Proposta għal deċiżjoni tal-Kunsill Dwar il-Programm speċifiku li jimplimenta s-Seba’ Programm Qafas (2007-11) tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (Euratom) għar-riċerka nukleari u l-attivitajiet ta’ taħriġ /* KUMM/2005/0445 finali - CNS 2005/0190 */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 21.9.2005 KUMM(2005) 445 finali 2005/0190 (CNS) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Dwar il-Programm speċifiku li jimplimenta s-Seba’ Programm Qafas (2007-11) tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (Euratom) għar-riċerka nukleari u l-attivitajiet ta’ taħriġ (preżentata mill-Kummissjoni) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. IL-KUNTEST TAL-PROPOSTI Il-Kummissjoni adottat il-proposta[1] għas-seba' Programm ta' Qafas tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (Euratom) għar-riċerka nukleari u l-attivitajiet ta' taħriġ (mill-2007 sa l-2011) fis-6 ta’ April 2005. Il-Kummissjoni indikat li l-attivitajiet kellhom ikunu organizzati f’'żewġ Programmi Speċifiċi li jikkorrispondu għall-azzjonijiet "indiretti" ta' riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni, il-fissjoni nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni, u l-azzjonijiet ta' riċerka "diretti" taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka fil-qasam ta’ l-enerġija nukleari, u dawn huma s-suġġett ta’ dawn il-proposti. Il-Kummissjoni se tippreżenta proposti għar-“Regoli għall-Parteċipazzjoni u Tixrid” assoċjati. Il-kuntest tal-politika u l-għanijiet huma stipulati fil-komunikazzjoni "Il-Bini taż-Żona Ewropea tar-Riċerka ( ERA ) ta' l-għarfien għat-tkabbir"[2]. Il-Programmi Speċifiċi tas-seba’ Programm ta’ Qafas ta’ l-Euratom huma maħsuba biex jindirizzaw, flimkien ma’ l-isforzi nazzjonali u industrijali meħtieġa, il-kwistjonijiet u l-isfidi ewlenin f’dan il-qasam tar-riċerka fl-Ewropa. Sostenn finanzjarju fuq livell Ewropew joffri opportunitajiet biex tiżdiet l-eċċellenza u l-effettività tar-riċerka f’mod li ma jistax jintlaħaq fuq livell nazzjonali. Il-Programmi Speċifiċi tas-seba’ Programm ta’ Qafas ta’ l-Euratom jirrappreżentaw iktar konsolidament taż-Żona Ewropea ta’ Riċerka f’dan il-qasam, il-ksib ta’ massa u strutturi kritiċi fl-oqsma l-ġodda tar-riċerka u b’mezzi ġodda, u iktar sostenn lill-moviment ħieles ta’ ideat, għarfien u riċerkaturi. Matul l-implimentazzjoni tal-Programmi Speċifiċi, il-potenzjal għal azzjonijiet fuq livell Ewropew għat-tisħiħ ta’ l-eċċellenza fir-riċerka se jkun użat sa l-ogħla grad possibbli. Dan jimplika l-identifikazzjoni u s-sostenn ta’ l-eċċellenza eżistenti f’dan il-qasam kull fejn teżisti madwar l-Unjoni Ewropea kollha kif ukoll il-ħolqien ta’ kapaċitajiet għal eċċellenza fir-riċerka għall-ġejjieni. Fejn hu possibbli, l-impatt tal-Programmi Speċifiċi se jkun msaħħaħ permezz ta' komplementarjetajiet ma’ programmi Komunitarji oħra, bħall-Fondi Strutturali. Dan hu konformi ma’ l-istrateġija li għandha tkun segwita fil-Programm Speċifiku tal-KE ‘Kapaċitajiet’, billi aspett importanti tal-Programm Speċifiku ta’ l-Euratom għal azzjonijiet indiretti se jkun ukoll s-sostenn għall-infrastrutturi ta’ riċerka, iżda f’dan il-każ fil-qasam speċifiku tax-xjenza u teknoloġija nukleari. 2. KONSULTAZZJONI MINN QABEL Fit-tħejjija tal-proposti preżenti, kif bħall-Programm ta’ Qafas, il-Kummissjoni qieset il-fehmiet espressi mill-istituzzjonijiet oħra ta' l-UE u l-Istati Membri, kif ukoll dawk espressi f'konsultazzjoni wiesgħa minn firxa ta' persuni u entitajiet interessati, fosthom il-komunità xjentifika u l-industrija. Barra dan, il-proposti tal-Programm Speċifiku jieħdu mill-valutazzjoni dettaljata ta’ l-impatt meħuda għall-proposta tas-seba’ Programm ta’ Qafas[3] u r-riżultati ta’ valutazzjoni ta’ ħames snin tal-Programm ta' Qafas[4]. 3. ASPETTI LEGALI Il-proposti tal-Programm Speċifiku jkopri l-istess perjodu bħall-Programm ta’ Qafas mill-2007 sa l-2011, li hija msejsa fuq l-Artikolu 7 tat-Trattat ta' l-Euratom. Skond it-tieni paragrafu ta' dan l-Artikolu, il-programmi ta' riċerka jitfasslu għal tul ta' mhux aktar minn ħames snin. Għalhekk, dawn il-proposti mhumiex għall-istess tul ta’ żmien bħall-Programmi Speċifiċi tal-KE. Il-Kummissjoni tipproponi li, sakemm ma jinqalgħux ċirkostanzi estenwanti, dan il-Programm Speċifiku jista' jiġi mġedded għall-perjodu bejn l-2012 u l-2013, skond il-proċedura leġiżlattiva prevista. 4. IMPLIMENTAZZJONI TAL-BAġIT Id-"dikjarazzjoni finanzjarja leġiżlattiva" mehmuża ma' din id-Deċiżjoni tistipola l-implikazzjonijiet baġitarji u r-riżorsi umani u amministrattivi, u tipprovdi wkoll ċifri indikattivi għall-perjodu mill-2012 sa l-2013. Il-Kummissjoni bi ħsiebha twaqqaf aġenzija eżekuttiva li tkun fdata b’ċerti ħidmiet meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-programm speċifiku ta’ azzjonijiet indiretti.[5] 5. IMPLIMENTAZZJONI KOERENTI U FLESSIBBLI 5.1. L-adattament lill-ħtiġijiet u opportunitajiet ġodda Hu essenzjali li l-implimentazzjoni tal-Programmi Speċifiċi tkun flessibbli biżżejjed biex tħallihom jibqgħu fuq quddiemnett fl-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi fil-qasam nukleari in ġenerali u li jaqdu l-ħtiġijiet industrijali, ta’ politika u soċjali li jinbtu. Għall-azzjonijiet indiretti, dan se jintlaħaq primarjament permezz tal-programmi ta’ ħidma li se jiġu aġġornati fuq bażi annwali bl-għajnuna tal-kumitati tar-rappreżentanti ta' l-Istati Membri u l-identifikazzjoni tas-suġġetti għas-sejħiet għal proposti li għadhom iridu jkunu nedija. Ir-reviżjonijiet jistgħu jsiru iktar malajr f’każ ta’ prijoritajiet ġodda li jeħtieġu rispons urġenti, partikolarment li jqumu minn ħtiġijiet ta' politika mhux mbassra. Din il-programmazzjoni multi-annwwali se tibbenefika minn firxa wiesgħa ta’ impulsi li jiggarantixxu li l-attivitajiet megħjuna jżommu rilevanza diretta għall-ħtiġijiet tar-riċerka li jevolvu ta’ l-industrija u għall-politika ta’ l-UE fil-qasam nukleari. Il-grupp konsultattiv estern għall-enerġija stabbilit taħt il-Programm Speċifiku Kooperazzjoni tal-KE, bi sħubija multi-dixxiplinarja effettiva u bilanċ ta’ fehmiet akkademiċi u industrijali, se tipprovdi wieħed mill-impulsi. Impulsi esterni addizzjonali jistgħu jiġu mill-pjattaformi teknoloġiċi li l-ħolqien tagħhom jista’ jkunu previst, fil-futur qrib, f’xi setturi tematiċi tal-Programmi Speċifiċi. Fora u gruppi oħra, bħall-Forum strateġiku Ewropew għall-infrastrutturi ta’ riċerka ( ESFRI ), jistgħu jipprovdu konsulenza f’waqtha lill-Kummissjoni dwar opportunitajiet u prijoritajiet b’relevanza lis-settur ta’ riċerka ta’ l-Euratom. 5.2. Kwistjonijiet trasversali Il-Kummissjoni se tiżgura koerenza kumplessiva fl-implimentazzjoni tas-seba' Programm ta' Qafas ta’ l-Euratom. Il-programmi ta’ ħidma fil-Programmi Speċifiċi se jkunu riveduti b’mod koordinat biex jippermettu li kwistjonijiet trasversali jitqiesu totalment. Il-kumitati tar-rappreżentanti ta’ l-Istati Membri għandhom ukoll responsabilità importanti billi jgħinu lill-Kummissjoni fil-koerenza u l-koordinament effettivi ta' l-implimentazzjoni bejn u fi ħdan il-Programmi Speċifiċi. Dan jimplika livell qawwi ta’ koordinament fi ħdan l-Istati Membri bejn ir-rappreżentanti tal-kumitati ta’ konfigurazzjonijiet differenti. Attenzjoni partikolari għandha tingħata lil dawk l-azzjonijiet trasversali komuni għall-Euratom u għall-Programmi Speċifiċi tal-KE, per eżempju l-użu ta' reatturi avvanzati fil-produzzjoni ta' l-idroġenu, jew l-iżvilupp ta' materjal avvanzat. Fejn hu fattibbli fid-dawl tad-diffikultajiet maħluqa mill-eżistenza taż-żewġ Programmi ta’ Qafas li ġejjin minn Trattati separati, jistgħu jintużaw sejħiet għal proposti konġunti mibnija fuq l-esperjenza miksuba mis-sitt Programm ta’ Qafas. Il-kwistjonijiet li jmiss huma ta’ importanza partikolari, u huma previsti arranġamenti speċifiċi għal strateġija koordinata: - Kooperazzjoni internazzjonali : Dan huwa aspett importanti tal-programm Ewropew u se jittieħed metodu strateġiku biex jinġiebu 'l quddiem azzjonijiet f'dan ir-rigward u biex jindirizzaw kwistjonijiet speċifiċi fejn hemm interess u benefiċċju reċiproku. - Infrastrutturi ta’ riċerka : Jeħtieġ li jkun hemm kollaborazzjoni mill-qrib mal-programm Kapaċitajiet tal-KE biex is-sostenn għal infrastrutturi ta' riċerka nukleari jkun żgurat ma’ applikazzjonijiet ta’ riċerka iktar ġenerali. - Relazzjoni mal-politika Komunitarja : Se jsiru arranġamenti għal koordinament effettiv fi ħdan is-servizzi tal-Kummissjoni, partikolarment biex ikun garantit li l-attivitajiet ikomplu jaqdu l-ħtiġijiet ta’ l-iżviluppi ta' l-oqsma tal-politika ta' l-UE. Għan dan il-għan, il-programmazzjoni multi-annwali tista’ tibbenefika mill-għajnuna tal-gruppi ta’ utenti tas-servizzi differenti tal-Kummissjoni assoċjati ma’ l-oqsma politiċi inkwistjoni. - Tixrid u trasferiment ta’ l-għarfien : Il-ħtieġa għat-tħeġġiġ ta’ l-isfruttament tar-riżultati hija karatteristika qawwija komuni għall-Programmi Speċifiċi kollha, b’enfasi partikolari fuq it-trasferiment ta’ l-għarfien bejn il-pajjiżi, bejn id-dixxiplini u mill-universitajiet għall-industrija permezz tal-mobilità ta' riċerkaturi. - Ix-xjenza fis-soċjetà : Din l-attività fil-programm Kapaċitajiet tal-KE għandha punti paralleli ma’ attivitajiet fis-settur nukleari, u hemm potenzjal ċar għal arrikkiment reċiproku f’oqsma bħall-kwistjonijiet ta’ tmexxija u tal-partijiet interessati, l-aktar dawn assoċjati ma’ l-aċċettazzjoni ta' l-impjanti kontroversjali. 