MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 181/131

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Aġenda Ewropea għall-Integrazzjoni ta’ Persuni bin-Nazzjonalità ta’ Pajjiżi Terzi”

COM(2011) 455 finali

2012/C 181/23

Relatur: is-Sur PÎRVULESCU

Nhar l-20 ta’ Lulju 2011, il-Kummissjoni Ewropea ddeċidiet, b’konformità mal-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li tikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni – Aġenda Ewropea għall-Integrazzjoni ta’ Persuni bin-Nazzjonalità ta’ Pajjiżi Terzi

COM(2011) 455 final.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar id-29 ta’ Frar 2012.

Matul l-479 sessjoni plenarja tiegħu li saret fit-28 u d-29 ta’ Lulju 2012 (seduta tat-28 ta’ Marzu), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’170 voti favur, 14-il vot kontra u 11 astensjoni.

1. Konklużjonijiet

1.1 Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea u jikkunsidraha bħala pass sinifikanti ’l quddiem fil-fehim u l-ittrattar tal-isfidi relatati mal-integrazzjoni tal-persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi fl-Istati Membri tal-UE.

1.2 Il-Komunikazzjoni tkopri l-oqsma prinċipali ta’ intervent u tikkjarifika r-rwoli u r-responsabbiltajiet fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-aġenda għall-integrazzjoni. L-enfasi fuq ir-rwol li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu huwa ġustifikat tajjeb iżda mhuwiex ċar liema huma l-inċentivi għal dawn l-awtoritajiet sabiex ikunu aktar involuti fil-proċess. L-approċċ “modulari” fit-tfassil tal-politiki nazzjonali għandu potenzjal sinifikanti iżda wkoll riskji.

1.3 L-approċċ tal-Komunikazzjoni huwa komprensiv u strutturat iżda ma jqisx b’mod adatt l-isfidi politiċi u soċjoekonomiċi kumplikati li jridu jiffaċċjaw s-soċjetajiet Ewropej. Il-kriżi ekonomika, u l-effetti tagħha, attwalment hija l-ixprun prinċipali fl-aġenda għall-integrazzjoni. Din tolqot il-fehma tal-pubbliku Eworpew u tpoġġi lill-awtoritajiet nazzjonali u lokali taħt pressjoni finanzjarja. Il-Kumitat jissuġġerixxi li l-proposta terġa’ tiġi kkunsidrata fid-dawl tal-kuntest soċjoekonomiku attwali u jiġu identifikati strumenti istituzzjonali u finanzjarji speċifiċi sabiex jiġu appoġġjati l-għanijiet tal-integrazzjoni. B’mod partikolari, il-Kumitat jiġbed ukoll l-attenzjoni għad-dimensjoni tal-komunikazzjoni. Diġà jidher ċar li l-kriżi ekonomika għandha tendenza li tiffavorixxi l-attitudnijiet kontra l-immigrazzjoni. Huwa assolutament prijoritarju li l-Kummissjoni Ewropea u l-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jikkoordinaw l-isforzi tagħhom sabiex iniedu kampanji sostnuti, vasti u awdaċi bil-għan li jitrażżnu d-diskors u l-attitudni kontra l-immigrazzjoni li f’xi pajjiżi Ewropej qegħdin jersqu b’mod perikoluż li jsiru parti mill-ħajja politika normali. Dan qed jolqot direttament l-identità prinċipali tal-UE bħala entità demokratika integrata.

1.4 Il-Kumitat jinnota d-diversità tal-istatus tal-persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi u jissuġġerixxi li din id-diversità tiġi integrata fir-riflessjoni u t-tħejjija tal-politika. Il-kategorija tinkludi ċittadini ta’ stati li għandhom perspettiva ta’ adeżjoni mal-UE, ċittadini ta’ pajjiżi mhux Ewropej li jgħixu u jaħdmu fl-UE u ċittadini li mhumiex ċittadini tal-UE li jibbenefikaw minn protezzjoni internazzjonali fit-territorju tal-UE. Ir-rikonoxximent ta’ din id-diversità madankollu m’għandux iwassal għal distakki fil-politika jew f’azzjonijiet diskriminatorji u b’mod aktar importanti, m’għandux iwassal għal standards jew miżuri ta’ integrazzjoni minimi. Il-Kumitat iqis ukoll li l-aġenda għall-integrazzjoni usa’ għandha tinkludi persuni bin-nazzjonalità tal-UE li jgħixu u jaħdmu fi Stati Membri oħra. Is-sitwazzjoni tar-Roma hija partikolarment problematika. Attwalment, qed jiġu diskussi, fi ħdan il-Parlament Ewropew u l-Kunsill, il-kundizzjonijiet tad-dħul u tar-residenza tal-ħaddiema migranti staġjonali minn pajjiżi terzi; il-KESE ħareġ opinjoni dwar din il-kwistjoni fl-2011. (1) Il-politika tal-UE trid tindirizza l-kwistjoni diffiċli tal-migranti irregolari, li huma partikolarment vulnerabbli.

