MT    MT MT 
MT    MT  IL-KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussel 8.12.2010 
SEG(2010) 1491 finali 
  
DOKUMENT TA’ ĦIDMA TAL-PERSUNAL TAL-KUMMISSJONI 
li jakkumpanja l- 
 
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI  
LILL-PARLAMENT EWROPE W, LILL-KUNSILL, LILL- KUMITAT EKONOMIKU U 
SOĊJALI EWROPEW U LI LL-KUMITAT TAR-RE ĠJUNI 
   
Strateġija tal-Unjoni Ewropea g ħar-Reġjun tad-Danubju 
  
Sommarju tal-Valutazzjoni tal-Impatt  
   
{SEG(2010) 1490 finali} {SEG(2010) 1489 finali} 
{KUMM(2010) 715 finali} 
 
MT 2   MT 1. DAĦLA 
L-Istati Membri talbu li l-Kummissjoni Ewropea t ħejji Strate ġija tal-UE g ħar-Reġun tad-
Danubju1. Din issegwi l-Istrate ġija tal-UE g ħar-Reġjun tal-Ba ħar Baltiku, żviluppata bil-
koordinazzjoni tal-Kummissjoni fl-2008/2009 u li b ħalissa qed ti ġi implimentata. It-talba 
attwali tenfasizza spe ċifikament l-importanza tal-i żvilupp sosten ibbli li għandu jissegwa bl-
użu ta' strate ġija integrata. Fil-Kummissjoni, l-Istrate ġija tal-UE g ħar-Reġjun tad-Danubju 
hija kkoordinata mid-Direttorat Ġenerali tal-Politika Re ġjonali, li g ħalhekk ħejja wkoll din il-
Valutazzjoni tal-Impatt.  
2. ID-DEFINIZZJONI TAL -PROBLEMI  
Id-definizzjoni tal-problemi hija msejsa fuq anali żi soċjo-ekonomika u konsultazzjoni 
wiesgħa. Din il-konsultazzjoni kienet ti nkludi lill-Istati Membri u lil pajji żi oħra mhux 
Membri tar-Re ġjun tad-Danubju, lill-entitajie t intergovernattivi u enti tajiet mhux governattivi, 
u lill-partijiet interessati, inklu żi ċ-ċittadini u l-esperti dwar ir-Re ġjun. Il-Bank Ewropew tal-
Investiment u 22 D Ġ tal-Kummissjoni2 kienu wkoll involuti f'din il- ħidma. L-isfidi 
identifikati jidhru bi ċ-ċar li huma ta' natura transkonfin ali u juru bosta  esternalitajiet 
transkonfinali3. Qiegħed dejjem jidher aktar ċar li l-iżvilupp tal-politika u t-te ħid ta' 
deċiżjonijiet kompartimentalizzati ma g ħadhomx aktar adegwati fir-rigward tar-Re ġjun tad-
Danubju.  
• Id-definizzjoni tal-problemi ta' governanza 
Fir-Reġjun tad-Danubju, problema ewlenija hija l-governanza. Hemm nuqqas, b'mod 
partikolari, ta' governanza transnazzjonali adegwata. Dan jirri żulta f'kooperazzjoni 
insuffiċjenti (nuqqas ta' interessi komuni u anki kwistjonijiet ta' konflitt). Pere żempju, hemm 
perspettivi li jvarjaw fi kwistj onijiet ambjentali u kwistjonijiet o ħra dwar l-u żu tax-xmara bejn 
il-pajjiżi, li jistgħu jiġu indirizzati aktar fa ċilment jekk jitqiesu f'kuntest usa', jew b'teknolo ġiji 
innovattivi, kif x'aktarx se ji ġi propost fl-Istrate ġija. 
L-UE tipprovdi xi oqfsa (pemezz tal-le ġiżlazzjoni u strumenti finanzjarji) li g ħandhom 
jegħlbu ċerti sfidi u opportunitajiet ewlenin, u hemm ukoll xi oqfsa intergovernattivi e żistenti. 
Madankollu, je żisti nuqqas ta' kapa ċità instituzzjonali, u hemm distakki serji fl-
implimentazzjonijiet (pere żempju, xi Direttivi tal-UE huma trasposti f'li ġijiet iżda fil-verità 
mhumiex fis-se ħħ). Dan jirri żulta fi strate ġija frammentata g ħal ħafna mill-isfidi tar-Re ġjun, u 
prestazzjoni baxxa fir-ri gward tal-potenzjal tieg ħu. L-interazzjonijiet g ħandhom ji ġu mifhuma 
                                                 
1 Il-Kunsill Ewropew staqsa formalment lill-Kummissjoni Ewropea biex tikkoordina Strate ġija tal-UE 
għar-Reġjun tad-Danubju, waqt li stqarr fil-konklu żjonijiet tieg ħu tad-19 ta' Ġunju 2009: "L-i żvilupp 
sostenibbli g ħandu jissegwa wkoll permezz ta' strate ġija integrata g ħall-isfidi spe ċifiċi li r-reġjuni 
partikolari jaffa ċċjaw (...). Huwa (...) jistieden lill-Kummissjoni tressaq strate ġija tal-UE g ħar-reġjun 
tad-Danubju qabel tmiem l-2010."  
2 Id-D Ġ li ġejjin jagħmlu parti mill-Grupp ta' Ħidma Inter-Servizzi: AGRI, EAC, ECFIN, ELARG, 
RELEX, AIDCO, ECHO, EMPL, ENTR, ENV, CLIM , INFSO, JLS, MARE, MOVE, ENER, MARKT, 
RTD, SANCO, TAXUD, TRADE u SG. 
