Rapport Speċjali Nru 5/2013 “Il-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni tal-UE jintnefqu sew fuq it-toroq?”





GLOSSARJU Akkwist Pubbliku skont formula matematika : Proċess ta’ sejħa għall-offerti li huwa mfassal biex jeskludi l-offerti li jkunu baxxi b’mod insostenibbli. Il-formula matematika tikkalkula l-limiti tal-prezz taħt liema l-offerti jiġu esklużi minn aktar evalwazzjoni. Allinjament tat-triq : Ir-rotta tat-triq, definita bħala serje ta’ tanġenti u kurvi orizzontali. +++++ TIFF +++++ Awtostrada : Triq imfassla u mibnija speċjalment għal traffiku ta’ vetturi bil-mutur, li ma twassalx għal proprjetajiet li qegħdin fuq il-ġnub tagħha, u li (i) hija pprovduta, għajr f’punti speċjali jew b’mod temporanju, b’karreġġati separati għaż-żewġ direzzjonijiet tat-traffiku, separati minn xulxin bi strippa diviżorja mhux intenzjonata għat-traffiku jew, b’mod eċċezzjonali, permezz ta’ mezzi oħra; (ii) ma taqsamx f’livell ma’ ebda triq, linja ferrovjarja jew tat-tramm, jew bankin; (iii) hija indikata speċifikament bħala awtostrada. MATK : Medja Annwali tat-Traffiku ta’ Kuljum – il-metodu l-aktar użat komunement għall-għadd tat-traffiku. Iċ-ċifra tindika l-għadd medju ta’ vetturi li jaqsmu l-punt ta’ kejl matul perjodu ta’ 24 siegħa. Iċ-ċifra għalhekk tqis it-traffiku għall-istaġuni l-aktar u l-anqas bieżla ta’ sena. PO : Programm operazzjonali. Proġett Kbir tal-FEŻR : Proġett kofinanzjat mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali li għalih l-ispiża eliġibbli totali hija aktar minn EUR 50 miljun. Proġetti maħdara : Proġetti li huma mibnija fuq art mhux żviluppata f’belt jew f’żona rurali użata għall-agrikoltura, jew għat-tfassil ta’ pajsaġġ jew inkella miżmuma għan-natura. Ir-rinovamenti xi drabi jkollhom elementi maħdara, eż. meta karreġġata tiġi miżjuda ma’ triq eżistenti. +++++ TIFF +++++ Triq għat-traffiku veloċi : Triq riżervata għal traffiku ta’ vetturi bil-mutur, aċċessibbli biss minn interkambji jew intersezzjonijiet kontrollati, u li (i) tipprojbixxi l‑waqfien u l‑ipparkjar fuq il‑karreġġata/i tagħha; (ii) ma taqsamx f’livell ma’ ebda triq, linja ferrovjarja jew tat‑tramm, jew bankina; (iii) fil-biċċa l-kbira tal-każijiet ikollha mill-anqas erba’ lejns. L-aktar limitu tal-veloċità komuni fuq toroq għat-traffiku veloċi huwa ta’ 110 km/h. SOMMARJU EŻEKUTTIV I. Għall-perjodu mill-2000 sal-2013 l-UE allokat madwar EUR 65 biljun mill-FEŻR u mill-Fond ta’ Koeżjoni biex tikkofinanzja l-kostruzzjoni u r-rinovament ta’ toroq. II. Il-Qorti awditjat 24 proġett ta’ investiment fit-toroq tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR) u tal-Fond ta’ Koeżjoni fil-Ġermanja, fil-Greċja, fil-Polonja u fi Spanja biex tivvaluta jekk laħqux l-objettivi tagħhom bi spiża raġonevoli. L-ispiża totali tal-proġetti awditjati qabżet l-EUR 3 biljun. III. Il-Qorti kkonkludiet li, l-proġetti tat-toroq parzjalment wasslu riżultati u wettqu l-iskop tagħhom. B’mod partikolari, il-proġetti tat-toroq kollha awditjati pprovdew iffrankar fil-ħin tal-ivvjaġġar u tejbu s-siġurtà fit-toroq. Iżda ħafna proġetti ma wasslux ir-redditi fuq l-investiment kif previst fl-analiżijiet kostijiet-benefiċċji (AKB). Barra minn hekk il-valutazzjoni tal-iżvilupp ekonomiku addizzjonali dderivat mir-realizzazzjoni tal-proġetti kienet impossibbli minħabba n-nuqqas ta’ indikaturi li jistgħu jitkejlu. IV. Il-Qorti kkonkludiet ukoll li ngħatat attenzjoni insuffiċjenti għall-iżgurar tal-kosteffettività tal-proġetti. Il-biċċa l-kbira mill-proġetti awditjati kienu affettwati minn previżjonijiet tat-traffiku impreċiżi. It-tip ta’ triq magħżula ma kinitx l-aktar adatta għat-traffiku li kienet iġġorr. L-awtostradi kienu l-opzjoni preferuta mill-benefiċjarji, anke għal sezzjonijiet fejn toroq għat-traffiku veloċi setgħu solvew il-ħtiġijiet tat-traffiku. Meta mqabbla mal-pjan inizjali, iż-żieda medja tal-ispiża kienet ta’ 23 % u ż-żmien maqbuż kellu medja ta’ 9 xhur jew 41 % meta mqabbel mad-dati ta’ skadenza inizjali miftiehma fil-kuntratti ta’ kostruzzjoni. V. L-orħos spejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq instabu fil-proġetti awditjati fil-Ġermanja, segwiti mill-proġetti Griegi, Spanjoli u Pollakki. L-ispiża għall-użu kien ukoll l-orħos fil-Ġermanja filwaqt li l-ogħla fi Spanja. Xi prattiki tal-akkwist ma wasslux l-aħjar spejjeż. VI. Il-Qorti tirrakkomanda li: (a) Il-Kummissjoni għandha tanalizza d-differenzi fl-ispejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq bejn l-Istati Membri sabiex tidentifika l-kawżi ta’ differenzi sinifikanti fil-prezzijiet tagħhom u tassigura li l-aħjar prattiki jiġu applikati fil-futur. (b) Il-kofinanzjament mill-UE ta’ proġetti tat-toroq għandu jiġi suġġett għall-eżistenza ta’ objettivi ċari li huma akkumpanjati minn indikaturi għall-iffrankar fil-ħin tal-ivvjaġġar, kisbiet fis-sigurtà fit-toroq, titjib fil-kapaċità u effetti fuq l-ekonomija ippjanati. Il-kofinanzjament għandu jiddependi fuq l-użu ta’ soluzzjonijiet tekniċi li jkunu raġonevoli u kosteffettivi li huma konformi mal-aħjar prattiki identifikati u mal-passi meħuda mill-Istati Membri biex jiżguraw il-kompetizzjoni internazzjonali fi swieq tal-kostruzzjoni nazzjonali u/jew reġjonali u l-iffukar ta’ sistemi ta’ akkwist fuq it-twassil tal-aktar offerti ekonomiċi. (c) Il-Kummissjoni għandha tippromwovi l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn amministrazzjonijiet nazzjonali tat-toroq fir-rigward tal-aħjar soluzzjonijiet tekniċi għal proġetti tat-toroq ibbażati fuq previżjonijiet tat-traffiku affidabbli. (d) Il-Kummissjoni għandha tqis l-istabbiliment ta’ bażi tad-data mifrux mal-Unjoni Ewropea b’informazzjoni dwar l-ispejjeż għal kull unità għal inġiniera li jippreparaw stimi għal proġetti ġodda, sabiex tgħin lil benefiċjarji jnaqqsu l-prezzijiet tal-akkwist. INTRODUZZJONI FONDI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI U INVESTIMENTI FI PROĠETTI TAT-TOROQ 1. It-titjib tal-aċċessibbiltà huwa ta’ importanza ewlenija biex jissaħħu ekonomiji, koeżjoni u kompetittività nazzjonali u/jew reġjonali. It-titjib tan-netwerk ta’ toroq huwa element importanti biex tiżdied il-mobbiltà għal nies u merkanzija u b’hekk jinħolqu l-kundizzjonijiet għat-tkabbir ekonomiku. 2. Billi l-investimenti fit-toroq huma ffinanzjati mill-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni, huma jaqgħu taħt is-sistema ta’ Ġestjoni Kondiviża. Fi ħdan il-Politika ta’ Koeżjoni, il-Kummissjoni toħroġ linji gwida għat-tfassil ta’ Programmi Operazzjonali (PO). Fil-bidu tal-perjodu ta’ programmazzjoni, il-Kummissjoni tinnegozja u tapprova l-PO individwali proposti mill-Istati Membri. Il-kompitu tagħha huwa wkoll li tissorvejla l-istabbiliment u l-operazzjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni u kontroll fl-Istati Membri. Aktar tard, ir-rwol prinċipali tagħha huwa li timmonitorja l-implimentazzjoni tal-PO, iżda mhijiex involuta fil-ġestjoni ta’ kuljum ta’ proġetti individwali. Il-Kummissjoni tirċievi rapporti annwali ta’ implimentazzjoni mill-Istati Membri u tipparteċipa f’kumitati ta’ monitoraġġ [1]. Il-Kummissjoni hija fl-aħħar mill-aħħar responsabbli għall-implimentazzjoni tal-baġit [2]. 