P9_TA(2019)0030

Qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina żewġ, tlieta jew erba’ avvenimenti singoli MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Ottubru 2019 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina żewġ, tlieta jew erba' mill-eventi uniċi MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D062827/02 – 2019/2829(RSP))

(2021/C 202/05)

Il-Parlament Ewropew,

— wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni li tawtorizza t-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn, jew li huma prodotti mill-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9, u qamħirrum ġenetikament modifikat li jikkombina żewġ, tlieta jew erba' mill-eventi uniċi MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 u DAS-40278-9 skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (D062827/02,

— wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Settembru 2003 dwar ikel u għalf ġenetikament modifikat (1), u b'mod partikolari l-Artikoli 7(3) u 19(3) tiegħu,

— wara li kkunsidra l-votazzjoni tal-Kumitat Permanenti dwar il-Katina tal-Ikel u s-Saħħa tal-Annimali msemmija fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, tat-12 ta' Lulju 2019, li fiha ma ngħatat ebda opinjoni, kif ukoll il-votazzjoni tal-Kumitat tal-Appell tas-16 ta' Settembru 2019, li fiha wkoll ma ngħatat ebda opinjoni,

— wara li kkunsidra l-Artikoli 11 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta' kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta' implimentazzjoni (2),

— wara li kkunsidra l-opinjoni adottata mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA) fit-28 ta' Novembru 2018, u ppubblikata fl-14 ta' Jannar 2019 (3),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu li joġġezzjonaw għall-awtorizzazzjoni ta' organiżmi ġenetikament modifikati (“OĠM”) (4),

— wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel,

— wara li kkunsidra l-Artikolu 112(2) u (3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A. billi, fis-6 ta' Frar 2013, Dow AgroSciences Europe ressqet, f'isem Dow AgroSciences LLC, applikazzjoni lill-awtorità kompetenti nazzjonali tan-Netherlands (“l-applikazzjoni”) għat-tqegħid fis-suq ta' ikel, ingredjenti tal-ikel u għalf li jkun fihom, li jikkonsistu minn, jew li jkunu prodotti minn, qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 (“il-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla”), skont l-Artikoli 5 u 17 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003; billi l-applikazzjoni kopriet ukoll it-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jew jikkonsistu minn, qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla għal użi oħra għajr l-ikel u l-għalf, bl-eċċezzjoni tal-kultivazzjoni;

B. billi l-applikazzjoni kopriet it-tqegħid fis-suq ta' prodotti li fihom, jikkonsistu minn jew jiġu prodotti minn ħamsa u għoxrin sottokombinazzjoni tal-eventi ta' trasformazzjoni uniċi li jikkostitwixxu l-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla; billi ħdax minn dawk is-sottokombinazzjonijiet diġà ġew awtorizzati (5); billi l-erbatax-il sottokombinazzjoni li jifdal, apparti l-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla, huma koperti mid-deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni;

C. billi fit-28 ta' Novembru 2018, l-EFSA adottat opinjoni favorevoli, skont l-Artikoli 6 u 18 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, li ġiet ippubblikata fl-14 ta' Jannar 2019 (6);

D. billi l-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla huwa derivat minn inkroċjar ta' ħames eventi tal-qamħirrun ġenetikament modifikat (“ĠM”) u joffri reżistenzi għall-erbiċidi li fihom glufosinat, glifosat u 2,4-D kif ukoll jipproduċu sitt proteini tal-insettiċidi (proteini “Bt” jew “Cry”): Cry1A.105, Cry2Ab2, Cry1F u CryBb1 li huma tossiċi għal ċerti larvi lepidopterani, u Cry34Ab1 u Cry25Ab1 li huma tossiċi għal ċerti larvi koleopterani (7);

Kummenti tal-Istati Membri

E. billi l-Istati Membri ssottomettew ħafna kummenti kritiċi lill-EFSA matul il-perjodu ta' konsultazzjoni ta' tliet xhur (8), inkluż li l-ebda konklużjoni finali (speċjalment fir-rigward tal-oġġetti tal-ikel) ma hija possibbli b'referenza għall-effetti fit-tul riproduttivi jew ta' żvilupp tal-ikel u/jew tal-għalf inkwistjoni, li hija meħtieġa aktar informazzjoni qabel ma tkun tista' tiġi ffinalizzata l-valutazzjoni tar-riskju, li l-analiżi tal-kompożizzjoni tindika nuqqas ta' ekwivalenza bejn il-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla u l-kontroparti konvenzjonali tiegħu u li, għalhekk, is-sikurezza ma tistax tiġi garantita, li l-pjan ta' monitoraġġ ambjentali ta' wara t-tqegħid fis-suq huwa inadegwat, u li hija meħtieġa aktar riċerka dwar ir-rwol bijoloġiku u l-attivitajiet tal-proteini Cry fir-rigward tal-mammiferi qabel ma jkunu jistgħu jitqiesu sikuri;

