MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 32/1

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Edukazzjoni u taħriġ kontinwi (CVET) fiż-żoni rurali”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2016/C 032/01)

Relatur ġenerali: is-Sur Brendan BURNS Korelatur: is-Sur Pavel TRANTINA

Nhar l-10 ta’ Lulju 2010, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

Edukazzjoni u taħriġ kontinwi (CVET) fiż-żoni rurali

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-13 ta’ Lulju 2015.

Minħabba t-tiġdid tal-mandat tal-Kumitat, l-Assemblea Plenarja ddeċidiet li tivvota dwar din l-Opinjoni fis-sessjoni plenarja tagħha ta’ Ottubru u li taħtar lis-Sur Burns bħala relatur ġenerali u lis-Sur Trantina bħala korelatur b’konformità mal-Artikolu 20 tar-Regoli ta’ Proċedura.

Matul il-511-il sessjoni plenarja tiegħu tas-6, is-7 u t-8 ta’ Ottubru 2015 (seduta tat-8 ta’ Ottubru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’139 vot favur, vot 1 kontra u 5 astensjonijiet.

1. Rakkomandazzjonijiet

1.1. Jirrikonoxxi li l-UE ma għandhiex setgħat diretti fl-oqsma tal-edukazzjoni jew it-taħriġ vokazzjonali u li s-sistemi edukattivi jvarjaw bejn l-Istati Membri; il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni dwar problema Ewropea komuni li tikkonċerna l-provvediment ta’ Edukazzjoni u Taħriġ (Vokazzjonali) Kontinwi (CVET) fiż-żoni rurali u remoti madwar l-Ewropa, li hemm bżonn tiġi trattata fil-livelli Ewropej, nazzjonali u lokali.

1.2. Hija meħtieġa aġenda Pan-Ewropea ġdida biex tħeġġeġ lill-istituzzjonijiet Ewropej u l-gvernijiet nazzjonali, flimkien man-negozji, it-trejdjunjins u organizzazzjonijiet oħra tas-soċjetà ċivili, biex itejbu l-kooperazzjoni sabiex is-CVET ikunu disponibbli għall-impjegati li jkunu qed jitħarrġu u l-impjegaturi tagħhom. Dan għandu jseħħ qrib il-post tal-impjieg u f’ambjent kompatibbli miegħu. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jippromwovu u jinkoraġġixxu din il-kooperazzjoni, u jiżguraw li tkun iffinanzjata tajjeb.

1.3. Is-soċjetà u l-awtoritajiet pubbliċi jeħtieġ jirrikonoxxu li l-mikrointrapriżi u n-negozji ż-żgħar mhumiex verżjonijiet iżgħar ta’ kumpaniji kbar. Din is-suppożizzjoni wriet li hija falza u hija waħda mir-raġunijiet ewlenin għalfejn għandna “nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet” fl-edukazzjoni u l-impjieg.

1.4. Hemm bżonn li jiġu żviluppati Kwalifiki tas-CVET u Vokazzjonali ġodda għall-mikrointrapriżi u n-negozji ż-żgħar ibbażati fuq evidenza empirika tal-kompiti li fil-fatt jitwettqu f’dawn in-negozji.

1.5. It-taħriġ għal negozji rurali għandu jitwassal lokalment permezz tal-ICT u mekkaniżmi oħra ta’ provvista tal-broadband. Biex jinkiseb dan, l-aċċess universali għal broadband mobbli ta’ veloċità għolja u tal-linja tal-art fiż-żoni rurali u remoti għandu jitqies bħala “infrastruttura essenzjali”. Il-liġijiet tal-kompetizzjoni tal-UE għaldaqstant m’għandhomx jitħallew iwaqqfu lill-gvernijiet nazzjonali jew reġjonali milli jiżviluppaw broadband ta’ veloċità għolja fiż-żoni rurali.

