[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 5.11.2010 KUMM(2010) 643 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL U L-PARLAMENT EWROPEW Responsabbiltà u Trasparenza ReċiprokaIr-Raba' Kapitolu għall-Qafas Operattiv tal-UE dwar l-Effettività tal-Għajnuna WERREJ 1. Introduzzjoni 3 2. X'inhi r-Responsabbiltà Reċiproka? 4 3. Trasparenza tal-għajnuna - Kundizzjoni minn qabel għal responsabbiltà reċiproka 4 4. Responsabbiltà Reċiproka fil-Livell Nazzjonali 7 5. Responsabbiltà Reċiproka fil-Livell Internazzjonali 9 6. Responsabbiltà u Għajnuna Umanitarja 10 7. Proposta għal Raba' Kapitolu tal-Qafas Operattiv 10 7.1. Trasparenza tal-Għajnuna 10 7.2. Responsabbiltà Reċiproka fil-Livell Nazzjonali 11 7.3. Responsabbiltà Reċiproka fil-livell internazzjonali 12 INTRODUZZJONI Ir-responsabbiltà u t-trasparenza reċiproka huma ċentrali fi ħdan l-aġenda dwar l-effettività tal-għajnuna internazzjonali. It-titjib fit-trasparenza u r-responsabbiltà rispettiva tad-donaturi u l-pajjiżi msieħba, lejn xulxin u lejn iċ-ċittadini u l-parlamenti tagħhom stess, huwa essenzjali biex jiġi mmassimizzat l-impatt tal-għajnuna għall-iżvilupp. Fid-Dikjarazzjoni ta' Pariġi dwar l-Effettività tal-Għajnuna (2005), id-donaturi u l-pajjiżi msieħba qablu li flimkien jevalwaw il-progress fl-implimentazzjoni ta' impenji permezz ta' analiżi ta' evalwazzjoni reċiproka li għandhom ikunu fil-post sal-2010[1]. Id-donaturi għamlu wkoll l-impenn li jipprovdu informazzjoni aħjar fuq il-flussi tal-għajnuna; il-pajjiżi msieħba għamlu l-impenn li jsaħħu r-rwol tal-parlamenti nazzjonali u tal-partijiet interessati fl-implimentazzjoni ta' strateġiji ta' żvilupp. L-Aġenda ta' Akkra għall-Azzjoni (2008) saħħet dawn l-impenji ta' responsabbiltà reċiproka, filwaqt li saħqet fuq l-importanza tat-trasparenza u l-pussess u r-rabta ta' dawn mar-riżultati tal-iżvilupp. Ir-responsabbiltà reċiproka hija prinċipju fundamentali għall-politiki ta' żvilupp u l-istrateġiji tal-UE. Il-Kunsens Ewropew dwar l-Iżvilupp (2005) jiddikjara li l-UE u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandhom jaqsmu r-responsabbiltà għall-isforzi konġunti tagħhom fis-sħubija[2]. L-importanza tat-tisħiħ tar-responsabbiltà reċiproka kien affermat mill-ġdid fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill f'Mejju 2008[3] u kien aċċennat bħala wieħed mill-erba' kwistjonijiet ewlenin għall-UE fit-tielet Forum ta' Livell Għoli dwar l-Effettivita tal-Għajnuna f'Akkra f'Settembru 2008[4]. L-UE diġà ħolqot mezzi prattiċi għal ħidma flimkien fit-twettiq tal-impenji tad-Dikjarazzjoni ta' Pariġi u tal-Aġenda ta' Akkra għall-Azzjoni: It-twaqqif ta' Qafas Operattiv dwar l-Effettività tal-Għajnuna f'Novembru 2009 huwa l-iktar eżempju reċenti ta' dan l-approċċ prattiku[5]. Hu fih tliet kapitli rigward l-impenji ewlenin għall-Effettività tal-Għajnuna, speċifikament il-Qsim tax-Xogħol, l-Użu ta' Sistemi Nazzjonali u Kooperazzjoni Teknika, u jistabbilixxi miżuri konkreti biex jintlaħqu riżultati abbażi ta' ħidma f'tim tal-UE. Il-Qafas jipprovdi mezz qawwi biex jiġi mmassimizzat l-impatt tal-UE, u għaldaqstant jinbena pedament b'saħħtu fit-tħejjija tar-Raba' Forum ta' Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna li se jsir il-Korea fl-2011[6]. Madanakollu, l-impenji ta' trasparenza u responsabbiltà jridu jiġu riflessi wkoll fil-ħolqien ta' prattiki armonizzati fil-livell Ewropew, jiġifieri arranġamenti prattikabbli għall-implimentazzjoni ta' prinċipji eżistenti. Hawnhekk, l-UE trid għal darb'oħra tmexxi bl-eżempju. Għaldaqstant, f'Ġunju 2010[7], il-Kunsill stieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta din il-proposta għal approċċ komuni tal-UE għall-implimentazzjoni ta' impenji dwar ir-responsabbiltà reċiproka u t-trasparenza, bil-għan li jiġi stabbilit approċċ komuni tal-UE fil-laqgħa tal-Kunsill Affarijiet Barranin f'Novembru 2010. X'INHI R-RESPONSABBILTÀ REċIPROKA? It-titjib tar-riżultati tal-iżvilupp għandu jkun sħubija bejn il-pajjiżi donaturi u dawk benefiċjarji, ibbażata fuq ir-responsabbiltà reċiproka. Ir-responsabbiltà reċiproka tinsab fil-qalba tad-Dikjarazzjoni ta' Pariġi, u hija proċess li permezz tiegħu