Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill – Trawwim tal-involviment fost iż-żgħażagħ bħala atturi tal-bidla sabiex jitħares l-ambjent

(2022/C 159/07)

IL-KUNSILL U R-RAPPREŻENTANTI TAL-GVERNIJIET TAL-ISTATI MEMBRI, IMLAQQGĦIN FI ĦDAN IL-KUNSILL,

FILWAQT LI JFAKKRU DAN LI ĠEJ:

1. L-Għan Ewropew Nru 10 dwar iż-Żgħażagħ kif inhu mehmuż mal-Istrateġija tal-UE għaż-Żgħażagħ, intitolat “Ewropa Ekoloġika Sostenibbli”, għandu l-għan li “Tinkiseb soċjetà fejn iż-żgħażagħ kollha jkunu attivi ambjentalment, edukati u kapaċi li jagħmlu differenza fil-ħajja tagħhom ta’ kuljum”;

2. L-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli (1) tirrikonoxxi li ż-żgħażagħ huma aġenti kritiċi tal-bidla fl-iżvilupp sostenibbli. Barra minn hekk, il-Programm ta’ Azzjoni Dinji għaż-Żgħażagħ tan-Nazzjonijiet Uniti (2) jħeġġeġ liż-żgħażagħ biex ikunu attivi fis-soċjetà;

3. L-Unjoni Ewropea hija impenjata favur l-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli u għall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tagħha, sabiex tibni d-dinja ta’ għada b’mod aktar ekoloġiku, aktar paċifiku u aktar ġust (3);

4. L-UnjoniEwropea u l-Istati Membri tagħha huma impenjati bis-sħiħ għall-Ftehim ta’ Pariġi adottat matul il-Konferenza ta’ Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima tan-Nazzjonijiet Uniti (COP21) f’Diċembru 2015. Biex jinkiseb l-iskop u jintlaħqu l-għanijiet tal-Ftehim ta’ Pariġi, l-Unjoni Ewropea tenfasizza l-importanza tas-sitt elementi kollha tal-Azzjoni għal Awtonomizzazzjoni b’rabta mal-Klima, tirrikonoxxi r-rwol kritiku taż-żgħażagħ bħala atturi tal-bidla fl-azzjoni dwar il-klima, u tappella biex ikun hemm aktar involviment taż-żgħażagħ fil-politika dwar it-tibdil fil-klima fil-livell internazzjonali, Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali, kif ukoll fl-isfruttar tal-potenzjal tal-Azzjoni għal Awtonomizzazzjoni b’rabta mal-Klima;

5. Il-ħarsien tal-ambjent huwa għan ewlieni tal-Unjoni Ewropea li, b’mod partikolari, ser jiżgura “livell għoli ta’ protezzjoni u ta’ titjib tal-kwalità tal-ambjent” (4) u ser jikseb in-newtralità klimatika sal-2050 (5);

6. Is-Sena Ewropea taż-Żgħażagħ 2022 (6), li għandha l-għan li żżid l-isforzi mill-Unjoni Ewropea, mill-Istati Membri u mill-awtoritajiet reġjonali u lokali biex jappoġġaw liż-żgħażagħ u jaħdmu magħhom hekk kif noħorġu mill-pandemija, għandha wkoll l-għan li tippromwovi l-opportunitajiet u l-possibbiltajiet il-ġodda offruti mit-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali. Dawn it-tranżizzjonijiet għandhom ikunu inklużivi u jagħtu attenzjoni lill-integrazzjoni taż-żgħażagħ b’inqas opportunitajiet;

7. Il-PattEkoloġiku Ewropew (7) huwa pjan direzzjonali biex tinħoloq soċjetà sostenibbli fl-Unjoni Ewropea, billi tiġi żgurata tranżizzjoni ġusta u inklużiva għal kulħadd. Dan jenfasizza l-ħtieġa li jkun hemm fokus fuq ir-reġjuni ultraperiferiċi, li huma partikolarment vulnerabbli għat-tibdil fil-klima u għad-diżastri naturali.

