OPINJONI Nru 6/2020

(skont l-Artikolu 287(4) u 322(1)(a), TFUE)

dwar il-Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (COM(2020) 408)

(2020/C 350/01)

WERREJ

Paragrafu Paġna Sommarju Eżekuttiv I-V 3 Introduzzjoni 1-6 3 Osservazzjonijiet ġenerali — tfassil tal-Faċilità 7-23 5 Objettivi u koordinazzjoni ta’ sorsi differenti ta’ finanzjament 7-14 5 Adegwatezza tal-ammont tal-għajnuna proposta 15-18 7 Arranġamenti rigward il-governanza u l-awditjar 19-23 9 Kontribuzzjoni finanzjarja u proċess ta’ allokazzjoni 24-36 10 Kontribuzzjoni finanzjarja massima 24-30 10 Allokazzjoni tal-kontribuzzjoni finanzjarja 31-33 13 Operazzjonijiet mutwatarji 34-36 15 Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza 37-46 15 Tħejjija u adozzjoni ta’ pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza 37-41 15 Valutazzjoni tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza 42-44 18 Rabta mas-Semestru Ewropew 45-46 18 Dispożizzjonijiet finanzjarji 47-50 19 Proċedura tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għat-talbiet għall-pagament 47-50 19 Rappurtar, monitoraġġ u evalwazzjonijiet 51-59 20 Rappurtar mill-Istati Membri lill-Kummissjoni 51-52 20 Monitoraġġ u kejl tal-prestazzjoni 53-57 20 Evalwazzjonijiet 58-59 21 Osservazzjonijiet finali 60-63 21 Anness I — Ħarsa ġenerali lejn il-baġits tal-programmi tal-NGEU skont il-proposta tal-Kummissjoni u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew 23 Anness II — Proposta tal-Kummissjoni Ewropea vs il-proposta tal-Kunsill Ewropew 24 Anness III — Opinjonijiet rilevanti oħra tal-QEA 27 Anness IV — Valutazzjoni tal-RRPs 28

Sommarju eżekuttiv

I. F’Mejju 2020, il-Kummissjoni pproponiet regolament biex tiġi stabbilita Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF). L-iskop ta’ din il-Faċilità huwa li tipprovdi appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli kif ukoll self lill-Istati Membri biex itaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 u biex dawn isiru aktar reżiljenti għall-futur.

II. F’konformità mat-talba tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit tal-Parlament Ewropew, din l-opinjoni għandha l-għan li tipprovdi valutazzjoni tat-tfassil kumplessiv tal-RRF, tal-adegwatezza tal-istrumenti proposti u r-riskji potenzjali fir-rigward tal-implimentazzjoni, il-konformità u l-ġestjoni finanzjarja tajba tagħha, kif ukoll tal-mekkaniżmi ta’ rappurtar u ta’ monitoraġġ tagħha. Din hija limitata għall-proposta tal-Kummissjoni, iżda tieħu inkunsiderazzjoni l-ftehim politiku relatat li ntlaħaq fil-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Lulju.

III. Aħna nikkonkludu li l-RRF għandha l-potenzjal li tappoġġa lill-Istati Membri biex jittaffa l-impatt ekonomiku u finanzjarju tal-pandemija. Aħna nilqgħu l-fatt li l-proposta tibni fuq mekkaniżmi eżistenti, bħar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (RDK) u s-Semestru Ewropew, biex b’hekk jitrawmu sinerġiji u jitnaqqas il-piż amministrattiv kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak tal-Istati Membri. Barra minn hekk, l-involviment tal-Istati Membri, kif stabbilit fil-proposta, x’aktarx li jżid is-sjieda u joffri l-possibbiltà li jittieħdu inkunsiderazzjoni ċ-ċirkustanzi speċifiċi tal-pajjiż.

IV. Madankollu, aħna nosservaw li l-ambitu u l-objettivi tal-RRF huma pjuttost ġenerali, jikkoinċidu parzjalment ma’ strumenti oħra ta’ finanzjament u mhumiex riflessi bis-sħiħ fl-allokazzjoni tal-kontribuzzjoni finanzjarja. L-implimentazzjoni f’waqtha tista’ tkun ikkumplikata minħabba problemi ta’ assorbiment fil-livell tal-Istati Membri u l-proċeduri kumplessi għall-valutazzjoni tal-Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRPs). F’dan il-kuntest, aħna nixtiequ nenfasizzaw l-importanza ta’ miżuri effettivi kontra l-frodi u l-irregolaritajiet biex jiġu miġġielda r-riskji li jirriżultaw minn riżorsi addizzjonali sinifikanti li jridu jintefqu fi żmien qasir, bħal fil-każ tal-RRF. Barra minn hekk, il-monitoraġġ tal-prestazzjoni tal-faċilità jista’ jiġi mxekkel mill-objettivi ġenerali u ta’ livell għoli tagħha, flimkien ma’ nuqqasijiet fis-sistema ta’ rappurtar. Fl-aħħar nett, il-proposta ma tiddefinixxix b’mod ċar ir-rwol tal-Parlament Ewropew fil-proċess baġitarju jew id-drittijiet tal-awditjar tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri (QEA).

V. Ibbażat fuq l-osservazzjonijiet tagħna, aħna nqisu li l-proposta tista’ titjieb aktar billi: — jiġu żviluppati mekkaniżmi adatti biex tiġi żgurata l-koordinazzjoni ma’ sorsi oħra ta’ finanzjament mill-UE u biex tiġi żgurata l-addizzjonalità; — l-objettivi ta’ rkupru u ta’ reżiljenza tal-RRF jintrabtu aktar mill-qrib mal-koeffiċjenti tal-allokazzjoni; — il-proċeduri għall-RRPs u t-talbiet għall-pagament jiġu kemm jista’ jkun issimplifikati, biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u jiġi ffaċilitat l-assorbiment; — jitqiesu mill-ġdid il-frekwenza u t-twaqqit tar-rappurtar u tal-evalwazzjoni, kif ukoll jiġu ddefiniti indikaturi adatti għall-kisbiet ġenerali tal-RRF; — jiġi ddefinit ir-rwol tal-Parlament fil-proċess baġitarju u jiġu stabbiliti b’mod espliċitu d-drittijiet tal-awditjar tal-QEA.

Introduzzjoni

1. Il-miżuri ta’ konfinament li ttieħdu minn meta faqqgħet il-pandemija tal-COVID-19 aktar kmieni din is-sena wasslu għal telf sinifikanti ta’ dħul għal ħafna negozji, kif ukoll żidiet fil-qgħad u fis-self improduttiv, fl-UE kollha. Biex jindirizzaw dawn l-isfidi, l-Istati Membri u l-Unjoni Ewropea (UE) ħadu għadd ta’ miżuri biex jappoġġaw l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u n-nefqa fuq is-saħħa, kif ukoll biex jinżammu l-impjiegi u jipproteġu n-negozji.

2. Fi tmiem Mejju, il-Kummissjoni pproponiet pakkett wiesa’ ( 1 ) li jikkombina l-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) 2021–2027 il-ġdid ta’ EUR 1 100 biljun u l-istrument ta’ emerġenza ta’ darba msejjaħ Next Generation EU (NGEU) b’valur ta’ EUR 750 biljun (ara l-Anness I). L-NGEU għandu l-għan li jappoġġa lill-Istati Membri biex inaqqsu l-impatt soċjoekonomiku tal-pandemija, kif ukoll biex jirkupraw u jerġgħu jaqbdu t-triq it-tajba lejn it-tkabbir sostenibbli.

