Dan ir-Rapport dwar il-funzjonament tas-suq Ewropew tal-karbonju huwa ppreżentat f’konformità mar-rekwiżiti tal-Artikoli 10(5) u 21(2) tad-Direttiva 2003/87/KE (id-Direttiva tal-EU ETS). Kif stipulat permezz tad-Direttiva, l-għan tar-rapport huwa li jipprovdi aġġornamenti regolari dwar l-iżviluppi fis-suq Ewropew tal-karbonju fuq bażi annwali.

Tabella 1: Rapporti dwar is-suq tal-karbonju ppubblikati fis-snin preċedenti

Referenza Perjodu kopert Il-kuntest politiku COM(2012) 652 2008-2011 Valutazzjoni tal-ħtieġa għal azzjoni regolatorja fid-dawl ta’ eċċess dejjem jikber fil-kwoti tal-emissjonijiet COM(2015) 576 2013-2014 Ir-rapport dwar l-ewwel Stat tal-Unjoni tal-Enerġija COM(2017) 48 2015 Ir-rapport dwar it-tieni Stat tal-Unjoni tal-Enerġija

Ir-rapport preżenti jkopri s-sena 2016, iżda jippreżenta wkoll ċerti inizjattivi proposti jew miftiehma fl-2017.Meta mqabbel mar-rapport preċedenti, huwa jinkludi kapitolu ġdid dwar l-iskemi ta’ kumpens għall-kostijiet tal-karbonju indiretti, kif ukoll informazzjoni dwar l-indikatur ta’ eċċess tar-Riżerva tal-Istabbiltà tas-Suq ippubblikat għall-ewwel darba f’Mejju 2017. Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor, id-dejta użata għal dan ir-rapport kienet dik disponibbli pubblikament u għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni sat-30 ta’ Ġunju 2017.

Informazzjoni ġenerali u deskrittiva dwar aspetti differenti tal-EU ETS hija inkluża fil-kaxex fir-rapport kollu.



2.INFRASTRUTTURA TAL-EU ETS

2.1.Kopertura ta’ attivitajiet, ta’ stallazzjonijiet u ta’ operaturi ta’ inġenji tal-ajru

L-EU ETS topera fil-31 pajjiż taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE). Din tillimita l-emissjonijiet minn kważi 11,000 impjant tal-enerġija u stallazzjonijiet tal-manifattura kif ukoll kemxejn aktar minn 500 operatur ta’ inġenji tal-ajru li jtiru bejn l-ajruporti taż-ŻEE. Din tkopri madwar 45 % tal-emissjonijiet GHG tal-UE. Mill-Fażi 3 (2013-2020)*, is-setturi bi stallazzjonijiet stazzjonarji regolati mill-EU ETS huma industriji intensivi fl-enerġija, inklużi impjanti tal-enerġija u impjanti oħra ta’ kombustjoni, b’input nominali termiku ta’ >20MW (ħlief stallazzjonijiet ta’ skart perikoluż jew muniċipali), raffineriji taż-żejt, fran tal-kokk, ħadid u azzar, gagazza tas-siment, ħġieġ, ġir, brikks, ċeramika, polpa, karta u bord, aluminju, petrokimiċi, ammonijaka, produzzjoni ta’ aċidu nitriku, adipiku, gliossali u gliossiliku, ġbir ta’ CO2, trasport f’pipelines u ħżin ġeoloġiku ta’ CO2. L-ambitu tal-avjazzjoni tal-EU ETS kien limitat għal titjiriet fiż-ŻEE sal-aħħar tal-2016, sal-adozzjoni ta’ approċċ globali mill-Organizzazzjoni tal-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali (ICAO). F’Ottubru 2016, l-ICAO qablet dwar riżoluzzjoni dwar l-Iskema ta’ Kumpens u Tnaqqis tal-Karbonju għall-Avjazzjoni Internazzjonali (CORSIA), li għandha tibda fl-2021. Fid-dawl ta’ dan ir-riżultat, il-Kummissjoni pproponiet li l-approċċ intra-ŻEE jitkompla lil hinn mill-2016 (ara t-Taqsima 4). L-EU ETS tkopri emissjonijiet ta’ diossidu tal-karbonju (CO2), emissjonijiet ta’ ossidu nitruż (N2O) minn kull produzzjoni ta’ aċidu nitriku, adipiku, gliossali u gliossiliku u emissjonijiet ta’ perfluworokarburi (PFC) mill-produzzjoni tal-aluminju. Għalkemm parteċipazzjoni fl-EU ETS hija obbligatorja, f’xi setturi jiġu inklużi biss stallazzjonijiet akbar minn ċertu daqs. Barra minn hekk, il-pajjiżi parteċipanti jistgħu jeskludu stallazzjonijiet żgħar mis-sistema jekk ikun hemm miżuri fis-seħħ li jnaqqsu l-emissjonijiet tagħhom b’ammont ekwivalenti għall-ammont ta’ emissjonijiet li kienu jinqatgħu li kieku l-istallazzjonijiet kienu ġew inklużi fl-EU ETS. Il-pajjiżi parteċipanti jistgħu jżidu wkoll aktar setturi u GHGs fl-EU ETS. * Informazzjoni dwar Fażijiet 1 u 2 tal-EU ETS tista’ tinstab hawnhekk: https://ec.europa.eu/clima/policies/ets/pre2013_mt

Skont ir-rapporti tal-Artikolu 21 ippreżentati mill-pajjiżi parteċipanti fl-2017, fl-2016 kien hemm total ta’ 10 790 stallazzjoni permessa meta mqabbla ma’ madwar 10 950 fl-2015 u madwar 11 200 is-sena ta’ qabilha.

