Komunikazzjoni mill-Kummissjoni - L-istat tal-progress tal-proġett għall-implimentazzjoni tas-sistema Ewropea tal-ġenerazzjoni l-ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku ta' l-ajru (SESAR) /* KUMM/2007/0103 finali */





MT Brussel 15.3.2007 KUMM(2007) 103 finali KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI L-istat tal-progress tal-proġett għall-implimentazzjoni tas-sistema Ewropea tal-ġenerazzjoni l-ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku ta' l-ajru (SESAR) KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI L-istat tal-progress tal-proġett għall-implimentazzjoni tas-sistema Ewropea tal-ġenerazzjoni l-ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku ta' l-ajru (SESAR) 1. Daħla Fil-25 ta' Novembru, il-Kummissjoni adottata Komunikazzjoni li tippreżenta l-isfidi li jkollu jħabbat wiċċu magħhom l-iżvilupp tat-trasport tit-traa' l-ajru fl-Ewropa fl-għoxrin sena li jmiss, u li tipproponi Regolament tal-Kunsill dwar it-twaqqif ta' Impriża Konġunta biex tmexxi proġett ambizzjuż għall-modernizzazzjoni tat-traffiku ta' l-ajru fl-Ewropa, SESAR (Single European Sky ATM Research). Din il-proposta ġiet diskussa mill-Kunsill, il-Parlament Ewropew u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew. L-opinjoni tal-Kumitat ġiet adottata fis-6 ta' Lulju 2006 [1], dik tal-Parlament fl-14 ta' Novembru 2006 [2], u r-Regolament fl-aħħar ġie adottat mill-Kunsill fis-27 ta' Frar 2007. Fis-sessjoni tad-9 ta' Ġunju 2006, il-Kunsill adotta konklużjonijiet li jisħqu dwar l-importazna tal-proġett SESAR għall-Ewropa u jitolbu lill-Kummissjoni tibda x-xogħol ta' tħejjija meħtieġa sabiex titwaqqaf l-Impriża Konġunta SESAR. Talbet ukoll lill-Kummissjoni tara fiex wasal il-proġett SESAR, l-aktar f'dak li għandu x'jaqsam mal-progress tal-fażi ta' definizzjoni, kif ukoll li tindika l-prospetti rigward il-parteċipazzjoni ta' l-industrija fil-finanzjament tal-proġett. L-għan ta' din il-Komunikazzjoni huwa li jiġi rrapurtat lill-Kunsill u l-Parlament Ewropew dwar il-progress tas-SESAR, u partikolarment dwar sehem l-industrija fil-fażi ta' l-iżvilupp tal-proġett. 2. l-isfond Fi ftit iktar minn sena, kien hemm ftit li xejn bidla fil-qagħda tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru fl-Ewropa. Kif imbassar, it-traffiku qiegħed dejjem jiżdied (żieda medja ta' 4.1% fl-2006 meta mqabbel ma' l-2005 [3]). Madankollu, huwa diġà ċar li t-traffiku qed joqrob lejn is-saturazzjoni, u kull ma jmur fin-nofs huwa avveniment kritiku (bħaċ-ċpar, il-maltemp, jew problemi tekniċi) [4] biex jinħoloq dewmien kbir fin-netwerk Ewropew kollu kemm hu. Filwaqt li, per eżempju, is-sikurezza ta' l-ajru kienet sodisfaċenti fl-2006, bħala riżultat ta' l-implimentazzjoni ta' miżuri fuq livell Komunitarju bħal-"lista s-sewda" mfassal biex tħares aktar liċ-ċittadini mill-kumpaniji ta' l-ajru meqjusa mhux sikuri, għadd ta' inċidenti f'reġjuni oħra tad-dinja, xi wħud li wieħed jista' b'xi mod jattribwihom għall-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru [5], jservu biex ifakkruna li s-sikurezza mhix ħaġa li wieħed ma jridx joqgħodilha dejjem attent. Is-Sema Uniku Ewropew, adottat fl-2004, ikompli miexi 'l quddiem, l-aktar fil-ħoqien ta' awtoritajiet nazzjonali ta' sorveljanza responsabbli għal provvedituri tas-servizzi tan-navigazzjoni ta' l-ajru, u l-adozzjoni ta' seba' regolamenti