Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni għall-Materja Prima Kritika

(2021/C 175/03)

Relatur: Isolde RIES (DE/PSE) L-Ewwel Viċi President tal-Landtag ta’ Saarland Dokument ta’ referenza: COM(2020) 474 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

1. jenfasizza li s-soċjetajiet u l-ekonomiji moderni ma jistgħux jiffunzjonaw fit-tul mingħajr provvista ta’ materja prima li tkun affidabbli, sikura, kompetittiva u favur l-ambjent. Il-materja prima kritika hija dik il-materja prima li għandha importanza ekonomika għolja, iżda li attwalment għaliha ma hemm l-ebda provvista sikura u sostenibbli minn sorsi domestiċi ta’ materja prima fl-Ewropa;

2. jemmen li l-UE teħtieġ bażi industrijali b’saħħitha li tiddependi ħafna minn provvista adegwata ta’ materja prima u użu effiċjenti u riċiklaġġ ta’ din il-materja, minħabba l-impenji fir-rigward tat-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell aktar baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u ż-żieda fid-diġitalizzazzjoni;

3. jirrimarka li, skont studju li twettaq mill-Kummissjoni Ewropea ( 1 ) , id-domanda għal materja prima kritika għal teknoloġiji u setturi strateġiċi se tiżdied b’mod drastiku minn issa sal-2030/050, abbażi tal-informazzjoni disponibbli bħalissa, u li, pereżempju, sal-2030 l-UE se tkun teħtieġ sa 18-il darba aktar litju u 5 darbiet aktar kobalt mil-lum għal batteriji ta’ vetturi elettriċi u ħażna ta’ enerġija — u kważi 60 darba aktar litju u 15-il darba aktar kobalt sal-2050;

4. jirrimarka li, fuq livell globali, anqas minn 5 % tal-materja prima kritika hija prodotta fl-UE, filwaqt li l-industrija tal-UE tammonta għal madwar 20 % tal-konsum globali ta’ materja prima kritika. L-UE tiddependi b’mod partikolari minn importazzjonijiet ta’ riżorsi kritiċi li għandhom rwol ewlieni fir-rigward tat-teknoloġiji futuri u huma importanti, pereżempju fil-forma ta’ metalli u elementi rari, għal applikazzjonijiet tekniċi innovattivi. Għalhekk dawn se jkunu meħtieġa għall-produzzjoni u l-ħolqien tal-valur f’dawk l-oqsma fejn l-ekonomija Ewropea tfittex li tkun mexxej globali ewlieni. Dan japplika, pereżempju, għall-użu tal-materja prima prevista fil-Patt Ekoloġiku Ewropew għal tranżizzjoni lejn enerġija sigura, nadifa u affordabbli minn sorsi rinnovabbli, il-perkors lejn ekonomija nadifa u aktar ċirkolari, kif ukoll għall-użu tagħhom fil-mobbiltà u kostruzzjoni b’mod effiċjenti ta’ użu tal-enerġija u tar-riżorsi;

5. jinnota li s-settur totali tal-materja prima fl-UE jipprovdi madwar 350,000 impjieg u li aktar minn 30 miljun impjieg fl-industriji tal-manifattura downstream jiddependu minn aċċess affidabbli u mhux diskriminatorju għall-materja prima;

6. jenfasizza li l-kriżi tal-COVID-19, fost oħrajn, uriet li l-Ewropa tiddependi wisq minn fornituri barra mill-UE għal materja prima kritika, u li l-interruzzjonijiet fil-provvista jista’ jkollhom impatt negattiv fuq il-ktajjen tal-valur industrijali u setturi oħra;

Effetti fuq l-industrija

7. jenfasizza li d-dipendenza eċċessiva fuq pajjiżi barra mill-UE għal materja prima kritika għandha tiġi miġġielda, u li r-reżiljenza tal-ktajjen ta’ provvista kritiċi għandha tiżdied sabiex jiġu ggarantiti b’mod affidabbli s-sigurtà tal-provvista, it-tranżizzjoni enerġetika u t-tranżizzjoni lejn ekonomija diġitali;