6. SIMPLIFIKAZZJONI U METODI TA’ ĠESTJONI Simplifikazzjoni sinifikanti se tinkiseb fl-implimentazzjoni tas-seba' Programm ta' Qafas, wara l-ideat preżentati mid-Dokument ta’ Ħidma tal-Kummissjoni tas-6 ta’ April 2005 u d-djalogu estensiv fuq il-bażi ta’ dan id-dokument. Ħafna mill-miżuri proposti għandhom ikunu ppreżentati fir-Regoli għall-Parteċipazzjoni u Tixrid, primarjament biex titnaqqas konsiderevolment il-burokrazija u tkun issimplifikata l-iskema ta’ finanzjament u r-rekwiżiti ta’ rapurtar. Fi ħdan il-parti tal-fissjoni tal-Programm Speċifiku għall-azzjonijiet indiretti, se jkun propost titjib li hu paragunabbli ma’ dawk imbassar għall-azzjonijiet fil-parti dwar il-kollaborazzjoni tal-programm tal-KE. 7. KONTENUT TAL-PROGRAMMI SPEċIFIċI 7.1. Riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ (azzjonijiet indiretti) Dan il-Programm Speċifiku jkopri ż-żewġ prijoritajiet tematiċi li jmiss: (i) Riċerka fil-qasam ta’ l-enerġija mill-fużjoni: li jiġi żviluppat il-bażi ta' l-għarfien għal, u għat-twettiq ta’ l-ITER bħala pass ewlieni lejn il-ħolqien ta' reatturi ta' prototip għall-impjanti ta' l-enerġija li jkunu sikuri, sostenibbli, ambjentalment responsabbli u ekonomikament vijabbli. Din il-prijorità tematika tinkludi l-oqsma ta' attività li ġejjin: - It-twettiq ta' l-ITER - Riċerka u Żvilupp ( R&D ) bi tħejjija għall-operazzjoni ITER - Attivitajiet teknoloġiċi bi tħejjija għal DEMO - Attivitajiet R&D għall-medda ta’ żmien twil - Ir-riżorsi umani, l-edukazzjoni u t-taħriġ - Infrastruttura - Qadi tal-ħtiġijiet emerġenti u imprevisti ta’ natura politika. (ii) Il-fissjoni nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni: biex jinġiebu 'l quddiem l-użu u l-isfruttament sikuri tal-fissjoni nukleari u użi oħra tar-radjazzjoni fl-industrija u fil-mediċina. Din il-prijorità tematika tinkludi l-oqsma ta' attività li ġejjin: - Il-ġestjoni ta' l-iskart radjoattiv - Is-sistemi tar-reatturi - Il-ħarsien mir-radjazzjoni - Sostenn u aċċess għall-infrastrutturi ta' riċerka - Riżorsi umani u taħriġ inkluża l-mobilità. Ġeneralment, dan il-Programm Speċifiku jirrappreżenta elementi qawwija ta’ kontinwità ma’ programmi ta’ qafas preċedenti mibnija fuq il-valur miżjud muri sew tas-sostenn Ewropew ta' dan it-tip. Minbarra dan, hemm novitajiet importanti f’dan il-Programm Speċifiku li jeħtieġu konsiderazzjoni speċifika għall-implimentazzjoni: - strateġija msaħħa għall-koordinament ta’ programmi ta’ riċerka nazzjonali fil-qasam tal-fissjoni nukleari u ħarsien kontra r-radjazzjoni. - L-implimentazzjoni konġunta ta’ l-ITER f’qafas internazzjonali, it-twaqqif ta’ Impriża Konġunta Euratom għall-ITER, u iżjed tisħiħ tal-koordinament ta’ l-attivitajiet Ewropej ta’ riċerka integrati fil-qasam ta’ l-enerġija mill-fużjoni. - strateġija aktar immirata lejn il-kooperazzjoni internazzjonali fi ħdan kull tema hija prevista ma' l-identifikazzjoni ta’ azzjonijiet ta’ kooperazzjoni speċifiċi fil-programmi ta' ħidma konformi mal-metodu strateġiku fil-kooperazzjoni internazzjonali prevista. - Kull tema se jkun megħjun minn komponent li se jippermetti rispons flessibbli għall-ħtiġijiet li jinħolqu u għall-ħtiġijiet imprevisti ta’ natura politika u l-implimentazzjoni se tinbena fuq l-esperjenza miksuba mill-Programmi ta’ Sostenn Xjentifiku lill-oqsma tal-politika u Skemi tax-xjenza u teknoloġija ġodda u emerġenti introdotti fis-Sitt Programm ta’ Qafas, kif ukoll l-Iskema għat-Teknoloġija Ġdida u Emerġenti fis-settur tat-teknoloġiji ta' l-informazzjoni u tal-komunikazzjoni ( ICT ). Matul il-validità ta’ dan il-Programm Speċifiku, u l-estensjoni prevista sa l-2013, jistgħu jinbtu l-opportunitajiet għall-ħolqien ta’ Impriża Konġunta, per eżempju fil-qasam tal-ġestjoni ta' l-iskart radjoattiv.[6] Is-servizzi tal-Kummissjoni se jressqu proposti lill-Kunsill għall-ħolqien ta’ din l-impriża fi żmien xieraq. 7.2. Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka ( JRC ) (azzjonijiet diretti) Il- JRC għandu jimplimenta l-missjoni tiegħu billi jqis l-evoluzjoni interna fi ħdan is-serizzi tal-Kummissjoni, kif ukoll il-kuntest Ewropej u dak dinji fil-qasam nukleari. Għal dan il-għan, it-tisħiħ tar-relazzjonijiet tal- JRC ma' l-organizzazzjonijiet ta’ riċerka ta’ l-Istati Membri se jkun sistematikament segwit. B’kollegament ma’ l-aġenda ta’ Liżbona u fuq talba tal-parti l-kbira ta’ l-interessati fil- JRC , il- JRC se jagħmel sforz sinifikanti fuq it-taħriġ u l-ġestjoni ta' l-għarfien. Il- JRC se jkompli l-attivitajiet ta' R&D tiegħu fl-oqsma marbuta mal-ġestjoni ta’ l-iskart u l-impatt ambjentali. Fis-sikurezza nukleari, il-bidliet l-iktar importanti huma tweġiba għall-iżviluppi tal-politika Komunitarja, il-ħtiġijiet ġodda espressi mis-servizzi tal-Kummissjoni u lill-parteċipazzjoni tal-Komunità fl-inizjattiva internazzjonali, bħall- Generation IV . Il- JRC ilu involut fis-sikurezza nukleari għal 30 sena, iżda l-kuntest internazzjonali nbidel konsidervolement f’dawn l-aħħar snin u d-dimensjoni tan-non-proliferazzjoni qed issir aktar importanti. Madankollu, evoluzjoni interna tas-Servizzi tal-Kummissjoni sserraħ ukoll fuq sostenn kontinwu tal- JRC f’oqsma aktar tradizzjonali. 8. IL-BINI TA' L- ERA TA' L-GħARFIEN GħAT-TKABBIR Il-ksib tal-progress mgħaġġel meħtieġ lejn ekonomija u soċjetà ta’ l-għarfien jirrikjedi ambizzjoni u effettività ġodda fir-riċerka Ewropea. L-atturi kollha madwar l-Unjoni Ewropea – il-gvernijiet nazzjonali, l-istabbilimenti ta’ riċerka, l-industrija – għandhom ir-rwol tagħhom. Il-Programmi Speċifiċi kollha li jimplimentaw is-seba' Programmi ta’ Qafas (KE u Euratom) huma maħsuba biex ikabbru kemm jista’ jkun l-amplifikazzjoni u l-impatt tan-nefqa għar-riċerka fuq livell Ewropew fi ħdan il-baġit disponibbli. Il-karatteristiċi ewlenin huma: l-attenzjoni fuq il-prijoritajiet tematiċi fil-Programmi Speċifiċi korrispondenti flimkien ma’ l-attivitajiet u l-mezzi għall-implimentazzjoni maħsuba biex jilħqu dawn l-għanijiet; element qawwi ta’ kontinwità; attenzjoni konsistenti fuq is-sostenn ta’ l-eċċellenza eżistenti u l-ħolqien ta’ kapaċità għall-eċċellenza tar-riċerka ta’ għada; ġestjoni razzjonalizzata u simplifikata biex tiggarantixxi użu faċli li jinftiehem u effettività f’termini ta’ nefqa; u flessibilità intrinsika sabiex il-Programm ta’ Qafas ikun jista’ jaqdi l-ħtiġijiet u l-opportunitajiet ġodda. 2005/0190 (CNS) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL Dwar il-Programm speċifiku li jimplimenta s-Seba’ Programm Qafas (2007-11) tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (Euratom) għar-riċerka nukleari u l-attivitajiet ta’ taħriġ Test b’relevanza għaż-ŻEE IL-KUNSILL TA’ L-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li stabbilixxa l-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika, b’mod partikolari l-ewwel paragrafu ta’ l-Artikolu 7, tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni[7], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament Ewropew[8], Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[9], Billi: (1) Skond id-Deċiżjoni Nru /EURATOM tal-Kunsill dwar is-seba’ programm ta’ qafas tal-Komunità Ewropea għall-Enerġija Atomika (2007-11) (minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ ‘il-Programm ta’ Qafas’) il-Programm ta’ Qafas għandu jiġi implimentat permezz ta’ programmi speċifiċi li jiddefinixxu regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tagħhom, jiffissaw it-tul tagħhom u jipprovdu għall-mezzi meqjusa meħtieġa. (2) Il-programm ta’ qafas huwa strutturat f’żewġ tipi ta’ attivitajiet.(i) azzjonijiet indiretti fir-riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni u riċerka dwar il-fissjoni nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni, u (ii) attivitajiet diretti taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka fil-qasam ta’ l-enerġija nukleari. L-attivitajiet ta’ (i) għandhom ikunu implimentati b’dan il-programm speċifiku. (3) Ir-regoli għall-parteċipazzjoni ta’ l-intrapriżi, ċentri ta’ riċerka u universitajiet u għat-tixrid tar-riżultati tar-riċerka, għall-Programm ta’ Qafas (minn hawn ‘il quddiem imsejħa ‘ir-regoli għall-parteċipazzjoni u t-tixrid’) għandhom japplikaw għal dan il-programm. (4) Il-programm qafas jikkumplimenta azzjonijiet oħra ta’ l-UE fil-qasam tal-politika tar-riċerka li huma meħtieġa għall-isforz strateġiku ġenerali għall-implimentazzjoni ta’ l-għanijiet ta’ Lisbona, flimkien, b’mod partikolari, ma’ dawk dwar il-fondi strutturali, l-agrikoltura, l-edukazzjoni, it-taħriġ, il-kompetittività u l-innovazzjoni, l-industrija, is-saħħa, il-ħarsien tal-konsumatur, ix-xogħol, l-enerġija, it-trasport u l-ambjent. (5) B’referenza għad-Deċiżjoni tal-Kunsill tas-26 ta’ Novembru 2004 li temenda d-direttivi għan-negozjati dwar l-ITE[10] (Reattur Sperimentali Nukleari Internazzjonali), it-twettiq ta’ l-ITER fl-Ewropa, fi strateġija usa’ għall-enerġija mill-fużjoni, għandu jkun il-karatteristika ċentrali ta’ l-attivitajiet ta’ riċerka dwar il-fużjoni li jitwettqu fil-programm ta’ qafas. (6) L-attivitajiet ta’ l-UE bħala kontribut għat-twettiq ta’ l-ITER u, b’mod partikolari, dawk meħtieġa għal bidu tal-kostruzzjoni ta’ l-ITER f’Cadarache u t-twettiq tar- R&D dwar it-Teknoloġija ta’ l-ITER waqt il-programm qafas, għandhom jitmexxew minn intrapriża konġunta skond it-tifsira tat-Titlu II, Kapitlu 5 tat-Trattat. (7) Ċerti aspetti