Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni — Nirriflettu dwar l-Ewropa: leħen l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex terġa’ tinkiseb il-fiduċja fl-Unjoni Ewropea

(2018/C 461/02)

Korelaturi: Karl-Heinz LAMBERTZ (BE/PSE), President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, Membru tal-Parlament tal-Komunità tal-lingwa Ġermaniża, Membru tas-Senat Markku MARKKULA (FI/PPE), L-Ewwel Viċi President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u Kunsillier tal-Belt ta’ Espoo Dokument ta’ referenza: Konsultazzjoni ta’ Donald TUSK, President tal-Kunsill Ewropew, fit-8 ta’ Novembru 2016, fejn talab lill-Kumitat tar-Reġjuni (KtR) jagħti Opinjoni dwar “Nirriflettu dwar l-Ewropa: leħen l-awtoritajiet reġjonali u lokali sabiex terġa’ tinkiseb il-fiduċja fl-Unjoni Ewropea”.

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI,

Preambolu: il-kuntest tal-kontribut tar-rappreżentanti lokali u reġjonali biex tinbena mill-ġdid il-fiduċja

1. Fid-dawl tal-Istqarrija tal-Missjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR), fi Brussell, fil-21 t’ April 2009: “Aħna assemblea politika msawra minn persuni eletti fil-livell reġjonali u lokali li naħdmu għall-integrazzjoni Ewropea. B’konformità mal-leġittimità politika tagħna, aħna nirrappreżentaw it-territorji, ir-reġjuni, il-bliet u l-muniċipalitajiet kollha tal-Unjoni Ewropea fil-livell istituzzjonali. Il-missjoni tagħna hija li ninvolvu lill-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-proċess Ewropew tat-teħid tad-deċiżjonijiet u b’hekk inħeġġu parteċipazzjoni akbar min-naħa taċ-ċittadini (…) Aħna nissorveljaw biex jiġi żgurat li l-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità jiġu osservati sabiex id-deċiżjonijiet jittieħdu u jiġu applikati kemm jista’ jkun qrib iċ-ċittadini u fl-aktar livell adatt (…) Niddjalogaw b’mod dirett maċ-ċittadini tagħna dwar dak li kisbet l-Ewropa u dwar l-isfidi tal-ġejjieni u nagħtu l-kontribut tagħna billi nispjegaw u nfissru l-implimentazzjoni u l-impatt territorjali tal-politiki Komunitarji”;

2. Fid-dawl tal-ħames prijoritajiet politiċi tal-KtR 2015-2020 (“Bidu ġdid għall-ekonomija Ewropea”, “Id-dimensjoni territorjali ta’ kwistjonijiet ta’ leġislazzjoni tal-UE”, “Ewropa aktar faċli u aktar konnessa”, “Stabbiltà u kooperazzjoni ġewwa u barra l-Unjoni Ewropea”, “L-Ewropa taċ-ċittadini hija l-Ewropa tal-ġejjieni”);

3. Wara li kkunsidra l-konsultazzjoni tal-President tal-Kunsill Ewropew fit-8 ta’ Novembru 2016 fejn talab lill-KtR jabbozza opinjoni li tippreżenta il-perċezzjonijiet u l-proposti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali dwar il-futur tal-Ewropa sabiex jgħinu biex terġa’ tinbena l-fiduċja fil-proġett Ewropew ( 1 )

4. Wara li kkunsidra l-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa – Riflessjonijiet u Xenarji għall-UE27 sal-2025 tat-1 ta’ Marzu 2017 u l-Ħames Dokumenti ta’ Riflessjoni sussegwenti;

5. Wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta’ Ruma, iffirmata fil-21 ta’ Marzu 2017, li fiha l-firmatarji jiddikjaraw li jwiegħdu li ser jisimgħu u jwieġbu l-preokkupazzjonijiet taċ-ċittadini tagħhom u li ser jaħdmu flimkien f’livell li jwassal għal differenza reali, kemm jekk ikun fil-livell tal-Unjoni Ewropea, kif ukoll f’dak nazzjonali, reġjonali, u lokali u fi spirtu ta’ fiduċja u kooperazzjoni leali, kemm fost l-Istati Membri kif ukoll bejnhom u l-istituzzjonijiet tal-UE, f’konformità mal-prinċipju tas-solidarjetà; Huma ser iħallu l-ispazju meħtieġ għal manuvrar fid-diversi livelli sabiex isaħħu l-potenzjal tal-Ewropa għall-innovazzjoni u t-tkabbir. Irridu li l-Unjoni tkun influwenti fuq kwistjonijiet kbar u inqas fuq kwistjonijiet żgħar. Ser jippromovu proċess demokratiku, effettiv u trasparenti għat-teħid ta’ deċiżjonijiet u twettiq aħjar;

6. Wara li kkunsidra l-ittra ta’ intenzjoni tal-President tal-Kummissjoni tal-UE ( 2 ) li jfittex li jissokta bid-diskussjoni tal-White Paper dwar il-futur tal-Ewropa sal-elezzjonijiet ta’ Ġunju 2019 permezz ta’ dibattiti, Djalogi taċ-Ċittadini, interazzjoni mal-Parlamenti nazzjonali u ħidma mar-reġjuni;

7. Wara li kkunsidra r-rapport “Reaching out to EU citizens: a new opportunity” ( 3 ) li jiddikjara li r-reġjuni jaqdu wkoll rwol dejjem akbar fir-riflessjoni dwar il-governanza fl-Unjoni u fl-Istati Membri tagħha. Flimkien mal-bażi soċjoekonomika soda u l-identità kulturali komuni tagħhom, dawn jikkostitwixxu l-livell adegwat għall-orjentazzjonijiet politiċi u t-twettiq korrett tagħhom f’għadd ta’ oqsma politiċi, peress li huma aġenti u intermedjarji importanti sabiex jintlaħqu ċ-ċittadini”; u għar-“Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE” ( 4 ) , fejn ġie rikonoxxut li huwa kruċjali li jissaħħaħ is-sens ta’ sjieda u parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-proġett ta’ integrazzjoni;

8. Wara li kkunsidra it-tliet riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew dwar il-futur tal-Unjoni Ewropea ( 5 )

9. Wara li kkunsidra t-tnedija ta’ “konsultazzjonijiet taċ-ċittadini” fl-Istati Membri tal-UE ta’ April 2018.

Fehim u rappurtar dwar il-perċezzjonijiet u l-aspettattivi taċ-ċittadini u r-rappreżentanti lokali u reġjonali dwar l-UE tagħhom

(a) Ir-rappreżentanti lokali u reġjonali qed jaħdmu biex il-leħen taċ-ċittadini jiġi mismugħ

10. Jenfasizza li fl-inizjattiva mnedija f’Marzu 2016 dwar “Nirriflettu dwar l-Ewropa”, qed jaħdem biex jibni mill-ġdid il-fiduċja bejn l-Unjoni Ewropea u ċ-ċittadini tagħha permezz ta’ djalogi taċ-ċittadini fil-bliet tagħhom u laqgħat mal-assoċjazzjonijiet u l-assemblei tal-politiċi lokali u reġjonali kif ukoll ma’ għadd ta’ movimenti lokali ( 6 ) u assoċjazzjonijiet territorjali nazzjonali u Ewropej bil-għan li jisma’ u jirrapporta lura l-fehmiet, l-ideat u t-tħassib tan-nies dwar il-proġett Ewropew;

11. Jinnota li, s’issa, aktar minn 176 rappreżentant politiku tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni kienu involuti fil-proċess billi taw bidu u pparteċipaw fi Djalogi maċ-Ċittadini bħala parti mill-eżerċizzju dwar “Nirriflettu dwar l-Ewropa”. Aktar minn 40 000 parteċipant ħadu sehem personalment jew b’mod diġitali f’dawn l-avvenimenti f’110 reġjun madwar l-Istati Membri kollha. Aktar minn 22 000 ċittadin tal-UE ħadu sehem permezz ta’ stħarriġ onlajn u applikazzjoni mobbli bħala mekkaniżmu ta’ feedback li jippermetti lill-parteċipanti fid-djalogi u liċ-ċittadini biex jikkontribwixxu għad-diskussjoni mill-bogħod wkoll;

