Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill - Id-Dimostrazzjoni tal-Qbid u l-Ħżin Ġeoloġiku tal-Karbonju (CCS) f’pajjiżi emerġenti li qed jiżviluppaw : il-finanzjament tal-proġett tal-Impjant tal-Faħam b'Emissjonijiet Kważi Żero tal-UE u ċ-Ċina {SEC(2009) 814} {SEC(2009) 815} /* KUMM/2009/0284 finali */





[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 25.6.2009 KUMM(2009) 284 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Id-Dimostrazzjoni tal-Qbid u l-Ħżin Ġeoloġiku tal-Karbonju (CCS) f’pajjiżi emerġenti li qed jiżviluppaw: il-finanzjament tal-proġett tal-Impjant tal-Faħam b'Emissjonijiet Kważi Żero tal-UE u ċ-Ċina {SEC(2009) 814}{SEC(2009) 815} KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL Id-Dimostrazzjoni tal-Qbid u l-Ħżin Ġeoloġiku tal-Karbonju (CCS)f’pajjiżi emerġenti li qed jiżviluppaw:il-finanzjament tal-proġett tal-Impjant tal-Faħam b'Emissjonijiet Kważi Żero tal-UE u ċ-Ċina 1. Daħla Kemm il-pajjiżi żviluppati kif ukoll dawk li qegħdin jiżviluppaw jeħtieġ li jaġixxu biex inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-gassijiet serra biex jilħqu l-għan li jikkontrollaw il-medja taż-żieda tat-temperatura globali għal inqas minn 2°C mqabbla ma’ livelli preindustrijali. Din il-Komunikazzjoni tippreżenta l-pjan tal-Kummissjoni Ewropea biex tistabbilixxi skema ta’ investiment li tikkofinanzja l-kostruzzjoni u l-operat ta’ impjant tal-enerġija biex turi t-teknoloġija tal-qbid u l-ħżin tal-karbonju (CCS) fiċ-Ċina. Din l-iskema ta' investiment tista' sservi bħala mudell għal attivitajiet oħra ta' kooperazzjoni teknoloġika bejn pajjiżi żviluppati u dawk li qed jiżviluppaw/emerġenti fil-kuntest ta' ftehim ta' wara l-2012 dwar it-tibdil fil-klima. Filwaqt li l-effiċjenza fl-enerġija hija mistennija li tirrendi l-akbar tnaqqis fl-emissjonijiet, minħabba raġunijiet ta’ sigurtà ta’ provvista u ekonomija, il-faħam se jkompli jsostni l-iżvilupp, speċjalment f’ekonomiji emerġenti b’riservi domestiċi sostanzjali, bħaċ-Ċina. Huwa għalhekk meħtieġ li l-kombustjoni inevitabbli tal-faħam ssir aktar kompatibbli mal-klima. It-teknoloġiji tas-CCS, jekk jiġu żviluppati u użati f’qafas ta’ żmien xieraq, jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinifikanti billi jnaqqsu l-emissjonijiet minn dan is-sors ewlieni tal-enerġija. Is-CCS isservi ta’ pont teknoloġiku sakemm jibqgħu jiġu żviluppati u użati alternattivi għal fjuwils fossili. L-analiżi tal-Kummissjoni Ewropea[1] tindika li f’xenarju ta’ emissjonijiet kompatibbli mal-mira ta’ 2ºC, madwar 18 % tal-ġenerazzjoni globali tal-enerġija mill-fjuwils fossili għandu jkun mgħammar bis-CCS sal-2030. Il-mexxejja tal-UE, impenjaw ruħhom li jistabbilixxu netwerk ta’ sa 12-il impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fl-UE sal-2015[2], sabiex ikabbru kemm jista’ jkun il-firxa ta’ għażliet teknoloġiċi u ta’ ħżin dimostrati kif ukoll il-qsim tal-għarfien. Il-Kunsill u l-Parlament Ewropew qablu ma’ Direttiva li tistabbilixxi qafas legali għas-CCS li jippermetti l-operat sikur tas-CCS fl-Ewropa u biex ikun hemm inċentiv għad-dimostrazzjoni tas-CCS, jiġifieri permezz tal-Iskema tal-UE għall-Iskambju ta’ Kwoti ta’ Emissjonijiet (UE ETS) (il-ħżin sikur tas-CO2 ma jgħoddx bħala emissjonijiet) u permezz ta’ Riżerva għal Parteċipanti Ġodda fil-UE ETS (li tipprovdi finanzjament li jista’ jintuża biex jikkofinanzja impjanti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS) kif ukoll regoli riveduti ta’ Għajnuna mill-Istat. Il-Pjan Ewropew għall-Irkupru Ekonomiku alloka €1050 miljun għal proġetti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fl-UE. Diversi kumpaniji tal-UE ħabbru impjanti ta’ dimostrazzjoni li se jitlestew fl-UE matul il-5-10 snin li ġejjin. Is-CCS hija waħda mit-teknoloġiji promossi taħt il-Pjan Strateġiku Ewropew għat-Teknoloġija tal-Enerġija (SET Plan)[3] flimkien mal-enerġija rinovabbli u teknoloġiji oħrajn b’karbonju baxx. Il-mogħdijiet tal-emissjonijiet għall-ekonomiji emerġenti li jiddependu fuq il-faħam huma ta’ tħassib partikolari. Il-Bord Intergovernattiv dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC)[4] bassar illi, fl-assenza ta’ kwalunkwe politika addizzjonali, l-emissjonijiet tas-CO2 mill-użu tal-enerġija huma mistennija jiżdiedu minn 45 sa 110 % bejn l-2000 u l-2030. Minn żewġ terzi sa tliet kwarti ta’ dik iż-żieda se tiġi minn reġjuni li qed jiżviluppaw. Anke b’azzjoni qawwija fuq enerġija rinovabbli u teknoloġiji oħrajn b'karbonju baxx, il-fjuwils fossili huma stmati li jammontaw għal nofs il-provvista dinjija tal-enerġija sal-2050. Minħabba riżorsi abbundanti, il-faħam huwa s-sors predominanti tal-enerġija fiċ-Ċina u jikkontribwixxi 70 % tat-taħlita tal-enerġija. Huwa mistenni li l-faħam se jibqa’ sors ewlieni ta’ enerġija fuq il-medda medja – fl-2007 biss, iċ-Ċina bniet impjant tal-enerġija mill-faħam ekwivalenti għal 500 MW kull jumejn u nofs[5]. Dan jirrapreżenta żieda ta’ madwar 4 megatons ta’ CO2 fil-ġimgħa ta’ emissjonijiet fiċ-Ċina mill-ġenerazzjoni tal-enerġija mill-faħam biss.