3. Is-suġġett ta’ din l-opinjoni huwa l-RRF ( 2 ) , li hija parti mill-NGEU. B’baġit totali ta’ aktar minn EUR 600 biljun fi prezzijiet kurrenti, l-RRF tirrappreżenta madwar 80 % tal-baġit tal-NGEU u tikkorrispondi għal aktar minn nofs il-QFP li għadu kif ġie propost. Din hija maħsuba biex toffri appoġġ finanzjarju fuq skala kbira għall-investimenti pubbliċi u għal riformi li se jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti u aktar ippreparati għall-futur. Hija tinkludi kemm għotjiet kif ukoll self li jingħataw lill-Istati Membri (il-Figura 1).

Sors: il-QEA, ibbażat fuq il-proposta tal-Kummissjoni dwar l-RRF (fi prezzijiet kurrenti; bil-prezzijiet tal-2018, l-ammonti huma EUR 310,0 biljun għall-għotjiet u EUR 250,0 biljun għas-self) kif ukoll fuq il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-21 ta’ Lulju 2020 dwar il-pjan ta’ rkupru u l-QFP għall-2021-2027 (bi prezzijiet tal-2018).

4. L-RRF se tiġi implimentata flimkien ma’ programmi oħra fi ħdan l-NGEU (REACT-EU skont il-fondi strutturali u ta’ koeżjoni u l-proposti emendati għall-FEIS u l-InvestEU) u strumenti oħra tal-UE relatati mar-rispons għall-COVID-19 (eż. l-Appoġġ biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza (SURE), il-finanzjament tal-Bank Ewropew tal-Investiment u tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà għan-negozji u l-Istati Membri, u l-Programm ta’ Xiri ta’ Emerġenza fil-każ ta’ Pandemija tal-BĊE).

5. Fis-17 ta’ Lulju 2020, il-Kumitat CONT tal-Parlament Ewropew talab lill-QEA biex tagħti opinjoni dwar il-proposta tal-Kummissjoni għall-istabbiliment tal-RRF. L-għan ta’ din l-opinjoni huwa li tivvaluta t-tfassil, l-adegwatezza tal-istrumenti proposti, ir-riskji potenzjali u l-mekkaniżmi ta’ monitoraġġ u ta’ rappurtar tal-RRF. Din hija limitata għall-proposta tal-Kummissjoni, iżda tieħu inkunsiderazzjoni l-ftehim politiku relatat li ntlaħaq fil-Kunsill Ewropew fil-21 ta’ Lulju ( 3 ) (ara l-Anness II).

6. Din l-opinjoni tikkomplementa l-opinjonijiet l-oħra tagħna dwar l-istat tad-dritt, l-RDK, REACT-EU, il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Istrument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali (ara l-Anness III).

Osservazzjonijiet ġenerali — tfassil tal-Faċilità

Objettivi u koordinazzjoni ta’ sorsi differenti ta’ finanzjament

L-Artikoli 3, 4, 6, 8 u 22 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — It-trikkib tal-ambitu u tal-objettivi tal-RRF ma’ programmi oħra tal-UE joħloq riskji ta’ finanzjament doppju u ta’ kompetizzjoni — Jeħtieġ li jkun hemm rabta aktar b’saħħitha mal-objettivi u l-fokus tal-UE — L-addizzjonalità u l-komplementarjetà tas-sorsi ta’ finanzjament tal-Unjoni jistgħu jissaħħu aktar

7. L-NGEU, inkluża l-RRF, għandu l-għan li jikkontribwixxi għall-objettivi tal-UE għall-koeżjoni, is-sostenibbiltà u d-diġitalizzazzjoni. Huwa se jappoġġa l-operazzjonijiet taħt l-intestatura “Koeżjoni u Valuri” tal-QFP, kif ukoll dawk taħt l-intestaturi “Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali” u “Riżorsi Naturali u Ambjent” (il-Figura 2).

Sors: il-Parlament Ewropew, l-EPRS.

8. L-ambitu tal-RRF ( 4 ) kif ukoll l-objettivi ġenerali u speċifiċi ( 5 ) huma ddefiniti fil-proposta tal-Kummissjoni. L-ambitu jkopri oqsma ta’ politika li jvarjaw mill-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, is-saħħa, il-kompetittività, ir-reżiljenza, il-produttività, l-edukazzjoni u l-ħiliet, ir-riċerka u l-innovazzjoni, it-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, l-impjiegi u l-investiment, għall-istabbiltà tas-sistemi finanzjarji. L-objettiv ġenerali tal-RRF huwa li tippromwovi l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, u b’hekk tikkontribwixxi għall-kapaċità ta’ reżiljenza u ta’ aġġustament tal-Istati Membri, timmitiga l-impatt soċjali u ekonomiku tal-kriżi, u tappoġġa t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali ( 6 )

9. Kemm l-ambitu kif ukoll l-objettivi huma pjuttost ġenerali u jkopru firxa wiesgħa ta’ oqsma ta’ politika. B’riżultat ta’ dan, dawn l-objettivi mhux kollha jistgħu jiġu indirizzati bl-istess mod u xi objettivi jistgħu jinkisbu għad-detriment ta’ oħrajn (eż. il-koeżjoni ekonomika kontra t-tranżizzjoni ekoloġika). Barra minn hekk, la hemm kwantifikazzjoni tar-riżultati mistennija fil-livell tal-UE u lanqas għall-allokazzjoni tal-fondi għal objettivi differenti, u dan jista’ potenzjalment inaqqas l-effiċjenza tal-RRF.

10. Il-proposta torbot l-RRF ma’ objettivi tal-UE ta’ livell għoli bħall-irkupru sostenibbli u l-konverġenza ekonomika u soċjali ( 7 ) , kif ukoll mal-Patt Ekoloġiku u t-trasformazzjoni diġitali ( 8 ) . Madankollu, din ir-rabta tista’ tissaħħaħ aktar fil-prattika permezz, pereżempju, ta’ indikaturi komuni obbligatorji. Dan ikun inaqqas ir-riskju ta’ konnessjoni dgħajfa bejn l-istadji importanti u l-miri stabbiliti fil-Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRPs) individwali u l-objettivi aktar ġenerali fil-livell tal-RRF jew saħansitra fil-livell tal-UE.

11. Jenħtieġ li kwalunkwe appoġġ li jingħata taħt l-RRF biex jiġu ffinanzjati proġetti ta’ riforma u ta’ investiment ikun addizzjonali għal fondi u programmi oħra tal-Unjoni, u jenħtieġ li ma jkunx ikopri l-istess spejjeż ( 9 ) . L-objettivi tal-RRF huma komuni għal programmi oħra tal-UE, u dan għandu vantaġġi f’termini ta’ komplementarjetà u sinerġija. Madankollu, dan iżid ir-riskju ta’ finanzjament doppju u ta’ kompetizzjoni bejn programmi differenti, b’mod partikolari billi l-iskema se tkopri proġetti li huma potenzjalment eliġibbli taħt oqsma oħra ta’ politika, bħall-koeżjoni, it-trasport, l-enerġija u r-riċerka.

12. Huma għalhekk essenzjali li jkun hemm mekkaniżmi effettivi għall-koordinazzjoni bejn id-diversi programmi u strumenti tal-Unjoni biex jiżguraw, fost affarijiet oħra, il-komplementarjetà, il-konsistenza u l-kooperazzjoni mill-qrib sabiex jintlaħqu l-objettivi stabbiliti mill-proposta ( 10 ) . Aħna nilqgħu l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tiżviluppa dawn il-mekkaniżmi f’konsultazzjoni mal-Istati Membri.

