[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ | Brussel 28.10.2005 KUMM(2005) 546 finali KOMMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar il-ftuħ tal-konsultazzjonijiet mal-Mawritanja bis-saħħa ta’ l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou KOMMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL dwar il-ftuħ tal-konsultazzjonijiet mal-Mawritanja bis-saħħa ta’ l-Artikolu 96 tal-Ftehim ta’ Cotonou L-istorja reċenti tal-Mawritanja hi mmarkata b’ħafna tentattivi ta’ kolp ta’ stat. Kien b’dan il-mod li l-Kurunell Ould Taya ħataf il-poter fl-1984, biex ħa post il-President Ould Haidallah. Fil-bidu tas-snin 90 u taħt pressjoni mill-komunità internazzjonali kostituzzjoni ġdida kienet approvata u l-partiti politiċi legalizzati. Elezzjonijiet presidenzjali mirbuħa mill-President kienu organizzati fl-1992, segwiti b’elezzjonijiet li r-regolarità tagħhom kienet ikkontestata: parlamentari (1996) u presidenzjali (1997). F’2001 kienu organizzati elezzjonijiet parlamentari ġodda f’kondizzjonijiet aktar demokratiċi u, minkejja maġġoranza kbira tal-partit fil-poter u l-alleati tiegħu, kien elett grupp ta’ deputati mill-oppożizzjoni. L-aħħar elezzjoni presidenzjali datata (2003) twettaq fiha l-arrest u l-ħelsien (qabel l-elezzjoni) tat-tieni kandidat, l-eks-President Ould Haidallah, li kienu segwiti bl-arrest mill-ġdid tiegħu wara l-elezzjoni. L-aħħar tentattivi ta’ kolp ta’ stat, immexxi mill-militari b’tendenza Islamika, twettqu f’Ġunju 2003 u f’Awissu u Settembru 2004. L-istigaturi ssuspettati tagħhom, kif ukoll il-mexxejja ċivili Islamiċi u l-mexxejja ta’ l-oppożizzjoni politika “tradizzjonali” ttallgħu l-qorti fil-proċess ta’ Ouad Naga. Minkejja li kawżi differenti kienu mressqa kollha f’daqqa, ċerti irreġolaritajiet ivverifikati waqt il-proċess u sentenzi iebsa mitluba mill-presekuzzjoni, il-proċess ta’ Ouad Naga spiċċa b’verdett moderat. Aktar reċenti mewġa ta’ arresti ta’ elementi Islamiċi seħħet f’April u Mejju 2005, segwita b’attakk immexxi minn elementi terroristiċi kontra skwadra militari Mawritanjana fit-tramuntana tal-pajjiż. Imbagħad b’deċiżjoni tal-President kien hemm mobbilizzazzjoni sħiħa ta’ l-armata biex ikunu kkumbattuti l-gruppi terroristiċi. Fil-politika estera, ir-reġim tal-President Ould Taya inizjalment ħaddem politika ta’ relazzjonijiet ma’ l-Iraq u, aktar tard, mad-dinja tal-Punent. Kien stabbilixxa wkoll relazzjonijiet diplomatiċi ma’ Iżrael fl-1999. Din is-sitwazzjoni kabbret l-oppożizzjoni reliġjuża li r-reġim ipprova jeqred. Barra minn hekk il-politika estera tal-Mawritanja, it-tqarrib reċenti tagħha lejn l-Istati Uniti fl-oqsma tas-sigurtà u tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, kif ukoll ir-ripressjoni ta’ l-oppożizzjoni reliġjuża fil-livell intern ipprovokaw tensjonijiet mal-Libja, l-Arabja Sawdita u ma’ Stati Għarab oħra. Il-Mawritanja la hi membru tas-CEDEAO (li hi ħalliet fl-2000) lanqas ta’ l-UEMOA, iżda hi membru ta’ l-Unjoni tal-Magreb Għarbi (il-UMA). Il-pajjiż jipparteċipa fid-djalgu Ewro-Mediterranju ta’ Barċelona bħala osservatur u ppreżenta formalment talba ta’ adeżjoni fl-aħħar ta’ Mejju 2005. F’dan il-kuntest seħħ il-kolp ta’ stat tat-3 ta’ Awissu 2005. Il-kolp ta’ stat, li l-motivi veri tiegħu mhumiex kompletament magħrufin, twettaq mingħajr tixrid ta’ demm minn suldati viċin ħafna ta’ l-eks-President Ould Taya li ffurmaw kunsill militari (il-Kunsill Militari favur il-Ġustizzja u d-Demokrazija, is-CMJD). Is-CMJD hu mmexxi mill-Kurunell Ely Ould Mohamed Vall, li kien id-Direttur tas-Sigurtà Nazzjonali taħt ir-reġim preċedenti, u magħmul minn 15-il kurunell ieħor u kaptan ta’ bastiment. Is-CMJD ippromulga Karta Kostituzzjonali li ttemm il-poteri tal-Parlament elett fl-2001. Il-Kunsill se jeżerċita l-poter leġiżlattiv bil-ħruġ ta’ digrieti. B’konformità mal-Karta Kostituzzjonali, kien innominat gvern ta’ tranżizzjoni li l-membri tiegħu rriżenjaw mill-partiti politiċi li għalihom kienu jappartjenu. Ir-reġim il-ġdid kien aċċettat mill-popolazzjoni kollha, mingħajr distinzjoni etnika, mill-partiti politiċi (inkluż, wara li inizjalment ikkundannah, il-PRDS, il-partit ta’ l-eks-President) u mill-movimenti Islamiċi moderati. Is-CMJD ħa ċertu numru ta’ impenji pubbliċi li qed ikunu tradotti f’azzjoni leġiżlattiva: 1. Proposti ta’ emendi fil-Kostituzzjoni li għandha tillimita t-tul ta’ żmien u n-numru ta’ mandati presidenzjali u li għandha tipprojbixxi kull bdil sussegwenti fil-qasam. Wara konsultazzjoni mal-partijiet Mawritanjani kollha kkonċernati, dawn l-emendi għandhom ikunu sottomessi għal referendum kostituzzjonali fi żmien 12-il xahar mill-kolp ta’ stat. 2. L-organizzazzjoni ta’ elezzjonijiet leġiżlattivi u presidenzjali ħielsa u trasparenti, wara r-referendum kostituzzjonali iżda b’dewmien li ma jaqbiżx 24 xahar wara l-kolp ta’ stat. Il-membri tas-CMJD u l-gvern il-ġdid ta’ tranżizzjoni mhux ser ikunu awtorizzati li jipparteċipaw fl-attivitajiet u l-kampanji tal-partiti politiċi kif ukoll li jippreżentaw lilhom infushom għal dawn l-elezzjonijiet li ser ikunu ssorveljati minn Kummissjoni Elettorali Indipendenti, fil-preżenza ta’ osservaturi internazzjonali. 3. Twettiq ta’ azzjonijiet fil-qasam organizzattiv ta’ tranżizzjoni demokratika, ta’ riforma fis-settur tal-ġustizzja u tal-governanza tajba. 4. Il-garanzija tal-libertajiet politiċi u l-ħelsien tal-priġunieri politiċi. 5. Ir-rispett tat-trattati u konvenzjonijiet internazzjonali rratifikati mill-pajjiż. Is-CMJD adotta digriet kostituzzjonali li jikkonferma l-ineliġibbiltà tal-membri tal-Kunsill u tal-Gvern ta’ tranżazzjoni fl-elezzjonijiet previsti fil-qafas tal-process demokratiku ta’ tranżazzjoni. Barra minn hekk, il-Gvern ippreżenta lin-Nazzjonijiet Uniti rikjesta ta’ assistenza elettorali li għandha tkun immirata lejn ir-referendum kostituzzjonali, l-elezzjonijiet leġiżlattivi u l-elezzjonijiet presidenzjali. Il-kolp ta’ stat tat-3 ta’ Awissu kien ikkundannat mill-komunità internazzjonali u, notevolment, mis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, mill-President tal-Kummissjoni ta’ l-Unjoni Afrikana (li l-organizzazzjoni tagħha ssospendiet il-Mawritanja), mill-Presidenza ta’ l-Unjoni Ewropea, u mill-Kummissjoni. Wara missjoni f’Nouakchott u l-iżvilupp tas-sitwazzjoni, waqt il-laqgħa tat-8 ta’ Settembru 2005, il-Kunsill għall-Paċi u s-Sigurtà ta’ l-Unjoni Afrikana inkuraġġixxa “lill-awtoritajiet Mawritanji u l-atturi l-oħra kkonċernati biex ikomplu jaħdmu flimkien bl-iskop li jkun hemm ritorn rapidu għall-ordni kostituzzjonali, it-tkomplija u t-tkabbir tad-djalogu u tal-konsultazzjoni fost l-atturi kkonċernati u