/* KUMM/2010/0777 finali */ RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport ta' evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007





[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA | Brussel 20.12.2010 KUMM(2010) 777 finali RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport ta' evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007 RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Rapport ta' evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007 INTRODUZZJONI Is-suġġett ta' dan ir-rapport huwa l-evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007. B'mod konformi mal-Artikolu 14.2 tad-Deċiżjoni Nru 1718/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2006 dwar l-implimentazzjoni ta' programm ta' appoġġ lis-settur awdjoviżiv Ewropew (MEDIA 2007) [1], jippreżenta l-evalwazzjoni intermedjarja tar-riżultati miksuba u tal-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-implimentazzjoni tal-programm. Barra minn hekk l-Artikolu 19 jitlob li l-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-parteċipazzjoni tal-Unjoni fl-Osservatorju Ewropew tal-Mezzi Awdjoviżivi jitwettqu fil-qafas tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tal-programm MEDIA b'mod konformi mal-Artikolu 14. Dan ir-rapport jippreżenta r-riżultati ewlenin miksuba matul l-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni u r-rakkomandazzjonijiet għall-aġġustamenti possibbli. Huwa jkopri l-perjodu mill-1 ta' Jannar 2007 sal-31 ta' Diċembru 2009 u huwa bbażat fuq il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni intermedjarja mwettqa mill-konsorzju Euréval – Media Consulting Group (MCG)[2]. IL-PROGRAMM MEDIA Mill-adozzjoni mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-programm MEDIA I fl-1991, ġiet segwita politika koerenti ta' intervent finanzjarju fuq perjodu fit-tul, biex l-industrija awdjoviżiva Ewropea tkun tista' tibbenefika minn suq ta' dimensjoni Ewropea. Din il-politika tkompliet bil-programm MEDIA II, imbagħad MEDIA Plus u MEDIA Taħriġ (2001-2006). B'mod konformi mal-prinċipji tas-sussidarjetà u tal-kumplimentarjetà, l-azzjoni Komunitarja tintervjeni qabel u wara l-produzzjoni, u dan jippermetti lill-awtoritajiet nazzjonali jsostnu l-produzzjoni. Għalhekk il-programm jintervjeni bħala sostenn għat-taħriġ tal-professjonisti, għall-iżvilupp, għad-distribuzzjoni u għall-promozzjoni tax-xogħlijiet. Il-programm MEDIA 2007, li għandu baġit ta' EUR 755 miljun għal perjodu ta' seba' snin (2007-13) għandu tliet għanijiet globali: - li jżomm u jsaħħaħ id-diversità kulturali Ewropea u l-wirt ċinematografiku u awdjoviżiv tagħha, li jiggarantixxi l-aċċessibbiltà tagħha għall-pubbliku u li jippromwovi d-djalogu interkulturali; - li jtejjeb iċ-ċirkolazzjoni tax-xogħlijiet awdjoviżivi Ewropej fi ħdan l-Unjoni Ewropea u barra minnha; - li jsaħħaħ il-kompetittività tas-settur awdjoviżiv Ewropew fil-qafas ta’ suq miftuħ u kompetittiv. Fl-oqsma diversi ta' intervent, ġew stabbiliti l-prijoritajiet li ġejjin: - it-tħeġġiġ tal-kreattività fis-settur awdjoviżiv u l-valur kulturali tal-wirt ċinematografiku u awdjoviżiv Ewropew; - it-tisħiħ tal-istruttura tas-settur awdjoviżiv Ewropew, b'mod partikolari l-SMEs; - it-tnaqqis tad-differenzi bejn il-pajjiżi Ewropej b'kapaċità għolja ta' produzzjoni awdjoviżiva u l-pajjiżi b'kapaċità iżgħar jew li jinsabu f'żoni lingwistiċi ristretti; - il-monitoraġġ u s-sostenn tal-iżvilupp tas-suq li jikkonċerna d-diġitalizzazzjoni L-iżviluppi ġodda ta' MEDIA 2007 MEDIA 2007 implimenta simplifikazzjoni ġenerali tal-proċeduri amministrattivi tiegħu, filwaqt li daħħal klawżola ta' proporzjonalità fir-regoli finanzjarji u amministrattivi. L-għan kien li jitnaqqas il-piż amministrattiv u li jsir proporzjonali mas-sussidju kif ukoll