ANNESS tal- Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar it-testijiet perjodiċi tal-affidabbiltà stradali għal vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom u li jħassar id-Direttiva 2009/40/KE /* COM/2012/0380 final */





MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. KUNTEST TAL-PROPOSTA · Raġunijiet u għanijiet tal-proposta L-għan tal-proposta huwa li tistipula r-regoli armonizzati aġġornati dwar l-ittestjar tal-affidabilità stradali tal-vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom bil-ħsieb li jissaħħu s-sikurezza stradali u l-ħarsien tal-ambjent. Il-proposta għandha l-għan li tikkontribwixxi sabiex tintlaħaq il-mira għal tnaqqis fil-fatalitajiet fit-triq bin-nofs sal-2020 kif stipulat fl-Orjentazzjonijiet ta’ Politika dwar is-Sikurezza tat-Triq 2011-2020[1]. Se tikkontribwixxi wkoll lejn it-tnaqqis tal-emissjonijiet fit-trasport tat-triq marbut ma’ livell baxx ta' manutenzjoni tal-vetturi. · Kuntest Ġenerali Qabel ma vettura titħalla titqiegħed fis-suq, trid tissodisfa r-rekwiżiti kollha ta' approvazzjoni tat-tip rilevanti jew dawk individwali li jiggarantixxu l-aqwa livell ta' standards ta' sikurezza u dawk ambjentali. Kull Stat Membru għandu l-obbligu li, għall-ewwel darba, jirreġistra kwalunkwe vettura li tikseb l-approvazzjoni tat-tip Ewropea abbażi taċ-"Ċertifikat ta' Konformità" li jinħareġ mill-manifattur tal-vettura. Din ir-reġistrazzjoni hija l-awtorizzazzjoni uffiċjali għall-użu fit-toroq pubbliċi u tinforza d-dati differenti ta’ introduzzjoni tar-rekwiżiti tal-vetturi differenti. Wara din l-approvazzjoni, il-karozzi fit-triq iridu jiġu sottomessi għal testijiet perjodiċi tal-affidabilità stradali. L-għan ta’ dawn it-testijiet huwa li jiżguraw li l-karozzi fit-triq jibqgħu jgawdu minn affidabilità stradali, jibqgħu sikuri u ma jkunu ta’ ebda periklu għax-xufier jew utenti oħra tat-triq. Għalhekk, il-karozzi jiġu ċċekkjati għall-konformità ma' ċerti rekwiżiti, bħal dawk għas-sikurezza u għall-ħarsien ambjentali, kif ukoll għal rekwiżiti dwar modifiki li jsiru wara. Minħabba l-użu regolari u intensiv tagħhom l-aktar għal finijiet kummerċjali, il-vetturi użati għat-trasport professjonali ta’ oġġetti b’massa ta' tagħbija akbar minn 3.5 tunnellati u għat-trasport professjonali ta' passiġġieri ta' aktar minn 8 passiġġieri huma suġġetti addizzjonalment għal spezzjonijiet tekniċi waqt it-traġitt ad hoc fejn tiġi vverifikata l-konformità mar-rekwiżiti ambjentali u tekniċi fi kwalunkwe ħin u fi kwalunkwe post fl-UE. Matul iċ-ċiklu tal-ħajja ta’ vettura, din tista' tkun suġġetta għar-reġistrazzjoni mill-ġdid, minħabba tibdil fis-sjieda jew trasferiment minn Stat Membru għall-ieħor għall-użu permanenti. Għandhom jiġu introdotti dispożizzjonijiet simili dwar il-proċedura għal reġistrazzjoni ta' vettura biex ikun żgurat li vetturi li jippreżentaw riskju immedjat għas-sikurezza stradali ma jintużawx fit-toroq. L-għan tal-ittestjar tal-affidabilità stradali huwa li tiġi ċċekkjata l-funzjonalità tal-komponenti ta’ sikurezza, il-prestazzjoni ambjentali u l-konformità ta’ vettura mal-approvazzjoni tagħha. · Id-dispożizzjonijiet eżistenti fil-qasam tal-proposta Il-“Pakkett dwar l-Affidabilità Stradali” se jmexxi 'l quddiem ir-rekwiżiti eżistenti stipulati fil-qafas leġiżlattiv eżistenti relatat mas-sistema dwar l-affidabilità stradali, li jkopri t-testijiet tal-affidabilità stradali[2], l-ispezzjonijiet waqt it-traġitt[3] u regoli dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi[4]. Meta mqabbla mal-leġiżlazzjoni eżistenti dwar l-ittestjar tal-affidabilità stradali, il-proposta testendi l-kamp ta’ applikazzjoni tas-sistema eżistenti għal kategoriji ġodda ta’ vetturi, inklużi l-muturi, kif ukoll il-frekwenza tal-ispezzjonijiet għal vetturi aktar qodma għal dawk li jkunu laħqu kilometraġġ għoli. Il-proposta tistipula wkoll rekwiżiti ġodda dwar diversi kwistjonijiet relatati mal-istandard u l-kwalità tal-ittestjar, jiġifieri t-tagħmir għall-ittestjar, il-ħiliet u t-taħriġ tal-persunal tal-ittestjar u s-superviżjoni tas-sistema tal-ittestjar. · Il-konsistenza mal-politiki u l-għanijiet l-oħra tal-Unjoni Il-proposta hija konsistenti mal-għan tal-UE li trendi t-toroq aktar sikuri kif deskritt fil-White Paper dwar it-Trasport[5] u għandha l-għan li timplimenta l-istrateġija speċifika relatata ma' vetturi aktar sikuri fi ħdan l-Orjentazzjonijiet ta' Politika dwar is-Sikurezza tat-Triq 2011-2020. Barra minn hekk, f'dak li jirrigwarda l-aspetti ambjentali tal-proposta, ir-rekwiżiti previsti jikkontribwixxu lejn it-tnaqqis tal-emissjonijiet tas-CO2 u sustanzi oħra li jniġġsu fl-arja minn vetturi bil-mutur skont l-Istrateġija Ewropea dwar vetturi ta' enerġija nadifa u effiċjenti[6] kif ukoll il-politika integrata dwar l-enerġija u t-tibdil fil-klima[7] 'l hekk imsejħa "strateġija 20-20-20" u biex jikkontribwixxu biex jinkisbu l-miri tal-kwalità tal-arja stipulati fid-Direttiva 2008/50/KE[8]. Finalment, il-proposta hija konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet relatati mat-tnedija mill-ġdid tal-politika dwar is-Suq Uniku kif previst mir-Rapport Monti ta’ Mejju 2010[9] fil-qasam tat-tnaqqis tal-ostakli amministrattivi għaċ-ċaqliq transfruntier tal-karozzi użati. 2. RIŻULTATI TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U L-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT · Il-konsultazzjoni mal-partijiet interessati Metodi ta’ konsultazzjoni Fil-proċess tat-tħejjija tal-proposta, il-Kummissjoni kkonsultat mal-partijiet interessati permezz ta’ metodi differenti: – Kien hemm konsultazzjoni ġenerali fuq l-internet li kopriet l-aspetti kollha tal-proposta. – L-esperti u l-partijiet interessati ġew ikkonsultati f'sessjonijiet ta' ħidma. – Twettaq studju dwar għażliet futuri għall-infurzar tal-affidabilità stradali fl-Unjoni Ewropea biex jiġu identifikati miżuri possibbli u biex tiġi elaborata għodda ta’ analiżi tal-benefiċċju mqabbel mal-ispiża relatata mal-effetti tal-ittestjar tal-affidabilità stradali. Sommarju tat-tweġibiet u ta’ kif ġew meqjusa Matul il-konsultazzjoni fuq l-Internet, tqajmu diversi kwistjonijiet min-naħa tal-partijiet interessati. Il-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja din il-proposta tipprovdi rendikont sħiħ tal-kwistjonijiet sostantivi mqajma u tindika kif ġew ikkunsidrati. Saret konsultazzjoni miftuħa fuq l-internet mid-29 ta’ Lulju 2010 sal-24 ta’ Settembru 2010. Il-Kummissjoni rċeviet 9,653 tweġiba mingħand ċittadini, awtoritajiet tal-Istati Membri, fornituri ta' tagħmir, ċentri tal-ittestjar, assoċjazzjonijiet tal-garaxxijiet u manifatturi tal-vetturi. Ir-riżultati huma disponibbli fi http://ec.europa.eu/transport/road_safety/take-part/public-consultations/pti_en.htm. · Il-ġbir u l-użu ta' għarfien espert Id-dominji xjentifiċi/tal-għarfien espert ikkonċernati Il-proposta kienet teħtieġ l-evalwazzjoni ta’ għażliet ta’ politika differenti kif ukoll tal-impatti ekonomiċi, soċjali u ambjentali marbuta magħha. Il-metodoloġija użata Twettaq studju dwar l-impatti ta’ għażliet differenti ta’ politika minn konsulent estern (‘Europe Economics’) bl-użu ta’ diversi rapporti xjentifiċi u ta’ evalwazzjoni, l-aktar bħala sorsi ta' mudelli u dejta għall-konverżjoni fi flus tal-ispejjeż u l-benefiċċji tal-għażliet differenti ta’ politika. L-istudji li ġew użati l-aktar b’mod estensiv jinkludu dawn li ġejjin: – Ir-Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar l-applikazzjoni mill-Istati Membri tad-Direttiva 2000/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Ġunju 2000 dwar l-ispezzjoni teknika tal-ġenb tat-triq biex jiġi stabbilit jekk il-vetturi kummerċjali li jiċċirkulaw fil-Komunità humiex tajba għat-triq – Perjodi ta’ rappurtar 2005-2006 u 2007-2008[10], – AUTOFORE (2007), – "MOT Scheme Evidence-base" Dipartiment tat-Trasport (ir-Renju Unit, 2008), – Rapport DEKRA dwar is-Sikurezza Stradali 2008 – Strateġiji għall-prevenzjoni tal-inċidenti fit-toroq tal-Ewropa, – Rapport DEKRA dwar is-Sikurezza Stradali tat-Trakkijiet 2009, – Rapport DEKRA dwar is-Sikurezza Stradali tal-Muturi 2010, – Rapporti ta’ TÜV 2009/2010. Il-mezzi użati biex il-parir tal-esperti jkun disponibbli għall-pubbliku Ir-rapporti ta' riċerka lesti u approvati kollha huma disponibbli jew se jkunu disponibbli fil-websajt tad-DĠ għall-Mobilità u t-Trasport. · Il-valutazzjoni tal-impatt Għall-aspetti prinċipali tal-proposta, ġew ikkunsidrati l-għażliet li ġejjin: (a) L-approċċ ta’ ‘Ebda tibdil ta’ politika’ jipprovdi l-każ ta' referenza li miegħu jitqabblu l-effetti tal-għażliet ta' politika oħrajn. F’din l-għażla, jinżamm il-qafas legali attwali tal-UE. Barra minn hekk, ma jkun hemm ebda adattament fuq żmien qasir tal-anness tekniku tad-Direttiva 2009/40/KE li riċentement ġiet emendata permezz tal-proċedura ta’ kumitat bid-Direttiva 2010/48/UE[11]. Għalhekk, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-frekwenza tat-testijiet tal-affidabilità stradali ma jinbidlux u ma tiġi adottata ebda miżura relatata mal-iskambju tal-informazzjoni. Ikompli n-nuqqas ta' qafas għall-iskambju tad-dejta. (b) L-"Approċċ ta' leġiżlazzjoni mhux vinkolanti" jkun jikkonsisti kemm f'implimentazzjoni aħjar kif ukoll f'monitoraġġ aħjar tal-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni eżistenti. Din l-għażla ma tintroduċix leġiżlazzjoni ġdida, iżda jkun hemm sforzi ġodda u akbar mill-Kummissjoni biex jittejbu l-istandards tal-ittestjar u tal-infurzar, kif ukoll azzjonijiet biex ikun hemm inċentivi għall-iskambju tad-dejta. (c) L-“Approċċ leġiżlattiv” ikun ibbażat fuq żewġ komponenti: – Sabiex jintlaħaq l-għan speċifiku li titjieb is-sikurezza tal-vetturi fit-triq, l-ewwel komponent huwa li ssir reviżjoni ‘l fuq tal-istandards minimi tal-UE għat-testijiet perjodiċi tal-affidabilità stradali (PTI – ‘periodic roadworthiness test) u għall-ispezzjonijiet waqt it-traġitt (RSI - 'roadside inspections') mhux mistennija u jiġu definiti l-istandards obbligatorji. Dan huwa essenzjali sabiex jiġi evitat li jkun hemm nuqqasijiet fis-sistema li jnaqqsu l-effikaċja tal-infurzar tal-affidabilità stradali fit-totalità tagħha. – Sabiex jintlaħaq l-għan speċifiku li d-dejta meħtieġa għat-testijiet tal-affidabilità stradali u d-dejta li toħroġ minn dawn it-testijiet tkun disponibbli, it-tieni komponent tas-sistema ġenerali jkun jinkludi, fit-tieni fażi, l-istabbiliment possibbli ta' sistema ta' skambju tad-dejta armonizzata tal-UE li torbot flimkien il-bażijiet tad-dejta disponibbli u tiżgura: l-aċċess miċ-ċentri tal-PTI kollha għad-dejta fil-livell taċ-Ċertifikat ta’ Konformità u għad-dejta dwar is-sistemi ta' sikurezza elettroniċi (bħall-ABS[12], l-ESC[13], l-airbags, eċċ.); l-iskambju tar-riżultati tal-ispezzjonijiet bejn l-Istati Membri, b’aċċessibilità għall-awtoritajiet ta’ infurzar l-aktar importanti għas-sistema; ir-rappurtar tar-riżultati tal-ispezzjonijiet – u b’mod partikolari l-qari tal-odometru – miċ-ċentri tal-PTI lill-awtoritajiet nazzjonali u Ewropej għall-infurzar u għal finijiet statistiċi. F’diversi Stati Membri għadd kbir ta’ ċentri tal-ittestjar privati awtorizzati jwettqu testijiet tal-affidabilità stradali. Sabiex ikun żgurat approċċ koerenti, għandhom jiġu speċifikati ċerti proċeduri komuni fil-leġiżlazzjoni bħal-limiti ta’ żmien minimi u n-natura tal-informazzjoni li għandha titmexxa ‘l quddiem. Madankollu, il-valutazzjoni tal-impatt uriet il-benefiċċji ta' tagħqida ta' ta’ approċċ ta' leġiżlazzjoni mhux vinkolanti ma' approċċ regolatorju. Għalhekk, il-miżuri leġiżlattivi mhux vinkolanti previsti qabel mill-valutazzjoni tal-impatt ġew integrati f'testi leġiżlattivi. 3. ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA · Sommarju tal-azzjoni proposta Iċ-ċentri tal-ittestjar għandu jkollhom aċċess għall-informazzjoni teknika meħtieġa biex iwettqu t-testijiet inklużi dawk ta' komponenti relatati mas-sikurezza elettronika bħall-ABS jew l-ESC. Il-produtturi għandhom jipprovdu aċċess għal informazzjoni bħall-aċċess li diġà huwa disponibbli għall-informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni tal-vettura. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-vetturi li għandhom jiġu ttestjati se jiġi estiż għal vetturi bil-mutur b’żewġ u tliet roti, trejlers ħfief sa 3.5 tunnellati u tratturi b’disinn ta’ veloċità ta' aktar minn 40 km/siegħa. Meta jitqiesu l-aspetti tal-età tal-vettura u l-kilometraġġ fis-sena, il-frekwenza tat-test għal karozzi aktar qodma se tiżdied u l-vetturi b’kilometraġġ għoli se jkunu suġġetti għal ittesjtar annwali kif diġà huwa l-każ għat-taksis u l-ambulanzi. Perjodu ta’ żmien ta' erba’ xhur li fih għandu jitwettaq it-test tal-affidabilità stradali se jippermetti flessibilità għaċ-ċittadini u l-operaturi. It-tagħmir li għandu jintuża għall-ittestjar għandu jissodisfa ċerti rekwiżiti minimi li jippermettu l-prestazzjoni effikaċi tal-metodi tal-ittestjar deskritti. In-nuqqasijiet skoperti għandhom jiġu vvalutati skont regoli armonizzati relatati mar-riskju tagħhom għas-sikurezza fit-toroq. L-ispetturi li jwettqu t-testijiet tal-affidabilità stradali għandhom jilħqu ċertu livell ta’ għarfien u ħiliet u jkunu mħarrġa b'mod xieraq. L-ispetturi għandhom ikunu ħielsa minn kwalunkwe kunflitt ta' interess, b'mod partikolari fir-rigward ta' rabtiet ekonomiċi, personali jew familjari mad-detentur tar-reġistrazzjoni tal-vettura. L-attivitajiet tat-test tal-affidabilità stradali mwettqa minn korpi privati awtorizzati għandhom ikunu suġġetti għas-superviżjoni. Ir-riżultati tat-testijiet tal-affidabilità stradali, inkluża informazzjoni dwar l-għadd ta' mili tal-vetturi, għandhom jinżammu f’reġistri nazzjonali, li se jiffaċilitaw l-identifikazzjoni tal-frodi fir-rigward tal-kilometraġġ. Il-frodi fir-rigward tal-odometru għandha wkoll titqies b’mod aktar sistematiku bħala offiża li twassal għal penalità. F’diversi Stati Membri għadd kbir ta’ ċentri tal-ittestjar privati awtorizzatti jwettqu testijiet tal-affidabilità stradali. Sabiex ikun żgurat l-iskambju effikaċi tal-informazzjoni bejn l-Istati Membri, għandhom jiġu nnominati punti ta' kuntatt nazzjonali, u għandhom jiġu speċifikati ċerti proċeduri komuni, relatati, bħala minimu ma' limiti ta' żmien u n-natura tal-informazzjoni li tiġi mgħoddija. Il-Kummissjoni għandu jkollha s-setgħa temenda r-Regolament bil-ħsieb li tqis, meta jkun xieraq, l-evoluzzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-approvazzjoni tat-tip tal-UE fir-rigward tal-kategoriji tal-vetturi u biex taġġorna l-annessi mal-progress teknoloġiku permezz ta' atti ddelegati inkluż, fost oħrajn, proċeduri ta' ttestjar alternattivi bbażati fuq sistemi moderni għall-posttrattament tal-emissjonijiet għall-iċċekkjar tal-użu tan-NOx u tal-konformità tal-emissjonijiet partikolati li għadhom qed jiġu żviluppati. · Bażi legali Il-bażi legali tal-proposta hija l-Artikolu°91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. · Prinċipju tas-sussidjarjetà Il-prinċipju tas-sussidjarjetà japplika sakemm il-proposta ma taqax taħt il-kompetenza esklussiva tal-Unjoni. L-għanijiet tal-proposta ma jistgħux jintlaħqu biżżejjed mill-Istati Membri minħabba r-raġunijiet li ġejjin: ir-rekwiżiti tekniċi għall-ittestjar tal-affidabilità stradali ġew issettjati fuq livell minimu fil-livell tal-Unjoni u l-implimentazzjoni tagħhom mill-Istati Membri wasslet għal livell għoli ta’ diversità fir-rekwiżiti mal-Unjoni kollha b’impatti negattivi kemm fuq is-sikurezza fit-toroq kif ukoll fuq is-suq intern. Il-proposta għalhekk hija konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. · Prinċipju tal-proporzjonalità Kif muri fil-valutazzjoni tal-impatt, il-proposta hija konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità għax ma tmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex jinkisbu l-għanijiet relatati maż-żieda fis-sikurezza stradali u l-ħarsien ambjentali billi żżid il-kwalità u t-tisħiħ tal-ittestjar tal-affidabilità stradali u toħloq il-qafas xieraq għal fluss bla problemi tal-informazzjoni. Dan jinkludi, fost l-oħrajn, l-istabbiliment ta' standards minimi għall-għarfien u t-taħriġ tal-ispetturi peress li l-vetturi tal-lum huma prodotti sofistikati ħafna mimlija teknoloġija kumplessa. Dan japplika wkoll għar-rekwiżiti minimi għat-tagħmir tal-ittestjar li se jkun użat matul it-testijiet tal-affidabilità stradali. Dawn il-miżuri kollha huma l-prerekwiżiti meħtieġa li jipprovdu għal żieda fil-kwalità tal-ittestjar. · Għażla tal-istrument Strumenti proposti: Regolament. L-għażla ta' Regolament titqies xierqa sabiex tipprovdi l-assigurazzjoni meħtieġa għal konformità filwaqt li ma tirrikjedix traspożizzjoni fil-leġiżlazzjoni tal-Istati Membri. 4. IMPLIKAZZJONI BAĠITARJA Il-proposta ma għandha ebda implikazzjoni għall-baġit tal-Unjoni. 5. ELEMENTI FAKULTATTIVI [fejn meħtieġ] · Revoka tal-leġiżlazzjoni eżistenti L-adozzjoni tal-proposta se twassal għar-revoka tal-leġiżlazzjoni eżistenti. · Żona Ekonomika Ewropea L-att propost jikkonċerna kwistjoni taż-ŻEE u għalhekk għandu jestendi għaż-Żona Ekonomika Ewropea. 2012/0184 (COD) Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar testijiet perjodiċi tal-affidabbiltà stradali għal vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom u li tħassar id-Direttiva 2009/40/KE (Test b’rilevanza għaż-ŻEE) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 91 tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Europea, Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-Parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[14], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[15], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, Billi: (1) Fil-White Paper tat-28 ta’ Marzu 2011 ‘Pjan direzzjonali għal Żona Unika Ewropea tat-Trasport – Lejn sistema tat-trasport kompetittiva u li tuża r-riżorsi b'mod effiċjenti’[16] l-Kummissjoni tistipula għan ta’ ‘viżjoni zero’ li fih l-Unjoni għandha tersaq qrib lejn zero fatalitajiet fit-trasport stradali sal-2050. Biex jintlaħaq dan il-għan, it-teknoloġija tal-vetturi hija mistennija tikkontribwixxi ħafna lejn it-titjib tar-rekord ta’ sikurezza tat-trasport stradali. (2) Il-Kummissjoni, fil-Komunikazzjoni tagħha "Lejn Żona Ewropea ta' sikurezza tat-triq: orjentazzjonijiet ta' politika dwar is-sikurezza tat-triq 2011-2020[17]", tipproponi li tnaqqas l-għadd ġenerali tal-fatalitajiet stradali fl-Unjoni bin-nofs sal-2020 mill-2010. Bil-ħsieb li tilħaq dan l-iskop, il-Kummissjoni iddefiniet seba' għanijiet strateġiċi inklużi azzjonijiet għal vetturi aktar sikuri, strateġija biex jitnaqqas l-għadd ta' nies feruti u t-titjib għas-sikurezza tal-utenti vulnerabli fit-toroq, b'mod partikolari l-motoċiklisti. (3) L-ittestjar tal-affidabilità stradali huwa parti minn sistema usa’ li tiżgura li l-vetturi jinżammu f’kundizzjoni sikura u ambjentali aċċettabli matul l-użu tagħhom. Din is-sistema għandha tkopri testijiet perjodiċi tal-affidabilità stradali għall-vetturi kollha u l-ispezzjonijiet tekniċi waqt it-traġitt għall-vetturi użati għal attivitajiet kummerċjali tat-trasport bit-triq kif ukoll dispożizzjonijiet dwar proċedura għar-reġistrazzjoni tal-vetturi biex ikun żgurat li vetturi li huma ta' riskju immedjat għas-sikurezza stradali ma jintużawx fit-toroq. (4) Fl-Unjoni ġew adottati għadd ta' standards u rekwiżiti tekniċi dwar is-sikurezza tal-vetturi. Madankollu, huwa meħtieġ li jkun żgurat, permezz ta’ sistema ta’ testijiet perjodiċi tal-affidabilità stradali, li wara li jitqiegħdu fis-suq, il-vetturi jkomplu jissodisfaw l-istandards ta’ sikurezza matul il-ħajja tagħhom. Din is-sistema għandha tapplika għall-kategoriji tal-vetturi kif definit fid-Direttiva 2002/24/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Marzu 2002 li għandha x'taqsam mal-approvazzjoni tat-tip ta' vetturi bil-mutur b'żewġ roti jew bi tlieta u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 92/61/KEE[18], id-Direttiva 2007/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Settembru 2007 li tistabbilixxi kwadru għall-approvazzjoni ta’ vetturi bil-mutur u l-karrijiet tagħhom, u ta’ sistemi, komponenti u unitajiet tekniċi separati maħsuba għal tali vetturi[19] u d-Direttiva 2003/37/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill Nru tas-26 ta’ Mejju, 2003, dwar l-approvazzjoni tat-tip ta’ tratturi għall-agrikoltura jew għall-forestrija, il-karrijiet tagħhom u makkinarju li jingibed u li jista' jinbidel, flimkien mas-sistemi tiegħu, il-komponenti u l-unitajiet separati teknici u li d-Direttiva 75/140/KEE[20]. (5) Hemm korrelazzjoni ċara bejn il-livell tas-sikurezza stradali u l-għadd ta’ nuqqasijiet tekniċi tal-vetturi. Fl-2009, ġew irrappurtati 35,000 fatalità fit-toroq Ewropej. Jekk wieħed jassumi li n-nuqqasijiet tekniċi jikkontribwixxu għall-fatalitajiet b'mod proporzjonat għall-kontribut tagħhom għall-inċidenti, aktar minn 2,000 fatalità fis-sena fl-Unjoni jistgħu jiġu marbuta ma' nuqqasijiet tekniċi tal-vetturi. Abbażi tal-istudji disponibbli, bejn 900 u 1,100 minn dawn il-fatalitajiet jistgħu jiġu evitati jekk jitwettaq titjib adegwat fis-sistema tal-ittestjar tal-affidabilità stradali. (6) Frazzjoni kbira tal-emissjonijiet totali tat-trasport bit-triq, b'mod partikolari l-emissjonijiet tas-CO2, ġejja minn minorità ta' vetturi b'sistemi tal-kontroll tal-emissjoni li ma jaħdmux sew. Huwa stmat li 5 % tal-flotta tal-vetturi tikkawża 25 % tal-emissjonijiet kollha ta' sustanzi li jniġġsu. Għalhekk, sistema perjodika tal-ittestjar tal-affidabilità stradali tikkontribwixxi wkoll għal titjib fl-ambjent permezz ta' tnaqqis tal-emissjonijiet medji tal-vetturi. (7) Riżultati sodi tal-investigazzjonijiet juru li 8 % tal-inċidenti li jinvolvu l-muturi huma kkawżati jew marbuta ma’ difetti tekniċi. In-nies li jirkbu l-muturi huma l-grupp ta’ utenti stradali bl-ogħla riskju għas-sikurezza, b’xejra li qed tiżdied fl-għadd ta' fatalitajiet. Ix-xufiera tar-roti b’mutur b’forza inqas minn 50cc (‘moped') huma rrappreżentati b’mod sproporzjonat fl-għadd ta’ fatalitajiet, b’aktar minn 1,400 xufier maqtul fit-toroq fl-2008. Għalhekk, il-kamp ta' applikazzjoni tal-vetturi li għandhom jiġu ttestjati għandu jiġi estiż għall-grupp ta' utenti stradali bl-ogħla riskju, il-vetturi b’żewġ jew tliet roti bil-mutur. (8) Il-vetturi agrikoli b’veloċità massima skont id-disinn ogħla minn 40 km/siegħa qed jintużaw dejjem aktar minflok it-trakkijiet f’attivitajiet tat-trasport lokali. Il-potenzjal ta’ riskju tagħhom huwa komparabbli ma’ dak tat-trakkijiet u għalhekk din il-kategorija ta’ vetturi għandha tiġi ttrattata bl-istess mod bħat-trakkijiet fir-rigward tal-ittestjar tal-affidabilità stradali. (9) Suppost li l-vetturi ta' interess storiku jikkonservaw il-wirt tal-epoka li nbnew fiha u huma meqjusa bħala li ftit li xejn jintużaw fit-toroq pubbliċi u għalhekk għandu jitħalla f'idejn l-Istati Membri biex jiddeċiedu jekk jestendux il-perjodu tal-ittestjar perjodiku tal-affidabilità stradali għal vetturi bħal dawn. Għandu jitħalla wkoll f’idejn l-Istati Membri biex jirregolaw l-ittestjar tal-affidabilità stradali ta' tipi oħra ta' vetturi speċjalizzati. (10) L-ittestjar tal-affidabilità stradali hija attività sovrana u għalhekk, għandha ssir mill-Istati Membri jew minn korpi fdati b’dan il-kompitu taħt is-superviżjoni tagħhom. L-Istati Membri għandhom jibqgħu responsabbli għall-ittestjar tal-affidabilità stradali fil-każijiet kollha anke meta s-sistema nazzjonali tippermetti l-awtorizzazzjoni ta' korpi privati, inklużi dawk involuti fit-twettiq tat-tiswija. (11) Għall-ispezzjoni tal-vetturi u speċjalment għall-komponenti ta’ sikurezza elettroniċi tagħhom huwa kruċjali li jkun hemm aċċess għall-ispeċifikazzjonijiet tekniċi ta’ kull vettura individwali. Għalhekk, il-manifatturi tal-vetturi m'għandhomx jipprovdu biss is-sett komplet ta' dejta kif kopert miċ-ċertifikat ta' konformità (CoC - 'certificate of conformity') iżda għandhom jipprovdu wkoll l-aċċess għad-dejta meħtieġa għall-verifika tal-funzjonalità tal-komponenti relatati mas-sikurezza u mal-ambjent. Id-dispożizzjonijiet relatati mal-aċċess għall-informazzjoni dwar it-tiswija u l-manutenzjoni għandhom jiġu applikati b’mod simili għal dan il-fini, u jippermettu li ċ-ċentri ta’ spezzjoni jkollhom aċċess għal dawk l-elementi ta’ informazzjoni meħtieġa għall-ittestjar tal-affidabilità stradali. Dan huwa ta’ importanza kruċjali fil-qasam ta' sistemi kkontrollati elettronikament u għandu jkopri l-elementi kollha li ġew installati mill-manifattur. (12) Biex jintlaħaq livell għoli ta' kwalità fl-ittestjar mal-Unjoni kollha, it-tagħmir għall-ittestjar użat waqt l-ittestjar, kif ukoll il-manutenzjoni u l-kalibrazzjoni tiegħu għandhom ikunu speċifikati fuq il-livell tal-Unjoni. (13) Meta jkunu qed iwettqu t-testijiet tal-affidabilità stradali, l-ispetturi għandhom jaġixxu b’mod indipendenti u għandu jkun