GLOSSARJU

Assi : L-iżvilupp rurali fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 jiġi implimentat skont tliet assi tematiċi, li jirrappreżentaw gruppi koerenti ta’ miżuri ta’ żvilupp rurali, u assi orizzontali uniku ddedikat lill-approċċ Leader (assi Leader).

Awtorità ta’ Ġestjoni : Korp nazzjonali jew reġjonali maħtur mill-Istat Membru għall-ġestjoni ta’ Programm ta’ Żvilupp Rurali (PŻR).

CMEF : Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni.

Deadweight : Sitwazzjoni fejn operazzjoni sussidjata tkun twettqet kompletament jew parzjalment mingħajr l-għajnuna ta’ għotja.

Effettività : Ilħuq tal-objettivi stabbiliti.

Effiċjenza : Kisba tal-aħjar relazzjoni bejn l-effettività u l-ispiża.

Evalwazzjoni : Ġbir u analiżi perjodiċi tal-evidenza biex jiġu fformulati konklużjonijiet dwar l-effettività u l-effiċjenza tal-"interventi". Dan jista’ jinkludi l-kunsiderazzjoni tar-rilevanza, tal-koerenza u tal-valur miżjud Ewropew tal-politika.

Ġestjoni finanzjarja tajba : Ġestjoni tal-baġit tal-UE f’konformità mal-prinċipji ta’ ekonomija, effiċjenza u effettività.

Ġestjoni Kondiviża : Metodu ta’ kif jiġi implimentat il-baġit tal-UE fejn il-Kummissjoni tiddelega kompiti ta’ implimentazzjoni lill-Istati Membri, filwaqt li tibqa’ żżomm ir-responsabbiltà finali.

Impatti : Effetti soċjoekonomiċi u ambjentali fuq terminu itwal.

Indikatur : Kwantità varjabbli indikattiva għal objettiv li jista’ jitkejjel u li tagħti informazzjoni utli biex jiġi vvalutat sa liema punt l-objettiv jintlaħaq.

Intervent (Pubbliku) : Azzjoni, bħal "operazzjoni", "miżura", programm jew proġett imwettqa jew iffinanzjata minn awtorità pubblika.

Linji gwida strateġiċi Komunitarji : Deċiżjoni tal-Kunsill li tidentifika l-prijoritajiet tal-Unjoni Ewropea għall-iżvilupp rurali.

Miżura : Skema ta’ għajnuna għall-implimentazzjoni ta’ politika. Miżura tiddefinixxi r-regoli għall-"operazzjonijiet" li jistgħu jiġu ffinanzjati.

Miżuri ta’ diversifikazzjoni : Tliet miżuri tal-PŻR immirati lejn id-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali: "diversifikazzjoni f’attivitajiet mhux agrikoli"; "appoġġ għall-ħolqien u l-iżvilupp ta’ mikrointrapriżi"; u "inkoraġġiment tal-attivitajiet turistiċi".

Monitoraġġ : Eżaminar regolari tar-riżorsi, ir-rendimenti u r-riżultati ta’ "interventi".

Objettiv : Dikjarazzjoni tar-rendimenti, ir-riżultati u l-impatti li l-"intervent" huwa intenzjonat jikseb.

Operazzjoni : Proġett, kuntratt jew azzjoni oħra ffinanzjati taħt "miżura".

PŻR : Programm ta’ Żvilupp Rurali, dokument ta’ programmazzjoni mħejji minn Stat Membru għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE. PŻR jista’ jiġi mħejji fil-livell reġjonali jew nazzjonali u jiġi approvat mill-Kummissjoni.

Rendimenti : Xi ħaġa li tiġi prodotta bir-riżorsi allokati għal "intervent".

Riżultati : L-effetti diretti, jew il-bidliet, li jirriżultaw minħabba l-"intervent".

SOMMARJU EŻEKUTTIV

I. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, l-UE allokat kważi EUR 100 biljun biex tilħaq l-objettivi ta’ żvilupp rurali tagħha. Dan l-awditu jeżamina l-kwistjoni ta’ jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri jistgħux juru li l-baġit tal-UE allokat għall-politika ta’ żvilupp rurali jintnefaqx tajjeb. Element ewlieni għal dan hija sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni.

II. Is-sistema ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni għandha tipprovdi informazzjoni dwar fejn l-infiq huwa, jew mhuwiex, effettiv u effiċjenti. Tali informazzjoni hija meħtieġa għall-obbligu ta’ rendikont: biex il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-pubbliku jkunu infurmati dwar x’inkiseb bil-baġit tal-UE u biex jintwera li dan intnefaq b’mod effiċjenti u effettiv f’konformità mal-prinċipji ta’ ġestjoni finanzjarja tajba. Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni jippermettu wkoll li jiġu identifikati d-dgħufijiet u li jsiru bidiliet kemm fi ħdan il-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ seba’ snin kif ukoll meta jkunu qed jitfasslu politiki, leġiżlazzjoni u programmi ta’ nfiq futuri.

III. Fir-rapporti preċedenti tagħha, il-Qorti enfasizzat kemm-il darba dgħufijiet serji fid-disponibbiltà u fil-kwalità tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni relatata mal-infiq fuq l-iżvilupp rurali. Dan ir-rapport jikkonsolida u jiżviluppa dawn is-sejbiet preċedenti.

IV. Il-Qorti tikkonkludi li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ma wrewx b’mod suffiċjenti x’inkiseb fir-rigward tal-objettivi tal-politika ta’ żvilupp rurali u hemm nuqqas ta’ aċċertament li l-baġit tal-UE ntnefaq tajjeb.

V. B’mod speċifiku l-Qorti sabet li:

(a) L-objettivi stabbiliti għan-nefqa għall-iżvilupp rurali ma kinux ċari b’mod suffiċjenti.

(b) Ma kienx hemm informazzjoni u rappurtar suffiċjenti dwar ir-riżultati miksuba biex jintwera sa liema punt intlaħqu l-objettivi stabbiliti u li l-baġit tal-UE ntnefaq b’mod effettiv u effiċjenti.

(c) L-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni disponibbli ma ntużatx b’mod suffiċjenti biex jittejbu l-effiċjenza u l-effettività tan-nefqa għall-iżvilupp rurali.

VI. Jista’ u għandu jsir titjib fil-monitoraġġ u fl-evalwazzjoni għall-bqija tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, li għalih l-infiq se jiġi konkluż fl-2015. Barra minn hekk, il-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 li jmiss jippreżenta opportunità biex il-Kummissjoni u l-Istati Membri jagħmlu l-effettività u l-effiċjenza tal-infiq ħafna aktar ċentrali fit-tfassil tal-miżuri u d-deċiżjonijiet dwar il-programmazzjoni u sussegwentement fl-għażla tal-operazzjonijiet u l-proġetti li għandhom jiġu ffinanzjati.

VII. Għaldaqstant il-Qorti tirrakkomanda li:

(a) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jagħmlu użu mill-monitoraġġ u l-evalwazzjoni biex jiffukaw aktar fuq il-kisba ta’ riżultati għall-bqija tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali.

(b) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jieħdu azzjoni issa biex jiżguraw li tkun tista’ tinkiseb informazzjoni kumparabbli u ta’ kwalità tajba mill-evalwazzjonijiet ex post fl-2015 tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

(c) Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni għandha ttejjeb it-tfassil tas-CMEF biex tipproduċi informazzjoni aktar f’waqtha, rilevanti, affidabbli u kumparabbli, b’mod partikolari dwar l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri fil-kisba tar-riżultati.

(d) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżguraw li l-PŻR 2014-2020 jipprovdu bażi aħjar għal ġestjoni finanzjarja tajba, b’objettivi speċifiċi u li jistgħu jitkejlu u bi pjanijiet għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-effiċjenza u l-effettività tal-programmi.

(e) L-Istati Membri għandhom ifasslu l-effettività u l-effiċjenza fis-sistemi ta’ implimentazzjoni tal-PŻR 2014-2020, fejn l-informazzjoni miġbura għall-applikazzjoni, l-għażla u l-proċessi tal-pagamenti tintuża mill-ġdid għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.

(f) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom itejbu r-rappurtar tagħhom dwar ir-riżultati miksuba bil-baġit tal-UE biex jissaħħaħ l-obbligu ta’ rendikont. Dan għandu jinkludi segwitu aktar sistematiku tas-sejbiet tal-evalwazzjoni.

INTRODUZZJONI

1. L-UE allokat kważi EUR 100 biljun biex tilħaq l-objettivi ta’ żvilupp rurali fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. L-Istati Membri wkoll impenjaw EUR 58 biljun mir-riżorsi proprji tagħhom biex jikkofinanzjaw il-programmi ta’ żvilupp rurali.

2. Il-Kunsill Ewropew enfasizza li kull euro tal-baġit tal-UE mhux biss irid jintnefaq b’mod korrett iżda jrid jintnefaq tajjeb ukoll. Madankollu, l-awditi tal-Qorti wrew b’mod konsistenti li t-tfassil u l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ żvilupp rurali ewlenin ma jiżgurawx b’mod suffiċjenti li l-miżuri huma mmirati lejn l-ilħuq tal-objettivi tal-politika bl-aktar mod effiċjenti. Dan ifisser li ma jistax ikun hemm dipendenza fuq is-sistemi għall-implimentazzjoni tal-baġit biex jiġi żgurat li l-infiq huwa effettiv u effiċjenti. Għaldaqstant, huwa wisq aktar importanti li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jkunu jistgħu juru x’riżultati nkisbu fir-rigward tal-objettivi tal-politika ta’ żvilupp rurali.

3. Element ewlieni biex jiġi żgurat li l-baġit tal-UE jintnefaq tajjeb huwa l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. Il-monitoraġġ huwa l-eżaminar regolari tal-infiq, ir-rendimenti u r-riżultati, li jipprovdi informazzjoni aġġornata dwar jekk il-programmi humiex qed jipprogressaw kif intenzjonat. L-evalwazzjoni hija ġabra u analiżi perjodiċi tal-evidenza – inkluża l-informazzjoni li tiġi prodotta għall-monitoraġġ – biex jiġu ffurmati konklużjonijiet dwar l-effettività u l-effiċjenza ta’ programm jew ta’ politika. B’informazzjoni mill-monitoraġġ u l-evalwazzjoni dwar fejn l-infiq mhuwiex effettiv – jew mhuwiex effiċjenti – jistgħu jsiru bidliet fi ħdan il-perjodu ta’ programmazzjoni ta’ seba’ snin u meta jkunu qed jitfasslu leġiżlazzjoni u programmi għall-futur.

4. Tali informazzjoni hija meħtieġa wkoll għall-obbligu ta’ rendikont: biex il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-pubbliku jiġu infurmati dwar x’inkiseb bil-baġit tal-UE u biex jintwera li dan intnefaq tajjeb.

5. Madankollu l-Qorti kemm-il darba sabet dgħufijiet serji fid-disponibbiltà u fil-kwalità tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-iżvilupp rurali. It-Tabella 1 tipprovdi sommarju tas-sejbiet reċenti tal-Qorti relatati ma’ dawn id-dgħufijiet.

TABELLA 1

SEJBIET DWAR IL-MONITORAĠĠ U L-EVALWAZZJONI TAL-POLITIKA TA’ ŻVILUPP RURALI FIR-RAPPORTI SPEĊJALI U FIR-RAPPORTI ANNWALI TAL-QORTI

Rapport Speċjali Nru 5/2010 L-implimentazzjoni tal-approċċ Leader għall-iżvilupp rurali | Il-baġit tal-UE kkontribwixxa aktar minn EUR 2 biljun lil-Leader+ u pprogramma aktar minn EUR 5 biljun għall-perjodu 2007-2013. Il -Kummissjoni għadha ma wrietx l-effettività jew l-effiċjenza fl-infiq … |

Rapport Speċjali Nru 7/2011 L-appoġġ agroambjentali huwa mfassal u ġestit tajjeb? | L-objettivi kienu, b’mod ġenerali, wisq vagi biex ikunu utli biex jivvalutaw sa liema punt dawn intlaħqu. Il-monitoraġġ komuni u l-qafas ta’ evalwazzjoni jirrappreżenta progress iżda jipproduċi ftit informazzjoni dwar benefiċċji ambjentali miksuba (EUR 22 biljun ipprogrammati). |

Rapport Speċjali Nru 8/2012 Identifikazzjoni ta’ għajnuna għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli | Il-qafas komuni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni… ma jiġġenerax data rilevanti li tista’ tintuża għall-monitoraġġ tar-riżultati miksuba bil-fondi minfuqa. L-indikaturi definiti ma jippermettux li l-progress fl-ilħuq tal-prijoritajiet tal-UE jiġi mmonitorjat, u nstab li d-data kienet ta’ affidabbiltà baxxa u ma tippermettix li jsir tqabbil bejn l-Istati Membri (u/jew reġjuni) (EUR 11-il biljun ipprogrammati). |

Rapport Speċjali Nru 1/2013 L-appoġġ tal-UE lill-industrija tal-ipproċessar tal-ikel kien effettiv u effiċjenti fiż-żieda tal-valur lill-prodotti agrikoli? | … il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom bażi insuffiċjenti biex jivvalutaw l-effettività tad-EUR 9 biljun allokati għall-miżura 123 meta ssir il-programmazzjoni tal-għajnuna għall-perjodu 2014-20. |

Rapport Speċjali Nru 6/2013 L-Istati Membri u l-Kummissjoni kisbu l-aħjar kwalità meta mqabbla mal-prezz bil-miżuri għad-diversifikazzjoni tal-ekonomija rurali? | Kien hemm nuqqas ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni effettivi tal-miżuri u b’hekk hemm riskju reali li r-riżultati tal-finanzjament allokat għall-proġetti ma jkunux magħrufa. Il-prijorita strateġika tal-UE ta’ ħolqien ta’ impjiegi ma ġietx immirata tajjeb u kien hemm nuqqas ta’ ġestjoni attiva meta kien evidenti li l-miri stabbiliti ma kinux se jintlaħqu (EUR 5 biljun ipprogrammati). |

Rapport Annwali 2011, il-Kapitolu 10 | … [id-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni] ma stabbilixxewx u lanqas ma rrappurtaw dwar objettivi għal attivitajiet operazzjonali relatati mal-ekonomija (l-ispiża tad-dħul) jew mal-effiċjenza… id-deskrizzjoni tal-kisbiet ta’ politika tagħti informazzjoni limitata dwar ir-riżultati u l-impatti; dawn għandhom it-tendenza li jiffukaw aktar fuq dħul u prodotti… ir-rappurtar tal-prestazzjoni miksuba [kien] ibbażat fuq data inkompleta, … |

6. L-introduzzjoni tal-perjodu ta’ programmazzjoni l-ġdid tippreżenta opportunità għall-Kummissjoni u l-Istati Membri biex jindirizzaw dawn id-dgħufijiet u jpoġġu fis-seħħ sistemi li jipprovdu informazzjoni affidabbli u f’waqtha dwar ir-riżultati tan-nefqa 2014-2020. Filwaqt li tqis dan, f’dan l-awditu, il-Qorti tikkonsolida u tiżviluppa s-sejbiet preċedenti tagħha bil-għan li tifforma rakkomandazzjonijiet prattiċi li jistgħu jikkontribwixxu għat-titjib tal-ġestjoni finanzjarja tajba tal-politika ta’ żvilupp rurali 2014-2020.

