Ir-Renju Unit adotta wkoll l-Environment Act 2021 li jistabbilixxi l-Office for Environmental Protection u li jindirizza aspetti speċifiċi ta’ politika relatati mal-iskart, mal-bijodiversità, mal-kwalità tal-arja, mal-ilma u mal-konservazzjoni. F’dan il-każ, il-Kummissjoni se timmonitorja wkoll jekk l-Uffiċċju huwiex ipprovdut b’setgħat u riżorsi suffiċjenti biex ikun jista’ jinforza b’mod effettiv ir-regoli ambjentali, f’konformità mal-obbligi tal-FKK. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tagħti attenzjoni lill-implimentazzjoni effettiva tal-impenji ambjentali wara l-adozzjoni tal-att u l-leġiżlazzjoni sekondarja li se ssegwi.

Dwar ir-regoli sostantivi, l-abbozz ta’ liġi jipprevedi definizzjoni ta’ sussidju u sett ta’ prinċipji ġenerali u speċifiċi ta’ sussidju, li huma bbażati fuq il-prinċipji stabbiliti fil-FKK, kif ukoll id-dispożizzjonijiet dwar it-trasparenza.

Dwar l-infurzar, l-abbozz ta’ liġi jistabbilixxi Subsidy Unit fi ħdan il-Consumers and Markets Authority, li se tassumi r-rwol ta’ korp indipendenti b’setgħat ta’ kontroll tas-sussidji. L-abbozz ta’ liġi jipprevedi sistema ta’ kontroll tas-sussidji ex post b’xi elementi ex ante. Il-Competition Appeal Tribunal se jkun jista’ jimponi ordni ta’ rkupru jekk sussidju jingħata b’mod illegali. Huwa mistenni li jinħarġu regoli ta’ implimentazzjoni u gwida addizzjonali. Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-iżviluppi.

Il-Kummissjoni tħares ukoll lejn is-sussidji għall-appoġġ tal-enerġija rinnovabbli skont l-iskema “Contracts for Difference” tar-Renju Unit. Il-Kummissjoni esprimiet it-tħassib tagħha dwar l-inklużjoni “tal-perċentwal tal-kontenut tar-Renju Unit” fil-kwestjonarju dwar il-pjan tal-katina tal-provvista. Il-Kummissjoni qajmet din il-kwistjoni fil-laqgħat tal-Kumitat Speċjalizzat għall-Kummerċ dwar l-Oġġetti u l-Kumitat Speċjalizzat għall-Kummerċ dwar Kundizzjonijiet Ekwi għal Kompetizzjoni Miftuħa u Ġusta u Żvilupp Sostenibbli, kif ukoll il-Kumitat ta’ Sħubija Kummerċjali. Il-Kummissjoni talbet lir-Renju Unit biex ineħħi l-informazzjoni dwar il-kontenut lokali mill-kwestjonarju u jadatta l-punteġġ tal-kriterji ta’ eliġibbiltà, minbarra li joħroġ gwida addizzjonali biex jikkonferma li l-mistoqsija dwar il-kontenut tar-Renju Unit tneħħiet u ma tingħata punteġġ bl-ebda mod, inkluż fl-istadju tal-implimentazzjoni, filwaqt li jitneħħa b’mod effettiv kwalunkwe rwol tal-post.

Ir-Renju Unit ippropona li jiġu stabbiliti tmien portijiet tal-merkanzija, li tnejn minnhom saru operattivi fl-2021, b’regoli speċifiċi bħal miżuri ta’ taxxa diretta (eż. ħelsien mit-taxxa) u proċessi doganali simplifikati jew sussidji li jappoġġaw il-kummerċ u l-investiment. Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-istabbiliment u l-iskrutinju tagħhom tal-konformità mad-dispożizzjonijiet dwar il-kundizzjonijiet ekwi fil-FKK, speċjalment dawk relatati mas-sussidji u mat-tassazzjoni.

8.Trasport

Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, ir-Renju Unit ma għadux jibbenefika mis-suq uniku tal-UE fit-trasport. Għalkemm il-FKK jipprovdi għar-regoli li jżommu l-konnettività bejn l-UE u r-Renju Unit, id-drittijiet ta’ aċċess tal-operaturi tat-trasport, b’mod partikolari fl-avjazzjoni u fit-trasport bit-triq, jibqgħu ferm taħt dawk disponibbli fis-suq uniku tal-UE. Pereżempju, il-linji tal-ajru tar-Renju Unit ma jistgħux jibqgħu joffru servizzi regolari tat-trasport bl-ajru bejn l-Istati Membri.

Id-drittijiet reċiproċi miftiehma mill-partijiet fit-trasport bl-ajru u bit-triq bdew jiġu applikati immedjatament mad-dħul fis-seħħ tal-FKK u s’issa ma kinux problematiċi.

Il-FKK jippermetti wkoll il-possibbiltà li jiġu konklużi ftehimiet bilaterali bejn l-Istati Membri u r-Renju Unit għas-servizzi tat-trasport bl-ajru tal-merkanzija kollha taħt l-hekk imsejħa “drittijiet tal-ħames libertà”. Abbażi tal-awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/689, l-Istati Membri li ġejjin innotifikaw lill-Kummissjoni l-ftehimiet tagħhom mar-Renju Unit sal-aħħar tal-2021: il-Lussemburgu, Malta, Franza, is-Slovakkja, il-Ġermanja, l-Estonja, ir-Repubblika Ċeka, il-Finlandja, il-Belġju, l-Iżvezja, id-Danimarka, il-Bulgarija, l-Ungerija, il-Latvja, in-Netherlands, l-Irlanda, Ċipru, il-Greċja u l-Litwanja.