tar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku fil-qasam tax-xjenza u t-teknoloġija tal-fissjoni nukleari jistgħu wkoll ikunu adattati għall-implimentazzjoni permezz ta’ Intrapriża Konġunta stabbilita bis-saħħa tat-Titlu II, Kapitlu 5 tat-Trattat (8) Skond l-Artikolu 101 tat-Trattat, il-Komunità kkonkludiet għadd ta’ ftehimiet internazzjonali fil-qasam tar-riċerka nukleari u għandhom isiru sforzi sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni internazzjonali fir-riċerka bl-għan li jkun hemm aktar integrazzjoni tal-Komunità fil-komunità internazzjonali tar-riċerka. Għalhekk, dan il-programm Speċifiku għandu jkun miftuħ għall-parteċipazzjoni ta’ pajjiżi li kkonkludew il-ftehim meħtieġ għal dan il-għan u huwa wkoll miftuħ fuq livell ta’ proġett, u fuq il-bażi ta’ benefiċċju reċiproku, għal parteċipazzjoni minn entitajiet minn pajjiżi terzi u minn organizzazzjonijiet internazzjonali għal kooperazzjoni xjentifika. (9) Attivitajiet ta’ riċerka mwettqa fi ħdan dan il-programm għandhom josservaw il-prinċipji ta’ l-etika fundamentali, inklużi dawk li huma riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta’ l-Unjoni Ewropea. (10) Il-Programm ta’ Qafas għandu jikkontribwixxi sabiex jippromwovi l-iżvilupp sostenibbli. (11) Il-ġestjoni finanzjarja soda tal-Programm ta’ Qafas u l-implimentazzjoni tiegħu għandhom ikunu żgurati bl-aktar mod effettiv u ħafif biex jinftiehem kemm jista’ jkun, kif ukoll billi l-parteċipanti jkollhom aċċess faċli, bl-osservanza tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju li japplika għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 ta’ l-24 ta’ Diċembru 2002 li jistipulaw regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament Finanzjarju u kull emenda fil-ġejjien. (12) Għandhom jittieħdu wkoll miżuri xierqa sabiex ikunu evitati irregolaritajiet u frodi u għandhom jittieħdu l-passi meħtieġa għall-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod inkorrett b’konformità mal-leġiżlazzjoni tal-Komunità (KE, Euratom) Nru 1074/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju li japplika għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej, ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej[11], (KE, Euratom) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar testijiet fuq il-post u spezzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni sabiex jitħarsu l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej mill-frodi u irregolaritajiet oħra[12] u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar investigazzjonijiet magħmula mill-Uffiċċju Ewropew ta’ Kontra l-Frodi (OLAF)[13]. (13) Kull qasam tematiku għandu jkollu sezzjoni tal-baġit għalih fil-Baġit Ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej. (14) Fl-implimentazzjoni ta’ dan il-programm għandha tingħata attenzjoni xierqa għall-inklużjoni tal-kwistjoni tan-nisa fil-politika ( gender mainstreaming ) kif ukoll, inter alia , għall-kundizzjonijiet ta’ xogħol, it-trasparenza tal-proċess tar-reklutaġġ, u l-iżvilupp tal-karriera fir-rigward tar-riċerkaturi ingaġġati fuq proġetti u programmi ffinanzjati taħt l-azzjonijiet ta’ dan il-programm, li għalihom ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Marzu 2005 dwar il-Karta Ewropea għar-Riċerkaturi u dwar il-Kodiċi ta’ Kondotta għar-Reklutaġġ tar-Riċerkaturi[14] joffru qafas ta’ referenza. (15) Il-Kumitat Xjentifiku u Tekniku kien ikkonsultat, ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu Il-programm speċifiku għar-riċerka nukleari u attivitajiet ta’ taħriġ fil-qasam ta’ l-Enerġija mill-Fużjoni, il-Fissjoni u l-ħarsien mir-radjazzjoni skond is-Seba’ Programm Qafas Euratom, minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ “Programm Speċifiku” huwa b’dan stabbilit mill-1 ta’ Jannar 2007 sa’ l-31 ta’ Diċembru 2011. Artikolu 2 Il-Programm Speċifiku għandu jagħti appoġġ lill-attivitajiet ta’ riċerka u taħriġ dwar l-enerġija nukleari li jappoġġaw il-firxa sħiħa ta’ azzjonijiet ta’ riċerka mwettqa fl-oqsma tematiċi li ġejjin: 1. Riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni 2. Riċerka dwar il-fissjoni u l-ħarsien mir-radjazzjoni. Fi ħdan il-qasam tar-riċerka dwar l-enerġija mill-Fużjoni, għandha tinħoloq intrapriża konġunta stabbilita skond it-Titlu II, Kapitolu 5 tat-Trattat sabiex tmexxi u tamministra l-kontribuzzjoni Ewropea għall-ITER kif ukoll l-attivitajiet komplimentari immirati lejn it-twettiq f’qasir żmien ta’ l-enerġija mill-fużjoni. L-għanijiet u l-linji ġenerali ta’ dawn l-attivitajiet huma spjegati fl-Anness. Artikolu 3 Skond l-Anness II tal-Programm Qafas, l-ammont meqjus neċessarju għat-twettiq tal-Programm Speċifiku huwa EUR 2553 miljun, li minnhom 15% se jkun għall-ispejjeż amministrattivi tal-Kummissjoni. Riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni | 2159 | Il-Fissjoni Nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni | 394 | Artikolu 4 1. L-attivitajiet kollha ta’ riċerka mwettqa taħt il-Programm Speċifiku għandhom jitwettqu skond il-prinċipji etiċi fundamentali. 2. L-oqsma ta’ riċerka li ġejjin ma għandhomx ikunu ffinanzjati taħt dan il-programm: - attivitajiet ta’ riċerka mmirati lejn l-ikklonjar tal-bnedmin għal skopijiet ta’ riproduzzjoni, - attivitajiet ta’ riċerka maħsuba sabiex jimmodifikaw il-wirt ġenetiku ta’ persuni b’tali mod li dan it-tibdil ikun jista’ jintiret, Artikolu 5 1. Il-Programm Speċifiku għandu jkun implimentat permezz ta’ l-iskemi ta’ iffinanzjament stabbiliti fl-Anness III tal-Programm ta’ Qafas. 2. Ir-regoli dwar il-parteċipazzjoni u t-tixrid għandhom japplikaw għall-Programm Speċifiku. Artikolu 6 1. Il-Kummissjoni għandha tħejji programm ta’ xogħol għall-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku, li jispjega f’aktar dettall l-għanijiet u l-prijoritajiet xjentifiċi u teknoloġiċi spjegati fl-Anness I, l-iskema ta’ ffinanzjament li għandha tintuża għas-suġġett li dwaru hemm sejħa għal proposti u l-iskadenzi għall-implimentazzjoni. 2. Il-programm ta’ xogħol għandu jqis l-attivitajiet ta’ riċerka rilevanti li jitwettqu mill-Istati Membri, pajjiżi assoċjati u l-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali. Għandu jkun aġġornat fejn jixraq. 3. Il-programm ta’ xogħol għandu jispeċifika l-kriterji li fuqhom ikunu valutati l-proposti għal azzjonijiet indiretti taħt l-iskemi ta’ finanzjament u jkunu magħżula l-proġetti. Il-kriterji għandhom ikunu dawk ta’ l-eċċellenza, l-impatt u l-implimentazzjoni u, fi ħdan dan il-qafas, ħtiġijiet, enfasi u limiti addizzjonali jistgħu jkunu speċifikati jew komplimentati aktar fil-programm ta’ xogħol. 4. Il-programm ta’ xogħol jista’ jidentifika: 3. l-organizzazzjonijiet li jirċievu abbonamenti f’forma ta’ miżata tas-sħubija 4. l-azzjonijiet ta’ appoġġ għall-attivitajiet ta’ entitajiet ġuridiċi speċifiċi. Artikolu 7 1) Il-Kummissjoni għandha tkun responsabbli għall-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku. 2) Għall-għanijiet ta’ l-implimentazzjoni tal-programm speċifiku, il-Kummissjoni għandha tkun assistita minn kumitat konsultattiv. Il-membri ta’ dan il-kumitat jistgħu jvarjaw skond is-suġġetti differenti fuq l-aġenda tal-kumitat. Għal aspetti relatati mal-fissjoni, l-għamla ta’ dan il-kumitat u r-regoli dettaljati tal-ħidma u l-proċeduri li japplikaw għalih għandhom ikunu stabbiliti fid-Deċiżjoni tal-Kunsill 84/338/Euratom, KEFA, KEE tad-29 ta’ Ġunju 1984 dwar l-istrutturi u l-proċeduri għall-ġestjoni u l-koordinament tar-riċerka, l-iżvilupp u l-attivitajiet ta’ dimostrazzjoni tal-Komunità[15]. Għal aspetti relatati mal-fissjoni, dawn għandhom ikunu kif stabbilit fid-Deċiżjoni tal-Kunsill 2005/336/Euratom tat-18 ta’ April 2005[16]. 3) Il-Kummissjoni għandha tinforma lill-Kumitat, fuq bażi regolari, dwar il-progress ġenerali li jkun sar fl-implimentazzjoni tal-Programm Speċifiku u tipprovdilu informazzjoni dwar l-attivitajiet ta’ riċerka, żvilupp teknoloġiku u ta’ dimostrazzjoni kollha li huma ffinanzjati taħt dan il-programm. Din id-Deċiżjoni hi ndirizzata lill-Istati Membri. Magħmula fi Brussel, Għall-Kunsill Il-President ANNESS L-GĦANIJIET XJENTIFIĊI U TEKNOLOĠIĊI, DESKRIZZJONI ĠENERALI TAT-TEMI U L-ATTIVITAJIET 1. INTRODUZZJONI L-enerġija nukleari hija s-sors ewlieni ħieles mill-karbonju ta’ l-elettriku ta’ bażi fl-UE, b’kapaċità installata totali ta' 135GWe u tirrappreżenta terz tal-produzzjoni attwali ta’ l-elettriku. Hija għalhekk għandha rwol ewlieni fit-trażżin ta’ l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett tas-serra ta’ l-UE, u tagħti kontribut importanti lit-titjib ta’ l-indipendenza, is-sigurtà u d-diversità tal-provvista enerġetika ta’ l-Unjoni. Fuq medda ta’ żmien twil, il-fużjoni nukleari toffri possibilità ta' provvista ta' enerġija nadifa kważi mingħajr limitu, u biex jintlaħaq dan l-għan, l-ITER huwa l-pass kruċjali li jmiss. It-twettiq tal-proġett ITER għalhekk huwa l-qofol ta’ l-istrateġija preżenti ta' l-UE, minkejja li jrid jiġi akkumpanjat minn programm Ewropew ta' R&D b’saħħtu u mmirat biex iħejji għall-isfruttament ta’ l-ITER u jiżviluppa t-teknoloġiji u l-bażi ta’ għarfien li se jinħtieġu matul it-tħaddim tiegħu u lil hinn. Min-naħa l-oħra, il-fissjoni nukleari tibqa' għażla vijabbli għal dawk l-Istati Membri li jixtiequ jagħmlu użu minn din it-teknoloġija għal taħlita bbilanċjata tal-provvisti enerġetiċi tagħhom. L-attivitajiet ta’ riċerka u taħriġ huma ta' l-akbar importanza fl-iżgurar ta' livelli ta' sikurezza nukleari għolja u kontinwi kemm issa kif ukoll fil-futur, jinżamm il-progress lejn l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet sostenibbli dwar l-immaniġġjar ta’ l-iskart, u t-titjib ta’ l-effiċjenza u l-kompetittività tas-settur kollu kemm hu. Ir-riċerka fil-ħarsien mir-radjazzjoni tikkostitwixxi aspett essenzjali ta' din il-politika, li tassigura sikurezza mill-aħjar tal-pubbliku u tal-ħaddiema fl-applikazzjonijiet mediċi u industrijali kollha. Jekk l-Ewropa trid tibqa' kompetittiva, livell xieraq ta' investiment fir-riċerka, fl-oqsma kollha, huwa essenzjali; għal effettività massima dan jeħtieġ strateġija kombinata fuq livell ta' l-UE b'kooperazzjoni kontinwa bejn l-Istati Membri u sforzi sinifikanti biex jinżammu infrastrutturi, kompetenzi u għarfien espert. Ġeneralment, ir-riċerka se tkun meħtieġa għall-esplorazzjoni ta’ opportunitajiet xjentifiċi u teknoloġiċi ġodda u biex taqdi b'mod flessibbli l-ħtiġijiet ġodda ta' natura politika li jqumu matul il-proċess tal-Programm ta' Qafas. 