KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Sħubija Globali għall-Qerda tal-Faqar u l-Iżvilupp Sostenibbli wara l-2015 /* COM/2015/044 final */





KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Sħubija Globali għall-Qerda tal-Faqar u l-Iżvilupp Sostenibbli wara l-2015 I. INTRODUZZJONI L-2015 hija sena kruċjali għall-iżvilupp sostenibbli globali u l-qerda tal-faqar. Permezz tal-adozzjoni tal-aġenda għall-iżvilupp ta' wara l-2015, il-komunità internazzjonali hija msejħa tindirizza b’mod trasformattiv l-isfidi fundamentali li qed tiffaċċja d-dinja llum: il-qerda tal-faqar, il-kisba ta' żvilupp inklużiv u sostenibbli għall-ġenerazzjonijiet preżenti u futuri u l-iżgurar tal-promozzjoni u l-protezzjoni tad-drittijiet kollha tal-bniedem u l-valuri fundamentali bħala bażijiet ta' soċjetajiet paċifiċi u proseri. Żewġ laqgħat internazzjonali ta’ livell għoli fis-sena li ġejja jipprovdu l-opportunità li jsir qbil fuq aġenda ġdida, inkluż sett ta’ Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDG), u fuq l-isħubija dinjija ġdida li hija l-bazżi tagħha: it-Tielet Konferenza Internazzjonali dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp f’Addis Ababa f’Lulju u s-samit tan-Nazzjonijiet Uniti (NU) għall-adozzjoni tal-aġenda għall-iżvilupp ta' wara l-2015 f'New York f’Settembru. Dan il-proċess għandu jġib flimkien u jibni fuq inizjattivi preċedenti, b’mod partikolari l-Għanijiet ta’ Żvilupp tal-Millennju (MDGs) u l-Konferenza "Rio+20" dwar l-Iżvilupp Sostenibbli. Ftehim dwar l-aġenda ta’ wara l-2015 se jkollu wkoll implikazzjonijiet importanti fuq in-negozjati taħt il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima. Diġà sar progress sinifikanti permezz ta’ diversi proċessi fin-NU. Ir-rapport tal-Grupp ta’ Ħidma Miftuħ dwar l-SDGs[1], ir-rapport tal-Kumitat Intergovernattiv ta’ Esperti dwar il-Finanzjament tal-Iżvilupp Sostenibbli[2], u r-Rapport ta’ Sinteżi tas-Segretarju Ġenerali tan-NU (SĠNU)[3], jipprovdu kontribuzzjonijiet importanti u juru li jista’ jintlaħaq ftehim globali dwar aġenda tal-iżvilupp ambizzjuża wara l-2015. L-Unjoni Ewropea (UE) konsistentement kellha rwol importanti u kostruttiv f’dawn il-proċessi, billi tipprovdi elementi ewlenin u timpenja ruħha b’mod attiv mas-sħab fil-livelli kollha. Il-Komunikazzjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea fi Frar 2013[4], Lulju 2013[5] u Ġunju 2014[6] u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill ta' Ġunju 2013[7], Diċembru 2013[8] u Diċembru 2014[9] jartikolaw il-viżjoni tal-UE għall-aġenda ta' wara l-2015 li għandha tkun globali u universali, li tinkorpora t-tliet dimensjonijiet kollha tal-iżvilupp sostenibbli: id-dimensjoni soċjali, ekonomika u ambjentali. L-implimentazzjoni ta' aġenda mifruxa bħal din tippreżenta sfida kumplessa iżda wkoll opportunità unika għad-definizzjoni mill-ġdid u t-tisħiħ tal-mod kif il-Komunità globali taħdem flimkien. Sabiex titwassal l-aġenda ta' wara l-2015, jeħtieġ sħubija globali ġdida għall-qerda tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli. Biex din is-sħubija globali tirnexxi, kulħadd se jkollu jikkontribwixxi. L-UE hija impenjata biex taqdi r-rwol sħiħ tagħha, u biex taħdem b’mod kostruttiv mal-oħrajn, tistenna bil-ħerqa l-parteċipazzjoni attiva tagħhom. Waqt li tibni fuq il-Konklużjonijiet tal-Kunsill ta’ Diċembru 2014, din il-Komunikazzjoni tistabbilixxi l-fehmiet tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-prinċipji ġenerali u l-komponenti ewlenin li teħtieġ is-sħubija globali biex tappoġġa l-aġenda għall-iżvilupp ta' wara l-2015 b’mod effettiv. Hija tressaq proposti dwar kif l-UE u l-Istati Membri tagħha jistgħu jikkontribwixxu għall-isħubija. Din tenfasizza r-rieda tal-UE li timpenja ruħha b’mod pożittiv fid-dibattitu globali dwar il-mezzi ta’ implimentazzjoni għall-SDGs futuri u se tipprovdi l-bażi għal pożizzjoni komuni tal-UE f’negozjati intergovernattivi. Proposti għal azzjonijiet possibbli biex tiġi implimenta l-aġenda ta’ wara l-2015 huma deskritti fl-Anness. II. PRINĊIPJI ĠENERALI TAS-SĦUBIJA GLOBALI Is-sħubija globali ġdida se jkollha ġġib spirtu trasformattiv ġdid ta’ solidarjetà u kooperazzjoni. Is-sjieda u t-tmexxija nazzjonali se jkunu ta’ importanza ewlenija, appoġġati mill-impenn politiku fl-ogħla livell. L-isforzi nazzjonali għandhom jiġu msaħħa permezz ta’ kooperazzjoni fil-livelli kollha u mal-partijiet interessati kollha, bil-bini fuq l-esperjenza tal-MDGs fl-iżvilupp ta’ Sħubija Globali għall-Iżvilupp, u ma’ sħubijiet internazzjonali oħra. Biex tkun ta’ suċċess, jeħtieġ li jiġu implimentati l-politiki u jiġu mmobilizzati r-riżorsi, jiżdiedu l-kontribuzzjonijiet tal-pajjiżi kollha fil-livell ta’ kapaċitajiet tagħhom. Is-sħubija globali għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji ta’ responsabbiltà konġunta, responsabbiltà reċiproka u kapaċità rispettiva. Il-pajjiżi fl-istadji kollha ta’ żvilupp għandhom jinvolvu ruħhom u jieħdu r-responsabbiltà għall-implimentazzjoni tagħha. Is-sħubija teħtieġ ukoll li tkun ibbażata fuq id-drittijiet tal-bniedem, il-governanza tajba, l-istat tad-dritt, l-appoġġ għall-istituzzjonijiet demokratiċi, l-inklużività, in-nondiskriminazzjoni u l-ugwaljanza bejn is-sessi. Din għandha tappoġġa l-integrazzjoni tat-tliet dimensjonijiet tal-iżvilupp sostenibbli b’mod bilanċjat sabiex jiġu evitati l-ħidma kompartimentalizzata u l-kompromessi bejn objettivi differenti. L-effett amplifikanti tat-tibdil fil-klima fuq l-isfidi marbuta ma’ kemm l-eradikazzjoni tal-faqar kif ukoll l-iżvilupp sostenibbli jeħtieġ l-integrazzjoni attiva tal-kwistjonijiet tat-tibdil fil-klima fl-aġenda għall-iżvilupp ta’ wara l-2015 u s-sħubija globali li se sservilha ta' bażi. Billi tmur lil hinn mill-kanali tradizzjonali ta’ kooperazzjoni, is-sħubija globali teħtieġ li tippromwovi forom ta’ sħubijiet aktar effettivi u inklużivi bejn diversi partijiet ikkonċernati, li joperaw fil-livelli kollha u l-involviment tas-settur privat u tas-soċjetà ċivili, inklużi s-sħab soċjali, l-akkademiċi, il-fondazzjonijiet, l-istituzzjonijiet tal-għarfien u l-awtoritajiet pubbliċi. Is-suċċess tal-aġenda jeħtieġ koerenza politika fil-livelli kollha biex jiġi żgurat li l-politiki tal-gvern jappoġġaw it-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli. Is-sħubija globali għandha tippromwovi l-użu sostenibbli u effettiv tar-riżorsi kollha, inklużi r-riżorsi domestiċi, il-finanzjament pubbliku internazzjonali, il-finanzjament mis-settur privat u l-finanzjament innovattiv. Sħubija globali futura għandu jkollha fokus ċar fuq il-kisba ta’ riżultati konkreti u sostenibbli, u li jistgħu jitkejlu, li jikkontribwixxu direttament għal għanijiet u miri maqbula, iwasslu għal riformi strutturali u fl-aħħar mill-aħħar lejn eżiti pożittivi u sostenibbli għan-nies u l-pjaneta. It-trasparenza u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni għall-partijiet ikkonċernati kollha għandhom ikunu fil-qalba tas-sħubija globali, li għandha tenfasizza l-importanza ta’ monitoraġġ strett, responsabilità u rieżami fil-livelli kollha għaċ-ċittadini u l-partijiet ikkonċernati kollha u għandhom jippromwovu r-rispons u t-tagħlim. Sabiex iwasslu riżultati fuq l-aġenda ta' wara l-2015, il-pajjiżi kollha għandhom jimplimentaw politiki xierqa li jippermettulhom jimplimentaw l-SDGs skont il-kapaċitajiet rispettivi tagħhom. L-isforzi għandhom jiffukaw ugwalment fuq it-twaqqif tal-politiki t-tajba u fuq il-mobilizzazzjoni ta’ mezzi finanzjarji adegwati ta’ implimentazzjoni, peress li dawn huma dipendenti fuq xulxin: ambjent ta’ politika ċar u orjentat lejn ir-riżultati huwa prerekwiżit indispensabbli biex il-finanzjament ikollu impatt reali u l-finanzjament għandu jikkontribwixxi b’mod attiv biex iħeġġeġ u jinċentiva mezzi oħra ta’ implimentazzjoni, pereżempju permezz ta’ politiki permissivi, il-bini tal-kapaċità, il-kummerċ, l-innovazzjoni, l-investimenti privati. Il-Kummissjoni Ewropea, b’kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri, se taħdem biex timplimenta l-aġenda fl-UE u tappoġġa l-implimentazzjoni f'partijiet oħra tad-dinja permezz ta’ kooperazzjoni u sħubiji kostruttivi. L-implimentazzjoni sħiħa tal-aġenda ta’ wara l-2015 se teħtieġ l-impenn attiv tal-UE u l-Istati Membri tagħha li jieħdu azzjonijiet fil-livelli kollha. L-UE tista’ toffri l-esperjenza tagħha ta’ politiki ta’ implimentazzjoni li jirriflettu l-prinċipji ewlenin tal-aġenda bħas-sostenibbiltà, il-kooperazzjoni u s-sħubiji. Dawn ivarjaw mill-Istrateġija Ewropa 2020[10], li għandha l-għan li toħloq tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv permezz ta’ sett koerenti u integrat ta’ miżuri ta’ politika, għall-Koerenza tal-Politiki għall-Iżvilupp[11] u s-Seba' Programm ta’ Azzjoni Ambjentali[12]. III. KOMPONENTI EWLENIN TAS-SĦUBIJA GLOBALI - MEZZI TA' IMPLIMENTAZZJONI Il-komponenti ewlenin li għandhom jiffurmaw parti tas-sħubija globali huma deskritti hawn taħt. Dawn jinkludu arranġamenti li għandhom jiġu segwiti mis-sħab kollha għall-implimentazzjoni b’suċċess u proposti konkreti dwar kif l-UE tista’ tikkontribwixxi. 3.1. Ambjent politiku permissiv u favorevoli fil-livelli kollha F’kull pajjiż, taħlita koerenti ta’ politiki, prattiki, istituzzjonijiet u riżorsi effettivi huma meħtieġa biex jinħoloq ambjent domestiku favorevoli għall-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ wara l-2015. Il-governanza tajba fil-livelli kollha hija mezz essenzjali tal-implimentazzjoni tal-aġenda u objettiv importanti fih innifsu. Fil-livell nazzjonali, il-gvernijiet kollha f’konsultazzjoni sħiħa maċ-ċittadini tagħhom iridu jiddeċiedu kif se jikkontribwixxu għall-kisba tal-għanijiet u l-miri, b’kont meħud tal-ħtieġa li jintlaħqu l-membri kollha tas-soċjetà, b’mod partikolari dawk l-aktar vulnerabbli. L-involviment sħiħ tas-soċjetà ċivili huwa essenzjali. Sħubija globali ġdida għandha tisfrutta wkoll il-potenzjal għall-iżvilupp tal-awtoritajiet lokali u l-partijiet ikkonċernati lokali. Il-koordinazzjoni bejn id-diversi livelli — fil-livell globali, nazzjonali, reġjonali u lokali — għandha tissaħħaħ. Għall-implimentazzjoni fil-livell nazzjonali u dawk subnazzjonali, kull pajjiż jeħtieġ qafas leġiżlattiv u regolatorju effettiv biex jintlaħqu l-objettivi tal-politika. Il-pajjiżi iridu jippromwovu istituzzjonijiet effettivi u risponsivi, politiki u sistemi trasparenti u responsabilità fil-konfront taċ-ċittadini permezz ta’ proċessi demokratiċi bbażati fuq l-istat tad-dritt. Dan għandu jinkludi l-għoti ta’ oqfsa legali ġusti u prevedibbli li jippromwovu u jipproteġu d-drittijiet tal-bniedem, l-istandards ewlenin tax-xogħol u l-ambjent, u jiggarantixxu ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali. Tirrikjedi wkoll li jiġi pprovdut ambjent stabbli favorevoli għas-settur privat, inkluż l-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet indaqs għall-kompetizzjoni u l-inkoraġġiment ta’ investimenti sostenibbli. L-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġiżlazzjoni huma kritiċi, inkluż permezz tal-ġlieda kontra l-attivitajiet illegali, it-tneħħija ta’ ostakli għall-implimentazzjoni, il-bini ta’ kapaċità tal-infurzar u t-trawwim tal-kuxjenza pubblika, sabiex il-partijiet ikkonċernati jistgħu jżommu lill-gvernijiet u l-awtoritajiet responsabbli. L-UE hija impenjata li ttejjeb il-qafas regolatorju tagħha stess u li tikkoopera mas-sħab biex jgħinu fl-iżvilupp u t-tisħiħ tal-oqfsa regolatorji li huma