P9_TA(2022)0065

Iċ-ċittadinanza u r-residenza permezz ta' skemi ta' investiment

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tad-9 ta' Marzu 2022 bi proposti lill-Kummissjoni dwar iċ-ċittadinanza u r-residenza permezz ta' skemi ta' investiment (2021/2026(INL))

(2022/C 347/08)

Il-Parlament Ewropew,

— wara li kkunsidra l-Artikolu 225 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

— wara li kkunsidra l-Artikolu 4(3) u l-Artikolu 49 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea,

— wara li kkunsidra l-Artikolu 21(1) u (2), l-Artikolu 77(2), il-punt (a), u l-Artikolu 79(2), u l-Artikoli 80, 82, 87, 114, 311, 337 u 352 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

— wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 7, 8 u 20 tagħha,

— wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Ewropea għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali, b'mod speċjali l-Artikolu 8 tagħha,

— wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2003/86/KE tat-22 ta' Settembru 2003 dwar id-dritt għal riunifikazzjoni tal-familja (1) (id-“Direttiva dwar ir-Riunifikazzjoni tal-Familja”),

— wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2003/109/KE tal-25 ta' Novembru 2003 dwar l-istatus ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi li jkunu residenti għat-tul (2) (id-“Direttiva dwar ir-Residenza fit-Tul”),

— wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2018/1806 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-14 ta' Novembru 2018 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom ikollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk li ċ-ċittadini tagħhom huma eżenti minn dik il-ħtieġa (3),

— wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (4),

— wara li kkunsidra l-kriterji ta' Copenhagen u s-sett ta' regoli tal-Unjoni (l-acquis) li pajjiż kandidat jeħtieġlu jadotta, jimplimenta u jinforza biex ikun eliġibbli ħalli jissieħeb fl-Unjoni, b'mod partikolari l-Kapitoli 23 u 24 tiegħu,

— wara li kkunsidra l-ittri ta' intimazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Ottubru 2020 lil Ċipru u lill-Malta li jniedu proċeduri ta' ksur fir-rigward tal-iskemi tagħhom ta' ċittadinanza b'investiment,

— wara li kkunsidra l-ittra tal-Kummissjoni lill-Bulgarija tal-20 ta' Ottubru 2020 li tenfasizza t-tħassib rigward skema ta' ċittadinanza b'investiment u li titlob aktar dettalji,

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tat-23 ta' Jannar 2019 bit-titolu “Skemi ta' Ċittadinanza u ta' Residenza b'Investiment fl-Unjoni Ewropea”,

— wara li kkunsidra l-pakkett ta' erba' proposti leġiżlattivi ppreżentat mill-Kummissjoni fl-20 ta' Lulju 2021 biex jissaħħu r-regoli tal-UE dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu,

— wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2014 dwar iċ-ċittadinanza tal-UE għall-bejgħ (5), tas-26 ta' Marzu 2019 dwar il-kriminalità finanzjarja, l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa (6), tat-18 ta' Diċembru 2019 dwar l-Istat tad-Dritt f'Malta wara r-rivelazzjonijiet reċenti rigward il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia (7), tal-10 ta' Lulju 2020 dwar politika komprensiva tal-Unjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu – il-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni u żviluppi reċenti oħra (8), tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Unjoni tas-Sigurtà (9) u tad-29 ta' April 2021 dwar l-assassinju ta' Daphne Caruana Galizia u l-istat tad-dritt f'Malta (10).

— wara li kkunsidra l-istudju mis-Servizz ta' Riċerka tal-Parlament Ewropew tas-17 ta' Ottubru 2018 bit-titolu “Citizenship by Investment (CBI) and Residency by Investment (RBI) schemes in the EU” (Skemi ta' Ċittadinanza b'Investiment (CBI) u Residenza b'Investiment (RBI) fl-UE),

— wara li kkunsidra l-istudju mis-Servizz ta' Riċerka tal-Parlament Ewropew tat-22 ta' Ottubru 2021 bit-titolu “Avenues for EU action in citizenship and residence by investment schemes – European added value assessment”“(the ‘EPRS EAVA Study’)”“(Il-possibbiltajiet ta' azzjoni tal-UE fiċ-ċittadinanza u r-residenza permezz ta' skemi b'investiment – valutazzjoni Ewropea tal-valur miżjud” (l-“istudju EPRS EADV”)),

— wara li kkunsidra l-istudju minn Milieu Ltd ta' Lulju 2018 għall-Kummissjoni bit-titolu “Factual analysis of Member States Investors' Schemes granting citizenship or residence to third-country nationals investing in the said Member State – Study Overview” (Analiżi fattwali tal-iskemi b'investiment tal-Istati Membri li jagħtu ċittadinanza jew residenza lil ċittadini ta' pajjiżi terzi li jinvestu fl-Istat Membru partikolari – Ħarsa Ġenerali ta' Studju),

— wara li kkunsidra l-attivitajiet tal-Grupp ta' Monitoraġġ tad-Demokrazija, tal-Istat tad-Dritt u tad-Drittijiet Fundamentali (DRFMG), stabbilit taħt il-Kumitat tiegħu għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern, dwar din il-kwistjoni, b'mod partikolari l-iskambji ta' fehmiet tiegħu ma', fost l-oħrajn, il-Kummissjoni, l-akkademiċi, is-soċjetà ċivili u l-ġurnalisti fid-19 ta' Diċembru 2019, fil-11 ta' Settembru 2020 u fl-4 ta' Diċembru 2020, u ż-żjara tiegħu f'Malta fid-19 ta' Settembru 2018;

— wara li kkunsidra l-Artikoli 47 u 54 tar-Regoli tal-Proċedura tiegħu,

— wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A9-0028/2022),

A. billi l-President tal-Kummissjoni von der Leyen, qabel il-konferma tagħha mill-Parlament, fil-Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024 (11) wiegħdet li tappoġġja dritt ta' inizjattiva għall-Parlament u timpenja ruħha li twieġeb b'att leġiżlattiv meta l-Parlament jadotta riżoluzzjonijiet li jitolbu li l-Kummissjoni tressaq proposti leġiżlattivi;

B. billi l-President tal-Kummissjoni von der Leyen fid-diskors tagħha dwar l-Istat tal-Unjoni fis-16 ta' Settembru 2020 iddikjarat “Kemm jekk qed nitkellmu dwar il-primat tad-dritt Ewropew, il-libertà tal-istampa, l-indipendenza tal-ġudikatura jew il-bejgħ tal-passaporti tad-deheb. Il-valuri Ewropej mhux għall-bejgħ.”;

C. billi diversi Stati Membri joperaw skemi ta' ċittadinanza b'investiment (CBI) u ta' residenza b'investiment (RBI) li jagħtu ċittadinanza jew status ta' resident lil ċittadini ta' pajjiżi terzi bi skambju għal kunsiderazzjonijiet primarjament finanzjarji fil-forma ta' investimenti kapitali “passivi”; billi dawn l-iskemi tas-CBI/tal-RBI huma kkaratterizzati mill-fatt li għandhom rekwiżiti ta' preżenza fiżika minima jew xejn affattu u li joffru rotta rapida lejn l-istatus ta' ċittadinanza jew ta' residenza fi Stat Membru meta mqabbla ma' mezzi konvenzjonali; billi l-ħin użat għall-ipproċessar tal-applikazzjonijiet ivarja b'mod sinifikanti bejn l-Istati Membri (12); billi l-faċilità li tinkiseb ċittadinanza jew residenza permezz tal-użu ta' skemi bħal dawn tikkuntrasta b'mod drammatiku mal-ostakli għat-talbiet għal protezzjoni internazzjonali, migrazzjoni legali jew tiftix ta' naturalizzazzjoni permezz ta' kanali konvenzjonali;

D. billi l-eżistenza ta' skemi tas-CBI taffettwa lill-Istati Membri kollha minħabba li deċiżjoni minn Stat Membru wieħed li jagħti ċ-ċittadinanza għall-investiment awtomatikament tagħti drittijiet fir-rigward ta' Stati Membri oħra, b'mod partikolari d-dritt għall-moviment liberu, id-dritt għall-vot u għall-kandidatura fl-elezzjonijiet lokali u Ewropej, id-dritt għall-protezzjoni konsulari, jekk mhux rappreżentat barra mill-Unjoni, u d-drittijiet ta' aċċess għas-suq intern biex jiġu eżerċitati attivitajiet ekonomiċi; billi l-iskemi tas-CBI u tal-RBI ta' Stati Membri individwali jiġġeneraw ukoll esternalitajiet sinifikanti fuq Stati Membri oħra, bħal riskji ta' korruzzjoni u ħasil tal-flus; billi dawk l-esternalitajiet jesiġu regolamentazzjoni mill-Unjoni;

E. billi ċ-ċittadinanza tal-Unjoni hija status uniku u fundamentali li jingħata liċ-ċittadini tal-Unjoni li jikkomplementa ċ-ċittadinanza nazzjonali u jirrappreżenta wieħed mill-akbar kisbiet tal-integrazzjoni tal-Unjoni, filwaqt li tagħti drittijiet ugwali liċ-ċittadini madwar l-Unjoni;

F. billi l-għoti ta' ċittadinanza nazzjonali huwa l-prerogattiva tal-Istati Membri li, din il-prerogattiva jeħtieġ tiġi eżerċitata b'rieda tajba, fi spirtu ta' rispett reċiproku, b'mod trasparenti, f'konformità mal-prinċipju tal-kooperazzjoni leali u b'rispett sħiħ tad-dritt tal-Unjoni; billi l-Unjoni ppromulgat miżuri biex tarmonizza l-perkorsi għall-migrazzjoni legali lejn l-Unjoni u d-drittijiet marbuta mar-residenza, bħad-Direttiva dwar ir-Residenza fit-Tul;

G. billi l-operat tal-iskemi tas-CBI twassal għall-komodifikazzjoni taċ-ċittadinanza tal-Unjoni; billi l-komodifikazzjoni tad-drittijiet tikser il-valuri tal-Unjoni, b'mod partikolari l-ugwaljanza; billi l-perkorsi għall-migrazzjoni legali lejn l-Unjoni u d-drittijiet marbuta mar-residenza huma diġà koperti mid-dritt tal-Unjoni, bħal fid-Direttiva dwar ir-Residenza fit-Tul;

H. billi l-Bulgarija, Ċipru u Malta bħalissa għandhom fis-seħħ leġiżlazzjoni li tippermetti l-operat ta' skemi tas-CBI; billi l-gvern tal-Bulgarija ppreżenta leġiżlazzjoni biex itemm l-iskema tiegħu tas-CBI; billi fit-13 ta' Ottubru 2020 il-gvern ta' Ċipru ħabbar li kien se jissospendi l-iskema tiegħu tas-CBI; billi l-gvern ta' Ċipru ħabbar it-tlestija tal-eżami tal-applikazzjonijiet pendenti kollha għaċ-ċittadinanza Ċiprijotta li waslu qabel Novembru 2020; billi xi Stati Membri oħra wkoll jippremjaw lil investituri kbar bl-għoti taċ-ċittadinanza permezz ta' proċeduri straordinarji;

I. billi l-Bulgarija, Ċipru, l-Estonja, il-Greċja, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Lussemburgu, Malta, in-Netherlands, il-Portugall u Spanja bħalissa joperaw skemi tal-RBI b'livelli minimi ta' investiment li jvarjaw minn EUR 60 000 (il-Latvja) sa EUR 1 250 000 (in-Netherlands); billi l-attrazzjoni tal-investiment hija metodu normali biex jinżammu ekonomiji tal-Istati Membri li jiffunzjonaw tajjeb, iżda ma għandhiex toħloq riskji legali u ta' sigurtà għaċ-ċittadini tal-Unjoni;

J. billi l-Istudju EPRS EAVA jistma li, mill-2011 sal-2019, ġew approvati 42 180 applikazzjoni taħt l-iskemi tas-CBI/tal-RBI u aktar minn 132 000 persuna, inklużi membri tal-familja ta' applikanti minn pajjiżi terzi, kisbu residenza jew ċittadinanza fl-Istati Membri permezz ta' skemi tas-CBI/tal-RBI bl-investiment totali stmat li jilħaq EUR 21,4 biljun (13);

K. billi l-applikazzjonijiet taħt l-iskemi tas-CBI/tal-RBI spiss jiġu pproċessati b'għajnuna minn intermedjarji kummerċjali li jafu jirċievu perċentwal tat-tariffa għall-applikazzjoni; billi f'xi Stati Membri l-intermedjarji kummerċjali kellhom rwol fl-iżvilupp u fil-promozzjoni tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI;

L. billi l-Kummissjoni nediet proċeduri ta' ksur kontra Ċipru u Malta minħabba li l-għoti taċ-ċittadinanza tal-Unjoni għal pagamenti jew investimenti ddeterminati minn qabel mingħajr l-ebda rabta mal-Istati Membri kkonċernati jimmina l-essenza taċ-ċittadinanza tal-Unjoni;

M. billi l-iskemi tas-CBI u tal-RBI joħolqu riskji f'livelli differenti, inklużi riskji ta' korruzzjoni, ħasil tal-flus, theddid għas-sigurtà, evitar tat-taxxa, żbilanċi makroekonomiċi, pressjoni fuq is-settur tal-proprjetà immobbli, u dan inaqqas l-aċċess għall-akkomodazzjoni, u l-erożjoni tal-integrità tas-suq intern; billi huwa diffiċli li tiġi sostanzjata l-iskala ta' dawn ir-riskji minħabba informazzjoni limitata u trasparenza limitata, u dawk ir-riskji bħalissa mhumiex ġestiti biżżejjed, li jirriżulta fi skrutinju dgħajjef u nuqqas ta' diliġenza dovuta fir-rigward tal-applikanti taħt skemi tas-CBI/tal-RBI fl-Istati Membri; billi dawk ir-riskji kollha għandhom jiġu vvalutati sew u t-trasparenza fir-rigward tal-implimentazzjoni u l-konsegwenzi tal-iskemi għandha tiżdied;

N. billi r-riċerka tissuġġerixxi li l-Istati Membri bi skemi tas-CBI/tal-RBI huma aktar suxxettibbli għal riskji relatati mas-segretezza finanzjarja u l-korruzzjoni, meta mqabbla ma' Stati Membri oħra;

O. billi d-dritt tal-Unjoni eżistenti ma jipprevedix il-konsultazzjoni sistematika tas-sistemi tal-IT fuq skala kbira tal-Unjoni għall-kontrolli tal-isfond fuq applikanti taħt skemi tas-CBI/tal-RBI; billi r-regoli eżistenti tal-Unjoni u dawk nazzjonali ma jirrikjedu l-ebda proċedura ta' skrutinju li għandha titwettaq qabel l-għoti taċ-ċittadinanza jew tar-residenza skont skema tas-CBI/tal-RBI; billi l-Istati Membri mhux dejjem jikkonsultaw il-bażijiet tad-data, japplikaw proċeduri bir-reqqa jew jikkondividu r-riżultati tal-kontrolli u l-proċeduri;

P. billi l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) ħarġet linji gwida dwar il-limitazzjoni taċ-ċirkomvenzjoni tal-Istandard Komuni ta' Rappurtar permezz tal-abbuż tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI (14);

Q. billi l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tistabbilixxi Grupp ta' Esperti dwar l-Iskemi ta' Ċittadinanza u Residenza b'Investiment kienet immirata lejn ir-rappreżentanti tal-Istati Membri li jaqblu dwar sett komuni ta' kontrolli tas-sigurtà iżda dan il-grupp ma pproponiex tali sett komuni ta' kontrolli; billi dak il-grupp ilu ma jiltaqa' mill-2019;

R. billi xi pajjiżi terzi inklużi fl-Anness II tar-Regolament (UE) 2018/1806, li ċ-ċittadini tagħhom għandhom aċċess mingħajr viża għall-Unjoni, joperaw skemi tas-CBI b'rekwiżiti ta' residenza limitati jew mingħajr rekwiżiti ta' residenza u kontrolli tas-sigurtà dgħajfa, b'mod partikolari fir-rigward tal-leġiżlazzjoni kontra l-ħasil tal-flus; billi skemi tas-CBI bħal dawn huma rreklamati bħala “programmi taċ-ċittadinanza” bl-għan espliċitu li jiffaċilitaw l-ivvjaġġar mingħajr viża lejn l-Unjoni; billi xi pajjiżi kandidati joperaw skemi simili bil-benefiċċju miżjud mistenni ta' sħubija futura fl-Unjoni;

S. billi l-benefiċjarji tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI, ladarba jkunu ngħataw l-istatus ġdid ta' residenza jew ta' ċittadinanza tagħhom, jibdew igawdu immedjatament il-libertà ta' moviment (15) fiż-żona Schengen;

T. billi d-dritt ta' pajjiżi terzi li jippermettu liċ-ċittadini tagħhom ibiddlu isimhom joħloq riskju minħabba li ċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi jistgħu jiksbu ċ-ċittadinanza ta' pajjiż terz taħt skema tas-CBI u mbagħad ibiddlu isimhom u jidħlu fl-Unjoni b'dak l-isem il-ġdid;

U. billi fil-15 ta' Ottubru 2021, l-awtoritajiet Ċiprijotti ħabbru li se jirrevokaw iċ-ċittadinanza ta' 39 investitur barrani u sitt membri tal-familji tagħhom li kienu saru ċittadini Ċiprijotti taħt skema tas-CBI; billi ftit aktar minn nofs is-6 779 passaport maħruġa minn Ċipru taħt dik l-iskema bejn l-2007 u l-2020 inħarġu mingħajr ma saru biżżejjed kontrolli tal-isfond fuq l-applikanti (16);

V. billi fl-2019 il-Kummissjoni kkonkludiet li statistika ċara dwar l-applikazzjonijiet tas-CBI/tal-RBI riċevuta, aċċettata u rrifjutata hija nieqsa jew insuffiċjenti;

W. billi l-iskemi tal-RBI huma ta' natura speċifika ħafna; billi kwalunkwe bidla fid-dritt tal-Unjoni introdotta għall-applikanti fi ħdan l-iskemi tal-RBI għandha tkun immirata lejn dak it-tip partikolari ta' status ta' residenza u ma għandhiex taffettwa b'mod negattiv id-drittijiet tal-applikanti għal tipi oħra ta' status ta' residenza bħal studenti, ħaddiema u membri tal-familja; billi livelli ogħla ta' kontrolli tas-sigurtà għal applikanti taħt l-iskemi tal-RBI ma għandhomx ikunu applikabbli għal dawk li japplikaw għal residenza fl-Unjoni taħt skemi ta' residenza li huma diġà koperti mid-dritt tal-Unjoni;

X. billi l-gvern tal-Montenegro ma ddeċidiex li jtemm l-iskema tiegħu tas-CBI, għalkemm kien wera l-importanza li din l-iskema tas-CBI titneħħa b'mod sħiħ u effettiv malajr kemm jista' jkun; jappella lill-gvern tal-Montenegro biex jagħmel dan mingħajr dewmien;

1. Iqis li l-iskemi li jagħtu n-nazzjonalità abbażi ta' investiment finanzjarju (skemi tas-CBI), magħrufa wkoll bħala “programmi taċ-ċittadinanza”, huma oġġezzjonabbli mil-lat etiku, legali u ekonomiku u joħolqu diversi riskji serji għas-sigurtà taċ-ċittadini tal-Unjoni, bħal dawk li jirriżultaw mill-ħasil tal-flus u l-korruzzjoni; iqis li n-nuqqas ta' standards komuni u regoli armonizzati li jirregolaw l-iskemi li jagħtu residenza abbażi ta' investiment finanzjarju (skemi tal-RBI) jista' joħloq ukoll riskji bħal dawn għas-sigurtà, jaffettwa l-moviment liberu tal-persuni fiż-żona Schengen u jikkontribwixxi biex tiġi mminata l-integrità tal-Unjoni;

2. Ifakkar fil-pożizzjoni tiegħu li l-iskemi tas-CBI/tal-RBI jippreżentaw b'mod inerenti għadd ta' riskji serji u għandhom jitneħħew gradwalment mill-Istati Membri kollha ( 17 ) ; itenni li mir-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Jannar 2014 dwar iċ-ċittadinanza tal-UE għall-bejgħ, il-Kummissjoni u l-Istati Membri ma ħadux azzjoni biżżejjed biex jiġġieldu dawk l-iskemi;

3. Iqis li l-iskemi tas-CBI jimminaw l-essenza taċ-ċittadinanza tal-Unjoni, li tirrappreżenta waħda mill-kisbiet ewlenin tal-integrazzjoni tal-Unjoni, billi jagħtu status uniku u fundamentali liċ-ċittadini tal-Unjoni, u jinkludu d-dritt tal-vot fl-elezzjonijiet Ewropej u lokali;

4. Iqis li ċ-ċittadinanza tal-Unjoni mhijiex komodità li tista' tiġi kkummerċjalizzata jew mibjugħa u qatt ma kienet maħsuba bħala tali fit-Trattati;

5. Jirrikonoxxi li r-regolamentazzjoni tal-kisba tan-nazzjonalità hija primarjament kompetenza tal-Istat Membru iżda jisħaq li dik il-kompetenza teħtieġ li tiġi eżerċitata b'rieda tajba, fi spirtu ta' rispett reċiproku, b'mod trasparenti, bid-diliġenza dovuta u skrutinju xieraq, f'konformità mal-prinċipju tal-kooperazzjoni leali u b'konformità sħiħa mad-dritt tal-Unjoni ( 18 ) ; iqis li f'sitwazzjonijiet li fihom l-Istati Membri ma jaġixxux f'konformità sħiħa ma' dawk l-istandards u l-prinċipji, tinħoloq bażi legali għall-azzjoni tal-Unjoni; iqis li tista' possibbilment tinħoloq ukoll kompetenza tal-Unjoni abbażi tal-Artikolu 21(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) fir-rigward ta' ċerti aspetti tal-liġi dwar in-nazzjonalità tal-Istati Membri ( 19 )

6. Jemmen li l-kundizzjonijiet vantaġġużi u l-proċeduri rapidi stabbiliti għall-investituri fl-ambitu tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI, meta mqabbla mal-kundizzjonijiet u l-proċeduri għal ċittadini ta' pajjiżi terzi oħra li jixtiequ jiksbu protezzjoni internazzjonali, residenza jew ċittadinanza, huma diskriminatorji, mhumiex ġusti u jirriskjaw li jimminaw il-konsistenza tal- acquis tal-Unjoni dwar l-ażil u l-migrazzjoni;

7. Iqis li jeħtieġ li ssir distinzjoni tal-iskemi tas-CBI mill-iskemi tal-RBI minħabba d-differenza fis-severità tar-riskji li joħolqu u, għalhekk, jeħtieġu approċċi leġiżlattivi u ta' politika mfassla apposta mill-Unjoni; jirrikonoxxi r-rabta bejn l-iskemi tal-RBI u ċ-ċittadinanza minħabba li r-residenza miksuba tista' tiffaċilita l-aċċess għaċ-ċittadinanza;

8. Jinnota li tliet Stati Membri għandhom leġiżlazzjoni fis-seħħ li tippermetti skemi tas-CBI, jiġifieri l-Bulgarija (minkejja li ġiet ippreżentata proposta leġiżlattiva mill-gvern tal-Bulgarija biex itemm l-iskema tiegħu tas-CBI), Ċipru u Malta, u li 12-il Stat Membru għandhom skemi tal-RBI, kollha b'ammonti u għażliet diverġenti ta' investiment u bi standards diverġenti ta' kontrolli u proċeduri; jesprimi dispjaċir għall-fatt li din id-diverġenza tista' twassal għal kompetizzjoni għall-applikanti fost l-Istati Membri u tirriskja li toħloq ġirja lejn l-iktar livell baxx f'termini ta' tnaqqis fl-istandards tal-iskrutinju u tnaqqis fid-diliġenza dovuta biex jiżdied l-użu tal-iskemi ( 20 )

9. Iqis li r-rwol tal-intermedjarji fl-iżvilupp u fil-promozzjoni tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI, kif ukoll fit-tħejjija ta' applikazzjonijiet individwali, ħafna drabi fin-nuqqas ta' trasparenza jew ta' obbligu ta' rendikont, jirrappreżenta kunflitt ta' interess suxxettibbli għall-abbuż, u li għalhekk hemm bżonn ta' regolamentazzjoni stretta u vinkolanti ta' tali intermedjarji, lil hinn mis-sempliċi awtoregolamentazzjoni u mill-kodiċijiet ta' kondotta; jitlob il-waqfien tas-servizzi tal-intermedjarji fil-każ ta' skemi tas-CBI;

10. Jiddeplora n-nuqqas ta' kontrolli komprensivi tas-sigurtà, ta' proċeduri ta' skrutinju u ta' diliġenza dovuta fl-Istati Membri li għandhom stabbiliti skemi tas-CBI/tal-RBI; jinnota l-fatt li l-Istati Membri mhux dejjem jikkonsultaw il-bażijiet tad-data disponibbli tal-Unjoni u ma jiskambjawx l-informazzjoni dwar l-eżitu ta' tali kontrolli u proċeduri, li jippermetti applikazzjonijiet suċċessivi madwar l-Unjoni għal skemi tas-CBI/tal-RBI; jappella lill-Istati Membri biex jagħmlu dan; iqis li l-awtoritajiet tal-Istati Membri jeħtiġilhom li jkollhom fis-seħħ proċessi adegwati għall-iskrutinju tal-applikanti tas-CBI/tal-RBI, hekk kif l-għoti tad-drittijiet ta' residenza u ċittadinanza huwa r-responsabbiltà tal-Istat, u l-awtoritajiet tal-Istati Membri ma għandhomx jiddependu fuq kontrolli tal-isfond u proċeduri ta' diliġenza dovuta mwettqa minn intermedjarji u atturi oħra mhux statali, għalkemm l-Istati Membri jistgħu jużaw informazzjoni rilevanti minn atturi indipendenti mhux statali; jinsab imħasseb dwar rapporti li f'xi Stati Membri applikazzjonijiet għaċ-ċittadinanza kienu madankollu aċċettati anke meta l-applikanti ma kkonformawx mar-rekwiżiti tas-sigurtà;

11. Jesprimi dispjaċir għall-fatt li l-Grupp ta' Esperti dwar l-Iskemi ta' Ċittadinanza u Residenza b'Investiment, magħmul minn rappreżentanti tal-Istati Membri, ma kienx qabel dwar sett komuni ta' kontrolli tas-sigurtà kif kien ingħata l-mandat li jagħmel sa tmiem l-2019; iqis li n-nuqqas ta' qbil dwar sett komuni ta' kontrolli tas-sigurtà juri l-limiti tal-adozzjoni ta' approċċ intergovernattiv fir-rigward tal-kwistjoni u jissottolinja l-ħtieġa ta' azzjoni tal-Unjoni;

12. Jiddeplora l-fatt li r-rekwiżiti ta' residenza biex wieħed jikkwalifika taħt l-iskemi tal-RBI/tas-CBI tal-Istati Membri mhux dejjem jinkludu preżenza fiżika kontinwa u effettiva u huma diffiċli biex jiġu mmonitorjati, u b'hekk potenzjalment jattiraw applikanti in mala fide li jixtru ċ-ċittadinanza nazzjonali biss għall-aċċess li tagħti għat-territorju tal-Unjoni u s-suq intern tiegħu mingħajr l-ebda rabta mal-Istat Membru inkwistjoni;

13. Jappella lill-Istati Membri jinfurzaw b'mod effettiv ir-residenza fiżika meħtieġa għal ċittadini ta' pajjiżi terzi li jixtiequ jiksbu status ta' residenza fit-tul skont id-Direttiva dwar ir-Residenza fit-Tul mingħajr il-ħames snin ta' residenza kontinwa u legali li huma rekwiżit skont id-Direttiva;

14. Jilqa' l-proċeduri ta' ksur imnedija f'Ottubru 2020 mill-Kummissjoni kontra Ċipru u Malta rigward l-iskemi tas-CBI tagħhom; jappella lill-Kummissjoni tavvanza dawn il-proċeduri, peress li dawn jistgħu jiċċaraw aktar kif l-iskemi tas-CBI jistgħu jiġu indirizzati flimkien mal-azzjoni leġiżlattiva proposta hawnhekk, u biex tagħti bidu għal aktar proċeduri ta' ksur kontra l-Istati Membri għal skemi tal-RBI, fejn ġustifikat; jappella lill-Kummissjoni timmonitorja bir-reqqa, tirrapporta u tieħu azzjoni dwar l-iskemi kollha tas-CBI/tal-RBI fl-Unjoni kollha;

15. Iqis li l-liġi tal-Unjoni dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus hija element kruċjali biex jiġu miġġielda r-riskji maħluqa mill-iskemi tas-CBI/tal-RBI; jilqa' l-fatt li l-pakkett ta' proposti leġiżlattivi tal-Kummissjoni tal-20 ta' Lulju 2021 dwar il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u l-ġlieda kontra l-finanzjament tat-terroriżmu jindirizza l-iskemi tal-RBI, b'mod partikolari billi jippromwovi l-inklużjoni ta' intermedjarji fil-lista ta' entitajiet marbuta b'obbligu; iqis, madankollu, li għad hemm lakuni, bħall-fatt li l-entitajiet pubbliċi li jipproċessaw l-applikazzjonijiet tas-CBI/tal-RBI mhux se jiġu inklużi fil-lista tal-entitajiet marbuta b'obbligu;

16. Jinnota li l-applikazzjonijiet taħt l-iskemi tas-CBI/tal-RBI huma partikolarment diffiċli biex jiġu mmonitorjati u vvalutati fejn jikkonċernaw applikazzjonijiet konġunti li jinkludu membri tal-familja differenti; jinnota li taħt ċerti skemi nazzjonali tal-RBI id-drittijiet ta' residenza jistgħu jingħataw abbażi ta' rabtiet familjari, personali jew rabtiet oħra mal-applikanti ewlenin; jinnota li d-drittijiet ta' riunifikazzjoni tal-familja skont id-Direttiva tar-Riunifikazzjoni tal-Familja japplikaw wara li jinkiseb status ta' residenza fi Stat Membru, u b'hekk jippermettu lill-membri tal-familja jidħlu fl-Unjoni mingħajr aktar kontrolli speċifiċi normalment meħtieġa taħt l-iskemi tal-RBI;

17. Jinnota li jeżisti riskju minn pajjiżi terzi li għandhom skemi tas-CBI u li jibbenefikaw minn vjaġġar mingħajr viża lejn l-Unjoni ( 21 ) minħabba li ċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi jistgħu jixtru ċ-ċittadinanza ta' dawk il-pajjiżi terzi bl-iskop uniku li jkunu jistgħu jidħlu fl-Unjoni mingħajr ebda skrinjar addizzjonali; jisħaq li r-riskji jkomplu jaggravaw għall-pajjiżi kandidati tal-Unjoni li għandhom skemi tas-CBI/tal-RBI ( 22 ) minħabba li l-benefiċċji mistennija ta' sħubija futura fl-Unjoni u l-ivvjaġġar mingħajr viża fiż-żona tal-Unjoni jistgħu jkunu fattur;

18. Iqis li, fid-dawl tar-riskji partikolari maħluqa mill-iskemi tas-CBI u l-inkompatibbiltà inerenti tagħhom mal-prinċipju ta' kooperazzjoni leali, kif rikonoxxut mill-proċeduri ta' ksur tal-Kummissjoni li għaddejjin bħalissa kontra żewġ Stati Membri, l-iskemi tas-CBI għandhom jitneħħew b'mod gradwali b'mod sħiħ fl-Istati Membri kollha u jitlob li l-Kummissjoni tippreżenta, qabel tmiem il-mandat attwali tagħha, proposta għal att għal dan il-għan li tista' tkun ibbażata fuq l-Artikolu 21(2), l-Artikolu 79(2), l-Artikolu 114 jew l-Artikolu 352 tat-TFUE;

19. Iqis li l-eliminazzjoni gradwali tal-iskemi tas-CBI se tirrikjedi perjodu tranżitorju u jemmen li, peress li l-iskemi tas-CBI/tal-RBI jikkostitwixxu parassitiżmu u jwasslu għal konsegwenzi serji għall-Unjoni u għall-Istati Membri, kontribuzzjoni finanzjarja għall-baġit tal-Unjoni hija ġġustifikata, kemm għall-iskema tas-CBI kif ukoll għall-iskema tal-RBI, sakemm jiġu eliminati gradwalment, anki bħala espressjoni konkreta ta' solidarjetà li toriġina, fost l-oħrajn, mill-Artikolu 80 tat-TFUE; jitlob, għalhekk li, fl-2022, il-Kummissjoni abbażi tal-Artikolu 311 tat-TFUE, tressaq proposta għall-istabbiliment ta' kategorija ġdida ta' riżorsi proprji tal-Unjoni, li tikkonsisti f'“Mekkaniżmu ta' Aġġustament tas-CBI u l-RBI” li japplika imposta ta' perċentwal sinifikanti fuq l-investimenti magħmula fl-Istati Membri bħala parti mill-iskemi tas-CBI/tal-RBI, stmata b'mod raġonevoli abbażi tal-esternalitajiet negattivi kollha għall-Unjoni kollha identifikati fir-rigward tal-iskemi;

20. Iqis li l-kontribut tal-iskemi tas-CBI/tal-RBI għall-ekonomija reali tal-Istati Membri hija limitata f'termini ta' ħolqien ta' impjiegi, innovazzjoni u tkabbir u li ammonti konsiderevoli ta' investiment isiru direttament fis-suq tal-proprjetà immobbli jew f'fondi; iqis li l-investimenti kbar assoċjati mal-iskemi tas-CBI/tal-RBI jista’jkollhom impatt fuq l-istabbiltà finanzjarja, b'mod partikolari fi Stati Membri żgħar fejn l-influssi jistgħu jirrappreżentaw sehem kbir ta' PDG jew ta' investiment barrani ( 23 ) ; jitlob li, fl-2022, il-Kummissjoni, abbażi tal-Artikolu 79(2) u l-Artikoli 80, 82, 87 u 114 tat-TFUE, tressaq proposta għal att li jinkludi regoli fil-livell tal-Unjoni dwar l-investimenti taħt skemi tal-RBI sabiex jissaħħaħ il-valur miżjud tagħhom mal-ekonomija reali u jiġu pprovduti rabtiet mal-prijoritajiet għall-irkupru ekonomiku tal-Unjoni;

21. Jitlob li l-Kummissjoni tissottometti, qabel tmiem il-mandat kurrenti, proposta għal regolament, possibbilment ikkomplementat minn miżuri leġiżlattivi oħra fejn meħtieġ, li jkun ibbażat fuq l-Artikolu 79(2) u l-Artikoli 80, 79, 2 u 114 tat-TFUE, li jirregola b'mod komprensiv diversi aspetti tal-iskemi tal-RBI bl-għan li jiġu armonizzati l-istandards u l-proċeduri u tissaħħaħ il-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata, il-ħasil tal-flus, il-korruzzjoni u l-evażjoni tat-taxxa, filwaqt li jiġu koperti, fost l-oħrajn, l-elementi li ġejjin: (a) aktar diliġenza dovuta u kontrolli tal-isfond rigorużi tal-applikanti u, fejn meħtieġ, tal-membri tal-familja tagħhom, inklużi s-sorsi tal-fondi tagħhom, kontrolli obbligatorji bl-użu tas-sistemi tal-IT fuq skala kbira tal-Unjoni fl-oqsma tal-ġustizzja u tal-affarijiet interni u l-proċeduri ta' skrutinju f'pajjiżi terzi; (b) ir-regolamentazzjoni, iċ-ċertifikazzjoni xierqa u l-iskrutinju tal-intermedjarji, kif ukoll il-limitazzjoni tal-attivitajiet tagħhom u, fil-każ tal-iskemi tas-CBI, it-twaqqif tas-servizzi tagħhom; (c) regoli u obbligi armonizzati fuq l-Istati Membri biex jirrappurtaw lura għand il-Kummissjoni dwar l-iskemi tal-RBI u l-applikazzjonijiet fil-qafas tagħhom; (d) rekwiżiti ta' residenza fiżika minima u involviment attiv minimu fl-investiment, il-kwalità ta' investiment, il-valur miżjud u l-kontribut għall-ekonomija bħala kundizzjonijiet għall-ksib ta' residenza taħt skemi tal-RBI; (e) mekkaniżmu ta' monitoraġġ għall-kontroll ex post tal-konformità kontinwa tal-applikanti rnexxew mar-rekwiżiti legali tal-iskemi tal-RBI;

22. Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura u żżomm l-istandards regolatorji għoljin kemm għall-iskemi tas-CBI kif ukoll għal dawk tal-RBI f'każ li japplika regolament komprensiv għall-iskemi tal-RBI qabel l-eliminazzjoni gradwali tal-iskemi tas-CBI kollha;

23. Jilqa' l-impenn imħabbar mill-Istati Membri li jieħdu miżuri biex jillimitaw il-bejgħ taċ-ċittadinanza lir-Russi konnessi mal-gvern Russu; jistieden lill-Istati Membri kollha jieqfu joperaw l-iskemi tagħhom tas-CBI u tal-RBI għall-applikanti Russi kollha b'effett immedjat; iħeġġeġ lill-Istati Membri jivvalutaw mill-ġdid l-applikazzjonijiet kollha approvati li saru minn ċittadini Russi matul dawn l-aħħar ftit snin, billi jisfruttaw il-possibbiltajiet kollha skont il-liġi nazzjonali u tal-Unjoni biex jiżguraw li l-ebda individwu Russu b'rabtiet finanzjarji, kummerċjali jew oħrajn mar-reġim ta' Putin ma jżomm id-drittijiet ta' ċittadinanza u residenza tiegħu jew li tali individwi jkunu temporanjament imblukkati milli jeżerċitaw dawk id-drittijiet; jistieden lill-Kummissjoni tivverifika dawn il-valutazzjonijiet mill-ġdid imwettqa mill-Istati Membri u tippreżenta b'mod urġenti proposta leġiżlattiva biex tipprojbixxi kompletament l-iskemi tas-CBI u tipprojbixxi l-iskemi tal-RBI għaċ-ċittadini Russi soġġetti għal miżuri mmirati;

24. Jitlob li l-Kummissjoni fil-proposta tagħha tinkludi reviżjonijiet immirati għall-atti legali eżistenti tal-Unjoni li jistgħu jgħinu biex jiskoraġġixxu lill-Istati Membri milli jistabbilixxu skemi tal-RBI dannużi billi ssaħħaħ l-atti legali fil-qasam tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus u billi ssaħħaħ id-dispożizzjonijiet rilevanti fid-Direttiva dwar ir-Residenza fit-Tul;

25. Jitlob li l-Kummissjoni teżerċita kemm jista' jkun pressjoni biex tiżgura li l-pajjiżi terzi li għandhom stabbiliti skemi tas-CBI/tal-RBI u li jibbenefikaw minn vjaġġar mingħajr viża skont l-Anness II tar-Regolament (UE) 2018/1806 jabolixxu l-iskemi tas-CBI tagħhom u jirriformaw l-iskemi tal-RBI tagħhom biex iġibuhom konformi mad-dritt u l-istandards tal-Unjoni u li, fl-2022, il-Kummissjoni, abbażi tal-Artikolu 77(2)(a) tat-TFUE, tressaq proposta għal att li jemenda r-Regolament (UE) 2018/1806 f'dak ir-rigward; jinnota li fil-qafas tal-metodoloġija riveduta tat-tkabbir tal-Unjoni, il-kwistjonijiet marbuta mal-iskemi tas-CBI/tal-RBI huma meqjusa bħala kumplessi u ttrattati f'diversi raggruppamenti u kapitoli ta' negozjar; jissottolinja l-importanza ta' allinjament gradwali u diliġenti mad-dritt tal-Unjoni ta' tali skemi minn pajjiżi kandidati u kandidati potenzjali; jipproponi li t-terminazzjoni tal-iskemi tas-CBI u r-regolamentazzjoni tal-RBI jiġu inklużi fil-kriterji tal-adeżjoni;