Kif kien il-każ fis-snin preċedenti, il-karburanti maħruqa fl-EU ETS fl-2016, kienu għadhom fil-maġġor parti assoluta fossili. Madankollu, 29 pajjiż irrapportaw ukoll użu tal-bijomassa (meta mqabbla mas-27 fl-2015) b’rabta mal-2 079 stallazzjoni (19 % tal-istallazzjonijiet kollha). Żewġ pajjiżi biss (LI u MT) ma rrapportaw l-ebda użu tal-bijomassa. Fl-2016, l-emissjonijiet mill-bijomassa ammontaw għal madwar 141 miljun tunnellata ta’ CO2 (8 % tal-emissjonijiet irrapportati tal-EU ETS), meta mqabbla ma’ madwar 125 miljun tunnellata ta’ CO2 fl-2015 (madwar 7 % tal-emissjonijiet irrapportati tal-EU ETS). L-istess żewġ pajjiżi bħas-sena li għaddiet (DE u SE) irrapportaw użu baxx ta’ bijokarburant għal tliet operaturi ta’ inġenji tal-ajru (meta mqabbla ma’ erbgħa fl-2015).

Fi ħdan il-kategoriji ta’ stallazzjoni bbażati fuq l-emissjonijiet annwali , id-dejta għall-2016 turi li, bħal fis-snin preċedenti, madwar 72 % tal-istallazzjonijiet huma tal-kategorija A, kważi 21 % huma tal-kategorija B u kemxejn aktar minn 7 % huma tal-kategorija C. Aktar minn 6 202 stallazzjoni ġew irrapportati bħala “stallazzjonijiet b’livelli baxxi ta’ emissjonijiet” (57.5 % tat-total).

L-istallazzjonijiet tal-EU ETS li jinvolvu l-attivitajiet ta’ kombustjoni jistgħu jinstabu fil-pajjiżi parteċipanti kollha, filwaqt li r-raffinar taż-żejt, il-produzzjoni tal-azzar, is-siment, il-ġir, il-ħġieġ, iċ-ċeramika u l-polpa u l-produzzjoni tal-karta jistgħu jinstabu fil-maġġor parti tagħhom. Rigward l-attivitajiet tal-EU ETS elenkati b’mod addizzjonali għal emissjonijiet mhux tas-CO2, hemm rapporti ta’ permessi maħruġa għall-aluminju primarju u għall-perfluworokarburi (PFCs) fi 13-il pajjiż (DE, ES, FR, GR, IS, IT, NL, NO, RO, SE, SI, SK, UK), filwaqt li għall-produzzjoni ta’ aċidu nitriku u N2O hemm rapporti ta’ permessi maħruġa f’21 pajjiż (bl-eċċezzjonijiet li huma CY, DK, EE, IE, IS, LI, LU, LV, MT, u SI). Is-setturi l-oħrajn tal-N2O – il-produzzjoni ta’ aċidu adipiku u l-produzzjoni ta’ aċidu gliossali u gliossiliku huma rrapportati fi tliet pajjiżi (DE, FR, IT) u f’żewġ pajjiżi (DE, FR), rispettivament. L-istess żewġ pajjiżi (FR u NO) bħas-sena li għaddiet iddikjaraw attivitajiet ta’ ġbir u ħżin tas-CO2.

Tmien pajjiżi (DE, ES, FR, HR, IS, IT, SI, UK) użaw il-possibbiltà li jeskludu emittenti żgħar mill-EU ETS f’konformità mal-Artikolu 27 tad-Direttiva tal-EU ETS. Bħal fl-2015, l-emissjonijiet esklużi għall-2016 ammontaw għal madwar 4 miljun tunnellata ta’ CO2 (madwar 0.22 % tal-emissjonijiet totali vverifikati).

Skont is-sottomissjonijiet tal-Artikolu 21 fl-2017, s’issa seba’ pajjiżi (BE, DK, FR, HR, HU, LI, LT) ħadu vantaġġ mid-dispożizzjoni offruta mill-Artikolu 13 tar-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 601/2012 (“ir-Regolament dwar il-Monitoraġġ u r-Rapportar”) li tippermettilhom jawtorizzaw l-użu ta’ pjanijiet ta’ monitoraġġ issimplifikati f’każijiet ta’ riskju baxx għal stallazzjonijiet stazzjonarji. Sa mill-2015, issieħbet biss id-Danimarka. Fil-każ tal-operaturi ta’ inġenji tal-ajru b’emissjonijiet baxxi, erba’ pajjiżi rrapportaw użu ta’ din id-dispożizzjoni (BE, FI, IS u PL) bil-Belġju li ssieħeb fl-2015.

Rigward il-kopertura tal-operaturi ta’ inġenji tal-ajru, fl-2016 503 operaturi ta’ inġenji tal-ajru ġew irrapportati li għandhom pjan ta’ monitoraġġ (meta mqabbla mal-524 irrapportati għall-2015, u 611 għall-2014). Dan jissuġġerixxi li n-numru ta’ operaturi ta’ inġenji tal-ajru fi ħdan l-EU ETS qiegħed jistabbilizza. Kważi 60 % (300) tal-operaturi rrapportati kienu kummerċjali filwaqt li l-40 % l-oħra (203) ma kinux kummerċjali. Total ta’ 249 (kważi 50 %) ikkwalifikaw bħala emittenti żgħar (meta mqabbla ma’ 274 (52 %) fl-2015 u ma’ 329 (54 %) fl-2014).

2.2.Ir-Reġistru tal-Unjoni u r-Reġistru tat-Tranżazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea (EUTL)