[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 4.2.2008 KUMM(2008) 50 finali Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar ta' Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI Il-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejħa it-"TDCA"), ġie ffirmat fi Pretoria fil-11 ta' Ottubru 1999 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Mejju 2004. Artikoli 18 u 103 tat-TDCA jistipulaw reviżjoni tal-Ftehim fi żmien ħames snin mid-dħul tiegħu fis-seħħ. Il-Partijiet għamlu reviżjoni fl-2004 u qablu dwar stqarrija konġunta mill-Kunsill tal-Kooperazzjoni tat-23 ta' Novembru 2004 dwar il-ħtieġa ta' kooperazzjoni kontinwa u diversifikata bejn l-AI-UE fuq il-bażi tat-TSCA eżistenti, emendata kif jixraq. Fil-laqgħa tas-7 ta' Novembru 2005, il-Kunsill tal-Kooperazzjoni Konġunta stabbilixxa l-linji ġenerali tar-reviżjoni futura tat-TDCA, li tkopri aktar liberalizzazzjoni tal-kummerċ, aggustamenti żgħar fit-Titolu tal-Kooperazzjoni dwar l-Iżvilupp, aġġornamenti ta' kif inhuma miktuba diversi dispożizzjonijiet dwar kooperazzjoni ekonomika u kooperazzjoni f'oqsma oħra, u ż-żieda ta' dispożizzjonijiet ġodda fuq kwistjonijiet bħat-Terroriżmu, il-Qorti Kriminali Internazzjonali, Armi tad-Distruzzjoni tal-Massa, Merċenarji u Armi Żgħar. Fuq dik il-bażi, il-Kummissjoni f'Ġunju ta' l-2006, ressqet proposta għall-mandat ta' negozjati. Fis-17 ta' Novembru 2006 il-Kunsill adotta deċiżjoni fuq żewġ binarji fejn ta lill-Kummissjoni żewġ mandati. Wieħed kien biex jagħti gwida lill-Kummissjoni biex tirrevedi l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni fuq il-bażi ta' l-Artikolu 106(1) tat-TDCA, li jagħti lill-Kunsill tal-Kooperazzjoni l-poter li jiddeċiedi fuq emendi li jiġu proposti minn Parti u minn oħra. L-ieħor kien biex jawtorizza l-ftuħ tan-negozjati bejn il-Komunità u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra, għar-reviżjoni tal-l-Ftehim dwar kwistjonijiet relatati mad-dimensjoni politika tal-Ftehim u tal-ġustizzja, l-libertà u s-sigurtà. Mandankollu, matul il-kors tan-negozjati, għall-iskop ta' koerenza, iż-żewġ naħat għażlu li jaqbżu l-proċedura l-aktar "ħafifa" ta' Artikolu 106(1) tat-TDCA, u jinnegozjaw Ftehim wieħed li jemenda t-TDCA. Konsegwentement, il-Kummissjoni nnegozjat dan il-Ftehim dwar il-bażi tad-direttivi kombinati ta' negozjati adottati mill-Kunsill, u b'konsultazzjoni mal-Partit tax-Xogħol AKP u l-Grupp tax-Xogħol ta' l-Afrika, maħtura mill-Kunsill skond ir-responsabbilitajiet rispettivi tagħhom, bħala l-kumitati speċjali biex jassistu f'din il-biċċa xogħol. Għall-kwistjonijiet li jaqgħu taħt Titolu V (CFSP) tat-Trattat ta' l-UE, il-Kummissjoni mexxiet in-negozjati flimkien mal-Presidenza, assistita mill-SG/HR. Mill-bidu tan-negozjati kien jidher ċar li kwistjonijiet tal-kummerċ u dawk relatati mal-kummerċ kienu se jiġi diskussi fil-kuntest tat-taħdidiet dwar il-Ftehim futur dwar l-Isħubija Ekonomika (EPA) mal-pajjiżi tan-Nofsinhar ta' l-Afrika. Għalhekk in-negozjati tat-TDCA fuq il-kummerċ u kwistjonijiet marbuta mal-kummerċ ġew sospiżi minnufih, sakemm joħorġu l-konklużjonijiet tat-taħdidiet dwar l-EPA. Matul in-negozjati, il-Kummissjoni ħadet ħsieb tiżgura li jittieħed rendikont dovut tal-proċess ta' l-implimentazzjoni tas-Sħubija Strateġika bejn l-Afrika t'Isfel u l-UE. In-negozjati infetħu formalment fid-29 ta' Marzu 2007 u ġew konklużi għas-sodisfazzjon tal-Kummissjoni fl-10 ta' Ottubru 2007. Għalhekk il-Kummissjoni qed tissottometti dan l-abbozz ta' deċiżjoni dwar l-iffirmar tal-Ftehim li jemenda t-TDCA, lill-Kunsill. Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL dwar l-iffirmar ta' Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u partikolarment l-Artikolu 310, flimkien mat-tieni sentenza ta’ l-Artikolu 300(2), ta’ l-ewwel subparagrafu, u tieni subparagrafu ta’ l-Artikolu 300(3) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni, Billi: (1) Il-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejħa it-"TDCA"), ġie ffirmat fi Pretoria fil-11 ta' Ottubru 1999. Ġie konkluż fis-26 t'April 2004[1]. (2) Fis-17 ta' Novembru 2006 il-Kunsill awtorizza lill-Kummissjoni biex tinnegozja mar-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra, li jemenda t-TDCA. (3) Dawn in-negozjati ntemmu għas-sodisfazzjon tal-Kummissjoni. (4) Suġġett għall-konklużjoni possibbli tiegħu fi stadju ulterjuri, il-Ftehim li jemenda t-TDCA issa għandu jiġi ffirmat f'isem il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha. IDDEĊIDIET KIF ĠEJ: Artikolu Uniku Il-President tal-Kunsill qiegħed hawnhekk jiġi awtorizzat biex jinnomina l-persuna(i) mogħtija s-setgħa biex jiffirmaw, għan-nom tal-Komunità, il-Ftehim li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel, fuq in-naħa l-oħra. It-test tal-Ftehim huwa mehmuż ma’ din id-Deċiżjoni. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President Ftehim bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra, li jemenda l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni IR-RENJU TAL-BELĠJU, Ir-Repubblika tal-Bulgarija, IR-REPUBBLIKA ĊEKA, IR-RENJU TAD-DANIMARKA, IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA, IR-REPUBBLIKA TA’ L-ESTONJA, IR-REPUBBLIKA ELLENIKA, IR-RENJU TA’ SPANJA, IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA, L-IRLANDA, IR-REPUBBLIKA TALJANA, IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU, IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA, IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA, IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU, IR-REPUBBLIKA TA' L-UNGERIJA, IR-REPUBBLIKA TA' MALTA, IR-RENJU TA’ L-OLANDA, IR-REPUBBLIKA TA’ L-AWSTRIJA, IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA, IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA, IR-RUMANIJA IR-REPUBBLIKA TA' L-ISLOVENJA, IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA, IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA, IR-RENJU TA' L-IŻVEZJA, IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ, Partijiet Kontraenti fit-Trattat li jistabbilixxi IL-KOMUNITÀ EWROPEA, minn issa 'l quddiem magħrufa bħala "l-Istati Membri", u IL-KOMUNITÀ EWROPEA, minn hawn ’il quddiem imsejħa "il-Komunità", kif ukoll IR-REPUBBLIKA TA’ L-AFRIKA T’ ISFEL, flimkien minn issa 'l quddiem imsejħin "il-Partijiet" WARA LI KKUNSIDRAT LI l-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fuq naħa, u r-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel fuq in-naħa l-oħra (minn hawn 'il quddiem imsejħa it-"TDCA"), ġie ffirmat fi Pretoria fil-11 ta' Ottubru 1999 u daħal fis-seħħ fl-1 ta' Mejju 2004; WARA LI KKUNSIDRAT LI l-artikoli 18 u 103 tat-TDCA jistipulaw reviżjoni tal-Ftehim fi żmien ħames snin mid-dħul tiegħu fis-seħħ; li l-Partijiet għamlu reviżjoni fl-2004 u qablu fuq stqarrija konġunta mill-Kunsill tal-Kooperazzjoni tat-23 ta' Novembru 2004 dwar il-ħtieġa li jsiru ċerti emendi fit-TDCA; WARA LI KKUNSIDRAT LI r-reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tat-TDCA dwar il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ u materji konnessi mal-kummerċ hija suġġett tan-negozjati dwar Ftehim ta' Sħubija Ekonomika bejn l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi tan-Nofsinhar ta' l-Afrika; WARA LI KKUNSIDRAT LI l-Pjan ta' Azzjoni biex tiġi implimentata Sħubija Strateġika bejn ir-Repubblika ta' l-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewropea ġie konkluż u jipprovdi għal estensjoni ta' kooperazzjoni bejn il-Partijiet f'firxa wiesgħa ta' oqsma; FTIEHMU KIF ĠEJ: ARTIKOLU 1 It-TDCA huwa emendat kif ġej: 1. Fil-preambolu, premessa ġdida numru sitta għandha tiżdied: "Wara li rrikonoxxew li s-sistema tat-trattat tad-diżarm multilaterali u n-non-proliferazzjoni fil-komponenti kollha tagħha hija ta' importanza vitali u li għandu jsir progress fl-implimentazzjoni ta' l-obbligi kollha li joħorġu minnha; il-partijiet għalhekk jixtiequ jinkludu klaswsola f'dan il-ftehim, li tippermettilhom li jikkooperaw u li jkollhom djalogu politiku dwar dawn il-kwistjonijiet." 2. Fl-Artikolu 2, l-ewwel paragrafu għandu jinbidel b'dan li ġej: "Ir-rispett lejn il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet fundamentali tal-bniedem kif stipulati fid-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem, u għall-prinċipji ta' l-istat tad-dritt, kif ukoll il-kooperazzjoni fuq kwistjonijiet ta' diżarm u n-non-proliferazzjoni ta' l-armi tal-qerda tal-massa kif stipulati fl-Artikolu 91A, paragrafi 1 u 2, jirfdu l-politki interni u internazzjonali ta' l-Unjoni Ewropea u l-Afrika t'Isfel u jsawru l-elementi essenzjali ta' dan il-ftehim. 3. L-Artikolu 55 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "Artikolu 55 Is-soċjetà ta' l-informazzjoni: telekomunikazzjoni u teknoloġijata' l- informatika 1. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fl-iżvilupp tas-Soċjetà ta' l-Informazzjoni, u biex jutilizzaw it-teknoloġiji ta' l-informatika u l-komunikazzjoni (ICTs) bħala l-għodod li jagħmlu possibbli l-iżvilupp soċjo-ekonomiku fl-era ta' l-informazzjoni. L-għan tal-kooperazzjoni se jkun sabiex: 1. Jiġi promoss l-iżvilupp ta' soċjetà ta' l-informazzjoni inklussiva u orjentata lejn l-iżvilupp; 2. Jiġi mwieżen it-tkabbir u l-progress tas-settur ta' l-ICT, inklużi l-SMME's; 3. tiġi mwieżna l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tar-reġjun tan-Nofsinhar ta' l-Afrika f'dan il-qasam, u b'mod aktar ġenerali fil-livell kontinentali. 