Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew - Rapport dwar l-implimentazzjoni tal-Karta Ewropea għall- Intrapriżi ż-Żgħar {SEC(2005) 167} {SEC(2005) 168} {SEC(2005) 169} {SEC(2005) 170} /* KUMM/2005/0030 finali */





Brussel 8.2.2005 KUMM(2005) 30 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U LILL-PARLAMENT EWROPEW Rapport dwar l-implimentazzjoni tal-Karta Ewropea għall- Intrapriżi ż-Żgħar {SEC(2005) 167} {SEC(2005) 168} {SEC(2005) 169} {SEC(2005) 170} WERREJ 1. In-Negozji ż-żgħar: Il-muftieħ tal-kompetittività fl-UE mkabbra 3 2. Titjib fl-ambjent tan-negozji ż-żgħar 4 2.1 L-Istati Membri u n-Norveġja: Riżultati tanġibbli fl-oqsma prijoritarji tal-Kartagħal din is-sena 5 L-Edukazzjoni għall-intraprenditorija – Trawwim ta’ mentalità intreprenditorjali fl-iskejjel 5 Regolamentazzjoni aħjar – Nagħmlu l-konformità aktar faċli għan-negozji ż-żgħar 6 Il-liġi dwar il-fallimenti - Niffaċilitaw bidu ġdid 6 Negħlbu n-nuqqas ta’ kapaċitajiet – Nagħmlu l-edukazzjoni u t-taħriġ aktar adatt għall-ħtiġijiet tan-negozju 7 2.2 Il-pajjiżi kandidati: Il-bżonn li jiġu promossi kapaċitajiet intraprenditorjali u li jittejjeb il-qafas legali 8 2.3 Il-Balkani tal-Punent u l-Moldova: Ħsad tal-benefiċċji tal-proċess tal-Karta 8 2.4 Il-Kummissjoni: Tisħiħ tad-dimensjoni ta' l-SMEs fil-politiki tal-Komunità 9 Id-dimensjoni ta’ l-SMEs integrata b’mod aħjar fl-attivitajiet ta’ l-UE… 9 ... iżda t-titjib jeħtieġ li jiffaċilita l-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs fil-programmi ta’ l-UE 9 3. Suċċess konġunt permezz ta’ tagħlim komuni 10 Il-metodu miftuħ ta’ koordinament jagħti r-riżultati… 10 …kif jixhdu għadd ta’ eżempji konkreti 10 Konferenzi dwar il-Karta jipprovdu forum ta’ suċċess għal skambju ta’ prattika tajba 11 4. Lejn l-objettiv ta’ Lisbona 11 ANNESS 12 1. IN-NEGOZJI ż-żGħAR: IL-MUFTIEħ TAL-KOMPETITTIVITÀ FL-UE MKABBRA In-negozji ż-żgħar għandhom rwol ċentrali fl-ekonomija Ewropea. Madwar 25 miljun negozju żgħir, li jikkostitwixxu 99% tan-negozji kollha, jimpjegaw kważi 95 miljun ruħ, filwaqt li jipprovdu 55% ta’ l-impjiegi totali fis-settur privat.[1] In-negozji ż-żgħar huma għalhekk kruċjali għat-tkabbir u l-impjiegi fl-Ewropa kollha. Dawn in-negozji ż-żgħar huma sors essenzjali ta’ dinamiżmu u innovazzjoni tan-negozju. Sabiex jippermettulhom iwettqu r-rwol sħiħ tagħhom fl-issodisfar ta' l-objettiv ta' Lisbona li l-Ewropa tissawwar fl-aktar ekonomija bbażata fuq it-tagħrif kompetittiva u dinamika fid-dinja, il-Kapijiet ta’ l-Istati u tal-Gvernijiet approvaw il-Karta Ewropea għall-Intrapriżi ż-Żgħar fl-2000[2]. Il-Karta tinkorpora l-prinċipju “ l-ewwel aħseb żgħir ” u r-rikonoxximent li l-intrapriżi ż-żgħar huma s-sinsla ta’ l-ekonomija ta’ l-Ewropa u l-muftieħ għall-kompetittività tagħna. Ibbażata fuq il-metodu miftuħ ta’ koordinazzjoni introdott mill-Kunsill Ewropew ta’ Lisbona, il-Karta ssejjaħ lill-Istati Membri u l-Kummissjoni sabiex jieħdu azzjoni f’għaxar oqsma ewlenin ħalli jappoġġaw lill-intrapriżi ż-żgħar. Biex jikkomplementa l-Karta, il-Pjan ta’ Azzjoni ta’ l-Intraprenditorija[3] jindirizza firxa usa’ ta’ kwistjonijiet relatati ma’ l-intraprenditorija sabiex jippromwovi l-intraprenditorija madwar l-Ewropa. Dawn l-isfidi ġew sottolineati mill-ġdid bħala essenzjali mill-Grupp ta' Livell Għoli dwar l-istrateġija ta' Lisbona ppresedut mis-Sur Wim Kok[4]. Il-Karta qed tespandi ġeografikament. Wara l-approvazzjoni tagħha mill-pajjiżi kandidati fl-2002, Il-Karta saret il-ġebla tax-xewka tal-politika dwar in-negozji ż-żgħar fl-Ewropa mkabbra. Fl-2003, il-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent approvaw il-Karta, segwiti mill-Moldova fl-2004. 