8. jirrimarka li qabelxejn materja prima kritika hija meħtieġa f’ħafna industriji ewlenin u futuri Ewropej bħas-setturi tal-karozzi, l-azzar, l-avjazzjoni, l-IT, is-saħħa jew l-enerġija rinnovabbli. Prodotti innovattivi u teknoloġiji ġodda bħall-elettromobbiltà, id-diġitalizzazzjoni, l-industrija 4.0 u t-tranżizzjoni enerġetika qed jibdlu u jżidu d-domanda għall-materja prima. Id-domanda għall-materja prima se tiżdied ukoll mad-dinja kollha minħabba t-tkabbir tal-popolazzjoni, l-industrijalizzazzjoni kif ukoll id-dekarbonizzazzjoni gradwali tas-setturi tat-trasport u l-enerġija;

9. jenfasizza li aċċess ġust u mhux diskriminatorju għall-materja prima, provvista sigura ta’ materja prima u prezzijiet stabbli u prevedibbli tal-materja prima huma ta’ importanza ċentrali għall-opportunitajiet ta’ żvilupp, il-kompetittività tal-industrija Ewropea u l-SMEs, l-innovazzjoni u l-preservazzjoni ta’ siti industrijali fl-UE;

10. jemmen li huwa meħtieġ approċċ aktar strateġiku biex tiġi żgurata provvista sostenibbli ta’ materja prima kritika u biex titnaqqas id-dipendenza minn partijiet terzi u mill-importazzjonijiet ta’ materja prima; jenfasizza li dan jirrikjedi l-bini ta’ ktajjen ta’ valur diversifikati, it-tnaqqis tad-dipendenza mill-materja prima, it-tisħiħ tal-ekonomija ċirkolari, il-promozzjoni tal-innovazzjoni rigward alternattivi, u l-iżgurar ta’ kundizzjonijiet ekwi u ambjentalment u soċjalment responsabbli fis-suq globali;

11. jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea ppreżentat pjan ta’ azzjoni dwar materja prima kritika u l-ewwel rapport ta’ prospettiva strateġika li jidentifika d-dipendenza tal-UE fuq l-importazzjonijiet ta’ materja prima kritika bħala dgħufija strateġika;

12. jappoġġja l-objettivi li jinsabu fil-pjan ta’ azzjoni dwar l-iżvilupp ta’ ktajjen ta’ valur industrijali reżiljenti fl-UE, it-tnaqqis tad-dipendenza minn materja prima kritika bl-użu ta’ riżorsi ċirkolari, prodotti sostenibbli u innovazzjonijiet, it-tisħiħ tal-akkwist domestiku ta’ materja prima fl-UE, id-diversifikazzjoni tal-akkwist minn pajjiżi terzi, u t-tneħħija tad-distorsjonijiet fil-kummerċ internazzjonali b’modi miftiehma fid-WTO;

13. jenfasizza li r-reġjuni jiddependu minn materja prima kritika fi gradi differenti; jappella għalhekk li jiġu identifikati d-dipendenzi reġjonali minn materja prima kritika u l-ħtiġijiet reġjonali li jirriżultaw biex jiġu żviluppati ktajjen ta’ valur sostenibbli u innovattivi;

14. jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirrappreżentaw livell essenzjali fil-kuntest tal-pjan ta’ azzjoni sabiex tinkiseb l-aċċettazzjoni tal-għanijiet strateġiċi tal-UE dwar il-materja prima u l-proġetti industrijali;

15. fid-dawl tal-estensjoni possibbli tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-kriterji tat-tassonomija tal-UE għas-setturi ekonomiċi li għadhom mhumiex koperti, jappella li l-kriterji li għandhom jintużaw għat-tħaffir, l-estrazzjoni u l-ipproċessar tal-materja prima jkunu bbażati fuq valutazzjoni taċ-ċiklu tal-ħajja (min-nieqa għan-nieqa) u fuq kunsiderazzjonijiet soċjoekonomiċi. Barra minn hekk, fil-valutazzjoni ta’ kumpanija, għandha ssir distinzjoni bejn investimenti f’faċilitajiet ta’ produzzjoni eżistenti u f’impjanti ġodda, sabiex jiġi evitat li l-investimenti kklassifikati bħala sostenibbli jkunu ftit wisq, u b’hekk jiżdiedu l-ispejjeż ta’ finanzjament għat-trasformazzjoni indispensabbli tal-ekonomija;

