[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 20.2.2009 KUMM(2009) 79 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW, LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI U LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW Ħames snin ta’ UE mkabbra – Kisbiet u sfidi ekonomiċi – {SEC(2009) 177} ĦAMES SNIN TA’ UE MKABBRA - AVVENIMENT STORIKU Tnax-il pajjiż mill-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant u l-Mediterran issieħbu fl-Unjoni Ewropea f’żewġ fażijiet fl-2004 u l-2007. Dan kien l-akbar tkabbir li qatt rat l-UE kif ukoll pass storiku lejn l-unifikazzjoni tal-Ewropa wara diversi għexieren ta’ snin ta’ qasma b’riżultat tal-Gwerra Bierda. Ħames snin wara l-adeżjonijiet tal-2004, it-tkabbir irriżulta bħala suċċess kbir għall-UE u ċ-ċittadini tagħha, billi ssodisfa wieħed mill-għanijiet oriġinali tal-integrazzjoni Ewropea. L-Istati Membri ġodda – sempliċement bin-numru u d-dinamiżmu tagħhom – għamlu lill-UE aktar b’saħħitha u kulturalment aktar sinjura. Il-proċess ta’ tkabbir għen fil-bini u fil-konsolidazzjoni tad-demokrazji wara t-tmiem tar-reġimi komunisti. Dan saħħaħ is-sigurtà Ewropea, billi pprovda ankra kruċjali ta’ stabbiltà f’perjodu ta’ kunflitti u taqlib kbir fil-kontinent tagħna u madwaru. Ta spinta qawwija lill-ekonomiji u tejjeb il-livelli ta’ għajxien fl-Istati Membri ġodda, u b’hekk kien ukoll ta’ ġid għall-Istati Membri antiki speċjalment permezz ta’ opportunitajiet ġodda ta’ esportazzjoni u investiment. Saħħaħ l-ekonomija tal-Unjoni b’mod ġenerali, permezz tal-vantaġġi ta’ integrazzjoni f’suq intern akbar. It-tkabbir, billi ħaffef il-pass tar-riformi strutturali, ħejja wkoll aħjar lill-Ewropa biex tilqa’ l-benefiċċji u tegħleb l-isfidi tal-globalizzazzjoni billi għamilha aktar kompetittiva fid-dinja. UE mkabbra għandha wkoll aktar piż meta tindirizza kwistjonijiet ta’ importanza globali bħall-bidla fil-klima jew il-kriżi finanzjarja internazzjonali. B’mod ġenerali, l-adeżjoni ta’ 12-il Stat Membru kabbret l-importanza tal-UE fid-dinja u tagħtha rwol aktar b'saħħtu fix-xena internazzjonali, kemm mil-lat ekonomiku kif ukoll dak politiku. Flimkien mar-rapport analitiku li hemm magħha[1], din il-Komunikazzjoni tiffoka fuq l-aspetti ekonomiċi tat-tkabbir, tevalwa l-kisbiet ekonomiċi s’issa u tidentifika l-isfidi ewlenin fil-ġejjieni. It-tkabbir ħoloq sitwazzjoni li gawdew minnha kemm l-Istati Membri ġodda u dawk antiki kif ukoll l-UE kollha kemm hi. Minkejja l-biża’ li dan kien se jġib diżordni fis-sistemi ekonomiċi u soċjali tal-Istati Membri antiki, l-esperjenza wriet li l-ebda waħda minn dawn il-previżjonijiet pessimisti ma kienet iġġustifikata. Madankollu, diversità akbar teħtieġ koordinazzjoni akbar u integrazzjoni aktar fil-fond. It-Trattat ta’ Liżbona jindirizza l-impatt istituzzjonali tat-tkabbir suċċessiv. L-espansjoni u l-integrazzjoni tal-UE dejjem imxew id f’id u se jkomplu jagħmlu hekk. Naturlament, se jkun hemm sfidi fil-ġejjieni (inkluż tkabbir fil-futur) iżda għandna l-mezzi biex negħlbuhom. *** L-aħħar tkabbir tal-Unjoni Ewropea ġab miegħu prosperità ekonomika akbar għaċ-ċittadini kollha tal-UE u ta rwol aktar importanti lill-Ewropa fl-ekonomija dinjija. It-tkabbir għen biex jistimola l-potenzjal tat-tkabbir u jżid ir-reżistenza tal-ekonomija Ewropea billi saħħaħ l-integrazzjoni ekonomika u qawwa l-kompetittività. L-UE mkabbra issa hija l-akbar żona ekonomika integrata fid-dinja, li tirrappreżenta aktar minn 30 % tal-PGD fid-dinja u aktar minn 17 % tal-kummerċ dinji (għajr il-kummerċ fi ħdan l-UE). L-oqfsa istituzzjonali u legali u l-politiki komuni tal-UE kellhom rwol imporanti biex jiġi żgurat dan is-suċċess. L-istabbilizzazzjoni makroekonomika, l-iżvilupp istituzzjonali, il-konverġenza regolatorja, it-titjib fit-tmexxija, l-integrazzjoni kummerċjali u l-liberalizzazzjoni tal-moviment tal-kapital seħħew tul il-proċess kollu ta’ adeżjoni, b’tali mod li bosta benefiċċji kienu diġà jidhru qabel l-2004/2007. L-adeżjoni mal-UE ankrat politiki ekonomiċi, ħolqot ambjent ekonomiku stabbli u kompetittiv u stimolat l-investiment pubbliku fil-kapital uman u fl-infrastruttura, u permezz ta’ dan ħolqot bosta opportunitajiet għal inizjattivi privati. L-investituri mill-Istati Membri antiki, u minn madwar id-dinja kollha, malajr ħatfu dawn l-opportunitajiet ġodda, u b’hekk ħolqu influss mingħajr preċedent ta’ kapital privat fl-Istati Membri ġodda. L-aċċelerazzjoni fl-integrazzjoni finanzjarja bis-saħħa tal-introduzzjoni tal-euro jew tal-prospett tagħha u l-globalizzazzjoni rapida ħolqu ambjent parikolarment ta’ sostenn għal dan il-proċess. L-integrazzjoni sħiħa u b’suċċess tal-Istati Membri ġodda fil-politika soċjali u tal-impjiegi tal-UE għandha wkoll tiġi enfasizzata. Dawk ir-riżultati impressjonanti juru l-valur dejjiemi tal-isforzi ta’ riforma rigorużi flimkien mal-qafas ta’ politika tal-UE. L-intraprendituri u ċ-ċittadini fl-UE mkabbra kollha esperjenzaw benefiċċji ċari. Fl-Istati