Pubblikazzjoni ta’ applikazzjoni għar-reġistrazzjoni ta’ isem skont l-Artikolu 50(2)(a) tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar skemi tal-kwalità għal prodotti agrikoli u oġġetti tal-ikel

(2022/C 87/06)

Din il-pubblikazzjoni tikkonferixxi d-dritt ta’ oppożizzjoni għall-applikazzjoni skont l-Artikolu 51 tar-Regolament (UE) Nru 1151/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (1) fi żmien tliet xhur mid-data ta’ din il-pubblikazzjoni.

DOKUMENT UNIKU

“Lenticchia di Onano”

Nru tal-UE: PGI-IT-02651 – 15 ta’ Diċembru 2020

DOP ( ) IĠP (X)

1. Isem/Ismijiet

“Lenticchia di Onano”

2. Stat Membru jew pajjiż terz

L-Italja

3. Deskrizzjoni tal-prodott agrikolu jew tal-oġġett tal-ikel

3.1. Tip ta’ prodott

Klassi 1.6. Frott, ħaxix u ċereali, friski jew ipproċessati

3.2. Deskrizzjoni tal-prodott li għalih japplika l-isem f’(1)

L-IĠP “Lenticchia di Onano” tirreferi għaż-żerriegħa tal-ispeċi Lens esculenta M. li tappartjeni għall-kultivari “Lenticchia di Onano”, ekotip lokali, u Eston, u li titkabbar fiż-żona ddefinita fil-punt 4. Meta tinħareġ għall-konsum, ikollha l-karatteristiċi li ġejjin:

Karatteristiċi fiżiċi:

Forma: forma ta’ lenti ċċattjata

Daqs: dijametru ta’ 3-8 mm

Kulur: kannella ċar, ħadrani li jvarja fl-intensità tiegħu u l-grad ta’ tbajja’ (1-95 %) fuq il-wiċċ

Qoxra: lixxa u rqiqa

Piż medju ta’ 100 żerriegħa: mill-inqas 4,50 g

Karatteristiċi organolettiċi:

Ma hemmx għalfejn titħalla tixxarrab qabel it-tisjir u, anke wara t-tisjir, iż-żerriegħa tagħha tibqa’ intatta b’pejst bellusi, fin u kremuż.

Karatteristiċi kimiċi

Total taz-zokkor: inqas minn 1,5 %

Ħadid: mill-inqas 6,5 mg/100 g

Il-“Lenticchia di Onano” ma għandu jkollha l-ebda deterjorazzjoni fil-kulur jew fid-dehra li tikkomprometti l-karatteristiċi tagħha; it-tolleranza globali massima hija li 2,0 % tal-għads ikunu maqsumin, imtebba’, bi ħsara kkawżata mill-bumunqar jew skuluriti. Barra minn hekk, huwa permess li sa mhux aktar minn 2,0 % tal-prodott niexef jista’ ma jissodisfax il-kriterji tad-daqs.

3.3. Għalf (għall-prodotti li joriġinaw mill-annimali biss) u materja prima (għall-prodotti pproċessati biss)

3.4. Passi speċifiċi tal-produzzjoni li jridu jsiru fiż-żona ġeografika ddefinita

Il-“Lenticchia di Onano” trid titkabbar fiż-żona ddefinita fil-punt 4.

3.5. Regoli speċifiċi dwar it-tqattigħ, it-taħkik, l-ippakkjar, eċċ.

It-tipi awtorizzati ta’ ppakkjar huma kif ġej:

— boroż: 250 g sa 5 kg

— boroż ippakkjati f’atmosfera kkontrollata (nitroġenu): 250 g sa 5 kg

— basktijiet: sa 25 kg

3.6. Regoli speċifiċi dwar it-tikkettar

Minbarra s-simbolu grafiku tal-UE, il-logo tal-IĠP, l-indikazzjonijiet u t-tagħrif rikjest mil-liġi, fuq it-tikketta tal-ippakkjar irid ikun hemm dawn l-indikazzjonijiet addizzjonali li ġejjin, stampati b’mod ċar u leġibbli:

