GLOSSARJU

Artikolu 73 : L-Artikolu 73 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 jistipula li l-Kummissjoni tista’ tiddependi fuq ix-xogħol imwettaq minn awtorità nazzjonali tal-awditjar, u tnaqqas l-awditi u l-kontrolli proprji tagħha, ladarba tkun aċċettat il-valutazzjoni nazzjonali tal-konformità u l-istrateġija tal-awditjar tal-awtorità tal-awditjar u jekk tkun kisbet aċċertament raġonevoli li s-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-Programm Operazzjonali jiffunzjonaw b’mod effettiv.

Kontroll intern : Kontroll intern huwa mifhum bħala proċess li huwa mfassal biex jipprovdi aċċertament raġonevoli fir-rigward tal-ilħuq tal-objettivi ta’ organizzazzjoni f’termini tal-effettività u l-effiċjenza tal-operazzjonijiet tagħha, tal-affidabbiltà tar-rappurtar finanzjarju tagħha u tal-konformità tagħha mal-liġijiet u mar-regolamenti.

Korrezzjonijiet finanzjarji : Korrezzjonijiet finanzjarji jimmiraw li jipproteġu l-baġit tal-UE mill-piż ta’ nfiq żbaljat jew irregolari. Għal infiq suġġett għal ġestjoni kondiviża, l-irkupru ta’ pagamenti li saru b’mod skorrett huwa r-responsabbiltà primarja tal-Istati Membri. Korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu jsiru permezz tal-irtirar ta’ nfiq irregolari mid-dikjarazzjonijiet tan-nefqa tal-Istati Membri jew permezz ta’ rkupri mingħand il-benefiċjarji. Korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu wkoll jiġu imposti mill-Kummissjoni.

Kuntratti ta’ fiduċja : Dawn huma arranġamenti amministrattivi bilaterali ffirmati mal-awtoritajiet nazzjonali mill-Kummissjoni matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006, li kieku kellha aċċertament raġonevoli li s-sistemi ta’ ġestjoni finanzjarja u ta’ kontroll għal fond wieħed jew aktar kienu jikkonformaw mar-rekwiżiti tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 438/2001 u li l-awtoritajiet nazzjonali kienu fasslu strateġija sodisfaċenti tal-awditjar. L-Istat Membru ħa wkoll ir-responsabbiltà biex jissottometti r-rapporti dwar l-attivitajiet tal-awditjar tiegħu lill-Kummissjoni. Fejn ikun ġie ffirmat kuntratt ta’ fiduċja, il-Kummissjoni qablet fil-prinċipju li ma twettaqx aktar awditi fl-Istat Membru (jew fir-reġjun) ikkonċernat. Kuntratti ta’ fiduċja ġew iffirmati bejn l-2005 u l-2009 mal-Awstrija, ma’ Ċipru, mad-Danimarka, mal-Estonja, mal-Portugall, mal-Litwanja, mar-Renju Unit (l-Ingilterra), mar-Renju Unit (Wales) u mas-Slovenja għal 55 programm operazzjonali.

Livell ta’ materjalità : Awdituri jesprimu opinjoni dwar jekk ir-rapporti finanzjarji humiex imħejjija, fl-aspetti materjali kollha, f’konformità ma’ ċertu sett ta’ regoli. Il-valutazzjoni ta’ x’inhu materjali hija kwistjoni ta’ ġudizzju professjonali. Il-livell ta’ materjalità użat mill-Kummissjoni huwa ta’ 2 %, li jirreferi għall-proporzjon ta’ nfiq żbaljat jew irregolari meta mqabbel mal-infiq awditjat tal-UE. Fil-Koeżjoni, il-Kummissjoni tuża dan il-livell limitu kemm għar-rata annwali ta’ żball proġettata kif ukoll għar-rata pluriennali tal-iżball residwu fil-livell ta’ kull programm operazzjonali.

Programm Operazzjonali (PO) : L-infiq mill-FEŻR, mill-FK u mill-FSE huwa allokat permezz ta’ Programmi Operazzjonali pluriennali, li jistipulaw strateġija ta’ żvilupp bi prijoritajiet speċifiċi li għandhom jitwettqu bl-għajnuna tal-fond, jew, fil-każ tal-objettiv ta’ Konverġenza, bl-għajnuna kemm tal-FK kif ukoll tal-FEŻR. Dokumenti ta’ programmazzjoni huma sottomessi mill-Istati Membri u adottati mill-Kummissjoni.

Rata ta’ żball proġettata : Stima minn awtorità tal-awditjar tal-parti tal-infiq annwali għal kull programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali) li la hija legali u lanqas regolari. Din ir-rata għandha tiġi stabbilita fuq il-bażi ta’ approċċ statistiku tal-kampjunar. Rati ta’ żball proġettati jridu jkunu rappreżentattivi għall-infiq imġarrab għall-programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali). Dan jista’ jkun ukoll il-każ għal rati ta’ żball stabbiliti fuq il-bażi ta’ metodi speċifiċi mhux statistiċi tal-kampjunar (b’mod partikolari għal popolazzjonijiet żgħar), dment li jkunu rappreżentattivi tal-popolazzjoni fl-intier tagħha.

Rata tal-iżball residwu : L-istima mill-Kummissjoni tal-parti tal-infiq imħallas matul il-perjodu sħiħ ta’ programmazzjoni għal kull programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali) la hija legali u lanqas regolari. Ir-rati tal-iżball residwu huma kkalkulati mill-Kummissjoni fuq il-bażi tar-rati annwali rappreżentattivi ta’ żball proġettati tal-awtoritajiet tal-awditjar kif ivvalidati mill-Kummissjoni. Dawn ir-rati annwali mbagħad jiġu applikati għall-infiq imħallas matul il-perjodu ta’ programmazzjoni, u l-korrezzjonijiet finanzjarji kollha implimentati sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni f’livell nazzjonali (permezz ta’ rtirar u rkurpri) u f’livell tal-UE (permezz ta’ deċiżjonijiet formali tal-Kummissjoni). Dan il-kalkolu jirriżulta fl-ammont residwu kumulattiv f’riskju. Ir-rata tal-iżball residwu hija l-proporzjon ta’ dan l-ammont għat-total tal-infiq imħallas sa mill-2007 ’l hawn.

Regolamenti : Għall-iskop ta’ dan ir-rapport it-terminu "Regolamenti" jirreferi għaż-żewġ regolamenti li jirregolaw il-FEŻR, l-FSE u l-FK għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013: Ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006 u r-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1828/2006 (kif emendat).

Standards tal-awditjar aċċettati fuq livell internazzjonali (IAAS) : L-awtoritajiet tal-awditjar għandhom jieħdu kont tal-istandards tal-awditjar aċċettati fuq livell internazzjonali. L-IAAS jinkludu standards tal-awditjar speċifikati minn korpi pubbliċi u professjonali differenti li jiffissaw l-istandards, bħall-Istandards Internazzjonali tal-Awditjar (ISA), l-istandards internazzjonali tal-awditjar tal-Istituzzjonijiet Supremi tal-Awditjar, il-linji gwida ta’ implimentazzjoni maħruġa mill-INTOSAI u n-noti ta’ gwida ppubblikati mill-Istitut tal-Awdituri Interni.

Strateġiji (nazzjonali) tal-awditjar : Strateġiji tal-awditjar tal-awtoritajiet tal-awditjar jindikaw, għal kull programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali), is-sistemi u l-korpi li se jiġu eżaminati, l-approċċi u l-metodi tal-awditjar li għandhom jintużaw, il-metodu tal-kampjunar għal awditi dwar operazzjonijiet u l-iskedar ta’ żmien indikattiv ta’ dawn l-awditi. L-istrateġiji nazzjonali tal-awditjar jiġu approvati mill-Kummissjoni.

Valutazzjoni tal-konformità : It-terminu "valutazzjoni tal-konformità" jirreferi għal proċess li permezz tiegħu korp tal-awditjar indipendenti (li jista’ jkun l-awtorità nazzjonali tal-awditjar) jevalwa t-tfassil tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll għal (jew għal grupp ta’) Programm(i) Operazzjonali (ir-rapport ta’ valutazzjoni tal-konformità) u jipprovdi opinjoni dwar jekk huma jikkonformawx mar-Regolamenti (l-opinjoni dwar il-valutazzjoni tal-konformità). Il-Kummissjoni trid taċċetta l-valutazzjoni tal-konformità qabel ma l-infiq imġarrab taħt il-Programm Operazzjonali jkun jista’ jiġi rimborżat mill-baġit tal-UE.

ABBREVJAZZJONIJIET

COCOF : Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi

FEŻR : Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali

FK : Fond ta’ Koeżjoni

FSE : Fond Soċjali Ewropew

IAAS : Standards tal-awditjar aċċettati fuq livell internazzjonali

ISA : Standard internazzjonali tal-awditjar

KE : Komunità Ewropea

PO : Programm Operazzjonali

UE : Unjoni Ewropea

SOMMARJU EŻEKUTTIV

I. Permezz ta’ dan l-awditu, il-Qorti analizzat il-punt sa fejn il-Kummissjoni tista’ tiddependi, fil-qasam tal-Koeżjoni, fuq ix-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar, u vvalutat l-implimentazzjoni mill-Kummissjoni tal-mudell ta’ awditu uniku (kif speċifikat fl-Artikolu 73 tar-Regolament Nru 1083/2006). Ir-rapport ikopri l-perjodu mill-2010 sa tmiem l-2012.

II. Arranġamenti ta’ ġestjoni kondiviża jimplikaw li l-Kummissjoni għandha tkun kapaċi tiddependi fuq l-Istati Membri fis-superviżjoni tagħha tal-baġit tal-UE. Il-Qorti sabet li l-Istati Membri u l-Kummissjoni għamlu sforzi sinifikanti biex tiġi stabbilita sistema aħjar għall-awditjar ta’ nfiq fil-qasam tal-Koeżjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

III. Madankollu, dan ġab effett miegħu. Il-Qorti tistma l-ispiża annwali speċifika ta’ kontroll għall-awtoritajiet tal-awditjar f’livell ta’ bejn EUR 110 miljun u EUR 130 miljun. Dan jikkorrispondi għal madwar 0,2 % tat-total tal-baġit (f’termini ta’ finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat) għall-Programmi Operazzjonali (PO) kollha tal-FEŻR/l-FK u l-FSE. F’dan ir-rigward, il-Qorti tosserva li s-sistemi ta’ kontroll intern jeħtieġu bilanċ xieraq bejn l-ispiża tal-kontrolli f’qasam baġitarju partikolari u l-benefiċċji li jġibu magħhom dawk il-kontrolli f’termini ta’ limitazzjoni tar-riskju ta’ telf u ta’ irregolarità għal livell aċċettabbli.

IV. Sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, il-Kummissjoni għamlet progress konsiderevoli dwar l-iżvilupp ta’ sistema li abbażi tagħha hija tista’ tikseb aċċertament dwar il-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-FEŻR/l-FK u l-FSE mix-xogħol ta’ awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar, u dwar il-proviżjoni ta’ materjal ta’ gwida li jikkontribwixxi għal konsistenza aħjar fl-approċċi u fil-metodi ta’ ħidma tal-awtoritajiet tal-awditjar.

V. Madankollu, il-Qorti identifikat għadd ta’ riskji fid-dipendenza tal-Kummissjoni fuq ir-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar u fuq l-informazzjoni dwar korrezzjonijiet finanzjarji rrappurtati mill-Istati Membri. Għalhekk, il-Kummissjoni tista’ ma tistmax b’mod suffiċjenti l-problemi fir-rappurtar tagħha lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill u tivvaluta b’mod skorrett x’inhu meħtieġ biex tinkiseb opinjoni tal-awditjar mhux kwalifikata fil-qasam tal-Koeżjoni.

VI. Il-Qorti tinnota li awditu uniku, kif speċifikat għall-Koeżjoni fl-Artikolu 73, għandu jkun ir-regola aktar milli l-eċċezzjoni. Madankollu, il-Qorti sabet li l-Kummissjoni tiffaċċja sfidi konsiderevoli għall-implimentazzjoni effettiva tagħha tad-dispożizzjonijiet tal-awditu uniku. Bħal fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti, għadd limitat biss ta’ programmi operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE kkonformaw mal-kundizzjonijiet neċessarji biex jingħatalhom l-istatus ta’ awditu uniku sa tmiem l-2012.

VII. Il-Qorti tagħmel għadd ta’ rakkomandazzjonijiet f’dan ir-rapport rigward l-użu mill-Kummissjoni tax-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar fil-Koeżjoni. B’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha:

- issaħħaħ il-verifikazzjonijiet tagħha tal-preċiżjoni u l-affidabbiltà tar-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u tal-informazzjoni dwar korrezzjonijiet finanzjarji rrappurtata mill-Istati Membri qabel ma tuża dawn l-elementi fil-proċess ta’ aċċertament proprju tagħha;

- fil-każijiet kollha tapplika kriterji robusti, konsistenti u trasparenti waqt l-għoti tal-istatus ta’ awditu uniku lil Programmi Operazzjonali;

- tikkonforma fil-monitoraġġ tagħha tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 (u l-awtoritajiet tal-awditjar korrispondenti tagħhom) mar-rekwiżiti fl-istandards internazzjonali tal-awditjar għall-użu tax-xogħol ta’ awdituri oħra;

- tintroduċi sistema ta’ korrezzjonijiet finanzjarji netti għal programmi operazzjonali li għalihom l-awtoritajiet tal-awditjar ripetutament ma jirrappurtawx problemi b’mod suffiċjenti, fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiet applikabbli fir-Regolamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020;

- tieħu miżuri xierqa sabiex l-awtoritajiet tal-awditjar ikunu jistgħu jużaw qafas metodoloġiku stabbli u vinkolanti; u

- tipproponi arranġamenti għall-Istati Membri u l-Kummissjoni biex issir kondiviżjoni tal-ispejjeż ta’ kontrolli fil-Koeżjoni, abbażi ta’ evalwazzjoni aktar reċenti tal-ispejjeż reali mġarrba mill-Istati Membri.

INTRODUZZJONI

RESPONSABBILTAJIET KONDIVIŻI GĦAL KONTROLL INTERN FIL-KOEŻJONI

1. Fil-Koeżjoni, appoġġ finanzjarju mill-UE jingħata permezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-Fond ta’ Koeżjoni (FK). Meħudin flimkien, it-tliet fondi kellhom baġit totali (finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat) ta’ EUR 491 biljun għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 (ara l-Anness I).

2. Il-politika ta’ koeżjoni hija kompetenza kondiviża tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tapprova programmi operazzjonali pluriennali abbażi ta’ proposti mill-Istati Membri. Total ta’ 434 programm operazzjonali kienu ġew approvati għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 (317 taħt il-FEŻR/l-FK u 117 taħt l-FSE) sa tmiem l-2012. Ir-regoli ta’ eliġibbiltà għal kull wieħed minn dawn il-programmi operazzjonali huma stabbiliti minn awtoritajiet nazzjonali, suġġett għal eċċezzjonijiet fir-regolamenti speċifiċi għal kull fond.

3. Għal kull programm operazzjonali, il-Kummissjoni għandha tissodisfa ruħha li l-Istati Membri stabbilixxew kontrolli interni robusti u li dawn is-sistemi jiffunzjonaw b’mod effettiv [1] - fi kliem ieħor, il-kontrolli interni tal-Istati Membri jridu jipprovdu aċċertament raġonevoli li żbalji fit-tranżazzjonijiet li fuqhom huma bbażati l-kontijiet huma jew prevenuti jew inkella identifikati u kkoreġuti qabel l-infiq jiġi ċċertifikat lill-Kummissjoni [2].

