MT    MT MT 
MT    MT  IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussel 2.3.2011 
SEG(2011) 243 finali 
  
RAKKOMANDAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL 
dwar l-approvazzjoni ta' Ftehim g ħall-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-ener ġija nukleari 
bejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (Euratom) u l-Gvern tal-Awstralja 
MT 2   MT RAKKOMANDAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL 
dwar l-approvazzjoni ta' Ftehim g ħall-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-ener ġija nukleari 
bejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (Euratom) u l-Gvern tal-Awstralja 
A. MEMORANDUM  TA’  SPJEGAZZJONI 
1. I NTRODUZZJONI  
Hemm Ftehim e żistenti bejn il-Euratom u l-Awstralja li  se jiskadi kmieni fl-2012. Peress li l-
Awstralja huwa wie ħed mill-fornituri ewlenin ta' uranju li ll-operaturi ta' impjanti nukleari tal-
enerġija tal-UE, je ħtieġ li jinżamm il-ftehim sabiex ji ġi pprovdut qafas legali stabbli g ħar-
relazzjonijiet f'dan il-qasam. 
L-ambitu tal-ftehim attwali huwa limitat g ħat-trasferimenti ta' materjal nukleari mill-
Awstralja lejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika. G ħaldaqstant, skont id-direttivi 
nnegozjati mal-Kunsill, il-Kummissjoni wessg ħet l-ambitu tal-Ftehim sabiex ji ġu inklużi t-
trasferimenti ta' materjali, tag ħmir u teknolo ġija. 
Filwaqt li ċerti Stati Membri tal-UE g ħandhom ftehimiet bilaterali mal-Awstralja, dan il-
Ftehim tal-Euratom ji żgura trattament ugwali g ħall-Istati Membri kollha u l-operaturi 
tagħhom, u jnaqqas il-b żonn li jkun hemm ħafna ftehmiet bilaterali bejn l-Awtraljsa u l-Istati 
Membri individwali tal-UE.  
Il-Ftehim se jipprovdi g ħal kooperazzjoni wiesg ħa fil-qasam tal-u żi paċifiċi tal-ener ġija 
nukleari hekk kif jistabbilixxi qafas ġenerali g ħal kooperazzjoni pol itika, teknika u 
industrijali. Dan se jo ħloq qafas legali kemm g ħall-gvernijiet kif ukoll g ħall-operaturi 
industrijali tal-Partijiet - il-Gvern ta l-Awstralja u l-Komunità – li se jiffa ċilità l-kooperazzjoni 
f'dan il-qasam. 
2. L- IMPORTANZA TAL -FTEHIM  
Għall-Euratom, l-interess fl-iffirmar ta' dan il-Ftehim huwa bba żat fuq il-fatt li l-Awstralja 
huwa wie ħed mill-fornituri ewlenin tag ħha tal-uranju naturali. L-iffa ċilitar tal-kummer ċ fil-
qasam nukleari jikkontribwixxi g ħall-politika tal-Komunità ta ' sigurtà tal-provvista tal-
enerġija u d-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-ener ġija. L-importanza tal-konklu żjoni ta' dan il-
Ftehim hija msejsa prin ċipalment fuq il- ħtiġijiet kummer ċjali. L-Awstralja huwa t-tielet l-
akbar produttur ta' uranju fid-dinja b'kapa ċità ta' produzzjoni ta' madwar 8 000 t U fis-sena 
(19 % tal-produzzjoni globali tal-uranju), Ir-riser vi ta' uranju tal-Awstralja huma l-akbar fid-
dinja bi kwa żi 23 % tat-total.  Il-medja ta' produzzjoni u esport azzjoni hija ta' madwar 10,000 
tunnellata ta' ossidu tal-ur anju (8500 tU) fis-sena. 
L-uranju tal-Awstralja jinbieg ħ strettament g ħall-ġenerazzjoni tal-ener ġija elettrika biss, u 
hemm salvagwardji  fis-seħħ sabiex dan ji ġi żgurat. L-Awstralja hija parti fit-Trattat dwar in-
Nonproliferazzjoni tal-Ar mi Nukleari (NPT) b ħala stat ming ħajr armi nukleari. Il-ftehim 
tagħha dwar is-salvagwardji fl-ambitu tal-NPT da ħal fis-seħħ fl-1974 u, fl-1998, kien l-ewwel 
pajjiż fid-dinja fejn da ħal fis-seħħ il-Protokoll Addizzjonali re latat ma' dan. Flimkien ma' 
MT 3   MT dawn l-arran ġamenti internazzjonali, l-Awstralja tesi ġi li l-pajji żi konsumaturi jiffirmaw 
ftehim ta' kooperazzjoni  nukleari mal-Awstralja.  
Minbarra dan, il-konklu żjoni tal-Ftehim attwali jafferma mill- ġdid l-impenji tal-Awstralja, il-
Komunità u l-Gvernijiet tal-Istati Me mbri tal-Unjoni Ewropea, favur it-tis ħiħ u l-
applikazzjoni stretta tas-salvagwardji, il-kont rolli tal-esportazzjoni kif ukoll il-protezzjoni 
fiżika.. 
3. S KEMA ĠENERALI TAL -FTEHIM  
L-għan tal-Ftehim huwa l-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-enerġija nukleari bejn  il-Euratom u 
l-Awstralja. L-ambitu tal-kooperazzjoni (Artik olu III) jinkludi primarjament is-sikurezza 
nukleari, il-provvista tal-materjal nu kleari, it-trasferiment tat-teknolo ġija, it-trasferiment tat-
tagħmir u r-radjuprotezzjoni, is-salvagwardji u l-u żu tar-radjuisotopi. Il-Ftehim attwali huwa 
msejjes fuq il-Ftehim tal-1981 li kien ikopri biss it-trasferimenti ta' materjal nukleari mill-Awstralja lejn il-Euratom. Fin-natura tieg ħu l-Ftehim huwa bidirezzjonali.  
Bl-għan li jaġġorna l-ftehim, se jirrevedi d-dispo żizzjonijiet il-qodma u, sa fejn huwa 
possibbli, se jikkonsolida t-test prin ċipali bl-annessi tieg ħu u l-iskambju tan-noti mehmu ża. 
Id-dispożizzjonijiet attwali dwar in -nonproliferazzjoni, is-salva gwardji, il-protezzjoni fi żika, 
it-trasferimenti u t-trasferimenti mill- ġdid, kif ukoll dwar arran ġamenti ta' konsultazzjoni u 
dawk amministrattivi, il-kunfidenzjalità u r-ri żoluzzjoni ta' tilwim kif stabbiliti fil-Ftehim 
eżistenti u fl-iskambju ta' noti bejn il-Gvern tal-Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija 
Atomika n żammu. 
Sabiex jilqa' x-xewqa ta ż-żewġ Partijiet g ħal estensjoni tal-ambitu tieg ħu u f'konformità mal-
iktar żviluppi ri ċenti, bħat-tkabbir tal-Komunità, il-Ftehim il- ġdid għandu jinkludi wkoll 
dispożizzjonijiet addizz jonali, meqjusa b ħala importanti mill-Istati Membri kon ċernati tal-UE 
u mill-Gvern Awstraljan. 
F'termini ta' struttura, il-Ftehim jiddefinixxi ulterjurment it-temi so ġġetti għ
al dan il-Ftehim 
(Artikolu IV) - il-forom differenti ta' mate rjali nukleari u mhux nukleari u jiddeskrivi fid-
dettall il-modalitajiet g ħan-negozjar ta' materjal nukleari,  materjal mhux nukleari u tag ħmir 
(Artikolu VI). Il-Ftehim fih serje ta' dispo żizzjonijiet li jiddeterminaw kriterji g ħat-
trasferiment tal-materjali nukleari kif ukoll il-mezzi sabiex ji ġu solvuti sitwazzjonijiet ta' 
kunflitt. Huwa enfasizzat li l-materjal nukleari g ħandu jintu ża għal skopijiet pa ċifiċi u 
f'konformità mal-ftehimiet dwar salvagwardji rilevanti (fil-Komunità , is-salvagwardji tal-
Euratom skont it-Trattat Euratom kif ukoll il-F tehimiet dwar Salvagwardji tal-IAEA u l-
Protokolli Addizzjonali tag ħhom1). It-trasporti ta' materjali nukleari g ħandhom ikunu 
konformi mad-dispo żizzjonijiet tal-Konvenzjoni Inte rnazzjonali dwar il-Protezzjoni Fi żika 
tal-Materjal Nukleari2.  
