Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea

COM(2010) 475 finali 2010/0253 (COD)

u il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-iżvilupp ta’ Żona Unika Ferrovjarja Ewropea”

COM(2010) 474 finali

2011/C 132/20

Relatur: Is-Sur HENCKS

Nhar l-4 ta’ Ottubru 2010, il-Kunsill iddeċieda, b’konformità mal-Artikoli 91 u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, li jikkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar

il-Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea

COM(2010) 475 finali – 2010/0253 (COD) u

il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-iżvilupp ta’ Żona Unika Ferrovjarja Ewropea

COM(2010) 474 finali.

Is-Sezzjoni Speċjalizzata għat-Trasport, l-Enerġija, l-Infrastruttura, u s-Soċjetà tal-Informazzjoni, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni tagħha nhar l-1 ta’ Marzu 2011.

Matul l-470 sessjoni plenarja tiegħu li saret fil-15 u s-16 ta’ Marzu 2011 (seduta tas-16 ta’ Marzu 2011), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b’168 vot favur, 21 vot kontra u 13-il astensjoni.

1. Rakkomandazzjonijiet

1.1 Il-KESE japprova li l-abbozz tad-direttiva “riformulata” dwar l-ewwel pakkett ferrovjarju huwa maħsub biex inaqqas id-differenzi fl-interpretazzjoni tat-test u li jiġu eliminati l-aspetti dgħajfa ta’ ċerti dispożizzjonijiet fil-ġabra ta’ leġislazzjoni ferrovjarja. Madankollu, id-direttiva riformulata mhux biss temenda dispożizzjonijiet eżistenti iżda tinkludi wkoll għadd sostanzjali ta’ dispożizzjonijiet regolatorji ġodda.

1.2 Il-KESE jfakkar li l-għan tal-leġislazzjoni dwar iż-żona ferrovjarja huwa li toħloq żona ferrovjarja Ewropea kapaċi tikkompeti (b’mod sostenibbli) mal-modi l-oħra tat-trasport. Għalhekk il-KESE japprova d-dispożizzjonijiet il-ġodda kollha li jservu dan il-għan, filwaqt li għandu ċertu riżerva għal dawk li jew imorru lil hinn minn dan il-għan jew li ma jwasslux għalih.

1.3 Il-KESE jiddispjaċih li l-abbozz ta’ direttiva ma indirizza la l-interoperabbiltà (filwaqt li t-twaqqif ta’ żona ferrovjarja unika Ewropea jiddependi sew mill-progress fl-interoperabbiltà teknika) u lanqas l-iżbilanċi fil-ġestjoni tat-traffiku ferrovjarju, li ta’ spiss tagħti prijorità lill-ferroviji tal-passiġġieri, għad-detriment tal-ġarr tal-merkanzija.

1.4 Fi żmien ta’ restrizzjonijiet baġitarji kbar, ser jeħtieġ li jinsabu sorsi ġodda ta’ finanzjament għall-istruttura ferrovjarja. Minħabba li l-biċċa l-kbira tal-fondi strutturali Ewropej u l-fondi ta’ koeżjoni soċjali jiffinanzjaw essenzjalment l-infrastrutturi tat-triq, filwaqt li l-fondi tat-TEN-T jingħataw l-ewwel lill-ferrovija, il-KESE jista’ jappoġġja t-twaqqif ta’ fond uniku tat-trasport biss jekk dan ikun newtrali u jiżgura bilanċ fost il-modi kollha tat-trasport. Il-KESE jixtieq li dan il-finanzjament ikun espliċitament previst fir-reviżjoni tal-politika ta’ koeżjoni mill-2014 ’il quddiem.

1.5 Fir-rigward ta’ sorsi oħra ta’ finanzjament, il-KESE jirreferi għall-proposti 15 u 16 tal-Komunikazzjoni “Lejn Att dwar is-Suq Uniku” u jipproponi wkoll li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jitwaqqaf fond ta’ kumpens simili għal dawk li diġà jeżistu f’industriji varji li jużaw netwerk.

1.6 Il-KESE jiddeplora d-dewmien fil-ħolqien tal-kundizzjonijiet għall-iżgurar ta’ kompetizzjoni ġusta bejn il-ferroviji u l-modi l-oħra tat-trasport, u l-inadegwatezza ġenerali tal-miżuri maħsuba sabiex l-ispejjeż u l-effetti esterni tat-trasport jiġu internalizzati billi jitqiesu l-ispejjeż soċjali esterni meta jiġu stabbiliti t-tariffi.

1.7 Fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-aċċess għall-faċilitajiet tas-servizz ferrovjarju, il-KESE ma jistax jappoġġja r-rekwiżit ta’ indipendenza legali, organizzattiva u tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li jista’ jipperikola l-istrutturi attwali li ma jistgħux jiġu sostitwiti.

1.8 Il-KESE lanqas jista’ japprova li d-dispożizzjonijiet inklużi fl-annessi tal-proposta għal direttiva “riformulata”, li huma ċarament ta’ natura essenzjali, jistgħu jiġu emendati mill-Kummissjoni permezz ta’ atti delegati.

1.9 Fl-aħħar nett, il-KESE huwa tal-fehma li għandha tingħata prijorità assoluta lill-implimentazzjoni ġenerali tas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju ERMTS flimkien mas-Sistema Ewropea għall-Kontroll tal-Ferroviji ETCS.