ta' implimentazzjoni, u aktar minn 15-il mandat assenjati lill-Eurocontrol għat-tħejjija ta' regoli ġodda ta' implimentazzjoni. Is-Sema Uniku qed jimxi 'l quddiem ġeografikament ukoll bil-firma ta' ftehimiet dwar it-twaqqif ta' Żona Ewropea ta’ Avjazzjoni Komuni (ECAA), li jestendi d-dipsożizzjonijiet Komunitarji, inklużi dawk dwar is-Sema Uniku, għall-pajjiżi ġirien ta' l-Unjoni. Għall-ewwel, dan il-ftehim ECAA sa japplika għall-pajjiżi ta' l-Ewropa tax-Xlokk, l-Iżlanda u n-Norveġja. Il-qafas istituzzjonali ta' l-avjazzoni ċivili Ewropea qed jiżviluppa wkoll, partikolarment bl-importanza dejjem tikber ta' l-Aġenzija Ewropea għas-Sikurezza ta' l-Avjazzjoni (EASA), li sa fl-aħħar mill-aħħar se tkun l-awtorità responsabbli għall-attiviatjiet kollha marbuta mas-sikurezza ta' l-avjazzjoni fl-Ewropa. Il-Viċi-President Barrot talab grupp ta' esperti ta' livell għoli biex jirriflettu dwar l-iżvilupp tal-kuntest regolatorju u istituzzjonali fl-Ewropa. Il-ħidma ta' dan il-grupp se tiġi ffinalizzata f'Lulju 2007 u se tagħti kontribut deċisiv għar-rapport dwar il-progress tas-Sema Uniku li l-Kummissjoni għandha toħorġu fl-2008 [6]. Fil-qasam tekniku, tniedu diversi azzjonijiet, partikolarment sabiex jonqos l-impatt ambjentali tat-titjiriet. Il-Kummissjoni, għaldaqstant, bdiet studju flimkien mal-Eurocontrol dwar il-fattibbiltà tal-produzzjoni ta' għodda li tiddetermina l-impatt preċiż ta' kull titjira fl-Ewropa. Barra minn hekk, fil-kuntest tal-Memorandum ta' Kooperazzjoni ffirmat mal-US Federal Aviation Administration (FAA) ta' l-Istati Uniti, il-Kumissjoni niedet programm ta' dimostrazjoni ta' proċeduri ta' ġestjoni tat-titjiriet li ma jagħmlux ħsara lil-ambjent. Minkejja li l-Sema Uniku Ewropew miexi sew, għad iridu jingħelbu ostakli kbar: – Il-kapaċità ta-sistema laħqet il-limiti tagħha, – It-teknoloġiji m'għadhomx jgħoddu għall-ġurnata ta' llum – Jibqa' tħassib dwar il-bosta sistemi tekniċi differenti, l-aktar għas-sikurezza ta' l-ajru, – Il-ħtieġa ta' approċċ imsejjes fuq ir-realtajiet tal-flussi tat-traffiku u mhux fuq il-limitazzjonijiet ġeografiċi. Il-proġett SESAR huwa l-uniku mod kif tista' tkun suċċess ir-rivoluzzjoni teknoloġika meħtieġa fil-qasam, u għat-tlestija tal-ħidma mibdija fl-2004 għat-twettiq ta' Sema Uniku Ewropew. 3. il-progress tal-fażi ta' definizzjoni tas-sesar Il-fażi ta' definizzjoni (2004-2008) hija taħt ir-responsabbiltà ta' l-Eurocontrol, l-Organizzazzjoni Ewropea għas-Sigurtà tan-Navigazzjoni bl-Ajru, u hija kkofinanzjata mill-Komunità Ewropa (€30 miljun mill-baġit għan-netwerks ta' trasport trans-Ewropej) Wara sejħa għall-offerti, f'Novembru 2005 l-Eurocontrol iffirmat kuntratt għat-twettiq tal-ħidma involuta fil-fażi ta' definizzjoni ma' konsorzju ta' tletin kumpanija rappreżentattivi tal-komunità kollha ta' l-avjazzoni Ewropea. Ingħatat, fi ħdan dan il-konsorzju, importanza partikolari lil min juża l-ispazju ta' l-ajru, li jippresjedu l-Kumitat eżekuttiv tal-konsorzju u jipparteċipaw attivament f'xogħlu. Ta' min wieħed jinnota li r-rapprażentanti tal-persunal u l-awtoritajiet militari huma involuti f'ħidmet il-konsorzju. Fl-istess ħin, sabiex tiġi żgurata interoperabbiltà mar-reġjuni l-oħra tad-dinja, kumpaniji mhux Ewropej (Honeywell, Boeing, Rockwell) qed jieħdu sehem fix-xogħol involut fil-fażi ta'definizzjoni. Il-proġett maqsum f'sitt stadji, li kull wieħed minnhom se jiġi deskritt f'rapport (D1...D6), kif muri fil-grafika segwenti: (...PICT...) Grafika. 