P9_TA(2021)0347

Kontinent xiħ li qed jixjieħ – possibilitajiet u sfidi relatati mal-politika dwar it-tixjiħ wara l-2020

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tas-7 ta' Lulju 2021 dwar kontinent xiħ li qed jixjieħ – possibilitajiet u sfidi relatati mal-politika dwar it-tixjiħ wara l-2020 (2020/2008(INI))

(2022/C 99/13)

Il-Parlament Ewropew,

— wara li kkunsidra l-Artikoli 6, 153, 156 u 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

— wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (“il-Karta”), b'mod partikolari l-Artikoli 21, 23, 24, 25, 26, 31, 32, 33, 34 u 35 tagħha,

— wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità,

— wara li kkunsidra s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea li tiddikjara li l-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni fuq bażi ta' età huwa prinċipju ġenerali tad-dritt tal-UE bħala każ speċjali ta' trattament ugwali (1),

— wara li kkunsidra l-Konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Ġunju 2010 dwar tixjiħ attiv,

— wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tad-9 ta' Settembru 2020 dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-benesseri ta' persuni akbar fl-età fl-era tad-diġitalizzazzjoni,

— – wara li kkunsidra l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti,

— wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Politika u l-Pjan ta' Azzjoni Internazzjonali ta' Madrid dwar it-Tixjiħ, adottat fit-Tieni Assemblea Dinjija dwar it-Tixjiħ bejn it-8 u t-12 ta' April 2002,

— wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Ministerjali adottata fir-raba' Konferenza Ministerjali tal-Kummissjoni Ekonomika għall-Ewropa tan-NU dwar it-Tixjiħ f'Lisbona fit-22 ta' Settembru 2017 bit-titolu “A Sustainable Society for all Ages: Realising the potential of living longer” (Soċjetà Sostenibbli għal kull Età: It-twettiq tal-potenzjal li wieħed jgħix aktar fit-tul),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Espert Indipendenti tan-NU dwar it-tgawdija tad-drittijiet tal-bniedem kollha minn persuni akbar fl-età, dwar l-impatt tal-marda tal-coronavirus (COVID-19) fuq it-tgawdija tad-drittijiet tal-bniedem kollha ta' persuni akbar fl-età, ippreżentata għall-75 sessjoni tal-Assemblea Ġenerali tan-NU fil-21 ta' Lulju 2020,

— wara li kkunsidra l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali,

— wara li kkunsidra d-Deċiżjoni Nru 940/2011/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Settembru 2011 dwar is-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv u s-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet (2012) (2), u l-Komunikazzjoni oriġinali tal-Kummissjoni tas-6 ta' Settembru 2010 dwarha (COM(2010)0462),

— wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-19 ta' Diċembru 2016 bit-titolu “Perkorsi ta' titjib tal-ħiliet: Opportunitajiet Ġodda għall-Adulti” (3),

— wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2018 dwar il-kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja (4),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-7 ta' Settembru 2010 dwar ir-rwol tan-nisa f'soċjetà li qed tixjieħ (5) u tal-15 ta' Novembru 2018 dwar servizzi ta' indukrar fl-UE għal ugwaljanza aħjar bejn is-sessi (6),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Novembru 2010 dwar l-isfida demografika u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet (7),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Mejju 2016 dwar il-faqar: perspettiva tas-sessi (8),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2016 dwar il-ħolqien ta' kundizzjonijiet fis-suq tax-xogħol favorevoli għal bilanċ bejn il-ħajja u dik tax-xogħol (9),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Ġunju 2017 dwar il-ħtieġa ta' strateġija tal-UE biex titwaqqaf u tiġi evitata d-differenza bejn il-pensjonijiet tan-nisa u tal-irġiel (10),

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Novembru 2017 dwar l-użu ta' strumenti tal-politika ta' koeżjoni mir-reġjuni biex jiġi indirizzat it-tibdil demografiku (11),

— wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu adottata fl-ewwel qari fit-28 ta' Marzu 2019 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi “Erasmus+”: il-programm tal-Unjoni għall-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1288/2013 (12),

— wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2000/78/KE tas-27 ta' Novembru 2000 li tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol (13), u tistabbilixxi prinċipju kontra d-diskriminazzjoni abbażi ta' reliġjon jew twemmin, diżabilità, età jew orjentazzjoni sesswali fir-rigward tal-impjieg u tal-okkupazzjoni,

— wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Kunsill tat-2 ta' Lulju 2008 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew twemmin, diżabilità, età jew orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426) u l-pożizzjoni tal-Parlament tat-2 ta' April 2009 dwar dan (14),

— wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' Ottubru 2006 bit-titolu “Il-ġejjieni demografiku tal-Ewropa, il-bidla ta' sfida f'opportunità” (COM(2006)0571),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tal-15 ta' Diċembru 2006 bit-titolu “European Economy – the impact of ageing on public expenditure: projections for the EU-25 Member States on pensions, healthcare, long-term care, education and unemployment transfers (2004-2050)” (Ekonomija Ewropea– l-impatt tat-tixjiħ fuq in-nefqa pubblika: projezzjonijiet għall-Istati Membri tal-EU-25 dwar il-pensjonijiet, il-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul, l-edukazzjoni u t-trasferimenti tal-qgħad (2004-2050)),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni u tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali għall-Ministri fil-Kunsill Impjiegi, Politika Soċjali, Saħħa u Affarijiet tal-Konsumatur tas-7 ta' Ottubru 2014 bit-titolu “Adequate social protection for long-term care needs in an ageing society” (Protezzjoni soċjali adegwata għal ħtiġijiet ta' kura fit-tul),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' April 2017 bit-titolu “Inizjattiva ta' appoġġ għall-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u l-persuni li jindukraw li jaħdmu” (COM(2017)0252),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tal-24 ta' Novembru 2017 bit-titolu “The 2018 Ageing Report: Underlying Assumptions & Projection Methodologies” (Ir-Rapport dwar ix-Xjuħija 2018: Suppożizzjonijiet Sottostanti u Metodoloġiji ta' Projezzjoni),

— wara li kkunsidra d-dokument interistituzzjonali tal-Kummissjoni tal-25 ta' Mejju 2018 bit-titolu “The 2018 Ageing Report: Economic & Budgetary Projections for the 28 EU Member States (2016-2070)” (Ir-Rapport tal-2018 dwar it-Tixjiħ: Projezzjonijiet Ekonomiċi u Baġitarji għat-28 Stat Membru tal-UE (2016-2070)),

— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-5 ta' Marzu 2020 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija ta' Ugwaljanza Bejn is-Sessi għall-2020-2025” (COM(2020)0152),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tas-17 ta' Ġunju 2020 dwar l-impatt tat-tibdil demografiku (COM(2020)0241),

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO) tal-1 ta' April 2002 bit-titolu “Active Ageing: A Policy Framework” (Tixjiħ Attiv: Qafas ta' Politika),

— wara li kkunsidra r-rapport tad-WHO tal-1 ta' Ottubru 2007 bit-titolu “Global Age-Friendly Cities: A Guide” (Bliet Globali Adatti għall-Età: Gwida),

— wara li kkunsidra r-rapport tad-WHO tat-30 ta' Settembru 2015 dwar it-tixjiħ u s-saħħa,

— wara li kkunsidra l-istrateġija globali u l-pjan ta' azzjoni dwar it-tixjiħ u s-saħħa tad-WHO għall-2016-2020 u d-deċiżjoni tan-NU li tipproklama l-2021-2030 bħala d-Deċennju tat-Tixjiħ f'Saħħtu,

— wara li kkunsidra l-Prinċipji tan-NU għall-Persuni Mdaħħla fl-Età adottati mir-riżoluzzjoni tal-Assemblea Ġenerali 46/91 tas-16 ta' Diċembru 1991,

— wara li kkunsidra l-“Global Age Watch Index 2015” (l-Indiċi Gobali tal-Età tan-NU),

— wara li kkunsidra r-rapport tan-NU tal-2019 dwar it-tixjiħ tal-popolazzjoni tad-dinja,

— wara li kkunsidra l-pożizzjoni tat-tixjiħ attiv bħala waħda mill-elementi ewlenin tal-istrateġija Ewropa 2020,

— wara li kkunsidra l-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza,

— wara li kkunsidra l-Att dwar l-Ugwaljanza tar-Renju Unit tal-2010, li jagħmilha illegali li ssir diskriminazzjoni kontra l-persuni abbażi tal-bidla fil-ġeneru, l-orjentazzjoni sesswali u l-ġeneru,

— wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/1158 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-ġenituri u għall-persuni li jindukraw u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 2010/18/UE (15) (id-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata),

— wara li kkunsidra l-Artikolu 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

— wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali,

— wara li kkunsidra l-pożizzjoni fil-forma ta' emendi tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi,

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali (A9-0194/2021),

Kummenti ġenerali

A. billi l-popolazzjoni li qed tixjieħ tal-Ewropa hija fenomenu demografiku li jinvolvi tnaqqis kemm fil-fertilità kif ukoll fir-rati ta' mortalità u stennija tal-għomor ogħla;

B. billi l-popolazzjoni tal-UE qed tonqos; billi fl-1960, ir-residenti tal-UE kienu jammontaw għal 13,5 % tal-popolazzjoni dinjija, filwaqt li fl-2018 kienu jammontaw għal 6,9 % u sal-2070 huma mistennija li jammontaw għal madwar 4 % (16); billi din is-sitwazzjoni hija relatata, fost fatturi oħra, ma' tnaqqis fir-rati tat-twelid fl-UE meta mqabbel ma' reġjuni oħra fid-dinja, li jwassal għat-tixjiħ tal-popolazzjoni b'effett fuq il-kompożizzjoni tal-età u l-ishma relattivi ta' gruppi ta' età differenti u jikkontribwixxi għall-inverżjoni tal-piramida demografika; billi t-tranżizzjoni demografika hija fenomenu universali u s-sehem dejjem jonqos tal-UE fil-popolazzjoni tad-dinja jirrifletti bidu aktar bikri ta' dan il-proċess globali (17); billi l-parteċipazzjoni attiva tal-persuni akbar fl-età fis-soċjetà ma għandhiex tiġi sottovalutata; billi aktar minn 20 % ta' dawk li għandhom bejn 65 u 74 sena u madwar 15 % ta' dawk li għandhom 75 sena jew aktar qed jieħdu sehem f'attivitajiet ta' volontarjat formali u/jew informali (18);

C. billi s-sitwazzjoni demografika attwali tħalli impatt sever fuq il-koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali tal-UE; billi huwa importanti li l-UE tintegra aspetti demografiċi fil-politiki kollha tagħha; billi l-popolazzjoni fl-età tax-xogħol (il-persuni li għandhom bejn 15 u 64 sena) hija mistennija li tonqos b'mod sinifikanti minn 333 miljun fl-2016 għal 292 miljun fl-2070; billi sal-2100, huwa mbassar li l-persuni ta' 80 sena jew aktar se jkunu jammontaw għal 14,6 % tal-popolazzjoni (19);

D. billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija valur bażiku tal-UE, rikonoxxut fit-Trattati u fil-Karta, u billi l-UE hija impenjata li tintegraha fl-attivitajiet kollha tagħha;

E. billi l-lonġevità hija kisba kollettiva notevoli sostnuta minn progress sinifikanti fl-iżvilupp ekonomiku u soċjali u fis-saħħa, li tejbet b'mod konsiderevoli l-kwalità tal-ħajja u kkontribwiet għal żieda ta' 10 snin fl-istennija tal-għomor medja tal-irġiel u tan-nisa matul l-aħħar 50 sena; billi l-istennija tal-għomor hija mistennija li tiżdied minn 78,3 għal 86,1 sena għall-irġiel u minn 83,7 għal 90,3 sena għan-nisa bejn l-2016 u l-2070; billi ż-żieda fil-medja tal-istennija tal-għomor trid titqies, fiċ-ċirkostanzi kollha, bħala fattur ta' avvanz taċ-ċivilizzazzjoni u qatt bħala restrizzjoni; billi d-data turi li fl-2018, l-għadd stmat ta' snin ta' ħajja fi stat tajjeb ta' saħħa kien ta' 64,2 sena għan-nisa u 63,7 sena għall-irġiel (20); billi, madankollu, id-diskrepanza bejn l-istennija tal-għomor u s-snin ta' ħajja fi stat tajjeb ta' saħħa hija inkwetanti u għandha tiġi indirizzata b'mod urġenti;

F. billi ħajja itwal u fi stat aħjar ta' saħħa hija ħaġa prezzjuża kemm għall-individwi kif ukoll għas-soċjetajiet, filwaqt li toħloq opportunitajiet ġodda għall-parteċipazzjoni u l-inklużjoni tal-persuni akbar fl-età fil-ħajja ekonomika u soċjali; billi l-involviment soċjali fix-xjuħija min-naħa tiegħu jikkontribwixxi għas-saħħa u l-benesseri individwali; billi hemm korrelazzjoni bejn il-lonġevità u l-istatus soċjali; billi l-parteċipazzjoni f'firxa ta' attivitajiet soċjali, bħal volontarjat, sport jew passatempi, kif ukoll kuntatt regolari mal-familja u l-ħbieb x'aktarx iħallu impatt pożittiv fuq is-saħħa ġenerali tal-persuni akbar fl-età u jevitaw li dawn jiġu iżolati;

G. billi l-bidla naturali fil-popolazzjoni tal-UE ilha tonqos sa mill-2012, b'aktar imwiet (4,7 miljun) milli twelid (4,2 miljun) irreġistrati fl-UE fl-2019; billi r-rata ta' fertilità fl-UE qed tonqos u niżlet għal l-1,55 fl-2018; billi dan huwa marbut ma' varjetà ta' fatturi, inklużi saħħa aħjar u livelli ogħla ta' edukazzjoni (21), iżda wkoll is-sitwazzjoni soċjoekonomika ġenerali, inklużi l-inċertezza u d-devalwazzjoni tal-introjtu, li jaffettwaw lill-gruppi kollha iżda fuq kollox liż-żgħażagħ kollha, b'mod partikolari l-kwalità tal-ħajja tagħhom, il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u l-ippjanar tal-ħajja; billi t-tibdil demografiku jista' jkollu impatt fuq is-sostenibbiltà ekonomika u soċjali tal-UE fi żmien medju u fit-tul; billi l-aċċess għal servizzi pubbliċi ta' kwalità huwa fattur deċiżiv għall-kwalità tal-ħajja; billi l-impatt demografiku u soċjali tat-tibdil demografiku jissottolinja l-ħtieġa li jissaħħu s-sistemi tas-sigurtà soċjali u tal-kura tas-saħħa;

H. billi hemm riċerka li tindika rabta bejn ir-rati ta' fertilità u politiki li jħeġġu opportunitajiet ta' impjieg aħjar, kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien deċenti, arranġamenti tax-xogħol flessibbli, appoġġ deċenti lill-familji, appoġġ finanzjarju waqt il-maternità, il-paternità u tal-ġenituri, l-indukrar tat-tfal ta' kwalità minn meta jkunu żgħar ħafna u 'l quddiem, kondiviżjoni aktar ugwali tal-piż tar-responsabbiltajiet tal-kura bejn l-irġiel u n-nisa;

