MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 10/96

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tat-tendenzi fis-swieq finanzjarji”

(2008/C 10/23)

Nhar is-17 ta' Jannar 2007, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni proprja dwar: Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tat-tendenzi fis-swieq finanzjarji.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-4 ta' Settembru 2007. Ir-rapporteur kien is-Sur Derruine.

Matul l-438 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fis-26 u s-27 ta' Settembru (seduta tas-26 ta' Settembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'115-il vot favur, 25 vot kontra u 13-il astensjoni.

1. Rakkomandazzjonijiet

Informazzjoni, trasparenza u ħarsien ta' l-investituri u l-konsumaturi

1.1 Huwa importanti li jiġu żviluppati l-għodod statistiċi li jippermettu li tinħoloq stampa iktar ċara ta' l-industrija tal-hedge funds u tal-private equity kif ukoll ta' l-indikaturi relatati mal-gvernanza korporattiva, li huma soġġetti għal armonizzazzjoni, għall-inqas fil-livell Ewropew.

1.2 Sabiex jitnaqqas is-suspett dejjem ikbar ta' parti mill-industrija finanzjarja, jiġi llimitat ir-riskju ta' xokkijiet sistemiċi li jirriżultaw mit-teħid ta' riskji (speċjalment fejn jidħol id-dejn) eċċessivi u tiġi rrispettata l-kompetizzjoni bejn il-modi ta' investiment, għandhom jiġu applikati standards prudenti għall-hedge funds u l-fondi ta' private equity (“Basel III”).

1.3 “Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni, b'konformità mal-pjan ta' azzjoni tagħha għall-modernizzazzjoni tal-liġi tal-kumpaniji u tal-gvernanza tal-kumpanija, sabiex tippreżenta, mill-iktar fis possibbli, l-abbozz leġislattiv tagħha mmirat lejn żieda fl-informazzjoni pprovduta mill-investituri istituzzjonali fir-rigward tal-politiki tagħhom dwar l-investiment u l-votazzjoni” (1).

1.4 Sabiex tittejjeb il-protezzjoni ta' l-investituri li jpoġġu flushom f'fondi ta' private equity, id-direttiva ta' l-UCITS (2) għandha tiġi emendata sabiex tkopri wkoll lil dawn l-atturi u torbothom sabiex ikunu iktar trasparenti. Minkejja li l-wegħda ta' redditu għoli tista' tkun fattur fil-ġibda ta' l-investiment, l-investitur finali jista' jinjora r-riskji involuti.

1.5 Il-Kummissjoni għandha tħeġġeġ u ssegwi, flimkien mal-partijiet interessati, (inklużi l-banek u l-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi, l-awtoritajiet pubbliċi u l-provvedituri ta' servizzi, eċċ.) l-inizjattivi mmirati lejn it-tisħiħ ta' l-informazzjoni u speċjalment tal-fehim fost il-konsumaturi tas-servizzi finanzjarji, li ġeneralment ma jkollhomx l-isfond u l-għarfien finanzjarju meħtieġ u għaldaqstant ma jkunux jafu bir-riskji involuti (3).

1.6 L-intrapriżi kkwotati li nxtraw mill-ġdid iżda li għandhom turnover jew numru ta' ħaddiema li jmur lil hinn mil-limitu għandhom dejjem ikunu marbuta li jippublikaw livell minimu ta' informazzjoni meta jitneħħew mill-Borża u ma jibqgħux soġġetti għal dan it-tip ta' obbligazzjoni.

Ġestjoni u diversifikazzjoni tar-riskji

1.7 Għandha tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li tiġi imposta diversifikazzjoni tal-portafoll tal-fondi investiti, b'mod partikulari fil-każ tat-tfaddil tas-salarji, ibbażata fuq il-mudelli eżistenti (ara wkoll il-punt 1.2).

1.8 Il-kriżi Amerikana tas-subprimes infirxet għal setturi oħra tas-suq finanzjarju kif ukoll għall-UE. F'każ ta' kriżi bankarja Ewropea, hemm il-possibbiltà li l-ispejjeż relatati jkunu sostanzjali minħabba l-frammentazzjoni tas-superviżjoni, li ddgħajjef kull reazzjoni approprijata. Taħt il-prinċipju tas-sussidjarjetà, il-banek prinċipali jkunu soġġetti għal superviżjoni fuq livell Ewropew. Il-Kumitat jistieden lil dawn il-banek, flimkien mal-Kummissjoni u l-Kumitat tas-Superviżuri Bankarji Ewropej (CEBS) sabiex jitkellmu bejniethom bil-għan li jfasslu l-kondizzjonijiet u jiddefinixxu l-kriterji għall-identifikazzjoni tal-banek ikkonċernati.

1.9 Fil-każ ta' ġestjoni ddelegata, li tippermetti d-diversifikazzjoni tar-riskju tal-ġestjoni, jekk jitwal il-perijodu tal-mandat ta' ġestjoni, jitħeġġeġ approċċ fuq perijodu itwal u tiġi llimitata l-ispekulazzjoni li tmur lilhinn mis-self għall-investiment (arbitrage), sabiex tiġi llimitata d-distorsjoni ta' viżjoni fuq perijodu qasir u t-tellieqa għall-profitti permezz ta' azzjoni spekulattiva tal-provveditui tas-servizzi ta' ġestjoni.

1.10 L-aġenziji tar-rating, li fl-istess ħin jagħmluha kemm ta' l-arbitri kif ukoll tad-difensuri hawnhekk, fis-sens li jgħinu lill-banek ta' investiment sabiex joħolqu, jivvalutaw u jqiegħdu d-derivattivi, għandhom ikunu soġġetti għal trasparenza akbar.

Ir-rikonċiljazzjoni ta' l-istrateġija finanzjarja u l-mudell soċjali Ewropew

1.11 L-għotja ta' inċentivi fiskali tista' tqanqal il-fondi tal-pensjoni bi strateġija fuq perijodu fit-tul sabiex jintegraw il-kwalità u r-responsabbiltà soċjali fil-politiki tagħhom dwar l-investiment finanzjarju; attwalment l-investimenti soċjalment responsabbli (4) jirrappreżentaw biss proporzjon illimitat tat-total (5).

1.12 Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jassiguraw li r-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji tapplika għall-partijiet interessati kollha, inklużi l-fondi ta' investiment, li għandhom influwenza fuq il-kumpaniji li huma involuti fihom u li kultant imexxu. B'rabta ma' dan, il-KESE jqajjem il-kwistjoni ta' l-applikazzjoni tad-direttiva dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema għall-holdings (6) u jitlob li d-direttiva tiġi riveduta jekk ma tkoprix lil dawn il-kumpaniji.

1.13 B'mod komplementari, id-direttiva dwar il-ħarsien tad-drittijiet ta' l-impjegati fil-każ tat- trasferiment ta' l-intrapriżi (7) għandha tiġi aġġornata sabiex jiġi assigurat li t-trasferimenti ta' l-intrapriżi li jirriżultaw minn trasferiment ta' dawn l-ishma jkunu koperti wkoll. B'hekk jittejjeb ir-rispett għad-dritt li għandhom il-ħaddiema għall-informazzjoni u l-konsultazzjoni.

1.14 L-istatistiċi relatati mas-salarji (jew mad-dħul) għandhom ta' l-inqas jinqasmu fi kwintili sabiex jiġi evalwat aħjar l-impatt tal-politika tas-salarji fuq l-istabbiltà tal-prezzijiet.

1.15 Is-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali huma pilastru essenzjali tal-mudell soċjali Ewropew. Dawn huma wkoll mira ewlenija tal-fondi ta' private equity, li jirrikorru għal kapital misluf (leveraged buy-outs), billi s-servizzi ta' interess ġenerali jiġġeneraw cash flow sinifikanti, ikunu f'qagħda ta' (kważi-) monopolju, ikollhom dejn baxx u spejjeż ta' ħidma għoljin. Sabiex jiġu evitati l-problemi għall-konsumaturi u ċ-ċittadini, “il-KESE jtenni s-sejħa tiegħu għall-prinċipji komuni bażiċi li għandhom jimxu magħhom is-servizzi ta' interess ġenerali sabiex jiġu ddefiniti fil-livell Komunitarju. Dawn għandhom jitressqu f'direttiva qafas u, jekk hemm bżonn, f'direttivi individwali li jkunu speċifiċi għas-settur” (8).

