OPINJONI Nru 6/2018

(skont l-Artikoli 287(4) u 322(1)(a) TFUE)

rigward il-proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistipula dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew Plus, il-Fond ta’ Koeżjoni, u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u r-regoli finanzjarji għalihom u għall-Fond għall-Ażil u l-Migrazzjoni, il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u tal-Viżi

(2019/C 17/01)

WERREJ

Paragrafu Paġna INTRODUZZJONI 1 – 4 3 VALUTAZZJONI FIL-QOSOR BI TQABBIL MAL-OBJETTIVI PRINĊIPALI TAL-KUMMISSJONI 5 – 14 4 KWISTJONIJIET STRATEĠIĊI U OBJETTIVI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI 15 – 46 5 Indirizzar tal-prijoritajiet tal-UE 15 – 23 5 Ġabra unika tar-regoli 24 – 25 7 Flessibbiltà baġitarja 26 – 30 8 Ħolqien ta’ ambjent favorevoli għall-investimenti 31 – 43 9 Analiżi ta’ nofs it-terminu 44 – 46 11 QAFAS TA’ PROGRAMMAZZJONI U TA’ MONITORAĠĠ 47 – 68 12 Il-prinċipju tas-simplifikazzjoni fil-programmazzjoni 47 – 49 12 Il-bilanċ bejn is-simplifikazzjoni, ir-riżultati u r-responsabbiltà 50 – 56 13 Il-qafas ta’ prestazzjoni 57 – 60 14 Monitoraġġ u użu tal-informazzjoni dwar il-prestazzjoni 61 – 68 15 SISTEMA TA’ TWETTIQ U REGOLI TA’ ELIĠIBBILTÀ 69 – 97 18 Strumenti finanzjarji 69 – 75 18 Modalitajiet ta’ twettiq simplifikati 76 – 84 20 Għażla ta’ proġetti u regoli ta’ eliġibbiltà 85 – 90 22 Regoli li ma tkomplewx 91 – 97 23 ARRANĠAMENTI TAL-OBBLIGU TA’ RENDIKONT 98 – 132 25 Rwoli u responsabbiltajiet fis-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll 98 – 104 25 Sistema standard ta’ ġestjoni u kontroll 105 – 111 26 Arranġamenti proporzjonati msaħħa għal sistemi ta’ ġestjoni u kontroll 112 – 120 28 Preżentazzjoni tal-kontijiet u tal-korrezzjonijiet finanzjarji 121 – 125 29 Kundizzjonijiet għall-attestazzjoni mill-Qorti 126 – 132 30 KUMMENTI TAL-AĦĦAR 133 – 139 32 ANNESS 34

INTRODUZZJONI

1. Fid-29 ta’ Mejju 2018, il-Kummissjoni ppubblikat il-proposta tagħha ( 1 ) għal regolament dwar dispożizzjonijiet komuni (CPR) għal seba’ fondi tal-UE taħt ġestjoni kondiviża għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027 li jmiss. Il-bażi ġuridika tal-proposta tal-Kummissjoni tfisser li konsultazzjoni mal-Qorti tal-Awdituri hija obbligatorja ( 2 ) . Din l-opinjoni tissodisfa r-rekwiżit ta’ konsultazzjoni.

2. Is-seba’ fondi, li flimkien jistgħu jkopru madwar EUR 360 biljun, sa terz mill-baġit tal-UE totali għall-perjodu 2021-2027, huma: — il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) — il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) — il-Fond ta’ Koeżjoni (FK) — il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd (FEMS) — il-Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil (AMF) — il-Fond għas-Sigurtà Interna (ISF) — l-Istrument għall-Ġestjoni tal-Fruntieri u tal-Viżi (BMVI)

3. L-Opinjoni tibda b’sommarju tal-analiżi tagħna tal-punt sa fejn il-proposta tissodisfa t-tliet objettivi prinċipali stabbiliti għaliha mill-Kummissjoni, li huma preżenti tul l-abbozz tas-CPR: li jitnaqqas b’mod sostanzjali l-piż amministrattiv għall-benefiċjarji u l-awtoritajiet ta’ ġestjoni; li tiżdied il-flessibbiltà biex jiġu aġġustati l-objettivi u r-riżorsi tal-programmi fid-dawl ta’ ċirkustanzi li jinbidlu; u li l-programmi jiġu allinjati aktar mill-qrib mal-prijoritajiet tal-UE u li tiżdied l-effettività tagħhom ( 3 ) . L-abbozz tas-CPR innifsu huwa mifrux b’mod wiesa’ ħafna, b’hekk l-eżamar tagħna jiġbor l-elementi kostitwenti kif ġej: L-objettivi tal-politika ta’ koeżjoni u l-qafas ta’ programmazzjoni u ta’ monitoraġġ (relatati mat-Titoli I, II, III, IV u VIII tal-proposta); is-sistema ta’ twettiq u r-regoli ta’ eliġibbiltà (it-Titoli V u VII); u fl-aħħar nett l-arranġamenti tal-obbligu ta’ rendikont, inkluż l-awditjar mill-QEA (it-Titolu VI).

4. Matul l-analiżi, aħna ninkludu għadd ta’ kwistjonijiet biex jitqiesu mill-Kummissjoni u mil-leġiżlaturi. Aħna nindikaw l-artikolu/i fl-abbozz tas-CPR li dawn il-kwistjonijiet jirreferu għalihom, iżda jekk tkun ir-rieda tal-leġiżlaturi, għadd minnhom jistgħu jiġu indirizzati fil-leġiżlazzjoni ta’ sostenn f’livell aktar baxx – atti ddelegati jew atti ta’ implimentazzjoni – jew permezz ta’ gwida separata. Il-leġiżlazzjoni ta’ sostenn tirċievi inqas attenzjoni mir-regolamenti, minkejja li hija din il-leġiżlazzjoni li tista’ tikkawża kumplessità u piż amministrattiv mhux meħtieġa. Hemm żewġ kwistjonijiet għall-kunsiderazzjoni li jmorru lil hinn mis-CPR u mil-leġiżlazzjoni ta’ sostenn tiegħu, iżda li aħna nemmnu li huma sinifikanti biżżejjed biex inġibuhom għall-attenzjoni tal-Kummissjoni u tal-leġiżlaturi (il-kwistjonijiet għall-kunsiderazzjoni Nri 5 u 18). Fl-aħħar nett, l-Anness jipprovdi lista ta’ suġġerimenti speċifiċi għall-abbozzar, b’kontroreferenza għall-kwistjoni rilevanti għall-kunsiderazzjoni.

VALUTAZZJONI FIL-QOSOR BI TQABBIL MAL-OBJETTIVI PRINĊIPALI TAL-KUMMISSJONI

5. Is-CPR jibni fuq il-qafas stabbilit fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti. Huwa jistipula objettivi ta’ politika komuni, jiddefinixxi l-allokazzjoni tal-fondi fost is-27 Stati Membri kollha, u jipprovdi regoli għall-programmazzjoni u l-infurzar tal-politika. Għall-kuntrarju tar-regolament ekwivalenti tagħha għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 ( 4 ) , il-proposta ma kinitx suġġetta għal valutazzjoni tal-impatt. Skont il-memorandum ta’ spjegazzjoni, dan huwa l-każ minħabba li l-proposta “(t)istabbilixxi regoli komuni u mekkaniżmu eżekuttiv għal politiki oħra” ( 5 ) . Ir-regolamenti speċifiċi għall-fond ( 6 ) għas-seba’ fondi rregolati mis-CPR kienu suġġetti għal valutazzjonijiet tal-impatt. Madankollu, dawn il-valutazzjonijiet ma koprewx xi kwistjonijiet importanti ta’ rilevanza ġenerali, bħal-livell ta’ rati fissi fil-kuntest ta’ forom ta’ appoġġ simplifikati (il-paragrafu 81) u l-impatt tal-arranġamenti proporzjonati msaħħa proposti (il-paragrafi 112-120).

6. L-objettivi prinċipali tal-Kummissjoni li fuqhom kien ibbażat it-tfassil tal-politika proposta kienu: is-simplifikazzjoni; il-flessibbiltà fit-twettiq tal-politiki; u allinjament imsaħħaħ bejn il-finanzjament u l-prijoritajiet tal-UE ( 7 ) . Aħna nistipulaw il-konklużjonijiet prinċipali tagħna dwar kull waħda minn dawn l-objettivi hawn taħt; f’konformità mar-rwol tagħna bħala l-awditur estern tal-UE, aħna nipprovdu wkoll l-analiżi tagħna tal-arranġamenti l-ġodda proposti tal-obbligu ta’ rendikont.

Simplifikazzjoni

7. Il-proposta tirrifletti b’mod ċar l-isforzi tal-Kummissjoni biex tindirizza s-sejħiet għas-simplifikazzjoni tal-Politika ta’ Koeżjoni. Aħna nappoġġaw bis-sħiħ l-ambizzjonijiet tal-Kummissjoni fir-rigward tas-simplifikazzjoni, u hemm ħafna elementi tal-abbozz tas-CPR li jinvolvu simplifikazzjoni. Madankollu, f’għadd ta’ każijiet, aħna naħsbu li l-benefiċċji potenzjali tas-simplifikazzjoni f’termini ta’ inqas piż amministrattiv u ta’ ffrankar fl-effiċjenza huma iżgħar mir-riskji akbar għall-konformità mar-regoli u għall-ġestjoni finanzjarja tajba.

8. Pereżempju, aħna nilqgħu li l-istruttura tal-programmi, fil-biċċa l-kbira tagħha, se tinżamm. Iżda aħna nosservaw ukoll li xi wħud mid-dispożizzjonijiet fil-proposta tas-CPR mhumiex ċari, li jista’ jwassal għal interpretazzjoni differenti tar-regoli, u jaffettwa ċ-ċertezza tad-dritt. Xi eżempji huma l-metodoloġija għall-analiżi ta’ nofs it-terminu (il-paragrafu 45), il-kriterji għall-valutazzjoni ta’ rekwiżiti ta’ kontroll ewlenin (il-paragrafu 101), u l-kundizzjonijiet għall-użu tal-arranġamenti ta’ proporzjonalità msaħħa (il-paragrafu 117).

9. Il-proposta toffri firxa ta’ miżuri ta’ simplifikazzjoni, bħall-opzjonijiet ta’ spejjeż simplifikati u finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż li, jekk jitfasslu b’mod xieraq u jiġu applikati b’mod effettiv mill-Istati Membri, għandhom il-potenzjal li jittrasferixxu l-fokus minn fuq l-infiq għal fuq ir-riżultati. Madankollu, il-kombinament ta’ dawn il-miżuri proposti jista’ jwassal għal rimborż ogħla jew aktar baxx mil-livell tal-ispejjeż imġarrba, u joħloq riskji għall-kisba tal-valur għall-flus.

10. It-tneħħija proposta ta’ xi wħud mill-proċeduri attwali, bħall-valutazzjonijiet ex ante ta’ programmi, l-evalwazzjonijiet ta’ proġetti maġġuri, ir-rappurtar strateġiku u r-riżerva ta’ prestazzjoni, tista’ toffri simplifikazzjoni iżda, fil-fehma tagħna, it-tneħħija tagħhom iddgħajjef il-mekkaniżmi stabbiliti għat-twassil ta’ riżultati.

Flessibbiltà

11. L-abbozz tas-CPR jipproponi għadd ta’ miżuri għall-appoġġ ta’ baġit tal-UE aktar flessibbli, li ġeneralment aħna naqblu magħhom. Element ġdid propost għall-perjodu 2021-2027 huwa li jkun hemm programmazzjoni f’żewġ stadji (5 + 2) għal tliet fondi, fejn l-allokazzjonijiet għall-aħħar sentejn jiġu ssettjati fl-2025 bħala parti minn eżerċizzju ta’ analiżi ta’ nofs it-terminu. Filwaqt li dan jista’ jgħin il-flessibbiltà u jżid il-kapaċità ta’ reazzjoni għal ċirkustanzi li qed jinbidlu, aħna ninsabu mħassbin dwar it-twaqqit propost tal-analiżi, kif ukoll dwar il-piż amministrattiv involut li jirrappreżenta kumplikazzjoni aktar milli simplifikazzjoni. Aħna nqisu wkoll li xi wħud mill-proċessi involuti jeħtieġu kjarifika ulterjuri.

Allinjament bejn il-finanzjament u l-prijoritajiet tal-UE.

12. Aħna nilqgħu l-passi li ttieħdu mill-Kummissjoni biex tissaħħaħ ir-rabta bejn l-użu ta’ finanzjament mill-UE u l-arranġamenti ta’ governanza ekonomika ta’ livell għoli tal-UE – is-semestru Ewropew – bħall-enfasi akbar fuq l-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti fi ħdan il-programmi. Aħna nappoġġaw ukoll it-trasferiment minn kundizzjonalitajiet ex ante għal kundizzjonijiet abilitanti aktar sempliċi, u nipprovdu għadd ta’ aspetti ta’ dan biex il-Kummissjoni tqishom.

13. Għandna tħassib akbar fi bnadi oħra. Għall-kuntrarju taż-żewġ perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, l-abbozz tas-CPR għall-perjodu li jmiss mhuwiex appoġġat minn strateġija għall-UE kollha jew minn sett ta’ miri. Minflok, is-CPR jipproponi ħames objettivi ta’ politika ta’ livell għoli li mhumiex ikkonkretizzati f’riżultati li jistgħu jitkejlu u kwantifikati fil-livell tal-UE. Għalhekk, is-CPR ma jartikolax viżjoni ċara fir-rigward ta’ dak li l-UE tixtieq tikseb permezz tal-politiki tiegħu. Minflok, hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri li jiddefinixxu l-għanijiet strateġiċi prinċipali. B’riżultat ta’ dan, fil-fehma tagħna, il-proposta ma tallinjax il-finanzjament mal-prijoritajiet tal-UE u hija inqas orjentata lejn il-prestazzjoni milli fil-perjodu 2014-2020.

Arranġamenti tal-obbligu ta’ rendikont

14. Rigward l-obbligu ta’ rendikont, il-proposta tittrasferixxi r-responsabbiltà għall-implimentazzjoni fuq l-Istati Membri, twessa’ l-arranġamenti ta’ awditu uniku u tnaqqas ir-rwol tal-Kummissjoni. Ir-razzjonalizzazzjoni proposta tal-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni billi jiġu ffukati fuq oqsma b’riskju għoli għandha l-potenzjali li tnaqqas il-piż amministrattiv u żżid l-effiċjenza ta’ dawn il-kontrolli, jekk tiġi applikata b’mod korrett. Madankollu, l-arranġamenti proporzjonati msaħħa proposti għal sistemi ta’ kontroll effettivament jeliminaw is-superviżjoni mill-Kummissjoni u jistgħu jesponu lill-fondi tal-UE għal aktar riskji. Dan l-element tal-proposta jista’ jipperikola l-kisbiet fil-kontroll intern żviluppati matul dawn l-aħħar żewġ deċennji. Aħna nissuġġerixxu bosta kunsiderazzjonijiet għall-Kummissjoni f’dan il-qasam.

KWISTJONIJIET STRATEĠIĊI U OBJETTIVI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI

Indirizzar tal-prijoritajiet tal-UE

Allokazzjoni minn qabel tal-fondi lill-Istati Membri

15. Għal partijiet kbar mill-baġit tal-UE — b’mod partikolari dawk fejn titħaddem ġestjoni kondiviża — il-livell massimu ta’ nfiq taħt l-intestaturi tal-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) huwa ripartit f’allokazzjonijiet annwali għal kull Stat Membru. Filwaqt li din l-allokazzjoni minn qabel tal-fondi hija bbażata fuq ħafna kunsiderazzjonijiet (l-Artikoli 102-104 u l-Anness XXII tas-CPR), il-kriterji relatati mal-prestazzjoni mhumiex fosthom.

16. F’awditi preċedenti, aħna osservajna li hija sfida li jinkisbu riżultati kwalitattivi tajbin minn skemi fejn l-assorbiment tal-fondi mill-Istati Membri huwa objettiv impliċitu ( 8 ) . Fil-fehma tagħna, jenħtieġ li l-allokazzjoni tal-fondi ssegwi l-prijoritajiet strateġiċi (objettivi ta’ politika). Aħna nosservaw li dan mhuwiex il-każ u li minflok il-prijoritajiet (l-Artikolu 4 tas-CPR) isegwu l-finanzjament.