Membri antiki, l-intrapriżi orjentati lejn l-esportazzjoni wettqu kisbiet ta’ kompetittività importanti u l-migrazzjoni tal-ħaddiema naqqset l-intoppi f’dawk il-pajjiżi li fetħu s-swieq tax-xogħol tagħhom. L-Istati Membri ġodda esperjenzaw tkabbir rapidu tal-produttività, tnaqqis fil-qgħad u konverġenza rapida tad-dħul. L-erba’ Stati Membri ġodda li ssieħbu fiż-żona tal-euro minn mindu sar it-tkabbir ibbenefikaw saħansitra aktar, billi eliminaw ir-riskju tar-rati tal-kambju, naqqsu l-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet, u kisbu l-aċċess għall-kapital b’rati tal-interess aktar baxxi. L-integrazzjoni rapida ġabet magħha bosta benefiċċji għat-tkabbir iżda ħolqot ukoll dgħufijiet f’xi wħud mill-Istati Membri ġodda, li ġew aċċentwati aktar bil-kriżi ekonomika u finanzjarja attwali. L-investiment barrani fl-Istati Membri ġodda żdied malajr u saħħaħ ir-ristrutturar ekonomiku, it-tkabbir u l-impjiegi. Madankollu, f’bosta pajjiżi, it-tkabbir rapidu u mhux ikkontrollat tal-kreditu domestiku, stimolat mis-self barrani, ikkawża pressjoni żejda fuq l-ekonomija u wassal għal żbilanċi esterni kbar, żidiet f’daqqa fl-ispejjeż tax-xogħol akbar miż-żidiet fil-produttività, u żidiet fil-prezzijiet tal-proprjetà. B’riżultat ta’ dan, f’xi pajjiżi l-kapital barrani ġie indirizzat aktar u aktar lejn użi mhux produttivi. Biż-żieda qawwija fl-ispiża tal-kapital ikkawżata mill-kriżi finanzjarja globali, il-pajjiżi bi żbilanċi esterni kbar issa qed iħabbtu wiċċhom ma’ sfidi ta’ aġġustament akbar. Dawn l-isfidi, madankollu, mhumiex uniċi għall-Istati Membri ġodda; xi wħud mill-Istati Membri antiki qed iħabbtu wiċċhom ma’ problemi simili. L-UE mkabbra issa tinsab f’pożizzjoni aħjar biex tindirizza l-isfidi attwali u futuri. Il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir riformat jipprovdi ankra fuq medda medja ta’ żmien li ssaħħaħ il-kredibilità tal-politika fiskali, filwaqt li tippermetti biżżejjed flessibbiltà fuq medda qasira ta’ żmien. B’mod parallel, il-proċess imġedded ta’ Liżbona, jgħin jidentifika u jiffoka fuq ir-riformi strutturali li huma meħtieġa biex isaħħu aktar il-potenzjal ta’ tkabbir u r-reżistenza. Dan il-proċess ġie sostnut mill-Politika ta’ Koeżjoni, li sarraf l-miri ta’ Liżbona fi strateġiji reġjonali ta’ aġġornament u ta’ żvilupp. Il-Politika ta’ Koeżjoni pprovdiet sostenn sostanzjali lill-Istati Membri tal-UE, kemm mil-lat ta’ għajnuna finanzjarja vitali kif ukoll ta’ għarfien espert meħtieġ ferm, b’sostenn mill-Bank Ewropew tal-Investiment u, fejn xieraq, mill-Bank Ewropew tar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp. Il-faċilità msaħħa tal-Bilanċ tal-Pagamenti tippermetti lill-UE toffri għajnuna finanzjarja adegwata lil dawk l-Istati Membri li jinsabu barra miż-żona tal-euro u li jeħtieġu għajnuna temporanja biex jaslu għal aġġustament mingħajr xkiel. Dawn il-mekkaniżmi ta’ sostenn issa huma disponibbli għall-Istati Membri ġodda u jistgħu jippromwovu l-aġġustament meħtieġ. IL-KISBIET TAL-EWWEL ĦAMES SNIN Il-proċess ta’ adeżjoni kkontribwixxa għal titjib sinifikanti fil-livelli ta’ għajxien fl-Istati Membri ġodda, filwaqt li rawwem il-koeżjoni ekonomika u soċjali fi ħdan l-Unjoni. Id-dħul per capita żdied minn 40 % tal-medja fl-Istati Membri antiki fl-1999 għal 52 % fl-2008. Huwa stmat li l-proċess ta’ adeżjoni saħħaħ it-tkabbir ekonomiku fl-Istati Membri ġodda b’madwar 1¾ punti perċentwali kull sena fl-2000-2008, meta t-tkabbir żdied minn 3½ %, bħala medja, fl-1999-2003 għal 5½ % fl-2004-2008. L-iżvilupp fl-Istati Membri antiki bbenefika wkoll mit-tkabbir (li wassal biex iż-żieda kumulattiva tal-produzzjoni tiżdied b’madwar ½ % matul l-istess perjodu), b’mod partikolari f’dawk il-pajjiżi li żiedu l-kummerċ mal-Istati Membri ġodda kif ukoll l-investiment f’dawn il-pajjiżi. It-tkabbir fil-Membri ġodda kien fil-parti l-kbira dovut għal akkumulazzjoni tal-kapital u żieda fil-produttività, li t-tnejn ikkontribwew aktar minn żewġ punti perċentwali kull sena fl-1999-2008. B’riżultat tar-ristrutturar tal-kumpaniji, il-kontribut tax-xogħol kien negattiv fl-1999-2003. Sa mill-2004, it-tkabbir robust fl-impjiegi ta’ madwar 1½ % kull sena fl-Istati Membri ġodda kien akkumpanjat minn ħolqien qawwi ta’ impjiegi fl-Istati Membri antiki (madwar 1 % kull sena minn mindu sar it-tkabbir). L-integrazzjoni kummerċjali rapida rawmet tqassim aktar effiċjenti tax-xogħol u saħħet il-kompetittività fl-UE. Il-grad ta’ ftuħ fil-kummerċ fl-Istati Membri ġodda laħaq livell għoli ħafna. Is-sehem medju mill-PGD tal-esportazzjonijiet u l-importazzjonijiet issa tammonta għal 56 % tal-PGD, ’l fuq minn 47 % qabel it-tkabbir. Dan huwa ferm ogħla milli fl-Istati Membri antiki, fejn il-livell huwa ta’ 38 %. L-integrazzjoni mal-Istati Membri antiki u, b’mod partikolari, bejn il-Membri ġodda nfushom, intensifikat malajr. Fl-2007, kważi 80 % tal-esportazzjonijiet kollha tal-Istati Membri ġodda marru għall-bqija tal-UE, b’19½ % tal-esportazzjonijiet