Flimkien ma' dan, il-Ftehim itenni l-prin ċipji tal-moviment liberu tal-materjali nukleari fi 
ħdan il-Komunità. Kwistjonijiet dwar proprjetà  intellettwali (Artikolu IX) huma indirizzati 
fid-dettall flimkiem mal-moda litajiet ta' Skambju ta' Informazzjoni (Artikolu X). Sabiex ti ġi 
ggarantita l-implimentazzjoni bla xkiel tal-Ftehim, qed ji ġi introdott artikolu spe ċifiku dwar 
il-Konsultazzjoni u l-Arbitra ġġ (Artikolu XV) f'ka ż li jitqajmu kwistjonijiet dwar l-
                                                 
1 INFCIRC/540 
2 INFCIRC/274/Rev.l 
MT 4   MT applikazzjoni koretta tal- Ftehim. Il-perjodu ta' validità inizjali tal-Ftehim se jkun ta' 30 sena, 
i.e. riflessjoni tal-Fteh im tal-1981 (Artikolu XVIII). 
B. RAKKOMANDAZZJONI 
Il-Kummissjoni tqis li l-Ftehim g ħall-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-enerġija nukleari bejn 
il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika u l-Gvern tal-Awstralja, li qed ti ġi proposta l-
adozzjoni tieg ħu: 
– huwa f'konformità mad-direttivi ta' nnegozjar ma ħruġa mill-Kunsill fid-9 ta' Ġunju 2010; 
– jissodisfa l-miri ta' semplifikazzjoni, a ġġornar u estensjoni tal-ftehim attwali; 
– jikkonferma l-impenn ċar taż-żewġ Partijiet favur in-nonp roliferazzjoni u livell g ħoli ta' 
sikurezza nukleari sabiex ji ġi ggarantit l-u żu paċifiku u sikur tal-ener ġija nukleari; 
– huwa f'konformità mal-politika tal-Komunità dwar is-sigurtà ta l-provvista tal-ener ġija; 
– se jsaħħaħ ulterjurment ir-relazzjonijiet tajbin ħafna bejn l-UE u l-Awstralja fil-qasam tal-
politika ta' kooperazzjoni fl-ener ġija. 
Il-Kummissjoni g ħalhekk tirrakkomanda lill-Kunsill japp rova, skont it-tieni paragrafu tal-
Artikolu 101 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika, il-Ftehim 
għall-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-ener ġija nukleari bejn il-K omunità Ewropea tal-
Enerġija Atomika u l-Gvern tal-Awstralja, fl-Anness. 
MT 5   MT ANNESS  
FTEHIM BEJN IL-GVERN TAL-AWSTRALJA U 
L-KOMUNITÀ EWROPEA TAL-ENER ĠIJA ATOMIKA (EURATOM) G ĦALL-
KOOPERAZZJONI FL-U ŻI PAĊIFIĊI TAL-ENER ĠIJA NUKLEARI 
Il-Gvern tal-Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (Euratom), minn hawn 'il 
quddiem “il-Komunità”, 
FILWAQT LI JIXTIEQU jippromwovu l-kooperazzjoni bejniethom fl-u żu ta' ener ġija għal 
skopijiet pa ċifiċi; 
FILWAQT LI JIKKUNSIDRAW li l-Ftehim bejn il-Gvern tal-Awstralja u l-Komunità 
Ewropea tal-Ener ġija Atomika li jikkon ċerna t-trasferimenti ta' materjal nukleari mill-
Awstralja lejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika mag ħmul fi Brussell fil-
21 ta' Settembru 1981 b ħala limitat fl-ambitu u li jiskadi fl-2012; 
FILWAQT LI JAFFERMAW MILL- ĠDID l-impenn b'sa ħħtu tal-Gvern tal-Awstralja, tal-
Komunità u l-Gvernijiet tal-Istati Membri tag ħha lejn in-nonprolifer azzjoni nukleari li 
tinkludi t-tis ħiħ u l-applikazzjoni effi ċjenti tas-salvagward ji relatati u s-sist emi ta' kontroll tal-
esportazzjoni li bis-sa ħħa tagħhom titwettaq il-kooperazzjoni fl-u żi paċifiċi tal-ener ġija 
nukleari bejn l-Awstralja u l-Komunità; 
FILWAQT LI JAFFERMAW MILL- ĠDID l-appo ġġ tal-Gvern tal-Awstralja, tal-Komunità u 
l-Gvernijiet tal-Istati Membri tag ħha lill-għanijiet tal-A ġenzija Internazzjonali tal-Ener ġija 
Atomika (minn hawn 'il quddiem l-“IAE A”) u s-sistema ta' salvagwardji tag ħha;  
FILWAQT LI JAFFERMAW MILL- ĠDID l-impenn qawwi tal-Gvern tal-Awstralja, tal-
Komunità u l-Istati Membri tag ħha favur il-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni Fi żika tal-
Materjal Nukleari mag ħmul fi New York u Vjenna fit-3 ta' Marzu 1980 u li da ħlet fis-seħħ, 
b'mod ġenerali, fit-8 ta' Frar 1987 u g ħall-Awstralja fit-22 ta' Ottubru 1987; 
BILLI l-Awstralja u l-Istati Membri kollha tal- Komunità huma Partijiet fit-Trattat dwar in-
Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari mag ħmul f'Washington, Londra u Moska fl-1 ta' Lulju 
1968 u li da ħal fis-seħħ fil-5 ta' Marzu 1970, minn hawn 'il quddiem "NPT"; 
FILWAQT LI JINNUTAW li s-salvagwardji nukl eari huma applikati fl -Istati Membri kollha 
tal-Komunità f'konformità kemm mat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija 
Atomika (minn hawn 'il quddiem "it-Trattat Euratom") kif ukoll mal-ftehimiet tas-salwagwardji konklu żi bejn il-Komunità, l-Istati Membri tag ħha u l-IAEA; 
FILWAQT LI JINNUTAW li l-Gvernijiet tal-Aws tralja u tal-Istati Membri kollha tal-
Komunità jipparte ċipaw fil-Grupp ta' Fornituri Nukleari; 
FILWAQT LI JINNUTAW li g ħandhom jitqiesu l-impenji li ħadu l-Gvern tal-Awstralja u l-
Gvernijiet ta' kull Stat Membru tal-Komunità  fil-qafas tal-Grupp ta' Fornituri Nukleari; 
MT 6   MT FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-prin ċipju tal-moviment liberu tal-materjal nukleari, 
tagħmir, materjal mhux nukleari, u teknolo ġija fi ħdan il-Komunità; 
FILWAQT LI JAQBLU li l-Ftehim g ħandu jkun f'konformità mal- obbligi internazzjonali tal-
Unjoni Ewropea u l-Gvern tal-Awstralja fl-ambitu  tal-ftehimiet tal-Organizzazzjoni Dinija tal-
Kummerċ; 
FILWAQT LI JTENNU l-impenji tal-Gvern tal-Awstr alja u l-Gvernijiet tal-Istati Membri tal-
Komunità lejn il-ftehimiet bilaterali tag ħhom fl-użi paċifiċi tal-enerġija nukleari; 
FTIEHMU KIF ĠEJ: 
Artikolu I 
Definizzjonijiet 
Għall-fini ta’ dan il-Ftehim, sakemm mhux spe ċifikat mod ie ħor: 
1. "prodott sekondarju" jfisser materjal fissjonabbli spe ċjali dderivat permezz ta' 
proċess wieħed jew aktar, kemm su ċċessiv kemm mhux su ċċessiv, minn materjal 
nukleari trasferit skont dan il-Ftehim. 
2. "awtorità kompetenti" tfisser: 
– għall-Gvern tal-Awstralja, l-Uffi ċċju tas-Salvagwardji u n-Nonproliferazzjoni 
Awstraljan; 
– għall-Komunità, il-Kummissjoni Ewropea  
jew tali awtorità o ħra li l-Parti kkon ċernata tista’ f’kull ħin tinnotifika bil-miktub lill-
Parti l-oħra dwarha. 
3. "tagħmir" ifisser dawk l-o ġġetti elenkati fit-taqsimiet 1, 3, 4, 5, 6 u 7 tal-Anness B 
tal-INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1 tal-IAEA.  
4. "proprjetà intellettwali" g ħandu jkollha t-tifsira msemmija fl-Artikolu 2 tal-
Konvenzjoni li tistabbilixxi l- Organizzazzjoni Dinjija dwar il-Proprjetà Intellattwali, 
magħmula fi Stokkolma, fl-14 ta' Lulju 1967, ki f emendata fit-28 ta' Settembru 1979, 
u tista' tinkludi kontenut ie ħor kif miftiehem mill-Partijiet.  
