Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-iżvilupp ta’ sinerġiji fi pjani direzzjonali differenti għal ekonomija ċirkolari”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2020/C 14/03)

Relatur: Cillian LOHAN

Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja 24.1.2019 Bażi legali Artikolu 32(2) tar-Regoli ta’ Proċedura Opinjoni fuq inizjattiva proprja Sezzjoni kompetenti L-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent Adottata fis-sezzjoni 4.9.2019 Adottata fil-plenarja 26.9.2019 Sessjoni plenarja Nru 546 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 144/2/8

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. L-ewwel fażi tal-ekonomija ċirkolari kienet suċċess kbir. Il-kunċett qed jiġi integrat fis-settur tan-negozju b’mod partikolari, fejn kumpaniji privati qed ikunu pass ’il quddiem minn dawk li jfasslu l-politika li jaraw il-potenzjal tax-xogħol ibbażat fuq mudell ta’ ekonomija ċirkolari. L-inizjattivi tal-UE bdew dan kollu u kienu forza li tixpruna l-azzjoni. L-ekonomija ċirkolari diġà mxiet lil hinn mir-riċiklaġġ u l-immaniġġjar tal-iskart għal fażi ġdida u aktar kritika. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni li jmiss fl-2019 biex tiżgura li dan it-twessigħ tal-kunċett jiġi rifless fi kwalunkwe pakkett ġdid tal-ekonomija ċirkolari.

1.2. L-ekonomija ċirkolari hija mezz prattiku biex jintlaħqu għanijiet ta’ politika internazzjonali usa’ bħall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, u l-objettivi klimatiċi tal-Ftehim ta’ Pariġi. Din tista’ tikkontribwixxi wkoll għall-Aġenda għal Azzjoni Klimatika Globali permezz tal-parteċipazzjoni attiva ta’ atturi mhux statali, inklużi gvernijiet u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili lokali u reġjonali kif irrappreżentati mit-tliet gruppi tal-KESE.

1.3. Il-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari (ECESP) u l-Grupp ta’ Koordinazzjoni tagħha għandhom rwol kruċjali fl-iżvilupp tal-istadji li jmiss u fl-implimentazzjoni tat-tranżizzjoni ċirkolari, billi jaġixxu bħala ċentru ta’ informazzjoni permezz tas-sit web tal-ECESP. Il-pjattaforma tipprovdi wkoll opportunitajiet b’saħħithom ta’ netwerking u tħeġġeġ sinerġiji, u tinsab f’pożizzjoni tajba biex tfassal mudell għal pjan direzzjonali għal ekonomija ċirkolari li jkun jista’ jsir disponibbli b’xejn.

1.4. Is-Segretarjat tal-ECESP, li huwa amministrat mill-KESE, poġġa lis-soċjetà ċivili u lill-partijiet interessati fil-qalba tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Pjattaforma. Il-KESE jappoġġja inizjattiva mmexxija mill-partijiet interessati, u jħeġġeġ lill-partijiet interessati jidentifikaw u jindikaw l-ostakli prattiċi li qed tħabbat wiċċha magħhom is-soċjetà ċivili bil-għan li jixprunaw l-aġenda tal-ekonomija ċirkolari. L-ECESP tinsab f’pożizzjoni ideali, billi taħdem mas-segretarjat sabiex jiġu proposti soluzzjonijiet għal dawn l-ostakli.

1.5. L-appoġġ għall-pjani direzzjonali, u l-appoġġ għall-ħolqien ta’ sinerġiji, irid ikun kkomplementat bir-riċerka u l-iżvilupp, l-ambjent regolatorju xieraq, edukazzjoni fost il-partijiet interessati kollha, u informazzjoni dwar l-aċċess għal appoġġ finanzjarju għat-tranżizzjoni lejn iċ-ċirkolarità.

1.6. Minkejja s-suċċessi li saru s’issa, hemm ostakli ovvji għall-kisba tal-ekonomija ċirkolari. Dawn jinkludu l-perspettiva politika pubblika, il-governanza tal-infrastruttura, u l-ostakli finanzjarji. L-ECESP trid tidentifika u tindika kwalunkwe ostaklu ieħor meta tipproponi soluzzjonijiet lil dawk li jfasslu l-politika.