IL-POLITIKA TA’ ŻVILUPP RURALI U L-QAFAS KOMUNI TA’ MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI (CMEF)

7. Il-politika ta’ żvilupp rurali tal-UE għall-2007 sal-2013 hija organizzata fi tliet "assi tematiċi’" Kull assi jikkonsisti minn għadd ta’ miżuri mfassla biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika (li jintwerew aktar tard f’dan ir-rapport fit-Tabella 2). Ir-raba’ assi, magħruf bħala Leader, għandu l-għan li jintlaħqu l-istess objettivi permezz ta’ strateġiji lokali ta’ żvilupp immexxija mill-komunità.

8. L-UE stabbilixxiet il-"prijoritajiet għall-iżvilupp rurali" fil-Linji Gwida Strateġiċi Komunitarji – id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/144/KE [1], li jpoġġu l-politika fil-kuntest ta’ objettivi usa’ tal-UE, b’mod partikolari l-għanijiet ta’ sostenibbiltà ta’ Göteborg u l-istrateġija ta’ Lisbona għat-tkabbir u l-impjiegi. Skont din id-deċiżjoni, il-"prijorità prevalenti" għar-riżorsi tal-"Assi 3", pereżempju, hija l-ħolqien ta’ opportunitajiet ta’ xogħol u ta’ kundizzjonijiet għat-tkabbir.

9. L-Istati Membri jiżviluppaw Programmi ta’ Żvilupp Rurali (PŻR) fil-livell nazzjonali jew f’dak reġjonali. Ladarba jiġu approvati mill-Kummissjoni, dawn il-programmi jiġu implimentati mill-Istati Membri skont arranġamenti ta’ "ġestjoni kondiviża".

10. Ir-regolament tal-UE dwar l-iżvilupp rurali stabbilixxa "Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni" (CMEF) għall-perjodu 2007-2013 [2]. Din kienet sistema ġdida, introdotta fl-2007, b’indikaturi komuni intenzjonati li jaqbdu l-progress lejn l-objettivi tal-iżvilupp rurali b’tali mod li jippermetti li kull wieħed mill-PŻR jiġi mqabbel u li d-data tiġi aggregata. Is-CMEF jeħtieġ ukoll evalwazzjoni ex ante għal kull PŻR, evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu fl-2010 u evalwazzjoni ex post fl-2015, li għandhom jitwettqu minn evalwaturi indipendenti.

11. Regolament tal-Kummissjoni [3] jistabbilixxi rekwiżiti aktar speċifiċi u jelenka indikaturi komuni ta’ linja bażi, produzzjoni, riżultati u impatt. Id-definizzjonijiet tal-indikaturi, tal-mistoqsijiet komuni tal-evalwazzjoni u tal-gwida tal-metodoloġija jingħataw f’"Manwal dwar is-CMEF" mhux vinkolanti maħruġ mill-Kummissjoni [4].

12. L-Istati Membri kienu responsabbli għall-istabbiliment ta’ objettivi speċifiċi u verikabbli fil-PŻR tagħhom, b’miri għall-indikaturi komuni. Peress li l-indikaturi komuni ma jistgħux jaqbdu bis-sħiħ l-effetti kollha tal-PŻR individwali, l-Istati Membri kienu meħtieġa wkoll jistabbilixxu għadd limitat ta’ indikaturi addizzjonali. Responsabbilitajiet oħra tal-Istati Membri huma li jistabbilixxu sistemi ta’ ġbir ta’ data u li jorganizzaw l-evalwazzjonijiet. Huma jħejju Rapport ta’ Progress Annwali bbażat fuq l-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni, li għandu juri l-progress tal-programm fir-rigward tal-objettivi stabbiliti. L-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni u l-Kumitati ta’ Monitoraġġ tal-Istati Membri huma meħtieġa jużaw l-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni biex tgħin fit-titjib tal-kwalità tal-programmi u l-implimentazzjoni tagħhom.

13. Il-Kummissjoni tikkoordina s-CMEF. Il-persunal tal-Kummissjoni janalizza r-Rapporti ta’ Progress Annwali u jaggrega d-data tal-monitoraġġ. Huma jistgħu jipparteċipaw bħala osservaturi fil-Kumitati ta’ Monitoraġġ tal-Istati Membri u jagħmlu laqgħa annwali mal-Awtoritajiet ta’ Ġestjoni biex jeżaminaw ir-riżultati prinċipali tas-sena preċedenti għal kull PŻR. Il-Kummissjoni tqabbad evalwaturi biex jagħmlu sintesijiet tal-evalwazzjonijiet ex post u ta’ nofs it-terminu, u tippubblika dawn ir-rapporti. Il-Kummissjoni hija meħtieġa wkoll tipproduċi diversi rapporti li jikkonċernaw l-implimentazzjoni u l-kisbiet tal-politika ta’ żvilupp rurali (ara l-paragrafu 51).

14. Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni ma jiġux b’xejn. Fl-Istati Membri, l-UE tikkofinanzja l-"assistenza teknika" li tista’ tinkludi l-ispejjeż imġarrba fil-ġbir u fl-ipproċessar tad-data tal-monitoraġġ (persunal, sistemi informatiċi, eċċ.) u n-nefqa għall-istudji u l-evalwazzjonijiet. Ftit anqas minn 2 % tal-baġits tal-PŻR (EUR 1,9 biljun) ġew allokati għall-assistenza teknika għall-perjodu 2007-2013, li tinkludi wkoll attivitajiet tekniċi oħra bħall-kontroll tal-korrettezza tal-infiq. L-ispejjeż addizzjonali mġarrba direttament mill-Kummissjoni jinkludu s-sintesijiet tal-evalwazzjonijiet ex post u ta’ nofs it-terminu tal-PŻR mill-Istati Membri u l-ispejjeż operazzjonali ta’ Helpdesk għall-Evalwazzjoni u Kumitat ta’ Esperti għall-Evalwazzjoni [5].

AMBITU U APPROĊĊ TAL-AWDITJAR

15. Il-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri jistgħux juru li l-baġit tal-UE allokat għall-politika ta’ żvilupp rurali jintnefaqx tajjeb. Tliet sottomistoqsijiet strutturaw ix-xogħol ta’ awditjar:

(a) Hemm dikjarazzjonijiet ċari dwar x’inhi intenzjonata tikseb in-nefqa għall-iżvilupp rurali?

(b) Ġiet ippubblikata informazzjoni affidabbli li turi x’kisbet in-nefqa u kemm għamlet dan b’mod effiċjenti?

(c) L-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni ntużat biex ittejjeb l-effettività u l-effiċjenza tan-nefqa?

16. L-awditu jikkonċerna primarjament l-istabbiliment ta’ objettivi u ta’ miri għall-indikaturi għall-PŻR 2007-2013 u l-produzzjoni, ir-rappurtar u l-użu sussegwenti tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. L-awditu ffoka fuq il-miżuri ta’ żvilupp rurali awditjati mill-Qorti mill-2010 ’l hawn. Flimkien, dawn jirrappreżentaw 53 % tan-nefqa totali għall-iżvilupp rurali pprogrammata għall-2007-2013. It-Tabella 2 tipprovdi deskrizzjoni qasira tal-miżuri awditjati mill-Qorti mill-2010 ’l hawn bl-objettivi u l-indikaturi tar-riżultat relatati.

TABELLA 2

MIŻURI TAL-PŻR MAGĦŻULA U INDIKATURI RELATATI TAR-RIŻULTAT

Objettivi tal-Assi | Miżuri magħżula | Deskrizzjoni tal-miżuri | Indikaturi komuni tar-riżultat |

ASSI 1: biex titjieb il-kompetittività tal-agrikoltura u l-forestrija permezz ta’ appoġġ, ristrutturar, żvilupp u innovazzjoni | Modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli L-Artikolu 20(b)(i) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Għotjiet għal investimenti f’makkinarju u tagħmir tal-azjendi agrikoli, bħall-trakters, magni tal-ħsad, irziezet, ħżin għad-demel, faċilitajiet ta’ irrigazzjoni, eċċ. | Għadd ta’ azjendi li jintroduċu prodotti u/jew tekniki ġodda;Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi appoġġati. |

Żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli u tal-foresti L-Artikolu 20(b)(iii) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Għotjiet għal investimenti f’tagħmir tal-ipproċessar tal-ikel bħal għall-produzzjoni ta’ żejt taż-żebbuġa, prodotti mill-ħalib, imballaġġ ta’ frott u ħxejjex, ipproċessar tal-laħam, eċċ. | Għadd ta’ intrapriżi li jintroduċu prodotti u/jew tekniki ġodda;Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi appoġġati. |

ASSI 2: biex jitjiebu l-ambjent u l-kampanja permezz ta’ appoġġ għall-ġestjoni tal-art | Pagamenti agroambjentali L-Artikolu 36(a)(iv) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Pagamenti lil bdiewa jew maniġers oħra tal-art li jieħdu impenn agroambjentali volontarju għal perjodu ta’ bejn ħames u seba’ snin. Il-pagamenti għal kull ettaru jew kull unità tal-bhejjem jkopru spejjeż addizzjonali jew dħul mitluf minħabba impenn speċifiku meħud (eż. biedja organika, protezzjoni tas-sorsi tal-ilma, inkoraġġiment ta’ organiżmi selvaġġi, eċċ.). | Żoni taħt ġestjoni tal-art b’suċċess li jikkontribwixxu għal: titjib tal-bijodiversità,titjib fil-kwalità tal-ilma,mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima,titijib fil-kwalità tal-ħamrija,evitar tal-marġinalizzazzjoni u l-abbandun tal-art. |

ASSI 3: biex titjieb il-kwalità tal-ħajja f’żoni rurali u biex tiġi mħeġġa d-diversifikazzjoni tal-attività ekonomika | Diversifikazzjoni f’attivitajiet mhux agrikoli L-Artikolu 52(a)(i) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Għotjiet għal investimenti minn membri ta’ familja agrikola li jiddiversifikaw attivitajiet mhux agrikoli, bħal ħwienet agrikoli, agrituriżmu jew negozji oħra. | Żieda fil-GVA mhux agrikolu f’negozji appoġġati.Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa (diviżjoni skont is-sess, l-età u l-impjiegi fl-azjenda agrikola/’il barra mill-azjenda agrikola). |

Appoġġ għall-ħolqien u l-iżvilupp ta’ negozju L-Artikolu 52(a)(ii) tar-Regolament (KE)\Nru 1698/2005 | Għotjiet għal investimenti minn mikrointrapriżi rurali (anqas minn 10 ħaddiema u fatturat ta’ anqas minn EUR 2 miljun) jew għall-istabbiliment ta’ mikrointrapriżi ġodda. | Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa (diviżjoni skont is-sess, l-età u l-impjiegi fl-azjenda agrikola/’il barra mill-azjenda agrikola).Żieda fil-valur miżjud gross mhux agrikolu f’negozji appoġġati. |

Inkoraġġiment ta’ attivitajiet turistiċi L-Artikolu 52(a)(iii) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Għotjiet għal investimenti f’akkomodazzjoni u servizzi turistiċi, infrastruttura turistika fuq skala żgħira (bħal mogħdijiet għal mixjiet u sinjalizzazzjoni ta’ siti turistiċi) u kummerċjalizzazzjoni tat- turiżmu rurali. | Għadd ta’ żjarat turistiċi addizzjonali (diviżjoni skont l-għadd ta’ ljieli u l-għadd ta’ viżitaturi għal jum wieħed biss).Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa (diviżjoni skont is-sess, l-età u l-impjiegi fl-azjenda agrikola/’il barra mill-azjenda agrikola). |

ASSI 4 - LEADER: implimentazzjoni ta’ strateġiji lokali ta’ żvilupp bil-ħsieb li jinkisbu l-objettivi ta’ wieħed jew aktar mit-tliet assi l-oħra | L-Artikolu 63(a) tar-Regolament (KE)Nru 1698/2005 | Appoġġ għall-komunitajiet rurali biex jimplimentaw strateġiji integrati u innovattivi li jikkontribwixxu għall-iżvilupp sostenibbli fuq terminu twil ta’ żoni lokali. Leader isegwi approċċ minn isfel għal fuq bis-setgħa tat-teħid ta’ deċiżjonijiet għall-gruppi ta’ azzjoni lokali fir-rigward tal-elaborazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji lokali ta’ żvilupp. | Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa (diviżjoni skont is-sess, l-età u l-impjiegi fl-azjenda agrikola/’il barra mill-azjenda agrikola).Għadd ta’ parteċipanti li temmew attività ta’ taħriġ b’suċċess. |

17. Ix-xogħol li sar għal dan l-awditu, imwettaq bejn Jannar u April 2013, jikkonċentra fuq 12 mill-PŻR li kienu inklużi fl-awditi preċedenti tal-Qorti. [6] Flimkien dawn il-PŻR jirrappreżentaw ftit aktar minn 50 % tan-nefqa totali għall-iżvilupp rurali pprogrammata għall-2007-2013. Il-Grafika turi l-PŻR koperti minn dan l-awditu u s-sehem tagħhom tal-baġit totali allokat għall-iżvilupp rurali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

18. L-Istati Membri kkonċernati u l-Kummissjoni pprovdew informazzjoni dwar l-azzjoni li ttieħdet b’segwitu għall-awditi preċedenti tal-Qorti. Barra minn hekk, il-Qorti eżaminat l-aktar informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni reċenti maħruġa fir-rigward tal-miżuri magħżula. Fil-parti l-kbira tal-każijiet, dan kien ir-Rapport ta’ Progress Annwali 2011 iffinalizzat fit-tieni nofs tal-2012. Il-Qorti analizzat il-ġestjoni tas-CMEF mill-Kummissjoni, ir-rappurtar tagħha tal-implimentazzjoni u l-kisbiet tal-politika, l-attivitajiet superviżorji tagħha fir-rigward tal-miżuri magħżula u tal-PŻR magħżula u l-użu tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni fl-approvazzjoni tal-emendi għall-PŻR.

