MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 458/43

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-istabbiliment ta' Pjattaforma Ewropea biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-prevenzjoni u l-iskoraġġiment ta' xogħol mhux iddikjarat” —

COM(2014) 221 final – 2014/0124 (COD)

(2014/C 458/08)

Relatur: is-Sur PALMIERI Korelatur: is-Sinjura BONTEA

Nhar is-16 ta' April 2014 u nhar id-29 ta' April 2014, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill rispettivament iddeċidew, b'konformità mal-Artikoli 153(2)(a) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsultaw lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-istabbiliment ta’ Pjattaforma Ewropea biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-prevenzjoni u l-iskoraġġiment ta' xogħol mhux iddikjarat

COM(2014) 221 final – 2014/0124 (COD).

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar is-27 ta’ Awwissu 2014.

Matul il-501 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta’ Settembru 2014 (seduta tal-10 ta’ Settembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-Opinjoni b’172 vot favur, 88 vot kontra u 22 astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

Il-KESE

1.1 Iqis li x-xogħol mhux iddikjarat huwa problema li tirrigwarda l-Istati Membri kollha – anke jekk xi pajjiżi qed jiffaċċjaw problema ikbar minn oħrajn – u huwa fenomenu li jmur kontra l-ideali Ewropej tal-legalità, is-sikurezza, is-solidarjetà, il-ġustizzja soċjali u fiskali, il-kompetizzjoni ħielsa fis-swieq kif ukoll il-moviment liberu tal-ħaddiema fl-UE.

1.2 Iqis li l-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat, li titwettaq permezz tal-miżuri ta' prevenzjoni, kontroll u skoraġġiment adatti, hija għażla strateġika fundamentali biex jinkixef ix-xogħol irregolari u jiġi assigurat ir-rilanċ tal-kompetittività tas-sistema ekonomika u soċjali tal-Unjoni Ewropea, fir-rispett tal-prijoritajiet u d-direzzjonijiet stabbiliti mill-Istrateġija Ewropa 2020.

1.3 Jivvaluta b'mod pożittiv il-proposta li titwaqqaf Pjattaforma Ewropea biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat. Din hija proposta koerenti mad-dikjarazzjonijiet varji li għamlu l-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-istess KESE f'dawn l-aħħar snin, fejn saħqu fuq il-ħtieġa li tiġi implimentata strateġija għall-ħolqien tal-impjieg, it-tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv u l-kooperazzjoni msaħħa – koordinata fil-livell Ewropew – kontra x-xogħol mhux iddikjarat, u b'hekk jagħmlu tajjeb għan-nuqqas fil-livell tal-UE, fejn s'issa x-xogħol mhux iddikjarat ġie ttrattat b'mod asimmetriku u mhux bil-koordinazzjoni meħtieġa.

1.4 Jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta li tiġi stabbilita pjattaforma Ewropea bil-parteċipazzjoni obbligatorja tal-Istati Membri kollha u jqis li bil-parteċipazzjoni konġunta u koordinata tal-pajjiżi kollha tal-UE għandu jkun possibbli li jiġu trattati l-aspetti transkonfinali u l-problemi marbutin mal-preżenza tal-ħaddiema klandestini u irregolari li mhumiex ċittadini tal-UE.

1.5 Għalkemm il-KESE jagħraf li x-xogħol mhux iddikjarat u x-xogħol awtonomu li jiġi dikjarat b'mod falz, jiġifieri xogħol li filfatt mhuwiex awtonomu, huma żewġ kunċetti distinti, iqis li x-xogħol awtonomu falz għandu jiġi inkluż mal-forom tax-xogħol mhux iddikjarat li għandhom jiġu evitati, skoraġġuti u miġġielda mill-pjattaforma, minħabba l-konsegwenzi ħżiena li joħloq: i) fuq id-drittijiet u l-garanziji tal-ħaddiema; ii) fuq it-tħaddim normali tal-kompetizzjoni ħielsa tas-swieq; iii) fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema fl-UE.

1.5.1 Jittama li l-ħidma tal-pjattaforma – fir-rigward tan-normi u l-prattiki nazzjonali – tippermetti, permezz ta' valutazzjoni tal-esperjenza li żviluppat fl-Istati Membri diversi, li jsiru passi lejn strateġija effikaċi għall-ġlieda kontra dan il-fenomenu, permezz tad-definizzjoni ta' x'inhu x-xogħol awtonomu falz.

1.6 Għalkemm jaqbel għal kollox mal-funzjonijiet u l-ħidmiet tal-pjattaforma, jaħseb li l-mandat jista' jitwessa' biex jinkludi l-possibilità li jitfasslu rakkomandazzjonijiet dwar regolamenti kemm fil-livell tal-UE kif ukoll tal-Istati Membri individwali, b'mod li jiggarantixxi l-implimentazzjoni ta' strateġija iżjed effettiva (pereżempju billi tipproponi attivitajiet ta' kooperazzjoni transkonfinali iżjed inċiżivi fir-rigward tal-ispezzjonijiet ta' kontroll u l-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat).