— “Lenticchia di Onano” segwita mill-akronomu I.G.P. [IĠP] (Indicazione Geografica Protetta [Indikazzjoni Ġeografika Protetta])

— L-isem, l-isem kummerċjali u l-indirizz tal-produttur u l-entità responsabbli mill-ippakkjar

Ma tista’ tiżdied l-ebda deskrizzjoni li ma tkunx espressament prevista. Madankollu, huwa permess li jintużaw l-ismijiet tad-ditti sakemm dawn ma jkollhom l-ebda skop ta’ tifħir u ma jkunux tali li jqarrqu bil-konsumatur, kif ukoll l-isem tal-azjenda proprjetarja tal-art minn fejn ikun ġie l-prodott u indikazzjonijiet veritieri u dokumentabbli oħra li huma permessi skont id-dritt tal-Unjoni, nazzjonali jew reġjonali u li ma jkunux f’kunflitt mal-għanijiet u l-kontenut ta’ din l-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott.

L-isem “Lenticchia di Onano” ma jistax jiġi tradott.

Logo

Dan huwa l-logo tal-IĠP:

4. Definizzjoni fil-qosor taż-żona ġeografika

Iż-żona tal-produzzjoni tal-Indikazzjoni Ġeografika Protetta “Lenticchia di Onano” tinkludi t-territorju amministrattiv kollu tal-muniċipalitajiet li ġejjin fil-provinċja ta’ Viterbo: Acquapendente, Gradoli, Grotte di Castro, Latera, Onano u San Lorenzo Nuovo.

5. Rabta maż-żona ġeografika

L-applikazzjoni għar-rikonoxximent tal-“Lenticchia di Onano” hija bbażata fuq ir-reputazzjoni tagħha.

Il-“Lenticchia di Onano” hija kkaratterizzata minn reputazzjoni b’saħħitha kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak internazzjonali, bis-saħħa wkoll tar-rikonoxximent kummerċjali konsiderevoli li rċiviet.

Fiż-żona tal-produzzjoni tagħha, imsemmija fil-punt 4, il-“Lenticchia di Onano” minn dejjem kienet meqjusa bħala simbolu tal-biedja u tal-kultura gastronomika lokali, fejn it-tradizzjoni qadima li tmur lura għal żmien l-Etruski, il-kundizzjonijiet favorevoli tal-ħamrija u tal-klima fiż-żona u l-attività intraprenditorjali vivaċi kabbru l-fama u r-reputazzjoni tal-prodott.

Il-ħamrija li fiha tikber il-“Lenticchia di Onano” hija ta’ oriġini vulkanika (il-kumpless vulkaniku Vulsini) u għandha tendenza li tkun maħlula, mingħajr ħafna blat u ġebel, fonda biżżejjed, u b’ammont tajjeb ta’ elementi kimiċi. Dawn il-karatteristiċi jsaħħu l-karatteristiċi organolettiċi tal-prodott, biex b’hekk jagħmluha possibbli li jinkisbu żrieragħ b’forma regolari u mingħajr l-anomaliji morfoloġiċi li huma tipiċi għall-ħamrija kompatta.

Din il-ħamrija b’mod naturali fiha ammont tajjeb ta’ oligoelementi, speċjalment il-ħadid, u dan għandu għadd ta’ effetti ta’ benefiċċju fuq l-għalla, inkluż kontenut totali ta’ zokkor baxx, togħma mimlija u tul tajjeb ta’ ħajja tal-prodott fuq l-ixkaffa.

Ir-reputazzjoni li tgawdi fis-suq ilha tikber mill-aħħar tas-seklu dsatax u dan huwa kkonfermat mill-bosta premjijiet li rebħet fl-Italja u lil hinn minnha.

Bejn tmiem is-seklu dsatax u l-bidu tas-seklu għoxrin, il-prodott beda jiġi identifikat mill-post tal-oriġini tiegħu Onano. Ir-reputazzjoni ta’ dan l-għads laħqet l-aqwa tagħha f’dan il-perjodu. Fl-1874, il-lenticchie dionane, sponsorjati mill-kumitat agrikolu ta’ Viterbo, intgħażlu mid-Direttorat tal-Agrikoltura tal-Ministeru tar-Renju tal-Italja li kien għadu kif ġie stabbilit għall-Agrikoltura, l-Industrija u l-Kummerċ biex jipparteċipaw fl-Exposition Universelle ta’ Pariġi.

