MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 311/31

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-ġlieda kontra x-xogħol furzat fl-Ewropa u fid-dinja: x'inhu r-rwol tal-UE? – Il-kontribut tal-KESE fil-konferenza tal-ILO 2014” (Opinjoni fuq inizjattiva proprja)

2014/C 311/05

Relatur: is-Sinjura Ouin

Fis-sessjoni plenarja tal-11 ta' Diċembru 2013, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Il-ġlieda kontra x-xogħol furzat fl-Ewropa u fid-dinja: x'inhu r-rwol tal-UE? – Il-kontribut tal-KESE fil-konferenza tal-ILO 2014

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għar-Relazzjonijiet Esterni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar l-10 ta' April 2014.

Matul l-498 sessjoni plenarja tiegħu li saret fid-29 u t-30 ta' April 2014 (seduta tat-30 ta’ April 2014), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’167 vot favur, l-ebda vot kontra u astensjoni waħda.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

It-traffikar tal-persuni m'għandux post f'soċjetà ċivilizzata. Fl-istess waqt, dan qed jiżdied u x-xogħol furzat sar element permanenti ta' ċerti oqsma tas-suq tax-xogħol u suq kbir għall-kriminalità organizzata. Il-103 sessjoni tal-Konferenza internazzjonali tax-xogħol, li ser issir f'Ġunju 2014, għandha fl-aġenda tagħha dibattitu biex issaħħaħ il-ġlieda kontra x-xogħol furzat. Fil-fatt, wara l-ewwel konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol dwar din it-Tema, fl-1929 (nru. 29) u fl-1957 (nru. 105), in-natura tax-xogħol furzat żviluppat. Filwaqt li fil-passat dan kien jirrigwarda l-Istati, illum hemm konċentrazzjoni fl-ekonomija privata li qed tiżdied minħabba fil-globalizzazzjoni, il-migrazzjoni u l-ekonomija informali u n-netwerks globalizzati tal-kriminalità. L-Unjoni Ewropea adottat Direttiva kontra t-traffikar tal-persuni li tikkunsidra x-xogħol furzat (1). Strument internazzjonali ġdid għandu jiġi adottat f'Ġunju li ġej, mill-Istati Membri u mill-imsieħba soċjali tal-ILO. F'dan il-qafas, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew għandu proposti x'jifformula fuq il-bażi tal-esperjenza Ewropea, fit-territorju tiegħu u barra mill-fruntieri, b'enfasi partikolari fuq ir-rwol li għandha s-soċjetà ċivili, rwol li jista' jikber biex ikun hemm applikazzjoni ġenwina tad-drittijiet fundamentali. L-osservatorju tas-suq tax-xogħol ser ikun inkarigat li jsegwi l-iżvilupp tal-applikazzjoni kemm tad-Direttiva dwar it-traffikar tal-persuni kif ukoll tat-testi adottati fl-IL) biex jiġi miġġieled ix-xogħol furzat.

1.1 Rakkomandazzjonijiet

1.2 Għall-Unjoni Ewropea: Adozzjoni ta' pożizzjoni komuni fl-ILO, biex l-għanijiet tad-Direttiva Ewropea għall-prevenzjoni u l-ġlieda tat-traffikar tal-persuni, il-ħarsien tal-vittimi u l-istrateġiji għall-qerda tat-traffikar tal-persuni (2) (2012) jiġu integrati fil-liġi internazzjonali tax-xogħol.

1.3 Lill-Istati Membri: — waqt il-Konferenza Internazzjonali tax-Xogħol li jmiss, jadottaw protokoll addizzjonali għall-konvenzjoni 29, komplut b'rakkomandazzjoni li jintegra t-traffikar tal-persuni biex jiġu sfruttati għax-xogħol, u jindirizza n-nuqqasijiet li għad hemm dwar dan fl-oqsma tal-prevenzjoni, il-ħarsien tal-vittmi, il-kumpens li jingħatalhom u s-sanzjonijiet għat-traffikanti, biex b'hekk il-liġi internazzjonali tadotta dak li diġà hemm fil-liġi Erwopea. — jirratifikaw il-konvenzjoni 189 dwar ix-xogħol domestiku, — isaħħu l-mezzi tal-ispezzjoni tax-xogħol u l-kooperazzjoni Ewropea bejniethom. — joħolqu koerenza bejn il-politiki dwar it-traffikar tal-persuni u l-immigrazzjoni u jaċċertaw l-implimentazzjoni effettiva tad-Direttiva 2011/36 li tirrigwarda l-prevenzjoni tat-traffikar tal-persuni u l-ġlieda kontra dan il-fenomenu kif ukoll il-ħarsien tal-vittmi (3). — jindirizzaw il-kawżi biex inaqqsu l-faqar u l-vulnerabbiltà tal-vittimi u jissensibilizzaw l-opinjoni pubblika.