12. Jenfasizza li r-rappreżentanti eletti mill-Gruppi Politiċi kollha tal-KtR qed jipparteċipaw f’dawn l-attivitajiet u, kull fejn possibbli qed jaqsmu l-pjattaformi ma’ rappreżentanti mill-Kunsill Ewropew, membri tal-parlamenti nazzjonali, membri tal-Parlament Ewropew, il-Kummissjoni Ewropea u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew; jisħaq li hija meħtieġa aktar koordinazzjoni sabiex tittejjeb il-viżibbiltà u l-impatt ta’ attivitajiet ta’ kuntatt tal-istituzzjonijiet u l-Istati Membri kollha;

13. Jenfasizza ir-riżultati tal-istħarriġ ikkummissjonat mill-KtR fost l-awtoritajiet lokali u reġjonali, inklużi l-membri u s-sostituti tal-KtR, u l-assoċjazzjonijiet tagħhom ( 7 )

14. Jinnota li fil-maġġoranza tad-djalogi, in-nies jaraw il-kwistjonijiet mill-perspettiva ta’ dak li jiġri fir-reġjun, il-belt jew iż-żona lokali tagħhom; f’dan il-kuntest, jinnota li l-politikanti tal-UE mir-reġjuni u l-bliet huma għalhekk dawk li jiltaqgħu l-ewwel mat-tħassib u l-istennijiet taċ-ċittadini.

(b) X’qalulna ċ-ċittadini: iridu proġett tal-UE li jibni fuq is-solidarjetà, il-koeżjoni u l-prossimità

15. Jenfasizza li t-tħassib ewlieni espress fi djalogi taċ-ċittadini tal-KtR ( 8 ) huwa dwar l-implimentazzjoni bil-mod ta’ soluzzjonijiet speċjalment fil-qasam tal-qgħad, il-migrazzjoni u s-sitwazzjoni soċjoekonomika ġenerali;

16. F’dan il-kuntest, jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li ħafna ċittadini urew xewqa għal aktar solidarjetà fl-UE; din hija sejħa qawwija għal azzjoni biex tnaqqas l-inugwaljanzi eżistenti u li f’ħafna każijiet qed jikbru f’oqsma differenti, prinċipalment bir-rinfurzar tal-koeżjoni u s-solidarjetà bejn u fi ħdan l-Istati Membru u r-reġjuni; biex din l-aspettattiva ġenerali tintlaħaq jaf ikunu meħtieġa l-orjentazzjoni u l-ibbilanċjar mill-ġdid ta’ numru ta’ politiki fl-Unjoni Ewropea;

17. Jirrimarka l-frustrazzjoni dwar l-UE, peress li l-Unjoni hija spiss meqjusa bħala mbiegħda wisq u mhux affidabbli. Fl-istess waqt ħafna nies għadhom iħossuhom li ma jafux x’inhi l-UE u x’qiegħda tagħmel. Dan qed iwassal għal distakk sinifikanti bejn l-aspettattivi tan-nies u l-abbiltà tal-UE li twassal ir-riżultati. Hemm nuqqas ta’ tanġibbiltà ta’ benefiċċju fl-indirizzar ta’ kwistjonijiet lokali, anke minħabba komunikazzjoni dgħajfa, kif ukoll minħabba narrattivi u vokabularju qarrieqa li jintużaw meta jiġu indirizzati ċ-ċittadini kif ukoll minħabba l-involviment fqir fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet;

18. Josserva li l-istħarriġ tal-Ewrobarometru ( 9 ) juri li aktar minn żewġ terzi ta’ dawk li wieġbu huma konvinti li pajjiżhom ibbenefika mis-sħubija bħala membru tal-UE;

19. Ifakkar, f’dan ir-rigward, li l-Istati Membri għandhom responsabbiltà kondiviża sabiex isibu soluzzjonijiet fil-livell Ewropew biex jiżguraw li l-UE jkollha l-kapaċità li taġixxi fir-rigward tal-aġendi ewlenin, fejn tista’ tipprovdi valur miżjud reali. Fl-istess ħin, jeħtieġ li jimplimentaw ir-riformi nazzjonali meħtieġa, inkluż finanzjament adegwat, sabiex jiżguraw amministrazzjoni lokali u reġjonali li tiffunzjona tajjeb, fejn iċ-ċittadini jistgħu jaraw li l-problemi qegħdin jiġu indirizzati;

20. Jenfasizza l-fatt li f’ħafna dibattiti lokali u anke skont ir-riżultati tal-istħarriġ, il-ġenerazzjoni ta’ dawk li għandhom inqas minn 30 sena hija dik l-aktar entużjasta dwar l-UE, u li tagħti importanza kbira lil-libertà ta’ moviment u l-opportunitajiet edukattivi offruti mill-UE; huwa konxju wkoll, madankollu, li din hi l-ġenerazzjoni li ntlaqtet l-aktar f’ħafna pajjiżi mill-effetti dejjiema tal-kriżi ekonomika u mill-qgħad fost iż-żgħażagħ u li tikkritika ħafna r-rwol tal-Unjoni Ewropew f’dan il-kuntest; jinsisti għalhekk li l-politiki tal-UE jeħtieġ jiġu orjentati ħafna aktar bil-qawwi lejn il-futur u jeħtieġ li din l-orjentazzjoni tiġi integrata fis-sistema tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE, b’azzjoni konkreta u b’aktar riżorsi ddedikati biex jiġu indirizzati l-problemi speċifiċi taż-żgħażagħ;

21. Jenfasizza li t-tħassib taċ-ċittadini li dawn ma jitqisux biżżejjed matul il-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet spiss iwassal għal forom differenti ta’ nuqqas ta’ fiduċja fl-istituzzjonijiet demokratiċi, inklużi dawk tal-UE;

22. Jenfasizza li l-fiduċja fil-livelli lokali u reġjonali ta’ governanza bħala medja hija akbar mill-fiduċja fil-gvernijiet nazzjonali, u f’ħafna Stati Membri hija akbar ukoll mill-fiduċja fl-UE;

23. Sabiex terġa’ tinbena l-fiduċja fl-UE, jenfasizza l-importanza li jiġi ċċarat għaċ-ċittadini min fl-aħħar mill-aħħar huwa responsabbli għad-deċiżjonijiet fil-livell tal-UE u għalhekk jappella biex tiġi msaħħa r-responsabbiltà demokratika;

24. Ifakkar li l-integrazzjoni Ewropea hija proġett li jagħti espressjoni politika lil sett ta’ valuri u drittijiet universali iżda li ħafna ċittadini huma diżappuntati b’dak li jqisu bħala n-nuqqas ta’ kapaċità tal-UE li tonora u tiddefendi l-valuri tagħha stess; jirrikonoxxi li hija ta’ importanza kruċjali li jerġgħu jiġu kkonfermati b’mod kontinwu l-valuri komuni taċ-ċittadini tal-EU li huma indispensabbli bħala l-pedament tal-fiduċja reċiproka u l-kompromess;

25. Iqis li hemm potenzjal sinifikanti għall-iżvilupp ta’ “identità Ewropea ċivika” fost iċ-ċittadini tal-UE bi drittijiet u obbligi importanti li jaffettwaw il-ħajja ta’ kuljum tagħhom; din l-identità, li hija bbażata fuq il-wirt rikk storiku u kulturali Ewropew, tkun importanti biex jiżdied is-sens ta’ appartenenza li ċ-ċittadini individwali jkollhom għall-“proġett Ewropew”, u jeħtieġ tikkumplementa u tarrikkixxi l-identitajiet nazzjonali, reġjonali u lokali li jiffurmaw l-identità ta’ individwu; filwaqt li ma jistax u m’għandu jiġi impost ebda sens ta’ identità, dan jista’ jiġi appoġġjat u inkoraġġit permezz ta’ parteċipazzjoni ċivika, attivitajiet kulturali u edukazzjoni u għalhekk għandu jkun appoġġat minn miżuri u riżorsi adegwati;

