ANNESS

Rakkomandazzjonijiet Ġenerali miċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard għas-settur tat-turiżmu, b’mod partikolari l-istabbilimenti tal-ospitalità

Arranġamenti lokali

Il-miżuri tas-saħħa pubblika fis-settur tat-turiżmu jeħtieġ jikkonformaw mal-miżuri ġenerali applikati mill-awtoritajiet lokali u nazzjonali, u jeħtieġ iqisu l-gwida dwar il-post tax-xogħol (1). Tali miżuri fis-seħħ fis-settur tat-turiżmu jeħtieġ ikunu mill-anqas stretti daqs ir-rakkomandazzjonijiet għall-pubbliku ġenerali.

Jenħtieġ li jkun hemm djalogu kostanti bejn l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika lokali u/jew nazzjonali u l-postijiet ta’ akkomodazzjoni biex jiġi żgurat li r-regoli u r-regolamenti l-aktar riċenti f’żona ġeografika partikolari jiġu kondiviżi u applikati — inkluż:

— Arranġamenti speċifiċi għall-mistednin, inklużi mistednin minn pajjiżi oħra biex jiksbu parir u trattament mediku li jinkludi l-aċċess għall-kura ambulatorja u fl-isptar, fil-każ li juru sintomi assoċjati mal-COVID-19.

— Il-ħtieġa li s-sidien tal-postijiet ta’ akkomodazzjoni jiġbru informazzjoni metikoluża dwar id-dettalji ta’ kuntatt li jistgħu jkunu utli għall-investigazzjonijiet dwar is-saħħa pubblika fil-każ li jinqala’ każ fil-post ta’ akkomodazzjoni.

Komunikazzjoni tar-riskju u taħriġ

Pjan ta’ azzjoni

L-istabbilimenti jenħtieġ li jkollhom pjan ta’ tħejjija li jinkludi azzjonijiet li jeħtieġ jittieħdu u li jkopru l-perjodi li ġejjin:

— Meta tittieħed id-deċiżjoni għall-ftuħ mill-ġdid u qabel ma jaslu l-mistednin. Din il-fażi se tinkludi l-għoti tal-informazzjoni u t-taħriġ lill-persunal, kif ukoll l-implimentazzjoni tal-miżuri meħtieġa għall-prevenzjoni tal-infezzjonijiet fil-faċilità u t-tip ta’ informazzjoni li trid tingħata lill-klijenti qabel jaslu;

— Il-perjodu li fih il-mistednin ikunu se joqogħdu fl-istabbilimenti, minn meta jipprenotaw, mid-dħul tagħhom fl-istabbiliment sal-ħruġ;

— Sa 14-il jum wara li l-mistednin ikunu telqu mill-istabbiliment.

Jenħtieġ li jiġi ppreżentat pjan ta’ azzjoni speċifiku lill-persunal kollu li jispjega d-dettalji tar-rwol u r-responsabbiltajiet tal-persunal u għandu jkun disponibbli l-ħin kollu.

Taħriġ u ġestjoni tal-persunal

Taħriġ:

— Jenħtieġ li l-persunal kollu li jaħdem f’faċilitajiet turistiċi jkun konxju mis-sintomi tal-COVID-19 (eż. deni, sogħla, uġigħ fil-griżmejn, eċċ.) u jkun informat dwar il-miżuri bażiċi għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet (IPC).

— Kif definit mill-awtoritajiet tas-saħħa lokali, il-persunal li jkunu huma stess każijiet tal-COVID-19, jew li jkollhom il-membri tad-dar tagħhom ikkonfermati bħala każijiet, jenħtieġ li ma jidħlux lura fil-post tax-xogħol matul il-perjodu infettiv: għall-każijiet ħfief normalment sa 8 ijiem wara li jkunu bdew jinħassu s-sintomi.

— Il-persunal li jkun qed jesperjenza sintomi kompatibbli mal-COVID-19 ma għandux jidħol lura fuq il-post tax-xogħol, għandu jawtoiżola, u jenħtieġ li jingħata parir li jsegwi l-gwida lokali dwar is-saħħa pubblika u jfittex assistenza medika jekk is-sintomi jmorru għall-agħar skont il-gwida lokali.

— Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati t-taħriġ speċifiku għall-persunal dwar il-miżuri IPC u l-azzjonijiet li jridu jittieħdu fil-każ ta’ mistednin li jippreżentaw sintomi kompatibbli mal-COVID-19.

Ġestjoni:

— Il-membri tal-persunal anzjani u l-persunal b’kundizzjonijiet mediċi kroniċi predisposti (bħall-mard tal-qalb, il-mard tal-pulmun, l-immunodefiċjenza, it-trattament riċenti għall-kanċer) li huwa magħruf li jinsabu f’riskju ogħla li jiġu infettati bil-COVID-19, fejn ikun possibbli, jenħtieġ li jingħataw attivitajiet li jnaqqsu l-kuntatt mal-mistednin.

— Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati miżuri li jnaqqsu l-għadd tal-persunal fl-istabbiliment, bħal pereżempju x-xogħol mid-dar għall-persunal kollu li jwettaq dmirijiet li jistgħu jkunu kompatibbli mat-telexogħol.

— Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati miżuri li jnaqqsu l-għadd ta’ kuntatti fiżiċi u l-ħin tal-kuntatti fiżiċi bejn il-persuni fl-istabbiliment, inkluż ix-xogħol bix-xift, ix-xiftijiet fil-ħin tal-ikel, l-użu tat-telefowns u l-mezzi ta’ komunikazzjoni elettroniċi.

Informazzjoni għall-mistednin

— Qabel il-wasla f’post ta’ akkomodazzjoni, jenħtieġ li l-mistednin jingħataw informazzjoni dwar il-gwida attwali mill-awtoritajiet tas-saħħa pubblika lokali u l-miżuri speċifiċi li jkunu fis-seħħ fil-post ta’ akkomodazzjoni. Jenħtieġ li l-mistednin jiġu informati li jenħtieġ li jipposponu s-soġġorn tagħhom jekk ikollhom sintomi kompatibbli mal-COVID-19 jew jekk ikunu ġew f’kuntatt ma’ persuna bil-COVID-19 jew b’sintomi li jissuġġerixxu l-COVID-19 fl-14-il jum qabel iż-żjara ppjanata tagħhom.

— Jenħtieġ li jkun hemm sinjali speċifiċi (infografiċi ta’ informazzjoni) jew informazzjoni oħra aċċessibbli, inklużi verżjonijiet adattati għall-mistednin neqsin mid-dawl quddiem l-entrata tal-post ta’ akkomodazzjoni li jinfurmaw lill-mistednin dwar is-sinjali u s-sintomi tal-COVID-19 u jenħtieġ li jagħtuhom struzzjonijiet dwar x’għandhom jagħmlu fil-każ li jiżviluppaw is-sintomi. L-akkomodazzjoni tista’ wkoll tipprovdi fuljetti b’din l-informazzjoni.

— Mat-tluq, il-mistednin huma espliċitament mitluba jinnotifikaw minnufih il-post ta’ akkomodazzjoni jekk jiżviluppaw sintomi assoċjati mal-COVID-19, jew jekk ikollhom riżultat pożittiv għat-test tal-COVID-19, fi żmien 14-il jum wara t-tluq.

— Jiżguraw li d-dettalji ta’ kuntatt tal-mistednin ikunu disponibbli f’każ li jkunu meħtieġa għat-traċċar tal-kuntatti.

It-tbegħid fiżiku

— It-trażmissjoni tas-SARS-CoV-2 isseħħ prinċipalment minn qatriet respiratorji u kuntatt dirett ma’ nies infettati, u kuntatt indirett ma’ wċuħ jew oġġetti kkontaminati (fomiti) fl-ambjent immedjat. Il-qatriet respiratorji kbar jimxu madwar metru man-nifs, 1,5 metri meta wieħed jitkellem u żewġ metri mas-sogħla (2).

— Jenħtieġ li l-istabbiliment jiżgura li jinżamm it-tbegħid fiżiku skont l-aħħar gwida f’żoni komunali fejn il-mistednin aktarx li jinġabru għal perjodi ta’ żmien itwal (eż. għal aktar minn kwarta).

— Il-mistednin li jkunu qed jivvjaġġaw flimkien u li jaqsmu l-kmamar ma għandhomx għalfejn jintalbu jżommu d-distanza fiżika bejniethom.

— Meta ma jkunx jista’ jiġi ggarantit tbegħid fiżiku, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati miżuri speċifiċi biex jiġi evitat it-tixrid ta’ qtar bħal fir-receptions bl-użu ta’ pannelli għoljin tal-ħġieġ jew tal-plastik.

— Il-faċilitajiet turistiċi, inklużi l-lukandi u r-ristoranti, jenħtieġ li jistabbilixxu għadd massimu ta’ mistednin li jkun permess f’kull faċilità u spazju li jiggarantixxi t-tbegħid fiżiku meħtieġ. Jenħtieġ li l-għadd massimu ta’ mistednin ma jinqabiżx.

— L-avvenimenti għal skopijiet ta’ divertiment jenħtieġ li jiġu posposti jew ikkanċellati, ladarba ma jkunx jista’ jiġi ggarantit it-tbegħid fiżiku.

— Għandhom jiġu kkunsidrati arranġamenti speċjali għat-trasport tal-ġarr biex ikun żgurat it-tbegħid fiżiku.