F. billi ebda data sperimentali ma ġiet ipprovduta mill-applikant għall-erbatax-il sottokombinazzjoni attwalment mhux awtorizzati tal-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla (9); billi l-eventi ta' trasformazzjoni multipli m'għandhomx jiġu awtorizzati mingħajr valutazzjoni bir-reqqa tad-data sperimentali għal kull subkombinazzjoni;

Erbiċidi komplementari

G. billi għadd ta' studji juru li l-għelejjel ĠM tolleranti għall-erbiċidi jirriżultaw f'użu ogħla ta' dawk l-erbiċidi (10); billi, b'konsegwenza, għandu jkun mistenni li l-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla se jkun espost għal dożi ogħla u ripetuti tal-glufosinat, il-glifosat u 2,4-D, u għalhekk kwantità ogħla ta' residwi jistgħu jkunu preżenti fil-ħsad;

H. billi, skont il-programm multiannwali tal-Unjoni kkoordinat u ta' kontroll għall-2020, l-2021 u l-2022, l-Istati Membri mhumiex obbligati jkejlu l-glifosat, il-glufosinat, jew residwi 2,4-D fuq l-importazzjonijiet tal-qamħirrun (11); billi ma jistax jiġi eskluż li l-qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla jew prodotti derivati minnu għall-ikel jew għall-għalf se jeċċedu l-Livelli Massimi ta' Residwu tal-Unjoni (MRLs), li tpoġġew fis-seħħ għall-iskop li tiġi protetta s-saħħa tal-konsumatur;

I. billi għad hemm dubji dwar il-karċinoġeniċità tal-glifosat; billi f'Novembru 2015 l-EFSA kkonkludiet li l-glifosat aktarx mhuwiex karċinoġeniku; billi, għall-kuntrarju, fl-2015 l-Aġenzija Internazzjonali għar-Riċerka dwar il-Kanċer tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa kklassifikat il-glifosat bħala probabbilment karċinoġeniku għall-bnedmin;

J. billi, skont l-EFSA, id-data tossikoloġika li tippermetti li titwettaq valutazzjoni tar-riskju għall-konsumaturi għal diversi prodotti ta' dekompożizzjoni tal-glifosat rilevanti għall-għelejjel ĠM tolleranti għall-glifosat hija nieqsa (12);

K. billi fil-pjanti ĠM, tista' tkun il-ġenetika mmodifikata nnifisha li tiddetermina l-mod li erbiċidi komplementari jiddekomponu skont il-pjanta, kif ukoll il-kompożizzjoni u għalhekk it-tossiċità tal-prodotti ta' dekompożizzjoni (“metaboliti”); billi, skont l-EFSA, dan hu fil-fatt il-każ meta l-erbiċida komplementari huwa l-glifosat (13);

L. billi l-glufosinat huwa kklassifikat bħala sustanza tossika għar-riproduzzjoni 1B u għalhekk jissodisfa l-kriterji abbinati mal-kriterji ta' limitu stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14); billi l-approvazzjoni għall-użu tal-glufosinat fl-Unjoni skadiet fil-31 ta' Lulju 2018 (15);

M. billi r-riċerka indipendenti qajmet tħassib dwar ir-riskji tal-ingredjent attiv 2,4-D fir-rigward tal-iżvilupp tal-embrijuni, il-malformazzjonijiet konġenitali u l-interferenti endokrinali;

N. billi artiklu reċenti minn espert involut fl-iżvilupp ta' pjanti ĠM iqajjem dubji dwar is-sikurezza tal-għelejjel ĠM li huma tolleranti għall-2,4-D minħabba d-degradazzjoni tiegħu fil-prodott ta' dekompożizzjoni ċitotossiku 2,4-diklorofenol (2,4-DCP) (16);

Proteini Bt

O. billi għadd ta' studji juru li ġew osservati effetti sekondarji li jistgħu jaffettwaw is-sistema immunitarja wara esponiment għal proteini Bt u li xi proteini Bt jista' jkollhom karatteristiċi aġġuvanti (17), li jfisser li dawn jistgħu jżidu l-allerġeniċità ta' proteini oħra li jidħlu f'kuntatt magħhom;