għall-Membri ġodda l-oħra (meta mqabbla ma’ 13¼ % fl-1999). L-Istati Membri antiki jbiegħu 7½ % tal-esportazzjonijiet tagħhom lill-Membri ġodda, ’il fuq minn 4¾ % għaxar snin ilu. Il-membri ġodda kisbu ishma mis-suq billi żiedu l-intensità tal-esportazzjonijiet tagħhom fil-kapital u fit-teknoloġija, fil-biċċa l-kbira b’riżultat tal-investimenti mill-Istati Membri antiki. Il-prodotti ta’ teknoloġija għolja laħqu 14 % tat-total ta’ esportazzjonijiet tagħhom fl-2006, ’il fuq minn 11 % fl-1999 u qrib il-livell ta’ 16 % osservat fl-Istati Membri antiki. It-titjib f’dan ir-rigward ikkumpensa bil-kbir għat-telf fil-kompetittività tal-ispejjeż li rriżulta mill-apprezzament tar-rata tal-kambju reali (xejra li sa ċertu punt dan l-aħħar inqalbet). Iż-żieda fl-integrazzjoni kummerċjali fl-UE tisfrutta l-vantaġġi komparattivi, u għalhekk issaħħaħ il-potenzjal ta’ tkabbir u l-kompetittività tal-UE kollha kemm hi. L-Istati Membri ġodda rdoppjaw is-sehem magħqud tagħhom mill-kummerċ dinji sa mill-1999, għal 4 %, filwaqt li għenu lill-UE kollha kemm hi biex tillimita t-tnaqqis fis-sehem tagħha mis-suq (li naqas bi tliet punti perċentwali għal 38¼ % fl-2007) li rriżulta mill-espansjoni rapida tal-ishma ta’ ekonomiji emerġenti fil-kummerċ dinji. L-Istati Membri ġodda kienu qegħdin jimmodernizzaw malajr l-ekonomiji tagħhom. Dawn żviluppaw ekonomiji tas-suq li jiffunzjonaw u l-kapaċità li jlaħħqu mal-pressjonijiet kompetittivi u mal-forzi tas-suq fi ħdan is-Suq Waħdieni. Barra dan, huma allinjaw aktar l-istrutturi ta’ produzzjoni tagħhom ma’ dawk tal-Membri antiki. L-agrikultura u l-manifattura għadhom aktar importanti fil-membri l-ġodda (fejn fl-2006 kienu jammontaw għal 4½ % u 21¼ % tal-PGD rispettivament, meta mqabbla ma’ 1½ % u 16¾ % fl-Istati Membri antiki). Madankollu, l-ekonomija msejsa fuq is-servizzi u fuq l-għarfien għamlet progress f’dawn l-aħħar snin. Is-sehem tas-servizzi fil-PGD żdied minn 56 % tal-PGD fl-1995 għal 63 % fl-2006, meta mqabbel ma’ 72 % tal-PGD fl-Istati Membri antiki. Il-proporzjonijiet li qed jiżdiedu ta’ esportazzjonijiet teknoloġikament intensivi u tal-impjiegi fis-setturi li jserrħu fuq l-għarfien (3,5 % tat-total ta’ impjiegi mqabbla ma’ madwar 5 % fl-Istati Membri antiki), u ż-żieda fil-livelli ta’ edukazzjoni jindikaw ukoll pass mgħaġġel fl-immodernizzar tal-ekonomija fl-Istati Membri ġodda li witta t-triq għal aktar progress ekonomiku rapidu. Barra minn hekk, l-Istati Membri ġodda wettqu u jeħtieġ li jkomplu jwettqu riformi biex isaħħu l-istat tad-dritt u jimmodernizzaw is-sistemi legali tagħhom. L-investimenti mill-Istati Membri antiki kienu l-mutur ewlieni tat-trasformazzjoni ekonomika fl-Istati Membri ġodda. Fil-mixja lejn l-adeżjoni, l-Istati Membri ġodda wettqu progress kbir lejn l-istabbiltà makroekonomika u ħaddnu malajr l-oqfsa legali u istituzzjonali tal-UE. Is-sostenn tal-UE bħalma huma l-istrumenti ta’ qabel l-adeżjoni kien ċentrali fit-trawwim ta’ dan il-proċess. Għaldaqstant, l-investiment barrani żdied, filwaqt li saħħaħ it-tkabbir u l-impjiegi. L-impatt pożittiv fuq il-potenzjal tat-tkabbir fuq medda itwal ta’ żmien permezz tat-trasferiment tal-għarfien, l-effetti tal-produttività, iż-żieda fil-kompetizzjoni, u aktar dixxiplina rigward il-politiki ekonomiċi kienu importanti bl-istess mod. L-investiment barrani kien partikolarment għoli fis-settur finanzjarju. B’riżultat ta’ dan, il-proprjetà barranija fis-settur bankarju fl-Istati Membri ġodda issa tvarja minn kważi 100 % fl-Estonja u fis-Slovakkja għal madwar 30 % fis-Slovenja (imqabbla ma’ inqas minn 20 % bħala medja fiż-żona tal-euro). Il-gruppi tal-assigurazzjoni mill-Istati Membri antiki żviluppaw ukoll preżenza qawwija fl-Istati Membri ġodda. L-interdipendenza finanzjarja qawwija bejn l-Istati Membri ġodda u antiki tenfasizza l-importanza li tissaħħaħ il-kooperazzjoni mal-UE kollha fir-regolamentazzjoni u fis-sorveljanza tas-settur finanzjarju. L-investiment u l-attivitajiet iffinanzjati skont il-politika ta’ koeżjoni kienu wkoll ċentrali biex jiġi ffaċilitat il-proċess ta’ ristrutturar fl-Istati Membri ġodda, filwaqt li saħħu l-koeżjoni ekonomika u soċjali mal-Unjoni kollha. Il-politika sostniet b’mod sinifikanti l-integrazzjoni tal-Istati Membri ġodda fis-sistema dinjija tal-kummerċ u fis-Suq Waħdieni Ewropew u żviluppat aktar ir-rabtiet ekonomiċi li ġġeneraw influssi sostanzjali ta’ investiment dirett barrani, filwaqt li ħolqot impjiegi ġodda u tejbet il-livelli ta’ għajxien. Il-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali għenu wkoll biex isaħħu l-integrazzjoni bejn ir-reġjuni tal-UE u ħeġġew il-qsim tal-għarfien. Barra minn hekk, il-politika ta’ koeżjoni saħħet il-potenzjali ta’ tkabbir endoġeniku f’dawn il-pajjiżi, filwaqt li tejbet il-produttività u l-kompetittività tal-ekonomiji tagħhom. Fl-aħħar nett, din iffaċilitat it-tranżizzjoni tal-ħaddiema minn setturi ekonomiċi tradizzjonali għal dawk ġodda u dan huwa inevitabbli fi proċess ta’ ristrutturar daqshekk rapidu, u b’hekk rawmet proċess ta’ tkabbir sostenibbli u bbilanċjat. Il-proċess ta’ adeżjoni tal-UE ġab miegħu wkoll qafas ġdid għar-regolamentazzjoni tas-suq tal-prodotti fl-Istati Membri ġodda, inkluż għall-politiki ta’ kompetizzjoni u l-għanjuna mill-Istat. L-Istati Membri ġodda għandhom sehem akbar mill-akkwist pubbliku li tħabbar fil-miftuħ (5¾ % tal-PGD mqabbla ma’ 3¼ % tal-PGD għall-UE kollha kemm hi fl-2007). Skont l-istħarriġ tal-Ewrobarometru tal-2007, 71 % tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (imqabbla ma’ 63 % fl-Istati Membri antiki) jħossu li hemm żieda sinifikanti fil-kompetizzjoni. L-evidenza disponibbli tindika wkoll li l-kompetizzjoni żdiedet b’mod konsiderevoli fis-setturi tat-telekomunikazzjoni u tas-servizzi tal-posta, li huma suġġetti għal oqfsa regolatorji speċifiċi għas-settur. L-għajnuna mill-Istat fl-Istati Membri ġodda naqset bħala sehem tal-PGD minn 1½ % fis-sena 2000 għal ½ % tal-PGD fl-2006 (ftit aktar mil-livell fl-Istati Membri antiki). Minkejja dan it-titjib li kellu rwol kruċjali fit-tisħiħ tal-attività ta’ negozju, l-infurzar tal-liġi tal-kompetizzjoni għadu sfida f’xi wħud mill-Istati Membri ġodda. Barra minn hekk, l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju għadhom iħossuhom relattivament ristretti f’oqsma bħall-aċċess għal finanzi, ir-reklutaġġ ta’ ħaddiema tas-sengħa, l-implimentazzjoni ta’ teknoloġija ġdida, u d-disponibbiltà tal-infrastruttura. L-integrazzjoni tas-swieq agrikoli u tal-ekonomiji rurali tal-Istati Membri ġodda fl-UE twettqet mingħajr problemi ekonomiċi u soċjali interni kbar. L-istrateġija ta’ adeżjoni mfassla bir-reqqa li għaqqdet investimenti sinifikanti u programmi ta’ għajnuna fil-pajjiżi kandidati matul il-perjodu ta’ qabel l-adeżjoni, ħalliet il-frott tagħha. Flimkien ma’ riżultat pożittiv u bbilanċjat tan-negozjati ta’ adeżjoni, li ffokaw aktar fuq l-iżvilupp rurali u fuq il-bidla minn sostenn għas-suq għal sostenn dirett għad-dħul, din ippermettiet l-integrazzjoni bla xkiel tal-Istati Membri ġodda fis-suq intern agroalimentari u l-Politika Agrikola Komuni. It-tkabbir tal-UE ġab miegħu bosta possibbiltajiet għall-bdiewa u għan-negozji agroalimentari mill-Istati Membri kollha u wassal għal żieda fil-kummerċ intra-Komunitarju u fl-investiment dirett barrani. It-tkabbir saħħaħ ukoll il-pożizzjoni tal-UE rigward is-swieq internazzjonali għall-prodotti agrikoli. L-opportunitajiet ġodda ta’ investiment maħluqa permezz tat-tkabbir għenu lill-intrapriżi fl-Istati Membri antiki biex isaħħu l-kompetittività globali tagħhom kif ukoll jissalvagwardjaw l-impjiegi f’pajjiżhom. It-tkabbir fetaħ swieq ġodda għall-esportazzjonijiet u għall-investiment barrani għall-intrapriżi fl-Istati Membri antiki. Dan tahom l-opportunitajiet li jżidu l-effiċjenza u l-kompetittività tagħhom. Permezz ta’ ħaddiema b’edukazzjoni għolja u ambjent ġuridiku, istituzzjonali u regolatorju simili, l-Istati Membri ġodda joffru opportunitajiet kbar f’dan ir-rigward. Għalkemm ir-ristrutturar involut jista’ jimplika spejjeż sinifikanti ta’ aġġustament fuq medda qasira ta’ żmien, dawn l-ispejjeż iżidu l-kompetittività globali tal-intrapriżi tal-UE u fl-aħħar nett jgħinu biex jitħarsu l-impjiegi u jissaħħaħ it-tkabbir madwar l-UE kollha. Tabilħaqq, f’diversi setturi (makkinarju, għamara, strumenti mediċi, kimiċi, injam) l-investiment fl-Istati Membri ġodda mexa id f’id mal-ħolqien tal-impjiegi fil-Membri antiki. Il-ħaddiema fl-Istati Membri ġodda bbenefikaw minn opportunitajiet imtejba ta’ impjiegi f’pajjiżhom kif ukoll barra minn pajjiżhom, għalkemm il-migrazzjoni tal-ħaddiema ħolqot problemi ekonomiċi u soċjali f’xi wħud mill-Istati Membri ġodda. Wara aktar minn għaxar snin ta’ ristrutturar ekonomiku, is-swieq tax-xogħol fl-Istati Membri ġodda esperjenzaw irkupru vast li beda bis-serjetà fl-2003 u ħoloq 3 miljun impjieg ġdid bejn l-2003 u l-2007. B’riżultat ta’ dan, il-qgħad niżel għal livelli simili għall-bqija tal-Unjoni (madwar 7 % fl-2007), filwaqt li r-rati tal-impjiegi żdiedu għal madwar 60 %.Madankollu, il-livell għoli u persistenti ta’ qgħad fuq medda twila ta’ żmien (ta’ madwar 56 % fl-2006, aktar minn 13-il punt perċentwali ogħla mill-medja fl-Istati Membri antiki) jindika tlaqqigħ ferm ħażin tal-ħiliet. Barra minn hekk, f’bosta pajjiżi l-pagi għolew aktar malajr mill-produttività, u dan wassal għal telf fil-kompetittività. Il-migrazzjoni ’l barra tal-ħaddiema żiedet dawn il-problemi f’xi wħud mill-Istati Membri ġodda (b’mod partikolari Ċipru, il-Litwanja, il-Polonja u r-Rumanija). Il-migrazzjoni tal-ħaddiema qajmet ukoll tħassib rigward it-telf tal-aħjar imħuħ u l-ħela ta’ kompetenzi kif ukoll in-nuqqas ta’ ħaddiema f’setturi u professjonijiet speċifiċi, għalkemm il-livell ta’ persuni b’edukazzjoni għolja ilu jiżdied u t-titjib fil-kundizzjonijiet ekonomiċi naqqas l-inċentivi biex wieħed jaħdem barra minn pajjiżu. Barra minn hekk, il-ħaddiema li jerġgħu lura għandhom