[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 5.12.2007 KUMM(2007) 774 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Politika Ewropea tal-Viċinat b'Saħħitha KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Politika Ewropea tal-Viċinat b'Saħħitha 1. Introduzzjoni Il-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV) qed ixxettel għeruq sostanzjali fir-relazzjonijiet ta' l-UE mal-ġirien[1] tagħha u żviluppat bħala l-mezz stabbilit għall-kooperazzjoni ma' dawn il-pajjiżi fuq firxa wiesgħa politika. Il-bażi tal-PEV hija li l-UE għandha interess partikolari li tara żvilupp ekonomiku akbar, stabblità u tmexxija aħjar fil-viċinat tagħha. Il-firxa tal-paċi u l-prosperità lil'hinn mill-fruntieri ta' l-UE tevita d-diviżjonijiet artifiċjali u toħloq benefiċċji għall-imsieħba tal-PEV u l-UE bl-istess mod. Il-PEV hija sħubija għar-riforma li toffri "aktar għal aktar". aktar ma imsieħeb ta' l-Unjoni jimpenja ruħu attivament, aktar l-Unjoni tista' twieġeb b'mod politiku, ekonomiku u permezz ta' kooperazzjoni finanzjarja u teknika. Ma' l-iżvilupp tas-sħubijiet, fi ħdan il-qafas PEV, il-ħidma tal-politika qed issir dejjem aktar differenzjata. Wara l-ewwel sentejn esperjenza mal-PEV, il-Kummissjoni kkonkludiet f'Diċembru 2006[2] li l-politika laħqet riżultati tajbin kmieni, imma pproponiet li jsiru aktar azzjonijiet sabiex din issir effettiva bis-sħiħ. Dan jirrekjedi tmexxija politika, strateġija ta' sħubija u l-indirizzar ta' għadd ta' kwistjonijiet sensittivi. Fl-aħħar mill-aħħar, l-interess ewlieni hu l-kapaċità ta' l-UE li tiżviluppa politika barranija kumplementari għat-tkabbir li tippromwovi b'mod effettiv it-trasformazzjoni u r-riforma. Bħala tweġiba għal din il-Komunikazzjoni, wara d-deliberazzjonijiet tal-Kumsill li għalihom ikkontribwiet il-Kummissjoni permezz ta' dokumenti informali[3], il-Presidenza Ġermaniża ħarġet rapport[4] li kien approvat b'mod wiesa' mill-Kunsill Ewropew. Il-Kummissjoni organizzat ukoll Konferenza tal-PEV f'Settembru 2007 li għall-ewwel darba ġabret flimkien Ministri u rappreżentanti tas-soċjetà ċivili mill-UE u l-pajjiżi sħab tagħha. Fil-15 ta' Novembru l-Parlament Ewropew adotta rapport[5] dwar il-Komunikazzjoni 2006. Sar progress mill-aħħar Komunikazzjoni. Pereżempju, saru l-allokazzjonijiet taħt il-Faċilità tal-Governanza. Il-Faċilità ta' Investiment għall-Viċinat qed tiġi stabbilita. Ġiet imnedija dimensjoni reġjonali għal-Lvant, is-"Sinerġija għall-Baħar l-Iswed". Sar progress lejn il-ftuħ ta' programmi tal-KE u aġenziji għall-imsieħba tal-PEV. Madankollu, għad fadal ħafna x'isir. Fil-parti l-kbira tal-pajjiżi PEV il-ħtieġa għal riforma politika, soċjali u ekonomika hija tassew kbira. L-attenzjoni fiż-żmien li ġej għandha tkun fuq l- implimentazzjoni ta' l-impenji eżistenti, kemm fil-pajjiżi sħab kif ukoll mill-UE. Jenħtieġu sforzi miż-żewġ naħat. Il-prijoritajiet għal azzjonijiet ser jiġu stabbiliti f'żewġ komunikazzjonijiet, li jindirizzaw minn naħa waħda r-responsabbiltajiet ta' l-UE, u min-naħa l-oħra, l-isforzi oħra meħtieġa mill-pajjiżi msieħba tal-PEV. Din il-Komunikazzjoni tikkonċentra fuq l-azzjonijiet meħtieġa u previsti mill-UE fl-2008. Hija tiffoka fuq attivitajiet li jkunu neċessarji mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni sabiex il-proposti diskussi matul l-2007 isiru realtà. Komunikazzjoni separata, akkumpanjata minn rapporti ta' progress speċifiċi għall-pajjiż, fir-Rebbiegħa 2008, għandha tanalizza l-oqsma fejn hija meħtieġa aktar azzjoni mill-pajjiżi tal-PEV. 2. Kwistjonijiet kunċettwali 2.1. Distinzjoni Il-PEV jinkludi pajjiżi differenti ħafna f'politika waħda. L-offerta ta' l-UE għal relazzjonijiet aktar profondi hija l-istess għall-imsieħba kollha. Madankollu, l-istrateġija speċifika għall-pajjiż fi ħdan il-PEV tipprovdi għall-flessibilità u d-distinzjoni, u hemm risposti possibbli daqs kemm hemm pajjiżi sħab, skond is-sitwazzjoni politika ta' kull sieħeb, il-livell ta' ambizzjoni tiegħu f'dak li jirrigwarda l-UE, l-aġenda u l-kisbiet ta' riforma tiegħu, u l-livell ta' żvilupp soċjoekonomiku. Il-ftehim imsaħħaħ li qed jiġi nnegozjat attwalment ma' l-Ukraina[6], it-taħdidiet li għaddejjin mal-Marokk dwar "status avvanzat" u ma' l-Iżrael dwar titjib fir-relazzjonijiet juru din id-distinzjoni. Aktar ma tevolvi l-politika, aktar issir qawwija din id-distinzjoni. Minkejja dan, il-qafas komuni tal-PEV jiffaċilita għan u strateġija koerenti ta' l-UE għall-dawn is-sħab hekk differenti u jiżgura li l-UE kollha hija impenjata bis-sħiħ għal relazzjonijiet aktar profondi mal-viċinat kollu tagħna. 