Rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u l-Kunsill - Rapport ġenerali fuq għajnuna li tingħata qabel l-adeżjoni (PHARE – ISPA – SAPARD) fl-2003 {SEG(2005)558} /* KUMM/2005/0178 finali */





Brussel 02.05.2005 KUMM(2005) 178 finali RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL RAPPORT ĠENERALI FUQ GĦAJNUNA LI TINGĦATA QABELL-ADEŻJONI (PHARE – ISPA – SAPARD) FL-2003 {SEG(2005)558} 1. TAQSIRA Dan huwa r-raba’ rapport lill-Parlament Ewropew u l-Kunsill fuq it-tliet istrumenti ta’ qabel l-adeżjoni u l-koordinazzjoni tagħhom skond l-Artikolu 13 tar- 'Regolament tal-Kunsill fuq il-koordinazzjoni ta' għajnuna li tingħata qabel l-adeżjoni'(KE) Nru 1266/99[1] (minn issa "ir-Regolament tal-Koordinazzjoni”). Bi qbil man-negozjati pożittivi ta’ adeżjoni f’Kopenhagen fl-2002, saret enfasi akbar fl-2003 fuq il-ħolqien tal-kapaċità amministrattiva meħtieġa għal implimentazzjoni ta’ suċċess ta’ l- acquis u għal parteċipazzjoni fi programmi tal-Komunità Ewropea li jeżistu bħalissa jew f’dawk futuri minn meta sseħħ is-sħubija. Phare jindirizza miżuri ta’ prijorità li jikkonċernaw l-adozzjoni ta’ l- acquis communautaire , kemm jekk dan jintlaħaq permezz ta’ titjib tal-kapaċità amministrattiva kif ukoll jekk jintlaħaq permezz ta’ appoġġ ta’ l-ivestiment relatat. Għandu wkoll element għal Koeżjoni Ekonomika u Soċjali. ISPA (Strument għal Politika Strutturali għal Qabel l-Adeżjoni) jiffinanzja proġetti kbar fil-qasam ta’ l-ambjent u l-infrastruttura tat-trasport. SAPARD (Programm Speċjali ta’ l-Adeżjoni għall-Iżvilupp Agrikolu u Rurali) jiffinanzja żvilupp agrikolu u rurali. Informazzjoni fid-dettal dwar l-attivitajiet fl-2003 li jaqgħu taħt kull strument ta’ qabel l-[2]adeżjoni tista’ ssibha fir-rapporti annwali rilevanti PHARE[3], ISPA u SAPARD[4]. Għal figuri finanzjarji fuq l-istrumenti ta’ qabel l-adeżjoni, ara t-taqsima 5 “Ħarsa Ġenerali Finanzjarja”. Il- koordinazzjoni tat-tliet strumenti hija żgurata bi tqassim ta’ responsabilitajiet bejn l-istrumenti. Kumitat fil-livell ta’ Direttorat jiżgura koordinazzjoni bejn is-servizzi kkonċernati tal-Kummissjoni. ‘Dokument Ġenerali dwar l-Għajnuna’ li jkopri l-istrumenti kollha kien ippreżentat f’April 2003 lill-Kumitat ta’ Ġestjoni tal-Phare, il-korp li jgħin lill-Kummissjoni fil-koordinazzjoni ta’ l-istrumenti. Fuq livell ta’ pajjiż, il-Kummissjoni inkuraġġiet lill-pajjiżi applikanti sabiex isaħħu l-koordinazzjoni inter-ministerjali, u din hi meqjusa bħala pre-kondizzjoni ewlenija għall-ġestjoni b’suċċess tal-Fondi Strutturali. 