4. F’livell nazzjonali, il-kontroll intern tal-programmi operazzjonali huwa r-responsabbiltà ta’ awtorità maniġerjali, awtorità taċ-ċertifikazzjoni (ara l-Kaxxa 1) u awtorità tal-awditjar. Flimkien, dawn il-korpi għandhom jiżguraw il-legalità u r-regolarità tal-operazzjonijiet kofinanzjati, taħt is-superviżjoni u r-responsabbiltà finali tal-Kummissjoni [3].

KAXXA 1

RESPONSABBILTAJIET TAL-AWTORITAJIET MANIĠERJALI U TAĊ-ĊERTIFIKAZZJONI

L-awtoritajiet maniġerjali (ta’ spiss ministeri jew awtoritajiet reġjonali inkarigati minn ċertu qasam ta’ politika) huma responsabbli mill-għażla tal-proġetti individwali li għandhom jiġu inklużi fil-programmi operazzjonali diversi fuq il-bażi ta’ kriterji miftiehma qabel. Huma jwettqu wkoll kontrolli tal-ewwel livell ta’ dawn l-operazzjonijiet u tal-infiq iddikjarat qabel ma l-infiq jiġi ċċertifikat mill-awtorità taċ-ċertifikazzjoni bħala legali u regolari. L-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni huma ġeneralment parti mill-Ministeru tal-Finanzi jew korpi ta’ kontroll intern taħt l-awtorità tal-ministeru.

IR-RWOL U RESPONSABBILTAJIET TAL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR

5. L-awtoritajiet tal-awditjar jipprovdu aċċertament lill-Kummissjoni fir-rigward tal-funzjonament effettiv tas-sistemi ta’ ġestjoni u tal-kontrolli interni għal programm operazzjonali (u b’konsegwenza, il-legalità u r-regolarità tal-infiq iċċertifikat) (ara l-Anness II). Huma għandhom ikunu funzjonalment indipendenti mill-korpi li jġestu l-fondi.

6. Fi ħdan is-27 Stat Membru, 112-il awtorità tal-awditjar ġew stabbiliti għall-434 programm operazzjonali approvati sa mit-tmiem tal-2012 għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 (ara l-Figura 1) [4]. Fil-parti l-kbira tal-każijiet l-awtoritajiet tal-awditjar huma dipartimenti separati fi ħdan il-kanċelleriji tal-Istat, f’Ministeri tal-Finanzi (jew korpi ta’ kontroll intern taħt l-awtorità tal-ministeru), f’ministeri oħra jew fi ħdan l-Istituzzjonijiet Supremi tal-Awditjar. Ir-rwol u r-responsabbiltajiet tagħhom issaħħu meta mqabbla ma’ dawk tal-awtoritajiet ta’ kontroll ex post fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006 [5].

FIGURA 1

GĦADD U TIP TA’ AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR GĦAL KULL STAT MEMBRU (2012)

+++++ TIFF +++++

1 Inklużi awtoritajiet tal-awditjar esklussivament responsabbli mill-programmi tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea (KTE).

Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, stħarriġ tal-2012.

7. Awtorità tal-awditjar tirrapporta s-sejbiet tal-awditi tas-sistemi u tal-awditi tal-operazzjonijiet tagħha lill-awtoritajiet maniġerjali u taċ-ċertifikazzjoni għall-programm operazzjonali kkonċernat (ara l-Figura 2 u l-Anness II). Rapporti dwar awditi tas-sistemi jiġu wkoll sottomessi lill-Kummissjoni. L-awtorità maniġerjali għandha tiddeċiedi jekk il-korrezzjonijiet finanzjarji għandhomx jiġu applikati bħala riżultat ta’ dawn l-awditi u/jew jekk għandhiex tittieħed azzjoni korrettiva alternattiva. Jekk l-awtorità tal-awditjar tqis li l-awtorità maniġerjali ma ħaditx azzjoni korrettiva xierqa, hija trid tiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-kwistjoni.

FIGURA 2

SISTEMA TA’ ĠESTJONI U KONTROLL GĦALL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

8. Jekk il-Kummissjoni ssib, fuq il-bażi tax-xogħol proprju tagħha jew tal-informazzjoni rrappurtata minn awtoritajiet tal-awditjar, li Stat Membru naqas li jirrimedja nuqqasijiet serji fis-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll u/jew li jikkoreġi nfiq irregolari li kien ġie ddikjarat u ċċertifikat, hija tista’ tinterrompi jew tissospendi l-pagamenti [6]. Jekk l-Istat Membru ma jirrimedja l-ebda nuqqas maqbud ta’ funzjonament tas-sistemi jew ma jirtirax l-infiq irregolari (li jista’ jiġi sostitwit bi nfiq li huwa eliġibbli), il-Kummissjoni nfisha tista’ tapplika korrezzjonijiet finanzjarji, li jwasslu għal tnaqqis nett fil-finanzjament mill-UE għall-programm operazzjonali [7].

KAXXA 2

UŻU TA’ RATI TA’ ŻBALL IRRAPPURTATI MINN AWTORITAJIET NAZZJONALI TAL-AWDITJAR FIL-PROĊESS TA’ AĊĊERTAMENT MILL-KUMMISSJONI

Għal kull programm operazzjonali, id-Direttorati Ġenerali jivvalutaw l-affidabbiltà tar-rati ta’ żball irrappurtati mill-awtoritajiet tal-awditjar. Rati affidabbli ta’ żball huma maħsuba biex ikunu rappreżentattivi għall-programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali) [8]. Jekk il-Kummissjoni tiddeskrivi r-rata ta’ żball tal-aworità tal-awditjar bħala affidabbli, dan ifisser li hija tista’ taċċetta r-rata jew li tista’ tikkalkulaha mill-ġdid fuq il-bażi ta’ informazzjoni addizzjonali fir-rapport annwali ta’ kontroll jew miksuba fuq il-post matul il-missjonijiet għal ġbir ta’ informazzjoni. Fil-każ ta’ rati mhux affidabbli ta’ żball, il-Kummissjoni tapplika rata fissa ta’ żball (bejn 2 % u 25 %) b’konformità mar-riżultati tal-valutazzjoni tagħha għall-funzjonament ta’ sistemi ta’ ġestjoni u kontroll intern. Dan jirriżulta f’rata ta’ żball proġettata, ivvalidata għal kull programm operazzjonali.

Ir-rati ta’ żball proġettati, ivvalidati mbaghad jintużaw mid-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana u dak tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni għall-kalkolu ta’ rati medji ta’ żball għal kull Stat Membru. Iż-żewġ Direttorati Ġenerali ppubblikaw dawk ir-rati fir-rapporti annwali tal-attività tagħhom mill-2011 u l-2010 ’l hawn rispettivament.

Il-Kummissjoni tikkalkula wkoll rata tal-iżball residwu għal kull programm operazzjonali. Din tieħu inkunsiderazzjoni l-korrezzjonijiet finanzjarji kollha implimentati f’livell tal-UE u nazzjonali sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni u għalhekk għandha karattru pluriennali. Ir-rati tal-iżball residwu huma rrappurtati wkoll fir-rapporti annwali tal-attività [9].

KONTRIBUT MILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR GĦALL-PROĊESS TA’ AĊĊERTAMENT MILL-KUMMISSJONI

9. L-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet tal-awditjar fir-rapporti annwali ta’ kontroll, fl-opinjonijiet tal-awditjar u fir-rapporti ta’ awditjar tas-sistemi tagħhom hija waħda mis-sorsi prinċipali li fuqhom hija bbażata l-valutazzjoni mill-Kummissjoni għal kull programm operazzjonali, tal-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-UE. Waqt it-tħejjija tar-rapporti annwali tal-attività tagħhom, id-Direttorati Ġenerali jwettqu valutazzjoni dettaljata tax-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar, u b’mod partikolari tar-rati ta’ żball irrappurtati mill-awtoritajiet tal-awditjar għal kull programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali). Din l-informazzjoni hija eżaminata bi tqabbil mar-riżultati tal-awditjar proprji tal-Kummissjoni u informazzjoni oħra għad-dispożizzjoni tad-Direttorati Ġenerali għal kull programm operazzjonali [10] (ara l-Kaxxa 2).

10. Il-Kummissjoni tista’ tagħżel li toħroġ riżerva sħiħa (jew parzjali) għal programm operazzjonali fir-rapporti annwali tal-attività tagħha. Bħala l-ewwel pass, il-Kummissjoni tivvaluta l-funzjonament tas-sistema ta’ ġestjoni u kontroll, fuq il-bażi tal-monitoraġġ tagħha tal-konformità tal-awtoritajiet nazzjonali mar-rekwiżiti regolatorji u, fejn applikabbli, l-istatus ta’ azzjonijiet korrettivi li sar qbil dwaru mal-Istat Membru għall-programm operazzjonali kkonċernat. Fit-tieni pass, il-Kummissjoni tivvaluta l-programmi operazzjonali li mhumiex taħt riżerva wara din l-analiżi inizjali. Ir-rata ta’ żball proġettata, ivvalidata u r-rata tal-iżball residwu kkalkulati mill-Kummissjoni huma l-indikaturi prinċipali użati għal dan l-iskop (ara l-Kaxxa 2). Mill-2012 ’l hawn, il-programmi operazzjonali kienu b’mod ġenerali suġġetti għal riżerva jekk ir-rata tal-iżball residwu teċċedi l-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % tal-Kummissjoni. L-ebda riżerva ma tinħareġ jekk ir-rata tal-iżball residwu tkun taħt it-2 %, anke jekk ir-rata tal-iżball residwu tkun ’il fuq minn 5 % (ara l-paragrafu 40 u l-Anness III).

11. Ir-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar fil-Koeżjoni (u vvalutati u kkonsolidati mill-Kummissjoni għall-proċess ta’ aċċertament tagħha) u dawk stmati mill-Qorti fil-kuntest tad-Dikjarazzjoni ta’ Assigurazzjoni annwali tagħha huma differenti fl-aspetti li ġejjin:

- ir-rati ta’ żball ikkalkulati minn awtoritajiet tal-awditjar huma maħsuba biex ikunu rappreżentattivi fil-livell ta’ programm operazzjonali (jew grupp ta’ programmi operazzjonali), filwaqt li ir-rati ta’ żball tal-Qorti jiġu kkalkulati fil-livell ta’ fondi għall-Istati Membri kollha;

- ir-rata ta’ żball tal-Qorti hija bbażata fuq kampjun statistikament rappreżentattiv ta’ tranżazzjonijiet fil-livell tal-UE, filwaqt li, għalkemm awtoritajiet tal-awditjar ġeneralment japplikaw kampjunar statistiku, huma jistgħu jagħżlu wkoll awditi tal-operazzjonijiet fuq il-bażi ta’ kampjuni mhux statistiċi (u anke mhux rappreżentattivi);

- hemm differenzi metodoloġiċi fil-kwantifikazzjoni tal-impatt tas-sejbiet tal-awditjar [11];

- fl-aħħar, ir-rati ta’ żball irrappurtati miinn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar ma jirrelatawx mal-istess perjodu bħal dawk ippubblikati mill-Qorti [12].

B’riżultat ta’ dan, dawn ir-rati annwali ta’ żball mhumiex kumparabbli b’mod dirett. Sadanittant, ir-rati tal-iżball residwu kkalkulati mill-Kummissjoni, huma ta’ natura pluriennali u jieħdu kont tal-korrezzjonijiet finanzjarji kollha implimentati fil-livell tal-UE u nazzjonali.

IL-PRINĊIPJU TA’ AWDITU UNIKU (SINGLE AUDIT) KIF DEFINIT FL-ARTIKOLU 73

12. Fil-kuntest tal-baġit tal-Unjoni Ewropea, it-terminu "awditu uniku" (single audit) jirreferi għal sistema ta’ kontroll intern u ta’ awditjar li hija bbażata fuq l-idea li kull livell ta’ kontroll jibni fuq dak preċedenti. Awditu uniku jimmira li jipprevieni d-duplikazzjoni tax-xogħol ta’ kontroll u li jnaqqas l-ispiża kumplessiva ta’ attivitajiet ta’ kontroll u ta’ awditjar fil-livelli tal-Istati Membri u tal-Kummissjoni. Huwa jimmira wkoll li jnaqqas il-piż amministrattiv fuq dawk li qed jiġu awditjati. Il-Kummissjoni (għandha r-responsabbiltà aħħarija għall-implimentazzjoni tal-baġit tal-UE) tinsab fil-quċċata tal-piramida tal-awditu uniku.

13. Fl-Opinjoni Nru 2/2004 tagħha, il-Qorti stipulat għadd ta’ prinċipji ġenerali biex is-sistemi ta’ kontroll intern joperaw skont il-mudell ta’ awditu uniku (ara l-Anness IV) [13]. Il-Qorti, bħala l-awditur estern tal-UE, mhijiex parti mis-sistema ta’ awditu uniku tal-Kummissjoni.

14. F’Ġunju 2005, il-Kummissjoni ppreżentat il-proposti tagħha għal "qafas ta’ kontroll integrat tal-Komunità" biex jinkiseb kontroll intern aktar effettiv u effiċjenti ta’ fondi tal-UE [14]. Fl-2006, il-Kummissjoni żviluppat aktar dan il-kunċett fil-"Pjan ta’ Azzjoni tal-Kummissjoni lejn Qafas ta’ Kontroll Intern Integrat" [15] tagħha, li kellu impatt sinifikanti fuq it-tfassil ta’ sistemi ta’ kontroll intern għall-FEŻR/l-FK u l-FSE kif stipulat fir-Regolamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. B’mod partikolari, il-Kummissjoni pproponiet:

- li timminimizza d-duplikazzjoni tax-xogħol ta’ kontroll (u li timmassimizza l-livell ta’ kontroll li jista’ jinkiseb b’livell partikolari ta’ riżorsi) permezz tal-kondiviżjoni ta’ informazzjoni ta’ kontroll sabiex livell wieħed ta’ kontroll jista’ jiddependi fuq il-livell preċedenti fil-katina (prinċipju ta’ awditu uniku);

- li tintroduċi rapporti nazzjonali ta’ kontroll bil-ħsieb li ssaħħaħ l-obbligu ta’ rendikont u li tipprovdi inċentiv għal maniġers ta’ fondi tal-UE biex jivvalutaw u jtejbu s-sistemi ta’ kontroll intern tagħhom;

- li tikseb aċċertament minn korpi indipendenti tal-awditjar ta’ partijiet terzi; u

- li tuża linji gwida komuni għal kull qasam ta’ politika u proċeduri miftiehma bejn il-livelli tal-UE u nazzjonali sabiex tiżgura livell konsistenti ta’ kontroll intern.

15. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-mod kif il-prinċipji tal-awditu uniku għandhom jiġu applikati fil-Koeżjoni huwa stipulat fl-Artikolu 73 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006. Dan jiddikjara li l-Kummissjoni tista’ tnaqqas il-kontrolli proprji tagħha jekk tkun kisbet aċċertament raġonevoli li s-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll intern tal-programmi operazzjonali jiffunzjonaw b’mod effettiv (ara l-Kaxxa 3).

KAXXA 3

"AWDITU UNIKU" FIL-KOEŻJONI KIF STIPULAT FL-ARTIKOLU 73

L-Artikolu 73(2): "Meta tiddetermina l-istrateġija ta’ verifika (tal-awditjar) tagħha, il-Kummissjoni għandha tidentifika dawk il-programmi operattivi (operazzjonali) li għalihom l-opinjoni dwar il-konformità ta’ sistemi taħt l-Artikolu 71(2) hija mingħajr riżervi, jew fejn ir-riżervi jkunu ġew irtirati wara miżuri korrettivi, fejn l-istrateġija ta’ verifika (tal-awditjar) tal-awtorità ta’ verifika [tal-awditjar] tkun sodisfaċenti u fejn ġie żġurat b’mod raġonevoli (inkiseb aċċertament raġonevoli) li s-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll jaħdmu b’mod effettiv abbażi tar-riżultati ta’ verifiki (ta’ awditi) mill-Kummissjoni u mill-Istat Membru."