13. Il-proposta tal-Kummissjoni tippermetti li riżorsi minn programmi ta’ ġestjoni kondiviża jiġu ttrasferiti lejn l-RRF ( 11 ) , li mhumiex kundizzjonali u limitati skont il-proposta, iżda li jistgħu jkunu soġġetti għall-kundizzjonijiet u l-limitazzjonijiet stabbiliti fir-regolamenti rispettivi tagħhom, bħar-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni (RDK) għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE). Il-possibbiltà ta’ trasferimenti tista’ tirriżulta biex il-fondi jmorru għal programmi li huma meqjusa bħala inqas kundizzjonali jew aktar vantaġġużi f’termini ta’ spejjeż. Pereżempju, it-trasferiment ta’ fondi jista’ potenzjalment jimmina s-salvagwardji inerenti fil-programmi operazzjonali suġġetti għal ġestjoni kondiviża, jew jiftaħ il-possibbiltà li jiġi evitat il-kofinanzjament li jkun meħtieġ b’mod ieħor mill-Istati Membri. Għalhekk, jenħtieġ li titqies l-introduzzjoni ta’ kundizzjonijiet speċifiċi fir-Regolament dwar l-RRF għal dan it-trasferiment ta’ fondi, kif ukoll ta’ ammont massimu.

14. Filwaqt li l-RRF tikkondividi xi wħud mill-objettivi tal-fondi strutturali tal-QFP, din xorta ssegwi skop u loġika tal-infiq li huma differenti. L-ewwel waħda għandha l-għan li tappoġġa programmi wesgħin ta’ riforma u ta’ investiment ibbażati fuq l-istadji importanti tal-progress, filwaqt li tal-aħħar joffru rimborż ta’ spejjeż relatati ma’ programm jew proġett speċifiku. Dan jista’ jkun ta’ sfida fil-prattika, billi jirrikjedi l-kombinament ta’ sistemi ta’ objettivi u ta’ indikaturi differenti, u jista’ joħloq diżinċentiv għall-Istati Membri biex jikkoordinaw b’mod effettiv iż-żewġ flussi ta’ finanzjament.

Adegwatezza tal-ammont tal-għajnuna proposta

L-Artikolu 5 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — L-RRF se żżid b’mod konsiderevoli l-ammont ta’ fondi disponibbli, b’mod partikolari fil-perjodu 2021-2022 — Huwa diffiċli li tiġi vvalutata l-adegwatezza tal-ammont propost, billi l-objettivi huma pjuttost ġenerali u l-impatt ekonomiku tal-COVID-19 li għadhom qed jiżvolġu

15. Abbażi tal-proposta l-ġdida tal-Kummissjoni għall-QFP ta’ Mejju 2020, l-UE qed tagħmel aktar minn EUR 1 800 biljun disponibbli fil-perjodu 2021-2027 (il-QFP il-ġdid u l-NGEU meħudin flimkien). L-NGEU qed jipprovdi EUR 750 biljun f’finanzjament addizzjonali filwaqt li fl-istess ħin id-daqs totali tal-QFP tnaqqas bi kważi EUR 35 biljun meta mqabbel mal-proposta tal-Kummissjoni ta’ Mejju 2018 u bi kważi EUR 224 biljun meta mqabbel mal-proposta mressqa mill-Parlament Ewropew f’Novembru 2018 ( 12 )

16. Minħabba li 60 % tal-għotjiet tal-RRF (jew 70 % skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill) se jkollhom jiġu impenjati fil-perjodu 2021–2022, il-fondi disponibbli f’dak il-perjodu se jkunu kważi d-doppju tal-finanzjament annwali normali tal-QFP ta’ madwar EUR 150 biljun (ara l-Figura 3).

Sors: il-QEA, ibbażat fuq il-proposta tal-Kummissjoni dwar l-RFF, p. 40.

17. Aħna nosservaw li jenħtieġ li l-adegwatezza tal-RRF biex tindirizza l-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19 ma tiġix eżaminata b’mod iżolat, billi hija tagħmel parti minn sensiela ta’ miżuri meħuda kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali, u l-impatt tal-kriżi fuq l-ekonomiji tal-Istati Membri għadu ma jistax jiġi vvalutat. Nifhmu li l-proposta tal-Kummissjoni dwar l-istabbiliment tal-RRF ma kinitx suġġetta għal valutazzjoni tal-impatt iddedikata jew għal konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati, minħabba l-urġenza biex l-att leġiżlattiv jiġi żviluppat fi żmien qasir ħafna b’rispons għall-COVID-19.

18. Dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni ( 13 ) jagħmel sforz biex jidentifika l-ħtiġijiet ta’ rkupru fl-UE b’segwitu għall-kriżi tal-COVID-19. Madankollu, dan ma jinkludix biżżejjed informazzjoni dwar kif il-Kummissjoni ddeterminat l-ammont totali meħtieġ għall-RRF jew il-proporzjon allokat għal self jew għotjiet. Barra minn hekk, l-ambitu pjuttost wiesa’ tal-faċilità u l-objettivi ġenerali wiesgħa jagħmluha diffiċli biex jiġi kkwantifikat il-livell ta’ appoġġ meħtieġ biex jintlaħqu dawn l-objettivi. Dan jista’ jżid ir-riskju li l-aspettattivi tal-partijiet ikkonċernati jogħlew lil hinn mil-livelli raġonevoli.

Arranġamenti rigward il-governanza u l-awditjar

L-Artikoli 7 u 9 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — L-RRF hija suġġetta għal regoli ta’ governanza ekonomika tajba li ġew stabbiliti skont l-RDK u b’hekk tibbaża fuq mekkaniżmi li diġà jeżistu — Ir-rwol tal-Parlament Ewropew fil-proċess baġitarju mhuwiex iddefinit b’mod ċar — Id-dritt tal-awditjar tal-QEA mhuwiex stabbilit b’mod espliċitu fir-regolament propost — Jenħtieġ li l-miżuri kontra l-frodi u l-irregolaritajiet jissaħħu biex effettivament jiġu miġġielda r-riskji l-ġodda

19. Skont il-proposta tal-Kummissjoni, l-RRF hija suġġetta għar-regoli ta’ governanza ekonomika stabbiliti skont l-RDK tal-fondi strutturali u ta’ koeżjoni ( 14 ) u għandha tiġi implimentata mill-Kummissjoni f’ġestjoni diretta skont ir-Regolament Finanzjarju ( 15 ) . Konsegwentement, l-RRF tintegra elementi diġà eżistenti u b’hekk hija mfassla biex tagħmel użu mill-mekkaniżmi stabbiliti fir-Regolament Finanzjarju.

20. Madankollu, billi l-RRF hija ffinanzjata taħt l-Istrument tal-UE għall-Irkupru u għalhekk tikkostitwixxi “dħul ieħor” skont it-tifsira tal-Artikolu 311(2) tat-TFUE, hija ma tiffurmax parti mill-baġit tal-UE. Dan jimmarka bidla kbira fil-mod kif l-infiq tal-UE se jiġi ffinanzjat matul il-perjodu tal-QFP li jmiss.

21. Skont il-proposta, l-RRF se tiġi implimentata mill-Kummissjoni f’ġestjoni diretta skont ir-Regolament Finanzjarju, iżda ma ssemmix b’mod espliċitu jekk id-dispożizzjonijiet tar-Regolament Finanzjarju relatati mal-istabbiliment tal-baġit u mal-proċeduri ta’ kwittanza humiex se jkunu applikabbli għall-Faċilità. Aħna ddikjarajna b’mod konsistenti li jenħtieġ li, għall-istrumenti finanzjarji differenti tal-UE, jiġu applikati l-istess prinċipji tal-obbligu ta’ rendikont u tat-trasparenza ( 16 ) . Għalhekk, aħna tal-opinjoni li jenħtieġ li r-rwol tal-Parlament Ewropew fil-proċeduri baġitarji u ta’ kwittanza jiġi ddefinit b’mod ċar fir-regolament.

22. Aħna nifhmu li l-QEA hija intitolata li tawditja kwalunkwe dħul jew nefqa tal-Unjoni fil-qafas tal-RRF f’konformità mal-Artikolu 287(1) tat-TFUE. Madankollu, billi l-RRF se tiġi implimentata barra mill-baġit tal-UE, għal raġunijiet ta’ ċarezza, aħna nirrakkomandaw li jenħtieġ li fir-regolament propost tiddaħħal dispożizzjoni speċifika li tipprevedi b’mod ċar id-dritt tal-Qorti li tawditja kemm l-għotjiet kif ukoll il-komponent ta’ self tal-RRF.