[6]. Iċ-Ċina nnifisha qed tħaddem aktar teknoloġiji ta’ faħam li jniġġsu anqas (CCT). F’Ġunju tal-2007, iċ-Ċina adottat Programm Nazzjonali ta’ Tibdil fil-Klima (CNCCP), li jsemmi speċifikament l-“iżvilupp u t-tixrid ta’ teknoloġiji avvanzati u adattati” inkluż “it-teknoloġiji tal-qbid, l-użu u l-ħżin tad-diossidu tal-karbonju”(traduzzjoni mhix uffiċċjali). Iċ-Ċina beħsiebha tippubblika linjigwida għat-teknoloġija tas-CCS matul l-2009. Barra minn hekk, grupp ta’ seba’ intrapriżi tal-Istat fis-settur tal-enerġija stabbilixxew Greengen, li l-għan tagħha huwa li tibni impjant tal-enerġija mill-faħam b’Gassifikazzjoni Integrata b’Ċiklu Kumbinat (IGCC), li sussegwentement għandha tkun ikkumplimentata bis-CCS. F’Marzu 2005, iċ-Ċina u l-UE ffirmaw Pjan ta’ Azzjoni għal Faħam Nadif, li inkluda kooperazzjoni fil-qbid u l-ħżin tal-karbonju. Is-Samit sussegwenti taċ-Ċina u l-UE fl-2005[7] stabbilixxa s-Sħubija taċ-Ċina u l-UE dwar it-Tibdil fil-Klima, li tinkludi impenn politiku biex jiżviluppa u juri fiċ-Ċina u fl-UE teknoloġija avvanzata tal-faħam b’emissjonijiet kważi żero (NZEC) permezz tal-qbid u l-ħzin tal-karbonju (CCS) sal-2020. L-ewwel Fażi ta’ din il-kooperazzjoni se titlesta fl-2009. Il-motivazzjoni għall-ftehim tal-2005 bejn iċ-Ċina u l-UE kienet ix-xewqa li tkun indirizzata ż-żieda fl-emissjonijiet fis-settur tal-enerġija mill-faħam. B’impjanti b'tul ta' ħajja ta' madwar 30 sena jew aktar, il-potenzjal li l-karbonju jibqa' hemm huwa enormi. L-istat avvanzat tal-kooperazzjoni tal-UE maċ-Ċina taħt is-Sħubija taċ-Ċina u l-UE dwar it-Tibdil fil-Klima jippreżenta opportunità għall-ewwel proġett ta’ dimostrazzjoni kooperattiv fiċ-Ċina. Il-Parlament Ewropew[8] jenfasizza l-importanza tal-kooperazzjoni maċ-Ċina, meta "jirrikonoxxi li l-iżvilupp ekonomiku mgħaġġel fiċ-Ċina jippreżenta sfida enormi għall-isforzi globali biex jiġu ttrattati l-problemi tal-bidla [tibdil] fil-klima, meta l-emissjonijiet tas-CO2 mill-impjanti li jiġġeneraw l-elettriku li jaħdmu bil-faħam huma maħsuba li jirduppjaw sal-2030.” Is-CCS tirrapreżenta għażla potenzjali kredibbli biex jiġu indirizzati l-emissjonijiet minn impjanti tal-enerġija mill-faħam fiċ-Ċina bħala parti minn portafoll ta’ teknoloġiji. L-impjanti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS tal-UE u l-kooperazzjoni tal-NZEC bejn iċ-Ċina u l-UE għandhom jitqiesu fil-kuntest tal-impenn tal-G8 biex "20 proġett ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fuq skala kbira… [li se] jiġu varati globalment sal-2010, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkustanzi nazzjonali differenti u bil-għan li jappoġġaw l-iżvilupp teknoloġiku u t-tnaqqis fl-ispiża għall-bidu tal-użu mifrux tas-CCS sal-2020,”[9] (traduzzjoni mhix uffiċċjali) kif ukoll tal-iffirmar mill-Ministri tal-Enerġija tal-G8, il-Kummissarju tal-Enerġija Ewropew u l-Ministri tal-Enerġija minn bosta pajjiżi oħrajn inkluż iċ-Ċina, biex iżidu d-dimostrazzjoni tas-CCS fil-laqgħa tagħhom f'Mejju 2009[10]. Din il-Komunikazzjoni tippreżenta l-passi li jmiss, u tiffoka fuq il-finanzjament ta’ impjanti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS. Din il-kooperazzjoni tista’ wkoll tikkontribwixxi għall-impenn tal-pajjiżi żviluppati fil-Qafas tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) biex jippromwovu, jiffaċilitaw u jiffinanzjaw it-trasferiment ta', jew l-aċċess għal, teknoloġiji u għarfien li jħarsu l-ambjent lill-Partijiiet oħrajn. Fir-rigward tan-negozjati għaddejjin bħalissa għal ftehim globali ambizzjuż dwar it-tibdil fil-klima għall-perjodu ta’ wara l-2012, il-kooperazzjoni bejn iċ-Ċina u l-UE dwar is-CCS tista’ sservi bħala eżempju għall-oħrajn. Il-Kummissjoni tipprevedi l-faċilitazzjoni ta’ skambju ta’ informazzjoni bejn il-proġett NZEC u l-proġetti ta’ dimostrazzjoni Ewropej permezz tan-netwerk tal-proġetti tas-CCS, li bħalissa qed jiġi stabbilit.