5. "skop militari" jinkludi i żda mhux limitat g ħall-applikazzjoni militari diretta tal-
enerġija nukleari b ħall-armi nukleari jew apparat splussiv nukleari ie ħor (inklużi r-
riċerka u l-i żvilupp, jew il-produzzj oni tat-tritju g ħall-użu f'tali armi nukleari u 
apparat splussiv nukleari ie ħor), propulsjoni nukleari militari, munizzjonijiet, inklu żi 
munizzjonijiet tal-uranju mfaqqar, magni nukleari tar-rokits m ilitari jew reatturi 
nukleari militari i żda ma jinkludix l-u żi indiretti b ħall-enerġija għal bażi militari li 
tkun ġejja minn netwerk ċivili tal-ener ġija, jew il-produzzjoni ta' radjuisotopi g ħall-
użu fid-dijanjosi fi sptar militari. 
6. "materjal mhux nukleari" ifisser: 
MT 7   MT – Dewterju u ilma tqil (ossidu tad-dewt erju) u kwalunkwe kompost tad-dewterju 
ieħor li fih il-proporz jon tad-dewterju g ħall-atomi tal-idro ġenu jeċċedi 1:5000 
għall-użu f’reattur nukleari, kif iddefinit f il-paragrafu (1.1) tal-Anness B tal-
INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1 tal-IAEA (Linjigwida g ħat-Trasferimenti 
Nukleari), 
– Grafit bi grad nukleari: grafit, g ħall-użu f'reattur nukleari, kif iddefinit fil-
paragrafu (1.1) tal-Anness B tal -INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1 tal-IAEA 
(Linjigwida g ħat-Trasferimenti Nukleari) li jkollu livell ta' purità a ħjar minn 
minn 5 partijiet g ħal kull miljun ta' ekwivalent tal-boron u b'densità og ħla minn 
1.50 gramma g ħal kull ċentimetru kubiku. 
7. "materjal nukleari" jfisser kwalunkwe materjal ta' sors  jew materjal fissjonabbli 
speċjali peress li dawk it-termini  huma ddefiniti fl-Artikolu XX tal-Istatut tal-IAEA 
magħmul fil-Kwartieri tan- Nazzjonijiet Uniti fit-23 ta' Ottubru 1956, u li da ħal fis-
seħħ fid-29 ta' Lulju 1957, (minn hawn' il quddiem "L-Istatut tal-IAEA"). Kull ħaġa 
li jistabbilixxi l-Bord tal-Gvernaturi tal-IAEA fl-ambitu tal-Artikolu XX tal-Istatut tal-IAEA li temenda l-lista  tal-materjali kkunsidrati b ħala "materjal ta' sors" jew 
"materjal fissjonabbli spe ċjali" għandu jkollha effett biss skont  dan il-Ftehim meta l-
Partijiet ikunu infurmaw lil xulxin li ja ċċettaw din l-emenda.  
8. "Partijiet" ifisser il-Gvern tal-Awstralja fuq na ħa u l-Komunità fuq na ħa oħra;  
"Komunità" tfisser kemm: – il-persuna ġuridika ma ħluqa skont it-Trattat Euratom; kif ukoll 
– it-territorji li g ħ
alihom japplika t-Trattat Euratom. 
9. “persuni” tfisser kwalunkw e persuna naturali, impri ża jew entità o ħra rregolata mil-
liġijiet u regolamenti applikabbli fil- ġurisdizzjoni territorjali rispettiva tal-Partijiet, 
iżda ma jinkludix il-Partijiet g ħal dan il-Ftehim. 
10. "teknolo ġija" se jkollha t-tifsira kif iddefinita fl-Anness A tal-
INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1 ta l-IAEA (Linjigwida tat- Trasferimenti Nukleari). 
Artikolu II 
L-Għan 
L-għan ta' dan il-Ftehim huwa li jipprovdi qafas g ħall-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fl-u żi 
paċifiċi tal-enerġija nukleari abba żi ta' benefi ċċji reċiproċi u r-reċiproċità u ming ħajr ħsara 
għall-kompetenzi rispettivi ta' kull Parti. 
Artikolu III 
L-Ambitu tal-kooperazzjoni 
1. Materjal nukleari, tag ħmir jew matjeral mhux nukleari jew materjal nukleari prodott 
bħala prodott sekondarju g ħandu jintu ża biss għal skopijiet pa ċifiċi; u ma g ħandux 
jintuża għall-ebda skop militari. 
MT 8   MT 2. Il-kooperazzjoni bejn il-Par tijiet fl-ambitu ta' dan il-Ftehim tista' tinkludi, inter alia : 
a) il-provvista ta' materjal nuklear i, materjal mhux nukleari, u tag ħmir; 
b) it-trasferiment tat-teknolo ġija, inklu ż il-provvista ta' informazzjoni rilevanti 
għal dan l-Artikolu, sakemm l-Istati Memb ri individwali tal-Komunità jkunu 
esprimew ir-rieda tag ħhom li jinkludu tali trasferimenti fil-qafas ta' dan il-
Ftehim; 
c) it-trasferiment ta' tag ħmir li jkun idde żinjat mill-Partijiet b ħala tagħmir 
iddisinjat, mibni jew operat abba żi ta' jew permezz tal-informazzjoni miksuba 
mill-Parti l-o ħra u li jinsab fi ħdan il-ġurisdizzjoni ta' wa ħda mill-Partijiet fil-
ħin li jkun ġie ddeżinjat;  
d) l-akkwist pubbliku ta' tag ħmir u apparat; 
e) l-aċċess għal u l-użu ta' tagħmir u faċilitajiet; 
f) il-ġestjoni ta' fjuwil irradjat  u ta' skart radjuattiv; 
g) is-sikurezza nukleari u r-radjuprotezzjoni; 
h) is-salvagwardji, u l-protezzjoni fi żika tal-materjali u l-fa ċilitajiet nukleari; 
i) l-użu ta' radjuisotopi u radjazzjoni fl -agrikoltura, l-industrija u l-medi ċina; 
j) l-esplorazzjoni, l-i żvilupp, il-produzzj oni u l-ippro ċessar ulterjuri ġeoloġiku u 
ġeofiżiku kif ukoll l-u żu tar-riżorsi tal-uranju; 
k) il-forensika nukleari; 
l) l-aspetti regolatorji tal-u żi paċifiċi tal-enerġija nukleari; kif ukoll 
m) oqsma o ħra li huma rilevanti g ħas-suġġett ta' dan il-Ftehim safejn ikunu koperti 
mill-programmi rispettivi tal-Partijiet. 
3. Il-Kooperazzjoni g ħandha tiġi estiża għal attivitajiet ta' ri ċerka u żvilupp nukleari ta' 
interess re ċiproku g ħall-Partijiet skont id-dispo żizzjonijiet kumplimentari li 
għandhom ji ġu miftiehma bejn il-Partijiet. 
4. Il-kooperazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu tista' titwettaq fil-forom 
li ġejjin: 
a) l-organizzazzjoni ta' konferenzi u laqg ħat; 
b) l-organizzazzjoni ta' pro ġetti konġunti u l-istabbiliment ta' impri żi konġunti; 
c) l-istabbiliment ta' gruppi ta' ħidma bilaterali g ħall-implimentazzjoni ta' pro ġetti 
konġunti; 
d) il-provvista ta' servizzi ta ċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari inklu żi l-konver żjoni u l-
arrikkiment isotopiku tal-uranju; 
MT 9   MT e) il-kooperazzjoni fin- negozju u dik kummer ċjali relatati ma ċ-ċiklu tal-fjuwil 
nukleari; 
f) it-trasferiment ta' tag ħmir industrijali u teknolo ġija industrijali; kif ukoll 
g) forom o ħra ta' kooperazzjoni kif tistà ti ġi determinata mill-Pa rtijiet bil-miktub. 
5. Il-kooperazzjoni f'oqsma spe ċifiċi deskritti fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu jistg ħu 
jiġu implimentati kif me ħtieġ permezz ta' entità legali tal- Awstralja u entità legali tal-
Komunità, li l-awtorità kompetenti rispetti va tinnotifika, lill-awtorità kompetenti l-
oħra, bħala li hija awtorizzata kif dovut biex timplimenta tali kooperazzjoni. 
Kwalunkwe arran ġament bħal dan għandu jinkludi dispo żizzjonijiet li jindirizzaw il-
protezzjoni tad-dritti jiet tal-proprjetà intelettwali kull fejn je żistu jew jitqajmu tali 
drittijiet.  