2. Il-progress fil-leġislazzjoni dwar iż-żona ferrovjarja Ewropea

2.1 Il-ħolqien ta’ żona ferrovjarja unika Komunitarja li tkun kapaċi tikkompeti (b’mod sostenibbli) ma’ modi oħra tat-trasport huwa l-isfida li l-Unjoni Ewropea ilha tipprova tegħleb sa mill-ewwel direttiva tad-29 ta’ Lulju 1991 dwar l-iżvilupp ta’ linji tal-ferrovija tal-Komunità (91/440/KEE), li ġiet segwita fl-1996 minn White Paper bit-titolu “Strateġija għar-rivitalizzazzjoni tal-ferrovija Komunitarja”.

2.2 Id-Direttiva 91/440/KEE (li sussegwentement ġiet emendata u konsolidata) tittratta l-ġestjoni tal-infrastruttura tal-ferroviji u s-servizzi internazzjonali kollha tat-trasport ferrovjarju, kemm dak tal-merkanzija kif ukoll tal-passiġġieri, permezz ta’ impriżi ferrovjarji li ġew stabbiliti jew għandhom jiġu stabbiliti fi ħdan l-Unjoni, bl-eċċezzjoni ta’ dawk l-impriżi ferrovjarji li l-attività tagħhom hija limitata għall-provvista ta’ servizzi urbani, suburbani jew reġjonali.

2.3 L-UE tikkunsidra l-politika komuni tat-trasport bħala element fundamentali tas-suq uniku Ewropew u hija impenjata li tippromovi t-trasport ferrovjarju, billi tenfasizza l-vantaġġi kompetittivi tiegħu meta mqabbel mal-modi l-oħra ta’ trasport fuq l-art jew bl-ajru, b’mod speċjali fir-rigward tal-konsum tal-enerġija, it-tniġġis, l-impatt ambjentali u s-sigurtà. Biex dan iseħħ, l-UE tibbaża fuq żewġ prinċipji:

L-ewwel pakkett ferrovjarju tal-2001 ġie segwit minn żewġ pakketti oħra kif ukoll għadd kbir ta’ direttivi u rakkomandazzjonijiet.

3. It-traspożizzjoni tal-leġislazzjoni Ewropea fil-liġi nazzjonali

3.1 It-traspożizzjoni tad-direttivi tal-ewwel pakkett ferrovjarju fil-liġi nazzjonali ġabet magħha problemi sinifikanti u tardjar f’bosta Stati Membri tant li, skont il-Kummissjoni, din jew ma ġietx implimentata jew ġiet implimentata mhux bis-sħiħ jew mhux korrettament. Għaldaqstant, f’Ġunju 2008 l-Kummissjoni nediet proċeduri ta’ ksur kontra 24 mill-25 Stat Membru kkonċernat (Malta u Ċipru m’għandhomx netwerks ferrovjarji).

3.2 Wara l-emendi li saru minn 3 Stati Membri fil-leġislazzjoni nazzjonali tagħhom, f’Ottubru 2009 l-Kummissjoni bagħtet opinjonijiet motivati lil 21 Stat Membru dwar il-ksur pendenti. Fl-24 ta’ Ġunju 2010 l-Kummissjoni ddeċidiet li tressaq proċeduri quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea kontra 13-il Stat Membru, filwaqt li tħejjew kjarifikazzjonijiet għat-8 Stati Membri li kien fadal li kienu rċivew opinjoni motivata.

3.3 Il-Kummissjoni tilmenta qabel xejn dwar is-sitwazzjoni ta’ kompetizzjoni inġusta li tirriżulta mill-iffissar ta’ tariffi ta’ aċċess meqjusa għoljin wisq, l-allokazzjoni diskriminatorja tal-kapaċità tan-netwerk, il-pożizzjoni (storikament) dominanti tal-maniġers tan-netwerks li jutilizzaw huma stess is-servizzi ferrovjarji, u n-nuqqas ta’ korpi regolatorji indipendenti.

3.4 Madankollu, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-iżvilupp ta’ kompetizzjoni ħielsa fis-settur ferrovjarju qed jixxekkel parzjalment mill-ambigwità tal-ġabra tal-leġislazzjoni ferrovjarja u d-dgħufija ta’ ċerti dispożizzjonijiet li għandhom bżonn jiġu kkjarifikati u aġġustati sabiex jitnaqqsu d-differenzi fl-interpretazzjoni bejn l-Istati Membri.

4. Il-kontenut tad-direttiva “riformulata”

4.1 Il-proposta għal direttiva riformulata dwar l-ewwel pakkett ferrovjarju hija maħsuba biex tissemplifika u tikkonsolida t-testi legali eżistenti, telimina r-referenzi trasversali, tarmonizza t-terminoloġija u ssolvi l-problemi relatati mat-trasport internazzjonali tal-passiġġieri u tal-merkanzija, inkluż il-kabotaġġ.

4.2 L-abbozz ta’ direttiva riformulata tinkludi wkoll dispożizzjonijiet ġodda. L-aktar li huma importanti huma dawn li ġejjin:

5. Kummenti ġenerali dwar id-direttiva “riformulata”

5.1 Kif tinnota ġustament il-Kummissjoni fit-titolu tal-Komunikazzjoni tagħha “Lejn Att dwar is-Suq Uniku” (COM(2010) 608), it-trasport huwa s-“sistema nervuża” u wieħed mill-pilastri ewlenin tal-ekonomija moderna f’termini tal-kapaċità tiegħu li jwassal oġġetti u passiġġieri bl-aktar mod fluwidu possibbli lejn fejn iridu jew għandhom ikunu fiż-żmien mixtieq.