I. billi r-rati tal-impjiegi part-time huma ogħla għan-nisa (31,3 %) milli għall-irġiel (8,7 %) u jaffettwaw ukoll lin-nisa akbar fl-età (49,8 % tal-irġiel akbar fl-età meta mqabbla ma' 64,1 % tan-nisa akbar fl-età); billi fl-2018, l-għadd ta' sigħat ta' xogħol normali fl-EU-28 kien bħala medja ta' 30,3 sigħat kull ġimgħa għall-irġiel ta' bejn 65 u 74 sena u ta' 24,1 siegħa kull ġimgħa għan-nisa tal-istess età, u billi l-irġiel huma mistennija li jkunu parti mill-forza tax-xogħol għal 38,6 snin, filwaqt li ċ-ċifra korrispondenti għan-nisa hija ta' 33,7 sena (22);

J. billi l-eliminazzjoni tad-differenza bejn il-ġeneri fl-impjiegi tiddependi mill-issodisfar tad-drittijiet soċjali bażiċi u l-provvista tas-servizzi soċjali bażiċi;

K. billi n-nisa fl-età ta' bejn 55 u 64 għandhom rata ta' impjieg aktar baxxa mill-irġiel (52,4 % għan-nisa mqabbla ma' 65,4 % għall-irġiel), u huma l-aktar probabbli li jkunu fornituri ta' servizzi ta' indukrar informali fid-dar (23);

L. billi l-għadd totali ta' persuni fl-età tax-xogħol (15-64) se jonqos b'20,8 miljun fl-UE bejn l-2005 u l-2030 hekk kif il-ġenerazzjoni tal-“baby boom” tirtira, li jirriżulta f'piż akbar fuq is-sistemi tal-kura tas-saħħa u tal-pensjonijiet fl-Istati Membri; billi l-proporzjon totali ta' dipendenza mill-età huwa mistenni li jilħaq is-57 % sal-2100, kważi d-doppju ta' dak tal-2019 (31 %);

M. billi l-età medjana fl-EU-28 żdiedet minn 38,3 sena fl-2001 għal 43,1 sena fl-2018 (24); billi fl-2018, 19 % taċ-ċittadini tal-UE kellhom 65 sena jew aktar u billi l-ħtiġijiet tagħhom għandhom jitqiesu fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet politiċi fil-livelli tal-UE, nazzjonali u reġjonali;

N. billi l-ħajja hija akkumpanjata minn bidliet bħat-telf ta' sieħeb, qraba jew ħbieb, id-degradazzjoni tas-saħħa u l-bidliet fid-drawwiet, fix-xejriet tax-xogħol u fis-sitwazzjoni finanzjarja; billi l-persuni akbar fl-età huma partikolarment esposti għall-fenomeni tal-esklużjoni soċjali u tal-iżolament; billi għadd dejjem akbar ta' adulti fl-UE qed jesperjenzaw iżolament soċjali (75 miljun persuna – 18 % tal-popolazzjoni); billi r-riskju ta' iżolament soċjali huwa l-ogħla fost il-persuni akbar fl-età, filwaqt li s-sens ta' solitudni huwa l-aktar sinifikanti fil-grupp ta' età tal-persuni li għandhom bejn 26 u 45 sena (25);

O. billi aktar minn 50 % tal-persuni li jindukraw li għandhom anqas minn 65 sena jikkombinaw l-indukrar mal-impjieg; billi, kif spiss innotat il-Kummissjoni, ir-responsabilitajiet tal-indukrar huma waħda mir-raġunijiet ewlenin għal-livelli aktar baxxi ta' parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol tan-nisa, jew minħabba li jnaqqsu s-sigħat tax-xogħol tagħhom jew jitilqu għalkollox minn impjieg bi ħlas, li jammonta għal telf għall-Ewropa ta' EUR 370 biljun fis-sena; billi l-istimi juru li 80 % tal-kura kollha madwar l-UE tiġi pprovduta minn persuni li jindukraw b'mod informali li l-biċċa l-kbira tagħhom huma nisa (75 %), li jindika l-eżistenza ta' differenza bejn il-ġeneri fl-indukrar li qed tinfluwenza b'mod qawwi d-diskrepanza fil-pensjonijiet bejn is-sessi; billi l-indukrar fornut minn persuni li jindukraw b'mod informali mingħajr l-ebda tip ta' kuntratt ta' impjieg formali huwa partikolarment problematiku, minħabba li jħallihom barra mis-suq tax-xogħol u mingħajr kwalunkwe possibbiltà ta' regolarizzazzjoni; billi din ix-xorta ta' sitwazzjoni twassal għal effett negattiv doppju, fejn, minn naħa waħda, dawn il-persuni li jindukraw b'mod informali (il-biċċa l-kbira tagħhom nisa) jitħallsu ftit bħala regola, ma għandhomx protezzjoni soċjali, ma jħallsux kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u b'konsegwenza ta' dan jew ma jirċievu l-ebda pensjoni fi tmiem il-ħajja tax-xogħol tagħhom, jew jirċievu biss il-pensjoni minima, u, min-naħa l-oħra, din ix-xorta ta' sitwazzjoni għandha impatt negattiv fuq l-Istat u l-istituzzjonijiet rilevanti tiegħu, li jiċċaħħdu minn kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u taxxi mħallsin mill-impjegati u minn min iħaddimhom;

P. billi l-persuni b'diżabilità jew il-persuni li jappartjenu għal minoranza etnika, razzjali, lingwistika, sesswali jew minoranza oħra ta' kull età ħbew jew qed jaħbu parti mill-identità tagħhom minħabba li jibżgħu minn rifjut jew abbuż jew minħabba li huma mhedda b'dawn; billi l-persuni akbar fl-età b'diżabilità jew ta' razza, oriġini etnika jew soċjali, karatteristiċi ġenetiċi, lingwa jew orjentazzjoni sesswali differenti jiffaċċjaw aktar diskriminazzjoni, stigma u proċeduri mhux kunsenswali u huma f'riskju akbar ta' esklużjoni soċjali;

Q. billi l-COVID-19 għandha wkoll impatt kbir fuq id-demografija; billi bosta persuni akbar fl-età mietu u, kif jissuġġerixxu ċerti studji, il-coronavirus kellu impatt konsiderevoli fuq ix-xejriet tal-popolazzjoni tal-UE, bħal tnaqqis fl-istennija tal-għomor u fl-ippjanar tal-familja;

R. billi l-impatt tad-differenzi bejn il-ġeneri fis-saħħa u l-inugwaljanzi fis-saħħa b'rabta ma' fatturi soċjokulturali għandu jitqies kif xieraq fit-tfassil tal-politiki dwar it-tixjiħ tagħna; billi ċertu mard u kundizzjonijiet assoċjati mal-età għandhom impatt differenzjat fuq in-nisa u l-irġiel, bħal dipressjoni jew mard kardjovaskulari; billi ċertu mard u kundizzjonijiet jaffettwaw lin-nisa aktar mill-irġiel, bħall-marda ta' Alzheimer jew id-dimenzja, il-kanċer tas-sider, l-inkontinenza, l-osteoporożi u l-osteoartrite; billi l-prevalenza ta' tali kundizzjonijiet se tiżdied fis-soċjetajiet li qed jixjieħu tagħna;

S. billi t-tibdil demografiku ma għandux l-istess impatt fuq il-pajjiżi u r-reġjuni kollha, iżda għandu impatt akbar fuq ir-reġjuni li diġà qegħdin lura, filwaqt li jaggrava l-inugwaljanzi soċjali u territorjali eżistenti; billi r-reġjuni rurali, periferali u ultraperiferiċi, inklużi l-gżejjer, huma l-aktar affettwati mid-depopolazzjoni, b'mod partikolari ż-żgħażagħ u n-nisa li jitilqu minn dawk iż-żoni, li jirriżulta f'sehem dejjem akbar ta' persuni akbar fl-età li jgħixu hemmhekk, li jista' jżid ir-riskju ta' iżolament soċjali; billi l-popolazzjoni rurali f'xi reġjuni għandha fil-fatt probabbiltà anqas li tkun f'riskju ta' faqar u ta' esklużjoni soċjali mill-popolazzjoni urbana (26);

T. billi bejn l-2010 u l-2030 (27), in-numru ta' persuni akbar fl-età (80 sena u aktar) se jiżdied b'57,1 %, b'konsegwenzi sinifikanti fuq is-sistemi tas-sigurtà soċjali;

U. billi l-miżuri ta' konfinament tal-COVID-19 u r-reċessjoni ekonomika kellhom effett sproporzjonat fuq in-nisa minħabba l-kondiviżjoni inugwali tar-responsabilitajiet tal-indukrar, l-ispeċjalizzazzjoni settorjali u żieda fil-vjolenza domestika;

V. billi bejn l-2000 u l-2015, il-popolazzjoni ta' dawk li għandhom 60 sena jew aktar fl-UE kibret bi 68 % fl-ibliet u b'25 % fiż-żoni rurali;

W. billi skont in-Network Ewropew għall-Osservazzjoni tal-Ippjanar tal-Ispazju, il-popolazzjoni fl-agglomerazzjonijiet Ewropej se tiżdied b'24,1 miljun sal-2050, li tirrappreżenta kważi nofs il-popolazzjoni totali tal-UE, filwaqt li l-popolazzjoni rurali se tonqos b'7,9 miljun persuna;

X. billi n-nisa akbar fl-età ġeneralment għandhom probabbiltà akbar li jiffaċċjaw diffikultajiet serji biex jaċċessaw oġġetti u servizzi bażiċi mill-irġiel akbar fl-età, bħal servizzi tas-saħħa, kura fit-tul u akkomodazzjoni deċenti, minħabba firxa ta' fatturi bħad-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u tan-nisa u d-differenza fil-pensjonijiet, il-lonġevità akbar tan-nisa jew il-proporzjon akbar ta' nisa akbar fl-età li jgħixu waħedhom (28);

Y. billi l-persuni akbar fl-età għandhom aktar probabbiltà li jesperjenzaw aċċess limitat għall-internet kif ukoll nuqqas ta' għarfien u għarfien dwar teknoloġiji eżistenti u emerġenti; billi 35 % biss tal-persuni ta' bejn il-55 u74 sena għandhom ħiliet diġitali bażiċi, meta mqabbla ma' 82 % ta' dawk ta' bejn is-16 u 24 sena (29) u, b'konsegwenza ta' dan, il-persuni akbar fl-età huma aktar vulnerabbli għall-esklużjoni, inkluża l-esklużjoni diġitali; billi kemm l-esklużjoni soċjali kif ukoll dik diġitali tal-persuni akbar fl-età ġiet aggravata mil-lockdown u l-miżuri soċjali meħuda mill-Istati Membri b'reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19; billi teknoloġiji mingħajr ostakli u faċli għall-utent jistgħu jgħinu biex jingħelbu dawn l-isfidi; billi l-Kunsill indirizza din il-problema fl-2020 u ħareġ konklużjonijiet dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-benesseri tal-persuni akbar fl-età fl-era tad-diġitalizzazzjoni;

Z. billi l-popolazzjoni naqset b'sa 15 % f'xi reġjuni tal-UE bejn l-1998 u l-2018 minħabba depopolazzjoni mgħaġġla u t-tixjiħ tal-popolazzjoni; billi t-tibdil demografiku mgħaġġel jiġġenera spejjeż sproporzjonalment kbar ta' aġġustament; billi kważi żewġ terzi tar-reġjuni li jesperjenzaw popolazzjoni li qed tonqos b'mod mgħaġġel huma reġjuni b'PDG baxx per capita (30); billi t-tixjiħ tal-popolazzjoni qed jikkawża tnaqqis tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol u jista' jwassal għad-deklin ta' muniċipalitajiet u rħula fl-UE kollha; billi d-deċiżjonijiet biex il-muniċipalitajiet u l-irħula jingħaqdu jew jiġu inkorporati f'muniċipalitajiet jew bliet oħra jistgħu jwasslu wkoll biex il-muniċipalitajiet u l-irħula jisparixxu għalkollox;

AA. billi l-politiki kollha li jindirizzaw l-opportunitajiet u l-isfidi demografiċi jridu jieħdu approċċ inklużiv, ibbażat fuq id-drittijiet u fuq l-evidenza, u ffokat fuq in-nies, u jridu jirrispettaw il-prinċipji tal-ugwaljanza, b'mod partikolari l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni, u jissalvagwardjaw id-drittijiet tan-nisa, inklużi d-drittijiet sesswali u riproduttivi u ekonomiċi tagħhom; billi l-indirizzar tat-tibdil demografiku ma jridx jimmina bl-ebda mod l-awtonomija riproduttiva individwali; billi l-aċċess għas-servizzi u l-prodotti bażiċi sesswali u riproduttivi huwa essenzjali għall-benesseri fiżiku, mentali u soċjali;

AB. billi f'xi Stati Membri hemm tendenzi li jiġi strumentalizzat it-tibdil demografiku sabiex jiġu mminati s-saħħa u d-drittijiet sesswali u riproduttivi, u b'hekk jikkontribwixxu għall-erożjoni tal-libertajiet personali; billi l-politiki kollha li jindirizzaw it-tibdil demografiku jridu jkunu bbażati fuq id-drittijiet, iffukati fuq il-persuni, imfassla apposta u bbażati fuq l-evidenza, u jridu jirrispettaw id-drittijiet sesswali u riproduttivi;

AC. billi l-politiki u l-azzjoni tal-UE fir-rigward tat-tixjiħ u t-tibdil demografiku jridu jkunu konformi bis-sħiħ mal-Istrateġija tal-UE dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri għall-2020-2025; billi hemm korrelazzjoni mill-qrib bejn l-isfidi demografiċi u l-integrazzjoni tal-ġeneru, li għandha tiġi riflessa fir-reazzjonijiet ta' politika rilevanti;

AD. billi l-istatistika tal-użu tal-ħin turi sehem sproporzjonat ta' xogħol ta' indukrar skont il-ġeneru madwar l-Ewropa kollha; billi minkejja differenzi nazzjonali sinifikanti marbuta mal-estensjoni tas-servizzi tal-benesseri u soċjali u rati differenti ta' attività tan-nisa, in-nisa jġarrbu proporzjon sproporzjonat tal-piż tal-indukrar b'implikazzjonijiet profondi għall-prestazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol u l-għażliet tagħhom fir-rigward tal-fertilità;

AE. billi x-xjuħija estrema trid tkun ukoll soġġetta għal viġilanza partikolari ħafna sabiex, meta jkun meħtieġ, tingħata għajnuna lill-persuni li jitilfu l-awtonomija u jiġi evitat li dawn isibu ruħhom f'sitwazzjonijiet ta' iżolament;

AF. billi l-proporzjon tal-pensjonanti li għandhom aktar minn 65 sena li jinsabu f'riskju ta' faqar fl-UE ilu jiżdied b'mod gradwali mill-2013;

AG. billi l-persuni akbar fl-età jikkontribwixxu għas-soċjetà u baqgħu jagħmlu dan matul il-pandemija tal-COVID-19, inklużi impjegati, persuni li jindukraw jew voluntiera; billi, pereżempju, bosta professjonisti mediċi akbar fl-età li rtiraw reġgħu bdew jaħdmu biex jappoġġjaw l-isforzi sabiex tiġi mrażżna l-pandemija; billi l-persuni li jindukraw b'mod informali, li fil-maġġoranza tagħhom huma nisa, żiedu l-isforzi tagħhom biex jikkumpensaw għat-tnaqqis fis-servizzi tal-edukazzjoni, tal-indukrar tat-tfal u tal-kura fit-tul matul il-pandemija;