1.4 Lill-intrapriżi u lill-investituri: — jassiguraw li l-katina tal-provvista tkun ħielsa mix-xogħol furzat u tirrispetta d-drittijiet tal-bniedem, kemm fl-Ewropa kif ukoll fil-pajjiżi terzi, bl-applikazzjoni tal-prinċipji gwida tal-OECD għall-intrapriżi multinazzjonali u d-dikjarazzjoni tal-prinċipji tripartitiċi dwar l-intrapriżi multinazzjonali u l-politika soċjali tal-ILO. — isegwu l-ħidma u jipparteċipaw fil-koalizzjoni tal-intrapriżi kontra t-traffikar tal-persuni li ser titnieda dalwaqt mill-Kummissjoni Ewropea.

1.5 Lit-trejdjunjins iħarrġu lill-membri biex ikunu kapaċi jindirizzaw lill-vittmi u jakkumpanjawhom fl-isforzi tagħhom, l-ewwel fis-setturi sensittivi bħall-agrikoltura, il-kantieri tal-kostruzzjoni, ir-ristoranti u l-lukandi jew ix-xogħol domestiku; jaħdmu mal-ONGs speċjalizzati fl-akkumpanjament tal-migranti mingħajr dokumenti, li għandhom jitqiesu bħala vittmi u mhux delinkwenti.

1.6 Lill-assoċjazzjonijiet: L-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi għandhom ikunu jafu l-oriġini tal-prodotti u jirrikjedu t-trasparenza tal-katina kollha tal-produzzjoni. L-assoċjazzjonijiet li jgħinu lill-migranti klandestini, jorganizzaw ix-xogħol domestiku jew jiġġieldu għall-abolizzjoni tal-prostituzzjoni għandhom ikunu msieħba rikonoxxuti u mismuha li jiġġieldu kontra x-xogħol furzat.

2. Kummenti ġenerali

2.1 X'inhu x-xogħol furzat?

Ix-xogħol furzat huwa definit mill-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni 29 tal-ILO, ratifikata minn 177 pajjiż, bħala kull xogħol jew servizz li jittieħed minn individwu taħt kwalunkwe theddid u li għalih l-individwu m'offriex lilu nnifsu b'mod volontarju. Din id-definizzjoni tinkludi dawk miżmuma fil-kampijiet tax-xogħol, dawk kostretti mid-dejn u t-traffikar tal-persuni għal skopijiet ta' xogħol furzat (ħaddiema li s-salarju tagħhom ma jingħatalhomx, li jinżammulhom il-karti tal-identità, eċċ...) Id-distinzjoni bejn esplojtazzjoni mix-xogħol u x-xogħol furzat hija diffiċċli. Skont l-ILO, ix-xogħol furzat ġeneralment huwa assoċjat ma' ħinijiet twal u kundizzjonijiet ħarxa bi ħlas baxx jew bla ħlas, li jseħħ mingħajr il-kunsens tal-interessat jew taħt it-theddida ta' kastig. Dan jista' jikkonsisti fi vjolenza fiżika – swat, tortura, vjolenza sesswali – jew psikoloġika – estorsjoni, konfiska tal-karti tal-identità, theddid ta' denunċja lis-servizzi tal-imigrazzjoni jew theddid fuq il-familja eċċ (4). Il-ktajjen li konna nassoċjaw mal-iskjavitu, illum-il ġurnata ħadulhom posthom il-biża' u l-impożizzjoni ekonomika.

Ix-xogħol furzat huwa identifikat ukoll bħala waħda mill-forom ta' esplojtazzjoni fid-Direttiva 2011/36 dwar it-traffikar tal-persuni.

2.2 Fejn iseħħ ix-xogħol furzat?

Ix-xogħol domestiku, l-agrikoltura, il-bini, il-manifattura (ħwejjeġ, ġugarelli) huma fost l-aktar setturi kkonċernati. Jekk, essenzjalment, ix-xogħol furzat fis-settur privat huwa attività klandestina, hija tidħol fl-ekonomija legali permezz tas-sottokuntratti u l-aġenziji tar-reklutaġġ. B'hekk ix-xogħol furzat jidħol fil-katina tal-provvista tal-kumpaniji privati fosthom kumpaniji kbar ħafna. F'dan il-każ, dan huwa spiss xogħol furzat barra mill-Unjoni Ewropea, ir-reġjun l-aktar milqut fid-dinja huwa l-Asja-Paċifiku (56 %). Ir-reġjuni tal-Ewropa ċentrali u n-nofsinhar tal-Ewropa kif ukoll il-pajjiżi tal-Commonwealth tal-Istati indipendenti huma fost l-aktar reġjun bi prevalenza ta' xogħol furzat fid-dinja (4,2 għal kull 1 000 abitant). Tlettax mid-19-il pajjiż ta' dan ir-reġjun huma ġirien tal-UE. Għall-kuntrarju ta' dak li jaħsbu ħafna, l-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi industrijalizzati m'humiex eżentati mix-xogħol furzat (7 %) (5). Instabu każijiet ta' ħaddiema domestiċi jew ħaddiema sfurzati fl-agrikoltura fil-pajjiżi kollha tal-Unjoni Ewropea. Adulti u tfal jiġu sfurzati wkoll biex iwettqu xogħol ekonomiku illeċitu jew informali, fosthom li jittallbu. Dawn iċ-ċifri għandhom jiġu mqabbla ma' dawk tal-korruzzjoni fl-Unjoni Ewropea, din twassal biex il-ġlieda kontra x-xogħol furzat tkun aktar diffiċli.