1.6. Il-gvernijiet nazzjonali u lokali jeħtieġ jirrikonoxxu li l-investiment fl-iżvilupp ta’ mikrointrapriżi tal-familja u negozji żgħar fiż-żoni rurali u remoti huwa investiment fit-tul tajjeb li ser jgħin biex titwaqqaf il-migrazzjoni, jitnaqqsu l-pressjonijiet fuq is-servizzi fl-irħula u fl-ibliet, terġa’ tinkiseb s-sostenibbiltà ekonomika għall-komunitajiet lokali u jiġi preservat l-ambjent rurali.

1.7. L-appoġġ finanzjarju fit-tul għal gruppi lokali mill-gvernijiet nazzjonali/reġjonali se jgħin jikkoordina l-proċess fejn il-bżonnijiet lokali jiġu identifikati u moqdija. Tali appoġġ se jgħin ukoll biex il-komunitajiet jieħdu sehem fit-trattament dirett tal-problemi tal-eżodu miż-żoni rurali, filwaqt li l-appoġġ finanzjarju mill-fondi strutturali, b’mod partikolari l-Fond Soċjali Ewropew, għandu jippermetti l-għoti ta’ taħriġ kontinwu li jikkorrispondi għall-bżonnijiet tal-atturi kkonċernati

2. Kuntest

2.1. L-għan ta’ din l-opinjoni huwa li tenfasizza l-ħtieġa li tiġi żviluppata sistema aħjar ta’ Edukazzjoni u Taħriġ Kontinwi (CVET) u żvilupp professjonali kontinwu f’żoni rurali, partikolarment żoni muntanjużi u insulari (RM&I).

2.2. Skont id-definizzjoni mis-Cedefop (1), CVET tfisser “edukazzjoni jew taħriġ wara l-edukazzjoni u t-taħriġ inizjali – jew wara d-dħul fil-ħajja tax-xogħol bil-għan li l-individwi jiġu megħjuna jtejbu jew jaġġornaw l-għarfien u/jew il-ħiliet tagħhom; jiksbu ħiliet ġodda għal bidla fil-karriera jew taħriġ mill-ġdid; ikomplu l-iżvilupp personali jew professjonali tagħhom. L-edukazzjoni u t-taħriġ kontinwi huma parti mit-tagħlim tul il-ħajja u jistgħu jinkludu kwalunkwe tip ta’ edukazzjoni (ġenerali, speċjalizzata jew vokazzjonali, formali jew mhux formali, eċċ.). Din hija kruċjali għall-impjegabbiltà tal-individwi.”

2.3. Il-problemi marbuta mas-CVET fiż-żoni rurali u remoti ġew identifikati f’għadd ta’ opinjonijiet tal-KESE (2) dwar l-agrikoltura u f’laqgħat pubbliċi. Din l-opinjoni ser tipprovdi analiżi dettaljata tal-kwistjonijiet u tipproponi tweġibiet għal uħud mill-mistoqsijiet ewlenin.

2.4. Madwar l-UE, hemm differenzi konsiderevoli bejn iż-żoni RM&I. Biswit reġjuni estremament għonja fejn ir-rata tal-qgħad hija baxxa u t-tkabbir huwa sod, jinsabu reġjuni li għandhom problemi ekonomiċi dejjem jiżdiedu, emigrazzjoni u popolazzjoni li qed tixjieħ. Barra minn hekk, mhux dejjem ikun hemm opportunitajiet ta’ aċċess f’distanzi raġonevoli għal edukazzjoni jew taħriġ vokazzjonali.

2.5. Hekk kif l-istandards tal-għajxien tjiebu fl-ibliet, ħafna żgħażagħ f’żoni RM&I emigraw, u dan jikkawża xejra spirali ekonomika u soċjali negattiva li tieħu spinta hekk kif jemigraw aktar persuni. It-telf tal-popolazzjoni jnaqqas l-ammont ta’ flus li jiċċirkolaw fi ħdan il-komunità, li mbagħad jaffettwa l-vijabbiltà ta’ negozji lokali, ħwienet, u konnessjonijiet ta’ trasport. Dan isir aktar ikkumplikat minħabba t-telf eventwali ta’ servizzi mediċi, banek, skejjel u faċilitajiet oħra.