L-Artikolu 73(3): "Għal dawk il-programmi, il-Kummissjoni tista’ tikkonkludi li ser toqgħod prinċipalment fuq l-opinjoni [tal-awditu tal-awtorità tal-awditjar] […] rigward il-funzjonament effettiv tas-sistemi u li ser twettaq il-verifiki (l-awditi) tagħha fuq il-post biss jekk hemm provi li jissuġġerixxu nuqqasijiet fis-sistema li jaffettwaw in-nefqa ċertifikata lill-Kummissjoni f’sena li għaliha opinjoni [tal-awditjar] […] tkun ġiet ipprovduta u din ma fiha l-ebda riżerva fir-rigward ta’ tali nuqqasijiet.

Fejn il-Kummissjoni tilħaq tali konklużjoni, hija għandha tinforma lill-Istat Membru konċernat għaldaqstant. Fejn ikun hemm provi li jindikaw nuqqasijiet, hija tista’ teħtieġ lill-Istat Membru jwettaq verifiki (awditi) […] jew tista’ twettaq il-verifiki (l-awditi) tagħha stess […]."

16. Għal dawk il-programmi operazzjonali li ngħatalhom l-istatus tal-Artikolu 73, il-Kummissjoni tista’ mbagħad tikseb l-aċċertament tagħha dwar il-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-UE fil-parti l-kbira mix-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar (il-prinċipju ta’ awditu uniku). B’hekk, l-istatus ta’ awditu uniku huwa l-konsegwenza ta’ arranġamenti ta’ kontroll intern effettiv għal programm operazzjonali. Din id-dispożizzjoni fir-Regolamenti tuża fil-parti l-kbira l-eżempju tal-kuntratti ta’ fiduċja ppilotati matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006 [16]. Madankollu, il-programmi operazzjonali li ngħatalhom l-istatus ta’ awditu mill-Kummissjoni ma għandhomx għalfejn ikunu konformi mal-ebda rekwiżit minbarra dawk diġà speċifikati fir-Regolament Finanzjarju jew fir-Regolamenti settorjali.

17. Jekk il-Kummissjoni tqis li l-kundizzjonijiet neċessarji kollha huma stabbiliti għal programm operazzjonali, tittieħed deċiżjoni biex l-Istat Membru jiġi nnotifikat skont l-Artikolu 73. Fl-2010, il-Kummissjoni ddefinixxiet kif ir-rekwiżiti regolatorji għall-applikazzjoni tal-Artikolu 73(2) kellhom jiġu interpretati mis-servizzi tagħha. Dawn ir-regoli interni, (il-pjan direzzjonali tal-Artikolu 73), ġew miftiehma f’dokument ta’ ħidma bejn id-Direttorati Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana u tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni [17]. Fl-2012, il-pjan direzzjonali ġie emendat, u ġew speċifikati kriterji addizzjonali għall-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73 [18].

18. Fil-każ ta’ programmi operazzjonali bl-istatus tal-Artikolu 73, il-Kummissjoni tiddependi fuq l-opinjoni tal-awditjar imħejjija mill-awtorità tal-awditjar korrispondenti. B’mod partikolari, il-Kummissjoni twettaq il-kontrolli proprji tagħha fuq il-post biss, jekk hemm evidenza, li tissuġġerixxi nuqqasijiet fis-sistema li qed jaffettwaw il-legalità u r-regolarità tal-infiq li kien ġie ċertifikat lill-Kummissjoni għal dik is-sena, dment li l-awtorità tal-awditjar tkun indirizzat dawn il-kwistjonijiet b’mod adegwat fl-opinjoni tal-awditjar tagħha.

19. Suġġett għar-riżultati tal-monitoraġġ tagħha, il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li tissospendi (jew tirtira) l-istatus ta’ awditu uniku ta’ programm operazzjonali f’kull ħin [19]. Jekk il-Kumissjoni tiddeċiedi li tissospendi (aktar milli tirtira) l-applikazzjoni tal-Artikolu 73, tkun teħtieġ tiġi miftiehma azzjoni korrettiva addizzjonali mal-Istat Membru kkonċernat.

AMBITU U APPROĊĊ TAL-AWDITJAR

MISTOQSIJIET TAL-AWDITJAR

20. Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni ddependiet dejjem aktar fuq l-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u stabbilixxiet sistema komprensiva biex tikseb aċċertament fir-rigward tal-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE.

21. Permezz ta’ dan l-awditu, il-Qorti analizzat il-punt sa fejn il-Kummissjoni tista’ tiddependi, fil-qasam tal-Koeżjoni, fuq ix-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar, u vvalutat l-implimentazzjoni mill-Kummissjoni tal-mudell ta’ awditu uniku (kif speċifikat fl-Artikolu 73) sa tmiem l-2012.

22. B’mod partikolari, il-Qorti eżaminat jekk il-Kummissjoni:

- għamlitx użu xieraq mill-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar għall-aċċertament proprju tagħha u meta kienet qed tagħti l-istatus tal-Artikolu 73 lill-programmi operazzjonali; u

- żguratx approċċ konsistenti tal-awditjar fil-Koeżjoni permezz tal-gwida u tal-appoġġ tagħha lill-awtoritajiet tal-awditjar.

Il-Qorti analizzat ukoll l-ispejjeż tal-arranġamenti msaħħa tal-awditjar introdotti fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

PERJODU KOPERT, METODI TAL-ĠBIR TA’ EVIDENZA U KRITERJI TAL-AWDITJAR APPLIKATI MILL-QORTI

23. Il-perjodu eżaminat kien mill-2010 sal-2012 u l-awditu kien jinvolvi fost oħrajn:

- valutazzjoni tas-superviżjoni u l-monitoraġġ mill-Kummissjoni ta’ awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u l-mod kif l-informazzjoni pprovduta minnhom intużat mill-Kummissjoni fir-rapporti annwali tal-attività tagħha;

- analiżi ta’ informazzjoni rilevanti dwar il-kunċett ta’ awditu uniku, dwar l-awtoritajiet tal-awditjar u dwar il-proċeduri tal-Kummissjoni għall-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73;

- analiżi tal-progress tal-Kummissjoni fl-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73 lill-programmi operazzjonali u tal-impatt baġitarju tiegħu;

- eżaminar ta’ kampjun ta’ 19-il awtorità tal-awditjar għall-FEŻR/l-FK u/jew l-FSE fi 15-il Stat Membru għall-valutazzjoni tal-konformità tagħhom ma’ rekwiżiti regolatorji ewlenin u l-effettività tagħhom;

- analiżi tal-proposta leġiżlattiva mill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 fir-rigward tar-rwol u r-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar;

- stħarriġ elettroniku tal-112-il awtorità tal-awditjar għall-FEŻR/l-FK u/jew l-FSE għall-kisba tal-fehmiet tagħhom dwar il-gwida u l-appoġġ mill-Kummissjoni, l-attivitajiet ta’ superviżjoni u monitoraġġ tagħha, l-effettività tas-sistema ta’ kontroll intern u l-proposti mill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Madwar 97 % tal-awtoritajiet tal-awditjar kollha rrispondew għal dan l-istħarriġ;

- stima tal-ispiża ta’ kontroll tal-attivitajiet tal-awditjar għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 ibbażata fuq informazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet tal-awditjar fl-istħarriġ; u

- intervisti mal-kapijiet ta’ 36 awtorità tal-awditjar (jew rappreżentanti tagħhom) fi 17-il Stat Membru, wara li kienu esprimew interess permezz ta’ dan l-istħarriġ.

24. Is-sejbiet ġew eżaminati bi tqabbil mad-dispożizzjonijiet rilevanti fir-Regolamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 u mar-regoli u l-linji gwida proprji tal-Kummissjoni fir-rigward tal-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73. Ittieħed ukoll kont tal-prinċipji ġenerali applikabbli għal qafas integrat ta’ kontroll intern kif stipulat fl-Opinjoni Nru 2/2004 tal-Qorti [20], u fil-Pjan ta’ Azzjoni 2006 tal-Kummissjoni [21] kif ukoll tar-rekwiżiti tal-istandards internazzjonali tal-awditjar (ISAs) u tan-noti ta’ gwida indirizzati lill-awtoritajiet tal-awditjar mill-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (COCOF).

OSSERVAZZJONIJIET

IL-KUMMISSJONI GĦAMLET UŻU XIERAQ MILL-INFORMAZZJONI PPROVDUTA MINN AWTORITAJIET NAZZJONALI TAL-AWDITJAR GĦALL-AĊĊERTAMENT PROPRJU TAGĦHA U FL-GĦOTI TAL-ISTATUS TAL-ARTIKOLU 73 LILL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI?

25. Sabiex il-Kummissjoni tikseb aċċertament dwar il-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE mix-xogħol imwettaq minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar, l-informazzjoni pprovduta minnhom trid tkun komprensiva, affidabbli u preċiża. B’mod partikolari, dan huwa l-każ għal programmi operazzjonali tal-Artikolu 73, fejn il-Kummissjoni, fil-prinċipju, tiddependi fuq l-opinjoni tal-awditjar maħruġa mill-awtorità tal-awditjar għall-proċess ta’ aċċertament tagħha. Il-Qorti:

- analizzat kif l-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet tal-awditjar ġiet preżentata fir-rapporti annwali tal-attività taż-żewġ Direttorati Ġenerali;

- eżaminat riskji speċifiċi assoċjati mal-mod kif ir-rati ta’ żball ġew ikkalkulati u rrappurtati minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u ma’ kif il-korrezzjonijiet finanzjarji imposti fil-livell nazzjonali ġew kontabilizzati;

- ivverifikat għal liema programmi operazzjonali l-Kummissjoni kienet ħadet deċiżjonijiet għall-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73, meta dawk id-deċiżjonijiet ġew notifikati lill-Istati Membri u jekk il-kundizzjonijiet minimi biex isir dan kinux stabbiliti b’mod sħiħ; u

- ivvalutat jekk il-Kummissjoni kinitx stabbilixxiet strateġija robusta ta’ monitoraġġ għall-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73.

IL-KUMMISSJONI DDEPENDIET FUQ L-INFORMAZZJONI PPROVDUTA MINN AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR GĦAL KWAŻI TLIET KWARTI TAL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI KOLLHA FL-2012

26. Kumplessivament, fl-2012, il-Kummissjoni qieset li 322 mill-434 programm operazzjonali (74 %) ma kienu jeħtieġu l-ebda riżerva [22]. Dawn jammontaw għal madwar EUR 340 biljun (69 %) tat-total tal-baġit stmat (f’termini ta’ finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat) għall-FEŻR/l-FK u l-FSE. L-Anness III jagħti sommarju ta’ kif l-434 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE ġew klassifikati mill-Kummissjoni u miż-żewġ Direttorati Ġenerali għall-2012.

27. L-għadd ta’ programmi operazzjonali mingħajr riżervi żdied b’mod sinfikanti meta mqabbel mal-2011, meta total ta’ 264 programm operazzjonali (61 %) kienu mingħajr riżervi (li jammontaw għal EUR 260 biljun (jew 53 %) tat-total tal-baġit) [23]. Din iż-żieda kienet kważi interament, dovuta għal għadd akbar ta’ programmi operazzjonali tal-FEŻR/l-FK li għalihom id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana ma baqax joħroġ riżervi fl-2012.

28. Għalhekk, fl-2012, għal parti sinfikanti tal-baġit tal-Koeżjoni, il-Kummissjoni qieset li l-kontrolli interni tal-programmi operazzjonali kienu qed jaħdmu b’mod effettiv u li l-infiq tal-UE kien legali u regolari.

RISKJI ASSOĊJATI MAL-UŻU MILL-KUMMISSJONI MINN INFORMAZZJONI PPROVDUTA MINN AWTORITAJIET NAZZJONALI: RATI TA’ ŻBALL U KORREZZJONIJIET FINANZJARJI

29. Il-proċess ta’ aċċertament mill-Kummissjoni fil-Koeżjoni jiddependi fuq żewġ indikaturi prinċipali: ir-rati ta’ żball proġettati rrappurtati minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar (kif ivvalidati mill-Kummissjoni) u r-rati tal-iżball residwu kkalkulati mill-Kummissjoni nfisha (ara l-paragrafu 10 u l-Kaxxa 2). Dan jeħtieġ li kemm ir-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar kif ukoll l-informazzjoni dwar korrezzjonijiet finanzjarji implimentati fil-livell nazzjonali jkunu preċiżi u affidabbli. Barra minn hekk, il-Kummissjoni trid tagħmel użu xieraq minn din l-informazzjoni biex b’hekk il-valutazzjoni tagħha tirrifletti sewwa s-sitwazzjoni għal kull programm operazzjonali.

PREĊIŻJONI U AFFIDABBILTÀ INSUFFIĊJENTI TAR-RATI TA’ ŻBALL IRRAPPURTATI GĦAL BOSTA MILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR EŻAMINATI MILL-QORTI

30. Awtoritajiet tal-awditjar li mhumiex effettivi fil-kontroll tal-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-UE huma ovvjament impediment maġġuri għall-implimentazzjoni tal-mudell ta’ awditu uniku fil-Koeżjoni. L-eżaminar mill-Qorti ta’ awtoritajiet tal-awditjar bejn l-2010 u l-2012 enfasizza nuqqasijiet fil-kalkolu (u r-rappurtar) ta’ rati ta’ żball f’għadd ta’ każijiet (ara l-Kaxxa 4) [24]. Għalhekk, jibqgħu d-dubji dwar il-preċiżjoni u l-affidabbiltà tar-rati ta’ żball irrappurtati minn bosta awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar. Ir-riskju li l-awtoritajiet tal-awditjar jistgħu ma jirrappurtawx problemi b’mod suffiċjenti ġie nnutat ukoll mis-Servizz tal-Awditjar Intern tal-Kummissjoni f’rapport tal-2013.

31. Il-Qorti tinnota li l-Kummissjoni tista’ tinterrompi jew tissospendi l-pagamenti jekk l-awtoritajiet tal-awditjar ma jirrappurtawx b’mod suffiċjenti problemi għall-programmi operazzjonali. Madankollu, ma hemm l-ebda dispożizzjoni fir-Regolamenti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, biex il-Kummissjoni timponi korrezzjonijiet finanzjarji netti mmirati fuq il-programmi operazzjonali li għalihom l-awtoritajiet tal-awditjar ripetutament ma jirrappurtawx problemi b’mod suffiċjenti.