ġusti, effettivi u trasparenti, u jsaħħu l-effiċjenza, l-indipendenza u l-kwalità tas-sistemi tal-ġustizzja, permezz tal-bini ta’ kapaċità u l-iskambju ta’ għarfien. Il-governanza tajba teħtieġ sistemi effettivi għall-ibbaġitjar, l-allokazzjoni finanzjarja u l-monitoraġġ tal-infiq. Dawn is-sistemi għandhom ikunu kompletament trasparenti u miftuħa għall-pubbliku ġenerali sabiex iħeġġu l-parteċipazzjoni fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u l-impenn tas-settur privat, u biex jiġġieldu l-korruzzjoni. Politiki makroekonomiċi effettivi huma vitali biex jiżguraw li r-riżorsi meħtieġa jiġu mobilizzati u jintefqu b’mod effettiv f’konformità mal-objettivi tal-SDGs. Il-gvernijiet għandhom bżonn jippromwovu tkabbir li jkun sostenibbli u inklużiv, b'hekk jibbenefikaw il-membri kollha tas-soċjetà, inklużi dawk emarġinati u esklużi. L-istrumenti regolatorji għandhom ikunu kkumbinati mal-istrumenti ekonomiċi, li huma għodod flessibli u kost-effettivi li jistgħu jgħinu l-ilħuq tal-objettivi magħquda. L-istrumenti ekonomiċi, bħall-inċentivi fiskali, tariffi “feed-in” u ħlasijiet għal servizzi tal-ekosistemi, jistgħu joħolqu inċentivi għal tkabbir sostenibbli, inkluż billi jċaqilqu l-piżijiet tat-taxxa mix-xogħol lejn prodotti li għandhom impatti negattivi fuq is-sostenibbiltà u permezz tal-ħruġ ta’ permessi tal-emissjonijiet negozjabbli, bħalma huwa l-każ mal-Iskema tal-UE għall-Iskambju tal-Emissjonijiet. L-ipprezzar tal-karbonju jaġixxi bħala xprun ewlieni tal-investiment f’teknoloġiji nodfa u soluzzjonijiet b’livelli baxxi ta’ karbonju, partikolarment fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw; il-pajjiżi kollha għalhekk għandhom jimpenjaw ruħhom fl-ipprezzar tal-karbonju biex jindirizzaw l-emissjonijiet tal-gassijiet serra. L-akkwist pubbliku sostenibbli jippermetti lill-gvernijiet joħolqu effett ta' lieva fuq l-infiq pubbliku biex tiżdied id-domanda għal prodotti u servizzi sostenibbli, fuq il-bażi ta’ kriterji soċjali u ambjentali, biż-żieda tas-sehem tas-suq tagħhom u bil-provvista ta' negozju b'inċentivi tanġibbli. Il-koerenza politika hija fil-qalba ta’ kull politika li verament tiffavorixxi l-ambjent. Biex is-sħubija globali tirnexxi, il-politiki kollha fil-livell nazzjonali u subnazzjonali għandhom jikkontribwixxu b’mod koerenti sabiex jintlaħqu l-SDGs, kemm lokalment kif ukoll internazzjonalment. Għandu jitqies ir-rwol ewlieni ta’ ħafna setturi, bħall-agrikoltura, l-enerġija u s-saħħa fil-kontribut għal firxa ta’ għanijiet u miri. Il-miżuri ta’ politika li jgħinu biex joħolqu u jippromwovu l-aċċess għal impjiegi diċenti bi protezzjoni soċjali sostenibbli u adegwata għal kulħadd, kif ukoll dawk li jiffaċilitaw l-investiment fil-kapital uman permezz tal-edukazzjoni, it-taħriġ fil-ħiliet u t-taħriġ, huma ta’ importanza kritika. L-indirizzar tal-inugwaljanza u l-esklużjoni soċjali, b’mod partikolari fost dawk l-aktar vulnerabbli, inklużi n-nisa, it-tfal, l-anzjani u l-persuni b’diżabbiltà tibqa’ essenzjali, inkluż permezz tal-użu ta’ għodod bħal indikaturi skont is-sess u l-età. Pass importanti ieħor huwa r-riforma jew l-eliminazzjoni ta’ sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, bħal sussidji fuq il-karburanti fossili, u t-tibdil tagħhom b’interventi tajbin fuq livell klimatiku, anqas ta’ ħsara għall-ambjent u li jikkontribwixxu b’mod aktar effettiv għat-tnaqqis tal-faqar. Il-koerenza tal-politiki timplika wkoll mekkaniżmi ta’ koordinazzjoni adegwati għal djalogu bejn il-partijiet ikkonċernati u l-monitoraġġ u l-valutazzjoni tal-politiki u r-riżultati. L-importanza tal-livell reġjonali m’għandhiex tiġi injorata. L-UE qed tippromwovi b’mod attiv l-iżvilupp u l-integrazzjoni reġjonali li tista' tistimola l-kummerċ, l-investiment u l-mobilità, u tista' trawwem il-paċi u l-istabbiltà. Fuq livell globali, l-implimentazzjoni tal-aġenda ta' wara l-2015 se teħtieġ ukoll sistema internazzjonali ta’ governanza, swieq finanzjarji stabbli u l-kooperazzjoni ekonomika, inkluż il-livelli meħtieġa ta' regolamentazzjoni. L-istituzzjonijiet ta’ governanza globali għandhom ikunu effettivi u trasparenti, b’sistemi biex jivvalutaw u jirrapportaw il-progress lejn l-objettivi. Jeħtieġ li ċ-ċaqliq lejn governanza aħjar tal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jitkompla. Barra minn hekk, l-aġendi tal-G7 u l-G20 huma eżempji tat-tip ta’ impenji ta’ politika li jistgħu jagħmlu differenza kbira. Il-beni pubbliċi globali jeħtieġu wkoll politiki internazzjonali u azzjoni kkoordinati, inkluż permezz ta’ implimentazzjoni aħjar ta’ ftehimiet internazzjonali li jaqdu rwol ċentrali biex jintlaħqu diversi SDGs. Ħafna kwistjonijiet huma globali jew transfruntiera u għalhekk jeħtieġu ftehimiet speċifiċi ta’ kooperazzjoni internazzjonali biex jiġu indirizzati. Il-politiki nazzjonali għandhom ukoll ikunu konsistenti u allinjati mal-ftehimiet internazzjonali. L-UE qed tappoġġa b'mod attiv u hija parti minn numru ta’ ftehimiet internazzjonali u hija lesta li tassumi rwol ta’ mexxejja u tikkontribwixxi aktar għall-azzjonijiet ta' implementazzjoni f’għadd ta’ oqsma, bħall-ftehimiet tas-saħħa multilaterali, il-ftehimiet ambjentali multilaterali u l-governanza internazzjonali tal-oċeani. F’dinja dejjem iktar interkonnessa, il-pajjiżi kollha jridu jikkunsidraw sistematikament l-impatt, kemm pożittiv kif ukoll negattiv, li l-politiki tagħhom jista’ jkollhom fuq pajjiżi oħra. Għal dan l-għan, il-pajjiżi kollha żviluppati, bi dħul medju għoli u l-ekonomiji emerġenti għandhom jimpenjaw ruħhom biex jistabbilixxu sistemi biex jevalwaw l-impatt tal-adozzjoni ta’ politiki ġodda fuq l-ifqar pajjiżi. Għall-UE, il-Koerenza tal-Politika għall-Iżvilupp hija impenn legali biex jittieħed kont tal-objettivi tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp fil-politiki li timplimenta l-UE li x’aktarx jaffettwaw lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Dan ifisser kemm l-indirizzar tal-impatti negattivi possibbli tal-politiki domestiċi fuq il-pajjiżi terzi kif ukoll it-trawwim ta’ sinerġiji bejn l-oqsma ta' politika ekonomiċi, soċjali u ambjentali. 3.2. Tiġi żviluppata l-kapaċità biex tinkiseb l-aġenda L-aġenda ta’ wara l-2015 tista' taqbad biss jekk is-sħab kollha jkollhom istituzzjonijiet effettivi u l-ħiliet u l-kapaċitajiet umani neċessarji biex jinqered il-faqar u jitwassal l-iżvilupp sostenibbli. Dan jinkludi l-kapaċità li jiġu vvalutati l-ħtiġijiet, tinġabar id-dejta, tiġi mmonitorjata l-implimentazzjoni u jiġu rieżaminati l-istrateġiji. Biex jintlaħqu l-SDGs, jeħtieġ li jiġu żviluppati kapaċitajiet u ħiliet ġodda u addizzjonali fil-livelli kollha u fil-pajjiżi kollha, inkluż fl-UE. L-iżvilupp tal-kapaċità, inkluż l-iżvilupp istituzzjonali u organizzattiv, se jkun effettiv biss jekk ikun proprjetà ta’ dawk li jeħtiġuha u mmexxi minnhom. Dan għandu jkun xprunat mit-tagħlim u l-inizjattivi bbażati fuq l-edukazzjoni kif ukoll permezz ta’ djalogu kontinwu, ġust u kostruttiv dwar il-politiki u r-riżultati tal-iżvilupp. Dan l-approċċ għandu jiffoka fuq l-iżvilupp tar-riżorsi umani u s-sistemi u l-proċessi għall-ippjanar, il-ġestjoni u l-monitoraġġ. Is-sħab kollha fil-kooperazzjoni internazzjonali, inklużi l-organizzazzjonijiet internazzjonali, għandhom isaħħu u jirfinaw l-appoġġ tagħhom lill-proċessi tal-iżvilupp tal-kapaċità, inkluż l-użu ta’ netwerks u sistemi għall-iskambju tal-għarfien, it-tagħlim bejn il-pari u l-koordinazzjoni fost is-sħab kollha tal-iżvilupp. Dan jista’ jinvolvi kull tip ta’ sħubijiet ta' kooperazzjoni, inklużi l-approċċi Tramuntana-Nofsinhar, Nofsinhar-Nofsinhar, trijangulari u reġjonali, bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati. Hemm bżonn ta’ sforz partikolari fil-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati (LDCs) u fl-istati fraġli, fejn huwa essenzjali li jitħejjew il-kundizzjonijiet għat-transizzjoni u tinbena r-reżiljenza tal-aktar popolazzjonijiet vulnerabbli. L-UE hija impenjata li ttejjeb l-integrazzjoni u l-appoġġ għall-iżvilupp tal-kapaċità fis-setturi kollha tal-kooperazzjoni permezz ta’ perspettiva ta’ diversi partijiet ikkonċernati. L-UE tirrikonoxxi li l-iżvilupp tal-kapaċità fil-pajjiżi sħab bħala fattur ewlieni għal titjib fl-effettività tal-għajnuna u diġà tiffaċilita proċessi ta’ tagħlim bejn il-pari u n-netwerking permezz ta’ inizjattivi bħal pereżempju l-kooperazzjoni teknika u l-programmi ta’ żvilupp istituzzjonali. L-UE se żżid il-bini tal-kapaċità fil-qasam tal-istatistika u l-monitoraġġ fil-pajjiżi sħab. 3.3. Il-mobilizzazzjoni u l-użu effettiv tal-finanzi pubbliċi domestiċi Il-gvernijiet nazzjonali għandhom ir-responsabbiltà primarja għall-implimentazzjoni ta’ politiki ekonomiċi sostenibbli. Din tinkludi r-responsabbiltà li jimmobilizzaw u jużaw ir-riżorsi pubbliċi, inklużi r-riżorsi naturali, b’mod effiċjenti. Din tirrikjedi wkoll ġestjoni soda tal-finanzi pubbliċi u t-twaqqif u t-tisħiħ tal-verifika, il-kontroll, il-ġlieda kontra l-frodi u kontra l-korruzzjoni, l-amministrazzjoni fiskali tajba u r-rappurtar pajjiż b’pajjiż biex tiżdied it-trasparenza finanzjarja u jiġu miġġielda l-flussi finanzjarji illeċiti. Għalkemm id-dħul pubbliku domestiku żdied b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, il-proporzjon tat-taxxa għal ħafna pajjiżi għadu baxx. Barra milli jipprovdi l-ispazju fiskali għall-infiq nazzjonali fuq prijoritajiet ta’ żvilupp, il-ġbir u l-użu tar-riżorsi pubbliċi domestiċi effettiv u trasparenti jsaħħaħ ir-responsabbiltà domestika u jikkontribwixxi għal relazzjoni soda bejn il-gvern u ċ-ċittadin. B’hekk, l-approfondiment u t-twessigħ tal-bażi tar-riżorsi domestiċi u t-titjib tal-ġestjoni u l-użu effettiv tagħha fil-pajjiżi kollha huma kruċjali għall-qerda tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli. Kontijiet kapitali naturali jistgħu jgħinu lil pajjiżi rikki fir-riżorsi naturali biex isaħħu l-governanza u t-trasparenza tagħhom fil-kontribuzzjoni għat-tkabbir ekonomiku. It-trasformazzjoni f’ekonomija ekoloġika toffri opportunitajiet ewlenin ġodda bħala mutur tat-tkabbir ekonomiku sostenibbli. L-UE hija impenjata li ssaħħaħ l-isforzi tagħha f’dan il-qasam, kemm internament kif ukoll permezz tal-appoġġ lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw. L-integrazzjoni dejjem tiżdied tas-swieq finanzjarji internazzjonali u l-globalizzazzjoni ekonomika qed iġġib magħha sfidi ġodda biex jiżdied id-dħul domestiku. Għalhekk jeħtieġ kooperazzjoni internazzjonali li tiżgura ambjent fiskali trasparenti, kooperattiv u ġust biex tiżdied il-mobilizzazzjoni tad-dħul domestiku. Id-dejn huwa element importanti u jeħtieġ li jitqies fil-kuntest ta’ finanzi pubbliċi globali. Il-finanzjament tad-dejn sostenibbli, imsejjes fuq il-ġestjoni effettiva tad-dejn, huwa l-qofol tal-istabbiltà finanzjarja u politika fiskali sostenibbli. Il-pajjiżi kollha għandhom jagħmlu impenji biex jimmobilizzaw u jużaw b’mod effettiv il-finanzi pubbliċi domestiċi, inkluż għall-beni pubbliċi globali bħalma huma l-klima u l-bijodiversità u għal setturi ċentrali għall-qerda tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli, bħalma huma l-agrikoltura u l-enerġija. Il-pajjiżi kollha għandhom japplikaw salvagwardji ambjentali u soċjali u jippromwovu u jimplimentaw programmi li jwasslu għal reżistenza akbar u b’hekk jiffrankaw l-ispejjeż fit-tul. L-integrazzjoni tal-objettivi klimatiċi fil-finanzjament domestiku pubbliku huwa essenzjali kemm biex jiżdiedu r-riżorsi għal