man-natura tal-benefiċjarji. Barra minn hekk, ġew konklużi sħubiji fuq żmien twil taħt il-linji ta' azzjoni tat-taħriġ, il-promozzjoni u n-netwerk tas-swali taċ-ċinema. Il-maġġoranza tal-linji ta' azzjoni (għajr is-sostenn Distribuzzjoni f'format VHS u DVD) tkomplew. Sabiex jadatta ruħu għall-iżviluppi tal-ħtiġijiet tal-industrija, MEDIA 2007 stabbilixxa azzjonijiet ġodda bħalma huma t-taħriġ tal-bidu, l-iżvilupp ta' xogħlijiet interattivi, il-Vidjow fuq Talba (VOD) u d-Distribuzzjoni Ċinematografika Diġitali (DĊD), il-komunitajiet fuq l-internet u l-open media. Il-programmi MEDIA huma sottomessi għal proċess kontinwu ta' evalwazzjoni. Wara evalwazzjoni ex ante fl-1998 u żewġ evalwazzjonijiet intermedjarji, il-programmi MEDIA Plus u MEDIA Taħriġ ġew sottomessi għal evalwazzjoni finali li tkopri l-perjodu 2000-2006. Dawn kienu kkonfermaw ir-rilevanza u l-effikaċja tal-programm, u rrakkomandaw it-tkomplija tal-azzjonijiet tiegħu. Barra minn hekk, għat-tħejjija tal-Programm MEDIA 2007, twettaq studju tal-impatt fl-2004 li kien jinkludi l-elementi tal-evalwazzjoni ex ante . EVALWAZZJONI INTERMEDJARJA TA' MEDIA 2007 Preżentazzjoni Il-konsorzju EUREVAL - MCG intgħażel biex titwettaq l-evalwazzjoni fil-kuntest tal-kuntratt ta' qafas li rabathom mal-Kummissjoni[3]. L-eżerċizzju beda wara sentejn biss ta' implimentazzjoni tal-programm, u dan ifisser li setgħu jseħħu ftit proġetti u li l-maġġoranza tagħhom kienu biss fl-ewwel stadju tat-twettiq tagħhom. Għalhekk l-evalwazzjoni ffokat essenzjalment fuq il-kwistjonijiet ta' effiċjenza, effikaċja u rilevanza. B'hekk, hija tevalwa l-kapaċità tal-programm li jipproduċi riżultati fuq il-bażi tar-riżorsi użati u l-korrispondenza bejn dawn ir-riżultati u l-għanijiet tal-programm. Barra minn hekk, hija tittratta r-rilevanza tal-għanijiet inizjali tiegħu meta mqabbla mal-ħtijiġiet tas-settur u tipproponi aġġustamenti għal wara. Ir-riżultati tal-evalwazzjoni se jifformaw ukoll il-bażi tal-komunikazzjoni dwar it-tkomplija tal-programm li għandha tiġi ppreżentata qabel it-tmiem tas-sena 2010 b'mod konformi mal-Artikolu 14.2 b) tad-Deċiżjoni MEDIA 2007, kif ukoll tal-istudju tal-impatt li għandu jitwettaq b'ħarsa għat-tiġdid tal-programm wara l-2013. L-għanijiet tal-evalwazzjoni L-għan ġenerali kien li jiġi provdut ġudizzju esterni u indipendenti dwar ir-riżultati miksuba u l-aspetti kwalitattivi u kwantitattivi tal-programm fil-perjodu 2007-2009. F'din il-perspettiva, l-għanijiet speċifiċi ġew stabbiliti kif ġej: - Il-kejl tar-rilevanza tal-għanijiet meta mqabbla mal-ħtijiġiet tal-industrija awdjoviżiva Ewropea u l-valur miżjud Ewropew tal-programm. - Il-kejl tal-effiċjenza tal-implimentazzjoni tiegħu u l-effikaċja tar-riżultati tiegħu fil-perspettiva tal-għanijiet ġenerali tiegħu; - Il-proposta ta' aġġustamenti u l-formolazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet għat-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-programm. - L-analiżi tal-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet tas-settur u l-evalwazzjoni b'mod speċifiku tal-azzjonijiet imdaħħla mill-2007. Metodoloġija Il-missjoni tal-evalwazzjoni bdiet f'Settembru 2009, u ntemmet f'Mejju 2010. Il-ġabra tad-dejta statistika u dokumentarja tlestiet permezz ta' intervisti mal-persuni responsabbli għall-programm fi ħdan il-Kummissjoni u l-Aġenzija Eżekuttiva għall-"Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura" (EACEA). Barra minn hekk l-evalwatur wettaq investigazzjoni wiesgħa fi ħdan l-organizzazzjonijiet li talbu sostenn MEDIA, kif ukoll fost id-Desk MEDIA fl-Istati Membri kollha. B'hekk, setgħet tinġabar l-opinjoni ta' aktar minn 550 persuna. L-evalwatur imbagħad wettaq analiżi fil-fond ta' din id-dejta sabiex jindirizza l-kwistjonijiet ta' evalwazzjoni, billi segwa proċess