GRAFIKA

PROGRAMMI TA’ ŻVILUPP RURALI MAGĦŻULA: BAĠIT ALLOKAT BĦALA PERĊENTWALI TAT-TOTAL (2007-2013)

+++++ TIFF +++++

Sors: Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali.

OSSERVAZZJONIJIET

HEMM DIKJARAZZJONIJIET ĊARI DWAR X’INHI INTENZJONATA TIKSEB IN-NEFQA GĦALL-IŻVILUPP RURALI?

19. L-objettivi jikkomunikaw x’inhuma intenzjonati jiksbu l-politika u l-programmi, u jippermetti li jsiru għażliet dwar l-allokazzjoni tal-baġits kif ukoll li l-miżuri jitfasslu u jiġu implimentati b’bilanċ xieraq bejn ir-riżultati mistennija u l-ispejjeż. L-objettivi jipprovdu wkoll punt ta’ referenza li miegħu jistgħu jitqabblu r-riżultati miksuba. Dan jippermetti li jiġi identifikat in-nuqqas ta’ progress, u b’hekk tkun tista’ tittieħed azzjoni korrettiva u jsir titjib tal-effettività u l-effiċjenza. Sussegwentement, huma jipprovdu bażi għall-valutazzjoni tal-prestazzjoni – għall-obbligu ta’ rendikont: biex il-maniġers tal-fondi tal-UE jinżammu responsabbli għall-użu effettiv u effiċjenti tal-baġit tal-UE. Għal dawn l-għanijiet, l-objettivi għandhom ikunu SMART (Speċifiċi, Li Jistgħu Jitkejlu u Jinkisbu, Rilevanti u Marbuta mal-Ħin), kif definit mir-regolament finanzjarju tal-UE [7].

20. B’mod partikolari, l-objettivi għandhom jiddeskrivu sitwazzjoni futura – il-bidla jew l-eżitu li l-politika jew il-programm huma intenzjonati jiksbu. Dawn iridu jiġu espressi f’termini li jagħmluha possibbli li jiġi kkontrollat jekk intlaħqux. Għandhom ikunu wkoll kwantifikati, jew ikollhom indikaturi rilevanti b’miri, biex jipprovdu bażi biex jiġi żgurat li l-programmi jirrappreżentaw valur tajjeb għall-flus u biex il-miżuri jkunu ġestiti (l-għażla ta’ operazzjonijiet għall-finanzjament) b’mod li l-objettivi jintlaħqu b’mod effiċjenti.

21. Fl-awditi kollha tagħha tal-prestazzjoni tal-iżvilupp rural, il-Qorti vvalutat jekk l-objettivi stabbiliti fil-leġiżlazzjoni u fil-PŻR kinux speċifiċi u li jistgħu jitkejlu. Il-Qorti analizzat ir-risposti tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri għas-sejbiet preċedenti u eżaminat l-emendi li saru sussegwentement għat-12-il PŻR magħżula.

IL-POLITIKA TA’ ŻVILUPP RURALI TAL-UE MA TIKKWANTIFIKAX L-OBJETTIVI U LANQAS MA TISTABBILIXXI MIRI: DAN GĦANDU JSIR MILL-ISTATI MEMBRI FIL-PŻR …

22. Il-prijoritajiet tal-UE għall-iżvilupp rurali huma stabbiliti fil-Linji Gwida Strateġiċi Komunitarji, u r-regolament dwar l-iżvilupp rurali jistabbilixxi tliet objettivi għall-politika (ara l-paragrafi 7 sa 8). Ir-Regolament jiddeskrivi għadd ta’ miżuri li l-Istati Membri jistgħu jimplimentaw sabiex jilħqu dawn l-objettivi iżda ma jagħtix objettivi aktar speċifiċi għal kull miżura.

23. L-objettivi għall-iżvilupp rurali mhumiex ikkwantifikati fil-livell tal-UE. L-objettivi huma fformulati f’termini ta’ titjib tal-kompetittività u tħeġġiġ tad-diversifikazzjoni. Mhuwiex iddikjarat kemm titjib jew kemm diversifikazzjoni l-UE għandha l-intenzjoni tikseb bil-baġit tal-UE [8].

24. Il-leġiżlazzjoni teħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu "l-objettivi u l-indikaturi speċifiċi verifikabbli" fil-PŻR tagħhom li "jippermettu li jitkejlu l-progress, l-effiċjenza u l-effikaċja tal-programm". Qabel ma tapprova l-PŻR, il-Kummissjoni hija meħtieġa tiżgura li dawn ikunu "konsistenti" mal-Linji Gwida Strateġiċi Komunitarji (il-prijoritajiet tal-UE) u mar-regolament.

25. Bosta miżuri jikkontribwixxu għal kull objettiv tal-UE: 16-il miżura differenti jimmiraw li jtejbu l-kompetittività tal-agrikoltura u l-forestrija, l-objettiv tal-Assi 1. Miżura tista’ tikkontribwixxi wkoll għal aktar minn objettv wieħed: tagħmir iffinanzjat taħt il-miżura "modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli" (l-Assi 1), pereżempju, jista’ jnaqqas ukoll l-impatt ambjentali tal-biedja (objettiv tal-Assi 2). Għaldaqstant huwa meħtieġ pjan ċar għar-riżultati li kull miżura hija intenzjonata tikseb biex il-PŻR ikunu jistgħu jipprovdu bażi motivata l-ewwel nett għall-allokazzjoni tar-riżorsi, għall-ġestjoni tal-miżura biex jiġi żgurat li din qed tikseb dak li huwa intenzjonat, u fl-aħħar nett għar-rappurtar dwar kemm il-miżura kienet effettiva u effiċjenti.

… IŻDA L-PŻR MA STABBILIXXEWX B’MOD SUFFIĊJENTI OBJETTIVI SPEĊIFIĊI B’MIRI GĦAR-RIŻULTATI

26. Kif deskritt hawn fuq, ir-regolament tal-UE jeħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu objettivi speċifiċi skont il-ħtiġijiet differenti tagħhom stabbiliti fil-fażi ta’ programmazzjoni. Madankollu, bi ftit eċċezzjonijiet, l-objettivi tal-PŻR huma fformulati f’termini ġenerali u miftuħa (appoġġ, titjib, kontribuzzjoni għal, promozzjoni, eċċ.). Dawn jiddeskrivu x’jimmiraw li jagħmlu l-programmi, iżda jħallu inċertezza fir-rigward ta’ liema sitwazzjoni futura huma intenzjonati jiksbu. B’tali objettivi mhux speċifiċi, mhuwiex possibbli li jiġi aċċertat jekk dawn intlaħqux b’mod suffiċjenti jew le.

27. Dan in-nuqqas ta’ objettivi speċifiċi fil-PŻR mhux biss jagħmel il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni aktar diffiċli, iżda jikkontribwixxi wkoll għal fokus insuffiċjenti fuq l-effettività u l-effiċjenza mill-Istati Membri fl-implimentazzjoni tal-miżuri, kif il-Qorti sabet fl-awditi preċedenti tagħha (ara t-Tabella 1).

28. Il-miri għall-indikaturi komuni tar-riżultat u tal-impatt meħtieġa mis-CMEF għandhom jirrappreżentaw ċerta kwantifikazzjoni u kjarifika tal-objettivi tal-PŻR tal-Istati Membri. Madankollu, kif jidher fil-paragrafi li ġejjin:

mhux il-PŻR kollha stabbilixxew miri għall-indikaturi;

il-miri stabbiliti kienu stimi ta’ riżultati mistennija aktar milli objettivi kkwantifikati;

l-indikaturi (u għaldaqstant il-miri) ma kinux dejjem rilevanti għall-objettivi tal-PŻR.

29. Ir-Rumanija kien l-uniku wieħed mit-12-il Stat Membru li stabbilixxa miri fil-PŻR inizjali tiegħu għall-indikaturi kollha tar-riżultat għall-miżuri magħżula skont ir-rekwiżiti tas-CMEF. Il-Kummissjoni approvat il-PŻR l-oħra minkejja l-miri neqsin. Il-PŻR inizjali għall-Awstrija, pereżempju, ma kellu l-ebda mira tal-indikaturi tar-rendiment jew tar-riżultat għall-miżura agroambjentali, għalkemm din irrappreżentat 45 % tan-nefqa totali pprogrammata.

30. L-Istati Membri kkalkulaw il-miri tar-riżultati meħtieġa għas-CMEF billi stmaw dak li huma stennew li l-miżura tipproduċi bil-baġit allokat. Approċċ aktar loġiku kien ikun li l-ewwel jiġu identifikati r-riżultati meħtieġa biex tiġi ssodisfata ħtieġa jew biex jintlaħaq objettiv, u sussegwentement tiġi mfassla l-miżura u jiġi identifikat sa liema punt il-ħtieġa jew l-objettiv setgħu jintlaħqu bil-finanzjament disponibbli.

31. Xi ftit mill-miri tal-PŻR jidhru li huma stimi ottimisti żżejjed tar-riżultati mistennija, bħall-mira fil-PŻR Rumen ta’ 7,65 miljun żjara turistika addizzjonali li għandha tinkiseb mill-investimenti fuq skala żgħira f’attivitajiet turistiċi, li kien 10 darbiet aktar minn kwalunkwe wieħed mill-PŻR l-oħra analizzati. Din il-mira kienet sussegwentement imnaqqsa b’5 miljuni.

32. L-indikaturi komuni tar-riżultat mhumiex dejjem rilevanti għall-objettivi tal-PŻR tal-Istati Membri, u għalhekk m’għandhomx l-effett li jikkwantifikaw dak li l-programmi huma intenzjonati jiksbu. Pereżempju, f’Baden-Württemberg, l-indikatur "għadd ta’ azjendi li jintroduċu prodotti ġodda jew tekniki ġodda" huwa ta’ rilevanza limitata biss għall-objettivi tal-PŻR peress li għandu mira ta’ 7 biss mit-3 000 azjenda appoġġati mill-miżura għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli. F’dan il-każ, il-PŻR stabbilixxa indikaturi addizzjonali b’miri għall-miżura li kienu rilevanti għall-objettivi tiegħu, bħal mira għall-għadd ta’ azjendi agrikoli li jintroduċu mqajjel għall-majjali li jħarsu aktar il-benesseri tagħhom. Madankollu, bosta mill-PŻR ma użawx indikaturi addizzjonali b’dan il-mod. Dan jidher fil-PŻR tar-Repubblika Ċeka, fejn l-indikatur għal "prodotti jew tekniki ġodda" mhuwiex meqjus rilevanti għall-miżuri "modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli" u "żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli". Ma ġie stabbilit l-ebda indikatur alternattiv għal dawn il-miżuri.

33. Id-dgħufijiet fil-miri għall-indikaturi, flimkien man-nuqqas ta’ objettivi speċifiċi deskritti hawn fuq, għandhom il-konsegwenza li l-PŻR ma jistabbilixxux b’mod ċar x’inhuma intenzjonati jiksbu.

34. B’miri komuni tal-indikaturi għar-rendiment u għar-riżultati, il-Kummissjoni għandha tkun tista’ tqabbel l-effiċjenza ppjanata tal-PŻR differenti (ara l-paragrafu 61 għal aktar informazzjoni dwar dan) u għandha tkun tista’ taggrega l-miri fil-livell tal-UE biex turi r-riżultati intenzjonati tal-politika ta’ żvilupp rurali. Madankollu, xi Stati Membri ppreżentaw il-miri b’mod differenti, bħal "żieda ta’ X %" jew b’definizzjoni differenti minn dik fil-gwida CMEF, li jipprevjeni t-tqabbil jew l-aggregazzjoni tagħhom. Bl-istess mod, fejn il-miri tal-PŻR huma nieqsa, mhux plawsibbli jew mhux kumparabbli, il-valur tal-miri konsolidati fil-livell tal-UE huwa limitat. L-Anness juri l-miri li kienu nieqsa jew li ma kkorrispondewx mar-rekwiżiti tas-CMEF.

ĠIET IPPUBBLIKATA INFORMAZZJONI AFFIDABBLI LI TURI X’KISBET IN-NEFQA U KEMM GĦAMLET DAN B’MOD EFFIĊJENTI?

35. L-informazzjoni ewlenija ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni għad-dimostrazzjoni tal-effettività u l-effiċjenza hija dik relatata mar-riżultati, billi din turi l-effetti diretti tan-nefqa. Din trid tkun preċiża, konsistenti biex tippermetti l-aggregazzjoni, u għandha turi l-effetti tan-nefqa fir-rigward tal-objettivi tal-UE u tal-PŻR. L-informazzjoni għandha tiġi rrappurtata lill-awtoritajiet baġitarji u lill-pubbliku b’mod li jippermetti li jintwera s-suċċess, jew in-nuqqas tiegħu, tal-miżuri ffinanzjati u jagħti rendikont tal-użu effettiv u effiċjenti tal-baġit tal-UE.

36. Il-Qorti eżaminat il-kwalità tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni fl-awditi tal-iżvilupp rurali reċenti kollha tagħha. Fejn rilevanti, is-sejbiet ġew aġġornati għat-12-il PŻR magħżula. Il-Qorti analizzat ir-Rapporti ta’ Progress Annwali u r-"Rapporti fil-qosor" [9] tal-Istati Membri u x-xogħol tal-Kummissjoni fil-kontroll tal-kwalità tal-informazzjoni pprovduta. Il-Qorti analizzat ukoll ir-rapporti maħruġa mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 51).

ID-DATA TAL-INDIKATUR KOMUNI TAL-MONITORAĠĠ DWAR IR-RIŻULTATI MHIJIEX AFFIDABBLI BIŻŻEJJED

37. Is-CMEF huwa sett ta’ għodod ta’ valur, li huwa meħtieġ biex tinkiseb informazzjoni konsistenti u kumparabbli fil-livell tal-UE. Madankollu, malajr deher li s-CMEF – introdott ġdid fl-2007 – ma kienx imħejji tajjeb biżżejjed. Mhux l-Istati Membri kollha kienu ppjanaw minn qabel kif se jiġbru d-data għall-indikaturi komuni. Ħafna għamlu arranġamenti ad hoc b’mod parallel mas-sistemi amministrattivi tagħhom (is-sistemi għall-valutazzjoni, l-approvazzjoni, il-kontroll u l-pagament ta’ applikazzjonijiet għall-għajnuna), li wassal għal xogħol addizzjonali għall-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali kif ukoll għall-benefiċjarji. Dan wassal ukoll għal sitwazzjoni fejn l-informazzjoni ta’ monitoraġġ inġabret b’mod separat, b’riskji għall-integrità tad-data.