azzjonijiet dwar it-tibdil fil-klima u biex jiġu evitati investimenti mhux sostenibbli u spejjeż negattivi fit-tul. Il-pajjiżi kollha għandhom jimpenjaw ruħhom biex jilħqu l-aqwa livelli ta’ dħul tal-gvern, imkejla pereżempju permezz tal-proporzjon ta' taxxa mal-Prodott Domestiku Gross (PDG), inkluż billi jsaħħu l-istituzzjonijiet relevanti, iżidu l-kapaċità tal-amministrazzjonijiet tat-taxxa u jirriformaw is-sistemi fiskali nazzjonali biex iwessgħu l-bażi tat-taxxa fejn xieraq u jiżguraw politiki fiskali ġusti u xierqa. Il-pajjiżi kollha jeħtieġ ukoll li jiżguraw li jkollhom fis-seħħ sistemi ta’ ġestjoni effiċjenti, sostenibbli u trasparenti tar-riżorsi pubbliċi kollha, inkluż il-ġestjoni tad-dejn u t-teżor u l-ġestjoni tad-dħul mir-riżorsi naturali. Dan ikun jeħtieġ li jitwettqu programmi ta’ riforma mmexxija mill-gvern u jissaħħu l-istituzzjonijiet responsabbli għall-ippjanar u s-superviżjoni baġitarja, inkluż istituzzjonijiet nazzjonali supremi ta’ verifika, il-parlamenti u s-soċjetà ċivili. Il-politiki tad-dejta miftuħa għandhom ikunu inkoraġġiti, inkluż l-iżvilupp ta’ portali tad-dejta miftuħa nazzjonali. Il-kooperazzjoni internazzjonali biex jiġu indirizzati l-flussi finanzjarji illeċiti għandha tiġi intensifikata sabiex jiġi żgurat ambjent b’kundizzjonijiet ekwi fit-tassazzjoni għall-kumpaniji lokali u internazzjonali. It-trasparenza u r-responsabbiltà fl-industriji estrattivi għandhom jiżdiedu, inkluż id-divulgazzjoni tal-pagamenti mill-kumpaniji lill-gvernijiet. Għandha tissaħħaħ ukoll il-kooperazzjoni internazzjonali fir-rigward tat-tassazzjoni. Il-pajjiżi kollha għandhom ikunu konformi mal-istandards minimi ta’ governanza tajba fil-qasam tat-taxxa (trasparenza, skambju ta’ informazzjoni u kompetizzjoni fiskali ġusta) u jimpenjaw ruħhom biex jimplimentaw ir-regolamenti nazzjonali biex jiġġieldu kontra l-evażjoni tat-taxxa, l-evitar tat-taxxa u l-ippjanar aggressiv tat-taxxa u sabiex jevitaw il-kompetizzjoni fiskali dannuża. Il-pajjiżi kollha għandhom jaħdmu fuq l-implimentazzjoni ta’ din l-erożjoni tal-bażi u r-rakkomandazzjonijiet ta' trasferiment tal-profitt. 3.4. Il-mobilizzazzjoni u l-użu effettiv tal-finanzi pubbliċi internazzjonali Il-finanzjament pubbliku internazzjonali jibqa' element importanti u katalitiku fil-finanzjament ġenerali disponibbli għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw u se jkun meħtieġ aktar matul il-15-il sena li ġejjin biex tiġi implimentata din l-aġenda ambizzjuża. Kif jiddeskrivi fil-qosor l-SĠNU fir-Rapport ta’ Sintesi tiegħu, l-aġenda ta’ wara l-2015 għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipji tal-universalità, responsabbiltà maqsuma u solidarjetà. Il-Kummissjoni Ewropea għalhekk tappoġġa bil-qawwa l-appell tal-SĠNU li l-pajjiżi żviluppati kollha għandhom jilħqu l-mira tan-NU ta’ 0,7 % tal-ODA/ING u jaqblu fuq skedi ta’ żmien konkreti biex jissodisfaw l-impenji tal-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA). L-ekonomiji li qed jiżviluppaw u dawk emerġenti qegħdin jixprunaw it-tkabbir globali matul l-aħħar għaxar snin. Minħabba t-titjib ekonomiku u finanzjarju f’ħafna pajjiżi li qed jiżviluppaw, il-finanzjament internazzjonali pubbliku jeħtieġ li jevolvi matul il-perjodu ta' wara l-2015 biex ikun iktar effettiv u jħaffef il-pass tal-bidla u jgħin biex jagħmilha sostenibbli. Numru dejjem jiżdied ta’ pajjiżi li mhumiex membri tal-Kumitat għall-Għajnuna fl-Iżvilupp tal-OECD (DAC) diġà jipprovdu ammonti sinifikanti ta’ finanzi. Dawn is-sħab qed jgħinu biex jittrasformaw ix-xena għall-finanzjament tal-iżvilupp permezz ta’ strateġiji u modalitajiet alternattivi, u għandhom jikkontribwixxu aktar biex jappoġġaw il-pajjiżi l-iktar fil-bżonn. Minħabba l-importanza tagħhom, u f’konformità mas-suġġerimenti tar-Rapport ta’ Sintesi tal-SĠNU, il-pajjiżi bi dħul medju għoli u l-ekonomiji emerġenti għandhom jintrabtu li jżidu l-kontribuzzjoni tagħhom għall-finanzjament pubbliku internazzjonali u għal miri u skedi ta’ żmien speċifiċi biex dan isir. L-UE u l-Istati Membri tagħha jipprovdu aktar minn 50 % tal-ODA kollha u se jżommu impenn kollettiv sod. L-iskeda ta’ żmien tal-impenji finanzjarji tal-UE għandha tiġi deċiża bħala parti mill-impenn globali msemmi hawn fuq, li għandu jiżgura li l-pajjiżi bi dħul għoli kollha, il-pajjiżi bi dħul medju għoli u l-ekonomiji emerġenti qed jipprovdu s-sehem ġust tagħhom għall-appoġġ tal-pajjiżi fqar biex jilħqu l-objettivi li ġew miftiehma fil-livell internazzjonali. Ir-rwol u r-rilevanza tal-finanzjament pubbliku internazzjonali ivarjaw bejn il-pajjiżi. Ir-riżorsi għandhom ikunu mmirati fejn jinħtieġu l-aktar u fejn ikollhom l-akbar impatt. F’dan ir-rigward, huwa vitali li jsir sforz minn dawk kollha li jipprovdu l-finanzjament biex ireġġgħu lura x-xejra ta’ tnaqqis fl-għajnuna lill-ifqar pajjiżi. Kif imsemmi mill-SĠNU, il-pajjiżi bi dħul għoli kollha għandhom jirrispettaw il-mira tan-NU ta’ 0,15 % tal-ING għall-għajnuna għall-iżvilupp għal-LDCs, kif stabbilit fil-Programm ta’ Azzjoni ta’ Istanbul[13]. Pajjiżi bi dħul medju għoli u l-ekonomiji emerġenti għandhom ukoll jintrabtu li jżidu l-kontribuzzjoni tagħhom lil-LDCs u jistabbilixxu miri u skedi ta’ żmien biex jagħmlu dan. Ir-riżorsi pubbliċi internazzjonali mill-fornituri kollha jridu jingħataw u jintużaw b’mod effettiv, f’konformità mal-prinċipji tal-appartenenza, l-enfasi fuq ir-riżultati, is-sħubija inklużiva, it-trasparenza u r-responsabbiltà reċiproka. Il-fornituri kollha ta’ finanzjament għandhom jagħmlu sforzi konkreti biex itejbu t-trasparenza, isaħħu t-twettiq u r-responsabilità, jappoġġaw il-kejl u l-wiri ta’ riżultati sostenibbli, jimplimentaw linji gwida f’sitwazzjonijiet ta’ kunflitt u fraġilità[14] u jnaqqsu l-frammentazzjoni tal-arkitettura internazzjonali tal-għajnuna. Fi żminijiet ta’ limitazzjonijiet ekonomiċi, l-użu sħiħ tal-potenzjal ta’ finanzjament pubbliku huwa essenzjali. L-ODA tista' tgħin biex tagħti spinta lil mezzi oħra ta’ implimentazzjoni jekk tkun imfassla u implimentata sewwa. Tista’ timmultiplika l-finanzjament domestiku pubbliku permezz tal-appoġġ fiskali u l-politiki fiskali mtejba, tiftaħ proġetti infrastrutturali permezz tat-taħlit u s-sħubijiet pubbliċi-privati, u tippromwovi l-iskambji fl-oqsma tax-xjenza u t-teknoloġija. Billi l-aġenda ta’ wara l-2015 trid tkun kompletament koerenti u tappoġġa l-objettivi tal-klima, huwa importanti li jiġi żgurat li l-qafas ta’ finanzjament għall-aġenda ta’ wara l-2015 jkun kompletament koerenti u allinjat mal-finanzjament għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, kif enfasizzat mir-Rapport ta’ Sintesi tas-SĠNU. Għandu jiġi nnutat f’dan il-kuntest li l-UE diġà ddeċidiet għall-perjodu 2014-2020 li tiddedika 20 % tal-baġit tagħha — inkluż għall-azzjonijiet esterni — lil proġetti u politiki relatati mal-klima. L-UE tibqa’ wkoll impenjata li tissodisfa l-obbligi tagħha skont il-konvenzjonijiet internazzjonali, inkluż fuq il-bijodiversità u kwistjonijiet globali ewlenin oħrajn. 3.5. L-istimolar tal-kummerċ biex jinqered il-faqar u jiġi promoss l-iżvilupp sostenibbli Il-kummerċ huwa fattur ewlieni għat-tkabbir inklużiv u l-żvilupp sostenibbli, u għalhekk huwa mezz importanti ta’ implimentazzjoni għall-aġenda ta’ wara l-2015. L-UE tirrikonoxxi l-primat tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO) fir-rigward ta’ kwistjonijiet relatati mal-kummerċ fil-livell globali u tqis li s-sistema ta’ kummerċ multilaterali bbażata fuq ir-regoli taqdi rwol imprezzabbli fil-ħolqien ta’ ambjent b'kundizzjonijiet ekwi għall-pajjiżi kollha, b’mod partikolari dawk li qed jiżviluppaw. Għalhekk, l-UE tibqa’ impenjata bis-sħiħ fl-Aġenda ta’ Doha għall-Iżvilupp u fl-implimentazzjoni tal-pakkett ta’ Bali, notevolment il-Ftehim għall-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ u l-elementi ta’ LDC, li se jippromwovi aktar l-integrazzjoni tal-LDCs fis-swieq internazzjonali u l-katini ta’ valur globali. L-UE se tinvolvi ruħha b’mod kostruttiv fin-negozjati li ġejjin dwar il-programm ta’ ħidma wara Bali bl-għan li jitkompla r-Rawnd minnufih. Ħafna pajjiżi, b’mod partikolari l-ekonomiji emerġenti, rnexxielhom jirrealizzaw il-potenzjal ta’ sistema kummerċjali miftuħa biex iżidu l-kummerċ tagħhom u jgawdu rati sostnuti tat-tkabbir tal-PDG. Filwaqt li dawn il-bidliet għenu biex jeħilsu mijiet ta' miljuni ta' nies mill-faqar, mhux il-pajjiżi kollha li qed jiżviluppaw gawdew. L-LDCs b’mod partikolari jibqgħu marġinalizzati fil-kummerċ globali. Kull pajjiż għandu r-responsabbiltà primarja biex jimmassimizza l-potenzjal tal-kummerċ għal tkabbir inklużiv u żvilupp sostenibbli permezz ta’ governanza tajba, politiki domestiċi sodi u riformi. L-għan huwa li jinħoloq ambjent regolatorju stabbli li jkun favorevoli għas-settur privat u għall-investiment, u li jikkontribwixxi għall-integrazzjoni tal-pajjiż fil-ktajjen tal-valur reġjonali u globali. Fl-istess ħin, il-pajjiżi għandhom jiżguraw standards tax-xogħol maqbula internazzjonalment u ħiliet adegwati għall-ħaddiema, filwaqt li jippromwovu t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika. Madankollu l-pajjiżi l-aktar vulnerabbli fid-dinja, b’mod partikolari l-LDCs, jiffaċċjaw ostakli partikolari relatati man-nuqqas ta’ kapaċità, infrastruttura mhux xierqa jew nuqqas ta’ diversifikazzjoni tal-produzzjoni. Għandhom bżonn l-appoġġ sabiex jiffaċilitaw l-integrazzjoni tagħhom fis-sistema ta’ kummerċ globali u b’hekk jiksbu l-akbar benefiċċji ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Aċċess aħjar għas-suq u l-għajnuna għall-kummerċ għandhom rwol kruċjali f’dan ir-rigward. Is-suq tal-UE huwa dak l-aktar miftuħ għall-pajjiżi li qed jiżviluppaw. L-UE ssimplifikat ir-regoli tal-oriġini tagħha u tejbet l-informazzjoni lill-pajjiżi l-aktar fil-bżonn dwar kif jaċċessaw is-suq tagħha. L-UE timplimenta wkoll strumenti unilaterali b’appoġġ għall-iżvilupp sostenibbli, fosthom l-Iskema Ġeneralizzata ta’ Preferenzi (GSP). Din tipprovdi preferenzi kummerċjali addizzjonali taħt il-GSP+ għal ekonomiji vulnerabbli impenjati li jimplimentaw b’mod effettiv 27 konvenzjoni internazzjonali bażika dwar id-drittijiet tal-bniedem u tax-xogħol, il-ħarsien tal-ambjent u l-governanza tajba. Barra minn hekk, l-inizjattiva "Everything but Arms" tagħti l-aċċess mingħajr dazju u mingħajr kwoti lill-prodotti kollha tal-LDCs ħlief l-armi u l-munizzjon. L-ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi żviluppati kollha għandhom jagħtu aċċess mingħajr dazju u mingħajr kwoti għas-swieq tagħhom lill-prodotti tal-LDCs. L-UE u l-Istati Membri tagħha huma l-akbar donaturi fid-dinja ta’ Għajnuna għall-Kummerċ, responsabbli għal terz tat-total globali. Dan jinkludi l-bini tal-kapaċità biex jintlaħqu l-istandards tal-UE u jittieħed il-benefiċċju sħiħ tal-ftehimiet kummerċjali u l-preferenzi kummerċjali unilaterali tal-UE. L-UE se tfittex li taġġorna l-Istrateġija għall-Għajnuna għall-Kummerċ fid-dawl tar-riżultati tan-negozjati ta' wara l-2015. Il-pajjiżi żviluppati u l-ekonomiji emerġenti kollha għandhom iżidu l-Għajnuna tagħhom għall-Kummerċ lil-LDCs u jipprovduha skont il-prinċipji tal-effettività tal-iżvilupp. Biex jintlaħaq il-potenzjal sħiħ tal-kummerċ, il-pajjiżi kollha jridu jirriflettu dejjem aktar fuq il-kwistjonijiet "interni" ("behind-the-border") fil-politika kummerċjali tagħhom. Dawn jinkludu: il-faċilitazzjoni tal-kummerċ; regolamenti u standards tekniċi; regolamenti tax-xogħol u