Rekwiżiti ta’ konċentrazzjoni tematika

17. L-abbozz tas-CPR jipprovdi kontinwità tal-finanzjament, permezz tal-objettivi ta’ politika tiegħu (l-Artikolu 4), fis-sens li jappoġġa l-istess oqsma prijoritizzati fil-perjodu 2014-2020 taħt il-qafas tal-istrateġija Ewropa 2020.

18. Huwa jkompli wkoll bir-rekwiżiti ta’ konċentrazzjoni tematika (l-Artikolu 8), fejn jiffoka fuq investimenti fl-innovazzjoni, f’Ewropa aktar ekoloġika u b’emissjonijiet baxxi ta’ karbonju (l-Artikolu 3 tal-proposta tar-Regolament tal-FEŻR/FK), u fuq l-inklużjoni soċjali u l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ (l-Artikolu 7 tal-proposta tar-Regolament dwar l-FSE+). F’awditi preċedenti, aħna sibna li r-rekwiżiti ta’ konċentrazzjoni tematika kellhom impatt qawwi fuq l-issettjar ta’ prijoritajiet adegwati għall-finanzjament ( 9 ) . Għalhekk, aħna nilqgħu l-fatt li dawn ir-rekwiżiti nżammu, billi huma għandhom jippermettu li l-finanzjament mill-UE jkun immirat aħjar, u b’hekk jiġi mmassimizzat l-impatt ta’ dawn ir-riżorsi skarsi.

19. Madankollu, aħna nosservaw li l-finanzjament mill-UE bħala proporzjon mill-infiq pubbliku totali jvarja bejn l-Istati Membri, u huwa baxx ħafna għal xi wħud minnhom (ara l-Figura hawn taħt). Għal dawn l-Istati Membri, anke b’konċentrazzjoni tematika, is-suċċess tal-finanzjament mill-UE se jiddependi prinċipalment fuq il-kapaċità tagħhom li jimmobilizzaw finanzjament nazzjonali komplementari. Figura Il-FEŻR u l-FK bħala % tal-investimenti pubbliċi 2015-2017 Sors: Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni, Valutazzjoni tal-impatt, SWD(2018)282 final.

Strateġija u objettivi fil-livell tal-UE

20. Aħna diġà rrappurtajna li l-prijoritajiet tal-UE jeħtieġ li jiġu kkonkretizzati f’objettivi operazzjonali utli u f’miri għall-maniġers, biex ikun jista’ jsir monitoraġġ u rappurtar konsistenti dwar il-kontribuzzjoni tal-fondi għall-prijoritajiet tal-UE ( 10 ) . Fil-proposta tagħha, il-Kummissjoni tiddikjara li l-objettivi tas-CPR huma allinjati aħjar mal-prijoritajiet tal-UE ( 11 ) ; madankollu, l-abbozz tas-CPR ma jindikax b’mod ċar x’inhuma dawn il-prijoritajiet tal-UE. Għall-kuntrarju taż-żewġ perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, is-CPR għall-perjodu wara l-2020 mhuwiex ibbażat fuq strateġija komuni għall-UE jew fuq sett ta’ miri. Aħna nirrikonoxxu li s-sena d-dieħla se jsiru l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew u se jkun hemm Kummissjoni ġdida, li jista’ jagħmel l-iżvilupp ta’ strateġija prematur. Madankollu, in-nuqqas ta’ strateġija ta’ livell għoli biex tinforma l-objettiv tas-CPR huwa omissjoni importanti. Fir-Rapporti Annwali tagħna 2014 u 2015, aħna ġbidna l-attenzjoni għall-kumplikazzjonijiet li jirriżultaw mill-fatt li l-istrateġija Ewropa 2020 mhijiex allinjata la mal-perjodi tal-QFP u lanqas mal-mandat tal-Kummissjoni ( 12 )

21. Minflok, issir referenza għall-kontribuzzjoni tal-fondi għal objettivi vagi, bħas-“[simplifikazzjoni] tal-azzjonijiet klimatiċi” (il-preambolu 9 u l-Artikolu 4(3)) ( 13 ) , u għall-“missjonijiet speċifiċi għall-Fondi skont l-objettivi bbażati fuq l-Artikolu 174 tat-Trattat” (il-preambolu 8 u l-Artikolu 4(2)). Barra minn hekk: — għat-tliet fondi ta’ Koeżjoni u għall-FEMS, ma hemmx spjegazzjoni ta’ kif il-prijoritajiet tal-UE stipulati fit-Trattat (14) huma kkonkretizzati fil-ħames objettivi ta’ politika (ta’ livell aktar baxx) tal-abbozz tas-CPR (l-Artikolu 4); — dawn il-ħames objettivi ta’ politika huma fformulati f’termini mhux speċifiċi f’livell għoli u aspirazzjonali ħafna (l-Artikolu 4) (15); filwaqt li r-regolamenti speċifiċi għall-fondi jipprovdu aktar dettalji dwar l-oqsma ta’ nfiq li jistgħu jikkontribwixxu għal kull wieħed mill-objettivi ta’ politika, dawn ma jikkostitwux sett ta’ objettivi operazzjonali li jistgħu jitkejlu u kwantifikati; u — l-objettivi ta’ politika huma relatati biss ma’ erba’ fondi; ir-regolamenti speċifiċi għall-fondi jissettjaw objettivi ta’ politika separati għall-AMIF, l-FSI u l-BMVI (il-punt 8 tal-preambolu u l-Artikolu 1(3)). — Xi dokumenti informattivi u analitiċi reċenti indikaw l-importanza tal-valur miżjud tal-UE għall-allokazzjoni tar-riżorsi u t-tfassil u l-evalwazzjoni tal-programmi ta’ nfiq (16). Fin-nuqqas ta’ definizzjoni ta’ valur miżjud tal-UE fir-Regolament Finanzjarju emendat, huwa diffiċli biex il-Kummissjoni tapplika dan il-kunċett meta tistabbilixxi l-qafas tas-CPR.

22. Konsegwentement, l-abbozz tas-CPR ma jartikolax viżjoni ċara fir-rigward ta’ dak li l-UE tixtieqtikseb bil-fondi li hija tkopri, li jippreżenta riskji potenzjali għat-tfassil, l-implimentazzjoni u l-impatt tal-politika.

23. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (1) Jipproponu prijoritajiet tal-UE ċari – b’miri assoċjati – li għalihom ikunu jridu jikkontribwixxu l-fondi u, meta jagħmlu dan, jindirizzaw il-punti li aħna nqajmu fil-paragrafu 21 (l-Artikolu 4 tal-abbozz tas-CPR).

Ġabra unika tar-regoli

24. L-għan tal-proposta tal-Kummissjoni għas-CPR huwa li tipprovdi ġabra tar-regoli sempliċi u komprensiva li tipprovdi regoli ta’ implimentazzjoni allinjati għal kulħadd ( 17 ) . Aħna nilqgħu l-istruttura ġenerali simplifikata tal-qafas leġiżlattiv, b’għadd imnaqqas ta’ regolamenti konsiderevolment iqsar. Issa huwa magħmul minn tliet saffi ta’ leġiżlazzjoni – is-CPR, ir-regolamenti speċifiċi għall-fond u l-atti delegati fuq il-bażi tas-setgħat stipulati fis-CPR – inqas milli fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti ( 18 )

25. Għall-ewwel darba, seba’ fondi taħt ġestjoni kondiviża (il-paragrafu 2 ta’ hawn fuq) huma koperti f’qafas legali uniku. Kif kien il-każ għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 ( 19 ) , il-Kummissjoni tisħaq li dan għandu l-effett li jissimplifika l-implimentazzjoni tal-fondi u jrawwem sinerġiji fosthom ( 20 ) . Madankollu, aħna nosservaw li l-allinjament tar-regoli ta’ implimentazzjoni huwa parzjali biss, billi fi ħdan is-CPR ikomplu japplikaw regoli differenti għal fondi differenti. Pereżempju — Filwaqt li r-regoli finanzjarji japplikaw għas-seba’ fondi kollha, id-dispożizzjonijiet komuni japplikaw biss għal erba’ minn dawn il-fondi (l-Artikolu 1(1)) – il-FK, il-FEŻR, l-FSE+ u l-FEMS. — It-Titolu VIII dwar il-qafas finanzjarju ma japplikax għall-FEMS (l-Artikolu 1(4)). — Il-fondi għandhom arranġamenti ta’ monitoraġġ differenti għall-programmi: rapport annwali dwar il-prestazzjoni għall-FEMS, l-AMF, l-FSI u l-BMVI (l-Artikolu 36(6)) u rapport finali dwar il-prestazzjoni sal-15 ta’ Frar 2031 (l-Artikolu 38) għall-FEŻR, il-FK u l-FSE+.

Flessibbiltà baġitarja

Perjodu ta’ eliġibbiltà

26. Aħna diġà ġbidna l-attenzjoni għall-problemi (b’mod partikolari l-piż amministrattiv u l-effett konsegwenti tiegħu fuq il-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni sussegwenti) li jirriżultaw meta jkun hemm trikkib bejn il-perjodi eliġibbli taż-żewġ perjodi ta’ programmazzjoni differenti. Għalhekk, aħna nilqgħu l-proposta taħt l-Artikolu 99 li fi tmiem 2021-2027, dan il-perjodu jitnaqqas minn tliet snin għal sentejn (f’lingwaġġ tekniku, trasferiment minn n+3 għal n+2) bħala l-ewwel pass fid-direzzjoni t-tajba lejn l-allinjament tal-eliġibbiltà kemm jista’ jkun mal-perjodu ta’ programmazzjoni ( 21 )

Flessibbiltà fil-kapaċità ta’ trasferiment tal-finanzjament bejn il-programmi

27. Is-CPR jipproponi t-tneħħija tal-ħtieġa għal deċiżjoni tal-Kummissjoni għal trasferimenti finanzjarji bejn prijoritajiet appoġġati mill-istess fond, fl-istess programm, għall-istess kategorija ta’ reġjun, sa 5 % tal-allokazzjoni inizjali tal-prijorità, b’limitu massimu li jasal sa 3 % tal-baġit tal-programm (l-Artikolu 19(5)). L-abbozz tas-CPR jipprevedi wkoll il-possibbiltà li jiġu trasferiti sa 5 % tal-allokazzjonijiet bejn il-fondi kollha taħt ġestjoni kondiviża u strumenti oħra (l-Artikolu 21). Din il-kapaċità li jiġu trasferiti l-fondi tipprovdi aktar flessibbiltà għall-Istati Membri u għandha tgħinhom jonfqu l-finanzjament mill-UE li huwa disponibbli għalihom.

28. Madankollu, fil-fehma tagħna, jenħtieġ li l-għan prinċipali tat-trasferimenti baġitarji ma jkunx li l-infiq tal-flus isir aktar faċli; kwalunkwe trasferiment bħal dan għandu jkun rispons għall-ħtiġijiet l-aktar urġenti. Barra minn hekk, dawn it-trasferimenti x’aktarx li jwasslu għal kumplikazzjonijiet addizzjonali fl-aġġustamenti għall-qafas ta’ prestazzjoni u proċessi amministrattivi oħra; lanqas ma huwa ċar kif se jiġi kkalkulat l-ammont li jkun irid jiġi trasferit. Il-proposta tas-CPR ma tispeċifikax jekk il-perċentwali li jistgħu jiġu trasferiti jirreferux għall-allokazzjoni inizjali, jew għal allokazzjoni fi kwalunkwe ħin.

Programmazzjoni f’żewġ stadji (5 + 2)

29. Element ġdid propost għall-perjodu 2021-2027 huwa programmazzjoni f’żewġ stadji għall-FEŻR, il-FK u l-FSE+, fejn l-allokazzjonijiet finanzjarji fil-programmi jiġu ddefiniti għall-ewwel ħames snin, 2021-2025, biss (l-Artikolu 17(6)), filwaqt li l-allokazzjonijiet għall-aħħar sentejn jiġu ssettjati fl-2025 bħala parti mill-eżerċizzju obbligatorju ta’ analiżi ta’ nofs it-terminu (l-Artikolu 14(2)(a)). Dan għandu jgħin il-flessibbiltà u jżid il-kapaċità tal-UE li tirreaġixxi għal ċirkustanzi li jinbidlu. Madankollu, il-proċess tal-emendar tal-programmi kollha fl-istess ħin se jżid il-piż amministrattiv b’mod sinifikanti għall-Kummissjoni u għall-awtoritajiet tal-Istati Membri fl-istadji bikrin tal-programmi ta’ implimentazzjoni ( 22 )

30. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (2) Jikkjarifikaw il-kundizzjonijiet għat-trasferiment ta’ fondi u jiżguraw il-fokus neċessarju fuq ir-riżultati (l-Artikoli 19 u 21 tal-abbozz tas-CPR). (3) Iqisu mill-ġdid l-approċċ propost għall-ipprogrammar f’żewġ stadji (l-Artikolu 17(6) tal-abbozz tas-CPR), filwaqt li jżommu f’moħħhom ir-riskji għall-piż amministrattiv.

Ħolqien ta’ ambjent favorevoli għall-investimenti

Governanza ekonomika u rabtiet mal-Politika ta’ Koeżjoni

31. Aħna nilqgħu l-passi li ttieħdu mill-Kummissjoni biex tissaħħaħ ir-rabta bejn l-użu ta’ finanzjament mill-UE u l-arranġamenti ta’ governanza ekonomika ta’ livell għoli tal-UE – is-semestru Ewropew. Aħna nilqgħu l-possibbiltà ta’ analiżi u emendi ta’ programmi sabiex tiġi appoġġata l-implimentazzjoni ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Istati Membri (l-Artikolu 15).

32. Madankollu, sabiex tagħmel użu tajjeb minn dawn id-dispożizzjonijiet, u biex issaħħaħ ir-rabta bejn il-finanzjament mill-UE u l-prijoritajiet tal-UE, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiżgura li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż (CSRs) li hija tipproponi jkunu rilevanti, ikunu jistgħu jiġu implimentati, u jistgħu jikkontribwixxu direttament għall-eliminazzjoni tad-dgħufijiet identifikati. Reċentement, aħna rrappurtajna kemm dwar in-nuqqas ta’ rabta sistematika bejn l-iżbilanċi speċifiċi identifikati fl-analiżijiet fil-fond u s-CSRs indirizzati lill-Istati Membri ( 23 ) ; kif ukoll dwar xi dgħufijiet fl-artikolazzjoni tas-CSRs. Fir-rapport tal-aħħar, aħna rrakkomandajna li s-CSRs jikkjarifikaw ir-raġuni għar-rakkomandazzjoni u r-riskji relatati ( 24 ) . Għalhekk, is-suċċess tad-dispożizzjonijiet relatati mal-miżuri marbuta ma’ governanza ekonomika tajba se jiddependu fuq jekk is-CSRs jiġux ifformulati b’mod ċar biżżejjed biex jittieħdu miżuri operazzjonali mhux ambigwi, li jistgħu jiġu mmonitorjati u fejn tista’ tiġi stabbilita implimentazzjoni ta’ suċċess.

33. Aħna nilqgħu l-proposta li jissaħħaħ ir-rwol tal-Kummissjoni billi tingħata s-setgħa li tissospendi l-pagamenti direttament, f’każijiet fejn l-Istati Membri ma jiħdux azzjoni b’rispons għal talba għal analiżi u emenda ta’ programm (l-Artikolu 15(6)). Madankollu, aħna nosservaw li din is-setgħa hija mminata mill-fatt li l-abbozz tas-CPR ma jistipulax arranġamenti għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni, mill-Istati Membri, ta’ miżuri marbuta ma’ governanza ekonomika tajba.

34. Fejn Stat Membru ma jiħux l-azzjoni meħtieġa jew il-Kunsill jadotta żewġ rakkomandazzjonijiet suċċessivi fl-istess proċedura ta’ żbilanċ, il-Kummissjoni trid tipproponi lill-Kunsill is-sospensjoni jew tal-impenji jew inkella tal-pagamenti (l-Artikolu 15(7)). F’dawn il-każijiet, il-prijorità se tingħata lis-sospensjonijiet tal-impenji; sospensjonijiet tal-pagamenti jsiru biss meta tkun imfittxija azzjoni immedjata u f’każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità sinifikanti. Aħna tal-fehma li t-trasferiment tal-fokus minn fuq is-sospensjonijiet tal-pagamenti – bħalma huwa l-każ fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali – għal fuq is-sospensjonijiet tal-impenji, jillimita l-impatt ta’ penali tiegħu. Dan l-impatt jiddgħajjef aktar mill-proposta l-ġdida li l-Kummissjoni tista’ twaqqaf is-sospensjoni fi żmien 10 ijiem, għal raġunijiet ta’ ċirkustanzi ekonomiċi eċċezzjonali jew wara talba motivata mill-Istat Membru. Aħna nosservaw li l-proposta ma tikkjarifikax x’jikkostitwixxu ċirkustanzi ekonomiċi eċċezzjonali jew talba motivata mill-Istat Membru, li jagħmel din id-dispożizzjoni sensittiva suxxettibbli għal interpretazzjonijiet differenti.

35. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (4) F’konformità mar-rakkomandazzjoni preċedenti tagħna, jiżguraw li s-CSRs mill-2019 ’il quddiem ikunu ċari, mhux ambigwi u operazzjonali, sabiex isir użu xieraq tad-dispożizzjonijiet proposti fl-Artikolu 15. (5) Jinkludu dispożizzjonijiet dwar arranġamenti ta’ monitoraġġ u ta’ rappurtar għall-implimentazzjoni ta’ miżuri marbuta ma’ governanza ekonomika tajba (l-Artikolu 15 tal-abbozz tas-CPR). (6) Jekk jenħtieġx li jsiru sospensjonijiet tal-pagamenti minflok tal-impenji, u li jikkjarifikaw meta jenħtieġ li jiġu rtirati s-sospensjonijiet (l-Artikolu 15 tal-abbozz tas-CPR).

Kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni

36. Il-kundizzjonalitajiet ex ante fil-perjodu attwali jridu jiġu sostitwiti fil-proposta b’kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni aktar sempliċi (l-Artikolu 11). Aħna nilqgħu bosta aspetti tal-arranġamenti proposti: is-simplifikazzjoni fl-istabbiliment tagħhom; il-kundizzjonijiet imsaħħa għall-applikazzjoni effettiva tagħhom; u l-fatt li jenħtieġ li, fil-biċċa l-kbira, jiffukaw fuq l-iżvilupp ta’ oqfsa strateġiċi u ta’ ppjanar. Aħna nilqgħu wkoll il-ħtieġa għal konsistenza bejn l-operazzjonijiet magħżula u d-dokumenti ta’ strateġija u ta’ ppjanar korrispondenti li jikkonċernaw l-issodisfar tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni. Aħna nemmnu li dan huwa pass importanti lejn l-iżgurar li l-kundizzjonijiet jiġu applikati tul il-perjodu ta’ programmazzjoni kollu.

37. Madankollu, aħna identifikajna wkoll għadd ta’ oqsma fejn hemm lok għal titjib għad-dispożizzjonijiet proposti relatati mal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni: — Xi wħud mill-kriterji proposti jistgħu ma jaffettwawx l-implimentazzjoni effiċjenti u effettiva tal-objettiv speċifiku relatat, għall-kuntrarju tar-rakkomandazzjoni preċedenti tagħna (25). Pereżempju, il-kundizzjoni ta’ abilitazzjoni tematika “Hemm fis-seħħ l-Istrateġija Nazzjonali għall-Integrazzjoni tar-Rom” (l-Anness IV tal-abbozz tas-CPR) tista’ tikkontribwixxi parzjalment biss għall-ilħuq tal-objettiv speċifiku relatat li jappoġġa grupp usa’ ta’ komunitajiet marġinalizzati, mhux ir-Rom biss. — F’rapport reċenti, aħna rrakkomandajna li jenħtieġ li l-leġiżlazzjoni ta’ wara l-2020 tistabbilixxi kriterji ċari biex jiġi vvalutat l-issodisfar tal-kundizzjonijiet, inklużi miri li jistgħu jitkejlu, kull fejn ikun fattibbli, biex ikun żgurat fehim komuni ta’ dak li jeħtieġ li jinkiseb (26). Madankollu, fil-fehma tagħna, xi wħud mill-kriterji huma ambigwi. B’mod partikolari, il-kundizzjonijiet tematiċi proposti relatati mal-iżvilupp ta’ strateġiji u ta’ oqfsa ta’ politika strateġiċi ma fihomx dettall dwar kif jenħtieġ li jiġu definiti l-istrateġiji jiġu definiti, liema entitajiet għandhom ikunu responsabbli għall-implimentazzjoni tagħhom, x’kapaċità hija meħtieġa għall-issodisfar u l-applikazzjoni tagħhom u, fil-biċċa l-kbira mill-każijiet, kif jenħtieġ li jiġu mmonitorjati. — Aħna rrakkomandajna wkoll li jenħtieġ li l-leġiżlazzjoni għall-perjodu ta’ wara l-2020 tiżgura l-konsistenza fil-valutazzjoni tal-kriterji għall-issodisfar tal-kundizzjonijiet mas-Semestru Ewropew (27). Aħna nosservaw li din ir-rakkomandazzjoni mhijiex riflessa fil-proposta.

38. L-abbozz tas-CPR jipproponi li jenħtieġ li l-infiq relatat mal-objettiv speċifiku li għalih ma tkunx issodisfata l-kundizzjoni ta’ abilitazzjoni ma jiġix inkluż f’applikazzjoni għall-pagament (l-Artikolu 11(6)). Din hija bidla pożittiva, meta mqabbel mal-perjodu 2014-2020. Madankollu, mhuwiex ċar jekk l-infiq imġarrab qabel l-issodisfar jistax jiġi inkluż, sussegwentement, fl-applikazzjonijiet għall-pagament ladarba l-kundizzjoni ta’ abilitazzjoni tiġi ssodisfata. L-Artikolu 67(3)(b) jirrikjedi li l-operazzjonijiet magħżula jkunu konsistenti mad-dokumenti meħtieġa għall-issodisfar tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni, iżda ma hemm xejn aktar preskrittiv minn dan fl-abbozz tas-CPR.

39. Sabiex tinforza b’mod xieraq l-esklużjoni tal-infiq rilevanti mill-applikazzjoni għall-pagament, il-Kummissjoni jrid ikollha stabbiliti arranġamenti effettivi f’każijiet fejn il-kundizzjonijiet ma jibqgħux issodisfati. Madankollu, aħna nosservaw li l-abbozz tas-CPR ma jipprevedix arranġamenti bħal dawn, billi ma jeħtieġx rappurtar annwali mill-Istati Membri. Ir-regolamenti speċifiċi għall-fond għal tlieta mis-seba’ fondi koperti mill-abbozz tas-CPR – l-AMF, l-FSI u l-BMVI – tabilħaqq jeħtieġu li l-Istati Membri jirrappurtaw b’mod annwali dwar l-issodisfar tal-applikazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni, iżda dan mhuwiex il-każ għar-regolamenti speċifiċi għall-fond għall-FEŻR/FK, il-FSE+ u l-FEMS.

40. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (7) Jiddefinixxu mill-ġdid il-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni biex dawn iwasslu ġenwinament għall-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti ta’ objettivi speċifiċi (l-Annessi III u IV tal-abbozz tas-CPR). (8) Jinkludu kriterji ċari għall-valutazzjoni tal-issodisfar tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni, l-arranġamenti ta’ monitoraġġ u, fejn applikabbli, il-miri u l-objettivi li jistgħu jitkejlu, sabiex jiġi żgurat fehim komuni ta’ dak li jrid jinkiseb (l-Annessi III u IV tal-abbozz tas-CPR). (9) Jinkludu dispożizzjonijiet li jiżguraw valutazzjoni tal-issodisfar tal-kriterji, f’konformità mar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż u r-rapporti tal-pajjiżi relatati, maħruġa fi ħdan il-kuntest tal-proċess tas-Semestru Ewropew (l-Artikolu 11(2) u 11(4) tal-abbozz tas-CPR). (10) Jikkjarifikaw li jenħtieġ li l-infiq imġarrab qabel l-issodisfar tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni u dak li ma jkunx konsistenti mad-dokumenti ta’ strateġija u ta’ ppjanar stabbiliti għall-issodisfar tal-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni ma jiġix inkluż fl-applikazzjonijiet għall-pagament (l-Artikolu 11(6) tal-abbozz tas-CPR). (11) Jinkludu dispożizzjonijiet li jipprevedu monitoraġġ effettiv irrispettivament minn jekk il-kundizzjonijiet ta’ abilitazzjoni jkomplux jiġu ssodisfati jew le (l-Artikolu 11 tal-abbozz tas-CPR).

Kapaċità amministrattiva

41. Għall-kuntrarju tar-regolament għall-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, il-proposta ma tinkludix lista ta’ miżuri eliġibbli għall-assistenza teknika ( 28 ) . Dan iwassal għar-riskju ta’ trikkib u għal nuqqas ta’ komplementarjetà mal-finanzjament previst taħt il-proposta għal regolament dwar l-istabbiliment ta’ Programm ta’ Appoġġ għal Riformi ( 29 ) . L-abbozz tas-CPR jeħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jiżguraw koordinazzjoni, komplementarjetà u koerenza bejn il-fondi tas-CPR u strumenti oħra tal-UE (l-Artikolu 4(4)). Fil-fehma tagħna, minħabba n-nuqqas ta’ dettall dwar l-assistenza teknika, għad fadal riskju ta’ trikkib.

42. Skont il-proposta tas-CPR, assistenza teknika tista’ tiġi ffinanzjata permezz ta’ mekkaniżmu ta’ rata fissa għal attivitajiet “meħtieġa għall-użu u l-amministrazzjoni b’mod effettiv” tal-fondi tal-UE (l-Artikoli 30 u 31); u permezz ta’ finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż għal “azzjonijiet addizzjonali … sabiex isaħħaħ il-kapaċità” (l-Artikoli 32 u 89). Fil-fehma tagħna, id-differenza bejn dawn iż-żewġ xenarji – il-bini jew ir-rinfurzar tal-kapaċità amministrattiva – mhijiex ċara. Għalhekk, hemm riskju akbar ta’ rimborż eċċessiv għall-assistenza teknika. Pereżempju, jista’ ma jkunx possibbli li l-Kummissjoni tiġġudika jekk talba għal pagament fir-rigward ta’ finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż, kif stipulat mill-Artikolu 32, tidduplikax, f’termini tal-infiq ta’ bażi, talba għal rata fissa li tkun saret skont l-Artikolu 31.

43. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (12) Jispeċifikaw miżuri eliġibbli għal finanzjament taħt l-assistenza teknika, sabiex is-CPR jikkomplementa r-regolament propost dwar l-istabbiliment tal-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi (l-Artikoli 29-30 tal-abbozz tas-CPR). (13) Jikkjarifikaw iċ-ċirkustanzi meta għandhom jintużaw finanzjament b’rata fissa jew finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż (l-Artikoli 29-32 tal-abbozz tas-CPR).

Analiżi ta’ nofs it-terminu

44. Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, il-Kummissjoni indikat ir-riżerva ta’ prestazzjoni bħala l-istrument prinċipali biex jinċentivizza lill-Istati Membri jiffukaw fuq il-prestazzjoni ladarba jkunu bdew il-programmi. Aħna sibna xi difetti fit-tfassil fir-riżerva ta’ prestazzjoni ( 30 ) , u diġà rrakkomandajna, għall-perjodu ta’ wara l-2020, li din tinbidel fi strument aktar orjentat lejn ir-riżultati li jalloka l-fondi lil dawk il-programmi li jiksbu riżultati tajba ( 31 )

45. B’kuntrast ma’ dan, il-proposta tal-Kummissjoni għal wara l-2020 hija li titwaqqaf ir-riżerva ta’ prestazzjoni. Minflok, il-Kummissjoni tipproponi li jittieħed kont tal-prestazzjoni permezz tal-introduzzjoni tar-analiżi ta’ nofs it-terminu ta’ kull programm fl-2025 (l-Artikolu 14), marbut mar-riprogrammazzjoni tal-fondi (il-paragrafu 29 ta’ hawn fuq) (l-Artikolu 19). Fit-teorija, sentejn minn seba’ snin ta’ finanzjament – potenzjalment sa 30 % – jistgħu jkunu suġġetti għal allokazzjoni mill-ġdid ibbażata fuq il-prestazzjoni, meta mqabbel mas-6 % ikkonċernati fir-riżerva ta’ prestazzjoni għall-2014-2020. Madankollu, fil-fehma tagħna, l-analiżi ta’ nofs it-terminu propost għandu bosta nuqqasijiet: — Fil-biċċa l-kbira, huwa se jkun limitat għall-valuri rrappurtati tal-indikaturi tal-output, u mhux tal-indikaturi tar-riżultati fi kwalunkwe forma, billi mhux se jkun hemm stadji importanti disponibbli għall-indikaturi tar-riżultat fil-qafas ta’ prestazzjoni (l-Artikolu 12). — L-analiżi ta’ nofs it-terminu jista’ jasal kmieni wisq fil-perjodu ta’ programmazzjoni biex jiġi ġġudikat il-progress, b’mod partikolari jekk il-programmi jesperjenzaw xi dewmien fl-implimentazzjoni, kif kien il-każ fi programmi preċedenti (għall-perjodi ta’ programmazzjoni 2000-2006, 2007-2013 u 2014-2020, madwar 20 % biss tal-fondi ġew assorbiti fl-ewwel erba’ snin tal-perjodu ta’ programmazzjoni). — Il-metodoloġija li trid tiġi applikata għall-eżerċizzju u r-rabta tagħha mal-prestazzjoni mhumiex ċari. B’mod partikolari, il-proposta ma tiddefinixxix jekk il-miri inizjali jridux jiġu ssettjati bbażat fuq l-allokazzjonijiet finanzjarji tal-2021-2025 biss, jew inkella fuq dawk tal-perjodu kollu. — Mhuwiex ċar kif se tiġi vvalutata l-prestazzjoni, u x’konsegwenzi se jkollha din il-valutazzjoni. Kif inhu l-każ għall-perjodu 2014-2020, ma hemmx riskju li l-Istati Membri se jitilfu xi fondi, irrispettivament mill-prestazzjoni.

46. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (14) Jiżguraw li l-analiżi ta’ nofs it-terminu ma jiffukax biss fuq l-inputs u l-outputs iżda wkoll, sa fejn ikun possibbli, fuq ir-riżultati (l-Artikolu 14 u l-Anness V tal-abbozz tas-CPR). Jekk ikun kmieni wisq biex ir-riżultati jiġu vvalutati, l-istadji importanti fil-programmi jgħinu biex jikkumpensaw għal dan. (15) Jikkjarifikaw il-metodoloġija li se tintuża għall-analiżi ta’ nofs it-terminu; pereżempju, x’se jikkostitwixxi prestazzjoni sodisfaċenti, u kif dan jista’ jaffettwa l-allokazzjoni finanzjarja (l-Artikolu 14 tal-abbozz tas-CPR).

QAFAS TA’ PROGRAMMAZZJONI U TA’ MONITORAĠĠ

Il-prinċipju tas-simplifikazzjoni fil-programmazzjoni

47. data finanzjarja). Flimkien mal-fatt li l-mudelli għad-dokumenti ta’ programmazzjoni huma disponibbli, dan għandu jfisser li l-awtoritajiet huma familjari mar-regoli, li jagħmilha aktar faċli għalihom biex iħejju d-dokumenti neċessarji. Aħna diġà ddikjarajna li regoli sempliċi u stabbli huma l-ewwel mezz ta’ simplifikazzjoni ( 32 ) . F’dan il-kuntest, aħna nilqgħu l-fatt li ħafna regoli relatati mal-qafas ta’ programmazzjoni u ta’ monitoraġġ baqgħu stabbli mill-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti. Il-komponenti prinċipali tal-qafas 2014-2020, bħall-ftehimiet ta’ sħubija, inżammu; u l-istruttura ġenerali tal-programmi għadha l-istess (il-mudell tal-programmi, ir-ripartizzjoni tar-riżorsi finanzjarji tal-programm skont l-objettiv speċifiku, u n-nomenklatura komuni għad-finanzjarja). Flimkien mal-fatt li l-mudelli għad-dokumenti ta’ programmazzjoni huma disponibbli, dan għandu jfisser li l-awtoritajiet huma familjari mar-regoli, li jagħmilha aktar faċli għalihom biex iħejju d-dokumenti neċessarji.