1.5 Il-Komunikazzjoni ġustament tpoġġi enfasi fuq il-parteċipazzjoni tal-persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi iżda tonqos milli twassal messaġġ aktar determinat dwar in-neċessità, l-appoġġ u l-istrumenti speċifiċi biex din tiġi promossa. Il-parteċipazzjoni fil-ħajja ċivika u politika tal-komunitajiet lokali u nazzjonali hija partikolarment problematika. Fil-fehma tal-Kumitat, l-artikulazzjoni tal-interessi u l-kapaċità li jitfasslu proposti kollettivi bi sħab mal-korpi pubbliċi u privati hija prerekwiżit għal politika ta’ integrazzjoni kwalitattiva, parteċipattiva u effiċjenti.

1.6 Il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kummissjoni tal-UE sabiex tiffoka fuq l-integrazzjoni, jew permezz ta’ sena Ewropea dedikata jew bħala element ewlieni tas-snin l-oħra li ġejjin, u jittama li l-Kummissjoni flimkien mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE jkomplu jorbtu l-aġenda għall-integrazzjoni mal-prijoritajiet prinċipali ta’ politika l-oħra, bħall-Istrateġija Ewropa 2020 iżda wkoll l-aġenda dwar il-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali li attwalement qiegħda tiġi riveduta.

1.7 Il-Kumitat iżomm l-impenn profond tiegħu li jikkoopera mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE sabiex jiġu żviluppati politiki u programmi prinċipali għall-integrazzjoni tal-persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi. Barra minn hekk, huwa determinat li jaħdem sabiex jorbot is-soċjetà ċivili Ewropea mal-aġenda għall-integrazzjoni u jiffaċilita l-parteċipazzjoni tal-persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi fi djalogu strutturat fil-livell Ewropew.

2. Introduzzjoni

2.1 Il-kooperazzjoni tal-UE għall-integrazzjoni taċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi żviluppat aktar mill-Programm ta’ Tampere (1999) ’l hawn. Fl-2004, il-prinċipji bażiċi komuni għall-politika tal-integrazzjoni tal-immigranti ġew adottati fil-livell tal-UE. L-għan tagħhom kien li jgħinu lill-Istati Membri tal-UE fit-tfassil tal-politiki tal-integrazzjoni u fid-definizzjoni ta’ qafas istituzzjonali usa’ magħmul minn diversi atturi lokali, reġjonali, nazzjonali u mill-UE. L-Aġenda Komuni għall-Integrazzjoni tal-2005 tal-Kummissjoni, bil-għan li timplimenta l-prinċipji bażiċi komuni, irrappreżentat pass ’il quddiem iżda ma indirizzatx l-isfidi prinċipali tal-integrazzjoni, li jibqgħu sinifikanti. L-għanijiet ta’ integrazzjoni tal-UE kienu inklużi wkoll fil-Program ta’ Stokkolma tal-2009 u fl-Istrateġija Ewropa 2020, iżda l-iżvilupp tagħhom f’dawn l-aġendi ta’ politika importanti ma wassalx għal progress fil-politiki ta’ integrazzjoni b’mod deċiżiv.

2.2 F’Lulju 2011, il-Kummissjoni pproponiet aġenda Ewropea rinnovata għall-integrazzjoni tal-migranti li mhumiex parti mill-UE, li tiffoka fuq il-parteċipazzjoni aħjar u aktar vasta tal-migranti u fuq l-azzjoni msaħħa fil-livell lokali. Din l-aġenda tippermetti wkoll li l-pajjiżi tal-oriġini jaqdu rwol akbar fl-ippjanar tal-politika. Il-prinċipju prinċipali tat-tfassil tal-politika huwa l-flessibbiltà u l-Kummissjoni Ewropea tieħu r-responsabbiltà li tpoġġi għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri pakkett ta’ għodda li jistgħu jużawh skont il-ħtiġijiet u l-prijoritajiet tagħhom. Ġew identifikati wkoll indikaturi komuni b’appoġġ għall-aġenda tal-integrazzjoni (2).