Tassazzjoni ġusta

1.16 Kif diġà sar f'ċerti pajjiżi jew kif qiegħed isir attwalment f'oħrajn (fid-Danimarka, fil-Ġermanja, fir-Renju Unit), ikun xieraq li wieħed jikkunsidra, b'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, il-possibbiltà li jiġu introdotti regoli li jillimitaw it-tnaqqis fiskali ta' l-interessi fuq id-dejn fil-każ ta' buyout ta' intrapriża.

1.17 B'referenza għall-ħidma diġà mwettqa mill-OECD u fil-kuntest tal-ġlieda kontra l-kompetizzjoni inġusta mir-refuġji tat-taxxa (tax havens), għandha titqies il-possibbiltà li r-regoli tat-taxxa jiġu mmodifikati sabiex il-post minn fejn il-maniger fir-realtà jwettaq l-attivitajiet jiddetermina l-bażi tat-taxxa għall-hedge funds, peress li dawn il-postijiet ġeneralment huma l-bliet il-kbar tal-pajjiżi ta' l-OECD. Barraminhekk, it-taxxa applikabbli m'għandhiex tkun dik tal-qligħ kapitali iżda dik li tapplika għad-dħul normali.

1.18 Billi ħafna deċiżjonijiet ta' investiment fuq il-perijodu l-qasir jittieħdu f'refuġji tat-taxxa offshore, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-BĊE sabiex jikkunsidraw il-possibbiltà ta' azzjoni bbażata fuq l-Artikolu 59 tat-Trattat (9).

1.19 Il-Kumitat jenfasizza l-importanza tat-tisħiħ tal-koordinazzjoni tal-politiki fiskali, bit-twaqqif ta' rekwiżiti minimi, speċjalment għall-forom varji ta' tassazzjoni kapitali. Din il-politika għandha żewġ objettivi: il-ġustizzja u l-effiċjenza ekonomika.

2. Introduzzjoni

2.1 Matul dawn l-aħħar 25 sena, l-ekonomija globali ġarrbet bidliet profondi u wesgħin. Anke jekk b'mod ġenerali nispjegaw dan il-fenomenu permezz tal-globalizzazzjoni, ma nafux biżżejjed dwar id-dimensjoni finanzjarja tiegħu jew dwar il-ħolqien ta' suq finanzjarju globali.

2.2 Għaldaqstant, filwaqt li kemm il-mezzi tax-xandir kif ukoll il-politiċi qegħdin ikomplu jiffokaw fuq l-indikatur tal-PGD, hemm bżonn ta' approċċ ġdid li jikkunsidra r-realtà. Fl-2002, il-PGD globali kien ta' 32 elf triljun dollaru. Madankollu, minkejja l-fatt li din il-figura tista' tidher astronomika, m'hija xejn meta mqabbla mas-somma totali tat-transazzjonijiet finanzjarji minbarra l-PGD ($ 1 123 triljun) li għandhom valur 35 darba ikbar. L-isfera ekonomika globali (fi triljuni ta' dollari Amerikani, 2002) Il-kummerċ u l-produzzjoni Munita użata għall-ħlas Transazzjonijiet ta' derivattivi 699 Stati Uniti (dollari) 405,7 Transazzjonijiet ta' skambju 384,4 (10) Is-sistema ta' l-Euro (EUR) 372,9 Transazzjonijiet finanzjarji 39,3 Ġappun (yen) 192,8 Transazzjonijiet ta' merkanzija u servizzi (PGD globali) 32,3 Żoni monetarji oħrajn 183,6 Total (transazzjonijiet interbankarji) 1 155 Total (transazzjonijiet interbankarji) 1 155,0 Sors: François Morin, “Le Nouveau mur de l'argent: Essai sur la finance globalisée”, 2006.

2.3 L-investituri istituzzjonali huma l-muturi ewlenin tal-globalizzazzjoni finanzjarja. L-iżvilupp tagħhom ġie akkumpanjat mit-tixrid tal-prattiċi Anglo-Sassoni tal-gvernanza korporattiva (bħall-protezzjoni ta' l-azzjonisti minoritarji, l-obbligazzjonijiet fir-rigward tat-trasparenza, l-attiviżmu istituzzjonali f'laqgħat ġenerali u bidliet fir-relazzjoni bejn l-azzjonisti, il-maniġers u l-ħaddiema) u l-ħolqien ta' derivattivi tal-kreditu, strumenti finanzjarji ġodda li jagħmluha possibbli li jitqassmu r-riskji li qabel kienu jitqiesu bħala inseparabbli minn ċerti tipi ta' investiment. Dawn il-bidliet saru possibbli jew ġew aċċelerati permezz tat-teknoloġiji ġodda ta' l-informazzjoni u l-komunikazzjoni.

2.4 F'dan l-istadju għandu jkun enfasizzat li l-istrateġiji implimentati mill-investituri istituzzjonali ġeneralment ivarjaw skond l-orizzonti ta' investiment tagħhom. Filwaqt li xi investituri jipprattikaw l-arbitrage, li għandu t-tendenza li jistabbilizza s-swieq finanzjarji, oħrajn bħall-fondi tal-pensjoni, għandhom impenji fuq perijodu twil ħafna. Barraminhekk, l-istess isem jista' jkopri wkoll prattiki li jvarjaw ħafna. Per eżempju, ċerti fondi ta' private equity li jispeċjalizzaw fl-akkwist iffinanzjat b'kapital misluf (leveraged buy-out) jinvestu f'intrapriża għal perijodu ta' 3 sa 5 snin, filwaqt li oħrajn, li joperaw bħala business angels, jipprovdu lill-SMEs innovattivi b'kapital riskjuż u jistgħu jikkommettu ruħhom saħansitra sa ħmistax-il sena (11). Tul tal-holding Ishma Bonds Hedge funds 1 sa 5 xhur 1 sa 5 xhur Fondi ta' investiment oħrajn 9 xhur sa sena 1 sa 6 xhur Assigurazzjoni Sena u 2/3 sa 3 snin u 1/3 6 xhur sa sentejn u nofs Familji 3 sa 5 snin 8 xhur sa 4 snin Sors: Natixis “L'effet de la présence des hedge funds sur l'équilibre des marchés financiers”, Recherche économique, 2007-04.

2.4.1. Madankollu, dawn l-atturi jista' jkollhom ukoll rabtiet stretti ma' xulxin. Per eżempju, 24 % tal-kapital miġbur mill-fondi ta' private equity fl-2005 ġie mis-settur tal-fondi tal-pensjoni, 18 % mill-banek kummerċjali u ta' l-investiment u 11 % mill-assigurazzjonijiet (12). Waħda mill-funzjonijiet, li qiegħda ssir dejjem iktar importanti, tal-fondi ta' investiment u kumpaniji oħrajn tal-ġestjoni ta' l-assi hija li tipprovdi servizzi ta' ġestjoni lill-fondi tal-pensjoni u l-assigurazzjonijiet permezz ta' mandati ta' ġestjoni.

2.5 L-investituri istituzzjonali li kienu diġà żviluppati sa ċertu livell fil-pajjiżi Anglo-Sassoni għoxrin sena ilu, progressivament bdew jinteressaw ruħhom fil-pajjiżi ta' l-Ewropa kontinentali. Inħolqu wkoll fondi fid-diversi Stati Membri. Madankollu, attwalment, l-investituri Amerikani għadhom jikkontrollaw nofs l-assi b'ġestjoni kollettiva.

2.6 L-istima attwali hija li l-investituri istituzzjonali jgħoddu għal 80 % tat-transazzjonijiet tas-suq ta' l-ishma. Għaldaqstant, jidher li m'huwiex realistiku li jittieħdu pożizzjonijiet li jopponu dawk tal-korpi ta' investiment ewlenin. Dawn huma wkoll l-atturi prinċipali fir-rigward tal-pussess ta' ishma transkonfinali. Stħarriġ ta' l-Eurobarometer (Awissu 2007) żvela li 1 % biss tal-familji kellhom ishma minn kumpanija barranija u li inqas minn 3 % jikkunsidraw li jixtru ishma barranin. Barraminhekk, ftit li xejn minnhom jipparteċipaw b'mod attiv f'assembleji ġenerali ta' l-azzjonisti filwaqt li l-investituri istituzzjonali bdew jaqdu rwol dejjem iktar viżibbli u attiv f'dawn il-laqgħat matul dawn l-aħħar snin.