evitat kull kunflitt ta’ interess. Għalhekk, ir-riżultat tat-testijiet tal-affidabilità stradali ma għandux ikun marbut mas-salarju jew ma’ xi benefiċċju ekonomiku jew personali. (14) Ir-riżultati ta’ test ma għandhomx jiġu mibdula għal finijiet kummerċjali. Il-korp superviżorju għandu jkun jista’ jimmodifika r-riżultati ta’ test tal-affidabilità stradali biss jekk ikun ċar li s-sejbiet tat-test tal-affidabilità stradali mwettaq minn spettur ma jkunux korretti. (15) Standards għoljin tal-ittestjar tal-affidabilità stradali jeħtieġu livell għoli ta’ ħiliet u kompetenzi tal-persunal tal-ittestjar. Għandha tiġi introdotta sistema tat-taħriġ inkluż taħriġ inizjali u taħriġ ta’ aġġornament perjodiku. Għandu jkun definit perjodu tranżitorju biex jippermetti t-traniżizzjoni bla tfixkil tal-persunal tal-ittestjar eżistenti f’sistema ta’ taħriġ perjodiku. (16) Bil-ħsieb li jkun żgurat li jinżamm l-ogħla livell ta’ kwalità tal-ittestjar maż-żmien, l-Istati Membri għandhom jintalbu jistabbilixxu sistemi li jiżguraw il-kwalità li jkopru l-proċessi ta' awtorizzazzjoni, is-superviżjoni u l-irtirar, is-sospensjoni jew il-kanċellazzjoni tal-awtorizzazzjoni għat-twettiq ta' testijiet tal-affidabilità stradali. (17) Il-frekwenza tat-testijiet għandha tiġi adattata skont it-tip ta’ vettura u l-kilometraġġ tagħha. Huwa aktar probabbli li l-vetturi jippreżentaw nuqqasijiet tekniċi meta jilħqu ċertu età, u b’mod partikolari meta jkunu użati b’mod intensiv, wara ċertu kilometraġġ. Għalhekk, huwa xieraq li l-frekwenza tal-ittestjar tiżdied għal vetturi aktar qodma u għal vetturi b'kilometraġġ għoli. (18) Sabiex tkun permessa ftit flessibilità għad-detenturi tal-vetturi u l-operaturi, l-Istati Membri għandu jkollhom il-possibilità li jiddefinixxu perjodu ta' diversi ġimgħat li fiha jrid jitwettaq it-test perjodiku tal-affidabilità stradali. (19) It-testijiet tal-affidabilità stradali għandhom ikopru l-elementi kollha rilevanti għad-diżinn, il-kostruzzjoni u t-tagħmir speċifiku tal-vettura ttestjata. Fi ħdan dawn l-elementi u b’qies tal-istat attwali tat-teknoloġija tal-vetturi, is-sistemi elettroniċi moderni għandhom jiġu inklużi fil-lista tal-elementi ttestjati. Sabiex tinkiseb armonizzazzjoni fl-ittestjar tal-affidabilità stradali, għandhom jiġu pprovduti metodi ta’ ttestjar għal kull wieħed mill-elementi tat-test. (20) Sabiex tkun iffaċilitata l-armonizzazzjoni u biex tkun żgurata l-konsistenza tal-istandards, għandha tiġi pprovduta lista eżawrenti tar-raġunijiet prinċipali għalfejn l-elementi ttestjati ma jgħaddux mit-test. Sabiex jintlaħaq livell ta’ konsistenza fil-ġudizzju tal-kundizzjoni tal-vettura ttestjata, in-nuqqasijiet skoperti għandhom jiġu vvalutati ma' standard komuni. (21) Id-detentur ta’ reġistrazzjoni ta’ vettura suġġetta għal test tal-affidabilità stradali li matulu jiġu skoperti n-nuqqasijiet, b’mod partikolari dawk li jirrappreżentaw riskju għas-sikurezza stradali, għandu jirranġa dawn in-nuqqasijiet mingħajr dewmien. F’każ ta’ nuqqasijiet perikolużi, għandha tiġi rtirata r-reġistrazzjoni tal-vettura sakemm jitranġaw dawk in-nuqqasijiet. (22) Għandu jinħareġ ċertifikat tal-affidabilità stradali wara kull test, inkluża, fost oħrajn, informazzjoni relatata mal-identità tal-vettura u informazzjoni dwar ir-riżultati tat-test. Bil-ħsieb li jkun żgurat segwitu xieraq tat-testijiet tal-affidabilità stradali, l-Istati Membri għandhom jiġbru u jżommu informazzjoni bħal din f'bażi tad-dejta. (23) Huwa meqjus li l-frodi tal-odometru taffettwa bejn 5 % u 12 % tal-bejgħ tal-karozzi użati u dan jirriżulta f'kost importanti ħafna għas-soċjetà ta' diversi biljuni ta' Ewro kull sena u f'evalwazzjoni mhux korretta tal-kundizzjoni tal-affidabilità stradali ta' vettura. Bil-ħsieb li tkun miżura kontra l-frodi tal-odometru, ir-reġistrazzjoni tal-kilometraġġ fiċ-ċertifikat tal-affidabilità stradali flimkien mal-obbligu li jiġi ppreżentat iċ-ċertifikat tat-test preċedenti għandhom jiffaċilitaw l-iskoperta tat-tbagħbis jew tal-manipulazzjoni tal-odometru. Il-frodi tal-odometru għandha wkoll titqies b’mod aktar sistematiku bħala offiża li twassal għal penalità. (24) F’diversi Stati Membri għadd kbir ta’ ċentri tal-ittestjar privati awtorizzatti jwettqu testijiet tal-affidabilità stradali. Sabiex ikun żgurat li l-iskambju tal-informazzjoni fost l-Istati Membri jkun effiċjenti, għandhom jiġu nnominati punti ta’ kuntatt nazzjonali, u għandhom jiġu speċifikati ċerti proċeduri komuni, relatati, bħala minimu ma' limiti ta' żmien u n-natura tal-informazzjoni li tiġi mgħoddija. (25) L-ittestjar tal-affidabilità stradali huwa parti minn skema regolatorja usa’, li tirregola l-vetturi matul il-ħajja tagħhom mill-approvazzjoni permezz tar-reġistrazzjonijiet u l-ispezzjonijiet sal-iskreppjar. L-iżvilupp u l-interkonnessjoni ta’ bażijiet tad-dejta elettroniċi nazzjonali dwar il-vetturi u tal-manifatturi għandhom, fil-prinċipju, jikkontribwixxu sabiex titjieb l-effiċjenza tal-katina kollha amminstrattiva tal-vetturi u jitnaqqsu l-ispejjeż u l-piżijiet amministrattivi. Għalhekk, il-Kummissjoni għandha twettaq studju dwar il-fattibilità, l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-istabbiliment ta' pjattaforma elettronika Ewropea għall-informazzjoni dwar il-vetturi għal dan il-għan. (26) Sabiex dan ir-Regolament jiġi ssupplimentat b'aktar dettalji tekniċi, is-setgħa li tadotta atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għandha tiġi ddelegata lill-Kummissjoni bil-ħsieb li titqies, meta jkun xieraq, l-evoluzzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar l-approvazzjoni tat-tip fir-rigward tal-kategoriji tal-vetturi, kif ukoll il-ħtieġa li l-Annessi jiġu aġġornati fid-dawl tal-progress tekniku. Huwa importanti ħafna li l-Kummissjoni twettaq il-konsultazzjonijiet xierqa waqt il-fażi tax-xogħol ta’ tħejjija, inkluż fil-livell ta’ esperti. Meta tħejji u tfassal l-atti ddelegati, il-Kummissjoni għandha tiżgura trażmissjoni simultanja, f’waqtha u xierqa tad-dokumenti rilevanti lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. (27) Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni. Dawk is-setgħat ta' implimentazzjoni għandhom jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni[21]. (28) Il-faċilitajiet u t-tagħmir tal-ittestjar użati fiċ-ċentri tal-ittestjar għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti stipulati għat-twettiq tat-testijiet tal-affidabilità stradali. Peress li dan jimplika investimenti u adattamenti importanti li jistgħu ma jsirux b'mod immedjat, għandu jingħata perjodu ta' ħames snin sabiex ikun hemm il-konformità ma' dawn ir-rekwiżiti. Għandu jingħata perjodu simili ta' ħames snin lill-korpi superviżorji sabiex jissodisfaw il-kriterji u r-rekwiżiti kollha fir-rigward tal-awtorizzazzjoni u s-superviżjoni taċ-ċentri tal-ittestjar. (29) Ladarba l-għan ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li jiġu stipulati rekwiżiti komuni minimi u regoli armonizzati dwar it-twettiq tal-ittestjar tal-affidabilità stradali tal-vetturi fl-Unjoni, ma jistax jinkiseb b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri u għalhekk jista' jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri, b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ biex jintlaħaq dak l-għan. (30) Dan ir-Regolament jirrispetta d-drittijiet fundamentali u josserva l-prinċipji rikonoxxuti partikolarment mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, kif imsemmi fl-Artikolu 6 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. (31) Dan ir-Regolament jaġġorna r-rekwiżiti tekniċi tad-Direttiva 2009/40/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Mejju 2009 dwar testijiet tal-kondizzjoni ta’ vetturi u tal-karrijiet tagħhom għat-triq[22] u jkabbar il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu biex jinkludi, b’mod partikolari, l-istabbiliment ta’ ċentri tal-ittestjar u tal-korpi superviżorji tagħhom kif ukoll l-ispetturi nnominati li jkunu fdati bl-inkarigu li jwettqu t-testijiet tal-affidabilità stradali. Għalhekk, din id-Direttiva għandha titħassar. Barra minn hekk, dan ir-Regolament jintegra r-regoli misjuba fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2010/278/UE tal-5 ta’ Lulju 2010 dwar il-valutazzjoni tad-difetti waqt l-ittestjar ta’ vetturi għat-triq skont id-Direttiva 2009/40/KE[23] bil-ħsieb li l-metodi tal-ittestjar tal-affidabilità stradali jkunu regolati aħjar. ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: KAPITOLU I SUĠĠETT, DEFINIZZJONIJIET U KAMP TA' APPLIKAZZJONI Artikolu 1 Suġġett Dan ir-Regolament jistabbilixxi sistema għal testijiet perjodiċi tal-affidabilità stradali tal-vetturi. Artikolu 2 Kamp ta' Applikazzjoni 1. Dan ir-Regolament għandu japplika għal vetturi b’veloċità skont id-disinn li taqbeż il-25 km/siegħa tal-kategoriji li ġejjin, kif imsemmi fid-Direttiva 2002/24/KE, id-Direttiva 2007/46/KE u d-Direttiva 2003/37/KE: – vetturi bil-mutur li għandhom tal-inqas erba' roti, użati għall-ġarr tal-passiġġieri u b'mhux aktar minn tmien sedili minn barra s-sedil tax-xufier - kategorija tal-vettura M1, – vetturi bil-mutur użati għall-ġarr tal-passiġġieri u b’aktar minn tmien sedili, eskluż is-sedil tax-xufier – kategoriji tal-vettura M2 u M3, – vetturi bil-mutur li għandhom tal-inqas erba’ roti, normalment użati għall-ġarr bit-triq ta' oġġetti u b'massa massima permessibbli li ma taqbiżx it-3 500 kg - kategorija tal-vettura N1, – vetturi bil-mutur użati għall-ġarr ta’ oġġetti u b’massa massima permessibbli li taqbeż it-3 500 kg – kategoriji tal-vettura N2 u N3, – trejlers u semitrejlers b'massa massima permessibbli li ma taqbiżx it-3 500 kg - kategoriji tal-vettura O1 u O2, – trejlers u semitrejlers b'massa massima permessibbli li taqbeż it-3 500 kg - kategoriji tal-vettura O3 u O4, – vetturi b'żewġ jew tliet roti – kategoriji tal-vettura L1e, L2e, L3e, L4e, L5e, L6e u L7e, – tratturi bir-roti b’veloċità massima skont id-disinn li taqbeż l-40 km/siegħa – kategorija tal-vettura T5. 2. Dan ir-Regolament ma għandux japplika għal: – vetturi ta’ interess storiku, – vetturi li jappartjenu lill-forsi armati, lis-servizzi tat-tifi tan-nar, lill-protezzjoni ċivili, lis-servizzi ta' emerġenza u ta' salvataġġ, – vetturi użati minn impriżi tal-agrikoltura, tal-ortikoltura, tal-forestija, tal-biedja jew tas-sajd b’veloċità massima skont id-disinn li ma taqbiżx l-40 km/siegħa, – vetturi speċjalizzati li jittrasportaw tagħmir għaċ-ċirku u għall-fieri tad-divertiment b’veloċità massima skont id-disinn li ma taqbiżx l-40 km/siegħa u li joperaw biss fit-territorju tal-Istat Membru. 3. L-Istati Membri jistgħu jintroduċu rekwiżiti nazzjonali dwar it-testijiet tal-affidabilità stradali għal vetturi elenkati fil-paragrafu 2 irreġistrati fit-territorju tagħhom. Artikolu 3 Definizzjonijiet Għall-fini ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (1) ‘vettura’ tfisser kull vettura bil-mutur li ma timxix fuq il-linji ferrovjarji jew it-trejler tagħha; (2) ‘vettura bil-mutur’ tfisser kull vettura bil-mutur bir-roti li tiċċaqlaq bis-saħħa tal-mezzi tagħha stess b’veloċità massima skont id-disinn li taqbeż il-25 km/siegħa; (3) ‘trejler’ tfisser kwalunkwe vettura bir-roti li m’għandhiex propulsjoni tagħha stess iddisinjat u mibnija biex tiġi rmunkata minn vettura bil-mutur; (4) ‘semitrejler’ tfisser kwalunkwe trejler iddisinjat biex jingħaqad ma' vettura bil-mutur b’mod li parti minnu jistrieħ fuq il-vettura bil-mutur u li parti sostanzjali tal-massa tiegħu u tal-massa tat-tagħbija tiegħu tinġarr mill-vettura bil-mutur; (5) ‘vetturi b'żewġ jew tliet roti’ tfisser kull vettura bil-mutur fuq żewġ roti b’sidecar jew mingħajrha, triċikli u kwadriċikli; (6) ‘vettura rreġistrata fi Stat Membru’ tfisser vettura li hija rreġistrata jew li daħlet fis-servizz fi Stat Membru; (7) ‘vettura ta’ interess storiku’ tfisser kwalunkwe vettura li tissodisfa l-kundizzjonijiet li ġejjin: – Kienet manifatturata tal-inqas 30 sena ilu, – Tinżamm permezz tal-użu ta' partijiet ta' bdil li jirriproduċu l-komponenti storiċi tal-vettura; – Ma ġarrbet ebda tibdil fil-karatteristiċi tekniċi tal-komponenti prinċipali tagħha bħall-magna, il-brejkijiet, l-istering jew is-suspenxin u – Ma nbidlitx fid-dehra tagħha; (8) ‘detentur ta’ ċertifikat tar-reġistrazzjoni’ tfisser il-persuna li l-vettura hija rreġistrata f'isimha; (9) ‘test tal-affidabilità stradali’ tfisser verifika li l-partijiet u l-komponenti ta’ vettura huma konformi mal-karatteristiċi ta’ sikurezza u dawk ambjentali fis-seħħ fiż-żmien tal-approvazzjoni, l-ewwel reġistrazzjoni jew dħul fis-servizz, kif ukoll fiż-żmien tal-modifiki li jkunu saru wara; (10) ‘approvazzjoni’ tfisser kwalunkwe kategorija ta’ approvazzjoni msemmija fid-Direttiva 2007/46/KE; (11) ‘nuqqasijiet’ tfisser difetti tekniċi u istanzi oħra ta’ nuqqas ta’ konformità li jinstabu matul test tal-affidabilità stradali; (12) ‘ċertifikat tal-affidabilità stradali’ tfisser ċertifikat maħruġ mill-awtorità pubblika jew minn ċentru tal-ittestjar li fih ir-riżultat tat-test u l-valutazzjoni ġenerali tal-vettura; (13) ‘spettur’ tfisser persuna awtorizzata minn Stat Membru biex twettaq testijiet tal-affidabilità stradali f’ċentru tal-ittestjar jew f’isem awtorità kompetenti; (14) ‘awtorità kompetenti’ tfisser awtorità jew korp pubbliku responsabbli għall-ġestjoni tas-sistema nazzjonali tal-ittestjar tal-affidabilità stradali, inkluż, fejn xieraq, it-twettiq tat-testijiet tal-affidabilità stradali; (15) ‘ċentru tal-ittestjar’ tfisser korpi jew stabbilimenti pubbliċi jew privati, inklużi dawk li jwettqu tiswijiet fuq il-vetturi, awtorizzati minn Stat Membru biex iwettqu testijiet tal-affidabilità stradali; (16) ‘korp superviżorju’ tfisser korp stabbilit minn Stat Membru, responsabbli għall-awtorizzazzjoni u s-superviżjoni taċ-ċentri tal-ittestjar. KAPITOLU II OBBLIGI ĠENERALI Artikolu 4 Responsabilitajiet 1. Il-vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom għandhom jiġu ttestjati perjodikament skont dan ir-Regolament fl-Istati Membri fejn huma rreġistrati. 