2. Introduzzjoni

2.1. Wara l-adozzjoni mill-Kummissjoni Ewropea tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-UE għal Ekonomija Ċirkolari, il-KESE qed ikompli bl-isforzi tiegħu biex jappoġġja t-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari fl-Ewropa permezz ta’ involviment qawwi tas-soċjetà ċivili biex jiġi żgurat li t-tranżizzjoni tkun effettiva, ekwa u ġusta.

2.2. Din l-Opinjoni fuq inizjattiva proprja tibni fuq l-istudju kkummissjonat mill-Kumitat dwar l-istrateġiji u l-pjani direzzjonali tal-ekonomija ċirkolari fl-Ewropa, li jfittex li jidentifika sinerġiji u potenzjal għall-kooperazzjoni u l-bini ta’ alleanzi. Dawn jistgħu jinstabu fil-livelli kollha u bejn l-atturi kollha – dawk li jfasslu l-politika, in-negozji, il-ħaddiema, il-konsumaturi, u l-membri tal-pubbliku.

2.3. L-ekonomija ċirkolari hija mezz prattiku biex jintlaħqu għanijiet ta’ politika internazzjonali usa’ bħall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, u l-objettivi klimatiċi tal-Ftehim ta’ Pariġi. Din tista’ tikkontribwixxi wkoll għall-Aġenda għal Azzjoni Klimatika Globali permezz tal-parteċipazzjoni attiva ta’ atturi mhux statali, inklużi gvernijiet u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili lokali u reġjonali kif irrappreżentati mit-tliet gruppi tal-KESE.

2.4. L-ewwel fażi tal-iżvilupp tal-ekonomija ċirkolari kienet suċċess kbir. Il-kunċett qed jiġi integrat fis-settur tan-negozju b’mod partikolari, fejn kumpaniji privati qed ikunu pass ’il quddiem minn dawk li jfasslu l-politika li jaraw il-potenzjal tax-xogħol ibbażat fuq mudell ta’ ekonomija ċirkolari. L-inizjattivi tal-UE bdew dan kollu u kienu forza li tixpruna l-azzjoni. L-ekonomija ċirkolari diġà mxiet lil hinn mir-riċiklaġġ u l-immaniġġjar tal-iskart għal fażi ġdida u aktar kritika. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni li jmiss fl-2019 biex tiżgura li dan it-twessigħ tal-kunċett jiġi rifless fi kwalunkwe pakkett ġdid tal-ekonomija ċirkolari.

3. X’inhuma l-karatteristiċi ta’ pjan direzzjonali?

3.1. Il-pjani direzzjonali u l-istrateġiji tal-ekonomija ċirkolari jgħinu biex jiddeskrivu u jiddefinixxu x’jixtieq jikseb pajjiż, reġjun jew belt, u l-passi meħtieġa biex dan iseħħ. Dawn spiss ikunu dokumenti komprensivi li jindirizzaw it-tranżizzjoni minn mudell lineari għal mudell ċirkolari fl-istadji tal-katina tal-valur bħall-produzzjoni, il-konsum, l-immaniġġjar tal-iskart, il-materja prima sekondarja, l-innovazzjoni u l-investiment.

3.2. Tali dokumenti spiss huma relatati ma’ attivitajiet imfassla biex jilħqu l-objettivi internazzjonali, bħall-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-tibdil fil-klima, l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti, kif ukoll biex jiġu indirizzati sfidi globali bħall-iskarsezza tar-riżorsi u l-limitazzjonijiet tal-mudell ekonomiku attwali għall-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi mil-lat ambjentali u soċjali.

3.3. Il-pjani direzzjonali u l-istrateġiji tal-ekonomija ċirkolari għandhom it-tendenza li jkollhom fokus tematiku marbut mal-aspetti territorjali ta’ lokalità, reġjun jew Stat Membru partikolari. Pereżempju, f’Extremadura fi Spanja, il-konservazzjoni tal-mergħat hija meqjusa bħala element ewlieni tal-prestazzjoni ekonomika fit-tul tar-reġjun; fl-istrateġija nazzjonali Finlandiża hemm enfasi qawwija fuq il-forestrija.

