Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar is-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv (2012) /* KUMM/2010/0462 finali - COD 2010/0242 */





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 6.9.2010 KUMM(2010) 462 finali 2010/0242 (COD) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar is-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv (2012) (test b'rilevanza għaż-ŻEE) SEG(2010) 1002 MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI 1. IL-KUNTEST TAL-PROPOSTA Bħalma enfasizzat il-Kummissjoni fl-2008 fit-Tieni Rapport dwar id-Demografija tagħha "Meeting social needs in an ageing society", l-Unjoni Ewropea tinsab għaddejja minn proċess ta' tixjiħ sinifikanti tal-popolazzjoni. Skont l-aħħar previżjonijiet li ħareġ l-Eurostat fl-2008, sas-sena 2060, fl-Unjoni Ewropea, għal kull persuna li jkollha ’l fuq minn 65 se jkun hemm biss żewġ persuni fl-età tax-xogħol (15-64), meta mqabbel ma’ proporzjon ta’ erbgħa għall kull waħda llum. L-akbar żieda mistennija li sseħħ matul il-perjodu bejn l-2015-35 meta jkunu waslu biex jirtiraw il-koorti tal-baby-boom. Din il-qabża hija dovuta għal kumbinazzjoni ta’ rati baxxi tat-twelid u ħajja dejjem iktar twila. Tabilħaqq, l-Ewropej illum qed jgħixu ħajja aktar f’saħħitha u iktar fit-tul minn qatt qabel. Mill-1960, il-medja tat-tul tal-ħajja żdiedet bi tmien snin u l-previżjonijiet demografiċi jbassru żieda ta’ ħames snin oħra tul l-erbgħin sena li ġejjin. Din hija kisba storika li ta min jiċċelebraha. Il-piramida tal-popolazzjoni tal-UE tindika b’mod ċar żieda fid-daqs tal-koorti eżatt wara tmiem it-Tieni Gwerra Dinjija, hekk kif kien irreġistrat il-bidu tal-isplużjoni fl-għadd ta' wlied. Mill-2012 il-popolazzjoni Ewropea bl-età tax-xogħol se tibda tonqos filwaqt li l-popolazzjoni li taqbeż is-60 sena se tkompli tiżdied b’madwar żewġ miljun ruħ fis-sena, u dan skont xenarju li jqis iż-żidiet li probabbilment ikun hemm fl-immigrazzjoni u r-rati tat-twelid[1]. Dawn it-tibdiliet demografiċi jġibu magħhom sfidi daqskemm opportunitajiet. It-tixjieħ tal-popolazzjoni jista’ jżid il-pressjoni fuq il-baġits u s-sistemi tal-pensjoni pubbliċi, kif ukoll fuq l-istaffjar tas-servizzi soċjali u dawk tal-kura għal nies f'età iktar avvanzata. Il-kobor fiż-żmien għadu ta’ sikwit jiġi assoċjat mal-mard u d-dipendenza, u l-persuni f’età avvanzata jistgħu jħossuhom esklużi mix-xogħol kif ukoll mill-ħajja mal-familja u dik fil-komunità. Teżisti l-biża’ li l-ġenerazzjonijiet imdaħħlin fiż-żmien jistgħu jkunu ta’ piż wisq kbir fuq il-popolazzjoni iżgħar fiż-żmien u li tkun għadha fl-età tax-xogħol, u li dan jista’ jwassal għal tensjonijiet bejn il-ġenerazzjonijiet. Din il-perspettiva, madankollu, tittraskura l-kontribut sinifikanti, kemm dak attwali kif ukoll dak potenzjali, li l-persuni mdaħħlin fl-età — u b’mod partikolari l-koorti tal-isplużjoni fl-għadd ta’ wlied — jistgħu jagħtu lis-soċjetà. Opportunità ewlenija sabiex tiġi indirizzata l-isfida tat-tixjiħ demografiku u biex tinżamm is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, għaldaqstant, tikkonsisti f’li jkun assigurat li l-koorti tal-baby-boom idumu aktar fis-suq tax-xogħol u li jibgħu f’saħħithom, attivi u awtonomi kemm jista’ jkun fit-tul. Fil-qafas tal-Istrateġija dwar l-Impjiegi, l-Istati Membri bdew ireġġgħu lura t-tendenza ta’ rtirar bikri b’mod li r-rata tax-xogħol fl-UE-27 għall-persuni bejn il-55 u l-64 sena żdiedet minn 36,9% fl-2000 għal 46% fl-2009. Li l-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien jiġu nkoraġġiti jibqgħu jaħdmu primarjament jinvolvi t-titjib tal-kundizzjonijiet tax-xogħol u li dawn ikunu