2.2. Pussess Sabiex jintlaħqu l-għanijiet ambizzjużi tagħha, il-pussess konġunt tal-PEV huwa essenzjali u għandu jiġi promoss ulterjorment. Dan għandu jiżviluppa hekk kif tikber id-distinzjoni, u bit-tisħiħ tad-djalogu politiku bilaterali f'firxa wiesgħa ta' oqsma. Huwa importanti li kemm il-pajjiż imsieħeb tal-PEV kif ukoll l-UE jistgħu jafdaw f'xulxin biex iżommu l-impenji reċiproċi tagħhom. Il-konferenza tal-PEV f'Settembru 2007 enfasizzat l-impenn ta' l-UE biex taħdem mal-pajjiżi msieħba li jiddeterminaw flimkien it-triq tagħhom fil-PEV. Konferenza ta' aġġornament ser issir fl-2008 u l-Ġeorġja offriet li torganizzaha. 2.3. Proċessi reġjonali Il-PEV hija primarjament bilaterali imma interkonnessa bi proċessi reġjonali u sottoreġjonali. Is-Sħubija Ewro-Mediterranja tibqa' l-qofol ta' l-interazzjoni ta' l-UE mal-ġirien tan-Nofsinhar. Il-PEV u s-Sħubija Ewro-Mediterranja jissaħħu b'mod reċiproku. l-oqfsa bilaterali tal-PEV huma aktar xierqa għall-promozzjoni ta' riformi interni, filwaqt li l-qafas Ewro-Mediterranju ta' kooperazzjoni jipprovdi l-kuntest reġjonali. Il-Kummissjoni tappoġġja inizjattivi ġodda li jsaħħu r-relazzjonijiet ma' pajjiżi fir-reġjun tal-Mediterran, sakemm dawn jibnu fuq il-proċessi eżistenti. Inizjattivi bħal dawn jistgħu jinkludu, fost l-oħrajn, azzjoni fl-oqsma ta' l-ambjent, id-djalogu interkulturali, l-iżvilupp ekonomiku u s-sigurtà. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni tieħu nota ta' l-istedina ta' Franza għal laqgħa f'Ġunju 2008, sabiex tingħata spinta lir-relazzjoni mal-pajjiżi ta' dak ir-reġjun. Bħala tweġiba għas-sejjħiet ta' stabbiliment ta' qafas ta' kooperazzjoni reġjonali fil-Lvant, is-Sinerġija tal-Baħar l-Iswed ġiet imnedija biex tikkumplementa l-politiki prinċipalment bilaterali ta' l-UE f'dan ir-reġjun:. il-PEV, is-Sħubija Strateġika mal-Federazzjoni Russa u n-negozjati ta' adeżjoni mat-Turkija. Laqgħa Ministerjali tas-Sinerġija tal-Baħar l-Iswed ser issir fi Kyiv fi Frar 2008 bil-parteċipazzjoni ta' l-UE. B'mod simili, sinerġiji possibbli ser jiġu studjati bl-Istrateġija ta' l-UE għall-Ażja Ċentrali u l-Istrateġija Konġunta bejn l-UE u l-Afrika. 3. Kwistjonijiet sostantivi - titjib ewlieni propost 3.1. Miżuri għal aktar integrazzjoni ekonomika Ftehimiet ta' kummerċ ħieles profondi u komprensivi magħmula apposta (DFTAs), inklużi miżuri biex inaqqsu l-ostakli mhux tariffarji permezz ta' konverġenza regolatorja, huma l-elementi ewlenin għal integrazzjoni ekonomika akbar ma' l-imsieħba tal-PEV. Id-DFTA għandu jkopri b'mod sostanzjali l-kummerċ kollu fil-prodotti u servizzi bejn il-KE u l-imsieħeb tal-PEV kif ukoll jorbot b'dispożizzjonijiet b'saħħithom li jorbtu legalment dwar l-implimentazzjoni tal-kwistjonijiet regolatorji ta' kummerċ u ekonomija. S'issa ttieħdu passi importanti, imma huma meħtieġa sforzi determinati mill-partijiet kollha biex isir progress f'din l-aġenda. L-Unjoni ser tkompli tagħti appoġġ attiv lill-ġirien fil-konverġenza regolatorja tagħhom b'għajnuna finanzjarja u teknika, imma jenħtieġu inċentivi addizzjonali. Fl-2007 ġie mniedi n-negozjar ta' ftehim imsaħħaħ ma' l-Ukraina, u dan għandu jiġi estiż għal kwistjonijiet ta' kummerċ ħieles ladarba l-Ukraina tissieħeb mal-WTO. Il-Kummissjoni pproponiet abbozz ta' regolament li jintroduċi l-preferenzi ta' kummerċ awtonomu għar-Repubblika tal-Moldova. Studji ta' vijabbiltà li jesploraw il-possibilità ta' ftehimiet ta' kummerċ ħieles mal-Ġeorġja u l-Armenja għandhom jiġu konklużi s-sena d-dieħla. Negozjati dwar il-liberalizzazzjoni tas-servizzi u d-dritt ta' stabbiliment kif ukoll fuq il-kummerċ ta' prodotti agrikoli jkompli ma' l-imsieħba Mediterranji tal-PEV. Il-ħidma fil-livell ta' Uffiċjali Għolja għandha tiġi mnedija fl-2008 sabiex jitfassal programm li jmiss fil-qasam tal-kummerċ għall-2010 u lil'hinn mas-sħab Mediterranji sabiex jiġu aġġornati l-ftehimiet eżistenti. Sar ukoll progress fix-xogħol ta' tħejjija biex jiġi ffaċilitat il-kummerċ ta' prodotti industrijali permezz tal-konklużjoni ta' Ftehimiet dwar il-Valutazzjoni ta' Konformità u l-Aċċettazzjoni ta' Prodotti Industrijali. Sforzi aktar proporzjonali huma meħtieġa mill-partijiet kollha sabiex in-negozjati jiġu konkluzi b'suċċess. Huwa meħtieġ impenn politiku akbar min-naħa ta' l-UE biex tħaddan l-integrazzjoni ekonomika u ttejjeb l-aċċess għas-suq. L-appoġġ ta' l-Istati Membri għall-isforz tal-Kummissjoni biex tikkonkludi malajr kemm jista' jkun in-negozjati li għaddejjin fl-agrikoltura u s-sajd, filwaqt li tqis il-livelli differenti ta' żvilupp bejn l-imsieħba, ser ikun importanti ħafna, b'mod partikolari billi jiġu limitati n-numru ta' prodotti esklużi mil-liberalizzazzjoni sħiħa. Dan għandu jkun parti minn sforz kollettiv mill-partijiet kollha lejn