MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 185/15

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — It-turiżmu bħala forza mexxejja għall-kooperazzjoni reġjonali fl-UE

(2017/C 185/03)

Relatur: Hans-Peter WAGNER (AT/PPE), Sindku tal-Muniċipalità ta’ Breitenwang

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI,

Governanza f’diversi livelli

1. jappoġġja l-politika tal-UE li l-Ewropa tibqa’ fuq quddiem nett bħala l-aktar reġjun li jżuruh nies fid-dinja; fl-2015 kienet responsabbli għal 51,4 % tal-wasliet internazzjonali kollha tat-turisti ekwivalenti għal madwar 609 miljun ruħ (1) u li timmassimizza l-kontribut tal-industrija għas-sostenibbiltà, it-tkabbir ekonomiku u l-impjieg;

2. jenfasizza li t-turiżmu, b’konformità mal-Artikolu 195 tat-TFUE, huwa kompetenza tal-Istati Membri u li l-UE għandu jkollha l-kompetenza li tieħu azzjonijiet sabiex tappoġġja, tikkoordina jew tissupplimenta l-azzjonijiet tal-Istati Membri, u b’hekk anke tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, f’dan il-qasam. L-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kruċjali f’dan il-proċess minħabba l-kompetenza tagħhom, filwaqt li bosta reġjuni għandhom kompetenzi esklużivi f’dan is-settur. Minħabba l-importanza tas-settur tat-turiżmu għas-suq uniku, il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri u l-livelli reġjonali u lokali ta’ gvern biex tinżamm il-konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-governanza fuq diversi livelli hija importanti, kif ukoll hemm bżonn ta’ prinċipji, kriterji u azzjonijiet komuni Ewropej b’valur miżjud Ewropew;

3. jappella lill-Kummissjoni Ewropea (KE) biex tirrevedi l-istrateġija dwar it-turiżmu tal-2010, tniedi politika dwar it-turiżmu tal-UE b’konnessjoni mal-politiki kollha rilevanti tal-UE, ittejjeb il-fiduċja tat-turisti fis-settur tat-turiżmu inġenerali, issaħħaħ l-approċċ tal-KE fil-konfront tal-istaġjonalità u tipproponi programm ta’ ħidma pluriennali b’objettivi, indikaturi u azzjonijiet ċari għat-turiżmu;

4. jitlob lill-Istati Membri tal-UE biex, fuq il-bażi tal-istrateġija tal-UE għat-turiżmu, jiżviluppaw il-politiki nazzjonali tat-turiżmu f’konsultazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali;

5. jitlob biex fl-istrateġiji makroreġjonali (2) kollha jiżdied kapitlu dwar it-turiżmu. Il-Kummissjoni Ewropea hija mitluba li tiżviluppa, flimkien mal-KtR, aġenda b’għanijiet turistiċi possibbli għall-makroreġjuni;

6. jenfasizza li t-turiżmu llum huwa wieħed mill-iżjed setturi ekonomiċi li qed jikbru malajr; settur li jmexxi t-tkabbir u l-iżvilupp globali, joħloq miljuni ta’ impjiegi, jixpruna l-esportazzjoni u l-investiment u jibdel ħajjet in-nies; settur li jappoġġja l-kondiviżjoni tad-diversità kulturali u l-valuri u jikkontribwixxi b’mod attiv għall-konsolidazzjoni gradwali ta’ identità Ewropea fost il-ġenerazzjonijiet aktar żgħażagħ;

7. jistieden lir-reġjuni u lill-bliet biex, fid-dawl ta’ dan, ifasslu strateġiji dwar it-turiżmu, li huma konsistenti mal-istrateġiji Ewropej u makroreġjonali, u jitlob għal kooperazzjoni pubblika-pubblika u sħubijiet pubbliċi-privati għall-iżvilupp, il-promozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ infrastrutturi turistiċi ġodda, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet ta’ popolazzjoni Ewropea li qed tixjieħ u jiġi żgurat li ċ-ċittadini mdaħħlin fl-età jkunu jistgħu jivvjaġġaw mingħajr xkiel fi ħdan l-Unjoni. Dawn l-istrateġiji għandhom jiġu kkombinati ma’ pjani biex jissaħħu destinazzjonijiet turistiċi, permezz tat-titjib tar-riżorsi u l-faċilitajiet kemm pubbliċi kif ukoll privati, li jagħmluhom aktar kompetittivi. It-titjib għandu jsir ukoll f’destinazzjonijiet maturi fejn maż-żmien, il-kapaċità tar-riżorsi eżistenti biex jattiraw il-flussi turistiċi naqset;

8. Huwa jappella lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni Ewropea biex jagħmlu possibbli u jappoġġjaw b’mod attiv il-kooperazzjoni transkonfinali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tat-turiżmu;

9. iħeġġeġ li jinħolqu pjattaformi transsettorjali lokali kif ukoll reġjonali (3) għan-netwerking, l-iżvilupp strateġiku u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ destinazzjonijiet (4), biex jitkompla d-djalogu u l-iskambju tal-prattiki tajbin u tal-għarfien dwar l-użu tal-istrumenti finanzjarji tal-UE;

10. josserva li t-turiżmu huwa wieħed mill-aktar oqsma ta’ politika importanti għall-kooperazzjoni transkonfinali fl-Ewropa. L-istrutturi ta’ kooperazzjoni transkonfinali, fosthom ir-REKT u l-Ewroreġjuni huma mistiedna, permezz ta’ strateġiji ta’ turiżmu transkonfinali (eż. strateġiji ta’ trasport jew ta’ marketing), jiffaċilitaw il-kooperazzjoni transkonfinali, transnazzjonali u interreġjonali u għalhekk itejbu l-valur miżjud, l-impjiegi u l-offerta reġjonali għall-konsumaturi. Biex jagħmlu dan, huma għandhom jużaw il-fondi Ewropej kollha possibbli (pereżempju l-FSIE, l-EFSI, Interreg, Orizzont 2020) bis-sehem ta’ organizzazzjonijiet, raggruppamenti jew netwerks b’livell għoli ta’ esperjenza marbutin mas-settur;