48. F’awditi preċedenti, aħna enfasizzajna li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jikkondividu r-responsabbiltà għas-simplifikazzjoni tat-twassil tal-politika ta’ Koeżjoni, u li sehem sinifikanti mill-piż amministrattiv fuq il-benefiċjarji huwa kkawżat mill-istrutturi organizzazzjonali u l-ineffiċjenzi amministrattivi tal-Istati Membri ( 33 ) . Għalhekk, huwa importanti li l-Istati Membri jidentifikaw l-oriġini tal-piżijiet amministrattivi u xi miżuri possibbli biex inaqqsuhom; fi żmien debitu jenħtieġ li huma jirrappurtaw ukoll il-progress fit-tnaqqis tal-ispejjeż u l-piż amministrattivi ( 34 ) . Il-proposta teħtieġ li l-programmi jistipulaw sfidi marbuta mal-kapaċità amministrattiva u l-governanza (l-Artikolu 17(3)(a)(iv)), u kumitati ta’ monitoraġġ se jkollhom jeżaminaw il-progress fil-bini ta’ kapaċità amministrattiva (l-Artikolu 35(1)(i)), iżda mhuwiex ċar jekk dawn ir-rekwiżiti jinkludux miżuri ta’ simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-piż amministrattiv.

49. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (16) Jeħtieġu, fil-ftehimiet ta’ sħubija (l-Artikolu 8 u l-Anness II tal-abbozz tas-CPR) jew fil-programmi (l-Artikolu 17 u l-Anness V tal-abbozz tas-CPR), deskrizzjoni tal-miżuri tal-Istati Membri biex jindirizzaw il-piż amministrattiv, flimkien ma’ indikaturi biex jitkejjel il-progress bi tqabbil ma’ dan l-għan, u li jeħtieġu li l-Istati Membri jirrappurtaw dwar dan.

Il-bilanċ bejn is-simplifikazzjoni, ir-riżultati u r-responsabbiltà

50. Kif diġà indikajna qabel, aħna nemmnu li jenħtieġ li s-simplifikazzjoni ma tipperikolax l-obbligu ta’ rendikont pubbliku u l-prestazzjoni ( 35 )

Ftehimiet ta’ sħubija

51. Aħna nilqgħu l-fatt li s-CPR jipproponi li l-ftehimiet ta’ sħubija jinżammu bħala dokument strateġiku (l-Artikolu 7), billi dawn jiffurmaw il-bażi għan-negozjati bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri (il-preambolu (15)). Fir-rapport speċjali tagħna dwar il-ftehimiet ta’ sħubija, aħna kkonkludejna li dawn kienu strumentali fl-iffukar tal-infiq fil-qasam tal-Koeżjoni fuq l-Istrateġija Ewropa 2020 ( 36 )

52. Għall-kuntrarju tal-perjodu 2014-2020, ma hemmx skadenza fissa għall-preżentazzjoni tal-ftehim ta’ sħubija mill-Istati Membri, li jfisser li r-rekwiżit li l-programmi jiġu ppreżentati fi żmien tliet xhur ulterjuri (l-Artikolu 16) huwa ta’ użu limitat. Aħna diġà enfasizzajna l-importanza li l-implimentazzjoni tal-programmi tinbeda kemm jista’ jkun qrib il-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, biex jiġi evitat ir-riskju li ammonti kbar ta’ fondi jkollhom jintnefqu fi tmiem il-perjodu ta’ programmazzjoni, b’riskju konsegwenti għall-fokus fuq ir-riżultati ( 37 )

53. Aħna nilqgħu wkoll l-inklużjoni ta’ mudell ta’ ftehim ta’ sħubija fl-abbozz tas-CPR (l-Anness II). Aħna diġà sibna li n-nuqqas ta’ mudell komuni fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 affettwa l-kwalità tal-informazzjoni dwar il-prestazzjoni pprovduta ( 38 ) . Jenħtieġ ukoll li l-mudell għall-ftehimiet ta’ sħubija jiffaċilita wkoll in-negozjar tagħhom bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri.

54. Is-CPR jipproponi s-simplifikazzjoni tal-ftehimiet ta’ sħubija billi jiġi llimitat it-tip ta’ informazzjoni li għandu jinkludi (l-Artikolu 8 u l-Anness II). Madankollu, hemm riskju li l-arranġamenti proposti jirriżultaw f’li l-ftehim ta’ sħubija jsir eżerċizzju ta’ darba ta’ valur limitat: — Aħna diġà rrikonoxxejna r-rwol li għandhom il-ftehimiet ta’ sħubija fil-ksib ta’ riżultati tajbin billi jistipulaw loġika ta’ intervent ċara (39) – billi jidentifikaw il-ħtiġijiet qabel janalizzaw kif u dwar xiex jistgħu jintnefqu l-fondi tal-UE. Dan mhuwiex il-każ fil-proposta. Il-ftehim ta’ sħubija propost jiffoka fuq għażliet ta’ politika (l-Artikolu 8), iżda ma jeħtieġx artikulazzjoni ċara tal-ħtiġijiet li jridu jiġu indirizzati mill-politika. Barra minn hekk, filwaqt li hemm rekwiżit biex l-Istati Membri jinkludu, fil-ftehimiet ta’ sħubija tagħhom, ir-riżultati prinċipali mistennija (l-Artikolu 8), dawn ma għandhomx għalfejn jiġu kwantifikati u mhumiex imfassla biex jikkonkretizzaw għanijiet politiċi jew objettivi ta’ politika ta’ livell għoli f’objettivi operazzjonali. Għalhekk, se jkun diffiċli li jiġi ġġudikat jekk l-objettivi proposti u r-riżultati humiex realistiċi, u b’hekk jekk l-azzjonijiet proposti biex jiġu indirizzati l-problemi humiex xierqa. — Għall-kuntrarju tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, l-abbozz tas-CPR ma jipprevedi l-ebda monitoraġġ tar-riżultati stipulati fil-ftehimiet ta’ sħubija, jew rappurtar dwarhom. Aħna nqisu li rappurtar regolari u trasparenza dwar ir-riżultati tal-interventi tal-UE huma ewlenin biex jiżguraw obbligu ta’ rendikont pubbliku u biex jirbħu l-fiduċja taċ-ċittadini (40).

Programmi

55. ex ante tal-loġika ta’ intervent stipulata fil-programmi. Ir-Regolament Finanzjarju jeħtieġ li l-programmi u l-attivitajiet li jinvolvu nfiq sinifikanti jkunu suġġetti għal evalwazzjonijiet ex ante ex ante billi rrakkomandajna li jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet il-ġodda ma jnaqqsux il-kriterji li jridu jiġu koperti minnhom Loġika ta’ intervent aktar robusta kienet waħda mill-każijiet ewlenin ta’ titjib fil-perjodu 2014-2020 rigward il-prestazzjoni ( 41 ) . Barra minn hekk, għall-kuntrarju tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, ma hemmx obbligu li titwettaq evalwazzjonital-loġika ta’ intervent stipulata fil-programmi. Ir-Regolament Finanzjarju jeħtieġ li l-programmi u l-attivitajiet li jinvolvu nfiq sinifikanti jkunu suġġetti għal evalwazzjonijiet ( 42 ) . Fl-Opinjoni tagħna dwar l-abbozz ta’ Regolament Finanzjarju, aħna enfasizzajna l-importanza ta’ evalwazzjonijietbilli rrakkomandajna li jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet il-ġodda ma jnaqqsux il-kriterji li jridu jiġu koperti minnhom ( 43 )

56. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (17) Jipproponu skeda ta’ żmien għall-adozzjoni tas-CPR, tar-regolamenti speċifiċi għall-fond u tal-atti delegati u ta’ implimentazzjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, bil-ħsieb li jiġi żgurat li l-implimentazzjoni tal-programmi tibda fil-ħin fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni. (18) Jissettjaw data ta’ skadenza obbligatorja għall-preżentazzjoni tal-ftehimiet ta’ sħubija, bil-ħsieb li tiġi żgurata l-preżentazzjoni f’waqtha tal-programmi (l-Artikolu 7 tal-abbozz tas-CPR). (19) Jinkludu, fil-ftehim ta’ sħubija (l-Artikolu 8 u l-Anness II tal-abbozz tas-CPR), analiżi tal-ħtiġijiet fir-rigward ta’ kull objettiv ta’ politika, kif ukoll taqsima fejn l-Istati Membri jridu jidentifikaw ir-riżultati kwantifikati li huma jixtiequ jiksbu, u kif dawn jallinjaw mal-prijoritajiet tal-UE. (20) Jeħtieġu li l-Istati Membri jimmonitorjaw u jirrappurtaw dwar dawn ir-riżultati, mill-inqas qabel l-evalwazzjonijiet mill-Kummissjoni fl-2024 u fl-2031 (l-Artikolu 8 tal-abbozz tas-CPR). (21) Jintroduċu evalwazzjoni ex ante obbligatorja tal-programmi u jeħtieġu li l-Istati Membri jistipulaw, fil-programmi tagħhom, strateġija għall-kontribut tal-programm lejn ir-riżultati mistennija stabbiliti fil-ftehim ta’ sħubija (l-Artikolu 16 tal-abbozz tas-CPR), f’konformità mar-rekwiżiti tar-Regolament Finanzjarju.

Il-qafas ta’ prestazzjoni

57. Is-CPR jipproponi l-introduzzjoni ta’ qafas ta’ prestazzjoni biex jippermetti l-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-programm matul l-implimentazzjoni tiegħu (l-Artikolu 12). Għal kull programm, jenħtieġ li l-qafas ikun jikkonsisti minn indikaturi tal-output u tar-riżultat marbuta ma’ objettivi speċifiċi ssettjati fir-regolamenti speċifiċi għall-fond ( 44 ) . Aħna nqisu li dan ir-rekwiżit jikkostitwixxi pass importanti lejn iż-żieda tal-fokus fuq il-prestazzjoni, billi għandu jiġġenera informazzjoni dwar il-prestazzjoni li tkun aktar frekwenti u koerenti.

Definizzjoni komuni tal-indikaturi tal-output u tar-riżultat

Indikaturi, komuni u speċifiċi għall-programm, tal-output u tar-riżultat għall-programmi

59. data dwar il-prestazzjoni, u b’hekk tqabbil tal-prestazzjoni fil-livell tal-programm, tal-Istati Membri u tal-UE. Aħna nosservaw li l-Kummissjoni se tuża l-indikaturi komuni bħala bażi għar-rappurtar ta’ indikaturi “ewlenin” lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (l-Anness II tal-abbozz tar-Regolament dwar il-FEŻR/il-FK). Aħna nilqgħu l-introduzzjoni ta’ sett ta’ indikaturi komuni tal-output u tar-riżultat għal kull fond. Dan huwa f’konformità mar-rapporti preċedenti tagħna li l-użu ta’ indikaturi komuni potenzjalment jirrappreżenta pass importanti lejn it-tisħiħ tal-fokus fuq il-prestazzjoni ( 49 ) . L-użu ta’ indikaturi komuni jiffaċilita wkoll l-aggregazzjoni ta’dwar il-prestazzjoni, u b’hekk tqabbil tal-prestazzjoni fil-livell tal-programm, tal-Istati Membri u tal-UE. Aħna nosservaw li l-Kummissjoni se tuża l-indikaturi komuni bħala bażi għar-rappurtar ta’ indikaturi “ewlenin” lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (l-Anness II tal-abbozz tar-Regolament dwar il-FEŻR/il-FK).

60. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (22) Jallinjaw id-definizzjoni proposta ta’ indikaturi tar-riżultat fis-CPR (l-Artikolu 2) u fir-regolamenti speċifiċi għall-fond (ir-Regolament dwar l-FSE+, l-Artikolu 2 u l-Annessi; ir-Regolament dwar il-FEŻR/il-FK, l-Anness I).

Monitoraġġ u użu tal-informazzjoni dwar il-prestazzjoni

61. Fix-xogħol preċedenti tagħna, aħna enfasizzajna l-importanza għall-Istati Membri u l-Kummissjoni li jiġu ddimostrati r-riżultati billi jittejbu l-objettivi, l-indikaturi, l-informazzjoni, l-evalwazzjoni u l-inċentivi, u b’hekk tinkiseb biżżejjed evidenza biex jiġu appoġġati d-deċiżjonijiet ta’ nfiq tal-UE ( 50 ) . Jenħtieġ li l-informazzjoni dwar il-prestazzjoni tkun tista’ tiġi aggregata, tkun affidabbli u tkun limitata għal dak li jkun strettament meħtieġ.

Aggregazzjoni tad-data dwar il-prestazzjoni

62. data fil-livell tal-UE data u b’hekk il-kwalità tar-rappurtar. Dan huwa rifless fl-eżempji li ġejjin: Aħna diġà rrappurtajna li mhux l-indikaturi komuni kollha ntużaw b’mod konsistenti għall-programmi appoġġati mill-FEŻR, u dan xekkel aggregazzjoni sinifikattiva tad-fil-livell tal-UE ( 51 ) . Aħna nqisu li xi wħud mill-elementi tas-CPR proposti ma jissalvagwardjawx użu konsistenti tal-indikaturi tal-prestazzjoni, li jista’ jqiegħed f’riskju aggregazzjoni sinifikattiva tad-u b’hekk il-kwalità tar-rappurtar. Dan huwa rifless fl-eżempji li ġejjin: — Is-CPR jabolixxi l-kundizzjonalità ex ante ġenerali, applikabbli fil-perjodu 2014-2020, dwar l-eżistenza ta’ sistema li tiżgura l-ġbir u l-aggregazzjoni f’waqthom ta’ data statistika. — Ir-rilevanza tal-indikaturi komuni proposti għall-objettiv ta’ politika mhijiex dejjem evidenti. B’mod partikolari, dan huwa l-każ għall-Objettiv ta’ Politika 5, Ewropa eqreb lejn iċ-ċittadini, fejn l-indikaturi proposti huma ġeneriċi. — Għall-programmi tal-FEŻR/il-FK/il-FSE+/il-FEMS, mhuwiex ċar liema indikaturi komuni l-Istati Membri se jkunu jridu jużaw għal kull objettiv speċifiku. Għal dawn il-fondi kollha, lanqas ma huwa ċar jekk l-Istati Membri humiex meħtieġa jiġbru u jirrappurtaw id-data dwar l-indikaturi komuni kollha. Aħna diġà rrappurtajna li mhux l-indikaturi komuni kollha ntużaw b’mod konsistenti għall-programmi appoġġati mill-FEŻR fil-perjodu 2014-2020, u li dan xekkel aggregazzjoni sinifikattiva tad-data fil-livell tal-UE (52). — Minbarra l-programmi ta’ Koeżjoni (il-FEŻR/il-FK, il-FSE+), l-abbozzi ta’ regolamenti speċifiċi għall-fond ma jiddistingwux bejn l-indikaturi tal-output u tar-riżultat. Għalhekk, l-Istati Membri jistgħu ma jużawx l-indikaturi tar-riżultat b’mod konsistenti. — Is-sistema ta’ kategoriji finanzjarji ta’ intervent proposti għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2021-2027 tistabbilixxi rabta diretta bejn l-allokazzjoni finanzjarja u l-objettivi speċifiċi tal-programmi (l-Anness V). Dan huwa titjib b’relazzjoni mad-dispożizzjonijiet tal-perjodu 2014-2020. Madankollu, l-oqsma ta’ intervent (53) (l-Anness I) li jenħtieġ li jintużaw biex tiġi ripartita d-data finanzjarja mill-Istati Membri huma bosta, ambigwi u mhux marbuta mal-outputs u mar-riżultati.

63. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (23) Jivvalutaw jekk l-indikaturi komuni proposti għall-FEŻR/il-FK (abbozz tar-Regolament dwar il-FEŻR/il-FK, l-Anness I) jissodisfawx il-kriterji ta’ kwalità (“RACER”) stipulati fir-Regolament Finanzjarju u jagħmlu l-aġġustamenti meħtieġa (54). (24) Jikkjarifikaw jekk l-indikaturi komuni għall-FEŻR/il-FK u għall-FSE+ humiex obbligatorji għall-użu mill-Istati Membri (l-abbozz tar-Regolament dwar l-FSE+, l-Artikoli 2, 15 u l-Annessi; l-abbozz tar-Regolament dwar il-FEŻR/il-FK, l-Artikolu 7 u l-Anness I). (25) Jissimplifikaw u jikkjarifikaw in-nomenklatura tad-data finanzjarja taħt l-Anness I tal-abbozz tas-CPR.

