KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar l-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1005/2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat

1.Introduzzjoni

Is-sajd illegali, mhux irrappurtat u mhux irregolat (IUU), jeżawrixxi l-istokkijiet tal-ħut, jeqred il-ħabitats tal-baħar, jimmina s-sigurtà tal-ikel, ifixkel il-kompetizzjoni, iqiegħed lis-sajjieda onesti fi żvantaġġ u jdgħajjef il-komunitajiet kostali, partikolarment f’pajjiżi li qed jiżviluppaw. Is-sajd IUU jirrappreżenta theddida ambjentali serja għall-istokkijiet tal-ħut u jista’ jwassal għall-kollass tas-sajd. Il-valur globali stmat tas-sajd IUU huwa ta’ mill-inqas EUR 10 biljun fis-sena. Fis-sena jinqabdu illegalment bejn 11 u 26 miljun tunnellata ħut, li jikkorrispondu għal mill-inqas 15 % tal-qabdiet fid-dinja. B’riżultat ta’ dan jintilef ammont sinifikanti ta’ riżorsi, dħul, nutrizzjoni u għajxien. Dan joħloq sfidi serji għad-drittijiet tal-bniedem u għas-sigurtà; għas-sigurtà marittima; għall-attività ekonomika u l-kummerċ, kemm fuq il-baħar kif ukoll fuq l-art.

In-nuqqas ta’ xi Stati milli jissodisfaw l-obbligi internazzjonali tagħhom tar-responsabbiltà tal-Istat tal-bandiera skont il-liġi internazzjonali wassal biex il-komunità internazzjonali sabu modi innovattivi kif jindirizzaw is-sajd IUU. Il-Kodiċi ta’ Kondotta tal-1995 dwar Sajd Responsabbli, u l-Pjan ta’ Azzjoni Internazzjonali tal-2001 li Jimpedixxi, Jiskoraġġixxi u Jelimina s-Sajd Illegali, Mhux Irrappurtat u Mhux Irregolat (IPOA/International Plan of Action to Prevent, Deter and Eliminate Illegal, Unreported and Unregulated Fishing) adottat mill-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura (FAO) kienu l-punt ta’ tluq ta’ era ġdida ta’ impenn internazzjonali favur is-sostenibilità tar-riżorsi tal-baħar. Dawn it-testi mhux vinkolanti fil-kuntest tal-liġi dwar is-sajd internazzjonali, b’mod partikolari l-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1982 dwar il-Liġi tal-Baħar (UNCLOS) u l-Ftehim tan-Nazzjonijiet Uniti tal-1995 dwar l-Istokkijiet tal-Ħut (UNFSA), stabbilixxew qafas u għodod kontra s-sajd IUU. Skont dawn id-dispożizzjonijiet huwa d-dover tal-Istati kollha li jadottaw miżuri xierqa biex jiżguraw immaniġġjar sostenibbli tar-riżorsi tal-baħar u biex jikkooperaw sabiex dan jinkiseb. Barra minn hekk fl-2009, il-FAO adottat il-Ftehim dwar Miżuri tal-Istat tal-Port li jimpedixxu, jiskoraġġixxu u jeliminaw is-sajd illegali, mhux rappurtat u mhux regolat (PSMA/Port State Measures to Prevent, Deter and Eliminate Illegal, Unreported and Unregulated Fishing). L-għan ta’ dan il-Ftehim huwa li jiżgura koperazzjoni multilaterali msaħħa permezz ta’ miżuri armonizzati għall-ġlieda kontra s-sajd IUU u li jwaqqaf il-fluss ta’ prodotti tas-sajd IUU fis-swieq. L-Organizzazzjonijiet Reġjonali tal-Ġestjoni tas-Sajd (RFMOs) fasslu wkoll miżuri biex jiġġieldu s-sajd IUU, bħal skemi tad-dokumentazzjoni tal-qbid, żieda tal-obbligi tal-Istat tal-bandiera u listi ta’ bastimenti IUU.

In-Nazzjonijiet Uniti rrikonoxxew ukoll l-importanza tal-ġlieda kontra s-sajd IUU fl-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU bħala waħda mill-kwistjonijiet li se jiġu indirizzati bil-mira dwar il-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tal-oċeani, l-ibħra u r-riżorsi tal-baħar għall-iżvilupp sostenibbli.

L-Unjoni Ewropea (UE) hija parti kontraenti fl-UNCLOS, fl-UNFSA u fil-PSMA u hija membru jew kooperatur mhux membru f’sitt organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd tat-tonn u fi ħdax li mhumiex tat-tonn.

Minħabba l-kobor u l-urġenza tal-problema tas-sajd IUU l-UE ddeċidiet li ssaħħaħ l-azzjonijiet tagħha u li tadotta miżuri addizzjonali derivati mill-qafas internazzjonali eżistenti. Fl-2008, il-Kunsill adotta r-Regolament (KE) Nru 1005/2008 li jistabbilixxi sistema Komunitarja sabiex tipprevjeni, tiskoraġġixxi u telimina sajd IUU (ir-Regolament IUU) li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2010. Fl-2009, il-Kummissjoni adottat regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament IUU.

Ir-Regolament IUU jirrifletti r-responsabbiltà ta’ kull pajjiż, kemm jekk Stat Membru kif ukoll jekk pajjiż terz, li jissodisfa l-obbligi internazzjonali tiegħu bħala Stat tal-bandiera, tal-port, kostali jew Stat tas-suq. Huwa strument trasparenti u mhux diskriminatorju li japplika għall-bastimenti kollha involuti fl-isfruttament kummerċjali tar-riżorsi tas-sajd destinati għas-suq tal-UE u għal kull ċittadin tal-UE involut f’attivitajiet tas-sajd taħt kwalunkwe bandiera. Ir-Regolament IUU għandu l-għan li jevita, jiskoraġġixxi u jelimina l-kummerċ ta’ prodotti tas-sajd li ġejjin mis-sajd IUU fl-UE.

Sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet, l-UE introduċiet għadd ta’ għodod biex itejbu t-traċċabbiltà u biex jiffaċilitaw il-komunikazzjoni u l-kooperazzjoni bejn l-UE, l-Istati Membri u pajjiżi terzi, kif ukoll l-organizzazzjonijiet reġjonali tal-ġestjoni tas-sajd. Dawn jinkludu skema ta’ ċertifikat tal-qbid tal-UE, is-sistema tal-Assistenza Reċiproka bejn l-Istati Membri, il-proċess ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi u l-lista ta’ bastimenti IUU.

Billi taġixxi kontra s-sajd IUU kemm fi ħdan kif ukoll barra l-UE, l-UE tħares ir-riżorsi meħtieġa għall-għajxien ta’ persuni, tiffavorixxi l-iżvilupp ta’ industrija tas-sajd leġittima u toħloq kundizzjonijiet aktar ekwi. Hija tagħmel dan billi taħdem biex tgħolli l-istandards dwar il-ġestjoni tas-sajd, kemm f’pajjiżi terzi kif ukoll fl-Istati Membri.

Minbarra l-politika tagħha kontra s-sajd IUU, l-UE żviluppat u implimentat sett ta’ politiki dwar il-ġestjoni sostenibbli ta’ riżorsi naturali oħra bħall-injam u l-organiżmi selvaġġi.

L-Artikolu 55 tar-Regolament IUU jistipula li l-Istati Membri jirrapportaw lill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Abbażi ta’ dawn ir-rapporti u tal-osservazzjonijiet tagħha stess, il-Kummissjoni għandha tirrapporta lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew.

Ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament IUU jidhru għadd ta’ riżultati tanġibbli. Din il-Komunikazzjoni tippreżenta fil-qosor il-kisbiet ewlenin tar-Regolament IUU. Aktar informazzjoni statistika dettaljata dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament fl-Istati Membri relatati ma’ spezzjoni u kontrolli ta’ ħatt l-art u trażbord; ċifri dwar iċ-ċertifikati tal-qabdiet; l-importazzjonijiet, l-esportazzjonijiet u l-esportazzjonijiet mill-ġdid kif ukoll l-użu ta’ sistemi tat-Teknoloġija tal-Informatika (IT); l-applikazzjoni tas-sanzjonijiet; il-kooperazzjoni it-taħriġ u s-sensibilizzazzjoni jinsabu fl-istudju dwar is-sitwazzjoni attwali rigward l-applikazzjoni u l-implimentazzjoni tar-Regolament IUU.

2.Ir-Regolament IUU – Kisbiet Ewlenin

Il-ġlieda kontra s-sajd IUU kienet prijorità politika għall-UE f’dawn l-aħħar snin. Il-ġlieda tal-UE kontra s-sajd IUU tista’ tiġi maqsuma f’4 oqsma ta’ azzjoni prinċipali u interkonnessi: il-kooperazzjoni mal-Istati Membri; il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi; l-investigazzjonijiet dwar bastimenti preżunti bħala IUU u l-kooperazzjoni internazzjonali u bejn il-partijiet konċernati. F’dawn l-oqsma kollha, l-UE ffokat fuq il-ħolqien ta’ ambjent għal bidla pożittiva permezz ta’ riforma strutturali bl-identifikazzjoni ta’ pajjiżi, kumpaniji jew individwi bħala l-aħħar għażla.

2.1. KOOPERAZZJONI MAL-ISTATI MEMBRI