KUMMISSJONI EWROPEA 
Brussell, 7.6.2011 
SEG(2011) 803 finali 
  
Rakkomandazzjoni g ħal 
RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL 
dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2011 ta' Ċipru 
  
u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill 
 
dwar il-Programm ta' Stabilità a ġġornat ta' Ċipru, 2011-2014 
{SEG(2011) 721 finali} 
 
 
MT 2   MT Rakkomandazzjoni g ħal 
RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL 
dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2011 ta' Ċipru 
  
u l-għoti ta' opinjoni tal-Kunsill 
 
dwar il-Programm ta' Stabilità a ġġornat ta' Ċipru, 2011-2014 
IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, 
Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjoname nt tal-Unjoni Ewropea, u partikolarment l-
Artikolu 121(2) u l- Artikolu 148(4) tieg ħu, 
Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-
tisħiħ tas-sorveljanza ta' po żizzjonijiet ta' ba ġit u s-sorveljanza u l-koo rdinazzjoni ta' politika 
ekonomika
1, u partikolarment l-Artikolu 5(3) tieg ħu, 
Wara li kkunsidra r-rakkomandazzj oni tal-Kummissjoni Ewropea2, 
Wara li kkunsidra l-konklu żjonijiet tal-Kunsill Ewropew, 
Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi, 
Wara li ġie kkonsultat il-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, 
Billi: (1) Fis-26 ta’ Marzu 2010, il-Kunsill Ewropew qabel mal-proposta tal-Kummissjoni 
Ewropea li tvara strate ġija ġdida għall-impjiegi u t-tkabbir, Ewropa 2020, imsejsa fuq 
koordinazzjoni msa ħħa tal-politiki ekonomi ċi, li tiffoka fuq l-oqsma ewlenin fejn 
jeħtieġ azzjoni biex ting ħata spinta lill-potenzjal tal-Ewropa g ħat-tkabbir sostenibbli u 
l-kompetittività. 
(2) Fit-13 ta’ Lulju 2010, il-Kunsill adotta rakkomandazzjoni dwar il-linji gwida ġenerali 
għall-politiki ekonomi ċi tal-Istati Membri u l-Unj oni (mill-2010 sal-2014) u fil-
21 ta’ Ottubru 2010 adotta de ċiżjoni dwar il-linji gwida g ħall-politiki dwar l-impjiegi 
tal-Istati Membri
3, li flimkien jag ħmlu l-"linji gwida integrati". L-Istati Membri ġew 
mistiedna jqisu l-linji gwida integrati fil-politiki nazzjonali tag ħhom dwar l-ekonomija 
u l-impjiegi. 
                                                 
1 ĠU L 209, 2.8.1997, p.1. 
2 ĠU C , , p. . 
3 Mi żmuma għall-2011 permezz tad-De ċiżjoni tal-Kunsill 2011/308/UE tad-19 ta’ Mejju 2011. 
 