adattati għall-qagħda u l-ħtiġijiet ta’ saħħet il-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien, li l-ħiliet tagħhom ikunu aġġornati billi jiġu pprovduti aċċess aħjar għat-tagħlim tul il-ħajja u li jkunu riveduti s-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji biex ikunu assigurati inċentivi effettivi biex wieħed ikompli jaħdem iktar fit-tul. It-tixjiħ attiv huwa wkoll għodda effettiva sabiex jiġi indirizzat il-faqar fl-età avvanzata. Fl-2008, fl-Unjoni Ewropea 19% ta’ dawk li kellhom 65 sena jew iktar kienu f’riskju ta’ faqar. Għadd konsiderevoli ta’ persuni f’età avvanzata jaraw fix-xjuħija żmien ta’ marġinalizzazzjoni. Filwaqt li opportunitajiet aħjar ta’ xogħol għal persuni mdaħħlin fiż-żmien kapaċi jgħinu sabiex jiġu indirizzati ftit mill-kawżi tal-faqar f’dan il-grupp ta’ età speċifiku, il-parteċipazzjoni attiva fl-attivitajiet volontarji tista’ tnaqqas l-iżolament tan-nies imdaħħlin fiż-żmien. Il-potenzjal enormi li l-persuni f'età aktar avvanzata jirrappreżentaw għas-soċjetà bħala voluntiera jew kuraturi jista’ jkun mobilizzat aħjar billi jiġu eliminati l-ostakli eżistenti għax-xogħol bla ħlas u billi jiġi pprovdut il-qafas it-tajjeb. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar “L-Ewropa 2020 – strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv ” tistabilixxi modi ta' ħruġ mill-kriżi u biex l-ekonomija tal-UE titħejja għad-deċennju li ġej. Fil-kuntest tat-tkabbir inklużiv, il-Kummissjoni tenfasizza l-importanza tal-promozzjoni ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ bħala waħda attiva u f’saħħitha sabiex tgħin, fost l-oħrajn, biex tinkiseb rata għolja fl-impjiegi, isir investiment fil-ħiliet u jonqos il-faqar. Il-proposta tas-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv għandha sservi ta’ inkoraġġiment u ta’ sostenn għall-Istati Membri, l-awtoritajiet reġjonali u lokali tagħhom, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili, fl-isforzi tagħhom biex jippromwovu tixjiħ attiv u biex jaħdmu iktar biex jimmobilizzaw il-potenzjal tal-koorti tal-baby-boom. Wieħed għandu jħares lejha bħala l-punt ewlieni ta’ sforz priniċipali bejn l-2011 u l-2014, perjodu li tulu l-UE trid tiffoka bosta mill-programmi u politiki tagħha fuq il-kwistjoni tat-tixjiħ attiv u tistabbilixxi qafas li fih jiġu inkoraġġiti u pubbliċizzati inizjattivi u partenarjati ġodda li jsostnu t-tixjiħ attiv fil-livelli kollha (dak tal-Istati Membri, dak reġjonali, lokali, tal-imsieħba soċjali, tas-soċjetà ċivili). Fl-2011, l-awtoritajiet pubbliċi, l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-livelli kollha għandhom ikunu inkoraġġiti biex jimpenjaw ruħhom għal miri speċifiċi marbuta mat-tixjiħ attiv; l-iffukar għandu jkun fuq il-kisbiet li saru tul is-Sena Ewropea. Il-miri għandhom ikunu dokumentati fuq sit Ewropew li mbagħad isir is-sit għas-Sena Ewropea u li għandu jservi wkoll ta’ għodda għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni. Fl-2012, l-iffukar tas-Sena Ewropea se jkun fuq li jibdew jiġu implimentati l-impenji magħmula fl-2011, fuq li tikber il-kuxjenza fost il-pubbliku ġenerali, l-ippubbliċizzar ta’ dawn l-inizjattivi permezz tal-attivitajiet tal-midja u s-sehem ta’ multiplikaturi oħrajn. Għandhom jitressqu r-riżultati ta’ proġetti marbuta mat-tixjiħ attiv iffinanzjati minn linji u programmi baġitarji eżistenti. 