2.3 Sabiex tmexxi ’l quddiem l-aġenda għall-integrazzjoni, l-UE żżomm infrastruttura istituzzjonali u ta’ komunikazzjoni, jiġifieri Netwerk ta’ punti nazzjonali ta’ kuntatt dwar l-integrazzjoni, il-Forum Ewropew dwar l-Integrazzjoni, pjattaforma għal djalogu li tinvolvi lill-partijiet kollha interessati attivi fil-qasam tal-integrazzjoni; il-Websajt Ewropew dwar l-Integrazzjoni, il-punt ta’ aċċess prinċipali għall-iskambji diretti tal-informazzjoni, id-dokumentazzjoni u l-ġbir ta’ data onlajn; Manwal dwar l-Integrazzjoni għal dawk responsabbli mill-politika u dawk li joperaw fis-settur, il-Fond Ewropew għall-Integrazzjoni, li jappoġġja l-isforzi tal-Istati Membri tal-UE sabiex iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jintegraw fis-soċjetà Ewropea. Fit-18 ta’ Novembru 2011 tnieda l-Portal dwar l-Immigrazzjoni.

2.4 L-introduzzjoni ta’ dispożizzjoni legali ġdida fit-Trattat dwar l-appoġġ mill-UE għall-promozzjoni tal-integrazzjoni ta’ persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi li joqogħdu fl-Istati Membri legalment (Artikolu 79(4) tat-TFUE) toħloq bażi aktar solida sabiex tiġi kkoordinata l-azzjoni bejn l-Istati Membri tal-UE u hija impenn kontinwu mill-Kummissjoni Ewropea u mill-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE.

2.5 Fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni Ewropea li jakkumpanja l-Komunikazzjoni ġew indikati xi sfidi prinċipali għall-integrazzjoni ta’ persuni bin-nazzjonalità ta’ pajjiżi terzi: il-livelli baxxi attwali tal-impjieg tal-migranti, speċjalment tan-nisa migranti; il-livell dejjem jogħla ta’ qgħad u livelli għoljin ta’ kwalifiki żejda; ir-riskji miżjuda tal-esklużjoni soċjali, id-distakki fil-kisbiet edukattivi; it-tħassib pubbliku rigward in-nuqqas ta’ integrazzjoni tal-migranti (3).

3. Kummenti ġenerali

3.1 Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-viżjoni li l-integrazzjoni hija responsabbiltà konġunta u jħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE sabiex jagħmlu l-integrazzjoni prijorità. Dan huwa mod kif jiġi salvagwardjat ambjent demokratiku miftuħ, inklużiv u stabbli fil-livell nazzjonali (4). Madankollu, fil-livell tal-UE għad iridu jsiru sforzi serji. L-istituzzjonijiet tal-UE diġà jipprovdu qafas għall-monitoraġġ, l-analiżi komparattiva u l-iskambju ta’ prattika tajba. Iżda, għad hemm diversi direzzjonijiet fejn hemm bżonn ta’ aktar attenzjoni. L-istrumenti finanzjarji Ewropej għandhom ikunu orjentati aħjar lejn il-ksib tal-għanijiet tal-integrazzjoni. Trid titwettaq analiżi serja tal-leġislazzjoni eżistenti, speċjalment dwar il-proċeduri ta’ xogħol li jikkonċernaw liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi.

3.2 Fil-kuntest tad-disponibbiltà tad-data, il-KESE jqis li l-aġenda għall-integrazzjoni tal-UE għandu jkollha għanijiet u miri aktar ċari. Il-KESE jipprevedi sistema fejn l-Istati Membri tal-UE jistabbilixxu miri speċifiċi dwar l-integrazzjoni u jipprovdu liċ-ċittadini tagħhom u pajjiżi oħra informazzjoni kontinwa dwar ir-riżultati miksuba. L-għan globali ta’ Ewropa kompetittiva u inklużiva ma jistax jinkiseb jekk l-4 % tal-popolazzjoni (5) rappreżentata minn ċittadini ta’ pajjiżi terzi jitħallew lura.