imsejjaħ ta' trijangolazzjoni li jikkonsisti fil-kontroreferenza tad-dejta kollha miġbura. Kull osservazzjoni ppreżentata fir-rapport hija għalhekk maħruġa minn bosta sorsi, sakemm ma jkunx indikat mod ieħor. KUNTEST TEKNOLOġIKU, EKONOMIKU U ġURIDIKU Il-politiki pubbliċi fil-qasam tal-industrija tal-films u awdjoviżiva llum qegħdin jiffaċċjaw sfidi ewlenin marbuta mal-bidliet teknoloġiċi u mal-konsegwenzi tagħhom fuq il-metodi ta' konsum, il-mudelli ekonomiċi u l-katina tal-valur. Bidliet teknoloġiċi Dawn il-bidliet jirriżultaw parzjalment mid-dħul tal-internet b'veloċità għolja fl-Ewropa. It-televixin, li qabel kien midja lineari, illum sar pjattaforma mhux lineari li jippermetti lill-ispettaturi jagħżlu l-kontenut kif ukoll il-ħin li fih jikkonsmawh (catch-up TV, IPTV, Web TV). L-internet jintervjeni wkoll bħala pjattaforma ta' distribuzzjoni, permezz tal-vidjow fuq talba (VoD). It-telefowns ċellulari huma kkonċernati wkoll minn din il-bidla u saru pjattaformi ta' distribuzzjoni għall-kontenut awdjoviżiv. F'termini ta' mezzi, iċ-ċinema, li huwa tradizzjonalment marbut ma' sit ġeografiku (is-sala) qiegħed jiffaċċja possibbiltajiet ġodda ta' projezzjoni, bis-sostituzzjoni gradwali tal-kopji ta' 35 mm b'kopji diġitali. Hemm possibbiltà li l-programmazzjoni ssir aktar flessibbli u s-sistema diġitali tista' wkoll tkun fattur ta' rivitalizzazzjoni, grazzi għall-introduzzjoni tal-film-spettaklu 3-D. Id-DVD ta' definizzjoni għolja dan l-aħħar daħal fis-suq Ewropew, mingħajr ma nafu jekk se jkunx jista' jassorbi t-teknoloġija emerġenti u jbiddilha f'vantaġġ sostenibbli sabiex iżomm il-preżenza tiegħu fil-katina tal-provvista. L-iżvilupp fil-metodi ta' konsum Id-drawwiet tal-ispettaturi nbiddlu mal-innovazzjonijiet teknoloġiċi. Il-kontenut awdjoviżiv jista' jiġi personalizzat, issejvjat u trasportat faċilment. Illum ngħixu f'ambjent ta' distribuzzjoni b'bosta pjattaformi maħluqa permezz tal-interkonnessjoni tat-tipi differenti tal-midja. Barra minn hekk, il-portabilità tal-kontenut, tbiddel l-ambjent fiżiku ta' restrizzjoni f'opportunitajiet. Fil-ġurnata tal-lum ix-xogħlijiet jistgħu jiċċirkolaw b'mod aktar faċli: minn midja għall-oħra, minn territorju għall-ieħor. Il-mudelli ekonomiċi Minn perspettiva ekonomika, il-bidliet huma gradwali, u l-effetti fuq is-swieq huma assimetriċi skont is-setturi u l-pajjiżi. Il-bidla tal-mudelli ekonomiċi tista' tiġi osservata fir-relazzjoni bejn it-televixin u ċ-ċinema. It-televixin terrestri nazzjonali ilu l-imsieħeb indispensabbli tal-finanzjament taċ-ċinema Ewropew għal 30 sena. Illum, f'kuntest ta' tnaqqis kbir tad-dħul mir-reklami għall-istazzjonijiet tat-televixin, il-valur taċ-ċinema fuq dawn l-istazzjonijiet huwa staġnat, filwaqt li ċ-ċinema jkompli jersaq lejn l-istazzjonijiet diġitali u l-istazzjonijiet taċ-ċinema bil-ħlas. Il-ġestjoni tad-drittijiet L-industrija awdjoviżiva Ewropea qiegħda tiffaċċja wkoll il-kwistjoni tal-ġestjoni tad-drittijiet, li saret ta' prijorità minħabba d-dħul fis-suq ta' atturi ġodda fl-oqsma tal-produzzjoni u tad-distribuzzjoni. F'termini ta' ġesjoni tad-drittijiet, jidhru effetti ta' "kannibalizzazzjoni" tul il-katina tal-valur. Maż-żmien, ċerti osservaturi qegħdin jippjanaw is-simplifikazzjoni tal-katina tal-valur sa punt fejn din tkun magħmula biss minn żewġ segmenti kbar: il-konsum privat u l-konsum pubbliku fis-swali taċ-ċinema. IL-PROGRAMM F'ċIFRI Aktar minn 5 000 proġett ġew sostnuti minn MEDIA 2007 fl-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni tiegħu. Il-kofinanzjament Ewropew ta' dawn il-proġetti jirrappreżenta madwar EUR 296 miljun, jiġifieri 39% tal-baġit tal-programm fil-perjodu kollu. Aktar minn 3 000 organizzazzjoni talbu l-għajnuna tal-programm MEDIA 2007 fl-ewwel tliet snin (meta mqabbla ma' inqas minn 2000 