2. It-testijiet tal-affidabilità stradali għandhom jitwettqu biss mill-awtorità kompetenti ta’ Stat Membru jew minn ċentri tal-ittestjar awtorizzat mill-Istati Membri. 3. Il-manifatturi tal-vetturi għandhom jipprovdu liċ-ċentri tal-ittestjar jew, meta jkun rilevanti, lill-awtorità kompetenti, l-aċċess għall-informazzjoni teknika meħtieġa għall-ittestjar tal-affidabilità stradali, kif stipulat fl-Anness I. Il-Kummissjoni għandha tadotta regoli dettaljati dwar il-proċeduri dwar l-aċċess għall-informazzjoni teknika stipulati fl-Anness I skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 16(2). 4. Id-detentur taċ-ċertifikat tar-reġistrazzjoni għandu jkun responsabbli għaż-żamma tal-vettura f’kundizzjoni sikura u tajba biex tkun fit-triq il-ħin kollu. KAPITOLU III REKWIŻITI LI JIKKONĊERNAW IT-TESTIJIET TAL-AFFIDABILITÀ STRADALI Artikolu 5 Data u frekwenza tal-ittestjar 1. Il-vetturi għandhom ikunu suġġetti għal test tal-affidabilità stradali f'kull anniversarju tad-data tal-ewwel reġistrazzjoni, tal-inqas fl-intervalli li ġejjin: – Vetturi tal-kategoriji L1e, L2e, L3e, L4e, L5e, L6e u L7e: erba’ snin wara d-data li fiha l-vettura ġiet irreġistrata għall-ewwel darba, imbagħad wara sentejn u mbagħad kull sena; – Vetturi tal-kategoriji M1, N1 u O2: erba’ snin wara d-data li fiha l-vettura ġiet irreġistrata għall-ewwel darba, imbagħad wara sentejn u mbagħad kull sena; – Vetturi tal-kategorija M1 irreġistrati bħala taksis jew ambulanzi, vetturi tal-kategoriji M2, M3, N2, N3, T5, O3 u O4: sena wara d-data li fiha l-vettura kienet irreġistrata għall-ewwel darba, imbagħad kull sena. 2. Fil-każ fejn vettura tal-kategoriji M1 jew N1 tilħaq kilometraġġ ta’ 160 000 km mal-ewwel test tal-affidabilità stradali wara l-ewwel reġistrazzjoni tal-vetturi, għandha tkun suġġetta għal test tal-affidabilità stradali kull sena wara l-ewwel test. 3. Id-detentur taċ-ċertifikat tar-reġistrazzjoni jista’ jitlob liċ-ċentru tal-ittestjar, jew lill-awtorità kompetenti jekk ikun rilevanti, biex iwettaq/twettaq test tal-affidabilità stradali matul perjodu li jestendi mill-bidu tax-xahar li jiġi qabel ix-xahar tad-data tal-anniversarju msemmija fil-paragrafu 1 sal-aħħar tat-tieni xahar wara din id-data, mingħajr ma tiġi affettwata d-data għat-test li jkun imiss tal-affidabilità stradali. 4. Irrispettivament mid-data tal-aħħar test tal-affidabilità stradali, l-awtorità kompetenti tista’ teħtieġ li vettura tkun suġġetta għal test tal-affidabilità stradali jew ittestjar addizzjonali qabel id-data msemmija fil-paragrafi 1 u 2, fil-każijiet li ġejjin: – wara inċident fejn issir ħsara serja għall-komponenti prinċipali relatati mas-sikurezza tal-vettura bħar-roti, is-suspenxin, iż-żoni ta’ deformazzjoni, l-istering jew il-brejkijiet, – fejn is-sistemi u l-komponenti ta’ sikurezza u dawk ambjentali jkunu ġew mibdula jew immodifikati, – f'każ li jinbidel id-detentur taċ-ċertifikat ta' reġistrazzjoni tal-vettura. Artikolu 6 Kontenuti u metodi tal-ittestjar 1. It-test tal-affidabilità stradali għandu jkopri l-oqsma msemmija fl-Anness II, il-punt 2. 2. Għal kull qasam imsemmi fil-paragrafu 1, l-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru jew iċ-ċentru tal-ittestjar għandhom iwettqu test tal-affidabilità stradali li jkopri tal-inqas l-elementi, u bl-użu tal-metodu applikabbli għall-ittestjar ta’ dawk l-elementi, kif stipulat fl-Anness II, il-punt 3. Artikolu 7 Valutazzjoni tan-nuqqasijiet 1. Għal kull element ittestjat, l-Anness III jipprovdi lista minima ta’ nuqqasijiet possibbli u l-livell ta’ severità tagħhom. 2. Meta l-ispettur ikun qed iwettaq test tal-affidabilità stradali, huwa għandu jattribwixxi livell ta’ severità lil kull nuqqas skopert u jikklassifikah f’wieħed mill-gruppi li ġejjin: – nuqqasijiet tekniċi li ma għandhom ebda effett sinifikanti fuq is-sikurezza tal-vettura u nuqqasijiet minuri ta’ konformità oħrajn. – nuqqasijiet kbar li jistgħu jippreġudikaw is-sikurezza tal-vettura jew iqiegħdu fil-periklu lil utenti oħra tat-triq jew nuqqasijiet ta’ konformità sinifikanti oħrajn, – nuqqasijiet perikolużi li jwasslu għal riskji diretti u immedjati għas-sikurezza stradali tant li l-vettura ma għandha tintuża fit-triq taħt ebda ċirkustanza. 3. Vettura li għandha nuqqasijiet li jappartjenu għal aktar minn grupp ta’ nuqqasijiet wieħed imsemmija fil-paragrafu 2 għandhom jiġu kklassifikati fil-grupp li jikkorispondi man-nuqqas l-aktar serju. Vettura li turi diversi nuqqasijiet tal-istess grupp għandha tiġi kklassifikata fil-grupp aktar serju li jkun imiss jekk l-effett kombinat ta' dawk in-nuqqasijiet jirriżulta f’riskju ogħla għas-sikurezza stradali. Artikolu 8 Ċertifikat tal-affidabilità stradali 1. Iċ-ċentru tal-ittestjar jew, jekk ikun rilevanti, l-awtorità kompetenti li wettqet it-test tal-affidabilità stradali għandha toħroġ ċertifikat tal-affidabilità stradali lil dik il-vettura li fiha, tal-inqas, l-elementi kollha stipulati fl-Anness IV. 2. Iċ-ċentru tal-ittestjar jew, fejn ikun rilevanti, l-awtorità kompetenti, għandha tipprovdi ċertifikat tal-affidabilità stradali jew, fil-każ ta' ċertifikat tal-affidabilità stradali stabbilit elettronikament, karta stampata ċċertifikata kif xieraq ta' dan iċ-ċertifikat, lill-persuna li tkun qed tippreżenta lill-vettura għat-test. 3. Mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u tal-inqas sa 3 snin wara, iċ-ċentri tal-ittestjar għandhom jikkomunikaw b'mod elettroniku, lill-awtorità kompetenti ta' Stat Membru l-informazzjoni msemmija fiċ-ċertifikati tal-affidabilità stradali li jqassmu. Din il-komunikazzjoni għandha sseħħ fi żmien raġonevoli wara l-ħruġ taċ-ċertifikati tal-affidabilità stradali. Sa din id-data, iċ-ċentri tal-ittestjar jistgħu jikkomunikaw din l-informazzjoni lill-awtorità kompetenti bi kwalukwe mezz ieħor. L-awtorità kompetenti għandha żżomm din l-informazzjoni għal 36 xahar mid-data tal-wasla tagħha. 4. Għall-finijiet tal-iċċekkjar tal-qari tal-odometru, u fejn din l-informazzjoni ma ġietx ikkomunikata b’mod elettroniku wara t-test tal-affidabilità stradali preċedenti, l-ispettur għandu jeħtieġ li l-persuna li tippreżenta l-vettura għat-test turi ċ-ċertifikat li jkun inħareġ wara t-test tal-affidabilità stradali preċedenti. 5. Ir-riżultati tat-test tal-affidabilità stradali għandhom jiġu nnotifikati lill-awtorità tar-reġistrazjoni tal-vettura. Din in-notifika għandu jkun fiha l-informazzjoni msemmija fiċ-ċertifikat tal-affidabilità stradali. Artikolu 9 Segwitu tan-nuqqasijiet 1. Fil-każ ta’ nuqqasijiet żgħar biss, id-detentur taċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni għandu jiżgura li nuqqasijiet bħal dawn jiġu rrettifikati mingħajr dewmien. Jista’ jkun li ma jkunx hemm bżonn li l-vettura terġa’ tiġi ttestjata. 2. Fil-każ ta’ nuqqasijiet kbar, l-awtorità kompetenti għandha tiddeċiedi l-kundizzjonijiet li taħthom vettura tista’ tintuża qabel ma terġa’ tgħaddi minn test ieħor tal-affidabilità stradali. It-tieni test għandu jsir sa sitt ġimgħat wara l-ewwel test. 3. Fil-każ ta’ nuqqasijiet perikolużi, il-vettura ma għandhiex tintuża fuq toroq aċċessibbli għall-pubbliku u r-reġistrazzjoni tagħha għandha tiġi rtirata skont l-Artikolu 3a tad-Direttiva XXX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 1999/37/KE dwar id-dokumenti ta' reġistrazzjoni għall-vetturi[24] sakemm in-nuqqasijiet ikunu rettifikati u jinħareġ ċertifikat ġdid tal-affidabilità stradali li juri li l-vettura hija f’kundizzjoni tajba għat-triq. Artikolu 10 Prova tat-test Iċ-ċentru tal-ittestjar jew, jekk ikun rilevanti, l-awtorità kompetenti tal-Istat Membru li tkun wettqet it-test tal-affidabilità stradali fuq vettura rreġistrata fit-territorju tagħha, għandha toħroġ prova lil kull vettura li tgħaddi b'suċċess dan it-test. Il-prova għandha tindika d-data tat-test tal-affidabilità stradali li jmiss. Kull Stat Membru għandu jirrikonoxxi l-prova li tinħareġ skont il-paragrafu 1. KAPITOLU IV Dispożizzjonijiet amministrattivi Artikolu 11 Faċilitajiet u tagħmir tal-ittestjar 1. Il-faċilitajiet u t-tagħmir tal-ittestjar użati għat-twettiq ta’ testijiet tal-affidabilità stradali għandhom ikunu konformi mar-rekwiżiti tekniċi minimi stipulati fl-Anness V. 2. Iċ-ċentri tal-ittestjar jew, jekk ikun rilevanti, l-awtorità kompetenti, għandha żżomm il-faċilitajiet u t-tagħmir tal-ittestjar skont l-ispeċifikazzjonijiet ipprovduti mill-manifattur. 3. Kull tagħmir li jintuża għall-kejl għandu jiġi kkalibrat perjodikament skont l-ispeċifikazzjonijiet ipprovduti mill-manifattur. Artikolu 12 Spetturi 1. It-testijiet tal-affidabilità stradali għandhom jitwettqu minn spetturi li jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi ta’ kompetenza u taħriġ stipulati fl-Anness VI. 2. L-Istati Membri għandhom iqassmu ċertifikat lill-ispetturi li jissodisfaw ir-rekwiżiti minimi ta’ kompetenza u taħriġ. Dan iċ-ċertifikat għandu jinkludi tal-inqas l-informazzjoni msemmija fl-Anness VI, il-punt 3. 3. L-ispetturi impjegati mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri jew minn ċentru tal-ittestjar fid-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu eżentati mir-rekwiżiti stipulati fl-Anness VI, il-punt 1. L-Istati Membri għandhom jagħtu ċertifikat ta’ ekwivalenza lil dawn l-ispetturi. 4. Meta jkun qed iwettaq test tal-affidabilità stradali l-ispettur għandu jkun ħieles minn kwalunkwe kunflitt ta' interess, b'mod partikolari fir-rigward ta' rabtiet ekonomiċi, personali jew familjari mad-detentur taċ-ċertifikat ta’ reġistrazzjoni tal-vettura suġġetta għall-ittestjar. 5. Iċ-ċentru tal-ittestjar għandu jinforma lill-persuna li tkun qegħda tippreżenta l-vettura għat-test bit-tiswijiet meħtieġa li għandhom jitwettqu u ma għandux ibiddel ir-riżultati tat-test għal finijiet kummerċjali. 6. Ir-riżultati ta’ test tal-affidabilità stradali mwettaq minn spettur jistgħu jiġu modifikati biss mill-korp superviżorju jekk ikun ċar li s-sejbiet tat-test tal-affidabilità stradali mwettaq mill-ispettur ma jkunux korretti Artikolu 13 Awtorizzazzjoni u superviżjoni taċ-ċentri tal-ittestjar 1. Korp superviżorju għandu jwettaq tal-inqas il-kompiti previsti fl-Anness VII, il-punt 1 u jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fil-punti 2 u 3 tal-istess Anness. L-Istati Membri għandhom jagħmlu disponibbli b’mod pubbliku r-regoli u l-proċeduri li jkopru l-organizzazzjoni, il-kompiti u r-rekwiżiti applikabbli għall-persunal tal-korpi superviżorji. Il-korpi superviżorji għandhom ikunu indipendenti miċ-ċentri tal-ittestjar u mill-manifatturi tal-karozzi. 2. Iċ-ċentri tal-ittestjar li huma mħaddma b'mod dirett minn awtorità kompetenti għandhom ikunu eżentati mir-rekwiżiti fir-rigward l-awtorizzazzjoni u s-superviżjoni. KAPITOLU V kooperazzjoni u skambju tal-informazzjoni Artikolu 14 Kooperazzjoni amministrattiva bejn l-Istati Membri 1. L-Istati Membri għandhom jinnominaw punt ta’ kuntatt nazzjonali responsabbli għall-iskambju ta’ informazzjoni mal-Istati Membri l-oħra u l-Kummissjoni fir-rigward tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. 