2. OQSMA TEMATIċI TAR-RIċERKA 2.1. Enerġija mill-fużjoni It-twaqqif ta’ l-ITER f’Cadarache fi Franza, u ta' proġetti ta' l-“Istrateġija Usa'” biex iħaffu l-iżvilupp ta' l-enerġija mill-fużjoni, se jitwettaq fi ħdan il-qafas tal-kooperazzjoni internazzjonali. Ftehim internazzjonali ta' l-ITER għandu jistabbilixxi l-Organizzazzjoni ITER. It-twaqqif ta' l-ITER u ta' proġetti ta' l-Istrateġija Usa', u l-isfruttament tagħhom flimkien ma' strumenti oħra fil-kollaborazzjoni internazzjonali se jespandu din il-kollaborazzjoni għal livell bħal qatt qabel. Dan se jipprovdi benefiċċji sinifikanti għall-Ewropa, partikolarment f'termini ta' effiċjenza u ta' tqassim possibbli ta' l-ispejjeż. L-Aġenzija Nazzjonali għall-ITER għandha tkun stabbilita bħala Impriża Konġunta taħt it-Trattat ta' l-EURATOM. Se tipprovdi l-mezzi sabiex l-EURATOM twettaq l-obbligi internazzjonali taħt il-Ftehim ITER u tassigura li l-EURATOM tipprovdi l-kontribut Ewropew b'mod effiċjenti u koerenti lill-ITER u lill-proġetti ta’ l-Istrateġjia Usa', inklużi l-attivitajiet ta’ R&D b'appoġġ lil dawn il-proġetti. Il-pożizzjoni ta' mexxej li għandha l-Ewropa fir-riċerka fl-enerġija mill-fużjoni hija minħabba l-kombinazzjoni ta' programm Ewropew uniku u totalment integrat fil-qasam tal-fużjoni tat-tip taż-Żona Ewropea tar-Riċerka ( ERA ), sostenn Komunitarju sod u kontinwu, koordinament mill-EURATOM, u l-iżvilupp tal-kapital uman fl-Għaqdiet ta' l-EURATOM tal-Fużjoni. L-Għaqdiet tal-Fużjoni huma ċentri ta' eċċellenza fir-riċerka dwar il-fużjoni u għandhom network mifrux ta' kollaboraturi, il-parti l-kbira msejsa fuq impjanti sperimentali. L-iżviluppi teknoloġiċi eċċellenti miksuba mill-EURATOM fil-kontribut tiegħu lill-Attivitajiet ta' Disinn Inġineristiku ITER u l-isfruttament b’suċċess ta' l-impjanti JET taw kontribut sinifikanti lejn iżjed titjib ta' koeżjoni soda tal-programm Ewropew tal-fużjoni Dan ta lill-Ewropa l-għarfien u l-esperjenza meħtieġa għal sforzi kollaborattivi wiesgħa fl-aspetti kollha tar-riċerka fl-enerġija mill-fużjoni, inkluż it-twettiq ta' l-ITER u tal-proġetti ta' l-Istrateġija Usa'. Billi jibnu fuq dawn il-kisbiet, l-organizzazzjoni u l-ġestjoni tas-seba' Programm ta' Qafas se jassiguraw li l- R&D jiġi koordinat effettivament u effiċjentement għat-twettiq ta' l-għanijiet tal-programm fuq medda ta' żmien qrib u twil. L-iżvilupp mgħaġġel tal-fużjoni jeħtieġ ukoll bażi industrijali wiesgħa biex ikun żgurat l-użu f’waqtu ta' l-enerġija mill-fużjoni. L-industrija Ewropea diġà tat kontribut sostanzjali lill-Attivitajiet ta' Disinn Inġineristiku ITER. Matul is-seba' Programm ta' Qafas, l-industrija Ewropea, inklużi l- SMEs , se jkollha rwol ta' mexxej fil-bini ta' l-ITER u se tkun f'qagħda li tipparteċipa bi sħiħ fl-iżvilupp tat-teknoloġiji għall-produzzjoni ta' l-enerġija mill-fużjoni għad-DEMO ( power station "ta' dimostrazzjoni" ta' l-enerġija mill-fużjoni) u impjanti futuri ta' l-enerġija mill-fużjoni. L-ITER u l-programm Ewropew ta' riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni se jagħtu kontribut lil uħud mill-azzjonijiet urġenti identifikati fir-rapport tal-Grupp ta' Livell Għoli (ir-Rapport Kok) kif huwa meħtieġ għall-progress ta' l-istrateġija ta' Liżbona. Partikolarment, l-ITER se tiġbed lejha l-aħhar xjenzjati u inġiniera fil-qasam tal-fużjoni u l-industriji ta' teknoloġija għolja. Dan se joħloq benefiċċji kemm għall-programm Ewropew tal-fużjoni kif ukoll għall-bażi kumplessiva ta' għarfien xjentifiku u tekniku. Il-ħiliet u l-għarfien li se jinkisbu mill-industrija Ewropea fil-bini ta' sistemi u komponenti biex jilħqu r-rekwiżiti tekniċi eżiġenti ħafna tat-tagħmir ta' l-ITER se jqawwu l-kompetittività tagħha. L-Għan ġenerali Biex tkun żviluppata l-bażi ta' l-għarfier għal, u t-twettiq ta' l-ITER bħala pass ewlieni lejn, il-ħolqien ta' reatturi prototipi għall- power stations li jkunu sikuri, sostenibbli, ambjentalment responsabbli u ekonomikament vijabbli. L-Attivitajiet (i) It-twettiq ta ' l-ITER Dan jinkludi attivitajiet għat-twettiq konġunt ta' l-ITER bħala infrastruttura internazzjonali ta' riċerka: - L-UE se jkollha responsabilità speċjali fi ħdan l-Organizzazzjoni ITER bħala l-istruttura ospitanti tal-proġett u se jkollha rwol mexxej, partikolarment fir-rigward tat-tħejjija tas-sit, it-twaqqif ta' l-Organizzazzjoni ITER, il-ġestjoni u l-personal, kif ukoll appoġġ ġenerali tekniku u amministrattiv. - Il-parteċipazzjoni ta' l-UE fl-ITER bħala Parti se tkun fiha l-kontributi għall-bini ta’ tagħmir u installazzjonijiet li jinsabu fi ħdan il-perimetru tas-sit ta' l-ITER u meħtieġa għall-isfruttament u s-sostenn tiegħu tal-proġett matul it-twettiq. - L-attivitajiet ta' R&D li jagħtu sostenn lill-bini ta' l-ITER se jitwettqu fl-Għaqdiet tal-Fużjoni u l-industriji Ewropej. Dawn se jinkludu l-iżvilupp u l-ittestjar tal-komponenti u s-sistemi. (ii) R&D fi tħejjija għat-tħaddim ta ' l-ITER Programm immirat għall-fiżika u t-teknoloġija se jkollu l-għan li jikkonsolida l-għażliet tal-proġett ta' l-ITER u t-tħejjija għal bidu rapidu tat-tħaddim ta' l-ITER, kif ukoll inaqqas konsiderevolment il-ħin u l-ispejjeż meħtieġa għall-ITER biex jilħaq l-għanijiet bażiċi tiegħu. Dan se jitwettaq permezz ta' attivitajiet sperimentali, teoretiċi u ta' mudellar ikkoordinat bl-użu ta' l-impjanti JET u tagħmir ieħor fl-Għaqdiet, huwa se jassigura li l-Ewropa jkollha l-impatt meħtieġ fuq il-proġett ta' l-ITER, u se jħejji għal rwol Ewropew b'saħħtu fl-isfruttament tiegħu. Dan il-programm se jkun fih: - valutazzjoni tat-teknoloġiji ewlenin għat-tħaddim ta' l-ITER permezz tat-tlestija ul-isfruttament tat-Titjib tal-JET (l-ewwel ħajt, s-sistemi tat-tisħin, dijanjostiċi); - esplorazzjoni tax-xenarji tat-tħaddim ta' l-ITER permezz ta' esperimenti mmirati fuq il-JET u impjanti oħra, u attivitajiet ta' mudellar ikkoordinat. Matul is-seba' Programm ta' Qafas, se titwettaq reviżjoni ta' l-impjanti fil-programm, bl-istudju tal-possibilità li jitneħħew gradwalment l-impjanti eżisteni, u jqis l-ħtieġa għal tagħmir ġdid fl-istess waqt ma' l-isfruttament ta' l-ITER. Ir-reviżjoni se tintuża bħala bażi għall-appoġġ possibbli għal tagħmir ġdid jew imtejjeb sabiex jiġi żgurat li l-programm iżomm sett xieraq ta' impjanti tal-fużjoni għall- R&D relevanti. (iii) Attivitajiet teknoloġiċi fi tħejjija tad-DEMO Teknoloġiji u materjali ewlenin meħtieġa għal-liċenzjar, il-bini u t-tħaddim ta' l-impjant ta' l-enerġija DEMO se jkomplu jiġu żviluppati fl-Għaqdiet u fl-industrija sabiex ikunu ttestjati fl-ITER u biex l-industrija Ewropea titqiegħed f’pożizzjoni li tkun tista' tibni d-DEMO u tiżviluppa impjanti ta' enerġija mill-fużjoni fil-futur. L-attivitajiet li ġejjin se jkunu implimentati: - it-twaqqif ta' tim speċifiku fil-proġett u l-implimentazzjoni ta' l-Attivitajiet għall-Validazzjoni Inġineristka u għad-Disinn Inġineristiku ( Engineering Validation and Engineering Design Activities [EVEDA] ) biex iħejji għat-twaqqif tal-Faċilità Internazzjonali għall-Irradjazzjoni tal-Materjali tal-Fużjoni ( International Fusion Materials Irradiation Facility [IFMIF] ), li se tintuża għall-ittestjar tal-materjali għal power station ta' l-enerġija mill-fużjoni – pre-kundizzjoni essenzjali għal-liċenzjar tad-DEMO. - l-iżvilupp, l-ittestjar ta' l-irradjazzjoni u l-mudellar ta' attivazzjoni baxxa u materjali reżistenti għar-radjazzjoni; l-iżvilupp tat-teknoloġiji ewlenin meħtieġa għat-tħaddim ta' impjanti ta' l-enerġija mill-fużjoni; attivitajiet ta' disinn kunċettwali tad-DEMO, inklużi aspetti ta' sikurezza u ambjentali. (iv) attivitajiet ta ' R&D mmirati għal medda ta ' żmien itwal Billi jibni fuq l-attivitajiet speċifikament immirati lejn l-ITER u d-DEMO, il-programm tal-fużjoni se jiżviluppa kompetenzi u jkabbar il-bażi ta' l-għarfien fl-oqsma li huma strateġikament relevanti għal power station ta' l-enerġija mill-fużjoni tal-futur. Dawn l-attivitajiet ta' riċerka se jwasslu għal fattibilità teknika mtejba u vijabilità ekonomika ta' l-enerġija mill-fużjoni. L-attivitajiet speċifiċi għal dawn l-iskopijiet fis-seba' Programm ta’ Qafas se jinkludu: - studji dwar il-kunċetti mtejba għall-iskemi tat-trażżin manjetiku dwar dawk il-kunċetti li joffru potenzjal ta' reazzjoni għoli. Il-ħidma se tiffoka fuq it-tlestija ta' l-i stellarator W7-X; l-użu ta' tagħmir eżistenti għall-espansjoni tad- databases sperimentali; u valutazzjoni tal-perspettivi futuri ta' dawn