3. Kull Stat Membru jiddeċiedi liema awtoritajiet maniġerjali huma involuti fil-ġestjoni ta’ konfinanzjament mill-UE għat-toroq, billi n-nefqa fuq it-toroq tista’ tiġi ttrattata fil-livelli kollha tal-gvern, inklużi Ministeri tat-Trasport, Aġenziji Nazzjonali jew Reġjonali tat-Toroq, Amministrazzjonijiet Reġjonali, Amministrazzjonijiet tal-Kontei u Gvern Lokali. 4. Investimenti fl-infrastruttura fl-Istati Membri huma ffinanzjati prinċipalment mill-fondi nazzjonali tagħhom. L-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) ikkalkulat li l-Istati Membri tal-UE nefqu madwar EUR 66 biljun fuq investimenti fit-toroq fl-2010 biss [3]. Matul l-aħħar żewġ perjodi ta’ programmazzjoni, l-UE pprovdiet medja ta’ madwar EUR 4,9 biljun fis-sena għal investimenti fit-toroq permezz ta’ fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni u proġetti TEN-T [4]. Fl-Istati Membri bl-ogħla sehem allokat ta’ fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni, il-maġġoranza kbira tal-proġetti tat-toroq huma kofinanzjati mill-UE [5]. 5. L-infiq ippjanat ta’ fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni fuq toroq jammonta għal total ta’ madwar EUR 65 biljun għaż-żewġ perjodi ta’ programmazzjoni bejn l-2000 u l-2013 [6]. Skont evalwazzjoni tal-perjodu ta’ programmazzjoni 2000-2006, dawn il-fondi kkofinanzjaw kważi 8000 proġett, li bnew madwar 75000 km [7] ta’ toroq [8]. TABELLA 1 INFIQ IPPJANAT FUQ IT-TOROQ PERMEZZ TA’ FONDI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI (EUR MILJUN) Sors: Kummissjoni Ewropea. 2000-2006 | Fond ta’ Koeżjoni | 4629 | FEŻR | 19288 | li minnhom: | | Awtostradi | 4416 | Toroq nazzjonali | 2405 | Toroq reġjonali/lokali | 2908 | Toroq (mhux speċifikat) | 9558 | TOTAL | 23917 | 2007-2013 | Fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni | | | | | | Awtostradi | 4577 | Awtostradi (għan-netwerk TEN-T) | 18565 | Toroq nazzjonali | 7041 | Toroq reġjonali/lokali | 10581 | TOTAL | 40764 | AMBITU TAL-AWDITJAR 6. Il-Qorti wettqet awditu li indirizzat il-mistoqsija principali: "Il-proġetti ta’ infrastruttura tat-toroq li ġejjin mill-fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni tal-UE laħqu l-objettivi tagħhom bi spiża raġonevoli?". L-ambitu ġie żviluppat f’żewġ mistoqsijiet sekondarji: (i) "Il-proġetti tat-toroq awditjati laħqu l-objettivi tagħhom?" u (ii) "Il-proġetti ġew ġestiti b’mod li jiżgura spejjeż raġonevoli?". 7. L-awditu involva proġetti kofinanzjati tat-toroq fil-Ġermanja (DE), fil-Greċja (EL), fil-Polonja (PL) u fi Spanja (ES) [9]. Dawn l-erba’ Stati Membri għandhom l-ogħla allokazzjonijiet ta’ fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni għat-toroq fil-perjodu 2000-2013 (ara l-Figura 1), li jirrappreżentaw bejn wieħed u ieħor 62 % tal-kofinanzjament kollu għat-toroq mill-UE. FIGURA 1 TQASSIM SKONT IL-PAJJIŻ TAL-KOFINANZJAMENT IPPJANAT GĦAT-TOROQ MILL-FONDI TAL-POLITIKA TA’ KOEŻJONI BEJN L-2000 U L-2013 F’EUR MILJUN [10] +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkoli tal-Qorti bbażati fuq data tal-Kummissjoni Ewropea. 8. Kampjun ta’ tliet proġetti miż-żewġ Programmi Operazzjonali (PO) bl-ogħla nfiq fuq it-toroq minn kull wieħed mill-erba’ Stati Membri magħżula ġew inklużi fl-awditu. Il-kampjun ta’ 24 proġett ittieħed b’mod aleatorju minn popolazzjoni magħżula minn qabel [11]. L-awditu kopra awtostradi (10 proġetti), toroq għal traffiku veloċi (10 proġetti) u toroq prinċipali importanti b’żewġ lejns (4 proġetti). Il-lista sħiħa tal-proġetti awditjati b’deskrizzjoni qasira tal-kontenut tagħhom u dettalji tal-ispiża tagħhom tinsab fl-Anness I. 9. Il-proċeduri tal-awditjar inkludew eżaminar dokumentarju, intervisti mal-partijiet awditjati, analiżi ta’ sistemi ta’ ġestjoni ta’ proġetti, valutazzjonijiet mill-esperti u verifikazzjoni fuq il-post tal-prodotti u l-eżiti tal-proġetti. OSSERVAZZJONIJIET IL-PROĠETTI TAT-TOROQ AWDITJATI PARZJALMENT KISBU R-RIŻULTATI INTENZJONATI 10. Sabiex tiġi analizzata l-prestazzjoni tal-proġetti tat-toroq, il-kriterji li ġejjin ġew meqjusa mill-Qorti: (i) stabbiliment ta’ objettivi għall-iżvilupp ta’ infrastruttura tat-trasport; (ii) impatt li jista’ jitkejjel fuq l-iżvilupp ekonomiku, ibbażat fuq indikaturi xierqa; (iii) vijabbiltà ekonomika tal-investimenti magħmula; (iv) kisba ta’ riżultati fir-rigward ta’ titjib kwantitattiv u/jew kwalitattiv. IL-PROĠETTI TAT-TOROQ KIENU STABBILIXXEW OBJETTIVI … 11. L-objettivi definiti ta’ proġetti tat-toroq normalment ikunu relatati ma’ għanijiet ta’ żvilupp ekonomiku nazzjonali jew reġjonali u ma’ ħtiġijiet tat-trasport interreġjonali. Fil-livell operazzjonali l-aktar objettivi komuni huma ħinijiet iqsar tat-tranżitu, żieda fis-sigurtà fit-toroq, konġestjoni mnaqqsa u anqas tniġġis. Xi modi ta’ kif jinkisbu dawn l-għanijiet jinkludu ż-żieda tal-kapaċità u tal-kwalità għan-netwerk ta’ toroq eżistenti permezz tal-bini ta’ konnessjoni alternattiva ġdida (tmien proġetti awditjati kienu jinvolvu l-bini ta’ triq bid-dawra), jew ir-rinnovament fil-fond tat-toroq (seba’ proġetti awditjati). 12. Għal 21 mill-24 proġett awditjati l-objettivi kienu ġew stabbiliti f’termini ta’ eżiti mistennija. Għal tliet proġetti, l-ebda analiżi tal-ħtiġijiet ma twettqet u għalhekk kienu ġew implimentati bbażati fuq fehim komuni bejn dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet dwar l-istat fqir tal-konnessjonijiet eżistenti. … IŻDA L-IMPATT TAGĦHOM FUQ L-IŻVILUPP EKONOMIKU MA SETAX JIĠI VVALUTAT … 13. Fl-applikazzjonijiet kollha għal assistenza għal Proġetti Kbar tal-FEŻR u l-proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni [12] (11-il proġett awditjat) u fi 8 applikazzjonijiet għal proġetti oħra l-impatt mistenni fuq l-iżvilupp ekonomiku (bħall-għadd ta’ impjiegi ġodda fir-reġjun, l-għadd ta’ impjiegi minħabba l-attività ta’ kostruzzjoni u ta’ manutenzjoni, attività ta’ turiżmu potenzjali) kien deskritt fid-dettall. Iżda, minħabba n-nuqqas ta’ indikaturi xierqa (bħal impjieg reali maħluq, sehem ta’ traffiku ġdid ta’ tranżitu, għadd ta’ intrapriżi ġodda fir-reġjun), ir-rappurtar dwar il-kisbiet tal-proġetti ffoka fuq l-ammont ta’ finanzjament użat u prodott fiżiku mwassal, bi kważi l-ebda informazzjoni dwar l-effetti tal-proġetti fuq l-ekonomija lokali jew fuq il-kisbiet reali għall-utenti tat-toroq. B’riżultat ta’ dan, mhuwiex possibbli li jiġi vvalutat jekk il-proġetti ffinanzjati ġġenerawx verament l-impatt ekonomiku mistenni. … U L-BIĊĊA L-KBIRA MINNHOM WASSLU ANQAS MIR-REDDITU PPJANAT FUQ L-INVESTIMENT … 14. Għal 19 mill-24 [13] proġett, twettqu analiżijiet tal-vijabbiltà ekonomika biex jiġi vvalutat jekk il-proġetti kinux se jwasslu redditi suffiċjenti fuq l-investimenti. L-indikaturi użati inkludew il-valur ekonomiku nett preżenti (ENPV), ir-rata ekonomika tar-redditu (ERR) u l-proporzjon kost-benefiċċju (B/C), li dan tal-aħħar kien disponibbli għad-19-il proġett kollha. Dan il-proporzjon jiddependi fuq l-ispiża stmata tal-proġetti u fuq il-benefiċċji ekonomiċi futuri stmati. Għall-ħames proġetti l-oħra, li ma kinux proġetti kbar, l-awtoritajiet maniġerjali ma qisux l-analiżijiet kost benefiċċju neċessarji (pereżempju l-proġett Jaraicejo (ES)) jew ma kien hemm l-ebda previżjoni tat-traffiku disponibbli (pereżempju l-proġett Keratea - Lavrio (EL)). 