1 – L-istadji tal-fażi ta' definizzjoni Għal kull stadju tal-proġett, il-konsorzju jorganizza seminar biex jippreżenta xogħlu lill-komunità ta' l-avjazzjoni. L-għadd ta' parteċipanti għat-tliet seminara li saru s'issa [7] żdied kull ma jmur, partikolarment minħabba l-attendneza ta' kumpaniji li mhumiex fl-UE u organizzazzjonijiet li b'dan il-mod jiġu regolarment ikkonsultati u jistgħu jagħtu l-kontribuzzjonijiet tagħhom għax-xogħol fuq il-proeġett SESAR. Il-progress tal-fażi ta' definizzjoni miexi skond kif ippjanat Wara aktar minn sena ta' eżistenza, u wara fażi tal'-bidu (hemm aktar minn 600 ruħ involuta fil-fażi ta' definizzjoni), ir-rapporti waslu skond kif ippjanat. B'mod partikolari, ir-rapport dwar l-istadju D1 ippubbblikat fil-31 ta' Lulju 2006 jagħti ħarsa lejn l-isfond soċjali, ekonomiku u operattiv ta' l-avjazzjoni llum. Jenfasizza għadd ta' nuqqasijiet li hemm bħalissa fis-sistema Ewropea tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru, li l-impatt ekonomiku tagħhom għall-avjazzjoni huwa stmat għal madwar €4.4 biljun, ċifra li għandha titqabbel ma' dik ta' €7 biljun li tirrapreżenta l-ispiża totali għas-sistema [8]. Ir-raport D1 juri wkoll ambjent istituzzjonali u tekniku kumpless li għandu ħtieġa urġenti ta' simplifikazzjoni. Jikkonkludi li approċċ imsejjes fuq it-tneħħija tal-frammentazzjoni fl-Ewropa, u l-osservanza tal-miri ta' rendiment, li toffri flessibbiltà akbar għall-partijiet kollha involuti fit-trasport bl-ajru, huma essenzjali. Fir-rapport D2, ippubblikat fit-22 ta' Diċembru 2006, il-konsorzju jipproponi viżjoni ta' l-iżvilupp tas-settur għall-ħmistax-il sena li ġejjin, flimkien ma' definizzjoni preċiża tal-kriterji ta' rendiment għall-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet il-ġodda ta' sistemi ta' kontroll. B'mod partikolri, fir-rapport D2 l-industrija għandha miri ambizzjużi għad-disinn tas-sistemi l-ġodda: żieda tal-kapaċità bi tliet darbiet, tnaqqis binnofs ta' l-ispejjeż għal kull unità, żieda fis-sikurezza b'fattur ta' 10. Fir-rigward tal-miri ambjentali, min-naħa l-oħra, is-SESAR ma rnexxilux jindika miri kwantitattivi, minħabba li se jiddependu mill-għażliet operattivi u tekniċi li se jsiru fir-rapport D3. Ir-rapport D2 madankollu identifika għadd ta' inizjattivi għall-ġejjieni immedjat li potenzjalment jistgħu jwasslu għal titjib sinifikanti stamat għal € 0.5 -1 biljun fis-sena. Il-fażi ta' definizzjoni qed jirnexxielha tegħleb xi ħaġa li dejjem kienet dgħjufija mill-kbar tas-settur tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru: il-partijiet ikkonċernati kollha jaħdmu flimkien għal-istess għan, u għandhom bżonn jaslu għal opinjonijiet kollettivi, u jagħmlu għażliet li huma lesti jimpenjaw ruħhom għalihom. Il-proġett qabad sew. . 4. Elementi tal-kunċett operattiv SESAR Element fundamentali ta' SESAR huwa l-kunċett operattiv, jiġfieri viżjoni teknika u operattiva tal-metodu ta' kif topera s-sistema ta' għada għall-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru. Il-viżjoni proposta mill-fażi ta' definizzjoni hija sew rivoluzzjonarja sew pragmatika. 