żewġt (jew tlitt) isħab jaqblu li jinżammu responsabbli għall-impenji li kull wieħed ikun qabel dwarhom minn jeddu, sabiex itejbu r-riżultati tal-iżvilupp Dan jgħin li jinbnew fiduċja u sħubija dwar aġendi konġunti u jipprovdi l-bażi għal għajnuna bbażata fuq ir-riżultati. F'dawn l-aħħar snin, kien hemm attenzjoni ikbar biex tiġi indirizzata din il-kwistjoni. Minkejja dan, ir-responsabbiltà reċiproka baqgħet kunċett li huwa suġġett għal diskussjoni u dibattitu konsiderevoli dwar xi tfisser verament kemm f'termini kunċettwali kif ukoll fil-prattika. Madanakollu, il-biċċa l-kbira jaqblu fuq żewġ aspetti bażiċi ta' definizzjoni. L-ewwel, ir-responsabbiltà teħtieġ li l-azzjonijiet għandhom jiġu rrappurtati, spjegati, jew iġġustifikati, sabiex ikunu responsabbli. It-tieni, ir-responsabbiltà għandha tinkludi inċentivi għad-donaturi u għall-pajjiżi msieħba biex josservaw l-evalwazzjoni ta' kemm implimentaw tajjeb l-impenji reċiproċi tagħhom, u biex fil-fatt ibiddlu l-prattiki tagħhom. Jeżistu diversi forom ta' responsabbiltà reċiproka. . Fi strutturi ta' gvern demokratiku, l-aġenziji u l-uffiċjali eletti jinżammu responsabbli permezz ta' leġiżlazzjoni dwar il-libertà tal-informazzjoni, l-elezzjonijiet u l-kontrolli u l-ekwilibrji ġudizzjarji. Fis-settur privat, il-kumpaniji u l-organizzazzjonijiet jinżammu responsabbli permezz ta' oqfsa kuntrattwali u legali. F'relazzjonijiet ta' għajnuna, jeżistu biss oqfsa parzjali għal responsabbiltà reċiproka. Id-diskussjonijiet dwar ir-responsabbiltà reċiproka ħafna drabi jiffukaw fuq tliet oqsma. L-ewwel, l-importanza tat-trasparenza tal-għajnuna. Mingħajr l-informazzjoni dwar l-għajnuna li tkun qed tingħata, mhuwiex possibbli li wieħed jinżamm responsabbli għall-impenji maqbula. It-tieni, hemm il-kwistjoni dwar kif wieħed jista' jsegwi r-responsabbiltà reċiproka fil-livell nazzjonali, jiġifieri fil-livell ta' pajjiż sieħeb. It-tielet, hemm il-mistoqsija dwar kif wieħed jista' jsegwi r-responsabbiltà reċiproka fil-livell internazzjonali. Dan l-aspett huwa relatat mal-kwistjoni tal-arkitettura internazzjonali tal-għajnuna. TRASPARENZA TAL-GħAJNUNA - KUNDIZZJONI MINN QABEL GħAL RESPONSABBILTÀ REċIPROKA L-informazzjoni hija fundamentali għar-responsabbiltà reċiproka. L-informazzjoni hija prerekwiżit fl-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-impenji meħuda. Jekk id-donaturi mhux qed jirrappurtaw informazzjoni f'waqtha, ma jkunx possibbli li wieħed jinżamm responsabbli. Barra minn hekk, in-nuqqas ta' informazzjoni f'waqtha, trasparenti u komprensiva dwar il-flussi tal-għajnuna ma jippermettix lill-pajjiżi msieħba jagħtu rapport sħiħ dwar il-baġits lill-parlament u liċ-ċittadini tagħhom. F'Akkra sar qbil fuq dan li ġej: 1. Id-donaturi għandhom regolarment jagħtu informazzjoni f'waqtha u dettaljata dwar il-volum, l-allokazzjoni u, meta disponibbli, ir-riżultati tal-ispiża għall-iżvilupp li tippermetti li jkun hemm baġit, kontabbiltà u verifika iktar preċiżi mill-pajjiżi li qed jiżviluppaw. 2. Id-donaturi u l-pajjiżi li qed jiżviluppaw għandhom regolarment jippubblikaw il-kundizzjonijiet kollha marbuta mal-ħlasijiet. 3. Id-donaturi għandhom jipprovdu informazzjoni sħiħa u f'waqtha dwar l-impenji annwali u l-ħlasijiet li jkunu twettqu sabiex il-pajjiżi li qed jiżviluppaw ikunu f'qagħda li jirreġistraw b'mod preċiż il-flussi tal-għajnuna kollha fl-istimi tal-baġits u fis-sistemi tagħhom tal-kontabbiltà. 4. Id-donaturi għandhom jipprovdu lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw b'informazzjoni f'waqtha u regolari dwar l-ispiża bil-quddiem rikorrenti għal perjodi ta' tliet sa ħames snin u/jew bi pjani ta' implimentazzjoni, li għall-inqas jinkludu indikazzjonijiet tal-allokazzjonijiet tar-riżorsi. Fil-livell internazzjonali, hemm ukoll għadd ta' inizjattivi li qed jitwettqu globalment biex imexxu 'l quddiem l-aġenda dwar it-trasparenza tal-għajnuna: - Il-ħolqien ta' kunċetti u standards komuni: - Il-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp (DAC) tal-OECD jindirizza kwistjonijiet dwar it-trasparenza fi ħdan il-kuntest tal-Grupp ta' Ħidma dwar l-Effettività tal-Għajnuna[8]. - Il-Forum tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp tan-Nazzjonijiet Uniti (DCF) jassisti lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali (ECOSOC) fil-koordinazzjoni tad-dejta dwar flussi ta' għajnuna min-Nofsinhar għan-Nofsinhar u fl-analiżi tar-relazzjoni bejn it-trasparenza tal-għajnuna u r-responsabbiltà reċiproka. - L-Inizjattiva Internazzjonali tat-Trasparenza tal-Għajnuna (IATI) kienet varata fil-Forum III ta' Livell Għoli f'Akkra, f'Settembru 2008, biex tiżgura li d-donaturi jagħmlu l-informazzjoni dwar l-għajnuna tagħhom disponibbli għall-pubbliku b'mod li jinftiehem faċilment min-nies. - It-twaqqif ta' għodod tekniċi komuni u databases: - Il-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp (DAC) tal-OECD jiġbor u jippubblika dejta dwar l-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA) minn pajjiżi DAC permezz tas-Sistema ta' Rappurtar tal-Kredituri (CRS)[9]. Is-CRS huwa ġeneralment ikkunsidrat bħala l-iktar standard prestiġġjuż fil-produzzjoni ta' statistika vverifikata u ta' kwalità għolja dwar il-flussi tal-għajnuna tal-passat. - Il-Fondazzjoni Development Gateway[10] tmexxi l-Aid Data li huwa wieħed mill-ikbar direttorji onlajn dwar attivitajiet dinjin rigward l-iżvilupp u toffri ħarsa bażika lejn min qed jagħmel xiex fl-iżvilupp internazzjonali. Minkejja dawn l-inizjattivi, il-partijiet interessati għadhom isibuha diffiċli biex jaċċessaw dejta komprensiva u ċara, dettaljata biżżejjed għall-għanijiet tagħhom. L-utilità tad-dejta tonqos jekk tiġi ppubblikata tard wisq (ħafna drabi b'dewmien ta' mhux aktar minn sentejn). L-għodda ta' rappurtar DAC CRS hija bażi tajba biex wieħed jibni fuqha, iżda l-informazzjoni trid tiġi ppubblikata f'manjiera iktar f'waqtha, iktar kwalitattiva, iktar estensiva, iktar frekwenti u sinkronizzata, u trid tkun disponibbli għall-pajjiżi msieħba kollha b'mod armonizzat. Barra minn hekk, biex tkun iffaċilitata r-responsabbiltà reċiproka, jinħtieġu dejta ta' ppjanar li jħares 'il quddiem u dejta li tippermetti l-evalwazzjoni tal-kundizzjonijiet, tal-impatti potenzjali soċjali jew ambjentali, jew tal-prestazzjonijiet u r-riżultati maħsuba . Il-pajjiżi msieħba jeħtieġu wkoll li jiġu assistiti fil-ġbir tad-dejta tal-għajnuna fis-sistemi baġitarji tagħhom stess. Bħalissa, id-donaturi tal-UE diġà qed jippubblikaw xi informazzjoni dwar l-għajnuna tagħhom. Madanakollu, l-ebda miżuri ta' armonizzazzjoni ma tqegħdu fil-post b'rispons għall-impenji ta' hawn fuq, għalhekk il-metodi jvarjaw ħafna f'termini ta' kwalità, kwantità, ambitu, format, u frekwenza. Il-maġġoranza tal-Istati Membri tal-UE u l-Kummissjoni jirrappurtaw lid-DAC (il-Kumitat ta' Għajnuna għall-Iżvilupp), iżda hemm varjazzjoni wiesgħa fil-mod kif jippubblikaw l-informazzjoni dwar l-għajnuna, fil-livell tad-dettall li jipprovdu, fuq il-websajt jew fid-dokumenti nazzjonali ta' ppjanar. Mhux id-donaturi kollha jippubblikaw informazzjoni ddettaljata fil-livell tal-kwartieri ġenerali; pereżempju xi wħud jippubblikawha permezz tal-websajts tal-ambaxxati tagħhom. Disa' mit-28 donatur tal-UE (l-UE u s-27 Stat Membru tagħha) iffirmaw l-Inizjattiva Internazzjonali tat-Trasparenza tal-Għajnuna (IATI) (id-Danimarka, il-Finlandja, il-Ġermanja, l-Irlanda, il-Pajjiżi l-Baxxi, Spanja, l-Isvezja, u r-Renju Unit, kif ukoll l-UE) bil-ħsieb li jippubblikaw informazzjoni dwar l-għajnuna skont format internazzjonali komuni. Xi pajjiżi jipprovdu informazzjoni ddettaljata fid-dokumenti ta' ppjanar (bħall-Irlanda), filwaqt li oħrajn iqiegħdu l-informazzjoni fuq il-websajts tagħhom: ngħidu aħna, Spanja tipprovdi informazzjoni dwar l-Għajnuna Uffiċjali għall-Iżvilupp (ODA) diviża skont l-entità pubblika ta' ffinanzjar, u skont is-settur. L-informazzjoni dwar l-allokazzjonijiet tas-sena ta' wara mhumiex disponibbli kollha fl-istess ħin, iżda jsegwu ċ-ċiklu baġitarju ta' kull donatur (f'Awwissu għall-Finlandja, f'Ottubru għal Spanja, sa Novembru għall-Pajjiżi l-Baxxi), li jdgħajjef it-trasparenza u l-previdibbiltà tal-iffinanzjar għall-pajjiżi msieħba. Illum, l-unika għodda fil-livell tal-UE kemm biex tingħata l-informazzjoni dwar il-volumi tal-għajnuna, kif ukoll għall-monitoraġġ tal-impenji