15. Ma hemm l-ebda rekwiżit minimu tal-UE għal proporzjon B/C għall-investimenti fit-toroq kofinanzjati mill-UE. Madankollu l-Kummissjoni pprovdiet l-awtoritajiet maniġerjali kollha b’"A Guide to Cost Benefit Analyses for Major Projects" (Gwida għall-Analiżijiet Kost Benefiċċju għal Proġetti Kbar). 16. Minn 19-il proġett li għalihom kien hemm informazzjoni disponibbli, 14 irreġistraw użu anqas milli mistenni. [14] (ara l-Figura 3). Barra minn dan, l-ispiża medja tal-Proġetti Kbar tal-FEŻR u l-proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni awditjati spiċċat kienet 26 % ogħla mill-ispejjeż meqjusa fl-istudji ta’ fattibbiltà [15], li għamlet l-investimenti ħafna anqas vijabbli ekonomikament milli ppjanat. 17. Żewġ Proġetti Kbar tal-FEŻR (A17 u A20) awditjati fil-Ġermanja ġew klassifikati bħala "urġenti" fil-pjan federali ta’ investiment fit-toroq. Bl-applikazzjoni taċ-ċifri reali, magħrufa wara li l-proġetti ġew ikkompletati, biex jiġi kkalkulat il-B/C tal-proġetti, huma ma jikklassifikawx bħala "meħtieġa b’mod urġenti", billi l-ispejjeż tal-bini żdiedu b’50 % (A17) jew il-volum tat-traffiku kien 50 % anqas milli previst inizjalment (A20). 18. B’mod simili, fil-Greċja, skont l-applikazzjoni għal assistenza, il-B/C tal-kuritur E75/PATHE inkluża s-sezzjoni awditjata kien 3,1. L-ispiża totali tal-proġett fl-applikazzjoni għal assistenza kienet prevista li tkun EUR 278 miljun. L-ispiża reali tal-proġett kienet ta’ EUR 378 miljun. Li kieku l-fatturi l-oħra kollha kienu baqgħu l-istess, l-ispiża addizzjonali kienet tnaqqas il-B/C għal 2,3. … FILWAQT LI TEJBU B’MOD ĊAR IS-SIGURTÀ FIT-TOROQ U GĦENU BIEX JIĠI FFRANKAT IL-ĦIN TAL-IVVJAĠĠAR 19. It-titjib fis-sigurtà fit-toroq ġiet stabbilita bħala objettiv fl-applikazzjonijiet kollha għal proġetti. Għal żewġ proġetti Spanjoli tal-awtostradi u wieħed Grieg il-kisbiet fis-sigurtà kienu speċjalment notevoli. Għaż-żewġ proġetti awditjati fuq l-awtostrada A66 (ES) il-mira kienet li r-rata ta’ fatalità ma tkunx ogħla minn 0,03 (għadd ta’ persuni mejtin għal kull km fis-sena) u r-rata ta’ persuni korruti mhux ogħla minn 1,14. Fl-2010, l-istatistika reali wriet li r-rata ta’ fatalità kienet żero u r-rata ta’ korriment kienet 0,1 biss. Il-proġett E75/PATHE (EL) naqqas l-għadd ta’ mwiet minn medja ta’ 6 matul il-perjodu 2001 sa 2010 għal żero. Aktar eżempji tajbin għat-titjib fis-sigurtà huma l-proġetti fil-Belt ta’ Częstochowa (PL) u f’Loja (ES) (ara r-Ritratt 1) li solvew problemi persistenti ta’ aċċidenti fuq livell tal-qsim ta’ linji ferrovjarji. 20. Il-Qorti ttestjat ukoll it-tnaqqis fil-ħinijiet tal-ivvjaġġar miksuba minn dawk il-11 il-proġett li kellhom tali objettiv u/jew li għalihom kien possibbli l-ittestjar kumparattiv. It-testijiet kollha taw prova li meta mqabbla ma’ konnessjonijiet oħra, is-sezzjonijiet tat-toroq mibnija wasslu kisbiet fil-ħin sa 60 %. Il-proġetti kollha wasslu wkoll il-kisbiet fil-ħin previsti fl-applikazzjonijiet għal assistenza. +++++ TIFF +++++ © Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. 21. Għalkemm il-proġetti awditjati kollha kisbu ffankar fil-ħin tal-ivvjaġġar, seba’ proġetti [16] ma kinux kapaċi jirrealizzaw il-potenzjal kollu tagħhom għal iffrankar fil-ħin billi partijiet oħra ta’ dawn ir-rotot ta’ tranżitu ma pprovdewx l-istess veloċità, kapaċità u standards tas-sigurtà bħas-sezzjonijiet awditjati. Tnejn minn dawn (it-triq A1 (PL) u Tessalonika-Kilkis (EL)) se jiġu konnessi ma’ toroq ta’ tip simili fil-futur qarib (il-proġetti neċessarji diġà kienu għaddejjin fiż-żmien tal-awditu), iżda għall-oħrajn għad hemm xi kwistjonijiet (ara l-Kaxxa għal dettalji). KAXXA TLIET KAŻIJIET TA’ AKTAR TITJIB POTENZJALI GĦAL KISBIET ADDIZZJONALI FIL-ĦIN TAL-IVVJAĠĠAR it-triq S7 (PL) se tiġi rinnovata kompletament fis-snin li ġejjin iżda fiż-żmien tal-awditu ġiet konnessa ma’ sezzjoni bi qsim ta’ ferroviji fil-livell tat-toroq li tnaqqas il-veloċità tal-fluss tat-traffiku; it-triq S8 (PL) kienet triq għat-traffiku veloċi b’erba’ lejns li f’tarf wieħed kienet twassal f’toroq prinċipali regolari b’żewġ lejns, li tirrendi insostanzjali l-iffrankar fil-ħin fis-sezzjoni tat-triq għat-traffiku veloċi. It-tul sħiħ tat-triq S8 minn Bialystok sa Wroclaw qed tiġi mtejba; it-triq B104 (DE) hija t-tieni sezzjoni ta’ triq bid-dawra fit-Tramuntana li tagħmel parti minn Schwerin. Il-partijiet l-aktar ’il bogħod ta’ din it-triq bid-dawra għadhom mhux mibnija. SETGĦET INKISBET KAPAĊITÀ MTEJBA TAT-TRASPORT B’ANQAS SPIŻA 22. Sabiex jiġu evalwati l-ispejjeż tal-proġetti, analiżijiet kumparattivi ġew mwettqa mill-Qorti bbażati fuq prezzijiet ta’ unità tal-input għall-materjali tal-kostruzzjoni u xogħlijiet l-aktar kumparabbli. Waqt l-analiżi tar-raġunijiet għal dawn l-ispejjeż, ġiet mogħtija attenzjoni speċjali lill-prattiki ta’ ġestjoni tal-proġetti (ippjanar, akkwist u implimentazzjoni) li huma kritiċi għat-twassil tal-proġetti bl-aktar spejjeż vantaġġużi. Bħala kriterji l-Qorti stenniet li l-proġetti ġew imwassla sew fi ħdan l-għażla taż-żmien u l-ispejjeż ikkuntrattati. MODI DIFFERENTI GĦAT-TQABBIL TAL-ISPEJJEŻ TAT-TOROQ 23. Għall-proġetti awditjati kollha tliet kategoriji ġew ikkalkulati mill-Qorti: (a) L-ispejjeż totali tal-proġett – l-ispiża ta’ triq għal kull kilometru hija faċli biex tiġi kkalkulata iżda proġetti individwali ma jistgħux jiġu mqabbla b’mod ġust bl-użu ta’ din il-miżura billi l-kundizzjonijiet ġeoloġiċi u naturali u t-tip ta’ xogħlijiet jistgħu jvarjaw minn proġett għal ieħor. Iċ-ċifri għall-ispejjeż totali tal-proġetti jistgħu, madankollu, jintużaw għall-analiżi ta’ tipi differenti ta’ toroq, pereżempju l-ispiża tal-kostruzzjoni ta’ awtostrada meta mqabbla ma’ triq għat-traffiku veloċi. (b) L-ispiża totali tal-kostruzzjoni – l-ispejjeż totali tal-kostruzzjoni jkopru l-materjali u x-xogħlijiet kollha meħtieġa biex jitwasslu l-proġetti. Meta mqabbla mal-ispejjeż totali, elementi bħas-sorveljanza u x-xiri tal-art ġew eliminati. L-ispiża totali tal-kostruzzjoni tindika l-livell tal-prezz f’pajjiż li bih jistgħu jinbnew toroq. (c) Spiża tal-kostruzzjoni ta’ toroq – din il-kategorija tkopri biss l-ispejjeż tal-bini tas-superfiċje tat-triq u teskludi l-ippjanar u s-sorveljanza, oġġetti maħdumin u aċċessorji tat-triq bħal barrikati u sinjali tat-traffiku. Din il-kategorija hija l-aħjar biex jiġu mqabbla l-ispejjeż tal-proġetti ma’ xulxin billi l-elementi kollha ta’ spejjeż ġeoloġiċi u relatati man-natura ġew eliminati. 