3 Fl-ekonomija, esternalità hija definita b ħala effett laterali (kost jew benefi ċċju) li jħalli impatt fuq parti, 
li ma tkunx qieg ħda tieħu sehem fid-de ċiżjoni rigward l-azzjoni li kienet irri żultat fl-effett, u fejn l-ebda 
ħlas ma jsir biex jikkumpensa g ħall-effett: Esternalità transk onfinali titwettaq meta azzjoni 
implimentata minn pajji ż wieħed ikollha impatti po żittivi jew negattivi fuq pajji żi oħra. 
MT 3   MT u jitmexxew a ħjar; għandhom ji ġu żviluppati strumenti u g ħodda komuni jew kooperattivi; is-
sinerġiji għandhom ji ġu identifikati u sfruttati kemm bejn il-fruntieri kif ukoll bejn is-setturi; 
u l-konflitti evitati jew meg ħlubin. 
• Definizzjoni tal-problema skont is-su ġġett 
Hemm bosta kwistjonijiet li je ħtieġu l-kooperazzjoni b'mod par tikolari: il-mobilità u l-
aċċessibbiltà; l-ener ġija; l-ambjent, u l-immani ġġjar tar-riskji. Dawn il-problemi fil-prin ċipju 
jridu jkunu koperti minn kwalunkwe Strate ġija. Flimkien ma' dan, fil-konsultazzjoni pubblika 
– speċjalment fil-kontri buti tal-Istati Membri – jidher ċar li kwistjonijet o ħra għandhom jew 
jistgħu wkoll ikunu koperti, jew min ħabba fl-esternalitajiet bejn il-fruntieri (l-innnovazzjoni u 
l-kompetittività, l-implimentazzjoni tas-Suq Uniku, il-kapital uman, is-sigurtà u t-turi żmu) 
u/jew billi huwa benefi ċjali b'mod ċar li jiġu skambjati l-esperjenzi (s-so ċjetà tal-
informazzjoni, il-kapa ċità istituzzjonali jew il-komunitajiet mar ġinalizzati). L-inklu żjoni ta' 
dawn il-kwistjonijiet tippermetti lill-imsie ħba/lill-partijiet intere ssati biex jikkontrobilan ċjaw 
l-azzjonijiet li jqisu li g ħandhom inqas prijorità ma' o ħrajn li huma essenzjali: politikament, 
huwa importanti li ti ġi inkluża sensiela ta' kwistjonijiet o ħra biex ikun żgurat il-ftehim fuq il-
“pakkett” kollu. Barra minn hekk, dawn l-aspetti so ċjo-ekonomi ċi u aspetti o ħra għandhom 
isaħħu l-integrazzjoni ta' dawk il-pajji żi li ssieħbu fl-Unjoni Ewropea dan l-a ħħar.  
2.1.1.  Kwistjoniijet li g ħalihom te ħtieġ il-kooperazzjoni billi ma jistg ħux jingħelbu 
weħidhom: 
– Il-mobilità u l-a ċċessibbiltà: Jidher ċar li għan-navigazzjoni interna, ix-Xmara Danubju 
mhijiex qed tintu ża fil-potenzjal kollu tag ħha. Din tista' ti ġi sfruttata a ħjar permezz ta' 
sensiela ta' mi żuri bħal aktar intermodalità, titjib fit-tmexxija, aktar investiment fl-
infrastruttura u t-tag ħmir u d-disponibbiltà ta' persunal kwalifikat. Flimkien man-nuqqas 
fid-domanda, hemm ukoll nuqqas fil-provvis ta. Il-kanali tad-Danubju mhumiex dejjem 
navigabbli, il-portijiet ta' spiss mhumiex effi ċjenti biżżejjed, id-dg ħajjes mhumiex daqstant 
numerużi u ta' sikwit fi stat ħażin li jirrikjedu t-tiswija, u ma hemmx bi żżejjed ekwipa ġġ 
minħabba li l-fa ċilitajiet tat-ta ħriġ mhumiex suffi ċjenti. Għat-toroq u l-linji tal-ferroviji, l-
infrastruttura ta' sikwit mhijiex effi ċjenti jew hija sempli ċement nieqsa, spe ċjalment fil-
konnessjonijiet bejn il-fruntieri (li g ħalihom l-awtoritajiet nazzjonali ma jag ħtux prijorità).  
– L-enerġija: Is-sigurtà u l-effi ċjenza tal-ener ġija ta' sikwit timponi l-problema fir-Re ġjun. 
Ħafna ener ġija hija importata, u t-trasport tag ħha huwa g ħoli; b'żieda ma' dan, is-swieq 
huma frammentati, u l-interkonnetturi nieqsa. Ir-Re ġjun tad-Danubju huwa spe ċifikament 
vulnerabbli fis-sigurtà tal-provvista, b ħal ma kien il-ka ż f'Jannar 2009 meta l-provvisti tal-
gass inqatg ħu. Fl-istess ħin, il-ġenerazzjoni u l-u żu tal-ener ġija huma sors ta' tni ġġis. 
Teżisti sfida biex ttittejjeb l-effi ċjenża fl-enerġija (u l-iffrankar) u biex ti żdied il-
produzzjoni mill-ener ġiji li jiġġeddu.  
