2.1.Intejbu l-valur intrinsiku u soċjali tal-wirt kulturali biex nippromwovu d-diversità kulturali u d-djalogu interkulturali

Ir-riċerka u l-innovazzjoni

Nistgħu ntejbu l-fehim, il-ħarsien u t-tixrid tal-wirt kulturali jekk nippuljaw ir-riżorsi biex nutilizzaw l-aktar teknoloġiji moderni u nistimulaw approċċi xjentifiċi ġodda. Għal żmien twil, l-UE sostniet ir-riċerka dwar il-wirt kulturali fil-qafas tal-programmi qafas ta' riċerka, dan ġab 'il quddiem l-eċċellenza tal-UE f'dak li hu riċerka patrimonjali.

Fis-Seba' Programm Qafas għar-Riċerka u l-Iżvilupp Teknoloġiku, ġew investiti madwar EUR 100 miljun fi proġetti marbutin ma' aspetti ewlenin tal-ħarsien, tal-konservazzjoni u tat-titjib tal-wirt kulturali, fejn ġew indirizzati wkoll l-interazzjonijiet kulturali, il-mużewijiet, l-identitajiet u d-diversità lingwistika, perspettivi kulturali u infrastrutturi tar-riċerka ffokati.

L-Inizjattiva tal-Ipprogrammar Konġunt għall-Wirt Kulturali u t-Tibdil Globali hija inizjattiva ta' riċerka innovattiva u kollaborattiva li timmira biex tissimplifika u tikkoordina programmi nazzjonali ta' riċerka biex tippermetti użu aktar effiċjenti u effikaċi tar-riżorsi finanzjarji skarsi, biex tutilizza s-sinerġiji u tevita d-duplikazzjoni.

L-Orizzont 2020 huwa l-Programm Qafas ġdid tal-UE għar-Riċerka u l-Innovazzjoni li għandu għad-disponibbiltà tiegħu kważi EUR 80 biljun bejn l-2014 u l-2020. Dan se jkompli jirrinforza l-pożizzjoni tal-UE fil-qasam tal-konservazzjoni, ir-restawr u l-valorizzazzjoni tal-wirt kulturali, u jappoġġa l-kooperazzjoni fost ir-riċerkaturi fuq medda wiesgħa ta' temi. Se jkun hemm opportunitajiet għar-riċerka u l-innovazzjoni marbutin mal-patrimonju taħt it-tliet pilastri tal-programm: xjenza eċċellenti, it-tmexxija industrijali u l-isfidi soċjali. L-UE se tappoġġa l-applikazzjoni tax-xjenza pijuniera għall-ħarsien tal-patrimonju; l-iżvilupp ta' interpretazzjonijiet tal-imgħoddi li huma aktar inklużivi; u metodi ġodda għat-tixrid u l-qsim tal-għarfien. Il-Pjan Direzzjonali Ewropew għall-infrastrutturi tar-riċerka jagħti prijorità lill-ħolqien ta' Infrastruttura ta' Riċerka Diġitali Ewropea ġdida għall-Arti u l-Istudji Umanistiċi (DARIAH).

Attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni se jeżaminaw it-trażmissjoni tal-wirt kulturali Ewropew, il-mudelli li qegħdin jinbidlu tal-formazzjoni tal-identità, il-wirt xi kultant kontroversjali tal-gwerer Ewropej, il-bazi intellettwali u r-rwol kulturali tal-Ewropa fid-dinja, u l-kollezzjonijiet rikki ta' arkivji, mużewijiet u libreriji Ewropej, bl-użu tal-opportunitajiet teknoloġiċi li toffri l-era diġitali. Barra minn hekk, ir-riċerka u l-innovazzjoni titwettaq bi strateġiji, metodoloġiji u għodod tant meħtieġa biex jippermettu wirt kulturali dinamiku u sostenibbli fl-Ewropa b'reazzjoni għat-tibdil fil-klima u l-perikli u d-diżastri naturali. Se jkun hemm enfasi partikolari fuq teknoloġiji konverġenti u fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni multidixxiplinari għall-metodoloġiji, il-prodotti u s-servizzi fis-settur tal-wirt kulturali.

Se jiġu varati wkoll qafas politiku u aġenda għar-Riċerka u l-Innovazzjoni tal-UE dwar il-wirt kulturali, abbażi tal-kontribut ta' grupp espert ta' livell għoli li se jistudjaw l-investiment innovattiv u sostenibbli, il-finanzjament u l-ġestjoni tal-wirt kulturali. Dan se jieħu approċċ ta' diversi partijiet ikkonċernati ffokat fuq is-soċjetà u l-intraprenditorija, u jipprovdi l-appoġġ politiku fil-livelli tal-Istati Membri u tal-UE.

Il-Pjattaforma Soċjali dwar is-Soċjetajiet Riflettivi wkoll se jiġbor flimkien ir-riċerkaturi, il-partijiet ikkonċernati u dawk li jfasslu l-politika biex il-kwistjonijiet politiċi jiġu indirizzati b'mod komprensiv. Il-pjattaforma se tappoġġa lill-Kummissjoni biex tiddefinixxi aġenda għar-riċerka innovattiva u ffokata, fost affarijiet oħra dwar il-wirt kulturali u l-espressjoni kulturali fl-Ewropa.