It-turiżmu u l-infrastruttura

11. jitlob biex jintużaw fondi pubbliċi u privati biex itejbu b’mod sostenibbli l-infrastruttura tat-trasport u tat-turiżmu (5) f’reġjuni remoti, muntanjużi, insulari u żoni kostali, li ħafna drabi jaqdu wkoll is-servizzi ta’ interess ġenerali, bil-għan li jkunu żgurati l-aċċessibbiltà, il-provvista u l-kompetittività tar-reġjuni turistiċi u jitlob: — għat-titjib fis-sistema li biha l-Eurostat (jew organizzazzjonijiet oħra bħall-Kummissjoni Ewropea għat-Turiżmu u l-Organizzazzjoni Dinjija tat-Turiżmu tan-Nazzjonijiet Uniti) tiġbor u tipproċessa d-data dwar flussi turistiċi (fi tranżitu u lejn destinazzjoni finali); — li l-Eurostat tkun involuta fl-għoti ta’ tagħrif maqsum aktar skont it-territorji (iktar minn NUTS 2(1)) u taġġusta għal ħtiġijiet u rekwiżiti ġodda (eż. it-teħid tal-varjabbli ta’ aċċessibbiltà, l-emissjonijiet tas-CO2). Dan ser jippermetti lid-destinazzjonijiet biex jaċċessaw data solida u kumparabbli sabiex tivvaluta u ttejjeb l-użu ta’ riżorsi mil-lat ta’ sostenibbiltà; — li jingħata appoġġ lill-ġestjoni tal-kapaċitajiet u d-destinazzjonijiet minħabba l-konġestjoni tat-traffiku u l-ħsara ambjentali kbira kif ukoll is-saturazzjoni tal-infrastrutturi fir-reġjuni turistiċi fil-livelli kollha tal-gvern; — li jinħolqu inċentivi monetarji għall-aġġustament u l-koordinazzjoni pan-Ewropea tal-flussi turistiċi (6), b’impenn ċar biex jiġu eliminati l-ogħla punti staġjonali u dawk l-aktar baxxi; — għal reviżjoni tal-White Paper tal-KE dwar sistema ta’ mobbiltà kompetittiva madwar l-Ewropa, b’mod partikolari sabiex titnaqqas il-konġestjoni tat-traffiku ta’ tranżitu f’reġjuni sensittivi, (inklużi żoni urbani, reġjuni naturali), biex tiġi żgurata katina sħiħa ta’ konnessjonijiet minn bieb għal bieb, informazzjoni dwar it-trasport pubbliku u l-offerta eżistenti (7) kif ukoll il-miżuri li jippromovu t-trasport pubbliku, b’mod partikolari t-trasport bil-ferrovija (8), kif ukoll miżuri biex jiġu promossi r-rotot għaċ-ċikliżmu Ewropej u nazzjonali u l-passaġġi għall-mixi fit-tul;

12. jitlob li l-istrateġiji turistiċi Ewropej, nazzjonali u reġjonali jinkorporaw kwistjonijiet dwar il-ġlieda kontra t-terroriżmu, is-sigurtà, b’mod partikolari f’postijiet pubbliċi, u l-protezzjoni ċivili, b’mod partikolari l-komunikazzjoni u l-ġestjoni tal-emerġenzi fil-pjani u l-proċeduri ta’ emerġenza nazzjonali, reġjonali u lokali;

Investiment fis-settur tat-turiżmu

13. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex, fl-okkażjoni tar-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali, tikkunsidra mill-ġdid b’mod radikali l-approċċ li tieħu fir-rigward tat-turiżmu fil-kuntest tal-Fondi SIE, peress li fil-preżent din fil-fatt teskludi li tappoġġja t-turiżmu f’ċerti pajjiżi permezz ta’ dawn il-Fondi, minkejja li jeżistu żoni ftit li xejn żviluppati f’ħafna reġjuni f’dawn il-pajjiżi, fejn it-turiżmu huwa prattikament l-uniku strument possibbli għall-iżvilupp (pereżempju l-parks nazzjonali, iż-żoni protetti, eċċ.);

14. jenfasizza li jenħtieġ investiment fil-kompetittività tat-turiżmu Ewropew. B’mod partikolari, l-SMEs għandhom jużaw aħjar l-Istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali u l-pakketti ta’ appoġġ relatati (FEIS, ESI, FEMS, Interreg, Urbact, LIFE, ORIZZONT, COSME, Ewropa Kreattiva, Erasmus +, EaSI) (9); F’dan ir-rigward, huma mixtieqa inizjattivi ta’ akkumpanjament u ta’ taħriġ iddedikati għall-SMEs biex il-fondi jintużaw b’mod aktar effettiv;

15. jappoġġja s-sejħa biex tiddaħħal partita baġitarja għall-promozzjoni tat-turiżmu Ewropew fil-baġit annwali tal-UE, li tiffinanzja proġetti innovattivi, kompetittivi, sostenibbli, transreġjonali u transkonfinali, kif ukoll integrazzjoni iktar b’saħħitha tal-investimenti relatati mat-turiżmu fil-politika reġjonali tal-UE wara l-2020. Il-finanzjament tal-UE għandu jiffaċilita l-ħajja għall-SMEs u l-burokrazija involuta fil-proċedura għandha tonqos b’mod sinifikanti;

16. jitlob lill-Istati Membri u l-awtoritajiet reġjonali tagħhom jinkludu prijoritajiet marbutin mat-turiżmu fil-programmi operattivi tagħhom għal wara l-2020, sabiex jiġi żgurat li l-awtoritajiet pubbliċi u s-settur privat ikollhom aċċess għall-fondi biex jiffinanzjaw il-proġetti tagħhom; konxju mill-pass mgħaġġel tat-tibdil demografiku, huwa jirrakkomanda l-promozzjoni ta’ inizjattivi maħsubin biex jadattaw l-infrastruttura tat-turiżmu u l-mezzi tat-trasport għall-ħtiġijiet ta’ popolazzjoni li qed tixjieħ;

