Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Li temenda u testendi l-perjodu ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2007/641/KE dwar il-konklużjoni ta’ konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp /* KUMM/2011/0063 finali - NLE 2011/0036 */





[pic] | Il-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 16.2.2011 KUMM(2011) 63 finali 2011/0036 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Li temenda u testendi l-perjodu ta' applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2007/641/KE dwar il-konklużjoni ta’ konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. Il-kolp ta' stat militari li seħħ f'Diċembru 2006 wassal għal konsultazzjonijiet skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim rivedut ta' Cotonou. F'April 2007, dawn irriżultaw f'impenji miftiehma dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt. Fl-1 ta' Ottubru 2007 l-Kunsill, fid-Deċiżjoni tiegħu 2007/641/KE, iddeċieda dwar miżuri xierqa fir-rigward tal-Fiġi biex jiġi stabbilit grad ta' parallelliżmu bejn ir-rispett ta' Fiġi għall-impenji miftiehma u l-kooperazzjoni għall-iżvilupp. 2. Fl-10 ta' April 2009, il-President tal-Fiġi abroga l-Kostituzzjoni, neħħa l-imħallfin kollha u ddikjara li kienu se jsiru elezzjonijiet mhux aktar tard minn Settembru 2014. B'dan, il-Fiġi unilateralment kisret impenji ewlenin li kienet tat lill-UE f'April 2007. Dan seħħ fil-jum wara li l-Qorti tal-Appell kienet iddeċidiet li l-ħatra ta' gvern immexxi mill-forzi militari, wara l-kolp ta' stat fl-2006, kienet illegali. Fiġi tinsab ukoll fi stat ta' emerġenza u l-libertà tal-espressjoni tnaqqset b'mod sostanzjali. 3. Bħala segwitu għal dawn l-iżviluppi negattivi, il-Kunsill iddeċieda, fl-24 ta' Settembru 2009, fid-Deċiżjoni tiegħu 2009/735/KE, li jestendi sal-31 ta' Marzu 2010, il-validità tal-miżuri xierqa fir-rigward ta' Fiġi stabbiliti fid-Deċiżjoni 2007/641/KE, li kienet se tiskadi fl-1 ta' Ottubru 2009. Minħabba dewmien addizzjonali fl-implimentazzjoni tal-impenji miftiehma mal-UE, il-Kunsill iddeċieda, fid-29 ta' Mejju 2010 fid-Deċiżjoni tiegħu 2010/208/UE, li jestendi sal-1 ta' Ottubru 2010, il-validità tal-miżuri xierqa għall-Fiġi stabbiliti fid-Deċiżjoni 2007/641/KE u mbagħad mill-ġdid fis-27 ta' Settembru 2010 fid-Deċiżjoni tiegħu 2010/589/UE sal-31 ta' Marzu 2011. 4. Ma jista' jiġi nnutat l-ebda żvilupp pożittiv ulterjuri fir-rigward tal-ilħuq tal-impenji mifthiema. 5. Filwaqt li l-allokazzjoni tal-2010 taħt il-miżuri ta' akkumpanjament għall-eks Pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor, li tiddependi fuq il-progress li sar fit-tkomplija tal-proċess demokratiku, ġiet ikkanċellata f’Mejju 2010, parti mill-allokazzjoni nżammet biex tipprovdi assistenza diretta permezz tad-Delegazzjoni tal-UE f'Suva għall-popolazzjoni li tiddependi b’mod dirett fuq il-produzzjoni taz-zokkor sabiex ittaffi l-konsegwenzi soċjali negattivi. 6. Għall-perjodu 2011-2013 l-allokazzjoni indikattiva tal-Fiji ġiet stabbilita għal EUR 51.094 miljun taħt id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni C(2010)8130. Id-disponibbiltà ta' din l-allokazjoni (sħiħa jew parti minnha) hija, madanakollu, kundizzjonali fuq il-progress li jsir fil-proċess ta' konsultazzjoni taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE (Art. 37 DCI), fin-nuqqas ta' tali progress jiġu meqjusa biss interventi ta' mitigazzjoni soċjali. 7. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, l-UE, f'dan l-istadju għanda tqis biss l-estensjoni tal-politika attwali u l-miżuri xierqa. 8. Għalhekk, il-Kummissjoni qiegħda tipproponi lill-Kunsill biex jestendi d-Deċiżjoni attwali għal 6 xhur oħra li jintemmu fil-31 ta’ Ottubru 2011. 9. Madanakollu l-UE għandha tkompli żżomm djalogu regolari u impenn politiku permanenti mal-Fiġi, u għalhekk id-Deċiżjoni għandha tinżamm taħt reviżjoni kostanti. 10. Huwa propost li din id-Deċiżjoni tiġi nnotifikata lill-Gvern interim ta' Fiġi, fuq il-bażi tal-abbozz anness tal-ittra indirizzata lil President Nailatikau, u biex tinfurmah (a) li l-UE se tibqa' impenjata li ssegwi d-djalogu politiku msaħħaħ skont l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta' Cotonou, (b) li l-valutazzjoni tal-progress li sar lejn ir-ritorn għal tmexxija kostituzzjonali se tiggwida lill-UE fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dalwaqt dwar il-miżuri ta' akkumpanjament għall-Pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor u l-Għaxar Programm Indikattiv Nazzjonali EDF fir-rigward ta' Fiġi u, finalment, (c) li konsultazzjonijiet ġodda skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp huma possibbiltà distinta għad-dispożizzjoni ta' Fiġi. 11. Il-modifiki għall-miżuri adatti għandhom għalhekk jiġu limitati għal dak li huwa strettament meħtieġ biex jittieħed kont tal-iżviluppi rurali, filwaqt li s-sustanza tal-miżuri - anke fejn ikunu skaduti - jibqgħu mhux mittiefsa. Konklużjoni 12. Fid-dawl ta’ dan kollu, il-Kunsill hu mitlub li jadotta l-abbozz ta’ proposta mehmuża għal Deċiżjoni tal-Kunsill li temenda u testendi l-perjodu ta’ applikazzjoni tal-miżuri xierqa fir-rigward tar-Repubblika tal-Gżejjer ta' Fiġi. 2011/0036 (NLE) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Li temenda u testendi l-perjodu ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni 2007/641/KE dwar il-konklużjoni ta’ konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi taħt l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni fl-Iżvilupp IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 217 tiegħu, Wara li kkunsidra l-Ftehim ta’ Sħubija bejn il-membri tal-Grupp ta’ Stati Afrikani, tal-Karibew u tal-Paċifiku, min-naħa waħda, u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, iffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000[1] u rivedut fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005[2] (“il-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE”), u partikolarment l-Artikolu 96 tiegħu, Wara li kkunsidra l-Ftehim Intern bejn ir-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri, li jiltaqgħu fil-Kunsill, dwar miżuri li għandhom jittieħdu u proċeduri li għandhom ikunu segwiti għall-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Sħubija AKP-KE[3], u b'mod partikulari l-Artikolu 3 tiegħu, Wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1905/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi strument ta’ finanzjament tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp (“l-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp”)[4], u b’mod partikolari l-Artikolu 37 tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Billi: 1. Id-Deċiżjoni 2007/641/KE[5] li tikkonkludi konsultazzjonijiet mar-Repubblika tal-Gżejjer ta’ Fiġi skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 37 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp ġiet adottata biex timplimenta miżuri xierqa wara l-ksur tal-elementi essenzjali msemmija fl-Artikolu 9 tal-Ftehim ta’ Sħubija KE-AKP, u l-valuri msemmija fl-Artikolu 3 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. 2. Dawk il-miżuri ġew estiżi bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2009/735/KE[6] tal-24 ta' Settembru 2009, u sussegwentament bid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2010/208/KE[7] tad-29 ta' Marzu 2010 u 2010/589/UE[8] peress li mhux talli l-Fiġi għad trid timplimenta impenji importanti f'konsultazzjonijiet li saru f'April tal-2007 dwar elementi tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp implimentat mir-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi, iżda dan l-aħħar kien hemm ukoll żviluppi ta’ rigressjoni dwar għadd minn dawn l-impenji, 3. Il-perjodu ta’ applikazzjoni tal-miżuri fid-Deċiżjoni 2007/641/KE jiskadi fl-31 ta’ Marzu 2011. Huwa xieraq li l-validità tiegħu tiġi mtawla u li jiġi aġġornat il-kontenut tal-miżuri adatti skont dan. IDDEĊIEDA KIF ĠEJ: Artikolu 1 Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2007/641/KE hija b’dan modifikata kif ġej: 4. Fl-Artikolu 3, it-tieni paragrafu jinbidel b'dan li ġej: “Għandha tiskadi fil-31 ta’ Ottubru 2011. Hija għandha tiġi riveduta regolarment tal-anqas darba kull sitt xhur.”; 5. L-Anness huwa mibdul bl-Anness ta' din id-Deċiżjoni. Artikolu 2 L-ittra fl-Anness għal din id-Deċiżjoni għandha tiġi indirizzata lir-Repubblika tal-Ġżejjer Fiġi Artikolu 3 Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ fil-jum tal-adozzjoni tagħha. Magħmul fi Brussell, F’isem il-Kunsill Il-President ANNESS Ittra Abbozz L-Eċċellenza Tiegħu Ratu Epeli NAILATIKAU President tar-Repubblika tal-Ġżejjer ta’ Fiġi Suva Ir-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi Eċċellenza, L-Unjoni Ewropea (UE) tagħti importanza kbira lid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 9 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE u l-Artikolu 3 tal-Istrument ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Is-sħubija AKP-KE hija bbażata fuq ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi u l-istat tad-dritt, li jifformaw l-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, u lill-bażi tar-relazzjonijiet tagħna. Fil-11 ta’ Diċembru 2006 l-Kunsill tal-UE kkundannat il-kolp ta’ stat militari li seħħ fil-Fiġi. Skont l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, u b’kunsiderazzjoni għall-fatt li l-kolp ta’ stat militari li seħħ fil-5 ta’ Diċembru 2006 jikkostitwixxi ksur tal-elementi essenzjali elenkati fl-Artikolu 9 tiegħu, l-UE stiednet lir-Repubblika tal-Gżejjer Fiġi (Fiġi) għal konsultazzjonjiet, kif previst fil-Ftehim Sħubija AKP-KE, sabiex is-sitwazzjoni tiġi eżaminata bir-reqqa u, fejn neċessarju, jittieħdu passi biex tiġi rimedjata s-sitwazzjoni tagħha. Il-parti formali ta’ dawk il-konsultazzjonijiet bdew fi Brussell fit-18 ta’ April 2007. L-UE laqgħet b'sodisfazzjon il-fatt li f’dak iż-żmien il-Gvern Interim ikkonferma għadd ta’ impenji ewlenin fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, rispett għal prinċipji demokratiċi u għall-istat tad-dritt, kif imsemmi hawn taħt, u pproponiet passi pożittivi fir-rigward tal-implimentazzjoni tagħhom. Sfortunatament, minn dak iż-żmien 'il hawn kien hemm sensiela