Nikkollegaw il-patrimonju tagħna u nferrxu d-disponibbiltà tiegħu fl-era diġitali

Id-diġitalizzazzjoni tal-patrimonju tikkontribwixxi lejn l-Aġenda Ewropea għall-Kultura billi ttejjeb l-aċċess tal-pubbliku għal forom diversi ta' espressjoni kulturali u lingwistiċi. Id-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali, li dan isir aċċessibbli fuq l-internet u li nappoġġaw l-użu ekonomiku tiegħu huma wkoll attivitajiet fil-qalba tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa. Id-diġitalizzazzjoni tkattar l-opportunitajiet ta' aċċess tal-patrimonju u biex jinġibed l-interess ta' udjenza diversa; filwaqt li l-għodod diġitali tal-iskannjar tridimensjonali (3D scanning) jistgħu jiffaċilitaw il-preservazzjoni u r-ristawr ta' assi kulturali fiżiċi.

Il-pjattaforma kulturali Europeana ( www.europeana.eu ) issa tagħti aċċess għal madwar 30 miljun oġġett kulturali minn aktar minn 2 500 organizzazzjoni: ir-riżorsi tal-istituzzjonijiet kulturali tal-Ewropa issa saru iżjed addattati għall-internet u jistgħu jintużaw mill-ġdid b'mod aktar wiesa'. L-Europeana tgħin fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' standards u tal-interoperabbiltà f'dan il-qasam u tipprovdi spazju fejn il-professjonisti kulturali jaqsmu bejniethom l-għarfien espert diġitali. Hija tippermetti lill-Ewropej jieħdu interess fil-wirt kulturali tagħhom u jikkontribwixxu l-esperjenzi personali tagħhom, pereżempju b'relazzjoni ma' avvenimenti storiċi prominenti bħalma hi l-Ewwel Gwerra Dinjija.

Madankollu għad hemm l-isfidi: il-kontenut kulturali diġitali jeħtieġ li jkun amministrat, miżmum u ppriżervat tajjeb; id-drittijiet onlajn iridu jinħelsu; u l-materjal irid jiġi tradott f'formati li jinqraw mill-magni, li jkunu jaqblu ma' standards miftuħa, li jkollhom riżoluzzjoni minima, li jkunu interoperabbli u li jkollhom metadejta rikka.

Fil-livell tal-UE xi wħud minn dawn l-isfidi huma indirizzati mid-Direttiva 2003/98 dwar l-użu mill-ġdid ta' informazzjoni tas-settur pubbliku, filwaqt li r-Rakkomandazzjoni 2011/711/UE dwar id-diġitizzazzjoni u l-aċċessibbiltà fuq l-internet ta' materjal kulturali u l-konservazzjoni diġitali tħeġġeġ lill-Istati Membri biex jippromwovu d-disponibbiltà ta' bażijiet tad-dejta bid-drittijiet għall-informazzjoni, ikkollegati f'livell Ewropew (bħalma hu ARROW), u biex joħolqu l-kundizzjonijiet ta' qafas legali biex isostni l-mekkaniżmi tal-liċenzjar tad-diġitalizzazzjoni fuq skala kbira u għall-aċċessibbiltà transkonfinali ta' kompożizzjonijiet li ma għadhomx fis-suq.

Għadd ta' proġetti tal-UE ppermettew l-aċċess onlajn għal materjal rari. Il-proġett Europeana Regia ddiġitalizza aktar minn 1 000 manuskritt rari u prezzjuż tal-Medju Evu u tar-Rinaxximent. Oħrajn jiffokaw fuq il-potenzjal għall-użu mill-ġdid kreattiv ta' materjal kulturali diġitali, bħall-Europeana Kreattiva u l-Europeana Spazju.

L-UE rrikonoxxiet li l-filmat huwa komponent essenzjali tal-patrimonju Ewropew; għaldaqstant il-Parlament u l-Kunsill irrikkmandaw lill-Istati Membri biex jiġbru, jippriżervaw u jirristawraw b'mod sistematiku l-patrimonju ċinematografiku u biex jiffaċilitaw l-użi kulturali u edukattiv tiegħu. Il-Kummissjoni tissorvelja l-applikazzjoni ta' dawn ir-rakkomandazzjonijiet u tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prassi fil-qafas tal-Grupp Espert taċ-Ċinema/tas-Sottogrupp Patrimonju Ċinematografiku. Il-patrimonju ċinematografiku wkoll huwa ċentrali fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni l-ġdida: European film in the digital era: bridging cultural diversity and competitiveness (Il-Films Ewropej fl-era diġitali: nagħqdu d-diversità kulturali u l-kompetittività).

Nippromwovu l-kooperazzjoni, nissensibilizzaw il-pubbliku, nippremjaw l-eċċellenza, nippromwovu l-proġetti ewlenin u t-tfakkir