Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Sommarju tal-ispejjeż u l-benefiċċji tal-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali (OSH)”

(opinjoni esploratorja mitluba mill-Presidenza Finlandiża)

(2020/C 14/07)

Relatur: Adam ROGALEWSKI

Korelatur: Ana BONTEA

Konsultazzjoni Presidenza Finlandiża tal-UE, 7.2.2019 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza Adottata fis-sezzjoni 10.9.2019 Adottata fil-plenarja 26.9.2019 Sessjoni plenarja Nru 546 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 149/14/3

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Din l-Opinjoni tidentifika sfidi ġodda fil-qasam tas-Saħħa u s-Sikurezza Okkupazzjonali (OSH), bħall-kwalità tal-impjiegi, l-ugwaljanza, id-diġitalizzazzjoni u t-tibdil fil-klima, li għandu jkollhom rwol importanti mhux biss fid-diskussjonijiet dwar il-benefiċċji tal-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali iżda b’mod aktar ġenerali fil-politika futura tal-UE dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

1.2. Il-KESE jenfasizza r-rwol importanti li għandhom l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ politiki sostenibbli dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. L-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali se jkollhom benefiċċji biss jekk ikun hemm djalogu soċjali sod u kopertura estensiva ta’ negozjar kollettiv. Huwa importanti li jiġi promoss ir-rwol tal-kumitati dwar is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol u tar-rappreżentanti tal-ħaddiema.

1.3. Ħafna studji kif ukoll l-esperjenza tal-imsieħba soċjali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili wrew li l-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ma jikkontribwixxux biss għat-titjib fil-benesseri tal-ħaddiema u l-imprendituri iżda jwasslu wkoll għal ammont għoli ta’ redditu, b’mod partikolari mil-lat ta’ tnaqqis fl-ispejjeż, produttività akbar u s-sostenibbiltà tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali.

1.4. Hemm ġustifikazzjoni ekonomika ċara għal investiment soċjetali fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, minħabba li kull sena jintefqu 3,3 % tal-PDG Ewropew biex jiġu ttrattati korrimenti u mard okkupazzjonali. Barra minn hekk, proporzjon sinifikanti tal-ispejjeż ikkawżati minn aċċidenti u mard relatati max-xogħol jaqa’ mhux biss fuq is-sistemi tas-saħħa pubblika iżda wkoll fuq il-ħaddiema u l-familji tagħhom ( 1 )

1.5. Il-KESE jitlob aktar investiment pubbliku u privat fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u aktar inċentivi finanzjarji għall-kumpaniji li qed jinvestu fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. L-investimenti pubbliċi għandhom jitfasslu apposta għall-ħtiġijiet ta’ tipi speċifiċi ta’ atturi tas-suq tax-xogħol, b’enfasi partikolari fuq l-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). Kumpaniji akbar b’kapaċità finanzjarja akbar għandhom jippromovu u jinvestu fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, inkluż fin-netwerk ta’ fornituri tagħhom.

1.6. Il-KESE jitlob approċċ olistiku għall-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lil suġġetti bħar-riskji psikosoċjali, il-mard muskoloskeletali, il-mard kardjovaskulari u l-kanċer, minħabba r-rabtiet tagħhom mad-dinja tax-xogħol, is-soċjetà u l-ambjent.

1.7. L-UE jeħtieġ li tinvesti fis-saħħa mentali fil-popolazzjoni Ewropea. Aktar u aktar impjiegi qed jibda jkollhom piż emozzjonali, b’mod partikolari fis-settur tas-servizzi li qiegħed jikber, u l-atturi kollha fis-suq tax-xogħol – inklużi l-imprendituri tal-SMEs – qed jgħaddu minn stress.

1.8. Il-KESE jitlob studji aktar komprensivi sabiex jiġu mifhuma aħjar il-benefiċċji tal-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Għal dan l-għan l-Istati Membri għandhom juru trasparenza akbar fir-rigward tal-kondiviżjoni ta’ informazzjoni statistika dwar mard u infezzjonijiet relatati max-xogħol kif ukoll l-allinjament tar-rikonoxximent u r-reġistrazzjoni tal-mard okkupazzjonali.

1.9. Il-KESE jistieden lill-UE, lill-Istati Membri u lill-atturi l-oħra kollha rilevanti biex jippromovu l-iskambju ta’ prattiki tajba fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, b’mod partikolari inċentivi finanzjarji għall-kumpaniji li jinvestu fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

1.10. Il-KESE jenfasizza l-influwenza tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, fuq is-saħħa u l-benesseri tal-ħaddiema. L-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għandhom jiġu indirizzati mill-perspettiva tal-kwalità tal-impjiegi. Il-kundizzjonijiet standard tax-xogħol u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jipprovdu l-aħjar prevenzjoni tar-riskji psikosoċjali, u b’hekk iwasslu għal titjib fil-benesseri u produttività akbar.