17. jitlob lill-Istati Membri biex — iħaffu r-ritmu tad-diġitalizzazzjoni fl-industrija tat-turiżmu, u b’mod partikolari biex jiżviluppaw Internet bil-broadband b’veloċità għolja fiż-żoni ultraperiferiċi, remoti, iż-żoni b’popolazzjoni baxxa u ż-żoni muntanjużi, — jirrakkomandaw li l-awtoritajiet pubbliċi jużaw il-potenzjal ta’ Aġenda Diġitali għall-Ewropa u jużaw l-opportunitajiet li din toħloq biex iżidu s-servizzi tas-saħħa elettronika tagħhom għall-benefiċċju taċ-ċittadini u tal-vjaġġaturi; — jieħdu miżuri biex jiggarantixxu fluss sinifikanti ta’ viżitaturi s-sena kollha; — jippromovu soġġorni ta’ medja itwal fid-destinazzjonijiet; — isaħħu l-ħiliet u l-impjegabbiltà ta’ dawk li jaħdmu fis-settur; — jadottaw is-sostenibbiltà bħala waħda mill-kriterji ewlenin fil-ġestjoni ta’ destinazzjonijiet u prodotti turistiċi; u — joħolqu fora ta’ esperti biex jippromovu l-aħjar prattika, speċjalment fost l-SMEs;

18. jinnota b’dispjaċir li l-SMEs għandhom nuqqas ta’ għarfien dwar il-FEIS, u jappoġġja t-twaqqif ta’ pjattaformi reġjonali ta’ investiment fil-qafas tal-FEIS, sabiex l-SMEs jiksbu aċċess għall-informazzjoni u għall-għarfien, skont il-mudell ta’ żvilupp reġjonali (eż. “theALPS” (10)). Bħala parti mill-implimentazzjoni tad-dikjarazzjoni adottata matul is-7 Summit tar-Reġjuni u l-Bliet fi Bratislava, “Ninvestu u nikkollegaw” (11), il-KtR jipproponi lill-Kummissjoni Ewropea u l-BEI biex iwaqqfu b’mod konġunt pjattaforma pan-Ewropea ta’ investiment għall-SMEs relatati mat-turiżmu u jorganizzaw b’mod konġunt fora lokali dwar l-investimenti fit-turiżmu fil-qafas tal-FEIS. B’mod konkret, sal-2018 għandhom jiġu implimentati ħames proġetti f’reġjuni pilota (reġjuni rurali/remoti jew ultraperiferiċi, reġjuni muntanjużi, ta’ konfini, insulari jew mal-kosta, kif ukoll muniċipalitajiet), possibbilment bis-sehem ta’ netwerks bħan-NECTSTouR, l-Assoċjazzjoni ta’ Reġjuni mal-Fruntieri Ewropej, ir-Raggruppamenti Ewropej ta’ Kooperazzjoni Territorjali jew l-Ewroreġjuni;

19. jistieden lir-reġjuni u r-REKT, flimkien mal-Bord ta’ Tmexxija tal-FEIS u l-BEI, biex jimmotivaw lill-banek fir-reġjuni tagħhom iniedu programmi ta’ investiment, biex jiffaċilitaw l-investiment transkonfinali u jippermettu lill-SMEs relatati mat-turiżmu jkollhom aċċess għall-fondi tal-UE u fondi mis-settur privat (il-mudelli PPP);

20. jistieden lill-KE tappoġġja proġetti transkonfinali żgħar u mikroproġetti fil-qasam tat-turiżmu kif ukoll proġetti interpersonali (“people-to-people”), li b’mod partikolari fir-reġjuni tal-fruntieri, jistgħu jagħtu kontribut kbir għat-tisħiħ tas-sensibilizzazzjoni Ewropea;

21. itenni t-talba tiegħu biex il-livelli limitu de minimis fil-każ ta’ għajnuna mill-Istat għal SIEĠ, li ta’ spiss huma ta’ benefiċċju għas-servizzi marbuta mat-turiżmu, jiżdiedu għal EUR 1 miljun għal kull każ għal kull tliet snin fiskali. Fir-reġjuni fejn l-istabbiltà ekonomika u soċjali tiddependi b’mod sostanzjali mit-turiżmu u fejn hemm livell għoli ta’ qgħad, dawn il-livelli limiti għandhom japplikaw ukoll għall-investimenti pubbliċi f’infrastrutturi relatati mat-turiżmu, sakemm dawn huma wkoll użati regolarment mill-popolazzjoni lokali. Ifakkar fl-istess ħin li r-Regolament attwali għal Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa Nru 651/2014 applikabbli sal-31 ta’ Diċembru 2020 diġà jkopri għajnuna għall-kultura u l-konservazzjoni tal-patrimonju, u għajnuna għall-infrastrutturi tal-isport u għall-infrastrutturi ta’ rikreazzjoni multifunzjonali;

22. jenfasizza li t-turiżmu huwa element strateġiku ewlieni għal ħafna reġjuni anqas żviluppati b’potenzjal ekonomiku u ambjentali sinifikanti li għadu ma ġiex sfruttat kompletament;