Miżuri għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet

In-negozji fis-settur tat-turiżmu ġeneralment joffru prodotti u servizzi fejn jinġabru n-nies f’ambjenti fil-magħluq (lukandi, ristoranti, kafetteriji) u fil-miftuħ (siti tal-ikkampjar, bajjiet, pixxini) għal perjodi ta’ żmien twal, fejn tikber il-possibbiltà li jiġi trażmess il-virus. Jeħtieġ jiġu kkunsidrati u implimentati t-tbegħid fiżiku kif ukoll miżuri speċifiċi għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet (miżuri protettivi personali u protokolli tat-tindif u tad-diżinfettar) fl-ambjenti kollha fejn jistgħu jinġabru n-nies (3). Fost il-miżuri għall-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet insibu:

— Etikett respiratorja — Jenħtieġ li tiġi segwita etikett respiratorja stretta: meta persuna tagħtas jew tisgħol, jenħtieġ li tgħatti ħalqha u mneħirha. Wieħed jenħtieġ li jkollu dejjem fil-viċin tixjus nodfa tal-karti. — It-tixju tal-karti jenħtieġ li jintremew minnufih kif jintużaw, idealment f’laned taż-żibel bil-għatu, u wieħed jenħtieġ li jaħsel/inaddaf idejh mill-ewwel kif suppost. — Jekk wieħed ma jkollux tixjus tal-karti, huwa rrakkomandat li jisgħol jew jagħtas ġewwa minkbu.

— L-iġjene tal-idejn — L-iġjene tal-idejn hija miżura ta’ kontroll essenzjali biex titnaqqas il-firxa tal-COVID-19. — Wieħed jenħtieġ li faċilment ikollu aċċess biex jaħsel idejh bis-sapun, isib srievet tal-karti ta’ użu uniku jew apparat awtomatiku li jnixxef, u likwidi abbażi tal-alkoħol li wieħed jogħrok fuq idejh (li jkollhom mill-inqas 70 % alkoħol). — Jenħtieġ li jkun hemm sinjali (infografiċi ta’ informazzjoni) li jippromwovu l-importanza tal-iġjene tal-idejn u jispjegaw kif wieħed iżomm iġjene effettiva tal-idejn f’żoni differenti (eż. fl-entrati, fit-toilets, viċin il-kaxxier, eċċ.) ta’ kull faċilità turistika. — Jenħtieġ li wieħed jaħsel idejh ta’ spiss.

— L-użu tal-maskri tal-wiċċ — L-użu ta’ maskri tal-wiċċ mediċi jew mhux mediċi u improvvizzati minn persunal u mistednin fil-faċilitajiet tat-turiżmu jista’ jitqies bħala mezz ta’ kontroll tas-sors (jiġifieri biex jiġi evitat it-tixrid tal-qtar minn nies infettati li juru sintomi jew li ma juruhomx) (4). — L-użu tal-maskri tal-wiċċ jenħtieġ li jiġi kkunsidrat biss bħala miżura komplementari, mhux bħala waħda li tissostitwixxi l-miżuri preventivi ewlenin. — L-użu xieraq tal-maskri tal-wiċċ huwa importanti. Il-maskra tal-wiċċ jenħtieġ tgħatti kompletament il-wiċċ mill-għadma tal-imnieħer sal-geddum. — Jenħtieġ li tkun disponibbli informazzjoni dwar l-użu xieraq tal-maskri tal-wiċċ, li tenfasizza l-importanza li wieħed jaħsel idejh bis-sapun u bl-ilma jew li jogħrok idejh bil-likwidi abbażi ta’ alkoħol qabel ma jilbes il-maskra tal-wiċċ u wara li jneħħiha. — Il-maskri tal-wiċċ mediċi u mhux mediċi huma aċċettabbli f’ambjenti komunitarji, meta wieħed iqis il-kwistjonijiet ta’ disponibbiltà u diment li jiġi żgurat li l-maskri tal-wiċċ mediċi jingħataw prijorità biex jintużaw f’ambjenti ta’ kura tas-saħħa. — L-użu ta’ respiraturi bil-parti ta’ mal-wiċċ filtranti (FFP) mhuwiex irrakkomandat f’konfigurazzjonijiet komunitarji, peress li dawn iridu jitħallew biex jintużaw bi prijorità fl-ambjenti tal-kura tas-saħħa.

— Ventilazzjoni — Il-ventilazzjoni batuta ta’ postijiet magħluqa hija relatata ma’ żieda fit-trażmissjoni ta’ infezzjonijiet respiratorji (5). Il-mod primarju ta’ trażmissjoni għall-COVID-19 huwa maħsub li jseħħ permezz ta’ qatriet respiratorji. Ir-rwol tal-aerosols fit-trażmissjoni ta’ COVID-19 li kapaċi jdumu aktar fl-arja għadu mhux ċar, u għalhekk ir-rwol relattiv tal-ventilazzjoni għall-prevenzjoni tat-trażmissjoni tal-COVID-19 mhuwiex definit sew. Madankollu, diversi każijiet ta’ trażmissjoni tal-COVID-19 ġew marbuta mal-preżenza tiegħu fi spazji magħluqa (6). Aktar ma tinbidel l-arja fis-siegħa u aktar ma tkun kbira l-provvista ta’ arja friska aktarx li aktar jonqos ir-riskju potenzjali ta’ trażmissjoni ta’ aerosols, u dan jista’ jinkiseb permezz tal-ventilazzjoni naturali jew mekkanika, skont l-istabbiliment (7). — Meta jintużaw sistemi ta’ ventilazzjoni mekkaniċi, il-manutenzjoni tas-sistemi ta’ ventilazzjoni artifiċjali, speċjalment f’dak li għandu x’jaqsam mat-tindif u t-tibdil tal-filtri, skont l-istruzzjonijiet tal-manifattur hija essenzjali.