fil-qafas ta' MEDIA Plus fil-perjodu kollu) u ntgħażlu aktar minn 1 400 organizzazzjoni. L-għadd ta' organizzazzjonijiet li ġejjin mill-Istati Membri l-ġodda li talbu l-għajnuna tal-programm żdied ftit taħt MEDIA 2007. L-organizzazzjonijiet magħżula minn MEDIA 2007 huma produtturi (56%), distributuri (31%) u promoturi (11%). Dawn huma l-aktar impriżi żgħar ħafna (66% minnhom għandhom fatturat ta' inqas minn EUR 1,5 miljun, 80% minnhom għandhom fatturat ta' inqas minn EUR 4 miljuni). Il-benefiċjarji ta' MEDIA 2007 huma mxerrda mal-Ewropa kollha (98 reġjun minn 105). Il-ħames l-akbar pajjiżi (il-Ġermanja, Spanja, Franza, l-Italja, ir-Renju Unit) jirċievu kważi żewġ terzi tal-ammonti mogħtija minn MEDIA, sehem li huwa proporzjonali mal-kobor relattiv ta' dawn is-swieq fl-Ewropa. L-10 pajjiżi EU15 l-oħra kif ukoll l-Isvizzera, l-Islanda u n-Norveġja jirċievu medja ta' 25% tal-ammonti mħallsa, iżda dan is-sehem għandu tendenza li jonqos. Is-sehem tal-Istati Membri "ġodda" huwa stabbli, madwar 8%. IL-KONKLUżJONIJIET TAL-EVALWAZZJONI Il-konklużjonijiet relatati mar-rilevanza tal-programm mal-ħtiġijiet tas-settur Il-loġika integrata tal-programm, il-preżenza qawwija tiegħu fix-xena awdjoviżiva Ewropea u l-isforz li jagħmel biex jimxi mal-iżvilupp tas-settur jippermettu, fost oħrajn, lil MEDIA 2007 jissodisfa b'mod xieraq il-ħtiġijiet tas-settur. Fil-maġġoranza kbira tal-każijiet, MEDIA jitqies bħala sostenn kumplimentari mas-sostenn nazzjonali eżistenti, minħabba li l-programm isostni elementi li l-għajnuna nazzjonali ma tkoprix jew tkopri ftit. Barra minn hekk, għandu valur miżjud sinifikattiv minħabba d-dimensjoni Ewropea kbira li jdaħħal fil-proġetti sostnuti, filwaqt li jippermetti wkoll li jkollhom ambizzjoni ħafna akbar. Fl-aħħar nett il-programm jidher li għandu effetti ta' inċentiv fuq il-politiki nazzjonali. Għalhekk setgħu jiġu osservati numru ta' żviluppi f'pajjiżi differenti. Għaldaqstant, qegħdin jitħejjew jew għadhom kif daħlu fis-seħħ dispożizzjonijiet leġiżlattivi ġodda fl-Ungerija, fl-Italja, fil-Litwanja, fin-Norveġja u fis-Slovenja, pereżempju. Ġew stabbiliti istituzzjonijiet bħal Fonds jew l-Istitut Ċinematografiku Nazzjonali għall-istrutturar tas-settur awdjoviżiv nazzjonali (il-Kroazja, is-Slovakkja, Malta) jew il-baġit tagħhom kiber (l-Awstrija, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka) Konklużjonijiet relatati mal-koerenza interna tal-programm Il-koerenza interna globali tal-programm hija kkonfermata, anke jekk għandu jsir sforz akbar għall-iżvilupp tad-domanda għax-xogħlijiet Ewropej mill-pubbliku. Iż-żieda tan-numru ta' applikazzjonijiet għall-għajnuniet diversi tal-programm turi li dan adatta ruħu tajjeb għall-ħtiġijiet tas-settur. Iżda ma' din iż-żieda kien hemm żieda fis-selettività li twassal b'mod partikolari għal esklużjoni tal-parteċipanti ewlenin u tal-VSEs[4], żieda fl-ispejjeż ta' ġestjoni u ċertu nuqqas ta' ħeġġa tal-parteċipanti potenzjali. L-għan taż-żamma/promozzjoni tad-diversità kulturali tax-xogħlijiet Ewropej huwa bbażat ħafna fuq azzjonijiet li jimmiraw għat-tnaqqis tad-differenzi bejn il-pajjiżi "żgħar" u "kbar" tas-settur awdjoviżiv Ewropew. Għal dan, il-programm jipprevedi miżuri ta' diskriminazzjoni pożittiva għall-pajjiżi b'kapaċità baxxa ta' produzzjoni u/jew li qegħdin f'żona lingwistika ristretta. L-evalwazzjoni finali tal-programmm MEDIA Plus wriet li l-kriterji ta' diskriminazzjoni pożittiva, li jħeġġu lill-professjonisti mill-pajjiżi produtturi l-kbar jassoċjaw irwieħhom ma' msieħba minn pajjiżi "iżgħar", kienu realment għenu biex issir integrazzjoni aħjar ta' dawn l-atturi fin-netwerks u tax-xogħlijiet tagħhom fiċ-ċirkuwiti ta' distribuzzjoni Ewropej. Din l-osservazzjoni tikkonferma ruħha, u d-dispożizzjonijiet relatati mad-diskriminazzjoni