2. L-Istati Membri għandhom jagħtu l-ismijiet u d-dettalji ta’ kuntatt tal-punt ta’ kuntatt nazzjonali tagħhom lill-Kummissjoni sa mhux aktar tard minn [sena wara d-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament] u jinfurmawha bla dewmien meta jkun hemm xi tibdil. Il-Kummissjoni għandha tfassal lista tal-punti ta’ kuntatt nazzjonali kollha, u tibgħatha lill-Istati Membri. Artikolu 15 Pjattaforma elettronika tal-informazzjoni dwar il-vetturi Il-Kummissjoni għandha teżamina l-fattibilità, l-ispejjeż u l-benefiċċji tal-istabbiliment ta’ pjattaforma elettronika tal-informazzjoni dwar il-vetturi bil-ħsieb li tiskambja informazzjoni dwar dejta relatata mal-ittestjar tal-affidabilità stradali bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri responsabbli għall-ittestjar, ir-reġistrazzjoni u l-approvazzjoni tal-vetturi, iċ-ċentri tal-ittestjar u l-manifatturi tal-vettura. Hija għandha, abbażi ta’ dik l-eżaminazzjoni, tippreżenta u tevalwa għażliet differenti ta’ politika, inkluża l-possibbiltà li tneħħi r-rekwiżit ta’ prova tat-test kif previst fl-Artikolu 10. Fi żmien sentejn wara d-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar ir-riżultati tal-eżaminazzjoni, u takkumpanjah bi proposta leġiżlattiva, jekk dan ikun xieraq. KAPITOLU VI DISPOŻIZZJONIJIET DWAR SETGĦAT TA' IMPLIMENTAZZJONI U SETGĦAT IDDELEGATI Artikolu 16 Kumitat dwar l-affidabilità stradali 1. Il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat fit-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. 2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011. Meta għandha tinkiseb l-opinjoni tal-kumitat permezz ta' proċedura bil-miktub, dik il-proċedura għandha tintemm mingħajr riżultat meta, fil-limitu ta' żmien għall-ħruġ tal-opinjoni, il-president tal-kumitat jiddeċiedi hekk jew maġġoranza sempliċi tal-membri tal-kumitat jitolbu hekk. Artikolu 17 Atti ddelegati Il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tadotta atti ddelegati b’konformità mal-Artikolu 19 bil-ħsieb li: – taġġorna l-Artikolu 2(1) u l-Artikolu 5(1) u (2) kif xieraq sabiex tqis it-tibdil għall-kategoriji tal-vetturi li jirriżulta mill-emendi għal-leġiżlazzjoni msemmija fl-Artikolu 3(1), – taġġorna l-Annessi fid-dawl tal-progress tekniku jew sabiex tqis il-modifikazzjoni fil-leġiżlazzjoni internazzjonali jew tal-Unjoni. Artikolu 18 Eżerċitar ta’ delega 1. Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti ddelegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġetta għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu. 2. Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikolu 17 għandha tiġi kkonferita għal perjodu indeterminat ta’ żmien minn [id-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan ir-Regolament]. 3. Id-delega tas-setgħat imsemmija fl-Artikolu 17 tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni ta’ revoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Din għandha tidħol fis-seħħ il-jum ta’ wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data aktar tard speċifikata fiha. Din ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att iddelegat li jkun diġà fis-seħħ. 4. Hekk kif tadotta att iddelegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. 5. Att iddelegat adottat skont l-Artikolu 17 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien perjodu ta’ xahrejn min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu ta' żmien għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill. Kapitolu VII DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 19 Penalitajiet 1. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu r-regoli dwar il-penalitajiet applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li jiġu implimentati. Dawk il-penalitajiet għandhom ikunu effettivi, proporzjonati, dissważivi u mhux diskriminatorji. 2. Kull Stat Membru għandu jieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżgura li l-manipulazzjoni jew it-tbagħbis ta’ odometru jitqies bħala offiża u jkun ikkastigat minn penalitajiet effettivi, proporzjonati,dissważivi u mhux diskriminatorji. 3. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw dawn id-dispożizzjonijiet lill-Kummissjoni sa [sena mid-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament] l-aktar tard u għandhom jinnotifikawha mingħajr dewmien b’kull emenda sussegwenti li taffettwahom. Artikolu 20 Dispożizzjonijiet transizzjonali 1. Il-faċilitajiet u t-tagħmir tal-ittestjar imsemmi fl-Aritkolu 11 li ma jikkonformax mar-rekwiżiti minimi stipulati fl-Anness V fi [sena mid-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament] jistgħu jintużaw għat-twettiq ta’ testijiet tal-affidabilità stradali għal perjodu ta’ mhux aktar minn ħames snin wara dik id-data. 2. L-Istati Membri għandhom japplikaw ir-rekwiżiti stipulati fl-Anness VII mhux aktar tard mill-ħames sena wara d-data tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Artikolu 21 Revoka Id-Direttiva 2009/40/KE u r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2010/378/UE huma revokati b’effett minn [id-data ta’ applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament]. Artikolu 22 Dħul fis-seħħ u applikazzjoni Ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin ġurnata wara dik tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Huwa għandu japplika minn [12-il xahar wara d-dħul fis-seħħ tiegħu]. Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Magħmul fi Brussell, Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill The President The President [1] COM (2010) 389 finali. [2] Direttiva 2009/40/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Mejju 2009 dwar testijiet tal-kondizzjoni ta’ vetturi u tal-karrijiet tagħhom għat-triq (ĠU L 141, 6.6.2009, p. 12). [3] Id-Direttiva 2000/30/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Ġunju 2000 dwar l-ispezzjoni teknika tal-ġenb tat-triq biex jiġi stabbilit jekk il-vetturi kummerċjali li jiċċirkulaw fil-Komunità humiex tajba għat-triq (ĠU L 203, tal-10.8.2000, p. 1). [4] Id-Direttiva tal-Kunsill 1999/37/KE tad-29 ta' April 1999 dwar id-dokumenti ta' reġistrazzjoni għall-vetturi (ĠU L 138, 1.6.1999, p. 57). [5] COM (2011) 144 finali. [6] COM (2010) 186 finali. [7] COM (2008) 30 finali. [8] Direttiva 2008/50/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2008 dwar il-kwalità tal-arja fl-ambjent u arja iktar nadifa għall-Ewropa (ĠU L 152, 11.6.2008, p. 1). [9] http://ec.europa.eu/bepa/pdf/monti_report_final_10_05_2010_en.pdf. [10] COM (2010) 754 finali. [11] ĠU L 173, 8.7.2010, p. 47. [12] Sistema ta' Brejkijiet Anti-lock [13] Kontroll Elettroniku tal-Istabbiltà [14] ĠU C , , p. . [15] ĠU C , , p. . [16] COM (2011) 144 finali. [17] COM (2010) 389 finali. [18] ĠU L 124, 9.5.2002, p. 1. [19] ĠU L 263, 9. 10. 2007, p. 1. [20] ĠU L 171, 9. 7. 2003, p. 1. [21] ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13. [22] ĠU L 141, 6.6.2009, p. 12. [23] ĠU L 173, 8.7.2010, p. 74. [24] ĠU L XXX, XX.XX.XXXX, p. XX ANNESS tal- Proposta għal REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar it-testijiet perjodiċi tal-affidabbiltà stradali għal vetturi bil-mutur u t-trejlers tagħhom u li jħassar id-Direttiva 2009/40/KE ANNESS I Informazzjoni teknika li għandha tkun disponibbli mill-manifattur 1. tagħmir tal-ibbrejkjar 1.1. Ibbrejkjar ta' servizz – Deskrizzjoni ġenerali, inkluż ibbrejkar sekondarju / ta' emerġenza u possibbiltajiet li għandhom jiġu ttestjati fuq bank tat-test bir-romblu għall-brejkijiet standard – Settjar tas-sistema – Kontroll tal-brejk – Valv ta' detezzjoni tat-tagħbija: elementi ta' pożizzjonament u tħaddim – Forzi ta' referenza – Tnabar – Diski – Firrodu u peddijiet tal-brejkijiet – Ibbrejkjar pnewmatiku – Ibbrejkjar idrawliku 1.2. Brejk tal-parkjar – Deskrizzjoni ġenerali – Kontroll tal-brejk tal-parkjar – Fus(ijiet) fejn japplika l-brejk tal-parkjar – Brejk tal-parkjar imħaddem b'mod elettroniku 1.3. Brejkijiet ta' reżistenza – Deskrizzjoni ġenerali – Kontroll tal-brejk 1.4. Sistemi elettroniċi ta' ġestjoni – ABS – BAS – ESC – EBS 1.5. Brejikijiet tat-trejlers – Agganċ għall-brejkijiet tat-trejliers deskrizzjoni ġenerali – Deskrizzjoni tas-sistema ta' sikurezza 2. stering – Deskrizzjoni ġenerali tas-sistema – Prinċipju ta' tħaddim – Pożizzjoni tal-kaxxa tal-gerboks tal-istering – Prinċipju ta' power stering – Dijametru tar-rota tal-istering – Kontroll elettroniku tas-sistema tal-istering – Elementi elettroniċi addizzjonali 3. ViżiBbiltà 3.1. Ħġieġ – Windxild – Ħġieġ estern ieħor (għajr it-tamboċċ) – Tamboċċ – Ħġieġ intern – Ħġieġ ta' ħruġ ta' emerġenza 3.2. Mirja ta' viżjoni ta' wara – Għadd ta' apparati – Kategoriji – Pożizzjoni tal-apparati – Marka tal-approvazzjoni 3.3. wajpers tal-windskrin – Għadd ta' apparati – Tul tal-blejdijiet tal-wajpers 3.4. Apparat ta' ħasil tal-windskrin – Għadd ta' apparati 3.5. Sistema ta' tneħħija tat-titpin – Prinċipju ta' tħaddim 4. Fanali, rifletturi u tagħmir elettriku 4.1. fanali ta’ quddiem – Raġġ tas-sewqan (ir-raġġ għoli) – Raġġ baxx 4.2. Dwal ta' pożizzjoni ta’ quddiem u ta’ wara, dwal laterali u dwal li jimmarkaw il-linja ta’ barra – Dwal ta' pożizzjoni ta’ quddiem – Dwal ta' pożizzjoni ta’ wara – Dwal laterali – Dwal li jimmarkaw il-linja ta' barra ta' quddiem – Dwali li jimmarkaw il-linja ta' barra ta' wara 4.3. fanali ta' waqfien – Għadd ta' apparati – Pożizzjoni tal-apparati – Sors tad-dawl – Marka tal-approvazzjoni – Dwal tal-brejkijiet adattabbli 4.4. Indikatur tad-direzzjoni u dwal ta’ twissija ta’ periklu – Għadd ta' apparati – Pożizzjoni tal-apparati – Sors tad-dawl – Marka tal-approvazzjoni – Dawl indikattiv – Prinċipju ta' attivazzjoni ta' dwal ta' twissija 4.5. fanali kontra ċ-ċpar ta’ quddiem u ta’ wara – Fanali kontra ċ-ċpar ta' quddiem – Fanali kontra ċ-ċpar ta’ wara – Għadd ta' apparati 4.6. Fanali tar-riversjar – Għadd ta' apparati – Pożizzjoni tal-apparati – Sors tad-dawl – Marka tal-approvazzjoni 4.7. Dawl tal-pjanċa tar-reġistrazzjoni ta’ wara – Għadd ta' apparati – Pożizzjoni tal-apparati – Sors tad-dawl – Marka tal-approvazzjoni 4.8. Retrorifletturi, rifletturi tal-ġnub u pjanċi tal-immarkar ta' wara – Retrorifletturi ta' quddiem – Retrorifletturi ta' wara – Retrorifletturi tal-ġnub – Pjanċi tal-immarkar ta' wara 4.9. Konnessjonijiet tal-elettriku ma' vetturi tal-irmunkar u vetturi rmunkati – Dijagramma tal-konnessjoni – Standard ta' konnessjoni 4.10. Fanali mhux obbligatorji – Lista ta' fanali mhux obbligatorji – Pożizzjoni tal-apparati – Marka tal-approvazzjoni 4.11. Batterija – Għadd ta' apparati – Vultaġġ (V) – Kapaċità (Ah) – Pożizzjoni tal-apparati 4.12. Sistemi ta' tidwil ġestiti elettronikament – Deskrizzjoni ġenerali 5. fusijiet, roti, tajers u sospensjoni 5.1. fusijiet – Deskrizzjoni ġenerali 5.2. roti – Dimensjoni – Materjal 5.3. Tajers – Għadd – Arranġament – Dimensjoni – Kategorija tal-Ispid – Indiċi tal-kapaċità tat-tagħbija – Numru tal-istepni – Dimensjoni tal-istepni – Apparati ekwivalenti għall-istepni 5.4. Sospensjoni – Deskrizzjoni ġenerali tas-sistema – Molol – Assorbituri tal-iskossi – Vireg kontra l-irrolljar; – Sospensjoni tal-arja – Kontroll elettroniku tas-sospensjoni 6. xażi u aċċessorji tax-xażi 6.1. Xażi jew aċċesorji tal-qafas – Deskrizzjoni ġenerali 6.2. Tank tal-fjuwil u pajpijiet – Għadd ta' tankijiet tal-fjuwil – Deskrizzjoni ġenerali tat-tankijiet – Data ta' skadenza tat-tank (jekk applikabbli) – Arranġament – Kapaċità – Immarkar – Mezzi ta' protezzjoni – Deskrizzjoni ġenerali tal-pajipijiet tal-fjuwil 6.3. bampers, apparati ta’ protezzjoni laterali u tal-qiegħ fuq wara – Protezzjoni tal-qiegħ ta’ quddiem – Protezzjoni laterali – Apparat ta' protezzjoni tal-qiegħ ta' wara 6.4. Sostenn tal-istepni – Pożizzjoni 6.5. mekkaniżmi ta’ agganċ u tagħmir tal-irmunkar – Mekkaniżmi ta' agganċ – Tagħmir tal-irmunkar 6.6. Trażmissjoni – Deskrizzjoni ġenerali – Tip ta' tibdil tal-ger – Għadd ta' tibdiliet – Differenzjali / differenzjali b'awtoimblukkar – Għadd ta’ fusijiet motorizzati – Modi operattivi ta' trażmissjoni – Klaċċ: deskrizzjoni ġenerali – Ġestjoni elettronika tat-trażmissjoni 6.7. Immuntar tal-magna. – Deskrizzjoni ġenerali 6.8. kabina u karrozzerija – Deskrizzjoni ġenerali – Bibien – Sits – Turġien tal-kabina – Fittings u tagħmir intern u estern oħra – Madgards, apparati ta' trażżin tat-titjir 7. TAGĦMIR IEĦOR 7.1. Ċinturini ta' sikurezza – Kategorija ta' ċinturin tas-sikurezza għal kull sit – Marka tal-approvazzjoni – Pretensjonatur pirotekniku 7.2. Erbegs – Għadd u arranġament – Immarkar – Dawl indikattiv – Diżattivatur tal-erbeg tal-passiġġier 7.3. Estintur tan-nar – Għadd u arranġament – Kategoriji 7.4. Apparat kontra s-serq – Kontroll imblukkat mill-apparat 7.5. Riffieda tar-roti (ifilsa) – Għadd u arranġament 7.6. Apparat ta’ twissija li tinstema’ – Għadd u pożizzjoni tal-apparat – Marka tal-approvazzjoni – Livell tal-ħoss (dB(A)) 7.7. Spidometru – Unitajiet (km/s jew mili/s) – Spid massimu muri (km/s jew mili/s) – Diviżjoni 7.8. Takografu – Marka u mudell – Marka tal-approvazzjoni – Numru tas-serje – Pożizzjoni tas-siġilli – Pożizzjoni tal-plakka tad-dejta 7.9. Regolatur tal-ispid – Sett tal-ispid – Marka u mudell – Arranġamenti tal-konnetturi għall-ispezzjoni – (rev/km jew impulsi/km) – w (rev/km jew impulsi/km) – Pożizzjoni tal-plakka tad-dejta 7.10. Odometru – Għadd ta' figuri 8. FASTIDJU 8.1. Storbju – Deskrizzjoni ġenerali tas-sistemi u apparati maħsuba biex inaqqsu l-istorbju prodott mill-vettura – Livell tal-ħoss waqt li vettura tkun wieqfa (dB(A) @ min-1) – Livell tal-ħoss waqt li vettura tkun qed tinsaq (dB(A)) – Għadd ta' saljensers mal-pajp tal-egżożt – Pożizzjoni tas-saljensers mal-pajp tal-egżożt – Immarkar tas-saljensers mal-pajp tal-egżożt 8.2. Emissjonijiet tal-magna petrol – CO (g/km jew g/kWh) – CO waqt tħaddim ta' magna mhux ingranata (Vol %) – CO waqt spid għoli mingħajr ingranaġġ (Vol % @ min-1) – HC waqt spid għoli mingħajr ingranaġġ (Vol % @ min-1) – Lambda waqt spid għoli mingħajr ingranaġġ (min-1) – HC (g/km jew g/kWh) – NOx (g/km jew g/kWh) – HC + NOx (g/km) – CO2 (g/km) – Indikazzjoni tal-kategorija ambjentali tal-approvazzjoni tat-tip KE – Tip u pożizzjoni tal-konnettur OBD – Protokoll ta' komunikazzjoni tal-OBD – Tagħmir ta' kontroll tal-emissjonijiet installat fil-vettura – Pożizzjoni ta' tagħmir ta' kontroll tal-emissjonijiet installat fil-vettura – Immarkar tal-konvertitur katalitiku: – Għadd ta' sensuri lambda 8.3. Emissjonijiet minn magni diżil – CO (g/km jew g/kWh) – HC (g/km jew g/kWh) – NOx (g/km jew g/kWh) – HC + NOx (g/km) – CO2 (g/km) – Partikoli għad-diżil (g/km or g/kWh) – Koeffiċjent ta' assorbiment ikkoreġut għad-diżil (f'm-1) (opaċità) – Indikazzjoni tal-kategorija ambjentali tal-approvazzjoni tat-tip KE – Konnettur OBD – Protokoll ta' komunikazzjoni tal-OBD – Tagħmir ta' kontroll tal-emissjonijiet installat fil-vettura – Pożizzjoni ta' tagħmir ta' kontroll tal-emissjonijiet installat fil-vettura – Immarkar tal-konvertitur katalitiku: – Immarkar tal-ilqugħ tal-partikoli 8.4. Trażżin tal-interferenza elettromanjetika – Deskrizzjoni tal-karatteristiċi tal-wajers tal-ispark plaggs – Immarkar tal-wajers tal-ispark plaggs. ANNESS II REKWIŻITI MINIMI LI JIKKONĊERNAW IL-KONTENUTI U L-METODJI TAL-ITTESTJAR 1. ĠENERALI Dan l-Anness jidentifika s-sistemi u l-komponenti tal-vettura li għandhom jiġu ttestjati; jiddeskrivi l-metodu ta’ kif għandhom jiġu ttestjati u l-kriterji li għandhom jintużaw meta jiġi stabbilit jekk il-kundizzjoni tal-vettura hijiex aċċettabbli. It-test irid ikopri tal-inqas l-elementi elenkati fil-punt 3 hawn taħt, bil-kundizzjoni li dawn ikunu relatati mat-tagħmir tal-vettura li tkun qiegħda tiġi ttestjata fl-Istat Membru kkonċernat. It-testijiet għandhom jitwettqu billi jintużaw tekniki u tagħmir attwalment disponibbli mingħajr l-użu ta’ għodod sabiex tiġi żarmata jew titneħħa xi parti tal-vettura. L-elementi kollha elenkati għandhom jitqiesu bħala obbligatorji f’test perjodiku tal-vetturi, għajr dawk immarkati bl-indikazzjoni (X), li huma relatati mal-kundizzjoni tal-vettura u l-adegwatezza tagħha għall-użu fit-triq iżda li mhumiex ikkunsidrati bħala essenzjali f’test tal-affidabbiltà stradali. Ir-"Raġunijiet għalfejn element ma jgħaddix mit-test" ma japplikawx f’każijiet fejn dawn jirreferu għal rekwiżiti li ma kinux preskritti fil-leġislazzjoni rilevanti dwar l-approvazzjoni ta’ vetturi fiż-żmien tal-ewwel reġistrazzjoni, l-ewwel dħul fis-servizz u r-rekwiżiti dwar ir-retrofitting. Meta metodu ta’ testjar ikun viżwali, dan ifisser illi minbarra milli jħares lejn l-elementi, l-ispettur għandu, jekk xieraq, jimmaniġġhom, jevalwa l-istorbju u juża kwalunkwe mezz ta’ spezzjoni ieħor xieraq mingħajr l-użu ta’ tagħmir. 2. AMBITU TAT-TEST It-test għandu jkopri mill-inqas l-elementi li ġejjin: 0) Identifikazzjoni tal-vettura; 1) Tagħmir tal-brejkijiet; 2) Stering; 3) Viżibbiltà; 4) Tagħmir tat-tidwil u l-partijiet tas-sistema elettrika; 5) Fusijiet, roti, tajers, sospensjoni; 6) Xażi u aċċessorji tax-xażi; 7) Tagħmir ieħor; 8) Fastidju; 9) Testijiet supplimentari għal vetturi li jġorru l-passiġġieri M2 u M3 3. KONTENUTI U METODI TA' TESTJAR It-test għandu jkopri mill-inqas l-elementi u juża l-istandards minimi u l-metodi elenkati fit-tabella li ġejja: Element || Metodu || Raġunijiet għalfejn l-element ma jgħaddix mit-test || || 0. IDENTIFIKAZZJONI TAL-VETTURA || 0.1. Pjanċi bin-numru tar-reġistrazzjoni (jekk meħtieġa mir-rekwiżiti)(1) || Spezzjoni viżwali || (a) Il-pjanċa/i bin-numru hija/huma neqsin jew mhumiex sikuri/huma mwaħħlin b'tali mod li hemm probabbiltà li jaqgħu. (b) Skrizzjoni nieqsa jew ma tinqarax. (c) Mhux skont id-dokumenti jew ir-rekords tal-vettura. || 0.2. In-numru tax-xażi/serjali ta’ identifikazzjoni tal-vettura || Spezzjoni viżwali || (a) Nieqes jew ma jistax jinstab. (b) Inkomplet, ma jinqarax. (c) Mhux skont id-dokumenti jew ir-rekords tal-vettura. || 1. TAGĦMIR TAL-IBBREJKJAR || 1.1. Kundizzjoni mekkanika u tħaddim || 1.1.1. Pern tal-pedala/liver bl-id tal-brejk ta’ servizz || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. Nota: Vetturi b’sistemi tal-brejkijiet assistiti għandhom jiġu spezzjonati bil-magna mitfija. || (a) Pern issikat iżżejjed. (b) Ittieklu jew laxki żżejjed. || 1.1.2. Kundizzjoni u kors tal-pedala/liver bl-id tal-apparat li jħaddem l-brejkijiet || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. Nota: Vetturi b’sistemi tal-brejkijiet assistiti għandhom jiġu spezzjonati bil-magna mitfija. || (a) Kors ta’ riżerva żejjed jew insuffiċjenti. (b) Kontroll tal-brejkijiet li ma jirrilaxxax kif suppost (c) L-element kontra ż-żliq ta’ fuq il-pedala tal-brejkijiet nieqes, laxk jew ittiekel bl-użu || 1.1.3. Pompa tal-vakwu jew kompressur u kompartimenti || Spezzjoni viżwali tal-komponenti fi pressjoni operattiva normali. Verifka tal-ħin meħtieġ sakemm il-vakwu jew il-pressjoni tal-arja jilħqu livell sikur ta’ tħaddim u l-funzjonament tal-apparat ta’ twissija, tal-valv ta’ protezzjoni multiċirkwità u tal-valv għar-rilaxx tal-pressjoni. || (a) Il-pressjoni/vakwu huma insuffiċjenti biex jassistu, mill-inqas, żewġ applikazzjonijiet tal-brejkijiet wara li jkun ħadem l-apparat ta’ twissija (jew il-gejġ juri qari ta' nuqqas ta' sikurezza). (b) Ħin meħtieġ biex il-pressjoni tal-arja/vakwu jilħqu l-livell sikur ta' tħaddim ma jissodisfax ir-rekwiżiti(1). (c) Valv ta’ protezzjoni multiċirkwita jew il-valv għar-rilaxx tal-pressjoni ma jaħdmux (d) Tnixxija tal-arja li tikkawża waqgħa notevoli fil-pressjoni jew tnixxijiet tal-arja li jinstemgħu. (e) Probabbiltà li l-ħsara esterna taffettwa l-funzjonament tas-sistema tal-ibbrejkjar. || 1.1.4. Gejġ jew indikatur li juri twissija ta’ pressjoni baxxa || Kontroll tal-funzjonament. || Gejġ jew indikatur difettuż jew jaħdem ħażin. || 1.1.5. Valv ta' kontroll tal-brejkijiet imħaddem manwalment || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Kontroll imxaqqaq, bil-ħsara jew mittiekel iżżejjed. (b) Kontroll tal-valv jew il-valv stess mhux sikur. (c) Konnessjonijiet laxki jew tnixxijiet fis-sistema. (d) Tħaddim mhux sodisfaċenti. || 1.1.6. Attivatur tal-brejk tal-ipparkjar, il-kontroll tal-liver, il-krikk tal-brejk tal-ipparkjar, il-brejk tal-ipparkjar elettroniku || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Il-krikk mhux jorbot sew. (b) Il-pern tal-liver jew il-mekkaniżmu tal-krikk ittiekel iżżejjed. (c) Ċaqliq eċċessiv tal-liver li jindika aġġustament inkorrett. (d) L-attivatur nieqes, bil-ħsara jew ma jaħdimx. (e) Funzjonament ħażin, l-indikatur ta’ twissija juri malfunzjonament. || 1.1.7. Valvijiet tal-brejkijiet (valvijiet irregolati bis-sieq, unloaders, u regolaturi) || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Valv bil-ħsara jew tnixxija eċċessiva tal-arja. (b) Skariku eċċessiv ta’ żejt mill-kompressur. (c) Valv jiċċaqlaq jew imwaħħal ħażin. (d) Skariku jew tnixxija ta’ fluwidu idrawliku. || 1.1.8. Agganċi għall-brejkijiet tat-trejlers (tal-elettriku u pnewmatiċi) || Skonnettja u kkonnettja mill-ġdid l-agganċi tas-sistema tal-ibbrejkjar bejn il-vettura li tirmonka u t-trejler. || (a) Difett fil-vit jew fil-valv awtosiġillanti. (b) Vit jew valv jiċċaqlaq jew imwaħħal ħażin. (c) Tnixxijiet eċċessivi. (d) Ma jaħdmux sew. || 1.1.9. Akkumulatur jew tank tal-pressjoni || Spezzjoni viżwali. || (a) It-tank bil-ħsara, imsaddad jew inixxi. (b) Apparat ta' skular ma jaħdimx. (c) It-tank jiċċaqlaq jew imwaħħal ħażin. || 1.1.10. Unitajiet servo tal-brejk, iċ-ċilindru ewlieni (sistemi idrawliċi) || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) L-unità servo difettuża jew mhux effettiva. (b) Iċ-ċilindru ewlieni difettuż jew inixxi. (c) Iċ-ċilindru ewlieni mhux imwaħħal sew. (d) Fluwidu tal-brejk insuffiċjenti. (e) It-tapp tat-tank taċ-ċilindru ewlieni nieqes. (f) Dawl ta’ twissija tal-fluwidu tal-brejk mixgħul jew difettuż (g) L-apparat li jwissi dwar il-livell tal-fluwidu tal-brejk ma jaħdimx sew. || 1.1.11. Pajpijiet riġidi tal-brejkijiet || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Riskju imminenti li jċedu jew jinqasmu. (b) Pajpijiet jew konnessjonijiet li jnixxu. (c) Il-pajpijiet bil-ħsara jew imsadda żżejjed. (d) Il-pajpijiet mhux f’posthom. || 1.1.12. Pajipijiet flessibbli tal-brejkijiet || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Riskju imminenti li jċedu jew jinqasmu. (b) Pajipijiet flessibbli bil-ħsara, mittiekla, mibrumin jew qosra wisq. (c) Pajpijiet flessibbli jew konnessjonijiet li jnixxu. (d) Pajpijiet flessibbli minfuħin bil-pressjoni. (e) Pajpijiet flessibbli porużi. || 1.1.13. Firrodu u peddijiet tal-brejkijiet || Spezzjoni viżwali. || (a) Il-firrodu jew il-pedd mittiekla wisq. (b) Firrodu u peddijiet ikkontaminati (żejt, griż, eċċ.). (c) Firrodu u peddijiet neqsin. || 1.1.14. Tanbur tal-brejkijiet, diski tal-brejkijiet || Spezzjoni viżwali. || (a) It-tanbur jew id-diska mittiekla żżejjed, mibruxin iżżejjed, imxaqqin, mhux imwaħħlin sew jew maqsumin. (b) It-tanbur jew id-diska kkontaminati (żejt, griż, eċċ.). (c) It-tanbur jew id-diska neqsin. (d) Il-pjanċa mhix imwaħħla sew. || 1.1.15. Kejbils, vireg, livers u konnessjonijiet tal-brejkijiet || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Kejbil bil-ħsara jew mgħaqqad. (b) Komponent mittiekel jew imsaddad iżżejjed. (c) Kejbil, virga jew ġonta mhux imwaħħlin sew. (d) Il-gwida tal-kejbil difettuża. (e) Restrizzjoni għaċ-ċaqliq ħieles tas-sistema tal-ibbrejkjar. (f) Ċaqliq mhux normali tal-livers/konnessjoni li jindika aġġustament ħażin jew li ttieklu żżejjed. || 1.1.16. Attwatur tal-brejkijiet (inkluż brejkijiet bil-molla jew ċilindri idrawliċi) || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) L-attwatur imxaqqaq jew bil-ħsara. (b) L-attwatur inixxi. (c) L-attwatur jiċċaqlaq jew immuntat ħażin. (d) L-attwatur imsaddad iżżejjed. (e) Kors tal-pistun operattiv jew tal-mekkaniżmu tad-dijaframma eċċessiv jew insuffiċjenti . (f) L-għatu ta’ protezzjoni mit-trab nieqes u jew għandu wisq ħsara. || 1.1.17. Valv ta' detezzjoni tat-tagħbija || Spezzjoni viżwali tal-komponenti waqt li tkun qed titħaddem is-sistema tal-ibbrejkjar. || (a) Konnessjoni difettuża. (b) Konnessjoni aġġustata ħażin. (c) Valv iġġammjat jew ma jaħdimx. (d) Valv nieqes. (e) Pjanċa tad-dejta nieqsa. (f) Id-dejta ma tinqarax jew mhix skont ir-rekwiżiti(1). || 1.1.18. Indikaturi u mezzi għall-aġġustament tal-laxkezza || Spezzjoni viżwali. || (a) Il-mezz għall-aġġustament bil-ħsara, iġġammjat jew jiċċaqlaq b’mod anormali, ittiekel iżżejjed jew aġġustat ħażin. (b) Il-mezz għall-aġġustament tal-laxkezza difettuż. (c) Installati jew mibdula