— Tindif u diżinfettar — Fil-kuntest tal-pandemija COVID-19, it-tindif xieraq u d-diżinfettar huma importanti (8). — Jenħtieġ li l-uċuħ li jintmessu ta’ spiss jitnaddfu kemm jista’ jkun spiss (mill-inqas kuljum u jekk jista’ jkun aktar frekwenti). Eżempji ta’ dawn l-uċuħ huma: l-pumi u l-istangi tal-bibien, is-siġġijiet u l-armrests, l-uċuħ tal-imwejjed, l-iswiċċijiet tad-dawl, il-poġġamani tat-taraġ, il-viti tal-ilma, il-buttuni tal-lifts, eċċ. — Is-sopravivenza tal-virus fuq l-uċuħ tiddependi mill-materjal tal-wiċċ, bl-iqsar sopravivenza rrapportata fuq ir-ram (9). — Huwa rrakkomandat tindif bir-reqqa b’deterġenti standard u ventilazzjoni aktar ta’ spiss tal-kmamar għal mill-inqas siegħa wara li jkunu ħarġu l-mistednin. — Id-deterġenti standard huma biżżejjed għat-tindif tar-rutina. — It-tagħmir tat-tindif jenħtieġ li jitnaddaf kif suppost kull darba li jintużaw għat-tindif. — Jenħtieġ li wieħed jaħsel idejh wara li jkun spiċċa jnaddaf. — Għandhom jiġu segwiti l-proċeduri standard għall-ġestjoni tal-iskart. Il-materjal ta’ skart prodott waqt it-tindif jenħtieġ li jitqiegħed maż-żibel mhux magħżul. — Għandhom jiġu segwiti l-proċeduri standard għall-ħasil tal-friex, tax-xugamani u l-bjankerija tal-mejda.

Meta jkun hemm suspett li persuna hija infettata bil-COVID-19: ittestjar, traċċar tal-kuntatti, iżolament u kwarantina

Fil-mument li jkun hemm suspett ta’ każ tal-COVID-19 fost il-mistednin jew il-membri tal-persunal waqt li jkun xogħol, jenħtieġ li l-istabbiliment jattiva l-pjan ta’ azzjoni lokali tiegħu (10).

Jenħtieġ li l-każ suspettat jingħata immedjatament struzzjonijiet biex jintlibes maskra u jsegwi l-etikett respiratorja u l-prattiċi tal-iġjene tal-idejn. Il-każ suspettat jenħtieġ li jiġi separat minn persuni oħra mill-inqas żewġ metri bogħod u kull fejn ikun possibbli jingħata kamra ta’ iżolament bil-faċilitajiet tagħha tal-kmamar tal-banju, meta possibbli.

F’konformità mal-liġi tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data, is-servizzi mediċi lokali jenħtieġ li jiġu mgħarrfa bil-każ suspettat, u dawn, min-naħa tagħhom, jagħtu pariri fir-rigward tal-ittestjar u l-ġestjoni u r-rilokazzjoni ulterjuri tal-każ lejn post fejn jista’ jieħu kura (eż. sptar), jekk tinħass din il-ħtieġa u f’konformità mal-linji lokali tal-kura tas-saħħa.

Jekk il-każ suspettat jitqies bħala każ probabbli jew ikkonfermat, l-awtoritajiet tas-saħħa pubblika lokali jiġu mgħarrfa u jipprovdu parir dwar jekk jenħtieġx li jsiru attivitajiet ta’ traċċar tal-kuntatti. It-traċċar tal-kuntatti ġeneralment jibda minnufih wara li każ identifikat probabbli jew ikkonfermat jiġi notifikat u normalment tkun ir-responsabbiltà tal-awtoritajiet tas-saħħa pubblika lokali. L-istabbilimenti tat-turiżmu jintalbu jikkooperaw u jipprovdu kull informazzjoni neċessarja dwar il-mistednin jew il-membri tal-persunal li setgħu kienu f’kuntatt mal-każ fl-istabbiliment minn jumejn qabel sa 14-il jum wara l-bidu tas-sintomi tal-każ.

Il-membri tal-persunal li jiżviluppaw is-sintomi jenħtieġ li jkunu iżolati fid-dar u jfittxu attenzjoni medika.