P. billi opinjoni tal-minoranza adottata minn membru tal-Bord tal-EFSA dwar l-OĠM fil-proċess tal-valutazzjoni ta' qamħirrum ĠM bi trasformazzjoni multipla simili iżda differenti u s-sottokombinazzjonijiet tiegħu sabu li, filwaqt li effetti mhux intenzjonati fuq is-sistema immunitarja qatt ma ġew identifikati fi kwalunkwe applikazzjoni fejn huma espressi proteini Bt, dawn ma setgħux “jiġu osservati mill-istudji tossikoloġiċi […] attwalment rakkomandati u mwettqa għall-valutazzjoni tas-sikurezza ta' pjanti ĠM fl-EFSA minħabba li ma jinkludux it-testijiet xierqa għal dan l-iskop” (18);

Q. billi studju reċenti juri li żieda rapida fl-użu ta' trattamenti taż-żrieragħ neonikotinojdi fl-Istati Uniti tikkoinċidi maż-żieda ta' tħawwil ta' qamħirrun Bt ĠM (19); billi l-Unjoni pprojbixxiet l-użu fuq barra ta' tliet neonikotinojdi, inkluż bħala kisjiet taż-żrieragħ, minħabba l-impatt tagħhom fuq in-naħal tal-għasel u dakkara oħra (20);

R. billi l-valutazzjoni ta' residwi ta' erbiċidi u l-metaboliti tagħhom fuq pjanti ĠM, kif ukoll l-interazzjoni potenzjali tagħhom ma' proteini Bt, hija kkunsidrata 'l barra mill-mandat tal-Bord tal-EFSA dwar l-OĠM;

Proċess mhux demokratiku

S. billi kemm il-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali msemmi fl-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 (votazzjoni fit-12 ta' Lulju 2019) kif ukoll il-Kumitat ta' Appell (votazzjoni fis-16 ta' Settembru 2019) ma taw l-ebda opinjoni, li jfisser li l-awtorizzazzjoni mhix appoġġjata minn maġġoranza kwalifikata tal-Istati Membri;

T. billi, kemm fil-memorandum ta' spjegazzjoni tal-proposta leġiżlattiva tagħha ppreżentata fit-22 ta' April 2015 li temenda r-Regolament (KE) Nru 1829/2003 fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-użu ta' ikel u għalf ĠM fit-territorju tagħhom u fil-memorandum ta' spjegazzjoni tal-proposta leġiżlattiva ppreżentata fl-14 ta' Frar 2017 li temenda r-Regolament (UE) Nru 182/2011, il-Kummissjoni ddeplorat il-fatt li, mid-dħul fis-seħħ tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003, id-deċiżjonijiet ta' awtorizzazzjoni ġew adottati mill-Kummissjoni mingħajr l-appoġġ tal-opinjoni tal-kumitat tal-Istati Membri u li r-ritorn tad-dossier lill-Kummissjoni għal deċiżjoni finali, li hija verament l-eċċezzjoni għall-proċedura kollha kemm hi, saret in-norma għat-teħid ta' deċiżjonijiet dwar l-awtorizzazzjonijiet tal-ikel u tal-għalf ĠM; billi l-President tal-Kummissjoni ddeplora diversi drabi din il-prattika bħala waħda li mhijiex demokratika (21);

U. billi, fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament Ewropew adotta riżoluzzjonijiet li joġġezzjonaw għat-tqegħid fis-suq tal-OĠM għall-ikel u għall-għalf (33 riżoluzzjoni) u għall-kultivazzjoni tal-OĠM fl-Unjoni (3 riżoluzzjonijiet); billi ma kienx hemm maġġoranza kwalifikata ta' Stati Membri favur l-awtorizzazzjoni ta' kwalunkwe wieħed minn dawk l-OĠM; billi minkejja r-rikonoxximent tagħha stess tan-nuqqasijiet demokratiċi, in-nuqqas ta' appoġġ mill-Istati Membri u l-oġġezzjonijiet tal-Parlament, il-Kummissjoni qed tkompli tawtorizza OĠM minkejja li ma għandha l-ebda obbligu legali li tagħmel dan;

1. Iqis li l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni jisboq is-setgħat ta' implimentazzjoni previsti fir-Regolament (KE) Nru 1829/2003;

2. Iqis li l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni mhuwiex konsistenti mad-dritt tal-Unjoni, billi mhuwiex kompatibbli mal-għan tar-Regolament (KE) Nru 1829/2003 li, skont il-prinċipji ġenerali stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ( 22 ) , huwa li jipprovdi l-bażi biex, fir-rigward tal-ikel u l-għalf ĠM, jiżgura livell għoli ta' protezzjoni għall-ħajja u s-saħħa tal-bniedem, is-saħħa u l-benesseri tal-annimali, u l-interessi tal-ambjent u tal-konsumaturi, filwaqt li jiżgura l-funzjonament effettiv tas-suq intern;

