Komunikazzjoni tal-Kummissjoni - Il-messaġġi ewlenin mir-Rapport 2009 dwar l-Impjiegi fl-Ewropa /* KUMM/2009/0639 finali */





[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 23.11.2009 KUMM(2009)639 finali KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI Il-messaġġi ewlenin mir-Rapport 2009 dwar l-Impjiegi fl-Ewropa KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI Il-messaġġi ewlenin mir-Rapport 2009 dwar l-Impjiegi fl-Ewropa 1. Introduzzjoni Il-kriżi bla preċedent fis-swieq finanzjarji globali li qabdet ir-ritmu fil-ħarifa tas-sena li għaddiet wasslet għall- aktar riċessjoni severa mit-II Gwerra Dinjija , li affettwat l-ekonomija globali u li qed iżżid l-impatt fuq is-swieq tax-xogħol tal-UE. Wara diversi snin ta’ tkabbir ekonomiku relattivament għoli u l-ħolqien tal-impjiegi (9.7 miljun impjieg ġdid fil-perjodu tal-2005-2008 biss), ta’ mbuttar tal-livelli tal-impjiegi fl-Ewropa għal suċċessi storiċi, il-kriżi globali qed tolqot in-negozji, l-impjiegi u l-familji u qed taffettwa aktar l-għixien u l-prospetti taċ-ċittadini tal-UE. It-treġġiegħ lura f’daqqa tat-tkabbir ekonomiku poġġa sfidi ġodda għat-tfassil tal-politika . Filwaqt li l-qgħad ikompli jiżdied, l-attenzjoni marret fuq il-limitu tal-impatt soċjali u l-ħolqien ta’ kundizzjonijiet favorevoli biex jappoġġaw tranżizzjonijiet rapidi lura għax-xogħol ladarba tirkupra l-attività ekonomika. Fi tweġiba kkoordinata, l-UE ħadet passi importanti biex tindirizza l-impatt tal-kriżi. Il-ħarifa li għaddiet l-UE ħadet passi neċessarji biex tevita l-kollass fis-swieq finanzjarji u biex tipprovdi tweġiba wiesgħa għall-kriżi. F’Diċembru 2008, il-Kunsill Ewropew awtorizza l-Pjan Ewropew ta’ Rkupru Ekonomiku (PERE)[1] biex tilqa’ għall-effetti tar-riċessjoni u, fil-laqgħa tiegħu fir-rebbiegħa 2009, identifika l-prijoritajiet ewlenin li ġejjin għal politika tal-impjiegi: - iż-żamma tal-impjiegi, il-ħolqien tal-impjiegi u l-promozzjoni tal-mobilità - l-aġġornament tal-kapaċitajiet u l-provvediment tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol - iż-żieda fl-aċċess għall-impjiegi Filwaqt li tibni fuq dan l-isforz komuni u fuq is-Summit straordinarju dwar l-Impjiegi li sar fis-7 ta’ Mejju 2009, il-Komunikazzjoni f’Ġunju ppubblikat il-Komunikazzjoni tagħha bit-titlu "Impenn Komuni għall-Impjiegi", li timmira li ssaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha kif ukoll bejn l-imsieħba soċjali, dwar it-tliet prijoritajiet ewlenin, billi tiffoka fuq azzjonijiet konkreti sostnuti mill-istrumenti Komunitarji kollha disponibbli, b’mod partikolari l-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Aġġustament għall-Globalizzazzjoni. Il-kuntest ekonomiku l-ġdid iffurmat mill-kriżi globali enfasizza mhux biss il-ħtieġa għal aktar sorveljanza u analiżi aġġornati tas-sitwazzjoni tas-suq tax-xogħol, li parti minnu ġie indirizzat mill-pubblikazzjoni tal-Kummissjoni f’rapport ta’ monitoraġġ ġdid ta’ kull xahar[2], iżda wkoll għal aktar riċerka dwar modi kif jista’ jillimita l-impatt negattiv tal-kriżi tas-swieq tax-xogħol u biex dawn ikunu f’pożizzjoni aħjar biex ikunu f’qagħda tajba biex jirrispondu għall-irkupru meta dan jasal u biex ikunu ppreparati għall-kriżijiet