2. RIŻULTATI TA’ KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET INTERESSATI U L-IMPATT MISTENNI 2.1. Konsultazzjonijiet Minħabba li l-Kummissjoni kienet impenjat ruħha għal approċċ inklużiv fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE, din talbet il-fehmiet tal-partijiet interessati dwar is-suġġett tat-tixjiħ attiv u s-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, u dwar l-għamla li forsi għandha tieħu s-Sena Ewropea, u dan bil-għan li jkun hemm kontribut għall-proposta formali tagħha filwaqt li tissaħħaħ it-trasparenza u tiġi promossa l-koordinazzjoni minn kmieni. Il-konsultazzjoni minn kmieni kienet tikkonsisti fi kwestjonarju onlajn li ta lill-Istati Membri, lill-imsieħba soċjali, lill-NGOs u lill-partijiet interessati u esperti oħrajn l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom. Dan kien disponibbli għal iktar minn xahrejn fuq il-paġna tal-web ‘Leħnek fl-Ewropa’, il-punt uniku ta’ aċċess tal-Kummissjoni Ewropea għal varjetà wiesgħa ta’ konsultazzjonijiet. Il-kwestjonarju ffoka fuq it-temi li ġejjin: l-isfidi u l-opportunitajiet tat-tixjiħ b’rabta mas-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet, miżuri ta’ politiki li ġew irrakkomandati, ir-rwol speċifiku tal-UE fil-promozzjoni tar-reazzjonijiet ta’ politika t-tajbin, it-temi u l-attivitajiet għal Sena Ewropea, u sehem il-partijiet interessati. Il-kontributuri ġeneralment kienu favur Sena Ewropea fuq it-tema tat-tixjiħ attiv. Laqgħu bi pjaċir l-aspett dwar kif għandha titqajjem il-kuxjenza dwar dan, u taw aktar importanza lit-temi ewlenin billi qegħduhom fuq l-aġendi politiċi u dawk ta' politika pubblika. Ħasbu wkoll li s-Sena Ewropea twassal biex jibdew jiġu rikonoxxuti u sostnuti persuni li diġà qed jaħdmu fuq dawn it-temi, li ssostni l-iskambju ta' prassi tajba, u tiġġenera approċċi innovattivi u sinerġiji ġodda bejn dawk li diġà huma involuti. Dawk li wieġbu għall-kwestjonarju xtaqu wkoll Sena Ewropea li tħalli impatt fit-tul, anki billi tiġġenera inizjattivi li jdumu sejrin. Fost kulmin wieġeb għall-kwestjonarju (organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, awtoritajiet pubbliċi, imsieħba soċjali, eċċ.) intweriet rieda qawwija sabiex dawn jagħtu sehemhom fis-Sena Ewropea filwaqt li indikaw attivitajiet li kienu qed jippjanaw li hu f’lokhom li jsiru f’sena tali, u ġew proposti proġetti addizzjonali. 2.2. Impatt Mistenni Reazzjonijiet ta’ politika dwar it-tixjiħ attiv normalment jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-Istati Membri li qegħdin isaħħu l-isforzi tagħhom biex jimmobilizzaw il-potenzjal tal-persuni mdaħħlin fiż-żmien. Madankollu, ir-reazzjonijiet li waslu mill-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri kienu notevolment favur l-idea ta’ azzjoni fil-livell tal-Unjoni Ewropea u, partikolarment, ta’ Sena Ewropea. Dawn ħassew li l-Unjoni Ewropea tista’ ssostni l-isforzi tagħhom billi toħloq ambjent li jkun ta’ aktar sostenn, b’iktar kuxjenza fost dawk li jfasslu l-politika u l-pubbliku ġenerali, tgħin biex timmobilizza lil dawk li jfasslu l-politika u lill-partijiet interessati fil-livelli kollha, issostni t-tagħlim reċiproku fl-Ewropa, issegwi l-progress, u tgħin fid-definizzjoni ta’ għanijiet u miri komuni. L-attivitajiet li għaddejjin bħalissa fil-livell tal-UE ma jidhrux li huma mmirati b'mod adegwat biex jindirizzaw dak li hemm bżonn isir: (1) tikber il-kuxjenza fost il-pubbliku ġenerali, dawk li jfasslu l-politika u partijiet interessati oħrajn, bl-importanza tat-tixjiħ attiv u bil-ħtieġa li jsir sforz ikbar biex ikun mobilizzat il-potenzjal tal-koorti tal-baby-boom; (2) it-trawwim ta’ skambji ta’ informazzjoni u ta’ esperjenzi bejn l-Istati Membri u l-partijiet interessati; (3) tingħata opportunità lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati biex jiżviluppaw politiki permezz ta' attivitajiet speċifiċi u billi jintrabtu b’għanijiet speċifiċi. Sostenn ta’ bażi wiesgħa