2. Il-kooperazzjoni għandha tinkludi djalogi, skambju ta' informazzjoni u possibilment assistenza teknika fuq diversi aspetti fil-bini tas-soċjetà ta' l-informazzjoni. Dan jinkludi: 4. politiki, regolamentazzjoni, applikazzjonijiet u servizzi innovattivi u inklussivi, żvilupp tal-ħiliet; 5. tiġi ffaċilitata l-interazzjoni bejn l-awtoritajiet regolatorji, l-entitajiet tas-settur pubbliku, in-negozji u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili; 6. Faċilitajiet ġodda, inklużi netwerks ta' riċerka u edukazzjoni, li jifukaw fuq l-interkonnessjonijiet ta' dawn in-netwerks u l-interoperabilità ta' l-applikazzjonijiet; 7. il-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta' riċerka konġunta, żvilupp teknoloġiku fi proġetti fil-qasam ta' teknoloġiji ġodda li għandhom x'jaqsmu mas-soċjeta ta' l-informazzjoni; Proġetti identifikati miż-żewġ naħat li jirriżultaw minn interazzjonijiet tal-kwistjonijiet imsemmija aktar 'il fuq għandhom jiġu kkunsidrati biex jiġu implimentati permezz tal-programm ta' l-iżvilupp tal-kooperazzjoni." 4. L-Artikolu 57 għandu jiġi emendat kif ġej: 8. Is-sentenza introduttorja ta' l-ewwel paragrafu għandha tiġi sostitwita minn dan li ġej: "1. L-għan tal-kooperazzjoni f'dan il-qasam huwa inter alia :" 9. Il-paragrafu 2 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej "2. Il-kooperazzjoni għandha timmira b'mod speċifiku biex: 10. twieżen l-iżvilupp ta' politika xierqa dwar l-enerġija, il-qafas regolatorju tagħha u l-infrastruttura fl-Afrika t'Isfel; 11. tiżgura sigurtà fil-provvista ta' l-enerġija fl-Afrika t'Isfel billi tiddiversifika s-sorsi ta' l-enerġija; 12. ittejjeb l-istandards tal-prestazzjoni ta' l-operaturi ta' l-enerġija f'termini tekniċi, ekonomiċi, ambjentali u finanzjarji speċjalment fis-setturi ta' l-elettriku u l- fuels likwidi; 13. tiffaċilita t-trawwim tal-ħiliet ta' kompetenzi lokali speċjalment b'taħriġ ġenerali u tekniku; 14. tiżviluppa sorsi ta' enerġija ġodda u li jistgħu jiġġeddu u twieżen l-infrastruttura għall-ħtiġijiet nazzjonali u rurali ta' l-enerġija u l-provvista ta' l-elettriku, 15. ittejjeb l-użu razzjonali ta' l-enerġija fil-bini u l-industrija partikolarment bil-promozzjoni ta' l-effiċjenza ta' l-enerġija; 16. tippromwovi t-trasferiment miż-żewġ naħat u l-użu ta' teknoloġiji ta' l-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u aktar nodfa; 17. tippromwovi l-kooperazzjoni fir-regolamentazzjoni tas-settur ta' l-enerġija fi ħdan ir-reġjun tan-Nofsinhar ta' l-Afrika; 18. tippromwovi kooperazzjoni ta' l-enerġija reġjonali fin-nofsinhar ta' l-Afrika." 19. Il-paragrafu li ġej għandu jiżdied ma' l-Artikolu Nru 57: "3. Il-kooperazzjoni tinkludi attivitajiet ta' l-Afrika t'Isfel li jsiru fi ħdan il-qafas ta' Inixjattiva ta' l-Unjoni Ewropea dwar l-Enerġija għall-Eradikazzjoni tal-Faqar u l-Iżvilupp Sostenibbli, il-Pjan ta' Johannesburg għall-Miri ta' l-Implimentazzjoni u l-Kummissjoni tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli." 5. L-Artikolu 58 għandu jiġi emendat kif ġej: 20. Fil-paragrafu 1(a) il-kliem "saħħa u sigurtà" għandhom jiġu sostitwiti minn "saħħa, sigurtà u ambjentali". 21. Fil-paragrafu 1(b) il-kliem "(u komunitajiet li qabel kienu żvantaġġjati)" għandhom jiġu sostitwiti minn "u għandhom jinvolvu wkoll komunitajiet li qabel kienu żvantaġġjati." 22. Il-punt li ġej d) għandu jinżied mal-paragrafu 1: "(d) biex iwieżen politiki u programmi li jippromwovu l-benefiċjazzjoni lokali tal-minerali u li joħolqu opportunitajiet għall-kollaborazzjoni fl-iżvilupp tas-settur tal-benefiċjazzjoni tal-minerali." 23. Paragrafu 1(d) għandu jingħata dan in-numru l-ġdid 1 (e) 24. Fil-paragrafu 2, in fine, għandhom jiżdiedu l-kliem "u s-Sħubija Afrikana tal-Minijieri (AMP)" 6. L-Artikolu 59 għandu jiġi emendat kif ġej 25. Fil-paragrafu 1(b), Wara l-kliem "sabiex jiinħoloq", għandu jidħol il-kliem "sikur u". 26. Fil-paragrafu 2 (c), wara kliem "titjib tas-sigurtà ta' l-arja", għandha tidħol il-kelma "ferrovija". 27. Fil-paragrafu 2, għandhom jiżdiedu il-punti li ġejjin: "(d) skambju ta' informazzjoni u titjib fil-kooperazzjoni fil-politiki u l-prattiċi rispettivi dwar is-sikurezza tat-trasport u s-sigurtà, speċjalment f'dak li għandu x'jaqsam mas-setturi tat-trasport marittimu, ta' l-avjazzjoni u ta' l-art inklużi l-flussi inter modali ta' l-oġġetti; (e) armonizzar tal-politiki dwar it-trasport u l-oqfsa regolatorji permezz ta' djalogu politiku msaħħaħ u skambji ta' għarfien regolatorju u operattiv ma' l-awtoritajiet kompetenti; (f) żviluppar ta' sħubijiet fil-qasam ta' sistemi globali ta' navigazzjoni bis-satellita, li jinkludu żvilupp tar-riċerka u t-teknologija, u l-applikazzjoni tagħhom għal żvilupp sostenibbli." 