il-konfigurazzjonijiet; - programm sperimentali tal-fiżika mill-fużjoni se jitwettaq bil-għan li joħloq għarfien komprensiv tal-plażma tal-fużjoni mmirat għall-perfezzjonament tad-disinn ta' power station ; - se jitmexxew teorija u iktar mudellar bl-għan aħħari ta' għarfien komprensiv tal-plażmi tal-fużjoni għall-użu f’reatturi - se jsiru studji dwar l-aspetti soċjoloġiċi u ta' l-ekonomija tal-produzzjoni ta' l-enerġija mill-fużjoni, u se jitmexxew azzjonijiet immirati għall-promozzjoni ta' kuxjenza pubblika u għarfien tal-fużjoni; - se tkompli l-attività eżistenti fl-Enerġija mill-Fużjoni Inerzjali, li żżomm f’osservazzjoni fuq l-attivitajiet ta' riċerka ċivili ta' l-Istati Membri dwar it-trażżin inerzjali. (v) Riżorsi umani, edukazzjoni u taħriġ L-iżgurar ta' riżorsi umani xierqa u livell għoli ta' kooperazzjoni fi ħdan il-programm, għall-ħtiġijiet ta' l-ITER fl-immedjat kif ukoll għal tul ta' żmien medju, u għal iktar żvilupp tal-fużjoni, se jkun indirizzat permezz ta': - is-sostenn għall-mobilità ta' riċerkaturi bejn l-organizzazzjonijiet li jipparteċipaw fil-programm, sabiex jippromwovu kollaborazzjoni u integrazzjoni mtejba tal-programm, u biex iħeġġu l-kooperazzjoni internazzjonali; - it-taħriġ ta’ livell għoli għal inġiniera u riċerkaturi f'livell ta' wara l-ewwel grad u wara d-dottorat, inkluż l-użu ta' impjanti fil-programm bħala pjattaforma ta' taħriġ kif ukoll ta' seminars u laqgħat ta' ħidma ( workshops ) speċjalizzati - il-promozzjoni ta' l-innovazzjoni u l-iskambju ta' għarfien espert ma' l-universitajiet, l-istituti ta' riċerka u l-industrija kkonċernati. (vi) Infrastrutturi It-twettiq ta' l-ITER fl-Ewropa, fil-qafas internazzjonali ta' l-Organizzazzjoni ITER, se jkun element ta’ l-infrastrutturi ta’ riċerka ġodda b'dimensjoni Ewropea b'saħħitha. (vii) Tweġiba għall-ħtiġijiet emerġenti u mhux previsti ta ' natura politika Programm mgħaġġel ta' l-iżvilupp tal-fużjoni jista' jqiegħed aktar kmieni fuq is-suq l-enerġija mill-fużjoni, bħala parti minn politika usa' li tindirizza kwistjonijiet ta' sigurtà tal-provvista enerġetika ta' l-Ewropa, it-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli. L-għan primarju u pass ewlieni ta' dan il-programm mgħaġġel se jkun it-twettiq bikri tad-DEMO. Fis-seba' Programm ta' Qafas, dan jista' jinvolvi attivitajiet u proġetti integrati fl-Istrateġija Usa' ta' l-enerġija mill-fużjoni fuq livell internazzjonali, li ttieħdu mill-EURATOM f’kollaborazzjoni ma' msieħba fl-ITER. 2.2. Fissjoni nukleari u ħarsien mir-radjazzjoni Se jittieħdu azzjonijiet indiretti f’ħames oqsma prinċipali ta' attività speċifikati hawn taħt. Għaldaqstant, rabtiet trasversali importanti jeżistu fi ħdan il-programm kollu, kif ukoll għandu jittieħed kont xieraq ta' l-interazzjonijiet bejn l-attivitajiet differenti. F'dan ir-rigward is-sostenn lill-attivitajiet ta' taħriġ u l-infrastrutturi ta’ riċerka huwa kruċjali. Il-ħtiġijiet tat-taħriġ għandhom ikunu aspett ewlieni tal-proġetti kollha ffinanzjati mill-UE f'dan is-settur, u dawn flimkien mas-sostenn għall-infrastrutturi se jkunu komponent essenzjali li jindirizzaw il-kwistjoni tal-kompetenza nukleari. Tinħtieġ viżjoni komuni Ewropea dwar problemi u strateġiji ewlenin skond il-ħtiġijiet tat-tisħiħ taż-Żona Ewropea tar-Riċerka. Se jiġu stabbiliti kollegamenti fost il-programmi nazzjonali u networking se jkun imħeġġeġ ma' organizzazzjonijiet internazzjonali u pajjiżi terżi inklużi l-Istati Uniti ta' l-Amerika, l-Istati Indipendenti Ġodda ( Newly Independent States [NIS] ), il-Kanada u l-Ġappun. Fejn hemm interess Komunitarju ċar, l-EURATOM għandna jkollha rwol sħiħ f' fora eżistenti li jikkoordinaw attivitajiet ta' RTD (riċerka u żvilupp teknoloġiku) fuq livell internazzjonali. Il-koordinament se jkun ukoll garantit fejn jixraq mal-programm ta' azzjonijiet diretti mwettqa mill- JRC f'dan il-qasam kif ukoll ma' azzjonijiet indiretti taħt ir-riċerka fl-enerġija mill-fużjoni. Għandhom jiġu stabbiliti wkoll kollegamenti ta' importanza ndaqs mar-riċerka fil-Programm ta' Qafas tal-KE, partikolarment fl-attivitajiet ta' l-istandards Ewropej, l-edukazzjoni u t-taħriġ, il-ħarsien ta' l-ambjent, ix-xjenza tal-materjali, it-tmexxija, l-infrastrutturi komuni, is-sigurtà, il-kultura tas-sikurezza u l-enerġija. Il-kollaborazzjoni internazzjonli se tkun karatteristika ewlenija fl-attivitajiet f'ħafna mill-oqsma tematiċi. (i) Ġestjoni ta ' l-iskart radjuattiv L-Għanijiet Permezz ta' implimentazzjoni orjentata lejn l- RTD , l-attivitajiet għandhom l-għan li jistabbilixxu bażi xjentifika u teknika soda biex juru t-teknoloġiji u s-sikurezza tar-rimi u ħżin tal-fjuwil użat u ta' l-iskart radjuattiv ta' ħajja twila f’formazzjonijiet ġeoloġiċi, u l-frix tal-pedamenti ta' perspettiva Ewropea komuni dwar il-kwistjonijiet ewlenin marbuta mal-ġestjoni u r-rimi ta' l-iskart, u għall-investigazzjoni tal-metodi biex jitnaqqas l-ammont u/jew ir-riskju ta' l-iskart b'tekniki ta' taqsim u transmutazzjoni jew oħrajn. L-Attivitajiet - Rimi u ħżin ġeoloġiku: L- RTD fil-qasam tar-rimi jew ħżin ġeoloġiku ta' livell għoli u/jew skart radjuattiv ta' ħajja twila li jinvolvi studji fl-inġinerija u dimostrazzjoni ta' disinji repożitorji, karatterizzazzjoni in-situ ta' blat repożitorju li jospita (f'laboratorji ta' riċerka taħt l-art kemm ġeneriċi kif ukoll speċifiċi fir-rigward tas-sit), għarfien ta' l-ambjent repożitorju, studji dwar proċessi relevanti għall-madwar (fl-għamla ta' skart u ostakoli maħduma) u għall-bogħod (bażi tal-blat u passaġġi fil-bijosfera), żvilupp ta' metodoloġiji robusti għall-evalwazzjoni tar-rendiment u tas-sikurezza u investigazzjoni tat-tmexxija u kwistjonijiet tas-soċjetà relatati ma' l-aċċettazzjoni pubblika. - Tqassim u Transmutazzjoni: L- RTD fl-oqsma tekniċi kollha tat-taqsim u transmutazzjoni (P&T) biex jiżviluppaw impjanti pilota u sistemi ta' dimostrazzjoni għall-proċessi ta' taqsim u transmutazzjoni l-aktar avvanzati, li jinvolvu sistemi sub-kritiċi u kritiċi, bil-għan li jnaqqsu l-volumi u r-riskju ta' skart radjuattiv ta' livell għoli u ta' ħajja twila li joħroġ mit-trattament ta' fjuwil nukleari użat. Ir-riċerka se tesplora wkoll il-potenzjal tal-kunċetti li jiġġeneraw inqas skart fil-produzzjoni ta' l-enerġija nukleari, inkluż l-użu iktar effiċjenti ta' materjal fissili f'reatturi eżistenti. (ii) Sistemi ta ' reatturi L-Għanijiet L-għanijiet ta' dawn l-azzjonijiet huma li jassiguraw tħaddim kontinwu u sikur ta' installazzjonijiet eżistenti u, bħala kontribut lejn it-titjib tad-diversità u s-sigurtà tal-provvista u l-ġlieda kontra t-tisħin tal-pjaneta, li jesploraw il-potenzjal ta' teknoloġija iktar avvanzata biex jagħtu sfruttament ta' l-enerġija nukleari iktar sikur, iktar effiċjenti fir-rigward tar-riżorsi u iktar kompetittiv. L-Attivitajiet - Sikurezza ta ' l-installazzjonijiet nukeari: L- RTD fil-qasam tas-sikurezza fit-tħaddim ta' installazzjonijiet nukleari attwali u tal-ġejjieni, speċjalment il-valutazzjoni u l-ġestjoni tal-ħajja operattiva ta' l-impjanti, il-kultura tas-sikurezza, metodoloġiji avvanzati ta' valutazzjoni tas-sikurezza, għodod numeriċi ta' simulazzjoni, l-istrumentazzjoni u l-kontroll, il-prevenzjoni u t-trażżin ta' inċidenti gravi, ma' attivitajiet assoċjati biex jipperfezzjonaw il-ġestjoni ta' l-għarfien u jżommu l-livell tal-kompetenzi. - Sistemi nukleari sostenibbli: RTD biex itejjeb l-effiċjenza ta' sistemi u fjuwils preżenti u, f'kollaborazzjoni ma' l-isforzi internazzjonali f'dan il-qasam bħall- Generation IV International Forum , biex jinvestiga aspetti ta' sistemi ta' reatturi avvanzati magħżula bil-għan li jevalwa l-potenzjal tagħhom, il-proliferazzjoni ta' reżistenza u sostenibilità fuq medda ta' żmien twil, inklużi attivitajiet fil-qasam tar-riċerka bażika (speċjalment ix-xjenza tal-materjali) u l-istudju taċ-ċiklu tal-fjuwil u fjuwils innovattivi. (iii) Ħarsien mir-radjazzjoni L-Għanijiet L-użu mingħajr periklu tar-radjazzjoni fil-mediċina u fl-industrija hu msejjes fuq politika soda dwar il-ħarsien mir-radjazzjoni u l-implimentazzjoni effettiva tagħha. Ir-riċerka għandha rwol ewlieni fiż-żamma u t-titjib ta' standards ta' protezzjoni, u dan huwa għan komuni ta' l-attivitajiet kollha tal-programm. Ir-riċerka għandha wkoll għanijiet importanti li tirfed l-oqmsa Komunitarji tal-politika u l-implimentazzjoni effettiva tagħhom u twieġeb minnufih u b'mod effettiv għall-ħtiġijiet li jinħolqu. Għan ewlieni ta' din ir-riċerka se jkun dak li jgħin għas-soluzzjoni tal-kontroversja dwar ir-riskju ta' l-esponiment lejn ir-radjazzjoni f'dożi baxxi jew imtawla. Is-soluzzjoni ta' din il-kwistjoni xjentifika u ta' natura politika għandha potenzjalment implikazzjonijiet fuq in-nefqa u/jew għas-saħħa għall-użu tar-radjazzjoni kemm fil-mediċina kif ukoll fl-industrija. L-Attivitajiet - Kwantifikazzjoni tar-riskji għall-esponimenti baxxi jew imtawla: Kwantifikazzjoni mtejba tar-riskji għas-saħħa għal esponimenti baxxi jew imtawla, inkluża l-varjabilità individwali, permezz ta' studji epidemjoloġiċi u għarfien imtejjeb tal-mekkaniżmi mir-riċerka fil-bijoliġija taċ-ċelluli u molekolari. - Użi għall-mediċina tar-radjazzjoni: Titjib tas-sikurezza u l-effiċjenza ta' l-użu għall-mediċina tar-radjazzjoni fid-dijanjożi u t-terapija (inkluża l-mediċina nukleari) permezz ta' żviluppi teknoloġiċi ġodda u l-ksib ta' bilanċ xieraq bejn il-benefiċċji u r-riskji ta' dawn l-użi. - Ġestjoni ta ' l-emerġenzi u