2. DESKRIZZJONI ĠENERALI TAL-MEKKANIżMI TA’ L-ISTRUMENTI TA’ QABEL L-ADEżJONI 2.1. Impenji u trasferiment tal-fondi Qabel ma jistgħu jkunu trasferiti l-fondi ta’ l-UE, jeħtieġu: (1) Deċiżjoni tal-Kummissjoni, sabiex ikunu marbuta fil-Baġit; (2) Ftehim ta’ Qafas; u (3) Ftehim ta' Finanzjament jew Memorandum bilaterali annwali li jiddetermina l-impenn finanzjarju tal-Komunità għall-miżura kkonċernata lejn il-pajjiż benefiċjarju, jiġifieri ffissar ta’ drittijiet u obbligi għaż-żewġ partijiet. Minkejja dan, il-proċeduri li jwasslu għal teħid ta’ deċiżjoni u impenn tal-fondi huma differenti għal kull strument. Informazzjoni fid-dettall dwar il-proċeduri li jwasslu għal finanzjament taħt kull strument tista’ ssibha fl-Anness 1.1. 2.2. Strutturi ta' implimentazzjoni fil-pajjiżi Kandidati Fondi mill-isttumenti ta’ qabel l-adeżjoni jitwasslu permezz ta’ Fond Nazzjonali, stabbilit fil-Ministeru tal-Finanzi f’kull pajjiż, li jaqa' taħt ir-responsabilità ta' l-Uffiċjal Nazzjonali Awtorizzat. L-implimentazzjoni konkreta tal-Phare u l-ISPA titwettaq f’Aġenziji ta’ Implimentazzjoni (bħall-Unità Ċentrali ta’ Finanzi u Kuntratti, CFCU) li jirċievu l-fondi mill-Fond Nazzjonali[5]. Għal SAPARD, l-implimentazzjoni titwettaq bl-Aġenzija SAPARD maħtura apposta li tirċievi l-fondi mill-Fond Nazzjonali. 2.3. Deċentralizzazzjoni ta’ implimentazzjoni taħt l-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Koordinazzjoni[6] Id-deċentralizzazzjoni hija l-proċess li bih hija devoluta l-ġestjonati tal-fondi ta’ l-UE lill-amministrazzjonijiet ta’ pajjiżi kandidati. Għal Phare u ISPA, dan il-proċess fl-2003 kien iggvernat mis-Sistema ta’ Implimentazzjoni Deċentralizzata (SID). SID tfisser li l-proċeduri għal ġestjoni ta’ miżuri jew proġetti ffinanzjati minn ISPA u Phare jirrikjedu kontroll ex ante , jiġifieri deċiżjonijiet li jikkonċernaw prokura u għotja ta’ kuntratti jittieħdu mill-awtorità kontraenti u jiġu rriferuti lid-Delegazzjoni KE fil-pajjiż benefiċjarju għall-approvazzjoni. Għalhekk id-delegazzjonijiet KE huma responsabbli mill-approvazzjoni ta’ dokumenti ta’ prokura qabel ma jitniedu l-offerti jew qabel ma l-kuntratti jiġu ffirmati. Min-naħa l-oħra, SAPARD huwa implimentat fuq bażi totalment deċentralizzata (SIED = Sistema ta’ Implimentazzjoni Estiża Deċentralizzata). SIED tirrappreżenta deċentralizzazzjoni sħiħa ta’ appoġġ ta’ l-UE, li tfisser li l-ġestjoni tal-fondi ta’ qabel l-adeżjoni ta’ l-UE hija devoluta lill-amministrazzjoni ta' pajjiżi kandidati, fejn il-Kummissjoni ma teżerċita ebda kontroll ex-ante fuq it-tranżazzjonijiet individwali, iżda hija limitata għal kontroll ex-post , filwaqt li tibqa’ żżomm ir-responsabilità finali għal eżekuzzjoni ġenerali tal-baġit. Din it-tip ta’ delegazzjoni ta’ responsabilità ta’ ġestjoni titlob minn kull pajjiż il-kondizzjoni li jistabbilixxi ġestjoni u sistemi ta’ kontroll xierqa li għandhom jiġu approvati mill-Uffiċjal Nazzjonali Awtorizzat. Darba jintlaħqu dawn il-kondizzjonijiet, il-Kummissjoni twettaq verifika ta’ konformità qabel ma tittieħed id-Deċiżjoni li tikkonferixxi ġestjoni finanzjarja mill-Kummissjoni. Filwaqt li Phare u ISPA baqgħu jiġu implimentati permezz ta’ SID fl-2003, progress sinifikattiv sabiex jimxu lejn is-SIED abbażi tar-Regolament