35 pajjiż issa qed jipparteċipaw fil-proċess tal-Karta. Ibbażata fuq il-Karta Ewropea għall-Intrapriżi ż-Żgħar, f'Ottubru 2004 l-imsieħba Mediterranji[5] ffirmaw id-“Dikjarazzjoni ta’ Caserta” dwar il-“Karta Ewro-Mediterranja għall-Intrapriża”. Dan it-tkabbir regolari ta’ pajjiżi parteċipanti, a bażi volontarja, juri r-ritmu li tellgħet il-Karta billi ressqet flimkien aspetti ewlenin ta’ politika li jikkontribwixxu għall-ambjent tan- negozji ż-żgħar. Il-proċess ta’ analiżi regolari tal-Karta sabiex jiġi identifikat u enfasizzat il-progress, inklużi l-laqgħat bilaterali ma’ l-Istati Membri fejn l-organizzazzjonijiet tan-negozju jipparteċipaw b'mod attiv, jiżgura li l-Istati Membri jibqgħu attivi u jkomplu jlaħħqu ma’ l-impenn tagħhom li jtejbu l-ambjent tan-negozji ż-żgħar fuq bażi kontinwa. Billi jimplimentaw il-Karta, għadd ta’ reġjuni Ewropej qegħdin iżidu wkoll l-isforzi tagħhom sabiex jissodisfaw l-impenji ta’ l-Istati Membri. Il-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet tan-negozju fil-proċess tal-Karta huwa indispensabbli. Dan jikkontribwixxi għal metodu aktar realistiku u jiżgura rispons xieraq mill-Kummissjoni u l-Istati Membri. L-interess kbir fil-Karta muri mill-organizzazzjonijiet tan-negozju u l-involviment u l-kontribut tagħhom fl-implimentazzjoni tagħha huwa apprezzat ferm. Il-prattiċi tajba identifikati fir-rapporti annwali ta' l-implimentazzjoni tal-Karta jservu ta' fond ewlieni ta' tagħrif. Huma l-identifikazzjoni, id-disseminazzjoni u l-użu attiv ta' dan it-tagħrif li jirrappreżentaw il-valur miżjud reali tal-proċess tal-Karta. Il-konferenzi annwali dwar il-Karta Ewropea biex jippromwovu u jiddiskutu l-prattiċi tajba jikkontribwixxu b’suċċess sabiex iħeġġu skambju ta’ esperjenzi aktar interattiv. Il-proċess tal-Karta wassal għall-progress fil-qasam tal-politika tal-Komunità li jaffettwa l-intrapriżi ż-żgħar u anke ’l dawk ta’ daqs medju. Fl-istess waqt l-intervent tar-Rappreżentant ta’ l-SMEs[6] qed jikkontribwixxi wkoll għall-iżvilupp ta’ metodu koordinat aħjar u aktar “SME-friendly” mal-Kummissjoni kollha. Il-Karta tgħin biex tikkonċentra l-attenzjoni ta’ dawk li jfasslu l-politika fl-ogħla livell fuq il-ħtieġa għal titjib kontinwu, mhux l-inqas permezz tat-tagħlim mill-aqwa prattiċi ta’ xulxin. L-Istati Membri l-ġodda kienu attivi b’mod partikolari fit-tagħlim minn oħrajn u r-riżultati bikrija juru li dan il-metodu huwa ta’ suċċess. Il-Karta hija strument effettiv li jnaqqas id-differenzi ta’ prestazzjoni fl-UE, minkejja li l-impatt reali fuq l-ambjent tan-negozji ż-żgħar kultant jieħu żmien konsiderevoli biex jidher. Il-Kummissjoni tilqa’ l-appoġġ kontinwu tal-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni għat-titjib ta’ l-ambjent tan-negozji ż-żgħar u l-assigurazzjoni li l-Karta tiġi implimentata b’mod sħiħ. * * * Dan huwa l-ħames rapport annwali ta' implimentazzjoni dwar il-Karta[7], ibbażat fuq ir-rapporti nazzjonali mill-pajjiżi parteċipanti. Hu jippreżenta daqqa t'għajn ta' l-iżviluppi ewlenin mill-ħarifa ta' l-2003 sal-ħarifa ta' l-2004 iżda mhux immirat li jipprovdi ħarsa ġenerali komprensiva tal-miżuri eżistenti kollha. Hu jidentifika l-punti tajbin u l-punti dgħajfin madwar l-UE u l-ġirien tagħha, jenfasizza miżuri nazzjonali promettenti u joħroġ rakkomandazzjonijiet għal azzjoni futura, biex b'hekk isaħħaħ il-politika b'appoġġ għan-negozji ż-żgħar u jżomm għaddejjin l-isforzi lejn l-objettivi ta’ Lisbona. Dan ir-rapport huwa kkomplementat minn dokumenti ta’ verifikazzjoni, li jagħtu ħarsa komprensiva ta' miżuri li ttieħdu dan l-aħħar sabiex jimplimentaw il-Karta mill-Istati Membri u n-Norveġja, il-pajjiżi kandidati, il-Moldova u l-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent, kif ukoll mill-Kummissjoni[8]. 2. TITJIB FL-AMBJENT TAN-NEGOZJI ż-żGħAR L-informazzjoni kompluta dwar l-iżviluppi msemmija hawn taħt tista’ tinstab fid-dokumenti ta’ verifikazzjoni, flimkien ma rakkommandazzjonijiet dettaljati għal aktar azzjoni. 