japplikaw id-definizzjoni ta’ kapital stabbilita fir-Regolament dwar ir-Rekwiżiti Kapitali (Capital Requirements Regulation - CRR); (c) Il-qafas legali għall-proviżjonament tat-telf mis-self għandu jiġi rianalizzat. B’mod partikolari, abbażi tal-esperjenzi tal-kriżi finanzjarja, l-awtoritajiet Spanjoli għandhom jagħmlu proposti biex iġeddu l-qafas permanenti għall-proviżjonament tat-telf mis-self, filwaqt li jqisu l-miżuri temporanji introdotti matul dawn l-aħħar xhur, kif ukoll il-qafas tal-kontabilità tal-UE; (d) L-indipendenza operazzjonali tal-Banco de España għandha tissaħħaħ aktar; is-setgħat ta’ sanzjonar u ta’ liċenzjar tal-Ministeru tal-Ekonomija fir-rigward tas-settur bankarju għandhom jiġu ttrasferiti lill-Banco de España; (e) Il-proċeduri ta’ sorveljanza tal-Banco de España għandhom jissaħħu aktar abbażi ta’ awditjar intern; (f) Għandhom jiġu analizzati l-arranġamenti ta’ governanza tal-aġenziji li joffru sikurezza finanzjarja (il-FROB u l-FGD – il-Fond ta’ Garanzija tad-Depożiti) biex jiġu evitati kunflitti ta’ interess potenzjali; (g) Ir-regoli dwar il-governanza tas-settur bankarju tat-tfaddil u tal-banek li huma proprjetà tal-banek tat-tfaddil għandhom jissaħħu; (h) Il-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur u dwar it-titoli, u l-monitoraġġ tal-konformità mill-awtoritajiet, għandhom jissaħħu. Artikolu 2 Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lil Spanja. Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tiġi ppubblikata f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President