ix-xejra li jġibu magħhom ħiliet ġodda li huma ta’ siwi għall-ekonomija ta’ pajjiżhom. Il-ħruġ ta’ għadd sinifikanti ta’ ħaddiema wassal ukoll għal trasferimenti ta’ fondi sostanzjali minn barra (madwar 5,5 % tal-PGD fil-Bulgarija u r-Rumanija u 1,5 % tal-PGD fil-Polonja) li jsostnu l-ekonomija interna. Fl-Istati Membri antiki, it-tħassib li tqajjem dwar il-migrazzjoni kbira tal-ħaddiema qabel it-tkabbir ma mmaterjalizzax ruħu. L-għadd ta’ persuni mill-Istati Membri ġodda li emigraw lejn l-Istati Membri antiki huwa kollox ma’ kollox limitat (madwar 3,6 miljuni, żieda fuq il-1,6 miljuni fi tmiem l-2003), u mhuwiex mistenni li jiżdied b’mod sostanzjali, anki wara li jitneħħew ir-restrizzjonijiet tranżitorji li fadal f’xi wħud mill-Istati Membri. Il-piż relattiv ta’ dawn il-flussi f’termini tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol għal kull pajjiż huwa żgħir (madwar 1 % jew anqas), bl-eċċezzjoni tal-Irlanda, fejn l-immigranti minn Stati Membri ġodda jirrappreżentaw 5 % tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol tal-pajjiż. F’termini assoluti, il-pajjiżi ewlenin ta’ destinazzjoni kienu r-Renju Unit (li laqa’ kważi terz tal-migranti minn mindu sar it-tkabbir), Spanja (18 %) u l-Irlanda (10 %), għalkemm bil-kriżi finanzjarja parti sinifikanti minn dawn il-ħaddiema jistgħu jmorru lura lejn il-pajjiż tal-oriġini tagħhom. Filwaqt li xi wħud minn dawn il-flussi ġġeneraw tfixkil f’xi setturi tas-suq tax-xogħol kif ukoll xi effetti soċjali, l-effett globali tagħhom huwa pożittiv. L-evidenza disponibbli tissuġġerixxi li wara t-tkabbir il-mobilità fi ħdan l-UE ma wasslitx għal tfixkil serju fis-suq tax-xogħol. Il-moviment liberu tal-ħaddiema huwa benefiċċju importanti li Ewropa magħquda toffri liċ-ċittadini u lill-intrapriżi tagħha. Huwa stmat li l-livell riċenti ta’ mobilità tal-ħaddiema fi ħdan l-UE jirrappreżenta madwar 0,3 % tal-PGD tal-UE kollha kemm hi fuq il-medda medja ta’ żmien. Migranti minn Stati Membri ġodda għandhom it-tendenza li jaħdmu f’impjiegi li jirrikjedu ħiliet baxxi (terz tal-migranti mqabbla ma’ 10 % tal-ħaddiema residenti), għalkemm ikollhom kwalifiki relattivament għoljin (40 % tal-migranti jaqgħu taħt il-kategorija ta’ ħaddiema bi kwalifiki għoljin meta mqabbla ma’ 25 % tal-ħaddiema fl-Istati Membri antiki). Il-ħaddiema migranti għenu biex jintlaħqu d-domandi tas-suq tax-xogħol u biex jitnaqqsu l-intoppi (eż. fis-setturi tal-bini u tas-servizzi), mingħajr ma ħolqu tfixkil kbir fis-suq tax-xogħol. Barra minn hekk, it-temporanjetà tidher li hija fattur importanti ta’ din il-migrazzjoni: fir-Renju Unit, 50 % ta’ dawk li emigraw dan l-aħħar diġà reġgħu lura lejn il-pajjiż tal-oriġini tagħhom. Il-Kummsssjoni qed issejjaħ lill-Istati Membri biex iqisu jekk għandhomx ikomplu japplikaw ir-restrizzjonijiet fid-dawl tal-qagħda tas-swieq tax-xogħol tagħhom, minkejja d-drittijiet tagħhom stabbiliti fit-Trattati tal-Adeżjoni dwar arranġamenti ta’ tranżizzjoni[2]. SFIDI FIL-ĠEJJIENI AMPLIFIKATI BI KRIŻI GLOBALI SERJA Il-kriżi ekonomika globali serja li hawn bħalissa toħloq sfidi ġodda kbar għall-politiki nazzjonali. Il-kriżi tħalli impatt fuq l-Istati Membri kollha permezz ta’ tnaqqis fil-kummerċ, disponibbiltà mnaqqsa ta’ finanzi, il-ġid tal-familji dejjem nieżel u l-fiduċja li sejra lura. Għalkemm is-sħubija fl-UE, u aktar minn hekk is-sħubija fiż-żona tal-euro, tipprovdi ħarsien kif ukoll ankra ta’ stabbiltà li twessa’ ż-żona ta’ rassigurazzjoni tal-investituri, il-kriżi turi l-importanza kbira li jkun hemm politika interna tajba. L-Istati Membri kollha li esperjenzaw espansjoni tal-kreditu żviluppaw dgħufijiet simili, bħal dipendenza kbira fuq it-tfaddil barrani u bilanċi dgħajfa fis-settur intraprenditorjali u f’dak domestiku. L-UE qed taħdem biex tistabbilixxi mill-ġdid l-istabbiltà, it-trasparenza u l-fiduċja fis-settur finanzjarju billi tindirizza mhux biss l-aktar nuqqasijiet prominenti iżda tittratta wkoll il-ħtieġa għal riforma aktar profonda tas-sistema regolatorja u ta’ sorveljanza. Il-kriżi finanzjarja esponiet ukoll dgħufijiet oħra. F’bosta Stati Membri ġodda, l-istennija ottimista żżejjed dwar il-profitti tal-intrapriżi u d-dħul tal-familji stimolat influssi tal-kapital u tkabbir tal-kreditu li qabżu l-livelli ta’ ekwilibriju tajbin. F’ħafna każijiet, dan wassal għal żbilanċi għoljin iżżejjed tal-kontijiet kurrenti. Fir-rigward tat-tkabbir tal-kreditu, il-krediti lill-familji u b’mod partikolari s-self ipotekarju esperjenzaw l-aktar evoluzzjoni dinamika u ħafna drabi stimolaw bżieżaq mhux sostenibbli fin-negozju tal-proprjetà. Is-self denominat f’valuta barranija żviluppa wkoll b’mod konsiderevoli f’diversi pajjiżi. Dan espona aktar lill-familji u lill-intrapriżi għal deprezzament tal-valuta. Barra minn hekk, it-tkabbir tal-kreditu fl-Istati Membri ġodda ġie fil-biċċa l-kbira tiegħu sostnut minn żieda fis-self transkonfinali, li rriżulta f’dipendenza għolja tas-settur bankarju domestiku fuq il-fondi minn