ta’ żviluppi rigressivi, b’mod partikolari f’April 2009, u dan ifisser li issa Fiġi tinsab fi stat ta’ ksur ta’ diversi impenji li daħlet għalihom. Dan jirrigwarda partikolarment l-abrogazzjoni tal-Kostituzzjoni, id-dewmien sostanzjali ħafna fiż-żamma ta’ elezzjonijiet parlamentari, u l-vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem. Minkejja li l-implimentazzjoni tal-impenji ddewmet b’mod sostanzjali, il-maġġornanza ta’ dawk l-impenji għadhom rilevanti ħafna għas-sitwazzjoni preżenti ta’ Fiġi, u huma għalhekk mehmuża ma’ din l-ittra. Peress li l-Fiġi ddeċidiet unilateralment li tikser numru ta’ impenji ta’ importanza ewlenija, dan wassal għal telf għall-Fiġi f’termini ta’ fondi għall-iżvilupp. Madanakollu, fl-ispirtu ta’ sħubija li tifforma l-bażi tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE, l-UE tesprimi d-disponibbiltà tagħha li tieħu sehem f’konsultazzjonijiet formali ġodda malli jkun hemm prospetti raġjonevoli għal konklużjoni pożittiva għal tali konsultazzjonijiet. Fl-1 ta’ Lulju 2009 il-Prim Ministru Interim ippreżenta pjan ta’ direzzjoni biex issir riforma u biex terġa’ tiġi stabbilita l-ordni demokratiku. L-UE hija lesta li tipparteċipa fi djalogu dwar dan il-pjan ta’ direzzjoni, u li tikkunsidra jekk dan jistax iservi bħala bażi għal konsultazzjonijiet ġodda. Għaldaqstant, l-UE ddeċidiet li testendi l-miżuri xierqa eżistenti għall-Fiġi sabiex toħloq spazju ta’ opportunità għal konsultazzjonijiet ġodda. Filwaqt li, illum il-ġurnata, xi wħud mill-miżuri xierqa skadew, ġie konkluż li minflok ma dawn għandhom jiġu aġġornati unilateralment, l-UE tippreferi li tesplora aktar il-possibilitajiet għal konsultazzjonijiet ġodda ma’ Fiġi. Għaldaqstant, huwa ta’ importanza partikolari li l-Gvern Interim jimpenja ruħu favur djalogu politiku domestiku inklussiv u favur flessibbiltà fir-rigward taż-żmien li fih jitwettaq il-pjan direzzjonali. Filwaqt li l-pożizzjoni tal-UE hija u se tibqa’ dejjem iggwidata mill-elementi essenzjali tal-Ftehim ta’ Sħubija AKP-KE rrevedut kif ukoll mill-prinċipji fundamentali tiegħu, b’mod notevoli fir-rigward tar-rwol ċentrali ta’ djalogu u t-twettiq ta’ obbligi reċiproki, huwa enfasizzat li l-UE ma waslet għal ebda konklużjoni ppremeditata fir-rigward tar-riżultati ta’ konsultazzjonijiet futuri. Jekk konsultazzjonijiet ġodda jirriżultaw f’impenji sostanzjali mill-Fiġi, l-UE hija impenjata favur rivalutazzjoni bikrija u pożittiva ta’ dawn il-miżuri xierqa. Għall-kuntrarju ta’ dan, jekk is-sitwazzjoni fil-Fiġi ma titjiebx, il-Fiġi se tkompli tbati telf ulterjuri fir-rigward ta’ fondi għall-iżvilupp. B'mod partikolari, il-valutazzjoni tal-progress li sar għar-ritorn għal tmexxija kostituzzjonali se tiggwida lill-UE fid-deċiżjonijiet li jridu jittieħdu dwar miżuri akkompan fir-rigward tal-pajjiżi tal-Protokoll taz-Zokkor u l-Programm Indikattiv Nazzjonali taħt l-għaxar Fond Ewropew għall-Iżvilupp. Sakemm ikunu saru konsultazzjonijiet ġodda, l-UE tistieden lill-Fiġi sabiex tkompli u tintensifika d-djalogu politiku msaħħaħ. Il-miżuri xierqa huma dawn li ġejjin: - tista' tkompli għaddejja għajnuna umanitarja u sostenn dirett għas-soċjetà ċivili, - l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni li se jsiru b’mod partikolari taħt it-tmien u d-disa’ EDFs, jistgħu jibqgħu għaddejjin; ¨ - attivitajiet ta' kooperazzjoni li jistgħu jgħinu biex id-demokrazija tkun restawrata mill-ġdid