futuri. F’dan il-kuntest, ir-rapport kurrenti annwali tal-Impjiegi fl-Ewropa li diġà wasal fil-21 edizzjoni tiegħu jiffoka fuq żewġ temi kruċjali (għalkemm ċertament mhux eżawrjenti) għad-dibattitu li għaddej dwar l-orjentazzjonijiet tal-Istrateġija Ewropea futura tal-Impjiegi – id-dinamika tas-swieq tax-xogħol Ewropej u l-implikazzjonijiet tat-tibdil fil-klima għar-riżultati tas-suq tax-xogħol. L-analiżi tal-flussi tas-suq tax-xogħol issir kritika fi żminijiet ta’ kriżi sabiex tippermetti tweġiba ta’ politika f’waqtha, speċjalment miżuri li jrawmu l-impjiegi mill-ġdid, u jillimitaw l-inċidenza ta’ qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil, li jista’ jwassal għal telf permanenti fl-għajnuna soċjali assoċjat mad-deterjorazzjoni tal-kapital uman. Li jiġu evitati l-agħar eventwalitajiet f’dan ir-rigward hu għaldaqstant mhux biss il-kundizzjoni minn qabel biex tiġi indirizzata b’suċċess il-kriżi kurrenti, iżda wkoll il-qofol għall-bini ta’ ekonomija Ewropea għall-futur strutturalment b’saħħitha u kompetittiva internazzjonalment. Fl-istess ħin, bidla lejn ekonomija kompetittiva b’karbonju baxx, ibbażata fuq l-għarfien saret prijorità urġenti li teħtieġ azzjoni immedjata. L-ambitu għall-ħolqien ta’ "impjiegi ekoloġiċi"[3] ġodda u biex l-impjiegi eżistenti fl-Ewropa jsiru aktar ekoloġiċi hu sinifikanti u jkopri t-tipi kollha ta’ ħaddiema . Minkejja dan, biex dawn l-opportunitajiet jiġu sfruttati b’mod effettiv, għandhom jiġu stabbiliti politki adegwati, ibbażati fuq ftehim b’saħħtu ta’ xejriet ewlenin li huma l-bażi kemm tal-adattament għal u l-mitigazzjoni tal-impatt tat-tibdil fil-klima. 2. Xejriet ewlenin, riżultati u implikazzjonijiet ta’ politika Il-kriżi qed taffettwa s-swieq tax-xogħol tal-UE, billi qed treġġa’ lura ħafna mit-tkabbir tal-impjiegi miksub mill-2000 Ir-riċessjoni kurrenti hi mistennija li taffettwa b’mod sinifikanti s-swieq tal-UE u li twassal għal żieda sostanzjali fil-qgħad, għalkemm f’ċerti Stati Membri t-telf tal-impjiegi s’issa qed jitrażżan bis-saħħa tal-użu ta’ arranġamenti bħal xogħol b’sigħat imnaqqsa jew qgħad parzjali temporanju[4]. Madankollu, anki jekk is-swieq tax-xogħol urew li huma aktar reżistenti, l-Ewropa xorta mistennija li titlef aktar minn seba’ miljun impjieg matul l-2009-10, u l-qgħad jista’ jilħaq 'il fuq minn 10 % sal-2010 [5]. Tabilħaqq, filwaqt li l-impjiegi jirreaġixxu għall-kundizzjonijiet ekonomiċi b’ċertu dewmien, il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol se jkomplu jmorru għall-agħar għal ftit żmien anki wara li l-ekonomija tidħol fi triq ta' rkupru. Dan kollu jirrappreżenta żvantaġġ sinifikanti biex jintlaħqu l-miri ta’ Liżbona għall-2010. Sa mill-bidu tal-Istrateġija ta’ Liżbona, sar progress konsiderevoli fil-qasam politiku tal-impjiegi – ir-rata globali tal-impjiegi għoliet viċin erba’ punti ta’ persentaġġ, li laħqet 65.9 % fl-2008, filwaqt li r-rati tal-impjiegi għan-nisa u ħaddiema aktar anzjani żdiedet ukoll b’mod sostanzjali, billi kisbet 59.1 % u 45.6 % rispettivament fl-2008[6]. Sfortunatament, ir-riċessjoni ekonomika kurrenti hi mistennija li treġġa’ lura ħafna dan it-tkabbir, li jwassal għal rati ta’ impjiegi li jitbegħdu mill-miri rispettivi tagħhom bejn l-2008 