Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - Rapport ta’ monitoraġġ dwar l-istat ta’ preparazzjoni għall-adeżjoni fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija /* KUMM/2006/0549 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 26.9.2006 KUMM(2006) 549 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI Rapport ta’ monitoraġġ dwar l-istat ta’ preparazzjoni għall-adeżjoni fl-UE tal-Bulgarija u r-Rumanija WERREJ 1. Introduzzjoni 3 2. Sommarju tar-riżultati tal-monitoraġġ 3 2.1. Il-Bulgarija 4 2.2. Ir-Rumanija 5 3. Salvagwardji u miżuri oħra 7 3.1. Għodda applikabbli lill-Istati Membri kollha 7 3.2. Għodda bbażati fuq it-Trattat ta’ l-Adeżjoni 8 3.3. Miżuri ta’ akkumpanjament previsti għall-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija 9 3.3.1. Il-Ġudikatura u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni 9 3.3.2. Il-fondi agrikoli 11 3.3.3. Sigurtà ta’ l-ikel 12 3.3.4. Sigurtà ta’ l-avjazzjoni 12 4. Konklużjoni 13 1. Introduzzjoni Fl-2002, il-Kunsill Ewropew ħabbar l-għan tiegħu li jilqa’ lill-Bulgarija u lir-Rumanija fi ħdan l-Unjoni Ewropea fl-2007, sakemm ikunu għamlu biżżejjed progress fit-twettiq tal-kriterji tas-sħubija. In-negozjati ta’ l-adeżjoni tlestew f’Diċembru 2004. It-Trattat ta’ l-Adeżjoni[1] ġie ffirmat f’April 2005. Sallum, it-Trattat ġie ratifikat mill-Bulgarija, ir-Rumanija u 21 Stat Membru. Ir-ratifika fl-erba’ Stati Membri l-oħra tinsab għaddejja. It-Trattat jiddikjara li l-Bulgarija u r-Rumanija għandhom isiru membri fl-1 ta’ Jannar 2007 sakemm il-Kunsill, fuq parir tal-Kummissjoni, ma jiddeċidix li jipposponi l-adeżjoni ta’ kwalunkwe pajjiż minnhom sal-1 ta’ Jannar 2008. Fir-rapport tagħha ta’ Mejju 2006[2], il-Kummissjoni ddikjarat li ż-żewġ pajjiżi għandhom ikunu ppreparati għas-sħubija sa l-1 ta’ Jannar 2007, sakemm huma jkunu indirizzaw numru ta’ materji li għadhom mhux riżolti. Il-Kummissjoni indikat illi hija kellha terġa’ tagħmel rapport dwar l-istat ta’ preparazzjoni taż-żewġ pajjiżi sal-bidu ta’ Ottubru. Dan ir-rapport jelenka l-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-progress taż-żewġ pajjiżi minn Mejju 2006. Jikkonferma li l-Bulgarija u r-Rumanija għamlu aktar progress sabiex ilestu l-preparazzjonijiet tagħhom għas-sħubija, u wrew il-kapaċità tagħhom li japplikaw il-prinċipji u l-leġiżlazzjoni ta’ l-UE mill-1 ta’ Jannar 2007. Huma laħqu livell għoli ta’ allinjament. Madankollu, il-Kummissjoni tidentifika wkoll numru ta’ oqsma li għadhom iħassbuha, u kif ukoll oqsma fejn il-Kummissjoni għandha tibda tieħu miżuri xierqa sabiex tassigura l-funzjonament tajjeb ta’ l-UE, sakemm il-pajjiżi ma jiħdux b’mod immedjat azzjoni korrettiva. Iż-żewġ pajjiżi huma ferm imħeġġa sabiex jagħmlu użu tajjeb mix-xhur ta’ qabel l-adeżjoni, sabiex jindirizzaw il-materji pendenti. 2. SOMMARJU TAR-RIżULTATI TAL-MONITORAġġ Din is-sezzjoni tiġbor fil-qosor il-progress ta’ kull pajjiż minn Mejju 2006. Ir-rapport jiffoka prinċipalment fuq l-oqsma enfasiżżati fil-konklużjoni tar-rapport ta’ Mejju 2006 li jeħtieġu azzjoni immedjata jew aktar sforzi. Għall-Bulgarija, dawn huma s-sistema ġudizzjarja, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-kooperazzjoni tal-pulizija u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-ħasil tal-flus , is-sistema integrata ta’ kontroll u amministrazzjoni għall-agrikoltura (IACS), l-enkefalopatiji sponġiformi trażmissibbli (TSE), u l-kontroll finanzjarju. Għar-Rumanija, dawn huma aktar sforzi fis-sistema ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-IACS, l-Aġenziji tal-Ħlas, it-TSE u l-interkonnettività tas-sistemi tat-taxxa. B’żieda ma’ dan, ir-rapport jenfasizza fil-qosor il-progress magħmul fir-rigward tal-kriterji politiċi, ekonomiċi u ta’ l- acquis . 2.1. Il-Bulgarija Kien hemm xi progress fir-riforma tas- sistema ġudizzjarja . Ġew introdotti regoli li jistabbilixxu proċeduri oġġettivi għall-ħatra u l-valutazzjoni tal-maġistrati. Il-proċeduri ta’ qabel is-smigħ ġew imtejba bl-introduzzjoni ta’ proċedura mgħaġġla. Aktar riforma hija meħtieġa fil-Kunsill Suprem Ġudizzjajru, b’mod partikolari fir-rigward tal-kontabilità u l-kapaċità tiegħu li jamministra b’mod effettiv il-ġudikatura, sabiex jiġu assigurati t-trasparenza u l-effiċjenza tal-proċessi ġudizzjarji. Għad hemm diffikultajiet fl-implimentazzjoni tal-proċeduri kriminali. Il-kodiċi ta’ proċedura ċivili u l-att dwar is-sistema ġudizzjarja għadhom ma ġewx adottati. Jeħtieġ li jiġu adottati l-emendi għall-Kostituzzjoni. Il-qafas legiżlattiv għall- ġlieda kontra l-korruzzjoni ġie imtejjeb bl-adozzjoni ta’ emendi għal-liġijiet dwar il-partiti politiċi u dwar il-pubbliċità tal-proprjetajiet ta’ l-uffiċjali għolja. Il-ministri kollha ppubblikaw fuq l-internet id-dikjarazzjonijiet ta’ l-attiv tagħhom. Madankollu, kien hemm biss ftit eżempji konkreti ta' investigazzjonijiet jew prosekuzzjoni jew akkużi ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli. Il-korruzzjoni għadha problema. L-amministrazzjoni pubblika, inklużi l-aġenziji li jiġbru t-taxxa fuq il-fruntiera u l-amministrazzjoni lokali għadhom partikolarment vulnerabbli. Fil-qasam tal- ħasil tal-flus , il-leġiżlazzjoni Bulgara hija issa fil-parti l-kbira tagħha skond l- acquis . Madankollu, l-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni hija sallum limitata u s’issa ebda prosekuzzjonjiet b’suċċess ta’ ħasil tal-flus ma jistgħu jiġu rraportati. In-numru ta’ każi dwar kriminalità organizzata li kellhom prosekuzzjoni b’suċċess għadu baxx. Statistiċi affidabbli dwar il-kriminalità għad iridu jiġu stabbiliti. L-infurzar tal-liġi żdied u ġew reġistrati azzjonijiet ta’ suċċess kontra netwerks kriminali, f’ċerti każi b’kooperazzjoni ma’ Stati Membri ta’ l-UE. Madankollu, għad m’hemmx kooperazzjoni biżżejjed bejn il-korpi involuti fil-ġlieda kontra l-kriminilità organizzata. Ma hemmx konfiska sistematika ta’ l-assi tal-kriminali. Dan l-aħħar sar progress tajjeb fir-rigward tat-twaqqif tas-Sistema Integrata ta’ Amministrazzjoni u Kontroll ( IACS ). Madankollu, jidher li ser ikun hemm skeda stretta biex titlesta s-Sistema ta’ Identifikazzjoni tal-Pakketti ta’ l-Art/Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika (LPIS/GIS) u, bħala riżultat, hemm riskju li ma tintlaħaqx il-kwalità meħtieġa tax-xogħol li għandu jsir. Aktar minn hekk, hemm dewmien fit-twaqqif ta’ linja ta’ konnessjoni bejn ir-reġistru tal-Bdiewa u l-LPIS/GIS. Jibqa’ riskju reali li l-IACS ma tkunx qed tiffunzjona sewwa fil-Bulgarija saż-żmien ta’ l-adeżjoni. Sforzi sostnuti, u f’ċerti oqsma rinfurzati se jkunu meħtieġa sabiex it-tħaddim tal-IACS ikun assigurat. Il-Bulgarija għamlet progress sostanzjali fir-rigward tal-ġbir u t-trattament ta’ annimali mejta u ta’ prodotti riżultanti mill-annimali fil-kuntest ta’ l-enkefalopatiji sponġiformi trażmissibbli ( TSE ). Il-miżuri meħtieġa ġew adottati. Madankollu, il-Bulgarija teħtieġ tiggarantixxi l-implimentazzjoni effettiva tagħhom. Fil-qasam tal- kontroll finanzjarju , sar progress fir-rigward tal-proċess ta’ akkreditazzjoni tas-Sistema Estiża ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata (EDIS) għal xi wħud mill-istrutturi kkonċernati għalkemm l-isforzi għall-bini tal-kapaċità għall-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali, b’mod partikolari, jeħtieġu li jiġu rinfurzati. Madankollu, ebda akkreditazzjoni għadha ma saret. L-oqsma hawn fuq imsemmija ġew speċifikament imsemmija fil-konklużjoni tar-rapport ta’ Mejju bħala oqsma li jeħtieġu aktar progress. Ir-riżultati tal-monitoraġġ għall-materji l-oħra li kienu għadhom pendenti f’Mejju 2006 huma kif ġej. Fir-rigward ta’ l-oqsma l-oħra ta’ l- acquis , sar progress sinifikanti f’diversi partijiet tal-kapitoli ta’ l-agrikoltura, is-sajd, il-protezzjoni tal-konsumatur u tas-saħħa u l-politika soċjali u x-xogħol. Dan iwassal għal sitwazzjoni fejn il-preparazzjonijiet tal-Bulgarija huma issa fit-triq it-tajba fil-parti l-kbira ta’ l-oqsma ta’ l- acquis . Madankollu, aktar progress għadu meħtieġ f’numru ta’ oqsma oħra, bħall-inklużjoni soċjali, id-djalogu soċjali, in-nuqqas ta’ diskriminazzjoni u s-saħħa pubblika, l-assigurazzjoni tal-vetturi, l-enerġija u s-sigurtà nukleari, l-ambjent, l-amministrazzjoni u l-kontroll finanzjarju ta’ fondi strutturali futuri, kif ukoll il-mard ta’ l-annimali. Il-Bulgarija għamlet aktar progress bl-istabbilizzazzjoni makroekonomika u r-riforma ekonomika. It-triq preżenti tagħha tar-riforma għandha tagħmilha possibbli għall-Bulgarija li tlaħħaq mal-pressjoni tal-kompetizzjoni u l-forzi tas-suq fl-Unjoni. B’mod ġenerali, kien hemm xi progress fl-oqsma li ġejjin: it-traffikar tal-bnedmin, il-protezzjoni tat-tfal, u l-protezzjoni u l-integrazzjoni tal-minoritajiet. Progress limitat sar fil-qasam tal-kundizzjonijiet tad-detenzjoni, it-trattament ta’ persuni b’diżabilità u s-sistema tas-saħħa mentali u x-xandir. Aktar azzjoni hija meħtieġa. Aktar minn hekk, il-Bulgarija teħtieġ li tassigura s-sostenibbiltà tar-riforma ta’ l-amministrazzjoni pubblika. 2.2. Ir-Rumanija Kien hemm aktar progress fir-riforma tas- sistema ġudizzjarja . Il-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura (CSM) beda jindirizza sfidi fundamentali bħall-unifikazzjoni ta’ l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-liġi, il-livelli ta’ l-istaff u l-ammonti ta’ xogħlijiet pendenti. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol tjiebu filwaqt li apparat modern ta’ l-IT ġie installat fil-qrati kollha u fl-uffiċċji tal-prosekuzzjoni. Madankollu, l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni tal-liġi b’mod kompletament konsistenti fil-qrati kollha għadhom mhux assigurati. Xi membri eletti tas-CSM għadhom jiffaċċjaw kunflitti potenzjali ta’ interess f’materji ta’ l-ispezzjoni u materji etiċi individwali li jeffettwaw ir-reputazzjoni tas-CSM. Ebda passi għadhom ma ttieħdu sabiex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet maniġerjali fil-Ministeru Pubbliku identifikati fir-rapport annwali l-aktar riċenti ta’ l-istituzzjoni. Kompla jsir progress fil- ġlieda kontra l-korruzzjoni . Ġiet introdotta r-responsabbiltà kriminali għal persuni ġuridiċi u ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida li tagħmel aktar stretti r-regoli tal-finanzjament tal-partiti politiċi. Il-kwantità u l-kwalità ta’ investigazzjonijiet mhux partiġjani mid-Direttorat Nazzjonali Kontra l-Korruzzjoni (DNA) ta’ allegazzjonjiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli komplew jiżdiedu. Madankollu, jeħtieġ li jkun hemm impenn politiku ċar sabiex jintwerew is-sostenibbiltà u l-irriversabbiltà tal-progress pożittiv riċenti fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Fil-Parlament kien hemm xi attentati sabiex l-effettività ta’ dawn l-isforzi tiġi sostanzjalment imnaqqsa. Il-korruzzjoni tibqa’ oġġett ta’ tħassib b’mod partikolari fi ħdan l-amministrazzjoni lokali. Dan l-aħħar sar progress fir-rigward tat-twaqqif ta’ l- aġenziji tal-ħlas u s-Sistema Integrata ta’ Amministrazzjoni u Kontroll (IACS) . Madankollu fir-rigward ta’ l-aġenziji tal-ħlas, numru ta’ materji għad iridu jiġu indirizzati fir-rigward ta’ l-implimentazzjoni fil-ħin ta’ sistema tajba ta’ l-IT, is-suffiċjenza tal-persunal, l-apparat u l-postijiet ta’ l-uffiċċji u kif ukoll in-nuqqas ta’ kompletezza tal-parti l-kbira tal-proċeduri ta’ l-amministrazzjoni u l-kontroll. Bl-istess mod numru ta’ materji għad iridu jiġu indirizzati fir-rigward ta’ l-IACS li għandhom x’jaqsmu ma’ l-implimentazzjoni fil-ħin ta’ sistema tajba ta’ l-IT tal-IACS, l-iskeda stretta għat-tlestija tas-Sistema ta’ Identifikazzjoni tal-Pakketti ta’ l-Art/Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika (LPIS/GIS) u l-kwalità tagħha. Aktar minn hekk, għall-ispezzjonijiet fuq il-post jeħtieġ li jiġu impjegati u mħarrġa aktar persuni, jinxtara l-apparat, u jiġu mlestija l-manwali tal-proċedura. Jibqa’ riskju reali li l-aġenziji tal-ħlas u l-IACS ma jkunux qed jiffunzjonaw sewwa fir-Rumanija saż-żmien ta’ l-adeżjoni. Sforzi rinfurzati sostnuti matul il-perjodu kollu disponibbli qabel l-introduzzjoni tas-sistema huma xorta waħda meħtieġa sabiex jiġi assigurat it-tħaddim tal-IACS. Ir-Rumanija għamlet progress tajjeb fir-rigward tal-ġbir u t-trattament ta’ annimali mejta u l-prodotti riżultanti mill-annimali (TSE). Madankollu, il-programm dettaljat sabiex tiġi mwaqqfa sistema ta’ konformità għadu għaddej. Progress sostanzjali sar fir-rigward ta’ l-interkonnettività tas-sistemi ta’ l-IT tat- taxxa . Ir-Rumanija lestiet b’suċċess it-testijiet ta’ prestazzjoni meħtieġa għas-sistemi maġġuri ta’ l-IT u issa tinsab sewwa fit-triq it-tajba li taderixxi għall-obbligi tagħha f’dan il-qasam. L-oqsma hawn fuq imsemmija ġew speċifikament imsemmija fil-konklużjoni tar-rapport ta’ Mejju bħala oqsma li jeħtieġu