24. Sabiex jiġu esklużi d-differenzi fl-ispejjeż ikkawżati mill-wisa’ varjanti tat-toroq, l-ispejjeż kollha ġew ikkalkulati għal kull 1000 m2 ta’ superfiċje tat-toroq. Il-Figura 2 tippreżenta l-ispejjeż totali, l-ispejjeż totali tal-kostruzzjoni u l-ispejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq għal kull 1000 m2 ta’ superfiċje tat-toroq. Din iċ-ċifra tagħti ħarsa ġenerali kumparabbli tal-livelli ta’ spejjeż tal-proġetti inklużi fl-awditu. Informazzjoni dettaljata dwar it-tip differenti ta’ spejjeż fil-livell tal-proġett tista’ tinsab fl-Anness II. 25. Il-Figura 2 turi li: (a) il-proġetti awditjati fil-Ġermanja kellhom l-anqas spiża għal kull 1000 m2 fit-tliet kategoriji. Ma hemm l-ebda evidenza li din tista’ tiġi spjegata bl-ispejjeż tax-xogħol; (b) għall-proġetti awditjati fi Spanja, hemm differenza konsiderevoli bejn l-ispejjeż totali tal-kostruzzjoni u l-ispejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq. Dan jindika użu qawwi minn oġġetti ta’ inġinerija bħal pontijiet jew mini; (c) l-ispejjeż medji tal-kostruzzjoni ta’ toroq huma l-ogħla għall-proġetti awditjati fil-Polonja segwiti mill-qrib minn proġetti fi Spanja. FIGURE 2 SPIŻA TOTALI MEDJA, SPIŻA MEDJA TAL-KOSTRUZZJONI U SPIŻA MEDJA TAL-KOSTRUZZJONI TA’ TOROQ GĦAL 1000 m2 TAL-PROĠETTI TAT-TOROQ AWDITJATI GĦAL KULL STAT MEMBRU F’EUR [17] +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 26. L-ispiża ta’ proġett ta’ triq tista’ tiġi influwenzata minn (i) allinjament tat-triq u l-ħtieġa ta’ akkwiżizzjoni tal-art, (ii) speċifikazzjonijiet tekniċi bbażati fuq previżjonijiet tat-traffiku u fuq standards regolatorji tal-kostruzzjoni, (iii) sistemi ta’ akkwist u l-kompetittività tas-suq u (iv) ġestjoni tal-proġett waqt il-kostruzzjoni reali. Fit-taqsimiet li ġejjin dawn il-fatturi huma analizzati abbażi tar-riżultati tal-awditjar. IL-PROĠETTI TAT-TOROQ PRINĊIPALMENT SEGWEW L-ALLINJAMENT L-AKTAR EKONOMIKU TAT-TOROQ 27. Għall-24 proġett kollha awditjati l-Qorti vverifikat jekk kienx magħżul l-allinjament l-aktar ekonomiku tat-toroq. Għall-proġetti kollha ġew iċċekkjati alternattivi għall-allinjament u fejn possibbli l-kundizzjonijiet ġew ivverifikati waqt iż-żjarat fuq il-post. 28. Għal 19-il proġett ir-raġunijiet għall-allinjamenti magħżula tat-toroq magħżula kienu suffiċjenti biex jikkonfermaw il-vantaġġ ekonomiku tagħhom. Ħames [18] proġetti ma ġewx mibnija bl-aktar allinjament ekonomiku minħabba restrizzjonijiet ambjentali jew minħabba l-oppożizzjoni ta’ abitanti/awtoritajiet lokali. Pereżempju l-proġett E75/PATHE (EL) ġie mibni f’terren muntanjuż diffiċli sabiex ma jibblokkax l-aċċess għal maġenb il-baħar lill-bliet żgħar ta’ Kamena Vourla u Agios Konstantinos. 29. Tmien allinjamenti segwew toroq diġà eżistenti. Is-16-il proġett maħdar li fadal kienu bejn wieħed u ieħor jiswew id-doppju tat-toroq mibnija fuq allinjamenti eżistenti billi involvew l-ispejjeż addizzjonali tal-akkwiżizzjoni tal-art u xogħlijiet l-art li kienu meħtieġa. L-ispiża totali medja tal-proġetti kompletament maħdara awditjati kienet ta’ EUR 9,4 miljun għal kull km filwaqt li għal toroq li użaw allinjament eżistenti l-ispiża totali medja kienet ta’ EUR 4,7 miljun. Għalhekk jiswa anqas li wieħed jibni fuq allinjamenti eżistenti tat-toroq. 30. F’każ wieħed, l-għażla ta’ allinjament tat-triq eżistenti żiedet l-ispiża. Il-proġett S7 tat-triq għat-traffiku veloċi (PL) spiċċa biex kien aktar għali mit-triq simili S8 (PL), li kienet mibnija bħala proġett maħdar. Sabiex it-triq S7 tiġi mtejba għall-istandards ta’ triq għat-traffiku veloċi filwaqt li nżamm l-aċċess għall-abitanti ta’ mal-ġnub tagħha, toroq ta’ ġbir [19] kienu meħtieġa matul it-tul sħiħ tat-triq il-ġdida għat-traffiku veloċi. PREVIŻJONIJIET TAT-TRAFFIKU KIENU FIL-MAĠĠORANZA TAL-KAŻIJIET MHUX KONFORMI MAL-UŻU REALI TAT-TOROQ 31. It-tfassil tat-toroq u d-definizzjoni tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tagħhom huma bbażati fuq stimi ta’ traffiku futur. Il-Qorti analizzat il-preċiżjoni tal-istimi tat-traffiku għal 19-il proġett li għalihom kemm iċ-ċifri tat-traffiku ppjanat u dak attwali kienu disponibbli. Għal ħames proġetti d-differenza bejn il-volumi tat-traffiku reali u l-istimi kienet ta’ anqas minn 20 %. Fi 11-il każ, kienet bejn 21 % u 50 % u fi tliet każijiet id-differenza kienet ta’ 51 % jew aktar (4 kienu stimi insuffiċjenti u 10 kienu stimi eċċessivi) (ara l-Figura 3, li tqabbel il-previżjonijiet tat-traffiku maċ-ċifri reali tal-għadd tat-traffiku). FIGURA 3 MATK IMKEJJEL IMQABBEL MAL-PREVIŻJONI +++++ TIFF +++++ Nota : Valur ta’ 1 ifisser li t-traffiku reali u dak ippjanat huma l-istess. Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. L-ISPEJJEŻ GĦAL KULL UTENT IVARJAW B’MOD SINIFIKANTI 32. Il-Qorti kkalkulat l-ispiża totali tal-proġetti skont l-MATK imkejjel. Dan il-kalkolu li huwa ppreżentat fil-Figura 4 huwa bbażat fuq l-informazzjoni mill-għadd tat-traffiku u jippreżenta l-ispiża ta’ kilometru wieħed ta’ triq diviż bl-għadd medju ta’ utenti ta’ kuljum. 33. L-ispiża medja fil-proġetti awditjati ta’ kilometru wieħed ta’ triq għal kull MATK kienet aktar minn erba’ darbiet ogħla fi Spanja milli fil-Ġermanja, bil-Polonja u l-Greċja jinsabu fin-nofs bejn iż-żewġ estremi. FIGURA 4 SPIŻA TOTALI TA’ KM WIEĦED TA’ PROĠETTI TAT-TOROQ AWDITJATI GĦALL-GĦADD TAT-TRAFFIKU (MATK) F’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 34. Il-proġett La Herradura (ES) kellu l-ogħla spiża għal kull utent. Il-proġett kien teknikament kumpless u ħtieġ ħafna xogħlijiet l-art sabiex jiġu kkompletati l-mini u t-traffiku reali kien anqas minn 50 % tal-MATK ippjanat. Proġetti oħra li għandhom spiża ogħla b’mod sinifikanti għal kull utent ta’ kuljum jew huma teknikament kumplessi (jinkludu għadd kbir ta’ oġġetti maħdumin bħal pontijiet u mini [20]) jew ma għandhomx ħafna traffiku [21]. B’MOD ĊAR, TOROQ GĦAT-TRAFFIKU VELOĊI KIENU JISWEW ANQAS MINN AWTOSTRADI BIEX JINBNEW 35. Id-deċiżjoni teknika ewlenija li tiddetermina l-ispiża futura tat-triq tirriżulta mit-tip ta’ triq li trid tiġi mibnija. Fil-kampjun tal-Qorti, l-ispejjeż totali ta’ tipi ta’ toroq għal kull kilometru huma indikati fil-Figura 5. L-awtostradi ta’ daqs sħiħ jistgħu jiswew aktar mid-doppju taż-żewġ tipi l-oħra ta’ toroq biex jinbnew. FIGURA 5 SPIŻA TOTALI MEDJA GĦAL KULL KILOMETRU GĦAL DIVERSI TIPI TA’ TOROQ AWDITJATI [22] f’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 