L-għads kien jitkabbar għall-kontenut għoli ta’ ħadid tiegħu u kien jittiekel mir-raħħala lokali biex jikkumpensa għan-nuqqas ta’ laħam tal-annimali. L-evidenza turi li t-tkabbir tal-għads ilu jsir fiż-żona ta’ Viterbo sa mill-Medju Evu, u għadu għaddej sal-lum.

Fil-ġabra ta’ Ordnijiet, Statuti u Liġijiet Muniċipali tal-Komunità u n-Nies ta’ Onano, datata 1561, l-importanza ta’ dan l-għads hija murija mill-multi kbar imposti fuq persuni li serqu jew għamlu ħsara lill-pjanti u l-prodotti. Ma kinux jiġu prodotti għall-konsum proprju mill-produtturi stess u, fil-fatt, fil-bidu tas-seklu 17, l-amministraturi lokali kellhom iwaqqfu lin-negozjanti barranin milli jixtru l-għads kollu mis-suq ta’ kull ġimgħa f’Onano. Għamlu dan billi imponew limitu massimu fuq il-bejgħ u l-esportazzjoni tal-għads, li kien stabbilit għal 18-il kg għal kull persuna (Ittra mid-Duka Sforza lill-Kunsill tal-Komunità ta’ Onano, 1616).

Bosta sorsi jirreferu għall-istorja tal-“Lenticchia di Onano” bejn tmiem is-seklu 19 u l-bidu tas-seklu 20, meta l-prodott beda jiġi kkaratterizzat mill-isem tal-post tal-oriġini tiegħu: Onano. Fl-1874, il-lenticchie dionane, sponsorjati mill-kumitat agrikolu ta’ Viterbo, intgħażlu mid-Direttorat tal-Agrikoltura tal-Ministeru tar-Renju tal-Italja li kien għadu kif ġie stabbilit għall-Agrikoltura, l-Industrija u l-Kummerċ biex jipparteċipaw fl-Exposition Universelle ta’ Pariġi. Bejn l-1910 u l-1911, il-“Lenticchia di Onano” ipparteċipat f’bosta wirjiet internazzjonali u kellha l-opportunità li tiġi apprezzata f’Londra, Pariġi u Buenos Aires, fejn rebħet premjijiet tal-ewwel post, diplomi u medalji tad-deheb għall-kwalità tagħha.

Fl-1934, il-“Lenticchia di Onano” għal darba oħra ntgħażlet bħala wieħed mill-prodotti tipiċi ta’ Alta Tuscia u ttieħdet fil-wirja nazzjonali tal-agrikoltura.

Kif qal Domenico Orzi, il-kap tal-iskola tal-agrikoltura ta’ Viterbo, f’Tuscia Agricola: “L-iskola tagħna setgħet turi xi kampjuni mill-aqwa tal-‘Lenticchia di Onano’ fit-taqsima tal-frott u l-ħaxix. Dawn il-prodotti huma tipiċi tal-provinċja ta’ Viterbo u saru importanti ħafna, kif muri mill-produzzjoni medja annwali tagħhom, li għall-għads hija ta’ 600 tunnellata.”

Tista’ tinstab aktar evidenza tar-rikonoxximent fil-Listino dei prezzi all’ingrosso praticati sulla piazza di Viterbo [Lista ta’ prezzijiet bl-ingrossa fis-suq ta’ Viterbo], li fiha, mill-1936, kien hemm entrata separata, biex tkun tista’ ssir distinzjoni bejn il-lenticchia comune [l-għadsa komuni] u l-“Lenticchia di Onano” [l-għadsa ta’ Onano], li kellha elenkar u suq, anki fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa, distinti minn dawk tal-prodott ġeneriku.

Bejn is-snin 50 u s-snin 60, il-“Lenticchia di Onano” baqgħet tiġi mfittxija u kkunsmata l-aktar fil-provinċji ta’ Viterbo u Ruma, għalkemm ma kienx hemm nuqqas ta’ domanda minn reġjuni u pajjiżi oħra.