1.11. Il-KESE huwa mħasseb li l-aċċess għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u għalhekk għall-benefiċċji tal-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali mhumiex distribwiti b’mod uniformi madwar l-Istati Membri tal-UE. L-inizjattivi għandhom iqisu dimensjonijiet bħall-ġeneru, l-etniċità, l-età u d-diżabbiltà u jorbtu l-istrateġija tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali mad-dibattitu dwar l-ugwaljanza.

1.12. Il-proċess tad-diġitalizzazzjoni jista’ jipprovdi bosta żviluppi pożittivi fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Madankollu, il-KESE huwa mħasseb ħafna li xi tipi ġodda ta’ xogħol maħluqa mid-diġitalizzazzjoni jistgħu ma jagħmlux parti mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolamenti dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Kull min jaħdem fl-UE għandu jkun protett mil-leġislazzjoni dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

1.13. Il-KESE jenfasizza l-fatt li s-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ma jipprovdux biss benefiċċji għall-ekonomija tal-UE iżda huma wkoll dritt fundamentali tax-xogħol. Il-promozzjoni tal-istandards relatati mas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali m’għandhiex tkun limitata għall-Istati Membri iżda għandha tkopri l-pajjiżi kollha madwar id-dinja, b’mod partikolari dawk li magħhom l-UE rratifikat ftehimiet kummerċjali jew li magħhom għandha forom oħra ta’ kooperazzjoni, bħall-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant jew tal-Viċinat tan-Nofsinhar. L-investimenti Ewropej għandhom jiffavorixxu kumpaniji li għandhom politiki sodi dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u li japprovaw is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fil-ktajjen tal-provvista tagħhom.

2. Sfond

2.1. Kull sena jseħħu aktar minn 3,2 miljun aċċident mhux fatali fl-Unjoni Ewropea u kważi 4 000 persuna jmutu f’aċċidenti. Abbażi ta’ stima konservattiva, 100 000 persuna jmutu b’riżultat ta’ kanċer relatat max-xogħol. Il-maġġoranza tal-aċċidenti ma jiġux irrapportati u l-għadd reali x’aktarx huwa ferm ogħla. Pereżempju, id-data dwar il-ħaddiema li mietu fi triqithom għax-xogħol mhijiex inkluża f’din iċ-ċifra, u lanqas mhuwa inkluż l-għadd ta’ suwiċidji relatati max-xogħol. Xi ħaddiema ma jirrapportawx aċċidenti li jseħħu fuq il-post tax-xogħol li ma jkunux fatali ( 2 )

2.2. 24,2 % tal-ħaddiema jqisu li s-saħħa tagħhom fuq il-post tax-xogħol tinsab f’riskju, filwaqt li 25 % jsostnu li x-xogħol tagħhom għandu effett primarjament negattiv fuq il-benesseri tagħhom ( 3 ) . 7,9 % tal-forza tax-xogħol ibatu minn problemi tas-saħħa okkupazzjonali, li 36 % minnhom irriżultaw f’assenza mix-xogħol għal tal-inqas erbat ijiem fis-sena ( 4 )

2.3. Għal 30 sena sħaħ, l-UE kellha sistema ta’ leġislazzjoni li l-għan tagħha kien li tipproteġi lill-ħaddiema mill-aċċidenti u forom oħra ta’ mard relatat max-xogħol. Il-bażi tal- acquis tal-UE dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali hija l-Artikolu 153 tat-TFUE u d-Direttiva Qafas Ewropea (89/391/KEE). Id-direttiva stabbiliet prinċipji ġenerali għall-ġestjoni tas-saħħa u s-sikurezza u hija applikabbli għall-impjegati kollha fis-setturi ta’ attività madwar l-UE. Barra minn hekk, l-UE adottat 23 direttiva individwali dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Reċentement, il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali rrefera għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fl-għaxar prinċipju tiegħu.