Artikolu IV 
Oġġetti soġġetti għall-Ftehim 
1. Dan il-Ftehim g ħandu japplika g ħal: 
a) Materjal nukleari, mate rjal mhux nukleari, jew tag ħmir, trasferit bejn il-
Partijiet jew il-persuni rispettivi tag ħhom, kemm direttament jew permezz ta' 
pajjiż terz. 
 Tali materjal nukleari, mate rjal mhux nukleari, jew tag ħmir għandu jkun 
soġġett għal dan il-Ftehim mad-d ħul tiegħu fil-ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti 
riċeventi. Il-Parti fornitri ċi għandha tinnotifika lill-Parti ri ċeventi bil-miktub 
dwar it-trasferiment intenzjonat, u l-Parti ri ċeventi għandha tikkonferma bil-
miktub li tali o ġġetti se jkun so ġġett għal dan il-Ftehim. Ir-ri ċevitur propost, 
jekk ma tkunx il-Parti ri ċeventi, se jkun persuna  awtorizzata skont il-
ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti ri ċeventi. 
b) Il-forom kollha tal-materjal nukleari m ħejji bi pro ċessi kimiċi jew fiżiċi jew 
bis-separazzjoni isotopika, sakemm il- kwantità ta' materjal nukleari hekk 
imħejji jitqies biss b ħala li huwa fl-ambitu ta' dan il -Ftehim fl-istess proporzjon 
tal-kwantità tal-materjal nukleari u żata fit-tħejjija tieg ħu, u li soġġetta għal dan 
il-Ftehim, tikkontribwixxi lejn il-kwantit à totali tal-materjal nukleari hekk u żat;  
c) Il-ġenerazzjonijiet kollha tal-materjal nukleari prodo tt bir-radjazzjoni tan-
newtroni, sakemm il-kwantità ta' materj al nukleari hekk pr odott jitqies biss 
bħala li huwa fl-ambitu tal-Ftehim fl-ist ess proporzjon tal-kwan tità tal-materjal 
nukleari li hija so ġġetta għal dan il-Ftehim u li, meta tintu ża fil-produzzjoni 
tiegħu, tikkontribwixxi g ħal din il-produzzjoni;  
d) Materjal nukleari prodott, ippro ċessat jew u żat f'tagħmir fejn: 
 (i) il-materjal mhux nukleari so ġġett għal dan il-Ftehim kien primarjament jew 
għalkollox responsabbli g ħall-produzzjoni, l-ippro ċessar jew l-u żu ta' dak il-
materjal nukleari u; 
MT 10   MT  (i) it-tag ħmir3 soġġett għal dan il-Ftehim kien primarjament jew g ħalkollox 
responsabbli g ħall-produzzjoni, l-ippro ċessar jew l-u żu ta' dak il-materjal 
nukleari u; 
 (iii) tag ħmir3 li ġie ddeżinjat mill-Parti fornitri ċi, wara konsultazzjoni mal-Parti 
riċeventi, bħala li huwa ddisinjat, mibni, im manifatturat jew operat abba żi ta', 
jew bl-użu ta' teknolo ġija trasferita li hija so ġġetta għal dan il-Ftehim. 
e) Il-materjal nukleari li huwa so ġġett għall-Ftehim li jikkon ċerna t-trasferimenti 
ta' materjal nukleari mill-Awstralja lejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija 
Atomika, mag ħmul fi Brussell fil-21 ta' Settembru 1981; 
f) Il-materjal nukleari li ġie trasferit mill-Istati Membri tal-Komunità lejn l-
Awstralja skont il-ftehimiet bilaterali, u li ji ġi nnotifikat lill-Komunità fil- ħin li 
jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim; 
g) Il-materjal nukleari rkuprat g ħal skopijiet nukleari minn minerali jew 
konċentrati, minbarra l-kon ċentrati tal-minerali tal-uranju, li huwa trasferit bejn 
il-Partijiet direttament jew permezz ta' pajji ż terż, u li l-irkuprar tieg ħu ġie 
nnotifikat mill-Parti li qed tittrasferixxi b ħala ta' rilevanza g ħal dan il-Ftehim4.  
2. Il-materjal nukleari, mate rjal mhux nukleari, jew tag ħmir imsemmi fil-paragrafu 1 ta' 
dan l-Artikolu g ħandhom jibqg ħu soġġetti għad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim 
sakemm ji ġi stabbilit, skont il-pro ċeduri stabbiliti fl-Arran ġament Amministrattiv li: 
a) tali o ġġett ġie trasferit mill- ġdid lil hinn mill- ġurisdizzjoni tal-Parti ri ċeventi 
skont il-paragrafi 5 u 6 tal-Ar tikolu VII ta' dan il-Ftehim; 
b) il-materjal nukleari ma jistax jintu ża iżjed għal kwalunkwe attività rilevanti fir-
rigward tas-salvagwardji msemmija fil-paragrafu 1 tal-Artikolu VII jew li prattikament ma jistax ji ġi rkuprat. G ħall-fini li ji ġi stabbilit meta materjal 
nukleari so ġġett għal dan il-Ftehim ma jkunx jista’ jintu ża iktar jew 
prattikament ma jistax ji ġi rkuprat biex ji ġi pproċessat f'forma li tkun tista’ 
tintuża fi kwalunkwe attivita nukleari rile vanti mil-lat tas-salvagwardji, i ż-
żewġ Partijiet g ħandhom ja ċċettaw dak li ji ġi stabbilit mill-IAEA skont id-
dispożizzjonijiet g ħat-terminazzjoni tas-salvagward ji tal-ftehim rilevanti dwar 
is-salvagwardji li l-IAEA tkun parti fih; 
c) il-materjal mhux nukleari u t-tag ħmir ma jistg ħux jintużaw iżjed għal skopijiet 
nukleari; jew 
d) il-Partijiet jist abbilixxu b'mod re ċiproku li ma g ħandux jibqa’ i żjed soġġett 
għal dan il-Ftehim. 
3. It-trasferiment tat-teknolo ġija għandu jkun so ġġett għal dan il-Ftehim g ħall-Istati 
Membri tal-Komunità li esprimew ix-xewqa tag ħhom li jqieg ħdu tali trasferimenti 
                                                 
3 G ħall-fini ta' dan l-artikolu, tag ħmir se jkun limitat g ħall-oġġetti 1.1, 3, 4, 5, 6, 7 tal-Anness B tal-
INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1, i żda ma jinkludix is-subkomponenti tag ħhom. 
4 Jekk tali materjal nukleari ma jistax ji ġi soġġett għall-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fl-Artikolu VII, 
allura tali materjal nukleari ma g ħandux jintu ża sakemm il-Partijiet ma jkunux ikkonsultaw bejniethom 
u ddeċidew fuq salvagwardji u mi żuri ta' protezzjoni fi żika li għandhom ji ġu applikati. 
MT 11   MT fil-qafas ta' dan il-Ftehim permezz ta' avvi ż bil-miktub mill-Istat Membru kon ċernat 
lill-Kummissjoni Ewropea. Avvi ż minn qabel bejn l-Istat Membru kon ċernat/Stati 
Membri kon ċernati u l-Kummissjoni Ewropea, minn na ħa, u l-Gvern tal-Awstralja, 
minn naħa oħra, għandu jingħata qabel kull trasferiment. 
Artikolu V 
Arrikkiment  
Qabel l-arrikkiment ta' kw alunkwe materjal nukleari so ġġett għal dan il-Ftehim g ħal għoxrin 
(20) fil-mija jew ak tar fl-isotopu U 235, g ħandu jinkiseb il-kunsens bil-miktub ta ż-żewġ 
Partijiet u g ħandha tiġi nnotifikata l-IA EA. Tali kunsens g ħandu jiddeskrivi l-kundizzjonijiet 
li bihom jista' jintu ża l-uranju arrikkit g ħal għoxrin (20) fil-mija jew aktar. Arran ġament biex 
jiffaċilità l-implimentazzjoni ta' din id-dispo żizzjoni għandu jiġi stabbilit mill-Partijiet. 
Artikolu VI 
Il-kummer ċ tal-materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew tag ħmir 
1. Kwalunkwe trasferiment ta' materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew tag ħmir 
imwettaq skont l-attivita jiet ta’ kooperazzjoni g ħandu jsir skont l-impenji 
internazzjonali rilevanti tal-Komunità, l-Is tati Membri tal-Komunità, u l-Awstralja 
fir-rigward ta' u żi paċifiċi tal-enerġija nukleari kif elenkati fl-Artikolu VII. 