KAXXA 4

EŻAMINAR PROPRJU MILL-QORTI TA’ AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR: SEJBIET PRINĊIPALI

L-eżaminar mill-Qorti ta’ 19-il awtorità tal-awditjar bejn l-2010 u l-2012 wera li:

- seba’ awtoritajiet tal-awditjar applikaw approċċ tal-kampjunar li ma kienx konformi mar-rekwiżiti regolatorji u/jew mal-gwida tal-Kummissjoni, jew il-kampjun ta’ operazzjonijiet li kellhom jiġu awditjati tfassal b’mod skorrett;

- għal 12-il awtorità tal-awditjar, il-Qorti qabdet irregolaritajiet, jew relatati ma’ kwistjonijiet li ma kinux ġew iċċekkjati (ta’ spiss minħabba differenzi fl-ambitu u fl-approċċ tal-awditjar) jew inkella fejn is-sinifikat tas-sejba ma kienx ġie ddikjarat b’mod suffiċjenti mill-awtorità tal-awditjar għal mill-anqas wieħed mill-awditi tal-operazzjonijiet imwettqin mill-ġdid mill-awdituri proprji tagħha; u

- għal ħames awtoritajiet tal-awditjar, il-Qorti sabet każijiet fejn, bi żball, l-awtorità tal-awditjar kienet ħalliet barra żbalji mill-kalkolu tar-rata ta’ żball, jew inkella kkalkulat ħażin ir-rata. F’dawn il-każijiet, id-differenzi maqbuda mill-Qorti kienu sinifikanti (jiġifieri tkabbir tar-rata ta’ żball proġettata b’aktar minn 0,5 %) u/jew kien ikollhom impatt fuq l-opinjoni tal-awditjar.

Mill-eżaminar tagħha ta’ 19-il awtorità tal-awditjar bejn l-2010 u l-2012, il-Qorti kkonkludiet li 8 kienu globalment "effettivi". Disgħa ġew ikklassifikati bħala "parzjalment effettivi" u tnejn kienu "mhux effettivi" [25].

Mid-19-il awtorità tal-awditjar eżaminati mill-Qorti, 5 ma kinux irrappurtaw b’mod suffiċjenti r-rati ta’ żball għall-programmi operazzjonali fir-rapport annwali ta’ kontroll tagħhom. Dan wassal biex korrezzjonijiet finanzjarji insuffiċjenti jiġu imposti minn awtoritajiet maniġerjali u taċ-ċertifikazzjoni.

L-AMBITU TAL-KUMMISSJONI GĦALL-VALIDAZZJONI TAR-RATI TA’ ŻBALL IDDIVULGATI FIR-RAPPORTI ANNWALI TA’ KONTROLL HUWA LIMITAT

32. Kull sena, il-Kummissjoni twettaq analiżi fl-uffiċċju ta’ rapporti annwali ta’ kontroll, li jipprovdu sommarji tar-riżultati tal-awditi tas-sistemi u tal-awditi dwar operazzjonijiet tal-awtoritajiet tal-awditjar relatati mal-infiq iċċertifikat lill-Kummissjoni matul is-sena preċedenti. Madankollu, l-awditi tal-Qorti wrew li l-ambitu tal-Kummissjoni huwa limitat biex tivverifika l-kalkolu tar-rati ta’ żball matul dawn l-analiżijiet fl-uffiċċju u, fejn meħtieġ, tagħmel aġġustamenti. Dan diġà ġie nnutat mill-Qorti fis-snin preċedenti [26], u huwa dovut għall-fatt li l-awtoritajiet tal-awditjar mhumiex meħtieġa jissottomettu informazzjoni dettaljata dwar l-awditi tagħhom ta’ operazzjonijiet lill-Kummissjoni (bħal rapporti tal-awditjar) [27].

33. L-informazzjoni fil-qosor iddivulgata fir-rapport annwali ta’ kontroll ma tippermettix il-kalkolu mill-ġdid tar-rati ta’ żball jew il-verifikazzjoni dwar jekk kienx hemm tassew konformità mal-metodu tal-kampjunar stipulat fl-istrateġija tal-awditjar tal-awtoritajiet tal-awditjar. Normalment, il-Kummissjoni twettaq biss kontrolli limitati tal-kredibbiltà tar-rati ta’ żball irrappurtati (ara l-paragrafu 65, l-ewwel u t-tieni inċiżi). L-informazzjoni addizzjonali li tkun meħtieġa għal kontrolli aktar effettivi, ma tintalabx b’mod sistematiku, iżda biss fuq bażi ta’ każ b’każ jekk l-analiżijiet fl-uffiċċju jidentifikaw kwistjonijiet li jridu jiġu kkjarifikati. Fejn il-Kummissjoni kellha tali informazzjoni, il-kontrolli mill-Qorti wrew li l-valutazzjoni tagħha tar-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar kienet ġeneralment effettiva.

34. L-analiżi mill-Qorti tar-rapporti annwali tal-attività 2012 tad-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana u dak tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni fir-rigward ta’ 138 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE (ibbażata fuq l-informazzjoni disponibbli fil-Kummissjoni u fuq data addizzjonali mitluba minn awtoritajiet tal-awditjar) wrew li [28]:

- għal 51 mill-138 programm operazzjonali analizzati, il-Kummissjoni ma kellhiex informazzjoni biżżejjed biex taċċetta (jew tikkalkula mill-ġdid) ir-rati ta’ żball irrappurtati mill-awtoritajiet tal-awditjar. Dan kien jinkludi każijiet fejn l-infiq awditjat iddikjarat fir-rapport annwali ta’ kontroll ma kienx jikkorrispondi b’mod sħiħ għall-infiq tal-programmi operazzjonali għas-sena jew fejn rata ta’ żball ma ġietx ikkalkulata bir-reqqa mill-awtorità tal-awditjar; u

- għal 5 mill-138 programm operazzjonali eżaminati (inkluż programm operazzjonali wieħed tal-Artikolu 73), ir-rata tal-iżball residwu kkalkulata mill-ġdid mill-Qorti kienet ogħla mil-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % tal-Kummissjoni. Dan kien imissu wassal għal riżervi addizzjonali mill-Kummissjoni fir-rigward tal-programmi operazzjonali kkonċernat tal-FEŻR/l-FK [29].

IR-ROBUSTEZZA TAL-KALKOLU MILL-KUMMISSJONI TAR-RATA TAL-IŻBALL RESIDWU QIEGĦDA F’RISKJU

IR-RATI TA’ ŻBALL UŻATI MILL-KUMMISSJONI WAQT IL-KALKOLU TAR-RATA TAL-IŻBALL RESIDWU MHUMIEX AFFIDABBLI BIŻŻEJJED

35. Meta tikkalkula r-rata tal-iżball residwu għal programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali), il-Kummissjoni tieħu kont tar-rati annwali ta’ żball proġettati għas-snin kollha li fihom saru pagamenti interim jew finali (ara l-Kaxxa 2). Fl-2010, il-parti l-kbira tal-awtoritajiet tal-awditjar irrappurtaw rati ta’ żball għall-ewwel darba, b’għadd sinifikanti jirrappurtaw rati ta’ żball ta’ 0 %, rati ta’ żball baxxi ħafna jew ebda rata ta’ żball (relatati mal-infiq 2009). Il-Kummissjoni identifikat ukoll nuqqasijiet sinifikanti fil-mod kif awtoritajiet tal-awditjar kienu wettqu l-awditi tal-operazzjonijiet tagħhom (ara wkoll il-paragrafu 45). B’riżultat ta’ dan, id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana għażel li ma jiddependix fuq dawn ir-rati fl-2010, u minflok juża sett ta’ rati fissi għall-kalkolu tiegħu tar-riskju għall-pagamenti 2010. Il-Qorti sabet li madwar terz tar-rati meqjusa mhux affidabbli fl-2010 ntużaw sussegwentement mid-Direttorat Ġenerali għall-kalkolu tar-rati pluriennali tal-iżball residwu fl-2012. Għall-programmi operazzjonali li jifdal, id-Direttorat Ġenerali vvalida rati aġġustati għall-2010 li kienu ġew irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar fl-2011 u fl-2012. B’mod ġenerali, dawn ir-rati, li l-Kummissjoni vvalidat fl-2012 ma kinux differenti b’mod sinifikanti minn dawk irrappurtati fl-2010. Madankollu, il-Qorti tinnota li l-istima mid-Direttorati Ġenerali tal-pagamenti f’riskju fl-2010 kienu jkunu ’l fuq mil-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % tal-Kummissjoni, kieku r-rati ta’ żball ivvalidati kienu ntużaw minflok ir-rati fissi (2,8 % minflok iż-0,8 % rrappurtata fir-Rapport Annwali tal-Attività 2010) [30].

36. Barra minn hekk, għal madwar nofs il-programmi operazzjonali biss tal-FEŻR/l-FK (46 % fl-2011 u 55 % fl-2012) l-awtoritajiet tal-awditjar irrappurtaw rati ta’ żball li kienu statistikament rappreżentattivi għall-programm operazzjonali fl-intier tiegħu [31]. Madankollu, anke fejn programm operazzjonali ikollu rata ta’ żball mhux rappreżentattiva il-Kummissjoni tieħu kont tal-korrezzjonijiet finanzjarji kollha meta tikkalkula r-rata tal-iżball residwu korrispondenti. Il-Qorti tqis li din il-prattika mhijiex xierqa. Jekk ir-rata ta’ żball ma tkunx rappreżentattiva tal-popolazzjoni fl-intier tagħha, ir-rata tal-iżball residwu għandha tieħu biss kont ta’ dawk il-korrezzjonijiet finanzjarji li ġew implimentati għall-kampjun awditjat (u li r-rata ta’ żball hija relatata magħhom).

37. L-affidabbiltà tal-kalkolu mill-Kummissjoni tar-rata tal-iżball residwu tiddependi fil-parti l-kbira mill-preċiżjoni u ta’ informazzjoni mill-Istati Membri dwar korrezzjonijiet finanzjarji implimentati f’livell nazzjonali u kif din l-informazzjoni tittieħed inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni (ara l-paragrafu 29). Madankollu, huwa kompitu kumpless biex jiġu kontabilizzati l-korrezzjonijiet finanzjarji: dawn isiru fi stadji differenti tal-implimentazzjoni tal-programm u bħala riżultat ta’ għadd enormi ta’ attivitajiet ta’ kontroll u ta’ awditjar (minn korpi nazzjonali u tal-UE). F’livell nazzjonali, korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu jiġu imposti minn awtoritajiet maniġerjali u taċ-ċertifikazzjoni permezz ta’ rtirar u rkupri (ara l-Kaxxa 5).

KAXXA 5

KORREZZJONIJIET FINANZJARJI FIL-LIVELL TA’ STAT MEMBRU FIL-KOEŻJONI

Korrezzjonijiet finanzjarji jimmiraw li jipproteġu l-baġit tal-UE mill-piż ta’ nfiq żbaljat jew irregolari. Skont ir-Regolament Finanzjarju, ammonti mħallsa b’mod skorrett għandhom jiġu rkuprati [32]. Għal infiq suġġett għal ġestjoni kondiviża, il-prevenzjoni jew il-qbid u l-korrezzjoni ta’ pagamenti li saru b’mod skorrett huwa r-responsabbiltà primarja tal-Istati Membri [33]. Fil-Koeżjoni, ir-Regolamenti jeħtieġu wkoll li l-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni jirrappurtaw kull sena dwar il-korrezzjonijiet finanzjarji kollha implimentati (jiġifieri rtirar u rkupri), u anke dwar irkupri pendenti u ammonti mhux irkuprabbli [34].

38. Il-Qorti tqis li hemm ukoll riskju li l-Kummissjoni ma tistmax b’mod suffiċjenti r-rata tal-iżball residwu fejn għandha aċċertament limitat tal-affidabbiltà u l-preċiżjoni tal-informazzjoni mill-Istat Membru dwar korrezzjonijiet finanzjarji. Dan huwa prinċipalment minħabba l-aspetti li ġejjin:

- Twaqqit: l-awtorità taċ-ċertifikazzjoni tirrapporta dwar korrezzjonijiet finanzjarji għal sena partikolari qabel l-aħħar ta’ Marzu tas-sena ta’ wara (n+1). Din hija l-istess data ta’ skadenza għad-Direttorati Ġenerali biex jippreżentaw ir-rapporti annwali tal-attività tagħhom. Bħala riżultat ta’ dan, tintalab informazzjoni proviżorja dwar korrezzjonijiet finanzjarji minn awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni. Il-Qorti tqis li l-informazzjoni fir-rapport (definittiv) preċedenti għandha tintuża minflok waqt il-kalkolu tar-rata tal-iżball residwu. Dan jirriżulta wkoll fi tlaqqigħ aħjar mal-perjodu li għalih hija kkalkulata r-rata ta’ żball proġettata u li għalih informazzjoni affidabbli dwar il-korrezzjonijiet finanzjarji implimentati hija disponibbli (tmiem is-sena n-1).

- Kalkolu doppju: L-Istati Membri jirrappurtaw korrezzjonijiet finanzjarji mingħajr ma jispeċifikaw is-sors (jiġifieri jekk humiex ibbażati fuq kontrolli proprji minn awtoritajiet maniġerjali u taċ-ċertifikazzjoni jew ibbażati fuq awditi mwettqa minn awtoritajiet tal-awditjar). Madankollu, id-Direttorati Ġenerali ma jistgħux jiżolaw irtirar u rkupri li jirriżultaw minn xogħol tal-awditjar proprju ta’ awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar [35]. Dan jagħmilha impossibbli għall-Kummissjoni li tivverifika jekk l-awtoritajiet tal-awditjar ma naqqsux ir-rati ta’ żball proġettati tagħhom permezz ta’ kont meħud tal-korrezzjonijiet finanzjarji implimentati wara ċ-ċertifikazzjoni tal-infiq lill-Kummissjoni. Il-Qorti sabet bosta każijiet fejn il-korrezzjonijiet finanzjarji (irtirar) li ttieħdu inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni għall-kalkolu tar-rata tal-iżball residwu kienu relatati mal-infiq li tneħħietlu ċ-ċertifikazzjoni mill-Istat Membru qabel ma ttieħed il-kampjun, jew fejn l-infiq irregolari fil-kampjun tnaqqas b’mod skorrett permezz tal-korrezzjonijiet finanzjarji.

- Inklużjoni ta’ rkupri pendenti: il-kalkolu mill-Kummissjoni jieħu kont ta’ rkupri pendenti rrappurtati mill-Istati Membri. Din l-informazzjoni dwar il-korrezzjonijiet finanzjarji hija fiha nfisha inċerta, billi dawn l-irkupri għadhom ma ġewx implimentati sa tmiem is-sena n.

- Aġġustament tar-rati ta’ żball fis-snin ta’ wara mingħajr l-ebda aġġustament korrispondenti fuq fil-korrezzjonijiet finanzjarji: l-awtoritajiet tal-awditjar jistgħu jaġġustaw l-istimi tagħhom tar-rati ta’ żball fis-snin ta’ wara. Dan jista’ jseħħ jekk żball ma jkunx miżmum aktar (jew ivvalutat b’mod differenti) fid-dawl ta’ informazzjoni addizzjonali miksuba mill-awtorità tal-awditjar wara s-sottomissjoni tar-rapport annwali ta’ kontroll. Ir-rata aġġustata tittieħdet inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni, li rriżultat fi tnaqqis tar-rata tal-iżball residwu. Madankollu, il-Kummissjoni ma tivverifikax jekk kwalunkwe korrezzjoni finanzjarji li saret relatata ma’ irregolaritajiet li setgħu diġà kienu ġew irrappurtati mill-awtorità taċ-ċertifikazzjoni humiex sussegwentement aġġustati wkoll.

