MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 230/24

Opinjoni tal-Kumitati Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ikkompletar tal-UEM – Ir-rwol tal-politika tat-tassazzjoni”

(Opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2015/C 230/04)

Relatur: is-Sur TRÍAS PINTO Korelatur: is-Sur DANDEA

Nhar is-27 ta’ Frar 2014, il-Kunsill Ekonomiku u Soċjali Ewropew iddeċieda, b’konformità mal-Artikolu 29(2) tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar

“L-ikkompletar tal-UEM – Ir-rwol tal-politika tat-tassazzjoni.”

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-Opinjoni tagħha nhar it-18 ta’ Novembru 2014.

Matul il-503 sessjoni plenarja tiegħu li saret fl-10 u l-11 ta’ Diċembru 2014 (seduta tal-10 ta’ Diċembru), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’164 vot favur, 53 vot kontra u 11-il astensjoni.

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. L-irkupru li għaddej fl-Ewropa b’pass inqas mgħaġġel milli fil-bqija tad-dinja huwa sintomatiku ta’ nuqqas fil-funzjonament tas-sistema li unjoni ekonomika u monetarja iktar profonda jkollha tindirizza. Din l-opinjoni tappoġġja l-proċess tal-approfondiment tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM), b’mod partikolari fiż-żona tal-euro, mill-aspett tar-rwol tat-tassazzjoni. Il-progress fil-koordinazzjoni tat-tassazzjoni diretta kien u se jkompli jkun diffiċli li jinkiseb għaliex għadu fil-kompetenza tal-Istati Membri u għandu l-għeruq tiegħu fil-qafas partikolari li kull Stat Membru għażel tul is-sekli għall-finanzjament tal-ispejjeż governattivi tiegħu li huma meqjusa neċessarji. Kull bidla fit-tassazzjoni għandha twassal għal skema ta’ tassazzjoni iktar kompetittiva u sostenibbli fil-livell globali.

1.2. Sabiex l-UEM tiffunzjona kif imiss, jeħtieġ li l-leġislatura l-ġdida tpoġġi s-sisien għal – u b’mod gradwali tersaq lejn – unjoni fiskali li kapaċi tegħleb il-firxa wiesgħa ta’ regoli nazzjonali li jxekklu l-integrazzjoni reali u l-ħolqien ta’ suq uniku u, barra minn hekk, tersaq lejn baġit komuni msaħħaħ għaż-żona tal-euro.

1.3. Flimkien mal-pilastru monetarju tal-BĊE, fuq perjodu medju ta’ żmien, effettivament jeħtieġ li jkun hemm ukoll “pilastru ta’ baġit komuni” li jiżgura stabbilizzazzjoni makroekonomika fi ħdan l-UEM, b’mod partikolari f’każ ta’ “skossi asimmetriċi”.

1.4. Biex jinstab rimedju għan-nuqqasijiet u jimtlew il-lakuni fil-politika tat-tassazzjoni, jeħtieġ li jittieħdu passi iżjed ambizzjużi fi ħdan iż-żona tal-euro biex titnaqqas u tiġi armonizzata l-firxa tat-taxxi differenti, kif ukoll biex jiġu estiżi l-bażijiet tat-taxxa, jiġu allinjati iżjed mill-qrib ir-rati tat-taxxa, u jissaħħu l-mekkaniżmi tal-kooperazzjoni u tal-iskambju tal-informazzjoni fil-ġlieda kontra l-frodi u l-evażjoni.

1.5. Jeħtieġ li l-leġislatura l-ġdida tikkoopera mal-OECD (Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi) u l-G20 fit-tiftix ta’ soluzzjoni rapida għall-problema dinjija tal-erożjoni tal-bażi tat-taxxa u t-trasferiment tal-profitti. L-OECD għamel ħafna progress fl-introduzzjoni ta’ mudell globali għat-tassazzjoni tal-korporazzjonijiet li għandu l-għan li jaqbad it-taxxa fejn tkun tinstab is-sustanza ekonomika. Dan il-mudell għandu jkun il-bażi għat-tassazzjoni korporattiva fl-UE.

1.6. Sabiex nersqu lejn unjoni fiskali iżjed profonda, huwa essenzjali li tissokta s-superviżjoni baġitarja abbażi tat-Two Pack u jiġi introdott mill-iżjed fis fond fiskali ta’ riżorsi proprji fiż-żona tal-euro bil-għan li jinstab remedju għall-iżbilanċi makroekonomiċi (1).

1.7. Il-Kumitat jappoġġja bis-sħiħ it-tkomplija tal-proċess tas-Semestru Ewropew, li għandu jiġi kkunsidrat mill-ġdid sabiex jiġi żgurat li jkun effettiv. Ir-Rakkomandazzjonijiet individwali Speċifiċi għall-Pajjiż jistgħu jkunu għodda biex tinstab pożizzjoni komuni.

1.8. Jeħtieġ li jiżdied il-baġit komuni miżeru ta’ bilkemm 1 % tal-PDG tal-UE, b’mod partikolari fiż-żona tal-euro. Il-linji gwida politiċi tal-President tal-Kummissjoni, is-Sur Juncker, “Bidu ġdid għall-Ewropa”, jitolbu baġit orjentat lejn iżjed impjiegi, tkabbir u kompetittività. Il-KESE jappoġġja dan l-approċċ u jenfasizza l-bżonn li r-reviżjoni lejn tmiem l-2016 tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali tintuża biex twitti t-triq għal żieda fil-baġit bil-għan li l-unjoni monetarja tiffunzjona kif imiss.