36. Il-Qorti kkalkulat li l-ispejjeż totali medji, l-ispejjeż totali tal-kostruzzjoni u l-ispejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq għaż-żewġ tipi ta’ toroq l-aktar kumparabbli — awtostradi u toroq għat-traffiku veloċi. Il-Figura 6 tikkonferma li fil-kategoriji kollha tal-ispejjeż, toroq għat-traffiku veloċi rrikjedew anqas investiment minn awtostradi. Ir-raġunijiet għad-differenza fl-ispejjeż tista’ tiġi attribwita għal żewġ kategoriji prinċipali: (i) toroq għat-traffiku veloċi jeħtieġu anqas wisa’ għall-kurituri tat-toroq, b’hekk l-ispiża għax-xiri tal-art u għall-kostruzzjoni hija anqas u (ii) allinjamenti eżistenti ta’ toroq prinċipali importanti jistgħu jiġu mtejba għall-istandard ta’ toroq għat-traffiku veloċi għax huma mfassla għal veloċitajiet aktar baxxi, filwaqt li awtostradi normalment jirrikjedu allinjamenti tat-toroq kompletament ġodda [23]. FIGURA 6 MEDJI TAL-ISPIŻA TOTALI, TAL-ISPIŻA TAL-KOSTRUZZJONI U TAL-SPIŻA TAL-KOSTRUZZJONI TA’ TOROQ GĦAL KULL 1000 m2 TA’ AWTOSTRADI U TOROQ GĦAT-TRAFFIKU VELOĊI AWDITJATI F’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 37. Billi t-toroq għat-traffiku veloċi awditjati jipprovdu żewġ karreġġati b’mill-anqas erba’ lejns, huma kapaċi jifilħu numru kumparabbli ta’ vetturi filwaqt li jipprovdu standards tas-sigurtà simili għal dawk ta’ awtostradi. Il-proġetti awditjati tat-toroq għat-traffiku veloċi kellhom MATK medju rreġistrat ta’ 16590 filwaqt li 8 proġetti kumparabbli ta’ awtostradi b’4 lejns irreġistraw MATK medju ta’ 13398. F’żewġ każijiet biss l-awtostradi b’erba’ lejns irreġistraw MATK ogħla mill-MATK medju għal toroq għat-traffiku veloċi. Dan jindika li t-traffiku fuq mill-anqas sitt awtostradi seta’ jinqeda wkoll bi standards ta’ toroq għat-traffiku veloċi. +++++ TIFF +++++ © Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. MA NKISIBX L-AĦJAR PREZZ POSSIBBLI GĦALL-PROĠETTI KOLLHA AWDITJATI 38. L-Istati Membri fil-kampjun tal-Qorti kellhom sistemi ta’ akkwist differenti. Fil-Greċja u fi Spanja l-prezzijiet ta’ unitajiet tal-input tal-kostruzzjoni ġew stabbiliti mill-amministrazzjoni u l-offerenti offrew skontijiet fuq il-prezzijiet "uffiċjali" [24] u ż-żidiet futuri kollha fuq spejjjeż għal kull unità ġew koperti mill-kuntratti "abbażi tal-kost b’addenda". Fil-Polonja u fil-Ġermanja l-offerti ġew elenkati u l-offerenti kellhom l-għażla li joffru l-prezzijiet tagħhom għal kull unità tal-input. Fil-Ġermanja, il-kurituri tat-toroq ġew diviżi f’unitajiet ta’ akkwist iqsar, ta’ 1,5 sa 5 kilometri. F’pajjiżi oħra awditjati, il-proġetti ġew akkwistati f’sezzjoni waħda [25]. 39. Fil-Greċja u fi Spanja l-aċċess għall-proċessi ta’ akkwist kien suġġett għal reġistrazzjoni minn qabel f’reġistri ta’ kwalifikazzjoni [26] miżmuma mill-Ministeri tal-Ekonomija [27] filwaqt li fil-Polonja u fil-Ġermanja l-kumpaniji kollha jistgħu jipparteċipaw immedjatament fi proċeduri ta’ akkwist ippubblikati. 40. Għal tmien proġetti, l-awtoritajiet taw il-kuntratti lil offerenti li ma kinux offrew il-prezz l-aktar baxx fost l-offerti teknikament konformi. Tliet proġetti fi Spanja u erbgħa fil-Greċja ġew akkwistati bl-użu ta’ formola matematika li eskludiet kumpaniji li għamlu offerti baxxi (taħt 10 % tal-prezz medju offrut). Il-prattika tal-użu ta’ formoli matematiċi fil-Greċja u fi Spanja ġiet eliminata gradwalment. Il-Kummissjoni applikat penali ta’ 10 % fuq il-proġetti kollha li użaw dan it-tip ta’ akkwist fil-Greċja. Uħud mill-kumpaniji esklużi mill-akkwist aktar tard iffurmaw impriżi konġunti mal-offerenti li rebħu l-akkwist [28], ipprovdew is-servizzi tal-kostruzzjoni u rċevew pagamenti bbażati fuq il-prezzijiet ogħla offruti għal kull unità fl-offerta rebbieħa. JEŻISTU DIFFERENZI SINIFIKANTI FL-ISPEJJEŻ GĦAL AĊĊESSORJI TAT-TRIQ U GĦAL GVERTI TAL-PONTIJIET 41. It-toroq fl-Ewropa huma mibnija skont normi wiesgħa li jikkonċernaw ir-rekwiżiti għal kull tip ta’ triq iżda r-regolamenti speċifiċi li jikkonċernaw l-aċċessorji u l-marki tat-triq għadhom frammentati. Pereżempju, in-normi għal aċċessorji tat-triq bħal sinjali tat-traffiku u xi barrikati tas-sigurtà mhumiex standardizzati u, b’riżultat ta’ dan, hemm barrikati għad-dħul għas-swieq nazzjonali. Bħala sinjal ta’ progress, standard armonizzat Ewropew ġdid tal-prestazzjoni (EN01317-5) ilu jiġi applikat sa mill- 1.1.2011. L-istandard jippermetti lil awtoritajiet u manifatturi tat-toroq jesprimu l-prestazzjoni tal-prodott f’mod Ewropew komuni. It-tfassil tal-barrikati għadu differenti minn pajjiż għal ieħor u għalhekk il-kisba ta’ ekonomiji ta’ skala hija diffiċli. Il-Figura 7 tippreżenta d-differenzi fil-prezz fi swieq differenti għal barrikataa tas-sigurtà ta’ triq simili, u turi li d-differenza bejn il-prezz medju l-aktar baxx u dak l-aktar għoli hija ta’ 75 %. 42. Bħala oġġett bi spiża speċifika li jista’ jiġi mqabbel faċilment, il-Qorti eżaminat ukoll l-ispiża ta’ gverti ta’ pontijiet fil-proġetti awditjati kollha. Ir-riżultati (ara l-Figura 8) juru li fi Spanja l-pontijiet jiswew anqas b’mod sinifikanti milli fil-pajjiżi l-oħra awditjati. FIGURA 7 SPIŻA MEDJA TA’ METRU TA’ BARRIKATA TAS-SIGURTÀ TAL-PROĠETTI AWDITJATI F’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. FIGURA 8 SPIŻA MEDJA TA’ GVERTA TA’ PONT GĦAL KULL m2 TAL-PROĠETTI AWDITJATI F’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 43. Sabiex tispjega dawn id-differenzi fl-ispejjeż, il-Qorti qabblet il-prezz tal-materjal ewlieni għall-kostruzzjoni ta’ pontijiet, jiġifieri l-prezz tal-konkrit użat. L-analiżi kumparattiva (ara l-Figura 9) turi li l-konkrit huwa l-orħos fil-proġetti awditjati fi Spanja u huwa pjuttost għali fil-Ġermanja u fil-Polonja. It-tqabbil tal-ispiża tal-konkrit tindika li l-prezz medju offrut jista’ jkun anqas b’mod sinifikanti fi Stat Membru meta mqabbel ma’ ieħor [29]. 44. Sitta minn 10 proġetti ta’ awtostradi awditjati [30] inkludew elementi ta’ tnaqqis tal-ħoss. Il-livell ta’ protezzjoni rikjest ivarja minn pajjiż għal ieħor. Pereżempju, l-ogħla livelli aċċettabbli ta’ ħoss fil-Polonja huma sa 7 dB aktar baxxi mill-valuri korrispondenti f’pajjiżi ġirien. Ir-regoli aktar stretti jagħmlu neċessarju li parti konsiderevoli ta’ kważi kull proġett ġdid ta’ triq tkun protetta minn barrikati tal-ħoss (ara r-Ritratt 3), li għandha effett fuq l-ispejjeż. FIGURA 9 SPIŻA MEDJA TA’ M3 TA’ KONKRIT GĦALL-GVERTA TA’ PONT TAL-PROĠETTI AWDITJATI F’EUR +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. +++++ TIFF +++++ © Il-Qorti Ewropea tal-Awdituri. SPEJJEŻ MAQBUŻIN B’AKTAR MINN 20 % GĦAL 11-IL PROĠETT AWDITJATI 45. Sistemi differenti ta’ ġestjoni ta’ proġetti użati fi Stati Membri għandhom impatt fuq spejjeż addizzjonali u twassil tax-xogħlijiet f’waqthom. Filwaqt li fil-Ġermanja u fil-Polonja l-kuntratturi jridu jġarrbu r-responsabbiltà sħiħa għal bidliet possibbli fil-prezzijiet tal-input, fil-Greċja u fi Spanja ġew użati sistemi ta’ indiċi, fejn il-prezzijiet tal-input ġew riveduti u valutati mill-ġdid perjodikament mill-Ministeri tax-Xogħlijiet Pubbliċi. 