F’każ li każ suspettat jew ikkonfermat tal-COVID-19 kien preżenti fi spazju fil-magħluq, jenħtieġ li dan l-ispazju jkun ventilat tajjeb għal mill-inqas siegħa, u wara jitnaddaf sew b’deterġent newtrali, u wara ssirlu dekontaminazzjoni tal-uċuħ b’diżinfettant effettiv kontra l-viruses. Inkella, jista’ jintuża l-ipoklorit tas-sodju 0,05–0,1 % jew prodotti abbażi tal-etanol (mill-inqas 70 %) għad-dekontaminazzjoni wara t-tindif b’deterġent newtrali. It-tessuti kollha potenzjalment ikkontaminati (eż. xugamani, bjankerija tas-sodda, purtieri, tvalji, eċċ.) jenħtieġ li jinħaslu bl-użu ta’ ċiklu bil-misħun (90 °C) b’deterġent tal-ħasil tal-ħwejjeġ komuni. Jekk ma jkunx jista’ jintuża ċiklu bil-misħun minħabba l-karatteristiċi tal-materjal, irid jiżdied il-bliċ jew deterġenti oħra għad-dekontaminazzjoni tat-tessuti maċ-ċiklu tal-ħasil.

Rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-ambjent tal-lukandi

Il-miżuri li ġejjin huma rakkomandati biex titnaqqas il-probabbiltà ta’ trażmissjoni tal-COVID-19:

1. Amministrazzjoni/Ġestjoni a. Għandu jiġi stabbilit pjan ta’ tħejjija li jindirizza l-prevenzjoni tal-infezzjonijiet u l-miżuri ta’ kontroll tal-COVID-19 f’konsultazzjoni mal-awtoritajiet tas-saħħa pubblika lokali b. Għandhom jiġu segwiti mill-qrib ir-rakkomandazzjonijiet mill-awtoritajiet tas-saħħa pubblika biex jiġi żgurat li jkun hemm għarfien dwar is-sitwazzjoni attwali u tal-valutazzjoni tar-riskju ta’ infezzjoni għall-persunal u l-mistednin c. Għandu jiġi żgurat it-taħriġ lill-persunal fi proċeduri relatati mal-aspetti kollha rilevanti tal-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet, inkluża l-ġestjoni ta’ każijiet suspettati tal-COVID-19, id-diżinfettar u t-tindif u l-użu xieraq tal-maskri tal-wiċċ d. Għandu jiġi stabbilit limitu fl-għadd ta’ mistednin fi kwalunkwe ħin fi spazji komuni biex jiġi garantit it-tbegħid fiżiku bi qbil mal-gwida dwar it-tbegħid fiżiku u l-ġemgħat tal-massa. Għandu jiġi żgurat li l-għadd permess ta’ mistednin ikun konformi mar-rakkomandazzjoni tas-saħħa pubblika lokali dwar il-ġemgħat e. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà ta’ materjal ta’ informazzjoni għall-mistednin dwar is-sintomi tal-COVID-19, struzzjonijiet f’każ ta’ mard u l-proċeduri lokali, struzzjonijiet dwar l-iġjene tal-idejn u l-użu xieraq ta’ maskri tal-wiċċ f. Għandha tintuża sinjaletika (eż. avviżi mal-ħitan f’żoni u kmamar pubbliċi) li tinforma lill-mistednin bil-proċeduri li jnaqqsu l-kuntatt bejn il-persunal u l-mistednin g. Għandu jiġi kkunsidrat li jitħassru l-attivitajiet fi spazji fil-magħluq fejn ma jkunx jista’ jiġi ggarantit it-tbegħid fiżiku u b’mod partikolari meta dawn l-attivitajiet ikunu jistgħu jseħħu barra

2. Servizzi ta’ reception u ta’ concierge a. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol b. Għandhom jiġu kkunsidrati soluzzjonijiet bħal pereżempju ċ-check-in jew iċ-check-out online jew mill-mistednin stess biex jitnaqqas il-kuntatt bejn il-mistednin u l-persunal. Jekk iċ-check-in isir mill-mistednin stess bl-użu ta’ skrin tattili jew ta’ tastiera, għandu jiġi żgurat li dawn l-apparati jitnaddfu b’mod regolari biex jitnaqqas kemm jista’ jkun ir-riskju tat-trażmissjoni c. Għandu jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku bejn il-persunal fir-reception u persunal ieħor u l-mistednin, idealment permezz ta’ pannelli tal-plastik jew tal-ħġieġ li jisseparaw d. Għandu jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku bejn il-mistednin, eż. bl-użu ta’ markaturi mal-art