5.2 Madankollu, il-proposta għal direttiva ma tindirizzax l-iżbilanċ fil-ġestjoni tat-traffiku ferrovjarju, fejn il-prijorità ta’ spiss tingħata lill-ferroviji tal-passiġġieri. F’dan il-kuntest il-KESE jirreferi għall-proposti tiegħu sabiex tiġi introdotta aktar flessibbiltà fl-allokazzjoni tal-linji tal-ferrovija għall-ġarr tal-merkanzija (1).

5.3 Il-KESE, fl-opinjonijiet tiegħu, minn dejjem appoġġja l-isforzi tal-Unjoni sabiex toħloq il-kundizzjonijiet bażiċi għal settur ferrovjarju Ewropew tat-trasport tal-passiġġieri u tal-oġġetti li joffri lill-passiġġieri, utenti u operaturi servizzi affidabbli, siguri, sostenibbli, aċċessibbli, u bi prezzijiet trasparenti, kompetittivi u li jistgħu jintlaħqu.

5.4 Il-KESE jibqa’ persważ li hemm opportunitajiet ta’ żvilupp għat-trasport ferrovjarju fil-kuntest ekonomiku, karatterizzat minn żieda fil-kummerċ, il-konġestjoni tat-traffiku u t-tħassib dejjem jikber dwar il-ħarsien tal-ambjent u t-tnaqqis tal-emissjonijiet b’effett ta’ serra fis-settur tat-trasport.

5.5 Madankollu, jidher biċ-ċar li d-direttiva inkwistjoni, minkejja li tinkludi mezzi legali impressjonanti, mhux qed tilħaq l-objettiv li toħloq żona ferrovjarja Ewropea li tkun tista’ ssaħħaħ il-pożizzjoni tagħha meta mqabbla mal-modi l-oħra tat-trasport.

5.6 Wara li għamel perjodu twil sejjer lura, is-sehem modali tal-ferrovija, meta mqabbla ma’ modi oħra ta’ trasport bl-art, sar ftit iktar stabbli tul dawn l-aħħar għaxar snin, għalkemm din il-bidla seħħet jew qed isseħħ b’ritmi li jvarjaw ħafna fl-Istati Membri. Huma biss is-servizzi fuq in-netwerks ta’ veloċità kbira li jistgħu jitqiesu li għamlu żvilupp sinifikanti, bil-ħolqien, jew bil-proġetti għall-ħolqien, ta’ linji addizzjonali u żieda fin-numru ta’ operaturi.

5.7 F’dak li jirrigwarda l-ġarr tal-merkanzija, fin-nuqqas ta’ netwerk integrat sew, l-operaturi tan-netwerk iridu jiddependu minn 15-il “kuritur internazzjonali għall-ġarr tal-merkanzija” (2), eżistenti jew ippjanati, ta’ konnessjoni bejn ir-reġjuni industrijali ewlenin tal-UE, li jipprovdu soluzzjoni operattiva effettiva, minkejja li hija soluzzjoni limitata għall-kurituri internazzjonali biss.

6. Diffikultajiet u ostakli tal-iżvilupp tan-netwerk u tas-servizzi ferrovjarji

6.1 In-netwerk ferrovjarju ma rnexxilux jissodisfa l-istennijiet tal-konsumaturi u l-esiġenzi ta’ kwalità b’mod li jkun jista’ jikkompeti b’mod effettiv mal-modi l-oħra tat-trasport, b’mod partikolari f’termini ta’ prezzijiet, flessibbiltà, ħinijiet ta’ vvjaġġar u puntwalità. Madankollu, mhuwiex faċli li wieħed jibdel l-istrutturi eżistenti sabiex jissodisfa ir-rekwiżiti futuri u jidher li dan it-tibdil jieħu aktar fit-tul milli mistenni. Għaldaqstant, hemm bżonn ta’ aktar miżuri li jippromovu l-iżvilupp ta’ infrastruttura ferrovjarja effettiva tal-UE, li jistabbilixxu suq ferrovjarju attraenti, li jneħħu l-ostakli amministrattivi u tekniċi u li jiżguraw kompetizzjoni ġusta mal-modi l-oħra tat-trasport.

6.2 Il-Kumitat josserva li 24 mill-25 Stat Membru ikkonċernati kellhom, jew għad għandhom, diffikultajiet biex jittrasponu fil-liġi nazzjonali l-leġislazzjoni Ewropea dwar il-ferrovija li kienu approvaw qabel. Naturalment, fejn meħtieġ ser tkun ir-responsabbiltà tal-Qorti tal-Ġustizzja li tgħaddi ġudizzju dwar jekk l-ilmenti tal-Kummissjoni għandhomx bażi soda jew le. Hija faċli li wieħed jitfa’ l-ħtija kollha għall-problemi ta’ żvilupp tan-netwerk u s-servizz ferrovjarju fuq il-preokkupazzjonijiet protezzjonisti li l-Istati Membri huma maħsuba li għandhom. Il-Kumitat jemmen li żgur hemm raġunijiet oħra wkoll.

6.3 L-infrastrutturi ferrovjarji għandhom il-karatteristiċi ta’ monopolju naturali. Huwa importanti li din l-infrastruttura tkun soġġetta għal kontroll pubbliku reali u li jkollha l-kapaċità meħtieġa u tipprovdi koordinazzjoni transkonfinali li tippermetti servizzi tat-trasport uniformi madwar l-Ewropa kollha u mal-pajjiżi ġirien. Is-servizzi tat-trasport ferrovjarju jeħtieġu wkoll bilanċjar effettiv bejn, minn naħa, il-kundizzjonijiet ekonomiċi, soċjali, tax-xogħol, tas-sigurtà u tal-ambjent, u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet ekonomiċi u kompetittivi.