FILWAQT LI HUMA KONXJI MINN DAN LI ĠEJ:

8. Hemm sensibilizzazzjoni u xewqa dejjem jikbru fost iż-żgħażagħ biex ikunu involuti fi kwistjonijiet relatati mal-iżvilupp sostenibbli, b’mod partikolari fi kwistjonijiet ambjentali u klimatiċi (8). Iż-żgħażagħ ġew immobilizzati bil-qawwa fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali, Ewropew u internazzjonali fejn tidħol is-sensibilizzazzjoni dwar kwistjonijiet ambjentali, inkluż it-tibdil fil-klima, u dan permezz ta’ promozzjoni, protesti favur il-klima, kampanji ta’ mobilizzazzjoni online u b’mezzi oħra;

9. Ħafna żgħażagħ huma favur azzjoni ambjentali qawwija u miżuri mmirati lejn l-indirizzar tat-tibdil fil-klima (9) u t-telfien tal-bijodiversità. Xi wħud minnhom huma involuti fi prattiki ekoloġiċi li jistgħu jservu ta’ mudell għall-bqija tas-soċjetà. Delegati żgħażagħ minn madwar id-dinja, inkluż mill-Istati Membri kollha tal-Unjoni Ewropea, ippreżentaw Manifest Youth4Climate fil-COP26 fi Glasgow biex jappellaw biex tittieħed azzjoni mill-mexxejja dinjija (10);

10. Il-livellta’ mobilizzazzjoni u ta’ involviment ivarja minn persuna żagħżugħa għal oħra: livelli għoljin ta’ kapital edukattiv (11), kulturali u soċjali normalment jikkorrispondu għal livelli ogħla ta’ involviment;

11. Il-kriżi tas-saħħa globali tal-COVID-19 u t-tnaqqis temporanju fir-ritmu tal-attività ekonomika globali, li kellhom implikazzjonijiet ekonomiċi u soċjali sinifikanti, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ, xeħtu dawl fuq l-impatt dirett ta’ ċerti attivitajiet tal-bniedem fuq l-ambjent (12). Id-diversi pakketti ta’ stimolu u pjanijiet nazzjonali u Ewropej biex tingħeleb il-kriżi huma opportunitajiet biex tiġi mmotivata tranżizzjoni sostenibbli u ekoloġika li fiha ż-żgħażagħ kollha għandu jkollhom l-opportunità li jinvolvu lilhom infushom bis-sħiħ bħala atturi tal-bidla.

IQISU LI:

12. Huwa importanti li jiġi żgurat li ż-żgħażagħ kollha, irrispettivament minn fatturi bħall-ġeneru, id-diżabilità, il-livell ta’ edukazzjoni, l-isfond soċjali u ekonomiku, il-pajjiż ta’ oriġini jew il-post ta’ residenza, jifhmu l-isfidi tal-iżvilupp sostenibbli u jkunu konxji mill-implikazzjonijiet tad-deċiżjonijiet, tal-azzjonijiet u tal-għażliet marbuta mal-istil ta’ ħajja fuq l-ambjent, il-bijodiversità u l-klima. Il-ġenerazzjonijiet kollha, inklużi ż-żgħażagħ, għandu jkollhom il-kompetenzi meħtieġa biex jieħdu azzjoni rilevanti;

13. Sabiex ikunu jistgħu jkunu involuti bis-sħiħ, iż-żgħażagħ għandu jkollhom informazzjoni u data affidabbli bbażati fuq l-evidenza biex ikunu jistgħu jeżerċitaw ġudizzju infurmat rigward l-isfidi u s-soluzzjonijiet ambjentali, dawk relatati mal-bijodiversità u mat-tibdil fil-klima, kif ukoll sabiex ikunu jistgħu jiżviluppaw u jsaħħu l-ħiliet fil-ħsieb kritiku. Għandhom isiru sforzi biex tiġi miġġielda d-diżinformazzjoni dwar l-ambjent u t-tibdil fil-klima;

14. Huwaimportanti wkoll li jiġi promoss id-djalogu, kemm fost iż-żgħażagħ kif ukoll bejn il-ġenerazzjonijiet, dwar il-kwistjonijiet etiċi li jirrigwardaw l-iżvilupp sostenibbli, il-ħarsien tal-ambjent u r-rispett għall-ħlejjaq ħajjin, billi jinħoloq spazju għal diskussjonijiet sabiex iż-żgħażagħ u s-soċjetà inġenerali jkunu jistgħu jirriflettu dwar il-valuri u l-kontroversji li jikkonċernaw dawn il-kwistjonijiet;

15. L-isforzi biex jiġu mmobilizzati ż-żgħażagħ fir-rigward ta’ kwistjonijiet ambjentali u ta’ miżuri biex jiġu indirizzati t-tibdil fil-klima, it-tniġġis u t-telfien tal-bijodiversità għandhom jiġu riflessi fil-politiki pubbliċi lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropew. Dawn ma għandhomx jissodisfaw biss l-aspettattivi taż-żgħażagħ kemm jista’ jkun, iżda għandhom jagħtuhom ukoll l-opportunità li jipparteċipaw b’mod attiv u sinifikattiv fl-iżvilupp u fl-implimentazzjoni ta’ dawk il-politiki;