marbutin mal-għajnuna, huwa r-rapport annwali Monterey ippreżentat mill-Kummissjoni. Madanakollu, dan ma jrendix l-informazzjoni disponibbli għall-gvernijiet tal-pajjiżi msieħba, li jeħtieġu dejta f'waqtha u komprensiva għall-proċessi tagħhom ta' ppjanar u baġitarji, jew għall-partijiet interessati oħra (is-soċjetà ċivili). Għodda prattika - TR-AID (Għodda Trasparenti) - qed tiġi żviluppata mill-Kummissjoni Ewropea bil-għan li tikkoordina l-għajnuna finanzjarja umanitarja u ta' żvilupp fost id-donaturi tal-UE. TR-AID hija sistema bbażata fuq l-internet li tgħaqqad id-dejta minn sorsi multipli u li tipprovdi aċċess faċli għal informazzjoni komprensiva, sabiex id-dejta tkun tista' tintuża fit-teħid tad-deċiżjonijiet. TR-AID tipprovdi appoġġ fl-implimentazzjoni ta' diversi impenji tal-UE dwar l-effettività tal-għajnuna. Fil-bidu kienet maħsuba bħala għodda biex tippromwovi t-trasparenza fost id-donaturi tal-UE permezz tal-qsim ta' informazzjoni dwar l-għajnuna tagħhom, u bħala strument biex tiżdied il-koordinazzjoni tal-UE. Fit-terminu medju, hija timmira li tiżgura trasparenza usa' fir-rigward ta' partijiet interessati oħra: donaturi oħra, pajjiżi msieħba, is-soċjetà ċivili u l-pubbliku inġenerali. Hemm valur miżjud ġenwin f'li kulħadd jaġixxi flimkien fil-livell tal-UE: l-adozzjoni tal-istess standards, il-kwalità u l-frekwenza tal-pubblikazzjoni tal-informazzjoni. L-iżvilupp ta' approċċ tajjeb tal-UE għandu jippermettilna li nilħqu aħjar l-impenji li għamilna f'Akkra, filwaqt li nużaw l-opportunitajiet li joffri l-qafas tal-UE, l-għodod diġà żviluppati fil-livell tal-UE u l-benefiċċji potenzjali ta' approċċ tal-UE għal pajjiżi msieħba fit-tnaqqis tal-piżijiet finanzjarji u amministrattivi. RESPONSABBILTÀ REċIPROKA FIL-LIVELL NAZZJONALI Bħalissa, ma teżisti l-ebda prattika komuni li biha pajjiżi donaturi u pajjiżi msieħba jistgħu jinżammu reċiprokament responsabbli għall-impenji rispettivi tagħhom. Ir-rapport Monterey jindika li wħud mid-donaturi tal-UE ħadu sehem f'analiżi ta' evalwazzjoni rċiproka (l-Awstrija, il-Finlandja, l-Irlanda, il-Pajjiżi l-Baxxi, il-Portugall, Spanja, l-Isvezja u r-Renju Unit) iżda ngħatat ftit wisq informazzjoni dwar il-qafas utilizzat, il-kriterji, l-ambitu tal-evalwazzjoni, u l-partijiet interessati. Barra minn hekk, huma mhux dejjem ipprovdew ħarsa ġenerali kompluta minħabba li din l-informazzjoni ma kinitx sorveljata fil-livell tal-kwartieri ġenerali. Id-donaturi huma parzjalment responsabbli għall-pajjiżi msieħba permezz tar-rapporti nazzjonali dwar in-Nefqa Pubblika u l-Kontabbiltà Finanzjarja (Public Expenditure and Financial Accountability, PEFA) rigward il-prevedibbiltà tas-sostenn baġitarju, l-informazzjoni finanzjarja li jipprovdu d-donaturi għall-ibbaġitjar u l-irrappurtar fuq l-għajnuna maħsuba għalproġetti u programmi, u rigward kemm l-għajnuna hija ġestita permezz ta' proċeduri nazzjonali. Kull wieħed minn dawn il-kriterji, jingħata punteġġ. Uħud mill-pajjiżi msieħba huma responsabbli għad-donaturi skont approċċ speċifiku ta' donatur, relatat mal-ħtiġiet ta' kull donatur, b'rabta qawwija mal-proċeduri tal-offerti, il-kuntratti u l-ftehimiet speċifiċi ta' finanzjament. Il-kwestjonarju Monterey bħalissa huwa l-unika għodda ta' monitoraġġ fil-livell tal-UE li tipprovdi informazzjoni dwar l-impenji relatati mal-għajnuna mid-donaturi tal-UE. Iżda huwa ma jipprovdix l-evalwazzjonijiet tal-progress tad-donaturi jew tal-pajjiżi msieħba fl-implimentazzjoni tal- impenji reċiproċi tagħhom. Minflok , id-donaturi jirrappurtaw dwar jekk/kif għandhom jimplimentaw l- oqfsa ta' responsabbiltà reċiproka. Approċċ tal-UE komuni li jżomm kemm lid-donaturi tal-UE kif ukoll lill-pajjiżi msieħba responsabbli għall-impenji reċiproċi tagħhom, jagħmel sens għad-donaturi kollha tal-UE. Tali approċċ armonizzat għandu jkun utli wkoll biex tiżdied l-attenzjoni fuq l-impatt, il-koerenza u r-riżultati tal-għajnuna tagħna. Barra minn hekk, dan inaqqas l-ispejjeż għall-pajjiżi msieħba billi jkollhom qafas wieħed komuni li permezz tiegħu jridu jkunu responsabbli għad-donaturi kollha tal-UE. Fil-livell nazzjonali, hemm il-ħtieġa għal xi moduli bażiċi li jiffaċilitaw