3.4. L-istrateġiji u l-pjani direzzjonali li huma inklużivi ħafna jikkunsidraw l-approċċi tal-katina tal-valur f’settur, bħall-manifattura, l-agrikoltura, il-ġestjoni tal-ikel u tal-ilma. L-inklużività tal-partijiet interessati hija importanti biex jiġu identifikati l-partijiet interessati ewlenin fit-tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari, u biex diversi strateġiji u pjani direzzjonali jindirizzaw l-inklużività permezz ta’ suġġetti orizzontali li jistgħu jinġabru fi gruppi skont jekk humiex tekniċi, iffukati fuq il-prodott, iffukati fuq in-netwerk jew ibbażati fuq l-iżvilupp territorjali.

3.5. Il-grad ta’ inklużività tal-partijiet interessati ta’ strateġija jew pjan direzzjonali jista’ jitqies ukoll f’termini ta’ kemm huma integrati l-approċċi tematiċi u settorjali. Xi strateġiji għandhom l-għan li jintroduċu l-kunċett ta’ ċirkolarità u għalhekk għandhom fokus wiesa’ għall-partijiet interessati sabiex iħeġġu l-parteċipazzjoni u l-involviment fit-tranżizzjoni. Oħrajn huma ffukati aktar fuq is-settur u għandhom bażi aktar ristretta ta’ partijiet interessati li huma rilevanti għal ċirkwiti settorjali mmirati. L-aktar forma komuni ta’ strateġija sal-lum hija waħda li tinkludi kollox - li tinkorpora ċirkwiti settorjali multipli u tħeġġeġ is-sħubijiet.

4. Il-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari

4.1. L-ECESP ġiet stabbilita fl-2016 bħala inizjattiva konġunta bejn il-KESE u l-Kummissjoni Ewropea wara proposta mill-KESE fl-Opinjoni tiegħu ( 1 ) . Din hija netwerk ta’ netwerks fil-livell Ewropew, li tgħaqqad flimkien partijiet interessati minn madwar l-UE u tiffaċilita d-djalogu, l-iskambju tal-aħjar prattiki u l-identifikazzjoni tad-diskrepanzi tal-politika. Il-Pjattaforma tinkludi grupp ta’ koordinazzjoni b’rappreżentanti mill-qasam akkademiku, mis-soċjetà ċivili, mill-gvern lokali u minn netwerks nazzjonali jew settorjali eżistenti.

4.2. L-ECESP saret ċentru importanti ta’ informazzjoni u netwerking fil-kuntest tal-inizjattivi Ewropew dwar l-ekonomija ċirkolari. Din għandha grupp ta’ koordinazzjoni attiv magħmul minn 24 organizzazzjoni membru, sit web popolari b’medja ta’ 7 000 viżitatur kull xahar. Hija torganizza konferenza annwali ta’ jumejn b’rata ta’ attendenza regolari li tosboq il-kapaċità.

4.3. Il-KESE jipprovdi s-segretarjat tal-ECESP, li jġib valur miżjud għall-Pjattaforma. Bħala ċ-ċentru tas-soċjetà ċivili fl-UE, il-KESE żviluppa għarfien espert biex isib vuċi b’saħħitha u komuni minn fost gruppi differenti. Il-Kumitat jibni l-kunsens fost il-firxa wiesgħa tal-membri tiegħu permezz tal-ħidma leġislattivi tiegħu. Dawn l-attributi ewlenin għenu lill-membri tal-ECESP biex jesprimu lilhom innifishom u jinvolvu ruħhom bis-sħiħ fil-Pjattaforma mingħajr ma l-proċess ikun wieħed istituzzjonalizzat iżżejjed.

4.4. L-ECESP jista’ jkollha rwol fit-trawwim tal-iżvilupp ta’ strateġiji tal-ekonomija ċirkolari ġodda f’żewġ modi: (1) billi tipprovdi pjattaforma għall-pubblikazzjoni ta’ strateġiji u pjani direzzjonali, li jagħmlu dawn id-dokumenti faċli biex jinstabu u ssir referenza għalihom, u (2) billi tiffaċilita n-netwerking tal-partijiet interessati kemm fit-territorji kif ukoll bejn it-territorji. Permezz tas-segretarjat, il-Pjattaforma tista’ ssaħħaħ il-potenzjal li tgħaqqad lil dawk attivi fl-implimentazzjoni fil-livell lokali u tal-Istati Membri ma’ dawk li jfasslu l-politika fil-livell tal-UE.