INDIKAZZJONIJIET LI R-RATA TAL-IŻBALL RESIDWU TISTA’ MA TIĠIX IDDIKJARATA B’MOD SUFFIĊJENTI F’GĦADD TA’ KAŻIJIET

39. Għal għadd sinifikanti ta’ programmi operazzjonali, l-analiżi mill-Qorti tindika li l-korrezzjonijiet finanzjarji meħuda inkunsiderazzjoni għall-kalkolu tar-rata tal-iżball residwu jistgħu jiġu stmati b’mod eċċessiv (jew alternattivament li r-rata ta’ żball proġettata ma kinitx iddikjarata b’mod suffiċjenti): fl-2011, 33 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u 22 programm operazzjonali tal-FSE (fi 11-il Stat Membru) kellhom rata negattiva tal-iżball residwu. Fi kliem ieħor, il-korrezzjonijiet finanzjarji pluriennali meħuda inkunsiderazzjoni mill-Kummissjoni waqt il-kalkolu ta’ rata tal-iżball residwu tal-programmi operazzjonali, kienu ogħla mill-infiq milqut minn żball (kif estrapolat mir-rata statistikament rappreżentattiva ta’ żball irrappurtata mill-awtorità nazzjonali tal-awditjar). Fl-2012, dan kien il-każ għal 53 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK f’16-il Stat Membru [36]. Dan l-effett japplika fl-istadji kollha għall-programmi operazzjonali kollha tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE, iżda jista’ jintwera biss fil-każ ta’ programmi operazzjonali b’rati negattivi tal-iżball residwu.

40. Il-Qorti tenfasizza li l-affidabbiltà tar-rata tal-iżball residwu hija element importanti fil-proċess ta’ aċċertament mill-Kummissjoni. F’għadd ta’ każijiet id-deċiżjoni mill-Kummissjoni li ma toħroġx riżerva għal programm operazzjonali hija ġġustifikata billi r-rata tal-iżball residwu tkun taħt il-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % (ara l-paragrafu 10). Fl-2012, dan kien il-każ għal 67 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u għal 29 programm operazzjonali tal-FSE li għalihom ma twettqet l-ebda riżerva minkejja l-fatt li r-rata ta’ żball proġettata, ivvalidata kienet ’il fuq minn 2 % (ara l-Anness III) [37].

ADOZZJONI LIMITATA TAL-GĦAŻLA BIEX JIĠU APPLIKATI D-DISPOŻIZZJONIJIET TA’ AWDITU UNIKU, DEWMIEN FL-GĦOTI TAL-ISTATUS TAL-ARTIKOLU 73 U L-KUNDIZZJONIJIET MINIMI MHUX DEJJEM ĠEW STABBILITI

ADOZZJONI LIMITATA TAL-GĦAŻLA BIEX JINGĦATA L-ISTATUS TAL-ARTIKOLU 73 SA TMIEM L-2012

41. F’Diċembru 2012, il-Kummissjoni kienet tat l-istatus tal-Artikolu 73 lil 61 mill-434 programm operazzjonali fi 12 mis-27 Stat Membru (ara t-Tabella): 51 programm operazzjonali tal-FEŻR f’10 Stati Membri u 10 programmi operazzjonali tal-FSE f’5 Stati Membri.

42. Dan jikkorrispondi għal madwar 14 % tal-434 programm operazzjonali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013: is-sehem tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 jkun ogħla għall-FEŻR/l-FK (16 %) milli għall-FSE (9 %). Fi tmiem l-2012, l-ebda status tal-Artikolu 73 ma ngħata lil programmi operazzjonali transkonfinali tal-Kooperazzjoni Territorjali Ewropea (KTE).

43. Dawn il-61 programm operazzjonali tal-Artikolu 73 jammontaw għal total tal-baġit stmat (finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat) ta’ EUR 75839 miljun għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Dan jikkorrispondi għal madwar 16 % tat-total tal-baġit ta’ EUR 490654 (ara t-Tabella u l-Anness I). Dan is-sehem huwa iżgħar b’mod sinifikanti minn dak għall-programmi operazzjonali (69 % tat-total tal-baġit) li għalihom il-Kummissjoni ma ħarġet l-ebda riżerva fl-2012 (ara l-paragrafu 26).

TABELLA

PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI 2007-2013: GĦADD TA’ PROGRAMMI OPERAZZJONALI TAL-ARTIKOLU 73 GĦALL-FEŻR/L-FK U L-FSE (FIL-31 TA’ DIĊEMBRU 2012)

| FEŻR/FK | FSE | Total |

Għadd ta’ PO | 317 | 117 | 434 |

- li minnhom l-Artikolu 73 | 51 | 10 | 61 |

- f’% | 16 % | 9 % | 14 % |

Total tal-baġit (f’miljun EUR) | 374444 | 116210 | 490654 |

- li minnhom l-Artikolu 73 | 69545 | 6294 | 75839 |

- f’% | 19 % | 5 % | 16 % |

L-EWWEL DEĊIŻJONIJIET BIEX JINGĦATA L-ISTATUS TAL-ARTIKOLU 73 ITTIEĦDU F’MARZU 2012

44. L-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73 lil Programm Operazzjonali jkollu effett fuq is-superviżjoni tal-Kummissjoni mis-sena ta’ wara n-notifika sal-għeluq tal-perjodu ta’ programmazzjoni. Għalhekk, aktar ma l-istatus ta’ awditu uniku jista’ jingħata kmieni lil programmi operazzjonali fil-perjodu ta’ programmazzjoni, aktar ikun kbir l-impatt.

45. Fil-pjan direzzjonali tal-Artikolu 73, il-Kummissjoni inizjalment antiċipat li l-ewwel deċiżjonijiet dwar l-Artikolu 73 setgħu jittieħdu matul l-2011 [38]. Madankollu, dan wera li kien ambizzjuż iżżejjed:

- Għal għadd ta’ programmi operazzjonali l-Istati Membri esperjenzaw diffikultajiet sinifikanti matul l-2009/2010 fil-preżentazzjoni ta’ valutazzjonijiet robusti tal-konformità lill-Kummissjoni, li dewmu l-aċċettazzjoni mill-Kummissjoni ta’ dawn id-dokumenti [39]. Dan il-proċess ġie prijoritizzat mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni fis-snin bikrin tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013.

- Barra minn hekk, għal għadd kbir ta’ awtoritajiet tal-awditjar, l-ebda awditu ta’ operazzjonijiet ma twettaq sal-2009/2010, u r-riżultati ta’ dawn l-awditi ġew irrappurtati fir-rapporti annwali ta’ kontroll 2010. Madankollu, il-Kummissjoni ma qisitx dawn l-ewwel rati rrappurtati ta’ żball bħala robusti biżżejjed biex jiġi vvalutat jekk l-Artikolu 73 setax jingħata lil programmi operazzjonali (ara l-paragrafu 35).

46. L-istatus tal-Artikolu 73 ingħata l-ewwel lil programmi operazzjonali f’Marzu 2012 wara s-sottomissjoni mill-awtoritajiet tal-awditjar tar-rapporti annwali ta’ kontroll 2011. Għaldaqstant, il-mudell ta’ awditu uniku ġie applikat għall-ewwel darba tard fis-sitt sena tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Dan juri d-diffikultajiet fl-applikazzjoni tal-Artikolu 73 b’mod effettiv kif speċifikat fir-Regolamenti.

KONFORMITÀ MAL-KUNDIZZJONIJIET TAL-ARTIKOLU 73 ITTESTJATI MILL-QORTI

47. Fuq il-bażi tad-dispożizzjonijiiet tal-Artikolu 73 tar-Regolamenti, u filwaqt li tieħu kont tal-kundizzjonijiet ewlenin speċifikati fir-regoli interni tal-Kummissjoni fl-2010 u fl-2012 (ara l-paragrafi 15 u 17), il-Qorti tqis li r-rekwiżiti minimi jinħtieġu li jitwettqu biex programm operazzjonali jikkwalifika taħt l-Artikolu 73:

- l-istrateġija tal-awditjar u l-valutazzjoni tal-konformità jridu jkunu ġew aċċettati mill-Kummissjoni;

- il-kontrolli interni tal-programmi operazzjonali jridu jiffunzjonaw b’mod effefttiv, u b’mod partikolari r-rata pluriennali tal-iżball residwu trid tkun taħt il-livell limitu ta’ materjalità tal-Kummissjoni ta’ 2 %;

- ir-riżultati tal-awditi mill-Qorti għandhom jiġu meqjusa, b’mod partikolari fejn ikunu ġew identifikati dgħufijiet sinifikanti fil-kontrolli interni tal-programmi operazzjonali; u

- l-awtorità tal-awditjar trid tkun ġiet ikklassifikata bħala effettiva.

48. Kumplessivament, il-verifikazzjonijiet mill-Qorti wrew li 46 mill-61 programm operazzjonali tal-Artikolu 73 issodisfaw dawn il-kundizzjonijiet kollha (ara l-Kaxxa 6). Meħuda flimkien, dawn il-programmi operazzjonali jammontaw għal madwar tliet kwarti tat-total tal-baġit tal-programmi operazzjonali kollha tal-Artikolu 73.

KAXXA 6

ĦARSA ĠENERALI LEJN IR-RIŻULTATI TAL-ITTESTJAR MILL-QORTI TAL-KUNDIZZJONIJIET TAL-ARTIKOLU 73 (2012)

Il-Qorti sabet li l-Kummissjoni kienet aċċettat l-istrateġija tal-awditjar tal-awtoritajiet tal-awditjar u d-dokumenti ta’ valutazzjoni tal-konformità (rapport u opinjoni) għall-61 programm operazzjonali kollha tal-Artikolu 73, ġeneralment fl-2008 u fl-2009.

Madankollu, għal għadd ta’ programmi operazzjonali, it-testijiet wrew li kundizzjonijiet oħra għall-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73 ma kinux fis-seħħ b’mod sħiħ.

(a) Informazzjoni insuffiċjenti dwar jekk il-kontrolli interni kinux qed jiffunzjonaw sewwa. B’mod partikolari, il-Qorti sabet li:

- għal 10 programmi operazzjonali tal-FEŻR u tal-FSE fl-2011 u għal 15-il programm operazzjonali fl-2012, il-Kummissjoni vvalidat rata ta’ żball proġettata ogħla mil-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 %. F’dawn il-każijiet, l-istatus tal-Artikolu 73 kien imissu ngħata biss jekk fl-istess ħin ir-rata tal-iżball residwu għal kull wieħed mill-programmi operazzjonali kkonċernat kienet taħt it-2 % [40]. Għal sitt programmi operazzjonali tal-FEŻR, dan intlaħaq biss minħabba li l-Kummissjoni ġabrithom flimkien fi grupp waqt il-kalkolu tar-rata tal-iżball residwu. Madankollu, l-istatus tal-Artikolu 73 suppost li jrid jingħata lil programm operazzjonali speċifiku u mhux lil grupp ta’ programmi operazzjonali. Għalhekk, il-Qorti tqis li l-Kummissjoni ma tistax tuża rata kkumbinata tal-iżball residwu b’dan il-mod;

- fil-każ ta’ programm operazzjonali ieħor tal-FEŻR, il-Kummissjoni kienet ħarġet riżerva parzjali f’Marzu 2012. F’Novembru 2012, il-Kummissjoni vvalutat li kienet ittieħdet azzjoni korrettiva sabiex titneħħa din ir-riżerva. Fl-istess ħin il-programm operazzjonali ngħata l-istatus tal-Artikolu 73, qabel ma twettqu kontrolli tar-rapport annwali ta’ kontroll 2012 għall-programm operazzjonali li ġie sottomess ftit taż-żmien wara; u

(b) Ir-rata ta’ żball irrappurtata mill-awtorità tal-awditjar ma kinitix statistakament rappreżentattiva u għalhekk il-Kummissjoni ma kellhiex bażi robusta biżżejjed biex tiddeċiedi jekk l-istatus tal-Artikolu 73 għandux jingħata:

- skont ir-Regolament id-daqs tal-kampjun irid ikun suffiċjenti biex jippermetti lill-awtorità tal-awditjar tasal għal konklużjonijiet validi fir-rigward tal-funzjonament effettiv tas-sistema. Għal programmi operazzjonali wieħed tal-FEŻR u tnejn tal-FSE, l-awtoritajiet tal-awditjar kienu ħadu kampjun b’konformità mal-gwida tal-Kummissjoni. Madankollu, kull kampjun kien żgħir wisq biex il-livell ta’ żball jiġi estrapolat lill-popolazzjoni fl-intier tagħha. B’riżultat ta’ dan, ir-rati ta’ żball irrappurtati mill-awtoritajiet tal-awditjar ma jistgħux jitqiesu bħala rappreżentattivi tall-programmi operazzjonali (jew grupp ta’ programmi operazzjonali) eżaminati u għalhekk ma jippermettux li tinsilet konklużjoni dwar il-funzjonament effettiv tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tal-programmi operazzjonali;

- għaż-żewġ programmi operazzjonali tal-FEŻR, il-popolazzjoni tal-kampjunar għall-awditi 2012 ta’ operazzjonijiet, użata għall-kampjunar f’Marzu 2012, ma inkludietx proġetti korrispondenti għal mill-anqas kwart tal-infiq iċċertifikat lill-Kummissjoni. Meta tat l-istatus tal-Artikolu 73 f’Ġunju 2012, il-Kummissjoni ma kinitx konxja li l-awtorità tal-awditjar kienet għażlet approċċ tal-kampjunar li kien bi ksur tar-Regolament;

- għal programm operazzjonali wieħed tal-FSE, skont il-gwida tal-Kummissjoni għal programmi operazzjonali żgħar ħafna, l-awtorità tal-awditjar kienet ħadet kampjun ta’ żewġ operazzjonijiet biss fl-2011 [41]. Għal darb’oħra, ir-rata ta’ żball ma tistax titqies bħala rappreżentattiva.

(c) Dgħufijiet fil-kontrolli interni ta’ programm operazzjonali nqabdu mill-Qorti permezz tal-awditi proprji tagħha ta’ operazzjonijiet [42]. Dan kien il-każ għal żewġ programmi operazzjonali tal-Artikolu 73.

(d) Tnejn mill-ħames awtoritajiet tal-awditjar inkarigati mill-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 ġew ikklassifikati bħala parzjalment effettivi mill-Qorti [43].

L-ARRANĠAMENTI TA’ MONITORAĠĠ GĦALL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI TAL-ARTIKOLU 73 JEĦTIEĠU JIĠU MSAĦĦA U L-ISTATUS TA’ AWDITU UNIKU GĦANDU JIĠI REVOKAT JEKK IL-KUNDIZZJONIJIET MINIMI MA JIĠUX ISSODISFATI AKTAR

APPROĊĊ TA’ MONITORAĠĠ MILL-KUMMISSJONI ŻVILUPPAT GĦALL-EWWEL DARBA FL-2010

49. Fil-każ tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73, il-Kummissjoni, fil-prinċipju, tiddependi fuq l-opinjoni tal-awditjar maħruġa mill-awtorità tal-awditjar. Madankollu, biex dan isir, il-Kummissjoni trid tkun ċerta li l-kwalità tax-xogħol tal-awditjar ipprovdut mill-awtorità tal-awditjar ikkonċernata tkompli tkun ta’ livell standard u li l-informazzjoni dwar ir-rata ta’ żball proġettata tal-programmi operazzjonali u l-korrezzjonijiet finanzjarji tkun affidabbli.

50. Fl-2010, il-Kummissjoni stipulat l-istrateġija tagħha għall-monitoraġġ ta’ awtoritajiet tal-awditjar fil-pjan direzzjonali tal-Artikolu 73 [44]. F’dan id-dokument ta’ ħidma, id-Direttorati Ġenerali għall-Politika Reġjonali u tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni qablu li:

- jwettqu analiżi fl-uffiċċju tar-rapporti annwali ta’ kontroll, tal-opinjoni annwali u tal-awditi tas-sistemi riċevuti għal kull programm operazzjonali tal-Artikolu 73 (bħalma jsir għal kwalunkwe programm operazzjonali ieħor); u

- jżommu kuntatti bilaterali mill-qrib ma’ kull awtorità tal-awditjar permezz ta’ laqgħat u inkarigi konġunti tal-awditjar (jew rappreżentanti tal-Kummissjoni li qed jipparteċipaw bħala osservaturi f’awditi mwettqa taħt ir-responsabbiltà tal-awtorità nazzjonali tal-awditjar).

