C 105/158

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Rakkomandazzjoni għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro”

(COM(2020) 746 final)

(opinjoni addizzjonali)

(2022/C 105/28)

Relatur: Kristi SÕBER

Deċiżjoni tal-Bureau 26.4.2021 Bażi legali Artikolu 32(1) tar-Regoli ta’ Proċedura u Artikolu 29(a) tad-Dispożizzjonijiet ta’ Implimentazzjoni tar-Regoli ta’ Proċedura Sezzjoni kompetenti Sezzjoni għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali Adottata fis-sezzjoni 5.10.2021 Adottata fil-plenarja 20.10.2021 Sessjoni plenarja Nru 564 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 166/2/1

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) huwa konxju sew li l-pandemija għadha ma spiċċatx u li l-impatti ekonomiċi tagħha ser idumu diversi snin u għalhekk hemm bżonn ta’ taħlita speċifika u ġdida ta’ politika ekonomika ta’ emerġenza. Il-KESE jilqa’ l-previżjoni l-aktar reċenti tal-Kummissjoni Ewropea li tindika li, mill-2021, l-ekonomija tal-UE u dik taż-żona tal-euro ser jerġgħu jaċċelleraw malajr (u d-data preliminari tikkonferma dan), speċjalment permezz tal-irkupru tal-investiment, appoġġjat bis-sħiħ mill-użu ta’ NextGenerationEU (NGEU), b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza.

1.2. Fl-istess ħin, il-KESE jirrikonoxxi li l-UE għaddejja mill-aktar perjodu serju fl-istorja ekonomika tal-integrazzjoni Ewropea, li qed jaffettwa l-konsum privat u l-investimenti, kif ukoll il-prestazzjoni tal-kummerċ barrani. F’dan iż-żmien kritiku, l-infiq tal-gvern biss jista’ jgħin biex itaffi s-sitwazzjoni.

1.3. F’din is-sitwazzjoni speċifika u unika, kien meħtieġ li tinħoloq taħlita ġdida ta’ politika ekonomika ta’ emerġenza biex tiġi indirizzata l-kriżi. Il-KESE japprezza r-reazzjoni rapida fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell tal-Istati Membri u jilqa’ l-fatt li l-proċess ta’ tranżizzjoni doppja sar parti sostanzjali mill-isforz u l-istrateġija ta’ rkupru.

1.4. Speċjalment fl-ewwel nofs tal-2020, l-Inizjattivi ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus għenu biex jittaffew iċ-ċirkostanzi ekonomiċi diffiċli ħafna, prinċipalment billi stabbilizzaw is-swieq, l-impjiegi u l-introjtu personali. Dan l-ewwel pass kien segwit mill-NGEU, il-kontribuzzjoni fiskali robusta u l-aktar innovattiva, b’reazzjoni diretta għall-effetti tal-pandemija. Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon iż-żewġ inizjattivi bħala rispons rapidu u flessibbli għall-pandemija.

1.5. Il-KESE huwa konxju sew tal-pożizzjonijiet u l-impatti differenti tal-pandemija li kkawżaw diverġenza usa’ fost l-Istati Membri. Il-KESE jitlob li jiġi kkunsidrat il-fenomenu tad-diverġenzi fiż-żona tal-euro u li jingħata rispons prudenti għall-prestazzjoni fiskali li marret għall-agħar b’mod sinifikanti. Fi ħdan qafas komuni, il-Kumitat jilqa’ l-flessibbiltà adottata f’politiki ekonomiċi nazzjonali u programmi ta’ rkupru mfassla apposta li jirrispettaw il-ħtiġijiet speċifiċi tal-Istati Membri. Din il-flessibbiltà hija rrakkomandata wkoll sabiex jiġu implimentati l-Programmi ta’ Rkupru u Reżiljenza.

1.6. Il-KESE jissottolinja l-ħtieġa li jinkiseb bilanċ ġdid bejn il-politiki monetarji u fiskali u li jiġu eliminati l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati fil-perjodu li ġej. Il-KESE huwa konxju taż-żieda sinifikanti fil-proporzjonijiet tad-dejn għall-PDG fl-aħħar sena. Hekk kif ikun ikkonsolidat l-irkupru ekonomiku, it-tnaqqis fil-proporzjonijiet tad-dejn għall-PDG irid isir b’tali mod li jiġi promoss it-tkabbir inklużiv, jiġu evitati l-inġustizzji soċjali u l-effetti negattivi għall-kumpaniji u fuq is-suq tax-xogħol.

1.7. Il-KESE jirrispetta u jifhem li l-irkupru ta’ wara l-COVID-19 ser ikun akkumpanjat b’mod estensiv minn miżuri strutturali ta’ politika ( 1 ) li ser ikunu prinċipalment konformi mal-Patt Ekoloġiku Ewropew. F’dan ir-rigward, il-KESE jappoġġja r-rabtiet bejn il-proċess ta’ rkupru, il-konsolidazzjoni fiskali u l-prattiki tal-ibbaġitjar ekoloġiku.

1.8. Il-KESE jemmen bis-sħiħ li t-tagħlimiet mill-pandemija għandhom jiġu riflessi fl-isforz ġenerali biex jingħata kontribut għall-iżvilupp ekonomikament effettiv, soċjalment ġust u ambjentalment sostenibbli tal-UE u taż-żona tal-euro fuq perjodu twil ta’ żmien.

1.9. Għall-kuntrarju tal-kriżi preċedenti fl-2009-2011, fejn is-setturi bankarji u finanzjarji kienu wieħed mill-kawżi tar-reċessjoni konsegwenti, din id-darba l-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-forma tajba u b’saħħitha tas-setturi bankarji u finanzjarji, li għenet biex din is-sitwazzjoni diffiċli tingħeleb b’mod aktar faċli.

1.10. Il-KESE jappella b’rispett li tinżamm l-integrità tas-suq uniku u li jiġi evitat kwalunkwe sinjal tal-frammentazzjoni tiegħu, bħala kundizzjoni fundamentali għall-prestazzjoni pożittiva futura tal-ekonomiji tal-UE u taż-żona tal-euro. Din l-integrità għandha tiġi appoġġjata aktar permezz ta’ progress xieraq fl-iżvilupp tal-Unjoni Bankarja u tal-Unjoni tas-Swieq Kapitali.

1.11. Il-KESE jirrikonoxxi u jirrispetta li ttieħdu xi tagħlimiet importanti mill-kriżi preċedenti u dawn intużaw biex jappoġġjaw l-istabbiltà makroekonomika, u jappella lill-istituzzjonijiet responsabbli tal-UE biex itejbu l-governanza tal-politika ekonomika tal-UE u biex jiżguraw li t-tagħlimiet meħuda mill-pandemija jiġu konsegwentement riflessi fi sforzi kontinwi ta’ riforma.

2. Sfond u kuntest

Il-prestazzjoni u l-prospetti makroekonomiċi attwali

2.1. Il-pandemija tal-COVID-19 ikkawżat depressjoni ekonomika qawwija u f’daqqa iżda, fl-2020, it-tnaqqis fil-PDG kien fl-aħħar mill-aħħar kemxejn inqas milli kien mistenni oriġinarjament. It-tnaqqis kien akbar milli fl-aħħar kriżi ekonomika (fl-2020, l-ekonomija taż-żona tal-euro naqset b’6,5 % sena wara sena, meta mqabbla ma’ 4,5 % fl-2009; l-ekonomija tal-UE naqset b’6,0 % sena wara sena fl-2020, meta mqabbla ma’ 4,3 % fl-2009; kemm l-ekonomiji tal-UE kif ukoll taż-żona tal-euro huma mistennija li jikbru b’4,8 % fl-2021). Għalhekk, qed niffaċċjaw sitwazzjoni ekonomika eċċezzjonali u l-agħar prestazzjoni ekonomika tal-Ewropa mit-tieni Gwerra Dinjija ’l hawn.

2.2. Fl-2020, kemm il-konsum privat kif ukoll l-investimenti naqsu b’mod sostanzjali (it-tnejn li huma b’7,4 % sena wara sena) u l-kummerċ barrani ntlaqat ħażin ukoll. Fl-istess sena, in-nefqa pubblika biss żdiedet bi ftit meta mqabbla mas-sena preċedenti (1,3 %). S’issa, minħabba l-miżuri ta’ emerġenza, la kien hemm telf kbir ta’ impjiegi u lanqas telf kbir ta’ introjtu bl-istess livell li kien hemm fil-kriżi tal-2008. Madankollu, meta jitqies it-tnaqqis sostanzjali fl-attività ekonomika, dan ifisser li l-produttività naqset ukoll.

2.3. B’mod ġenerali, l-2021 titqies bħala sena ta’ rkupru (speċjalment minħabba ż-żieda fl-attivitajiet ta’ investiment, li skont il-previżjoni tal-Kummissjoni Ewropea għandha tilħaq is-6,2 %), iżda għadha mimlija inċertezzi minħabba l-impatt tal-pandemija fuq l-aġenti ekonomiċi u l-bidliet fl-imġiba tagħhom.

Taħlita ta’ politika ekonomika ta’ emerġenza

2.4. Minħabba l-pandemija, kellha tinħoloq taħlita ġdida ta’ politiki ekonomiċi ta’ emerġenza biex tipprovdi rispons immedjat iżda wkoll fuq terminu medju għax-xokk. Il-prijorità ewlenija tagħha hija li tittratta, telimina u tnaqqas il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tal-pandemija u li żżomm lill-Ewropa f’direzzjoni kompetittiva u sostenibbli.

2.5. Parti integrali oħra mir-rispons fuq terminu medju u fit-tul għall-pandemija, u l-isforz għall-irkupru, ir-rikostruzzjoni u r-reżiljenza (l-istrateġija 3R), hija l-proċess ta’ tranżizzjoni doppja (ekoloġika u diġitali), bl-enfasi qawwija tiegħu fuq il-kunsiderazzjonijiet soċjali u r-rispett għall-istat tad-dritt u valuri fundamentali oħra tal-UE. Barra minn hekk, il-KESE jappella għal enfasi akbar fuq il-ġlieda kontra l-inugwaljanzi u l-indirizzar tal-konsegwenzi tal-kriżi, b’mod partikolari għal dawk l-aktar vulnerabbli.

Politika monetarja

2.6. Il-BĊE qed ikompli l-politika espansiva ħafna tiegħu bħala rispons immirat għall-pandemija. Madankollu, reċentement, il-BĊE ħabbar li l-kundizzjonijiet finanzjarja favorevoli tista’ tinżamm b’pass moderatament aktar baxx ta’ xiri nett ta’ assi taħt il-Programm ta’ Xiri ta’ Emerġenza Pandemika milli fiż-żewġ trimestri preċedenti.

Pożizzjoni fiskali u konsolidazzjoni fiskali

2.7. L-Inizjattivi ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus (CRII u CRII+), li ddirezzjonaw u allokaw mill-ġdid il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni, għenu ħafna biex jikkumpensaw għall-konsegwenzi negattivi u jpattu għalihom, biex jistabbilizzaw is-swieq u biex jipproteġu l-impjiegi u l-introjtu personali.

2.8. L-aktar strument innovattiv ivvintat, żviluppat u li bħalissa qed jiġi implimentat bħala rispons dirett għall-pandemija tal-COVID-19 huwa bla dubju l-programm Next Generation EU, li l-għan ewlieni tiegħu huwa li jtaffi l-impatti negattivi tal-pandemija.

2.9. Il-pożizzjoni fiskali espansiva tal-NGEU ġiet appoġġjata b’mod eċċezzjonali u temporanju permezz tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

2.10. Madankollu, flimkien mal-miżuri meħuda fil-livell nazzjonali, l-impenn fiskali kien jiswa l-flus u wassal għad-deterjorament tal-indikaturi fiskali.

2.11. Tnaqqis fattibbli taI-proporzjon tad-dejn għall-PDG irid isir b’tali mod li jiġu evitati l-inġustizzji soċjali u l-effetti negattivi żejda fuq is-suq tax-xogħol. Sabiex jitjiebu l-indikaturi fiskali, strateġija ta’ tkabbir inklużiv u sostenibbli hija kruċjali.

Politika strutturali u miżuri regolatorji

2.12. Il-pandemija tal-COVID-19 żvelat xi nuqqasijiet strutturali serji fil-funzjonament tal-ekonomiji u s-soċjetajiet Ewropej. Għalhekk, it-tagħlimiet li għandhom jittieħdu wara l-COVID-19 ma jinkludux biss li jkun hemm normalità ġdida, iżda wkoll li jiġu implimentati miżuri li jagħmlu s-sistemi ekonomiċi u tas-soċjetà aktar reżiljenti (li diġà jippresupponi inqas fraġilità u vulnerabbiltà). Dan ma jinkludix biss l-istadji importanti għal tranżizzjoni doppja soċjalment ġusta, sistemi tal-kura tas-saħħa aktar effiċjenti u interkonnessi u d-distribuzzjoni ta’ servizzi mediċi madwar l-Ewropa, iżda wkoll appoġġ għal żona tal-euro aktar kompetittiva fl-Ewropa u lil hinn minnha, inklużi investimenti strateġiċi li jappoġġjaw l-industrija Ewropea u jsaħħu l-pożizzjoni tal-UE f’kuntest globali.

2.13. Fl-ewwel fażi tal-pandemija, is-suq uniku ġie affettwat b’mod sever, bi flussi kummerċjali tradizzjonali interrotti bejn, u anke fi ħdan, l-Istati Membri tal-UE minħabba l-miżuri restrittivi severi. Is-sitwazzjoni ġiet solvuta bl-intervent tal-Kummissjoni Ewropea, li stabbilixxiet kurituri ekoloġiċi.

Intermedjazzjoni finanzjarja

2.14. Is-settur bankarju u finanzjarju tal-UE u taż-żona tal-euro wera s-saħħa u r-reżiljenza tiegħu, permezz tar-regolamenti u r-regoli l-ġodda adottati wara l-kriżi preċedenti. Bħalissa, is-settur huwa aktar b’saħħtu f’termini ta’ dotazzjoni tal-kapital tiegħu u s-saħħa tal-portafoll tiegħu. Madankollu, jista’ jkun hemm xi riskji relatati mas-solvenza tal-klijenti tiegħu li jistgħu jwasslu għal aktar self improduttiv.

Governanza

2.15. Il-kriżi attwali fakkritna dwar l-arkitettura mhux kompluta tal-qafas ta’ governanza ekonomika tal-UE. Bil-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, in-natura tas-Semestru Ewropew inbidlet b’mod fundamentali: peress li l-iżborż tal-fondi huwa marbut mal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż, dawn saru aktar politikament vinkolanti. Is-soċjetà ċivili għandha tkun involuta aktar fil-proċess tas-Semestru Ewropew. Il-prinċipju tas-sħubija, li għandu tradizzjoni twila fil-politika ta’ koeżjoni, għandu jservi bħala mudell ta’ referenza għal għodda effettiva tal-involviment tas-soċjetà ċivili.

3. Kummenti ġenerali

3.1. Il-KESE jirrikonoxxi li x-xenarji ta’ rkupru ser jiddependi ħafna mill-intensità tal-pandemija u mis-suċċess tal-kampanji ta’ tilqim, l-aspetti strutturali (pereżempju, il-prestazzjoni tas-setturi li ġew affettwati l-aktar jew kompletament affettwati, bħat-turiżmu, l-ospitalità, it-trasport, il-kultura u d-divertiment u l-piż tagħhom fl-ekonomija). Ser ikunu importanti wkoll il-flessibbiltà potenzjali fil-politika fiskali biex ikunu jistgħu jiġu adottati miżuri ta’ kumpens kif ukoll l-effiċjenza ta’ dawn il-miżuri.

3.2. Il-KESE jiddispjaċih li l-impatt ekonomiku tal-pandemija wassal għal diverġenzi usa’ fl-ekonomiji taż-żona tal-euro f’termini ta’ prestazzjoni ekonomika, indikaturi fiskali, inflazzjoni u bilanċ estern. Dan jista’ jinfluwenza b’mod qawwi s-sitwazzjoni ekonomika u soċjali u l-kompetittività tal-ekonomiji milquta u ż-żona tal-euro kollha kemm hi, kif ukoll l-iżbilanċi interni u esterni.

3.3. Il-KESE japprezza r-rispons komprensiv ħafna u pjuttost flessibbli tal-atturi ewlenin tal-politika ekonomika tal-UE għall-pandemija, jiġifieri l-Bank Ċentrali Ewropew (bil-programmi ta’ xiri u r-rati ewlenin tal-imgħax), il-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà (MES – bl-istrumenti ta’ appoġġ għall-istabbiltà makroekonomika tiegħu) u l-Kummissjoni (bl-inizjattiva innovattiva ħafna tagħha tal-NGEU, issupplimentata b’miżuri oħra ta’ emerġenza bħas-CRII(+), SURE, flessibbiltà fir-regoli dwar l-għajnuna fiskali u mill-Istat kif ukoll fir-regolament finanzjarju, u miżuri eċċezzjonali oħra li jagħtu lill-Istati Membri l-flessibbiltà meħtieġa biex jadottaw il-miżuri meħtieġa għall-immaniġġar ta’ kriżijiet).

3.4. Il-KESE huwa konvint li l-eżitu tat-taħlita ta’ politika ekonomika ta’ emerġenza huwa kruċjali. Essenzjalment, irid jintlaħaq qbil komuni u kkoordinat bejn il-politika monetarja u r-risponsi tal-politika fiskali. Iridu jiġu adottati riformi rilevanti biex jiġi appoġġjat irkupru sostenibbli (permezz ta’ miżuri għall-enerġija nadifa, id-diġitalizzazzjoni, l-innovazzjoni u l-ekonomija ċirkolari, fost l-oħrajn). L-impatt tal-NGEU u l-interazzjoni tiegħu ma’ politiki ekonomiċi oħra huma importanti, speċjalment f’pajjiżi li jirċievu fondi kbar.

3.5. Il-KESE japprezza li t-taħlita ta’ politika ekonomika ta’ emerġenza fiha wkoll xi limiti biex tiġi evitata kwalunkwe konsegwenza negattiva futura fuq l-istabbiltà tal-prezzijiet u l-indikaturi tad-dixxiplina fiskali fuq terminu medju u twil bħala riżultat tal-politiki espansjonarji attwali. B’mod partikolari, l-iżvilupp futur tal-finanzi pubbliċi huwa soġġett għal riskji kbar. F’dan il-kuntest, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa ta’ politika ta’ tassazzjoni ġusta u sostenibbli billi, fost affarijiet oħra, jiġu miġġielda l-frodi tat-taxxa u l-ippjanar aggressiv tat-taxxa.

3.6. Il-KESE jistenna li l-NGEU mhux biss iġib lill-ekonomiji taż-żona tal-euro u tal-UE lura għal-livelli ta’ qabel il-pandemija tagħhom, iżda wkoll li jappoġġja miżuri importanti tal-politika strutturali, prinċipalment lejn tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, filwaqt li jqis kif dovut it-tħassib soċjali u dwar l-impjiegi. Fir-rigward tal-NGEU, il-KESE japprezza li l-UE rnexxielha tadotta miżura tant wiesgħa fi żmien tant qasir iżda jqis ukoll li huwa meħtieġ li tagħmel ħilitha biex tindirizza n-nuqqasijiet possibbli, bħal konsultazzjoni insuffiċjenti tas-soċjetà ċivili fl-iżvilupp tal-Pjani Nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza.

3.7. Il-KESE huwa konxju li għodda innovattiva oħra mfassla u implimentata bħala rispons dirett għall-pandemija hija SURE, li għandha l-għan li tappoġġja lill-gvernijiet fl-isforzi tagħhom biex jipproteġu l-impjiegi u l-introjtu personali.

3.8. Il-KESE jirrakkomanda li l-konsolidazzjoni fiskali li jmiss tirrispetta l-prattiki ta’ bbaġitjar ekoloġiku ( 2 ) u l-appoġġ għall-investiment pubbliku ekoloġiku, sabiex tikkontribwixxi għall-Patt Ekoloġiku Ewropew u għal sitwazzjoni fiskali tal-UE aktar b’saħħitha. Il-KESE huwa konxju sew tal-impatt negattiv konsiderevoli tal-kriżi attwali fuq il-finanzi pubbliċi.

3.9. Filwaqt li l-KESE javża kontra d-diżattivazzjoni prematura tal-klawżola liberatorja ġenerali ( 3 ) , ser ikun meħtieġ li ssir enfasi fuq is-sostenibbiltà fiskali ġaladarba l-pandemija tkun intemmet b’mod ċar u l-irkupru jkun wasal fi stadju avvanzat. Imbagħad, il-politiki u l-istrumenti fiskali għandhom jiġu ffukati mill-ġdid sabiex jiġu adottati strateġiji xierqa fuq terminu medju u twil. Il-KESE jilqa’ d-deċiżjoni tal-Kummissjoni biex tibda mill-ġdid ir-rieżami dwar il-qafas ta’ governanza ekonomika tal-UE fil-ħarifa tal-2021. Ir-regoli fiskali għandhom jiġu applikati bis-sħiħ biss wara li jkunu ġew riveduti. Għalhekk, minflok “ritorn”, il-KESE jirrakkomanda “bidla fid-direzzjoni” lejn qafas rivedut ta’ governanza ekonomika ( 4 ) . Fil-fehma tal-KESE, kwalunkwe qafas fiskali futur jeħtieġ li jkun favur l-investiment, billi tiġi implimentata r-regola tad-deheb għall-investimenti pubbliċi mingħajr ma tiġi kompromessa l-istabilità fiskali u finanzjarja fuq perjodu medju ta’ żmien, jiġi promoss it-tkabbir u l-Istati Membri jkunu jistgħu jimplimentaw politika kontroċiklika fi żminijiet ta’ reċessjoni ekonomika.

3.10. Il-KESE huwa favur riformi għal sistemi ta’ dħul pubbliku aktar effiċjenti u ġusti li jċaqilqu t-tassazzjoni lil hinn mix-xogħol u l-investimenti produttivi, u jagħmlu enfasi akbar fuq it-tassazzjoni ambjentali u l-esternalitajiet tal-ipprezzar u fuq struttura ta’ inċentivi aktar effiċjenti u mtejba biex jiġu limitati l-prattiki tal-evitar tat-taxxa.

3.11. Il-KESE japprezza li s-setturi bankarji u finanzjarji tal-UE u taż-żona tal-euro jinsabu f’qagħda ħafna aħjar meta mqabbla mal-kriżi preċedenti, huma inqas vulnerabbli u aktar reżiljenti. Madankollu, fl-istess ħin, il-KESE jirrakkomanda li ma jiġux sottovalutati xi wħud mir-riskji ta’ solvenza li jistgħu jirriżultaw minn telf ta’ dħul imġarrab mill-klijenti tas-setturi. Dan jista’ jirriżulta f’aktar self improduttiv fuq il-karti bilanċjali tal-banek. Il-KESE huwa kuntent li s-settur bankarju taż-żona tal-euro wera l-istabbiltà tiegħu u li s’issa għadu ma ġiex affettwat b’mod sinifikanti mill-kriżi.

3.12. Il-KESE jemmen bis-sħiħ li l-funzjonament bla xkiel tas-suq uniku jfisser ukoll ekonomiji taż-żona tal-euro u tal-UE b’mod ġenerali aktar reżiljenti u effiċjenti. Il-Kumitat iqis ukoll li huwa partikolarment importanti li jitlesta s-suq uniku sabiex jiġu limitati l-inflessibbiltajiet u l-imperfezzjonijiet ekonomiċi.

3.13. Il-KESE jilqa’ t-taħlita speċifika ta’ politika ekonomika li ġiet adottata s-sena l-oħra biex tipprovdi rispons immedjat għall-pandemija u li ġiet aġġustata kontinwament biex tirrifletti s-sitwazzjoni li qed tevolvi. Il-KESE jqis li l-miżuri ta’ rispons tal-UE jistgħu effettivament itaffu l-impatti negattivi potenzjali fit-tul tal-kriżi fuq il-prestazzjoni ekonomika taż-żona tal-euro u tal-UE, u fuq is-swieq tax-xogħol tal-UE, u jistgħu jnaqqsu t-twessigħ tad-diverġenzi ekonomiċi u soċjali. Fl-istess ħin, huwa kruċjali li jiġu indirizzati l-iżbilanċi sostanzjali sabiex jiġu koperti b’mod effettiv ir-riskji makroekonomiċi sinifikanti, inklużi r-riskji ta’ inugwaljanzi li qed jiżdiedu.

3.14. Il-KESE jemmen bis-sħiħ li s-sistemi tal-kura tas-saħħa, tal-protezzjoni soċjali u tal-emerġenza li jiffunzjonaw tajjeb huma kruċjali għal żvilupp ekonomiku sostenibbli pożittiv fit-tul. Il-pandemija żvelat u saħħet din ir-rabta, li konsegwentement jenħtieġ li tiġi riflessa wkoll fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

3.15. Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa li jitkomplew l-isforzi biex titlesta l-arkitettura tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, inklużi l-adattament tas-Semestru Ewropew għall-programm NGEU, l-ikkompletar tal-Unjoni Bankarja u l-Unjoni tas-Swieq Kapitali u r-reviżjoni tal-qafas tal-governanza ekonomika. Għandu jiġi kkunsidrat jekk it-tfassil ta’ Next Generation EU jistax ikun ukoll eżempju ta’ kif ir-riżorsi finanzjarji komuni tal-UE jistgħu jiġu mobilizzati u użati fil-futur.