u l-2010[7]. Din il-kriżi hi kkaratterizzata bis-severità ta’ impatt fuq uħud mill-gruppi ta’ ħaddiema aktar milli oħrajn. B’mod partikolari, ħaddiema b’kuntratti ta’ żmien fiss jew temporanju ġarrew dan il-piż tal-kuntratti ta’ impjiegi filwaqt li l-qgħad fost iż-żgħażagħ laħaq livelli storiċi matul dawn l-aħħar xhur. Dawn ix-xejriet jenfasizzaw ħtieġa għal azzjoni intensifikata biex jiġi indirizzat il-qgħad għaż-żgħażagħ u titnaqqas is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol. Is-swieq tax-xogħol tal-UE juru livell għoli ta’ dinamiżmu jipponta lejn titjib strutturali... Is-swieq tax-xogħol tal-UE wrew dinamiżmu konsiderevoli f’dawn l-aħħar snin. Matul il-perjodu mill-2002 sal-2007, il-fatturat medju annwali tax-xogħol[8] ammonta għal 22 %, li jindika li kull sena bejn wieħed minn kull ħamsa u wieħed minn kull erbgħa tal-ħaddiema kollha Ewropej ibiddlu x-xogħol . Din id-dinamika tas-suq tax-xogħol mhix biss limitata għal pajjiżi li s-soltu huma meqjusa bħala ‘flessibbli’, bħar-Renju Unit jew id-Danimarka, iżda tikkonċerna lill-Istati Membri kollha, għalkemm il-fatturat annwali tax-xogħol, relattiv għall-impjiegi totali, ivarja minn 14 % fil-Greċja u 16 % fl-Isvezja għal bejn 25 u 30 % fir-Renju Unit, il-Finlandja, Spanja u d-Danimarka. Il-limitu tal-fatturat tax-xogħol ivarja b’mod konsiderevoli bejn gruppi differenti ta’ ħaddiema. Il-flussi għandhom tendenza jkunu sostanzjalment ogħla għan-nisa milli għall-irġiel (differenza ta’ ħames punti perċentwali fil-livell aggregat tal-UE) bi ftit eċċezzjonijiet biss (l-Estonja, il-Polonja u l-Isvezja). Ir-rati ta’ fatturat għal ħaddiema żgħażagħ (15 sa 24) qegħdin madwar 70 % mill-livell ta’ impjieg tagħhom, li huma ħafna ogħla minn dik ta’ adulti fl-aqwa età tal-impjieg u ħaddiema aktar anzjani. Fl-istess ħin, ir-rati ta’ fatturat għandhom tendenza jonqsu mal-livell ta’ edukazzjoni, għalkemm bi gradi differenti mal-Istati Membri. Differenzi settorjali għandhom frazzjoni ħafna akbar mill-varjabbiltà ġenerali fir-rati ta’ kiri tal-UE meta mqabbla ma’ differenzi bejn pajjiżi jew l-effetti taċ-ċiklu ekonomiku, li huwa l-bażi ta’ importanza ta’ fatturi ta’ settur teknoloġiku speċifiku, organizzattiv u ta’ domanda fid-dinamika tax-xogħol. Huwa diffiċli biex wieħed jaqbad u jagħmel konklużjoni dwar il-livelli mixtieqa jew ‘ottimi’ tal-fatturat tax-xogħol . Filwaqt li istituzzjonijiet aktar riġidi dwar is-suq tax-xogħol għandhom tendenza joħolqu l-ostakli għar-riallokazzjoni tax-xogħol minn attivitajiet ta’ tnaqqis u dawk li jespandu, fatturat għoli tax-xogħol jista’ wkoll ikun assoċjat mal-ispejjeż tal-għajnuna soċjali, bħal qgħad bi frizzjoni għolja, spejjeż imqabbla, telf ta’ kapital uman speċifiku, kif ukoll infiq possibilment ogħla fuq benefiċċji tal-qgħad. F’konformità mal-evidenza dwar il-fatturat tax-xogħol, grupp ta’ nies mhux impjegati mhuwiex statiku minħabba li ġie affettwat minn dħul u ħruġ kbir. Bħala medja waqt il-perjodu tal-2002-2007, kważi terz ta’ nies mhux impjegati, u madwar 10 % ta’ nies mhux attivi, sabu xogħol fi żmien sena . Madankollu, dawn ir-rati ta’ tranżizzjoni mill-qgħad għall-impjieg ivarjaw minn 40 % jew aktar fir-Renju Unit, Spanja, il-Portugall, u l-Olanda