51. Dwar l-użu minn xogħol awdituri oħra, l-ISAs jiddikjaraw li l-Kummissjoni għandha twettaq analiżi tad-dokumenti ta’ ħidma ta’ awtorità tal-awditjar meta tkun qed tiddependi fuq xogħolhom. Barra minn hekk, l-ISAs jeħtieġu li xi awditi jitwettqu mill-ġdid [45].

52. Madankollu, dawn l-aspetti ma ġewx indirizzati fil-pjan direzzjonali tal-Artikolu 73. Analiżijiet tad-dokumenti ta’ ħidma u tal-prestazzjonijiet mill-ġdid għandhom iseħħu biss fejn iqumu dubji dwar il-preċiżjoni tal-informazzjoni sottomessa minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar [46]. Billi r-rapporti annwali ta’ kontroll għandhom jiġu sottomessi sa tmiem is-sena, u l-Kummissjoni timmira li tivvaluta l-affidabbiltà tagħhom sa żmien xahrejn, il-Qorti tqis li mhemmx żmien biżżejjed għall-Kummissjoni biex twettaq dan ix-xogħol b’mod xieraq (ara l-paragrafi 32 sa 34). Il-Qorti tqis li dan jillimita wkoll il-punt sa fejn il-Kummissjoni tista’ tikseb aċċertament mill-informazzjoni rrappurtata minn awtoritajiet tal-awditjar.

53. Il-Qorti tinnota li, f’Settembru 2013, il-Kummissjoni adottat pjan direzzjonali aġġornat b’ dispożizzjonijiet modifikati għall-monitoraġġ tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 [47].

IL-KUMMISSJONI TAT BIDU GĦAL AZZJONI KORRETTIVA GĦAL TLIET AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR INKARIGATI MINN ERBA’ PROGRAMMI OPERAZZJONALI TAL-ARTIKOLU 73

54. Il-Kummissjoni tista’ fi kwalunkwe żmien tiddeċiedi li tissospendi jew tirtira l-istatus ta’ awditu uniku mogħti lil programm operazzjonali (ara l-paragrafu 19). Kif stipulat fil-pjan direzzjonali tal-Artikolu 73, dan jista’ jiġri, b’mod partikolari, jekk jinqabdu nuqqasijiet sinifikanti fix-xogħol tal-awtorità nazzjonali tal-awditjar u/jew jekk ir-rata tal-iżball residwu tal-programm operazzjonali teċċedi l-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % tal-Kummissjoni.

55. Fl-2013, waqt li kienet qed teżamina r-rapporti annwali ta’ kontroll 2012, il-Kummissjoni vverifikat għall-ewwel darba jekk il-kundizzjonijiet għall-għoti tal-istatus tal-Artikolu 73 kinux għadhom fis-seħħ għal programmi operazzjonali (u awtoritajiet tal-awditjar tagħhom) li l-istatus ta’ awditu uniku kien ingħatalhom fl-2012. Il-Qorti tinnota li l-Kummissjoni tat bidu għal azzjonijiet korrettivi għal tliet awtoritajiet tal-awditjar inkarigati minn erba’ programmi operazzjonali tal-FEŻR, fejn il-Qorti kienet irrappurtat li ma kienx hemm konformità mal-kundizzjonijiet ta’ awditu uniku sa tmiem l-2012 (ara l-paragrafu 48 u l-Kaxxa 6) [48].

L-ARTIKOLU 73 RILEVANTI B’MOD PARTIKOLARI GĦALL-GĦELUQ TAL-PROGRAMM SKEDAT GĦALL-2017

56. Il-kunċett ta’ awditu uniku se jkun rilevanti wkoll għall-għeluq tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Sa tmiem l-2015, l-awtoritajiet tal-awditjar se jkollhom jissottomettu rapport annwali ta’ kontroll u jridu jħejju dikjarazzjoni ta’ għeluq sa mhux aktar tard mill- 31 ta’ Marzu 2017, appoġġjata minn rapport finali ta’ kontroll (ara l-Anness II). Fejn l-istatus tal-Artikolu 73 ikun ingħata lil programm operazzjonali, il-Kummissjoni tkun tista’ tikseb l-aċċertament tagħha mix-xogħol tal-awtorità tal-awditjar li l-pagament finali huwa legali u regolari aktar milli twettaq kontrolli dettaljati proprji tagħha. Għalhekk, il-Qorti tqis li, biex l-għeluq tal-programm ikun effettiv (li jiddependi mill-kwalità tal-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet tal-awditjar), il-Kummissjoni teħtieġ li tkun żviluppat monitoraġġ robust biżżejjed tax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar sa dak iż-żmien.

IL-KUMMISSJONI ŻGURAT APPROĊĊ KONSISTENTI TAL-AWDITJAR FIL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI KOLLHA PERMEZZ TAL-GWIDA U TAL-APPOĠĠ TAGĦHA LILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR?

57. Il-mudell ta’ awditu uniku jista’ jiġi implimentat b’mod effettiv biss jekk l-awtoritajiet tal-awditjar japplikaw approċċ konsistenti tal-awditjar sabiex ir-riżultati tal-awditjar ikunu kumparabbli bejn l-Istati Membri, il-fondi u l-programmi operazzjonali u matul iż-żmien. Il-Qorti vverifikat jekk il-Kummissjoni kinitx:

- ipprovdiet gwida metodoloġika xierqa lill-awtoritajiet tal-awditjar għax-xogħol tagħhom skont ir-Regolamenti [49];

- ippromwoviet l-iskambju ta’ prattiki tajbin ma’ u bejn l-awtoritajiet tal-awditjar; u

- organizzat attivitajiet ta’ taħriġ li jindirizzaw il-bżonnijiet speċifiċi tal-awtoritajiet tal-awditjar.

F’dan il-kuntest, il-Qorti staqsiet ukoll kif l-attivitajiet tal-Kummissjoni ta’ bini tal-kapaċità huma pperċepiti mill-awtoritajiet tal-awditjar.

TITJIB FIL-GWIDA METODOLOĠIKA TAL-KUMMISSJONI LILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR SA MILL-BIDU TAL-PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI

INKONSISTENZI FIL-MOD KIF IR-REGOLAMENT JIFFISSA REKWIŻITI METODOLOĠIĊI

58. L-awtoritajiet tal-awditjar għandhom jieħdu kont tal-istandards tal-awditjar aċċettati fuq livell internazzjonali (IAAS) [50]. B’mod partikolari, ir-Regolamenti jirreferu għall-ISAs, l-istandards professjonali maħruġa mill-Istitut tal-Awdituri Interni u mill-istandards tal-awditjar tal-INTOSAI. Il-Qorti tinnota li dawn l-istandards, għalkemm għandhom xi grad ta’ xebh, mhumiex identiċi. Barra minn hekk, ir-Regolamenti formalment ma jeħtiġux li l-awtoritajiet tal-awditjar jikkonformaw mal-IAAS. Nofs biss ta’ dawk li wieġbu (52 %) għall-istħarriġ tal-Qorti qiesu li l-punt sa fejn ir-Regolamenti jiffissaw ir-rekwiżiti metodoloġiċi għall-awtoritajiet tal-awditjar, huwa xieraq.

GWIDA PPROVDUTA MILL-KUMMISSJONI

59. Il-Kummissjoni tipprovdi gwida addizzjonali materjali biex tappoġġja llil-awtoritajiet tal-awditjar fix-xogħol operazzjonali tagħhom. Ġeneralment, dan isir permezz tan-noti ta’ gwida tal-COCOF (ara l-Kaxxa 7).

KAXXA 7

NOTI TA’ GWIDA APPROVATI MILL-KUMITAT TA’ KOORDINAZZJONI TAL-FONDI (COCOF)

Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (COCOF) huwa l-kumitat tar-rappreżentanti tal-Istati Membri stabbilit taħt l-Artikolu 103 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006 biex jipprovdi konsulenza lill-Kummissjoni dwar l-implimentazzjoni tal-FEŻR, tal-FSE u tal-FK. Il-Kummissjoni tippresedi l-laqgħat tal-COCOF u tipprovdi s-segretarjat.

Il-COCOF għandu rwol partikolari relatat mal-gwida mill-Kummissjoni dwar l-aspetti metodoloġiċi u tekniċi kollha fejn ir-Regolamenti huma siekta. Il-Kummissjoni tiddiskuti abbozzi ta’ verifikazzjonijiet mal-COCOF qabel ma tiffinalizza u toħroġ noti ta’ gwida.

Dawn in-noti ta’ gwida jservu bħala rakkomandazzjonijiet b’eżempji prattiċi u informazzjoni, mingħajr ma jkunu vinkolanti jew limitattivi. In-noti kollha ta’ gwida jinkludu dikjarazzjoni ta’ ċaħda ta’ responsabbiltà legali f’dan ir-rigward.

XI GWIDA LILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR MAĦRUĠA TARD

60. Ir-riżultati tal-istħarriġ tal-Qorti wrew li l-parti l-kbira ta’ dawk li wieġbu qiesu li mill-anqas parti mill-gwida ma kinitx ipprovduta fil-waqt. Kien hemm 15 % tal-awtoritajiet tal-awditjar li qiesu li l-gwida kienet ġeneralment tard, u 58 % li qiesu li l-gwida kienet tard sa ċertu punt.

61. Ir-riżultati tal-istħarriġ u tal-intervisti mwettqa ma’ kapijiet tal-awtoritajiet tal-awditjar żvelaw dewmien, b’mod partikolari għall-kwistjonijiet koperti min-nota ta’ gwida segwenti tal-COCOF u min-noti oħra ta’ gwida: l-approċċ mudell tal-awditjar għal strumenti ta’ inġinerija finanzjarja (maħruġ f’Lulju 2011) u t-trattament ta’ żbalji ddivulgati fir-rapport annwali ta’ kontroll (maħruġ f’Diċembru 2011). Barra minn hekk, it-tieni waħda minn dawn in-noti ta’ gwida ġiet applikata b’mod retroattiv mill-Kummissjoni waqt il-valutazzjoni tax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar (ara l-Kaxxa 8).

62. Il-Qorti osservat ukoll każijiet ta’ prattika tajba fejn il-gwida ġiet ipprovduta fil-ħin. B’mod partikolari, dan kien il-każ tal-gwida tal-COCOF dwar metodoloġija komuni għall-valutazzjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll fl-Istati Membri, l-istrateġija tal-awditjar u l-eżerċizzju ta’ valutazzjoni tal-konformità [51].

KAXXA 8

APPLIKAZZJONI RETROATTIVA TAN-NOTA TA’ GWIDA TAL-COCOF MILL-KUMMISSJONI

Il-gwida tal-COCOF dwar it-trattament ta’ żbalji ddivulgati fir-rapport annwali ta’ kontroll, maħruġa f’Diċembru 2011, ġiet applikata b’mod retroattiv għar-rapporti annwali ta’ kontroll 2011 ippreżentati mill-awtoritajiet tal-awditjar fl-istess xahar.

L-aġġustamenti li l-awtoritajiet tal-awditjar kienu meħtieġa li jagħmlu mill-Kummissjoni lir-rapporti annwali ta’ kontroll tagħhom f’konformità man-nota ta’ gwida, ikkawżaw xogħol doppju u dewmu aktar il-verżjonijiet finali tar-rapport annwali ta’ kontroll.

PROGRESS SINIFIKANTI FIL-PREŻENTAZZJONI TA’ MATERJAL TA’ GWIDA KOMPRENSIVA U ĊARA SA MILL-BIDU TAL-PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI

63. Il-Qorti sabet li n-noti ta’ gwida tal-COCOF ikopru firxa wiesgħa ta’ kwistjonijiet li huma rilevanti għax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar. L-istħarriġ wera wkoll li parti kbira ta’ dawk li wieġbu jaħsbu li s-sett tan-noti ta’ gwida huwa komprensiv (75 %) u jqisu li l-livell tal-gwida mill-Kummissjoni huwa xieraq (60 %).

64. Il-gwida mill-Kummissjoni hija aċċettata b’mod ġenerali u meħuda inkunsiderazzjoni minn awtoritajiet tal-awditjar fix-xogħol tagħhom, minkejja l-karattru mhux vinkolanti tagħha. Permezz tal-istħarriġ tal-Qorti aktar minn 90 % tal-awtoritajiet tal-awditjar indikaw li huma japplikaw in-noti ta’ gwida mill-COCOF b’mod sħiħ (jew b’xi eċċezzjonijiet). Dan ġie wkoll ikkonfermat mill-intervisti ma’ kapijiet tal-awtoritajiet tal-awditjar.

65. Kumplessivament, Il-Qorti tqis li l-Kummissjoni għamlet progress sinifikanti, sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, fil-proviżjoni ta’ materjal ta’ gwida li jikkontribwixxi għal konsistenza aħjar fl-approċċi u fil-metodoloġiji tal-awtoritajiet tal-awditjar. B’mod partikolari, f’April 2013, il-Kummissjoni ħarġet gwida sostanzjalment riveduta dwar kampjunar statistiku [52]. Din il-gwida trid tiġi applikata minn awtoritajiet tal-awditjar mill-2013 ’il quddiem u għandha tgħin biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet osservati preċedentement f’dan ir-rigward (ara l-Kaxxa 4).

DGĦUFIJIET SPEĊIFIĊI IDENTIFIKATI RELATATI MAL-GWIDA TAL-KUMMISSJONI DWAR RAPPORTI ANNWALI TA’ KONTROLL

66. Fir-rigward tad-dispożizzjonijiet dwar rapporti annwali ta’ kontroll u opinjonijiet tal-awditjar speċifikati fir-Regolamenti, il-Qorti tqis li l-Kummissjoni teħtieġ tikkjarifika l-gwida tagħha sabiex l-informazzjoni rrappurtata minn awtoritajiet tal-awditjar tista’ tiġi ċċekkjata b’mod effettiv (ara l-paragrafi 32 sa 34) [53]. B’mod partikolari dan jikkonċerna:

- informazzjoni li dwarha operazzjonijiet (jiġifieri proġetti jew klejms għall-pagament u ammonti ddikjarati) jiffurmaw il-kampjun awditjat mill-awtorità tal-awditjar. Dan jippermetti li l-Kummissjoni tifhem fuq liema bażi r-rata ta’ żball irrappurtata fir-rapport annwali ta’ kontroll ġiet ikkalkulata;

- dettalji li jikkonċernaw l-iżbalji li nstabu (jiġifieri informazzjoni fir-rigward ta’ operazzjonijiet milquta minn żball jew ammont ta’ żball). Abbażi ta’ din l-informazzjoni, il-Kummissjoni tkun tista’ tikkontrolla b’mod aktar effettiv il-preċiżjoni u l-affidabbiltà tar-rata ta’ żball irrappurtata fir-rapport annwali ta’ kontroll;

- divulgazzjoni tal-valutazzjoni pluriennali tal-awtorità tal-awditjar dwar kif jaħdmu l-kontrolli interni, aktar milli t-teħid instantanju attwali biss ta’ awditi mwettqa matul il-perjodu kopert mir-rapport annwali ta’ kontroll. Dan jista’ jipprovdi wkoll bażi aħjar għall-valutazzjoni dwar jekk itteħditx azzjoni korrettiva xierqa u jekk l-istrateġija tal-awditjar tal-awtorità tal-awditjar teħtieġx tiġi aġġustata; u

- informazzjoni relatata ma’ avvenimenti li jseħħu wara l-perjodu kopert mir-rapport annwali ta’ kontroll (li tista’ twassal għal valutazzjoni differenti tal-effettività tal-kontrolli interni stabbiliti). Il-Kummissjoni għadha ma pprovdietx gwida dwar liema (u kif) każijiet, li jista’ jkollhom impatt fuq jekk l-awtorità tal-awditjar teħtieġx toħroġ opinjoni kwalifikata (jew avversa) tal-awditjar, għandhom jiġu rrappurtati fir-rapport annwali ta’ kontroll. Attwalment, ftit awtoritajiet tal-awditjar biss jirrappurtaw dawn il-kwistjonijiet.