16. L-involviment taż-żgħażagħ fl-azzjoni ambjentali jeħtieġ sensibilizzazzjoni u apprendiment, kemm jekk formali, mhux formali jew informali, dwar kwistjonijiet ambjentali minn età żgħira ħafna;

17. Sabiex ikunu kompletament kapaċi jipproponu u jiżviluppaw soluzzjonijiet prattiċi biex jiġu indirizzati kwistjonijiet ambjentali, iż-żgħażagħ, inklużi dawk b’inqas opportunitajiet, għandhom jiġu appoġġati fl-implimentazzjoni tal-proġetti volontarji jew intraprenditorjali tagħhom u għandhom jibbenefikaw minn appoġġ prattiku u assistenza teknika, kif ukoll minn għotjiet pubbliċi jew investiment privat.

JENFASIZZAW DAN LI ĠEJ:

18. Huwa importanti li ż-żgħażagħ kollha jitħeġġu jinvolvu lilhom infushom fit-tiswir tal-ħajjiet tal-komunitajiet lokali tagħhom, inkluż fejn possibbli, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ, kif ukoll l-awtoritajiet lokali u reġjonali, sabiex dawn ikunu jistgħu jkunu atturi u motivaturi ta’ bidla li ttejjeb il-ħarsien tal-ambjent u tgħin biex jiġu indirizzati t-tibdil fil-klima u t-telfien tal-bijodiversità;

19. Il-kollaborazzjoni bejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ u partijiet ikkonċernati oħra fil-qasam tal-ambjent hija kruċjali biex jiġi appoġġat l-involviment taż-żgħażagħ u biex dawn jingħataw il-possibbiltà li jieħdu azzjoni. Għandhom jitħeġġu l-fiduċja reċiproka u l-kollaborazzjoni fil-proċessi tat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar l-ambjent;

20. Is-solidarjetà u l-ġustizzja interġenerazzjonali għandhom jiġu indirizzati fil-proċessi tat-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar il-ħarsien tal-ambjent, sabiex il-benefiċċji għall-ġenerazzjonijiet preżenti ma jkunux f’kunflitt mad-drittijiet tal-ġenerazzjonijiet futuri.

JOSSERVAW DAN LI ĠEJ:

21. L-ideat u l-opinjonijiet taż-żgħażagħ li ġew kondiviżi fil-Konferenza tal-UE dwar iż-Żgħażagħ f’Jannar 2022, fil-bidu tad-Disa’ Ċiklu tad-Djalogu tal-UE maż-Żgħażagħ, kienu relatati ma’ dan li ġej: a) Ġew identifikati ħames oqsma ta’ azzjonijiet. Matul id-disa’ ċiklu tad-Djalogu tal-UE maż-Żgħażagħ, iż-żgħażagħ u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet ser ikollhom jaħsbu u jaħdmu skont dawn l-oqsma speċifiċi biex jistabbilixxu proposti konkreti. b) L-ewwel nett, fil-qasam tal-informazzjoni u tal-edukazzjoni, il-ħiliet miksuba permezz tal-edukazzjoni mhux formali jridu jiġu rikonoxxuti bħala proċess ta’ apprendiment sħiħ. Kemm l-awtoritajiet lokali kif ukoll l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ għandhom ir-responsabbiltà li jaħdmu flimkien sabiex jagħtu liż-żgħażagħ l-opportunità li jsiru jafu aktar dwar l-ambjent u biex isibu soluzzjonijiet. L-edukazzjoni hija l-investiment l-aktar siewi fid-demokrazija. c) Fil-qasam tal-azzjoni u tal-awtonomizzazzjoni, iż-żgħażagħ iridu jingħataw l-opportunità li jkollhom rwol attiv fid-deċiżjonijiet li ser isawrulhom ħajjithom u l-ħajjiet tal-ġenerazzjonijiet futuri. Iż-żgħażagħ iridu jagħmlu parti mill-proċess tat-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-livelli kollha. Dawn spiss ma jingħatawx biżżejjed attenzjoni u ma jkunux irrappreżentati biżżejjed, minkejja li jkunu esprimew ideat u tħassib li għandhom jinteressaw lil dawk f’livelli superjuri li jieħdu d-deċiżjonijiet. d) Fil-qasamtal-governanza, iż-żgħażagħ ta’ taħt it-30 sena jirrappreżentaw inqas minn 2.6 % mill-membri tal-parlamenti nazzjonali. Hemm bżonn li jiġi żgurat li l-preżenza taż-żgħażagħ ma tintużax bħala mekkaniżmi ta’ youthwashing. L-istrutturi eżistenti, bħad-Djalogu tal-UE maż-Żgħażagħ u l-Parlament Ewropew taż-Żgħażagħ, iridu jingħataw għodod effettivi biex jaġixxu bħala strutturi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet. Matul id-disa’ ċiklu tad-Djalogu tal-UE maż-Żgħażagħ, hemm bżonn li ssir ħidma b’mod sostenibbli u inklużiv biex iż-żgħażagħ jipparteċipaw fit-teħid ta’ deċiżjonijiet. Huwa fundamentali wkoll li ż-żgħażagħ ikollhom biżżejjed appoġġ, finanzjament u informazzjoni biex ikunu involuti b’mod sinifikattiv. Hemm bżonn li jiġu eżaminati l-proċessi parteċipattivi fil-livell nazzjonali biex jiġi żgurat li dawn ikunu sostenibbli u inklużivi kemm jista’ jkun. e) Fil-qasam tal-mobbiltà u s-solidarjetà, ġie osservat li l-mobbiltà mhijiex aċċessibbli jew possibbli b’mod ugwali għaż-żgħażagħ kollha. Ir-riċerka tippermettilna nidentifikaw aħjar lil dawk iż-żgħażagħ li ma jipparteċipawx fi programmi ta’ mobbiltà. Hemm bżonn li nibdew nadottaw prattiki aktar virtużi li jgħinu lis-soċjetà biex tifhem aħjar il-programmi ta’ solidarjetà u biex tilħaq il-membri kollha tagħha. f) Fl-aħħar nett, l-aċċess għall-infrastruttura jista’ jagħti l-impressjoni li huwa qasam inqas importanti, iżda hemm rabta mill-qrib bejn l-infrastruttura u l-kwalità tal-ħajja u l-edukazzjoni taż-żgħażagħ. Skont ikunux ġejjin minn żona rurali jew urbana, hemm impatt fuq kif iż-żgħażagħ jieħdu d-deċiżjonijiet. F’żoni rurali, it-trasport pubbliku huwa problema serja. Il-problemi tat-trasport jistgħu jirriżultaw fl-iżolament taż-żgħażagħ. Għalhekk, l-esklużjoni ta’ ċerti gruppi ta’ żgħażagħ ma tistax twassal biex tinkiseb soċjetà inklużiva. Hemm bżonn li jiġi żgurat li jkun hemm għażliet sostenibbli u affordabbli għal kulħadd.

JISTIEDNU LILL-ISTATI MEMBRI, F’KONFORMITÀ MAL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ U FIL-LIVELLI XIERQA, BIEX:

22. Jappoġġaw lill-organizzazzjonijiet ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ, taż-żgħażagħ u dawk ambjentali, kif ukoll lill-esperti u lill-partijiet ikkonċernati rilevanti l-oħra fir-rwol tagħhom bħala fornituri ta’ informazzjoni liż-żgħażagħ, u jiżguraw li dawn ikunu jistgħu jxerrdu informazzjoni u data affidabbli, preċiżi u ta’ kwalità tajba dwar it-tibdil fil-klima, it-telfien tal-bijodiversità, it-tniġġis u kwistjonijiet ambjentali oħra abbażi tax-xjenza, li jkunu xierqa għal udjenzi ta’ etajiet u sfondi differenti u adattati għal kull ambjent ġeografiku, inkluż ambjenti insulari jew tropikali;

23. Jipprovdu opportunitajiet ta’ taħriġ u ta’ apprendiment professjonali lill-atturi fl-edukazzjoni u t-taħriġ formali u fl-apprendiment mhux formali u informali, inkluż persuni li jaħdmu maż-żgħażagħ, u dan permezz ta’ metodi u approċċi ta’ apprendiment li jkunu interattivi, prattiċi u orjentati lejn is-soluzzjonijiet sabiex jinfurmaw, jedukaw u jappoġġaw aħjar liż-żgħażagħ fir-rigward ta’ kwistjonijiet ambjentali u soċjali, kif ukoll it-tibdil fil-klima;

24. Permezz tal-edukazzjoni u t-taħriġ formali u tal-apprendiment mhux formali u informali, jgħammru liż-żgħażagħ aħjar bil-kompetenzi meħtieġa biex jifhmu l-kwistjonijiet ambjentali u jaġixxu fir-rigward tagħhom;