tal-konsolidazzjoni tad-demokrazija u l-istat tad-dritt, fil-kuntest ta’ l-unità u tas-sovranità tal-Mawritanja”. Fl-istess jum tal-kolp ta’ stat, il-Presidenza ta’ l-Unjoni Ewropea reġgħet tenniet il-kundanna tagħha għal kull tentattiv ta’ ħtif ta’ poter bil-forza filwaqt, li f’dikjarazzjoni, il-Kummissjoni ddeplorat il-ħtif tal-poter bil-forza u appellat sabiex tkun irrispettata d-demokrazija u għar-ritorn ta’ l-ordni kostituzzjonali. Id-dikjarazzjoni indikat ukoll li, meta jasal il-waqt, il-Kummissjoni se tassessja s-sitwazzjoni skond id-dispożizzjonijiet applikabbli tal-Ftehim ta’ Cotonou li tiegħu l-Mawritanja hi firmatarja. L-Artikolu 9(2) tal-Ftehim ta’ Paternarjat ACP-KE ffirmat f’Cotonou fit-23 ta’ Ġunju 2000 u rivedut fil-Lussemburgu fil-25 ta’ Ġunju 2005 jiddefinixxi l-elementi essenzjali li fuqu hu bbażat il-partenarjat. Ir-rispett tal-prinċipji demokratiċi u ta’ l-istat ta’ dritt jispiraw il-politiki interni u internazzjonali tal-partijiet u jikkostitwixxu elementi essenzjali fil-Ftehim. Skond dan l-Artikolu u l-kondizzjonijiet li fihom seħħ il-bdil politiku fil-Mawritanja, il-Kummissjoni tikkunsidra neċessarju li jkun hemm djalogu ma’ l-awtoritajiet il-ġodda tal-pajjiż sabiex ikunu kkjarifikati l-punti li ġejjin: 1. l-organizzazzjoni ta’ l-elezzjonijiet, notevolment f’dak li jirrigwarda: (i) ir-reviżjoni tal-listi elettorali ; (ii) il-kondizzjonijiet prattiċi tal-parteċipazzjoni waqt il-votazzjoni ; (iii) il-kondizzjonijiet prattiċi tat-twaqqif ta’ kummissjoni elettorali indipendenti ; u (iv) il-kondizzjonijiet prattiċi ta’ l-iskjarament tal-missjonijiet ta’ osservazzjoni ; 2. is-sejħa ta’ elezzjonijiet u l-kalendarju tagħhom ; fil-fatt, f’dan l-istadju jidher li l-perjodu massimu previst għat-twettiq ta’ l-elezzjonijiet (24 xahar) se jkun bil-wisq aktar milli hu neċessarju biex jitwettqu l-preparazzjonijiet u għandu jkun imnaqqas ; 3. ir-rispett ta’ l-impenji meħuda mill-gvernijiet preċedenti rigward governanza tajba u notevolment f’dak li jikkonċerna : (i) l-adozzjoni tar-regoli li jiggarantixxu t-trasparenza fl-immaniġġjar u d-distribuzzjoni tad-dħul mill-minerali u ż-żejt; (ii) il-liberalizzazzjoni tas-settur tat-trasport ta’ l-art ; u (iii) it-trasparenza fl-immaniġġjar tal-baġit u tal-makro-ekonomija; 4. il-miżuri li għandhom jittieħdu jikkonċernaw : (i) riforma fis-settur tal-ġustizzja ; u (ii) promozzjoni tal-libertajiet civili u tal-libertà ta’ l-espressjoni. Djalogu ta’ din ix-xorta għandu jippermetti lill-awtoritajiet tal-Mawritanja biex jippreċiżaw il-pożizzjoni tagħhom dwar il-punti msemmija hawn fuq u lill-Unjoni Ewropea biex tara safejn tista’ abbażi ta’ dan id-djalgu tappoġġa l-isforzi mwettqa mill-pajjiż sabiex ikun hemm rispett aħjar għall-elementi essenzjali tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou. Minħabba ċirkostanzi li fihom seħħ il-bdil tar-reġim fil-Mawritanja kif ukoll minħabba l-forom ta’ l-organizzazzjoni politika stabbiliti mill-awtoritajiet il-ġodda, il-Kummissjoni tikkunsidra li dan hu każ ta’ urġenza partikulari li jiġġustifika, skond l-Artikolu 96(1a) tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou, li mhux neċessarju li jkunu eżawriti l-possibbiltajiet ta’ djalogu politiku previst mill-Artikolu 8 ta’ l-istess Ftehim. Il-Kummissjoni Ewropea tixtieq, madankollu, li tkun