MT 3   MT (3) Fit-12 ta’ Jannar 2011, il-Kummissjoni adottat l-ewwel St ħarriġ Annwali tat-Tkabbir, 
li kien il-bidu ta’ ċiklu ġdid ta’ governanza ekonomika fl-UE u l-ewwel semestru 
Ewropew ta’ koordinazz joni integrata u ex ante  ta’ politika, imsejjes fuq l-istrate ġija 
Ewropa 2020.  
(4) Fil-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill Ew ropew endorsja l-prijoritajiet g ħall-
konsolidazzjoni fiskali u r-riforma strutturali (bi qbil mal-konklu żjonijiet tal-Kunsill 
tal-15 ta’ Frar u s-7 ta’ Marzu 2011 u b' żieda mal-Ist ħarriġ Annwali tat-Tkabbir mill-
Kummissjoni). Hu sa ħaq il-ħtieġa li tingħata prijorità lir-restawr ta’ ba ġits tajbin u s-
sostenibilità fiskali, lit-tnaqqis tal-qg ħad permezz ta’ riformi fis-suq tax-xog ħol u li 
jsiru sforzi ġodda biex jittejjeb it-tkabbi r. Talab lill-Istati Membri  biex isarrfu dawn il-
prijoritajiet f'mi żuri konkreti li ji ġu inklużi fil-Programmi ta’ Stabilità jew ta’ 
Konverġenza u fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma. 
(5) Fil-25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill Ewropew stieden ukoll lill-Istati Membri parte ċipi 
fil-Patt Euro Plus biex jippre żentaw l-impenji tag ħhom fil-ħin għall-inklużjoni fil-
Programmi ta’ Stabilità jew ta’ Konver ġenza tagħhom u fil-Programmi  Nazzjonali ta’ 
Riforma tag ħhom.  
(6) Fis-6 ta' Mejju 2011, Ċipru ssottometta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tieg ħu u 
fis-7 ta' Mejju 2011 il-Programm ta' Stabilità a ġġornat tieg ħu li jkopri l-perjodu 2010-
2014. Sabiex jitqiesu l-konnotazzjonijiet bejniethom, i ż-żewġ programmi ġew 
ivvalutati fl-istess waqt. 
(7) L-ekonomija ta' Ċipru qed tirkupra b'mod moderat wa ra li fl-2009 esperjenzat l-ewwel 
tnaqqis ekonomiku li qatt kellha f'dawn l-a ħħar ħamsa u tletin sena, meta l-PDG reali 
niżel b'1,7 %. Is-suq tax-xog ħol sofra mir-re ċessjoni bil-qg ħad jilħaq 6,5 % fl-2010. Il-
finanzi pubbli ċi wkoll ġew iddeterjorati. Minn surplus, il-ba ġit tal-amministrazzjoni 
pubblika naqas g ħal defiċit ta' 6 % tal-PDG fl-2009, xprunat minn stabilizzaturi 
awtomatiċi, miżuri diskrezzjonarji ta' stimulu fiskali biex jeg ħlbu t-tnaqqis fir-ritmu 
ekonomiku, u effetti pjuttost kbar li huma r-ri żultat ta' kompo żizzjoni ta' tkabbir 
ibbażat anqas fuq it-taxxa. L-attività ekonomika tjiebet b'mod moderat fl-2010 bit-
tkabbir ikun dak ta' 1 %, immexxi l-akta r minn akkumulu tal-inventarju, wara li 
żvojtaw l-ħażniet fl-2009, fl-istes s waqt li l-konsum privat kien qed jer ġa' jibda bil-
mod. Il-perspettiva ekonomika ta' tis ħiħ hija mistennija li tkun ta' benefi ċċju għas-suq 
tax-xogħol, huwa mbassar li x-xog ħol jirkupra bil-mod filwaqt li l-qg ħad għandu jibda 
nieżel b'mod gradwali mill-og ħla livell li qieg ħed fih fl-a ħħar tal-2010.  
(8) Abbażi tal-valutazzjoni tal-Programm ta’ Stabilità a ġġornat skont ir-Regolament tal-
Kunsill (KE) Nru 1466/97, il-Kunsill ja ħseb li x-xenarju makr oekonomiku sottostanti 
għall-proġettazzjonijiet ba ġitarji huwa plaw sibbli sal-2012, i żda wisq favorevoli minn 
hemm 'il quddiem, hekk kif ivvaluta t meta mqabbel mat-tbassir g ħar-Rebbieg ħa 2011 
li sar mis-servizzi tal-Kummissjoni. Il-Programm ta' Stabilità g ħandu l-għan li jnaqqas 
id-defiċit baġitarju għal 4 % tal-PDG fl-2011 u 2,6 % fl-2012, bi qbil mar-
rakkomandazzjonijiet tal-Kunsil l, u li wara jkompli l-kon solidazzjoni. Il-programm 
ibassar li l-proporzjon tad-dejn jil ħaq l-ogħla livell fl-2012 u jonqos minn hemm 'il 
quddiem. It-titjib medju annwali fil-bilan ċ strutturali g ħall-perjodu 2011-12 huwa 
1,5 % tal-PDG, bi qbil mar-rakkomandazzjonijie t tal-Kunsill. Madankollu, it-titjib 
strutturali ma jla ħħaqx mar-rekwi żiti tal-Patt ta’ Stabil ità u Tkabbir kemm fl-2013 
kemm fl-2014. L-objettiv ta' terminu medju (OTM), li huwa kkonfermat b ħala baġit 
ibbilanċjat f'termini strutturali, mhux se jintla ħaq fil-perjodu tal-programm. Filwaqt li 
 