Il-fatt li l-“Lenticchia di Onano” kienet inkluża fil-ftehim tal-1964 bejn l-Italja u Franza għall-protezzjoni tal-ismijiet u l-oriġini ta’ numru ta’ prodotti agroalimentari, u tabilħaqq kienet l-unika entrata taħt l-għads, juri li kien hemm suq barrani (Il-konvenzjoni dwar il-protezzjoni tad-denominazzjonijiet tal-oriġini, l-indikazzjonijiet tas-sors u d-denominazzjonijiet ta’ ċerti prodotti (bi protokoll u annessi), iffirmata f’Ruma fit-28 ta’ April 1964, irreġistrata għal Franza fis-27 ta’ Jannar 1970, fin-Nazzjonijiet Uniti, Serje tat-Trattati, vol. 712, Nru 10233, New York 1972, p. 356).

Għalkemm il-gosti tal-ikel u d-domandi tas-suq kellhom impatt qawwi fuq il-produzzjoni tal-għads fil-livell nazzjonali, il-“Lenticchia di Onano” baqgħet iżżomm is-sehem tagħha mis-suq, imsaħħa mill-istorja u r-reputazzjoni b’saħħitha tagħha. Dan ġie rikonoxxut ukoll mill-Istitut Nazzjonali tal-Istatistika tal-Italja (ISTAT) fl-Almanakk tal-Istatistika Agrikola, fejn il-prodott ġie inkluż fit-tabella “prodotti/swieq u kwalitajiet” fl-1970 (ISTAT, Annuario di statistica agraria [l-Almanakk tal-Istatistika Agrikola], vol. XVIII, Ruma 1972, p. 242).

Illum il-ġurnata, it-tabelli tal-istatistika u l-prezzijiet attwali ma għadhomx jagħmlu distinzjoni bejn il-prezzijiet tal-għads komuni u dawk tal-għads marbut ma’ postijiet ta’ oriġini speċifiċi. Fi kwalunkwe każ, il-prodott huwa rikonoxxut fuq il-fuljetti tar-reklamar għall-prodotti inklużi fi “skemi ta’ kwalità” marbuta mal-ispeċjalitajiet taż-żona tal-Lazio, li jitqassmu permezz tal-mezzi tal-marketing tal-bejjiegħa bl-imnut Taljani l-kbar u li dejjem jindikaw l-oriġini tal-“Lenticchia di Onano” sabiex jiddistingwuha mill-għads komuni. Il-prezz għal kull kg ukoll huwa differenti għaż-żewġ tipi ta’ għads: minn 7,20 sa 11,00 euro/kg għal-“Lenticchia di Onano”, meta mqabbla ma’ minn 2,30 sa 4,50 euro/kg għall-għads ġeneriku.

Il-“Lenticchia di Onano” hija l-ingredjent bażiku f’ħafna riċetti tradizzjonali fiż-żona u hija apprezzata mill-koki u mill-esperti tal-gastronomija minħabba t-togħma distintiva tagħha u l-fatt li tissajjar malajr filwaqt li tibqa’ sħiħa. Ilha meqjusa prodott niċċa fir-rivisti tal-inbid u tal-ikel mill-1931 minħabba li hija “estremament rinomata u esportata ħafna” (Touring Club Italiano, Guida Gastronomica d’Italia [Gwida Gastronomika tal-Italja, 1931) u għadha preżenti fil-gwidi ta’ ċirkolazzjoni kbira ddedikati għall-iskoperta tat-togħmiet taż-żona (bħal Tuscia a tavola [Il-Kċina ta’ Tuscia] ta’ Italo Arieti, 1996, jew il-Guide ai sapori e ai piaceri [Gwidi għall-ispeċjalitajiet kulinarji u l-attivitajiet ta’ divertiment] iddedikati għal Ruma u għal-Lazio, jew għal Tuscia, minn La Repubblica u L’Espresso, 2021). Il-“Lenticchia di Onano” tidher f’Il Golosario. Guida alle cose buone d’Italia [Enċiklopedija tat-Togħma. Gwida għall-ispeċjalitajiet kulinarji tal-Italja] ta’ Paolo Massobrio (edizzjoni waħdanija, 2021), u wkoll fi Slow Food Revolution (Slow Food Editore, 2005) ta’ Carlo Petrini u f’Almanacco Slow Food. Prodotti e ricette per un anno [Almanakk tas-Slow Food. Prodotti u riċetti għal sena] ta’ Carlo Bogliotti (Slow Food Editore, 2021).