2.7 Din l-opinjoni tirrigwarda, l-ewwelnett, lill-kumpaniji kkwotati fil-borża, billi dawn huma attivi fis-swieq ta' l-ishma. Dawn għandhom it-tendenza li jkunu kumpaniji kbar ħafna. Madankollu, billi għandhom influwenza deċiżiva fuq l-impjieg u l-imġiba ta' intrapriżi oħrajn, il-“bidliet” li għalihom huma soġġetti jolqtu wkoll l-ekonomija u s-soċjetà kollha kemm hi minħabba l-fatt li dawn il-kumpaniji: — jiġġeneraw wieħed minn kull tliet impjiegi fl-Ewropa u wieħed minn kull tnejn fl-Istati Uniti; — jippredominaw fl-industrija ta' l-estrazzjoni tal-prodotti naturali, fit-trasport u t-telekomunikazzjonijiet u fis-servizzi korporattivi, fi kliem ieħor f'setturi li huma ċentri nevralġiċi ewlenin; — jinfluwenzaw ukoll il-mod kif jaħdmu l-SMEs, permezz ta' sottokuntrattar u parteċipazzjoni finanzjarja.

3. Il-konverġenza tas-sistemi ta' gvernanza korporattiva (13)

3.1 B'mod ġenerali, issir distinzjoni bejn żewġ tipi ta' istituzzjonijiet u prattiċi ta' gvernanza korporattiva, li jinfluwenzaw il-mod li bihom jitmexxew, jiġu amministrati jew ikkontrollati l-kumpaniji, tipi differenti ta' relazzjonijiet bejn il-partijiet interessati u objettivi differenti assenjati lill-kumpaniji. — Il-mudell Anglo-Sassonu huwa karatterizzat minn intrapriżi fejn is-sjieda hija mxerrda ħafna u l-investituri istituzzjonali huma preżenti ħafna, anke jekk m'humiex involuti b'mod dirett fil-ġestjoni tal-kumpanija. Minkejja l-fatt li kull investitur individwali ġeneralment ma jkollux iktar minn 3 % ta' l-ishma totali, huma jeżerċitaw l-influwenza tagħhom billi verament ibigħu jew jagħtu sinjal ta' l-intenzjoni tagħhom li jbigħu l-ishma tagħhom. Din is-sistema hija tipika ta' pajjiżi bi proporzjon għoli ta' kumpaniji kkwotati. — Il-mudell ta' l-Ewropa kontinentali u tal-maġġoranza tal-pajjiżi l-oħra, inkluż il-Ġappun, huwa kkaratterizzat mill-preżenza ta' azzjonisti li jżommu blokkijiet ta' ishma ta' 10 % sa 20 %, u li b'hekk ikollhom kontroll effettiv. Dawn l-investituri huma l-Istat, il-banek jew kumpaniji oħrajn li jinvolvu ruħhom direttament fil-ġestjoni tal-kumpaniji. Għall-kuntrarju tal-mudell preċedenti, il-ħaddiema huma involuti wkoll sa ċertu livell fl-affarijiet tal-kumpanija. L-iktar eżempju estrem ta' dan huwa l-mudell Ġermaniż tal-“Mitbestimmung”.

3.2 Matul dawn l-aħħar għoxrin sena, il-mudell ta' l-Ewropa kontinentali qorob lejn il-mudell Anglo-Sassonu. Il-fatturi li ħeġġew dan il-proċess ta' konverġenza jinkludu: l-Att Uniku Ewropew u l-privatizzazzjoni tal-korporazzjonijiet ta' l-Istat, ir-riforma fiskali fil-Ġermanja, partikularment fuq il-qligħ kapitali fis-suq ta' l-ishma li wassal lill-banek sabiex ibigħu l-ishma tagħhom fl-industrija, l-obbligazzjoni introdotta mid-Dipartiment tax-Xogħol Amerikan li l-investituri istituzzjonali jużaw id-dritt tal-vot tagħhom (1988 u 1994), il-vitalità ta' l-ekonomija Amerikana tul is-snin 90 meta mqabbla ma' l-istaġnar relattiv ta' l-Ewropa kontinentali, l-ikkwotar ta' kumpaniji ewlenin f'diversi Boroż u l-istandards ġodda internazzjonali għaż-żamma tal-kotba.

3.3 Madankollu, għad hemm ċerta diversità fil-forom nazzjonali/reġjonali ta' kapitaliżmu minħabba: — id-diversità ta' l-istituzzjonijiet ekonomiċi fil-livell nazzjonali, f'termini ta' liġi, politika, kultura kif ukoll ta' riżorsi; — l-interdipendenza tas-swieq kapitali u dawk tax-xogħol u bejn il-leġislazzjoni u l-istandards li jirregolaw kif joperaw il-kumpaniji; — l-ispiża ta' ċaqliq għal sistema oħra, billi l-bidla ta' element wieħed fost dawk imsemmija hawn fuq thedded il-koerenza.

4. Impatt ekonomiku

4.1 L-espansjoni ta' l-investituri istituzzjonali ddemokratizzat l-aċċess għas-swieq finanzjarji u kkontribwixxa għad-diversifikazzjoni tar-riskji tal-portafoll, billi offra l-għarfien ta' tim tal-ġestjoni. Permezz tal-ġbir tat-tifdil tal-familji, iktar u iktar fondi huma disponibbli u dan wassal għal diversifikazzjoni ikbar u b'hekk tnaqqis fir-riskju li jieħdu l-investituri individwali. Il-UCITS joffru aċċess għal qligħ kapitali potenzjalment għoli lill-investituri individwali b'mezzi finanzjarji modesti u li m'humiex familjari ħafna mas-suq. Għall-intrapriżi u l-amministrazzjonijiet pubbliċi, il-konċentrazzjoni ta' kapitali f'idejn l-investituri istituzzjonali tnaqqas l-ispejjeż tan-negozjar billi tipprovdi sistema b'interlokutur uniku.

4.2 Investituri istituzzjonali ta' kull tip (inklużi l-hedge funds, il-fondi tal-pensjoni, il-banek, l-assigurazzjonijiet u l-private equities) jieħdu ħsieb il-ġid ta' madwar 300 miljun familja, il-biċċa l-kbira fl-Istati Uniti, l-Ewropa u l-Ġappun (14). L-għan tagħhom huwa li jilħqu l-massimu ta' qligħ fuq it-tifdil tal-mandatarji tagħhom, skond il-livell ta' riskju li dawn huma lesti li jieħdu.

4.3 Mill-perspettiva tal-konsumaturi u l-familji, il-proporzjon dejjem ikbar ta' ishma ta' fondi ta' investiment fil-ġid finanzjarju tal-familji jimplika, b'mod tawtoloġiku, żieda fl-espożizzjoni tal-ġid finanzjarju tal-familji għar-riskju tas-suq (15).

4.4 Apparti mill-UCITS u l-assigurazzjonijiet, il-fondi tal-pensjoni huma magħrufa mill-pubbliku ġenerali. Huma ppreżentati bħala soluzzjoni li ttaffi l-ispejjeż marbutin mat-tixjiħ demografiku. Hemm żewġ tipi ta' fondi tal-pensjoni: skemi ta' benefiċċji definiti u skemi ta' kontribuzzjonijiet definiti. Fl-ewwel każ, ir-riskju jittieħed mill-isponsor, jiġifieri min iħaddem, u fit-tieni każ, mill-faddal aħħari. Minkejja l-fatt li din it-tieni skema hija kkaratterizzata minn struttura ta' assi iktar riskjuża, qiegħda ssir iktar popolari, billi l-isponsors qegħdin ifittxu li jimminimizzaw ir-riskju maħluq mill-impenji tagħhom fuq il-perijodu fit-tul u l-ħaddiema qegħdin jinġibdu iktar lejn skemi ta' tfaddil li jistgħu joffru qligħ ogħla u drittijiet li jistgħu jiġu trasferiti iktar faċilment bejn il-kumpaniji li jħaddmu (16).