3.3 L-aġenda għall-integrazzjoni hija kumplessa ħafna u teħtieġ impenn fil-livelli kollha. Il-KESE huwa miftuħ għal kooperazzjoni avvanzata mal-Kummissjoni Ewropea, mal-Kumitat tar-Reġjuni u mal-istituzzjonijiet l-oħra tal-UE sabiex jikkkonkretizza din l-aġenda rinnovata għall-integrazzjoni. L-enfasi fuq il-livell lokali huwa apprezzat ħafna. Huwa wkoll importanti li s-soċjetà ċivili u n-negozji attivi fil-livell lokali jingħataw il-mezzi neċessarji. Il-migranti stess għandhom jitħeġġew joħolqu n-netwerks u l-assoċjazzjonijiet proprji tagħhom li jistgħu jiffaċilitaw l-aċċess għall-informazzjoni, il-fondi u t-teħid ta’ deċiżjonijiet.

3.4 L-iżvilupp ta’ sett ta’ għodod Ewropej relatat mal-prattiki ta’ integrazzjoni huwa neċessarju u jenfasizza l-importanza istituzzjonali tal-manwal dwar il-prattiki ta’ integrazzjoni. Il-kontenut ta’ dan s-sett ta’ għodda għandu jiġi kkomunikat tajjeb, flimkien mal-opportunitajiet ta’ finanzjament għall-proġetti b’impatt sinifikanti. Il-KESE jesprimi t-tama li s-sett ta’ għodda jintuża sabiex jiġu indirizzati l-isfidi tal-integrazzjoni l-aktar rilevanti fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali.

3.5 Barra minn hekk, is-sett ta’ għodod Ewropew m’għandux idgħajjef il-koerenza tal-politika ta’ integrazzjoni kollha kemm hi. Il-KESE jħeġġeġ lill-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali sabiex jipproċedu abbażi tal-istrateġiji ta’ integrazzjoni abbozzati b’mod parteċipattiv. Il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea sabiex jagħtu aktar mezzi lill-punti nazzjonali ta’ kuntatt għall-integrazzjoni, sabiex jaqdu r-rwol ta’ katalisti għall-istrutturar strateġiku tal-azzjonijiet ta’ integrazzjoni.

3.6 Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-abbozzar reċenti tal-istudju tal-Eurostat dwar l-Indikaturi tal-Integrazzjoni (6). Dan huwa strument prezzjuż ħafna li jippermetti monitoraġġ mill-qrib tal-impatt tal-politiki u tal-programmi, l-evalwazzjoni komparattiva tal-prattiki tal-Istati Membri u, b’mod ġenerali, it-tfassil ta’ politika b’bażi aktar soda. Kif indikat qabel, l-indikaturi mhumiex biss rilevanti għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. Dawn jippermettu wkoll li jiġu stabbiliti miri konkreti għall-politika u l-programmi tal-integrazzjoni.

4. Kummenti speċifiċi

4.1 Integrazzjoni permezz tal-parteċipazzjoni

4.1.1 Il-kontribut soċjoekonomiku tal-migranti

4.1.1.1 Il-kontribut soċjoekonomiku tal-migranti huwa dimensjoni prinċipali tal-aġenda għall-integrazzjoni. Il-KESE jirrakkomanda bidla fil-perspettiva dwar il-migranti, fejn f’ħafna każijiet jitqiesu bħala piż potenzjali fuq is-sistemi tas-sigurtà soċjali jew ħaddiema bl-irħis meta mqabbla maċ-ċittadini tal-Istati Membri tal-UE. Il-KESE jqis il-migranti l-ewwel u qabel kollox bħala persuni li għandhom drittijiet fundamentali, iżda wkoll bħala kontributuri għas-soċjetà, l-ekonomija u l-kultura tal-pajjiżi ospitanti. Il-KESE jqis ukoll l-integrazzjoni bħala proċess bilaterali fuq żewġ livelli u jħeġġeġ lill-migranti sabiex jieħdu interess fl-iskambji soċjali u kulturali mal-komunitajiet u s-soċjetajiet ospitanti. Primarjament dan ifisser li jiksbu ħiliet lingwistiċi u jipparteċipaw fis-sistema edukattiva. Is-soċjetajiet u ċ-ċittadini Ewropej iridu jkunu konxji mill-fatt li hemm sfidi demografiċi serji fuq il-perjodu medju u dak fit-tul li jistgħu jiġu parzjalment indirizzati permezz ta’ migrazzjoni regolata.