pożittiva jikkontribwixxu ħafna biex jintlaħaq l-għan tad-diversità, b'mod partikolari l-Aċċess għas-swieq, l-Iżvilupp u l-Festivals. Twettqu sforzi ta' adattament kbar fil-qafas ta' MEDIA 2007 biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet ġodda, b'mod partikolari dawk relatati mas-sistema diġitali. Iż-żewġ evalwazzjonijiet preċedenti kkonkludew ukoll li l-għanijiet tal-programm kienu globalment rilevanti iżda wrew li l-kwistjoni tal-użu tat-teknoloġiji l-ġodda u l-bidla għas-sistema diġitali ma ġewx ikkunsidrati biżżejjed. Dan il-limitu tneħħa bl-integrazzjoni tal-linji ta' azzjoni l-ġodda fil-qafas tal-MEDIA 2007. Is-suċċess tas-sejħiet għall-proġetti jirrifletti r-reazzjoni għall-ħtiġijiet reali tas-settur. Madankollu ċerti ambiti u approċċi għadhom iridu jiġu eżaminati biex jindirizzaw bl-aħjar mod il-ħtiġijiet li jinbiddlu tas-settur. Għaldaqstant l-interventi l-ġodda llimitaw irwieħhom għal ambiti ristretti, u jista' jkun utli li wieħed jikseb ħarsa ġenerali tal-katina tal-valur, il-kwistjoni tad-drittijiet u tal-mudelli ekonomiċi ġodda li qegħdin jitfasslu fuq inizjattiva tal-professjonisti. Konklużjonijiet relatati mar-riżultati miksuba mill-programm fl-ewwel tliet snin tal-implimentazzjoni tiegħu (effikaċja) Il-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni finali ta' MEDIA Plus u MEDIA Taħriġ huma globalment konformi f'dak li jirrigwardja l-linji ta' azzjoni tradizzjonali. "Il-mekkaniżmi prinċipali ta’ MEDIA jikkontribwixxu b’mod effettiv għat-tisħiħ tal-kompetenzi (it-Taħriġ), għall-iżvilupp tad-dimensjoni Ewropea tax-xogħlijiet mill-fażi ta’ qabel il-produzzjoni (l-Iżvilupp), għall-aqwa kompetittività tas-settur (id-Distribuzzjoni, partikolarment permezz tat-tnaqqis ta’ riskji u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet finanzjarji tal-benefiċjarji) u għaċ-ċirkolazzjoni tax-xogħlijiet bejn in-nazzjonijiet (id-Distribuzzjoni u l-Promozzjoni)." Il-parteċipazzjoni fil-proċess ta' applikazzjoni MEDIA tippermetti li t-tfassil tal-proġetti ppreżentati jitjieb b'mod sinifikattiv (il-konsolidazzjoni tal-pjanijiet ta' finanzjament, it-tisħiħ tal-isħubiji u tad-dimensjoni internazzjonali). Benefiċċji oħra huma l-ħolqien ta' netwerks professjonali u ta' "tikketta ta' kwalità" MEDIA rikonoxxuta b'mod wiesgħa. Is-sostenn ta' MEDIA 2007 għad-distribuzzjoni, il-promozzjoni (l-Aċċess għas-suq u l-Festivals) u għall-iżvilupp huwa ġlobalment effikaċi u jikkontribwixxi b'mod sinifikattiv għat-titjib tal-kundizzjonijiet ta' distribuzzjoni (distribuzzjoni awtomatika), għall-viżibbiltà tax-xogħlijiet Ewropej, għall-ħolqien ta' opportunitajiet professjonali (il-Promozzjoni), għat-tisħiħ tan-netwerks professjonali (id-distribuzzjoni selettiva u l-Promozzjoni), u għall-emerġenza ta' proġetti li huma strutturati aħjar u li huma aktar kompetittivi fuq livell internazzjonali (l-iżvilupp). Madankollu l-evalwatur identifika xi ideat għat-titjib għal ċerti linji ta' azzjoni bħalma huma: - Is-sostenn għax-xogħlijiet interattivi jista' jkun aktar effikaċi b'mod partikolari permezz ta' aktar ċarezza fl-ambitu ta' intervent tagħhom. - Is-sostenn ta' MEDIA 2007 għad-distribuzzjoni tat-TV huwa rilevanti għaliex din tindirizza ħtieġa kbira tas-settur. Huwa jikkontribwixxi b'mod sinifikattiv biex id-drittijiet tal-produtturi ta' ċerti pajjiżi jiġu żgurati. Madankollu, l-effikaċja tiegħu mhijiex totalment żgurata minħabba bosta raġunijiet: id-diskrepanza bejn it-tip ta' xogħlijiet sostnuti u l-ħtiġijiet ta' programmazzjoni tal-istazzjonijiet Ewropej; il-kontradizzjoni bejn l-għadd kbir ta' xandara meħtieġa u l-preżenza ta' minimu garantit min-naħa ta' distributur; id-differenza bejn l-evoluzzjoni tal-prezzijiet tas-suq u l-investimenti mitluba minn MEDIA; in-nuqqas ta' bilanċ fit-tqassim ġeografiku