2.3 Min hu l-vittma tax-xogħol furzat?

Għalkemm mhux il-ħaddiema kollha furzati huma migranti irregolari, żgur li dawn huma fost l-aktar vulnerabbli u jiffurmaw il-maġġoranza tal-vittmi. Maqbuda f'ċirku vizzjuż, huma vittmi li ma jazzardawx jilmentaw, minħabba fil-biża' li jintbagħtu lura fil-pajjiż tal-oriġini tagħhom. Spiss, it-traffikanti huma wkoll migranti irregolari li jisfruttaw lill-kompatrijotti tagħhom. L-aktar kategoriji esposti għax-xogħol furzat huma l-minoranzi etniċi jew ta' razza, il-migranti, il-foqra u f'dawn il-kategoriji n-nisa u t-tfal. In-nisa huma l-maġġoranza tal-vittmi ta' traffikar bi skopijiet ta' esplojtazzjoni sesswali kif ukoll għax-xogħol domestiku fejn jispiċċaw iżolati. Il-vittmi huma spiss persuni fraġli, bla rappreżentanti, mhux kapaċi jiddefendu u jipproteġu lilhom infushom. It-tkabbir fl-ekonomija informali toffri opportunitajiet lit-traffikanti. Id-dgħufija fl-ispezzjonijiet tax-xogħol u fis-servizzi tal-pulizija ma jippermettux li jiġi miġġieled l-iżvilupp tal-fenomenu.

Il-kriżi ekonomika li ħakmet lill-Ewropa mill-2008 wasslet biex ħaddiema telqu minn pajjiżhom biex jaħdmu f'pajjiżi aktar sinjuri. Issa l-kwalifiki tagħhom huma neqsin fil-pajjiżi tal-oriġini, li għandhom bżonn iduru għall-migranti li ġejjin minn aktar 'l bogħod li wkoll qed ifittxu kundizzjonijiet aħjar tal-ħajja. Huma jsibu lilhom infushom f'diffikultajiet li ma kienux jimmaġinaw, mingħajr dokumenti, b'impjiegi prekarji, mingħajr ħarsien soċjali u mingħajr il-possibbiltà li jmorru lura pajjiżhom. Din is-sitwazzjoni, li tpoġġi diversi familji f'sitwazzjoni ta' vulnerabbiltà hija l-kuntest li fih jipprolifikaw it-traffikanti tal-persuni.

2.4 Ċifri relatati max-xogħol furzat

— Skont stimi reċenti tal-ILO, fl-2012, kważi 21 miljun persuna spiċċat vittma tax-xogħol furzat fid-dinja – li minnhom 58 % huma nisa u bniet. Kwart tal-vittmi huma tfal ta' anqas minn 18-il sena. Kważi 19-il miljun jiġu sfruttati minn individwi jew intrapriżi privati u aktar minn 2 miljuni minn Stat jew gruppi ribelli. Fost dawk li jiġu sfruttati minn individwi jew intrapriżi, 4,5 miljun huma sfruttati sesswalment. Skont l-istess ċifri tal-ILO, il-perjodu medju ta' xogħol furzat tal-vittmi huwa ta' 18-il xahar.

Għall-kuntrarju tal-preġudizzju, iċ-ċifri tal-Eurostat għall-2013, dwar it-traffikar tal-persuni fl-Ewropa juri li l-maġġoranza tal-vittmi identifikati mill-Istati Membri kienu ċittadini tal-UE – 61 % fis-snin 2008-02010. Barra minn hekk, il-maġġoranza tat-traffikanti mħarrka kienu ċittadini tal-UE (67 % fl-2008, 76 % fl-2010) (6). Madankollu, il-perċentwali tal-vittmi identifikati jew persunti mill-pajjiżi tal-UE trippla bejn l-2008 u l-2010, minn 12 % għal 37 %, li jikkonferma li l-migrazzjoni mill-Istati terzi għadha fattur ta' vulnerabbiltà. L-akbar għadd ta' vittmi identifikati jew preżunti tat-traffikar tal-persuni fl-2010 ġie rappurtat fl-Italja (2 381), Spanja (1 605), ir-Rumanija (1 154) u l-Pajjiżi Baxxi (993) u l-aktar baxx mill-Ungerija (10), il-Portugall (8), Malta (4) u l-Litwanja (3) (7). Fl-Istati Membri tal-UE, fuq total stmat ta' 8 80 000 ħaddiem furzat, 2 70 000 (30 %) huma vittmi ta' sfruttament sesswali sfurzat, u 6 10 000 (70 %) ta' xogħol furzat (8).