għal 25 % jew inqas fil-Ġermanja, il-Greċja, il-Polonja u l-Belġju; filwaqt li r-rati ta’ tranżizzjoni mill-inattività għall-impjieg ivarjaw minn 15 % jew aktar fl-Isvezja, ir-Renju Unit u d-Danimarka għal 3 u 4.5 % fil-Greċja u l-Italja. Kien hemm żieda sostnuta fil-komponenti tax-xejriet ta’ rati ta’ tranżizzjoni kemm tal-qgħad għall-impjieg u l-inattività għall-impjieg (li huma meqjusa bħala tranżizzjonijiet ‘pożittivi’ tas-suq tax-xogħol) mill-aħħar sitt xhur tad-disgħinijiet fl-UE, li tissuġġerixxi titjib strutturali fundamentali fis-swieq tax-xogħol tagħna matul dan il-perjodu[9]. B’rabta mal-karatteristiċi tal-ħaddiem, ir-rati ta’ tranżizzjoni mill-qgħad għall-impjieg għal ħaddiema mdaħħla aktar fl-età (55-64 sena) huma anqas minn terz minn dawk li qegħdin fl-aqwa età tal-impjieg (24-54). Barra minn dan, nies li għandhom edukazzjoni għolja li mhumiex impjegati jew dawk inattivi għandhom probabbiltà sostanzjalment ogħla li jmorru lura għax-xogħol (meta mqabbla ma’ gruppi b’kapaċitajiet baxxi u medji). ...iżda l-qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil jibqa’ problema Għalkemm ir-rata tal-qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil fl-UE naqset sa minn nofs id-disgħinijiet, l-inċidenza ta’ qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil u d-dewmien tagħha tibqa’ problema li trid tiġi indirizzata. Fl-Ewropa, bħala medja waqt il-perjodu tal-2005-2007 viċin il-45 % tal-perjodi kollha ta’ qgħad li kien hemm damu aktar minn sena , meta mqabbla biss ma’ madwar 10 % fl-Istati Uniti tal-Amerika, li qajmu tħassib dwar raġunijiet ta’ ekwità u effiċjenza. Id-differenzi bejn is-sessi f’dewmien medju tal-qgħad huma żgħar ħafna madwar l-UE (12-il xahar għan-nisa kontra 11.7 għall-irġiel). Madankollu, id-dewmien tal-qgħad għandu t-tendenza jiżdied biż-żmien u jonqos bil-livell ta’ edukazzjoni (12.3 xhur għal dawk mingħajr xogħol li għandhom kapaċitajiet baxxi, meta mqabbla ma’ 8.1 xhur għal dawk mingħajr xogħol iżda bil-kapaċitajiet). Ir-riċessjoni tat importanza wkoll lil diversi kwistjonijiet li jikkonċernaw il-miżuri xierqa tal-qgħad , jiġifieri l-insuffiċjenza li wieħed joqgħod esklussivament fuq ir-rata tal-qgħad bħala indikatur għal skopijiet ta' politika. Għalkemm jeħtieġ li ssir aktar riċerka, riżultati preliminari jissuġġerixxu li l-istatistiċi tas-soltu ta’ dewmien ta' qgħad ibbażati fuq perjodi mhux sħaħ (jiġifieri perjodi li għadhom għaddejjin fiż-żmien ta’ osservazzjoni) għandhom tendenza li ma jagħtux kas ħafna perjodi qosra ta’ qgħad li jkun hemm bejn perjodi ta’ osservazzjoni, li jwasslu għal stima żejda tad-dewmien medju ta’ perjodi sħaħ. Fl-UE madwar il-perjodu tal-2005-2008, id-dewmien medju ta’ perjodi sħaħ fil-qgħad kien madwar kważi nofs il-kejl ikkalkolat bl-użu ta’ perjodi mhux sħaħ jiġifieri l-istatistika uffiċjali. Għalkemm kejl ibbażat fuq perjodi sħaħ ikun aktar xieraq għall-evalwazzjoni ta’ implikazzjonijiet ta’ għajnuna soċjali tal-qgħad, l-istatistika tas-soltu ta’ dewmien ta’ qgħad għandha għadd ta’ vantaġġi prattiċi f’termini ta’ żmien f’waqtu, trasparenza, disponibbiltà ta’ dejta u kolkolu aktar faċli, li jiġġustifikaw l-użu kontinwu tagħha, minkejja l-influwenzi possibbli. Barra minn