Anness C: C. Tabelli Standard

Is-settur bankarju baqa’ f’saħħtu, b’ riżultat tal-prattiki ta’ self konservattivi, iżda huwa espost għar-riskji. Il-banek baqgħu jagħmlu l-qligħ huma u jsaħħu l-bażi kapitali tagħhom u jżommu biżżejjed likwidità bis-saħħa tad-depożiti tal-klijenti. Is-self improduttiv naqas ukoll. Madankollu, l-istandards ristretti għall-għoti ta’ self jillimitaw l-opportunitajiet ta’ teħid ta’ self għall-kumpaniji. Barra minn hekk id-dgħufija li għad hemm fil-qafas kontra l-ħasil tal-flus ħoloq tensjoni fir-relazzjonijiet mal-banek korrispondenti.

Box 3.5.4: Social and environmental sustainability implications of Malta’s housing sector

Box 3.4.3: Investment challenges and reforms in Malta

Box 3.3.2: Monitoring performance in light of the European Pillar of Social Rights

Box 2.1: EU funds and programmes contribute to addressing structural challenges and to foster growth and competitiveness in Malta

L-iskopertura tal-banek domestiċi għas-suq tal-proprjetà immobbli kompliet tiżdied. L-assi totali tal-banek domestiċi ewlenin ( ) kibru b’5,1 % fl-2018, li ammontaw għal madwar 195 % tal-PDG. It-tkabbir kien kważi kollu mmexxi mis-self għall-klijenti residenti, partikolarment għall-finanzjament ipotekarju, li żdied bi kważi 9 %. Is-sehem ta’ self ipotekarju għar-residenti fis-self totali lir-residenti żdied għal 49,5 % fl-2018. Is-self mogħti lis-settur tal-kostruzzjoni u tal-proprjetà immobbli wkoll żdied. Kollettivament, is-sehem ta’ self relatat mal-proprjetà fil-portafoll totali tas-self tal-banek domestiċi żdied għal 63 % fl-2018 meta mqabbel ma’ ftit ogħla minn 52 % fl-2008. Tali konċentrazzjoni settorjali qed tippreżenta riskju li qed jikber għas-sistema finanzjarja lokali (il-Bank Ċentrali ta’ Malta, 2019b).

B’risposta għall-momentum fis-settur tal-proprjetà immobbli residenzjali, ir-regoli ta’ superviżjoni ġew imsaħħa. Il-Bank Ċentrali ta’ Malta ħareġ id-Direttiva 16 “Regulation on Borrower-Based Measures”, li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Lulju 2019 u li tapplika għall-mutwanti domestiċi kollha li jagħtu self domestiku tal-proprjetà immobbli residenzjali. Għal żewġ kategoriji ta’ mutwatarji, il-miżuri jistabbilixxu limiti fuq: (i) id-daqs tas-self relattiv għall-valur tal-proprjetà; (ii) id-daqs tas-servizz tad-dejn b’relazzjoni mad-dħul; u (iii) il-maturità tas-self ( ). Skont ir-regoli l-ġodda, min ikun qed jixtri proprjetà għall-ewwel darba jibbenefika minn proporzjon bejn is-self u l-valur ogħla u maturitajiet itwal meta mqabbla max-xerrejja tal-kategorija II. Dawn huma wkoll eżentati mir-restrizzjonijiet fuq il-proporzjon bejn is-self u l-valur u bejn is-servizz tad-dejn għall-introjtu jekk il-valur fis-suq tal-kollateral tal-proprjetà mixtrija jkun taħt EUR 175 000. Maż-żewġ kategoriji ta’ mutwatarji, il-banek għandhom “limiti tal-veloċità”, li jippermettu lill-banek jiddevjaw mill-proporzjonijiet massimi bejn is-self u l-valur għal għadd speċifikat ta’ self, li jvarjaw skont il-kategorija ta’ mutwatarji. Dawn il-miżuri bbażati fuq il-mutwatarji huma mistennija li: (i) isaħħu r-reżiljenza tal-mutwanti u l-mutwatarji għal xi xokkijiet potenzjali; u (ii) jippreżervaw l-istandards tas-self sodi u prudenti li hemm bħalissa.