grupp ta’ banek prinċipali barranin. Dawn l-avvenimenti riċenti jtennu li fl-Istati Membri ġodda kollha jinħtieġu aktar sforzi kbar biex jitħarsu l-kisbiet tal-aħħar tkabbir tal-UE, b’mod partikolari fir-rigward tal-konverġenza tad-dħul, l-integrazzjoni finanzjarja, u l-FDI fl-Istati Membri konverġenti. L-oqfsa ta’ politika tal-UE jikkontribwixxu biex jiġu affrontati dawn l-isfidi u jippermettu lill-Istati Membri ġodda li jkomplu jintroduċu d-dinamiżmu fl-ekonomiji tagħhom fuq medda mejda u twila ta’ żmien. Madankollu, ir-riżultati se jiddependu prinċipalment fuq politiki ekonomiċi interni tajbin kif ukoll qafas istituzzjonali xieraq. L-istituzzjonijiet u l-poltiki interni mhux dejjem kienu adegwati fl-imgħoddi u ta’ spiss iddevjaw b’mod sostanzjali mir-rakkomandazzjonijiet tal-UE. B’mod partikolari l-politika fiskali setgħet ikkontribwiet aktar biex tinżamm l-istabbiltà makroekonomika u finanzjarja billi jkun hemm azzjoni f’waqtha kontra l-pressjonijiet espansivi li ġejjin minn settur privat li qed jikber bil-qawwa. It-tlestija tas-Suq Waħdieni u l-implimentazzjoni tar-riformi li jimmodernizzaw aktar l-ekonomija huma ħidma kontinwa biex jiġu mmassimizzati l-benefiċċji mit-tkabbir. It-tkabbir saħħaħ il-kompetittività tal-UE u l-attrazzjoni tagħha għall-investituri, u b’hekk din setgħet tisfrutta aħjar minn qabel il-benefiċċji tal-globalizzazzjoni. Madankollu, il-kisbiet mit-tkabbir tas-Suq Waħdieni, b’mod partikolari għal impriżi żgħar u ta’ daqs medju, jistgħu jiġu sfruttati aħjar billi tissaħħaħ l-integrazzjoni tas-swieq tal-prodotti, servizzi, xogħol kif ukoll dawk finanzjarji. Dawn ir-riformi se jrendu benefiċċju doppju: dawn isaħħu t-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi u jippromwovu l-istabbiltà makroekonomika billi jiffaċilitaw aġġustament aħjar tal-pagi u l-prezzijiet għall-impatti. S’issa, ir-regolamenti tas-Suq Waħdieni ġew implimentati sew fl-Istati Membri ġodda, iżda wieħed jista’ josserva ċerta għeja fir-riformi. It-tisħiħ tal-istat tad-dritt, iż-żieda fl-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika u tar-riformi ġudizzjarji għadhom sfidi b’implikazzjonijiet importanti għall-ambjent tan-negozju, il-kompetittività u aktar tkabbir u integrazzjoni fl-UE. L-esperjenza tat-tkabbir uriet li l-effikaċja tal-amministrazzjoni pubblika, b’mod partikolari l-awtoritajiet responsabbli mill-kompetizzjoni, is-sorveljanza u r-regolamentazzjoni, kif ukoll is-sistema ġudizzjarja, u kontroll finanzjarju effiċjenti, huma elementi ċentrali u jistgħu jaċċeleraw l-investiment b’mod konsiderevoli. It-tkomplija tal-isforzi f’dawn l-oqsma hija wkoll importanti biex jiġu sfruttati l-benefiċċji kollha tas-Suq Waħdieni. It-tkabbir suċċessiv taż-żona tal-euro se jgħin ukoll biex jiġu sfruttati l-benefiċċji kollha tas-Suq Waħdieni iżda jeħtieġ aktar riformi. Is-sħubija fiż-żona tal-euro toffri għadd ta’ benefiċċji bħat-tneħħija tar-riskji tar-rati tal-kambju u t-tnaqqis fl-ispejjeż tat-tranżazzjonijiet, iż-żieda fil-kummerċ u fl-FDI, kompetizzjoni akbar u t-tisħiħ tal-integrazzjoni finanzjarja. L-Istati Membri ġodda kollha huma marbuta li jadottaw l-euro, iżda jsegwu strateġiji differenti. Ċipru, Malta, is-Slovenja u s-Slovakkja diġà adottaw l-euro, filwaqt li Stati Membri ġodda oħra wettqu inqas progress fil-konverġenza nominali; oħrajn saħansitra mxew temporanjament pass lura. L-għan tal-adozzjoni tal-euro jipprovdi wkoll inċentivi qawwija biex jiġu segwiti politiki neċessarji għall-promozzjoni ta’ konverġenza nominali u reali rapida, u jgħin biex tingħeleb l-għeja fir-riformi. NINDIRIZZAW L-ISFIDI Politika fiskali tajba hija essenzjali għaż-żamma tal-istabbiltà makroekonomika u għall-promozzjoni tal-integrazzjoni u l-konverġenza tad-dħul. L-Istati Membri ġodda saru suġġetti għall-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir mal-adeżjoni u sitta minnhom ġew inklużi fil-Proċedura ta’ Żbilanċ Eċċessiv fl-2004. Sa nofs l-2008, bis-saħħa tat-tkabbir qawwi, ir-rati ta’ interess aktar baxxi u ż-żieda fit-trasferimenti tal-UE li rriżultaw permezz tat-tkabbir, il-proċedura ġiet irrevokata għall-pajjiżi kollha għajr l-Ungerija. Il-kriżi finanzjarja madankollu qed tħalli effett negattiv fuq il-finanzi pubbliċi. Fil-ġejjieni, l-Istati Membri ġodda jistgħu jevitaw korrelazzjoni bejn iż-żamma ta’ prudenza fiskali u d-disponibbiltà ta’ fondi biżżejjed għall-infiq pubbliku li jiffavorixxi t-tkabbir jekk dawn isegwu l-aħjar prassi għall-governanza fiskali (inklużi oqfsa baġitarji trasparenti u kredibbli fuq medda medja ta’ żmien) u jżidu l-kwalità tal-finanzi pubbliċi. Ir-riformi tas-sistemi tas-saħħa, il-pensjonijiet u l-edukazzjoni huma wkoll kruċjali biex jiżguraw is-sostenibbiltà fiskali fuq medda twila ta’ żmien u biex itejbu l-effiċjenza ekonomika. Il-Patt riformat jagħti l-flessibbiltà meħtieġa għal ekonomiji konverġenti biex jassorbu d-deterjorament tal-pożizzjoni fiskali meta jkun hemm kriżi, sakemm isiru biżżejjed sforzi biex