MT 4   MT l-adattament ġenerali huwa pjanat li se jkun ibba żat fuq restrizzjoni fin-nefqa, il-
maġġoranza tal-mi żuri fl-2011 jikkon ċernaw id-d ħul. B'mod ġenerali, hemm riskji 
negattivi g ħall-perkors ta’ konsolidazzjoni ippj anat fil-program m, relatat mal-
ibbilanċjar mill-ġdid dejjem jitkompla u li jwassal g ħal mudell ta' tkabbir anqas 
ibbażat fuq it-taxxa, g ħall-prattika li ji ġu adottati ba ġits supplimentari u g ħall-
implimentazzjoni f'waqtha tal-mi żuri li għadu jrid isir qbil dwarhom mal-imsie ħba 
soċjali u oħrajn li għadhom iridu ji ġu speċifikati (eż. trażżin tan-nefqa li qed issir 
bħalissa). Min ħabba dawn ir-riskji, jista' jkun hemm il-b żonn li jiġu adottati mi żuri 
addizzjonali jekk l-i żviluppi makroekonomi ċi jew baġitarji jkunu ag ħar milli mistenni.  
(9) Minkejja t-tnaqqis ta' madwar  9 % tal-PDG fl-2010, id-defi ċit fil-kont kurrenti g ħadu 
kbir u probabbli li jillimita t-tkab bir ekonomiku fuq terminu medju. Ħruġ għoli mis-
settur pubbliku je ħtieġ li jkun iffinanzjat jew mid- dejn barrani jew minn livell og ħla ta' 
tfaddil privat domestiku. Dan tal-a ħħar jimplika anqas tkabbir fil-prodott billi jkunu 
spjazzati l-konsum privat jew l-investiment. F'terminu ta' żmien medju, id-defi ċit 
ikompli jitjieb, i żda b'rata moderata. Fit-13 ta' Lulju 2010, fil-kuntest tal-pro ċedura ta' 
żbilanċ eċċessiv, il-Kunsill irrakkomanda lill-awtoritajiet ta' Ċipru biex isa ħħu wkoll 
in-natura vinkolanti tal-qafas ba ġitarju ta’ terminu medju tag ħhom. Sa issa, ma kien 
irrapurtat l-ebda prog ress. Skont il-Programm ta ' Stabilità, il-qafas ba ġitarju ta' 
terminu medju g ħandu jkun implimentat b'mod s ħiħ mis-sena fiskali 2014 'il quddiem, 
aktar milli fl-2012, hekk kif kien g ħadu mistenni sa dan l-a ħħar. Għaldaqstant, l-impatt 
tiegħu jinħass biss fit-terminu medju. Implim entazzjoni f'waqtha tal-qafas ġdid tkun 
importanti g ħal konsolidazzjoni b'su ċċess u durabbli tal-finanzi pubbli ċi. 
(10) Is-settur bankarju salva mill-kri żi finanzjarja globali u dik tad-dejn sovran fi ż-żona tal-
euro b'mod tajjeb, ming ħajr il-ħtieġa ta' intervenzjoni min-na ħa tal-gvern. Madankollu, 
bl-assi jkunu aktar minn sitt darbiet aktar mill-PDG, meta s-sussidjarji u l-ferg ħat tal-
banek barranin huma esklu żi, u għaxar darbiet aktar mill-PDG meta jkunu inklu żi, is-
settur bankarju huwa kbir meta mqabbel mal-ekonomija. Barra minn hekk, huwa relattivament kon ċentrat, bis-suq iddominat minn tliet gruppi domesti ċi li għ
andhom 
madwar 55 % tat-tota l tal-assi bankarji  kkonsolidati, esklu ż il-banek kooperattivi. Ir-
riskji li g ħadhom pre żenti fis-swieq finanzjarji internazzjonali jitolbu kontinwazzjoni 
fl-immani ġjar konservattiv tal-karta tal-bilan ċ kif ukoll supervi żjoni prudenti. Hemm 
żewġ superviżuri differenti: il-Bank Ċentrali ta' Ċipru għall-banek kummer ċjali u l-
Awtorità g ħas-Supervi żjoni u l-I żvilupp tas-So ċjetajiet Kooperattivi (CSSDA) g ħall-
istituzzjonijiet ta' kreditu kooperattivi.  Minkejja r-rakkomandazzjoni tal-FMI li g ħandu 
jkun hemm supervi żur waħdieni kemm g ħall-banek kemm g ħall-istituzzjonijiet ta' 
kreditu kooperattivi, ma sar l-ebda progress.  
(11) L-impatt ba ġitarju mbassar g ħal terminu twil li j ħalli t-tixji ħ huwa ferm aktar g ħoli 
mill-medja tal-UE, l-aktar b ħala riżultat ta' żieda relattivament qawwija fin-nefqa fuq 
il-pensjonijiet b ħala sehem mill-PDG fid-de ċennji li ġejjin. F'April 2009 ġiet 
introdotta riforma tal-pensjonijiet . Hija l-aktar immirata lejn id-d ħul u tnaqqas xi ftit 
mir-ritmu ta ż-żieda fin-nefqa fuq il-pensjonijiet . Il-progress fir-riforma tas-sa ħħa, 
immirat lejn it-tra żżin taż-żieda fin-nefqa mbassra permezz ta' twaqqif ta' sistema 
nazzjonali tas-sa ħħa u tat-trasformazzjoni tal-isptarijiet pubbli ċi f'entitajiet awtonomi, 
kien limitat ħafna. 
(12) L-adattament tal-kumpens awtomatiku g ħall-għoli tal-ħajja (COLA) li jing ħata 
darbtejn f'sena huwa marbut b'mod dirett mat-tibdil fil-per ċentwal medju fl-indi ċi tal-
prezzijiet tal-konsum atur (CPI) tal-a ħħar sitt xhur meta mqabbel mas-sitt xhur ta' 
 