26. Jirrikonoxxi li ċ-ċittadini li jgħixu f’soċjetajiet ibbażati fuq l-għarfien u b’enfasi fuq il-futur jistgħu jidentifikaw aħjar il-ħtiġijiet tal-komunitajiet lokali tagħhom, u għalhekk huma f’pożizzjoni aħjar biex jesperimentaw u joħolqu prototipi għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet innovattivi mfassla biex jissodisfaw il-ħtiġijiet lokali;

27. Jappoġġja t-talba miċ-ċittadini għal iktar kanali ta’ parteċipazzjoni demokratika u komunikazzjoni aħjar mal-istituzzjonijiet Ewropej permezz ta’ kanali ta’ djalogu permanenti u strutturati; Għaldaqstant, iħeġġeġ sabiex l-istrateġija ta’ komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea permezz tan-netwerks ta’ informazzjoni tagħha tissaħħaħ billi jsir użu mill-potenzjal tal-awtoritajiet reġjonali biex jikkoordinaw iċ-ċentri Ewropej ta’ informazzjoni li jinsabu fit-territorji tagħhom. Dan għandu jimmultiplika l-impatt tal-ħidma tagħhom;

(c) L-appell b’saħħtu tar-rappreżentanti lokali u reġjonali sabiex jiġu involuti bis-sħiħ fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-proġett tal-UE (10)

28. Jaqbel mar-rappreżentanti lokali u reġjonali li l-oqsma ta’ prijorità li l-UE jeħtieġ tiffoka dwarhom jirreferu prinċipalment għall-politika ta’ koeżjoni, segwita mill-politika soċjali (inklużi l-edukazzjoni u l-mobilità) il-politiki ekonomiċi (l-impjieg u t-tkabbir), il-migrazzjoni u l-integrazzjoni, il-kwistjonijiet ambjentali, inkluż it-tibdil fil-klima, u s-sikurezza;

29. Jenfasizza li kemm mid-Djalogi taċ-Ċittadini kif ukoll mill-istħarriġ fost l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirriżulta tħassib qawwi dwar iż-żgħażagħ, kif dawn jistgħu jiġu pprovduti bl-opportunitajiet it-tajba u kif jistgħu jintlaħqu l-aspettattivi tagħhom;

30. Jenfasizza li l-istess kif hi għaċ-ċittadini, is-solidarjetà hija kunċett rikorrenti wkoll għar-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali, bħala wieħed mill-valuri fundaturi ewlenin tal-Unjoni Ewropea;

31. Jenfasizza li l-parti l-kbira tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li wieġbu jqisu li aktar deċentralizzazzjoni u tqassim aħjar tal-poteri huma elementi essenzjali għal governanza tajba għax iżidu t-trasparenza, ir-responsabilità u l-kwalità tat-tfassil ta’ politika peress li dawn jippermettu involviment dirett u impenn taċ-ċittadini u jippermettu soluzzjonijiet ibbażati fuq il-post; jinnota li l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE jġib valur miżjud għall-politiki segwiti;

32. Josserva li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jinsabu konxji ħafna tal-ħtieġa dejjem akbar għal kooperazzjoni lil hinn mill-fruntieri sabiex jiġu indirizzati l-isfidi ewlenin ta’ żmienna bħat-tibdil fil-klima u d-diżastri naturali, il-globalizzazzjoni fil-forom kollha tagħha, id-diġitalizzazzjoni u l-konsegwenzi soċjali tagħha, l-instabbiltajiet madwar id-dinja, it-tibdil demografiku, il-faqar u l-esklużjoni soċjali, eċċ. Dawn jaqdu wkoll rwol deċiżiv fl-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni, inklużi inizjattivi ta’ kooperazzjoni transfruntiera bħal għadd kbir ta’ proġetti fuq skala żgħira u bejn il-persuni li huma ta’ importanza partikolari bħala turija fil-prattika u konkreta tas-solidarjetà;

33. Jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jixtiequ wkoll li l-Unjoni Ewropea tiffoka aktar fuq id-drittijiet ta’ ċittadinanza tal-UE bħad-dritt ta’ residenza, xogħol u studju b’mod liberu; f’dan ir-rigward, l-amministrazzjonijiet reġjonali u lokali, f’kollaborazzjoni mal-istituzzjonijiet Ewropej, jistgħu jwettqu ħidma importanti sabiex iċ-ċittadini jkunu jafu bl-opportunitajiet reali li l-moviment liberu joffrilhom sabiex ikunu jistgħu jistudjaw jew jiżviluppaw il-karriera professjonali tagħhom fi Stat Membru ieħor;

L-ankrar tal-politiki tal-UE fil-livell lokali biex jagħmlu differenza f’ħajjet il-persuni

(a) L-indirizzar tal-isfidi soċjetali lokalment

34. Jenfasizza li l-politiki tal-UE hemm bżonn li jagħtu s-setgħa lin-nies biex jindirizzaw il-kwistjonijiet li huma importanti għal ħajjithom, liema kwistjonijiet jeħtieġ li jipprovdu tweġibiet għalihom il-livelli kollha ta’ governanza, mil-livell Ewropew sa dak lokali;

35. Jinnota li l-isfidi tas-soċjetà li għandna quddiemna jeħtieġ li jiġu indirizzati globalment, iżda l-azzjoni għandha tittieħed fuq il-post;

36. Ifakkar li l-bliet u r-reġjuni jiżguraw konnessjoni bejn l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) u ċ-ċittadini billi jwieġbu għas-sejħa tagħhom għal azzjoni permezz tal-għodod għad-dispożizzjoni tagħhom mill-UE; is-sbatax-il SDG mhux se jintlaħqu mingħajr l-impenn u l-koordinazzjoni mal-gvernijiet lokali u reġjonali; Għal dan il-għan, għandhom jiġu sfruttati bis-sħiħ l-istrumenti kollha ta’ appoġġ għall-kooperazzjoni deċentralizzata, il-koerenza tal-politiki u l-approċċ territorjali, peress li jimmobilizzaw il-potenzjal tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u tas-soċjetà ċivili sabiex jippromovu sħubijiet u sinerġiji bejn il-livelli kollha ta’ governanza;

(b) Il-promozzjoni tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali għaċ-ċittadini

37. Jenfasizza li l-indirizzar tad-disparitajiet ekonomiċi, soċjali u territorjali persistenti jibqa’ sfida kbira għall-futur tal-UE;

38. Ifakkar li l-koeżjoni soċjali, dik ekonomika u dik territorjali jibqgħu objettivi tat-Trattat tal-UE u l-kisba tagħhom tirrikjedi li jiġu indirizzati kemm l-isfidi strutturali kif ukoll dawk ġodda, flimkien mal-promozzjoni ta’ soċjetajiet u ekonomiji reżiljenti u qafas għall-isfruttar tal-globalizzazzjoni;

39. Jenfasizza s-seba’ rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, “Ir-Reġjun tiegħi, L-Ewropa tiegħi, Il-Futur tagħna”, li juri li l-politika ta’ koeżjoni hija kruċjali għall-Ewropa, iċ-ċittadini, l-ekonomija, il-bliet u r-reġjuni tagħha, u li r-rikonċiljazzjoni bejn tkabbir ekonomiku sostenibbli u l-progress soċjali, li l-politika ta’ koeżjoni qed tgħin biex isseħħ, għadha essenzjali ( 11 )

40. Jappella għal politika ta’ koeżjoni b’saħħitha wara l-2020 għar-reġjuni kollha, ibbażata fuq il-prinċipju tas-sħubijiet Ewropej, il-ġestjoni kondiviża u l-governanza f’diversi livelli kif mitlub minn #CohesionAlliance Declaration;

41. Jiddispjaċih li hija biss minoranza żgħira ta’ ċittadini li huma konxji tal-effetti pożittivi tal-politika ta’ koeżjoni. Jitlob għalhekk sforzi koordinati fil-livelli kollha ta’ governanza sabiex ikunu magħrufa aħjar l-effetti tal-elementi differenti tal-politiki u l-fondi tal-UE;

