Rapport Speċjali Jeħtieġ li jsiru aktar sforzi 
biex tiżdied 
is-sensibilizzazzjoni u tiġi 
infurzata l-konformità 
mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat fil-politika ta’ 
koeżjoni  MT 2016  Nru  24
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I

IL-QORTI EWROPEA TAL-AWDITURI  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUXEMBOURG
Tel. +352 4398-1
Mistoqsijiet: eca.europa.eu /mt/Pages/ContactForm.aspx
Sit web: eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Ħafna informazzjoni addizzjonali dwar l -Unjoni Ewropea hija disponibbli fuq l -Internet.  
Jista’ jsir aċċess għaliha permezz tas -server Europa (http://europa.eu).
Il-Lussemburgu: L -Uffiċċju tal -Pubblikazzjonijiet tal -Unjoni Ewropea, 2016
Print ISBN 978-92-872-5866-3 ISSN 1831-0907 doi:10.2865/27989 QJ-AB-16-024-MT-C
PDF ISBN 978-92-872-5883-0 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/50871 QJ-AB-16-024-MT-N
EPUB ISBN 978-92-872-5859-5 ISSN 1977-5741 doi:10.2865/465783 QJ-AB-16-024-MT-E
© L-Unjoni Ewropea, 2016
Ir-riproduzzjoni hija awtorizzata kemm -il darba jissemma s -sors oriġinali.
Jeħtieġ li jsiru aktar 
sforzi biex tiżdied is-
sensibilizzazzjoni u tiġi 
infurzata l-konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat fil-politika ta’ 
koeżjoni 
(skont l-Artikolu 287(4), it-tieni subparagrafu, TFUE)Rapport SpeċjaliMT 2016  Nru 24
02
 Tim tal-awditjar
Ir-rapporti speċjali tal-QEA jippreżentaw ir-riżultati tal-awditi tal-prestazzjoni u tal-konformità tagħha f’dak li jirrig -
warda oqsma baġitarji jew suġġetti ta’ ġestjoni speċifiċi. Il-QEA tagħżel u tfassal dawn il-kompiti tal-awditjar biex 
timmassimizza l-impatt tagħhom billi tqis ir-riskji għall-prestazzjoni jew għall-konformità, il-livell ta’ introjtu jew ta’ 
nfiq involut, l-iżviluppi li jkunu għad iridu jseħħu u l-interess politiku u pubbliku.
Dan l-awditu tal-prestazzjoni twettaq mill-Awla II tal-Awditjar — immexxija minn Henri Grethen, Membru tal-QEA — 
li tispeċjalizza fl-oqsma ta’ nfiq ta’ investiment għall-koeżjoni, it-tkabbir u l-inklużjoni. L-awditu tmexxa mill-Membru 
Relatur Oskar Herics, b’appoġġ minn Margit Spindelegger, Kap tal-kabinett; Niels Brokopp, Maniġer Prinċipali; Gert 
Rammeloo u Angelika Zych, Kapijiet tal-Kompitu, Ildiko Preiss, Attaché; Dana Moraru, Maria Ploumaki u Laura Zanar -
ini, Awdituri.
Mix-xellug għal-lemin: A. Zych, I. Preiss, G. Rammeloo, N. Brokopp, M. Spindelegger, O. Herics.

03
 Werrej
Paragrafu
 Abbrevjazzjonijiet
 Glossarju
I-VIII Sommarju eżekuttiv
1-24  Introduzzjoni
3-8 X’inhi għajnuna mill-Istat u x’inhi l-importanza finanzjarja tagħha fl-UE?
9-21  Proċeduri għall-għoti tal-għajnuna mill-Istat
9-10  L-Istati Membri jridu jinnotifikaw l-għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni
11-14  Eżenzjonijiet min-notifika
15-21  Atturi prinċipali involuti fl-immaniġġjar ta’ programmi operazzjonali fil-politika ta’ koeżjoni
22-24  Awditi tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri u tal-istituzzjonijiet supremi tal-awditjar tal-Istati Membri 
dwar l-għajnuna mill-Istat
25-31  Ambitu u approċċ tal-awditjar
32-113  Osservazzjonijiet
32-82  Nuqqas ta’ analiżi komprensiva mill-Kummissjoni tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat 
u nuqqas ta’ fokus mill-Istati Membri fuq l-għajnuna mill-Istat
33-44  Għadd sinifikanti ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fil-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, fil-
Fond ta’ Koeżjoni u għadd inqas sinifikanti fil-Fond Soċjali Ewropew
45-71  Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni ddgħajjef minn nuqqas ta’ analiżi komprensiva u koordinazzjoni interna 
insuffiċjenti
72-82  Fokus insuffiċjenti mill-awtoritajiet tal-awditjar tal-Istati Membri fuq il-konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat
04 Werrej 
83-113  Il-Kummissjoni ħadet azzjoni biex tissimplifika l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar l-għajnuna mill-
Istat u biex tippromwovi l-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri
84-99  Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa li ġie estiż iwassal biex ir-responsabbiltà tiġi ttrasferita mill-
Kummissjoni lilll-Istati Membri
100-107  Il-kundizzjonalitajiet ex ante  u l-proċedura ta’ proġetti fuq skala kbira, li għadhom kif ġew introdotti, 
jistgħu jtejbu l-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni
108 -113  Pjan ta’ azzjoni komuni dwar l-għajnuna mill-Istat li twaqqaf mill-Kummissjoni għandu l-għan li jsaħħaħ 
il-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri u jirrikjedi attenzjoni kontinwa
114 -130  Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet
 Anness I —  Infiq fuq l-għajnuna mill-Istat skont l-Istat Membru, 2010-2014, miljun EUR
 Anness II —  Riżultati tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-Direttorat Ġenerali għall-
Kompetizzjoni, 2006-2014
 Anness III —  Proġetti fuq skala kbira li ġew adottati mid-Direttorat Ġenerali għall-Politika 
Reġjonali u Urbana għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013
 Anness IV  —  Qafas legali fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat
 Ir-risposti tal-Kummissjoni
05
 Abbrevjazzjonijiet
COCOF : Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi
DĠ: Direttorat Ġenerali
DĠ COMP : Direttorat Ġenerali għall-Kompetizzjoni
DĠ EMPL : Direttorat Ġenerali tal-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni
DĠ REGIO : Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana
FEŻR : Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali
FK: Fond ta’ Koeżjoni
FSE : Fond Soċjali Ewropew
FSIE : Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej
GBER : Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa
ICT: Teknoloġija tal-informatika u tal-komunikazzjoni
IMS : Sistema ta’ ġestjoni tal-irregolaritajiet
IT: Teknoloġija tal-informazzjoni
JASPERS : Assistenza konġunta ta’appoġġ għal proġetti fir-reġjuni Ewropej
MAPAR : Ġestjoni ta’ proċessi, attivitajiet u riżorsi tal-awditjar
NEK-TE : Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni – Trażmissjoni Elettronika
PDG : Prodott domestiku gross
R&Ż : Riċerka u żvilupp
RAK : Rapport annwali ta’ kontroll
RŻI: Riċerka, żvilupp u innovazzjoni
SMEs : Intrapriżi żgħar u medji
TFUE : Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
06
 Glossarju
Awtorità maniġerjali  hija awtorità pubblika nazzjonali, reġjonali jew lokali, jew kwalunkwe korp pubbliku jew 
privat ieħor, li tkun ġiet innominata minn Stat Membru biex timmaniġġja programm operazzjonali. Il-kompiti 
tagħha jinkludu l-għażla tal-proġetti li jkunu jridu jiġu ffinanzjati, il-monitoraġġ ta’ kif il-proġetti jiġu implimentati 
u r-rappurtar lill-Kummissjoni dwar l-aspetti finanzjarji u r-riżultati miksuba.
Awtorità tal-awditjar  tipprovdi aċċertament lill-Kummissjoni rigward il-funzjonament effettiv tas-sistemi ta’ 
ġestjoni u kontrolli interni għal programm operazzjonali (u, b’konsegwenza ta’ dan, il-legalità u r-regolarità tal-infiq 
iċċertifikat). L-awtoritajiet tal-awditjar ġeneralment huma dipartimenti fi ħdan kanċelleriji tal-Istat, fil-ministeri tal-
finanzi (jew korpi ta’ kontroll intern taħt l-awtorità tal-ministeru), f’ministeri oħra jew fi ħdan istituzzjonijiet supremi 
tal-awditjar. Huma jridu jkunu funzjonalment indipendenti mill-korpi li jimmaniġġjaw il-fondi. Awtorità tal-awditjar 
tirrapporta s-sejbiet tal-awditi tagħha tas-sistemi u tal-awditi tagħha tal-operazzjonijiet lill-awtoritajiet maniġerjali 
u tal-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni għall-programm operazzjonali kkonċernat. Rapporti dwar l-awditi tas-sistemi 
u r-rapport annwali ta’ kontroll jiġu ppreżentati wkoll lill-Kummissjoni. Jekk l-awtorità tal-awditjar tqis li l-awtorità 
maniġerjali ma ħaditx azzjoni korrettiva xierqa, hija trid tiġbed l-attenzjoni tal-Kummissjoni għall-kwistjoni.
Awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni jwettqu kontrolli tal-ewwel livell fuq l-infiq iddikjarat mill-awtoritajiet maniġerjali 
u jiċċertifikaw li dan l-infiq huwa legali u regolari. Dawn ġeneralment huma parti mill-ministeru tal-finanzi jew korpi 
ta’ kontroll intern taħt l-awtorità tal-ministeru.
Il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali  għandu l-għan li jirrinforza l-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan 
l-Unjoni Ewropea billi jirrimedja l-iżbilanċi reġjonali prinċipali permezz ta’ appoġġ finanzjarju għall-ħolqien ta’ 
infrastrutturi u permezz ta’ investimenti produttivi li joħolqu l-impjiegi, prinċipalment għan-negozji.
Il-Fond Soċjali Ewropew  għandu l-għan li jsaħħaħ il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi 
jtejjeb l-impjiegi u l-opportunitajiet ta’ xogħol, prinċipalment permezz ta’ miżuri ta’ taħriġ, filwaqt li jħeġġeġ livell 
ogħla ta’ impjiegi u l-ħolqien ta’ aktar xogħlijiet u xogħlijiet aħjar.
Il-Fond ta’ Koeżjoni  għandu l-għan li jtejjeb il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni Ewropea billi jiffinanzja 
proġetti ambjentali u tat-trasport fl-Istati Membri li l-PNG per capita  tagħhom huwa inqas minn 90 % tal-medja 
tal-UE.
Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE jew Fondi SIE)  ikopru ħames fondi separati li għandhom 
l-għan li jnaqqsu l-iżbilanċi reġjonali fl-Unjoni kollha, b’oqfsa ta’ politika ssettjati għall-perjodu baġitarju tal-QFP ta’ 
seba’ snin. Il-fondi jinkludu: il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR); il-Fond Soċjali Ewropew (FSE); il-Fond 
ta’ Koeżjoni (FK); il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR); u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi 
u s-Sajd (FEMS).
Ftehimiet ta’ sħubija  huma ftehimiet li jsiru bejn il-Kummissjoni Ewropea u kull wieħed mill-Istati Membri 
għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Huma jistipulaw il-pjanijiet tal-awtoritajiet nazzjonali dwar kif 
biħsiebhom jużaw il-finanzjament mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej u jiddeskrivu fil-qosor l-għanijiet 
strateġiċi u l-prijoritajiet ta’ investiment ta’ kull pajjiż, filwaqt li jorbtuhom mal-għanijiet kumplessivi tal-istrateġija 
Ewropa 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu wkoll dettalji ta’ kull kundizzjonalità 
ex ante  u kull qafas ta’ ġestjoni tal-prestazzjoni. Huma jitħejjew mill-Istat Membru fi djalogu mal-Kummissjoni 
u jridu jiġu adottati mill-Kummissjoni.
Il-Grupp ta’ esperti dwar il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (GEFSIE)  inħoloq fil-Kummissjoni 
bil-għan li jagħti pariri lill-Kummissjoni dwar kwistjonijiet fir-rigward tal-implimentazzjoni ta’ programmi adottati 
u implimentati skont ir-Regolamenti dwar il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej. Huwa wieħed miż-żewġ 
gruppi li jissostitwixxu l-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (it-tieni wieħed huwa l-KKFSIE – il-Kumitat ta’ 
Koordinazzjoni għall-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej).
07 Glossarju 
Impriża  hija kwalunkwe entità involuta f’attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha jew mill-mod 
kif tiġi ffinanzjata.
Istituzzjonijiet supremi tal-awditjar  huma korpi nazzjonali responsabbli għall-awditjar tad-dħul u l-infiq 
tal-gvern.
Korrezzjonijiet finanzjarji  għandhom l-għan li jipproteġu l-baġit tal-UE mill-piż ta’ nfiq żbaljat jew irregolari. 
Għal infiq suġġett għal ġestjoni kondiviża, l-irkupru ta’ pagamenti li jkunu saru b’mod skorrett huwa primarjament 
ir-responsabbiltà tal-Istati Membri. Korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu jsiru billi jiġi rtirat infiq irregolari mid-
dikjarazzjonijiet ta’ infiq tal-Istati Membri jew permezz ta’ rkupri minn benefiċjarji. Korrezzjonijiet finanzjarji jistgħu 
jiġu imposti wkoll mill-Kummissjoni.
Il-Kumitat ta’ Koordinazzjoni tal-Fondi (COCOF) huwa l-Kumitat tar-rappreżentanti tal-Istati Membri, li 
ġie stabbilit taħt l-Artikolu 103 tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006 biex jagħti parir lill-Kummissjoni dwar 
l-implimentazzjoni tal-FEŻR, tal-FSE u tal-FK. In-noti ta’ gwida tal-COCOF iservu bħala rakkomandazzjonijiet 
b’eżempji prattiċi u informazzjoni, mingħajr ma jkunu legalment vinkolanti jew limitattivi.
Perjodu ta’ programmazzjoni : Il-qafas pluriennali li fih l-infiq tal-politika ta’ koeżjoni jiġi ppjanat u implimentat.
Politika ta’ koeżjoni  hija waħda mill-akbar oqsma ta’ politika li fuqha jintnefaq il-baġit tal-UE. Hija għandha 
l-għan li tnaqqas id-disparitajiet fl-iżvilupp bejn reġjuni differenti, tirristruttura żoni industrijiali li jkunu sejrin 
lura u tiddiversifika żoni rurali u li tħeġġeġ il-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali. Hija 
ffinanzjata mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, mill-Fond Soċjali Ewropew u mill-Fond ta’ Koeżjoni.
Proġetti fuq skala kbira  huma proġetti li huma finanzjarjament tant sinifikanti li tkun tinħtieġ deċiżjoni speċifika 
tal-Kummissjoni biex l-Istat Membru jikseb kofinanzjament mill-UE permezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp 
Reġjonali jew tal-Fond ta’ Koeżjoni. L-ispiża totali tagħhom taqbeż l-EUR 50 miljun u huma ġeneralment proġetti ta’ 
infrastruttura fuq skala kbira fit-trasport, fl-ambjent u f’setturi oħra bħall-kultura, l-edukazzjoni, l-enerġija jew l-ICT.
08 Glossarju 
Programm operazzjonali  jistipula l-prijoritajiet u l-objettivi speċifiċi ta’ Stat Membru u kif se jkun qed jintuża 
l-finanzjament matul perjodu partikolari, ġeneralment ta’ seba’ snin, biex jiffinanzja l-proġetti. Dawn il-proġetti 
jridu jikkontribwixxu biex jintlaħaq objettiv wieħed jew aktar minn ċertu għadd ta’ objettivi speċifikati fil-livell 
tal-assi prijoritarju tal-programm operazzjonali. Għandhom jiġu stabbiliti programmi għal kull wieħed mill-fondi 
fil-qasam tal-politika ta’ koeżjoni, jiġifieri, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali; il-Fond Soċjali Ewropew jew 
il-Fond ta’ Koeżjoni. Programmi operazzjonali jitħejjew mill-Istati Membri u jridu jiġu approvati mill-Kummissjoni 
qabel ma jkun jista’ jsir xi pagament mill-baġit tal-UE. Huma jistgħu jiġu mmodifikati biss matul il-perjodu kopert 
jekk jaqblu ż-żewġ partijiet.
Rapporti annwali ta’ kontroll  (RAK) huma rapporti ta’ kull sena ppreżentati mill-awtoritajiet tal-awditjar 
li jistipulaw is-sejbiet tal-awditi kollha li wettqu għal ċerti jew bosta programm(i) operazzjonali. RAK huma 
d-dokument prinċipali li permezz tiegħu l-awtoritajiet tal-awditjar jipprovdu aċċertament dwar is-sistemi ta’ 
ġestjoni u kontroll tal-programm(i) operazzjonali kkonċernat(i) kif ukoll dwar il-legalità u r-regolarità tal-proġetti 
kofinanzjati.
Servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali  huma attivitajiet ekonomiċi li l-awtoritajiet pubbliċi jidentifikaw li huma 
ta’ importanza partikolari għaċ-ċittadini, u li ma jiġux fornuti (jew jiġu fornuti taħt kundizzjonijiet differenti) li kieku 
ma jkunx hemm intervent pubbliku. Eżempji huma n-netwerks tat-trasport, is-servizzi postali u s-servizzi soċjali.
Il-Valutazzjoni tal-kompatibbiltà  hija dwar l-ibbilanċjar tal-effetti negattivi fuq il-kummerċ u l-kompetizzjoni fis-
suq intern minn miżura ta’ għajnuna bl-effetti pożittivi tagħha f’termini ta’ kontribuzzjoni għall-ilħuq ta’ objettivi 
ddefiniti tajjeb ta’ interess komuni. L-ibbilanċjar ta’ dawn l-effetti jieħu inkunsiderazzjoni l-impatt tal-għajnuna fuq 
il-protezzjoni soċjali tal-UE. Il-valutazzjoni tal-kompatibbiltà hija l-kompetenza esklussiva tal-Kummissjoni.
09
 Sommarju eżekuttiv
I
L-għajnuna mill-Istat hija kull għajnuna, ta’ kwalunkwe forma, mogħtija minn Stat Membru li twassal għal distorsjoni 
jew tista’ twassal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni billi jingħata vantaġġ lil ċerti intrapriżi, sa fejn tolqot il-kummerċ 
bejn l-Istati Membri. Fil-prinċipju, l-għajnuna mill-Istat hija pprojbita sabiex jiġi żgurat il-funzjonament xieraq tas-
suq intern. Madankollu, l-għajnuna ta’ ċertu daqs, f’ċerti setturi, żoni ġeografiċi jew f’ċirkustanzi speċjali, tista’ tkun 
kompatibbli mas-suq intern. Matul il-perjodu 2010 sa 2014, l-Istati Membri taw medja ta’ EUR 76.6 biljun ta’ għajnuna 
mill-Istat kull sena, eskluża għajnuna lis-settur finanzjarju, lis-settur ferrovjarju u lis-servizzi pubbliċi bħas-servizzi 
postali. Dan jikkorrispondi għal aktar minn 0.5 % tal-PDG tal-Istati Membri tal-UE.
II
Il-politika ta’ koeżjoni hija waħda mill-oqsma prinċipali ta’ nfiq fil-baġit tal-UE. Għall-perjodu ta’ programmazz -
joni 2014-2020 il-baġit totali għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond ta’ Koeżjoni (FK) u l-Fond 
Soċjali Ewropew (FSE) jammonta għal EUR 352 biljun, minn EUR 347 biljun fil-perjodu tal-programm 2007-2013. 
Skont l-istimi tal-Kummissjoni, l-infiq mill-FEŻR/FK u l-FSE kien jirrappreżenta aktar minn kwart tal-għajnuna mill-
Istat mogħtija fl-UE fil-perjodu 2007-2013.
III
Permezz ta’ dan l-awditu, aħna vvalutajna għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 il-livell ta’ nuqqas ta’ 
konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni u kemm il-Kummissjoni kienet konxja tal-
kawżi tan-nuqqas ta’ konformità. Aħna eżaminajna wkoll jekk l-azzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni għall-perjodu 
ta’ programmazzjoni 2014-2020 humiex se jsaħħu l-kapaċità tagħha u dik tal-Istati Membri li jipprevienu, jaqbdu 
u jikkoreġu l-ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
IV
Matul il-perjodu 2010-2014, kemm il-Kummissjoni kif ukoll il-Qorti tal-Awdituri qabdu każijiet ta’ ksur tar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat f’għadd sinifikanti tal-awditi tagħna; l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fil-FEŻR u fl-FK 
kienu fattur importanti li kkontribwixxa għal-livell ta’ żball stmat minna fil-politika ta’ koeżjoni. Aħna sibna li l-awditi 
proprji u l-monitoraġġ proprju tal-Kummissjoni fil-qasam tal-koeżjoni rriżultaw f’rata ta’ detezzjoni li kienet simili 
għas-sejbiet proprji tagħna. L-awtoritajiet tal-awditjar fl-Istati Membri, min-naħa l-oħra, qabdu ferm inqas każijiet 
ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat milli qabdet il-Kummissjoni jew milli qbadna aħna. Dan jindika li, sa issa, 
l-awtoritajiet tal-awditjar ma ffukawx biżżejjed fuq l-għajnuna mill-Istat matul l-awditi tagħhom.
V
Matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni ma rreġistratx l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-
Istat li hija qabdet jew dawk irrappurtati mill-Istati Membri b’mod li permezz tiegħu setgħet twettaq analiżi xierqa. 
Analiżi bħal din setgħet għenet lill-Kummissjoni tiżviluppa miżuri preventivi li jkunu aktar iffukati u mfasslin apposta 
għall-Istati Membri u għall-programmi.
10 Sommarju eżekuttiv 
VI
Fl-applikazzjoni għal proġetti ta’ daqs finanzjarju sinifikanti (“proġetti fuq skala kbira”), l-Istati Membri jindikaw jekk 
huma jqisux li l-investiment jinvolvi l-għajnuna mill-Istat, u din l-informazzjoni tista’ tiġi vverfikata mill-Kummis -
sjoni. B’mod partikolari fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni ma vverifikatx b’mod 
sistematiku jekk il-proġetti fuq skala kbira kinux konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Hemm riskju li xi 
wħud mill-proġetti fuq skala kbira li huma kofinanzjati mill-UE jkunu inkompatibbli mas-suq intern, anke minħabba 
l-fatt li qabel l-2012, u qabel il-kjarifika mogħtija mis-sentenza Leipzig Halle, l-Istati Membri rarament innotifikaw 
l-investimenti fl-infrastruttura lill-Kummissjoni. Sabiex timmitiga dan ir-riskju għall-futur, il-Kummissjoni intensifi -
kat il-miżuri preventivi interni tagħha u introduċiet proċedura alternattiva ta’ approvazzjoni, inkluż Rieżami Indip -
endenti tal-Kwalità għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Din il-proċedura alternattiva mhijiex dejjem 
imfassla biex tipprovdi ċertezza legali għall-Istati Membri fir-rigward tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat fiż-żmien meta tittieħed id-deċiżjoni dwar il-proġett fuq skala kbira. Din iċ-ċertezza tista’ tinkiseb biss fuq 
il-bażi ta’ notifika minn Stat Membru segwita minn deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.
VII
Il-Kummissjoni ħadet azzjonijiet biex tissimplifika l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-perjodu 
ta’ programmazzjoni 2014-2020 li rriżultaw fi tnaqqis tal-piż amministrattiv u f’aktar trasparenza, iżda żiedu wkoll 
ir-responsabbiltajiet tal-Istati Membri għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ għajnuna. Il-fatt li l-Istati 
Membri jkollhom aktar responsabbiltà għandu r-riskju li jiżdied l-għadd ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat: 
il-monitoraġġ mill-Kummissjoni wera li l-Istati Membri għamlu ħafna żbalji fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-
iskemi ta’ għajnuna fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Biex jiġi mmitigat dan ir-riskju, il-Kummissjoni ħadet 
azzjonijiet biex tippromwovi l-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, inkluża 
l-introduzzjoni ta’ prekundizzjonijiet għas-sistemi ta’ għajnuna mill-Istat biex tippromwovi l-implimentazzjoni 
effiċjenti u effettiva tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“kundizzjonalitajiet ex ante ”). Madankollu, l-Istati 
Membri li tqiesu li ma kinux qed jissodisfaw dawn il-kundizzjonijiet mhumiex neċessarjament dawk fejn il-Kummiss -
joni sabet l-iżjed problemi fil-passat. Barra minn hekk, dawn l-azzjonijiet jirrikjedu attenzjoni kontinwa.
VIII
Il-Qorti tirrakkomanda li:
(a) Jenħtieġ li l-Kummissjoni timponi azzjonijiet korrettivi fejn il-miżuri ta’ għajnuna ma jkunux f’konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
(b) (i)  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża l-MAPAR biex tirreġistra irregolaritajiet b’mod li jippermetti analiżi faċli, 
pereżempju, tat-tip, tal-frekwenza, tas-serjetà, tal-oriġini ġeografika u tal-kawża tagħhom. Jenħtieġ li d-da -
tabase tinkludi wkoll informazzjoni dwar is-segwitu ta’ dawn l-irregolaritajiet (bħal korrezzjonijiet finanzjarji 
imposti).
(ii) Fir-rigward tal-IMS, jenħtieġ li l-Kummissjoni tadatta l-istruttura tad-database biex b’hekk informazzjoni 
dwar l-irregolaritajiet bħall-għajnuna mill-Istat tkun tista’ tinsilet u tiġi analizzata skont l-Istati Membri 
u skont it-tip.
(iii) Jenħtieġ li d-DĠ COMP jingħata aċċess għall-informazzjoni rilevanti kollha dwar irregolaritajiet fl-għajnuna 
mill-Istat li jinsabu fil-MAPAR u fl-IMS fuq bażi regolari.
(iv) Bl-użu tal-informazzjoni disponibbli fid-databases tagħha, jenħtieġ li l-Kummissjoni twettaq segwitu, kull 
sentejn, tal-kapaċità tal-Istati Membri li jikkonformaw mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat billi twettaq, 
pereżempju, analiżijiet tat-tip, tal-frekwenza, tas-serjetà, tal-oriġini ġeografika u tal-kawża tal-iżbalji relatati 
mal-għajnuna mill-Istat li jinqabdu mill-Kummissjoni nfisha jew mill-awtoritajiet tal-Istati Membri. Jenħtieġ 
li l-Kummissjoni tuża dawn l-eżerċizzji għall-iskopijiet ta’ monitoraġġ u biex timmira l-attivitajiet ta’ appoġġ, 
bħall-għoti ta’ taħriġ għall-Istati Membri, fejn dawn huma meħtieġa l-aktar.
11 Sommarju eżekuttiv 
(c) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tapprova l-proġetti fuq skala kbira, biss wara li l-għajnuna mill-Istat tkun ġiet approva -
ta internament u li titlob, konsistentment, lill-Istati Membri jinnotifikaw l-għajnuna fejn meħtieġ, bil-ħsieb li tiġi 
żgurata ċertezza legali għall-Istati Membri, indipendentement mill-proċedura ta’ applikazzjoni użata mill-Istat 
Membru.
(d) (i)  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-ambitu u l-kwalità tal-kontrolli mwettqa mill-awtoritajiet tal-awditjar 
tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ikunu suffiċjenti.
(ii) Fid-dawl tal-għeluq tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, jenħtieġ li l-Kummisjoni titlob lill-awtorita -
jiet tal-awditjar jiċċekkjaw il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ta’ dawk il-proġetti fuq skala 
kbira li ġew approvati qabel tmiem l-2012.
(iii) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa aktar materjal ta’ gwida, inklużi b’mod partikolari studji tal-każijiet li 
juru prattiki tajbin u t-tipi u l-kawżi l-aktar komuni ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
(iv) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jistabbilixxu reġistru ċentrali għall-monitoraġġ 
tal-akkumulazzjoni ta’ għotjiet żgħar li kollettivament ma jistgħux jaqbżu ċertu ammont (għajnuna 
“de minimis ”)
(v) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi database ċentrali għall-UE kollha li fiha l-awtoritajiet rilevanti tal-Istati 
Membri jistgħu jikkonsultaw l-identità tal-impriżi li huma suġġetti għal ordnijiet ta’ rkupru tal-għajnuna 
mill-Istat, kif ukoll l-istatus tal-proċedimenti ta’ rkupru, sabiex ikunu jistgħu jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni 
applikappli (il-prinċipju “Deggendorf”). Jenħtieġ li l-aċċess jingħata biss fuq bażi ta’ ħtieġa ta’ tagħrif.
(e) Jekk l-kundizzjonalità ex ante  li tikkonċerna l-għajnuna mill-Istat ma tiġix issodisfata sa tmiem l-2016, jenħtieġ li 
l-Kummissjoni tuża s-setgħat tagħha biex tissospendi l-pagamenti lill-Istati Membri kkonċernati sakemm ikunu 
rrettifikaw in-nuqqasijiet sinifikanti kollha.
12
 Introduzzjoni
01 
Il-politika tal-kompetizzjoni tfittex li tiżgura li l-kumpaniji jikkompetu ma’ xulxin 
fuq l-istess livell – fuq il-bażi tal-prodotti u l-prezzijiet tagħhom – mingħajr ma 
jirċievu vantaġġi inġusti. Peress li s-suq intern tal-UE jiggarantixxi kummerċ ħieles 
f’oġġetti u servizzi madwar l-Unjoni, il-politika tal-kompetizzjoni tiġi rregolata 
fil-livell Ewropew1. Ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat huma aspett ewlieni tal-
politika tal-kompetizzjoni tal-UE.
02 
Kumpanija li tingħata għajnuna mill-Istat ma tikkompetix aktar fuq l-istess livell. 
Għal din ir-raġuni, it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) 
jiddikjara li fil-prinċipju, l-għajnuna mill-Istat hija inkompatibbli mas-suq intern2. 
Madankollu, hemm oqsma u ċirkustanzi fejn is-suq ma jaħdimx kif suppost; 
jeżistu lakuni fejn ċerti ħtiġijiet mhumiex previsti. Biex jakkomoda l-għanijiet 
tal-politika pubblika, it-Trattat jipprovdi lista ta’ kategoriji ta’ għajnuna mill-Istat li 
għandhom jew jistgħu jkunu kompatibbli mas-suq intern3. Il-Kummissjoni ħolqot 
bosta regoli biex jirregolaw l-għajnuna mogħtija taħt dawn il-kategoriji.
X’inhi għajnuna mill-Istat u x’inhi l-importanza 
finanzjarja tagħha fl-UE?
03 
It-Trattat jiddefinixxi l-għajnuna mill-Istat bħala kull għajnuna, ta’ kwalunkwe 
forma, mogħtija minn Stat Membru li twassal għal distorsjoni jew tista’ twas -
sal għal distorsjoni tal-kompetizzjoni billi jingħata vantaġġ lil ċerti intrapriżi, 
sakemm tkun tolqot il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Sabiex l-għajnuna titqies 
bħala għajnuna mill-Istat, il-kriterji kollha stipulati fid-definizzjoni jridu jiġu ssod -
isfati. Dawn il-kriterji huma elenkati fit- Tabella 1 .1 L-Artikolu 26 tat-Trattat dwar 
il-Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea (TFUE).
2 L-Artikolu 107(1) tat-TFUE.
3 L-Artikolu 107(2) tat-TFUE: 
“It-tipi ta’ għajnuna li ġejjin 
ikunu kompatibbli mas-suq 
intern...” (pereżempju: 
għajnuna mogħtija sabiex 
tirrimedja għall-ħsara 
kkawżata minn diżastri 
naturali).  
L-Artikolu 107(3) tat-TFUE: 
“It-tipi ta’ għajnuna li ġejjin 
jistgħu jkunu kunsidrati bħala 
kompatibbli mas-suq intern…” 
(pereżempju: għajnuna sabiex 
tiġi promossa l-kultura 
u l-preservazzjoni 
tal-patrimonju).
13 Introduzzjoni 
04 
L-Istati Membri nefqu medja ta’ EUR 76.6 biljun fuq l-għajnuna mill-Istat kull sena 
fil-perjodu 2010-20144. Dan jikkorrispondi għal aktar minn 0.5 % tal-PDG tal-Istati 
Membri tal-UE (ara l- Figura  1). Iċ-ċifri huma ddikjarati b’mod insuffiċjenti għaliex 
ma jinkludux il-biċċa l-kbira mill-għajnuna lis-settur ferrovjarju u lis-servizzi ta’ 
interess ekonomiku ġenerali bħal netwerks tat-trasport jew servizzi postali, li 
għalihom data  kompleta mhix disponibbli għall-perjodu 2010-2014. Barra minn 
hekk, huma ma jinkludux l-għajnuna mogħtija lis-settur finanzjarju (għajnuna 
għall-”kriżi”), li mhix indikattiva tal-ammont ta’ għajnuna mill-Istat mogħtija taħt 
kundizzjonijiet normali u hija barra mill-ambitu ta’ dan l-awditu. Ħarsa ġenerali 
lejn l-infiq fuq l-għajnuna mill-Istat f’kull Stat Membru fil-perjodu 2010-2014 hija 
ppreżentata fl- Anness  I. Fis-snin futuri, il-fatt li jiġu inklużi fir-rappurtar aktar 
skemi ta’ appoġġ għall-enerġija rinnovabbli (SER), wara l-adozzjoni tal-Linji gwi -
da 2014 dwar l-Enerġija u l-Għajnuna Ambjentali, jista’ jirriżulta f’żieda ulterjuri 
fir-rappurtar tal-għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni. Tabella 1Kriterji għall-karatterizzazzjoni tal-għajnuna bħala għajnuna mill-Istat
Kriterju u  spjegazzjoni Eżempji
1L-għajnuna tingħata mill-Istat jew permezz ta’ riżorsi tal-Istat. “Riżorsi tal-Istat” 
huma kwalunkwe riżors ipprovdut minn awtorità tal-Istat Membru jew entità li hija 
proprjetà jew hija kkontrollata mill-Istat1.Sussidji, eżenzjonijiet mit-taxxa jew garanziji.
2L-għajnuna tingħata lil impriżi. Impriża hija kwalunkwe entità involuta f’attività 
ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha jew mill-mod kif tiġi ffinanz -
jata2. Attività ekonomika hija l-offerta ta’ oġġetti u servizzi fis-suq3.Kumpanija li timmanifattura l-karozzi, karità li 
tforni l-ikel jew kumpanija tal-gvern li toffri servizzi 
postali.
3L-għajnuna tikkonferixxi vantaġġ. Vantaġġ huwa kwalunkwe benefiċċju ekonomiku 
li l-impriża ma tkunx kisbet taħt kundizzjonijiet normali tas-suq4.Self mogħti lil impriża b’rata tal-imgħax inqas 
mir-rata tas-suq.
4Il-vantaġġ mogħti huwa selettiv. Kwalunkwe miżura għall-għoti ta’ għajnuna li 
mhix miftuħa għall-impriżi kollha li joperaw fi Stat Membru fuq bażi ugwali hija 
selettiva.Miżuri li japplikaw biss għal impriżi kbar jew għal 
impriżi f’settur speċifiku, bħas-setturi tat-trasport 
jew tal-enerġija.
5L-għajnuna tfixkel jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni. Distorsjoni tal-kompetiz -
zjoni tiġi preżunta meta l-benefiċjarju tal-għajnuna jopera f’settur fejn hemm, jew 
jista’ jkun hemm, il-kompetizzjoni5Għajnuna mogħtija lil kumpanija fis-settur tat-
tessuti, peress li hemm il-kompetizzjoni fl-industri -
ja tat-tessuti.
6L-għajnuna taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri. Meta l-għajnuna tfixkel 
jew thedded li tfixkel il-kompetizzjoni, tiġi preżunta responsabbli li taffettwa 
l-kummerċ bejn l-Istati Membri, dment li l-effetti fuq Stati Membri oħra jkunu aktar 
minn marġinali6.Għajnuna mogħtija lil manifattur lokali tal-
għamara, peress li hemm manifatturi tal-għamara 
(lokali jew le) f’diversi Stati Membri tal-UE.
1 Il-paragrafu 17 tal-Kawża 248/84, il-paragrafu 38 tal-Kawża C-482/99.
2 Il-paragrafu 74 tal-Kawżi magħquda C-180/98 sa C-184/98.
3 Il-paragrafu 36 tal-Kawża C-35/96.
4 Il-paragrafu 60 tal-Kawża C-39/94.
5 Il-paragrafi 141 sa 147 tal-Kawżi magħquda T-298/97, T-312/97, T-313/97, T-315/97, T-600/97 sa T-607/97, T-1/98, T-3/98 sa T-6/98 u T-23/98. 