23. Kif osservajna preċedentement, l-għoti ta’ ammont sinifikanti ta’ riżorsi addizzjonali li jridu jintefqu f’ammont ta’ żmien qasir iżid il-pressjoni fuq is-sistemi ta’ kontroll ( 17 ) . F’rapport preċedenti, aħna identifikajna bosta defiċjenzi li jaffettwaw il-proċess ta’ ġestjoni ta’ kontra l-frodi u appellajna lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet maniġerjali biex isaħħu l-identifikazzjoni tal-frodi, ir-rispons u l-koordinazzjoni fost il-korpi tal-Istati Membri ( 18 ) . Fid-dawl ta’ dan, aħna nilqgħu l-intenzjoni tal-Kummissjoni li ssaħħaħ aktar il-miżuri kontra l-frodi u l-irregolaritajiet ( 19 ) , iżda f’dan l-istadju m’aħniex f’pożizzjoni li nikkonkludu jekk huwiex probabbli li dawn huma adegwati biex jindirizzaw ir-riskju ta’ irregolarità u frodi. Konsegwentement, irridu nenfasizzaw l-importanza li jkun hemm kontrolli interni effettivi u miżuri ta’ kontra l-frodi biex jiġu miġġielda r-riskji l-ġodda li jirriżultaw minn stimoli ekonomiċi bħall-RRF.

Kontribuzzjoni finanzjarja u proċess ta’ allokazzjoni

Kontribuzzjoni finanzjarja massima

L-Artikolu 10 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — Il-kontribuzzjoni finanzjarja (għotjiet) tirrifletti biss parzjalment l-impatt tal-COVID-19 — Il-formula proposta ma tirriflettix bis-sħiħ l-objettivi tal-RRF li titjieb ir-reżiljenza u jiġi appoġġat l-irkupru

24. Il-metodoloġija tal-Kummissjoni għall-kalkolu tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima għall-għotjiet hija bbażata fuq il-popolazzjonijiet tal-Istati Membri, fuq l-invers tal-Prodott Domestiku Gross (PDG) per capita u fuq ir-rata tal-qgħad relattiva għall-perjodu 2015-2019.

25. Minkejja li l-RRF ġiet introdotta bħala rispons għall-konsegwenzi fuq terminu medju u twil tal-kriżi tal-COVID-19, dan huwa rifless biss parzjalment fil-kontribuzzjoni finanzjarja, minħabba li l-allokazzjoni hija bbażata fuq id-dgħufijiet ta’ qabel il-kriżi aktar milli fuq dawk relatati mal-COVID-19. B’riżultat ta’ dan, mill-10 Stati Membri li jirċievu l-ogħla allokazzjoni ta’ għotjiet tal-RRF, 4 huma mistennija li fl-2020 iġarrbu tnaqqis fil-PDG li jkun inqas mill-medja tal-UE ta’ madwar 7 % (ara l-Figura 4).

26. Għalkemm il-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew jinkludu rieżaminar tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima sabiex jittieħed kont tal-impatt tal-COVID-19, dan se japplika biss għall-30 % tal-fondi li għandhom jiġu impenjati fl-2023.

Nota: Skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni Ewropea, l-Istati Membri bil-griż huma mistennija li jilħqu tnaqqis fil-PDG ta’ 7 % jew aktar fl-2020.

Sorsi:

(1) L-Anness I tal-Proposta dwar l-RRF.

(2) Il-Previżjoni tar-Rebbiegħa 2020, il-Kummissjoni Ewropea.

27. Minbarra l-objettiv tal-RRF li jiġi mmitigat l-impatt tal-COVID-19, hija għandha wkoll l-għan li tippromwovi l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tal-Unjoni billi ttejjeb ir-reżiljenza u tappoġġa l-irkupru. Madankollu, dan huwa rifless biss parzjalment fil-mekkaniżmu ta’ allokazzjoni. Aktar minn żewġ terzi tal-għotjiet tal-RRF huma allokati għall-14-il Stat Membru li fl-2019 kellhom PDG per capita ta’ mill-inqas 90 % tal-medja tal-UE, u madwar kwart biss huma allokati għat-8 Stati Membri li fl-2019 kellhom PDG per capita li kien inqas minn 75 % tal-medja tal-UE (ara l-Figura 5).

28. Din id-differenza hija fil-biċċa l-kbira dovuta għad-daqs tal-popolazzjoni tal-pajjiżi (ara l-Figura 5), kif ukoll għall-fatt li l-popolazzjoni, fil-kalkolu tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima, għandha ponderazzjoni li hija ugwali għall-invers tal-PDG per capita .

Nota: L-Istati Membri bil-griż laħqu total ta’ PDG per capita għall-2019 ta’ 75 % tal-PDG tal-EU-27 jew anqas.

Sorsi:

(1) L-Anness I tal-Proposta tal-Kummissjoni dwar l-RRF.

(2) L-Eurostat, [nama_10_pc], l-aħħar aġġornament: l-4 ta’ Awwissu 2020.

(3) L-Eurostat, il-kodiċi tad- data online: TPS00001.

29. Barra minn hekk, l-ammont massimu għas-self jiġi kkalkulat bħala perċentwal tal-introjtu nazzjonali gross tal-Istati Membri rispettivi. Dan jippermetti li Stati Membri aktar żviluppati jingħataw self li jkun ogħla, għalkemm — f’rata massima ta’ 6,8 % tal-introjtu nazzjonali gross — f’livell sostanzjali għall-Istati Membri kollha.

30. Aħna nosservaw ukoll li r-reviżjonijiet tal-PDG matul iż-żmien jistgħu jwasslu għal bidliet fil-koeffiċjent tal-allokazzjoni. Dan huwa partikolarment rilevanti fis-sitwazzjoni attwali ta’ taqlib ekonomiku, li żżid il-probabbiltà ta’ reviżjonijiet wara l-2022 tal-PDG 2020-2021 u b’hekk ta’ aġġustamenti fil-koeffiċjent tal-allokazzjoni.

Allokazzjoni tal-kontribuzzjoni finanzjarja

L-Artikolu 11 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — Dati ta’ skadenza stretti għall-impenn tal-fondi jiżguraw rispons rapidu, iżda jistgħu jxekklu l-effettività kumplessiva tal-RRF — Problemi relatati mal-kapaċità tal-assorbiment jistgħu jkunu ta’ ostaklu għall-Istati Membri

31. Il-Kummissjoni pproponiet li jenħtieġ li l-impenji legali għal mill-anqas 60 % tal-appoġġ mhux ripagabbli jiddaħħlu sal-31 ta’ Diċembru 2022. Għall-ammont li jifdal, jenħtieġ li l-impenji legali jiddaħħlu sal-31 ta’ Diċembru 2024. Il-Kunsill Ewropew issuġġerixxa li 70 % tal-għotjiet jiġu impenjati sa tmiem l-2022 u li jifdal sa tmiem l-2023.

32. Bħalma konna osservajna qabel ( 20 ) , jeħtieġ li l-Istati Membri jkollhom biżżejjed żmien u kapaċità amministrattiva xierqa biex jassorbu l-fondi allokati mill-Kummissjoni permezz ta’ programmi differenti. Xi wħud mill-Istati Membri bl-aktar rati baxxi ta’ assorbiment fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali x’aktarx li jiksbu appoġġ sostanzjali mill-RRF (ara l-Figura 6).

33. Dan jista’ joħloq piż amministrattiv serju, kif ukoll riskju għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-RRPs li, jekk ma jiġux immaniġġjati kif xieraq, jistgħu wkoll jipperikolaw it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni.