– L-ambjent: F' ħafna Stati Membri tar-Re ġjun tad-Danubju, il-kwalità tal-ilma ta' spiss hija 
fqira, kemm fix-xmajjar kif ukoll fl-art. Hemm ħafna sustanzi li jni ġġsu, b'mod partikolari 
nutrijenti. Huwa simili g ħall-ħamrija, spe ċjalment f' żoni industrijali bejn  il-fruntieri, u 
għall-arja f'żoni urbani. Il-pajsa ġġi u l-bijodiversità jinsabu wkoll mhedda billi qed jintilfu 
żoni naturali, spe ċjalment żoni ta' muntanji mhux mittiefsa, li jwasslu g ħal tnaqqis fl-
ispeċijiet. Il-qerda tal-bijodiversità u tal-ekosistemi tista' twassal g ħal bidliet irriversibbli u 
għat-tnaqqis ta' kapa ċità fil-provvista tal-merkan zija u fis-servizzi b ħall-protezzjoni mill-
għargħar, il-purifikazzjoni tal-ilma, l-ikel u l-injam, jew it-tnaqqis ta' u l-adattament g ħall-
bidla fil-klima. Fix-xmajjar, il- ħut jinqabad f'livelli mhux sostenibbli u l-migrazzjoni 
MT 4   MT mhijiex qed tit ħalla minħabba f'bidliet idromorfolo ġiċi. L-eżistenza tal-ispe ċi tal-istorjun, 
ħuta migratorja importanti g ħal-baċir kollu tad-Danubju, tinsab b'm od partikolari fir-riskju.  
– L-immani ġġjar tar-riskji: Ir-Re ġun tad-Danubju qed jaffa ċċja tliet riskji prin ċipali: l-
għargħar, in-nixfa u t-tni ġġis industrijali. L-ebda wa ħda minn dawn il-fenomeni ma tag ħti 
kas il-fruntieri. L-g ħan hu l-immani ġġjar kemm tal-prevenzjoni (l-evitar li jse ħħ ir-riskju) 
kif ukoll tar-reazzjoni (l-g ħoti tal-għajnuna meta jse ħħ ir-riskju). Il-kaw ża prinċipali tal-
għargħar hija li x-Xmara Danubju u t-tributarji tag ħha huma, fil-bi ċċa l-kbira tag ħhom, 
xmajjar fejn ix-xtajtiet tag ħhom huma kkanalizzati b'mod artifi ċjali, li ma jippermettix l-
ilma żejjed inixxi ming ħajr xkiel fuq żoni usa' (bil-konsegwenza li l-livell tal-ilma jog ħla). 
Il-kawża prinċipali tan-nixfa hija l-klima semi -kontinentali, vulnerabbli wkoll g ħall-bidla 
fil-klima. Il-kaw ża prinċipali tar-riskji industrijali hija l-intrapri żi mhux a ġġornati li 
jwasslu g ħal inċidenti, li jistg ħu jniġġsu b'mod sinifikanti l-pajji żi ġirien.  
2.1.2.  Kwistjonijiet li g ħalihom il-kooperazzjoni g ħandha tkun iffa ċilitata billi je żistu l-
esternalitajiet bejn il-fruntieri: 
– L-innovazzjoni u l-kompetittività:  Ir-Reġun tad-Danubju huwa kkaratterizzat b'qasma 
mmarkata min-na ħa għall-oħra tar-reġjun b'differenzi kbar fl-int ensità tal-kooperazzjoni 
(bejn u fis-settur tar-ri ċerka, l-intrapri żi u s-settur pubbliku), l-intraprenditorija, il-
kapitalizzazzjoni fuq l-innovazzjo nijiet, l-investimenti fir-Ri ċerka u l-I żvilupp u l-
kompetizzjoni ġenerali. Ir-Re ġjun jista' jibbenefika b'mod konsiderevoli minn rabtiet 
akbar, spe ċjalment min-na ħa tal-lvant g ħan-naħa tal-punent fi ż-żona. 
– L-implimentazzjoni tas-Suq Wa ħdieni:  Rigward is-Suq Wa ħdieni, ir-regolamenti 
nazzjonali differenti jag ħmluha inqas komuni g ħall-fornituri tas-servizzi li jwettqu ħidmiet 
fi Stati oħra tad-Danubju milli g ħandu jkun, jew li jipprovdu s-servizzi tag ħhom bejn il-
fruntieri. F'bosta ċirkustanzi, l-Intrapri żi Żgħar u Medji ma g ħandhomx bi żżejjed riżorsi 
biex jegħlbu x-xkiel amministrattiv u xkiel ie ħor biex ja ċċessaw is-suq fil-pajji żi ġirien, u 
għalhekk jirristrin ġu b'mod sostanzjali l-potenzjal tag ħhom.  
– Il-kapital uman: Il-porzjon ta' persuni b'edukazzjoni g ħolja fir-Re ġjun tad-Danubju huwa 
inqas mill-medja g ħall-UE27, g ħal darba o ħra b'distakk li jidher sew. Il-mobilità, 
speċjalment tar-ri ċerkaturi u l-istudenti, ta' ħaddiema bi kwalifiki g ħolja u ta' ħaddiema tas-
sengħa, għadha limitata. Ir-Re ġjun attwalment ma jibbenefi kax lanqas mill-potenzjal s ħiħ 
ta' dawn il- ħaddiema, li jippre żenta attribut importanti li sa issa mhux qed jintu ża bis-sħiħ.  
– Is-sigurtà: L-integrazzjoni ekonomika li qed tikber u l-kummer ċ bejn il-fruntieri li qed 
jiżdied iġibu magħhom il-periklu ta ż-żieda fil-kriminalità organizzata fir-Re ġjun (il-
kutrabandu, it-traffikar ta' persuni, is-suq illegali...). Minbarra l- ħsara immedjat li din 
tikkawża, il-kriminalità orga nizzata twassal ukoll g ħal spejjeż ta' tranżazzjonijiet og ħla 
għan-negozji fir-Re ġjun kollu u g ħalhekk tillimita l-possibbiltà ta' aktar tkabbir 
ekonomiku. It-tfittxija g ħal soluzzjoni timplika bi ċ-ċar kwistjoni bejn  il-fruntieri.  