4.1. Rivoluzzjoni teknoloġika Kif muri qabel [9], l-infrastruttura teknika attwali għall-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru x'aktarx mhix se tkun kapaċi tilqa' għall-isfidi l-ġodda marbura ma 'l-iżvilupp sostenibli tat-trasport bl-ajru Ewropew. Hija ħasra li l-kapaċitajiet teknoloġiċi tal-ġenerazzjonijiet il-ġodda ta' l-ajruplani (u anki tal-generazzjonijiet kurrenti) ma jitsgħux jintużaw għal kollox minħabba li għadda żmien it-tagħmir ta' l-art u l-faċilitajiet ta' telekomunikazzjoni mill-art għall-ajru. Barra minn hekk, kull titjib li sar possibbli bit-teknoloġija spazjali (GALILEO, SATCOM,…) għandu jiġi sfruttat kemm jista' jkun għall-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru. SESAR jippropni għalhekk li l-kunċett jitfassal madwar l-elementi li ġejjin: – Operazzjonijiet imsejsa fuq tbassir aħjar Is-sistema attwali għall-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru hija essenjzalment reattiva: l-għarfien tal-kontrollur ta' l-ajru minn fuq l-art dwar il-vera trajjettorja ta' l-ajruplan hija tant impreċiża li l-ħila tagħhom li jantiċpaw il-problemi hija estremament limitata, u dan jitfa' pressjoni operattiva kbira fuq l-operaturi umani (il-kontrolluri tat-traffiku ta' l-ajru u l-piloti). Fil-qafas tas-SESAR, se tkun possibbli l-antiċipazzjoni tal-problemi: (a) Permezz ta' proċeduri kollaborattivi għat-teħid ta' deċiżjonijiet li jinvolvu l-iskambju ta' informazzjoni relevanti u diskussjonijiet/negozjati strutturati bejn il-partijiet ikkonċernati kollha (ajruporti, kontrol tat-traffiku ta' l-ajru u min juża l-ispazju ta' l-ajru) li se jagħmluha possibbli li t-traffiku jiġi assenjat b'mod preċiż lill-infrastrutturi ta' l-avjazzjoni ("awtostradi ta' l-avjazzjoni", "approċċi ħodor" eċċ) filwaqt li titqies is-sigurtà (it-tqassim tat-traffiku), kwistjonijiet ekonomiċi (li jitqiesu kemm jista' jkun il-ħtiġijiet ta' l-utenti ta' l-ajru) u t-tħassib dwar kwistjonijiet ambjentali (li jitnaqqas kemm jista' jkun l-impatt ambjentali tat-titjiriet) [10]. (b) Permezz ta' għarfien aħjar ta' informazzjoni meteoroloġika, li l-inċertezza dwaha hija wieħed mill-fatturi ewlenin li qed jeffettwa t-tbassir dwar it-trajjettorja. L-ajruplani jistgħu jservu għall-ġbir ta' informazzjoni meteoroloġika, u b'hekk jipprovdu tagħrif preċiż dwar il-kundizzjonijiet atmosferiċi fl-altitudni, sabiex jitjieb ir-rendiment tat-tbassir tat-temp [11]. (c) Jingħaqdu flimkien ir-rappreżentazzjonijiet differenti tat-"trajjettorja" f'waħda biss stabbilita mill-kompjuters t'abbord [12]. Il-ħtiġijiet ta' l-operatur ta' l-ajru (eż. il-ħin preċiż tal-wasla , l-ispiża jew il-ħin tat-titjira minimi, il-flessibbiltà tal-ħin tat-tluq eċċ.. [13].) se jitqiesu għal kollox fit-trajjettorja maqbula mal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru. (d) Permezz ta' monitoraġġ preċiż tat-"trajjettorja" skedata, partikolarment permezz tan-navigazzjoni bis-satellita (Galileo), li se tiżgura pożizzjonament preċiż ta' l-ajruplani [14]. – L-implimentazzjoni ta' netwerk effiċjenti tat-telekomunikazzjonijiet Is-sistema attwali ta' kontroll tat-traffiku bl-ajru tissejjes l-aktar fuq kuntatt bir-radju bejn l-art u l-kabina tal-pilota. Dan huwa kemmxejn anakroniku, għaliex ifakkar fit-teknoloġiji tal-Ħamsinijiet, iżda jirrappreżenta wkoll ammont eċċessiv ta' xogħol għall-operaturi umani, u jinvolvi riskji kbar ta' żbalji u nuqqas ta' ftehim li jissarfu fi problemi għas-sigurtà tat-titjiriet. SESAR sejjer għalhekk jimplimenta xibka effiċjenti ta' rabtiet u ħoloq ta' informazzjoni bejn l-art u