Sorsi:

(1) Data dwar il-koeżjoni (https://cohesiondata.ec.europa.eu/overview), il-11 ta’ Awwissu 2020, il-Kummissjoni Ewropea. Nota : Rata ta’ assorbiment - perċentwal tal-ammont totali li jkun ġie allokat lil Stat Membru u li jkun tħallas.

(2) Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, l-Analiżi rapida dwar każ speċifiku: Allokazzjoni tal-finanzjament taħt il-politika ta’ Koeżjoni lill-Istati Membri għall-perjodu 2021-2027.

(3) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Baġit tal-UE: L-Iżvilupp Reġjonali u l-Politika ta’ Koeżjoni wara l-2020.

(4) L-Anness I tal-Proposta tal-Kummissjoni dwar l-RRF.

Operazzjonijiet mutwatarji

L-Artikoli 12 u 13 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — Il-Kummissjoni għandha esperjenza fir-rigward ta’ self fis-swieq finanzjarji, iżda teħtieġ żieda rapida fir-riżorsi biex tittratta l-frekwenza u l-iskala tas-self — Il-fatt li r-riskju taċ-ċaqliq fir-rata tal-imgħax se jiġġarrab mill-Istati Membri benefiċjarji mhuwiex iddikjarat b’mod espliċitu fil-proposta

34. Il-Kummissjoni għandha rekord ta’ self fis-swieq finanzjarji f’isem l-Unjoni, kif ukoll il-kapaċità li tagħmel dan ( 21 ) . Madankollu, skont din il-proposta, il-Kummissjoni se tissellef fuq skala akbar minn qatt qabel, u teħtieġ akkumulazzjoni rapida ta’ riżorsi umani biex tkun tista’ tittratta l-frekwenza tas-self u tal-iżborżi lill-Istati Membri benefiċjarji.

35. Barra minn hekk, il-proposta tippermetti li l-Kummissjoni tidderoga mill-prattika preċedenti ta’ għoti u teħid b’self ’il quddiem bl-istess maturità. Minn naħa waħda, din id-deroga jista’ jkollha benefiċċji jekk tippermetti li l-Kummissjoni tieħu vantaġġ mill-kundizzjonijiet tas-suq u mill-iskedi ta’ finanzjament tal-Istati Membri benefiċjarji. Min-naħa l-oħra, dan jinvolvi riskju taċ-ċaqliq fir-rata tal-imgħax, li jirriżulta meta l-ispiża tas-self tinbidel bejn il-mument tat-teħid u l-iżborż tas-self.

36. Skont il-proposta tal-Kummissjoni ( 22 ) , jenħtieġ li l-Istati Membri benefiċjarji jġarrbu l-ispejjeż relatati mas-self. Barra minn hekk, il-proposta ma tgħid xejn dwar jekk huwiex se jkun hemm xi monitoraġġ tal-kapaċità ta’ ripagament tal-Istati Membri għall-parti relatata mas-self. Dan jista’ jiġi ċċarat aktar jew fir-regolament finali jew inkella fil-kuntratti ta’ self mal-Istati Membri li dan ir-riskju taċ-ċaqliq fir-rata tal-imgħax li jirriżulta mit-trasformazzjoni tal-maturità għandu jiġġarrab mill-Istati Membri benefiċjarji.

Pjanijiet għall-Irkupru u r-Reżiljenza

L-Artikoli 14-18 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — It-tħejjija u l-adozzjoni tal-RRPs individwali x’aktarx li jieħdu ħafna ħin — Il-valutazzjoni tal-RRPs hija komprensiva, iżda tista’ tiġi kkjarifikata aktar u potenzjalment issimplifikata — Ir-rabta mas-Semestru Ewropew twassal għal tnaqqis fil-piż amministrattiv, iżda tista’ tippreżenta xi sfidi — It-tħejjija tal-RRPs, tal-Programmi Operazzjonali u tal-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma (PNR) fl-istess ħin tista’ tippreżenta sfida għall-Istati Membri

Tħejjija u adozzjoni ta’ pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza

37. L-RRPs se jiffurmaw il-bażi għall-iżborż tal-kontribuzzjoni finanzjarja. Jenħtieġ li dawn jistabbilixxu miżuri li jindirizzaw l-isfidi u l-prijoritajiet speċifiċi għall-pajjiżi, li ġew identifikati fis-Semestru Ewropew, u jikkontribwixxu għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali ( 23 ) . Barra minn hekk, jenħtieġ li dawn jinkludu stadji importanti, miri, skeda ta’ żmien indikattiva kif ukoll l-ispiża totali stmata tar-riformi għall-erba’ snin sussegwenti u tal-investimenti għas-seba’ snin sussegwenti.

38. Minħabba l-objettiv tal-RRF li jittaffa l-impatt ekonomiku tal-kriżi tal-COVID-19, huwa essenzjali li l-RRPs jiġu vvalutati u approvati b’mod f’waqtu. Għalhekk, aħna nappoġġaw il-possibbiltà ta’ skambju ta’ prattiki tajba bejn l-Istati Membri, organizzat mill-Kummissjoni ( 24 )

39. Skont il-proposta tal-Kummissjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jippreżentaw l-RRPs tagħhom lill-Kummissjoni sat-30 ta’ April u jistgħu jippreżentaw abbozz ta’ pjan, flimkien ma’ abbozz ta’ baġit, mill-15 ta’ Ottubru tas-sena preċedenti. Il-Kummissjoni se tivvaluta l-pjan fi żmien erba’ xhur ( 25 ) . Il-konklużjonijiet tal-Kunsilli jnaqqsu ż-żmien għall-valutazzjoni għal xahrejn u jispeċifikaw li l-Kunsill se jagħmel ħiltu biex jadotta l-proposta tal-Kummissjoni fi żmien erba’ ġimgħat ( 26 ) , iżda ma jiddefinixxux il-proċedura fil-każ ta’ diżapprovazzjoni tal-Kunsill (ara l-Figura 7). B’kont meħud tal-proposta tal-Kummissjoni u l-bidliet issuġġeriti fil-konklużjonijiet tal-Kunsill, l-RRPs wisq probabbli se jiġu adottati biss fit-tieni nofs tal-2021.

Sors: il-QEA, ibbażat fuq il-proposta tal-Kummissjoni dwar l-RFF u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew.

40. Miżuri possibbli li jistgħu jiġu previsti huma: — it-tħeġġiġ bil-qawwi biex l-abbozzi ta’ RRPs jiġu ppreżentati fl-2020; — il-Kummissjoni tipprovdi gwida lill-Istati Membri dwar it-tħejjija tal-RRPs u dwar it-tipi ta’ investimenti meqjusa bħala l-aktar effettivi biex jappoġġaw l-irkupru ekonomiku; — l-għan li titqassar il-valutazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-RRPs finali, fuq il-bażi tal-analiżi preċedenti tal-abbozzi tal-verżjonijiet tal-pjanijiet; — il-valutazzjoni tal-possibbiltà li l-preżentazzjoni tal-RRPs isseħħ f’passi biex jiġu evitati l-ostakli.

41. It-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-RRPs se jikkoinċidu mat-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-Programmi Operazzjonali l-ġodda għall-perjodu 2021-2027 u se jkunu addizzjonali għat-tħejjija tal-PNR previsti taħt is-Semestru Ewropew. Billi l-miżuri inklużi fihom kollha se jkollhom objettivi simili, jenħtieġ li s-sinerġiji u l-allinjament possibbli jitqiesu mill-Kummissjoni sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv u jiġi ffrankat il-ħin. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jużaw l-mezzi kollha possibbli biex jieħdu vantaġġ mid-diġitalizzazzjoni u l-IT.