L-iżgurar tal-ktajjen ta’ valur industrijali fl-UE

16. jappella li n-nuqqasijiet u d-dgħufijiet fil-ktajjen tal-provvista tal-materja prima eżistenti jiġu eliminati permezz ta’ approċċ aktar strateġiku. Pereżempju, il-kumulazzjoni ta’ riżervi adatti huma utli ħafna biex jiġu evitati interruzzjonijiet mhux mistennija fil-produzzjoni u l-provvista. Hemm ukoll ħtieġa ta’ sorsi alternattivi ta’ provvista f’każ ta’ interruzzjonijiet, kif ukoll sħubijiet aktar mill-qrib bejn operaturi f’materja prima kritika u setturi tal-konsumaturi downstream sabiex jiskattaw l-investiment fi żviluppi strateġiċi;

17. jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea affermat mill-ġdid il-faħam tal-kokk bħala wieħed mill-aktar materja prima importanti għall-industrija tal-azzar fil-lista attwali ta’ materja prima kritika; jirrimarka li din il-materja prima se tibqa’ indispensabbli għall-industrija tal-azzar sakemm ma tkun tista’ tiġi implimentata ebda alternattiva vijabbli oħra fuq skala kbira mil-lat teknoloġiku u ekonomiku; jappella lill-Kummissjoni Ewropea, fid-dawl tal-iżvilupp tal-metallurġija tal-idroġenu, teżamina l-potenzjal li tinkludi l-ħadid magħmul f’mattunelli meta jaħraq (hot briquetted iron — HBI) u ħadid miksub b’riduzzjoni diretta (direct reduced iron — DRI) fil-lista ta’ materja prima kritika tal-UE;

18. huwa favur alleanzi industrijali bħall-Alleanza Ewropea tal-Batteriji, li hija maħsuba biex tħeġġeġ investimenti pubbliċi u privati sostanzjali li, sa fejn ikun possibbli, iwasslu għal kopertura estensiva tad-domanda Ewropea tal-litju; jappella wkoll li jiġu appoġġjati alleanzi orjentati lejn il-futur għall-industriji tal-prodotti bażiċi;

19. jappoġġja b’mod partikolari l-Alleanza Ewropea ġdida dwar il-Materja Prima, li għandha l-għan li ssaħħaħ ir-reżiljenza tal-UE tul il-katina kollha tal-valur tal-materjali tal-art rari u tal-kalamiti; jilqa’ l-fatt li din l-alleanza hija miftuħa għall-partijiet interessati rilevanti kollha, inklużi r-reġjuni, u li l-Kumitat tar-Reġjuni ġie mistieden għall-avveniment tat-tnedija tagħha ( 2 )

20. jilqa’ l-fatt li l-Bank Ewropew tal-Investiment dan l-aħħar ħabbar li se jappoġġja b’mod finanzjarju proġetti biex tiġi żgurata l-provvista ta’ materja prima kritika li hija meħtieġa għal proċessi b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju fl-UE;

21. jappella li jiġi żgurat li dawn il-proġetti ma joħolqux distorsjonijiet fil-kompetizzjoni, ikunu effiċjenti fl-użu tar-riżorsi u sostenibbli, u jikkontribwixxu għar-reżiljenza strateġika tal-UE;

Ir-riċiklaġġ u s-sostituzzjoni ta’ materja prima

22. jinnota li l-materja prima kritika tal-Ewropa stess mhix qed tintuża biżżejjed, u li l-kapaċitajiet tal-Istati Membri tal-UE għall-ipproċessar, ir-riċiklaġġ, ir-raffinar u s-separazzjoni s’issa mhumiex biżżejjed;

23. jenfasizza li l-konsum aktar baxx, il-prevenzjoni tal-iskart u r-riċiklaġġ għandhom ikunu l-elementi ċentrali tat-tranżizzjoni lejn ekonomija effiċjenti fl-użu tar-riżorsi; jappella li l-konsumaturi jingħataw informazzjoni suffiċjenti u trasparenti dwar is-sitwazzjoni tal-materja prima fis-soċjetà għanja, u li tħobb tarmi, tagħna, u anke dwar il-kundizzjonijiet tas-suq għall-industrija tar-riċiklaġġ. Madankollu, il-konsumaturi jaqdu biss rwol sekondarju fil-promozzjoni ta’ prodotti b’livell għoli ta’ riċiklabbiltà u fil-promozzjoni ta’ inqas konsum: ir-responsabbiltà primarja tinsab l-ewwel u qabel kollox f’idejn il-produtturi u għalhekk għandhom jiġu imposti rekwiżiti fuqhom. Fil-każ ta’ prodotti mmanifatturati fl-Unjoni, l-obbligi għandhom jiġu imposti fuq il-manifatturi u obbligi ekwivalenti għandhom jiġu applikati fuq il-prodotti importati fis-suq tal-UE;