ħażin. || 1.1.19. Sistema ta' bbrekjar ta' reżistenza (meta mgħammra jew meħtieġa) || Spezzjoni viżwali. || (a) Konnetturi jew immuntar ħżiena. (b) Is-sistema għandha difetti ċari jew nieqsa. || 1.1.20. Tħaddim awtomatiku tal-brejkijiet tat-trejler || Skonnettja l-agganċ tal-brejkijiet bejn il-vettura tal-irmunkar u t-trejler || Il-brejk tat-trejler ma japplikax awtomatikament meta jiġi skonnettjat l-agganċ. || 1.1.21. Sistema tal-ibbrejkjar kompleta || Spezzjoni viżwali || (a) Apparati oħra tas-sistema (eż., il-pompa tal-antifriża, id-diżidratur tal-arja, eċċ) bi ħsara esterna jew imsaddin iżżejjed tant li jaffettwaw ħażin lis-sistema tal-ibbrejkjar. (b) Tnixxija ta’ arja jew tal-antifriża. (c) Kwalunkwe komponent li jiċċaqqlaq jew imwaħħal ħażin. (d) Tiswija jew modifika ħażina ta' kwalunkwe komponent[1]. || 1.1.22. Konnessjonijiet li jintużaw għall-ittestjar (meta mgħammra jew meħtieġa) || Spezzjoni viżwali || (a) Neqsin. (b) Bil-ħsara, ma jistgħux jintużaw jew inixxu. || 1.2. Prestazzjoni u effiċjenza tal-brejk ta’ servizz || 1.2.1. Prestazzjoni || Waqt test fuq magna tal-ittestjar statiku tal-brejkijiet jew, jekk ma jkunx possibbli waqt test fit-triq applika l-brejkijiet b’mod gradwali sakemm tapplika l-ogħla sforz possibbli. || (a) Sforz ta' bbrejkjar inadegwat fuq rota waħda jew aktar. (b) L-isforz ta’ bbrejkjar minn kwalunkwe rota hija anqas minn 70% tal-ogħla sforz ta’ bbrejkjar irreġistrat mir-rota l-oħra ta’ fuq l-istess fus. Inkella, fil-każ tal-ittestjar fit-triq, il-vettura tiddevja żżejjed minn linja dritta. (c) L-ebda varjazzjoni gradwali tal-isforz ta' bbrejkjar (qbid). (d) Dewmien anormali fit-tħaddim tal-brejk ta’ kwalunkwe rota. (e) Il-forza tal-brejkijiet tvarja wisq fil-perjodu li fih ir-rota ddur dawra sħiħa. || 1.2.2. Effiċjenza || Ittestjar permezz ta' magna tal-ittestjar statiku tal-brejkijiet jew, jekk ma tistax tintuża waħda għal raġunijiet tekniċi, permezz ta' test fit-triq bl-użu ta' deċelerometru li jirrekordja biex jiġi stabbilit il-proporzjon ta' bbrejkjar li huwa relatat mal-massa awtorizzata massima, jew fil-każ tas-semitrejlers, mas-somma tat-tagħbijiet awtorizzati tal-fusijiet. Il-vetturi jew trejler b’massa massima permissibbli ogħla minn 3500 kg iridu jiġu spezzjonati skont l-istandards mogħtija mill-ISO 21069 jew metodi ekwivalenti. It-testijiet fit-triq iridu jsiru f’kundizzjonijiet xotti fuq triq ċatta u dritta. || Ma tirriżultax, mill-inqas, iċ-ċifra minima kif ġej:- Vetturi rreġistrati l-ewwel darba wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2010/48/UE: – Kategorija N1: 50 % – Kategorija M1: 58 % – Kategorija M2 u M3: 50 % – Kategorija N2 u N3: 50 % – Kategorija O2, O3 u O4: · għas-semitrejlers: 45% · għat-trejlers draw-bar: 50% Vetturi rreġistrati qabel id-dħul fis-seħħ tad-Direttiva 2010/48/UE: Kategorija N1: 45% Kategorija M1, M2 u M3: 50% [2] Kategorija N2 u N3: 43% [3] Kategorija O2, O3 u O4 40% [4] Kategoriji oħrajn ,. - Kategoriji L (iż-żewġ brejkijiet): Kategorija L1e: 42 % Kategorija L2e, L6e: 40 % Kategorija L3e: 50 % Kategorija L4e: 46 % Kategorija L5e, L7e: 44 % - Kategoriji L (brejk tar-roti ta’ wara): il-kategoriji kollha: 25 % || 1.3. Prestazzjoni u effiċjenza tal-brejkijiet sekondarji (ta’ emerġenza) (jekk milħuqa minn sistema separata) || 1.3.1. Prestazzjoni || Jekk is-sistema sekondarja tal-ibbrejkjar tkun separata mis-sistema tal-ibbrejkjar ta' servizz, uża l-metodu speċifikat f’1.2.1. || (a) Sforz ta' bbrejkjar inadegwat fuq rota waħda jew aktar. (b) L-isforz ta' bbrejkjar minn kwalunkwe rota huwa anqas minn 70% tal-isforz massimu irreġistrat minn rota oħra li tkun fuq l-istess fus speċifikat. Jew fil-każ tal-ittestjar fit-triq, il-vettura tiddevja żżejjed minn linja dritta. (c) L-ebda varjazzjoni gradwali tal-isforz ta' bbrejkjar (qbid). || 1.3.2. Effiċjenza || Jekk is-sistema sekondarja tal-ibbrejkjar tkun separata mis-sistema tal-ibbrejkjar ta' servizz, uża l-metodu speċifikat f’1.2.2. || L-isforz ta' bbrejkar huwa inqas minn 50 %[5] tal-prestazzjoni tal-brejk ta' servizz iddefinita fit-taqsima 1.2.2. fir-rigward tal-massa massima awtorizzata jew, fil-każ ta' semitrejlers, is-somma tat-tagħbijiet awtorizzati fuq il-fus. (ħlief L1e u L3e) . || 1.4. Prestazzjoni u effiċjenza tal-brejk tal-ipparkjar || 1.4.1. Prestazzjoni || Applika l-brejk fuq magna tal-ittestjar statiku tal-brejkijiet u/jew waqt test fit-triq b’deċelerometru. || Il-brejk ma jaħdimx fuq naħa waħda jew fil-każ ta’ ttestjar fit-triq, il-vettura tiddevja żżejjed minn linja dritta. || 1.4.2. Effiċjenza || Test fuq magna tal-ittestjar statiku tal-brejkijiet jew test fit-triq bl-użu ta’ deċelometru li jindika jew jirrekordja jew bil-vettura f’niżla ta’ gradjent magħruf. Jekk ikun possibbli, il-vetturi għall-ġarr tal-merkanzija għandhom jiġu ttestjati mgħobbija. || Għall-kategoriji kollha ta' vetturi, ma jirriżultax mill-inqas proporzjon tal-brejkijiet ta' 16% fir-rigward tal-massa massima awtorizzata, jew, għal vetturi bil-mutur, ta' 12% fir-rigward tal-massa massima awtorizzata tal-kombinazzjoni tal-vettura, skont liema tkun l-ikbar (ħlief L1e u L3e) . || 1.5. Prestazzjoni tas-sistema ta’ bbrejkjar ta’ reżistenza || Spezzjoni viżwali u, fejn ikun possibbli, ittestja jekk is-sistema taħdimx. || (a) L-effiċjenza ma tvarjax b’mod gradwali (mhux applikabbli għal sistemi tal-ibbrejkjar bl-egżost). (b) Is-sistema ma taħdimx. || 1.6. Sistema ta’ brejkijiet antilokk (ABS) || Spezzjoni viżwali u spezzjoni tal-apparat ta’ twissija. || (a) L-apparat ta' twissija ma jaħdimx sew. (b) L-apparat ta' twissija juri funzjonament ħażin fis-sistema. (c) Is-sensers tal-ispid tar-roti neqsin jew bil-ħsara. (d) Ħsara fis-sistema tal-wajering. (e) Komponenti oħra neqsin jew bil-ħsara. || 1.7 Sistema ta’ brejkijiet elettroniċi (EBS) || Spezzjoni viżwali tal-apparat ta’ twissija. || (a) L-apparat ta' twissija ma jaħdimx sew. (b) L-apparat ta' twissija juri funzjonament ħażin fis-sistema. || 1.8 Fluwidu tal-brejk || Kejl tat-temperatura ta' likwidu jbaqbaq jew tal-kontenut tal-ilma || (a) Temperatura tal-fluwidu tal-brejk ibaqbaq baxxa wisq jew kontenut tal-ilma għoli wisq (b) Fluwidu tal-brejk kontaminat (c) Fluwidu tal-brejk insuffiċjenti. || 2. STERING || 2.1. Kundizzjoni mekkanika || 2.1.1. Kundizzjoni tal-ger tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank u bir-roti tat-triq maqtugħin mill-art jew fuq uċuh jduru, dawwar ir-rota tal-istering minn massimu ta' naħa sal-massimu tan-naħa l-oħra. Spezzjoni viżwali tal-ħidma tal-ger tal-istering. || (a) Guffaġni fil-funzjonament tal-apparat. (b) Ix-xaft tas-settur mgħawweġ jew bis-snin mikula. (c) Ix-xaft tas-settur ittiekel iżżejjed. (d) Ċaqliq eċċessiv tax-xaft tas-settur. (e) Tnixxija. || 2.1.2. Tqabbid tal-kaxxa tal-gerboks tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank u l-piż tar-roti tat-triq tal-vettura fuq l-art, dawwar ir-rota/it-tmun tal-istering favur l-arloġġ u kontra l-arloġġ jew billi tuża detettur adattat apposta għal-laxkezza tar-rota. Spezzjoni viżwali tat-tqabbid tal-kaxxa tal-gerboks max-xażi. || (a) Il-kaxxa tal-gerboks tal-istering mhux imqabbda sew. (b) Toqob ta’ tqabbid fix-xażi mtawlin. (c) Boltijiet tat-tqabbid neqsin jew miksura. (d) Il-kaxxa tal-gerboks tal-istering miksura. || 2.1.3. Kundizzjoni tal-konnessjoni tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank u bir-rota tat-triq fuq l-art, dawwar ir-rota tal-istering favur l-arloġġ u kontra l-arloġġ jew billi tuża detettur adattat apposta għal-laxkezza tar-rota. Spezzjoni viżwali tal-komponenti tal-istering għal użu eċċessiv, ksur u sikurezza. || (a) Ċaqliq relattiv bejn komponenti li għandhom ikunu fissi. (b) Il-ġonot ittieklu żżejjed. (c) Ksur jew deformazzjoni ta’ xi komponent. (d) Nuqqas ta’ apparati li jorbtu. (e) Allinjament ħażin tal-komponenti (eż. it-track rod jew id-drag link). (f) Tiswija jew modifika ħżina. (g) L-għatu kontra t-trab nieqes, bil-ħsara jew iddeterjora ħafna. || 2.1.4. Tħaddim tal-konnessjoni tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank u bir-roti tat-triq fl-art u bil-magna taħdem (power stering), dawwar ir-rota tal-istering minn massimu ta' naħa sal-massimu tan-oħra. Spezzjoni viżwali taċ-ċaqliq tal-konnessjonijiet. || (a) Konnessjonijiet jiċċaqalqu tal-istering li jaħbtu ma’ xi parti fissa tax-xażi. (b) Limitaturi tal-istering li ma jaħdmux jew li huma nieqsa. || 2.1.5. Power stering || Iċċekkja s-sistema tal-istering għal tnixxijiet u l-livell tal-fluwidu idrawliku (jekk jidher). Bir-roti tat-triq mal-art u bil-magna taħdem, iċċekkja li s-sistema tal-power stering qiegħda taħdem. || (a) Tnixxija ta’ fluwidu. (b) Fluwidu insuffiċjenti. (c) Il-mekkaniżmu ma jaħdimx. (d) Il-mekkaniżmu miksur jew mhux marbut sewwa. (e) Komponenti allinjati ħażin jew jaħbtu ma’ xulxin. (f) Tiswija jew modifika ħażina. (g) Kejbils/pajpijiet bil-ħsara, imsadda żżejjed. || 2.2. Stering, kolonna u tmun tal-istering || 2.2.1. Kundizzjoni tar-rota/tat-tmun tal-istering || Bir-roti tat-triq mal-art, dawwar l-istering minn naħa għall-oħra f’angoli ta’ disgħin grad mal-kolonna u applika pressjoni ħafifa ‘l isfel u ‘l fuq. Spezzjoni viżwali tal-laxkezza. || (a) Ċaqliq relattiv bejn l-istering u l-kolonna li jindika laxkezza. (b) Nuqqas ta’ apparat li jżomm fuq il-buttun tal-istering. (c) Ksur jew laxkezza fil-buttun tal-istering, ir-rimm jew l-imgħażel. 2.2.2. Kolonna/yokes u l-frieket tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank u bil-piż tal-vettura mal-art, imbotta u iġbed l-istering f’linja mal-kolonna, imbotta r-rotta/it-tmun tal-istering f’diversi direzzjonijiet f’angoli retti mal-kolonna/frieket. Spezzjoni viżwali tal-laxkezza, u tal-kundizzjoni tal-agganċi flessibli jew tal-ġonot universali. || (a) Ċaqliq eċċessiv taċ-ċentru tal-istering ‘il fuq u ‘l isfel. (b) Ċaqliq eċċessiv tal-parti ta’ fuq tal-kolonna b’mod radjali mill-assi tal-kolonna. (c) Agganċ flessibbli deterjorat. (d) It-twaħħil difettuż. (e) Tiswija jew modifika ħażina. 2.3. Laxkezza tal-istering || Bil-vettura fuq fossa jew fuq parank, il-piż tal-vettura fuq ir-roti tat-triq, il-magna taħdem għal vetturi b’power stering u bir-roti tat-triq fil-pożizzjoni dritta, dawwar bil-mod l-istering favur l-arloġġ u kontra l-arloġġ kemm jista’ jkun mingħajr ma ċċaqlaq ir-roti tat-triq. Spezzjoni viżwali taċ-ċaqliq ħieles. || Laxkezza eċċessiva fl-istering (pereżempju ċaqliq ta’ punt fuq ir-rimm li huwa aktar minn għoxrin fil-mija tad-dijametru tal-istering jew mhux skont ir-rekwiżiti(1) 2.4. L-allinjament tar-roti (X)(2). || Iċċekkja b’tagħmir xieraq l-allinjament tar-roti kkwartjati . || L-allinjament mhuwiex skont id-dejta pprovduta mill-manifattur tal-vettura jew ir-rekwiżiti(1). 2.5. Wċċ tond idur tal-fus ikkwartjat tat-trejler || Spezzjoni viżwali jew billi tuża detettur adattat apposta għal-laxkezza tar-roti. || (a) Komponent bil-ħsara jew imxaqqaq. (b) Laxkezza eċċessiva. (c) Twaħħil difettuż. 2.6. Power Stering Elettroniku (EPS) || Spezzjoni viżwali u kontroll tal-konsistenza bejn l-angolu tal-istering u l-angolu tar-roti meta tinxtegħel/tintefa' l-magna . || (a) Id-dawl li jindika funzjonament ħażin (MIL) tal-EPS jindika xi tip ta’ falliment tas-sistema. (b) Inkonsistenza bejn l-angolu tal-istering u l-angolu tar-roti. (c) l-assistenza ma taħdimx. 3. VIŻIBBILTÀ || 3.1. Kamp viżiv || Spezzjoni viżwali mis-sit tas-sewwieq. || Ostruzzjoni fil-kamp viżiv tas-sewwieq li taffettwa materjalment il-veduta tiegħu fuq quddiem u lejn il-ġnub. 3.2. Kundizzjoni tal-ħġieġ || Spezzjoni viżwali. || (a) Ħġieġ jew panil trasparenti (jekk permess) imxaqqaq jew li tilef il-lewn. (b) Ħġieġ jew panil trasparenti (fosthom rita li tirrifletti jew mlewna) li ma jikkonformax mal-ispeċifikazzjonijiet fir-rekwiżiti(1) (XX)(3), (c) Ħġieġ jew panil trasparenti f’kundizzjoni mhux aċċettabbli. 3.3. Mirja jew apparati li juru wara || Spezzjoni viżwali. || (a) Il-mera jew l-apparat huwa nieqes jew mhux imwaħħal skont ir-rekwiżiti(1). (b) Il-mera jew l-apparat ma jaħdimx, bil-ħsara, laxk jew mhux imwaħħal sew 3.4. wajpers tal-windskrin || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-wajpers ma jaħdmux jew neqsin. (b) Il-blejd tal-wajper huwa nieqes jew jidher ċar li difettuż. 3.5. Tagħmir ta' ħasil tal-windskrin || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || It-tagħmir li jaħsel il-windskrin ma jaħdimx sew. 3.6 Sistema ta' tneħħija tat-titpin (X)(2) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Is-sistema ma taħdimx jew huwa ċar li hija difettuża. 