Regolamentazzjoni aħjar

23. jiġbed l-attenzjoni għad-diffikultajiet marbutin mal-qafas regolatorju u jistieden lill-Istati Membri biex ma jżidux regolamenti nazzjonali mal-leġislazzjoni tal-UE bla bżonn (regolamentazzjoni żejda). Il-KtR jirrakkomanda li l-KE, fil-qafas tar-REFIT, tieħu l-inizjattivi li ġejjin maħsubin b’mod speċifiku għat-turiżmu: — tissemplifika r-regoli għall-fornituri tas-servizzi tal-broadband kif ukoll tadotta l-miżuri meħtieġa biex jiġi implimentat approċċ ibbażat fuq ekonomija tas-suq u li hu teknoloġikament newtrali; — twettaq rieżami tal-ispjegazzjonijiet u l-informazzjoni dwar id-Direttiva tal-UE dwar id-drittijiet tal-konsumaturi; — twettaq rieżami u, jekk meħtieġ, tirrevedi d-Direttiva dwar il-vjaġġi kollox inkluż; il-burokrazija żejda u l-inċertezza legali għandhom ikunu evitati; — tnaqqas mill-obbligu li tiġi pprovduta informazzjoni taħt ir-Regolament tal-UE li jikkonċerna l-informazzjoni dwar l-ikel (Nru 1169/2011) fl-industrija tal-ospitalità; — tissemplifika r-regoli dwar il-ġarr ta’ likwidi fil-vjaġġi bl-ajru (12);

24. jitlob li l-istrateġiji tar-riġenerazzjoni taċ-ċentri tal-bliet, meta jiġu eżaminati l-ħtiġijiet futuri tal-investiment f’riġenerazzjoni jew infrastruttura, iqisu bir-reqqa l-impatt potenzjali ta’ dawn l-investimenti mil-lat ta’ protezzjoni jew li jżidu s-sbuħija lokali għal attivitajiet turistiċi u t-titjib tal-aċċessibbiltà għaċ-ċittadini u l-viżitaturi b’mobbiltà mnaqqsa;

Turiżmu tematiku

25. jipproponi li jiġu promossi proġetti ta’ turiżmu tematiku (13) skont it-tifsira ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti (ir-reġjuni/il-bliet intelliġenti) sabiex jiġu miġġielda l-effetti negattivi tat-turiżmu tal-massa globali, kif ukoll jissuġġerixxi li jinħoloq it-titlu ta’ “Kapitali Ewropea tat-Turiżmu Intelliġenti”, li jingħata lil mhux aktar minn tliet bliet/reġjuni tal-UE kull sena, mir-rappreżentanti tal-industrija tat-turiżmu, il-KE, il-PE u l-KtR. F’dan ir-rigward għandha tingħata attenzjoni partikolari għall-promozzjoni tad-destinazzjonijiet turistiċi sostenibbli u kompetittivi bħala valur miżjud għad-Destinazzjonijiet Ewropej ta’ Eċċellenza (EDEN). Għandhom jiġu kkunsidrati ż-żoni barra miċ-ċentri tal-bliet u attrazzjonijiet urbani li huma stabbiliti sew sabiex jibbenefikaw ukoll in-nodi urbani fil-periferiji taż-żoni metropolitani jew il-bliet ta’ daqs żgħir u medju;

26. jenfasizza li t-turiżmu tal-bliet joħloq dinamika spazjali għat-trasformazzjoni tal-pajsaġġ urban permezz tat-tiġdid tal-ispazju pubbliku, l-infrastruttura u l-konnettività, l-iżvilupp ta’ faċilitajiet lokali u l-faċilitajiet rikreattivi. Dan jibbenefika mhux biss lit-turisti iżda wkoll lill-komunitajiet u ċ-ċittadini lokali;

27. jitlob għall-appoġġ għat-turiżmu kulturali, naturali, storiku u reliġjuż, li jikkontribwixxi għall-impjieg, il-komprensjoni multikulturali u l-iżvilupp lokali, reġjonali u rurali, u jitlob li jiġu konnessi itinerarji tematiċi għat-turisti fuq livell Ewropew, nazzjonali u lokali, bħall-bliet u s-siti ddikjarati mill-Unesco bħala Wirt Storiku tal-Umanità. F’dan is-sens, għandu jinħoloq Netwerk Ewropew ta’ Bliet, u għandhom jiġu adottati mezzi speċifiċi sabiex jiġu ppreservati u sabiex jinxtered it-tagħrif dwarhom;

28. itenni li t-turiżmu tas-saħħa u tal-benesseri huwa wieħed mill-aktar fergħat tat-turiżmu li qed jikber, li jattira l-anzjani Ewropej u viżitaturi minn pajjiżi terzi u jirrakkomanda t-tisħiħ tar-rabta bejn it-turiżmu u l-aġenda tal-ekonomija tal-fidda;

29. jenfasizza li t-turiżmu rurali jippreserva l-komunitajiet lokali permezz tal-ħolqien tal-impjiegi, l-istimolu tal-iżvilupp, il-protezzjoni tal-ambjent, u l-appoġġ tal-kultura rurali, l-arti u l-artiġjanat, u jitlob — li r-reġjuni rurali, abbażi ta’ strateġiji ta’ żvilupp reġjonali, jiżviluppaw strateġiji integrati u transkonfinali għall-iżvilupp tat-turiżmu rurali; tali strateġiji għandhom jiffukaw fuq konnessjonijiet tat-trasport mingħajr interruzzjonijiet, sabiex jiżguraw mobbiltà mingħajr ostakli lejn u fi ħdan żoni rurali; — li jingħata appoġġ biex is-sħubijiet tal-SMEs jipprovdu servizz permezz tat-twaqqif fuq skala wiesgħa ta’ persunal li jipprovdi kowċing fl-innovazzjoni lill-għadd ta’ kumpaniji, sabiex jiġu attirati l-klijenti urbani; — li jiġu żviluppati fora u pjattaformi li jippermettu lill-SMEs jiġġeneraw prodotti komplementari ta’ valur ogħla għal turisti; — li ż-żoni rurali jagħtu iżjed attenzjoni lill-wirt kulturali fl-istrateġiji ta’ żvilupp tagħhom peress li jikkontribwixxi għas-salvagwardja u l-ħolqien tal-impjiegi, l-appoġġ tan-negozji agrikoli, il-ħarsien tal-pajsaġġi kulturali, u l-appoġġ tal-arti u l-artiġjanat rurali; — f’dan il-kuntest, il-Politika Agrikola Komuni wara l-2020 tinkludi appoġġ tanġibbli għall-SMEs relatati mat-turiżmu fiż-żoni rurali bil-għan li jitrawwem iżjed l-agrituriżmu;