– It-turiżmu: Ir-Reġjun tad-Danubju huwa mog ħni b'diversità kulturali, etnika u naturali 
qawwija. Ħafna min dan jista' j kun ta' interess kbir g ħall-viżitaturi. Madankollu, dan il-
potenzjal turistiku ma jintu żax fil-kapa ċità sħiħa tiegħu. L-inizjattivi esistenti mhumiex 
marbuta ma' xulxin u ma g ħandhomx strate ġija komuni biex jallinjaw l-isforzi tag ħhom.  
MT 5   MT 2.1.3.  Kwistjonijiet li g ħalihom il-kooperazzjoni tista' ti ġi ffaċilitata billi huwa utli li 
wieħed ipartat l-esperjenzi 
– Is-Soċjetà tal-Informazzjoni: Is-So ċjetà tal-Informazzjoni mhijiex żviluppata tajjeb fir-
Reġjun tad-Danubju meta mqabbla mal-bqija tal-UE27. In-nies g ħandhom inqas a ċċess 
għall-kompjuters, g ħall-konnessjonijiet bl-internet u g ħall-kontenut elettroniku. G ħalhekk, 
il-pajjiżi kkonċernati mhumiex qed jibbenefikaw bis-s ħiħ minn sors ta' tkabbir, koe żjoni u 
sostenibbiltà. L-a ċċess għal esperjenza tajba u g ħall-iżviluppi l-aktar re ċenti fil-partijiet bl-
ogħla prestazzjoni fir-Re ġun jkun ta' benefi ċċju kbir. 
– Il-kapaċità istituzzjonali: Is-sistemi ta' gove rnanza transnazzjonali, nazzjonali, re ġjonali u 
lokali fir-Re ġjun għadhom xi drabi fil-pro ċess tal-evoluzzjoni u l-i żvilupp, ta' sikwit 
għadhom qed jissuktaw jeg ħlbu l-bidliet radikali ta' dawn l-a ħħar snin. Dan ikopri l-mod 
kif dawn id-de ċiżjonijiet jittie ħdu (l-istabbiltà tal-pers unal fis-settur pubbliku, it-
trasparenza, il-konsulta zzjoni, l-ippjanar, l-in ġinerija finanzjarja, it-t ħejjija ta' pro ġetti, l-
ippjanar tal-ispazju, ...) u l-mod kif l-azzjonijiet ji ġu implimentati (fil- ħin, b'mod effi ċjenti, 
effettiv, ekonomiku, ming ħajr korruzzjoni, ...). Billi ċerti partijiet tar-Re ġjun għandhom 
notevolment governanza ta' su ċċess, it-trasferimen t tal-esperjenza i ġġib progress reali. 
– Komunitarjiet mar ġinalizzati: Fir-Re ġun tad-Danubju, hemm  bosta komunitajiet 
marġinalizzati b ħall-minoritajiet jew ir-Roma (hemm 10 miljun Roma jg ħixu fir-Re ġjun 
tad-Danubju li jirrappre żentaw 80 % tar-Roma fl-Ewropa). Dawn il-komunitajiet ta' sikwit 
jgħixu f'kundizzjonijiet foqra ming ħajr infrastruttura ba żika. Wie ħed josserva d-
diskriminazzjoni, l-esklu żjoni soċjali u s-segregazzjoni spazj ali kif ukoll tensjonijiet 
soċjali. L-awtoritajiet pubbli ċi f'ċerti żoni tar-Re ġjun, madankollu, ta' sikwit huma neqsin 
mir-riżorsi u mill-esperjenzi biex jeg ħlbu dawn l-isfidi b'mod olistiku, i żda jistgħu 
jibbenefikaw bil-kbir minn prattiki a ħjar u mill-organizzazzjoni disponibbli fil-qrib. 
3. L-A NALIŻI TAS -SUSSIDJARJETÀ  
B'mod ġenerali, id-de ċiżjonijiet jittie ħdu l-aħjar fil-livell xieraq u l-azzjonijiet g ħandhom 
ikunu implimentati minn dawk li g ħandhom l-g ħarfien u l-kompetenza biex iwettqu dan. Il-
kwistjonijiet li jikkon ċernaw l-Ewropa kollha jistg ħu jitħallew f'idejn l-istituzzjonijiet tal-
Unjoni Ewropa, il-kwistjonijiet nazzjonali f' idejn il-gvernijiet nazzjonali waqt li l-
kwistjonijiet re ġjonali u lokali jistg ħu jitħallew f'idejn ir-re ġjuni u l-ibliet. Madankollu, g ħal 
kwistjonijiet makro-re ġjonali (li jikkon ċernaw bosta pajji żi, iżda mhux l-Unjoni Ewropea 
kollha, flimkien ma', xi drabi, pajji żi li mhumiex Membri), je ħtieġ qafas ta' kooperazzjoni fil-
livell tar-re ġjun-makro. 
Diġà teżisti xi forma ta' kooperazzjoni bejn il-pajji żi, kemm permezz tal-organizzazzjonijiet 
inter-governattivi kif ukoll permezz tal-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet spe ċifiċi. 
Madankollu, dawn mhumiex dejjem effi ċjenti kif g ħandhom ikunu, ma jkoprux il-
kwistjonijiet kollha li jkunu je ħtieġu l-kooperazzjoni u ma jitpo ġġewx f'perspettiva strate ġika 
li tinvolvi l-og ħla livell politiku. G ħalhekk l-Istati Membri nfushom talbu, permezz tal-
Kunsill, lill-Kummissjoni biex t ħejji strateġija makro-re ġjonali għar-Reġjun tad-Danubju.  
