·Fil-liġijiet dwar il-bejgħ u t-titolizzazzjoni tal-NPLs, il-kjarifiki meħtieġa ġew ikkomunikati lill-Assoċjazzjoni Ellenika Bankarja u mtella’ fuq is-sit web tal-Ministeru tal-Finanzi. L-effikaċja tagħhom se tiġi vvalutata fix-xhur li ġejjin.

Selfiet improduttivi: il-protezzjoni tar-residenza primarja

Il-Greċja adottat leġiżlazzjoni biex tistabbilixxi sistema ġdida għall-protezzjoni ta’ xi residenzi primarji bil-għan li tappoġġa r-ristrutturar tas-self improduttiv. Dan isegwi l-iskadenza tad-dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tar-residenzi primarji skont il-liġi dwar l-Insolvenza tal-Familji (Katseli), li kienet maħsuba li tkun temporanja u skadiet fi tmiem Frar 2019 wara estensjoni eċċezzjonali ta’ xahrejn. Il-leġiżlazzjoni primarja għall-iskema ġiet adottata fid-29 ta’ Marzu, filwaqt li l-atti leġiżlattivi sekondarji dwar l-ispeċifikazzjonijiet tal-pjattaforma elettronika, is-sussidju tal-istat u l-mod ta’ valutazzjoni ta’ ċerti assi inklużi fil-kriterji tal-ġid għandhom jiġu adottati ftit wara.

L-iskema l-ġdida hija unika għall-Greċja Fil-qasir, il-mutwatarji li huma persuni fiżiċi li s-self tagħhom huwa garantit b’kollateral fuq ir-residenza primarja u kellhom l-arretrati xi jħallsu fil-31 ta’ Diċembru 2018 jistgħu japplikaw għall-iskema permezz ta’ pjattaforma elettronika. Dment li jissodisfaw ċerti kriterji ta’ eliġibbiltà, huma jistgħu japplikaw biex jibbenefikaw minn ristrutturar u tħassir tad-djun ipotekarji tagħhom (self għal akkomodazzjoni jew negozju), jew wara ftehim dwar proposti standardizzati ta’ ristrutturar li għandhom jiġu estiżi mill-kredituri permezz ta’ pjattaforma online jew, fin-nuqqas ta’ dan il-ftehim, billi jirrikorru għall-qrati; id-debituri jibbenefikaw ukoll mill-protezzjoni ta’ esklużjoni dwar ir-residenza primarja tagħhom sakemm jagħmlu ħlasijiet parzjali fuq id-dejn ristrutturat. Għal parti mill-ħlasijiet, il-mutwatarji jirċievu sussidju mill-Istat. Id-diskussjonijiet matul dawn l-aħħar ġimgħat servew biex jiċċaraw kwistjonijiet ewlenin, bil-għan li jiżguraw li l-iskema tkun ġenwinament temporanja, diretta apposta u tinkludi salvagwardji xierqa biex tipprevjeni l-abbużi minn kontumaċi strateġiċi u l-ħolqien ta’ akkumulazzjonijiet (backlogs) ġodda fil-qrati kif ukoll l-inċentivi ta’ appoġġ għal dixxiplina tal-pagament.

Il-parametri ewlenin tal-iskema l-ġdida huma dawn li ġejjin:

·L-iskema tkopri kemm self għall-familji kif ukoll self għan-negozji kollateralizzati minn residenzi primarji. L-estensjoni tal-perimetru għal self għan-negozji tqajjem tħassib partikolari li ġie kkomunikat lill-awtoritajiet Griegi. Hija tinvolvi l-espansjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-protezzjoni fuq residenzi primarji lejn kategorija ġdida ta’ mutwatarji mhux koperta mil-leġiżlazzjoni Katseli preċedenti (reċipjenti ta’ self għan-negozji) u mingħajr ma tiġi vvalutata l-vijabbiltà tan-negozji: għalhekk huwa inqas ċar kemm-il applikazzjoni se jkun hemm u konsegwentement kemm se tlaħħaq tajjeb il-kapaċità tas-sistema (inklużi l-qrati u l-mekkaniżmu ta’ sussidju mill-istat). Hija teħtieġ ukoll attenzjoni partikolari mill-perspettiva tal-istabbiltà finanzjarja, billi l-valutazzjonijiet tal-impatt disponibbli jindikaw li se jkunu meħtieġa meta mqabbla mas-self ipotekarju residenzjali, u għalhekk l-impatt stmat fuq il-kapital tal-banek huwa komparattivament għoli. Barra minn hekk, jekk l-iskema ma tiffunzjonax tajjeb, hemm riskju li l-banek fil-futur ikunu inqas lesti li jipprovdu self lil negozji żgħar fejn ir-residenza primarja tintuża bħala kollateral u għalhekk l-attività ta’ self garantit tista’ tiġi affettwata b’mod negattiv. Finalment, hemm riskji li d-disponibbiltà tal-iskema ġdida għal self għan-negozji se tnaqqas l-inċentivi ta’ debituri eliġibbli biex jużaw il-qafas alternattiv li jippermetti potenzjal ta’ ristrutturar anki fir-rigward ta’ taxxi u ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Il-kriterju l-aktar vinkolanti għall-eliġibbiltà huwa d-daqs tas-self pendenti, li huwa stabbilit għal EUR 130 000 għal kull kreditur għal self ta’ mutwu ipotekarju residenzjali u EUR 100 000 għal self għan-negozju, biex b’hekk jittaffew ir-riskji assoċjati ma’ din il-kategorija ta’ self sa ċertu punt. Skont l-istimi disponibbli, il-perimetru ta’ debituri eliġibbli bl-obbligi lejn aktar minn kreditur wieħed ikun dejjaq u l-adozzjoni ta’ livell limitu għal kull kreditu jista’ jissimplifika l-ipproċessar awtomatiku tal-applikazzjoni taħt il-pjattaforma. L-istituzzjonijiet esprimew tħassib dwar il-valur limitu għal għadd ta’ kredituri u talbu informazzjoni addizzjonali mill-awtoritajiet dwar il-kopertura u l-impatt.

·L-iskema tistabbilixxi l-kriterji ta’ eliġibbiltà għal introjtu tal-familji u l-ġid li mhumiex ir-residenza primarja, kif ukoll livell limitu għall-valur tal-proprjetà. Il-valur limitu tal-ġid huwa stabbilit għal EUR 15 000 għall-assi likwidi tal-mutwatarju, il-konjugi u d-dipendenti u EUR 80 000 għall-assi immobbli u għall-vetturi tat-trasport fiż-żmien tal-applikazzjoni tagħhom. L-istituzzjonijiet Ewropej ġibdu l-attenzjoni tal-awtoritajiet għall-implikazzjonijiet tal-għażla ta’ politika tagħhom dwar l-inċentivi għal dixxiplina tal-pagament u dwar l-implikazzjonijiet tad-distribuzzjoni li jiġi pprovdut sussidju mill-Istat għal 20 sena lil mutwatarji li jista’ jkollhom ġid kbir b’mod raġonevoli minbarra r-residenza primarja tagħhom. Il-livell limitu huwa msejjes fuq il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-liġi Katseli, jiġifieri skont id-daqs tal-unità domestika b’limitu massimu ta’ EUR 36 000 fis-sena. Il-livell limitu għall-valur tar-residenza protetta huwa stabbilit b’valur uniformi ta’ EUR 250 000 għal self għall-familji, li għalhekk għandu kamp ta’ applikazzjoni aktar wiesa’ mil-liġi Katseli (li l-livell limitu tagħha huwa ta’ EUR 180 000 flimkien ma’ żidiet skont id-daqs tal-familja). Fil-każ ta’ self tan-negozji, il-valur limitu huwa stabbilit għal valur uniformi ta’ EUR 175 000.

·L-iskema hija miftuħa għad-debituri, li bħala impjegati pubbliċi rċevew ipoteka mhux minn bank, iżda minn fond pubbliku b’kundizzjonijiet preferenzjali. L-istituzzjonijiet Ewropej ġibdu l-attenzjoni tal-awtoritajiet għall-fatt li dan ma jimmirax għall-isfida tal-NPL tal-pajjiż li tirreferi għal krediti bankarji, u jista’ jkollu riperkussjonijiet għal inċentivi biex tinżamm id-dixxiplina tal-ħlas.