Kwalità tad-data dwar il-prestazzjoni

64. Biex id- data dwar il-prestazzjoni tkun utli, huwa essenzjali li din tkun ta’ kwalità aċċettabbli. Id-dispożizzjonijiet tal-abbozz tas-CPR mhumiex ċari biżżejjed dwar min huwa responsabbli għas-salvagwardja tal-kwalità tad- data . — L-abbozz tas-CPR jipproponi li l-Kumitat ta’ Monitoraġġ jissorvelja l-implimentazzjoni tal-programmi (l-Artikolu 33). Filwaqt li hemm rekwiżit biex il-Kumitat ta’ Monitoraġġ jeżamina u japprova r-rapporti ta’ prestazzjoni annwali u finali ppreżentati lill-Kummissjoni, dan mhuwiex il-każ għad-data dwar il-prestazzjoni. — Ma hemmx dispożizzjonijiet dwar ir-rwol tal-Kummissjoni fil-verifika tal-kwalità tad-data trażmessa.

65. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (26) Jikkjarifikaw l-arranġamenti biex jiggarantixxu l-kwalità tad-data trażmessa mill-awtoritajiet tal-programmi, b’mod partikolari r-rwol tal-Kummissjoni u tal-kumitat ta’ monitoraġġ (l-Artikolu 37 tal-abbozz tas-CPR).

Użu tad-data dwar il-prestazzjoni ġġenerata fil-livell tal-UE

66. Aħna pproponejna t-tisħiħ tal-qafas ta’ prestazzjoni tal-UE billi jitnaqqas l-għadd kumplessiv ta’ objettivi u indikaturi tal-prestazzjoni ( 55 ) . Aħna nqisu li xi wħud mid-dispożizzjonijiet tas-CPR jirriskjaw li jżidu l-kumplessità mingħajr benefiċċju proporzjonat għall-valutazzjoni tal-kisba tal-prijoritajiet tal-UE. — Aħna diġà rrakkomandajna li l-Istati Membri jwaqqfu l-użu ta’ indikaturi speċifiċi mhux neċessarji (56). Aħna nosservaw li s-CPR għadu jinkludi l-possibbiltà li jiġu ddefiniti indikaturi speċifiċi għall-programm (57). — L-abbozz tas-CPR jobbliga lill-Istati Membri biex jittrażmettu informazzjoni dwar l-implimentazzjoni finanzjarja u ta’ prestazzjoni ta’ kull programm kull xahrejn permezz ta’ sistema elettronika (l-Artikolu 37), żieda sinifikanti fuq ir-rekwiżiti ta’ rappurtar fil-perjodu 2014-2020. Madankollu, il-laqgħat ta’ analiżi tal-prestazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, u l-laqgħat tal-kumitat ta’ monitoraġġ, se jseħħu biss darba jew darbtejn kull sena.

67. Aħna nqisu li lanqas ma huwa ċar x’użu se jsir mill-Kummissjoni ta’ xi wħud mill-informazzjoni dwar il-prestazzjoni ġġenerata: — Ma hemmx rekwiżit biex l-Istati Membri jirrappurtaw dwar l-implimentazzjoni ta’ ftehimiet ta’ sħubija, u l-ebda obbligu biex jiġu pprovduti rapporti ta’ implimentazzjoni annwali (58). Minflok, l-abbozz tas-CPR jintroduċi laqgħat annwali ta’ analiżi tal-prestazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, li matulhom tiġi eżaminata l-prestazzjoni tal-programmi (l-Artikolu 36) (59). Filwaqt li aħna nilqgħu l-proposta biex jiġi intensifikat id-djalogu bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri, id-dispożizzjonijiet proposti mhumiex ċari fir-rigward tal-parteċipanti, il-kontenut u l-konsegwenzi ta’ dawn il-laqgħat. — L-evalwazzjonijiet li jridu jitwettqu mill-Istati Membri jew mill-Kummissjoni (l-Artikoli 39 u 40) mhumiex meħtieġa biex tiġi eżaminata l-“ekonomija” – il-kunċett li r-riżorsi jsiru disponibbli fi żmien debitu, fi kwantità u bi kwalità xierqa, u bl-aħjar prezz. Fl-Opinjoni tagħna dwar l-abbozz tar-Regolament Finanzjarju (60), aħna diġà enfasizzajna l-importanza li l-“ekonomija” tiġi inkluża fl-evalwazzjonijiet.

68. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (27) Jirrestrinġu l-użu tal-indikaturi tal-output u tar-riżultati speċifiċi għall-programm, bil-ħsieb li jnaqqsu l-piż amministrattiv (l-Artikolu 7 tal-abbozz ta’ Regolament dwar il-FEŻR/il-FK, l-Artikolu 15 tal-abbozz tar-Regolament dwar il-FSE+). (28) Inaqqsu l-frekwenza tat-trażmissjoni tad-data (l-Artikolu 37 tal-abbozz tas-CPR), filwaqt li jieħdu inkunsiderazzjoni l-użu sussegwenti tad-data mill-Kummissjoni u l-piż amministrattiv assoċjat. (29) Għal-laqgħat annwali ta’ analiżi tal-prestazzjoni, jikkjarifikaw ir-rekwiżiti dwar il-parteċipanti, il-kontenut u l-konsegwenzi (l-Artikolu 36 tal-abbozz tas-CPR). (30) Jeħtieġu li l-evalwazzjonijiet ikopru l-ekonomija (l-Artikoli 39 u 40 tal-abbozz tas-CPR).

SISTEMA TA’ TWETTIQ U REGOLI TA’ ELIĠIBBILTÀ

Strumenti finanzjarji

Għażla ta’ korpi li jimplimentaw strument finanzjarju

69. Il-leġiżlazzjoni għall-perjodu 2014-2020 tiddikjara li l-intermedjarji finanzjarji jridu jintgħażlu fuq il-bażi ta’ proċeduri miftuħa, trasparenti, proporzjonati u mhux diskriminatorji, fejn jiġu evitati l-kunflitti ta’ interessi. Hija tipprovdi wkoll rekwiżiti li jafdaw l-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji lil korpi li għandhom il-kapaċità xierqa biex jimplimentawhom ( 61 ) . Madankollu, l-abbozz tas-CPR ma jinkludix rekwiżiti bħal dawn, u jistipula biss li jenħtieġ li l-awtorità ta’ ġestjoni “għandha tagħżel il-korp li jimplimenta strument finanzjarju” (l-Artikolu 53(2)).

Valutazzjoni ex ante għall-istrumenti finanzjarji

70. ex ante ta’ strument finanzjarju tkun ibbażata fuq analiżi tad-diskrepanza fis-suq, bħal evidenza ta’ fallimenti tas-suq jew soluzzjonijiet ta’ investiment subottimali. In-nuqqas ta’ analiżi bħal din iwassal għar-riskji li l-istrumenti finanzjarji jkunu akbar milli meħtieġ F’bidla mill-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020, l-abbozz tas-CPR (l-Artikolu 52(3)) ma għadux jeħtieġ li valutazzjonita’ strument finanzjarju tkun ibbażata fuq analiżi tad-diskrepanza fis-suq, bħal evidenza ta’ fallimenti tas-suq jew soluzzjonijiet ta’ investiment subottimali. In-nuqqas ta’ analiżi bħal din iwassal għar-riskji li l-istrumenti finanzjarji jkunu akbar milli meħtieġ ( 62 ) ; u l-finanzjament privat u pubbliku jista’ jiġi eskluż. L-Artikolu 52(2) jirrikjedi li jenħtieġ li l-istrumenti finanzjarji jipprovdu appoġġ għal proġett li “ma jsibux finanzjament suffiċjenti mis-sorsi tas-suq” iżda, ibbażat fuq l-esperjenza tagħna tal-awditjar tal-istrumenti finanzjarji, dan mhuwiex ekwivalenti għal analiżi tad-diskrepanza fis-suq u għalhekk mhuwiex suffiċjenti biex jiġu mmitigati r-riskji li aħna identifikajna.

Rappurtar dwar strumenti finanzjarji

71. data dwar l-istrumenti finanzjarji fil-livell tal-programmi biss (l-Artikolu 37(3) u l-Annessi XIX u XX). Iżda billi d- data relatata ma’ strument finanzjarju individwali tista’ tkun mifruxa f’bosta programmi, ma jkunx possibbli li tiġi vvalutata l-prestazzjoni tiegħu, inkluż, pereżempju l-livell ta’ tariffi ta’ ġestjoni. Ir-raġuni għall-introduzzjoni ta’ rappurtar separat fil-perjodu preċedenti għadha rilevanti biex: “titjieb it-trasparenza tal-proċess ta’ implementazzjoni u jkun żgurat monitoraġġ xieraq … tal-implimentazzjoni tal-istrumenti … finanzjarji” Aħna nilqgħu l-fatt li l-proposta tas-CPR teħtieġ li l-Istati Membri jiddivulgaw, fl-applikazzjoni għall-pagament (l-Anness XIX), kemm il-pagament bil-quddiem kif ukoll l-iżborżament ta’ fondi lir-riċevituri finali (l-Artikolu 86(2)). Jenħtieġ li din l-informazzjoni tkun suffiċjenti biex l-awdituri jivvalutaw il-legalità u r-regolarità tal-infiq (ara wkoll il-paragrafu 109). Madankollu, id-dispożizzjoni fil-leġiżlazzjoni għall-2014-2020 li teħtieġ rappurtar dwar strumenti finanzjarji individwali ( 63 ) ġiet eliminata. Skont il-proposta tas-CPR, l-awtoritajiet ta’ ġestjoni huma meħtieġa jipprovdudwar l-istrumenti finanzjarji fil-livell tal-programmi biss (l-Artikolu 37(3) u l-Annessi XIX u XX). Iżda billi d-relatata ma’ strument finanzjarju individwali tista’ tkun mifruxa f’bosta programmi, ma jkunx possibbli li tiġi vvalutata l-prestazzjoni tiegħu, inkluż, pereżempju l-livell ta’ tariffi ta’ ġestjoni. Ir-raġuni għall-introduzzjoni ta’ rappurtar separat fil-perjodu preċedenti għadha rilevanti biex: “titjieb it-trasparenza tal-proċess ta’ implementazzjoni u jkun żgurat monitoraġġ xieraq … tal-implimentazzjoni tal-istrumenti … finanzjarji” ( 64 ) . Dan jimplika wkoll il-ħtieġa li titnaqqas id-diskrepanza bejn ir-rapport u l-perjodu li huwa jkopri ( 65 )

Arranġamenti ta’ obbligu ta’ rendikont għall-istrumenti finanzjarji

72. L-abbozz tal-proposta tas-CPR jispeċifika li, għall-istrumenti finanzjarji, la l-awtorità ta’ ġestjoni u lanqas l-awtorità tal-awditjar ma huma se jwettqu awditi fil-livell tal-BEI jew istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħra li fihom xi Stat Membru jkun azzjonist. Minflok, il-BEI jew istituzzjoni finanzjarja oħra se jipprovdu lill-Kummissjoni u lill-awtorità tal-awditjar rapport tal-awditjar annwali mfassal mill-awdituri esterni tagħhom sa tmiem kull sena kalendarja (l-Artikolu 75). Billi jagħmel dan, l-abbozz tal-proposta ma jistipulax id-drittijiet ta’ aċċess disponibbli għall-QEA b’relazzjoni mal-istrumenti finanzjarji implimentati mill-BEI jew minn istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħra. Din hija omissjoni importanti ( 66 ) . Barra minn hekk, l-abbozz tas-CPR ma għandux dispożizzjonijiet operazzjonali dwar kif ir-riżultati ta’ dawn l-awditi esterni se jiġu riflessi fil-kalkolu tar-rati ta’ żball mill-awtoritajiet tal-awditjar.

73. Skont il-proposta tas-CPR, fil-livell tar-riċevituri finali ma jistgħux jitwettqu verifikazzjonijiet tal-ġestjoni jew awditi minn awtoritajiet tal-awditjar (l-Artikolu 75). Skont is-CPR għall-2014-2020, ir-riċevituri finali jistgħu jiġu awditjati meta jkun hemm evidenza li d-dokumenti disponibbli fil-livell tal-awtorità ta’ ġestjoni jew fil-livell tal-korpi li jimplimentaw l-istrumenti finanzjarji ma jirrappreżentawx rekord reali u preċiż tal-appoġġ mogħti ( 67 ) . Aħna nirrikonoxxu li, b’mod ġenerali, jista’ ma jkunx meħtieġ li ssir żjara lir-riċevituri finali bħala parti minn awditu tal-istrumenti finanzjarji. Madankollu, aħna nemmnu li għandu jkun possibbli li l-eżaminar jiġi estiż sal-livell tar-riċevituri finali, sabiex jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà ( 68 ) humiex issodisfati.

Effett ta’ ingranaġġ għall-istrumenti finanzjarji

74. Wieħed mill-vantaġġi ewlenin tal-istrumenti finanzjarji huwa l-potenzjal ta’ ingranaġġ tagħhom minbarra l-fondi privati u pubbliċi. Aħna diġà rrakkomandajna li l-Kummissjoni tipprovdi definizzjoni għall-ingranaġġ tal-istrumenti finanzjarji, li b’mod ċar tiddistingwi bejn l-ingranaġġ ta’ kontribuzzjonijiet privati jew pubbliċi nazzjonali taħt il-PO u/jew ta’ kontribuzzjonijiet ta’ kapital privati jew pubbliċi addizzjonali, u tieħu inkunsiderazzjoni t-tip ta’ strument involut ( 69 ) . Filwaqt li l-proposta tipprovdi definizzjoni tal-effett ta’ ingranaġġ (l-Artikolu 2(22)), din id-definizzjoni ma tagħmilx id-distinzjonijiet li aħna rrakkomandajna ( 70 )

75. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (31) Jintroduċu r-rekwiżit għall-għażla tal-intermedjarji finanzjarji permezz ta’ proċedura miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja, u jipprovdu kjarifika ulterjuri dwar it-tipi ta’ korpi li jistgħu jiġu fdati bl-implimentazzjoni tal-istrumenti finanzjarji u r-rekwiżiti li jridu jissodisfaw (l-Artikolu 52 tal-abbozz tas-CPR). (32) Jeħtieġu analiżi tad-diskrepanza fis-suq fil-livell tal-istrumenti finanzjarji, bħala parti minn valutazzjoni ex ante (l-Artikolu 52(3) tal-abbozz tas-CPR). (33) Iżommu s-sistema ta’ rappurtar tal-2014-2020 u jtejbu t-tempestività tagħha, billi din tiffaċilita r-rappurtar fil-livell tal-istrument finanzjarju u tippermetti valutazzjoni tal-prestazzjoni tiegħu (l-Artikolu 53 tal-abbozz tas-CPR). (34) Jispeċifikaw li, fil-kuntest ta’ ftehimiet tal-awditjar jew ta’ verifikazzjoni fi ħdan il-BEI u awdituri esterni, il-QEA jrid ikollha aċċess għall-informazzjoni kollha li hija tqis bħala neċessarja għall-awditjar tal-fondi tal-UE (l-Artikolu 75(4) tal-abbozz tas-CPR). (35) Jikkjarifikaw, fl-att delegat imsemmi taħt l-Artikolu 73, aspetti operazzjonali dwar kif jenħtieġ li r-riżultati tal-awditjar tal-BEI u istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali oħra (l-Artikolu 75(4) tal-abbozz tas-CPR) jikkontribwixxu għall-kalkolu tar-rati ta’ żball u l-opinjoni tal-awditjar tal-awtoritajiet tal-awditjar. (36) Jipprovdu, fis-CPR, il-possibbiltà li jitwettqu awditi fil-livell tar-riċevituri finali, sabiex jiġi vverifikat jekk il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà humiex issodisfati (l-Artikolu 75(4) tal-abbozz tas-CPR). (37) Jikkjarifikaw l-effett multiplikatur/ta’ ingranaġġ tal-istrumenti finanzjarji sabiex il-prestazzjoni ta’ strument tkun tista’ tiġi vvalutata f’termini ta’ kontribuzzjoni pubblika nazzjonali (l-Artikolu 2 tal-abbozz tas-CPR).

Modalitajiet ta’ twettiq simplifikati

Finanzjament mhux marbut mal-ispejjeż bħala forma ta’ appoġġ għall-programmi

76. L-awditi tagħna wrew li l-pagamenti bbażati fuq intitolamenti marbuta mal-issodisfar ta’ ċerti kundizzjonijiet huma inqas suxxettibbli għal żbalji ta’ konformità minn pagamenti bbażati fuq ir-rimborż tal-ispejjeż eliġibbli; huma jgħinu wkoll biex jitnaqqas il-piż amministrattiv. Aħna rrakkomandajna li jenħtieġ li l-pagamenti bbażati fuq l-issodisfar tal-kundizzjonijiet jew fuq il-ksib tar-riżultati jsiru l-għażla preferuta fil-baġit kollu ( 71 ) . Il-proposta tal-Kummissjoni tinkludi l-possibbiltà li jsiru pagamenti fuq din il-bażi (l-Artikolu 46). Diġà teżisti forma simili ta’ finanzjament fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 (il-“Pjanijiet ta’ Azzjoni Konġunti” ( 72 ) ), iżda sa Mejju 2018, l-ebda programm operazzjonali ma għamel użu minn din il-possibbiltà ( 73 ) . Dan jissuġġerixxi diffikultajiet min-naħa tal-Istati Membri fl-implimentazzjoni ta’ dan l-għan.