30. jenfasizza r-rwol importanti li jaqdi t-turiżmu tal-ikel biex jinħolqu impjiegi addizzjonali u sostenibbli, u jinnota li l-iżvilupp ta’ dan is-settur turistiku għandu l-għan li jippromovi l-prodotti tradizzjonali u lokali ta’ kwalità għolja. Peress li aktar minn terz tal-ammonti minfuqa mit-turisti jmorru fuq il-konsum tal-ikel, il-gastronomija tirrappreżenta sors ta’ dħul assigurat u essenzjali;

31. itenni l-appoġġ tiegħu għall-inizjattivi tal-Kapitali Ewropej tal-Kultura (ECOC) u ċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew (EHL), kif ukoll għall-Jiem tal-Patrimonju Ewropew u l-Premju tal-Unjoni Ewropea għall-Wirt Kulturali;

It-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli

32. ifakkar li t-turiżmu f’ħafna reġjuni jirrappreżenta s-sigurtà għat-tkabbir ekonomiku, id-dħul u l-impjieg. Il-KtR jistieden lir-reġjuni jqisu d-dimensjoni tas-sostenibbiltà (14) fl-istrateġiji tagħhom tat-turiżmu (15), inklużi strumenti innovattivi biex tiġi ssorveljata u tissaħħaħ is-sostenibbiltà tat-turiżmu mil-lat tal-aspetti ambjentali, soċjali u ekonomiċi (ETIS) tagħha sabiex jipprovdu approċċ olistiku li jantiċipa u jittratta l-pressjonijiet ambjentali akbar bħala riżultat ta’ attivitajiet relatati mat-turiżmu. L-iżvilupp ta’ dan il-kunċett għandu jingħata appoġġ partikolari mill-Politika ta’ Koeżjoni tal-UE;

33. jitlob għal soluzzjoni leġislattiva Ewropea għat-tendenza tal-ekonomija kollaborattiva, li minbarra l-effetti pożittivi għandha wkoll riskji bħalma huma n-nuqqas ta’ protezzjoni soċjali għall-ħaddiema, in-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet fir-rigward tal-akkomodazzjoni tal-klijenti/turisti, it-trasferiment tar-riskju minn min iħaddem għall-ħaddiema, effetti fiskali negattivi u nuqqas ta’ kontroll ta’ kwalità tad-destinazzjonijiet;

34. jappoġġja l-iżvilupp tat-turiżmu kulturali sostenibbli fil-bliet li jista’ jkun xprun vitali għall-ġenerazzjoni tad-dħul finanzjarju għall-prattiki innovattivi fil-konservazzjoni u l-ġestjoni tal-patrimonju. It-turiżmu fil-bliet jistimula wkoll l-innovazzjoni. Għandu jsir użu mit-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni u l-kunċett tal-Bliet Intelliġenti li mhux biss joħolqu l-esperjenza ta’ kwalità għall-viżitaturi iżda wkoll itejbu il-kwalità tal-ħajja tal-popolazzjoni lokali;

35. jistieden lir-reġjuni turistiċi, fid-dawl tat-tibdil fil-klima, biex jiddiversifikaw il-prijoritajiet ekonomiċi tagħhom. B’mod partikolari, ir-reġjuni muntanjużi u dawk kostali jiddisponu minn kundizzjonijiet favorevoli għall-produzzjoni ta’ enerġija rinnovabbli (enerġija mill-ilma jew mir-riħ, solari, ġeotermali, bijomassa) u biex jinvestu flimkien mas-settur fi proġetti li jiffavorixxu l-klima bl-użu ta’ għodod bħall-Hotel Energy Solutions (HES) (16) u n-Nearly Żero Energy Hotels (neZEH) (17);

36. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiffoka fuq kampanji li jżidu l-għarfien tas-settur dwar il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi naturali (bil-ħsieb li jitnaqqas il-konsum tal-ilma, l-iskart tal-ikel u l-użu ta’ prodotti tat-tindif sanitarji);

Is-suq tax-xogħol, l-edukazzjoni u r-riċerka

37. jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jieħdu aktar azzjoni dwar ir-rikonoxximent formali transkonfinali tal-ħiliet fil-qasam tat-turiżmu, kif ukoll it-taħriġ versatili biex inaqqas il-fattur staġjonali. Ir-rikonoxximent ta’ kwalifiki għandhom ikunu bbażati fuq kriterji għolja (18);

38. jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jiġi miġġieled l-użu ta’ xogħol mhux iddikjarat jew sottoddikjarat, prattika partikolarment mifruxa fis-settur tat-turiżmu (19);

39. jistieden lill-Kummissjoni, fil-qafas tan-netwerk tal-EURES, biex tiżviluppa mal-aġenziji nazzjonali programmi speċifiċi għat-turiżmu għall-kollokament tal-impjiegji madwar l-Ewropa kollha għall-ħaddiema tas-sengħa f’reġjuni turistiċi;

40. jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-aġenziji tas-suq tax-xogħol biex, flimkien mal-industrija tat-turiżmu, joħolqu netwerk ta’ taħriġ biex joffru taħriġ għall-promozzjoni tal-kwalità (is-sostenibbiltà, il-kura, is-sigurtà, eċċ.) u l-kummerċjalizzazzjoni (diġitalizzazzjoni) fis-settur tat-turiżmu f’perspettiva ta’ tagħlim tul il-ħajja;