[11] Barra minn hekk, bosta mill-membri tal-Impjanti tal-Enerġija tal-Fjuwils Fossili b’Emissjonijiet Żero (ZEP) tal-Pjattaforma Ewropea għat-Teknoloġija[12] huma partijiet involuti ewlenin tal-kooperazzjoni bejn iċ-Ċina u l-UE. 2. L-Isfidi tas-CCS L-elementi individwali tal-proċessi tas-CCS diġà huma disponibbli u qed joperaw fi skemi pilota[13]. Iżda l-kombinazzjoni ta’ dawn l-elementi f’impjanti tal-enerġija ta’ skala kummerċjali inkluż il-katina kollha tas-CCS mill-qbid tas-CO2, sat-trasport għal ħażna għadha trid tintwera. Id-dimostrazzjoni tat-teknoloġiji tas-CCS fuq skala kummerċjali hija meħtieġa biex tittestja u sussegwentement tnaqqas l-ispejjeż tat-teknoloġija bħala prekundizzjoni għall-użu mifrux tagħha f'suq tal-karbonju li jiffunzjona. Id-dimostrazzjoni tippromwovi għarfien aħjar tal-kwistjonijiet tekniċi, metodoloġiċi (inkluż l-għażla tas-sit tal-ħażna u l-monitoraġġ), ambjentali, finanzjarji u ta’ aċċettazzjoni pubblika u għalhekk tiffaċilita stima aħjar tal-potenzjal veru tas-CCS bħala teknoloġija ewlenija tal-mitigazzjoni tat-tniġġis. L-iżvilupp u l-użu tas-CCS f’ekonomiji li qed jiżviluppaw u emerġenti, inkluż iċ-Ċina, jista' jkollhom rwol importanti biex jgħinu l-ilħuq ta' żvilupp globali sostenibbli iżda jittardjaw b ’ mod sinifikanti mingħajr l-għajnuna tal-pajjiżi żviluppati. L-impenn tal-UE, flimkien mal-għajnuna teknoloġika u finanzjarja, huma offerta unika li tista’ tgħin biex jintlaħaq l-akbar potenzjal possibbli tas-CCS f’ekonomiji emerġenti. Jekk is-suq tal-ekonomiji li qed jiżviluppaw/emerġenti ma jirnexxilux jirrifletti l-ispiża vera għas-soċjetà (eżempju permezz tal-prezz tas-CO2) tal-użu tal-fjuwils fossili biex jiġġeneraw l-elettriku, dan ifisser li s-CCS mhix ekonomikament vijabbli fil-fażi tad-dimostrazzjoni. Il-finanzjament pubbliku tal-UE jista' jgħin biex xi ostakoli spjegati hawn fuq jingħelbu u jixpruna l-finanzjament privat, illi kieku ma jkunx disponibbli għal proġetti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fuq skala kbira. 3. Is-CCS f’pajj IżI MSIEħBA EWLENIN F’PAJJIżI B’RIżERVI ABBUNDANTI TAL-FAħAM, IT-TħASSIB DWAR IS-SIGURTÀ TAL-PROVVISTA JIDDETTA LI L-FAħAM SE JKOMPLI JINTUżA BIEX JIġġENERA L-ELETTRIKU, PARTIKOLARMENT F’PAJJIżI LI QED JIżVILUPPAW MALAJR BħAċ-ĊINA. GħALHEKK, HUWA IMPORTANTI LI JIġI żVILUPPAT MEZZ TA’ APPOġġ GħAD-DIMOSTRAZZJONI TAS-CCS F’DAWN IL-PAJJIżI SABIEX L-EKONOMIJA TA’ SKALA TKUNU SFRUTTATA U JIġI żGURAT LI, META TITKOMPLA D-DIMOSTRAZZJONI, L-UżU JISTA’ JSEħħ FUQ SKALA, JEKK L-ISFIDI KOLLHA TAL-UżU JIġU INDIRIZZATI ADEGWATAMENT (ARA L-KAXXA 1). Kaxxa 1: L-isfidi għall-użu u t-tixrid tas-CCS f'pajjiżi li qed jiżviluppaw - Iż-żieda fl-ispiża tal-ġenerazzjoni tal-elettriku minħabba l-ispejjeż kapitali u operattivi addizzjonali tal-istallazzjonijiet tal-qbid, it-trasport u l-ħżin imqabbla ma’ impjanti tal-enerġija konvenzjonali, inkluż il-penali tal-enerġija, jiġifieri r-rekwiżiti addizzjonali tal-enerġija tal-proċess tas-CCS innifsu. Dan ġej mill-fatt li s-suq ma jirnexxilux jirrifletti l-ispiża vera għas-soċjetà, inkluż l-esternalitajiet ikkawżati mill-użu tal-fjuwils fossili biex jiġġeneraw l-elettriku. - Nuqqas ta’ ambjenti li jippermetti: qafas leġiżlattiv insuffiċjenti għall-ippjanar u biex jippermetti stallazzjonijiet tal-qbid tas-CO2 kif ukoll it-trasport u l-ħżin; barra minn hekk, għandhom jiġu stabbiliti garanziji tal-ħarsien tal-investiment, u l-ħarsien tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali għandu jiġi ggarantit. - Anke jekk l-oqfsa politiċi jippermettu dejjem iżjed, il- finanzjament tal-investimenti fis-CCS ma jkunx żgurat awtomatikament mis-settur privat . Dan in-nuqqas fil-finanzjament huwa komuni fit-teknoloġiji resqin lejn l-istadju ta’ qabel il-kummerċjalizzazzjoni li huwa kkaratterizzat bil-"ftim” tal-appoġġ tal-għajnuna u bil-attivitajiet ta’ spejjeż kbar bħall-iżvilupp inizjali u sekondarju tat-prototip u l-ittestjar, l-iżvilupp tas-sit, il-formulazzjoni tal-katina tal-provvista, il-kostruzzjoni, eċċ. - Nuqqas ta’ għarfien pubbliku /aċċettazzjoni jrid jiġi indirizzat b’mod attiv. Barra mill-kooperazzjoni stabbilita tajjeb maċ-Ċina, jeħtieġ li l-isforzi ta’ dimostrazzjoni u użu tas-CCT u s-CCS jiżdiedu f’ekomomiji emerġenti oħrajn sabiex jintlaħaq l-ogħla potenzjal għall-użu u t-tixrid globalment. Il-Komunità Ewropea impenjat ruħha li żżid il-kooperazzjoni eżistenti fil-qbid u l-ħżin ġeoloġiku tal-karbonju maċ-Ċina u li testendiha għal partijiet ewlenin oħrajn, bħall-Indja u l-Afrika t’Isfel[14]. Skont skambji bilaterali riċenti, pajjiżi oħrajn li jista’ jkollhom ukoll interess fil-bini tal-kapaċità tas-CCT u s-CCS huma r-Russja u l-Ukraina. Il-Kummissjoni beħsiebha tappoġġa