67. L-analiżi mill-Qorti wriet ukoll li għadd ta’ dispożizzjonijiet fir-Regolamenti (jew fin-noti ta’ gwida mill-COCOF) relatati mal-opinjoni tal-awditjar huma differenti minn dak li huwa speċifikat fl-ISAs. Pereżempju, dan huwa l-każ, għall-għażla tal-kliem (u tipi) ta’ opinjonijiet tal-awditjar li għandhom jintużaw; il-perjodu kopert minn opinjonijiet tal-awditjar; id-diskrepanza fit-terminoloġija bejn ir-Regolament u l-istandards tal-Federazzjoni Internazzjonali tal-Kontabilisti (IFAC); id-dikjarazzjonijiet skorretti mhux ikkoreġuti; u l-kjarifika tar-responsabbiltà tal-maniġment u tal-awditur fl-opinjoni tal-awditjar.

IL-KUMMISSJONI TIPPROMWOVI SKAMBJU TA’ PRATTIKI TAJBIN MA’ U BEJN L-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR

68. Ir-Regolamenti jeħtieġu li l-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-awditjar jiltaqgħu fuq bażi regolari u mill-anqas darba fis-sena, sabiex jeżaminaw iir-rapporti annwali ta’ kontroll u l-opinjonijiet tal-awditjar u sabiex jiskambjaw fehmiet dwar kwistjonijiet oħra li jirrelataw mal-ġestjoni u mal-kontroll tal-programmi operazzjonali [54]. Il-Kummissjoni torganizza wkoll laqgħat tekniċi ad hoc u l-laqgħa annwali tal-Grupp tal-Omologi [55].

69. L-awtoritajiet tal-awditjar huma ġeneralment sodisfatti bl-attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità u bl-appoġġ mill-Kummissjoni. Hemm 68 % ta’ dawk li wieġbu għall-istħarriġ tal-Qorti jqisu li l-Kummissjoni tappoġġja b’mod effettiv lill-awtoritajiet tal-awditjar fix-xogħol tagħhom. Madankollu, l-istħarriġ u l-intervisti ma’ kapijiet tal-awtoritajiet tal-awditjar jindikaw il-ħtieġa għal aktar appoġġ mill-Kummissjoni f’oqsma speċifiċi. Pereżempju, hemm biss informazzjoni limitata disponibbli biex l-awtoritajiet tal-awditjar jingħataw punti ta’ riferiment f’termini tal-istabbiliment organizzazzjonali tagħhom, tar-riżorsi allokati minnhom lill-attivitajiet differenti tagħhom u tal-prattiki tajbin stabbiliti minn xi wħud minnhom. Fl-2012, id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana stabbilixxa ċentru speċjali ta’ kompetenza għall-bini ta’ kapaċità amministrattiva [56].

IL-KUMMISSJONI TAPPOĠĠJA LILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR PERMEZZ TA’ TAĦRIĠ SPEĊIFIKU

70. Il-Kummissjoni wettqet attivitajiet ta’ taħriġ biex tipprovdi gwida addizzjonali għall-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u biex tippromwovi prattiki tajbin. Dawn l-attivitajiet ta’ taħriġ, li fil-parti l-kbira seħħew matul il-fażi bikrija tal-perjodu ta’ programmazzjoni, iffukaw fuq kwistjonijiet speċifiċi (bħal tibdil fil-qafas regolatorju, valutazzjonijiet tal-konformità, l-akkwist pubbliku, rapporti annwali ta’ kontroll u opinjonijiet tal-awditjar).

71. Kumplessivament, għall-perjodu awditjat, il-Qorti tistma li madwar wieħed minn ħamsa tal-persunal kollu li jaħdem għall-awtoritajiet tal-awditjar ipparteċipaw f’tali taħriġ. Rati għoljin ta’ parteċipazzjoni ġew osservati b’mod partikolari fil-Bulgarija, fir-Repubblika Ċeka, fil-Polonja, fir-Rumanija, fis-Slovakkja u fi Spanja.

72. Fl-istħarriġ tal-Qorti, l-attivitajiet ta’ taħriġ mill-Kummissjoni (li huwa pprovdut b’żieda ma’ miżuri ta’ taħriġ organizzati f’livell nazzjonali) kienu kklassifikati b’mod pożittiv ħafna. Barra minn hekk, terz ta’ dawk li wieġbu esprimew xewqa għal aktar taħriġ (u aktar frekwenti) mill-Kummissjoni. Dan ġie kkonfermat ukoll waqt intervisti ma’ rappreżentanti tal-awtoritajiet tal-awditjar.

X’INHUMA L-ISPEJJEŻ TAL-ARRANĠAMENTI TAL-AWDITJAR INTRODOTTI FIL-PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI 2007-2013?

73. Il-kunċett ta’ awditu uniku jimmira li jipprevieni d-duplikazzjoni tax-xogħol ta’ kontroll u li jnaqqas l-ispiża kumplessiva ta’ attivitajiet ta’ kontroll u ta’ awditjar fil-livelli tal-Istat Membru u tal-Kummissjoni, filwaqt li jnaqqas ukoll il-piż amministrattiv impoġġi fuq dawk li qed jiġu awditjati (ara l-paragrafu 11).

74. Skont informazzjoni ppreżentata mill-Kummissjoni fl-2011, l-ispiża amministrattiva kumplessiva għall-implimentazzjoni tal-programmi operazzjonali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 hija ta’ 3,2 % tat-total tal-baġit [57]. Abbażi ta’ din l-informazzjoni, l-ispiża ta’ kontroll, li tirrelata mal-attivitajiet tal-verifikazzjoni, taċ-ċertifikazzjoni u tal-awditjar imwettqa mill-awtoritajiet nazzjonali tammonta għal 0,9 % tat-total tal-baġit) jiġifieri anqas minn 30 % tat-total tal-ispiża amministrattiva). Madwar waħda minn ħamsa tal-ispiża ta’ kontroll hija relatata mal-awditu tal-programm (ix-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar).

75. Skont l-Artikolu 46 tar-Regolament 1083/2006, il-baġit tal-UE jipprovdi għajnuna teknika lill-Istati Membri (fil-parti l-kbira tal-każijiet sa 4 % tat-total tal-alokazzjonijiet lill-programmi operazzjonali mill-Fondi). Il-Qorti tinnota li l-ispiża ta’ kontroll hija eliġibbli taħt l-assistenza teknika.

76. Abbażi tal-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet tal-awditjar fl-2012 (u kkonfermata mill-ġdid fl-2013), il-Qorti tistma li l-ispiża kumplessiva għat-tmexxija tal-112-il awtorità tal-awditjar żdiedet bejn l-2010 u l-2012 minn madwar EUR 110 miljun għal EUR 130 miljun kull sena. Għall-perjodu intier ta’ programmazzjoni 2007-2013, it-total tal-ispiża ta’ kontroll li tirrelata mal-awtoritajiet tal-awditjar jammonta għal madwar EUR 860 miljun. Dan jikkorrispondi għal 0,2 % tat-total tal-baġit għall-FEŻR/l-FK u l-FSE u huwa b’mod wiesa’ b’konformità mal-istima proprja mill-Kummissjoni [58].

77. Madwar 2600 membru tal-persunal full-time huma impjegati minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar. L-analiżi mill-Qorti dwar id-data tal-istħarriġ turi wkoll li l-piż tax-xogħol żdied matul il-perjodu attwali ta’ programmazzjoni: bejn l-2010 u l-2012 l-għedud tal-persunal żdiedu b’madwar 10 %. Skont l-intervisti ma’ kapijiet tal-awtoritajiet tal-awditjar, dan jista’ jiġi attribwit prinċipalment għax-xogħol addizzjonali imwettaq minn awtoritajiet tal-awditjar, mill-2010 ’l hawn, fuq awditi tal-operazzjonijiet u fuq l-użu dejjem jiżdied ta’ kampjuni statistikament rappreżentattiv (u għalhekk akbar).

78. Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, l-awtoritajiet tal-awditjar se jingħataw responsabbiltajiet addizzjonali fi ħdan is-sistema ta’ kontroll intern ta’ programm operazzjonali [59]. B’mod partikolari, l-awtorità tal-awditjar tkun mistennija li:

- teżamina d-dikjarazzjoni annwali tal-ġestjoni tal-awtorità maniġerjali (inkluż sommarju tal-kontrolli tagħha) u joħorġu opinjoni tal-awditjar dwar jekk il-kontijiet imħejjija mill-awtorità taċ-ċertifikazzjoni humiex kompleti, preċiżi u reali; u

- tesprimi opinjoni dwar il-ġestjoni finanzjarja tajba ta’ kull wieħed mill-programmi operazzjonali.

Dawn ir-responsabbiltajiet addizzjonali huma wkoll speċifikati fir-Regolamenti Finanzjarji għall-perjodu li jibda mill-2014 u se jkomplu jżidu l-ispiża ta’ kontroll. F’dan ir-rigward, il-Qorti tosserva li s-sistemi ta’ kontroll intern jeħtieġu bilanċ xieraq bejn l-ispiża tal-kontroll f’qasam baġitarju partikolari u l-benefiċċji li jġibu magħhom dawk il-kontrolli f’termini ta’ limitazzjoni tar-riskju ta’ telf u ta’ irregolarità għal livell aċċettabbli.

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

79. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, l-Istati Membri u l-Kummissjoni saħħew l-arranġamenti ta’ kontroll intern fil-Koeżjoni billi, fost affarijiet oħra, stabbilixxew awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar bħala saff addizzjonali ta’ kontroll intern. Dawn l-awtoritajiet tal-awditjar jiżguraw li, il-Kummissjoni għandha għad-dispożizzjoni tagħha informazzjoni aħjar u aktar komprensiva dwar il-legalità u r-regolarità tal-infiq għal kull programm operazzjonali (jew għal grupp ta’ programmi operazzjonali).

80. Il-Kummissjoni stabbilixxiet sistema għall-kisba ta’ aċċertament dwar il-legalità u r-regolarità tal-infiq tal-FEŻR/l-FK u l-FSE mix-xogħol tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar. It-tfassil ta’ din is-sistema huwa ġeneralment b’konformità mal-prinċipji tal-awditu uniku stipulati mill-Qorti fl-Opinjoni Nru 2/2004 tagħha. Il-Qorti tieħu wkoll nota tal-kooperazzjoni mill-qrib bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar u tat-titjib fil-forma ta’ livell aktar konsistenti ta’ kontroll intern tal-434 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE fis-27 Stat Membru.

81. Il-prinċipji tal-awditu uniku speċifikati fl-Artikolu 73 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006 huma prekundizzjoni għall-effettività ta’ ġestjoni kondiviża fil-Koeżjoni: kontrolli minn awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar iridu jkunu effettivi u, fl-istess ħin, iridu juru li s-sistemi ta’ ġestjoni u l-kontrolli interni stabbiliti jiffunzjonaw sewwa. Fi kliem ieħor, barra mill-awtorità tal-awditjar, il-partijiet kollha ta’ sistema ta’ kontroll intern ta’ programm operazzjonali jridu jaħdmu b’mod effettiv.

82. Is-sejbiet prinċipali tal-Qorti huma miġbura fil-qosor hawn taħt.

IL-KUMMISSJONI GĦAMLET UŻU XIERAQ MILL-INFORMAZZJONI PPROVDUTA MINN AWTORITAJIET NAZZJONALI TAL-AWDITJAR FL-GĦOTI TAL-ISTATUS TAL-ARTIKOLU 73 LILL-PROGRAMMI OPERAZZJONALI?

83. Sa tmiem l-2012, il-Kummissjoni qieset li kellha aċċertament raġonevoli li madwar tliet kwarti (74 %) tal-programmi operazzjonali kollha tal-FEŻR/l-FK u tal-FSE kienu ħielsa minn livell materjali ta’ żball, u bħala riżultat ta’ dan ma nħarġet l-ebda riżerva għal dawn il-programmi operazzjonali, li ammontaw għal 69 % tat-total tal-baġit fil-qasam ta’ politika tal-Koeżjoni. Madankollu, il-Qorti identifikat għadd ta’ riskji li jindikaw li l-valutazzjoni mill-Kummissjoni tista’ ma tkunx robusta biżżejjed fil-każijiet kollha.

- L-ewwel nett, l-awditi tal-Qorti matul l-aħħar tliet snin urew li wħud mill-awtoritajiet tal-awditjar ma jirrappurtaw problemi b’mod suffiċjenti u li r-rati ta’ żball irrappurtati mhux dejjem ikunu affidabbli b’mod sħiħ;

- it-tieni nett, l-awtoritajiet tal-awditjar mhumiex meħtieġa jissottomettu informazzjoni dettaljata dwar l-awditi tagħhom ta’ operazzjonijiet lill-Kummissjoni. Dan inaqqas l-ambitu tal-Kummissjoni biex tivvalida r-rati annwali ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar;

- it-tielet nett, il-Kummissjoni tirreferi għar-rata tal-iżball residwu bħala waħda mill-kriterji biex tiddeċiedi dwar jekk tinħariġx riżerva għal programm operazzjonali jew le. Din ir-rata hija kkalkulata billi jitnaqqsu mir-rati annwali ta’ żball tal-awtoritajiet tal-awditjar (kif applikat għall-pagamenti li saru sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni) il-korrezzjonijiet finanzjarji pluriennali imposti f’livelli nazzjonali u tal-UE. Madankollu, il-Qorti tosserva li informazzjoni dwar korrezzjonijiet finanzjarji rrappurtati mill-Istati Membri tista’ ma tkunx dejjem affidabbli jew preċiża u li l-metodu ta’ kalkolu mill-Kummissjoni jirriżulta f’rata tal-iżball residwu ddikjarata b’mod insuffiċjenti.

B’konsegwenza ta’ dan, il-Kummissjoni tista’ ma tistmax il-problemi b’mod suffiċjenti fir-rappurtar tagħha lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill u tivvaluta b’mod skorrett x’inhu meħtieġ biex tinkiseb opinjoni tal-awditjar mhux kwalifikata.

RAKKOMANDAZZJONI 1

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-kalkolu tagħha ta’ rata tal-iżball residwu ma jiddikjarax b’mod insuffiċjenti l-punt sa fejn l-infiq jibqa’ milqut minn żball. B’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-verifikazzjonijiet tagħha tal-preċiżjoni u l-affidabbiltà tar-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar u l-informazzjoni dwar korrezzjonijiet finanzjarji rrappurtati mill-Istati Membri qabel ma tuża dawn l-elementi fil-proċess ta’ aċċertament proprju tagħha.

RAKKOMANDAZZJONI 2

Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2010, il-Kummissjoni għandha tintroduċi sistema ta’ korrezzjonijiet finanzjarji netti għal programmi operazzjonali, li fir-rigward tagħhom l-awtoritajiet tal-awditjar ripetutament ma jirrappurtawx problemi b’mod suffiċjenti. Din is-sistema għandha tkun ibbażata fuq id-dispożizzjonijiet applikabbli fir-Regolamenti.