42. Jenfasizza li l-aġenda urbana tal-UE tgħin biex jiġu indirizzati kwistjonijiet li jvarjaw mill-mobilità urbana sal-kwalità tal-arja, mill-ekonomija ċirkolari sal-inklużjoni tal-migranti u r-refuġjati. Jenfasizza, barra minn hekk, l-importanza tas-sħubijiet urbani-rurali sabiex dawn il-problemi jiġu indirizzati b’mod aktar effettiv. Jappoġġja wkoll lill-bliet u r-reġjuni biex jiżviluppaw ekosistemi ta’ innovazzjoni bbażati fuq il-post u biex jimplimentaw strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti;

43. Jenfasizza li s-Servizzi ta’ Interess Ġenerali u s-Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali huma parti integrali tal-mudell soċjali Ewropew u tal-ekonomija tas-suq soċjali, filwaqt li jiżguraw li kulħadd ikollu d-dritt u l-possibbiltà li jaċċessa beni essenzjali u servizzi pubbliċi ta’ kwalità għolja; jirrakkomanda l-estensjoni tal-kunċett ta’ Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali għal servizzi soċjali ġodda, bħall-akkoljenza u l-integrazzjoni tar-refuġjati u l-migranti, l-akkomodazzjoni soċjali jew l-infrastruttura diġitali;

44. Jappella għal aktar sħubijiet Ewropej bejn muniċipalitajiet, bliet u reġjuni, inkluż permezz ta’ ġemellaġġi, sabiex joperaw bħala l-operaturi mexxejja fuq livell globali u b’hekk jiġu implimentati l-aħjar prattiki fl-indirizzar tal-isfidi tas-soċjetà u l-aħħar għarfien xjentifiku;

(c) L-indirizzar tal-migrazzjoni u l-iżgurar tal-integrazzjoni

45. Jindika li fil-perċezzjoni taċ-ċittadini tal-Ewropa, l-isfida tal-migrazzjoni hija waħda mill-kriterji ta’ kif is-“solidarjetà” titqiegħed fil-prattika iżda jinnota li għad irid jiżviluppa l-fehim komuni ta’ xi tfisser is-solidarjetà f’dan il-kuntest; jenfasizza r-rwol ewlieni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġ ikollhom fl-iffaċilitar tal-akkoljenza u l-integrazzjoni tal-migranti u fl-organizzazzjoni ta’ dibattitu miftuħ, razzjonali u uman dwar dawn il-kwistjonijiet delikati;

46. Jinsisti li l-muniċipalitajiet, il-bliet u r-reġjuni għandhom jiġu appoġġjati fir-rwol tagħhom kemm fil-ġestjoni tal-kriżijiet kif ukoll fl-integrazzjoni fit-tul. Hemm bżonn li l-UE tipprovdi qafas ta’ politika koerenti dwar il-migrazzjoni, kif ukoll appoġġ tekniku u finanzjarju suffiċjenti lill-Istati Membri, anke biex tiffaċilita l-integrazzjoni tal-migranti fil-livell lokali;

47. Jenfasizza li l-politiki ta’ integrazzjoni għall-migranti jeħtieġ li jkunu żviluppati fi sħubija bejn il-livelli kollha ta’ governanza u appoġġjati wkoll minn strumenti finanzjarji adegwati mill-livell tal-UE bħala parti minn politika komprensiva tal-UE dwar il-migrazzjoni. Sabiex ikunu garantiti l-ogħla possibilitajiet ta’ integrazzjoni b’suċċess fl-interess tal-migranti kif ukoll tas-soċjetà ospitanti, għandhom jiġu kkunsidrati diversi fatturi bħalma huma l-ħiliet lingwistiċi u professjonali tal-migranti, ir-rabtiet familjari eżistenti, il-preferenzi tagħhom u kuntatti ma’ pajjiż ospitanti qabel il-wasla;

48. Jinnota li l-ġestjoni effettiva u umanitarja fil-fruntieri esterni tal-UE u l-iżvilupp ta’ politika ta’ migrazzjoni komprensiva u sistema komuni ta’ ażil tal-UE bi standards komuni għoljin huma essenzjali għall-muniċipalitajiet, il-bliet u r-reġjuni kollha, b’mod partikolari dawk li jospitaw refuġjati u dawk li jinsabu fil-fruntieri affettwati mill-ogħla livelli ta’ migrazzjoni; jenfasizza wkoll li politika bħal din għandha tinkludi approċċ ikkoordinat lejn il-protezzjoni umanitarja, rotot ġodda għal migrazzjoni regolari inklużi skemi ta’ migrazzjoni ċirkolari kif ukoll sforzi biex jiġu miġġielda l-kawżi tal-migrazzjoni u t-traffikar tal-bnedmin, partikolarment tan-nisa u t-tfal għal skopijiet sesswali, u li dan jirrikjedi kemm impenji politiċi ġodda fil-livelli kollha, kif ukoll il-mezzi adatti;

(d) L-iżgurar tad-drittijiet soċjali u l-aċċess għall-edukazzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali

49. Jenfasizza li ċ-ċittadini jħossu ħafna l-ħtieġa li tiġi żviluppata d-dimensjoni soċjali tal-UE fil-politiki u l-programmi kollha tal-UE, b’komplementarjetà mal-iskemi nazzjonali jew reġjonali eżistenti tal-ugwaljanza bejn is-sessi u ta’ protezzjoni soċjali. L-Artikoli 8 u 9 tat-TFUE jipprovdu bażi għal dan u għalhekk għandhom jiġu infurzati sew. Il-KtR jappoġġja wkoll l-implimentazzjoni tal-pilastru soċjali li fir-rigward tiegħu l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jaqdu rwol fundamentali u jappella biex fit-Trattati tal-UE jiġi inkluż Protokoll tal-Progress Soċjali; jimmira biex id-drittijiet soċjali jitqiegħdu fuq l-istess livell tad-drittijiet ekonomiċi; jilqa’ bi pjaċir il-fatt li l-Pilastru Soċjali ġie inkluż fis-Semestru Ewropew; Il-KtR jappoġġja l-idea ta’ tabella ta’ valutazzjoni soċjali fis-Semestru Ewropew u huwa wkoll tal-opinjoni li l-miri soċjali ta’ natura vinkolanti għandhom jiddaħħlu fil-leġislazzjoni primarja tal-UE;

50. Jisħaq li l-investiment soċjali m’għandux jitqies biss bħala spiża għall-finanzi pubbliċi; L-iffinanzjar tal-politiki soċjali u l-protezzjoni tad-drittijiet soċjali, kif speċifikat fis-Summit ta’ Gothenburg f’Novembru 2017, għandhom valur miżjud Ewropew ċar li huwa fundamentali fil-bini mill-ġdid tal-fiduċja taċ-ċittadini fil-proċess tal-integrazzjoni;

51. Jenfasizza l-importanza ewlenija li ċ-ċittadini jkunu megħjuna jaċċessaw swieq tax-xogħol lokali u ġusti biex jeliminaw il-qgħad permezz ta’ miżuri speċjali biex jgħinu dawk il-gruppi l-aktar affettwati minnu; u jfittex li jħejji pjan sabiex jiġu inklużi miri soċjali fi programm t’azzjoni dwar il-politika soċjali li jkun orjentat lejn il-futur, u li jkun jinkludi miżuri speċifiċi u segwitu leġislattiv konkret b’investiment fil-persuni, il-ħiliet, l-għarfien, il-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni;

52. Jitlob li l-UE timpenja ruħha bis-sħiħ lejn il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel u, b’mod partikolari, lejn il-prevenzjoni u l-eradikazzjoni tal-vjolenza kontra n-nisa, li hija problema universali, strutturali u multidimensjonali li tiġġenera spejjeż inkalkulabbli fil-livell personali, soċjali u ekonomiku;

53. Jisħaq li huwa kruċjali li jsir investiment fiż-żgħażagħ u jappella lill-UE biex tappoġġja lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jindirizzaw il-bżonnijiet fil-qasam tal-ħiliet u l-edukazzjoni; jappella għal “alleanza għall-ħiliet u l-edukazzjoni” ġdida bl-għan li tagħti spinta għall-investiment pubbliku, tippromovi l-mobbiltà (Erasmus+), trawwem il-kooperazzjoni interreġjonali b’mod partikolari fiż-żoni transfruntiera u tħeġġeġ skambji bejn il-persuni mhux biss f’kuntest professjonali, iżda anke fl-isfera kulturali;