38. Ġeneralment, l-Istati Membri ħadu d-data tar-riżultati mit-tbassir tal-benefiċjarji dwar ir-riżultati mistennija, li kienu jifformaw parti mill-applikazzjonijiet tagħhom għall-għajnuna, jew f’xi każijiet, it-talba għall-pagament. Fl-Ingilterra u fl-Isvezja, l-awtoritajiet ikkontrollaw il-plawsibbiltà ta’ din id-data u aġġustawha fejn kien meħtieġ. Dan ippermettilhom jivvalutaw il-kawżalità: li l-impjieg maħluq, iż-żieda fil-"valur miżjud gross", il-prodott il-ġdid jew iż-żieda fit-turiżmu kienu fil-fatt effett tal-għajnuna u mhux biss aċċidentali. Ftit Stati Membri oħra kellhom tali arranġamenti stabbiliti biex jikkontrollaw il-kwalità tad-data.

39. Fil-Polonja, l-awtoritajiet kellhom informazzjoni preċiża fis-sistemi amministrattivi tagħhom dwar l-impjiegi maħluqa, peress li l-benefiċjarji kellhom jipprovdu evidenza tal-impjiegi l-ġodda bħala kundizzjoni għall-pagament tal-għotja. Iżda din l-informazzjoni ma ntużatx għas-CMEF peress li l-awtoritajiet użaw kwestjonarju ta’ stħarriġ lill-benefiċjarji – metodu inerentament anqas affidabbli, li għalih ma kienet meħtieġa l-ebda prova jew kontroll tal-affidabbiltà. Fir-Repubblika Ċeka u l-Ungerija, id-data tal-indikaturi nkisbet ukoll minn stħarriġ mingħajr l-ebda kontroll fuq il-preċiżjoni tad-data.

40. L-Istati Membri awditjati kellhom it-tendenza li jaraw il-ġbir tad-data tas-CMEF bħala kompitu addizzjonali li kien meħtieġ biex jikkonformaw mar-regolament, iżda li kien ta’ ftit valur għall-ġestjoni proprja tagħhom tal-miżuri, u konsegwentement ftit taw kas tal-kwalità tiegħu. B’riflessjoni ta’ din l-attitudni, bosta Stati Membri wieġbu għas-sejbiet tal-Qorti ta’ dgħufijiet fil-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tagħhom billi spjegaw li huma kienu għamlu dak li kien meħtieġ biex jikkonformaw mar-rekwiżiti tas-CMEF. Pereżempju, wara s-sejba tal-Qorti li dawn ma kellhom l-ebda pjan għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-istrateġiji lokali ta’ żvilupp tal-Leader, Stat Membru wieħed wieġeb li huwa kien stabbilixxa s-CMEF kif definit fil-livell tal-UE u jekk ma kienx ikopri l-Leader, dan ma kienx it-tort tal-Istat Membru.

41. B’konsegwenza tad-dgħufijiet deskritti hawn fuq, il-Qorti sabet fl-awditi reċenti tagħha li d-data tar-riżultati tas-CMEF ħafna drabi ma tikkorrispondix mas-sitwazzjoni reali. Id-diskrepanzi ġejjin minn nuqqas ta’ ftehim dwar x’informazzjoni hija meħtieġa u d-diffikultà ta’ tbassir, fiż-żmien tal-applikazzjoni għall-għajnuna, ta’ riżultati bħall-"valur miżjud gross", li jiddependu fuq bosta fatturi, inkluż l-istat tal-ekonomija. F’xi każijiet, it-tfassil tal-miżura ħoloq inċentivi biex l-applikanti jesaġeraw ir-riżultati probabbli, bħall-għadd ta’ impjiegi li jinħolqu, biex iżidu ċ-ċansijiet tagħhom li jiksbu għotja.

42. L-indikaturi komuni tar-riżultat, b’mod partikolari, ħallew wisq lok għall-interpretazzjoni, id-data kienet għalja ħafna jew kien diffiċli li tinġabar u xi indikaturi kienu ta’ valur limitat, peress li dawn ma wrewx ir-riżultati tal-miżuri, kif jidher fil-Kaxxa 1. Barra minn hekk, kif jidher fil-paragrafu 32, l-indikaturi komuni ma kinux dejjem rilevanti biżżejjed jew suffiċjenti biex juru jekk l-objettivi tal-PŻR intlaħqux.

L-EVALWAZZJONIJIET TA’ NOFS IT-TERMINU MA TAWX BIŻŻEJJED KONKLUŻJONIJIET IBBAŻATI FUQ L-EVIDENZA DWAR L-EFFETTI TAL-MIŻURI TA’ ŻVILUPP RURALI

43. Id-dgħufijiet tal-Istati Membri fil-monitoraġġ tar-riżultati kkontribwixxew għall-kwalità ġeneralment mhux sodisfaċenti tal-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu. Ir-regolament jeħtieġ li l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu jeżaminaw mhux biss sa liema punt intużaw ir-riżorsi iżda wkoll l-effettività u l-effiċjenza tal-programmazzjoni tal-baġit tal-UE, l-impatt soċjoekonomiku u l-impatt fuq il-prijoritajiet tal-Komunità. Għall-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu, li twettqu fl-2010, ħafna evalwaturi sempliċiment ma kellhomx informazzjoni disponibbli li fuqha setgħu jibbażaw l-evalwazzjoni tagħhom, jew għax il-miżuri ma kinux ilhom biżżejjed fis-seħħ biex jiġġeneraw riżultati, jew inkella għax l-Istati Membri ma kinux ġabru data rilevanti u affidabbli. L-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu ffukaw fuq data finanzjarja u ta’ rendiment, b’ħafna minnhom jipproduċu analiżijiet utli tal-implimentazzjoni u tad-dgħufijiet fid-data tal-monitoraġġ. Madankollu, dawn rari pprovdew informazzjoni utli dwar l-ilħuq tal-objettivi jew l-effiċjenza.

KAXXA 1

EŻEMPJI TA’ DIFFIKULTAJIET ESPERJENZATI BL-INDIKATURI TAR-RIŻULTAT

Il-Kummissjoni ma ħarġitx gwida dwar x’għandu jitqies bħala "prodott ġdid jew teknika ġdida" fir-rigward tal-miżura għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli. Id-data Rumena tindika li 98 % tal-investimenti rriżultaw fi prodott jew teknika ġodda, imqabbel ma’ 13 % fil-Polonja u 35 % fl-Ungerija. Differenza kbira bħal din ma tistax tiġi spjegata minn differenzi fil-miżuri peress li dawn koprew firxa simili ta’ investimenti. Kważi kull investiment f’irziezet, makkinarju jew tagħmir ġdid issodisfa d-definizzjoni Rumena għall-indikatur.

L-indikatur tar-riżultat "żona taħt ġestjoni tal-art b’suċċess" fil-prattika hija identika għall-indikatur tar-rendiment "żona taħt appoġġ agroambjentali". Dan jirriżulta peress li l-Istati Membri jqisu ż-żoni kollha appoġġati bħala "suċċess" mingħajr l-ebda valutazzjoni ta’ jekk inkisibx titjib fil-bijodiversità, il-kwalità tal-ilma, eċċ. Il-Qorti identifikat każijiet fejn il-kuntratt agroambjentali ma kellux suċċess, iżda ż-żona ġiet inkluża xorta waħda fid-data tar-riżultati.

44. F’bosta każijiet, l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu kienu jiddependu fuq metodoloġiji inadegwati, bħal suppożizzjonijiet jew dipendenza fuq stħarriġ mingħajr ma twettqu proċeduri oħra jew ġbir ta’ evidenza biex isostnu l-konklużjonijiet [10]. Filwaqt li studji tal-każijiet jistgħu jkunu ta’ valur biex jintwerew sejbiet jew jgħinu biex jispjegaw id-data, xi evalwaturi użaw ammont żgħir ta’ każijiet biex jisiltu konklużjonijiet għal miżura jew programm sħiħ. Xi evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu ma għamlu l-ebda tentattiv biex iwieġbu l-mistoqsijiet tal-evalwazzjoni komuni stabbiliti fil-gwida CMEF tal-Kummissjoni [11]. Fi Franza, il-miżuri kollha tal-Assi 3 u l-Assi 4 ġew esklużi mill-ambitu tal-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu.

45. Konsegwentement, l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu naqsu milli jagħtu tweġibiet ibbażati biżżejjed fuq l-evidenza għall-mistoqsijiet ta’ evalwazzjoni li kienu jikkonċernaw l-effiċjenza u l-ilħuq tal-objettivi, u dawn kienu differenti wisq biex jagħtu informazzjoni li tagħmel sens fil-livell tal-UE.

IL-KUMMISSJONI ĦEĠĠET LILL-ISTATI MEMBRI JTEJBU L-MONITORAĠĠ U L-EVALWAZZJONI U HEMM INFORMAZZJONI UTLI DWAR FUQ XIEX JINTNEFAQ IL-BAĠIT TAL-UE …

46. Il-Kummissjoni rrikonoxxiet il-problemi bl-indikaturi u l-evalwazzjonijiet minn stadju bikri, ħadmet mal-Istati Membri biex ittejjeb il-gwida u offriet appoġġ, b’mod partikolari permezz ta’ "Helpdesk għall-Evalwazzjoni". Wara l-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu, il-Kummissjoni analizzat id-dgħufijiet u użat l-esperjenza miksuba fl-ippjanar tas-CMEF għall-perjodu 2014-2020.

47. Il-Kummissjoni tikkontrolla d-data tal-monitoraġġ tal-Istati Membri (li tiġi ppreżentata mar-Rapporti ta’ Progress Annwali) u teħtieġ li l-Istati Membri jikkoreġu żbalji ovvji qabel ma taċċetta r-Rapporti ta’ Progress Annwali bħala konformi mar-regolament. Il-konsistenza u l-kompletezza tad-data tjiebu ħafna matul l-aħħar ħames snin, iżda fiż-żmien tal-awditu f’April 2013, il-Kummissjoni kienet għadha ma aċċettatx ir-Rapporti ta’ Progress Annwali għall-2011 għal Franza, l-Ungerija u l-Ingilterra, u għaldaqstant l-aktar informazzjoni reċenti hija għall-2010. Madankollu, hemm limiti għal dak li tista’ tagħmel il-Kummissjoni jekk l-Istati Membri ma jipprovdux id-data. L-Ungerija ma pprovdietx data tal-indikaturi għall-2011 billi kif spjegat, għadha qed tirrevedi l-indikaturi tagħha. Data importanti għadha nieqsa wkoll għal Stati Membri oħra, inkluża r-Rumanija, li ma rrappurtat l-ebda data tal-indikaturi tar-riżultat għas-sitt miżuri analizzati. Mit-12-il PŻR analizzati, l-Awstrija u l-Isvezja biss ipprovdew is-sett sħiħ ta’ data tal-indikaturi komuni tar-riżultat għall-2011. L-Anness juri d-data pprovduta mill-Istati Membri fir-Rapporti ta’ Progress Annwali tagħhom għall-2011. In-nuqqas ta’ data aġġornata jfisser li din ftit hija utli għall-għan intenzjonat tagħha ta’ monitoraġġ tar-rendimenti u tar-riżultati.

48. Ukoll, fejn id-data tar-riżultati hija disponibbli, il-Kummissjoni ftit għandha aċċertament li din hija affidabbli. L-Istati Membri mhumiex obbligati jiddeskrivu d-definizzjonijiet użati jew il-metodi ta’ ġbir tad-data fir-Rapporti ta’ Progress Annwali u l-Kummissjoni ma kkontrollatx jekk l-Istati Membri għandhomx sistemi biex jiżguraw il-kwalità tad-data, kif kull wieħed jinterpreta termini bħal "prodotti ġodda", jew liema Stati Membri jsegwu l-gwida metodoloġika. Il-Qorti sabet li, mingħajr ma l-Kummissjoni ġiet infurmata b’mod espliċitu b’dan, l-Ungerija biddlet id-deskrizzjoni tal-indikatur tal-"impjiegi maħluqa" biex jinkludi "impjiegi miżmuma", li joħloq riżultati esaġerati ħafna.

49. Għall-problemi kollha li nqalgħu, is-CMEF jibqa’ madankollu għodda essenzjali, li mingħajrha l-possibbilitajiet għall-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-baġit tal-UE kienu jkunu aktar dgħajfa. Filwaqt li l-informazzjoni ta’ monitoraġġ fis-snin bikrin u ħafna mill-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu ma kinux ta’ kwalità aċċettabbli, il-Kummmissjoni nnutat żvilupp fil-kompetenza u fil-kultura ta’ evalwazzjoni. Ittieħdu tagħlimiet importanti, li għandhom iwasslu għal CMEF aktar robust fil-futur. Il-Qorti nnutat eżempji ta’ prattika tajba fil-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, pereżempju fl-Awstrija, fl-Isvezja u fl-Ingilterra għall-miżura agroambjentali (ara l-paragrafu 65), li juru x’jista’ jinkiseb.

50. Għall-indikaturi tar-rendiment, id-data tas-CMEF hija relattivament konsistenti u kompleta u tista’ tipprovdi informazzjoni utli dwar fuq xiex jintnefaq il-baġit tal-UE. Fir-rigward tar-riżultati miksuba, madankollu, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni għadhom ma tawx informazzjoni rilevanti, preċiża, konsistenti u kumparabbli biżżejjed.

… IŻDA KIEN HEMM RAPPURTAR INSUFFIĊJENTI TAR-RIŻULTATI MIKSUBA BIEX JINTWERA LI L-BAĠIT TAL-UE NTNEFAQ TAJJEB

51. Ir-regolamenti jeħtieġu li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jirrappurtaw perjodikament dwar l-implimentazzjoni tal-baġit u l-ilħuq tal-objettivi tal-iżvilupp rurali. It-Tabella 3 tipprovdi ħarsa ġenerali lejn ir-rapporti magħmula mill-Istati Membri u l-Kummissjoni li jikkonċernaw l-effiċjenza u l-effettività tan-nefqa għall-iżvilupp rurali.