7. Għandu jiġi miżjud l-Artikolu li ġej: "Artikolu 59A Trasport marittimu 1. Il-Partijiet għandhom, bil-għan li jippromwovu l-iżvilupp ta' l-industrija marittima tagħhom, jinkoraġġixxu lill-awtoritajiet kompetenti tagħhom, kumpanniji tat-tbaħħir, portijiet, istituzzjonijiet rilevanti tar-riċerka, universitajiet u kulleġġi biex jikooperaw ukoll, imma mhux biss, f'dawn l-oqsma li ġejjin: 28. skambju ta' ideat dwar l-attivitajiet tagħhom fil-qafas ta' l-organizzazzjonijiet marittimi internazzjonali; 29. formulazzjoni u perfezzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar it-trasport marittimu u l-amministrazzjoni tas-suq; 30. promozzjoni tas-servizz ta' trasport effiċjenti għall-kummerċ internazzjonali bil-baħar bl-isfruttar effettiv tal-portijiet u l-flotot tal-Partijiet; 31. garanzija ta' sigurtà fit-tbaħħir u l-prevenzjoni ta' tniġġiż marittimu; 32. promozzjoni ta' edukazzjoni u taħriġ marittimu, speċjalment fit-taħriġ tal-baħħara; 33. skambju ta' persunal, informazzjoni xjentifika u teknoloġija; 34. sforzi ta' tisħiħ biex titjieb is-sigurtà marittima 2. Il-Partijiet jaffermaw l-impenji sħaħ tagħhom lejn il-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti li huma rratifikaw, li jirregolaw it-trasport ta' materjal bijoloġiku perikoluż, kimiku u nukleari, u jaqblu li jikkooperaw dwar dawn il-kwistjonijiet kemm bilateralment u anke f'fora multilaterali. 3. Il-kooperazzjoni f'dan ir-rigward tista' ssir permezz ta' programmi ta' bini ta' kapaċità żviluppati b'mod konġunt dwar is-sigurtà u l-ambjent." 8. L-Artikolu 60 għandu jiġi emendat kif ġej 35. Il-paragrafu 1(ċ) għandu jkun issostitwit minn dan li ġej "(c) għall-promozzjoni ta' l-iżvilupp ta' prodotti u swieq, riżorsi umani u strutturi istituzzjonali;" 36. Il-paragrafu 1 (e) għandu jkun issostitwit minn dan li ġej: "(e) għall-kooperazzjoni fl-iżvilupp u l-promozzjoni ta' turiżmu bbażat fil-komunità;" 37. Il-paragrafu 2 (e) għandu jkun issostitwit minn dan li ġej: “(e) promozzjoni ta' kooperazzjoni fil-livell reġjonali u kontinentali.” 9. L-Artikolu 65 għandu jiġi emendat kif ġej: 38. Fil-paragrafu 1, il-kliem "għandu jsir f'kuntest ta' djalogu u sħubija politika" għandu jinbidel għal "għandu jsir f'kuntest ta' djalogu politiku, sħubija u effettività ta' l-għajnuna." 39. Fil-paragrafu 3, in fine, għandu jiżdied il-kliem "u bmod partikolari l-kisbiet ta' l-Għanijiet ta' Żvilupp għall-Millennju (MDG's)". 10. Għandu jiġi miżjud l-Artikolu li ġej: "Artikolu 65A Għanijiet ta’ Żvilupp għall-Millennju Il-partijiet jaffermaw l-impenn tagħhom fil-kisba ta' l-Għanijiet ta’ Żvilupp għall-Millenju sa l-2015. Il-partijiet jaqblu wkoll biex jirduppjaw l-isforzi tagħhom biex jonoraw l-impenji tagħhom fir-rigwards tal-Finanzjament Monterrey għall-Iżvilupp kif ukoll biex jiksbu r-riżultati tal-Pjan ta' Implimentazzjoni ta' Johannesburg (WSSD). Aktar minn hekk il-Partijiet jesprimu l-appoġġ tagħhom għall-Unjoni Afrikana u l-programm soċjo-ekonomiku tagħha, u se jimmobilizzaw b'mod konġunt ir-riżorsi għall-implimentazzjoni tiegħu." 11. L-Artikolu 66 għandu jiġi emendat kif ġej: 40. Il-paragrafu 1 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "1. L-oqsma tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp se jkunu stipulati f'dokumenti maqbula b'mod konġunt dwar l-Ipprogrammar Multijannwali skond l-istrumenti rilevanti ta' kooperazzjoni ta' l-UE." 41. Fil-paragrafu 2 il-kliem "imsieħba u atturi mhux governattivi ta' l-iżvilupp". 42. Fil-paragrafu 3 il-kelma "qabel" għandha titħassar; 12. L-Artikolu 67 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "Artikolu 67 Benefiċċjarji Eliġibbli L-imsieħba tal-kooperazzjoni eliġibbli għal assistenza finanzjarja u teknika għandhom ikunu awtoritajiet nazzjonali, provinċjali u lokali u korpi pubbliċi, atturi mhux ta' l-istat u organizzazzjonijiet u istituzzjonijiet reġjonali u internazzjonali." 13. L-Artikolu 68 għandu jiġi emendat kif ġej: 43. Fil-paragrafu 2 (c) il-kliem "imsieħba mhux governattivi" għandhom jiġu sostiwiti b'"atturi mhux governattivi". 44. Fil-paragrafu 4 il-kelma "jista'" għandha tiġi sostitwita b'"se". 14. L-Artikolu 69 għandu jiġi emendat kif ġej: 45. Fil-paragrafu 1 il-kliem "ibbażati fuq għanijiet speċifiċi meħuda mill-prijoritajiet f'Artikolu 66 u" għandhom jitħassru. 46. Fil-paragrafu 2 il-kliem "mehmuż mal-Programm Indikattiv Multiannwali" għandu jinbidel b'"stipulat fil-Ftehimiet u/jew kuntratti li jirregolaw proġetti individwali u programmi". 15. L-Artikolu 71 għandu jiġi emendat kif ġej: 47. Fil-paragrafu 1 il-kliem "proposta ta' finanzjament" għandha tinbidel b'"Pjan ta' Azzjoni Annwali". 48. Fil-paragrafu 2 il-kliem "proposta ta' finanzjament" għandhom jinbidlu bi'"Pjan ta' Azzjoni Annwali". 16. L-Artikolu 73 għandu jiġi emendat kif ġej: 49. Fil-paragrafu 1 il-kliem "L-Afrika t'Isfel u l-Istati ta' l-AKP", għandhom jiġu sostitwiti minn "l-Afrika t'Isfel, l-Istati ta' l-AKP u pajjiżi u territorji li huma eliġibbli skond ir-regolamenti tal-ħelsien mill-irbit tal-KE". 50. Fil-paragrafu 2 il-kliem "L-Afrika t'Isfel u l-Istati ta' l-AKP", għandhom jiġu sostitwiti minn "l-Afrika t'Isfel, l-Istati ta' l-AKP u pajjiżi u territorji li huma eliġibbli skond ir-regolamenti tal-ħelsien mill-irbit tal-KE". 17. F'Artikolu 76 il-kliem "Kunsill tal-Kooperazzjoni" għandu jiġi sostitwit minn "Il-Kunsill tal-Ministri ta' l-UE". 18. F'Artikolu 77 il-kliem "Kunsill tal-Kooperazzjoni" għandu jiġi sostitwit minn "Il-Kunsill tal-Ministri ta' l-UE". 19. L-Artikolu 79 għandu jiġi emendat kif ġej: 51. Fit-titolu ta' l-Artikolu il-kelma "Kap" għandha titneħħa. 