·L-iskema hija mfassla biex tkun temporanja. L-applikazzjonijiet jistgħu jiġu sottomessi sal-31 ta’ Diċembru 2019 għal self li kien ilu dovut għal 90 jum jew aktar sal-31 ta’ Diċembru 2018. Dan se jippermetti li jsir rapport dwar l-iskadenza tal-iskema fil-kuntest tal-monitoraġġ tal-impenji speċifiċi ta’ tmiem l-2019 taħt sorveljanza msaħħa.

·Fuq il-bażi ta’ offerti ta’ ristrutturar mill-banek, il-ħlas parzjali se jiġi appoġġat minn sussidju mill-Istat b’mod progressiv li jiddependi fuq id-dħul (li bħala medja stmat għal madwar 30%). L-iskema tapplika telf impost fuq il-kredituri (haircut) mandatorju għal kapital li jaqbeż proporzjon bejn is-self u l-valur ta’ 120 %. Barra minn hekk, il-pagamenti se jkollhom tul ta’ żmien standard ta’ 20 sena b’limitu massimu fit-80 sena tal-età tad-debitur. L-approċċ għandu l-potenzjal li jgħin biex jegħleb dewmien fit-tnaqqis tal-NPL billi joffri soluzzjoni standardizzata. Madankollu, kuntrarju għal prattika bankarja standard, din l-iskema ma tikkunsidrax b’mod sħiħ il-kapaċità globali tal-ħlas tad-debitur, u ma tagħti l-ebda kunsiderazzjoni lill-vijabbiltà tal-mutwatarji minn self kummerċjali, billi tapplika l-istess ristrutturar u tħassir orizzontali. Dan kien maħsub biex jiffaċilita għadd kbir ta’ ristrutturar f’perjodu ta’ żmien limitat.

·Il-pjattaforma elettronika għandha tkun operazzjonali sa tmiem April 2019. Hija maħsuba biex topera b’mod kompletament awtomatizzat fil-valutazzjoni tal-konformità mal-kriterji tal-eliġibbiltà u se jkollha l-kapaċità ta’ aċċess għall-informazzjoni rilevanti għall-applikanti minn bażijiet tad-data oħrajn tas-settur pubbliku u / jew tas-settur bankarju. Il-pjattaforma se tinnotifika lill-kredituri dwar applikazzjonijiet pendenti u se tipprovdilhom il-ġbir rilevanti tad-data biex tippermettilhom jifformulaw il-proposta tagħhom lid-debituri. Il-pjattaforma hija maħsuba wkoll biex tintuża biex tiffiltra każijiet Katseli pendenti b’referenza għall-elementi kwantitattivi tagħhom; jekk implimentat kif suppost, dan l-aspett se jgħin lill-qrati jiskopru applikazzjonijiet abbużivi magħmula taħt il-liġi tal-insolvenza tal-familji u jippermettu riżoluzzjoni aktar mgħaġġla ta’ dawn il-każijiet.

·Operazzjoni effiċjenti tal-pjattaforma tista’ tirriżulta, bi prinċipju, f’għadd sodisfaċenti ta’ ristrutturar u b’riskji limitati iżda mhux negliġibbli ta’ litigazzjoni sussegwenti li jistgħu jżidu ma’ xogħol b’lura (backlogs) eżistenti. Jekk il-proċedura tal-pjattaforma tonqos milli tirriżulta fi ftehim ta’ ristrutturar, id-debitur huwa intitolat jippreżenta talba għal ristrutturar mal-qorti tal-maġistrat kompetenti. Il-ħatra tad-data tas-seduta u l-ħruġ tad-deċiżjoni tal-qorti jridu jsiru f’perjodi ta’ żmien stretti (sitt xhur mill-preżentazzjoni tal-applikazzjoni u tliet xhur mis-smigħ tal-każ rispettivament). Soġġorni temporanji ta’ eżekuzzjoni jistgħu jingħataw b’kundizzjonijiet speċifiċi u jirrikjedu, fil-każ ta’ debituri li kienu kkunsidrati eliġibbli iżda naqsu milli jiksbu ristrutturar taħt il-pjattaforma, il-pagament ta’ ħlasijiet parzjali ta’ kull xahar jew il-pagament ta’ porzjoni tal-ammont pendenti, jiddependu fuq iċ-ċirkostanzi. Il-leġiżlazzjoni tipprovdi xi salvagwardji kontra talbiet frivoli jew mala fede billi dawn jistgħu jiġu sanzjonati mill-qorti permezz tal-impożizzjoni ta’ piena. Madankollu, huwa meħtieġ li tiġi mmonitorjata mill-qrib il-litigazzjoni l-ġdida ġġenerata taħt l-iskema u l-impatt fuq l-infurzar kemm fuq medda qasira ta’ żmien kif ukoll fuq medda twila ta’ żmien, billi ż-żewġ elementi huma rilevanti għal attività futura ta’ self u għall-proċess ta’ tnaqqis ta’ NPL.

