MT    MT  
 IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussell, 21.12.2011  
SEG(2011) 1541 finali/2 
  
 CORRIGENDUM 
Annule et remplace le document SEC(2011) 1541 fi nal du 12.12.2011 
Concerne uniquement la version MT 
DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
SOMMARJU E ŻEKUTTIV TAL-VALUTAZZJONI TAL-IMPATT 
li jakkumpanja d-dokument 
Proposta g ħal Regolament 
dwar l-istabiliment ta' Programm g ħall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (LIFE) 
{KUMM(2011) 874 finali} 
{SEG(2011) 1542 finali} 
{SEG(2011) 1543 finali} 
 
 
MT    MT Ċaħda: Dan is-sommarju e żekuttiv jikkommetti biss lis-servizzi tal-Kummissjoni involuti fit-
tħejjija tiegħu u mingħajr ebda ħsara għall-forma finali ta’ kwalunkwe de ċiżjoni li tista' 
tittieħed mill-Kummissjoni. 
 
 2    Il-Valutazzjoni tal-Impatt (IA) tivvaluta l-alternattivi g ħall-immani ġjar ta' programm g ħall-
ambjent u azzjoni klimatika (LIFE) g ħall-perjodu 2014-2020 (is-su ċċessur tal-Programm 
LIFE+).  
Fil-Komunikazzjoni tag ħha tad-29 ta’ Ġunju 2011 (il-Komunikazzj oni QFM) il-Kummissjoni 
adottat il-po żizzjoni tag ħha, inklu ż għall-Programm LIFE, g ħall-Qafas Finanzjarju 
Multiannwali (QFM) li jmiss g ħall-perjodu 2014-2020. Il-bidliet prin ċipali huma:  
i)  il-ħolqien ta’ sottoprogramm Azzjoni Klimatika (EUR 800 miljun matul il -perjodu) bi tliet 
prijoritajiet: il-mitigazzjoni,  l-adattament, il-governanza u s-sensibilizzazzjoni;  
ii)  definizzjoni a ħjar tal-istruttura tas-sottoprogra mm Ambjent (EUR 2.4 biljun matul il-
perjodu): Bijodiversità; Ambjent; u Governanza;  
iii)  l-introduz zjoni ta’ Pro ġetti Integrati (PI) b ħala proġetti ta' dimostrazzjoni biex jinkisbu l-
objettivi ambjentali, b'mod pa rtikolari, permezz tal-mobilizzazzjoni ta' fondi disponibbli 
oħra nazzjonali u/jew tal-UE. 
1. Il-kwistjonijiet pro ċedurali, il-konsultazzjoni ma’ part ijiet interessati u l-opinjoni tal-
Bord tal-Valutazzjoni tal-Impatt (IAB) 
Din il-valutazzoni tal-impatt ġiet ippreparata minn D Ġ Ambjent u D Ġ Azzjoni Klimatika bl-
appoġġ ta' DĠ oħrajn u l-A ġenzija Ewropea g ħall-Kompetittività u l-Innovazzjoni. Hija 
bbażata fuq anali żi u konsultazzjoni estens ivi, b'mod partikolari: 
-  l-evalwazzjonijiet ex post  (1996-2006) u interim (2007- 2009) tal-Programm LIFE;  
-  studji ta’ konsulenti estern i:  "Valutazzjoni tal-impatt u ev alwazzjoni ex ante kombinati 
tal-rieżami tar-Regolament LIFE+" ("Combined im pact assessment and ex-ante evaluation 
of the review of the LIFE+ Regulation") u “Il-bidla Klimatika fil-qafas finanzjarju 
multiannwali" ("Climate Change in the fu ture multiannual financial framework"); 
-  konsultazzjoni miftu ħa fuq ‘Il-Vu ċi Tiegħek fl-Ewropa’; 
-  konsultazzjoni mwettqa mill-Kumitat tar-Re ġjuni, konsultazzjoni tal-membri tal-Kumitat 
LIFE u l-attachés ambjentali tal-Istati Membri, laqg ħa ad hoc  mal-partijiet kon ċernati, u 
żewġ konferenzi.   
L-opinjoni ġenerali kienet li l-Programm LIFE b’mod ġenerali qed jag ħti riżultati tajbin 
f'termini ambjentali u ta' valur mi żjud. Kien hemm appo ġġ wiesa’ mill-partijiet kon ċernati 
kollha biex jitkompla LIFE u appo ġġ ġenerali għall-proposti tal-Kummissjoni. 
Il-valutazzjoni tal-impatt ġiet ippreżentata lill-IAB fid-29 ta’ Lulju 2011. Il-valutazzjoni tal-
impatt ġiet modifikata wara li ng ħatat l-opinjoni tal-IAB fit-13 ta' Settembru 2011.  