tal-Koordinazzjoni, kien innutat fil-pajjiżi ta’ adeżjoni u f’dawk Kandidati. Tħejjijiet għas-SIED ingħataw pass aktar imgħaġġel fil-pajjiżi Kandidati kollha. Għall-Phare u l-ISPA, it-triq għas-SIED issir permezz ta’ 4 stadji deskritti fid-Dokument ta’ ħidma tal-Kummissjoni “Tħejjija għal Deċentralizzazzjoni Estiża” u d-dokument “ir- Roadmap lejn is-SIED l-ISPA u l-PHARE”. Ir- Roadmap tfassal l-istadji ta’ proċedura li jwasslu għal deċiżjoni tas-SIED. L-istadji 1 sa 3 juma r-responsabilità tal-pajjiżi kandidati u għandhom stima tal-Lakuni, it-tneħħija tal-Lakuni u stima ta’ Konformità tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll. L-istadju 4 huwa t-tħejjija għal deċiżjoni tal-Kummissjoni u huwa r-responsabilità tal-Kummissjoni. Din id-deċiżjoni tittieħed wara reviżjoni fil-fond, inkluż verifika tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll li ssir fuq il-post kif deskritta fl-applikazzjoni tas-SIED ippreżentata lill-Kummissjoni mill-Uffiċjal Nazzjonali Awtorizzat. L-obbligu għall-pajjiżi ta’ adezjoni sabiex ikollhom is-SIED lest sa l-adeżjoni, tħabbar fl-2002 u wara ddaħħal fl-Att ta' l-Adeżjoni ffirmat fl-2003 bħala kondizzjoni legali mitluba. Fir-rigward tal-Bulgarija u r-Rumanija l-Kummissjoni tħeġġeġ li jimxu għas-SIED sa l-aħħar ta’ l-2005 jew il-bidu ta’ l-2006. Għal aktar informazzjoni dwar is-SIED, ara l-Anness 1.2. 3. MONITORAġġ U VALUTAZZJONI 3.1. PHARE L-eżekuzzjoni tal-programmi PHARE hija soġġetta għal proċess strutturat ta’ monitoraġġ u valutazzjoni. Kumitat Konġunt ta’ Monitoraġġ f’kull pajjiż huwa appoġġat minn sotto-Kumitati Settorjali ta’ Monitoraġġ li jiltaqgħu darbtejn fis-sena. Fir-rigward tal-valutazzjoni, twettaq rapport ta’ valutazzjoni ex-ante fl-2003, li żvela ħtiġijiet għal ħtiġijiet ta' skedar aktar strateġiku, żieda tar-riżorsi għat-tfassil tal-proġett u l-introduzzjoni ta’ kontroll ta’ kwalità li huwa aktar sistematiku. Fl-2003, ir- rapporti 123 ta’ valutazzjoni temporanja maħruġa flimkien mal-valutazzjoni komprensiva ex-post indikaw li l-iskedar PHARE, b’mod ġenerali, wettaq proġetti li kellhom prinċipji skond dawk tas-Sħubiji ta’ l-Adeżjoni. Meta tqis kollox, ir-riżultati tal-valutazzjoni waslu għal konklużjoni ta' twettiq tal-PHARE sodisfaċenti. Sar progress tajjeb f’dak li għandu x’jaqsam ma’ li jintlaħqu l-għanijiet fil-kooperazzjoni li taqsam il-fruntieri, l-ambjent, il-ġustizzja u l-affarijiet interni, l-amministrazzjoni pubblika/il-finanzi, it-trasport u l-isfera soċjali. Ir-riżultati ma kinux daqshekk unanimi fl-agrikoltura, fil-politika ta’ ekonomija u ta’ koeżjoni soċjali jew f’dik reġjonali. Ir-riżultati fl-SME u fit-taqsimiet tas-suq intern kienu irregolari iżda qegħdin jitjiebu. 