tinkiseb pożizzjoni fiskali b’saħħitha qabel il-kriżi. L-iżgurar ta’ sforzi ta’ konsolidazzjoni ambizzjużi kif ukoll evalwazzjoni xierqa tal-pożizzjoni fiskali fundamentali huma għalhekk il-miri ċentrali tas-sorveljanza fiskali biex jiġi żgurat li din il-flessibbiltà tkun disponibbli b’mod sħiħ għal dawk li jfasslu l-politika. L-Istrateġija ta’ Liżbona għat-Tkabbir u l-Impjiegi taġixxi bħala katalizzatur qawwi għal riformi strutturali li wkoll huma elementi ċentrali fil-promozzjoni tal-integrazzjoni u l-konverġenza tad-dħul. Jidher ċar li t-tkabbir tal-produttività għadu l-isfida ewlenija tal-UE tal-kompetittività fuq medda twila ta’ żmien. Meta jitqiesu r-riformi strutturali li għandhom il-potenzjal li jikkontribwixxu għat-tkabbir u l-impjiegi, ma nkisibx biżżejjed progress fl-imgħoddi fil-qasam tar-riċerka u l-iżvilupp u l-innovazzjoni. It-tkomplija tal-isforzi biex tiżdied l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika u biex titnaqqas b’mod sostanzjali l-burokrazija żejda f’xi wħud mill-Istati Membri, hi wkoll importanti biex jiġu sfruttati l-benefiċċji kollha tas-Suq Waħdieni. Fl-UE kollha kemm hi, hemm evidenza ta’ titjib strutturali fil-funzjonament tas-swieq tax-xogħol. Madankollu, filwaqt li l-istampa ġenerali tidher pjuttost pożittiva, għad fadal spazju konsiderevoli għal titjib f’xi Stati Membri, b’mod partikolari fir-rigward ta’ kwistjonijiet bħal differenzi bejn ir-reġjuni u tlaqqigħ ħażin tal-ħiliet. It-tisħiħ tas-sorveljanza tal-pajjiżi mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Kunsill fil-kuntest tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u tal-Proċess ta’ Liżbona se jkun element ċentrali fit-trawwim ta’ politika adegwata fuq medda qasira u twila ta’ żmien. Għal dan il-għan, l-iżbilanċi makroekonomiċi, inklużi s-swieq tal-assi, l-għażliet politiċi biex jiġu indirizzati b’mod effettiv dawn l-iżbilanċi, ir-riformi strutturali essenzjali għall-istabbiltà u l-funzjonament mingħajr xkiel tas-swieq finanzjarji u l-istat tad-dritt, kif ukoll għat-tisħiħ tal-kapaċità ta’ aġġustament għandhom jiġu identifikati kmieni fil-proċess ta’ sorveljanza, b’mod partikolari fil-każ ta’ pajjiżi bi dgħufijiet kbar. L-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni, iffokata fuq miri fuq medda twila ta’ żmien, tgħin biex jinħolqu kundizzjonijiet għal tkabbir sostenibbli. Bħalma seħħ fil-każ ta’ tkabbir preċedenti, l-Istati Membri ġodda jibbenefikaw bi kbir mit-trasferimenti tal-UE, minn qabel l-adeżjoni. It-total ta’ trasferimenti mill-baġit tal-UE lill-Istati Membri ġodda ammonta għal madwar 2 % tal-PGD tagħhom fl-2007, u mistenni li jiżdied għal 3 % sal-2013. F’termini tal-PGD tal-Istati Membri antiki, dawn it-trasferimenti ammontaw għal 0,2 % fl-2007, u għandhom jiżdiedu b’0,3 % sal-2013. Il-Politika ta’ Koeżjoni ilha ssostni l-mobilizzazzjoni tal-potenzjal ta’ tkabbir lokali, billi tikkonċentra l-intervent fuq oqsma ta’ prijorità bħar-riċerka u l-innovazzjoni, l-ICT, l-infrastruttura tat-trasport, l-ambjent tan-negozju u l-kapital uman. L-Istati Membri antiki bbenefikaw ukoll mid-domanda għall-prodotti u s-servizzi ġġenerata minn dawn it-trasferimenti. Il-Politika ta’ Koeżjoni wkoll ilha tgħin biex jinħolqu l-istituzzjonijiet stabbli, parteċipattivi, trasparenti u affidabbli neċessarji fl-immaniġġjar ta’ fondi pubbliċi, u b’hekk tejbet l-aċċettazzjoni mis-soċjetà ċivili u żiedet l-effiċjenza tal-infiq pubbliku b’mod ġenerali. L-immaniġġjar tajjeb u l-kontroll finanzjarju effettiv huma prerekwiżit biex jitqanqal investiment privat addizzjonali. Permezz tal-adeżjoni l-politiki ta’ żvilupp rurali tal-UE ġew estiżi għall-Istati Membri ġodda, filwaqt li żiedu l-kompetittività fis-settur tal-biedja u kkontribwew għad-diversifikazzjoni tad-dħul fiż-żoni rurali. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni b’suċċess tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza u tal-Programmi ta’ Riforma Nazzjonali biex jiġu żgurati politika makroekonomika orjentata lejn l-istabbiltà, ambjent tan-negozju favorevoli, swieq tal-prodotti u tax-xogħol flessibbli, u kapaċità ta’ assorbiment amministrattiva suffiċjenti, hija essenzjali biex jinkisbu l-miri globali ta’ progress u ta’ żieda fil-kompetittività. Il-politiki tal-UE u l-istituzzjonijiet u l-istrumenti finanzjarji jipprovdu sostenn kruċjali għall-proċess ta’ konverġenza. Filwaqt li l-Politika ta’ Koeżjoni tipprovdi l-parti l-kbira tar-riżorsi, il-Bank Ewropew tal-Investiment joffri wkoll għajnuna u jipprevedi żieda sostanzjali (qrib l-40 %) tal-mira ta’ self tiegħu tal-2009 fl-Istati Membri ġodda biex jiġu ffinanzjati l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u proġetti f’setturi ewlenin, b’mod partikolari l-ambjent u t-trasport. Barra minn hekk, il-Bank Ewropew tar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, li kien naqqas gradwalment l-operazzjonijiet tiegħu fl-Istati Membri ġodda wara t-tkabbir, beda jiffoka mill-ġdid l-attenzjoni fuq