1.Sommarju

Dan huwa rapport tal-Kummissjoni lill-Kunsill dwar l-użu ta’ faċilità tal-Unjoni li tipprovdi assistenza finanzjarja ta’ terminu medju għall-bilanċi tal-pagament tal-Istati Membri skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 332/2002 tat-18 ta’ Frar 2002 (ir-“Regolament BoP” jew “l-Istrument BoP”). Fuq il-bażi ta’ dan ir-rapport mill-Kummissjoni u filwaqt li jqis l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF), il-Kunsill huwa mitlub jeżamina sa fejn l-istrument jibqa’ jservi l-għan tiegħu f’termini tal-prinċipju tiegħu, l-arranġamenti u l-limitu għas-self pendenti skont l-istrument.

Mill-2012, ir-Rumanija talbet u rċeviet assistenza prekawzjonarja skont l-istrument. L-Ungerija ħallset lura s-self tagħha f’April 2016 filwaqt li EUR 0,7 biljun f’self lil-Latvja għadu pendenti. Dawn l-Istati Membri benefiċjarji raw titjib rapidu fis-sostenibbiltà tal-bilanċ tagħhom tas-sitwazzjoni ta’ pagamenti, li jippermetti aċċess imġedded għal finanzjament ibbażat fuq is-suq.

Il-Kummissjoni tivvaluta l-istrument kif ġej:

·Mill-aħħar rieżami f’Mejju 2009, l-istrument ta prova tal-effettività tiegħu minħabba li l-Istati Membri benefiċjarji raw is-sostenibbiltà tal-bilanċ tal-pagamenti titjib b’mod rapidu u li malajr reġa’ kiseb aċċess għal finanzjament ibbażat fuq is-suq.

·Attwalment jammonta għal EUR 50 biljun, il-limitu għas-self pendenti (f’termini ta’ kapital) u linji ta’ kreditu skont l-istrument jidher li huwa xieraq.

·Il-modifiki suġġeriti fil-proposta tal-Kummissjoni għal Regolament ġdid tal-Kunsill (COM(2012) 336 final) għadhom kemm neċessarji kif ukoll xierqa: developments in the regulatory framework and the same borrowing rules as those under Regulation (EU) No 407/2010 of 11 May 2010 establishing a European financial stabilisation mechanism should be introduced and the use of credit lines clarified. Barra minn hekk, jinħtieġ li jkun iċċarat li dan l-istrument jista’ jkun użat biex jiffinanzja l-attivitajiet (indiretti) tar-rikapitalizzazzjoni tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu u li l-kundizzjonijiet ta’ politika jistgħu jiġu aġġustati primarjament biex jindirizzaw dawn il-problemi.

2.Introduzzjoni

Skont ir-Regolament BoP (balance of payment), l-istrument BoP inħoloq biex jipprovdi assistenza finanzjarja tal-Unjoni ta’ terminu medju għall-Istati Membri li ma adottawx l-euro (l-Istati Membri b’deroga) u li qegħdin jesperjenzaw, jew huma mhedda, b’diffikultajiet fil-bilanċ tal-pagamenti tagħhom. Din l-assistenza finanzjarja tkun jew fil-forma ta’ self jew linja ta’ kreditu tal-UE. Barra minn hekk, ir-Regolament BoP jistipula li l-Kunsill għandu b’mod regolari jeżamina sa fejn l-istrument jibqa’ jservi l-għan tiegħu f’termini tal-prinċipju, l-arranġamenti u l-limitu tiegħu. L-eżami tal-Kunsill għandu jsir fuq bażi ta’ rapport mill-Kummissjoni u wara li l-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju (KEF) jkun ta l-opinjoni tiegħu.

Billi tibbaża fuq il-valutazzjoni l-iktar riċenti tagħha, il-Kummissjoni ppreżentat proposta bid-data tat-22 ta’ Ġunju 2012 (COM(2012) 336 final) biex timmodifika r-Regolament BoP. Madankollu, il-membri tal-Kunsill ma setgħux jaqblu dwar pożizzjoni komuni minħabba oġġezzjonijiet minn Stat Membru wieħed.

3.Is-sitwazzjoni attwali u kemm hu xieraq l-istrument BoP

Mill-2012, Stat Membru wieħed, ir-Rumanija talbet u rċeviet assistenza skont l-istrument. L-assistenza kien miftiehem formalment f’Ottubru 2013 u skadiet f’Settembru 2015. Hija mxiet b’mod parallel ma’ arranġament ta’ riżerva (stand-by arrangement, SBA) tal-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI). Bħal fil-każ tal-ftehim li jkopri 2011-13, l-assistenza disponibbli għall-2013-2015 ġiet ittrattata bħala prekawzjonali u mhux imħejjija.

L-assistenza prekawzjonarja tal-UE tmmonta għal EUR 2 biljun, filwaqt li l-FMI kkontribwixxa sa SDR 1,75 biljun (madwar EUR 2 biljun) fuq il-bażi ta’ SBA ugwalment prekawzjonali. L-għan tal-programm ta’ aġġustament appoġġat kien li jassisti lir-Rumanija biex tikkonsolida l-istabbiltà makroekonomika, fiskali u finanzjarja, u b’hekk tiżdied ir-reżiljenza u l-potenzjal tat-tkabbir tal-ekonomija tagħha; titjieb l-kapaċità amministrattiva tagħha; tirriforma l-amministrazzjoni tat-taxxa; titjieb il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi: u jkunu ristrutturatil-intrapriżi tal-istat.

L-Ungerija ħallset bis-sħiħ is-self tagħha f’April 2016 filwaqt li EUR 0,7 biljun tas-self tal-Latvja għadu pendenti. L-assistenza prekawzjonarja għar-Rumanija, b’segwitu għal żewġ arranġamenti preċedenti (li wieħed minnhom kien fuq bażi prekawzjonarja), wera l-versatilità tal-istrument. Ir-Rumanija kien għad kellha EUR 3,5 biljun biex trodd lura mill-appoġġ mhux prekawzjonarju żborżat fl-2010-11.

Tabella 1: L-obbligi ta’ ripagament ta’ residwu skont l-Istrument BoP (minn Awwissu 2017)

Sena Il-pajjiż Kapital

ripagament Imgħax

pagament Total kumplessiv 2017 Il-Latvja 6 6 Ir-Rumanija 1,150 32 1,182 2018 Il-Latvja 23 23 Ir-Rumanija 1,350 77 1,427 2019 Il-Latvja 500 23 523 Ir-Rumanija 1,000 34 1,034 2020 Il-Latvja 6 6 2021 Il-Latvja 6 6 2022 Il-Latvja 6 6 2023 Il-Latvja 6 6 2024 Il-Latvja 6 6 2025 Il-Latvja 200 6 206 Total kumplessiv 4,200 231 4,431

F’miljuni ta’ EUR

F’dan l-isfond, il-kapaċità li tifdal tal-istrument bħalissa tammonta għal EUR 45,8 biljun. L-ebda talba għal appoġġ ulterjuri ma ġiet irċevuta sa issa.

B’mod ġenerali, il-benefiċjarji kollha msemmija hawn fuq raw titjib rapidu fis-sitwazzjoni tal-bilanċ tal-pagamenti, li jippermetti aċċess imġedded għal finanzjament ibbażat fuq is-suq. Għalhekk, l-istrument jissodisfa r-rwol tiegħu b’mod effettiv.