l-għan ta' estensjoni gradwali tal-ftehimiet sodi u komprensivi lis-sħab tagħhna bħala prijorità fis-snin li ġejjin. In-negozjati għandhom jiġu kkunsidrati wara valutazzjoni b'reqqa u l-pass tagħhom għandu jitkejjel skond il-kapaċità tal-pajjiżi kkonċernati u r-riżultati mistennija. Fl-istess ħin, il-Kummissjoni ser tkompli tappoġġja t-titjib u l-konverġenza ulterjuri f'oqsma bħar-regolamentazzjoni teknika, il-kwistjonijiet sanitarji u fitosanitarji, id-dwana u t-tassazzjoni kif ukoll l-integrazzjoni ekonomika bejn il-pajjiżi imsieħba tal-PEV stess. Hi tinkoraġġixxi l-kooperazzjoni ma' istituzzjonijiet bħall-Uffiċċju Ewropew tal-Brevetti. Id-djalogi bejn l-impriżi ( Business to Business ) ser ikun appoġġjat, u l-Kummissjoni ser tippromwovi t-titjib tal-klima tan-negozju u investiment fil-viċinat. Fost l-oħrajn, dan ta' l-aħħar jeħtieġ attenzjoni fil-kwistjonijiet ta' governanza u sostenibbiltà. 3.2. Mobbiltà Il-kapaċità tan-nies li jiċċaqalqu u jinteraġixxu ma' xulxin hija ta' importanza kbira għal ħafna aspetti tal-PEV, mill-kummerċ u investiment għall-iskambji kulturali. Il-mobbiltà fiha nnifisha hija prijorità ta' politika barranija ewlenija minħabba li din hija l-priżma li minnha ċ-ċittadini tal-pajjiżi sħab ta' l-UE jaraw l-UE. Il-Kummissjoni tipproponi faċilitazzjoni ta' vjaġġar legali għal qasir żmien kif ukoll żviluppi - fuq medda ta' żmien itwal - fil-qasam tal-migrazzjoni kkontrollata, li tinvolvi potenzjalment il-ftuħ tas-swieq tax-xogħol ta' Stati Membri fejn dan għandu jkun il-vantaġġ reċiproku għall-pajjiżi li qed jibgħatu u jirċievu l-persuni. Ovvjament, il-mobbiltà tista' tiżviluppa biss f'ambjent sikur, u t-titjib fis-sigurtà għandhom jgħinu biex joħolqu l-kundizzjonijiet għal mobbiltà akbar. Il-promozzjoni tal-mobbiltà għandha timxi id f'id ma' l-impenn ta' l-imsieħba tagħna biex izzid is-sigurtà u l-ġustizzja u tiġġieled kontra l-immigrazzjoni illegali, bi sforzi għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-ġirien tagħhna biex jaffrontaw il-flussi migratorji fil-pajjiżi tagħhom, u bis-sigurtà ta' dokumenti. Il-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew biex jadottaw "il-pakkett" ta' proposti leġislattivi 2006 immirati lejn reviżjoni tal-politika Ewropea għall-Viżi, biex jiżguraw livell għoli ta' sigurtà fi ħdan iż-żona komuni u jissimplifikaw il-proċeduri għall-applikanti tal-viżi. Dawn il-proposti jiffaċilitaw l-ivjaġġar għal żmien qasir billi jgħinu biex tinstab soluzzjoni għall-problemi li għad fadal fil-ħruġ ta' viżi ta' Schengen. B'mod partikolari għandha tipprovdi evidenza aktar faċli li l-persuna li qed tivvjaġġa hija bona fide , ittejjeb l-aċċess ta' l-applikanti tal-viżi għall-konsulati, u tiżgura presenza konsulari u kopertura reġjonali aħjar, inkluż it-twaqqif ta' Ċentri Komuni ta' Applikazzjoni fejn meħtieġ. L-opportunitajiet eżistenti għall-faċilitazzjoni ta' l-ivjaġġar m'humiex qed jintużaw bis-sħiħ. Ir- Regolament dwar it-Traffiku fil-Fruntiera Lokali jippermetti lill-Istati Membri jikkonkludu ftehimiet bilaterali mal-pajjiżi terzi ġirien biex itejjbu l-kuntatti bejn in-nies fiż-żoni tal-fruntieri u dan għandu jintuża bis-sħiħ. Użu aħjar mill-Istati Membri tal- flessibblitajiet li għalihom hemm dispożizzjoni taħt l-acquis ta' Schengen attwali jistgħu jikkontribwixxu għal arranġamenti aktar faċli. L-implimentazzjoni tal-Konklużjonijiet tal-Kunsill ta' l-2003 dwar il- flessibilità fil-ħruġ ta' viżi lill-parteċipanti tal-laqgħat Ewro-Mediterranji [7] għandha tiġi estiża biex tinkludi l-pajjiżi msieħba tal-PEV kollha. L-estensjoni għandha tikkonċerna notevolment lill-Armenja, l-Ażerbajġan u l-Ġeorġja, hekk kif ftehimiet ta' faċilitazzjoni għall-Ukraina u r-Repubblika tal-Moldova dalwaqt jidħlu fis-seħħ. L-Istati Membri huma mitluba jipproċessaw malajr l-applikazzjonijiet tal-viżi li jsiru minn persuni li jattendu avvenimenti tal-PEV u, fejn l-applikant diġà kien ikkonforma mal-ħtiġijiet għall-viża, jingħata viżi għal dħul multiplu b'mod aktar sistematiku. Il-Kummissjoni ser ikollha rwol aktar attiv, billi tipprovdi ittri ta' appoġġ u tinkoraġġixxi l-applikanti biex jibdew il-proċedura fi żmien xieraq. Wara l-Komunikazzjoni tagħha dwar Migrazzjoni Ċirkolari u s-Sħubijiet ta' Mobbiltà [8] il-Kummissjoni pproponiet li numru limitat ta' sħubiji piloti dwar il-mobbiltà jistgħu jkunu negozjati ma' pajjiżi terzi magħżula, b'mod partikolari l-pajjiżi tal-PEV. Dawn is-sħubijiet jirrekjedu l-impenn ta' pajjiżi piloti biex jikkooperaw b'mod attiv ma' l-UE fil-kontroll tal-flussi migratorji filwaqt li joffru opportunitajiet imtejba għall-migrazzjoni legali, għajnuna fl-iżvilupp tal-kapaċità ta' kontroll tal-flussi