2.5 Kif iseħħ it-traffikar tal-persuni?

Ir-rabta bejn it-traffikar tan-nies u x-xogħol furzat hija qawwija u rikonoxxuta fid-dokumenti (anke jekk mhux il-vittmi kollha tax-xogħol furzat huma vittmi tat-traffikar). Il-faqar u/jew il-kunflitti armati, l-iżbilanċji fl-iżvilupp bejn ir-reġjuni ġeografikament qrib, iwasslu għal proċess ta' emigrazzjoni. Il-mezzi użati mit-traffikanti huma l-qerq, it-theddid u d-dejn. Il-vittmi spiss jiġu reklutati, trasportati jew alloġġjati bil-forza, il-kostrizzjoni jew il-frodi. L-eżistenza u l-manipulazzjoni tad-djun huma mezz biex jinkiseb u jinżamm il-kontroll fuq persuna. Il-ħaddiema migranti spiss jisselfu somom kbar ta' flus biex iħallsu lit-traffikanti għat-trasport, il-kisba ta' dokumenti tal-ivjaġġar u spejjeż marbutin mal-kisba ta' impjieg. Immigranti prospettivi jissellfu mingħand il-qraba u l-ħbieb fuq il-bażi li wara ser ikunu jistgħu jappoġġjaw lill-familja u jipprovdu għall-futur tagħhom. L-idea li jduru lura mingħajr ma jħallsu d-djun hija inkonċepibbli għall-ħafna mill-ħaddiema migranti anke wara li jiskopru li l-impjieg imwiegħed ma jeżistix u li huma ser jiġu sfruttati għal żmien indeterminat. Is-somom li jkollhom iħallsu għall-passaporti tagħhom u għat-trasport u wara għall-akkomodazzjoni u l-ikel huma eżorbitanti. F'għadd ta' pajjiżi, il-ħaddiema migranti irregolari m'għandhomx aċċess għall-ġustizzja (9).

2.6 Il-konsegwenzi tax-xogħol furzat

Barra mill-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, ix-xogħol furzat jiżvantaġġja lill-intrapriżi u lill-ħaddiema. L-intrapriżi li jirrispettaw ir-regoli għandhom kompetizzjoni żleali minn dawk li jiksbu l-prodotti tax-xogħol furzat; fir-rigward tal-ħaddiema, l-eżistenza tax-xogħol furzat ibaxxi s-salarji u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom u l-finanzjament tas-solidarjetà soċjali.

2.7 Min igawdi mix-xogħol furzat?

It-traffikar tal-persuni jħalli qligħ kbir: dawk li jordnaw jew jimponu x-xogħol furzat joħolqu profitti illegali enormi. Fl-2005, il-qligħ annwali fil-livell dinji tal-isfruttament tax-xogħol furzat ġie stmat għal 44,3 biljun dollaru Amerikan li minnhom 31,6 biljun kienu mit-traffikar tan-nies. Minn dan l-ammont, USD 15,5 biljun, jiġifieri 49 % huma ġġenerati fl-ekonomiji industrijalizzati (10) fosthom dik tal-Unjoni Ewropea. It-traffikar tal-persuni jagħti riżorsi lin-netwerks kriminali bl-istess mod tat-traffikar tal-armi u tad-drogi.

3. Kummenti speċifiċi

3.1 L-istrumenti tal-ġlieda kontra l-ħidma furzata

Li l-persuni ma jiġux kostretti għax-xogħol furzat huwa wieħed mid-drittijiet fundamentali tax-xogħol, mal-libertà tal-assoċjazzjoni u tan-negozjazzjoni, l-età minima għax-xogħol (il-projbizzjoni tax-xogħol tat-tfal) u n-nuqqas tad-diskriminazzjoni fl-impjieg u l-professjoni, miżmuma min-NU, l-ILO, l-OECD u l-Unjoni Ewropea (Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, Artikolu 5, Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem, Artikolu 4). Barra mill-konvenzjonijiet tal-ILO 29 u 105, oħrajn bħal dawk dwar ix-xogħol domestiku (189), l-ispezzjoni tax-xogħol (81 u 129), dwar il-ħaddiema migranti (97 u 143), dwar l-aġenziji tal-impjieg privati (181) jippermettu li tittieħed azzjoni.

Bħala dritt fundamentali, huwa universali u għandu jiġi applikat anke fl-Istati li ma rratifikawx il-konvenzjonijiet fundamentali fuq il-bażi tad-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-prinċipji u d-drittijiet fundamentali tax-xogħol u s-segwitu tiegħu. Skont il-prinċipji gwida tan-NU, dwar l-intrapriżi u d-drittijiet tal-bniedem, l-intrapriżi multinazzjonali, hu x'inhu r-rwol tal-Istat fil-pajjiż li fih jinsabu, huma responsabbli li jirrispettaw id-drittijiet tal-bniedem (11).

Ix-xogħol furzat huwa waħda mill-forom ta' esplojtazzjoni previsti mid-Direttiva Ewropea 2011/36. Id-Direttiva tiddefinixxi kull forma ta' esplojtazzjoni bħala att kriminali u tarmonizza s-sanzjonijiet tal-esplojtaturi u tal-intrapriżi li jużaw ix-xogħol furzat. Hija fiha wkoll dispożizzjonijiet dwar il-prevenzjoni, il-ħarsien tal-vittmi u l-ħlas lilhom tad-danni.

Madankollu, minkejja l-proklamazzjoni tad-drittijiet, u l-għadd ta' testi internazzjonali, ix-xogħol furzat ma sparixxiex. In-netwerks tal-kriminali jużaw il-fruntieri u jisfruttaw id-differenzi bejn is-sistemi varji.