3. Ir-ristoranti, is-swali tal-kolazzjoni u tal-ikel, u l-barijiet a. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol u sinjaletika fl-entratura li tfakkar fil-prattika tal-iġjene tal-idejn b. Fejn possibbli, jenħtieġ li l-ikel jiġi servut lill-klijenti minflok self-service waqt buffet. Jekk ma jkunx possibbli li jiġi servut l-ikel, allura jenħtieġ li jissaħħu l-miżuri ta’ iġjene u l-mistednin jenħtieġ li jiġu mfakkra biex japplikaw ukoll is-sanitizzatur tal-idejn malli jidħlu fir-restorant, meta jżuru l-buffet u wara li jkunu nqdew mill-buffet c. Jekk isir buffet self-service, jenħtieġ li jiġi żgurat li tinżamm id-distanza fiżika waqt il-buffet d. Għandu jiġi limitat l-għadd ta’ mistednin preżenti fil-faċilità fi kwalunkwe ħin biex jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku e. Għandhom jiġu evitati l-kjuwijiet jew fejn ma jkunx possibbli jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku fil-kju eż. bl-użu ta’ markaturi mal-art f. Għandha tiġi żgurata distanza fiżika ta’ żewġ metri bejn l-imwejjed g. Għandha tiġi żgurata biżżejjed ventilazzjoni skont il-linji gwida għall-ventilazzjoni tar-ristoranti, kemm f’termini ta’ kemm tinbidel l-arja kull siegħa kif ukoll f’termini ta’ kemm tidħol arja minn barra fis-siegħa h. Għandu jiġi żgurat li l-filtri tal-arja kundizzjonata jitnaddfu b’mod regolari skont l-istruzzjonijiet tal-manifattur i. Meta tintuża l-arja kundizzjonata għall-ventilazzjoni, għandha titnaqqas kemm jista’ jkun ir-riċirkolazzjoni. j. Għandu jiġi żgurat it-tindif regolari tal-uċuħ li jintmessu ta’ spiss b’deterġent standard

4. Żoni għall-fitness a. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol b. Għandu jiġi żgurat it-tindif tat-tagħmir u b’mod partikolari tal-uċuħ li jintmessu (bħall-manek) wara li jintużaw minn kull mistieden, billi jkun provdut tagħmir tat-tindif xieraq. c. Għandu jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku bejn il-mistednin d. Għandu jkun hemm limitu fuq kemm jidħlu nies biex jiġi garantit it-tbegħid fiżiku e. L-użu ta’ kmamar tat-tibdil jenħtieġ li jiġi evitat u l-mistednin jenħtieġ li jkunu mħeġġa jbiddlu fil-kamra tagħhom

5. L-ispas u l-pixxini fil-magħluq a. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol u għandu jkun hemm aċċess għall-faċilitajiet għall-ħasil tal-idejn b. Peress li l-kuntatt fiżiku ma jistax jiġi evitat waqt it-trattamenti tal-ispa u t-tbegħid fiżiku bejn il-persuna li twettaq il-kura u l-mistieden ma jistax jiġi applikat, jenħtieġ li jkun rakkomandat li kemm il-persuna li tipprovdi t-trattament kif ukoll il-mistieden jilbsu maskra tal-wiċċ. c. Huwa rrakkomandat is-sanitizzatur tal-idejn jew il-ħasil tal-idejn qabel u wara kull trattament d. Għandha tiġi żgurata manutenzjoni regolari u tindif ambjentali ta’ dawn il-faċilitajiet

6. Faċilitajiet fuq barra (pixxini fuq barra, bajjiet, playgrounds) a. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol u għandu jkun hemm aċċess għall-faċilitajiet għall-ħasil tal-idejn b. Għandu jiġi żgurat tbegħid fiżiku ta’ 2 metri bejn l-imwejjed, is-sunbeds, il-mistednin matul attivitajiet differenti, u fil-pixxina c. Il-mistednin fl-istess kamra jistgħu jużaw l-istess mejda, sunbeds, eċċ. d. Għandha tiġi żgurata manutenzjoni regolari u tindif ambjentali ta’ dawn il-faċilitajiet

7. Iż-żoni ta’ rikreazzjoni fuq ġewwa għat-tfal (eż. iċ-ċentri għat-tfal fil-lukandi) a. Peress li l-kuntatt fiżiku ma jistax jiġi evitat u t-tbegħid fiżiku ma jistax jiġi applikat, jenħtieġ jiġi kkunsidrat jekk faċilitajiet bħal dawn jenħtieġx li jibqgħu miftuħin Jekk il-faċilitajiet jibqgħu miftuħin: b. Jenħtieġ li jiġi kkunsidrat l-użu tal-maskri tal-wiċċ mill-persunal li jieħu ħsieb it-tfal c. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn abbażi ta’ alkoħol u għandu jkun hemm aċċess għall-faċilitajiet għall-ħasil tal-idejn d. L-għadd ta’ tfal li jżuru ż-żoni fi kwalunkwe ħin għandu jkun limitat e. Għandu jiġi żgurat it-tindif regolari b’deterġent standard tal-uċuħ, tal-ġugarelli u tat-tagħmir li jintmessu ta’ spiss