6.4 Barra minn hekk, il-politiki nazzjonali tal-Istati Membri huma aktar sensittivi għall-biżgħat u l-ilmenti taċ-ċittadini, b’mod speċjali, skont kif jgħid ir-Rapport Monti, minħabba li “is-sens ta’ diżillużjoni li wħud iħossu fir-rigward tas-suq intern jista’ jkun spjegat ukoll minħabba li teżisti l-perċezzjoni li l-liberalizzazzjonijiet suċċessivi seħħew għad-detriment tad-drittijiet soċjali akkwistati minn atturi ekonomiċi differenti”.

6.5 Id-dispożizzjonijiet tat-Trattati (ara l-Artikolu 14 TFUE u l-Protokoll Nru 26) u l-leġislazzjoni sekondarja dwar is-servizzi ta’ interess ġenerali, kif ukoll l-Artikolu 93 tat-TFUE, japplikaw għat-trasport ġenerali, filwaqt li r-Regolament 1370/2007 jikkonċerna speċifikament is-servizzi pubbliċi tat-trasport ferrovjarju u bit-triq tal-passiġġieri. Il-KESE jiddeplora l-fatt li l-Kummissjoni ma tagħmilx referenza espliċita għal dawn id-dispożizzjonijiet u ma tqigħedx il-kwistjonijiet settorjali tat-trasport ferrovjarju f’din id-dimensjoni ġenerali.

7. Kummenti speċifiċi

7.1 Il-finanzjament tal-infrastruttura

7.1.1 Il-ħolqien ta’ żona ferrovjarja unika ma jiddependix biss mir-rieda politika u d-dinamiżmu kummerċjali tal-impriżi ferrovjarji, iżda wkoll mill-estensjoni u l-modernizzazzjoni tan-netwerk, is-sostituzzjoni tat-tagħmir li m’għadux jintuża, it-tneħħija tal-ostakli li joħolqu konġestjoni, l-interoperabbiltà teknika, il-ġeneralizzazzjoni u l-armonizzazzjoni tas-sistemi tas-sigurtà, eċċ., li jeħtieġu investimenti kbar fin-netwerk li ma jistax ikun mistenni minnhom dħul finanzjarju ħlief fuq medda twila ta’ żmien.

7.1.2 Fil-klima ekonomika attwali ta’ ħtiġijiet Ewropej tad-defiċits pubbliċi u l-bilanċ baġitarju, il-marġini ta’ manuvra tal-Istati Membri fil-qasam tal-investimenti pubbliċi huwa limitat ħafna, u dan jiskoraġġixxi lill-investituri privati.

7.1.3 Konsegwentement, l-interess tal-investituri huwa ffokat prinċiparjament fuq l-infrastrutturi li jrendu tan-netwerks ta’ veloċità kbira u n-newerks trans-Ewropej tal-ġarr tal-merkanzija, filwaqt li t-trasport ferrovjarju konvenzjonali pjuttost mhuwiex jingħata attenzjoni.

7.1.4 L-abbozz ta’ direttiva jesiġi li l-Istati Membri jippubblikaw strateġija ta’ żvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-għan li dawn jindirizzaw il-ħtiġijiet futuri tal-mobbiltà bbażati fuq finanzjament sod u sostenibbli li jkopri perjodu ta’ mill-inqas ħames snin. Fuq il-bażi ta’ din l-istrateġija, il-maniġer tal-infrastruttura min-naħa tiegħu jrid jadotta pjan ta’ negozju li jinkludi programmi ta’ investiment u ta’ finanzjament. Il-korp regolatorju tas-settur ferrovjarju huwa mistenni jressaq opinjoni mhux vinkolanti dwar din il-kwistjoni.

7.1.5 Barra minn hekk, l-Istati Membri kkonċernati, flimkien mal-impriżi ferrovjarji pubbliċi eżistenti, huma mistennija jistabbilixxu strutturi adegwati biex inaqqsu d-dejn tal-impriżi ferrovjarji li huma tal-istat jew li huma kkontrollati minnu u jġibuh f’livell li ma jfixkilx l-immaniġġjar finanzjarju tajjeb u biex itejbu l-qagħda finanzjarja tagħhom.

7.1.6 Il-KESE japprova l-obbligu introdott għall-Istati Membri li jitwaqqaf programm multiannwali ta’ investiment fuq medda medja u twila ta’ żmien fin-netwerks ferrovjarji, li jagħti lill-maniġers u lill-operaturi ċ-ċertezza u l-flessibbiltà tal-ippjanar li jeħtieġu. Madankollu l-KESE jemmen li dan l-obbligu għandu jiġi sostnut minn sorsi ġodda ta’ finanzjament, peress li mingħajrhom hemm ir-riskju li dan l-obbligu ma jkunx effettiv. Il-KESE jixtieq li dan il-finanzjament ikun espliċitament previst fir-reviżjoni tal-politika ta’ koeżjoni mill-2014 ’il quddiem. Minħabba li l-biċċa l-kbira tal-fondi strutturali Ewropej u l-fondi ta’ koeżjoni soċjali jiffinanzjaw essenzjalment l-infrastrutturi tat-triq, filwaqt li l-fondi tat-TEN-T jingħataw l-ewwel lill-ferrovija, il-KESE jista’ jappoġġja t-twaqqif ta’ fond uniku tat-trasport biss jekk dan ikun newtrali u jiżgura bilanċ fost il-modi kollha tat-trasport.