4. FANALI, RIFLETTURI U TAGĦMIR ELETTRIKU || 4.1. Fanali ta’ quddiem || 4.1.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Dawl/sors ta’ dawl difettuż jew nieqes. (b) Sistema ta’ projezzjoni difettuża jew nieqsa (riflettur u lenti). (c) Il-fanal mhux imqabbad sew. 4.1.2. Allinjament || Stabbilixxi l-mira orizzontali ta’ kull fanal ta’ quddiem fuq dawl baxx billi tuża strument jew skrin biex timmira l-fanal ta’ quddiem. || Il-mira ta’ fanal ta’ quddiem mhix fil-limiti stipulati fir-rekwiżiti(1).. 4.1.3. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1) (Għadd ta’ fanali jixegħlu fl-istess ħin) (b) Funzjoni tal-apparat ta’ kontroll bil-ħsara. 4.1.4. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-fanal, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). (b) Prodotti fuq il-lenti jew fuq is-sors tad-dawl li jidher ċar li jnaqqsu l-intensità tad-dawl jew ibiddlu l-kulur emess (c) Is-sors tad-dawl u l-fanal mhumiex kompatibbli. 4.1.5. Apparati ta’ livellar (fejn obbligatorju) || Spezzjoni viżwali u, jekk possibbli, billi tħaddimhom. || (a) L-apparat ma jaħdimx. (b) L-apparat manwali ma jistax jitħaddem mis-sit tax-xufier. 4.1.6. Apparat li jnaddaf il-fanali ta’ quddiem (fejn obbligatorju) || Spezzjoni viżwali u jekk possibbli, bi tħaddim. || L-apparat ma jaħdimx. 4.2. Dwal ta' pożizzjoni ta’ quddiem u ta’ wara, dwal laterali u dwal li jimmarkaw il-linja ta’ barra || 4.2.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-sors tad-dawl difettuż. (b) Il-lenti difettuża. (c) Il-fanal mhux imqabbad sew. 4.2.2. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1). (b) Funzjoni tal-apparat ta’ kontroll bil-ħsara. 4.2.3. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-mezz ta' tidwil, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). (b) Prodotti fuq il-lenti jew fuq is-sors tad-dawl li jnaqqsu l-intensità tad-dawl jew ibiddlu l-kulur li joħroġ. 4.3. Fanali ta' waqfien || 4.3.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-sors tad-dawl difettuż. (b) Il-lenti difettuża. (c) Il-fanal mhux imqabbad sew. 4.3.2. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1). (b) Funzjoni tal-apparat ta’ kontroll bil-ħsara. 4.3.3. konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Il-fanal, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). 4.4. Indikatur tad-direzzjoni u dawll ta’ twissija ta’ periklu || 4.4.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-sors tad-dawl difettuż. (b) Il-lenti difettuża. (c) Il-mezz ta' tidwil mhuwiex imqabbad sew. 4.4.2. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.4.3. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Il-fanal, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). 4.4.4. Frekwenza tat-teptip || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Ir-rata ta' teptip mhix skont ir-rekwiżiti(1). 4.5. Fanali kontra ċ-ċpar ta’ quddiem u ta’ wara || 4.5.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-sors tad-dawl difettuż. (b) Il-lenti difettuża. (c) Il-fanal mhux imqabbad sew. 4.5.2 Allinjament (X)(2) || billi tħaddimhom u billi tuża apparat għall-immirar tal-fanali ta’ quddiem. || Il-fanal kontra ċ-ċpar ta’ quddiem jinsab barra l-allinjament orizzontali meta fid-disinn tad-dawl ikun hemm linja ta’ qtugħ. 4.5.3. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.5.4. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-fanal, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). (b) Is-sistema ma taħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.6. Fanali tar-riversjar || 4.6.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Is-sors tad-dawl difettuż. (b) Il-lenti difettuża. (c) Il-fanal mhux imqabbad sew. 4.6.2. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-fanal, il-kulur emess, il-pożizzjoni jew l-intensità mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). (b) Is-sistema ma taħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.6.3. Attivazzjoni || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Is-swiċċ ma jaħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.7. Dawl tal-pjanċa tar-reġistrazzjoni ta’ wara || 4.7.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Il-mezz ta' tidwil jixħet dawl dirett lura. (b) Is-sors tad-dawl difettuż. (c) Il-mezz ta' tidwil mhux imqabbad sew. 4.7.2. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Is-sistema ma taħdimx skont ir-rekwiżiti(1). 4.8. Retrorifletturi, immarkar tal-konspikwità (retroriflessjoni) u pjanċi li jimmarkaw wara || 4.8.1. Kundizzjoni || Spezzjoni viżwali. || (a) It-tagħmir li jirrifletti huwa difettuż jew bil-ħsara. (b) Ir-riflettur mhux imqabbad sew. 4.8.2. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali. || L-apparat, il-kulur rifless jew il-pożizzjoni mhumiex skont ir-rekwiżiti(1). 4.9. Indikaturi obbligatorji għat-tagħmir tad-dawl || 4.9.1. Kundizzjoni u tħaddim || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Ma jaħdmux. 4.9.2. Konformità mar-rekwiżiti(1) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || Mhux skont ir-rekwiżiti.(1). 4.10. Konnessjonijiet elettriċi bejn il-vettura tal-irmonk u t-trejler jew is-semitrejler || Spezzjoni viżwali: jekk ikun possibbli, eżamina l-kontinwità elettrika tal-konnessjoni. || (a) Il-komponenti fissi mhumiex imqabbda sew. (b) Insulazzjoni bil-ħsara jew deterjorata. (c) Il-konnessjonijiet elettriċi tat-tejler jew tal-vettura tal-irmonk ma jaħdmux sew. 4.11. Wajering elettriku || Spezzjoni viżwali tal-vettura fuq fossa jew fuq parank, inkluż ġewwa l-kompartiment tal-magna f’xi każijiet. || (a) Il-wajering mhux sikur jew mhux marbut sew. (b) Il-wajering iddeterjora. (c) Insulazzjoni bil-ħsara jew iddeterjorata. 4.12. Fanali u retrorifletturi mhux obbligatorji (X)(2) || Spezzjoni viżwali u billi tħaddimhom. || (a) Fanal/retroriflettur mhux imwaħħal skont ir-rekwiżiti(1). (b) Tħaddim tal-fanal mhux skont ir-rekwiżiti(1). (c) Fanal/retroriflettur mhux imwaħħal sew. 4.13. Batterija/i || Spezzjoni viżwali. || (a) Mhux sikura. (b) Tnixxi. (c) Swiċċ difettuż (jekk meħtieġ). (d) Fjusijiet difettużi (jekk meħtieġa). (e) Ventilazzjoni inadegwata (jekk meħtieġa). 5. FUSIJIET, ROTI, TAJERS U SOSPENSJONI || 5.1. Fusijiet || 5.1.1. Fusijiet || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rrakkomandati għal vetturi b’piż gross tal-vettura (GVM) ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. || (a) Fus imxaqqaq jew sfurmat. (b) Mhux imwaħħal sew mal-vettura. (c) Tiswija jew modifika ħażina. 5.1.2. Fus stub || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rrakkomandati għal vetturi b’GVM ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. Applika forza vertikali jew laterali għal kull rota u nnota l-ammont ta’ ċaqliq bejn it-travu tal-fus u l-fus stub. || (a) Fus stub imxaqqaq. (b) Il-pern u/jew il-buxxis ittieklu wisq. (c) Ċaqliq eċċessiv bejn il-fus stub u t-travu tal-fus . (d) Il-pern tal-fus stub laxk fil-fus. 5.1.3. Berings tar-rota || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rrakkomandati għal vetturi b’GVM ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. Heżheż ir-rota jew applika forza laterali għal kull rota u nnota l-ammont ta’ ċaqliq ‘il fuq tar-rota meta mqabbel mal-fus stub. || (a) Laxkezza eċċessiva f’bering tar-rota. (b) Il-bering tar-rota ssikkat iżżejjed, iġġammjat. 5.2. Roti u tajers || 5.2.1. Buttun tar-roti tat-triq || Spezzjoni viżwali. || (a) Kwalunkwe skorfina jew pern tar-rota nieqsa jew laxki. (b) Il-buttun mittiekel jew bil-ħsara. 5.2.2. Roti || Spezzjoni viżwali taż-żewġ naħat ta’ kull rota bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. || (a) Kwalunkwe ksur jew difett fil-weldjar. (b) Iċ-ċrieki li jżommu t-tajers mhux imwaħħla sew. (c) Ir-rota mgħawġa ħafna jew mittiekla. (d) Id-daqs jew it-tip tar-rota mhumiex skont ir-rekwiżiti(1) u jaffettwaw is-sikurezza fit-triq. 5.2.3. Tajers || Spezzjoni viżwali tat-tajer sħiħ jew billi ddawwar ir-rota tat-triq biha maqtugħa mill-art u l-vettura fuq fossa jew fuq parank, jew billi tmexxi l-vettura lura u ‘l quddiem fuq fossa. || (a) Id-daqs tat-tajers, il-kapaċità ta’ tagħbija, il-marka tal-approvazzjoni jew il-klassifikazzjoni tal-ispid mhumiex skont ir-rekwiżiti(1) u jaffettwaw is-sikurezza fit-triq. (b) It-tajers fuq l-istess fus jew fuq roti doppji ta’ daqsijiet differenti. (c) It-tajers fuq l-istess fus huma ta’ kostruzzjoni differenti (radjali/djagonali). (d) Kwalunkwe ħsara jew qtugħ serju fit-tajer. (e) Il-ħxuna tat-tajer mhix skont ir-rekwiżiti(1). (f) It-tajer iħokk ma’ komponenti oħra. (g) Tajers rikundizzjonati mhux skont ir-rekwiżiti(1). (h) is-sistema li timmonitorja l-pressjoni tal-arja taħdem ħażin jew jidher ċar li ma taħdimx. 5.3. Sistema tas-sospensjoni || 5.3.1. Molol u stabbilizzatur || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rakkomandati għal vetturi b’GVM ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. || (a) Il-molol mhumiex imqabbdin sew max-xażi jew mal-fus. (b) Komponent tal-molol bil-ħsara jew miksur. (c) Molla nieqsa. (d) Tiswija jew modifika ħażina. 5.3.2. Assorbituri tal-iskossi || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank jew billi tuża tagħmir speċjali, jekk ikun disponibbli. || (a) L-assorbituri tal-iskossi mhumiex imqabbdin sew max-xażi jew mal-fus. (b) Assorbitur tal-iskossi bil-ħsara li juri sinjali ta’ tnixxija jew funzjonament ħażin severi. 5.3.2.1 Testjar tal-effiċjenza tal-ammortizzar tal-iskossi || Uża tagħmir speċjali u qabbel id-differenzi bejn ix-xellug u l-lemin u/jew il-valuri assoluti mogħtija mill-manifatturi. || (a) Differenza sinifikanti bejn ix-xellug u l-lemin. (b) il-valuri minimi mogħtija ma ntlaħqux. 5.3.3. Tubi torque, vireg ta' radju, frieket tas-sospensjoni u brazzi tas-sospensjoni || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rrakkomandati għal vetturi b’GVM ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. || (a) Komponent mhux imqabbad sew max-xażi jew mal-fus. (b) Komponent bil-ħsara, miksur jew imsaddad iżżejjed. (c) Tiswija jew modifika ħażina. 5.3.4. Ġonot tas-sospensjoni || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. Jistgħu jintużaw detetturi tal-laxkezza tar-roti u huma rrakkomandati għal vetturi b’GVM ta’ iżjed minn 3.5 tunnellati. || (a) Il-pern u/jew il-buxxis jew il-ġonot tas-sospensjoni ittieklu żżejjed. (b) L-għatu ta’ kontra t-trab nieqes jew iddeterjora severament. 5.3.5. Sospensjoni tal-arja || Spezzjoni viżwali || (a) Is-sistema ma tistax titħaddem. (b) Xi komponent bil-ħsara, modifikat jew deterjorat b’mod li jaffettwa ħażin il-funzjonament tas-sistema. (c) Tnixxija fis-sistema li tinstema’ . 6. XAŻI U AĊĊESSORJI TAX-XAŻI || 6.1. Xażi jew qafas u aċċessorji || 6.1.1. Kundizzjoni ġenerali || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. || (a) Ksur jew deformazzjoni ta’ xi naħa jew oħra tal-membru trasversali. (b) Il-pjanċi jew l-issikkar ta' tisħiħ mhumiex sikuri. (c) Sadid eċċessiv li jaffettwa r-riġidità tal-assemblaġġ. || 6.1.2. Pajpijiet tal-egżost u sajlensers || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank. || (a) Sistema tal-egżost mhux sikura jew tnixxi. (b) Dħaħen li jidħlu fil-kabina jew fil-kompartiment tal-passiġġieri. || 6.1.3. Tank tal-fjuwil u pajpijiet (inkluż it-tank tal-fjuwil u l-pajpijiet) || Spezzjoni viżwali bil-vettura fuq fossa jew fuq parank, uża apparati li jindividwaw it-tnixxijiet fil-każ ta’ sistemi LPG/CNG. || (a) Tank jew pajpijiet mhux sikuri. (b) Fjuwil inixxi jew tapp tal-filler nieqes jew mhux effettiv. (c) Pajpijiet bil-ħsara jew irritati. (d) Il-vit tal-fjuwil (jekk meħtieġ) ma jaħdimx sew. (e) Riskju ta’ ħruq minħabba: -tnixxija ta’ fjuwil -tank tal-fjuwil jew l-egżost mhux protetti sew - il-kundizzjoni tal-kompartiment tal-magna. (f) Is-sistema tal-LPG/CNG jew tal-idroġenu mhix skont ir-rekwiżiti(1). || 6.1.4. Bampers, apparati ta’ protezzjoni laterali u tal-qiegħ fuq wara || Spezzjoni viżwali. || (a) Probabbiltà li l-laxkezza jew il-ħsara tikkaġuna korriment meta xi ħadd iħokk magħha jew imissha. (b) Jidher ċar li l-apparat mhux skont ir-rekwiżiti(1). || 6.1.5. Sostenn tal-istepni (jekk imwaħħal) || Spezzjoni viżwali. || (a) Is-sostenn mhux f’kundizzjoni tajba. (b) Is-sostenn huwa mxaqqaq jew mhux sikur. (c) L-istepni mhux imwaħħal sew fis-sostenn u hemm probabbiltà li jaqa’. ||