2. Safejn hu prattikabbli, il-Partijiet g ħandhom jassistu lil xulxin fl-akkwist pubbliku, 
minn Parti jew l-o ħra jew minn persuni fi ħdan il-Komunità jew ta ħt il-ġurisdizzjoni 
tal-Gvern tal-Awstralja, ta' materjal n ukleari, materjal mhux nukleari jew tag ħmir.  
3. It-tkomplija tal-kooperazzjoni prevista fil-Ftehim attwali g ħandha tkun kontin ġenti 
fuq l-applikazzjoni sodisfa ċenti b'mod re ċiproku tas-sistema g ħas-salvagwardji u l-
kontroll stabbilit mill-Komunità skont it-Trattat Euratom u tas-sistema g ħas-
salvagwardji u l-kontroll ta' materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew tag ħmir 
stabbilita mill-Gvern tal-Awstralja. 
4. Id-dispożizzjonijiet ta’ da n il-Ftehim ma g ħandhomx jintu żaw biex ifixklu l-
moviment liberu tal-materjal nukl eari, materjal mhux nukleari, tag ħmir, u teknolo ġija 
fi ħdan it-territorju tal-Komunità. 
5. It-trasferimenti ta' materjal nukleari u servizzi xierqa g ħandhom jitwettqu 
f'kundizzjonijiet kummer ċjali ġusti. L-implimentazzjoni ta' dan il-paragrafu g ħandha 
tkun ming ħajr ħsara għat-Trattat Euratom u l-le ġiżlazzjoni dderivata minnu, u g ħal-
liġijiet u regolamenti Awstraljani. 
6. Minbarra dak li hemm imsemmi fil-para grafi 5 u 6 tal-Artikolu VII kwalunkwe 
trasferiment mill- ġdid ta' kwalunkwe o ġġett jew teknolo ġija soġġetti għal dan il-
Ftehim li jinsabu barra mill- ġurisdizzjoni tal-Partijiet g ħandu jsir biss fil-qafas tal-
impenji me ħuda mill-Gvernijiet tal-Istati Membri individwali tal-Komunità u l-
Gvern tal-Awstralja fi ħdan il-grupp tal-pajji żi fornituri nukleari mag ħruf bħala l-
Grupp ta' Fornituri Nukleari. B'm od partikolari, il-Linjigwida g ħat-Trasferimenti 
Nuklear, kif stabbiliti fl-INFCIRC/ 254/Rev. 9/Parti 1 tal-IAEA, g ħandhom japplikaw 
għat-trasferimenti mill- ġdid ta' kwalunkwe o ġġett soġġett għal dan il-Ftehim. 
MT 12   MT Artikolu VII 
Materjal Nukleari So ġġett għall-Ftehim  
1. Materjal nukleari so ġġett għal dan il-ftehim g ħandu jkun so ġġett għall-
kundizzjonijiet li ġejjin: 
a) Fil-Komunità, g ħas-salvagwardji tal-Euratom skont it-Trattat Euratom u g ħas-
salvagwardji tal-IAEA skont il -ftehimiet ta’ salvagwardja li ġejjin, kif jistg ħu 
jiġu riveduti u mibdula, u skont it-T rattat dwar in-Nonproliferazzjoni: 
i) Il-Ftehim bejn l-Istati Membri ming ħajr armi nukleari tal-Komunità, il-
Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika u l-A ġenzija Internazzjonali 
tal-Enerġija Atomika mag ħmul fi Brussell fil-5 ta' April 1973 u li da ħal 
fis-seħħ fil-21 ta' Frar 1977 (ippubblikat b ħala INFCIRC/193 tal-IAEA); 
ii) Il-Ftehim bejn Franza, il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika u l-
Aġenzija Internazzjonali tal-Ener ġija Atomika, mag ħmul f'Lulju 1978 u 
li daħal fis-se ħħ fit-12 ta' Settembru 1981 (ippubblikat b ħala 
INFCIRC/290 tal-IAEA); 
iii) Il-Ftehim bejn ir-Renju Unit tal- Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq, il-
Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika u l-A ġenzija Internazzjonali 
tal-Enerġija Atomika g ħall-applikazzjoni tas-salvagwardji fir-Renju Unit 
tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq relatati mat-Trattat dwar in-
Nonproliferazzjoni tal-Armi Nukleari, mag ħmul fi Vjenna fis-
6 ta' Settembru 1976 u li da ħal fis-se ħħ fl-14 ta' Awwissu 1978 
(ippubblikat b ħala INFCIRC/263 tal-IAEA);  
iv) Il-Protokolli Addizzjonali konklu żi fit-22 ta' Settembru 1998 li da ħlu fis-
seħħ fit-30 ta' April 2004 abba żi tal-INFCIRC/540 tal-IAEA (ikkorre ġut) 
(Sistema Msa ħħa tas-Salvagwardji, Parti II); 
b) Fl-Awstralja, g ħas-salvagwardji tal-IAEA skont il-Ftehim bejn l-Awstralja u l-
Aġenzija Internazzjonali tal-Ener ġija Atomika g ħall-Applikazzjoni ta’ 
Salvagwardji relatati mat-Trattat dwar in-Nonproliferzzjoni tal-Armi Nukleari, 
li daħal fis-seħħ fl-10 ta' Lulju 1974 (ippubblikat b ħala INFCIRC/217 tal-
IAEA); issupplimentat mi nn Protokoll Addizzjonali g ħall-Ftehim bejn l-
Awstralja u l-A ġenzija Internazzjonali tal-Ener ġija Atomika g ħall-
applikazzjoni ta’ salvagwa rdji relatati mat-Trattat dwar in-Nonproliferzzjoni 
tal-Armi Nukleari, mag ħmul fi Vjenna fit-23 ta' Settembru 1997 u li da ħal fis-
seħħ fit-12 ta' Di ċembru 1998 (ippubblikat b ħala INFCIRC/217/Add.1 tal-
IAEA); 
2. F'każ li tiġi sospiża jew imwaqqfa l-applikazzjoni ta ’ kwalunkwe Ftehim mal-IAEA 
msemmi fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, g ħal kwalunkwe ra ġuni, fi ħdan il-
Komunità jew l-Awstralja , il-Parti rilevanti g ħandha tid ħol fi ftehim mal-IAEA li 
jipprevedi g ħal effikaċja u kopertura ekwivalenti g ħal dawk previsti fil-ftehimiet ta’ 
salvagwardji msemmija fid-dispo żizzjonijiet a) jew b) ta l-paragrafu 1 ta’ dan l-
Artikolu, jew, jekk dak ma jkunx possibbli, 
MT 13   MT a) il-Komunità, safejn tkun ikkon ċernata, għandha tapplika salvagwardji bba żati 
fuq is-sistema ta’ salvagwardji tal-Euratom, li tipprevedi effika ċja u kopertura 
ekwivalenti g ħal dawk previsti fil-ftehimiet ta’ salvagwardji msemmija fid-
dispożizzjoni a) tal-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu jew, jekk dak ma jkunx 
possibbli; 
b) il-Partijiet g ħandhom jid ħlu f’arran ġamenti g ħall-applikazzjoni ta’ 
salvagwardji li jipprevedu effika ċja u kopertura ekwivalenti g ħal dawk previsti 
fil-ftehimiet ta’ salvagwardji msemmija fid-dispo żizzjonijiet a) jew b) tal-
paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu. 
3. L-applikazzjoni ta' mi żuri ta' protezzjoni fi żika għanda tkun, f'kull ħin, f'livelli li 
jissodisfaw tal-anqas il-kriterji stipul ati fl-Anness C tal-INFCIRC/254/Rev.9/Parti 1 
tal-IAEA (Linjigwida g ħat-Trasferimenti Nukleari); flimkien ma' dan id-dokument, l-
Istati Membri tal-Komunità, il-Kummissjoni Ewropea, kif xieraq, u l-Awstralja se 
jirreferu meta japplikaw mi żuri ta' protezzjoni fi żika għall-obbligi tag ħhom fl-ambitu 
tal-Konvenzjoni dwar  il-Protezzjoni Fi żika tal-Materjal Nukleari mag ħmul fit-
3 ta' Marzu 1980, inklu ż kwalunke emenda li hija fis-se ħħ għal kull Parti u r-
rakkomandazzjonijiet fl-INFCIRC/225/Rev.4 ikkorre ġut tal-IAEA (Protezzjoni 
Fiżika tal-Materjal Nukleari) . It-trasport se jkun so ġġett għad-dispożizzjonijiet tal-
Konvenzjoni Internazzjona li dwar il-Protezzjoni Fi żika tal-Materjal Nukleari 
magħmul fit-3 ta' Marzu 1980, inklu ża kwalunkwe emenda li hija fis-se ħħ għal kull 
Parti, u g ħar-Regolamenti tal-IAEA g ħat-Trasport Sikur tal-Materjal Radjuattiv (Is-
Serje ta' Standards tas-Sikur ezza tal-IAEA Nru TS-R-1). 