MT 5   MT qabel. Dan g ħandu appo ġġ qawwi mis-s ħab soċjali u baqa' mhux negozjabbli waqt il-
proċess ta' negozjar kollettiv. Madankollu , l-applikazzjoni uniformi tag ħha ma 
tippermettix li l-pagi jirriflettu d-differenzi fil-produttività bejn is-setturi kollha. Id-
defiċenzi tal-COLA huma, l-ewwel nett, li l-pagi huma relatati mal-prezzijiet tal-
prodotti biss u mhux mal-gwadanji fil-pr oduttività. It-tieni nett, dawk li qed 
jibbenefikaw l-iktar minn din is -sistema huma dawk li g ħandhom introjti og ħla (70 % 
minnhom g ħandhom pagi marbuta ma' indi ċi permezz tal-COLA), filwaqt li l-
maġġoranza ta' dawk l-inqas im ħallsa (eż. ħaddiema bla seng ħa) mhumiex koperti 
(6 % biss huma marbuta ma' indi ċi permezz tal-COLA). It-tielet nett, il-COLA 
għandha wkoll impatt sinifika nti fuq il-finanzi pubbli ċi hekk kif, lil hinn mill-pagi u s-
salarji, hija wkoll karatteristika integrali tal-pensjonijiet, benefi ċċji u gratifiki o ħrajn. 
(13) Filwaqt li l-parte ċipazzjoni fix-xog ħol f'Ċipru hija akbar mill-medja tal-UE, is-suq tax-
xogħol fih żbilanċi kbar bejn is-sessi. Disparitajiet be jn is-sessi fl-impjiegi, il-kost u d-
disponibilità tal-fa ċilitajiet għall-indukrar ta t-tfal (inklu ż is-sit ġeografiku u l-vi ċinanza 
lejn il-postijiet tax-xog ħol), l-iskarsezza ta' forom flessi bbli ta' impjiegi u d-disparità 
kbira u persistenti fil-paga bejn is-sessi  huma ddikkjarati mill-Programm Nazzjonali ta' 
Riforma b ħala li joħolqu xkiel serju li jtellef l-i żvilupp tal-impjiegi u t-tkabbir. Filwaqt 
illi huma bosta li jiksbu edukazzjoni fil-li vell sekondarju u dak universitarju f' Ċipru, l-
Edukazzjoni u t-Ta ħriġ Vokazzjonali (VET) ma jidhirx b ħala għażla li tiġbed lejha 
ħafna nies. Il-qg ħad għoli fost i ż-żgħażagħ ikkumbinat ma' proporzjon g ħoli ta' 
persuni li kisbu livell g ħoli ta' edukazzjoni fil-qg ħad totali, huwa sinjal li hemm 
diskrepanza sinifikanti ta' ħiliet fl-ekonomija ta' Ċipru. Barra dan, is-sehem fit-tag ħlim 
tul il-ħajja huwa baxx meta wie ħed iqis li dan huwa pajji ż li ġeneralment g ħandu 
livelli tajbin ta' edukazzjoni, b'mod partikolari g ħal ċerta gruppi ( ħaddiema bi ftit 