4.5 Il-ġestjoni ta' l-assi tagħhom issir mill-fondi stess, iżda ħafna drabi tkun iddelegata (kompletament jew parzjalment) lil fondi mutwi jew kumpaniji oħrajn tal-ġestjoni. B'hekk, anke jekk l-orizzonti ta' investiment huma teoretikament twal, il-prestazzjoni tal-ġestjoni hija fil-fatt evalwata fil-perijodu l-qasir u fuq il-bażi tal-profitti biss. Dan jispjega għaliex il-proporzjon ta' l-ishma fit-total ta' l-assi għola ħafna u kkontribwixxa lejn żieda fil-prezzijiet ta' l-ishma.

4.6 Il-konverġenza taż-żewġ mudelli tal-gvernanza korporattiva, flimkien ma' l-iżvilupp ta' l-ICTs, żieda fl-attiviżmu min-naħa ta' l-investituri istituzzjonali u l-kejl tal-profitti ta' dawn ta' l-aħħar, wasslet sabiex l-intrapriżi l-kbar iffokaw esklussivament fuq il-massimu tal-qligħ fuq l-ishma tagħhom (dividendi u qligħ kapitali). Kwistjonijiet marbuta mal-kapaċità tagħhom li jiġġeneraw cash flows fil-futur jew mal-prinċipju ta' sħubija enfasizzat fil-mudell soċjali Ewropew tressqu 'l isfel fil-lista ta' prijoritajiet.

4.7 B'hekk issawret dinamika ġdida ta' gvernanza. L-għan tagħha huwa li tkun proattiva fil-bidla għal strateġiji differenti, bl-iskop li l-valur għall-azzjonist (sharholder value) ikun iġġenerat kontinwament, minflok ma timmira lejn titjib fil-kompetittività fuq perijodu medju jew fit-tul, li jista' jkun kompromess. Strateġiji bħal dawn jinkludu buy-backs ta' ishma, fejn kumpanija tixtri lura l-ishma tagħha stess sabiex iżżid l-indikatur tal-qligħ nett fuq l-ekwità (Return on Equity — ROE), għaqdiet u akkwisti (Mergers & Acquisitions — M&A) li kultant ma jkollhomx x'jaqsmu mal-bżonnijiet ta' l-industrija, tnaqqis fl-isfera ta' attività tal-kumpanija u l-integrazzjoni ta' dmirijietha fl-attività tal-grupp li jikkontribwixxi għad-diversifikazzjoni tal-portafoll ta' l-investiment, ir-rilokazzjonijiet, it-tnaqqis fil-persunal u il-flessibbiltà tal-kuntratti tax-xogħol sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż fissi jew jiġu konvertiti fi spejjeż varjabbli (17).

4.8 B'mod ġenerali, l-esiġenza ta' ROE għoli f'termini reali, minn 10 għal 20 % skond is-settur, għandha effetti makro-ekonomiċi li jfixklu l-istabbiltà: qligħ bħal dan ifisser li ż-żieda fil-profitti hija ħafna oħgla mill-PGD. Din wasslet, flimkien ma' fatturi oħrajn (bħall-migrazzjoni, ir-rilokazzjonijiet, iż-żieda fl-importazzjonijiet), għal żieda relattiva fil-proporzjon ta' ġid miksub minn dawk li għandhom il-kapital. Qegħdin naraw tqassim ġdid tal-valur miżjud fl-Ewropa. Skond id-data tal-Kummissjoni Ewropea, l-OECD u l-BRI, il-proporzjon ta' salarji bħala persentaġġ tal-PGD (bħala medja ta' l-UE-15) naqas minn 71.5 % fis-snin tmenin għal 66.7 % fl-2004. Din id-differenza ta' kważi 5 punti tal-PGD ġiet riflessa f'żieda simetrika fil-qligħ kapitali (profitti).

4.8.1 L-impatt makro-ekonomiku ta' bidla bħal din fit-tqassim tal-ġid huwa deflazzjonarju: iżid it-tfaddil globali iżda, billi l-poter ta' l-akkwist tal-ħaddiema ftit li xejn żdied, id-domanda tagħhom m'għandhiex id-dinamiżmu u b'hekk m'hemmx inċentiv għall-investiment min-naħa ta' l-intrapriżi. Min-naħa l-oħra, proporzjon kbir tal-profitti tagħhom jitqassam mill-ġdid lill-azzjonisti (fil-forma ta' dividendi u buy-backs ta' l-ishma) li joħloq likwidità eċċessiva u l-fenomenu jibda jsostni ruħu.

4.8.2 Barraminhekk, peress li l-pajjiżi ewlenin ta' l-OECD qegħdin jikkompetu ma' xulxin sabiex jiġbdu l-investiment barrani dirett imqanqal minn likwidità eċċessiva iżda miżmuma minn tnaqqis fid-dinamiżmu tas-swieq domestiċi, dawn introduċew politiki ta' tnaqqis fit-taxxa li jistgħu jkunu ta' ħsara għall-finanzi pubbliċi jekk l-infiq pubbliku (li jeskludi l-infiq soċjali) ma jittrażżanx (cf. tixjiħ demografiku).

4.8.3 Billi l-interessi mħallsa fuq is-self huma eżentati mit-taxxa f'ħafna pajjiżi, ix-xiri bbażat fuq is-self (leveraged buyout) huwa forma ta' sussidju mill-awtoritajiet pubbliċi ta' l-operati tal-fondi ta' private equities li b'dan il-mod huma privileġġjati. Minbarra l-kwistjoni tal-prattiċi tal-kompetizzjoni inġusta meta mqabbla ma' atturi ekonomiċi oħra li ma jirrikorrux għal dan it-tip ta' proċedura, l-akkwisti bil-leveraged buyout għandhom implikazzjonijiet fuq il-finanzi pubbliċi. Studju tal-Ministeru Daniż tal-Finanzi (18) jbassar li, ceteris paribus, dan it-telf jirrappreżenta, f'dan il-pajjiż, 25 % tad-dħul globali mit-taxxi fuq il-kumpaniji fis-sentejn li ġejjin. Is-sitwazzjoni hija l-istess fil-maġġoranza tal-pajjiżi Ewropej u fiż-żona ta' l-Euro, li huma soġġetti għall-kriterji baġitarji tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

4.8.4 Fir-rigward tar-remunerazzjoni tal-maniġers tal-fondi, l-20 % ta' carried interest li ġeneralment jitħallsu fuq il-qligħ meta dan jaqbeż ċerti limiti huma ġeneralment intaxxati bl-iktar rata baxxa, jiġifieri dik li tapplika għall-qligħ kapitali, u mhux bl-ogħla rati tat-taxxa fuq id-dħul normali. M'hemm xejn li jiġġustifika din is-sitwazzjoni, għax huma jikkontribwixxu biss lejn parti żgħira ħafna tal-kapital. Din is-sitwazzjoni toħloq problema ta' ugwaljanza fit-trattament fiskali bejn dawn l-individwi u ħaddiema oħra li huma intaxxati b'rati ogħla.

4.9 In-natura u l-istrateġiji tal-kumpaniji evolvew, u l-istess jgħodd għar-rwol tal-kap ta' l-intrapriża. Għaxar snin ilu, id-dmir tas-CEO kien li jimmaniġġja l-kumpanija u l-assi tagħha għad-diversi partijiet interessati. Illum dan id-dmir ewlieni ta' CEO huwa li jiġġenera profitt nett għall-investituri. Ir-rata ta' tkeċċija ta' CEOs minħabba redditi batuti għall-azzjonisti laħqet il-quċċata tagħha fl-2005, meta n-numru ta' CEOs imkeċċija kien għaxar darbiet ogħla minn dak ta' għaxar snin qabel. Iktar minn kumpanija fuq seba' biddlet is-CEO tagħha, b'paragun ma' waħda fuq ħdax għaxar snin ilu. It-tul tal-mandat tagħhom tnaqqas ukoll. Dan it-tibdil hekk mgħaġġel jista' joħloq il-problemi, peress li l-bidliet li jridu jsiru fi ħdan l-intraprizi ġeneralment jeħtieġu 3 sa 4 snin sabiex jiġu implimentati.