24. jenfasizza l-importanza tar-riċerka applikata u prattika u l-iżvilupp fl-estrazzjoni tal-materja prima u l-effiċjenza tal-użu tagħha;

25. jappella għal appoġġ akbar u kontinwu għar-riċerka u l-iżvilupp fil-qasam tal-estrazzjoni tal-materja prima u l-ekonomija ċirkolari kollha kemm, inkluża l-metallurġija bħala faċilitatur ewlieni; iħeġġeġ biex jiġi żgurat li meta jiġu żviluppati materjali ġodda, ir-riċiklabbiltà tagħhom fil-futur tkun dejjem kriterju għall-finanzjament tar-riċerka;

26. jenfasizza li dan għandu jkollu l-għan ukoll li jestendi b’mod sinifikanti t-tul tal-ħajja u l-faċilità ta’ tiswija ta’ prodotti li jeħtieġu materja prima kritika għall-manifattura tagħhom billi jiġi applikat il-prinċipju tal-ekodisinn sostenibbli, u billi l-materja prima kritika tiġi sostitwita b’materja li tkun disponibbli aktar faċilment, b’mod partikolari fejn l-avvanzi teknoloġiċi u l-obsolexxenza ppjanata jillimitaw it-tul tal-ħajja tagħhom. Jappella li jiġu aġġornati r-rekwiżiti għall-markatura CE bi kriterji ta’ riċiklabbiltà ambizzjużi għall-prodotti li jkun fihom materja prima kritika;

27. jirrimarka li l-Orizzont Ewropa, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u l-programmi nazzjonali ta’ riċerka u żvilupp jistgħu jintużaw biex jintlaħaq dan l-għan. Pereżempju, f’dan il-kuntest ġiet żviluppata Pjattaforma Ewropea tal-Ekonomija Ċirkolari għall-Aġenda Strateġika ta’ Riċerka u Innovazzjoni (CICERONE Circular economy platform for European priorities strategic agenda), u r-reġjuni Ewropej tal-minjieri u tal-metallurġija (Geo-Montan regions) setgħu, permezz tal-proġett MIREU (Mining and Metallurgy (European) Regions), itejbu n-network tagħhom u jkomplu jiffukaw fuq it-tisħiħ u l-prijoritizzazzjoni tar-riċerka dwar il-materja prima;

28. jemmen li l-konsumaturi għandhom jiġu informati kontinwament dwar l-esternalitajiet tax-xiri u s-sostituzzjoni ta’ spiss ta’ oġġetti domestiċi rħas u ta’ kwalità baxxa; ritorn gradwali għall-kultura ta’ manutenzjoni u tiswija jista’ joħloq impjiegi ġodda li ma jistgħux jiġu delokalizzati (offshored);

29. jinnota li fl-Ewropa t-terminu “skart” f’ħafna każijiet jostor riżorsi prezzjużi u materja prima kritika; ifakkar f’dan ir-rigward fl-Opinjoni adottata reċentement tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Pjan ta’ Azzjoni Ġdid għall-Ekonomija Ċirkolari” ( 3 )

30. jenfasizza li l-materjali riċiklati għandhom jintużaw b’mod aktar estensiv sabiex jitnaqqas l-użu ta’ materja prima primarja u kritika; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea teżamina kriterji tal-kompetizzjoni, li permezz tagħhom prodotti ġodda jrid ikollhom proporzjon sinifikanti ta’ materjali riċiklati, jekk ikun possibbli, u jirrakkomanda li dawn il-kriterji jitqiesu fl-approċċ għall-ktajjen tal-valur tal-prodotti ewlenin ( 4 )

31. jappella li ssir riċerka dwar l-irkupru ta’ materja prima kritika minn skart urban fid-dawl tal-applikabilità u l-fattibbiltà ekonomika tiegħu, u li l-irkupru jiżdied sakemm dan ikun ekonomikament vijabbli mil-lat tekniku u ekonomiku. B’mod partikolari, il-materja prima li hija meħtieġa għal enerġiji rinnovabbli jew applikazzjonijiet tekniċi innovattivi, bħal materjali tal-art rari, il-gallju jew l-indju, mhumiex riċiklati jew huma riċiklati sa ċertu punt biss, minħabba li r-riċiklaġġ s’issa kien teknikament relattivament diffiċli u ekonomikament relattivament għali. Huwa importanti wkoll li tiġi enfasizzata l-importanza li jiġi promoss irkupru effiċjenti tal-enerġija flimkien mal-irkupru tal-metalli u l-imluħ mill-iskart li ma jistgħux jiġu rriċiklati mod ieħor, minħabba t-tniġġis, ir-reħja tal-materjali u l-preżenza ta’ materjali kumplessi. L-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri, ir-reġjuni flimkien mal-istituti pubbliċi tar-riċerka u l-kumpaniji tagħhom huma għalhekk mistiedna biex jagħmlu aktar riċerka f’dan il-qasam u jippermettu l-użu tar-riżultati sabiex jiġi evitat li materja prima prezzjuża tintrema fil-landfills bħala skart;