ir-reġjun bl-għarfien espert kruċjali tiegħu fi proġetti marbuta mas-settur finanzjarju, inkluża l-provvista ta’ kapital ta’ riskju. L-isforzi riċenti ta’ salvataġġ għal pajjiżi li qed iħabbtu wiċċhom ma’ ħtiġijiet finanzjarji juru li r-riskji għar-riżultati miksuba minn mindu sar it-tkabbir, huma ċari u preżenti. Id-dgħufijiet fl-Ungerija u fil-Latvja kienu laħqu livelli tali li dawn il-pajjiżi kellhom jitolbu għajnuna finanzjarja esterna. Il-faċilità tal-Bilanċ tal-Pagamenti żdiedet minn EUR 12-il biljun li kien hemm oriġinarjament għal EUR 25 biljun fi tmiem l-2008 biex din issir adegwata għal dan l-iskop u ngħatat għajnuna sinifikanti, flimkien ma’ programmi ta’ politika komprensiva, lil dawn il-pajjiżi biex jiġi evitat telf eċċessiv fil-produzzjoni u fl-impjiegi matul l-aġġustament meħtieġ. Is-sostenn tal-UE ma għenx biss lill-pajjiżi speċifiċi li jinsabu f’diffikultà iżda llimita wkoll il-potenzjal tal-effetti indiretti negattivi fuq Stati Membri oħra, ġodda u antiki. KONKLUŻJONI It-tkabbir riċenti tal-UE kien pass importanti fil-proċess tal-unifikazzjoni tal-Ewropa u ġab miegħu benefiċċji liċ-ċittadini kollha fl-Unjoni. Billi ppromwova tqassim aktar effiċjenti tax-xogħol u titjib fl-ambjenti legali, regolatorji u istituzzjonali, it-tkabbir saħħaħ il-kompetittività u r-reżistenza tal-ekonomija tal-UE b’mod ġenerali. Ħames snin wara, l-UE tinsab f’pożizzjoni aħjar biex taffronta kompetizzjoni globali akbar u biex tassumi rwol prinċipali fl-ekonomija dinjija u t-tmexxija tagħha. Din għandha post aktar b’saħħtu fin-negozjati internazzjonali u hi kapaċi tirreaġixxi malajr kif uriet “il-kriżi tal-gass” li seħħet dan l-aħħar, li laqtet b’mod tassew ħażin lil xi wħud mill-Istati Membri ġodda. F’dan il-każ, l-azzjoni rapida permezz ta’ strateġija Ewropea kkoordinata wriet solidarjetà fi ħdan l-Unjoni u reġgħet stabbiliet rabtiet kruċjali fil-qasam tal-enerġija. L-integrazzjoni sħiħa tal-ekonomiji nazzjonali u l-konverġenza tad-dħul, madankollu, għad iridu jinkisbu. Biex l-Istati Membri, inklużi dawk ġodda, ikunu jistgħu jaħsdu b’mod sħiħ il-benefiċċji tas-Suq Waħdieni, il-leġiżlazzjoni tal-UE trid tiġi trasposta għal kollox fil-leġiżlazzjoni nazzjonali u s-swieq tal-prodotti u s-servizzi għandhom jiġu integrati aktar. Fid-dawl tal-bosta benefiċċji tagħha, l-integrazzjoni finanzjarja fi ħdan l-UE għandha tissokta, filwaqt li fl-istess ħin jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fir-regolamentazzjoni u fis-sorveljanza li ġew esposti mill-kriżi finanzjarja. Matul dan il-proċess ta’ integrazzjoni, il-Politika ta’ Koeżjoni se tibqa’ żżomm rwol ewlieni fis-sostenn tar-ristrutturar ekonomiku fl-Istati Membri ġodda. Dawn ir-riformi huma partikolarment importanti bħalissa, b’segwitu għall-kriżi finanzjarja globali li tista’ tnaqqas ir-ritmu tal-proċess ta’ konverġenza. Iżda kriżi kbira bħal din toffri opportunitajiet biex jittieħdu miżuri ħalli jittaffa l-impatt soċjali u ekonomiku tagħha u biex jitwettqu riformi strutturali qawwija bl-għan li jiġi żgurat irkupru rapidu u tajjeb, li se jippermetti lill-ekonomiji Ewropej li jibbenefikaw b’mod sħiħ mill-opportunitajiet ta’ tkabbir li se jinħolqu b’konsegwenza tal-kriżi. Fil-ġejjieni, is-sorveljanza msaħħa tal-pajjiż permezz tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u l-proċess ta’ Liżbona se jkollha rwol ċentrali fl-identifikazzjoni bikrija tal-kwistjonijiet li fuqhom l-Istati Membri jeħtieġ li jiffokaw fil-politiki ekonomiċi tagħhom kif ukoll tal-miżuri li jridu jindirizzaw biex jaffrontaw il-problemi emerġenti. Riformi strutturali proattivi u tmexxija makroekonomika tajba se jkunu essenzjali biex titnaqqas il-probabbiltà ta’ kriżi finanzjarja kbira fil-ġejjieni. B’riżultat ta’ snin ta’ tħejjija bir-reqqa u ta’ monitoraġġ kontinwu, l-UE qed tkompli topera bla xkiel wara t-tkabbir. Bis-saħħa tat-tkabbir il-kompetittività, kemm fl-Istati Membri ġodda kif ukoll f’dawk antiki, ġiet imsaħħa u nħoloq tkabbir addizzjonali. Madankollu, aktar riformi u l-implimentazzjoni tagħhom huma essenzjali biex jiżguraw l-issoktar tal-integrazzjoni u tal-konverġenza tad-dħul fl-UE u biex jinżamm ir-rwol tal-UE fit-tmexxija ekonomika globali. Il-progress f’dan il-qasam hu wkoll meħtieġ biex jinħoloq ambjent li jwassal għal aktar avvanzi fl-aġenda tal-Unjoni dwar it-tkabbir, li min-naħa tagħhom se jkomplu jsaħħu l-potenzjal tat-tkabbir u r-reżistenza tal-ekonomija tal-UE. Se jkun essenzjali li tingħeleb il-kriżi attwali u li jinżammu l-kisbiet tal-aħħar tkabbir. Bħalma ġara f’esperjenzi preċedenti, it-twettiq tal-aġenda tal-UE se joffri benefiċċji li jmorru ferm lil hinn mill-ekonomija. [1] “Five years of an enlarged EU – Economic achievements and challenges”, European Economy, Nru 1/2009 [2] “L-impatt tal-moviment ħieles tal-ħaddiema fil-kuntest tat-tkabbir tal-UE – Rapport dwar l-ewwel fażi (bejn l-1 ta’ Jannar 2007 u l-31 ta’ Diċembru 2008) tal-Arranġamenti ta’ Tranżizzjoni COM(2008) 765, 18.11.2008.