Fis-27 ta’ Novembru 2019, il-Kunsill tal-Ministri tal-RoC adotta d-Deċiżjoni Nru 88.638 bit-titolu “Management of increased migration flows – Amendment of the Code for the Implementation of Regulation (EC) No 866/2004 on a regime under Article 2 of Protocol 10 to the Act of Accession (Green Line – Crossing of persons)” (Il-ġestjoni ta’ flussi migratorji akbar – Emenda tal-Kodiċi għall-Implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 866/2004 dwar reġim skont l-Artikolu 2 tal-Protokoll 10 mal-Att tal-Adeżjoni (Linja Ħadra – Qsim ta’ persuni)”. L-RoC irrapportat li ma kien sar l-ebda tibdil fil-prattika fl-implimentazzjoni tar-Regolament bħala riżultat ta’ din id-Deċiżjoni. Fit-23 ta’ Jannar 2020, il-Kummissjoni bagħtet ittra lill-awtoritajiet tal-RoC dwar din id-Deċiżjoni. Fit-28 ta’ Mejju 2020, id-Deċiżjoni Nru 88.638 tħassret bid-Deċiżjoni Nru 89.486 tal-Kunsill tal-Ministri tal-RoC.

Ix-xarabanks Ċiprijotti Torok li jġorru ċittadini tal-UE għadhom mhumiex permessi mill-awtoritajiet tal-RoC li jaqsmu fiż-żoni kkontrollati mill-gvern sakemm ma jkollhomx dokumenti konformi bis-sħiħ mal-acquis maħruġa mill-awtoritajiet tal-RoC.

Il-Forza tan-Nazzjonijiet Uniti għaż-Żamma tal-Paċi f’Ċipru (UNFICYP) kompliet tiffaċilita l-prattika ta’ qima reliġjuża miż-żewġ komunitajiet. Il-UNFICYP ffaċilitat tlettax-il talba għal servizzi reliġjużi fil-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru qabel it-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19 f’Marzu.

1.2. Il-migrazzjoni irregolari tul il-Linja l-Ħadra u l-ażil

Iċ-ċifri tas-CYPOL għall-2020 indikaw tnaqqis fl-għadd ta’ migranti li qasmu b’mod irregolari l-Linja mill-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru għaż-żoni kkontrollati mill-gvern. Fl-2020, 4 857 migrant irregolari qasmu l-Linja b’dan il-mod; iċ-ċifri ekwivalenti għall-2019, l-2018 u l-2017 kienu 7 409, 4 451 u 1 686. Il-pajjiżi ewlenin ta’ oriġini tal-migranti irregolari kienu s-Sirja (1 265), il-Kamerun (610), il-Bangladesh (438), il-Pakistan (433) u l-Ġordan (407). Il-migrazzjoni irregolari tibqa’ tħassib serju għall-awtoritajiet tal-RoC.

Mill-4 857 migrant irregolari, 81,5 % (qabel 98 %) applikaw għall-protezzjoni internazzjonali fir-Repubblika ta’ Ċipru. Il-pajjiż ta’ oriġini bl-ogħla għadd ta’ applikanti kien is-Sirja (1 144).

Is-CYPOL setgħet tidentifika l-persuni billi tuża l-istess kriterji bħal fis-snin preċedenti, primarjament permezz ta’ informazzjoni inkluża fid-dokumenti u d-dikjarazzjonijiet tal-ivvjaġġar tagħhom mill-migranti kkonċernati. Skont din il-valutazzjoni, kważi l-migranti kollha maqbuda fiż-żoni kkontrollati mill-gvern wara li qasmu b’mod irregolari l-Linja kienu waslu qabel fil-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru mit-Turkija.

Il-komunità Ċiprijotta Torka kkonfermat li l-isforzi kienu komplew fil-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru biex tiġi evitata l-migrazzjoni irregolari. Fl-2020, 2 147 persuna ġew miċħuda milli jidħlu fil-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru. Ġew iddeportati 1 162 persuna li kienu nqabdu fil-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru.

Rappreżentanti miż-żewġ komunitajiet ltaqgħu fi ħdan Kumitat Tekniku bikomunali dwar il-Kriminalità u l-Kwistjonijiet Kriminali taħt l-awspiċji tan-NU. Bħala estensjoni għal dan il-kumitat, iż-żewġ komunitajiet komplew jużaw “Kamra Konġunta tal-Komunikazzjonijiet”, li tipprovdi forum għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar kwistjonijiet kriminali. Matul il-perjodu ta’ rapportar, l-iskambju ta’ seba’ persuni suspettati kriminali bejn iż-żewġ komunitajiet ġie ffaċilitat mill-Kamra Konġunta tal-Komunikazzjonijiet bl-appoġġ tal-UNFICYP.