1.7 Iqis li fil-ħatra ta' punt ta' kuntatt nazzjonali tagħhom, l-Istati Membri għandu jkollhom l-obbligu li jinvolu l-imsieħba soċjali u li jistiednu l-organizzazzjonijiet rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, li billi żviluppaw għarfien speċifiku dwar il-fenomenu tax-xogħol mhux iddikjarat, jiggarantixxu valur miżjud effettiv għall-istrateġija tal-ġlieda kontra l-fenomenu.

1.7.1 Iqis li l-laqgħat tal-pjattaforma Ewropea għandhom jitħejjew b'mod adegwat permezz ta' laqgħat ta' tħejjija u laqgħat informattivi li jippermettu li r-riżultati tal-ħidma tal-pjattaforma jiġu mxandra (u b'hekk tiġi assigurata t-trasparenza sħiħa tal-attività tagħha).

1.8 Iqis li l-miżuri mmirati għall-prevenzjoni u l-iskoraġġiment tax-xogħol mhux iddikjarat għandhom iġibu flimkien għadd ta' strumenti, li jgħaqqdu l-kontroll u s-sanzjonijiet ma' miżuri ta' regolamentazzjoni intelliġenti, biex jiġi garantit qafas legali stabbli u prevedibbli fejn jonqsu l-ispejjeż tal-applikazzjoni tar-regoli, jiġi evitat piż tat-taxxa eċċessiv fuq ix-xogħol, jintużaw mezzi effikaċi sabiex dawk li jħaddmu jiġu mħeġġa biex jiddikjaraw il-forza tax-xogħol tagħhom u biex jikkonformaw mal-liġi, inklużi permezz ta' inċentivi fiskali u sistemi simplifikati ta' ħlas tat-taxxa u tas-sigurtà soċjali u jjiddaħħlu miżuri ta' vantaġġi fiskali li jiffavorixxu l-identifikazzjoni tax-xogħol mhux iddikjarat.

1.9 Fl-ambitu tal-istrateġija definita mill-UE ħalli tiġġieled ix-xogħol mhux iddikjarat, f'dawn l-aħħar is-snin, il-KESE kien impenjat b'mod kostanti li jippromovi u jinċentiva l-iskambju tal-istrumenti, il-politiki u l-prattiki tajbin fil-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat, b'interventi kemm f'aspetti ekonomiċi kif ukoll fuq il-kuntest kulturali u soċjali. Għal din ir-raġuni l-KESE jistenna li fit-twaqqif tal-pjattaforma, ir-rwol tiegħu jiġi rikonoxxut uffiċċjalment u b'hekk jiġi inkluż fost l-osservaturi tal-pjattaforma.

1.10 Iħoss li fl-ambitu tas-sensibilizzazzjoni tal-opinjoni pubblika, il-kapaċità ta' parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili trid tissaħħaħ, b'mod partikolari permezz ta' azzjoni konġunta tal-KESE u tal-kunsilli ekonomiċi u soċjali nazzjonali fi ħdan l-attività tal-Kumitat tat-tmexxija tal-Istrateġija Ewropa 2020 u dik tal-entitajiet l-oħrajn fi ħdan il-KESE.

1.11 Jittama li fi ħdan il-pjattaforma ikun hemm rikonoxximent tar-rwol li jistgħu jwettqu: — l-Eurostat, permezz tat-tfassil ta' stimi li jistgħu jikkalkulaw id-daqs u d-dinamika tal-ekonomija klandestina u tax-xogħol mhux iddikjarat fl-UE; — l-Eurofound, billi għandu aċċess għal bażi tad-data interattiv tal-aħjar prattiki tal-interventi li jiġġieldu kontra l-klandestinità fil-livell Ewropew; — l-OECD, billi jipprovdi appoġġ tekniku sabiex ikun hemm għarfien dwar il-fenomenu.

1.12 Iqis li jkun utli li l-pjattaforma jkollha sistema ta' monitoraġġ u ta' valutazzjoni permezz ta' sistema ta' indikaturi “ad hoc” u ta' valutaturi esterni għall-Kummissjoni.