46. Fil-Greċja, fil-Ġermanja u fi Spanja l-kejl mill-ġdid tax-xogħlijiet u tal-aġġornamenti fil-kuntratti kienu komuni u wasslu għal għexieren ta’ modifiki u pagamenti addizzjonali. B’kuntrast, is-sistema ta’ ġestjoni ta’ proġetti Pollakka hija mfassla biex tnaqqas kwalunkwe riskju ta’ klejms addizzjonali u ftit li xejn pagamenti addizzjonali jsiru wara l-akkwist. 47. Mill-24 proġett awditjati, 7 biss ġew imwassla bil-prezz oriġinali tal-kuntratt (1 fil-Ġermanja, 5 fil-Polonja u 1 fi Spanja). Barra minn dan, l-ispejjeż ta’ 11-il proġett żdiedu b’aktar minn 20 % waqt il-kostruzzjoni, prinċipalment minħabba sejbiet arkeoloġiċi, żbalji fl-ippjanar, stimi żbaljati fid-dokumenti li jikkonċernaw il-kwantitajiet u l-indiċjar tal-prezzijiet. Tqabbil tal-prezzijiet tal-kuntratti mal-pagamenti reali huwa ppreżentat fil-Figura 10. 48. Il-pagament addizzjonali medju għall-proġetti kollha wara li l-kuntratti kienu ġew iffirmati kien ta’ 23 %. L-estremi kienu żieda ta’ 36 % għall-proġetti Griegi u 1 % għal dawk Pollakki. FIGURA 10 SPEJJEŻ ADDIZZJONALI TAL-PROĠETTI AWDITJATI RELATATI MAL-PREZZ TAL-KUNTRATTI +++++ TIFF +++++ Nota: Il-prezz inizjali tal-kuntratt huwa ekwivalenti għal 1. Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. 49. Dewmien fil-kostruzzjoni huwa komuni. F’pajjiżi fejn sistemi ta’ indiċjar ġew applikati (Spanja u l-Greċja), aktar ma tkun twila l-estensjoni tal-perjodu ta’ kostruzzjoni, aktar tkun vantaġġuża għall-kuntratturi. Barra minn hekk proċessi għall-esproprjazzjonijiet tal-art u problemi bid-disponibbiltà ta’ siti tax-xogħol żiedu sa sena d-durata tal-eżekuzzjoni tal-proġett. 50. Id-dewmien medju fost il-proġetti awditjati kien ta’ 9 xhur jew 41 % mid-data ppjanata sa dik reali għall-ftuħ għat-traffiku. Fil-Polonja, id-dewmien medju kien ta’ 3 xhur jew 16,5 % u fil-Ġermanja 7 xhur jew 59,5 %; għall-proġetti fi Spanja, id-dewmien medju kien ta’ 11-il xahar jew 31 % u fil-Greċja t-toroq infetħu għat-traffiku f’medja ta’ 16-il xahar jew 57 % aktar tard milli mistenni (ara l-Figura 11). FIGURA 11 DEWMIEN F’XHUR TAL-PROĠETTI AWDITJATI BIEX JIFTĦU T-TOROQ GĦAT-TRAFFIKU +++++ TIFF +++++ Sors: Kalkolu mill-Qorti tal-Awdituri. KONKLUŻJONIJIET U RAKKOMANDAZZJONIJIET IL-PROĠETTI TAT-TOROQ AWDITJATI LAĦQU L-OBJETTIVI TAGĦHOM? 51. L-UE nefqet madwar EUR 65 biljun fuq investimenti fit-toroq bejn is-sena 2000 u 2013. Il-proġetti kollha awditjati żiedu l-kapaċità u l-kwalità għan-netwerks tat-toroq u rriżultaw fi ffrankar fil-ħin tal-ivvjaġġar u f’titjib fis-siġurtà fit-toroq. Iżda l-objettivi għall-iżvilupp ekonomiku ma setgħux jitkejlu u ma hemm l-ebda informazzjoni disponibbli dwar l-impatt tal-proġetti fuq l-ekonomija lokali jew nazzjonali. 52. Il-vijabbiltà ekonomika reali kkalkulata bl-użu ta’ proporzjon Benefiċċju/Kost bbażat fuq l-ispiża u l-użu reali kienet aktar baxxa b’mod sinifikanti għal nofs il-proġetti meta mqabbla mas-suppożizzjonijiet magħmula fil-fażi ta’ ppjanar b’anqas spejjeż u / traffiku ogħla b’mod sinifikanti. IL-PROĠETTI ĠEW ĠESTITI B’MOD LI JIŻGURA SPEJJEŻ RAĠONEVOLI? 53. Ingħatat attenzjoni insuffiċjenti biex tiġi żgurata l-kosteffettività tal-proġetti: (a) Il-biċċa l-kbira mill-proġetti awditjati kienu affettwati minn previżjonijiet impreċiżi tat-traffiku. Erbgħa biss minn 19-il proġett li għalihom kien hemm informazzjoni suffiċjenti disponibbli ġarrew volumi ta’ traffiku li kienu konformi mal-previżjonijiet. (b) It-tip ta’ triq magħżula ma kinitx l-aktar adatta għat-traffiku li ġarret: awtostradi, li jiswew ħafna aktar minn toroq għat-traffiku veloċi (l-ispiża totali medja għal kull km hija madwar EUR 11 miljun għal awtostradi u EUR 6,2 miljun, jiġifieri 43 % orħos, għal toroq għat-traffiku veloċi), kienu l-opzjoni preferuta ta’ kostruzzjoni, anke għal sezzjonijiet fejn toroq għat-traffiku veloċi setgħu qdew il-ħtiġijiet tat-traffiku. (c) Waqt l-implimentazzjoni tagħhom il-proġetti awditjati saru aktar għaljin u ġew affettwati minn dewmien billi ż-żieda medja fil-prezz oriġinali tal-kuntratt kienet ta’ 23 % u ż-żmien maqbuż kellu medja ta’ 9 xhur jew 41 % taż-żmien ippjanat. 54. Barra minn dan il-Qorti tinnota li l-proġetti f’żewġ Stati Membri kienu akkwistati bl-użu ta’ formola matematika li eskludiet offerenti li għamlu offerti taħt 10 % tal-prezz medju offrut. Il-Kummissjoni applikat penali ta’ 10 % fuq il-pagamenti għall-proġetti msemmija hawn fuq fejn tali formola ġiet użata. Il-Qorti tinnota li din it-tip ta’ prattika tal-akkwist ġiet eliminata gradwalment. 55. Fost il-proġetti awditjati, l-orħos spejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq insabu fil-proġetti awditjati fil-Ġermanja, segwiti mill-Greċja, Spanja u l-Polonja. Ma hemm l-ebda evidenza li din tista’ tiġi spjegata bl-ispejjeż tax-xogħol. L-ispiża medja l-aktar baxxa għal kull użu reali kienet irreġistrata fil-Ġermanja, segwita mill-proġetti Griegi, Pollakki u Spanjoli. L-ispiża għal kull utent hija fuq skala ta’ minn 1 sa 28 darba aktar bejn it-triq bl-aħjar u dik bl-agħar proporzjon (jew skala ta’ minn 1 sa 12-il darba jekk żewġ każi estremi jitħallew barra). RAKKOMANDAZZJONI 1 Il-Kummissjoni għandha tanalizza d-differenzi fl-ispejjeż tal-kostruzzjoni ta’ toroq bejn l-Istati Membri sabiex tidentifika l-kawżi ta’ differenzi sinifikanti fil-prezzijiet tagħhom u tassigura li l-aħjar prattiki jiġu applikati fil-futur. RAKKOMANDAZZJONI 2 Il-kofinanzjament futur ta’ proġetti tat-toroq għandu jsir kundizzjonali fuq: (a) L-eżistenza ta’ objettivi ċari li jkunu akkumpanjati b’indikaturi bħal iffrankar tal-ħin tal-ivvjaġġar, kisbiet fis-sigurtà fit-toroq, titjib fil-kapaċità u effetti konkreti fuq l-ekonomija; (b) L-użu ta’ soluzzjonijiet tekniċi raġonevoli u kosteffettivi li jkunu konformi mal-aħjar prattiki identifikati, inkluż għall-aċċessorji rikjesti għall-kostruzzjoni ta’ toroq. (c) Passi meħuda mill-Istati Membri biex jiżguraw il-kompetizzjoni fis-swieq tal-kostruzzjoni, li jiffukaw is-sistemi tal-akkwist fuq it-twassil tal-aħjar valur għall-flus filwaqt li jevitaw il-barrikati għad-dħul bħal pereżempju pubbliċità internazzjonali usa’ għall-proċess tal-offerti, rikonoxximent ta’ kategoriji ta’ kwalità ta’ kumpaniji pprovduti fi Stati Membri oħra u l-faċilitazzjoni tal-aċċess għal SMEs għal proċeduri ta’ akkwist. RAKKOMANDAZZJONI 3 Il-Kummissjoni għandha tippromwovi l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn amministrazzjonijiet nazzjonali tat-toroq li jikkonċernaw previżjonijiet affidabbli tat-traffiku. RAKKOMANDAZZJONI 4 Il-Kummissjoni għandha tqis: l-istabbiliment ta’ informazzjoni mifruxa mal-Unjoni Ewropea