kompetenzi professjonali, nies  ta' età akbar u dawk qieg ħda). Sabiex ji ġu indirizzati 
dawn il-kwistjonijiet, il-Progr amm Nazzjonali ta' Riforma jipprevedi li ikun hemm it-
twaqqif ta' serje ta' istituzzjonijiet ġodda postsekondarji g ħall-VET mill-2012-2013 'il 
quddiem. Hemm ukoll pjanijiet biex ikun hemm l-introduzzjoni ta' sistema ġdida ta' 
apprentistat fl-istess sena akkademika. B'mod ġenerali, l-objettiv strate ġiku tal-pajji ż li 
minn impjiegi bi produttività baxxa jersaq g ħal dawk bi produttività g ħolja għandu 
jibbenefika ferm mill-orjentazzjoni mill- ġdid tas-sistema ta' edukazzjoni u ta ħriġ li 
ġġib magħha taħlita aħjar ta' ħiliet, skont id-domanda tas-suq tax-xog ħol.  
(14) Ċipru adotta regola ġenerali g ħat-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi 
f'Lulju 2010. Madankollu, hemm t ħassib dwar kemm it-traspo żizzjoni hija kompluta u 
magħmula b'reqqa hekk kif g ħad hemm bosta ostakoli g ħat-twaqqif u l-provvediment 
ħieles tas-servizzi f'le ġiżlazzjoni spe ċifika għas-settur, fejn ma saru l-ebda emendi. 
Dawn l-ostakoli jvarjaw minn dawk li huma ġeneralment applikabbli, b ħall-
awtorizzazzjonijiet me ħtieġa mill-awtoritajiet lokali g ħat-twaqqif ta' kwalunkwe 
attività ta' negozju jew dewmien limitat ta ' awtorizzazzjonijiet ir rispettivament mis-
settur tas-servizzi u r-riskji involuti, g ħal dawk spe ċifiċi ħafna bħal tariffi fissi 
applikabbli fis-servizzi tat-turi żmu, testijiet tal- ħtiġijiet ekonomi ċi u s-sehem ta' 
kompetituri fl-awtorizzazzjonijiet g ħal kiri ta' karozzi, tratta ment diskriminatorju tal-
kumpaniji ta' kostruzzjoni minn Stati Membri o ħrajn, arkitetti u in ġiniera pprojbiti 
milli jwettqu l-professjoni tag ħhom bħala persuni ġuridiċi. 
(15) B'mod ġenerali, limitazzjonijiet ambjenta li u kwistjonijiet relatati mar-ri żorsi u l-u żu 
ta' enerġija jistgħu joħolqu xkiel serju g ħat-tkabbir. Dawn huwa relatati mas-sit 
ġeografiku spe ċifiku u mal-konsegwenzi tat-tibdil f il-klima f'forma ta' nixfa kbira. 
Jeħtieġ li tkun ivvalutata l-kosteffi ċjenza tal-iskemi ta' appo ġġ għall-enerġija 
 