2. L-istruttura u l-prestazzjoni attwali ta’ LIFE 
LIFE huwa wie ħed mill-programmi fuq quddiem fil-finanzjament  ambjentali tal-UE u 
ffinanzja 3,115-il pro ġett b’kontribuzzjoni ta’ EUR 2.7 biljun.  
Skont ir-Regolament attwali, huma possi bbli tliet tipi ta’ interventi: 1) g ħotjiet ta’ azzjoni 
(78 % tal-ba ġit) fuq tliet ferg ħat: LIFE Natura u Bijodiversità  (NAT) li jkopri tal-inqas 50 % 
mill-baġit għall-għotjiet ta’ azzjoni, LIFE Politika Am bjentali u Governanza (ENV) u LIFE 
Informazzjoni u Komunikazzjoni (INF); 2) g ħotjiet operatorji g ħall-NGOs (3 % tal-ba ġit); 3) 
kuntratti ta’ akkwist pubbliku g ħas-servizzi u l-istudji (13 % tal-ba ġit) u assistenza teknika 
għas-selezzjoni, il-monitora ġġ u l-evalwazzjoni tal-pro ġetti LIFE u tal-Programm (6 % tal-
baġit). 
 
 3    L-evalwazzjonijiet jikkonferma w li LIFE huwa strument ta’ su ċċess b’valur mi żjud sinifikani 
għall-UE. Flimkien mal-benefi ċċji kwantitattivi stmati g ħal madwar EUR 600 miljun fis-sena, 
LIFE wassal g ħal konservazzjoni u restawr imtejba ta’ madwar 4.7 miljun ettaru ta’ art (jew 
6 % tal-erja totali tas-siti terrestri mag ħżula ta’ Natura 2000). LIFE appo ġġa wkoll titjib 
ambjentali inklu żi l-kwalità tal-ilma fuq erja  ta' madwar 3 miljun ettaru, il-kwalità tal-arja li 
taffettwa 12-il miljun persuna, tnaqqis ta' madwar 300,000 tunnellata skart u ri ċiklaġġ ta' 
1 miljun tunnellata o ħra ta' skart; u tnaqqis ta’ 1.13 miljun tunnellata ta’ CO 2 fis-sena. LIFE 
għandu rwol sinifikanti fis-sensibilizzazz joni, il-governanza tajba u l-parte ċipazzjoni 
pubblika. Il-partijiet kon ċernati jqisu li s-su ċċess ta’ dan il-Programm huwa dovut g ħall-
modalità ta’ mmani ġjar u flessibilità tieg ħu.  
3. Id-definizzjoni tal-problema u l-valur mi żjud ta’ azzjoni tal-UE 
L-azzjoni tal-UE hija me ħtieġa peress li l-ma ġġoranza tal-problemi ambjentali u klimati ċi 
għandhom natura transfruntier u ma jistg ħux jissolvew b’mod xieraq minn Stat Membru 
waħdu. Barra minn hekk, ħafna drabi l-assi ambjentali huma ta' ġid komuni u huma distribwiti 
inugwalment madwar l-UE.  
Il-valur mi żjud tal-UE ġej mill-kapa ċità tal-Programm LIFE li ja ġixxi bħala pjattaforma g ħall-
iskambju tal-prattika u l-qsim tal-g ħarfien sabiex il-partijiet involuti jkunu jistg ħu jitgħallmu  
mill-esperjenza ta' xulxin u jindirizzaw il -problemi ambjentali b'mod aktar effika ċi. LIFE 
jippermetti wkoll distribuzzjoni a ħjar tar-responsabilità u s-so lidarjetà fil-kons ervazzjoni tal-
ġid komuni ambjentali tal-UE. Ja ġixxi bħala katalizzatur billi jipprovdi  investimenti ta' darba, 
jelimina l-ostakli inizjali g ħall-implimentazzjoni tal-politika ambjentali u klimatika tal-UE u 
jittestja appro ċċi ġodda għall-kisba ta’ livell og ħla.  
L-evalwazzjonijiet u l-konsultazzj onijiet identifikaw ukoll kif jistg ħu jitjiebu d-disinn u l-
funzjonament tal-Programm, billi jsir xog ħol fuq il-kwistjonijiet li ġejjin:  
- nuqqas ta’ appro ċċ strateġiku u massa kritika. Il-prijor itajiet ta' politika tal-UE mhumiex 
riflessi b'mod s ħiħ fil-Programm, spe ċjalment g ħall-fergħat ENV u INF. Jekk ma jsir ebda 
tibdil ta’ programmar, hemm ir-riskju  li LIFE jibqa’ jiffinanzja pro ġetti tajbin ħafna iżda li 
jkunu mifruxa mal- acquis  bi ftit possibilità li ji ġu derivati tag ħlimiet u li dawn it-
tagħlimiet jinxterdu biex ji ġu replikati f’settur partikolari u permezz ta' strumenti o ħra tal-
UE. 