l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi li qed jiżviluppaw u dawk emerġenti fis-CCS u t-teknoloġiji tal-faħam li jniġġsu anqas permezz tal-Programm Tematiku tagħha dwar l-Ambjent u r-Riżorsi Naturali. Skont attività ġdida msejħa “Kooperazzjoni fit-teknoloġija tal-faħam nadif (CCT) u l-qbid u l-ħżin tal-karbonju (CCS) ma' pajjiżi msieħba li qed jiżviluppaw u dawk emerġenti li huma dipendenti fuq il-faħam", il-Kummissjoni Ewropea tipproponi l-bini tal-kapaċità u t-twettiq ta' studji preparatorji għat-teknoloġiji tas-CCT u s-CCS f'ekonomiji emerġenti li jiddependu fuq il-faħam u f’pajjiżi li qed jiżviluppaw, permezz ta' approċċ differenzjat u msejjes fuq is-sħubija. Barra minn hekk, il-Kummissjoni beħsiebha xxerred l-esperjenza miksuba fil-proġett ta’ dimostrazzjoni taċ-Ċina mad-dinja kollha. 4. Appoġġ tad-dimostrazzjoni tas-CCS fiċ-Ċina Minħabba l-iskala tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra ġġenerati mis-settur tal-ġenerazzjoni tal-enerġija bbażata sew fuq il-faħam fiċ-Ċina, l-impenn politiku bejn iċ-Ċina u l-UE u l-istadju avvanzat tal-kooperazzjoni eżistenti fis-CCS, iċ-Ċina għandha tkun il-pajjiż l-iżjed addattat għal impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS appoġġat finanzjarjament mill-UE. Huwa maħsub li l-proġett taċ-Ċina u l-UE tal Faħam b'Emissjonijiet Kważi Żero (NZEC) ikollu 3 fażijiet. Fażi I tinkludi bosta proġetti li qed iwettqu riċerka inizjali biex jesploraw l-għażliet għad-dimostrazzjoni tal-qbid u l-ħżin tal-karbonju (CCS) għall-ġenerazzjoni tal-enerġija mill-faħam fiċ-Ċina, jiġifieri l-Proġett tal-Valutazzjoni tal-NZEC iffinanzjat mir-Renju Unit u l-proġetti ta’ riċerka COACH u STRACO2 kkofinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea (ara l-Kaxxa 2). L-ewwel fażi hija mistennija titlesta fil-ħarifa tal-2009. Kaxxa 2: Fażi I tal-kooperazzjoni taċ-Ċina u l-UE fis-CCS Il-Memorandum ta’ Ftehim bejn iċ-Ċina u l-UE (Frar 2006) huwa appoġġat mill-Proġett COACH (Azzjoni ta’ Kooperazzjoni dwar is-CCS miċ-Ċina u l-UE) b’€1.5 miljun finanzjati mis-Sitt Programm Kwadru ta’ Riċerka tal-Kummissjoni Ewroprea). Il-Proġett COACH għandu 20 imsieħba Ewropew u Ċiniż mill-universitajiet, riċerka u industrija u għandu l-għanijiet li ġejjin: 1. Isaħħaħ il-qsim tal-Għarfien u l-bini tal-kapaċità 2. Iwitti t-triq għal proġett ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fiċ-Ċina li juża skemi ta' poliġenerazzjoni/IGCC ibbażati fuq il-faħam inkluż is-CCS 3. Jivvaluta l-potenzjali tal-ħżin ġeoloġiku tas-CO2 fir-riżervi tal-idrokarbi (EOR/EGR), fl-akwifers mielħa tal-fond (deep saline aquifers), u fis-saffi ta’ faħam taħt l-art (coal seams) tal-baċir tal-Bohai 4. Jindirizza kwistjonijiet multisettorjali bħall-aċċettazzjoni pubblika u l-aspetti legali, regolatorji, ekonomiċi u ta' finanzjament. Il-Memorandum ta’ ftehim bejn iċ-Ċina u r-Renju Unit (Diċembru 2005) huwa appoġġat mill-Proġett ta’ Valutazzjoni tal-UK-NZEC (€3.5 miljun), li nbeda f'Novembru 2007. Il-Proġett UK-NZEC iffinanzjat mir-Renju Unit huwa proġett ta’ kollaborazzjoni bejn esperti Ċiniżi u mir-Renju Unit bil-għan li: – jibni l-kapaċità fiċ-Ċina biex tiddetermina l-aħjar għażliet għall-qbid, it-trasport u l-ħżin ġeoloġiku tad-diossidu tal-karbonju; kif ukoll – jeżamina l-potenzjal għall-iżvilupp u d-dimostrazzjoni tat-teknoloġija tas-CCS fiċ-Ċina u l-użu tagħha fil-ġejjieni. Hemm erba’ proġetti oħra tas-CCS ikkofinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea li jinvolvu wkoll imsieħba Ciniżi. – Appoġġ għal Attivitajiet Regolatorji għall-Qbid u l-Ħżin tal-Karbonju (STRACO2, €0.86 miljun iffinzjat mill-Kummissjoni Ewropea); – Valutazzjoni tal-Kapaċità Ewropea għall-Ħżin Ġeoloġiku tad-Diossidu tal-Karbonju (GEOCAPACITY tal-UE, €1.9 miljun iffinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea); – Il-ħżin tas-CO2 fuq metanu imsaħħaħ tad-depożiti tal-faħam (MoveCBM, b’€1.25 miljun iffinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea); u – Il-Qbid tad-Diossidu tal-Karbonju u l-Produzzjoni tal-Idroġenu minn Fjuwils tal-Gass (Cachet, b’€7.5 miljun iffinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea). | Fażi II tal-NZEC se tinbeda fl-2010 u tintemm fl-2012. Se tkun ibbażata fuq ir-riżultati ta' dawn il-proġetti msemmija hawn fuq u se teżamina l-ħtiġijiet speċifiċi tas-sit u tiddefinixxi fid-dettal impjant ta’ dimostrazzjoni u l-miżuri marbuta miegħu. Se tinkludi l-analiżi teknika u tal-ispiża ta’ għażliet differenti. Abbażi ta’ din l-analiżi, se jiġu determinati s-sit tal-impjant tal-enerġija