Valutazzjoni tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza

42. L-iżgurar ta’ valutazzjoni armonizzata u ta’ RRPs ta’ kwalità għolja jista’ jippreżenta sfida. Dan huwa prinċipalment dovut għall-objettivi ġenerali u ta’ livell pjuttost għoli tal-RRF, li jistgħu jirriżultaw f’RRPs li jkopru varjetà wiesgħa ta’ kwistjonijiet iżda li jkollhom nuqqas ta’ enfasi u speċifiċità.

43. L-RRPs, kif ukoll il-valutazzjoni sussegwenti tagħhom, se jkunu fil-biċċa l-kbira bbażati fuq djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istat Membru inkwistjoni. Għalkemm aħna nilqgħu dan l-approċċ billi potenzjalment iżid is-sjieda fil-livell tal-Istati Membri, jenħtieġ li jiġu stabbiliti mekkaniżmi adegwati biex jiżguraw li fl-RRPs ikun hemm livell suffiċjenti ta’ ambizzjoni fir-rigward tal-objettivi kif ukoll tal-istadji importanti u l-indikaturi.

44. Il-valutazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni fir-rigward tal-RRPs issegwi l-kriterji ddefiniti fl-Anness II tal-proposta tal-Kummissjoni. Fil-fehma tagħna, dawn il-kriterji u l-klassifikazzjoni jistgħu jiġu ssimplifikati jew ikkjarifikati aktar (ara l-Anness IV). — Xi kriterji jistgħu jikkoinċidu, b’mod partikolari billi r-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiż (CSRs; il-Kriterju 2.1) x’aktarx li jittrattaw ukoll kriterji oħra, eż. it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali (il-Kriterju 2.2.), il-potenzjal tat-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi (il-Kriterju 2.4), u x’aktarx li jimmiraw għal impatt fit-tul (il-Kriterju 2.3). — Xi kriterji (“jikkontribwixxu b’mod effettiv” jew “impatt fit-tul”) kif ukoll il-klassifikazzjoni (eż. “sa punt għoli/moderat/baxx”) iħallu lok għal ġudizzju kwalitattiv. — Indikaturi komuni kif ukoll spejjeż standard għal ċerti miżuri jistgħu potenzjalment jiffaċilitaw u jtejbu l-proċess tal-valutazzjoni. Madankollu, fil-proposta ma hemm l-ebda dispożizzjoni għalihom. — Bosta kriterji jkopru aktar minn aspett wieħed, li x’aktarx jikkomplika l-klassifikazzjoni tal-kriterju inkwistjoni (eż. il-Kriterju 2.2 “tranżizzjoni ekoloġika u diġitali”). — L-allinjament mas-CSRs (il-Kriterju 2.1), wieħed mill-aktar kriterji importanti f’termini tal-piż tiegħu fil-valutazzjoni kumplessiva, jista’ jindirizza biss parzjalment id-dimensjoni u l-isfidi tal-kriżi li qed jiżviluppaw, minħabba li s-CSRs inkwistjoni kienu diġà ġew proposti f’Mejju 2020.

Rabta mas-Semestru Ewropew

45. B’mod ġenerali, aħna nilqgħu r-rabta mill-qrib mas-Semestru Ewropew u s-CSRs iddefiniti fi ħdan dak il-qafas, minħabba s-similarità tal-objettivi u l-potenzjal għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv. Madankollu, ir-rabta tal-RRF mas-Semestru Ewropew tbiddel konsiderevolment il-karattru u l-konsegwenzi finanzjarji ta’ dan tal-aħħar.

46. Fix-xogħol tal-awditjar li wettaqna, aħna osservajna d-dgħufijiet li ġejjin fir-rigward tas-CSRs u s-Semestru Ewropew ( 27 ) , li jistgħu wkoll ikollhom impatt fuq l-RRF. — Mhux l-Istati Membri kollha jimplimentaw bis-sħiħ is-CSRs u l-Kummissjoni mhux dejjem użat, jew ma użatx biżżejjed, is-setgħat tagħha biex tirrakkomanda miżuri speċifiċi fejn l-Istati Membri ma indirizzawx is-CSRs. — B’mod ġenerali, ir-Rapporti tal-Pajjiżi (CRs) huma l-bażi għall-għażla u l-formulazzjoni ta’ CSRs, iżda r-rabta bejn l-użu tal-fondi tal-UE li jappoġġaw ir-riformi u s-CSRs mhijiex żviluppata biżżejjed. — F’ċerti każijiet, is-CSRs fihom taħlita ta’ kwistjonijiet, u ġeneralment ma jindikawx b’mod ċar il-perjodi ta’ żmien u l-ispejjeż. — Is-CSRs jirriflettu r-riskji identifikati fis-CRs, iżda f’xi każijiet il-prijoritizzazzjoni mhijiex spjegata b’mod ċar biżżejjed. — Il-PNR spiss ma jispjegawx il-kontenut preċiż tal-miżuri ppjanati mill-awtoritajiet, it-twaqqit mistenni tagħhom, l-istadji importanti għall-implimentazzjoni kif ukoll l-istimi tal-ispejjeż u l-impatt tagħhom, u minflok jiġu sempliċiment deskritti b’mod ġenerali ħafna.

Dispożizzjonijiet finanzjarji

L-Artikolu 19 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — Il-kumplessità u t-tul tal-proċeduri tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għat-talbiet għall-pagament jistgħu jnaqqsu l-pass tal-proċess — Il-proposta tal-Kummissjoni ma tinkludix dispożizzjonijiet għall-irkupru tal-fondi

Proċedura tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għat-talbiet għall-pagament

47. L-Istati Membri jistgħu jippreżentaw talbiet għall-pagament darbtejn fis-sena wara l-ikkompletar tal-istadji importanti u l-miri rilevanti miftiehma fl-RRPs. Il-Kummissjoni mbagħad tivvaluta t-talba fi żmien xahrejn.

48. Il-konklużjonijiet tal-Kunsill jipprevedu opinjoni obbligatorja mill-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) tal-Kunsill. Barra minn hekk, huwa jintroduċi l-possibbiltà għal Stat Membru li jirreferi d-diskussjoni lill-Kunsill Ewropew jekk iqis li hemm devjazzjonijiet serji mill-ilħuq sodisfaċenti tal-istadji importanti u l-miri tal-RRP tal-Istat Membru kkonċernat. Il-Kunsill Ewropew irid jiddiskuti l-kwistjoni fi żmien tliet xhur minn meta l-Kummissjoni titlob lill-KEF għall-opinjoni tiegħu. Għad irid jiġi stabbilit sa liema punt dan l-intervent ta’ “bbrejkjar ta’ emerġenza” se jintuża fil-prattika.

49. B’riżultat ta’ dan, il-proċess — minn talba għall-pagament ta’ Stat Membru sal-pagament tal-Kummissjoni — jista’ jieħu fit-tul, b’kont meħud tal-importanza ta’ rispons f’waqtu għall-kriżi attwali. Meta r-regolament jiġi applikat fil-prattika, jenħtieġ għaldaqstant li tiġi vvalutata l-possibbiltà li l-proċedura tiġi ssimplifikata u li ssir ħidma parallela fuq xi wħud mill-passi.

50. Il-ħtieġa għal disponibbiltà f’waqtha tal-fondi ġiet sa ċertu punt indirizzata fil-konklużjonijiet tal-Kunsill, billi ġiet introdotta għażla ta’ prefinanzjament ta’ 10 %. Madankollu, jenħtieġ li l-inklużjoni ta’ għażla ta’ prefinanzjament fir-regolament tkun akkumpanjata minn regoli aktar speċifiċi dwar l-irkupru ta’ fondi. Il-proposta tal-Kummissjoni tindika biss li “għall-fini ta’ ġestjoni finanzjarja soda, jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli speċifiċi [...] għall-kanċellazzjoni u għall-irkupru ta’ fondi”, iżda ma tispeċifikax dawn ir-regoli.