2.1 L-Istati Membri u n-Norveġja: Riżultati tanġibbli fl-oqsma prijoritarji tal-Karta għal din is-sena Ir-rapport ta’ din is-sena jeżamina f’aktar dettall il-progress li sar fi tliet oqsma prijoritarji, magħżula minn fost l-għaxar oqsma tal-Karta: - l-edukazzjoni għall-intraprenditorija, speċjalment l-edukazzjoni sekondarja; - regolamentazzjoni aħjar, speċjalment il-liġi dwar il-falliment u l-evalwazzjoni ta’ l-impatt; u - nuqqas ta’ ħiliet tas-snajja', speċjalment miżuri biex jintgħeleb in-nuqqas ta' inġiniera u tekniċi tas-sengħa. Tabelli li juru l-għadd ta' miżuri miġbura flimkien meħuda mill-Istati Membri f’dawn l-oqsma – minn selezzjoni ta’ miżuri utli proposti – jistgħu jinstabu fl-Anness. L-Edukazzjoni għall-intraprenditorija – Trawwim ta’ mentalità intreprenditorjali fl-iskejjel L-iżviluppi juru stampa dinamika ta' l-edukazzjoni għall-intraprenditorija. Madankollu, għad hemm in-nuqqas ta' qafas koerenti f'ħafna każi. Billi l-edukazzjoni għall-intraprenditorija għandha dimensjoni orizzontali, l-ewwel pass meħtieġ hu t-twaqqif ta’ kollegamenti formali bejn setturi differenti ta' l-amministrazzjoni pubblika, notevolment il-Ministeri ta' l-Ekonomija u l-Edukazzjoni, bl-għan li jistabbilixxu strateġija globali. Din it-tip ta' kooperazzjoni diġà teżisti f’għadd ta’ pajjiżi, inklużi Franza, l-Olanda, il-Finlandja u n-Norveġja. Dan l-aħħar, passi f’din id-direzzjoni ttieħdu wkoll f’xi wħud mill-Istati Membri l-ġodda, partikolarment il- Litwanja . Il-pass li jmiss hu l-iżvilupp ta’ ħiliet u attitudnijiet intraprenditorjali rikonoxxuti espliċitament bħala objettiv wieħed fil-kurrikulu nazzjonali ta’ l-iskejjel sekondarji vokazzjonali u komprensivi. F’dan il-kuntest, l-intraprenditorija għandha tkun mifhuma fit-tifsira usa’ tagħha: mhux biss bħala mezz kif jinħolqu negozji ġodda, iżda wkoll bħala mentalità ġenerali. Sa issa, pajjiżi bħar- Repubblika Ċeka, Spanja, l-Irlanda, il-Polonja, il-Finlandja u n-Norveġja fejn l-intraprenditorija diġà hija rikonoxxuta espliċitament mill-kurrikulu għall-edukazzjoni sekondarja komprensiva jinsabu f’minoranza. Aktar eżempji pożittivi jistgħu jinstabu fi skejjel vokazzjonali u tekniċi. Fejn l-iskejjel għandhom livell għoli ta’ awtonomija, huwa rrakkomandat li tkun appoġġata l-adozzjoni ta’ miżuri li jippromwovu l-edukazzjoni intraprenditorjali. Filwaqt li hemm xi eżempji tajbin, miżuri ta’ promozzjoni attiva sa issa ttieħdu fuq bażi limitata. Id-dispożizzjoni insuffiċjenti ta' taħriġ speċifiku għall-għalliema għadha problema. Żviluppi interessanti jistgħu jiġu enfasizzati fl- Olanda , fejn il-gvern jappoġġa proġetti sperimentali fl-iskejjel u jxerred prattika tajba, u fir- Renju Unit , bl-“Enterprise Education Pathfinders”. Programmi bbażati fuq mini-kumpaniji jew azjendi virtwali mmexxijin mill-istudenti għandhom jiġu rrikonoxxuti u appoġġati mill-awtoritajiet ta’ l-edukazzjoni, u jiġu wkoll integrati fil-kurrikuli – bħal fl- Irlanda – billi dawn jipprovdu metodoloġiji ttestjati sew li jistgħu jiġu adattati għall-kuntest lokali. Madwar 600 000 student fl-Ewropa jipparteċipaw f'kumpaniji ta' l-istudenti kull sena. Fil-livelli kollha ta' l-edukazzjoni, organizzazzjonijiet mhux governattivi qed jippromwovu programmi bbażati fuq dawn il-metodoloġiji, f’ħafna każi taħt l-umbrella ta’ networks bħal Junior Achievement-Young Enterprise , EUROPEN (Practice Firms) u JADE . Eżempju interessanti jista’ jinstab fl- Awstrija , b’applikazzjoni sistematika ta’ azjendi ta’ prattika fl-edukazzjoni sekondarja vokazzjonali. F’xi pajjiżi, l-għarfien ta' l-importanza tat-tagħlim ta' l-imprenditorija fl-edukazzjoni sekondarja għad għandu bżonn jinżied. Aktar żviluppi tal-politika huma meħtieġa partikolarment f’ Ċipru, l-Ungerija u l-Islovakkja . Fil- Portugall , m’hemm ebda inizjattivi pubbliċi biex isaħħu l-intraprenditorija fl-iskejjel sekondarji. Għandu jsir sforz akbar ukoll fil- Greċja , fejn l-inizjattivi tal-gvern f'dan il-qasam bħalissa huma limitati għall-edukazzjoni sekondarja teknika. Regolamentazzjoni aħjar – Nagħmlu l-konformità aktar faċli għan-negozji ż-żgħar Matul is-sena li għaddiet, għadd ta' pajjiżi niedew programmi estensivi biex itejbu l-ambjent regolatorju għan-negozji u kważi fl-Istati Membri kollha l-evalwazzjonijiet ta’ l-impatt qed jingħataw prijorità fl-aġenda politika. F’għadd sinifikanti ta’ Stati Membri, l-evalwazzjonijiet ta' l-impatt diġà huma parti integrali mit-tħejjija ta’ leġislazzjoni ġdida. Fil-prattika, iżda, hemm diffikultajiet biex jiġi żgurat li r-riżultati huma fil-fatt użati biex itejbu l-proposti, biex b’hekk ikun evitat li l-evalwazzjonijiet isiru sempliċiment formalità. L-effetti negattivi sproporzjonali fuq in-negozji ż-żgħar kważi qatt