26. Ifakkar lill-President tal-Kummissjoni dwar l-impenn tagħha għad-dritt ta' inizjattiva tal-Parlament u dwar il-wegħda tagħha li tagħti segwitu għar-rapporti leġiżlattivi fuq inizjattiva proprja tal-Parlament b'att leġiżlattiv, f'konformità mal-prinċipji tad-dritt tal-Unjoni li jinsabu fil-Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024; jistenna, għalhekk, li l-Kummissjoni tagħti segwitu għal din ir-riżoluzzjoni bi proposti leġiżlattivi konkreti;

27. Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex tgħaddi din ir-riżoluzzjoni u l-proposti li jakkumpanjawha lill-Kummissjoni u lill-Kunsill.

(1) ĠU L 251, 3.10.2003, p. 12.

(2) ĠU L 16, 23.1.2004, p. 44.

(3) ĠU L 303, 28.11.2018, p. 39.

(4) ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73.

(5) ĠU C 482, 23.12.2016, p. 117.

(6) ĠU C 108, 26.3.2021, p. 8.

(7) ĠU C 255, 29.6.2021, p. 22.

(8) ĠU C 371, 15.9.2021, p. 92.

(9) ĠU C 445, 29.10.2021, p. 140.

(10) ĠU C 506, 15.12.2021, p. 64.

(11) “Unjoni li tirsisti għal aktar – L-aġenda tiegħi għall-Ewropa – Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024” mill-kandidat għall-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen, https://ec.europa.eu/info/sites/default/files/political-guidelines-next-commission_mt_0.pdf.

(12) Studju EPRS EAVA, tabella 9, p. 28-29.

(13) Studju EPRS EAVA.

(14) Preventing abuse of residence by investment schemes to circumvent the CRS (Il-prevenzjoni tal-abbuż ta' skemi ta' residenza b'investiment biex jiġi evitat is-CRS), OECD, id-19 ta' Frar 2018, u Corruption Risks Associated with Citizen- and Resident-by-Investment Schemes (Ir-Riskji ta' Korruzzjoni Assoċjati ma' Skemi ta' Ċittadinanza u Residenza b'Investiment), OECD, 2019.

(15) Billi l-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, l-Irlanda u r-Rumanija mhumiex pajjiżi f'Schengen, ċittadin ta' pajjiż terz li jkollu permess ta' residenza maħruġ minn kwalunkwe wieħed minn dawn l-Istati Membri ma jgawdix awtomatikament il-libertà ta' moviment fiż-żona Schengen.

(16) https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12814/25.

(17) Ir-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew tat-18 ta' Diċembru 2019 dwar l-Istat tad-Dritt f'Malta wara r-rivelazzjonijiet reċenti rigward il-qtil ta' Daphne Caruana Galizia, tal-10 ta' Lulju 2020 dwar politika komprensiva tal-Unjoni dwar il-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu – il-pjan ta' azzjoni tal-Kummissjoni u żviluppi reċenti oħra, tas-17 ta' Diċembru 2020 dwar l-Istrateġija tal-UE dwar l-Unjoni tas-Sigurtà u tad-29 ta' April 2021 dwar l-assassinju ta' Daphne Caruana Galizia u l-istat tad-dritt f'Malta.

(18) Ara r-raġunament użat fil-proċeduri ta' ksur tal-Kummissjoni kontra Malta u Ċipru fir-rigward tal-iskemi ta' ċittadinanza b'investiment tagħhom (https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/ip_20_1925) u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea: Is-Sentenza tal-Qorti tas-7 ta' Lulju 1992, Mario Vicente Micheletti u oħrajn vs Delegación del Gobierno en Cantabria, C-369/90, ECLI:EU:C:1992:295; Is-Sentenza tal-Qorti tal-11 ta' Novembru 1999, L-Istat Belġjan vs Fatna Mesbah, C-179/98, ECLI:EU:C:1999:549. Is-Sentenza tal-Qorti tal-20 ta' Frar 2001, Ir-Reġina vs Secretary of State for the Home Department, ex parte: Manjit Kaur, C-192/99, ECLI:EU:C:2001:106. Is-Sentenza tal-Qorti tat-2 ta' Marzu 2010, Janko Rottman vs Freistaat Bayern, C-135/08, ECLI:EU:C:2010:104. u s-Sentenza tal-Qorti tat-12 ta' Marzu 2019, M.G. Tjebbes u oħrajn vs Minister van Buitenlandse Zaken, C-221/17, ECLI:EU:C:2019:189.

(19) Studju EPRS EAVA, pp. 43-44.

(20) Studju EPRS EAVA, p. 57; Preventing abuse of residence by investment schemes to circumvent the CRS (Il-prevenzjoni tal-abbuż ta' skemi ta' residenza b'investiment biex jiġi evitat is-CRS), OECD, 19 ta' Frar 2018

(21) Antigua u Barbuda, Dominica, Grenada, Saint Kitts u Nevis u Saint Lucia.

(22) Is-Serbja, l-Albanija, it-Turkija, il-Montenegro u l-Maċedonja ta' Fuq.

(23) Studju EPRS EAVA, p. 36-39.