hekk, evalwazzjoni ta’ għadd ta’ aspetti marbuta mad-dewmien tal-qgħad, bħar-relazzjoni tagħha mal-multipliċità ta’ perjodi tal-qgħad, jeħtieġ li tuża dejta lonġitudinali[10]. Tliet aspetti partikolari huma assoċjati mal-użu ta’ dejta lonġitudinali biex ikejlu d-dewmien tal-qgħad. L-ewwel nett, l-użu tagħhom jippermetti kopertura aktar komprensiva ta’ perjodi iqsar ta’ qgħad. It-tieni nett, dawn jippermettu indikaturi alternattivi ta’ qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil biex jiġi kkalkolat, li huma robusti għal interruzzjonijiet qosra ta’ qgħad, bħall-frazzjoni ta’ persuni mingħajr xogħol li jqattgħu total ta’ 12-il xahar jew aktar mingħajr xogħol għal għadd ta’ snin. It-tielet, id-dejta tista’ tintuża biex tissorvelja perjodi multipliċi ta’ qgħad, li tippermetti l-kalkolu ta’ statistiċi ta’ dewmien ta’ qgħad għal kull għadd ta’ perjodi. Il-konsiderazzjonijiet ta’ hawn fuq jindikaw b’mod ċar il-ħtieġa li jiġu kkalkolati diversi indikaturi ta’ dewmien ta’ qgħad, billi jiġu vvalutati l-merti relattivi tagħhom. Dan huwa partikolarment importanti waqt riċessjonijiet severi, li huma assoċjati ma’ żidiet sinifikanti fid-dewmien ta’ qgħad li jista’ jkollhom impatt maġġuri negattiv u dewwiemi fuq l-impjiegi ta’ dawk affettwati. Sostenn ta’ tranżizzjonijiet pożittivi tas-suq tax-xogħol – punt ewlieni għal tnaqqis ta’ dewmien ta’ qgħad u għal preservazzjoni tal-impjiegi Il-probabbiltà li persuna ma tibqax mingħajr xogħol tonqos bid-dewmien (jiġifieri "dipendenza negattiva ta’ dewmien");[11] parti minnha minħabba li l-kapaċità għall-impjieg għandha tendenza tonqos aktar ma n-nies ikunu 'l bogħod mis-suq tax-xogħol. Għalhekk żieda fid-dewmien tal-qgħad, wara tnaqqis fir-ritmu ekonomiku, tista’ tikber, li tibdel problema ċiklika f’waħda strutturali . F’dan il-kuntest tweġibiet adegwati ta’ politika jistgħu jinvolvu, inter alia , miri aħjar ta’ nfiq fuq politika attiva tas-suq tax-xogħol (ALMP) lejn dawk l-aktar f’riskju li jibqgħu mingħajr xogħol għal perjodi twal ta’ żmien, jew li jsiru inattivi, inkluż l-użu ta’ tekniċi ta’ analiżi tal-profil[12]. Permezz ta’ programmi rilevanti ta’ edukazzjoni u taħriġ, dan l-investiment jista’ jgħin lil dawk l-aktar f’riskju biex jiksbu l-kompetenzi u l-kapaċitajiet ewlenin, li huma meħtieġa biex jirnexxu fis-suq tax-xogħol. Analiżi sempliċi ekonometrika ta’ bejn il-pajjiżi tal-impatt ta’ diversi tipi ta’ politika dwar l-inċidenza ta’ qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil kif muri fir-rapport tissuġġerixxi li leġiżlazzjoni stretta ta’ ħarsien tal-impjiegi tidher li qed iżżid il-qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil, filwaqt li l-infiq fuq politika tas-suq tax-xogħol tidher li qed inaqqsu [13]. Prinċipji ta’ flessikurità jargumentaw għal iffokar fuq il-ħarsien u l-appoġġ tal-ħaddiema li jagħmlu tranżizzjonijiet ‘tajbin’ fis-suq tax-xogħol , aktar milli biex jippreservaw impjiegi partikolari. Ir-riżultati ekonometriċi jipprovdu appoġġ kbir għal dan l-approċċ, bil-prospett speċifiku li jnaqqsu il-qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil. Politika ta’ karbonju baxx se tilqa’ motivatur sinifikanti li jibdel l-istrutturi tal-impjiegi tal-UE L-isforzi