77. F’dan l-isfond, aħna nqisu li l-proposta nfisha ma tagħmilx biżżejjed biex tgħin lill-Istati Membri japprofittaw minn din il-forma ta’ simplifikazzjoni. Is-suċċess finali ta’ din il-proposta se jiddependi, fil-biċċa l-kbira, minn jekk il-Kummissjoni u l-Istati Membri jistgħux jevitaw it-tendenza li jmorru lura għal pagament għall-inputs u l-outputs, kif sibna li kien il-każ għar-riżerva ta’ prestazzjoni fil-perjodu 2014-2020 ( 74 )

Forom simplifikati ta’ għotjiet lill-benefiċjarji

78. Aħna nosservaw li l-metodoloġija li fuqha huwa bbażat l-użu tal-forom simplifikati ta’ għotjiet lill-benefiċjarji se tiġi stipulata fil-programmi u se tkun suġġetta għal approvazzjoni sussegwenti mill-Kummissjoni (l-Artikolu 88 u l-Anness V). Dan għandu jipprovdi ċertezza tad-dritt apprezzata għall-Istati Membri.

80. F’dan ir-rigward, aħna nosservaw li r-rati fissi proposti fl-abbozz tas-CPR – għal spejjeż diretti għall-persunal (l-Artikolu 50(1)) u għal spejjeż eliġibbli oħra (l-Artikolu 51) – huma marbuta mal-inputs u mhux mal-outputs jew mar-riżultati. Għalhekk, filwaqt li l-użu tar-rati fissi b’dan il-mod jista’ jagħmilha aktar faċli biex l-Istati Membri japplikaw għal finanzjament mill-UE u jirċevuh, ma hemmx impatt fuq il-prestazzjoni li jakkumpanja dan. Dan imur kontra l-appell fir-Regolament Finanzjarju li jenħtieġ li r-rati fissi jiġu ddeterminati “fejn possibbli u xieraq … b’tali mod li jkunu jistgħu jitħallsu malli jinkisbu eżiti u/jew riżultati konkreti” ( 79 )

81. Barra minn hekk, fin-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt (il-paragrafu 5), ma hemmx evidenza li tiġġustifika l-livell tar-rati fissi proposti, kemm għall-ispejjeż diretti għall-persunal, kif ukoll għal spejjeż oħra eliġibbli jew għal spejjeż indiretti. Fil-prattika, il-livelli mħaddma għall-2014-2020 fl-FSE ġew estiżi għal fondi oħra fil-proposta. Madankollu, il-politika ta’ koeżjoni tkopri firxa wiesgħa ħafna ta’ setturi u proġetti, li jinvolvu strutturi interni tal-ispejjeż differenti ħafna. L-applikazzjoni ġenerali tal-istess livell ta’ rati fissi tfisser li proġetti bi spejjeż għoljin se jagħtu lill-Istati Membri l-opportunità li jikklejmjaw livelli għolja ta’ spejjeż b’rati fissi, bl-ebda aċċertament li dawn l-ispejjeż ikunu jinsabu fil-livell it-tajjeb.

82. L-estensjoni tas-sistema ta’ rata fissa biex jiġu inklużi spejjeż diretti għall-persunal tista’ tintroduċi aktar kumplikazzjonijiet milli simplifikazzjoni. Fil-fehma tagħna, il-proposta tas-CPR (l-Artikolu 50(2)) diġà tissimplifika b’mod sinifikanti l-kalkolu u l-allokazzjoni tal-ispejjeż għall-persunal. Madankollu, skont il-proposta, il-benefiċjarji jistgħu jikklejmjaw b’mod legali r-rati fissi relatati mal-ispejjeż diretti għall-persunal, għal proġett li ma jkunx jinvolvi dawn l-ispejjeż (bħal fi proġett li jkun implimentat kollu kemm hu permezz ta’ proċess ta’ akkwist pubbliku). U billi r-rati fissi jistgħu jiġu kklejmjati kemm għall-ispejjeż diretti għall-persunal kif ukoll għal spejjeż diretti oħra, korp responsabbli għal bosta proġetti jista’ jalterna l-modi li bihom huwa jiddetermina l-infiq eliġibbli, filwaqt li juża spejjeż għall-persunal b’rata fissa għal xi wħud, u spejjeż diretti oħra għal oħrajn. Dan jagħmilha possibbli li huwa jikklejmja l-istess spiża aktar minn darba. L-Artikolu 51(3) tal-proposta jistipula li jenħtieġ li l-Istati Membri ma jagħmlux dan iżda, minħabba d-dokumentazzjoni ta’ sostenn limitata li se takkumpanja dawn it-talbiet, aħna għandna xi dubji dwar jekk l-awtoritajiet ta’ ġestjoni u l-awtoritajiet tal-awditjar, kif ukoll il-Kummissjoni, humiex se jkunu jistgħu jidentifikaw il-ksur.

83. Ir-restrizzjonijiet relatati mal-użu ta’ forom ta’ appoġġ simplifikati f’operazzjonijiet li jiġu implimentati esklussivament permezz tal-akkwist pubbliku, li kienu stabbiliti fil-perjodu ta’ programmazzjoni preċedenti ( 80 ) , ma ġewx replikati fil-proposta. Skont il-proposta, jekk dawn il-proġetti jużaw forom ta’ appoġġ simplifikati, il-Kummissjoni u l-Istati Membri jkunu meħtieġa biss jivverifikaw li l-kundizzjonijiet għall-pagament ġew issodisfati ( 81 ) . Ir-regoli tal-akkwist pubbliku se jkomplu japplikaw, iżda mhumiex se jiġu ċċekkjati bħala parti mill-proċess tal-ikklejmjar ta’ appoġġ mill-UE, billi l-konformità mhijiex se tibqa’ kundizzjoni għall-pagament. Ir-regoli tal-akkwist pubbliku huma l-pedament tas-suq intern tal-UE, iżda l-proposta tas-CPR iżżid b’mod sinifikanti r-riskju li l-ksur ta’ dawn ir-regoli ma jinqabadx.

84. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (38) Jipprovdu, qabel il-programmazzjoni, atti delegati, kif imsemmi fl-Artikoli 88 u 89 tal-abbozz tas-CPR, dwar: appoġġ mhux marbut mal-ispejjeż, b’soluzzjonijiet standard mfassla biex jiffaċilitaw l-użu ta’ din il-forma ta’ appoġġ; u forom simplifikati ta’ appoġġ lil benefiċjarji. Jenħtieġ li wieħed mill-għanijiet ikun li jiġi żgurat fokus akbar fuq ir-riżultati. (39) Jivvalutaw mill-ġdid jekk ir-rati fissi stipulati fl-abbozz tas-CPR humiex xierqa f’termini ta’ qasam ta’ finanzjament, tip ta’ proġetti u/jew daqs tal-proġetti (l-Artikoli 49, 50(1), u 51 tal-abbozz tas-CPR). (40) Jeskludu spejjeż diretti għall-persunal mill-opzjoni ta’ spejjeż simplifikati b’rata fissa (l-Artikolu 50(1) tal-abbozz tas-CPR). (41) Jeħtieġu li l-awtoritajiet tal-awditjar ikopru l-konformità mar-regoli tal-akkwist pubbliku fl-awditi tas-sistemi tagħhom (l-Artikolu 88(3) tal-abbozz tas-CPR).

Għażla ta’ proġetti u regoli ta’ eliġibbiltà

Għażla ta’ proġetti

85. Bosta mill-awditi tagħna identifikaw xi dgħufijiet fl-għażla tal-proġetti, li wassal għal rakkomandazzjonijiet dwar it-tisħiħ tal-kriterji u rwol aktar b’saħħtu għall-Kummissjoni ( 82 ) . L-awditu reċenti tagħna li ffoka fuq l-għażla tal-proġetti sab li filwaqt li l-kriterji tal-għażla ġeneralment jappoġġaw l-objettivi tal-programmi, huma ma jiħdux biżżejjed kont tar-riżultati u fil-biċċa l-kbira huma ffukati fuq l-outputs u l-assorbiment ( 83 ) . F’dan l-isfond, aħna nilqgħu l-introduzzjoni ta’ rekwiżiti li jikkonċernaw l-għażla tal-proġetti (l-Artikolu 67(3)), iżda nqisu li aktar dettalji jkunu ta’ għajnuna.

86. Id-dokument informattiv u analitiku reċenti tagħna indika l-piż amministrattiv potenzjali għall-benefiċjarji li jirriżulta meta r-regoli nazzjonali u l-obbligi regolatorji jmorru lil hinn minn dawk issettjati fil-livell tal-UE (“regolamentazzjoni żejda”). Aħna identifikajna din bħala waħda mill-oqsma ewlenin għal simplifikazzjoni effettiva fil-politika ta’ Koeżjoni ( 84 ) . Filwaqt li r-responsabbiltà primarja għas-simplifikazzjoni tal-proċess tal-għażla hija tal-Istati Membri, aħna nqisu li l-Kummissjoni tista’ tipprovdi aktar appoġġ billi tanalizza l-proċeduri nazzjonali u tidentifika prattiki tajbin. Għalhekk, aħna nilqgħu l-ambitu biex il-Kummissjoni tkun involuta, fuq talba tagħha, fl-iżvilupp ta’ kriterji tal-għażla ta’ kwalità (l-Artikolu 67(2)).

Regoli ta’ eliġibbiltà u VAT

87. Il-ksur tar-regoli ta’ eliġibbiltà huwa wieħed mis-sorsi prinċipali ta’ żbalji fil-qasam ta’ Koeżjoni ( 85 ) . B’rispons għar-rakkomandazzjonijiet preċedenti tagħna, il-Kummissjoni qablet li twettaq analiżi ffukata tar-regoli nazzjonali ta’ eliġibbiltà, li tiffoka fuq ir-responsabbiltà tal-Istati Membri għas-simplifikazzjoni tagħhom. Sa April 2018, il-Kummissjoni ma kinitx wettqet analiżi bħal din ( 86 ) . Billi mhuwiex ċar jekk il-mudell għall-programmi fil-proposta attwali jeħtieġx li l-Istati Membri jistipulaw azzjonijiet biex jiġu simplifikati r-regoli u jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq il-benefiċjarji (ara l-paragrafu 48), jibqa’ r-riskju li r-regoli nazzjonali ta’ eliġibbiltà għadhom kumplessi għalxejn.

88. Skont il-proposta tas-CPR, għal proġetti li l-ispejjeż totali tagħhom huma taħt EUR 5 miljun, il-VAT hija spiża eliġibbli irrispettivament minn jekk tkunx rekuperabbli jew le (l-Artikolu 58). Fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, ma hemmx soll li jekk jinqabeż, il-VAT ma tibqax eliġibbli, iżda l-eliġibbiltà hija ristretta għall-VAT mhux rekuperabbli. Fil-fehma tagħna, fejn il-VAT tiġġarrab minn korpi tal-gvern, hija ma tirrappreżentax spiża netta għall-Istat Membru, billi tkun tikkostitwixxi introjtu. L-impożizzjoni ta’ soll għad-daqs tal-proġetti fil-proposta tillimita l-ammont ta’ VAT li tista’ tiġi rimborżata, iżda tindirizza parzjalment biss ir-rakkomandazzjoni tagħna li jenħtieġ li l-VAT imħallsa minn korpi pubbliċi ma tkunx eliġibbli għal rimborż mill-fondi tal-UE ( 87 ) . B’mod simili, il-VAT rekuperabbli mhijiex spiża ġenwina għal korpi privati, u jenħtieġ li ma tkunx eliġibbli għal rimborż.

89. Aħna għandna għadd ta’ każijiet oħra ta’ tħassib rigward il-proposti tas-CPR għat-trattament tal-VAT. Dan it-tħassib japplika irrispettivament minn jekk il-benefiċjarju jkunx organizzazzjoni pubblika jew privata: — L-abbozz tas-CPR ma jindirizzax il-punt li, kif diġà ddimostrajna, skont ir-regoli attwali għar-rimborż tal-VAT, il-finanzjament riċevut mill-benefiċjarji jista’ jkun ogħla mill-ispejjeż li huma jġarrbu (88). — Il-proposta tista’ tħeġġeġ lill-awtoritajiet biex jaqsmu l-proġetti b’mod artifiċjali biex jaqgħu taħt is-soll ta’ EUR 5 miljun. Aħna ma aħniex konxji ta’ xi raġuni għalfejn dan is-soll artifiċjali ġie ssettjat f’dan il-livell. — Il-proposta mhijiex konsistenti mar-regoli applikabbli taħt il-ġestjoni diretta, fejn il-VAT kollha li hija rekuperabbli tkompli tkun ineliġibbli (89). Aħna ddikjarajna li d-differenzi bejn ir-regoli hija waħda mill-elementi li jżidu l-kumplessità għall-benefiċjarji u jillimitaw is-sinerġiji bejn il-fondi (90). Il-VAT hija suġġett ikkumplikat, u attwalment qed neżaminaw il-kwistjoni ulterjurment.

90. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (42) Jinkludu dispożizzjonijiet li jiddefinixxu b’mod ċar it-tip ta’ analiżi li l-awtoritajiet ta’ ġestjoni jeħtieġ li jwettqu biex jiżguraw li l-operazzjonijiet magħżula jissodisfaw livell minimu ta’ mertu, u jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu 67(3)(c) tal-abbozz tas-CPR. (43) Jintroduċu, fis-CPR jew f’att delegat, il-kriterji prinċipali li taħthom jenħtieġ li l-Kummissjoni tiġi kkonsultata dwar il-kriterji tal-għażla (l-Artikolu 67(2) tal-abbozz tas-CPR). (44) F’konformità mar-Rapport Annwali 2017 (91) , għajr ir-rimborż tal-VAT lil korpi pubbliċi mill-fondi tal-UE, (l-Artikolu 58(1)(a) tal-abbozz tas-CPR).

Regoli li ma tkomplewx

91. Il-Kummissjoni tipproponi li tagħmel ir-regoli li attwalment jitħaddmu f’żewġ oqsma sinifikanti, aktar flessibbli: l-evalwazzjoni ta’ proġetti maġġuri – tipikament proġetti bi spiża totali ta’ mill-inqas EUR 50 miljun, li rrappreżentaw madwar terz tal-allokazzjoni totali tal-fondi taħt il-Politika ta’ Koeżjoni ( 92 ) ; u l-approċċ tagħha għall-finanzjament ta’ proġetti li jiġġeneraw id-dħul wara l-ikkompletar tagħhom (bħal toroq b’pedaġġ).

Proġetti maġġuri

92. Għall-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, bħala kundizzjoni ta’ finanzjament, il-proġetti maġġuri huma suġġetti għal analiżi dettaljata tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji mill-Istati Membri, u għal valutazzjoni u approvazzjoni sussegwenti mill-Kummissjoni ( 93 ) . Matul is-snin, il-Kummissjoni żviluppat standards komuni għal analiżi tal-ispejjeż bħal din imqabbla mal-benefiċċji ( 94 ) . Il-proposta tal-Kummissjoni tas-CPR telimina r-rekwiżiti ta’ valutazzjoni kollha li huma speċifiċi għal proġetti maġġuri. Minflok, l-Istati Membri huma meħtieġa biss jipprovdu informazzjoni lill-Kummissjoni dwar “operazzjonijiet ta’ importanza strateġika”, definiti bħala dawk li jipprovdu kontribut ewlieni għall-ilħuq tal-objettivi ta’ programm, b’ebda dettalji ulterjuri ( 95 )

93. F’għadd ta’ rapporti preċedenti tagħna, aħna identifikajna li n-nuqqas ta’ użu rigoruż tal-analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji tippreżenta riskju partikolari għall-ġestjoni finanzjarja tajba. Pereżempju, fil-livell tal-Istati Membri, aħna sibna dgħufijiet fl-applikazzjoni u fil-kwalità tal-analiżijiet tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji, b’impatt dirett fuq id-deċiżjonijiet ta’ finanzjament sussegwenti ( 96 ) . Fir-rigward tal-proċess ta’ approvazzjoni mill-Kummissjoni, aħna stabbilejna għadd ta’ nuqqasijiet fil-funzjonament tal-analiżi indipendenti tal-kwalità ( 97 ) ta’ proġetti maġġuri, filwaqt li osservajna wkoll li din il-valutazzjoni addizzjonali kellha impatt pożittiv fuq il-kwalità tagħhom ( 98 )

94. F’dan l-isfond, aħna ninsabu mħassbin li filwaqt li l-eliminazzjoni tar-rekwiżiti speċifiċi ta’ valutazzjoni kollha relatati ma’ proġetti maġġuri tirrappreżenta tnaqqis fil-piż amministrattiv ġenerali, dan joħloq riskju akbar li l-investimenti kofinanzjati ma joffrux l-aħjar valur għall-flus.