AH. billi popolazzjoni li qed tixjieħ tista' tkun sors ta' għarfien dwar it-tradizzjonijiet lokali, l-ikel u l-istili ta' ħajja fiż-żoni rurali, li, min-naħa tagħhom, jistgħu jintużaw fl-iżvilupp tat-turiżmu u n-negozju lokali;

AI. billi l-viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali se tiddeskrivi l-istrateġija tal-UE biex tindirizza l-impatt tat-tibdil demografiku fuq in-nisġa soċjoekonomika tagħna;

AJ. billi t-tiġdid ġenerazzjonali huwa wieħed mill-għanijiet speċifiċi ta' wara l-2020 tal-politika agrikola komuni (PAK); billi t-trasferiment tal-għarfien u t-tagħlim interġenerazzjonali huma kruċjali biex jiżdiedu l-kooperazzjoni u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, u b'hekk jitnaqqas id-distakk bejn il-ġenerazzjonijiet;

Is-saħħa u l-kura

AK. billi dejjem għandhom jitqiesu kif xieraq ir-riskji etiċi li jirriżultaw mill-użu tat-teknoloġija fis-saħħa;

AL. billi d-WHO tiddefinixxi t-tixjiħ attiv bħala l-proċess tal-iżvilupp u ż-żamma tal-kapaċità funzjonali li tippermetti benesseri f'età akbar; billi hemm korrelazzjoni bejn is-saħħa u l-introjtu perċepiti; billi fl-2017, anqas minn terz (32,4 %) tal-persuni akbar fl-età fl-ewwel kwintil tal-introjtu (20 % tal-popolazzjoni bl-inqas introjtu) qiesu s-saħħa tagħhom bħala tajba jew tajba ħafna, meta mqabbla ma' 54,7 % tal-persuni akbar fl-età li jappartjenu għall-20 % tal-popolazzjoni bl-ogħla introjtu (31); billi r-riżultati tal-Istħarriġ Ewropew dwar is-Saħħa permezz ta' Intervisti juru li l-maġġoranza tal-persuni akbar fl-età nstabu li għandhom mard jew ilmenti kroniċi, u li wieħed minn kull disgħa biss iddikjara n-nuqqas ta' problemi bħal dawn, u billi bosta diżabilitajiet joħorġu jew isiru aktar evidenti f'età akbar; billi kważi nofs il-persuni akbar fl-età fl-UE (65 sena jew aktar) irrappurtaw diffikultajiet b'tal-inqas attività personali waħda jew attività domestika waħda (32); billi madwar kwart tal-popolazzjoni tal-UE esperjenzat limitazzjonijiet fit-tul minħabba problemi tas-saħħa fl-2018 (33); billi madwar 15 % tal-adulti li għandhom 60 sena u aktar jesperjenzaw mard mentali;

AM. billi fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi żviluppati, il-persuni akbar fl-età jitqiesu bħala dawk ta' 65 sena jew aktar; billi l-grupp ta' età ta' dawk li għandhom 65 sena jew aktar huwa eteroġenu ħafna, b'differenzi sinifikanti fir-rigward tas-saħħa, l-istil ta' ħajja, l-istatus, u l-kundizzjonijiet tal-għajxien u soċjali; billi għalhekk għandhom jiġu evitati l-ġeneralizzazzjonijiet; billi l-enfasi fuq l-età ta' 65 sena bħala l-limitu massimu tal-età għall-ġbir tad-data ta' spiss ma tikkorrispondix għar-realtà tal-attivitajiet ekonomiċi u soċjali tal-persuni akbar fl-età, li tirriżulta f'data mhux kompluta u mhux preċiża; billi l-persuni akbar fl-età mhumiex inklużi f'bosta statistika u eżerċizzji ta' ġbir ta' data, peress li huwa komuni li ma tinġabarx statistika għall-persuni li għandhom aktar minn 65 sena; billi dan ma għadux adegwat fid-dawl tas-sehem dejjem akbar tal-popolazzjoni li tgħix sa età akbar;

AN. billi għalkemm id-differenza bejn il-ġeneri fl-edukazzjoni hija favorevoli għan-nisa fil-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej, iżda minkejja dan in-nisa jħallsu piena tax-xogħol tal-maternità filwaqt li l-irġiel għandhom bonusijiet tax-xogħol tal-paternità fuq ir-rati u l-pagi tal-attività; billi huwa importanti li jintwerew id-diffikultajiet li jiffaċċjaw in-nisa biex jagħmlu l-maternità kompatibbli mal-iżvilupp ta' karriera professjonali, filwaqt li jitnaqqsu l-għażliet disponibbli kemm għall-maternità kif ukoll għall-iżvilupp ta' karriera professjonali; billi t-tlaħħiq mal-karriera u mal-maternità ġeneralment jispiċċa bin-nisa jipposponu l-età tal-maternità, u b'hekk jonqos in-numru potenzjali ta' tfal, jew iwassal biex in-nisa jibqgħu bla tfal; billi dawn il-fatturi kollha jnaqqsu r-rati ta' fertilità taħt ir-rata ta' sostituzzjoni bit-tixjiħ sussegwenti tal-popolazzjoni;

AO. billi n-numru ta' persuni li jiddependu mill-assistenza ta' oħrajn jew li għandhom ħtiġijiet ta' saħħa u kura fit-tul jiżdied mal-età; billi s-sehem ta' individwi li jeħtieġu tali servizzi huwa ogħla f'dawk li għandhom 80 sena jew aktar; billi d-dipendenza tiġi aggravata mit-tixjiħ, iżda tiġi affettwata wkoll minn elementi oħra, bħall-fatturi soċjoekonomiċi u ambjentali kif ukoll il-livell edukattiv, ir-relazzjonijiet interpersonali u l-benesseri personali; billi l-ħtiġijiet ta' kura u appoġġ huma diversi u l-mezzi xierqa biex jiġu żgurati l-awtonomija u l-indipendenzi jvarjaw; billi l-maġġoranza l-kbira tal-kura għall-persuni dipendenti akbar fl-età qed tiġi pprovduta minn persuni li jindukraw b'mod informali, normalment nisa mhux imħallsa li għandhom aktar minn 60 sena huma stess;

AP. billi s-sistemi tal-kura informali u formali jinsabu taħt pressjoni mit-tibdil demografiku, aggravati min-nuqqas ta' ħaddiema tal-kura formali; billi r-riċerka tal-Eurofound turi l-ħtieġa li jiġi pprovdut livell ta' aċċess għall-kura fid-djar jew fil-komunità għal persuni bi ħtiġijiet żgħar ta' kura fit-tul, mhux biss biex jiġu appoġġjati l-persuni li jindukraw b'mod informali u tittejjeb il-kwalità tal-ħajja ta' dawk li jingħataw il-kura, iżda wkoll biex jiġu identifikati u ssodisfati aktar malajr il-ħtiġijiet emerġenti;

AQ. billi m'hemm l-ebda definizzjoni uniformi ta' dipendenza fl-UE; billi x-xjuħija mhijiex neċessarjament ekwivalenti għad-dipendenza;

AR. billi xi persuni akbar fl-età ma jistgħux jibbenefikaw minn miżuri u politiki ta' tixjiħ attiv minħabba diversi fatturi bħall-post ta' residenza tagħhom, l-istat ta' saħħithom, nuqqas ta' motivazzjoni, u n-nuqqas ta' rutina ta' attività fiżika, mentali, kulturali jew soċjali regolari u rikreazzjoni; billi l-persuni akbar fl-età jistgħu jiffaċċjaw ukoll diffikultajiet fl-aċċess għal ċentri sportivi, kulturali u ta' riabilitazzjoni fiżika u jridu jħabbtu wiċċhom ma' restrizzjonijiet finanzjarji jew in-nuqqas jew l-inadegwatezza ta' attivitajiet adattati għall-kundizzjonijiet psikofiżiċi individwali tagħhom; billi strateġija effettiva għat-tixjiħ attiv għandha jkollha impatt pożittiv fuq il-persuni akbar fl-età, is-soċjetà u l-ekonomija kollha kemm hi;

AS. billi l-ħolqien ta' kundizzjonijiet għal tixjiħ f'saħħtu u awtodipendenza għan-nisa u l-irġiel permezz ta' approċċ komprensiv għax-xjuħija bħala stadju tal-ħajja, kif ukoll l-adattament tal-akkomodazzjoni u l-ambjenti lokali b'mod li jippermetti lill-persuni akbar fl-età jgħixu fid-dar tagħhom stess u fl-inħawi tagħha għall-itwal żmien possibbli, se jġibu benefiċċji sistemiċi u individwali;

AT. billi l-kura u l-appoġġ għandu jkollhom l-għan li jżommu l-awtonomija, l-indipendenza u l-benesseri tal-persuni akbar fl-età; billi l-idea tat-tixjiħ imħaddna fil-komunità ta' persuna f'ambjent li jiffavorixxi l-età hija ta' importanza ewlenija għall-ippjanar urban u għat-tisħiħ tat-tranżizzjoni mill-kura istituzzjonali għal servizzi bbażati fil-komunità; billi, barra minn hekk, il-possibbiltajiet li jinżammu l-awtonomija u l-indipendenza jiddependu minn kundizzjonijiet li jinkludu ambjenti adattati għall-età, l-aċċessibbiltà u l-affordabbiltà tas-servizzi, inklużi akkomodazzjoni u kura bbażata fil-komunità ta' kwalità; billi t-tibdil demografiku jirrikjedi rispons xieraq għal ħtiġijiet speċifiċi tas-saħħa u għal servizzi u faċilitajiet ta' appoġġ;

AU. billi qed jinfirxu forom mhux standard ta' xogħol u, filwaqt li jipprovdu l-flessibbiltà biex jitwettqu r-responsabbiltajiet tal-indukrar, mhux dejjem jissodisfaw il-ħtiġijiet tan-nies li jaħdmu, u billi l-impossibbiltà tal-organizzazzjoni ta' aġenda tal-indukrar tagħmilha aktar diffiċli għan-nisa biex jgħaqqdu l-maternità u x-xogħol;

AV. billi l-akkumulazzjoni ta' riskji għas-saħħa, korrimenti u mard kroniku tul il-ħajja żżid ir-riskju ta' diżabilità; billi l-persuni akbar fl-età jikkonsultaw lill-prattikanti ġenerali u lill-ispeċjalisti mediċi aktar ta' spiss, iżda jirrapportaw ukoll diffikultajiet akbar fl-aċċess għas-servizzi mediċi f'xi Stati Membri mill-popolazzjoni medja minħabba, fost l-oħrajn, il-prezz tas-servizzi mediċi, id-distanzi twal u l-listi ta' stennija twal (34); billi l-investiment fl-ekonomija tal-kura huwa essenzjali biex tiġi żgurata ħajja deċenti għal dawk kollha li jeħtieġu l-kura u għal dawk li jindukraw; billi l-persuni fi gruppi akbar fl-età huma aktar vulnerabbli u għalhekk suxxettibbli għall-mard u għall-kumplikazzjonijiet u l-fatalitajiet marbuta ma' mard differenti, inkluż il-COVID-19; billi l-COVID-19 enfasizzat l-ħtieġa ta' sistemi tas-saħħa aktar robusti u aktar kapaċità għall-kura intensiva; billi f'dan il-kuntest, l-aċċess għall-kura medika u l-forniment ta' tagħmir protettiv personali f'faċilitajiet ta' kura fit-tul għandhom jiġu żgurati b'urġenza;

AW. billi l-pandemija tal-COVID-19 uriet li servizzi pubbliċi u servizzi ta' kura aċċessibbli u ta' kwalità għolja huma l-aktar rispons effettiv għall-bżonnijiet ta' assistenza tal-popolazzjoni, inklużi dawk tal-persuni akbar fl-età, li f'numru ta' ċirkostanzi matul il-pandemija, esperjenzaw u jkomplu jesperjenzaw diskriminazzjoni fuq bażi ta' età fl-aċċess għas-servizzi mediċi u tal-kura, inklużi ostakli biex jingħataw il-kura medika inġenerali; billi l-pandemija tal-COVID-19 reġgħet tefgħet dawl fuq in-nuqqas ta' akkomodazzjoni adegwata, faċilitajiet tal-kura ta' kwalità u servizzi ta' kura u appoġġ suffiċjenti; billi l-ogħla ishma ta' infezzjonijiet u mard b'riżultat tal-COVID-19 fl-UE huma relatati mad-djar tal-kura, is-servizzi residenzjali għall-persuni akbar fl-età, il-persuni b'diżabilità u servizzi soċjali oħra (35); billi ħafna persuni akbar fl-età tilfu ħajjithom matul il-pandemija minħabba li ħafna unitajiet tal-kura intensivi ma setgħux ilaħħqu mad-domanda; billi f'xi każijiet, wieħed mill-kriterji ewlenin għad-deċiżjoni dwar id-disponibbiltà tal-kura intensiva kien l-età tal-pazjent; billi bosta persuni akbar fl-età ħabbtu wiċċhom ma' ostakli biex jaċċessaw kura medika li ma għandhiex x'taqsam mal-COVID-19 u filwaqt li s-servizzi ta' kura b'mod ġenerali tnaqqsu jew twaqqfu għalkollox matul il-pandemija;

AX. billi l-popolazzjoni li qed tixjieħ tal-UE ġġib magħha sfidi ġodda għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, peress li n-nisa jibqgħu l-fornituri ewlenin tal-kura (kemm bi ħlas kif ukoll bla ħlas) (36); billi l-kriżi tal-coronavirus aggravat din is-sitwazzjoni;

AY. billi l-persuni akbar fl-età huma inqas reżistenti għal avvenimenti estremi tat-temp bħal mewġiet ta' sħana ripetuti;

Id-dritt għal tixjiħ b'dinjità

AZ. billi l-garanzija ta' ħajja dinjituża tfisser li jiġi żgurat id-dritt għal irtirar f'waqtu għall-ħaddiema, li jippermettilhom igawdu minn irtirar fi stat tajjeb ta' saħħa u indipendenti; billi d-dritt għall-irtirar irid ikun marbut maż-żmien tax-xogħol u ma jridx ikun dipendenti minn varjazzjonijiet fil-medja tal-istennija tal-ħajja jew kwalunkwe raġuni oħra użata biex tagħmel pressjoni fuq il-ħaddiema; billi t-tgawdija taż-żmien tal-irtirar għandha tkun ibbażata fuq introjtu li jagħmel il-kundizzjonijiet ta' għajxien deċenti possibbli, inklużi l-protezzjoni tas-saħħa, l-arrikkiment kulturali u l-akkwist ta' ħiliet ġodda, li jippermettu lill-pensjonanti jkunu inklużi bis-sħiħ fl-ambjent soċjali li jgħixu fih;

BA. billi l-għajxien b'dinjità, b'mod partikolari għall-persuni akbar fl-età, ma jistax ikun separat mid-dritt għal akkomodazzjoni aċċessibbli, f'kundizzjonijiet sanitarji u komdi, li jippermetti lill-persuni akbar fl-età jixjieħu bi protezzjonijiet soċjali u familjari; billi, f'numru ta' sitwazzjonijiet li jinvolvu pressjoni mill-ispekulazzjoni tal-proprjetà, il-persuni akbar fl-età kienu l-ewwel li tkeċċew, li żied l-iżolament soċjali u d-dipendenza funzjonali tagħhom;