54. Jitlob, b’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, il-parteċipazzjoni tal-gvernijiet reġjonali fil-ġestjoni ta’ strumenti bħall-Fond Soċjali Ewropew u l-fondi ta’ appoġġ għall-applikazzjoni tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ peress li, ta’ spiss, huwa fil-livell reġjonali fejn qegħdin jiġu implimentati l-politiki attivi ta’ impjieg, inklużi l-innovazzjoni soċjali u l-politiki tal-ugwaljanza;

55. Jenfasizza li fil-qasam edukattiv ikun ta’ siwi li fil-kurrikula tal-iskejjel jiġu inkorporati id-diversi elementi komuni li jikkondividu l-Ewropej, f’diversi oqsma bħall-istorja, il-kultura, il-patrimonju u l-proġett innifsu ta’ integrazzjoni Ewropea. Fi kwalunkwe każ, jenfasizza l-importanza tal-ħidma ta’ disseminazzjoni tal-proġett Ewropew fost l-istudenti fl-iskejjel, liema ħidma s-soltu titwettaq mill-awtoritajiet reġjonali u lokali;

56. Ifakkar li d-diversi forom tal-wirt kulturali huma ġid prezzjuż għall-Ewropa: Dan huwa strument b’potenzjal kbir ta’ ingranaġġ għal reġjuni aktar koeżivi u sostenibbli fl-UE, li jista’ jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-identità f’reġjun u fl-Ewropa kollha; u b’mod partikolari tgħodd għall-motto tal-UE: “Magħquda fid-diversità”;

57. Jisħaq li t-turiżmu u l-industriji kreattivi jistgħu jittrasformaw il-wirt kulturali tar-reġjuni f’opportunità għall-ħolqien tal-impjiegi u effetti konsegwenzjali ekonomiċi, inkluż permezz tal-innovazzjoni u l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti.

58. Jenfasizza li l-Unjoni Ewropea għandha tippromovi u tagħti spinta lid-diversità lingwistika u kulturali li tħaddan, trawwem l-għarfien tagħhom, tippromovi l-innovazzjoni u l-kooperazzjoni interreġjonali fl-oqsma kulturali kollha, kif ukoll mudelli ġodda ta’ negozju fil-qasam tal-industriji kulturali u kreattivi;

(e) Spinta lir-riċerka, lill-innovazzjoni u lit-trasformazzjoni diġitali

59. Iqis li l-programmi ta’ finanzjament Ewropej ibbażati fuq ir-riċerka, l-innovazzjoni, l-iskambji, is-sħubija u l-mobbiltà, li huma offruti fil-bliet intelliġenti jistgħu jippermettu servizzi aħjar għaċ-ċittadini u b’hekk itejbu l-kwalità tal-ħajja tagħhom, u jenfasizza li l-koeżjoni u l-politiki agrikoli komuni jistgħu jkunu vibranti u orjentati lejn il-futur anke permezz tar-riċerka u l-innovazzjoni;

60. Jitlob li tiżdied l-iskala ta’ innovazzjoni fis-settur pubbliku u fl-intrapriżi, inkluż permezz ta’ inizjattivi bħal “Ix-Xjenza tiltaqa’ mar-reġjuni”, li jlaqqgħu flimkien il-politikanti u x-xjentisti biex jiddiskutu teħid tad-deċiżjonijiet ibbażat fuq l-evidenza, u b’hekk l-Ewropej ikunu jistgħu joħolqu l-ġejjieni tagħhom b’mod konġunt;

61. Jenfasizza li t-trasformazzjoni diġitali u l-governanza elettronika jappoġġjaw l-amministrazzjonijiet pubbliċi lokali. Iċ-ċittadini u l-komunitajiet tan-negozju japprezzaw il-valur miżjud Ewropew ta’ investimenti bħal dawn li ta’ spiss huma parti minn kooperazzjoni transfruntiera jew interreġjonali (inkluż il-broadband għal kulħadd), peress li jsaħħu r-reżiljenza tal-ekonomija lokali u jgħinu biex tittejjeb il-kwalità tal-ħajja fuq livell lokali u reġjonali;

62. Jenfasizza li l-bliet huma postijiet – kemm fiżiċi kif ukoll diġitali – fejn in-nies jistgħu jiltaqgħu, jiskopru ideat ġodda, jesploraw possibbiltajiet ġodda, ifasslu l-ġejjieni b’mod innovattiv, jitgħallmu dwar kif is-soċjetà qed tinbidel u x’inhuma l-implikazzjonijiet għaċ-ċittadini. Il-bliet jistgħu għalhekk jaċċelleraw il-proċess ta’ konnessjoni diġitali tal-komunitajiet lokali madwar l-Ewropa;

63. Għalhekk ifakkar li t-trasformazzjoni diġitali tirrappreżenta strument ġdid għall-koeżjoni u għodda effettiva biex tindirizza l-isfidi demografiċi: iż-żoni remoti u rurali, u r-reġjuni ultraperiferiċi, għandhom bżonn jibqgħu konnessi u jibdlu l-iżvantaġġi naturali tagħhom f’assi skont il-prinċipju tal-koeżjoni territorjali. Iċ-ċentri ta’ innovazzjoni, il-laboratorji ħajjin, il-Fab-Labs, l-istudjos tal-iddisinjar, il-libreriji, l-inkubaturi, u l-kampijiet għall-innovazzjoni appoġġjati mill-UE u mill-atturi lokali jagħtu spinta lill-ekonomija lokali u jiffaċilitaw l-aċċess tal-partijiet interessati għat-teknoloġiji diġitali;

(f) L-appoġġ għall-iżvilupp taż-żoni rurali, l-iżgurar tal-Politika Agrikola Komuni u l-promozzjoni tal-produzzjoni lokali

64. Ifakkar li ż-żoni rurali u intermedji jirrappreżentaw 91 % tat-territorju tal-UE li fih jgħixu 60 % tal-popolazzjoni, ifakkar li hemm disparità sinifikanti fl-iżvilupp bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, fejn is-sens ta’ abbandun iwassal għal Ewroxettiċiżmu dejjem akbar; iqis, għaldaqstant, li l-politika Agrikola Komuni kif ukoll il-Politika ta’ Koeżjoni jeħtieġ li jkomplu jaġixxu bħala strumenti ibbażati fuq is-solidarjetà sabiex jippromovu t-tiġdid fl-agrikoltura sostenibbli u innovattiva u l-iżvilupp rurali, u jisħaq li ż-żoni rurali jeħtieġ jitqiesu fil-politiki kollha tal-UE.

65. Il-kooperazzjoni interreġjonali tista’ tikkostitwixxi element importanti għall-ottimizzazzjoni tal-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, billi trawwem sinerġiji u timmassimizza l-prestazzjoni tal-isforz globali fl-innovazzjoni;

66. Jenfasizza li l-mod li bih nipproduċu u nikkonsmaw l-ikel għandu impatt lokali u globali enormi mhux biss fuq il-benessri taċ-ċittadini, l-ambjent, il-bijodiversità u l-klima, iżda anke fuq saħħitna u l-ekonomija tagħna; jappella għall-iżvilupp u l-promozzjoni ta’ swieq lokali u ktajjen tal-provvista tal-ikel qosra bħala sistemi alimentari b’dimensjoni lokali speċifika, u jħeġġeġ favur il-promozzjoni tal-produzzjoni Ewropea bi kwalità għolja;

67. Iqis it-tnaqqis fit-tieni pilastru tal-PAK bħala sproporzjonat u jinsab imħasseb li din il-miżura tista’ tkun ta’ detriment għaż-Żoni Rurali u għall-objettiv tal-Kummissjoni Ewropea li ssaħħaħ il-ħarsien tan-natura u tal-ambjent kif ukoll għall-objettivi tal-UE għall-ħarsien tar-riżorsi u tal-klima;

(g) Is-sostenibbiltà, il-protezzjoni ambjentali u l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima

68. Jirrimarka li ċ-ċittadini jistennew azzjoni globali u lokali għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-promozzjoni tal-effiċjenza fl-enerġija. Is-sostenibbiltà għandha għalhekk tiġi integrata fil-politiki kollha tal-UE b’enfasi partikolari dwar it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, dwar l-effiċjenza enerġetika, dwar il-mobilità aktar nadifa, dwar il-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli u dwar il-bjar tal-karbonju u l-produzzjoni u l-konsum sostenibbli. Il-KtR jappella lill-UE biex tipprovdi qafas legali u politiku sod, li fih ir-reġjuni u l-bliet jistgħu jiżviluppaw l-inizjattivi tagħhom biex jippromovu l-kisba tal-miri ta’ Pariġi;

69. Ifakkar li l-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija kif ukoll inizjattivi ta’ implimentazzjoni skont approċċ minn isfel għal fuq jaqdu rwol importanti biex jintlaħqu l-objettivi tal-Ftehim ta’ Pariġi, u jappella lill-UE sabiex tappoġġja l-iżvilupp ta’ Kontributi Determinati fil-Livell Nazzjonali għat-tnaqqis tas-CO 2 ; għaldaqstant is-sostenibbiltà u l-protezzjoni ambjentali għandhom jiġu integrati fil-politiki kollha tal-UE, f’konformità mal-Għanijiet tal-Iżvilupp Sostenibbli tan-NU u mal-impenji internazzjonali l-oħra tal-UE;

70. Jenfasizza l-ħtieġa għal sinerġiji akbar bejn netwerks, proġetti u ftehimiet maħsuba biex jindirizzaw it-tibdil fil-klima u dawk li jindirizzaw ir-reżiljenza għad-diżastri, bħall-Qafas ta’ Sendai;

(h) Il-kooperazzjoni lil hinn mill-UE biex tappoġġja l-istabbiltà u l-iżvilupp

71. Ifakkar li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-kooperazzjoni transfruntiera u fl-attivitajiet ta’ diplomazija tal-bliet lil hinn mill-UE, b’mod partikolari fil-proċess tat-tkabbir u fil-viċinat tal-UE, huwa kruċjali għall-promozzjoni tad-demokrazija fil-livell lokali, l-iżvilupp sostenibbli u l-istabbiltà;

72. Ifakkar li l-awtoritajiet lokali għandhom rwol ewlieni biex jiżguraw is-sigurtà taċ-ċittadini peress li jimpedixxu r-radikalizzazzjoni vjolenti u jipproteġu l-ispazji pubbliċi; minħabba n-natura transfruntiera u transnazzjonali tal-kriminalità u t-terroriżmu, iċ-ċittadini u l-awtoritajiet lokali u reġjonali qed jaffaċċjaw il-bżonn ta’ kooperazzjoni u jkunu jibbenefikaw minn valur miżjud ta’ azzjoni tal-UE għal proġetti konġunti;

73. Ifakkar il-pożizzjoni tal-KtR li kwalunkwe proposta għal ftehimiet ta’ liberalizzazzjoni tal-kummerċ iridu jkunu preċeduti minn valutazzjoni tal-impatt territorjali. Itenni wkoll li mekkaniżmi fil-livelli nazzjonali u lokali għandhom jiġu stabbiliti biex jagħtu aċċess għall-informazzjoni rilevanti dwar il-politika kummerċjali. Barra minn hekk, negozjati kummerċjali għandhom ikunu akkumpanjati minn djalogu formali u parteċipattiv bejn l-awtoritajiet kompetenti nazzjonali, lokali u reġjonali. Dan huwa kruċjali b’mod partikolari fejn in-negozjati kummerċjali jkopru wkoll oqsma ta’ kompetenzi kondiviżi mal-Istati Membri peress li f’dawn il-każijiet, il-kompetenzi tal-livell lokali u reġjonali spiss ikunu dawk l-aktar affettwati.

L-iżgurar ta’ spazju biżżejjed għall-bliet u r-reġjuni għall-immanuvrar: baġit Ewropew għal wara l-2020 li jissodisfa l-ambizzjonijiet u juża l-flessibbiltajiet għal azzjoni u investiment

74. Jenfasizza li l-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) jeħtieġ jirrifletti l-prijoritajiet u l-ambizzjonijiet tal-UE sabiex jindirizza l-obbligu tiegħu tat-Trattat u l-aspettattivi taċ-ċittadini tal-UE; jiddefendi QFP li jirrappreżenta 1,3 % tal-introjtu nazzjonali gross tal-UE27.

75. Jenfasizza li l-baġit tal-UE m’għandux jinftiehem bħala kompromess bejn kontributuri jew benefiċjarji netti iżda bħala għodda konġunta biex jintlaħqu l-għanijiet komuni tagħna permezz ta’ valur miżjud madwar l-Ewropa. Għalhekk jappoġġja s-sejbiet tal-Kummissjoni li aħna lkoll benefiċjarji tal-QFP għaliex l-effetti pożittivi ta’ suq komuni, is-sigurtà u l-koeżjoni jiżbqu l-kontribut finanzjarju individwali lill-UE;

76. Jenfasizza li l-futur tal-UE jiddependi minn baġit tal-UE ambizzjuż u effiċjenti u li jsegwi l-prinċipju li skontu l-kompiti addizzjonali għall-UE jeħtieġ jiġu allokati wkoll riżorsi addizzjonali flimkien mat-tneħħija gradwali ta’ rifużjonijiet fuq il-kontribuzzjonijiet nazzjonali;

77. Jisħaq li kwalunkwe riċentralizzazzjoni tal-baġit Ewropew, b’mod partikolari minħabba li jiddgħajfu l-programmi ta’ ġestjoni kondiviża u l-approċċi bbażati lokalment, tista’ tipperikola l-koeżjoni fl-Unjoni u għandha tiġi evitata;

78. Ifakkar li l-kwalità tas-servizz pubbliku hija fattur ewlieni li jiddetermina l-fiduċja fl-istituzzjonijiet peress li ċ-ċittadini jivvalutaw lill-gvernijiet mill-perspettiva tal-esperjenza tagħhom tat-twassil tas-servizzi u, b’kunsiderazzjoni tal-fatt li aktar minn terz tan-nefqa pubblika kollha u aktar minn nofs l-investiment pubbliku jitwettqu fil-livell sottonazzjonali, jenfasizza li l-livell ta’ investiment pubbliku fl-UE għadu baxx wisq biex jipprovdi l-infrastruttura u servizzi pubbliċi adatti. Għalhekk huwa kruċjali li jitneħħa d-distakk fl-investiment pubbliku;

79. Jiġbed l-attenzjoni dwar il-ħtieġa li, għaxar snin wara l-kriżi finanzjarja li għamlet ħsara kbira lill-investiment pubbliku tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tissaħħaħ il-kapaċità ta’ investiment tagħhom billi jingħataw l-ispazju fiskali meħtieġ biex jappoġġjaw investimenti pubbliċi, bil-promozzjoni ta’ soluzzjonijiet lokali permezz tat-tisħiħ tal-prinċipji tal-ġestjoni kondiviża abbażi ta’ sħubija u governanza f’diversi livelli, u billi l-kofinanzjament pubbliku tal-programmi tal-UE jiġi eskluż mill-kalkoli ta’ dejn fil-kuntest tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir;

Il-bini tal-unjoni tagħna minn isfel għal fuq: it-triq ’il quddiem għal qawmien demokratiku tal-UE jkun possibbli permezz tal-involviment fil-livell lokali

(a) L-għoti tas-setgħa għal azzjoni tal-UE: l-azzjoni adatta jeħtieġ tittieħed fil-livell it-tajjeb

80. Jemmen bil-qawwi li l-applikazzjoni tajba tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità hija ta’ importanza kbira ferm sabiex l-Unjoni Ewropea titqarreb lejn iċ-ċittadini tagħha; ifakkar l-importanza li d-deċiżjonijiet jittieħdu kemm jista’ jkun qrib iċ-ċittadini u jisħaq dwar il-bżonn għal sistema ta’ responsabbiltà u trasparenti għat-teħid ta’ deċiżjonijiet fl-UE li fiha ċ-ċittadini jagħrfu biċ-ċar min ikun responsabbli politikament u għandu jwieġeb għad-deċiżjonijiet li jittieħdu ( 12 )