TABELLA 3

RAPPURTAR DWAR L-EFFIĊJENZA U L-EFFETTIVITÀ TAN-NEFQA GĦALL-IŻVILUPP RURALI

Rapport | Għan tar-rapport | Kummenti |

Stati Membri

Rapport ta’ Progress Annwali għal kull PŻR (L-Artikolu 82 tar-Regolament (KE)1698/2005) | Li juri l-implimentazzjoni finanzjarja tal-programm; il-progress tal-programm fir-rigward tal-objettivi stabbiliti; il-passi meħuda biex jiġu żgurati l-kwalità u l-effettività tal-implimentazzjoni tal-programm | Ir-rapporti jippreżentaw l-indikaturi komuni, jiddeskrivu l-implimentazzjoni fiżika u finanzjarja tal-programm u jagħtu ftit informazzjoni dwar l-attivitajiet ta’ evalwazzjoni. |

Monitoraġġ Strateġiku – Rapport fil-qosor (L-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) 1698/2005) | Li juri l-progress magħmul fl-implimentazzjoni tal-pjan strateġiku nazzjonali u tal-objettivi u l-kontribut għat-twettiq tal-linji gwida strateġiċi Komunitarji | Ir-rapporti għandhom kontenut simili għar-Rapporti ta’ Progress Annwali. |

Kummissjoni

Rapport dwar l-evalwazzjoni tal-finanzi tal-Unjoni COM(2012) 40 final COM(2012) 675 final | Li jipprovdi lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill b’evidenza tar-riżultati miksuba (NB: mhux għall-politika ta’ żvilupp rurali biss) | Ir-rapporti jippreżentaw l-evalwazzjonijiet li twettqu f’dik is-sena. L-iżvilupp rurali ma kienx kopert peress li ma ġiet ippubblikata l-ebda evalwazzjoni fil-livell tal-UE. Il-Qorti kkummentat dwar dawn ir-rapporti fl-Opinjoni tal-Qorti 4/2012 u f’ittra presidenzjali disponibbli fuq: http://eca.europa.eu/portal/pls/portal/docs/1/19934783.PDF |

Rapport fil-qosor dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji nazzjonali KUMM(2011) 450 finali Fiż-żmien tal-awditu (April 2013) ir-Rapport fil-Qosor dovut għall-bidu tal-2013 ma kienx ippubblikat mill-Kummissjoni | Ġabra fil-qosor tal-iżviluppi, ix-xejriet u l-isfidi attwali prinċipali marbutin mal-implimentazzjoni tal-pjanijiet strateġiċi nazzjonali u l-linji gwida strateġiċi Komunitarji, inklużi l-miżuri li ttieħdu b’segwitu għall-konklużjonijiet tar-rapport | Ir-rapport jippreżenta data dwar l-implimentazzjoni finanzjarja u fiżika aggregata mir-Rapporti ta’ Progress Annwali tal-Istati Membri bl-inklużjoni ta’ ftit mill-indikaturi tar-riżultati biss. Ma hemm l-ebda analiżi dwar jekk il-kisba tar-riżultati hijiex sodisfaċenti jew tal-ispejjeż involuti. |

Rapport Annwali tal-Attività, id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali | Li juri r-riżultati tal-operazzjonijiet tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali fir-rigward tal-objettivi stabbiliti | Ir-rapporti jippreżentaw indikaturi tal-impatt biex juru l-kisba tal-objettivi tal-Kummissjoni (li huma differenti f’xi aspetti minn dawk tar-Regolament dwar l-iżvilupp rurali). Għal ħamsa mis-sitt indikaturi, id-data għall-2012 ma nbidlitx mill-2011, li l-Qorti sabet li ma kinitx affidabbli (ara l-Kapitolu 10 tar-Rapport Annwali 2011). L-annessi tar-rapport jinkludu sejbiet magħżula mill-evalwazzjonijiet esterni u indikaturi tar-riżultat miġbura mir-Rapporti ta’ Progress Annwali tal-Istati Membri. |

Dikjarazzjonijiet ta’ attività tan-nefqa operazzjonali: Dokument ta’ Ħidma li jakkumpanja l-Abbozz tal-Baġit Ġenerali | Li jiġġustifika l-approprjazzjonijiet mitluba mill-Kummissjoni fl-Abbozz tal-Baġit | Ir-rapport għall-baġit 2013 jiddeskrivi l-"kisbiet ewlenin". Dawn huma relatati mal-attivitajiet tal-Kummissjoni. Ma ssir l-ebda rabta bejn l-attivitajiet u l-informazzjoni li tidher dwar ir-riżultati, li hija aggregazzjoni tad-data tal-indikaturi komuni. |

52. Dawn ir-rapporti jippreżentaw id-data disponibbli tal-indikaturi, u b’mod ġenerali jagħtu deskrizzjoni suffiċjenti tal-implimentazzjoni tal-programmi f’termini tal-ammont li ntnefaq u r-rendimenti. Madankollu, ir-rapporti juru dgħufijiet komuni, deskritti fil-paragrafi li ġejjin:

53. Ir-rapporti ma jqisux biżżejjed l-affidabbiltà tas-sorsi tad-data jew tal-metodi fil-preżentazzjoni tal-informazzjoni. Pereżempju, xi Stati Membri estrapolaw data minn ftit każijiet biss, l-istess bħalma għamlet il-Kummissjoni fir-Rapport Annwali tal-Attività tagħha [12]. Il-kwalità fqira ta’ ħafna mill-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu tillimita wkoll id-dipendenza li jista’ jkun hemm fuq is-sejbiet tal-evalwazzjoni iżda l-Istati Membri u l-Kummissjoni ma ġibdux attenzjoni biżżejjed dwar dan.

54. Ir-Rapporti tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni juru valuri tal-indikaturi fir-rigward ta’ miri li l-Istati Membri biddlu biex jaqblu mar-riżultati mistennija. Il-Kaxxa 2 tispjega għaliex dan ma għandux isir. F’eżempju reċenti, il-Kummissjoni approvat emenda għall-PŻR tar-Repubblika Ċeka li tnaqqas il-mira għall-ħolqien tal-impjiegi b’aktar minn 90 % (minn 29000 għal 2 700). Jekk eventwalment il-programm joħloq 2700 impjieg, dan jilħaq biss 9 % tal-mira stabbilita fil-PŻR approvat – riżultat fqir. Madankollu r-Rapport ta’ Progress Annwali se jqabblu mal-mira riveduta u jqisu li kellu suċċess ta’ 100 %. L-Awtorità ta’ Ġestjoni ma jkollhiex għalfejn tispjega n-nuqqas ta’ lħuq tal-mira oriġinali. Din il-prattika tnaqqas mill-valur tar-rapporti sal-punt li dawn ikunu ftit utli għall-obbligu ta’ rendikont: li jintwera sa liema punt il-maniġers tal-programm laħqu l-objettivi tal-iżvilupp rurali stabbiliti. Ir-rapporti tal-Kummissjoni jinkludu nota f’qiegħ il-paġna li tgħid li l-miri huma "suġġetti għal reviżjoni" iżda r-Rapporti ta’ Progress Annwali tal-Istati Membri analizzati mill-Qorti lanqas biss isemmu meta tnaqqsu l-miri. L-Anness juri l-miri għall-indikaturi tar-riżultat li tbiddlu mill-PŻR inizjali ’l hawn.

55. Is-sejbiet tal-evalwazzjoni ppreżentati fir-rapporti tal-Kummissjoni u tal-Istati Membri huma fil-biċċa l-kbira x-xogħol ta’ evalwaturi indipendenti. Madankollu, ir-rapporti ma jinfurmawx lill-qarrej dwar il-konklużjonijiet li l-Kummissjoni jew l-Istat Membru nfushom jisiltu mill-evalwazzjonijiet jew jekk il-Kummissjoni jew l-Istat Membru jaċċettawx is-sejbiet tal-evalwazzjoni bħala validi [13].

56. Barra minn hekk, l-Istati Membri u l-Kummissjoni rrappurtaw biss sejbiet tal-evalwazzjoni magħżula – f’xi każijiet is-sejbiet pożittivi biss. Pereżempju, bosta evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu wrew deadweight għall-miżuri ta’ investiment ta’ madwar 50 % [14] - konklużjoni li hija importanti għall-effettività u l-effiċjenza tal-programmi – iżda dan ma ġiex irrappurtat fir-Rapporti ta’ Progress Annwali tal-Istati Membri. Ukoll, ir-rapporti ma jurux b’mod sistematiku l-azzjoni meħuda b’rispons għas-sejbiet tal-evalwazzjoni.

57. Fl-aħħar nett, kulma jagħmlu r-rapporti tal-Istat Membru u tal-Kummissjoni huwa li jippreżentaw l-informazzjoni disponibbli u jagħtu xi ftit analiżi tal-implimentazzjoni. Ma jinkludu l-ebda analiżi tal-effiċjenza tal-infiq u ma jagħtu l-ebda konklużjoni dwar sa liema punt intlaħqu l-objettivi tal-PŻR u tal-UE. Fihom infushom, ir-rapporti ftit jagħtu aċċertament dwar kemm l-Istati Membri u l-Kummissjoni nefqu tajjeb il-baġit tal-UE [15].

KAXXA 2

L-UŻU TAL-MIRI GĦALL-INDIKATURI

L-Istati Membri għandhom iġestu l-miżuri b’mod attiv biex jiżguraw li l-miri għar-riżultati (u għaldaqstant l-objettivi tal-UE) jintlaħqu, pereżempju billi jaġġustaw il-kriterji ta’ eliġibbiltà u ta’ għażla, u għaldaqstant itejbu l-"immirar" tal-miżuri kkonċernati. Fejn il-miri jkunu għadhom ma jistgħux jintlaħqu, minkejja l-aqwa sforzi tal-Istati Membri, l-Istati Membri għandhom jispjegaw fir-Rapporti ta’ Progress Annwali għaliex dawn ma ntlaħqux u l-azzjoni li jkunu ħadu biex jippruvaw jilħquhom. Il-miri ma għandhomx jitnaqqsu sempliċiment biex jirriflettu l-aktar projezzjoni reċenti jew "stima riveduta" tar-riżultati, peress li dan jagħti l-impressjoni falza li l-miżura kellha suċċess meta dan fil-fatt ma kienx il-każ.

It-tnaqqis tal-miri tar-riżultati jirrappreżenta tnaqqis fl-effiċjenza u l-effettività ppjanata tal-baġit tal-UE, peress li qed jinkiseb anqas għall-istess ammont ta’ flus. Għal din ir-raġuni, il-miri għandhom jitnaqqsu biss eċċezzjonalment u f’każijiet iġġustifikati b’mod ċar, bl-approvazzjoni tal-Kummissjoni. Fejn, eċċezzjonalment, il-miri jitbiddlu, dan għandu jiġi spjegat b’mod ċar kull meta d-data tal-indikatur tiġi rrappurtata fir-rigward tal-mira.

L-INFORMAZZJONI TA’ MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI NTUŻAT BIEX ITTEJJEB L-EFFETTIVITÀ U L-EFFIĊJENZA TAN-NEFQA?

58. It-taqsima preċedenti eżaminat jekk l-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni ssodisfatx ir-rekwiżiti għall-obbligu ta’ rendikont: biex jintwera x’inkiseb. Iżda l-għan tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni mhuwiex biss li jipprovdu informazzjoni għar-rappurtar: dawn għandhom jintużaw ukoll biex jiġi żgurat li l-baġit għall-iżvilupp rurali jintnefaq tajjeb.

59. Il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni għandhom jippermettu li l-Kummissjoni tislet tagħlimiet mill-perjodi ta’ programmazzjoni attwali u dawk preċedenti u tapplika dan fit-tħejjija ta’ proposti għal regolamenti ġodda. Dawn għandhom jagħtu wkoll lill-Istati Membri bażi soda ta’ evidenza li fuqha jiżviluppaw il-PŻR tagħhom, li filwaqt li jiġi żgurat li l-aktar miżuri effettivi u effiċjenti jiġu pprogrammati. Sussegwentement, l-informazzjoni għandha twissi lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet meta l-objettivi ma jkunux qed jintlaħqu jew meta l-effiċjenza tal-miżuri ma tkunx sodisfaċenti, u b’hekk tippermettilhom itejbu t-tfassil jew l-implimentazzjoni tal-miżuri matul il-perjodu ta’ programmazzjoni.

60. L-Istati Membri huma meħtieġa jirrappurtaw fir-Rapport ta’ Progress Annwali dwar il-passi li ttieħdu biex jiżguraw il-kwalità u l-effettività tal-implimentazzjoni tal-programm, u biex janalizzaw il-progress kull sena mal-Kummissjoni. Għat-12-il PŻR magħżula, il-Qorti eżaminat ir-Rapporti ta’ Progress Annwali u d-dokumenti tal-laqgħat annwali għall evidenza tal-azzjoni meħuda għat-titjib tal-effettività u l-effiċjenza. Il-Qorti analizzat ukoll id-dokumentazzjoni tal-emendi għat-12-il programm biex tiddetermina jekk dawn ġewx ibbażati fuq informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni li ħarġet mis-CMEF. Fl-aħħar nett, il-Qorti analizzat l-informazzjoni ppreżentata mill-Kummissjoni b’appoġġ għall-proposti tagħha għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020.

IL-KUMMISSJONI MA QISITX L-EFFIĊJENZA TAL-MIŻURI FL-APPROVAZZJONIJIET INIZJALI TAL-PŻR

61. Fejn fil-PŻR tagħhom l-Istati Membri jipprovdu miri, dawn jistgħu jiġu analizzati biex jiġi indikat jekk il-programmi jirrappreżentawx valur tajjeb għall-flus fir-rigward tal-prijoritajiet u l-objettivi tal-UE. Huwa mistenni li jkun hemm varjazzjonijiet bejn il-PŻR, iżda l-Kummissjoni għandha teżamina kull differenza kbira biex tiżgura li din hija ġustifikata. Eżempji ta’ differenzi kbar jidhru fil-Kaxxa 3.