4.1.1.2 Il-ksib tal-għarfien lingwistiku huwa fattur importanti sabiex tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni. Madankollu mhuwiex ċar liema huma l-istrumenti speċifiċi li l-Kummissjoni Ewropea hija lesta li tuża sabiex tilħaq dan l-objettiv.

4.1.1.3 Il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol hija kwistjoni prinċipali sabiex jiġi determinat is-suċċess tal-integrazzjoni. Il-Komunikazzjoni ġustament tindika li l-livelli tal-impjieg tal-migranti għandu jkun eqreb b’mod sinifikanti għal dak taċ-ċittadini, speċjalment tan-nisa, li jidhru li jintlaqtu b’mod partikolari. Madankollu, din il-miżura purament kwantitattiva ma tirriflettix il-kuntest kollu tal-impjieg. Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki, il-paga u l-benefiċċji preċedenti, inkluż it-trasferiment tagħhom, l-aċċess għat-taħriġ u s-sigurtà tal-impjieg huma dimensjonijiet oħra relatati li jridu jiġu inkorporati bis-sħiħ fl-aġenda għall-integrazzjoni. Hemm bżonn ta’ aktar enfasi fuq l-impjegar tan-nisa.

4.1.1.4 Il-KESE jirrikonoxxi bi tħassib kbir l-effetti diretti u indiretti tal-leġislazzjoni tal-UE dwar l-istatus tal-ħaddiema migranti (7). Għalkemm sar progress permezz tal-Karta Blu tal-UE, id-direttiva dwar il-permess uniku u d-direttiva dwar il-ħaddiema staġunali, hemm tħassib leġittimu li d-direttivi fir-rigward tax-xogħol jiddiskrimnaw abbażi tal-oriġini u l-kapaċitajiet tal-ħaddiema jew migranti u jinforzaw mill-ġdid l-inugwaljanzi (8). Ir-regolamenti tal-UE dwar ix-xogħol jagħmlu distinzjoni bejn ħaddiema b’ħafna ħiliet u dawk b’ħiliet baxxi, u jagħtuhom livelli differenti ta’ drittijiet.

4.1.1.5 Il-KESE jwissi li t-tħeġġiġ tal-migrazzjoni ċirkolari b’mezzi inadegwati jista’ jwassal għal aktar migrazzjoni irregolari u livell baxx ħafna ta’ protezzjoni għall-ħaddiema. Din il-politika partikolari titfa’ wkoll dubji ta’ etika jekk tibqa’ bil-għan li l-ħaddiema jintbagħtu lura fil-pajjiżi ta’ oriġini tagħhom mingħajr ma jkunu jistgħu jittrasferixxu l-benefiċċji jew jaħdmu għal perjodu raġonevoli ta’ żmien fil-pajjiż ospitanti.

4.1.1.6 Hemm bżonn ta’ aktar sforz fis-sistema edukattiva sabiex tiżdied il-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ minn sfond ta’ migrazzjoni. L-isforzi għandhom jiġu mmirati lejn l-edukazzjoni tal-infanzja bikrija bħala mod kif tiżdied il-parteċipazzjoni fi stadju suċċessiv. Il-Komunikazzjoni tindika eżempji possibbli ta’ azzjonijiet, inklużi l-programmi ta’ mentoring, it-taħriġ għall-ġenituri u l-impjegar ta’ għalliema migranti. Il-KESE jqis dan kollu bħala utli iżda jitlob tixrid aktar determinat ta’ dawn il-prattiki u finanzjament aħjar għall-programmi organizzati fi ħdan l-istituzzjonijiet edukattivi jew madwarhom.

4.1.1.7 Il-garanzija ta’ kundizzjonijiet aħjar tal-għajxien tibqa’ prijorità għall-aġenda għall-integrazzjoni. Il-Komunikazzjoni tindividwa l-benefiċjarji tal-protezzjoni internazzjonali bħala d-destinatarji tal-isforzi lokali u nazzjonali f’dan is-sens. Filwaqt li l-KESE jirrikonoxxi bis-sħiħ il-bżonnijiet ta’ dan il-grupp partikolari, jiġbed ukoll l-attenzjoni għal gruppi vulnerabbli oħra. Il-KESE jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha togħqod attenta u tagħti prijorità lis-sitwazzjonijiet fejn ikunu magħquda bosta fatturi vulnerabbli pereżempju bħall-każ tan-nisa Roma. Barra minn hekk, issa l-UE, permezz tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, issa għandha għodda viżjonarja li tista’ tiggwida l-leġislazzjoni dwar l-integrazzjoni.

