MT Il-Ġurnal Uffiċjali ta’ l-Unjoni Ewropea C 224/106

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Il-Proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-Ġlieda kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali (2010)

COM(2007) 797 finali — 2007/0278 (COD)

(2008/C 224/24)

Nhar it-30 ta' Jannar 2008, il-Kunsill iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 262 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, dwar

Il-Proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali (2010)

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar is-7 ta' Mejju 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur Krzysztof Pater u l-ko-rapporteur kienet is-Sinjura Erika Koller.

Matul l-445 sessjoni plenarja tiegħu tat-28 u d-29 ta' Mejju 2008 (seduta tad-29 ta' Mejju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'116 voti favur, vot kontra u 5 astensjonijiet.

1. Sintesi tal-pożizzjoni tal-KESE

1.1 Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni li twaqqaf is-sena 2010 bħala s-Sena Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali. Il-Kumitat jemmen li din ser isservi ta' inizjattiva ferm pożittiva favur it-tkattir tal-kuxjenza pubblika dwar il-problemi persistenti tal-faqar u l-esklużjoni fl-Ewropa u favur it-tfittxija ta' mezzi effiċjenti ta' kif kif jistgħu jiġu indirizzati dawn il-problemi.

1.2 Il-KESE jilqa' l-approċċ multidimensjonali lejn il-faqar u l-esklużjoni soċjali għaliex jemmen li dawn il-problemi ma jistgħux jitqiesu biss bħala riżultat ta' l-inugwaljanzi relattivi bejn il-pagi. Jeħtieġ li l-messaġġ ta' kemm huma intollerabbli l-faqar u l-esklużjoni soċjali jixxerred madwar kontinent sinjur bħall-Ewropa b'mod aktar effettiv. Jeħtieġ ukoll li jintrebaħ l-appoġġ kollu tal-poplu sabiex insibu soluzzjoni għal dawn il-problemi. Sabiex dan ikun jista' jseħħ, jeħtieġ li l-avvenimenti tas-Sena Ewropea 2010, barra milli jinbnew fuq l-iskala ta' l-hekk imsejjaħ faqar relattiv, jitfasslu wkoll fuq skala li tirrifletti sewwa sew il-livell ta' faqar li wieħed qed jgħix fih, is-serjetà tal-problema u d-differenzi li jeżistu fl-UE.

1.3 It-temi tas-Sena Ewropea 2010 għandhom ikunu ċari, magħżula bir-reqqa u jibnu waħda fuq l-oħra. L-ewwelnett, sabiex jirnexxielna nnaqqsu l-faqar u l-esklużjoni soċjali permezz ta' azzjoni professjonali u soċjali, neħtieġu sistemi u programmi ta' appoġġ soċjali aqwa. Għalhekk il-politika soċjali taqdi rwol produttiv immens. It-tieninett, huwa fl-interess ta' kull ċittadin li nnaqqsu l-faqar u l-esklużjoni soċjali u għalhekk kulħadd għandu jagħti kontribut għall-ksib ta' dan l-għan. Madanakollu, ma nistgħux ninnegaw il-fatt li l-ġlieda kontra l-faqar u l-marġinalizzazzjoni hija l-ewwel u qabel kollox kompitu politiku li jaqa' taħt il-ħidma ta' l-istituzzjonijiet statali, ta' l-atturi soċjali u ta' korpi involuti fl-implimentazzjoni sussegwenti.

1.4 Is-Sena Ewropea 2010 għandha sservi ta' opportunità sabiex inkattru aktar kuxjenza tal-bżonn li nimmodernizzaw u nsaħħu l-mudell soċjali Ewropew u tar-riżultati li dil-ħidma tista' ġġib magħha fost il-pubbliku. L-inklużjoni attiva hija kruċjali għall-ħidma favur iż-żamma u t-tisħiħ tal-koeżjoni u s-solidarjetà soċjali f'Ewropa maħkuma minn kriżi finanzjarja u alimentari, mill-globalizzazzjoni u mit-tibdil demografiku. Madanakollu, jeħtieġ li bosta Ewropej jibdlu l-istil ta' ħajja li qed jgħixu fih. Il-biża' mix-xogħol prekarju qed tiżdied. L-avvenimenti tas-Sena għandhom ikunu mezz ta' kif nikbsu l-appoġġ tal-pubbliku għal riformi bħal dawn.

1.5 Jeħtieġ li s-Sena Ewropea 2010 tipprovdi pjattaforma għad-dibattitu pubbliku dwar il-mod ta' kif nistgħu nħarsu u ntejbu l-koeżjoni soċjali f'soċjetà Ewropea fejn id-differenzi bejn il-pagi dejjem jiżdiedu. Sabiex inkunu nistgħu nindirizzaw dawn ir-realtajiet neħtieġu azzjoni innovattiva u integrata fil-qasam tal-politika pubblika. — Il-KESE jiġbed attenzjoni lejn il-fatt li kampanja effettiva kontra l-fqar u l-esklużjoni tirrikjedi l-parteċipazzjoni ta' diversi oqsma politiċi. Id-distribuzzjoni ġusta tal-ġid għandha tingħata aktar importanza politika minn qabel anki fil-livell Ewropew. — L-għanijiet tas-sena li ġew stabbiliti fil-proposta għal deċiżjoni għandhom jirriflettu aħjar l-importanza li għandha politika attiva għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, għall-ksib ta' l-objettivi ta' l-istrateġija tat-tkabbir u l-impjieg ta' l-UE (1). Sabiex l-azzjoni tkun waħda effettiva hemm bżonn il-parteċipazzjoni kontinwa ta' l-imsieħba soċjali, ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-involviment attiv taċ-ċittadini fit-tisħiħ tal-komunitajiet lokali.

1.6 Il-KESE jemmen li l-ġestjoni ta' l-inizjattiva tfasslet bir-reqqa. Ta' min isemmi l-fatt li l-proposta tikkunsidra l-karatteristiċi speċifiċi ta' kull pajjiż filwaqt li tassumi kooperazzjoni mill-qrib ma' l-imsieħba soċjali u ma' istituzzjonijiet tas-soċjetà ċivili oħra u l-parteċipazzjoni diretta ta' dawk milquta mill-faqar u l-esklużjoni soċjali.

1.7 Il-KESE jilqa' l-fatt li l-ammont ta' fondi allokati għall-implimentazzjoni ta' l-għanijiet tas-Sena huwa l-akbar ammont li qatt ingħata għal inizjattiva bħal din. Madanakollu, fid-dawl tal-lista vasta ta' miżuri assoċjati ma' din is-Sena huwa jitlob li dan l-ammont jiżdied.

2. Sintesi tal-proposti tal-Kummissjoni

2.1 Il-proposta biex l-2010 tiġi nominata bħala s-Sena Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali hija maħsuba biex terġa' tafferma u tqawwi l-impenn stabbilit fl-istrateġija ta' Lisbona, li jitħalla “impatt deċiżiv fuq l-eradikazzjoni tal-faqar”, li reġa' ġie kkonfermat fl-Aġenda Soċjali Ewropea l-ġdida 2005 — 2010 (2).

2.2 Il-miżuri tas-Sena ser jinbnew fuq erba' għanijiet speċifiċi: (1) l-għarfien tad-dritt tan-nies li jgħixu fil-faqar u l-esklużjoni soċjali li jgħixu b'dinjità u li jipparteċipaw fis-soċjetà, (2) proprjetà jiġiferi li kulħadd jerfa' r-responsabbiltà tal-ġlieda sabiex innaqqsu fl-faqar u l-marġinalizzazzjoni, (3) koeżjoni, li l-pubbliku jagħraf li soċjetà koeżiva hija ta' benefiċċju għal kulħadd u (4) impenn, it-tennija ta' l-impenn politiku sħiħ ta' l-UE li tittratta l-faqar u l-esklużjoni soċjali bħala prijorità ewlenija tagħha.

2.3 Dawn il-miżuri ser jittieħdu kemm fil-livell ta' l-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali u ser jinvolvu laqgħat, konferenzi, informazzjoni, kampanji informattivi, studji u rapporti. Jeħtieġ li jinvolvu l-partijiet interessati kollha u li jipprovdu spazju lil dawk li huma milquta mill-faqar u l-esklużjoni soċjali sabiex jesprimu l-bżonnijiet u l-fehmiet tagħhom.

2.4 Għall-proġetti relatati ma' din is-sena, ġiet allokata s-somma ta' EUR 17-il miljun mill-baġit ta' l-UE. Meta jiżdiedu l-fondi antiċipati mill-korpi pubbliċi u privati fl-Istati Membri, din is-somma għandha tiżdied għal EUR 26.175 miljun.

3. Osservazzjonijiet ġenerali dwar l-għan ta' l-inizjattiva proposta

3.1 Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni u jemmen li jekk tiġi implimentata sew tista' verament twassal sabiex tqajjem il-kuxjenza pubblika u tħeġġeġ dibattitu pubbliku dwar mezzi ta' kif wieħed jista' jittratta l-faqar u l-esklużjoni soċjali b'mod serju u effettiv.

3.2 Il-KESE jemmen li t-tema tas-Sena hija tema importanti u ferm attwali. Dit-tema ser jirnexxiela tirbaħ l-attenzjoni tal-pubbliku filwaqt li żżommu ffukat fuqha. Il-KESE jappoġġja kemm l-għanijiet ġenerali u dettaljati, kif ukoll it-temi speċifiċi tas-Sena u l-metodi proposti għall-implimentazzjoni tagħhom. Permezz ta' l-osservazzjonijiet tiegħu il-Kumitat jittama li jkunu jistgħu jittejbu l-profil pubbliku u l-effikaċja politika tas-Sena.

3.3 Il-ħarsien u t-titjib tal-kwalità tal-ħajja ta' l-Ewropej kollha jiddependu mill-impenn li nittrattaw il-faqar u l-marġinalizzazzjoni soċjali b'mod effettiv f'Ewropa pjuttost sinjura. L-avvenimenti tas-Sena għandhom isaħħu dan l-impenn fost l-Ewropej kollha, minn kull livell soċjali u ekonomiku.

3.4 Għalhekk huwa importanti li l-avvenimenti tas-sena jinbew fuq l-għarfien u l-esperjenza akkumulati sa mit-tnedija ta' l-istrateġija Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali fil-Kunsill Ewropew ta' Nizza fis-sena 2000. Jeħtieġ li l-avvenimenti organizzati matul din is-sena jirrelataw ma' l-avvenimenti organizzati minn bnadi oħra bħal per eżempju mill-Kunsill ta' l-Ewropa fil-kuntest tar-rapport tal-High-Level Task Force dwar il-koeżjoni soċjali fis-seklu 21 (3) jew min-Nazzjonijiet Uniti fil-kuntest tal-Jum Internazzjonali għall-Eliminazzjoni tal-Faqar li jaħbat kull sena fis-17 ta' Ottubru.

3.5 Il-KESE jfakkar li uħud mill-kwistjonijiet u t-temi ta' l-opinjonijiet preċedenti (4) tal-Kumitat għandhom jagħmlu parti mill-avvenimenti tas-Sena: — l-appoġġ ta' politika soċjali modernizzata bħala mezz produttiv sabiex inħeġġu l-attività professjonali tan-nies kapaċi u l-attività soċjali ta' kulħadd; — Mudell Soċjali Ewropew aktar modern, li jkun kapaċi jindirizza l-isfidi ġodda fl-oqsma ta' l-impjieg, l-inklużjoni soċjali, il-ġlieda kontra l-faqar u l-effetti soċjali tal-globalizzazzjoni sabiex l-Ewropa tibqa' żona ta' sigurtà soċjali demokratika, ekoloġika, kompetittiva, solidari u inklużiva għaċ-ċittadini kollha. (5) — il-bżonn ta' politiki effettivi għall-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta' dawk il-gruppi li jbatu mid-diskriminazzjoni jew li huma żvantaġġati, b'mod partikolari dawk li jgħixu fil-faqar minkejja li jaħdmu u dawk li għandhom xogħol prekarju. (6) — il-bżonn ta' dibattitu pubbliku miftuħ u appoġġ għal riforma moderna fil-qasam ta' l-impjieg u l-parteċipazzjoni soċjali; il-KESE saħaq li sabiex il-mudell soċjali Ewropew ikun jista' jagħti kontribut importanti fit-tfassil tas-soċjetà Ewropea tal-ġejjieni, jeħtieġ li jkun mudell dinamiku, miftuħ għall-isfidi, għall-bidla u għar-riforma. Il-KESE saħaq ukoll li l-mudell jibqa' rilevanti sa kemm jibqa' jkollu l-apprezzament u l-appoġġ taċ-ċittadini ta' l-Ewropa; (7) — enfasi qawwija fuq l-azzjoni lokali, l-imsieħba soċjali, il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili, it-tħeġġiġ u l-apprezzament ta' l-azzjoni ċivika b'mod speċjali għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali; — il-bżonn ta' approċċi komprensivi li jmorru lil hinn mill-politiki tradizzjonali soċjali u ta' l-impjieg u jimirħu lejn il-politiki ekonomiċi, edukattivi, reġjonali, kulturali u infrastrutturali, b'mod partikolari għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali; — l-għarfien li l-irġiel u n-nisa jesperjenzaw il-faqar b'mod differenti minn xulxin u l-bżonn li l-politiki soċjali jitfasslu fuq dan il-ħsieb; — il-ħtieġa ta' Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni aktar effettiv fil-livell Ewropew u fil-qasam tal-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali; — il-bżonn li l-azzjoni kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali sseħħ f'kuntest internazzjonali b'mod speċjali permezz tal-promozzjoni tad-drittijiet bażiċi tax-xogħol u l-istandards deċenti tax-xogħol madwar id-dinja kollha. Fil-paġni li jmiss il-KESE ser jiżviluppa wħud minn dawn il-punti li għandhom rilevanza partikolari għas-Sena.

3.6 Matul din is-sena jeħtieġ li niġbdu l-attenzjoni lejn il-miżuri potenzjali: — l-impatt tal-ġlieda kontra x-xogħol li mhux iddikjarat, — il-miżuri attivi favur id-dħul mill-ġdid fis-suq tax-xogħol, — l-investiment f'dawk l-attivitajiet industrijali u s-servizzi li joħolqu l-impjieg u l-evalwazzjoni ta' l-impatt negattiv u ta' ħsara possibbli, b'mod partikolari: — ta' l-impatt futur fuq it-tkabbir ekonomiku matul u wara s-Sena Ewropea għall-Ġlieda Kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali; — tas-sitwazzjoni fil-qasam ta' l-enerġija u ta' l-ikel f'dawk il-komunitajiet li huma l-aktar vulnerabbli jew f'dawk il-pajjiżi li jgħixu fil-faqar jew f'faqar estrem.

4. Inwasslu l-messaġġ b'mod aktar effettiv

4.1 Id-deċiżjoni li fiha twaqqfet is-Sena Ewropea għall-Ġlieda kontra l-Faqar u l-Esklużjoni Soċjali, tiġbed l-attenzjoni lejn il-fatt li 78 miljun ruħ fl-Ewropa, jiġifieri 16 % tal-popolazzjoni, jgħixu fir-riskju tal-faqar. Il-KESE jemmen li sabiex inwasslu l-messaġġ politiku tas-Sena bl-aħjar mod jeħtieġ li barra milli nużaw l-indikatur tal-faqar relattiv skond il-pagi, permezz tal-miżuri adattati, niġbdu attenzjoni wkoll lejn il-forom differenti tal-faqar u nuru kemm huwa persistenti u kemm bosta Ewropej għadhom jgħixu mċaħħda minn diversi bżonnijiet sal-lum. Konsegwentement, l-avvenimenti tas-sena għandhom jiġbdu attenzjoni ugwali lejn grupp komprensiv ta' indikaturi tal-faqar relattiv u assolut sabiex fost il-pubbliku titqajjem kuxjenza ta' kull sitwazzjoni u sens ta' intollerenza lejn kull forma minnhom.

4.2 Barraminhekk, il-KESE jemmen li l-indikaturi wżati s'issa “jiddeskrivu” l-problema tal-faqar u l-esklużjoni soċjali. Fid-dawl ta' l-isfidi tal-koeżjoni soċjali fl-UE u r-riforma moderna tal-mudell soċjali Ewropew, huwa importanti li dawn l-indikaturi jirriflettu politika pubblika bbilanċjata li tiġbor fiha tqassim aħjar tal-pagi, il-politiki tal-flessigurtà fis-suq tax-xogħol iffinanzjati u mmexxija sew u l-inklużjoni attiva. Il-KESE ressaq mudell dinamiku tal-politiki soċjali u tax-xogħol bħal dan fl-opinjoni rispettiva tiegħu (8).

4.3 Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni għarfet li n-natura multidimensjonali tal-faqar u l-esklużjoni soċjali tirrikjedi miżuri adegwati. Fil-Komunikazzjoni tagħha dwar l-Aġenda Soċjali Ewropea 2005 — 2010, li permezz tagħha l-Kummissjoni ħadmet sabiex tikkonvinċi lill-Istati Membri sabiex isaħħu, jintegraw, u jissemplifikaw il-miżuri tal-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali, hija abbinat l-indikatur tal-faqar relattiv ma' dak tal-faqar persistenti (9). Meta aktar tard il-Kummissjoni pproponiet li sseħħ koordinazzjoni kbira fl-oqsma tal-protezzjoni soċjali, il-kura tas-saħħa u l-kura fuq perijodu fit-tul, hija ġibdet l-attenzjoni lejn il-bżonn li nisħqu fuq l-indikaturi li jkejlu l-privazzjoni (10).

4.4 F'dan il-kuntest, il-KESE jemmen li sabiex inwasslu l-messaġġ politiku tas-Sena Ewropea 2010 bl-aħjar mod jeħtieġ li permezz tal-miżuri adattati niġbdu attenzjoni lejn il-forom differenti tal-faqar u nuru kemm huwa persistenti u kemm bosta Ewropej għadhom jgħixu mċaħħda minn diversi bżonnijiet sal-lum. B'hekk jiżdied l-għarfien u l-appoġġ tal-pubbliku għall-politiki tas-suq tax-xogħol u tal-protezzjoni soċjali fil-livelli nazzjonali u ta' l-UE, li jindirizzaw lill-poplu u l-komunitajiet mhedda jew milquta minn faqar kbir u assolut (11).

5. It-temi prinċipali, l-għanijiet u l-attivitajiet tas-Sena

5.1 Il-faqar huwa fenomenu multidimensjonali. Ir-riskji tiegħu ivarjaw b'manjiera xejn ugwali fis-soċjetà. Meta dawn ir-riskji, b'mod speċjali meta grupp ta' riskji differenti jolqtu lil gruppi soċjali partikolari jistgħu jitfugħhom f'sitwazzjoni ferm vulnerabbli.

5.2 Il-faqar huwa normalment marbut mal-qgħad, b'mod partikolari l-qgħad fuq perijodu fit-tul. Fil-fatt ir-Rapport Konġunt dwar il-Protezzjoni Soċjali u l-Inlużjoni Soċjali jgħid li l-impjieg huwa l-aħjar tarka għal kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali (12). Madanakollu, ir-rapport jgħid ukoll li din ma tistax tkun l-uniku tarka. Il-fatt li jeżistu foqra li għandhom xogħol huwa sinjal ċar ta' dan.

5.3 Il-faqar jista' jkollu x'jaqsam man-nuqqas ta' ħiliet, jew man-nuqqas ta' dawk il-ħiliet meħtieġa għall-impjieg disponibbli kif ukoll livell ta' ħiliet li ma jippermettix xogħol ta' kwalita b'paga adegwata. Il-gruppi l-aktar soġġetti għal dan ir-riskju huma ż-żgħażagħ, b'mod partikolari dawk li jitilqu mill-iskola kmieni u l-ħaddiema mdaħħla fl-età.

5.4 Individwu jista' jisfa fqir minħabba sistema ta' għajnuna għad-dħul strutturata ħażin li xejn ma tħeġġu jsib impjieg fis-suq uffiċjali tax-xogħol u li fl-aħħar mill-aħħar tikkundannah għall-faqar meta jsir anzjan.

5.5 Diversi strutturi familjali partikolari ukoll jinsabu fir-riskju tal-faqar: familji b'paga waħda, b'mod partikolari meta mmexxija minn ġenitur wieħed, il-familji li tfal għandhom tlieta jew aktar. It-tifrik ta' familja jew it-telf ta' post tax-xogħol li forsi jwasslu biex wieħed jiltef daru huma kollha sitwazzjonijiet perikolużi.

5.6 Bl-istess mod il-persuni li għandhom problemi tas-saħħa (per eżempju problemi tax-xjuħija), limitazzjonijiet konoxxittivi, persuni b'diżabilità, b'mod partikolari jekk il-livell ta' ħiliet tagħhom huwa baxx, dawk li jabbużaw mid-droga, huma kollha gruppi li jinsabu f'riskju kbir.

5.7 Il-persuni li jgħixu f'żoni periferali jew żvantaġġati wkoll jinsabu f'riskju.

5.8 Kategorija partikolari ta' nies li jinsabu fir-riskju tal-faqar hija l-kategorija tal-migranti u l-minoritajiet etniċi, li barra milli ħafna drabi jbatu min-nuqqas ta' ħiliet soċjali u lingwistiċi u jsofru wkoll problemi ta' aġġustament kulturali, ikollhom iħabbtu wiċċhom mad-diskriminazzjoni.

5.9 Dawn l-eżempji jirriflettu l-kobor ta' l-isfida u l-kumplessità tar-rimedji ta' politika pubblika effettiva. Sabiex il-faqar u l-esklużjoni soċjali jitnaqqsu b'mod sinifikanti jeħtieġ li l-isforzi ta' l-awtoritajiet pubbliċi fil-livelli kollha jikkomplementaw l-isforzi ta' l-imsieħba soċjali, ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u ta' l-individwi. L-eżempji jirreflettu wkoll paradoss: sabiex dawk kollha li kapaċi jaħdmu jiġu integrati fis-soċjetà primarjament permezz tax-xogħol u jibdew jikkontribwixxu fit-tkabbir ekonomiku Ewropew u jtaffu l-problema tat-tnaqqis fil-popolazzjoni, jeħtieġ aktar u mhux anqas sistemi u programmi mtejba ta' appoġġ. Dawn għandhom ikunu ż-żewġ temi ewlenin tas-Sena.

5.10 Il-KESE jemmen li l-għanijiet ġenerali u speċifiċi tas-Sena kif ukoll it-temi ta' l-attivitajiet ifittxu li jiksbu bilanċ ġdid bejn il-bżonn li wieħed ikun ekonomikament attiv u l-bżonn tas-sigurtà. Il-bżonn ta' aġġustament bħal dan ġej mill-globalizzazzjoni, mit-tibdil demografiku, mill-progress teknoloġiku u mill-evoluzzjoni tas-suq tax-xogħol Ewropew, li kollha jitolbu bidla sinifikanti fl-istil tal-ħajja ta' ħafna Ewropej. Barra minn hekk jeħtieġ li s-suq tax-xogħol u l-politiki soċjali jiġu mmodernizzati u mtejba sabiex jitħaffu t-tranżizzjonijiet neċessarji u tinħoloq sistema ta' sigurtà sostenibbli mmexxijja u ffinanzjata sew. Filwaqt li hemm uħud li jisfruttaw l-opportunitajiet li joffrulhom is-swieqi l-ġodda tax-xogħol u l-programmi relatati, oħrajn iqisuhom theddida għall-istatus soċjali jew professjonali tagħhom. Il-KESE jemmen li l-avvenimenti tas-Sena għandhom jindirizzaw problemi ġenwini bħal dawn (13).

5.11 L-enfasi partikolari fuq il-bżonn li dawk li jinsabu fir-riskju tal-qgħad jew l-esklużjoni soċjali u li huma kapaċi jaħdmu jiġu integrati fis-suq tax-xogħol, tippermetti lis-soċjetà li tuża' t-talenti tagħhom. Fl-istess waqt huma jkunu qed jissodisfaw il-bżonn li javvanzaw professjonalment u soċjalment (14). Barra mill-enfasi fuq paga tajba qed tiżdied l-enfasi wkoll fuq aċċess aħjar għas-servizzi soċjali kollha b'mod partikolari dawk li jgħinu lill-individwu jtejjeb, jaġġorna jew ibiddel il-kwalifiki tiegħu, jew li jgħinuh iżomm f'saħħtu. Madanakollu, sabiex iċ-ċittadini jirnexxielhom jibbenefikaw minn opportunitajiet bħal dawn qed jiġu mitluba aktar minn qatt qabel li jaħdmu aktar, li juru aktar inizjattiva, li jagħmlu aktar sforz intellettwali u li jikooperaw aktar ma' diversi oqsma tas-servizzi ta' appoġġ. Hemm bżonn kbir li nikkomunikaw l-għan tal-politiki li jirrikjedu sforz bħal dan sabiex nirbħu l-appoġġ tal-pubbliku għalihom (15). L-avvenimenti tas-Sena għandhom jgħinu sabiex dan l-għan ikun jista' jinkiseb. L-għanijiet tas-sena għandhom jirriflettu aħjar l-importanza li għandha politika attiva sabiex jiġu miġġielda l-faqar u l-esklużjoni soċjali u b'hekk jinkisbu l-għanijiet ta' l-istrateġija ta' l-UE għat-tkabbir u l-impjieg (16). Jeħtieġ li l-avvenimenti tas-sena jwasslu l-messaġġ u jikkonvinċu aħjar lill-pubbliku li l-immodernizzar u t-titjib tal-politika soċjali jtejbu t-tħaddim tas-suq tax-xogħol u jgħinu sabiex jinħoloq aktar impjieg. Bl-istess mod jeħtieġ li jitwassal il-messaġġ li miżuri ta' l-għajnuna għad-dħul tajba, jgħinu lil dawk li huma mhedda mill-qgħad jew mill-marġinalizzazzjoni soċjali billi jnaqqsu d-diversi pressjonijiet li jesperjenzaw dawn in-nies u li jbegħduhom mis-suq uffiċjali tax-xogħol. Dawn il-miżuri jagħtu sehem fit-tnaqqis ta' l-ekonomija informali.

5.12 Fl-abbozz tad-deċiżjoni saru diversi stqarrijiet li jitolbu ftit aktar kjarifika.

5.13 Il-KESE jiġbed attenzjoni lejn il-fatt li li nirreferu “[għat-]tfal, ġenituri waħedhom, l-anzjani, il-migranti u l-minoritajiet etniċi, il-persuni diżabbli, in-nies bla dar, il-ħabsin, in-nisa u t-tfal li huma vittmi ta' vjolenza, u min jabbuża severament mis-sustanzi” (17) bħala l-gruppi li l-aktar jinsabu fir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali mingħajr ma nkomplu nikkwalifikawhom, jista' jkollu konsegwenzi oħra minn dawk li qed nistennew li sa jkollu. Dawn il-gruppi jiġbru fihom nies li jinsabu fir-riskju tal-faqar u oħrajn li m'humiex. Kif semmejna diġà, ħafna drabi jkun in-nuqqas ta' ħiliet adegwati u/jew il-proporzjoni għoli ta' membri fil-familja għal dawk li fil-fatt jaqilgħu paga fil-familja, li jpoġġu lil dawn il-kategoriji ta' nies fir-riskju tal-faqar.

6. Il-koeżjoni soċjali u d-differenzi persistenti dejjem jiżdiedu bejn il-pagi

6.1 Is-Sena Ewropea 2010 tista' sservi ta' opportunità għal dibattitu pubbliku dwar l-isfidi tas-solidarjetà soċjali u tal-koeżjoni soċjali li qiegħda tiffaċċja jew ser tiffaċċja l-Ewropa hija u tiżviluppa f'soċjetà u ekonomija bbażata fuq l-għarfien ikkaratteriizzata wkoll mill-bidla demografika (18). Riflessjoni bħal din hija ferm neċessarja f'kontinent li m'għandux mezzi deċisivi ta' kif se jnaqqas il-faqar u l-esklużjoni soċjali.

6.2 Sadattant ħafna żgħażagħ qed joħorġu mill-iskejjel mingħajr il-ħiliet lingwistiċi u matematiċi bażiċi li tirrikjedi karriera tajba fl-ekonomija l-ġdida. Neħtieġu rimedju kontra l-marġinalizzazzjoni soċjali ta' dawn iż-żgħażagħ. Madanakollu, neħtieġu wkoll rimedji li jissodisfaw id-domanda li hawn għal ħaddiema ta' kwalità. Is-suq tax-xogħol Ewropew qiegħed jiżviluppa f'suq maqsum bejn dawk li għandhom kwalifiki għoljin u li jaqilgħu ħafna u dawk li ftit għandhom kwalifiki u ftit jaqilgħu, fenomenu li jirriżulta fid-differenzi bejn il-pagi. Fost l-Ewropej għandha tiġi żviluppata u tintlaqa' l-viżjoni ta' soċjetà kkaratterizzata minn ħidma favur il-ġustizzja u l-koeżjoni soċjali u fl-istess waqt UE kompetittiva fl-ekonomija globali.

6.3 Il-koeżjeni soċjali ma tistax tiddependi biss mill-miżuri vertikali (top-down) li jadottaw il-gvernijiet. Hija tiddependi wkoll mill-inizjattivi taċ-ċittadini. Il-Kunsill Ewropew ta' Nizza fl-2000 għaraf li bil-parteċipazzjoni ta' l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili nistgħu nimmobilizzaw l-isforzi tagħna favur il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali. Bl-istess mod il-KESE jemmen li matul l-attivitajiet tas-Sena kollha għandna nagħrfu u nħeġġu l-parteċipazzjoni individwali taċ-ċittadini kollha u r-rwol importanti li għandha għall-bini ta' soċjetà inklużiva. F'dan il-kuntest ikun importanti li nwasslu l-messaġġ li l-parteċipazzjoni ċivika hija fl-interess ta' kulħadd, tkun xi tkun il-qagħda ekonomika jew soċjali tiegħu jew tagħha.

6.4 Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni lejn l-opinjoni tiegħu dwar il-volontarjat li fost affarijiet oħra tgħid li l-gvernijiet u l-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa joħolqu poltiki nazzjonali dwar il-volontarjat u strateġiji li jassiguraw li l-volontorjat qiegħed jiġi mħeġġeġ u rikonoxxut. L-opinjoni tgħid ukoll li dawn il-politiki nazzjonali għandhom iservu wkoll ta' infrastruttura li tiffaċilita l-volontarjat (19). Hija timplika li dawk li jixtiequ jagħtu ħinhom u ħilithom fil-komunitajiet fejn jgħixu m'għandux ikollhom iħabbtu wiċhom ma' ostakoli legali jew burokratiċi li jżommuhom lura milli dan ikun jistgħu jagħmluh (20). Filwaqt li l-KESE jemmen li l-volontarjat huwa attività li titlob Sena Ewropea ddedikata għaliha, huwa jemmen ukoll li l-avvenimenti tas-Sena 2010 għandhom jenfasizzaw ċerti aspetti rilevanti tal-parteċipazzjoni ċivika.

6.5 Il-KESE jemmen li l-avvenimenti tas-Sena m'għandhomx jagħtu l-impressjoni li fil-qafas tal-politiki tal-flessigurtà u ta' l-inklużjoni attiva li qed jiġu promossi bħalissa, l-obbligu li jsiru sforzi kontra l-qgħad u l-faqar jikkonċerna biss lil dawk li jħaddmu, lill-gvernijiet u dawk li jibbenefikaw mill-programmi tas-suq tax-xogħol u tal-protezzjoni soċjali. Il-messaġġ li għandna nwasslu huwa li din hija r-responsabbiltà ta' kull ċittadin.

6.6 Possibbiltà oħra li għandna neżaminaw hija li fid-dawl tad-differenzi ekonomiċi persistenti u dejjem jiżdiedu li qed ngħixu fihom, nistgħu niffaċilitaw il-koeżjoni soċjali billi niżviluppaw spazji pubbliċi ta' kwalità għolja (spazji urbani, skejjel, universitajiet, libreriji, ġonna u faċilitajiet rekreattivi) fejn individwi ġejjin minn kull oqsma tal-ħajja u minn livelli soċjali u ekonomiċi differenti jistgħu jiltaqgħu u jqattgħu ħin flimkien.

6.7 Ħafna mill-isfidi u d-dilemmi l-ġodda li qegħdin niffaċċjaw fl-oqsma tal-politika soċjali u pubblika jistgħu jiġu indirizzati fis-sezzjoni ta' l-għanijiet ġenerali ta' l-abbozz ta'deċiżjoni. Madanakollu, jeħtieġ li nesprimuhom b'mod aktar ċar bil-għan li matul is-Sena nistimulaw dibattitu pubbliku. Dak li ssuġġerejna hawn għall-promozzjoni tal-koeżjoni soċjali jista' jservi sabiex jikkomplementa d-dibattitu tas-sena 2010 dwar it-temi ta' inklużjoni soċjali attiva u politiki tas-suq tax-xogħol effettivi.

7. Politika soċjali fis-sens ġenerali tagħha

7.1 Il-KESE jemmen li t-tema proposta għas-Sena u b'mod speċjali l-avvenimenti li ser tinkorpora ser jiġbdu attenzjoni lejn u jqajmu kuxjenza dwar il-fatt li l-ksib ta' l-għan ta' l-istrateġija ta' Lisbona, li ssir ħidma deċiżiva favur l-eliminazzjoni tal-faqar u l-esklużjoni soċjali sa l-2010, ser jirrikjedi miżuri multidimensjonali (21).

7.2 Il-miżuri edukattivi li ser jittieħdu matul l-avvenimenti tas-Sena għandhom fost affarijiet oħra iqajmu l-kuxejnza tal-pubbliku fl-Istati Membri individwali dwar il-fatturi li jiddeterminaw id-daqs futur tal-pensjonijiet u jħeġġu lill-poplu jieħu l-passi neċessarji li jistgħu jassigurawlu ħajja deċenti meta jirtira.

7.3 Il-KESE jemmen li fil-qafas ta' l-attivitajiet tas-Sena, il-kwistjoni ta' kif il-Bank Ċentrali Ewropew jista' juża l-poteri tiegħu skond it-Trattat sabiex jagħti l-kontribut tiegħu fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali jeħtieġ li tingħata attenzjoni.

7.4 Il-KESE jemmen li jeħtieġ li nuru li nistgħu nnaqqsu l-marġinalizzazzjoni soċjali permezz ta' politiki li jmorru lil hinn mill-qafas tradizzjonali tas-suq tax-xogħol u tal-protezzjoni soċjali. Fost politiki bħal dawn insibu per eżempju politiki ta' ppjanar spazjali għall-prevenzjoni tal-faqar, politiki tat-trasport sabiex innaqqsu l-ostakli ġeografiċi għall-mobbiltà soċjali u politiki ekonomiċi għall-iżvilupp taż-żoni periferali u bażi ta' servizzi ta' interess ġeneral u politika ta' distribuzzjoni sabiex intaffu d-differenzi dejjem jiżdiedu bejn il-foqra u s-sinjuri.

7.5 B'rabta ma' dan, il-KESE jixtieq jiġbed attenzjoni lejn iċ-ċirkustanzi nazzjonali differenti li jeżistu bejn Stat Membru u ieħor li kibru wara t-tkabbir ta' l-UE. Studju tal-Eurostat tenna li “l-ifqar” ċittadini ta' l-Istati Membri “s-sinjuri” jsofru anqas privazzjoni “mill-aktar ċittadini sinjuri” ta' l-Istati Membri “l-foqra” (22). Dan juri kemm hemm bżonn ta' azzjoni effettiva favur il-koeżjoni soċjo-ekonomika u t-tnaqqis bejn d-differenzi attwali li jeżistu fl-UE sabiex innaqqsu l-privazzjoni u l-esklużjoni soċjali. Dan ser iwassal għal aktar żvilupp fil-qasam tal-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni tal-politika soċjali fl-UE (23), żvilupp li jeħtieġlu kondiserazzjoni u attenzjoni partikolari fl-avvenimenti tas-Sena.

8. Kummenti dwar l-implimentazzjoni ta' l-inizjattiva proposta

8.1 Il-KESE jemmen li l-ġestjoni ta' l-inizjattiva tfasslet bir-reqqa u turi biċ-ċar li l-prijoritajiet u l-kwistjonijiet sensittivi nazzjonali (bħall-kwistjoni delikata tas-suq tax-xogħol u ta' l-integrazzjoni soċjali ta' l-immigranti u tal-minoritajiet etniċi) ġew ikkunsidrati kif imiss. Il-fatt li l-inizjattiva tistabbilixxi kooperazzjoni mill-qrib ma' l-imsieħba soċjali u ma' l-istituzzjonijiet tas-soċjetà ċivili huwa importanti wkoll.

8.2 L-importanza li ngħatat lill-parteċipazzjoni ta' l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għall-ksib ta' l-għanijiet tas-sena hija prova ta' kemm huma indispensabbli għall-ksib ta' l-aġenda soċjali ta' l-istrateġija ta' Lisbona, fatt li kkonfermah il-Kunsill Ewropew ta' Nizza fl-2000, fl-Istrateġija Ewropea għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali. Illum il-ġurnata u aktar minn qatt qabel, jeħtieġ li l-azzjoni taċ-ċittadini tikkomplementa, tikkoreġi u ssaħħaħ l-azzjoni governattiva. Huwa importanti wkoll li aħna u nħejju u nimplimentaw il-politika soċjali, nagħtu vuċi lil dawk li qegħdin infittxu li nirrappreżentaw. L-istedina lil dawn l-organizzazzjonijiet sabiex jikkooperaw b'mod attiv fl-implimentazzjoni ta' l-għanijiet tas-Sena Ewropa 2010 hija stedina tassew xierqa.

8.3 Il-KESE jilqa' l-fatt li l-ammont ta' fondi allokati għall-implimentazzjoni ta' l-għanijiet tas-Sena huwa l-akbar ammont li qatt ingħata għal inizjattiva bħal din. Madanakollu, il-KESE, wara li kkunsidra l-miżuri dettaljati li jinsabu fl-Anness tal-proposta għal deċiżjoni, qiegħed jitlob li l-ammont ta' fondi allokati għall-miżuri assoċjati mas-sena jiżdied sabiex nassiguraw li jkunu effettivi.

8.4 Il-KESE jilqa' wkoll il-fatt li fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' l-attivitajiet tas-Sena, ser jitqiesu wkoll il-modi differenti ta' kif in-nisa u l-irġiel jesperjenzaw il-faqar u l-esklużjoni soċjali.

8.5 Il-KESE jemmen li l-prijoritajiet tas-Sena Ewropea, li jinsabu miġbura fl-Anness, għandhom jiġbru fihom ukoll il-faqar fost dawk li għandhom xogħol prekarju. Is-sitwazzjoni tal-persuni b'diżabilità għandha tiġi kkunsidrata separatament. Il-kwistjonijiet tagħhom m'għandhomx jitħalltu ma' dawk ta' gruppi vulnerabbli oħra.

Brussell, id-29 ta' Mejju 2008. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Dimitris DIMITRIADIS

(1) Irreferi per eżempju għall-Opinjoni tal-KESE, 18.1.2007 intitolata “Ħarsa lejn is-soċjetà Ewropea tal-lum”, Punt 2.2. (mhix disponibbli bil-Malti) Rapporteur: is-Sur Olsson ĠU C 93 27.4.2007) u l-Opinjoni tal-KESE, 13.7.2005 dwar “il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwr l-Aġenda Soċjali”, Punt 6.1. Rapporteur: is-Sinjura Engelen-Kefer (ĠU C 294 tal-25.11.2005).

(2) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-Aġenda Soċjali, COM(2005) 33 finali, 9.2.2005, punt 2.2, p. 9 (mhix disponibbli bil-Malti)

(3) Irreferi għal “Towards an Active, Fair and Socially Cohesive Europe” (Lejn koeżjoni attiva, ugwali u soċjali fl-Ewropa), Rapport tal-High-Level Task Force dwar il-Koeżjoni Soċjali fis-Seklu 21, il-Kunsill ta' l-Ewropa, Strasburgu, 26 ta' Ottubru 2007, TFSC (2007) 31 E, (mhux disponibbli bil-Malti).

(4) Opinjoni tal-KESE, 13.7.2005, “Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-Aġenda Soċjali”, rapporteur: Is-Sinjura Engelen-Kefer (ĠU C 294, 25.11.2005) (mhix disponibbli bil-Malti); Opinjoni tal-KESE, 29.9.2005, dwar “In-Nisa u l-Faqar fl-Unjoni Ewropea”, rapporteur: is-Sinjura King; (ĠU C 24, 31.01.2006); (mhix disponibbli bil-Malti); Opinjoni tal-KESE, 6.7.2006, dwar “Il-Koeżjoni Soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, rapporteur: Is-Sur Ehnmark (ĠU C 309, 16.12.2006), (mhix disponibbli bil-Malti); Opinjoni tal-KESE, 13.12.2006, dwar “L-attività volontarja: ir-rwol u l-impatt tagħha fis-soċjetà Ewropea”, rapporteur: Is-Sinjura Koller u ko-rapporteur: Is-Sinjura Gräfin zu Eulenburg (ĠU C 325, 30.12.2006) (mhix disponibbli bil-Malti); Opinjoni tal-KESE, 18.1.2007, intitolata “Ħarsa lejn is-soċjetà Ewropea tal-lum”, (mhix disponibbli bil-Malti); Opinjoni tal-KESE, 25.10.2007 dwar “Il-kreditu u l-esklużjoni soċjali f'soċjetà għanja” rapporteur: Is-Sur Olsson (ĠU C 93, 27.04.2007); Opinjoni tal-KESE, 13.12.2007, dwar “Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Promozzjoni tas-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet” rapporteur: Is-Sur Jahier (ĠU C 120, 16.05.2008).

(5) Ara l-Opinjoni KESE, 6.7.2006, dwar “Il-koeżjoni soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, punt 2.1.2.5, Rapporteur is-Sur Ehnmark, (ĠU Ċ 309, 16.12.2006) (mhix disponibbli bil-Malti).

(6) Irreferi għall-Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-KESE dwar “L-impjieg tal-kategoriji ta' prijorità (L-Istrateġija ta' Lisbona)”, 12.7.2007, Rapporteur: is-Sur Greif, (ĠU C 256, 27.10.2007).

(7) Irreferi għall-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Koeżjoni Soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, Punti 1.8 u 1.9, rapporteur: is-Sur Ehnmark (ĠU C 309, 16.12.2006), (mhix disponibbli bil-Malti);

(8) Ara l-Opinjoni KESE, 6.7.2006, dwar “Il-koeżjoni soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, punt 2.4. Rapporteur is-Sur Ehnmark, (ĠU Ċ 309, 16.12.2006).

(9) Ir-rata ta' faqar persistenti tindika n-numru ta' nies milquta mill-faqar relattiv matul dawn l-aħħar sentejn minn tliet snin. (tifsira tal-EUROSTAT)

(10) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolata “Naħdmu flimkien, naħdmu aħjar: Qafas ġdid għall-koordinazzjoni miftuħa ta' ħarsien soċjali u strateġiji ta' inklużjoni fl-Unjoni Ewropea”, COM(2005) 706 finali, 22.12.2005, punt 3.5, p. 9.