62. Pereżempju, filwaqt li jista’ jkun hemm prijoritajiet nazzjonali speċifiċi li jiġġustifikaw il-varjazzjonijiet wiesgħa, il-miżuri ta’ diversifikazzjoni f’PŻR bħal ta’ Campania u tar-Repubblika Ċeka, mal-ewwel daqqa t’għajn jidhru li jirrappreżentaw użu fqir tal-baġit tal-UE fir-rigward tal-prijoritajiet tal-UE. Tali każijiet jixirqilhom analiżi u spjegazzjoni iżda l-valutazzjoni mill-Kummissjoni tal-proposti tal-PŻR ma kinitx tinkludi tali analiżi tal-effiċjenza tal-miżuri. Konsegwentement, każijiet bħal dawn ma jingħatawx attenzjoni xierqa biex jiġi żgurat li huma mezz effettiv u effiċjenti li bih jintlaħqu l-objettivi tal-UE.

L-ISTATI MEMBRI UŻAW L-INFORMAZZJONI TA’ MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI BIEX TGĦIN FIT-TITJIB TAL-UŻU TAL-MIŻURI …

63. Huwa ċar li, jekk il-baġit tal-UE ma jintnefaqx, dan ma jista’ jkollu l-ebda effett. L-informazzjoni dwar l-użu hija għaldaqstant importanti biex twissi lill-maniġers tal-programm li jistgħu jkunu jeħtieġu jirrevedu l-arranġamenti ta’ pubbliċità, il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà, ir-rati ta’ għajnuna jew il-kriterji tal-għażla biex jagħmlu l-miżuri effettivi. Il-Qorti sabet li l-Istati Membri kienu attenti għal dan, billi użaw data minn sorsi amministrattivi biex jimmonitorjaw mill-qrib l-użu fir-rigward tal-baġits tagħhom. L-Istati Membri użaw ukoll l-informazzjoni tal-evalwazzjoni, b’mod partikolari l-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, biex jidentifikaw ir-raġunijiet għal użu baxx.

KAXXA 3

EŻEMPJI TA’ DIFFERENZI BEJN IL-PŻR ENFASIZZATI MILL-ANALIŻI TAL-MIRI TAL-INDIKATUR

L-indikatur tar-riżultat għall-miżura għad-diversifikazzjoni tal-attivitajiet agrikoli huwa iż-"żieda fil-valur miżjud gross mhux agrikolu" fl-azjendi agrikoli appoġġati, li jista’ jindika wkoll progress fir-rigward tal-prijorità tal-UE ta’ ħolqien tal-kundizzjonijiet għat-tkabbir. Il-mira tal-PŻR tar-Repubblika Ċeka turi li għal kull euro ta’ "valur miżjud gross" annwali addizzjonali li jinħoloq, jinħtieġ appoġġ pubbliku ta’ EUR 65. Dan jitqabbel ma’ EUR 3,2 ta’ appoġġ fl-Ungerija u EUR 0,4 fl-Awstrija.

Fir-rigward tal-prijorità tal-UE ta’ ħolqien ta’ impjiegi, il-miri għall-indikatur tar-riżultat għall-miżuri kollha flimkien juru spiża fl-appoġġ pubbliku għal kull impjieg maħluq li tvarja minn madwar EUR 10000 (Andalucía, ir-Repubblika Ċeka, l-Ingilterra, ir-Rumanija u l-Isvezja) sa madwar EUR 90000 (l-Ungerija u l-Lussemburgu). Il-valur għal PŻR minnhom (Campania: EUR 203 000) jaqa’ ħafna ’l barra minn din il-firxa.

64. Ir-regolament u s-CMEF jipprovdu bażi tajba għas-sorveljanza mill-Kummissjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi tal-Istati Membri f’termini finanzjarji u ta’ rendiment. Għall-parti l-kbira tal-PŻR analizzati, il-Kummissjoni approvat emenda waħda jew aktar li kellha l-għan li ttejjeb l-użu tal-miżuri.

… IŻDA FTIT HEMM EVIDENZA LI TURI LI L-ISTATI MEMBRI JEW IL-KUMMISSJONI UŻAW L-INFORMAZZJONI DWAR IR-RIŻULTATI GĦAT-TITJIB TAL-EFFETTIVITÀ JEW TAL-EFFIĊJENZA TAL-MIŻURI

65. It-titjib fl-użu ma jiggarantix li l-miżuri tal-PŻR se jkunu effettivi: li r-riżultati intenzjonati jinkisbu. Informazzjoni f’waqtha, affidabbli u rilevanti dwar ir-riżultati miksuba hija għaldaqstant meħtieġa wkoll. L-eżempji fil-Kaxxa 4 juru kif immirar inizjali b’saħħtu flimkien ma’ monitoraġġ u evalwazzjoni tar-riżultati tista’ tintuża biex jissaħħu l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri.

KAXXA 4

L-UŻU TAL-MONITORAĠĠ U L-EVALWAZZJONI BIEX JISSAĦĦU L-EFFETTIVITÀ U L-EFFIĊJENZA TAL-MIŻURI (IL-PŻR GĦALL-INGILTERRA)

Għall-miżura agroambjentali, l-awtoritajiet analizzaw liema attivitajiet kienu l-aktar kosteffettivi fil-kisba ta’ benefiċċji ambjentali f’żoni ġeografiċi differenti u pprijoritizzaw l-applikazzjonijiet fuq dik il-bażi. Il-ftehimiet mal-bdiewa inkludew objettivi verifikabbli ("indikaturi tas-suċċess") bħal li l-artijiet jinżergħu b’taħlitiet ta’ żrieragħ li jipprovdu provvista sostenibbli għall-għasafar selvaġġi matul ix-xitwa sal-15 ta’ Frar. L-awtoritajiet immonitorjaw l-ilħuq ta’ dawn l-objettivi billi żaru kampjun ta’ azjendi agrikoli kull sena. L-evalwazzjoni tar-riżultati wasslet biex l-awtoritajiet ibiddlu l-prijoritizzazzjoni biex itejbu l-identifikazzjoni u biex jidentifikaw l-aktar attivitajiet kosteffettivi li għandhom jappoġġaw fil-futur.

L-awtorità ta’ ġestjoni stabbilixxiet mira għall-“ispiża tal-appoġġ pubbliku għal kull impjieg maħluq” u użat din bħala waħda mill-kriterji għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet għal għotja għall-miżuri ta’ diversifikazzjoni u għall-monitoraġġ tal-progress. L-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu mbagħad analizzat ir-riżultati reali biex tidentifika liema miżuri u tipi ta’ proġetti kienu l-aktar effiċjenti. Pereżempju, proġetti taħt il-miżura għal mikrointrapriżi kienu konsiderevolment aktar effiċjenti fil-ħolqien ta’ impjiegi milli proġetti ta’ diversifikazzjoni tal-azjendi agrikoli. B’segwitu għal analiżi, l-appoġġ għall-miżura ta’ diversifikazzjoni tal-azjendi agrikoli tnaqqas.

L-ISTATI MEMBRI MA ĠĠUSTIFIKAWX L-EMENDI GĦALL-PŻR B’REFERENZA GĦAD-DATA TAR-RIŻULTATI

66. It-12-il PŻR magħżula kollha kienu ġew emendati minn tal-anqas darba u, f’xi każijiet, disa’ jew għaxar darbiet. Il-Qorti fittxet eżempji fejn l-Istat Membru ġġustifika l-bidliet b’referenza għad-data tar-riżultati tas-CMEF. Għaldaqstant, il-Qorti fittxet ġustifikazzjonijiet bħal "il-bdiewa ma ħolqux biżżejjed prodotti ġodda biex jintlaħaq l-objettiv tal-PŻR" jew "jinħtieġu bidliet fil-PŻR biex tintlaħaq il-mira tal-impjiegi". L-ebda tali każ ma ġie identifikat. Il-ġustifikazzjonijiet mogħtija kienu primarjament baġitarji: l-emendi saru għax l-infiq kien ogħla jew aktar baxx milli mbassar aktar milli għax ir-riżultati miksuba kienu differenti minn dawk intenzjonati.

67. Jekk in-nefqa tal-PŻR tkun aktar baxxa milli ppjannaw l-Istati Membri, wara sentejn l-allokazzjoni mill-UE għall-programm titnaqqas kif meħtieġ fi proċedura magħrufa bħala "diżimpenn". Hemm it-tendenza li l-Istati Membri jaraw dan bħala "telf" ta’ fondi tal-UE. Biex jevitaw dan, l-Istati Membri emendaw il-PŻR biex il-fondi jiġu riallokati minn miżuri b’użu baxx għal miżuri b’domanda akbar. Pereżempju, il-ġustifikazzjoni li tressqet għall-bidliet fil-PŻR ta’ Andalucía inkludiet "il-ħtieġa li jittieħdu azzjonijiet korrettivi bħalissa sabiex jiġu evitati diżimpenji possibbli fil-futur".

68. F’ħafna każijiet, il-bidliet approvati kellhom l-effett li jnaqqsu aktar milli jżidu l-effiċjenza ppjanata tal-miżuri. Andalucía żiedet il-baġit għall-miżura għall-"mikrointrapriżi" b’194 % iżda naqqset il-miri għar-rendimenti (għadd ta’ mikrointrapriżi appoġġati) bi 82 % u r-riżultati tal-ħolqien ta’ impjiegi b’96 %. Campania emendat il-PŻR biex iżżid ir-rata tal-għajnuna għal 100 % għal tnejn mill-miżuri ta’ diversifikazzjoni f’tentattiv biex iżżid l-użu: l-applikanti ġew rimborżati l-ispejjeż kollha tal-proġetti ta’ investiment tagħhom mingħajr l-ebda obbligu addizzjonali li jiksbu r-riżultati u mingħajr ma kellhom jikkontribwixxu. Il-mira ta’ ħolqien ta’ impjiegi għall-miżura għad-diversifikazzjoni tal-azjendi agrikoli tnaqqset minn 250 fil-PŻR inizjali għal 95.

IL-KUMMISSJONI FFUKAT FUQ IL-PRODOTTI U L-IMPLIMENTAZZJONI FINANZJARJA AKTAR MILLI FUQ IL-KISBA TA’ RIŻULTATI

69. Ukoll fejn id-data tal-indikatur tar-riżultati wriet li l-miri ma kinux se jintlaħqu, il-kummenti tal-Kummissjoni dwar l-emendi proposti għall-PŻR u l-laqgħat annwali mal-Istati Membri ffukaw fuq ir-rendimenti u l-infiq tal-baġit aktar milli fuq kif għandhom jinkisbu r-riżultati intenzjonati. Il-laqgħat annwali ma kisbux l-għan tagħhom skont ir-regolament, li huwa li jeżaminaw ir-riżultati prinċipali tas-sena preċedenti.

70. Dan l-istess fokus fuq l-infiq tal-baġit u n-nuqqas ta’ kunsiderazzjoni tal-informazzjoni dwar ir-riżultati miksuba jidhru fir-rapporti tal-Kummissjoni. Fir-Rapport fil-Qosor lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-istrateġiji nazzjonali [16], il-Kummissjoni kkummentat dwar il-miżura għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli li f’xi Stati Membri "r-rata tal-implimentazzjoni donnha hija iktar mgħaġġla milli mistenni, u għandha bżonn li jiżdied il-baġit stmat". Il-Kummissjoni ma spjegatx għaliex "implimentazzjoni aktar mgħaġġla" għandha tiġġustifika żieda fil-baġit. Id-data tar-riżultati ppreżentata fl-istess rapport — bħar-riżultati għall-istess miżura li juru kisba ta’ 10 % biss tal-mira għal prodotti/tekniki ġodda – ma ġietx analizzata jew ma sarux kummenti dwarha fir-rapport mill-Kummissjoni.

71. Fir-Rapport Annwali tal-Attività tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali għall-2011, id-data tar-riżultati kumulattivi ppreżentata f’anness turi li wara l-ewwel erba’ snin tal-perjodu ta’ programmazzjoni kienet inkisbet biss 4 % tal-mira għall-ħolqien ta’ impjiegi. Fid-dokument jew fil-Pjan ta’ Ġestjoni tad-DĠ sussegwenti ma tissemma l-ebda attività ppjanata mill-Kummissjoni biex din is-sitwazzjoni tittejjeb, minkejja l-importanza mogħtija għall-prijorità tal-ħolqien ta’ impjiegi fl-istrateġija tal-UE.

IL-KUMMISSJONI MA UŻATX L-INFORMAZZJONI TAR-RIŻULTATI TAS-CMEF BIEX TAPPOĠĠA L-PROPOSTI TAGĦHA GĦALL-PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI 2014-2020

72. F’Ottubru 2011, il-Kummissjoni ħarġet il-proposti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 [17]. Il-memorandum ta’ spjegazzjoni jippreżenta r-riżultati tal-valutazzjoni tal-impatt, li huwa intenzjonat jagħti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill informazzjoni rilevanti għad-deċiżjonijiet tagħhom. Huwa jiddeskrivi l-ħtiġijiet li l-politika ta’ żvilupp rurali għandha tindirizza, iżda ma jurix li l-miżuri proposti huma mezz effettiv u effiċjenti biex jintlaħqu dawk il-ħtiġijiet.

73. L-Anness 4 tal-valutazzjoni tal-impatt jagħti "valutazzjoni tal-qafas ta’ politika attwali" li fiha l-Kummissjoni tippreżenta miri tar-riżultati għal 7 biss mill-40 miżura tal-PŻR. Ma tintwera l-ebda data dwar x’inkiseb fir-rigward tal-miri. Fl-Anness 4a, il-Kummissjoni tagħti rendikont qasir tal-punti tajbin u tad-dgħufijiet tal-miżuri għall-modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli, l-agroambjent, il-miżuri tal-forestrija, il-mikrointrapriżi, u l-Leader iżda ma tagħti l-ebda informazzjoni dwar il-miżuri l-oħra proposti għall-perjodu 2014-2020, inklużi miżuri importanti finanzjarjament, bħal dik għal "żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli" (allokazzjoni mill-UE ta’ EUR 5,6 biljun fl-2007-2013). Dan l-anness jippreżenta data finanzjarja u ta’ rendiment għall-miżuri kollha iżda ma jippreżenta l-ebda informazzjoni dwar ir-riżultati miksuba. L-Anness 11 jinkludi ħarsa ġenerali lejn is-sejbiet tal-evalwazzjoni, li turi li l-valutazzjoni tal-impatt hija bbażata fil-parti l-kbira fuq evalwazzjonijiet ex ante tal-PŻR 2007-2013, li s-sinteżi tagħhom ġiet ippubblikata fl-2008 [18].