4. L-GĦANIJIET TAL -INIZJATTIVA TAL -UE 
L-għan ġenerali (“vi żjoni”) huwa l-i żvilupp ta' strate ġija kooperattiva u integrata fit-tul bejn 
il-pajjiżi, l-ibliet u r-re ġjuni tar-Re ġjun tad-Danubju biex jittratta w l-isfidi, u jibbenefikaw 
MT 6   MT minn u jaqsmu l-opportunitajiet komuni  bejniethom. B'mod konkret, il-pajji żi jistgħu 
jibbenefikaw minn ba żi aħjar billi jiddiskutu, jidde ċiedu u jimplimentaw l-azzjonijiet b'mod 
konġunt, biex jindirizzaw l- isfidi komuni u jie ħdu l-opportunitajiet. Madankollu, strate ġija 
aktar koordinata f'kull qasam politiku hija possibbli, waqt li wie ħed iżomm f'mo ħħu r-rabtiet 
ma' partijiet o ħra tal-ekonomija (e ż. it-trasport – l-ambjent – l-i żvilupp ekonomiku). 
Biex din l-istrate ġija tinkiseb, il-punt fokali g ħandu jkun fuq tliet g ħanijiet spe ċifiċi: 
koordinazzjoni u koerenza mtejba (b iex tinkiseb l-effettività), il-kapa ċità istituzzjonali 
msaħħa (biex tinkiseb l-effi ċjenza), pro ċess ta' kooperazzjoni fit-tul (g ħall-kisba tal-
aċċettazzjoni politika). 
5. GĦAŻLIET POLITI ĊI 
L-isfidi identifikati hawn fuq ji ġbdu l-attenzjoni lejn il- ħtieġa għal żvilupp ta' politika, te ħid 
ta' deċiżjonijiet u implimentazzjoni a ħjar, imsejsa fuq aktar koordinazzjoni, kooperazzjoni u 
integrazzjoni bejn is-setturi differenti u bejn il-pajji żi, l-ibliet u r-re ġjuni tad-Danubju. Te ħtieġ 
kapaċità mtejba biex ji ġu allinjati, implimentati u msa ħħa l-linji politi ċi eżistenti. Fid-dawl ta' 
din l-anali żi, l-għażliet u l-mekkani żmi deskritti hawn ta ħt għandhom jitqiesu fil-kuntest tat-
twassil tal-g ħanijiet definiti. Dawn l-g ħażliet jikkon ċernaw l-oqfsa possibbli g ħall-
kooperazzjoni fir-Re ġun tad-Danubju kif ukoll l-ambitu ġeografiku.  
• L-oqfsa possibbli g ħall-kooperazzjoni 
– L-alternattiva nru 1: Il-Kummissjoni  mhijiex involuta (ix-xenarju ta' ba żi); Il-Kummissjoni 
ma tħejjix strate ġija għar-Reġjun tad-Danubju. Ta ħt din l-għażla wieħed jista' jipprevedi 
żewġ xenarji: (1.1) mhemm l-ebda strate ġija għar-Reġjun tad-Danubju u (1.2) te żisti 
strateġija, iżda mhux im ħejja mill-Kummissjoni 
– L-alternattiva nru 2: Ir-rwol tal-Kummissjoni huwa limitat biex t ħejji strate ġija; Il-
Kummissjoni t ħejji strate ġija iżda l-implimentazzjoni sse ħħ biss f'livell intergovernattiv, 
mingħajr l-UE.  
– L-alternattiva nru 3: Il-K ummissjoni tikkoordina l-azzjon ijiet f'livell tal-UE (bl-u żu tal-
istrutturi tal-UE); Strate ġija koordinata qed ti ġi żviluppata bl-u żu tal-istrutturi e żistenti tal-
UE, fejn il-Kummissj oni jkollha rwol fa ċilitattiv. L-istrate ġija titħejja mill-Kummissjoni 
iżda d-deċiżjonijiet fil- ġejjieni jittie ħdu mill-istituzzjonijiet fi s ħubija.  
– L-alternattiva nru 4: Il-Kummissjoni tappo ġġja l-ħolqien ta' entità ġdida b'setg ħat 
finanzjarji u le ġiżlattivi; Il- ħolqien ta' organizzazzjoni internazzjonali ġdida bis-setg ħa li 
tadotta le ġiżlazzjoni ġdida għar-Reġjun tad-Danubju u biex timmani ġġja l-fondi g ħall-
finanzjament tal-pro ġetti transnazzjonali.  
• Alternattivi ġeografiċi 
– L-alternattiva a: Limitata g ħar-Reġjun tad-Danubju; L-istrate ġija tkopri t-territorji li jmissu 
max-xmara (l-Istati Membri u l-pajji żi mhux Membri) u g ħalhekk tikkon ċentra biss fuq 
kwistjonijiet relatati max-xmara b ħan-navigabbiltà u l-ambjent. 
– L-alternattiva b: Esti ża għaż-żona ġeografika funzjonali; Din l-istrate ġija tkopri r-Re ġjun 
tad-Danubju b'mod ġenerali (l-Istati Membri u l-pajji żi mhux Membri) u tista' g ħalhekk 
tindirizza medda ta' sfidi relatati ma ż-żona (u mhux biss max-xmara). Ta ħt din l-
MT 7   MT alternattiva, ir-“Re ġjun tad-Danubju” jitqies b ħala żona funzjonali, inklu żi l-atturi 
meħtieġa biex tkun żgurata l-kooperazzjoni f il-kwistjonijiet differenti, sew jekk dawn 
ikunu Stati Membri, sew jekk ma jkunux4.  
– L-alternattiva c: L-istrate ġija hija esti ża lil hinn mix-Xmara, i żda limitata biss g ħall-Istati 
Membri tar-Re ġjun tad-Danubju; l-istrate ġija hija msejsa fuq l-alternattiva b, i żda hija 
limitata g ħall-Istati Membri tal-UE.  