41. jilqa’ l-adozzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli ġodda (20) (SDGs) mill-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti waqt is-70 sessjoni tagħha u jenfasizza li fost is-17-il SDG it-turiżmu jidher b’mod espliċitu fl-għan 8, 12 u 14 għall-kapaċità tiegħu li jiġġenera tkabbir ekonomiku, l-inklużività u xogħol deċenti għal kulħadd, il-promozzjoni tal-konsum u l-produzzjoni sostenibbli u l-konservazzjoni u l-iżvilupp sostenibbli tar-riżorsi tal-ilma – filwaqt li jieħu nota tal-linji prinċipali ta’ azzjoni – l-attivitajiet ta’ promozzjoni u sensibilizzazzjoni, il-ħolqien u t-tixrid tal-għarfien, it-tfassil tal-politika, u l-bini tal-kapaċità u l-edukazzjoni;

42. jipproponi, fil-kuntest tal-inizjattiva Ewropea dwar l-edukazzjoni, — li jiġu appoġġjati l-inizjattivi PPP permezz ta’ taħlita ta’ taħriġ u prattika (21) li jippromovu l-professjonalizzazzjoni tas-settur; — għandu jinħoloq netwerk tal-iskejjel tekniċi, il-kulleġġi u l-universitajiet relatati mat-turiżmu, u jiġi evalwat l-impatt tal-Erasmus + fuq is-settur tat-turiżmu; — li jitwaqqfu akkademja għat-turiżmu Ewropew u katedra ta’ Jean Monnet għar-riċerka dwar it-turiżmu Ewropew;

43. jistieden lill-Istati Membri, lir-reġjuni u lill-bliet biex jintegraw lill-migranti u dawk li jfittxu l-asil b’mod aktar rapidu fis-suq tax-xogħol u biex jużaw il-lingwa u l-ħiliet speċjalisti tal-migranti u jiżviluppawhom permezz ta’ korsijiet;

It-turiżmu u ċ-ċittadinanza Ewropea

44. jenfasizza li bħala turisti, iċ-ċittadini Ewropej fl-UE jħossuhom protetti mil-liġi tal-UE li tipproteġi lill-konsumatur u jistgħu jiċċaqalqu b’mod liberu fis-suq intern tal-UE u fiż-żona Schengen. Għaldaqstant it-turiżmu għandu rwol importanti ħafna x’jaqdi b’rabta mal-ħolqien ta’ sens ta’ ċittadinanza Ewropea u l-promozzjoni ta’ fehim reċiproku. Għaldaqstant, għandhom jinħolqu inċentivi biex iċ-ċittadini Ewropej iqattgħu l-btajjel tagħhom dejjem aktar fl-Ewropa. Il-KtR iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri biex, b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-governanza f’diversi livelli jikkunsidraw is-suġġerimenti li ġejjin: — biljetti b’xejn tal-InterRail għaż-żgħażagħ Ewropej meta jagħlqu 18-il sena biex ikunu jistgħu jesploraw u jsiru jafu lill-Ewropa aħjar, kif propost mill-Parlament Ewropew (22); — joffru liċ-ċittadini tal-UE li jivvjaġġjaw fl-UE rati mnaqqsa fit-trasport pubbliku, (inkluż għall-ġarr tar-roti u l-faċilitajiet tal-kiri tar-roti), mużewijiet, eċċ. permezz ta’ “European Citizen Travel Card” (Kard tal-Vjaġġatur ta’ Ċittadin Ewropew), li tingħata b’xejn u li l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-bliet jistgħu jipparteċipaw fiha b’mod volontarju; il-kard għandha tkun disponibbli minn fuq il-websajts tal-KtR, tal-KE, miċ-ċentri ta’ informazzjoni EuropeDirect kollha u mill-uffiċċji turistiċi parteċipanti u għandha tintuża flimkien ma’ karta tal-identità jew passaport ta’ pajjiż tal-UE; — joħolqu baġġ ta’ vjaġġar Ewropew elettroniku (app marbuta mal-GPS kompatibbli mal-midja soċjali“DiscoverYrope App”); — joħolqu “Passaport tal-vjaġġatur Ewropew” li fih ikollu informazzjoni utli għaċ-ċittadini tal-UE bħala turisti (drittijiet tal-konsumatur, kura tas-saħħa, indirizzi ta’ konsolati barra mill-Ewropa, numri tat-telefown tal-emerġenza, informazzjoni dwar il-“Kard tal-Vjaġġatur Ewropew”);

45. jirrimarka li s-settur tat-turiżmu huwa kontributur importanti għall-fehim reċiproku bejn il-popli u l-għarfien aħjar ta’ kulturi oħra;

46. jipproponi li l-KE, il-PE u l-KtR iniedu premju tal-midja (Oscar tat-turiżmu) li jippremja d-dokumentazzjoni (midja miktuba u awdjoviżiva) li xxandar għarfien dwar il-wirt kulturali u naturali Ewropew, kif ukoll dwar attrazzjonijiet turistiċi reġjonali u lokali fl-Ewropa u li tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’ sens ta’ ċittadinanza Ewropea;

Id-dimensjoni esterna tat-turiżmu

47. jenfasizza r-rwol tas-suq intern u taż-żona Schengen għat-turiżmu transkonfinali u s-swieq ġirien. Il-KtR jistieden lill-Istati Membri tal-UE jissalvagwardjaw iż-żona mingħajr fruntieri ta’ Schengen;

48. jilqa’ b’sodisfazzjon il-“Pakkett tal-Viżi” (23) adottat mill-KE f’April 2014 u jisħaq li l-faċilitazzjoni tal-viża hija kruċjali biex it-turisti jitħeġġu jżuru l-Ewropa (24). Huwa importanti li l-kwistjonijiet dwar is-sigurtà jkunu evalwati b’kunsiderazzjoni tal-kontribut ekonomiku tat-turiżmu; f’dan il-kuntest, il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon l-introduzzjoni ta’ Sistema tal-UE ta’ Informazzjoni u ta’ Awtorizzazzjoni għall-Ivvjaġġar (ETIAS) (25) għat-tisħiħ tal-ivvjaġġar fiż-żona Schengen skont ftehimiet ta’ ħelsien mill-viża;

49. jissuġġerixxi li kwistjonijiet marbuta mat-turiżmu, b’mod partikolari miżuri biex titjieb is-sigurtà tat-turisti Ewropej f’pajjiżi li mhumiex fl-UE, jiġu indirizzati f’rapport tal-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM);