3.2. ISPA Il-Proġetti ISPA huma kollha soġġetti għar-Regolament ta’ l-ISPA u d-dispożizzjonijiet tal-Ftehim Finanzjarju kemm dawk tal-monitoraġġ kif ukoll dawk tal-valutazzjoni. Il-progress ta’ l-implimentazzjoni huwa rivedut b’mod sistematiku darbtejn fis-sena u b’mod perjodiku mis-servizzi tal-Kummissjoni, b’mod partikolari permezz tal-Kumitati tal-Monitoraġġ. Il-kondizzjonijiet mitluba għal valutazzjoni ex-post huma stipulati fit-Taqsima XII ta’ l-anness tal-Memorandum Finanzjarju, li huwa konkluż għal kull proġett li jseħħ bejn il-Kummissjoni u l-istat benefiċjarju ta’ l-ISPA. Din it-taqsima tiddikjara li wara t-tlestija ta’ proġett, il-Kummissjoni u l-pajjiżi benefiċjarji se jivvalutaw l-impatt tal-proġett u l-mod kif il-proġett twettaq. B’kunsiderazzjoni ta’ l-istadju bikri ta' l-implimentazzjoni ta' l-ISPA, l-ebda valutazzjoni ex-post ma tnediet fl-2003. 3.3. SAPARD L-implimentazzjoni tal-programmi SAPARD hija soġġetta għad-dispożizzjonijiet tal-‘Ftehim Finanzjarju Multi-Annwali’ kemm fir-rigward tal-monitoraġġ kif ukoll f’dak tal-valutazzjoni. Fl-2003 kull wieħed mill-Kumitati tal-Monitoraġġ iltaqa’ mill-anqas darba. L-Anness 1.5 jipprovdi lista ta' suġġetti ttrattati fil-laqgħat tal-Kumitat. Il-Kummissjoni ssuktat bil-ħidma mill-qrib tagħha mal-pajjiżi benefiċjarji fuq l-adozzjoni u l-ġestjoni tas-sistemi tal-monitoraġġ u l-valutazzjoni. Il-laqgħat servew ta’ opportunità siewja sabiex jissaħħu l-Linji gwida tal-Kummissjoni fuq ir-reviżjoni li sseħħ f'nofs it-terminu; sabiex jiżguraw li l-eżerċizzju ta’ valutazzjoni jitwettaq b’mod komprensiv u f'waqtu; u sabiex jindirizzaw mistoqsijiet speċifiċi li dawk li kienu qegħdin jivvalutaw xtaqu jqajmu fl-istadji bikrija ta’ xogħolhom. Il-Kummissjoni organizzat ukoll seminar fuq it-tema ‘Niżviluppaw u nippromwovu inizjattivi lokali fil-Pajjiżi Kandidati (Pardubice, Repubblika Ċeka, it-8-11 Mejju) bil-għan li jipprovdu forum għat-tpartit ta’ opinjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-programm SAPARD. 4. KOORDINAZZJONI 4.1. Ġenerali Hekk kif mitlub mir-Regolament tal-Koordinazzjoni, il-Kummissjoni tiżgura koordinazzjoni mill-qrib bejn it-tliet strumenti ta’ qabel l-adeżjoni. Ir-Regolament jispeċifika bir-reqqa l-qasam li kull strument jipprovdi għajnuna rispettiva għalih, u b’hekk inaqqas kemm jista’ jkun il-possibilità li l-istrumenti differenti jintużaw b’tali mod li jidħlu fil-qasam ta’ xulxin. L-Imsieħba ta’ l-Adeżjoni fasslu l-qafas ġenerali għal għajnuna taħt it-tliet strumenti ta’ qabel l-adeżjoni. Huma komplementati, fil-każ tal-PHARE, bil-Pjanijiet ta’ Żvilupp Nazzjonali, u fil-każ ta’ l-ISPA, bl-istrateġiji nazzjonali għall-ambjent u t-trasport. Il-proġetti SAPARD jintgħażlu abbażi tal-Programmi ta’ Żvilupp Rurali għas-sena 2000 sa l-2006, jitħejjew abbażi tal-pjanijiet tal-pajjiżi Kandidati u jiġu approvati għal kull pajjiż mill-Kummissjoni fis-sena 2000. Il- Kumitat ta’ Ġestjoni tal-PHARE għandu rwol ewlieni fil-koordinazzjoni ġenerali. Skond l-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Koordinazzjoni, il-Kumitat għandu jgħin