Il-konvenzjonijiet tal-ILO għandhom bżonn jiġu aġġornati biex jirrispondu għall-forom attwali tax-xogħol furzat. Huma ma jagħmlux referenza għat-traffikar tal-persuni u l-anqas għall-ħarsien tal-vittmi jew il-kumpens lilhom.

3.2 Il-limitazzjonijiet tal-istrumenti

Hemm distanza kbira bejn il-forza (drittijiet fundamentali) u l-għadd ta' standards, regolamenti (NU), konvenzjonijiet (ILO) jew rakkomandazzjonijiet (Linji Gwida tal-OECD dwar l-intrapriżi multinazzjonali (12), ISO 26000 (13), dikjarazzjoni tripartitika dwar l-intrapriżi multinazzjonali u l-politika soċjali (14) tal-ILO, rapporti mhux finanzjarji) u l-applikazzjoni tagħhom. Meta jeżistu pjanijiet ta' azzjoni, spiss ikunu migħajr baġit, bla segwitu u bla evoluzzjoni. L-istrumenti huma neqsin mill-koerenza bejniethom: il-politiki tal-immigrazzjoni, tal-kontroll tal-fruntieri u tal-ħarsien tad-drittijiet tal-biendem pereżempju huma spiss f'kuntradizzjoni, filwaqt li l-politiki ta' kooperazzjoni li jistgħu jkunu ta' lieva fil-ġlieda kontra t-traffikar u x-xogħol furzat ma jsemmux dan l-aspett.

L-għadd kbir ta' dokumenti m'huwiex garanzija ta' effikaċja. Ma dawk tal-istituzzjonijiet internazzjonali, issa qed tiżdied l-offerta privata tat-tikketti: kodiċi ta' kondotta, ċertifikazzjonijiet, tikketti eċċ. Fl-Ewropa hemm 240 tikketta fosthom ħafna li huma awtodefiniti u bla previżjoni ta' verifika. Pereżempju ċerti multinazzjonali jieħdu l-impenn fil-kodiċi ta' kondotta tagħhom li jirrispettaw il-liġi lokali kullimkien: dikjarazzjoni dubjuża fil-pajjiżi li fihom hemm diskriminazzjoni kontra n-nisa jew li ma jħarsux il-libertajiet tat-trejdjunjins! Hemm kodiċi ta' kondotta mfassla biex jassiguraw lill-konsumaturi u lill-investituri mingħajr l-ebda kontroll jew verifika prevista u mingħajr ma jindirizzaw b'mod ġenwin ix-xogħol furzat, għax dan jippermettilhom li jbaxxu l-ispejjeż u jgħollu l-profitti.