32. jinnota li kwantitajiet sinifikanti ta’ skart u ruttam huma esportati, minkejja l-fatt li jistgħu, potenzjalment, jiġu riċiklati f’materja prima sekondarja fl-UE; għalhekk jappella li l-kapaċità tar-riċiklaġġ fl-UE tissaħħaħ b’mod sostanzjali, speċjalment minħabba l-ħsara lill-ambjent — xi kultant katastrofika — ikkawżata mill-esportazzjonijiet tal-iskart u tar-ruttam lejn pajjiżi li qed jiżviluppaw u lejn pajjiżi emerġenti b’kapaċità inadegwata ta’ riċiklaġġ;

33. jirrimarka li attwalment ma hemm l-ebda rekord statistiku tal-kwantità ta’ materja prima li tinsab fl-iskart mill-estrazzjoni. Il-Kummissjoni Ewropea hija għalhekk mitluba tevalwa u tippjana l-ammont ta’ materjali maħżuna bl-għajnuna tal-Istati Membri, ir-reġjuni u l-muniċipalitajiet;

34. jenfasizza li l-produtturi għandhom rwol importanti x’jaqdu fil-perkors lejn ekonomija ċirkolari. Dawn għandhom jiżviluppaw prodotti innovattivi li jippermettu separazzjoni tal-materjal biex ma jagħmlux ħsara lill-ambjent u li jkunu jeħtieġu l-anqas użu possibbli ta’ materja prima primarja fossili; il-produtturi għandhom jeżaminaw mill-ġdid ukoll il-mudelli kummerċjali eżistenti biex jersqu lejn tnaqqis fil-konsum tar-riżorsi; jirrimarka li fl-istess ħin l-Istat għandu wkoll il-kompiti inerenti tiegħu, pereżempju li joħloq kundizzjonijiet ta’ qafas adattati u regolamenti legali korrispondenti kif ukoll jistabbilixxi inċentivi ekonomiċi;

It-tisħiħ tal-akkwist minn sorsi sostenibbli, u l-ipproċessar sostenibbli tal-materja prima fl-UE

35. jenfasizza li, kemm jista’ jkun, l-UE għandha tforni wkoll lilha nnifisha fit-tul b’materja prima mis-sorsi tagħha stess u tiżviluppa strateġiji ta’ żvilupp li jħarsu ’l quddiem, inkluż l-istabbiliment ta’ kapaċitajiet ġodda għall-aċċess u l-ipproċessar ta’ materja prima kritika fl-UE, u l-iżvilupp ta’ mudell ta’ finanzjament sostenibbli għall-konverżjoni ta’ operazzjonijiet attwali ta’ tħaffir għall-estrazzjoni ta’ materja prima kritika;

36. jenfasizza li ż-żieda fl-estrazzjoni domestika ta’ materja prima fl-UE għandha sseħħ fil-qafas tal-istandards għoljin ta’ sikurezza ambjentali u okkupazzjonali ppruvati u ttestjati; jirrimarka li eżempji tal-aħjar prattika f’dan ir-rigward diġà qed jitqiesu fi proġetti tal UE, iżda li, b’mod ġenerali, għadhom ma wasslux għal żieda sinifikanti fi proġetti ta’ investiment biex jiżdiedu l-estrazzjoni u l-ipproċessar tal-materja prima. Madankollu, minbarra s-salvagwardja tal-attivitajiet preċedenti u attwali tat-tħaffir fil-minjieri, l-estrazzjoni minn minjieri ġodda hija wkoll integrali biex l-ekonomija tiġi pprovduta b’materja prima kritika minn sorsi proprji;