aktar progress. Ir-riżultati tal-monitoraġġ għall-materji l-oħra li kienu għadhom pendenti f’Mejju 2006 huma kif ġej. Fir-rigward ta’ l-oqsma l-oħra ta’ l- acquis , sar progress sinifikanti f’diversi oqsma, bħall-politika reġjonali, għalkemm l-isforzi għall-bini ta’ kapaċità għall-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali, b’mod partikolari, jeħtieġu li jiġu rinfurzati, l-ambjent u l-ġustizzja u l-affarijiet interni, u kif ukoll fil-qasam tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali. Dan iwassal għal sitwazzjoni fejn il-preparazzjonijiet tar-Rumanija huma issa fit-triq it-tajba fil-parti l-kbira ta’ l-oqsma ta’ l- acquis . Madankollu, aktar progress għadu meħtieġ f’numru ta’ oqsma, bħal-linji ta’ politika soċjali u x-xogħol inkluża s-saħħa pubblika, l-organiżmi ġenetikament modifikati, l-assigurazzjoni tal-vetturi, ir-rekwiżiti tal-kapital għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu u ditti ta’ investment, il-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni, l-amministrazzjoni u l-kontroll finanzjarju ta’ fondi strutturali futuri u l-mard ta’ l-annimali. Ir-Rumanija għamlet aktar progress bl-istabbilizzazzjoni makroekonomika u r-riforma ekonomika. It-triq preżenti tagħha tar-riforma għandha tagħmilha possibbli għar-Rumanija li tlaħħaq mal-pressjoni tal-kompetizzjoni u l-forzi tas-suq fl-Unjoni. B’mod ġenerali, kien hemm xi progress fl-oqsma li ġejjin: it-traffikar tal-bnedmin, il-kundizzjonijiet tad-detenzjoni, ir-restituzzjoni tal-proprjetà u l-protezzjoni tat-tfal. Progress limitat sar fit-trattament ta’ persuni b’diżabilità, is-sistema tas-saħħa mentali u l-protezzjoni u l-integrazzjoni tal-minoritajiet. Aktar azzjoni hija meħtieġa. B’żieda ma’ dan, ir-Rumanija teħtieġ tassigura s-sostenibbiltà tar-riforma ta’ l-amministrazzjoni pubblika, u taqbel b’mod sħiħ mal-pożizzjonijiet esterni ta’ l-UE, bħal dik dwar il-Qorti Kriminali Internazzjonali. 3. Salvagwardji u miżuri oħra Ma’ l-adeżjoni, il-Kummissjoni għandha, kif tagħmel fir-rigward ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor, tissorvelja l-implimentazzjoni ta’ l- acquis . Bħal kif tagħmel fir-rigward ta’ kwalunkwe Stat Membru ieħor, hija għandha tapplika l-għodda kollha disponibbli fi ħdan il- leġiżlazzjoni ( acquis ) ta’ l- UE fejn meħtieġ. B’żieda ma’ dan, hemm għodda speċjali li japplikaw biss għall-Bulgarija u r-Rumanija. Dawn jinsabu fit- Trattat ta’ l-Adeżjoni . L-Artikolu 3.1 jagħti veduta ġenerali ta’ l-għodda disponibbli taħt l- acquis . L-Artikolu 3.2 jippreżenta l-għodda bbażati fuq it-Trattat ta’ l-Adeżjoni. L-Artikolu 3.3 jindika liema miżuri speċifiċi ta’ akkumpanjament huma previsti għall-adeżjoni attwali tal-Bulgarija u r-Rumanija. 3.1. Għodda applikabbli lill-Istati Membri kollha Dawn l-għodda jikkonsistu fl-azzjonijiet meħtieġa għall-prevenzjoni u rimedjali li l-Kummissjoni hija obbligata tuża sabiex tindirizza kwalunkwe nuqqas li jista’ jtellef il-funzjonament tajjeb tal-linji ta’ politika ta’ l-UE. Dawn jinkludu miżuri ta’ salvagwardja, korrezzjonijiet finanzjarji tal-fondi ta’ l-UE, miżuri tal-politika tal-kompetizzjoni u proċeduri ta’ ksur[3]. Dawn huma bbażati fuq l- acquis . Aktar minn hekk, għal xi aspetti relatati mad-drittijiet umani, iċ-Ċentru Ewropew ta’ Monitoraġġ dwar ir-Razziżmu u l-Ksenofobija (EUMC) għandu jkompli bil-monitoraġġ tiegħu wara l-adeżjoni taż-żewġ pajjiżi fir-rigward tal-ġlieda kontra r-razziżmu u d-diskriminazzjoni relatata u l-appoġġ għall-integrazzjoni pożittiva tal-komunitajiet tal-minoranzi. L-ambitu ta’ l-EUMC, li jkopri lill-Istati Membri kollha, ġie diġa estiż għall-Bulgarija u r-Rumanija. Ma’ l-adeżjoni, miżuri ta’ salvagwardja bbażati fuq l- acquis jistgħu jiġu invokati, l-istess bħal fil-każ ta’ kwalunkwe Stat Membru, f’ħafna oqsma ta’ politika (trasport, sigurtà ta’ l-ikel, sigurtà ta’ l-avjazzjoni, eċċ.). Dawn il-miżuri huma applikati sakemm jibqgħu l-problemi bażiċi. Il-proċeduri tat-teħid ta’ deċiżjonijiet jiddependu mil-leġiżlazzjoni rilevanti ta’ l-UE u għalhekk tista’ tvarja tul il-firxa ta’ oqsma differenti ta’ politika. Per eżempju, l- acquis jinkludi diverżi miżuri sabiex tiġi assigurata s-sigurtà ta’ l-ikel fl-UE. Għal kull marda ta’ l-annimali jew tal-pjanti, Direttivi differenti jispeċifikaw miżuri li għandhom jittieħdu f’każ li marda bħal din isseħħ fi Stat Membru preżenti jew ġdid. Ħafna drabi dawn il-miżuri jikkonsistu fi projbizzjonijiet ta’ l-esportazzjoni fis-suq intern ta’ ċerti annimali jew prodotti minn Stat Membru sakemm il-marda tkun ġiet ikkontrollata jew meqruda. Il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi dwar il-miżuri tas-sigurtà ta’ l-ikel wara li tkun irċeviet l-opinjoni favorevoli tal-Kumitat Permanenti ta’ l-UE dwar il-Katina Alimentari u s-Saħħa ta’ l-Annimali b’vot ta’ maġġoranza kkwalifikata. Il-Kummissjoni tista’ tapplika miżuri ta’ salvagwrdja fir-rigward tal-fondi ta’ l-UE, inklużi korrezzjonijiet finanzjarji. Kwalunkwe nuqqasijiet fir-rigward ta’ l-użu xieraq tal-fondi ta’ l-UE jistgħu jdewmu il-ħlas tal-fondi jew jippermettu lill-Kummissjoni titlob korrezzjonijiet finanzjarji (i.e. tnaqqis minn pagamenti futuri) jew li tirkupra pagamenti. Għall- fondi agrikoli , l- acquis jipprovdi tipi differenti ta’ kontrolli. Fl-ewwel lok, l-Istati Membri huma obbligati li jkollhom aġenziji tal-ħlas akkreditati u effiċjenti sabiex ikunu assigurati l-amministrazzjoni u l-kontroll tajba ta’ l-infiq ta’ l-agrikoltura. Fit-tieni lok, l-Istati Membri huma wkoll meħtieġa li joperaw sistemi ta’ kontroll li jaħdmu, b’mod partikolari sistema integrata ta’ amministrazzjoni u kontroll (IACS) li taħdem, għall-pagamenti diretti lill-bdiewa u partijiet mill-infiq għall-iżvilupp rurali, sabiex partikolarment jiġu evitati prattiċi ta’ frodi u pagamenti irregolari. Fit-tielet lok, jekk l-Istati Membri jonqsu milli joperaw dawn is-sistemi ta’ kontroll kif xieraq, il-Kummissjoni, ibbażata fuq l- acquis , tiddeċiedi ex-post fuq korrezzjonijiet finanzjarji permezz tal-proċeduri ta’ l-approvazzjoni tal-kontijiet. F’dak il-każ, il-Kummissjoni tirrifjuta milli tiffinanzja partijiet tan-nefqa agrikola. Finalment, jekk il-Kummissjoni tikkonkludi li hemm nuqqas ta’ rispett lejn ir-regoli tal-Komunità jew użu abbużiv tal-fondi ta’ l-UE, hija tista’ tissospendi jew tnaqqas temporanjament il-ħlas ta’ pagamenti bil-quddiem fuq il-bażi ta’ każ b’każ. Għal fondi strutturali , l- acquis jipprovdi erba’ tipi ta’ kontroll li jistgħu jwasslu għall-korrezzjonijiet finanzjarji. Fl-ewwel lok, kull Stat Membru għandu jissottometti pogrammi operattivi li jindikaw kif il-fondi se jiġu mħallsa f’kull settur. Dawn il-programmi għandhom jiġu approvati mill-Kummissjoni qabel ma jkunu jistgħu jsiru pagamenti. Ebda pagamenti bil-quddiem ma jistgħu jsiru sakemm il-Kummissjoni tadotta formalment il-programmi. Fit-tieni lok, kull Membru Stat għandu jipprova li jkun stabbilixxa awtoritajiet adegwati ta’ amministrazzjoni, ċertifikazzjoni u verifika. Ebda pagamenti interim ma jsiru jekk il-Kummissjoni ma tikkunsidrax li dawn l-awtoritajiet jaħdmu b’mod effiċjenti. Fit-tielet lok, il-ħlas korrispondenti ta’ fondi għal dan il-programm jew programmi jista’ jiġi interrot, sospiż jew kanċellat jekk, abbażi ta’ riżultanzi tal-Kummissjoni, il-Kummissjoni tissuspetta jew issib każi ta’ irregolaritajiet jew frodi inklużi prattiċi ta’ korruzzjoni. Finalment, b’żieda ma’ din il-firxa ta’ miżuri ta’ salvagwardja għall-fondi ta’ l-UE, korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu jsiru f’każ li jirriżultaw irregolaritajiet individwali jew sistematiċi mill-kontrolli regolari ex-post. 3.2. Għodda bbażati fuq it-Trattat ta’ l-Adeżjoni Taħt it-Trattat ta’ l-Adeżjoni, hemm tliet tipi ta’ miżuri ta’ salvagwardja: is-salvagwardja ekonomika, tas-suq intern u tal-JHA[4], li jistgħu jittieħdu sa tliet snin wara l-adeżjoni. L-aħħar tnejn jistgħu jiġi invokati qabel l-adeżjoni. Kif appena stabbiliti, dawn il-miżuri jiġu applikati sakemm il-Kummissjoni tiddeċiedi li twaqqaf dawn il-miżuri meta l-problemi bażiċi jiġu riżolti. B’żieda ma’ dan, hemm ukoll żewġ tipi ta’ arranġamenti tranżitorji, li huma wkoll delinejati hawn taħt. Is-salvagwardja ekonomika tista’ tiġi invokata sabiex tindirizza diffikultajiet ekonomiċi serji fl-Istati Membri tal-preżent jew il-ġodda wara l-adeżjoni. Is-salvagwardja tas- suq intern tista’ tiġi invokata meta Stat Membru jikkawża, jew ikun qed jirriskja li jikkawża, ksur serju tal-funzjonamet tas-suq intern. Il-Kummissjoni tista’ tieħu miżuri xierqa bħall-esklużjoni ta’ dan l-istat mill-benefiċċji ta’ ċerta leġiżlazzjoni dwar is-suq intern. Din is-salvagwardja tinkludi s-suq intern fis-sens wiesa’ tiegħu, i.e. mhux biss l-erba’ libertajiet, iżda wkoll il-linji ta’ politika settorali (eż. il-kompetizzjoni, l-agrikoltura, it-trasport, it-telekomunikazzjonijiet, l-enerġija, il-protezzjoni tal-konsumatur u tas-saħħa, l-ambjent eċċ.) fejn dawn ikollhom effetti li jaqsmu l-fruntieri. Is-salvagwardja tal- ġustizzja u l-affarijiet interni tippermetti s-sospensjoni unilaterali ta’ l-obbligi preżenti ta’ l-Istati Membri fil-qasam tal-kooperazzjoni ġudizzjarja mal-pajjiż ikkonċernat, kemm fid-dritt ċivili u kif ukoll kriminali safejn għandhom x’jaqsmu l-istrumenti legali li jaqgħu taħt il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku. Tista’ tiġi invokata f’każ li jkun hemm nuqqasijiet serji jew riskju għall-istess f’dawn iż-żewġ oqsma. B’żieda ma’ dan, hemm arranġamenti tranżitorji fit-Trattat ta’ l-Adeżjoni. L-ewwel kategorija tikkonsisti f’arranġamenti li ġew maqbula matul in-negozjati dwar diversi oqsma sabiex jiġi evitat tfixkil reġjonali jew settorali li huwa possibbli fl-Istati Membri l-ġodda jew l-antiki. Per eżempju, il-moviment ħieles tal-ħaddiema minn Stati Membri ġodda jista’ jkun ristrett mill-Istati Membri sa seba’ snin wara l-adeżjoni. L-aċċess għas-swieq nazzjonali tat-trasport tat-toroq (cabotage) ġie ristrett temporanjament. Finalment, it-Trattat ta’ l-Adeżjoni jipprevedi kategorija sekondarja ta’ arranġamenti tranżitorji li l-Kummissjoni tista’ tieħu matul perjodu ta’ tliet snin wara l-adeżjoni fir-rigward tar-regoli veterinarji, fitosanitarji, u tas-sigurtà ta’ l-ikel[5]. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jipprojbixxu, per eżempju, stabbilimenti ta’ l-ikel mhux konformi milli jbiegħu l-prodotti tagħhom fis-suq intern matul il-perjodu tranżitorju li għandu massimu ta’ tliet snin. Matul dan il-perjodu, dawn l-istabbilimenti huma permessi biss li jipproduċu oġġetti li jkollhom tabella speċifika u għas-suq nazzjonali biss. Wara l-perjodu tranżitorju, huma għandhom jiġu konformi mar-regoli ta’ l-UE jew jagħlqu. 3.3. Miżuri ta’ akkumpanjament previsti għall-adeżjoni tal-Bulgarija u r-Rumanija Abbażi tar-riżultanzi ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni għandha tieħu miżuri rimedjali, fejn meħtieġ, sabiex tassigura l-funzjonament tal-linji ta’ politika ta’ l-UE. Din tikkonċerna każi fl-oqsma tas-sigurtà ta’ l-ikel, is-sigurtà ta’ l-avjazzjoni, il-fondi agrikoli ta’ l-UE u l-ġudikatura u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, kif hawn taħt deskritt. Fil-każ li nuqqasijiet oħra jiġu identifikati qabel jew wara l-adeżjoni, jittieħdu bl-istess mod miżuri xierqa sabiex jiġi assigurat il-funzjonament tajjeb tal-linji ta’ politika ta’ l-UE. 3.3.1. Il-Ġudikatura u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni Ir-rapport juri li aktar progress għadu meħtieġ fil-qasam tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi mekkaniżmu sabiex tikkoopera u tivverifika l-progress f’dawn l-oqsma wara l-adeżjoni. Dan għandu jkun bbażat fuq l-Artikoli 37 u 38 ta’ l-Att ta’ l-Adeżjoni. Kemm il-Bulgarija u kif ukoll ir-Rumanija għandhom jirraportaw regolarment dwar il-progress fl-indirizzar ta’ benchmarks speċifiċi. L-ewwel rapport għandu jiġi sottomess sal-31 ta’ Marzu 2007. Il-Kummissjoni għandha tipprovdi l-ħiliet interni u esterni għal finjiet ta’ kooperazzjoni u gwida fil-proċess tar-riforma u sabiex tivverifika l-progress. Il-Kummissjoni għandha imbagħad tirraporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill sa Ġunju dwar il-progress magħmul fl-indirizzar tal- benchmarks . Ir-rapporti tal-Kummissjoni għandhom jeżaminaw jekk il- benchmarks intlaħqux, jekk għandhomx bżonn jiġu aġġustati u tista’ titlob aktar rapporti dwar il-progress jekk meħtieġ. Il-mekkaniżmu jibqa’ għaddej sakemm jintlaħqu l- benchmarks. Jekk xi pajjiż minnhom jonqos milli jindirizza sewwa l- benchmarks , il-Kummissjoni għandha tapplika l-miżuri ta’ salvagwardja tat-Trattat ta’ l-Adeżjoni. Dawn iwasslu għas-sospensjoni ta’ l-obbligu ta’ l-Istati Membri preżenti li jirrikonoxxu dawk is-sentenzi u li jeżegwixxu l-mandati maħruġa mill-qrati jew il-prosekuturi ta’ kwalunkwe