4.1.1.8 Il-KESE jiddispjaċih li t-trattament tal-Kummissjoni tal-popolazzjoni tar-Roma huwa daqshekk dgħajjef. Ħafna Roma mill-pajjiżi terzi jgħixu f’kundizzjonijiet diffiċli ħafna fil-pajjiżi ospitanti, u huma nieqsa mill-aċċess għall-infrastruttura u s-servizzi bażiċi. Il-KESE jqis li għalkemm hemm differenzi legali kbar bejn iċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi u ċ-ċittadini tal-Istati Membri, il-problema tal-gruppi vulnerabbli hi l-istess. Barra minn hekk, id-drittijiet fundamentali tal-bniedem għandhom jiġu protetti irrispettivament mill-istatus legali tal-persuna.

4.1.1.9 Huwa neċessarju li jkun hemm użu aħjar tal-finanzjamenti tal-UE sabiex jinkisbu l-objettivi tal-aġenda għall-integrazzjoni. Il-KESE jinnota li l-kriżi finanzjarja titfa’ taħt pressjoni l-infiq pubbliku għall-programmi soċjali u jqis li l-finanzjament tal-UE jista’ jkun kruċjali fl-appoġġ tal-proġetti prinċipali li minn tal-inqas jibnu bażi solida ta’ prattika tajba. L-informazzjoni dwar il-finanzjament għandha tkun disponibbli b’mod faċli u l-finanzjamenti għandhom jipprovdu biżżejjed inċentivi sabiex jiġu involuti l-awtoritajiet lokali u l-istituzzjonijiet pubbliċi u privati. Ir-riżorsi disponibbli għandhom jintużaw sabiex l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jitħeġġu jikkomunikaw u jaġixxu fil-livell taċ-ċittadini, waqt li jenfasizzaw il-parteċipazzjoni tal-komunitajiet tal-migranti.

4.1.1.10 L-UE għandha tkun miftuħa fir-rigward tan-netwerks u l-organizzazzjonijiet tal-migranti fil-livell lokali, reġjonali u nazzjonali. Il-ħolqien ta’ netwerks u ta’ kapital soċjali jikkontribwixxi għall-integrazzjoni mill-iktar livell baxx u joħloq ambjent fejn il-migranti jħossuhom aktar b’saħħithom u kapaċi jiddefendu d-drittijiet u l-potenzjal tagħhom. In-netwerks u l-organizzazzjonijiet madankollu għandhom jappoġġjaw l-integrazzjoni u mhux isiru mezzi għal aktar segregazzjoni. Il-KESE jissuġġerixxi li dawn l-organizzazzjonijiet u n-netwerks jistabbilixxu sħubijiet mal-organizzazzzjonijiet fil-pajjiżi ospitanti. L-UE għandha tkun miftuħa għal forom ġodda ta’ parteċipazzjoni u kooperazzjoni, iffaċilitati mit-teknoloġija tal-informazzjoni u ż-żieda fil-mobilità.

Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tieħu azzjoni sabiex terġa’ tikkunsidra l-leġislazzjoni dwar ix-xogħol tal-migranti, li fil-formulazzjoni attwali tagħha hija mezz għal diskriminazzjoni u inugwaljanza, u tkompli bil-ħidma tagħha sabiex tiffaċilita l-isforzi tal-Istati Membri lejn aktar integrazzjoni u integrazzjoni aħjar.

4.1.2 Drittijiet u obbligi – biex naslu għal trattament ugwali u għal sens ta’ appartenenza

4.1.2.1 Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-attenzjoni speċjali li tingħata lill-parteċipazzjoni politika tal-migranti, bħala uffiċjali eletti, votanti jew bħala parti minn korpi konsultattivi. Dan huwa każ ta’ prova prinċipali għad-demokrazija Ewropea. Huwa biss jekk il-migranti jkollhom vuċi politika li tista’ tiġi garantita l-integrazzjoni tagħhom fuq il-perjodu medju jew fit-tul u jiġi evitat li jsofru minn diskriminazzjoni. Vuċi politika u forom istituzzjonalizzati ta’ azzjoni kollettiva jistgħu jdaħħlu lill-migranti fil-proċess politiku u b’hekk jiġu evitati l-aljenazzjoni u r-radikaliżmu. Il-parteċipazzjoni politika tista’ tiġi appoġġjata billi jerġgħu jiġu diskussi r-regoli attwali dwar iċ-ċittadinanza f’kull pajjiż. Għalhekk, il-KESE jappoġġja l-fatt li liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi jingħataw drittijiet tal-vot fl-elezzjonijiet lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej u dritt korrispondenti sabiex joħorġu għall-elezzjoni. B’rabta ma’ dan, għażla possibbli tista’ tkun li l-migranti legali jingħataw iċ-ċittadinanza tal-UE. Għal darb’oħra l-UE tista’ tkun fuq quddiem tal-innovazzjoni demokratika u tittestja forom ġodda ta’ parteċipazzjoni u kooperazzjoni.