2.6. Iż-żoni RM&I tal-Ewropa jipprovdulna ħafna mill-ikel lokali u l-materji prima tagħna. Dawn jipprovdu wkoll post fejn in-nies jistgħu jirrilassaw u jgawdu rikreazzjoni, sports u attivitajiet oħra iżda, mingħajr impjegati lokali kompetenti u mħarrġa tajjeb għat-tmexxija tal-irziezet, il-foresti, il-barrieri, il-lukandi, in-negozji tal-arti u l-artiġjanat ħafna minn dawn il-faċilitajiet mhux se jibqgħu jeżistu.

2.7. Il-kapaċità tan-negozji biex joperaw f’dawn il-postijiet diffiċli hija kwistjoni ewlenija, u biex l-impjegaturi jiksbu dan jeħtieġu persunal kompetenti u mħarreġ sew. Dan jirrikjedi kooperazzjoni mill-qrib ma’ impjegaturi u skejjel lokali, kulleġġi tekniċi u universitajiet.

2.8. Ir-reġjuni huma l-livell li fih tiġi introdotta u żviluppata bl-aħjar mod il-kooperazzjoni bejn iċ-ċentri ta’ taħriġ u n-negozji. L-awtoritajiet, fil-livelli kollha, għandhom jagħtu kunsiderazzjoni xierqa u speċifika għall-introduzzjoni u l-iżvilupp ta’ CVET fiż-żoni rurali u periferali, u/jew żoni ta’ densità baxxa fil-popolazzjoni, li jinkludu investiment suffiċjenti, iżda wkoll appoġġ, inkoraġġiment u assistenza għal inizjattivi lokali li jippromwovu l-kooperazzjoni bejn iċ-ċentri ta’ taħriġ u n-negozji.

2.9. Kif enfasizza diversi drabi l-KESE, iridu jiġu implimentati konsulenza u gwida dwar il-karriera personalizzati (3).

2.10. L-aċċess għas-CVET huwa fundamentali għall-iżvilupp ta’ impjieg indipendenti u forza tax-xogħol kompetenti. Sfortunatament, ħafna mill-faċilitajiet tat-taħriġ vokazzjonali huma bbażati f’żoni b’popolazzjoni kbira, u b’hekk il-persuni li jkunu qed jitħarrġu minn żoni RM&I jkunu żvantaġġati minħabba l-bżonn tagħhom li jivvjaġġaw distanzi twal biex jaslu sa dawn iċ-ċentri. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, dan jinvolvi spejjeż addizzjonali u inkonvenjenza konsiderevoli, speċjalment fil-każ ta’ attendenza għal korsijiet qosra jew fuq bażi ta’ day-release.

2.11. Li t-taħriġ isir f’żoni RM&I hija problema li ġiet rikonoxxuta f’diversi pajjiżi tal-UE. Sfortunatament, l-iskemi biex tiġi indirizzata din il-problema kienu bbażati l-aktar fuq “soluzzjonijiet urbani” li mhumiex rilevanti għaż-żoni RM&I.

2.12. Is-sistemi tal-edukazzjoni madwar l-Ewropa tant ivarjaw bejn l-Istati Membri (uħud minnhom organizzati ċentralment, oħrajn fil-livell federali, bir-responsabbiltà f’idejn ir-reġjuni) li huwa diffiċli li nipprevedu “soluzzjoni Ewropea”. Madankollu, waqt li s-soluzzjonijiet jistgħu jvarjaw, xorta huwa ta’ min jidentifika l-problemi komuni u jfittex soluzzjonijiet komuni, li jippermettu tagħlim reċiproku mill-aħjar prattika. Il-KESE jenfasizza li jqis li s-sistema ta’ taħriġ doppju, b’responsabbiltà kondiviża bejn l-iskejjel u n-negozji biex jipprovdu t-taħriġ bl-involviment tal-imsieħba soċjali, hija prattika tajba ħafna.

2.13. Is-CVET rurali jistgħu joffru taħriġ speċjalizzat f’ċerti żoni li huma direttament relatati mal-attivitajiet ekonomiċi rurali u l-karatteristiċi naturali tagħhom, inkluż is-sajd, il-forestrija, l-ambjent, il-biedja, eċċ. Dan it-taħriġ speċjalizzat għandu jissodisfa l-istandards tal-kwalità meħtieġa biex il-programmi speċjalizzati jsiru mezz biex jattiraw il-persuni li jitgħallmu, li jippermetti l-kwalifikazzjoni rilevanti tal-persuni li segwew dan it-taħriġ u b’hekk jingħata kontribut għall-irkupru soċjoekonomiku lokali.