37. jinnota b’dispjaċir f’dan ir-rigward li sa issa għad m’hemm l-ebda żieda sinifikanti fl-implimentazzjoni tar-riżultati tar-riċerka u l-iżvilupp fil-prattika kummerċjali għall-estrazzjoni u l-ipproċessar tal-materja prima, u jenfasizza li l-estrazzjoni minn minjieri ġodda ta’ materja prima b’teknoloġija għolja fl-UE għandha tkun ibbażata fuq pjani ta’ riċerka u żvilupp għal estrazzjoni innovattiva b’impatt baxx; jilqa’ f’dan ir-rigward il-fatt li mill-2021, taħt l-Orizzont Ewropa, il-Kummissjoni Ewropea trid tkompli tmexxi ’l quddiem it-tnaqqis tal-impatti ambjentali u jappella sabiex tingħata attenzjoni partikolari lill-oqsma tal-ġestjoni tal-ilma u r-restawr tal-ambjent selvaġġ;

38. jenfasizza li minbarra l-istandards tal-protezzjoni ambjentali u tax-xogħol, il-permessi għal minjieri ġodda jridu jinkludu wkoll soluzzjonijiet għall-kumpens tal-valur ambjentali u rikreattiv mitluf, sabiex iż-żoni tal-minjieri jkunu jistgħu jkomplu jintużaw għar-rikreazzjoni jew għal skopijiet oħra daqstant importanti għall-komunità lokali, matul u wara l-attivitajiet marbutin mal-estrazzjoni;

39. jenfasizza li r-reġjuni għandhom rwol fundamentali minħabba l-għarfien espert tagħhom f’dan il-qasam; jinnota li r-riżorsi tal-materja prima tal-batteriji jinstabu f’diversi reġjuni tal-faħam tal-UE, iżda wkoll f’reġjuni oħra, u li ħafna skart mill-minjieri huwa rikk f’materja prima kritika; jappella, għalhekk, li minjieri magħluqa u l-minjieri ġodda sotteranji jew miftuħa li jkun fihom materja prima kritika jiġu eżaminati għall-estrazzjoni tal-materja prima; jirrimarka li l-estrazzjoni ta’ din il-materja prima tista’ toħloq impjiegi ġodda f’reġjuni li kellhom attività preċedenti ta’ minjieri u reġjuni b’attività attwali;

40. jenfasizza li jeżisti għarfien tekniku konsiderevoli f’eks reġjuni tal-minjieri u reġjuni b’minjieri attivi tal-UE; l-esperjenza u l-għarfien għandhom jiġu mgħoddija lill-ġenerazzjonijiet ġodda ta’ impjegati u l-ħiliet tal-ħaddiema tas-sengħa għandhom jissaħħu permezz ta’ taħriġ immirat u miżuri ta’ edukazzjoni ulterjuri;

41. jenfasizza li l-isfruttar tad-depożiti ta’ materja prima kif ukoll il-ftuħ ta’ minjieri ġodda sotterranji jew miftuħa jistgħu jnaqqsu d-dipendenza tal-UE minn pajjiżi terzi, iżda li l-esplorazzjoni u l-estrazzjoni meħtieġa għal dan fl-UE ta’ spiss jikkompetu ma’ għażliet oħra ta’ użu tal-art u għalhekk huma soġġetti għal restrizzjonijiet ta’ ġestjoni tat-territorju; huwa favur, għalhekk, li l-kunflitti ta’ użu f’termini ta’ sigurtà tal-provvista ta’ materja prima jiġu solvuti bl-aktar mod amikevoli possibbli;

42. jinnota li l-oġġezzjoni pubblika għall-proġetti tal-minjieri qed tikber f’ħafna pajjiżi tal-UE u li l-isforzi tal-industrija biex ittejjeb l-impronta ekoloġika tagħha għadhom ma ġewx rikonoxxuti b’mod adegwat. L-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-muniċipalitajiet huma għalhekk mitluba biex jikkomunikaw b’mod trasparenti u attiv il-vantaġġi u l-iżvantaġġi ta’ minjieri ġodda sotterranji jew miftuħa, biex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni tal-partijiet interessati rilevanti kollha u b’hekk jiġu żgurati l-aċċettazzjoni u l-fehim fis-soċjetà ċivili;

43. jirrimarka li l-ftuħ mill-ġdid ta’ minjieri huwa assoċjat ma’ spejjeż għolja ta’ investiment kif ukoll operattivi, parzjalment minħabba l-istandards ambjentali u ta’ sikurezza għoljin fis-seħħ fl-UE li jirrappreżentaw żvantaġġ ekonomiku għar-reġjuni Ewropej tal-minjieri meta mqabbla mal-bqija tad-dinja; jappella għalhekk lill-Unjoni Ewropea u lill-Istati Membri tagħha jeżaminaw jekk tali proġetti jistgħux jiġu appoġġjati b’mod finanzjarju fil-qafas tar-regolamenti dwar l-għajnuna mill-Istat u sa liema punt jista’ jsir dan;