4.2 Aktar azzjoni fil-livell lokali

4.2.1 L-enfasi fuq il-livell lokali huwa totalment iġġustifikat. Apparti li hu punt fokali tal-provvista tas-servizzi, il-livell lokali joħloq l-ambjent immedjat għall-integrazzjoni. Skont id-daqs tal-komunità lokali, il-proġetti għall-integrazzjoni b’suċċess jista’ jkollhom impatt fuq il-ħajja tal-komunitajiet u l-migranti. Huwa kruċjali li l-awtoritajiet lokali u l-entitajiet privati interessati jkollhom informazzjoni tajba u aċċess għall-fondi tal-UE u nazzjonali.

4.2.2 Il-KESE jirrikonoxxi li ż-żoni urbani, speċjalment dawk kbar ħafna, huma problematiċi. Jiġbdu numru kbir ta’ migranti li f’ħafna każijiet jibnu kwartieri periferali u pjuttost iżolati. L-aċċess għas-servizzi pubbliċi u l-impjiegi huwa biss parti waħda mill-problema. Sfida aktar vasta hija l-ippjanar urban, li għandu jkun kemm sostenibbli kif ukoll inklużiv. Il-KESE jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tappoġġja b’mod attiv proġetti li javvanzaw l-aġenda għall-integrazzjoni sabiex jiġu inklużi l-kwistjonijiet fundamentali tal-akkomodazzjoni u l-ippjanar urban.

4.2.3 L-approċċ mill-aktar livell baxx huwa wieħed promettenti ħafna, iżda biss jekk ikun promoss u finanzjat b’mod adegwat. Huwa importanti ħafna li għall-perspettiva finanzjarja li jmiss, il-Kummissjoni Ewropea żżomm l-impenn tagħha biex tissemplifika l-proċeduri tal-finanzjament u tiddestina riżorsi adegwati għall-proġetti lokali (9). Aktar koordinazzjoni bejn il-fondi differenti ta’ finanzjament, bħall-Fond propost għall-Migrazzjoni u l-Asil, li jieħu ħsieb l-asil, l-integrazzjoni u r-ritorn, il-Fond propost għas-Sigurtà Interna, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, jistgħu jkunu kruċjali sabiex jissaħħu l-atturi fil-livell lokali.

4.3 Involviment tal-pajjiżi tal-oriġini

4.3.1 Li l-pajjiżi tal-oriġini jiġu inklużi fil-proċess huwa pass neċessarju ħafna sabiex titfassal aġenda komprensiva għall-integrazzjoni (10). Hemm pajjiżi tal-UE li qed jużaw prattiki tajba sabiex jikkomunikaw mal-pajjiżi tal-oriġini. Madankollu, il-KESE jrid jinnota li ħafna minn dawn il-pajjiżi, għal diversi raġunijiet, għandhom ftit inċentivi sabiex jikkooperaw mal-UE dwar il-kwistjonijiet tal-migrazzjoni. Fil-każ tal-benefiċjarji potenzjali tal-protezzjoni internazzjonali, il-limitazzjonijiet huma aktar evidenti (11). L-approċċ globali tal-UE għall-migrazzjoni jipprovdi qafas istituzzjonali tajjeb sabiex tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni mal-pajjiżi terzi u jsolvu kwistjonijiet urġenti marbutin mal-mobilità. Madankollu, il-kunsiderazzjoni tal-migrazzjoni prinċipalment fid-dawl tal-impatt tagħhom fuq is-suq tax-xogħol tal-UE tista’ twassal għal livell aktar baxx ta’ protezzjoni għall-migranti u saħansitra għal diskriminazzjoni.