kif ukoll it-teknoloġija tal-kombustjoni (faħam mitħun jew IGCC), it-teknoloġija tal-qbid u l-kuncetti tat-trasport u l-ħżin. Il-Fażi II għandha tinkludi wkoll pjan dettaljat ta’ direzzjoni għall-kostruzzjoni u l-operat tal-impjant ta’ dimostrazzjoni kif ukoll Valutazzjoni tal-Impatt Ambjentali tal-impjant ta’ dimostrazzjoni tal-enerġija u tas-sit tal-ħżin tal-karbonju. Għad baqa’ bosta kwistjonijiet li għadhom iridu jiġu nnegozjati mal-imsieħba Ċiniżi fir-rigward tal-Fażi II. Dawn jinkludu l-qafas taż-żmien għad-deċiżjonijiet fuq il-proġett u l-arranġamenti dwar il-qsim tal-ispejjeż. Il-Kummissjoni Ewropea beħsiebha toħroġ sejħa għall-offerti għall-konsorzju biex iwettaq il-Fażi II aktar tard fl-2009. Wara dan għandha tibda il-Fażi III li għandha x'taqsam mal-konstruzzjoni u l-operazzjoni ta' impjant ta’ dimostrazzjoni fuq skala kummerċjali fiċ-Ċina. Bħalissa, il-Kummissjoni qed tiddiskuti mal-imsieħba Ċiniżi biex tibda topera impjant ta’ dimostrazzjoni qabel l-2020 sew (id-data li qablu fuqha hija l-2005). Id-deċiżjoni finali dwar l-investiment se tittieħed abbażi tal-istudji dwar il-vijabbiltà tat-Fażi II u hija suġġetta għall-ftehim mill-imsieħba rilevanti u l-eżistenza ta’ skema ta’ finanzjament sod. Biex il-proċess jitħaffef, xogħol tekniku preparatorju u ksib tal-finanzi se jitwettqu fl-istess waqt. Għalhekk, l-għan ewlieni ta’ din il-Komunikazzjoni huwa li jagħti bidu għal skema ta' finanzjament għall-Fażi III tal-proġett NZEC b'kooperazzjoni mal-Gvern taċ-Ċina, l-UE u l-Istati Membri taż-ŻEE. Grafika 1: Il-mixja matul iż-zmien mill-Ewwel sat-Tielet Fażi tal-proġett NZEC [pic] 5. Il-Kofinanzjament ta’ impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fiċ-Ċina Ir-raġuni prinċipali għal kofinanzjament ta’ dan l-impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fiċ-Ċina huwa biex jintrebaħ iż-żmien billi jaċċellera l-iżvilupp tat-teknoloġija. L-esperjenza fiċ-Ċina turi li l-ispejjeż se jonqsu hekk kif it-teknoloġija tintuża fuq skala wiesgħa. Madankollu, prezz tal-karbonju għandu jkun prekundizzjoni għall-użu tas-CCS fuq skala kbira fiċ-Ċina. 5.1. Taħlita ta’ finanzjament pubbliku u privat si sħubija pubblika-privata Il-Kummissjoni qed tippjana tiżviluppa sħubija pubblika privata(PPP) biex fondi pubbliċi u privati suffiċjenti jingħaqdu flimkien u biex jintużaw b’mod effikaċi, possibbilment f’forma ta’ Strument bi Skop Speċjali (SPV). L-SPVs huma strumenti flessibbli ħafna ta’ investiment li jistgħu jitfasslu għal proġett speċifiku biss u għandhom struttura legali u amministrattiva relattivament faċli, li jfisser li jistgħu jiġi stabbiliti malajr u bi spejjeż minimi ta’ tmexxija. Ir-regoli li jirregolaw l-SPV huma stabbiliti bil-quddiem u jiddemarkaw bir-reqqa l-attivitajiet konċernati. Dan il-mekkaniżmu jillimita r-riskju finanzjarju għall-investitur. L-SPV huwa addattat għat-trasferiment ta’ assi biex jiffinanzjaw proġett kbir li għandu għadd limitat ta' għanijiet, filwaqt li jillimita r-riskju għall-entità li qed tinvesti. Għalhekk il-mudell tal-SPV joffri bosta vantaġġi u jista’ jitfassal biex jilħaq il-ħtiġijiet tal-proġett ta’ dimostrazzjoni tas-CCS. Vantaġġ ta’ din l-istruttura għandu jkun li d-donaturi pubbliċi jistgħu jistipulaw il-politiki tal-investiment biex jiżguraw koerenza sħiħa mal-għanijiet tal-politika pubblika. Din l-istruttura, permezz ta’ politika speċifika ta’ investiment għandha toffri pjattaforma ta’ investiment fejn jingħaqdu l-finanzjament pubbliku u dak privat. Din l-inizjattiva għandha titfassal sabiex tinforma u tikseb appoġġ miċ-Ċina, l-UE u l-Istati Membri taż-ŻEE, l-Istituzzjonijiet Internazzjonali Finanzjarji u l-kumpaniji privati biex jikkontribwixxu għal din l-attività. L-investiment privat fis-CCS huwa biss attraenti jekk ikun hemm prospetti ta’ fluss ta’ dħul finanzjarju, eż. mis-suq tal-karbonju u/jew l-irkupru mtejjeb taż-żejt. L-investiment Ċiniż fl-ispejjeż inkrimentali tas-CCS se jkun kruċjali biex iċ-Ċina żżid ix-xiri fil-proġett. Dan għandu jiżgura wkoll li ċ-Ċina jkollha sjieda akbar, familjarità mat-teknoloġija u probabbiltà ikbar ta’ skjerament tas-CCS. Kaxxa 3: Sorsi potenzjali ta’ finanzjament għall-impjant tal-NZEC Is-settur privat L-involviment tas-settur privat jaqa’ taħt żewġ kategoriji: investituri azzjonarji attivi (operaturi, kuntratturi, fornituri ta’ tagħmir) u investituri azzjonarji passivi (fondi għal investiment, investituri istituzzjonali). Il-bażi tal-impjant tista’ tiġi ffinanzjata minn investiment mis-settur privat (eż. abbażi ta’ finanzjament tal-proġett