1.9. Il-Kummissjoni għandha tibni fuq il-Komunikazzjoni ta’ Marzu 2013 “Lejn Unjoni Ekonomika u Monetarja Profonda u Ġenwina” (2) u tintroduċi Strument ta’ Konverġenza u Kompetittività bil-għan li l-Istati Membri jagħmlu ftehimiet kuntrattwali biex iwettqu riformi li jġibu magħhom benefiċċji fil-livell nazzjonali u dak Ewropew bil-għan li jiġu indirizzati l-iżbilanċi, ħaġa li ma tistax issir mingħajr għajnuna finanzjarja. Dan il-fond għandu jiżviluppa f’kapaċità fiskali ta’ riżorsi proprji li jista’ jipprovdi għajnuna finanzjarja temporanja fil-ġlieda kontra l-iskossi reġjonali (3).

1.10. Il-baġit taż-żona tal-euro għandu jgħin lill-unjoni monetarja tiffunzjona aħjar, tipprovdi appoġġ fiskali sabiex tinkiseb unjoni bankarja sħiħa u tassorbi l-iskossi asimmetriċi. Dawn il-funzjonijiet ma kinux jeżistu meta faqqgħet il-kriżi ekonomika, u dan aggrava b’mod drammatiku l-inugwaljanzi li ħtieġu miżuri fiskali.

1.11. Il-KESE huwa konxju tal-kumplessità tal-kwistjoni u jipproponi sensiela ta’ miżuri biex jiġu adottati b’mod gradwali, b’konformità mal-għanijiet stabbiliti fit-trattati Ewropej (4): Fuq perjodu qasir ta’ żmien (6 xhur sa 18-il xahar): — fil-livell tal-UE, tiġi adottata “bażi komuni konsolidata tat-taxxa korporattiva” fl-UE (5) b’konformità mal-pożizzjonijiet preċedenti tal-Kumitat (6), u billi l-parametri jiġu stabbiliti b’mod iżjed ġust milli fil-proposta attwali tal-Kummissjoni (7). Jeħtieġ li jiġi kkunsidrat ukoll il-progress miksub mill-OECD. — L-indirizzar tal-iżviluppi globali fil-livell tal-OECD u l-G20 fil-qasam tal-BEPS (Base Erosion and Profit Sharing – erożjoni tal-bażi u trasferiment tal-profitti) biex jiġi żgurat li l-iskemi tat-taxxa jkunu trasparenti u ma jagħtux konċessjonijiet inġusti tat-taxxa, u jiġu eliminati b’mod urġenti l-prattiki użati fl-Istati Membri li permezz tagħhom korporazzjonijiet magħżula jingħataw privileġġi speċjali f’dak li jirrigwarda t-taxxi. — It-tiftix ta’ ftehimiet effettivi fiż-żona tal-euro bil-għan li t-taxxa ppjanata fuq it-tranżazzjonijiet finanzjarji tiġi estiża lil hinn mill-ħdax-il Stat Membru li jappoġġjawha. — Jiġu involuti ċ-ċittadini fil-ġlieda kontra l-ekonomija sewda, l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi tat-taxxa billi s-settur privat jitħeġġeġ isaħħaħ strumenti bħall-kupuni tas-servizzi (service vouchers), l-użu ta’ forom ta’ ħlas elettroniku li jħallu traċċa u kooperazzjoni mal-awtoritajiet għal dawn il-finijiet. — It-titjib tal-kooperazzjoni amministrattiva, lil hinn min-netwerk u l-bażi tad-data attwali tal-VAT, bl-użu tal-kooperazzjoni msaħħa, f’erba’ oqsma: (i) It-tisħiħ tal-pjattaforma tal-Eurofisc (8) bħala aġenzija embrijonika tal-UE li taġixxi bħala kamra tal-ikklerjar għall-VAT u kontra l-frodi tat-taxxa li qed tibda topera fiż-żona tal-euro, bil-għan li tiġi kkompletata l-katina tal-informazzjoni għat-teżori nazzjonali, u b’hekk jintemm il-“frodi karusell” (9). (ii) It-tisħiħ tad-Direttiva tal-2011 dwar Għajnuna Reċiproka (10) bħala bażi legali fl-UE kollha kemm hi, billi, f’każ ta’ bżonn, ċertu kontenut tagħha jieħu l-għamla ta’ regolament. (iii) Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex timplimenta l-proposta tagħha li tinsab fil-Pjan ta’ Azzjoni għall-ġlieda kontra l-frodi fiskali u l-evażjoni fiskali sabiex jitpoġġew f’lista sewda l-ġurisdizzjonijiet li jaġixxu bħala rifuġji fiskali u ma jirrispettawx il-governanza tajba fi kwistjonijiet tat-taxxa, u jitlob li jiġu stabbiliti kriterji komuni fil-livell tal-UE bil-għan li dawn il-ġurisdizzjonijiet jiġu identifikati sabiex jiġi evitat li l-proposta tiġi applikata b’mod differenti. Il-Kumitat iħeġġeġ lid-DĠ Kompetizzjoni biex jinvestiga bis-sħiħ kwalunkwe ftehim ta’ taxxa inġust li jintlaħaq mill-Istati Membri u kumpaniji individwali. Barra minn hekk, l-użu u l-lokazzjoni ta’ negozji f’dawn it-territorji għandu jissemma b’mod speċifiku fir-rapporti dwar ir-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva tal-intrapriżi elenkati fil-Boroż. (iv) It-twaqqif ta’ korp Ewropew għas-semplifikazzjoni tat-taxxa abbażi ta’ esperjenza preċedenti fl-Istati Membri. Fuq perjodu medju ta’ żmien (18-il xahar sa 5 snin): — Rigward it-tassazzjoni korporattiva: Fl-ispirtu tas-“serp monetarju” tat-tmeninijiet u bil-għan li titwitta t-triq għal bidla fit-Trattat, jinħoloq “serp tat-taxxa” fiż-żona tal-euro li jikkonsisti f’rati minimi u massimi tat-taxxa bil-għan li jiġu armonizzati b’mod gradwali. — Il-ksib ta’ kapaċità fiskali fiż-żona tal-euro (11), permezz ta’ dħul abbażi tat-taxxa msemmija qabel dwar it-tranżazzjonijiet finanzjarji u erba’ oħra: il-konsum ta’ enerġiji mhux rinnovabbli (limitati għal dawk li f’dawn l-aħħar snin irreġistraw tnaqqis fil-prezz), imposta temporanja applikata fuq l-eċċessi tal-bilanċ tal-pagamenti li jaqbżu s-6 % tal-PDG (12), il-ħruġ ta’ bonds konġunti u s-sehem fid-dħul mis-seigniorage mill-ħruġ tal-munita. — It-twaqqif ta’ awtorità fiż-żona tal-euro sabiex tikkoordina lill-Istati Membri fil-ġbir ta’ dawn il-ħames taxxi tal-Unjoni, kif ukoll biex tiċċekkja, tispezzjona u tqassam id-dħul. — Għaldaqstant, il-ħolqien ta’ baġit federali addizzjonali fiż-żona tal-euro, li jipprovdi assigurazzjoni komuni kontra l-qgħad, politiki ta’ koeżjoni u investiment sostenibbli marbut mal-ekonomija ekoloġika. — L-emendar tal-mudell attwali għat-teħid ta’ deċiżjonijiet fiskali fiż-żona tal-euro, bl-introduzzjoni ta’ sistema ta’ maġġoranza kkwalifikata. Il-Kumitat jirrikonoxxi li dan jeħtieġ bidla kontroversjali fit-trattat.

2. L-UEM u l-qafas fiskali tagħha u dak marbut mat-tassazzjoni

2.1. Qafas

2.1.1. It-28 Stat Membru tal-UE bdew it-triq tal-integrazzjoni, u l-pajjiżi taż-żona tal-euro għandhom impenji u obbligi iżjed b’saħħithom, iggwidati mill-unjoni monetarja, issa msaħħa minn unjoni bankarja li kulma jmur qed tiżviluppa u t-Trattat Intergovernattiv dwar l-Istabbiltà, il-Koordinazzjoni u l-Governanza fl-Unjoni Ekonomika u Monetarja.

2.1.2. Attwalment, il-politika tat-tassazzjoni tkopri ’l fuq minn 600 taxxa distinta. Dawn jipprovdu l-biċċa l-kbira tad-dħul, ekwivalenti b’kollox (kontribuzzjonijiet mit-taxxi u s-sigurtà soċjali) għal 39,4 % tal-PDG tal-Istati Membri (13) u 40,4 % fiż-żona tal-euro. Hemm bżonn ta’ livell ogħla ta’ koordinazzjoni fil-politiki tal-Istati Membri dwar it-tassazzjoni fiż-żona tal-euro sabiex jikkomplementaw il-politika monetarja waħdanija tal-BĊE.

2.1.3. Il-progress lejn unjoni fiskali, fil-każ taż-żona tal-euro, ifisser li trid tiddependi mir-riżorsi proprji tagħha u twitti t-triq biex tappoġġja b’mod effettiv riformi strutturali importanti fl-ekonomiji f’diffikultà kif ukoll li timplimenta politiki abbażi tas-solidarjetà u dawk marbutin mar-ridistribuzzjoni li huma essenzjali biex jiġġieldu l-iskossi asimmetriċi.

2.1.4. Meta mqabbla ma’ ekonomiji avvanzati oħra l-UE, u ż-żona tal-euro b’mod partikolari, għandha rati iżjed baxxi ta’ tkabbir (PDG) u impjieg. Il-biċċa l-kbira tat-teoriji tal-integrazzjoni ekonomika jissuġġerixxu mudelli li jħaddnu kemm l-unjoni monetarja kif ukoll dik fiskali. Iżda t-TFUE jimponi t-teħid tad-deċiżjonijiet b’mod unanimu fi kwistjonijiet ta’ tassazzjoni, li jagħmel l-adozzjoni tal-leġislazzjoni diffiċli ferm.

2.1.5. In-nuqqas ta’ effiċjenza makroekonomika fiż-żona tal-euro jista’ jiġi parzjalment attribwit għad-disparità li teżisti bejn il-politika fiskali, li hija deċentralizzata ħafna u fil-kompetenza tal-Istati Membri, u l-politika monetarja li, fil-pajjiżi taż-żona tal-euro, qed issir dejjem iżjed ċentralizzata taħt l-awtorità tal-BĊE.

2.1.6. Is-setgħat limitati tal-BĊE jwaqqfuh milli jiffinanzja d-defiċits baġitarji permezz tal-ħruġ tal-flus. Din tista’ tkun ħaġa pożittiva għall-istabbiltà tal-prezzijiet u l-valur tal-munita, iżda mhux għat-tkabbir, l-impjieg u għanijiet oħra. Ftit li xejn sar progress fl-UE lejn l-unjoni fiskali mill-unjoni monetarja “l hawn” li jagħmilha diffiċli li tiġi żgurata l-mobbiltà tax-xogħol u l-kapital, u li tinstab soluzzjoni għall-kriżi u l-iskossi asimmetriċi.