BB. billi n-nisa huma f'riskju akbar ta' faqar u ta' esklużjoni soċjali minħabba, fost fatturi oħra, il-problema persistenti tal-impjieg bejn il-ġeneri, id-differenza fil-pagi u fil-pensjonijiet, aktar interruzzjonijiet fil-karriera minħabba r-responsabbiltajiet tal-familja u tal-kura, u aktar xogħol part-time (37), xi drabi prekarju u temporanju (38), b'mod partikolari fil-każ ta' ommijiet waħedhom; billi dawn il-fatturi jagħmluha diffiċli għal ħafna nisa biex jiffrankaw il-flus aktar tard fil-ħajja u jagħmluhom partikolarment vulnerabbli għall-faqar fl-età akbar;

BC. billi skont il-Eurostat, in-nisa jirċievu pensjonijiet aktar baxxi mill-irġiel fl-Istati Membri kollha tal-UE; billi n-nisa fl-UE li għandhom 65 sena u aktar jirċievu pensjoni li bħala medja hija 30 % aktar baxxa minn dik tal-irġiel;

BD. billi stħarriġ tal-Ewrobarometru tal-2019 juri li 40 % tan-nies fl-UE jħossuhom diskriminati abbażi tal-età; billi l-etaiżmu huwa preżenti f'livelli differenti u jidher f'forom differenti, inkluż f'approċċi individwali u l-perċezzjoni tal-persuna nnifisha u fir-relazzjonijiet bejn il-ġenerazzjonijiet; billi ntwera li l-etaiżmu jnaqqas l-istennija tas-saħħa u tal-għomor u jfixkel il-parteċipazzjoni sħiħa fil-ħajja soċjali, kulturali u ċivili, u jista' jwassal għal restrizzjonijiet fuq l-aċċess tal-persuni akbar fl-età għas-servizzi jew il-parteċipazzjoni attiva fis-suq tax-xogħol kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak tal-UE u s-servizzi fuq il-post tax-xogħol, li jwasslu għall-emarġinazzjoni u għall-esklużjoni soċjali; billi skont l-aktar stħarriġ reċenti dwar il-kundizzjonijiet tax-xogħol Ewropej, id-diskriminazzjoni fuq bażi ta' età kienet l-aktar forma komuni ta' diskriminazzjoni fuq il-post tax-xogħol; billi forom oħra ta' diskriminazzjoni enfasizzati mill-persuni akbar fl-età jinkludu l-aċċess għal prodotti u servizzi finanzjarji, il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, it-taħriġ u d-divertiment (39); billi l-ġlieda b'suċċess kontra d-diskriminazzjoni fuq bażi ta' età u l-istereotipi fuq bażi ta' età inkluż fis-suq tax-xogħol hija essenzjali għat-tixjiħ attiv, għat-trawwim ta' aktar solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, u għall-użu tal-esperjenza miksuba minn ħaddiema akbar fl-età; billi t-tisħiħ tal-aċċess ugwali għall-oġġetti u s-servizzi, huwa essenzjali wkoll f'dan ir-rigward;

BE. billi skont id-WHO, it-tixjiħ attiv huwa l-proċess li bih jiġu ottimizzati l-opportunitajiet għas-saħħa, il-parteċipazzjoni u s-sigurtà sabiex tittejjeb il-kwalità hekk kif il-persuni jixjieħu, filwaqt li l-persuni jitħallew jisfruttaw il-potenzjal tagħhom għall-benesseri matul ħajjithom u jieħdu sehem fis-soċjetà skont il-ħtiġijiet, ix-xewqat u l-kapaċitajiet tagħhom, filwaqt li jingħataw protezzjoni, sigurtà u kura adegwati meta jkunu jeħtieġu assistenza;

BF. billi l-UE u diversi Stati Membri għandhom rwol attiv fil-kunsiderazzjonijiet dwar l-istrumenti ġodda internazzjonali biex jiġu protetti d-drittijiet tal-persuni akbar fl-età; billi dawn id-deliberazzjonijiet internazzjonali għandhom jiġu appoġġjati u mħeġġa b'mod attiv; billi filwaqt li d-Direttiva 2000/78/KE tistabbilixxi qafas ġenerali għall-ugwaljanza fit-trattament fl-impjieg u fix-xogħol, din tonqos milli tindirizza d-diskriminazzjoni fi sferi oħra tal-ħajja soċjali u d-diskriminazzjoni multipla;

BG. billi l-persuni akbar fl-età kultant jisfaw vittmi ta' vjolenza, abbuż u attivitajiet oħra inkwetanti, bħal frodi u prattiki kummerċjali inġusti, privazzjoni tal-kapaċità legali jew il-mezzi biex jiġġestixxu l-affarijiet tagħhom stess; billi li l-fenomenu tal-abbuż kontra l-persuni akbar fl-età, mhuwiex kopert biżżejjed mid-data u mir-riċerka dwar l-inċidenza tiegħu u l-modi biex dan jiġi evitat; billi huma meħtieġa sforzi biex tiġi prodotta data aktar komprensiva dwar it-trattament ħażin tal-persuni akbar fl-età;

BH. billi l-UE qed tiffinanzja inizjattivi pilota, bħal EUROPeAN, MILCEA u WeDO, fil-qasam tal-ġlieda kontra l-kriminalità fil-konfront tal-persuni akbar fl-età;

BI. billi persuni akbar fl-età f'żoni rurali jew remoti jistgħu jiffaċċjaw riskji ogħla relatati mal-età, inkluż il-faqar, aċċess aktar dgħajjef għal kura tas-saħħa u servizzi ta' kwalità, inqas appoġġ soċjali, inqas opportunitajiet għal interazzjoni soċjali u nuqqas ta' aċċess għas-servizzi tat-trasport pubbliku;

L-impjiegi u t-tixjiħ attiv

BJ. billi skont stħarriġ tal-Ewrobarometru tal-2012, 60 % tan-nies fl-UE kienu kontra ż-żieda fl-età statutorja tal-irtirar filwaqt li 61 % kienu tal-fehma li kulħadd għandu jkun jista' jkompli jaħdem lil hinn mill-età statutorja tal-irtirar; billi skont il-ħtiġijiet finanzjarji tagħhom, kważi nofs il-ħaddiema li għandhom 50 sena jew aktar, jippreferu jaħdmu inqas sigħat filwaqt li proporzjon sinifikanti ta' persuni rtirati jippreferu jaħdmu mill-inqas ftit sigħat fil-ġimgħa (40); billi li wieħed jibqa' jaħdem wara li jirtira huwa assoċjat ma' politiki dwar il-post tax-xogħol li jappoġġjaw il-kapaċità għall-impjieg u li l-ħaddiema jibqgħu aktar fit-tul fl-impjieg tagħhom jekk ikunu jixtiequ jagħmlu dan; billi, madankollu, r-rati ta' reklutaġġ tal-ħaddiema akbar fl-età li ma għandhomx impjieg huma estremament baxxi u billi l-ħaddiema akbar fl-età huma f'riskju għoli li jsiru qiegħda fi-tul; billi r-rati tal-faqar u l-esklużjoni soċjali għall-persuni li għandhom bejn 55 u 64 sena huma ogħla mill-medja tal-UE għall-etajiet kollha; billi 56 % tal-persuni fl-UE huma inkwetati dwar il-fatt li l-introjtu tagħhom fix-xjuħija mhux se jservihom (41); billi l-probabbiltà li wieħed isib impjieg ġdid tonqos maż-żmien, parzjalment minħabba ostakli strutturali, inkluża diskriminazzjoni fuq bażi ta' età (42); billi d-data turi li n-nies li huma rtirati iżda li jkomplu jaħdmu għax jixtiequ huma għandhom livell ogħla ta' sodisfazzjon tal-ħajja minn medja ta' persuni rtirati kompletament (43); billi s-sens ta' skop fil-ħajja jonqos b'mod ġenerali wara li wieħed jagħlaq 50 sena iżda jibqa' ferm aktar f'saħħtu għall-individwi li jibqgħu jaħdmu wara l-irtirar jew li għandhom responsabbiltajiet fl-indukrar tat-tfal jew fil-kura fit-tul (44); billi l-ġlieda kontra l-qgħad fost il-ħaddiema akbar fl-età fl-UE għadha importanti ħafna;

BK. billi kundizzjonijiet tax-xogħol u l-impjiegi xierqa, inklużi titjib fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, ambjent tax-xogħol xieraq għall-età, inqas dmirijiet kwantitattivi u awtonomija fil-ħin tax-xogħol jistgħu jħeġġu lil ħafna persuni akbar fl-età biex jibqgħu fis-suq tax-xogħol jekk ikunu jixtiequ jagħmlu dan;

BL. billi jeħtieġ li tingħata attenzjoni speċifika għall-ħtiġijiet tal-ħaddiema f'impjiegi li huma diffiċli ħafna fiżikament jew psikoloġikament; billi din il-kwistjoni tista' tiġi indirizzata permezz ta' strateġiji dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, politiki li jappoġġjaw il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, l-aċċess għal u l-adozzjoni ta' opportunitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ fuq il-post tax-xogħol jew barra minnu, appoġġ għal skambji interġenerazzjonali fil-postijiet tax-xogħol u l-għażla li wieħed jirtira bil-mod se jkollhom kemm benefiċċji individwali kif ukoll soċjali;

BM. billi UE akbar fl-età b'forza tax-xogħol iżgħar tista' tagħmel pressjoni fuq il-baġits pubbliċi u fuq is-sistemi tas-sigurtà soċjali u tal-kura tas-saħħa; billi huwa stmat li l-ispiża totali tat-tixjiħ (45) se tkun ta' 26,7 % tal-PDG sal-2070 (46); billi studju li sar għall-Kummissjoni fl-2018 dwar l-ekonomija tal-persuni akbar fl-età (persuni li għandhom 50 sena u aktar) jistma li l-kontribut tal-ekonomija tal-anzjani tal-UE għall-PDG se jilħaq EUR 6,4 triljun u 88 miljun impjieg sal-2025; billi dan ikun ekwivalenti għal 32 % tal-PDG tal-UE u għal 38 % tal-impjiegi tal-Unjoni (47);

BN. billi l-promozzjoni ta' perspettiva taċ-ċiklu tal-ħajja u s-sensibilizzazzjoni dwar l-importanza ta' ambjenti tax-xogħol adattati għall-età fost l-impjegaturi hija essenzjali għal tixjiħ attiv; billi l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ u l-persuni akbar fl-età għadha sfida ewlenija f'bosta reġjuni; billi l-UE u l-Istati Membri għad iridu jipproduċu rispons adegwat għall-isfidi fis-suq tax-xogħol; billi hemm bżonn li jiġu adattati l-ħiliet tal-ħaddiema akbar fl-età, li huma partikolarment mhedda mir-ristrutturar ekonomiku, u li jsegwu politiki biex jappoġġjaw il-mobilità tas-suq tax-xogħol ta' persuni akbar fl-età, speċjalment f'termini ta' impjieg mill-ġdid;

BO. billi l-impjegaturi ta' spiss isibuha bi tqila biex joffru taħriġ adegwat lill-ħaddiema akbar fl-età; billi t-tagħlim tul il-ħajja jikkontribwixxi għat-tixjiħ attiv u jippermetti lin-nies jaħdmu u jipparteċipaw bis-sħiħ fis-soċjetà; billi l-Parlament adotta riżoluzzjoni dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi “Erasmus”;

BP. billi l-fatt li niżguraw impjieg ta' kwalità, inklużi pagi deċenti, is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u bilanċ tajjeb bejn ix-xogħol u l-ħajja privata tal-ħaddiema tul il-karriera kollha tagħhom huwa prerekwiżit għal ħajja tax-xogħol sostenibbli u tixjiħ attiv u fis-saħħa wara l-irtirar; billi dan ma jinvolvix biss it-tnaqqis tal-inċidenza tar-riskji okkupazzjonali, iżda wkoll l-inkoraġġiment u l-appoġġ ta' drawwiet tajbin għas-saħħa fost il-ħaddiema u l-indirizzar tar-riskji bħar-riskji psikosoċjali u l-mard muskoloskeletali; billi s-saħħa u l-prestazzjoni tal-ħaddiema akbar fl-età mhumiex iddeterminati mill-età tagħhom iżda minn serje ta' fatturi relatati ma' xulxin, bħall-istil ta' ħajja individwali u l-esponiment għal perikli fuq il-post tax-xogħol (48); billi impjiegi ta' kwalità kif ukoll postijiet tax-xogħol sikuri u ħielsa mill-periklu mhumiex importanti biss għall-benesseri tal-ħaddiema iżda wkoll għall-kompetittività tal-kumpaniji u s-sostenibbiltà tas-sistemi tal-protezzjoni soċjali;

BQ. billi l-impatt tat-tibdil demografiku fis-suq tax-xogħol issottolinja l-importanza li jittejbu aktar il-ġestjoni u l-metodi ta' ħidma tan-negozji, kif ukoll ir-rwol sinifikanti tas-soluzzjonijiet diġitali bħat-telexogħol, b'mod partikolari fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19, peress li dawn joffru diversi opportunitajiet biex jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-impjegati, inkluż għal dawk qrib l-età tal-irtirar, u jipprovdu ambjent tax-xogħol aktar inklużiv, speċjalment għal finijiet ta' bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u l-persuni b'diżabilità;

BR. billi r-reġjuni b'rati għoljin ta' qgħad huma kkaratterizzati minn rati ogħla ta' tixjiħ u popolazzjoni li qed tonqos;

BS. billi, fl-2019, il-ħaddiema impjegati, fil-grupp ta' età bejn il-55 u l-64 sena, kienu jirrappreżentaw 59,1 % tal-forza tax-xogħol fl-UE (49); billi, fl-2016, madwar terz tal-maniġers tal-azjendi agrikoli tal-familja kellhom 65 sena jew aktar, u l-maġġoranza (57 %) kellhom mill-inqas 55 sena jew aktar; billi wieħed biss minn kull għaxar maniġers tal-azjendi agrikoli kienu taħt l-età ta' 40 sena;

L-indirizzar tal-isfidi demografiċi bl-appoġġ tal-fondi tal-UE

BT. billi l-programmi, il-proġetti u l-azzjonijiet li jippromwovu strateġiji ta' tixjiħ attiv għandhom jiġu riflessi fl-oqsma kollha tal-politika u billi l-Istati Membri għandhom jagħmlu użu mill-istrumenti kollha disponibbli tal-UE, bħall-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej, b'mod partikolari l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta' Koeżjoni, Il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, biex jiġu indirizzati l-isfidi demografiċi; billi l-fondi tal-UE jiffaċilitaw il-forniment ta' infrastruttura essenzjali;

BU. billi inizjattivi bħall-Premju tal-Belt ta' Aċċess jinkoraġġixxu l-adattament tal-ispazji pubbliċi għall-ħtiġijiet tal-persuni akbar fl-età u l-persuni b'mobilità mnaqqsa, u għandhom effett pożittiv fuq l-indipendenza tagħhom; billi inizjattivi bħal dawn mhux biss itejbu l-kwalità ta' ħajjithom, jiżguraw l-inklużjoni soċjali tagħhom u jiggarantixxu t-tgawdija ugwali tad-drittijiet fundamentali tagħhom, iżda jista' jkollhom ukoll effett ekonomiku pożittiv;