migratorji intrareġjonali, miżuri għall-promozzjoni ta' migrazzjoni ċirkolari jew ta' ritorn u titjib fil-proċeduri għall-ħruġ ta' viżi għal żjarat qosra. L-iżvilupp ta' miżuri ta' appoġġ huwa meħtieġ biex jiġu modernizzati l-politiki tas-suq tax-xogħol tal-PEV. Politika koerenti ta' mobbiltà għandha tindirizza l-għanijiet ta' politika esterna u interna. billi tħaddan il-kuntatti u l-iskambji, tippromwovi l-valuri u l-istrateġiji ta' l-UE, tippromwovi l-iżvilupp ekonomiku, is-sigurtà, u twieġeb in-nuqqasijiet fis-swieq tax-xogħol nazzjonali. Billi dawn id-dimensjonijiet interni u esterni għandhom tendenza jaqaw taħt ir-responsabilità ta' partijiet differenti ta' l-amministrazzjonijiet ta' l-Istati Membri u l-UE importanti li jkunu żgurati koerenza u konsistenza fl-istrateġiji tagħhom. 3.3. Kunflitti reġjonali u djalogu politiku L-għadd ta’ kunflitti (iffriżati) fil-viċinat għadu għoli: it-Transnistria, l-Abkhazia, l-Ossetja tan-Nofsinhar, in-Nagorno-Karabakh, il-Lvant Nofsani u l-Punent tas-Saħara. L-UE għandha interess dirett fil-ħidma ma’ l-imsieħba għall-promozzjoni tar-riżoluzzjoni tagħhom, minħabba li dawn idgħajfu l-isforzi ta’ l-UE għall-promozzjoni tar-riforma politika u l-iżvilupp ekonomiku fil-viċinat u għaliex jaffettwaw is-sigurtà ta’ l-UE nnifisha, minħabba sitwazzjoni reġjonali agħar, flussi migratorji mingħajr kontroll, interruzzjonijiet fil-forniment ta' l-enerġija u r-rotot kummerċjali, jew il-ħolqien ta' postijiet fejn jitrawwem it-terroriżmu u l-attività kriminali ta' kull sura. L-UE hija diġà attiva fil-prevenzjoni u r-riżoluzzjoni ta’ kunflitti iżda għad fadal ħafna xi jsir. Tnedew għadd ta’ miżuri fl-ambitu tal-PBSK u l-PESD. Inħatru Rappreżentanti Speċjali ta’ l-UE filwaqt li qed jiġu żviluppati missjonijiet tal-pulizija, tal-kontroll tal-fruntieri u ta’ assistenza fil-fruntieri. Dawn l-azzjonijiet huma ppjanati u kkoordinati flimkien ma’ politiki tal-KE fuq termini itwal li jindirizzaw il-kuntest governattiv u istituzzjonali globali u b’hekk jiffavorixxu l-istabilizzazzjoni. Id-distribuzzjoni ta’ l-istrumenti disponibbli kollha, kemm jekk ta’ l-ewwel, it-tieni jew it-tielet pilastru, twassal għal żieda fl-influwenza ta’ l-UE u tevita l-limitazzjonijiet marbuta mal-kontroll tal-kriżijiet fuq terminu qasir. L-UE tista’ tagħti kontribut billi twettaq ħidma min-naħat kollha tal-kwistjonijiet tal-kunflitti, tippromwovi riformi simili fuq iż-żewġ naħat tal-linji tal-fruntiera, biex tiġi stabbilita l-konverġenza bejn is-sistemi politiċi, ekonomiċi u legali, li twassal għal aktar inklużjoni soċjali li min-naħa tagħha tikkontribwixxi għat-trawwim tal-fiduċja. II-Missjoni ta’ Assistenza tal-Fruntiera ta’ l-UE lill-Ukraina u r-Repubblika tal-Moldova li tintegra l-istrumenti tal-KE u l-PBSK f'metodu wieħed, hija eżempju tal-possibbiltà ta' dan. F’każi oħra, skond in-natura tal-kunflitt, iż-żjieda tal-kapaċitajiet tal-ministeri responsabbli mir-refuġjati, il-promozzjoni ta' l-integrazzjoni tal-minoranzi permezz ta' tagħlim tal-lingwi, is-sostenn għar-rijabilitazzjoni ta' l-infrastruttura wara l-kunflitti, inkluż il-wirt kulturali, jew l-implimentazzjoni ta’ proġetti lokali li jiġġeneraw dħul jistgħu jikkostitwixxu miżuri ta’ trawwim tal-fiduċja. L-involviment istituzzjonali ta’ l-UE f’mekkaniżżmi ta’ riżoluzzjoni tal-kunflitti jvarja fuq spettru wiesa’. Hija tipparteċipa bis-sħiħ fil-Kwartett (Il-Proċess tal-Paċi fil-Lvant Nofsani) u tipparteċipa bħala osservatur fit-taħdidiet 5+2 (Transnistria), filwaqt li l-Kummissjoni hija osservatur fil-Kummissjoni Konġunta ta’ Kontroll (Ossetia tan-Nofsinhar). L-Istati Membri individwali biss jistgħu jipparteċipaw fil-Grupp Minsk (Nagorno-Karabakh) u l-UN Friends tal-Georġja (Abkhazia). B’kunsiderazzjoni għall-fatt li l-istorja ta’ paċi u stabbiltà ta’ l-UE permezz ta’ l-integrazzjoni reġjonali, l-UE tista’ tkun ta’ valur miżjud fl-isforzi ta' kull Stat Membru individwali u għandha tkun preparata li jkollha rwol akbar fir-riżoluzzjoni tal-kunflitti fil-viċinat. Il-kunflitti għandhom dejjem ikunu enfasi ewlenija fid- djalogu politiku bejn l-imsieħba tal-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV). L-UE għandha wkoll tiżgura li l-kunflitti jibqgħu fuq l-aġenda tad-djalogi ma' l-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti u l-pajjiżi terzi. Il-Kummissjoni tinsab lesta li, flimkien mal-Kunsill, tiżviluppa proposti ulterjuri fil-qasam tar-riżoluzzjoni tal-kunflitti, permezz ta’ strumenti Komunitarji kif ukoll b’oħrajn li mhumiex. Barra minn hekk il-Kummissjoni ser tagħmel dak kollu li tista’ biex tiżgura li l-potenzjal li joħroġ mid-djalogu politiku jiġi utilizzat bis-sħiħ fir-rigward ta’ kwistjonijiet oħra, bħat-terroriżmu, id-drogi, il-flussi migratorji, il-protezzjoni ċivili, u b’mod speċjali fit-tmexxija. Ser tisskota bil-promozzjoni ta’ l-istabbiltà prinċipalment permezz tal-promozzjoni kostanti tad-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt mal-viċinat kollu. 