- l-objettivi g ħal ċerti fergħat (ENV u INF) u l-ambitu terr itorjali jridu jkunu ddefiniti a ħjar. 
LIFE ENV g ħandu jiffoka aktar fuq l-implimentazzjoni u l- ħolqien ta’ multiplikaturi. Ir-
restrizzjonijiet ta' finanzjament g ħal attivitajiet barra mill-UE naqqsu l-effika ċja tal-
Programm. 
- bżonn li jitjiebu l-kumplim entarjetà u s-siner ġiji ma’ Fondi o ħra tal-UE.  
- ir-riżultati tal-pro ġett iridu ji ġu utlizzati a ħjar u t-trasferiment tal-g ħarfien prattiku g ħandu 
jitjieb, spe ċjalment fuq il-livell tal-UE.  
- bżonn li l-pro ċeduri ta’ applikazzjoni  u s-selezzjoni ji ġu ssimplifikati.   
- l-allokazzjonijiet nazzjonali ma wasslux g ħal distribuzzjon i aktar ibbilan ċjata ta’ pro ġetti 
madwar l-UE.  
 
 
 4    4. L-objettivi tal-Programm futur 
LIFE jipprovdi soluzzjonijiet g ħall-kisba ta’ objettivi spe ċifiċi ta’ politika ambjentali u 
klimatika billi jikkontribwixxi g ħall-implimentazzjoni u l-i żvilupp tal-politika u jippromwovi 
l-integrazzjoni ta' dawn il-kwistjonijiet ma' politiki o ħrajn.   
L-objettivi ġenerali tal-Programm il- ġdid huma dawn li ġejjin: i) li ji żgura rabta a ħjar mal-
prijoritajiet ta’ politika tal-UE, inklu ża l-azzjoni klimatika, ii) li jippromwovi l-u żu tal-PI, iii) 
li jiżviluppa siner ġiji u kumplimentarjetà ma' Fondi o ħra tal-UE, iv) li jippromwovi l-valur 
miżjud u s-solidarjetà/kondivi żjoni tal-isforz tal-UE u v) li jissimplifika l-Programm. 
LIFE huwa marbut mill-qrib ma’ Fondi o ħra tal-UE b ħall-Fondi tal-politika ta’ Koe żjoni 
(FSE, FE ŻR, FK), il-Fond Agrikolu Ewropew ta’ Żvilupp Rurali (FAE ŻR) jew il-Fondi 
Ewropew Marittimu u tas-Sajd (FEMS). Il-kump limentarjetà u l-koerenza tal-Programm LIFE 
ma’ Programmi b ħal dawn ġew imsaħħa fil-Komunikazzjoni dwar  il-Qafas Finanzjarju 
Multiannwali. LIFE mhux biss ikopri l-ispari ġġi identifikati, i żda jimmira wkoll lejn l-
istabiliment ta' siner ġiji u lejn kooperazzjoni stru tturata ma’ dawn il-fondi.   
 
5. Alternattivi ta' politika u anali żi tal-impatti 
Iż-żieda fil-ba ġit deċiża fil-Komunikazzjoni QFM g ħandha twassal g ħal żieda proporzjonali 
f’termini assoluti tal-impatti ambjentali u so ċjoekonomi ċi ta' LIFE ta' bejn EUR 750 miljun u 
EUR 1,000 miljun. L-aktar żieda ta’ impatti sinifikanti hija mistennija fuq il-mitigazzjoni u l-
adattament tal-klima min ħabba ż-żieda fl-allokazzjoni g ħall-azzjoni klimatika. L-esklu żjoni 
tal-ekoinnovazzjoni replikata fis-suq mis- sottoprogramm Ambjent tista’ tnaqqas i ż-żieda 
ġenerali fil-benefi ċċji soċjoekonomi ċi, iżda dawn l-attivitajiet se jin ħadmu aħjar permezz ta’ 
Fondi oħra tal-UE.  
L-alternattivi t’hawn ta ħt jindirizzaw biss dawk l-aspetti mhux de ċiżi mill-Komunikazzjoni 
QFM.   
A. Alternattivi g ħall-ippjanar strate ġiku u l-allokazzjoni ta’ ri żorsi: 
A1: Linja ba żi – Appro ċċ minn isfel g ħal fuq għat-tipi kollha ta' pro ġetti.   
Jiġu stabiliti prijoritajiet temati ċi għall-perjodu kollu ta’ pprogrammar. Is-sej ħiet annwali 
għall-proposti jkomplu jindi kaw il-prijoritajiet fi ħdan dawk it-temi, i żda mingħajr ma jkunu 
eżawrenti. Ma ji ġi stabilit ebda limitu fl-oqsma temati ċi għall-PI. Il-problemi identifikati 
taħt il-perjodu attwali ta’ pprogrammar jibqg ħu fir-rigward tan-nuqqas ta’ fokus u d-
diffikultà biex tin ħoloq massa kritika f’setturi spe ċifiċi.  