ir-responsabbiltà reċiproka. L-ewwel, għandu jkun ċar min qed iżomm lil min responsabbli. Ir-responsabbiltà reċiproka tinvolvi mhux biss lill-gvernijiet tad-donaturi u tal-imsieħba, iżda tinvolvi bl-istess mod lil dawk li huma ggvernati. Dan l-aspett, magħruf bħala responsabbiltà domestika, jista' jinvolvi firxa wiesgħa ta' partijiet interessati domestiċi inklużi l-parlamenti, l-awtoritajiet lokali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, l-għaqdiet tan-nisa, il-midja, il-partiti politiċi, eċċ. Dawn l-atturi domestiċi għandhom rwoli vitali x'jilagħbu fil-kontribut għal strateġiji ta' żvilupp nazzjonali, l-iskrutinju tal-progress għat-twettiq tal-effettività tal-għajnuna u tal-impenji tal-iżvilupp, u fl-aħħar, biex jissanzjonaw lill-gvernijiet għal prestazzjoni fqira. Ir-responsabbiltà reċiproka teħtieġ ukoll kuntest, jiġifieri ftehim dwar fejn għandu jsir il-proċess. Mod wieħed kif dan jista' jintlaħaq huwa billi jiġu stabbiliti oqfsa għall-ġestjoni tal-għajnuna bħall-Oqfsa konġunti għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni (Performance Assessment Frameworks, PAF) fejn l-imsieħba fl-iżvilupp jistgħu jiltaqgħu u jevalwaw it-twettiq tal-impenji u jiddeċiedu dwar kif isegwuhom. Ma teżistix formula maqbula minn kulħadd dwar kif għandu jkun imfassal jew imwettaq il-PAF. Preferibbilment, għandu jkun ibbażat fuq fora ta' relazzjonijiet eżistenti. Dawn jistgħu jkollhom regoli u proċeduri iktar formalizzati, jew ikunu bbażati fuq arranġamenti iktar informali. Jistgħu jieħdu l-forma ta' konsultazzjonijiet annwali, gruppi konsultattivi, bordijiet konġunti tal-analiżi, eċċ. L-iktar aspett importanti huwa li l-PAF jipprovdi kuntest li jwassal biex jiġu stabbiliti fiduċja u kunfidenza reċiproċi. Dan għandu jgħin biex jinħolqu sinerġiji bejn il-proċessi eżistenti ta' ġestjoni tal-għajnuna lokali u għandu jiġi integrat fl-oqfsa eżistenti għad-djalogu. Barra minn hekk, huwa neċessarju wkoll li ssir id-definizzjoni ta' dak li għandha tikkonċentra fuqu r-responsabbiltà, jiġifieri l-ftehim dwar għal xiex ikunu se jinżammu responsabbli l-partijiet rilevanti. Dan jinvolvi l-ħolqien ta' aġenda kondiviża sabiex jiġu stabbiliti miri u impenji ċari għaż-żewġ naħat. Din l-aġenda kondiviża għandha tinkludi elementi rigward pjanijiet u strateġiji ta' żvilupp nazzjonali jew settorjali, jiġifieri ftehim dwar għal xiex għandha tintuża l-għajnuna. Għandha tiffoka wkoll fuq l-effettività tal-impenji tal-għajnuna, pereżempju l-ftehim dwar kif għandha titqassam l-għajnuna. Il-punt importanti huwa li tiġi stabbilita ċarezza rigward ir-responsabbiltajiet ta' kull wieħed mill-partijiet, u għaldaqstant għal xiex se jinżammu responsabbli. Qafas Konġunt għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni fil-Prattika - Eżempji Il-Możambik Il-qafas ta' responsabbiltà reċiproka tal-Możambik huwa bbażat fuq evalwazzjoni indipendenti tal-prestazzjoni tal-Imsieħba fil-Programm ta' Għajnuna fil-Możambik. Id-donaturi jaraw bir-reqqa l-prestazzjoni tal-Gvern fuq il-bażi tal-qafas ta' monitoraġġ u evalwazzjoni tal-pajjiż għall-pjan tiegħu ta' tnaqqis tal-faqar u l-monitoraġġ tal-progress fl-iżvilupp. Id-donaturi jiġu evalwati fuq il-bażi ta' matriċi ta' impenji u ta' sistema ta' klassifikazzjoni (punteġġi), aggregati f'livelli globali ta' prestazzjoni (tajjeb ħafna, medju għal għoli, medju, medju għal baxx, baxx) L-isforzi ta' monitoraġġ fuq il-prestazzjoni tal-għajnuna huma msaħħa aktar permezz tad-database ODA Mozambique (ODAMOZ) - li tipprovdi informazzjoni vitali dwar il-finanzjament tad-donaturi - u l-Osservatorju tal-Iżvilupp. Il-Możambik huwa wieħed mill-ftit pajjiżi li żviluppaw qafas istituzzjonali għall-monitoraġġ parteċipattiv tal-faqar fil-livelli nazzjonali, provinċjali u lokali. L-isforzi biex jiġu appoġġjati aktar it-trasparenza u r-responsabbiltà domestika jeħtieġu jkomplu jissaħħu. Ir-Rwanda Żewġ Mekkaniżmi ta' Analiżi Konġunta: Il-Qafas Komuni għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni (CPAF) u l-Qafas għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni tad-Donaturi (Donor Performance Assessment Framework, DPAF) Biex tiġi evalwata l-prestazzjoni