3.4. Ir-riforma settorjali u l-modernizzazzjoni Id-djalogu tal-politika settorjali, ibbażat fuq l-għajnuna, ser jissokta jappoġġja r-riforma fil-pajjiżi msieħba fil-PEV matul l-2008. Is-sigurtà u s-sikurezza ta’ l- enerġija huma oqsma li, aktar ma' jmur, aktar qed isiru interdipendenti fil-viċinat. Permezz ta’ l-adozzjoni tal-pakkett ta’ l-enerġija f’Marzu, il-Kunsill Ewropew stabbilixxa l-isfond ta’ politika esterna komuni ta’ l-enerġija. Il-PEV tlaqqa’ l-produttur, il-konsumatur u l-pajjiżi ta’ tranżitu, li kollha jista’ jkollhom x’jiggwadanjaw minn kooperazzjoni u integrazzjoni aktar intensi. Il-Kummissjoni ser tiffoka l-isforzi tagħha għall-implimentazzjoni tal-Memorandum ta’ Ftehim dwar l-Enerġija ma’ l-Ażerbajġan u l-Ukraina u d-Dikjrazzjonijiet Konġunti mal-Marokk u l-Ġordan, u taħdem biex isiru ftehimiet simili ma’ l-Alġerija u l-Eġittu. Il-Kummissjoni ser tfittex ukoll li tinnegozja dispożizzjonijiet kummerċjali obbligatorji dwar il-prodotti ta’ l-enerġija, is-servizzi u l-investimenti. Ser jitwettaq studju dwar il-vijabbiltà biex jiġu analizzati l-benefiċċji potenzjali li jiddaħħal fis-seħħ qafas legali komuni għall-viċinat fil-qasam ta’ l-enerġija. Fl-2008, il-laqgħa Ministerjali dwar l-Enerġija tal-“Proċess ta’ Baku” (il-Baħar l-Iswed/il-Kaspju/l-Asja Ċentrali) ser tippromwovi ulterjorment il-kooperazzjoni dwar is-sigurtà ta’ l-enerġija u l-integrazzjoni tas-suq fil-Lvant. L-impenn ta’ l-UE għall-iżvilupp tan-Nabucco pipeline , inkluża l-ħatra reċenti ta’ koordinatur, tagħti spinta b’saħħitha lill-isforzi ta’ l-UE għall-iżvilupp ta’ netwerks tassew importanti. Bħalissa qed titħejja l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Moldova u l-Ukraina fil-Komunità ta' l-Enerġija. Il-Ġeorġja tefgħet applikazzjoni għal status ta’ osservatur. Fin-nofsinhar, qed tissokta l-ħidma għall-iżvilupp ta’ suq integrat Ewro-Mediterranju ta’ l-enerġija. Il-Kummissjoni ser taħdem mal-pajjiżi tal-Magreb għall-promozzjoni ta' l-integrazzjoni reġjonali tas-swieq ta' l-elettriku, u mar-reġjun tal-Maxreq sabiex ittejjeb is-sigurtà u l-infrastruttra fis-settur tal-gass. Il-Kummissjoni ser tibni fuq ir-riżultati tal-Forum EuroMed dwar l-Enerġija u l-konferenza reċenti dwar l-enerġija ta’ Sharm-el-Sheik bejn l-UE, l-Afrika u l-Lvant Nofsani, partikolarment dwar l-iżvilupp ta' l-Arab Gas Pipeline , u l-iskambju ta’ għarfien dwar teknoloġiji nodfa. Il-Kummissjoni ser taħdem ma’ l-imsieħba fil-viċinat biex ittejjeb l-effiċjenza enerġetika, sabiex tanalizza l-għan li jiġi żviluppat suq ta’ l-enerġija nadifa u għall-espansjoni tal-kapaċità ta’ l-imsieħba li jipproduċu għejun ta’ enerġija solari, tar-riħ u tal-bijomassa sostenibbli. Il-Kummissjoni ser tintensifika d-djalogu tagħha dwar it- tibdil klimatiku , inkluż b'rabta ma' l-adozzjoni[9], dwar is-sistema tat-tibdil fil-klima għal wara l-2012. Il-Kummissjoni ser tipprovdi wkoll l-għajnuna teknika għall-bini tal-kapaċità fir-rigward tal-politiki dwar it-tibdil klimatiku. Il-Kummissjoni ser tippromwovi l-mekkaniżmi ta’ Kjoto[10], li għandhom potenzjal sinifikanti biex jiġbed investiment dirett barrani u għat-trawwim ta' l-iżvilupp ta' teknoloġiji aktar indaf. L-esperjenzi b’rabta ma’ l-iskema ta' l-UE għall-iskambju ta' kwoti ta' emissjonijiet ser jinqasmu. Il-Kummissjoni ser iżżid l-appoġġ għall-isforzi biex jinkiseb ambjent aktar nadif fil-viċinat. Fil-kappa tas-Sinerġija tal-Baħar l-Iswed[11], it- Task Force tad-Danubju u l-Baħar l-Iswed ser tintensifika ulterjorment il-ħidma tagħha b'rabta ma' kwistjonijiet ta' l-ilma u tesplora l-estensjoni f'oqsma oħra, bħall-ġestjoni ta' l-iskart. Ser tiġi segwita l-adeżjoni tal-KE mal-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Baħar l-Iswed mit-Tniġġis, filwaqt li l-involviment tal-Kummissjoni fil-proċess ta' l-Ambjent għall-Ewropa ser jenfasizza l-implimentazzjoni tal-konvenzjonijeit tal-UNECE[12]. Fir-reġjun tal-Meditteran, il-KE ser tissokta l-appoġġ tagħha għall-inizjattiva Horizon 2020 biex jitnaqqsu l-livelli ta' tniġġis. Ser issir il-promozzjoni tas-sistema ta’ skambji ta’ informazzjoni ambjentali, il-valutazzjoni ta’ l-impatt ambjentali, il-ġestjoni integrata taż-żona kostali u t-turiżmu sostenibbli madwar ir-reġjun. Il-KE ser tissokta l-promozzjoni ta’ attivitajiet ta’ sajd responsabbli u sostenibbli billi tikkoopera mill-qrib ma’ l-imsieħba fil-fora relevanti u