8. Swali tal-konferenzi u tal-laqgħat a. L-organizzaturi tal-konferenzi u tal-laqgħat jenħtieġ li jsegwu l-gwida lokali dwar l-għadd ta’ parteċipanti permessi b. Għandha tiġi żgurata d-disponibbiltà tas-sanitizzatur tal-idejn u għandu jkun hemm aċċess għall-faċilitajiet tal-ħasil tal-idejn c. Għandu jiġi żgurat it-tbegħid fiżiku bejn il-parteċipanti f’konformità mal-linji gwida tal-ECDC

9. Toilets a. Għandha tiġi żgurata disponibbiltà kontinwa ta’ sapun u ilma, u srievet tal-karti ta’ darba jew magni awtomatiċi li jnixxfu

10. Lifts a. Huwa rrakkomandat li kemm jista’ jkun, il-lift ma jiġix kondiviż fost persuni li ma jkunux qed joqogħdu fl-istess kamra, sabiex jiżguraw it-tbegħid fiżiku. Il-lifts jenħtieġ li jintużaw bi prijorità minn individwi bi problemi fiżiċi u minn persuni li jkunu qed iġorru bagalji. b. Għandu jiġi inkoraġġut l-użu tat-taraġ fejn ikun possibbli u prattiku (eż. f’bini bi ftit sulari) c. Għandu jiġi żgurat tindif regolari tal-uċuħ li jintmessu ta’ spiss (panelli tal-buttuni tal-lift u l-manek) d. Għandha tiġi żgurata ventilazzjoni xierqa fil-lift skont l-istruzzjonijiet tal-manifattur u r-regolamenti tal-binja

11. Mistednin vulnerabbli a. Il-mistednin vulnerabbli jenħtieġ li jiġu skoraġġuti milli jipparteċipaw f’attivitajiet fejn it-tbegħid fiżiku ma jkunx jista’ jiġi ggarantit f’kull ħin u speċjalment meta dawn l-attivitajiet iseħħu fi spazji fil-magħluq u jenħtieġ li japplikaw b’mod metikoluż it-tbegħid fiżiku u l-iġjene tal-idejn. Il-forniment tal-ikliet fil-kmamar jenħtieġ li jkun mod kif il-klijenti vulnerabbli jingħataw aktar protezzjoni

12. Avvenimenti fuq il-post a. Għandu jitqies li l-avvenimenti b’għadd kbir ta’ parteċipanti (eż. kunċerti) jitħassru u dejjem isegwu mill-qrib ir-rakkomandazzjonijiet nazzjonali u lokali dwar is-saħħa pubblika rigward l-għadd ta’ parteċipanti permessi

Dokumenti b’informazzjoni addizzjonali

1. Infection prevention and control during health care when COVID-19 is suspected: interim guidance. [Il-prevenzjoni u l-kontroll tal-infezzjonijiet fil-kura tas-saħħa meta jkun hemm suspett tal-COVID-19: gwida provviżorja.] Geneva: L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa; 2020 (https://www.who.int/publications-detail/infection-prevention-and-control-during-health-care-when-novel-coronavirus-(ncov)-infection-is -suspected-20200125)

2. Water, sanitation, hygiene and waste management for COVID-19: interim guidance.[L-ilma, is-sanitazzjoni, l-iġjene u l-ġestjoni tal-iskart għall-COVID-19: gwida provviżorja.] https://www.who.int/publications-detail/water-sanitation-hygiene-and-waste-management-for-covid-19

3. Global surveillance for COVID-19 caused by human infection with COVID-19 virus: interim guidance. [Is-sorveljanza globali għall-COVID-19 ikkawżata minn infezzjoni mill-bniedem bil-virus COVID-19: gwida provviżorja.] Geneva: L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa; 2020 https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance/surveillance-and-case-definitions

4. Considerations for quarantine of individuals in the context of containment for coronavirus disease (COVID-19): interim guidance [Il-kunsiderazzjonijiet għall-kwarantina tal-individwi fil-kuntest tat-trażżin għall-marda tal-coronavirus (COVID-19): gwida provviżorja.] Geneva: L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa; 2020 https://www.who.int/publications-detail/considerations-for-quarantine-of-individuals-in-the-context-of-containment-for-coronavirus-disease-(covid-19)

(1) L-Aġenzija Ewropea għas-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol COVID-19: guidance for the workplace [COVID-19: gwida dwar il-post tax-xogħol] [Internet]. [aġġornata fl-20 ta’ April 2020; ċitat fl-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://oshwiki.eu/wiki/COVID-19:_guidance_for_the_workplace#See

(2) Bourouiba L. Turbulent Gas Clouds and Respiratory Pathogen Emissions: Potential Implications for Reducing Transmission of COVID-19 [L-Implikazzjonijiet Potenzjali għat-Tnaqqis tat-Trażmissjoni tal-COVID-19]. Jama. is-26 ta’ Marzu 2020

(3) Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard Infection prevention and control in the household management of people with suspected or confirmed coronavirus disease (COVID-19) [Il-prevenzjoni tal-infezzjoni u l-kontroll fil-ġestjoni tad-djar ta’ nies suspettati jew ikkonfermati li għandhom il-coronavirus (COVID-19)] [internet]. il-31 ta’ Marzu 2020 [l-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Home-care-of-COVID-19-patients-2020-03-31.pdf

(4) Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard L-użu tal-maskri tal-wiċċ fil-komunità. Reducing COVID-19 transmission from potentially asymptomatic or pre-symptomatic people through the use of face masks [It-tnaqqis tat-trażmissjoni tal-COVID-19 minn persuni potenzjalment asintomatiċi jew presintomatiċi permezz tal-użu ta’ maskri tal-wiċċ] [internet]. it-8 ta’ April 2020 [l-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-use-face-masks-community.pdf.