se jkun meħtieġ fil-livelli kollha tas-soċjetà u minn firxa wiesgħa ta' partijiet interessati. L-isfida ewlenija hija li l-partijiet interessati jiġu mobilizzati b’mod li jiġġeneraw azzjoni sinifikanti fil-livelli nazzjonali, reġjonali, lokali u tal-kumpaniji madwar l-UE. B’momentum politiku ikbar u b’aktar viżibbiltà għall-politika dwar it-tixjiħ attiv, dawk li jfasslu l-politika jistgħu jkunu inkoraġġiti jieħdu inizjattivi aktar ambizzjużi. F’Sena Ewropea b’attivitajiet ikkoordinati fil-livell tal-UE, il-Kummissjoni tkun f’qagħda li tassigura li l-attivitajiet speċifiċi ta’ Sena Ewropea jkunu konsistenti ma’ inizjattivi u programmi oħrajn tal-UE. 3. L-ELEMENTI LEGALI TAL-PROPOSTA L-Artikolu 151 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jgħid li l-Unjoni u l-Istati Membri għandu jkollhom bħala l-għan tagħhom ‘il-promozzjoni tal-impjieg, it-titjib tal-kondizzjonijiet tal-ħajja u tax-xogħol, sabiex jagħmlu possibli l-armonizzazzjoni tagħhom waqt li jitkompla t-titjib, il-protezzjoni soċjali xierqa, id-djalogu bejn min imexxi u l-ħaddiema, l-iżilupp tar-riżorsi umani bil-mira ta’ livell għoli ta’ impjieg li jdum għal żmien twil u l-ġlieda kontra l-esklużjoni.’ Sabiex jintlaħqu dawn l-għanijiet, l-Unjoni għandha ssostni u tikkomplementa l-attivitajiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-kondizzjonijet tax-xogħol, l-integrazzjoni ta’ persuni esklużi mis-suq tax-xogħol u l-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali (l-Artikolu 153(1) tat-TFUE). L-għanijiet enumerati fl-Artikolu 151 jirfdu l-proposta għal Deċiżjoni dwar is-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv (2012), li għandha bħala l-għan tagħha li tinkoraġġixxi u ssostni l-isforzi tal-Istati Membri, l-awtoritajiet reġjonali u lokali tagħhom, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili biex jippromwovu tixjiħ attiv. L-iskop ewlieni tal-proposta jaqa’ fl-ambitu tal-Artikolu 153(1), minħabba li l-proposta timmira li tkabbar kuxjenza ġenerali, tistimula dibattitu u tagħlim reċiproku bejn l-Istati Membri u l-partijiet interessati sabiex tippromwovi opportunitajiet u kundizzjonijiet tax-xogħol aħjar għall-parteċipazzjoni ta’ ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien fis-suq tax-xogħol u biex tiġi miġġielda l-esklużjoni soċjali. L-intenzjoni ewlenija hija li jkun promoss it-tixjiħ attiv fix-xogħol billi jinħolqu opportunitajiet aħjar għall-parteċipazzjoni ta' ħaddiema mdaħħlin fl-età, u biex jiġi promoss it-tixjiħ attiv fis-soċjetà, u dan billi tiġi miġġielda l-esklużjoni soċjali permezz tax-xogħol volontarju, it-tixjiħ b’saħħtu u l-għajxien indipendenti. Il-proposta għal Deċiżjoni konsegwentement tistrieħ fuq il-bażi legali tagħha fl-Artikolu 153(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea. Il-proposta għal Deċiżjoni hija konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif jipprovdi għaliha l-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea minħabba li l-għanijiet tas-Sena Ewropea proposta ma jistgħux jintlaħqu għal kollox fil-livell tal-Istati Membri minħabba l-bżonn ta' skambju transnazzjonali u tixrid fl-UE ta’ informazzjoni dwar prassi tajba, u għalhekk jistgħu, minħabba l-iskala tal-azzjoni proposta, jintlaħqu aħjar fil-livell tal-Unjoni. 4. IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI L-EBDA FINANZJAMENT ADDIZZJONALI MHU MITLUB GħAS-SENA EWROPEA. IL-FLESSIBBILTÀ GħALL-IFFISSAR TAL-PRIJORITAJIET ANNWALI JEW MULTIANNWALI ABBAżI TAL-LINJI BAġITARJI U L-PROGRAMMI TAD-DIRETTORAT ĠENERALI GħALL-IMPJIEGI KIF UKOLL PROGRAMMI RELEVANTI OħRAJN TIPPROVDI BIżżEJJED MARġINI FINANZJARJU SABIEX TIġI AMMINISTRATA S-SENA EWROPEA FUQ SKALA SIMILI GħAL SNIN EWROPEJ PREċEDENTI. IR-RIżORSI AMMINISTRATTIVI JISTGħU JASLU WKOLL MILL-BAġITS AMMINISTRATTIVI EżISTENTI. 