2. Il-fenomenu tax-xogħol klandestin u mhux iddikjarat fl-Unjoni Ewropea

2.1 Fil-livell tal-UE, ix-xogħol klandestin u mhux iddikjarat huwa definit bħala “kwalunkwe attività mħallsa li hija legali fin-natura tagħha imma mhux iddikjarata lill-awtoritajiet pubbliċi, filwaqt li jitqiesu d-differenzi fis-sistema regolatorja tal-Istati Membri” (1). F'din id-definizzjoni jidħol ukoll ix-xogħol li jiġi ddikjarat b'mod falz, jew xogħol awtonomu falz, li jseħħ meta l-ħaddiem jiġi formalment iddikjarat bħala ħaddiem li jaħdem għal rasu abbażi ta' kuntratt ta' forniment ta' servizzi, iżda filfatt fuq il-bażi tal-liġi u l-prattika nazzjonali huwa ħaddiem dipendenti (2).

2.2 Ix-xogħol mhux iddikjarat u x-xogħol awtonomu dikjarat b'mod falz huma aspetti differenti ta' fenomenu li għandu effetti negattivi kemm fuq id-drittijiet u l-garanziji tal-ħaddiema, fuq l-iżvolġiment normali tal-kompetizzjoni fis-suq ħieles u fuq il-moviment liberu tal-ħaddiema fl-UE. L-inklużjoni tax-xogħol awtonomu falz, fost it-tipi ta' xogħol mhux iddikjarat li għandhom jiġu indirizzati bil-pjattaforma, hija kompletament koerenti, billi dawn huma tipi ta' irregolaritajiet li qed jiżdiedu u jikbru b'rabta mat-terzjarizzazzjoni tax-xogħol mhux iddikjarat, u li jidditerminaw għall-ħaddiema kondizzjonijiet ta' nuqqas ta' drittijiet u garanziji, li jistgħu jitqabblu ma' kriterji li jiddistingwu x-xogħol mhux iddikjarat (3).

2.2.1 Kif diġà ġie notat mill-KESE (4), bħalissa m'hemmx definizzjoni ċara tal-kategorija tax-xogħol awtonomu fil-livell Ewropew u, għalhekk, kull awtorità kompetenti tirreferi għall-qafas regolatorju nazzjonali u b'hekk huwa diffiċli li tiġi implimentata strateġija ta' skoraġġiment tal-fenomenu tax-xogħol awtonomu dikjarat b'mod falz – fil-livell Ewropew – b'mod partikolari fil-kuntesti ta' xogħol transkonfinali.

2.2.2 F'dan il-kuntest, il-KESE diġà ddikjara li huwa favur opportunitajiet biex issir valutazzjoni tal-esperjenzi diversi fl-Istati Membri differenti, sabiex wieħed ikun jista' jislet sensiela ta' konklużjonijiet u jifformula rakkomandazzjonijiet għal strateġija effikaċi għall-ġlieda kontra x-xogħol awtonomu falz jew li jiġi ddikjarat b'mod falz. Fl-Opinjoni “L-abbuż mill-istatus ta' persuna li taħdem għal rasha” (5), il-KESE enfasizza l-bżonn li nadottaw standards affidabbli permezz ta' definizzjoni ta' ħaddiem awtonomu falz li tkun tista' tiggarantixxi li l-ħaddiema awtonomi u l-mikrointrapriżi awtentiċi jkunu mħarsa minn riskji ta' kompetizzjoni mhux ġusta tas-swieq.

2.2.2.1 Din il-pożizzjoni hija koerenti ma' dak li ġie espress mill-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea li, bil-għan li tassigura tħaddim normali tas-swieq u l-moviment ħieles tal-ħaddiema, filwaqt li enfasizzat il-kompetenza tal-Istati Membri fid-definizzjoni ta' ħaddiem dipendenti u ħaddiem awtonomu, tat linji gwida għad-definizzjoni tagħhom bħala regola ġenerali – permezz ta' standards – sabiex tiġi garantita l-applikazzjoni uniformi tad-dispożizzjonijiet tat-trattati (6).

2.2.2.2 Il-KESE huwa tal-fehma li permezz ta' din il-pożizzjoni ir-rwol soċjoekonomiku tal-ħaddiema awtonomi jkompli jissaħħaħ u b'hekk jidħlu f'din il-kategorija biss il-ħaddiema li huma ġenwinament awtonomi. B'hekk jiġi rispettat l-istatus leġittimu tal-ħaddiema awtonomi għal kull min jista' jagħżel b'mod liberu li jaħdem b'mod awtonomu. F'dan ir-rigward, il-KESE jillimta lilu nnifsu għal li joffri xi indikazzjonijiet lill-Istati Membri billi jipproponi mudelli ta' prattiki tajbin.