3. Il-perspettiva tan-negozju żgħir

3.1. L-impjieg fil-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar mhuwiex dejjem mifhum mill-istituzzjonijiet edukattivi li jipprovdu taħriġ. Ħafna mill-korsijiet tal-ETV ġew żviluppati biex jaqdu l-ħtiġijiet ta’ kumpaniji ta’ daqs medju u ikbar, fejn il-post tax-xogħol huwa organizzat f’diversi dipartimenti u fejn l-impjegati jiġu reklutati biex jitgħallmu xogħol speċifiku. Dan it-tip ta’ xogħol ta’ produzzjoni tal-massa industrijali jserraħ fuq il-fatt li kull persuna twettaq kompiti definiti tajjeb u proċeduri li jistgħu jiġu evalwati faċilment, u fejn kull kwalifika tkun assoċjata ma’ xogħol speċifiku.

3.2. F’kuntrast ma’ dan, ħafna mikrointrapriżi u negozji żgħar jeħtieġu li l-impjegati jkollhom ħafna ħiliet u jkunu aktar flessibbli. Aktar milli jkunu impjegati biex iwettqu xogħol partikolari, dawn l-impjegati jaħdmu f’timijiet żgħar, li bejniethom, iwettqu l-kompiti kollha meħtieġa għat-tmexxija tan-negozju. Għalhekk, l-impjegati f’dawn in-negozji jridu jwettqu kompiti li f’kumpaniji ikbar isiru minn impjegati f’diversi karigi.

3.3. Dan il-proċess operattiv mhuwiex dejjem mifhum mill-istituzzjonijiet edukattivi orjentati lejn il-bliet. Ir-rikonoxximent tal-problema jgħin lill-edukaturi jifhmu kif il-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar joperaw u għaliex it-taħriġ u l-kwalifiki “ffukati fuq l-impjieg” attwali mhumiex adatti għal kif joperaw il-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar. Dan jgħin ukoll biex intrapriżi żgħar jiżviluppaw u jappoġġaw edukazzjoni u taħriġ interni bbażati fuq ix-xogħol.

3.4. Ħafna mikrointrapriżi u negozji żgħar joperaw ukoll skont ir-rekwiżiti differenti tal-klijenti, li ħafna drabi jitlob soluzzjonijiet innovattivi ta’ darba. Pereżempju, negozju żgħir mekkaniku jkollu bżonn ħiliet prattiċi ta’ “tiswija u użu mill-ġdid”. Dan huwa differenti mill-parti kbira tan-negozji kbar li ma jagħmlux tiswija iżda “jneħħu u jwaħħlu mill-ġdid” partijiet ġodda, filwaqt li jirritornaw il-parti miksura lura lill-manifattur. Dan l-eżempju sempliċi jispjega għaliex l-impjegati f’negozji żgħar jeħtieġu ħiliet addizzjonali li mhumiex meħtieġa f’kumpaniji akbar. Din hija r-raġuni għaliex għandna “nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet” u għaliex ħafna mikrointrapriżi u negozji żgħar Ewropej jirrifjutaw l-ETV u l-Kwalifiki Vokazzjonali attwali li ġew żviluppati għas-setturi tagħhom.

3.5. Il-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar u ta’ daqs medju identifikaw diffikultajiet simili proċedurali u relatati mal-ħiliet fis-setturi tal-inġinerija, l-arkitettura, l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, il-forestrija u għadd kbir ta’ negozji oħrajn.

3.6. Negozji mmexxija mill-familja, jippreżentaw ukoll problema differenti fejn l-ulied ħafna drabi jkunu l-katalist għall-bidla u huma kemm apprendist kif ukoll maniġer potenzjali. Fin-negozji mmexxija mill-familja, it-taħriġ tal-ulied jibda fi stadju ferm iktar bikri minn dak ta’ impjegat f’kumpanija kbira.