Rappurtar, monitoraġġ u evalwazzjonijiet

L-Artikoli 20, 21, 23-25 tal-proposta tal-Kummissjoni Punti ewlenin — Il-frekwenza li biha l-Istati Membri jagħtu rendikont lill-Kummissjoni mhijiex allinjata mat-talba biennali għall-pagamenti — Il-proposta ma tinkludix indikaturi komuni bbażati fuq il-kriterji RACER għall-monitoraġġ u l-kejl aħjar tal-prestazzjoni tal-RRF

Rappurtar mill-Istati Membri lill-Kummissjoni

51. Il-proposta tal-Kummissjoni tissuġġerixxi rappurtar trimestrali mill-Istati Membri dwar il-progress li jkun sar fl-ilħuq tal-objettivi ddefiniti fl-RRPs. Barra minn hekk, dawn ir-rapporti għandhom jiġu riflessi u jinġabru fil-qosor b’mod xieraq fil-PNR, li jitressqu kull sena u li se jintużaw bħala l-għodda għar-rappurtar dwar il-progress.

52. Il-proposta ma tispeċifikax l-iskop u l-kontenut ta’ dawn ir-rapporti trimestrali, u l-kontrolli ta’ verifikazzjoni mwettqa mill-Kummissjoni huma attwalment ippjanati biss għat-talbiet għall-pagament li jiġu ppreżentati mill-Istati Membri fuq bażi biennali. Jenħtieġ li jitqies it-tnaqqis tal-frekwenza tar-rappurtar għar-rapporti biennali li jakkumpanjaw it-talbiet għall-pagamenti, sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv għall-Istati Membri u l-Kummissjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se jkollha tipprovdi gwida ulterjuri dwar il-kontenut tar-rapporti kif ukoll dwar il-ġbir, l-analiżi u l-verifikazzjoni tal-informazzjoni inkluża fihom.

Monitoraġġ u kejl tal-prestazzjoni

53. Sistema robusta ta’ monitoraġġ hija għodda meħtieġa għall-valutazzjoni ta’ jekk is-self u l-għotjiet mill-RRF ikunux qed jintużaw biex jintlaħqu l-objettivi, biex tiġi indirizzata kwalunkwe problema li tista’ sseħħ fir-rigward tal-implimentazzjoni, jew biex tittieħed azzjoni korrettiva jekk ikun meħtieġ. Jenħtieġ li s-sistema ta’ monitoraġġ tipprovdi rabta ċara bejn l-objettivi u l-indikaturi rilevanti ( 28 ) . Dawn l-indikaturi jgħinu fl-analiżi u fit-tqabbil tal-prestazzjoni u jistgħu jkunu utli biex jiġu ddeterminati l-prijoritajiet. Sa fejn ikun possibbli, jenħtieġ li dawn l-indikaturi jsegwu l-kriterji RACER (Rilevanti, Aċċettati, Kredibbli, Faċli u Robusti) u josservaw il-karatteristiċi ddefiniti fil-linji gwida għal Regolamentazzjoni Aħjar.

54. Il-proposta tirrikjedi ( 29 ) li l-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni u tkejjel l-ilħuq tal-objettivi, abbażi tal-indikaturi tal-prestazzjoni inklużi fl-Anness III: — l-għadd ta’ RRPs approvati (output); — il-kontribuzzjoni finanzjarja globali allokata lill-RRP (output); — l-għadd ta’ RRPs implimentati (riżultati); — l-objettivi stabbiliti fl-RRPs għal kull Stat Membru, li ntlaħqu minħabba l-appoġġ finanzjarju globali (impatt).

55. Aħna nosservaw li l-ewwel żewġ indikaturi huma indikaturi tal-output li mhumiex marbutin direttament mal-objettivi tal-RRF. It-tielet indikatur tabilħaqq ikejjel ir-riżultat tal-RRF, iżda huwa marbut biss indirettament mal-objettivi intenzjonati. L-uniku indikatur relatat direttament mal-objettivi tal-RRF, għalhekk, huwa l-aħħar wieħed, iżda l-valutazzjoni tiegħu se tkun diffiċli, minħabba li l-għan tiegħu huwa li jorbot l-ilħuq tal-objettivi mal-appoġġ finanzjarju u għaldaqstant huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni ta’ relazzjoni sempliċi ta’ kawża/effett li ma teżistix fir-realtà.

56. Meta jitqies l-objettiv speċifiku tal-proposta ( 30 ) , aħna naqblu mal-Kummissjoni li jenħtieġ li jiġu stabbiliti indikaturi u miri fil-livell tal-Istati Membri biex jitteħdu inkunsiderazzjoni l-ispeċifiċitajiet ta’ kull pajjiż. Madankollu, b’kont meħud tal-objettivi ġenerali stabbiliti fil-proposta u tal-kriterji komuni ta’ valutazzjoni għall-approvazzjoni tal-RRPs għall-Istati Membri kollha, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa indikaturi komuni u tistabbilixxi miri speċifiċi fil-livell tal-UE fejn ikun possibbli. Dan ikun jiffaċilita t-twettiq ta’ monitoraġġ u ta’ kejl aħjar tal-implimentazzjoni tal-RRF fil-livell tal-UE, u jiggwida lill-Istati Membri fl-użu tar-riżorsi tagħhom b’mod aktar effettiv biex jintlaħqu l-għanijiet tal-UE. Mingħajr indikaturi komuni jew l-użu ta’ metodoloġija komuni, se jkun diffiċli li jiġi mmonitorjat u awditjat l-infiq, pereżempju, fuq it-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-opinjoni li ppubblikajna dwar il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta ( 31 ) , aħna enfasizzajna l-importanza li jkun hemm, fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika, indikaturi tal-prestazzjoni li jirriflettu b’mod ċar l-objettiv tat-tranżizzjoni lil hinn mis-setturi b’intensità qawwija ta’ karbonju.

57. Fir-rapport speċjali reċenti tagħna dwar is-Semestru Ewropew, aħna enfasizzajna wkoll l-isfidi fil-kejl tal-effettività tal-intervent ta’ politika għal objettivi diversi u simultanji, kif ukoll il-fatt li l-iffissar tal-objettivi f’kaskata (minn objettivi ġenerali bbażati fuq it-Trattat għal CSRs annwali) spiss ma jkunx traċċabbli, kemm ex ante kif ukoll ex post . Jenħtieġ li l-monitoraġġ tal-progress ikun jista’ juri wkoll ir-rilevanza u l-progress fil-livell tas-CSR kif ukoll il-kontribut għall-ilħuq ta’ objettivi usa’ fil-livell tal-UE.

Evalwazzjonijiet

58. Il-proposta tirrikjedi evalwazzjoni indipendenti tal-implimentazzjoni tal-RRF erba’ snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-regolament ( 32 ) . B’mod aktar speċifiku, jenħtieġ li l-evalwazzjoni tivvaluta l-punt sa fejn ikunu ntlaħqu l-objettivi, l-effiċjenza tal-użu tar-riżorsi u l-valur miżjud Ewropew. Barra minn hekk, din se tissuġġerixxi kwalunkwe proposta meħtieġa biex jiġi emendat ir-regolament.

59. Aħna nosservaw li l-infiq taħt l-RRF jiġi fornut minn qabel u li l-evalwazzjoni se tiġi ppubblikata wara li jkun twettaq il-biċċa l-kbira mill-infiq. Kwalunkwe tagħlima li tittieħed mill-evalwazzjoni għalhekk tkun ta’ użu limitat għall-RRF li jifdal. Aħna naċċettaw l-argument tal-Kummissjoni li jeħtieġ li jinstab bilanċ għaqli bejn l-evalwazzjoni ta’ programm li ġie implimentat sa punt suffiċjenti (sabiex ikun hemm konklużjonijiet sinifikattivi) u l-ħtieġa għal evalwazzjoni li tikkontribwixxi għall-ġestjoni tal-programm. Aħna nosservaw ukoll li l-evalwazzjoni tista’ tkun utli għal kwalunkwe diskussjoni potenzjali dwar jekk din għandhiex tintuża bħala mudell għall-programmi futuri taħt il-QFP 2028-2034. Barra minn hekk, irridu niġbdu l-attenzjoni għall-fatt li sakemm ma jiġix żviluppat sett ta’ indikaturi aktar robust, se jkun diffiċli ħafna li l-evalwazzjonijiet ex post u l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu jipprovdu valutazzjonijiet sinifikattivi tal-effettività.