u biex itejbu t-tmexxija, jistgħu jiġu segwiti, għajr taħt ċirkustastanzi verament eċċezzjonali; - l-implimentazzjoni tal-miżuri akkompanjanti għall-2006, fir-rigward tar-riforma taz-zokkor, tista' tipproċedi. Il-ftehim ta’ finanzjament ġie ffirmat fil-livell tekniku mill-Fiġi fid-19 ta’ Ġunju 2007. Hu nnotat li l-ftehim ta' finanzjament jinkludi klawżola ta' sospensjoni; - it-tħejjija u l-iffirmar eventwali tal-programm indikattiv multiannwali għar-riforma taz-zokkor li jakkompanjaw il-miżuri għall-2011-2013 jistgħu jipproċedu; - it-tlestija, l-iffirmar fl-livell tekniku u l-implimentazzjoni tad-Dokument dwar l-Istrateġija tal-Pajjiż u l-Programm Nazzjonali Indikattiv għall-għaxar FEŻ b'pakkett indikattiv finanzjarju, kif ukoll l-allokazzjoni possibbli ta' pakkett ta' inċentivi sa 25% ta' din is-somma, se tkun soġġetta għar-rispett lejn l-impenji li saru fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, b'mod notevoli: li l-Gvern Interim josserva l-Kostituzzjoni, li l-indipendenza tal-ġudikatura tiġi rispettata bis-sħiħ, li r-Regolamenti ta’ Emerġenza Pubblika, imdaħħla mill-ġdid fis-6 ta’ Settembru 2007, jitneħħew mill-aktar fis, li l-allegazzjonijiet kollha ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem ikunu investigati jew indirizzati skont il-proċeduri u l-fora varji taħt il-liġijiet tal-Fiġi, u li l-Gvern Interim se jagħmel li jista’ biex iwaqqaf milli jsiru dikjarazzjonijiet minn aġenziji tas-sigurtà maħsuba biex jintimidaw, - l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2007 hija żero; - id-disponibbiltà tal-allokazzjoni taz-zokkor għall-2008 kienet soġġetta għal prova ta’ tħejjija, kredibbli u f’waqtha, ta’ elezzjonijiet skont l-impenji miftiehma, partikolarment dwar iċ-ċensiment, it-tfassil mill-ġdid tal-konfini elettorali u r-riforma elettorali skont il-Kostituzzjoni, u miżuri li ttieħdu biex jiżguraw il-funzjonament tal-Uffiċċju Elettorali, li jinkludi l-ħatra ta’ Kontrollur tal-Elezzjonijiet sat-30 ta’ Settembru 2007 skont il-Kostituzzjoni. Din l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2008 ntilfet fil-31 ta’ Diċembru 2009; - l-allokazzjoni taz-zokkor għall-2009 ġiet ikkanċellata f'Mejju 2009 minħabba li l-Gvern Interim ddeċieda li jipposponi l-elezzjonijiet ġenerali sa Settembru 2014; - L-allokazzjoni għall-2010 ġiet ikkanċellata qabel l-1 ta' Mejju 2010 peress li ma sar l-ebda progress fit-tkomplija tal-proċess demokratiku; madanakollu, minħabba s-sitwazzjoni kritika tas-settur taz-zokkor parti mill-allokazzjoni twarrbet għal għajnuna diretta lill-popolazzjoni dipendenti direttament fuq il-produzzjoni taz-zokkor sabiex tnaqqas il-konsegwenzi soċjali ħżiena. Dawn il-fondi huma ġestiti ċentralment mid-Delegazzjoni tal-UE f'Suva u ma jiġux mgħoddija lill-Gvern; - Id-disponibbiltà tal-allokazzjoni indikattiva taħt il-programm multi-annwali għall-miżuri akkompanjanti tar-riforma fiz-zokkor 2011-2013 tiddependi fuq ftehim fil-proċess ta' konsultazzjoni; fin-nuqqas ta' tali ftehim ikunu biss intervenzjonijiet ta' mitigazzjoni soċjali li jiġu meqjusa għall-iffinanzjar permezz ta' din l-allokazzjoni. - appoġġ speċifiku għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' impenji ewlenin, b'mod partikolari b'appoġġ għat-tħejjija u/jew it-twettiq ta' elezzjonijiet, jistgħu jiġu meqjusa; - il-kooperazzjoni reġjonali, u l-parteċipazzjoni ta' Fiġi fiha, mhux se jiġu affettwati, - il-kooperazzjoni