kollha dwar l-ispejjeż għal kull unità għal inġiniera li jippreparaw stimi għal proġetti ġodda, sabiex tgħin lill-benefiċjarji jnaqqsu l-prezzijiet tal-akkwist. Dan ir-rapport ġie adottat mill-Awla II, immexxija mis-Sur Harald NOACK, Membru tal-Qorti tal-Awdituri, fil-Lussemburgu fil-laqgħa tagħha tad- 29 ta’ Mejju 2013. Għall-Qorti tal-Awdituri +++++ TIFF +++++ Vítor Manuel da Silva Caldeira President [1] Ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006 tal-Kunsill tal- 11 ta’ Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta’ Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 31.7.2006, p. 25). [2] L-Artikolu 17(1) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (ĠU C 326, 26.10.2012, p.13) u l-Artikolu 317 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (ĠU C 326, 26.10.2012, p. 47). [3] Statistika tal-Forum Internazzjonali dwar it-Trasport tal-OECD, "Road infrastructure gross investment spending" (Nefqa grossa tal-investiment f’infrastruttura tat-toroq), http://www.internationaltransportforum.org/statistics/investment/data.html [4] TEN-T – Faċilità tan-Netwerk trans-Ewropew, immexxija mill-Aġenzija Eżekuttiva TEN-T. [5] Sorsi oħra mhux domestiċi għall-finanzjament ta’ proġetti tat-toroq huma self mill-BEI u mill-Bank Dinji u appoġġ mill-istrumenti finanzjarji tat-TEN-T. [6] Il-kofinanzjament medju mill-UE għall-ispejjeż totali tal-proġetti awditjati kien ta’ 44 %. [7] Minn 75000 km, 12744 km kienu mibnija ġodda u 62256 km kienu toroq rinnovati. [8] Sors: "Ex post evaluation of Cohesion Policy programmes 2000-2006 co-financed by the European Fund for Regional Development" (Evalwazzjoni ex post tal-programmi 2000-2006 tal-Politika ta’ Koeżjoni kofinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali), Jannar 2010, Steer Davies Gleave, Londra (http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/evaluation/pdf/expost2006/wp5a_final_report_summary.pdf). [9] F’dan il-qasam, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri diġa rrappurtat dwar kofinanzjament mill-UE tal-infrastrutturi tat-trasport (ara r-Rapport Speċjali Nru 1/93 dwar il-finanzjament ta’ infrastrutturi tat-trasport (ĠU C 69, 11.3.1993), ir-Rapport Speċjali Nru 8/2010 It-titjib tal-prestazzjoni tat-trasport fuq l-assi ferrovjarji Trans-Ewropej: L-investiment tal-UE fl-infrastruttura ferrovjarja kien effettiv? u r-Rapport Speċjali Nru 4/2012 L-użu ta’ Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni għall-kofinanzjament ta’ infrastrutturi tat-trasport fil-portijiet: investiment effettiv? (htpp://eca.europa.eu)). [10] L-"oħrajn" fit-tabella huma l-Stati Membri l-oħra kollha tal-UE minbarra l-Lussemburgu u d-Danimarka li ma kellhom l-ebda infiq irreġistrat relatat mat-toroq. [11] Il-kriterji tal-għażla kienu: l-ispiża totali tal-proġett kellha tkun aktar minn EUR 5 miljun, il-proġetti kellhom jiġu ffinalizzati u miftuħa għat-traffiku u l-proġetti għandhom ikollhom mill-anqas pont wieħed. Nofs il-proġetti minn kull Stat Membru kellhom ikunu Proġetti Kbar tal-FEŻR jew proġetti tal-Fond ta’ Koeżjoni. [12] Dawn l-applikazzjonijiet huma suġġetti għal deċiżjoni ad hoc għall-finanzjament mill-Kummissjoni Ewropea. [13] L-eċċezzjonijiet kienu: it-triq DK43 fil-belt ta’ Częstochowa (PL), Keratea –Lavrio u Tessalonika – Kilkis (EL), Jaraicejo (ES), it-triq L132 (DE). [14] Analiżijiet kumparattivi ta’ informazzjoni disponibbli dwar it-traffiku jindikaw tnaqqis sa 20 % fid-domanda tat-traffiku f’xi wħud mill-pajjiżi awditjati fl-2011 meta mqabblin mal-2010 iżda l-ebda effett bħal dan fis-snin ta’ qabel. L-ebda bidla sinifikanti fid-domanda tat-traffiku ma ġiet innutata fil-Ġermanja u fil-Polonja. [15] Iċ-ċifra hija relatata mal-ispejjeż totali mistennija tal-proġetti awditjati kif ippreżentati fl-applikazzjonijiet għal assistenza. [16] A1, S8 u S7 (PL); Tessalonika – Kilkis u Keratea – Lavrio (EL); S177 Pirna u B104 (DE). [17] Għat-tqabbil ta’ proġetti Pollakki r-rata medja fuq terminu twil tal-kambju ta’ 4 zloty = EUR 1 ġiet użata għall-kalkoli kollha. [18] S177 Radeberg (DE), A1 (PL), E75/PATHE u A2 Nymphopetra – Asprovalta (EL) A7 La Herradura (ES). [19] Triq ta’ ġbir hija triq prinċipali normali b’żewġ lejns, bħal awtostradi u toroq għat-traffiku veloċi, li tiġbor it-traffiku minn/lejn il-proprjetajiet ta’ maġenb toroq permezz ta’ barrikati ta’ dħul. [20] Loja (ES), E75 Pathe (EL), DK50 (PL)). [21] Jaraicejo (ES), S17 Radeberg (DE), A1 (PL). [22] Kalkoli bbażati fuq l-ispiża totali tal-24 proġett awditjati. [23] Iż-żewġ Toroq maħdara għat-Traffiku Veloċi awditjati S8 (PL) u Tessalonika – Kilkis (EL) kellhom spiża totali medja ta EUR 4,2 miljun għal kull kilometru. Dik hija taħt l-ispiża medja għal kull km għat-toroq kollha għat-traffiku veloċi. [24] Fi Spanja l-iskontijiet ġew offruti fuq il-prezz totali filwaqt li fil-Greċja l-iskontijiet ġew offruti fuq il-gruppi ta’ xogħlijiet u ta’ materjali. [25] Bl-eċċezzjoni tal-proġett E75/PATHE (EL), li ġie akkwistat f’żewġ sezzjonijiet. Fil-Polonja u fil-Greċja kumpaniji maġġuri tal-ġestjoni ta’ proġetti ngħataw l-offerti l-kbar minħabba r-rekwiżiti kapitali għolja stabbiliti fil-fażi tal-akkwist. [26] Reġistri ta’ kwalifikazzjoni jżommu l-lista ta’ intrapriżi li huma ċċertifikati biex jidħlu għal proġetti ta’ ċertu daqs jew kumplessità teknika. Għal kull proċess ta’ sejħa ta’ offerti, jiġi stabbilit rekwiżit minimu ta’ kwalifikazzjoni. [27] Kumpaniji rreġistrati jistgħu joħolqu Impriżi Konġunti ma’ kumpaniji oħra biex iwettqu proġetti. [28] Dan kien il-każ fil-proġetti Keratea – Lavrio u Vjal Kymis (it-tnejn EL). [29] L-ingredjenti tal-konkrit (siment, ramel u azzar) huma negozzjabbli internazzjonalment, filwaqt li l-konkrit waħdu mhuwiex. [30] A1 (PL); A17 u A20 (DE); E75/PATHE u A2 (EL); A7 (ES). -------------------------------------------------- ANNESS I ĦARSA ĠENERALI LEJN IL-PROĠETTI AWDITJATI Pajjiż u reġjun | Isem il-proġett | Spiża Totali (EUR) | Kofinanzjament mill-UE (EUR) | Volum tat-traffiku bħala MATK [1] | Deskrizzjoni qasira tal-proġett | Il-Ġermanja Sassonja | Awtostrada A17 minn Dresden sal-fruntiera Ċeka (40,8 km) | 655510000 | 277600000 (42 %) | 51100 | Arterja ta’ triq maġġuri li tgħaqqad il-Ġermanja mar-Repubblika Ċeka. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet 3,88 km Segment tal-Kostruzzjoni 1.2a. | Triq għat-traffiku veloċi S177 Triq bid-Dawra fil-Punent ta' Pirna (3,7 km) | 20700000 | 15600000 (75 %) | 12000 | Triq bid-dawra fil-belt żgħira ta’ Pirna. Parti minn konnessjoni futura bejn l-awtostradi A17 u A4. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet 1,5 km Segment tal-Kostruzzjoni 5.2. | Triq għat-traffiku veloċi S177 Triq bid-Dawra f’Radeberg (6,2 km) | 38000000 | 28500000 (75 %) | 12000 | Triq bid-dawra f’Grosserkmannsdorf-Radeberg. Parti minn konnessjoni futura bejn l-awtostradi A17 u A4. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet 3,2 km Segment tal-Kostruzzjoni tan-Nofsinhar. | Il-Ġermanja Mecklenburg u l-Pomerania tal-Punent | Awtostrada A20 Grimmen-Lvant sa Strasburgu (91,2 km) | 367600000 | 25100000 (6,8 %) | 12662 | Parti mill-Awtostrada Baltika, minn Lübeck għal Szczecin fil-Polonja. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet 12,4 km mill-intersezzjoni ta’ Jarmen sal-intersezzjoni ta’ Anklam. | Triq għat-traffiku veloċi B104 Triq bid-Dawra fit-Tramuntana ta’ Schwerin (7,5 km) | 32000000 | 19000000 (65 %) | L-ebda informazzjoni disponibbli | Element importanti fir-rinnovament tat-triq Ewropea E22. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet 5,5 km ta’ triq urbana bid-dawra fi Schwerin, Segment tal-Kostruzzjoni 5. | Triq statali L 132 Niendorf – Rostock (1,5 km) | 5178000 | 3874000 (75 %) | 10000 | Konnessjoni bejn l-awtostrada A20 u l-parti tan-nofsinhar tal-belt żgħira ta' Rostock. Segment tal-Kostruzzjoni 3. | Il-Greċja Attica | Sezzjoni tal-awtostrada E75/PATHE Agios Konstantinos – Kamena Vourla (20 km) | 378806726 | 146062798 (39 %) | 15283 | Parti mir-rotta ta’ tranżitu tramuntana-nofsinhar l-aktar importanti fil-Greċja. Is-sezzjoni awditjata fil-fond kienet is-sezzjoni tal-awtostrada Kamena Vourla ta’ 9 km. Ix-xogħlijiet ġew imdewma minħabba l-kundizzjonijiet diffiċli tal-kostruzzjoni fil-muntanji. | Triq għat-traffiku veloċi Vjal Kysmis mill-intersezzjoni ta’ Kifissias sal-villaġġ Olimpiku (6,6 km) | 75822106 | 22877923 (30 %) | L-ebda informazzjoni disponibbli | Konnessjoni bejn il-villaġġ Olimpiku ta’ Ateni tal-2004 u l-awtostrada E75/PATHE. It-triq tkompli sal-muniċipalità ta' Tharkomakedones. Fil-futur it-triq għandha tiġi konnessa direttament mat-triq ta' bid-dawra ta' Ateni. | Triq għat-traffiku veloċi S89 Stavros – Lavrio, sezzjoni Keratea – Lavrio (12,9 km) | 18395555 | 7994920 (43 %) | L-ebda informazzjoni disponibbli | Titjib ta’ triq b’żewġ lejns għal triq għat-traffiku veloċi b’erba’ lejns li tgħaqqad it-triq ta’ bid-dawra ta’ Ateni mal-port ta’ Lavrio. Il-proġett kellu xi dewmien minħabba l-falliment tal-kuntrattur prinċipali. | Il-Greċja Maċedonja Ċentrali | Awtostrada A2 Egnatia Odos, sezzjoni Kouloura – Kleidi (25, 14 km) | 59309257 | 24904493 (53 %) | 21600 | Titjib ta’ triq b’żewġ lejns għal awtostrada b’erba’ lejns. Parti mir-rotta ta’ tranżitu lvant-punent Egnatia Odos. | Awtostrada A2 Egnatia Odos, sezzjoni Asprovalta – Nymphopetra (31 km) | 184095172 | 77095200 (42 %) | 15500 | Sezzjoni ġdida tal-awtostrada fuq Egnatia Odos. Sezzjoni nieqsa, billi ż-żewġt itruf kienu diġà mibnija. | Triq għat-traffiku veloċi Tessalonika – Doirani, sezzjoni Nea Santa sa Mavroneri (11,3 km) | 31327495 | 25200000 (80 %) | 8000 | Sezzjoni tan-nofs tat-triq għat-traffiku veloċi li tgħaqqad iż-żona ta’ Tessalonika ma’ Kilkis. Il-kontinwazzjoni potenzjali tal-konnessjoni ma’ FYROM tibqa’ inċerta. | Il-Polonja Masovia | Triq bid-dawra Arynow fuq triq DK50 (1,942 km) | 12481450 | 7921600 (63 %) | 11800 | Il-proġett kien kontinwazzjoni tar-rinnovament tat-triq DK50, billi l-ewwel parti kienet kofinanzjata mill-Bank Dinji. Il-proġett ħoloq konnessjoni kruċjali bejn id-DK50 u t-Triq Nazzjonali Nru 2. | Triq għat-Traffiku Veloċi S8, sezzjoni Radzymin – Wyszkow, inkluża t-triq bid-dawra Wyszkow (28,336 km) | 216444000 | 140197790 (83 %) | 19701 [2] | Triq ġdida maħdara għat-traffiku veloċi li twassal minn Varsavja lejn il-Grigal tal-Polonja. It-triq tkompli bħala triq prinċipali importanti b’żewġ lejns. Sezzjoni awditjata fil-fond 12,8 km triq bid-dawra ta’ Wyszkow. | Triq għat-Traffiku Veloċi S7 sezzjoni Bialobrzegi – Jedlinsk (13,652 km) | 118022250 | 85257005 (72 %) | 24837 [3] | Titjib tat-Triq Nazzjonali għal standards ta’ Triq għat-Traffiku Veloċi. Kontinwazzjoni ta’ proġetti preċedenti fuq l-istess triq. Jinkludi toroq ta’ ġbir għat-traffiku lokali. | Il-Polonja Silesia | Awtostrada A1, sezzjoni Sosnika - Belk (15,411 km) | 307887511 | 193803465 (63 %) | 9374 [2] | L-ewwel sezzjoni ta’ awtostrada ġdida li tgħaqqad il-Polonja Ċentrali mar-Repubblika Ċeka. Mill-kampjun awditjat ta’ 24 proġett l-A1 kien l-uniku wieħed mogħti lil offerent mhux domestiku. | Triq Nazzjonali nru 43 fil-belt ta’ Częstochowa (1,4 km) | 14028195 | 9401244 (67 %) | 31525 | Pont ġdid fuq il-linji ferrovjarji u titjib kbir tat-Triq Nazzjonali fit-territorju ta’ Częstochowa. | Triq Nazzjonali nru 79 fil-belt ta’ Jaworzno (2,92 km) | 16880016 | 761766 (4,5 %) | 12900 | Allinjament ġdid tat-triq DK fil-belt ta’ Jaworzno, li jevita t-traffiku ta’ tranżitu ġej miċ-ċentru tal-belt. Ġie akkwistat bħala kuntratt ta’ ammont b’rata fissa għalkemm l-ebda informazzjoni dwar l-ispejjeż għal kull unità mhija disponibbli. | Spanja Andalucia | Awtostrada Mediterranja A7 sezzjoni Tramo Castell de Ferro – Polopos (3,6 km) | 28174391 | 17891652 (64 %) | 8472 | Sezzjoni tal-Awtostrada l-ġdida A7 minn Algeciras sa Barċellona. Ġie użat l-allinjament u parti mit-triq ta’ Triq Nazzjonali eżistenti. | Awtostrada Mediterranja A7 sezzjoni La Herradura – Almunecar (9,12 km) | 280150747 | 108939032 (39 %) | 7454 | Sezzjoni tal-Awtostrada l-ġdida A7 minn Algeciras sa Barċellona. F’tarf wieħed it-triq mhijiex konnessa ma' awtostrada, għalkemm il-kostruzzjoni kienet għadha għaddejja fiż-żmien tal-awditu. | Pont ġdid fuq ix-xmara Genil u passaġġ minn fuq il-ferroviji fil-belt żgħira ta’ Loja (1,68 km) | 6850627 | 3925293 (57 %) | 8889 | (It-tieni) pont ġdid inbena fil-belt żgħira ta’ Loja fuq ix-xmara Genil u qsim fuq l-istess livell ta' linja ferrovjarji ġie mibdul f‘passaġġ minn fuqha. | Spanja Extremadura | Awtostrada A66 sezzjoni Tramuntana ta’ Caceres – Aldea del Cano (29,343 km) | 96689964 | 58896574 (67 %) | 10690 | Sezzjoni mill-awtostrada l-ġdida mit-Tramuntana ta’ Spanja sa Sivilja, fin-Nofsinhar. | Awtostrada A66 sezzjoni Enlace de Hinojal – Tramuntana ta’ Caceres (21,422 km) | 88065756 | 50841178 (58 %) | 12594 | Sezzjoni mill-awtostrada l-ġdida mit-Tramuntana ta’ Spanja sa Sivilja, fin-Nofsinhar. | Rinnovament tat-Triq Lokali EX – 385 f’Jaraceijo (14,617 km) | 6104166 | 4135445 (68 %) | 154 | Titjib u bini ġdid parzjali ta’ triq lokali li tejjeb l-aċċessibbiltà għall-Park Nazzjonali għall-Protezzjoni ta’ Organiżmi Slavaġ ta’ Manfragüe. | | TOTAL | | 3058523384 | 1355781378 (44 %) | | | [1] Kif provdut mill‑awtoritajiet tat‑toroq fiż‑żmien tal‑awditu. [2] Medja tar‑riżultati ta’ tliet punti ta’ kejl. [3] Medja tar‑riżultati ta’ żewġ punti ta’ kejl. -------------------------------------------------- ANNESS II TQABBIL TAL-ISPIŻA TOTALI, SPIŻA TOTALI TAL-KOSTRUZZJONI U SPIŻA TAL-KOSTRUZZJONI TA’ TOROQ TAL-PROĠETTI AWDITJATI GĦAL KULL 1000 m2 (F’EUR) +++++ TIFF +++++ --------------------------------------------------