Wieħed jista’ jduqha fir-restoranti f’Ruma fejn tradizzjonalment hija marbuta maċ-ċelebrazzjonijiet tas-Sena l-Ġdida bħala sinjal ta’ xorti tajba u risq.

Il-“Lenticchia di Onano” hija wieħed mill-prodotti tipiċi tal-kċina reġjonali tal-Lazio u hija magħrufa wkoll barra mill-pajjiż, fejn hija promossa minn koki famużi għall-kċina Taljana. Fl-2008, ir-rivista Amerikana Women’s Wear Daily (WWD), magħrufa bħala l-Bibbja tal-moda globali, issuġġeriet il-“Lenticchia di Onano” lill-qarrejja tagħha fost l-“ispeċjalitajiet staġjonali” biex wieħed jibqa’ sħun fix-xitwa (https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/in-season-winter-treats-1868335 – aċċessata fis-26 ta’ Ġunju 2021).

Il-lasagna tal-għads ta’ Onano, min-naħa l-oħra, tissemma fil-ktieb Making Artisan Pasta (Quarry Books, 2012) ta’ Aliza Green, il-koka famuża u esperta kulinari minn Philadelphia.

Il-kok Italo-Awstraljan Guy Grossi inkluda l-“Lenticchia di Onano” fil-ktieb tat-tisjir tiegħu Love Italy (Penguin Random House, 2013), fejn xtaq jixħet dawl fuq l-isforzi tal-kultivaturi li qed iżommu ħajja l-produzzjoni ta’ dan l-għads antik.

Mill-Awstralja wkoll, il-kok Stefano “Steve” Manfredi jsemmi l-“Lenticchia di Onano” bħala wieħed mill-prodotti l-aktar stmati tal-Lazio, u jsejħilha “rinomata ħafna” (Stefano Manfredi’s Italian Food, Fairfax books, Crows Nest, 2013).

Gino D’Acampo, kok Naplitan li huwa popolari ħafna fir-Renju Unit minħabba l-programmi televiżivi tiegħu, jiddedika paragrafu tal-ktieb tat-tisjir tiegħu għall-istorja tal-għads ta’ Onano: Gino’s Italian Coastal Escape. A Taste of Italy from the Aeolian Islands to Elba, (Hodder&Stoughton, 2017).

Ta’ min isemmi wkoll li hemm festival annwali ddedikat lil-“Lenticchia di Onano”, li ilu jsir kull sena mill-1964, ħlief f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Organizzat mill-Muniċipalità ta’ Onano bħala parti miċ-ċelebrazzjoni ta’ San Trifonu, il-festival isir matul il-ġimgħa tal-festa tal-Assunta.

Ir-reputazzjoni tal-isem “Lenticchia of Onano” hija kkonfermata fuq il-web b’aktar minn 5 000 riżultat fuq Google.

Il-“Lenticchia di Onano” hija rreġistrata fil-lista ta’ prodotti agroalimentari tradizzjoanli tar-Reġjun tal-Lazio.

Referenza għall-pubblikazzjoni tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott

(it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(1) ta’ dan ir-Regolament)

It-test sħiħ tal-Ispeċifikazzjoni tal-Prodott huwa disponibbli fuq is-sit web li ġej: http://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335”

jew inkella:

billi żżur direttament il-paġna ewlenija tal-Ministeru tal-Politika Agrikola, Alimentari u tal-Forestrija (www.politicheagricole.it) u tikklikkja fuq “Qualità” (fin-naħa ta’ fuq tal-lemin tal-iskrin), u mbagħad fuq “Prodotti DOP IGP STG” (fuq in-naħa tax-xellug tal-iskrin) u fl-aħħar tagħfas fuq “Disciplinari di Produzione all’esame dell’UE”.

(1) ĠU L 343, 14.12.2012, p. 1.