MT 6   MT rinovabbli. Il-funzjonament tas-settur tal-ener ġija jista' jkun imtejjeb b'mod sinifikanti 
f'terminu qasir di ġà, u dan permezz tal-liberalizzazzj oni tas-suq, l-introduzzjoni tal-
kompetizzjoni u l-iffa ċilitar tal-investimenti fl-infrastruttura.  
(16) Ċipru ħa numru ta' impenji skont il-Patt Euro Plus4. Mil-lat fiskali, il-Patt jimpenja 
ruħu li jsaħħaħ is-sostenibilità fiskali billi j ħejji qafas ta' li ġi biex jing ħelbu l-kri żijiet 
finanzjarji u jitwaqqaf Fond g ħal Stabilità Finanzjarja li jkun kompletament 
indipendenti. Barra dan, qed ise ħħ djalogu dwar ir-ristruttu rar tas-sistema pubblika ta' 
pensjonijiet u g ħandu jkun konklu ż sal-aħħar tal-2011. Il-mi żuri dwar l-impjieg 
jiffukaw fuq il- ġlieda kontra x-xog ħol illegali u mhux iddikj arat, l-indirizzar tad-
diskrepanza tal- ħiliet u ż-żieda fil-kompetittività tal-impri żi. Il-miżuri dwar il-
kompetittività jkopru t-tra żżin tal-pagi fis-sett ur pubbliku (tfassil mill- ġdid tal-
mekkaniżmu ta' indi ċizzar tal-pagi), it-tis ħiħ tal-kompetittività tal-SMEs, il-
finalizzazzjoni tal-Istrate ġija Nazzjonali Di ġitali sal-2011, u l-promozzjoni tal-
effiċjenza ener ġetika u s-sorsi ener ġitiċi rinovabbli. Dawn l-impenji jirriflettu l-erba' 
oqsma tal-Patt. Jipprovdu g ħall-kontinwità tal-a ġenda aktar wiesg ħa ta' riforma 
deskritta fil-Programmi Nazzj onali ta' Riforma u ta' Stab ilità u jikkonfermaw pjanijiet 
diġà mħabbra li jkun hemm riformi li jindirizzaw id-dg ħjufijiet strutturali tal-pajji ż, 
mingħajr ma jkun spe ċifikat qafas ta' żmien f'dan l-istadju, sabiex ikunu indirizzati 
kwistjonijiet b ħall-pagi u sistema tal-pensjoni  tas-settur pubbliku. Dawn l-impenji ġew 
ivvalutati u kkunsidrati fir-rakkomandazzjonijiet. 
(17) Il-Kummissjoni vvalutat il-Programm ta ' Stabilità u l-Programm ta' Riforma 
Nazzjonali, inklu ż l-impenji tal-Patt Euro Plus5. Mhux biss qieset ir-rilevanza tag ħhom 
għall-politika sostenibbli fiskali u so ċjoekonomika f' Ċipru imma qieset ukoll kemm 
josservaw ir-regoli u l-gwida tal-UE, fid-dawl tal- ħtieġa tat-tisħiħ tal-governanza 
ekonomika kumplessiva tal- Unjoni Ewropea billi ji ġi pprovdut kontribu t fil-livell tal-
UE għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. F'dan il-kuntest, il-Kummissjoni tikkunsidra li 
jeħtieġu aktar sforzi biex jintla ħaq l-għan tad-defi ċit baġitarju 2011 u li g ħandhom 
ikunu spe ċifikati mi żuri ta' konsolidazzj oni addizzjonali g ħall-2012 u aktar 'il 
quddiem. Sabiex titjieb is-sosteni bilità fuq terminu twil ta' żmien tal-finanzi pubbli ċi, 
hemm il-ħtieġa ta' aktar azzjoni fir-rigward tas-sistema tal-pensjoni u l-kura tas-sa ħħa. 
Għandhom ukoll jittie ħdu aktar passi sabiex jissa ħħaħ il-qafas prudenzjali tas-
superviżjoni bankarja, tkun a ġġustata s-sistema ta' indi ċizzazzjoni tal-pa gi, u jittejbu l-
edukazzjoni vokazzjonali, it-ta ħriġ u l-ħiliet, l-ambjent tan-negozju u l-effi ċjenza 
enerġetika.  
(18) Fid-dawl ta' din il-valutazzjoni, filwaqt li titqies ir-Rakkomandazzj oni tal-Kunsill tat-
13 ta' Lulju 2010 skont l-Artikolu 126(7) tat- Trattat dwar il-Funzj onament tal-Unjoni 
Ewropea, il-Kunsill e żamina l-a ġġornament tal-Programm ta' Stabilità ta' Ċipru għall-
2011 u l-opinjoni tieg ħu6 hija riflessa b'mod partikol ari fir-rakkomandazzjonijiet (1) u 
(3) tiegħu aktar 'l isfel. Wara li kkunsidra l-konklu żjonijiet tal-Kunsill Ewropew tal-
25 ta’ Marzu 2011, il-Kunsill e żamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta' Ċipru, 
                                                 