4.5. Permezz ta’ dan in-netwerking, il-Pjattaforma tista’ tħeġġeġ l-inklużjoni ta’ firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati tas-soċjetà ċivili fit-tranżizzjoni għal ekonomija ċirkolari, u fi stadju bikri tat-tfassil u l-iżvilupp tal-pjan direzzjonali.

4.6. L-ECESP tipprovdi infrastruttura unika fejn jista’ jinkiseb approċċ konsistenti u koordinat fir-rigward tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ mudelli ekonomiċi ġodda fl-UE. Hija sservi ta’ mudell għal pjattaformi oħra, bl-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili joperaw is-segretarjat u l-partijiet interessati jalternaw bejniethom biex jokkupaw ir-rwol ta’ president tal-grupp ta’ koordinazzjoni.

4.7. Il-KESE jenfasizza l-fatt li jeħtieġ li jiġu kkonsultati l-partijiet interessati kollha f’kull stadju tal-iżvilupp tal-istrateġiji u l-pjani direzzjonali – mit-tfassil sal-implimentazzjoni u l-monitoraġġ tal-progress.

4.8. Il-KESE, fil-pożizzjoni unika tiegħu bħala sieħeb tal-Pjattaforma u l-fornitur tas-segretarjat tal-Pjattaforma, jista’ jħeġġeġ aktar dan l-approċċ inklużiv billi jipprovdi mudell ta’ strateġija adattabbli li jista’ jispira lill-iżviluppaturi tal-istrateġiji u l-pjani direzzjonali tal-ekonomija ċirkolari. Dan il-mudell ta’ strateġija ġie żviluppat u ppubblikat bħala parti minn studju kkummissjonat mill-Kumitat ( 2 )

4.9. L-iżvilupp ta’ strateġiji b’saħħithom jeħtieġ xjenza u riċerka robusti li fuqhom ikun jista’ jissejjes it-teħid tad-deċiżjonijiet. Dan huwa wieħed mill-pedamenti tal-innovazzjoni, u se jirrikjedi taħlita b’saħħitha ta’ investiment pubbliku u privat biex jinkiseb.

5. Tagħlimiet ewlenin mill-istudju

5.1. “L-ekonomija ċirkolari” hija terminu wiesa’ li jiġbor fih bidliet fl-użu kollu tal-materjali, il-mudelli tan-negozju, il-mudelli tal-produzzjoni, il-bijoekonomija, il-fluss tal-istokk, is-swieq tal-materja prima sekondarja u r-rwol tal-konsumaturi.

5.2. Jeħtieġ li l-istrateġiji jirriflettu din il-firxa wiesgħa, iżda jkunu l-aktar effettivi meta jkunu ffukati fuq qasam speċifiku, wieħed li jkun rilevanti għall-firxa ġeografika tal-istrateġija. Pereżempju f’reġjun agrikolu, strateġija tal-ekonomija ċirkolari se tiffoka fuq il-bijoekonomija u r-rwol tal-agrikoltura u tal-ekosistemi naturali fiċ-ċirkolarità. F’reġjun bi produzzjoni akbar tal-iskart, l-istrateġija se tiffoka fuq kif l-iskart għandu jiġi ttrattat mill-ġdid bl-aħjar mod bħala materja prima sekondarja siewja.

5.3. L-eżistenza ta’ pjan ta’ azzjoni fil-livell tal-UE ħeġġet l-iżvilupp ta’ pjani fil-livell nazzjonali. Hemm raggruppamenti sinifikanti ta’ strateġiji f’ċerti reġjuni ġeografiċi. Fejn ġew adottati strateġiji nazzjonali, hemm probabbiltà akbar li jseħħu strateġiji lokali jew reġjonali. Il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri tal-UE kollha sabiex ifasslu u jimplimentaw strateġiji nazzjonali li jkunu konformi mal-inizjattivi tal-UE dwar l-ekonomija ċirkolari.

5.4. Fi 80 % tal-każijiet, hemm nuqqas ta’ konsultazzjoni mas-soċjetà ċivili fl-istadju tad-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni u tat-tfassil tal-istrateġiji. L-ECESP u l-KESE jenfasizzaw ix-xogħol li qed isir mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili f’dan il-qasam u l-għarfien espert li huwa disponibbli. Il-KESE jirrakkomanda li jkun hemm approċċ ikkoordinat biex jiġi żviluppat proċess ta’ involviment għall-partijiet interessati kollha fl-aktar stadju bikri tat-tfassil tal-istrateġija. Dan jista’ jsir mill-ECESP, jew bħala proġett konġunt mal-Kumitat tar-Reġjuni, il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni.