A2: Appro ċċ minn fuq g ħal isfel għat-tipi kollha tal-pro ġetti (b’appro ċċ minn fuq g ħal isfel 
aktar flessibbli applikat g ħal proġetti tradizzjonali u appro ċċ minn fuq g ħal isfel ri ġidu 
applikat g ħall-PI)  
Il-Kummissjoni tistabilixxi pjanijiet ta' ħidma ta' 2-3 snin li jiddefinixxu prijoritajiet 
speċifiċi, li ma jkunux e żawrjenti g ħall-proġetti tradizzjonali biex ma tittraskura ebda settur 
ambjentali partikolari, filwaqt li l-PI  jiffukaw fuq l-oqsma prijoritarji.   
Jekk ikun hemm titjib ta' 50 % fil-pa rti l-inqas effettiva ta' LIFE u titjib 25 % fit-tieni kwart 
l-anqas effettiv, dan ikun jirrappre żenta titjib ġenerali ta’ 19 % u b’konsegwenza, żieda 
annwali ta’ EUR 150 miljun f’benefi ċċji ambjentali. 
A3: Appro ċċ minn fuq g ħal isfel għall-PI u appro ċċ minn isfel g ħal fuq għat-tipi l-o ħra ta’ 
interventi:  
Il-Kummissjoni tapplika l-appro ċċ minn fuq g ħal isfel għall-PI biss sabiex tiffoka fuq il-
 
 5    prijoritajiet spe ċifiċi definiti ex ante  għall-perjodu tal-ipprogra mmar kollu. Ikunu jistg ħu 
jiġu ppreżentati pro ġetti tradizzjonali fl-oqsma prijo ritarji kollha. In-nuqqas ta' appro ċċ 
aktar iffukat fuq l-iffissar ta' prijoritajiet jista' jwassal g ħal proġetti ta' appo ġġ b'rabtiet 
dgħajfa mal-i żvilupp u l-implimentazzjoni tal-politika. Ma jkun possibbli ebda a ġġustament 
matul il-perjodu tal-ipprogrammar.   
 B. Alternattivi g ħall-konċentrazzjoni tematika tal-PI
 
B1: Linja ba żi – ebda kon ċentrazzjoni tematika  
PI jista’ ji ġi ppreżentat fl-oqsma prijoritarji kollha fejn possibbli, ji ġifieri n-natura, l-ilma, l-
iskart, l-arja u l-ambjent tal-ba ħar, il-mitigazzjoni u l-adattament tal-klima. Din l-
alternattiva tkun qed tirriprodu ċi l-problemi attwali ta’ dilwiz zjoni Jekk irridu li LIFE jikseb 
il-miri għall-oqsma prijoritarji fejn il-PI huma possibbli, jista’ jkun li pro ġetti tradizzjonali 
ma jiġux iffinanzjati. 
 
B2: Konċentrazzjoni tematika fuq setturi spe ċifiċi 
Minħabba r-riżorsi limitati ta’ LIFE u l-kritik a dwar in-nuqqas ta’ fokus strate ġiku, il-PI 
jistgħu jikkonċentraw fuq oqsma prijoritarji fejn ikunu jistg ħu jaħdmu aħjar. Huma 
possibbli żewġ sottoalternattivi għas-sottoprogramm Ambjent:  
- Konċentrazzjoni tematika fuq 3 setturi  (in-natura, l-ilma u l-iskart): jingħata fokus lill-
Programm u jittejbu l-benefi ċċji ambjentali (b’30-40 % meta mqabbel mal-linja ba żi) 
filwaqt li jkun permess il-finanzjament ta’ pro ġetti tradizzjonali. Ir-riskji ta’ falliment 
jibqgħu baxxi peress li dawn is-setturi huma l-aktar setturi ta' su ċċess taħt il-Programm 
LIFE. Is-setturi tal-Arja u Marin jistg ħu jiġu koperti parzjalment minn setturi o ħrajn. 
- Konċentrazzjoni tematika fuq 4 setturi (in- natura, l-ilma, l-iskart u l-arja): ikun hemm 
żieda fir-rabta bejn il-prijoritajiet politi ċi u LIFE u żieda fil-benefi ċċji ġenerali 
soċjoekonomi ċi (sa 10 % tal-popolazzjoni tal-UE tista’ tibbenefika minn kwalità a ħjar tal-
arja). Min ħabba r-riżorsi limitati, il-kopertura tas-settur  tal-arja tista' timplika li l-g ħadd ta' 
proġetti tradizzjonali jkun ta ħt il-livell limitu jew li jitbaxxew il-miri g ħall-ilma u l-iskart. 