lill-Kummissjoni fil-koordinazzjoni ta’ operati li jaqgħu taħt it-3 strumenti u l-Kummissjoni għandha tinforma lill-Kumitat dwar l-allokazzjonijiet finanzjarji indikattivi għal kull pajjiż u għal kull strument ta' qabel l-adeżjoni fir-rigward ta' l-azzjoni li tkun ħadet fejn tidħol il-koordinazzjoni mal-Bank Ewropew għall-Investiment, ma' strumenti oħra tal-Komunità u ma' l-IFI. 4.2. Koordinazzjoni ġewwa l-Kummissjoni Il-programm PHARE u l-koordinazzjoni ta’ l-istrumenti jaqgħu taħt ir-responsabilità tad-DĠ għat-Tkabbir, appoġġjat mill-Kumitat ta’ Ġestjoni PHARE. L-ISPA jaqa’ taħt ir-responsabilità tad-DĠ għall-Politika Reġjonali, u SAPARD jaqgħu taħt ir-responsabilità tad-DĠ għall-Agrikoltura. L-ipprogrammar huwa kkoordinat permezz ta’ konsultazzjonijiet estiżi ta’ inter-servizzi. Barra minn hekk, ġie stabbilit Kumitat ta’ Koordinazzjoni f’livell ta’ Direttur għall-istrumenti ta’ qabel l-adeżjoni fis-servizzi varji tal-Kummissjoni involuti. Dan jagħti attenzjoni partikolari għat-tħejjija tas-SIED, tal-PHARE u l-ISPA. Sabiex tevita xogħol doppju, il-Kummissjoni ċcarat l-isfera komuni għall-PHARE u s-SAPARD, filwaqt li kkunsidrat id-dispożizzjonijiet tar-Regolament tal-Koordinazzjoni. Fir-rigward ta’ monitoraġġ ta’ proġett, il-koordinazzjoni tieħu l-forma ta’ kumitat konġunt ta’ monitoraġġ (JMC). Dan il-JMC huwa appoġġjat, fejn hu possibbli, bil-Kumitati ta' Monitoraġġ ta' l-ISPA u s-sottokumitati relevanti tal-PHARE. 4.3. Koordinazzjoni fil-pajjiżi Kandidati Skond l-għan ta’ deċentralizzazzjoni, il-Kummissjoni tħeġġeġ pajjiżi kandidati sabiex isaħħu l-koordinazzjoni inter-ministerjali bħala kondizzjoni ewlenija għal ġestjoni futura ta’ suċċess tal-Fondi Strutturali, u fuq medda qasira ta’ żmien għall-ipprogrammar u l-implimentazzjoni tal-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali tal-PHARE. Minkejja dan, f’bosta pajjiżi l-koordinazzjoni inter-ministerjali ta' dan it-tip teħtieġ titjib ulterjuri. Minħabba li ġestjoni deċentralizzata sħiħa hija prevista mill-bidu nett (fil-każ tas-SAPARD), jew bdiet tiżdied bil-mod il-mod permezz tal-progress lejn is-SIED (għall-PHARE u l-ISPA), ir-responsabilità tal-Pajjiżi Kandidati għal koordinazzjoni xierqa ta’ operat li jirċievu appoġġ ta’ qabel l-adeżjoni u li tevita li elementi ta’ l-operat jidħlu fil-qasam ta’ xulxin, għandha tiġi żviluppata skond dan. Il-pajjiżi nnfishom biss se jkunu kapaċi jiżguraw l-implimentazzjoni sħiħa f’livell ta’ proġett. Għalhekk il-Kummissjoni talbet minnhom il-kondizzjoni li jieħdu l-passi meħtieġa għal koordinazzjoni effettiva u effiċjenti. 4.4. Koordinazzjoni ma’ l-EIB (Bank Ewropew għall-Investiment) u l-Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali (IFI) L-għajnuna ta’ qabel l-adeżjoni tista’ twettaq ir-rwol tagħha b’mod sħiħ meta timmobilizza fondi mill-IFI. Il-kooperazzjoni ma’ l-EIB u IFI oħrajn fl-2003, għalhekk issuktat taħt il-qafas tal-“Memorandum ta’ Fehma dwar il-kooperazzjoni fl-għajnuna ta’ qabel l-adeżjoni”.