L-investiment relattivament għoli fis-sistema edukattiva mhux qed iwassal għal titjib fir-riżultati fl-edukazzjoni. Fl-2017, Malta nefqet 4,9 % tal-PDG tagħha (vs 4,6 % tal-PDG fil-livell tal-UE) u 13,9 % tan-nefqa pubblika totali tagħha (vs 10,2 % fil-livell tal-UE) fuq l-edukazzjoni. Il-livelli komparattivament għoljin tal-investiment, ir-rati għoljin ta’ prestazzjoni baxxa fil-ħiliet bażiċi, u s-sehem kbir ta’ studenti li ma jibqgħux jistudjaw jissuġġerixxu li hemm bżonn ta’ allokazzjoni tar-riżorsi aktar effettiva u effiċjenti. Dawn jissuġġerixxu wkoll li hemm bżonn ta’ strateġiji komprensivi fit-tul biex jindirizzaw l-isfida tal-ħiliet u li jakkomodaw għal popolazzjoni ta’ studenti li qed tikber u li hija aktar varjata.

Malta ħadet passi biex ittejjeb ir-rilevanza tal-ETV inizjali għas-suq tax-xogħol. Fl-2017, bħala medja, 32 % tal-istudenti tal-ETV inizjali tal-edukazzjoni sekondarja għolja segwew programmi bbażati fuq ix-xogħol, rata ferm ogħla mill-medja tal-UE ta’ 27 %. L-għadd ta’ apprendistati organizzati mill-Malta College of Arts, Science and Technology (MCAST) żdied għal 950 fis-sena akkademika 2019-2020, 130 aktar mis-sena ta’ qabel. Aktar minn 90 % tal-istudenti fl-Istitut għall-Istudji Turistiċi qed jibbenefikaw minn apprendistati permezz tal-VET fis-settur tat-Turiżmu u tal-Ospitalità. Barra minn hekk, il-ftehimiet ta’ sħubija man-negozju ġew estiżi għall-istudenti wara perkors ta’ tagħlim applikat. Fl-2019, l-MCAST żied sitt apprendistati ġodda fil-livell 6 ta’ baċellerat, li jippermettu lill-istudenti jiksbu kwalifika rikonoxxuta filwaqt li jiksbu esperjenza ta’ xogħol. Barra minn hekk, hemm proġett kofinanzjat mill-Fond Soċjali Ewropew li joffri mentoraġġ għal-lekċerers tal-MCAST u għall-persunal involut fil-programmi ta’ apprendistat. Se jiġi adottat qafas għall-assigurazzjoni tal-kwalità għal tagħlim abbażi tax-xogħol, skont l-istandard tal-Kummissjoni Ewropea għal apprendistati ta’ kwalità għolja.

Is-servizzi diġitali innovattivi jibqgħu prijorità strateġika. Dan l-aħħar, Malta adottat qafas regolatorju komprensiv iddedikat għat-teknoloġija blockchain (il-Kummissjoni Ewropea, 2019b). L-impatti ta’ din it-teknoloġija fuq l-ekonomija għadhom ma mmaterjalizzawx iżda huwa mistenni li se jinħassu fil-futur. F’Ottubru 2019, il-gvern adotta wkoll strateġija nazzjonali għall-intelliġenza artifiċjali (“A Strategy and Vision for Artificial Intelligence in Malta 2030”), ibbażata fuq tliet pilastri strateġiċi: l-investiment; l-istart-ups u l-innovazzjoni; u l-adozzjoni kemm mis-settur pubbliku kif ukoll mis-settur privat. Huwa mistenni li l-istrateġija tkun appoġġata bit-twaqqif ta’ ċentru ta’ innovazzjoni diġitali u permezz ta’ talba għal aktar attenzjoni regolatorja. Malta tikkoopera wkoll ma’ Stati Membri oħrajn f’dawn l-oqsma strateġiċi, wara li ffirmat id-Dikjarazzjoni ta’ kooperazzjoni dwar l-Intelliġenza Artifiċjali u d-Dikjarazzjoni tas-Sħubija Ewropea tal-Blockchain.

Anness C: C. Tabelli Standard

Coutinho, L., A. Turrini, u S. Zeugner (2018), Methodologies for the Assessment of Current Account Benchmarks, Dokument ta’ Diskussjoni tal-Kummissjoni Ewropea Nru 86, Settembru 2018.

Confederation of European Waste-to-Energy Plants (2017), Landfill Taxes and Bans, ( https://www.cewep.eu/landfill-taxes-and-bans/ ).

CASE – Center for Social and Economic Research (2019), Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States: 2019 Final Report, Varsavja.