permezz ta' ftehimiet bilaterali. Sistema integrata ta’ trasport bejn l-UE u l-viċinat tagħha hija ta’ importanza vitali għal integrazzjoni ulterjuri. L-Istati Membri u l-imsieħba tal-PEV ser jeħtieġu jikkooperaw mill-qrib għall-iffinalizzar ta’ l-estensjoni ta’ l-assi ta’ trasport TEN[13] f’pajjiżi ġirien. Bejn il-pajjiżi msieħba tal-Mediterran u dwak tat-TRACECA qed jadottaw pjan ta’ azzjoni reġjonali għall-iżvilupp sostenibbli tas-sistemi ta’ trasport, li l-implimentazzjoni tagħhom tista' tiġi megħjuna mill-kontributi ta' l-Istati Membri. L-implimentazzjoni tad-deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-iżvilupp ta' Żona Komuni ta' l-Avjazzjoni usa' sa' l-2010 għanda titħaffef. Filwaqt li ftehim komprensiv dwar l-avjazzjoni huwa diġà fis-seħħ mal-Marokk, għaddejjin negozjati ma’ l-Ukraina u fi ftit żmien ser jitnedew oħrajn mal-Ġordan. Il-Kummissjoni qed titlob għal direttivi ta’ negozjar mill-Kunsill għal ftehimiet komprensivi dwar l-avjazzjoni ulterjuri mal-pajjiżi msieħba mal-PEV. Sabiex tirnexxi l-integrazzjoni ma' l-imsieħba tal-PEV fil-Qasam Ewropew ta' Riċerka , għandhom jiġu kkunsidrati aktar il-prijoritajiet ta' riċerka ta' l-imsieħba (eż. is-saħħa u l-agrikoltura, flimkien ma' kwistjonijiet soċjoekonomiċi u governattivi) u huma meħtieġa sforzi ulterjuri sabiex titħeġġeġ aktar il-parteċipazzjoni fis-Seba’ Programm Qafas (FP7). Il-programmi ta' ħidma annwali ta’ l-FP7 għandhom jirreflettu l-importanza tal-PEV u l-użu tal-linja ta’ baġit ta’ l-ENPI għandu jżid il-kapaċità xjentifika ta' imsieħba tal-PEV. Fir-rigward tas- soċjetà ta’ l-informazzjoni , il-pajjiżi msieħba tal-PEV jibbenefikaw mhux biss minn interkonnessjonijiet tan-netwerk b’veloċità għolja iżda wkoll minn kooperazzjoni eqreb bejn l-awtoritajiet regolatorji fiż-żona tal-PEV u r-regolaturi Ewropej f’dan is-settur. L-edukazzjoni u l-kapital uman: Il-Kummissjoni ser issaħħaħ ulterjorment l-appoġġ tagħha għall-iżvilupp strutturali tas-sistema ta’ edukazzjoni għolja fl-imsieħba tal-PEV permezz tal-programm TEMPUS, kif ukoll bil-konverġenza mal-Proċess ta' Bolonja u l-Aġenda ta' Liżbona. Skema ġdida ta’ boroż ta’ studju għall-PEV tippermetti d-dħul fl-Ewropa lil aktar minn elf student u lekċerer universitarju fl-2007/08, u lil għadd ta’ mijiet biex imorru f’pajjiżi msieħba tal-PEV. Sabiex jittejjeb l-għarfien dwar l-operat ta’ l-UE u favur servizz ċivili imparzjali, responsabbli u effikaċi, il-Kummissjoni ser tinkoraġġixxi l-għażla ta' persuni li jitħarrġu mill-pajjiżi msieħba fil-PEV fl-iskemi interni tagħha, u ser teżamina l-possibbiltà li tilqa' uffiċjali ssekondati. Kooperazzjoni eqreb dwar l-impjiegi u l-iżvilupp soċjali ser tintensifika skambju dwar strateġiji marbuta mal-ħolqien ta’ l-impjiegi, it-tnaqqis tal-faqar, l-inklużjoni u l-protezzjoni soċjali u l-opportunitajiet indaqs, sabiex jiġu indirizzati l-isfidi fl-ambitu tal-globalizzazzjoni u l-promozzjoni ta' xogħol deċenti. L-UE u l-pajjiżi ġirien tagħha qegħdin iżidu l-kooperazzjoni fil-qasam tas- saħħa . Il-Kummissjoni qed tinkludi l-imsieħba tal-PEV f’laqgħat bħan-Netwerk ta’ awtoritajiet kompetenti dwar l-informazzjoni u l-għarfien dwar is-saħħa. in-Netwerk EpiSouth dwar il-Kontroll tal-Mard Jittieħed fin-Nofsinhar ta’ l-Ewropa u l-Mediterran u l-Grupp ta’ Ħsieb dwar l-HIV/AIDS. L-Istrateġija dwar is-Saħħa ta’ l-UE li ġiet adottata dan l-aħħar tipprovdi għal aktar influwenza lill-UE fir rigward tas-saħħa globali permezz ta’ kooperazzjoni msaħħa ma’ msieħba strateġiċi minn pajjiżi terzi inkluż mill-viċinat. Il-KE u l-Istati Membri għandhom jingħaqdu biex jindirizzaw l-isfidi tas-saħħa u r-riskji fil-viċinat, inklużi l-promozzjoni u l-implimentazzjoni tal-ftehimiet internazzjonali dwar is-saħħa, partikolarment il-Konvenzjoni Qafas dwar il-Kontroll tat-Tabakk[14], u r-Regolamenti Internazzjonali tas-Saħħa[15]. Il-Komunikazzjoni li ġiet adottata ftit ta' żmien ilu, " Politika Marittima Integrata għall-Unjoni Ewropea"[16], tidenfika l-PEV bħala l-mezz għad-djalogu u l-kooperazzjoni dwar il-kwistjonijiet ta’ politika marittima u l-ġestjoni t’ibħra komuni. L-għanijiet ta’ din il-politika ser jiġu inklużi fid-djalogu politiku regolari ta’ l-UE mal-pajjiżi msieħba tal-PEV. Il-Kummissjoni ser tippromwovi ulterjorment l-iskambju ta’ esperjenza u d-djalogu bilaterali dwar il-metodi ta’ formulazzjoni u implimentazzjoni ta’ politika reġjonali li tinkludi t-tmexxija u s-sħubija fuq diversi livelli. Hija ser tfittex li ttejjeb l-interazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali. 3.5. Il-parteċipazzjoni fi programmi u aġenziji Komunitarji L-opportunità tal-parteċipazzjoni fi programmi u aġenziji Komunitarji hija