tal-politika tal-UE[14] immirati lejn tranżizzjoni lejn ekonomija kompetittiva ta’ karbonju baxx ibbażata fuq l-għarfien tal-futur se jsiru l-forzi ewlenin mill-perspettiva tas-suq tax-xogħol. Dawn il-motivaturi se jkollhom impatt fuq l-istruttura tal-ekonomija minħabba li dawn se jaffettwaw kif u liema oġġetti u servizzi huma prodotti, importati u esportati u minħabba li dawn se jaffettwaw ukoll id-domanda għal oġġetti u servizzi permezz tal-impatt tagħhom fuq l-imġiba tal-konsumatur, l-impjegati u dawk li jħaddmu, u awtoritajiet pubbliċi. Dawn it-tibdiliet bażiċi strutturali se jinvolvu riallokazzjoni ta’ ħaddiema u effetti differenti madwar is-setturi ekonomiċi, tipi ta’ kapaċitajiet, u reġjuni. B’mod globali, madankollu, l-impatt fuq il-livell ġenerali tal-impjiegi għandu jkun limitat u possibilment kemmxejn pożittiv (għall-inqas 'il quddiem – sakemm politika adegwata tiġi implimentata). Dan se jidher l-aħjar fit-tibdil fil- kompożizzjoni settorjali tal-impjiegi . Se jkun hemm il-ħolqien ta’ impjiegi ġodda ekoloġiċi, impjiegi eżistenti aktar ekoloġiċi, u t-telf ta’ xi impjiegi eżistenti. Barra minn hekk, effetti negattivi indiretti se jmewġu lill-ekonomija u jaffettwaw l-impjiegi permezz ta’ effetti ta’ prezz, paga u dħul. Mhux l-effetti tal-impjiegi kollha se jkunu permanenti bħal pereżempju l-intensitajiet tax-xogħol fil-produzzjoni ta’ prodotti ġodda u proċessi ta’ prodotti ġodda se jonqsu kif it-teknoloġiji jimmaturaw u parti importanti tad-dħul tal-impjiegi tisparixxi ladarba l-produzzjoni u l-installazzjoni ta’ infrastruttura ġdida titlesta. Min-naħa l-oħra, swieq kompetittivi għandhom jiżguraw li l-kumpaniji jkomplu jinnovaw u jinvestu fi proċessi ta’ teknoloġiji u produzzjoni ġodda, billi jkomplu jżommu u joħolqu impjiegi ġodda assoċjati mal-produzzjoni u l-installazzjoni ta’ infrastruttura ġdida. It-tranżizzjoni għal ekonomija ta’ karbonju baxx ibbażata fuq l-għarfien tista’ tiffavorixxi impjiegi ta’ kapaċitajiet għolja għall-inqas fil-bidu. F’fażi ta’ bidu, ħaddiema b’kapaċitajiet għolja se jibbenefikaw aktar minħabba li tranżizzjonijiet għal attivitajiet ġodda jsejħu għall-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati li għalihom il-ħaddiema b’kapaċitajiet għolja biss għandhom il-kwalifiki meħtieġa, bl-introduzzjoni ta’ teknoloġiji ġodda ‘ekoloġiċi’ li jżidu d-domanda għall-kapaċitajiet korrispondenti, u jneħħu kapaċitajiet oħrajn li m’għadx hemm bżonnhom. Madakollu, bl-iskjerament tas-suq ta’ teknoloġiji ġodda, ħaddiema li għandhom kapaċitajiet baxxi għandhom ukoll jieħdu dawn l-impjiegi – dejjem jekk dawn jirċievu taħriġ adegwat. L-effetti tal-impjiegi tat-tranżizzjoni se jkollhom ukoll dimensjoni reġjonali, li tirrifletti punti inizjali ta’ bidu dwar il-kundizzjonijiet reġjonali tat-temp, il-karatteristiċi ta’ attività ekonomika lokali, kif ukoll karatteristiċi speċifiċi ta’ swieq tax-xogħol lokali. It-tweġiba tal-politika tas-suq tax-xogħol għat-tibdil fil-klima: tranżizzjonijiet ta’ sostenn; iffokar fuq kapaċitajiet, djalogu soċjali Minħabba t-tibdil ekonomiku strutturali mistenni, hemm każ b’saħħtu li jrid isir għall-promozzjoni ta’ politika tas-suq tax-xogħol li tagħmel it-tranżizzjonijiet aktar faċli biex