4.9.1 Għaldaqstant, billi ħafna bords maniġerjali jsibu ruħhom mingħajr kandidati li jistgħu jieħdu post is-CEO mkeċċi, l-effett dirett huwa żieda addizzjonali fis-salarji tas-CEOs, minn banda minħabba l-kumpens addizzjonali meħtieġ sabiex jitħajru jitilqu x-xogħol attwali tagħhom, u mill-banda l-oħra minħabba l-isforzi tal-kumpaniji attwali tagħhom li jixtiequ jżommuhom. Filfatt, maġġoranza qawwija ta' investituri istituzzjonali huma mħassba dwar il-paga eċċessiva tal-maniġers (90 %) u n-nuqqas ta' l-iċken effett pożittiv fuq il-prestazzjoni tal-kumpanija (78 %) (19).

4.9.2 Anke jekk il-kumpaniji jidhru li qegħdin jitbiegħdu mill-istock options li wasslu għal kunflitt ta' interessi u skandli kbar, il-prattika tal-“golden parachutes” u premji oħra lil CEOs li ma rnexxilhomx itejbu l-prestazzjoni tal-kumpanija (f'termini ta' kompetittività u impjiegi) hija skandaluża f'għajnejn il-pubbliku.

5. Koeżjoni/inugwaljanzi soċjali

5.1 Minn banda, anke jekk fil-passat ir-remunerazzjoni għolja ta' l-azzjonisti spiss ġiet iġġustifikata bir-riskju involut fl-operati li fihom jinvestu l-kapital tagħhom, żviluppi li seħħew f'dawn l-aħħar snin qajmu dubji serji dwar il-bażi ta' dan l-argument.

5.1.1 Fir-realtà, ir-responsabbiltà hija llimitata għall-kontribuzzjonijiet tagħhom stess u l-kapaċità tan-negozjar ta' l-assi tagħhom, li hija marbuta mal-likwidità dejjem tikber tas-swieq finanzjarji u ta' l-ishma li tirriżulta mill-globalizzazzjoni tagħhom u l-introduzzjoni ta' teknoloġiji ġodda, tnaqqas b'mod konsiderevoli l-livell ta' riskju li jkollhom, u fl-istess ħin tagħtihom ukoll kapaċità għal ħruġ u diversifikazzjoni mingħajr paragun.

5.2 Barraminhekk, l-ekonomisti osservaw tendenza staġjonali għat-tkeċċijiet, li jiżdiedu l-iktar f'Jannar u Ġunju; fi kliem ieħor, iż-żmien meta jiġu ddefiniti u riveduti l-baġits annwali tal-kumpaniji. Il-konklużjoni kienet li t-tkeċċijiet kienu mmotivati minn xewqa għal titjib fil-profitti, iktar milli sabiex jiġu ssodisfati l-bżonnijiet ta' l-industrija (20).

5.2.1 B'żieda ma' dan, hemm tendenza lejn l-individwalizzazzjoni tal-kuntratti tax-xogħol u tas-salarji u żieda fin-numru ta' kuntratti atipiċi bħal kuntratti ta' perijodu fiss jew part-time, li kellhom l-għan li jikkonvertu proporzjon ta' l-ispejjeż fissi marbuta mas-salarji fi spejjeż varjabbli u, fl-aħħar mill-aħħar, sabiex iżidu l-profitt u b'hekk il-qligħ fuq kull sehem. Fl-1992, 25.4 % tal-ħaddiema kienu impjegati fuq kuntratti ta' perijodu fiss jew part-time. Fl-2005, il-proporzjon għola għal 33 %. Minbarra fl-2005 stess, it-tkabbir fil-kuntratti mhux siguri ta' dan it-tip seħħ b'rata ħafna iktar mgħaġġla mit-tkabbir fl-impjiegi ġodda u, fir-rigward tal-kuntratti ta' perijodu fiss, dan wassal biss għal kuntratt permanenti f'33 % tal-każijiet (fi 22 % tal-każijiet għal nuqqas ta' impjieg u fi 39 % għal kuntratt ieħor ta' l-istess tip) (21).

5.2.2 Dan qiegħed iwassal għal riskji ġodda kemm għall-ħaddiema kif ukoll għall-intrapriżi: — l-intrapriżi ma jinvestux f'dawn il-ħaddiema mobbli, li min-naħa tagħhom ma jinvestux l-enerġija tagħhom, peress li għandhom inqas sens ta' impenn fir-rigward ta' l-intrapriża u jibżgħu li mhux ser jieħdu benefiċċji konkreti mit-taħriġ (22), (23); — il-kapital uman, li qiegħed isir dejjem iktar speċifiku għall-intrapriżi fis-soċjetà ta' l-għarfien, ma jistax jerġa' jintuża faċilment (jiġifieri ma jistax jiġi trasferit minn kumpanija għal oħra) (24); — ir-rappreżentanti tal-ħaddiema ma jistgħux jidentifikaw iktar l-interlokuturi li jistgħu jindirizzaw fil-kuntest tad-djalogu soċjali, billi “il-kap tagħhom” fil-fatt huwa grupp ta' azzjonisti mingħajr identità preċiża “li ma jistgħux jagħrfu”; — il-ħaddiema jitqiegħdu f'sitwazzjoni fejn jikkompetu ma' xulxin: — fil-livell globali, minħabba l-mobilità għolja tal-kapital produttiv u dak finanzjarju u l-irdoppjar fin-numru ta' ħaddiema li qegħdin jipparteċipaw fl-ekonomija wara l-kollass tal-blokk Sovjetiku u d-dħul taċ-Ċina u l-Indja fix-xena internazzjonali; — fil-livell nazzjonali, minħabba r-rata tal-qgħad u ż-żieda fl-impjiegi ta' kwalità baxxa ħafna, li tgħolli l-valur ta' l-impjiegi ta' kwalità tajba, u minħabba l-paradoss tat-taħriġ: min-naħa huwa meqjus tajjeb li nenfasizzaw il-ħtieġa għat-taħriġ u n-nuqqas ta' qbil bejn l-impjieg u l-ħiliet u min-naħa l-oħra, kważi ħaddiem fuq kull tlieta jħoss li huwa kkwalifikat iżżejjed fir-rigward tal-ħtiġijiet ta' l-impjieg attwali tiegħu, u l-ħaddiema inqas ikkwalifikati u temporanji m'humiex ipprovduti b'taħriġ suffiċjenti; — il-kompetizzjoni bejn il-ħaddiema tiħrax minħabba l-fatt li l-mobilità tagħhom hija relattivament illimitata, minħabba ż-żamma ta' perijodi transizzjonali tal-leġislazzjoni fuq il-migrazzjoni ekonomika, li tistipula li l-aċċess tal-barranin għas-suq tax-xogħol jiddependi mill-eżistenza ta' skarsezzi f'ċerti kategoriji ta' impjieg partikulari (restrizzjonijiet politiċi) jew min-nuqqas ta' progress ġenwin fil-qasam tat-trasferibilità tal-pensjonijiet jew minn żieda eċċessiva fil-prezzijiet tal-proprjetà (restrizzjonijiet soċjo-ekonomiċi) jew konoxxenza inadegwata tal-lingwi (restrizzjonijiet kulturali).