·L-istimi disponibbli jikkonfermaw li l-ispiża fiskali tas-sussidju se tkun fi żmien il-pakkett baġitarju ppjanat ta’ EUR 150 miljun għall-2019 u EUR 200 miljun annwalment wara dan. Il-kalibrar tas-sussidju għandu jiġi stabbilit fil-leġiżlazzjoni sekondarja u se jirrikjedi monitoraġġ bir-reqqa, billi l-istimi disponibbli huma soġġetti għal inċertezzi fl-isfond tad-disponibbiltà mhux kompluta tad-data.

B’mod ġenerali, l-iskema leġiżlattiva ġdida għandha l-potenzjal li tappoġġa r-ristrutturar tal-NPL, għalkemm għad hemm xi riskji għall-istabbiltà finanzjarja u għad-dixxiplina tal-ħlas. Sar progress konsiderevoli matul il-fażi preparatorja tal-abbozzar tal-leġiżlazzjoni biex jittaffew ir-riskji ta’ implimentazzjoni u ta’ litigazzjoni identifikati fl-opinjoni tal-BĊE f’abbozz preċedenti tal-liġi, tħassib relatat mal-impatt potenzjali tal-iskema dwar l-istabbiltà finanzjara u d-dixxiplina tal-ħlas, kif ukoll mar-riskji ta’ abbużi minn kontumaċi strateġiċi. Għandu jkun enfasizzat, madankollu, li dawn ir-riskji ġew mitigati sa ċertu punt, iżda mhux eliminati, fil-leġiżlazzjoni li ġiet adottata: il-karattru uniku tal-iskema jfisser li hemm inċertezza dwar kif se taħdem fil-prattika u b’hekk dwar l-iskala u l-possibbiltà li jiġu kkwantifikati dawn ir-riskji.

Għall-quddiem, id-dettalji tekniċi li jkun għad fadal, b’mod partikolari dawk relatati mal-operabbiltà u mal-funzjonalità tal-pjattaforma, għandhom jinħadmu malajr, u l-implimentazzjoni teknika għandha tiġi stabbilita malajr kemm jista’ jkun. L-implimentazzjoni se jkollha tiġi mmonitorjata mill-qrib, f’termini tal-aspetti operazzjonali (il-funzjonament tal-pjattaforma, il-veloċità tar-riżoluzzjoni), l-impatt fuq il-kapital tal-banek, l-impatt fuq l-infurzar u l-litigazzjoni, u l-ispiża fiskali tas-sussidju. L-istituzzjonijiet Ewropej se jipprovdu aġġornamenti dwar l-implimentazzjoni tal-iskema u t-tħassib possibbli fil-kuntest ta’ sorveljanza msaħħa. L-awtoritajiet Griegi huma mistiedna jimpenjaw ruħhom biex ma jkomplux jestendu t-tul ta’ żmien jew il-kamp ta’ applikazzjoni tal-iskema l-ġdida u li jieħdu azzjonijiet korrettivi, inkluża leġiżlazzjoni, jekk jinqalgħu problemi fl-implimentazzjoni jew problemi legali bl-iskema. Fl-aħħar nett, għandu jiġi mfakkar li l-iskema l-ġdida se tirrikjedi l-approvazzjoni ta’ għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni.