4. Il-perspettiva tan-negozju żgħir rurali

4.1. It-taħriġ ta’ impjegati ġodda u eżistenti huwa problema b’mod speċjali meta l-impjegati jkollhom jattendu ċentri ta’ taħriġ tekniku ‘l bogħod mill-post tax-xogħol tagħhom. Jekk it-tul ta’ ħin biex jivvjaġġaw isir eċċessiv, allura ħafna mill-impjegaturi ta’ mikrointrapriżi jew negozji żgħar jikkunsidraw it-taħriġ ta’ impjegat bħala ħela ta’ ħin.

4.2. Il-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar jirrikonoxxu li t-Tagħlim Tul il-Ħajja u l-validazzjoni tal-ħiliet u l-kwalifiki miksuba permezz tat-tagħlim mhux formali u informali (4) jgħinu lill-ħaddiema u lin-negozji jiżviluppaw u jintroduċu aktar teknoloġija. Ħafna mill-materjali għat-tagħlim tul il-ħajja huma disponibbli onlajn permezz ta’ aċċess għal vidjos ta’ taħriġ industrijali, manwali, dimostrazzjonijiet onlajn, korsijiet ta’ tagħlim elettroniku, u tagħlim mill-bogħod jew programmi oħra onlajn bħal dawn. Sfortunatament, l-aċċess għal dawn il-programmi ta’ tagħlim ħafna drabi jkun ta’ sfida fiż-żoni RM&I, minħabba broadband b’veloċitajiet baxxi ħafna (bejn 0,4 Mbps u 1,5 Mbps) (5).

4.3. Id-distanza għaċ-ċentri ta’ taħriġ tista’ tkun inqas importanti jekk il-kwalità tal-korsijiet tkun għolja u jekk it-trasport ikun organizzat u l-ispejjeż tal-ivvjaġġar jiġu rrimborsati, iżda din ma tindirizzax il-kwistjonijiet ewlenin li jiltaqgħu magħhom il-maġġoranza tal-persuni li jkunu qed jitħarrġu f’żoni RM&I.

5. L-effett tal-komunità lokali

5.1. Is-CVET huma fattur speċifiku li għandu jitqies fir-rigward tal-iżvilupp ekonomiku u soċjali (Strateġija Ewropa 2020). Huma wkoll element li jikkontribwixxi għall-koeżjoni territorjali u soċjali fl-Unjoni Ewropea.

5.2. Id-disponibbiltà tal-faċilitajiet lokali għall-użu tal-ġid komuni tgħin lill-komunitajiet fiż-żoni RM&I jipprovdu taħriġ vokazzjonali xieraq. L-awtoritajiet tal-gvern għandhom jikkonċentraw fuq it-tneħħija tal-ostakoli li jwaqqfu l-inizjattivi lokali milli jissodisfaw il-ħtiġijiet identifikati għas-CVET. Kooperazzjoni aktar mill-qrib u fehim akbar tal-isfidi li jiffaċċjaw kemm l-awtoritajiet lokali kif ukoll il-promoturi tal-proġetti, inklużi l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, jikkontribwixxu għas-sejbien ta’ soluzzjonijiet kostruttivi.

5.3. Il-gvernijiet jistgħu jużaw l-opportunità biex jiddeċentralizzaw is-servizzi lejn żoni rurali, u b’hekk joħolqu vantaġġi għall-komunitajiet lokali (6).

5.4. Waqt is-seduta dwar “L-Iżvilupp u Taħriġ Vokazzjonali fiż-Żoni Rurali” (7), l-importanza li l-komunitajiet jieħdu l-kontroll tal-problemi tagħhom u jsibu s-soluzzjonijiet speċifiċi tagħhom ittenniet f’diversi preżentazzjonijiet. Din l-evidenza qajmet ukoll kwistjonijiet oħra relatati u wriet b’mod car li t-titjib tas-CVET irid ikun parti minn pjan ferm usa’ li fl-istess ħin jindirizza taħlita ta’ problemi tal-komunità.