Proġetti li jiġġeneraw dħul

95. ad hoc biex jiddeterminaw id-diskrepanza fil-finanzjament, jew inkella jistgħu jużaw rati fissi li jvarjaw minn 20 % sa 30 %, skont is-settur Fil-perjodu ta’ programmazzjoni attwali, l-appoġġ mill-UE għal proġetti li jiġġeneraw id-dħul huwa limitat. L-Istati Membri jistgħu jew iwettqu analiżibiex jiddeterminaw id-diskrepanza fil-finanzjament, jew inkella jistgħu jużaw rati fissi li jvarjaw minn 20 % sa 30 %, skont is-settur ( 99 ) . Il-proposta tas-CPR telimina din ir-restrizzjoni fuq il-finanzjament mill-UE għal dawn il-proġetti, biex l-ispejjeż kollha relatati ma’ proġetti li jiġġeneraw dħul ikunu potenzjalment eliġibbli għal appoġġ mill-UE. Minflok, il-proposta tispeċifika li għal dawn il-proġetti se jkunu applikabbli rati ta’ kofinanzjament mill-UE aktar baxxi. Hija tissuġġerixxi wkoll li l-istrumenti finanzjarji jistgħu jsiru mekkaniżmu eżekuttiv ewlieni għal proġetti li jiġġeneraw id-dħul (il-paġna 9 tas-CPR).

96. Din il-proposta hija simili għat-tneħħija tal-“prinċipju li jipprojbixxi l-profitt” fir-reviżjoni reċenti tar-Regolament Finanzjarju. Fl-opinjoni tagħna dwar ir-reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju, aħna enfasizzajna li ma narawx il-ħtieġa li jitneħħa l-prinċipju tal-“ebda profitt” ( 100 ) . Il-Kummissjoni tindika tfaddil potenzjali minn rati ta’ kofinanzjament aktar baxxi għall-proġetti kollha proposti fl-abbozz tas-CPR (l-Artikolu 106), u stmat li l-eliminazzjoni tar-regoli attwali relatati ma’ proġetti li jiġġeneraw id-dħul inaqqsu l-piż amministrattiv totali b’1 % ( 101 ) . Fil-fehma tagħna, rati ta’ kofinanzjament aktar baxxi u tnaqqis potenzjali fil-piż amministrattiv mhumiex se jikkumpensaw għall-ispejjeż żejda sinifikanti għall-baġit tal-UE li x’aktarx jirriżultaw mill-eliminazzjoni tal-limitu massimu attwali fuq l-appoġġ. Pereżempju, proġett ta’ triq f’reġjun inqas żviluppat bi spiża totali ta’ EUR 10 miljun jista’ jattira kofinanzjament ta’ EUR 7 miljun mill-UE taħt il-proposta l-ġdida, madwar EUR 4,5 miljun aktar milli kien jattira taħt ir-regoli tal-2014-2020 ( 102 )

97. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (45) Jintroduċu mill-ġdid, fis-CPR, evalwazzjoni indipendenti obbligatorja kif ukoll standards komuni obbligatorji għall-evalwazzjoni, bħal analiżi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji, biex jintgħażlu operazzjonijiet finanzjarjament sinifikanti li jirrappreżentaw l-aqwa valur għall-flus. (46) Jillimitaw il-kontribuzzjoni mill-UE għal proġetti li jiġġeneraw id-dħul għal dak li huwa meħtieġ, billi jintroduċu mill-ġdid rati fissi li jillimitaw in-nefqa totali eliġibbli, jew jużaw strumenti finanzjarji bħala l-opzjoni preferuta għall-kofinanzjament ta’ proġetti li jiġġeneraw id-dħul.

ARRANĠAMENTI TAL-OBBLIGU TA’ RENDIKONT

Rwoli u responsabbiltajiet fis-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll

98. L-abbozz tas-CPR jipproponi r-“riportament” tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll eżistenti. Fil-prinċipju, aħna nilqgħu dan l-iżvilupp: jagħmel aktar sens li jsir progress fuq il-kisbiet li saru fil-passat, f’termini ta’ kontroll intern imsaħħaħ, u li dawk l-elementi tal-perjodu ta’ programmazzjoni attwali li qed jiffunzjonaw tajjeb jiġu trasferiti għall-perjodu l-ġdid ( 103 ) . Aħna nosservaw li l-Artikolu 72 jirreferi għall-ħtieġa li jiġu inklużi “awditi tas-sistema ta’ awtoritajiet ta’ ġestjoni identifikati ġodda u ta’ awtoritajiet responsabbli għall-funzjoni kontabilistika” fl-istrateġija tal-awditjar tal-awtoritajiet tal-awditjar. Fil-fehma tagħna, jenħtieġ li dan ir-rekwiżit jiġi estiż biex ikopri kwalunkwe bidla sostanzjali għas-sistemi li jista’ jkollha impatt fuq il-funzjonament tagħhom, bħal bidliet fl-approċċ għall-verifikazzjonijiet ta’ ġestjoni.

99. ex ante u żiedu l-kapaċità korrettiva fil-livell tal-Istati Membri. Is-sostituzzjoni tagħhom bil-funzjoni ta’ kontabbiltà l-ġdida, fejn din tkun l-opzjoni magħżula, se tqiegħed aktar responsabbiltajiet fuq l-awtoritajiet ta’ ġestjoni, li jridu jiġu mgħammra għar-rwol tagħhom. Il-proposta tas-CPR tintroduċi wkoll opzjoni li l-awtorità ta’ ċertifikazzjoni preċedenti tiġi sostitwita b’funzjoni ta’ kontabbiltà ġdida, b’inqas responsabbiltajiet (l-Artikoli 66(2) u 70). Dan iċ-ċaqliq huwa f’konformità mal-ħtieġa għal kjarifika fil-kopertura u fl-ambitu tax-xogħol bejn l-awtoritajiet maniġerjali u l-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni, li identifikajna fid-dokument informattiv u analitiku tagħna dwar is-simplifikazzjoni ( 104 ) . Aħna nosservaw li l-awtoritajiet taċ-ċertifikazzjoni ffurmaw saff importanti ta’ kontrollu żiedu l-kapaċità korrettiva fil-livell tal-Istati Membri. Is-sostituzzjoni tagħhom bil-funzjoni ta’ kontabbiltà l-ġdida, fejn din tkun l-opzjoni magħżula, se tqiegħed aktar responsabbiltajiet fuq l-awtoritajiet ta’ ġestjoni, li jridu jiġu mgħammra għar-rwol tagħhom.

100. Fil-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 attwali, il-proċess ta’ “deżinjazzjoni” tal-awtoritajiet mill-Istati Membri biex iwettqu ċerti kompiti kien relattivament kumplikat ( 105 ) . Aħna rrappurtajna dwar ir-rabtiet bejn id-dewmien sinifikanti fil-proċess ta’ deżinjazzjoni fl-Istati Membri, u l-kapaċità tagħhom li jikklejmjaw finanzjament mill-UE ( 106 ) . Għalhekk, aħna nilqgħu l-fatt li l-proposta telimina l-ħtieġa għal proċess ta’ deżinjazzjoni. Minflok, l-Istati Membri huma meħtieġa biss “jidentifikaw” awtorità ta’ ġestjoni u awtorità tal-awditjar (l-Artikolu 65).

101. L-Istati Membri huma meħtieġa jiddeskrivu s-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll tagħhom bl-użu ta’ mudell ipprovdut f’anness (l-Artikolu 63(9) u l-Anness XIV). Ir-rekwiżiti ewlenin tas-sistemi huma stipulati fl-Anness X. Meta mqabbel mal-perjodu attwali, is-CPR jipproponi tnaqqis sostanzjali fil-kontenut meħtieġ fid-deskrizzjoni. Filwaqt li dan jirrappreżenta aktar libertà u inqas burokrazija għall-Istati Membri, fl-esperjenza tagħna hemm riskju li n-nuqqas ta’ ċarezza jista’ jwassal għal inċertezza, li normalment ma twassalx għal simplifikazzjoni effettiva ( 107 ) . Fil-fehma tagħna, it-tnaqqis tal-gwida u l-kjarifiki dwar ir-rekwiżiti ta’ kontroll jippreżenta riskju għall-kwalità tal-kontrolli mwettqa. Pereżempju, fil-proposta, għadd ta’ termini ewlenin għadhom mhux definiti, bħal “verifikazzjonijiet tal-ġestjoni adegwati”, u “awtorità identifikata ġdida”. Element ieħor importanti li huwa nieqes huma l-iskadenzi għall-istabbiliment ta’ strateġiji tal-awditjar.

102. L-abbozz tas-CPR jinkludi artikolu separat (l-Artikolu 74) dwar l-arranġamenti ta’ awditu uniku. Dan huwa relatat mal-prinċipju li jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-awtoritajiet tal-awditjar jevitaw id-duplikazzjoni ta’ awditi tal-istess infiq, bil-ħsieb li jitnaqqsu l-ispejjeż tal-awditjar u l-piż amministrattiv fuq il-benefiċjarji. Aħna nappoġġaw dawn l-għanijiet, dment li jkunu bbażati fuq qafas li jiżgura li l-infiq jiġi ċċekkjat skont l-istess standards u li r-riżultati tal-awditjar jiġu rrappurtati b’mod preċiż ( 108 )

103. Għalkemm ma ntużax it-terminu, il-kunċett ta’ awditu uniku ġie applikat parzjalment f’perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, iżda kien limitat għar-relazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-awditjar u l-Kummissjoni. Il-bidla prinċipali tal-proposta hija li jenħtieġ li l-arranġamenti ta’ awditu uniku jiġu estiżi biex ikopru r-relazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-awditjar u dawk ta’ ġestjoni: jenħtieġ li, kull fejn ikun possibbli, l-awtoritajiet tal-awditjar ma jitolbux dokumenti mill-benefiċjarji iżda jużaw dawk diġà disponibbli minn xogħol tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni, inklużi l-verifikazzjonijet tal-ġestjoni tagħhom. Għalhekk jenħtieġ li l-awtoritajiet tal-awditjar jitolbu dokumenti u evidenza addizzjonali mingħand il-benefiċjarji biss “meta, fuq il-bażi tal-ġudizzju professjonali tagħhom, din hija meħtieġa biex tappoġġa konklużjonijiet tal-awditjar robusti” (l-Artikolu 74(1)). Minkejja din il-klawżola, ibbażat fuq l-esperjenza twila tagħna fl-awditjar f’dan il-qasam, aħna nqisu li hemm riskju li l-awtoritajiet tal-awditjar jistgħu jiffaċċaw pressjoni mhux dovuta biex ma jqajmux wisq dubji dwar ix-xogħol tal-awtoritajiet ta’ ġestjoni. L-awditjar pubbliku indipendenti huwa element ewlieni għat-trasparenza u l-obbligu ta’ rendikont tal-infiq tal-UE ( 109 ) . Għalhekk, aħna nenfasizzaw li huwa essenzjali li l-awtoritajiet tal-awditjar ikunu liberi biex iwettqu awditi f’konformità mal-istandards internazzjonali tal-awditjar, u jenħtieġ li l-Kummissjoni tuża s-setgħat kollha tagħha biex tiffaċilita dan.

104. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (47) Jidentifikaw b’mod ċar liema bidliet għas-sistemi jeħtieġu awditu tas-sistema obbligatorju mill-awtoritajiet tal-awditjar (l-Artikolu 72 tal-abbozz tas-CPR). Ara wkoll is-suġġerimenti dettaljati fl-anness. (48) Iżidu, mad-deskrizzjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll (l-Anness XIV tal-abbozz tas-CPR), deskrizzjoni tal-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni u tal-kriterji rilevanti biex l-awtoritajiet tal-awditjar ikunu jistgħu jivverifikaw jekk humiex issodisfati r-rekwiżiti ta’ kontroll ewlenin stipulati taħt l-Anness X tal-abbozz tas-CPR. (49) Jikkjarifikaw definizzjonijiet vagi u mhux definiti, jew skedi mhux realistiċi (eż. “awtoritajiet identifikati ġodda” u “l-ewwel sena ta’ funzjonament”), fid-deskrizzjoni tas-sistema (l-Anness XIV tal-abbozz tas-CPR) u fl-Artikolu 72 tal-abbozz tas-CPR.

Sistema standard ta’ ġestjoni u kontroll

Verifikazzjonijiet tal-ġestjoni

105. Il-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni huma parti ewlenija mis-sistema ta’ ġestjoni u kontroll. L-abbozz tas-CPR jiddefinixxi l-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni bħala: verifikazzjonijiet amministrattivi fir-rigward tal-applikazzjonijiet għall-pagament tal-benefiċjarji; u verifikazzjonijiet tal-operazzjonijiet fuq il-post. Għall-kuntrarju ta’ perjodi ta’ programmazzjoni preċedenti, il-verifikazzjonijiet amministrattivi ma għadhomx obbligatorji, iżda jenħtieġ li jkunu bbażati fuq ir-riskju (l-Artikolu 68(2)). Dan ifisser li xi klejms għall-pagamenti tal-benefiċjarji jistgħu ma jkunux suġġetti għal verifikazzjonijiet tal-ġestjoni.

106. Fil-prinċipju, aħna nilqgħu t-trasferiment għal approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Jekk jitwettaq sew, dan għandu l-ambitu li jnaqqas il-piż amministrattiv u jtejjeb l-effettività tal-kontrolli. Aħna nidentifikaw, b’mod regolari, il-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni bħala element li jeħtieġ tisħiħ f’termini tal-verifikazzjoni tal-infiq eliġibbli ( 110 ) . Ix-xogħol preċedenti tagħna sab li l-ambitu u l-intensità tal-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni eżistenti diġà jvarjaw b’mod sinifikanti fost u fi ħdan l-Istati Membri, li jindika li hemm interpretazzjonijiet differenti ta’ x’inhu meħtieġ ( 111 ) . Aħna nqisu li jenħtieġ li l-valutazzjoni tar-riskju relatata mal-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni jkollha fokus ċar fuq ir-regolarità u tkopri l-klejms kollha; jenħtieġ il l-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni nfushom iseħħu qabel ma l-klejms għall-pagament jiġu ppreżentati lill-Kummissjoni.

Awditi

107. Skont l-abbozz tas-CPR, l-awtoritajiet tal-awditjar se jkunu jistgħu jisiltu mill-kampjun ta’ operazzjonijiet tagħhom minn gruppi ta’ programmi taħt il-FEŻR, il-Fond ta’ Koeżjoni u l-FSE+ (l-Artikolu 73(2)). Bħala regola, jenħtieġ li l-kampjun ikun rappreżentattiv u bbażat fuq metodi ta’ kampjunar statistiċi. Madankollu, taħt il-proposta tas-CPR, huwa possibbli kampjunar mhux statistiku meta l-popolazzjoni tal-awditjar tkun inqas min 300 unità ta’ kampjunar, u f’dak il-każ jenħtieġ li l-kampjun ikopri minimu ta’ 10 % tal-unitajiet ta’ kampjunar, magħżula b’mod aleatorju (l-Artikolu 73(2)). Il-mod li bih tiġi interpretata “unità tal-kampjunar” għandu implikazzjonijiet importanti għall-għażla aleatorja tal-kampjun, iżda dan it-terminu mhuwiex definit b’mod preċiż. Ibbażat fuq l-esperjenza wiesgħa tagħna li nosservaw il-prattiki fl-Istati Membri, aħna nqisu li l-użu ta’ kampjunar mhux statistiku jwassal għar-riskju li l-kampjuni li jirriżultaw ma jkunux kbar biżżejjed biex ikunu rappreżentattivi, li potenzjalment iwassal għal rati ta’ żball u opinjonijiet tal-awditjar mhux affidabbli.