7.1.7 Il-KESE japprova l-prinċipju tal-ftehimiet kuntrattwali multiannwali (li huma r-rabta bejn il-finanzjament u r-riżultati, il-pjani ta’ negozju) imposti mill-abbozz ta’ direttiva, iżda jemmen li l-kontenut tagħhom għandu jkun soġġett għall-prinċipju tas-sussidjarjetà. Dawn il-ftehimiet għandhom jinkludu wkoll dispożizzjonijiet li jiżguraw li t-tnaqqis tal-ispejjeż jgħaddi lill-utenti fil-forma ta’ tariffi iktar baxxi.

7.1.8 Barra minn hekk, l-UE mhux se tkun tista’ timponi fuq l-Istati Membri la li jagħżlu ċerti msieħba, f’dan il-każ il-korp regolatorju għas-settur ferrovjarju, sabiex jagħtu l-opinjoni tagħhom dwar il-programm ta’ investiment tagħhom, la li jġiegħlu lil dak il-korp regolatorju jivverifika jekk il-pakkett baġitarju maħsub għall-kisba ta’ miri ta’ rendiment tal-infrastruttura huwiex adegwat, u lanqas li jipproduċu evidenza ġustifikata jekk Stat Membru ma jsegwix ir-rakkomandazzjonijiet tal-korp regolatorju.

7.1.9 Is-sħubijiet pubbliċi-privati jistgħu jintużaw sabiex jiġu mobilizzati, għall-inqas parzjalment, investimenti fuq medda twila ta’ żmien, kemm-il darba dawn ikunu soġġetti għal leġislazzjoni li toħloq qafas Ewropew favorevoli għal dawn is-sħubijiet, jintlaħaq bilanċ bejn l-interessi diverġenti tal-investituri pubbliċi u privati, u, fl-interessi tas-servizz pubbliku u tas-sigurtà, il-patrimonju tal-infrastruttura ferrovjarja jibqa’ proprjetà pubblika.

7.1.10 Sabiex jinstabu sorsi ta’ finanzjament adegwati, il-KESE huwa tal-fehma li jkun tajjeb li jiġu diskussi l-inċentivi ta’ investiment relatati mal-proposta 15 (li “se tiffavorixxi l-ħolqien ta’ self obbligatorju għall-finanzjament tal-proġetti Ewropej (‘project bonds’”)) u l-proposta 16 (li “se tesplora miżuri li jistgħu jħeġġu l-investimenti privati – l-aktar dawk fit-tul – sabiex dan jikkontribwixxi aħjar għat-twettiq tal-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020”) tal-Komunikazzjoni “Lejn Att dwar is-Suq Uniku”.

Sors ieħor ta’ finanzjament għall-infrastruttura ferrovjarja jista’ jinħoloq billi jitwaqqaf fond ta’ kumpens fuq l-istess linji ta’ dak li hemm provvediment għalih fid-direttiva postali li għalih ikunu jikkontribwixxu l-utenti kollha tan-netwerk ferrovjarju, skont termini li jridu jiġu stabbiliti.

7.2 Internalizzazzjoni tal-ispejjeż u tal-effetti esterni

7.2.1 It-trasport ferrovjarju jirrikjedi inizjattivi koordinati bejn l-UE, l-Istati Membri u l-awtoritajiet sottonazzjonali li jippromovuh kull fejn jistgħu jwettqu l-vantaġġi komparattivi tiegħu.

7.2.2 F’dan ir-rigward il-Kummissjoni għandha raġun tenfasizza l-ħtieġa li jkunu żgurati l-kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni ma’ modi oħra ta’ trasport, b’mod partikolari permezz ta’ “miżuri sabiex jiġu internalizzati l-ispejjeż esterni tat-trasport b’mod koordinat u bbilanċjat għall-mezzi kollha sabiex it-tariffi jirriflettu l-livell tal-ispejjeż esterni imposti fuq is-soċjetà b’mod ġenerali”. Madankollu, il-proposti tal-Kummissjoni xorta jibqgħu ’l bogħod minn dawk li l-KESE ppropona dwar din il-kwistjoni (3).

7.2.3 L-ewwel nett il-kwistjonijiet dwar is-suq intern u l-kompetizzjoni għandhom jiġu indirizzati fil-kuntest ta’ din il-kompetizzjoni intermodali, iktar milli fi ħdan is-settur ferrovjarju biss.

Sakemm it-tariffi għall-użu tal-infrastruttura tat-trasport ma jirriflettux l-ispejjeż esterni, ambjentali u soċjali, ser jibqa’ jkun hemm distorsjoni fil-kompetizzjoni, għad-detriment tat-trasport ferrovjarju.

7.2.4 Il-KESE jiddispjaċih li minkejja li l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż ambjentali ġiet rakkomandata fil-White Paper tal-2001 bit-titolu “Il-politika Ewropea dwar it-trasport għall-2010: żmien li tittieħed deċiżjoni”, xorta għadha ma ttiħditx deċiżjoni dwar din il-kwistjoni.

7.2.5 Sabiex l-impriżi ferrovjarji jitħeġġu jinvestu f’teknoloġiji ferrovjarji aktar sostenibbli, il-proposta għal direttiva se tintroduċi imposti ddivrenzjati tal-aċċess għan-netwerk ibbażati fuq il-karatteristiċi tal-emissjonijiet tal-istorbju tar-rolling stock.