6. VALUTAZZJONI TAL -IMPATTI  
• L-oqfsa possibbli g ħall-kooperazzjoni 
It-tabella li ġejja tiġbor fil-qosor kif kull wa ħda minn dawn l-alternattivi tista' ti żgura li l-
għanijiet imni żżla fil-paragrafu 4 jintla ħqu: (l-effettività); kemm dawn jistg ħu jintlaħqu 
faċilment (l-effi ċjenza); u kemm hi l-possibbiltà ta' impenn (a ċċettazzjoni politika).  
L-alternattiva 1 - Il-Kummissjoni mhijiex involuta (ix-xenarju ta' ba żi)  
Ix-xenarju Nru 1.1.: Mhemm l-ebda strate ġija għar-Reġjun tad-Danubju  
 -- - 0 + ++ 
Effettività    9   
Effiċjenza   9   
Aċċettazzjoni politika  9     
Alternattiva 1 - Il-Kummissjoni mhijiex involuta (ix-xenarju ta' ba żi)  
Ix-xenarju nru 1.2.: Te żisti strate ġija, iżda mhux im ħejja mill-Kummissjoni  
 -- - 0 + ++ 
Effettività     9  
Effiċjenza   9   
Aċċettazzjoni politika   9    
L-alternattiva nru 2:  
Ir-rwol tal-Kummissjoni limitata g ħat-tħejjija tal-istrate ġija 
 -- - 0 + ++ 
Effettività     9  
Effiċjenza   9   
Aċċettazzjoni politika   9    
L-alternattiva nru 3:  
Il-Kummissjoni tikkoordina l-a zzjonijiet f'livell tal-UE (bl-u żu tal-istrutturi tal-UE)  
 -- - 0 + ++ 
Effettività      9 
Effiċjenza    9  
Aċċettazzjoni politika      9 
L-alternattiva nru 4:  
Il-Kummissjoni tappo ġġja l-ħolqien ta' entità ġdida b'setg ħat finanzjarji u le ġiżlattivi  
 -- - 0 + ++ 
Effettività      9 
Effiċjenza  9    
                                                 
4 Biex wie ħed jagħti idea tat-territorju kkon ċernat, wie ħed jista' ju ża bħala prokura g ħar-Reġjun tad-
Danubju l-pajji żi fil-Baċir tax-Xmara Danubju (g ħalhekk, mhuwiex limitat biss g ħax-xmara), u żati 
mill-Proċess għall-Kooperazzjoni tad-Danubju, li huwa a ċċettat fil-wisg ħa f'din iż-żona. It-territorju 
kkonċernat huwa: il- Ġermanja (spe ċjalment Baden-Württemberg u l-Bavarja), l-Awstrija, ir-Repubblika 
Slovakka, ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, is-Slovenja,  ir-Rumanija u l-Bulgarija b ħala Stati Membri u 
l-Kroazja, is-Serbja, il-Bo żnja u l-Ħerzegovina, il-Montenegro, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Ukraina 
(ir-reġjuni tul id-Danubju) b ħala pajjiżi li mhumiex Membri. Dan ma jeskludix il-pajji żi ġirien (jew i ż-
żoni marittimi) milli jie ħdu sehem f' ċerti kwistjonijiet. G ħandu jiġi enfasizzat li r-Re ġjun tad-Danubju 
mhuwiex limitat g ħax-Xmara Danubju. 
MT 8   MT Aċċettazzjoni politika   9    
 
• Alternattivi ġeografiċi 
– L-alternattiva a: Limitata g ħax-Xmara tad-Danubju; Filwaqt li l-qag ħda tax-xmara tista 
tittejjeb, l-oqsma politi ċi l-oħra rilevanti g ħar-Reġjun tad-Danubju mhumiex qed ji ġu 
indirizzati. B'mod parti kolari, il-potenzjal g ħat-tisħiħ tal-iżvilupp so ċjo-ekonomiku tar-
reġjun wara t-tkabbir ma jitqiesx. 
– L-alternattiva b: Esti ża għaż-żona ġeografika funzjonali; Din l-alternattiva tippermetti li 
jiġu koperti medda usa' ta' su ġġetti, relatati mal-isfidi tar-Re ġjun tad-Danubju u mhux biss 
ix-Xmara Danubju. Kif wera l-pro ċess ta' konsultazzjoni, l-istrate ġija usa' tista' tiffa ċilita r-
riżoluzzjoni tal-kwistjonijiet li g ħandhom ir-riskju li jaqg ħu fl-istaġnar (in-navigabbiltà fil-
konfront tal-ambjent) u tippermetti l- partijiet kollha jide ntifikaw il-vanta ġġi li jistgħu 
jiksbu għalihom infushom, fi kliem ie ħor din l-istrate ġija tagħti lok għall-kompromessi 
politiċi. B'hekk, huwa possibbli li wie ħed jasal g ħal riżultat usa' mid-denominatur komuni 
l-aktar baxx. Flimkien ma' dan, hemm il-benefi ċċju li l-oqsma politi ċi jiġu indirizzati 
b'mod integrat li jqis l-interazzjonijiet bejniethom, waqt li ti ġi evitata l-
kompartimentalizzazzjoni. Hemm il-potenzjal li tissa ħħaħ l-integrazzjoni tal-UE tar-
reġjun, kemm f'termini amminist rattivi kif ukoll f'termini ġudizjarji kif ukoll fir-rabta mal-
iżvilupp soċjo-ekonomiku. Din l-alternattivi g ħalhekk x'aktarx li tgawdi minn a ċċettazzjoni 
politika usa' u tiffavorixxi l-avvanz i fl-oqsma kkaratterizzati minn diver ġenzi politi ċi. 