44. jenfasizza li l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għandu l-għan li jgħin biex jittaffa l-impatt soċjoekonomiku tat-tranżizzjoni għan-newtralità klimatika f’reġjuni intensivi fil-faħam u dawk intensivi fil-karbonju, u biex jiddiversifika l-ekonomiji fir-reġjuni, inkluż permezz ta’ investimenti fl-ekonomija ċirkolari. It-tieqa ta’ finanzjament “Infrastruttura Sostenibbli” tal-fond “InvestEU” tista’ tappoġġja wkoll l-iżvilupp reġjonali ta’ materja prima kritika;

45. jaqbel li għandhom jiġu żviluppati u applikati biżżejjed ħiliet speċjalizzati fl-UE sabiex tkun tista’ tiġi proċessata jew irfinata ċerta materja prima kritika bħal-litju; jappella lill-Unjoni Ewropea, lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jieħdu sehem attiv fil-ħolqien u l-iżvilupp ta’ ħiliet xierqa;

46. jappella għal koordinazzjoni aħjar tal-partijiet interessati rilevanti fl-oqsma tal-esplorazzjoni, l-estrazzjoni, id-distribuzzjoni, l-ipproċessar, l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ; l-awtoritajiet reġjonali u lokali jaqdu rwol fundamentali f’dan il-kuntest;

47. jenfasizza li l-istrateġiji tal-materja prima u l-ippjanar tal-materja prima mill-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jagħtu kontribut sinifikanti biex tiġi żgurata l-provvista tal-materja prima domestika;

48. jirrikonoxxi li l-implimentazzjoni ta’ estrazzjoni ġdida, innovattiva, aċċettata, sikura u ekoloġika ta’ materja prima kritika fl-UE teħtieġ permessi siguri mil-lat legali, u jappella li l-awtoritajiet u l-korpi nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti jiġu stabbiliti, organizzati u mgħammra f’livell proporzjonat mal-importanza dejjem tikber tar-responsabbiltajiet u l-missjoni tagħhom, sabiex proċeduri amministrattivi trasparenti, effiċjenti u kkoordinati jippermettu l-estrazzjoni ta’ materja prima fit-territorju tal-UE;

Kooperazzjoni reġjonali

49. jenfasizza l-importanza li jiġu promossi r-raggruppamenti nazzjonali u reġjonali ta’ materja prima li jirrappreżentaw is-settur tat-tħaffir ta’ minjieri sostenibbli fl-UE, u li jlaqqgħu flimkien l-industrija, l-awtoritajiet tal-minjieri, is-servizzi ġeoloġiċi, il-fornituri ta’ servizzi upstream u downstream, il-manifatturi tat-tagħmir, il-kumpaniji ta’ tħaffir ta’ minjieri u ta’ raffinar, kif ukoll l-industrija tat-trasport u l-imsieħba soċjali, anki bl-użu ta’ teknoloġiji ġodda tat-tħaffir ta’ minjieri;

50. jenfasizza l-ħtieġa li l-livelli lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej jaħdmu flimkien biex jindirizzaw l-impatt lokali u jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ investiment meħtieġa;

51. jappella li n-networking tar-reġjuni Ewropej li jiddependu ħafna minn materja prima kritika jissaħħaħ sabiex jinstabu soluzzjonijiet komuni u jiġi żgurat li r-reġjuni jkollhom rwol attiv fl-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima;

Akkwist ta’ materja prima minn pajjiżi terzi

52. jinnota li, minkejja l-isforzi kollha, l-UE se tkompli tiddependi ħafna mill-importazzjonijiet ta’ materja prima kritika minn pajjiżi terzi; jirrimarka li issa hemm kompetizzjoni kbira għal materja prima kritika bejn bosta pajjiżi;

53. jenfasizza li fil-kummerċ tal-materja prima hemm restrizzjonijiet kummerċjali u distorsjoni fil-kompetizzjoni dejjem akbar; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tissorvelja b’mod kontinwu r-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni u l-importazzjoni u tqajjimhom fuq livell reġjonali, bilaterali u multilaterali; huwa tal-fehma li miżuri li joħolqu distorsjonijiet fil-kummerċ fir-rigward tal-materja prima, u b’mod partikolari l-materja prima kritika, iridu jiġu eżaminati bis-sħiħ u, jekk ikun meħtieġ, għandhom jittieħdu passi legali ulterjuri fil-qafas tar-regoli tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO);