tal-ambjent; investimenti; servizzi; drittijiet ta' proprjetà intellettwali; u l-akkwist pubbliku tal-UE. L-UE tindirizza dawn il-kwistjonijiet fil-ftehimiet kummerċjali tagħha, inkluż mal-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Barra minn hekk, il-pajjiżi kollha għandhom jivvalutaw l-impatt tas-sostenibbiltà tal-ftehimiet kummerċjali u l-impatt tagħhom fuq l-LDCs. L-UE tejbet l-integrazzjoni tal-iżvilupp sostenibbli fil-politika tagħha dwar il-kummerċ. Dan jinkludi l-inklużjoni sistematika ta’ dispożizzjonijiet ta’ żvilupp sostenibbli, inklużi l-aspetti tal-impjieg u dawk ambjentali, fil-ftehimiet kummerċjali kollha tagħha, kemm mas-sħab żviluppati tagħha kif ukoll ma dawk li qed jiżviluppaw. L-involviment tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili fl-implimentazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet huwa essenzjali għall-kisba ta’ riżultati. Il-pajjiżi kollha għandhom itjebu l-integrazzjoni tal-iżvilupp sostenibbli fil-politika tagħhom dwar il-kummerċ. Ir-rinforz reċiproku tal-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli jista’ jiġi promoss ukoll billi jonqsu jew jiġu eliminati l-barrieri tariffarji u nontariffarji fuq l-oġġetti, it-teknoloġiji u s-servizzi ambjentali, kif ukoll il-prodotti favur l-ambjent. F’dan ir-rigward, l-UE hija impenjata bis-sħiħ lejn il-konklużjoni rapida ta’ ftehim plurilaterali dwar il-prodotti u s-servizzi ambjentali (il-"Ftehim dwar il-Prodotti Ekoloġiċi") u tistieden lil pajjiżi oħra biex jissieħbu fin-negozjati li għaddejjin bħalissa. Sabiex jitwasslu l-SDGs, aġenda għall-kummerċ trasformattiva għandha bżonn ittejjeb l-imġiba u l-leġiżlazzjoni responsabbli kif ukoll it-trasparenza fuq il-katini tal-provvista kollha. Ir-riżorsi naturali huma mutur għall-iżvilupp permezz tal-użu u l-kummerċ tagħhom, iżda jeħtieġ sforz akbar fil-promozzjoni legali, responsabbli, sostenibbli u trasparenti tal-produzzjoni, il-kummerċ u l-użu tar-riżorsi naturali u l-materja prima, inkluż permezz ta’ leġiżlazzjoni tal-UE dwar rappurtar pajjiż b’pajjiż u ftehimiet bilaterali ma’ pajjiżi li jesportaw l-injam. Il-Kummissjoni Ewropea reċentement ippreżentat ukoll proposta dwar il-produzzjoni responsabbli tal-minerali minn żoni affettwati mill-kunflitti u żoni ta’ riskju għoli[15]. Il-miżuri internazzjonali fil-ġlieda kontra l-kummerċ illegali li huwa ta’ ħsara għall-ambjent (bħal fl-organiżmi slavaġ, is-sustanzi perikolużi u r-riżorsi naturali) jeħtieġ li jissaħħu — eżempju tajjeb ta’ x’jista’ jsir huma l-Ftehimiet ta’ Sħubija Volontarja li l-UE qed tinnegozja fil-kuntest tal-inizjattiva tagħha dwar l-Infurzar tal-Liġi tal-Foresti, il-Governanza u l-Kummerċ. L-iżvilupp tal-linji gwida u l-istandards internazzjonali, kif ukoll skemi pubbliċi u privati ta’ sostenibilità (bħal skemi ta’ kummerċ ġust) jistgħu wkoll jipprovdu benefiċċji ekonomiċi, ambjentali u soċjali. 3.6. L-ixprunar ta’ tibdil trasformattiv permezz tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni Is-sluzzjonijiet iġġenerati mix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni huma muturi importanti għall-implimentazzjoni tal-viżjoni għad-dinja ta’ wara l-2015. Ix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni, inkluża d-diġitalizzazzjoni, jistgħu jiġġeneraw bidliet profondi f’perjodu ta’ żmien relattivament qasir, iżda ma jindirizzawx b’mod awtomatiku l-problemi soċjali u ambjentali, il-partijiet ikkonċernati kollha jridu jisfruttaw il-potenzjal offrut mix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni biex jibbenefikaw żvilupp intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Għalhekk, is-sħab kollha għandhom irawwmu l-innovazzjoni li tgħin liċ-ċittadini biex jaħarbu mill-faqar, tiġġenera impjiegi ta’ kwalità, tottimizza sistemi kumplessi u ktajjen ta’ valur, tippromwovi mudelli ta’ konsum u produzzjoni sostenibbli, tnaqqas il-vulnerabbiltà għad-diżastri u xokkijiet oħra u tippromwovi l-użu effiċjenti tar-riżorsi skarsi. Il-pajjiżi kollha jridu jrawwmu l-ħiliet meħtieġa ogħla jew speċifiċi sabiex jinkoraġġixxu u jappoġġaw ix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni. Fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw b’mod partikolari, għandu jsir użu sħiħ tal-potenzjal tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni u l-applikazzjonijiet tagħhom bħala muturi tat-tkabbir inklużiv u sostenibbli, l-innovazzjoni u l-intraprenditorija. Minħabba li ħafna teknoloġiji huma proprjetà ta’ negozju, it-trasferiment tagħhom jista' jaħdem biss fuq termini maqbula b’mod reċiproku, filwaqt li d-drittijiet tal-proprjetà intellettwali tagħhom iridu jkunu rispettati wkoll. Il-gvernijiet għandhom jiffavorixxu l-iffaċilitar tat-tixrid, it-tqassim u trasferiment tat-teknoloġija permezz ta’ ambjent favorevoli u inċentivi fil-livell domestiku li huma mmirati lejn is-sostenibbiltà u li jipprovdu protezzjoni adegwata tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali skont ir-regoli tad-WTO. Is-sħubijiet pubbliċi-privati u l-investimenti fir-riċerka u l-iżvilupp għandhom jiġu promossi, filwaqt li jiġi żgurat il-kontribut tagħhom lejn l-iżvilupp sostenibbli. Il-pajjiżi kollha għandhom iżidu l-kooperazzjoni bilaterali, reġjonali u multilaterali fuq ix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni u r-riċerka bbażata fuq is-soluzzjonijiet, inkluż fuq teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, biex jippromwovu l-implimentazzjoni tal-SDGs. Sabiex jiġi ffaċilitat l-iżvilupp tat-teknoloġiji favorevoli għall-ambjent u l-aċċess għalihom, jeħtieġ mhux biss il-kooperazzjoni Tramunata-Nofsinhar iżda wkoll il-kooperazzjoni Nofsinhar-Nofsinhar u l-kooperazzjoni trijangulari, b’mod partikolari għal-LDCs. L-ekonomiji emerġenti għandhom rwol importanti fl-iżvilupp u t-trasferiment tat-teknoloġija u l-iżvilupp tal-kapaċitajiet għall-LDCs, kif ukoll fil-kooperazzjoni xjentifika u teknoloġika. Il-kooperazzjoni fit-trasferiment tat-teknoloġija għandha tmur lil hinn mis-sempliċi żvilupp teknoloġiku u tinkludi investimenti aktar fit-tul li huma adattati għall-kuntesti lokali, jinvolvu l-komunitajiet u l-utenti u jiżguraw li l-ħtiġijiet tal-persuni u l-ambjent jiġu kkunsidrati ("disinn li jiffoka fuq il-bniedem u l-ambjent"). In-NU għandha tkompli tiffaċilita l-aċċess għall-informazzjoni dwar it-teknoloġija eżistenti u tippromwovi l-koerenza u l-koordinazzjoni bejn il-mekkaniżmi ta’ teknoloġija, inkluż kwalunkwe mekkaniżmu ġdid. Sabiex tagħti valur addizzjonali u tevita d-duplikazzjoni, il-Kummissjoni Ewropea tissuġġerixxi li kwalunkwe mekkaniżmu ġdid għandu jiffunzjona bħala kamra tal-ikklerjar għal inizjattivi eżistenti, bl-għan li jiġu promossi l-koordinazzjoni u s-sinerġiji bejniethom, filwaqt li tiġi żgurata l-parteċipazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha rilevanti. L-istabbiliment ta’ pjattaforma onlajn li tibni fuq u tikkumplimenta l-inizjattivi eżistenti, kif issuġġerit fir-Rapport ta’ Sintesi tas-SĠNU, jista' jikkontribwixxi għal dan l-għan. L-UE hija impenjata lejn il-promozzjoni tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni, kemm fl-Unjoni kif ukoll f’kooperazzjoni ma’ pajjiżi u reġjuni internazzjonali sħab. L-Orizzont 2020, il-programm tal-UE għar-riċerka u l-innovazzjoni, jalloka 60 % tal-baġit tiegħu biex jappoġġa l-iżvilupp sostenibbli u huwa miftuħ għall-parteċipazzjoni minn madwar id-dinja. L-UE tippromwovi l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet, u fuq dejta abbażi ta’ proġett pilota, li tirriżulta minn riċerka ffinanzjata pubblikament fl-Orizzont 2020 biex tiffaċilita l-kondiviżjoni tal-għarfien u ssaħħaħ il-kapaċità ta’ riċerka u innovazzjoni, inkluż fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. Bħala parti mill-kooperazzjoni tagħha għall-iżvilupp, l-UE tappoġġa l-innovazzjoni u l-kapaċitajiet ta' trasferiment tat-teknoloġija permezz ta’ programmi ta’ edukazzjoni ogħla, speċjalment fil-qasam tal-agrikoltura sostenibbli u s-sigurtà tal-ikel, bil-għan li tiżdied is-sostenibilità billi l-produzzjoni agrikola tiġi diretta lejn it-tkabbir sostenibbli u r-riżultati tar-riċerka jissarrfu f’soluzzjonijiet prattiċi. Permezz tal-parteċipazzjoni tagħha f’diversi sħubiji, l-UE tikkontribwixxi wkoll għall-prevenzjoni, it-tħejjija u r-rispons għall-kriżijiet u d-diżastri. 3.7. Il-mobilizzazzjoni tas-settur privat internazzjonali u domestiku In-negozji u l-konsumaturi se jkunu atturi ewlenin fit-tranżizzjoni lejn l-iżvilupp sostenibbli, minħabba li s-settur privat, li jvarja minn partijiet ikkonċernati żgħar għal kumpaniji multinazzjonali kbar, huwa mutur importanti għall-innovazzjoni, it-tkabbir sostenibbli, il-ħolqien tal-impjiegi, il-kummerċ, u t-tnaqqis tal-faqar. Dan jaqdi wkoll rwol ċentrali fl-investiment fl-użu effiċjenti tar-riżorsi u l-infrastruttura, bħal sistemi ta’ trasport sostenibbli, netwerks tal-enerġija u infrastrutturi diġitali li huma vitali għat-tkabbir ekonomiku ta’ pajjiż. L-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ wara l-2015 għalhekk teħtieġ ambjent tan-negozju li jiffavorixxi l-inizjattiva tas-settur privat, jappoġġa l-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, jagħti l-awtonomità lin-nisa u japprofondixxi l-inklużjoni finanzjarja. Il-konsumaturi għandhom jingħataw is-setgħa li jagħmlu għażliet informati permezz ta’ informazzjoni aħjar dwar il-karetteristiċi ta' sostenibbiltà tal-prodotti, inkluż permezz tal-promozzjoni u l-użu ta’ tikkettar ta’ sostenibbiltà. L-istandards u l-kriterji ta’ sostenibbiltà huma l-bażi ta’ firxa ta’ miżuri biex jinkisbu l-SDGs, bħal inċentivi fiskali, l-akkwist pubbliku, ir-rappurtar mill-kumpaniji u t-tikkettar tal-prodotti. Għalkemm ir-rekord tan-negozji dwar kemm itaffu l-impatt soċjali u ambjentali tagħhom qed jitjieb, hemm potenzjal kbir għas-settur privat biex itejjeb aktar il-kontribut tiegħu lejn il-qerda tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli. In-negozji għandhom janalizzaw b’mod sistematiku l-impatt ambjentali u soċjali tal-prodotti li jużaw u jipproduċu billi jwettqu analiżi taċ-ċiklu tal-ħajja. Hemm ħafna standards, prinċipji u linji gwida disponibbli għall-kumpaniji biex jużaw, u l-aġenda ta' wara l-2015 tipprovdi opportunità kbira biex tibda tindirizza dawn il-kwistjonijiet. Eżempju wieħed huwa l-ħidma biex jiġu żviluppati gwidi għal ktajjen tal-provvista agrikola responsabbli. Il-gvernijiet u s-settur privat għandhom jaħdmu flimkien biex jiksbu viżjoni komuni ta’ żvilupp sostenibbli u inklużiv, bil-gvernijiet li jistabbilixxu l-ambjent regolatorju, jiżguraw l-infurzar tiegħu u jistabbilixxu l-inċentivi, u bis-settur privat li jagħmel investimenti aktar sostenibbli. L-iskala ta’ taħlit tal-fondi pubbliċi ma’ self minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali u l-fondi mis-settur privat se tkompli tikber matul l-għexieren ta’ snin li ġejjin, inkluż għall-investimenti sostenibbli fl-infrastruttura u n-negozji tajbin fuq livell klimatiku u għall-approfondiment tal-inklużjoni finanzjarja. Prerekwiżit importanti għall-iżvilupp tas-settur privat huwa l-aċċess għall-finanzi, flimkien ma’ oqfsa legali u strutturi ġudizzjarji xierqa. Regoli u istituzzjonijiet sempliċi, trasparenti u stabbli, sostnuti minn sistemi tal-ġustizzja u tar-riżoluzzjoni tat-tilwim li jaħdmu huma elementi kruċjali għal ambjent tan-negozju inklużiv u li jwassal ir-riżultati u biex jiġu promossi l-investimenti sostenibbli. Sfida għall-awtoritajiet