84. Il-Qorti sabet li kien hemm adozzjoni limitata tal-għażliet ipprovduti taħt l-Artikolu 73 u dewmien fl-għoti tal-istatus ta’ awditu uniku lil programmi operazzjonali. Sa tmiem l-2012, 61 mill-434 Programm Operazzjonali fi 12 mis-27 Stat Membru kienu ngħataw status tal-Artikolu 73. Dawn il-programmi operazzjonali jammontaw għal 15 % tat-total tal-baġit fil-Koeżjoni. Il-Kummissjoni ma kinitx f’qagħda li tagħti status ta’ awditu uniku lill-ewwel sett ta’ programmi operazzjonali sas-sitt sena tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Din is-sitwazzjoni (li hija simili għal dik li tirrelata ma’ kuntratti ta’ fiduċja fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti) turi d-diffikultajiet li l-Kummissjoni ltaqgħet magħhom biex tapplika b’mod effettiv l-Artikolu 73 kif speċifikat fir-Regolamenti.

85. Il-Qorti tqis li 46 mill-61 programm operazzjonali tal-Artikolu 73 kienu konformi mar-rekwiżiti minimi għall-istatus ta’ awditu uniku. Każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità jirrelataw fil-parti l-kbira ma’ programmi operazzjonali tal-FEŻR, fejn sehem ogħla ta’ programmi operazzjonali ngħataw l-istatus tal-Artikolu 73.

86. Il-Qorti kkonkludiet ukoll li l-approċċ mill-Kummissjoni għall-monitoraġġ tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 (u l-awtoritajiet tal-awditjar korrispondenti tagħhom) jeħtieġ li jkun żviluppat u kkjarifikat aktar. Dan huwa ta’ importanza partikolari fid-dawl tar-rwol tal-awtoritajiet tal-awditjar fl-għeluq tal-programmi operazzjonali skedat għall-2017.

RAKKOMANDAZZJONI 3

Fil-każijiet kollha, il-Kummissjoni għandha tapplika kriterji robusti, konsistenti u trasparenti waqt l-għoti tal-istatus ta’ awditu uniku lil Programmi Operazzjonali. B’mod partikolari, ir-rekwiżiti minimi li ġejjin għandhom jitwettqu kull meta l-istatus tal-Artikolu 73 jingħata lil programm operazzjonali:

- l-istrateġija tal-awditjar u l-valutazzjoni tal-konformità jridu jkunu ġew aċċettati mill-Kummissjoni;

- il-kontrolli interni tal-programmi operazzjonali jridu jiffunzjonaw b’mod effettiv (u b’mod partikolari r-rata pluriennali tal-iżball residwu trid tkun taħt il-livell limitu ta’ materjalità ta’ 2 % tal-Kummissjoni);

- l-awditi tal-Qorti ma jkunux identifikaw dgħufijiet sinifikanti fil-kontrolli interni tal-programmi operazzjonali; u

- l-awtorità tal-awditjar trid tkun ġiet ikklassifikata bħala effettiva.

RAKKOMANDAZZJONI 4

Il-Kummissjoni għandha tikkonforma, fil-monitoraġġ tagħha tal-programmi operazzjonali tal-Artikolu 73 (u l-awtoritajiet tal-awditjar korrispondenti tagħhom), mar-rekwiżiti fl-ISA dwar l-użu tax-xogħol ta’ awdituri oħra. B’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tkompli twettaq livell minimu ta’ kontrolli fil-livell tal-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar sabiex timplimenta l-mudell ta’ awditu uniku b’mod effettiv.

IL-KUMMISSJONI ŻGURAT APPROĊĊ KONSISTENTI TAL-AWDITJAR FIL-KOEŻJONI PERMEZZ TAL-GWIDA U L-APPOĠĠ TAGĦHA LILL-AWTORITAJIET TAL-AWDITJAR?

87. Il-Qorti tqis li l-Kummissjoni għamlet progress sinifikanti sa mill-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni fil-proviżjoni ta’ materjal ta’ gwida li jikkontribwixxi għal konsistenza aħjar fl-approċċi u fil-metodoloġiji tal-awtoritajiet tal-awditjar. B’mod partikolari, f’April 2013, inħarġet gwida riveduta dwar kampjunar statistiku u dwar il-kalkolu tar-rati ta’ żball. Dan huwa element essenzjali tal-mudell ta’ awditu uniku tal-Kummissjoni li jibni fuq opinjonijiet nazzjonali tal-awditjar ibbażati fuq kontrolli ta’ kampjunar rappreżentattiv ta’ operazzjonijiet. Il-Qorti tinnota li l-proposti leġiżlattivi mill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 jipprovdu l-possibbiltà li tinħareġ leġiżlazzjoni sekondarja dwar dawn il-kwistjonijiet.

RAKKOMANDAZZJONI 5

Il-Kummissjoni għandhatieħu miżuri xierqa sabiex l-awtoritajiet tal-awditjar ikunu jistgħu jużaw qafas metodoloġiku stabbli u vinkolanti li jiżgura li l-infiq tal-UE fl-Istati Membri kollha huwa ċċekkjat skont l-istess standards u li r-riżultati huma rrappurtati b’mod preċiż. Aktar titjib huwa neċessarju fir-rigward tad-divulgazzjoni ta’ informazzjoni fir-rapporti annwali ta’ kontroll, l-ambitu u d-dettall tal-kontrolli mwettqa għal awditi tal-operazzjonijiet u s-segwitu ta’ sejbiet tal-awditjar (inklużi korrezzjonijiet finanzjarji minn awtoritajiet tal-Istati Membri).

X’INHUMA L-ISPEJJEŻ TAL-ARRANĠAMENTI TAL-AWDITJAR INTRODOTTI FIL-PERJODU TA’ PROGRAMMAZZJONI 2007-2013?

88. Fuq il-bażi tal-informazzjoni pprovduta minn awtoritajiet tal-awditjar, il-Qorti tistma l-ispiża speċifika annwali ta’ kontroll għall-awtoritajiet tal-awditjar f’livell bejn EUR 110 miljun u EUR 130 miljun. Dan jammonta għal EUR 860 miljun, jew 0,2 % tat-total tal-baġit (f’termini ta’ finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat) tal-programmi operazzjonali kollha tal-FEŻR, l-FK u l-FSE għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 fl-intier tiegħu. Din l-istima hija b’mod wiesa’ b’konformità mat-tbassir tal-Kummissjoni fl-2011.

89. L-ispiża ta’ kontroll x’aktarx li se tiżdied aktar fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, billi l-awtoritajiet tal-awditjar se jkollhom iwettqu kompiti addizzjonali tal-awditjar u ta’ kontroll. Kif indikat fl-Opinjoni Nru 2/2004 tal-Qorti, huwa f’idejn il-Parlament u l-Kunsill biex iqisu jekk tali livell sinifikanti ta’ spejjeż huwiex xieraq fid-dawl tar-riżultati miksuba u kif dawn l-ispejjeż għandhom jiġu kondiviżi bejn l-Istati Membri u l-UE.

RAKKOMANDAZZJONI 6

Il-Kummissjoni għandha tipproponi arranġamenti għall-Istati Membri u l-Kummissjoni biex issir kondiviżjoni tal-ispiża ta’ kontrolli fil-Koeżjoni, fuq il-bażi ta’ evalwazzjoni aktar reċenti tal-ispejjeż reali mġarrba mill-Istati Membri.

Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Henri GRETHEN, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tal-4 ta’Diċembru 2013.

Għall-Qorti tal-Awdituri

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

President

[1] L-Artikolu 72 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 tal- 11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 31.7.2006, p. 25).

[2] L-Artikolu 32 tar-Regolament (UE, Euratom) Nru 966/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Ottubru 2012 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 26.10.2012, p. 1) (ir-Regolament Finanzjarju).

[3] L-Artikolu 317 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

[4] 63 minn dawn il-112-il awtorità tal-awditjar huma responsabbli mill-awditjar tal-programmi operazzjonali għall-FEŻR/l-FK kif ukoll għall-FSE fl-Istat Membru jew fir-reġjun tagħhom. Dawn l-AAs li jinvolvu ħafna fondi jirrappreżentaw 344 programm operazzjonali (inklużi programmi tal-KTE (Kooperazzjoni Territorjali Ewropea)) li jikkorrispondu għal 89 % tal-baġit totali (finanzjament mill-UE u dak pubbliku nazzjonali u privat). Awtoritajiet addizzjonali tal-awditjar ġew stabbiliti għall-Fond Ewropew għas-Sajd (FES).

[5] L-Artikolu 10 u l-Artikolu 15 tar-Regolament tal-Kummissjoni (KEE) Nru 438/2001 tat- 2 ta’ Marzu 2001 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 fir-rigward tas-sistemi ta’ ġestjoni u ta’ kontroll għal għajnuna mogħtija taħt il-Fondi Strutturali (ĠU L 63, 3.3.2001, p. 21).

[6] L-Artikolu 39(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1260/1999 tal- 21 ta’ Ġunju 1999 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fondi Strutturali (ĠU L 161, 26.6.1999, p. 1); l-Artikoli 91 u 92 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006.

[7] L-Artikolu 99 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006.

[8] Mill-2010 sal-2012, il-Kummissjoni kienet teħtieġ l-użu ta’ kampjunar statistiku għal popolazzjonijiet li jinkludu mill-anqas 800 partita (ara Guidance on treatment of errors disclosed in the annual control reports (Gwida dwar it-trattament ta’ żbalji ddivulgati fir-rapporti annwali ta’ kontroll) COCOF 11-0041-01-EN, 7.12.2011, p. 11). Mill-2013 ’il quddiem, kampjunar statistiku għandu jiġi applikat għal popolazzjonijiet li jinkludu mill-anqas 150 partita (ara Guidance on sampling methods for Audit Authorities (Gwida dwar il-metodi tal-kampjunar għall-Awtoritajiet tal-Awditjar), COCOF 08/0021/03, 4.4.2013). Rati ta’ żball rappreżentattivi jistgħu jinkisbu wkoll minn ċerti approċċi tal-kampjunar mhux statistiku.

[9] Filwaqt li rati ta’ żball proġettati dejjem jirrelataw mal-infiq imġarrab matul is-sena preċedenti, rati tal-iżball residwu jieħdu wkoll kont ta’ korrezzjonijiet finanzjarji implimentati matul is-sena koperta mir-rapport annwali tal-attività rilevanti.

[10] Il-Kummissjoni Ewropea, "Inter-service agreement on audit cooperation between DGs MARE, REGIO and EMPL for the programming period 2007-2013" (Ftehim ta’ servizz intern dwar il-kooperazzjoni fl-awditjar bejn id-DĠ MARE, REGIO u EMPL għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013), 26.5.2011.

[11] Il-Kummissjoni (u l-awtoritajiet nazzjonali tal-awditjar) jikkwantifikaw fid-dawl tal-korrezzjonijiet finanzjarji imposti mill-irregolaritajiet misjuba. Dan huwa b’mod partikolari l-każ għal każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mad-Direttivi tal-UE u mal-liġijiet tal-akkwist pubbliku nazzjonali (ara r-Rapport Annwali 2012, ir-risposta tal-Kummissjoni għall-paragrafu 5.33 u l-Anness 1.1, il-paragrafi 9 sa 11).

[12] Ir-rati ta’ żball irrappurtati minn awtoritajiet tal-awditjar fir-rapporti annwali ta’ kontroll tagħhom għas-sena n jirrelataw mal-infiq iċċertifikat lill-Kummissjoni fis-sena n-1. Ir-rati ta’ żball tal-Qorti għas-sena n jirrelataw mal-infiq fis-sena n.

[13] L-Opinjoni Nru 2/2004 tal-Qorti tal-Awdituri dwar il-mudell ta’ awditu uniku (u proposta għal qafas ta’ kontroll intern tal-Komunità) (ĠU C 107, 30.4.2004, p. 1).

[14] KUMM(2005) 252 finali tal- 15 ta’ Ġunju 2005.

[15] KUMM(2006) 9 finali tas- 17 ta’ Jannar 2006, b’mod partikolari ara l-Azzjonijiet 5, 7, 9 u 13 sa 16.

[16] SEC(2004) 632/2 tat- 18 ta’ Mejju 2004.

[17] Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni, Roadmap for the implementation and for the monitoring of the correct implementation of the "single audit" principle (Pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni korretta tal-prinċipju ta’ awditu uniku) (il-verżjoni finali miftiehma mad-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana), 13.10.2010.

[18] Id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana, Summary of the audit work carried out and the results under the enquiry planning memorandum – To obtain assurance on functioning of systems 2007-2013 through review of the work of audit authorities – Phase 1 and Phase 2 (Sommarju tax-xogħol tal-awditjar imwettaq u r-riżultati taħt il-memorandum tal-ippjanar tal-inkjesta – Biex jinkiseb aċċertament dwar il-funzjonament tas-sistemi 2007-2013 permezz ta’ analiżi tax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar – Il-Fażi 1 u l-Fażi 2), 5.12.2012, p. 40.

[19] Il-Kummissjoni Ewropea, id-Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni, Roadmap for the implementation and for the monitoring of the correct implementation of the "single audit" principle (Pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni korretta tal-prinċipju ta’ awditu uniku) (il-verżjoni finali miftiehma mad-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana), 13.10.2010.

[20] ĠU C 107, 30.4.2004, p. 1.

[21] KUMM(2006) 9 finali.

[22] 232 minn 317-il programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK (73 %) u 90 minn 117-il programm operazzjonali tal-FSE (77 %).

[23] 171 programm operazzjonali tal-FEŻR/l-FK (54 %) u 93 programm operazzjonali tal-FSE (79 %).

[24] Il-Kapitolu 4, l-Anness 4.3 tar-Rapport Annwali 2010 (ĠU C 326, 10.11.2011, p. 1), il-Kapitolu 5, l-Anness 5.2 tar-Rapport Annwali 2011 (ĠU C 344, 12.11.2012, p. 1) u l-Kapitolu 5, l-Anness 5.2 tar-Rapport Annwali 2012 (ĠU C 331, 14.11.2013, p. 1).

[25] Ir-Rapport Annwali 2010, il-Kapitolu 4, l-Anness 4.2; ir-Rapporti Annwali 2011 u 2012, il-Kapitolu 5, l-Anness 5.2.

[26] Ir-Rapport Annwali 2011, il-paragrafu 5.50; ir-Rapport Annwali 2012, il-paragrafu 5.52.

[27] L-Anness VI għar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1828/2006 tat- 8 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi r-regoli għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u tar-Regolament (KE) Nru 1080/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (ĠU L 371, 27.12.2006, p. 1).

[28] Ir-Rapport Annwali 2012, il-paragrafi 5.52 u 6.34.

[29] Ir-Rapport Annwali 2012, il-paragrafi 5.52 u 5.57.

[30] Ir-Rapport Annwali tal-Attività 2010 tad-DĠ Politika Reġjonali u Urbana, p. 69.

[31] Dawn il-programmi operazzjonali ammontaw għal 54 % tat-total tal-baġit fl-2011 u 73 % fl-2012.

[32] L-Artikolu 78(3) tar-Regolament Finanzjarju.

[33] Il-premessa 65, l-Artikolu 61 u l-Artikolu 70 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006.

[34] L-Artikolu 20 tar-Regolament (KE) Nru 1828/2006 u Guidance note to certifying authorities on reporting on withdrawn amounts, recovered amounts, amounts to be recovered and amounts considered irrecoverable, applicable to programming period 2007-2013 and the remainder of the 2000-2006 programming period (Nota ta’ gwida lil awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni dwar ir-rappurtar dwar ammonti rtirati, ammonti rkuprati, ammonti li għandhom jiġu rkuprati u ammonti mhux irkuprabbli, applikabbli għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 u l-bqija tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006), COCOF 10/0002/02/EN, is- 17 ta’ Marzu 2010.

[35] L-Artikolu 20(2) tar-Regolament