6 Il-paragrafu 81 tal-Kawżi magħquda T-298/97, T-312/97, T-313/97, T-315/97, T-600/97 sa T-607/97, T-1/98, T-3/98 sa T-6/98 u T-23/98. 
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq l-avviż tal-Kummissjoni dwar il-kunċett tal-għajnuna mill-Istat.
4 Ara t-tabella ta’ valutazzjoni 
tal-għajnuna mill-Istat 
tal-Kummissjoni għall-2015 
fuq is-sit web tad-DĠ COMP.
14 Introduzzjoni 
05 
B’mod ġenerali, hemm korrelazzjoni bejn il-PDG per capita  tal-Istati Membri 
u l-infiq tagħhom fuq l-għajnuna mill-Istat (ara l- Figura  2). Għall-perjodu 2010-
2014, it-tliet Stati Membri li nefqu l-aktar fuq l-għajnuna mill-Istat per capita  bħala 
medja kienu d-Danimarka, il-Finlandja u l-Iżvezja. Figura 1Għajnuna mill-Istat fl-UE, 2010 sa 2014
Nota: Skont il-Kummissjoni, iż-żieda fl-infiq fl-2014 hija fil-biċċa l-kbira (85 %) minħabba fl-inklużjoni ta’ aktar skemi ta’ enerġija rinnovabbli fir-
rappurtar. Mingħajr din l-inklużjoni, l-għajnuna mill-Istat irrappurtata kienet tkun tammonta għal madwar EUR 73 biljun fl-2014. Barra minn hekk, 
il-fondi tal-UE huma inklużi biss mill-2014.
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq it-tabella ta’ valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni għall-2015.0.00 %0.20 %0.40 %0.60 %0.80 %1.00 %1.20 %
020406080100120
2010 2011 2012 2013 2014
Perċentwal tal-PDG tal-UEbiljun EUR
SenaGħajnuna totali eskluża għajnuna għall-kriżi u l-biċċa 
l-kbira mill-għajnuna għas-settur ferrovjarju u s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (% tal-PDG tal-UE) Għajnuna totali eskluża għajnuna għall-kriżi u l-biċċa 
l-kbira mill-għajnuna għas-settur ferrovjarju u s-servizzi 
ta' interess ekonomiku ġenerali (biljun EUR)
15 Introduzzjoni 
06 
Il-politika ta’ koeżjoni hija wieħed mill-oqsma prinċipali ta’ nfiq fil-baġit tal-UE; 
hija tiġi implimentata permezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), 
il-Fond ta’ Koeżjoni (FK) u l-Fond Soċjali Ewropew (FSE). L-iskop tagħha huwa li 
tappoġġa l-iżvilupp ekonomiku u l-impjiegi fir-reġjuni inqas vantaġġati tal-UE5. 
Il-baġit totali tal-UE għall-politika ta’ koeżjoni fil-perjodu ta’ programmazzjo -
ni 2014-2020 huwa ta’ EUR 352 biljun, li żdied minn EUR 347 biljun fil-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007-20136. Matul is-snin 2010-2014, EUR 216-il biljun ta’ fondi 
tal-UE ntnefqu taħt il-politika ta’ koeżjoni7.Figura 2Tqabbil tal-infiq tal-Istati Membri fuq l-għajnuna mill-Istat u l-PDG per capita , 
2010-2014
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq it-tabella ta’ valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni għall-2015 u d- data  tal-Eurostat 
dwar il-popolazzjoni u l-PDG  per capita  fi prezzijiet attwali.BE
BGCZDK
DE
EEIE
EL
ESFR
HR ITCYLV
LTLU
HUMT
NLAT
PL PT
ROSL
SKFI
SV
UK
0100200300400500600
0 10 000 20 000 30 000 40 000 50 000 60 000 70 000 80 000 90 000Inﬁq fuq l-għajnuna mill-Istat per capita (EUR)
PDG per capita (EUR)
5 Il-politika hija implimentata 
permezz ta’ programmi 
operazzjonali li jistipulaw 
prijoritajiet, objettivi speċifiċi 
u kif se jintuża l-finanzjament 
mill-UE.
6 Ara d-dokumenti tal-
Kummissjoni “Introduzzjoni 
għall-Politika ta’ Koeżjoni 
tal-UE 2014-2020” ta’ 
Ġunju 2014 u “Politika ta’ 
koeżjoni 2007-13 Kummentarji 
u tesi uffiċjali” ta’ Jannar 2007 
rispettivament. Perjodu ta’ 
programmazzjoni huwa 
l-qafas pluriennali li fih l-infiq 
taħt il-Fondi Strutturali 
u l-Fond ta’ Koeżjoni jiġi 
ppjanat u implimentat.
7 Ara l-portal tad- data  dwar 
il-koeżjoni fuq is-sit web 
tal-Kummissjoni.
16 Introduzzjoni 
07 
L-allokazzjoni tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni tiġi ddeterminata billi jittieħdu 
inkunsiderazzjoni d-differenzi fil-livelli tal-PDG, fejn reġjuni ifqar jirċievu livelli 
ogħla ta’ appoġġ finanzjarju8. B’riżultat ta’ dan, dawn il-fondi jirrappreżentaw 
sehem sinifikanti tal-infiq totali tal-gvern f’bosta Stati Membri (ara l- Figura  3). 
Dan huwa l-każ b’mod partikolari għal dawk l-Istati Membri li ngħaqdu mal-UE 
fl-2004 u fl-2007: pereżempju, l-allokazzjoni tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni 
fl-2014 kienet tirrappreżenta aktar minn 5 % tal-infiq kollu tal-gvern fl-Estonja, 
l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja u l-Polonja. Figura 3Fondi tal-UE minfuqa fil-politika ta’ koeżjoni għal kull Stat Membru, 2010-2014
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id- data  kontabilistika tal-Kummissjoni u l-istatistika tal-Eurostat dwar l-infiq tal-gvern.Fondi tal-UE minfuqa ﬁl-politika ta' koeżjoni bħala % tal-inﬁq tal-gvernBG
CYCZDE
EEELES
FRHU IT
LTLVMTPL
PT
RO
SISK UK
02 0004 0006 0008 00010 00012 000
0 % 1 % 2 % 3 % 4 % 5 % 6 % 7 % 8 % 9 %Fondi tal-UE minfuqa ﬁl-politika ta' koeżjoni
(mijun EUR)AT, BE, DK, FI, HR, 
IE, LU, NL u SE8 L-Artikolu 90 tar-Regolament 
(UE) Nru 1303/2013 tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tas-
17 ta’ Diċembru 2013 li 
jistabbilixxi dispożizzjonijiet 
komuni dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew, 
il-Fond ta’ Koeżjoni, il-Fond 
Agrikolu Ewropew għall-
Iżvilupp Rurali u l-Fond 
Marittimu u tas-Sajd Ewropew 
u li jistabbilixxi 
d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew, 
il-Fond ta’ Koeżjoni u l-Fond 
Ewropew għall-Affarijiet 
Marittimi u s-Sajd u li jħassar 
ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 (ĠU 
L 347, 20.12.2013, p. 320).
17 Introduzzjoni 
08 
Skont it-Trattat, ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat japplikaw biss għall-għajnuna 
mogħtija mill-Istati Membri lill-entitajiet li jkunu qed iwettqu attività ekono -
mika9. Għalhekk, kull għajnuna mogħtija direttament mill-Kummissjoni, jew 
minn kwalunkwe korp ieħor tal-UE bħall-Bank Ewropew tal-Investiment, mhijiex 
suġġetta għar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Il-finanzjament mill-UE pprovdut 
permezz ta’ politika ta’ koeżjoni huwa suġġett għal regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat, peress li dawn il-fondi huma mmaniġġjati mill-Istati Membri. Il-Kum -
missjoni tistma li matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, madwar 40 % 
tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, li jammontaw għal EUR 139 biljun, ingħataw lil 
proġetti suġġetti għal regoli dwar l-għajnuna mill-Istat10. Skont il-Kummissjoni, 
l-infiq totali fuq l-għajnuna mill-Istat f’dak il-perjodu kien ta’ EUR 504 biljun11. 
B’mod ġenerali, il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni għalhekk kienu jirrappreżentaw 
aktar minn kwart tal-infiq totali fuq l-għajnuna mill-Istat fil-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2007-2013.
Proċeduri għall-għoti tal-għajnuna mill-Istat
L-Istati Membri jridu jinnotifikaw l-għajnuna mill-Istat 
lill-Kummissjoni
09 
It-Trattat jirrikjedi li l-Kummissjoni tkun infurmata dwar kwalunkwe pjan biex 
tingħata jew tinbidel l-għajnuna12. Fil-prattika, dan ifisser li jekk Stat Membru 
jrid jagħti l-għajnuna mill-Istat, għandu jinforma lid-Direttorat Ġenerali għall-
Kompetizzjoni (id-DĠ COMP) tal-Kummissjoni. Dan il-proċess jissejjaħ notifika.
10 
Ladarba l-Istat Membru jkun innotifika l-għoti ppjanat tal-għajnuna, id-DĠ COMP 
jiddetermina jekk dan ikunx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat. Jekk ikun il-każ, 
huwa jivvaluta jekk l-għajnuna hijiex kompatibbli mas-suq intern billi jqis l-effetti 
pożittivi tal-għajnuna (il-kontribut għall-ilħuq ta’ objettiv ta’ interess komuni, li 
jkun iddefinit tajjeb) imqabbla mal-effetti negattivi tagħha (id-distorsjoni tal-
kompetizzjoni u l-kummerċ). Il-Kummissjoni għandha l-awtorità esklussiva biex 
twettaq din il-valutazzjoni ta’ kompatibbiltà13.
Eżenzjonijiet min-notifika
11 
Filwaqt li t-Trattat fil-prinċipju jipprojbixxi l-għajnuna mill-Istat, huwa jipprovdi 
wkoll lista ta’ kategoriji ta’ għajnuna li jistgħu jkunu kompatibbli mas-suq in -
tern. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tista’ toħroġ regoli li jiddefinixxu l-kriterji 
li taħthom kategoriji ta’ għajnuna bħal dawn ma jeħtieġx li jiġu nnotifikati14. 
Il-Kummissjoni tiżviluppa dawn ir-regoli abbażi tal-esperjenza li għandha fll-
valutazzjoni ta’ miżuri ta’ għajnuna, billi tieħu kont tal-każistika tal-Qorti Ewropea 
tal-Ġustizzja.9 L-Artikolu 107 tat-TFUE.
10 Ara t-taqsira tal-politika 
tal-Kummissjoni fir-rigward 
tal-linji gwida dwar l-għajnuna 
reġjonali għall- 2014-2020 ta’ 
Settembru 2014.
11 Ara t-tabella ta’ valutazzjoni 
tal-għajnuna mill-Istat 
tal-Kummissjoni għall-2011 
u l-2015.
12 L-Artikolu 108(2) u 108(3) 
tat-TFUE.
13 L-Artikolu 108 tat-TFUE.
14 Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 
Nru 2015/1588 tat-
13 ta’ Lulju 2015 dwar 
l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat dwar 
il-Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea għal ċerti kategoriji 
ta’ għajnuna mill-Istat 
orizzontali (ĠU L 248, 
24.9.2015, p. 1) (kodifikazzjoni) 
li jissostitwixxi r-Regolament 
tal-Kunsill (KE) Nru 994/98 
tas-7 ta’ Mejju 1998 dwar 
l-applikazzjoni tal-Artikoli 92 
u 93 tat-Trattat li jistabbilixxi 
l-Komunità Ewropea għal 
ċertu kategoriji ta’ għajnuna 
Statali orizzontali, u b’mod 
partikolari l-Artikolu 108(4) 
TFUE.
18 Introduzzjoni 
Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER)
12 
Għal kategoriji ta’ għajnuna li l-Kummissjoni tqis li hemm probabbiltà li jkunu 
kompatibbli mas-suq intern, hija adottat Regolament li permezz tiegħu għajnuna 
bħal din ma jeħtieġx li tiġi nnotifikata, dment li l-kundizzjonijiet kollha jiġu sso -
disfati, sakemm l-ammont ta’ għajnuna ma jaqbiżx is-sollijiet imsemmija fih. Dan 
ir-Regolament jissejjaħ ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER)15. Xi 
eżempji ta’ kategoriji bħal dawn huma l-għajnuna mill-Istat għall-kultura u l-
protezzjoni ambjentali.
13 
Il-GBER jissimplifika x-xogħol tal-Kummissjoni u l-Istati Membri b’mod konsid -
erevoli. Huwa jippermetti lill-Istati Membri jwettqu ħafna miżuri ta’ għajnuna 
mingħajr ma jgħaddu minn proċeduri ta’ notifika jew mill-valutazzjoni espliċita 
tal-kompatibbiltà li titwettaq mill-Kummissjoni. Il-GBER jistipula għadd ta’ 
dispożizzjonijiet ġenerali u dispożizzjonijiet applikabbli għal kull kategorija 
tal-għajnuna. L-għajnuna li taqa’ taħt il-GBER u tikkonforma ma’ dawn id-
dispożizzjonijiet awtomatikament titqies li hija kompatibbli mas-suq intern. 
Madankollu, għal miżuri kbar ta’ għajnuna (‘il fuq mis-sollijiet tan-notifika), 
in-notifika xorta hija meħtieġa minħabba fil-potenzjal li dawn il-miżuri jfixklu 
l-kompetizzjoni16.
Għajnuna de minimis
14 
Barra minn hekk, il-Kummissjoni stabbiliet li għajnuna sa mhux aktar minn 
EUR 200 000 mogħtija lil benefiċjarju uniku matul perjodu ta’ tliet snin la tfixkel 
il-kompetizzjoni u lanqas ma taffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri17. Din it-
tip ta’ għajnuna tissejjaħ “għajnuna de minimis ” u peress li la tissodisfa l-kriterju, 
tal-għajnuna mill-Istat, li jirrigwarda t-tfixkil (distorsjoni) jew it-theddid ta’ tfixkil 
(distorsjoni) tal-kompetizzjoni u lanqas dak li jirrigwarda l-effett fuq il-kummerċ 
bejn l-Istati Membri, mhijiex ikklassifikata bħala għajnuna mill-Istat u ma jeħtieġx 
li tiġi nnotifikata lid-DĠ COMP . Għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali, is-
soll tal-għajnuna jiżdied għal EUR 500 00018.
Atturi prinċipali involuti fl-immaniġġjar ta’ programmi 
operazzjonali fil-politika ta’ koeżjoni
15 
Il-ġestjoni tal-programmi operazzjonali tal-FEŻR/FK u l-FSE hija kondiviża bejn l-
Istati Membri u l-Kummissjoni. L-Istati Membri jagħżlu, jimmaniġġjaw u jimmoni -
torjaw il-proġetti, u l-Kummissjoni tissorvelja u timmonitorja s-sistemi ta’ ġestjoni 
u kontroll tal-Istati Membri. Il-Kummissjoni terfa’ r-responsabbiltà aħħarija għall-
implimentazzjoni tal-baġit tal-UE19.15 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (UE) 
Nru 651/2014 tas-
17 ta’ Ġunju 2014 li jiddikjara li 
ċerti kategoriji ta’ għajnuna 
huma kompatibbli mas-suq 
intern skont l-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat (ĠU L 187, 
26.6.2014, p. 1).
16 Is-sollijiet ivarjaw minn 
EUR 400 000 għal ċerta 
għajnuna lil negozji ġodda sa 
EUR 150 miljun għal ċerta 
għajnuna għal sorsi ta’ 
enerġija rinnovabbli.
17 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (UE) Nru 
1407/2013 tat-
18 ta’ Diċembru 2013 dwar 
l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 
u 108 tat-Trattat dwar 
il-Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea għall-għajnuna 
de minimis  (ĠU L 352, 
24.12.2013, p. 1).
18 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni (UE) Nru 
360/2012 tal-25 ta’ April 2012 
dwar l-applikazzjoni 
tal-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat 
dwar il-Funzjonament 
tal-Unjoni Ewropea għal 
għajnuna de minimis  mogħtija 
lil impriżi li jipprovdu servizzi 
ta’ interess ekonomiku 
ġenerali (ĠU L 114, 26.4.2012, 
p. 8).
19 L-Artikolu 53 tar-Regolament 
(UE, Euratom) Nru 966/2012 
tal-Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill tal-
25 ta’ Ottubru 2012 dwar 
ir-regoli finanzjarji applikabbli 
għall-baġit ġenerali tal-Unjoni 
u li jħassar ir-Regolament 
tal-Kunsill (KE, Euratom) 
Nru 1605/2002 (ĠU L 298, 
26.10.2012, p. 1).
19 Introduzzjoni 
Livell tal-Istati Membri
16 
Fil-livell tal-Istati Membri, l-awtoritajiet maniġerjali huma responsabbli għall-
amministrazzjoni ta’ kuljum ta’ programmi operazzjonali. Huma jridu jiżguraw, 
permezz ta’ verifikazzjonijiet tal-ġestjoni, li l-proġetti kofinanzjati kollha huma 
eliġibbli għal finanzjament mill-UE u li l-infiq iddikjarat tal-proġetti jikkon -
forma ma’ kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà, inkluża l-konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat. L-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni jwettqu kontrolli fuq 
il-klejms għall-infiq tal-proġetti riċevuti mingħand l-awtoritajiet maniġerjali 
u jibagħtuhom lill-Kummissjoni għal rimborż. L-awtoritajiet tal-awditjar iwettqu 
awditi tal-operazzjonijiet (jiġifieri proġetti) u tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll 
u jirrappurtaw dwarhom lill-Kummissjoni permezz ta’ rapporti annwali ta’ kon -
troll (RAK) u opinjonijiet tal-awditjar20.
17 
Barra minn hekk, l-uffiċċji nazzjonali tal-għajnuna mill-Istat jistgħu, skont il-man -
dati tagħhom, jivverifikaw il-konformità tal-iskemi ta’ għajnuna fil-livell nazzjona -
li (jekk humiex kofinanzjati mill-UE jew jekk le) jew jagħtu pariri jew opinjonijiet lil 
korpi oħra fl-Istati Membri. Jeżistu uffiċċji tal-għajnuna mill-Istat fil-livell ċentrali 
fl-Istati Membri kollha bl-eċċezzjoni tal-Belġju, li għandu l-uffiċċji tal-għajnuna 
mill-Istat tiegħu fil-livell reġjonali. F’xi Stati Membri l-uffiċċju tal-għajnuna 
mill-Istat huwa inkorporat fil-ministeri għall-finanzi jew l-affarijiet ekonomiċi, fi 
Stati Membri oħra huwa korp indipendenti jew inkorporat fl-awtorità nazzjonali 
tal-kompetizzjoni. L-uffiċċji tal-għajnuna mill-Istat jistgħu jaġixxu wkoll bħala 
punt ta’ kuntatt għall-kisba ta’ għarfien espert u jgħinu fit-tfassil ta’ skemi ta’ 
għajnuna, biex b’hekk jitnaqqas ir-riskju ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat (ara  Kaxxa  1).20 RAK huma rapporti ta’ kull 
sena ppreżentati mill-
awtoritajiet tal-awditjar li 
jistipulaw is-sejbiet tal-awditi 
kollha li wettqu għal ċertu/
ċerti jew bosta programm(i) 
operazzjonali. RAK huma 
d-dokument prinċipali li 
permezz tiegħu l-awtoritajiet 
tal-awditjar jipprovdu 
aċċertament dwar is-sistemi 
ta’ ġestjoni u kontroll 
tal-programm(i) operazzjonali 
kkonċernat(i) kif ukoll dwar 
il-legalità u r-regolarità 
tal-proġetti kofinanzjati.
Skrinjar tal-għajnuna mill-Istat mill-uffiċċju tal-għajnuna mill-Istat fl-istadju tal-
proposta leġiżlattiva (id-Danimarka)
Il-ministeri kollha huma meħtieġa jagħmlu valutazzjoni inizjali tar-rilevanza tal-għajnuna mill-Istat meta jħejju 
proposta leġiżlattiva. Din l-informazzjoni tintbagħat lis-Segretarjat tal-għajnuna mill-Istat (b’persunal espert 
fl-għajnuna mill-Istat) għal valutazzjoni. Jekk iqis li l-proposta tkun f’kunflitt mar-regoli dwar l-għajnuna mill-
Istat, il-ministeru jinħtieġ jabbozza mill-ġdid il-proposta leġiżlattiva tiegħu. Is-segretarjat tal-għajnuna mill-
Istat jassisti lill-ministeru b’suġġerimenti u jipprovdi pariri matul il-proċess leġiżlattiv kollu.Kaxxa 1
20 Introduzzjoni 
Livell tal-Kummissjoni
18 
Id-Direttorat Ġenerali għall-Politika Reġjonali u Urbana (DĠ REGIO) huwa d-
dipartiment tal-Kummissjoni li huwa responsabbli għall-promozzjoni tal-iżvilupp 
ekonomiku u soċjali tad-diversi reġjuni tal-Unjoni Ewropea, b’mod partikoalri 
dawk żvantaġġati: huwa jimmaniġġja l-FEŻR u l-FK. Id-Direttorat Ġenerali għall-
Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni (id-DĠ EMPL) huwa d-dipartiment 
tal-Kummissjoni responsabbli għall-Impjiegi u l-kwistjonijiet soċjali tal-UE; huwa 
jimmaniġġja l-FSE.
19 
Iż-żewġ Direttorati Ġenerali jiksbu l-aċċertament tagħhom dwar il-konformità 
tal-infiq taħt il-FEŻR/FK u l-FSE mar-regoli applikabbli tal-UE u nazzjonali 
prinċipalment mix-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar. Barra mir-rieżaminar 
tax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar, huma jwettqu wkoll l-awditi proprji 
tagħhom tal-operazzjonijiet u tas-sistemi fl-Istati Membri bħala parti mix-xogħol 
superviżorju tagħhom.
20 
Id-DĠ COMP huwa d-dipartiment tal-Kummissjoni li huwa responsabbli għall-
iżgurar tal-applikazzjoni korretta tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat, 
fl-qosma kollha ħlief l-agrikoltura u s-sajd21. Id-DĠ COMP jiżviluppa l-leġiżlazzjoni 
dwar l-għajnuna mill-Istat fuq il-bażi tat-Trattat u jissorvelja l-implimentazzjoni 
tagħha. B’mod partikolari, huwa jimmonitorja regolarment l-iskemi ta’ għajnuna 
biex jivverifika jekk u kemm jirrispettaw ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat22. Bar -
ra minn hekk, partijiet interessati bħal Stat Membru jew kumpanija kompetitriċi 
jistgħu jressqu lment quddiem il-Kummissjoni jekk iqisu li l-għajnuna mogħtija 
lil ċertu benefiċjarju hija illegali. Il-Kummissjoni hija obbligata teżamina l-ilmenti 
kollha ta’ dan it-tip23.
21 
Figura  4 tagħti ħarsa ġenerali simplifikata lejn l-atturi involuti fil-politika ta’ 
koeżjoni u l-proċess tal-għoti tal-għajnuna mill-Istat.21 Għall-agrikoltura u l-iżvilupp 
rurali kif ukoll għall-affarijiet 
marittimi u s-sajd, ir-
responsabbiltà għall-kontroll 
tal-għajnuna mill-Istat tinsab 
f’idejn id-Direttorat Ġenerali 
għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp 
Rurali u d-Direttorat Ġenerali 
għall-Affarijiet Marittimi 
u s-Sajd rispettivament.
22 Skema ta’ għajnuna hija att 
jew liġi li tiddefinixxi f’termini 
ġenerali x’tipi ta’ benefiċjarji 
jistgħu jirċievu l-għajnuna 
mill-Istat u taħt liema termini.
23 L-Artikolu 24 tar-Regolament 
tal-Kunsill (UE) 2015/1589.
21 Introduzzjoni Figura 4Atturi involuti fil-politika ta’ koeżjoni u l-proċess tal-għoti tal-għajnuna mill-Istat
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
QAFAS TAL/uniF6BAPOLITIKA TA' KOEŻJONI QAFAS LEGALI DWAR L/uniF6BAGĦAJNUNA 
MILL/uniF6BAISTAT 
DĠ REGIO DĠ EMPL
FSEDG COMP
Beneﬁċjarju (eż. kumpanija, 
ministeru jew organizzazzjoni karitattiva) 
Awtoritajiet maniġerjali
Awtoritajiet tal-awditjarValutazzjoni u 
monitoraġġ 
tal-kompatibbiltà
Pariri u 
opinjonijiet 
IL/uniF6BALIVELL 
TAL/uniF6BAPROĠETTL/uniF6BAISTATI 
MEMBRI
Applikazzjoni 
għall-proġettJissorvelja u 
jawditja 
l-konformità 
mar-regoli dwar 
l-għajnuna 
mill-IstatUﬃċċji nazzjonali 
tal-għajnuna 
mill-IstatJissorvelja u 
jawditja 
l-konformità 
mar-regoli dwar 
l-għajnuna 
mill-IstatJissorvelja u 
jawditja 
l-konformità 
mar-regoli dwar 
l-għajnuna 
mill-IstatNotiﬁka permezz ta' 
rappreżentazzjoni 
permanentiRegolamenti 
dwar l-għajnuna 
mill-IstatFEŻR u Fond ta' 
KoeżjoniIL/uniF6BAKUMMISSJONI 
EWROPEA
22 Introduzzjoni 
Awditi tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri u tal-
istituzzjonijiet supremi tal-awditjar tal-Istati Membri 
dwar l-għajnuna mill-Istat
22 
Wieħed mir-rapporti speċjali preċedenti tagħna fl-2011 identifika dgħufijiet 
fis-sistemi tal-Istati Membri għall-iżgurar li l-għajnuna mill-Istat tiġi nnotifikata, 
prinċipalment abbażi tal-eżaminar ta’ għadd ta’ lmenti u każijiet ta’ monitoraġġ 
għall-perjodu 2008-201024.
23 
Barra minn hekk, mill-2010 sal-2014, aħna eżaminajna l-konformità mar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat għal bosta proġetti taħt il-FEŻR/FK u l-FSE. Ir-riżultati 
ta’ dawn l-awditi kienu jiffurmaw parti mill-bażi għall-valutazzjonijiet speċifiċi 
tagħna għall-FEŻR/FK u l-FSE fir-rapporti annwali tagħna25.
24 
Aħna wettaqna stħarriġ ta’ 28 istituzzjoni suprema tal-awditjar, li minnhom 
wieġbu 22. Il-biċċa l-kbira minnhom qalu li inkludew, f’diversi livelli, kontrolli fuq 
l-għajnuna mill-Istat bħala parti mill-awditi tagħhom26. Tassew ftit wettqu wkoll 
awditi speċifiċi fuq l-għajnuna mill-Istat.24 Ir-Rapport Speċjali Nru 15/2011 
“Il-proċeduri tal-Kummissjoni 
jassiguraw il-ġestjoni effettiva 
tal-kontroll tal-għajnuna 
mill-Istat?” ( http://eca.europa.
eu)
25 Ara pereżempju l-Kapitolu 6 
tar-Rapport Annwali tagħna 
għas-sena finanzjarja 2014 
(ĠU C 373, 10.11.2015).
26 Istituzzjonijiet supremi 
tal-awditjar huma korpi 
nazzjonali responsabbli 
għall-awditjar tad-dħul 
u l-infiq tal-gvern.
23
 Ambitu u approċċ 
tal-awditjar
25 
Matul dawn l-aħħar snin, fl-eżerċizzji annwali tal-awditjar tal-konformità li wet -
taqna, aħna sibna għadd sinifikanti ta’ żbalji li jikkonċernaw il-konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni. Dan ir-rapport jeżamina 
jekk il-Kummissjoni ħaditx miżuri biżżejjed biex tifhem għalfejn dan huwa 
l-każ, u janalizza jekk l-azzjonijiet li ttieħdu mill-Kummissjoni humiex se jsaħħu 
l-kapaċità tagħha u dik tal-Istati Membri li jipprevienu, jaqbdu u jikkoreġu l-ksur 
tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
26 
Permezz ta’ dan l-awditu, aħna vvalutajna l-livell ta’ nuqqas ta’ konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni (jiġifieri l-FEŻR/FK u l-
FSE) fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, u kemm il-Kummissjoni kienet 
konxja tal-kawżi tan-nuqqas ta’ konformità. L-analiżijiet speċifiċi tagħna ffukaw 
prinċipalment fuq il-perjodu 2010-2014. Aħna eżaminajna wkoll jekk hemmx 
probabbiltà li l-azzjonijiet imwettqa mill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ program -
mazzjoni 2014-2020 ikunu jindirizzaw in-nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
27 
B’mod partikolari, aħna eżaminajna:
(a) jekk il-Kummissjoni kellhiex ħarsa ġenerali komprensiva u aġġornata tal-
kawżi ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-
politika ta’ koeżjoni u jekk id-Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni u l-Istati 
Membri qabdux każijiet ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Aħna 
eżaminajna wkoll jekk l-azzjonijiet tal-Kummissjoni b’rispons għall-iżbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat kinux wasslu għal għadd xieraq ta’ azzjonijiet 
korrettivi; u
(b) jekk il-Kummissjoni kinitx ħadet azzjonijiet xierqa biex tipprevieni ksur tar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni fil-futur.
28 
Barra minn hekk, aħna analizzajna fid-dettall is-sejbiet tal-awditi tagħna tal-
konformità u użajna eżempji biex nuru żbalji frekwenti fl-għajnuna mill-Istat. 
Barra minn hekk, aħna eżaminajna l-proċedura ta’ approvazzjoni tal-Kummissjoni 
għal ċerti proġetti li għandhom importanza finanzjarja kbira (“proġetti fuq skala 
kbira”).
29 
L-awditjar kien jikkonsisti f’eżami dokumentarju (analiżi pereżempju ta’ rap -
porti annwali mill-awtoritajiet tal-awditjar, rapporti tal-awditjar tal-Kummissjoni 
u Regolamenti tal-Kummissjoni) u intervisti ma’ rappreżentanti tal-Kummissjoni.
24 Ambitu u approċċ tal-awditjar 
30 
Fil-livell tal-Istati Membri, aħna wettaqna żewġ stħarriġiet:
(a) stħarriġ ta’ 113-il awtorità tal-awditjar fi 28 Stat Membru responsabbli għal 
440 programm operazzjonali tal-FEŻR/FK u l-FSE għall-2007-2013, li 100 min -
nhom irrispondew (88 %); u
(b) stħarriġ ta’ 31 uffiċċju tal-għajnuna mill-Istat fi 28 Stat Membru, li 24 min -
nhom irrispindew (77 %).
31 
Fl-aħħar nett, aħna żorna erba’ Stati Membri (id-Danimarka, l-Ungerija, il-Polonja 
u l-Portugall) biex neżaminaw għadd ta’ proċessi differenti ta’ għajnuna mill-Istat 
użati minn diversi awtoritajiet.
25
 Osservazzjonijiet
Nuqqas ta’ analiżi komprensiva mill-Kummissjoni 
tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat u nuqqas ta’ 
fokus mill-Istati Membri fuq l-għajnuna mill-Istat
32 
Aħna fittixna li niddefinixxu l-firxa tan-nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni billi analizzajna l-awditi tal-kon -
formità annwali tagħna u li niddeterminaw jekk il-Kummissjoni kellhiex stampa 
ġenerali tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fost l-Istati Membri. Jekk 
titfassal b’mod xieraq, stampa ġenerali ta’ dan it-tip tkun tgħin lill-Kummissjoni 
tindirizza r-riżorsi tagħha fuq l-awditjar, il-monitoraġġ u l-appoġġ tal-Istati Mem -
bri. Aħna qabbilna d-detezzjoni mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri tal-iżbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat ma’ tagħna, u eżaminajna l-azzjonijiet korrettivi li 
ttieħdu mill-Kummissjoni b’rispons għall-iżbalji li nstabu.
Għadd sinifikanti ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat 
fil-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, fil-Fond ta’ 
Koeżjoni u għadd inqas sinifikanti fil-Fond Soċjali Ewropew
Awditi tal-Qorti ta’ proġetti b’rilevanza għall-għajnuna mill-Istat
33 
Fl-awditi tal-konformità annwali li wettaqna matul il-perjodu 2010-2014, aħna 
awditjajna 1 573 proġett taħt il-FEŻR/FK u l-FSE li ntgħażlu b’mod aleatorju27. Mit-
828 proġett taħt il-FEŻR/FK, 220 (26.6 %) kienu rilevanti għall-għajnuna mill-Istat. 
Mis-745 proġett taħt l-FSE, 49 (6.6 %) kienu rilevanti għall-għajnuna mill-Istat.
34 
Aħna sibna total ta’ 50 każ ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat. Minn dawn il-50 każ, 46 kienu relatati ma’ proġetti taħt il-FEŻR/FK u 4 
ma’ proġetti taħt l-FSE. L-iżbalji frelatati ma-għajnuna mill-Istat huma siniikat -
tivament inqas probabbli li jseħħu fl-FSE, prinċipalment għaliex il-proġetti huma 
ġeneralment ferm iżgħar u aktar probabbli li jkunu għajnuna de minimis .
35 
Mill-2010 sal-2014, kemm l-għadd ta’ proġetti b’rilevanza għall-għajnuna mill-
Istat kif ukoll is-sehem ta’ dawn il-proġetti li kienu qed jintlaqtu minn żbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat ġeneralment żdiedu, u dan jindika li l-kontrolli 
stabbiliti biex jipprevienu dawn l-iżbalji ma kinux tjiebu matul iż-żmien. Iż-żieda 
fl-iżbalji kienet tikkonċerna fil-biċċa l-kbira dawk mingħajr impatt finanzjarju fuq 
l-ammont ta’ finanzjament tal-baġit tal-UE (ara t- Tabella  2)28. Aħna sibna li 20.9 % 
tal-proġetti taħt il-FEŻR/FK b’rilevanza għall-għajnuna mill-Istat kienu milquta 
minn żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat. Iċ-ċifra korrispondenti għall-FSE am -
montat għal 8.2 %.27 Għal aktar informazzjoni dwar 
kif nikkampjunaw u nittestjaw 
il-proġetti, ara l-Anness 1.1, 
il-paragrafi 4-10 tar-Rapport 
Annwali tagħna għas-sena 
finanzjarja 2014.
28 Li jkun hemm impatt 
finanzjarju jfisser li sibna 
differenza bejn il-valur effettiv 
tat-tranżazzjoni u l-valur li 
kienet tammonta għalih din 
l-operazzjoni li kieku twettqet 
skont id-dispożizzjonijiet 
applikabbli. L-Anness 1.1 
tar-Rapport Annwali tagħna 
għas-sena finanzjarja 2014 
jipprovdi aktar dettalji dwar 
il-metodoloġija tagħna.
26 Osservazzjonijiet 
36 
F’16 mill-50 każ ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat 
(32 %), aħna qiesna li l-iżbalji li sibna kien kellhom impatt finanzjarju fuq l-
ammont ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE. Dawn is-16-il każ kolha kemm huma 
kienu relatati ma’ proġetti taħt il-FEŻR/FK u kienu fattur importanti li kkontrib -
wixxa għal-livell ta’ żball stmat minna fil-politika ta’ koeżjoni, partikolarment mill-
2013 ‘il hawn (ara l- Figura  5)29. Għall-perjodu 2010-2014, 13.5 % tal-livell medju 
annwali ta’ żball stmat minna fil-politika ta’ koeżjoni kien attribwibbli għal żbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat30.Tabella 2Żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat li nqabdu bħala parti mill-awditi tal-
konformità annwali tagħna, 2010-2014
Fond  
(1)Sena  
(2)Għadd ta’ 
proġetti 
awditjati  
(3)Għadd ta’ 
proġetti 
b’rilevanza 
għall-
għajnuna 
mill-Istat  
(4)% 
(4/3)Għadd ta’ 
żbalji re -
latati mal-
għajnuna 
mill-Istat  
(5)% 
(5/4)Għadd ta’ 
żbalji relatati 
mal-għajnuna 
mill-Istat 
b’impatt 
finanzjarjuGħadd ta’ 
żbalji relatati 
mal-għajnuna 
mill-Istat 
mingħajr impatt 
finanzjarju
FEŻR/FK2010 163 37 22.7  % 2 5.4 % 2 0
2011 168 43 25.6  % 8 18.6  % 4 4
2012 168 30 17.9  % 6 20.0  % 2 4
2013 168 51 30.4  % 16 31.4  % 5 11
2014 161 59 36.6  % 14 23.7  % 3 11
Total tal-FEŻR/FK 828 220 26.6  % 46 20.9  % 16 30
FSE2010 66 0 0.0 % 0 0.0 % 0 0
2011 166 8 4.8 % 0 0.0 % 0 0
2012 168 3 1.8 % 3 100.0  % 0 3
2013 175 14 8.0 % 1 7.1 % 0 1
2014 170 24 14.1  % 0 0.0 % 0 0
Total tal-FSE 745 49 6.6 % 4 8.2 % 0 4
Total 1573 269 17.1  % 50 18.6  % 16 34
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.