81. Jenfasizza li r-responsabbiltà kondiviża u r-rabta mill-qrib bejn il-prinċipji tal-governanza f’diversi livelli u tas-sussidjarjetà huma elementi kruċjali ta’ Unjoni Ewropea tabilħaqq demokratika;

82. Jenfasizza li fil-futur l-applikazzjoni konsistenti tal-prinċipju tas-sussidjarjetà għandha tkun salvagwardjata mill-UE. Dan ifisser “aktar Ewropa fejn hemm aktar bżonnha” u “anqas Ewropa fejn hija inqas meħtieġa”, li jkun iwassal għal Unjoni Ewropea aktar effiċjenti u bi prestazzjoni aħjar. Is-sempliċi loġika ta’ protezzjoni tal-interessi tal-Istati Membri kontra interferenza mill-UE hija kontroproduttiva fid-diskussjoni dwar il-futur tal-Ewropa; jinsab konxju tar-rwol proprju tiegħu bħala wieħed mill-“għassiesa” tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u jqis li l-prinċipju tas-sussidjarjetà għandu jitqies bħala kunċett politiku u legali dinamiku fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-politiki, bl-għan li jiġi żgurat li l-livelli l-aktar adatti jieħdu l-azzjoni t-tajba fiż-żmien tajjeb u fl-aħjar interessi taċ-ċittadini; għandu ċertezza dwar dawn il-konvinzjonijiet mir-rapport finali tat-Task Force dwar is-Sussidjarjetà u l-Proporzjonalità li jenfasizza fehim ġdid ta’ “sussidarjetà attiva”; se jfittex li jimplimenta r-rakkomandazzjonijiet tat-Task Force b’kooperazzjoni mill-qrib mal-istituzzjonijiet tal-UE, il-parlamenti nazzjonali u l-awtoritajiet lokali u reġjonali l-oħrajn madwar l-Unjoni;

83. Itenni l-appell tiegħu sabiex il-prinċipji tal-governanza f’diversi livelli u tas-sħubija jiġu kkodifikati u implimentati permezz ta’ Kodiċi ta’ Kondotta interistituzzjonali, u li dawn jiġu riflessi fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar Tfassil Aħjar tal-Liġijiet. Lil hinn mill-politika ta’ koeżjoni, il-governanza f’diversi livelli jeħtieġ tiġi inkorporata fid-dispożizzjonijiet leġislattivi u regolatorji kollha tal-politiki li għandhom impatt reġjonali ( 13 )

84. Iqis li huwa kruċjali li jiġi mmitigat iċ-ċaqliq lejn iċ-ċentralizzazzjoni, u li jingħata appoġġ għall-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet adatti, ibbażati fuq il-post u effettivi, b’mod partikolari fil-politika ta’ koeżjoni futura, bħala mudell għal governanza anke f’oqsma oħra ta’ politika;

85. Jirrakkomanda l-iżvilupp ulterjuri tal-Valutazzjonijiet tal-Impatt Territorjali (TIAs) sabiex jinħolqu ċirkwiti ta’ feedback effettivi li jieħdu kont tad-diversità tar-reġjuni tal-UE u tar-riperkussjonijiet differenti ħafna tal-politiki tal-UE għal awtoritajiet lokali u reġjonali differenti;

(b) L-involviment tar-reġjuni u l-bliet: tiġdid tad-demokrazija Ewropea permezz tas-sjieda u l-effettività

86. Jenfasizza li l-politiki tal-UE għandhom jallokaw rwol proattiv għall-persuni sabiex jindirizzaw il-kwistjonijiet li huma importanti għal ħajjithom. In-nies ifittxu soluzzjonijiet fil-livell lokali, involviment aħjar fid-definizzjoni tal-problemi u għajnuna biex jindirizzawhom. L-approċċ iffukat fuq il-persuni u mmexxi miċ-ċittadini jista’ jsolvi ħafna sfidi lokali u juri kif l-UE hija relevanti għaċ-ċittadini; dan ifisser ukoll li l-politika tal-UE tagħmel enfasi fuq it-tisħiħ tar-rwol taċ-ċittadini u r-reġjuni bl-involviment taċ-ċittadini permezz ta’ sħubijiet pubbliċi-privati-individwi (public-private-people partnerships);

87. Jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jġibu magħhom valur miżjud għall-politiki tal-UE billi jaġixxu bħala laboratorji biex jiġu żviluppati u implimentati forom ġodda ta’ innovazzjonijiet soċjali, solidarjetà u politiki inklużivi li ċ-ċittadini qed jistennew mill-Unjoni Ewropea;

88. Barra minn hekk, dan ifisser li mhux il-problemi kollha taċ-ċittadini jistgħu jissolvew permezz ta’ leġislazzjoni dettaljata tal UE. Il-prinċipju tas-sussidjarjetà mhuwiex biss jekk huwiex legalment possibbli li l-UE tilleġisla, iżda wkoll jekk is-soluzzjonijiet jagħmlux sens għaċ-ċittadini. Jekk iċ-ċittadini jħossu li l-UE qed toffri soluzzjonijiet li ma għandhomx sens fil-ħajja ta’ kuljum tagħhom, dan se jkompli jżid l-oppożizzjoni fir-rigward tal-UE.

89. Jinsab konvint li s-sistema istituzzjonali tal-UE se jkollha tkompli tevolvi u tiġi adattata għal sfidi ġodda favur il-kisba ta’ proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet inklużiv, trasparenti, demokratiku u effettiv; jenfasizza li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali kif irrappreżentati mill-KtR jeħtieġ li jkun rikonoxxut b’mod aktar sħiħ, kemm fit-tmexxija ta’ kuljum tal-affarijiet tal-UE, kif ukoll f’aġġustamenti futuri għat-Trattati tal-UE fejn il-KtR għandu jiġi rrappreżentat bi drittijiet sħaħ fi kwalunkwe Konvenzjoni futura;

90. Jemmen bis-sħiħ li d-dimensjoni reġjonali u lokali jeħtieġ tiġi rikonoxxuta fis-Semestru Ewropew u li għalhekk l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġ ikunu involuti sa mill-bidu fit-tħejjija tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, fl-abbozzar tar-Rapporti tal-Pajjiż u fil-Programmi ta’ Riforma Nazzjonali; jinsab konvint li, għal dan il-għan, it-tabella ta’ valutazzjoni tal-proċedura ta’ żbilanċ makroekonomiku għandha tiġi elaborata aktar b’indikaturi reġjonali li jkunu ta’ għajnuna fil-promozzjoni u s-sostenn tad-dimensjoni reġjonali tal-proċess tas-Semestru Ewropew;

91. Iqis li l-leġittimità demokratika tal-UE u b’mod partikolari dik tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) hemm bżonn li tissaħħaħ bil-prinċipji tal-progress soċjali u l-ugwaljanza fl-opportunitajiet li jkunu jinsabu fil-qalba tal-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Unjoni Ewropea sabiex l-impjieg u l-istandards soċjali ma jitqisux biss bħala periferiċi għall-proċess tal-aġġustament makroekonomiku;

92. Iqis li involviment aħjar ta’ reġjuni u tal-parlamenti reġjonali fil-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet tal-UE jistgħu jsaħħu l-kontroll demokratiku u r-responsabbiltà.