2.3 Il-varjetà u l-kumplessità tal-fenomenu tax-xogħol mhux iddikjarat jew iddikjarat b'mod falz tinvolvi għadd ta' persuni li huma differenti ħafna bejniethom: impjegati li mhumiex koperti mis-sigurtà soċjali jew huma bla kuntratt jew jiġu mħallsa parzjalment “barra mill-paga”, kollaboraturi li huma membri tal-familja, ħaddiema li ma jiddikjarawx it-tieni xogħol, nies li jaħdmu għal rashom li jagħżlu li ma jkunux regolari, ħaddiema awtonomi foloz, immigranti irregolari li jaħdmu b'mod mhux iddikjarat, ħaddiema minn pajjiżi terzi li jaħdmu b'sottokuntratti fi Stati Membri tal-UE fl-assenza ta' livelli minimi tax-xogħol dinjituż (7). Din il-varjetà tagħmilha diffiċli biex jiġi miġġieled ix-xogħol mhux iddikjarat u titlob strateġiji speċifiċi.

2.4 Ix-xogħol mhux iddikjarat huwa problema li tirrigwarda l-Istati Membri kollha u huwa fenomenu li jmur kontra l-ideali Ewropej tal-legalità, is-sikurezza, is-solidarjetà, il-ġustizzja soċjali u fiskali, u l-kompetizzjoni ħielsa fis-swieq kif ukoll il-moviment liberu tal-ħaddiema fl-UE.

2.4.1 Il-ħtieġa li jiġi indirizzat ix-xogħol mhux iddikjarat toħroġ fid-dieher proprjament mill-effetti numerużi fuq il-kumpaniji u fuq il-ħaddiema, biex ma nsemmux in-nefqa pubblika: — il-kompetizzjoni bejn l-intrapriżi tiġi mgħawġa minħabba fil-kompetizzjoni qarrieqa bejn dawk li jsegwu r-regoli u dawk li ma jobduhomx, u b'hekk tinżamm attività li kieku aktarx ma tkunux preżenti fis-suq; barra minn hekk, tinħoloq dinamika ta' ineffiċjenza, peress li l-kumpaniji ma jikbrux sabiex jibqgħu fl-ekonomija s-sewda u ma jkollhomx aċċess għas-self u ma jistax ikollhom aċċess għal sejħiet possibbli ta' akkwist pubbliku; — il-ħaddiema jbatu kundizzjonijiet ta' insikurezza fiżika, tad-dħul, tax-xogħol u tas-sigurtà soċjali, b'konsegwenzi mhux biss etiċi fir-rigward tad-dinjità tagħhom, iżda wkoll f'termini professjonali, billi huma mċaħħda mill-opportunità tat-tagħlim tul il-ħajja, it-taħriġ mill-ġdid u milli jżommu aġġornati bil-ħiliet, il-proċessi ta' produzzjoni u l-prodotti; — il-kaxxa pubblika titlef riżorsi hekk kif jonqos id-dħul mit-taxxi u s-sigurtà soċjali (il-qasma fiskali), li jfisser li l-ispiża tas-servizzi pubbliċi u tal-istat assistenzjali mhijiex maqsuma b'mod ekwu (l-hekk imsejjaħ “free-riding”).

2.4.2 Bħalissa, il-fenomenu tax-xogħol mhux iddikjarat jinstab fi ħdan l-UE, b'livelli ta' intensità diffferenti fis-setturi diversi: l-agrikoltura, il-kostruzzjoni, il-manifattura artiġjanali (tessuti, ħwejjeġ, żraben, eċċ.), il-kummerċ bl-imnut, il-lukandi, il-catering, is-servizzi ta' manutenzjoni u ta' tiswija, is-servizzi tal-kura tal-persuni u s-servizzi domestiċi (8).

2.5 L-istimi tax-xogħol moħbi jvarjaw ħafna u l-kwantifikazzjoni statistika tal-fenomenu fil-livell tal-UE hija kumplessa ħafna. Ir-riżultati li joħorġu, anke mill-aktar stħarriġ reċenti (9), juru din id-diffikultà. Naturalment, dan in-nuqqas ta' trasparenza għandu impatt dirett fuq il-possibbiltà li jitwettqu miżuri effikaċi li jeħtieġu azzjonijiet immirati għas-setturi speċifiċi.

2.5.1 F'wieħed mill-aħħar studji tal-Eurofound jirriżulta li 18,6 % tal-persuni li ħadu sehem fi stħarriġ fis-27 Stat Membru, fl-2008, għamlu xogħol mhux iddikjarat (10). Minn din iċ-ċifra: 31,3 % kienu ħaddiema dipendenti li jirċievu parti mis-salarju tagħhom “apparti” mingħajr ma jkun iddikjarat minn min qed iħaddimhom (is-soltu madwar kwart tas-salarju tagħhom); 14,4 % kienu ħaddiema dipendenti kompletament mhux iddikjarati; 14,4 % kienu ħaddiema awtonomi mhux iddikjarati; 39,7 % kienu l-forniment ta' servizzi għal flus bejn persuni li jiġu minn xulxin, jew b'rabtiet soċjali, ta' ħbiberija, eċċ. Skont l-aħħar stħarriġ tal-Ewrobarometru (11) tal-2013 (12), 4 % biss ta' dawk li wieġbu stqarru li kienu wettqu xogħol mhux iddikjarat. Madankollu, 11 % ammettew li fis-sena preċedenti kienu xtraw oġġetti jew servizzi fejn kellhom raġunijiet tajba biex jemmnu li kienu jinvolvu xogħol mhux iddikjarat. Madwar l-UE jeżistu varjazzjonijiet konsiderevoli (13).