mal-Bank Ewropew għall-Investiment u maċ-Ċentru għall-Izvilupp tal-Impriżi tista’ tkompli għaddejja iżda din hija soġġetta għat-twettiq f’waqtu tal-impenji li saru. Is-sorveljanza tal-impenji ser issir b'konformità amt-termini fl-Annessgħal din l-ittra li tikkonċerna d-djalogu regolari, u l-kooperazzoni effettiva ma' valutazzjonijiet u missjonijiet ta' monitoraġġ u rappurtaġġ. Barra minn hekk, l-UE tistenna li l-Fiġi tikkoopera bis-sħiħ mal-Forum tal-Gżejjer tal-Paċifiku dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mill-Grupp ta’ Persuni Eminenti, kif approvat mill-Ministri tal-Affarijiet Barranin tal-Forum fil-laqgħa tagħhom f’Vanuatu fis-16 ta’ Marzu 2007. L-Unjoni Ewropea tkompli ssegwi s-sitwazzjoni fil-Fiġi mill-qrib. Skont l-Artikolu 8 tal-Ftehim ta' Cotonou, djalogu politiku msaħħaħ se jitwettaq ma' Fiġi biex jiġi żgurat ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, ir-restawr mill-ġdid tad-demokrazija u r-rispett għall-istat tad-dritt sakemm iż-żewġ partijiet jikkonkludi li n-natura msaħħa tad-djalogu serviet l-għan taghħa. Jekk ikun hemm tnaqqis tal-pass, falliment jew rigress fl-implimentazzjoni tal-impenji mittieħda mill-Gvern Interim, l-UE tirriżerva d-dritt li taġġusta l-miżuri xierqa. L-UE tenfasizza li l-privileġġi li ngħataw lil Fiġi tul il-kooperazzjoni tagħha mal-UE jiddipendu fuq ir-rispett għall-elementi essenzjali tal-Ftehim ta' Cotonou u l-prinċipji stabbiliti fl-Istrument ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp. Sabiex l-UE ssir konvinta li l-Gvern Interim huwa lest b’mod sħiħ sabiex isegwi l-impenji meħuda, huwa essenzjali li jsir progress mill-ewwel u sostanzjali fit-twettiq tal-impenji miftiehma. Dejjem tiegħek, Magħmul fi Brussell, Għall-UE | Anness għall-Anness IMPENJI MIFTIEHMA MAR-REPUBBLIKA TAL-GZEJJER FIĠI A. Rispett għall-Prinċipji Demokratiċi Impenn Nru 1 Li jseħħu elezzjonijiet parlamentari ħielsa u ġusti fi żmien 24 xahar mill-1 ta’ Marzu 2007, soġġett għall-osservazzjonijiet tal-valutazzjoni li għandha ssir mill-awdituri indipendenti maħtura mis-Segretarjat tal-Forum tal-Gżejjer Paċifiċi. Il-proċessi li jwasslu għall-elezzjonijiet, u t-twettiq tal-istess elezzjonijiet, għandhom ikunu, b’mod konġunt, sorveljati, adattati u riveduti kif xieraq fuq il-bażi ta’ parametri maqbula b’mod konġunt. Dan jimplika b’mod partikulari: - sat-30 ta' Ġunju 2007 l-Gvern Interim se jadotta skeda li tistabbilixxi dati għat-tlestija ta' diversi passi li jridu jittieħdu fir-rigward tat-tħejjija tal-elezzjonijiet parlamentari l-ġodda, - l-iskeda tispeċifika ż-żmien taċ-ċensiment, l-abbozz mill-ġdid tal-konfini u r-riforma elettorali, - it-tfassil tal-konfini elettorali u r-riforma elettorali se jitwettaq b'konformità mal-Kostituzzjoni, - se jittieħdu miżuri biex jiġi żgurat il-funzjonament tal-Uffiċċju Elettorali, li jinkludu l-ħatra ta' Superviżur tal-Elezzjonijiet sat-30 ta' Settembru 2007 b'konformità mal-Kostituzzjoni, - il-ħatra tal-Viċi-President ser issir b'konformità mal-Kostituzzjoni. Impenn Nru 2 Li l-Gvern Interim, meta jadotta inizjattivi u bidliet leġiżlattivi, fiskali u oħrajn ta’ politika, li jkunu ta’ natura importanti, għandu jagħti l-piż dovut lill-konsultazzjonijiet mas-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati relevanti l-oħra. B. L-Istat tad-Dritt Impenn Nru 1 Li l-Gvern Interim għandu jagħmel l-akbar sforzi sabiex ma jħallix li