3. Jitlob lill-Kummissjoni tirtira l-abbozz ta' deċiżjoni ta' implimentazzjoni tagħha;

4. Itenni l-impenn tiegħu li javvanza l-ħidma fuq il-proposta tal-Kummissjoni li temenda r-Regolament (UE) Nru 182/2011; jistieden lill-Kunsill imexxi 'l quddiem il-ħidma tiegħu fir-rigward ta' dik il-proposta tal-Kummissjoni bħala kwistjoni ta' urġenza;

5. Jistieden lill-Kummissjoni tissospendi kwalunkwe deċiżjoni ta' implimentazzjoni rigward l-applikazzjonijiet għal awtorizzazzjoni ta' OĠM sakemm il-proċedura ta' awtorizzazzjoni tkun ġiet riveduta b'tali mod li tindirizza n-nuqqasijiet tal-proċedura attwali, li wriet li mhijiex adegwata;

6. Jistieden lill-Kummissjoni tirtira proposti għall-awtorizzazzjonijiet tal-OĠM jekk ma tingħata l-ebda opinjoni mill-Kumitat Permanenti dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa tal-Annimali, kemm għall-kultivazzjoni kif ukoll għall-użu tal-ikel u l-għalf;

7. Jistieden lill-Kummissjoni ma tawtorizza l-ebda pjanta ĠM tolleranti għall-erbiċidi mingħajr valutazzjoni sħiħa tar-residwi minn bexx b'erbiċidi komplementari, il-metaboliti tagħhom u l-formulazzjonijiet kummerċjali kif applikati fil-pajjiżi ta' kultivazzjoni;

8. Jistieden lill-Kummissjoni tintegra bis-sħiħ il-valutazzjoni tar-riskju tal-applikazzjoni tal-erbiċidi komplementari u r-residwi tagħhom fil-valutazzjoni tar-riskju tal-pjanti ĠM tolleranti għall-erbiċidi, irrispettivament minn jekk il-pjanta ĠM tkunx maħsuba għall-kultivazzjoni fl-Unjoni jew għall-importazzjoni fl-Unjoni għall-użu tal-ikel u l-għalf;

9. Jistieden lill-Kummissjoni ma tawtorizzax l-importazzjoni ta' kwalunkwe pjanta ĠM għall-ikel jew għall-għalf li saret tolleranti għall-erbiċidi li mhix awtorizzata għall-użu fl-Unjoni, f'dan il-każ il-glufosinat;

10. Jistieden lill-Kummissjoni ma tawtorizza l-ebda sottokombinazzjoni ta' eventi ta' trasformazzjoni multipli sakemm dawn ma jkunux ġew evalwati bir-reqqa mill-EFSA abbażi tad-data eżawrjenti ppreżentata mill-applikant;

11. Iqis, b'mod aktar speċifiku, li l-approvazzjoni ta' sottokombinazzjonijiet li għalihom ma ġiet ipprovduta l-ebda data, u li lanqas biss ġew ittestjati jew maħluqa, tmur kuntrarju għall-prinċipji tal-liġi ġenerali dwar l-ikel, kif stabbilit fir-Regolament (KE) Nru 178/2002;

12. Jistieden lill-EFSA tkompli tiżviluppa u tuża b'mod sistematiku metodi li jippermettu l-identifikazzjoni tal-effetti mhux maħsuba tal-eventi ta' trasformazzjoni multipli tal-ĠM, inkluż fir-rigward tal-karatteristiċi aġġuvani tat-tossini Bt;

13. Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1) ĠU L 268, 18.10.2003, p. 1.

(2) ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13.

(3) Opinjoni xjentifika dwar il-Valutazzjoni tal-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 u s-sottokombinazzjonijiet indipendentement mill-oriġini tagħhom għall-użu tal-ikel u l-għalf, l-importazzjoni u l-ipproċessar skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 (applikazzjoni EFSA-GMO-NL-2013-113), il-Ġurnal tal-EFSA 2019, 17(1):5521, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2019.5521

(4) Fit-tmien leġiżlatura tiegħu, il-Parlament Ewropew adottata 36 riżoluzzjoni li joġġezzjonaw l-awtorizzazzjoni ta' organiżmi ġenetikament modifikati.