2.5.2 Sal-lum hemm inċertezza dwar id-dinamiċi tax-xogħol mhux iddikjarat matul is-snin tal-kriżi. Dan il-fenomenu jista' jiggrava fis-setturi ta' attivitajiet u fit-tipi ta' xogħol fejn diġà jeżisti, u anke jinfirex f'oħrajn (pereżempju bl-iżvilupp tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni) (14).

2.6 Il-proċess ta' globalizzazzjoni u tibdil soċjodemografiku jipprovdi wkoll art fertili għall-ekonomija s-sewda u x-xogħol mhux iddikjarat, u għal din ir-raġuni l-politiki li jiġġieldu kontrihom iridu jevolvu l-ħin kollu. F'dan il-kuntest, il-kapaċità li l-pajjiżi individwali jaġixxu hija ċertament limitata. Dan joħroġ ċar b'mod partikolari fl-aspetti transnazzjonali tax-xogħol mhux iddikjarat.

2.7 Il-parteċipazzjoni tal-immigranti irregolari fix-xogħol mhux iddikjarat hija problema serja li trid tiġi trattata fl-ambitu tal-istrateġija globali tal-ġlieda kontra l-immigrazzjoni irregolari. Għal ħafna immigranti irregolari, ix-xogħol mhux iddikjarat huwa kundizzjoni obbligata li tikkostitwixxi strateġija ta' soppravvivenza. Barra minn hekk, ix-xogħol mhux iddikjarat jista' jwassal biex jiġbed l-immigrazzjoni irregolari.

3. Kummenti ġenerali

3.1 Id-deċiżjoni li tiġi stabbilita pjattaforma Ewropea hija r-riżultat ta' proċess twil ta' sensibilizzazzjoni dwar il-gravità tal-fenomenu u ta' valutazzjoni attenta li tnediet mill-istituzzjonijiet ewlenin Ewropej (15).

3.2 Il-proposta li titwaqqaf Pjattaforma Ewropea permezz tal-parteċipazzjoni obbligatorja tal-Istati Membri kollha għandha titqies bħala inizjattiva koerenti tal-UE peress li x-xogħol mhux iddikjarat illum huwa problema li tirrigwarda, bi gravità differenti, għalkemm b'karatteristiċi komuni, l-Istati Membri kollha.

3.2.1 L-importanza li titwaqqaf din il-forma ta' kooperazzjoni bejn l-Istati Membri hija msaħħa wkoll bil-ħtieġa li jiġu garantiti r-rispett u l-ħarsien: tal-ideali Ewropej ta' solidarjetà u ta' ġustizzja soċjal; tal-kompetizzjoni ħielsa tas-swieq; tal-prinċipji fundamentali tal-moviment liberu tal-ħaddiema tal-UE, l-istess bħall-kwistjonijiet marbutin mal-aspetti transkonfinali tax-xogħol mhux iddikjarat u l-isfidi marbutin mal-mobbiltà tax-xogħol.

3.2.2 It-twaqqif tal-pjattaforma jrid jiggarantixxi koordinazzjoni ikbar bejn id-diversi kumitati u grupp ta' ħidma li jeżistu fi ħdan l-Istati Membri, biex b'hekk jimtela vojt fil-livell tal-UE fejn s'issa x-xogħol mhux iddikjarat ġie trattat b'mod asimettriku u mhux koordinat biżżejjed.

3.2.3 Il-parteċipazzjoni koordinata tal-pajjiżi kollha tal-UE flimkien hija essenzjali biex jissaħħaħ l-impenn lejn il-ġlieda kontra l-forom differenti tax-xogħol irregolari (inkluż ix-xogħol awtonomu falz), kif ukoll biex jiġu trattati l-aspetti transkonfinali u l-problemi marbutin mal-preżenza tal-ħaddiema mhux iddikjarati minn pajjiżi terzi f'kundizzjoni ta' irregolarità.

3.3 Il-proposta li l-pjattaforma Ewropea tirrispetta, u trid tkompli tirrispetta għal kollox il-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità li jorbtu lill-UE għandha tintlaqa' b'mod favorevoli.