25. Fejn meħtieġ, iħeġġu u jagħmluha possibbli għat-tfal u ż-żgħażagħ biex jesperjenzaw in-natura permezz ta’ attivitajiet speċifiċi u jiżviluppaw inizjattivi ekoloġiċi, bl-appoġġ tal-partijiet ikkonċernati rilevanti fi kwistjonijiet ambjentali. Din l-esperjenza hija kruċjali għas-sensibilizzazzjoni dwar kwistjonijiet klimatiċi u dawk relatati mal-bijodiversità;

26. Iħeġġul-iżvilupp ta’ sħubiji bejn is-setturi tal-edukazzjoni, taż-żgħażagħ, tal-isport (13) u kulturali kif ukoll is-setturi rilevanti kollha, sabiex jiġu żviluppati approċċi trażversali, ikkoordinati u komplementari ta’ sensibilizzazzjoni bbażati fuq l-edukazzjoni għall-kwistjonijiet ambjentali, kif ukoll għal dawk relatati mat-telfien tal-bijodiversità u mat-tibdil fil-klima;

27. Iħeġġu u jappoġġaw l-istabbiliment ta’ attivitajiet inklużivi ta’ apprendiment bejn il-pari b’fokus fuq iż-żgħażagħ, kif ukoll l-iskambju tal-aħjar prattiki rigward kwistjonijiet ambjentali u dawk relatati mat-tibdil fil-klima, bħall-programmi tal-Ambaxxaturi Żgħażagħ u l-programmi ta’ mentoraġġ jew l-Attivitajiet ta’ taħriġ u kooperazzjoni (TCA, Erasmus+) u l-Attivitajiet ta’ networking (NET, il-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà), għas-sensibilizzazzjoni fost iż-żgħażagħ kollha, inkluż dawk b’inqas opportunitajiet, u sabiex dawn jitħeġġu jieħdu azzjoni biex jitħares l-ambjent u jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima;

28. Jippromwovu edukazzjoni u taħriġ xierqa għall-persuni li jaħdmu maż-żgħażagħ biex jiġi żgurat li l-attivitajiet taż-żgħażagħ stabbiliti għalihom u magħhom ikunu ekoloġiċi u sostenibbli. Ikomplu jiżviluppaw inizjattivi xierqa ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ b’fokus fuq l-involviment taż-żgħażagħ fi kwistjonijiet ambjentali, b’mod partikolari fl-indirizzar tat-tibdil fil-klima u l-preservazzjoni tal-bijodiversità;

29. Iħeġġu u jappoġġaw ir-rikonoxximent u l-isfruttament, mill-awtoritajiet pubbliċi, mis-settur privat u mis-soċjetà ċivili, tal-involviment taż-żgħażagħ biex jitħares l-ambjent u tal-kompetenzi trażversali, b’mod partikolari l-ħiliet soċjali li b’hekk ikunu akkwistaw;

30. Jissalvagwardjawu joħolqu spazji ċiviċi sostenibbli (14) fit-tul, siguri, aċċessibbli u inklużivi għall-kooperazzjoni ma’ dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet politiċi fil-livell lokali, reġjonali, nazzjonali, Ewropew u internazzjonali, fejn l-ilħna taż-żgħażagħ jinstemgħu irrispettivament mill-età tagħhom, kif ukoll it-tħassib jew il-proposti tagħhom għal azzjonijiet biex jitħares l-ambjent u biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima, sabiex dawn ma jiġux ikkonsultati biss iżda jkunu wkoll f’pożizzjoni fejn jipparteċipaw b’mod attiv fid-deċiżjonijiet relatati ma’ dawn il-kwistjonijiet;

31. Jippromwovu lir-riċerkaturi żgħażagħ u lill-ħidma tagħhom dwar l-iżvilupp sostenibbli biex jiġu indirizzati l-isfidi ambjentali, parzjalment biex iservu ta’ mudelli ideali għaż-żgħażagħ u parzjalment biex titħeġġeġ u tiġi promossa l-kondiviżjoni aktar diretta tar-riżultati fir-riċerka maż-żgħażagħ, biex dawn jingħataw is-setgħa biex jieħdu azzjoni;

32. Jappoġġaw l-istabbiliment ta’ referenzi għat-taħriġ għal kwistjonijiet klimatiċi, ambjentali u għal dawk relatati mas-sostenibbiltà, għall-gruppi ta’ età kollha u għal kull livell jew tip ta’ apprendiment, edukazzjoni u taħriġ.