2010/0242 (COD) Proposta għal DEĊIŻJONI TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL dwar is-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv (2012) (test b'rilevanza għaż-ŻEE) IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 153(2) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea, Wara t-trażmissjoni tal-abbozz tal-att leġiżlattiv lill-Parlamenti nazzjonali, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew[2], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni[3], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, Billi: 1. Skont l-Artikolu 147 tat-Trattat, l-Unjoni għandha tikkontribwixxi għal livell għoli ta' impjieg billi tinkoraġġixxi kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u billi ssostni u, jekk ikun meħtieġ, tikkomplementa l-azzjoni tagħhom. 2. Skont l-Artikolu 153(1) tat-Trattat, l-Unjoni għandha ssostni u tikkomplementa l-attivitajiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-kundizzjonijet tax-xogħol, l-integrazzjoni ta’ persuni esklużi mis-suq tax-xogħol u l-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali. 3. Skont l-Artikolu 25 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali, l-Unjoni tagħraf u tħares id-drittijiet tal-anzjani għal ħajja ta’ dinjità u indipendenza u għal parteċipazzjoni fil-ħajja soċjali u kulturali. 4. Il-Kunsilli Ewropej suċċessivi rrikonoxxew il-ħtieġa li jittrattaw l-impatt tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-mudelli soċjali Ewropej. Risposta ċentrali għal din il-bidla f’qasir żmien fl-istruttura tal-etajiet tikkonsisti fil-promozzjoni tat-tixjiħ attiv u b'dan il-mod tiżgura li l-koorti tal-baby-boom li huma, b'mod ġenerali, aktar b'saħħithom u b’livell ta’ edukazzjoni ogħla minn dak tal-koorti ta' qabilhom, ikollhom opportunitajiet tajbin għal impjieg u parteċipazzjoni attiva fis-soċjetà. 5. Il-proporzjon dejjem akbar ta’ persuni mdaħħlin fiż-żmien fl-Ewropa jagħmilha dejjem aktar importanti li jiġi promoss it-tixjiħ f’saħħtu. Dan jista’ jikkontribwixxi biex tikber il-parteċipazzjoni tal-persuni mdaħħlin fiż-żmien fis-suq tax-xogħol, biex titjieb il-kwalità tal-ħajja tagħhom bħala individwi u biex jitrażżan il-piż fuq is-sistemi tas-saħħa u tal-kura soċjali. 6. Il-Kummissjoni ressqet il-fehmiet tagħha dwar l-isfidi demografiċi li qed tiffaċċja l-UE u dwar l-opportunitajiet sabiex dawn jiġu indirizzati fil-komunikazzjonijiet tagħha dwar ‘Il-ġejjieni demografiku tal-Ewropa, il-bidla ta’ sfida f’opportunità’ tat-12 ta’ Ottubru 2006 u f’‘Kif għandna nittrattaw l-impatt tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fl-UE’ tal-21 ta’ April 2009. 7. Fit-22 ta’ Frar 2007, il-Kunsill adotta riżoluzzjoni dwar ‘Opportunitajiet u sfidi tal-bidla demografika fl-Ewropa: il-kontribut ta' persuni aktar avvanzati fl-età għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali’, li enfasizzat il-ħtieġa li jikbru l-possibbiltajiet ta’ parteċipazzjoni attiva min-naħa ta' persuni mdaħħlin fiż-żmien, l-opportunitajiet ekonomiji ġodda (“l-ekonomija tal-fidda") iġġenerati mit-talba dejjem tikber min-naħa tal-persuni mdaħħlin fiż-żmien għal ċerti prodotti u servizzi, kif ukoll l-importanza ta’ immaġni pubblika pożittiva tal-persuni f’età aktar avvanzata. 8. Fit-8 ta’ Ġunju 2009, il-Kunsill adotta l-Konklużjonijiet dwar 'Opportunitajiet Indaqs għan-nisa u l-irġiel: tixjiħ attiv u dinjituż’, li jirrikonoxxu li fl-UE l-irġiel u n-nisa f’età aktar avvanzata għandhom quddiem wiċċhom sfidi serji filwaqt li jippruvaw jgħixu ħajja attiva u jixjieħu b’dinjità, u jipproponu għadd ta’ miżuri għall-Istati Membri u għall-Kummissjoni. 