2.4. Diversi stħarriġiet Ewropej juru li kien hemm titjib fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali iżda l-piż tal-ispejjeż totali tal-aċċidenti fuq il-post tax-xogħol u l-mard okkupazzjonali għadu għoli. Skont l-istimi tal-EU-OSHA, 3,9 % tal-PDG globali u 3,3 % tal-PDG Ewropew jintefqu biex jiġu ttrattati l-korrimenti u l-mard okkupazzjonali. Dan il-perċentwal ivarja bejn il-pajjiżi, skont l-ekonomija, il-qafas leġislattiv u l-inċentivi ta’ prevenzjoni tagħhom. Il-fattur ewlieni tal-ispejjeż huwa l-kanċer relatat max-xogħol, segwit mill-mard muskoloskeletali ( 5 )

2.5. Studji juru li l-iżgurar ta’ ġestjoni tajba tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fl-SMEs u fl-irziezet tal-familja għadu sfida sinifikanti. Pereżempju, il-qafas tal-UE tal-2014-2020 dwar is-Saħħa u s-Sikurezza fuq il-Post tax-Xogħol jidentifika t-titjib fil-kapaċità tal-SMEs biex jimplimentaw miżuri effettivi u effiċjenti ta’ prevenzjoni tar-riskju bħala għan strateġiku ewlieni għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

2.6. Ir-riċerka dwar il-kuntesti u l-arranġamenti relatati mas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fl-SMEs fl-UE tindika “nuqqas ġenerali u multidimensjonali ta’ riżorsi” ( 6 ) , li jwassal biex proporzjon sostanzjali tal-SMEs isegwu strateġiji ta’ negozju fuq perjodu qasir ta’ żmien u bl-inqas spejjeż possibbli (“low road”). Il-karatteristiċi ewlenin ta’ tali kumpaniji huma pożizzjoni ekonomika dgħajfa; tħassib dwar is-sopravivenza ekonomika; nuqqas ta’ investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali; u għarfien, sensibilizzazzjoni u kompetenza limitati fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Bosta studji kif ukoll l-esperjenza tal-imsieħba soċjali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jissuġġerixxu li l-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ma jikkontribwixxux biss għat-titjib fil-benesseri tal-ħaddiema iżda jipproduċu wkoll rata għolja ta’ redditu, b’mod partikolari mil-lat ta’ tnaqqis fl-ispejjeż, produttività akbar u s-sostenibbiltà tas-sistemi ta’ sigurtà soċjali ( 7 ) . Studji Finlandiżi żvelaw li jista’ jkun hemm effetti ta’ profitabbiltà pożittiva anke mingħajr effetti ta’ produttività immedjati li jistgħu jitkejlu, li jindika li l-mekkaniżmi ta’ benefiċċju ekonomiku tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali huma aktar sottili minn dak li ta’ spiss jiġi preżunt ( 8 )

3.2. Minħabba l-fatt li l-ħaddiema u l-familji tagħhom ikopru sehem akbar tal-ispejjeż relatati mal-mard jew mal-aċċidenti okkupazzjonali, hemm ġustifikazzjoni ekonomika ċara għal investiment soċjetali fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ( 9 )

3.3. Il-KESE jilqa’ l-fatt li f’xi Stati Membri ġew stabbiliti skemi biex l-organizzazzjonijiet jiġu ppremjati finanzjarjament talli jkollhom postijiet tax-xogħol sikuri u ħielsa mill-periklu u jħeġġeġ lil aktar Stati Membri jintroduċu skemi simili. Dawn l-inċentivi jinkludu primjums tal-assigurazzjoni aktar baxxi, allowance ta’ taxxa jew sussidji mill-Istat, u jagħmlu l-iskemi finanzjarjament vantaġġużi għall-assiguraturi billi jnaqqsu l-għadd, is-severità u l-ispiża tal-pretensjonijiet.

3.4. Il-KESE jemmen li l-iskemi ta’ inċentivi m’għandhomx jippremjaw biss riżultati preċedenti ta’ ġestjoni tajba fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali (pereżempju, ftit aċċidenti), iżda għandhom ukoll jippremjaw sforzi ta’ prevenzjoni speċifiċi li għandhom l-għan li jnaqqsu l-aċċidenti u l-mard futuri. Minbarra l-iskemi finanzjarji, għandha tingħata attenzjoni speċjali għal inizjattivi settorjali volontarji eżistenti lejn ġestjoni tal-prodotti industrijali u eċċellenza fil-prestazzjoni ( 10 )

3.5. Fid-dawl tax-xejra ġenerali ta’ tnaqqis fl-għadd ta’ aċċidenti li jikkawżaw korrimenti u mewt fuq il-post tax-xogħol, il-KESE jissuġġerixxi li jkun hemm aktar attenzjoni fuq mard relatat max-xogħol bħall-kanċer, il-mard kardjovaskulari, il-mard muskoloskeletali u l-mard marbut mar-riskji psikosoċjali li huma l-aktar fatali u l-aktar kawżi komuni ta’ liv minħabba l-mard fl-UE.