5.2.3 Għandu jinstab bilanċ ġdid bejn l-azzjonisti u l-ħaddiema. Minbarra d-distorsjoni fit-tqassim tal-PGD f'“kapital” u “xogħol” u l-fatturi msemmija hawn fuq, l-iżbilanċ huwa rifless ukoll fl-iżvilupp esponenzjali tas-swieq finanzjarji u ta' l-ishma f'dawn l-aħħar snin, b'kuntrast mall-passi lura fil-liġi tax-xogħol, li m'għadhiex tipprovdi biżżejjed protezzjoni għall-ħaddiema (per eżempju f'termini ta' kuntratti jew ta' taħriġ tul il-ħajja (25)). Dan jirrifletti l-fatt li l-flessibbiltà tax-xogħol (u l-insigurtà miżjuda) qiegħda ssir varjabbli ta' aġġustament għall-intrapriżi. Żvilupp skond il-mudell soċjali Kapitalizzazzjoni tas-suq/PGD Protezzjoni tal-ħaddiema Medja pajjiż 1990 2003 1990 2003 Mudell Anglo-Sassonu UK, USA, Can, Aus 54 119 0,63 0,73 Mudell Skandinavu Fin, Dk, Sv 28 85 2,71 1,89 Mudell kontinentali Fr, De, At, B, Nl 30 59 2,79 2,30 Mudell Mediterranju It, Sp, El 16 57 3,67 2,61 Il-Ġappun 98 70 2,10 1,84 NB: M'hemm l-ebda data disponibbli għall-Istati Membri l-ġodda. Il-protezzjoni tax-xogħol hija mkejla mill-indikatur (EPL verżjoni 1) ikkalkolat (għas-snin 1990, 1998 u 2003) mill-OECD. Dan ikopri r-regolamenti dwar il-protezzjoni ta' l-impjieg regolari u temporanju. Iktar ma ċ-ċifra tkun qrib ta' 0, iktar ikunu dgħajfa r-regoli fuq il-protezzjoni ta' l-impjieg (il-verżjoni 2 ta' l-EPL tinkludi wkoll informazzjoni dwar it-tkeċċijiet kollettivi iżda ma tmurx lura sa l-1990).

5.2.4 Minkejja li ġew żviluppati skemi ta' azzjonisti impjegati, dawn ma jistgħux jindirizzaw l-iżbilanċ billi, f'termini tar-rappreżentazzjoni tagħhom madwar il-forza tax-xogħol, dawn għandhom tendenza sproporzjonata lejn l-impjegati li huma mħallsa l-iktar (ġeneralment il-livelli maniġerjali l-iktar għoljin).

5.2.5 Is-sistemi ekonomiċi jitfasslu minn storja partikulari (ara punt 3.3); dan jispjega għaliex il-konverġenza tal-mudelli tal-gvernanza korporattiva (ara punti 3.1 u 3.2) għadha ma kellhiex impatt partikularment viżibbli fl-Ewropa kontinentali fil-kuntest tal-ġlieda kontra l-qgħad, minkejja l-fatt li l-mudell soċjali Ewropew huwa bbażat fuq ekonomija soċjali tas-suq li hija bbażata fuq approċċ ta' sħubija fl-iktar sens wiesa' u li tmur lilhinn mill-interessi ta' l-azzjonisti biss.

5.3 Għaddew bosta snin minn meta dħalna f'fażi ta' restrizzjonijiet ibsin tal-pagi (26) bħala riżultat taż-żieda fil-kompetizzjoni internazzjonali u l-kejl tal-profitti. Madankollu, mhux il-kategoriji soċjo-professjonali kollha huma milquta minn dan il-fenomenu.

5.3.1 Għaldaqstant, bħalma sar fl-Istati Uniti (27), il-Kummissjoni Ewropea, l-Eurostat u l-BĊE għandhom jirraffinaw l-istatistika tagħhom billi jqassmuha (mill-inqas) fi kwintili (28) sabiex jidentifikaw b'mod iktar ċar liema kategoriji ta' ħaddiema (dawk b'salarji għoljin ħafna, dawk b'salarji baxxi ħafna u l-gruppi ta' bejniethom) fil-fatt qegħdin imexxu ż-żidiet fit-total globali tas-salarji u b'mod iktar ġenerali fid-dħul, sabiex tinħoloq stampa iktar ċara tar-riskji għall-istabbiltà fil-prezzijiet, bil-kunsiderazzjoni tal-fatt li n-nies fid-diversi kategoriji m'għandhomx l-istess propensità għall-konsum (29) (ara wkoll punt 4.8.4).

6. Riċerka, żvilupp u innovazzjoni

6.1 Bħalma wriet il-kriżi tas-suq tax-xogħol fl-2000-2001, fid-dawl tat-tendenza ta' l-investituri istituzzjonali li jimitaw lil xulxin fejn jidħlu d-deċiżjonijiet għall-investiment, għad hemm possibbiltà li din twassal għal investiment eċċessiv f'ċerti setturi u, fl-istess ħin, nuqqas ta' investiment f'oħrajn.

6.2 L-eżempju tal-pajjiżi Skandinavi juri li huwa possibbli li jkun hemm taħlita ta' prestazzjoni soċjali u teknoloġika għolja ma' sistema finanzjarja li hija bbażata fuq il-bankjar minflok fuq is-swieq ta' l-ishma.

6.3 Fir-rigward tal-private equities, dawn iġibu l-kapital riskjuż li għandhom bżonn l-intrapriżi ż-żgħar sabiex iniedu attivitajiet ġodda (start-up), f'qasam li ilu sejjer lura bosta snin (fl-2003, dan kien jgħodd għal inqas minn 10 % ta' l-investiment tagħhom) (30). Min-naħa l-oħra, l-private equities qegħdin jiffokaw dejjem iktar fuq il-buy-outs (li rrappreżentaw iktar minn 60 % ta' l-attivitajiet tagħhom fl-2003) (ara l-kapitolu “Effetti ta' lieva u riskju sistemiku”). Barraminhekk, huwa improbabbli li din it-tendenza ser tqanqal l-investiment, billi, fid-dawl tar-riskji involuti, il-prijorità għall-private equities ser tkun li jirrimborżaw u jħallsu lill-azzjonisti iktar milli jinvestu għal perijodu fit-tul.

6.4 Apparti mir-riċerka u l-iżvilupp, l-hekk imsejħa interazzjonijiet “taċiti” (31) huma fattur ta' importanza dejjem tiżdied għall-kompetittività tal-kumpaniji kollha. L-interazzjonijiet taċiti jinvolvu l-iskambju ta' l-informazzjoni, il-formulazzjoni ta' l-opinjonijiet, il-koordinazzjoni u l-monitoraġġ ta' attivitajiet oħrajn u l-iskambji (ta' merkanzija, servizzi u informazzjoni) ma' ħaddiema, klijenti u provvedituri oħrajn, u jirrappreżentaw ġabra ta' diversi tipi ta' għarfien. Impjegati b'dan it-tip ta' ħiliet illum jirrappreżentaw bejn 25 u 50 % tal-forza tax-xogħol globali.

6.4.1 Jekk jixtiequ jsiru iktar kompetittivi, il-kumpaniji ma jistgħux ikomplu jiddependu fuq l-istandardizzar ta' l-impjegati tagħhom li jużaw interazzjonijiet taċiti jew jissostitwixxuhom b'magni. Għall-kuntrarju, iridu jneħħu l-barrieri fl-organizzazzjoni, joħolqu ambjent ta' fiduċja, mhux biss bejn l-impjegati iżda bejn l-impjegati u l-kumpanija nnifisha, u jagħtuhom s-setgħa li jieħdu d-deċiżjonijiet u li jikkomunikaw malajr u faċilment. Is-saħħa korporattiva b'hekk tinsab fl-għarfien kollettiv speċifiku għal kull intrapriża partikulari, li jinbena biż-żmien.

6.4.2 L-intrapriżi issa għandhom skop konsiderevoli għall-manuvrar fir-rigward tat-titjib fil-produttività tal-ħaddiema involuti f'interazzjonijiet taċiti, iktar milli għal kategoriji ta' ħaddiema oħrajn. Dan huwa rifless fid-differenza wiesgħa fil-prestazzjoni f'setturi bi proporzjon għoli ta' impjiegi ta' dan it-tip. Id-djalogu soċjali settorjali għandu rwol x'jaqdi hawnhekk fil-ħolqien ta' opportunitajiet għall-kumpaniji sabiex jaqsmu l-esperjenzi tagħhom, per eżempju permezz ta' seminars u studji.

6.4.3 Din l-enfasi fuq l-oqsma speċifiċi tal-kompetenza tal-kumpaniji tqajjem mistoqsijiet fir-rigward tal-flessigurtà, li tipprevedi forma ġenerika ta' taħriġ li tgħin lill-individwi sabiex isibu xogħol f'kumpanija oħra, possibbilment f'settur differenti minn dak li qegħdin iħallu.