29 Il-livell ta’ żball stmat huwa 
stima statistika tal-perċentwal 
probabbli ta’ żball fil-
popolazzjoni. Ara l-Anness 1.1, 
il-paragrafu 15 tar-Rapport 
Annwali tagħna għas-sena 
finanzjarja 2014.
30 Fil-perjodu 2010-2014, il-livell 
medju annwali ta’ żball stmat 
minna fil-politika ta’ koeżjoni 
kien ta’ 5.7 %.
27 Osservazzjonijiet 
Erba’ kategoriji prinċipali ta’ żbalji li nqabdu fl-għajnuna mill-Istat
37 
L-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat li qbadna bħala parti mill-awditi tal-
konformità annwali tagħna matul il-perjodu 2010-2014 jistgħu jiġu allokati f’erba’ 
kategoriji (ara l- Figura  6):
(a) Intensità għolja wisq tal-għajnuna;
(b) Nuqqas ta’ effett ta’ inċentiv;
(c) Għajnuna mill-Istat mhux maqbuda jew nuqqas ta’ notifika; u
(d) Rekwiżiti ta’ monitoraġġ jew rekwiżiti formali mhux issodisfati.
38 
Mis-16-il żball fl-għajnuna mill-Istat li kellhom impatt finanzjarju, 15 kienu relatati 
mal-kategoriji tal-iżbalji “Intensità għolja wisq tal-għajnuna” u “Nuqqas ta’ effett 
ta’ inċentiv”. Figura 5Kontribut tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat għal-livell ta’ żball stmat minna 
fil-politika ta’ koeżjoni, 2010-2014
Nota: Il-kontribut tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat għal-livell ta’ żball stmat minna fil-politika ta’ koeżjoni jiddependi mill-gravità kif ukoll 
mill-għadd ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.0 %5 %10 %15 %20 %25 %
2010 2011 2012 2013 2014Kontribut għal-livell stmat ta' 
żbalji ﬁl-politika ta' koeżjoni 
SenaŻbalji relatati 
mal-għajnuna mill-Istat
28 Osservazzjonijiet 
Intensità għolja wisq tal-għajnuna
39 
Il-Kummissjoni tiddefinixxi l-limiti massimi tal-intensità tal-għajnuna31 biex 
tillimita l-ammonti ta’ għajnuna mill-Istat għall-minimu meħtieġ biex titwettaq 
l-attività mgħejjuna32. F’ħafna każijiet (li jiddependu, fost affarijiet oħra, mill-kat -
egorija tal-għajnuna) il-limiti massimi tal-intensità jistgħu jiżdiedu għall-SMEs33. 
Din iż-żieda tissejjaħ “bonus għall-SMEs”. Żball frekwenti f’din il-kategorija seħħ 
meta l-awtorità maniġerjali ttrattat kumpanija kbira bħala SME u tatha l-bonus 
għall-SMEs, li ma kienx eliġibbli (ara l- Kaxxa  2).Figura 6Natura u għadd ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat, 2010-2014
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri.02468101214161820Għadd ta' żbalji
Natura tal-iżbaljiMingħajr impatt ﬁnanzjarju
B'impatt ﬁnanzjarju
Intensità għolja wisq 
tal-għajnunaNuqqas ta' eﬀett ta' 
inċentivGħajnuna mill-Istat 
mhux maqbuda jew 
nuqqas ta' notiﬁkaRekwiżiti ta' monitoraġġ 
jew rekwiżiti formali 
mhux issodisfati
31 “Intensità tal-għajnuna” tfisser 
l-ammont ta’ għajnuna 
espress bħala perċentwal 
tal-ispejjeż eliġibbli ta’ 
proġett. Ara pereżempju 
l-Artikolu 2(26) tar-
Regolament (UE) 
Nru 651/2014.
32 Ara l-abbozz ta’ prinċipji 
komuni tal-Kummissjoni għal 
valutazzjoni ekonomika 
tal-kompatibbiltà tal-
għajnuna mill-Istat, 
disponibbli fuq is-sit web 
t a d - D Ġ CO M P.
33 L-SMEs jistgħu jgawdu 
intensità ogħla tal-għajnuna 
għaliex il-Kummissjoni tqis li 
l-fallimenti tas-suq bħall-kisba 
ta’ aċċess għall-finanzjament 
huma akbar għal intrapriżi 
żgħar. Ara l-manwal 
tal-Kummissjoni dwar ir-regoli 
tal-Komunità dwar l-għajnuna 
mill-Istat għall-SMEs 
tal-25.2.2009.
29 Osservazzjonijiet 
Nuqqas ta’ effett ta’ inċentiv
40 
L-għajnuna mill-Istat tkun biss effettiva fl-ilħuq tal-objettiv mixtieq tal-politika 
pubblika meta jkollha effett ta’ inċentiv, jiġifieri meta tipperswadi lill-benefiċjarju 
tal-għajnuna jwettaq attivitajiet li kieku ma kienx iwettaq mingħajr l-għajnuna34. 
Għalhekk, il-benefiċjarju jeħtieġ li juri li l-proġett appoġġat ma kienx isir 
mingħajr l-għajnuna. Pereżempju, taħt il-GBER tal-2008, l-effett ta’ inċentiv għal 
intrapriżi kbar li jirċievu l-għajnuna mill-Istat kellu jiġi ddimostrat billi jintwera li 
l-għajnuna wasslet għal żieda materjali fl-ambitu, fid-daqs, fl-ammont li ntnefaq 
jew fil-veloċità tat-tlestija (ikkompletar) tal-proġett (ara l-Kaxxa  3)35.34 COM(2012) 209 final 
tat-8 ta’ Mejju 2012 
“Modernizzazzjoni tal-
għajnuna mill-Istat tal-UE 
(SAM)”.
35 L-Artikolu 8(3) tar-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 800/2008 tas-
6 ta’ Awwissu 2008 li jiddikjara 
ċerti kategoriji ta’ għajnuna 
bħala kompatibbli mas-suq 
komuni (Regolament għal 
Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa) 
skont l-Artikoli 87 u 88 
tat-Trattat (ĠU L 214, 9.8.2008, 
p. 3). Dan ir-Regolament kien 
ippreċedut mir-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 1628/2006 tal-
24 ta’ Ottubru 2006 dwar 
l-applikazzjoni tal-Artikoli 87 
u 88 tat-Trattat għall-għajnuna 
għall-investiment nazzjonali bi 
skop reġjonali.Eżempju ta’ intensità skorretta tal-għajnuna (is-Slovenja)
Fi proġett taħt il-FEŻR, fis-Slovenja, li aħna eżaminajna bħala parti mill-eżerċizzju annwali tal-awditjar tal-
konformità li wettaqna fl-2013, ingħatat għajnuna taħt skema nnotifikata għall-attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp 
f-industrija awtomobilistika. Il-benefiċjraju ġie stabbilit fuq il-bażi ta’ ftehim ta’ konsorzju bejn id-disa’ sħab, li 
wieħed minnhom kien SME. Is-sħab l-oħra kollha kienu intrapriżi kbar. Il-benefiċjarju rċieva bonus għall-SMEs 
waqt li kien qed iwettaq l-attivitajiet ta’ riċerka tiegħu eslussivament f’isem l-intrapriżi kbar. Parti mill-infiq 
eliġibbli kellu jkun suġġett għal limitu massimu tal-intensità ta’ 25 % aktar milli r-rata ta’ 50 % li ġiet applikata. 
B’riżultat ta’ dan, ammont ta’ għajnuna ta’ EUR 0.4 miljun ma kellux jingħata.
Eżempju ta’ nuqqas ta’ effett ta’ inċentiv (il-Polonja)
Fi proġett taħt il-FEŻR, fil-Polonja, għall-kostruzzjoni ta’ ċentru tal-loġistika, li aħna eżaminajna bħala parti 
mill-eżerċizzju annwali tal-awditjar tal-konformità li wettaqna fl-2010, il-benefiċjarju kien naqas milli juri 
fl-applikazzjoni għall-proġett tiegħu li, kieku, l-għajnuna kienet wasslet għal żieda materjali fl-ambitu, fid-
daqs, fl-ammont li ntnefaq jew fil-veloċità tat-tlestija (ikkompletar) tal-proġetti, kif meħtieġ taħt il-GBER tal-
2008. B’riżultat ta’ dan, il-proġett li seta’ jibbenefika minn EUR 23.2 miljun tal-finanzjament mill-UE ma kienx 
eliġibbli u sussegwentement ġie rtirat mill-Istat Membru.Kaxxa 2 Kaxxa 3
30 Osservazzjonijiet 
41 
Aħna sibna wkoll każijiet fejn ix-xogħol kien diġà beda qabel ma ġiet 
ippreżentata l-applikazzjoni għall-proġett lill-awtorità li tagħti l-għajnuna. Dan 
jindika wkoll li l-għajnuna ma kinitx meħtieġa biex jitwettaq il-proġett.
Għajnuna mill-Istat mhux maqbuda jew nuqqas ta’ notifika
42 
Għall-kategorija tal-iżbalji fejn l-awtorità maniġerjali kienet ikklassifikat b’mod 
skorrett għajnuna lil proġett bħala li ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat, jew 
inkella naqset milli tinnotifika l-għajnuna mill-Istat lill-Kummissjoni, aħna l-ewwel 
qiesna jekk l-għajnuna setgħetx ġiet eżentata min-notifika, pereżempju taħt 
il-GBER. Biss jekk ma kienx hemm bażi għal eżenzjoni aħna tabilħaqq qiesna li 
l-iżball kellu impatt finanzjarju (ara l-Kaxxa  4).
Eżempju ta’ nuqqas ta’ notifika (ir-Repubblika Ċeka)
Fi proġett taħt il-FEŻR, fir-Repubblika Ċeka, għall-kostruzzjoni ta’ infrastruttura ta’ riċerka, li aħna eżaminajna 
bħala parti mill-eżerċizzju annwali tal-awditjar tal-konformità li wettaqna fl-2014, l-awtorità maniġerjali ma 
nnotifikatx l-għajnuna lill-Kummissjoni, peress li kienet temmen li l-attivitajiet ta’ riċerka tal-proġett kienu ta’ 
natura mhux ekonomika. Filwaqt li l-attivitajiet ta’ riċerka tal-benefiċjarju kienu parzjalment mhux ekonomiċi, 
huwa kien involut ukoll f’riċerka kuntrattwali għal parti sinifikanti mill-attivitajiet tiegħu. B’riżultat ta’ dan, 
l-għotja awditjata li kienet tammonta għal EUR 1.8 miljun kienet tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u kellha 
tingħata biss wara notifika lil u approvazzjoni mill-Kummissjoni.Kaxxa 4
Rekwiżiti ta’ monitoraġġ jew rekwiżiti formali mhux issodisfati
43 
Huwa importanti li l-awtoritajiet maniġerjali josservaw ir-rekwiżiti ta’ monitoraġġ, 
ta’ verifikazzjoni u rekwiżiti formali oħra li huma stipulati għalihom biex jiżguraw 
li l-miżuri li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat huma kompatibbli mas-suq intern. 
Dawn ir-rekwiżiti japplikaw ukoll għall-għajnuna de minimis  (ara l-paragrafu 14). 
Hawnhekk, id-diffikultà speċifika hija li l-impriżi jistgħu jirċievu għajnuna finan -
zjarja ripetutament minn sorsi multipli. Dawn l-għotjiet differenti ta’ għajnuna 
jistgħu b’mod kumulattiv jaqbżu l-limitu massimu de minimis . Bosta żbalji f’din 
il-kategorija kienu jikkonċernaw in-nuqqas ta’ verifikazzjoni tal-akkumulazzjoni 
tal-għajnuna de minimis  (ara l-Kaxxa  5).
31 Osservazzjonijiet 
44 
Nuqqasijiet fil-monitoraġġ jistgħu madankollu jirriżultaw ukoll f’għajnuna li tkun 
ineliġibbli, jekk pereżempju l-għajnuna approvata totali taqbeż il-limitu mas -
simu de minimis . Ir-Regolament de minimis  jipprovdi żewġ possibbiltajiet għall-
monitoraġġ tal-għajnuna de minimis : jew awtodikjarazzjoni mill-benefiċjarju 
li tikkonferma li l-għajnuna mhux se twassal biex jinqabeż il-limitu massimu 
de minimis , jew permezz ta’ reġistru ċentrali36. It-twaqqif ta’ reġistru ċentrali 
b’informazzjoni kompleta dwar l-għajnuna de minimis  mogħtija kollha fl-Istat 
Membru kkonċernat jgħin biex jiġu pprevenuti żbalji ta’ dan it-tip (ara l- Kaxxa  6).Eżempju ta’ rekwiżiti ta’ monitoraġġ jew rekwiżiti formali mhux issodisfati (Franza)
Fi proġett taħt il-FEŻR, fi Franza, għall-kostruzzjoni ta’ bini industrijali, li aħna eżaminajna bħala parti mill-
eżerċizzju tal-annwali tal-awditjar tal-konformità li wettaqna fl-2011, l-awtorità maniġerjali kienet approvat 
għotja ta’ għajnuna bħala għajnuna de minimis . Hija naqset, madankollu, milli tieħu inkunsiderazzjoni żewġ 
għotjiet ta’ għajnuna preċedenti mogħtija lill-istess benefiċjarju f’perjodu ta’ tliet snin. Ma kienx hemm impatt 
finanzjarju peress li l-ammont totali tal-għajnuna kien taħt il-limitu massimu de minimis .
L-użu ta’ reġistru ċentrali għall-għajnuna de minimis  (il-Portugall)
Fil-Portugall kull għajnuna de minimis  mogħtija jeħtieġ li tiddaħħal f’reġistru ċentrali mmaniġġjat mill-awtorità 
taċ-ċertifikazzjoni għall-FEŻR/FK u l-FSE. Ir-reġistru mbagħad awtomatikament jikkalkula l-għajnuna akkumu -
lata mogħtija lill-benefiċjarju u jindika jekk il-limitu massimu de minimis  inqabiżx jew le. Jekk il-limitu mas -
simu jkun inqabeż, il-korp li jagħti l-għajnuna għandu joħroġ deċiżjoni ta’ annullament u jirtira l-għajnuna 
rreġistrata qabel mir-reġistru. L-awtorità taċ-ċertifikazzjoni tikkontrolla darbtejn fis-sena li l-għotjiet tal-
għajnuna li jaqbżu l-limitu massimu de minimi s ikunu ġew sussegwentement irtirati.Kaxxa 5 Kaxxa 636 Il-premessa 21 tar-Regolament 
tal-Kummissjoni (UE) 
Nru 1407/2013.
Il-monitoraġġ mill-Kummissjoni ddgħajjef minn nuqqas ta’ 
analiżi komprensiva u koordinazzjoni interna insuffiċjenti
45 
Bħala parti mir-rwol superviżorju tagħha, il-Kummissjoni twettaq diversi tipi ta’ 
kontrolli fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat. Fil-politika ta’ koeżjoni, id-DĠ RE -
GIO u d-DĠ EMPL iwettqu kontrolli fuq il-post prinċipalment permezz tal-awditi 
tagħhom ta’ proġetti u sistemi tal-FEŻR/FK u l-FSE; fil-qasam tal-għajnuna mill-
Istat, id-DĠ COMP iwettaq kontrolli l-aktar permezz tal-eżerċizzju ta’ monitoraġġ 
tiegħu u t-trattament tal-ilmenti.
32 Osservazzjonijiet 
46 
Aħna eżaminajna jekk u kemm il-Kummissjoni kienet qabdet każijiet ta’ ksur tar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, jekk din l-informazzjoni kinitx ġiet irreġistrata 
f’database, analizzata u kondiviża fil-Kummissjoni, u kemm ħadet miżuri xierqa 
biex tikkoreġi l-każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-
Istat li jinqabdu mill-Kummissjoni nfisha jew minna.
Id-DĠ REGIO jaqbad għadd sinifikanti ta’ żbalji relatati mal-
għajnuna mill-Istat
47 
Għal proġetti taħt il-FEŻR u l-FK, aħna analizzajna kampjun aleatorju ta’ 25 minn 
131 rapport tal-awditjar imwettqa mid-DĠ REGIO fl-2013 u fl-2014. Id-DĠ REGIO 
kien għażel il-proġetti u l-programmi bbażati fuq valutazzjoni tar-riskji37. Ir-rap -
porti kollha kienu jikkonċernaw awditi kemm ta’ proġetti kif ukoll ta’ sistemi ħlief 
rapport wieħed li kien jinkludi biss awditi ta’ proġetti. Total ta’ 202 proġetti kienu 
koperti mill-25 rapport.
48 
L-analiżi tagħna wriet li 38 mill-202 proġetti kienu ġew affettwati minn sejbiet 
relatati mal-għajnuna mill-Istat. Dan jikkorrispondi għal 19 % tal-proġetti kollha 
eżaminati matul dawn il-25 awditu tal-Kummissjoni (ara t- Tabella  3). Din ir-rata ta’ 
detezzjoni hija simili għas-sejbiet proprji tagħna (ara l-paragrafu 35, it- Tabella  2).37 Ir-Rapport Annwali tal-
Attività 2014 tad-DĠ REGIO, 
it-Taqsima 2.1.1 “Control 
effectiveness as regards 
legality and regularity” 
(Effettività tal-kontrolli 
fir-rigward tal-legalità 
u r-regolarità), il-paġna 47.Tabella 3Sejbiet relatati mal-għajnuna mill-Istat f’awditi tad-DĠ REGIO, 2013-2014
 Għadd ta’ rapporti 
tal-awditjarProporzjon ta’ rap -
porti tal-awditjarGħadd ta’ proġettiProporzjon ta’ 
proġetti
Mingħajr sejbiet relatati mal-
għajnuna mill-Istat16 64 % 110 + 54181 %
B’sejbiet relatati mal-għajnuna 
mill-Istat fuq l-operazzjonijiet biss 
(proġetti)5 20 %
38 19 % B’sejbiet relatati mal-
għajnuna mill-Istat kemm fuq 
l-operazzjonijiet (proġetti) kif ukoll 
fuq is-sistemi2 8 %
B’sejbiet relatati mal-għajnuna 
mill-Istat fuq is-sistemi biss2 8 % - -
Total 25 100 % 202 100 %
1  110 proġetti mingħajr sejbiet koperti mis-16-il rapport mingħajr sejbiet tal-għajnuna mill-Istat, 54 proġett mingħajr sejbiet tal-għajnuna mill-
Istat mifruxa fuq id-9 rapporti l-oħra.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni.
33 Osservazzjonijiet 
Id-DĠ REGIO impona xi korrezzjonijiet finanzjarji għal ksur tar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-perjodu 2010-2014
49 
Il-Kummissjoni hija obbligata tieħu azzjonijiet xierqa biex tikkoreġi dgħufijiet 
fis-sistema jew żbalji li nqabdu fil-livell tal-proġetti38. Meta jkun hemm nuqqasi -
jiet serji jew meta Stat Membru jkun naqas milli jeżerċita r-responsabbiltà tiegħu 
b’mod xieraq li jaqbad u jikkoreġi nfiq irregolari, hil-Kummissjoni tista’ tadotta 
deċiżjoni ta’ korrezzjoni finanzjarja. Il-korrezzjonijiet finanzjarji għandhom l-għan 
li jipproteġu l-baġit tal-UE mill-piż ta’ nefqa żbaljata jew irregolari39.
50 
Għall-perjodu 2010-2014, wara l-awditi proprji tiegħu, id-DĠ REGIO implimenta 
10 korrezzjonijiet finanzjarji, li kienu mill-inqas parzjalment relatati mal-għajnuna 
mill-Istat. Dawn kienu jikkonċernaw ħames Stati Membri (l-Awstrija, ir-Repubblika 
Ċeka, Spanja, Franza u r-Rumanija). Sitta minn dawn il-korrezzjonijiet finanzjarji, 
li kienu jammontaw għal total ta’ EUR 3.2 miljun u li kienu jikkonċernaw żewġ 
Stati Membri, kienu relatati biss mal-għajnuna mill-Istat (Spanja u Franza). Barra 
minn hekk, id-DĠ REGIO implimenta tliet korrezzjonijiet finanzjarji mill-inqas 
parzjalment relatati mal-għajnuna mill-Istat wara l-eżaminar tiegħu tar-RAK tal-
awtoritajiet tal-awditjar. Waħda minn dawn il-korrezzjonijiet finanzjarji, li kienet 
tammonta għal EUR 32.5 miljun u li kienet tikkonċerna Stat Membru wieħed 
(Spanja), kienet relatata biss mal-għajnuna mill-Istat. Mhux possibbli li jiġi kkwan -
tifikat il-komponent tal-għajnuna mill-Istat tal-korrezzjonijiet finanzjarji li huma 
relatati biss parzjalment mal-għajnuna mill-Istat. L-ebda informazzjoni ma kienet 
disponibbli fir-rigward tal-għadd totali ta’ żbalji jew tad-dgħufijiet fis-sistema li 
d-DĠ REGIO qabad fil-perjodu 2010-2014.
51 
Sentejn wara kull wieħed mill-eżerċizzji annwali tal-awditjar tal-konformità li 
wettaqna, aħna nanalizzaw jekk il-Kummissjoni ħaditx azzjoni korrettiva xierqa 
u f’waqtha fir-rigward tal-iżbalji li qbadna. Id-DĠ REGIO implimenta jew kien 
fil-proċess li jimplimenta ħames korrezzjonijiet finanzjarji fir-rigward ta’ ħamsa 
mill-iżbalji tagħna fl-għajnuna mill-Istat fil-perjodu 2010-201340. Dawn il-kor -
rezzjonijiet finanzjarji kienu jikkonċernaw erba’ Stati Membri (Spanja, il-Greċja, 
l-Awstrija u l-Polonja). Erbgħa minn dawn il-korrezzjonijiet finanzjarji, li kienu 
jammontaw għal total ta’ EUR 2.7 miljun u li kienu jikkonċernaw l-istess erba’ Stati 
Membri, kienu relatati biss mal-għajnuna mill-Istat. Il-pożizzjoni tal-Kummissjoni 
dwar korrezzjoni finanzjarja proposta ta’ EUR 0.3 miljun, li kienet relatata mas-sitt 
żball fl-għajnuna mill-Istat, kienet għadha mhix iffinalizzata.38 L-Artikolu 59 tar-Regolament 
(UE, Euratom) Nru 966/2012.
39 Korrezzjonijiet finanzjarji 
jistgħu jsiru billi jiġi rtirat infiq 
irregolari mid-dikjarazzjonijiet 
ta’ infiq tal-Istati Membri jew 
permezz ta’ rkupri minn 
benefiċjarji.
40 Mit-13-il żball tagħna b’impatt 
finanzjarju, 5 wasslu għal 
korrezzjoni finanzjarja. 
Korrezzjoni finanzjarja waħda 
kienet tikkonċerna wieħed 
mid-19-il żball tagħna li konna 
kklassifikajna li huma mingħajr 
impatt finanzjarju.
34 Osservazzjonijiet 
L-eżerċizzji ta’ monitoraġġ tal-għajnuna mill-Istat imwettqa mid-
DĠ COMP jiżvelaw ħafna skemi ta’ għajnuna problematiċi
52 
Il-Kummissjoni hija meħtieġa timmonitorja regolarment l-iskemi ta’ għajnuna 
biex tivverifika jekk u kemm huma konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-
Istat, u biex tieħu azzjonijiet xierqa b’mod partikolari jekk xi għajnuna mogħtija 
ma tkunx kompatibbli mas-suq intern. Azzjonijiet bħal dawn jinkludu l-irkupru 
ta’ kwalunkwe għajnuna mogħtija li tkun inkompatibbli41. Għalhekk, aħna 
eżaminajna r-riżultati tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-DĠ COMP għall-
perjodu 2009-2014; dawn huma ppreżentati fit- Tabella  4. Il-Kummissjoni tkompli 
timmonitorja l-iskemi ta’ għajnuna li ġew approvati preċedentement42.Tabella 4Riżultati tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-DĠ COMP , 2009-20141
Skema ta’ għajnunaGħadd ta’ skemi 
mmonitorjatiGħadd (u propor -
zjon) ta’ każijiet 
problematiċi3Għadd (u proporzjon) ta’ każijiet bi 
problemi jaffettwaw il-kompatibbiltà
Għajnuna li tibbenefika minn eżenzjoni sħiħa 73 24 (32.9 %) 9 (12.3 %)
Għajnuna nnotifikata 138 50 (36.2 %) 7 (5.1 %)
Oħrajn21 1 (100.0 %) 0 (%)
Servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali 8 4 (50.0 %) 0 (%)
Total 220 79 (35.9 %) 16 (7.3 %)
1 Aħna nkludejna s-sena 2009 għaliex ir-riżultati tal-monitoraġġ mill-Kummissjoni jikkombinaw is-snin 2009 u 2010.
2  Id-DĠ COMP sab skema ta’ għajnuna waħda li la kienet skema tal-GBER, la skema ta’ servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali u lanqas skema 
awtorizzata (għalhekk kienet skema kompletament illegali).
3  “Problematiċi” huwa terminu użat mid-DĠ COMP biex jindika ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat li jvarja minn nuqqasijiet formali 
bħal formulazzjonijiet skorretti tar-regoli ta’ akkumulazzjoni għal kwistjonijiet legali bħal nuqqas ta’ kundizzjonijiet tal-GBER riflessi fi skema 
tal-GBER.
Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.41 Il-Kawża C-301/87, 
il-paragrafi 17-23.
42 L-Artikolu 108(1) tat-TFUE: 
“Il-Kummissjoni għandha 
teżamina kostantament […] 
is-sistemi kollha ta’ għajnuna li 
jeżistu […] fl-Istati [Membri]. 
Hija għandha tipproponi 
lil[l-Istati Membri] kull miżura 
xierqa meħtieġa għall-iżvilupp 
progressiv u għall-
funzjonament tas-suq intern.”
53 
Aħna sibna li d-DĠ COMP kien għażel l-iskemi ta’ għajnuna biex jiġu mmoni -
torjati abbażi tal-valutazzjoni tar-riskji u billi ħa inkunsiderazzjoni l-ammont ta’ 
għajnuna mogħtija. Fil-perjodu 2009-2014, kien hemm bħala medja 2 401 skema 
ta’ għajnuna bi nfiq irrappurtat kull sena. f’dak l-istess perjodu, id-DĠ COMP im -
monitorja total ta’ 220 skema ta’ għajnuna (bejn 30 u 75 skema ta’ għajnuna kull 
sena). Id-DĠ COMP jistma li l-iskemi li mmonitorja fil-perjodu 2009-2014 kienu 
jirrappreżentaw aktar minn 20 % tal-għajnuna kollha mill-Istat mogħtija taħt 
l-iskemi ta’ għajnuna. Il-biċċa l-kbira mill-iskemi ta’ għajnuna joperaw għal bosta 
snin u jirrappurtaw l-infiq fuq bażi annwali.
35 Osservazzjonijiet 
54 
Abbażi tal-monitoraġġ tagħha matul il-perjodu mill-2009 sal-2014, il-Kummissjoni 
sabet li madwar 36 % tal-iskemi kollha tal-għajnuna kienu ġew affettwati minn 
problemi. Problemi bħal dawn kienu jikkonċernaw dgħufijiet fit-tfassil tal-iskemi 
ta’ għajnuna (bħal eżenzjonijiet illegali minn regoli dwar l-effett ta’ inċentiv jew 
dispożizzjonijiet neqsin fir-rigward tal-limiti massimi tal-intensità tal-għajnuna) 
jew fl-implimentazzjoni ta’ għajnuna individwali (bħal ksur illegali tal-obbligu 
ta’ notifika għal għajnuna individwali li taqbeż is-sollijiet tal-GBER jew għajnuna 
li tingħata lil intrapriżi kbar filwaqt li l-iskema ta’ għajnuna kienet limitata għall-
SMEs)43. Problemi li affettwaw il-kompatibbiltà (7.3 % tal-każijiet kollha) huma 
partikolarment sinifikanti. F’dawn il-każijiet il-Kummissjoni tista’ tipproċedi għall-
irkupru tal-għajnuna. Il-problemi li jaffettwaw il-kompatibbiltà kienu partikolar -
ment frekwenti fl-iskemi tal-GBER (12.3 % tal-każijiet kollha tal-GBER).
55 
Informazzjoni aktar dettaljata li ġiet ripartita skont l-Istat Membru u skont il-kat -
egorija tal-għajnuna u li tkopri l-perjodu 2006-2014 hija ppreżentata fl- Anness  II. 
Hija turi li għal ħames Stati Membri (il-Greċja, il-Litwanja, il-Lussemburgu, il-Por -
tugall u r-Renju Unit) id-DĠ COMP qies li nofs jew aktar minn nofs l-iskemi kollha 
tal-għajnuna kienu problematiċi. Filwaqt li r-riżultati tal-eżerċizzju ta’ monitoraġġ 
imwettqa mid-DĠ COMP mhumiex speċifiċi għall-politika ta’ koeżjoni, l-Anness II 
juri li l-iżvilupp reġjonali huwa l-kategorija tal-għajnuna li tkun suġġetta għall-
monitoraġġ mid-DĠ COMP l-aktar spiss.
L-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-DĠ COMP fil-perjodu 
2009-2014 ma rriżultawx fi rkupri sinifikanti tal-għajnuna mill-Istat
56 
Matul il-perjodu 2009-2014, il-monitoraġġ mill-Kummissjoni tal-għajnuna mill-
Istat irriżulta fi tmien irkupri volontarji ta’ nfiq irregolari mingħand benefiċjarji 
mill-Istati Membri kkonċernati44. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nediet tmien 
azzjonijiet formali bħal proċeduri ta’ investigazzjoni. Waħda minn dawn, li tnediet 
fl-2014 kontra Ċipru, fl-2015 wasslet għall-irkupru ta’ EUR 0.3 miljun relatati ma’ 
miżura li kienet ġiet eżentata b’mod skorrett taħt il-GBER45.43 Għajnuna individwali hija kull 
għajnuna mogħtija taħt jew 
barra minn skema ta’ 
għajnuna. Id-DĠ COMP ma 
mmonitorjax l-għajnuna 
individwali mogħtija barra 
minn skema ta’ għajnuna 
qabel l-2015.
44 Erba’ rkupri fl-2009, wieħed 
fl-2011, wieħed fl-2012 u tnejn 
fl-2014.
45 Ara d-Deċiżjoni tal-
Kummissjoni C(2014) 9362 
tad-9.1.2015.
36 Osservazzjonijiet 
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, id-databases tal-
Kummissjoni ma ppermettewx li ssir l-analiżi tal-iżbalji relatati 
mal-għajnuna mill-Istat
57 
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, la d-DĠ REGIO u lanqas id-DĠ 
EMPL ma rreġistraw każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat li huma qabdu b’mod li permezz tiegħu setgħu jwettqu analiżi xierqa 
tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat. Għall-perjodu ta’ programmazzjo -
ni 2014-2020, huma żviluppaw database msejħa “MAPAR” (Ġestjoni ta’ Proċessi, 
Attivitajiet u Riżorsi tal-Awditjar) biex jirreġistraw is-sejbiet kollha li rriżultaw mill-
awditi tagħhom għall-FEŻR, il-FK u l-FSE, ikklassifikati skont it-tip, il-kategorija 
u s-serjetà. L-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat jiffurmaw kategorija sepa -
rata f’din id-database. Madankollu, aħna sibna li d-DĠ COMP ma kellux aċċess 
għall-MAPAR.
58 
Database oħra, li hija mmaniġġjata mill-OLAF u hija aċċessibbli mid-DĠ RE -
GIO u mid-DĠ EMPL imma mhux mid-DĠ COMP , hija s-Sistema ta’ Ġestjoni 
tal-Irregolaritajiet (IMS), li tintuża mill-Kummissjoni biex tiġbor l-informazzjoni 
mill-Istati Membri fuq bażi ta’ kull tliet xhur dwar l-irregolaritajiet kollha li jaqbżu 
l-EUR 10 000 f’kontribuzzjonijiet mill-UE46. Matul il-perjodu 2010 sa 2014, 31 ir -
regolarità relatati mal-għajnuna mill-Istat ġew irrappurtati mill-Istati Membri. 
Għalkemm kien hemm biss għadd żgħir ta’ irregolaritajiet, il-Kummissjoni ma 
analizzathomx.
59 
Aħna identifikajna n-nuqqasijiet li ġejjin fil-mod kif l-informazzjoni dwar l-irrego -
laritajiet ġiet ippreżentata fl-IMS:
(a) ma kienx hemm tipoloġija speċifika tal-iżbalji għall-għajnuna mill-Istat 
u għalhekk ma kienx hemm konsistenza fil-kategorizzazzjoni tal-iżbalji bejn 
l-Istati Membri. L-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat kien ikollhom jinsiltu 
permezz ta’ tiftixa għal “għajnuna mill-Istat” fil-lingwi uffiċjali kollha; u
(b) f’ħafna każijiet l-informazzjoni ppreżentata ma tagħtix dettalji tan-natura jew 
it-tip tal-iżbalji. Pereżempju, żball fl-għajnuna mill-Istat jista’ jiġi deskritt biss 
bħala “kwistjoni dwar l-għajnuna mill-Istat”.46 L-Artikolu 28 tar-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 1828/2006 tat-
8 ta’ Diċembru 2006 li 
jistabbilixxi r-regoli għall-
implimentazzjoni tar-
Regolament tal-Kunsill (KE) 
Nru 1083/2006 li jistabbilixxi 
d-dispożizzjonijiet ġenerali 
dwar il-Fond Ewropew 
għall-Iżvilupp Reġjonali, 
il-Fond Soċjali Ewropew 
u l-Fond ta’ Koeżjoni 
u tar-Regolament (KE) 
Nru 1080/2006 tal-Parlament 
Ewropew u tal-Kunsill dwar 
il-Fond Ewropew għall-
Iżvilupp Reġjonali (il-perjodu 
ta’ programmazzjoni 
2007-2013) (ĠU L 371, 
27.12.2006, p. 1) 
u r-Regolament ta’ Delega 
tal-Kummissjoni 
(UE) 2015/1970 tat-
8 ta’ Lulju 2015 li 
jissupplimenta r-Regolament 
(UE) Nru 1303/2013 tal-
Parlament Ewropew 
u tal-Kunsill b’dispożizzjonijiet 
speċifiċi dwar l-irrappurtar ta’ 
irregolaritajiet, fir-rigward 
tal-Fond Ewropew għall-
Iżvilupp Reġjonali, il-Fond 
Soċjali Ewropew, il-Fond ta’ 
Koeżjoni, u l-Fond Ewropew 
għall-Affarijiet Marittimi 
u s-Sajd (il-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2014-2020) 
(ĠU L 293, 10.11.2015, p. 1).
37 Osservazzjonijiet 
60 
Filwaqt li d-DĠ COMP lanqas ma kellu database, għall-perjodu ta’ programmazz -
joni 2007-2013 huwa għamel analiżi orizzontali tal-problemi li nqabdu fl-eżerċizzji 
ta’ monitoraġġ li huwa wettaq permezz ta’ spreadsheet tal-Excel. Huwa ma kkon -
dividiex din l-informazzjoni mad-DĠ REGIO jew mad-DĠ EMPL. F’Marzu 2016, 
id-DĠ COMP beda jagħmel dan.
61 
In-nuqqas ta’ databases robusti u l-iskambju insuffiċjenti ta’ informazzjoni dwar 
l-iżbalji maqbuda fl-għajnuna mill-Istat bejn id-Direttorati Ġenerali tal-Kummis -
sjoni pprevienu analiżi komprensiva tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat 
fil-qasam tal-koeżjoni. Analiżi bħal din setgħet għenet lill-Kummissjoni tiżviluppa 
miżuri preventivi li jkunu aktar iffukati u mfasslin apposta għall-Istati Membri u/
jew il-programmi (ara eż. il-paragrafi 101 sa 105).
Il-Kummissjoni intensifikat il-kontrolli tal-għajnuna mill-Istat tal-
proġetti pubbliċi ta’ infrastruttura wara deċiżjoni li ttieħdet fl-2011 
mill-Qorti tal-Ġustizzja
62 
Fl-1994, il-Kummissjoni ħarġet linji gwida li speċifikaw li l-kostruzzjoni tal-
proġetti pubbliċi ta’ infrastruttura kienet tirrappreżenta miżura ġenerali ta’ 
politika ekonomika li ma kinitx suġġetta għar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat47. 