l-ajru, li se jippermettu partikolarment l-iskambji preċiżi ta' informazzjoni msemmija aktar kmieni rigward it-'"trajjettorja". Ix-xibka ta' telekomunikazzjonijiet sejra wkoll tippermetti lill-partijiet ikkonċernati kollha jaċċessaw simultanjament u effettivament l-informazzjoni dwar il-qaġħda tat-titjira. B'hekk, il-linji ta' l-ajru se jkunu jafu eżattament fejnhom l-ajruplani, x'inhu posthom fil"kju" tal-wasliet f'ajruport; l-ajruport ikun jaf b'ċertezza fiex qegħdin l-operazzjonijiet differenti tat-tħejjija għat-titjira u meta jista' jinfetaħ id-dħul għall-passiġġieri; l-informazzjoni operattiva kollha fil-ġejjieni se tkun disponibbli għall-għanijiet tas-sikurezza, u dan se jippermetti antiċipazzjoni aħjar ta' qagħdiet potenzjalment kritiċi u ripsons aktar rapidu u aktar xieraq. – L-aħjar użu ta' l-ajruporti Wieħed jista' jbassar li l-ajruporti Ewropej se jsiru fattur dejjem aktar kritiku fl-iżvilupp tat-trasport bl-ajru. SESAR jipproponi għadd ta' teknolġiji u proċeduri operattivi li jagħmluha possibbli li l-movimenti fl-ajruporti jiġu ġestiti b'mod aktar effiċjenti: (a) Approċċi hekk imsejħa 'mielsa' [15] li se jagħmluha possibbli li jitnaqqsu l-emissjonijiet ta' l-istorbju u tal-gassijiet waqt il-fażi ta' l-inżul (flimkien ma' inizjattivi oħra bħall-inizjattiva għas-sema nadif). (b) Tbassir u lokalizzazzjoni aħjar ta' turbolenza slipstream, li jippremetti li l-ajruplani jitqarrbu meta r-riskju tat-turbolenza ta' l-arja jkun baxx. (c) Sistemi moderni ta' pjanar ta' movimenti ta' l-ajruporti, inkluż postijiet fil-kjuijiet tat-tluq u tal-wasla. Dan jippermetti b'mod partikolari li jitnaqqas l-għadd ta' inkursjonijiet fuq ir-runway [16], u li jonqos il-ħin ta' l-istennija fuq l-art għall-magni li jkunu għaddejjin, li huwa spiża kbira ħafna għall-operaturi ta' l-ajru u li tiġġenera emissjonijet konsiderevoli. (d) Teknoloġiji ġodda ta' sensers (eż. infrared) assoċjati ma' tekniċi ġodda ta' sintesi li jkunu jistgħu jirrikreaw kundizzjonijiet nominali ta' viżibiltà sabiex ikun possibbli li wieħed jopera taħt kundizzjonijiet aħjar bil-lejl u fil-maltemp. (e) Proċeduri ta' "l-aħjar prassi" li jippermettu applikazzjoni mifruxa ta' tekniċi u proċeduri li taw prova tal-merti tagħhom fuq pjattaformi varji madwar id-dinja. – Awtomatizzazzjoni akbar ta' l-għodod tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru sabiex jiġu assisti l-operaturi Il-kunċett operattiv tas-SESAR għandu l-għan li jżomm l-operatur uman fil-qalba tat-teħid tad-deċiżjonijiet. L-awtomatizzazzjoni tippermetti li titnaqqas b'mod sinifikanti l-pressjoni fuq l-operaturi, u tgħinhom ilaħħqu maż-żieda fit-traffiku. F'kull każ, se jkomplu bir-rwol tagħhom ta' garanti tas-sigurtà tat-titjiriet, anki jekk il-parametri wiesgħa ta' ħidmiethom ser jinbidlu. B'dan il-mod, it-teknoloġiji u l-proċeduri operattiv żviluppati fil-kuntest tas-SESAR se jagħmluha possibbli li l-piż tax-xogħol jinqasam bejn il-kontrollur fuq l-art u l-pilota, per eżempju meta ta' l-aħħar ikun f'qagħda aħjar biex jieħu r-responsabbiltà għal ċerti limitazzjonijiet (per eżempju, iż-żamma ta' ċerta separazzjoni mill-ajruplan ta' qabel huwa u riesaq lejn l-art. Dawn li ġejjin huma xi wħud mill-għodod u s-sistemi awtomati li jkollhom bżonn jiġu prodotti: (a) L-għodod kollha tal-pjanifikazzjoni u ta' l-appoġġ tan-negozjar tat-trajjettorja, (b) L-għodod għall-alokazzjoni u l-modifikazzjoni tat-trajjettorji, inkluż l-għodod għal-lokalizzazzjoni u r-riżoluzzjoni tal-kunflitti, (c) L-għodod awtomatizzati għall-ġestjoni tal-movimenti fuq l-art u għat-tlugħ u l-inżul ta' l-ajruplani, (d) Għodod tal-kabina għall-viżwalizzazzjoni tat-traffiku tal-madwar, (e) Għodod ta' monitoraġġ tal-konformità tat-trajjettorji. 