3.3 Azzjoni kontra x-xogħol furzat fit-territorju tal-UE u lil hinn

3.3.1 Jiġu ndirizzat in-nuqqasijiet fit-testi attwali: l-istati Ewropej għandhom jitkellmu b'vuċi waħda fl-ILO biex jiġi adottat protokoll addizzjonali għall-konvenzjoni 29 tal-ILO u rakkomandazzjoni biex jissaħħu l-prevenzjoni, il-kontroll, il-ħarsien tal-vittmi u li jingħataw kumpens. Fit-territorju tal-Unjoni Ewropea — L-Unjoni Ewropea adottat Direttiva dwar il-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin (2011/36/UE) u strateġija (Opinjoni tal-KESE SOC/467). L-istrateġija Ewropea kontra t-traffikar tal-persuni tiddedika miżuri speċjali għall-esplojtazzjoni tax-xogħol bħala waħda mill-forom li ftit huma studjati u tipprevedi għadd ta' miżuri li jirrigwardaw l-ispetturi tax-xogħol, l-awtoritajiet kompetenti kif ukoll il-Kummissjoni Ewropea. Madankollu dawn it-testi huma reċenti u għadhom ma pproduċewx l-effetti kollha mistennija. Barra minn hekk, meta l-kriżi ekonomika tirriżulta f'li tnaqqas il-mezzi tal-pulizija u tal-ispetturi tax-xogħol, tkabbar l-ekonomija informali u żżid il-faqar u l-prekarjetà, dan iżid ir-riskju li jiżdied ix-xogħol furzat. Il-prevenzjoni hija ċertament is-sensibilizzazzjoni, l-edukazzjoni, l-informazzjoni iżda wkoll il-ġlieda kontra l-ekonomija informali u l-faqar, b'attenzjoni partikolari għall-popolazzjonijiet l-aktar vulnerabbli, fosthom il-migranti li ma jitkellmux il-lingwa tal-pajjiż li jilqagħhom. — L-ispetturi tax-xogħol għandu jkollhom mezzi suffiċjenti ta' kontroll, u għandha tissaħħaħ il-kooperazzjoni Ewropea billi tinħoloq aġenzija responsabbli biex titratta kwistjonijiet transkonfinali, u billi jitwessa' l-mandat tal-pjattaforma għall-kooperazzjoni bejn l-ispetturi tax-xogħol b'mod li jiżdied ix-xogħol furzat u jikkoordina l-korpi l-oħra kompetenti (dipartimenti tat-taxxa) biex jiġi miġġieled ix-xogħol mhux iddikjarat. — L-ispetturi tax-xogħol, il-ħaddiema soċjali u t-trejdjunjonisti għandhom ikollhom indikaturi (il-ħaddiem għandu passaport, jista' jivvjaġġa b'mod ħieles, qed jitħallas is-salarju tiegħu...) biex jiġi identifikat ix-xogħol furzat u biex ikunu jistgħu javżaw lis-servizzi tal-pulizija (15). — L-aġenziji inkarigati mir-reklutaġġ u l-impjiegi f'pajjiżi oħra tal-UE u anke aktar 'il bogħod (fis-setturi tal-bini, l-agrikoltura, iż-żibel u t-tindif...) għandhom jiġu kontrollati u sorveljati biex jiġu evitati prattiki frodulenti; L-Istrateġija Ewropea kontra t-traffikar tal-persuni tipprevedi li l-Kummissjoni Ewropea taħdem mal-aġenzija Ewropea għat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol (Eurofound) biex tiżviluppa gwida ta' prattiki tajbin għall-awtoritajiet pubbliċi li jirrigwardaw is-sorveljanza tal-aġenziji tar-reklutaġġ u ta' impjieg, kif ukoll l-aġenziji tax-xogħol temporanju biex jiġi evitat it-traffikar tal-persuni. Il-gwida għandha tinkludi sistemi ta' liċenzjar kif ukoll l-implimentazzjoni tar-responsabbiltà ta' dawn l-aġenziji. — Il-vittmi għandhom jiġu mħarsa, u d-drittijiet tagħhom garantiti u rkuprati (ħlas b'lura, ħarsien soċjali) u għandhom jiġu kumpensati skont id-danni li sofrew. M'għandhomx jiġu mħarrka għal ksur tal-liġi tal-imigrazzjoni, il-pussess ta' dokumenti foloz tal-identità jew għal atti kriminali li jkunu wettqu għax sfurzati (16). Huma t-traffikanti l-kriminali li għandhom jiġu mħarrka. Il-konfiska tal-beni tat-traffikanti għandha tippermetti li l-vittmi tagħhom jiġu kumpensati. — Il-vittmi għandhom ikunu jistgħu jieħdu azzjoni legali u għaldaqstant ikunu awtorizzati li jibqgħu fit-territorju sakemm il-proċess jintemm, anke fil-każ ta' dħul illegali fit-territorju tal-UE. Il-permess ta' soġġorn m'għandux jiddependi mir-rieda tal-vittmi li jikkooperaw mal-pulizija u l-ġustizzja, numru minnhom huma wisq trawmatizzati u kellhom esperjenzi negattivi ferm mal-pulizija. Huma jistgħu jibżgħu li jekk jixhdu kontra dawk li jkunu sfruttawhom, il-familji tagħhom fil-pajjiż ta' oriġini jbatu xi konsegwenzi. Id-Direttiva 0211/36 tipprevedi għadd ta' obbligi għall-Istati Membri dwar l-assistenza u l-ħarsien tal-vittmi. L-implimentazzjoni ta' dawn il-miżuri trid tkun kemm jista' jkun effikaċi biex tikseb ħarsien adegwat tal-vittmi, anke dawk li huma l-aktar vulnerabbli.

3.3.2 Barra mill-Unjoni Ewropea, il-fatt li l-globalizzazzjoni ġabet magħha atturi ġodda, NGOs u multinazzjonali għandu jiġi kkunsidrat aħjar. Ir-regoli tad-WTO ma jsemmux b'mod espliċitu biżżejjed il-konvenzjonijiet tal-ILO. Osservatur tal-ILO għandu jipparteċipa fix-xogħol tad-WTO. L-implimentazzjoni tal-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-mekkaniżmi ta' kontroll tal-ILO dwar il-leġislazzjoni u l-prattika tal-Istati Membri tal-ILO għandha tiġi rinfurzata wkoll. Dawn ir-rakkomandazzjonijiet jibqgħu spiss mingħajr segwitu minħabba n-nuqqas ta' rieda politika u/jew riżorsi finanzjarji u ta' kapaċitajiet amministrattivi adegwati biex jiġu implimentati.

3.3.3 L-Unjoni Ewropea qed tħejji direttiva dwar ir-responsabbiltà soċjali tal-intrapriżi (17) li ser tirrikjedi li l-intrapriżi li jkollhom aktar minn 500 dipendenti jdaħħlu fir-rapport tal-attivitajiet tagħhom dikjarazzjoni mhux finanzjarja dwar l-impatt tal-attivitajiet tagħhom fuq affarijiet ambjentali, soċjali u tal-persunal, fosthom ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-isforzi mmirati li jiġġieldu l-korruzjoni. Din id-Direttiva hija koerenti mar-regoli tal-ILO (Opinjoni tal-KESE INT/698).