52. Fit-test ta' l-Artikolu il-kliem "Uffiċjal Prinċipali li Jawtorizza" għandu jiġi sostitwit minn "Uffiċjal li Jawtorizza". 20. F'Artikolu 82 l-ewwel sentenza ta' paragrafu 2 għandha titneħħa. 21. L-Artikolu 83 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "Artikolu 83 Xjenza u Teknoloġija 1. Il-Partijiet se jfittxu li jaħdmu bi sħab fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija b'mod li jibbenefikaw it-tnejn, u jippromwovi l-kooperazzjoni taħt il-Programmi ta' Qafas ta' l-Unjoni Ewropea, fi ħdan il-kuntest tad-dispożizzjonijiet tal-ftehim ta' kooperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija, konkluż f'Novembru 1997, u fil-kuntest tal-Ftehim preżenti u strumenti rilevanti oħra. Il-Partijiet e jagħtu kunsiderazzjoni speċjali biex jisfruttaw ix-xjenza u t-teknoloġija biex iwieżnu t-tkabbir sostenibbli u l-iżvilupp ta' l-Afrika t'Isfel, bi qbil mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, kif ukoll mal-mixja 'l quddiema ta' l-aġenda globali ta' żvilupp sostenibbli u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet fix-xjenza u t-teknoloġija ta' l-Afrika t'Isfel. Il-Partijiet se jieħdu sehem fi djalogu regolari bil-għan li jidentifikaw prijoritajiet għall-kooperazzjoni fix-xjenza u t-teknoloġija. 2. Ir-relazzjoni ta' kooperazzjoni se tinvolvi fost l-oħrajn kwistjonijiet relatati max-xjenza u t-teknoloġija għall-programmi sabiex jittaffa l-faqar; Skambji ta' politika dwar ix-xjenza u t-teknoloġija; sħubijiet ta' riċerka u innovazzjoni biex jiġu appoġġjati l-kooperazzjoni ekonomika u l-holqien ta' l-impjiegi; kooperazzjoni fi programmi globali ta' riċerka tal-fruntieri u infrastrutturi globali ta' riċerka; appoġġ għall-programmi kontitnentali u reġjonali ta' l-Afrika dwar ix-xejnza u t-teknoloġija; tisħiħ tad-djalogu u sħubijiet multilaterali dwar ix-xejnza u t-teknoloġija; sfruttament tas-sinerġija bejn il-kooperazzjoni multilaterali u bilaterali dwar ix-xejnza u t-teknoloġija; żvilupp tal-kapital uman u mobilità globali ta' riċerkaturi; u kooperazzjoni kkonċentrata u mmirata f'osqma tematiċi speċifiċi tax-xejnza u t-teknoloġija kif ikunu identifikati b'mod konġunt mill-Partijiet." 22. L-Artikolu 84 għandu jiġi emendat kif ġej: 53. Fi tmiem il-paragrafu 1, għandu jiżdied il-kliem ", inkluż fil-kuntest tal-fora tan-Nazzjonijiet Uniti u oħrajn multilaterali." 54. F'paragrafu 3 għandha titħassar il-kelma "il-" ta' qabel il-kliem "żvikupp sostenibbli tar-riżorsi tal-foresti," Wara l-kliem "kontroll tal-kwalità ta' l-ilma", għandui jiġi inserit il-kliem "kwalità ta' l-arja;" il-kliem "madwar it-tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra" għandhom jiġu sostiwiti bi "relatati mal-kawżi u l-impatti tat-tibdiliet fil-klima." 23. L-Artikolu 85 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "Artikolu 85 Il-kultura 1. Dispożizzjoni Ġenerali, Djalogu ta' Politika 55. Il-Partijiet għandhom ifittxu li jikkooperaw fl-isfera tal-kultura sabiex jippromwovu l-ftehim miż-żewġ naħat u l-għarfien dwar il-kultura(i) ta' l-Afrika t'Isfel, u dik ta' l-Istati Membri ta' l-Unjoni Ewropea. 56. Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex jistabbilixxu djalogu politiku fil-qasam tal-kultura, b'mod partikolari dwar it-tisħiħ u l-iżvilupp tas-settur kompetittiv ta' l-industriji tal-kultura fl-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewropea. 2. Id-Diversità Kulturali u d-Djalogu Interkulturali Il-partijiet għandhom ifittxu li jikkooperaw fl-oqfsa tal-fora internazzjonali relevanti (eż l-UNESCO) saebix isaġġu l-protezzjoni u l-promozzjoni tad-diversità kulturali u biex irawmu d-djalogu interkontinentali fil-livell internazzjonali. 3. Kooperazzjoni u Skambji Kulturali Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni fl-attivitajiet kulturali, parteċipazzjoni fl-avvenimenti u skambji kulturali fost l-operaturi kukturali mill-Afrika t'Isfel u l-Unjoni Ewrpea." 24. L-ewwel paragrafu ta' l-Artikolu 86 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "1. Il-Partijiet se jieħdu sehem fi djalogu fil-qasam ta' l-impjiegi u l-politika soċjali. Dan għandu jinkludi, imma mhux neċessarjament limitat għal, kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu ma' problemi ta' soċjetà wara l-apartheid, taffija tal-faqar, xogħol deċenti għal kulħadd, protezzjoni soċjali, qgħad, ugwaljanza bejn is-sessi, vjolenza fuq in-nisa, drittijiet tat-tfal, persuni b'diżabilità, anzjani, żgħażagħ, relazzjonijiet tax-xogħol, saħħa pubblika, sigurtà fuq il-post tax-xogħol u popolazzjoni." 25. L-Artikolu 90 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej: "Artikolu 90 Kooperazzjoni dwar Drogi Illegali 1. Fi ħdan is-setgħat u l-kompetenzi rispettivi tagħhom, il-Partijiet għandhom jikkooperaw bies jassiguraw strateġija bbilanċjata u integrata fir-rigward tat-trattament tal-problema tad-drogi. Il-politika u l-azzjonijiet dwar id-drogi għandhom ikunu mmirati sabiex inaqqsu l-provvista ta’, l-ittraffikar fi u d-domanda għal drogi illegali kif ukoll għal prevenzjoni ta' l-iżvijar tal-prekursuri. 