9. Fl-20 ta’ Novembru 2009 il-Kunsill adotta l-Konklużjonijiet dwar ‘Tixjiħ f’saħħtu u dinjituż’, fejn stieden lill-Kummissjoni, fost l-oħrajn, ‘biex tiżviluppa attivitajiet biex tikber il-kuxjenza u biex jiġi promoss it-tixjiħ attiv, inkluża l-possibbiltà ta’ Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv u s-Solidarjetà bejn il-Ġenerazzjonijiet fl-2012’. 10. Fil-Komunikazzjoni tagħha ‘Ewropa 2020 — Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv’, il-Kummissjoni enfasizzat l-importanza tal-Unjoni Ewropea li tippromwovi popolazzjoni li tixjieħ b’mod f'saħħtu u attiv fl-interessi tal-koeżjoni soċjali u produttività ogħla. Fiha pproponiet l-inizjattiva ewlenija ‘Aġenda għal ħiliet u impjiegi ġodda’ li skontha l-Istati Membri għandhom primarjament jippromwovu l-politiki ta’ tixjiħ attiv, kif ukoll inizjattiva ewlenija oħra dwar 'Pjattaforma Ewropea kontra l-Faqar’. Biex jinkisbu dawn l-għanijiet ta’ politika tenħtieġ azzjoni mil-livelli kollha ta’ gvern u bosta partijiet interessati mhux governattivi; fil-livell tal-Unjoni dawn imbagħad jistgħu jkunu sostnuti bl-attivitajiet tas-Sena Ewropea li jimmiraw li jkabbru l-kuxjenza u li jippromwovu l-iskambju ta’ prassi tajba. Il-koordinaturi nazzjonali għandhom jaraw li l-azzjoni nazzjonali tkun waħda koordinata u li tkun konsistenti mal-għanijiet ġenerali tas-Sena Ewropea. Hija ppjanata wkoll il-parteċipazzjoni ta’ istituzzjonijiet u partijiet interessati oħrajn. 11. Fis-7 ta’Ġunju 2010 il-Kunsill adotta l-Konklużjonijiet dwar ‘It-Tixjiħ Attiv’ filwaqt li stieden il-Kummissjoni ‘biex tkompli tħejji Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv fl-2012 li tulha jistgħu jiġu enfasizzati l-benefiċċji tat-tixjiħ attiv u l-kontribuzzjoni ta’ dan għas-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet u jiġu pubbliċizzati dawk l-inizjattivi li jawguraw tajjeb fejn jidħol sostenn lit-tixjiħ attiv fil-livelli kollha’. 12. Fil-proposta tagħha tas-27 ta’ April 2010 għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar “Linji gwida għall-politiki dwar ix-xogħol tal-Istati Membri", li skont il-linji gwida 7 u 8 tappella biex l-Istati Membri jżidu l-parteċipazzjoni tal-forza tax-xogħol permezz ta' politiki biex jippromwovu t-tixjiħ attiv, il-Kummissjoni pproponiet li jogħlew ir-rati tal-impjiegi tal-persuni avvanzati fl-età permezz ta’ innovazzjoni fl-organizzazzjoni tax-xogħol u biex tikber l-impjegabbiltà ta’ ħaddiema aktar avvanzati fl-età billi jakkwistaw aktar ħiliet u jieħdu sehem fi skemi ta’ tagħlim tul il-ħajja. Il-linja gwida 10 tenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu s-sistemi ta’ ħarsien soċjali, it-tagħlim tul il-ħajja u l-politiki dwar l-inklużjoni soċjali bil-għan li jinħolqu opportunitajiet fi stadji differenti ta’ ħajjet in-nies u biex jitħarsu mir-riskju ta’ esklużjoni soċjali. 13. Fil-Komunikazzjoni tagħha dwar “Aġenda Diġitali għall-Ewropa”, l-ewwel inizjattiva ewlenija tal-UE2020 adottata fid-19 ta’Mejju 2010, il-Kummissjoni għafset fuq l-importanza tal-ICT għal tixjiħ xieraq, u b’mod partikolari pproponiet ir-rinfurzar tal-Programm Konġunt Ambient Assisted Living (AAL). L-Aġenda Diġitali għall-Ewropa rrakkomandat ukoll li tittieħed azzjoni kkoordinata biex jikbru l-kompetenzi diġitali tal-Ewropej kollha, inkluż il-persuni mdaħħlin fiż-żmien, grupp li huwa rrappreżentat bil-kbir fost dawk il-150 miljun ċittadin, jew madwar 30% tat-total, ta’ dawk li qatt ma użaw l-internet. 