5.5. Il-kamp ta’ applikazzjoni tal-istrateġiji huwa ddeterminat fl-aktar stadju bikri. Huwa essenzjali li jiġi żgurat li n-natura interkonnessa tal-ekonomija ċirkolari u r-rekwiżiti transdixxiplinarji għal implimentazzjoni effettivi jiġu rikonoxxuti fl-istadju li jistabbilixxi l-kamp ta’ applikazzjoni. L-ekonomija ċirkolari diġà żviluppat lil hinn mir-riċiklaġġ, u l-istrateġiji għandhom jirriflettu dan.

5.6. L-istrateġiji għandhom jiġu żviluppati billi jitqiesu l-iskalabbiltà u t-trasferibbiltà. L-istrateġiji bikrin ma jidhrux li jqisu dawn l-elementi. Approċċ aktar ikkoordinat biex jiġu żviluppati strateġiji ġodda jew biex jiġu riveduti dawk eżistenti ċertament jgħin biex dan jinkiseb.

5.7. Governanza tajba hija importanti. Jeħtieġ li l-pjani direzzjonali jiżguraw sjieda, jew permezz ta’ unità stabbilita f’organizzazzjoni jew permezz ta’ waħda ġdida. Tali unità għandha trawwem in-netwerking, tipproduċi għarfien u komunikazzjoni, timmonitorja l-progress u tiżgura li l-istrateġija tiġi aġġornata b’mod regolari. Tali approċċ jgħin biex jiżgura li l-pjani direzzjonali jkunu dokumenti ħajjin li jiġu applikati fil-prattika.

5.8. L-ekonomija ċirkolari taqdi rwol b’saħħtu fl-agrikoltura. L-azjendi agrikoli tradizzjonali proprjetà ta’ familja u mmexxija mill-familja kienu (u f’xi każijiet għadhom) mudelli ta’ użu effiċjenti ta’ riżorsi f’armonija man-natura. Il-KESE jitlob li jingħata finanzjament mill-UE sabiex tiġi appoġġjata ċ-ċirkolarità fis-settur agrikolu, fil-livelli kollha u fuq l-iskali kollha. Il-bijoekonomija hija sottosettur taċ-ċirkolarità. Il-flussi bijoloġiċi u l-flussi materjali jingħaqdu flimkien biex joħolqu l-elementi essenzjali interkonnessi tal-ekonomija ċirkolari. Il-pjani direzzjonali għar-reġjuni agrikoli jistgħu jgħinu lil dawk iż-żoni biex ikollhom approċċ ikkoordinat u jiżguraw li l-vantaġġ kompetittiv li jkunu ċirkolari jinkiseb bis-sħiħ.

5.9. Il-pjani direzzjoni jistgħu jiffukaw ukoll fuq il-manifattura mill-ġdid jew it-tiswija. Mudelli ġodda ta’ negozju u ta’ sjieda, flimkien mal-implimentazzjoni ta’ ekodisinn b’saħħtu, jistgħu jipprovdu opportunitajiet għall-impjiegi u l-prosperità reġjonali fir-rigward tal-manifattura mill-ġdid tal-oġġetti.

5.10. Il-komunikazzjoni ta’ informazzjoni preċiża u ċara lill-konsumaturi hija parti essenzjali ta’ pjan direzzjonali b’saħħtu. L-ostakoli kulturali għat-tranżizzjoni għall-użu ta’ prodotti ċirkolari, jew għall-użu ta’ materja prima sekondarja jeħtieġ li jiġu indirizzati permezz tal-komunikazzjoni. Għall-konsumaturi, il-prodotti manifatturati mill-ġdid ta’ spiss ikunu tal-istess standard funzjonali iżda jkunu aktar sostenibbli minn dawk magħmula minn materja prima verġni. It-tħassib relatat mal-kwalità u d-drittijiet tal-konsumaturi għandu jkun parti minn kwalunkwe pjan direzzjonali ta’ suċċess.