5.5. Il-kooperazzjoni bejn l-atturi involuti kollha hija essenzjali. Biex it-taħriġ vokazzjonali jitwassal f’dawn il-komunitajiet tinħtieġ ħidma man-negozji lokali, l-iskejjel, il-persunal tal-iskola, l-istudenti u l-familji tagħhom, il-persuni qiegħda, l-impjegati, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-voluntiera kollha, kif ukoll jitqiesu l-ħtiġijiet fit-tul tal-komunità. B’mod partikolari, ġie identifikat li għal persuni lokali huwa essenzjali li jingħataw is-setgħa u għal xi wħud minnhom li jsiru “mexxejja” għall-bidla, sabiex il-komunitajiet ikunu jistgħu jingħataw is-setgħa li jiżviluppaw is-soluzzjonijiet tagħhom stess.

5.6. Il-ħtieġa għar-rieda politika fil-livell tal-gvern lokali, reġjonali u nazzjonali biex jiġi żgurat li dawn il-komunitajiet jirċievu appoġġ finanzjarju u infrastrutturali fit-tul ġiet identifikata wkoll bħala problema li teħtieġ tiġi indirizzata.

5.7. Il-komunikazzjoni bl-użu tal-broadband bil-mowbajl jew bil-linja tat-telefown ġiet identifikata bħala mezz ta’ trażmissjoni importanti għall-iżvilupp tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali, speċjalment l-iżvilupp ta’ ħiliet tal-ICT li qed isiru essenzjali fuq il-post tax-xogħol u fid-dar. L-għarfien u l-ħiliet diġitali huma meħtieġa għall-użu ta’ apparati u għall-aċċess ta’ servizz. Dawn il-ħiliet issa huma parti essenzjali mill-ħajja ekonomika u soċjali ta’ kulħadd, u għalhekk għandhom ikopru l-istadji u l-forom kollha tal-edukazzjoni; mill-edukazzjoni primarja sa dik tal-adulti (8). Il-politiki għandhom jieħdu wkoll kunsiderazzjoni tal-karatteristiċi tal-popolazzjoni lokali f’termini ta’ età, livell ta’ edukazzjoni milħuq u livelli ta’ dħul. Is-CVET rurali jistgħu jużaw ukoll tagħlim miftuħ u mill-bogħod (e-learning/open learning) biex jikkumplementaw it-tagħlim wiċċ imb’wiċċ għal ċerti suġġetti jew attivitajiet ta’ taħriġ, li jeħtieġu d-disponibbiltà ta’ teknoloġija u konnessjonijiet.

5.8. L-aċċess universali għall-broadband b’veloċità għolja jaqdi rwol ewlieni fil-promozzjoni tal-koeżjoni soċjali u territorjali. Għaldaqstant, il-pjani sabiex jiżdied l-użu tal-fondi Strutturali u tal-Iżvilupp Rurali biex jissupplimentaw l-introduzzjoni ta’ infrastruttura tal-broadband kummerċjalment vijabbli, jintlaqgħu tajjeb. Madankollu, huwa kruċjali wkoll li l-benefiċċji ta’ dan l-investiment jaslu għand il-pubbliku billi jiġu pprovduti servizzi ta’ kwalità għolja (eż. servizzi mediċi, aċċess għall-gvern lokali, eċċ.) u jwasslu għal tnaqqis sinifikanti fl-ispejjeż għall-utenti finali kollha. Il-postijiet pubbliċi li joffru aċċess bla ħlas għas-servizz tal-Wi-Fi huma importanti wkoll fl-iżvilupp ta’ aċċess universali għal broadband b’veloċità għolja fi bliet żgħar u rħula.