JISTIEDNU LILL-ISTATI MEMBRI U LILL-KUMMISSJONI EWROPEA, FL-OQSMA TA’ KOMPETENZA RISPETTIVI TAGĦHOM U FIL-LIVELLI XIERQA, B’ADERENZA MAL-PRINĊIPJU TAS-SUSSIDJARJETÀ, BIEX:

33. Jieħdu inkunsiderazzjoni l-ħtiġijiet speċifiċi u l-opinjonijiet taż-żgħażagħ kollha, speċjalment ta’ dawk b’inqas opportunitajiet, f’politiki u fi programmi ambjentali lokali, reġjonali, nazzjonali u Ewropej, b’mod partikolari dawk li jindirizzaw it-tibdil fil-klima u l-preservazzjoni tal-bijodiversità, billi jippromwovu l-parteċipazzjoni tagħhom fil-bini u fl-implimentazzjoni ta’ dawk il-politiki u l-programmi;

34. Jappoġġawu jitgħallmu mill-inizjattivi meħuda miż-żgħażagħ u mill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ biex ifasslu u jwettqu attivitajiet u kampanji ta’ sensibilizzazzjoni, inkluż dawk diġitali, dwar il-klima, it-tniġġis, il-bijodiversità u kwistjonijiet ambjentali oħra;

35. Iħeġġu, jirrikonoxxu u, fejn xieraq, jappoġġaw finanzjarjament l-azzjonijiet u l-programmi mibdija u mmexxija miż-żgħażagħ fil-qasam ambjentali, b’mod partikolari dawk li jiġġieldu t-tibdil fil-klima u li jippreservaw il-bijodiversità, sabiex dawn jistgħu jkunu aġenti tal-bidla fis-soċjetà inġenerali, kif ukoll fl-istituzzjonijiet edukattivi u ta’ taħriġ tagħhom, fl-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja tagħhom, fl-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ, fil-komunitajiet lokali tagħhom u fost sħabhom;

36. Jippromwovu attivitajiet ta’ volontarjat taż-żgħażagħ li jindirizzaw kwistjonijiet ambjentali, b’mod partikolari dawk li jindirizzaw it-tibdil fil-klima u li għandhom l-għan li jippreservaw il-bijodiversità, kif ukoll jiffaċilitaw l-aċċess għal dawn l-attivitajiet billi jiżguraw speċifikament li dawn l-offerti jkunu disponibbli b’mod wiesa’ u li jiġu kkomunikati fuq portals xierqa fil-livell nazzjonali u f’dak tal-UE, bħall-Portal Ewropew taż-Żgħażagħ u mezzi rilevanti oħra. Jippromwovu esperjenzi ta’ volontarjat li jikkombinaw il-volontarjat lokali jew nazzjonali mal-volontarjat tranżnazzjonali billi, fejn xieraq, iħeġġu sinerġiji u komplementarjetajiet fost l-iskemi u l-attivitajiet nazzjonali, inklużi skemi u attivitajiet nazzjonali ta’ volontarjat jew ta’ servizz ċiviku, fejn dawn jeżistu, u skemi ta’ volontarjat tal-UE, sabiex jiġi approfondit l-involviment tal-voluntiera żgħażagħ, jittejbu l-kompetenzi tagħhom u jissaħħaħ is-sens ta’ appartenenza tagħhom għall-Unjoni Ewropea;

37. Fejnxieraq, jinvestu fl-ekonomija ekoloġika u jappoġġaw liż-żgħażagħ biex jiksbu l-kompetenzi meħtieġa, kif ukoll jiffaċilitaw l-aċċess tagħhom għat-taħriġ li jħejjijhom għall-impjiegi ekoloġiċi tal-futur;

38. Fejn applikabbli, jappoġġaw lill-imprendituri żgħażagħ li jkunu qed jippruvaw jiżviluppaw proġetti b’fokus fuq soluzzjonijiet prattiċi għall-kwistjonijiet ambjentali, b’mod partikolari dawk li jindirizzaw it-tibdil fil-klima u li jippreservaw il-bijodiversità; jagħtu attenzjoni partikolari lil proġetti żviluppati miż-żgħażagħ b’inqas opportunitajiet li jiltaqgħu ma’ aktar diffikultajiet biex jibdew negozju;

39. Fejn applikabbli, jiżviluppaw programmi ta’ mentoraġġ immexxija minn professjonisti u imprendituri li huma involuti b’mod attiv fl-isforz biex jinstabu soluzzjonijiet ambjentali, speċjalment dawk li jippreservaw il-bijodiversità u li jindirizzaw it-tibdil fil-klima, sabiex jingħataw appoġġ u gwida liż-żgħażagħ li qed jippruvaw ikollhom rwol attiv f’dan is-settur;

40. Iżidu s-sensibilizzazzjoni taż-żgħażagħ Ewropej rigward il-politiki u l-inizjattivi ambjentali tan-NU, kif ukoll il-parteċipazzjoni fihom, billi jsaħħu l-kooperazzjoni mal-korpi xierqa tan-NU bħall-Programm tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Ambjent (UNEP), il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC), il-Programm ta’ Żvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (UNDP) u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika (KDB).