Skont il-Kummissjoni (għalkemm dan mhuwiex ippreċiżat fl-abbozz tad-direttiva) dan id-divrenzjar tal-imposti ser jiġi applikat billi jitnaqqsu l-imposti tal-aċċess għall-kumpaniji li jnaqqsu l-emissjonijiet tal-istorbju mir-rolling stock tagħhom. Il-KESE huwa tal-fehma li din il-miżura ta’ min ifaħħarha, iżda xorta jqis li din għandha tiġi applikata biss b’mod obbligatorju (u mhux biss fakultattiv) għall-modi l-oħra tat-trasport.

7.2.6 Il-KESE ovvjament jilqa’ din bħala l-ewwel pass fid-direzzjoni t-tajba, iżda wisq jibża’ li l-impatt mil-lat ta’ tnaqqis fid-distorsjoni tal-kompetizzjoni ser ikun limitat sakemm l-Istati Membri, f’konformità mal-abbozz tad-direttiva dwar l-“Eurovignette”, ikunu obbligati japplikaw mhux biss tariffa tal-infrastruttura iżda tariffa għall-ispejjeż esterni kollha.

7.3 Immaniġġjar tal-impriżi ferrovjarji skont il-prinċipji kummerċjali

7.3.1 Skont l-abbozz ta’ direttiva, jekk Stat Membru, direttament jew indirettament, għandu fil-proprjetà tiegħu jew jikkontrolla impriża ferrovjarja, id-drittijiet tal-kontroll tiegħu huma limitati għall-politika ġenerali u ma jistgħux jinterferixxu fid-deċiżjonijiet kummerċjali tal-amministrazzjoni.

7.3.2 Il-KESE jikkunsidra li d-direttiva m’għandhiex tagħmel assunzjonijiet dwar is-setgħat ta’ kontroll tal-bordijiet ta’ ġestjoni, peress li bħala partijiet interessati fl-impriżi ferrovjarji, l-Istati Membri la għandu jkollhom iktar u lanqas inqas drittijiet ta’ kontroll minn kwalunkwe azzjonist privat ieħor.

7.4 Kundizzjonijiet tal-aċċess għas-servizzi

7.4.1 L-impriżi li għandhom pożizzjoni dominanti għandhom jiġu organizzati b’mod li jiżgura l-indipendenza tagħhom f’termini legali, organizzattivi u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet, sabiex ikun garantit aċċess nondiskriminatorju għall-faċilitajiet ta’ servizz, jiġifieri l-istazzjonijiet (stazzjonijiet tal-passiġġieri, marshalling yards, faċilitajiet għall-formazzjoni tal-ferrovija, sidings għall-ħażna), it-terminals tal-merkanzija, faċilitajiet għall-manutenzjoni, faċilitajiet tekniċi u dawk għall-irmunkar, eċċ., operati minnhom.

7.4.2 Il-KESE huwa tal-fehma li dan ir-rekwiżit fir-rigward tal-indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet huwa sproporzjonat meta mqabbel mal-objettiv tan-nondiskriminazzjoni u jqiegħed fil-periklu l-istrutturi u l-attivitajiet attwali li ma jistgħux jiġu sostitwiti.

7.4.3 Il-KESE jemmen li jkun biżżejjed li jiġu rispettati r-regoli attwali fejn l-operaturi ta’ dawn il-faċilitajiet ta’ servizz ikunu obbligati jiggarantixxu aċċess nondiskriminatorju u trasparenti. Din id-dispożizzjoni hija aktar minn biżżejjed peress li l-awtorità ta’ kontroll tintervjeni biss f’każijiet ta’ nonkonformità mal-leġislazzjoni rilevanti.

7.4.4 Il-KESE jfakkar li l-għan tal-finanzjament pubbliku ta’ dawn il-faċilitajiet ta’ servizz kien li jissodisfa l-ħtiġijiet tal-pubbliku. Għaldaqstant, l-aċċess għal dawn is-servizzi għandu jiġi pprovdut biss jekk dan iservi l-interessi tal-pubbliku u meta dawn il-faċilitajiet ta’ servizz jibbenefikaw minn finanzjament pubbliku.

7.5 Monitoraġġ tas-suq

7.5.1 Skont l-Artikolu 14 tal-abbozz ta’ direttiva “riformulata”, il-ftehimiet transkonfinali bejn l-Istati Membri jridu jiġu notifikati lill-Kummissjoni, iżda mhuwiex speċifikat liema ftehimiet huma kkonċernati. Il-KESE jitlob sabiex jiġi speċifikat li dan qed jirreferi biss għall-kuntratti ta’ servizz pubbliku.

7.5.2 Barra minn hekk, il-proposta għal direttiva tagħti wkoll lill-Kummissjoni s-setgħa għal perjodu indefinit ta’ żmien biex tadotta atti delegati li jippermettu l-emendar tad-dispożizzjonijiet inklużi fl-annessi tad-direttiva.

7.5.3 Peress li wħud minn dawn l-annessi jkopru ċerti punti essenzjali, filwaqt li t-Trattat jawtorizza biss l-użu ta’ att delegat sabiex jiġu kompluti jew emendati elementi mhux essenzjali ta’ att leġislattiv, il-KESE jemmen li hawnhekk għandha tintuża l-proċedura leġislattiva ordinarja pprovduta fit-trattati tal-UE.