2.2. Xejriet u problemi relatati mad-dħul u l-infiq

2.2.1. Il-koordinazzjoni minima tal-politika tat-tassazzjoni applikata sa issa bilkemm hija biżżejjed biex timpedixxi d-distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn l-Istati Membri u biex ittaffi t-tellieqa kompetittiva lejn l-iżjed livell baxx, liema ħaġa taffettwa l-iżjed lir-rati nominali u effettivi tat-taxxi korporattivi u tal-persuni fiżiċi fuq id-dħul; dan jista’ jkollu effett pożittiv jekk jiġi indirizzat b’mod konċertat bejn l-Istati Membri. Sfortunatament, bħalissa, din hija logħba ta’ total negattiv li fiha r-rebbieħa huma d-dħul fuq il-kapital u x-xogħol b’livell għoli ta’ mobbiltà, mentri l-biċċa l-kbira huma t-telliefa.

2.2.2. Għalkemm l-integrazzjoni fiskali titlob sistema ta’ trasferimenti u awtorità, il-baġit tal-UE huwa limitat għal 1 % tal-PDG. It-trasferimenti netti jagħmlu parti minima minn dawn ir-riżorsi, minkejja l-għanijiet stabbiliti fl-Istrateġija Ewropa 2020 u l-proġett Ewropa 2030.

2.2.3. Il-pjan direzzjonali lejn Unjoni Ekonomika u Monetarja totali, li tfassal fl-2012 (14), jipproponi li, fuq perjodu medju ta’ żmien, nimxu lejn unjoni ekonomika, monetarja u fiskali, fost affarijiet oħra permezz ta’ inizjattivi iżjed speċifiċi, filwaqt li fuq perjodu qasir ta’ żmien, huwa ppjanat li tissaħħaħ il-governanza fiskali u ekonomika (Six Pack, Patt Fiskali u Two Pack); is-Semestru Ewropew u r-Rakkomandazzjonijiet tiegħu; u, fl-aħħar nett, it-Trattat Intergovernattiv dwar l-Istabbiltà, il-Koordinazzjoni u l-Governanza fl-UEM iffirmat minn 25 pajjiż, barra t-TFUE. Is-sistema taħdem biss f’direzzjoni waħda, hija riġida u xejn prattika, u ma tipprovdix il-flessibbiltà meħtieġa biex tiġi indirizzata s-sistema ekonomika immedjata f’sitwazzjoni ta’ kriżi u biex tiġi introdotta taħlita ta’ politiki fiż-żona tal-euro.

2.2.4. Fil-fatt, ta’ min isemmi li, sal-lum il-ġurnata, tnedew biss miżuri mil-lat tal-infiq filwaqt li l-lat tad-dħul ta’ unjoni fiskali twarrab kompletament.

2.2.5. Apparti n-nuqqas ta’ awtorità ta’ superviżjoni fiskali, it-troika aġixxiet b’mod politiċizzat meta imponiet politiki ta’ awsterità fil-pajjiżi li kellhom bżonn l-għajnuna, u ġiet ikkritikata mill-Parlament Ewropew (15) u l-KESE għan-nuqqas ta’ effettività u trasparenza tagħhom.

2.2.6. Il-KESE jappoġġja l-linji gwida politiċi tal-President tal-Kummissjoni, is-Sur Juncker, “Bidu ġdid għall-Ewropa”, li jitolbu lill-UE tissostitwixxi t-“troika” bi struttura iżjed demokratikament leġittima u iżjed responsabbli abbażi tal-istituzzjonijiet tal-UE, b’kontroll parlamentari msaħħaħ kemm fil-livell tal-UE kif ukoll f’dak nazzjonali.

2.2.7. Sadattant, il-politiki tal-iżvalutazzjoni fiskali mfittxijin fi wħud mill-iżjed pajjiżi vulnerabbli taż-żona tal-euro għamlu ħsara lill-mudell soċjali Ewropew (16) pjuttost milli żiedu l-kompetittività, peress li t-tnaqqis tal-piżijiet fuq ix-xogħol bħala fattur ta’ produzzjoni bilkemm kellu impatt mil-lat tat-tkabbir, l-impjieg u l-qagħda tad-dejn, u dan wassal għal telf bla bżonn tad-dħul mit-taxxi. Madankollu, f’xi Stati Membri, jidher li l-korrezzjoni ta’ xi wħud mill-iżbilanċi qed tibda turi effetti pożittivi.

3. Kummenti

3.1. Rilevanza tat-tassazzjoni tas-servizzi finanzjarji u diġitali

3.1.1. Id-diffikultà li jsir progress fl-integrazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni ntweriet f’żewġ oqsma: it-tranżazzjonijiet finanzjarji u t-tranżazzjonijiet fl-ekonomija diġitali; il-Kummissjoni għandha tagħti tweġiba rapida, b’konformità mal-investigazzjonijiet tad-DĠ għall-Kompetizzjoni, ir-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp tal-Esperti fi ħdan il-Kummissjoni dwar it-Tassazzjoni tal-Ekonomija Diġitali (17) u l-ewwel proposti tal-OECD (18) għal approċċ internazzjonali kkoordinat kontra l-evitar tat-taxxa min-naħa tal-intrapriżi multinazzjonali, taħt il-Proġett tal-OECD/G20 fil-qasam tal-Erożjoni tal-Bażi u t-Trasferiment tal-Profitti (bil-għan li jinħoloq sett wieħed ta’ regoli internazzjonali dwar it-taxxi biex tintemm l-erożjoni tal-bażijiet tat-taxxa u t-trasferiment artifiċjali tal-profitti lejn ġurisdizzjonijiet biex jevitaw li jħallsu t-taxxi).

3.1.2. Peress li t-taxxa ppjanata fuq it-tranżazzjonijiet finanzjarji għall-UE kollha sa issa kienet limitata għad-Direttiva ta’ Frar 2013 dwar il-kooperazzjoni msaħħa, li tinvolvi biss 11-il pajjiż miż-żona tal-euro (19), l-applikazzjoni tagħha għandha tiġi estiża tal-anqas għaż-żona tal-euro (u b’hekk jingħeleb in-nuqqas ta’ progress miksub f’dawn l-aħħar xhur).

3.1.3. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta li tiġi emendata d-Direttiva dwar tassazzjoni ta’ dħul minn tfaddil (20), sabiex tittejjeb l-informazzjoni u jkun hemm prevenzjoni iżjed effettiva tal-evażjoni tat-taxxa.

3.2. Strutturi tat-taxxa: bażijiet, rati tat-taxxa u eżenzjonijiet

3.2.1. Kull sena l-UE titlef ferm iżjed dħul mit-taxxi milli jsofru l-Istati Uniti jew pajjiżi oħra fejn hemm livell iżjed baxx ta’ ekonomija sewda, frodi tat-taxxa jew tal-impjieg u evażjoni tat-taxxa (21). Bil-għan li jiġu evitati l-anormalitajiet ta’ funzjoni, bħar-rifuġji fiskali, l-istrutturi estensivi u kumplessi tat-taxxa jitolbu omoġeneità, semplifikazzjoni u armonizzazzjoni akbar bejn il-pajjiżi. Il-proċess għandu jibda biż-żona tal-euro, ikkoordinat mill-Kummissjoni u l-Grupp tal-euro, permezz ta’ korp Ewropew għas-semplifikazzjoni bħalma diġà jeżisti f’ċerti pajjiżi (22).

3.2.2. Il-KESE huwa tal-fehma wkoll li jkun tajjeb li tiġi stabbilta bħala prijorità l-konverġenza tal-politiki tat-taxxa fil-qafas tas-Semestru Ewropew (billi jittieħed vantaġġ minn ċerti Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi għall-Pajjiżi), peress li dan huwa l-forum għall-koordinazzjoni tal-isforzi fil-qasam tal-politika ekonomika bejn l-Istati Membri sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ewropa 2020, bl-għajnuna tal-politiki l-oħra.

3.2.3. Il-KESE jitlob għal skema ġenerali iżjed effettiva u ġusta, li torjenta r-riforma tat-taxxa u l-armonizzazzjoni lejn it-trasparenza, it-twessigħ tal-bażijiet tat-taxxa u l-prevenzjoni tal-evitar aggressiv tat-taxxa, b’mod li jkunu jistgħu jonqsu r-rati tat-taxxa u jiġi ridistribwit il-piż.

3.2.4. Il-KESE jirrakkomanda li tiġi limitata s-sistema tal-eżenzjonijiet, skont in-natura ta’ kull taxxa permezz ta’ analiżijiet rigorużi tal-ispejjeż imqabbla mal-benefiċċji, b’konformità mal-prinċipju internazzjonali tal-infiq fuq it-taxxa, li ilu kkonsolidat mill-1968 “l hawn” u fid-dawl tal-fatt li matul l-aħħar ħames snin tal-kriżi s-sistemi tal-benefiċċji tat-taxxa setgħu jinkorporaw parti sostanzjali miż-żieda fl-inugwaljanza tas-suq fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE, skont studji tal-Kummissjoni (23).

3.2.5. Il-KESE jħeġġeġ lill-UE tipparteċipa b’mod iżjed attiv, permezz tar-rappreżentanti taż-żona tal-euro, fid-dibattiti dwar il-koordinazzjoni tal-ħidma ta’ armonizzazzjoni u semplifikazzjoni tagħha mal-OECD (24), il-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) (25) u l-G20 (26), u tibda bil-prezzijiet tat-trasferiment, il-frodi u l-ekonomija sewda u, fuq kollox, il-problemi ta’ ugwaljanza fid-distribuzzjoni tal-piż tat-tassazzjoni.

3.2.6. Il-KESE huwa tal-fehma li l-pjan ta’ azzjoni tal-BEPS (Base Erosion and Profit Sharing – erożjoni tal-bażi u trasferiment tal-profitti (27)) ser ikun fundamentali fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-ippjanar aggressiv tat-taxxa f’livell globali. Għalhekk, iħeġġeġ lill-G20, l-OECD u l-Istati Membri kollha biex jiżviluppawh, joħolqu aġenzija embrijonika tal-UE li taġixxi bħala kamra tal-ikklerjar għall-VAT u tindirizza l-frodi tat-taxxa, bil-għan li tintemm il-problema tal-frodi karusell (28) fi tranżazzjonijiet intra-Komunitarji, li tagħmel iżjed ħsara mill-ekonomija sewda nnifisha.

3.2.7. Fl-aħħar nett, peress li l-eżenzjonijiet u l-ħelsien mit-taxxa jwasslu għal rati effettivi ta’ taxxa li huma ferm inqas minn dawk nominali, għandhom jiġu kkoordinati mal-għanijiet Ewropej fil-qasam tal-impjieg, l-investiment produttiv, il-kompetittività tal-intrapriżi u l-inklużjoni soċjali, kif ukoll mal-politiki tal-Unjoni li jsawru l-mudell soċjali Ewropew.

3.3. Tassazzjoni tal-intrapriżi

3.3.1. Il-KESE jitlob li tingħata prijorità lill-armonizzazzjoni tat-taxxi korporattivi sabiex jinkiseb progress lejn unjoni baġitarja u fiskali koerenti (29), b’mod li l-SMEs ma jħallsux l-ogħla rati effettivi tat-taxxa. Barra minn hekk, il-KESE jqis bħala kundannabbli ħafna l-prattika f’ċerti Stati Membri li, mingħajr l-ebda informazzjoni lill-pubbliku, jipprovdu ħelsien speċjali mit-taxxa għal korporazzjonijiet multinazzjonali magħżula; għalhekk jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tieħu kull azzjoni possibbli biex telimina tali prattiki. Din is-sitwazzjoni twassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni li hija inkompatibbli mal-iskop aħħari tas-suq uniku.

3.3.1.1. Waħda mill-ewwel u l-iżjed lievi importanti għandha tiffoka fuq il-“ħolqien ta’ bażi għat-taxxa konsolidata komuni”. Din il-pożizzjoni tressqet uffiċjalment mill-Kumitat fl-2006 (30) u ġiet ikkonfermata iżjed tard (31). Fl-1992, ir-Rapport Ruding diġà kien ġibed l-attenzjoni għall-bżonn ta’ regoli komuni li jiddefinixxu l-bażi tat-taxxa, u l-punt ta’ tluq ikunu rati minimi u massimi.

3.3.1.2. Fl-ispirtu tas-“serp monetarju” maħsub biex jilqa’ kontra l-fluttwazzjonijiet monetarji qabel l-introduzzjoni tal-euro, il-Kumitat jissuġġerixxi li l-awtoritajiet responsabbli jitħeġġew jikkooperaw u joħolqu limiti massimi u minimi għat-taxxa korporattiva. Għandhom jiġu eliminati wkoll b’mod ikkoordinat dawk l-eżenzjonijiet li jwasslu inqas għal żieda fl-impjieg jew il-produttività.

3.3.2. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta għal direttiva dwar kumpaniji prinċipali u sussidjarji ta’ Stati Membri, li hija waħda fost 34 miżura inklużi fil-“Pjan ta’ azzjoni għat-tisħiħ tal-ġlieda kontra l-frodi u l-evażjoni tat-taxxa” (32) imressaq mill-Kummissjoni lejn tmiem l-2012. iżda jippreferi li jkun implimentat permezz ta’ regolament.

3.3.3. Rigward il-kummerċ intra-Komunitarju tal-beni u s-servizzi, sar iżjed progress dwar l-armonizzazzjoni tal-VAT, fejn kien hemm titjib tal-armonizzazzjoni tal-bażijiet tat-taxxa iżda għad hemm differenzi sostanzjali fir-rati tat-taxxa.

3.3.4. Fl-aħħar nett, fid-dawl tan-natura strateġika tagħhom, il-KESE jirrakkomanda li tingħata prijorità lill-inċentivi tat-taxxa għar-riċerka u l-iżvilupp (33).

3.3.5. Jeħtieġ li jiġi żgurat li l-ebda miżura prevista ma tagħmel ħsara lill-kompetittività tal-intrapriżi Ewropej.

3.4. Tassazzjoni tal-persuni u l-unitajiet domestiċi

3.4.1. Il-persuni fiżiċi huma soġġetti kemm għat-tassazzjoni diretta kif ukoll dik indiretta. Jeħtieġ inżommu quddiem għajnejna li min-natura tagħhom it-taxxi indiretti huma rigressivi u, b’mod partikolari, l-armonizzazzjoni ‘l fuq tat-tassazzjoni indiretta hija rigressiva u jista’ jkollha effett drastiku fuq is-setturi tas-soċjetà bl-iżjed livelli baxxi ta’ dħul mingħajr suppliment kumpensatorju ta’ dħul.

3.4.2. L-armonizzazzjoni tat-tassazzjoni diretta tal-persuni fiżiċi hija limitata għal każijiet speċifiċi u l-piż tat-taxxa ma għadux jikkonverġi.

3.4.3. Tal-anqas fiż-żona tal-euro, għandhom jiġu kkunsidrati mill-ġdid l-għadd ta’ kapitoli fil-liġi dwar l-imgħax fuq id-dħul personali u l-ispiża tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, b’mod li jiġi evitat id-dumping soċjali u l-hekk imsejħa “tax wedge” (porzjon ta’ taxxa) fuq ix-xogħol tkun iżjed uniformi u b’hekk tiffaċilita l-mobbiltà tal-forza tax-xogħol (34). In-natura progressiva ta’ din ix-xorta ta’ tassazzjoni għandha tiġi estiża għad-dħul mill-kapital u l-ġid li jiġġeneraha, u b’hekk għal darb’oħra it-taxxa fuq il-proprjetà, il-wirt u d-donazzjonijiet isiru strumenti ta’ kontroll. Barra minn hekk, dawn it-tipi ta’ taxxi ma għandhomx l-effett li jnaqqsu d-domanda daqskemm għandhom it-taxxi fuq ix-xogħol.

3.4.4. Il-bżonn li ssir enfasi akbar fuq l-investiment pjuttost milli l-konsum jagħmilha partikolarment importanti li jiġu armonizzati u stabbiliti sriep ta’ konverġenza għat-tassazzjoni tad-dħul mit-tfaddil (35) u d-dividendi riċevuti minn persuni fiżiċi u l-benefiċċji tal-pensjoni transkonfinali.

3.4.5. Il-KESE jappoġġja l-fatt li l-Kummissjoni qed tfittex modi kif tagħmel l-istrutturi tat-taxxa iżjed adatti għat-tkabbir, u qed tanalizza wkoll ir-rwol li t-tassazzjoni tista’ taqdi biex jiġu ssodisfati l-bżonnijiet tal-konsolidazzjoni fil-kuntest tal-estensjoni tal-bażijiet tat-taxxa, pereżempju t-tassazzjoni tad-djar. Għalhekk, l-għan tar-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissjoni Ewropea lill-Istati Membri fis-Semestru Ewropew kien li jsir użu addizzjonali tat-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, għall-finijiet ta’ konsolidazzjoni jew bħala parti minn trasferiment tat-taxxi lil hinn mix-xogħol (36).

3.4.6. Il-KESE jipproponi wkoll li jiġu adottati miżuri addizzjonali biex jiġu armonizzati t-taxxi ambjentali, abbażi tar-rapport tal-Kummissjoni “Qafas għall-politiki dwar il-klima u l-enerġija sal-2030”.

3.4.7. Iċ-ċittadini jgħinu biex jiġġieldu l-problema serja tal-frodi tat-taxxa u tax-xogħol jekk ikun hemm inċentivi għal dan. Għandhom jissaħħu strumenti bħall-kupuni tas-servizzi jew l-eżenzjonijiet u l-ħelsien mit-taxxa għal servizzi oħra ta’ appoġġ personali, li jikkombinaw l-għanijiet tal-promozzjoni tal-benesseri soċjali u l-ħruġ fid-dieher tal-ekonomija sewda.

3.4.8. Sabiex l-ekonomija informali tiġi miġġielda, il-KESE jipproponi li jiġu introdotti inċentivi tat-taxxa għall-użu ta’ forom ta’ ħlas, bħall-kards u l-mowbajls, li jħallu traċċa u jinkoraġġixxu l-inklużjoni finanzjarja u diġitali, permezz ta’ ħelsien jew eżenzjonijiet mit-taxxa armonizzati għall-individwi u l-intrapriżi li jnaqqsu l-użu ta’ kontanti.

3.4.9. Bl-istess mod, il-kooperazzjoni pubblika tista’ tissaħħaħ permezz ta’ inċentivi ekonomiċi biex jiġu esposti tranżazzjonijiet possibbilment frodulenti, abbażi ta’ prattika abitwali użata fl-Istati Uniti.

3.5. Tazzazzjoni territorjali (fil-livell tar-reġjuni, l-Istati u l-UE)

3.5.1. Il-firxa wiesgħa tat-tassazzjoni tinkoraġġixxi l-frodi, il-korruzzjoni u l-ekonomija sewda. Il-KESE jitlob lill-Istati Membri taż-żona tal-euro biex jeżerċitaw setgħat akbar fl-erba’ oqsma prinċipali tat-tassazzjoni: it-tassazzjoni diretta tal-persuni fiżiċi u legali (inkluża t-tassazzjoni ta’ dħul minn kapital u l-proprjetà kif ukoll taxxi oħra marbutin mal-ġid), u dik indiretta fl-għamla tal-VAT u t-taxxi speċjali.

3.5.2. Il-progress fil-governanza fiskali inevitabbilment ifisser li l-Istati Membri jitilfu s-sovranità tagħhom b’mod gradwali. B’hekk, il-ġbir tat-taxxi jista’ jibqa’ fil-biċċa l-kbira tiegħu kwistjoni statali, filwaqt li l-kontroll, l-ispezzjoni u d-distribuzzjoni tad-dħul isiru bejn l-Unjoni u l-Istati. Għal dan il-għan, il-KESE jipproponi t-twaqqif ta’ awtorità tat-taxxa fl-UE, l-ewwel nett fiż-żona tal-euro.

3.5.3. B’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, għandhom jiġu rispettati t-taxxi lokali, iżda l-KESE jirrakkomanda li titnieda kampanja ta’ semplifikazzjoni billi jitnaqqsu, jiġu raggruppati u standardizzati bosta taxxi eżistenti.

3.6. Dimensjoni esterna u rabta mal-politiki pubbliċi

3.6.1. Il-politika fiskali supranazzjonali (37) tkun strument effettiv biex jintlaħqu l-għanijiet tat-Trattati, u l-iżjed il-politiki ta’ koeżjoni u sostenibbiltà.

3.6.2. Il-KESE jitlob għall-istabbiliment ta’ baġit federali addizzjonali, tal-anqas fiż-żona tal-euro, li jagħmilha possibbli li jinġabru t-taxxi u gradwalment ikun jista’ jħaddan dawk il-politiki li jistgħu jiġu implimentati aħjar b’mod konġunt: l-assigurazzjoni kontra l-qgħad marbuta ma’ politiki attivi fis-suq tax-xogħol (38), ir-riċerka u l-iżvilupp, id-difiża, mekkaniżmu komuni li jikkumpensa għall-piż tal-imgħaxijiet fuq id-dejn (39), eċċ.

3.6.3. Fl-aħħar nett, il-KESE jappoġġja bil-qawwa l-inizjattivi li ħadu l-OECD u l-G20 fil-qasam tal-kooperazzjoni internazzjonali dwar it-taxxa u fil-ġlieda kontra l-frodi tat-taxxa, u jħeġġeġ li l-iskambju awtomatiku tal-informazzjoni dwar it-taxxa jsir l-istandard internazzjonali.

Brussell, l-10 ta’ Diċembru 2014. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Henri MALOSSE

(1) Madankollu, is-sistema hija riġida wisq u xejn mhi prattika, u mhux kapaċi tiżgura b’mod rapidu l-flessibbiltà meħtieġa biex tindirizza ċirkustanzi ekonomiċi immedjati u tipproponi taħlita ta’ politiki għaż-żona tal-euro, f’sitwazzjoni li fiha l-Istati Membri ma għadx għandhom il-flessibbiltà li jniedu pjani ta’ rkupru għall-ekonomiji tagħhom. Din is-sitwazzjoni twassal għal instabbiltà finanzjarja qawwija.

(2) COM(2013) 165 final.

(3) Opinjoni tal-KESE dwar “Strument ta’ Konverġenza u Kompetittività/Riformi maġġuri ta’ politika ekonomika” (ĠU C 271, 19.9.2013, p. 45).

(4) Ara b’mod partikolari l-Artikoli 113 u 115 tat-TFUE.

(5) Ara l-punti ewlenin marbutin mal-ECO mid-dokument “Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss”, imressaq quddiem il-Parlament Ewropew minn Jean-Claude Juncker. Ara wkoll Juncker: Bidu ġdid għall-Ewropa: L-aġenda tiegħi għall-Impjiegi, it-Tkabbir, il-Ġustizzja u t-Tibdil Demokratiku, p. 6.

(6) Opinjoni tal-KESE dwar “Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB)” (ĠU C 24, 28.1.2012, p. 63).

(7) COM(2011) 121 final.

(8) www.eurofisc.eu

(9) Bejgħ fittizju fl-Istat Membru tal-konsum finali li jiġġenera telf potenzjalment illimitat għat-teżori nazzjonali.

(10) Direttiva 2011/16/UE.

(11) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Politika baġitarja: tkabbir u aġġustament baġitarju” (ĠU C 248, 25.8.2011, p. 8); u dwar “L-ikkompletar tal-UEM – Il-leġislatura Ewropea li jmiss” u l-“Pjan ta’ azzjoni għal unjoni ekonomika u monetarja profonda u ġenwina”, COM(2012) 777 final/2, punt 3.

(12) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “L-ikkompletar tal-UEM Il-proposti tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew għal-leġiżlatura Ewropea li jmiss” (ĠU C 451, 16.12.2014, p. 10).

(13) Data tal-2012 ippubblikata mill-Eurostat (92/2014) fis-16 ta’ Ġunju 2014.

(14) COM(2012) 777 final/2.

(15) Alejandro Cercas, Rapport: PE528.091v02-00.

(16) Eurofound Yearbook, 2013.

(17) Ara r-Rapport – Fit-22 ta’ Ottubru 2013, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni li tistabbilixxi l-Grupp tal-Esperti, li dik is-sena stess iddefinixxa l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ ħidmietu u l-pjan ta’ azzjonitiegħu. L-opinjoni tiegħu ġiet pubblikata fit-28 ta’ Mejju 2014.

(18) http://www.oecd.org/tax/beps-2014-deliverables.htm

(19) COM(2013) 71 final, 03/045(CNS): il-Belġju, il-Ġermanja, l-Estonja, il-Greċja, Spanja, Franza, l-Italja, l-Awstrija, il-Portugall, is-Slovenja u s-Slovakkja.

(20) Tassazzjoni tad-dħul mit-tfaddil – Kummissjoni EwropeaTassazzjoni tad-dħul mit-tfaddil – Kummissjoni Ewropea (paġna mhux disponibbli bil-Malti).

(21) Friedrich Schneider, “Shadow Economies and Corruption all over the World: Empirical Results for 1999 to 2003”, fil-ħarġa speċjali tal-International Journal of Social Economics (IJSE), Serje 1, Vol. 35, Numru 9, 2008.

(22) Pereżempju, l-Office of Tax Simplification, HM Treasury, parti mill-Gvern tar-Renju Unit.

(23) Research note 02/2013 tal-Kummissjoni Ewropea “The effect of tax-benefit changes on income distribution in EU countries since the beginning of the economic crisis” (mhux disponibbli bil-Malti).

(24) OECD project on Base Erosion and Profit Shifting (BEPS)

(25) Role of the IMF in international taxation

(26) https://www.g20.org/sites/default/files/g20_resources/library/Saint_Petersburg_Declaration_ENG.pdf

(27) Centre for Tax Policy and Administration – OECD

(28) Bejgħ fittizju fl-Istat Membru tal-konsum finali li jiġġenera telf potenzjalment illimitat għat-teżori nazzjonali.

(29) Ara d-dikjarazzjoni tal-KESE dwar “Pjan ta’ azzjoni għall-Ewropa”, adottat fis-sessjoni plenarja tad-29 u t-30 ta’ April 2014. Ara wkoll l-Opinjoni tal-KESE dwar “Strateġiji għall-konsolidazzjoni intelliġenti tal-politika baġitarja – l-isfida biex jiġu identifikati l-ixpruni tat-tkabbir għall-Ewropa” (ĠU C 248, 25.8.2011, p. 8).

(30) Opinjoni tal-KESE dwar “Il-ħolqien ta’ bażi għat-taxxa konsolidata korporattiva komuni fl-UE” (ĠU C 88, 11.4.2006, p. 48, mhux disponibbli bil-Malti).

(31) Opinjoni tal-KESE dwar “Bażi għat-Taxxa Konsolidata Korporattiva Komuni” (ĠU C 24, 28.1.2012, p. 63).

(32) COM(2012) 722 final.

(33) Placing taxation at the service of research and development (mhux disponibbli bil-Malti).

(34) Dikjarazzjoni tal-Grupp tal-euro tat-8 ta’ Lulju 2014: “Structural reform agenda – Thematic discussions on growth and jobs – Reduction of the tax wedge”.

(35) http://europa.eu/legislation_summaries/taxation/l31050_mt.htm

(36) Kummissjoni Ewropea (2014), Tax reforms in EU Member States, p, 112

(37) Stefan Collignon, Taking European integration seriously

(38) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “L-ikkompletar tal-UEM – il-leġislatura Ewropea li jmiss” u dwar “Għal dimensjoni soċjali tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja Ewropea” (ĠU C 271, 19.9.2013, p. 1).

(39) Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Ir-rilanċ tat-tkabbir” (ĠU C 143, 22.5.2012, p. 10).