Għas-sottoprogramm Azzjoni Klimatik a, il-prijoritajiet ikunu ffukati bi żżejjed fuq il-
mitigazzjoni u l-adattament.  
C. Alternattivi g ħall-allokazzjoni ta’ ri żorsi bejn l-oqsma prijoritarji differenti  
C1: Linja ba żi – l-allokazzjoni tal-Komunikazzjoni QFM  
Ir-riżorsi dedikati huma wie ħed mill-elementi essenzjali g ħal fokus akbar u l-kisba ta’ massa 
kritika f’qasam partikolari. Il-kon ċentrazzjoni fuq l-azzjoni klimatika tista’ żżid il-benefi ċċji 
ambjentali b'50 % (minn EUR 135 miljun fis-sena g ħal EUR 270 miljun). Madankollu, 
għas-sottoprogramm dwar l-Ambjent, jekk ma ssir ebda preallokazzjoni ta’ ri żorsi, il-ferg ħa 
NAT titlef il-fattur li kien parzjalment responsabbli g ħas-suċċess tiegħu taħt LIFE II, III u 
LIFE+, u jitnaqqsu l-benefi ċċji ambjentali diretti pprovduti minn din il-ferg ħa.   
C2: L-allokazzjoni tal-Komunikazzjoni QFM u 50 % tar-ri żorsi tas-sottoprogramm Ambjent 
għall-Bijodiversità  
L-impatti po żittivi ambjentali me ħuda mill-preallokazzjoni ta’ ri żorsi lis-sottoprogramm 
Klima se ji żidedu min ħabba l-preallokazzjoni ta’ ri żorsi għall-Bijodiversità. Jista’ jkun 
mistenni ammont minimu ta’ EUR 450-500 miljun addizzjonali ta’ benefi ċċji ambjentali. 
Huwa diffi ċli li jkunu kkwantifikati l-benefi ċċji addizzjonali rela tati mal-PI. Din l-
alternattiva hija marbuta mal-opinjon ijiet tal-partijiet interessati. 
 
 6    D. Alternattivi g ħall-impatti ġeografiċi ta’ distribuzzjoni (l-a llokazzjonijiet nazzjonali)  
D1: Il-pro ġetti kollha mag ħżula skont il-mertu:  
It-tipi kollha ta’ pro ġetti jintgħażlu skont il-mertu. Ma tkun prevista ebda tabella ta’ 
distribuzzjoni ġeografika. Ir-risku huwa li xi pajji żi jibqgħu jkunu rappre żentati aktar milli 
suppost. Ji ġi indirizzat il-fatt li l-assi naturali huma  distribwiti inugwalment fost l-Istati 
Membri. 
D2: Il-pro ġetti kollha mag ħżula skont il-mertu i żda jiġi żgurat bilan ċ ġeografiku g ħall-PI:  
Il-proġetti tradizzjonali jibqg ħu jintagħżlu skont il-mertu. G ħall-PI, tiġi stabilita sistema li 
tiżgura bilan ċ ġeografiku, peress li dawn il-pro ġetti huma marbuta aktar mal-i żvilupp ta’ 
strateġiji reġjonali u lokali, l-implimentazzjoni u l-bini tal-kapa ċità. L-Istati Membri li 
jkollhom PI f'sena wa ħda jitqiesu b'mod inqas favore voli aktar tard. Il-Kummissjoni ti żgura 
l-finanzjament tal-inqas ta’ PI wie ħed kull Stat Membru fl-iskart u n-natura, wie ħed għal 
kull distrett tal-ba ċin tax-xmara transfruntier (id-Danubju, ir-Renu, e ċċ) u żewġ proġetti 
għal kull re ġjun bijoġeografiku. L-Istati Membri b’livell aktar baxx ta' kapa ċità 
amministrattiva, assi importanti ta n-natura u li fihom distretti tal-ba ċin tax-xmara 
transfruntier jing ħataw preferenza. L-ipprogrammar strate ġiku (l-alternattiva A2) 
jippermetti li jsiru a ġġustamenti jekk Stat Membru wie ħed ma jirċievi ebda PI.   
D3: Il-pro ġetti tradizzjonali jintg ħażlu skont il-mertu biss u allokazzjonijiet nazzjonali (l-
ammonti spe ċifiċi għal kull Stat Membru) g ħall-PI għall-perjodu tal-ipprogrammar kollu:  
Il-proġetti tradizzjonali jintg ħażlu skont il-mertu biss b ħal f’D1. G ħall-PI, tiġi stabilita 
sistema ta’ allokazzjonijiet indikattivi nazzjonali g ħal kull Stat Membru u g ħal kull qasam. 
Din l-alternattiva hija l-istess b ħal D2, iżda b’allokazzjonijiet indikattivi minn qabel abba żi 
tal-ħtiġijiet ambjentali u klimati ċi kif miftiehem mal-Istati Membri.  