jew finanzjament tal-kumpaniji). Investituri mis-settur privat jistgħu wkoll iħallsu xi wħud mill-ispejjeż addizzjonali tas-CCS jew jipprovdu appoġġ in natura jekk jistgħu jaraw inċentivi potenzjali. Bosta kumpaniji Ewropej diġà jinsabu fis-swieq tat-teknoloġija li ma tniġġisx fiċ-Ċina. Ħafna minnhom huma membri taż-ZEP u huma partijiet interessati ewlenin tal-kooperazzjoni bejn iċ-Ċina u l-UE. Iċ-Ċentru tal-Enerġija li ma Tniġġisx taċ-Ċina u tal-UE se jappoġġa wkoll il-kooperazzjoni bejn dawk interessati fl-industrija Ewropea u Ċiniża, kif miftiehem fis-Samit tal-UE u ċ-Ċina fl-2007 u li se jiġi stabbilit f’Bejġing[15]. Finanzjament tal-Karbonju Attwalment, is-CCS mhix eliġibbli għal finanzjament tal-karbonju (eż. permezz tal-Mekkaniżmu tal-Iżvilupp bla Tniġġis, CDM, li huwa approċċ ibbażat fuq il-proġetti li jpattu għall-emissjonijiet tal-pajjiżi żviluppati permezz ta' proġetti ta' żvilupp bla tniġġis f'pajjiżi li qed jiżviluppaw), għalkemm tista’ tkunu eliġibbli għal finanzjament tal-karbonju ta' wara l-2012, eż. permezz ta' mekkaniżmu ta' kreditu settorjali (jiġifieri mekkaniżmu għal kreditu ta' tnaqqis ta' emissjonijiet fil-livell settorjali) jew permezz ta' skema speċifika ta' CDM għal impjanti ta’ dimostrazzjoni tas-CCS f’pajjiżi li qed jiżviluppaw/emerġenti. Irkupru Mtejjeb tal-Fjuwils Fossili Huwa possibbli, skont in-natura tal-impjant, li fluss tad-dħul jista’ jiġi minn irkupru mtejjeb taż-żejt (EOR). Finanzjament pubbliku Kontribuzzjonijiet mill-baġit pubbliku jkunu meħtieġa biex jikkofinanzjaw l-ispiża addizzjonali tas-CCS. Hemm għadd ta’ sorsi potenzjali li jistgħu jkunu involuti: - il-baġit tal-Kumissjoni Ewropea - il-baġits nazzjonali tal-UE jew tal-Istati Membri taż-ŻEE[16]. - self konċessjonarju minn banek pubbliċi ta’ investiment Il-finanzi pubbliċi jistgħu jintużaw kif ġej: - sussidju - garanziji għal self - garanzija għal redditu tas-settur privat (biex tiggarantixxi l-prezz jew ir-riskju regolatorju) - investiment (b’redditu limitat mistenni) 5.2. Id-determinazzjoni tal-iskala tal-finanzjament pubbliku Sabiex tattira investiment privat għall-impjant ta’ dimostrazzjoni, jeħtieġ tinħoloq il-possibbiltà ta' redditu fuq l-investiment. Sorsi possibbli ta’ dħul huma is-suq tal-karbonju jew l-EOR. Tipi differenti ta' investituri jistgħu jeħtieġu livell differenti ta’ redditu fuq l-investiment tagħhom f’teknoloġiji li ma jniġġsux. Għall-ġejjieni, l-eliġibbiltà tas-CCS għal finanzjament tal-karbonju (b'kuntrarju għall-impożizzjoni ta’ taxxa fuq il-karbonju) għandha tiġġenera fluss ta’ dħul finanzjarju li jista’ jattira l-investiment privat fl-impjant ta’ dimostrazzjoni. F’dan ir-rigward il-mekkaniżmu ta’ kreditu settorjali, li bħalissa qed jiġi diskuss fil-kuntest tan-negozjati għal ftehim dwar it-tibdil globali fil-klima għal wara l-2012, huwa partikolarment interessanti. Fis-settur Ċiniż tal-enerġija, pereżempju, approċċ bħal dan jista’ jippermetti il-kreditu ta' tnaqqis fl-emissjonijiet ’il hinn minn ċerta linjabażi. B’dan il-mod, tkun biss l-azzjoni li hija addizzjonali għal kummerċ bħas soltu li tkun kkreditata u l-kumpaniji jkollhom inċentiv biex jieħdu azzjonijiet li jqumu aktar ta’ tnaqqis fl-emissjonijiet biex ipattu għall-finanzjament permezz tas-suq tal-karbonju. Dan jista’ jiffaċilita l-adozzjoni ta’ teknoloġiji għalja aktar bħas-CCS, 'il hemm mit-teknoloġiji tal-faħam li jniġġsu inqas u li huma aktar effiċjenti, li huma newtrali mil-lat ta’ kost jew saħansitra anke negattivi meta jgħaddi ż-żmien. Għada ħaġa inċerta jekk is-CCS fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u dawk emerġenti tkunx eliġibbli għal dħul mis-suq tal-karbonju u meta. Għalhekk se jkun meħtieġ investiment pubbliku – bi stennija baxxa ħafna jew xejn għar-redditu – biex jitnaqqas ir-riskju għal investituri privati u biex jippermetti rata għolja biżżejjed ta’ redditu finali (IRR). Saret analiżi finanzjarja biex tiddetermina l-iskala meħtieġa ta’ finanzi pubbliċi[17]. Matul it-Tieni Fażi se jiġu determinati l-ispejjeż preċiżi tal-proġett NZEC. Is-sehem ta’ kontribuzzjonijiet pubbliċi għall-SPV (jew strument adattat ieħor ta’ investiment) hija kwistjoni li se tkun negozjata ma’ partijiet governatttivi (Ewropej u Ċiniżi). Id-daqs, il-lokalità, it-teknoloġija u s-sit tal-ħżin għall-impjant NZEC se jiġu ddeterminati abbażi ta’ studji mwettqa fl-Ewwel u t-Tieni Fażi tal-NZEC, u bil-għan tal-possibbiltà li jiġu kkuppjati fiċ-Ċina. L-istimi tal-ispiża f’din il-komunikazzjoni huma preliminari – anke jekk ibbażati fuq sett ta’ suppożizzjonijiet raġjonevoli, li jistgħu jvarjaw fil-firxa ta’ +/- 40 % skont it-teknoloġija u s-siti tal-kostruzzjoni/ħżin speċifiċi li jintgħażlu. L- ispiża addizzjonali kapitali u operattiva fuq medda ta’ ħajja ta’ 25 sena ta’ dan l-ewwel tax-xorta tiegħu impjant ta’ dimostrazzjoni ta’ 400 MW[18] hija stmata għal madwar €730 miljun għal impjant IGCC (€125 miljun spiża kapitali, €340 miljun għall-ispejjeż operattivi, u €265 miljun għall-ispejjeż tat-trasport u l-ħżin[19], bejn wieħed u ieħor) u madwar €980 miljun għal impjant ta’ faħam mitħun (€235 miljun spiża kapitali, €445 miljun għall-ispejjeż operattivi, u €300 miljun għall-ispejjeż tat-trasport u l-ħżin[20], bejn wieħed u ieħor). Matul il-ħajja tal-proġett, huma mistennija t-tisħiħ tas-suq globali tal-karbonju u l-ħruġ ta’ prezz domestiku tal-karbonju fl-ekonomiji ewlenin kollha. Għalhekk prezz ta’ €10/t ta’ CO2 evitat huwa stmat għall-2015, li jiżdied gradwalment għal €20[21]. Meta jitqies dan il-prezz tal-karbonju, u mingħajr preġudizzju għall-għażla tat-teknoloġija, id-differenza fil-finanzjament hija stmata għal madwar €300 miljun għal impjant IGCC u għal €550 miljun għal impjant tal-faħam mitħun[22]. Jekk il-prezz tal-karbonju jilħaq livelli ogħla, din id-differenza fil-finanzjament għandha tonqos u l-appoġġ pubbliku jista’ jiċkien. Jista’ jkun possibbli, skont is-sit tal-ħażna magħżul, li jkun hemm sors ta’ fluss addizzjonali ta’ dħul mill-EOR, li jkun diġà kummerċjalment vijabbli, flimkien mad-dħul mis-suq tal-karbonju. L-EOR jirreferi għal varjetà ta’ proċessi biex jiżdied l-ammont ta’ żejt li jitneħħa minn riżerva, tipikament billi jiġi injettat likwidu jew gass (eż. nitroġenu, diossidu tal-karbonju). Fil-prattika, l-użu mill-EOR tas-CO2 se jkun limitat għal impjanti tal-enerġija li jkunu qrib bjar taż-żejt sabiex jillimitaw l-ispejjeż tat-trasport. Minkejja li l-potenzjal tal-EOR fiċ-Ċina huwa limitat għall-għadd relattivament baxx ta’ bjar taż-żejt, l-iżvilupp tas-CO2-EOR jista’, madanakollu jaqbeż il-bidu tal-infrastruttura tat-trasport meħtieġa għall-użu sħiħ tas-CCS f’xi reġjuni. Il-proġetti tal-Ewwel Fażi qed jeżaminaw l-għażliet għall-EOR fiċ-Ċina. Jekk jista’ jintgħażel l-EOR fis-sit magħżul mill-gvern Ċiniż, dan għandu jħaffef konsiderevolment il-finanzjament ta’ impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fuq skala kummerċjali. Aktarx li jiġri li l-parteċipazzjoni barra l-finanzi governattivi tkun ta’ żewġ tipi: Selliefa (Istituzzjonijiet Internazzjonali Finanzjarji jew banek pubbliċi bħall-BEI) essenzjalment jipprovdu finanzjament b’dejn u jitolbu rata ta’ imgħax ta’ madwar 5 %, u investituri li jipprovdu ishma li jitolbu redditu gross fuq l-investiment ta’ madwar 10-20 %. Mod kif jitnaqqas id-daqs inizjali meħtieġ tal-investiment huwa permezz tal-proċess ta’ sejħa għall-offerti kompetittivi għall-kostruzzjoni u l-operat tal-impjant, fejn kumpaniji msieħba fil-konsorzju jistgħu jagħtu l-offerta tagħhom b'rati mnaqqsa jew l-ammont tal-kost sabiex jiksbu vantaġġi tal-ewwel pijunieri u tat-tagħlim billi jippartjenu għall-ewwel impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fuq skala kummerċjali fiċ-Ċina. Sabiex il-proposta ssir attraenti għall-investituri privati, l-investituri pubbliċi jeħtieġ li jkunu jridu jissottoskrivu biċċa mir-riskju. Dan jista’ jgħolli kemm jista’ jkun l-importanza tal-kontribut pubbliku billi l-proposta ssir aktar attraenti għall-investituri privati. Il-Kummissjoni Ewropea warrbet €60 miljun għal kooperazzjoni dwar teknoloġiji ta’ faħam u qbid u ħżin tal-karbonju li jniġġsu anqas ma’ ekonomiji emerġenti. L-ewwel parti ta’ €10 miljuni se tintuża biex tibni l-kapaċità għas-CCS u għal teknoloġiji oħrajn ta’ faħam iżjed nadif fl-ekonomiji emerġenti u għat-tieni fażi tal-proġett NZEC taċ-Ċina u l-UE. Sakemm ikun hemm appoġġ politiku kontinwu miċ-Ċina u jsir progress sodisfaċenti fil-proġett NZEC, tista’ ssir disponibbli t-tieni parti – sa €50 miljun – għall-kostruzzjoni u l-operat ta' impjant ta’ dimostrazzjoni tas-CCS fiċ-Ċina. Skema vijabbli ta’ finanzjament għandha tiġi stabbilita sa mhux iktar tard mill-2013, bħala prekundizzjoni għall-bini tal-impjant ta’ dimostrazzjoni. 