50. jappoġġja l-pjattaformi ġodda għall-kooperazzjoni bejn l-UE u l-imsieħba internazzjonali bħaċ-Ċina permezz ta’ inizjattivi bħal Europe-China “One Belt, One Road (OBOR)” Culture and Tourism Development Committee (26);

Promozzjoni tat-turiżmu

51. jappoġġja bis-sħiħ id-deċiżjoni li l-2018 tkun is-“Sena Ewropea għall-Wirt Kulturali”, meta wieħed iqis li t-turiżmu ser ikun fost il-faċilitaturi ewlenin tal-inizjattivi rilevanti kollha u jappella għal Sena Ewropea għat-Turiżmu;

52. jitlob li jkun hemm koordinazzjoni tal-promozzjoni konġunta tat-turiżmu fil-pajjiżi terzi bejn l-organizzazzjoni li tiġbor fiha l-aġenziji nazzjonali li jippromovu t-turiżmu u l-“Kummissjoni Ewropea għat-Turiżmu”;

53. jitlob għat-tisħiħ tas-servizzi tat-turiżmu u li jiġu mmirati kemm lejn pajjiżi speċifiċi u lejn gruppi ta’ interess, gruppi professjonali, eċċ. filwaqt li jiġi żgurat li l-informazzjoni titqassam madwar id-dinja b’mod xieraq u li jinftiehem bl-użu tal-aktar mezzi innovattivi possibbli. Li l-informazzjoni dwar prodotti turistiċi Ewropej issir aktar aċċessibbli tista’ ttejjeb il-flussi turistiċi Ewropej, kif ukoll dawk minn pajjiżi li huma ġeografikament imbiegħda;

54. jitlob lill-Kummissjoni biex tiffoka iktar mill-qrib fuq l-interferenza bejn it-turiżmu u l-flussi tal-migrazzjoni u tar-refuġjati, tistudja l-impatti soċjali, ekonomiċi u kulturali, flimkien mal-KtR, biex tidentifika opportunitajiet potenzjali għar-reġjuni affettwati (suq tax-xogħol, eċċ.);

55. jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea — tappoġġja marka Ewropea (logo tal-UE), u l-iżvilupp tal-ippożizzjonar tal-marka fil-livell reġjonali, interreġjonali u transnazzjonali u pjattaformi Ewropej ta’ marketing (programm ta’ marketing tal-UE, pereżempju għar-reġjun tal-Alpi jew il-Mediterran) sabiex tippromovi l-Ewropa fis-swieq imbegħda filwaqt li tirrifletti r-rwol partikolari tal-bliet u r-reġjuni u d-diversità tal-wirt naturali u kulturali tagħhom (27); — timplimenta miżuri biex iċ-ċittadini Ewropej jitħeġġu aktar iqattgħu l-btajjel tagħhom fl-Ewropa stess; għandu jiġi kkunsidrat mudell ta’ “Kard tal-Vjaġġatur ta’ Ċittadin Ewropew”. Il-Kard tista’ tipprovdi lill-vjaġġaturi bl-informazzjoni ġenerali li jeħtieġu biex il-vjaġġi tagħhom ikunu iżjed faċli u siguri u bil-benefiċċji ta’ vjaġġar fi ħdan l-Ewropa; — tistabbilixxi, fis-sit web www.visiteurope.com “roadshow dwar it-turiżmu fl-UE” u atlas tar-rotot kulturali Ewropej (28); — tikkunsidra toħloq sistema standardizzata ta’ ġestjoni tal-kwalità u ta’ klassifikazzjoni Ewropea li tikkomplementa l-klassifikazzjoni tal-lukandi nazzjonali/reġjonali (eż. l-istilel tal-lukandi) u l-istandards tal-kwalità stabbiliti fil-livell nazzjonali;

Kooperazzjoni interistituzzjonali

56. jitlob lill-KE, biex il-KtR jiġi inkluż fil-Forum annwali dwar it-Turiżmu Ewropew u l-Jum tat-Turiżmu Ewropew;

57. jitlob li ta’ kull sena jsir dibattitu dwar it-turiżmu bejn il-kumitati u l-korpi rilevanti tal-PE u tal-KtR; id-diskussjoni tista’ tħaddan seduta konġunta ta’ partijiet interessati relatati mas-settur;

58. jistieden lill-Presidenzi futuri tal-UE biex ipoġġu temi dwar it-turiżmu fl-aġenda tagħhom u jinvolvu lir-rappreżentanti tal-KtR;

59. jappoġġja t-“Tourism for Growth and Jobs Manifesto” (29), inizjattiva tal-atturi Ewropej pubbliċi u privati fil-qasam tat-turiżmu, u jipproponi li jiġi ffirmat sabiex jitlaqqgħu flimkien l-isforzi meħtieġa biex l-Ewropa tibqa’ destinazzjoni attraenti u jiġi żgurat li s-settur tat-turiżmu jkompli jikkontribwixxi għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fl-Ewropa;

60. jistieden lill-Organizzazzjoni Dinjija dwar it-Turiżmu biex tappoġġja l-iżvilupp tat-turiżmu Ewropew.

61. jappella għall-promozzjoni ta’ politiki u prattiki ta’ turiżmu responsabbli mill-gvernijiet u s-settur privat f’konformità mal-prinċipji tal-Kodiċi ta’ Etika Globali tal-UNWTO għat-turiżmu, qafas komprensiv għall-iżvilupp ta’ turiżmu sostenibbli, responsabbli u aċċessibbli għal kulħadd, turiżmu li jikkunsidra d-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali, kulturali u ambjentali kollha;

62. jagħmel enfasi speċjali fuq ir-responsabbiltà soċjali tat-turiżmu, u jistieden liċ-ċittadini Ewropej u mhux Ewropej biex ikunu turisti u vjaġġaturi informati u responsabbli u li jirrispettaw l-użanzi u l-kulturi lokali.