3.3.1 L-azzjonijiet immirati li jevitaw u jiskoraġġixxu x-xogħol mhux iddikjarat jibqgħu fil-kompetenza tal-Istati Membri. Is-sanzjonijiet mhux penali (amministrattivi u mhux) u penali jiġu imposti abbażi tal-prinċipju tal-legalità, fir-rispett tal-proċeduri u l-liġijiet li hemm f'kull Stat.

3.4 Il-ġlieda kontra x-xogħol irregolari hija għażla strateġika fundamentali għall-UE. Permezz ta' strateġija bħal din ikun possibbli li jinkixef ix-xogħol irregolari – fattur essenzjali għat-tkabbir tal-ekonomija, biex jassigura r-rilanċ tal-kompetittività tas-sistema ekonomika u soċjali tal-UE fid-direzzjoni stabbilita mill-Istrateġija Ewropea 2020.

3.5 L-azzjonijiet immirati li jevitaw u jiskoraġġixxu x-xogħol mhux iddikjarat iridu jkunu indirizzati lejn il-kawżi reali ta' dan il-fenomenu u l-ħtieġa li jiġu kumbinati l-istrumenti tal-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat, permezz ta' kontrolli u pieni li għandhom l-għan li jiġġieldu prattiki kummerċjali jew intraprenditorjali mhux korretti, inġusti u mhux iddikjarati, b'miżuri ta' regolamentazzjoni intelliġenti li għandhom l-għan li jiggarantixxu qafas legali stabbli u prevedibbli.

3.5.1 Ikun tajjeb li jinbena kuntest li jiffavorixxi l-intrapriżi u l-ħaddiema li jnaqqas l-ispejjeż tal-applikazzjoni tar-regoli, jirriforma u jissemplifika l-proċeduri amministrattivi u fiskali u jtejjeb ir-regoli dwar ix-xogħol u s-sikurezza fil-postijiet tax-xogħol, dwar ix-xogħol staġunali u okkażjonali u dwar il-forom ġodda ta' xogħol.

3.5.2 Rwol importanti fl-azzjoni ta' prevenzjoni u ta' skoraġġiment tax-xogħol mhux iddikjarat jista' jitwettaq mill-politiki fiskali li jagħtu vantaġġ, permezz tal-introduzzjoni ta' tnaqqis fiskali li jippremja l-imġiba li tirrispetta r-regoli u tiffavorixxi l-kxif tax-xogħol mhux iddikjarat, inkluż ix-xogħol tad-dar u s-servizzi ta' kura tal-persuni.

3.6 Bit-twaqqif tal-pjattaforma Ewropea hemm bżonn li jiġi evitat li jkun hemm sforzi doppji f'termini ta' inizjattivi u forom ta' kooperazzjoni li diġà jeżistu, kif ukoll obbligi ta' dikjarazzjonijiet li ma jgħinux biex tissolva l-problema u għaldaqstant ikunu żejda.

4. Kummenti speċifiċi

4.1 Fix-xenarju tad-daqs u d-dinamiċi tax-xogħol mhux iddikjarat li spiss jidher li fih ħafna lakuni, jidher ċar ħafna li l-miżuri tal-awtoritajiet nazzjonali ta' skoraġġiment jistgħu jissaħħu bil-kontribut tal-għarfien dirett li għandhom l-imsieħba soċjali, kif ukoll l-organizzazzjonijiet tal-SMEs, il-professjonijisti awtonomi u l-ekonomija soċjali, u b'mod iktar ġenerali, l-entitajiet li jirrappreżentaw is-soċjetà ċivili. Dan il-fluss ta' informazzjoni jikkostitwixxi, fil-fatt, l-aħjar garanzija biex jiġu indirizzati l-ħidmiet tal-pjattaforma b'mod mill-iktar effikaċi.

4.2 Fil-ħatra nazzjonali tal-punt ta' kuntatt uniku huwa importanti li l-Istati Membri jinvolvu b'mod obbligatorju lill-imsieħba soċjali u jistiednu l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jwettqu rwol importanti ħafna fl-intervent nazzjonali ta' ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat.

4.2.1 Huwa essenzjali li l-laqgħat tal-Pjattaforma Ewropea jkunu mħejjija b'mod adegwat f'kull Stat Membru permezz ta' laqgħa ta' tħejjija, u jiġu segwiti b'laqgħa nazzjonali li permezz tagħha jiġu diffużi r-riżultati tal-ħidma tal-pjattaforma.

4.3 Il-KESE saħaq dwar il-ħtieġa li tissaħħaħ il-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat billi “jiġi organizzat skambju sistematiku ta' informazzjoni, data u studji fil-livell tal-Unjoni Ewropea (UE), sabiex jiġu żgurati l-parteċipazzjoni u l-kooperazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti u l-imsieħba soċjali kkonċernati” (16).

