SOMMARJU

I. Taħt il-PAK, l-Unjoni Ewropea għandha żewġ strumenti simili li huma mmirati speċifikament għat-tfal:

- l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel, li permezz tagħha kienu disponibbli għotjiet mill-1977 għall-bejgħ ta’ prodotti tal-ħalib fi skejjel b’rata mnaqqsa;

- l-Iskema tal-Frott għall-Iskejjel, li koffinanzjat id-distribuzzjoni ta’ frott u ħaxix fi skejjel mis-sena skolastika 2009/2010.

II. Iż-żewġ skemi użaw l-istess strateġija bażika (il-provvista ta’ prodott fi skejjel) għall-ksib tal-istess żewġ objettivi:

a) għajnuna biex ikun stabilizzat is-suq (l-objettiv tas-"suq");

b) promozzjoni ta’ alimentazzjoni tajba (l-objettiv ta’ "nutrizzjoni u saħħa").

B’mod partikolari għall-Iskema tal-Ħalib, li oriġinarjament kienet maħsuba bħala mod biex jiddisponu minn stokkijiet, l-objettiv ta’ nutrizzjoni b’mod gradwali sar jitqies bħala dak ewlieni għall-Kummissjoni.

III. Iż-żewġ skemi għandhom l-għan ukoll li jiksbu impatt doppju:

a) fuq żmien qasir, iż-żieda jew iż-żamma tal-konsum ta’ dawn il-prodotti minn żgħażagħ sabiex ikunu disponibbli fi skejjel;

b) fuq żmien itwal, biex ikun hemm influwenza edukattiva fuq drawwiet tal-ikel.

IV. Il-Qorti wettqet verifika konġunta tal-effettività taż-żewġ skemi. Minħabba n-natura riċenti ħafna tal-Iskema tal-Frott, il-fowkus tal-verifika kien fuq il-ħalib għall-iskejjel, supplimentat minn analiżi komparattiva tas-sistema li qiegħda titwaqqaf għall-frott.

V. Fil-biċċa l-kbira, iż-żewġ skemi huma issa bbażati fuq l-ipotesi li hemm rabta pożittiva bejn is-saħħa pubblika u l-konsum ta’ dawn il-prodotti sussidjati. Il-verifika ma kellhiex l-għan li tittestja dik l-ipotesi minħabba li l-Qorti ma għandhiex mandat tagħmel hekk. Madankollu, il-Qorti tinnota li din l-ipotesi mhijiex universalment aċċettata.

VI. 10 snin wara d-deċiżjoni tal-Kunsill li żżomm l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel minkejja li din kienet ikklassifikata b’mod ferm negattiv u minkejja proposta ta’ terminazzjoni mill-Kummissjoni, il-Qorti sabet li l-iskema ma kinetx modifikata b’mod sinifikattiv u, fl-aqwa tagħha, għad għandha impatt limitat ħafna.

a) Dwar l-impatt antiċipat fuq żmien qasir (il-provvista ta’ ħalib fi skejjel), il-Qorti ssib li l-iskema qiegħda tikseb ftit ħafna:

i) B’mod partikolari minħabba r-rata baxxa ta’ sussidju, l-iskema tkompli tkun relattivament mhux attraenti u, bħala riżultat, ġeneralment m’għandhiex iktar minn effett ta’ piż totali. Fil-biċċa l-kbira tal-każijiet, il-prodotti sussidjati jew ikunu ġew inklużi xorta waħda f’ikliet ta’ kantin jew probabbli jkunu nxtraw mill-benefiċjarji anke mingħajr is-sussidju.

ii) Il-verifika wriet li, waqt li d-deċiżjoni minn ċerti Stati Membri biex jorganizzaw distribuzzjoni mingħajr ħlas irriżultat f’impatt iktar sodisfaċenti, din il-forma ta’ distribuzzjoni hija attwalment koperta minn skemi nazzjonali li jqumu ħafna, li għalihom il-baġit tal-Komunità jagħmel biss kontribuzzjoni marġinali.

b) Rigward l-impatt antiċipat fuq żmien twil (edukazzjoni), il-Qorti sabet li attwalment l-iskema ma tqisx b’mod suffiċjenti l-miri mistqarra tal-edukazzjoni. B’mod partikolari, id-distribuzzjoni ma ssirx dejjem b’mod viżibbli, u l-ebda miżuri edukattivi speċifiċi ma ġew introdotti.

VII. Mill-banda l-oħra, il-Qorti sabet li l-biċċa l-kbira tad-dgħufijiet li kienu identifikati b’rispett tal-ħalib għall-iskejjel kienu ġew innotati u, almenu sa ċertu punt, ġew ikkunsidrati mill-Kummissjoni fl-ippjanar tagħha tal-Iskema tal-Frott. Il-konsegwenzi ewlenin kienu l-adozzjoni ta’ mudell wieħed għad-distribuzzjoni, li ssir mingħajr ħlas u ‘l barra minn kantins, u l-introduzzjoni ta’ għodda biex jiġu faċilitati l-iskopijiet edukattivi. Madankollu, dan it-titjib għandu kost għoli, li parti sinifikanti minnu tiġġarrab minn baġits nazzjonali u lokali. Waqt li għadu kmieni wisq biex jitfasslu konklużjonijiet definittivi dwar l-effettività aħħarija tal-iskema l-ġdida, madankollu jidher b’mod konsiderevoli li x’aktarx se tikseb l-objettivi tagħha fuq żmien qasir u fuq żmien twil. Fiha nnifisha, toffri xi indikazzjoni dwar kif tista’ titjieb l-Iskema tal-Ħalib.

VIII. Il-Qorti fasslet ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin li ġejjin:

a) Minħabba l-impatt limitat ħafna tal-Iskema tal-Ħalib, il-kwistjoni dwar jekk għandhiex tinżamm jew le għandha ssir kondizzjonali fuq il-possibbiltà ta’ riformi bir-reqqa bħala rimedju għad-dgħufijiet li ġew identifikati. B’mod partikolari, id-deċiżjoni għandha tikkunsidra l-valur nutrittiv rikonoxxut tal-prodott fid-dawl tal-objettivi ta’ saħħa pubblika. Jekk iridu jsiru riformi bir-reqqa, dawn għandhom ikunu bbażati fuq il-kunsiderazzjonijiet imniżżla hawn taħt.

b) Jekk l-Iskema tal-Ħalib għandha jkollha impatt reali fuq il-volum ta’ ħalib mixrub fi skejjel, is-sussidju mħallas għal kull kilogramm għandu jiżdied b’mod sinifikanti ħafna għal livell fejn il-ħalib jista’ jiġi distribwit mingħajr ħlas. Madankollu, din ir-rakkomandazzjoni kieku ma tinvolvix infiq miżjud mill-UE, għall-kuntrarju, tfisser li riżorsi jiġu ffokati fuq popolazzjoni mira idjaq, li jista’ effettivament jikkontribwixxi biex tiġi indirizzata l-problema ta’ piż totali. Il-popolazzjoni li trid tiġi mmirata għandha tiġi determinata fid-dawl ta’ skala ta’ ħtiġijiet ta’ nutrizzjoni.

c) Fejn hija kkonċernata l-Iskema tal-Ħalib, għandhom jittieħdu passi biex jillimitaw l-effett speċifiku ta’ piż totali assoċjat mad-distribuzzjoni permezz ta’ kantins, waqt li tiġi assigurata l-viżibilità massima għall-iskema.

d) Fejn huma kkonċernati l-objettivi edukattivi, iż-żewġ skemi għandhom jadottaw valutazzjoni iktar armonizzata tar-rwol u l-importanza tal-miżuri akkompanjanti. Jekk l-importanza ta’ dawn il-miżuri hija kkonfermata, l-element ta’ attrazzjoni f’li jsiru eliġibbli għal kofinanzjar tal-UE jista’ jiġi kkunsidrat mill-ġdid.

e) B’mod aktar ġenerali, għandu jkun hemm aktar koordinazzjoni u sinerġija bejn iż-żewġ skemi sabiex jiġi żgurat li jippreżentaw approċċ armonizzat għal nutrizzjoni u huma ġestiti b’mod effiċjenti.

INTRODUZZJONI

+++++ TIFF +++++

Sors: http://ec.europa.eu/agriculture/tasty-bunch/index_en.htm

ŻEWĠ SKEMI SIMILI TA’ NUTRIZZJONI FL-ISKEJJEL

1. "Kul, Ixrob, Ċaqlaq!" il-Kummissjoni mexxiet kampanja ta’ komunikazzjoni fl-2009–10 biex tippromwovi l-konsum ta’ ikel tajjeb għas-saħħa minn tfal fl-UE. Din il-kampanja, li hija ffinanzjata mill-baġit tal-UE għall-agrikoltura, kellha l-għan li tinkoraġġixxi t-tfal biex jadottaw drawwiet alimentari mtejba. Il-kampanja "Tasty Bunch" kienet inizjalment varata bħala roadshow u hi essenzjalment immexxija permezz taż-żewġ skemi segwenti wara li prodotti tal-ikel kienu disponibbli fl-iskejjel:

a) L-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel [1] għamlet għotjiet disponibbli mill-1977 għall-bejgħ ta’ prodotti tal-ħalib imraħħsa għal tfal tal-iskola.

b) L-Iskema tal-Frott għall-Iskejjel [2] kienet stabbilita fil-ħin għall-bidu tas-sena skolastika 2009/2010. Toffri kofinanzjar lejn l-ispejjeż ta’ distribuzzjoni ta’ frott u ħaxix fl-iskejjel.

2. B’hekk mill-2009, il-Kummissjoni llum il-ġurnata għandha żewġ strumenti simili, wieħed li jkopri prodotti tal-ħalib u l-ieħor frott u ħaxix (ara t-tabella komparattiva taż-żewġ skemi fl-Anness I). Jimmiraw lejn l-istess benefiċjarji u għandhom l-istess baġits komparabbli (ara l-Grafika 1).

3. Iż-żewġ skemi jfittxu li jiksbu l-istess żewġ objettivi:

a) jgħinu jistabbilizzaw is-suq (l-objettiv tas-"suq") [3];

b) biex jippromwovu l-konsum ta’ ikel tajjeb għas-saħħa (l-objettiv "nutrizzjoni u saħħa") [4].

B’ mod partikolari għall-Iskema tal-Ħalib, li kienet oriġinarjament intenzjonata bħala kejl għar-rimi ta’ stokkijiet, l-objettiv ta’ nutrizzjoni b’mod gradwali sar dak ewlieni (ara l-Kaxxa 1).

IL-GRAFIKA 1

Infiq tal-UE [5] fuq l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel u fuq l-Iskema tal-Frott għall-Iskejjel (f’EUR miljun)

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Baġit tal-UE.

4. Ibbażati fuq din l-istrateġija, iż-żewġ skemi jimmiraw għal impatt fuq żewġ livelli:

a) fuq żmien qasir, iż-żieda jew iż-żamma tal-konsum ta’ dawn il-prodotti minn żgħażagħ billi jkunu disponibbli fl-iskejjel;

b) fuq żmien twil, influwenza edukattiva fuq drawwiet ta’ ikel [6].

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

Sors: http://ec.europa.eu/agriculture/index_fr.htm

IL-KAXXA 1

L-OBJETTIVI TA’ NUTRIZZJONI U TA’ EDUKAZZJONI TAL-ISKEMA TAL-ĦALIB

F’nota interna tal-1990, il-Kummissjoni qalet li l-Iskema tal-Ħalib għall-Skejjel ma tfasslitx bħala mezz għar-rimi ta’ ħalib żejjed. Minflok huwa mezz edukattiv ġenwin primarjament intenzjonat li jżomm jew jippromwovi fi skejjel il-konsum ta’ ħalib u prodotti tal-ħalib. L-iskema għandha wkoll aspett ta’ nutrizzjoni fis-sens li l-prodotti tal-ħalib distribwiti jistgħu jissuplimentaw dieta insuffiċjenti jew żbilanċjata. B’mod li ma jistax jiċċaħad, għandha l-effett sekondarju li tiżgura l-konsum ta’ volum sinifikanti ta’ prodotti tal-ħalib li altrimenti kieku jżid mal-ħalib żejjed u mormi taħt miżuri oħrajn.

Sors: Il-Kummissjoni, 1990.

L-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel għandha karattru kemm ta’ nutrizzjoni kif ukoll ta’ edukazzjoni u tikkontribwixxi għall-ġlieda kontra l-obeżità u tipprovdi elementi essenzjali għall-iżvilupp u s-saħħa ta’ tfal (stqarrija uffiċjali mill-Kummissarju Fishcer Boel, 2008).

Sors: Stqarrija uffiċjali mill-Kummissarju Fishcer Boel, 2008.

DESKRIZZJONI ĠENERALI TAL-ARRANĠAMENTI AMMINISTRATTIVI TAŻ-ŻEWĠ SKEMI

5. Iż-żewġ forom ta’ appoġġ huma mħallsa direttament lil skejjel jew lil applikanti oħra, li jistgħu jkunu awtoritajiet tal-edukazzjoni (ġeneralment kunsill lokali), fornituri jew korpi intermedjarji mwaqqfa apposta għal dak il-għan [7]. Ladarba approvati, applikanti għandhom responsabbiltà operazzjonali għall-proċedura ta’ provvista (xiri, ħażna, distribuzzjoni u amministrazzjoni).

PRODOTTI TAL-ĦALIB

6. L-għajnuna tasal fil-forma ta’ sussidju tal-UE fuq rata fissa ta’ EUR 18,15 għal kull 100 kg ta’ ħalib [8], bl-ebda obbligu għal Stati Membri biex jikkontribwixxu.

7. Kull stabbiliment jiddeċiedi jekk jiħux sehem jew le, u l-kontribuzzjoni tal-UE hija kkalkulata fuq is-somma tal-applikazzjonijiet eliġibbli li jaslu. Fil-fatt, l-ebda limitu baġitarju ma ġie definit mir-Regolament. Madankollu, dan ir-Regolament jipprevedi kwantità massima sussidjata ta’ 0,25 litru għal kull ġurnata ta’ skola u għal kull student li jattendi l-iskola regolarment [9], limitu li ġeneralment ma jintlaħaqx mill-applikanti.

IL-GRAFIKA 2

ĦALIB GĦALL-ISKEJJEL — IS-SEHEM RELATTIV TAL-MUDELLI DIFFERENTI FL-ISTATI MEMBRI LI NŻARU

+++++ TIFF +++++

Sors: Stati Membri li nżaru.

8. Għalkemm l-iskema tista’ tieħu waħda minn bosta forom differenti, b’mod partikolari nstabu tliet mudelli fl-Istati Membri li nżaru (ara l-Grafika 2 u l-Kaxxa 2):

a) sussidji għal prodotti tal-ħalib inklużi f’ikliet ta’ kantins [10] (l-aktar fi Franza, l-Italja u l-Isvezja);

b) ħalib mibjugħ bi prezz imnaqqas ‘il barra minn kantins (il-Ġermanja, il-Polonja (skejjer sekondarji) u r-Renju Unit (tfal ‘il fuq minn ħames snin));

c) ħalib distribwit mingħajr ħlas ‘il barra minn kantins [11] (l-aktar fil-Polonja (primarja) u r-Renju Unit (tfal ta’ mhux aktar minn 5 snin)).

FROTT U ĦAXIX

9. L-għajnuna tal-UE tirrappreżenta bejn 50 % u 75 % [12] tal-ispiża tal-frott u l-ħaxix distribwit, inklużi ċerti spejjeż assoċjati, il-bqija ġeneralment jiġi ffinanzjat mill-Istati Membri.

IL-KAXXA 2

EŻEMPJI TIPIĊI TA’ PRODOTTI TAL-ĦALIB LI HUMA SUSSIDJATI FL-ISTATI MEMBRI LI NŻARU

Franza: porzjonijiet ta’ ġobon jew jogurt bħala deżerta (kantins)

l-Italja: parmiġġjan ma’ platt għaġin jew mozzarella f’insalata (kantins)

l-Isvezja: funtani self-servis ta’ ħalib waqt ikliet (kantins)

Ir-Renju Unit u l-Polonja: kartuni ta’ ħalib mibjugħa b’rata mnaqqsa jew distribwiti mingħajr ħlas lil tfal żgħar, prinċipalment b’għajnuna mill-baġit nazzjonali

Il-Ġermanja: kartuni ta’ ħalib imħawwar mibjugħa b’rata mnaqqsa fi ħwienet ta’ skejjel

10. Ir-Regolament jistabbilixxi limitu ta’ baġit ta’ EUR 90 miljun, maqsum fost l-Istati Membri li qed jieħdu sehem. Kull Stat Membru huwa liberu li jiddeċiedi, permezz tal-istrateġija nazzjonali tiegħu, kif jaqsam l-allokazzjoni nazzjonali tiegħu fost applikanti potenzjali.

11. Appoġġ tad-distribuzzjoni ta’ frott huwa kondizzjonali għall-adozzjoni obbligatorja tal-miżuri edukattivi li jakkumpanjaw biex jiżguraw li l-iskema tkun suċċess. Għalkemm ineliġibbli għal finanzjar tal-UE, dawn il-miżuri huma kkunsidrati bħala parti kruċjali tal-iskema.

12. Il-frott kollu li l-awdituri raw jiġi distribwit, kien mingħajr ħlas u pprovdut ‘il barra mill-ħinijiet tal-ikliet.

L-AMBITU U L-APPROĊĊ TAL-VERIFIKA

VERIFIKA KOMBINATA TAL-EFFETTIVITÀ TAŻ-ŻEWĠ SKEMI …

13. Il-verifika kienet l-aktar ikkonċernata mal-effettività tal-Iskemi tal-Ħalib u l-Frott għall-Iskejjel. Inħass li l-varatura tal-Iskema tal-Frott fl-2009, bl-użu ta’ mudell simili għal dak li kien hemm diġà fis-seħħ għall-Iskema tal-Ħalib, kienet iż-żmien tajjeb għal analiżi bħal din. Minħabba dan iż-żmien magħżul, il-verifika ffokat l-aktar fuq l-Iskema tal-Ħalib, supplimentata b’analiżi komparattiva tas-sistema li issa qiegħda titwaqqaf għall-frott.

14. Il-mistoqsijiet tal-verifika li saru b’rispett għall-effettività tal-iskemi kienu:

a) Is-sehem huwa mħeġġeġ b’mod suffiċjenti (valutazzjoni ta’ kwalunkwe diżinċentiv biex tieħu sehem) u huwa biżżejjed biex jinkisbu l-objettivi?

b) L-infiq għandu impatt dirett fuq il-konsum tal-benefiċjarji tal-prodotti distribwiti? (effett ta’ piż totali: il-prodotti jiġu konsumati li kieku għajnuna ma tkunx disponibbli?)

c) Hemm probabbiltà tajba li l-iskemi jilħqu l-objettivi edukattivi tagħhom u jinfluwenzaw xejriet ta’ konsum ta’ ikel fil-futur?

IL-GRAFIKA 3

ĦALIB GĦALL-ISKEJJEL — PAGAMENTI TAL-2009 SKONT L-ISTAT MEMBRU

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

15. Fil-biċċa l-kbira tagħhom, iż-żewġ skemi issa huma bbażati fuq l-ipotesi li hemm rabta pożittiva bejn is-saħħa pubblika u l-konsum ta’ dawn il-prodotti sussidjati. [13]. Il-verifika ma ħarġitx bil-għan li tittestja dik l-ipotesi minħabba li l-Qorti ma għandhiex mandat tagħmel hekk. Madankollu, il-Qorti tinnota li din l-ipotesi mhijiex universalment aċċettata.

16. Il-verifika ħarset lejn is-snin skolastiċi 2008/2009 u 2009/2010. Eżaminat ukoll it-tħejjijiet li saru għaż-żewġ Regolamenti attwalment fis-seħħ u, għall-Iskema tal-Ħalib, ivvalutat l-aktar riżultati riċenti tal-valutazzjoni.

17. Il-verifika twettqet għand il-Kummissjoni u fil-Ġermanja [14], Franza, l-Italja, il-Polonja, l-Isvezja u r-Renju Unit. Dawn is-sitt Stati Membri (l-aħħar tnejn kienu qed jieħdu sehem biss fl-Iskema tal-Ħalib) ikkonċernaw 75 % tal-pagamenti tal-Iskema tal-Ħalib fl-2009 u 63 % tal-istima tal-baġit għall-ewwel sena tal-Iskema tal-Frott (ara l-Grafiki 3 u 4).

IL-GRAFIKA 4

FROTT GĦALL-ISKEJJEL — BAĠIT 2009/2010 SKONT L-ISTAT MEMBRU

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

18. L-awdituri eżaminaw il-proċeduri stabbiliti mill-Kummissjoni u l-Istati Membri għall-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-iskemi. Żaru wkoll 31 applikant li qed jirċievu għajnuna f’isem aktar minn 40000 stabbiliment ta’ edukazzjoni u xi żewġ miljun tifel u tifla. Aktar żjarat saru f’56 stabbiliment (li għalihom jattendu iktar minn 16000 tifel u tifla) li qed jieħdu sehem f’mill-anqas waħda mill-iskemi.

… U ANALIŻI TA’ REGOLARITÀ

19. Il-verifika inkludiet ukoll analiżi ta’ regolarità tal-aspetti ewlenin li x’aktarx ikollhom effett dirett fuq benefiċjarji u fl-effettività ta’ politika. Instabu problemi f’bosta Stati Membri li nżaru, l-aktar f’dik li tikkonċerna l-interpretazzjoni tar-regoli fis-seħħ. Tqajmu f’komunikazzjoni mal-Kummissjoni u l-Istati Membri kkonċernati. Għal aktar informazzjoni, dawn l-aspetti huma miġbura fil-qosor fl-Anness II.

+++++ TIFF +++++

Sors: http://agriculture.gouv.fr/un-fruit-pour-la-recre

OSSERVAZZJONIJIET

L-ISKEMA TAL-ĦALIB ĠIET IKKRITIKATA B’MOD AĦRAX FL-EVALWAZZJONI TAL-1999 IMMA XORTA WAĦDA MA SARUX BIDLIET REALI MINN DAK IŻ-ŻMIEN

20. Fl-1999, l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel kienet is-suġġett ta’ evalwazzjoni esterna f’livell Komunitarju [15]. L-evalwazzjoni kkritikat ħafna l-iskema u rrakomandat it-temma tagħha minħabba l-effettività baxxa tagħha u l-proporzjon fqir ta’ spiża/benefiċċju (ara l-Kaxxa 3).

21. Il-Kummissjoni rreaġixxiet billi pproponiet li l-iskema titwaqqaf — proposta li ġiet irrifjutata mill-Kunsill. Bħala reazzjoni għal din id-deċiżjoni politika, il-Kummissjoni mbagħad issottomettiet proposti ġodda bil-għan li titnaqqas il-kontribuzzjoni Komunitarja għall-iskema. Dawn ġew biss parzjalment aċċettati (ara l-Kaxxa 4).

IL-KAXXA 3

EVALWAZZJONI TAL-1999 — KONKLUŻJONI U RAKKOMANDAZZJONI FINALI

[…] Iġġudikata purament mal-objettivi kurrenti, mistqarra u dokumentati tal-miżura (iż-żamma u ż-żieda ta’ konsum ta’ prodotti tal-ħalib), il-miżura kellha impatt pożittiv marġinali u tirrappreżenta valur fqir għall-flus. Din tissuġġerrixxi li l-Kummissjoni għandha tagħti kunsiderazzjoni serja għall-irtirar tal-miżura. L-implikazzjonijiet ewlenin ta’ azzjoni bħal din huma li r-responsabbiltà għat-tkomplija ta’ provvista ta’ kwalunkwe forma ta’ ħalib sussidjat lil tfal tal-iskola, tintefa’ fuq gvernijiet ta’ Stati Membri. Waqt li hija impossibbli tbassar ir-riżultat ta’ azzjoni bħal din, x’aktarx li l-effett nett ta’ azzjoni bħal din bla dubju twassal għal disponibilità mnaqqsa ta’ prodotti tal-ħalib u konsum imnaqqas fi skejjel. Madankollu, l-evidenza ppreżentata f’dan ir-rapport tissuġġerixxi li l-impatt wisq probabbli jkun limitat ħafna.

[…] Minħabba li r-rakkomandazzjonijiet ewlenin mogħtija hawn fuq jiffokaw fuq it-twaqqif tal-miżura u l-użu ta’ riżorsi għal miżuri alternattivi u aktar effettivi, l-ebda rakkomandazzjonijiet oħrajn m’huma se jingħataw relatati mat-titjib tal-effiċjenza tal-miżura eżistenti. L-awturi jikkunsidraw li l-fowkus ta’ kwalunkwe bidla għandu jikseb li jindirizza d-dgħufijiet fundamentali tal-miżura fil-ksib tal-objettivi tagħha. Waqt li jistgħu jiġu proposti rakkomandazzjonijiet għat-titjib tal-effiċjenza tal-miżura eżistenti, dawn kieku ma jindirizzawx b’mod sinifikanti l-kwistjonijiet li jikkontribwixxu għall-effettività limitata ħafna tal-miżura.

22. Fl-2005, saret evalwazzjoni oħra fir-Renju Unit [16], dwar appoġġ tal-UE u kif ukoll dwar iż-żieda mill-baġit nazzjonali (ara l-paragrafu 8. b)). Il-konklużjonijiet jiddeskrivu l-miżura bħala ineffettiva, għalja u karatterizzata, b’mod partikolari, minn spejjeż ta’ ġestjoni sproporzjonati u valur miżjud baxx. Saret rakkomandazzjoni lill-gvern tar-Renju Unit biex tikkunsidra li teżamina mal-Kummissjoni Ewropea l-idea li twaqqaf il-programm SMSS tal-UE.

23. Fis-sehem tagħha, il-Kummissjoni b’mod regolari ppruvat tikseb sa mill-1999 titjib fl-iskema billi taħdem mill-ġdid ir-regoli ta’ implimentazzjoni (billi tissimplifikahom, billi temenda l-lista ta’ prodotti u r-rati ta’ għajnuna skont il-kategorija, eċċ.). Madankollu, dawn l-iżviluppi baqgħu "marġinali" — jiġifieri li m’affettwawx il-loġika tal-iskema jew il-karatteristiċi ewlenin tagħha. Għalkemm rikonoxxuti b’mod ġenerali li huma pożittivi, l-emendi bl-ebda mod ma rrispondew għall-kritika fundamentali li tikkonċerna l-kunċett bażiku tal-iskema.

IL-KAXXA 4

IL-PROPOSTI TAL-KUMMISSJONI BĦALA TWEĠIBA GĦALL-EVALWAZZJONI TAL-1999

"B’referenza għal din ir-rakkomandazzjoni, il-Kummissjoni kellha l-ħsieb inizjalment li tipproponi t-trażżin tal-iskema u ppreżentat l-abbozz preliminari tal-baġit tagħha għall-2000 ibbażat fuq din is-suppożizzjoni […] il-parteċipanti kollha favur iż-żamma ta’ sussidju tal-UE, l-aktar minħabba l-merti tagħha ta’ nutrizzjoni […] Fid-dawl ta’ din id-diskussjoni, il-Kummissjoni kkunsidrat mill-ġdid l-intenzjoni inizjali tagħha u issa qiegħda tipproponi kofinanzjar tal-programm tal-ħalib għall-iskejjel, fuq bażi 50/50 […] Meta jiġi kkunsidrat il-qafas baġitarju dejjaq u l-ispiża/effiċjenza baxxa tal-miżura, il-linja tal-baġit għal ħalib għall-iskejjel ma tistax tinżamm fil-livell kurrenti" […] "Il-programm tal-ħalib għall-iskejjel ta’ spiss jiġi mħares fuq il-bażi ta’ objettivi aktar wiesgħa ta’ saħħa, ta’ nutrizzjoni jew anke soċjali. Waqt li nirrikonoxxi b’mod sħiħ ir-rilevanza ta’ dan l-argument […], l-objettivi huma ambizzjużi wisq għal skema li hi parti mill-OKS għal prodotti tal-ħalib. Għal darb’oħra […], meta Stati Membri jinvokaw objettivi bħal dawn, għandhom ikunu disposti li jaqsmu r-responsabbiltà għall-ispiża taħt l-iskema."

Sors: Nota mid-DĠ VI lill-uffiċċju tal-Membru tal-Kummissjoni responsabbli għall-agrikoltura u l-iżvilupp rurali, Marzu 2000.

L-IMPATT ANTIĊIPAT LIMITAT B’INFIQ MODEST U L-EBDA MEKKANIŻMU BIEX JIĠU MMIRATI ĦTIĠIJIET TA’ PRIJORITÀ

L-EBDA SISTEMI SODISFAĊENTI TA’ VALUTAZZJONI TA’ PRESTAZZJONI

24. Iż-żewġ objettivi tal-iskema — "suq" u "nutrizzjoni u saħħa" — huma definiti b’mod wiesa’ ħafna u f’termini kwalitattivi (ara l-Kaxxa 5). Ma ġewx espressi b’mod kwantitattiv, u terġa’ inqas bħala objettivi "SMART" [17].

25. Fejn hija kkonċernata l-Iskema tal-Ħalib, fin-nuqqas ta’ objettivi preċiżi fuqiex jistgħu jiġu vvalutati l-effettività tal-politika, l-indikaturi disponibbli (kwantitajiet distribwiti skont il-kategorija, in-numru approssimattiv ta’ tfal tal-iskola li qed jieħdu sehem) huma indikaturi ta’ attività li ma jagħtu l-ebda kejl tar-riżultati jew tal-impatt tal-politika [18]. Il-verifika saħqet ukoll fuq in-nuqqas ta’ affidabbiltà tal-informazzjoni miġbura, speċjalment il-figuri għan-numru approssimattiv ta’ tfal tal-iskola li qed jieħdu sehem [19].

IL-KAXXA 5

IN-NATURA ĠENERALI TAL-OBJETTIVI TAL-ISKEMA TAL-ĦALIB

"Sabiex jikkontribwixxu għall-ibbilanċjar tas-suq tal-ħalib u l-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet […]" (il-premessa 43 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007)

"… ikollhom rwol fi ħdan objettivi aktar wiesgħa ġenerali u ta’ saħħa, ta’ nutrizzjoni jew ta’ politika soċjali" (memorandum ta’ spjegazzjoni dwar il-Proposta għal Regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (KE) Nru 1255/1999)

"Għandu wkoll funzjoni edukattiva billi jsostni l-iżvilupp ta’ ikel tajjeb u drawwiet nutrittivi li jibqgħu miegħek għomrok kollu" (il-websajt tad-DĠ Agrikoltura u Żvilupp Rurali)

"L-Iskema tal-Ħalib għall-Iskola hija ta’ natura kemm nutrittiva kif ukoll edukattiva, tikkontribwixxi għall-ġlieda kontra l-ħxuna żejda" (stqarrija għall-istampa mill-Kummissarju Fischer Boel, il-11 ta’ Lulju 2008)

26. Ma ġew stabbiliti l-ebda indikaturi għall-Iskema tal-Frott. Madankollu, l-iskema tassew tintroduċi numru ta’ provvedimenti li jwasslu għall-monitoraġġ tal-prestazzjoni, mit-tħejjija ta’ strateġija inizjali għall-obbligu ta’ evalwazzjonijiet perjodiċi f’kull Stat Membru. Madankollu, għadu kmieni wisq biex tiġi vvalutata l-effettività ta’ dawn il-miżuri, li għad iridu jiġu żviluppati aktar.

INFIQ MODEST ĦAFNA FUQ L-OBJETTIVI TAL-ISKEMI

L-OBJETTIV "SUQ"

27. Waqt taħditiet qabel l-istabbiliment tal-Iskema tal-Frott, il-Parlament Ewropew kien ippropona baġit ta’ EUR 500 miljun. Fl-aħħar, wara suġġeriment tal-Kummissjoni, ġie miftiehem limitu massimu ta’ EUR 90 miljun. Il-Kummissjoni ħasset b’mod partikolari li l-proġett kellu juri l-potenzjal tiegħu fuq skala iżgħar qabel ma seta’ jiġi kkunsidrat baġit ikbar.

28. L-approċċ tal-Kummissjoni kien ġustifikat b’għaqal b’lura bil-bidu eżitanti ħafna tal-iskema (ara l-Anness IV). Madankollu, l-effett ta’ din id-deċiżjoni, anke meta ġie kkunsidrat kofinanzjar nazzjonali [20], kien li l-limitu massimu tal-baġit stabbilit fir-Regolament huwa ekwivalenti għal madwar 0,3 % tal-valur ta’ produzzjoni ta’ frott u ħaxix fl-UE. Figura simili hija miksuba għall-Iskema tal-Ħalib, li fejn jiġu mgħarbla l-figuri disponibbli, għenet tiffinanzja d-distribuzzjoni ta’ ftit inqas minn 0,28 % tal-produzzjoni totali tal-UE fl-2008/2009.

29. Fiż-żewġ każijiet, anke jekk dawn l-ammonti ġew minfuqa b’mod effettiv, il-volumi li għalihom jikkorrispondu x’aktarx li mhux se jkollhom impatt dirett [21] fuq l-ekwilibriju tas-suq.

30. Fejn hija kkonċernata l-Iskema tal-Ħalib, din is-sejba kienet diġà parti mill-evalwazzjoni tal-1999 [22].

L-OBJETTIV "NUTRIZZJONI U SAĦĦA"

31. Meta diviż min-numru ta’ tfal fl-Unjoni Ewropea, in-nefqa attwalment baġitjata għal kull skema tagħti bejn 50 u 80 ċenteżmu għal kull tifel/tifla kull sena. Fuq din l-iskala, huwa diffiċli timmaġina li jkollha influwenza sinifikanti fuq id-drawwiet ta’ konsum ta’ ikel tal-popolazzjoni mmirata bħala ħaġa sħiħa.

32. Fil-prattika, peress li bl-infiq jibbenefikaw inqas tfal [23], l-impatt għal kull benefiċjarju potenzjalment jiżdied. Madankollu, l-effettività ġenerali tal-iskemi f’termini tal-objettiv ta’ nutrizzjoni u saħħa, tiddependi ħafna fuq is-subpopolazzjoni li hija "magħżula" biex tirċievi l-appoġġ.

L-EBDA MEKKANIŻMU BIEX JIĠU MMIRATI PRIJORITAJIET TA’ NUTRIZZJONI

33. Jiżdied aktar valur jekk jiġi pprovdut ħalib lil tifel/tifla li normalment tikkonsma ħafna inqas mit-tfal tal-istess età tiegħu/tagħha, jew mill-ammonti rrikmandati [24], milli tiġi pprovduta l-istess kwantità ta’ ħalib lil tifel/tifla liema konsum tiegħu/tagħha huwa diġà aktar mill-medja jew aktar mill-ammonti rrikmandati. B’hekk għaż-żewġ skemi, l-objettiv ta’ nutrizzjoni u saħħa jfisser li tingħata prijorità ta’ distribuzzjoni f’żoni (skont ir-reġjun, l-Istat Membru, il-kategorija soċjali, eċċ.) fejn il-konsum huwa meqjus li jkun insuffiċjenti jew inqas mill-medja. L-iskop ewlieni mhuwiex daqstant li jiżdied il-konsum medju imma pjuttost li jippermetti kemm jista’ jkun tfal possibbli biex jiksbu livell minimu sodisfaċenti ta’ konsum.

34. Fejn huwa kkonċernat il-ħalib, xi Stati Membri diġà wrew għarfien ta’ din is-sitwazzjoni. Fir-Renju Unit, l-evalwazzjoni tal-2005 sabet li b’mod estensiv, il-popolazzjoni mmirata diġà kkonsmat kwantitajiet suffiċjenti ta’ prodotti tal-ħalib [25], u rrikmandat fowkus fuq numru ta’ kategoriji ta’ prijorità. Fi Franza, l-awtoritajiet għażlu li jallokaw il-komplement tal-baġit nazzjonali għal żoni aktar żvantaġġati, li huma kkunsidrati li jirrappreżentaw l-akbar ħtieġa ta’ nutrizzjoni [26]. Immirar bħal dan jista’ jieħu diversi forom oħrajn, għalkemm xi ftit minnhom jinvolvu spejjeż addizzjonali.

35. Madankollu, l-ebda waħda mill-iskemi tal-UE ma tipprovdi sabiex riżorsi jiġu allokati fuq il-bażi tal-akbar ħtieġa ta’ nutrizzjoni.

36. Ir-Regolament tal-Frott iħalliha għad-diskrezzjoni tal-Istati Membri dwar jekk jinkorporawx jew le dan l-approċċ fl-istrateġiji nazzjonali tagħhom. Madankollu, l-ebda Stat ma għadu ħa din l-għażla [27].

37. M’hemm l-ebda mekkaniżmu bħal dan taħt l-Iskema tal-Ħalib. Analiżi skont l-Istat Membru ma turix biss li l-iskema ma timmirax lejn riżorsi f’żoni tal-akbar bżonn, imma turi saħansitra li b’mod ġenerali, l-Istati Membri li jirċievu l-aktar mill-iskema huma dawk fejn il-konsum ta’ prodotti tal-ħalib huwa diġà l-ogħla u bħala konsegwenza, il-ħtiġijiet huma inqas sinifikanti u urġenti (ara l-Kaxxa 6).

IL-KAXXA 6

TQABBIL BEJN STATI MEMBRI TAL-KONSUM TA’ PRODOTTI TAL-ĦALIB U GĦAJNUNA LI WASLET FL-2009 TAĦT L-ISKEMA TAL-ĦALIB

Iż-żewġ Stati Membri bl-ogħla konsum ta’ prodotti tal-ħalib per capita huma wkoll iż-żewġ benefiċjarji ewlenin ta’ għajnuna per capita

Bħala medja, is-sitt Stati Membri bl-ogħla konsum ta’ prodotti tal-ħalib per capita jirċievu 3,5 darbiet aktar għajnuna Komunitarja per capita milli l-10 Stati bir-rati l-aktar baxxi ta’ konsum

Is-sitt Stati Membri li jirċievu l-aktar għajnuna per capita diġà għandhom medja akbar mis-soltu percapita ta’ prodotti tal-ħalib

L-10 Stati Membri bl-aktar konsum baxx per capita ta’ prodotti tal-ħalib jirċievu biss 20 % tal-għajnuna kollha. Disgħa minnhom jirċievu minn 2 sa 5 darbiet inqas per capita mill-medja jew saħansitra mhux qed jieħdu sehem fl-iskema

PROBLEMI TA’ TFASSIL JIRRESTRINĠU DAK LI VERAMENT TISTA’ TIKSEB L-ISKEMA TAL-ĦALIB. MADANKOLLU JEŻISTU SOLUZZJONIJIET.

L-ISKEMA TAL-ĦALIB HIJA RELATTIVAMENT MHUX ATTRAENTI

38. Il-livell ta’ nfiq fuq ħalib għall-iskejjel mhuwiex iffissat direttament mill-Kummissjoni imma huwa l-aggregat ta’ għażliet individwali minn applikanti u benefiċjarji potenzjali. L-EUR 74 miljun minfuq fil-kontijiet tal-2009 jgħodd għal inqas minn 10 % tal-massimu potenzjali ta’ spiża [28] taħt l-iskema. B’hekk ir-rata ta’ teħid hija baxxa u l-politika relattivament mhux attraenti (ara l-Kaxex 7 u 8), sa punt simili għal dak li nstab fil-passat [29].

39. Il-verifika wriet li l-fatt li l-iskema mhijiex attraenti huwa l-aktar ir-riżultat tal-livell baxx ta’ għajnuna flimkien mal-piż sproporzjonat ta’ amministrazzjoni.

ĦALIB MIBJUGĦ B’RATA MNAQQSA ‘L BARRA MINN KANTINS

40. Fil-livelli attwali ta’ għajnuna, sussidju tal-UE huwa suffiċjenti biss biex ikopri porzjon żgħir tal-ispiża tal-prodotti distribwiti [30]. B’hekk, fin-nuqqas ta’ sorsi ta’ finanzjar oħrajn aktar sostanzjali, (ara l-paragrafu 60 et seq.), l-iskema tal-UE ma tippermettix distribuzzjoni mingħajr ħlas imma testendi biss għall-bejgħ ta’ ħalib b’rata mnaqqsa.

IL-KAXXA 7

IR-RATA BAXXA TA’ SEHEM U L-FATT LI L-ISKEMA MHIJIEX ATTRAENTI

Studju li sar fil-Ġermanja juri li mis-56 % tal-istabbilimenti li joffru ħalib jew prodotti tal-ħalib lill-alljievi tagħhom, 21 % biss applikaw għal għajnuna.

Sors:Il-Ministeru tal-Agrikoltura tal-Bavarja.

41. Fil-Polonja, l-għajnuna tal-UE tkopri biss kwart tal-ispiża immedjata ta’ ħalib. Fil-Ġermanja u r-Renju Unit din tkopri biss 10 % sa 15 %. Il-Ġermanja pereżempju, tippermetti li kartuni ta’ ħalib imħawwar jinbiegħu għal 35 ċenteżmu minflok b’40 ċenteżmu. Tnaqqis fuq din l-iskala huwa ġeneralment wisq żgħir biex jixpruna deċiżjoni ta’ xiri, aktar u aktar peress li studji wrew elastiċità ta’ prezz baxx ta’ domanda [31].

42. F’ħafna każijiet l-istabbiliment innifsu jagħżel li ma jiħux sehem. Normalment hija meħtieġa rieda tajba jekk l-iskema għandha tiġi implimentata fi skola. Madankollu, l-organizzazzjoni sabiex jinbiegħ il-ħalib fi skejjel b’rata mnaqqsa ta’ spiss teħtieġ ammont sinifikanti ta’ xogħol (xiri, ħażna, distribuzzjoni, ġbir ta’ flus minn dawk li jirċievu, eċċ.), li jista’ jkun ta’ ostaklu reali għas-sehem [32].

43. F’xi każijiet, il-prontezza ta’ dawk li jieħdu deċiżjonijiet biex jaċċettaw il-volum ta’ xogħol assoċjat mal-iskema hija mnaqqsa mill-fatt li familji juru ftit interess fix-xiri ta’ ħalib sussidjat jew, f’xi okkażjonijiet, il-persunal rilevanti nnifsu ma jkunx konvint dwar il-benefiċċji ta’ saħħa tal-iskema.

PRODOTTI TAL-ĦALIB INKLUŻI F’IKLIET TA’ KANTINS

44. Fejn is-sussidju huwa mħallas għal prodotti użati f’ikliet ta’ kantins, ġestjoni tal-iskema hija inkorporata fi dmirijiet regolari ta’ ġestjoni ta’ kantins, b’hekk il-biċċa l-kbira mill-ispejjeż amministrattivi ma jibqgħux. Din is-sejba tfisser, mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe valutazzjoni negattiva tal-effettività tal-iskema f’din il-forma (ara l-paragrafi 47–50), li l-unika spiża speċifika hija r-rekwiżit ta’ żmien biex tapplika għal għotja. Paradossalment, anke dan l-uniku piż amministrattiv ikompli ma jintlaqax tajjeb u jista’ jkun projbittiv.

45. Li tagħmel din il-proċedura amministrattiva daqstant eċċessiva għall-biċċa l-kbira tal-applikanti — speċjalment l-iżgħar — mhijiex il-kumplessità, imma l-fatt li tasal daqstant ftit għajnuna (ara l-Kaxxa 8). Il-valur assolut ta’ għajnuna huwa kkunsidrat aktar insinifikanti minħabba li huwa mqabbel mhux mal-ispiża ta’ prodotti tal-ħalib imma mal-baġit globali — li minnu għandu sehem żgħir ħafna (inqas minn 1 % għal kantins, u ferm inqas meta mqabbel mal-baġit totali ta’ skola privata indipendenti jew skola tan-nuna).

L-IMPATT IMMEDJAT TA’ NFIQ TAĦT L-ISKEMA TAL-ĦALIB HUWA KOMPROMESS MINN EFFETT TA’ PIŻ TOTALI SINIFIKANTI [33]

46. Kwalunkwe forma li tieħu d-distribuzzjoni, is-sussidju għal ħalib huwa disponibbli għall-prodotti kollha eliġibbli u m’hemm l-ebda mekkaniżmu li jillimita l-ħlas għal kwantitajiet li l-benefiċjarji xorta waħda jkunu xtraw mingħajr għajnuna. Il-verifika sabet li l-effett ta’ piż totali huwa differenti skont il-mudell ta’ distribuzzjoni kkonċernat.

IL-KAXXA 8

IL-FATT LI GĦAJNUNA GĦAL KANTINS MHIJIEX ATTRAENTI

Fi Franza, madwar 70 % tal-11 000 applikant jirċievu medja ta’ madwar EUR 300 fis-sena.

Ħafna mill-persuni intervistati stqarrew li għajnuna fuq din l-iskala ma kinetx biżżejjed sabiex iġġiegħlhom ibiddlu d-drawwiet tagħhom. Pereżempju, Kap ta’ skola qal: "Kull ma nirċievi huwa EUR 200 fis-sena u m’għandi l-ebda intenzjoni li naħli l-ħin tiegħi biex naqra ċirkolari għal dħul daqshekk baxx."

Għalkemm kwalunkwe kantin juża prodotti eliġibbli tal-ħalib li għalihom jista’ jirċievi l-ammont minimu ta’ għajnuna billi sempliċiment japplika għaliha, 60 % biss ta’ stabbilimenti fi Franza, u bilkemm 15 % fl-Italja, jitfgħu applikazzjoni.

PRODOTTI TAL-ĦALIB INKLUŻI F’IKLIET TA’ KANTINS

47. Il-verifika wriet li l-pagament ta’ għajnuna għal prodotti inklużi f’ikliet ta’ kantins sistematikament jiġġenera piż totali. B’mod partikolari:

a) għalkemm ikla tipika ta’ spiss tinkludi prodotti tal-ħalib (jistgħu jkunu obbligatorji wkoll), attwalment m’hemmx mod li jwaqqaf kantins milli jirċievu ħlasijiet għal prodotti li jkunu servew xorta waħda;

b) ma nstabet l-ebda evidenza li l-għajnuna għandha kwalunkwe influwenza fuq il-volum ta’ prodotti tal-ħalib inklużi f’menuwijiet;

c) virtwalment il-persuni kollha responsabbli li ġew intervistati stqarrew b’mod espliċitu li l-għajnuna ma influwenzat bl-ebda mod il-volum ta’ prodotti ta’ ħalib li servew lil tfal tal-iskola (ara l-Kaxxa 9).

IL-KAXXA 9

STQARRIJI MINN MANIĠERS TA’ KANTINS DWAR L-ISKEMA TAL-ĦALIB

"Il-kompożizzjoni tal-menuwijiet tagħna ma ġietx influwenzata minn għajnuna tal-UE. […] Dik mhijiex opinjoni, huwa fatt" (L-Italja, maniġer tal-kumpanija għall-forniment ta’ ikel u xorb li jmexxi wieħed mill-akbar kantins tal-pajjiż)

"Qatt ma ħsibt fl-Iskema tal-Ħalib tal-UE meta varajt menuwijiet tal-ikel" (L-Isvezja, rappreżentant ta’ kumpanija għall-forniment ta’ ikel u xorb li rċeviet għajnuna għal bosta skejjel fl-istess belt)

"L-eżistenza ta’ għajnuna tal-UE bl-ebda mod ma tinfluwenza l-menuwijiet tagħna" (L-Italja, rappreżentant ta’ stabbiliment li jirċievi għajnuna diretta)

Fi Franza, il-maniġers ta’ skejjel tan-nuna li qed jistennew awtorizzazzjoni, spjegaw li kienu interessati fil-ksib ta’ flus fejn kienu intitolati għalihom skont il-prattika normali — bażikament għal prodotti li normalment kienu jixtru qabel ma saru jafu bl-iskema.

Il-persuna responsabbli għal menuwijiet ta’ kantins ta’ applikant ieħor lanqas ma kellu għarfien li l-istabbiliment tiegħu kien qed jirċievi għajnuna għal snin sħaħ.

48. Fil-qosor, kantins qed jirċievu għajnuna għal prodotti tal-ħalib li xorta waħda jkunu qegħdin iservu u l-għajnuna ma tinkoraġġixxihomx iżidu l-użu tagħhom ta’ prodotti tal-ħalib. Anke fl-Isvezja, fejn is-sitwazzjoni mid-dehra hija pożittiva ħafna [34], l-iskema sussidjata (l-aktar fil-forma ta’ funtani ta’ ħalib selfservis f’kantins) eżistiet ferm qabel ma kienet disponibbli l-għajnuna tal-UE. Ir-rata għolja ta’ konsum tal-ħalib hija drawwa kulturali fuq żmien twil li ma tistax tiġi attribwita lill-iskema tal-UE, li ma tagħmilx aktar milli tħallas kontribuzzjoni lejn prattiki li ma influwenzatx.

49. B’hekk attwalment, m’hemmx impatt faċilment perċettibbli ta’ pagamenti ta’ għajnuna għal kantins. Biex tiġġudika miż-żjarat fuq is-sit, fl-aħjar ipotesi hemm impatt żgħir ħafna fuq il-konsum tal-benefiċjarji ta’ prodotti tal-ħalib. Minkejja l-provvedimenti fir-Regolament, barra dan, l-impatt potenzjali tal-iskema fuq il-prezz imħallas minn familji ta’ spiss ma jkunx jista’ jiġi kkonfermat (ara l-Anness II), u fi kwalunkwe każ ikun insinifikanti.

50. Din l-iskoperta tapplika wkoll għal skejjel tan-nuna, speċjalment għax iżgħar ma jkunu t-tfal , ikbar tkun il-probabbiltà li d-dieta normali tagħhom tinkludi prodotti tal-ħalib. Pereżempju, fis-sistema Franċiża ta’ crèches (għal tfal ta’ età sa tliet snin) prodotti tal-ħalib huma kkunsidrati bħala komponent obbligatorju tal-ikel servut.

ĦALIB MIBJUGĦ B’RATA MNAQQSA ‘L BARRA MINN KANTINS

51. Minħabba l-livell baxx attwali ta’ għajnuna, jidher li għandha impatt pożittiv żgħir ħafna. It-tnaqqis żgħir fil-prezz tal-bejgħ li ta’ min jattribwih għall-iskema tal-UE (ara l-paragrafi 40 u 41) mhux biss jagħmel ftit biex jinkoraġġixxi s-sehem, jista’ wkoll jibbenefika persuni li ma kinux jagħmlu għażla differenti anke mingħajr l-għajnuna. Minħabba li l-għajnuna hija insuffiċjenti biex tinfluwenza deċiżjonijiet ta’ xiri bi kwalunkwe mod reali [35] (ara wkoll il-Kaxxa 10), il-biċċa l-kbira tat-tfal tal-iskola li jibbenefikaw mill-għajnuna x’aktarx ikunu dawk li jixtru l-ħalib anke jekk ma jkunx sussidjat.

52. Barra minn hekk, dawn il-benefiċjarji wkoll b’definizzjoni, x’aktarx se jikkonsmaw prodotti tal-ħalib ‘il barra mill-iskola. Hekk kif l-analiżi mill-Istat Membru turi li l-għajnuna għandha tendenza li tmur fejn l-inqas hemm bżonn (ara l-paragrafu 37), tnaqqis żgħir bħal dan fuq il-prezz tal-bejgħ se jibbenefika l-aktar tfal li x’aktarx diġà qed jikkonsmaw l-akbar kwantitajiet ta’ prodotti tal-ħalib.

IL-KAXXA 10

SILTIET MIR-RAPPORTI TA’ EVALWAZZJONI LI JURU L-IMPATT LIMITAT TA’ GĦAJNUNA FUQ IL-VOLUMI KKONSMATI MINN BENEFIĊJARJI

L-evalwazzjoni tar-Renju Unit, 2005: L-istħarriġ tagħna ta’ tfal tal-iskola sab evidenza dgħajfa li ħalib mixrub fi skejjel kien tiżjid ta’ ħalib ikkonsmat xi mkien ieħor […]. Barra minn hekk, kien hemm tfal li kienu jixorbu wisq ftit ħalib fiż-żewġ skejjel li ħadu u li ma ħadux sehem fl-SMSS. […] L-istħarriġ tagħna sab evidenza dgħajfa li s-sehem ta’ skejjel fl-Iskema ta’ Sussidju tal-UE tal-Ħalib għall-Iskejjel jaffettwa l-konsum totali ta’ ħalib ta’ tfal. […] Kemm fi skejjel li qed jieħdu sehem u fi skejjel li mhumiex qed jieħdu sehem, minoranza ta’ tfal tal-iskola kienu jixorbu wisq ftit ħalib. L-evidenza disponibbli tissuġġerixxi li ż-żidiet fil-konsum ta’ ħalib minħabba s-sehem ta’ skejjel fl-SMSS seħħew b’mod partikolari fost tfal li jkunu kkonsmaw ammont konsiderevoli ta’ ħalib li kieku l-iskola tagħhom ma tkunx ħadet sehem.

L-esperiment billi tfal ingħataw ikel ta’ kwalità għolja, wera li ħafna ġenituri li ma kinux lesti li jixtru dan it-tip ta’ ikel minn supermarkets lanqas ma kienu lesti jħallsu għalihom fi skejjel. L-istess problema tapplika għal ħalib li l-iskejjel jagħmlu disponibbli għal ġenituri biex jixtru taħt iż-Żieda.

L-evalwazzjoni tal-1999: F’termini ta’ impatt tal-iskema fuq id-disponibilità ta’ prodotti tal-ħalib hemm evidenza limitata ħafna ta’ impatt. [...] Waqt li fatturi esterni għall-iskema huma l-fatturi ewlenin ta’ influwenza għat-teħid, l-iskema nnifisha tikkontribwixxi b’mod limitat ħafna għaż-żieda fid-disponibilità ta’ prodotti.

DIĠÀ ĠEW INTRODOTTI SOLUZZJONIJIET MILL-KUMMISSJONI (FROTT) U MINN XI STATI MEMBRI (ĦALIB)

REAZZJONIJIET POSSIBBLI DIĠÀ MDAĦĦLA FIT-TFASSIL TAL-KUMMISSJONI GĦALL-ISKEMA TAL-FROTT

53. Meta kienet qiegħda tippjana l-Iskema tal-Frott, il-Kummissjoni kkunsidrat, mill-inqas sa ċertu punt, kemm mhijiex attraenti l-Iskema tal-Ħalib u r-riskju tal-effett ta’ piż totali.

L-ORGANIZZAZZJONI TAD-DISTRIBUZZJONI TA’ FROTT ‘IL BARRA MINN KANTINS

54. Hekk kif il-Kummissjoni kienet identifikat id-distribuzzjoni ta’ frott sussidjat fl-istess żmien ta’ ikliet regolari fi skejjel bħala riskju għal valur miżjud [36], dan il-mod ta’ distribuzzjoni sar suġġett ta’ restrizzjonijiet li fil-prattika ġew esklużi. Bħala riżultat, l-ebda Stat Membru ma daħħal din l-għażla fl-istrateġija tiegħu, b’hekk il-frott kollu li ġie osservat li kien qed jiġi distribwit, ingħata ‘l barra minn kantins.

LIVELL OGĦLA TA’ GĦAJNUNA U DISTRIBUZZJONI MINGĦAJR ĦLAS

55. Il-livell ta’ kofinanzjar mill-UE għall-Iskema tal-Frott ivarja, skont l-Istat Membru, minn 50 % sa 75 %. B’hekk huwa ferm ogħla minn dak tal-ħalib għall-iskejjel.

56. Fuq din il-bażi, id-distribuzzjoni mingħajr ħlas sar l-uniku mudell użat għall-Iskema tal-Frott (u r-Regolament tal-Frott ta’ spiss juża t-terminu "distribuzzjoni" waqt li r-Regolament tal-Ħalib isemmi "provvista").

57. B’hekk l-iskemi kollha ta’ distribuzzjoni tal-frott huma mingħajr ħlas għal tfal tal-iskola, sabiex hemm kważi sehem universali minn dawk li huma offruti frott mingħajr ħlas. Effett wieħed ta’ dan huwa li jitnaqqas il-piż totali relattiv, minħabba li l-benefiċjarji jinkludu tfal li ma jkunux lesti li jixtru l-prodott mingħajr sussidju. Effett ieħor huwa li l-irwol ta’ skejjel huwa simplifikat bi kbir billi m’għandhomx bżonn aktar jiġbru flus minn familji.

58. Fil-biċċa l-kbira mill-Istati Membri d-distribuzzjoni ta’ frott ukoll hija mingħajr ħlas għal skejjel, peress li l-kofinanzjar tal-UE huwa komplementat minn kontribuzzjoni nazzjonali mħallas direttament lil fornituri. Skejjel jirċievu kunsinni mingħajr ħlas u mingħajr il-bżonn li jħallsu bi flus kontanti minn qabel. Fl-Italja, il-prattika ta’ tfigħ ta’ offerti "kollox inkluż" (inkluża d-distribuzzjoni fiżika ta’ frott fi klassijiet u l-organizzazzjoni ta’ miżuri li jakkumpanjaw) saħansitra għamlitha possibbli li jitneħħew id-dazji amministrattivi kollha mill-iskejjel. L-uniku limitu li għad baqa’ għas-sehem ta’ skejjel huwa d-daqs tal-baġit disponibbli.

59. Madankollu fi Franza, fejn m’hemm l-ebda kontribuzzjoni nazzjonali, is-sehem ta’ skejjel jiddependi fuq il-ħila tagħhom biex jinġabar il-finanzjament lokalment. Minħabba li fil-prattika din il-kondizzjoni rarament intlaħqet, s’issa n-numru ta’ applikanti huwa baxx ħafna (ara l-Anness IV).

XI STATI MEMBRI ISSA WKOLL JIDDISTRIBWIXXU ĦALIB MINGĦAJR ĦLAS ‘IL BARRA MINN KANTINS

60. Fi Franza, għalkemm il-biċċa l-kbira ta’ appoġġ tal-UE għadu qed jitħallas lil kantins, l-awtoritajiet għażlu li jallokaw il-kontribuzzjoni nazzjonali għal skemi ta’ distribuzzjoni mingħajr ħlas li ma jinvolvux kantins. Dan kien ġustifikat b’mod espliċitu bix-xewqa għall-komplement nazzjonali li jkollu impatt reali, li nħass li ma kienx possibbli fil-każ ta’ sussidji għal kantins.

61. Fil-Polonja u fir-Renju Unit, l-appoġġ tal-UE jintuża f’assoċjazzjoni ma’ baġits nazzjonali, sabiex ikun possibbli li jitbiddlu skemi sussidjati ta’ bejgħ mid-distribuzzjoni ta’ ħalib mingħajr ħlas ‘il barra minn kantins għal numru akbar ta’ benefiċjarji (tfal tal-iskola ta’ skejjel primarji fil-Polonja, tfal sal-età ta’ ħames snin fir-Renju Unit).

62. Dan il-mudell huwa ferm aktar attraenti minn dak tal-issussidjar ta’ bejgħ u jiżgura ferm iktar sehem (ara l-Kaxxa 11). Billi jsir hekk, titnaqqas b’mod konsiderevoli l-problema ta’ piż totali li jorbot il-bejgħ ta’ ħalib bi prezzijiet imnaqqsa, peress li jkunu jistgħu jintlaħqu t-tfal kollha milli dawk biss li jkunu lesti li jħallsu xorta waħda.

IL-KAXXA 11

L-IMPATT TA’ DISTRIBUZZJONI MINGĦAJR ĦLAS

Studju tar-Renju Unit wera li s-sehem ta’ tfal tal-iskola jonqos b’mod konsiderevoli hekk kif id-distribuzzjoni tieqaf tkun mingħajr ħlas (sors: l-akbar applikant fir-Renju Unit għal skejjel primarji u sekondarji). Il-verifika ġiet wiċċ imb wiċċ ma’ stabbiliment wieħed fejn is-sehem fl-Iskema tal-Ħalib għall-Skejjel tan-Nuna (jew NMS, skema mingħajr ħlas mal-pajjiż kollu għal tfal sal-età ta’ ħames snin) kien estremament għoli iżda l-ebda tifel tal-iskola ma kien lest li jieħu sehem wara li jkun għadda l-limitu tal-età. Postijiet oħrajn irrifjutaw li jmexxu skema ta’ distribuzzjoni sussidjata u llimitaw is-sehem tagħhom għal dawk il-gruppi ta’ età li kienu eliġibbli għal distribuzzjoni mingħajr ħlas.

Fil-Polonja, wara l-bidla fl-2007/2008 għal sistema ta’ distribuzzjoni mingħajr ħlas fi skejjel primarji, in-numru ta’ skejjel li qed jieħdu sehem żied iktar mid-doppju u n-numru ta’ tfal li qed jieħdu sehem żied b’iktar minn erba’ darbiet.

Studju Ġermaniż juri li anke differenzi sustanzjali fil-prezz tal-bejgħ (30/35 ċenteżmu pjuttost milli 15-il ċenteżmu) ikollhom impatt żgħir fuq is-sehem. Huwa biss meta d-distribuzzjoni ssir mingħajr ħlas li jkun hemm bidla reali fl-impatt (ara l-Grafika 5).

IL-GRAFIKA 5

RELAZZJONI BEJN IL-PREZZ TAL-BEJGĦ U L-ADOZZJONI MINN TFAL TAL-ISKOLA FI SKEJJEL LI QED JIEĦDU SEHEM

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Gvern tar-Rhine-Westphalia ta’ Fuq.

63. Madankollu kemm fil-Polonja u fir-Renju Unit, id-distribuzzjoni mingħajr ħlas tiddependi fuq sforz nazzjonali kbir ħafna (ara l-Grafika 5), bis-sussidju tal-UE li jkopri porzjon żgħir ħafna tal-ispiża totali [37]. B’hekk bil-livelli attwali ta’ għajnuna tal-UE, id-distribuzzjoni mingħajr ħlas ma tistax tkun attribwita direttament lill-iskema tal-UE [38]. Madankollu, is-sitwazzjoni f’dawn iż-żewġ Stati Membri turi kemm hu meħtieġ l-iffinanzjar sabiex jitwaqqfu skemi ta’ distribuzzjoni bħal dawn.

IL-GRAFIKA 6

L-isforz baġitarju nazzjonali miż-żewġ Stati Membri ewlenin li jiddistribwixxu ħalib mingħajr ħlas (f’EUR miljun; is-sena akkademika 2008/2009)

+++++ TIFF +++++

Sors: Data tal-baġit tal-Istati Membri.

PRATTIKI OĦRA TAJBIN IDENTIFIKATI MATUL IL-VERIFIKA LI JGĦINU JTEJBU S-SEHEM U L-EFFETTIVITÀ

64. Il-verifika saħqet ukoll fuq numru ta’ fatturi lokali u deċiżjonijiet li għamluha possibbli li jitnaqqsu l-ispejjeż amministrattivi li wasslu għal sehem u effettività mtejba. B’mod partikolari:

a) l-użu ta’ kwalunkwe possibbiltà fir-Regolament għal simplifikazzjoni tat-tlestija u l-verifikazzjoni ta’ applikazzjonijiet ta’ għajnuna (b’mod partikolari bl-użu ta’ koeffiċjenti b’rata fissa fil-kalkoli);

b) iffokar fuq applikanti dwar daqs kritiku (dan inaqqas il-proporzjon ta’ spejjeż amministrattivi u jista’ jippermetti wkoll ekonomiji ta’ skala sinifikanti);

c) l-ingaġġ ta’ imsieħba fis-settur privat biex jieħdu xi ftit jew ix-xogħlijiet kollha amministrattivi u loġistiċi [39] waqt li jiksbu interess personali fit-titjib tas-sehem.

SKOPIJIET EDUKATTIVI LI GĦANDHOM JIĠU KKONSOLIDATI

65. Lil hinn mill-impatt immedjat ta’ distribuzzjoni, iż-żewġ skemi għandhom l-istess skop edukattiv li jinfluwenzaw id-drawwiet tal-ikel fuq żmien twil. Madankollu, dan l-iskop huwa indirizzat b’mod pjuttost differenti fiż-żewġ skemi u għad irid jiġi kkonsolidat.

L-ISKOPIJIET EDUKATTIVI MA JINTUŻAWX ĦAFNA MILL-ISKEMA TAL-ĦALIB, B’HEKK HEMM FTIT LI XEJN ĊANS TA’ IMPATT SINIFIKANTI FUQ ŻMIEN TWIL

L-IMPATT EDUKATTIV TA’ DISTRIBUZZJONI SUSSIDJATA JIDDEPENDI FUQ VIŻIBILTÀ, LI GĦAD MHIJIEX GARANTITA

66. Fil-prinċipju, l-eżistenza nnifisha ta’ skema ta’ distribuzzjoni sussidjata tista’ tgħin biex jintbagħat messaġġ dwar il-valur tal-prodott ikkonċernat. Madankollu biex dan iseħħ, l-iskema trid tkun viżibbli.

67. Il-biċċa l-kbira mill-iskemi li kienu osservati għad-distribuzzjoni tal-ħalib ‘il barra minn kantins laħqu dan il-kriterju. Kienet issodisfata wkoll fl-Isvezja mill-użu ta’ funtani ta’ ħalib f’kantins. Madankollu f’ċertu każijiet oħrajn, la s-sussidju u lanqas il-prodott distribwit ma kienu viżibbli b’mod suffiċjenti.

68. Fil-Ġermanja, ħalib għal bejgħ fi ħwienet ta’ skejjel mhuwiex promoss b’mod speċifiku u jbati mill-qrubija ta’ prodotti oħrajn (xorb bil-gass, krisps u ħelu). M’għandux il-viżibilità ċara li tiġi mid-distribuzzjoni ta’ prodott wieħed.

69. Kważi bl-istess mod, fejn prodotti tal-ħalib sussidjati huma inklużi f’ikliet ta’ kantins, distribuzzjoni fiha nnifisha ma tibqax l-aħjar terminu u l-impatt edukattiv jonqos. Billi identifikat din id-dgħufija b’mod espliċitu, il-Kummissjoni fittxet li tillimita l-kunsinna ta’ għajnuna permezz ta’ kantins [40]. Waqt li dan hu żvilupp pożittiv, mhuwiex suffiċjenti biex jiggarantixxi li l-iskopijiet edukattivi ta’ għajnuna jinkisbu fil-prattika.

Menù li jinkludi għaġin bil-butir (zalza Parmiġġjana) sussidjat taħt l-Iskema tal-Ħalib

+++++ TIFF +++++

Sors: Kantin Taljan.

70. L-ewwel nett, il-prodott mhuwiex ippreżentat għal dak li hu. Minflok, per definizzjoni, huwa enfasizzat inqas milli meta jkun distribwit [41]. It-tieni nett, ġeneralment benefiċjarji ma jkunux konxji li l-iskema teżisti [42] jew, b’hekk, li l-prodott ikun ġie assenjat status partikolari. Fi Franza u fl-Italja, kien hemm saħansitra xi Kapijiet ta’ skejjel li ma kinux konxji li l-kantins tagħhom kienu qed jiġu sussidjati.

NUQQAS TA’ KEJL TA’ APPOĠĠ EDUKATTIV

71. Anke fejn intlaħaq il-kriterju ta’ viżibilità, inħass li d-distribuzzjoni fiha nnifisha ma kinetx biżżejjed għall-ksib tal-iskop edukattiv b’mod sodisfaċenti.

72. L-evalwazzjoni tal-1999 kienet diġà enfasizzat in-nuqqasijiet edukattivi tal-iskema li ma kinetx tagħmel iktar mill toffri tnaqqis fi prezzijiet, għall-esklużjoni ta’ miżuri promozzjonali u edukattivi [43]. L-evalwazzjoni tar-Renju Unit tal-2005 ffokat fuq l-istess punt [44]. Bosta minn dawk li ġew intervistati waqt il-verifika kkonfermaw din l-analiżi, fejn b’mod partikolari saħħqu li r-raġuni ewlenija għalfejn ma jinxtorobx aktar ħalib (mill-inqas bħala xarba) minn adolexxenti huwa minħabba problema ta’ immaġni, xi ħaġa li ma tiġix ikkunsidrata fit-tfassil tal-iskema.

73. Minkejja dawn il-kisbiet, ir-Regolament (KE) Nru 657/2008 huwa kkonċernat biss bid-disponibilità ta’ prodotti tal-ħalib u ma jeħtieġx jew ma jinkoraġġixxix l-użu ta’ miżuri akkompanjanti. Fuq dan l-isfond, l-ebda wieħed mill-Istati Membri ma kien impona obbligu ta’ dan it-tip, u l-ebda wieħed mill-istabbilimenti li nżaru kienu daħħlu jew kienu qed jieħdu vantaġġ tal-miżuri speċifiċi akkompanjanti.

74. B’mod li ma jistax jinċaħad hemm kampanji ta’ promozzjoni minbarra l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel. Minbarra t-"Tasty Bunch" [45], il-Kummissjoni tikkofinanzja miżuri ta’ promozzjoni taħt ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3/2008 [46], li ftit minnhom huma relatati ma’ prodotti tal-ħalib u huma mmirati għal tfal [47]. Eżempji oħra li nstabu f’bosta Stati Membri b’mod li ma jistax jinċaħad għandhom impatt pożittiv. Madankollu, peress li mhumiex meħtieġa u lanqas imħeġġa mir-Regolament (KE) Nru 657/2008, miżuri ta’ dan it-tip għadhom fil-biċċa l-kbira indipendenti mill-Iskema tal-Ħalib u ma jistgħux jiġu attribwiti għall-influwenza tagħha.

L-EBDA SINJAL TA’ IMPATT FUQ ŻMIEN TWIL DWAR DRAWWIET TA’ IKEL

75. Fin-nuqqas ta’ għodda speċifiċi, anke wara bosta deċenji tal-iskema għad m’hemmx evidenza li din kellha impatt fuq żmien twil fuq id-drawwiet ta’ ikel tal-benefiċjarji tagħha. Biex nikkwotaw mill-evalwazzjoni tar-Renju Unit tal-2005: "mhuwiex ċar li l-programmi tal-ħalib għall-iskejjel inisslu drawwa dejjiema ta’ konsum tal-ħalib".

76. Għall-kuntrarju, f’dawk l-Istati Membri fejn hija disponibbli data, fejn l-affarijiet huma ndaqs, persuna tista’ tara li s-sehem f’programmi bħal dawn titbaxxa ħafna bl-età. L-użu tal-iskema fi skejjel primarji m’għandux impatt suffiċjenti fuq żmien medju biex jiżgura li s-sehem jibqa’ sodisfaċenti fis-snin li ġejjin. Huwa aktar probabbli li minħabba l-inabbiltà tal-iskemi li jżommu parteċipanti għal perjodu ta’ żmien moderat, li x’aktarx mhux se jkun hemm influwenza sinifikanti fuq żmien twil fuq id-drawwiet tagħhom ta’ ikel.

+++++ TIFF +++++

Sors: www.drinkitup.europa.eu

TEĦID IMTEJJEB TA’ SKOPIJIET EDUKATTIVI TAĦT L-ISKEMA TAL-FROTT

77. Waqt li għadu kmieni wisq biex wieħed jikkumenta fuq l-effettività fuq żmien twil tal-Iskema tal-Frott, l-approċċ tagħha jidher li huwa iktar konsistenti mal-iskopijiet edukattivi.

78. L-ewwel nett, il-każijiet kollha ta’ distribuzzjoni tal-frott li ġew osservati waqt il-verifika kienu viżibbli ħafna, li għamluha aktar probabbli li jkollhom impatt edukattiv. Din il-viżibbiltà kienet parzjalment minħabba l-entużjażmu dwar in-novità tal-iskema, imma kienet garantita wkoll mill-fatt li d-distribuzzjoni kienet speċifikament organizzata ‘l barra minn kantins (ara l-paragrafu 54).

79. It-tieni nett, b’differenza mill-Iskema tal-Ħalib, mill-bidu nett bl-għajnuna ta’ għodda speċifika, l-Iskema tal-Frott inkorporat ir-rekwiżit ta’ dimensjoni edukattiva. Ir-Regolament tal-Frott jistqarr li "l-Iskemi tal-Frott għall-Iskejjel jirrikjedu miżuri ta’ akkumpanjament sabiex ikunu effettivi" [48] u għalkemm ma jispeċifikax finanzjar għalihom, jagħmel li l-għajnuna tkun kondizzjonali għall-eżistenza ta’ dawn il-miżuri.

IL-KAXXA 12

EŻEMPJI TA’ MIŻURI AKKOMPANJANTI EŻAMINATI MATUL IL-VERIFIKA

Esibizzjoni li tivvjaġġa biex jiġu edukati tfal tal-iskola dwar frott u ħaxix

Postazzjoni ta’ informazzjoni interattiva fid-daħla tas-sala ta’ skola

Diskussjonijiet organizzati għal ġenituri ma’ tobba u esperti tad-dieta

Ġnien bi ħxejjex fil-bini tal-iskola

Materjal ta’ appoġġ edukattiv għal għalliema

80. Ghall-istess raġuni, sinerġiji huma mħeġġa b’miżuri ta’ promozzjoni organizzati taħt ir-Regolament (KE) Nru 3/2008, billi joffru opportunità għal kofinanzjar [49] addizjonali li mhuwiex disponibbli għal ħalib.

81. Madankollu, il-verifika wriet li, bl-ispiża possibbli għat-twaqqif ta’ miżuri akkompanjanti, in-nuqqas ta’ finanzi speċifiċi u d-diffikultà li tiġi determinata eżatt dik li tikostitwixxi miżura akkompanjata sodisfaċenti jirriżultaw f’varjazzjonijiet fl-ambizzjoni tagħhom (ara l-Kaxxa 13). B’hekk għad irid jiġi determinat jekk il-programmi edukattivi li attwalment qed jitwaqqfu juru li jkunu effettivi.

IL-KAXXA 13

IL-FIRXA WIESGĦA TA’ MIŻURI AKKOMPANJANTI FIS-SEĦĦ FIŻ-ŻMIEN TAL-VERIFIKA

Fl-Italja, taħt sistema ambizzjuża mdaħħla matul l-ewwel sena, miżuri akkompanjanti huma pprovduti reġjonalment mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi li huma responsabbli għad-distribuzzjoni.

Fil-Ġermanja u fi Franza, l-istabbilimenti li nżaru kienu organizzaw numru ta’ attivitajiet edukattivi akkompanjanti dwar it-temi ta’ frott u ħxejjex u ikel inġenerali. Madankollu, minħabba li partikolarment ma kienx hemm arranġamenti ta’ kontroll, dawn l-attivitajiet edukattivi kienu għadhom jiddependu, f’dak l-istadju, fuq rieda tajba f’livell lokali.

Fil-Polonja, kien m’għadx hemm attivitajiet edukattivi akkompanjanti, jew pjanijiet għal attivitajiet bħal dawn, fl-istabbilimenti li nżaru (taħt provvedimenti transizzjonali fir-Regolament, miżuri bħal dawn mhumiex obbligatorji matul l-ewwel sena tal-iskema, imma l-awtoritajiet Polakki kienu ħadu r-responsabbiltà unilaterali li jimplimentaw miżuri sa dan l-istadju).

KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET

82. Fl-1999, minkejja l-konklużjonijiet negattivi ħafna li ntlaħqu minn evalwazzjoni esterna, il-Kunsill ħa d-deċiżjoni opposta mir-rakkomandazzjonijiet inizjali tal-Kummissjoni u ddeċieda li jżomm l-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel (ara l-paragrafi 20–23). 10 snin wara, minkejja xi titjib żgħir, il-Qorti sabet li ma ġew applikati l-ebda soluzzjonijiet reali biex jingħelbu d-dgħufijiet fundamentali li ġew identifikati f’dak iż-żmien.

83. L-Iskema tal-Ħalib għadha mhux effikaċi sa llum il-ġurnata.

a) Rigward l-impatt antiċipat fuq żmien qasir (il-provvista ta’ ħalib fi skejjel), il-Qorti sabet li l-iskema qed tikseb ftit li xejn sustanza.

i) Partikolarment minħabba r-rata baxxa ta’ sussidju, l-iskema tkompli ma tkunx relattivament attraenti u bħala riżultat, ġeneralment m’għandhiex iktar minn effett ta’ piż totali. F’ħafna mill-każijiet, il-prodotti sussidjati jew xorta waħda jkunu ġew inklużi f’ikliet ta’ kantins jew probabbilment ikunu nxtraw mill-benefiċjarji anke mingħajr is-sussidju (il-paragrafi 38–52).

ii) Il-verifika wriet li waqt li d-deċiżjoni minn ċerti Stati Membri biex jorganizzaw id-distribuzzjoni mingħajr ħlas irriżultat f’impatt iktar sodisfaċenti, din il-forma ta’ distribuzzjoni hija attwalment koperta minn skemi nazzjonali għaljin li għalihom il-baġit tal-Komunità jagħti biss kontribuzzjoni marġinali (il-paragrafi 60–63).

b) Rigward l-impatt antiċipat fuq żmien twil (edukazzjoni), il-Qorti sabet li attwalment l-iskema ma tikkunsidrax b’mod suffiċjenti l-iskopijiet edukattivi mistqarra. Partikolarment, id-distribuzzjoni mhux dejjem issir b’mod viżibbli, u ma ddaħħlet l-ebda għodda edukattiva speċifika (il-paragrafi 66–76).

84. Mill-banda l-oħra, il-Qorti tassew issib li l-biċċa l-kbira tad-dgħufijiet identifikati b’rispett tal-ħalib għall-iskejjel ġew innotati u għall-inqas sa ċertu punt, ġew ikkunsidrati mill-Kummissjoni fl-ippjanar tagħha tal-Iskema tal-Frott. Partikolarment, l-iskema ġdida tuża mudell uniku għal distribuzzjoni, li hija mingħajr ħlas u ’l barra minn kantins (il-paragrafi 53–59), u għodda speċifiċi mdaħħla biex jiffaċilitaw l-iskopijiet edukattivi (il-paragrafi 77–81). Madankollu, dan it-titjib huwa għali, fejn parti sinifikanti hija mġarrba minn baġits nazzjonali u lokali. Waqt li għadu kmieni wisq biex jitfasslu kwalunkwe konklużjonijiet definiti dwar l-effettività aħħarija tal-iskema l-ġdida, madankollu tassew jidher li b’mod konsiderevoli x’aktarx se tikseb l-objettivi tagħha fuq żmien qasir u twil. B’hekk, tagħti xi indikazzjoni dwar kif għandha mnejn titjieb l-Iskema tal-Ħalib.

85. Madankollu, il-Qorti ssib li l-infiq attwali taħt iż-żewġ skemi jippermetti biss impatt limitat, speċjalment minħabba l-fatt li l-ebda skema m’għandha mekkaniżmu li timmira għall-ħtiġijiet ta’ prijorità (il-paragrafi 27–37). Għall-Iskema tal-Frott, kien ġie propost limitu massimu ta’ nfiq ta’ EUR 500 miljun, minflok l-EUR 90 miljun kif kien inizjalment miftiehem, imma l-Kummissjoni ħasset b’mod partikolari li l-proġett l-ewwel kellu juri l-utilità tiegħu. Minħabba l-fatt li l-iskema għadha kif ġiet varata, b’hekk għadu kmieni wisq biex jerġa jiġi eżaminat mill-ġdid dan l-aspett (ara l-Anness IV).

86. Fid-dawl ta’ dawn is-sejbiet, ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tal-Qorti huma kif ġejjin:

a) Minħabba l-impatt limitat tal-Iskema tal-Ħalib, il-kwistjoni dwar jekk għandhiex tinżamm jew le għandha ssir kondizzjonali fuq il-possibbiltà ta’ riformi bir-reqqa bħala rimedju għad-dgħufijiet li ġew identifikati. B’mod partikolari, id-deċiżjoni għandha tikkunsidra l-valur ta’ nutrizzjoni rikonoxxut tal-prodott fid-dawl tal-objettivi ta’ saħħa pubblika. Jekk għandhom isiru riformi bir-reqqa, għandhom ikunu bbażati fuq il-kunsiderazzjonijiet imniżżla hawn taħt.

b) Jekk l-Iskema tal-Ħalib għandha jkollha impatt reali fuq il-volum ta’ ħalib li jinxtorob fi skejjel, is-sussidju mħallas għal kull kilogramm għandu jiżdied b’mod sinifikanti ħafna għal livell fejn il-ħalib jista’ jiġi distribwit mingħajr ħlas [50]. Madankollu, din ir-rakkomandazzjoni kieku ma tinvolvix infiq miżjud tal-UE; għall-kuntrarju, ifisser kieku li riżorsi jiġu ffokati fuq popolazzjoni mira idjaq, li tista’ wkoll tikkontribwxxi b’mod effettiv għall-indirizzar tal-problema ta’ piż totali. Il-popolazzjoni li għandha tiġi mmirata jkollha tiġi determinata fid-dawl ta’ skala ta’ bżonnijiet ta’ nutrizzjoni.

c) Fejn hija kkonċernata l-Iskema tal-Ħalib, għandhom jittieħdu passi biex jillimitaw l-effett speċifiku ta’ piż totali assoċjat mad-distribuzzjoni permezz ta’ kantins, waqt li tiġi żgurata viżibilità massima għall-iskema.

d) Fejn huma kkonċernati l-objettivi edukattivi, iż-żewġ skemi għandhom jadottaw valutazzjoni aktar armonizzata tal-irwol u l-importanza ta’ miżuri akkompanjanti. Jekk l-importanza ta’ dawn il-miżuri hija kkonfermata, l-attrazzjoni li dawn isiru eliġibbli għal kofinanzjar tal-UE għandha tiġi kkunsidrata mill-ġdid.

e) Għandu jkun hemm aktar koordinazzjoni u sinerġija bejn iż-żewġ skemi sabiex jiġi żgurat approċċ globalment konsistenti ta’ nutrizzjoni u li l-programmi jiġu ġestiti b’mod effiċjenti.

87. Il-Qorti għandha wkoll ir-rakkomandazzjonijiet li ġejjin.

a) Minħabba n-nuqqas ta’ sistema sodisfaċenti għall-kejl tal-prestazzjoni tal-iskemi (ara paragrafi 24–26), għandu jitjieb il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ ta’ prestazzjoni biex jiġu kkunsidrati aħjar id-dispożizzjonijiet previsti mir-Regolament Finanzjarju.

b) Miżuri ta’ simplifikazzjoni għandhom jitkomplew, u prattiki tajba li jiffaċilitaw l-implimentazzjoni tal-iskemi għandhom jiġu mħeġġa.

c) Fid-dawl ta’ dan l-iskop ta’ simplifikazzjoni, u b’attenzjoni partikolari għall-kost-effettività ta’ kontrolli, il-punti mqajma b’rabta mar-regolarità tan-nefqa (ara l-Anness II) għandhom, safejn hu possibli, jiġu solvuti.

Dan ir-rapport ġie adottat mill-Awla I, immexxija mis-Sur Olavi ALA-NISSILÄ, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu, fil-laqgħa tagħha tat-13 ta’ Lulju 2011.

Għall-Qorti tal-Awdituri

Vítor Manuel da Silva Caldeira

President

[1] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 657/2008 tal-10 ta’ Lulju 2008 li jistabbilixxi regoli sabiex jiġi applikat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 rigward l-għajnuna Komunitarja għall-provvista ta’ ħalib u ċerti prodotti mill-ħalib lit-tfal tal-iskola fi stabbilimenti tal-edukazzjoni (ĠU L 183, 11.7.2008, p. 17).

[2] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 13/2009 (ĠU L 5, 9.1.2009, p. 1) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 288/2009 tas-7 t’April 2009 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 fir-rigward tal-għajnuna Komunitarja għall-forniment ta’ frott u ħaxix, frott u ħaxix ipproċessat u prodotti tal-banana lit-tfal fl-istabbilimenti edukattivi, fil-qafas tal-Iskema tal-Frott għall-Iskejjel (ĠU L 94, 8.4.2009, p. 38).

[3] Il-premessa 43 għar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1234/2007 tat-22 ta’ Ottubru 2007 li jistabbilixxi organizzazzjoni komuni ta’ swieq agrikoli u dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għal ċertu prodotti agrikoli (Regolament Waħdieni tal-OKS) (ĠU L 299, 16.11.2007, p. 1): "Sabiex jikkontribwixxu għall-ibbilanċjar tas-suq tal-ħalib u l-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet tas-suq għall-ħalib u l-prodotti tal-ħalib". Il-premessa 2 għar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 13/2009: "… l-Iskema ta’ Frott għall-Iskejjel tilħaq l-objettivi tal-PAK, inklużi l-promozzjoni tal-qligħ fl-agrikoltura, l-istabbilizzazzjoni tas-swieq u d-disponibbiltà tal-provvisti attwali kif ukoll futuri".

[4] Il-premessa 2 għar-Regolament (KE) Nru 657/2008: "Fid-dawl tal-ġlieda kontra l-obeżità, u sabiex it-tfal jingħataw prodotti mill-ħalib …". Il-premessa 4 għar-Regolament (KE) Nru 13/2009: "Il-benefiċċji ċari għas-saħħa ta’ Skema ta’ Frott …".

[5] L-ispiża attwali għall-2008, għall-2009, għall-2010 u, għall-2011, l-ispiża ppjanata fl-abbozz ġenerali tal-baġit għall-2011. Ara l-Anness IV għal informazzjoni aġġornata b’rabta mal-Iskema tal-Frott.

[6] Il-premessa 4 għar-Regolament (KE) Nru 657/2008: "… il-fini tal-edukazzjoni tal-iskema". Il-premessa 2 għar-Regolament (KE) Nru 13/2009: "… billi jiżdied għal żmien twil is-sehem tal-frott u l-ħaxix fid-dieti tat-tfal fl-istadju meta jkunu qed jissawru d-drawwiet tagħhom tal-ikel […] jnissel fil-konsumaturi tfal l-apprezzament għall-frott u l-ħaxix u b’hekk itejjeb il-konsum futur".

[7] Minħabba li xi Stati Membri għażlu li jnaqqsu l-firxa ta’ korpi li jistgħu japplikaw, l-iskemi huma ġestiti b’modi differenti ħafna. Pereżempju, awtorizzazzjoni għall-wasla ta’ ħalib ingħatat lil iktar minn 11000 skola u kunsilli lokali fi Franza, madwar 40 fornitur fi Spanja u erba’ organizzazzjonijiet ta’ produtturi biss fl-Italja.

[8] Din ir-rata hija stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 657/2008. Fil-każ ta’ prodotti tal-ħalib oħrajn eliġibbli (ġobon, jogurt, eċċ.), ir-Regolament jipprovdi skala skont il-kategorija għall-konverżjoni f’kg ta’ ekwivalenti ta’ ħalib.

[9] L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 657/2008.

[10] Prodotti tal-ħalib "li jintużaw fil-preparazzjoni tal-ikel fil-bini tal-istabbiliment tal-edukazzjoni u li ma jinvolvux trattament bis-sħana jistgħu jibbenefikaw mill-għajnuna" (L-Artikolu 5(4) tar-Regolament (KE) Nru 657/2008).

[11] Minħabba li l-għajnuna tal-UE tkopri biss porzjon tal-ispejjeż, distribuzzjoni mingħajr ħlas issir l-aktar permezz tal-baġits nazzjonali. Ara l-paragrafi 61 u 63.

[12] Il-persentaġġ ivarja bejn Stati Membri, minħabba r-rata ogħla disponibbli f’reġjuni ta’ konverġenza u ultraperiferiċi.

[13] Ara paragrafu 3. (b) u l-Kaxxa 1.

[14] Ir-Rhine-Westphalia ta’ Fuq u l-Bavarja.

[15] "Evaluation of the School Milk Measure"("Evalwazzjoni tal-Miżura tal-Ħalib għall-Iskejjel"), finalizzat fi Frar 1999 minn CEAS Consultants (Wye) Limited — Centre for European Agricultural Studies, u l-Institute for the Management of Dairy Companies fit-Technische Universität München. Disponibbli fis-sit tal-Internet tal-Kummissjoni f’http://ec.europa.eu/agriculture/eval/reports/schoolmilk/.

[16] "Evaluation of the National Top-Up to the EU School Milk Subsidy in England" (Evalwazzjoni taż-Żieda Nazzjonali għas-Sussidju tal-Ħalib għall-Iskejjel tal-UE fl-Ingilterra), għad-Dipartiment għall-Ambjent, l-Ikel u l-Affarijiet Rurali (Defra), minn London Economics b’koperazzjoni ma’ Dr Susan New. Siltiet huma mogħtija fl-Anness III, flimkien ma’ link.

[17] L-Artikolu 27(3) tar-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 1605/2002 (ĠU L 248, 16.9.2002, p. 1) jeħtieġ "objettivi (SMART) speċifiċi, li jistgħu jitkejlu, li jistgħu jintlaħqu, relevanti u f’waqthom" għandhom ikunu stabbiliti "għas-setturi kollha koperta bil-budget [baġit]").

[18] Kien miż-żmien bikri ta’ April 1996 li nota interna tal-Kummissjoni stqarret li l-fattur ewlieni fil-valutazzjoni tal-effettività huwa l-impatt tal-miżura fuq l-immaġni tal-ħalib u l-livelli ta’ konsum, imma huwa impossibbli għad-dipartimenti fid-DĠ VI biex jevalwaw dawn l-oqsma jew jivvalutaw ir-rispons tal-konsumatur.

[19] Pereżempju, 7,3 miljun tifel u tifla — iktar minn terz tal-parteċipanti kollha — ingħaddu fi Franza. Madankollu, dawn kienu tfal tal-iskola rreġistrati fi stabbilimenti li kienu qed jieħdu sehem fi Franza, waqt li normalment dawk biss li verament jattendu kantins jibbenefikaw mill-iskema. Il-figura mogħtija għal benefiċjarji fi Franza b’hekk ġiet miżjuda b’madwar 3 miljuni.

[20] Bir-rata medja ta’ kofinanzjar tal-UE ta’ madwar 58 %, il-limitu massimu attwali tal-baġit ta’ EUR 90 miljun huwa ekwivalenti fi spiża totali (Il-Kummissjoni u Stati Membri) ta’ xi EUR 155 miljun.

[21] Iż-żewġ skemi għandhom l-għan li jmorru lil hinn mill-impatt immedjat tal-kwantitajiet distribwiti billi jkollhom impatt edukattiv dejjiemi fuq drawwiet ta’ ikel. Dan l-aspett huwa eżaminat fil-paragrafi 66 et seq.

[22] "The volume of milk and milk products supplied under the scheme is extremely small relative to the size of the EU market (0,3 % of total milk delivered to EU dairies in 1996/97). It is also declining in relative importance. […] At best, any impact of the scheme has been very small relative to the context of the total market and the scheme’s primary objective. […] as a measure to help expand the market for milk products’ and as a ‘surplus disposal mechanism’, the scheme has been poor value for money. (Il-volum ta’ ħalib u ta’ prodotti tal-ħalib ipprovduti taħt l-iskema huwa żgħir ħafna meta mqabbel mad-daqs tas-suq tal-UE (0,3 % tal-ħalib totali mwassal imħaleb tal-UE fl-1996/97). Qed tonqos ukoll f’importanza relattiva. […] L-aktar l-aktar, kwalunkwe impatt tal-iskema kien relattivament żgħir ħafna meta mqabbel mal-kuntest tas-suq totali u l-objettiv primarju tal-iskema. […] bħala miżura biex tgħin tespandi s-suq għal prodotti tal-ħalib u bħala ‘mekkaniżmu żejjed ta’ rimi’, l-iskema kienet ta’ valur fqir għal flus").

[23] L-istima attwali tal-Kummissjoni (murija mill-verifika li wieħed ma tantx jista’ joqgħod fuqha) hija li 21 miljun tifel u tifla, jew madwar 20 % tal-popolazzjoni mira, qed jibbenefikaw mill-Iskema tal-Ħalib. Għall-ewwel sena tal-Iskema tal-Frott, l-Istati Membri li nżaru għażlu li jisħqu fuq tfal tal-iskola tal-primarja.

[24] Għalkemm ma hemmx kunsens fuq figura eżatta, il-kunċett ta’ ammont rrikmandat huwa użat f’ħafna pajjiżi.

[25] "Children in schools that did not participate in the SMSS [School Milk Subsidy Scheme] on average drank an amount of milk sufficient to meet their recommended daily intake of calcium. This is consistent with the most recent national diet survey, which found that average calcium consumption was adequate at ages 4-10." (Tfal fi skejjel li ma ħadux sehem fl-SMSS [L-Iskema ta’ Sussidju tal-Ħalib għall-Iskejjel] fuq medja xorbu ammont ta’ ħalib suffiċjenti biex jilħqu t-teħid irrikmandat ta’ kuljum ta’ kalċju. Dan huwa konsistenti mal-istħarriġ l-aktar riċenti dwar id-dieta nazzjonali, li sab li l-konsum medju ta’ kalċju kien adegwat bejn l-etajiet ta’ 4 u10 snin).

[26] Fl-istess ħin, fi Franza l-għajnuna tal-UE hija essenzjalment imħallsa lil kantins, li proporzjonalment għandhom inqas utenti minn kategoriji soċjali inqas favoriti. B’hekk statistikament, l-għajnuna tal-UE hija indirizzata inqas lil gruppi mira li jingħataw prijorità minn gvernijiet nazzjonali.

[27] Għandu jiġi nnotat li għalkemm ir-Regolament tal-Frott iwaqqaf rata ogħla ta’ kofinanzjar għal konverġenza u r-reġjuni ultraperiferiċi, din id-deċiżjoni ma kinetx ibbażata fuq analiżi ta’ ħtieġa ta’ nutrizzjoni, u barra minn hekk, l-allokazzjoni tal-kontribuzzjoni tal-UE għadha bbażata biss fuq il-kriterju tan-numru ta’ tfal bejn l-etajiet ta’ 6 u 10 snin.

[28] Minħabba li r-Regolament ma jimponix limitu massimu fuq l-ispiża, il-massimu potenzjali (madwar EUR 900 miljun) ġie kkalkolat fuq il-bażi ta’ 25cl għal kull ġurnata ta’ skola (l-ammont massimu ta’ kuljum permissibbli mir-Regolament) għal kull tifel/tifel li qed j/tattendi stabbiliment edukattiv.

[29] Mill-evalwazzjoni tal-1999: "Scheme take-up across the EU in 1996/97 was equivalent to only 12 % of the maximum subsidy entitlement volume. This compares with 19 % in 1992/93. This suggests a relatively poor level of efficiency and effectiveness in reaching the target population […]". (It-teħid tal-iskema madwar l-UE fl-1996/97 kien ekwivalenti biss għal 12 % tal-volum massimu għal intitolament ta’ sussidju. Dan jitqabbel ma’ 19 % fl-1992/93. Dan jissuġġerixxi livell relativament fqir ta’ effiċjenza biex tintlaħaq il-popolazzjoni mira).

[30] Speċjalment minħabba l-objettiv tal-iskema għal sussidjar ta’ mhux biss prodott imma servizz sħiħ, li jinvolvi ppakkjar speċifiku u spejjeż loġistiċi (eż., fir-Renju Unit, il-kunsinna fiżika ta’ ħalib frisk kull filgħodu).

[31] Mill-valutazzjoni tal-1999: "Price does not appear to be a major factor influencing take-up of milk and milk products by consumers including school children. […] This suggests that the main delivery mechanism of the School Milk Measure (price subsidy) is targeted at a factor of minor influence in determining consumption of milk and milk products. Not surprisingly, this means that its net impact on consumption is likely to be very small. (Il-prezz ma jidhirx li kien fattur ewlieni li influwenza t-teħid ta’ ħalib u prodotti tal-ħalib minn konsumaturi inklużi tfal tal-iskola. […] Dan jissuġġerixxi li l-mekkaniżmu ewlieni ta’ kunsinna għall-Miżura tal-Ħalib għall-Iskejjel (sussidju tal-prezz) huwa mmirat bħala fattur ta’ influwenza minuri fid-determinazzjoni tal-konsum ta’ ħalib u prodotti tal-ħalib. Mingħajr l-ebda sorpriża, dan ifisser li l-impatt nett ta’ konsum x’aktarx se jkun żgħir ħafna").

[32] Mill-evalwazzjonijiet tal-1999 u tal-2005: - "We also find that the EU School Milk Subsidy Scheme is an inefficient scheme. The combined SMSS and Top-Up spend around 7,2 million pounds in England annually, and create an estimated 5 million pounds of administrative costs in schools plus 831000 pounds of administrative costs in LEAs [Local Educational Authorities] and the RPA [Rural Payments Agency]. […] We recommend such programmes provide free milk rather than milk at a price, since it is likely to be much cheaper to administer programmes that do not require teachers to track parents’ payments." (Insibu wkoll li l-Iskema ta’ Sussidju tal-UE tal-Ħalib għall-Iskejjel hija skema ineffiċjenti. L-SMSS u ż-Żieda flimkien jonfqu madwar 7,2 miljun lira sterlina annwali fl-Ingilterra, u joħolqu 5 miljun lira sterlina stmati ta’ spejjeż amministrattivi fi skejjel kif ukoll 831000 lira sterlina ta’ spejjeż amministrattivi f’LEAs [Awtoritajiet Lokali Edukattivi] u l-RPA [L-Aġenzija ta’ Ħlasijiet Rurali]. […] Aħna nirrikmandaw li programmi bħal dawn jipprovdu ħalib mingħajr ħlas milli ħalib bi prezz, peress li x’aktarx ikun ferm irħas biex jiġu ġestiti programmi li ma jeħtiġux għalliema li jżommu rekord tal-ħlasijiet ta’ ġenituri). - "…the scheme administrative and financial requirements are considered by some to have acted as a disincentive to scheme take up at the school level. This stems mainly from the time commitments required to implement and administer school milk." (ir-rekwiżiti amministrattivi u finanzjarji tal-iskema huma kkunsidrati minn xi ftit bħala nuqqas ta’ inċentiv għat-teħid tal-iskema fuq livell ta’ skola. Dan jiġi l-aktar minħabba l-impenji ta’ żmien meħtieġa biex jiġi implimentat u ġestit il-ħalib għall-iskejjel).

[33] Piż totali jseħħ fejn miżura hija użata biex tappoġġja benefiċjarji li xorta waħda jkunu għamlu l-istess għażla fin-nuqqas ta’ għajnuna. F’każijiet bħal dawn, ir-riżultat ma jistax jiġi attribwit lill-politika, u l-għajnuna mħallsa lill-benefiċjarju ma kellha l-ebda impatt. B’hekk is-sehem tan-nefqa li jiġġenera piż totali mhuwiex effettiv fih innifsu minħabba li ma jikkontribwixxix fl-objettivi. Huwa neċessarjament diffiċli ħafna li tkejjel piż totali b’mod preċiż, minħabba li jinvolvi l-evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni — non-eżistenza tas-sussidju pubbliku — li hija ipotetika.

[34] Iktar minn 90 % ta’ skejjel jirċievu għajnuna, li jissarraf f’madwar 120 cl kull ġurnata għal kull tifel/tifla fir-rekords tal-iskola.

[35] It-tnaqqis ta’ sussidji wara l-evalwazzjoni tal-1999 għamlet l-iskema aktar ineffettiva, peress li naqqset aktar l-importanza tagħha fuq id-deċiżjonijiet meħudin minn applikanti u benefiċjarji potenzjali.

[36] Il-premessa 2 tar-Regolament (KE) Nru 288/2009: "Sabiex jiżguraw il-valur miżjud tal-Iskemi tal-Frott għall-Iskejjel [...], Fl-istrateġija tagħhom l-Istati Membri għandhom jispjegaw kif se jiggarantixxu l-valur miżjud tal-iskema tagħhom, speċjalment meta l-ikliet regolari tal-iskola jiġu kkunsinnati fl-istess ħin bħall-prodotti ffinanzjati taħt l-Iskema tagħhom tal-Frott għall-Iskejjel."

[37] Dan huwa veru wkoll għal skemi ta’ distribuzzjoni mingħajr ħlas fi Franza. Madankollu minħabba li dawn huma ferm iżgħar fi skala, il-baġit nazzjonali ġenerali huwa ferm iktar modest.

[38] Fir-Renju Unit, sal-2008 d-distribuzzjoni mingħajr ħlas (NMS) kienet finanzjata b’mod sħiħ mill-Ministeru tas-Saħħa. Kien biss fl-2008 li l-gvern tar-Renju Unit ħa d-deċiżjoni li l-UE trodd lura parti mill-ispejjeż tal-politika nazzjonali tiegħu.

[39] L-organizzazzjoni ta’ għoti ta’ xogħol ‘il barra ma jeliminax l-ispejjeż amministrattivi imma sempliċement iservi sabiex jesterbalizzahom. B’hekk l-awtoritajiet tar-Renju Unit jippermettu lill-kumpanija kkonċernata li titlob id-doppju minn dak li tirċievi mill-UE. Madankollu, l-esternalizzazzjoni (i) wisq probabbli ġġib ekonomiji ta’ skala amministrattivi sinifikanti u (ii) tneħħi r-responsabbità ta’ dawk li jieħdu deċiżjoni ta’ xogħol li altrimenti jġiegħlhom jirtiraw l-iskejjel tagħhom mill-iskema.

[40] Il-premessa 4 tar-Regolament (KE) Nru 657/2008: "…dan mhux mod effettiv kif jinkiseb l-għan edukattiv tal-iskema. B’hekk it-tħejjija ta’ ikliet għandha tkun ristretta kif xieraq." L-Artikolu 5(4) tal-istess Regolament jipprojbixxi trattament ta’ tisħin sabiex prodotti tal-ħalib jibqgħu viżibbli u jistgħu jiġu rikonoxxuti minn tfal tal-iskola.

[41] L-evalwazzjoni tal-1999 innotat f’dan ir-rigward li, f’każijiet fejn jinxtorob ħalib bħala prodott komplimentari, l-effettività tal-iskema ta’ sussidju tonqos iktar.

[42] Ir-Regolamenti tal-Ħalib u tal-Frott issa jeħtieġu li jiġu murija kartellun fl-intrata ewlenija ta’ kull stabbiliment li qed jieħu sehem. Mingħajr ma jiġi miċħud li dan hu pass pożittiv, l-impatt tiegħu huwa limitat.

[43] "… the measure has probably had negligible effect on improving knowledge of the nutritional qualities of milk products. This is, however, not surprising given that the School Milk measure has no funding provision for promotional activities and is essentially a price subsidy measure only." (… il-miżura probabbilment kellha effett ta’ importanza żgħira fit-titjib tal-għarfien ta’ kwalitajiet sustanzjużi ta’ prodotti tal-ħalib. Madankollu dan mhuwiex sorprendenti minħabba l-fatt li l-Miżura tal-Ħalib għall-Iskejjel m’ghandhiex provvediment ta’ finanzjar għal attivitajiet ta’ promozzjoni u essenzjalment hija biss miżura ta’ sussidju ta’ prezz).

[44] "The School Milk Subsidy Scheme could prove useful information to parents and children. However, sending delivery trucks to schools every day and requiring teachers to track parents’ payments appears a costly method of providing information." (L-Iskema ta’ Sussidju tal-Ħalib għall-Iskejjel tista’ tipprovdi informazzjoni utli lil ġenituri u tfal. Madankollu, li jintbagħtu trakkijiet ta’ kuljum lil skejjel u l-ħtieġa li għalliema jżommu rekord tal-ħlasijiet ta’ ġenituri jidher bħala metodu għali għall-provvista ta’ informazzjoni.)

[45] Ara http://ec.europa.eu/agriculture/tasty-bunch/about/index_fr.htm, fejn hemm link għas-sit dedikat għall-Iskema tal-Ħalib f’http://ec.europa.eu/agriculture/drinkitup/for_adults_fr.htm.

[46] Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 3/2008 tas-17 ta’ Diċembru 2007 dwar dwar azzjonijiet ta’ informazzjoni u promozzjoni għall-prodotti agrikoli fis-suq intern u fil-pajjiżi terzi (ĠU L 3, 5.1.2008, p. 1) (l-intestatura tal-baġit 05 02 10 01).

[47] Ġejna wiċċ imb wiċċ ma’ eżempji rari ta’ referenzi espliċiti għall-Iskema tal-Ħalib għall-Iskejjel. Kienu kemm kienu eċċezzjonali, dawn immarkaw progress meta mqabbel man-nuqqas totali ta’ kwalunkwe sinerġija kif misjuba fl-evalwazzjoni tal-1999: "Il-ksib ewlieni tar-riċerka juri li l-Miżura tal-Ħalib għall-Iskejjel bilkemm dehret fi kwalunkwe waħda mill-promozzjonijiet ta’ prodotti tal-ħalib madwar l-EU [l-UE].".

[48] Il-premessa 5 tar-Regolament (KE) Nru 288/2009.

[49] "F’dak li għandu x’jaqsam mal-promozzjoni tal-frott u l-ħxejjex friski, tingħata attenzjoni partikolari għall-azzjonijiet ta’ promozzjoni indirizzati lit-tfal fl-istabbilimenti tat-tagħlim"; "Il-persentaġġ imsemmi fl-ewwel subparagrafu huwa ta’ 60 % għall-azzjonijiet ta’ promozzjoni ta’ frott u ħxejjex maħsuba speċifikament għat-tfal fl-istabbilimenti tat-tagħlim tal-Komunità" (L-Artikoli 5(1) u 13(2) tar-Regolament (KE) Nru 3/2008).

[50] Dan għandu mnejn ifisser ritorn għall-idea ta’ Stat Membru jew anke ko-finanzjar tal-industrija.

--------------------------------------------------

L-ANNESS I

TQABBIL TAL-ISKEMA TAL-ĦALIB GĦALL-ISKEJJEL MAL-ISKEMA TAL-FROTT GĦALL-ISKEJJEL

| Ħalib għall-Iskejjel | Frott għall-Iskejjel |

Prodotti eliġibbli | Ħalib u prodotti tal-ħalib imniżżla fir-Regolament (ħalib, ħalib imħawwar, jogurt, ġobon, eċċ.) | Frott u ħaxix (inklużi tipi ta' ikel ipproċessat mingħajr zokkor, xaħam, melħ jew taħlil miżjuda) |

Objettivi | Suq | Għajnuna għal stabbilizzazzjoni tal-objettivi ġenerali tas-suq / tal-PAK |

Nutrizzjoni u saħħa | Fuq żmien qasir: biex jiġu inklużi prodotti tas-saħħa f’dieti ta’ tfal Fuq żmien twil: edukattiv, għall-promozzjoni ta’ drawwiet dejjiema tal-ikel tajjeb għas-saħħa |

L-istruttura tal-iskema | Sussidji finanzjarji għall-bejgħ ta’ ħalib bi prezz imnaqqas / distribuzzjoni ta’ frott fi skejjel |

Benefiċjarji mmirati | Tfal b’attendenza regolari fi stabbiliment edukattiv |

Dawk li jirċievu l-għajnuna | Stabbilimenti edukattivi, fornituri, awtoritajiet ta’ edukazzjoni jew korpi intermedjarji mwaqqfa speċifikament għall-għan Dawn l-applikanti jridu l-ewwel jiġu approvati mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti |

Pubbliċità | Kartelluni fid-daħla ewlenija ta' stabbilimenti |

Livell ta’ għajnuna/ nefqa eliġibbli | L-iskala ta’ pagamenti skont il-kategorija tal-prodott (bażi ta’ referenza EUR 18,15/100 kg ta’ ħalib | Kofinanzjar (50–75 %) tal-ispiża ta’ prodotti distribwiti (+ ċerti spejjeż assoċjati) |

Il-benefiċjarji jikkontribwixxu? | Għajnuna tal-UE hija suffiċjenti biss għal ribass fuq il-prezz tal-bejgħ Fejn id-distribuzzjoni ġiet osservata li kienet mingħajr ħlas, din kienet dipendenti fuq finanzjar addizzjonali | Ir-Regolament jissuġġerixxi imma ma jeħtieġx distribuzzjoni mingħajr ħlas Ma ġew osservati l-ebda każijiet ta’ bejgħ b’rata mnaqqsa imma ġenituri jistgħu jiffinanzjaw b’mod indirett parti mill-ispiża |

Kif isiru disponibbli prodotti lit-tfal? | Mibjugħa b’rata mnaqqsa fi klassijiet jew permezz ta’ ħanut ta’ skola Distribuzzjoni fi klassijiet mingħajr ħlas Prodotti tal-ħalib inklużi f’ikliet ta’ kantins | Distribuzzjoni mingħajr ħlas ‘il barra mill-ħinijiet ta’ ikel (distribuzzjoni awtorizzata f’kantins biss jekk l-Istat Membru jkun jista’ juri valur miżjud — fil-prattika ma ġew iddikjarati l-ebda każijiet) |

Limitu massimu tal-baġit | L-ebda limitu tal-baġit L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 657/2008 madankollu jipprevedi kwantità massima li tista’ tiġi ssussidjata ta’ 0,25 litri kull ġurnata tal-iskola għal kull tifel u tifla tal-iskola li jattendi/tattendi l-iskola regolarment; dan il-limitu massimu ġeneralment ma jintlaħaqx mill-applikanti | EUR 90 miljun |

Kondizzjonijiet għas-sehem minn skejjel | Le | L-istrateġija nazzjonali tal-Istati Membri |

Miżuri akkompanjanti | Le | Obbligatorji, mistqarra li huma kruċjali L-organizzazzjoni u finanzjar mhumiex koperti mill-iskema |

--------------------------------------------------

L-ANNESS II

SOMMARJU TA’ OSSERVAZZJONIJIET MIBGĦUTA LILL-KUMMISSJONI DWAR IR-REGOLARITÀ TAN-NEFQA

ĦALIB GĦALL-ISKEJJEL

PROBLEMI FL-INTERPRETAZZJONI TAR-REGOLAMENT

1. Eliġibbiltà ta’ skejjel tan-nuna: minħabba differenzi fil-mod kif ġie tradott u jiġi interpretat ir-Regolament f’lingwi differenti, skejjel tan-nuna ma sarux eliġibbli fi Franza sal-2008 [1], għadhom mhumiex eliġibbli fl-Italja u fil-Polonja imma huma eliġibbli fil-Ġermanja, fl-Isvezja u fir-Renju Unit [2].

Għ alkemm skejjel tan-nuna huma espliċitament permessi minn xi verżjonijiet ta’ lingwi, l-eliġibbiltà tagħhom mhijiex konformi mad-definizzjoni tar-Regolament ta’ benefiċjarji bħal "tfal tal-iskola" li jattendu "stabbilimenti edukattivi". B’mod ġenerali, fil-pajjiżi li nżaru dawn it-termini mhumiex xierqa għal skejjel tan-nuna.

2. Approvazzjoni ta’ awtoritajiet lokali bħala "awtoritaijiet edukattivi": Ir-Regolament (KE) Nru 657/2008 iniżżel erba’ kategoriji ta’ applikanti eliġibbli. Awtoritajiet lokali, li huma parti indispensabbli tal-iskema f’ħafna Stati Membri, huma approvati taħt il-kategorija (b).

Għ alkemm il-verżjonijiet tal-Franċiż u tat-Taljan tar-Regolament preċedenti fissru din il-kategorija f’termini aktar wiesgħa ("le pouvoir organisateur effectuant la demande d’aide" / "l’amministrazione responsabile"), terminu standardizzat (‘awtorità edukattiva’) hu użat fir-Regolament (KE) Nru 657/2008. Madankollu, dan iqajjem il-mistoqsija dwar jekk l-awtoritajiet lokali jistgħux jiġu kkunsidrati f’kull Stat Membri bħala "awtoritajiet edukattivi".

3. Riflessjoni dwar il-livell ta’ għajnuna f’kantins: ir-Regolament jeħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw "li l-ammont tal-għajnuna huwa rifless b’mod kif xieraq fil-prezz imħallas mill-benefiċjarju" [3]. Dehret essenzjali li tiġi introdotta din il-klawsola sabiex tiggarantixxi li l-għajnuna verament tasal għand il-benefiċjarji mmirati. Madankollu, fejn kantins u skejjel tan-nuna jiċċarġjaw benefiċjarji tariffa fissa ta’ darba, fil-prattika m’hemm l-ebda kontrolli speċifiċi għal dan ir-rekwiżit, li ta’ spiss ma jkunx jista’ jiġi verifikat.

4. L-organizzazzjoni ta’ kontrolli fuq il-post mill-Istati Membri:ġiet varata proċedura legali bejn il-Kummissjoni u Stat Membru wieħed dwar l-interpretazzjoni tiegħu tal-ħtiġijiet relatati ma’ kontrolli fuq il-post (b’mod partikolari l-kunċetti ta’ kontrolli ex-ante u ex-post). Madankollu, il-verifika sabet li l-Istati Membri l-oħrajn mhux kollha jinterpretaw dawn il-provvedimenti bl-istess mod. Sabiex jiġi żgurat li jintuża approċċ standard, għandu jkun hemm proċess ta’ konsultazzjoni li jinvolvi l-partijiet kollha. Minħabba li ż-żewġ Regolamenti huma pjuttost simili f’dan ir-rispett, l-argument japplika wkoll għall-Iskema tal-Frott.

PROBLEMI SPEĊIFIĊI LI NSTABU FL-ISTATI MEMBRI LI NŻARU

5. Xi eżempji ta’ problemi enfasizzati fil-bosta Stati Membri:

a) Il-verifika wriet nuqqasijiet f’sistema waħda ta’ kontrolli ta’ Stat Membru. L-ebda dokumenti ma setgħu jinkisbu għal ċertu kontrolli, f’każijiet oħrajn ix-xogħol tal-ispetturi ma kienx xieraq għal kontrolli dettaljati tal-kwantitajiet iddikjarati, u f’każ wieħed il-kwantitajiet iddikjarati ma kinux ġustifikati.

b) Fi Stat Membru ieħor, il-bażi legali għal approvazzjoni tal-applikant ewlieni teħtieġ konferma, hekk kif l-applikant ma jilħaqx direttament il-kondizzjonijiet formali fir-Regolament.

c) F’tielet Stat Membru, applikazzjonijiet minn stabbilimenti u awtoritajiet lokali ta’ sikwit tfasslu fuq il-bażi ta’ statistika ta’ xiri li ta’ spiss ma kinux jiġu kkonfermati waqt kontrolli. Barra minn hekk, kwantitajiet ikkonsmati minn benefiċjarji ta’ spiss tnaqqsu b’mod suġġettiv u mhux faċilment konfermabbli.

d) Fi Stat Membru finali, seba’ mid-disa’ stabbilimenti li nżaru ma kinux ħadu l-battikata li jwaħħlu kartellun ta’ informazzjoni kif mitlub mir-Regolament.

PIŻ TAX-XOGĦOL IMPOST MINN KONTROLLI EŻISTENTI

6. Taħt il-biċċa l-kbira mill-arranġamenti attwali, kemm l-awtoritajiet u l-applikanti huma ffaċċjati bi piż ta’ xogħol li huwa sinifikanti ħafna meta mqabbel mal-ammonti li ta’ spiss ikunu żgħar ħafna (ara partikolarment il-paragrafi 42–45 u l-Kaxxa 8).

7. Il-problemi enfasizzati b’hekk għandhom jiġu solvuti billi tiġi kkunsidrata l-kost-effettività tal-kontrolli u r-rekwiżiti stabbiliti fir-Regolament.

FROTT GĦALL-ISKEJJEL

8. L-ewwel pagamenti fi Stati Membri taħt l-Iskema tal-Frott ma sarux qabel il-bidu tal-2010, u b’hekk għadu kmieni wisq sabiex tiġi vvalutata l-effettività tas-sistema ta’ monitoraġġ u kontroll. Madankollu, numru ta’ problemi speċifiċi ġew identifikati bil-mod huwa interpretat ir-Regolament. Dawn huma mniżżla fil-paragrafi 9–11 hawn taħt.

9. Finanzjar ta’ miżuri akkompanjanti li huma parti minn kuntratt ta’ kunsinna tal-frott: fi Stat Membru wieħed l-iskema kienet implimentata permezz ta’ sejħa waħda għall-offerti, li inkludiet miżuri akkompanjanti. Għalkemm taħt l-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 288/2009, dawn il-miżuri mhumiex eliġibbli għal kofinanzjar tal-UE, il-verifika sabet li kienu responsabbli għal sehem sostanzjali tal-valur tal-offerta.

10. Diffikultà fid-definizzjoni dwar x’jikkostitwixxi miżura akkompanjanti sodisfaċenti, kemm kwantitattivament u kwalitattivament, fi ħdan it-tifsira tar-Regolament: l-ebda wieħed mit-tliet Stat Membri li nżaru għadu ma kien sab soluzzjoni għal din il-kwistjoni jew iddeċieda fuq il-qafas għal sistema rilevanti ta’ kontrolli u sanzjonijiet.

11. Kofinanzjar ta’ "spejjeż": ir-Regolament jipprovdi għall-ispejjeż ta’ prodotti mwassla lil skejjel li għandhom jiġu koffinanzjati. Din il-klawsola hija direttament rilevanti fejn l-għajnuna hija mħallsa lix-xerrej (skola jew kunsill lokali, bħal fi Franza). Madankollu, fejn l-għajnuna tmur għand il-fornitur (bħal fil-Ġermanja, fl-Italja u fil-Polonja), il-kunċett ta’ spejjeż, kif użat fir-Regolament, mhuwiex direttament rilevanti minħabba li l-livell ta’ għajnuna jista’ jiġi kkalkulat biss fuq il-prezz ta’ bejgħ, li neċessarjament jinkludi marġni ta’ profitt.

[1] Fil-verżjoni Franċiża tar-Regolament, it-terminu bikri "écoles maternelles" (L-Artikolu 2(1)(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2707/2000 (ĠU L 311, 12.12.2000, p. 37)) ġie mibdul għal "crèches ou autres établissements d’éducation préscolaire" (L-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru 657/2008).

[2] Fil-verżjonijiet lingwistiċi rilevanti oħrajn it-terminu użat ma ġiex mibdul — "nursery (school)" (Ingliż), "scuola materna" (Taljan), "przedszkola" (Pollakk), "Kindergarten" (Ġermaniż), "förskola" (Svediż). Madankollu, differenzi f’xi jfissru dawn it-termini rriżultaw f’applikazzjonijiet/interpretazzjonijiet differenti.

[3] L-Artikolu 14(1) tar-Regolament (KE) Nru 657/2008.

--------------------------------------------------

L-ANNESS III

SOMMARJU TAL-EVALWAZZJONI ESTERNA TAL-2005 FIR-RENJU UNIT TAŻ-ŻIEDA NAZZJONALI LIS-SUSSIDJU TAL-UE TAL-ĦALIB GĦALL-ISKEJJEL FL-INGILTERRA

1. Fl-2005, ir-Renju Unit wettaq evalwazzjoni taż-Żieda Nazzjonali lis-Sussidju tal-UE tal-Ħalib għall-Iskejjel fl-Ingilterra. Il-qasam ta’ din l-evalwazzjoni kien limitat għall-bejgħ ta’ ħalib bi prezz imnaqqas u ma inkludiex il-programm nazzjonali għad-distribuzzjoni mingħajr ħlas għat-tfal b’età ta’ inqas minn ħamessu snin (ara l-paragrafi 8 u 61).

2. Il-konklużjonijiet ta’ dan l-istudju kienu kritiċi ħafna tal-miżura bħala waħda li hija kemm ineffiċjenti u ineffettiva. Partikolarment, l-evalwazzjoni enfasizzat il-valur miżjud baxx tal-iskema u l-ispejjeż għoljin ta’ ġestjoni, u l-fatt li l-ħalib sussidjat jiswa aktar mill-prezz tas-supermarket lil tfal tal-iskola.

3. Ir-rapport ikkonkluda li ż-Żieda Nazzjonali kienet ta’ valur baxx għal flus u rrakkomanda li l-gvern għandu jieqaf iħallsu.

1) Minħabba li ż-Żieda toħloq spejjeż amministrattivi għolja u apparentament għandha benefiċċji żgħar għas-saħħa ta’ tfal, il-gvern tar-Renju Unit għandu jikkunsidra li jwaqqafha. […].

2) Fid-dawl tal-ispejjeż u l-benefiċċji tal-Iskema tas-Sussidju tal-UE tal-Ħalib għall-Iskejjel, u r-raġunar dgħajjef għal programm li jagħmel ħalib sussidjat disponibbli għal skejjel, il-gvern tar-Renju Unit għandu jikkunsidra li jiddiskuti mal-Kummissjoni Ewropea l-idea li jtemm l-SMSS tal-UE. […]

[…] Kieku ż-Żieda u forsi l-SMSS tal-UE jkollhom jintemmu, il-gvern għandu mnejn ikun interessat fi sforzi oħrajn biex jippromwovi l-konsum ta’ ħalib miż-żgħażagħ. Aħna nħossu li l-programmi tal-ħalib għall-iskejjel fuq skala kbira ma jirrappreżentawx użu sensibbli ta’ fondi pubbliċi, imma li l-ġustifikazzjoni teżisti għal programmi li ġew immirati b’mod dejjaq. Aħna nirrakkomandaw li programmi bħal dawn għandhom jipprovdu ħalib mingħajr ħlas minflok bi ħlas, peress li x’aktarx li tkun irħas il-ġestjoni ta’ programmi li ma jeħtiġux li għalliema jżommu rekord ta’ ħlasijiet ta’ ġenituri.

4. It-test sħiħ tal-evalwazzjoni, li twettqet għad-Dipartiment għall-Ambjent, l-Ikel u l-Affarijiet Rurali (Defra) minn London Economics b’koperazzjoni ma’ Dr Susan New, jista’ jiġi konsultat f’

ht tp://archive.defra.gov.uk/evidence/economics/foodfarm/evaluation/schoolmilk/fullreport.pdf.

--------------------------------------------------

L-ANNESS IV

BIDU EŻITANTI GĦALL-ISKEMA TAL-FROTT

VARATURA AKTAR EŻITANTI MILLI MISTENNI ...

1. Meta mqabbel mal-mira inizjali ta’ EUR 90 miljun fl-ewwel sena tal-iskola [1], intefqu biss EUR 33 miljun fl-2009/2010. Mill-Istati Membri li kienu l-aktar ikkonċernati, l-Italja biss kienet kapaċi timplimenta l-iskema kif deskritta fl-istrateġija tagħha (ara l-Grafika).

Tqabbil bejn l-allokazzjoni tal-baġit u n-nefqa mwettqa għas-sena skolastika 2009/2010 (f’EUR miljun)

+++++ TIFF +++++

Sors: Il-Kummissjoni Ewropea.

2. Dawn ir-riżultati inizjali juru kemm li l-Kummissjoni kienet qiegħda tkun realistika meta rrakkomandat tnaqqis fil-baġit propost mill-Parlament Ewropew [2], u wkoll li t-tbassir tagħha stess għall-fażi ta’ varatura kienu għadhom wisq ottimisti.

3. Mill-pajjiżi li nżaru:

a) Fil-Polonja d-dewmien kien ikkawżat minn dewmien amministrattiv u mill-fatt li r-regoli nazzjonali ta’ implimentazzjoni inizjalment għamluha diffiċli sabiex jinstabu fornituri li kienu lesti jagħmlu kunsinni.

b) Fil-Ġermanja, il-varatura kienet ittardjata minn taħdidiet bejn il-gvern nazzjonali u r-reġjuni dwar is-suġġett ta’ kofinanzjar.

c) Fi Franza wkoll il-bidu bil-mod ħafna kien minħabba diffikultajiet fil-ksib ta’ kofinanzjar. Fin-nuqqas ta’ kontribuzzjoni nazzjonali, kull sehem ta’ stabbiliment huwa dipendenti fuq finanzjar lokali (normalment mill-kunsill lokali). Il-ksib ta’ dan il-komplement lokali s’issa kien problematiku.

... IMMA INTERESS FL-ISKEMA BAQA’ GĦOLI

4. Fir-Renju Unit, ir-raġuni ewlenija għal nuqqas ta’ parteċipazzjoni hija li skema nazzjonali aktar ambizzjuża għal distribuzzjoni mingħajr ħlas hija diġà operattiva (b’valur ta’ 44 miljun lira sterlina fl-Ingilterra biss).

5. Id-dewmien enormi esperjenzat virtwalment kullimkien jidher li ġie kkawżat minn żbilanċ bejn, fuq naħa waħda, appoġġ politiku u entużjażmu għal varatura malajr tal-proġett u fuq in-naħa l-oħra, l-inabbiltà prattika ta’ bosta msieħba li jorganizzaw il-varatura fil-ħin. L-iskeda ta’ żmien adottata mill-Kummissjoni ma tatx lok biex l-Istati Membri jkunu jafu x’kienet l-allokazzjoni baġitarja definittiva tagħhom għall-2009–10 sa Lulju 2009, filwaqt li ladarba l-iskema tkun qiegħda titħaddem mingħajr problemi d-deċiżjoni tal-Kummissjoni se tittieħed sal-31 ta’ Marzu tas-sena ta’ qabel.

6. Għalkemm dan id-dewmien b’hekk ippospona l-impatt antiċipat tal-iskema, dan ma jfissirx li m’hemmx interess. Fejn l-iskema hija operattiva qed jaslu l-ewwel effetti pożittivi, u 14 mill-Istati Membri li qed jieħdu sehem żiedu t-tbassir tagħhom tal-baġit għall-2010/2011 [3].

7. Wisq probabbli, is-sehem dalwaqt se jkun limitat biss skont id-disponibilità ta’ riżorsi mill-UE jew minn baġits nazzjonali.

[1] Il-baġit tal-2010 kien ibbażat fuq is-suppożizzjoni li l-ammont kollu disponibbli kien se jintefaq (żewġ terzi minnu fis-sena finanzjarja tal-2010).

[2] Il-Parlament kien inizjalment ippropona baġit ta’ EUR 500 miljun. Fl-aħħar kienet il-proposta tal-Kummissjoni ta’ EUR 90 miljun biss li dwarha instab qbil. Il-Kummissjoni ħasset b’mod partikolari li l-proġett l-ewwel kellu juri l-utilità tiegħu fuq skala iżgħar.

[3] Madankollu, minħabba li Stati Membri ma setgħux jivvalutaw il-ħtiġijiet tagħhom għall-ewwel sena, għadu mhuwiex possibbli li jiġi determinat jekk dawn it-talbiet ġodda se jkunu aktar realistiċi.

--------------------------------------------------