tas-sostenn. Barra minn hekk, l-effett ta' ċerti azzjonijiet għadu marġinali minħabba raġunijiet li ma għandhomx x'jaqsmu mal-programm u li huma marbuta mas-suq li fih joperaw. - Is-sostenn i2i[5] jippermetti tnaqqis effettiv tal-ispejjeż finanzjarji, iżda l-ambitu tiegħu mhuwiex kbir biżżejjed biex joħloq effetti viżibbli fir-rigward tal-aċċess għall-finanzjamenti. - Is-sostenn għall-Vidjow fuq Talba (VOD) għadu ma jikkontribwix biżżejjed għaċ-ċirkolazzjoni tax-xogħlijiet Ewropej minħabba li s-suq għadu dgħajjef wisq. - Fir-rigward tal-għanijiet ta' żamma u ta' promozzjoni tad-diversità kulturali u l-mekkaniżmi ta' diskriminazzjoni pożittiva msemmija fil-punt 6.2, l-ambitu żgħir tal-programm ma jippermettix li jkun hemm impatt sinifikattiv f'termini ta' tnaqqis tad-differenzi bejn il-pajjiżi "żgħar" u "kbar" ta' produzzjoni awdjoviżiva. Is-sehem tal-organizzazzjonijiet tal-Istati Membri "ġodda" għandu tendenza li jiżdied, iżda dan qiegħed isir b'baġit kostanti (madwar 8%). Il-baġit medju għal kull organizzazzjoni f'dawn il-pajjiżi għalhekk qiegħed jonqos b'mod gradwali. Konklużjonijiet relatati mal-kapaċità tal-programm li jiġġenera, maż-żmien, l-impatti mistennija Billi jsostni t-taħriġ tal-professjonisti, l-istrutturar tal-proġetti u n-netwerking tal-atturi, is-sostenn ta' MEDIA jikkontribwixxi għal kompetittività aħjar tas-settur awdjoviżiv Ewropew. Fil-kontinwità ta' MEDIA Plus, MEDIA 2007 jikkontribwixxi għal ċirkolazzjoni aħjar tax-xogħlijiet Ewropej u għaż-żamma tad-diversità kulturali. L-indikaturi tas-suq f'termini ta' ċirkolazzjoni transnazzjonali tax-xogħlijiet Ewropej huma inkoraġġanti, u l-evalwazzjoni turi li huwa s-sostenn ta' MEDIA li jippermetti li l-parti kbira ta' dawn il-films jivvjaġġaw. Konklużjonijiet relatati mal-effiċjenza tal-implimentazzjoni tal-programm Il-baġit u r-riżorsi tal-programm ġeneralment jintużaw b'mod effiċjenti. L-effiċjenza tal-metodi ta' ġestjoni tal-programm ittejbet b'mod sinifikanti (simplifikazzjonijiet, adattament tal-kalendarju, sħubiji fuq żmien twil) iżda għad irid isir progress sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv. KONTRIBUZZJONI TAL-OSSERVATORJU EWROPEW TAL-MEZZI AWDJOVIżIVI (EAO) L-għanijiet tal-evalwazzjoni fil-fond Mill-1999 il-parteċipazzjoni tal-Unjoni Ewropea, irrappreżentata mill-Kummissjoni Ewropea, hija formalizzata minn deċiżjonijiet tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[6]. Waqt it-tfassil tal-programm MEDIA 2007, għall-għan ta' razzjonalizzazzjoni stabbilit fil-politika ta' simplifikazzjoni amministrattiva tal-Kummissjoni, il-parteċipazzjoni tal-Unjoni Ewropea fl-EAO ddaħħlet fil-bażi legali tal-programm il-ġdid, skont id-dispożizzjonijiet tad-deċiżjoni li tistabbilixxi l-programm. Il-parteċipazzjoni finanzjarja hija koperta mill-baġit tal-programm MEDIA (EUR 257,577 fl-2010, li jirrappreżenta 11,5% tal-kontribuzzjonijiet tas-37 membru tal-Osservatorju). Il-Kummissjoni hija membru tal-Kumitat eżekuttiv, bl-istess status tal-pajjiżi membri, li jadotta l-baġit tal-EAO għall-implimentazzjoni tal-pjanijiet u l-programmi ta' attivitajiet. Fil-qafas tal-evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007, l-evalwatur analizza l-kontribuzzjoni tal-ħidma tal-EAO għall-għanijiet u l-ħtiġijiet tal-programm kif ukoll għat-tixrid tal-informazzjoni legali u ekonomika tas-settur fost il-professjonisti u l-istituzzjonijiet. L-EAO u l-għanijiet tal-programm MEDIA 2007 L-Osservatorju għandu missjoni doppja: minn naħa, li jiżgura trasparenza akbar tas-settur awdjoviżiv fl-Ewropa u min-naħa l-oħra, li jindirizza l-ħtiġijiet ta' informazzjoni tal-professjonisti tal-mezzi awdjoviżivi. It-twettiq ta' din il-missjoni ssir bit-tfassil u l-provvista lill-professjoni u lill-pubbliku ta' informazzjoni bħal databases (LUMIERE, KORDA, MAVISE, IRIS MERLIN u PERSKY), artikli legali, informazzjoni dwar il-konvenzjonijiet Ewropej u tratti internazzjonali oħra, Direttorju tal-istatistika bil-ħlas li jkun fih id-dejta ewlenija tas-settur. F'termini ta' twettiq tal-għanijiet tal-programm MEDIA, jidher li l-ħidma tal-Osservatorju ma tikkontribwix b'mod dirett għalih. Fil-fatt, l-Osservatorju ma għandu l-ebda obbligu lejn il-programm MEDIA, iżda barra minn hekk wieħed josserva li billi d-dejta disponibbli kienet differenti u parzjali f'ċerti każijiet, huwa diffiċli li ssir kontroreferenza tagħha u li minnha joħorġu l-elementi meħtieġa għal segwitu li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet u l-għanijiet speċifiċi tal-programm. Fil-fatt, id-direttorju b'mod partikolari, jiżviluppa ftit minn sena għall-oħra u ma jipprovdix eżattament l-istess tabelli bl-istess dejta, kunċetti u indikaturi sena wara l-oħra. Min-naħa l-oħra, it-territorju kopert mill-EAO huwa differenti minn dak ta' MEDIA. Dan in-nuqqas relattiv ta' omoġeneità flimkien man-nuqqas ta' disponibbiltà ta' indikaturi speċifiċi bħala tali għall-programm MEDIA jistgħu jkunu ostakoli għall-użu tagħhom. Madankollu, l-EAO jibqa' l-uniku korp li jipprovdi dejta statistika fuq livell Ewropew f'sens wiesa’, u din hija informazzjoni li l-korpi nazzjonali ma jiġbrux u ma jipprovdux. Għalhekk jista' jkun hemm possibbiltà li jsir kuntratt direttament mal-Osservatorju, dwar suġġetti speċifiċi, minbarra l-pjanijiet ta' azzjoni annwali u triennali, sabiex issir kontribuzzjoni aħjar mill-Osservatorju għall-għanijiet ta' MEDIA. RAKKOMANDAZZJONIJIET EWLENIN L-evalwaturi għamlu ħames rakkomandazzjonijiet strateġiċi. Xi wħud minnhom ma jistgħux jiġu implimentati fil-kuntest ta' MEDIA 2007 u se jitqiesu fit-tħejjija tal-ġenerazzjoni l-ġdida ta' programmi wara l-2013, iżda oħrajn jissuġġerixxu aġġustamenti għat-tkomplika ta' dan il-programm. Jitkomplew l-isforzi ta' komunikazzjoni u ta' qsim tal-informazzjoni Komunikazzjoni aktar ċara u li tirrifletti aħjar ir-realità tal-programm tista' tippermetti lill-professjonisti jidentifikaw aktar faċilment l-għanijiet tiegħu u l-ambitu ta' intervent tiegħu ("Programm MEDIA" aktar milli "MEDIA 2007", reviżjoni tal-isem tal-linji I2i, "Xogħlijiet interattivi"). Barra minn hekk, sar suġġeriment li jintuża aħjar il-potenzjal tan-netwerk tal-MEDIA desks u uffiċċji, pereżempju permezz ta' pjattaforma kollaborattiva. L-ottimizzazzjoni tal-ġestjoni tal-Programm Ġew proposti xi ideat biex jiġu ssimplifikati u mtejba l-arranġamenti ta' ġestjoni tal-programm: - Ir-reviżjoni tal-proċedura ta' komitoloġija (limitu għall-ammont tal-allokazzjoni tal-finanzjament Komunitarju li taħtu l-proċedura ta' komitoloġija ma tapplikax). - It-tfassil ta' kriterji ta' eliġibbiltà u/jew ta' għażla aktar eżiġenti sabiex jiġi ristrett in-numru li qiegħed jikber ta' applikazzjonijiet għal-linja tal-Iżvilupp u t-tisħiħ tal-kwalità tal-proġetti approvati. - It-tkabbir tal-grupp ta' esperti sabiex jitjiebu l-proċeduri ta' għażla. It-tkomplija tal-isforzi favur it-tnaqqis tal-piż amministrattiv: - Titħaffef is-sistema ta' applikazzjoni online li tiddaħħal direttament fid-database MEDIA. It-twessigħ tal-metodi ta' intervent mobilizzati mill-programm L-innovazzjoni fil-metodi ta' interventi jew fil-miżuri ta' sostenn tal-programm, permezz tal-istabbiliment ta' għodod. ta' smigħ (netwerks tematiċi, proġetti pilota); ta' kreazzjoni ta' kunsens (pereżempju, fuq approċċ komuni tad-drittijiet). Il-promozzjoni tal-interoperabbiltà, in-netwerking u l-kooperazzjoni bejn it-territorji u l-ħolqien ta' referenza komuni tal-kompetenzi (għat-taħriġ tal-bidu). Ir-reviżjoni tal-arranġamenti tal-implimentazzjoni tad-diskriminazzjoni pożittiva: ir-reviżjoni tat-tipoloġija tal-pajjiżi; ir-riflessjoni