L-operazzjonijiet fl-2017 inkludew il-kontinwazzjoni ta’ għadd ta’ proġetti stabbiliti u ta’ suċċess, bħal boroż ta’ studju tal-UE u miżuri għat-tisħiħ tal-fiduċja, għall-appoġġ lill-Kumitat dwar Persuni Nieqsa (Committee on Missing Persons, CMP) u lill-Kumitat Tekniku għall-Wirt Kulturali (Technical Committee on Cultural Heritage, TCCH).

Kwistjoni waħda li għadha għaddejja tirrigwarda l-kostruzzjoni tan-netwerk tad-drenaġġ ta' Famagusta, liema kuntratt ġie tterminat mill-Kummissjoni f’Diċembru 2013. Il-kontroversja mal-kuntrattur preċedenti tressqet għall-arbitraġġ peress li l-opzjonijiet kollha għal soluzzjoni amikevoli kienu ġew eżawriti. B’mod parallel, fl-2018 se jkun hemm offerti għax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni relatati.

Fl-aħħar tas-sena, inġenerali kienu għaddejjin 274 kuntratt taħt il-Programm.

4.2.Il-progress skont l-objettivi

L-objettiv globali tal-Programm dwar l-Għajnuna huwa li tiġi ffaċilitata r-riunifikazzjoni ta’ Ċipru billi jitħeġġeġ l-iżvilupp ekonomiku tal-KĊT, b’enfasi partikolari fuq l-integrazzjoni ekonomika tal-gżira, fuq it-titjib tal-kuntatti bejn iż-żewġ komunitajiet u mal-UE, u fuq it-tħejjija għall-acquis.

L-attivitajiet li saru fl-2017 fir-rigward ta' kull objettiv tar-Regolament dwar l-Għajnuna jinkludu:

4.2.1.Objettiv 1: L-iżvilupp u r-ristrutturar tal-infrastruttura

Fis-settur tal-ilma, id-disinn u l-fajl tal-offerta għall-bini ta’ kollettur prinċipali ġdid tad-dranaġġ biex jitwassal l-ilma mormi ta’ Nikosija għall-impjant tat-trattament tal-ilma mormi bikomunali (WWTP - waste water treatment plan) f’Nikosija ġew iffinalizzati. It-tnedija ta’ akkwist tax-Xogħlijiet hija prevista fil-bidu tal-2018. L-istudju tal-fattibbiltà u ta’ disinn kunċettwali tas-sistema ta’ distribuzzjoni għal effluwent tad-dranaġġ trattat tal-WWTP bikomunali kienu fi stadju avvanzat sew u huma taħt l-approvazzjoni finali. Id-disinn dettaljat u l-fajl tal-offerta assoċjat finali għal dan il-proġett bikomunali importanti huma mistennija matul l-2018.

Il-fajl tal-offerta għal xogħlijiet rimedjali meħtieġa għan-netwerks tad-drenaġġ ta’ Famagusta ġie abbozzat u l-akkwist tax-Xogħlijiet għandu jiġi varat fil-bidu tal-2018.

Inbdew attivitajiet ta’ tħejjija għall-ewwel fażi ta’ dekommissjonar tal-WWTP antika ta’ Nikosija u għat-twaqqif ta’ mogħdija għar-rota u għall-mixi tul ix-Xmara Pedieos.

L-għajnuna fis-settur tal-iskart solidu kompliet permezz ta’ azzjonijiet differenti. Żewġ kuntratti - L-estensjoni tal-landfill Koutsoventsis/Güngör u l-L-Impjant għat-Tneħħija tal-Gass minn Landfill - ġew iffirmati f’Diċembru 2017. Ix-Xogħlijiet għandhom jiġu ffinalizzati sa Diċembru 2018. L-2017 rat ukoll it-tlestija tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ Bażi tad-Data għall-Ġestjoni tal-Iskart Solidu li għandha bħala l-bażi tagħha l-Katalogu Ewropew tal-Iskart Solidu. Din bħalissa qed tiġi ttestjata mill-korpi ambjentali responsabbli, filwaqt li madankollu din diġà ġiet rikonoxxuta bħala suċċess.

Wara bosta dewmien, l-installazzjoni ta’ faċilità ġdida ta’ sterilizzazzjoni għat-trattament ta’ skart mediku perikoluż tpoġġiet lura fit-triq it-tajba u għandha tiġi ffinalizzata sa nofs l-2018. Dan il-proġett kompla jiġi msaħħaħ permezz ta’ proġett b’kapaċità teknika li tinvolvi t-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ Sistema ta’ Ġestjoni tal-Iskart Mediku sostenibbli.