5. attivitajiet ta' tħejjija għall-implimentazzjoni ta' l-impriża komuni sesar Il-Kummissjoni ingħatat mandat mill-konklużjoniet tal-Kunsill tad-9 ta' Ġunju 2006 biex tibda x-xogħol ta' tħejjija meħtieġ sabiex titwaqqaf l-Impriża Konġunta SESAR; għalhekk għamlet kuntatti inizjali ma' għadd ta' membri potenzjali u bdiet diskussjonijiet preliminari mal-Eurocontrol. Ir-riżultat ta' dawn id-diskussjonijiet jinsab fil-pargrafu li ġej. 5.1. Il-pożizzjoni tal-membri fundaturi Il-Komunità Ewropea Il-kontribizzjoni finanzjarja tal-Komunità Ewropea għall-impriża komuni SESAR hija ta' € 700 miljun. Dan l-ammont se jiġi mill-baġit tal-Programm ta' Qafas għar-Riċerka u l-Iżvilupp u l-Programm għan-netwerks tat-trasport trans-Ewropej (TEN-T) fil-forma ta' għotjiet skond ir-regoli speċifiċi għal kull strument. Il-baġit totali li l-Kummisjoni tbassar għas-Seba' Programm ta' Qafas (PQ7) għal-perjodu 2007-2013 huwa evalwat u m'għandux jaqbeż it-€ 350 miljun. Għall-implimentazzjoni tal-PQ7, il-programm speċifiku "Kooperazzjoni" [17] jinkludi s-SESAR fit-Tema "Trasport (u Aeronawtika)". Il-programm ta' ħidma ta' l-2007 għal dan il-programm speċifiku [18] jirriżerva ammont ta' €10 miljun għall-impriża komuni għas-sena finanzjarja 2007. Fil-qafas tal-programm TEN-T, il-Kummissjoni tbassar l-inklużjoni ta' € 350 miljun għas-SESAR fil-programm multiannwali 2007-2013 li għandu jiġi adottat fuq il-bażi tar-Regolament TEN-T il-ġdid (li bħalissa qiegħed fil-fażi aħħarija tal-proċedura ta' ko-deċiżjoni). SESAR huwa identifikat bħala proġett ewlieni u għalhekk qed jiġi inkluż fost il-prioritajiet orizzontali. Tqassim stmat indikattiv tal-kontribuzzjoni Komunitarja għall-Impriża Konġunta SESAR: (Ammonti indikattivi, f'M€) | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | TOTAL | 7PQ | 10 | 65 | 75 | 50 | 50 | 50 | 50 | 350 | TEN-T | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 50 | 350 | Eurocontrol Il-Kunsill Proviżorju tat-8 ta' Frar 2006 ikkonferma l-parteċipazzjoni ta' l-Eurocontrol fl-impriża komuni SESAR bħala membru fundatur, u qabel mal-prinċipju tal-kontribuzzjoni min-naħa ta' l-organizzazzjoni ta' €. 700 miljun. 5.2. Is-sehem ta' l-industrija Il-Kumissjoni rċeviet 12-il espressjoni ta' interess mill-industrija għal sħubija fl-Impriża Konġunta SESAR. L-investiment kumulattiv fis-SESAR imbassar mill-industrija jammonta għal total preliminari ta' bejn € 900 u 1300 miljun, li jikkorispondi ftit jew wisq għall-kontribuzzjoni mistennija. Għadd kbir ta' partijiet oħra esprimew ukoll interess fil-parteċipazzjoni fil-proġett, anki jekk dan l-interess ma ġiex ifformalizzat f'ittra ta' intenzjoni (letter of intent). Il-fornituri ta' daqs żgħir jew medju tas-servizzi tan-navigazzjoni ta' l-ajru partikolarment jaraw il-prospettiva tal-formazzjoni ta' grupp apposta li jikkontribwixxi għall-proġett. L-industrija lesta tikkontribwixxi, fuq kollox, billi tagħmel disponibbli riżorsi tekniċi għall-proġett, u dan se jkun sies sod għal partenarjat fejn ir-riċerka mwettqa fil-kuntest tas-SESAR