4. Il-ġestjoni tas-sikurezza u tal-iskart nukleari g ħandha tkun so ġġetta għall-
Konvenzjoni dwar is-Sikurezza Nukleari, mag ħmula fi Vjenna fis-17 ta' Ġunju 1994 
u li daħlet fis-seħħ fl-24 ta' Ottubru 1996 (INFCIRC/ 449 tal-IAEA), il-Konvenzjoni 
Konġunta dwar is-Sikurezza fil- Ġestjoni ta' Fjuwil Irradjat  u dwar is-Sikurezza fil-
Ġestjoni ta' Skart Radjuattiv, mag ħmula fi Vjenna fil-5 ta' Settembru 1997 u li da ħlet 
fis-seħħ fit-18 ta' Ġunju 2001 (INFCIRC/546 tal-IAEA), il-Konvenzjoni dwar l-
Assistenza f'ka ż ta' Inċident Nukleari jew Emer ġenza Radjolo ġika, magħmula fi 
Vjenna fis-26 ta' Settembru 1986 u li da ħlet fis-se ħħ fis-26 ta' Frar 1987 
(INFCIRC/336 tal-IAEA), il-Konvenzjoni  dwar in-Notifika Bikrija ta' A ċċident 
Nukleari, mag ħmula fi Vjenna fis-26 ta' Settembru 1986 u li da ħlet fis-seħħ fis-
27 ta' Ottubru 1986 (INFCIRC/335 tal-IAEA). 
5. Il-materjal nukleari li huwa so ġġett għal dan il-Ftehim ma g ħandux jiġi trasferit lil 
hinn mill- ġurisdizzjoni territorjali tal-Parti ri ċeventi ming ħajr il-kunsens bil-miktub 
minn qabel tal-Parti fornitri ċi, sakemm ma jkunx skont il-paragrafu 6 ta' dan l-
Artikolu. 
6. Mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-ftehim, il-Partijiet se jag ħmlu skambju ta' listi ta' pajji żi 
terzi li għalihom huma awtorizzati t-trasferimenti mill- ġdid mill-Pajji ż l-ieħor skont 
il-paragrafu 5 ta' dan l-Artikolu. Kull Parti g ħandha tinnotifika lill-Parti l-o ħra dwar 
it-tibdiliet fil-lista tag ħha ta' pajji żi terzi.  
MT 14   MT Artikolu VIII 
Ipproċessar mill- ġdid 
Il-Partijiet jag ħtu l-kunsens tag ħhom għall-ipproċessar mill- ġdid tal-fjuwil nukleari li jinkludi 
materjal nukleari so ġġett għal dan il-ftehim sakemm tali ppro ċessar mill- ġdid isir skont l-
kundizzjonijiet stabbiliti fl-Anness A.  
Artikolu IX 
Proprjetà Intellettwali 
Il-Partijiet g ħandhom ji żguraw il-protezzjoni adegwata u effika ċi tal-proprjetà intellettwali 
maħluqa u t-teknolo ġija trasferita f'konformità mal-kooper azzjoni fl-ambitu ta' dan il-Ftehim 
skont l-arran ġamenti dokumentati bejn il-Pa rtijiet u mal-ftehimiet in ternazzjonali rilevanti u l-
liġijiet u r-regolamenti fis-se ħħ fl-Awstralja u fl-Unjoni Ewr opea, il-Komunità jew l-Istati 
Membri tag ħhom.  
Artikolu X 
Skambju ta' informazzjoni 
1. (a) Il-Partijiet jistg ħu jqiegħdu għad-dispożizzjoni ta' xulxin u ta' persuni fi ħdan 
il-Komunità jew ta ħt il-ġurisdizzjoni tal-Gvern tal-Awstralja, informazzjoni dwar 
kwistjonijiet fl-ambitu ta' dan il-Ftehim. 
(b) Il-forniment ta' informazzjoni ri ċevuta minn kwalunkwe pajji ż terz fl-ambitu 
tat-termini li jipprevjenu tali forniment g ħandu jkun esklu ż mill-ambitu ta' dan 
il-Ftehim. 
(c) Informazzjoni meqjusa mill-Parti fornitri ċi bħala ta' valur kummer ċjali 
għandha tiġi pprovduta biss fl-ambitu tat-te rmini u l-kundizzjonijiet spe ċifikati 
mill-Partijiet. 
2. (a) Il-Partijiet g ħandhom jinkora ġġixxu u jiffa ċilitaw l-iskambju ta' informazzjoni 
bejn il-persuni fl-ambitu tal-gurisd izzjoni tal-Gvern tal-Awstralja, fuq na ħa, u l-
persuni fi ħdan il-Komunità, fuq na ħa oħra. dwar kwistjonijiet fl-ambitu ta' dan il-
Ftehim. 
(b) Informazzjoni fil-pussess ta' tali persuni g ħandha tiġi pprovduta biss bil-
kunsens ta' u fl-ambitu tat-te rmini u l-kundizzjonijiet li ji ġu speċifikati minn 
dawk il-persuni. 
3. Il-Partijiet g ħandhom jie ħdu l-prekawzjonijiet xier qa kollha sabiex i żommu l-
kunfidenzjalità tal-informazzjoni ri ċevuta b'riżultat tat-tħaddim ta' dan il-Ftehim. 
Artikolu XI 
Implimentazzjoni tal-Ftehim 
1. Id-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim g ħandhom ji ġu implimentati bona fede  b’tali 
mod li jevita t-tfixkil, dewmien jew interferenzi żejda fl-attivitajiet nukleari fl-
MT 15   MT Awstralja u fil-Komunità u sabiex  ikunu konsistenti mal-prattiki ta’ ġestjoni prudenti 
meħtieġa għall-kondotta ekonomika u sikura ta' attivitajiet nukleari. 
2. Id-dispożizzjonijiet ta' da n il-Ftehim ma g ħandhomx jintu żaw bil-għan li jfittxu 
vantaġġi kummer ċjali jew industrijali, u lanqas li jinte rferixxu fl-interessi industrijali 
jew kummer ċjali, kemm domesti ċi kif ukoll internazzjonali, ta' kull wa ħda mill-
Partijiet jew persuni  awtorizzati, jew g ħal xi interferenza fil-politika nukleari ta' 
kwalunkwe Parti jew tal-Gverni jiet tal-Istati Membri tal-Komunità, lanqas li jfixklu 
l-promozzjoni tal-u żi paċifiċi u mhux splussivi tal-ener ġija nukleari, lanqas li jfixklu 
l-moviment ta’ o ġġetti soġġetti għal jew innotifikati li g ħandhom isiru so ġġetti għal 
dan il-Ftehim kemm jekk fi ħdan il-ġurisdizzjoni territorjali rispettiva tal-Partijiet 
kemm jekk bejn il-Gvern tal-Awstralja u l-Komunità. 
3. Il-kontabbiltà tal-materjal nukleari so ġġett għal dan il-Ftehim se tkun ibba żata fuq il-
funġibbiltà tal-materjal nukleari u l-prin ċipji tal-proporzjonalità u l-ekwivalenza tal-
materjali nukleari kif stabbiliti fl-Arran ġamenti Amministrattivi skont l-Artikolu XII 
ta' dan il-Ftehim. 
4. Kwalunkwe emenda g ħaċ-Ċirkolari ta' Informazzjoni ta l-IAEA msemmija fl-Artikoli 
I, IV, VI u VII ta' dan il-Ftehim g ħandu jkollha effett fl-ambitu ta' dan il-Ftehim biss 
meta l-Partijiet ikunu infurmaw lil xulxin bil-miktub, permezz ta' kanali diplomati ċi, 
li huma ja ċċettaw tali emenda. 
Artikolu XII 
Arranġamenti amministrattivi 
1. L-awtoritajiet kompetenti ta ż-żewġ Partijiet g ħandhom jistabbilixxu arran ġamenti 
amministrattivi sabiex ji żguraw l-implimentazzjoni effika ċi tad-dispo żizzjonijiet ta' 
dan il-Ftehim. 
2. Arranġament amministrattiv stabbilit skont il-p aragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jista' ji ġi 
emendat kif determinat b'mod re ċiproku bil-miktub mill-awtoritajiet kompetenti.  