tista’ tiddiskuti formalment mal-Gvern dwar l-impenji tiegħu qabel ma jittieħdu l-miżuri adatti. Għalhekk il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill biex jistieden ir-Repubblika Islamika tal-Mawritanja għall-konsultazzjonijiet skond l-Artikoli 9 u 96 tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou b’konformità ma’ l-abbozz ta’ l-ittra mehmuża hawnhekk. Il-Kummissjoni tipproponi li matul il-perjodu ta’ konsultazzjonijiet, l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni matul l-implimentazzjoni fil-qafas tas-6, is-7, it-8 u d-9 EDF jistgħu jitkomplu, sakemm il-kondizzjonijiet speċifiċi tal-Konvenzjonijiet ta’ Finanzjament ikunu rrispettati. Barra minn dan hu propost ukoll li għandhom ukoll jitkomplew l-attivitajiet ta’ kooperazzjoni li qed ikunu ppreparati li jistgħu jikkontribwixxu ritorn lejn id-demokrazija u titjib tal-governanza. ANNESS Brussell, E.T. Is-Sur Sidi Ahmed Ould BoubacarPrim Ministru tar-Repubblika Islamika tal-Mawritanja Nouakchottil-Mawritanja ABBOZZ Onorevoli Prim Ministru, Fid-dikjarazzjoni tagħha tat-3 ta’ Awissu 2005 rigward il-kolp ta’ stat li seħħ fil-Mawritanja, il-Presidenza ta’ l-Unjoni Ewropej reġgħet tenniet il-kundanna tagħha għat-tentattivi kollha ta’ ħtif ta’ poter bil-forza. Fl-istess jum, dikjarazzjoni mill-Kummissjoni Ewropea ddiplorat il-ħtif tal-poter bil-forza u saret sejħa biex tkun irrispettata d-demokrazija u l-qafas legali tal-kostituzzjoni. Minħabba ċ-ċirkostanzi li fihom seħħ il-bdil tar-reġim fil-Mawritanja kif ukoll il-forom tranżitorji ta’ oriġini politika li kienu adottati, l-Unjoni Ewropea tikkunsidra li kien hemm ksur ta’ elementi essenzjali tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou. Barra minn dan, l-UE tikkunsidra li dan hu każ ta’ urġenza partikulari li jiġġustifika, skond il-Artikolu 96(1a) ta’ l-istess Ftehim, li mhux neċessarju li jkunu eżawriti l-possibbiltajiet ta’ djalogu politiku previst mill-Artikolu 8. L-Unjoni Ewropea tixtieq, madankollu, li tkun tista’ tiddiskuti formalment mal-Gvern tiegħek dwar l-impenji tiegħu qabel ma jittieħdu l-miżuri adatti. B’riżultat ta’ dan, għandna l-unur, f’isem il-Kummissjoni u l-Istati Membri ta’ l-UE li nistiednu lill-pajjiżek għal konsultazzjonijiet skond l-Art. 96 tal-Ftehim rivedut ta’ Cotonou bl-iskop, li tkun eżaminata b’mod approfondit is-sitwazzjoni u, jekk ikun hemm bżonn, li din tkun rimedjata. L-UE, min-naħa tagħha, timpenja lilha nfisha f’dawn il-konsultazzjonijiet bi spirtu kostruttiv u ta’ djalogu. Dawn il-konsultazzjonijiet għandhom jippermettu lill-parti Mawritanjana li tippreċiza l-programm ta’ tranżazzjoni tal-Gvern u, b’mod partikulari : - l-elementi relatati mas-sejħa ta’ elezzjonijiet parlamentari u presidenzjali u r-ritorn għall-qafas kostituzzjonali; - il-meżuri li għandhom jittieħdu fil-qasam ta’ governanza politika u ekonomika xierqa, tar-riforma tas-settur tal-ġustizzja u, tal-promozzjoni tal-libertajiet ċivili u tal-libertà ta’ l-espressjoni. Qed nissuġġerixxu li dawn il-konsultazzjonijiet iseħħu dalwaqt f’data li dwarha jinstab ftehim komuni, fil-bini tal-Kunsill ta’ l-Unjoni Ewropea fi Brussell. Għoddna dejjem tiegħek, F’isem il-Kunsill F’isem il-Kummissjoni Kopji : Il-President tal-Kumitat ta’ l-Ambaxxaturi ta’ l-ACP Is-Segretarju Ġenerali tal-Grupp ta’ l-Istati ta’ l-ACP