6. KONKLUżJONIJIET U L-PASSI LI JMISS B’ħidma mill-qrib ma’ dawk interessati Ewropej u Ċiniżi, il-Kummissjoni tipproponi dan li ġej: i) li tiddetermina ma’ istituzzjonijjiet internazzjonali finanzjarji bħall-Bank Ewropew tal-Investiment, il-Bank Dinji u l-Bank Asjatiku għall-Iżvilupp l-istabbiliment ta’ struttura finanzjarja adegwata, li possibbilment tinkludi SPV, biex tappoġġa t-Tielet Fażi tal-proġett NZEC b’kooperazzjoni mill-qrib ma’ Stati Membri interessati, l-Istati taż-Żona Ewropea Ekonomika u l-imsieħba Ċiniżi; ii) li tistieden lill-Istati Membri tal-UE biex iwiegħdu appoġġ finanzjarju u politiku. L-ammont immirat għal finanzjament pubbliku ta’ impjant IGCC għandu jkun ta’ madwar €300 miljun għal impjant IGCC jew €550 miljun għal impjant tal-faħam mitħun; iii) li tkompli tikseb appoġġ politiku miċ-Ċina u tiżgura l-valur massimu għal flus pubbliċi Ewropej fin-negozjati tal-arranġamenti għall-qsim tal-ispejjeż; iv) li tieħu sehem fin-negozjati internazzjonali għal ftehim dwar it-tibdil fil-klima għal wara l-2012 bħala appoġġ għal finanzjament tal-karbonju għal teknoloġiji tas-CCS kemm fl-ewwel perjodu ta’ impenn tal-Protokoll ta’ Kjoto (sal-2012) kif ukoll fl-iskema l-ġdida ta’ wara; Il-Kummissjoni tistieden ukoll lill-Istati interessati taż-ŻEE u liċ-Ċina biex iwiegħdu appoġġ finanzjarju u politiku għal din l-inizjattiva ġdida, u tistieden lill-Parlament Ewropew biex jipprovdi l-appoġġ politiku tiegħu. La din hija strateġija ġdida, is-Servizzi tal-Kummissjoni Ewropea se jkomplu jiżviluppaw l-arranġament dettaljat ta' implimentazzjoni flimkien mal-entitajiet li jesprimu interess formali lejn il-kofinanzjament ta' din l-inizjattiva. [1] Ara l-Grafika 2 tal-Valutazzjoni tal-Impatt mehmuża ma' din il-Komunikazzjoni. [2] Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, Marzuº2007. [3] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni – Pjan Strateġiku għat-Teknoloġija tal-Enerġija (SET Plan) lejn futur b’karbonju baxx. [4] IPCC Forth Assessment Report (2008), Working Group III Technical Summary (Barker, T. et al, 2007: Technical Summary. Fi: Climate Change 2007: Mitigation. Contribution of Working Group III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [B. Metz, O. R. Davidson, P. R. Bosch, R. Dave, L. A. Meyer (eds)], Cambridge University Press, USA). [5] IEA, Cleaner Coal in China (Faħam Iktar Nadif fiċ-Ċina), 2009, p. 50. [6] N Riley, British Geological Survey, xhieda orali lill-House of Commons tar-Renju Unit, (http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200506/cmselect/cmsctech/578/57805.htm#note18). [7] Id-Dikjarazzjoni tal-UE u ċ-Ċina dwar it-Tibdil fil-Klima fis-Samit tal-UE u ċ-Ċina, it-2 ta' Settembru, 2005:http://ec.europa.eu/environment/climat/pdf/china/joint_declaration_ch_eu.pdf. [8] Riżoluzzjoni 2005/2161(INI): http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2006-0346+0+DOC+XML+V0//MT [9] Stqarrija Konġunta mill-Ministri tal-Enerġija tal-G8, Aomori, il-Ġappun, it-8 ta’ Ġunju, 2008. [10] Stqarrija Konġunta mill-Ministri tal-Enerġija tal-G8 flimkien mal-Kummissarju tal-Enerġija Ewropew, il-Ministri tal-Enerġija tal-Pajjiżi tal-G5 (il-Brażil, ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, l-Indja, il-Messiku, l-Afrika t’Isfel) u l-Ministri tal-Enerġija tal-Eġittu, ir-Repubblika tal-Korea, u r-Renju tal-Arabja Sawdija, fil-laqgħa tagħhom f’Ruma fl-24 ta’ Mejju, 2009. [11] Ara: http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/08/1315&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=fr [12] Ara: http://www.zero-emissionplatform.eu [13] Ara IPCC, 2005: IPCC Special Report on Carbon Dioxide Capture and Storage.. Prepared by Working Group III of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Metz, B.,O. Davidson, H. C. de Coninck, M. Loos, and L. A. Meyer (eds.)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA, p. 8. [14] Ara COM(2006) 843. [15] Ara: http://www.eu-in-china.com/download/EC2.pdf [16] Jekk dawn il-kontribuzzjonijiet pubbliċi jikkwalifikaw bħal għajnuna mill-Istat, jistgħu jenħtieġu li jkunu nnotifikati lill-Kummissjoni skont ir-regoli tal-għajnuna mill-Istat. [17] Ara l-Valutazzjoni tal-Impatt mehmuża ma’ din il-Komunikazzjoni, l-Anness VII. [18] Espressa bħala valur attwali nett fl-2010 matul l-4 snin ta’ kostruzzjoni u 25 sena ta’ operat, bl-użu ta’ rata ta’ tnaqqis soċjali ta’ 2.5 % (netta mill-inflazzjoni). [19] Dan jinkludi l-ispejjeż kapitali u operattivi matul 25 sena ta' €7/t ta’ CO2 maħżun. [20] Dan jinkludi l-ispejjeż kapitali u operattivi matul 25 sena ta' €7/t ta’ CO2 maħżun. [21] Suppożizzjoni ipotetika ta’ €10/t ta’ CO2 fl-2015, li tiżdied gradwalment għal €20/t ta’ CO2 fl-2040 u mingħajr preġudizzju tal-istrument tal-politika użat biex jinkiseb dan il-valur. [22] L-ammonti jvarjaw skont l-għadd ta’ snin ta’ operat li għalih impjant tas-CCS għandu jirċievi finanzjament pubbliku.