sejra tipprovdi bażi effettiva għall-iżvilupp ta' prodotti industrijali u operattivi. L-idea ta' "perit industrijali" għas-superviżjoni teknika tax-xogħol tressqet f'xi proposti u ħaqqha titqies b'mod aktar dettaljat. L-evalwazzjoni tal-kontribuzzjonijiet in natura L-ammonti indikati mill-investituri kandidati sejrin jiġu vverifikati sistematikament u bir-reqqa waqt in-negozjati li se jinżammu bejn l-Impriża Konġunta u l-imsieħba futuri tagħha; jikkonfermaw ir-rieda ta' l-industrija biex timpenja ruħha għall-proġett. Il-metodoloġija ta' l-evalwazzjoni tal-kontribuzzjonijiet in natura hija bbażata fuq il-mekkaniżmi magħrufa sew tal-programmi ta' qafas ta' riċerka u żvilupp. Fejn għandhom x'jaqsmu r-riżorsi umani, dawn il-kontribuzzjonijiet se jiġu evalwati fuq il-bażi ta' l-ispejjeż verifikabbli reali. F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-evalwazzjoni tal-prodotti jew l-użu ta' riżorsi materjali (ajruplani sperimentali, simulaturi, ċentri ta' kontroll eċċ), se tiġi proposta metodoloġija trasparenti ta' evalwazzjoni tal-kontribuzzjoni, ibbażata fuq prezzijiet tas-suq. Għadd ta' parteċipanti extra-Ewropej esprimew interess f'li jingħaqdu mas-SESAR. Il-ħtieġa tal-modernizzazzjoni tal-kontroll ta' l-ajru tinħass madwar id-dinja kollha, u għadd ta' pajjiżi jridu jinvestu f'teknoloġiji ġodda bħala riżultat taż-żieda enormi fit-traffiku ta' l-ajru. Il-possibbiltà li dawn il-partijiet jiġu involuti fl-Impriża Konġunta huwa wieħed mis-saħħiet ta' l-approċċ Ewropew. L-allokazzjoni tad-drittijiet tal-propjetà intellettwali Id-drittijiet tal-proprjetà li joħorġu mir-riżultati tal-fażi ta' żvilupp se jkunu ta' l-Impriża Konġunta. Kull membru se jkun intitolat għall-aċċess esklussiv għal dawn ir-riżultati għal attivitajiet ta' riċerka, żvilupp u validazzjoni fil-kuntest tal-programm ta' ħidma SESAR Il-Bord Amminstrattiv se jiddeċiedi dwar il-proċeduri għall-għoti tad-drittijiet ta' sfruttament skond it-talbiet li jsirulu, u jrid jiżgura t-tħaddim ta' sistemi ġodda. F'dak li għandu x'jaqsam ma' l-Impriża Konġunta, dawn il-proċeduri se jiġu stipulati fil-ftehimiet ta' adeżjoni. Fid-dawl ta' l-investiment involut min-naħa tas-settur pubbliku, id-drittijiet ta' l-aċċess għall-fażi ta' żvilupp jistgħu jingħataw lill-Istati Membri għal għanijiet strettament mhux kummerċjali. It-transizzjoni bejn il-fażi ta' żvilupp u l-fażi tat-tħaddim Malli jintemmu l-attivitajiet ta' l-Impriża Konġunta u skond l-għażla li ssir għat-twettiq tal-fażi ta' wara, il-Bord amministrattiv jieġu deċiżjoni dwar it-trasferiment ta' l-assi kollha tanġibbli jew intanġibbli maħluqa jew ċeduti għall-proġett. Din id-deċiżjoni għandha tqis it-tip ta' investiment li jkun sar, l-interessi espressi mill-investituri fil-kuntest tal-ftehimiet ta' adeżjoni (drittijiet ta' sfruttament kummerċjali, drittijiet ta' l-użu, drittijiet tal-proprjetà) u l-ħtiġijiet tal-proġett sabiex jiġi żgurat it-tħaddim ta' teknoloġiji ġodda fuq bażi mhux diskriminatorja. 