ma huma evalwati. Seba’ pajjiżi biss iwettqu testijiet dwar l-impatt fuq l-intrapriżi ż-żgħar. Li intrapriżi żgħar jiġu eżentati minn ċerti obbligi regolatorji, kif propost mill-Karta, jista’ jkun utli wkoll sabiex itaffi l-piż minn fuq l-intrapriżi ż-żgħar. Madankollu, ftit pajjiżi biss jippermettu tali eżenzjonijiet. L- Olanda u r-Renju Unit huma fost ta’ quddiem fl-użu ta’ evalwazzjoni ta’ l-impatt regolatorja. Sar progress tajjeb anke fil- Polonja . L-Istati Membri kollha huma rrakkommandati sabiex jużaw l-evalwazzjonijiet ta’ l-impatt bħala strument standard biex itejbu l-kwalità regolatorja u jneħħu l-piżijiet amministrattivi. Iżjed kooperazzjoni bejn id-dipartimenti tal-gvern hija inkoraġġuta. Ħidma u monitoraġġ ta’ evalwazzjoni ta’ l-impatt tista’ tkun koordinata b’suċċess permezz ta’ unità orizzontali fi ħdan il-gvern u dan huwa diġà l-każ għal bosta Stati Membri. L-introduzzjoni ta’ proċeduri ta’ gvern elettroniku, p.eż. fl- Estonja u l-Latvja , għenet fil-konsultazzjoni tal-partijiet interessati fl-istadji bikrija ta' l-abbozzar tal-proposti leġislattivi u t-twettiq ta' l-evalwazzjonijiet ta' l-impatt, u hija rakkomandabbli. Filwaqt li f’ħafna pajjiżi sar progress tajjeb fl-użu ta’ l-evalwazzjoni ta' l-impatt, Franza, il-Portugall, l-Islovenja u l-Islovakkja jeħtieġu li jżidu l-isforzi tagħhom f'dan il-qasam. F’xi pajjiżi, p.eż. il-Polonja , il-perjodu għall-konsultazzjoni tal-partijiet interessati huwa qasir wisq biex wieħed jasal għal opinjoni riċerkata sew dwar l-impatt fuq in-negozji. Il-liġi dwar il-fallimenti - Niffaċilitaw bidu ġdid Konsegwenzi legali eċċessivament severi ta’ falliment u proċeduri ta' falliment kumplikati jistgħu jfixklu l-intraprenditorija. Proċeduri ta’ falliment li jiswew il-flus u jieħdu ż-żmien jeħtieġu, għalhekk, li jkunu riveduti jew jagħtu lok għal liġijiet ġodda mmirati lejn proċeduri li jsiru malajr, bi prezz irħis, li jkunu aċċessibbli, organizzati b’konformità u prevedibbli. Spiss, intraprendituri falluti jagħmlu aktar suċċess fit-tieni attentat tagħhom u li wieħed jippermetti li dawk li fallew b'mod onest jaghmlu tenttativ ieħor, jikkontribwixxi pożittivament lejn it-tkabbir ekonomiku. Li wieħed jibda mill-ġdid għandu, għalhekk, isir aktar faċli għal intraprendituri mhux frodulenti. Matul is-sena li għaddiet, nofs l-Istati Membri rrivedew il-liġijiet nazzjonali dwar il-falliment jew jinsabu fil-proċess li jagħmlu dan. Eżempju interessanti reċenti huwa dak ta’ Spanja , li tejbet sostanzjalment il-liġi tagħha dwar il-falliment. F'dak li għandu x’jaqsam ma’ proċeduri ta' salvar u ristrutturar immirati lejn is-sopravivenza u l-kontinwità ta’ intrapriżi vjabbli, dawn ma jezistux fil-pajjiżi kollha u, fejn jeżistu, ġeneralment jeħtieġu titjib. L-abbozz ġdid ta' liġi Franċiż għas-salvar ta' l-intrapriżi, li huwa mmirat lejn osservazzjoni minn kmieni ta' diffikultajiet finanzjarji u jippromwovi t-tieni ċans, u l-proġett Olandiż Ristrutturar tad-dejn għall-intraprendituri , li huwa mmirat lejn l-organizzazzjoni b’konformità tal-proċess ta’ ristrutturar ta’ dejn extraġudizzjarju, huma żviluppi reċenti promettenti. Li tittieħed azzjoni fil-ħin tista’ żżid sostanzjalment iċ-ċansijiet ta' salvar ta' intrapriża f’diffikultajiet finanzjarji. Pariri bi prezz irħis lill-intraprendituri f'diffikultà finanzjarja - kif mogħti miċ- Ċentru għal dawk li jaħdmu għal rashom u l-intrapriżi żgħar f'diffikultajiet fir-reġjun Kapitali ta' Brussell fil- Belġju u mill- Bord għat-tisħiħ ta' l-intraprendituri fl- Olanda – għandhom ikunu disponibbli sabiex ikattru ċ-ċansijiet ta’ salvar. Appoġġ kontinwu minn imsieħba fin-negozju, finanziera, kredituri u partijiet interessati oħra jista' jgħin intraprenditur f'diffikultà sabiex jevita li jħalli s-suq bla bżonn u jeħtieġ li jkun promoss. Sabiex titnaqqas l-istigma tal-falliment, il-metodu ta' l-awtoritajiet pubbliċi għall-falliment għandu ġeneralement ikun aktar pro-attiv billi jinkoraġġixxu azzjoni preventiva aktar milli jimponu penali għal azzjoni ttardjata. Għalkemm ittieħdu għadd ta’ miżuri ġodda sabiex itejbu l-proċeduri ta' falliment u ristrutturar u biex