Brussell, is-7 ta’ Diċembru 2016. Il-President tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni Markku MARKKULA

(1) Ċifri tal-Organizzazzjoni Dinjija tat-Turiżmu tan-Nazzjonijiet Uniti (UNWTO) ikkwotati fl-annwarju reġjonali tal-Eurostat għall-2016.

(2) COM(2009) 248 final, “Strateġija tal-Unjoni Ewropea għar-Reġjun tal-Baħar Baltiku (EUSBSR)”; COM(2014) 357, “Strateġija tal-UE għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku”; COM(2010) 715, “Strateġija tal-UE għar-Reġjun tad-Danubju (EUSDR)”; COM(2015) 366 final, “Strateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi (EUSALP)”.

(3) Eżempju wieħed ta’ pjattaforma bħal din huwa n-Netwerk tar-Reġjuni Ewropej għal Turiżmu Sostenibbli u Kompetittiv (NECSTouR).

(4) Eż. it-turiżmu u l-agrikoltura, it-turiżmu u l-benesseri, it-turiżmu u l-ispas, it-turiżmu u l-isports, it-turiżmu u l-artiġjanat lokali u l-industriji kulturali kreattivi, l-industrija u l-mużewijiet.

(5) Inklużi f’reġjuni ultraperiferiċi u remoti, reġjuni muntanjużi, gżejjer u żoni kostali, reġjuni transkonfinali, reġjuni li jiffaċċjaw sfidi demografiċi, siti kulturali u tan-natura, destinazzjonijiet ġodda u kif ukoll maturi.

(6) “Rotot ekoloġiċi”, ġestjoni ta’ pedaġġ f’ċerti ħinijiet tal-jum jew tal-ġimgħa, tariffi mnaqqsa għall-vjaġġi bil-vapur/tariffi preferenzjali għat-trasport pubbliku għat-turisti (speċjalment it-trasport bil-ferrovija).

(7) Inklużi għażliet ta’ trasport intermodali aċċessibbli u s-servizzi tal-biljetti.

(8) Pereżempju, servizzi ta’ ferroviji li fuqhom jistgħu jitilgħu l-karozzi, il-ġarr ta’ roti fuq ferroviji transkonfinali.

(9) “Guide on EU funding for the tourism sector 2014-2020”. http://ec.europa.eu/DocsRoom/documents/18164/attachments/1/translations/en/renditions/pdf.

(10) http://www.thealps.travel/en.

(11) COR-2016-02559-00-00-DECL-REF.

(12) Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 185/2010 tal-4 ta’ Marzu 2010 li jistipula miżuri dettaljati għall-implimentazzjoni tal-istandards bażiċi komuni dwar is-sigurtà tal-avjazzjoni (ĠU L 55, 5.3.2010, p. 1).

(13) It-turiżmu tal-inbid, il-gastronomija, l-ekoturiżmu, it-tagħlim tal-lingwi, it-turiżmu attiv, it-turiżmu taċ-ċikliżmu, il-ħajja rurali, it-tradizzjonijiet, ir-reliġjon, l-arti, l-edukazzjoni, ir-riċerka, għadd ta’ sport popolari, it-turiżmu tan-negozju u l-konferenzi, MICE (laqgħat, inċentivi, konvenzjonijiet u avvenimenti), eċċ.

(14) pereżempju, offerti diversifikati f’dak li jirrigwarda l-benesseri, il-kultura, l-isport, prodotti dipendenti fuq l-istaġun disponibbli matul is-sena kollha, l-iżvilupp ta’ mudelli ta’ impatti biex ikejlu l-effett fuq il-klima ta’ tipi differenti ta’ btajjel u attivitajiet.

(15) fuq l-eżempju tar-reġjuni NECSTouR.

(16) http://hotelenergysolutions.net/.

(17) http://www.nezeh.eu/home/index.html

(18) COM/2016, “Mapping and performance check of the supply side of tourism education and training”; COM/2014/86, “Strateġija Ewropea għal aktar Tkabbir Ekonomiku u Impjiegi fit-Turiżmu Marittimu u Kostali”.

(19) Riżoluzzjoni tal-ETUC dwar ix-Xogħol mhux Iddikjarat, Marzu 2014 (https://www.etuc.org/documents/etuc-resolution-undeclared-work#.WA9SumeXCUk).

(20) https://sustainabledevelopment.un.org/.

(21) Parliament Magazine, Ħarġa 437, 27 ta’ Ġunju 2016, p. 28-29; Pereżempju “Youth on the Spot – Special Partnership on tourism”.

(22) L-idea ta’ biljetti b’xejn tal-InterRail, li jippermettu vvjaġġar illimitat bil-ferrovija fi ħdan u bejn il-pajjiżi parteċipanti kollha għal perjodu stabbilit ta’ żmien ġiet diskussa fis-sessjoni plenarja tal-PE fi Strasburgu tat-3 sas-6 ta’ Ottubru 2016.

(23) COM(2012) 649 final, “L-implimentazzjoni u l-iżvilupp tal-politika komuni dwar il-viżi sabiex jiġi xprunat it-tkabbir fl-UE”.

(24) ETC (2015), “Improving the Visa Regimes of European Nations to Grow Tourism: A view from the European Travel Commission”.

(25) COM(2016) 731 final Proposal for a Regulation of the European Parliament and of the Council establishing a European Travel Information and Authorisation System (ETIAS) and amending Regulations (EU) No 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/794 and (UE) 2016/1624 (mhux disponibbli bil-Malti).

(26) Parliament Magazine, Ħarġa 437, 27 ta’ Ġunju 2016, pp. 28-29.

(27) European Tourism Manifesto (2016), “Tourism for growth and jobs” (http://www.tourismmanifesto.eu/).

(28) Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni “Approċċ integrat għall-wirt kulturali tal-Ewropa” (COM(2014) 477 final).

(29) http://www.tourismmanifesto.eu/the-manifesto