BV. billi mill-2010, l-għadd ta' unitajiet domestiċi b'persuna waħda żdied bi 19 %; billi fl-2019, 40 % tan-nisa fl-UE ta' 65 sena jew aktar kienu jgħixu waħedhom, li huwa aktar mid-doppju tas-sehem tal-irġiel li jgħixu waħedhom (50); billi f'ħafna Stati Membri, l-akkomodazzjoni għaż-żgħażagħ, il-persuni waħedhom, il-persuni akbar fl-età u l-persuni b'diżabilità, b'mard kroniku u b'limitazzjonijiet funzjonali mhijiex adegwata minħabba problemi ta' aċċessibbiltà, standards ta' kwalità baxxa jew il-prezz għoli tal-ħajja u tal-akkomodazzjoni; billi l-abitazzjonijiet għandhom ikunu bi prezz raġonevoli, aċċessibbli, sikuri u komdi, li kollha huma fatturi partikolarment importanti mhux biss għall-persuni akbar fl-età; billi ħafna persuni akbar fl-età huma anqas probabbli li jirrinnovaw djarhom jekk ma jkunux sidien;

BW. billi d-drittijiet tal-bniedem huma universali, inaljenabbli, indiviżibbli, interdipendenti u interrelatati u jappartjenu għall-persuni kollha u għall-ġenerazzjonijiet kollha, mingħajr diskriminazzjoni abbażi ta' kwalunkwe raġuni; billi l-persuni akbar fl-età, inklużi l-persuni b'diżabilità, huma siewja għas-soċjetà u għalhekk għandhom jipparteċipaw kemm jista' jkun fis-soċjetà u jgħixu ħajjithom b'dinjità u b'mod indipendenti kemm jista' jkun; billi s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet għandha tiggwida l-irkupru tal-UE bil-għan li tintlaħaq soċjetà aktar ġusta, aktar inklużiva u aktar reżiljenti li ma tħalli lil ħadd jibqa' lura;

BX. billi l-Istati Membri kollha u l-UE huma partijiet għall-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità u huma għalhekk marbuta legalment li jiggarantixxu awtonomija individwali, nondiskriminazzjoni, parteċipazzjoni sħiħa u effettiva fis-soċjetà u opportunitajiet u aċċessibbiltà ugwali; billi hemm aktar minn 80 miljun persuna b'diżabilità fl-Unjoni Ewropea, li l-maġġoranza tagħhom huma nisa u bniet, u billi l-biċċa l-kbira tad-diżabilitajiet jirriżultaw maż-żmien; billi l-persuni akbar fl-età b'diżabilità huma f'riskju akbar ta' faqar u diskriminazzjoni (51); billi l-politiki dwar it-tixjiħ iridu jiżguraw il-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali ta' persuni b'diżabilità, kif ukoll l-aċċess tagħhom għas-suq tax-xogħol u s-servizzi; billi l-mobilità hija essenzjali biex jitrawmu l-għajxien indipendenti u l-awtonomija; billi huwa kritiku li tiġi żgurata katina tat-trasport kompletament aċċessibbli minn bieb għal ieħor;

BY. billi l-mard newrodeġenerattiv, bħall-marda ta' Alzheimer u forom oħra tad-dimenzja, għadhom ma ġewx dijanjostikati biżżejjed fil-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej; billi hemm indikazzjoni ċara li l-għadd attwali ta' 9 miljun każ ikkonfermat ta' dimenzja se jirdoppja sal-2050 (52); billi d-dimenzja hija l-kawża ewlenija tad-dipendenza u d-diżabilità fost il-persuni akbar fl-età fl-Unjoni Ewropea u attwalment taffettwa madwar 10 miljun persuna, u billi l-prevalenza tagħha hija mistennija li tirdoppja sal-2030;

BZ. billi l-PAK tibqa' l-istrument ewlieni biex tappoġġja l-ekonomija rurali u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żoni rurali;

CA. billi s-sigurtà tal-ikel tagħna tiddependi mit-tiġdid ġenerazzjonali b'suċċess fl-agrikoltura;

Il-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni kontra l-persuni akbar fl-età

1. Jisħaq li l-valutazzjoni tal-persuni akbar fl-età u l-indirizzar tad-diskriminazzjoni kontrihom huwa possibbli biss permezz ta' inklużjoni soċjali, kulturali u polittiki ta' inklużjoni ekonomika, li jiffokaw fuq l-għoti ta' pensjonijiet ġusti li jipprovdu kwalità ta' ħajja tajba; jisħaq, għalhekk, fuq l-importanza ta' sistemi pubbliċi ta' sigurtà soċjali li huma distributtivi u bbażati fuq solidarjetà kontributiva bejn il-ġenerazzjonijiet, li jipprovdu lil kulħadd, irrispettivament mill-kontribuzzjonijiet tagħhom stess (li huwa partikolarment rilevanti, pereżempju, għal nisa li qattgħu l-karrieri tagħhom jaħdmu bħala persuni li jindukraw), bi kwalità ta' ħajja deċenti, ħielsa mill-faqar u l-esklużjoni soċjali;

2. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-isforzi tagħhom biex jiġġieldu l-forom kollha ta' diskriminazzjoni kontra l-persuni akbar fl-età, b'mod partikolari kontra n-nisa, speċjalment fl-oqsma tal-impjiegi, l-aċċess għall-prodotti u s-servizzi finanzjarji, il-kura tas-saħħa, l-akkomodazzjoni, il-promozzjoni tal-awtonomija, l-edukazzjoni, attivitajiet ta' taħriġ u ta' divertiment; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu perċezzjoni pożittiva tal-età avvanzata fis-soċjetà u l-inklużjoni soċjali tal-persuni akbar fl-età billi jistimulaw ambjenti li jirrispettaw l-età fl-UE permezz ta' miżuri xierqa, u li jappoġġjaw l-iskambju ta' prattiki tajbin fil-livelli kollha ta' governanza u jsaħħu l-appoġġ tagħhom għall-ekonomija tal-anzjani fl-UE; jistieden lill-Kummissjoni tagħti segwitu għar-rapport ta' implimentazzjoni tad-Direttiva 2000/78/KE wara 20 sena bil-għan li jissaħħaħ il-qafas rigward id-diskriminazzjoni fuq bażi ta' età fl-impjiegi u x-xogħol;

3. Jenfasizza l-importanza tal-ugwaljanza bejn is-sessi, l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri u l-protezzjoni tad-drittijiet tal-minoranzi fir-rigward tal-indirizzar tal-isfidi demografiċi;

4. Jesprimi dispjaċir għad-differenza attwali bejn il-pensjoni tal-irġiel u tan-nisa u jitlob lill-Istati Membri jressqu miżuri konkreti biex din tiġi indirizzata, inkluż billi jiġġieldu d-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u tan-nisa u jżidu r-rata tal-impjieg tan-nisa permezz ta' miżuri ta' bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, jiġġieldu x-xogħol prekarju u informali, u jiżguraw dħul minimu għal kulħadd;

5. Jisħaq li estensjoni tal-età legali tal-irtirar ma tirrappreżentax għodda adegwata biex tiġi indirizzata u solvuta l-kriża ekonomika u soċjali attwali, peress li tista' tirriżulta f'deterjorament ulterjuri tad-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema akbar fl-età;

6. Jisħaq li sabiex jiġu pprovduti aktar opportunitajiet għan-nisa f'żoni rurali, huwa essenzjali li jinżamm is-subprogramm eżistenti ddedikat għal dak l-għan fil-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss; jitlob b'mod partikolari li jingħata appoġġ lill-bdiewa nisa permezz ta' miżuri li jippromwovu l-aċċess għall-art, l-appoġġ għall-installazzjoni u l-kopertura tas-sigurtà soċjali;

7. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jistabbilixxu Sena ta' Solidarjetà Interġenerazzjonali u t-Tixjiħ Attiv, li tikkomplementa u tibni fuq l-għanijiet u l-ispirtu tal-Jum Ewropew tas-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet u s-Sena Ewropea tal-2012 għat-Tixjiħ Attiv u s-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet, sabiex titqajjem kuxjenza dwar il-problemi li jiffaċċjaw il-persuni akbar fl-età u jiġu promossi strateġiji għall-mitigazzjoni tagħhom kif ukoll għall-eliminazzjoni ta' stereotipi u preġudizzji, it-tisħiħ tar-rabtiet u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, azzjoni kontra l-esklużjoni soċjali u l-indirizzar ta' kwistjonijiet marbuta mas-saħħa sesswali; jisħaq fuq l-importanza ta' din l-inizjattiva mhux biss fil-kuntest tal-tibdil demografiku, iżda wkoll tal-pandemija tal-COVID-19, li laqtet gruppi vulnerabbli, inklużi lill-persuni akbar fl-età u lill-persuni li jieħdu jindukrawhom bl-aktar mod sever; jistieden ukoll lill-Istati Membri jikkonsultaw ma' esperti akkademiċi u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili meta jindirizzaw l-isfidi demografiċi; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jimplimentaw malajr il-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar id-drittijiet tal-bniedem, il-parteċipazzjoni u l-benesseri tal-persuni akbar fl-età fl-era tad-diġitalizzazzjoni, inkluż il-ħolqien ta' “pjattaforma għall-parteċipazzjoni u l-volontarjat wara l-ħajja tax-xogħol” u l-promozzjoni ta' skambji u rabtiet bejn il-ġenerazzjonijiet;

8. Ifakkar li d-differenza bejn il-pensjonijiet tal-irġiel u tan-nisa li tirriżulta mid-differenza bejn il-pagi tal-irġiel u tan-nisa hija ta' 37 % u tirriżulta minn akkumulazzjoni ta' inugwaljanzi matul il-ħajja tax-xogħol kollha tan-nisa u mill-perjodi ta' nuqqas ta' parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol li jiġu imposti fuq in-nisa minħabba forom multipli ta' inugwaljanza u diskriminazzjoni; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi indirizzata b'mod urġenti din id-diskrepanza fid-dawl tat-tibdil demografiku minħabba li l-impatti tiegħu se jinħassu b'mod akut min-nisa akbar fl-età għal żmien twil fil-ġejjieni;

9. Jilqa' l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' Jannar 2021 bit-titolu “Ageing: Fostering solidarity and responsibility between generations” (Tixjiħ: It-trawwim tas-solidarjetà u r-responsabbiltà bejn il-ġenerazzjonijiet) (COM(2021)0050); jistieden lill-Kummissjoni tħejji pjan ta' azzjoni tal-UE dwar it-tibdil fid-demografija u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, filwaqt li tqis id-diversità u l-kumplessità tas-sitwazzjoni fi gruppi ta' età speċifiċi għall-persuni akbar fl-età kif ukoll id-differenzi fl-Istati Membri; jissottolinja li pjan bħal dan għandu jkun soċjalment inklużiv u għandu jkollu l-għan li jippermetti t-tixjiħ b'dinjità, attiv u f'saħħtu u għandu jiġi żviluppat f'konformità mad-Deċennju tat-Tixjiħ b'Saħħtu tad-WHO bl-involviment ta' rappreżentanti tal-ġenerazzjonijiet kollha; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni partikolari lis-sitwazzjoni tal-persuni akbar fl-età meta jimplimentaw l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli; itenni t-talba tiegħu lill-Istati Membri biex jadottaw mingħajr aktar dewmien id-direttiva tal-Kunsill proposta dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali, li hija essenzjali għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fuq kull bażi, u fl-isferi kollha tal-ħajja soċjali u għall-ġlieda kontra diskriminazzjoni multipla;

10. Ifakkar li t-tibdil demografiku huwa fenomenu li ma jikkonċernax biss lill-anzjani f'żoni rurali iżda fil-fatt lill-ġenerazzjonijiet kollha, irrispettivament mill-post ta' residenza tagħhom; jenfasizza għalhekk l-importanza ta' approċċ taċ-ċiklu tal-ħajja ta' politiki relatati li jkopru r-reġjuni kollha, inklużi ż-żoni urbani;

11. Iqis li l-viżjoni fit-tul għaż-żoni rurali jeħtieġ li tagħmel enfasi partikolari fuq programmi għall-involviment attiv tal-persuni akbar fl-età fil-ħajja rurali tal-komunità;

12. Jisħaq fuq il-ħtieġa ta' titjib fl-investigazzjoni u l-prevenzjoni tal-vjolenza kontra l-persuni akbar fl-età;

13. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jirratifikaw u jimplimentaw l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika;

Is-saħħa u l-kura fit-tul għall-persuni akbar fl-età

14. Jenfasizza li n-nisa akbar fl-età huma affettwati aktar mill-ispejjeż għoljin ta' kura fit-tul peress li l-istennija tal-għomor tan-nisa hija ogħla, filwaqt li l-eżiti tagħhom fil-qasam tas-saħħa fi tmiem il-ħajja huma aktar baxxi, u b'hekk tiżdied il-ħtieġa tagħhom ta' kura u assistenza fit-tul; ifakkar ukoll li n-nisa jiffurmaw il-maġġoranza vasta ta' persuni li jindukraw b'mod informali, u b'hekk b'mod partikolari n-nisa akbar fl-età li jinsabu fl-età tax-xogħol jispiċċaw b'inqas opportunitajiet biex jaċċessaw is-suq tax-xogħol u jibnu l-intitolamenti għall-pensjoni tagħhom stess;

15. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jiżguraw ħajja diċenti għal persuni dipendenti; jissottolinja l-ħtieġa li jiġu promossi strateġiji dwar appoġġ personalizzat għall-kwalità fil-każ tal-persuni dipendenti; jisħaq li għandhom jitqiesu l-ħtiġijiet speċifiċi ta' persuni b'mard differenti, inkluż mard newrodiġenerattiv bħall-marda ta' Alzheimer u d-dimenzja, mid-dijanjożi sat-trattament u l-kura fit-tul;

16. Jinnota l-importanza ta' forom ta' xogħol flessibbli li jippermettu lin-nisa u l-irġiel jirrikonċiljaw ix-xogħol mal-ħajja tal-familja, u l-ħtieġa ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni dwar it-tqassim indaqs tax-xogħol domestiku u l-kura u l-indukrar, investiment aħjar fl-infrastrutturi tal-kura u liv tal-maternità u tal-paternità indaqs, mhux trasferibbli u mħallas sabiex isir progress f'kondiviżjoni aħjar ta' xogħol imħallas u mhux imħallas bejn il-ġeneri;

17. Jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi miġġielda s-segmentazzjoni skont il-ġeneru fis-suq tax-xogħol, b'mod partikolari għal karrieri orjentati lejn il-futur u mħallsa tajjeb, bħas-setturi tax-xjenza, l-inġinerija, it-teknoloġija u l-matematika (STEM), tal-ICT u dawk diġitali; jisħaq fuq l-importanza tal-edukazzjoni f'dawn l-oqsma matul il-ħajja, inkluż għal nisa akbar fl-età, sabiex tiżdied il-parteċipazzjoni kontinwa tagħhom fis-suq tax-xogħol;

18. Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw aċċess ugwali għas-servizzi tas-saħħa u tal-kura, inkluż fid-dar, kif ukoll għall-kura residenzjali jew ibbażata fil-komunità fit-tul u għall-kura palljativa, mingħajr diskriminazzjoni għal kwalunkwe raġuni;

19. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jissalvagwardjaw u javvanzaw id-drittijiet sesswali u riproduttivi u jiżguraw aċċess universali għas-servizzi u l-prodotti bażiċi tas-saħħa sesswali u riproduttiva;

20. Jistieden lill-Kummissjoni tadotta approċċ ibbażat fuq l-evidenza u d-drittijiet tal-bniedem biex tindirizza l-isfidi demografiċi fl-UE, filwaqt li tiżgura li r-residenti kollha tal-UE jkunu jistgħu jisfruttaw bis-sħiħ is-saħħa u d-drittijiet riproduttivi u sesswali tagħhom; jikkundanna kwalunkwe tentattiv biex jiġi strumentalizzat it-tibdil demografiku sabiex jiġu mminati l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u s-saħħa u d-drittijiet riproduttivi u sesswali, u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jirrispettaw il-valuri tal-Unjoni f'dan ir-rigward;

21. Jissottolinja l-importanza kruċjali li jiġi protett bis-sħiħ id-dritt għall-kura u l-appoġġ għall-persuni akbar fl-età, filwaqt li dawn ikunu jistgħu jaċċessaw servizzi ta' kura u appoġġ bi prezz raġonevoli, ta' kwalità u olistiċi, adattati għall-ħtiġijiet individwali u jippromwovi l-benesseri, l-awtonomija, l-indipendenza u l-inklużjoni fil-komunità, mingħajr l-ebda forma ta' diskriminazzjoni; jenfasizza r-rwol essenzjali li jiġu ffinanzjati b'mod adegwat l-iskemi tal-protezzjoni soċjali biex il-kura ssir bi prezz raġonevoli u tassew aċċessibbli;

22. Jistieden lill-Kummissjoni tressaq ftehim ta' kura għall-Ewropa u programm Ewropew għall-persuni li jindukraw, bil-għan li ssir it-tranżizzjoni lejn ekonomija ta' kura li tinkludi l-investiment u l-leġiżlazzjoni rilevanti fil-livell tal-UE, jittieħed approċċ komprensiv lejn il-ħtiġijiet u s-servizzi kollha tal-kura u jiġu stabbiliti linji gwida tal-kwalità għall-kura matul il-ħajja, inkluż għat-tfal, l-persuni akbar fl-età u l-persuni bi ħtiġijiet fit-tul, sabiex jiġu identifikati u rikonoxxuti d-diversi tipi ta' għoti ta' kura informali, u jiġi ggarantit appoġġ finanzjarju għall-persuni li jindukraw, perjodi xierqa ta' liv u servizzi bi prezz raġonevoli fost affarijiet oħra;

23. Jitlob li jiġu adottati l-miżuri meħtieġa biex jiġu promossi rati ogħla ta' impjieg fost in-nisa, bħall-kura u l-indukrar tat-tfal bi prezzijiet raġonevoli, perjodi adegwati ta' liv tal-ġenituri, u flessibbiltà fil-ħinijiet tax-xogħol u l-postijiet tax-xogħol, anke għall-irġiel; jirrimarka li, skont it-tbassir tal-OECD, konverġenza sħiħa tar-rati ta' parteċipazzjoni tirriżulta f'żieda ta' 12,4 % tal-PDG per capita sal-2030;

24. Jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsegwu approċċ ta' Saħħa fil-Politiki Kollha, filwaqt li jivvalutaw l-impatt fuq is-saħħa tal-għażliet ta' politika fl-oqsma rilevanti kollha;

25. Ifakkar li rati ogħla tat-twelid jirrikjedu aktar opportunitajiet ta' impjiegi, impjiegi u akkomodazzjoni stabbli, kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien deċenti, arranġamenti tax-xogħol flessibbli, appoġġ ġeneruż għall-familji u liv tal-ġenituri bi ħlas għaż-żewġ ġenituri, indukrar tat-tfal ta' kwalità minn meta jkunu żgħar ħafna u 'l quddiem, u distribuzzjoni indaqs tar-responsabbiltajiet ta' kura u dawk domestiċi mhux bi ħlas bejn l-irġiel u n-nisa; jisħaq li fid-dawl tal-isfidi demografiċi u ż-żieda prevista fl-istennija tal-għomor, huwa essenzjali li tiġi żgurata l-parteċipazzjoni sħiħa tan-nisa fis-suq tax-xogħol mingħajr waqfiet, interruzzjonijiet fil-karriera, jew tibdil għal xogħol part-time u temporanju, peress li dan se jnaqqas ir-riskju ta' faqar tan-nisa fix-xjuħija; iħeġġeġ, għalhekk, lill-Istati Membri jittrasponu u jimplimentaw malajr u b'mod sħiħ id-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata u jistedinhom jmorru oltre mill-istandards minimi stabbiliti fid-Direttiva;

26. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jesploraw aktar it teknoloġiji diġitali ta' assistenza, it-teleassistenza u t-telemediċina faċli għall-utent, sikuri u aċċessibbli, speċjalment fir-reġjuni affettwati minn tnaqqis demografiku u reġjuni remoti; jissottolinja l-użu ta' dawn it-teknoloġiji għandu jkun f'konsistenza sħiħa mal-qafas eżistenti dwar il-protezzjoni tad-data filwaqt li kwistjonijiet etiċi li għandhom x'jaqsmu mal-użu tat-teknoloġija fis-saħħa għandhom dejjem jitqiesu kif xieraq; iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu ċentri ta' kura matul il-jum għall-persuni akbar fl-età qrib l-iskejjel u l-kindergartens, li jistgħu jrawmu relazzjonijiet interġenerazzjonali;

27. Jemmen li kull persuna għandu jkollha d-dritt li tagħżel servizzi ta' kura ta' kwalità li jkunu adattati għaliha u għall-familja tagħha; jemmen li l-approċċ għall-iżvilupp tas-servizzi ta' kura għandu jqis il-kategoriji kollha tal-utenti u d-differenzi tagħhom u l-firxa wiesgħa ta' preferenzi għat-tipi ta' servizzi ta' kura li jirrikjedu; jinnota li s-servizzi ta' kura għandhom jiġu żviluppati sabiex isaħħu l-kontinwità tal-kura, il-kura tas-saħħa preventiva, ir-riabilitazzjoni u l-għajxien indipendenti;

28. Jitlob li jitfassal qafas regolatorju li jiggarantixxi servizzi ta' kura ta' kwalità, it-teleassistenza u t-telemediċina, billi jipprovdi salvagwardji legali lill-professjonisti fil-kura medika u jistabbilixxi l-ħtiġijiet meħtieġa għat-taħriġ, bil-għan li jiġu żgurati l-kura u l-kura primarja għaċ-ċittadini kollha tal-UE, tkun xi tkun l-età tagħhom, fiż-żoni ġeografiċi kollha;

29. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jappoġġjaw mudelli tal-kura flessibbli, adegwati u mfassla apposta, u jisħaq li t-tixjiħ attiv u f'saħħtu, il-benesseri u l-impjegabbiltà tal-popolazzjoni li qed tixjieħ fl-età tax-xogħol huma essenzjali biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-sigurtà soċjali u tal-kura; jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw l-iżvilupp ta' ambjenti li jirrispettaw l-età u soluzzjonijiet ta' kura fid-dar, ibbażati fil-familja u bbażati fil-komunità, inkluż għal persuni bid-dimenzja, biex jiġi żviluppat network pubbliku ta' servizzi ta' appoġġ u tagħmir mediku, tiġi promossa l-mobilità, l-għajxien indipendenti, l-inklużjoni soċjali u l-awtonomija, u jiġu ffaċilitati inizjattivi tas-soċjetà ċivili u tal-ekonomija soċjali dwar dawn il-kwistjonijiet;

30. Jistieden lill-Istati Membri jirrikonoxxu aħjar il-valur tal-kura informali, itejbu l-protezzjoni soċjali u d-diversi forom ta' appoġġ għal persuni li jindukraw b'mod informali, jipprovdu appoġġ professjonali, taħriġ u konsulenza bejn il-pari għal persuni li jindukraw b'mod informali, u li jiġu introdotti, f'kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, forom differenti ta' għajnuna perjodika għall-membri tal-familja li jieħdu ħsieb persuni akbar fl-età, speċjalment dawk li jeħtieġu servizzi ta' kura ta' mistrieħ u ta' kura matul il-jum, u servizzi ta' appoġġ inklużi arranġamenti tax-xogħol flessibbli; iħeġġeġ lill-Istati Membri jressqu strateġiji mmirati biex jgħinu lill-persuni li jindukraw b'mod informali u jirrikonoxxu l-kontribut tagħhom għall-kura għall-persuni akbar fl-età, u jressqu proposti għal servizzi ta' għajnuna adegwati; jenfasizza li l-forniment ta' kura informali għandu jkun għażla volontarja u li s-servizzi ta' kura formali għandhom jiġu promossi;

31. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżviluppaw volontarjat u assistenza għall-persuni akbar fl-età, peress li dan għandu rwol speċjali f'sitwazzjonijiet ta' kriżi, kif intwera mill-pandemija tal-COVID-19;

32. Jistieden lill-Istati Membri jiġġieldu l-faqar fost in-nisa, speċjalment aktar tard fil-ħajja, li għandu impatt negattiv kemm fuq is-sigurtà soċjali tan-nisa kif ukoll fuq il-livelli tal-PDG tal-UE, u jiżguraw li l-ħaddiema jgawdu protezzjoni soċjali xierqa;

33. Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw l-aċċess għal servizzi ta' riabilitazzjoni u ta' riintegrazzjoni bil-għan li jappoġġjaw lill-ħaddiema akbar fl-età jirritornaw fis-suq tax-xogħol wara pawżi fil-karriera relatati mas-saħħa jekk ikunu jixtiequ jagħmlu dan, peress li t-tixjiħ attiv huwa kruċjali għas-saħħa;

34. Jisħaq li l-femminilizzazzjoni tal-faqar hija r-riżultat ta' diversi fatturi, inklużi l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri fil-progress fil-karriera, il-fatt li n-nisa spiss ikunu impjegati b'kuntratti li mhumiex standard, in-nuqqas ta' status tas-sigurtà soċjali għal sħab li jassistu lil ħaddiema għal rashom, u l-faqar fid-djar immexxija minn ommijiet waħedhom;

35. Jisħaq li t-tifqigħa tal-COVID-19 serviet bħala evidenza ta' kemm huwa essenzjali għall-Istati Membri li jkollhom sistemi tas-saħħa sodi, inklużivi u reżiljenti għall-kriżijiet; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li jkun hemm għadd suffiċjenti ta' professjonisti fil-qasam tas-servizzi tas-saħħa u tal-kura u jiżguraw l-aċċess għall-mediċina ġerjatrika madwar l-UE; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw kundizzjonijiet tax-xogħol adegwati f'okkupazzjonijiet mediċi u ta' kura u jinvestu fl-edukazzjoni u t-taħriġ bħala mezz biex tiġi ggarantita l-kwalità tal-kura pprovduta; jitlob li jinħolqu inċentivi biex tintgħażel il-professjoni ta' persuna li tindokra għall-persuni akbar fl-età;

Il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali

36. Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw livell ta' għajxien deċenti għall-persuni akbar fl-età, u f'dan ir-rigward jistedinhom jikkondividu l-aħjar prattiki tagħhom, b'mod partikolari dwar l-istabbiliment ta' pensjoni minima;

37. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw rakkomandazzjonijiet dwar it-tnaqqis tar-riskju ta' faqar u esklużjoni soċjali fix-xjuħija, billi jiffukaw b'mod speċjali fuq id-diskrepanza fil-pensjonijiet bejn il-ġeneri, il-persuni akbar fl-età b'diżabilità, il-migranti akbar fl-età, il-persuni Rom akbar fl-età, il-persuni akbar fl-età li jappartjenu għal minoranzi etniċi, razzjali, lingwistiċi jew sesswali u gruppi oħra li huma affettwati b'mod sproporzjonat mill-faqar u l-esklużjoni soċjali; iħeġġeġ lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali jiddedika aktar analiżi għal gruppi li jiffaċċjaw rati għolja ta' faqar u esklużjoni soċjali;

It-tixjiħ attiv

38. Jisħaq li l-ħolqien u l-implimentazzjoni ta' opportunitajiet ta' tagħlim tul il-ħajja adattati għall-età huwa element vitali u indispensabbli għat-titjib tas-sostenibbiltà soċjali u ekonomika u l-benesseri personali; jistieden lill-Istati Membri jinvestu fil-ħiliet u fl-edukazzjoni u jiżviluppaw proġetti edukattivi, ta' taħriġ u ta' tagħlim tul il-ħajja formali, mhux formali u informali, kif ukoll opportunitajiet għal integrazzjoni aħjar għall-persuni akbar fl-età, inkluża l-edukazzjoni online, sew jekk għadhom parti mis-suq tax-xogħol jew jekk irtiraw diġà;

39. Jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa li jissaħħu l-ħiliet diġitali tal-persuni akbar fl-età, li jistgħu jgħinuhom mhux biss jibbenefikaw mill-edukazzjoni online, iżda wkoll itejbu l-aċċess tagħhom għall-kura tas-saħħa u għal servizzi diġitali oħra; jappella għal programmi ta' ħiliet diġitali, aċċessibbli u bi prezzijiet raġonevoli, li jkunu mfassla għall-ħtiġijiet tal-persuni akbar fl-età; jistieden lill-Kummissjoni tieħu azzjonijiet speċifiċi mmirati lejn il-persuni akbar fl-età; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw inizjattivi ta' titjib tal-ħiliet u ta' taħriġ mill-ġdid, b'mod partikolari għall-gruppi vulnerabbli, sabiex jgħinu lin-nies isibu impjieg ta' kwalità u jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, tiġi miġġielda l-qasma diġitali u jiġi żgurat li dawn il-persuni jadattaw u jibbenefikaw b'mod effettiv minn metodi innovattivi ta' ġestjoni u ta' ħidma u minn soluzzjonijiet diġitali, bħat-telexogħol;

40. Jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi tal-FSE+ u l-FEŻR biex jappoġġjaw il-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità, jippromwovu bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u jipprovdu opportunitajiet ta' impjieg f'reġjuni li huma f'riskju ta' depopolazzjoni, b'attenzjoni speċjali għat-titjib tal-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol; jisħaq fuq l-importanza tas-servizzi ta' konsulenza, it-tagħlim tul il-ħajja u programmi għat-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema ta' kull età;

41. Jistieden lill-Istati Membri u lin-Network Ewropew tas-Servizzi Pubbliċi tal-Impjiegi jiżviluppaw skambji ta' prattiki fl-integrazzjoni ta' persuni akbar fl-età li jkunu qed ifittxu impjieg fis-suq tax-xogħol;

42. Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni għal pagi deċenti għall-ħaddiema kollha, jew permezz ta' pagi minimi statutorji jew negozjar kollettiv;

43. Jissottolinja li l-indirizzar tat-tibdil demografiku għandu jsegwi approċċ ibbażat fuq id-drittijiet, li jippromwovi u joħloq opportunitajiet ugwali, djalogu u solidarjetà minflok kompetizzjoni bejn persuni ta' ġenerazzjonijiet differenti;

44. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw l-implimentazzjoni xierqa tad-Direttiva dwar il-Bilanċ bejn ix-Xogħol u l-Ħajja Privata u jappoġġjaw l-inizjattivi u l-proġetti reġjonali u lokali li għandhom l-għan li jiksbu bilanċ aħjar bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għall-irġiel u n-nisa;

45. Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni biex tniedi programm għall-“voluntiera diġitali” ( 53 ) li jippermetti liż-żgħażagħ ikkwalifikati u liċ-ċittadini anzjani esperjenzati jaqsmu l-ħiliet diġitali tagħhom ma' negozji tradizzjonali; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiżviluppaw il-volontarjat u l-mentoraġġ biex jingħadda l-għarfien bejn il-ġenerazzjonijiet, sabiex tiġi miġġielda l-esklużjoni soċjali u jkun possibbli l-qsim tal-ħiliet u l-esperjenza, jinkoraġġixxu t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema żgħażagħ u akbar fl-età u jippreservaw is-snajja' tradizzjonali bħala parti mill-wirt Ewropew;

46. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jnaqqsu d-distakk diġitali u jesploraw aktar il-possibbiltajiet għall-inklużjoni soċjali u l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta' persuni akbar fl-età tax-xogħol, b'mod partikolari dawk li ma jistgħux joħorġu minn darhom, bl-użu tal-internet, teknoloġiji oħra tal-informazzjoni u intelliġenza artifiċjali għall-kultura, divertiment, edukazzjoni, xogħol, komunikazzjoni u skopijiet mediċi, inkluż telekura u telemediċina b'mod sikur, u l-iżgurar tal-ogħla livell ta' protezzjoni tad-data personali, filwaqt li tiġi rikonoxxuta l-importanza ta' kuntatt personali dirett u approċċ dinjituż u ċċentrat fuq il-bniedem; jitlob b'mod partikolari strateġiji biex jittejbu l-ħiliet, il-konnettività u l-aċċess għat-tagħmir f'ambjenti ta' kura fit-tul;

47. Jinnota li t-titjib tal-konnettività u l-aċċessibbiltà tas-servizzi f'żoni rurali u remoti huwa kruċjali biex jiġu indirizzati d-depopolazzjoni ta' dawn ir-reġjuni u l-esklużjoni soċjali u diġitali tal-popolazzjoni akbar fl-età li tgħix hemmhekk; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri jirrikonoxxu l-importanza taż-żoni rurali u remoti, fid-diversità kollha tagħhom, u jiżviluppaw il-potenzjal tagħhom billi jistimulaw l-investimenti fl-ekonomija lokali, it-trawwim tal-intraprenditorija u t-titjib tal-infrastruttura tagħhom;

48. Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri fil-ġlieda kontra l-faqar, li taffettwa b'mod partikolari l-ommijiet waħedhom u li żdiedet minħabba l-kriżi, ħaġa li wasslet għal esklużjoni soċjali akbar;

49. Jissottolinja l-impatt essenzjali li t-teknoloġiji diġitali li qed jevolvu b'mod kostanti għandhom fuq il-ħajja ta' kuljum tan-nies u b'hekk jisħaq fuq il-ħtieġa ta' internet b'veloċità għolja u tagħmir teknoloġiku vitali u aġġornat fl-iskejjel, l-isptarijiet u l-faċilitajiet tas-servizzi pubbliċi rilevanti l-oħra kollha, inkluż governanza elettronika effettiva; iqis li l-possibbiltajiet maħluqa mit-tagħlim tul il-ħajja, flimkien mad-diġitalizzazzjoni, huma essenzjali biex il-popolazzjoni li qed tixjieħ fiż-żoni rurali u remoti jiġu pprovduti b'diversi opportunitajiet, inkluż introjtu supplimentari; jistieden, għalhekk, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jappoġġjaw il-programmi edukattivi u ta' taħriġ, li jgħinu lill-popolazzjoni li qed tixjieħ tiżviluppa ħiliet u tikseb għarfien f'oqsma bħall-kummerċ elettroniku, il-kummerċjalizzazzjoni online u l-ICT; jistieden lill-Istati Membri jiżguraw li l-unitajiet domestiċi kollha jkollhom aċċess għall-internet b'veloċità għolja u għal tagħmir diġitali u li javvanzaw l-akkwist tal-ħiliet diġitali, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli;

50. Iqis li t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali tal-UE għandha tisfrutta l-potenzjal sħiħ tal-komunitajiet rurali li qed jixjieħu; ifakkar, f'dan ir-rigward, fl-importanza li jiġi żgurat l-aċċess għall-internet broadband u s-servizzi bażiċi fiż-żoni rurali, l-użu tal-ħiliet elettroniċi u approċċi ġodda għall-iżvilupp sostenibbli, bħall-kunċett ta' rħula intelliġenti u t-trasformazzjoni sostenibbli tas-sistema tal-ikel;

51. Jenfasizza li bħala riżultat tal-evoluzzjoni, tad-diġitalizzazzjoni u tal-ispeċjalizzazzjoni tal-agrikoltura, kemm il-persuni fis-settur kif ukoll dawk fil-proċess li jidħlu fih, jirrikjedu livell xieraq ta' taħriġ diġitali, tekniku u ekonomiku, u jappella għall-promozzjoni ta' skemi ta' skambju, diskussjonijiet, korsijiet ta' taħriġ online u tagħlim elettroniku;

52. Jistieden lill-Istati Membri jqisu s-sitwazzjoni speċifika ta' ħaddiema akbar fl-età fis-suq tax-xogħol permezz ta' miżuri bħal taħriġ individwalizzat u sigħat tax-xogħol ottimizzati;

53. Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġja lill-Istati Membri fl-użu dejjem akbar tal-fondi strutturali għall-investiment f'faċilitajiet pubbliċi tal-indukrar tat-tfal u tal-kura għall-persuni akbar fl-età u l-persuni dipendenti;

54. Jistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw il-funzjonament u l-iżvilupp tal-organizzazzjonijiet tal-persuni akbar fl-età u forom oħra ta' parteċipazzjoni soċjali;

55. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali jesploraw iżjed fil-fond it-trajettorji tas-suq tax-xogħol mhux standard fir-Rapport dwar l-Adegwatezza tal-Pensjonijiet li jmiss, b'analiżi sħiħa tad-differenza bejn il-ġeneri fil-pensjonijiet fid-dimensjonijiet kollha tagħha u fit-tliet pilastri kollha ta' sistemi ta' pensjonijiet; jistieden ukoll lill-Kummissjoni tivvaluta l-adegwatezza ta' pensjonijiet minimi, li huma partikolarment rilevanti biex jiġi evitat il-faqar fl-età anzjana;

56. Jissottolinja li l-ekonomija tal-anzjani emerġenti tista' tinbidel f'waħda mill-ixprunaturi ekonomiċi ewlenin, b'mod partikolari fiż-żoni rurali, u tista' tipprovdi opportunitajiet għas-setturi tas-saħħa u l-kura fit-tul, u toffri kura ta' kwalità għolja b'mod aktar effiċjenti; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu l-potenzjal tal-ekonomija tal-anzjani fl-istrateġiji tal-UE u nazzjonali u jippromwovuha b'mod aktar vigoruż, inkluż fit-turiżmu u fl-iskambji kulturali mmirati lejn il-persuni akbar fl-età;

57. Ifakkar li r-reġjuni ultraperiferiċi huma partikolarment predisposti għad-depopolazzjoni u jirrikjedu sett speċjali ta' miżuri biex jimmitigaw it-tibdil demografiku negattiv li spiss jiffaċċjaw; jistieden lill-Istati Membri jużaw b'mod proattiv il-fondi strutturali u ta' investiment disponibbli sabiex jindirizzaw l-isfidi li jiffaċċjaw dawn ir-reġjuni;

58. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvolvu lill-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw u jissalvagwardjaw l-interessi tal-persuni akbar fl-età fit-teħid ta' deċiżjonijiet li jaffettwawhom;

59. Jisħaq li t-telexogħol jista' joffri diversi opportunitajiet lil żoni remoti, billi huwa wieħed mill-aħjar għodod biex jintużaw it-teknoloġiji diġitali sabiex tinżamm il-popolazzjoni taż-żoni rurali u remoti u fl-istess ħin jibbenefikaw il-komunitajiet lokali u l-ekonomiji tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni tressaq aġenda tal-UE dwar it-telexogħol bil-għan li jiġi żviluppat qafas leġiżlattiv li jistabbilixxi standards u kundizzjonijiet minimi ċari għax-xogħol mill-bogħod madwar l-UE;

60. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jintegraw id-drittijiet tal-persuni akbar fl-età b'diżabilità fil-politiki u l-programmi kollha relatati mad-diżabilità u t-tixjiħ filwaqt li jiżguraw konformità sħiħa mal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità tan-NU;

Politiki speċjali u r-riċerka

61. Jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi tal-UE u l-investimenti privati flimkien ma' investimenti nazzjonali u lokali biex jipprovdu akkomodazzjoni affordabbli, adegwata, sikura u aċċessibbli u jadattaw il-bini għall-ħtiġijiet ta' persuni akbar fl-età, vulnerabbli u żvantaġġati; jisħaq li l-bini għandu jkollu karatteristiċi ta' aċċessibbiltà; jisħaq li akkomodazzjoni sikura hija akkomodazzjoni fejn il-possibbiltà ta' perikli tkun tnaqqset u fejn ir-rispons f'każ ta' periklu jkun magħmul aktar faċli; ifakkar li l-akkomodazzjoni aċċessibbli għandha timxi id f'id ma' infrastruttura adegwata;

62. Jissottolinja r-rwol indispensabbli li l-awtoritajiet reġjonali u lokali għandhom biex jiġu indirizzati l-isfidi demografiċi dejjem akbar fiż-żoni rurali u remoti b'mod sinifikattiv u sostenibbli;

63. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromowvu l-aħjar prattiki għal politika dwar it-tixjiħ effiċjenti;

64. Jistieden lill-Istati Membri jippromwovu inizjattivi biex isaħħu r-rabtiet interġenerazzjonali u jappoġġjaw lill-persuni akbar fl-età li jkollhom jitilqu minn djarhom għal raġunijiet finanzjarji jew ta' saħħa biex isibu akkomodazzjoni bi prezz raġonevoli li takkomoda l-bżonnijiet tagħhom;

65. Jistieden lill-Istati Membri jqisu l-perspettiva tal-ġeneri meta jwettqu riforma tas-sistemi tal-pensjonijiet u meta jadattaw l-età tal-irtirar billi jitqiesu d-differenzi bejn in-nisa u l-irġiel fil-mudelli tax-xogħol u r-riskju għoli ta' diskriminazzjoni kontra n-nisa ikbar fl-età fis-suq tax-xogħol;

66. Jistieden lill-Istati Membri jipprevjenu u jirrimedjaw il-vjolenza kontra n-nisa akbar fl-età bħala parti mir-risponsi nazzjonali tagħhom għall-COVID-19, inklużi linji għall-għajnuna u servizzi ta' appoġġ, u jagħtu attenzjoni partikolari lil ambjenti ta' kura residenzjali;

67. Jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri joħolqu programmi effettivi għall-ġlieda kontra l-vjolenza kontra n-nisa li jinkorporaw id-dimensjoni tal-età sabiex jiġi evitat l-abbuż fiżiku, sesswali, psikoloġiku u ekonomiku li jista' jsir fuq il-persuni akbar fl-età, li l-biċċa l-kbira tagħhom huma nisa; jipproponi li jitwettqu stħarriġiet dwar iż-żieda fil-vjolenza kontra l-persuni akbar fl-età bil-għan li tiġi evidenzjata din il-problema serja – li l-persuni akbar fl-età normalment mhumiex kapaċi jirrapportawha, minħabba li jista' jkun li jaċċettaw dan it-trattament ħażin li jbatu minnu bħala riżultat tal-età u tal-fatt li jkunu dipendenti – u bil-għan li jiġi miġġieled l-abbuż kontra l-persuni akbar fl-età bl-aktar mod effettiv u b'aktar impenn min-naħa tas-soċjetà kollha kemm hi;

68. Jenfasizza li akkomodazzjoni protetta u sussidjata tista' twassal għad-deistituzzjonalizzazzjoni tal-kura; jistieden lill-Istati Membri jesploraw il-possibbiltajiet li jippromwovu akkomodazzjonijiet protetti, appoġġjati u interġenerazzjonali kif ukoll adattamenti ta' akkomodazzjoni abbażi ta' kriterji ta' kwalità;

69. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jwettqu kampanji ta' informazzjoni u edukazzjoni u azzjonijiet iddedikati għall-persuni akbar fl-età dwar is-sikurezza fit-toroq, li juru l-impatt tal-bidliet fiżjoloġiċi u d-deterjorament tal-ħiliet psikomotorji fuq l-abbiltà li jiċċaqalqu fit-triq, u b'hekk itejbu s-sikurezza għall-utenti kollha tat-triq;

70. Iħeġġeġ lill-Istati Membri jżidu l-infiq mill-FSE+, il-FEŻR u l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għat-taħriġ u ż-żamma ta' ħaddiema akbar fl-età, l-iżgurar ta' aċċess ugwali għas-servizzi pubbliċi, b'enfasi partikolari fuq l-inkoraġġiment tal-kumpaniji biex jimpjegaw ħaddiema akbar fl-età u jadattaw l-infrastruttura pubblika, inkluż it-trasport, u l-ispazji pubbliċi għall-ħtiġijiet tal-persuni akbar fl-età; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu l-investimenti fis-servizzi pubbliċi fiż-żoni rurali bl-għajnuna ta' fondi strutturali, li jattiraw lill-ġenerazzjoni aktar żagħżugħa u jżidu l-benesseri tal-persuni akbar fl-età li jgħixu f'dawn iż-żoni; japppella għal użu akbar tal-fondi tal-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali biex jiġu miġġielda l-iżolament u l-esklużjoni soċjali ta' persuni akbar fl-età f'żoni rurali u żvantaġġati, b'enfasi speċjali fuq żoni f'riskju ta' depopolazzjoni; jistieden lill-Istati Membri jisfruttaw il-possibbiltajiet offruti min-Next Generation EU f'dak ir-rigward;

71. Jissottolinja l-importanza ta' data adegwata, affidabbli u komparabbli bħala bażi ta' politiki u miżuri għall-indirizzar tal-isfidi demografiċi; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi l-qafas statistiku tal-UE billi żżid il-limitu massimu tal-età għall-ġbir tad-data, filwaqt li tiżgura l-inklużjoni ta' persuni li jgħixu fl-istituzzjonijiet u tipprovdi data diżaggregata skont il-ġeneru u l-età, b'rispett sħiħ tal-istandards tal-privatezza u tad-drittijiet fundamentali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiġbru aktar data u jżidu l-appoġġ tagħhom għall-iżvilupp ta' riċerka dwar it-tixjiħ f'saħħtu u l-mard relatat max-xjuħija u l-kundizzjonijiet tal-għajxien ta' persuni akbar fl-età;

72. Jilqa' l-pjan ta' azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u jitlob l-implimentazzjoni mgħaġġla u effettiva tal-prinċipji deskritti fil-pilastru; jistieden lill-Kummissjoni, bil-għan li ttejjeb u ssaħħaħ ir-rappreżentanza tal-persuni akbar fl-età fil-proċess tat-tfassil tal-liġijiet tal-UE u tirrifletti l-Parlament eżistenti tal-UE dwar iż-Żgħażagħ, tikkunsidra l-finanzjament tal-Programm tal-UE ta' Drittijiet, Ugwaljanza u Ċittadinanza għal inizjattiva bħal din;

73. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiffokaw l-azzjonijiet tagħhom fuq iż-żieda tas-snin ta' ħajja fi stat tajjeb ta' saħħa tal-persuni akbar fl-età; jissottolinja, f'dan ir-rigward, l-importanza ta' programmi għall-promozzjoni tas-saħħa tul il-ħajja u l-edukazzjoni dwarha, għall-prevenzjoni tal-mard u għal eżami regolari u biex jittieħdu inizjattivi ġodda bħal politiki aħjar għall-prevenzjoni tal-mard u programmi tal-kura tas-saħħa aktar effettivi biex jiġi stimulat il-proċess ta' tixjiħ f'saħħtu; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinvolvu ruħhom b'mod attiv fid-Deċennju ta' Tixjiħ f'Saħħtu tad-WHO billi jfasslu pjanijiet ta' tixjiħ f'saħħtu fl-UE li jkunu jkopru l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa u tal-kura, kif ukoll strateġiji għall-iżvilupp tal-promozzjoni u l-prevenzjoni tas-saħħa; jitlob lill-Kummissjoni tistabbilixxi aġenda ta' riċerka ambizzjuża dwar is-saħħa fiżika u mentali bħala parti mill-programm Orizzont Ewropa; iħeġġeġ lill-Istati Membri jikkunsidraw l-użu tal-fondi pprovduti mill-qafas finanzjarju pluriennali u min-Next Generation EU għal dan il-għan;

74. Jistieden lill-Istati Membri jinkoraġġixxu l-iskambju interġenerazzjonali billi, fost sforzi oħra, jippromwovu l-ħidma volontarja minn persuni iżgħar fl-età għall-persuni akbar fl-età, u jrawmu u jiffinanzjaw ċentri interġenerazzjonali, peress li dawn jistgħu jkunu kruċjali għall-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni fuq bażi ta' età u għall-iżgurar tal-inklużjoni soċjali tal-persuni akbar fl-età; iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu ċentri ta' kura fil-komunità, u opportunitajiet ta' volontarjat u ta' tagħlim tul il-ħajja mmirati lejn il-persuni akbar fl-età qrib skejjel u kindergartens, u jaħdmu biex iħeġġu t-trawwim ta' rabtiet interġenerazzjonali billi jiġu mħeġġa l-iskambji bejn dawn is-servizzi; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jippromwovu programmi, proġetti u azzjonijiet li jippromwovu aktar il-parteċipazzjoni soċjali, kulturali u politika mill-persuni akbar fl-età;

75. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu u jappoġġjaw suq tax-xogħol u soċjetajiet inklużivi li jippermettu parteċipazzjoni ugwali u jiżviluppaw il-ħiliet u t-talenti għal kulħadd; jistieden lill-Istati Membri jiżviluppaw strateġiji għall-kapaċità għall-impjieg u l-ġestjoni tal-karrieri biex iħejju għal forza tax-xogħol li qed tixjieħ u swieq tax-xogħol aktar volatili fid-dawl tat-trasformazzjonijiet frekwenti u profondi fis-swieq tax-xogħol; jissottolinja li tali strateġiji għandhom jinkludu l-promozzjoni tal-edukazzjoni, it-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja għall-persuni ta' kull età, postijiet tax-xogħol tajbin għas-saħħa li jipprovdu akkomodazzjoni raġonevoli għall-impjegati b'diffikultajiet minħabba saħħa jew diżabilità, bilanċ aħjar bejn il-ħajja professjonali u dik privata, u l-promozzjoni ta' skambji interġenerazzjonali fuq il-post tax-xogħol; jistieden, barra minn hekk, lill-Pjattaforma tal-UE tal-Karti dwar id-Diversità biex tagħmel enfasi akbar fuq il-promozzjoni tad-diversità tal-età u tal-kapaċità jew id-diżabilità fuq il-postijiet tax-xogħol; jistieden lill-Kummissjoni tenfasizza r-riskji psikosoċjali u fiżiċi, kif ukoll dawk relatati mal-età kemm għan-nisa kif ukoll għall-irġiel fl-istrateġija qafas ġdida għas-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol; jissottolinja li s-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali huma kruċjali;

76. Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiffaċilitaw l-aċċess għax-xogħol, għal dawk li jixtiequ, għal persuni li għandhom 60 sena jew aktar, b'mod partikolari n-nisa, peress li dan iżid l-introjtu tul ħajjithom, u li jiġu introdotti attivitajiet professjonali part-time u b'riskju baxx għall-persuni akbar fl-età meta dawn ikunu għadhom f'saħħithom u jkunu jistgħu jassumu responsabbiltajiet; jisħaq fuq l-importanza li jinħolqu opportunitajiet ta' impjiegi bi ħlas għall-persuni li diġà laħqu l-eta statutorja tal-irtirar u li jixtiequ jibqgħu jew isiru attivi, mhux biss fid-dawl ta' introjtu addizzjonali iżda wkoll bħala mezz biex tiġi indirizzata l-esklużjoni soċjali; iħeġġeġ, barra minn hekk, inċentivi għall-volontarjat u l-mentoraġġ sabiex tingħata spinta lit-trasferiment tal-għarfien bejn il-ġenerazzjonijiet; jissottolinja li tali miżuri u attivitajiet ma jridux jitwettqu għad-detriment taż-żgħażagħ li jkunu qed ifittxu impjieg jew tal-persuni qiegħda fit-tul;

77. Jistieden lill-Kummissjoni tadotta strateġija tal-UE dwar il-persuni li jindukraw; jisħaq li l-investiment fis-servizzi ta' kura huwa essenzjali peress li dan mhux se jżid biss ir-rati ta' impjiegi tan-nisa, filwaqt li jipprovdi opportunitajiet ta' impjieg fl-ekonomija formali għall-persuni li qabel kienu jindukraw b'mod informali u jippromwovi l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata għan-nisa, iżda jtejjeb ukoll il-kundizzjonijiet tal-għajxien tal-persuni akbar fl-età permezz ta' investiment fil-faċilitajiet ta' kura fit-tul, miżuri li jtejbu s-saħħa mentali u jiġġieldu l-iżolament, u miżuri li jipprevjenu u jiġġieldu l-vjolenza kontra n-nisa akbar fl-età, kif ukoll jinvesti fis-saħħa u l-edukazzjoni tan-nies, biex jiġi żgurat li dawn jibqgħu attivi u fi stat tajjeb ta' saħħa hekk kif jixjieħu; jistieden lill-Istati Membri jadottaw sett ta' indikaturi għall-aċċess u s-sostenibbiltà tas-sistemi ta' kura għall-persuni akbar fl-età, kif ukoll qafas ta' kwalità komuni għas-servizzi ta' kura għall-persuni akbar fl-età; jisħaq fuq l-importanza li jiġi żgurat li l-kura għall-persuni akbar fl-età tibqa' kompetenza nazzjonali;

78. Jistieden lill-Istati Membri jagħtu attenzjoni akbar lill-persuni akbar fl-età, li huma partikolarment vulnerabbli għal infezzjonijiet virali, inkluż il-COVID-19; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiġġieldu l-iżolament, in-negliġenza u l-esklużjoni soċjali esperjenzati minn persuni akbar fl-età matul il-pandemija tal-COVID-19 billi jippromwovu kampanji ta' sensibilizzazzjoni, iwettqu riċerka, jiffaċilitaw l-iskambji ta' fehmiet, u jikkombinaw il-fondi strutturali u ta' investiment tal-UE; jistieden ukoll lill-Istati Membri jiżguraw l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-kura tas-saħħa transfruntiera kif ukoll id-disponibbiltà ta' mediċini sikuri u bi prezz raġonevoli u l-aċċess għalihom; jisħaq li l-pandemija tal-COVID-19 uriet il-ħtieġa ta' aktar solidarjetà mill-UE; jistieden lill-Kummissjoni tfassal u tadotta karta tal-UE għad-drittijiet tal-persuni akbar fl-età abbażi tal-Artikolu 25 tal-Karta;

79. Jirrikonoxxi r-rwol prominenti li l-politika ta' koeżjoni u l-PAK jista' jkollhom fil-promozzjoni u t-tisħiħ tal-impjegabbiltà u l-inklużjoni tan-nisa f'żoni rurali u remoti li jħabbtu wiċċhom ma' kwistjonijiet relatati mad-demografija; jistieden lill-Istati Membri jagħmlu użu aħjar mill-fondi disponibbli għal dak l-għan;

80. Jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi ta' REACT-EU biex jindirizzaw it-tibdil demografiku ( 54 )

81. Jenfasizza li teknoloġiji ġodda u metodi innovattivi jistgħu jirriżultaw utli biex jitnaqqsu l-ispejjeż għas-servizzi ta' interess ġenerali, filwaqt li jinżammu l-istandard tal-għajxien u l-kwalità tas-servizzi fiż-żoni remoti u b'popolazzjoni żgħira; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali rilevanti jinvestu f'miżuri mhux konvenzjonali u innovattivi mfassla biex jipprovdu servizzi essenzjali għall-popolazzjoni u joħolqu ambjent sostenibbli biex jattiraw lill-persuni jmorru lura u jreġġgħu lura d-depopolazzjoni;

82. Jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-iskambju tagħhom tal-aħjar prattiki dwar il-ħolqien ta' politiki u inizjattivi demografiċi xierqa bil-għan li jiġu sfruttati l-possibbiltajiet u jiġu indirizzati l-isfidi imposti mit-tixjiħ tal-popolazzjoni tal-UE;

83. Ifakkar fin-natura speċifika tal-biedja mill-familji, li tinseġ l-attività agrikola u l-ħajja tal-familja, filwaqt li l-bdiewa aktar persuni akbar fl-età jibqgħu attivi wara l-età tal-irtirar;

84. Jirrikonoxxi l-potenzjal tal-persuni akbar fl-età, inklużi l-bdiewa, li jsiru l-mutur ta' ekonomija tal-anzjani vibranti fiż-żoni rurali bbażata fuq l-innovazzjoni soċjali, il-komunitajiet rurali inklużivi u ambjent ta' għajxien aktar f'saħħtu; jistieden lill-Kummissjoni tistudja bir-reqqa dan il-potenzjal meta tibni l-viżjoni fit-tul tagħha għaż-żoni rurali u t-tixjiħ attiv;

85. Jistieden lill-istituzzjonijiet pubbliċi jippromwovu l-ħolqien ta' sistema ta' protezzjoni speċjali li tqis in-natura speċifika tal-qgħad li jaffettwa lill-ħaddiema agrikoli, minħabba n-natura temporanja ħafna tax-xogħol staġonali agrikolu; jirrimarka li dan jista' jipprovdi sigurtà akbar għal dawk li jagħżlu li jaħdmu fl-agrikoltura;

86. Jirrimarka li forza tax-xogħol li qed tixjieħ u n-nuqqas ta' tiġdid ġenerazzjonali jikkostitwixxu kwistjoni aktar serja fl-agrikoltura milli f'setturi oħra; jemmen li l-ħolqien ta' vokazzjonijiet ġodda li jippermettu t-tiġdid ġenerazzjonali, billi jiġu żgurati l-attrattività u l-profittabbiltà tal-professjonijiet fis-settur agrikolu, huwa essenzjali biex titreġġa' lura din it-tendenza;

87. Jirrikonoxxi li 11 % biss tal-azjendi agrikoli kollha fl-Unjoni Ewropea huma mmexxija minn bdiewa li għandhom taħt l-40 sena ( 55 ) ; jistieden lill-Istati Membri jneħħu l-ostakli kollha li jipprevjenu lill-bdiewa żgħażagħ milli jidħlu fis-settur agrikolu, inkluża d-diffikultà li jiksbu aċċess għall-art; jistieden, barra minn hekk, lill-Istati Membri jippromwovu modi ġodda ta' kollaborazzjoni bejn il-ġenerazzjonijiet bħas-sħubijiet, il-mezzadrija, il-kiri fit-tul u arranġamenti oħra li jistgħu jindirizzaw in-nuqqas ta' art u jinkoraġġixxu liż-żgħażagħ isiru bdiewa;

88. Itenni li wħud mill-ostakli għat-tiġdid ġenerazzjonali fl-agrikoltura huma marbuta mal-aċċess għall-art u mat-trasferiment tal-azjendi agrikoli minn ġenerazzjoni għall-oħra; ifakkar li l-bdiewa ta' età akbar, li jħabbtu wiċċhom ma' riskju ta' pensjonijiet baxxi, telf ta' introjtu (inklużi pagamenti tal-PAK) u esklużjoni soċjali f'żoni rurali wara l-irtirar, għandhom it-tendenza li jibqgħu attivi u jżommu l-azjendi agrikoli tagħhom għal żmien itwal; jissottolinja, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa tstrumenti ta' politika mfassla apposta biex jiggarantixxu tranżizzjonijiet bla xkiel tal-azjendi agrikoli u tixjiħ attiv għall-bdiewa ta' età akbar fil-komunitajiet rurali;

89. Jinnota li f'ħafna Stati Membri s-sistemi tal-pensjonijiet nazzjonali ma jipprovdux lill-bdiewa rtirati b'introjtu suffiċjenti; jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-estensjoni tal-attività agrikola lil hinn mill-età legali tal-irtirar, li tnaqqas ir-ritmu tat-tiġdid ġenerazzjonali, ħafna drabi hija l-uniku mod kif tiġi indirizzata din is-sitwazzjoni; jisħaq li l-appoġġ fl-ambitu tal-PAK mhuwiex maħsub biex jissostitwixxi sistema tal-pensjonijiet;

90. Jinnota l-ħtieġa dejjem tikber għal professjonisti żgħażagħ bi kwalifiki għolja fl-agrikoltura, speċjalment fir-reġjuni, u jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jittieħdu l-miżuri kollha biex iż-żgħażagħ jiġu mħeġġa jistudjaw professjonijiet agrikoli, kif ukoll biex jiġi ffaċilitat it-trasferiment tal-għarfien minn persuni akbar fl-età għall-ġenerazzjoni żagħżugħa;

91. Jemmen li s-sħubijiet agrikoli bejn il-ġenerazzjonijiet akbar fl-età u dawk żagħżugħa huma essenzjali għat-tisħiħ tas-solidarjetà interġenerazzjonali, it-trasferiment tal-għarfien u t-tagħlim reċiproku, li huwa partikolarment importanti għall-adozzjoni ta' teknoloġiji ġodda u ħiliet diġitali fil-biedja;

92. Iqis li l-ħaddiema tal-familja għadhom jirrappreżentaw il-maġġoranza kbira tax-xogħol agrikolu fl-Ewropa, iżda jinnota li dan it-tip ta' xogħol ilu jonqos b'mod kostanti tul is-snin u huwa mistenni li jonqos aktar fil-futur qarib; jisħaq li l-eżodu rurali bla waqfien minn ċerti partijiet tal-UE se jwassal biex iż-żoni rurali jiffaċċjaw problemi ekonomiċi, soċjali u ambjentali li jeħtieġu politiki aktar ambizzjużi u kkoordinati;

93. Jisħaq fuq l-importanza li jiġu appoġġjati ż-żoni rurali fid-diversità tagħhom, filwaqt li jiġu promossi l-investimenti fi proġetti li jappoġġjaw l-ekonomiji lokali, inkluż aċċessibbiltà aħjar għat-trasport u konnettività diġitali; iqis li huwa importanti li jfakkar li l-ħarsien tal-impjiegi agrikoli għandu implikazzjonijie