54. iqis li politika tal-materja prima bbażata fuq id-diplomazija hija ta’ importanza kbira għall-UE, mhux biss fir-rigward tal-politika industrijali u tal-enerġija u l-kummerċ internazzjonali, iżda wkoll bħala kwistjoni trasversali li taffettwa diversi oqsma tal-politika interna, esterna u ta’ sigurtà;

55. jinnota li jkun ta’ benefiċċju għar-reżiljenza ekonomika u finanzjarja tal-UE jekk komoditajiet kritiċi jiġu nnegozjati bil-munita Ewropea peress li dan inaqqas il-volatilità tal-prezzijiet u d-dipendenza tal-importaturi tal-UE u tal-esportaturi ta’ pajjiżi terzi fuq is-swieq finanzjarji bbażati fuq id-dollaru Amerikan; jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex jiżguraw li jsir negozju permezz tal-munita Ewropea;

56. jappella lill-UE tidħol f’aktar sħubijiet strateġiċi ma’ pajjiżi terzi b’ħafna riżorsi; jilqa’ l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea li tiddiskuti l-prijoritajiet mal-Istati Membri u l-industrija, inkluż fil-pajjiżi kkonċernati, qabel ma jitniedu proġetti ta’ sħubija pilota fl-2021, peress li dawn għandhom għarfien espert lokali u network ta’ ambaxxati tal-Istati Membri;

57. jenfasizza li kooperazzjoni akbar ma’ msieħba strateġiċi għandha timxi id f’id ma’ akkwist responsabbli ta’ sorsi. Konċentrazzjoni għolja ta’ provvista f’pajjiżi bi standards soċjali u ekoloġiċi aktar baxxi mhux biss toħloq riskju għas-sigurtà tal-provvista, iżda tista’ taggrava wkoll il-problemi soċjali u ekoloġiċi. Għalhekk għandu jkun hemm ftehim internazzjonali fil-livell tad-WTO, li jkollu l-għan li jilħaq livell għoli ta’ trasparenza u traċċabilità kontinwa tal-ktajjen tal-provvista u tal-bejgħ bl-imnut fir-rigward tal-istandards soċjali u ekoloġiċi li jintużaw fl-estrazzjoni tal-materja prima f’pajjiżi terzi. In-negozjati dwar it-titjib sistematiku ta’ dawn l-istandards għandhom imbagħad jinbdew malajr kemm jista’ jkun, kif diġà huwa l-każ fil-ftehimiet eżistenti tal-UE dwar il-kummerċ ħieles; jilqa’ r-Regolament dwar il-Minerali ta’ Kunflitt, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2021, u jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippreżenta malajr kemm jista’ jkun proposta bbilanċjata għal diliġenza dovuta fil-ktajjen tal-provvista;

58. jenfasizza li qed isir dejjem aktar diffiċli biex il-kumpaniji individwali jakkwistaw materja prima minn swieq ta’ kunsinna kkonsolidati ħafna u f’kompetizzjoni ma’ swieq ta’ domanda għolja (speċjalment iċ-Ċina); jappella li jingħata appoġġ immirat lill-alleanzi korporattivi bħall-assoċjazzjonijiet tax-xiri.

Brussell, id-19 ta’ Marzu 2021. Apostolos TZITZIKOSTAS Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

(1) Critical Raw Materials for Strategic Technologies and Sectors in the EU — A Foresight Study (Il-Materja Prima Kritika għat-Teknoloġiji u s-Setturi Strateġiċi fl-UE — Studju ta’ Prospettiva): https://ec.europa.eu/docsroom/documents/42881 (mhux disponibbli bil-Malti).

(2) It-tnedija fuq l-internet tal-Alleanza Ewropea dwar il-Materja Prima u l-formula ta’ sħubija: https://erma.eu/about-us/join-erma/

(3) L-Opinjoni dwar “Pjan ta’ Azzjoni ġdid għall-Ekonomija Ċirkolari” (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 107).

(4) L-Opinjoni dwar “Pjan ta’ Azzjoni ġdid għall-Ekonomija Ċirkolari” (ĠU C 440, 18.12.2020, p. 107).