5.9. Huwa rikonoxxut li l-provvediment tal-ħiliet meħtieġa għall-għajxien u x-xogħol fiż-żoni RM&I huwa kwistjoni kkumplikata li teħtieġ approċċ integrat immexxi minn kull komunità lokali, kif issuġġerit minn Volonteurope permezz tal-kampanja tagħha dwar l-iżolament rurali ta’ ċittadini fl-Ewropa (9). In-negozji u l-komunitajiet lokali għandhom jingħataw appoġġ adegwat mill-Fond Soċjali Ewropew sabiex jipprovdu s-CVET, u għandhom jiġu ffaċilitati l-kondizzzjonijiet għall-aċċess għal tali għajnuna. Barra minn hekk huwa essenzjali li l-appoġġ finanzjarju ma jkunx ibbażat fuq bażi kummerċjali biss. L-aċċess għall-fondi disponibbli, taħt LEADER u s-CLLD (programmi ta’ Żvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità), pereżempju, huwa essenzjali. Dan se jiffaċilita r-rwol tal-Gruppi ta’ Azzjoni Lokali (LAGs), l-organizzazzjonijiet komunitarji u s-soċjetà ċivili billi jingħataw b’mod sostenibbli qafas għat-tħaddim, finanzjament, involviment u assistenza.

5.10. L-Ewropa għandha netwerks ta’ awtoritajiet lokali u reġjonali li ħadu l-impenn li jikkooperaw fil-qasam tat-taħriġ vokazzjonali u t-tagħlim tul il-ħajja. Jiġifieri, il-Fondazzjoni tar-Reġjuni Ewropej għar-Riċerka, l-Edukazzjoni u t-Taħriġ (FREREF) u l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għat-Tagħlim Tul il-Ħajja (EARLALL). L-aċċess għat-taħriġ vokazzjonali kontinwu, b’enfasi partikolari fuq iż-żoni rurali, għandu jiġi ttrattat ukoll minn dawn in-netwerks Ewropej, peress li huwa l-aktar fil-livell reġjonali li jistgħu jinħolqu oqsma ta’ kooperazzjoni u sħubija bejn is-setturi kkonċernati, eż. bejn: l-awtoritajiet lokali u reġjonali, kumpaniji u msieħba soċjali, soċjetà ċivili u ċentri għall-impjieg, it-taħriġ u l-gwida għall-karriera eċċ.

5.11. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom jiġu mħeġġin jiskambjaw eżempji tal-aħjar prattika u approċċi innovattivi għall-iżolament rurali. Għandu jkun possibbli li r-rappreżentanti tagħhom jassumu rwol attiv fl-istruttura governattiva tal-fondi Ewropej li għandhom impatt fuq l-iżvilupp rurali (FEAŻR, FSIE), jipparteċipaw b’mod reali fit-tfassil tal-programmi u s-sorveljanza tal-kumitati ta’ monitoraġġ fil-livell nazzjonali, u jinvolvu lil gruppi lokali u gruppi vulnerabbli fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ proġetti. Fil-qasam tal-organizzazzjonijiet mhux statali li jipprovdu taħriġ, il-moviment ta’ edukazzjoni ogħla għall-poplu (Folk High School) ta’ Grundtvig (10) (li beda fid-Danimarka fis-seklu dsatax, u minn dak iż-żmien infirex b’suċċess kbir f’pajjiżi oħra) jipprovdi eżempju eċċellenti. Fl-istess waqt, ir-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni Ewropea dwar prattiki ħżiena mill-Istati Membri, sabiex jiżguraw li l-gvernijiet jissodisfaw l-obbligi tagħhom li jikkonsultaw u jinvolvu varjetà ta’ partijiet interessati (b’mod speċjali fil-livell lokali) fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni ta’ programmi Ewropej.

5.12. Il-KESE jitlob li l-Garanzija għaż-Żgħażagħ tal-UE tintuża għall-promozzjoni tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-ġenerazzjonijiet żgħażagħ fiż-żoni rurali. Is-sussidji tal-UE għandhom ikunu mmirati b’mod partikolari biex isaħħu t-trasferiment ta’ esperjenzi innovattivi u li rnexxew u biex jinstab kif dawn l-esperjenzi jistgħu jitħaddmu fil-prattika.

6. Kummenti oħra

6.1. Din l-opinjoni wriet li l-kwistjoni hija kkumplikata immens. Varjetà wiesgħa ta’ problemi relatati bħat-trasport, l-akkomodazzjoni rurali, is-servizzi mediċi u soċjali, l-inkoraġġiment ta’ negozji rurali permezz ta’ inċentivi fiskali, l-iżvilupp tat-turiżmu u ħafna aktar ideat li ssemmew fid-diskussjonijiet tagħna u matul is-seduta lkoll setgħu jiġu mistħarrġa aktar bir-reqqa.