4 Aktar dettalji dwar l-impenji li ttie ħdu skont il-Patt Euro Plus jinsabu f'(SEC(2011)721. 
5 SEC(2011) 721. 
6 Previst fl-Artikolu 5( 3) tar-Regolament tal-K unsill (KE) Nru 1466/97. 
 
MT 7   MT JIRRAKKOMANDA li Ċipru għandu jieħu azzjoni fil-perjodu 2011-2012 biex:  
(1) Jadotta l-mi żuri meħtieġa ta' natura permanenti biex ikun hemm korrezzjoni tad-
defiċit eċċessiv sal-2012. Jie ħu miżuri biex i żomm kontroll strett fuq in-nefqa u 
jagħmel użu minn kwalunkwe żviluppi ba ġitarji li jkunu a ħjar milli mistenni g ħal 
tnaqqis aktar malajr tad-defi ċit u d-dejn. Ji żgura l-progress lejn Objettiv ta' Terminu 
Medju b'mill-inqas 0,5 % tal-PDG annwali. Ja ċċellera d-d ħul gradwali ta' qafas 
multiannwali li jista' jkun infurzat b'ba żi statutorja vinkolanti u mekkani żmi 
korrettivi, sa mill-preparazzjoni tal-Ba ġit 2012, kif ukoll Ba ġitjar abba żi ta' 
Programmazzjoni u Prestazzjoni. 
(2) Isaħħaħ aktar il-qafas  prudenzjali g ħas-supervi żjoni ta' banek u so ċjetajiet 
kooperattivi ta' kreditu biex ji żgura detezzjoni bikrija tar-riskji. 
(3) Itejjeb is-sostenibilità fuq terminu twil ta' żmien tal-finanzi pubbli ċi permezz tal-
implimentazzjoni tal-mi żuri ta' riforma sabiex tkun ikkontrollata n-nefqa fuq il-
pensjonijiet u l-kura tas-sa ħħa biex b'hekk titra żżan iż-żieda mbassra fin-nefqa 
marbuta mal-età. Fir-rigward tal-pensjonijiet, jestendi s- snin ta' kontribuzzjoni, jorbot 
l-età tal-irtirar mal-istennija tal-g ħomor, filwaqt li jie ħu ħsieb jindirizza r-rata g ħolja 
ta' riskju ta' faqar g ħal dawk akbar fl-età. Fi r-rigward tal-kura tas-sa ħħa, jieħu aktar 
passi sabiex ja ċċellera l-implimentazzjoni tas-sist ema ta' assigurazzjoni nazzjonali 
tas-saħħa.  
(4) F'konsultazzjoni mas-s ħab soċjali u f'konformità mal-pra ttiki nazzjonali, jirriforma s-
sistema ta' negozjar tal-paga u indi ċizzazzjoni tal-paga sabiex ikun żgurat li ż-żieda 
fil-paga tirrifletti a ħjar l-iżviluppi tal-produttività u l-kompetittività tax-xog ħol.  
(5) Jieħu aktar passi, fir-riformi ppjanati g ħas-sistema tal-edukazzjoni u t-ta ħriġ 
vokazzjonali, biex ji ġu allinjati a ħjar l-eżiti tal-edukazzjoni mal- ħtiġijiet tas-suq tax-
xogħol, u dan l-aktar billi jitwaqqaf istitut postsekondarju g ħall-edukazzjoni u ta ħriġ 
vokazzjonali. Jie ħu miżuri sabiex tissa ħħaħ l-effikaċja tas-sistema ta' ta ħriġ 
vokazzjonali billi ji żdiedu l-in ċentivi u jitjieb l-a ċċess għall-edukazzjoni u ta ħriġ 
vokazzjonali, spe ċjalment g ħall-ħaddiema b' ħiliet baxxi, dawk nisa u dawk akbar fl-
età. 
(6) Ineħħi għal kollox l-ostakoli li g ħad hemm g ħat-twaqqif u l-forniment ħieles tas-
servizzi fil-le ġiżlazzjoni spe ċifika għas-settur sa Ottubru 2011 sabiex jin ħolqu aktar 
opportunitajiet g ħal tkabbir u impjiegi fis-settur tas-servizzi.  
(7) Jintroduċi miżuri li jżidu l-kompetizzjoni fis-servizzi tan-netwerk billi tkun permessa 
libertà akbar fl-iffissar tal-prezziji et. Jistabbilixxi, sal-2012, pjan g ħall-immani ġjar 
tal-ilma u skema g ħall-iffissar tal-prezzijiet li jirri flettu l-kwistjonijiet dwar il-
kosteffiċjenza u l-ekwità u b'hekk ikun żgurat mmani ġjar aktar sostenibbli tar-ri żorsi 
tal-ilma. 
Magħmul fi Brussell, 
 G ħall-Kunsill 
 Il-President