7. Effetti ta' lieva u riskju sistemiku

7.1 Il-buy-outs imwettqa minn ċerti tipi ta' private equities huma attività spekulattiva, ibbażata fuq id-dejn u l-kunċett riskjuż li jintużaw il-profitti ġġenerati mill-kumpanija identifikata sabiex jiġi rimborżat il-kapital misluf u jiġu ġġenerati profitti konsiderevoli fi żmien ħames snin.

7.2 Fil-pajjiżi ta' l-Ewropa kontintentali, dawn l-operati kienu jgħoddu għal 0.6 % tal-PGD fl-1995, u mhux inqas minn 3 % fl-2005 (32) (għar-Renju Unit, il-figuri huma 1 u 7 % rispettivament). Il-buy-outs illum jirrappreżentaw l-attività prinċipali (70 %) tal-private equities, filwaqt li l-kontribuzzjoni tal-kapital riskjuż qiegħda tonqos (5 % fl-2005).

7.2.1 Fit-tieni nofs ta' l-2006, is-sinjali ta' allarm mill-banek ċentrali (BĊE, Bank of England) u l-aġenzji tar-rating (Standard and Poor's) immultiplikaw minħabba l-attività kbira f'dan is-settur ($ 500 biljun) li, fl-2005, tella' $ 70 biljun iktar mis-snin preċedenti. Dawn osservaw riskju sistemiku li rriżulta minn żieda qawwija fid-dejn tal-kumpaniji flimkien ma' multiplikazzjoni ta' junk bonds, li kienu qegħdin jilħqu livelli inkwetanti.

7.2.2 Din hija dilemma għall-awtoritajiet monetarji, billi kwalunkwe żieda fir-rata mmirata lejn tnaqqis f'din l-attività tfisser ukoll it-tmiem ta' dawn il-kumpaniji li attwalment qegħdin ikomplu jaħdmu bis-saħħa ta' likwidità aggregata eċċessiva.

7.2.3 Il-buy-outs iqajmu żewġ mistoqsijiet oħra, differenti iżda kruċjali: — Meta l-operati jitwettqu permezz tal-ħolqien ta' holding, id-direttiva dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-ħaddiema ma tapplikax. Dan iwassal għal parteċipazzjoni mnaqqsa għal dawn l-impjegati, jiġifieri għal mijiet ta' eluf ta' ħaddiema fl-Ewropa. — Permezz ta' leveraged buy-outs (LBOs), il-fondi ta' investiment għandhom id-dritt li jkunu rappreżentati, f'isem il-kumpanija li jkunu xtraw, fuq il-bords maniġerjali ta' gruppi ewlenin Ewropej li huma attivi f'setturi essenzjali, bħall-industrija aerospazjali. Billi xi wħud mill-fondi li joriġinaw mill-Istati Uniti għandhom rabtiet partikularment stretti mal-gvern Amerikan u s-servizzi sigrieti, l-indipendenza teknoloġika, militari u politika ta' l-UE hija mhedda, fis-sens li post fuq il-bord maniġerjali jagħti aċċess għall-informazzjoni konfidenzjali (33).

7.3 B'mod ġenerali, hemm bosta żbilanċi li jistimolaw b'mod artifiċjali r-redditu medju tal-fondi ta' private equity. Minħabba li ma kellhom l-ebda obbligazzjoni ta' “rappurtar”, kienu biss dawk bl-aħjar prestazzjoni li ħarġu r-riżultati tagħhom, u l-fondi li sparixxew minħabba f'riżultati ħżiena tneħħew mill-bażi tad-data. Studju ta' Citygroup juri li wara li jitqiesu dawn l-elementi, ir-redditu kkalkolat fuq perijodu ta' 10 snin huwa iktar baxx minn portafoll ta' ishma “mid-cap”. Il-prestazzjoni kkomunikata hija saħansitra iktar baxxa meta jitqiesu l-ispejjeż tal-ġestjoni u ta' l-investiment f'dawn l-ishma illikwidi (34).

7.4 Il-hedge funds jirrappreżentaw industrija ta' US $ 1.5 triljun. Dawn il-fondi m'humiex ġodda, iżda saru iktar importanti matul dawn l-aħħar għoxrin sena. Dan is-settur qiegħed jiffaċċja pressjoni mill-investituri, bħall-fondi tal-pensjoni, sabiex isiru iktar trasparenti. Bħala tweġiba għal din il-pressjoni, ġiet żviluppata sistema ta' stima tal-kreditu u r-riskju minn diversi aġenziji tar-rating.

7.4.1 Fid-dawl tas-saħħa finanzjarja kolossali tagħhom, il-hedge funds min-naħa tagħhom jeżerċitaw influwenza enormi fuq is-swieq finanzjarji, ta' l-ishma u tal-flus. Din il-kwistjoni jistħoqqilha analiżi dettaljata: — Ir-regolaturi Amerikani, Ingliżi u Ewropej reċentement tennew it-tħassib tagħhom li l-banek ta' l-investiment jistgħu jippermettu lill-hedge funds sabiex iżidu l-kapaċità tagħhom għas-self billi jużaw kapital ta' garanzija relattivament illikwidu, li l-valur tiegħu jista', b'hekk, jaqa' b'rata mgħaġġla fil-każ ta' kriżi finanzjarja. Huma mħassba wkoll dwar l-istrutturi offshore li qegħdin jispekolaw fuq l-effett ta' lieva u jagħmluha possibbli għall-banek Amerikani li jestendu l-kreditu lill-hedge funds lilhinn mil-limiti legali. — Il-hedge funds huma attivi wkoll fis-settur “carry trade”, fi kliem ieħor f'operati fejn l-investituri jissellfu f'muniti b'interess baxx (bħall-yen jew il-frank Svizzeru) sabiex jinvestu f'muniti li jħallsu rati ta' interess ogħla (id-dollaru Awstraljan). Żieda fin-numru ta' banek, inkluż il-Bank għall-Ħlasijiet Internazzjonali, u l-ekonomisti huma konvinti li dawn it-transazzjonijiet, li huma ta' profitt kbir għall-hedge funds, huma wieħed mill-fatturi li jikkontribwixxu għad-dgħjufija tal-yen, li f'Jannar laħaq l-iktar livell baxx fir-rigward tad-dollaru Amerikan f'erba' snin. Interess mhux mistenni fil-munita Ġappuniża (b'segwitu ta' rkupru fir-rata Ġappuniża b'riżultat tal-vitalità ta' l-ekonomija Ġappuniża) jista' jiddeġenera fi kriżi finanzjarja. Barclays Capital jistma li l-carry trade, li hija essenzjalment spekolattiva, bħalissa qiegħda fl-ogħla punt tagħha mill-kriżi Russa ta' l-1998 lil hawn.

7.5 Id-derivattivi jagħmluha possibbli għall-banek li jneħħu l-espożizzjoni għar-riskju billi jikkonvertuh fi prodotti finanzjarji kumplessi li huma l-oġġett tat-transazzjonijiet. B'hekk, ir-riskju jitqassam, iżda jinfirex fl-ekonomija fost atturi li jistgħu ma jkunux soġġetti għal regoli ta' prudenza.

7.5.1 Minkejja li l-probabbiltà statistika ta' kriżi finanzjarja maġġuri b'riperkussjonijiet sistemiċi naqset tul iż-żmien, għadu probabbli li jkun hemm kriżi u li l-ħsara tkun iktar serja minn dik tal-passat, partikularment fid-dawl tar-rabtiet iktar stretti bejn l-istituzzjonijiet u s-swieq li jirriżultaw mill-innovazzjonijiet finanzjarji li kkontribwew għal integrazzjoni aħjar tas-swieq u operati ta' għaqdiet u akkwisti fis-setturi bankarji u ta' l-assigurazzjoni (35).

7.5.2 Fid-dawl ta' l-effett ta' lieva li żdied matul dawn l-aħħar snin u li, skond id-definizzjoni tiegħu stess, ma jidhirx fil-karta tal-bilanċ, huwa impossibbli li jiġu stmati l-ammonti realment involuti u r-riskju li għalih hija esposta s-sistema ekonomika.

Brussell, is-26 ta' Settembru 2007. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) CESE INT/332 “Reviżjoni tas-Suq Uniku”, 2007.