Għalhekk, l-Istati Membri ma nnotifikawx lill-Kummissjoni il-finanzjament 
pubbliku tal-investimenti fl-ajruporti, fil-portijiet jew f’infrastruttura pubblika 
simili. Madankollu, f’dawk il-linji gwida, il-Kummissjoni diġà indikat li l-attivitajiet 
ekonomiċi li twettqu ġewwa l-ajruporti li huma ta’ benefiċċju dirett jew indirett 
għal-linji tal-ajru jistgħu jitqiesu baħala għajnuna mill-Istat48. Din id-distinzjoni 
bejn infrastruttura “pubblika” u infrastruttura “ddedikata” saret fir-Rapport 
Annwali tal-1995 dwar il-Kompetizzjoni u aktar tard fil-Vademecum tal-2003 
mill-Kummissjoni dwar l-Għajnuna mill-Istat49. Madankollu, dan il-Vademecum 
iddikjara li r-regoli ġenerali dwar l-għajnuna mill-Istat ma kinux japplikaw, b’mod 
partikolari, għat-trasport bil-ferrovija, bl-ajru, bil-passaġġi fuq l-ilma interni 
u bit-trasport marittimu. Matul is-snin disgħin, bosta fatturi bħal-liberalizzazzjoni 
tas-suq, il-privatizzazzjoni u l-progress tekonoloġiku kkontribwew biex jitwessa’ 
l-ambitu għall-isfruttament kummerċjali tal-infrastruttura. Mill-1998 ‘il quddiem, 
u skont din l-interpretazzjoni, il-Kummissjoni qieset li l-għajnuna mogħtija lil 
bosta proġetti pubbliċi ta’ infrastruttura kienet għajnuna mill-Istat.
63 
Il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja ħarġet deċiżjonijiet, fl-2000 u fl-2011, li kkonfermaw 
il-fehma li l-finanzjament pubbliku tal-investimenti fl-infrastrutturi jistgħu jkunu 
rilevanti għall-għajnuna mill-Istat (ara l- Kaxxa  7).47 Ara l-paragrafu 12 tal-
”Application of Articles 92 
and 93 of the EC Treaty and 
Article 61 of the EEA 
Agreement to State aids in the 
aviation sector” (Applikazzjoni 
tal-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat 
tal-KE u l-Artikolu 61 
tal-Ftehim ŻEE għall-
għajnuniet mill-Istat fis-settur 
tal-avjazzjoni) (ĠU C 350, 
10.12.1994).
48 Ara l-paragrafu 12 tal-
”Application of articles 92 and 
93 of the EC Treaty and Article 
61 of the EEA Agreement to 
State aids in the aviation 
sector” (Applikazzjoni 
tal-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat 
tal-KE u l-Artikolu 61 
tal-Ftehim ŻEE għall-
għajnuniet mill-Istat fis-settur 
tal-avjazzjoni) (ĠU C 350, 
10.12.1994, p. 5).
49 Ara COM(96) 126 Final, 
il-paragrafu 175 
u l-Vademecum Community 
Rules on State Aid 
(Vademecum dwar ir-Regoli 
Komunitarji dwar l-Għajnuna 
mill-Istat), il-paġni 6 u 10.
38 Osservazzjonijiet 
64 
F’Awwissu 2012, id-DĠ COMP ħareġ dokumenti ta’ gwida (li jissejħu “grilji 
analitiċi”) biex jgħin lill-Istati Membri jivvalutaw jekk ikunx meħtieġ li l-għajnuna 
mogħtija lil proġetti ta’ infrastruttura tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni, ibbażat fuq 
is-sentenza “Leipzig Halle”.
65 
Kien biss wara s-sentenza “Leipzig Halle” u l-gwida 2012 mill-Kummissjoni 
lill-Istati Membri li żdied l-għadd ta’ notifiki tal-proġetti ta’ infrastruttura52. 
Fl-2014, b’referenza għas-sentenzi “Aéroports de Paris” u “Leipzig Halle”, il-
Kummissjoni esprimiet il-fehma li d-deċiżjonijiet tal-Qorti jkunu applikabbli għal 
kull infrastruttura operata għal attività ekonomika, irrispettivament mis-settur 
ikkonċernat53.Żewġ sentenzi importanti tal-Qorti tal-Ġustizzja li huma relatati mal-konformità 
tal-proġetti pubbliċi ta’ infrastruttura mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat
Fis-sentenza “Aéroports de Paris”, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet f’Diċembru 2000 li, l-operat ta’ ajruport, inkluż 
l-għoti ta’ servizzi tal-ajruport lil-linji tal-ajru u lill-fornituri tas-servizzi ġewwa l-ajruporti, hija attività ekono -
mika u għalhekk hija suġġetta għar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat50.
Fis-sentenza “Leipzig Halle”, il-Qorti Ġenerali ddeċidiet f’Marzu 2011 li jekk il-kostruzzjoni ta’ infrastruttura 
(pereżempju, runway) tkun marbuta b’mod inseparabbli ma’ attività ekonomika (pereżempju, it-trasport ta’ 
passiġġieri bl-ajruplan), il-kostruzzjoni nfisha hija attività ekonomika51.
50 Il-Kawża T-128/98, Aéroports de Paris.
51 Il-Kawżi magħquda T-443/08 u T-445/08, Leipzig Halle.Kaxxa 7
52 Pereżempju, fl-ittra “State aid 
Questionnaire on the 
functioning and the taxation 
of ports” (Kwestjonarju dwar 
l-għajnuna mill-Istat li 
jikkonċerna l-funzjonament 
u t-tassazzjoni tal-portijiet) 
tat-3 ta’ Lulju 2013, id-DĠ 
COMP iddikjara li: Wara 
s-sentenza Leipzig/Halle 
tal-Qorti Ewropea tal-
Ġustizzja, il-Kummissjoni 
Ewropea rċeviet żieda 
fl-għadd ta’ notifiki ta’ proġetti 
ta’ investiment fl-infrastruttura 
tal-portijiet li jinvolvu 
l-appoġġ pubbliku. Ara COMP/
E3/H3/IA/jf/20 13/68609.
53 Il-paragrafu 35 tad-Draft 
Commission notice on the 
notion of State aid pursuant to 
Article 107(1) TFEU (Abbozz ta’ 
avviż tal-Kummissjoni dwar 
il-kunċett tal-għajnuna 
mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) 
TFUE), ippubblikat fl-2014. 
L-avviż ġie adottat fid-
19 ta’ Mejju 2016 ( http://
ec.europa.eu/competition/
state_aid/modernisation/
notice_aid_en.html ) li jinkludi 
formulazzjoni simili.
39 Osservazzjonijiet 
Koordinazzjoni inadegwata bejn id-Direttorati Ġenerali tal-
Kummissjoni biex jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet dwar il-proġetti fuq 
skala kbira jieħdu wkoll kont tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat 
sa tmiem l-2012
66 
Xi proġetti taħt il-FEŻR/FK huma tant sinifikanti finanzjarjament li tinħtieġ 
deċiżjoni speċifika tal-Kummissjoni biex l-Istat Membru jikseb kofinanzjament 
mill-UE. Dawn għandhom spiża eliġibbli totali li taqbeż l-EUR 50 miljun u huma 
ġeneralment proġetti ta’ infrastruttura fuq skala kbira54. Dawn il-proġetti jissejħu 
proġetti fuq skala kbira. Jekk l-għajnuna mogħtija għal proġett fuq skala kbira 
tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, hemm ukoll il-possibbiltà li jkun jeħtieġ li din 
tiġi nnotifikata minħabba d-daqs tagħha55.
67 
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni adottat 918-il 
deċiżjoni dwar il-proġetti fuq skala kbira li kienu jirrappreżentaw aktar minn 
EUR 75 biljun ta’ kontribuzzjonijiet mill-UE; il-kontribuzzjoni medja mill-UE għal 
dawn il-proġetti kienet ta’ EUR 82.6 miljun. Flimkien dawn il-proġetti kienu 
jirrappreżentaw ktar minn 25 % tal-infiq kollu mill-FEŻR/FK, b’differenzi sinifikanti 
bejn l-Istati Membri (ara l- Figura  7).
68 
Aktar informazzjoni dettaljata dwar proġetti fuq skala kbira li ġew adottati mill-
Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 qed tiġi ppreżentata 
fl-Anness  III.54 Għal ċerti proġetti, is-soll 
huwa EUR 75 miljun. Ara 
l-Artikolu 100 tar-Regolament 
Nru 1303/2013.
55 L-uniċi kategoriji ta’ għajnuna 
taħt il-GBER b’sollijiet 
tan-notifika li jaqbżu 
l-EUR 50 miljun huma 
l-għajnuna għall-investiment 
reġjonali, l-għajnuna 
għall-investiment għall-
kultura u l-konservazzjoni 
tal-patrimonju u l-għajnuna 
għall-infrastruttura tal-
broadband kif ukoll, taħt ċerti 
kundizzjonijiet, l-għajnuna 
għar-riċerka u l-iżvilupp 
u l-għajnuna operattiva għal 
sorsi ta’ enerġija rinnovabbli.  
Is-soll ta’ notifika għal servizzi 
ta’ interess ekonomiku 
ġenerali huwa EUR 15-il miljun.  
L-Artikolu 4 tar-
Regolament 651/2014 
u l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 
tal-Kummissjoni tal-
20 ta’ Diċembru 2011 dwar 
l-applikazzjoni tal-
Artikolu 106(2) tat-Trattat dwar 
il-Funzjonament tal-Unjoni 
Ewropea għall-għajnuna 
mill-Istat taħt il-forma ta’ 
kumpens għas-servizzi 
pubbliċi mogħti lil ċerti impriżi 
inkarigati bil-ġestjoni ta’ 
servizzi ta’ interess ekonomiku 
ġenerali.
40 Osservazzjonijiet Figura 7Kontribuzzjonijiet mill-UE għal proġetti fuq skala kbira bħala proporzjon tal-infiq 
kollu mill-FEŻR/Fond ta’ Koeżjoni skont l-Istat Membru
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni għall-2015.
0 200 400 600 800 km 
Legend
0 - 12.5 %
12.5 - 25 %25-37.5 %37.5-50 %50+ %L-ebda proġett fuq skala kbira
Mhux pajjiż tal-UELimiti amministrattivi: ©EuroGeographics ©UN-FAO ©Turkstat
Kartografija: L-Eurostat – GISCO, 01/2015
41 Osservazzjonijiet 
69 
L-Istati Membri huma mitluba jinkludu diversi tipi ta’ informazzjoni fl-applikazzjo -
ni għal proġett fuq skala kbira biex il-Kummissjoni tkun tista’ tieħu deċiżjoni mo -
tivata li tkun ibbażata fuq valutazzjoni tar-rilevanza, il-vijabbiltà, is-sostenibbiltà, 
il-profil ambjentali tal-proġett kif ukoll il-ġustifikazzjoni tal-finanzjament mitlub, 
u l-informazzjoni pprovduta mill-Istat Membru dwar jekk l-għajnuna mill-Istat 
hijiex involuta. Skont il-Kummissjoni, minn tmiem l-2012 ‘il hawn, id-DĠ REGIO 
qed jikkonsulta formalment lid-DĠ COMP dwar l-applikazzjonijiet kollha għall-
proġetti fuq skala kbira bħala parti mill-proċeduri interni tiegħu, u f’dan l-istadju 
d-DĠ COMP jista’ jindika lid-DĠ REGIO li huwa mistenni li l-proġett jiġi nnotifikat. 
Barra minn hekk, id-DĠ REGIO bħala d-DĠ ewlieni jrid jikkonsulta mad-DĠ COMP 
u ma’ Direttorati Ġenerali rilevanti oħra dwar id-deċiżjoni ta’ approvazzjoni tal-
proġett fuq skala kbira56.
70 
Din il-konsultazzjoni hija speċjalment importanti meta l-Istat Membru jindika 
fl-applikazzjoni għall-proġetti fuq skala kbira li l-għajnuna mill-Istat mhix in -
voluta, peress li f’dan il-każ id-DĠ COMP ma jirċevix notifika. Iżda anke jekk 
il-Kummissjoni tapprova proġett fuq skala kbira billi tieħu deċiżjoni, ma hemmx 
garanzija li l-proġett jikkonforma mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Analiżi 
tad-deċiżjonijiet tal-Kummissjoni għal proġetti fuq skala kbira wriet li ma ssem -
miex il-fatt li d-deċiżjoni ma tikkostitwix konferma tal-konformità tal-proġetti 
mal-leġiżlazzjoni applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat.
71 
Mid-918-il proġett fuq skala kbira li ġew adottati għall-perjodu ta’ program -
mazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni adottat 440 qabel tmiem l-2012. Għal dawn 
il-proġetti, id-DĠ COMP ma vverifikax b’mod sistematiku jekk l-investimenti 
fl-infrastruttura pubblika jistgħux jinvolvu l-għajnuna mill-Istat. Barra minn hekk, 
f’Novembru 2012, Il-Kummissjoni ħarġet nota ta’ gwida għall-Istati Membri, li fiha 
ddikjarat li hija ma kellhiex l-intenzjoni li teżamina b’mod sistematiku l-konform -
ità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ta’ proġetti ta’ infrastruttura fuq skala 
kbira koperti minn din in-nota li diġà kienu suġġetti għal deċiżjoni qabel id-data 
ta’ din in-nota57. Fil-prinċipju, huwa għalhekk possibbli li Stat Membru jkun irċieva 
deċiżjoni tal-Kummissjoni li tkun tapprova proġett fuq skala kbira filwaqt li jkun 
qed jikser ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.56 Id-dipartimenti rilevanti kollha 
tal-Kummissjoni għandu 
jkollhom minn 10 sa 15-il jum 
ta’ xogħol biex jivvalutaw 
l-applikazzjoni għall-proġett 
kif ukoll biex jivvalutaw 
id-deċiżjoni ta’ approvazzjoni 
tal-proġett fuq skala kbira.
57 Il-Kummissjoni Ewropea; 
Guidance Note to the COCOF 
No 12-0059-01 “Verification of 
compliance with state aid 
rules in infrastructure cases” 
(Nota ta’ Gwida lill-COCOF 
Nru 12-0059-01 “Verifikazzjoni 
tal-konformità mar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat 
f’każijiet ta’ infrastruttura”); 
il-21 ta’ Novembru 2012.
42 Osservazzjonijiet 
Fokus insuffiċjenti mill-awtoritajiet tal-awditjar tal-Istati Membri 
fuq il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat
72 
L-awtoritajiet tal-awditjar tal-Istati Membri huma parti importanti mill-katina ta’ 
kontroll li fuqha l-Kummissjoni tibni l-aċċertament tagħha fil-politika ta’ koeżjoni. 
Għalhekk huwa importanti li l-awtoritajiet tal-awditjar ikollhom il-kompetenzi 
meħtieġa u jwettqu kontrolli ta’ kwalità xierqa. Dan huwa partikolarment impor -
tanti għall-kontroll tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, li huma 
sors importanti ta’ żbalji u nfiq irregolari fil-politika ta’ koeżjoni, għalkemm ferm 
inqas għall-FSE milli għall-FEŻR u l-FK (ara l-paragrafi 33 sa 36).
73 
Aħna staqsejna lill-awtoritajiet tal-awditjar għar-riżultati tal-awditjar tagħhom 
relatati mal-għajnuna mill-Istat permezz tal-istħarriġ tagħna u eżaminajna 
r-rappurtar tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fir-rapporti annwali ta’ 
kontroll (RAK) tagħhom għall-programmi operazzjonali tal-FEŻR/FK. Bħala parti 
mill-awditi tagħna tal-konformità annwali, aħna eżaminajna l-listi ta’ kontroll tal-
awtoritajiet tal-awditjar għall-awditjar tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat. Aħna staqsejna wkoll lill-awtoritajiet tal-awditjar jekk kinux irċevew 
appoġġ suffiċjenti mill-Kummissjoni u kemm ta’ spiss ikkooperaw mal-awtorita -
jiet tal-Istati Membri l-oħra (bħal uffiċċji tal-għajnuna mill-Istat) fil-qasam tal-
għajnuna mill-Istat.
L-awtoritajiet tal-awditjar qabdu sinifikattivament inqas każijiet 
ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, bi 
tqabbil mal-Kummissjoni jew mal-Qorti
74 
Matul il-perjodu 2010-2014, abbażi ta’ informazzjoni pprovduta fl-istħarriġ, l-
awtoritajiet tal-awditjar stmaw li madwar terz (32.4 %) tal-proġetti taħt il-FEŻR/FK 
u l-FSE awditjati minnhom kienu rilevanti għall-għajnuna mill-Istat. L-awtoritajiet 
tal-awditjar sabu żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat bħala medja fi 3.6 % ta’ 
dawk il-proġetti (ara l- Figura  8). Matul dak l-istess perjodu, aħna qbadna żbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat fi proġetti taħt il-FEŻR/FK u l-FSE f’aktar minn 
ħames darbiet din ir-rata (ara l-paragrafu 35, it- Tabella  2), anke jekk għandna 
metodoloġija tal-kampjunar simili58.58 Bħala regola ġenerali, 
l-awtoritajiet tal-awditjar 
huma meħtieġa jikkampjunaw 
proġetti b’mod aleatorju. Ara 
l-Artikolu 17 tar-Regolament 
tal-Kummissjoni (KE) 
Nru 1828/2006 għall-perjodu 
ta’ programmazzjoni 
2007-2013 u l-Artikolu 127 
tar-Regolament (UE) 
Nru 1303/2013 għall-perjodu 
ta’ programmazzjoni 
2014-2020.
43 Osservazzjonijiet 
75 
Aħna analizzajna wkoll 1026 RAK għal programmi operazzjonali tal-FEŻR/FK 
ippreżentati lid-DĠ REGIO fil-perjodu 2010-2014 (ara t- Tabella  5). L-awtoritajiet 
tal-awditjar kienu meħtieġa jirrappurtaw dwar ir-“riżultati prinċipali” tal-awditi 
tagħhom ta’ proġetti fir-RAK59. B’mod partikolari, aħna ħarisna lejn ir-rappurtar 
dwar l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat. Aħna sibna li referenza għall-iżbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat saret biss f’40 mill-1026 RAK (3.9 %). L-iżball l-aktar 
komuni rrappurtat fir-RAK kien jikkonċerna l-għajnuna “ de minimis ”.59 Ir-Regolament tal-
Kummissjoni 
(KE) Nru 1828/2006, 
l-Anness VI.Figura 8Għajnuna mill-Istat fl-awditi ta’ proġetti mwettqa mill-awtoritajiet tal-awditjar, 
2010-2014
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq ir-riżultati tal-istħarriġ.0 %5 %10 %15 %20 %25 %30 %35 %40 %
0 %5 %10 %15 %20 %25 %30 %35 %40 %
2010 2011 2012 2013 2014
SenaProġetti suġġetti għal regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat
Proġetti milquta minn żbalji relatati 
mal-għajnuna mill-IstatProporzjon tal-proġetti kollha
Proporzjon tal-proġetti kollha suġġetti għal 
regoli dwar l-għajnuna mill-IstatTabella 5RAK ippreżentati lid-DĠ REGIO, 2010-2014
Sena Għadd ta’ RAK eżaminatiGħadd ta’ RAK li fihom ir -
regolaritajiet identifikati 
fl-għajnuna mill-IstatFrekwenza tal-identifikazzjoni
2010 199 4 2.0 %
2011 211 8 3.8 %
2012 203 9 4.4 %
2013 209 9 4.3 %
2014 204 10 4.9 %
Total 1 026 40 3.9 %
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq analiżi tar-RAK ippreżentati lid-DĠ REGIO.
44 Osservazzjonijiet 
76 
L-analiżi tagħna wriet li l-proporzjon ta’ RAK li fihom żbalji relatati mal-għajnuna 
mill-Istat, li ġew irrappurtati, kien ivarja bejn l-Istati Membri; għad-Danimarka 
sibna total ta’ ħames RAK li semmew l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat, 
għal Ċipru, l-Estonja u Franza sibna erbgħa u għall-Ungerija u l-Litwanja sibna 
tlieta. Għal tmien Stati Membri (il-Belġju, l-Irlanda, l-Italja, il-Lussemburgu, Malta, 
l-Awstrija, is-Slovenja u s-Slovakkja) ma sibna l-ebda RAK li semma żbalji relatati 
mal-għajnuna mill-Istat.
77 
Bi tqabbil mar-riżultati tal-kontrolli mwettqa mill-Kummissjoni (ara l-paragrafi 47 
sa 56) u minna (ara l-paragrafi 33 sa 44), l-awtoritajiet tal-awditjar qabdu żbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat b’rata sinifikattivament aktar baxxa.
78 
Bħala parti mix-xogħol għall-awditu tagħna tal-konformità annwali għall-2014, 
aħna eżaminajna kampjun ta’ 53 lista ta’ kontroll tal-awditjar użati mill-awtori -
tajiet tal-awditjar fl-awditi tagħhom ta’ proġetti. Aħna sibna li 18 minnhom 
(madwar 33 %) kellhom nuqqasijiet sinifikanti; pereżempju, il-lista ta’ kontroll ma 
kellhiex bżonn verifikazzjoni tal-intensità tal-għajnuna, li hija waħda mis-sorsi 
prinċipali ta’ żbalji fl-awditi tagħna (ara l-paragrafu 39)60. Listi xierqa ta’ kontroll 
tal-għajnuna mill-Istat jistgħu jgħinu lill-awtoritajiet tal-awditjar jaqbdu żbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat.
79 
Matul l-2015, il-Kummissjoni ħeġġet lill-awtoritajiet tal-awditjar biex jindirizzaw 
din il-kwistjoni, u l-analiżi tagħna sabet titjib sinifikanti f’dan ir-rigward61.60 Ara l-paragrafu 6.65 
tar-Rapport Annwali tagħna 
għas-sena finanzjarja 2014.
61 Ara l-paragrafu 6.59 
tar-Rapport Annwali tagħna li 
jmiss għas-sena 
finanzjarja 2015.
45 Osservazzjonijiet 
L-awtoritajiet tal-Istati Membri jeħtieġu appoġġ addizzjonali fir-
rigward tal-awditjar tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat
80 
Kważi l-awtoritajiet tal-awditjar kollha li wieġbu għall-istħarriġ tagħna qiesu li 
l-qafas legali tal-UE għall-għajnuna mill-Istat huwa mill-inqas pjuttost kump -
less (ara l- Figura  9). Aktar minn 35 % minnhom iċċitaw il-volum tal-leġiżlazzjoni 
bħala l-akbar fattur li jikkawża kumplessità fl-għajnuna mill-Istat. Kien hemm 
35 % oħra li qalu li kellhom diffikultà biex japplikaw il-leġiżlazzjoni fil-prattika. 
Ħarsa ġenerali lejn il-qafas legali fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat hija pprovduta 
fl-Anness  IV.Figura 9Valutazzjoni tal-qafas legali tal-UE għall-għajnuna mill-Istat – tweġibiet mill-
awtoritajiet tal-awditjar għall-istħarriġ
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq ir-riżultati tal-istħarriġ.Pjuttost sempliċi: 3 % Sempliċi ħafna: 0 %
Kumpless ħafna: 24 %
Pjuttost kumpless: 73 %
81 
Aktar minn 85 % tal-awtoritajiet tal-awditjar kollha li wieġbu għall-istħarriġ 
tagħna qiesu wkoll li kienu jibbenefikaw minn aktar appoġġ mill-Kummissjoni 
(ara l- Figura  10). L-appoġġ issuġġerit l-aktar spiss kien ktieb ta’ gwida prattika bi 
studji tal-każijiet (kważi 70 %) u miżuri ta’ taħriġ addizzjonali (50 %).
46 Osservazzjonijiet 
82 
L-istħarriġ wera wkoll li kważi 70 % tal-awtoritajiet tal-awditjar rarament jew qatt 
ma kellhom kuntatt mal-uffiċċji tal-għajnuna mill-Istat. L-awtoritajiet tal-awditjar 
minn tmien Stati Membri ma kinux konxji tal-eżistenza ta’ uffiċċju tal-għajnuna 
mill-Istat fil-livell ċentrali fl-Istat Membru tagħhom. L-awtoritajiet tal-awditjar 
jistgħu jibnu fuq il-kompetenzi tagħhom fl-għajnuna mill-Istat billi jikkooperaw 
mal-uffiċċji tal-għajnuna mill-Istat b’mod aktar frekwenti. Figura 10Appoġġ addizzjonali meħtieġ mill-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat – 
tweġibiet mill-awtoritajiet tal-awditjar għall-istħarriġ
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq ir-riżultati tal-istħarriġ.0 % 10 % 20 % 30 % 40 % 50 % 60 % 70 % 80 %L-ebda appoġġ addizzjonali mhuwa meħtieġGrilji analitiċi addizzjonali/aktavr dettaljatiGwida addizzjonali dwar suġġetti speċiﬁċiTaħriġ dwar suġġetti speċiﬁċiKtieb ta' gwida prattiku bi studji tal-każijiet
47 Osservazzjonijiet 
Il-Kummissjoni ħadet azzjoni biex tissimplifika 
l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat 
u biex tippromwovi l-kapaċità amministrattiva tal-
Istati Membri
83 
Aħna fittixna li nidentifikaw jekk il-Kummissjoni kinitx indirizzat il-problema tan-
nuqqas ta’ konformità mal-għajnuna mill-Istat fil-qasam tal-politika ta’ koeżjoni 
billi tieħu azzjonijiet preventivi xierqa. L-azzjonijiet jistgħu jinkludu azzjonijiet 
leġiżlattivi bħas-simplifikazzjoni ta’ regoli jew l-introduzzjoni ta’ rekwiżiti ta’ rap -
purtar għall-iskopijiet ta’ monitoraġġ u azzjonijiet mhux leġiżlattivi bħal taħriġ, 
seminars u disseminazzjoni ta’ prattika tajba. Azzjonijiet bħal dawn jistgħu jkunu 
relatati mal-awtoritajiet involuti fl-immaniġġjar u l-kontroll tal-għajnuna mill-
Istat fil-qasam tal-politika ta’ koeżjoni kif ukoll lil hinn.
Ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa li ġie 
estiż iwassal biex ir-responsabbiltà tiġi ttrasferita mill-
Kummissjoni lill-Istati Membri
Il-GBER il-ġdid jipprovdi eżenzjoni akbar min-notifika, isaħħaħ it-
trasparenza u jintroduċi rekwiżiti ta’ evalwazzjoni
84 
Fil-perjodu 2009-2014, aktar minn EUR 115-il biljun intnefqu taħt il-GBER62. 
F’Ġunju 2014, il-Kummissjoni adottat GBER ġdid biex jissostitwixxi l-GBER tal-
2008. L-adozzjoni tal-GBER il-ġdid hija l-azzjoni l-aktar sinifikanti li tittieħed 
mill-Kummissjoni għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 fil-qasam tal-
għajnuna mill-Istat. Il-modifiki prinċipali fil-GBER tal-2014 huma:
(a) twessigħ fl-ambitu tar-Regolament;
(b) tibdil fl-applikazzjoni tal-effett ta’ inċentiv;
(c) rekwiżiti ta’ trasparenza aktar b’saħħitha; u
(d) evalwazzjoni ex post  ta’ skemi kbar ta’ għajnuna.
Twessigħ fl-ambitu
85 
L-ambitu tal-GBER twessa’ bl-introduzzjoni ta’ kategoriji ġodda ta’ għajnuna63, 
l-espansjoni tal-ambitu tal-kategoriji tal-għajnuna diġà eżentati taħt il-GBER tal-
200864 u biż-żieda fis-sollijiet tan-otifika u l-intensitajiet tal-għajnuna għal ċerti 
miżuri ta’ għajnuna65.62 Ara t-tabella ta’ valutazzjoni 
tal-għajnuna mill-Istat 
tal-Kummissjoni għall-2015.
63 Inħoloq total ta’ 22 kategorija 
ġdida ta’ eżenzjoni bħall-
għajnuna għall-infrastruttura 
tal-broadband u l-għajnuna 
għall-isport u l-infrastrutturi 
ta’ rikreazzjoni multifunzjonali. 
Tneħħew xi kategoriji 
bħall-għajnuna għall-intrapriżi 
żgħar li għadhom kif inħolqu 
minn imprendituri nisa. Ġew 
amalgamati kategoriji oħra 
bħall-għajnuna għal servizzita’ 
konsulenza dwar 
l-innovazzjoni u għal servizzi 
ta’ appoġġ għall-innovazzjoni 
u għajnuna għas-self ta’ 
persunal bi kwalifiki għolja. 
B’kollox, l-għadd ta’ kategoriji 
ta’ eżenzjonijiet żdied minn 26 
għal 43.
64 Il-kamp ta’ applikazzjoni ġie 
estiż pereżempju fl-għajnuna 
għall-finanzjament ta’ riskju, 
l-għajnuna għall-investiment 
għall-infrastrutturi tar-riċerka 
u għall-għajnuna ambjentali.
65 30 % tal-kategoriji eżistenti 
tal-GBER kellhom żieda 
fis-sollijiet tan-notifika 
(pereżempju s-sollijiet 
tan-notifika tar-R&Ż 
irdoppjaw). Il-livelli tal-
intensità tal-għajnuna żdiedu, 
pereżempju dak għall-
għajnuna għall-investiment 
għall-protezzjoni ambjentali, 
żdied minn 35-55 % għal 
40-75 %.
48 Osservazzjonijiet 
86 
It-twessigħ fl-ambitu huwa sinifikanti: hija sinifikanti: id-DĠ COMP jistma li l-GBER 
tal-2008 kien ikopri 60 % tal-miżuri ta’ għajnuna u 30 % tal-ammonti ta’ għajnuna 
mogħtija66. B’kuntrast ma’ dan, id-DĠ COMP stama li, fil-perjodu ta’ program -
mazzjoni 2014-2020, bejn 75 % u 90 % tal-miżuri ta’ għajnuna u 67 % tal-ammonti 
ta’ għajnuna mogħtija setgħu jiġu koperti mill-GBER tal-2014 (ara l- Fi g u ra  11)67. 
L-impatt preċiż tat-twessigħ fl-ambitu jista’ jiġi vvalutat biss fis-snin li ġejjin. Figura 11Impatt minimu stmat tat-twessigħ fl-ambitu tal-GBER tal-
2014 bi tqabbil mal-GBER tal-2008
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq l-istimi tal-Kummissjoni u l-GBER tal-2008 u l-GBER 
tal-2014.67 %
30 %100 %
100 %75 %60 %Proporzjon tal-ammonti ta' għajnuna koperti mill-GBER
Proporzjon tal-miżuri ta' għajnuna koperti mill-GBERGBER tal-2008: 26 kategorija ta' 
eżenzjoniGBER tal-2014: 43 kategorija ta' 
eżenzjoni; sollijiet ogħla ta' notiﬁka u ta' intensità tal-għajnunaL-għajnuna mill-Istat l-oħra kollha: għajnuna 
nnotiﬁkata, servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali,…66 Ara l-istqarrija għall-istampa 
tal-Kummissjoni IP 14 587 
tal-21.5.2014.
67 Ara l-Memo tal-Kummissjoni 
Ewropea 14-369 tal-21.5.2014.
49 Osservazzjonijiet 
87 
Bit-twessigħ fl-ambitu tal-GBER, il-Kummissjoni naqqset b’mod sinifikanti 
l-piżijiet amministrattivi għall-Istat Membri u għad-Direttorati Ġenerali proprji 
tagħha, peress li jkun jeħtieġ li jiġi nnotifikat ammont sinifikattivament inqas ta’ 
miżuri ta’ għajnuna. Madankollu, bit-twessigħ fl-ambitu tal-GBER il-Kummissjoni 
ttrasferiet ukoll aktar responsabbiltà lill-Istati Membri. Issa se jkollhom jivveri -
fikaw għal għadd akbar ta’ miżuri ta’ għajnuna jekk dawn humiex konformi 
mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, bħar-rispett tal-limiti massimi tal-intensità 
tal-għajnuna u l-wiri tal-effett ta’ inċentiv. L-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa 
mill-Kummissjoni wrew li l-Istati Membri għamluħafna żbalji fit-tfassil u fl-impli -
mentazzjoni tal-iskemi ta’ għajnuna fil-perjodu 2009-2014. Hemm probabbiltà 
li dawn l-iżbalji kienu jaffettwaw il-kompatibbiltà, partikolarment għall-iskemi 
tal-GBER (ara l-paragrafi 52 sa 54).
Tibdil fl-applikazzjoni tal-effett ta’ inċentiv
88 
L-għajnuna mill-Istat tista’ tkun biss effettiva fl-ilħuq tal-objettiv mixtieq tal-
politika pubblika meta jkollha effett ta’ inċentiv, jiġifieri hija tipperswadi lill-
benefiċjarju tal-għajnuna jwettaq attivitajiet li kieku ma kienx iwettaq mingħajr 
l-għajnuna (ara l-paragrafu 40). It-tieni bidla prinċipali fil-GBER tal-2014 kien li 
jagħmilha aktar faċli għall-intrapriżi kbar li juru effett ta’ inċentiv bħal dan meta 
jirċievu l-għajnuna taħt skema ta’ għajnuna billi jallinjaw ir-rekwiżiti għal dawk 
applikabbli għall-SMEs (ara t- Tabella  6). Dan jirrappreżenta tnaqqis ieħor fil-
piżijiet amministrattivi għall-Kummissjoni, l-Istati Membri u dawn l-intrapriżi. Tabella 6Il-wiri tal-effett ta’ inċentiv, il-GBER tal-2008 bi tqabbil mal-GBER tal-2014
  GBER tal-2008 GBER tal-2014
Għajnuna lill-SMEs (a) preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-proġett qabel ikun inbeda x-xogħol fuq il-proġett jew l-attività
Għajnuna lil 
intrapriżi kbar 
mogħtija taħt skemi 
ta’ għajnuna(a) preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-proġett qabel ikun inbeda x-xogħol fuq il-proġett jew l-attività
(a)  verifikazzjoni li d-dokumentazzjoni ppreparata 
mill-benefiċjarju tistabbilixxi li l-għajnuna wasslet 
għal żieda materjali fid-daqs, fl-ambitu jew fil-
veloċità tat-tlestija (ikkompletar) tal-proġett jew 
żieda materjali fl-ammont minfuq fuq il-proġett-
Għajnuna mogħtija 
lil intrapriżi kbar 
barra minn skema ta’ 
għajnuna(a) preżentazzjoni tal-applikazzjoni għall-proġett qabel ikun inbeda x-xogħol fuq il-proġett jew l-attività; u
(b)  verifikazzjoni li d-dokumentazzjoni mħejjija mill-benefiċjarju tistabbilixxi li l-għajnuna wasslet għal żieda materjali 
fid-daqs, fl-ambitu jew fil-veloċità tat-tlestija (ikkompletar) tal-proġett jew żieda materjali fl-ammont minfuq fuq 
il-proġett
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq il-GBERs tal-2008 u tal-2014.
50 Osservazzjonijiet 
Rekwiżiti ta’ trasparenza aktar b’saħħitha
89 
It-tielet bidla prinċipali tal-GBER tal-2014 hija żieda konsiderevoli fir-rekwiżiti ta’ 
trasparenza għall-għajnuna idnividwali. Dawn id-dispożizzjonijiet ta’ trasparenza 
issa jirrikjedu li l-Istati Membri jippubblikaw informazzjoni mhux biss dwar 
l-iskemi kollha ta’ għajnuna u dwar l-għajnuna ad hoc,iżda wkoll dwar il-miżuri 
individwali kollha ta’ għajnuna li jaqbżu l-EUR 500 000 mogħtija taħt l-iskemi 
ta’ għajnuna68. Taħt il-GBER tal-2008, l-Istati Membri kienu meħtieġa jibagħtu 
informazzjoni dwar miżuri ta’ għajnuna individwali u akbar u lill-Kummissjoni 
biss (mingħajr pubblikazzjoni), u fil-kategoriji tal-għajnuna għall-investiment 
reġjonali u għar-riċerka u l-iżvilupp biss, taħt kundizzjonijiet speċifiċi69.
90 
Biex tiġi ffaċilitata l-pubblikazzjoni ċentrali tal-informazzjoni kollha mtella’ fuq 
is-siti web nazzjonali jew reġjonali għal dawn l-għotjiet ta’ għajnuna mill-Istat, 
id-DĠ COMP żviluppa għodda speċifika tal-IT f’kooperazzjoni mal-Istati Membri 
msejħa l-Modulu tal-Għoti tat-Trasparenza (Transparency Award Module). Din 
l-għodda saret disponibbli fl-1 ta’ Lulju 201670.
91 
Aħna nistennew żieda fit-trasparenza biex titjieb il-konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri, peress li l-partijiet interessati jkollhom in -
formazzjoni aħjar biex iressqu lmenti dwar l-għajnuna illegali. Il-Kummissjoni hija 
meħtieġa teżamina l-ilmenti kollha bħal dawn (ara l-paragrafu 20).