6.2. Madankollu, nirrikonoxxu li dawn il-kwistjonijiet ma jistgħux jiġu trattati kollha f’opinjoni waħda biss. Nixtiequ, madankollu, nirrakkomandaw li jiġu indirizzati f’opinjonijiet futuri.

6.3. Jeħtieġ li titwettaq investigazzjoni iktar fil-fond biex jiġu mifhuma l-kompiti li għandhom jitwettqu fil-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar u kif jiġu allokati dawn il-kompiti; dan min-naħa l-oħra jinfluwenza kif jinħolqu l-kwalifiki għall-mikrointrapriżi u n-negozji żgħar u kif jingħata t-taħriġ.

6.4. Il-KESE jipproponi t-tnedija ta’ studju li jgħin jidentifika soluzzjoni għall-isfidi msemmija f’din l-opinjoni.

6.5. Il-KESE jitlob għal djalogu interistituzzjonali dwar l-isfidi u s-soluzzjonijiet possibbli li għandhom jiġu stabbiliti, bl-involviment ta’ diversi Direttorati Ġenerali tal-Kummissjoni, is-soċjetà ċivili (il-KESE), l-awtoritajiet lokali/reġjonali (il-KtR) u s-Cedefop.

Brussell, it-8 ta’ Ottubru 2015. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) Terminology of European education and training policy- a selection of 130 key terms (Terminoloġija tal-politika Ewropea tal-edukazzjoni u t-taħriġ – għażla ta’ 130 terminu ewlieni) Cedefop, il-Lussemburgu: L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2014, http://www.cedefop.europa.eu/node/11256

(2) L-agrikoltura u l-artiġjanat (ĠU C 143, 22.5.2012, p. 35); Lejn żvilupp territorjali iżjed bilanċjat fl-UE (ĠU C 214, 8.7.2014, p. 1); Il-futur tal-bdiewa żgħażagħ tal-Ewropa (ĠU C 376, 22.12.2011, p. 19); Ir-rwol tan-nisa fl-agrikoltura u ż-żoni rurali (ĠU C 299, 4.10.2012, p. 29); L-agrikoltura f’żoni bi żvantaġġi naturali speċifiċi (ĠU C 318, 23.12.2006, p. 93); L-agrikoltura fiż-żoni periurbani (ĠU C 74, 23.3.2005, p. 62).

(3) Pakkett għall-Impjiegi taż-Żgħażagħ (ĠU C 161, 6.6.2013, p. 67).

(4) Il-validazzjoni tal-kwalifiki – tagħlim mhux formali u informali, SOC/521, adottata fis-16 ta’ Settembru 2015 (ĠU C 13, 15.1.2016, p. 49).

(5) Niftħu l-edukazzjoni (ĠU C 214, 8.7.2014, p. 31).

(6) Hemm eżempji li juru li r-rilokazzjoni ta’ kulleġġi vokazzjonali jew it-twaqqif ta’ oħrajn ġodda (u anke universitajiet) kellhom suċċess kbir f’żoni rurali u remoti (eżempju – l-Università ta’ Corsica Pasquale Paoli).

(7) Inżammet fis-sede tal-KESE fi Brussell fit-28 ta’ Jannar 2015.

(8) Lejn ekonomija ta’ suċċess immexxija mid-data (ĠU C 242, 23.7.2015, p. 61).

(9) Ara http://www.volonteurope.eu/wp-content/uploads/2014/12/Briefing-Rural-Isolation-Final-Layout.pdf

(10) L-isem Grundtvig ingħata wkoll lill-programm b’finanzjament Ewropew, parti mill-Programm ta’ Tagħlim Tul il-Ħajja 2007-2013 tal-Kummissjoni Ewropea bil-għan li jsaħħaħ id-dimensjoni Ewropea fl-edukazzjoni tal-adulti u t-tagħlim tul il-ħajja madwar l-Ewropea.