E. Alternattivi dwar il-gove rnanza u s-sensibilizzazzjoni   
E1: Linja ba żi – Il-finanzjament tal-NGO, l-attivita jiet ta’ komunikazzjoni tal-Kummissjoni u 
l-obbligi ta’ komunikazzjoni/tixrid g ħall-proġetti  
Il-finanzjament operazzjonali tal-NGOs se jkompli hekk min ħabba li l-NGOs 
jikkontribwixxu g ħall-parteċipazzjoni tas-so ċjetà ċivili fl-iżvilupp ta’ politika, jippromwovu 
l-implimentazzjoni u jsa ħħu l-bażi tal-għarfien u s-sensibilizzazzj oni. L-attivitajiet ta’ 
komunikazzjoni tal-pro ġett se jittejbu permezz ta’ appro ċċ strateġiku aktar b’sa ħħtu u l-
promozzjoni ta’ netwerks ta’ pro ġetti simili madwar temi prijoritarji.  
E2: Il-finanzjament tal-NGO, l- attivitajiet ta’ komunikazzjoni tal-Kummissjoni u l-obbligi ta’ 
komunikazzjoni/tixrid g ħall-proġetti u kampanji spe ċifiċi ta' Komunikazzjoni ffinanzjati mill-
għotjiet  
Flimkien mal-attivi tajiet f’E1, pro ġetti speċifiċi ffinanzjati minn g ħotjiet ta' azzjoni jkunu 
jappoġġjaw prijoritajiet selettivi ta' informazzjoni. L-impatti po żittivi tal-alternattiva E1 
huma mistennija ji żdiedu meta tkun ikkumplimentata minn pro ġetti speċifiċi ta' 
informazzjoni u komunikazzjoni.  
F. Alternattivi g ħas-simplifikazzjoni   
F1: Linja ba żi – Għodod onlajn u pro ġetti akbar  
Mill-2012 ‘il qudd iem se tintu ża għodda ġdida tal-IT msej ħa “e-Proposal” g ħall-
applikazzjonijiet onlajn. Is-simplifikazzjoni tal-pro ċedura ta’ sottomissjoni tista’ tiffranka 
madwar 20 % tal-kostijiet tal- offerti. Jekk ikun hemm żieda fl-effika ċja ta’ 50 % g ħall-
 
 7    persunal amministrattiv u 10 % g ħall-persunal tekniku, e- Proposal tista' twassal g ħal 
iffrankar ta’ 7 %. Jekk ikun hemm żieda ta’ 50 % fi ż-żewġ oqsma, ikun mistenni ffrankar ta' 
12 %. Jekk il-pro ġetti jinġabru f’pro ġetti akbar, dan jimplika tnaqqis fl-g ħadd totali ta’ 
proġetti mmani ġjati (minn 230 pro ġett magħżula kull sena g ħal 100 pro ġett sal-aħħar tal-
perjodu ta’ pprogrammar), u b’hekk jitnaqqsu l-ispejje ż ġenerali u l-kostijiet ta’ mani ġment 
għall-Programm LIFE. 
F2: Linja ba żi + proċeduri tas-selezzjoni u rappurtar simplifikati: 2. stadju ta’ pro ċedura 
għall-Proġetti Integrati u rappurtar simplifikat g ħall-PI, selezzjoni multiannwali g ħall-NGOs  
Jista' jiġi introdott appro ċċ fuq 2 stadji g ħas-selezzjoni tal-PI. Ir-rappurtar u r-riprogrammar 
ikunu bba żati fuq ċiklu ta’ sentejn u l-iskeda ta’ pagament tkun adattata biex ti żgura fluss 
ta’ flus aktar gradwali lejn il-pro ġett. Din is-simplifikazzjoni tnaqqas il-kostijiet ta’ 
rappurtar b’25 % li jirrappre żentaw iffrankar ta’ bejn EUR 178.000 u EUR 357.000 fis-sena. 
Peress li l-PI huma madwar 5 darbiet akbar mill-pro ġetti tradizzjonali, l-g ħadd ta’ 
tranżazzjonijiet jista’ jitnaqqas b’70 %. Selezzjoni multiannwali g ħall-NGOs tnaqqas il-pi ż 
amministrattiv tal-pro ċeduri tas-selezzjoni tal-inqas b'50 %.  