(2) Direttiva 85/611/KEE tal-Kunsill ta' l-20 ta' Diċembru 1985 dwar il-koordinazzjoni tad-dispożizzjonijiet leġislattivi, regolamentari u amministrattivi għal ċerti organizzazzjonijiet ta' investiment kollettiv ta' valur trasferibbli (OPCVM) — ĠU L 375, 31.12.1985, pp. 3-18.

(3) Kif ħareġ mill-konferenza “Increasing financial capability” organizzata mill-Kummissjoni Ewropea f'Marzu 2007, ir-rapport ta' Sandler ippreżentat lill-Ministru tal-Finanzi Ingliż, Gordon Brown, jagħti diversi spunti interessanti għar-riflessjoni.

(4) Ara l-ħidma mwettqa fil-qafas tal-United Nations Environment Programme Finance Initiative (UNEPFI), fost affarijiet oħra r-rapport “A legal framework for the integration of environmental, social and governance issues into institutionnal investment” (2005).

(5) Ara b'mod partikulari l-ħidma mwettqa fil-qafas tal-United Nations Environment Programme Finance Initiative (UNEPFI), fost affarijiet oħra r-rapport “A legal framework for the integration of environmental, social and governance issues into institutional investment” (2005).

(6) Direttiva 2002/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2003 li tistabbilixxi qafas ġenerali dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni ta' l-impjegati fil-Komunità Ewropea — Dikjarazzjoni konġunta mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni dwar ir-rappreżentazzjoni tal-ħaddiema — ĠU L 80. 23.3.2002, pp. 29-34.

(7) Direttiva 2001/23/KE tal-Kunsill tat-12 ta' Marzu 2001 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet ta' l-Istati Membri relatati mas-salvagwardja tad-drittijiet ta' l-impjegati fil-każ ta' trasferiment ta' impriżi, negozji jew partijiet ta' impriżi jew negozji — ĠU L 82, 22.3.2001, pp. 16-20.

(8) Ara, fost affarijiet oħra, Il-Futur tas-servizzi ta' interess ġenerali, OJ C 309, 16.12.2006.

(9) “Fejn, f'każijiet eċċezzjonali, il-moviment tal-kapital lejn jew minn pajjiżi terzi joħolqu, jew jheddu li joħolqu diffikulatjiet serji għat-tħaddim ta' l-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill, filwaqt li jaġixxi b'maġġoranza kkwalifikata fuq proposta tal-Kummissjoni u wara li jikkonsulta l-BĊE, jista' jieħu miżuri ta' salvagwardja rigward il-pajjiżi terzi għal żmien ta' mhux aktar minn sitt xhur, jekk dawk il-miżuri jkunu strettament meħtieġa.”

(10) Inklużi 8 għat-transazzjonijiet kummerċjali internazzjonali.

Sors: François Morin, “Le Nouveau mur de l'argent: Essai sur la finance globalisée”, 2006.

(11) Fi kliem iktar sempliċi, dawn huma xi karatteristiċi li jiffaċilitaw id-distinzjoni bejn il-hedge funds u l-private equities. Il-hedge funds jaħdmu fuq ishma attivi negozjabbli: ishma kif ukoll materja prima, derivattivi tal-kreditu, eċċ. Dawn jużaw bosta tipi ta' strateġiji sabiex jiksbu l-għan tagħhom li huwa dak ta' qligħ assolut. Meta jinvestu f'intrapriża, jikkuntentaw ruħhom b'persentaġġ baxx ta' ishma iżda jkunu attivi b'tali mod li jinfluwenzaw l-għażliet ta' l-intrapriża. Il-private equities iħarsu lejn il-valur li jistgħu jieħdu u jaħdmu prinċipalment bix-xiri ta' l-intrapriżi permezz tad-dejn. L-intrapriża li ma tibqax ikkwotata b'hekk ma tkunx soġġetta għall-obbligazzjonijiet ta' informazzjoni. Wara ftit snin, ineħħu l-investiment fl-intrapriża wara li jkunu rristrutturawha minn fuq s'isfel.

(12) M. Aglieta, “The surge in private equity”, 2007.

(13) James Shinn, “Private profit or public purpose? Shallow convergence on the shareholder model”, Princeton University, 2001. Jinkorpora studji li jkopru 14-il pajjiż: l-Istati Uniti, ir-Renju Unit; il-Belġju, Franza, il-Ġermanja, l-Italja, l-Olanda, Spanja; iċ-Ċina, il-Korea t'Isfel, il-Malasja, is-Singapor u t-Tajwan; Roger M. Baker, “Insiders, outsiders, and change in European corporate governance”, University of Oxford, 2006.

(14) J. Peyrelevade, “Le capitalisme total”, 2005, pp. 39-42.

(15) BIPE. Il-proporzjon tal-ġid finanzjarju tal-familji investit fl-ishma, fondi mutwi, assigurazzjoni tal-ħajja u pensjonijiet żdied b'iktar mid-doppju fil-Ġermanja, l-Italja u Franza bejn l-1980 u l-1998, fejn kważi laħaq il-50 % fl-ewwel żewġ pajjiżi u 66 % fit-tielet. Fir-Renju Unit, minkejja l-fatt li ż-żieda bdiet minn livell ogħla, dawn il-prodotti komplew jiżdiedu minn 52 % sa 76 %.

(16) BIPE, “La montée en puissance des investisseurs institutionnels: implications réglementaires Étude réalisée pour le Sénat français”, Jannar 2003.

(17) Ara b'mod partikulari S. M. Bilger u K. F. Hallock “Mass layoffs and CEO turnover”, 2005 u Chicago Fed Letter “Assessing the impact of job losses on workers and firms”, April 2006.

(18) Ministeru Daniż għall-Finanzi “Status pa SKATs kontrolindsats verdrrorende kapitalfondes overtagelse af 7 danske koncerner”, Marzu 2007.

(19) Watson Wyatt, “Corporate directors give executive pay model mixed reviews”, Ġunju 2006.

(20) D. Plihon, “Précarité et flexibilité du travail, avatars de la mondialisation du capital”, 2006.

(21) COM(2003) 728 finali “Intejbu l-kwalità fix-xogħol: analiżi tal-progress reċenti”.

(22) Filwaqt li l-kapital uman qiegħed jiġi enfasizzat dejjem iktar bħala fattur li jikkontribwixxi lejn il-kompetittività f'ekonomija ta' l-għarfien, huwa sorprendenti li ma jgħoddx bħala assi fil-kontabilità tal-kumpaniji.

(23) L-Osservatorju Ewropew tal-Kondizzjonijiet tax-Xogħol, “Ir-raba' stħarriġ tal-kondizzjonijiet tax-xogħol”, 2007, p. 49.

(24) Cf. § 6.4 u l-paragrafi ta' warajh.

(25) L-Osservatorju Ewropew tal-Kondizzjonijiet tax-Xogħol, “Ir-raba' stħarriġ tal-kondizzjonijiet tax-xogħol”, 2007, p. 49.

(26) Kummissjoni Ewropea, “The contribution of labour cost developments to price stability and competitiveness adjustment in the Euro Area”, Quarterly Report on the Euro Area, volum 6 nru 1, 2007.

(27) Ara “US Survey of Consumer Finances” li joħroġ kull tliet snin.

(28) It-tqassim tal-pagi f'ordni axxendenti u maqsum f'ħames partijiet ugwali, bl-istess numru ta' osservazzjonijiet.

(29) Studji varji taw indikazzjoni f'din id-direzzjoni, fosthom T. Piketty, E. Saez, “The evolution of top incomes: a historical and international perspective”, American Economic Review, 2006.

(30) Deutsche Bank Research, “Private equity in Europe”, Jannar 2005.

(31) The McKinsey Quarterly, “Competitive advantage from better interactions”, 2006, nru 2.

(32) Adrian Blundell-Wignall, “Private Equity Trends and Issues”, OECD, 2007.

(33) B. Carayon, “Patriotisme économique: de la guerre à la paix économique”, 2006, p. 119.

(34) House of Commons, Treasury Committee: “Private equity : tenth report of session 2006-07.”

(35) Financial Times, 30 ta' Jannar 2007.