14. Il-Kummissjoni qed timplimenta l-Pjan ta’ Azzjoni Ewropew dwar id-Diżabbiltà li jinkludi azzjonijiet rilevanti għan-nies imdaħħlin fiż-żmien minħabba fir-rabta li hemm bejn id-diżabbiltà u t-tixjiħ. B’mod partikolari jkunu rilevanti azzjonijiet dwar l-aċċessibbiltà skont il-Pjan għall-approċċi kollha (Design for all approaches). Barra minn dan, l-UE u l-Istati Membri kollha ffirmaw il-Konvenzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà li tinkludi dispożizzjonijiet rilevanti għall-persuni mdaħħlin fiż-żmien. 15. It-tixjiħ attiv jinsab fil-mira ta’ bosta programmi tal-Unjoni bħalma hu l-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-programm PROGRESS, il-Programm għat-Tagħlim Tul il-Ħajja, il-programm tas-Saħħa Pubblika, il-programmi speċifiċi dwar it-teknoloġiji tal-informatika u tal-komunikazzjoni u d-dwar ix-xjenzi soċjoekonomiċi u x-xjenzi umani fis-Seba’ Programm ta’ Qafas għar-Riċerka u l-Iżvilupp, il-Pjan ta’ Azzjoni dwar ‘It-tixjiħ xieraq fis-soċjetà tal-informatika’, il-Programm Konġunt Ambient Assisted Living (AAL) għar-riċerka u l-innovazzjoni, il-Programm għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni bi proġetti pilota effettivi dwar l-ICT għat-Tixjiħ Xieraq u l-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-mobbiltà urbana. Il-kofinanzjament mill-Unjoni għall-attivitajiet tas-Sena Ewropea se jsir skont il-prijoritajiet u r-regoli li japplikaw, fuq bażi annwali jew multiannwali, għal programmi u linji baġitarji awtonomi eżistenti fil-qasam tax-xogħol, l-affarijiet soċjali u l-opportunitajiet indaqs. Fejn ikun il-każ, il-programmi u l-politiki f’oqsma oħrajn, bħal dak tal-edukazzjoni u l-kultura, is-saħħa, ir-riċerka, is-soċjetà tal-informatika, il-politika reġjonali u dik tat-trasport, jistgħu jsostnu s-Sena Ewropea. 16. L-għanijiet tas-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv proposta ma jistgħux jintlaħqu għal kollox fil-livell tal-Istati Membri minħabba l-bżonn ta' skambju transnazzjonali u tixrid ta’ informazzjoni madwar l-Unjoni kollha ta’ prassi tajba, u għalhekk jistgħu, minħabba l-iskala tal-azzjoni proposta, jintlaħqu aħjar fil-livell tal-Unjoni. Skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, din id-Deċiżjoni ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jinkisbu dawk l-objettivi. ADOTTAW DIN ID-DEĊIŻJONI: Artikolu 1 Suġġett Is-sena 2012 se tkun iddedikata bħala s-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv (minn hawn 'il quddiem ‘Is-Sena Ewropea’). Artikolu 2 Għanijiet Il-proposta ġenerali tas-Sena Ewropea għat-Tixjiħ Attiv għandha sservi ta’ inkoraġġiment u ta’ sostenn għall-Istati Membri, l-awtoritajiet reġjonali u lokali tagħhom, l-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili fl-isforzi tagħhom biex jippromwovu tixjiħ attiv u biex jagħmlu iktar biex jimmobilizzaw il-potenzjal tal-popolazzjoni ta’ dawk lejn tmiem il-ħamsin jew iktar, li qed tikber malajr, u b’hekk tinżamm is-solidarjetà bejn il-ġenerazzjonijiet. It-tixjiħ attiv ifisser li jinħolqu opportunitajiet u kundizzjonijiet tax-xogħol aħjar biex il-ħaddiema mdaħħlin fiż-żmien ikunu jistgħu jagħtu sehemhom fis-suq tax-xogħol filwaqt li tiġi miġġielda l-esklużjoni soċjali billi tinġieb 'il quddiem il-parteċipazzjoni attiva fis-soċjetà u jiġi inkoraġġit it-tixjiħ f’saħħtu. Abbażi ta’ dan, l-għanijiet għandhom ikunu: 17. li titqajjem kuxjenza ġenerali dwar il-valur tat-tixjiħ attiv sabiex ikun enfasizzat il-kontribut utli li jagħmlu l-persuni mdaħħlin fiż-żmien lis-soċjetà u lill-ekonomija, li jiġi promoss it-tixjiħ attiv u li jsir aktar biex ikun immobilizzat il-potenzjal tal-persuni mdaħħlin fiż-żmien; 18. li jiġi stimulat dibattitu u jiġi żviluppat