74. Dan juri d-dgħufijiet fit-twaqqit u fid-disponibbiltà tal-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni. Il-Kummissjoni għamlet il-proposti tagħha qabel ma kienu disponibbli s-sintesijiet tal-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu u ex post, u għalhekk il-proposti saru mhux biss mingħajr informazzjoni dwar l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri fil-perjodu 2007-2013, iżda wkoll mingħajr l-evalwazzjoni ex post tal-perjodu 2000-2006. Għalkemm dawn l-evalwazzjonijiet għandhom xi dgħufijiet, dawn għandhom madankollu jitqiesu fid-deċiżjonijiet dwar il-politika 2014-2020. Pereżempju, l-evalwazzjoni ex post tikkonkludi li l-effetti tal-miżura "żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli" fuq il-kompetittività tal-agrikoltura dehru li kienu "ġeneralment pjuttost marġinali". L-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu rrappurtaw inċidenza għolja ta’ deadweight (ara l-paragrafu 56). Madankollu l-Kummissjoni pproponiet din il-miżura għall-perjodu 2014-2020 mingħajr ma pprovdiet informazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-kwistjoni ta’ deadweight jew dwar x’kundizzjonijiet għandhom jiġu stabbiliti għall-miżura biex jiġi żgurat li d-deadweight jiġi minimizzat.

75. Fl-għażliet dwar politika futura fil-livell tal-UE, u għall-programmazzjoni fil-livell nazzjonali u reġjonali, l-informazzjoni għandha tkun disponibbli biex twieġeb mistoqsijiet bażiċi iżda importanti bħal "din il-miżura tat prova wriet li kienet effettiva fl-ilħuq tal-objettivi fil-passat?", "din il-miżura hija l-aktar mezz effiċjenti għall-ilħuq tal-objettiv?" u "x’tagħlimiet jistgħu jittieħdu mill-implimentazzjoni fil-passat ta’ din il-miżura biex tittejjeb l-effettività tagħha fil-futur?". Madankollu d-data tar-riżultati li għandha turi l-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri ma kinitx disponibbli fil-ħin għall-valutazzjoni tal-impatt; informazzjoni ppubblikata sussegwentement, f’annessi għar-Rapporti Annwali tal-Attività tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali, pereżempju, mhijiex rilevanti, affidabbli jew kompleta biżżejjed. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni naqset milli tipprovdi l-informazzjoni meħtieġa biex tinforma d-deċiżjonijiet dwar il-miżuri l-aktar effettivi u effiċjenti għall-perjodu 2014-2020.

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

76. It-Trattat u r-Regolament Finanzjarju tal-UE jeħtieġu li l-Istati Membri jikkoperaw mal-Kummissjoni sabiex il-fondi tal-UE jintużaw f’konformità mal-prinċipju ta’ Ġestjoni Finanzjarja Tajba, li huma l-effettività, l-effiċjenza u l-ekonomija. Biex jagħmlu dan fil-kuntest tal-politika ta’ żvilupp rurali, il-Kummissjoni u l-Istati Membri jeħtieġu informazzjoni f’waqtha dwar jekk il-miżuri ta’ żvilupp rurali humiex jilħqu l-objettivi tal-politika b’mod effiċjenti. Dawn għandhom jagħtu rendikont tal-prestazzjoni tagħhom billi jirrappurtaw din l-informazzjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-pubbliku tal-UE.

77. Il-Qorti tikkonkludi li l-Kummissjoni u l-Istati Membri ma wrewx b’mod suffiċjenti x’inkiseb fir-rigward tal-objettivi tal-politika ta’ żvilupp rurali u hemm nuqqas ta’ aċċertament li l-baġit tal-UE għall-iżvilupp rurali ntnefaq tajjeb.

78. Il-Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni (CMEF) huwa l-istrument prinċipali li ġie stabbilit biex jipprovdi l-informazzjoni u l-aċċertament meħtieġa. Id-dgħufijiet tiegħu kkontribwixxew għan-nuqqas ta’ aċċertament deskritt hawn fuq. Is-CMEF huwa sett ta’ għodod, li t-tfassil tiegħu jista’ (u għandu) jitjieb. Iżda għodod aħjar mhux se jsolvu l-problema dment li ma jintużawx sew. Il-Qorti sabet li n-nuqqas attwali ta’ obbligu ta’ rendikont huwa attribwibbli għal dgħufija aktar fundamentali: programmi li ffukaw iżżejjed fuq l-infiq tal-baġit u ma ffukawx biżżejjed fuq il-kisba effiċjenti tar-riżultati. Dan wassal għal nuqqas ta’ attenzjoni għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tar-riżultati u tal-impatti u konsegwentement għal nuqqas ta’ kunsiderazzjoni tal-kwalità tal-informazzjoni.

79. Il-Qorti sabet li b’objettivi ġenerali u miftuħa u kwantifikazzjoni insuffiċjenti tar-riżultati intenzjonati fir-rigward ta’ dawk l-objettiv, il-PŻR imfassla mill-Istati Membri ma pprovdewx bażi soda għall-allokazzjoni tal-baġit tal-UE b’mod effettiv u effiċjenti. Lanqas ma mmiraw l-infiq lejn fejn kien ikollu l-aktar effett, jew ipprovdew standard li miegħu jistgħu jitkejlu l-kisbiet (il-paragrafi 19 sa 34).

80. It-tieni, hemm nuqqas ta’ informazzjoni: minkejja appoġġ mill-Kummissjoni, l-Istati Membri ma pproduċewx informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni li hija affidabbli, konsistenti u rilevanti biżżejjed biex turi r-riżultati miksuba fir-rigward tal-objettivi stabbiliti. L-Istati Membri u l-Kummissjoni rrappurtaw d-data tal-indikatur komuni li kienet disponibbli iżda ma interpretawx id-data fir-rigward tal-PŻR jew tal-objettivi tal-UE. Il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni ġew ikkwotati b’mod selettiv u ma ġewx segwiti b’mod sistematiku. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri ma ppreżentawx il-konklużjonijiet proprji tagħhom dwar l-effiċjenza jew l-effettività tal-infiq (il-paragrafi 35 sa 57).

81. It-tielet, imperfetta kemm għandha mnejn hi imperfetta l-informazzjoni ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni disponibbli, il-Kummissjoni u l-Istati Membri ma għamlux użu suffiċjenti minnha biex itejbu l-effiċjenza u l-effettività tal-miżuri. Fil-ġestjoni ta’ kuljum tal-programmi, l-Istati Membri ffukaw fuq l-infiq tal-baġit aktar milli fuq il-kisba tar-riżultati intenzjonati. Il-Kummissjoni appoġġat il-proposti tagħha għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 b’informazzjoni mill-evalwazzjonijiet ex ante tal-PŻR għall-perjodu attwali, mingħajr ma ppreżentat l-ebda informazzjoni dwar ir-riżultati miksuba (il-paragrafi 58 sa 75).

82. Il-proposti tal-Kummissjoni għall-2014-2020 iwiegħdu fokus akbar fuq ir-riżultati. Dan il-fokus akbar ma jeħtieġx leġiżlazzjoni ġdida; jista’ u għandu jibda issa biex jiġi żgurat li l-baġit tal-UE jintnefaq tajjeb, b’mod partikolari peress li t-tmiem tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 riesaq u jiżdied ir-riskju li l-bqija tal-baġit jintnefaq ta’ malajr biex tintlaħaq id-data ta’ skadenza tal-2015 għall-pagamenti. Fid-dawl ta’ dan, il-Qorti tirrakkomanda:

RAKKOMANDAZZJONI 1

L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jagħmlu użu mill-monitoraġġ u l-evalwazzjoni biex jiffukaw aktar fuq il-kisba tar-riżultati għall-bqija tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali.

L-Istati Membri għandhom jiġġustifikaw il-bidliet kollha proposti għall-miżuri tal-PŻR, u jispjegaw l-effetti intenzjonati tagħhom, f’termini tal-effettività u l-effiċjenza tagħhom fil-kisba tar-riżultati fir-rigward tal-PŻR u tal-objettivi tal-UE. Il-Kummissjoni għandha tivvaluta l-bidliet proposti fl-istess termini. L-eżaminar annwali tal-programmi għandu jiffoka fuq ir-riżultati, kif meħtieġ bir-regolament.

83. L-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu 2007-2013 sofrew minn nuqqas ta’ data affidabbli, metodi ta’ evalwazzjoni fqira u nuqqas ta’ konsistenza li llimitaw b’mod serju l-utilità tagħhom u xekklu l-possibbiltajiet li jinsiltu konklużjonijiet validi fil-livell tal-UE. L-aktar data reċenti tal-monitoraġġ tar-riżultati li hija disponibbli għadha inkonsistenti u ta’ kwalità insodisfaċenti. B’konsegwenza, hemm ir-riskju li l-evalwazzjonijiet ex post fl-2015 jistgħu ma jkunux ta’ kwalità suffiċjenti.

RAKKOMANDAZZJONI 2

L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jieħdu azzjoni issa biex jiżguraw li tkun tista’ tinkiseb informazzjoni kumparabbli u ta’ kwalità tajba mill-evalwazzjonijiet ex post fl-2015 tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

(i) Mit-tagħlimiet meħuda mill-evalwazzjonijiet ta’ nofs it-terminu, il-Kummissjoni għandha toħroġ gwida speċifika mmirata lejn l-iżgurar tal-kwalità u tal-konsistenza tal-evalwazzjonijiet ex post.

(ii) L-Istati Membri għandhom jippjanaw kif se jipprovdu l-informazzjoni meħtieġa għal evalwazzjoni ex post, inkluża l-bosta informazzjoni miġbura għal għanijiet amministrattivi. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kuntratti ta’ evalwazzjoni jinkludu kriterji ta’ kwalità li jeħtieġu li l-evalwaturi jsegwu l-gwida CMEF u jwieġbu l-mistoqsijiet ta’ evalwazzjoni komuni bbażat fuq data u metodi ta’ evalwazzjoni sodi.

(iii) Il-Kummissjoni għandha tkun proattiva billi tikkontrolla jekk l-Istati Membri humiex isegwu l-gwida għall-indikaturi komuni u l-evalwazzjonijiet ex post. Fejn dan ma jkunx il-każ, il-Kummissjoni għandha taħdem mal-Istati Membri involuti biex jiġu identifikati soluzzjonijiet li jippermettu li tinkiseb informazzjoni kumparabbli ta’ kwalità tajba.

84. Id-dgħufijiet fit-tfassil tas-CMEF 2007-2013 ikkontribwixxew għan-nuqqas attwali ta’ informazzjoni f’waqtha, affidabbli u konsistenti, b’mod partikolari għad-data tar-riżultati. Il-Kummissjoni diġà għamlet xi titjib fid-definizzjonijiet u l-gwida tal-indikaturi iżda dan mhuwiex biżżejjed. Il-miri għar-riżultati, b’monitoraġġ regolari tal-kisbiet, huma element ewlieni fil-ġestjoni finanzjarja tajba. Madankollu, il-pjanijiet attwali tal-Kummissjoni għas-CMEF 2014-2020 huma li ma jkunux meħtieġa miri għall-indikaturi tar-riżultati.

RAKKOMANDAZZJONI 3

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni għandha ttejjeb it-tfassil tas-CMEF biex tipproduċi informazzjoni aktar f’waqtha, rilevanti, affidabbli u kumparabbli, b’mod partikolari dwar l-effettività u l-effiċjenza ta’ kull miżura fil-kisba tar-riżultati.

(i) L-għan ta’ kull wieħed mill-indikaturi komuni u l-użu intenzjonat tiegħu fil-livell tal-UE għandhom ikunu ċari. L-indikaturi tar-riżultat għandhom juru l-effetti diretti tan-nefqa – x’inkiseb - u għandhom jiġu stabbiliti għal kull prijorità u objettiv tal-UE. Id-data għandha tinġabar għal kull miżura li tikkontribwixxi għal dawk il-prijoritajiet u l-objettivi b’tali mod li jkunu jistgħu jiġu vvalutati l-effettività u l-effiċjenza ta’ miżuri speċifiċi.

(ii) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jikkontrollaw il-kwalità tad-data tal-indikaturi komuni u jipprovdu aċċertament dwar l-affidabbiltà tagħha.

(iii) Fir-rigward tal-objettivi speċifiċi għall-PŻR, l-Istati Membri għandhom ikunu obbligati jagħtu rendikont f’waqtu għar-rendimenti, ir-riżultati u l-impatti miksuba (ara r-Rakkomandazzjoni 6) aktar milli jipproduċu data tal-indikaturi jew evalwazzjonijiet speċifiċi.

85. Il-Qorti sabet li l-PŻR 2007-2013 ma stabbilixxewx objettivi speċifiċi u li jistgħu jitkejlu, li wassal għal immirar fqir tal-miżuri kif ukoll għamel il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni diffiċli. Il-PŻR 2014-2020 jippreżentaw opportunità biex l-infiq tal-baġit tal-UE jitpoġġa fuq bażi aktar soda.

RAKKOMANDAZZJONI 4

L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżguraw li PŻR 2014-2020 jipprovdu bażi aħjar għal ġestjoni finanzjarja tajba, b’objettivi speċifiċi u li jistgħu jitkejlu u bi pjanijiet għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-effiċjenza u l-effettività tal-programmi.

(i) Fil-PŻR 2014-2020, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu objettivi speċifiċi li jkunu jistgħu jitkejlu, b’miri għar-riżultati. Il-miżuri tal-PŻR magħżula u r-riżultati intenzjonati għandhom jiġu ġġustifikati b’referenza għall-effettività u l-effiċjenza tal-miżuri relatati fl-2007-2013.

(ii) Il-PŻR għandhom jispeċifikaw għal kull miżura x’informazzjoni se tkun meħtieġa biex jintwerew ir-rendiment, ir-riżultati u l-impatti. Fejn l-indikaturi komuni ma jkunux suffiċjenti, għandhom jiġu speċifikati indikaturi jew xogħol ta’ evalwazzjoni addizzjonali. Għal kull element ta’ informazzjoni meħtieġa, il-PŻR għandhom juru s-sors, kif se tinġabar (b’kont dovut meħud tal-piż amministrattiv), u kif se tiġi żgurata l-affidabbiltà.

(iii) Il-Kummissjoni għandha tikkontrolla l-PŻR mhux biss għall-konformità mar-regolament iżda wkoll għall-effettività u l-effiċjenza ppjanati: il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-PŻR jipprovdu bażi suffiċjenti għal ġestjoni finanzjarja tajba billi tivvaluta r-riżultati intenzjonati fir-rigward tal-ispejjeż tal-baġit.