rijabilitazzjoni: Titjib fil-koerenza u l-integrazzjoni tal-ġestjoni ta' l-emerġenzi (inkluża r-rijabilitazzjoni ta' territorji kkontaminati bi żball) fl-Ewropa permezz ta' l-iżvilupp ta' għodod u strateġiji komuni u dimostrazzjoni ta' l-effikaċja tagħhom f'ambjenti operattivi. - Użi malintenzjonati tar-radjazzjoni jew ta ' materjal radjuattiv: L-iżvilupp ta' strateġiji robusti u prattikabbli għall-ġestjoni ta' l-impatt ta' l-użi malintenzjonati (jew użi għat-theddid) tar-radjazzjoni jew ta' materjal radjuattiv inklużi l-effetti diretti u indiretti għas-saħħa u kontaminazzjoni ta' l-ambjent, partikolarment f'żoni mhux abitati u provvisti ta' l-ikel u ilma. - Suġġetti oħra: Attivitajiet nazzjonali ta ' riċerka f'oqsma oħra (eż. radjazzjoni naturali, radjoekoloġija, ħarsien ta' l-ambjent, dożimetrija, esponiment professjonali, ġestjoni tar-riskji, eċċ.) se jkunu integrati b'mod ikar effettiv. (iv) Infrastrutturi L-Għanijiet L-infrastrutturi ta’ riċerka huma parti essenzjali ta’ l- RTD fix-xjenza u t-teknoloġija nukleari u fix-xjenzi radjoloġiċi, li jvarjaw fil-kobor minn kbir ħafna u networks ta' impjanti u laboratorji li jqumu l-flus għal elementi ħafna iżgħar bħal databases , għodod numeriċi ta' simulazzjoni u banek tat-tessuti. L-għanijiet ta' dan il-programm huma li jipprovdi sostenn lil infrastrutturi ewlenin fejn hemm valur miżjud ċar għall-UE, speċjalment sabiex jistabbilixxu massa kritika u għas-sostituzzjoni ta' impjanti li qed jiqdiemu bħal reatturi għar-riċerka. Dan se jikkonsolida s-suċċess tal-programmi Komunitarji ta' qabel, li ffaċilitaw l-aċċess transnazzjonali lil dawn l-infrastrutturi, u jagħti kontribut liż-żamma ta' standards għoljin ta' progress tekniku, innovazzjoni u sikurezza fis-settur nukleari Ewropew. L-infrastrutturi jagħtu wkoll kontribut importanti lit-taħriġ tax-xjenzjati u ta' l-inġiniera. L-Attivitajiet - Sostenn lill-infrastrutturi: għajnuna għad-disinn, immodernizzar, bini u/jew tħaddim ta' infrastrutturi ta' riċerka ewlenin meħtieġa f’kwalunkwe qasam tematiku ta' hawn fuq. per eżempju: laboratorji ta' riċerka taħt l-art għar-rimi ġeoloġiku ta' skart radjuattiv, impjanti pilota/ta' prova għat-tagħmir għat-taqsim u transmutazzjoni, sistemi u komponenti tar-reatturi, hot cells , impjanti għall-ittestjar ta' inċidenti gravi u għall-ittestjar termo-idrawliċi, reatturi għall-ittestjar tar-reatturi, għodod numeriċi ta' simulazzjoni, databases u banek tat-tessuti għall-użu fir-riċerka tal-ħarsien mir-radjazzjoni. - Aċċess għall-infrastrutturi: Il-faċilità fl-aċċess transnazzjonali għal infrastrutturi eżistenti u tal-ġejjieni minn ħaddiema individwali jew f’timijiet tar-riċerka. (v) Riżorsi umani u taħriġ L-Għanijiet Minħabba t-tħassib fis-setturi kollha tal-fissjoni nukleari u tal-ħarsien mir-radjazzjoni dwar iż-żamma ta' għarfien u ta' riżorsi umani ta' livell għoli meħtieġa, u l-implikazzjonijiet li dan jista' jkollu speċjalment fil-kapaċità li jżomm livelli għoljin ta' sikurezza nukleari attwali, l-għanijiet ta' dan il-programm se jkunu s-sostenn, permezz ta' varjetà ta' miżuri, tat-tixrid tal-kompetenza u għarfien espert xjentifiċi fis-settur kollu kemm hu. Dawn il-miżuri jimmiraw għall-garanzija tad-disponibilità ta' riċerkaturi u tekniċi kkwalifikati biżżejjed, per eżempju permezz ta' koordinament imtejjeb bejn l-istituzzjonijiet ta' l-edukazzjoni ta' l-UE sabiex jassiguraw li l-kwalifiki huma ekwivalenti madwar l-Istati Membri kollha, jew billi jiffaċilitaw it-taħriġ u l-mobilità ta' studenti u xjenzjati. Strateġija tassew Ewropea biss tista' tassigura l-inċentivi meħtieġa u l-livelli armonizzati ta' edukazzjoni u taħriġ ogħla, b'hekk tkun iffaċilitata l-mobilità ta' ġenerazzjoni ġdida ta' xjenzjati u taqdi l-ħtiġijiet ta' taħriġ matul il-karriera ta' l-inġiniera li jridu jaffaċċaw l-isfidi xjentifiċi u teknoloġiċi ta' għada f'settur nukleari dejjem iktar integrat. L-Attivitajiet - Taħriġ: Koordinament tal-programmi nazzjonali u l-qadi tal-ħtiġijiet ġenerali tat-taħriġ fix-xjenza nukleari permezz ta' firxa ta' strumenti, inklużi dawk kompetittivi, bħala parti mis-sostenn ġenerali lir-riżorsi umani fl-oqsma tematiċi kollha. Dan jinkludi s-sostenn għall-korsijiet ta' taħriġ u networks ta' taħriġ. - Mobilità tal-ħaddiema fir-riċerka: Sostenn prinċipalment permezz ta' għotjiet u boroż għal iktar mobilità ta' xjenzjati u inġiniera bejn universitajiet u istituzzjonijiet differenti fl-Istati Membri kif ukoll f'pajjiiżi barra l-UE. Assistenza speċjali tista' tkun provduta f'każ li l-ħaddiema fir-riċerka jiġu minn Stati Indipendenti Ġodda ( NIS ) 3. ASPETTI ETIċI Waqt l-implimentazzjoni ta' dan il-programm u fl-attivitajiet ta' riċerka li joħorġu minnu, prinċipji fundamentali ta' l-etika għandhom jiġu rispettati. Dawn jinkludu, fost l-oħrajn, il-prinċipji riflessi fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali ta' l-UE, inklużi dawn li ġejjin: il-protezzjoni tad-dinjità u tal-ħajja tal-bniedem, il-protezzjoni tad- data personali u l-privatezza, kif ukoll il-ħarsien ta' l-annimali u ta' l-ambjent skond il-liġi Komunitarja u l-aħħar verżjonijiet tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti, il-linji ta' gwida u l-kodiċi ta' kondotta, bħalma huma d-Dikjarazzjoni ta' Ħelsinki, il-Konvenzjoni tal-Kunsill ta' l-Ewropa dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u l-Bijomediċina ffirmata f'Oviedo fl-4 ta' April 1997, u l-Protokoll Addizzjonali tagħha, il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal, id-Dikjarazzjoni Universali dwar il-ġenoma tal-bniedem u drittijiet tal-bniedem adottata mill-UNESCO, il-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Armi Bijoloġiċi u Tossiċi ( BTWC ), it-Trattat Internazzjonali dwar ir-Riżorsi ġenetiċi tal-Pjanti għall-Ikel u l-Agrikoltura, u r-riżoluzzjonijiet rilevanti ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa ( WHO ). L-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew ta' Konsulenti dwar l-Implikazzjonijiet Etiċi tal-Bijoteknoloġija (1991-1997) u l-opinjonijiet tal-Grupp Ewropew dwar l-Etika fix-Xjenza u Teknoloġiji ġodda (mill-1998 'l quddiem) se jiġu kunsidrati. Konformement mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u tal-perspettivi differenti li jeżistu fl-Ewropa, il-parteċipanti fil-proġetti ta' riċerka għandhom jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni, ir-regolamenti u r-regoli etiċi kurrenti fil-pajjiżi li fihom tkun ser ssir ir-riċerka. F'kull każ, ikunu japplikaw id-dispożizzjonijiet nazzjonali, u l-ebda riċerka pprojbita fi kwalunkwe Stat Membru jew fi kwalunkwe pajjiż ieħor ma tkun megħjuna minn finanzjamenti Komunitarji għat-twettiq f'dak l-Istat Membru jew f'dak il-pajjiż. Fejn ikun xieraq, il-parteċipanti fil-proġetti ta' riċerka għandhom jiksbu l-approvazzjoni tal-kumitati rilevanti nazzjonali jew lokali ta' l-etika qabel il-bidu ta' l-attivitajiet ta' RTD . Il-Kummissjoni sejra sistematikament timplimenta reviżjoni etika fir-rigward ta' proposti li jkollhom x'jaqsmu ma' kwistjonijiet etikament sensittivi, jew li fihom l-aspetti etiċi ma jkunux ġew trattati b'mod adegwat. F'każijiet speċifiċi, reviżjoni etika tista' ssir waqt l-implimentazzjoni ta' proġett. Il-Protokoll dwar il-ħarsien u l-benessri ta' l-annimali li huwa anness mat-Trattat jirrikjedi li l-Komunità tagħti kas tal-ħtiġijiet tal-benessri ta' l-annimali fil-formulazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika Komunitarja inkluż ir-riċerka. Id-Direttiva tal-Kunsill 86/609/KEE dwar il-ħarsien ta' l-annimali użati għal għanijiet sperimentali jew xjentifiċi oħra teħtieġ li l-esperimenti kollha għandhom jitfasslu b'tali mod li jevitaw sitwazzjonijiet ta' twegħir u ta' uġigħ u tbatija bla bżonn għall-annimali li jintużaw fl-esperimenti; li jintuża l-inqas numru ta' annimali; li jiġu involuti annimali bl-anqas grad ta' sensittività newrofiżjoloġika; u li jiġi kkawżat l-inqas uġigħ, tbatija jew deni permanenti. L-alterazzjoni tal-wirt ġenetiku ta' l-annimali u l-klonazzjoni ta' l-annimali tista' tkun ikkunsidrata biss jekk il-miri huma etikament ġustifikati u l-kundizzjonijiet huma tali li l-ġid ta' l-annimali huwa garantit u l-prinċipji tal-bijodiversità huma rispettati. Matul l-implimentazzjoni ta' dan il-programm, il-Kummissjoni sejra ssegwi regolarment il-progress xjentifiku u d-dispożizzjonijiet nazzjonali u internazzjonali sabiex tikkunsidra kull żvilupp. DIKJARAZZJONI FINANZJARJA LEĠIŻLATTIVA 1. ISEM IL-PROPOSTA : Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill li tadotta programm speċifiku għall-attivitajiet ta’ taħriġ u r-riċerka nukleari skond is-7 Programm Kwadru tal-Euratom 2. IL-QAFAS ABM / ABB Ir-riċerka dwar l-enerġija mill-fużjoni: - It-twettiq ta' l-ITER - Riċerka u Żvilupp (R&D) bi tħejjija għall-operazzjoni ITER - Attivitajiet teknoloġiċi bi tħejjija għal DEMO - Attivitajiet R&D għall-medda aktar fit-tul - Ir-riżorsi umani, l-edukazzjoni u t-taħriġ - Infrastrutturi - Ir-rispons għal bżonnijiet ta’ politika ġodda jew imprevedibbli Ir-riċerka dwar il-fissjoni nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni: - Il-ġestjoni ta' l-iskart radjoattiv - Is-sistemi tar-reatturi - Il-protezzjoni mir-radjazzjoni - Infrastrutturi - Ir-riżorsi umani, l-edukazzjoni u t-taħriġ 3. IL-LINJI TAL-BAĠIT 3.1. Il-linji tal-baġit (linji operazzjonali u linji tekniċi u amministrattivi relatati) inklużi l-intestaturi: 08 11 01 01 Fużjoni termonukleari