jippromwovu bidu ġdid, hemm bżonn ta' aktar azzjoni f'xi pajjiżi. Per eżempju, m’hemm ebda progress fil- Greċja f'dan il-qasam u m'hemm l-ebda mekkaniżmi ta' twissija minn kmieni fil- Lussemburgu . Aktar minnhekk, il-proċeduri ta’ falliment li jiffokaw fuq il-likwidazzjoni fl- Islovakkja u l-proċeduri ta' ristrutturizzazzjoni fil- Polonja għadhom jiswew wisq flus u huma komplikati. Filwaqt li sar progress, xi kultant il-punt fokali tal-miżuri li ttieħdu mhux skond ir-rakkommandazzjoni tal-proġett ta’ l-Aqwa Proċedura dwar “Ir-ristrutturar, il-falliment u l-bidu mill-ġdid”. Per eżempju, fir- Repubblika Ċeka u l-Portugall , l-Abbozzi ta’ Liġi dwar il-Falliment riveduti se jsaħħu l-pożizzjoni tal-kredituri, biex b’hekk iqiegħdu fil-periklu l-fatturi ġodda introdotti biex jippromwovu l-kontinwità ta' intrapriżi vjabbli. Negħlbu n-nuqqas ta’ kapaċitajiet – Nagħmlu l-edukazzjoni u t-taħriġ aktar adatt għall-ħtiġijiet tan-negozju Il-biċċa l-kbira tal-pajjiżi jimmonitorjaw il-kapaċitajiet attwali u futuri meħtieġa f’proċessi li kull ma jmur dejjem qed isiru aktar sistematiċi u b’kollaborazzjoni ma’ partijiet interessati oħra bħal organizzazzjonijiet settorali u reġjonali, sħab soċjali u tan-negozju. Xi pajjiżi li għandhom kollegamenti tradizzjonali bejn l-universitajiet u l-intrapriżi, bħall-Isvezja, stabbilixxew qafas istituzzjonali għal din il-kooperazzjoni. Pajjiżi oħra qed jiffaċilitaw dawn il-kollegamenti permezz ta’ finanzjament, sondaġġi, inizjattivi settorali jew skemi li jikkombinaw l-istudji fl-iskejjel sekondarji mat-taħriġ għax-xogħol bħal fl- Italja . B’riżultat tal-monitoraġġ regolari tal-kapaċitajiet, l-Istati Membri gradwalment qegħdin jirrivedu l-politika ta’ l-edukazzjoni u l-politika tat- taħriġ u jagħmluhom aktar adatti għal bidliet strutturali attwali u antiċipati fis-suq tax-xogħol. L-involviment ta’ l-imsieħba kollha, partikolarment l-intrapriżi, fl-iżvilupp u d-definizzjoni ta' korsijiet ta' taħriġ vokazzjonali u edukazzjonali jeħtieġ li jitkompla u jiżdied. Sistemi ta’ apprendistat qed jiġu aġġornati u magħmula aktar attraenti, p. eż. fi Franza , u wkoll aktar adatti għall-ħtiġijiet tas-suq, bħal fl- Awstrija . Aktar minn hekk, l-edukazzjoni teknika hi msaħħa u l-edukazzjoni informali qiegħda kull ma jmur tiġi rikonoxxuta formalment. L-importanza tat-tagħlim tul il-ħajja spiss hi sottolineata, għalkemm ftit pajjiżi jfasslu sistema komprensiva biex jippromovuh. Possibilitajiet ġodda ta’ tagħlim, p.eż. e-learning u l-ġabra flimkien tal-proviżjoni tat-taħriġ, huma esplorati biss f'xi pajjiżi bħall- Irlanda, l-Islovenja u r-Renju Unit . Kemm l-investiment pubbliku u dak privat għall-iżvilupp ta' kompetenzi essenzjali tan-nies tul ħajjithom kollha għandhom jiżdiedu. Pariri ta’ gwida u tqajjim ta’ kuxjenza jistgħu jgħinu fit-titjib ta’ l-immaġni ta’ ċerti professjonijiet u jiġbdu aktar żgħażagħ lejn karrieri li għandhom potenzjal ta’ prospetti futuri b’saħħithom, bħall-inġinerija u speċjalizzazzjonijiet oħra tekniċi u ta' teknoloġiji ta' l-informazzjoni u tal-komunikazzjoni. L-Istati Membri kif ukoll organizzazzjonijiet tan-negozju u professjonali qegħdin kull ma jmur jittrattaw din il-kwistjoni permezz ta’ informazzjoni u pariri ta' gwida għall-karrieri, programmi televiżivi u klabbs tax-xjenza. Żviluppi reċenti interessanti jinkludu inizjattivi minn organizzazzjonijiet settorali fil- Ġermanja u l-Irlanda . Oqsma potenzjali għal titijib jinkludu l-monitoraġġ tal-kapaċitajiet f’livelli federali u reġjonali fil- Belġju sabiex jiżgura mobbiltà akbar fost ir-reġjuni tal-pajjiż. Ir- Repubblika Ċeka, il-Greċja u s-Slovakkja jeħtieġu li jiżviluppaw kollegamenti bejn universitajiet u negozji filwaqt li l-Italja tista’ żżid l-isforzi tagħha sabiex tappoġġa taħriġ speċjalizzat fl-intrapriżi. 