4.3.2 L-UE għandha tkompli taħdem mal-pajjiżi tal-oriġini sabiex jitħaffu l-proċeduri ta’ qabel it-tluq. Għandu jiġi nnotat li f’ħafna pajjiżi, it-tluq lejn l-UE huwa opportunità mfittxija u dan jista’ joħloq lok għall-korruzzjoni. L-UE trid tkun determinata li twaqqaf dan il-potenzjal, peress li dan iżid l-ispejjeż għall-migranti futuri u jaffettwa l-motivazzjoni tagħhom li jirritornaw lura fil-pajjiż tal-oriġini.

4.3.3 Il-KESE jqis li l-aħjar mod sabiex ikun hemm kontribut fit-tul għall-iżvilupp tal-pajjiżi tal-oriġini huwa li jitfasslu regolamenti sensibbli dwar ix-xogħol iżda wkoll li l-migranti jingħataw il-mezzi neċessarji sabiex jibdew negozji transnazzjonali jew jirritornaw lura għall-pajjiżi tal-oriġini u jittrasferixxu l-ħiliet u l-motivazzjoni. Il-KESE jirrakkomanda l-iżvilupp ta’ skemi ta’ appoġġ għan-negozji li għadhom jibdew u għall-inizjattivi intraprenditorjali fuq bażi bilaterali għall-migranti li jirritornaw fil-pajjiż tal-oriġini tagħhom. Kemm il-pajjiżi tal-oriġini kif ukoll il-pajjiżi ospitanti jistgħu jaħdmu bi sħab sabiex joħolqu opportunitajiet għaċ-ċittadini, il-kumpaniji u l-komunitajiet tagħhom. Hemm eżempji ta’ kooperazzjoni fejn il-bżonnijiet ta’ dawk li jħaddmu jitqabblu mal-kapaċitajiet tal-migranti.

4.3.4 It-tħeġġiġ tal-migrazzjoni ċirkolari hija leġittima sakemm l-istrument ma jkunx leġislazzjoni li jolqot, direttament jew indirettament, id-drittijiet taċ-ċittadini minn pajjiżi terzi (12).

Brussell, 28 ta’ Marzu 2012. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Staffan NILSSON

(1) ĠU C 218, 23.7.2011, p. 97–100.

(2) Eurostat, Indikaturi ta’ Integrazzjoni tal-Immigranti – Studju Pilota, Lussemburgu, Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2011.

(3) Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, L-Aġenda Ewropea għall-Integrazzjoni (mhux disponibbli bil-Malti).

(4) Għal preżentazzjoni sintetika tat-tħassib relatat mal-migrazzjoni taċ-ċittadini kemm tal-UE kif ukoll tal-pajjiżi terzi, ara r-riżultati tal-ewwel Ewrobarometru dwar l-Integrazzjoni tal-Migranti, MEMO/11/529, Brussell 20 ta’ Lulju 2011 (mhux disponibbli bil-Malti).

(5) Għal ċifri kompluti ara r-Rapport Annwali dwar l-Immigrazzjoni u l-Asil (2010), COM(2011) 291 final.

(6) Eurostat, 2011, Indikaturi tal-Integrazzjoni tal-Immigranti – Studju Pilota (mhux disponibbli bil-Malti).

(7) ĠU C 218, 23.7.2011, p. 97–100 u ĠU C 354, 28.12.2010, p. 16–22.

(8) Assoċjazzjoni Ewropea għad-Difiża tad-Drittijiet tal-Bniedem, Foreign workers in the EU: moving towards multiple standards, founded on unequal treatment? (“Ħaddiema barranin fl-UE: lejn standards multipli, ibbażati fuq trattament inugwali?”, mhux disponibbli bil-Malti) 17 ta’ Ottubru 2011.

(9) Ara l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2011) 749 final, “Il-bini ta’ Ewropa miftuħa u sigura: il-baġit tal-affarijiet interni għal bejn l-2014 u l-2020” u l-proposti relatati għal Regolament 750-751-752-753.

(10) ĠU C 44, 16.2.2008, p. 91–102. It-tema dwar l-Immigrazzjoni fl-UE u l-politika ta’ kooperazzjoni mal-pajjiżi ta’ oriġini għall-promozzjoni tal-iżvilupp ġiet indirizzata wkoll fis-6 laqgħa tal-Forum Ewropew dwar l-Integrazzjoni (ara: http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.events-and-activities-european-integration-forum-6).

(11) ĠU C 18, 19.1.2011, p. 80–84.

(12) Ara n-nota f’qiegħ il-paġna nru 5.