il-ħaddiema jkunu jistgħu jiġu mħeġġa u megħjuna biex isiru aktar riċettivi għal innovazzjonijiet sperimentali kif dawn ibiddlu għal attivitajiet ta’ inqas tniġġiż. B’mod partikolari, skemi adegwati ta’ taħriġ u edukazzjoni, ġewwa u barra l-impriżi, huma meħtieġa biex jevitaw it-tfaċċar ta' differenzi u nuqqasijiet fil-kapaċitajiet . L-inizjattiva “Kapaċitajiet Ġodda għal Impjiegi Ġodda” immobilizzat strumenti komunitarji biex jantiċipaw u jqabblu ħtiġijiet ta’ kapaċitajiet tas-suq tax-xogħol. Il-Fond Soċjali Ewropew (2007 – 2013) għamel baġit ta’ EUR 13.5 biljun għal miżuri ta’ adattament b’appoġġ għal dan. Din il-politika għandha tiġi kkumplimentata b'miżuri adegwati biex jippromwovu l-antiċipazzjoni u l-ġestjoni ta' ristrutturar b'mod responsabbli soċjali, li jinvolvu l-partijiet interessati ewlenin. F’din il-konnessjoni, huwa importanti ħafna li jiġu garantiti d-drittijiet tal-ħaddiema għal tagħrif u konsultazzjoni f’konformità mad-Direttivi eżistenti tal-UE[15]. Għandu jitħalla wkoll spazju adegwat għal infiq speċjali li jiffoka fuq oġġetti li jsostnu u jakkomodaw il-proċess ta’ tranżizzjoni b’mod attiv. Sabiex jiġi sostnut l-iżvilupp ta’ politika tas-suq tax-xogħol li jippromwovi l-ħolqien ta’ aktar impjiegi u impjiegi aħjar għal kulħadd f’ekonomija sostenibbli, aktar riċerka għandha tkun immirata lejn it- tisħiħ tal-kapaċità tal-UE għal valutazzjoni tal-effetti tal-impjiegi ta’ tranżizzjoni għal ekonomija b’karbonju baxx , ibbażata fuq l-għarfien, u d-djalogu soċjali għandu jiġi msaħħaħ sabiex jiżgura li l-bidla strutturali marbuta mat-tibdil fil-klima tinkiseb b’mod li hu effiċjenti u aċċettabbli kemm mill-perspettivi ekonomiċi u soċjali. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku kurrenti m’għandux ixekkel il-ħeffa u d-direzzjoni ta’ dan il-proċess ta’ tranżizzjoni, minħabba li, li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima u sfidi oħrajn ambjentali jipprovdi opportunità maġġuri għall-ħolqien ta’ impjiegi ġodda . 3. Konklu żJONIJIET Il-kriżi kellha impatt maġġuri fuq it-tkabbir ekonomiku fl-UE. Għalkemm l-effett tas-suq tax-xogħol fil-bidu kien limitat ħafna – parti minnu minħabba d-dewmien tas-soltu ta’ sitt xhur jew aktar qabel it-tibdil ta’ produzzjoni jaffettwa l-livelli tal-impjiegi, iżda wkoll għall-fatt li d-domanda għax-xogħol bdiet taġġusta ruħha permezz ta’ arranġamenti flessibbli tax-xogħol - (eżempju xogħol b’sigħat imnaqqsa) aktar milli permezz ta’ tnaqqis ta’ impjiegi – l-impatt negattiv ġie mmanifestat aktar fl-aħħar tliet xhur u dan hu mistenni li jkompli fix-xhur li ġejjin. Politika li tassisti l-irkupru ekonomiku u li tnaqqas it-telf ta’ impjiegi għaldaqstant kisbet importanza speċjalment f’perjodu medju minħabba li kwalunkwe rkupru fl-impjiegi jkun sekondarju wara l-irkupru fl-attività ekonomika. L-Ewropa ma għandhiex biss tindirizza r-riċessjoni iżda trid tbiddilha f’opportunità biex toħloq ekonomija aktar produttiva, aktar innovattiva, b’kapaċitajiet aħjar u li tħares aktar l-ambjent; waħda bi swieq tax-xogħol miftuħa u inklussivi, li joffru aktar impjiegi u impjiegi aħjar għan-nisa u l-irġiel. Dan ma jistax ikun sforz ta’ darba biss iżda proċess kontinwu u kkoordinat tajjeb, li jinvolvi mhux