– L-alternattiva c:  Din hija esti ża lil hinn mix-Xmara, i żda limitata biss g ħall-Istati Membri 
tar-Reġjun tad-Danubju; Filwaqt li din l-alternattiva g ħandha tiffa ċilita l-implimentazzjoni 
ta' ħafna azzjonijiet billi t-territorju kollu kopert g ħandu qafas legali ko muni (id-Direttivi 
tal-UE) u strumenti komuni ta' finanzjar (spe ċjalement il-Fondi Strutturali), ma tkunx 
kapaċi tindirizza bis-s ħiħ l-isfidi u l-opportunitajiet tar-Re ġjun tad-Danubju b'mod 
ġenerali. Pere żempju, it-tijib fin-na vigabbiltà jkun limitat, billi x-Xmara Danubju tg ħaddi 
mill-Kroazja u s-Serbja. Il-bi ċċa l-kbira tal-oqsma politi ċi l-oħra ma jkunux kompluti fil-
formulazzjoni u l-implimentazzjoni tag ħhom, billi l-kwistjonijiet ta' spiss jaqsmu l-fruntieri 
għal territorji ġirien li huma kandidati, jew pre- kandidati jew territorji ta' pajji żi terzi. 
7. IT-TQABBIL TAL -ALTERNATTIVI  
Fid-dawl tal-anali żi tal-impatti tal-g ħażliet politi ċi differenti, qed nikkonkludu li l-a ħjar 
alternattivi huma: 
• L-oqfsa possibbli g ħall-kooperazzjoni 
L-alternattiva ppreferut a hija nru 3 fejn il-Kummissjoni tikkoordina l-azzjoni jiet f'livell tal-
UE, bl-użu tal-istrutturi tal-UE. Din l-alte rnattiva tinvolvi l-Kummissjoni b ħala faċilitatur tal-
proċess, waqt li tappo ġġja lill-pajji żi tad-Danubju fl-i żvilupp ta' Strate ġija koerenti g ħar-
Reġjun. L-iżvilupp ta' Strate ġija tal-UE b ħal din ise ħħ b'kooperazzjoni mill-qrib mal-pajji żi 
involuti u bis-servizzi rilevanti kollha tal-Kummissjoni Ewropea. Il-pro ċess huwa meg ħjun 
minn pro ċess ta' konsultazzjoni wiesg ħa miftuħa tal-partijiet interessati kollha fir-Re ġun 
flimkien ma' pro ċess ta' konsultazzjoni mal-esperti re ġjonali. Din l-alternattiva tista' 
tapprofitta mill-esperjenzi tal-Istrate ġija tal-UE g ħar-Reġjun tal-Ba ħar Baltiku li ġiet 
żviluppata matul l-2009 u li attwalment tinsab fil-fa żi tal-implimentazzjoni.  
Din l-alternattiva hija preferuta mill-alternattivi l-o ħra mressqa rigward: 
MT 9   MT – L-effiċjenza, li tippermetti g ħal allinjament a ħjar tal-linji politi ċi u l-fondi g ħar-Reġjun; 
– L-effettività, li tiffa ċilita l-implimentazzjoni ta' azzjon ijiet konkreti permezz tar-rwol ta' 
gwida tal-Kummissjoni, l-approprjazzjoni wiesg ħa tal-Istrate ġija fuq l-art, kif ukoll il-
fattibilità tal-azzjonijiet; 
– L-aċċettazzjoni politika, l-u żu ta' fondi e żistenti, tal-istituzzjonijiet u tal-le ġiżlazzjoni u l-
applikazzjoni ta' strate ġija inklużiva li tag ħmilha possibbli g ħall-partijiet kollha biex 
jidentifikaw mal-Istrate ġija.  
Rigward spejje ż amministrattivi, din l-alternattiva titlob aktar impenn mix-xenarju ta' ba żi, 
iżda hija inqas intensiva fir-ri żorsi mill-alternattivi l-o ħra li jipprevedu l- ħolqien ta' 
istituzzjonijiet ġodda. Il-koordinazzjoni ċentrali tal-Kummissjoni tippermetti g ħal 
implimentazzjoni aktar effettiva tal-linji politi ċi u tal-fondi, li tista' tirri żulta f'użu aħjar tar-
riżorsi b'mod ġenerali. 
Marbuta mal-g ħanijiet definiti kif deskritt fil-Kapitolu 4, din l-alternattiva ttejjeb il-
koordinazzjoni u l-koerenza tal-linji politi ċi u tad-de ċiżjonijiet dwar l-investimenti, ssa ħħaħ 
il-kapaċità istituzzjonali tar-Re ġjun (billi tu ża u tirrinforza l-istrutturi u l-istituzzjonijiet 
eżistenti u tintensifika l-koope razzjoni be jn il-pajji żi) u ttejjeb il-vi żibbiltà u r-responsabbiltà 
(billi se tkun sorveljata kontinwalment u vva lutata mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Istati 
Membri).  
• Alternattivi ġeografiċi 
L-alternattiva ppreferuta hija  l-alternattiva b fejn ir-Re ġjun tad-Danubju huwa esti ż għaż-żona 
ġeografika funzjonali s ħiħa. Din l-istrate ġija tkun tkopri r-Re ġjun tad-Danubju b'mod 
ġenerali, (l-Istati Membri u l-pajji żi mhux Membri) u g ħandha għalhekk il-potenzjal li 
tindirizza l-kwistjonijiet  ewlenin kollha tar-Re ġjun kollu tad-Danubju, waqt li tg ħin biex 
jingħelbu l-ostakoli u d-distakki amministrattivi u politi ċi. 