Caruana, H. (2018), Cedefop opinion survey on vocational education and training in Europe: Malta, Cedefop ReferNet thematic perspectives series ( http://libserver.cedefop.europa.eu/vetelib/2018/opinion_survey_VET_Malta_Cedefop_ReferNet.pdf ).

Borg, I. (2019), The Length of Stay of Foreign Workers in Malta, Policy Papers tal-Bank Ċentrali ta’ Malta, PP/01/2019, Jannar 2019.

Bricongne, J.-C., A. Turrini u P. Pontuch (2019), Assessing House Prices: Insights from ‘Houselev’, a Dataset of Price Level Estimates, Dokument ta’ Diskussjoni tal-Kummissjoni Ewropea Nru 101, Lulju 2019.

ANED (2018), European Semester 2017/18 country fiche on disability - Malta, Academic Network of European Disability experts.

Deloitte (2019), International Tax: Malta Highlights 2019, Jannar 2019 ( https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/global/Documents/Tax/dttl-tax-maltahighlights-2019.pdf )

doi.gov.mt (2019a), Press release by the Ministry for Finance: Malta announces major reforms to strengthen the fight against financial crime ( https://www.gov.mt/en/Government/DOI/Press%20Releases/Pages/2019/June/27/pr191434.aspx ).

doi.gov.mt (2019b), Press release by the Ministry for Transport, Infrastructure and Capital Projects: Our country is gaining back €1,200 million for every €141 million we are investing in infrastructure” – il-Ministru Ian Borg ( https://www.gov.mt/en/Government/DOI/Press%20Releases/Pages/2019/April/15/pr190789en.aspx ).

​ECOPA u CASE (2019), Estimating International Tax Evasion by Individuals, Taxation Papers, Working Paper Nru 76/2019 ( https://ec.europa.eu/taxation_customs/sites/taxation/files/2019-taxation-papers-76.pdf ).

EEA (2019a), Air quality in Europe – 2019 report, ir-Rapport Nru 10/2019 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

EEA (2019b), The European environment – state and outlook 2020: Knowledge for transition to a sustainable Europe ( https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/2.annex_to_final_report.pdf ).

Ernst & Young – EY (2019), Attractiveness Survey – Malta, Ottubru 2019.

Il-Bank Ċentrali Ewropew (2019), Survey on the Access to Finance of Enterprises in the euro area: April to September 2019, Novembru 2019 ( https://www.ecb.europa.eu/stats/accesstofinancesofenterprises/pdf/ecb.safe201911~57720ae65f.en.pdf ).

Il-Kummissjoni Ewropea (2015), Benchmarks for the assessment of wage developments: Spring 2015, Analytical Web Note 2/2015, DĠ Impjiegi u Affarijiet Soċjali ( https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=14070&langId=en ).

Il-Kummissjoni Ewropea (2017), Benchmarks for the assessment of private debt, Nota tal-Kummissjoni Ewropea lill-Kumitat tal-Politika Ekonomika, Ottubru.

Il-Kummissjoni Ewropea (2018a), Fundamentals-based private debt benchmarks: enhanced sample and robustness checks, nota tal-Kummissjoni Ewropea lil LIME, Ġunju.

Il-Kummissjoni Ewropea (2018b), The 2018 Ageing Report: Economic and Budgetary Projections for the EU Member States (2016-2070), European Economy Institutional Paper No. 79, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

Il-Kummissjoni Ewropea (2019a), 2019 SBA Fact Sheet: Malta ( https://ec.europa.eu/docsroom/documents/38364/attachments/20/translations/en/renditions/native ).

Il-Kummissjoni Ewropea (2019b), Country Report Poland 2019, SWD(2019) 1017 final.

Il-Kummissjoni Ewropea (2019c), Education and Training Monitor 2019, Volume II – Malta

Il-Kummissjoni Ewropea (2019d), European Innovation Scoreboard 2019, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

Il-Kummissjoni Ewropea (2019e), Flash Eurobarometer 482: Businesses’ attitudes towards corruption in the EU – report ( https://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/index.cfm/ResultDoc/download/DocumentKy/88739 ).

Il-Kummissjoni Ewropea (2019f), Labour Market and Wage Developments report 2019, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

Il-Kummissjoni Ewropea (2019g), Peer Review - Maltese Research and Innovation System, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.

Il-Kummissjoni Ewropea (2019h), PISA 2018 and the EU: Striving for social fairness through education, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu.