1.Kuntest ġenerali

Id-Direttivi dwar l-Akkwist jirregolaw il-proċess ta’ għoti u l-aspetti limitati tal-eżekuzzjoni tal-kuntratti pubbliċi u tal-kuntratti ta’ konċessjoni ogħla minn ċerti limiti. Il-valur stmat tal-offerti ppubblikati fit-”Tenders Electronic Daily” (TED) fl-2014 ammonta għal 421.31 biljun euro, li huwa 3.32% mill-PDG tal-UE. Swieq tal-akkwist miftuħin u regolati sew jikkontribwixxu għal użu aktar effiċjenti tar-riżorsi pubbliċi u għat-titjib tal-kwalità tal-akkwisti pubbliċi.

L-esperjenza miksuba bid-Direttivi dwar l-Akkwist uriet li sabiex jilħqu l-objettivi tagħhom, l-atturi ekonomiċi jridu jkunu kapaċi jinfurzaw id-drittijiet mogħtijin minn dawn id-Direttivi kullimkien fl-UE. Konsegwentement, id-Direttivi dwar ir-Rimedji (Direttivi 89/665/KEE u 92/13/KEE, kif emendati bid-Direttiva 2007/66/KE ) ġew adottati bħala miżuri ta’ sostenn. Dawn id-Direttivi kellhom l-għan li jiżguraw li, fuq il-bażi tal-istandards ta’ reviżjoni minimi tal-UE, l-atturi ekonomiċi minn kullimkien fl-UE jkollhom aċċess għal proċeduri rapidi u effettivi sabiex ifittxu rimedju f’każijiet li fihom iqisu li l-kuntratti mogħtija jiksru d-Direttivi dwar l-Akkwist. Għaldaqstant, id-Direttivi dwar ir-Rimedji għandhom rwol essenzjali fil-kuntest tal-akkwist pubbliku u huma eżempju uniku fil-liġi tal-UE ta’ għoti ta’ effett sħiħ lid-drittijiet tal-UE f’livell nazzjonali.

Id-Direttivi dwar ir-Rimedji jippermettu li jittieħdu passi kemm qabel ma jiġi ffirmat il-kuntratt (rimedji prekuntrattwali) kif ukoll wara (rimedji postkuntrattwali). Ir-rimedji prekuntrattwali jinkludu d-dritt ta’ miżuri interim, perjodu ta’ status quo obbligatorju bejn id-deċiżjoni ta’ għoti u l-konklużjoni tal-kuntratt u r-rekwiżit ta’ sospensjoni tal-proċedura ta’ għoti filwaqt li jkun qed jiġi investigat l-appell għall-prevenzjoni tal-għoti tal-kuntratt. Ir-rimedji postkuntrattwali għandhom l-għan li jiddikjaraw kuntratt eżistenti bħala ineffettiv u/jew li jipprovdu kumpens (b’mod partikolari danni) lill-partijiet affettwati wara li jkun ġie ffirmat il-kuntratt inkwistjoni. Barra minn hekk, elementi importanti oħrajn tad-Direttivi dwar ir-Rimedji huma l-informar awtomatiku lill-offerenti dwar għaliex ma rebħux, ir-reġim tal-limiti ta’ żmien għall-ftuħ ta’ proċedimenti u l-penali alternattivi (jiġifieri t-tqassir tad-durata tal-kuntratt jew l-impożizzjoni ta’ multi) meta l-ineffettività ma tkunx adattata.

Id-Direttivi dwar ir-Rimedji jipprovdu li l-Kummissjoni għandha tirrevedi l-implimentazzjoni tagħhom u tirrapporta mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill dwar l-effettività tagħhom, b’mod partikolari rigward il-penali alternattivi u l-limiti ta’ żmien introdotti mid-Direttiva 2007/66/KE. Barra minn hekk, fl-2013 ġie deċiż li ssir evalwazzjoni skont il-Programm tal-Kummissjoni dwar l-Idoneità u l-Prestazzjoni tar-Regolamentazzjoni (REFIT) ta’ dawn id-Direttivi. Dan ir-rapport jiġi sottomess lill-Parlament u lill-Kunsill sabiex jiġi ssodisfat l-obbligu legali ta’ rapportar mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill u li jiġu kkomunikati r-riżultati tal-evalwazzjoni tar-REFIT. Id-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal li jakkumpanja dan ir-rapport jipprovdi aktar dettalji dwar l-evalwazzjoni mwettqa.

Sabiex jitħejja dan ir-rapport, intużaw is-sorsi ta’ informazzjoni li ġejjin:

•l-istudju “Economic efficiency and legal effectiveness of review and remedies procedures for public contracts”;

•konsultazzjoni pubblika online miftuħa li kellha l-għan li tiġbor l-evidenza dwar il-funzjonament u dwar il-valur miżjud tad-Direttivi dwar ir-Rimedji;

•konsultazzjonijiet mal-Istati Membri;

•numru ta’ konsultazzjonijiet immirati ma’ esperti u ma’ operaturi fil-qasam tal-litigazzjoni dwar l-akkwist pubbliku; u

•reviżjoni tal-leġiżlazzjoni u tal-ġurisprudenza nazzjonali.

Minbarra l-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-politika tad-Direttivi, l-evalwazzjoni skont REFIT tixħet enfasi speċjali fuq jekk id-Direttivi dwar ir-Rimedji humiex adattati sabiex jilħqu l-għanijiet, jimminimizzawx il-kostijiet u l-piżijiet assoċjati u jimmassimizzawx il-potenzjal ta’ simplifikazzjoni.

Bħalissa ma hemm l-ebda sistema ta’ monitoraġġ u ta’ evalwazzjoni tar-rimedji fl-Istati Membri li tkopri l-UE sħiħa. Id-dejta dwar l-azzjonijiet ta’ rimedju fuq kuntratti pubbliċi ogħla mil-limiti meħudin f’kull Stat Membru ma tinġabarx b’mod strutturat, koerenti u sistemiku li jippermetti li r-riżultati miksubin jiġu analizzati b’mod awtomatizzat u faċilment komparabbli. Għalhekk, diffiċli jsir il-kejl jew l-istimar xieraq tal-effetti tad-Direttivi dwar ir-Rimedji u dan jeħtieġ aktar azzjonijiet (eż. ġbir ta’ dejta ta’ darba u analiżi manwali, kif inhu l-każ f’din l-evalwazzjoni).

2.L-implimentazzjoni mill-Istati Membri

Id-Direttivi dwar ir-Rimedji ġew trasposti bis-sħiħ mill-Istati Membri kollha. Minkejja dan, ġie identifikat dewmien sinifikanti u mifrux fit-traspożizzjoni tad-Direttiva emendatorja 2007/66/KE (għal aktar dettalji, ara l-Anness 5 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal). Minħabba l-armonizzazzjoni minima miġjuba mid-Direttivi dwar ir-Rimedji, l-Istati Membri adottaw regoli nazzjonali b’kamp ta’ applikazzjoni u b’natura li jvarjaw, fid-dawl tat-tradizzjonijiet legali rispettivi tagħhom.

Konsegwentement, f’kull Stat Membru twaqqfu diversi korpi ta’ reviżjoni. F’14-il Stat Membru hemm korp amministrattiv ta’ reviżjoni tal-akkwist pubbliku, speċjalizzat jew le. Fl-Istati Membri l-oħrajn, hemm korp ġudizzjarju ta’ reviżjoni eżistenti responsabbli mir-reviżjoni tal-proċeduri ta’ akkwist.

L-Istati Membri kollha jeħtieġu li l-proċedura ta’ reviżjoni tkun disponibbli għal kull persuna li jkollha jew li kellha interess li tikseb kuntratt partikolari u li kienet jew li tinsab fir-riskju li tkun milquta minn ksur allegat. Barra minn hekk, ċerti Stati Membri jipprovdu wkoll li l-assoċjazzjonijiet jew il-korpi li ma jaġixxux bħala atturi ekonomiċi huma eliġibbli sabiex jiftħu proċedura ta’ reviżjoni. Dan jista’ jinkludi lil assoċjazzjonijiet professjonali jew lill-awtorità tal-kompetizzjoni.