108. Għall-awditjar tal-programmi koperti mir-regolament dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għall-għan ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea (Interreg), il-Kummissjoni se tagħżel kampjun ta’ operazzjonijiet komuni, biex tkopri l-programmi kollha ( 112 ) . Dan x’aktarx jissimplifika dawn l-awditi. Madankollu, kif inhu l-każ bil-kampjunar skont il-proposta tas-CPR, hemm riskju li kampjun komuni bħal dan ma jkunx rappreżentattiv ta’ programmi individwali, li jnaqqas l-affidabbiltà tal-opinjonijiet tal-awditjar dwar il-funzjonament tas-sistemi fi programmi individwali.

109. Rigward l-ambitu tal-awditi mwettqa mill-awtoritajiet tal-awditjar fir-rigward tal-istrumenti finanzjarji, aħna ġbidna l-attenzjoni għall-fatt li xogħol l-awtoritajiet tal-awditjar iffoka fuq pagamenti bil-quddiem lill-istrumenti finanzjarji, fejn hemm ħafna inqas ċans li jkunu suġġett għal żbalji. Aħna rrakkomandajna li l-Kummissjoni tiżgura li l-awditi jkopru l-iżborżament lir-riċevituri finali – jiġifieri l-infiq eliġibbli ( 113 ) . Aħna nilqgħu l-fatt li l-proposta tas-CPR teħtieġ li l-Istati Membri jidentifikaw, fl-applikazzjoni għall-pagament, kemm il-pagament bil-quddiem kif ukoll l-iżborżament ta’ fondi lir-riċevituri finali (l-Artikolu 86(2)). Madankollu, il-proposta tas-CPR ma tiddefinix l-infiq eliġibbli li jrid jiġi awditjat mill-awtoritajiet tal-awditjar, u lanqas ma tispeċifika li jenħtieġ li dawk il-fondi żborżati lil riċevituri finali biss jittieħdu inkunsiderazzjoni meta tiġi kkalkulata r-rata tal-iżball residwu.

110. Bħala possibbiltà ġdida għall-perjodu ta’ wara l-2020, l-Istati Membri jistgħu jġarrbu nfiq eliġibbli barra mill-qasam tal-programm jew barra mit-territorju tal-UE (l-Artikolu 57(4)). L-abbozz tas-CPR ma jipprovdix dispożizzjonijiet għas-salvagwardja tad-drittijiet tal-awditjar neċessarji f’dawn iċ-ċirkustanzi, la tal-awtorità tal-awditjar, la tal-Kummissjoni u lanqas tal-QEA ( 114 ) . Din hija diskrepanza importanti fl-obbligu ta’ rendikont fil-proposta.

111. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu li: (50) Jikkjarifikaw, permezz ta’ att delegat jew gwida, ir-rekwiżiti għall-approċċ ibbażat fuq ir-riskju għall-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni. Ara wkoll il-kummenti dettaljati dwar l-Artikolu 68(2) tal-abbozz tas-CPR fl-anness. (51) Jistabbilixxu kriterji għar-raggruppament tal-programmi (inklużi livelli ta’ fiduċja) u għal popolazzjonijiet żgħar biex jiżguraw kampjunar rappreżentattiv permezz ta’ att delegat imsemmi fl-Artikolu 73(4) tal-abbozz tas-CPR. Il-kwistjoni għall-kunsiderazzjoni tapplika wkoll għall-kampjunar tal-awditjar skont l-arranġamenti msaħħa (il-paragrafu 115 hawn taħt). (52) Jintroduċu bosta kampjuni għal gruppi ta’ programmi Interreg, jew kampjun wieħed b’saffi li jeżebixxu l-istess karatteristiki (l-Artikolu 48 tal-abbozz ta’ Regolament dwar l-ETC). (53) Jikkjarifikaw, fl-Artikolu 73 tal-abbozz tas-CPR, li jenħtieġ li awditi tal-operazzjonijiet fir-rigward tal-istrumenti finanzjarji jkopru l-infiq eliġibbli kif stipulat taħt l-Artikolu 62 u jeskludu pagamenti bil-quddiem lill-istrumenti finanzjarji. (54) Jiżguraw li jkun hemm drittijiet tal-awditjar ċari għall-infiq barra mit-territorju tal-UE u jikkjarifikaw dan fl-Artikolu 57(4) tal-abbozz tas-CPR.

Arranġamenti proporzjonati msaħħa għal sistemi ta’ ġestjoni u kontroll

Arranġamenti

112. Bidla radikali proposta fl-abbozz tas-CPR hija li, skont l-issodisfar ta’ ċerti kundizzjonijiet, l-Istati Membri jistgħu japplikaw għal “arranġamenti proporzjonati msaħħa” għall-programmi. Skont dawn l-arranġamenti, proċeduri nazzjonali jintużaw bħala verifikazzjonijiet tal-ġestjoni, awditi mill-awtorità tal-awditjar ikunu limitati għal kampjun ta’ 30, mingħajr l-ebda awditi tas-sistemi, u l-awditi tal-Kummissjoni jkunu limitati għal analiżi tax-xogħol tal-awtorità tal-awditjar (l-Artikolu 77).

113. Aħna għandna għadd ta’ każijiet ta’ tħassib dwar din il-proposta, kif inhu stipulat fil-paragrafi li ġejjin. Bħala osservazzjoni ġenerali aħna nosservaw li, fin-nuqqas ta’ valutazzjoni tal-impatt (il-paragrafu 5), ma hemmx evidenza li r-riskji involuti huma inqas mill-benefiċċji potenzjali tas-simplifikazzjoni permezz ta’ inqas spejjeż amministrattivi u inqas piż amministrattiv għall-benefiċjarji. Għalhekk, il-proposta tmur kontra l-opinjoni tagħna li “kwalunkwe proposta għas-simplifikazzjoni amministrattiva tkun ibbażata fuq evidenza robusta” ( 115 ) . Aħna nosservaw ukoll li l-arranġamenti ta’ obbligu ta’ rendikont imsaħħa għall-politika ta’ koeżjoni mill-perjodu 2007-2013 ’il quddiem ikkontribwew għal tnaqqis sinifikanti fir-rati ta’ żball li aħna nirrappurtaw ( 116 )

114. F’termini tat-tliet elementi tal-arranġamenti msaħħa, aħna nosservaw li t-test tal-Artikolu 77(a) rigward verifikazzjonijiet tal-ġestjoni mhuwiex ċar daqs kemm jeħtieġ li jkun, meta jitqies l-impatt potenzjali ta’ din il-leġiżlazzjoni. Aktar importanti minn hekk, billi l-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni skont l-abbozz tas-CPR jistgħu jkunu bbażati fuq ir-riskju (il-paragrafu 105), mhuwiex ċar x’inhu l-valur miżjud tad-dispożizzjoni: awtorità ta’ ġestjoni tista’ tuża d-dispożizzjonijiet tal-arranġamenti standard biex tikseb il-benefiċċji previsti fl-arranġamenti msaħħa.

115. It-tieni element tal-proposta huwa inqas awditjar mill-awtorità tal-awditjar. Aħna ninsabu mħassba dwar il-limitu potenzjali fuq id-daqs tal-kampjun tal-awtorità tal-awditjar – 30 unità minn dak li jista’ jkun grupp ta’ programmi (ara wkoll il-paragrafu 107 ta’ hawn fuq). L-Artikolu 77(b) jinvolvi r-riskju li l-awtoritajiet tal-awditjar jinterpretaw dan fi ftit dettall, bil-konsegwenza li kampjun bħal dan ma jkunx kbir biżżejjed biex ikun rappreżentattiv, li jwassal għal rati ta’ żball irrappurtati mhux affidabbli.

116. It-tielet element tal-proposta huwa relatat ma’ awditjar limitat min-naħa tal-Kummissjoni. Skont il-proposta, l-awditi proprji tal-Kummissjoni jkunu pprojbiti espliċitament milli jmorru lil hinn mil-livell tal-awtorità tal-awditjar għal-livell tal-benefiċjarji, dment li ma jkunx hemm suspett ta’ “nuqqas serju fis-sistema tax-xogħol tal-awtorità tal-awditjar”. Dan l-approċċ huwa inerenti fil-prinċipju ta’ awditu uniku (il-paragrafu 103) u għalhekk, ma jeħtieġx li jiġi rregolat b’dan il-mod: l-istandards internazzjonali tal-awditjar diġà jeħtieġu li l-awdituri jiżguraw li huma jiksbu l-evidenza meħtieġa biex jiffurmaw opinjonijiet tal-awditjar robusti.

Kundizzjonijiet

117. Il-kundizzjonijiet għal dawn l-arranġamenti huma stipulati fl-Artikolu 78. Il-kriterju prinċipali ( 117 ) huwa li r-rapporti annwali tal-attività ppubblikati mill-Kummissjoni għas-sentejn preċedenti jikkonfermaw li s-sistema ta’ ġestjoni u kontroll tal-programm tkun qed tiffunzjona b’mod effettiv, u li r-rata ta’ żball totali għal kull sena tkun taħt 2 %. Dan ifisser li: — Ma hemmx garanzija li s-sistema vvalutata preċedentement bħala li qed tiffunzjona b’mod effettiv se tkun l-istess waħda li titħaddem taħt l-arranġamenti msaħħa ġodda – b’mod partikolari meta jitqies it-trasferiment minn perjodu ta’ programmazzjoni partikolari għal dak li jkun imiss. Aħna nosservaw li l-awtoritajiet tal-awditjar mhumiex mistennija jwettqu awditi tas-sistemi qabel ma jiġu applikati l-arranġamenti msaħħa, bir-riskju li s-sistema ma tkunx kumpatibbli mar-rekwiżiti tal-UE. — Mit-test tal-abbozz tas-CPR mhuwiex ċar jekk ir-rata ta’ żball użata biex tiġi vvalutata l-kwalifika għall-arranġamenti msaħħa hijiex se tkun għaddiet mill-kontrolli tal-legalità u tar-regolarità mwettqa mill-Kummissjoni. Ir-rata ta’ żball irrappurtata fir-rapporti annwali tal-attività tal-Kummissjoni hija r-rata ta’ żball irrappurtata mill-awtoritajiet tal-awditjar. Din ir-rata ta’ żball tista’ tiġi ddikjarata b’mod insuffiċjenti billi ma tiħux kont ta’ korrezzjonijiet sussegwenti wara l-kontrolli tal-legalità u r-regolarità mwettqa mill-Kummissjoni (118). Il-valutazzjoni ta’ jekk programm jistax jikkwalifika għall-arranġamenti msaħħa fuq il-bażi ta’ miżura mhux affidabbli jżid biss mar-riskji involuti. — Mhuwiex ċar kif se jiġi applikat il-kriterju addizzjonali relatat mal-kooperazzjoni mal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew.

Tmiem tal-arranġamenti msaħħa

118. Sors ieħor ta’ tħassib huwa relatat mal-arranġamenti biex jintemmu dawn l-arranġamenti msaħħa (li jissejjaħ “aġġustament”), u biex isir treġġigħ lura għall-arranġamenti standard (l-Artikolu 79). Dan il-proċess se jdum għadd ta’ snin, fejn ikun meħtieġ xogħol tal-awditjar addizzjonali, analiżi tar-rapport annwali ta’ kontroll li jmiss, awditi tas-sistemi, u żmien biex l-Istat Membru jressaq il-każ tiegħu. F’dan il-perjodu – meta l-Istati Membri, potenzjalment, ikunu qed joperaw b’sistema relattivament mhux affidabbli iżda b’ġestjoni u kontroll ħfief – naturalment ikun hemm riskju ogħla li jseħħu xi żbalji. Madankollu, l-arranġamenti proposti jdewmu b’mod sinifikanti l-ambitu għal azzjoni ta’ rimedju.

119. Fid-dokument informattiv u analitiku tagħna dwar is-simplifikazzjoni, aħna ġbidna l-attenzjoni għall-arranġamenti msaħħa ta’ obbligu ta’ rendikont li ntużaw fil-perjodi ta’ programmazzjoni attwali u preċedenti, bil-Kummissjoni tikseb aċċertament dwar ir-regolarità tal-infiq billi toqgħod fuq il-kontrolli mwettqa mill-awtoritajiet tal-awditjar fl-Istati Membri ( 119 ) . L-ambitu taħt l-arranġamenti standard biex il-verifikazzjonijiet tal-ġestjoni jsiru bbażati fuq ir-riskju għandu jnaqqas il-piż amministrattiv għal sistemi li jkunu qed jiffunzjonaw sew. L-arranġamenti msaħħa proposti jirriskjaw li jdgħajfu b’mod sostanzjali l-aċċertament miksub mill-Kummissjoni. Aħna nqisu li l-bidliet proposti skont l-arranġamenti standard joffru ambitu suffiċjenti għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv.

120. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-leġiżlaturi jqisu: (55) Jekk dawn ir-riskji inerenti taħt l-arranġementi msaħħa humiex iżgħar mill-benefiċċji potenzjali tas-simplifikazzjoni (l-Artikoli 77-79 tal-abbozz tas-CPR).

Preżentazzjoni tal-kontijiet u tal-korrezzjonijiet finanzjarji

121. interim tal-Istati Membri, u tħallas il-bilanċ finali wara li tkun eżaminat il-kontijiet (l-Artikoli 87 u 94) Rigward il-perjodu 2014-2020, skont il-proposta tas-CPR, il-Kummissjoni inizjalment se tirrimborża 90 % tal-klejms għall-pagamentital-Istati Membri, u tħallas il-bilanċ finali wara li tkun eżaminat il-kontijiet (l-Artikoli 87 u 94) ( 120 ) . Biex il-Kummissjoni “taċċetta” l-kontijiet għall-iskopijiet ta’ rimborż, hija trid tkun sodisfatta li huma jkunu “kompluti, preċiżi, u veri” u li r-rata tal-iżball residwu rrappurtata mill-awtorità tal-awditjar tkun taħt 2 %, (l-Artikolu 93). Il-Kummissjoni kieku tħallas il-bilanċ saħansitra f’każijiet fejn l-opinjoni tal-awtorità tal-awditjar tidentifika nuqqasijiet fil-funzjonament tas-sistema u/jew fil-legalità u r-regolarità tat-tranżazzjonijiet ta’ bażi, dment li l-kontijiet jiġu vvalutati bħala kompluti, preċiżi u veri (l-Artikoli 95-96).

122. Il-kontrolli mill-Kummissjoni dwar il-legalità u r-regolarità jistgħu jseħħu biss wara dan il-proċess inizjali ta’ eżaminar u għeluq tal-kontijiet, u l-pagament tal-bilanċ finali. Għalhekk, il-proċess previst fil-proposta ma jieħu inkunsiderazzjoni l-ebda korrezzjoni finanzjarja sussegwenti mill-Kummissjoni, u lanqas il-ħtieġa li r-rati ta’ żball jiġu emendati kif xieraq. B’konsegwenza ta’ dan, l-aċċettazzjoni tal-kontijiet mill-Kummissjoni ma tipprovdix ċertezza lill-benefiċjarji, billi l-infiq relatat huwa suġġett għal kontrolli addizzjonali mill-Kummissjoni wara l-għeluq reali tal-kontijiet. Aħna ġbidna l-attenzjoni għal din il-kwistjoni fl-opinjoni tagħna dwar il-proposta tas-CPR għall-perjodu ta’ programmazzjoni 2014-2020 ( 121 ) . Reċentement, aħna rrakkomandajna li l-Kummissjoni twettaq biżżejjed kontrolli biex tikkonkludi dwar l-effettività tax-xogħol tal-awtoritajiet tal-awditjar u tikseb aċċertament raġonevoli dwar ir-regolarità tal-infiq, mhux aktar tard mir-rapport annwali tal-attività tas-sena wara dik li fiha taċċetta l-kontijiet ( 122 ) . Huwa daqstant importanti li l-proposta tas-CPR għall-perjodu 2021-2027 tintroduċi limiti ta’ żmien ċari għad-deċiżjoni finali.

123. L-effettività tas-sistema ta’ kontijiet tiddependi fuq l-inċentiv li huma jipprovdu biex l-Istati Membri jirkupraw ammonti irregolari u biex iwasslu għal titjib fis-sistemi ( 123 ) . F’dan ir-rigward, aħna nilqgħu l-fatt li l-proposta tas-CPR iżżomm il-possibbiltà li jiġu imposti korrezzjonijiet fin