(c) L-iffaċilitar tal-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-politiki tal-UE u l-ħolqien kondiviż ta’ djalogu permanenti mal-persuni lil hinn mill-2019

93. Ifakkar ukoll li l-UE ser takkwista fiduċja u kredibbiltà biss jekk u meta twassal riżultati u jekk iċ-ċittadini jirċievu spjegazzjonijiet aktar ċari tal-valur miżjud Ewropew u r-raġunament u l-kompromessi neċessarji għad-deċiżjonijiet tal-UE. F’dan is-sens, il-KtR jitlob sforzi ħafna akbar fil-qasam tal-appoġġ għal midja u formati ta’ informazzjoni Ewropej u multilingwi, inkluż permezz ta’ narrattivi li jinftiehmu faċilment, permezz tal-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ moduli ta’ edukazzjoni ċivika Ewropej għal livelli differenti ta’ edukazzjoni kif ukoll permezz ta’ żidiet sostanzjali fl-appoġġ għal-laqgħat bejn il-persuni bejn il-fruntieri Ewropej (skemi ta’ skambju fuq livell edukattiv u vokazzjonali, programmi ta’ ġemellaġġ eċċ.);

94. Jenfasizza li strumenti parteċipattivi bħalma hi l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej ( 14 ) għandhom jissaħħu; bħala għodda komplementarja għall-istrutturi eżistenti ta’ demokrazija rappreżentattiva fil-livell tal-UE, u għall-elementi addizzjonali innovattivi tal-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet parteċipattiv u d-djalogu permanenti, l-Inizjattivi taċ-ċittadini Ewropej jistgħu jgħinu biex jimmobilizzaw liċ-ċittadini favur kawża komuni, jenfasizzaw id-dimensjoni Ewropea ta’ kwistjonijiet politiċi ewlenin u jrawmu l-ħolqien ta’ dibattiti pan-Ewropej u l-opinjoni pubblika korrispondenti;

95. Jistieden lill-Membri tal-KtR biex ikomplu jinvolvu ruħhom maċ-ċittadini u jisimgħuhom permezz ta’ avvenimenti lokali, laqgħat fil-livell lokali u djalogi taċ-ċittadini sabiex jilħqu kull reġjun tal-UE 27, u jistieden lill-istituzzjonijiet l-oħrajn biex jingħaqdu magħhom; jenfasizza, f’dan il-kuntest, l-għan li jiġu organizzati djalogi taċ-ċittadini fir-reġjuni kollha tal-UE permezz tal-elezzjonijiet Ewropej fl-2019 u jħeġġeġ lill-membri tiegħu jorganizzaw sessjonijiet iddedikati tal-assemblej lokali jew reġjonali tagħhom flimkien maċ-ċittadini lokali u l-assoċjazzjonijiet tagħhom, sabiex jiġbru kontribut għall-mistoqsijiet dwar il-futur tal-Ewropa identifikati fil-kwestjonarju tal-KtR stess kif ukoll tal-Kummissjoni Ewropea; jenfasizza l-importanza kruċjali tal-komunikazzjoni deċentralizzata dwar il-politiki tal-UE u l-għażliet politiċi li jsostnuhom u l-ħtieġa għall-istituzzjonijiet tal-UE biex jappoġġjaw l-isforzi lokali u reġjonali u l-inizjattivi f’din id-direzzjoni;

96. Jenfasizza li l-konsultazzjoni taċ-ċittadini għandha tilħaq ukoll lil dawk iċ-ċittadini li ta’ spiss jitwarrbu jew ma jkunux interessati fi proċessi konsultattivi; huwa importanti li jiġi żgurat djalogu ġenwinament inklużiv u rappreżentattiv maċ-ċittadini sabiex jiġi evitat li d-dibattitu jiġi monopolizzat minn dawk li huma l-aktar mobilizzati favur jew kontra l-UE jew kwistjoni politika partikolari;

97. Jenfasizza li l-komunikazzjoni u d-djalogu permanenti maċ-ċittadini huma essenzjali f’kull sistema politika, u għalhekk essenzjali biex tiżdied il-leġittimità demokratika tal-UE u biex l-Ewropa titqarreb lejn niesha;

98. Ifakkar f’dan il-kuntest li l-kuntatt maċ-ċittadini ma jridx ikun limitat għall-perjodi li jwasslu għall-elezzjonijiet Ewropej;

99. Jieħu impenn li jipproponi, qabel l-elezzjonijiet Ewropej tal-2019, metodoloġija għall-istabbiliment ta’ sistema permanenti u strutturata għal djalogu bejn iċ-ċittadini u l-politikanti u l-istituzzjonijiet tal-UE, bl-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz tal-KtR u abbażi ta’ proċess trasparenti li jfittex il-kontribut taċ-ċittadini, li jipprovdilhom l-ispazju u l-informazzjoni biex jidentifikaw u jiddiskutu l-kwistjonijiet tal-akbar tħassib għalihom, filwaqt li jintroduċi r-riżultati fil-proċess ta’ tfassil ta’ politiki tal-UE u jagħti feedback adatt dwar l-impatt tal-kontributi taċ-ċittadini;

100. Jinsab konvint li bil-feedback liċ-ċittadini, il-ħidma politika tal-membri tal-KtR tista’ ssaħħaħ ir-rabtiet mal-livell lokali u ssaħħaħ il-fiduċja tan-nies “fil-politiki tal-UE”.

Brussell, id-9 ta’ Ottubru 2018. Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni Karl-Heinz LAMBERTZ

(1) Ittra mill-President tal-Kunsill Ewropew lill-President tal-Kumitat tar-Reġjuni, 8 ta’ Novembru 2016, http://www.cor.europa.eu/en/events/Documents/Letter%20Tusk%20Markkula_Reflecting%20on%20the%20EU_081116.pdf

(2) Ittra ta’ intenzjoni lill-President Antonio Tajani lill-Prim Ministru Jüri Ratas, 13 ta’ Settembru 2017, https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/letter-of-intent-2017_en.pdf

(3) Van den Brande – Konsulent speċjali tal-President Juncker, Reaching out to EU Citizens: a new opportunity, Ottubru 2017 (Mhux disponibbli bil-Malti).

(4) L-Opinjoni tal-KtR dwar “Ir-Rapport tal-2017 dwar iċ-Ċittadinanza tal-UE”, COR-2017-01319, relatur: Guillermo Martínez Suárez.

(5) Parlament Ewropew (2017) Riżoluzzjoni dwar it-titjib tal-funzjonament tal-Unjoni Ewropea bl-isfruttament tal-potenzjal tat-Trattat ta’ Lisbona, P8_TA (2017)0049; (2017) Riżoluzzjoni dwar evoluzzjonijiet u aġġustamenti possibbli tal-istruttura istituzzjonali attwali tal-Unjoni Ewropea, P8_TA (2017)0048; (2017) Riżoluzzjoni dwar il-kapaċità baġitarja għaż-żona tal-euro, P8_TA(2017)0050.

(6) Bħalma huma Why Europe, Pulse of Europe, Stand up for Europe, Committee for the Defence of Democracy, 1989 Generation Initiative.

(7) London School of Economics, Reflecting on the future of the European Union, March 2018, https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Future-EU.pdf.

(8) KtR, Reflecting on Europe: how Europe is perceived by people in regions and cities, April 2018, https://cor.europa.eu/en/events/Documents/COR-17-070_report_EN-web.pdf

(9) Ewrobarometru – Public opinion in the European Union [L-opinjoni pubblika fl-Unjoni Ewropea], Anness, n. 88, Novembru 2017 http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/ResultDoc/download/DocumentKy/81142 Ewrobarometru – Future of Europe [Il-ġejjieni tal-Ewropa], n. 467, Settembru – Ottubru 2017 http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/survey/getsurveydetail/instruments/special/surveyky/2179; Stħarriġ tal-Ewrobarometru kkummissjonat mill-Parlament Ewropew, Democracy on the move one year ahead of European election [Id-demokrazija fi proċess ta’ żvilupp sena qabel l-elezzjonijiet Ewropej], n. 89.2, Mejju 2018, http://www.europarl.europa.eu/pdf/eurobarometre/2018/oneyearbefore2019/eb89_one_year_before_2019_eurobarometer_en_opt.pdf

(10) London School of Economics, Reflecting on the future of the European Union, Marzu 2018.

(11) Kummissjoni Ewropea, Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana, is-Seba’ Rapport Is-Seba’ Rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali: Ir-Reġjun tiegħi, L-Ewropa tiegħi, Il-Futur tagħna, Settembru 2017

(12) Riżoluzzjoni dwar il-White Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Futur tal-Ewropa – Riflessjonijiet u xenarji għall-UE27 sal-2025 (2017/C 306/01).

(13) Opinjoni tal-KtR dwar id-Dokument ta’ Riflessjoni dwar il-ġejjieni tal-finanzi tal-UE, COR-2017-03718, relatur: Marek Woźniak.

(14) Opinjoni tal-KtR dwar ir-Regolament dwar l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej, COR-2017-04989, relatur: Luc Van den Brande.