2. Il-Partijiet għandhom jiftiehmu dwar il-metodi ta' kooperazzjoni biex jilħqu dawn l-għanijiet. L-azzjonijiet għandhom ikunu bbażati fuq il-prinċipji li dwarhom kien hemm ftehim fis-Sessjoni Speċjali ta' l-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-1998 dwar id-Drogi u r-rispett sħiħ tad-drittijiet fundamentali tal-bniedem." 26. L-Artikolu 91 għandu jiġi emendat kif ġej: 57. It-titolu għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej "Il-Protezzjoni tad- data personali" 58. Il-paragrafu 1 għandu jiġi sostitwit minn dan li ġej "1. Il-Partijiet għandhom jikkooperaw biex itejbu l-livell ta' protezzjoni tad- data personali sa l-ogħla standards internazzjonali. bħal ineter alia , il-Gwida għar-regolament dwar il-fajls tad- data personali kompjuterizzati, immodiofikat mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti fl-20 ta' Novembru 1990 u biex jiffaċilitaw l-iskambju tad- data skond il-leġiżlazzjoni nazzjonali applikabbli, bir-respett lejn l-ogħla standards internazzjonali li jinkludu l-ħarsien tad-drittijiet fundamentali." 59. Il-paragrafu 3 għandu jitħassar. 27. L-Artikoli li ġejjin għandhom jkunu inseriti: "Art 91A Armi tal-qerda tal-massa u l-mezzi ta' kif jiġu ttrasportati 1. Il-Partijiet, meta wieħed iqis l-importanza tal-kwistjonijiet relevanti għall-istabbiltà u s-sigurtà internazzjonali, jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex isaħħu d-diżarm multilaterali u s-sistema ta' non-proliferazzjoni u f'dak il-kuntest jikkontrapponu l-proliferazzjoni ta' l-armi kollha tal-qerda tal-massa u l-mezz ta' kif jiġu mwassla permezz ta' konformità sħiħa ma' u l-implimentazzjoni ta' l-obbligi u impenji rispettivi eżistenti tagħhom taħt it-trattati relevanti u l-ftehimiet u obbligazzjonijiet internazzjonali relevanti oħra. 2. Aktar minn hekk il-partijiet jaqblu li jikkooperaw u jikkontribwixxu biex jilħqu dawn l-għanijiet billi: 60. Jieħdu passi biex jiffirmaw, jirratifikaw jew jaċċedu għal strumenti internazzjonali relevanti dwar diżarm u non-proliferazzjoni, kif jixraq, u jimplimentaw u jikkonformaw bis-sħiħ ma' l-istrumenti internazzjonali kollha infurzati bil-liġi; 61. Jistabbilixxu u/jew iżommu fis-seħħ sistema effettiva ta' kontrolli nazzjonali ta' l-esportazzjoni, jikkontrollaw l-esportazzjoni kif ukoll it-tranżitu ta' l-oġġetti relatati ma' l-armi tal-qerda tal-massa, li jinkludu kontroll ta' l-użu partikolari ta' l-armi tal-qerda tal-massa fuq teknoloġiji ta' użu doppju, u li fiha miżuri effettivi, li jinkludu dawk ibbażati fuq il-liġi penali biex jindirizzaw il-kontrolli ta' l-esportazzjoni. 3. Il-Partijiet jaqblu li l-paragrafi wieħed u tnejn ta' dan l-artikolu jikkostitwixxu element essenzjali ta' dan il-Ftehim. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu djalogu politku regolari li se jakkumjpanja u jikkonsolida l-kooperazzjoni tagħhom f'dan il-qasam fil-kuntest tal-prinċipji kif stipulat f'dan il-preambolu." "Artikolu 91B Il-ġlieda kontra t-terroriżmu 1. Il-Partijiet jikkundannaw bil-qawwa kull att, metodu u prattika tat-terroriżmu f'kull forma u manifestazzjoni tagħhom bħala kriminali u inġustifikabbli, isiru fejn isiru u jitwettqu minn min jitwettqu. 2. Aktar minn hekk il-Partijiert jirrikonoxxu bil-qawwa li t-terroriżmu ma jistax jingħeleb mingħajr ma jiġu indirizzati b'mod fundamentali l-fatturi li jwasslu biex it-terroriżmu jinfirex. Il-Partijiet itennu l-impenn qawwi tagħhom biex jiżviluppaw u jimplimentaw programmi ta' azzjoni komprensiva mmirati biex jeliminaw dawn il-fatturi. Il-Partijiet jissottolineaw il-fatt li l-ġlieda kontra t-terroriżmu għandha ssir bir0rispett sħiħ lejn il-liġi internazzjonali, id-drittijiet tal-bniedem u l-liġi dwear ir-refuġajti u li l-miżuri kollha fħandhom ikunu bbażati sew fuq l-istat tad-dritt. Il-Partijiet jisħqu li l-miżuri effettivi ta' kontra t-terroriżmu u l-ħarsien tad-drittijiet tal-bniedem mhumiex għanijiet li jmorru kontra xulxin imma huma kumplimentari u jsaħħu wieħed lill-ieħor. 3. Il-Partijiet jisħqu dwar l-importanza ta' l-implimentazzjoni ta' l-Istrateġija Globali tan-NU ta' Kontra t-Terroriżmu u dwar ir-rieda tagħhom li jaħdmu għal dan il-għan. Huma jibqgħu bl-impenn tagħhom biex jilħqu ftehim dwar Konvenzjoni Komprensiva dwar it-Terroriżmu Internazzjonali mill-aktar fis possibbli. 4. Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-prevenzjoni u t-trażżin ta' l-atti terroristiċi skond il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti u l-liġi internazzjonali, il-konvenzjonijiet u l-istrumenti relevanti u fi ħdan il-leġiżlazzjoni u r-regolamenti rispettivi tagħhom. Għandhom jagħmlu dan b’mod partikolari: (a) fil-kuntest ta' l-implimentazzjoni reċiproka tar-Riżoluzzjoni 1373 (2001) tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU u riżoluzzjonijiet oħra relevanti tan-NU, u konvenzjonijiet u strument internazzjonali applikabbli; (b) permezz ta' l-iskambju ta' informazzjoni dwar gruppi terroristiċi u n-netwerks li jappoġġjawhom, bi qbil reċiproku u skond il-liġi internazzjonali u nazzjonali; (c) bl-iskambju ta' l-ideat dwar il-mezzi u l-metodi użati kontra t-terroriżmu, inklużi fl-oqsma tekniċi u t-taħriġ, u bl-iskambju ta' l-esperjenzi fil-prevenzjoni tat-terroriżmu." "Artikolu 91C Ħasil ta' flus u finanzjament tat-terroriżmu 1. Il-Partijiet jaqblu fuq il-ħtieġa li jsir kull sforz u li jikkooperaw sabiex jipprevjenu l-użu tas-sistemi finanzjarji tagħhom għal ħasil tad-dħul minn attivitajiet kriminali in ġenerali u b'mod partikolari minn reati relatati mad-drogi illegali u sustanzi psikotropiċi. 2. Il-kooperazzjoni f'dan il-qasam tista' tinkludi l-għajnuna amministrattiva u teknika bil-għan ta' l-iżvilupp ta' l-implimentazzjoni tar-regolamenti u ta' l-iffunzjonar effiċjenti ta' l-istandards u l-mekkaniżmi xierqa għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u ta' l-iffinanzjar tat-terroriżmu ekwivalenti għall-istandards internazzjonali, u b'mod partikolari għar-rakkomandazzjonijiet tat- Task Force ta' Azzjoni Finanzjarja (FATF)." "Artikolu 91D Il-Ġlieda kontra l-Kriminalità Organizzata Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u finanzjarja inkluża l-korruzzjoni. Kooperazzjoni bħal din timmira b'mod partikolari biex tippromwovi l-istandards u l-istrumenti internazzjonali relevanti, bħall-Konvenzjoni tan-NU dwar il-Kriminalità Transnazzjonali Organizzata u l-Protokolli supplimentari tagħha u l-Konvenzjoni tan-NU kontra l-Korruzzjoni." "Artikolu 91E Armi żgħar u armamenti ħfief Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-manifatturar, il-ħażna, l-pussess u l-kummerċ illegali fl-ami żgħar u l-armamenti ħfief u l-akkumulazzjoni eċċessiva u t-tixrid tagħhom mingħajr rażan għandhom qed jikkontribwixxu bil-kbir għall-instabbiltà u huma ta' theddida għas-sigurtà, is-sikurezza u l-iżvilupp sostenibbli. Għalhekk il-Partijiet jaqblu biex ifittxu u jiżviluppaw aktar kooperazzjoni mill-qrib sabiex jipprevjenu, jikkumbattu u jaqligħu mill-għeruq il-kummerċ illegali fl-armi ż-żgħar u l-armamenti ħfief fl-aspetti kollha tiegħu bħal ma hu stipulat fil-Programm ta' Azzjoni tan-NU (UNPoA) u biex jindirizzaw il-kwistjoni ta' l-ikkumular eċċessiv ta' l-armi żgħar u l-armamenti ħfief. Il-Partijiet jaqblu li josservaw rigorożament u jimplimentaw b'mod sħiħ l-obbligi tagħhom taħt il-liġi internazzjonali u l-konvenzjonijiet relevanti, kif ukoll l-impenn tagħhom skond it-termini ta' l-istrumenti multilaterali relevanti." "Artikolu 91F Merċenarji Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jistabbilixxu djalogu politiku regolari u biex jikoopoeraw fil-prevenzjoni ta' attivitajiet merċenarji skond l-obbligi tagħhom taħt il-konvenzjonijiet u l-istrumenti internazzjonali, u l-leġiżlazzjonijiet u r-regolamenti rispettivi tagħhom. " Artikolu 91G Il-Qorti Kriminali Internazzjonali Il-Partijiet, iddeterminati li jtemmu l-impunità u biex jippromwovu l-paċi u s-sigurtà internazzjonali u r-rispett dejjiemi ta' l-infurzar tal-ġustizzja internazzjonali, jtennu l-appoġġ tagħhom lill-Qorti Kriminali Internazzjonali u x-xogħol tagħha. Aktar minn hekk il-Partijiet jaqblu li jikooperaw u jippromwovu l-universalità u l-integrità ta' l-Istatut ta' Ruma u l-istrumenti relatati u jaqblu li jsaħħu l-kooperazzjoni tagħhom ma' l-ICC u x-xogħol tagħha. "Artikolu 91H Kooperazzjoni dwar il-migrazzjoni 62. Il-migrazzjoni se tkun is-suġġett ta' djalogu politiku fil-fond, li jirrifletti l-importanza li l-Partijiet jagħtu lil dan il-qasam. Il-Partijiet itennu l-impenn tagħhom lejn l-obbligi eżistenti taħt il-liġi internazzjonali dwar il-materji konnessi mal-migrazzjoni u biex jassiguraw rispett lejn id-drittijiet tal-bniedem u biex jeliminaw kull forma ta' diskriminazzjoni bbażata fuq l-oriġini, is-sess, ir-razza, il-lingwa u r-reliġjon. 63. Bil-ħsieb li jsaħħaħ il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet, dan id-djalogu għandu jkopri aġenda wiesgħa u komprensiva, li tinkludi: 64. trattament ġust ta' ċittadini barranin li jirrisjedu illegalment fit-territorji tagħhom, politika ta' integrazzjoni immirata biex tagħtihom id-dirittijiet u l-obbligi simili għal dawk taċ-ċittadini tagħhom, isaħħu n-nuqqas ta' diskriminazzjoni fil-ħajja ekonomika, soċjali u kulturali u jiżviluppaw miżuri protettivi kontra r-razziżmu, x-xenofobija u l-intolleranza u l-vjolenza relatata. 65. It-trattament li l-Istati Membru ta' l-UE jagħtu lis-Sud Afrikani impjegati legalment fit-territorju tagħhom fir-rigward ta' kundizzjonijiet tax-xogħol, remunerazzjoni u t-tkeċċija għandhom ikunu simili għal dawk li jingħtataw liċ-ċittadini tagħhom stess. Similarment l-Afrika t'Isfel għandha tagħti trattament komparabbli u mingħajr diskriminazzjoni lill-ħaddiema ta' l-UE impjegati legalment fit-territorju tagħha. 