(5) Knibbs LD, Morawska L, Bell SC, Grzybowski P. Room ventilation and the risk of airborne infection transmission in 3 health care settings within a large teaching hospital [Il-ventilazzjoni fil-kamra u r-riskju ta’ trażmissjoni ta’ infezzjoni mill-arja fi tliet ambjenti ta’ kura tas-saħħa ġewwa sptar kbir tat-tagħlim]. AM J Infect Control. 2011 Dec;39(10):866-72.

(6) Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard L-użu tal-maskri tal-wiċċ fil-komunità. Reducing COVID-19 transmission from potentially asymptomatic or pre-symptomatic people through the use of face masks [It-tnaqqis tat-trażmissjoni tal-COVID-19 minn persuni potenzjalment asintomatiċi jew presintomatiċi permezz tal-użu ta’ maskri tal-wiċċ] [internet]. it-8 ta’ April 2020 [l-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/COVID-19-use-face-masks-community.pdf.

Knibbs LD, Morawska L, Bell SC, Grzybowski P. Room ventilation and the risk of airborne infection transmission in 3 health care settings within a large teaching hospital [Il-ventilazzjoni fil-kamra u r-riskju ta’ trażmissjoni ta’ infezzjoni mill-arja fi tliet ambjenti ta’ kura tas-saħħa ġewwa sptar kbir tat-tagħlim]. AM J Infect Control. 2011 Dec;39(10):866-72.

Lu J, Gu J, Li K, Xu C, Su W, Lai Z, et al. COVID-19 Outbreak Associated with Air Conditioning in Restaurant, Guangzhou, China, 2020 [It-tifqigħa tal-COVID-19 assoċjata mal-arja kkundizzjonata f’ristorant, Guangzhou, iċ-Ċina 2020] Emerg Infect Dis. 2020 Apr 2;26(7).

(7) L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO). Natural Ventilation for Infection Control in Health-Care Settings [Il-ventilazzjoni naturali għall-Kontroll tal-infezzjonijiet f’ambjenti ta’ kura tas-saħħa] [internet]. 2009 [aġġornat fl-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44167/9789241547857_eng.pdf?sequence=1

Il-Federazzjoni Ewropea tat-Tisħin VaACA. How to operate and use building services in order to prevent the spread of the coronavirus disease (COVID-19) virus (SARS-CoV-2) in workplaces [Kif topera u tuża s-servizzi ta’ binja sabiex tipprevjeni t-tixrid tal-marda tal-coronavirus (COVID-19) virus (SARS-CoV-2) fuq il-postijiet tax-xogħol] [Internet]. [aġġornata fis-17 ta’ Marzu 2020; ċitata fl-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://www.rehva.eu/fileadmin/user_upload/REHVA_covid_guidance_document_2020-03-17_final.pdf

(8) Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC). Disinfection of environments in healthcare and nonhealthcare settings potentially contaminated with SARS-CoV-2. [Id-diżinfettar tal-ambjenti tal-kura tas-saħħa u ambjenti mhux tal-kura tas-saħħa li potenzjalment kontaminati bis-SARS-CoV-2.] Stokkolma: L-ECDC; 2020 [is-26 ta’ April, 2020]. Disponibbli minn: https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/disinfection-environments-covid-19#no-link.

(9) L-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (WHO). Natural Ventilation for Infection Control in Health-Care Settings [Il-ventilazzjoni naturali għall-Kontroll tal-infezzjonijiet f’ambjenti ta’ kura tas-saħħa] [internet]. 2009 [aġġornat fl-4 ta’ Mejju 2020]. Disponibbli minn: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44167/9789241547857_eng.pdf?sequence=1

(10) Iċ-Ċentru Ewropew għall-Prevenzjoni u l-Kontroll tal-Mard (ECDC). Traċċar tal-kuntatti: Public health management of persons, including healthcare workers, having had contact with COVID-19 cases in the European Union - second update Stockholm: [Il-ġestjoni tas-saħħa pubblika tal-persuni, inklużi l-ħaddiema tal-kura tas-saħħa, li kellhom kuntatt ma’ każijiet tal-COVID-19 fl-Unjoni Ewropea - it-tieni aġġornament, Stokkolma:] L-ECDC; [is-27 ta’ April 2020]. Disponibbli minn: https://www.ecdc.europa.eu/en/covid-19-contact-tracing-public-health-management