7.5.4 Il-prinċipji bażiċi ta’ ftehimiet kuntrattwali bejn awtoritajiet kompetenti u l-maniġers tal-infrastruttura, imniżżlin fl-Anness VII tal-proposta għal direttiva, jinkludu l-prinċipju li l-kuntratt għandu jispeċifika r-regoli biex jiġi ttrattat it-tfixkil kbir tat-tħaddim tas-servizzi, inkluż livell minimu ta’ servizz fil-każ ta’ strajk, jekk ikun hemm.

7.5.5 Sabiex ma jkun hemm l-ebda interpretazzjoni inċerta jew kwalunkwe suspett ta’ interferenza fil-liġi nazzjonali tax-xogħol fl-Istati Membri (u b’hekk isir ksur tal-prinċipju tas-sussidjarjetà), il-KESE jipproponi li jiġi stipulat li dan jinvolvi servizz minimu f’dawk l-Istati Membri fejn dan is-servizz huwa previst mil-leġislazzjoni nazzjonali.

8. Il-kontenut tal-Komunikazzjoni dwar l-istrateġija ferrovjarja tal-Kummissjoni 2011-2015

8.1 Il-komunikazzjoni tippreżenta l-istrateġija ferrovjarja tal-Kummissjoni u l-inizjattivi addizzjonali li din tista’ tieħu fil-ħames snin li ġejjin, bħalma huma:

9. Kummenti rigward il-Komunikazzjoni dwar l-istrateġija ferrovjarja 2011-2015

9.1 Il-KESE huwa tal-fehma li għandha tingħata prijorità assoluta lill-implimentazzjoni ġenerali tas-sistema ERMTS flimkien mas-Sistema Ewropea għall-Kontroll tal-Ferroviji ETCS. Peress li l-implimentazzjoni ta’ din is-sistema tirrikjedi investiment sostanzjali, ser jinħtieġ finanzjament mill-fondi Ewropej.

9.2 Il-Komunikazzjoni tinnota li “minħabba li parti kbira ħafna mis-servizzi domestiċi għall-passiġġieri hija pprovduta skont kuntratti tas-servizzi pubbliċi, il-Kummissjoni se teżamina wkoll il-kundizzjonijiet għall-għoti ta’ kuntratti tas-servizzi pubbliċi għall-ġarr bil-ferroviji fl-Istati Membri. Diġà qed issir evalwazzjoni tal-prattiki attwali skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007, li daħal fis-seħħ f’Diċembru 2009”.

9.3 Il-KESE huwa mistagħġeb li l-Kummissjoni ser tevalwa regolament li ilu fis-seħħ mit-3 ta’ Diċembru 2009 biss, u li huwa biss parzjalment applikabbli peress li jinkludi għadd ta’ dispożizzjonijiet transitorji. Wieħed ma jistax ħlief jibqa’ mħasseb dwar l-għaġla tal-Kummissjoni meta tqis il-fatt li din aċċettat ċerti dispożizzjonijiet tar-Regolament 1370/2007 biss wara dibattiti twal u ibsin mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill.

9.4 Għaldaqstant, il-KESE jitlob li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8(2) tar-Regolament 1370/2007/KE jiġu rispettati u li l-Kummissjoni tressaq rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ dak ir-Regolament fi żmien sitt xhur wara t-3 ta’ Diċembru 2014. Kwalunkwe korrezzjoni għandha ssir fuq il-bażi ta’ dak ir-rapport.

9.5 Il-KESE jfakkar li l-kompetizzjoni mhijiex għan fiha nnifisha iżda mezz sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-UE. It-trattati jenfasizzaw il-ħtieġa li r-regoli tal-kompetizzjoni jiġu kombinati mal-objettivi ta’ interess ġenerali. Għalhekk jeħtieġ li jkun hemm analiżi dettaljata mhux biss “tas-suq ferrovjarju”, iżda tas-swieq l-oħra li jagħmlu parti minnu li għandhom karatteristiċi differenti u li jistgħu jeħtieġu regoli differenti skont, fost affarijiet oħra, il-partikolaritajiet lokali, reġjonali, interreġjonali, trans-Ewropej, tal-passiġġieri u tal-merkanzija, eċċ., tagħhom (ara l-Protokoll 26). In-natura speċifika tat-trasport ferrovjarju tista’ tkun teħtieġ ukoll inizjattivi relatati mhux mal-kompetizzjoni, iżda mal-kooperazzjoni bejn l-impriżi ferrovjarji.

(1) ĠU C 27 03.02.2009, p. 41.

(2) ĠU L 276 20.10. 2010, p.22.

(3) ĠU C 317 tat-23.12.2009, p. 80.

APPENDIĊI

għall-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

L-emendi li ġejjin inċaħdu waqt id-diskussjoni iżda rċevew aktar minn kwart tal-voti:

Punt 7.1.9

Ibdel kif gej:

“Is-sħubijiet pubbliċi-privati jistgħu jintużaw sabiex jiġu mobilizzati, għall-inqas parzjalment, investimenti fuq medda twila ta’ żmien, kemm-il darba dawn ikunu soġġetti għal leġislazzjoni li toħloq qafas Ewropew favorevoli għal dawn is-sħubijiet, jintlaħaq bilanċ bejn l-interessi diverġenti tal-investituri pubbliċi u privati, u, fl-interessi tas-servizz pubbliku u tas-sigurtà, --patrimonju tal-infrastruttura ferrovjarja .”

Raġuni

Infrastructure assets such as railway track facilities etc. should be submitted for negotiation by public-private partnerships. It is important that railway service facilities be controlled as part of European and national infrastructure.