3.6. Il-KESE jitlob approċċ aktar olistiku għall-investiment fir-rigward tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Dan l-approċċ għandu jevita l-ġeneralizzazzjoni eċċessiva u, minħabba r-riżorsi limitati, fil-bidu għandu jiffoka fuq l-aktar modi effettivi biex jittejbu l-politiki dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

3.7. L-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għandhom jiġu analizzati fi ħdan il-kuntest ta’ diskussjoni dwar il-kwalità tal-impjiegi. Id-data mill-Eurofound turi li l-impjegati każwali għandhom l-inqas aċċess għal informazzjoni dwar ir-riskji tas-saħħa u sikurezza okkupazzjonali ( 11 ) . Barra minn hekk, tipi prekarji ta’ impjieg kif ukoll il-qgħad jikkontribwixxu għal mard tas-saħħa mentali. Il-kundizzjonijiet standard tax-xogħol u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri jipprovdu l-aħjar prevenzjoni tar-riskji psikosoċjali, u b’hekk iwasslu għal titjib fil-benesseri u produttività akbar. Għal dan il-għan, il-KESE japprova l-istudju reċenti tal-Eurofound, li jissuġġerixxi li meta jiġu kkunsidrati fatturi, fil-livell nazzjonali, potenzjalment rilevanti għar-relazzjoni bejn il-kundizzjonijiet tax-xogħol u s-saħħa u l-benessri tal-ħaddiema l-analiżi tindika li densità akbar ta’ unjins, protezzjoni akbar tal-impjieg u aktar ugwaljanza bejn il-ġeneri jimxu id f’id ma’ kumpensi ogħla, aktar riżorsi tax-xogħol, u inqas effetti marbutin ma’ sigħat u ġranet twal ta’ xogħol. L-Istati Membri għandhom, għalhekk, jiġu mħeġġa jinvestu f’inizjattivi biex jagħtu spinta lid-densità tal-junjins, lill-protezzjoni tal-impjieg u lill-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u jikkontribwixxu għal forza tax-xogħol aktar b’saħħitha fuq perjodu medju sa twil ta’ żmien ( 12 )

3.8. Jinħtieġu studji aktar komprensivi sabiex il-benefiċċji tal-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali jsiru aktar viżibbli. Il-Kumitat jilqa’ studji riċenti u jitlob aktar studji fil-fond li jgħinu jżidu s-sensibilizzazzjoni dwar l-importanza tal-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u jikkontribwixxu għal allokazzjoni ta’ riżorsi aktar effiċjenti billi jiffokaw fuq l-oqsma fejn l-investimenti jistgħu jġibu l-akbar redditu u dak l-aktar rapidu.

3.9. Ir-rikonoxximent u r-reġistrazzjoni tal-mard okkupazzjonali fl-UE jeħtieġu li jiġu allinjati u għandu jiġi introdott il-ġbir ta’ data relatata sabiex jiġu segwiti x-xejriet fil-livell tal-UE. Fil-fehma tal-KESE, in-nuqqas ta’ armonizzazzjoni tar-rikonoxximent tal-mard okkupazzjonali jista’ jwassal għal diskriminazzjoni fil-konfront ta’ xi kumpaniji u ħaddiema fl-UE, li l-pajjiżi tagħhom għandhom jew livelli ogħla jew aktar baxxi ta’ rikonoxximent tal-mard okkupazzjonali.

3.10. Barra minn hekk, hemm bżonn ta’ trasparenza akbar fost l-Istati Membri fir-rigward tal-iskambju ta’ informazzjoni statistika dwar il-mard u l-infezzjonijiet relatati max-xogħol.

3.11. Il-KESE jissuġġerixxi li l-korpi tal-UE rilevanti għandhom, flimkien mal-Eurostat u mal-Istati Membri, jaħdmu sabiex tiġi stabbilita sistema soda ta’ ġbir ta’ informazzjoni u data, li tibni fuq il-proġett pilota dwar l-Istatistika Ewropea dwar il-Mard Okkupazzjonali.

3.12. Peress li l-edukazzjoni u l-prevenzjoni huma parti importanti mill-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, il-KESE jiġbed l-attenzjoni b’mod partikolari għar-rappreżentanti tat-trejdjunjins tas-saħħa u s-sikurezza jew voluntiera oħra. Huwa importanti li jiġi promoss ir-rwol tal-kumitati dwar is-saħħa u s-sikurezza fuq il-post tax-xogħol u tar-rappreżentanti tal-ħaddiema u, jekk meħtieġ, li tittejjeb il-protezzjoni legali tar-rappreżentanti tal-ħaddiema.