F3: Linja ba żi + Pagamenti skont l-e żiti u r-riżultati vs somom f’daqqa, l-ineli ġibilità ta’ ċerti 
kostijiet:  
Użu akbar tas- somom f ’daqqa (pereż. l-applikazzjoni ta’ per diem  s t a n d a r d  t a l - U E  g ħall-
kostijiet tal-ivvja ġġar, u kostijiet standard g ħall-persunal) jissimplifikaw il-kostijiet tar-
rappurtar. Il-limitazzjoni tal-ele ġibilità ta’ ċerti kostijiet b’ra ppurtar u monitora ġġ diffiċli 
(pereż. billi jiġi ffinanzjat biss persunal addizzjonali reklutat spe ċifikament g ħall-proġett 
taħt il-kostijiet tal-persunal; billi l-VAT titqies b ħala mhux ele ġibbli) tissimplifika dawn il-
proċeduri. Dan jimplika tnaqqis fil-kostijiet ele ġibbli ta’ madwar 5-10 % g ħall-VAT u 20-
40 % għall-persunal, li jista’ jiskora ġġixxi applikanti potenzjali. Dawn l-impatti negattivi 
jistgħu jiġu kkumpensati minn żieda fir-rata ta’ kofinanzjament. 
G. Alternattivi g ħall-esternalizzazzjoni   
Fil-Komunikazzjoni QFM, il-Kummissjoni tqis li LIFE g ħandu jibqa’ jkun immani ġjat 
b’mod ċentrali, iżda l-kompiti mani ġerjali jistg ħu jiġu ddelegati fil-parti l-kbira tag ħhom lil 
aġenzija eżekuttiva e żistenti. Attwalment, il-persunal me ħtieġ għall-immani ġjar ta’ LIFE, 
inklużi l-kuntratturi esterni u l-uffi ċjali tal-UE, huwa ekwivalenti g ħal madwar 125 post tax-
xogħol full-time. Il-kost totali amministrattiv huwa ta’ ftit ikar minn EUR 15-il miljun. Dan 
jirrappreżenta 6.2 % tal-ba ġit totali annwali tal-Programm.  
G1. Esternalizzazzjoni s ħiħa:  
Il-kompiti mani ġerjali għas-selezzjoni u l-monitora ġġ tal-programm, l-g ħotjiet operatorji 
tal-NGO u l-attivitajiet  ta’ komunikazzjoni jkunu trasferiti lil a ġenzija eżistenti, kemm 
għall-proġetti tradizzjonali kif ukoll g ħall-PI. Il-governanza, is-supervi żjoni u l-
evalwazzjoni tal-Programm LIFE tibqa’ fi ħdan il-Kummissjoni. G ħall-assistenza teknika, 
huma possibbli ż-żewġ sottoalternattivi li ġejjin:  
- L-esternalizzazzjoni ming ħajr ma tiġi sostitwita tal-assistenza teknika: il-kost totali jkun 
ta’ 6.3% tal-ba ġit tal-Programm.   
- L-esternalizzazzjoni u s-sostituzzjoni tal-assistenza teknika: il-kost totali j kun ta’ 6.0% tal-
baġit tal-Programm. 
G2. Soluzzjoni ibrida: l-es ternalizzazzjoni ta’ pro ġetti tradizzjonali filwaqt li l-PI jin żammu 
fil-Kummissjoni:  
 
 8    L-immani ġjar tal-pro ġetti tradizzjonali u l-g ħotjiet operatorji g ħall-NGOs ji ġu esternalizzati 
lil aġenzija eżistenti filwaqt li l-PI jin żammu għas-sottoprogramm Ambjent u l-governanza 
tal-Programm fil-Kummissjoni. Ir-ra ġunijiet prin ċipali huma biex tkun żgurata l-
integrazzjoni tar-ri żultati tal-pro ġetti fil-politika tal-UE, biex ikun żgurat li l-PI jitfasslu 
b'mod adegwat u biex jin żammu l-monitora ġġ u r-rabta fil-qrib mal-unitajiet temati ċi. Il-
kost totali huwa simili g ħall-alternattiva G1 (kemm jekk t kun sostitwita l-assi stenza teknika 
kif ukoll jekk le). 
Fil-qosor, il-vanta ġġi tal-alternattiva tal-a ġenzija huma: kostijiet aktar baxxi tal-persunal, l-
istess kwalità g ħall-implimentazzjoni tal-programm, attivitajiet ta' komunikazzjoni u tixrid 
l-istess bħal kif inhuma illum, u sa 19-il post ta' xog ħol liberati fil-Kummissjoni.  
Madankollu, hemm ir-riskju li l-alternattiva tal-a ġenzija tnaqqas il-kapa ċità li jing ħata l-
valur miżjud mixtieq tal-UE. B’mod partikolari, il-PI jkunu je ħtieġu tfassil bir-reqqa 
f'kooperazzjoni mal-unitajiet ta' politika tad-D Ġ prinċipali u l-monitora ġġ mill-qrib biex 
ikun żgurat is-su ċċess tagħhom u r-rabta mal-implimentazzjoni, li tkun aktar dg ħajfa jekk il-
Programm ikun immani ġjat minn a ġenzija.  