86. Fl-awditi tagħha tal-iżvilupp rurali, il-Qorti sabet li bosta Stati Membri ma mmirawx biżżejjed il-miżuri tal-PŻR permezz ta’ kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà u kriterji tal-għażla, u għalhekk ftit kien hemm aċċertament ex ante li l-miżuri kienu se jkunu effiċjenti u effettivi. Dan iżid il-ħtieġa li jinkiseb aċċertament ex post mill-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, bl-ispejjeż assoċjati u l-piż amministrattiv tal-ġbir tad-data.

RAKKOMANDAZZJONI 5

L-Istati Membri għandhom ifasslu l-effettività u l-effiċjenza fis-sistemi ta’ implimentazzjoni tal-PŻR 2014-2020, bl-informazzjoni miġbura għall-applikazzjoni, l-għażla u l-proċessi tal-pagamenti użata mill-ġdid għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.

L-Istati Membri għandhom jagħmlu evalwazzjoni ex ante tal-effettività u l-effiċjenza mhux biss fiż-żmien tal-programmazzjoni, iżda wkoll fl-għażla tal-operazzjonijiet għall-finanzjament. Dan l-approċċ inaqqas ir-riskju ta’ ħela ta’ flus fuq proġetti ineffettivi li setgħu ġew eliminati fl-għażla tal-proġett. L-informazzjoni miġbura għall-għażla tal-proġett jew għall-pagament (ħolqien ta’ impjiegi, benefiċċji ambjentali mmirati, eċċ.) tista’ tnaqqas il-ħtieġa għall-ġbir sussegwenti ta’ data u b’hekk jitnaqqas il-piż amministrattiv.

87. Filwaqt li l-Istati Membri u l-Kummissjoni ppubblikaw ir-rapporti mill-evalwaturi indipendenti, fir-rapporti annwali u fir-rapporti fil-qosor proprji tagħhom ma tawx rendikont biżżejjed ta’ kemm nefqu tajjeb il-baġit tal-UE. F’dawn ir-rapporti, l-Istati Membri u l-Kummissjoni ma użawx id-data finanzjarja u ta’ rendiment tal-indikaturi biex jispjegaw ir-riżultati miksuba u ma ppreżentawx informazzjoni dwar l-effiċjenza. Il-qarrejja tar-rapporti tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni tħallew jiġġudikaw huma stess kemm l-evalwazzjonijiet setgħu kienu affidabbli, jew biex isibu jekk tħallewx barra xi konklużjonijiet tal-evalwazzjoni u għaliex dan sar.

RAKKOMANDAZZJONI 6

L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom itejbu r-rappurtar tagħhom dwar ir-riżultati miksuba bil-baġit tal-UE biex jissaħħaħ l-obbligu ta’ rendikont. Dan għandu jinkludi segwitu aktar sistematiku tas-sejbiet tal-evalwazzjoni.

(i) Minn nofs iċ-ċiklu ta’ programmazzjoni ’l quddiem, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jippreżentaw konklużjonijiet fir-rapporti annwali tagħhom dwar x’kisbu l-programmi fir-rigward ta’ kull objettiv tal-PŻR u tal-UE. Dawn ir-rapporti għandhom jiffukaw primarjament fuq ir-riżultati miksuba u għandhom iqisu b’mod espliċitu l-effiċjenza ta’ kull miżura, bir-riżultati mqabbla mal-ispejjeż. Fejn l-indikaturi komuni ma jippermettux li l-ilħuq tal-objettivi tal-PŻR jintwera b’mod suffiċjenti, dawn għandhom jiġu kkumplementati b’data amministrattiva u sejbiet tal-evalwazzjoni, b’kont dovut meħud tal-limiti tal-ambitu u tal-affidabbiltà tagħhom.

(ii) Fir-rappurtar tagħhom tas-sejbiet tal-evalwazzjoni, l-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jagħmlu ċar x’azzjoni qed jieħdu jew jispjegaw ir-raġuni jekk ma tkun ippjanata l-ebda azzjoni. Il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni għandhom jiġu ppreżentati u segwiti kollha, u mhux biss selezzjoni minnhom.

(iii) Biex jiġi żgurat li jinkiseb il-valur sħiħ mill-evalwazzjonijiet ex post tal-programmi 2007-2013, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jinkludu fir-rapporti annwali tagħhom għas-sena 2015, analiżi tal-implikazzjonijiet tas-sejbiet tal-evalwazzjoni għall-perjodu 2014-2020.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Ioannis SARMAS, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tad- 9 ta’ Ottubru 2013.

Għall-Qorti tal-Awdituri

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

President

[1] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/144/KE tal- 20 ta’ Frar 2006 dwar il-linji gwida strateġiċi Komunitarji għall-iżvilupp rurali (perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013) (ĠU L 55, 25.2.2006, p. 20).

[2] L-Artikolu 80 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 tal- 20 ta’ Settembru 2005 dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) (ĠU L 277, 21.10.2005, p. 1).

[3] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1974/2006 tal- 15 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi regoli ddettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1698/2005 dwar l-appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR). Il-lista kompleta ta’ indikaturi komuni tingħata fl-Anness VIII (ĠU L 368, 23.12.2006, p. 15).

[4] Handbook on Common Monitoring and Evaluation Framework. Guidance document (Manwal dwar Qafas Komuni ta’ Monitoraġġ u Evalwazzjoni. Dokument ta’ gwida), Id-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, Settembru 2006.

[5] Valutazzjoni tal-ispejjeż tal-assistenza teknika ma kinitx taqa’ fl-ambitu ta’ dan l-awditu.

[6] Il-Qorti eskludiet PŻR oħra mill-ambitu ta’ dan l-awditu fejn hija kienet awditjat miżura waħda biss tal-PŻR (l-Irlanda, il-Greċja, il-Litwanja u l-Portugall) jew fejn il-Qorti kienet awditjat bosta PŻR fl-istess Stat Membru.

[7] Il-Parti I, it-Titolu II, il-Kapitolu 7 tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal- 25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej (ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1).

[8] Dan japplika wkoll għall-proposti tal-Kummissjoni għar-regolamenti 2014-2020. Fl-Opinjoni tagħha Nru 1/2012 dwar ċerti proposti għal regolamenti dwar il-politika agrikola komuni għall-perjodu tal-2014-2020, il-Qorti sabet li l-proposti ppreżentaw "sett ta’ objettivi differenti u b’firxa wiesgħa ħafna… mhuwiex ċar… x’inhu maħsub li jinkiseb permezz ta’ dawn l-objettivi fil-livell tal-UE. Il-Qorti tqis li l-politika ta’ żvilupp rurali kieku tibbenefika minn sett ta’ objettivi inqas kumplessi u aktar preċiżi inklużi miri ċari (riżultati u impatti mistennija kif ukoll indikaturi). Dan jgħin biex il-politika tiġi ffukata fuq it-twassil tar-riżultati dwar prijoritajiet ewlenin tal-UE".

[9] L-Artikolu 13 tar-Regolament (KE) Nru 1698/2005.

[10] Ara l-paragrafi 75 sa 77 tar-Rapport Speċjali Nru 1/2013 L-appoġġ tal-UE lill-industrija tal-ipproċessar tal-ikel kien effettiv u effiċjenti fiż-żieda tal-valur lill-prodotti agrikoli? (http://eca.europa.eu).

[11] Fl-awditu tagħha tal-miżura għaż-żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli, il-Qorti sabet li 8 mit-23 rapport ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu analizzati ma taw l-ebda konklużjoni dwar il-mistoqsija ta’ evalwazzjoni "Sa liema punt l-investimenti appoġġati kkontribwixxew għat-titjib fil-kompetittività tas-settur agrikolu u tal-forestrija?", minkejja li dan huwa l-objettiv tal-UE li għalih tingħata l-għajnuna.

[12] Fil-Kapitolu 10 tar-Rapport Annwali 2011 tagħha, il-Qorti sabet li l-preżentazzjoni tal-impatt tal-programm fir-Rapport Annwali tal-Attività 2011 tad-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali kienet ibbażata fuq data insuffiċjenti. Pereżempju, iż-żieda fl-enerġija rinnovabbli ġiet ikkalkulata minn data għal 9 biss mit-88 PŻR (ĠU C 344, 12.11.2012).

[13] Il-Kummissjoni tippubblika l-evalwazzjonijiet esterni, inklużi sinteżi tal-evalwazzjoni ex post u tal-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu, b’caveat li jiddikjara li l-konklużjonijiet huma dawk tal-evalwatur u l-Kummissjoni mhux neċessarjament taqbel magħhom.

[14] Ara l-paragrafu 61 tar-Rapport Speċjali Nru 1/2013 "L-appoġġ tal-UE lill-industrija tal-ipproċessar tal-ikel kien effettiv u effiċjenti fiż-żieda tal-valur lill-prodotti agrikoli?"

[15] Ir-Rapport Annwali tal-Attività tad-Direttorat Ġenerali għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali fih "Conclusion on the assurance to be taken with regard to shared management of EAGF and EAFRD expenditure" (Konklużjoni dwar l-aċċertament fir-rigward tal-ġestjoni kondiviża tan-nefqa mill-FAEG u l-FAEŻR). Dan jikkonċerna biss il-legalità u r-regolarità tal-pagamenti. Ma hemm l-ebda konklużjoni ekwivalenti fir-rigward tar-riżultati miksuba. Taqsima dwar Ġestjoni Finanzjarja Tajba tqis biss kwistjonijiet ta’ implimentazzjoni bħal dewmien fil-pagamenti.

[16] KUMM(2011) 450 finali tal- 20 ta’ Lulju 2011.

[17] Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar appoġġ għall-iżvilupp rurali mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), COM(2011) 627 final/2 tad- 19 ta’ Ottubru 2011.

[18] Synthesis of Ex-ante Evaluations of Rural Development Programmes2007-2013, Final Report (Sintesi tal-Evalwazzjonijiet Ex Ante tal-Programmi ta’ Żvilupp Rurali 2007-2013, Rapport Finali), DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali, 11.12.2008.

--------------------------------------------------

ANNESS

STATUS TAL-MIRI GĦALL-INDIKATURI TAR-RIŻULTAT STABBILITI FIL-PŻR U DATA PPROVDUTA MILL-ISTATI MEMBRI FIR-RAPPORTI TA’ PROGRESS ANNWALI TAGĦHOM GĦALL-2011

Miżura | Modernizzazzjoni tal-azjendi agrikoli | Żieda fil-valur tal-prodotti agrikoli u forestali | Agroambjent | | Diversifikazzjoni f’attivitajiet mhux agrikoli | Ħolqien u żvilupp tan-negozju | Inkoraġġiment tal-attivitajiet turistiċi |

PŻR | Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi/intrapriżi appoġġati | Għadd ta’ azjendi/intrapriżi li introduċew prodotti ġodda u/jew tekniki ġodda | Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi/intrapriżi appoġġati | Għadd ta’ azjendi/intrapriżi li introduċew prodotti ġodda u/jew tekniki ġodda | Żona taħt ġestjoni tal-art b’suċċess [1] | | Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi/intrapriżi appoġġati | Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa | Żieda fil-valur miżjud gross f’azjendi/intrapriżi appoġġati | Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa | Għadd gross ta’ impjiegi maħluqa | Għadd ta’ żjarat turistiċi addizzjonali (għadd ta’ viżitaturi għal jum wieħed biss) |

miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta | miri definiti | data pprovduta |

L-Awstrija | mira miżjuda | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Ir-Repubblika Ċeka | | | | | | | | | | | | | | mira mnaqqsa | | | | mira mnaqqsa | | mira mnaqqsa | | | |

Ir-Renju Unit - l-Ingilterra | | | mira miżjuda | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Franza - Kontinentali (Hexagone) | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Il-Ġermanja - Baden-Württemberg | | | | | | | | | miri miżjuda/ imnaqqsa | | | | | | | | | mira mnaqqsa | | | | | |

L-Ungerija | | | | | mira miżjuda | | mira miżjuda | | | | | | | mira mnaqqsa | | | | | | | | | |

L-Italja - Campania | | | mira miżjuda | | | | mira miżjuda | | mira mnaqqsa | | | | | mira mnaqqsa | | | | mira mnaqqsa | | mira mnaqqsa | | | |

Il-Lussemburgu | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Il-Polonja | | | mira miżjuda | | | | mira mnaqqsa | | | | | | | mira mnaqqsa | | | | | | | | | |

Ir-Rumanija | | | mira miżjuda | | | | mira miżjuda | | mira miżjuda | | | | | | | | | mira miżjuda | | mira mnaqqsa | | mira mnaqqsa | |

Spanja - Andalucía | | | mira mnaqqsa | | | | mira mnaqqsa | | miri miżjuda/ imnaqqsa | | | | | | | | | Target reduced | | mira mnaqqsa | | | |

L-Isvezja | mira miżjuda | | mira miżjuda | | mira miżjuda | | mira mnaqqsa | | mira miżjuda | | | | | mira miżjuda | | | | mira mnaqqsa | | mira mnaqqsa | | | |

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

Miri definiti: | | Miri definiti fil-PŻR inizjali u f’dak l-aktar reċenti (b’indikazzjoni dwar jekk il-mira ġietx modifikata bejn il-PŻR inizjali u dak l-aktar reċenti) | | Data pprovduta: | | Data pprovduta u aċċettata mill-Kummissjoni (Rapport ta’ Progress Annwali 2011) |

| | Miri definiti fil-PŻR inizjali biss jew f’dak l-aktar reċenti biss; miri mhux skont il-Manwal dwar il-QKME u għalhekk mhux kumparabbli | | | | | Data mhux ipprovduta għal kull miżura; data mhux aġġornata; Rapport ta’ Progress Annwali mhux aċċettat mill-Kummissjoni |

| | Miri mhux definiti fil-PŻR inizjali u f’dak l-aktar reċenti | | | | | Data mhux ipprovduta |

| | Miżura mhux ipprogrammata | | | | | Miżura mhux implimentata |

[1] L-indikatur tar-riżultat għal din il-miżura għandu ħames komponenti (żoni li jikkontribwixxu għal titjib tal-bijodiversità, titjib tal-kwalità tal-ilma, mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, titjib tal-kwalità tal-ħamrija, evitar tal-marġinalizzazzjoni u l-abbandun tal-art). Din it-tabella turi jekk ġietx definita mira u jekk ġietx ipprovduta data għal minn tal-anqas wieħed minn dawn il-komponenti. F’xi każijiet, il-miri żdiedu għal komponent u tnaqqsu għal ieħor. Dan jidher bħala "mira miżjuda/imnaqqsa".

--------------------------------------------------