[7] Ċifri disponibbli għas-snin 2000-2003 juru li l-operati annwali ta’ l-IFI jiskorru it-22.8 biljun euro f’self iffirmat ma’ l-10 pajjiżi ta’ tkabbir. Dan l-ammont juri wkoll l-effett tal-qawwa ta' l-għajnuna tal-Komunità ta' qabel l-adeżjoni li kienet issaħħet mill-2000. Meta wieħed iqis li proġetti kbar ta' infrastruttura li huma spiss soġġetti għal kofinanzjar internazzjonali taħt l-ISPA; il-kofinanzjar taħt il-PHARE kien fil-prattika, limitat ħafna. Il-Kummissjoni organizzat laqgħat ma’ dawn l-IFI sabiex jikkoordinaw kwistjonijiet relatati ma’ pprogrammar u implimentazzjoni, kif ukoll ma' kwistjonijiet ta’ proċedura. Jekk hu possibbli, huwa maħsub li jsiru missjonijiet konġunti, li huwa komponent importanti sabiex ikun żgurat li l-kooperazzjoni f’livell ta’ proġett se sservi ta’ benefiċċju għall-pajjiżi Kandidati. Flimkien mal-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp (EBRD), il-Kummissjoni organizzat tpartit regolari ta’ informazzjoni, koordinazzjoni ta’ laqgħat u diskussjonijiet iddettaljati fuq il-kwistjonijiet ta’ metodoloġija li komplew l-armonizzazzjoni ta’ strateġiji li jittrattaw l-istima ta’ proġetti. Fil-livell ta’ strumenti individwali ta’ qabel l-adeżjoni, il-kooperazzjoni tista’ tiġi deskritta fil-qosor kif ġej: - Għall-PHARE, l-istrument ewlieni ta’ kofinanzjar fl-2003 kien il-Faċilità ta’ l-SME li fiha jipparteċipaw l-EIB, l-EBRD u l-Bank tal-Kunsill ta’ l-Ewropa għall-Iżvilupp/KfW. L-għan huwa li jitkompla l-bini tal-kapaċità tal-kofinanzjar tal-qasam finanzjarju sabiex jiżviluppa l-iffinanzjar għall-SME u l-muniċipalitajiet. F’Diċembru, il-Kummissjoni approvat żewġ programmi PHARE dwar il-Faċilità ta' Finanzjar 2003 li għall-ewwel darba kienu jinkludu tieqa għas-settur rurali bil-għan li tippermetti mira speċifika ta’ l-iżvilupp tas-settur tal-kreditu rurali bejn intermedjarji finanzjarji lokali. Dan jiżgura aċċess aħjar mill-benefiċjarji SAPARD għal kreditu bankarju f’żoni rurali. Iż-żewġ entitajiet IFI involuti huma l-EBRD u s-CEB/KfW. - L-ISPA hija l-faċilità ewlenija għal kofinanzjar ta’ proġetti kbar ta’ infrastruttura li huma spiss soġġetti għal kofinanzjar internazzjonali mill-IFI. Għalhekk, id-DĠ għall-Politika Reġjonali huwa l-imsieħeb ewlieni għal kofinanzjar ma’ l-IFI. - Ir-riżultati tal-kooperazzjoni bejn l-ISPA u l-IFI li pparteċipaw, (l-aktar l-EIB u l-EBRD) kienu pożittivi ħafna. Fil-livell ta’ proġett, l-iskambju ta’ informazzjoni twettaq fi stadju bikri fil-proċedura ta’ identifikar tal-proġett sabiex jiġu identifikati proposti possibbli għal kofinanzjar. Kollaborazzjoni ma’ l-EIB u l-EBRD rriżultat fil-kofunanzjar konġunt ta’ bosta proġetti fl-2003. - Seħħew bosta laqgħat perjodiċi ta’ koordinazzjoni sabiex jistipulaw il-qafas ta’ ħidma u jagħmlu titjib ta’ operat lill-Ftehim ta’ Kooperazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-EIB dwar l-għajnuna strutturali tal-Komunità, inkluż l-ISPA, għall-perjodu 2000-2006. L-għan ewlieni kien li joħroġ kemm jista’ jkun l-effett ta’ influwenza qawwija ta' l-għotjiet tal-KE u sabiex jiġu diretti b'mod speċjali r-riżorsi ta' baġit ta' l-KE lejn dawk il-proġetti li jitolbu kontribuzzjoni ta’ għotja li tkun akbar. Saru wkoll taħdidiet li jirrigwardaw kooperazzjoni wara l-adeżjoni la darba l-pajjiżi Kandidati jsiru eliġibbli għal Fondi ta’ Koeżjoni u Strutturali. L-EIB u l-EBRD kkontribwew għat-tħejjija tal-‘Linji gwida għal partenarjat pubbliku/privat ta’ suċċess’ li tħejjew mid-DĠ għall-Politika Reġjonali u kienu ppubblikati fil-bidu ta’ l-2003. - Fir-rigward ta’ l-implimentazzjoni tas-SAPARD, wieħed mix-xkiel ewlieni identifikat għandu x’jaqsam mad-diffikultajiet iffaċċjati mill-bdiewa u n-negozjanti rurali sabiex jakkwistaw aċċess għall-faċilitajiet ta’ kreditu għal kofinanzjar tal-proġetti tagħhom. Fl-2003 il-Kummissjoni ssuktat bil-konsultazzjonijiet u l-iskambji ta’ informazzjoni ma’ l-IFI sabiex issib modi ta’ kif issir kooperazzjoni fuq din il-kwistjoni, u dawn irriżultaw fit-taqsima rurali tal-PHARE li ssemmiet aktar kmieni. 5. ĦARSA FINANZJARJA ĠENERALI L-allokazzjonijiet għal kull pajjiż għall-PHARE, l-ISPA u s-SAPARD fl-2003 (f’miljuni ta’ €) PHARE | SAPARD | ISPA | TOTAL | Il-Bulgarija | 99 | 56 | 113 | 268 | Ir-Repubblika Ċeka | 95 | 24 | 76 | 195 | L-Estonja | 40 | 13 | 31 | 84 | L-Ungerija | 107 | 41 | 96 | 244 | Il-Latvja | 46 | 24 | 54 | 124 | Il-Litwanja | 67 | 32 | 53 | 152 | Il-Polonja | 403 | 182 | 378 | 963 | Ir-Rumanija | 272 | 162 | 261 | 695 | Is-Slovakkja: | 57 | 20 | 51 | 128 | Is-Slovenja | 38 | 7 | 15 | 60 | Oħrajn[8] | 476 | - | - | 476 | Total | 1699.0 | 561 | 1128 | 3389 | [1] Ippubblikata fil-ĠU L 161, tal-21.06.1999, p.68 [2] COM(2004) 64 finali [3] COM(2005) 735 finali [4] COM(2004) 851 finali [5] Sakemm il-Fond Nazzjonali ma jkunx qiegħed jaġixxi bħala aġent ta’ ħlas f’isem l-Aġenzija ta’ Implimentazzjoni [6] L-Artikolu 12 tar-Regolament tal-Koordinazzjoni jipprovdi bażi legali għal “rinunzja ta’ l-approvazzjoni ex ante min-naħa tal-Kummissjoni ta’ l-għażla ta’ proġett minn pajjiżi applikanti u tas-sejħiet għall-offerti u l-għotja ta’ kuntratti relatati magħhom” [7] F’Settembru l-Kummisssjoni ffirmat Memorandum ta’ Ftehim ma’ l-EIB, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, il-Korporazzjoni Nordika għall-Iffinanzjar Ambjentali n-Nordic Environment Finance Corporation, il-Bank Nordiku għall-Investiment, il-Bank tal-Kunsill ta’ l-Ewropa għall-Iżvilupp, il-Bank tal-Baħar l-Iswed għall-Iżvilupp tal-Kummerċ u l-Grupp Dinji tal-Banek sabiex isaħħaħ il-kooperazzjoni tagħhom u sabiex jiffaċilita kofinanzjar taħt il-PHARE, l-ISPA u s-SAPARD. [8] Għajnuniet orizzontali, reġjonali, u għal dawk li jipparteċipaw fi programmi għal sigurtà nukleari