fattur importanti u attraenti tas-sħubija taħt il-PEV imsaħħa. Fl-2007, il-Kummissjoni fetħet nogozjati biex tistabbilixxi protokoll ma’ l-Iżrael, il-Marokk u l-Ukraina – it-tliet pajjiżi msieħba li ġew identifikati mir-rapport tal-Presidenza ta' Ġunju 2007 bħala l-aktar pajjiżi li jistgħu jibbenefikaw minn dawn il-miżuri. L-iffirmar imminenti tal-Protokoll ma’ l-Iżreal ser jippermettilha li ssir l-ewwel pajjiż imsieħeb tal-PEV li jipparteċipa fil-Programm dwar il-Kompetittività u l-Innovazzjoni. Matul l-2008, il-Kummissjoni ser tissokta l-kuntatti ma’ l-imsieħba tal-PEV biex tidentifika l-interessi u l-kapaċità tagħhom li jipparteċipaw f’dawn l-attivitajiet tal-KE. 3.6. Kooperazzjoni Finanzjarja Qegħdin jiddaħħlu fis-seħħ strumenti finanzjarji ġodda, u ser titjieb l-kooperazzjoni ma’ istituzzjonijiet finanzjarji, partikolarment il-BEI u l-BERŻ bħala l-imsieħba privileġġati ta’ l-UE fil-pajjiżi msieħba tal-PEV, kif ukoll mad-donaturi u l-organizzazzjonijiet internazzjonali oħra. Dawn l-iżviluppi ser jippermettu lill-UE sabiex tirrispondi b’mod aktar effikaċi għall-ħtiġiet tal-pajjiżi msieħba tal-PEV, u ser jirreflettu ir-relazzjonijiet differenti tagħhom ma’ l-UE. Innovazzjoni li taqa’ taħt l-Istrument Ewropew ta’ Viċinat u Sħubija tikkonċerna l-implimentazzjoni tal-programmi ta’ kooperazzjoni transkonfinali (CBC) li ser tibda fi tmiem l-2007. Il-Kummissjoni elaborat il-qafas ta’ programmar li jkopri 15-il programm fil-fruntieri esterni ta’ l-UE u adottat dispożizzjonijiet implimentattivi speċifiċi. Task forces li jlaqqgħu flimkien lir-rappreżentanti ta' l-Istati Membri, il-pajjiżi msieħba u r-reġjuni tagħhom qegħdin jiffinalizzaw id-dokumenti ta' programmar sabiex l-implimentazzjoni tal-programmi CBC ikunu jistgħu jibdew fil-bidu ta’ l-2008. Dawn il-programmi jitmexxew b’mod konġunt mill-partijiet interessati lokali u ser jgħinu fit-trawwim ta' rabtiet ġenwini mal-viċinat, u għat-tnaqqis ta' l-effetti diviżorji tal-fruntieri esterni, jwasslu għal volum akbar ta’ skambju ekonomiku u jevitaw il-ħolqien ta’ differenzi fl-iżvilupp fir-reġjuni ta’ fruntiera bejn l-UE u l-PEV. Inkiseb progress ukoll fir-rigward taż-żewġ faċilitajiet ġodda introdotti mill-Komunikazzjoni ta’ l-2006: Il-Faċilità ta' Governanza ġdida, b’allokazzjoni indikattiva ta’ € 50 miljun fis-sena għall-perjodu bejn l-2007 u l-2010, tagħti appoġġ addizzjonali lill-pajjiżi msieħba li l-aktar għamlu progress fl-implimentazzjoni tal-prijoritajiet governattivi miftiehma fil-Pjanijiet ta’ Azzjoni tagħhom, partikolarment f’dawk marbuta mad-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt. Fl-2007, saru l-ewwel allokazzjonijiet tal-Faċilità ta' Governanza lill-Marokk u l-Ukraina. Ir-Rapporti ta’ Progress annwali dwar il-pajjiżi msieħba tal-PEV ser jiġi rfinut ulterjorment fl-2008 bħala bażi ta’ valutazzjoni oġġettiva tal-prestazzjoni tal-pajjiżi msieħba, li ser iżżid it-trasparenza tad-deċiżjonijiet dwar l-allokazzjonijiet tal-Faċilità ta' Governanza. Il-Faċilità ta’ Investiment tal-Viċiniat (NIF) ġiet stabbilità bl-ewwel kontribuzzjoni ta’ € 50 miljun mill-baġit Komunitarju, u ser tibda ssostni s-self lill-imsieħba tal-PEV fl-2008. Globalment, il-Kummissjoni ser talloka ammont ta’ € 250 miljun fuq l-erba’ snin li ġejjin lill-Faċilità, u bi ħsiebha tagħti € 450 miljun ulterjuri fuq il-perjodu bejn l-2011 u l-2013 (ammont totali ta' € 700 miljun fuq seba’ snin). Għaddejjin diskussjonijiet ma’ l-Istati Membri dwar l-istabbiliment ta’ Trust Fund għall-NIF. Jekk il-kontribuzzjoni Komunitarja tkun daqs dik ta’ l-Istati Membri, tiġi ġġenerata influwenza sostanzjali. L-operazzjonijiet NIF, li primarjament jiffokaw fuq proġetti ta’ interess komuni fis-setturi ta’ l-enerġija, l-ambjent u t-trasport, ser ikun kompatibbli bis-sħiħ ma’ FEMIP imsaħħaħ. Il-Kummissjoni ser ukoll tieħu passi sabiex tippermetti l-flussi ġodda ta' l-operazzjonijiet imgħoddija tal-FEMIP, kif ukoll flussi ġodda fuq operazzjonijiet ġejjiena għall-benefiċċju tan-NIF u l-FEMIP rispettivament. 4. Kwistjonijiet operattivi 4.1. L-Estensjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni It-termini tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni tal-PEV għall-Ukraina, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Iżrael ser jintemmu kmieni fl-2008. L-estensjoni għal sena tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni kurrenti, mingħajr ebda bidla fis-sostanza, tidher li hija l-aktar triq prammatika biex tissokta l-ħidma fuq il-Pjanijiet ta’ Azzjoni, sakemm joħorġu r-riżultati tan-negozjati ta’ ftehim ġdid ma’ l-Ukraina, jew kwalunkwe arranġament ġejjieni possibbli mar-Repubblika tal-Moldova u l-Iżrael. Fi kwalunkwe każ, il-Pjanijiet ta’ Azzjoni jiġġeddu permezz ta' ftehim bejn il-partijiet meta dan ikun meħtieġ biex jinżamm il-valur operattiv tagħhom. 