tad-donaturi b'kollox qed jintużaw 26 indikatur, ibbażati fuq miri dwar il-kwalità tal-għajnuna miftiehema fuq livell internazzjonali u dak nazzjonali. L-evalwazzjoni ssir fuq il-bażi ta' ċiklu annwali, fil-ħin biex tikkoinċidi mal-evalwazzjoni u d-diskussjoni tal-prestazzjoni tal-gvern fil-kuntest tal-Qafas għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni tal-Gvernijiet. Id-donaturi jiffaċilitaw il-ġbir u l-aggregazzjoni tad-dejta billi jirrappurtaw dwarhom infushom fuq għadd ta' indikaturi fil-waqt. Huwa mistenni li d-Database dwar l-Għajnuna għall-Iżvilupp se tiġi aġġornata biex tiffaċilita dan ir-rappurtar. Il-ġbir, l-aggregazzjoni u l-analiżi tad-dejta f'matriċi tal-Qafas għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni tad-Donaturi (immexxija mill-Ministeru tal-Ekonomija u l-Finanzi). Ir-riżultati jiġu ppreżentati u diskussi fil-Grupp ta' Koordinazzjoni tal-Imsieħba għall-Iżvilupp, waqt li diskussjonijiet iktar iffukati jsiru fil-Grupp tal-Armonizzazzjoni għas-sostenn Baġitarju. Rispons/ippjanar intern tad-donaturi, pjani ta' azzjoni kondiviżi mal-gvernijiet u l-imsieħba fl-Iżvilupp. | RESPONSABBILTÀ REċIPROKA FIL-LIVELL INTERNAZZJONALI - Ir-responsabbiltà reċiproka qed titmexxa 'l quddiem ukoll f'ħafna fora internazzjonali. Dawn jinkludu l-analiżi indipendenti bejn il-pari bħall-analiżi bejn il-pari tal-OECD DAC, ir-Rapport annwali tal-UE dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp (ir-Rapport Monterey), l-evalwazzjonijiet mhux uffiċjali tal-prestazzjoni bħall-Aid Watch tal-UE mill-Concord (il-Konfederazzjoni ta' organizzazzjonijiet Ewropej tas-soċjetà ċivili), u tipi oħra ta' rappurtar u analiżi mwettqa mill-FMI/Bank Dinji (Rapport ta' Monitoraġġ Globali), il-Forum ta' Kooperazzjoni għall-Iżvilupp tal-ECOSOC, l-UNECA/OECD (Analiżi Reċiproka dwar l-Effettività tal-Għajnuna), il-G8 (Rapport fuq ir-Responsabbiltà tal-Iżvilupp maħruġ fl-2010), l-Istħarriġ ta' Pariġi u l-Grupp ta' Ħidma dwar l-Effettività tal-Għajnuna. Ir-responsabbiltà reċiproka fil-livell internazzjonali għandha tirrinforza r-responsabbiltà fil-livell nazzjonali. Madanakollu, dan mhux dejjem isir b'mod effettiv, xi drabi minħabba n-nuqqas ta' ekwilibrju fir-relazzjoni ta' għajnuna bejn id-donaturi u l-imsieħba. L-aġenda għar-responsabbiltà fil-livell internazzjonali tista' xi drabi tirrifletti aħjar it-tħassib u l-interessi tal-gvernijiet tal-pajjiżi msieħba u l-partijiet interessati. Barra minn hekk, il-partijiet interessati tal-pajjiż sieħeb ħafna drabi ma jkollhomx biżżejjed analiżi u informazzjoni, u b'hekk ma jkunux jistgħu jikkommettu ruħhom kompletament u fuq termini indaqs mad-donaturi. Iktar minn hekk, l-isforzi internazzjonali biex jippromwovu r-responsabbiltà reċiproka jonqoshom il-mezz li permezz tiegħu dawk il-pajjiżi li huma msieħba jagħmlu sanzjonijiet fuq il-pajjiżi donaturi, jew li jrendu forzabbli l-impenji tad-donaturi. RESPONSABBILTÀ U GħAJNUNA UMANITARJA Prinċipji u prattiċi tajbin ta' Donazzjoni Umanitarja Tajba kienu stabbiliti minn 16-il donatur fl-2003[11]. Dawn il-prinċipji jfittxu, fost l-oħrajn, li jippromwovu s-sħubija u l-prattiċi tajbin ta' donazzjoni fil-finanzjament, il-ġestjoni u r-responsabbiltà. Bl-approvazzjoni soda ta' dawn il-prinċipji permezz tal-Kunsens Ewropew dwar l-għajnuna umanitarja[12], l-UE wriet l-impenn qawwi tagħha biex tippromwovi donazzjoni umanitarja effettiva u responsabbli[13]. Il-qafas dwar ir-responsabbiltà jindirizza l-ispeċifiċità tal-għajnuna umanitarja u b'mod partikolari: l-approċċ tiegħu bbażat fuq il-ħtiġijiet, it-twassil b'ħeffa, l-orizzont f'terminu qasir u n-natura reattiva tiegħu. Jeżistu diversi mekkaniżmi u għodod li jiżguraw it-trasparenza u l-koordinazzjoni tal-għajnuna umanitarja tal-UE: - Strateġija operattiva b'metodoloġija stabbilita tajjeb għall-allokazzjonijiet baġitarji b'approċċ ibbażat fuq il-ħtiġijiet. Din l-istrateġija u l-ippjanar iddettaljat li jħares 'il quddiem, tkun kondiviża u kkoordinata mal-partijiet interessati rilevanti kollha; - Sistema ta' rappurtar żviluppata u ġestita mill-Kummissjoni, imsejħa l-14 points, li tipprovdi informazzjoni fil-ħin reali dwar l-għajnuna umanitarja