Artikolu XIII 
Liġi applikabbli 
1. Il-kooperazzjoni prevista f'dan il-Ftehim g ħandha tkun skont il-li ġijiet u r-
regolamenti fis-se ħħ fl-Awstralja u fi ħdan l-Unjoni Ewropea kif ukoll skont il-
ftehimiet internazzjonali li l-Partijiet da ħlu fihom. Fil-ka ż tal-Komunità, il-li ġi 
applikabbli tinkludi t-Trattat Euratom u l-le ġiżlazzjoni dderivata minnu. 
2. Kull Parti g ħandha tkun responsabbli lejn l-o ħra biex tiżgura li d-dispo żizzjonijiet ta' 
dan il-Ftehim ikunu a ċċettati u li jkun hemm konformità mag ħhom, fir-rigward tal-
Awstralja, min-na ħa tal-impri żi governattivi kollha tag ħha u l-persuni kollha ta ħt il-
ġurisdizzjoni tag ħha u, fir-rigward tal-Komunità, mill-persuni kollha fi ħdan il-
Komunità li tkun ġiet mogħtija l-awtorizzazzjoni lilhom  skont dan il-Ftehim. 
MT 16   MT Artikolu XIV 
Nuqqas ta' Konformità 
1. Jekk kwalunkwe Parti jew Stat Membru  tal-Komunità tikser/jikser kwalunkwe 
dispożizzjoni materjali tal-Ftehim, il-Parti l-o ħra tista’ tissospendi jew ittemm, bis-
sħiħ jew parzjalment, il-kooperazzjoni skont  dan il-Ftehim permezz ta’ notifika bil-
miktub f'dak is-sens.  
2. Qabel ma wa ħda mill-Partijiet tie ħu azzjoni f'dak is-sens, il-Partijiet g ħandhom 
jikkonsultaw lil xulxin bil-g ħan li jieħdu deċiżjoni dwar jekk humiex me ħtieġa 
miżuri korrettivi, u jekk ikun hekk, il-mi żuri korrettivi li g ħandhom jittie ħdu u ż-
żmien li fih g ħandhom jittie ħdu tali mi żuri.  
3. Azzjoni skont il-paragrafu  1 ta' dan l-Artikolu g ħandha tittie ħed biss fejn jonqsu milli 
jiġu implimentati l-mi żuri miftiehma fi ż-żmien stipulat mill-Partijiet jew, f'ka ż li ma 
tinstabx soluzzjoni, wara li jkun g ħadda perjodu ra ġonevoli ta' żmien. F'dawn il-
każijiet, il-Parti fornitri ċi għandha d-dritt li titlob lu ra l-materjal nukleari so ġġett għal 
dan il-Ftehim. 
4. Fil-każ tad-detonazzjoni ta' apparat splu ssiv nukleari minn Stat Membru tal-
Komunità ming ħajr armi nukleari jew mill-Aws tralja, japplikaw id-dispo żizzjonijiet 
imsemmija hawn fuq. 
Artikolu XV 
Konsultazzjoni u arbitra ġġ 
1. Fuq talba ta' wa ħda mill-Partijiet, rappre żentanti tal-Partijiet g ħandhom jiltaqg ħu 
meta jkun me ħtieġ sabiex jikkonsultaw ma' xulxin dwar  kwistjonijiet li jitqajmu mill-
applikazzjoni ta' dan il-Ftehim, sabiex jissorveljaw it-t ħaddim tieg ħu u jiddiskutu 
arranġamenti addizzjonali g ħal dawk previsti f'dan il-Ft ehim. Tali konsultazzjonijiet 
jistgħu jieħdu l-forma wkoll ta' skambju ta' korrispondenza. B'mod spe ċifiku, il-
Partijiet g ħandhom jikkonsultaw qabel il-bidu ta' pro ġetti ġodda ta' arrikkiment jew 
ipproċessar mill- ġdid li huma rilevanti g ħall-materjal nukleari so ġġett għal dan il-
Ftehim. 
2. Kull tilwim li jinqala’ mill-int erpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim li ma 
jiġix solvut permezz ta’ negozjati jew b’mod ie ħor miftiehem bejn il-Partijiet 
għandu, fuq it-talba ta’ wa ħda mill-Partijiet ji ġi ppreżentat quddiem tribunal tal-
arbitraġġ li għandu jkun mag ħmul minn tlett arbitri. Kull Parti g ħandha taħtar arbitru 
wieħed u ż-żewġ arbitri hekk ma ħtura għandhom jele ġġu t-tielet wie ħed, li ma jkunx 
ċittadin ta' wa ħda mill-Partijiet u li g ħandu jkun il-President. Jekk fi żmien tletin jum 
mit-talba g ħall-arbitra ġġ, kwalunkwe Parti tkun g ħadha ma ħatritx arbitru, il-Parti l-
oħra tista' titlob lill-President tal-Qorti Internazzjonali tal- Ġustizzja sabiex jappunta 
arbitru lill-Parti li ma tkunx ħatret wieħed. Jekk fi żmien tletin jum mill- ħatra jew 
nomina tal-arbitri g ħaż-żewġ Partijiet, it-tielet arbitru ma jkunx ġie elett, wa ħda mill-
Partijiet tista' titlob lill-Preside nt tal-Qorti Internazzjonali tal- Ġustizzja biex 
jinnomina t-tielet arbitru. Ma ġġoranza tal-membri tat-tribunal tal-arbitra ġġ 
għandhom jikkostitwixxu quorum, u d-de ċiżjonijiet kollha g ħandhom isiru 
b’maġġoranza ta’ voti tal-membri kollha tat-tribunal tal-arbitra ġġ. Il-proċedura tal-
MT 17   MT arbitraġġ għandha tkun stabbilita mit-tribunal. Id-de ċiżjonijiet tat-tribunal g ħandhom 
ikunu vinkolanti fuq i ż-żewġ Partijiet u g ħandhom ikunu implimentati minnhom. Ir-
remunerazzjoni tal-arbitri g ħandha tkunu stabbilita  fuq l-istess ba żi ta' dik ta’ 
mħallfin ad hoc  tal-Qorti Internazzjonali tal- Ġustizzja. 
3. Għall-fini ta' ri żoluzzjoni tat-tilwim, g ħandha tintu ża l-verżjoni bl-Ingli ż ta' dan il-
Ftehim. 
Artikolu XVI 
Dispożizzjonijiet Kumplimentari 
Id-dispożizzjonijiet ta' kull ftehim ta' kooperazzjoni nukleari bilaterali fis-se ħħ bejn l-
Awstralja u l-Istati Membri tal-Komunità g ħandhom jitqiesu b ħala kumplimentari g ħal dan il-
Ftehim u, fejn xieraq, id-dispo żizzjonijiet ta' dan il-Ftehim g ħandhom je ħdulhom posthom. 
Artikolu XVII 
Emendi  
1. Fuq it-talba ta' wa ħda mill-Partijiet, il-Partijiet jistg ħu jikkonsultaw lil xulxin dwar 
emendi possibbli g ħal dan il-Ftehim, b'mod pa rtikolari biex iqisu l-i żviluppi 
internazzjonali fil-qasam tas-salvagwardji nukleari. 
2. Dan il-Ftehim jista' jkun emenda t jekk il-Partijiet jaqblu hekk. 
3. Kwalunkwe emenda g ħandha tid ħol fis-seħħ fid-data spe ċifikata mill-Partijiet, 
permezz ta' skambju ta' noti diplomati ċi bejn il-Partijiet. 
4. L-Anness g ħal dan il-Ftehim jifforma parti integrali ta' dan il-Ftehim u jista' ji ġi 
emendat skont dan l-Artikolu. 
Artikolu XVIII 
Dħul fis-seħħ u perjodu ta' validità 
1. Dan il-Ftehim g ħandu jidħol fis-seħħ fid-data tal-a ħħar notifika bil-miktub li l-
proċeduri interni me ħtieġa għad-dħul fis-seħħ tiegħu tlestew mill-Partijiet. 
2. Dan il-Ftehim g ħandu jibqa’ fis-se ħħ għal perjodu inizjali ta' tletin sena. 
Sussegwentement, dan il-Ftehim g ħandu jiġġedded awtomatikament g ħal perjodi 
addizzjonali ta' g ħaxar snin, g ħajr jekk, mill-inqas sitt xhur qabel l-iskadenza ta' tali 
perjodu addizzjonali, Parti ma tinnotifikax lill-Parti l-o ħra dwar l-intenzjoni tag ħha li 
ttemm il-Ftehim. 