3.16. Il-KESE jirrimarka li l-pakkett ewlieni ta’ miżuri biex jiġu indirizzati l-impatti negattivi tal-pandemija tħejja fl-ewwel nofs tal-2020, u għalhekk eżatt qabel ma nħassu l-aktar effetti severi tal-pandemija fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. Għalhekk, tista’ tiġi kkunsidrata evalwazzjoni tar-rilevanza u l-adegwatezza tal-miżuri adottati. L-ippjanar għandu rwol ewlieni fl-antiċipazzjoni, li ser jippermetti li r-risponsi jkomplu jingħataw għar-realtà l-ġdida kkawżata mill-pandemija, li għadha ’l bogħod milli tingħeleb, u b’hekk l-ippjanar permanenti jkun meħtieġ.

4. Kummenti speċifiċi

4.1. Il-KESE japprezza l-pubblikazzjoni mill-Kummissjoni ta’ seba’ inizjattivi ewlenin biex iservu bħala linji gwida għall-implimentazzjoni prattika tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-Istati Membri individwali. Huwa importanti ħafna li dawn l-inizjattivi jkunu konsistenti mal-isfidi u l-prijoritajiet identifikati għall-irkupru wara l-COVID-19 fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro.

4.2. Il-KESE jirrikonoxxi r-rwol ta’ appoġġ kbir li kellu l-Fond ta’ Garanzija pan-Ewropew tal-Bank Ewropew tal-Investiment fil-protezzjoni u t-titjib tas-settur tan-negozju fiż-żona tal-euro u fl-UE kollha kemm hi..

4.3. Fir-rigward tal-irkupru, il-KESE jipproponi li ssir enfasi fuq it-tkabbir ekonomiku u l-ġustizzja soċjali, li ser jirriżulta f’introjtu u PDG ogħla. Pożizzjoni fiskali sostenibbli, bil-għan li jitnaqqas il-piż għall-ġenerazzjonijiet futuri u jiġi limitat ir-riskju assoċjat ma’ rati ogħla ta’ imgħax jew produzzjoni aktar baxxa, tirrikjedi żieda akbar fl-attività ekonomika, li tista’ tiġi permessa permezz ta’ (a) tisħiħ tal-investimenti pubbliċi u (b) riformi li jappoġġjaw it-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika u diġitali.

4.4. Il-KESE jirrikonoxxi u jirrispetta li nsiltu xi tagħlimiet importanti mill-kriżi preċedenti u dawn intużaw biex tiġi appoġġjata l-istabbiltà makroekonomika. Huwa jemmen bis-sħiħ li t-tagħlimiet meħuda mill-pandemija għandhom konsegwentement jiġu riflessi fi sforzi kontinwi ta’ riforma ffukati fuq it-tnaqqis tal-piż amministrattiv fuq in-negozji permezz tad-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, tal-SMEs u tas-settur tan-negozju kollu kemm hu, l-identifikazzjoni elettronika u sistemi ġudizzjarji aktar effettivi.

Brussell, l-20 ta’ Ottubru 2021. Christa SCHWENG Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

(1) Definizzjoni tal-BĊE fl-Occasional Paper Series tal-BĊE Nru 210 ta’ Ġunju 2018, Structural Policies in the Euro-area (Politiki strutturali fiż-żona tal-euro): Politika ekonomika strutturali = miżuri ta’ politika ekonomika adottati għas-swieq tax-xogħol, tal-prodotti u finanzjarji sabiex jitjiebu l-oqfsa istituzzjonali u regolatorji bil-għan li jissaħħu l-kundizzjonijiet għat-tkabbir fit-tul u jiġu żgurati effetti ta’ distribuzzjoni mixtieqa.

(2) Dokument ta’ diskussjoni, Elva Bova (2021), “Green Budgeting Practices in the EU: A First Review” (Prattiki ta’ Bbaġitjar Ekoloġiku fl-UE: L-ewwel rieżami).

(3) ĠU C 429, 11.12.2020, p. 227.

(4) ĠU C 429, 11.12.2020, p. 227, u l-Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-KESE dwar Riforma tal-qafas fiskali tal-UE għal irkupru sostenibbli u tranżizzjoni ġusta (ECO/553). Ara paġna 10 ta’ dan il-Ġurnal Uffiċjali.