jsiru dikjarazzjonijiet minn aġenziji ta’ sigurtà maħsuba biex jintimidaw. Impenn Nru 2 Li l-Gvern Interim iħares il-Kostituzzjoni tal-1997, u jiggarantixxi l-ħidma normali u indipendenti tal-istituzzjonijiet kostituzzjonali bħall-Kummissjoni tal-Fiġi għad-Drittijiet tal-Bniedem, il-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku, u l-Kummissjoni tal-Uffiċċji Kostituzzjonali. L-indipendenza sostanzjali u l-ħidma tal-Kunsill il-Kbir tal-Kapijiet ikunu preżervati. Impenn Nru 3 Li l-indipendenza tal-ġudikatura tkun rispettata bis-sħiħ, li titħalla taħdem liberament u li d-deċiżjonijiet tagħha jkunu rispettati mill-partijiet kollha inkwistjoni, partikolarment: - li l-Gvern Interim jimpenja ruħu li jaħtar it-tribunal skont is-Sezzjoni 138(3) tal-Kostituzzjoni sal-15 ta' Lulju 2007, - li kwalunkwe ħatra u/jew tneħħija ta’ imħallef għandha għalhekk issir b'konformità stretta mad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali u r-regoli dwar proċedimenti, - li ma jkun hemm l-ebda interferenza, fi kwalunkwe forma, mill-forzi miltari u l-pulizija jew mill-Gvern Proviżorju fil-proċess ġudizzjarju, li jinkludi rispett sħiħ għall-professjoni legali. Impenn Nru 4 Li l-proċeduri kriminali kollha marbuta mal-korruzzjoni jkunu indirizzati permezz tal-mezzi ġudizzjarji xierqa u li kwalunkwe korpi oħrajn li jistgħu jitwaqqfu sabiex jinvestigaw każijiet allegati ta’ korruzzjoni joperaw fil-limiti kostituzzjonali. C. Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fundamentali Impenn Nru 1 Il-Gvern Interim jieħu l-passi kollha meħtieġa sabiex jiffaċilita l-investigazzjoni jew l-indirizzar tal-allegazzjonijiet kollha ta’ ksur tad-drittijiet tal-bniedem skont il-proċeduri u l-fora varji taħt il-liġijiet tal-Gżejjer Fiġi. Impenn Nru 2 Il-Gvern Interim biħsiebu jneħħi r-Regolamenti ta’ Emerġenza Pubblika f’Mejju 2007, soġġett għal kwalunkwe theddidiet għas-sigurtà nazzjonali, l-ordni pubbliku jew is-sikurezza. Impenn Nru 3 Il-Gvern Interim hu impenjat li jiżgura li l-Kummissjoni ta’ Drittijiet tal-Bniedem fil-Fiġi taħdem b’indipendenza sħiħa u skont il-Kostituzzjoni. Impenn Nru 4 Li l-libertà tal-espressjoni u l-libertà tal-midja, fil-forom kollha tagħha jkunu rispettati b’mod sħiħ kif previst fil-Kostituzzjoni. D. Is-segwitu tal-Impenji Impenn Nru 1 Li l-Gvern Proviżorju jimpenja ruħhu li jżomm djalogu regolari biex tkun tista' ssir verifika tal-progress li sar u jagħti lill-awtoritajiet/rappreżentanti tal-UE u l-Kummissjoni Ewropea aċċess sħiħ għall-informazzjoni dwar il-kwestjonijiet kollha relatati mad-drittijiet tal-bniedem, ir-restawr mill-ġdid paċifiku tad-demokrazija u tal-istat tad-dritt fil-Fiġi. Impenn Nru 2 Li l-Gvern Interim jikkoopera bis-sħiħ ma' kwalunkwe missjoni mill-UE biex jiġi evalwat il-progress. Impenn Nru 3 Li mit-30 ta' Ġunju 2007, il-Gvern Interim jibda jibgħat kull tliet xhur rapporti dwar il-progress li sar fir-rigward tal-elementi essenzjali tal-Ftehim ta' Cotonou u dwar l-impenji. Hu nnutat li ċerti kwistjonijiet jistgħu jiġu indirizzati b’mod effettiv biss permezz ta’ approċċ pragmatiku li jagħraf ir-realtajiet preżenti u jiffoka fuq il-ġejjieni. [1] ĠU L 317, 15.12.2000, p. 3. [2] ĠU L 287, 28.10.2005, p. 4. [3] ĠU L 317, 15.12.2000, p. 376. [4] ĠU L 378, 27.12.2006, p. 41-71 [5] ĠU L 260, 05.10.2007, p. 15. [6] ĠU L 262, 06.10.2009, p. 43. [7] ĠU L 89, 9.4.2010, p. 7. [8] ĠU L 260, 2.10.2010, p.10-15