F’konformità mar-rapport ta’ spjegazzjoni mehmuż mal-leġiżlazzjoni dwar l-iskema l-ġdida, l-istituzzjonijiet Ewropej jilqgħu l-impenn tal-awtoritajiet Griegi biex jieħdu azzjoni biex jgħaqqdu l-ġabra ta’ liġijiet li huma rilevanti għal-insolvenza / falliment u r-ristrutturar tad-dejn. Dan se jibda b’riforma tal-liġi Katseli, li għandha titlesta sa nofs l-2019, bil-għan li tiġi żgurata ċertezza u konsistenza ġuridika, jitneħħew il-lakuni li jistgħu jiġi abbużati sabiex jiġi sospiż jew imblukkat l-infurzar, jiżdiedu s-salvagwardji li huma kkunsidrati biżżejjed biex jiskoraġġixxu mġiba strateġika inadempjenti, u tissaħħaħ il-kultura ta’ ristrutturar bilaterali jew multilaterali barra mill-qrati.

Il-Fond Elleniku għall-Istabbiltà Finanzjarja (HFSF)

L-impenji kollha rigward il-governanza tal-HFSF tlestew. Fir-rigward tal-operazzjoni tal-HFSF, il-Ministru tal-Finanzi ressaq ittra lill-Grupp ta’ Grupp ta’ Ħidma tal-Grupp tal-Euro (Eurogroup Working Group, EWG) man-nominati għall-pożizzjonijiet miftuħa fil-Bord Eżekuttiv u fil-Kunsill Ġenerali tal-HFSF, u l-persuni nominati ġew approvati mill-EWG. Il-Ministeru tal-Finanzi kiseb ukoll u approva opinjoni tal-Kunsill Legali tal-Istat dwar l-istatus tal-Bord tal-Għażla tal-HFSF u fir-rigward tal-kontinwazzjoni tiegħu għat-tul ta’ żmien tal-HFSF.

Enerġija

Iċ-ċessjoni tal-partijiet tal-kapaċità ta’ ġenerazzjoni bbażata fuq il-linjite tal-Korporazzjoni Pubblika tal-Enerġija (Public Power Corporation, PPC), li tikkonsisti f’impjanti tal-enerġija mħaddma bil-linjite Meliti u Maglopoli 3 u 4, tibqa’ parti fundamentali tar-riformi tal-enerġija tal-Greċja. Wara l-falliment tal-ewwel offerta fi Frar 2019, l-awtoritajiet affermaw mill-ġdid l-intenzjoni tagħhom li jiffinalizzaw iċ-ċessjoni u jikkonformaw mal-impenn eżistenti taħt sorveljanza msaħħa, ir-rimedji antitrust u d-deċiżjoni relatata tal-Kummissjoni. Għal dan il-għan, huma nedew offerta ġdida bl-istabbiliment ta’ tmiem Ġunju bħala skadenza għall-għeluq tal-patt, immarkata bl-approvazzjoni tal-Assemblea Ġenerali tal-PPC. Iċ-ċessjoni ġiet inkluża wkoll f’emenda riċenti fil-liġi nazzjonali dwar l-enerġija, li estendiet l-obbligu li tintemm iċ-ċessjoni għall-azzjonisti ta’ PPC. PPC tista’ titlob valutazzjoni ġdida tal-impjanti, din id-darba billi jitqies il-bejgħ tal-linjite fl-UE kif stipulat fir-rimedji antitrust, kif ukoll l-offerti riċevuti fl-offerta riċenti li falliet. Barra minn hekk, PPC għandha taħtar stimatur ieħor, li se jagħti opinjoni dwar l-ekwità tal-offerti li jirċievi. Rigward iċ-ċarezza dwar it-termini tal-bejgħ, ġie miftiehem li ma jiġix inkluż mekkaniżmu ta’ kondiviżjoni tar-riskji fil-Ftehimiet tal-Bejgħ u x-Xiri (Sale and Purchase Agreements, SPA), għalkemm termini oħra jistgħu jiġu diskussi mal-investituri matul il-proċess. Dawn il-passi kollha se jittieħdu biex il-proċess ta’ ċessjoni jintemm b’suċċess f’konformità mal-impenji mogħtija fil-każ tal-antitrust u fi żmien l-iskadenza għall-offerta l-ġdida.