lokali u nazzjonali hija li jinħolqu l-kundizzjonijiet li jinkoraġġixxu l-formalizzazzjoni progressiva tas-settur informali (li jirriżulta f’servizzi aħjar u żieda fid-dħul mit-taxxa) mingħajr ma jiġu skoraġġiti d-dinamiżmu u l-innovazzjoni. Mudelli ta’ negozju innovattivi li jintegraw il-foqra fis-swieq, bħala konsumaturi jew produtturi, għandhom jiġu ffaċilitati bħala mezz biex jinkiseb tkabbir sostenibbli u inklużiv. In-negozji għandhom jiġu mħeġġa jkomplu inizjattivi ta’ suċċess li jimmiraw li jtejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u l-opportunitajiet ambjentali, bħalma huma l-Ftehim dwar is-Sikurezza kontra n-Nirien u s-Sikurezza tal-Bini fil-Bangladexx[16] u l-Pjattaforma tan-Negozju u l-Bijodiversità tal-UE[17]. Is-settur privat jista’ wkoll jixpruna t-trasformazzjoni billi jindirizza kwistjonijiet bħat-trasparenza, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol, l-aċċess għall-protezzjoni soċjali, il-vuċi u s-setgħa kif ukoll l-iskart, it-tniġġis, l-effiċjenza tar-riżorsi u l-ħarsien tal-ambjent. Dan jista’ jappoġġa wkoll b’mod attiv it-tisħiħ tal-istat tad-dritt. Iż-żieda fl-effiċjenza tar-riżorsi, lejn ekonomija ċirkulari, tagħmel ukoll sens ekonomiku tajjeb. Permezz ta’ aktar responsabbiltà fin-negozju u l-prodotti, partikolarment fis-setturi b’effetti multiplikaturi b’saħħithom, bħall-agrikoltura, l-enerġija, it-teknoloġiji diġitali, l-infrastruttura u s-setturi ekoloġiċi, is-settur privat se jkollu impatt qawwi u jikkontribwixxi għall-kisba tat-tkabbir inklużiv u sostenibbli. Dan imbagħad se jwassal għal rispons pożittiv minħabba li bl-indirizzar tan-nuqqasijiet, pereżempju fit-trasport jew fl-infrastruttura tal-enerġija, se jiġu indirizzati ostakli kritiċi għat-tkabbir ekonomiku f’ħafna LDCs u d-dħul tagħhom fil-katini ta’ valur globali. Is-sħubijiet bejn diversi partijiet ikkonċernati huma meħtieġa biex iżidu l-inizzjattivi tan-negozju. L-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju huma muturi ewlenin tal-ħolqien tal-impjiegi, iżda ħafna drabi dawn jonqoshom l-ekonomiji ta’ skala u kapaċità biex jinvestu f’teknoloġija innovattiva jew jipparteċipaw bis-sħiħ fil-programmi ta’ sostenibbiltà. Is-sħubijiet ma’ kumpaniji multinazzjonali kbar, pereżempju permezz tal-Global Compact tan-NU[18], jistgħu jgħinu lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju biex jiksbu l-iżvilupp sostenibbli tagħhom u l-potenzjal għall-innovazzjoni. L-UE diġà tagħmel ħafna biex tiffaċilita l-involviment tas-settur privat fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u se tkompli l-isforzi tagħha. Permezz tal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, l-UE tippromwovi l-involviment tan-negozji fl-enerġija sostenibbli, l-agrikoltura, is-sajd, il-forestrija u l-industrija tat-turiżmu sostenibbli, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, l-infrastruttura sostenibbli, l-infrastruttura ekoloġika u s-setturi tal-ekonomija ekoloġika. L-UE tinkoraġġixxi n-negozji biex jinvestu aktar u b’mod aktar responsabbli fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, inkluż permezz ta’ approċċi speċifiċi u differenzjati f’pajjiżi fraġli u milquta minn kunflitti li għandhom bżonn urġenti ta’ impjiegi u opportunitajiet ekonomiċi biex jerġgħu jiksbu l-koeżjoni soċjali, il-paċi u l-istabbiltà politika. L-UE taħdem mal-gvernijiet sħab biex toħloq ambjent ta’ negozju ta’ appoġġ, inkluż permezz taż-żieda fl-appoġġ għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, il-promozzjoni tal-intraprenditorija ekoloġika, l-awtonomità tan-nisa bħala intraprendituri u ħaddiema u l-approfondiment tal-inklużjoni finanzjarja. L-UE qed tieħu passi biex ittejjeb il-premju tas-suq għar-responsabilità korporattiva soċjali u ambjentali u xxerred il-prattiki tajba, ittejjeb il-proċessi tal-awtoregolamentazzjoni u tar-regolamentazzjoni konġunta; u ttejjeb l-iżvelar mill-impriżi ta' informazzjoni soċjali u ambjentali. Hija se tkompli wkoll tippromwovi l-linji gwida ta' sostenibilità, inkluż dwar ir-responsabbiltà soċjali korporattiva, permezz tad-djalogu mal-pajjiżi sħab. L-UE tippromwovi b’mod attiv l-involviment sinifikanti tan-negozju u l-adozzjoni ta’ linji gwida u prinċipji miftehma internazzjonalment, inklużi l-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem. 3.8. L-isfruttar tal-effetti pożittivi tal-migrazzjoni Fost it-tendenzi globali li se jkollhom impatti fuq skala kbira u kumplessi dwar l-aġenda ta' wara l-2015, il-migrazzjoni hija eżempju ta’ kwistjoni li tista' tiġi ġestita b’mod li tikkontribwixxi b’mod pożittiv biex jintlaħqu l-SDGs. Għall-individwi, il-migrazzjoni tista’ tkun waħda mill-iktar strateġiji qawwijin u immedjati għat-tnaqqis tal-faqar. In-nies jiċċaqalqu biex jaħarbu l-faqar u l-kunflitt, jadattaw għat-tibdil fil-klima, xokkijiet ambjentali u ekonomiċi, ifittxu protezzjoni mill-persekuzzjoni jew dannu serju, u jtejbu l-introjtu, is-saħħa, u l-edukazzjoni tal-familji tagħhom. Minkejja li l-migrazzjoni, mingħajr dubju kkontribwixxiet għall-progress biex jinkisbu bosta mill-MDGs, il-migrazzjoni mġiegħla jew ġestita ħażin tista’ twassal għal tbatija personali, iżżid ir-riskju li l-migranti jaqgħu f’idejn it-traffikanti, iddgħajjef il-kapaċitajiet tal-pajjiżi destinatarji u żżid it-tensjonijiet soċjali. Il-pajjiżi kollha jridu jagħmlu sforzi biex iġestixxu l-migrazzjoni b’mod effettiv b’rispett sħiħ lejn id-drittijiet u d-dinjità tal-migranti, biex b’hekk tonqos il-vulnerabbiltà tagħhom. Minħabba li l-migrazzjoni sseħħ fid-direzzjonijiet kollha, governanza aħjar tal-migrazzjoni se tirrikjedi sħubijiet imsaħħa bejn l-istati u l-partijiet ikkonċernati oħra. Is-sħubija globali ġdida għandha trawwem strateġija aktar kollaborattiva biex iżżid il-benefiċċji tal-migrazzjoni internazzjonali għall-żvilupp sostenibbli u biex jitnaqqsu l-vulnerabilitajiet. Il-komunità internazzjonali għandha timpenja ruħha biex taħdem flimkien biex tiżviluppa qafas komprensiv li jindirizza kemm il-migrazzjoni legali kif ukoll dik irregolari fil-pajjiżi ta’ oriġini, ta’ transitu u ta’ destinazzjoni, li jkopri wkoll aspetti bħas-saħħa, l-edukazzjoni u l-impjiegi. L-inizjattivi huma meħtieġa sabiex jippermettu lill-migranti legali biex iżommu iktar minn dak li jaqilgħu, partikolarment billi jnaqqsu l-ħlasijiet u l-ispejjeż ta’ reklutaġġ, jitolbu l-portabbiltà tal-benefiċċji tas-sigurtà soċjali li jaqilgħu u jikkontribwixxu l-potenzjal sħiħ tagħhom billi jirrikonoxxu l-ħiliet u l-kwalifiki tagħhom, filwaqt li jikkumbattu d-diskriminazzjoni. Ir-responsabbiltà internazzjonali għall-ġestjoni tal-migrazzjoni għandha tinqasam. Il-komunità internazzjonali tista’ tippromwovi wkoll miżuri dwar l-aċċess tal-migranti għas-servizzi pubbliċi, il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni u servizzi oħra. L-UE bdiet il-politika ta’ migrazzjoni esterna — L-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobbiltà[19] — li hija bbilanċjata u komprensiva. Din żviluppat bħala qafas effiċjenti biex timpenja l-pajjiżi terzi u r-reġjuni fuq kwistjonijiet ta' migrazzjoni u ażil b’mod ta’ benefiċċju reċiproku. Permezz ta’ dan l-approċċ, l-UE għandha esperjenza pożittiva fl-iżgurar tal-koerenza bejn il-migrazzjoni u l-objettivi ta’ żvilupp. Bħala pass ieħor, il-Kummissjoni Ewropea qed tiżviluppa Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni, b’approċċ bilanċjat u komprensiv għal rabta aħjar bejn il-politika ta’ migrazzjoni tal-UE mal-politiki esterni tagħha, inkluż il-politika għall-iżvilupp, li tħeġġeġ iktar kooperazzjoni interna u esterna. IV. KOMPONENTI EWLENIN TAS-SĦUBIJA GLOBALI - IL-MONITORAĠĠ, IR-RESPONSABBILTÀ U R-RIEŻAMI Billi s-suċċess tal-aġenda ta’ wara l-2015 jiddependi fuq jekk il-pajjiżi jaħdmux flimkien u jżommux l-impenji tagħhom, huwa importanti li jiġi sorveljat u rieżaminat il-progress dwar l-implimentazzjoni. Il-qafas ta' monitoraġġ, responsabilità u rieżami għandu jkun parti integrali tal-aġenda u jkun ibbażat fuq prinċipji ta' trasparenza, inklużività u rispons, effiċjenza u effettività. Jeħtieġ li jkopri l-aspetti kollha tal-SDGs, kif ukoll il-mezzi kollha ta’ implimentazzjoni, inklużi l-aspetti kollha ta’ finanzjament. Il-proċess għandu jiffaċilita u jinkoraġġixxi lill-pajjiżi biex jimmassimizzaw il-progress, it-tfassil u l-evalwazzjoni tal-politiki effettivi, jaqsmu l-esperjenzi tagħhom u juru l-aħjar prattiki. Iżda għandu jkun effiċjenti kif ukoll effettiv, ta’ valur miżjud iżda ma jagħmilx sforzi jew riżorsi doppji. Il-qafas għandu jibni fuq sistemi għall-monitoraġġ u r-responsabbiltà diġà stabbiliti, bħal dawk stabbiliti taħt ftehimiet internazzjonali. Kif jgħid ir-Rapport ta’ Sintesi tal-SĠNU, l-aġenda l-ġdida għandha tkun parti minn kuntratt bejn in-nies, inkluż is-soċjetà ċivili u s-settur privat, u l-gvernijiet. Il-qafas għandu jibni fuq approċċ fuq ħafna livelli, jopera fil-livell lokali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali, jiżgura l-konsistenza bejniethom, u jinvolvi r-rappreżentanti mill-gruppi ta’ partijiet ikkonċernati kollha, filwaqt li jinkoraġġixxi l-parteċipazzjoni tagħhom kemm fl-elementi ta’ monitoraġġ kif ukoll dawk ta’ responsabilità. Għandha tingħata attenzjoni lill-ħtiġijiet tal-gruppi diskriminati u l-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli. Il-gvernijiet nazzjonali għandhom ikunu responsabbli kemm lejn il-partijiet ikkonċernati domestiċi biex jagħmlu progress fuq livell nazzjonali, kif ukoll lejn il-komunità internazzjonali biex tagħti kontribut lill-għanijiet u l-miri. Bl-inkoraġġiment tal-ambizzjoni globali, kull gvern se jkollu jittraduċi l-aġenda ta' wara l-2015 f’azzjoni nazzjonali ambizzjuża, b’kont meħud taċ-ċirkostanzi u l-kapaċità nazzjonali. L-ippjanar nazzjonali għandu jkun inklużiv u trasparenti. L-aġġornamenti dwar il-progress għandhom jieħdu kont tal-fehmiet tas-soċjetà ċivili u għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku sabiex jiżguraw parteċipazzjoni pubblika wiesgħa fil-proċess ta’ wara l-2015. Il-livell reġjonali jista’ jipprovdi forum utli għall-evalwazzjoni bejn il-pari u t-tagħlim, u jinkoraġġixxi lill-pajjiżi biex jistabbilixxu miri ambizzjużi u jistimulaw l-implimentazzjoni. Il-ħidma fil-livell reġjonali tista’ tgħin ukoll biex tiżgura l-progress fuq kwistjonijiet transfruntiera, bħall-immaniġġjar integrat tal-baċin tax-xmara, u fuq miri komuni bħalma huma l-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli u l-istokkijiet ta’ ħut b’saħħithom. Fil-livell globali, il-progress lejn l-għanijiet u l-miri globali għandu jiġi vvalutat abbażi ta’ rapporti nazzjonali, segwiti minn rapporti oħrajn, pereżempju fuq miri jew temi speċifiċi. Il-Forum Politiku ta’ Livell Għoli tan-NU dwar l-Iżvilupp Sostenibbli huwa l-forum ewlieni f’dan il-kuntest u għandu rwol ewlieni ta’ sorveljanza biex jinżamm l-impenn politiku u jiġi ffaċilitat ir-rieżami tal-progress u l-aħjar prattiki, inklużi rakkomandazzjonijiet għal aktar azzjoni fuq livell nazzjonali jew internazzjonali. Il-Forum jista’ jagħmel użu sħiħ mill-esperjenza tas-Sħubija Globali għal Kooperazzjoni Effettiva għall-Iżvilupp, li toffri metodoloġiji utli, inkluż djalogu bejn id-diversi partijiet ikkonċernati mmexxija mill-pajjiżi, il-ġbir u l-monitoraġġ tad-dejta, li juru l-potenzjal trasformattiv ta' proċess ta’ monitoraġġ inklużiv fuq l-imġiba u l-livelli ta’ ambizzjoni. Ta’ min jinnota li għadd ta’ korpi settorjali oħra tan-NU jistgħu jipprovdu kontributi