8. SORVELJANZA U VALUTAZZJONI  
Is-sorveljanza u l-valutazzjoni jistg ħu jsiru fi tliet livelli: 
– L-istabbiliment ta' miri marbuta mal-istrutturi me ħtieġa (gruppi ta' ħidma temati ċi, atturi 
responsabbli g ħall-ġbir ta' dejta, arran ġamenti ta' komunikazzjoni fir-re ġjuni u punti ta' 
kuntatt għall-partijiet interessati). L-organizzazzjoni ta' qafas ta ' rappurtar u ta' skeda ta' 
ħin; 
– Jiġu stipulati indikaturi ta' sorveljanza ta ħt kull waħda mill-prijoritajiet fil-Pjan ta' Azzjoni 
b'qafas dettaljat biex jippermetti l-evalwazzjoni tal-pro ċess ta' implimentazzjoni. Dawn l-
indikaturi ji ġu adottati mal-Pjan ta' Azzjoni. 
– Jiġu definiti g ħanijiet prijoritarji biex jevalwaw l-evoluzzjoni ġenerali fir-Re ġjun tad-
Danubju fir-rigward tal-isfidi ew lenin. Dawn ikunu jiffurmaw il-ba żi tal-istabbiliment ta' 
linji ta' ba żi li jservu biex wie ħed ikun jista' jivvaluta l-progress fil-kisba tal-g ħanijiet 
ewlenin fil-qasam tal-ambjent, il-prosperità, l-a ċċessibbiltà u s-sigurta.  
Ikunu jridu ji ġu stabbiliti arran ġamenti ta' rappurtar. Il-Kummissj oni tkun tista' tirrapporta fuq 
bażi regolari dwar il-progress lejn il-kisba ta' indikaturi ta' sorveljanza stabbiliti fil-Pjan ta' 
MT 10   MT Azzjoni. Tista' wkoll ti ġi stipulata skeda ta' ħin għall-valutazzjoni (e ż. wara tliet snin ta' 
implimentazzjoni).  
9. KONKLUŻJONI  
Dan ir-Rapport dwar il-Valut azzjoni tal-Impatt jipproponi g ħalhekk li titwaqqaf Strate ġija tal-
UE għar-Reġjun tad-Danubju, bil-Kummissjoni Ewr opea tikkoordina qafas sostenibbli g ħall-
kooperazzjoni, li g ħandu jiffa ċilita l-appo ġġ għall-iżvilupp u l-azzjoni integrata f'kuntest 
transnazzjonali, bl-u żu tal-istrutturi e żistenti tal-UE. L-Istrate ġija għandha tkun akkumpanjata 
minn Pjan kontinwu ta' Azzjoni li jinkludi e żempji konkreti ta' fejn u kif il-kooperazzjoni 
għandha tkun intensifikata. L-organizzazzjoni proposta hija simili g ħall dik użata (u li qed ti ġi 
eżaminata) g ħall-Istrate ġija tal-UE g ħar-Reġjun tal-Ba ħar Baltiku. Billi hemm l-appo ġġ 
eżistenti g ħal din l-istrate ġija, l-Istrate ġija tar-re ġjun tal-Ba ħar Baltiku tista' tkun 
partikolarment utli b ħala punt ta' referenza.  
L-Istrateġija tal-UE g ħar-Reġjun tad-Danubju se tkun  qafas sostenibbli g ħall-kooperazzjoni 
biex tappo ġġja l-iżvilupp u l-azzjoni integrata f'kunt est transnazzjonali. Din se tkun 
akkumpanjata minn Pjan kontinwu  ta' Azzjoni li jinkludi e żempji konkreti ta' fejn u kif il-
kooperazzjoni g ħandha tkun intensifikata. Kull Żona ta' Prijorità tal-Pjan ta' Azzjoni se tkun 
koordinata minn pajji ż. Flimkien ma' dan, l-Istati Membri se jkunu involuti permezz tal-
Kunsill u s-segwitu tal-Istrate ġija se jsir minn Grupp ta' Livell G ħoli.  
Il-Kummissjoni tkun attur ewlieni f'li ti żgura li l-pro ċess jimxi 'l quddiem, waqt li tipprovdi t-
tmexxija u f'ka żijiet ta' nuqqas ta' ftehim, tiffa ċilita d-diskussjoni b ħala msieħba relattivament 
indipendenti, le ġittma u kredibbli. G ħalhekk, il-Kummissjoni se tiffa ċilita l-pro ċess, 
tikkoordina x-xog ħol u tirrapporta dwar il-progress. Dwar il-finanzjament, il-programmi tal-
Fondi Strutturali se jkunu involuti minn kmieni fil-pro ċess biex ji żguraw ir-rieda tag ħhom li 
jallinjaw il-fondi mal-Pjan ta' Azzjoni. 
Bħala konklu żjoni, l-Istrate ġija tal-UE g ħar-Reġjun tad-Danubju tista' twassal ri żultati 
konkreti msejsa fuq appo ġġ politiku ċar (il-Kummissjoni, il-Kapijiet tal-Istati). Tista' 
tiffaċilita t-titjib konkret, billi din t ħejjiet b'għarfien espert tekniku (tad-Direttorati Ġenerali, 
tal-Ministeri, tal-partijiet in teressati) u b'involviment spe ċifiku min-na ħa tal-Kummissjoni. 
Tista' tibni fuq pro ċess li jwassal g ħal azzjonijiet li jitqiesu b ħala miftu ħa, trasparenti u 
leġittmi. Fl-a ħħar, tista' tibbenefika minn impatt sinifi kanti permezz tal-allinjament politiku u 
finanzjarju tal-istrumenti e żistenti. Te ħtieġ, madankollu, li tkompli trawwem l-attitudni 
kooperattiva tal-pajji żi u tal-partijiet interessati tar-Re ġjun tad-Danubju, fi s ħubija, b'għanijiet 
u b'responsabbiltajiet komuni.