 
6. Paragun tal-alternattivi 
L-alternattivi msemmija hawn fuq ġew evalwati u mqabbla fuq il-ba żi ta’ kriterji ta’ effika ċja, 
koerenza u effi ċjenza. Għalhekk, l-alternattiva pr eferuta tkun Programm: 
- bi prijoritajiet temati ċi għall-perjodu kollu tal-ip programmar, pjan ta’ ħidma ta’ 2-3 snin 
bi prijoritajiet mhux e żawrenti, u b’appro ċċ minn fuq g ħal isfel ( ġerarkika) g ħall-
proġetti kollha (l-Alternattiva A2); 
- b'PI li jiffokaw prin ċipalment fuq g ħadd limitat ta’ oqsma (l-Alternattiva B2a jew B2b); 
- b’allokazzjoni ta' fondi LIFE kif distri bwiti fil-Komunikazzjoni QFM u 50 % tar-ri żorsi 
tas-sottoprogramm Ambjent g ħall-bijodiversità (l-Alternattiva C2); 
- b’sistema g ħas-selezzjoni ta' pro ġetti “tradizzjonali” skont il-mertu u sistema g ħas-
selezzjoni ta’ PI li ti żgura bilan ċ ġeografiku (l-Alternattiva D2); 
- li jtejjeb ir-rwol tal-NGOs  fit-tixrid, u b'appro ċċi aħjar lejn il-governanza u l-
komunikazzjoni; (l-Alte rnattiva E1);   
- li jintrodu ċi mekkani żmi ta’ għodda tal-IT g ħas-sottomissjoni ta l-proposti u appro ċċ fuq 
2 stadji g ħall-PI b'obbligi ta' rappurtar fuq ċiklu ta' sentejn (2); i żid l-użu tal-għoti ta’ 
somom f’daqqa u jissimplifika l-eli ġibilità tal-kostijie t billi jirrestrin ġi l-eliġibilità ta’ xi 
kostijiet (ta ħlita flimkien tal-Alternattivi F) 
- b’esternalizzazzjoni tal-immani ġjar tal-pro ġetti tradizzjonali lil a ġenzija eżistenti, 
filwaqt li tin żamm il-governanza tal-Progr amm kif ukoll l-immani ġjar tal-PI tas-
sottoprogramm Ambjent fi ħdan id-DĠ prinċipali. Abba żi ta' evalwazzjoni interim, l-
immaniġjar ta' dawn il-pro ġetti tista' ti ġi esternalizzata progressivament (l-
Alternattiva G2). 
Dan jindirizza r-rakkomandazzjonijiet prin ċipali tal-evalwazzjonijiet tal-Programm LIFE, 
jiġifieri, il-prijoritizzazzjoni tematika a ħjar, is-simplifik azzjoni u l-immani ġjar tajjeb. Is-
sinerġiji ma’ Fondi o ħrajn tal-UE tkun sinifikanti u ti żgura effett multiplu a ħjar. Dan l-
alternattiva tista’ ti ġġenera madwar EUR 900-1,210 miljun/sena f’benefi ċċji ambjentali, u 
ffrankar ta' bejn 7-12 % tal-kostijiet tas-sottomissjoni tal-offerti u 25 % g ħall-obbligi tar-
rappurtar.  
 
 9     
7. Il-Monitora ġġ u l-Evalwazzjoni 
Il-qafas ta’ monitora ġġ propost huwa organizzat fuq żewġ livelli: il-monitora ġġ ta’ eżiti, 
riżultati u impatti fuq il-livell ta’ pro ġett u ta’ Programm; u l-intra ċċar tan-nefqa fuq il-livell 
ta’ Programm. 
Il-monitora ġġ tal-eżiti, ir-riżultati u l-impatti: 
Il-proposti tal-pro ġetti se jinkludu tabelli tal-e żiti mistennija b ħala bażi għall-monitora ġġ tal-
progress. Ir-rapporti temati ċi skont il-qasam se jservu b ħala l-bażi għat-tixrid u l-
alimentazzjoni fil-politika. Se titwettaq evalwazzjoni ta’ nofs il-perjodu u ex post  tal-
Programm LIFE.  
L-intraċċar tan-nefqa fuq il- livell tal-programm:  
Sabiex jipprovdi ev idenza tal-kobenefi ċċji li ż-żewġ sottoprogrammi jistg ħu jikbsu g ħall-
prijoritajiet spe ċifiċi bħall-azzjoni klimatika u l-bijodiversità u biex juri a ħjar il-livel ta' nfiq 
matul il-Programm LIFE g ħal dawn il-prijoritajiet, il-qafas ta' monitora ġġ se jinkludi wkoll il-
metodolo ġija għall-intraċċar tan-nefqa relatata mal-klim a u l-bijodivers ità skont il-
Komunikazzjoni QFM u me ħuda mill-“markaturi ta’ Rio” tal-OECD.