importanti għall-monitoraġġ u r-rieżami tal-aġenda ta’ wara l-2015, u diġà qegħdin jimmonitorjaw l-implimentazzjoni ta’ impenji internazzjonali eżistenti. Ir-Rapport dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Globali jista’ jipprovdi ħarsa ġenerali komprensiva lejn il-progress. Il-ħidma tal-Forum ta’ Kooperazzjoni għall-Iżvilupp għandha tiġi kkunsidrata wkoll u d-diversi korpi tan-NU għandhom jikkontribwixxu għal approċċ ta' rappurtar tan-NU "magħqud". Fost l-isforzi usa’ biex jiġu żgurati monitoraġġ u rieżami effettivi, il-qafas tal-kejl modernizzat tal-OECD/DAC għandu jservi lill-aġenda ta' wara l-2015 billi jippermetti l-intraċċar tal-finanzjament estern għall-miri globali kollha b’mod koerenti. Għandu jagħti wkoll valur tajjeb lill-finanzi li mhumiex għotjiet u jistabbilixxi l-inċentivi xierqa għall-għoti ta’ finanzjament tal-iżvilupp. Il-laqgħa ta’ Livell Għoli tad-DAC ta’ Diċembru 2014 għamlet progress fl-adattament tal-prattika tal-lum tal-finanzjament estern għall-iżvilupp u fit-tneħħija tad-diżinċentivi għas-self lill-pajjiżi l-aktar fil-bżonn. Progress kontinwu huwa meħtieġ fuq il-ħidmiet pendenti oħrajn. Monitoraġġ, rieżami u responsabilità effettivi jiddependu fuq dejta affidabbli u indikaturi informattivi tal-progress li jistgħu jitqabblu bejn il-pajjiżi u r-reġjuni. Sett ewlieni ta’ indikaturi xierqa u orjentati lejn ir-riżultati, li jmur lil hinn mill-PDG u li jippermetti l-kejl kemm kwantitattiv kif ukoll kwalitattiv tal-progress għandu jiġi stabbilit. Il-Kummissjoni Ewropea tappoġġa l-proposta tal-SĠNU li jiġu żviluppati indikaturi permezz ta’ proċess tekniku mmexxi mill-esperti ggwidat mis-sistema tan-NU, li għaliha l-UE tinsab lesta li tikkontribwixxi. Ir-rapporti ta’ progress għandhom ikunu bbażati fuq dejta miftuħa, affidabbli u f’waqtha, prinċipalment abbażi tas-sistemi nazzjonali tal-istatistika, u fejn jista’ jkun, separata skont il-livelli u l-gruppi. B'appoġġ ta' dan, jeħtieġ titjib fid-disponibbiltà u l-kwalità tad-dejta. L-opportunitajiet ipprovduti mill-progress teknoloġiku, b’mod partikolari t-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni ġodda, sabiex jiġu sfruttati volumi kbar ta’ dejta ("dejta ewlenija") u sabiex jissaħħaħ il-monitoraġġ f’ħin reali u l-ġbir ta’ dejta disaggregata, għandhom jiġu sfruttati. Minbarra d-dejta soċjo-ekonomika, l-informazzjoni ġeospazjali (bħad-dejta miġbura mill-programm tal-UE Copernicus, is-Sistema tas-Sistemi għall-Osservazzjoni Globali tad-Dinja u s-Sistema ta’ Osservazzjoni tal-Klima Globali) kif ukoll il-monitoraġġ fuq il-post jistgħu wkoll jagħtu kontribut. It-tendenza globali lejn aktar dejta miftuħa tirrappreżenta opportunità biex titjieb it-trasparenza, l-effiċjenza tal-gvern, it-tfassil tal-politika bbażat fuq l-evidenza u r-responsabilità. Ir-“rivoluzzjoni tad-dejta” — it-trasformazzjoni ta’ kif id-dejta tiġi prodotta u użata biex jiġi xprunat l-iżvilupp sostenibbli — se żżid it-trasparenza u l-aċċess pubbliku u ssaħħaħ il-kwalità u l-komparabbiltà tal-istatistika uffiċjali nazzjonali, u tisfrutta r-riċerka u t-teknoloġiji għall-ġbir u l-analiżi tad-dejta. L-ittraċar tal-progress għandu jkun maniġġabbli, inkluż għal-LDCs, mingħajr ma jnaqqas l-ambizzjoni trasformattiva tal-aġenda. Iktar sforz, u approċċi innovattivi huma metieġa biex tinġabar dejta fiż-żoni affettwati minn kunflitti u f’sitwazzjonijiet fraġli. L-UE tibqa’ impenjata lejn l-istabbiliment u l-implimentazzjoni ta’ proċess ta’ monitoraġġ, rieżami u responsabbiltà b’saħħtu u ambizzjuż. Il-lezzjonijiet mill-Istrateġija Ewropa 2020 jistgħu jkunu utli għall-monitoraġġ u r-rieżami, kif l-UE stabbiliet indikaturi li jiddeterminaw kif ukoll iqabblu l-progress bejn l-Istati Membri u jagħtu gwida biex jgħinu lill-Istati Membri jħaffu l-progress lejn il-miri. V. IT-TRIQ ’IL QUDDIEM Abbażi tal-Konklużjonijiet tal-Kunsill preċedenti dwar l-aġenda trasformattiva ta' wara l-2015, din il-Komunikazzjoni se tinforma l-pożizzjonijiet tal-UE bi tħejjija għat-Tielet Konferenza għall-Finanzjament għall-Iżvilupp li saret f’Addis Ababa f’Lulju 2015 u s-Samit tan-NU ta' Wara l-2015 f'New York f’Settembru 2015. Din se tikkontribwixxi wkoll għat-tħejjija tal-21 Konferenza tal-Partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima f’Pariġi f’Diċembru 2015. L-UE u l-Istati Membri tagħha se jkomplu jiżviluppaw pożizzjonijiet komuni aktar dettaljati matul in-negozjati, sabiex l-UE tkun tista’ titkellem b’vuċi waħda[20]. L-UE hija impenjata li jkollha rwol kostruttiv fin-negozjati intergovernattivi tul l-2015 u li tikkontribwixxi għall-adozzjoni ta’ aġenda tassew trasformattiva. Il-Kummissjoni Ewropea tinsab lesta li tagħmel il-parti tagħha fl-implimentazzjoni sħiħa ta’ din l-aġenda kemm fl-UE kif ukoll permezz tal-azzjoni esterna tagħha, megħjuna fejn meħtieġ mis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, b’kooperazzjoni mas-sħab kollha tagħha. [1] A/68/970, "Rapport tal-Grupp ta’ Ħidma Miftuħ tal-Assemblea Ġenerali dwar l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli", it-12 ta’ Awwissu 2014. [2] A/69/315*, "Rapport tal-Kumitat Intergovernattiv ta’ Esperti dwar il-Finanzjament tal-Iżvilupp Sostenibbli", il-15 ta' Awwissu 2014. [3] A/69/700, "It-Triq għad-Dinjità sal-2030: Neqirdu l-Faqar, Nittrasformaw il-Ħajjiet Kollha u Nħarsu l-Pjaneta", l-4 ta’ Diċembru 2014. [4] COM(2013)92, "Ħajja deċenti għal kulħadd: neqirdu l-faqar u nagħtu lid-dinja futur sostenibbli", is-27 ta' Frar 2013. [5] COM(2013)531, "Lil hinn mill-2015: lejn approċċ komprensiv u integrat għall-finanzjament tal-qerda tal-faqar u tal-iżvilupp sostenibbli", is-16 ta' Lulju 2013. [6] COM(2014)335, "Ħajja deċenti għal kulħadd: minn viżjoni għal azzjoni kollettiva", it-2 ta' Ġunju 2014. [7] 11559/13 "L-Aġenda Globali ta’ Wara l-2015”, il-25 ta’ Ġunju 2013. [8] 17553/13 "Il-Finanzjament tal-qerda tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli lil hinn mill-2015", it-12 ta’ Diċembru 2013. [9] 16827/14 "Aġenda trasformattiva ta’ wara l-2015", is-16 ta’ Diċembru 2014. [10] COM(2010)2020 "Ewropa 2020. Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv" it-3 ta' Marzu 2010. [11] l-Artikolu 208 (1), it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea: "...L-Unjoni għandha tieħu kont tal-objettivi ta' kooperazzjoni għall-iżvilupp fl-implimentazzjoni tal-politika li x'aktarx tolqot lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw". [12] Id-Deċiżjoni Nru 1386/2013/UE dwar Programm Ġenerali ta’ Azzjoni Ambjentali tal-Unjoni sal-2020 "Ngħixu tajjeb, fil-limiti tal-pjaneta tagħna", l-20 ta’ Novembru 2013. [13] A/CONF.219/7, "Rapport dwar ir-Raba’ Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Pajjiżi l-Anqas Żviluppati”, 9-13 ta’ Mejju 2011. [14] Eżempji ta’ dan huma l-Ftehim Ġdid għal impenn ma’ stati fraġli (2012) u l-Prinċipji għall-Involviment Internazzjonali Tajjeb fi Stati u Sitwazzjonijiet Fraġli (OECD, 2007). [15] COM(2014)111, "Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi sistema tal-Unjoni għall-awtoċertifikazzjoni tad-diliġenza dovuta għall-katina ta' forniment ta' importaturi responsabbli ta’ landa, tantalu u tungstenu, il-minerali tagħhom, u deheb li joriġinaw f’żoni milquta minn kunflitti u f’żoni ta’ riskju kbir", il-5 ta' Marzu 2014. [16] Ara http://bangladeshaccord.org/. [17] Ara http://ec.europa.eu/environment/biodiversity/business/index_en.html. [18] Ara https://www.unglobalcompact.org/. [19] COM(2011)0743, "L-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità", it-18 ta’ Novembru 2011 u 9417/2012 Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar "L-Approċċ Globali għall-Migrazzjoni u l-Mobilità", it-3 ta' Mejju 2012. [20] Ara 16827/14 "Aġenda trasformattiva ta’ wara l-2015", is-16 ta’ Diċembru 2014. ANNESS Dan l-Anness jelenka serje ta’ azzjonijiet possibbli li jistgħu jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni effettiva tal-aġenda ta’ wara l-2015. Huwa jippreżenta wkoll proposti għal azzjonijiet li jistgħu jitwettqu b’mod konkret mill-UE, sakemm ikun hemm ftehim dwar il-qafas ġenerali u l-mezzi tal-implimentazzjoni tiegħu. 1) Ambjent politiku permissiv u favorevoli fil-livelli kollha Azzjonijiet għal kulħadd: · Il-ħolqien ta’ ambjent politiku permissiv biex jintlaħqu Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (Sustainable Development Goals, SDGs) u miri permezz ta' sett integrat u koerenti ta’ miżuri ta’ politika, ibbażat fuq il-prinċipji tad-drittijiet tal-bniedem, il-governanza tajba, l-istat tad-dritt, l-appoġġ għall-istituzzjonijiet demokratiċi, l-inklużività, in-nondiskriminazzjoni u l-ugwaljanza bejn is-sessi. · L-iskambju ta’ esperjenzi ta’ strumenti ekonomiċi effettivi, oqfsa regolatorji u infurzar, politiki nazzjonali u l-aħjar prattiki ta’ sostenibbiltà (bħal inċentivi fiskali, rieżami tas-sussidji u akkwist). · L-ekonomiji emerġenti u l-pajjiżi żviluppati kollha għandhom jieħdu l-impenn li jimplimentaw sistemi biex jevalwaw sistematikament l-impatt fuq il-pajjiżi li qed jiżviluppaw meta jadottaw politiki ġodda. · Il-korpi pubbliċi jiġu inkoraġġiti jakkwistaw b’mod sostenibbli kemm jista’ jkun, pereżempju bl-użu ta’ kriterji li joħolqu u jżidu d-domanda għal prodotti u servizzi sostenibbli u jitħeġġeġ l-iskambju tal-aħjar prattiki. · Tiżdied il-koerenza tal-politiki fil-livell nazzjonali u internazzjonali biex jiġi żgurat li dawn jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-aġenda ta’ wara l-2015. · Jiġi appoġġat l-iżvilupp u t-tisħiħ tal-politika u l-ambjenti istituzzjonali permissivi f’pajjiżi oħra, inklużi dawk f’sitwazzjonijiet fraġli. · Jiġu stabbiliti sistemi ġudizzjarji effiċjenti u indipendenti. · Jissaħħu l-ftehimiet u l-oqfsa internazzjonali u l-implimentazzjoni tagħhom (inklużi l-konvenzjonijiet fundamentali tal-ILO, il-ftehimiet ambjentali multilaterali, il-ftehimiet dwar il-beni pubbliċi globali, il-"Qafas ta’ 10 Snin ta’ Programmi għall-Konsum u l-Produzzjoni Sostenibbli", ir-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa u l-qafas tan-NU għat-tnaqqis tar-riskju tad-diżastri), sabiex tiġi żgurata integrazzjoni u koordinazzjoni aħjar bejniethom. · Jiġi appoġġat l-iżvilupp ta’ standards internazzjonali ta’ sostenibilità. Issir ħidma biex jiġi żgurat li l-istituzzjonijiet multilaterali joperaw b’mod koerenti u b’komplementarjetà ma’ xulxin. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Jiġi promoss aktar użu internazzjonali tal-approċċ tal-Politika ta’ Koerenza għall-Iżvilupp. · Tiġi żgurata koerenza bejn l-aġenda ta’ wara l-2015 u l-Istrateġija Ewropa 2020 għat-tkabbir u l-impjiegi, b’mod partikolari rigward il-bidla fil-klima, l-enerġiji rinnovabbli, l-oċeani, l-iskart u l-effiċjenza tar-riżorsi. · Isir kontribut attiv għad-djalogi u l-pajjiżi sħab jiġu mgħejuna fl-isforzi tagħhom biex isaħħu l-oqfsa regolatorji, is-sistemi ġudizzjarji l-istrumenti ekonomiċi, il-kundizzjonijiet soċjali, l-akkwist pubbliku sostenibbli, u politiki relatati oħrajn tagħhom, u biex jimplimentaw u jinfurzaw il-leġiżlazzjoni, inkluż permezz ta’ sħubiji internazzjonali, l-iskambju tal-għarfien u l-bini tal-kapaċità. · Isir kontribut għat-tisħiħ tal-ftehimiet internazzjonali u l-implimentazzjoni tagħhom, inklużi ftehimiet dwar il-beni pubbliċi globali, pereżempju, il-klima, il-bijodiversità jew l-oċeani, sabiex tiġi żgurata integrazzjoni u koordinazzjoni aħjar bejniethom (b’mod partikolari l-firxa ta’ ftehimiet ambjentali multilaterali) · Isir kontribut għall-iżvilupp ta’ standards internazzjonali ta’ sostenibilità. 