wieħed mill-pajjiżi taħt il-prinċipju tar-rikonoxximent reċiproku. Abbażi tar-riżultanzi ta’ dan ir-rapport, il- benchmarks li għandhom jiġu indirizzati huma kif ġej: Il-Bulgarija - Tadotta emendi kostituzzjonali sabiex titneħħa kwalunkwe ambigwità rigward l-indipendenza u l-kontabilità tas-sistema ġudizzjarja. - Tassigura proċess ġudizzjarju aktar trasparenti u effiċjenti billi jiġu adottati u implimentati att ġdid dwar is-sistema ġudizzjarja u l-kodiċi ġdid dwar il-proċedura ċivili. Tirraporta dwar l-impatt ta’ dawn il-liġijiet ġodda u tal-kodiċijiet tal-proċedura kriminali u amministrattiva, partikolarment fuq l-istadju ta’ qabel is-smigħ. - Tkompli r-riforma tal-ġudikatura sabiex jiġu mtejba l-professjonaliżmu, il-kontabilità u l-effiċjenza. Tivvaluta l-impatt ta’ din ir-riforma u tippubblika r-riżultati kull sena. - Tagħmel u tirraporta investigazzjonijiet professjonali u mhux partiġġjani ta’ allegazzjonijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli. Tirraporta dwar l-ispezzjonjiet interni ta’ l-istituzzjonijiet pubbliċi u dwar il-pubblikazzjoni ta’ l-attiv ta’ l-uffiċjali għolja. - Tieħu aktar miżuri sabiex timpedixxi u tiġġieled il-korruzzjoni, b’mod partikolari fuq il-fruntieri u fi ħdan l-amministrazzjoni lokali. - Timplimenta strateġija sabiex tiġi missielta l-kriminalità organizzata, b’enfażi fuq il-kriminalità serja, il-ħasil tal-flus u kif ukoll il-konfiska sistematika ta’ l-assi tal-kriminali. Tirraporta dwar l-investigazzjonijiet, l-akkużi u l-kundanni ġodda u pendenti f’dawn l-oqsma. Ir-Rumanija - Tassigura proċess ġudizzjarju aktar trasparenti u effiċjenti partikolarment billi jiġu mtejba l-kapaċità u l-kontabilità tal-Kunsill Superjuri tal-Maġistratura. Tirraporta u timmonitorja l-impatt tal-kodiċijiet ġodda tal-proċeduri ċivili u kriminali. - Tistabbilixxi, kif previst, aġenzija ta’ integrità b’responsabbiltajiet ta’ verifikar ta’ assi, inkompatibbiltajiet u kunflitti potenzjali ta’ interess, u sabiex tagħti deċiżjonijiet mandatorji abbażi ta’ liema jistgħu jingħataw sanzjonijiet ta’ deterrent. - Tibni fuq il-progress li diġa sar, tkompli tagħmel investigazzjonijiet professjonali u mhux partiġjani ta’ allegazzjonijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli. - Tieħu aktar miżuri sabiex timpedixxi u tiġġieled il-korruzzjoni, b’mod partikolari fi ħdan l-amministrazzjoni lokali. Il-Kummissjoni għandha tadotta Deċiżjoni sabiex timplimenta u tiddefinixxi l-modalitajiet ta’ dan il-mekkaniżmu wara li tikkonsulta ma’ l-Istati Membri. Għandha tidħol fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar 2007. Il-lista ta’ benchmarks għandha tiġi emendata f’każ li kwankwe wieħed mill-pajjiżi jikkonforma ruħu ma’ xi benchmark wieħed jew aktar qabel l-adeżjoni. 3.3.2. Il-fondi agrikoli Fil-Bulgarija u r-Rumanija hemm riskju reali li l-IACS ma tkunx qed tiffunzjona sewwa saż-żmien ta’ l-adeżjoni. Fiż-żewġ pajjiżi, l-iskeda sabiex din l-IACS li tiffunzjona sewwa tkun kompluta hija stretta ħafna minħabba l-bidu tard tal-preparazzjonijiet. Bħala riżultat ta’ dan, hemm riskju li ma tintlaħaqx il-kwalità meħtieġa tax-xogħol li għandu jsir. Il-fondi agrikoli koperti mill-IACS jikkostitwixxu sewwa l-parti l-kbira (madwar 80%) ta’ l-ispiża agrikola tal-Bulgarija u r-Rumanija u, għalhekk, huwa importanti ħafna li l-IACS tiffunzjona kif xieraq. Sabiex jiġu indirizzati dawn ir-riskji, huwa meħtieġ mekkaniżmu li jipprovdi għall-possibbiltà ta’ deċiżjoni fil-futur dwar il-miżuri relatati ma’ l-użu xieraq tal-fondi agrikoli koperti mill-IACS. dawn il-miżuri huwa meħtieġa sabiex jiġu evitati pagamenti mhux dovuti matul l-ewwel snin wara l-adeżjoni u sabiex jiġi indirizzat ir-riskju imminenti ta’ ksur serju tal-funzjonament tas-suq intern fil-prodotti agrikoli. Ir-riskju huwa dovut għan-natura speċifika tan-nefqa agrikola, li tinsab taħt qafas ta’ żmien strett. B’żieda ma’ dan, il-fondi koperti mill-IACS huma karatterizzati b’volum kbir ta’ tranżazzjonijiet kmieni wara l-adeżjoni. Għandhom jiġu mmaniġġjati, ikkontrollati u mħallsa malajr wara l-adeżjoni. Aktar minn hekk, kontrolli effiċjenti jistgħu jsiru biss matul perjodu limitat fis-sena kkonċernata. Il-mekkaniżmu, ibbażat fuq it-Trattat ta’ l-Adeżjoni, jinsab f’Regolament adottat simultanjament ma’ din il-komunikazzjoni. Fil-prattika l-mekkaniżmu jagħti liż-żewġ pajjiżi żmien sabiex ilestu x-xogħol meħtieġ fuq sistema tal-IACS li taħdem tajjeb. Il-miżuri ma jiġux introdotti jekk jirnexxilhom jagħmlu dan f’dak il-qafas ta’ żmien. Jeħtieġu sforzi miżjuda kontinwi sabiex ix-xogħol jiltesta fil-ħin. 3.3.3. Sigurtà ta’ l-ikel Il-Bulgarija u r-Rumanija huma fil-preżent projbiti milli jesportaw ħnieżer ħajjin, majjal, u ċerti prodotti tal-majjal lejn l-UE minħabba l-eżistenza tad- deni klassiku tal-ħnieżer fiż-żewġ pajjiżi. Is-sitwazzjoni fir-rigward tad-deni klassiku tal-ħnieżer tirrekjedi l-adozzjoni ta’ ċerti deċiżjonjiet mill-Kummissjoni sad-data ta’ l-adeżjoni. Il-Bulgarija ssottomettiet għall-approvazzjoni formali pjan li jiffinalizza t-tneħħija tad-deni klassiku fil-ħnieżer slavaġ. L-approvazzjoni ta’ dan il-pjan iwassal għall-integrazzjoni tal-Bulgarija fir-reġim tal-Komunità li huwa diġa mwaqqaf għal dawk l-Istati Membri li huma effettwati mid-deni klassiku tal-ħnieżer. Ir-Rumanija ssottomettiet għall-approvazzjoni formali pjan għat-tneħħija tad-deni klassiku fil-ħnieżer slavaġ u domestiċi. Madankollu, is-sitwazzjoni preżenti fiż-żewġ pajjiżi għadha tirrikjedi l-projbizzjoni li jsir kummerċ ta’ ħnieżer ħajjin, laħam tal-ħanżir, u ċerti prodotti tal-laħam tal-ħanżir fl-UE wara l-adeżjoni. Il-miżuri korrispondenti jidħlu fis-seħħ ma’ l-adeżjoni. Iż-żewġ pajjiżi m’humiex kompletament konformi ma’ l- acquis dwar it- TSE . Jekk il-Bulgarija u r-Rumanija ma jkunux f’pożizzjoni qabel l-adeżjoni li jwaqqfu f’pajjiżhom b’mod adegwat sistema ta’ ġbir u trattament ta’ annimali mejta u prodotti riżultanti minn annimali u li jilħqu l-livell meħtieġ fl-istabbilimenti ta’ l-ipproċessar, għandhom jiġu deċiżi restrizzjonijiet ta’ l-użu ta’ ċerti prodotti riżultanti mill-annimali (per eżempju għall-ikel ta’ l-annimali). Dawn il-miżuri għandhom ikunu bbażati fuq l-Att ta’ Adeżjoni jew l- acquis . Jidħlu fis-seħħ ma’ l-adeżjoni. Il-lista ta’ l-istabbilimenti Bulgari u Rumeni ta’ l-ikel agrikolu li ma tħallewx ibiegħu il-prodotti tagħhom fl-Istati Membri l-oħra matul perjodu ta’ tliet snin minħabba li għadhom mhux konformi mar-regoli ta’ l-UE għandha tiġi aġġornata sad-data ta’ l-adeżjoni. Il-listi aġġornati għandhom jinkludi, jekk meħtieġ, stabbilimenti oħra li ma jkunux konformi. Din il-proċedura hija bbażata fuq miżuri tranżitorji provduti fl-Att ta’ l-Adeżjoni. Aktar minn hekk, miżuri tranżitorji speċifiċi bbażati fuq l-Artikolu 42 ta’ l-Att ta’ l-Adeżjoni jistgħu jeħtieġu li jiġu adottati fis-settur tal-ħalib minħabba d-diskrepanza bejn il-kapaċità tat-trattament ta’ l-istabbilimenti konformi u d-disponibbiltà ta’ ħalib mhux ipproċessat li jkun konformi. Dawn il-miżuri għandhom jimpedixxu l-bejgħ ta’ xi prodotti magħmula minn dan il-ħalib mhux proċessat u mhux konformi fl-Istati Membri l-oħra. 3.3.4. Sigurtà ta’ l-avjazzjoni Minħabba n-nuqqasijiet serji identifikati mill-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà ta’ l-Avjazzjoni (EASA) u l-Awtoritajiet Konġunti ta’ l-Avjazzjoni (JAA) fil-qasam tas-sigurtà ta’ l-avjazzjoni, il-JAA rrifjutat ir-rikonoxximent reċiproku tal-Bulgarija fi ħdan is-sistema tal-JAA fl-oqsma relattivi tas-sigurtà, jiġifieri l- airworthiness , il-manutenzjoni, l-operazzjonijiet u l-liċenzjar ta’ l-ekwipaġġ ta’ l-ajru. Sabiex tikkonforma ruħha mal-liġi ta’ l-UE, il-Bulgarija teħtieġ tissottometti pjan korrettiv ta’ azzjoni sabiex jiġu mneħħija n-nuqqasijiet kollha u timplimentah skond skeda stretta, b’kooperazzjoni mill-qrib u taħt il-gwida ta’ l-EASA. Imbagħad għandha issir spezzjoni mill-EASA malajr kemm jista’ jkun qabel l-adeżjoni sabiex tiġi vverifikata l-implimentazzjoni ta’ dan il-pjan. Sakemm il-Bulgarija tieħu l-azzjoni meħtieġa ta’ korrezzjoni, hija qed tirriskja li l-Kummissjoni, fuq l-inizjattiva tagħha stess jew fuq talba ta’ xi Stat Membru, tirrestrinġi l-aċċess għas-suq intern ta’ l-avjazzjoni. Barra minn hekk, inġenji ta’ l-ajru rreġistrati l-Bulgarija li ma jkunux konformi mar-regoli tas-sigurtà ta’ l-avjazzjoni ċivili ta’ l-UE jistgħu jkunu soġġetti għall-miżuri ta’ salvagwardja xierqa, abbażi ta’ l- acquis . Aktar minn hekk, linji ta’ l-ajru Bulgari li ma jkunux konformi jistgħu jiġu miżjuda fil-lista ta’ l-UE tal-linji ta’ l-ajru li huma pprojbiti milli jtiru fl-ispazju ta’ l-arja ta’ l-UE, fuq l-istess spazju jew ’il barra minnu. Dawn il-miżuri huma lkoll ibbażati fuq l- acquis . 4. Konklużjoni Il-Bulgarija u r-Rumanija applikaw għas-sħubija fl-Unjoni Ewropea fl-1995 u n-negozjati ta’ l-adeżjoni maż-żewġ pajjiżi ġew miftuħa fi Frar ta’ l-2000. Fl-2002, il-Kunsill Ewropew ħabbar l-għan tiegħu li jilqa’ lill-Bulgarija u lir-Rumanija fi ħdan l-Unjoni Ewropea fl-2007, sakemm ikunu għamlu biżżejjed progress fit-twettiq tal-kriterji tas-sħubija. In-negozjati ta’ l-adeżjoni tlestew f’Diċembru ta’ l-2004 u t-Trattat ta’ l-Adeżjoni ġie ffirmat f’April 2005. Il-Bulgarija u r-Rumanija għamlu sforzi kbar sabiex ilestu l-preparazzjonijiet tagħhom għas-sħubija fl-UE sa minn meta l-Kummissjoni ħarġet l-aħħar rapport tagħha f’Mejju. Il-Bulgarija u r-Rumanija huma biżżejjed ippreparati sabiex jissodisfaw il-kriterji politiċi, ekonomiċi u ta’ l- acquis sa l-1 ta’ Jannar 2007. Ħafna mill-isfidi stipulati fir-rapporti ta’ Mejju ġew issa indirizzati. Numru ta’ materji settorjali ġew riżolti. Kien hemm xi progress fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni, il-ħasil tal-flus u l-kriminalità organizzata, iżda aktar riżultati konkreti huma meħtieġa. Dan ir-rapport jidentifika dawk il-materji li jeħtieġu aktar xogħol. Jiġbed l-attenzjoni għad-dispożizzjonijiet fl- acquis u fit-Trattat ta’ l-Adeżjoni li huma maħsuba sabiex jipproteġu l-funzjonament tajjeb tal-linji ta’ politika ta’ l-UE u ta’ l-Istituzzjonijiet wara l-adeżjoni. B’konformità mar-riżultanzi ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni, wara li tikkonsulta ruħha ma’ l-Istati Membri, għandha twaqqaf mekkaniżmu għall-kooperazzjoni u l-verifika tal-progress fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-Korruzzjoni, il-ħasil tal-flus u l-Kriminalità organizzata. Ghal dan l-iskop, ġew stabbiliti benchmarks li jirreferu għaċ-ċirkostanzi partikolari ta’ kull pajjiż. Il-Kummissjoni adottat id-dispożizzjonijiet legali meħtieġa sabiex tiġi assigurata l-amministrazzjoni xierqa tal-fondi agrikoli ta’ l-UE. Ir-rapport jenfasizza li r-regoli eżistenti għandhom il-garanziji meħtieġa għall-amministrazzjoni xierqa tal-fondi strutturali ta’ l-UE, u programmi oħra. Fil-qasam tas-sigurtà ta’ l-ikel, xi miżuri speċifiċi huma applikati. Fil-preżent, ċerti annimali u prodotti ta’ l-annimali ma jistgħux jiġu esportati mill-Bulgarija u r-Rumanija fl-UE minħabba l-preżenza ta’ mard ta’ l-annimali. Dawn ir-restrizzjonijiet għandhom jinżammu wara l-adeżjoni, jekk meħtieġ. Fil-qasam tas-sigurtà ta’ l-avjazzjoni, miżuri partikolari għandhom ikunu meħtieġa għall-inġenji u t-trasportaturi ta’ l-ajru Bulgari. B’mod ġenerali, il-Bulgarija u r-Rumanija għamlu sforzi kbar sabiex jadattaw il-leġiżlazzjoni u l-amministrazzjoni tagħhom għal-liġijiet u r-regoli ta’ l-Unjoni Ewropea. Dan wassalhom fil-parti l-kbira għall-konformità ma’ l-istandards u l-prattiċi prevalenti fi ħdan l-Unjoni Ewropea. Appoġġ sostnut mill-Unjoni Ewropea għandu jkun disponibbli sabiex jiġu indirizzati l-materji pendenti. Hemm biżżejjed garanziji fl- acquis u fit-Trattat ta’ l-Adeżjoni sabiex jiġi assigurat il-funzjonament tajjeb tal-linji tal-politika ta’ l-UE u ta’ l-istituzzjonjiet. Bħala riżultat tal-progress li sar, il-Bulgarija u r-Rumanija għandhom ikunu f’pożizzjoni li jassumu d-drittijiet u l-obbligi tas-sħubija fl-UE fl-1 ta’ Jannar 2007. Il-Kummissjoni tistenna b’ħeġġa li tilqa’ lill-Bulgarija u r-Rumanija bħala membri sħaħ ta’ l-Unjoni Ewropea f’din id-data. L-ANNESS TAL-PAJJIŻ IL-BULGARIJA 1. IL-MATERJI ENFASIZZATI FIL-KONKLUżJONI TAR-RAPPORT TA’ MEJJU 2006 LI JEħTIEġU AKTAR AZZJONI 1.1. Kriterji politiċi Is-sistema ġudizzjarja Il-Bulgarija kompliet tagħmel progress fir-riforma tas-sistema ġudizzjarja. L-Assemblea Nazzjonali ppreżentat emendi għall-Kostituzzjoni sabiex jitneħħew ambigwitajiet rigward l-indipendenza tal-ġudikatura u l-kontabilità tas-sistema ġudizzjarja. F’Ġunju 2006, il-Kunsill Suprem Ġudizzjarju adotta regolament dwar l-eżami kompetittiv u l-evalwazzjoni tal-maġistrati skond l-Att tas-Sistema Ġudizzjarja. Dan l-att jirregola l-kriterji u l-proċedura għall-evalwazzjoni tal-kwalitajiet professjonali u etiċi tal-maġistrati. Tistipula