3.3.4 Il-politika tal-iżvilupp u tal-għajnuna esterna tista' tkun lieva jekk l-għajnuna tiġi marbuta mar-rispett tad-drittijiet fundamentali, kemm għall-Istati kif ukoll għal atturi oħra, b'mod partikolari intrapriżi multinazzjonali li jisfruttaw ir-riżorsi tal-pajjiżi mgħejuna. Barra min hekk, l-iżvilupp għandu jinkludi proġetti dwar it-titjib tal-kapaċità amministrattiva, fosthom taħriġ adegwat għall-ispetturi tax-xogħol u għall-imsieħba soċjali dwar l-implimentazzjoni tal-konvenzjonijiet tal-ILO. Il-politika kummerċjali u l-politika tal-iżvilupp iridu jiġu żviluppati għal applikazzjoni aħjar tad-Drittijiet tal-Bniedem. Ir-ratifika u l-implimentazzjoni effikaċi tal-konvenzjonijiet tal-ILO dwar ix-xogħol furzat (29 u 105), kif ukoll ta' konvenzjonijiet oħra fundamentali tal-ILO għandhom jiġu riflessi fil-ftehimiet kummerċjali, ta' kooperazzjoni u ta' assoċjazzjoni bejn l-UE u l-pajjiżi terzi u jkunu suġġetti għal segwitu regolari. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom jipparteċipaw permezz ta' korpi ta' segwitu dwar l-implimentazzoni tal-ftehimiet kummerċjali u l-kapitlu tagħhom dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli.

3.3.5 L-Involviment tas-soċjetà ċivili

3.3.5.1 Rwol akbar tal-intrapriżi fir-rispett tal-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, dan huwa dak li l-OECD tirrakkomanda fil-linji gwida dwar l-intrapriżi multinazzjonali (18). Dan huwa dak li jipproponi wkoll ir-rapport Ruggie (NU) (19) li huwa favur il-parteċipazzjoni tal-gvernijiet, l-intrapriżi, is-soċjetà ċivili u l-investituri. Dan ir-rapport jirrakkomanda lill-intrapriżi li jwettqu studji ta' riskju (due diligence). L-intrapriżi għandhom jipprevjenu u b'hekk isiru atturi kontra l-vjolazzjonijiet tad-drittijiet fundamentali. L-intrapriżi multinazzjonali u l-investituri jridu jsiru responsabbli peress li huwa l-interess tagħhom iżda wkoll biex ikunu jistgħu jiġu mħarrka meta jonqsu milli jkunu attenti. L-intrapriżi għandhom ukoll jagħtu rendikont tal-mod li bih jimplimentaw l-istandards tal-ILO. Il-preċiżjoni tad-dikjarazzjonijiet tagħhom għandha tiġi vverifikata minn aġenziji ta' valutazzjoni mhux finanzjarja indipendenti.

3.3.5.2 Diversi multinazzjonali huma Ewropej, u huma mexxejja speċjalment fil-qasam tal-ftehimiet qafas internazzjonali ffirmati mal-federazzjonijiet internazzjonali tat-trejdjunjins, l-aktar dwar is-CSR, li jinkludu l-ġlieda kontra x-xogħol furzat. L-istrateġija l-ġdida (20) tal-UE 2011-2014 dwar is-CSR tesiġi li l-intrapriżi Ewropej jieħdu bis-serjetà r-responsabbiltà li għandhom li jirrispettaw id-drittijiet tal-bniendem (21).

3.3.5.3 L-investimenti wkoll huma lieva: għadd ta' investituri huma firmatarji tal-Prinċipji tan-NU għall-Investiment Responsabbli (22), u l-investimenti soċjalment responsabbli llum jirrappreżentaw 22 % tal-flussi, li minnhom 49 % huma Ewropej.

3.3.5.4 L-intrapriżi jistgħu jaġixxu permezz tal-politiki tax-xiri responsabbli, iżda anki l-amministrazzjonijiet u l-awtoritajiet lokali billi dawn jiggarantixxu li fl-akkwist pubbliku, l-intrapriżi li jaħdmu magħhom ikun ħadu l-miżuri biex jeliminaw ix-xogħol furzat mill-katina tal-provvista tagħhom.

3.3.5.5 L-NGOs Ewropej huma wkoll fuq quddiem fir-rigward tad-drittijiet tal-konsumaturi fir-rigward l-għarfien dwar fejn u f'liema kundizzjonijiet jiġu ffabbrikati l-ħwejjeġ u ż-żraben (23), kif ukoll il-prodotti tal-ikel li jiġu mill-pajjiżi terzi. L-eżiġenza ta' trasparenza akbar u traċċabbiltà għall-elementi kollha li jiffurmaw prodott jew servizz għandha telimina l-ħidma furzata.

3.3.5.6 Diversi organizzazzjonijiet trejndjunjonistiċi għandhom esperjenzi x'jaqsmu mal-oħrajn dwar kif għandu jsir it-taħriġ dwar il-mod li bih għandu jiġi trattat ix-xogħol furzat, metodi tax-xogħol ma' NGOs speċjalizzati fl-għajnuna għall-migranti klandestini, iżda mhux kulħadd huwa konsapevoli b'mod globali dwar id-daqs tal-problema, ħafna għadhom jaħsbu li ma tirrigwardahomx jew li ma jistgħu jagħmlu xejn. L-Istati jistgħu jgħinu lill-organizzazzjonijiet tat-trejdjunjins biex jorganizzaw lill-ħaddiema fis-settur informali. L-organizzazzjonijiet tat-trejdjunjins tal-pajjiżi li jagħtu l-ordnijiet għandhom jappoġġjaw it-trejdjunjoniżmu fil-pajjiżi li jaħdmu fuq l-ordnijiet, u t-talbiet tal-ħaddiema tal-pajjiżi terzi għal salarji li jippermettu li wieħed jgħix u ħinijiet tax-xogħol deċenti. Il-kumitati tad-djalogu soċjali settorjali Ewropew huma wieħed mill-mezzi li jissensibilizza u li jaġixxi kontra x-xogħol furzat.