Is-CYPOL iddeskriviet il-kooperazzjoni ma’ dipartimenti governattivi oħra rilevanti tar-Repubblika ta’ Ċipru u mal-Amministrazzjoni tal-ESBA bħala tajba ħafna.

Żona tal-Bażi Sovrana tal-Lvant (ESBA)

Matul il-perjodu ta’ rapportar, l-awtoritajiet tal-ESBA ma ssospendew l-ebda punt ta’ qsim taħt l-awtorità tagħhom bħala riżultat tal-pandemija, iżda daħħlu fis-seħħ restrizzjonijiet fuq il-qsim li kienu jirriflettu dawk stabbiliti mill-RoC.

Il-migrazzjoni irregolari mill-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru permezz tal-ESBA żdiedet. Fl-2020, ġew maqbuda 66 migrant wara li kienu qasmu l-linja b’mod irregolari. 133 persuna ma tħallewx jaqsmu, li fil-biċċa l-kbira tagħhom kienu ċittadini Torok (53). F’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Protokoll 3 tal-Att ta’ Adeżjoni tar-Repubblika ta’ Ċipru, l-awtoritajiet tal-ESBA rrifjutaw li jippermettu liċ-ċittadini barranin, prinċipalment mir-Russja u mill-Istati Uniti, li kienu waslu mill-parti tat-Tramuntana ta’ Ċipru, jaqsmu l-Linja l-Ħadra. Dawn il-persuni ngħataw struzzjonijiet biex jaqsmu minn punti ta’ qsim barra mill-ESBA sabiex jgħaddu minn kontrolli skont ir-rekwiżiti tad-dħul tar-Repubblika ta’ Ċipru.

L-uffiċjali taż-Żona tal-Bażi Sovrana (SBA) komplew jiddeskrivu l-kooperazzjoni tagħhom mar-Repubblika ta’ Ċipru bħala eċċellenti.

Lil hinn mill-punti ta’ qsim, il-Pulizija tal-SBA wettqet pattulji bbażati fuq ir-riskju u mmexxija mill-intelligence biex tiġġieled il-migrazzjoni irregolari. Dawn il-pattulji ġew issupplimentati minn pattulji mill-persunal Doganali u militari tal-SBA. Matul il-perjodu ta’ rapportar, ġie skjerat ammont akbar ta’ persunal biex iwettaq sorveljanza tal-Linja l-Ħadra, inħolqot unità tal-intelligence ddedikata għas-sorveljanza tal-konfini u ntużaw żewġ vetturi speċjalizzati ġodda.

Erba’ “punti ta’ qsim mhux awtorizzati” fir-raħal ta’ Pergamos jew qribu, li jintużaw mir-residenti lokali u mill-bdiewa, huma partikolarment diffiċli biex jiġu kkontrollati. Kif imsemmi fir-rapporti preċedenti, dawn il-“punti ta’ qsim mhux awtorizzati” jibqgħu qasam ta’ tħassib u għandha tinstab soluzzjoni xierqa f’konformità mal-Artikolu 5(2) tal-Protokoll 3 tal-Att ta’ Adeżjoni. Matul il-perjodu ta’ rapportar, tlieta mill-erba’ “punti ta’ qsim mhux awtorizzati” ġew sospiżi mill-komunità Ċiprijotta Torka għal xi xhur wara t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, filwaqt li l-awtoritajiet tal-ESBA implimentaw punt ta’ kontroll tat-triq fil-“punt ta’ qsim mhux awtorizzat” li kien fadal.

2. QSIM TAL-OĠĠETTI

2.1. Valur tal-kummerċ

Skont l-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Linja l-Ħadra, l-oġġetti jistgħu jiġu introdotti minn żoni mhux taħt il-kontroll tal-gvern f’żoni kkontrollati mill-gvern, sakemm jissodisfaw il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 4 u jkunu akkumpanjati minn dokument maħruġ mill-Kamra tal-Kummerċ Ċiprijotta Torka. Skont l-Artikolu 8 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1480/2004 , il-Kamra tal-Kummerċ Ċiprijotta Torka u l-awtoritajiet tal-RoC irrapportaw kull xahar dwar it-tip, il-volum u l-valur tal-oġġetti li għalihom inħarġu dokumenti ta’ akkumpanjament.

Skont l-istatistika pprovduta mit-TCCoC, il-valur totali tal-oġġetti li għalihom ikunu nħarġu d-dokumenti ta’ akkumpanjament kien jammonta għal EUR 4 974 335 (qabel: EUR 6 313 011). Dawk iċ-ċifri jindikaw tnaqqis ta’ 21 % fil-valur ġenerali tal-oġġetti li għalihom inħarġu d-dokumenti ta’ akkumpanjament meta mqabbla mal-2019.