JISTIEDNU LILL-KUMMISSJONI EWROPEA BIEX:

41. Tiżgura li ż-żgħażagħ kollha jkunu jistgħu jifhmu u jieħdu f’idejhom il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-inizjattivi li jirriżultaw minnu (bħall-Bauhaus Ewropea l-Ġdida (15)), kif ukoll id-diversi programmi ambjentali Ewropej. Tippromwovi b’mod attiv l-aspetti kollha tal-Patt Klimatiku Ewropew liż-żgħażagħ kollha;

42. Tiżgura li l-konsultazzjonijiet pubbliċi dwar il-politiki ambjentali Ewropej ikunu aċċessibbli għaż-żgħażagħ u għall-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u ta’ ħidma fost iż-żgħażagħ, u li permezz ta’ dawn il-konsultazzjonijiet, il-Kummissjoni Ewropea tagħti kemm liċ-ċittadini kif ukoll lill-partijiet ikkonċernati l-opportunità li jesprimu l-perspettivi tagħhom qabel tiffinalizza l-proposti leġiżlattivi tagħha. Bl-istess mod, tħeġġeġ il-parteċipazzjoni sinifikattiva taż-żgħażagħ u tal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ f’inizjattivi ta’ involviment taċ-ċittadini li jaqgħu fi ħdan il-missjonijiet tal-Unjoni Ewropea (16);

43. Tippromwovi u tħeġġeġ opportunitajiet Ewropej għall-mobbiltà u inizjattivi fis-settur ambjentali fil-kuntest tal-programmi Erasmus+ u Korp Ewropew ta’ Solidarjetà, biex jiġi żgurat li ż-żgħażagħ li jkunu jixtiequ jinvolvu lilhom infushom fi kwistjonijiet ambjentali jkunu jistgħu jagħmlu dan, inklużi żgħażagħ b’inqas opportunitajiet, b’mod partikolari dawk mir-reġjuni ultraperiferiċi kif ukoll minn reġjuni insulari u minn żoni rurali u mbiegħda. Tiżgura li mezzi tat-trasport ekoloġiċi jingħataw prijorità f’dawn l-inizjattivi, sabiex titnaqqas l-impronta tal-karbonju ta’ proġetti ta’ mobbiltà għaż-żgħażagħ filwaqt li jiġi żgurat ukoll li dawn ikunu adattati għall-ħtiġijiet tar-reġjuni ultraperiferiċi, li jiffaċċjaw restrizzjonijiet minħabba l-qagħda mbiegħda tagħhom;

44. Timplimentaattivitajiet ta’ apprendiment bejn il-pari, f’kooperazzjoni mal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ u maż-żgħażagħ, dwar l-involviment taż-żgħażagħ fir-rigward ta’ kwistjonijiet ambjentali, tal-preservazzjoni u l-irkupru tal-bijodiversità kif ukoll tal-indirizzar tat-tibdil fil-klima u t-tniġġis, sabiex jiġu identifikati l-aħjar prattiki eżistenti fl-Istati Membri u biex jiġi ffaċilitat l-iskambju ta’ dawn il-prattiki fost l-Istati Membri.

JISTIEDNU LILL-PARTIJIET IKKONĊERNATI KOLLHA LI JIPPARTEĊIPAW F’INIZJATTIVI TA’ KOOPERAZZJONI EWROPEJ FL-OQSMA TAL-AFFARIJIET TAŻ-ŻGĦAŻAGĦ, TAL-AMBJENT U TAT-TIBDIL FIL-KLIMA BIEX:

45. Jiżviluppaw attivitajiet ta’ volontarjat li jindirizzaw kwistjonijiet ambjentali għall-benefiċjarji tal-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u ta’ programmi nazzjonali jew internazzjonali oħra ta’ volontarjat; iqajmu sensibilizzazzjoni fost il-voluntiera kollha, irrispettivament mill-oqsma li jkunu involuti fihom, dwar kwistjonijiet ambjentali u l-impatt ambjentali tal-missjonijiet tagħhom sabiex ikunu jistgħu joqgħodu attenti b’mod partikolari għall-impronta tal-karbonju tagħhom matul dawn l-attivitajiet;

46. Isaħħu l-kooperazzjoni Ewropea billi jikkondividu l-għodod u l-aħjar prattiki fil-qasam tal-involviment u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ fl-azzjoni ambjentali fil-livell Ewropew, b’mod partikolari fl-indirizzar tat-tibdil fil-klima u tat-tniġġis kif ukoll fil-preservazzjoni tal-bijodiversità, inkluż billi japprofittaw bis-sħiħ mill-possibbiltajiet offruti minn Erasmus+, mill-Korp Ewropew ta’ Solidarjetà u minn strumenti finanzjarji rilevanti oħra tal-UE.