implementata mill-Kummissjoni u mill-Istati Membri. Din is-sistema hija marbuta mas-Sistema ta' Traċċar Finanzjarju operata mill-UN-OCHA li tipprovdi informazzjoni simili dwar l-għajnuna umanitarja dinjija. PROPOSTA GħAL RABA' KAPITOLU TAL-QAFAS OPERATTIV Sabiex jiġu indirizzati l-firxa ta' diskrepanzi bejn id-donaturi differenti tal-UE, kemm rigward it-trasparenza kif ukoll il-prattiċi ta' responsabbiltà reċiproka, huwa importanti li jiġi definit l-approċċ komuni tal-UE, u li jittieħdu passi prattiċi b'mod konġunt fil-livell tal-UE sabiex jiġu implimentati l-impenji konġunti tagħna. It-taqsima li ġejja tikkostitwixxi t-test propost biex jiġi inkluż bħala r-raba' kapitolu tal-Qafas Operattiv dwar l-Effettività tal-Għajnuna. Trasparenza tal-Għajnuna Il-Kummissjoni u l-Istati Membri tal-UE se jipprovdu informazzjoni komprensiva u komparabbli dwar in-nefqa għall-iżvilupp fuq bażi regolari billi: 1. Jimxu fuq il-format standard tas-Sistema tar-Rappurtar tal-Kredituri (CRS) tal-OECD/DAC li mill-bidu ta' Ottubru 2011, kull tliet xhur jiżvelaw informazzjoni lill-pubbliku dwar il-volum u l-allokazzjoni tal-għajnuna, , b'dewmien massimu ta' tliet xhur biex tkun żvelata l-informazzjoni. 2. Jipprovdu informazzjoni fuq livell nazzjonali dwar dejta li tħares 'il quddiem, fuq bażi annwali, mill-bidu ta' Lulju 2011: 2.1 Ibbażata fuq Stħarriġ tad-DAC dwar il-metodoloġija tal-Pjani Prospettivi ta' Nfiq tad-Donaturi li tiżvela dejta li tħares 'il quddiem ta' mill-inqas tliet snin u mhux aktar minn ħames snin, dwar l-infiq fuq l-għajnuna globali għall-pajjiżi msieħba kollha. 2.2 L-iżvelar ta' allokazzjonjiet ta' għajnuna li jħarsu 'l quddiem ta' mill-inqas tliet snin u mhux aktar minn ħames snin, settur b'settur, għall-pajjiżi kollha tal-Inizjattiva Aċċellerata dwar it-Tqassim tax-Xogħol. 3. Jagħmlu r- Rapport Annwali tal-UE dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp mudell ta' trasparenza u responsabbiltà permezz tal-użu tal-proċess tal-kwestjonarju Monterey għat-traċċar tal-progress fil-livell tal-kwartieri ġenerali u dak nazzjonali. 4. Jagħmlu użu mill-għodda TR AID biex jippubblikaw u jaqsmu d-dejta tagħhom ma' xulxin. 4.1 Fl-ewwel fażi fuq bażi volontarja, mingħajr il-ħtieġa ta' format speċifiku ta' dejta; 4.2 Fit-tieni fażi fuq bażi obbligatorja, wara r-Raba' Forum ta' Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna fil-Korea fl-2011, bl-użu ta' format ta' dejta standardizzat u komuni li għandu jiġi stabbilit skont l-istandards internazzjonali. Responsabbiltà Reċiproka fil-Livell Nazzjonali Fil-pajjiżi msieħba kollha u flimkien magħhom il-Kummissjoni u l-Istati Membri tal-UE se: 1. Jistabbilixxu qafas konġunt għall-monitoraġġ ta' impenji konġunti, li jibni fuq sistemi eżistenti kull fejn ikun possibbli[14]: - F'pajjiżi taħt l-Inizjattiva Aċċellerata tat-Tqassim tax-Xogħol (FTI), dawk li jiffaċilitaw, b'kooperazzjoni mad-Delegazzjonijiet tal-UE, se jibdew diskussjonijiet dwar ir-responsabbiltà reċiproka mal-gvern sieħeb u partijiet interessati domestiċi oħra. Fil-pajjiżi li ma jagħmlux parti minn din l-Inizjattiva, id-Delegazzjoni tal-UE se torganizza laqgħa biex isir qbil dwar liema donatur għandu jibda d-diskussjonijiet dwar ir-responsabbiltà reċiproka. - Fi ħdan il-prijoritajiet u l-miri tal-pajjiżi msieħba, se jiġi stabbilit Qafas konġunt għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni sa Lulju 2011 biex b'mod regolari jevalwa l-prestazzjoni tad-donaturi rigward l-impenji tagħhom dwar l-effettività tal-għajnuna fil-livell nazzjonali. F'dan il-proċess, l-Istati Membri se jinkoraġġixxu t-tmexxija tal-pajjiż sieħeb. - Il-Qafas konġunt għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni għandu jiġi stabbilit fuq il-bażi tal-prinċipji gwida li ġejjin: - Inklużjoni: għandu jimmira li jinkludi d-donaturi kollha preżenti fil-pajjiż kif ukoll il-baġit nazzjonali; - Reċiproċità: għandu jkopri kemm l-impenji tad-donaturi kif ukoll l-impenji tal-pajjiż sieħeb; - Komparabbiltà: għandu jissorvelja l-prestazzjoni ta' donaturi individwali b'mod li jitqabbel; - Regolarità: l-evalwazzjonijiet għandhom isiru mill-inqas darba fis-sena; - Awtorappurtar: id-donaturi u l-gvern għandhom jimpenjaw ruħhom biex jipprovdu d-dejta tal-operazzjonijiet tagħhom fil-pajjiż fuq bażi regolari mkejla skont kriterji ddeterminati minn qabel. - Dawn l-Oqfsa għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni għandhom jiġu evalwati fil-ħin biex jiġu ppubblikati r-riżultati tal-prestazzjoni konġunta fil-livell nazzjonali u biex jiġu kondiviżi mal-kwartieri ġenerali sa Novembru 2011, u jsiru l-aġġustamenti meħtieġa. - L-implimentazzjoni ta' dawn l-impenji konġunti se jikkontribwixxu lejn id-djalogi ta' politika li jinsabu għaddejjin bejn id-donaturi u l-pajjiżi msieħba fil-livelli ta' proġetti, f'dawk settorjali kif ukoll nazzjonali. L-UE se tuża wkoll id-djalogu ta' politika biex tinkoraġġixxi d-dibattitu pubbliku bil-għan li żżomm kemm lid-donaturi kif ukoll lill-gvernijiet responsabbli. 2. Fil-proċess deskritt hawn fuq, l-UE u l-Istati Membri tagħha se jsostnu r-rwol tal-oganizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili inklużi l-għaqdiet tan-nisa u l-midja, il-gvernijiet lokali u l-parlament, biex iżommu lill-gvernijiet u lid-donaturi responsabbli, inkluż il-provvediment tas-sostenn għall-iżvilupp tal-kapaċitajiet meħtieġa. Responsabbiltà Reċiproka fil-livell internazzjonali L-UE u l-Istati Membri tagħha se jaħdmu flimkien lejn viżjoni komuni dwar il-futur tal-arkitettura tal-għajnuna wara r-Raba' Forum ta' Livell Għoli dwar l-Effettività tal-Għajnuna f'Busan, sa Lulju 2011. Dawn għandhom: 1. Jikkoordinaw il-qagħda tagħhom f'diskussjonijiet dwar ir-responsabbiltà reċiproka f'fora differenti, inkluż fil-Forum tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp tan-NU u fil-Grupp ta' Ħidma dwar l-Effettività tal-Għajnuna. Dan jinkludi s-sostenn ta' sforzi mill-Forum tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp biex jiġbor u jqassam analiżi u evalwazzjonijiet indipendenti u awtoritattivi dwar ir-responsabbiltà reċiproka. 2. Jappoġġjaw qafas iktar inklussiv għal involviment iktar qawwi mill-pajjiżi msieħba, l-awtoritajiet lokali, il-membri parlamentari u s-soċjetà ċivili. [1] Fl-2008, 14 minn 54 pajjiż biss kienu rrappurtati li kellhom fil-post "analiżi ta' evalwazzjoni reċiproka" fil-livell nazzjonali sabiex iżommu lil xulxin responsabbli għal impenji reċiproċi. [2] Paragrafu 15 tal-Kunsens Ewropew (http://ec.europa.eu/development/icenter/repository/european_consensus_2005_en.pdf) [3] Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar "L-UE bħala sieħba globali għall-iżvilupp: Ngħaġġlu l-progress lejn l-Miri għall-Iżvilupp għall-Millenju (MDGs)" is-27 ta' Mejju 2008 (http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/08/st09/st09907.en08.pdf) [4] Kunsill tat-22 ta' Lulju 2008. (http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/08/st12/st12080.en08.pdf) [5] Konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta' Novembru 2009 (http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/09/st15/st15912.en09.pdf) [6] Konklużjonijiet tal-Kunsill tat-18 ta' Mejju 2009 (http://ec.europa.eu/development/icenter/repository/COMM_PDF_COM_2009_0160_F_EN_COUNCIL_CONCLUSIONS.PDF) [7] Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Ġunju 2010 (dok. 11080/10) [8] Fir-raggruppament C tal-Grupp ta' Ħidma, fit-tim ta' ħidma relatat mal-previżjonijiet u t-trasparenza tal-għajnuna u fil-qafas tal-grupp tekniku tal-allokazzjoni tal-Għajnuna tad-DAC [9] http://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=CRSNEW [10] http://www.aiddata.org/home/index [11] Il-Prinċipji u l-Prattika tajba ta' Donazzjoni Umanitarja, Stokkolma, is-17 ta' Ġunju 2003; approvat mill-OECD [12] Il-Ġurnal Uffiċjali C 25/1, 30.1.2008 – Taqsima 3.3 dwar l-effettività u r-responsabbiltà tal-għajnuna umanitarja [13] idem [14] Fil-każ ta' pajjiżi kandidati u potenzjalment kandidati tal-UE ir-Rapport Annwali dwar l-Istrument għall-Qabel l-Adeżjoni u l-kumitati konġunti ta’ monitoraġġ jiffurmaw bażi għal aspetti ta' Qafas għall-Evalwazzjoni tal-Prestazzjoni. Dawn il-mezzi jistgħu jiġu adattati biex jipprovdu dejta rilevanti b'mod aktar sistematiku bħall-analiżi finanzjarja u d-dejta dwar l-impenji rigward l-effettività tal-għajnuna.