L-offerta għall-istabbiliment ta’ sistema għall-ġbir, it-trasport u t-trattament ċentrali għal prodotti sekondarji tal-annimali li huma l-aktar perikolużi għas-saħħa tal-bniedem u tal-annimali tnediet għat-tieni darba, iżda ma ġew riċevuti ebda offerti validi. Wara l-ottimizzazzjoni tal-fajl tal-offerta, il-proġett se jkun qed jara’ sejħa għal offerti ġdida fil-bidu tal-2018.

Fl-aħħar nett, ġiet indirizzata wkoll il-ġestjoni tal-iskart solidu fi skemi ta’ għotjiet li jappoġġaw is-soċjetà ċivili u l-komunitajiet lokali. Dawn jinvolvu l-istabbiliment ta’ stazzjonijiet ta’ trasferiment tal-iskart solidu u ġestjoni ekoloġika tal-iskart skont Pjan ta’ Ġestjoni koerenti tal-UE għall-Iskart Solidu Integrat.

Barra minn hekk, fl-2017 ġew approvati proġetti li jsaħħu s-sistemi ta’ monitoraġġ tal-kwalità tal-arja u tal-ilma u ġew abbozzati l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi. L-offerti huma mistennija f’nofs l-2018.

Ġie ffinalizzat kuntratt għal Assistenza Teknika għall-Implimentazzjoni ta’ Programm għas-Sikurezza tat-Traffiku. Ġie mħejji pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni ta’ ħruġ ta’ liċenzja tas-sewqan, ir-reġistrazzjoni tal-vetturi u l-ispezzjoni teknika tal-vetturi u jeħtieġ aktar għajnuna u appoġġ mingħand il-benefiċjarju sabiex jiġi implimentat il-pjan direzzjonali u tiġi mtejba s-sikurezza tat-traffiku.

4.2.2.Objettiv 2: Il-promozzjoni tal-iżvilupp soċjali u ekonomiku

L-Assistenza Teknika għas-Settur Privat (Technical Assistance to the Private Sector, TAPS), li ġiet imnedija f’Novembru 2015, ġiet estiża għal Settembru 2018. Dan il-proġett għandu l-għan li jippromwovi t-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi tas-settur privat. Huwa jipprovdi assistenza teknika lil korpi lokali biex iħejju għall-applikazzjoni tal-acquis f’oqsma marbutin mal-iżvilupp tas-settur privat. L-appoġġ jieħu l-forma ta’ studji analitiċi u t-tħejjija ta’ strateġiji, inkluż pereżempju, il-finalizzazzjoni tal-Istrateġija ta’ Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju u l-Pjan ta’ Azzjoni. Dan jgħin ukoll lill-Intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (MSME - Micro and Small-Sized Enterprises) biex iħejju għall-acquis billi jiġu appoġġati l-Organizzazzjonijiet ta’ Appoġġ għan-Negozju, li jsaħħu l-kapaċità ta’ dawn l-organizzazzjonijiet f’dak li għandu x’jaqsam mal-kapaċità organizzazzjonali u tal-forniment tas-servizzi.

Nota ta’ gwida dwar il-vijabbiltà ta’ strateġija ta’ innovazzjoni skont l-Orizzont 2020 u l-kunċett ta’ tkabbir SMART ġiet żviluppata minn espert estern taħt kuntratt uniku fil-bidu tal-2017.

Barra minn hekk, il-Ftehim ta’ Delega mal-BERŻ biex il-kumpaniji Ċiprijotti Torok jingħataw aċċess għal fondi ta’ kreditu u biex jingħata appoġġ għall-bini tal-kapaċità lill-konsulenti tan-negozji lokali ġie estiż b’ammont addizzjonali ta’ EUR 0,8 miljun. In-negozji huma wkoll appoġġati direttament permezz ta’ għotjiet. L-għotjiet rimanenti kollha li ngħataw direttament lin-negozji taħt l-Iżvilupp tal-SME: L-iskema ta’ għotja għall-Immodernizzar ta’ Prodotti u Servizzi ġiet finalizzata fl-2017. B’kollox, 36-il proġett ġew implimentati b’suċċess taħt din l-iskema.