li għal kull post jinżammu kompetizzjonijiet. Is-sistema ta’ l-IT għall-allokazzjoni mingħajr għażla tal-kawżi lill-imħallfin hija issa disponsibbli fil-parti l-kbira tal-qrati. Komplew l-isforzi sabiex jiġu aktar imsaħħa s-sistemi ta’ l-IT fil-ġudikatura. It-taħriġ organizzat mill-Istitut Nazzjonali tal-Ġustizzja kompla mingħajr diffikultajiet. Dan l-aħħar ġew introdotti numru ta’ tibdil fil-proċeduri kriminali. It-trasferiment tar-responsabbiltà mill-maġistrati inkwerenti (Sledovateli) għall-pulizija ta’ l-investigazzjoni (Dosnateli) saret mingħajr diffikultajiet. Il-prosekuturi bdew jassumu t-tmexxija ta’ l-investigazzjonijiet fil-fażi ta’ qabel is-smigħ tal-kawża. Grupp ġdid ta’ ħidma qed jimmonitorja l-funzjonament tal-kodiċi l-ġdid tal-proċedura kriminali. Għandu l-għan li jiġbor l-informazzjoni rigward l-implimentazzjoni prattika tal-kodiċi l-ġdid u li jidentifika problemi li jista’ jkun hemm. Il-proċedura mgħaġġla ħeffet il-proċeduri kriminali f’numru ta’ każi. L-istrutturi ta’ l-amministrazzjoni fl-uffiċċju tal-prosekuzzjoni tjiebu u saru sforzi sabiex jissaħħu l-kontabilità u r-responsabbiltà tal-prosekuturi individwali. Id-Dipartiment speċjalizzat ‘Countering Organised Crime and Corruption’ ġie msaħħaħ aktar u illum jgħodd qrib 80 prosekuturi mħarrġa. Dan tejjeb l-effettività tal-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u l-korruzzjoni fi ħdan is-sistema ġudizzjarja. Il-Prosekutur Ġenerali estenda l-iskadenzi li kienu waslu biex jagħlqu sabiex jiġi indirizzat ħafna xogħol b’lura ta’ investigazzjonijiet. Ġie msaħħaħ l-Ispettorat intern fl-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni tal-Kassazzjoni Suprema li jiġġieled l-imġieba ħażina tal-maġistrati. F’Mejju 2006, il-bord ta’ l-amministrazzjoni ta’ l-Assoċjazzjoni tal-Prosekuturi fil-Bulgarija talab lill-membri kollha ta’ l-assoċjazzjoni jippubblikaw id-dikjarazzjoni annwali tad-dħul u l-proprjeta’ tagħhom sabiex din tiġi ppreżentata fl-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika skond il-Liġi dwar id-Dikjarazzjoni ta’ l-Attiv Personali ta’ Uffiċjali Għolja. L-uffiċċju tal-Prosekuzzjoni Ġenerali ppubblika r-riżultati ta’ l-ewwel stadju ta’ verifika fis-Servizz tal-Prosekuzzjoni. Inkludew każi serji ta’ mġieba mhux professjonali ta’ prosekuturi li għalqu każijiet mingħajr ġustifikazzjoni konkreta. Ittieħdu passi ta’ dixxiplina kontra l-persuni responsabbli. Bdew preparazzjonijiet għall-implimentazzjoni tal-Kodiċi ta’ Proċedura Amministrattiva. Qed jiġu żviluppati miżuri ta’ taħriġ u bdew il-preparazzjonijiet għall-eżami tad-dħul għal 315 imħallef amministrattiv. L-esperjenza inizjali bis-sistema l-ġdida ta’ l-għajnuna legali hija pożittiva. Saru disponibbli numru suffiċjenti ta’ avukati akkreditati u baġit adegwat. Kompliet l-implimentazzjoni tal-Liġi dwar l-Aġenti Privati ta’ l-Infurzar u ġew maħtura l-ewwel marixxalli privati. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Jeħtieġ li jiġu adottati l-emendi meħtieġa għall-Kostituzzjoni sabiex jitneħħew ambigwitajiet rigward l-indipendenza tal-ġudikatura u l-kontabilità tas-sistema ġudizzjarja. Il-kompożizzjoni u l-funzjonament tal-Kunsill Suprem Ġudizzjarju għadu jagħti lok għal tħassib. Membri tal-Kunsill Suprem Ġudizzjarju għadhom għaddejjin bl-attivitajiet professjonali tagħhom (fl-aktar każi bħala presidenti tal-qrati jew kapijiet ta’ l-uffiċċji tal-prosekuzzjoni) u għalhekk ma jistgħux jagħmlu l-isforzi tagħhom il-ħin kollu. Ħafna drabi kien hemm dewmin fit-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar miżuri ta’ dixxiplina mill-Kunsill Suprem Ġudizzjarju. Ma hemm ebda dispożizzjonijiet legali sabiex maġistrati taħt investigazzjoni interna ta’ dixxiplina jiġu sospiżi. Maġistrat li huwa membru tal-Kunsill Suprem Ġudizzjarju u li jiġi misjub li kkommetta ksur tar-regoli tad-dixxiplina ma jistax jitwarrab mill-Kunsill. Għalhekk, jibqa’ t-tħassib dwar kemm il-Kunsill Suprem Ġudizzjarju jista’ jaġixxi bħala korp kredibbli u ewlieni sabiex jippromwovi l-istandards etiċi l-aktar għolja fis-sistema ġudizzjarja Bulgara kollha. Wara l-adozzjoni tar-regolament dwar l-eżami kompetittiv u l-evalwazzjoni tal-maġistrati, jeħtieġ li jitkomplu l-isforzi sabiex tiġi assigurata l-applikazzjoni rigoruża tiegħu. Sa issa, il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ tal-proċedura kriminali ġdida hija pjuttost ineffettiva. Jeħtieġ li l-mekkaniżmu jkun magħruf u użat aħjar mill-maġistrati, speċjalment f’qrati lokali. L-aktar mid-diffikultajiet ta’ implimentazzjoni tal-kodiċi ġdid tal-proċedura kriminali jirrigwardaw il-proċeduri wisq ikkomplikati tagħha, termini mhux realistiċi għall-investigazzjoni ta’ reati serji u għat-tqassim tas-smigħ ta’ każi u, finalment, restrizzjonijiet legali fuq it-tressiq tal-provi fil-qorti mill-uffiċjali tal-pulizija. Aktar minn hekk, għad hemm ammont ta’ każijiet b’lura li kienu nbdew taħt il-kodiċi ta’ qabel tal-proċedura kriminali. Fir-rigward tal-fażi ta’ qabel is-smigħ tal-każ, jeħtieġ li jingħata aktar taħriġ lill-pulizija ta’ l-investigazzjoni. Il-verifika interna fl-Uffiċċju Pubbliku tal-Prosekuzzjoni wriet numru ta’ ksur rigward il-legalità tad-deċiżjonijiet u r-rispett għat-termini taż-żmien. Kien hemm xi każi fejn instab li l-prosekuturi waqqfu każi mngħajr ġustifikazzjoni. Jeħtieġ issa li n-nuqqasijiet serji fil-verifika tal-funzjonament ta’ l-Uffiċċju tal-Prosekuzzjoni jiġu indirizzati sewwa mill-awtoritajiet responsabbli b’miżuri ta’ sostenn sabiex tiġi assigurata fil-każi kollha l-imġieba kontabbli u professjonali tal-prosekuturi. Software għall-allokazzjoni mingħajr għażla minn qabel tal-każijiet lill-prosekuturi, simili għal dik diġa preżenti għall-imħallfin, jeħtieġ li tiġi żviluppata sabiex tiġi assigurata l-imparzjalità. Jeħtieġ li jiġi ngaġġat il-persunal sabiex dawn il-qrati jkunu funzjonabbli kif previst mill-1 ta’ Marzu 2007. Hemm dewmien maġġuri fl-adozzjoni tal-Kodiċi ġdid tal-Proċedura Ċivili. Il-Liġi l-ġdida dwar l-Aġenti Privati ta’ l-Infurzar għadha ma tejbitx b’mod sostanzjali l-eżekuzzjoni tas-sentenzi. Il-proċess sabiex jiġu reklutati marixxalli privati għadu mhux lest u t-taħriġ jinsab fi stadju bikri. Id-dipartimenti ta’ kontra l-korruzzjoni fi ħdan il-Kunsill Suprem Ġudizzjarju u fi ħdan is-servizzi tal-Prosekuzzjoni jeħtieġu li jkunu rinfurzati u protetti minn influwenza mhux xierqa. B’mod ġenerali, sa minn Mejju sar xi progress. Madankollu, kif indikat, numru ta’ materji importanti għadhom jeħtieġu aktar titjib. Miżuri kontra l-korruzzjoni Il-Bulgarija kompliet tagħmel progress fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Bħala parti mill-programm għall-implimentazzjoni ta’ l-istrateġija għall-amministrazzjoni trasparenti u sabiex il-korruzzjoni tiġi impeduta u opposta, emendi għall-‘liġi dwar il-pubblikazzjoni ta’ l-attiv ta’ persuni li jokkupaw pożizzjonijiet pubbliċi għolja’, ġew adottati f’Awissu 2006. Għandhom jidħlu fis-seħħ f’Jannar 2007. Il-liġi issa tawtorizza l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika sabiex bl-appoġġ ta’ korpi pubbliċi oħra jagħmel spezzjonijiet sabiex tiġi kkonfermata l-preċiżjoni tad-dikjarazzjonijiet ippreżentati lill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika minn persuni li jokkupaw pożizzjonijiet pubbliċi għolja. Aktar minn hekk, l-emendi riċenti wessgħu l-ambitu tal-persuni obbligati li jiddikjaraw l-attiv tagħhom. Il-ministri kollha ppubblikaw fuq l-internet id-dikjarazzjonijiet ta’ l-attiv tagħhom. F’Awissu 2006 ġew adottati emendi għal-Liġi dwar il-Partiti Politiċi. Dawn l-emendi jistipulaw li l-membri tal-korpi li għandhom funzjoni amministrattiva u ta’ kontroll fi ħdan il-partiti politiċi għandhom jiddikjaraw l-attiv kollu tagħhom domestiku u barrani, id-dħul u l-infiq lill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika. Il-partiti politiċi għandhom jidentifikaw lid-donaturi tagħhom u kif ukoll it-tip u l-valur tad-donazzjonijiet. Aktar minn hekk, il-partiti politiċi għandhom issa wkoll jippreżentaw fl-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika lista tal-korpi (li jaħdmu minghajr profitt) li fihom il-membri għolja jipparteċipaw. F’Settembru 2006, l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika ppubblika r-riżultati ta’ verifika dettaljata ta’ l-attivitajiet finanzjarji u l-amministrazzjoni tal-proprjetà tal-partiti politiċi. Skond il-Liġi dwar l-Amministrazzjoni, l-ispettorati li jaqgħu direttament taħt il-Ministru ġew stabbiliti fil-ministeri kollha u fil-parti l-kbira ta’ l-aġenziji statali. Dawn l-ispettorati jistgħu jipproponu miżuri ta’ dixxiplina jew legali kontra l-istaff f’każ ta’ mġieba ħażina. ‘Spettorat Ewlieni’ ġie stabbilit fil-Kunsill tal-Ministri li jirraporta lill-Prim Ministru. Għandu l-funzjoni li jikkoordina u jassisti l-attivitajiet ta’ l-ispettorati ministerjali. L-Ispettorat Ewlieni huwa s-segretarjat tal-Kummissjoni Kontra l-Korruzzjoni. L-istaff tal-Kummissjoni ġie issa miżjud. Punti ta’ kuntatt sabiex jintlaqgħu rapporti ta’ korruzzjoni ġew stabbiliti f’ħafna korpi ta’ l-istat. Ġie mħejji pjan għal taħriġ kontra l-korruzzjoni għal madwar 50,000 uffiċjal fil-livelli kollha ta’ l-amministrazzjoni. Ġew mittieħda diversi miżuri oħra ta’ prevenzjoni. Dawn jinkludu hotlines u kaxxi ta’ l-ilmenti u kif ukoll proċeduri simplifikati għaċ-ċittadin sabiex jindirizza lill-awtoritajiet lokali. Fi ħdan il-korp tal-pulizija tal-fruntiera, saru arranġamenti sabiex jiġi mnaqqas ir-riskju tal-korruzzjoni billi jkun hemm bdil mhux previst tas-sigħat u l-postijiet tax-xogħol. L-eżaminazzjoni ta’ l-istaff u kif ukoll it-taħriġ u l-introduzzjoni ta’ miżuri preventivi u prattika tajba jinsabu għaddejjin fi ħdan il-Ministeru ta’ l-Intern. Qed tkompli l-attitudni aktar pro-attiva tal-Prosekutur Ġenerali fir-rigward ta’ talbiet sabiex titneħħa l-immunità ta’ membri tal-Parlament. Sa minn Mejju 2006, ġew imneħħija l-immunitajiet ta’ żewġ Membri Parlamentari. Il-Bulgarija rratifikat il-konvenzjoni tan-NU kontra l-korruzzjoni. F’Awissu 2006 ġew adottati emendi għal-Liġi dwar l-Organizzazzjonijiet Professjonali tat-Tobba u d-Dentisti bl-għan li jkun hemm sanzjonijiet aktar ħarxa għall-ksur ta’ l-etika professjonali. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Is-segretarjat għall-Kummissjoni Kontra l-Korruzzjoni għadu m'huwiex kompletament funzjonabbli. Il-koordinazzjoni ta’ l-istrateġija kontra l-korruzzjoni baqgħet mhux kompluta u l-korpi involuti huma wisq imferrxa. L-arranġamenti sabiex jiġi inkoraġġit l-irrapurtar għadhom mhux adegwati. L-ispettorati fi ħdan l-amministrazzjoni pubblika għadhom m’humiex indipendneti biżżejjed u l-kompetenzi istituzzjonali tagħhom jeħtieġu jiġu msaħħa. Aktar minn hekk, l-anonimità tal-messaġġi ma tistax tiġi dejjem assigurata minħabba li n-numri tat-telefon jistgħu jiġu rreġistrati. Fir-rigward ta’ sanzjonijiet dixxiplinari minħabba allegazzjonijiet ta’ attività ta’ korruzzjoni, ebda statistika kompleta u affidabbli ma ġiet ipprovduta dwar in-natura tar-reati u l-pieni. L-aġenziji li jiġbru t-taxxa, id-dwana u l-Aġenzija Eżekuttiva tat-Toroq u kif ukoll is-servizzi ta’ spezzjonijiet veterinarji u l-amministrazzjoni lokali huma partikolarment suxxettibbli għall-prattiċi ta’ korruzzjoni. Passi addizzjonali huma meħtieġa sabiex ma titħalliex issir korruzzjoni fil-punti tal-qsim tal-fruntiera, inklużi kampanji ta’ għarfien għas-sewwieqa tat-trakkijiet u utenti frekwenti. Arranġamenti dwar il-punti ta’ qsim il-fruntiera jeħtieġu aktar reviżjoni sabiex titjieb l-effiċjenza u jiġu mgħaġġla l-proċeduri. Sa issa, kien hemm ftit riżultati konkreti li ħarġu mill-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni ta’ każi ta’ korruzzjoni. Fir-rigward tal-korruzzjoni ta’ livell għoli, għad hemm verament ftit akkużi u kundanni relatati ma’ persuni għolja u ftit informazzjoni dwar il-livell tas-sanzjonijiet. Verament ftit investigazzjonijiet ta’ mġieba allegatament kontra l-etika ta’ maġistrati wasslu għall-prosekuzzjonijiet u kundanni. B’mod ġenerali, sa mir-Rapport ta’ Mejju sar ċertu ammont ta’ progress. Mandankollu, kif hawn fuq indikat għad irid jiġu indirizzati numru ta’ materji importanti. 