2) L-iżvilupp tal-kapaċità biex tinkiseb l-aġenda Azzjonijiet għal kulħadd: · Is-sħab tal-kooperazzjoni internazzjonali kollha għandhom jappoġġaw lill-oħrajn fl-iżvilupp tal-kapaċità tagħhom permezz ta' inizjattivi tat-tagħlim u netwerks. · Jiġu sorveljati u rieżaminati r-riżultati speċifiċi tal-iżvilupp ta’ kapaċità u jiġu integrati fid-djalogu ta’ politika fejn xieraq. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Jitjieb u jiġi integrat l-appoġġ għall-iżvilupp tal-kapaċità, b’mod partikolari għall-LDCs, fis-setturi kollha tal-kooperazzjoni, permezz ta’ perspettiva ta’ diversi partijiet ikkonċernati. · Jiġu ffaċilitati l-proċessi ta’ tagħlim u n-netwerking bejn il-pari permezz ta’ inizjattivi bħal ġemellaġġi u programmi ta’ żvilupp istituzzjonali. · Jitjiebu s-sistemi tagħha biex tappoġġa l-iżvilupp tal-kapaċità b’mod partikolari fir-rigward ta’ sħubijiet bejn għadd ta’ partijiet ikkonċernati. · Isir użu ta' proċessi bħar-rieżami tal-Istrateġija Ewropa 2020 biex jinqasmu l-aħjar prattiki u jinbnew l-għarfien u l-kuxjenza fost l-Istati Membri tal-UE sabiex jiġi aċċellerat il-progress lejn l-implimentazzjoni tal-SDGs mill-UE. 3) Il-mobilizzazzjoni u l-użu effettiv tal-finanzi pubbliċi domestiċi Azzjonijiet għal kulħadd: · Impenn biex jinkisbu l-aqwa livelli ta’ dħul tal-gvern (imkejla bħala l-proporzjon bejn it-taxxa u l-PDG), inkluż permezz: o tat-tisħiħ tal-istituzzjonijiet meħtieġa, inkluż l-iżvilupp tal-kapaċità fl-ammistrazzjonijiet tat-taxxa u l-ġudikatura; o tal-promozzjoni tal-iżvilupp u l-użu ta’ għodod ta’ valutazzjoni pubblika jew inizjattivi biex jitjieb il-ġbir tad-dħul; o tar-riforma tas-sistemi fiskali nazzjonali sabiex titwessa’ l-bażi tat-taxxa u jiġu żgurati politiki fiskali ġusti, ekwi u sostenibbli; o tat-twettiq tar-regolamenti nazzjonali fil-ġlieda kontra l-flussi finanzjarji illeċiti; o tat-twettiq tar-regolamenti nazzjonali biex jiġu implimentati l-istandards minimi ta’ governanza tajba fil-qasam tat-taxxa (it-trasparenza, l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kompetizzjoni fiskali ġusta), kontra l-evażjoni tat-taxxa, l-evitar tat-taxxa u l-ippjanar aggressiv tat-taxxa u sabiex tiġi evitata kompetizzjoni fiskali dannuża; o tal-parteċipazzjoni f'inizjattivi reġjonali u internazzjonali tal-kooperazzjoni dwar it-taxxa, sabiex jiġi żgurat ambjent b’kundizzjonijiet ekwi fit-tassazzjoni għal kumpaniji lokali u internazzjonali; o tal-ħolqien u l-implimentazzjoni ta’ standard globali għall-iskambju awtomatiku ta’ informazzjoni dwar it-taxxa, filwaqt li tingħata attenzjoni speċifika lis-sostenn tal-LDCs; o tal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet dwar l-erożjoni tal-bażi u trasferiment tal-profitt; kif ukoll o permezz tat-tisħiħ tal-leħen tas-soċjetà ċivili għat-trasparenza u r-responsabbiltà. Ikun hemm fis-seħħ sistemi ta’ ġestjoni effiċjenti, sostenibbli u trasparenti tar-riżorsi statali kollha, inkluż permezz: o tat-tisħiħ tal-istituzzjonijiet responsabbli għall-ippjanar u s-superviżjoni baġitarji, inklużi l-istituzzjonijiet nazzjonali supremi tal-verifika, il-parlamenti u s-soċjetà ċivili; o tal-promozzjoni tal-iżvilupp u l-użu ta’ għodod jew inizjattivi ta’ valutazzjoni pubblika biex titjieb is-sistema ta’ ġestjoni ta’ finanzi pubbliċi u jiġu fformulati u implimentati programmi ta’ riforma tal-finanzi pubbliċi kredibbli, rilevanti, li huma proprjetà tal-gvern u mmexxija minnu. o tal-iżgurar tas-sostenibbiltà fit-tul u t-trasparenza tal-finanzi tal-gvern, inkluż permezz tal-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ ġestjoni tat-teżor u tad-dejn, il-ġestjoni sostenibbli u trasparenti tad-dħul mir-riżorsi naturali, u t-tisħiħ tal-istituzzjonijiet relevanti; o l-iżgurar li r-riżorsi kollha tal-Istat jintużaw b’mod koerenti sabiex jintlaħqu l-objettivi miftiehma, billi jiġu inċentivati l-investimenti u l-approċċi sostenibbli u jiġi evitat l-infiq fuq is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent; o tal-investiment fil-ġestjoni ambjentali u fil-bini tal-ekosistema, ir-reżistenza għall-klima u għad-disastri biex jitnaqqsu l-ispejjeż tat-tindif u r-rikostruzzjoni. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: Tiżdied l-għajnuna għal sforzi mmexxija mil-livell nazzjonali biex jiġu implimentati l-politika finanzjarja, ir-riformi tal-amministrazzjoni, u għall-promozzjoni ta’ ambjent fiskali internazzjonali ġust, kooperattiv u trasparenti. Dan jinkludi l-appoġġ għall-bini tal-kapaċità: dwar suġġetti relatati mal-finanzi pubbliċi; għal analiżi iktar profonda tal-impatti tat-tibdil fil-politika; u dwar l-istabbiliment ta’ standards internazzjonali dwar it-taxxa. Tiġi rieżaminata l-implimentazzjoni tad-Direttivi dwar il-Kontabilità u t-Trasparenza, inkluż ir-rappurtar pajjiż b’pajjiż minn kumpaniji multinazzjonali, mhux aktar tard mill-2018. Jiġu adottati politiki li jiġġieldu l-erożjoni tal-bażi u t-trasferiment tal-profitt, jimplimentaw l-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni, u jtejbu r-responsabbiltà u l-inklużjoni finanzjarja. 4) Il-mobilizzazzjoni u l-użu effettiv tal-finanzi pubbliċi internazzjonali Azzjonijiet għal kulħadd: Il-pajjiżi kollha għandhom jagħtu s-sehem ġust tagħhom għall-appoġġ ta’ pajjiżi fqar biex jilħqu l-objettivi li ġew miftiehma fil-livell internazzjonali: i. L-UE u l-pajjiżi kollha b'introjtu għoli għandhom jipprovdu 0,7 % mill-Introjtu Nazzjonali Gross (ING) tagħhom bħala Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA). ii. Pajjiżi b'introjtu bejn medju u għoli u l-ekonomiji emerġenti għandhom jintrabtu li jżidu l-kontribuzzjoni tagħhom għall-finanzjament pubbliku internazzjonali u għal miri u skedi ta’ żmien speċifiċi biex dan isir. iii. L-iskeda taż-żmien biex jintlaħqu dawn il-miri għandha tiġi deċiża bħala parti mill-impenn globali tal-pajjiżi msemmija f’i) u ii) hawn fuq. L-UE se tkun lesta li tmur lil hinn, u tagħmel progress aktar mgħaġġel, sakemm il-pajjiżi msemmija hawn fuq ikunu lesti wkoll li jieħdu impenji daqstant ambizzjużi. iv. Bħala parti minn dan l-impenn, l-UE u l-pajjiżi kollha b'introjtu għoli għandhom jilħqu l-mira tan-NU li jipprovdu 0,15 % tal-ING tagħhom għall-għajnuna għall-iżvilupp lill-LDCs, filwaqt li dawk b'introjtu medju-għoli u l-ekonomiji emerġenti għandhom ukoll iżidu l-għajnuna tagħhom lill-LDCs. Id-donaturi kollha, inklużi d-donaturi emerġenti, għandhom iwasslu dejjem aktar l-assistenza għall-iżvilupp skont prinċipji tal-effettività tal-iżvilupp. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · L-UE u l-Istati Membri tagħha huma impenjati li jtejbu l-effikaċja tal-politiki tagħhom dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp, f’konformità mal-impenji tagħhom taħt tas-Sħubija Globali għal Kooperazzjoni Effettiva għall-Iżvilupp (GPEDC) u li jsegwu wara l-prinċipji tal-effettività tal-għajnuna u l-iżvilupp ta' Busan. · L-UE se timplimenta l-impenji speċifiċi miftiehma taħt il-GPEDC, b’enfasi fuq: it-titjib tat-trasparenza; it-tnaqqis tal-frammentazzjoni tad-donaturi; it-tisħiħ tat-twassil, ir-responsabbiltà, il-kejl u l-wiri ta’ riżultati sostenibbli; l-implimentazzjoni tal-approċċ miftiehem f’sitwazzjonijiet ta’ kunflitt u fraġilità; u l-approfondiment tal-involviment pubbliku u privat biex jiżdied l-impatt tal-iżvilupp. · L-UE se taħdem biex tappoġġja s-simplifikazzjoni u tnaqqas il-frammentazzjoni tal-arkitettura tal-għajnuna internazzjonali, inkluż il-finanzi internazzjonali għal oġġetti ambjentali globali. · L-UE tibqa’ impenjata sabiex tissodisfa l-obbligi tagħha skont konvenzjonijiet internazzjonali inkluż dwar it-tibdil fil-klima, il-bijodiversità, l-oċeani u kwistjonijiet globali ewlenin oħrajn u tappella lill-pajjiżi kollha biex jagħmlu l-istess. F’dan il-kuntest, l-UE ddeċidiet diġà għall-perjodu 2014-2020 li tiddedika 20 % tal-baġit tagħha fuq proġetti u politiki relatati mal-klima. 5) L-ixprunar tal-kummerċ biex jinqered il-faqar u jiġi promoss l-iżvilupp sostenibbli Azzjonijiet għal kulħadd: · Il-pajjiżi żviluppati u l-ekonomiji emerġenti kollha jridu jipprovdu, bħalma diġà tagħmel l-UE, aċċess bla dazju u bla kwoti lill-prodotti kollha mill-LDCs kollha, ħlief l-armi u l-munizzjoni. Jiġi implimentat il-pakkett ta’ Bali, inkluż il-Ftehim tal-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ u l-elementi li għandhom x’jaqsmu mal-LDCs: o L-implimentazzjoni tal-linji gwida tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ dwar ir-regoli preferenzjali ta’ oriġini għall-LDCs. o Il-promozzjoni tal-operazzjonalizzazzjoni tal-Eżenzjoni maqbula preċedentement għas-Servizzi għall-LDCs. Isir progress biex il-qoton jiġi trattat b’mod "ambizzjuz, mgħaġġel u speċifiku" fin-negozjati dwar l-agrikoltura. · Tiżdied l-għajnuna għall-kummerċ b'appoġġ tal-prijoritajiet tal-iżvilupp tal-pajjiżi benefiċjarji, b’mod trasparenti u konsistenti mal-prinċipji tal-effettività tal-iżvilupp. · Tiġi evalwata s-sostenibbiltà tal-impatt tal-ftehimiet kummerċjali u l-impatt tagħhom fuq l-LCDs. · Tiġi integrata d-dimensjoni tal-iżvilupp sostenibbli fil-politika kummerċjali, inkluż permezz tal-inklużjoni sistematika tad-dispożizzjonijiet dwar l-iżvilupp sostenibbli tal-ftehimiet kummerċjali, inkluż dwar l-aspetti ambjentali u tax-xogħol. · Jiġu promossi inizjattivi multilaterali u plurilaterali, bħan-negozjati li jilliberalizzaw il-kummerċ fi prodotti u servizzi ambjentali u jiffaċilitaw il-kummerċ u l-investiment fihom. · Tiġi intensifikata l-ħidma f’korpi ta' standards internazzjonali (bħall-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni, ISO) fir-rigward tal-kummerċ u s-sostenibbiltà. · Jiġu mġedda l-isforzi kollettivi sabiex jippromwovu l-kummerċ intrareġjonali, b’mod partikolari fl-Afrika, inklużi miżuri li jiffaċilitaw il-kummerċ. · Jissaħħu l-miżuri internazzjonali fil-ġlieda kontra l-kummerċ illegali, bħal pereżempju l-ġlieda kontra l-kummerċ illegali tal-fawna u l-flora slavaġ, il-qtugħ illegali tas-siġar u s-sajd illegali, mhux rapportat u mhux regolat. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Tiġi ssorveljata u rrapportata l-applikazzjoni tal-Iskema ta’ Preferenzi Ġeneralizzata tal-UE. · Titkompla l-inklużjoni sistematika ta’ dispożizzjonijiet dwar l-iżvilupp sostenibbli fil-ftehimiet kummerċjali kollha, inkluż dwar l-aspetti ambjentali u tax-xogħol, u tiġi segwita l-implimentazzjoni effettiva ta’ dawn id-dispożizzjonijiet. · Issir ħidma għal aktar negozjati dwar ftehim plurilaterali dwar il-prodotti u s-servizzi ambjentali (il-"Ftehim dwar il-Prodotti Ekoloġiċi"). · Jitwettaq l-impenn tagħha li żżomm fis-seħħ il-finanzjament għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ, inkluż il-kontribut għal faċilità ta’ faċilitazzjoni tal-kummerċ internazzjonali. · Jitjieb l-aċċess għall-Għajnuna għall-Kummerċ għal-LDCs. · Isir rieżami tal-Istrateġija tal-Għajnuna għall-Kummerċ tal-UE, fid-dawl tal-eżitu tan-negozjati għal wara l-2015. · Titkompla l-promozzjoni tal-isħubijiet integrati innovattivi bejn diversi partijiet ikkonċernati għat-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, tas-saħħa u s-sigurtà tal-ħaddiema. · Jitkompla l-appoġġ tal-isforzi ta’ integrazzjoni tal-kummerċ reġjonali fil-partijiet kollha tad-dinja, partikolarment billi jiġu pprovduti assistenza teknika u bini ta’ kapaċità relatati mal-kummerċ, pereżempju għall-faċilitazzjoni tal-kummerċ, biex jissaħħu s-sistemi sanitarji u fitosanitarji, standards industrijali u sistemi ta’ kontroll tal-kwalità, jew li jappoġġaw il-parteċipazzjoni fi skemi u standards ta’ sostenibbiltà. 