Osservazzjonijiet finali

60. L-RRF, kif proposta mill-Kummissjoni f’Mejju 2020, għandha l-għan li tappoġġa l-irkupru tal-Istati Membri mill-impatt tal-kriżi tal-COVID u b’hekk tagħmilhom aktar reżiljenti għall-futur. Billi tippermetti l-użu rapidu ta’ riżorsi addizzjonali, il-Faċilità għandha l-potenzjal li tikkontribwixxi għall-ilħuq ta’ objettivi komuni tal-UE fil-perjodu tal-QFP li jmiss.

61. Aħna nilqgħu l-prinċipju bażiku tal-proposta li tibni fuq strumenti u mekkaniżmi eżistenti bħas-CPR u s-Semestru Ewropew, biex b’hekk jitrawmu sinerġiji u jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali. Barra minn hekk, id-djalogu previst mal-Istati Membri għandu l-potenzjal li jżid is-sjieda, filwaqt li fl-istess ħin iħalli flessibbiltà biex jittieħed kont tas-sitwazzjoni speċifika f’kull Stat Membru. Aħna nixtiequ nenfasizzaw l-importanza ta’ miżuri effettivi kontra l-frodi u l-irregolaritajiet biex jiġu miġġielda r-riskji li jirriżultaw minn riżorsi addizzjonali sinifikanti li jridu jintefqu fi żmien qasir u nilqgħu l-isforzi tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward.

62. Madankollu, nemmnu li l-proposta tista’ titjieb aktar billi: — jiġu introdotti mekkaniżmi adatti biex jiġu żgurati l-koordinazzjoni ma’ sorsi oħra ta’ finanzjament mill-UE u l-addizzjonalità; — jintrabtu aktar mill-qrib il-koeffiċjenti tal-allokazzjoni mal-objettiv ġenerali tal-irkupru u r-reżiljenza; — jiġu ssimplifikati l-proċeduri għall-RRPs u t-talbiet għall-pagament, sa fejn ikun possibbli, biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u jiġi ffaċilitat l-assorbiment; — jitqiesu mill-ġdid il-frekwenza u t-twaqqit tar-rappurtar u tal-evalwazzjoni, kif ukoll jiġu ddefiniti indikaturi xierqa għall-kisbiet ġenerali tal-RRF; — jiġi ddefinit ir-rwol tal-Parlament Ewropew fil-proċess baġitarju u jiġu ddikjarati b’mod espliċitu d-drittijiet tal-awditjar tal-QEA.

63. Aħna nosservaw ukoll li ċerti aspetti mhumiex inklużi fil-proposta, billi dawn se jiġu żviluppati f’kooperazzjoni mal-Istati Membri. Sabiex l-RRF tilħaq il-potenzjal tagħha li trawwem l-irkupru u r-reżiljenza, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari biex jiġu żgurati ambizzjoni u koerenza suffiċjenti fl-RRPs kif ukoll valutazzjoni xierqa tal-implimentazzjoni tagħhom.

Din l-Opinjoni ġiet adottata mill-Qorti tal-Awdituri fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tas-7 ta’ Settembru 2020. Għall-Qorti tal-Awdituri Klaus-Heiner LEHNE Il-President

(1) Il-Kummissjoni Ewropea, “Il-baġit tal-UE jmexxi l-pjan ta’ rkupru għall-Ewropa”, is-27 ta’ Mejju 2020 (COM(2020) 442 final).

(2) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta 2020/0104 (COD) għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, it-28 ta’ Mejju 2020, (COM(2020) 408 final).

(3) Il-Kunsill Ewropew, il-Konklużjonijiet dwar il-pjan ta’ rkupru u l-QFP għall-2021-2027, 17-21.7.2020, EUCO 10/20.

(4) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 3.

(5) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 4.

(6) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, il-Premessa 14.

(7) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, il-Premessa 5.

(8) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, il-Premessa 6.

(9) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 8.

(10) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 22.

(11) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 6.

(12) Il-Parlament Ewropew, l-EPRS, “Negotiations on the next MFF and the EU recovery instrument - Key issues ahead of the July European Council”, p. 4, Lulju 2020.

(13) Il-Kummissjoni Ewropea, id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal: “Identifying Europe's recovery needs”, is-27 ta’ Mejju 2020 (SWD(2020) 98 final).

(14) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 9.

(15) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 7.

(16) Id-Dokument Informattiv u Analitiku tal-QEA rigward il-proposta għall-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027; l-Analiżi Panoramika: “Lakuni, duplikazzjonijiet u sfidi: analiżi panoramika tal-arranġamenti tal-UE fir-rigward tal-obbligu ta’ rendikont u tal-awditjar pubbliku”; l-Opinjoni Nru 2/2018: “Il-kunsiderazzjonijiet tal-awditjar u tal-obbligu ta’ rendikont fir-rigward tal-proposta tas-6 ta’ Diċembru 2017 għall-ħolqien ta’ Fond Monetarju Ewropew fi ħdan il-qafas legali tal-Unjoni”.

(17) Il-QEA, l-Opinjoni Nru 4/2020 rigward ir-regolament propost dwar REACT-EU u r-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni li jirregola l-fondi SIE, il-paragrafu 20.

(18) Il-QEA, ir-Rapport Speċjali Nru 6/2019: “L-indirizzar tal-frodi fl-infiq fil-qasam tal-Koeżjoni tal-UE: jeħtieġ li l-awtoritajiet maniġerjali jsaħħu l-identifikazzjoni, ir-rispons u l-koordinazzjoni”, il-paragrafu 79 u r-rakkomandazzjonijiet.

(19) Il-Kummissjoni Ewropea, “Il-baġit tal-UE jmexxi l-pjan ta’ rkupru għall-Ewropa”, is-27 ta’ Mejju 2020 (COM(2020) 442 final).

(20) Il-QEA, l-Opinjoni Nru 4/2020 rigward ir-regolament propost dwar REACT-EU u r-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni li jirregola l-fondi SIE, il-paragrafu 8.

(21) Il-QEA, ir-Rapport Speċjali Nru 18/2015: “Assistenza finanzjarja pprovduta lil pajjiżi li jinsabu f’diffikultajiet”, il-paragrafi 115-136.

(22) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 13(3).

(23) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 14.

(24) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 15(4).

(25) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 17(1).

(26) Il-Kunsill Ewropew, EUCO 10/20, il-punt A 19.

(27) Il-QEA, ir-Rapport Speċjali Nru 16/20: “Is-Semestru Ewropew — ir-Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi jindirizzaw problemi importanti iżda jeħtieġu implimentazzjoni aħjar”.

(28) Il-Kummissjoni Ewropea, id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal: “Better Regulation Guidelines”, is-7 ta’ Lulju 2017 (SWD(2017) 350 final).

(29) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 23.

(30) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 4(2).

(31) Il-QEA, l-Opinjoni Nru 5/2020 dwar il-proposti 2020/0006 (COD) tal-Kummissjoni tal-14 ta’ Jannar 2020 u tat-28 ta’ Mejju 2020 għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta.

(32) Il-Kummissjoni Ewropea, il-Proposta dwar l-RRF, COM(2020) 408, l-Artikolu 25.