2.2 Il-pajjiżi kandidati: Il-bżonn li jiġu promossi kapaċitajiet intraprenditorjali u li jittejjeb il-qafas legali L-isfida ewlenija għall-pajjiżi kandidati hi li jtejbu l-prestazzjoni kompetittiva ta' l-intrapriżi tagħhom. Għall- Bulgarija u r-Rumanija , parti mill-isfida hi li jtejbu l-qafas legali u jiffavorixxu l-ħolqien u t-tkabbir ta' intrapriżi ġodda. Filwaqt li l-evalwazzjoni ta' l-impatt fuq in-negozju teħtieġ li tkompli tissaħħaħ fir- Rumanija u t-Turkija, il-Bulgarija għamlet progress sew f’dan il-qasam. Sabiex tittejjeb id-disponibbiltà tal-kapaċitajiet, xi miżuri tajbin jistgħu jiġu rrapportati. Madankollu, jinħtieġu aktar sforzi sabiex jipprovdu t-taħriġ tul il-ħajja u provvista adegwata ta’ kapaċitajiet adattati għall-ħtiġijiet tan-negozji ż-żgħar. 2.3 Il-Balkani tal-Punent u l-Moldova: Ħsad tal-benefiċċji tal-proċess tal-Karta Il-proċess tal-Karta waqa’ fuq art għammiela fil-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent u l-Moldova. Jinħtieġu aktar sforzi fil- Bosnija-Ħerżegovina u l-Kosovo sabiex jinħasdu l-benefiċċji sħaħ tal-Karta. Il-Karta hija strumentali wkoll fl-evalwazzjoni ta' l-applikazzjoni mill-Kummissjoni għas-Sħubija fl-UE tal- Kroazja u ta’ l-ex-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja . L-aktar progress sar fil-qasam ta’ tnedija aktar irħisa u mħaffa b’għadd ta’ pajjiżi – b’mod partikolari s-Serbja, il-Kosovo, il-Moldova u l-Bosnija-Ħerżegovina – iħaffu l-proċess u jintroduċu l-leġislazzjoni meħtieġa. Madankollu, il- Moldova biss għandha sistema biex wieħed jinqeda minn post wieħed. L-edukazzjoni u t-taħriġ għall-intraprenditorija huma preżenti f'xi forma fil-pajjiżi kollha, iżda għadhom attività fakultattiva extra-kurrikulari. Ir-riforma regolatorja hija kontinwa fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi. Sa issa, ftit ferm mill-pajjiżi introduċew evalwazzjonijiet ta' l-impatt regolatorji jew qed jippjanaw li jintroduċuhom. 2.4 Il-Kummissjoni: Tisħiħ tad-dimensjoni ta' l-SMEs fil-politiki tal-Komunità Id-dimensjoni ta’ l-SMEs integrata b’mod aħjar fl-attivitajiet ta’ l-UE… Id-dimensjoni ta’ l-SMEs hija kull ma jmur aktar integrata fil-biċċa l-kbira ta' l-attivitajiet ta' l-Unjoni Ewropea. Hemm għadd ġmielu ta’ programmi jew inizjattivi li huma mfassla għall-SMEs jew li dawn jibbenefikaw prinċipalment minnhom li juri li l-implimentazzjoni tal-Karta qed tagħmel progress sew. Il-Programm Multi-annwali għall-Intrapriża u l-Intraprenditorija u b’mod partikolari l-SMEs9,[9]bil-kontribut ikbar tiegħu lejn l-istrumenti finanzjarji u l-eżitu tal-proġetti tiegħu ta' l-Aqwa Proċedura10[10]li tlestew reċentement, qed ikompli jikkontribwixxi b’suċċess għat-titjib ta’ l-ambjent tan-negozju għall-SMEs. Taħt il-Pjan ta' Azzjoni għall-Intraprenditorija, il-Kummissjoni qed tagħmel progress sew fl-implimentazzjoni ta' l-azzjonijiet ewlenin tiegħu. Aktar minn hekk, il-Kummissjoni implimentat diversi programmi ta’ appoġġ li direttament jew indirettament jibbenefikaw minnhom l-SMEs. Il-Fondi Strutturali jifformaw l-aktar programm importanti għall-SMEs li huwa aċċessibbli fil-livell reġjonali u lokali. L-SMEs ġew enfassizzati wkoll fil-qasam tar-riċerka, bl-iffissar ta’ mira ċara f’dik li hi parteċipazzjoni ta' l-SMEs. Ħafna programmi oħra ġew adattati għall-ħtiġijiet ta' l-SMEs, e.g. fl-oqsma ta' l-ambjent, l-enerġija, it-taħriġ jew l-internazzjonalizzazzjoni. F’oqsma oħra, bħall-politika tal-kompetizzjoni jew il-politika kummerċjali, ikkunsidraw ukoll is-sitwazzjoni speċifika ta’ l-SMEs. ... iżda t-titjib jeħtieġ li jiffaċilita l-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs fil-programmi ta’ l-UE Għad jonqos il-bżonn ta’ titjib sabiex tiġi ffaċilitata l-parteċipazzjoni tal-SMEs fil-programmi ta’ l-UE. Spiss, il-proċeduri m'humiex adattati għall-SMEs, sew f’dawk li huma ħtiġijiet amministrattivi jew f’dak li hu ħin meħud għall-evalwazzjoni tal-proġetti. Sabiex jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs, aktar miżuri huma previsti, fosthom l-prijoritizzazzjoni politika u l-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni ta’ l-SMEs speċifikament fir-rigward tal-proċess ta’ selezzjoni u t-tmexxija tal-programmi. Il-forniment ta’ informazzjoni u appoġġ għall-SMEs, b’mod partikolari permezz ta’ networks tal-Kummissjoni bħall- Euro Info Centres u ċ-Ċentri ta' Trasmissjoni ta' l-Innovazzjonijiet ( Innovation Relay Centres ), ukoll jeħtieġ li jittejjeb u r-rilevanza ta’ programmi ta’ l-UE għall-SMEs teħtieġ li tiġi evalwata sistematikament. Safejn għandhom x’jaqsmu l-leġislazzjoni u l-impatt tagħha fuq l-SMEs, il-progress fil-qasam tal-proċeduri ta’ l-evalwazzjoni ta' l-impatt ġab miegħu riżultati inkoraġġanti. Dan wassal għal tfassil tal-politika informat aħjar u aktar konsultazzjoni. Il-leġislazzjoni adottata jew proposta mill-Kummissjoni ħadet in konsiderazzjoni s-sitwazzjoni ta’ l-SMEs, li wasslet f’xi każi għal eżenzjonijiet jew rekwiżiti adattati għan-negozji ż-żgħar, p. eż. miżati mnaqqsa u assistenza amministrattiva mfassla apposta fil-qasam tal-farmaċewtiki. Il-Kummissjoni qiegħda attwalment tirfina u tissimplifika l-linjigwida interni tagħha għall-evalwazzjoni ta’ l-impatt sabiex tevalwa l-impatti b’mod aħjar, p.eż. dwar il-kompetittività tan-negozju. 3. Suċċess konġunt permezz ta’ tagħlim komuni Il-metodu miftuħ ta’ koordinament jagħti r-riżultati… Il-proċess tal-Karta nstab effettiv ħafna fl-identifikazzjoni ta’ oqsma fejn l-Istati Membri għamlu progress fil-promozzjoni tan-negozji ż-żgħar. Hu jipprovdi wkoll informazzjoni prezzjuża dwar oqsma fejn jeħtieġ li jsir aktar. Minkejja li l-Istati Membri għamlu sforzi sabiex jimplimentaw azzjonijiet taħt l-oqsma tal-Karta kollha, dawn għandhom prijoritajiet u oqsma ta' kapaċitijiet differenti. Sors prezzjuż ieħor ta’ rakkomandazzjonijiet u eżempji ta’ prattiki ppruvati, tajbin hu disponibbli permezz tar-rapporti tal-proġett ta’ l-Aqwa Proċedura. Il-Kummissjoni, flimkien ma’ l-esperti ta' l-Istati Membri, ilha taħdem fuq għadd ta' proġetti ta' l-Aqwa Proċedura sa mill-2001, li rriżultaw f’eżempji ta’ prattika tajba, konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet. Għalhekk, huwa importanti li tittieħed azzjoni a bażi ta’ dawn il-konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet. …kif jixhdu għadd ta’ eżempji konkreti Għat-tielet darba, numru kull ma jmur jikber ta’ Stati Membri ġew ispirati minn miżuri żviluppati fi Stati Membri oħra u rakkomandazzjonijiet ta’ proġetti ta’ l-Aqwa Proċedura, biex b’hekk ibbenefikaw mill-punti pożittivi ta’ xulxin. Ngħidu aħna, il-proġett ta' l-Aqwa Proċedura dwar "L-edukazzjoni għall-intraprenditorija" ikkontribwixxa għall-iżviluppi pożittivi reċenti fl- Estonja, il-Litwanja u n-Norveġja . Fit-tħejjijiet għall-programm imkabbar ta’ intraprenditorija fl- Isvezja , il-proġett ta’ l-Aqwa Proċedura flimkien mal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Intraprenditorija u r-rapporti nazzjonali fuq il-Karta ta' pajjiżi oħra, b'mod partikolari dawk ta' Spanja u l-Finlandja , servew ta' ispirazzjoni. Il-proġett ta’ l-Aqwa Proċedura dwar “Ir-ristrutturar, il-falliment u l-bidu mill-ġdid" kien ukoll ta' ispirazzjoni għal għadd ta' pajjiżi. Ċipru, il-Latvija, l-Ungerija u n-Norveġja jistqarru li huma ħadu in konsiderazzjoni r-rakkomandazzjonijiet tal-proġett meta kienu qed jirrivedu l-leġislazzjoni tagħhom. Fi Spanja , qabel ma l-Aġenzija responsabbli mill-evalwazzjoni regolatorja ta’ l-impatt tibda l-operat tagħha, l-evalwazzjonijiet ta’ l-impatt qed jitwettqu a bażi ta’ linjigwida dwar l-evalwazzjoni applikati fi Stati Membri oħra. Il- Bulgarija elaborat metodoloġija għall-evalwazzjoni ta’ l-impatt billi ħadet in konsiderazzjoni l-esperjenza ta’ l-Olanda u l-Islovakkja . Xi pajjiżi qagħdu partikolarment attenti ħalli jiżguraw li r-rakkomandazzjonijiet tal-Karta u r-riżultati ta' proġetti ta' l-Aqwa Proċedura jingħataw rispons prattiku. Malta tippubblika pjan ta’ azzjoni annwali, li jindika l-inizjattivi għal kull wieħed mill-għaxar oqsma tal-Karta u li jiffissa miri kwantifikabbli assoċjati li huma mmonitorjati f’tabella. L-inizjattivi huma diskussi mal-parteċipanti ewlenin kollha f’konferenza nazzjonali u fi tliet sezzjonijiet Parlamentari. Għal pajjiżi oħra, bħad-Danimarka u Franza, jidher li għad hemm skop għal titjib f’dak li hu segwiment sabiex jibbenefikaw aktar mill-proċess kollu. Konferenzi dwar il-Karta jipprovdu forum ta’ suċċess għal skambju ta’ prattika tajba Il-Kummissjoni qed tkompli ttejjeb it-tixrid tal-prattiki tajba identifikati. Il-Konferenza ta' Dublin dwar il-Karta, f'Ġunju 2004, ipprovdiet b'suċċess forum għall-iskambju ta' prattiċi tajba identifikati fl-aħħar rapport tal-Karta. Il-konferenza li jmiss dwar il-Karta se tittella' fil-Lussemburgu fil-15-16 ta' Ġunju 2005. Flimkien ma' dan, konferenzi nazzjonali dwar il-Karta, p.eż. f'Malta, ikomplu jikkontribwixxu sabiex iżommu lin-negozji ż-żgħar prominenti fuq l-aġenda. 