3.13. Fil-passat, il-KESE rrakkomanda li korpi rilevanti tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, tal-prevenzjoni, tal-infurzar u tar-riċerka għandu jkollhom biżżejjed riżorsi finanzjarji u umani biex iwettqu d-dmirijiet tagħhom ( 13 )

3.14. Il-KESE jinsab imħasseb dwar il-fatt li l-aċċess għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali mhuwiex imqassam b’mod indaqs madwar l-Istati Membri tal-UE, u għalhekk lanqas mhuma l-benefiċċji li jirriżultaw mill-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Inizjattivi differenti għandhom iqisu tali dimensjonijiet bħall-ġeneru, l-etniċità, l-età jew id-diżabbiltà u jorbtu l-istrateġija tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali mad-dibattitu dwar l-ugwaljanza.

3.15. Il-KESE jenfasizza l-fatt li s-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ma jipprovdux biss benefiċċji għall-ekonomija tal-UE iżda huma dritt fundamentali tax-xogħol. Il-promozzjoni tal-istandards relatati mas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali m’għandhiex tkun limitata għall-Istati Membri iżda għandha tkopri l-pajjiżi kollha madwar id-dinja, b’mod partikolari dawk li magħhom l-UE rratifikat ftehimiet kummerċjali jew li magħhom għandha forom oħra ta’ kooperazzjoni, bħall-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant jew tal-Viċinat tan-Nofsinhar. L-investimenti Ewropej għandhom jiffavorixxu kumpaniji li għandhom politiki sodi dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u li japprovaw is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fil-ktajjen tal-provvisti tagħhom.

4. L-importanza tal-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għall-SMEs

4.1. L-SMEs jiffaċċjaw firxa ta’ spejjeż ta’ intervent għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali: investimenti inizjali (xiri ta’ tagħmir ġdid, installazzjoni, adattament, taħriġ), spejjeż rikorrenti (manutenzjoni, tagħmir rikorrenti, spejjeż ta’ taħriġ mil-lat ta’ flus u ħin), u spejjeż ta’ servizzi tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Il-maġġoranza tal-SMEs għandhom riżorsi ekonomiċi u maniġerjali limitati, u għalhekk jeħtieġ li jiġu pprovduti programmi dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali bi spiża baxxa jew mingħajr ħlas sabiex jintlaħaq proporzjon akbar ta’ SMEs.

4.2. Il-politiki jeħtieġ li jiġu adattati għall-ħtiġijiet, l-ambjent tan-negozju u l-kuntest tal-SMEs, inklużi l-irziezet tal-familja, fil-livell settorjali, sottosettorjali u tal-proċess tax-xogħol. L-organizzazzjonijiet tan-negozju u l-imsieħba soċjali rilevanti jistgħu jgħinu fit-tfassil speċifiku tagħhom għall-ħtiġijiet u r-rekwiżiti tal-SMEs.

4.3. L-SMEs jeħtieġu aktar appoġġ sabiex jipprovdu saħħa u sikurezza okkupazzjonali sodi. Dan jinkludi:

4.3.1. Appoġġ finanzjarju (inċentivi finanzjarji), gwida u pariri adattati apposta;

4.3.2. Appoġġ minn spetturi tax-xogħol, li għandu jkollhom rwol aktar pertinenti fiż-żieda tas-sensibilizzazzjoni dwar il-leġislazzjoni fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u l-għoti ta’ appoġġ u pariri;

4.3.3. Għodod imfassla apposta, prattiċi u kosteffiċjenti;

4.3.4. Żieda fis-sensibilizzazzjoni fost l-impjegati u l-ħaddiema, l-iskambju ta’ prattiki tajbin;

4.3.5. Il-prinċipju “aħseb l-ewwel fiż-żgħir”, id-dispożizzjonijiet tal-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar u l-funzjonijiet tar-Rappreżentanti tal-SMEs għandhom jiġu applikati b’mod konsistenti, filwaqt li jiġu evitati piżijiet li mhumiex neċessarji/huma sproporzjonati bl-għan li tittejjeb il-konformità;

4.3.6. Kooperazzjoni u sħubijiet aħjar biex jiġu appoġġjati l-SMEs, speċjalment fil-livell reġjonali/lokali mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha bħall-imsieħba soċjali, il-korpi tal-assigurazzjoni u l-awtoritajiet pubbliċi.

4.4. Ta’ spiss, l-SMEs jippreferu intermedjarji diversi. Madankollu, laqgħat wiċċ imb wiċċ jiswew il-flus ukoll, u għalhekk huwa kruċjali li jinstabu soluzzjonijiet kosteffiċjenti.

4.5. L-EU-OSHA u n-Netwerk Enterprise Europe jistgħu joffru appoġġ prattiku, bħal għodod mingħajr ħlas li huma faċli biex jintużaw mill-utenti kif ukoll informazzjoni u pariri, u għandhom ikomplu jestendu l-programmi speċjali f’dan il-qasam.