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 67 Voti kontra : 88 Astensjonijiet : 22

Punt 7.2.3

L-emenda tal-punt 7.2.3 hija marbuta ma’ dik tal-punt 1.6 u saret votazzjoni taż-żewġ emendi flimkien.

Ibdel kif gej:

“ Sakemm it-tariffi għall-użu tal-infrastruttura tat-trasport ma jirriflettux l-ispejjeż ambjentali u soċjali , ser jibqa' jkun hemm distorsjoni fil-kompetizzjoni, għad-detriment tat-trasport ferrovjarju.”

Raġuni

The first sentence is in direct contradiction with EU transport policy and should be deleted. Competition in the rail sector is an integral part of the railway package. As no transport mode – including railways – has yet fully internalised its external costs, the second paragraph should be reworded accordingly.

Punt 1.6

Ibdel kif gej:

“Il-KESE jiddeplora d-dewmien fil-ħolqien tal-kundizzjonijiet għall-iżgurar ta’ kompetizzjoni ġusta l-modi tat-trasport, u l-inadegwatezza ġenerali tal-miżuri maħsuba sabiex l-ispejjeż u l-effetti esterni tat-trasport jiġu internalizzati billi jitqiesu l-ispejjeż soċjali esterni meta jiġu stabbiliti t-tariffi.”

Raġuni

There are external costs in the rail sector as well, in particular noise pollution, which are not internalised and tax differences etc. which vary between transport modes.

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 55 Voti kontra : 103 Astensjonijiet : 23

Punt 7.2.5

Ibdel kif gej:

“Sabiex l-impriżi ferrovjarji jitħeġġu jinvestu f'teknoloġiji ferrovjarji aktar sostenibbli, il-proposta għal direttiva se tintroduċi imposti ddivrenzjati tal-aċċess għan-netwerk ibbażati fuq il-karatteristiċi tal-emissjonijiet tal-istorbju tar-rolling stock. Skont il-Kummissjoni (għalkemm dan mhuwiex ippreċiżat fl-abbozz tad-direttiva) dan id-divrenzjar tal-imposti ser jiġi applikat billi jitnaqqsu l-imposti tal-aċċess għall-kumpaniji li jnaqqsu l-emissjonijiet tal-istorbju mir-rolling stock tagħhom. li din il-miżura ta’ min ifaħħarha, iżda .”

Raġuni

In view of what is stated in previous points, internalisation of noise costs should not be opposed, but on condition that it takes place without competitiveness being damaged in relation to competing transport modes.

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 57 Voti kontra : 110 Astensjonijiet : 16

Punt 7.4.2

L-emenda tal-punt 7.4.2 hija marbuta ma’ dik tal-punt 1.7 u saret votazzjoni taż-żewġ emendi flimkien.

Għaqqad il-punti 7.4.2 u 7.4.3 u biddel kif ġej:

“ Il-KESE jemmen li jkun biżżejjed li jiġu rispettati r-regoli attwali fejn l-operaturi ta’ dawn il-faċilitajiet ta’ servizz ikunu obbligati jiggarantixxu aċċess nondiskriminatorju u trasparenti. l-KESE huwa tal-fehma li dan ir-rekwiżit fir-rigward tal-indipendenza legali, organizzattiva u ta’ teħid tad-deċiżjonijiet Madankollu, huwa jqegħedx fil-periklu l-attivitajiet attwali .”

Raġuni

See also the reason for point 1.7. Access to major intermodal terminals and marshalling yards etc. must be completely competition neutral in order for a European rail market to be created. This is one of the key demands of the emerging number of independent rail operators, together with fair allocation of track capacity.

Punt 1.7

Ibdel kif gej:

“Fir-rigward tal-kundizzjonijiet tal-aċċess għall-faċilitajiet tas-servizz ferrovjarju, il-KESE ma jappoġġjar-rekwiżit ta’ indipendenza legali, organizzattiva u tat-teħid ta’ deċiżjonijiet li .”

Raġuni

Terminal resources and marshalling yards etc are, of course, part of the common infrastructure in a free market. Experience shows that without clear independence where terminal resources etc. are concerned new rail operators cannot be guaranteed equal treatment in comparison with former national monopoly operators. The risk of abuse of a dominant position cannot be ruled out. Compare also the Commission's own assessment of the railway packages (point 3.3).

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 54 Voti kontra : 111 Astensjonijiet : 21

Punt 7.4.4

Ħassar il-punt:

“”

Raġuni

If these facilities are financed with public funds they should be regarded as infrastructure and thus be open to all rail operators who use this infrastructure.

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 51 Voti kontra : 119 Astensjonijiet : 20

Il-partijiet li ġejjin tal-opinjoni tas-sezzjoni nċaħdu minħabba emendi adottati mill-Assemblea iżda rċevew aktar minn kwart tal-voti mitfugħa.

Punt 6

Titolu:

“Diffikultajiet u ostakli ”

Raġuni

Ħassar il-kliem “għall-aġġustament tal-bilanċ modali”.

Riżultat tal-votazzjoni

Voti favur : 97 Voti kontra : 42 Astensjonijiet : 18

Punt 6.2, l-ewwel sentenza:

Ibdel kif gej:

“-infrastruttura ferrovjarja monopolju naturali jeħtieġ bilanċjar effettiv bejn, minn naħa, il-kundizzjonijiet ekonomiċi, soċjali, tax-xogħol, tas-sigurtà u tal-ambjent, u, min-naħa l-oħra, il-kundizzjonijiet ekonomiċi u kompetittivi. ”

Riżultat tal-votazzjoni