4. Lejn l-objettiv ta’ Lisbona L-Ewropa għad baqgħalha triq twila quddiemha biex tissodisfa l-objettiv ta’ Lisbona għall-2010. Il-progress jiddependi ħafna fuq is-suċċess ta’ l-isforzi tagħna biex inrawmu l-intraprenditorija u n-negozji ż-żgħar. Neħtieġu ambjent fejn in-negozji ż-żgħar ma jissiltux mal-burokrazija u fejn il-persuni intraprenditorjali jkunu jistgħu jittrasformaw l-ideat tagħhom f'negozji. Ir-rapport Kok, ippreżentat Novembru li għadda bħala kontribut għall-analiżi ta’ nofs it-terminu ta’ l-istrateġija ta’ Lisbona, saħaq fuq il-ħtieġa biex tinħoloq klima adatta għall-intraprendituri sabiex jagħmlu lill-Ewropa aktar kompetittiva. Ir-rapporti dwar il-progress tal-Pjan ta' Azzjoni ta' l-Intraprenditorija se jkun kollegat mal-makkaniżmu tar-rapportar għall-Karta. Pass ieħor ’il quddiem ikun ir-reviżjoni tal-Karta sabiex jiġu integrati l-kwistjonijiet marbuta ma’ l-intraprenditorija indirizzati mill-Pjan ta’ Azzjoni li għandu jkun utli sabiex r-rapportar isir aktar organizzat b’konformità, kif kien suġġerit ukoll mill-Kunsill tal-Kompetittività ta’ Marzu 2004. Bl-għan li jitkompla l-progress lejn l-objettiv ta' Lisbona, il-Kummissjoni se teżamina l-Karta fid-dawl tal-prijoritajiet tal-Pjan ta' Azzjoni u l-esperjenzi miksuba matul kważi ħames snin ta' implimentazzjoni tal-Karta u tippreżenta proposta. ANNESS L-Istati Membri ntalbu jwieġbu serje ta’ domandi marbuta ma’ l-oqsma ta’ prijorità tar-rapport ta’ l-2005, ibbażati prinċipalment fuq ir-rakkomandazzjonijiet tal-proġetti ta’ l-Aqwa Proċedura relevanti. It-tabelli juru n-numru miġbur flimkien ta’ miżuri, mis-selezzjoni ta’ miżuri utli proposti. It-tabelli kompluti, ibbażati fuq it-tweġibiet ta’ l-Istati Membri, huma inklużi fir-rapport dwar l-attivitajiet fl-Istati Membri, SEC(2005) 167, 8.2.2005; SEC(2005) 168, 8.2.2005; SEC(2005) 169, 8.2.2005; SEC(2005) 170, 8.2.2005., bħala tabelli 1-4. [pic] * Ibbażati fuq data għal Land ta’ Baden-Württemberg biss. Is-sitwazzjoni tvarja minn Land għal Land . [pic] [pic] [pic] N.B. In-numru ta' miżuri eżaminati huwa differenti għaż-żoni differenti. In-numru massimu ta’ miżuri għal kull tabella huwa muri permezz ta’ l-iskala fuq ix-xellug. [1] “L-Ewropa” tinkludi l-UE-25 + 3 pajjiżi kandidati + l-Islanda, il-Liechtenstein, in-Norveġja u l-Isvizzera. Sors: Observatory of European SMEs, 2003/7. [2] http://europa.eu.int/comm/enterprise/enterprise_policy/charter/index.htm [3] KUMM(2004) 70 finali, 11.2.2004 [4] http://europa.eu.int/comm/lisbon_strategy/group/index_en.html [5] Il-Marokk, l-Alġerija, it-Tuneżija, l-Eġittu, il-Ġordan, l-Iżrael, l-Awtorità Nazzjonali Palestinjana, il-Libanu u s-Sirja. [6] Ir-Rappreżentant ta’ l-SMEs inħatar fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni f’Diċembru 2001 biex iżid l-iskambji ma’ l-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju – l-SMEs – u l-entitajiet li jirrappreżentawhom u sabiex jiżgura konsiderazzjoni xierqa tal-ħtiġijiet ta’ l-SMEs fi ħdan il-politiki, il-programmi u l-leġislazzjoni kollha ta’ l-UE. [7] Rapporti preċedenti: KUMM(2001) 122 finali, 7.3.2001; KUMM(2002) 68 finali, 6.2.2002; KUMM(2003) 21 finali, 21.1.2003; KUMM(2004) 64 finali, 11.2.2004. [8] SEC(2005) 167, 8.2.2005; SEC(2005) 168, 8.2.2005; SEC(2005) 169, 8.2.2005; SEC(2005) 170, 8.2.2005. [9] Deċiżjoni tal-Kunsill 2000/819/KE ta’ l-20 ta’ Diċembru 2000, ĠU L 333, 29.12.2000. p.84. [10] Fil-qafas tal-programm Multi-annwali, l-Aqwa Proċedura, taħt il-metodu miftuħ ta’ koordinament, tipprovdi qafas li jappoġġa l-isforzi ta' l-Istati Membri sabiex jidentifikaw u jiskambjaw l-aqwa prattiki f'numru limitat ta' oqsma speċifiċi ta' importanza partikolari għall-intrapriżi, biex b'hekk tikkontribwixxi wkoll lejn l-implimentazzjoni tal-Karta.