(1) Riżoluzzjoni 70/1 adottata mill-Assemblea Ġenerali fil-25 ta’ Settembru 2015. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development (Nittrasformaw id-dinja tagħna: l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli).

(2) Il-Programm Dinji ta’ Azzjoni għaż-Żgħażagħ tan-Nazzjonijiet Uniti, Ġunju 2010: https://www.un.org/esa/socdev/unyin/documents/wpay2010.pdf

(3) Konklużjonijiet tal-Kunsill, Nibnu Ewropa sostenibbli sal-2030 (10 ta’ Diċembru 2019): https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14835-2019-INIT/mt/pdf

Konklużjonijiet tal-Kunsill, Approċċ komprensiv biex titħaffef l-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 tan-NU għall-iżvilupp sostenibbli – Nibnu mill-ġdid aħjar wara l-kriżi tal-COVID-19 (it-22 ta’ Ġunju 2021) https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9850-2021-INIT/mt/pdf

(4) Artikolu 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

(5) Regolament (UE) 2021/1119 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Ġunju 2021 li jistabbilixxi l-qafas biex tinkiseb in-newtralità klimatika u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 401/2009 u (UE) 2018/1999 (“il-Liġi Ewropea dwar il-Klima”).

(6) Deċiżjoni (UE) 2021/2316 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta’ Diċembru 2021 dwar Sena Ewropea taż-Żgħażagħ (2022), ĠU L 462, 28.12.2021, p. 1–9.

(7) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Il-Patt Ekoloġiku Ewropew. COM/2019/640 final.

(8) Il-Kummissjoni Ewropea, Ewrobarometru Flash 478 (2019), How do we build a stronger, more united Europe? The views of young people : report (Kif nistgħu nibnu Ewropa aktar b’saħħitha u aktar magħquda? Il-fehmiet taż-żgħażagħ: rapport)

https://op.europa.eu/mt/publication-detail/-/publication/99cb705b-fa13-11e9-8c1f-01aa75ed71a1

(9) Stħarriġ pan-Ewropew, ir-Rapport ewlieni għal diversi pajjiżi, #Climate of change (#Klima ta’ bidla), 2021: https://eeb.org/wp-content/uploads/2021/04/IPSOS-Multi-Country-Report-complete.FINAL_.pdf

(10) Il-Manifest Youth4Climate huwa eżitu tal-avveniment “Youth4Climate: Driving Ambition” (Youth4Climate: Nimmotivaw l-Ambizzjoni), imtella’ mill-Gvern tal-Italja. Dan jinkludi ideat u proposti konkreti dwar xi wħud mill-kwistjonijiet l-aktar urġenti fuq l-aġenda klimatika, inkluż l-edukazzjoni għall-iżvilupp sostenibbli.

(11) David E. Campbell, What is the impact of education on civic and social engagement? Measuring the effects of education on health and civic engagement. Proceedings of the Copenhagen symposium (X’inhu l-impatt tal-edukazzjoni fuq l-involviment ċiviku u soċjali? Kejl tal-effetti tal-edukazzjoni fuq is-saħħa u l-involviment ċiviku. Proċedimenti tas-simpożju f’Copenhagen), OECD 2006, https://www.oecd.org/education/innovation-education/37425694.pdf

(12) Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC), Climate Change 2021: The Physical Science Basis: (It-Tibdil fil-Klima 2021: Il-Bażi Xjentifika Fiżika) https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf

(13) [Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-isport bħala lieva biex tiġi ttrasformata l-imġiba għall-iżvilupp sostenibbli, tal-4 ta’ April 2022.]

(14) Konklużjonijiet tal-Kunsill u tar-rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Istati Membri mlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill dwar is-salvagwardja u l-ħolqien ta’ spazji ċiviċi għaż-żgħażagħ li jiffaċilitaw il-parteċipazzjoni sinifikanti taż-żgħażagħ, ĠU C 501I, 13.12.2021, p. 19–23.

(15) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, Il-Bauhaus Ewropea l-Ġdida, COM(2021) 573 final.

(16) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Missjonijiet Ewropej, COM/2021/609 final.