3. Minkejja s-sospensjoni, it-terminazzjoni je w l-iskadenza ta' dan il-Ftehim jew ta' 
kwalunkwe kooperazzjoni g ħal kwalunkwe ra ġuni, li to ħroġ mill-applikazzjoni 
tiegħu l-obbligi fl-Artikoli III,  IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII u XIII g ħandhom 
jibqgħu validi sakemm kwalunkwe materjal nukleari, materjal mhux nukleari jew 
tagħmir soġġett għal dawn l-Artikoli jibqa' fit-territorju tal-Parti l-o ħra jew taħt il-
ġurisdizzjoni tag ħha jew kontroll fi kwalunkwe post jew sakemm ji ġi stabbilit b’mod 
reċiproku mill-Partijiet skont id-dispo żizzjonijiet tal-Artikolu IV li tali materjal 
MT 18   MT nukleari ma jistax jintu ża aktar, jew ma jistax ji ġi rkuprat g ħall-ipproċessar f'forma li 
fiha jista' jintu ża, għal kwalunkwe attività nukleari rile vanti mil-lat tas-salvagwardji. 
4. Dan il-Ftehim jissostwixxi: 
a) Il-Ftehim bejn il-Gvern tal-Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija 
Atomika li tikkon ċerna t-Trasferimenti ta' Materjal Nukleari mill-Awstralja 
lejn il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika, mag ħmul fi Brussell fil-
21 ta' Settembru 1981; 
b) L-Iskambju ta' Noti li jikkostitwixxi Arran ġament Implimentattiv, li 
jikkonċerna l-Iskambji ta' Obbligi Internazzjonali, g ħall-Ftehim bejn il-Gvern 
tal-Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (EURATOM) li 
jikkonċerna t-Trasferimenti tal-Materjal  Nukleari tal-21 ta' Settembru 1981, 
magħmul fi Brussell fit-8 ta' Settembru 1993; 
c) L-Iskambju ta' Noti li jikkostitwixxu Arran ġament Implimentattiv, li 
jikkonċerna t-Trasferimenti tal-Plutonju, g ħall-Ftehim bejn il-Gvern tal-
Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (EURATOM) li 
jikkonċerna t-Trasferimenti tal-Materjal  Nukleari tal-21 ta' Settembru 1981, 
magħmul fi Brussell fit-8 ta' Settembru 1993;  kif ukoll 
d) L-Iskambju ta' Noti li jikkostitwixxi Arran ġament Implimentattiv bejn il-Gvern 
tal-Awstralja u l-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika (EURATOM) li 
jikkonċerna t-Trasferimenti tal-Plutonju fl-ambitu tal-Ftehim bejn il-Gvern tal-
Awstralja u EURATOM li jikkon ċerna t-Trasferimenti ta' Materjal Nukleari 
mill-Awstralja g ħall-Euratom, u li jakkumpanja l-Ittra An ċillari Nru 2, tal-
21 ta' Settembru 1981, u l-Arran ġament Implimentattiv li jikkon ċerna t-
Trasferimenti tal-Plutonju tat-8 ta' Settembru 1993. 
Magħmul f’żewġ kopji fi …………………., bil-Bulgaru, bi ċ-Ċek, bid-Dani ż, bl-Estonjan, 
bil-Finlandi ż, bil-Fran ċiż, bil-Ġermaniż, bil-Grieg, bl-Ingli ż, bl-Ispanjol, bil-Latvjan, bil-
Litwan, bil-Malti, bl-Olandi ż, bit-Taljan, bil-Pollakk, bil-Portugi ż, bir-Rumen, bis-Slovakk, 
bis-Sloven, bl-Isvedi ż, u bl-Ungeri ż, fejn kull test huwa ugwalment awtentiku. 
B’XHIEDA TA’ DAN, is-sottoskritti,  awtorizzati kif xieraq g ħal dan, iffirmaw il-Ftehim 
preżenti. 
F'isem il-Komunità Ewropea tal-Ener ġija Atomika G ħall-Gvern tal-Awstralja 
[firma] [firma] 
MT 19   MT ANNESS A 
PROĊESSAR MILL- ĠDID 
Billi l-Artikolu VIII tal-Ftehim jipprevedi li l-materjal nukleari so ġġett għa dan il-Ftehim 
(minn issa ‘l quddiem imsejja ħ NMSA) g ħandu jiġi pproċessat mill- ġdid biss skont il-
kundizzjonijiet stabbi liti f'dan l-Anness.  
Il-Partijiet g ħal dan il-Ftehim, 
Jagħrfu li s-separazzjoni, il- ħżin, it-trasportazzjoni u l-u żu tal-plutonju jesi ġu miżuri 
partikolari biex jitnaqqas ir-r iskju tal-prolif erazzjoni nukleari; 
Jirrikonoxxu r-rwol tal-ippro ċessar mill- ġdid relatat mal-u żu effiċjenti tal-ener ġija, il-ġestjoni 
tal-materjali li jkun hemm f il-fjuwil irradjat jew u żi oħra mhux splussivi pa ċifiċi inkluża r-
riċerka; 
Xewqana li jimplimentaw b'mod prevedibbli u pr attiku l-kundizzjonijiet miftiehma stabbiliti 
f'dan l-Anness, filwaqt li jqis u kemm id-determinazzjoni tag ħhom li jiżguraw l-avvanz tan-
nonproliferazzjoni u l- ħtiġijiet fit-tul tal-programmi ta ċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari tal-Partijiet; 
Determinati li jkomplu jappo ġġaw l-iżvilupp ta' salvagwardji internazzjonali u ta' mi żuri oħra 
rilevanti g ħall-ipproċessar mill- ġdid u għall-plutonju, inklu żi miżuri internazzjonali li 
jippromwovu r-re żistenza għall-proliferazzjoni u l-protezzjoni fi żika effettiva; 
Ftiehmu kif ġej: 
Artikolu 1 
Il-MNSF jista’ ji ġi pproċessat mill- ġdid sakemm ikun so ġġett għall-kundizzjonijiet li ġejjin: 
a) l-ippro ċessar mill- ġdid għandu jsir g ħall-fini tal-u żu tal-ener ġija jew il- ġestjoni 
tal-materjali li jinsabu fil-fjuw il irradjat, skont il-programm ta ċ-ċiklu tal-fjuwil 
nukleari kif iddeterminat b'mod re ċiproku permezz ta' konsultazzjoni bejn l-
awtoritajiet kompetenti; 
b) deskrizzjoni ta' kwalunkwe programm ta ċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari propost, 
inkluż id-dettalji dwar il-qaf as ta' politika, legali u regolatorju rilevanti g ħall-
ipproċessar u l- ħżin, l-użu u t-trasportazzjoni tal-plutonju g ħandha tiġi 
pprovduta mill-Parti li qed ti pprevedi tali attivitajiet; 
c) il-plutonju rkuprat g ħandu jinħażen u jintu ża skont il-programm ta ċ-ċiklu tal-
fjuwil nukleari msemmi fil-para grafu (a) hawn fuq; kif ukoll 
d) l-ippro ċessar mill- ġdid u l-użu tal-plutonju rkuprat g ħal skopijiet o ħra paċifiċi 
mhux splussivi inklu ża r-riċerka għandu jitwettaq biss skont  il-kundizzjonijiet 
iddeterminati flimkien bil-miktub bejn il- Partijiet wara konsul tazzjonijiet skont 
l-Artikolu 2 ta' dan l-Anness. 
MT 20   MT Artikolu 2 
Il-konsultazzjonijiet g ħandhom isiru bejn il-Partijiet fi żmien 40 jum minn meta ti ġi trażmessa 
talba minn wa ħda miż-żewġ Partijiet: 
a) sabiex ji ġi analizzat it-t ħaddim tad-dispo żizzjonijiet ta' dan l-Anness; 
b) sabiex ji ġu kkunsidrati emendi g ħall-programm ta ċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari 
msemmi fl-Artikolu 1 ta' dan l-Anness; 
c) sabiex ji ġi kkunsidrat titjib fi s-salvagwardji internazzjonali u tekniki o ħra ta' 
kontroll inklu ż l-istabbiliment ta' mekkani żmi ġodda u aċċettati b'mod ġenerali 
fuq livell internazzjonali li huma rilevanti g ħall-ipproċessar mill- ġdid u għall-
plutonju; jew 
d) sabiex ji ġu kkunsidrati proposti g ħall-ipproċessar mill- ġdid, l-użu, il-ħżin u t-
trasportazzjoni tal- plutonju rkuprat g ħal skopijiet o ħra paċifiċi mhux splussivi 
inkluża r-riċerka.