6) L-ixprunar tat-tibdil trasformattiv permezz tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni Azzjonijiet għal kulħadd: · Jiżdiedu l-kooperazzjoni bilaterali, reġjonali u multilaterali fix-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni, u r-riċerka orjentata lejn is-soluzzjoni. · Titqajjem kuxjenza dwar kif jintużaw id-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali biex jiġi stimulat it-tkabbir għall-gvern, in-negozji u r-riċerkaturi. · Jissaħħu l-kapaċitajiet fix-xjenza, it-teknoloġija, l-innovazzjoni, ir-riċerka u d-diġitalizzazzjoni fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u tiġi promossa l-mobbiltà transsettorjali u madwar id-dinja u l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet minn riċerka ffinanzjata minn fondi pubbliċi. Jitjieb l-aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw biex jiġi appoġġat l-iżvilupp tal-kapaċitajiet li huma meħtieġa għall-innovazzjoni, il-ħolqien tal-impjiegi u t-tkabbir. · Fil-livell tan-NU, jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-informazzjoni dwar teknoloġija eżistenti u jiġu promossi l-koerenza u l-koordinazzjoni bejn mekkaniżmi relatati mat-teknoloġija inkluż kwalunkwe mekkaniżmu ġdid tat-teknoloġija. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Jiġi promoss l-aċċess miftuħ għall-pubblikazzjonijiet, u fuq bażi pilota tad-dejta, li tirriżulta minn riċerka ffinanzjata taħt l-Orizzont 2020. · Jiġi ffaċilitat il-qsim tal-għarfien u l-bini tal-kapaċità ta’ riċerka inkluż fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw. · Tiġi appoġġata l-innovazzjoni u l-iżvilupp tat-teknoloġija b’kollaborazzjoni ma’ pajjiżi b'introjtu baxx u medju, f’oqsma bħas-saħħa u l-mard relatat mal-faqar, l-agrikoltura sostenibbli u s-sigurtà tal-ikel, u permezz tal-innovazzjoni fil-livell Komunitarju. · Jingħata appoġġ lill-innovazzjoni u l-kapaċitajiet ta' trasferiment tat-teknoloġija permezz ta’ programmi ta’ edukazzjoni ogħla. · Issir ħidma b’mod kostruttiv u miftuħ mas-sħab kollha l-oħra dwar il-proposti lejn l-appoġġ għax-xjenza, it-teknoloġija, l-innovazzjoni, u l-bini tal-kapaċità għall-LDCs. · Jitkompla l-kontribut lejn inizjattivi globali rilevanti bħas-Sistema ta’ Sistemi għall-Osservazzjoni Globali tad-Dinja, Il-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Alleanza Globali kontra l-Mard Kroniku, u jingħata aktar appoġġ lil kollaborazzjonijiet relevanti tal-UE ma’ sħab mhux tal-UE, bħal pereżempju l-Isħubija għall-Provi Kliniċi Ewropej u fil-Pajjiżi li qed Jiżviluppaw 2. · Jiġi appoġġat it-taħriġ dwar l-użu tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għall-gvern, in-negozji u r-riċerkaturi, u l-assistenza teknika għall-gvern għal proġetti leġiżlattivi rilevanti. 7) Jiġi mmobilizzat is-settur privat internazzjonali u domestiku Azzjonijiet għas-settur privat: · Jiġu protetti d-drittijiet tal-bniedem inkluż billi jiġu indirizzati l-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol, l-aċċess għall-protezzjoni soċjali, il-leħen, l-għoti tas-setgħa u kwistjonijiet relatati mas-sessi. · Jiġu adottati u promossi mudelli ta’ investiment sostenibbli u responsabbli u progressivament jitjiebu s-sostenibbiltà u l-prestazzjoni ta’ prodotti u servizzi. · Impenn fi skemi għall-iskambju ta' kwoti tal-emissjonijiet u jsir kontribut għall-mobilizzazzjoni ta’ finanzjament għall-adattament għat-tibdil fil-klima u l-konservazzjoni tal-bijodiversità. · Isir rappurtar komprensiv dwar il-prestazzjoni soċjali u ambjentali u l-kundizzjonijiet tax-xogħol u jinqasmu l-aħjar prattiki permezz ta’ netwerks tan-negozju internazzjonali. · Jiġu żviluppati informazzjoni, standards u skemi ta’ sostenibbiltà affidabbli u komparabbli (bħal skemi ta’ kummerċ ġust) u tikketti fuq il-prodotti u s-servizzi li jistgħu jipprovdu benefiċċji ekonomiċi, ambjentali u soċjali. · Fis-settur finanzjarju, jintużaw metodi innovattivi biex tiġi estiża l-inklużjoni finanzjarja, inkluż lil intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju. · Jiġu żviluppati u implimentati politiki korporattivi sabiex tiżdied it-trasparenza, tiġi miġġielda l-korruzzjoni, jiġi evitati t-tixħim u l-evażjoni tat-taxxa u jiġu żviluppati sistemi biex jivvalutaw ir-riskji u jtaffu l-impatti negattivi potenzjali fil-ħidma jew investiment f’pajjiżi li qed jiżviluppaw. Azzjonijiet għal kulħadd: · Il-ħolqien ta’ ambjent tan-negozju li jiffavorixxi l-inizjattivi tas-settur privat, b’qafas legali prevedibbli, żieda fl-appoġġ għall-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, il-promozzjoni tal-bidla minn ekonomija informali għal waħda formali, il-promozzjoni tal-intraprenditorija ekoloġika, l-awtonomità tan-nisa bħala intraprendituri u ħaddiema u l-approfondiment tal-inklużjoni finanzjarja. · Jiġu appoġġati l-iżvilupp u t-tisħiħ tas-swieq finanzjarji u l-iżvilupp ta’ oqfsa regolatorji adatti li jiżguraw l-istabbiltà tas-sistemi finanzjarji u jipprovdu inċentivi għal investimenti sostenibbli. · Jiġu pprovduti inċentivi finanzjarji u regolatorji għal prattiki ta’ negozju responsabbli u tiġi promossa ż-żieda gradwali ta’ soluzzjonijiet ibbażati fuq is-suq għall-iżvilupp sostenibbli, pereżempju permezz tar-regolamentazzjoni u l-appoġġ għall-ekodisinn, ċiklu tal-ħajja tal-prodott itwal u ż-żieda tar-riċiklaġġ. · Jiġi ffaċilitat l-involviment tas-settur privat, partikolarment fil-qasam tal-enerġija sostenibbli, l-agrikoltura sostenibbli, il-forestrija u l-kummerċ agrikolu, l-infrastruttura sostenibbli, l-infrastruttura ekoloġika u s-setturi tal-ekonomija ekoloġika. · Jiġi promoss l-użu innovattiv ta’ finanzjament għall-iżvilupp pubbliku sabiex tingħata spinta għal aktar riżorsi biex jintlaħqu l-objettivi għall-iżvilupp sostenibbli u jiġi appoġġat l-iżvilupp tas-settur privat lokali. Jiġi promoss l-użu u d-diffużjoni ta’ tikkettar ta’ sostenibbiltà. Titkompla l-promozzjoni tal-linji gwida għar-rapportar tas-sostenibilità permezz tad-djalogu mal-pajjiżi u l-kumpaniji sħab. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Jitfittxu użi innovattivi tal-finanzjament għall-iżvilupp tal-UE sabiex tingħata spinta għal aktar riżorsi biex jintlaħqu l-objettivi tal-iżvilupp u jiġi appoġġat l-iżvilupp tas-settur privat lokali fl-ekonomiji tal-LDCs. · Tiġi promossa l-parteċipazzjoni tal-intrapriżi fl-użu u d-diffużjoni ta’ tikketti u skemi ta’ sostenibbiltà kemm fl-UE kif ukoll madwar id-dinja. · Tiġi promossa l-integrazzjoni tal-kunsiderazzjonijiet tal-bijodiversità fil-prattika tan-negozju u r-rwol tan-negozji fil-konservazzjoni tal-bijodiversità. · Jiġu promossi r-responsabbiltà u r-rappurtar tas-sostenibbiltà (inkluż permezz tal-linji gwida dwar responsabilità soċjali korporattiva) permezz tad-djalogu mal-pajjiżi sħab, l-intrapriżi u s-sħab soċjali. · Titkompla l-ħtieġa għal kumpaniji kbar li jiddivulgaw informazzjoni dwar il-politiki, ir-riskji u r-riżultati fir-rigward ta’ kwistjonijiet ambjentali, soċjali u kwistjonijiet relatati mal-ħaddiema, ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, kwistjonijiet kontra l-korruzzjoni u t-tixħim, u d-diversità. · Jiġi appoġġat l-iżvilupp ta’ infrastruttura tat-trasport sostenibbli, l-implimentazzjoni ta’ konvenzjonijiet u ftehimiet internazzjonali dwar it-trasport u l-faċilitazzjoni tal-kummerċ; u l-iżvilupp ta’ kapaċità produttiva meħtieġa biex ittejjeb il-kompetittività tat-trasport. Il-pjan direzzjonali dwar l-Effiċjenza tar-Riżorsi b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, tipproponi li jkun hemm fis-seħħ sistema tat-trasport b'effiċjenza tar-riżorsi, sikura u kompetittiva sal-2050 li tippromwovi netwerk tat-trasport nadif, modern u effiċjenti. · Jiġu appoġġati l-isforzi ta’ kooperazzjoni reġjonali. 8) Jiġu sfruttati l-effetti pożittivi tal-migrazzjoni Azzjonijiet għal kulħadd: · Jiġu żviluppati politiki koerenti u komprensivi għall-ġestjoni tal-migrazzjoni fl-aspetti kollha tagħha. · Titnaqqas l-ispiża tar-rimessi imħallsa mill-migranti għal anqas minn 3 %, kif ukoll jitnaqqsu l-kosti tar-reklutaġġ. · Jiżdiedu l-possibbiltajiet għal rikonoxximent tal-ħiliet u l-kwalifiki transfruntiera u l-portabbiltà tal-benefiċċji mix-xogħol. · Tittieħed azzjoni biex titnaqqas il-migrazzjoni sfurzata, inkluż il-bini ta’ reżiljenza għax-xokkijiet esterni, inkluż il-kunflitt u t-tibdil fil-klima. · Jiġu protetti d-drittijiet tal-ħaddiema migranti f’konformità man-normi u l-istandards tal-ILO u d-drittijiet tal-persuni spostati. · Jingħata appoġġ lill-integrazzjoni tal-migranti. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Titjieb il-ġestjoni tal-migrazzjoni permezz tal-kooperazzjoni operazzjonali mal-pajjiżi sħab, pereżempju permezz ta’ djalogi reġjonali u bilaterali taħt il-politika tal-UE dwar il-migrazzjoni esterna. 9) Il-monitoraġġ, ir-responsabilità u r-rieżami Azzjonijiet għal kulħadd: · L-aġenda ta’ wara l-2015 tiġi tradotta f’azzjoni nazzjonali, b'kont meħud tal-prijoritajiet nazzjonali, iċ-ċirkostanzi u l-kapaċità. Il-livell ta’ ambizzjoni globali għandu jinkoraġġixxi l-istabbiliment ta’ miri nazzjonali ambizzjużi. · Jiġi stabbilit proċess ta’ ppjanar għall-implimentazzjoni tal-aġenda għal wara l-2015 li jkun inklużiv u trasparenti b’aġġornamenti dwar il-progress li jkunu pubblikament disponibbli biex jinkoraġġixxu l-involviment pubbliku wiesa’ fil-proċess ta’ wara l-2015. · Titqajjem kuxjenza fost iċ-ċittadini tal-aġenda għal wara l-2015 u l-azzjonijiet li qed jittieħdu fil-livell nazzjonali u internazzjonali. · Impenn lejn proċess ta’ rieżami ta’ diversi partijiet ikkonċernati; il-partijiet ikkonċernati jiddaħħlu b’mod sħiħ fil-proċess ta’ monitoraġġ u jiġu stabbiliti sistemi ta’ responsabbiltà fil-livell nazzjonali. · Impenn lejn il-monitoraġġ, ir-responsabbiltà reċiproka u r-rieżami fuq livell globali li jivvaluta l-progress lejn l-għanijiet u l-miri fuq il-bażi tar-rapporti nazzjonali, flimkien ma' rapporti oħra pereżempju fuq miri jew temi speċifiċi, bħal pereżempju l-kontabbiltà tal-kapital naturali. · Issir ħidma flimkien biex jiġu identifikati l-miri li għadhom lura, fuq livell globali, reġjonali, jew għal pajjiżi speċifiċi, u tiġi proposta azzjoni ta’ rimedju. · Titjieb id-disponibbiltà, il-kwalità u l-analiżi tad-dejta, pereżempju billi jiġu appoġġati l-isforzi ta’ monitoraġġ u ta’ ġbir tad-dejta, jissaħħaħ il-monitoraġġ u l-ġbir tad-dejta diżaggregata f’ħin reali, u jiġu nkoraġġuti politiki ta’ dejta miftuħa. Azzjonijiet tal-UE Barra minn hekk: · Impenn attiv fl-istabbiliment u fl-implimentazzjoni ta’ monitoraġġ, responsabilità u proċess ta' rieżami b’saħħithom u ambizzjużi fuq livell globali, tinqasam l-esperjenza tal-UE f’dan il-qasam u jiġu pprovduti kontributi ewlenin għar-rapport ta’ Żvilupp Sostenibbli Globali. · Jiżdied il-bini tal-kapaċità fil-qasam tal-istatistika u tal-monitoraġġ fil-pajjiżi sħab. Isir kontribut permezz tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-UE biex jimla l-lakuni fid-disponibbiltà ta’ dejta tal-istatistika u ġeospazjali fid-dinja kollha u biex jifformula pariri ta’ politika bbażati fuq l-evidenza. · Jitkompla l-involviment tal-partijiet ikkonċernati fl-implimentazzjoni u fir-rieżami tal-progress lejn l-SDGs, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet ta’ gruppi u persuni diskriminati f’sitwazzjonijiet vulnerabbli.