4.3.1 Il-KESE ħa impenn kostanti biex jippromovi u jinċentiva l-iskambju tal-istrumenti, il-politiki u l-prattiki tajbin, biex isiru interventi kemm fuq il-fatturi ekonomiċi kif ukoll fuq il-kuntest kulturali u soċjali. Għal din ir-raġuni, il-KESE jitlob li, fit-twaqqif tal-pjattaforma, ir-rwol tiegħu jiġi rikonoxxut uffiċċjalment u b'hekk jiddaħħal fost l-osservaturi tal-pjattaforma.

4.4 Il-miżura ta' sensibilizzazzjoni tal-opinjoni pubblika, prevista mill-pjattaforma, hija okkażjoni importanti biex l-azzjoni ta' prevenzjoni, tnaqqis u ġlieda kontra l-fenomenu tal-klandestinità tingħata spinta min-naħa tal-Istati Membri kollha. F'dan l-ambitu m'għandhiex tiġi sottovalutata l-kapaċità ta' parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili, imnedija permezz ta' azzjoni konġunta mill-KESE u l-kunsilli ekonomiċi u soċjali nazzjonali fi ħdan il-Kumitat tat-tmexxija tal-Istrateġija Ewropa 2020 u strutturi oħrajn tal-KESE.

4.4.1 L-awtoritajiet nazzjonali ma għamlux biżżejjed fil-qasam tal-prevenzjoni, informazzjoni u konsultazzjoni (17), u huwa importanti li l-pjattaforma tiddiskuti miżuri ta' dan it-tip, anke permezz ta' attivitajiet komuni, bħall-kampanji Ewropej, previsti fost l-oħrajn fl-Artikolu 4(i).

4.5 Il-KESE jaqbel għal kollox mad-definizzjoni tal-funzjoni u l-ħidma tal-pjattaforma. L-iskambju tal-informazzjoni u ta' prattiki tajbin, l-istess bħall-iżvilupp tal-analiżi, riċerka u kompetenza (permezz ta' korsijiet ta' taħriġ komuni), żgur li huma l-ewwel pass biex jiġu implimentati azzjonijiet operattivi transnazzjonali koordinati. Fid-dawl ta' dan il-fatt, il-KESE jaqbel li l-mandat jista' jitwessa' biex jinkludi l-possibilità li jitfasslu rakkomandazzjonijiet dwar regoli kemm fil-livell tal-UE kif ukoll dawk tal-Istati Membri individwali, b'tali mod li tiġi implimentata strateġija offensiva iktar effikaċi (pereżempju billi tipproponi azzjonijiet ta' kooperazzjoni transkonfinali iktar inċiżivi fl-attivitajiet ta' spezzjoni tal-kontroll u l-ġlieda kontra x-xogħol mhux iddikjarat).

4.6 Kif diġà ntqal f'opinjoni preċedenti, il-pjattaforma għandha tippromovi l-kundizzjonijiet biex tkun tista' ssir valutazzjoni kwantitattiva u kwalitattiva: i) tal-fenomenu tax-xogħol mhux regolari (varjat ħafna bejn l-Istati Membri differenti); ii) tal-effetti negattivi ekonomiċi u soċjali, li min-naħa tagħhom għandhom impatt differenti fl-Istati Membri skont il-kundizzjonijiet strutturali u ta' kuntest; iii) tal-effikaċja tal-azzjonijiet ta' ġlieda implimentati fi ħdan l-Istati Membri.

4.6.1 F'dan l-ambitu, it-twaqqif ta' pjattaforma huwa importanti u bl-istess mod, wieħed jawgura li kemm il-Eurostat kif ukoll l-Eurofound ikollhom rwol importanti fi ħdan il-pjattaforma. — L-Eurostat jista' jagħti appoġġ tekniku biex jissolvew il-problemi metodoloġiċi li jirrigwardaw l-istimi tad-daqs u l-evoluzzjoni tal-ekonomija moħbija u x-xogħol mhux iddikjarat, li s'issa għadhom inkompluti u mhux kondiviżi; — B'appoġġ tal-ħidmiet tal-pjattaforma, il-Eurofound jista' jiżviluppa l-bażi tad-data attwali li għandu aċċess għalih f'bank ta' dati interattiv (Interactive knowledge bank) tal-prattiki tajbin tal-interventi ta' ġlieda kontra l-klandestinità.

4.7 Għal snin twal, l-OECD rawmet esperjenza speċifika dwar ix-xogħol mhux iddikjarat (18) u għaldaqstant il-KESE jqis li l-OECD għandha tiġi mistiedna tipparteċipa fil-pjattaforma Ewropea, bħala osservatur.