(5) 1507 x 59122, awtorizzat bid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1110; MON 89034 × MON 88017, awtorizzat bid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/2046; u MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122, MON 89034 × 1507 × MON 88017, MON 89034 × 1507 × 59122, MON 89034 × MON 88017 × 59122, 1507 × MON 88017 × 59122, MON 89034 × 1507, MON 89034 × 59122, 1507 × MON 88017, MON 88017 × 59122, awtorizzati bid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2013/650/UE

(6) Opinjoni xjentifika dwar il-Valutazzjoni tal-qamħirrum ġenetikament modifikat MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 x DAS-40278-9 u s-sottokombinazzjonijiet indipendentement mill-oriġini tagħhom għall-użu tal-ikel u l-għalf, l-importazzjoni u l-ipproċessar skont ir-Regolament (KE) Nru 1829/2003 (applikazzjoni EFSA-GMO-NL-2013-113), il-Ġurnal tal-EFSA 2019, 17(1):5521, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2019.5521

(7) Ara l-opinjoni tal-EFSA, p. 10-11.

(8) Anness G – kummenti tal-Istati Membri http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2013-00210

(9) Ara l-opinjoni tal-EFSA, p. 4.

(10) Ara, pereżempju, Bonny, S., Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact, Environ Manage. 2016 Jan; 57(1):31-48

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738 and Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. -- the first sixteen years, Charles M Benbrook, Environmental Sciences Europe; volum 24, numru tal-Artikolu: 24 (2012), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24

(11) Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/533 tat-28 ta' Marzu 2019 dwar programm multiannwali tal-Unjoni kkoordinat u ta' kontroll għall-2020, l-2021 u l-2022 biex tiġi żgurata l-konformità mal-livelli massimi ta' residwi ta' pestiċidi fi u fuq ikel li joriġina mill-pjanti u mill-annimali u biex jiġi vvalutat l-esponiment tal-konsumatur għalihom (ĠU L 88, 29.3.2019, p. 28).

(12) Il-konklużjoni tal-EFSA dwar ir-rieżami bejn il-pari tal-valutazzjoni tar-riskju tal-pestiċidi tas-sustanza attiva tal-glifosat, il-Ġurnal tal-EFSA 2015; 13(11):4302, p. 3 https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302

(13) Ir-Rieżami tal-EFSA tal-livelli residwi massimi eżistenti għall-glifosat skont l-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) Nru 396/2005,17 ta' Mejju 2018, p. 12 https://www.efsa.europa.eu/fr/efsajournal/pub/5263

(14) Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2009 dwar it-tqegħid fis-suq ta' prodotti għall-protezzjoni tal-pjanti u li jħassar id-Direttivi tal-Kunsill 79/117/KEE u 91/414/KEE (ĠU L 309, 24.11.2009, p. 1).

(15) https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/eu-pesticides-database/public/?event=activesubstance.detail&language=MT&selectedID=1436

(16) Lurquin, P.F. (2016) Production of a toxic metabolite in 2, 4-D-resistant GM crop plants. 3 Biotech,

6(1): 1-4. https://link.springer.com/article/10.1007/s13205-016-0387-9#CR25

(17) Għal rieżami, ara Rubio Infante, N., & Moreno-Fierros, L. (2016) An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals. Journal of Applied Toxicology, 36(5): 630-648.

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jat.3252/full

(18) Applikazzjoni EFSA-GMO-DE-2010-86 (qamħirrun Bt11 3 MIR162 3 1507 3 GA21 u tliet sottokombinazzjonijiet indipendentement mill-oriġini tagħhom) Minority Opinion J.M. Wal, Member of the EFSA GMO Panel, Mejju 2018 https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2018.5309 p. 34.

(19) “Large-Scale Deployment of Seed Treatments Has Driven Rapid Increase in Use of Neonicotinoid Insecticides and Preemptive Pest Management in U.S. Field Crops” Margaret R. Douglas u John F. Tooker, Environ. Sci. Technol.20154985088-5097, Publication Data (sit web): https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es506141 g

(20) https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/approval_renewal/neonicotinoids_en

(21) Ara, pereżempju, id-Dikjarazzjoni Inawgurali fis-sessjoni plenarja tal-Parlament Ewropew inkluża fil-linji gwida politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss (Strasburgu, il-15 ta' Lulju 2014), jew fid-diskors dwar l-Istat tal-Unjoni 2016 (Strasburgu, l-14 ta' Settembru 2016).

(22) Ir-Regolament (KE) Nru 178/2002 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Jannar 2002 li jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali u l-ħtiġijiet tal-liġi dwar l-ikel, li jistabbilixxi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel u jistabbilixxi l-proċeduri fi kwistjonijiet ta' sigurtà tal-ikel (ĠU L 31, 1.2.2002, p. 1).