(11) Il-KESE, fl-opinjonijiet tiegħu, kemm il-darba rrefera għal tifsiriet aktar speċifiċi tal-faqar bħal per eżempju ġibed l-attenzjoni lejn dawk li “jbatu minn nuqqasijiet” u dawk li “huma żvantaġġati ħafna” (Opinjoni tal-KESE, 13.12.2007, Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — “Il-Promozzjoni tas-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet”, punt 2.5, rapporteur: is-Sur Jahier ĠU C 120 tas-16.05.2008), lejn il-faqar persistenti (Opinjoni tal-KESE, 29.9.2005 dwar “In-Nisa u l-Faqar fl-Unjoni Ewropea”, punt 1.7 rapporteur: is-Sinjura King ĠU C 24, 31.01.2006); jew għall-faqar “f'termini kwalitattivi” li jfisser “nuqqas jew inadegwatezza ta' riżorsi materjali sabiex individwu jkun jista' jlaħħaq mal-bżonnijiet essenzjali tiegħu” (Opinjoni tal-KESE, 25.10.2007 dwar “Il-kreditu u l-esklużjoni soċjali f'soċjetà għanja”, punt 3.1.3, rapporteur: is-Sur Pegado Liz, ĠU C 44, 16.02.2008). Il-KESE kien issuġġerixxa wkoll li l-Kummissjoni tirrevedi t-tifsira “tal-faqar għaliex it-tifsira preżenti tagħha tiġbed l-attenzjoni biss lejn il-kawżi ġenerali tal-faqar u tissottovaluta l-livell ta' faqar fost in-nisa u l-impatt tal-faqar” (Opinjoni tal-KESE, 29.9.2005, “In-Nisa u l-Faqar fl-Unjoni Ewropea”, punt 2.1 rapporteur: is-Sinjura King, ĠU C 24, 31.01.2006). Naturalment, il-punt dwar in-nuqqas ta' miżuri li jkejlu l-faqar relattiv ma japplikax biss għall-faqar fost in-nisa iżda għall-faqar b'mod ġenerali.

(12) Rapport Konġunt dwar il-Protezzjoni Soċjali u l-Inlużjoni Soċjali 2007, il-Kummissjoni Ewropea, (Il-Komunitajiet Ewropej: 2007) p.45

(13) Ara l-Opinjoni KESE, 6.7.2006, dwar “Il-koeżjoni soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, b'mod partikolari punti 1.6–1.8, 2.3.1–2.3.5. Rapporteur: is-Sur Ehnmark, (ĠU C 309, 16.12.2006). Ara wkoll l-opinjoni tal-KESE, 18.1.2007, intitolata Ħarsa lejn is-soċjetà Ewropea tal-lum (SOC/254), Artikolu 2.4 Rapporteur: is-Sur Olsson, (ĠU C 93, 27.04.2007).

(14) The social situation in the European Union 2005-2006: The Balance between Generations in an Ageing Europe, (Is-sitwazzjoni soċjali ta' l-Unjoni Ewropea 2005-2006: Il-bilanċ bejn il-ġenerazzjonijiet f'Ewropa li qiegħda tixjieħ), il-Kummissjoni Ewropea, (il-Komunitajiet Ewropej: 2007), p.17 (mhux disponibbli bil-Malti). Mill-istħarriġ li sar dwar is-sodisfazzjoni fil-ħajja taċ-ċittadini ta' l-UE ħareġ il-fatt li l-importanza li għandu x-xogħol għas-sodisfazzjoni hija ferm ikbar mill-importanza li għandha l-paga.

(15) Waħda mir-rakkommandazzjonijiet li għamel il-KESE fl-opinjoni tiegħu, 6.7.2006, dwar “Il-koeżjoni soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, punt 2.6, kienet li nressqu kwistjonijiet bħal dawn quddiem il-pubbliku Ewropew. Rapporteur: is-Sur Ehnmark, (ĠU C 309, 16.12.2006).

(16) Ara l-opinjoni tal-KESE, 18.1.2007, intitolata “Ħarsa lejn is-soċjetà Ewropea tal-lum” punt 2.2. Rapporteur: is-Sur Olsson, (ĠU C 93, 27.04.2007); Opinjoni tal-KESE 13.7.2005 dwar “Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-Aġenda Soċjali”, punt 6.1 (mhix disponibbli bil-Malti); Rapporteur: is-Sinjura Engelen-Kefer, (ĠU Ċ 294, 25.11.2005).

(17) Proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar is-Sena Ewropea ghall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali (2010), [COM(2007) 797 finali, 2007/0278 (COD)], 12.12.2007, il-preambolu, paragrafu (11), p. 9.

(18) F'punt 2.4.5 ta' l-opinjoni tiegħu “Il-koeżjoni soċjali: noħolqu mudell soċjali Ewropew”, 6.7.2006, il-KESE wera t-tħassib tiegħu dwar l-effetti soċjali tar-revoluzzjoni ta' l-għarfien u ssuġġerixxa li dawn jiġu indirizzati permezz ta' djalogu soċjali. Rapporteur: is-Sur Ehnmark, (ĠU C 309, 16.12.2006).

(19) Opinjoni tal-KESE, 13.12.2006, dwar “Il-volontarjat: ir-rwol u l-impatt li għandu fis-soċjetà Ewropea”, (mhix disponibbli bil-Malti); punt 1.2. Rapporteur: is-Sinjura Koller, ko-rapporteur, is-Sinjura Gräfin zu Eulenburg (ĠU C 325, 30.12.2006).

(20) Opinjoni tal-KESE, 13.12.2007 dwar Komunikazzjoni mil-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Erwropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar “il-Promozzjoni tas-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet” tisħaq fuq il-benefiċċji tal-parteċipazzjoni ċivika anki ta' l-anzjani u tħeġġeġ aktar riċerka fuq it-tema tax-xjuħija attiva, punt 4.5, rapporteur: is-Sur Jahier (ĠU C 120 tas-16.05.2008).

(21) Minkejja li l-istrateġija ta' Lisbona tispiċċa fl-2010 hija xorta tibqa' punt permanenti ta' referenza għal dokumenti ta' programmi u miżuri konkreti fil-livelli ta' l-UE u nazzjonali. Minkejja li għadha ma ttieħdet l-ebda deċiżjoni, l-istrateġija ta' Lisbona mistennija li tibqa' valida f'xi forma jew oħra wara l-2010 b'mod partikolari għaliex l-għanijiet fil-qasam ta' l-impjieg u l-qasam soċjali ta' l-istrateġija mhux ser jirnexxielna niksubhom kollha sa l-2010.

(22) Anne-Catherine Guio, Material deprivation in the EU (Il-privazzjoni materjali fl-UE), Statistics in Focus: Population and Social Conditions, Living Conditions and Welfare, 21/2005, Eurostat, p. 9 (mhux disponibbli bil-Malti).

(23) Opinjoni tal-KESE, 18.1.2007, intitolata Ħarsa lejn is-soċjetà Ewropea tal-lum, punti 2.7, 5.3 (mhix disponibbli bil-Malti); Rapporteur: is-Sur Olsson, (ĠU C 93, 27.04.2007).