66. Kwistjonijiet dwar il-viża ta' interess reċiproku; Inkluż is-simplifikar tal-proċeduri tad-dħul għaċ-ċittadini ta' l-Afrika t'Isfel li jżuru l-UE kif ukoll għaċ-ċittadini ta' l-Istati Membri ta' l-UE li jżuru l-Afrika t'Isfel 67. kwistjonijiet dwar is-sigurtà u l-identità marbuta mad-dokument ta' l-ivjaġġar; 68. ir-rabtiet bejn il-migrazzjoni u l-iżvilupp, li jinkludu: 69. - strateġiji immirati biex inaqqsu l-faqar, itejbu l-kundizzjonixiet tal-għajxien u x-xogħol, il-ħolqien tax-xogħol u l-iżvilupp tal-ħiliet relevanti, 70. - l-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni ta' l-emigranti fl-iżvilupp ta' pajjiżhom, 71. - kooperazzjoni biex jissaħħu l-kapaċitajiet, partikolarment fis-setturi tas-saħħa u l-edukazzjoni, biex jittaffa l-impatt negattiv ta' l-'eżodu ta' l-imħuħ' ( brain drain ) fuq l-iżvilupp sostenibbli fl-Afrika t'Isfel, u 72. - modi kif jiġu ffaċilitati t-trasferimenti legali, mingħajr dewmien u ekonomiċi ta’ flus. 73. L-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni nazzjonali u l-prattiki dwar il-protezzjoni internazzjonali, bil-ħsieb li jiġu sodisfatti d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Istatus tar-Refuġjati u l-Protokoll tagħha ta' l-1967, u biex jiġi assigurat rispett lejn il-prinċipju ta' ' non-refoulment '; 74. it-tiswir ta' politika preventiva u effettiva biex tikkumbatti l-immigrazzjoni illegali, il-kuntrabandu ta’ l-immigranti u t-traffikar tal-bnedmin li jinkludu l-ġlieda kontra netwerks ta' kuntrabandisti u traffikanti u l-protezzjoni tal-vittmi; 75. kwistjonijiet relevanti li għandhom x'jaqsmu ma' kontroll tal-fruntieri, li jinkludu l-bini tal-kapaċitajiet, taħriġ, u l-iskambji ta' l-aħjar prattika u assistenza teknika; 76. Il-kwistjonijiet kollha li għandhom x'jaqsmu mar-ritorn u riammissjoni, inklużi l-ħtieġa li r-ritorni jsiru b'manjiera umana u b'dinjità u b'rispett sħiħ lejn id-drittijiet tal-bniedem, u l-promozzjoni ta' ritorni volontarji. 77. Fil-qafas ta' kooperazzjoni dwar il-prevenzjoni u t-tnaqqis ta' l-immigrazzjoni illegali, il-Partijiet jaqblu li jaċċettaw mill-ġdid l-immigranti illegali tagħhom. Għal dan il-għan: 78. kull Stat Membru ta' l-UE għandu jaċċetta r-ritorn u r-riammissjoni ta' kull ċittadin tiegħu li jkun preżenti illegalement fit-territorju ta' l-Afrika t'Isfel, ma' kull talba ta' l-Afrika t'Isfel u mingħajr iżjed formalitajiet; 79. l-Afrika t'Isfel għandha taċċetta r-ritorn u r-riammissjoni ta' kull ċittadin tagħha li jkun preżenti illegalement f'xi wieħed mill-Istati Membri ta' l-UE, ma' kull talba ta' dak l-Istat Membru u mingħajr iżjed formalitajiet; L-Istati Membri ta' l-UE u l-Afrika t'Isfel se jipprovdu lic-ċittadini tagħhom b'dokumenti xierqa ta' identità għal skopijiet bħal dawn. Fil-każijiet fejn ikun hemm dubju dwar in-nazzjonalità jew l-identità ta' persuna, il-Partijiet jaqblu li jidentifikaw l-allegati ċittadini kollha tagħhom. 80. Fuq it-talba tal-Partijiet għandhom jibdew in-negozjati bil-mira li jiġi konkluż b'rieda tajba u bir-rispett għar-reġoli relevanti tal-liġi nternazzjonali, ftehim bilaterali li jirregola obligazzjonijet speċifiċi għar-ritorn u rijammissjoni taċ-ċittadini tagħhom. Dan il-ftehim jista' jkopri wkoll, jekk il-Partijiet iqisu li jkun hemm il-ħtieġa, l-arranġamenti għar-rijammissjoni ta' pajjiżi terzi u persuni ta' mingħajr stat. Dan se jistipula d-dettalji tal-kateġoriji ta' persuni koperti b'dawn l-arranġamenti kif ukoll il-modalitajiet tar-rijammissjoni u r-ritorn tagħhom." 28. L-Artikolu 94 għandu jiġi sostitwit b'dan li ġej: "Artikolu 94 Għotjiet Assistenza finanzjarja fil-forma ta' għotjiet għandha tiġi kopera mir-riżorsi finanzjarji li jkunu disponibbli mil-linji tal-baġit tal-Kummissjoni għall-iżvilupp u l-attivtiajiet dwar kopperazzjoni internazzjonali fi ħdan il-parametri ta' dawk il-linji baġitarji. Il-proċedura għall-preżentazzjoni u l-approvazzjoni tat-talbiet, l-implimentazzjoni u s-sorveljanza/evalwazzjoni se tkun konformi mal-kundizzjonijiet ġenerali relatati mil-linja baġitarja in kwistjoni." 29. Fl-Anness IV ta' Prokoll 1 il-verżjonijiet tal-lingwa ta' l-Afrika t'Isfel se jkunu emendati kif ġej: Il-kliem "Die uitvoerder van die produkte gedek deur hierdie dokument (doeanemagtiging No ...(1)) verklaar dat, uitgesonderd waar andersins duidelik aangedui, hierdie produkte van ... voorkeuroorsprong (2) is" għandhom jigu sostitwiti minn "Die uitvoerder van die produkte gedek deur hierdie dokument (doeanemagtigingsno. ...(1)) verklaar dat, behalwe waar duidelik anders aangedui word, hierdie produkte van ... voorkeuroorsprong (2) is". ARTIKOLU 2 Dan il-Ftehim għandu jidhol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar ta' wara x-xahar li fih il-Partijiet jinnotifikaw lil xulxin li tlestew il-proċeduri meħtieġa . Magħmul fi Pretorja nhar il-................... Għall-Komunità Ewropea Pour le Royaume de Belgique Għar-Repubblika ta’ l-Afrika t’Isfel [1] ĠU L 127, 29.4.2004, p. 109