biss il-politika strutturali fis-suq tax-xogħol iżda wkoll azzjoni f’oqsma oħrajn ta’ politika tal-proċess ta’ Liżbona. Is-swieq tax-xogħol Ewropej se jinbidlu b’mod qawwi minħabba l-kriżi u t-tranżizzjoni għal ekonomija b’karbonju baxx, ibbażata fuq l-għarfien, u l-ħaddiema u l-kumpaniji għandhom jingħataw il-mezzi u l-inċentivi meħtieġa biex jaġġustaw b’suċċess għal dawn ir-realtajiet li qed jinbidlu b’mod favur l-inklużjoni, ekwità u ġustizzja soċjali . Il-flessigurtà kkombinata ma’ politika komprensiva ta’ inklużjoni attiva, tibqa’ l-aħjar approċċ kemm għall-modernizzazzjoni tas-swieq tax-xogħol u għall-assigurazzjoni ta’ rkupru b’suċċess. Ir-rapport L-Impjieg fl-Ewropa tal-2009 huwa ppubblikat f'din il-websajt: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=119&langId=mt [1] COM(2008) 800 [2] Disponibbli fuq il-websajt tad-DĠ għall-Impjiegi, Affarijiet Soċjali u Opportunitajiet Indaqs f’ http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=120&langId=mt [3] Wieħed għandu jżomm f’moħħu l-problemi kollha ta’ definizzjoni mal-"impjiegi ambjentali" diskussi aktar fid-dettall fir-rapport [4] Għal osservazzjonijiet simili, ara wkoll eż. Żviluppi tas-suq tax-xogħol u l-paga fl-2008, Ekonomija Ewropea 8/2009 [5] Tbassir ekonomiku tal-Kummissjoni Ewropea, rebbiegħa 2009, Ekonomija Ewropea 10/2009 [6] Għalkemm wieħed għandu jirrikonoxxi li dan il-progress eżista ta’ spiss flimkien ma’ għadd sinifikanti ta’ ħaddiema f’xogħlijiet prekarji u livelli persistenti ta’ faqar fuq il-post tax-xogħol. [7] Għandu jiġi nnutat, madankollu, li t-titjib mis-sena 2000 kien strutturali ħafna filwaqt li d-deterjorazzjoni riċenti hija sa ċertu punt ċiklika. [8] Id-dħul tax-xogħol ikejjel l-għadd ta’ ħaddiema li jew ibiddlu l-istatus tax-xogħol jew jiċċaqilqu bejn xogħol u ieħor [9] Dan ġie kkonfermat ukoll minn żviluppi fi tranżizzjonijiet ‘ħżiena’ (jew it-tranżizzjonijiet netti) [10] Mill-Istatistika tal-UE dwar id-Dħul u l-Kundizzjonijiet tal-Għajxien (EU SILC) [11] Għalkemm wara li jiġu kkontrollati karatteristiċi individwali, l-importanza ta’ dan l-effett tidher li hi limitata ħafna [12] Individwi li saritilhom analiżi tal-profil huma dawk l-aktar f’riskju li jispiċċaw mingħajr xogħol għal perjodu twil ta’ żmien, li jissemmew f’ALPMs diversi [13] Din l-analiżi ma ssibx effett sinifikanti ta’ inċentivi marbuta mas-sistemi ta’ benefiċċju tat-taxxa fuq qgħad fuq perjodu ta’ żmien twil [14] Dawn jinkludu inizjattivi biex itejbu l-effiċjenza tal-enerġija, li jiżviluppaw sorsi ta’ enerġija rinnovabbli ,biex iżommu, jaħżnu u jipproċessaw is-CO2 u emissjonijiet oħra ta’ ħsara, biex jimmodernizzaw l-infrastruttura tal-Ewropa (inklużi netwerks ta’ trasport u provvista), biex jintegraw responsabbiltà ambjentali fil-mudelli tan-negozju, u joħolqu kundizzjonijiet li jwasslu għal riċerka u innovazzjoni relatati mal-klima [15] Ara inter alia d-Direttiva 2002/14/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 2002 li tistabbilixxi qafas ġenerali dwar l-informazzjoni u l-konsultazzjoni tal-impjegati fil-Komunità Ewropea, u d-Direttiva 2009/38/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta’ Mejju 2009 dwar l-istabbiliment ta’ Kunsill tax-Xogħlijiet Ewropew