Dwar il-kontrolli tal-ajrunavigabbiltà għall-inġenji tal-ajru, il-magni u l-iskrejjen iddisinjati fit-territorji tagħhom, kif ukoll għall-proċessi ta’ ċertifikazzjoni relatati, fl-2021 tlestew 15-il validazzjoni, li jikkonsistu prinċipalment f’ċertifikati tat-tip supplimentari jew f’bidliet fid-disinji eżistenti. Minn dawn, ingħataw 13-il validazzjoni mill-Aġenzija tas-Sikurezza tal-Avjazzjoni tal-UE u tnejn mis-Civil Aviation Authority tar-Renju Unit.

9.Is-sajd

Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, ir-Renju Unit ma baqax jipparteċipa fil-politika komuni tas-sajd tal-UE. Għalkemm il-FKK jipprevedi aċċess reċiproku għall-ilmijiet ta’ kull parti, kif ukoll regoli speċifiċi relatati mal-aċċess għall-ilmijiet tad-Dipendenzi tal-Kuruna tar-Renju Unit matul perjodu ta’ aġġustament, il-kundizzjonijiet tas-sajd għas-sajjieda taż-żewġ partijiet inbidlu b’mod sostanzjali.

Il-Kummissjoni żgurat aċċess għall-ilmijiet tar-Renju Unit u tad-Dipendenzi tal-Kuruna għall-biċċa l-kbira tal-flotta tas-sajd tal-UE. Madankollu, l-iżgurar tal-aċċess għall-bastimenti iżgħar u ta’ sostituzzjoni tal-UE għall-ilmijiet territorjali tar-Renju Unit (6-12-il mil) u għall-ilmijiet taċ-Channel Islands baqa’ diffiċli. Filwaqt li sar progress sinifikanti, għadd ta’ bastimenti li kienu qed ifittxu aċċess għal dawk l-ilmijiet ma kinux irċevew liċenzja sal-aħħar tas-sena. Il-Kummissjoni qed teżamina flimkien mal-Istati Membri kkonċernati ċ-ċirkostanzi madwar kull liċenzja mitluba, li ma tkunx ingħatat.

Il-partijiet skambjaw ukoll notifiki tal-miżuri ta’ ġestjoni l-ġodda kollha, kif meħtieġ mill-Artikolu 496(3) tal-FKK. Skedi ta’ żmien u proċeduri aċċettabbli b’mod reċiproku għal notifiki bħal dawn se jiġu żviluppati mill-Kumitat Speċjalizzat għas-Sajd.

L-UE u r-Renju Unit kellhom ukoll konsultazzjonijiet annwali dwar il-ġestjoni tal-istokkijiet kondiviżi. F’Ġunju 2021 intlaħaq ftehim dwar il-qabdiet totali permissibbli għall-2021. F’Diċembru 2021 intlaħaq qbil dwar il-qabdiet totali permissibbli għall-2022.

10.Koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali

Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, l-applikazzjoni tal-mekkaniżmi tal-UE dwar il-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali fir-Renju Unit waslet fi tmiemha. Il-FKK illimita l-impatt negattiv billi pproteġa d-drittijiet tas-sigurtà soċjali ta’ persuni li jiċċaqilqu bejn l-UE u r-Renju Unit wara l-1 ta’ Jannar 2021. Għal dan l-għan, dan jippermetti l-koordinazzjoni tal-biċċa l-kbira tal-benefiċċji tas-sigurtà soċjali.

Il-kooperazzjoni fis-sigurtà soċjali avvanzat sew fl-2021. Ma ġiet identifikata l-ebda problema strutturali bl-implimentazzjoni tal-Protokoll dwar il-Koordinazzjoni tas-Sigurtà Soċjali skont il-FKK. Barra minn hekk, l-emendi għall-annessi tal-Protokoll ġew adottati mill-Kumitat Speċjalizzat dwar il-Koordinazzjoni tas-Sigurtà Soċjali biex jikkonferma li l-Istati Membri jkomplu jippermettu lill-ħaddiema stazzjonati lejn jew mir-Renju Unit li jkunu koperti mil-leġiżlazzjoni tas-sigurtà soċjali tal-Istat ta’ oriġini taħt kundizzjonijiet speċifiċi.

11.L-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali

Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, l-arranġamenti għall-kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali bejn l-UE u r-Renju Unit inbidlu. Pereżempju, il-mekkaniżmi bbażati fuq ir-rikonoxximent reċiproku ġew issostitwiti b’assistenza legali reċiproka. Barra minn hekk, ir-Renju Unit ma għadux membru tal-aġenziji tal-infurzar tal-liġi tal-UE u għandu aċċess limitat jew ma għandux aċċess għall-bażijiet tad-data tal-UE. Għalkemm il-FKK jipprovdi għall-kooperazzjoni bejn il-partijiet, din il-kooperazzjoni issa titwettaq fuq bażi ta’ pajjiż mhux tal-UE.

Fl-2021, kompliet il-kooperazzjoni operazzjonali mal-Europol u mal-Eurojust, għalkemm dwar status ta’ pajjiż mhux tal-UE u soġġett għal arranġamenti bilaterali. Għal dan l-għan, ġie ffirmat arranġament ta’ ħidma u amministrattiv mal-Europol li jistabbilixxi relazzjonijiet kooperattivi fis-27 ta’ Settembru 2021 u l-arranġament ta’ ħidma mal-Eurojust ġie ffirmat fl-20 ta’ Diċembru 2021.