tagħlim reċiproku bejn l-Istati Membri u l-partijiet interessati fil-livelli kollha sabiex jiġu promossi l-politiki dwar it-tixjiħ attiv, tiġi identifikata u mifruxa prattika tajba u li jkunu inkoraġġiti l-koperazzjoni u s-sinerġiji; 19. li jiġi offrut qafas għall-impenn u għall-azzjoni konkreta li jippermetti lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati fil-livelli kollha biex jiżviluppaw politiki permezz ta' attivitajiet speċifiċi u biex jimpenjaw ruħhom li jilħqu għanijiet marbuta mat-tixjiħ attiv. Artikolu 3 Il-kontenut tal-miżuri 20. Il-miżuri li għandhom jittieħdu biex jintlaħqu l-għanijiet stipulati fl-Artikolu 2 għandhom jinkludu l-attivitajiet li ġejjin fil-livell tal-Unjoni, dak nazzjonali, reġjonali jew lokali: 21. konferenzi, avvenimenti u inizjattivi li jippromwovu d-dibattitu, iqajmu kuxjenza u jaġevolaw it-tfassil ta’ impenji speċifiċi; 22. kampanji promozzjonali, edukattivi u ta' informazzjoni; 23. l-iskambju tal-informazzjoni u tal-prassi t-tajba; 24. riċerka u stħarriġ fuq l-iskala tal-Unjoni u dik nazzjonali, u t-tixrid tar-riżultati. 25. Il-Kummissjoni jew l-Istati Membri jistgħu jidentifikaw attivitajiet oħrajn li jikkontribwixxu għall-għanijiet tas-Sena Ewropea u jippermettu li l-isem tas-Sena Ewropea jintuża fil-promozzjoni ta’ dawk l-attivitajiet ladarba dawn ikunu jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 2. 26. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom iqisu l-integrazzjoni tas-sessi fl-organizzazzjoni tas-Sena Ewropea. Artikolu 4 Il-koordinazzjoni mal-Istati Membri Kull Stat Membru għandu jaħtar koordinatur nazzjonali responsabbli għall-organizzazzjoni tas-sehem tiegħu fis-Sena Ewropea. Il-koordinaturi nazzjonali għandhom jaraw ukoll li l-attivitajiet nazzjonali jkunu kkoordinati b’mod xieraq. Artikolu 5 Koordinazzjoni fil-livell tal-Unjoni Il-Kummissjoni għandha ssejjaħ laqgħat tal-koordinaturi nazzjonali sabiex ikun hemm koordinazzjoni fil-livell tal-Unjoni kif ukoll skambju tal-informazzjoni, inkluż permezz ta’ impenji li jkunu saru u l-implimentazzjoni tagħhom fl-Istati Membri. Il-koordinazzjoni fil-livell tal-Unjoni għandha wkoll tkun kwistjoni li jieħdu ħsiebha l-kumitati ta’ politika u l-gruppi konsultattivi eżistenti. Il-Kummissjoni għandha wkoll issejjaħ laqgħat tar-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet jew korpi Ewropej li jaħdmu fil-qasam tat-tixjiħ attiv biex jgħinu fl-organizzazzjoni tas-Sena Ewropea. Il-Parlament Ewropew, l-Istati Membri, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni se jkunu assoċjati fl-attivitajiet. Artikolu 6 Konsistenza u komplementarjetà Il-Kummissjoni — flimkien mal-Istati Membri — għandha tiżgura li l-miżuri previsti f'din id-Deċiżjoni jkunu konsistenti ma’ kull skema jew inizjattiva tal-Unjoni, nazzjonali u reġjonali li tgħin biex jintlaħqu l-għanijiet tas-Sena Ewropea. Artikolu 7 Evalwazzjoni Sat-30 ta' Ġunju 2014, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni, ir-riżultati u l-valutazzjoni kumplessiva tal-azzjonijiet previsti minn din id-Deċiżjoni. Artikolu 8 Id-dħul fis-seħħ Din id-Deċiżjoni għandha tidħol fis-seħħ l-għada tal-jum tal-pubblikazzjoni tagħha f' Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea . Artikolu 9 Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-Istati Membri. Magħmul fi ..., Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill Il-President Il-President [1] 2nd European Demography Report: Meeting Social Needs in an Ageing Society. SEG(2008) 2911http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=502&newsId=419&furtherNews=yes. [2] ĠU C […], […], p. […]. [3] ĠU C […], […], p. […].