Brussell, 30 ta' April 2014. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Henri MALOSSE

(1) 2011/36/EU http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:101:0001:0011:EN:PDF

(2) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52012DC0286:MT:NOT

(3) ĠU L 101/1 tal-15.4. 2011

(4) L-ILO u l-Kummissjoni Ewropea talbu lil grupp ta' esperti għal indikaturi operattivi biex jidentifikaw it-traffikar tal-persuni. F'dan id-dokument, hemm paġna dedikata b'mod speċifiku għall-isfruttar mix-xogħol http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---declaration/documents/publication/wcms_105023.pdf

(5) http://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/glotip/Trafficking_in_Persons_2012_web.pdf

(6) EUROSTAT (2013) Trafficking in Human Beings http://ec.europa.eu/anti-trafficking/EU+Policy/Report_DGHome_Eurostat.

(7) Għandu jiġi enfasizzat li ċ-ċifri tal-Eurostat 2013 huma bbażati esklussivament fuq iċ-ċifri komunikati mill-Istati Membri u ma jqisux il-vittmi mhux identifikati tat-traffikar tal-persuni. Mhux l-Istati Membri kollha pprovdew data. Bl-istess mod, il-metodoloġiji użati minn awtoritajiet nazzjonali differenti jvarjaw ħafna. Għaldaqstant il-paraguni diretti bejn pajjiżi tista' toħloq impressjonijiet foloz.

(8) ILO (2012): ILO Global Estimate of Forced Labour: Results and methodology, Ġinevra, 2012. Id-data tal-ILO tirrigwarda l-għadd stmat (kontra n-numru indikat) ta' persuni f'sitwazzjoni ta' xogħol furzat. Dawn iċ-ċifri jikkorrispondu għal stima tal-livell minimu, peress li ġew użati kriterji stretti ta' validazzjoni u ta' estrapolazzjoni tad-data. L-istimi huma maqsuma skont ir-reġjuni. Mhemmx diviżjoni bil-pajjiż peress li ftit wisq pajjiż ippruvaw jagħmlu stima fil-livell nazzjonali.

http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---declaration/documents/publication/wcms_182004.pdf.

(9) Pereżempju, impjegatur Irlandiż weħel multa ta' EUR 90 000 għal salarji li ma tħallsux lil ħaddiem furzat. L-impjegatur appella bil-pretest li l-ħaddiem ma kellux dritt għall-ħlas peress li kien hemm illegalment u rebaħ il-kawża (http://www.mrci.ie/resources/publications/mrciupdates/the-fight-for-justice-muhammads-story-part-ii/).

(10) Patrick Belser, “Forced Labor and Human Trafficking: Estimating the Profits”, dokument ta' ħidma, Ġinevra, Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, 2005). http://www.ilo.org/sapfl/Informationresources/ILOPublications/WCMS_081971/lang--en/index.htm.

(11) Nazzjonijiet Uniti (2011) Report of the Special Representative of the Secretary- General on the issue of human rights and transnational corporations and other business enterprises, John Ruggie, UN GA A/HRC/17/31 http://www.ohchr.org/EN/Issues/TransnationalCorporations/Pages/Reports.aspx.

(12) OECD Guidelines for Multinational Enterprises (2011): http://www.oecd.org/daf/inv/mne/oecdguidelinesformultinationalenterprises.htm

(13) ISO 26000 – Social responsibility: http://www.iso.org/iso/home/standards/iso26000.htm?=

(14) ILO Tripartite declaration of principles concerning multinational enterprises and social policy (MNE Declaration) – 4th Edition (2006):

http://www.ilo.org/empent/Publications/WCMS_094386/lang--en/index.htm.

(15) http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_norm/---declaration/documents/publication/wcms_105023.pdf

(16) OSCE guidelines on non-punishment 2013 (linji gwida tal-OSKE dwar in-nuqqas ta' kastig), http://www.osce.org/cthb/101083.

(17) Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttivi tal-Kunsill 78/660/KEE u 83/349/KEE fir-rigward tad-divulgazzjoni ta’ informazzjoni mhux finanzjarja u dwar id-diversità minn ċertu kumpaniji u gruppi kbar – COM(2013) 207 final – 2013/0110 (COD)

(18) http://www.oecd.org/fr/daf/inv/mne/principesdirecteursdelocdealintentiondesentreprisesmultinationales.htm

(19) http://www.ohchr.org/Documents/Issues/Business/A.HRC.17.31_fr.pdf

(20) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0681:FIN:MT:PDF.

(21) Strateġija rinnovata tal-UE 2011-14 għar-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva

2011-2014 COM(2011) 681 final http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0681:FIN:mt:PDF

(22) Sit tal-Internet dwar “Principles for Responsible Investment” tan-Nazzjonijiet Uniti: http://www.unpri.org/

(23) Sit tal-internet tal-kampanja Clean Clothes: http://www.cleanclothes.org/.