5.11. Element importanti ta’ implimentazzjoni b’suċċess tal-ekonomija ċirkolari ser ikun li jiġi inkorporat approċċ koordinat biex il-pubbliku jiġi edukat, mit-tfal tal-iskola sal-konsumaturi, dwar il-vantaġġi u l-prinċipji taċ-ċirkolarità. L-edukazzjoni fost il-partijiet interessati kollha hija parti essenzjali għall-kisba ta’ tranżizzjoni ta’ suċċess u inklużiva.

5.12. It-taħriġ, il-komunikazzjoni u l-kondiviżjoni tal-għarfien jistgħu jissaħħu billi jintużaw ir-riżorsi tat-tagħlim bejn il-pari disponibbli mingħand il-Kummissjoni.

6. L-ostakoli għal pjani direzzjonali ta’ suċċess

6.1. Il-pjani direzzjonali fihom innifishom mhumiex biżżejjed biex isir progress aħjar lejn iċ-ċirkolarità. Hemm firxa ta’ ostakoli li jeħtieġ li jingħelbu.

6.2. Politiċi: in-nuqqas ta’ appoġġ politiku. — Strateġiji li jeżistu fi spazju politiku vojt — mhux marbuta ma’ politiki oħra u mhux parti minn strateġija ċirkolari koerenti u usa’.

6.3. Pubbliċi: in-nuqqas ta’ sensibilizzazzjoni pubblika u fehim dwar il-kunċett tal-ekonomija ċirkolari. Biża’ dwar l-implikazzjonijiet għall-partijiet interessati kollha involuti fit-tranżizzjoni, mill-produtturi u l-manifatturi għall-utenti aħħarin u l-konsumaturi. — Mod kif jista’ jingħeleb dan il-biża’ huwa li jitlaqqgħu flimkien in-nies biex jikkondividu l-għarfien u l-esperjenzi tagħhom. Din hija funzjoni tal-Pjattaforma Ewropea tal-Partijiet Interessati tal-Ekonomija Ċirkolari, u hija appoġġjata mill-ħidma tal-membri tal-Grupp ta’ Koordinazzjoni tagħha, pereżempju l-Istitut nazzjonali Franċiż tal-ekonomija ċirkolari (Institut national de l’économie circulaire (INEC)) u l-ħidma tagħhom fl-immappjar ta’ netwerks tal-ekonomija ċirkolari fl-Ewropa.

6.4. Qafas ta’ governanza tal-infrastruttura: in-nuqqas ta’ dispożizzjonijiet għall-iskalabbiltà u t-trasferibbiltà. — Il-pjani direzzjonali jeħtieġ li jitfasslu għal kuntest territorjali speċifiku. Jeħtieġ li jkun hemm fis-seħħ u jiġi implimentat ir-regolament xieraq.

6.5. Finanzjarji: jista’ jkun hemm nuqqas ta’ inċentivi ekonomiċi kemm għan-negozji għat-tranżizzjoni kif ukoll għall-utenti biex jaqilbu għal prodotti u servizzi ċirkolari. Fl-aħħar mill-aħħar, l-għażliet tal-konsumatur ċirkolari se jkunu aktar kompetittivi ekonomikament, iżda jista’ jkun meħtieġ inċentivar għall-fażi tranżitorja inizjali. L-aċċess għall-finanzjament rilevanti jrid jiġi kkomunikat b’mod ċar u l-proċess ta’ applikazzjoni għandu jkun magħmul faċli u li jinftiehem.

6.6. Il-KESE jistieden lill-ECESP tindirizza dawn l-ostakoli fundamentali, tidentifika oħrajn, u tipproponi soluzzjonijiet speċifiċi għal dawk li jfasslu l-politika dwar kif l-aħjar jiġu indirizzati l-kwistjonijiet ewlenin.

Brussell, is-26 ta’ Settembru 2019. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Luca JAHIER

(1) Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Pakkett dwar l-Ekonomija Ċirkolari“ (ĠU C 264, 20.7.2016, p. 98).

(2) Circular economy strategies and roadmaps in Europe: Identifying synergies and the potential for cooperation and alliance building (L-istrateġiji u l-pjani direzzjonali tal-ekonomija ċirkolari fl-Ewropa: l-identifikazzjoni ta’ sinerġiji u l-potenzjal għall-kooperazzjoni u l-bini ta’ alleanzi)