Evalwazzjoni ex post ta’ skemi kbar ta’ għajnuna
92 
Fil-GBER tal-2014, il-Kummissjoni introduċiet il-kunċett ta’ evalwazzjoni 
ex post  għal skemi ta’ għajnuna f’ċerti kategoriji b’baġit annwali li jaqbeż l-
EUR 150 miljun71. Evalwazzjonijiet bħal dawn iridu jitwettqu mill-Istati Membri 
bil-ħsieb li jipponderaw l-effetti pożittivi bi tqbbil mal-effetti negattivi ta’ skema 
ta’ għajnuna. L-evalwazzjoni ex post  iżżid il-piżijiet amministrattivi għall-Istati 
Membri; madankollu, id-DĠ COMP illimita din iż-żieda billi rrestrinġa r-rekwiżit 
tal-evalwazzjoni għal skemi kbar ta’ għajnuna. Sa tmiem l-2015, l-Istati Membri 
kienu ppreżentaw lid-DĠ COMP 18-il pjan ta’ evalwazzjoni taħt il-GBER tal-2014. 
L-ewwel riżultati tal-evalwazzjoni huma mistennija fl-2017.68 L-informazzjoni, inklużi 
l-aspetti rilevanti kollha ta’ 
għotja ta’ għajnuna bħall-
ammont tal-għotja, il-korp li 
jagħti l-għajnuna 
u l-benefiċjarju, għandha tiġi 
ppubblikata fuq sit web 
komprensiv tal-għajnuna 
mill-Istat, fil-livell nazzjonali 
jew reġjonali, li tibda sa mhux 
aktar tard mill-1 ta’ Lulju 2016. 
Ara l-Artikolu 9 tal-GBER 
tal-2014.
69 L-Artikolu 9 tal-GBER tal-2008.
70 https://webgate.ec.europa.eu/
competition/transparency/
public/search/
chooseLanguage .
71 L-Artikolu 1(2) tal-GBER 
tal-2014. Il-kategoriji huma 
għajnuna reġjonali, għajnuna 
għall-SMEs u għall-aċċess 
mill-SMEs għall-finanzjament, 
għajnuna għar-RŻI, għajnuna 
għall-protezzjoni ambjentali 
u għajnuna għall-infrastrutturi 
tal-broadband.
51 Osservazzjonijiet 
Applikazzjoni retroattiva tal-GBER il-ġdid
93 
Il-GBER il-ġdid ġie ppubblikat fis-26 ta’ Ġunju 2014 u daħal fis-seħħ 
fl-1 ta’ Lulju 2014. L-Artikolu 58(1) jgħid li “Dan ir-Regolament għandu japplika 
għal għajnuna individwali mogħtija qabel id-dħul fis-seħħ tiegħu”72. Dan ifisser 
li l-għajnuna mogħtija qabel id-dħul fis-seħħ tal-GBER tal-2014, li kienet inkom -
patibbli mas-suq intern fiż-żmien meta ngħatat setgeħt sussegwentement ġiet 
iddikjarata li kienet inkompatibbli, li kieku l-għajnuna tkun kompatibbli taħt 
dispożizzjonijiet ġodda jew mibdulin inklużi fih73. Pereżempju, benefiċjarju jista’ 
jkun qed jikser id-dispożizzjonijiet tal-effett ta’ inċentiv fis-seħħ fiż-żmien meta 
ngħatat l-għajnuna, għalkemm ma jkunx qed jikser id-dispożizzjonijiet il-ġodda 
tal-GBER tal-2014. Minħabba l-applikazzjoni retroattiva tal-GBER tal-2014, l-Istati 
Membri ma jkunux meħtieġa aktar jirkupraw din l-għajnuna.
94 
L-applikazzjoni retroattiva tkun tista’ tirriżulta f’li miżuri ta’ għajnuna jiġu ddik -
jarati kompatibbli mas-suq intern minħabba tibdil f’dispożizzjoni jew minħabba 
l-introduzzjoni ta’ dispożizzjoni ġdida li ma kinitx fis-seħħ fiż-żmien li ngħatat 
l-għajnuna. Fl-eżerċizzji ta’ monitoraġġ li wettqet matul il-perjodu 2009-2014, 
il-Kummissjoni sabet 16-il problema li kienu jaffettwaw il-kompatibbiltà fiż-żmien 
meta ngħatat l-għajnuna. F’erbgħa minn dawn il-każijiet, il-Kummissjoni aktar 
tard sabet li l-għajnuna kienet kompatibbli minħabba l-applikazzjoni retroattiva 
tal-GBER tal-2014. B’mod simili, fl-awditi tagħna tal-konformità annwali tal-2014 
aħna sibna żewġ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat li kellhom impatt finanzjar -
ju fiż-żmien meta ngħatat l-għajnuna (meta l-GBER tal-2008 kien fis-seħħ) imma 
kienu biss kwistjoni ta’ konformità mingħajr impatt finanzjarju saż-żmien meta 
twettaq l-awditu tagħna (meta l-GBER tal-2014 kien daħal fis-seħħ).
Id-diffikultajiet jippersistu fil-monitoraġġ tal-istatus tal-irkupru 
tal-għajnuna illegali fl-Istati Membri kollha
95 
Il-GBER tal-2014 iżomm il-prinċipju diġà stipulat fil-GBER tal-2008 li skontu huwa 
pprojbit li tingħata għajnuna lil impriżi li huma suġġetti għal ordni ta’ rkupru 
pendenti74. Din id-dispożizzjoni tissejjaħ il-prinċipju “Deggendorf”.72 Il-GBER tal-2008 kien fih 
dispożizzjoni simili, ara 
l-Artikolu 44.
73 Is-sitwazzjoni fejn il-
Kummissjoni tiddeċiedi dwar 
il-kompatibbiltà tal-għajnuna 
wara li tingħata sseħħ meta 
indebitament l-għajnuna ma 
tiġix innotifikata 
u l-Kummissjoni ssir konxja ta’ 
dak il-fatt, pereżempju 
permezz ta’ lment minn parti 
interessata.
74 L-Artikolu 1(4) tal-GBER 
tal-2014 u l-Artikolu 1(6) 
tal-GBER tal-2008.
52 Osservazzjonijiet 
96 
Meta l-Kummissjoni tadotta deċiżjoni ta’ rkupru, l-Istat Membru kkonċernat huwa 
obbligat jirkupra l-għajnuna illegali mill-benefiċjarju. Id-deċiżjonijiet ta’ rkupru 
huma ppubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Għall-kuntrarju tal-każ 
għall-għajnuna individwali, fejn id-deċiżjoni ta’ rkupru tidentifika l-benefiċjraju, 
fil-każ tal-iskemi ta’ għajnuna, huwa ġeneralment f’idejn l-Istati Membri li jiden -
tifikaw u jinformaw lill-Kummissjoni liema impriżi bbenefikaw mill-għajnuna 
u x’inhu l-ammont rilevanti ta’ għajnuna li għandu jiġu rkuprat. B’riżultat ta’ dan, 
fil-każ ta’ deċiżjonijiet ta’ rkupru li japplikaw għal skemi nazzjonali ta’ għajnuna, 
id-deċiżjoni ppubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali ma tidentifikax l-impriżi speċifiċi 
kkonċernati. Barra minn hekk, huwa l-Istat Membru li huwa responsabbli għall-
irkupru u huwa dak li jinforma lill-Kummissjoni dwar dan. Madankollu, ma hemmx 
sistema stabbilita li permezz tagħha l-istatus ta’ dawn il-proċedimenti ta’ rkupru 
(jiġifieri jekk l-ordni ta’ rkupru għadhiex pendenti jew le) fl-Istati Membri kollha 
tal-UE huwa aċċessibbli għall-awtoritajiet rilevanti ta’ Stat Membru ieħor. Dan 
joħloq problema partikolari fir-rigward ta’ impriżi li joperaw f’aktar minn Stat 
Membru wieħed.
Il-kundizzjonijiet tal-għajnuna aktar stretti fil-linji gwida dwar 
l-għajnuna reġjonali jħeġġu l-użu tal-GBER
97 
Il-Kummissjoni tqis li l-għajnuna mogħtija taħt il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-
Istat (ara l-Anness  IV) tippreżenta riskju partikolari għas-suq intern, minħabba 
d-daqs tal-għajnuna (għajnuna individwali li taqbeż is-sollijiet tan-notifika tal-
GBER) jew inkella t-tip tal-għajnuna (pereżempju, għajnuna operatorja lill-SMEs 
f’ċertu reġjuni trid tiġi nnotifikata skont il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali75). 
Għal din ir-raġuni, id-dispożizzjonijiet tal-linji gwida huma aktar stretti minn 
dawk tal-GBER. Il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali, li huma waħda minn 
seba’ linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat li ġew riveduti għall-perjodu ta’ pro -
grammazzjoni 2014-2020, jiffokaw fuq l-iżvilupp ta’ żoni żvantaġġjati f’termini 
ta’ standards tal-għajxien (ċerti żoni fejn il-PDG per capita  huwa inqas minn jew 
ugwali għal 75 % tal-medja tal-UE) jew ta’ densità tal-popolazzjoni (ċerti żoni 
b’inqas minn 12.5 abitanti għal kull km2) u huma partikolarment rilevanti għall-
politika ta’ koeżjoni.
98 
Il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-
2020 iżidu t-trasparenza billi jagħtu mandat għall-pubblikazzjoni ta’ informazzjo -
ni rilevanti fuq sit web ċentrali76. Dawn inaqqsu r-riskju li l-għajnuna tfixkel is-suq 
intern billi tbaxxi l-intensitajiet massimi tal-għajnuna li huma permessi għall-
impriżi l-kbar fir-reġjuni kollha għajr fl-ifqar77. Huma jibdlu wkoll l-applikazzjoni 
tal-effett ta’ inċentiv. Pereżempju, fil-qasam tal-għajnuna għall-investiment, 
issa huma jirrikjedu li l-benefiċjarji tal-għajnuna jispjegaw b’mod kontrofattwali 
x’kien jiġri li kieku ma rċevewx l-għajnuna78. Dan ir-rekwiżit japplika wkoll għall-
SMEs, biex b’hekk il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali jkunu ferm aktar stretti 
mill-GBER fir-rigward tal-wiri tal-effett ta’ inċentiv (ara l-paragrafu 88).75 Il-Kummissjoni tqis li 
l-għajnuna operatorja 
tippreżenta riskju partikolari 
għas-suq intern. Pereżempju, 
programmi operazzjonali 
għall-perjodu ta’ 
programmazzjoni 2014-2020 
fihom dikjarazzjoni ta’ ċaħda 
ta’ responsabbiltà li jeħtieġ li 
tingħata attenzjoni partikolari 
għar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat għall-għajnuna 
operatorja.
76 It-Taqsima 3.8 tal-linji linji 
gwida dwar l-għajnuna 
reġjonali għall-2014-2020.
77 It-Taqsima 5.4 tal-linji gwida 
dwar l-għajnuna reġjonali 
għall-2014-2020 bi tqabbil 
mat-Taqsima 4.1.2 tal-linji 
gwida dwar l-għajnuna 
reġjonali għall-2007-2013.
78 It-Taqsima 3.5 tal-linji gwida 
dwar l-għajnuna reġjonali 
għall-2014-2020 bi tqabbil 
mat-Taqsima  4.1.1(38) tal-linji 
gwida dwar l-għajnuna 
reġjonali għall-2007-2013.
53 Osservazzjonijiet 
99 
Taħt ċerti kundizzjonijiet, il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali jirrikjedu wkoll 
evalwazzjoni ex post  tal-iskemi ta’ għajnuna. Id-DĠ COMP jista’ jimponi evalwa -
zzjoni ex post  għall-iskemi ta’ għajnuna b’baġits kbar, li jkun fihom karatteristiki 
ġodda jew meta jkkun previst tibdil sinifikanti fis-suq, fit-teknoloġija jew rego -
latorju79. Sat-30 ta’ Ġunju 2016, l-Istati Membri ppreżentaw 10 pjanijiet ta’ eval -
wazzjoni taħt il-linji gwida dwar l-għajnuna mill-Istat, inklużi l-linji gwida dwar 
l-għajnuna reġjonali.
Il-kundizzjonalitajiet ex ante  u l-proċedura ta’ proġetti fuq 
skala kbira, li għadhom kif ġew introdotti, jistgħu jtejbu 
l-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fil-politika 
ta’ koeżjoni
100  
Ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni għall-perjodu ta’ programmazzjo -
ni 2014-2020 jintroduċi fil-politika ta’ koeżjoni, żewġ bidliet b’rilevanza partikolari 
għall-għajnuna mill-Istat80:
(a) kundizzjonalitajiet ex ante ; u
(b) proċedura fakultattiva ġdida għall-approvazzjoni ta’ proġetti fuq skala kbira.
L-Istati Membri li ma jissodisfawx il-kundizzjonalitajiet  ex ante  
mhumiex dawk fejn il-Kummissjoni sabet l-aktar problemi 
fil-passat
101  
Kundizzjonalitajiet ex ante huma kundizzjonijiet, ibbażati fuq kriterji ddefiniti 
minn qabel, li l-Kummissjoni tqis bħala prerekwiżiti meħtieġa għall-użu effet -
tiv u effiċjenti tal-fondi tal-UE. L-għajnuna mill-Istat hija qasam wieħed li għalih 
huma speċifikati kundizzjonijiet bħal dawn. Skont il-Kummissjoni, l-issodisfar ta’ 
dawn il-kundizzjonijiet għandu l-potenzjal li jnaqqas l-għadd ta’ żbalji u l-każijiet 
problematiċi tal-għajnuna mill-Istat, filwaqt li jgħin biex jittejbu s-sistemi ta’ 
ġestjoni u kontroll fl-Istati Membri li għandu jtejjeb il-konformità mal-għajnuna 
mill-Istat.
102  
L-Istati Membri kienu meħtieġa jwettqu awtovalutazzjoni dwar jekk u kif issod -
isfaw it-tliet kriterji li ġejjin: l-applikazzjoni effettiva tar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat; it-taħriġ u d-disseminazzjoni ta’ informazzjoni għall-persunal; 
u l-kapaċità amministrattiva81. Ħames Stati Membri kkonkludew, bi qbil mal-
Kummissjoni, li huma ma kinux jissodisfaw il-kundizzjonijiet fiż-żmien meta saret 
l-adozzjoni tal-ftehimiet ta’ sħubija (ara t- Tabella  7).79 Ara l-”Gwida għall-
Kummissjoni u l-Istati Membri 
dwar metodoloġija komuni 
għall-valutazzjoni ta’ sistemi 
ta’ ġestjoni u kontroll fl-Istati 
Membri” 
tat-18 ta’ Diċembru 2014.
80 Ir-Regolament (UE) Nru 
1303/2013.
81 L-Artikolu 19 tar-Regolament 
(UE) Nru 1303/2013.
54 Osservazzjonijiet 
L-Istati Membri li ma jissodisfawx il-kriterji tal-kundizzjonalità ex ante  tal-għajnuna 
mill-Istat
Kriterju Il-Kroazja Ir-Repubblika Ċeka L-Italja Ir-Rumanija Is-Slovakkja
Arranġamenti għall-applikazzjoni effettiva tar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat- - - - -
Arranġamenti għal taħriġ u disseminazzjoni tal-
informazzjoni għall-persunal- √ - √ √
Arranġamenti biex tiġi żgurata l-kapaċità 
amministrattiva- - - √ -
Nota:  √ tfisser li l-kriterju ġie ssodisfat
 - tfisser li l-kriterju ma ġiex issodisfat
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni.Tabella 7
103  
F’kull każ, id-DĠ REGIO u l-Istat Membru kkonċernat qablu dwar għadd ta’ azz -
jonijiet li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri li huma ddokumentati fi pjanijiet 
ta’ azzjoni. Eżempji ta’ xi azzjonijiet qed jiġu ppreżentati fil- Kaxxa 8 .
Eżempji ta’ azzjonijiet li se jiġu implimentati biex jissodisfaw il-kriterji tal-
kundizzjonalità ex ante  tal-għajnuna mill-Istat
Għandhom jiġu stabbiliti arranġamenti għall-Istati Membri msemmija fit-Tabella 7 dwar:
L-applikazzjoni effettiva tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Eżempji ta’ azzjonijiet maqbula:
 It-twaqqif ta’ reġistri ċentrali tal-għajnuna mill-Istat għall-konformità mal-GBER tal-2014 jew għar-
reġistrazzjoni tal-għajnuna de minimis  (l-Italja u r-Rumanija)
 L-iżgurar tal-konformità mal-prinċipju Deggendorf billi, pereżempju, tiġi ppubblikata lista ta’ kumpaniji 
b’ordnijiet ta’ rkupru pendenti (ir-Repubblika Ċeka, l-Italja u r-Rumanija)
Taħriġ u disseminazzjoni ta’ informazzjoni għall-persunal. Eżempji ta’ azzjonijiet maqbula:
 Il-ħtieġa li l-persunal isegwi mill-inqas żewġ korsijiet fis-sena ta’ taħriġ dwar l-għajnuna mill-Istat (l-Italja)
 It-twaqqif ta’ netwerk operazzjonali ta’ esperti tal-għajnuna mill-Istat u ta’ koordinaturi (il-Kroazja)
L-iżgurar tal-kapaċità amministrattiva. Eżempji ta’ azzjonijiet maqbula:
 Il-ħtieġa li Stat Membru jirrinforza l-kapaċità amministrattiva tiegħu b’10 sa 15-il pożizzjoni (is-Slovakkja)
 L-adozzjoni ta’ pjan ta’ reklutaġġ għall-awtoritajiet nazzjonali involuti fil-ġestjoni tal-fondi strutturali u ta’ 
investiment (il-Kroazja)
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq pjanijiet ta’ azzjoni dwar il-kundizzjonalità ex ante  tal-għajnuna mill-Istat.Kaxxa 8
55 Osservazzjonijiet 
104  
Dawn l-azzjonijiet jiġu kkompletati sa tmiem l-2016. Wara r-rappurtar dwar 
it-twettiq tal-pjanijiet ta’ azzjoni mill-Istati Membri, il-Kummissjoni se tivvaluta 
l-ikkompletar tagħhom. Jekk il-Kummissjoni tikkonkludi, abbażi tal-valutazzjoni 
tagħha, li pjan ta’ azzjoni ma ġiex implimentat b’mod xieraq, tista’ tissospendi 
l-pagamenti lill-Istat Membru82. Fi tmiem Awwissu 2016, il-valutazzjoni mill-Kum -
missjoni dwar jekk il-ħames stati Membri kinux implimentaw l-azzjonijiet kollha 
fil-pjanijiet ta’ azzjoni tagħhom kienet għadha għaddejja.
105  
Ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni ma kienx jirrikjedi li l-Istati Mem -
bri jibbażaw l-awtovalutazzjonijiet tagħhom fuq il-konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, iżda stab -
bilixxa tliet kriterji speċifiċi dwar l-arranġamenti amministrattivi (ara t- Tabella  7). 
Meta kienet qed tivvaluta l-adegwatezza tal-awtovalutazzjonijiet imwettqa 
mill-Istati Membri, il-Kummissjoni ma kinitx effettiva fl-użu ta’ informazzjoni 
dwar il-monitoraġġ li kinet disponibbli bil-ħsieb li tispeċifika l-pjanijiet ta’ azzjoni 
għall-Istati Membri kollha fejn kienu nstabu problemi sinifikanti fil-passat. B’mod 
partikolari, skont ir-riżultati tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-DĠ COMP 
imwettqa matul il-perjodu 2006-2014, bosta Stati Membri kellhom frekwenza 
ogħla ta’ problemi fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ għajnuna minn 
dawk li kkonkludew li ma ssodisfawx il-kundizzjonalitajiet ex ante  tal-għajnuna 
mill-Istat (ara l-paragrafu 55).
Proċedura alternattiva ta’ approvazzjoni għal proġetti fuq 
skala kbira tista’ ttejjeb l-approvazzjoni ta’ kwistjonijiet dwar 
l-għajnuna mill-Istat ġewwa l-Kummissjoni, iżda mhijiex dejjem 
imfassla biex tipprovdi ċertezza legali lill-Istati Membri
106  
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, proġetti fuq skala kbira ġew 
adottati mill-Kummissjoni wara li eżaminat l-applikazzjonijiet għall-proġetti li 
ntbagħtu mill-Istati Membri (ara l-paragrafi 66 sa 71). Fil-perjodu ta’ program -
mazzjoni 2014-2020, it-tieni proċedura alternattiva ta’ approvazzjoni għal 
proġetti fuq skala kbira ġiet introdotta mir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet 
Komuni83, fejn l-applikazzjoni tiġi evalwata minn espert indipendenti qabel ma 
tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni mill-Istat Membru (ara l- Kaxxa  9). L-użu tal-
proċedura alternattiva huwa fakultattiv; minn Ġunju 2016, applikazzjoni għall-
proġetti fuq skala kbira waħda biss kienet ġiet ippreżentata taħt il-proċedura 
alternattiva.82 L-Artikolu 19 tar-Regolament 
(UE) Nru 1303/2013.
83 L-Artikolu 101 tar-Regolament 
(UE) Nru 1303/2013.
56 Osservazzjonijiet 
107  
Din il-proċedura alternattiva għall-proġetti fuq skala kbira tista’ ttejjeb l-ap -
provazzjoni ta’ kwistjonijiet dwar l-għajnuna mill-Istat ġewwa l-Kummissjoni, 
iżda mhijiex dejjem imfassla biex tipprovdi ċertezza legali għall-Istati Membri 
fir-rigward tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fiż-żmien meta 
tittieħed id-deċiżjoni dwar il-proġetti fuq skala kbira. Din iċ-ċertezza tista’ tink -
iseb biss fuq il-bażi ta’ notifika minn Stat Membru segwita minn deċiżjoni tal-
Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat (ara l-paragrafu 70).
Pjan ta’ azzjoni komuni dwar l-għajnuna mill-Istat li twaqqaf 
mill-Kummissjoni għandu l-għan li jsaħħaħ il-kapaċità 
amministrattiva tal-Istati Membri u jirrikjedi attenzjoni 
kontinwa
108  
F’Marzu 2015, id-DĠ COMP u d-DĠ REGIO qablu dwar pjan ta’ azzjoni komuni 
dwar l-għajnuna mill-Istat85.
109  
Il-pjan ta’ azzjoni oriġinarjament kien jinkludi sitt azzjonijiet intenzjonati biex 
iqajmu kuxjenza u jtejbu l-għarfien fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat fl-Istati 
Membri kollha: identifikazzjoni u disseminazzjoni ta’ prattika tajba, korsijiet ta’ 
taħriġ għall-ispeċjalisti fl-għajnuna mill-Istat, sessjonijiet ta’ ħidma speċifiċi għall-
pajjiż, seminars għall-ispeċjalisti, l-iżvilupp ulterjuri ta’ database bil-mistoqsijiet 
u t-tweġibiet (in-netwerk NEK-TE86) u l-iżvilupp ta’ database bl-informazzjoni 
dwar l-għajnuna mill-Istat. Fl-2016, il-Kummissjoni żiedet is-seba’ azzjoni (ara 
t-Tabella  8).Ħatra ta’ espert indipendenti u validazzjoni tar-rieżami indipendenti tal-kwalità
L-espert indipendenti jeżamina l-proposta tal-proġett fuq skala kbira. Dan l-eżami jinkludi analiżi tal-karattru 
tal-għajnuna tal-miżura u tal-kompatibbiltà tagħha mas-suq intern. Jekk l-applikazzjoni għall-proġett tiġi 
vvalutata b’mod pożittiv, l-awtorità maniġerjali tista’ tapprova l-proġett fuq skala kbira u tibagħtu lill-Kum -
missjoni. Il-Kummissjoni tista’ toġġezzjona għall-approvazzjoni tal-proġett fi żmien tliet xhur jekk tistabbilixxi 
“dgħufija sinifikanti” fir-rapport tar-rieżami indipendenti tal-kwalità.
L-espert jintgħażel mill-Istat Membru, suġġett għall-approvazzjoni mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni diġà 
approvat minn qabel grupp ta’ esperti msejjaħ “Assistenza konġunta ta’ appoġġ għal proġetti fir-reġjuni 
Ewropej” (JASPERS)84.
84 JASPERS hija sħubija ta’ assistenza teknika bejn id-DĠ REGIO, il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp. 
Hija tiġi pprovduta lill-Istati Membri mingħajr ħlas.Kaxxa 9
85 “Strengthening administrative 
capacity for the management 
of the funds of Member States 
in the field of State aid 
– a common action plan” 
(It-tisħiħ tal-kapaċità 
amministrattiva għall-ġestjoni 
tal-fondi tal-Istati Membri 
fil-qasam tal-għajnuna 
mill-Istat – pjan ta’ azzjoni 
komuni), adottat mill-
Kummissjoni 
fit-18 ta’ Marzu 2015.
86 In-Netwerk Ewropew 
għall-Kompetizzjoni - 
Trażmissjoni Elettronika 
(NEK-TE) huwa interfaċċja 
elettronika fejn l-Istati Membri 
jistgħu jistaqsu lid-DĠ COMP 
mistoqsijiet relatati mal-
għajnuna mill-Istat. B’mod 
ġenerali, kemm il-mistoqsijiet 
kif ukoll it-tweġibiet tad-DĠ 
COMP huma ppubblikati biex 
jarawhom l-Istati Membri 
kollha. Eżempju ta’ eċċezzjoni 
għall-pubblikazzjoni huwa 
fejn każ speċifiku ħafna ma 
jkunx utli għal Stati Membri 
oħra.
57 Osservazzjonijiet 
Il-pjan ta’ azzjoni komuni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat
Għadd Azzjoni u  skadenza Deskrizzjoni Sitwazzjoni attwali f’Awwissu  2016
1Identifikazzjoni u  disseminaz -
zjoni ta’ prattika tajba
Eżiti bikrija huma mistennija 
sat-tieni kwart tal-2015Kompilazzjoni ta’ inventarju ta’ għodod effettivi li 
jeżistu f’diversi Stati Membri għall-bini ta’ kapaċità am -
ministrattiva u għall-identifikazzjoni ta’ prattiki tajbin 
li jistgħu jiġu kondiviżi.Iffinalizzata fl-2016
2Taħriġ għal speċjalist naz -
zjonali fl-għajnuna mill-Istat 
dwar il-Fondi Strutturali u ta’ 
Investiment Ewropej1
It-tieni kwart tal-2015Sessjoni ta’ taħriġ ta’ ġurnata waħda mfassla apposta 
għall-ispeċjalisti nazzjonali fl-għajnuna mill-Istat, li 
għandha ssir fi Brusell.Sa Awwissu 2016, għadha ma seħħitx.
3Sessjonijiet ta’ ħidma speċifiċi 
għall-pajjiż
Tibda mit-tieni kwart tal-2015Organizzazzjoni ta’ seminars interattivi speċifiċi għall-
pajjiż fl-Istati Membri li ma jissodisfawx il-kundizzjon -
alità ex ante dwar l-għajnuna mill-Istat jew fejn ikunu 
ġew identifikati konġestjonijiet serji.Seminars ġew organizzati fl-2014 (Spanja) 
u fl-2015)il-Bulgarija, il-Kroazja, ir-Repubb -
lika Ċeka, l-Italja, ir-Rumanija u  s-Slovakkja).
4Seminars għall-ispeċjalisti, 
korsjiet ta’ taħriġ fuq l-internet
Azzjoni kontinwaTixrid tal-għarfien permezz ta’ seminars imfassla 
apposta li huma speċifiċi ħafna, iffukati fuq suġġett/
kwistjoni partikolari.Sessjoni ta’ ħidma tematika għar-Riċerka, 
l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni saret fi Brussell 
f’Jannar 2016.
5Żvilupp ta’ database bil-misto -
qsijiet u  t-tweġibiet
Azzjoni kontinwaGħoti ta’ gwida rigward l-interpretazzjoni tar-regoli 
l-ġodda lill-ispeċjalisti nazzjonali kollha fl-għajnuna 
mill-Istat permezz ta’ pjattaforma komuni tal-IT 
immaniġġjata kompletament mid-DĠ COMP .Aktar minn 600 mistoqsija u tweġiba 
ġew ippreżentati f’Ġunju 2016; dawn qed 
jiġu ttrasferiti għall-eState aid wiki (ara 
l-Azzjoni  6).
6Żvilupp ta’ wiki dwar l-għajnuna 
mill-Istat
Azzjoni kontinwaGħadd ta’ paġni li jiġbru fil-qosor il-mistoqsijiet 
rilevanti mressqa permezz tan-NEK-TE.Fi Frar 2016, l-eState aid wiki sar disponibbli 
online. Madwar 270 mistoqsija u tweġiba 
kienu ntbagħtu sa Ġunju 2016.
7Żvilupp ta’ modulu ta’ taħriġ 
iddedikatId-DĠ REGIO/DĠ EMPL u d-DĠ COMP , flimkien mal-
Istitut Ewropew tal-amministrazzjoni Pubblika qed 
jiżviluppaw Sensiela ta’ sessjonijiet ta’ taħriġ ta’ jumejn 
dwar l-għajnuna mill-Istat. Żewġ sessjonijiet ta’ taħriġ 
se jsiru fi Brussell f’Novembru u f’Diċembru 2016; 
jistgħu jiżdiedu aktar fuq id-domanda mill-Istati 
Membri.
Il-grupp fil-mira huwa l-prattikanti tal-Fondi Struttur -
ali u ta’ Investiment Ewropej li għandhom esperjenza 
fl-għajnuna mill-Istat.Intenzjonata għal Ottubru u Diċembru 2016
1  Il-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej huma l-FEŻR, il-FK, l-FSE, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali, u l-Fond Ewropew għall-
Affarijiet Marittimi u s-Sajd.
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq l-informazzjoni tal-Kummissjoni.Tabella 8
58 Osservazzjonijiet 
110  
Mis-seba’ azzjonijiet fil-pjan ta’ azzjoni komuni dwar l-għajnuna mill-Istat, l-
Azzjonijiet 1 u 3 kienu ġew implimentati kompletament; l-Azzjonijiet 5 u 6 kienu 
ġew implimentati u suppost li għandhom jiffunzjonaw fuq bażi kontinwa. It-tliet 
azzjonijiet li jifdal kienu għadhom ma ġewx implimentati f’Awwissu 2016: waħda 
kienet fil-proċess li tiġi mnedija (l-Azzjoni 4) u tnejn kienu għdhom iridu jinbdew 
(l-Azzjonijiet 2 u 7).
111 
Barra minn hekk sibna li d-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL kienu żiedu b’mod sinifikanti 
l-għadd totali ta’ korsijiet ta’ taħriġ ippovduti, minn 5 fil-perjodu 2012-2013 għal 
17 fil-perjodu 2014-2015. Id-DĠ COMP organizza 37 kors ta’ taħriġ dwar ir-riforma 
tal-leġiżlazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat għall-perjodu ta’ programmazzjoni 
2014-2020 fl-2014 u fl-2015 fuq it-talba ta’ 19-il Stat Membru87. Barra minn hekk, sa 
Jannar 2016, id-dĠ COMP kien organizza korsijiet ta’ taħriġ dwar l-għajnuna mill-
Istat u l-infrastruttura għal ħames Stati Membri88.
112  
Il-pjan ta’ azzjoni komuni għall-għajnuna mill-Istat u ż-żieda fl-attivitajiet ta’ 
taħriġ ipprovduti mill-Kummissjoni huma parti minn sforz miftiehem biex tit -
tejjeb il-konformità tal-Istati Membri mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, 
parzjalment b’reazzjoni għar-responsabbiltajiet miżjuda tagħhom fil-qasam tal-
għajnuna mill-Istat. Dawn l-inizjattivi huma importanti biex jimmitigaw ir-riskju 
taż-żieda fir-rwol tal-Istati Membri fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ 
għajnuna. Ir-riżultati tal-istħarriġ tagħna juru li l-eState aid wiki b’mod partikolari 
ntlaqa’ b’mod ferm pożittiv. Hija ntużat b’mod estensiv mill-Istati Membri: sat-
30 ta’ Ġunju 2016 intbagħtu madwar 270 mistoqsija u tweġiba89.
113  
Il-punt sa fejn dawn l-azzjonijiet se jwasslu għal titjib fid-detezzjoni u l-preven -
zjoni tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri jista’ jiġi vvalutat 
biss fil-futur.87 L-Istati Membri kollha ħlief 
id-Danimarka, l-Irlanda, 
il-Greċja, Ċipru, il-Litwanja, 
il-Lussemburgu, Malta, 
in-Netherlands u l-Awstrija.
88 Il-Bulgarija, il-Kroazja, 
ir-Repubblika Ċeka, ir-
Rumanija u s-Slovakkja.
89 Aktar minn 600 mistoqsija 
u tweġiba kienu ntbagħtu 
fin-netwerk NEK-TE 
preċedenti; dawn qed jiġu 
ttraferiti għall- eState aid wiki.
59
 Konklużjonijiet 
u rakkomandazzjonijiet
114  
Mill-2010 ‘l hawn, l-awditi tagħna fil-politika ta’ koeżjoni sabu livell sinifikanti ta’ 
nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Dan ir-rapport jindika 
ħtieġa għal aktar sensibilizzazzjoni fir-rigward tar-regoli applikabbli fil-livell tal-
Istati Membri u għall-appoġġ kontinwu tal-Kummissjoni għall-prevenzjoni, il-qbid 
u l-korrezzjoni, b’mod effettiv, tal-ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. B’mod 
ġenerali, aħna sibna li:
(a) Matul il-perjodu 2010-2014, kemm il-Kummissjoni kif ukoll il-Qorti tal-Awdituri 
qabdu każijiet ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat f’għadd sinifikanti 
tal-awditi tagħna; l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fil-FEŻR u fl-FK kienu 
fattur importanti li kkontribwixxa għal-livell ta’ żball stmat minna fil-politika ta’ 
koeżjoni. Aħna sibna li l-awditi proprji u l-monitoraġġ proprju tal-Kummissjoni 
fil-qasam tal-koeżjoni rriżultaw f’rata ta’ detezzjoni li kienet simili għas-sejbiet 
proprji tagħna. L-awtoritajiet tal-awditjar fl-Istati Membri, min-naħa l-oħra, qab -
du ferm inqas każijiet ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat milli qabdet 
il-Kummissjoni jew milli qbadna aħna. Dan jindika li, sa issa, l-awtoritajiet tal-
awditjar ma ffukawx biżżejjed fuq l-għajnuna mill-Istat matul l-awditi tagħhom.
(b) Matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kummissjoni ma rreġistratx 
l-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat li hija qabdet jew dawk irrappurtati mill-
Istati Membri b’mod li permezz tiegħu setgħet twettaq analiżi xierqa. Analiżi 
bħal din setgħet għenet lill-Kummissjoni tiżviluppa miżuri preventivi li jkunu 
aktar iffukati u mfasslin apposta għall-Istati Membri u l-programmi.
(c) B’mod partikolari fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-
Kummissjoni ma vverifikatx b’mod sistematiku jekk il-proġetti fuq skala kbira 
kinux konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Hemm riskju li xi wħud 
mill-proġetti fuq skala kbira li huma kofinanzjati mill-UE jkunu inkompatibbli 
mas-suq intern, anke minħabba l-fatt li qabel l-2012, u qabel il-kjarifika mogħtija 
mis-sentenza Leipzig Halle, l-Istati Membri rarament innotifikaw l-investimenti 
fl-infrastruttura lill-Kummissjoni. Sabiex timmitiga dan ir-riskju għall-futur, 
il-Kummissjoni intensifikat il-miżuri preventivi interni tagħha u introduċiet 
proċedura alternattiva ta’ approvazzjoni, inkluż Rieżami Indipendenti tal-Kwal -
ità għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. Skont il-Kummissjoni, indip -
endentement mill-proċedura użata mill-Istat Membru, il-proġetti fuq skala kbira 
se jiġu approvati biss wara approvazzjoni interna tal-għajnuna mill-Istat.
(d) Il-Kummissjoni ħadet azzjonijiet biex tissimplifika l-leġiżlazzjoni applikab -
bli dwar l-għajnuna mill-Istat għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 li 
rriżultaw fi tnaqqis tal-piżijiet amministrattivi u f’aktar trasparenza, iżda żiedu 
wkoll ir-responsabbiltajiet tal-Istati Membri għat-tfassil u l-implimentazzjoni 
tal-miżuri ta’ għajnuna. Il-fatt li l-Istati Membri jkollhom aktar responsabbiltà 
għandu r-riskju li jiżdied l-għadd ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat: 
il-monitoraġġ mill-Kummissjoni wera li l-Istati Membri għamlu ħafna żbalji 
fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-iskemi ta’ għajnuna fil-perjodu ta’ program -
mazzjoni 2007-2013. Biex jiġi mmitigat dan ir-riskju, il-Kummissjoni ħadet azz -
jonijiet biex tippromwovi l-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri fil-qasam 
tal-għajnuna mill-Istat, inkluża l-introduzzjoni ta’ prekundizzjonijiet għas-
sistemi ta’ għajnuna mill-Istat biex tippromwovi l-implimentazzjoni effiċjenti 
u effettiva tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“kundizzjonalitajiet 
ex ante ”). Madankollu, l-Istati Membri li tqiesu li ma kinux qed jissodisfaw dawn 
il-kundizzjonijiet mhumiex neċessarjament dawk fejn il-Kummissjoni sabet 
l-iżjed problemi fil-passat. Barra minn hekk, dawn l-azzjonijiet jirrikjedu attenz -
joni kontinwa.
60 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
L-ebda ħarsa ġenerali komprensiva lejn l-iżbalji relatati mal-
għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni, kien hemm fokus 
insuffiċjenti mill-Istati Membri fuq l-għajnuna mill-Istat 
u rkupru insinifikanti tal-għajnuna mill-Istat wara l-eżerċizzji ta’ 
monitoraġġ imwettqa mill-Kummissjoni
115  
Matul il-perjodu 2010-2014, aħna sibna għadd sinifikanti ta’ każijiet ta’ nuqqas 
ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat f’proġett awditjat fil-qasam 
tal-koeżjoni li għalihom japplikaw dawn ir-regoli; l-iżbalji relatati mal-għajnuna 
mill-Istat kienu fattur importanti li kkontribwixxa għal-livell ta’ żball stmat minna 
fil-politika ta’ koeżjoni. L-awditi proprji tad-DĠ REGIO fil-qasam tal-koeżjoni 
għandhom riżultati simili għal tagħna (ara l-paragrafi 33 sa 36 u 47 sa 48).
116  
Sabiex tipproteġi l-baġit tal-UE, il-Kummissjoni timponi korrezzjonijiet finanzjarji 
fuq Stati Membri meta jinqabdu każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat. Għall-perjodu 2010-2014, id-DĠ REGIO implimenta 
jew kien fil-proċess li jimplimenta 18-il korrezzjoni finanzjarja bi tqabbil ma’ 
seba’ Stati Membri li rriżultaw mill-inqas parzjalment minn ksur tar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat. Kien hemm 10 li rriżultaw mill-awditi proprji tad-DĠ REGIO, 
5 mill-awditi tagħna u 3 mill-eżami mwettaq mid-DĠ REGIO tar-RAK tal-awtori -
tajiet tal-awditjar. Minn dawn il-korrezzjonijiet finanzjarji, 11 li jammontaw għal 
total ta’ EUR 38.4 miljun u jkopru 5 Stati Membri, kienu relatati biss mal-għajnuna 
mill-Istat90. Mhux possibbli li jiġi kkwantifikat il-komponent tal-għajnuna mill-
Istat tal-korrezzjonijiet finanzjarji l-oħra (ara l-paragrafi 49 sa 51).
117  
Il-Kummissjoni hija meħtieġa timmonitorja regolarment il-miżuri ta’ għajnuna 
biex tivverifika jekk u kemm huma jirrispettaw ir-regoli dwar l-għajnuna mill-
Istat. Jekk isib li kwalunkwe għajnuna mogħtija hija inkompatibbli mas-suq 
intern, jista’ jipproċedi għall-irkupru tal-għajnuna. Id-DĠ COMP sa issa ħa biss 
azzjoni korrettiva limitata fid-dawl tal-għadd u s-serjeta tal-kwistjonijiet li 
nqabdu permezz tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ li huwa wettaq. Bħala medja, 
abbażi tal-monitoraġġ tiegħu, id-DĠ COMP iqis li madwar 36 % tal-iskemi kollha 
ta’ għajnuna kienu affettwati minn problemi fil-perjodu 2009-2014. Il-problemi li 
affettwaw il-kompatibbiltà (7.3 % tal-iskemi kollha) kienu partikolarment sinifi -
kanti. Matul dan il-perjodu, il-monitoraġġ imwettaq mid-DĠ COMP irriżulta fi 
tmien irkupri volontarji u fi tmien azzjonijiet formali, b’dawn tal-aħħar iwasslu 
għal irkupru totali ta’ EUR 0.3 miljun (ara l-paragrafi 52 sa 56).
Rakkomandazzjoni 1
Jenħtieġ li l-Kummissjoni timponi azzjonijiet korrettivi fejn il-miżuri ta’ għajnuna 
ma jkunux f’konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: minnufih90 Il-Greċja, Spanja, Franza, 
l-Awstrija u l-Polonja.
61 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
118  
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, la d-DĠ REGIO u lanqas id-DĠ 
EMPL ma rreġistraw każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat li huma kienu qabdu, b’mod li permezz tiegħu setgħu jwettqu analiżi 
xierqa tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat (ara l-paragrafi 57 sa 61).
119  
Il-Kummissjoni żviluppat database għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 
(MAPAR) għar-reġistrazzjoni ta’ informazzjoni dwar każijiet ta’ nuqqas ta’ kon -
formità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat li hija taqbad matul l-awditi proprji 
tagħha għall-FEŻR, il-FK u l-FSE. Din is-sistema tirrappreżenta titjib konsiderevoli, 
iżda d-DĠ COMP ma ngħatax aċċess għaliha (ara l-apragrafu 57).
120  
L-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat irrappurtati mill-awtoritajiet tal-Istati 
Membri huma kkodifikati fis-Sistema ta’ Ġestjoni tal-Irregolaritajiet (IMS). L-
IMS turi bosta dgħufijiet bħan-nuqqas ta’ tipoloġija speċifika tal-iżbalji għall-
għajnuna mill-Istat u deskrizzjoni insuffiċjenti ta’ żbalji; għalhekk għandha użu 
limitat fil-prattika. Lanqas id-DĠ COMP ma għandu aċċess għall-IMS (ara l-para -
grafi 58 u 59).
Rakkomandazzjoni 2
(a) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża l-MAPAR biex tirreġistra irregolaritajiet b’mod 
li jippermetti analiżi faċli, pereżempju, tat-tip, tal-frekwenza, tas-serjetà, tal-
oriġini ġeografika u tal-kawża tagħhom. Jenħtieġ li d-database tinkludi wkoll 
informazzjoni dwar is-segwitu ta’ dawn l-irregolaritajiet (bħal korrezzjonijiet 
finanzjarji imposti).
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: minnufih
(b) Fir-rigward tal-IMS, jenħtieġ li l-Kummissjoni tadatta l-istruttura tad-database 
biex b’hekk informazzjoni dwar l-irregolaritajiet bħall-għajnuna mill-Istat 
tkun tista’ tinsilet u tiġi analizzata skont l-Istati Membri u skont it-tip.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017
(c) Jenħtieġ li d-DĠ COMP jingħata aċċess għall-informazzjoni rilevanti kollha 
dwar irregolaritajiet fl-għajnuna mill-Istat li jinsabu fil-MAPAR u fl-IMS fuq 
bażi regolari.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: minnufih
62 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
121  
Id-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tapprova proġetti fuq skala kbira hija bbażata 
fuq valutazzjoni tar-rilevanza, il-vijabbiltà, is-sostenibbiltà, il-profil ambjentali 
tal-proġett kif ukoll il-ġustifikazzjoni tal-finanzjament mitlub, u l-informazzjoni 
pprovduta mill-Istat Membru dwar jekk l-għajnuna mill-Istat hijiex involuta; 
madankollu, mhijiex dejjem imfassla biex tipprovdi ċertezza legali għall-Istati 
Membri fir-rigward tal-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fiż-żmien 
meta tittieħed id-deċiżjoni dwar il-proġetti fuq skala kbira. Din iċ-ċertezza tista’ 
tinkiseb biss fuq il-bażi ta’ notifika minn Stat Membru segwita minn deċiżjoni tal-
Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat (ara l-paragrafi 69 u 70).
122  
B’mod partikolari fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, il-Kum -
missjoni ma vverifikatx b’mod sistematiku jekk il-proġetti fuq skala kbira kinux 
konformi mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. B’riżultat ta’ dan, hemm riskju li 
xi wħud mill-proġetti fuq skala kbira li huma kofinanzjati mill-UE jkunu inkom -
patibbli mas-suq intern, anke minħabba l-fatt li qabel l-2012, u qabel il-kjarifika 
mogħtija mis-sentenza Leipzig Halle, l-Istati Membri rarament innotifikaw l-
investimenti fl-infrastruttura lill-Kummissjoni. Sabiex timmitiga dan ir-riskju għall-
futur, il-Kummissjoni intensifikat il-miżuri preventivi interni tagħha u introduċiet 
proċedura alternattiva ta’ approvazzjoni, inkluż Rieżami Indipendenti tal-Kwalità 
għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 (ara l-paragrafi 62 sa 65, 70, u 106 
sa 107).
Rakkomandazzjoni 3
(a) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tapprova l-proġetti fuq skala kbira, biss wara li 
l-għajnuna mill-Istat tkun ġiet approvata internament u li titlob, konsistente -
ment, lill-Istati Membri jinnotifikaw l-għajnuna fejn meħtieġ, bil-ħsieb li tiġi 
żgurata ċertezza legali, indipendentement mill-proċedura ta’ applikazzjoni 
użata mill-Istat Membru.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: minnufih
123  
Matul il-perjodu 2010-2014, l-awtoritajiet tal-awditjar stmaw li madwar terz 
tal-proġetti taħt il-FEŻR/FK u l-FSE li awditjaw kienu rilevanti għall-għajnuna 
mill-Istat. Huma qabdu żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat fi 3.6 % biss ta’ 
dawk il-proġetti. Matul dak l-istess perjodu, aħna qbadna żbalji relatati mal-
għajnuna mill-Istat fi proġetti taħt il-FEŻR/FK u l-FSE f’aktar minn ħames darbiet 
din ir-rata. Kien hemm nuqqasijiet sinifikanti fit-taqsima tal-għajnuna mill-Istat 
ta’ kemxejn aktar minn terz tal-listi ta’ kontroll użati mill-awtoritajiet tal-awditjar 
li eżaminajna. Titjib f’dan ir-rigward sar fl-2015. Il-biċċa l-kbira mill-iżbalji rra -
ppurtati fir-rapporti annwali ta’ kontroll tal-awtoritajiet tal-awditjar kienu relatati 
mal-għajnuna de minimis . It-twaqqif ta’ reġistru ċentrali b’informazzjoni kompleta 
dwar l-għajnuna de minimis  mogħtija kollha fl-Istat Membru kkonċernat ikun jista’ 
jgħin biex jiġu pprevenuti żbalji ta’ dan it-tip (ara l-paragrafi 43, u 74 sa 79).
63 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
124  
Kważi l-awtoritajiet tal-awditjar kollha qiesu l-qafas legali tal-UE għall-għajnuna 
mill-Istat li huwa mill-inqas pjuttost kumpless. L-awtoritajiet tal-awditjar 
esprimew ħtieġa għal appoġġ addizzjonali fir-rigward tal-awditjar tal-konformità 
mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, partikolarment għal ktieb ta’ gwida prat -
tika bl-istudji tal-każijiet. Dwar aspetti speċifiċi, bħall-istatus tad-deċiżjonijiet ta’ 
rkupru, l-awtoritajiet tal-Istati Membri ma għandhomx l-informazzjoni meħtieġa 
biex jivverifikaw il-konformità mar-regoli applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat 
(il-prinċipju Deggendorf) (ara l-paragrafi 80 sa 82, u 95 sa 96).
Rakkomandazzjoni 4
(a) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li l-ambitu u l-kwalità tal-kontrolli tal-kon -
formità mwettqa mill-awtoritajiet tal-awditjar mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat ikunu suffiċjenti.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Marzu 2017
(b) Fid-dawl tal-għeluq tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013, jenħtieġ li 
l-Kummisjoni titlob lill-awtoritajiet tal-awditjar jiċċekkjaw il-konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ta’ dawk il-proġetti fuq skala kbira li ġew 
approvati qabel tmiem l-2012.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: Marzu 2017
(c) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżviluppa aktar materjal ta’ gwida, inklużi b’mod 
partikolari studji tal-każijiet li juru prattiki tajbin u t-tipi u l-kawżi l-aktar ko -
muni ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017
(d) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jistabbilixxu reġistru 
ċentrali għall-monitoraġġ tal-għajnuna de minimis .
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017
(e) Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi database ċentrali madwar l-UE kollha 
li fiha l-awtoritajiet rilevanti tal-Istati Membri jistgħu jikkonsultaw l-identità 
ta’ impriżi suġġetti għal ordnijiet ta’ rkupru tal-għajnuna mill-Istat kif ukoll 
l-istatus tal-proċedimenti ta’ rkupru, sabiex ikunu jistgħu jikkonformaw mal-
prinċipju Deggendorf. Jenħtieġ li l-aċċess jingħata biss fuq bażi ta’ ħtieġa ta’ 
tagħrif.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: sa tmiem l-2017
64 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Il-Kummissjoni ħadet azzjoni biex tissimplifika l-leġiżlazzjoni 
applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat, u dan iżid ir-
responsabbiltajiet tal-Istati Membri, u biex tippromwovi l-kapaċità 
amministrattiva tal-Istati Membri
125  
Il-Kummissjoni adottat GBER ġdid għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020. 
L-ambitu tal-GBER tal-2014 twessa’ b’mod sinifikanti, li se jwassal għal saħansitra 
aktar miżuri ta’ għajnuna li jaqgħu taħtu. Bit-twessigħ fl-ambitu tal-GBER, il-Kum -
missjoni naqqset b’mod sinifikanti l-piżijiet amministrattivi għall-Istati Membri 
u għaliha nfisha, peress li jkun jeħtieġ li jiġi nnotifikat ammont sinifikattiva -
ment inqas ta’ miżuri ta’ għajnuna. L-Istati Membri se jkollhom jiżguraw u jiv -
verifikaw għal għadd akbar ta’ miżuri ta’ għajnuna jekk dawn humiex konformi 
mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat bħar-rispett tal-limiti massimi tal-intensità 
tal-għajnuna u l-wiri tal-effett ta’ inċentiv. Id-dispożizzjonijiet tal-linji gwida 
dwar l-għajnuna reġjonali għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 huma 
ġeneralment aktar stretti minn dawk tal-GBER, u għalhekk iħeġġu aktar l-użu 
tiegħu(ara l-paragrafi 85 sa 87 u 97 sa 98).
126  
Waħdu, ir-rwol ikbar tal-Istati Membri minħabba fl-espansjoni tal-GBER għandu 
r-riskju li jżid l-għadd ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat: l-eżerċizzji ta’ 
monitoraġġ imwettqa mill-Kummissjoni wrew li l-Istati Membri għamlu ħafna 
żbalji fit-tfassil u fl-implimentazzjoni tal-iskemi ta’ għajnuna fil-perjodu 2009-
2014. Hemm probabbiltà li dawn il-problemi kienu jaffettwaw il-kompatibbiltà 
b’mod partikolari għall-iskemi tal-GBER (ara l-paragrafi 52 sa 54).
127  
Madankollu, id-dispożizzjonijiet tal-GBER inbidlu biex jimmitigaw dan ir-riskju. 
Il-GBER tal-2014 jagħmilha aktar faċli għall-intrapriżi kbar li jingħataw l-għajnuna 
mill-Istat taħt skema ta’ għajnuna biex juru l-effett ta’ inċentiv. Bidla sinifikanti 
oħra fil-GBER hija żieda fir-rekwiżiti tat-trasparenza, li nistennew li jtejbu l-kon -
formità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri peress li l-partijiet 
interessati jkollhom informazzjoni aħjar biex iressqu lmenti dwar għajnuna il -
legali (ara l-paragrafi 88 sa 91).
65 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
128  
Biex jitjieb il-mod li bih l-Istati Membri jfasslu l-iskemi ta’ għajnuna, il-Kum -
missjoni introduċiet evalwazzjonijiet ex post għall-perjodu ta’ programmazz -
joni 2014-2020. L-evalwazzjoni b’mod partikolari se titwettaq għall-akbar skemi 
ta’ għajnuna – taħt il-GBER, l-evalwazzjoni hija obbligatorja f’ċerti kategoriji għal 
skemi ta’ għajnuna b’baġit annwali li jaqbeż l-EUR 150 miljun. L-Istati Membri 
huma mistennija jippreżentaw l-ewwel riżultati tagħhom sal-2017 (ara l-para -
grafi 92 u 99).
129  
Ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni introduċa kundizzjonalitajiet 
ex ante  rigward is-sistemi ta’ għajnuna mill-Istat tal-Istati Membri. L-issodisfar ta’ 
dawn il-kundizzjonijiet jista’ jnaqqas l-ammont ta’ każijiet ta’ ksur tar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat. Abbażi ta’ awtovalutazzjoni, ħames Stati Membri kienu 
għadhom ma ssodisfawx dawn il-kundizzjonijiet sa tmiem l-2015. Madankollu, 
l-Istati Membri li tqiesu li ma kinux qed jissodisfaw dawn il-kundizzjonijiet 
mhumiex neċessarjament dawk fejn il-Kummissjoni sabet l-iżjed problemi fil-
passat. Barra minn hekk, dawn l-azzjonijiet jirrikjedu attenzjoni kontinwa. Biex 
jippromwovu aktar il-kapaċità amministrattiva fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat, 
f’Marzu 2015, id-DĠ REGIO u d-DĠ COMP adottaw pjan ta’ azzjoni konġunt dwar 
l-għajnuna mill-Istat. Dan il-pjan ta’ azzjoni wassal, pereżempju, għal żieda fl-
attivitajiet ta’ taħriġ organizzati mill-Kummissjoni u fl-istabbiliment ta’ interfaċċja 
online, li ntlaqgħet b’mod pożittiv mill-awtoritajiet tal-Istati Membri, fejn jistgħu 
jistaqsu lill-Kummissjoni mistoqsijiet dwar l-għajnuna mill-Istat (ara l-para -
grafi 101 sa 105, u 108 sa 113).
130  
Il-punt sa fejn il-promozzjoni tal-kapaċità amministrattiva mill-Kummissjoni 
u l-introduzzjoni ta’ evalwazzjoni ex post jistgħu jikkumpensaw għaż-żieda 
fir-responsabbiltà tal-Istati Membri u l-punt sa fejn dawn l-inizjattivi se jwasslu 
għad-detezzjoni u l-prevenzjoni aħjar ta’ żbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat 
fl-Istati Membri jistgħu jiġu vvalutati biss fil-futur.
66 Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet 
Rakkomandazzjoni 5
(a) Jekk l-kundizzjonalità ex ante  li tikkonċerna l-għajnuna mill-Istat ma tiġix 
issodisfata sa tmiem l-2016, jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża s-setgħat tagħha 
biex tissospendi l-pagamenti lill-Istati Membri kkonċernati sakemm ikunu 
rrettifikaw in-nuqqasijiet sinifikanti kollha.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: ladarba l-Kummissjoni tkun iffinalizzat il-
valutazzjoni tagħha
(b) Bl-użu tal-informazzjoni disponibbli fid-databases tagħha, jenħtieġ li l-Kummis -
sjoni twettaq segwitu, kull sentejn, tal-kapaċità tal-Istati Membri li jikkonfor -
maw mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat billi twettaq, pereżempju, analiżijiet 
tat-tip, tal-frekwenza, tas-serjetà, tal-oriġini ġeografika u tal-kawża tal-iżbalji 
relatati mal-għajnuna mill-Istat li jinqabdu mill-Kummissjoni nfisha jew mill-
awtoritajiet tal-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża dawn l-eżerċizzji 
għall-iskopijiet ta’ monitoraġġ u biex timmira l-attivitajiet ta’ appoġġ, bħall-
għoti ta’ taħriġ għall-Istati Membri, fejn dawn huma meħtieġa l-aktar.
Data ta’ implimentazzjoni fil-mira: kull sentejn u tibda minn tmiem l-2017
Dan ir-Rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Henri GRETHEN, 
Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha 
tas-7 ta’ Settembru 2016.
 Għall-Qorti tal-Awdituri
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 President
67
 Annessi
Infiq fuq l-għajnuna mill-Istat skont l-Istat Membru, 2010-2014, miljun EUR
Stat Membru 2010 2011 2012 2013 2014 Total Perċentwal tat-total
Il-Belġju 2 400 1 655 1 556 1 614 1 711 8 936 2.33  %
Il-Bulgarija 40 43 77 121 240 520 0.14 %
Ir-Repubblika Ċeka 1 242 1 406 1 558 1 714 2 169 8 089 2.11  %
Id-Danimarka 2 211 2 369 2 591 2 561 2 509 12 241 3.20  %
Il-Ġermanja 16 266 14 000 13 574 13 808 39 559 97 208 25.39  %
L-Estonja 49 52 62 123 236 522 0.14 %
L-Irlanda 1 718 1 057 853 1 144 825 5 597 1.46  %
Il-Greċja 2 083 2 509 1 931 2 903 1 929 11 354 2.97  %
Spanja 4 898 4 507 3 905 3 084 3 197 19 591 5.12  %
Franza 15 917 13 912 15 706 13 733 15 543 74 811 19.54  %
Il-Kroazja - - - 258 276 534 0.14 %
L-Italja 4 127 3 840 4 399 3 469 5 509 21 343 5.58 %
Ċipru 121 140 116 104 100 580 0.15  %
Il-Latvja 202 284 398 378 492 1 754 0.46  %
Il-Litwanja 180 222 230 208 181 1 020 0.27  %
Il-Lussemburgu 108 114 101 164 168 655 0.17  %
L-Ungerija 2 051 1 173 1 167 1 452 1 702 7 545 1.97  %
Malta 92 102 108 132 82 516 0.13  %
In-Netherlands 2 782 2 827 2 510 2 064 2 238 12 420 3.24  %
L-Awstrija 2 085 1 777 1 914 1 871 1 479 9 126 2.38  %
Il-Polonja 3 499 2 942 3 001 2 978 4 929 17 349 4.53  %
Il-Portugall 1 535 1 553 933 471 732 5 224 1.36  %
Ir-Rumanija 315 677 878 896 972 3 737 0.98  %
Is-Slovenja 375 455 459 472 453 2 214 0.58 %
Is-Slovakkja 313 173 133 200 313 1 131 0.30  %
Il-Finlandja 2 287 3 126 2 523 2 589 2 545 13 071 3.41  %
L-Iżvezja 3 210 3 155 3 172 3 255 3 204 15 996 4.18  %
Ir-Renju Unit 5 574 4 797 5 524 5 953 7 872 29 719 7.76  %
Unjoni Ewropea 75 680 68 866 69 376 67 719 101  161 382  802 100 %
Nota: Skont il-Kummissjoni, iż-żieda fl-infiq fl-2014 hija fil-biċċa l-kbira (85 %) minħabba fl-inklużjoni ta’ aktar skemi ta’ enerġija rinnovabbli fir-
rappurtar. Mingħajr din l-inklużjoni, l-għajnuna mill-Istat li ġiet irrappurtata kienet tkun tammonta għal madwar EUR 73 biljun fl-2014. Barra minn 
hekk, il-fondi tal-UE huma inklużi biss mill-2014.
Sors: Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq it-tabella ta’ valutazzjoni tal-għajnuna mill-Istat tal-Kummissjoni għall-2015.Anness I
68 Annessi 
Riżultati tal-eżerċizzji ta’ monitoraġġ imwettqa mid-Direttorat Ġenerali għall-
Kompetizzjoni, 2006-2014
 Għadd ta’ skemi mmonitorjati Għadd ta’ każijiet problematiċiProporzjon ta’ każijiet 
problematiċi
Għajnuna li tibbenefika minn 
eżenzjoni sħiħa121 (li minnhom 26 fl-2014) 31 26 %
Għajnuna awtorizzata 166 (li minnhom 42 fl-2014 53 32 %
Oħrajn 1 (li minnha 0 fl-2014) 1 100 %
Servizzi ta’ interess ekonomiku 
ġenerali8 (li minnhom 7 fl-2014) 4 50 %
Total 296 (li minnhom 75 fl-2014) 89 (li minnhom 27 fl-2014) 30 % (36 % fl-2014)
Broadband 7 2 29 %
Kultura 11 3 27 %
Impjiegi 15 5 33 %
Ambjent u  enerġija 45 14 31 %
Orizzontali oħra 2 0 0 %
Żvilupp reġjonali 64 18 28 %
Riċerka u  Żvilupp 47 19 40 %
Kapital ta’ riskju 10 6 60 %
Żvilupp settorjali 5 1 20 %
SMEs 31 5 16 %
Taħriġ 25 4 16 %
Trasport 16 6 38 %
Salvataġġ u  Ristrutturar 9 1 11 %
Servizzi ta’ interess ekonomiku 
ġenerali8 4 50 %
Oħrajn 1 1 100 %Anness II
69 Annessi 
 Għadd ta’ skemi mmonitorjati Għadd ta’ każijiet problematiċiProporzjon ta’ każijiet 
problematiċi
Il-Belġju 15 7 47 %
Il-Bulgarija 4 1 25 %
Ir-Repubblika Ċeka 10 3 30 %
Id-Danimarka 5 1 20 %
Il-Ġermanja 26 3 12 %
L-Estonja 4 1 25 %
L-Irlanda 11 1 9 %
Il-Greċja 11 6 55 %
Spanja 21 5 24 %
Franza 29 10 34 %
L-Italja 28 6 21 %
Ċipru 4 1 25 %
Il-Latvja 3 1 33 %
Il-Litwanja 4 2 50 %
Il-Lussemburgu 4 2 50 %
L-Ungerija 9 1 11 %
Malta 3 1 33 %
In-Netherlands 13 6 46 %
L-Awstrija 11 4 36 %
Il-Polonja 17 4 24 %
Il-Portugall 9 6 67 %
Ir-Rumanija 6 1 17 %
Is-Slovenja 4 1 25 %
Is-Slovakkja 5 0 0 %
Il-Finlandja 4 1 25 %
L-Iżvezja 7 0 0 %
Ir-Renju Unit 29 15 52 %
Sors:  Il-Kummissjoni Ewropea.Anness II
70 Annessi 
Proġetti fuq skala kbira li ġew adottati mid-Direttorat Ġenerali għall-Politika 
Reġjonali u Urbana għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013
Stat MembruGħadd ta’ proġetti 
fuq skala kbira li ġew 
adottatiProporzjon ta’ proġetti 
fuq skala kbira li ġew 
adottatiKontribuzzjoni medja 
mill-UE għal kull proġett 
fuq skala kbira li ġie 
approvat  
(f’miljun  EUR)Kontribuzzjoni totali 
mill-UE għall-proġetti 
fuq skala kbira li ġew 
approvati  
(f’miljun  EUR)
Il-Belġju 0 0,0 % - 0.0
Il-Bulgarija 18 2.0 % 108.8 1 958.4
Ir-Repubblika Ċeka 49 5.3 % 89.5 4 387. 8
Id-Danimarka 0 0.0 % - 0.0
Il-Ġermanja 44 4.8 % 41.6 1 830.3
L-Estonja 9 1.0 % 50.8 457. 3
L-Irlanda 3 0.3 % 24.8 74.5
Il-Greċja 59 6.4 % 105.6 6 228.4
Spanja 70 7.6 % 83.6 5 852.3
Franza 36 3.9 % 28.8 1 035.7
Il-Kroazja 12 1.3 % 39.2 470.3
Ċipru 3 0.3 % 34.0 102.0
Il-Latvja 10 1.1 % 70.3 702.7
Il-Litwanja 10 1.1 % 49.7 496.5
Il-Lussemburgu 0 0.0 % - 0.0
L-Ungerija 51 5.6 % 114.7 5 849.2
Malta 7 0.8 % 40.9 286.3
In-Netherlands 0 0.0 % - 0.0
L-Awstrija 1 0.1 % 4.1 4.1
Il-Polonja 274 29.8  % 98.6 27 022.9
Il-Portugall 39 4.2 % 47. 5 1 852.0
Ir-Rumanija 100 10.9  % 80.4 8 044.4
Is-Slovenja 16 1.7 % 58.2 931.1
Is-Slovakkja 33 3.6 % 79.8 2 634.8
Il-Finlandja 0 0.0 % - 0.0
L-Iżvezja 0 0.0 % - 0.0
Ir-Renju Unit 13 1.4 % 38.6 501.2
Total 918 100.0  % 82,6 75 790,3
Sors:  Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, ibbażat fuq id- data  tal-Kummissjoni.Anness III
71 Annessi 
Qafas legali fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat
TFUE – It-Trattat iwitti s-sisien tar-regoli kollha dwar l-għajnuna mill-Istat fl-Artikoli 107 sa 109. It-Trattat għandu 
l-ogħla pożizzjoni legali u l-leġiżlazzjoni l-oħra kollha trid tkun f’konformità mad-dispożizzjonijiet tiegħu. L-
Artikoli 108(4) u 109 jipprevedu l-adozzjoni tar-Regolamenti fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat.
Każistika – Sentenzi mill-Qorti tal-Ġustizzja li jinterpretaw id-dispożizzjonijiet tat-Trattat u l-liġi sekondarja. 
Is-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja huma vinkolanti fuq il-Kummissjoni u fuq l-Istati Membri. Il-Kummissjoni trid 
tadatta l-approċċ tagħha għas-sentenzi tal-Qorti.
Regolamenti – Regolamenti huma atti tal-liġi sekondarja adottati mill-istituzzjonijiet. Huma għandhom applika -
zzjoni ġenerali, huma vinkolanti fl-intier tagħhom u applikabbli direttament fl-Istati Membri fid-data tad-dħul 
fis-seħħ tagħhom (mingħajr ma jeħtieġu inkorporazzjoni separata fil-liġi nazzjonali)1. Ir-Regolament l-aktar 
importanti fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat huwa l-GBER.
Liġi mhux vinkolanti
Linji gwida – Linji gwida huma liġi mhux vinkolanti li huma nieqsa minn forza mhux legalment vinkolanti imma 
jista’ jkollhom effetti legali. Il-Qorti tal-Ġustizzja fil-passat annullat Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni għaliex naqsu 
milli jikkonformaw ma’ liġi mhux vinkolanti. Il-linji gwida jistipulaw kriterji li permezz tagħhom il-Kummissjoni 
tivvaluta l-kompatibbiltà mas-suq intern ta’ miżuri ta’ għajnuna nnotifikati. Hemm probabbiltà li l-Kummissjoni 
tqis il-miżuri ta’ għajnuna nnotifikati li ma jżommux mal-kriterji stipulati fil-linji gwida bħala inkompatibbli. 
Jeżistu linji gwida fil-livell orizzontali (pereżempju: linji gwida dwar ir-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni) u fil-
livell settorjali (pereżempju: linji gwida dwar l-ajruporti u l-linji tal-ajru).
Grilji analitiċi – Dokumenti ta’ gwida mfassla speċifikament biex jgħinu lill-Istati Membri jivvalutaw jekk 
l-għajnuna mogħtija lil proġetti ta’ infrastruttura għandhiex tiġi nnotifikata lill-Kummissjoni.
1 Ara l-Artikolu 288 TFUE.Anness IV
72 Risposta  
tal-Kummissjoni
IV
Il-Kummissjoni taħdem mill-qrib u bla heda mal-awtoritajiet tal-awditjar sabiex dawn itejbu l-kapaċità tagħhom 
fir-rigward tal-awditjar tal-għajnuna mill-Istat. Apparti taħriġ, azzjonijiet u gwida mmirati, ipprovdiet listi ta’ kontroll 
tal-għajnuna mill-Istat lesti għall-użu lill-awtoritajiet tal-awditjar fl-2011 u aġġornat oħrajn f’Novembru tal-2015.
Ir-Regolament jeħtieġ li l-awtoritajiet tal-awditjar jissottomettu fir-rapporti annwali ta’ kontroll (ACR (annual control 
report)) tagħhom ir-riżultati prinċipali tal-awditi iżda mhux informazzjoni dettaljata dwar ix-xorta ta’ żbalji iden -
tifikati. Ir-reviżjonijiet mis-servizzi tal-Kummissjoni tal-ACRs jinkludu eżaminar tal-metodoloġija għall-awditi tas-
sistemi u awditi tal-operazzjonijiet (inklużi listi ta’ kontroll) kif ukoll it-twettiq mill-ġdid ta’ awditi li diġà jkunu saru 
mill-awtoritajiet tal-awditjar tal-Istati Membri. Fuq il-bażi tar-reviżjonijiet tagħha, il-Kummissjoni tqis li f’ċerti każijiet 
l-awtoritajiet tal-awditjar setgħu sabu żbalji fl-għajnuna mill-Istat filwaqt li rrapportawhom taħt kategorija differ -
enti, u dan wassal sabiex ma jkunux irrapportati kollha kemm huma fl-ACRs. Iżda identifikat dgħjufijiet ukoll u talbet 
lill-awtoritajiet tal-awditjar sabiex itejbu l-kontrolli tagħhom fuq kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat. Final -
ment, dan l-aħħar il-verifiki li għamlet il-Kummissjoni stess sabu titjib sinifikanti rigward il-kwalità tal-listi ta’ kontroll 
tal-għajnuna mill-Istat użati mill-awtoritajiet tal-awditjar, b’konformità mal-valutazzjoni tal-Qorti.
V
Il-Kummissjoni tosserva li kemm id-DĠ REGIO kif ukoll id-DĠ EMPL għamlu użu minn databases sabiex jirreġistraw 
is-sejbiet tal-awditjar taħt il-perjodu finanzjarju tal-2007-2013. Filwaqt li dawn id-databases ma kellhomx l-intenzjoni 
li jservu bħala għodod għal analiżi tas-sorsi tal-iżbalji, dan ma żammx lill-Kummissjoni milli twettaq miżuri xierqa 
u preventivi li jindirizzaw il-problemi rikorrenti magħrufin sew marbutin mal-għajnuna mill-Istat. F’Marzu tal-2016, 
id-DĠ COMP qasam l-esperjenza tiegħu fil-monitoraġġ ex post tal-iskemi ta’ għajnuna mill-Istat mad-DĠ REGIO 
u d-DĠ EMPL. B’mod partikolari, id-DĠ COMP ipprovda l-eżitu taċ-ċiklu ta’ monitoraġġ tal-2015 lid-DĠ REGIO u d-DĠ 
EMPL. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qiegħda ttejjeb l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-iżbalji fl-għajnuna mill-
Istat bejn id-Direttorati Ġenerali fejn u meta jkun hemm il-bżonn.
Fir-rigward tal-miżuri preventivi mwettqin, id-DĠ REGIO u d-DĠ COMP ilhom minn Marzu tal-2015 jimplimentaw 
pjan ta’ azzjoni komprensiv għat-“Tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva għall-ġestjoni tal-Fondi tal-Istati Membri fil-
qasam tal-għajnuna mill-Istat”. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-qafas leġiżlattiv jintroduċi kundiz -
zjonalitajiet ex ante dwar l-għajnuna mill-Istat bl-għan li jtejjeb il-kapaċità amministrattiva ta’ ċerti Stati Membri 
f’dan il-qasam permezz ta’ pjanijiet ta’ azzjoni, qabel l-implimentazzjoni tal-programm.
VI
Il-Kummissjoni tisħaq li l-obbligu tan-notifika tal-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jaqa’ fuq l-Istati Membri u d-deċiżjoni 
dwar il-proġett maġġuri mhijiex deċiżjoni dwar il-konformità tal-proġett ewlieni mar-regoli dwar l-għajnuna mill-
Istat. Barra minn hekk, l-Istati Membri jridu jivvalutaw jekk l-għajnuna mill-Istat hijiex mogħtija jew le lill-proġetti, 
u, meta jsibu li l-għajnuna mill-Istat hija mogħtija, iridu juru l-konformità tal-għajnuna mill-Istat meta jissottomettu 
proposta għal proġett maġġuri, tkun xi tkun il-proċedura ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet relatata magħżula skont ir-
Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni.
Id-DĠ COMP diġà ġie kkonsultat f’konsultazzjonijiet formali bejn servizz u ieħor mid-DĠ REGIO dwar deċiżjonijiet 
fuq proġetti maġġuri qabel tmiem l-2012, għad li mhux b’mod sistematiku. Il-kooperazzjoni interna mad-DĠ COMP 
dwar l-approvazzjoni ta’ proġetti maġġuri ttejbet wara s-sentenza Leipzig-Halle. Ġew introdotti kontrolli u bilanċi 
xierqa bħala miżuri preventivi sabiex jiġi evitat li jittieħdu deċiżjonijiet mhux konformi dwar l-Għajnuna mill-Istat 
dwar proġetti maġġuri fl-2014-2020.
Risposta tal-Kummissjoni 73
Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri preventivi u l-kooperazzjoni mad-DĠ COMP implimentati għall-perjodu 
bejn l-2014 u l-2020 kemm fi stadju ta’ preparazzjoni tal-proġetti kif ukoll fi stadju ta’ teħid tad-deċiżjonijiet tal-
proġetti jimmitigaw kif xieraq ir-riskju li semmiet il-Qorti.
Jekk tmur lil hinn u tipprova tikseb ċertezza legali dwar il-konformità tal-għajnuna mill-Istat permezz ta’ notifiki for -
mali sistematiċi segwiti minn deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fuq kull proġett maġġuri (indip -
endentement mir-rekwiżiti legali) tidħol f’kunflitt mal-proċess ta’ modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat iżda 
anki mal-objettiv globali ta’ simplifikazzjoni u tnaqqis tal-piż amministrattiv tal-partijiet ikkonċernati kollha, u tkun 
tinvolvi riskju addizzjonali għall-implimentazzjoni puntwali tal-proġetti maġġuri ffinanzjati mill-FEŻR/FK.
VII
Fil-kuntest tal-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat li żiedet ir-responsabbiltà tal-Istati Membri meta jagħtu 
l-għajnuna, id-DĠ COMP saħħaħ il-monitoraġġ tiegħu bbażat fuq il-kampjuni tal-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ 
għajnuna mill-Istat. Fil-mira tiegħu, il-monitoraġġ tad-DĠ COMP għandu l-iżbalji u l-irregolaritajiet fl-implimen -
tazzjoni tal-miżuri ta’ għajnuna, iżda jservi wkoll sabiex jitgħallem kif l-Istati Membri fil-fatt jimplimentaw il-miżuri 
ta’ għajnuna fil-prattika. Dan jippermetti lid-DĠ COMP sabiex jislet prattiki tajbin u ħżiena u jaqsamhom mal-Istati 
Membri (permezz tal-gruppi ta’ ħidma tal-Istati Membri, in-netwerk ta’ koordinaturi tal-pajjiżi, eċċ.).
Id-DĠ COMP kompla jiżviluppa u qasam mal-Istati Membri l-listi ta’ kontroll tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali 
Sħiħa (GBER – Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 651/2014 tas-17 ta’ Ġunju 2014) sabiex jagħmilhielhom iktar faċli li 
jikkontrollaw minn qabel li l-kundizzjonijiet applikabbli kollha tal-kompatibbiltà jkunu ssodisfati. Il-listi ta’ kontroll 
tal-GBER huma maqsumin mad-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL u mal-awtoritajiet tal-awditjar tal-Politika ta’ Koeżjoni wkoll.
Barra minn hekk, id-DĠ COMP joffri pjattaforma informatika ddedikata fejn iwieġeb il-mistoqsijiet dwar l-interpre -
tazzjoni li jagħmlu l-Istati Membri (eState aid WIKI) u jippubblika wkoll dokumenti ta’ mistoqsijiet frekwenti fuq 
il-bażi ta’ dawk il-mistoqsijiet u t-tweġibiet.
Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-kundizzjonalitajiet ex ante dwar l-għajnuna mill-Istat, kif stipulat fir-Regolament 
dwar Dispożizzjonijiet Komuni (CPR), din għandha tkun ibbażata fuq it-tliet kriterji ddefiniti fl-anness XI għas-CPR. 
Il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 mhijiex kriterju 
għall-issodisfar fiha nfisha. Madankollu, il-Kummissjoni sejra tkompli tissorvelja l-kwistjonijiet kollha relatati mal-
konformità mal-għajnuna mill-Istat għall-Istati Membri kollha u sejra tieħu l-azzjoni xierqa skont kif ikun il-bżonn.
VIII (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u tqis li diġà qiegħda timplimentaha.
Hija tuża l-miżuri korrettivi disponibbli f’każ li l-monitoraġġ isib każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
F’dan il-kuntest, hemm bżonn li ssir distinzjoni bejn illegalità u inkompatibbiltà. Miżura ta’ għajnuna mill-Istat 
tkun illegali meta tingħata mingħajr notifika minn qabel lill-Kummissjoni u meta ma tkunx koperta mill-GBER. 
Madankollu, il-Kummissjoni tista’ tordna biss l-irkupru tat-tali miżura, jekk tkun inkompatibbli mas-suq intern 
(jiġifieri ma tistax tinstab kompatibbli fuq il-bażi ta’ xi Linja Gwida jew fuq il-bażi tat-Trattat direttament).
Jekk il-monitoraġġ tad-DĠ COMP isib miżura ta’ għajnuna illegali, l-ewwel jeżamina jekk it-tali miżura tistax titqies 
bħala kompatibbli mas-suq intern.
Risposta tal-Kummissjoni 74
Huwa biss jekk l-iżball identifikat jirriżulta fl-għoti ta’ għajnuna inkompatibbli li jkunu jistgħu jintużaw miżuri korret -
tivi li jikkonsistu fl-irkupru tal-għajnuna.
Għal tipi oħrajn ta’ żbalji, l-aġġustament għad-disinn tal-iskema u/jew il-mekkaniżmi ta’ kontroll huwa aktar xieraq. 
Għal ċerti żbalji, il-miżuri korrettivi diffiċli jinkisbu (eż. l-għajnuna kienet inkompatibbli meta ngħatat, iżda tista’ 
titqies kompatibbli fuq il-bażi tar-regoli riveduti iktar tard).
VIII (b) (i)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha fl-għodda tal-awditjar tagħha MAPAR.
MAPAR tipprovdi għal database komprensiva tal-irregolaritajiet identifikati kollha, inklużi żbalji fl-għajnuna mill-
Istat. B’mod speċifiku, għal irregolaritajiet fl-għajnuna mill-Istat, għalissa f’MAPAR hemm seba’ tipi ta’ sejbiet 
iddefiniti.
Barra minn hekk, MAPAR sejra tippermetti li l-informazzjoni dwar is-sejbiet tal-awditjar titqassam aħjar. Hija toffri 
flessibbiltà sħiħa sabiex tiżdied jew tiġi mmodifikata kwalunkwe kategorija jew sottokategorija ta’ sejbiet, inkluż 
għal dawk relatati mal-għajnuna mill-Istat, skont il-ħtiġijiet jew is-sejbiet identifikati tal-awditjar.
L-għodda ta’ awditjar MAPAR hija mfassla wkoll sabiex is-servizzi tal-Kummissjoni kkonċernati jkunu jistgħu jagħtu 
segwitu għall-irregolaritajiet identifikati kollha, inklużi korrezzjonijiet finanzjarji.
VIII (b) (ii)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazjzoni tal-Qorti u sejra tadatta t-tipoloġija tal-iżbalji sabiex tkun tista’ ssir 
analiżi.
VIII (b) (iii)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha.
F’dak li għandu x’jaqsam ma’ MAPAR, darba fis-sena d-DĠ EMPL u d-DĠ REGIO sejrin jikkomunikaw id-dejta rile -
vanti dwar l-għajnuna mill-Istat lid-DĠ COMP fuq il-bażi ta’ rapportar imfassal apposta (tipoloġiji tas-sejbiet dwar 
l-għajnuna mill-Istat evidenzjati mill-awditi tal-Kummissjoni).
Rigward l-iskambju ta’ informazzjoni bejn is-servizzi tal-Kummissjoni, id-DĠ REGIO, id-DĠ EMPL u d-DĠ COMP 
qegħdin iżidu l-kanali tal-komunikazzjoni tagħhom sabiex jaqsmu l-informazzjoni. Id-DĠ EMPL u d-DĠ REGIO 
jikkondividu r-riżultati bejniethom u jikkonsultaw lid-DĠ COMP fuq problemi relatati mal-awditjar relatati mal-
Għajnuna mill-Istat meta jkun hemm bżonn.
F’dak li għandu x’jaqsam mal-IMS, id-DĠ COMP sejjer jingħata aċċess għall-informazzjoni fuq bażi ta’ “ħtieġa ta’ 
tagħrif”.
VIII (b) (iv)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Risposta tal-Kummissjoni 75
Sejra tagħti segwitu lill-ħila tal-Istati Membri li jikkonformaw mar-regola dwar l-għajnuna mill-Istat, fuq il-bażi tal-
informazzjoni disponibbli fid-databases tagħha u li tirriżulta b’mod partikolari mis-sejbiet tal-awditjar disponibbli.
Il-Kummissjoni sejra tuża r-riżultati tal-eżerċizzju ta’ segwitu sabiex timmira aħjar l-attivitajiet ta’ monitoraġġ 
u taħriġ tagħha li toffri lill-awtoritajiet tal-programmi kkonċernati fl-Istati Membri.
VIII (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà implimentatha peress li l-Istati Membri jridu juru li kkontrollaw 
bir-reqqa l-konformità tal-għajnuna mill-Istat meta jissottomettu proposta għal proġett maġġuri, indipendente -
ment mill-proċedura ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet relatata li tingħażel skont ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet 
Komuni, inkluż permezz ta’ notifika tal-għajnuna mill-Istat fejn ikun hemm bżonn.
F’każ li l-għajnuna mill-Istat tkun soġġetta għal deċiżjoni tal-Kummissjoni, l-Istat Membru jrid jistenna sakemm 
id-deċiżjoni dwar l-għajnuna mill-Istat tiġi approvata mill-Kummissjoni qabel ma jissottometti applikazzjoni għal 
Proġett maġġuri jew in-notifika ta’ proġett maġġuri.
Din hija miżura preventiva sabiex jiġi evitat milli jittieħdu deċiżjonijiet mhux konformi dwar l-Għajnuna mill-Istat 
dwar proġetti maġġuri fl-2014-2020.
VIII (d) (i)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà implimentatha.
Il-Kummissjoni teżamina l-kwalità tal-ħidma tal-awtoritajiet tal-awditjar fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat fi 
proċeduri tal-awditjar differenti: fl-awditi bbażati fuq ir-riskju tal-Kummissjoni fuq il-ħidma mwettqa mill-awtori -
tajiet tal-awditjar, li jinkludu analiżi tal-metodoloġija (inklużi listi ta’ kontroll) użata mill-awtoritajiet tal-awditjar 
għall-awditi tas-sistema u l-awditi tal-operazzjonijiet; matul it-twettiq mill-ġdid tal-ħidma fuq l-awditi diġà mwett -
qin mill-awtoritajiet tal-awditjar, sabiex tiġi vverifikata l-validità tar-riżultati rrapportati; jew matul ir-reviżjoni 
annwali tar-Rapporti Annwali ta’ Kontroll sottomessi lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet tal-awditjar, sabiex jiġi 
kkonfermat jekk l-opinjoni tal-awtorità tal-awditjar għandhiex bażi solida fuq ir-riżultati tal-awditi tas-sistemi 
u tal-operazzjonijiet.
F’ċerti każijiet, il-Kummissjoni diġà kienet irrakkomandat lill-awtoritajiet tal-awditjar ikkonċernati sabiex isaħħu l-listi 
ta’ kontroll tagħhom sabiex ikopru aħjar il-verifika tal-għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni sejra tkompli tiżgura li 
l-awtoritajiet tal-awditjar jużaw listi ta’ kontroll xierqa.
VIII (d) (ii)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tmur kontra l-objettiv tal-Kummissjoni segwit permezz 
tal-gwida tagħha mogħtija lill-Istati Membri fl-2012 sabiex ma jerġgħux jeżaminaw b’mod sistematiku l-proġetti 
deċiżi qabel dik id-data – li b’hekk tagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jinnotifikaw jew le – u li tagħti stabbiltà lill-
Istati Membri u lill-benefiċjarji fir-rigward tat-trattament ta’ proġetti bħal dawn.
Risposta tal-Kummissjoni 76
VIII (d) (iii)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha.
Fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni diġà taħdem fuq 
il-bażi tad-deċiżjonijiet tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat li jintużaw bħala studji tal-każ: pereżempju, iktar minn 
nofs il-programmi tas-seminars tematiċi (s’issa saru dawk għar-RŻI u l-Enerġija) huma bbażati fuq każijiet konkreti 
(deċiżjonijiet propji dwar l-għajnuna mill-Istat).
Is-servizzi tal-Kummissjoni jipprovdu wkoll gwida fil-forma ta’ grilji, listi ta’ kontroll jew tweġibiet veloċi għal misto -
qsijiet relatati mal-interpretazzjoni sottomessi mill-awtoritajiet tal-għoti tal-għajnuna. Il-mistoqsijiet u t-tweġibiet 
iservu bħala l-bażi għall-pubblikazzjoni tad-dokumenti tal-mistoqsijiet frekwenti.
Il-Kummissjoni sejra tkompli taġġorna l-materjal ta’ gwida għall-awtoritajiet ikkonċernati kollha, inklużi l-awtorita -
jiet tal-programm tal-FSIE, jekk l-iżviluppi jkunu jeħtieġu hekk.
Finalment, l-Avviż tal-Kummissjoni adottat dan l-aħħar dwar il-Kunċett ta’ għajnuna jipprovdi gwida dwar meta 
n-nefqa pubblika taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tal-UE, u barra minnu.
VIII (d) (iv)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li r-Regolament de minimis  iħalli l-għażla f’idejn l-Istati 
Membri dwar jekk jistabbilixxux reġistru ċentrali għall-monitoraġġ tal-għajnuna de minimis  jew jaħdmux fuq il-bażi 
ta’ mezzi oħrajn (eż. awtodikjarazzjonijiet mill-benefiċjarji).
Filwaqt li reġistru ċentrali ta’ għajnuna de minimis  ikun aħjar, l-Artikolu 6 tar-Regolament de minimis  ma jobbligax 
lill-Istati Membri li jkollhom reġistru bħal dan u jippermetti li jimplimentaw ir-regola ta’ kumulazzjoni b’mezzi 
oħrajn. Li l-għażla titħalla f’idejn l-Istati Membri hija konformi mal-prinċipju ġenerali li l-Istati Membri jistgħu 
jiddeċiedu fuq l-iktar proċedura amministrattiva xierqa għall-Istat Membru tagħhom. Il-Kummissjoni osservat ukoll 
ir-reazzjoni negattiva minn diversi Stati Membri għall-idea li jkun hemm reġistru de minimis obbligatorju fil-kuntest 
tal-ewwel konsultazzjoni għar-reviżjoni tar-Regolament de minimis .
(http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_de_minimis/index_en.html ).
VIII (d) (v)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tqis li l-prinċipju ta’ Deggendorf jista’ jiġi applikat biss 
fil-livell ta’ Stat Membru individwali. Il-Kummissjoni biħsiebha tiċċara dan il-punt fir-reviżjoni li qiegħda ssir bħalissa 
tal-GBER tal-2014.
Jekk Stat Membru jkollu dubju jew jiltaqa’ ma’ diffikultajiet meta jiġi biex jidentifika jekk ċerta impriża hijiex 
soġġetta għal ordni ta’ rkupru pendenti, jista’ jikkuntattja lid-DĠ COMP fil-kuntest ta’ kooperazzjoni reċiproka.
VIII (d) (e)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Id-Diretturi Ġenerali tal-erba’ Direttorati Ġenerali tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej diġà jiltaqgħu 
b’mod regolari fil-kumitat ta’ sospensjoni tal-kundizzjonalità ex ante . L-approċċ attwali, li huwa kemm preventiv (bl-
implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali għan-nuqqas ta’ ssodisfar tal-kundizzjonalità ex ante ) kif ukoll 
korrettiv (bis-sospensjoni tal-pagamenti fejn ikun hemm bżonn), sejjer jibqa’ jiġi applikat b’mod strett u konsistenti.
Risposta tal-Kummissjoni 77
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 34 sa 36
Il-Kummissjoni segwiet mill-qrib il-problemi kollha relatati mal-għajnuna mill-Istat li ġew identifikati tul l-aħħar snin 
wara s-sejbiet tal-Qorti u tagħha stess f’dan il-qasam u talbet lill-Istati Membri u l-programmi kkonċernati sabiex 
jagħmlu l-korrezzjonijiet finanzjarji mitlubin, kull meta qieset li kien hemm bżonn li jagħmlu dan (ara l-paragrafi 50 
u 51).
Minkejja dan, il-Kummissjoni tosserva li kif muri mill-Qorti fit-tabella 2, dan l-aħħar naqas in-numru ta’ żbalji 
fl-għajnuna mill-Istat identifikati fil-kampjuni tagħha. In-numru ta’ żbalji b’impatt finanzjarju naqas minn 5 każijiet 
fl-2013 għal 3 każijiet fl-2014. Il-Kummissjoni qiegħda tistenna li din it-tendenza sejra tkompli anki bis-saħħa tal-
applikazzjoni tal-GBER tal-2014 (ir-Regolament (UE) Nru 651/2014).
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 37 sa 44,
Il-Kummissjoni taqbel mat-tipoloġija tal-iżbalji fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat ippreżentati mill-Qorti u identifikati 
wkoll permezz tal-awditi tagħha stess (ara l-paragrafi 47 u 48). L-esperjenza miksuba mill-iżbalji fl-imgħoddi wasslet 
sabiex il-Kummissjoni tiċċara u tissimplifika r-regoli, b’mod partikolari dwar l-effett inċentiv fil-GBER tal-2014.
53
Il-Kummissjoni tosserva li, matul il-perjodu kopert mir-rapport tal-Qorti, il-monitoraġġ mill-Kummissjoni tal-
għajnuna mill-Istat kopra madwar 6% sa 9% tan-nefqa totali fuq l-għajnuna mill-Istat kull sena. Sehem sinifikanti 
mill-porzjon ta’ skemi ġie ssorveljat tal-inqas darba sakemm kienu attivi.
55
Minħabba n-numru limitat ta’ skemi ssorveljati għall-Istati Membri individwali, il-porzjon ta’ każijiet problematiċi 
għandu jkun relatat man-numru totali ta’ skemi ssorveljati. Pereżempju, fil-każ tal-Litwanja u l-Lussemburgu, il-
porzjon ta’ 50% ta’ każijiet problematiċi huwa bbażat fuq il-monitoraġġ ta’ erba’ skemi biss (jiġifieri tnejn minn erba’ 
biss instabu li kienu problematiċi). “Problematiċi” huwa terminu użat mid-DĠ COMP sabiex jindika ksur tar-regoli 
dwar l-għajnuna mill-Istat li jvarja minn nuqqasijiet formali bħal formulazzjoni żbaljata tar-regoli dwar il-kumulazz -
joni sa kwistjonijiet legali bħal nuqqas ta’ kundizzjonijiet tal-GBER riflessi fi skema tal-GBER.
56
Il-monitoraġġ tad-DĠ COMP irriżulta f’diversi miżuri korrettivi inkluż l-irkupru volontarju u impost tal-għajnuna 
inkompatibbli.
Każijiet li fihom iseħħ irkupru volontarju jiġu segwiti mill-Kummissjoni mal-Istat Membru kkonċernat. Ma jinżamm 
ebda rekord separat tal-każijiet kollha ta’ rkupru volontarju. F’ċerti każijiet, l-irkupru mhuwiex adatt peress li 
l-miżura, għad li tkun illegali, tkun tista’ tinstab li hija kompatibbli mas-suq intern, jew għaliex il-miżura li kienet 
inkompatibbli saret kompatibbli minħabba li iktar tard ikunu nbidlu r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
F’dawn il-każijiet, il-Kummissjoni toħroġ rakkomandazzjonijiet u, eventwalment, titlob lill-Istati Membri sabiex jibdlu 
d-disinn tal-iskema ta’ għajnuna tagħhom, jekk ikun hemm bżonn.
Risposta tal-Kummissjoni 78
57
Il-Kummissjoni tosserva li kemm id-DĠ REGIO kif ukoll id-DĠ EMPL għamlu użu minn databases sabiex jirreġistraw 
is-sejbiet tal-awditjar tagħhom taħt il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013. Filwaqt li dawn id-databases ma 
kellhomx l-intenzjoni li jservu bħala għodod għal analiżi tas-sorsi tal-iżbalji, dan ma żammx lill-Kummissjoni milli 
twettaq miżuri xierqa u preventivi li jindirizzaw il-problemi rikorrenti fil-kuntest tal-għajnuna mill-Istat, bħall-effett 
ta’ bonus jew inċentiv għall-SMEs.
Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, l-għodda ta’ monitoraġġ intern użata mill-Kummissjoni sabiex tagħti 
segwitu għas-sejbiet tal-awditjar tagħha stess tjiebet b’mod konsiderevoli bl-introduzzjoni ta’ għodda informatika 
komuni għall-ġestjoni u s-sorveljanza tal-proċess tal-awditjar, imsejħa “MAPAR” (Management of Audit Processes, 
Activities and Resources) għall-FEŻR, il-FK u l-FSE.
Sabiex itejbu l-fluss ta’ informazzjoni u l-kapaċità ta’ analiżi tas-servizzi tal-Kummissjoni kollha kkonċernati, id-DĠ 
EMPL u d-DĠ REGIO qablu mad-DĠ COMP f’nofs l-2016 sabiex, minn issa, ta’ kull sena jibdew jikkomunikaw lid-DĠ 
COMP id-dejta rilevanti dwar is-sejbiet tal-awditjar tal-għajnuna mill-Istat tagħhom.
59
L-IMS hija għodda ddedikata għar-rapportar tal-irregolaritajiet (inkluż il-frodi) mill-Istati Membri. It-tip ta’ irregolar -
ità huwa indikat permezz ta’ listi espandibbli (kodiċijiet) filwaqt li l-modus operandi applikat huwa deskritt fit-test 
li jarrikkixxi l-informazzjoni pprovduta permezz ta’ entrati kodifikati. L-analiżi tista’ ssir fuq il-bażi tat-tip ta’ irrego -
larità. L-IMS mhijiex strument ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat, iżda huwa possibbli li tiżdied tipoloġija speċifika 
għall-għajnuna mill-Istat mal-listi espandibbli diġà eżistenti.
61
Il-Kummissjoni tinnota li ma ħaditx miżuri preventivi li jindirizzaw il-problemi rikorrenti relatati mal-għajnuna 
mill-Istat matul il-perjodu 2007-2013, b’mod partikolari bħala riżultat tal-iskambji regolari bejn is-servizzi rilevanti 
tal-Kummissjoni. Pereżempju, diversi DĠ tal-Kummissjoni ilhom jaqsmu rapporti tal-awditjar mindu beda l-perjodu 
ta’ programmazzjoni 2007-2013. Id-DĠ COMP huwa kkonsultat ukoll dwar kwistjonijiet tal-awditjar relatati mal-
għajnuna mill-Istat kull meta jkun hemm bżonn qabel ma jiffinalizza l-konklużjonijiet tal-awditjar.
Ara wkoll il-paragrafu 60 u t-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 57.
F’Marzu tal-2015, is-servizzi tal-Kummissjoni qablu fuq pjan ta’ azzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat b’azzjonijiet immi -
rati speċifiċi, fuq il-bażi tat-tagħlimiet li kisbu mis-sejbiet tal-awditjar disponibbli (ara l-osservazzjoni tal-Qorti skont 
il-paragrafi minn108 sa 110).
Barra minn hekk, il-qafas leġiżlattiv għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 adottat f’Diċembru tal-2013 
jintroduċi kundizzjonalità ex ante  fuq l-għajnuna mill-Istat bil-għan li jsaħħaħ il-kapaċità tal-Istati Membri sabiex jik -
konformaw mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat qabel l-implimentazzjoni tal-programmi.
62
Il-Kummissjoni tosserva li l-Vademecum jirreferi għas-settur tat-trasport. Il-Kummissjoni ma tgħidx li r-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat mhumiex applikabbli f’dak is-settur, iżda li minflok ir-regoli ġenerali  dwar l-għajnuna mill-Istat, 
japplikaw regoli speċifiċi dwar (il-kompatibbiltà ta’) l-għajnuna mill-Istat, skont l-Artikolu 93 tat-TFUE. Id-dikjarazz -
joni fil-Vademecum ma għandhiex tinftiehem li tfisser li l-kwalifikazzjoni tal-għajnuna mill-Istat bħala tali hija dif -
ferenti fis-settur tat-trasport.
Risposta tal-Kummissjoni 79
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 69 sa 71:
Il-Kummissjoni tosserva li l-obbligu li jinnotifikaw il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jaqa’ fuq l-Istati Membri u li 
d-deċiżjoni dwar il-proġett maġġuri mhijiex deċiżjoni dwar il-konformità tal-proġett ewlieni mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
Trid issir distinzjoni bejn is-sitwazzjoni qabel is-sentenza Leipzig –Halle u warajha u bejn il-perjodi ta’ programmazz -
joni 2007-2013 u 2014-2020.
Il-Kummissjoni tisħaq li d-DĠ COMP diġà ġie kkonsultat f’konsultazzjonijiet interservizz formali mid-DĠ REGIO dwar 
deċiżjonijiet fuq proġetti maġġuri qabel tmiem l-2012, għad li mhux b’mod sistematiku.
Wara s-sentenza Leipzig-Halle, id-DĠ REGIO u d-DĠ COMP saħħew il-kooperazzjoni tagħhom b’rabta mal-valutazz -
joni ta’ applikazzjonijiet għal proġetti maġġuri. Il-Kummissjoni tisħaq li ma hemm ebda proġett maġġuri li għalih 
il-Kummissjoni adottat deċiżjoni li tapprova l-finanzjament mill-FEŻR jew mill-FK fl-aħħar snin u li għalih imbagħad 
ġiet adottata deċiżjoni negattiva skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat. Dan juri li l-ftehimiet ta’ kooperazzjoni 
implimentati jaħdmu sew fil-prattika.
Għall-perjodu 2014-2020, l-Istat Membru jrid iħejji applikazzjoni għal proġett maġġuri li fiha jkun meħtieġ juri l-kon -
formità mal-għajnuna mill-Istat qabel ma jissottomettiha lid-DĠ REGIO, indipendentement minn liema proċedura 
ta’ teħid ta’ deċiżjoni dwar il-proġett maġġuri jagħżel (l-Artikolu 102.1 jew l-Artikolu 102.2 tas-CPR). Fi kwalunkwe 
każ, jekk hemm bżonn li tittieħed deċiżjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, din trid tiġi adottata qabel ma l-proġett 
maġġuri jkun jista’ jiġi sottomess lid-DĠ REGIO.
Minbarra l-kooperazzjoni msaħħa li rreferiet għaliha l-Qorti, ġiet implimentata miżura preventiva addizzjonali: il-
possibbiltà li l-esperti tal-Istati Membri u tal-IQR jikkuntattjaw lid-DĠ COMP , fil-livell ta’ tħejjija ta’ proġett f’każ ta’ 
dubji jekk il-proġett maġġuri rispettiv iridx ikun soġġett għal proċedura ta’ Notifika tal-Għajnuna mill-Istat lid-DĠ 
COMP jew le.
Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-miżuri preventivi u l-kooperazzjoni attwali mad-DĠ COMP implimentati għall-
perjodu bejn l-2014 u l-2020 kemm fi stadju ta’ preparazzjoni tal-proġetti kif ukoll fi stadju ta’ teħid tad-deċiżjonijiet 
tal-proġetti jimmitigaw kif xieraq ir-riskju li semmiet il-Qorti fil-paragrafu 70.
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 74 sa 79
Ir-Regolament jeħtieġ li l-awtoritajiet tal-awditjar jissottomettu fir-rapporti annwali ta’ kontroll (ACR) tagħhom 
ir-riżultati tal-awditi iżda mhux informazzjoni dettaljata dwar ix-xorta ta’ żbalji identifikati fil-kuntest tal-awditi tal-
operazzjonijiet. Madankollu, dan jista’ jsir fuq bażi volontarja.
Barra minn hekk, fuq il-bażi tar-reviżjonijiet tagħha, il-Kummissjoni tqis li f’ċerti każijiet l-Awtoritajiet tal-awditjar 
setgħu sabu żbalji fl-għajnuna mill-Istat filwaqt li rrapportawhom taħt kategorija differenti, bħal nuqqas ta’ kon -
formità mar-regoli nazzjonali dwar l-eliġibbiltà, u dan wassal sabiex ma jkunux irrapportati kollha kemm huma 
fl-ACR.
Is-servizzi tal-Kummissjoni qegħdin jaħdmu mill-qrib u bla heda wkoll mal-awtoritajiet tal-awditjar sabiex dawn 
isaħħu l-kapaċità tal-awditjar tagħhom fuq kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat permezz ta’ taħriġ, gwida 
u skambju tal-esperjenza, inkluż fuq il-qsim tal-listi ta’ kontroll speċifiċi tal-awditjar, li l-Kummissjoni għamlet fl-2011 
u mill-ġdid fl-2015 b’listi ta’ kontroll aġġornati. Matul ir-reviżjoni tal-ACRs, il-Kummissjoni teżamina jekk l-opinjoni 
tal-awtorità tal-awditjar għandhiex bażi solida fuq ir-riżultati tal-awditi tas-sistemi u tal-operazzjonijiet.
Finalment, il-verifiki li għamlet il-Kummissjoni stess sabu titjib sinifikanti rigward il-kwalità tal-listi ta’ kontroll tal-
għajnuna mill-Istat użati mill-awtoritajiet tal-awditjar, b’konformità mal-valutazzjoni tal-Qorti (ara l-paragrafu 79).
Risposta tal-Kummissjoni 80
Tweġibiet komuni għall-paragrafi 81 u 82
F’dawn l-aħħar snin, is-servizzi tal-Kummissjoni saħħew l-appoġġ tagħhom permezz ta’ taħriġ għall-Istati Membri 
b’mod tassew konsiderevoli. L-ewwel nett, organizzaw jew ikkontribwixxew għal numru sinifikanti ta’ seminars 
u sessjonijiet ta’ ħidma madwar l-UE (pereżempju, taw taħriġ fuq il-GBER f’ħafna mill-Istati Membri, inkluż lill-
awtoritajiet tal-awditjar kollha, ara l-paragrafu 111). Barra minn hekk, jipprovdu gwida fil-forma ta’ grilji, listi ta’ 
kontroll jew tweġibiet veloċi għal mistoqsijiet relatati mal-interpretazzjoni sottomessi mill-awtoritajiet tal-għoti 
tal-għajnuna jew tal-awditjar.
L-Avviż tal-Kummissjoni adottat dan l-aħħar dwar il-Kunċett ta’ għajnuna jipprovdi wkoll gwida ulterjuri dwar meta 
n-nefqa pubblika taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tal-UE, u barra minnu. Din il-
gwida għandha tgħin lill-awtoritajiet pubbliċi u lill-kumpaniji jidentifikaw meta jistgħu jingħataw miżuri ta’ appoġġ 
pubbliku li ma jkunux jeħtieġu approvazzjoni skont ir-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat.
Is-servizzi tal-Kummissjoni josservaw l-eżitu tal-istħarriġ li għamlet il-Qorti u l-preferenza mogħtija, minn fost 
possibbiltajiet oħrajn, lil manwal prattiku bi studji tal-każ u miżuri ta’ taħriġ addizzjonali. Fil-qasam tal-għajnuna 
mill-Istat, iċ-ċirkustanzi speċifiċi ta’ każ għandhom rwol sinifikanti fil-valutazzjoni. Id-DĠ COMP iqis li d-deċiżjonijiet 
tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat jikkostitwixxu l-aħjar eżempji għal gwida utli għall-Istati Membri.
Il-Kummissjoni sejra tkompli ssostni lill-awtoritajiet tal-awditjar u sejra tħeġġiġhom iżidu l-kuntatti mal-uffiċċji tal-
għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri.
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 92 sa 94
L-iskop ewlieni tar-reviżjoni tal-2014 tal-GBER kien li tkompli tiċċara u tissimplifika r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat 
u tnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-Istati Membri. B’mod partikolari, l-estensjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-
GBER wasslet għal tnaqqis konsiderevoli fin-numru ta’ miżuri tal-għajnuna mill-Istat notifikati lill-Kummissjoni. Dan 
għandu jiffaċilita l-implimentazzjoni tal-operazzjonijiet tal-FSIE wkoll.
93
Il-GBER jikkonċerna l-bżonn ta’ notifika. Il-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu jestendi għal miżuri li ma kinux eżentati 
mill-obbligu ta’ notifika qabel id-dħul fis-seħħ tal-GBER tal-2014. Dawk il-miżuri setgħu jiġu ddikjarati kompatibbli 
wara valutazzjoni mill-Kummissjoni anki qabel ma daħal fis-seħħ il-GBER tal-2014.
96
Il-Kummissjoni tqis li l-prinċipju ta’ Deggendorf jista’ jiġi applikat biss fil-livell ta’ Stat Membru individwali. Il-Kum -
missjoni biħsiebha tiċċara dan il-punt fir-reviżjoni li qiegħda ssir bħalissa tal-GBER tal-2014.
Jekk Stat Membru jkollu dubju jew jiltaqa’ ma’ diffikultajiet meta jiġi biex jidentifika jekk ċerta impriża hijiex 
soġġetta għal ordni ta’ rkupru pendenti, jista’ jikkuntattja lid-DĠ COMP fil-kuntest ta’ kooperazzjoni reċiproka.
Tweġibiet komuni għall-paragrafi minn 102 sa 104
L-Istati Membri adottaw pjanijiet ta’ azzjoni li jridu jiġu implimentati u mwettqin sa tmiem l-2016. Is-servizzi tal-
Kummissjoni (DĠ REGIO U DĠ COMP) jissorveljawhom mill-qrib u, eventwalment, jistgħu jissospendu l-pagamenti 
f’każ ta’ nuqqas ta’ twettiq.
Risposta tal-Kummissjoni 81
105
Il-Kummissjoni tosserva li l-kundizzjonalitajiet ex ante  jikkonċernaw l-implimentazzjoni tal-Fondi Strutturali u ta’ 
Investiment Ewropej, filwaqt li l-iskemi ssorveljati mid-DĠ COMP mhux bilfors jinvolvu finanzjament mill-fondi SIE.
Barra minn hekk, kif indikat mill-Qorti, ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni jistipula li l-valutazzjoni tal-
kundizzjonalità ex ante  dwar l-għajnuna mill-Istat irid ikun ibbażat fuq tliet subkriterji ddefiniti fl-Anness XI tar-
Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni. Il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat matul il-perjodu 
2007 – 2013 mhijiex kriterju għall-issodisfar bħala tali.
Madankollu, il-Kummissjoni sejra tkompli tissorvelja l-kwistjonijiet kollha relatati mal-konformità mal-għajnuna mill-
Istat għall-Istati Membri kollha u sejra tieħu l-azzjoni xierqa skont kif ikun il-bżonn.
106
Il-proċedura sabiex jiġu approvati proġetti maġġuri matul il-perjodu 2014 – 2020 tjiebet meta mqabbla mal-perjodu 
ta’ qabel (ara t-tweġiba komuni għall-paragrafi minn 69 sa 71).
Is-servizzi tal-Kummissjoni impenjaw ruħhom li jwettqu sforzi ulterjuri sabiex jissimplifikaw it-trattament ta’ 
proġetti maġġuri kofinanzjati mill-Fondi SIE li huma sottomessi permezz tal-proċedura l-ġdida tal-IQR (l-Artikolu 
102.1 tas-CPR).
F’dan il-kuntest, id-DĠ COMP stabbilixxa proċeduri interni li jiżguraw it-trattament effiċjenti u effettiv tal-konsul -
tazzjonijiet fuq proġetti maġġuri taħt il-proċedura tal-IQR.
Ir-rapport tal-IQR għandu jkun fih analiżi komprensiva dwar il-karattru tal-għajnuna tal-miżura u/jew dwar il-
kompatibbiltà tagħha fuq il-bażi ta’ eżenzjoni jew skema eżistenti. Barra minn hekk, fuq il-bażi tal-Artikolu 23 tar-
Regolament Delegat tal-Kummissjoni 480/2014, l-esperti tal-IQR jistgħu jikkuntattjaw lid-DĠ COMP sabiex jiċċaraw 
il-kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat li jirriżultaw fi proġett maġġuri.
Għaldaqstant, anki f’din il-proċedura l-ġdida tal-IQR, kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat notifikati lid-DĠ 
COMP iridu jiġu ċċarati qabel ma d-dokumenti tal-proġett maġġuri jkunu jistgħu jiġu sottomessi lill-Kummissjoni.
107
Il-Kummissjoni tisħaq li l-Istati Membri jridu juru li vverifikaw bir-reqqa l-konformità mal-għajnuna mill-Istat meta 
jissottomettu proposta għal proġett maġġuri, indipendentement minn liema proċedura ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet 
relatata jkunu qegħdin jagħżlu (l-Artikolu 102.1, jew l-Artikolu 102.2 tas-CPR). Proposti għal proġetti maġġuri ma 
jistgħux jiġu sottomessi lill-Kummissjoni mingħajr valutazzjoni dettaljata bħal din dwar il-konformità mal-għajnuna 
mill-Istat.
Huma biss proġetti b’rapport tal-IQR pożittiv li jistgħu jiġu nnotifikati lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 102.1 tas-CPR, 
li jfisser li l-Istat Membru jkun ikkonforma mar-rekwiżiti kollha, inklużi dawk relatati mal-għajnuna mill-Istat.
Is-servizzi tal-Kummissjoni jqisu li l-proċedura jista’ jkollha għadd ta’ effetti pożittivi peress li tinkludi valutazzjoni 
iktar dettaljata tal-għajnuna mill-Istat mill-Istat Membru li jissottometti l-applikazzjoni u verifika aktar approfondita 
tal-kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat minn grupp ta’ esperti indipendenti tal-IQR. Barra minn hekk, id-DĠ 
COMP implimenta arranġamenti sabiex il-gruppi tal-IQR ikunu jistgħu jikkonsultawh fuq kwistjonijiet relatati mal-
għajnuna mill-Istat li jirriżultaw fi Proġett Maġġuri li jkunu qegħdin jirrevedu.
Risposta tal-Kummissjoni 82
Jekk wieħed imur lil hinn u jipprova jikseb ċertezza legali dwar il-konformità tal-għajnuna mill-Istat permezz ta’ 
notifiki formali sistematiċi segwiti minn deċiżjoni tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fuq kull proġett 
maġġuri (indipendentement mir-rekwiżiti legali) jidħol f’kunflitt mal-proċess ta’ modernizzazzjoni tal-għajnuna 
mill-Istat iżda anki mal-objettiv globali ta’ simplifikazzjoni u tnaqqis tal-piż amministrattiv tal-partijiet ikkonċernati 
kollha, u dan ikun jinvolvi riskju addizzjonali għall-implimentazzjoni puntwali tal-proġetti maġġuri ffinanzjati 
mill-FEŻR/FK.
114
Il-Kummissjoni qiegħda tgħin lill-Istati Membri fil-ħila tagħhom li jinterpretew u/jew implimentaw kif suppost ir-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat peress li huma dawk primarjament responsabbli għat-teħid tal-miżuri xierqa sabiex 
jikkonformaw ma’ dawn ir-regoli.
Sabiex jindirizzaw in-nuqqasijiet, is-servizzi tal-Kummissjoni (fil-livell tad-DĠ REGIO u d-DĠ COMP) qegħdin jimpli -
mentaw pjan ta’ azzjoni komuni dwar it-“Tisħiħ tal-Kapaċità Amminitrattiva għall-Ġestjoni tal-Fondi tal-Istati Mem -
bri fil-Qasam tal-Għajnuna mill-Istat”. Ġie pprovdut taħriġ lil diversi Stati Membri u l-udjenzi fil-mira kienu l-korpi 
rilevanti kollha involuti fil-ġestjoni u fl-implimentazzjoni tal-Fondi SIE – l-Awtoritajiet Maniġerjali, il-Korpi Intermedji 
kif ukoll il-benefiċjarji ewlenin.
Barra minn hekk, għall-perjodu finanzjarju 2014-2020, ir-Regolament dwar Dispożizzjonijiet Komuni jipprevedi 
kundizzjonalità ex ante  relatati mal-għajnuna mill-Istat bl-għan li jiġu żgurati kundizzjonijiet ex ante  għall-
applikazzjoni effettiva tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat. Għal dawk li ma jissodisfawx din il-kundizzjonal -
ità ex ante , ġew stabbiliti pjanijiet ta’ azzjoni li jridu jiġu implimentati u li jridu jitwettqu sa tmiem l-2016. Is-servizzi 
tal-Kummissjoni jissorveljawhom mill-qrib u, eventwalment, jistgħu jissospendu l-pagamenti f’każ ta’ nuqqas ta’ 
twettiq.
114 (a)
Il-Kummissjoni taħdem mill-qrib u bla heda mal-awtoritajiet tal-awditjar sabiex dawn itejbu l-kapaċità tagħhom 
fir-rigward tal-awditjar tal-għajnuna mill-Istat. Apparti taħriġ, azzjonijiet u gwida mmirati, ipprovdiet listi ta’ kontroll 
tal-għajnuna mill-Istat lesti għall-użu lill-awtoritajiet tal-awditjar fl-2011 u oħrajn aġġornati f’Novembru 2015. Dan 
l-aħħar, il-verifiki li għamlet il-Kummissjoni stess sabu titjib sinifikanti f’dak li għandu x’jaqsam mal-kwalità tal-listi 
ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat użati mill-awtoritajiet tal-awditjar, b’konformità mal-valutazzjoni tal-Qorti.
Ir-reviżjonijiet mis-servizzi tal-Kummissjoni tal-ACRs jinkludu eżaminar tal-metodoloġija għall-awditi tas-sistemi 
u awditi tal-operazzjonijiet (inklużi listi ta’ kontroll) kif ukoll it-twettiq mill-ġdid ta’ awditi li diġà jkunu għamlu 
l-awtoritajiet tal-awditjar tal-Istati Membri. F’dawn l-awditi, is-servizzi tal-Kummissjoni identifikaw dgħjufijiet ukoll 
u talbu lill-awtoritajiet tal-awditjar sabiex itejbu l-kontrolli tagħhom fuq kwisjtonijiet marbutin mal-għajnuna 
mill-Istat.
114 (b)
Il-Kummissjoni tosserva li kemm id-DĠ REGIO kif ukoll id-DĠ EMPL għamlu użu minn databases sabiex jirreġistraw 
is-sejbiet tal-awditjar taħt il-perjodu finanzjarju tal-2007-2013. Filwaqt li dawn id-databases ma kellhomx l-intenzjoni 
li jservu bħala għodod għal analiżi tas-sorsi tal-iżbalji, dan ma żammx lill-Kummissjoni milli twettaq miżuri xierqa 
u preventivi li jindirizzaw il-problemi rikorrenti magħrufin sew marbutin mal-għajnuna mill-Istat. F’Marzu tal-2016, 
id-DĠ COMP qasam l-esperjenza tiegħu fil-monitoraġġ ex post  tal-iskemi ta’ għajnuna mill-Istat mad-DĠ REGIO 
u d-DĠ EMPL. B’mod partikolari, id-DĠ COMP ipprovda l-eżitu taċ-ċiklu ta’ monitoraġġ tal-2015 lid-DĠ REGIO u d-DĠ 
EMPL. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qiegħda ttejjeb l-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-iżbalji fl-għajnuna mill-
Istat bejn id-Direttorati Ġenerali fejn u meta jkun hemm il-bżonn.
Fir-rigward tal-miżuri preventivi mwettqin, il-qafas leġiżlattiv għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 
jintroduċi kundizzjonalitajiet ex ante  dwar l-għajnuna mill-Istat.
Risposta tal-Kummissjoni 83
Barra minn hekk, id-DĠ REGIO u d-DĠ COMP ilhom minn Marzu tal-2015 jimplimentaw pjan ta’ azzjoni komprensiv 
sabiex isaħħu l-kapaċità amministrattiva għall-ġestjoni tal-Fondi Strutturali fil-qasam tal-għajnuna mill-Istat.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 57 u 61.
114 (c)
Il-Kummissjoni tisħaq li l-obbligu ex ante  li jinnotifika l-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jaqa’ fuq l-Istati Membri 
u d-deċiżjoni dwar il-proġett maġġuri mhijiex deċiżjoni dwar il-konformità tal-proġett ewlieni mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
Id-DĠ COMP diġà ġie kkonsultat f’konsultazzjonijiet formali bejn servizz u ieħor mid-DĠ REGIO dwar deċiżjonijiet 
dwar proġetti maġġuri qabel tmiem l-2012, għad li mhux b’mod sistematiku.
Ġiet introdotta sistema ta’ kontrokontrolli xierqa, fl-informazzjoni dwar il-proġetti maġġuri u fiż-żewġ proċeduri ta’ 
teħid ta’ deċiżjonijiet li jikkonċernaw proġetti maġġuri (l-Artikolu 102.1 u l-Artikolu 102.2 tas-CPR), bħala miżuri pre -
ventivi sabiex jiġi evitat milli jittieħdu deċiżjonijiet mhux konformi dwar l-Għajnuna mill-Istat fuq proġetti maġġuri 
fl-2014-2020.
Ara wkoll it-tweġiba tal-Kummissjoni għall-paragrafu 69.
114 (d)
Fil-kuntest tal-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat li żiedet ir-responsabbiltà tal-Istati Membri meta jagħtu 
l-għajnuna, id-DĠ COMP saħħaħ il-monitoraġġ tiegħu bbażat fuq il-kampjuni tal-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ 
għajnuna mill-Istat. Fil-mira tiegħu, il-monitoraġġ tad-DĠ COMP għandu l-iżbalji u l-irregolaritajiet fl-implimentazz -
joni tal-miżuri ta’ għajnuna, iżda jservi wkoll sabiex jitgħallem kif l-Istati Membri fil-fatt jimplimentaw il-miżuri ta’ 
għajnuna fil-prattika u dan jippermetti sabiex id-DĠ COMP jislet prattiki tajbin u ħżiena.
Id-DĠ COMP jikkondividi mal-Istati Membri (permezz tal-gruppi ta’ ħidma tal-Istati Membri, in-netwerk ta’ koordina -
turi tal-pajjiżi, eċċ.) l-esperjenza u l-lezzjonijiet miksubin mill-monitoraġġ.
Id-DĠ COMP kompla jiżviluppa u qasam mal-Istati Membri l-listi ta’ kontroll tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali 
Sħiħa (GBER – Ir-Regolament tal-Kummissjoni Nru 651/2014 tas-17 ta’ Ġunju 2014) sabiex jagħmilhielhom iktar faċli li 
jikkontrollaw minn qabel li l-kundizzjonijiet applikabbli kollha tal-kompatibbiltà huma ssodisfati. Il-listi ta’ kontroll 
tal-GBER huma maqsumin mad-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL u mal-awtoritajiet tal-awditjar tal-Politika ta’ Koeżjoni wkoll.
Barra minn hekk, id-DĠ COMP joffri pjattaforma informatika ddedikata fejn iwieġeb il-mistoqsijiet dwar l-interpre -
tazzjoni li jagħmlu l-Istati Membri (eState aid WIKI) u jippubblika wkoll dokumenti ta’ mistoqsijiet frekwenti fuq 
il-bażi ta’ dawk il-mistoqsijiet u t-tweġibiet.
Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-kundizzjonalitajiet ex ante  dwar l-għajnuna mill-Istat, kif stipulat fis-CPR, din 
għandha tkun ibbażata fuq it-tliet kriterji ddefiniti fl-anness XI għas-CPR. Il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna 
mill-Istat matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 mhijiex kriterju għall-issodisfar fiha nfisha.
Madankollu, il-Kummissjoni sejra tkompli tissorvelja l-kwistjonijiet relatati mal-konformità mal-għajnuna mill-Istat 
għall-Istati Membri kollha u sejra tieħu azzjoni xierqa skont il-bżonn.
117
Id-DĠ COMP iqis li juża l-miżuri korrettivi disponibbli kif xieraq f’każ li l-monitoraġġ isib nuqqas ta’ konformità mar-
regoli dwar l-għajnuna mill-Istat.
Risposta tal-Kummissjoni 84
Il-Kummissjoni tista’ tuża biss miżuri korrettivi li jikkonsistu f’irkupru volontarju jew impost jekk l-għajnuna mogħtija 
tkun inkompatibbli mas-suq intern.
Għal tipi oħrajn ta’ żbalji, l-aġġustament għad-disinn tal-iskema u/jew għall-mekkaniżmi ta’ kontroll huwa aktar 
xieraq. Għal ċerti żbalji, il-miżuri korrettivi diffiċli li jinkisbu (eż. l-għajnuna kienet inkompatibbli meta ngħatat, iżda 
tista’ titqies kompatibbli fuq il-bażi ta’ regoli riveduti iktar tard). Fi kwalunkwe każ, jingħataw rakkomandazzjonijiet 
lill-Istati Membri u, fejn xieraq, jiġi previst monitoraġġ xieraq mill-ġdid tal-iskema wara ċertu żmien sabiex jiġi vveri -
fikat li r-rakkomandazzjonijiet ikunu ġew implimentati.
Każijiet li fihom iseħħ irkupru volontarju jiġu segwiti mill-Kummissjoni mal-Istat Membru kkonċernat. Ma jinżamm 
ebda rekord separat tal-każijiet kollha ta’ rkupru volontarju. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li l-irkupru ta’ għajnuna 
inkompatibbli implimentat b’mod volontarju mill-Istati Membri huwa għodda siewja sabiex jitneħħa b’mod veloċi 
u effettiv il-vantaġġ inġust mis-suq u sabiex l-Istati Membri jkunu inċentivati ħalli ma jagħtux għajnuna illegali.
Rakkomandazzjoni 1
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u tqis li diġà qiegħda timplimentaha.
Tuża l-miżuri korrettivi disponibbli f’każ li l-monitoraġġ isib każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
F’dan il-kuntest, hemm bżonn li ssir distinzjoni bejn illegalità u inkompatibbiltà. Miżura ta’ għajnuna mill-Istat 
tkun illegali meta tingħata mingħajr notifika minn qabel lill-Kummissjoni u meta ma tkunx koperta mill-GBER. 
Madankollu, il-Kummissjoni tista’ tordna biss l-irkupru tat-tali miżura, jekk tkun inkompatibbli mas-suq intern 
(jiġifieri ma tistax tinstab kompatibbli fuq il-bażi ta’ xi Linja Gwida jew fuq il-bażi tat-Trattat direttament).
Jekk il-monitoraġġ tad-DĠ COMP isib miżura ta’ għajnuna illegali, l-ewwel jeżamina jekk it-tali miżura tistax titqies 
bħala kompatibbli mas-suq intern.
Huwa biss jekk l-iżball identifikat jirriżulta fl-għoti ta’ għajnuna inkompatibbli li jkunu jistgħu jintużaw miżuri korret -
tivi li jikkonsistu fl-irkupru tal-għajnuna.
Għal tipi oħrajn ta’ żbalji, l-aġġustament għad-disinn tal-iskema u/jew il-mekkaniżmi ta’ kontroll huwa aktar xieraq. 
Għal ċerti żbalji, il-miżuri korrettivi diffiċli jinkisbu (eż. l-għajnuna kienet inkompatibbli meta ngħatat, iżda tista’ 
titqies kompatibbli fuq il-bażi tar-regoli riveduti iktar tard).
118
Il-Kummissjoni tosserva li kemm id-DĠ REGIO kif ukoll id-DĠ EMPL għamlu użu minn databases sabiex jirreġistraw 
is-sejbiet tal-awditjar tagħhom taħt il-perjodu finanzjarju 2007-2013. Filwaqt li dawn id-databases ma kellhomx 
l-intenzjoni li jservu bħala għodod għal analiżi tas-sorsi tal-iżbalji, dan ma żammx lill-Kummissjoni milli tidentifika 
t-tipi rikorrenti ta’ żbalji f’dan il-qasam u timplimenta miżuri konkreti u mmirati sabiex tipprevjeni żbalji fl-għajnuna 
mill-Istat.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 57 u 61.
Risposta tal-Kummissjoni 85
119
Id-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL sejrin ikunu jistgħu jipprovdu ħarsa ġenerali iktar dettaljata lejn it-tip ta’ irregolaritajiet 
fuq il-bażi tal-għodda tal-awditjar tagħhom MAPAR, li tkopri l-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 għall-FEŻR/
FK u l-FSE. Objettiv minnhom tal-għodda MAPAR huwa li tirreġistra u tikklassifika żbalji u irregolaritajiet identifikati, 
u b’hekk tipprovdi database ta’ sejbiet dettaljati tal-awditjar. Barra minn hekk, fil-kuntest tad-djalogu kontinwu 
mal-awtoritajiet tal-awditjar, is-servizzi tal-Kummissjoni sejrin ikomplu jaħdmu mal-Istati Membri sabiex jiżviluppaw 
tipoloġija komuni tal-iżbalji fl-għajnuna mill-Istat, li sejra tkun ibbażata fuq MAPAR u riflessa fiha.
Barra minn hekk, dan ir-rapportar imfassal apposta dwar it-tipoloġiji ta’ żbalji introdott f’MAPAR sejjer jippermetti 
sabiex ta’ kull sena d-DĠ REGIO u d-DĠ EMPL jibagħtu d-dejta rilevanti dwar is-sejbiet mill-awditi tal-għajnuna mill-
Istat tagħhom.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 57, 59 u 61.
120
L-IMS hija għodda ddedikata għar-rapportar tal-irregolaritajiet (inkluż il-frodi) mill-Istati Membri. It-tip ta’ irregolar -
ità huwa indikat permezz ta’ listi espandibbli (kodiċijiet) filwaqt li l-modus operandi huwa deskritt fit-test li jarrik -
kixxi l-informazzjoni pprovduta permezz ta’ entrati kodifikati. L-analiżi tista’ ssir fuq il-bażi tat-tip ta’ irregolarità. 
L-IMS mhijiex strument ta’ kontroll tal-għajnuna mill-Istat, iżda huwa possibbli li tiżdied tipoloġija speċifika għall-
għajnuna mill-Istat mal-listi espandibbli diġà eżistenti.
Rakkomandazzjoni 2
(a) Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha fl-għodda tal-awditjar tagħha 
MAPAR.
MAPAR tipprovdi għal database komprensiva tal-irregolaritajiet identifikati kollha, inklużi żbalji fl-għajnuna mill-
Istat. Għar-rapportar tal-irregolaritajiet fl-għajnuna mill-Istat b’mod speċifiku, għalissa f’MAPAR hemm seba’ tipi ta’ 
sejbiet iddefiniti.
Barra minn hekk, MAPAR sejra tippermetti li l-informazzjoni dwar is-sejbiet tal-awditjar titqassam aħjar. Toffri flessib -
biltà sħiħa sabiex tiżdied jew tiġi mmodifikata kwalunkwe kategorija jew sottokategorija ta’ sejbiet, inkluż għal 
dawk relatati mal-għajnuna mill-Istat, skont il-ħtiġijiet jew is-sejbiet identifikati tal-awditjar.
L-għodda ta’ awditjar MAPAR hija mfassla wkoll sabiex is-servizzi tal-Kummissjoni kkonċernati jkunu jistgħu jagħtu 
segwitu għall-irregolaritajiet identifikati kollha, inklużi korrezzjonijiet finanzjarji.
Il-Kummissjoni tirreferi għat-tweġiba tagħha għall-paragrafu 57 ukoll.
Rakkomandazzjoni 2 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni tal-Qorti u sejra tadatta t-tipoloġija tal-iżbalji sabiex tkun tista’ ssir 
l-analiżi.
Risposta tal-Kummissjoni 86
Rakkomandazzjoni 2 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha.
F’dak li għandu x’jaqsam ma’ MAPAR, darba fis-sena d-DĠ EMPL u d-DĠ REGIO sejrin jikkomunikaw id-dejta rile -
vanti dwar l-għajnuna mill-Istat lid-DĠ COMP fuq il-bażi ta’ rapportar imfassal apposta (tipoloġiji tas-sejbiet dwar 
l-għajnuna mill-Istat evidenzjati mill-awditi tal-Kummissjoni).
Rigward l-iskambju ta’ informazzjoni bejn is-servizzi tal-Kummissjoni, id-DĠ REGIO, id-DĠ EMPL u d-DĠ COMP 
qegħdin iżidu l-kanali tal-komunikazzjoni tagħhom sabiex jaqsmu l-informazzjoni. Id-DĠ EMPL u d-DĠ REGIO 
jikkondividu r-riżultati bejniethom u jikkonsultaw lid-DĠ COMP fuq problemi relatati mal-awditjar relatati mal-
Għajnuna mill-Istat meta jkun hemm bżonn.
F’dak li għandu x’jaqsam mal-IMS, id-DĠ COMP sejjer jingħata aċċess għall-informazzjoni fuq bażi ta’ “ħtieġa ta’ 
tagħrif”.
Tweġibiet komuni għall-paragrafi 121 u 122
Il-Kummissjoni tisħaq li l-obbligu ex ante  li jinnotifikaw il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat jaqa’ fuq l-Istati Membri 
u d-deċiżjoni dwar il-proġett maġġuri mhijiex deċiżjoni dwar il-konformità tal-proġett ewlieni mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat.
Id-DĠ COMP ġie kkonsultat f’konsultazzjonijiet formali bejn servizz u ieħor mid-DĠ REGIO dwar deċiżjonijiet fuq 
proġetti maġġuri qabel tmiem l-2012, għad li mhux b’mod sistematiku.
Il-Kummissjoni implimentat miżuri preventivi u saħħet il-kooperazzjoni bejn is-servizzi tagħha sabiex tiżgura li fil-
perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 l-Istati Membri jippreżentaw u l-Kummissjoni tiddeċiedi biss fuq proġetti 
maġġuri konformi mal-leġiżlazzjoni l-ġdida relatata mal-għajnuna mill-Istat.
Jekk din tmur lil hinn u tipprova tikseb ċertezza legali permezz ta’ notifiki formali sistematiċi fuq kull proġett 
maġġuri ma tkunx qiegħda tidħol f’kunflitt biss mal-proċess ta’ Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat iżda anki 
mal-objettiv globali ta’ simplifikazzjoni u tnaqqis tal-piż amministrattiv tal-partijiet ikkonċernati kollha, u tkun tin -
volvi riskju ulterjuri għall-implimentazzjoni puntwali tal-proġetti maġġuri ffinanzjati mill-FEŻR/FK.
Ara wkoll it-tweġibiet tal-Kummissjoni għall-paragrafi 69, 107 u 114 (c).
Rakkomandazzjoni 3
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà implimentatha peress li l-Istati Membri jistgħu jissottomettu 
proposta għal proġett maġġuri lill-Kummissjoni biss meta jkunu ġew solvuti l-problemi kollha relatati mal-konform -
ità mar-regoli dwar l-għajununa mill-Istat, inkluż permezz ta’ notifika tal-għajnuna mill-Istat fejn ikun hemm bżonn.
Il-Kummissjoni saħħet ukoll il-kooperazzjoni bejn is-servizzi tagħha sabiex tiżgura li fil-perjodu ta’ programmazzjoni 
2014-2020, l-Istati Membri jippreżentaw u l-Kummissjoni tiddeċiedi biss fuq proġetti maġġuri li għalihom l-Istati 
Membri jkunu vvalutaw bir-reqqa l-konformità mal-leġiżlazzjoni aġġornata dan l-aħħar relatata mal-għajnuna 
mill-Istat.
123
Il-qafas regolatorju tal-2007 - 2013 jeħtieġ li l-awtoritajiet tal-awditjar jissottomettu fir-rapporti annwali ta’ kontroll 
(ACR) tagħhom ir-riżultati tal-awditi iżda mhux informazzjoni dettaljata dwar ix-xorta ta’ żbalji identifikati fil-kuntest 
tal-awditi tal-operazzjonijiet. Madankollu, dan jista’ jsir fuq bażi volontarja. Għaldaqstant, informazzjoni kkomuni -
kata mill-awtoritajiet tal-awditjar tista’ tissottovaluta l-kapaċità tagħhom li jidentifikaw l-għajnuna mill-Istat.
Risposta tal-Kummissjoni 87
Is-servizzi tal-Kummissjoni qegħdin jaħdmu mill-qrib u bla heda wkoll mal-awtoritajiet tal-awditjar sabiex dawn 
isaħħu l-kapaċità tal-awditjar tagħhom fuq kwistjonijiet relatati mal-għajnuna mill-Istat permezz ta’ taħriġ, gwida 
u skambju tal-esperjenza, inkluż fuq il-qsim tal-listi ta’ kontroll speċifiċi tal-awditjar, li l-Kummissjoni għamlet fl-2011 
u mill-ġdid fl-2015.
Finalment, il-verifiki li għamlet il-Kummissjoni stess sabu titjib sinifikanti rigward il-kwalità tal-listi ta’ kontroll tal-
għajnuna mill-Istat użati mill-awtoritajiet tal-awditjar, b’konformità mal-valutazzjoni tal-Qorti (ara l-paragrafu 79).
124
Is-servizzi tal-Kummissjoni diġà qasmu mal-korpi tal-awditjar u l-koordinazzjoni tal-Istati Membri l-Listi ta’ Kon -
troll tal-GBER li jippermettulhom jikkontrollaw bil-quddiem jekk l-kundizzjonijiet tal-kompatibbiltà kollha hum -
iex issodisfati jew li jtejbu l-awditi f’dan il-qasam. It-tipoloġija tal-problemi identifikati, il-prattiki tajbin u ħżiena 
u t-tagħlimiet miksubin mill-monitoraġġ huma maqsumin mal-Istati Membri b’mod differenti wkoll (gruppi ta’ 
ħidma, netwerk ta’ koordinazzjoni tal-pajjiżi, laqgħat multilaterali jew bilaterali ta’ koordinazzjoni tal-awditi, eċċ.). 
Is-sistema ta’ mistoqsijiet relatati mal-interpretazzjoni (eState aid Wiki) tipprovdi interpretazzjoni tar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat ukoll, permezz ta’ grilji analitiċi, eċċ.
Il-Kummissjoni tqis li l-prinċipju ta’ Deggendorf jista’ jiġi applikat biss fil-livell ta’ Stat Membru individwali. Il-Kum -
missjoni biħsiebha tiċċara dan il-punt fir-reviżjoni li qiegħda ssir bħalissa tal-GBER tal-2014.
Jekk Stat Membru jkollu dubju jew jiltaqa’ ma’ diffikultajiet meta jiġi biex jidentifika jekk ċerta impriża hijiex 
soġġetta għal ordni ta’ rkupru pendenti, jista’ jikkuntattja lid-DĠ COMP fil-kuntest ta’ kooperazzjoni reċiproka.
Rakkomandazzjoni 4 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà implimentatha.
Il-Kummissjoni teżamina l-kwalità tal-ħidma tal-awtoritajiet tal-awditjar fir-rigward tal-għajnuna mill-Istat fi 
proċeduri tal-awditjar differenti: fl-awditi bbażati fuq ir-riskju tal-Kummissjoni fuq il-ħidma mwettqa mill-awtori -
tajiet tal-awditjar, li jinkludu analiżi tal-metodoloġija (inklużi listi ta’ kontroll) użata mill-awtoritajiet tal-awditjar 
għall-awditi tas-sistema u l-awditi tal-operazzjonijiet; matul it-twettiq mill-ġdid tal-ħidma fuq l-awditi diġà mwett -
qin mill-awtoritajiet tal-awditjar, sabiex tiġi vverifikata l-validità tar-riżultati rrapportati; jew matul ir-reviżjoni 
annwali tar-Rapporti Annwali ta’ Kontroll sottomessi lill-Kummissjoni mill-awtoritajiet tal-awditjar, sabiex jiġi 
kkonfermat jekk l-opinjoni tal-awtorità tal-awditjar għandhiex bażi solida fuq ir-riżultati tal-awditi tas-sistemi 
u tal-operazzjonijiet.
F’ċerti każijiet, il-Kummissjoni diġà kienet irrakkomandat lill-awtoritajiet tal-awditjar ikkonċernati sabiex isaħħu l-listi 
ta’ kontroll tagħhom sabiex ikopru aħjar il-verifika tal-għajnuna mill-Istat. Il-Kummissjoni sejra tkompli tiżgura li 
l-awtoritajiet tal-awditjar jużaw listi ta’ kontroll xierqa.
Rakkomandazzjoni 4 (b)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tmur kontra l-objettivi tal-Kummissjoni segwiti permezz 
tal-gwida tagħha mogħtija lill-Istati Membri fl-2012 sabiex ma jerġgħux jeżaminaw b’mod sistematiku l-proġetti 
deċiżi qabel dik id-data – li b’hekk tagħti lill-Istati Membri l-possibbiltà li jinnotifikaw jew le - u li tagħti stabbiltà lill-
Istati Membri u l-benefiċjarji fir-rigward tat-trattament ta’ proġetti bħal dawn.
Risposta tal-Kummissjoni 88
Rakkomandazzjoni 4 (c)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni u diġà qiegħda timplimentaha.
Fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Kummissjoni diġà taħdem fuq 
il-bażi tad-deċiżjonijiet tagħha dwar l-għajnuna mill-Istat li jintużaw bħala studji tal-każ: pereżempju, iktar minn 
nofs il-programmi tas-seminars tematiċi (s’issa saru dawk għar-RŻI u l-Enerġija) huma bbażati fuq każijiet konkreti 
(deċiżjonijiet propji dwar l-għajnuna mill-Istat).
Is-servizzi tal-Kummissjoni jipprovdu wkoll gwida fil-forma ta’ grilji, listi ta’ kontroll jew tweġibiet veloċi għal misto -
qsijiet relatati mal-interpretazzjoni sottomessi mill-awtoritajiet tal-għoti tal-għajnuna. Il-mistoqsijiet u t-tweġibiet 
iservu bħala l-bażi għall-pubblikazzjoni tad-dokumenti tal-mistoqsijiet frekwenti.
Il-Kummissjoni sejra tkompli taġġorna l-materjal ta’ gwida għall-awtoritajiet ikkonċernati kollha, inklużi l-awtorita -
jiet tal-programm tal-FSIE, jekk l-iżviluppi jkunu jeħtieġu hekk.
Finalment, l-Avviż tal-Kummissjoni adottat dan l-aħħar dwar il-Kunċett ta’ għajnuna jipprovdi gwida dwar meta 
n-nefqa pubblika taqa’ fiil-kamp ta’ applikazzjoni tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat tal-UE. u barra minnu.
Rakkomandazzjoni 4 (d)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li r-Regolament de minimis  iħalli l-għażla f’idejn l-Istati 
Membri dwar jekk jistabbilixxux reġistru ċentrali għall-monitoraġġ tal-għajnuna de minimis  jew jaħdmux fuq il-bażi 
ta’ mezzi oħrajn (eż. awtodikjarazzjonijiet mill-benefiċjarji).
Filwaqt li reġistru ċentrali ta’ għajnuna de minimis  ikun aħjar, l-Artikolu 6 tar-Regolament de minimis ma jobbligax 
lill-Istati Membri li jkollhom reġistru bħal dan u jippermetti li jimplimentaw ir-regola ta’ kumulazzjoni b’mezzi oħrajn 
(eż. fuq il-bażi ta’ awtodikjarazzjonijiet mill-benefiċjarji). Li l-għażla titħalla f’idejn l-Istati Membri hija konformi 
mal-prinċipju ġenerali li l-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu fuq l-iktar proċedura amministrattiva xierqa għalihom. 
Il-Kummissjoni osservat ukoll ir-reazzjoni negattiva minn diversi Stati Membri għall-idea li jkun hemm reġistru de 
minimis obbligatorju fil-kuntest tal-ewwel konsultazzjoni dwar ir-reviżjoni tar-Regolament de minimis . 
(http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_de_minimis/index_en.html ).
Rakkomandazzjoni 4 (e)
Il-Kummissjoni ma taċċettax ir-rakkomandazzjoni peress li tqis li l-prinċipju ta’ Deggendorf jista’ jiġi applikat biss 
fil-livell ta’ Stat Membru individwali. Il-Kummissjoni biħsiebha tiċċara dan il-punt fir-reviżjoni li qiegħda ssir bħalissa 
tal-GBER tal-2014.
Jekk Stat Membru jkollu dubju jew jiltaqa’ ma’ diffikultajiet meta jiġi biex jidentifika jekk ċerta impriża hijiex 
soġġetta għal ordni ta’ rkupru pendenti, jista’ jikkuntattja lid-DĠ COMP fil-kuntest ta’ kooperazzjoni reċiproka.
129
Fir-rigward tal-valutazzjoni tal-kundizzjonalitajiet ex ante  dwar l-għajnuna mill-Istat, kif stipulat fir-Regolament 
dwar Dispożizzjonijiet Komuni (CPR), din għandha tkun ibbażata fuq it-tliet kriterji ddefiniti fl-anness XI għas-CPR. 
Il-konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat matul il-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-2013 mhijiex kriterju 
għall-issodisfar fiha nfisha.
Madankollu, il-Kummissjoni sejra tkompli tissorvelja l-kwistjonijiet kollha relatati mal-konformità mal-għajnuna mill-
Istat għall-Istati Membri kollha u sejra tieħu l-azzjoni xierqa skont kif ikun il-bżonn.
Risposta tal-Kummissjoni 89
Rakkomandazzjoni 5 (a)
Il-Kummissjoni taċċetta din ir-rakkomandazzjoni.
Id-Diretturi Ġenerali tal-erba’ Direttorati Ġenerali tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej diġà jiltaqgħu 
b’mod regolari fil-kumitat ta’ sospensjoni tal-kundizzjonalità ex ante . L-approċċ attwali, li huwa kemm preventiv (bl-
implimentazzjoni tal-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali għan-nuqqas ta’ ssodisfar tal-kundizzjonalità ex ante ) kif ukoll 
korrettiv (bis-sospensjoni tal-pagamenti fejn ikun hemm bżonn), sejjer jibqa’ jiġi applikat b’mod strett u konsistenti.
Rakkomandazzjoni 5 (b)
Il-Kummissjoni taċċetta r-rakkomandazzjoni.
Taċċetta li tagħti segwitu lill-ħila tal-Istati Membri li jikkonformaw mar-regola dwar l-għajnuna mill-Istat, fuq 
il-bażi tal-informazzjoni disponibbli fid-databases tagħha u li tirriżulta b’mod partikolari mis-sejbiet tal-awditjar 
disponibbli.
Il-Kummissjoni sejra tuża r-riżultati tal-eżerċizzju ta’ segwitu sabiex timmira aħjar l-attivitajiet ta’ monitoraġġ 
u taħriġ tagħha li toffri lill-awtoritajiet tal-programmi kkonċernati fl-Istati Membri.

Pubblikazzjonijiet bla ħlas:
  kopja waħda:  
permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu);
  iżjed minn kopja waħda jew posters/mapep:  
mir-rappreżentanzi tal-Unjoni Ewropea (http://ec.europa.eu/represent_mt.htm),  
mid-delegazzjonijiet f'pajjiżi li mhumiex /f_l-UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_mt.htm),  
billi tikkuntatja s-servizz Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_mt.htm)  
jew ċempel 00 800 6 7 8 9 10 11 (numru tat-telefown bla ħlas minn kullimkien /f_l-UE) (*).
(*)  L-informazzjoni mogħtija hija b’xejn, kif ukoll it-telefonati ġeneralment huma b’xejn (għalkemm xi operaturi, kabini  
tat-telefown jew lukandi jistgħu jitolbu ħlas). 
Pubblikazzjonijiet bi ħlas: permezz tal-EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu).KIF GĦANDEK TAGĦMEL BIEX TIKSEB
IL-PUBBLIKAZZJONIJIET TAL-UE
Avveniment Data
Adozzjoni tal-APM / Bidu tal-awditu 12.11.2014
L-abbozz tar-rapport jintbagħat uffiċjalment lill-Kummissjoni (jew lil parti awditjata 
oħra)16.6.2016
Adozzjoni tar-rapport finali wara l-proċedura kontradittorja 7.9. 2016
Ir-risposti uffiċjali tal-Kummissjoni (jew ta’ parti awditjata oħra) riċevuti bil-lingwi 
kollha27.9. 2016
Matul dawn l-aħħar snin, il-Qorti tal-Awdituri sabet livell 
sinifikanti ta’ nuqqas ta’ konformità mar-regoli dwar 
l-għajnuna mill-Istat fil-politika ta’ koeżjoni. Kemm il-Qorti 
tal-Awditurikif ukoll il-Kummissjoni qabdu ferm aktar 
każijiet ta’ ksur tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat milli 
qabdu l-Istati Membri, u dan jindika l-ħtieġa għal aktar 
sensibilizzazzjoni u għall-appoġġ kontinwu tal-
Kummissjoni. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2007-
2013, id-databases tal-Kummissjoni ma ppermettewx li ssir 
analiżi xierqa tal-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat, 
u lanqas il-monitoraġġ li sar ma rriżulta fi rkupru sinifikanti 
ta’ għajnuna mill-Istat.
Il-Kummissjoni ħadet azzjonijiet biex tissimplifika 
l-leġiżlazzjoni applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat u biex 
tippromwovi l-kapaċità amministrattiva tal-Istati Membri. 
Ir-responsabbiltà għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ 
għajnuna mill-Istat ġiet ittrasferita lill-Istati Membri 
fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, bir-riskju li 
jkun hemm żieda fl-iżbalji relatati mal-għajnuna mill-Istat.
IL/uniF6BAQORTI
EWROPEA 
TAL/uniF6BAAWDITUR I