4.2. L-istruttura tas-sottokumitati Sa mill-bidu tal-PEV, is-Sottokumitati saru l-postijiet istituzzjonali ewlenin fejn jitmexxa d-djalogu politiku ma’ l-imsieħba tal-PEV. Għalhekk huwa essenzjali li l-istruttura tas-Sottokumitat tkopri l-ambitu sħiħ tal-kwistjonijiet indirizziati mill-Pjan ta' Azzjoni tal-PEV. B’mod partikolari, il-Kummissjoni bi ħsiebha tħeġġeġ lill-pajjiżi msieħba li għad m’għandhomx Sottokumitati operattivi, jew fora oħra li jinidirizzaw kwsitjonijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem, sabiex jagħmlu dan. 4.3. L-involviment tas-Soċjetà Ċivili L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom rwol importanti fl-identifikazzjoni tal-prijoritajet għal azzjoni u għall-promozzjoni u l-monitoraġġ ta' l-implimentazzjoni tal-Pjanijiet ta' Azzjoni tal-PEV. Il-parteċipazzjoni ta’ mijiet ta’ rappreżentanti tas-soċjetà ċivili fil-Konferenza tal-PEV kienet sinjal ċar ta’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward. L-organizzazzjoni ta’ pjattaforma għar-rappreżentanza tas-soċjetà ċivili fi kwistjonijiet tal-PEV tkun żvilupp tassew utli. Il-Kummissjoni ser tinkoraġġixxi firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati li jimpenjaw ruħhom fil-monitoraġġ u l-implimentazzjoni tal-Pjanijiet ta’ Azzjoni tal-PEV, ser tippromwovi djalogu fil-pajjiżi msieħba bejn il-gvernijiet u s-soċjetà ċivili lokali sabiex il-proċess ta’ riforma jkun jinvolvi aktar partijiet interessati. 4.4. Pajjiżi mingħajr Pjan ta’ Azzjoni Il-Kummissjoni ser tibqa’ taħdem mill-qrib ma’ l- Alġerija dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta’ Assoċjazzjoni tagħha. Filwaqt li l-ftehim ta’ assoċjazzjoni mas- Sirja għadu ma ġiex iffirmat, il-Kummissjoni qed tħejji għar-relazzjoni kontrattwali ġejjiena permezz ta’ kooperazzjoni finanzjarja. Inbdew diskussjonijiet ta’ spjegazzjoni dwar l-ewwel ftehim qafas mal- Libja . Ser jissuktaw l-isforzi favur indikazzjonijiet lill- Belarus dwar x’jista’ jingħata l-pajjiż taħt programm tal-PEV, dejjem jekk isir titjib importanti fl-oqsma tad-drittijiet tal-bniedem u r-rispett tal-libertajiet fundamentali. 5. KONKLUżJONIJIET Huma meħtieġa sforzi kostanti sabiex jiġi żgurat li l-offerta li ssir lill-pajjiżi msieħba tal-PEV tkun taqbel ma’ l-istennijiet tagħhom. Din il-Komunikazzjoni titfa' attenzjoni fuq l-isfidi ewlenin li jeħtieġ li jiġu indirizzati mill-istituzzjonijiet u l-gvernijiet ta' l-UE. Jeħtieġ li fl-2008, il-Kummsissjoni, il-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Istati Membri ta’ l-UE jikkooperaw aktar mill-qrib sabiex isaħħu l-PEV. Xi drabi din il-kooperazzjoni ser tirrekjedi li jittieħdu deċiżjonijiet diffiċli, iżda l-ispejjeż tagħhom ser jiġu kkumpensati minn benefiċċji dejjiema kemm għaċ-ċittadini ta' l-UE kif ukoll għal dawk tal-pajjiżi tal-viċinat. Fir-Rebbiegħa ta’ l-2008, il-Kummissjoni ser tippubblika l-analiżi tal-progress miksub mill-pajjiżi msieħba tal-PEV u fir-rigward ta’ fejn jistgħu jittieħdu passi ulterjuri. [1] Il-PEV tkopri lill-Algerija, l-Armenja, l-Ażerbajġan, il-Belarus, l-Eġittu, lil Ġeorġja, l-Iżrael, il-Ġordan, il-Libanu, il-Libja, il-Moldova, il-Marokk, l-Awtorità Palestinjana, is-Sirja, it-Tuneżija u l-Ukraina imma mhux iż-ŻEE, il-pajjiżi kandidati jew kandidati potenzjali jew ir-Russja. [2] KUMM(2006) 726 tal-4 ta’ Diċembru 2006. [3] http://ec.europa.eu/world/enp/strengthening_en.htm [4] 10874/07 tal-15.6.2007. http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/07/st10/st10874.en07.pdf [5] P6_TA(2007)0538. [6] Ara l-konklużjonijiet tal-Kunsill 11016/07 tad-19.6.2007. http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/07/st11/st11016.en07.pdf [7] 5784/07 VISA 32 MED 3 COMIX 101 tal-31 ta' Jannar 2007. [8] KUMM(2007) 248 tas-16 ta’ Mejju 2007. [9] Skond il- Green Paper tal-Kummissjoni dwar l-Adattament għall-Bidla Klimatika fl-Ewropa, KUMM(2007) 354. [10] B’mod partikolari, għall-Mekkaniżmu ta’ Implimentazzjoni Konġunta u l-Iżvilupp Nadif. [11] Il-Komunikazzjoni tal-11 ta’ April 2007, KUMM(2007) 160. [12] Skond KUMM(2007) 262. [13] Il-Komunikazzjoni, KUMM(2007) 32, tal-31 ta’ Janar 2007 tagħti stampa ġenerali ta’ politika komprensiva għal integrazzjoni eqreb tas-sistemi ta’ trasport ta’ l-UE mal-pajjiżi ġirien. [14] WHO FCTC: http://www.who.int/tobacco/framework/WHO_FCTC_english.pdf [15] http://www.who.int/gb/ebwha/pdf_files/WHA58/WHA58_3-en.pdf [16] KUMM(2007) 575 ta’ l-10 ta’ Ottubru 2007 u l-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Politika Marittima SEG(2007) 1278.