4.8 Il-monitoraġġ tal-attività tal-pjattaforma, barra milli jkun kontinwu, u ma jkunx limitat għal valutazzjoni kull erba' snin, għandu jiżgura l-parteċipazzjoni reali ta' valutaturi esterni fl-għażla tal-indikaturi tar-riżultati u tal-inċidenza u fil-fażi tal-valutazzjoni tal-programm tal-pjattaforma.

Brussell, 10 ta' Settembru 2014. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Henri MALOSSE

(1) COM(2007) 628.

(2) COM(2014) 221 final.

(3) Parlament Ewropew (2013) Social protection rights of economically dependent self-employed workers. Studju; Floren, B. (2013), Fake Self-employment in the EU – A comparison between the Netherlands and the UK. Università ta' Tilburg.

(4) CES2063-2012_00_00_TRA_PA.

(5) ĠU C 161, 6.6.2013, p. 14-19.

(6) Floren, B. (2013) op.cit., is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea C-66/85 Judgment of 03/07/1986, Lawrie-Blum/Land Baden-Württemberg tat din id-definizzjoni ta' ħaddiem dipendenti: “persuna li twettaq, matul ċertu perijodu, favur persuna oħra u taħt id-direzzjoni tagħha, servizzi li għalihom hija titħallas”. Din id-definizzjoni, filwaqt li ġiet milqugħa f'sentenzi reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea (Każijiet konġunti C-22/08 u C-23/08, Athanasios Vatsouras u Josif Koupatantze v Arbeitsgemeinschaft (ARGE) Nürnberg 900; C-268/99 Sentenza tal-20/11/2001, Jany u oħrajn) tistipola b'mod impliċitu l-kriterji sabiex jiġi identifikat – bl-esklużjoni – anke x-xogħol awtonomu. Prova ta' din hija li fis-sentenza diġà msemmija C-268/99, il-Qorti tal-Ġustizzja Ewropea kienet iddikjarat b'mod espliċitu li: “kull attività li persuna twettaq barra minn din ir-relazzjoni subordinata trid tkun ikkwalifkata bħala attività mwettqa minn persuna li taħdem għal rasha”.

(7) Kummissjoni Ewropea (2014), Undeclared work in the EU. Ewrobarometru Speċjali 402; A.T. Kearney, VISA, Schneider, F., (2013) The Shadow Economy in Europe (Mhux disponibbli bil-Malti).

(8) Kummissjoni Ewropea (2014), Op.cit.; Kummissjoni Ewropea (2013), Employment and Social Development in Europe; Hazans, Mihails (2011), Informal Workers across Europe: Evidence from 30 European Countries. Bank Dinji; Koettl, Johannes; Packard, Truman; Montenegro, Claudio E. (2012), In From the Shadow: Integrating Europe's Informal Labor. Washington, DC: World Bank.

(9) B'mod partikolari ssir referenza għal: Eurofound (2013), Tackling undeclared work in 27 European Union Member States and Norway Approaches and measures since 2008; Eurofound (2013) [b] Tackling undeclared work in Croatia and four EU candidate countries; Special Eurobarometer 402, Undeclared work in the European Union, Marzu 2014.

(10) Eurofound (2013) [b].

(11) Iċ-ċifri kollha ġejjin minn stħarriġ dirett, li kien ibbażat fuq intervisti wiċċ imb'wiċċ ma' ċittadini tal-UE. Fis-sens li l-għarfien, id-definizzjonijiet nazzjonali, it-trasparenza ta' xogħol mhux iddikjarat u l-fiduċja fl-intervistatur, huma fatturi importanti għaċ-ċittadini biex ikunu jistgħu jindikaw li jkunu wettqu jew ibbenefikaw minn xogħol mhux iddikjarat.

(12) Ewrobarometru Speċjali 402, Undeclared work in the European Union, 2013.

http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_402_en.pdf

(13) COM(2014) 221 final.

(14) Kummissjoni Ewropea, 2013, op.cit.

(15) B'mod partikolari ara dawn id-dokumenti: COM(2010) 2020, COM(2012) 173, deċiżjoni 2010/707/UE tal-Kunsill tal-21 ta' Ottubru 2010, riżoluzzjoni tal-14 ta' Jannar 2014 adottata mill-Parlament Ewropew 2013/2112(INI)-14/01/2014.

(16) ĠU C 177, 11.6.2014, p. 9-14.

(17) Fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2014, il-pajjiżi li ġejjin irċevew rakkomandazzjonijiet speċifiċi ta' interventi biex jiġġieldu l-fenomenu tal-klandestinità: il-Bulgarija, il-Kroazja, l-Ungerija, l-Italja, il-Latvja, ir-Rumanija u Spanja.

(18) OECD, 2002, Measuring the Non-Observed Economy – A Handbook; OECD, 2014, The Non-Observed Economy in the System of National Accounts, Gyomai, G., van de Ven, P., Statistics Brief, No 18.