5. Kummenti speċifiċi

5.1. Ir-riskji psikosoċjali huma fost l-iżjed preokkupazzjonijiet dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali li joffru l-akbar sfida u li qed jikbru l-aktar, u anke l-imprendituri tal-SMEs jesperjenzaw livelli għolja ta’ stress ( 14 ) . Għalkemm l-indirizzar tal-istress u r-riskji psikosoċjali jqum ħafna flus, ir-riċerka turi li jekk dawn jiġu injoranti, dan jispiċċa jkun ta’ spiża akbar għan-negozji u l-ekonomija.

5.2. Il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal aktar diskussjoni u riċerka dwar l-eżawriment sabiex jiġu stabbiliti strateġiji rilevanti biex dan jiġi evitat.

5.3. B’mod simili, l-UE trid tiffoka fuq it-tnaqqis tal-preżenteiżmu. Il-preżenteiżmu mhux biss iżid il-probabbiltà ta’ indebolimenti tas-saħħa, iżda jnaqqas ukoll il-produttività tal-ħaddiema ( 15 )

5.4. Għalkemm l-irġiel u n-nisa jaħdmu fl-istess postijiet tax-xogħol dawn jistgħu jiffaċċjaw riskji differenti minħabba bijoloġija, ħtiġijiet jew esponiment differenti. Għalhekk, il-KESE jitlob approċċ aktar “sensittivi għall-ġeneru”għall-investiment fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. B’mod partikolari, għandha tingħata attenzjoni sinifikanti biex jiġi evitat il-mard muskoloskeletali u l-kanċer fost in-nisa.

5.5. F’konformità mal-Konvenzjoni dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità, u f’konformità mal-opinjonijiet preċedenti, il-KESE jappella għal aktar attenzjoni għall-persuni b’diżabilità, fil-forom kollha tagħha. Il-KESE jenfasizza li r-rabta bejn id-diżabilità u s-suq tax-xogħol mhux biss tikkonċerna miżuri li jiżguraw id-dritt ta’ aċċess bħal kwoti, inċentivi jew ħelsien mit-taxxa iżda wkoll impenn akbar għall-prevenzjoni tar-riskji għas-saħħa għal persuni b’diżabilità f’kull tip ta’ ambjenti tax-xogħol. L-investimenti fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali għandhom jiġu adattati apposta għall-bżonnijiet tal-persuni b’diżabbiltà.

5.6. Għandha tingħata attenzjoni speċjali lill-ħaddiema mobbli, migranti u staġjonali, peress li minħabba l-lingwa u ostakli oħra dawn għandhom probabbiltà akbar li jkollhom aċċident fuq il-post tax-xogħol. Il-maġġoranza tagħhom, b’mod partikolari l-migranti irregolari, mhumiex koperti b’mod adegwat mis-sistemi soċjali u r-rapportar tad-data.

5.7. Il-KESE jinnota li fil-kuntest speċifiku tat-tixjiħ rapidu tal-popolazzjoni Ewropea, is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali huma kwistjoni ewlenija, li fiha l-UE għandha rwol importanti x’taqdi. Pereżempju, il-ħaddiema akbar fl-età għandhom riskju ferm ogħla ta’ aċċidenti fatali fuq il-post tax-xogħol minn ħaddiema iżgħar fl-età għalkemm dawn huma soġġetti inqas għal aċċidenti mhux fatali fuq il-post tax-xogħol. Barra minn hekk, dawn jesperjenzaw piż ferm akbar ta’ mard b’latenza twila bħall-kanċer relatat max-xogħol jew mard kardjovaskulari.

5.8. Il-kumpaniji b’netwerk ta’ fornituri għandhom kapaċità akbar li jinvestu fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali ( 16 ) , u għandhom ir-responsabbiltà li jippromovu u jinvestu fis-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali biex jipprovdu ambjent sikur u ħieles mill-perikli lill-ħaddiema kollha fil-ktajjen tal-provvista tagħhom.

5.9. Il-korpi pubbliċi għandhom joffru għodod tal-IT ta’ kwalità għolja lill-intrapriżi biex jgħinu fil-valutazzjoni tar-riskji okkupazzjonali. Dawn l-għodod għandhom ikunu wkoll sempliċi u prattiċi u jissodisfaw l-aspettattivi tal-intrapriżi b’mod preċiż. Dawn għandhom jiġu integrati f’inizjattivi usa’ biex jiġu mobilizzati s-setturi kkonċernati u għandhom ikunu akkumpanjati minn kampanji li jippromovu l-isforzi għall-prevenzjoni tar-riskju. L-involviment tal-imsieħba soċjali u tal-ħaddiema huwa indispensabbli. In-negozji għandhom ikunu jistgħu jagħmlu użu mill-partijiet ikkonċernati bħala esperti fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali.