aktar fil-fond dwar il-miri l-aktar xierqa; Intervent aktar qawwi fuq id-domanda mill-konsumaturi, mill-operaturi u mix-xandara tat-TV u permezz tal-edukazzjoni tal-midja. It-tisħiħ tal-kapaċitajiet tal-għarfien tas-suq u tal-analiżi tal-effetti tal-programm L-ottimizzazzjoni tal-kontribuzzjonijiet tal-Osservatorju Ewropew tal-Mezzi Awdjoviżivi, b'mod partikolari sabiex tinkiseb dejta statistika u analiżijiet adattati biex jiżguraw għarfien aħjar tas-suq u sabiex tiġi ffaċilitata l-analiżi tal-effetti tal-programm. It-twettiq ta' studji fid-dettall dwar is-settur awdjoviżiv għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet ta' antiċipazzjoni. It-twettiq ta' evalwazzjonijiet speċifiċi, iffokati fuq ċerti setturi u/jew linji ta' azzjoni, sabiex ikun hemm viżjoni aktar preċiża tar-riżultati tal-programm. It-tkomplija tal-isforz ta' adattament tas-suq Xandira televiżiva - Jiġi previst sostenn għad-distributuri tat-TV u għax-xandara li ħadu l-impenn li jivvalorizzaw ix-xogħlijiet Ewropej mhux nazzjonali - Is-sostenn tad-doppjaġġ sabiex tissaħħaħ il-pożizzjoni fis-swieq terzi kbar (l-Asja tax-Xlokk, l-Amerika Latina). - Il-valorizzazzjoni tal-proġetti li jwittu t-triq għall-midja l-ġodda. - L-aċċess għall-finanzjament: jitħeġġew il-banek biex iselfu aktar fondi għall-produzzjoni, pereżempju permezz ta' għodda ta' garanzija. - Iċ-ċinema diġitali: jiġi previst sostenn għall-bidla għas-sistema diġitali tas-swali taċ-ċinema u għall-produzzjoni tal-verżjonijiet oriġinali diġitali. KONKLUŻJONIJIET: IL-POŻIZZJONI TAL-KUMMISSJONI L-evalwazzjoni intermedjarja tal-programm MEDIA 2007, minkejja li twettqet fi stadju bikri tal-implimentazzjoni, tikkonferma r-riżultati pożittivi tal-azzjonijiet tiegħu għas-settur awdjoviżiv Ewropew. Hija tafferma mill-ġdid ir-rilevanza tal-għanijiet tiegħu kif ukoll l-effikaċja tal-azzjonijiet tiegħu b'mod partikolari fir-rigward tat-tisħiħ tal-kompetittività tas-settur. Barra minn hekk, hija tikkonferma l-valur miżjud tiegħu fir-rigward tal-interventi nazzjonali. Barra minn hekk, id-dejta tas-suq tindika li s-settur awdjoviżiv Ewropew għadu jbati mid-dgħufijiet tradizzjonali tiegħu li huma l-frammentazzjoni tas-suq u ċ-ċirkulazzjoni dgħajfa tax-xogħlijiet Ewropej 'il barra mill-pajjiż ta' oriġini tagħhom. Għalhekk l-azzjoni għandha titkompla, billi tadatta ruħha għall-evoluzzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq. Il-Kummissjoni qiegħda tkompli l-aġġustamenti tal-programm MEDIA 2007 għall-perjodu li fadal sabiex jittejbu l-effiċjenza u l-effikaċja kif ukoll l-adattament tiegħu għall-ħtiġijiet tas-suq fil-limiti tal-bażi legali eżistenti fid-direzzjoni tar-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-evalwatur. Qegħdin jiġu żviluppati aġġustamenti oħra u se jkunu stabbiliti għat-tieni nofs tal-implimentazzjoni tal-programm. Dawn se jkunu s-suġġett tal-Komunikazzjoni li jmiss dwar it-tkomplija tal-programm. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tintegra r-rakkomandazzjonijiet strateġiċi fuq żmien aktar twil magħmula mill-evalwatur fit-tħejjija tal-programm li jmiss li għandu jiġi varat fl-2013. Se jiġu studjati xi ideat ta' azzjoni fl-istudju tal-impatt li se jitwettaq bħala tħejjija għal dan il-programm. [1] ĠU L 327, 24.11.2006. [2] It-test sħiħ tar-rapport ta' evalwazzjoni huwa disponibbli fil-link li ġej:http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm#cultureHeader. [3] Kuntratt ta' qafas INFSO/SMART 2007/0035 Lot 1. [4] Impriżi żgħar ħafna (Very Small Enterprises). [5] L-għan tas-sostenn "i2i awdjoviżiv" huwa li jiffaċilita l-aċċess għall-finanzjamenti bankarji u finanzjarji [6] Id-Deċiżjoni 1999/784/KE tat-22 ta' Novembru 1999, ĠU L 307, 2.12.1999. Id-Deċiżjoni 2239/2004/KE tas-17 ta' Novembru 2004, ĠU L 390, 31.12.2004.