1.2. Kriterji ta’ l- acquis Il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-frodi u l-korruzzjoni Il-Bulgarija għamlet progress fil-kooperazzjoni tal-pulizija u l-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata. Il-Kodiċi l-Ġdid tal-Proċedura Kriminali ġie implimentat. Tinkludi teknika ta’ investigazzjoni ġdida għall-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata u r-reklutaġġ u t-taħriġ ta’ l-uffiċjali tal-pulizija b’poteri investigattivi. Id-Direttorat Ewlieni għall-Ġlieda kontra l-Kriminalità Organizzata (CDCOC) għandu issa l-istaff b’impjegati bi kwalifiki għolja. F’Lulju 2006, il-Liġi dwar il-promulgazzjoni, l-adozzjoni u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet dwar is-sekwestrar ta’ proprjetà jew provi ġiet adottata, bħala implimentazzjoni tad-deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-eżekuzzjoni ta’ ordnijiet għas-sekwestrar ta’ proprjetà jew provi fl-UE. Kompliet il-kooperazzjoni ma’ pajjiżi girien u Stati Membri ta’ l-UE għat-tneħħija tan-netwerks internazzjonali kriminali. Il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata attirat aktar attenzjoni politika u xi aġenziji ta’ l-infurzar tal-liġi kienu aktar attivi f’dan il-qasam. Kienu reġistrati xi azzjonijiet ta’ suċċess kontra n-netwerks kriminali tat-traffikar tal-bnedmin, tad-drogi u tal-falsifikazzjoni tal-muniti, f’xi każi b’kooperazzjoni ma’ l-Istati Membri ta’ l-UE. Ittieħdu diversi miżuri sabiex jiġu mikxufa konnessjonijiet bejn il-korpi ta’ l-infurzar tal-liġi u l-gruppi organizzati tal-kriminalità. Skemi ta’ protezzjoni tax-xhieda huma parzjalment funzjonabbli. Ftehimiet għall-kooperazzjoni dwar il-protezzjoni tax-xhieda ġew konklużi ma’ dik li qabel kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja u l-Istati Uniti. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Fir-rigward tal-Kodiċi tal-Proċedura Kriminali, hemm nuqqasijiet, kif delinejati fis-sezzjoni dwar ir-riforma ġudizzjarja. Aktar minn hekk, in-numru ta’ l-istaff speċjalizzat li jagħmel l-investigazzjonijiet tal-pulizija jeħtieġ li jkun akbar u huwa meħtieġ aktar taħriġ lill-investigaturi tal-pulizija. Il-protezzjoni tad- data u t-trattament ta’ l-informazzjoni konfidenzjali m’humiex dejjem adegwati, u dan ifixkel il-kooperazzjoni internazzjonali. Jeħtieġ li tiġi stabbilita sistema moderna u konsistenti ta’ l-istatistika tal-kriminalità, li tippermetti lill-Bulgarija timmonitorja u tanalizza s-sitwazzjoni u x-xejriet preżenti. Rari jkun hemm investigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet ta’ suċċess tal-qtil kuntrattwali ta’ persuni. Il-pussess illegali ta’ armi tan-nar għadu problema. Għadu baxx in-numru ta’ każi ta’ prosekuzzjoni b’suċċess li jirrelataw mat-traffikar tal-bnedmin, il-kuntrabandu tad-droga, il-ħasil tal-flus, il-falsifikazzjoni ta’ l-oġġetti, il-muniti u d-dokumenti. Il-kriminalità organizzata għadha problema. Jeħtieġ li titjieb il-kooperazzjoni bejn is-CDCOC u l-istituzzjonijiet finanzjarji, il-Europol u s-servizzi rilevanti f’pajjiżi oħra. Il-liġi Bulgara tipprovdi l-għodda legali meħtieġa għall-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-kriminalità organizzata. Madankollu, dan għad irid ikollu riżultati sinifikanti. B’mod ġenerali, ġew stabbiliti ċerti mekkaniżmi li għandhom jiffaċilitaw il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata. Madankollu, għad m’hemmx biżżejjed riżultati konkreti fl-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-każi tal-kriminalità organizzata. Il-ħasil tal-flus Il-Bulgarija għamlet xi progress fil-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Il-Leġiżlazzjoni dwar il-ħasil tal-flus hija issa fil-parti l-kbira tagħha skond l- acquis . F’Ġunju 2006, il-Liġi dwar il-Miżuri kontra l-Ħasil tal-Flus ġiet emendata sabiex tirrifletti r-rekwiżiti tat-tieni Direttiva ta’ l-UE kontra l-Ħasil tal-Flus. Ittieħed kont ukoll tar-rakkomandazzjonijiet riveduti tat-Task Force ta’ Azzjoni Finanzjarja biex ma jitħalliex isir Ħasil tal-Flus u l-finanzjament tat-terroriżmu. Aktar minn hekk, ittieħdu diversi inizjattivi bl-għan li jitjiebu l-infurzar u l-kooperazzjoni bejn l-aġenziji ta’ l-infurzar tal-liġi: taħriġ ta’ l-investigaturi u l-prosekuturi, strutturi ġodda ta’ l-organizzazzjoni fi ħdan il-pulizija u l-uffiċċju tal-prosekuzzjoni u titjib tal-koordinazzjoni fi ħdan l-aġenziji ta’ l-infurzar. Żviluppi pożittivi jistgħu wkoll jiġu rraportati fir-rigward tar-reazzjonijiet għal talbiet internazzjonali għal kooperazzjoni u l-operazzjonijiet kontra l-attivitajiet tal-ħasil tal-flus minn persuni ta’ nazzjonalità barranija. L-Aġenzija dwar it-Tagħrif Finanzjarju għadha korp amministrattiv adegwat li janalizza rapporti dwar transazzjonijiet suspettużi. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. L-implimentazzjoni effettiva tal-leġiżlazzjoni tibqa’ pjuttost limitata, b’nuqqas ta’ riżultati konkreti f’dak li jirrigwarda l-infurzar u l-prosekuzzjoni. Jeħtieġ li jsiru kampanji ta’ għarfien għall-entitajiet kollha suxxettibbli għar-riskju tal-ħasil tal-flus u jeħtieġ li tiżdied l-kapaċità tagħhom (ta’ superviżjoni). L-effikaċja tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus għadha tiġi mfixkla serjament mill-korruzzjoni u l-kriminalità organizzata. B’mod ġenerali il-Bulgarija għamlet xi progress f’dan il-qasam. Għad jeħtieġ li l-Bulgarija turi l-abbiltà tagħha li tagħti riżultati konkreti fir-rigward ta’ l-infurzar u l-prosekuzzjoni tal-każi ta’ ħasil tal-flus. Is-Sistema Integrata ta’ Amministrazzjoni u Kontroll (IACS) Dan l-aħħar sar progress tajjeb fir-rigward tat-twaqqif tas-Sistema Integrata ta’ Amministrazzjoni u Kontroll (IACS). Sistema ta’ IT software tal-IACS ġiet żviluppata u qed tiġi fil-preżent ittestjata u ġie installat l-IT hardware . Ġie stabbilit pjan dettaljat dwar l-ispezzjonijiet fuq il-post; ġie reklutat u mħarreġ il-persunal, inxtara l-apparat u ġew stabbiliti l-manwali tal-proċedura. Ġew provduti ħafna riżorsi addizzjonali għax-xogħol li jirrigwarda l-istabbiliment tas-Sistema ta’ Identifikazzjoni tal-Pakketti ta’ l-Art/Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika (LPIS/GIS), li ħaffet ferm ix-xogħol. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Bħala riżultat ta’ l-iskeda stretta sabiex titlesta s-Sistema ta’ Identifikazzjoni tal-Pakketti ta’ l-Art/Sistema ta’ Informazzjoni Ġeografika (LPIS/GIS) il-kwalità tax-xogħol imwettaq tista’ tkun soġġetta għal riskju. Aktar minn hekk, hemm dewmien fit-twaqqif ta’ linja ta’ konnessjoni bejn ir-reġistru tal-Bdiewa u l-LPIS/GIS. B’mod ġenerali, għad hemm riskju li l-IACS ma tkunx qed tiffunzjona sewwa saż-żmien ta’ l-adeżjoni. Sforzi sostnuti, u f’ċerti oqsma rinfurzati se jkunu meħtieġa sabiex it-tħaddim tal-IACS ikun assigurat. TSE u l-prodotti riżultanti mill-annimali Ġie osservat progress konsiderevoli wkoll fir-rigward tal-ġbir u t-trattament ta’ annimali mejta u l-prodotti riżultanti mill-annimali (riskju kategorija 1,2 u 3). Il-Bulgarija stabbilit kapaċitajiet tekniċi konformi ma’ l-UE għall-ipproċessar. Għamlet ukoll previżjoni tas-sistema meħtieġa ta’ ġbir ta’ dan il-materjal mill-irziezet jew impjanti u l-mezzi għas-superviżjoni effiċjenti tal-proċedura tat-tneħħija. It-tneħħija tal-prodott riżultanti tal-meat and bone meal huwa maħsub li jsir bil-ko-inċinerazzjoni. Il-prodott l-ieħor riżultanti tax-xaħam huwa użat fl-impjanti ta’ l-ipproċessar minflok fjuwil. Iż-żewġ impjanti ta’ l-ipproċessar preżenti jinsabu viċin ħafna ta’ xulxin fin-naħa tal-grigal tal-Bulgarija. Minkejja li l-kapaċità ta’ l-ipproċessar disponibbli fil-preżent hija biżżejjed, il-Bulgarija għadha qed tippjana t-tielet impjant sabiex tassigura distribuzzjoni aktar bilanċjata tal-kapaċità ta’ l-ipproċessar fil-pajjiż u sabiex tuża apparat modern. Fir-rigward ta’ materjal b’riskju baxx (kategorija 3) l-impjanti materjali għandhom l-għażla li jibagħtu dawk il-prodotti lill-impjanti ta’ l-ipproċessar jew lill-impjanti rreġistrati jew approvati sabiex jipproċessaw materjal bħal dan skond ir-rekwiżiti u l-proċeduri ta’ l-UE. Il-Bulgarija għamlet inventarju ta’ l-impjanti kollha eżistenti involuti fin-negozju u fi-ipproċessar ulterjuri tal-materjal tat-3 kategorija. Dawk l-impjanti kollha eżistenti ġew spezzjonati u reġistrati jew approvati rispettivament. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Il-Bulgarija għadha teħtieġ ittejjeb l-aspetti kollha ta’ l-infurzar u tkompli tagħmel spezzjonijiet (multipliċi) sistematiċi fil-livelli kollha inkluż l-introduzzjoni tas-sistema tal-Punt Kritiku tal-Kontroll tal-Perikli għas-Saħħas (HACCP). B’mod ġenerali, hemm riskju li s-sistema ta’ l-ipproċessar ma tkunx kompletament funzjonabbli ma’ l-adeżjoni. Kontroll finanzjarju fuq l-infiq ta’ l-azzjoni strutturali Sar progress tajjeb fir-rigward tal-proċess ta’ akkreditazzjoni tas-sistema Estiża ta’ Implimentazzjoni Deċentraliżżata (EDIS) għall-istrumenti finanzjarji ta’ qabel l-adeżjoni Phare u ISPA. Il-Bulgarija ħadet miżuri speċifiċi bħall-adozzjoni ta’ deċiżjoni governattiva għall-ħatra ta’ aktar sorveljaturi fl-istituzzjonijiet rilevanti; kompliet il-proċess tagħha ta’ reklutaġġ u żammet programmi intensivi ta’ taħriġ għall-istaff f’oqsma ewlenin rilevanti. Ġie ffirmat mill-Ministru tal-Finanzi u l-ministeri tal-linja rilevanti memorandum ta’ ftehim li għandu jtejjeb il-kooperazzjoni u jagħmel possibbli akkreditazzjoni aktar mgħaġġla tal-Phare u l-ISPA EDIS. Il-Bulgarija issa teħtieġ tkompli b’mod intensiv l-isforzi tagħha billi tlesti r-reklutaġġ u l-proċess ta’ taħriġ pendenti u billi twettaq programm ta’ taħriġ komprensiv addizzjonali għall-esperti mill-aġenziji ta’ l-implimentazzjoni dwar il-leġiżlazzjoni u l-proċeduri ta’ l-akkwisti nazzjonali u billi jiġu ppreparati manwali rilevanti addizzjonali. Ir-ritmu preżenti tal-preparazzjonjiet għandu jirrendi possibbli l-konklużjoni ta’ l-akkreditazzjoni ta’ l-ISPA EDIS sa l-aħħar tas-sena għal xi wħud mill-korpi ta’ l-implimentazzjoni kkonċernati iżda ta’ l-inqas f’każ wieħed, l-akkreditazzjoni m’għandhiex tiġi rrakkomandata. Fir-rigward tal-proċess ta’ akkreditazzjoni tal-Phare EDIS, aktar sforzi huma meħtieġa sabiex l-għan jiġi milħuq. 2. MATERJI OħRA LI KIENU JEħTIEġU AKTAR PROGRESS F’MEJJU 2006 2.1. Kriterji politiċi Traffikar tal-bnedmin F’dan il-qasam sar progress. Il-kooperazzjoni kontinwa ma’ Stati Membri fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin wasslet għat-tneħħija ta’ netwerk wieħed. F’Awissu 2006, il-Kodiċi Kriminali ġie emendat u issa jagħti wkoll definizzjoni ta’ reat speċifiku fir-rigward ta’ nisa tqal traffikanti li jkollhom il-ħsieb li jinnegozjaw it-trabi. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Il-Kummissjoni Nazzjonali Kontra t-Traffikar ma ngħatat ebda uffiċċju funzjonabbli. Is-segretarju tiegħu rriżenja f’Lulju 2006. Il-Bulgarija tibqa’ pajjiż ta’ tranżitu u oriġini għat-traffikar tal-bnedmin. Ma ġiex imwaqqaf it-traffikar ta’ trabi li jkunu għadhom kif twieldu li jinvolvu nisa tqal li jwelldu barra mill-pajjiż. In-nuqqas ta’ mekkaniżmi ta’ reġistrazzjoni affidabbli jwassal għal nuqqas ta’ informazzjoni ċara dwar persuni traffikati u n-numru ta’ persuni neqsin. L-implimentazzjoni tal-Liġi dwar id-Dokumenti ta’ Identifikazzjoni Bulgari tibqa’ mhux kompleta. Ġiet limitata l-implimentazzjoni tal-programm tal-protezzjoni tax-xhieda. Il-Bulgarija għadha ma ffirmatx il-Konvenzjoni tal-Kunsill ta’ l-Ewropa dwar il-Ġlieda kontra t-Traffikar tal-Bnedmin. B’mod ġenerali, sar progress limitat fir-rigward tat-traffikar tal-bnedmin. Trattament ħażin fil-kundizzjonijiet tal-postijiet ta’ kustodja u tal-ħabs Il-materji delineati fir-Rapport ta’ Mejju fl-oqsma tal-kundizzjonijiet tal-ħabs, it-trattament u r-rispett ta’ l-obbligi taħt il-konvenzjonijiet internazzjonali fiċ-ċentri ta’ detenzjoni jew ħabsijiet, għad iridu jiġu indirizzati. Il-protezzjoni tat-tfal Kien hemm progress fil-qasam tal-protezzjoni tat-tfal. F’Mejju 2006, ġie stabbilit fl-Ispettorat fl-Aġenzija ta’ l-Assistenza Soċjali unit speċjalizzat sabiex jissorvelja u jimmonitorja l-istituzzjonijiet ta’ l-anzjani u tat-tfal. F’Ġunju 2006, beda l-monitoraġġ tal-programm ‘Assistenti tal-persuni b’diżabilità’. F’dan il-qafas, qed isir ukoll taħriġ għall-ġenituri tat-tfal b’diżabilità. Ir-regoli għall-implimentazzjoni tal-Liġi dwar l-Assistenza Soċjali ġew emendati sabiex jitjieb l-iżvilupp ta’ servizzi alternattivi għat-tfal. Tkompla l-monitoraġġ tad-djar tat-tfal b’diżabilità. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. F’ħafna istituzzjonijiet, il-kundizzjonijiet ta’ l-għajxien u dawk sanitarji għadhom f’livell baxx ħafna. Il-unit speċjalizzat stabbilit fl-Ispettorat fl-Aġenzija ta’ l-Assistenza Soċjali jeħtieġ li jiġi aktar żviluppat sabiex iwettaq livell sodisfaċenti ta’ monitoraġġ. Jeħtieġ li jittieħdu miżuri sabiex jiġu indirizzati sewwa r-riżultati ta’ dak il-monitoraġġ. Id-diżabilità u s-saħħa mentali Il-progress kien wieħed limitat. Ittieħdu ċerti passi, b’mod partikolari bl-iskop li tiġi mtejba t-trasparenza fit-tqassim tar-responsabbiltajiet bejn il-Ministeri tas-Saħħa u x-Xogħol u l-Affarijiet Soċjali. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Hemm ħtieġa li tiġi mtejba l-Aġenzija għall-Persuni b’Diżabilità bħala l-istituzzjoni responsabbli għall-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-politika nazzjonali dwar id-diżabilità. Sforzi sostanzjali għadhom meħtieġa sabiex jiġi assigurat it-titjib tal-kundizzjonijiet ta’ l-għajxien fl-istituzzjonijiet. Aktar minn hekk, huma meħtieġa sforzi sabiex tiġi assigurata l-prevenzjoni ta’ aktar istituzzjonalizzazzjoni u r-realizzazzjoni ta’ l-azzjonijiet stipulati fil-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Implimentazzjoni tal-Politika tas-Saħħa Mentali tal-Bulgarija 2004-2012. Il-proġetti u l-prioritajiet eżistenti ma jilħqux biżżejjed il-bżonnijiet tan-nies fl-istituzzjonijiet. Il-protezzjoni u l-integrazzjoni tal-minoritajiet Sar xi progress fir-rigward ta’ l-integrazzjoni tar-Roma. Programm tal-litteriżmu Roma u taħriġ għax-xogħol ‘Mill-Ġħajnuna Soċjali għax-Xogħol’ ġie mniedi f’Mejju 2006. Għandu l-għan li jipprovdi taħriġ għax-xogħol lir-Roma mingħajr xogħol. Aktar minn hekk, il-membri tal-komunità tar-Roma ġew impjegati taħt dan il-programm, prinċipalment f’xogħol ta’ titjib ta’ l-infrastruttura. F’Mejju 2006, ġie assenjat koordinatur tad-Deċennju ta’ l-Inklużjoni tar-Roma 2005-2015. Il-Bulgarija assumiet il-presidenza tad-Deċennju ta’ l-Inklużjoni tar-Roma għal sena. Laqgħat regolari ta’ monitoraġġ huma organizzati sabiex tiġi riveduta l-implimentazzjoni ta’ dan il-programm. Il-Kapaċità amministrattiva tal-Kummissjoni għall-Protezzjoni kontra d-Diskriminazzjoni ġiet imsaħħa bir-reklutaġġ ta’ aktar staff. Tkompliet l-implimentazzjoni ta’ miżuri vokazzjonali u ta’ taħriġ ieħor għall-gruppi vulnerabbli. Aktar taħriġ ingħata lill-uffiċjali tad-Direttorat ta’ Materji Etniċi u Demografiċi. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Il-profili tax-xogħol u l-baġit għall-assistenti għalliema għadhom m’humiex definiti b’mod konklussiv. Il-miżuri għall-integrazzjoni tat-tfal tar-Roma fl-iskejjel għandhom jiġu mtejba aktar sabiex ikopru edukazzjoni aktar għolja. L-istatus tas-saħħa tal-populazzjoni tar-Roma huwa baxx u t-tifqigħat ta’ mard ikkawżat mill-faqar jew min-nuqqas ta’ iġjene huma frekwenti. Ħafna mir-Roma għad għandhom aċċess limitat għas-servizzi tas-saħħa. Jeħtieġ li jiġu mtejba l-sforzi sabiex gruppi vulnerabbli, b’mod partikolari r-Roma, jiġu inklużi fis-suq tax-xogħol. Il-kapaċità amministrattiva tal-Kunsill Nazzjonali għall-Kooperazzjoni f’Materji Etniċi u Demografiċi għadha dgħajfa, b’mod partikolari fil-livell reġjonali. L-attitudni tal-gvern għal nies li ssetiljaw fil-pajjiż u ma jkunux reġistrati, prinċipalment il-komunità tar-Roma, wasslet għal tensjonijiet. L-iżgumbramenti sfurzati żiedu aktar it-tensjonijiet. Aktar sforzi huma meħtieġa sabiex jiġu missielta l-forom kollha ta’ l-intolleranza, b’mod partikolari billi tiġi applikata bis-sħiħ il-leġiżlazzjoni eżistenti dwar ix-xandir u attivitajiet oħra li għandhom l-għan li jiġġieldu kull forma ta’ razziżmu, diskriminazzjoni jew ksenofobija. 2.2. Kriterji Ekonomiċi L-istabbiltà makroekonomika u d-defiċit tal-kont kurrenti Ir-Rapport ta’ Mejju 2006 ikkonferma mill-ġdid li hija ekonomija tas-suq li taħdem sew u kkonkluda li huwa meħtieġ li jitkomplew il-linji prudenti ta’ politika fiskali u tal-pagi minħabba d-defiċit tal-kont kurrenti li qiegħed jiżdied. Kien hemm progress fl-oqsma li ġejjin: Il-politika fiskali baqgħet stretta u l-bilanċ pożittiv ġenerali tal-gvern laħaq it-3.6% tal-GDP previst fl-ewwel seba’ xhur ta’ l-2006. Il-pagi reali żdiedu b’1.5%, sena fuq sena, fl-ewwel nofs tas-sena 2006, u għalhekk inqas mill-produttività. It-tkabbir ta’ l-esportazzjoni tal-merkanzija żdied għal madwar 30% fl-ewwel nofs tas-sena 2006 u kien ogħla mit-tkabbir ta’ l-importazzjoni. Bħala riżultat, id-defiċit tal-kummerċ beda’ jonqos ftit f’Mejju u laħaq il-21.0% tal-GDP sa l-aħħar ta’ Ġunju. B’konformità mad-defiċit aktar baxx tal-kummerċ, id-defiċit tal-kont kurrenti naqas ukoll f'Ġunju għall-ewwel darba f’aktar minn sena. Id-dħul nett mill-FDI kompla jkopri madwar 75% tad-defiċit tal-kont kurrenti. Madankollu, ċerti materji pendenti għad iridu jiġu indirizzati. Id-defiċit tal-kont kurrenti baqa’ għoli u twessa’ aktar minn 11.8% fl-aħħar ta’ l-2005 għal 14.3% fit-tnax-il xahar sa Ġunju 2006. Dan ġara l-aktar minħabba anqas dħul mit-turiżmu, trasferimenti kurrenti sostanzjalment aktar baxxi u bilanċ pożittiv aktar baxx fil-bilanċ tad-dħul. Jeħtieġ għalhekk li jinżammu linji stretti ta’ politika makroekonomika sabiex jiġi kkontrollat id-defiċit estern għoli. Privatizzazzjoni u ristrutturar industrijali Ir-Rapport ta’ Mejju 2006 ikkonkluda li l-proċess ta’ privatizzazzjoni u l-liberalizzazzjoni u r-ristrutturar ta’ l-utilitajiet kienu fi stadju avvanzat sew. Kien hemm aktar progress fl-oqsma li ġejjin: Il-proċess ta’ privatizzazzjoni reġa qabad rittmu tajjeb. Ġie konkluż il-bejgħ tal-kumpannija ta’ l-inġenji tax-xmara u kif ukoll ta’ l-impjant ta’ l-enerġija termali f’Varna. Inbdew proċeduri ta’ bejgħ għall-privatizzazzjoni ta’ xi kumpanniji distrettwali tat-tisħin. Il-proċedura tat-tender għall-bejgħ tal-Bulgaria Air ġiet imnedija f’Ġunju. Tkompliet il-liberalizzazzjoni tas-suq ta’ l-enerġija billi tbaxxew il-limiti għal kuntratti diretti bejn klijenti aktar kbar u l-fornituri. Madankollu, ċerti materji pendenti għad iridu jiġu indirizzati. Jeħtieġ li l-proċess ta’ privatizzazzjoni previst mill-gvern jiġi komplut. L-istrateġija ta’ privatizzazzjoni tal-kumpannija ta’ l-inġenji marittimi għadha qed tiġi riveduta mill-Kunsill tal-Ministri. Ix-xoljiment tal-Kumpannija Nazzjonali ta’ l-Elettriku u tal-Bulgargas u l-liberalizzazzjoni tas-swieq tal-gas u ta’ l-elettriku għad iridu jiġu mitmuma sa l-adeżjoni. Jeħtieġ li jitkomplew l-isforzi sabiex tiġi mtejba s-sitwazzjoni finanzjarja tal-kumpanniji ferrovjarji. L-ambjent kummerċjali Ir-Rapport ta’ Mejju 2006 ikkonkluda li kien meħtieġ aktar titjieb fit-tħaddim tas-sistema ġudizzjarja u fit-tnaqqis aktar tal-piż regolatorju fuq in-negozji. Kien hemm progress limitat fl-oqsma li ġejjin: L-abbozz tal-kodiċi ta’ proċedura ċivili ġie sottomess fil-Parlament f’Mejju. Emendi għal-leġiżlazzjoni tal-falliment ġew adotatti f’Mejju. F’Ġunju, il-Kunsill għat-Tkabbir Ekonomiku adotta Pjan ta’ Azzjoni dwar regolamentazzjoni aħjar, inkluż stħarriġ tar-regolamenti preżenti l-aktar problematiċi. Madankollu, ċerti materji pendenti għad iridu jiġu indirizzati. Jeħtieġ li l-Liġi dwar ir-Reġistru Kummerċjali tiġi implimentata kollha u r-reġistru elettroniku tal-kummerċ jiġi kompletament funzjonabbli. Jeħtieġ li jitkomplew l-isforzi sabiex jitnaqqas il-piż regolatorju u li jiġu indirizzati b’mod partikolari dawk ir-regolamenti li joħolqu l-akbar ostakli fil-kummerċ. Jeħtieġ li jiġu implimentati b’mod aktar sistematiku l-evalwazzjonijiet ta’ l-impatt regolatorju. Jeħtieġ li l-funzjonament tas-sistemi amministrattivi u ġudizzjarji jiġu mtejba aktar. Flessibilità fis-suq tax-xogħol Ir-Rapport ta’ Mejju 2006 ikkonkluda li l-qafas regolatorju għas-suq tax-xogħol kien jeħtieġ li jsir aktar flessibbli. Kien hemm xi progress fl-oqsma li ġejjin: L-emendi ta’ Mejju għall-Kodiċi tax-Xogħol għamlu l-arranġamenti tal-ħin tax-xogħol ftit aktar flessibbli. Għall-impjegati li jkunu qed jaħdmu taħt kuntratt speċjali sabiex jagħmlu xogħol addizzjonali, il-massimu tal-ħin tax-xogħol ta’ ġimgħa ġie miżjud għal 48 sigħat. Jekk jagħtu l-kunsens tagħhom bil-miktub, dawn l-impjegati jistgħu wkoll jaħdmu sigħat itwal. Aktar minn hekk, f’ċerti każi l-perjodu massimu ta’ referenza għall-kalkolazzjoni tal-medja tas-sigħat tax-xogħol fil-ġimgħa ġie miżjud għal sitt xhur. Madankollu, ċerti materji pendenti għad iridu jiġu indirizzati. Dispożizzjonijiet fil-Kodiċi tax-Xogħol dwar il-ħin tax-xogħol u x-xogħol b’terminu fiss għadhom pjuttost restrittivi. Bħala prinċipju, ix-xogħol ta’ sahra normali għadu projbit ħlief għal ċerti każi speċifiċi. Il- bonuses ta’ l-anzjanità għadhom ma ġewx integrati fl-iskala tal-paga regolari. Riforma komprensiva tas-sistema ta’ l-edukazzjoni tibqa’ kruċjali sabiex jiġu evitati żbilanċi fis-suq tax-xogħol. 2.3. Kriterji ta’ l- acquis Din is-sezzjoni teżamina l-iżviluppi fl-oqsma ta’ l- acquis li kienu jeħtieġ aktar sforzi f’Mejju 2006 skond żewġ kategoriji. - Fl-ewwel lok, l-oqsma fejn sar progress sinifikanti u fejn, kemm il-darba jinżamm ir-rittmu preżenti, il-preparazzjonijiet tal-Bulgarija huma issa fit-triq it-tajba. - Fit-tieni lok, l-oqsma fejn aktar progress għadu meħtieġ u fejn il-Bulgarija għandha tkompli bil-preparazzjonijiet tagħha. 2.3.1. L-oqsma fejn il-preparazzjonijiet huma issa fit-triq it-tajba. Kapitolu 2 Moviment liberu tal-persuni. Fil-qasam tar- rikonoxximent reċiproku tal-kwalifikazzjonijiet professjonali , il-Liġi dwar is-Saħħa ġiet emendata f’Lulju 2006 u qed jitkompla t-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva, kemm fir-rigward ta’ taħriġ u kif ukoll fir-rigward ta’ aktar żvilupp ta’ l-istrutturi amministrattivi xierqa. Jista’ jiġi nnotat wkoll progress fir-rigward tal-professjonijiet tas-saħħa (tobba, infermiera ta’ kura ġenerali, dentisti, spiżjara u qwiebel), il-koordinazzjoni tat-taħriġ u r-rikonoxximent reċiproku awtomatiku tal-kwalifikazzjonijiet, fir-rigward ta’ liema ġew adottati ordinanzi f’Awissu 2006. Jeħtieġ li l-Bulgarija tassigura li l-leġiżlazzjoni hawn fuq imsemmija tiġi implimentata sewwa. Kapitolu 3 Libertà li jiġu pprovduti servizzi Fil-qasam tas- servizzi bankarji , il-Liġi dwar is-Superviżjoni Supplimentari tal-Konglomerati Finanzjarji u l-Liġi dwar l-Istituzzjonijiet tal-Kreditu ġew adottati f’Lulju 2006. Il-Liġi dwar il-Garanzija tad-Depożitu Bankarju ġiet ukoll emendata f’Lulju 2006. Il-Bulgarija għad trid tlesti t-traspożizzjoni tar-regoli ġodda ta’ l-UE dwar il-kapital meħtieġ għall-istituzzjonijiet tal-kreditu u d-ditti ta’ l-investiment. Fil-qasam tas- servizzi ta’ l-investiment u s- swieq tat-titoli ta’ kreditu , l-Emendi għal-Liġi dwar l-Offerti Pubbliċi tat-titoli ta’ kreditu u l-Liġi dwar l- Insider Dealing u l-Manipulazzjoni tas-Swieq tat-Titoli tal-Kreditu ġew approvati mill-Kunsill f’Lulju 2006 u sottomessi lill-Parlament għall-adozzjoni. Fil-qasam tas- soċjetà ta’ l-informazzjoni , ġiet adottata l-Liġi dwar il-kummerċ elettroniku. Il-Bulgarija għamlet progress tajjeb fl-oqsma tas-servizzi bankarji, is-servizzi ta’ l-investiment u s-swieq tat-titoli ta’ kreditu, u kif ukoll is-soċjetà ta’ l-informazzjoni. Kapitolu 7 Agrikoltura Il-Bulgarija għamlet progress f’xi oqsma ta’ l-agrikoltura. Sar progress fl-istabbiliment ta’ l- Aġenzija tal-Ħlas , l-għarfien u l-ħila dwar il- mekkaniżmi tal-kummerċ u l-istabbiliment ta’ l-organizzazzjonijiet tas-suq komuni dwar l-inbid u l-alkoħol, il-laħam u l-ħalib. Bl-istess mod, ġie osservat progress sostanzjali fis-settur veterinarju, b’mod partikolari fir-rigward ta’ l-aspetti tal- kummerċ ta’ l-annimali ħajjin u l-prodotti ta’ l-annimali, il- miżuri komuni inklużi z- zoonoses u l- benessri ta’ l-annimali. Għal din ta’ l-aħħar, saru analiżijiet dettaljati fir-rigward ta’ l-infurzar ta’ l-istandards ta’ l-UE. Ġew elaborati proġetti li jikkorrispondu għall-għajnuna tal-Komunità Il-Bulgarija għamlet progress tajjeb fl-oqsma ta’ hawn fuq. Kapitolu 8 Sajd Fir-rigward ta’ l-ispezzjoni u l-kontroll , ir-rekwiżiti legali ta’ l-UE għar-reġistrazzjoni tal-qabda u għaż-żamma ta’ logbooks ġew trasposti u huma infurzati. Fil-kuntest ta’ l-amministrazzjoni tar-riżorsi u tal-flotta sar progress sostanzjali fis-sistema ta’ monitoraġġ bis-satellita tal-bastimenti tas-sajd li hija mistennija li tkun funzjonabbli għall-bastimenti kollha kkonċernati sa l-adeżjoni. Fir-rigward tal-preparazzjonijiet għall-parteċipazzjoni tal-Bulgarija fil-fond ta’ l- UE ta’ l-azzjoni strutturali tas-sajd u l-politika tas-suq , il-Bulgarija ħadet ħafna passi sabiex ittejjeb il-kapaċità amministrattiva u r-relazzjonijiet ma’ l-industrija tas-sajd. Aktar minn hekk, abbozz ta’ pjan strateġiku nazzjonali ġie ppreżentat lill-Kummissjoni. Kapitolu 9 Trasport Fil-qasam tat- trasport marittimu, jista’ jiġi nnotat xi progress. L-istrateġija aġġornata għall-privatizzazzjoni ta’ Navybulgar ġiet sottomessa lill-Parlament f’Awissu. Sakemm l-indipendenza ta’ l-ispezzjonijiet tkun ggarantita bil-finalizzazzjoni tal-proċess ta’ privatizzazzjoni, l-ispezzjonijiet kollha minbarra dawk li jaqgħu taħt il-Kodiċi tas-Sigurtà tal-Bastimenti Internazzjonali u l-Faċilitajiet tal-Port u l-Kodiċi ta’ l-Amministrazzjoni tas-Sigurtà Internazzjonali u kif ukoll il-ħruġ ta’ dokumenti għall-provvista sigura ta’ l-ekwipaġġ tal-bastimenti jsiru mis-soċjetajiet ta’ klassifikazzjoni. Ma’ l-adeżjoni, dawn l-ispezzjonjiet jistgħu jsiru biss minn soċjetajiet ta’ klassifikazzjoni rikonoxxuti mill-UE. Kapitolu 10 Tassazzjoni Il-Bulgarija għamlet progress sostanzjali fl-oqsma tat-Taxxa tal-Valur Miżjud (VAT). Fil-qasam tal-VAT, il-Liġi l-ġdida dwar il-VAT ġiet adottata f’Lulju 2006. B’mod partikolari tinkludi dispożizzjonijiet għat-traspożizzjoni tar-reġim intra-Komunitarju. Fil-qasam ta’ l-interkonnettività ta’ l-IT, il-Bulgarija għadha fit-triq it-tajba u għandhom jibqgħu jsiru l-isforzi sabiex titlesta fil-ħin is-sistema tal-VAT fuq is-servizzi elettroniċi. Kapitolu 13 Ix-xogħol u l-politika soċjali Il-Bulgarija għamlet progress tajjeb fil-qasam tal- Liġi tax-Xogħol . Il-Kodiċi tax-Xogħol ġie emendat f’Mejju 2006 fid-dawl ta’ l- acquis , b’mod partikolari fir-rigward tad-direttivi dwar ir- redundancies kollettivi, it-trasferiment ta’ l-intrapriżi, ix-xogħol part-time , ix-xogħol għal terminu fiss, il-falliment ta’ min iħaddem, il-ħin tax-xogħol, l-informazzjoni bil-miktub dwar kundizzjonijiet individwali ta’ l-impjieg u l-protezzjoni ta’ persuni żgħar fuq il-post tax-xogħol. Ġew adottati aktar atti bl-għan li ssir it-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar l-Għoti ta’ Postijiet tax-Xogħol lil Ħaddiema u d-direttivi li jissupplimentaw l-Istatuti tal-Kumpannija Ewropea u tal-Kooperattiva Ewropea, id-Direttiva dwar l-Informazzjoni u l-Konsultazzjoni u d-Direttiva dwar il-Kunsilli tax-xogħol Ewropej. Għalhekk, ħafna min-nuqqasijiet ġew rimedjati. Mandankollu, il-kapaċità amministrattiva u l-mekkaniżmi tal-kontroll intern ta’ l-Ispettorat tax-Xogħol jeħtieġ li jiġi mtejjeb aktar sabiex tiġi garantita l-applikazzjoni effettiva u ekwa ta’ l- acquis f’dan il-qasam. Sar progress sinifikanti fil-preparazzjonijiet għall-amministrazzjoni tal- Fond Soċjali Ewropew (ESF) , b’mod partikolari fir-rigward tat-taħriġ tal-ħaddiema taċ-ċivil u fir-reklutaġġ ta’ aktar persunal. Kapitolu 21 Politika reġjonali Fir-rigward ta’ l- istrutturi istituzzjonali (kapaċità amministrattiva), il-Bulgarija għamlet progress tajjeb bit-tkomplija ta’ l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ reklutaġġ fil-korpi differenti kkonċernati. Il-pagi miżjuda għall-ħaddiema taċ-ċivil involuti fl-amministrazzjoni tal-fondi ta’ l-UE iffaċilitaw ir-reklutaġġ ta’ persunal ikkwalifikat. Ingħata taħriġ sostanzjali sabiex tiġi assigurata l-implimentazzjoni effettiva tal-Fondi Strutturali. Fil-qasam tal- monitoraġġ u l-evalwazzjoni , sar progress tajjeb billi tlestiet is-sistema pilota bażika għas-Sistema ta’ Amminsitrazzjoni u Informazzjoni. Inbeda taħriġ inizjali u ġie elaborat programm ta’ taħriġ komprensiv għal kulħadd. Ġew stabbiliti units ta’ evalwazzjoni f’numru ta’ awtoritajiet amministrattivi. Madankollu, ser ikun meħtieġ li jiġi rinfurzat il-bini tal-kapaċità fil-livelli kollha sabiex jiġi assigurat l-assorbiment sħiħ tal-fondi ta’ l-UE waqt li jkun rispettat l- acquis . Aktar minn hekk, il-proċeduri tas-selezzjoni ta’ proġetti u l-implimentazzjoni ser jeħtieġu attenzjoni mill-qrib. Kapitolu 22 L-ambjent Il-Bulgarija għamlet progress tajjeb fil-qasam tas- sigurtà nukleari u l-protezzjoni mir-radjazzjoni. Żdiedu n-numri tal-persunal fl-Aġenzija Regolattriċi Nukleari, hemm issa inklużi esperti responsabbli minn aspetti relatati ma’ l-espożizzjoni medika. Kapitolu 23 Il-protezzjoni tal-konsumatur u tas-saħħa F’dan il-kapitolu sar ħafna progress. Sar progress sostanzjali fil-konformità legali tal-leġiżlazzjoni Bulgara ma’ l- acquis kemm fl- oqsma relatati mas-sigurtà u kif ukoll fl- oqsma li m’humiex relatati mas-sigurtà u dan permezz ta’ l-adozzjoni tal-Liġi dwar il-Kreditu tal-Konsumatur u permezz ta’ emendi għal-Liġi dwar il-Protezzjoni tal-Konsumatur. Leġiżlazzjoni sekondarja ġdida tinkludi l-mekkaniżmu ta’ appoġġ għall-organizzazzjonijiet tal-konsumatur u regoli statutorji għall-Kummissjoni dwar il-Protezzjoni tal-Konsumatur. Ġie elaborat abbozz ta’ liġi dwar il- marketing mill-bogħod ta’ servizzi finanzjarji tal-konsumatur iżda għad jeħtieġ l-approvazzjoni tal-gvern Bulgaru u l-adozzjoni mill-Parlament. Żdied l-istaff u t-taħriġ kemm tal-korp li jistabbilixxi l-politika u kif ukoll il-korpi li jinfurzaw. Dan tejjeb is- sorveljanza tas-suq billi ġiet stabbilita l-Kummissjoni tal-Protezzjoni tal-Konsumatur (CCP) u l-Kunsill dwar il-Koordinazzjoni u l-Iskambju ta’ Informazzjoni. Dan ta’ l-aħħar huwa responsabbli li jġib flimkien is-CCP mat-tliet awtoritajiet ewlenin tas-sorveljanza tas-suq. Il-parteċipazzjoni attiva tas-Sistema tat-Twissija Rapida ta’ l-UE għall-Prodotti li M’humiex ta’ l-Ikel u l-ispezzjonijiet intensifikati segwiti bl-azzjoni amministrattiva ta’ tkomplija, tindika suq adegwat ta’ sorveljanza. 12% ta’ l-ispezzjonijiet magħmula wasslu għall-ħruġ ta’ atti amministrattivi jew l-irtirar ta’ prodotti mis-suq fi tmien każi. Tkompliet il-formazzjoni ta’ moviment effettiv tal-konsumaturi bil-provvediment ta’ riżorsi finanzjarji lil ħdax-il organizzazzjoni tal-konsumatur Bulgara u taħriġ sostanzjali ta’ l-istaff tagħhom. Dawn l-NGOs kienu formalment involuti fis-sorveljanza tas-suq sa mill-iffirmar ta’ Memorandum ta’ Attività Konġunta mas-CCP. Inbdiet kampanja sabiex il-pubbliku jkun informat dwar l-għanijiet u l-mekkaniżmi tal-protezzjoni tal-konsumatur. Kapitolu 24 Kooperazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja u l-affarijiet interni Fil-qasam ta’ l- ażil , ġiet imsaħħa adegwatament il-kapaċità amministrattiva ta’ l-Aġenzija tar-Refuġjati. Fil-qasam tal- kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ċivili u kriminali , ġew ratifikati l-Ftehim dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Qorti Kriminali Internazzjonali u l-Konvenzjoni tal-Kunsill ta’ l-Ewropa dwar il-Prevenzjoni tat-Terroriżmu. Fir-rigward tal-kwalità tal-kooperazzjoni ġudizzjarja internazzjonali f’materji kriminali, il-Liġi dwar il-Ħruġ, l-Adozzjoni u l-Eżekuzzjoni ta’ Deċiżjonijiet għas-sekwestrar ta’ Proprjetà jew Evidenza, maħruġa mill-Istati Membri ta’ l-UE ġiet adottata f’Lulju 2006. Bulgaria has made good progress in these areas. 2.3.2. Oqsma fejn għad jeħtieġ aktar progress Kapitolu 3 Libertà li jiġu pprovduti servizzi Fil-qasam ta’ l- assigurazzjoni , ġew adottati emendi għall-Kodiċi dwar l-Assigurazzjoni f’Ġunju 2006, li jipprovdu għar-riassigurazzjoni obbligatorja tal-polza li l-Fond ta’ Garanzija għandu jissottoskrivi. Madankollu, ħafna vetturi bi pjanċi mhux validi għadhom jiċċirkulaw fil-Bulgarija. Il-programm tal-Fond ta’ Garanzija dwar ir-riassigurazzjoni għadu ma twettaqx. L-isfida ewlenija tibqa’ l-iffirmar tal-Ftehim Multilaterali taħt il-patroċinju tal-Kunsill tal- Bureaux u kif ukoll il-Ftehim bejn il-korpi tal-ħlas ta’ kumpens u l-fondi ta’ garanzija sabiex il-vetturi Bulgari jitħallew jiċċirkulaw fl-UE mingħajr spezzjonijiet fuq il-fruntiera ta’ poloz ta’ vetturi li jkopru r-responsabbiltà lejn terzi (MTPL) u sabiex tiġi assigurata l-applikazzjoni sħiħa tar-4 Direttiva dwar l-Assigurazzjoni ta’ Vetturi. Għalhekk hemm ir-riskju li wara l-adeżjoni jibqgħu meħtieġa l-ispezzjonijiet fuq il-fruntiera fuq poloz MTPL ta’ vetturi Bulgari u li l-kumpens lejn vittmi ta’ inċidenti tat-traffiku mill-korpi tal-ħlas ta’ kumpens ma jingħatax jew jingħata biss parzjalment kif previst fl-Artikolu 6 ta’ dik id-Direttiva. B’żieda mal-progress magħmul minn Mejju 2006 ’l hawn, il-Bulgarija għandha tkompli bil-preparazzjonijiet tagħha fil-qasam ta’ l-assigurazzjoni fix-xhur li baqa’. Fir-rigward tal- protezzjoni tad- data personali , il-leġiżlazzjoni tal-Bulgarija għadha m’hijiex konformi ma’ l- acquis . L-emendi għal-Liġi dwar il-Protezzjoni tad- Data Personali għadhom qed jiġu ppreparati u r-reklutaġġ ta’ persunal addizzjonali għall-Kummissjoni dwar il-Protezzjoni tad-Data għadu mhux komplut. In-nuqqas ta’ indipendenza baġitarja u t-tħaddim ta’ l-iskema ta’ reġistrazzjoni u notifikazzjoni jeħtieġ li jiġu indirizzati. Jeħtieġ li tiġi mtejba l-attività dwar l-infurzar u t-trattament ta’ l-ilmenti u azzjoni effettiva mill-awtorità ta’ superviżjoni meta tiġi biex tiddetermina l-użu tar-riżorsi u s-setgħat diġa disponibbli għaliha. Kapitolu 4 Moviment liberu tal-persuni. Fil-qasam tal- ħasil tal-flus sar progress bl-emenda tal-Liġi dwar il-Miżuri kontra il-ħasil tal-flus li fil-parti l-kbira tagħha tirrifletti ir-rekwiżiti tat-tieni Direttiva ta’ l-UE kontra l- ħasil tal-flus u tqiegħed il-liġi Bulgara f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet riveduti tat- Task Force dwar Azzjoni Finanzjarja fuq il-prevenzjoni tal- ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terrożimu. Għad jeħtieġ li l-Bulgarija turi l-abbiltà tagħha li tagħti riżultati konkreti fir-rigward ta’ l-infurzar u l-prosekuzzjoni tal-każi ta’ ħasil tal-flus . (ara wkoll Kapitolu 1.2) Kapitolu 5 Il-Liġi dwar il-kumpanniji Il-Bulgarija għamlet progress fil-qasam tal- protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u industrijali (IPR) . L-emendi għal-Liġi dwar il-privattivi industrijali ġew adottati f’Lulju 2006 u l-emendi għal-Liġi dwar it- Trade Marks u l-Indikazzjonijiet Ġeografiċi u għal-Liġi dwar id-Disinn Industrijali ġew adottati f’Awissu 2006. F’Mejju ġiet organizzata f’Rousse konferenza kbira għat-tkattir ta’ l-għarfien bl-assistenza ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali u l-Kummissjoni Ewropea. F’Awissu 2006 inbdiet kampanja nazzjonali għall-għarfien tal-pubbliku dwar il-midja elettronika. Il-Kunsill dwar il-protezzjoni ta’ l-IPR iltaqa’ darbtejn. Saru wkoll laqgħat ma’ assoċjazzjonijiet industrijali relatati ma’ l-IP. Is-sessjonijiet ta’ taħriġ involvew il-ministeri rilevanti, l-uffiċċju tal-privattivi industijali, il-prosekuturi, u kif ukoll l-uffiċjali tad-dwana. Il-kriminalità relatata ma’ l-IP għadha theddida kontinwa u toħloq sfida reali lill-Bulgarija. Il-pajjiż għandu jassigura l-konformità ta’ l-utenti tas-suġġett protett, bħall-operaturi tal- cable , bl-obligazzjonijiet tagħhom li jħallsu d-drittijiet. Fir-rigward tal-liġi Bulgara dwar il-privattivi industrijali, li ġiet emendata dan l-aħħar, qam tħassib dwar xi emendi li jwasslu għal tnaqqis tal-perjodu ta’ l-iskemi temporanjii ta’ protezzjoni għall-prodotti farmaċewtiċi. F’xi każi din naqqset id-drittijiet miksuba. Kapitolu 7 Agrikoltura Fir-rigward tas- sistemi ta’ kontroll veterinarju fis-suq intern , il-Bulgarija għad trid tiffinalizza l-infrastruttura (postijiet ta’ l-ispezzjoni fuq il-fruntiera) u l-proċeduri għall-ispezzjonijiet fuq annimali ħajjin u prodotti riżultanti mill-annimali li jidħlu minn pajjiżi terzi, sabiex tistabbilixxi sistema effettiva ta’ kontroll għall-parteċipazzjoni fis-suq intern u sabiex turi l-operazzjoni multi-user real time – on line tad- databases għall-identifikazzjoni, ir-reġistrazzjoni u l-kontroll tal-moviment għall-ispeċi ta’ l-annimali rilevanti (traċċabilità). Hemm ħtieġa ta’ miżuri dwar il-kontroll tal- mard ta’ l-annimali sabiex jiġi assigurat li l-pajjiż ikun liberu mid-deni klassiku tal-ħnieżer. Fl-aħħar, fir-rigward tas- saħħa pubblika , il-Bulgarija għad trid torganizza t-tqassim tal-ħalib mhux ipproċessat li jkun konformi bejn l-istabbilimenti tal-ħalib fis-settur tal-prodotti tal-ħalib. Kapitolu 9 Trasport Fil-qasam tat- trasport bl-ajru , spezzjonijiet konġunti mill-Aġenzija Ewropea tas-Sigurtà ta’ l-Avjazzjoni (EASA) u l-Awtoritajiet Konġunti ta’ l-Avjazzjoni (JAA) urew nuqqasijiet sinifikanti u persistenti fil-kapaċità amministrattiva ta’ l-Awtorità Bulgara ta’ l-Avjazzjoni Ċivili li tassigura t-tħaris meħtieġ tas-sigurtà, li timplimenta r-rekwiżiti tal-Komunità dwar iċ-ċertifikazzjoni, l- airworthiness u l-manutenzjoni ta’ l-inġenji ta’ l-ajru, u li tassigura li l-flotta l-kbira ddiżinjata fil-Commonwealth ta’ l-Istati Indipendenti tista’ tikkonforma ma’ dawn ir-rekwiżiti. Sabiex tikkonforma ruħha mal-liġi rilevanti ta’ l-UE dwar ir-regoli tas-sigurtà ta’ l-avjazzjoni, il-Bulgarija teħtieġ b’mod urġenti tissottometti pjan korrettiv ta’ azzjoni u timplimentah skond skeda stretta, b’kooperazzjoni mill-qrib u taħt il-gwida ta’ l-EASA sabiex jiġu mneħħija n-nuqqasijiet kollha. Imbagħad l-EASA jkollha tivverifika l-implimentazzjoni ta’ dan il-pjan permezz ta’ spezzjoni oħra qabel l-adeżjoni tal-Bulgarija. Kapitolu 10 Tassazzjoni Fl-oqsma tat- tassazzjoni diretta u l- assistenza reċiproka , ma jista’ jiġi rraportat ebda progress, peress li l-atti leġiżlattivi rilevanti għadhom ma ġewx adottati mill-Parlament. Il-Bulgarija għad trid tneħħi l-ħwienet ta’ bejgħ ħieles mit-taxxa lill-vjaġġaturi li jidħlu fil-pajjiż. Kapitolu 13 Politika soċjali u x-xogħol Fir-rigward tas- saħħa pubblika , aktar konformità legali qed tiġi ppreparata fil-qasam tad-demm u l-prodotti tad-demm u kif ukoll għat-tessuti u ċ-ċelloli sabiex titlesta l-konformità ma’ l- acquis . Ġew trasposti r-rekwiżiti ta’ l-UE dwar it-traċċabilità u n-notifikazzjoni ta’ reazzjonijiet u avvenimenti avversi serji. Il-kapaċità amministrattiva ta’ aġenziji eżekuttivi rilevanti ġiet imsaħħa xi ftit. L-ispezzjonijiet tan-netwerk preżenti ta’ l-istituti speċjalizzati qed isiru regolarment, segwiti b’atti amministrattivi jew sanzjonijiet fejn meħtieġ. Fir-rigward ta’ l-aċċess għall-kura tas-saħħa, il-benessri tat-tfal u t-trattament ta’ l-anzjani, il-persuni b’diżabilità, għadhom meħtieġa sforzi sostanzjali sabiex jiġi assigurat li l-kundizzjonijiet ta’ l-għajxien fl-istituzzjonijiet jiġu mtejba, li titnaqqas l-istituzzjonalizzazzjoni u li l-azzjonijiet stipulati fil-“Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-implimentazzjoni tal-politika tas-saħħa mentali tal-Bulgarija 2004-2012” jiġu realizzati. Minkejja li minn Mejju ’l hawn sar xi progress fil-qasam tad- djalogu soċjali , id-djalogu bejn iż-żewġ partiijet soċjali għadu ma ġiex imsaħħaħ biżżejjed u l-ħtieġa għall-aktar bini tal-kapaċità għadha materja pendenti. Jeħtieġ li l-kriterji tar-rappreżentanza jiġu applikati b’mod imparzjali fir-rigward ta’ l-organizzazzjonijiet kollha ta’ l-imsieħba soċjali. Il-partiċipazzjoni fil-djalogu bejn it-tliet partijiet għandha tiġi ristretta għall-organizzazzjonijiet ta’ l-imsieħba soċjali b’mandat soċjali. Il-Bulgarija teħtieġ iżżid il-preparazzjonijiet tagħha f’dan il-qasam. Fil-qasam ta’ l- inklużjoni soċjali , għad iridu jiġu indirizzati diversi materji. Jeħtieġ li l-Bulgarija tkompli bix-xogħol analitiku tagħha u l-iżvilupp ta’ l-istatistika soċjali dwar il-faqar u l-esklużjoni soċjali skond l-indikaturi ta’ l-UE dwar l-inklużjoni soċjali. Jeħtieġ li jitkomplew l-isforzi sabiex tiġi mtejba s-sitwazzjoni ta’ gruppi vulnerabbli, b’mod partikolari r-Roma, u tiġi promossa l-integrazzjoni sħiħa tagħhom fis-soċjetà. Il-Bulgarija għamlet xi progress fil-qasam ta’ kontra d-diskriminazzjoni . Madankollu, jeħtieġ li l-kapaċità amministrattiva tal-Kummissjoni għall-Protezzjoni kontra d-Diskriminazzjoni tiġi mtejba. Ma kinux biżżejjed l-isforzi sabiex tiġi assigurata l-implimentazzjoni effettiva tal-Programm Qafas għall-Integrazzjoni Ugwali tar-Roma fis-soċjetà Bulgara. Kapitolu 14 L-enerġija Sar progress limitat fir-rigward tal- kompetittività u s-suq intern ta’ l-enerġija . Il-ftuħ ġenerali tas-suq ta’ l-elettriku u l-gas sejjer tajjeb, madankollu, sforzi kontinwi huma meħtieġa sabiex jitlesta r-ristrutturar tal-kumpanniji ta’ l-elettriku u tal-gas NEK u Bulgargas. Jeħtieġ ukoll li sa l-adeżjoni l-Bulgarija tneħħi l-monopolji eżistenti ta’ l-importazzjoni/esportazzjoni, skond kif previst fil-Liġi tagħha dwar l-Enerġija. Sar xi progress fil-qasam ta’ l- enerġija nukleari u s-sigurtà nukleari . L-Awtoritajiet Bulgari waqqfu strateġija viabbli ta’ żmantellar sabiex jaderixxu għall-obbligi tagħhom rigward l-għeluq kmieni u l-iżmantellar sussegwenti ta’ Units 1-4 ta’ l-Impjant ta’ l-Enerġija Nukleari Kozloduy. Mandankollu, jeħtieġ li jitkomplu l-isforzi fl-implimentazzjoni ta’ l-azzjonijiet proposti. Għad iridu jiġu ffinalizzati l-azzjonijiet operazzjonali u amministrattivi meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ din l-istrateġija, b’mod speċjali l-approvazzjoni mir-Regolatur Nukleari tal-bdil tal-liċenzja għall-units 1 u 2 li tippermetti attivitajiet preparatorji għat-tneħħija u l-iżmantellar, u kif ukoll il-ħruġ ta’ liċenzja “zero power” għall-units 3 u 4 . Dawn huma meħtieġa sabiex imbagħad tiġi implimentata l-istrateġija riveduta li tiggarantixxi l-għeluq ta’ l-erba’ units kollha ta’ l-impjant ta’ l-enerġija. Kapitolu 15 Politika Industijali Sar progress fil-qasam tal- privatizzazzjoni u r-ristrutturar . (Ara wkoll is-sezzjoni ekonomika.) Madankollu, sar ftit progress fir-rigward tar-ristrutturar ta’ l-industrija ta’ l-azzar. Il-Bulgarija applikat għall-estensjoni tal-perjodu tar-ristrutturar sa l-2008. Aċċettat li tiġi estiża sa l-2008 il-possibbiltà li tiġi mitluba lura l-għajnuna mill-istat jekk il-kundizzjonijiet ma jiġux milħuqa. Kapitolu 19 Il-komunikazzjonijiet elettroniċi u t-teknoloġiji ta’ l-informazzjoni Ċerti materji ewlenin tal- komunikazzjonijiet elettroniċi u t-teknoloġiji ta’ l-informazzjoni għad iridu jiġu indirizzati. L-adozzjoni tal-liġi primarja ġdida li tittrasposta l- acquis ta’ l-2002 u l-leġiżlazzjoni sekondarja sussegwenti għadha fil-proċess li ssir. L-impożizzjoni ta’ miżuri regolatorji xierqa fuq il-prezzijiet mobbli ta’ merkanzija mibjugħa bl-ingrossa u l-applikazzjoni ta’ sistemi ta’ kontabilità bbażata fuq l-infiq effettiv għadhom ma sarux. Dawn il-miżuri jassiguraw il-preċiżjoni u l-ġustizzja ta’ l-obbligi fir-rigward tal-prezzijiet fis-servizzi ta’ l-interkonnessjoni, l- unbundling , l-aċċess u l-bejgħ bl-imnut tal- voice services . B’żieda ma’ dan, l-Awtorità Regolatorja Nazzjonali għandha tingħata kapaċità aħjar u indipendenza sħiħa sabiex twettaq l-impenji regolatorji tagħha. Il-preparazzjonijiet tal-Bulgarija għadhom mhux biżżejjed sabiex ikun hemm konformità mal-qafas regolatorju ta’ l-UE sa l-adeżjoni. Kapitolu 21 Il-politika reġjonali u l-koordinazzjoni ta’ l-istrumenti strutturali Il- programmar qed isir skond l-iskeda. Madankollu, huwa meħtieġ aktar progress fir-rigward ta’ l-istabbiliment ta’ sensiela ta’ proġetti ppreparati sewwa. Il-Bulgarija qed tirriskja li ma tkunx ippreparat biżżejjed proġetti ma’ l-adeżjoni u għalhekk tista’ tkun f’pożizzjoni li ma tkunx tista’ tassorbi bis-sħiħ l-allokazzjoni finanzjarja tagħha taħt il-Fondi Strutturali. Ir-riżultati fir-rigward ta’ l-istabbiliment u l-funzjonament ta’ sistema tajba u effiċjenti ta’ amministrazzjoni finanzjarja u kontroll għad trid tiġi ppruvata b’mod partikolari fir-rigward tal- units tal-verifika interna li għamlu xogħol limitat u ma laħqux standard adegwat. Sar progress bit-tħaddim u tħarriġ ta’ persuni iżda għad jonqos li jiġu ffinalizzati pjanijiet kumplessi ta’ reklutaġġ u taħriġ. Manwali ta’ proċedura huma disponibbli f’format ta’ abbozz. Jeħtieġ li dawn il-manwali jiġu ffinalizzati malajr u jsir it-taħriġ fuqhom. Jeħtieġ li jiġu ttestjati l-proċeduri u li tiġi stabbilita r-rutina. Waqt li timijiet ta’ kontroll ex-ante ġew stabbiliti fl-awtoritajiet amministrattivi kollha, jeħtieġ li tintwera l-implimentazzjoni xierqa tal-proċeduri tal-ħruġ pubbliku għall-offerti f’dan il-kuntest. Kapitolu 22 L-ambjent Ebda azzjonijiet speċifiċi ma ttieħdu fir-rigward ta’ l-għarfien u l-involviment tal-pubbliku fl-oqsma tal-Prevenzjoni u Kontroll Integrati tat-Tniġġis (IPPC) u NATURA 2000 fil-qasam tal- leġiżlazzjoni orizzontali . Ġew imwarrba riżorsi finanzjarji għall-istabbiliment ta’ reġistru aċċessibbli għall-pubbliku dwar l-Evalwazzjoni ta’ l-Impatt Ambjentali. Madankollu, ir-reġistru għadu ma ġiex stabbilit. Għall- immaniġġjar ta’ l-iskart , ir-reklutaġġ tal-persunal għal-livell reġjonali għamel ftit progress. L-iżvilupp ta’ netwerk integrat ta’ impjanti għar-rimi ta’ l-iskart mhux qed jingħata attenzjoni. Fir-rigward tal- kwalità ta’ l-ilma , jeħtieġ li tiġi adottata l-emenda għal-Liġi dwar l-Ilma sabiex tiġi f’konformità sħiħa mad-Direttiva Qafas ta’ l-UE dwar l-Ilma. Madankollu, jibqa’ ċertu tħassib. Għad irid isir aktar tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva fir-rigward tar-riżorsi umani, il-laboratorji u l-apparat, b’mod partikolari fil-livell reġjonali. Sar progress fir-rigward ta’ l- IPPC u l-amministrazzjoni tar-riskju . In-numru totali ta’ permessi integrati żdied sa issa għal 108 minn total ta’ 230 li għandhom jinħarġu sa l-aħħar ta’ Ottubru 2007. Għall-installazzjonijiet l-oħra, inbdew il-proċeduri. Madankollu, jeħtieġ li l-proċess tal-ħruġ tal-permessi li fadal u ta’ l-infurzar tal-permessi kollha jitkompla sabiex dan il-proċess jiġi konkluż fil-ħin. Fir-rigward tal- kwalità ta’ l-arja t-traspożizzjoni għadha lura. Sforz akbar għadu meħtieġ sabiex jiġu trasposti b’mod sħiħ id-Direttivi li baqa’ dwar l-arja (dwar l-arja ambjentali, il-limitu nazzjonali ta’ l-emissjonijiet, l-iskambju ta’ l-emissjonijiet, il-kontenut ta’ kubrit fil-karburanti likwidi). Substantial efforts are needed as regards progress - as scheduled - in terms of implementation of measures in these areas. Kapitolu 24 Kooperazzjoni fil-qasam tal-ġustizzja u l-affarijiet interni Ġie reġistrat progress fir-rigward tal-preparazzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ l- acquis ta’ Schengen u l-amministrazzjoni tal-fruntiera esterna futura ta’ l-UE . Wara l-implimentazzjoni ta’ l-istrateġija u l-pjan ta’ azzjoni dwar l-Amministrazzjoni Integrata tal-Fruntiera, f’Mejju 2006 tqiegħdu fiż-żona tal-fruntiera timijiet ta’ investigazzjoni konġunta u f’Ġunju 2006 inbdew jinżammu fiż-żona tal-fruntiera timijiet mobbli konġunti ta’ l-uffiċjali tad-dwana u tal-pulizija tal-fruntiera. Bħalissa hemm 13 minn dawn it-timijiet li qed jiffunzjonaw. F’Ġunju 2006, il-Bulgarija adottat Pjan ta’ Azzjoni sabiex tipprepara għas-sħubija fl-SIS II fi stadju aktar tard wara l-adeżjoni. Il-preparazzjonijiet sabiex tissieħeb f’Schengen wara l-adeżjoni huma ġeneralment fit-triq it-tajba, iżda l-Bulgarija ser jeħtiġilha turi wkoll fil-prattika li x-xogħol ta’ preparazzjoni tagħha huwa ffokat fuq l-SIS II u mhux fuq l-SIS I+. Kompla r-reklutaġġ ta’ staff addizzjonali. Ġew irreklutati 137 mill-200 uffiċjal tal-pulizija tal-fruntiera addizzjonali previsti għall-2006. F’Lulju 2006, il-prinċipju tal-“ħlas f’uffiċċju wieħed” ġie introdott bħala proġett pilota fil-Lesovo BCP fuq il-fruntiera bejn il-Bulgarija u t-Turkija, iżda issa jeħtieġ li din tiġi estiża fil-fruntieri kollha tal-Bulgarija sabiex jiġi mnaqqas ir-riskju ta’ prattiċi ta’ korruzzjonu fil-fruntiera. F’Awissu 2006, ġie ffirmat ftehim ta’ kooperazzjoni bejn il-pulizija tal-fruntiera Bulgara u l-Aġenzija Ewropea għat-Tmexxija tal-Kooperazzjoni Operazzjonali fil-Fruntieri Esterni ta’ l-Istati Membri ta’ l-Unjoni Ewropea FRONTEX. F’Awissu wkoll, ġie iffirmat mar-Rumanija ftehim dwar ir-reġim tal-fruntiera ta’ l-istat, il-kooperazzjoni u l-għajnuna reċiproka fuq materji tal-fruntiera. Fil-perjodu Mejju-Settembru 2006, inqabdu 220 persuna fil-fruntiera statali tal-Bulgarija filwaqt li 499 ma tħallewx jidħlu mill-punti ta’ qsim tal-fruntiera. Il-fruntieri tal-Bulgarija għadhom vulnerabbli ħafna fir-rigward tat-traffikar tal-bnedmin u l-oġġetti u sabiex jiġi assigurat livell għoli ta’ kontroll għandhom jibqgħu jsiru l-investimenti f’apparat modern u staff imħarreġ sewwa. Fil-ġlieda kontra d- drogi , ma ġietx imsaħħa l-kapaċità amministrattiva tal-Punt Fokali Nazzjonali fi ħdan iċ-Ċentru Ewropew ta’ Monitoraġġ għad-Drogi u għall-Vizzji tad-Drogi. Il-Bulgarija għadha pajjiż ta’ tranżitu maġġuri għall-kuntrabandu tad-drogi. L-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri kontra d-drogi għadha sfida. Sa minn Mejju 2006 ġew issekwestrati fuq il-fruntieri tal-Bulgarija 180 kg eroina, 30 kg ħaxixa u aktar minn 200 kg amfetamini u kif ukoll kwantitajiet żgħar ta’ mariwana, ekstażi u kokaina. Ġħall-informazzjoni dwar il- protezzjoni tad-data , ara Kapitolu 3. Kapitolu 28 Kontroll Finanzjarju Fir-rigward tal- protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji ta’ l-UE, ġie osservat xi titjib fil-ġlieda kontra l-frodi. Ġew imtejba l-istrateġija ta’ kontra l-frodi u l-pjan ta’ azzjoni tagħha u sallum l-attivitajiet ġew implimentati fil-prattika. F’Lulju ġie imwaqqaf unit ċentrali ġdid fi ħdan l-AFCOS sabiex titjieb il-kapaċità tal-koordinazzjoni tal-korpi nazzjonali rilevanti u l-kooperazzjoni ma’ l-OLAF fil-ġlieda kontra l-frodi u l-protezzjoni ta’ l-interessi finanzjarji ta’ l-UE. Il-funzjonament tajjeb tal-unit ċentrali u l-kooperazzjoni sħiħa tal-korpi nazzjonali rilevanti fi ħdan l-istruttura ser ikollhom issa jassiguraw il-protezzjoni effiċjenti ta’ l-interessi finanzjarji ta’ l-UE. 3. TRADUZZJONI TA’ L- ACQUIS GħALL-BULGARU Il-Bulgarija għad trid tittraduċi madwar 1.4% ta’ l- acquis (madwar 1 360 paġna) u tirrevedi madwar 16% (madwar 15 000 paġna). Meħuda flimkien mas-sitwazzjoni fi stadji oħra ta’ produzzjoni ( proofreading , korrezzjoni, finalizzazzjoni mir-riveżuri legali ta’ l-istituzzjonijiet) dan ifisser li madwar 51% mit-total ta’ paġni (jiġifieri, madwar 48 000 paġna) għadhom ma ġewx ippreparati għall-Edizzjoni Speċjali tal-Ġurnal Uffiċjali li għandu jiġi ppubblikat mid-data tat-tkabbir. Huwa ta’ importanza kbira li l- acquis jiġi kollu tradott u rivedut qabel l-adeżjoni sabiex tiġi assigurata ċ-ċertezza legali tal-leġiżlazzjoni sekondarja. Il-Bulgarija hija mistiedna żżid l-isforzi tagħha sabiex twettaq dan l-għan. L-ANNESS TAL-PAJJIŻ IR-RUMANIJA 1. IL-MATERJI ENFASIZZATI FIL-KONKLUżJONI TAR-RAPPORT TA’ MEJJU 2006 LI JEħTIEġU AKTAR AZZJONI 1.1. Kriterji politiċi Is-sistema ġudizzjarja Kien hemm aktar progress fir-riforma tas-sistema ġudizzjarja. Kompliet l-implimentazzjoni ta’ l-Istrateġija nazzjonali u l-Pjan ta’ Azzjoni dwar ir-riforma ġudizzjarja. F’Mejju 2006 ġiet adottata Liġi dwar il-Medjazzjoni li tipprovdi għal sistema ta’ riżolviment alternattiv ta’ tilwimiet. Kunsill ta’ medjazzjoni għandu jiġi mwaqqaf sabiex jissorvelja l-implimentazzjoni tal-liġi. Il-Ministeru tal-Ġustizzja, il