5.3. Miżuri oħra ta' tħejjija Wieħed mill-għanijiet tas-SESAR huwa r-razzjonalizzazjoni ta' l-isforzi ta' riċerka u żvilupp fl-Ewropa madwar proġett konġunt u taħt ir-responsabbiltà ta' l-Impriża Konġunta. Il-Kummissjoni diġà impenjat ruħa li tallinja mas-SESAR il-proġett R&D li qed tissussidja bil-PQ6, partikolarment billi tinkludi klawżoli fil-kuntratti tagħha li għandhom x'jaqsmu ma' l-allinjament obbligatorju mar-riżultati tal-fażi ta' definizzjoni tas-SESAR [19]. Fl-espressjonijiet ta' l-interess li rċeviet il-Kummissjoni, kien hemm għadd ta' kandidati għall-parteċipazzjoni fl-Impriża Konġunta li esprimew b'mod ċar ix-xewqa tagħhom li jallinjaw il-programmi tagħhom mas-SESAR. L-istess għall-Eurocontrol, li impenjat ruħa li ma tiddupplikax l-isforzi ta' żvilupp u riċerka fl-Ewropa billi twettaq proprzjoni sostanzjali ta' xogħolha fil-qafas tal-proġett SESAR. Wieħed jista' għalhekk jgħid li bis-saħħa ts SESAR, beda l-proċess ta' razzjonalizzazzjoni tat-traffiku ta' l-ajru. 6. Konklużjoni Il-proġett SESAR, komponent teknolġiku tas-Sema Uniku Ewropew u strument li huwa essenjzali għall-iżvilupp ta' traffiku ta' l-ajru sikur u sostenibbli, qed iqajjem entużjażmu kbir u impenn sod fi ħdan il-komunità ta' l-avjazzjoni Ewropea. Il-fażi ta' definizzjoni, li ġiet fdata lill-Eurocontrol u lil konsorzju industrijali, qed jilħqu l-għanijiet tagħhom u qed jagħtu riżultati promettenti li l-industrija in ġenerali tħaddan. Is-settur industrijali insika b'mod ċar ix-xewqa tiegħu li jikkontribwixxi għall-proġett u li jallinja l-attivitajiet tiegħu fuq il-proġett Ewropew SESAR. Dan jirrapreżenta pass sinifikanti lejn il-modernizzazzjoni koordinata tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru fl-Ewropa. [1] TEN 232 Impriża Konġunta SESAR. [2] P6_TA-PROV(2006)0484. [3] Sors Eurocontrol. [4] Per eżempju, il-kundizzjonijiet klimatiċi diffiċli tas-Sakf 2006 u l-kriżi f'Heathrow f'Awwisu 2006. [5] Per eżempju, il-kolliżjoni fl-ajru tad-29 ta' Settembru fil-Brażil bejn Boeing 737 u Embraer Legacy. [6] Dan il-grupp huwa ppresedut minn Mme Tammenoms Bakker. [7] Organizzati mill-konsorzju f'Ġinevra fiċ-ċentru tal-konferenzi tal-IATA fit-28 ta' Marzu, it-12 ta' Settembru 2006 u l-24 ta' Jannar 2007. [8] € 2 biljuni attribwibbli għall-ineffiċenzja ekonomika, € 1.4 biljun għal titjiriet mhux ottimizzati, u € 1 biljun għad-dewmien. [9] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-Kunsill dwar proġett għall-implimentazzjoni tas-sistema Ewropea tal-ġenerazzjoni l-ġdida għall-ġestjoni tat-traffiku ta' l-ajru (SESAR), COM(2005)602 [traduzzjoni mhux uffiċjali] [10] Dawn id-diskussjonijiet se jiġu konkrettizzati b'mod partikolari fi pjan ta' ġestjoni ta' netwerk (Network Operations Plan). [11] Dan it-tip ta' informazzjoni jista' jkun utli wkoll biex jinftiehmu aħjar it-traċċi tal-kondensazzjoni f'altitudni għolja ("contrails') [12] Bħalissa, it-trajjettorji kkalkulati mis-sistemi t'abbord għall-ġestjoni tat-titjira huma fil-fatt differenti minn dawk ikkalkulati mis-sistemi fuq l-art tal-kontroll tat-traffiku ta' l-ajru (ipproċċessar tad-dejta dwar it-titjiriet), u dan iwassal għal bosta inkonsistenzi. [13] Il-fażi ta' definizzjoni tas-SESAR tgħaqqad dawn l-elemnti kollha f'dak li ssejjaħ "business trajectory". [14] Metodi ta' "Required Navigation Performance" li jippermettu lill-ajruplan marġni massimu ta' żball. [15] "Continous Descent Approaches". [16] Li jibqa' fattur ewlieni li jwassal għal inċidenti fuq l-art [17] Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 2006/971/KE tad-19/12/2006.. [18] Id-Deċiżjoni C(2006)6839. [19] Għall-proġetti li ħarġu mir-raba' sejħa tad-DĠ TREN. Għall-proġetti l-oħra, għandu jkun hemm negozjati speċifiċi. --------------------------------------------------