5.10. Il-KESE jinnota li l-innovazzjonijiet fil-qasam tal-indirizzar tal-kanċer jistgħu jipprovdu benefiċċji kbar lill-pazjenti, iżda dawn jimponu wkoll sfidi għall-istandards attwali tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. L-iskrutinju tal-aderenza mal-livelli għolja tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali fil-qasam tal-mediċina nukleari u l-mediċini ċitotossiċi fl-isptarijiet kollha huwa essenzjali biex jiġi sfruttat il-potenzjal tat-terapiji tal-kanċer mingħajr ma jitqiegħdu fil-periklu l-professjonisti fil-qasam tal-kura tas-saħħa.

5.11. Qed jiżdied l-għarfien dwar ċerti kundizzjonijiet ġenetiċi li jippridisponu lin-nies għal tumuri malinni, filwaqt li t-tip u ż-żmien tal-bidu tal-kanċer li jista’ jew fil-fatt jiżviluppa mhumiex magħrufa. Min-naħa l-oħra, għadd dejjem akbar ta’ ċirkostanzi ambjentali relatati max-xogħol huwa magħruf li huwa karċinoġeniku. Huwa probabbli ħafna li l-kombinazzjoni ta’ dawn iż-żewġ fatturi żżid ir-riskju li jiżviluppa kanċer. Huwa utli għall-ħaddiema li jkunu jafu liema tip ta’ struttura malinna tad-DNA jista’ jkollhom, filwaqt li l-impjegaturi responsabbli għandhom jinfurmaw lill-ħaddiema dwar il-fatturi ta’ riskju possibbli preżenti fil-post tax-xogħol tagħhom.

5.12. Jeħtieġ li jiġu promossi politiki u prattiki b’saħħithom relatati mar-ritorn għax-xogħol sabiex il-postijiet tax-xogħol jinżammu sostenibbli. Għall-ħaddiema li jixtiequ jmorru lura għax-xogħol, għandhom jiġu implimentati proċessi adatti ta’ riabilitazzjoni, inkluż pereżempju l-adattament tal-postijiet tax-xogħol tagħhom.

5.13. Il-KESE jemmen bis-sħiħ li t-tibdil fil-klima se jirrikjedi li jiġu aġġustati l-istrateġiji għas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Iż-żieda fit-temperaturi jew diżastri naturali mhux tas-soltu se jkunu ta’ theddida reali għall-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-popolazzjoni tal-UE.

6. Id-diġitalizzazzjoni u s-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali

6.1. Il-proċess tad-diġitalizzazzjoni jista’ jipprovdi bosta żviluppi pożittivi fil-qasam tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Pereżempju, għal xogħol b’riskju għoli fit-tħaffir jew fil-kostruzzjoni jistgħu jintużaw robots, jew it-teknoloġiji tal-IT se jtejbu l-mod li bih tiġi organizzata s-sorveljanza tas-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. Id-diġitalizzazzjoni tista’ ttaffi wkoll ir-riskji psikosoċjali kkawżati minn xogħol monotonu, filwaqt li persuni akbar fl-età jew b’diżabbiltà jistgħu jibbenefikaw minn sistema ta’ assistenza diġitali.

6.2. Min-naħa l-oħra, il-KESE jinsab imħasseb dwar l-effetti negattivi tad-diġitalizzazzjoni fuq is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali u l-ħaddiema. Diġà ntwerew riskji sinifikanti fost il-postijiet tax-xogħol diġitalizzati, bħall-intensifikazzjoni tax-xogħol, stress u l-vjolenza psikosoċjali ( 17 ) . Barra minn hekk, fil-futur nistgħu nistennew li se naraw aċċidenti kkawżati mill-Intelliġenza Artifiċjali, li jeħtieġ li nipprevjenu.

6.3. Id-diġitalizzazzjoni żiedet ukoll il-kapaċità li wieħed jaħdem b’mod kostanti permezz ta’ emails u forom oħra ta’ komunikazzjoni, li jistgħu jnaqqsu d-distinzjoni bejn il-ħajja privata u dik professjonali u jagħmlu lin-nies aktar dipendenti mit-teknoloġija tal-IT. B’mod partikolari, iż-żgħażagħ huma aktar probabbli li jkunu dipendenti mit-teknoloġija tal-IT u l-pjattaformi soċjali, li jista’ jkollhom implikazzjonijiet negattivi għas-saħħa u s-sikurezza tagħhom. Il-KESE jistieden lill-imsieħba soċjali jiżviluppaw miżuri adegwati biex iħarsu s-saħħa tal-ħaddiema minn dawn ir-riskji, filwaqt li titqies il-ħtieġa li jiġi żgurat il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Id-djalogu ċivili għandu wkoll rwol importanti x’jaqdi f’dan ir-rigward. Eżempju ta’ dawn il-miżuri huwa d-“dritt għall-iskonnessjoni”, li dan l-aħħar ġie introdott fi Franza, u applikat f’xi ftehimiet settorjali u fil-livell tal-intrapriżi f’ċerti pajjiżi tal-UE.

6.4. Il-KESE jinsab mħasseb ħafna dwar il-fatt li ċerti forom ġodda ta’ xogħol maħluqa mid-diġitalizzazzjoni (bħall-pjattaformi ta’ xogħol jew l-ekonomija tal-gigs) li ma jagħmlux parti mill-kamp ta’ applikazzjoni tar-regolamenti dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali, li tfasslu biex jipproteġu lill-ħaddiema f’forom standard ta’ impjieg. Dan l-iżvilupp jista’ jwassal għas-sitwazzjoni inaċċettabbli fejn xi tipi ġodda ta’ ħaddiema bħall-ħaddiema bħal ħaddiema tal-pjattaformi fl-Ewropa ma jkunux protetti b’mod adegwat. Il-ħaddiema kollha fl-UE għandhom ikunu taħt il-protezzjoni tal-leġislazzjoni dwar is-saħħa u s-sikurezza okkupazzjonali. F’dan ir-rigward, il-KESE jaqbel mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill ( 18 ) li jgħidu li “[f]orom ġodda ta’ xogħol m’għandhomx inaqqsu jew iċekknu r-responsabbiltà ta’ dawk li jħaddmu biex jiżguraw is-sikurezza u s-saħħa okkupazzjonali tal-ħaddiema f’kull aspett relatat ma’ dak ix-xogħol”.

Brussell, is-26 ta’ Settembru 2019. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) https://osha.europa.eu/mt/tools-and-publications/publications/value-occupational-safety-and-health-and-societal-costs-work/view

(2) Komunikazzjoni dwar Qafas Strateġiku tal-UE dwar is-Saħħa u s-Sikurezza Okkupazzjonali 2014-2020 (COM(2014) 332 final).

(3) Eurostat (2015), Accidents at work statistics (ESAW) (Statistika dwar l-aċċidenti fuq il-post tax-xogħol (ESAW)): http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=hsw_mi07&lang=en

(4) Stħarriġ dwar il-Forza tax-Xogħol tal-UE, 2013.

(5) https://osha.europa.eu/en/tools-and-publications/publications/international-comparison-cost-work-related-accidents-and

(6) https://osha.europa.eu/en/tools-and-publications/publications/contexts-and-arrangements-occupational-safety-and-health-micro

(7) https://osha.europa.eu/en/tools-and-publications/publications/reports/the-business-case-for-safety-and-health-cost-benefit-analyses-of-interventions-in-small-and-medium-sized-enterprises, Rapport tal-EU-OSHA, Lulju 2019.

(8) Murphy, R. u Cooper, C. (2000), Healthy and productive work (Xogħol ħieles mill-periklu u produttiv).

(9) https://osha.europa.eu/mt/tools-and-publications/publications/value-occupational-safety-and-health-and-societal-costs-work/view

(10) Eżempju ta’ dan huwa Responsible Care® li huwa l-qafas etiku tal-industrija Ewropea u dinjija tal-kimika għat-titjib fil-produzzjoni, l-immaniġġjar u l-użu sikuri ta’ sustanzi kimiċi tul il-ktajjen tal-provvista.

(11) Ara l-Appendiċi.

(12) Eurofound (2019), Working conditions and workers’ health (Kundizzjonijiet tax-xogħol u s-saħħa tal-ħaddiema), Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, p. 51 (mhux disponibbli bil-Malti).

(13) ĠU C 288, 31.8.2017, p. 56.

(14) European Working Condition Survey (Stħarriġ Ewropew dwar il-Kundizzjonijiet tax-Xogħol), 2015.

(15) Eurofound (2019), Working conditions and workers’ health (Kundizzjonijiet tax-xogħol u s-saħħa tal-ħaddiema), Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

(16) https://osha.europa.eu/en/tools-and-publications/publications/literature_reviews/promoting-occupational-safety-and-health-through-the-supply-chain/view

(17) ILO (2019) The Threat of Physical and Psychosocial Violence and Harassment in Digitalized Work (It-Theddida tal-Vjolenza Fiżika u Psikosoċjali u l-Fastidju fix-Xogħol Diġitalizzat).

(18) EPSCO 9686/19, 13 ta’ Ġunju 2019.