kkontrollata; 08 11 01 02 L-immaniġġjar ta’ l-iskart radjuattiv; 08 11 01 03 Il-protezzjoni mir-radjazzjoni; 08 11 02 Attivitajiet oħra fil-qasam tat-teknoloġiji u s-sigurtà nukleari (in-nomenklatura baġitarja finali għal FP7se tiġi stabbilita aktar tard) 3.2. Id-dewmien ta' l-azzjoni u l-impatt finanzjarju: 2007-2011 suġġetti għall-approvazzjoni tal-qafas ta’ perspettivi finanzjarji l-ġdid 3.3. Karatteristiċi baġitarji ( żid ir-ringieli jekk ikun meħtieġ ): Linja tal-Baġit | Tip ta' nfiq | Ġdid | Kontribuzzjoni tal-EFTA | Kontribuzzjonijiet minn pajjiżi applikanti | Intestatura fil-perspettiva finanzjarja | 08 | Mhux-komp | Diff[17] | IVA | LE | IVA | Nru [1a] | XX.01 | Mhux-komp | Mhux-diff[18] | LE | LE | LE | Nru [1a...] | XX.01.05 | Mhux-komp | Mhux diff | IVA | LE | IVA | Nru [1a...] | 4. SOMMARJU TAR-RIŻORSI 4.1. Riżorsi Finanzjarji 4.1.1. Sommarju ta’ l-approprijazzjonijiet għall-impenji (AI) u l-approprijazzjonijiet għall-ħlasijiet (AĦ)[19] Miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) Tip ta' Nfiq | Taqsima nru. | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | Totali | Infiq operazzjonali[20] | Approprijazzjonijiet għall-impenji (AI) | 8.1 | a | 280,916 | 358,377 | 477,708 | 493,220 | 527,103 | 2.137,324 | Approprijazzjonijiet għall-ħlasijiet (AĦ) | b | 112,366 | 227,626 | 354,780 | 440,367 | 1.002,185[21] | 2.137,324 | Infiq amministrattiv fi ħdan l-ammont referenzjarju[22] | Assistenza amministrattiva u teknika (NDA) | 8.2.4 | c | 177,503 | 190,795 | 197,945 | 203,300 | 184,645 | 954,188 | AMMONT REFERENZJARJU TOTALI | Approprijazzjonijiet għall-impenji | a+c | 458,419 | 549,172 | 675,653 | 696,520 | 711,748 | 3.091,512 | Approprijazzjonijiet għall-ħlasijiet | b+c | 289,869 | 418,421 | 552,725 | 643,667 | 1.186,830[23] | 3.091,512 | Infiq amministrattiv mhux inkluż fl-ammont referenzjarju[24] | Riżorsi umani u nfiq assoċjat (NDA) | 8.2.5 d | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 | Spejjeż amministrattivi, għajr ir-riżorsi umani u l-ispejjeż assoċjati, mhux inklużi fl-ammont referenzjarju (NDA) | 8.2.6 e | 0,148 | 0,151 | 0,154 | 0,157 | 0,160 | 0,770 | Spiża finanzjarja indikattiva totali ta' l-intervent AI TOTALI inkluża l-ispiża tar-Riżorsi Umani | a+c+d+e | 463,553 | 554,408 | 680,994 | 701,968 | 717,305 | 3.118,228 | AĦ TOTALI inkluża l-ispiża tar-Riżorsi Umani | b+c+d+e | 295,003 | 423,657 | 558,066 | 649,115 | 1.192,387[25] | 3.118,228 | Dettalji tal-kofinanzjament Jekk il-proposta tinvolvi l-kofinanzjament mill-Istati Membri, jew entitajiet oħrajn (jekk jogħġbok ispeċifika liema), għandha tiġi indikata stima tal-livell ta’ dan il-kofinanzjament fit-tabella t’hawntaħt (jistgħu jinżiedu linji addizzjonali jekk jiġu previsti entitajiet differenti għad-dispożizzjoni tal-kofinanzjament): Miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) L-entità li tkun qed tikkofinanzja | Sena n | n + 1 | n +2 | n +3 | n +4 | n + 5 jew wara | Totali | …………………… | f | AI TOTALI inkluż il-konfinanzjament | a+c+d+e+f | 4.1.2. Il-kompatibilità ma’ l-Ipprogammar Finanzjarju ( Il-Proposta hija kompatibbli ma’ l-ipprogrammar finanzjarju li jmiss (Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ta’ Frar 2004 dwar il-perspettivi finanzjarji 2007-2013 COM (2004) 101). ( Il-proposta ser tinvolvi ir-ripprogrammar ta' l-intestatura relevanti fil-perspettiva finanzjarja. ( Il-proposta tista’ tirrikjedi l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Interistituzzjonali[26] (jiġifieri l-istrument ta’ flessibbiltà jew ir-reviżjoni tal-perspettiva finanzjarja). 4.1.3. L-impatt finanzjarju fuq l-Introjtu ( Il-proposta m’għandha l-ebda implikazzjonijiet fuq l-introjtu ( Il-proposta għandha impatt finanzjarju – l-effett fuq l-introjtu huwa dan li ġej: Ċerti Stati Assoċjati jistgħu jikkontribwixxu għall-iffinanzjar tal-programmi kwadru. B’konformità ma’ l-Artikolu 161 tar-Regolament Finanzjarju, iċ-Ċentru ta’ Riċerka Konġunt jista’ jibbenefika minn introjtu minn tipi varji ta' attivitajiet kompetittivi u minn servizzi oħrajn previsti għal entitajiet esterni. B’konformità ma’ l-Artikolu18 tar-Regolament Finanzjarju, ċertu introjtu jista’ jintuża għall-finanzjament ta’ elementi speċifiċi. Miljuni ta’ EUR (sa post deċimali wieħed) Qabell-azzjoni[Sena n-1] | Sitwazzjoni wara l-azzjoni | Numru totali ta’ riżorsi umani[27] | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 25) | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 5) | 1.848 | 5. KARATTERISTIĊI U OBJETTIVI 5.1. Il-bżonn li jinħtieġ jintlaħaq fil-medda taż-żmien qasira jew twila Dan il-Programm Speċifiku jindirizza l-bżonn li jittejbu l-eċċellenza u l-innovazzjoni u li jiġu żgurati l-kooperazzjoni u l-effettività permezz ta' l-appoġġ għar-riċerka u t-taħriġ fis-setturi ta' (i) ir-Riċerka dwar l-Enerġija mill-Fużjoni u (ii) il-Fissjoni Nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni. 5.2. Il-valur miżjud ta’ l-involviment Komunitarju u l-koerenza tal-proposta ma' strumenti finanzjarji oħrajn u s-sinerġija possibbli Il-valur miżjud ta’ l-appoġġ li għandu jiġi pprovdut f’dan il-Programm Speċifiku ser ikun li tissaħħaħ ir-riċerka nukleari fis-setturi ta' (i) ir-Riċerka dwar l-Enerġija mill-Fużjoni u (ii) il-Fissjoni Nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni fuq livell Komunitarju. Meta jkun xieraq, se jiġi mfittex li jkun hemm is-sinerġiji u l-komplimentarjetà ma’ politiki u programmi Komunitarji oħrajn. 5.3. L-objettivi, ir-riżultati mistennija u l-indikaturi relatati tal-proposta fil-kuntest tal-qafas ta’ l-ABM 1. Ir-Riċerka dwar l-Enerġija mill-Fużjoni: Li jiġi żviluppat il-bażi ta' l-għarfien għall-ħolqien ta' reatturi prototipi għall-impjanti li jipproduċu l-enerġija li jkunu siguri, sostenibbli, ambjentalment responsabbli u ekonomikament vijabbli, u t-twettiq ta' l-ITER bħala l-pass ewlieni lejn dan. 2. Il-Fissjoni Nukleari u l-Protezzjoni mir-Radjazzjoni: It-twaqqif ta' pedament xjentifiku u tekniku sod sabiex titħaffef ir-rata ta' l-iżviluppi prattiċi għall-ġestjoni aktar sigura ta' l-iskart radjoattiv ta' ħajja twila, jinġieb 'il quddiem l-isfruttament aktar kompetittiv, sigur u effiċjenti f’dak li huwa użu tar-riżorsi ta' l-enerġija nukleari u tiġi żgurata sistema b'saħħitha u soċjalment aċċettabbli għall-protezzjoni tal-bniedem u l-ambjent mill-effetti tar-radjazzjoni ijonizzanti. Se jiġu żviluppati indikaturi tal-prestazzjoni fuq tliet livelli. Se jiġu żviluppati indikaturi kwantitattivi u kwalitattivi sabiex jintwera l-passaġġ jew id-direzzjoni tal-progress xjentifiku u tekniku, bħal standards u strumenti ġodda, tekniki xjentifiċi, applikazzjonijiet għal brevetti u ftehimiet dwar l-liċenzji għal prodotti, proċessi u servizzi ġodda. Se jiġu żviluppati indikaturi ġestjonari sabiex jimmonitorjaw il-prestazzjoni internament u jappoġġaw il-ġestjonarji għoljin fit-teħid tad-deċiżjonijiet. Dawn jistgħu jinkludu l-livell ta’ l-esekuzzjoni tal-baġit, iż-żmien għall-kuntratti u l-punt ta’ żmien tal-ħlas. L-indikaturi dwar l-eżitu (l-impatt) se jintużaw sabiex jevalwaw l-effettività kumplessiva tar-riċerka kontrastata ma’ objettivi ta’ livell għoli. Dawn jistgħu jinkludu l-evalwazzjoni fil-Livell tal-Programmi Kwadru miġbura f’daqqa (p.eż. l-impatt fuq il-kisba ta’ l-objettivi ta’ Liżbona, Goteburg, Barċellona u oħrajn) u l-evalwazzjoni fil-livell SP (p.eż. il-kontribut lejn il-prestazzjoni ekonomika u ta’ l-S&T ta' l-UE). 5.4. Il-Metodu ta’ l-Implimentazzjoni (indikattiv) Uri hawntaħt il-metodu/i magħżul/a għall-implimentazzjoni ta' l-azzjoni. ( Ġestjoni Ċentralizzata ( Direttament mill-Kummissjoni ( Indirettament permezz ta’ delegazzjoni lil: ( Aġenziji Eżekuttivi ( Entitajiet imwaqqfa mill-Komunitajiet kif imsemmi fl-Art. 185 tar-Regolament Finanzjarju ( Entitajiet tas-settur pubbliku nazzjonali/entitajiet b’missjoni ta’ servizz pubbliku ٱ Ġestjoni kondiviża jew deċentralizzata ٱ Ma' l-Istati Membri ٱ Ma’ pajjiżi Terzi ٱ Ġestjoni konġunta ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali (j.j. ispeċifika) Il-Kummissjoni tipproponi ġestjoni ċentralizzata ta’ dan il-programm, kemm direttament mill-Kummissjoni kif ukoll indirettament permezz ta’ delegazzjoni lil xi Aġenzija Eżekuttiva jew lil strutturi maħluqa skond it-Trattat Euratom. Parti mill-Programm se tiġi eżekwita permezz ta’ l-Entità Legali Ewropea għall-ITER (Barċellona). Għal ċerti partijiet tal-programm, fejn il-konnessjoni bejn is-segwiment dettaljat tal-proġett attwali ffinanzjat u l-iżvilupp tal-politika ta' l-S&T ikun ċar, l-amministrazzjoni tas-sejħiet u l-evalwazzjonijiet se tiġi fdata f'idejn xi aġenzija eżekuttiva li twettaq intrigi bħat-tmexxija amministrattiva u tar-riċeviment tal-proposti sottomessi, l-istedina u l-ħlas ta’ evalwaturi esperti (magħżula mill-Kummissjoni), il-forniment ta' l-appoġġ loġistiku għall-evalwazzjoni tal-proposta u intrigi oħra li jista' jkun hemm, bħall-iċċekkjar tal-vijabbiltà finanzjarja u l-forniment ta’ l-istatistika. Il-possibbiltà li jista' jkun għad hemm sabiex xi intrigi speċifiċi jiġu sottokuntrattati lill-kumpaniji privati (p.eż. għall-iżvilupp, l-operat u l-appoġġ ta' l-istrumenti informatiċi) titqies ukoll. L-evalwazzjoni, l-ikkuntrattar u t-tmexxija proġettali tal-proġetti se jitwettqu mis-servizzi tal-Kummissjoni, sabiex tinżamm il-konnessjoni mill-qrib bejn dawn it-tipi ta' attivitajiet u t-tfassil tal-politika. 6. MONITORAĠĠ U EVALWAZZJONI L-aspetti ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni huma stipulati fid-Dikjarazzjoni Finanzjarja Leġiżlattiva tal-proposta tas-7 Programm Kwadru, COM(2005) 119 finali. 7. MIżURI KONTRA L-FRODI Għandhom jittieħdu wkoll miżuri xierqa sabiex jipprevjenu l-irregolaritajiet u l-frodi u għandhom jittieħdu l-passi neċessarji sabiex jiġu rkuprati xi fondi mitlufa, imħallsa fejn mhux suppost jew użati b’mod skorrett skond ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 tal-25 ta’ Ġunju 2002 dwar ir-Regolament Finanzjarju applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Komunitajiet Ewropej[28], ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE, Euratom) Nru 2342/2002 tat-23 ta’ Diċembru 2002 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill 1605/2002[29], ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-ħarsien ta’ l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej[30], (KE, Euratom) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar kontrolli u spezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tħares l-interessi finanzjarji tal-Komunitajiet Ewropej kontra l-frodi u irregolaritajiet oħra[31] u r-Regolament (KE) Nru 1074/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar investigazzjonijiet imwettqa mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF)[32]. 8. ID-DETTALJI TAR-RIŻORSI 8.1. L-objettivi tal-proposta f’dik li hija l-ispiża finanzjarja tagħhom Approprijazzjonijiet ta’ impenn f’miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) Sena 2007 | Sena 2008 | Sena 2009 | Sena 2010 | Sena 2011 | Uffiċjali jew staff temporanju[34] (XX.01 01) | A*/AD | B*, C*/AST | Staff iffinanzjat[35] mill-Art. XX 01 02 | Staff ieħor[36] iffinanzjat mill-Art. XX 01 05 | A*/AD | B*, C*/AST | TOTAL[37] | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 25) | 1.848 (+ 15) | 1.848 (+ 5) | 1.848 | 8.2.2. Deskrizzjoni ta’ l-intrigi dderivati mill-azzjoni Implimentazzjoni tal-Programm Kwadru 8.2.3. Sorsi ta’ riżorsi umani (statutorji) (Meta jissemma aktar minn sors wieħed, j.j. indika n-numru ta' karigi li joriġinaw minn kull sors) ( Karigi li attwalment huma allokati għall-ġesjonarji tal-programm li għandhom jiġu ssostitwiti jew imtawla ( Karigi allokati minn qabel fi ħdan l-eżerċizzju APS/PDB għas-sena 2006 ( Pożizzjonijiet li ser jintalbu fil-proċedura APS/PDB li jmiss ( Karigi li għandhom jiġu skjerati mill-ġdid permezz ta’ riżorsi eżistenti fi ħdan is-servizz ġestjonarju (skjerament mill-ġdid intern) ( Karigi meħtieġa għal sena n minkejja li ma kinux previsti fl-eżerċizzju APS/PDB tas-sena inkwistjoni 8.2.4. Nefqa Amministrattiva oħra inkluża fl-ammont referenzjarju (XX 01 05 – Nefqa fuq il-ġestjoni amministrattiva)[38] Miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) Linja tal-Baġit (numru u intestatura) | Sena 2007 | Sena 2008 | Sena 2009 | Sena 2010 | Sena 2011 | TOTALI | Staff statutorju xx.01 05 01 | 132,100 | 137,665 | 142,206 | 145,659 | 141,128 | 698,758 | Staff estern xx.01 05 02 | 23,520 | 30,809 | 32,971 | 34,418 | 19,830 | 141,548 | Spejjeż amministrattivi oħrajn xx.01 05 03 | 21,883 | 22,321 | 22,768 | 23,223 | 23,687 | 113,882 | Assistenza teknika u amministrattiva totali | 177,503 | 190,795 | 197,945 | 203,300 | 184,645 | 954,188 | 8.2.5. L-ispiża finanzjarja tar-riżorsi umani u l-ispejjeż assoċjati mhux inklużi fl-ammont referenzjarju[39] Miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) Tip ta' riżorsi umani | Is-snin 2007 | Sena 2008 | Is-snin 2009 | Is-snin 2010 | Sena 2011 | TOTALI | Uffiċjali u staff temporanju (08 0101 u) | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 | Staff iffinanzjat mill-Art. XX 01 02 (staff awżiljarju, END, kuntrattwali, eċċ.) | Spiża totali tar-Riżorsi Umani u l-ispejjeż assoċjati (MHUX fl-ammont referenzjarju) | 4,986 | 5,085 | 5,187 | 5,291 | 5,397 | 25,946 | Kalkolazzjoni- Spejjeż amministrattivi Li nħadmu bil-kunsiderazzjoni ta’ l-ipoteżi li ġejja: -in-numru ta’ staff uffiċjali fuq il-parti ex A tal-baġit tibqa’ fil-livell ta’ l-2006 -in-nefqiet jiżdiedu b’2% fis-sena skond l-inflazzjoni prevista bħal kif indikat fil-Fiche 1 REV (id-dokument ta' ħidma tas-servizzi tal-Kummissjoni konness mal-perspettivi finanzjarji), - il-preżunzjoni ta' 108 000 € għal kull membru ta’ l-istaff uffiċjali, u ta’ 70.000 € għall-istaff estern (prezzijiet ta’ l-2004) Kalkolazzjoni- Staff iffinanzjat taħt l-Art. XX 01 02 Għandha ssir referenza għall-Punt 8.2.1, jekk ikun applikabbli 8.2.6. Infiq amministrattiv ieħor mhux inkluż fl-ammont referenzjarju[40] Miljuni ta’ EUR (sa 3 postijiet deċimali) | Sena 2007 | Sena 2008 | Sena 2009 | Sena 2010 | Sena 2011 | TOTALI | XX 01 02 11 01 – Missjonijiet | 0,036 | 0,036 | 0,037 | 0,038 | 0,038 | 0,185 | XX 01 02 11 02 – Laqgħat u Konferenzi | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,001 | 0,005 | XX 01 02 11 03 – Kumitati[41] | 0,111 | 0,114 | 0,116 | 0,118 | 0,121 | 0,580 | XX 01 02 11 04 – Studji u konsultazzjonijiet | XX 01 02 11 05 – Sistemi ta’ l-informazzjoni | 2 Total ta’ Nfiq Ġestjonali Ieħor (XX 01 02 11) | 3 Infiq ieħor ta' natura amministrattiva (ispeċifika bl-inklużjoni tar-referenza għal-linja tal-baġit) | Infiq Amministrattiv Totali, għajr ir-riżorsi umani u l-ispejjeż assoċjati (MHUX inklużi fl-ammont referenzjarju) | 0,148 | 0,151 | 0,154 | 0,157 | 0,160 | 0,770 | Kalkolazzjoni- Infiq amministrattiv ieħor mhux inkluż fl-ammont referenzjarju Dawn il-figuri huma estimati abbażi tar-rikjesti tad-DĠ RTD għall-2006 miżjuda bit-2% għall-inflazzjoni annwali prevista. (Fiche 1 REV) Il-ħtiġijiet għar-riżorsi umani u amministrattivi għandhom ikunu koperti bl-allokazzkjoni li tingħata lid-DĠ amministrattiv fil-qafas tal-proċedura għall-allokazzjoni annwali. L-allokazzjoni tal-karigi għandha tqis ir-reallokazzjoni eventwali ta’ karigi bejn id-dipartimenti abbażi tal-perspettivi finanzjarji l-ġodda. [1] COM(2005)119 finali [2] COM(2005)118 [3] SEC(2005)430 [4] COM (2005) 387 [5] L-Artikolu 54.2 (a) tar-Regolament Finanzjarju (KE, Euratom), jippermetti li l-Kummissjoni tafda xi ħidmiet ta' awtorità pubblika lil aġenziji eżekuttivi. Madankollu, ir-Regolament tal-Kunsill 58/2003 li jistabbilixxi l-istatut għall-aġenziji eżekuttivi biex ikunu fdati b’ċerti ħidmiet fil-ġestjoni tal-programmi Komunitarji, u l-Regolament tal-Kummissjoni 1653/2004, dwar regolament finanzjarju standard għall-aġenziji eżekuttivi skond ir-Regolament 58/2003, huma Regolamenti KE li, konsegwentement, ma japplikawx fil-qasam ta’ l-Euratom. Il-Kummissjoni bi ħsiebha tirrikjedi li l-Kunsill jestendi l-ambitu ta’ dawn ir-Regolamenti lit-Trattat ta’ l-Euratom. [6] Ara l-Memorandum ta' Spjegazzjoni mal-proposta tal-Kummissjoni riveduta għall-“Pakkett Nukleari”, COM(2004)526 finali, tat-8.9.2004 [7] ĠU C , , p. . [8] ĠU C , , p. . [9] ĠU C , , p. . [10] Mhux ippublikata fil-ĠU. [11] ĠU L 312, tat-23.12.1995, p.1. [12] ĠU L 292, tal-15.11.1996, p.2. [13] ĠU L 136, tal-31.5.1999, p.1. [14] C(2005)576 finali [15] ĠU L 177, ta’ l-4.7.1984, p. 25. [16] ĠU L 108, tad-29.4.2005, p. 64. [17] Approporjazzjonijiet differenzjati [18] Approprjazzjonijiet mhux differenzjati minn hawn 'il quddiem imsejħa NDA [19] Dawn iċ-ċifri jirreferu għan-nefqa għall-Programm ta’ Qafas EURATOM kollu kemm hu (ara COM(2005)119 finali) [20] Nefqa li ma taqax taħt il-Kapitolu xx 01 tat-Titolu xx ikkonċernat. [21] L-approprjazzjonijiet għall-ħlasijiet jirreferu għall-2011 u s-snin ta’ wara [22] Nefqa fi ħdan l-Artikolu xx 01 05 tat-Titolu xx. [23] L-appropriazzjonijiet għall-ħlasijiet jirreferu għall-2011 u s-snin ta’ wara [24] Nefqa fi ħdan il-Kapitolu xx 01 għajr l-Artikoli xx 01 05. [25] L-appropriazzjonijiet għall-ħlasijiet jirreferu għall-2011 u s-snin ta’ wara [26] Ara l-punti 19 u 24 tal-ftehim Interistituzzjonali. [27] Iċ-ċifri indikati fit-tabella jirreferu biss għall-istaff iffinanzjat mill-pjan ta' stabbiliment għall-azzjonijiet indiretti KOLLHA taħt ir-responsabbiltà tad-DĠs RTD, INFSO, TREN, ENTR u FISH, inklużi 60 post ta’ staff addizzjonali għall-ITER. Għaldaqstant, dawn iċ-ċifri ma jinkludux il-karigi tal-pjan ta' stabbiliment mill-baġit operattiv u l-karigi mill-pjan ta' stabbiliment tal- JRC (ara d-dokumenti COM(2005)439 & 445 finali). [28] ĠU L 248, tas-16.9.2002, p.1 [29] ĠU L 357, tal-31.12.2002, p. 1 [30] ĠU L 312, tat-23.12.1995, p. 1 [31] ĠU L 292, tal-15.11.1996, p. 2 [32] ĠU L 136, tal-31.5.1999, p. 8 [33] Kif deskritt taħt is-Sezzjoni 5.3 [34] Li l-ispiża tiegħu MHIX koperta mill-ammont referenzjarju [35] Li l-ispiża tiegħu MHIX koperta mill-ammont referenzjarju [36] Li l-ispiża tiegħu hi koperta fi ħdan l-ammont referenzjarju [37] Iċ-ċifri indikati fit-tabella jirreferu biss għall-istaff iffinanzjat mill-pjan ta' stabbiliment għall-azzjonijiet indiretti KOLLHA taħt ir-responsabbiltà tad-DĠs RTD, INFSO, TREN, ENTR u FISH, inklużi 60 post ta’ staff addizzjonali għall-ITER. Għaldaqstant, dawn iċ-ċifri ma jinkludux il-karigi tal-pjan ta' stabbiliment mill-baġit operattiv u l-karigi mill-pjan ta' stabbiliment tal- JRC (ara d-dokumenti COM(2005)439 & 445 finali). [38] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas EURATOM kollukemmhu (ara COM(2005)119 finali) [39] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas EURATOM kollukemmhu (ara COM(2005)119 finali) [40] Dawn iċ-ċifri jirreferu għall-infiq għall-Programm ta’ Qafas EURATOM kollukemmhu (ara COM(2005)119 finali) [41] CST Euratom.