MT   MT 
 
 
 IL-KUMMISSJONI  
EWROPEA   
Brussell, 2.2.2022  
COM(2022) 30 final  
 
Il-pakkett dwar l -istandardizzazzjoni  
RAPPORT TAL -KUMMISSJONI LILL -PARLAMENT EWROPEW U LILL -
KUNSILL  
dwar l -implimentazzjoni tar -Regolament (UE) Nru 1025/2012 mill -2016 sal -2020   
 
1 
 1 Introduzzjoni  
Ir-Regolament (UE) Nru  1025/20121 (minn hawn ’il quddiem “ir -Regolament”) jipprovdi l -
qafas legali li jippermetti lill -Kummissjoni titlob lill -Organizzazzjonijiet Ewropej tal -
Istandardizzazzjoni (ESOs)2 jabbozzaw standards u strumenti ta’ standardizzazzjoni għal 
oġġetti u servizzi b’appoġ ġ għall -politiki tal -UE u l -liġi tal -UE, għal appoġġ tal -UE għall -
funzjonament tas -sistema Ewropea ta’ standardizzazzjoni (ESS) u jistabbilixxi kriterji ewlenin 
għall -funzjonament tal -ESS.  
Skont l -Artikolu  24(3) tar -Regolament, il -Kummissjoni għandha tirrapporta dwar l -
implimentazzjoni tiegħu kull ħames snin. L -ewwel rapport ġie ppubblikat fl -2016, u jkopri l -
perjodu 2013 –20153. Dan ir -rapport ikopri prinċipalment il -perjodu 2016 –2020, 
b’limitazzjonijiet li xi data kienet disponibbli biss sal -2019, iżd a, fejn possibbli, jinkludi 
wkoll fatti u ċifri aġġornati sal -2021. L -Artikoli 24(1) u (2) tar -Regolament jirrikjedu li l -
ESOs u organizzazzjonijiet oħra li jirċievu finanzjament mill -UE jissottomettu rapporti 
annwali dwar l -attivitajiet tagħhom. Dawn ir -rapporti tqiesu fit -tħejjija ta’ dan ir -rapport. 
B’appoġġ għall -ġbir tad -data, ġie kkummissjonat studju4 indipendenti.  
2  Implimentazzjoni tar -Regolament  
Il-Kummissjoni nediet għadd ta’ inizjattivi u miżuri biex tappoġġa l -implimentazzjoni tar -
Regolament. B’appoġġ għall -Istrateġija tas -Suq Uniku5 tal-2015 u bħala parti mill -Pakkett ta’ 
Standardizzazzjoni6 tal-2016, il -Kummissjoni nediet Inizjattiva Konġunta dwar l -
Istandardizzazzjoni (JIS). F’approċċ ta’ diversi partijiet ikkonċernati u ta’ sħubija, din l -
inizjattiva kellha l -għan li timmodernizza l -ESS, li żżomm l -attraenza, l -effettività u l -
effiċjenza tagħha. L -inizjattiva nqasmet f’15 -il submiżura differenti, u d -dokumenti huma 
disponibbli għall -pubbliku7. Is-sitwazzjoni attwali ġiet ipprovduta f’Jannar 20188. B’kont 
meħud ukoll ta’ dawn l -inizjattivi u l -azzjonijiet, l -implimentazzjoni attwali tar -Regolament 
tista’ tinġabar fil -qosor kif ġej.  
2.1 Trasparenza bejn il -korpi ta’ standardizzazzjoni (Artikolu  4) 
L-Artikolu  4 tar -Regolament jistabbilixxi rekwiżiti dwar it -trasparenza tal -istandards bejn l -
ESOs u l -korpi nazzjonali tal -istandardizzazzjoni. (NSBs), u bejn dawn l -entitajiet u l -
Kummissjoni.  
                                                           
1 Ir-Regolament (UE) Nru  1025/2012 tal -Parlament Ewropew u tal -Kunsill tal -25 ta’ Ottubru  2012 dwar l -
Istandardizzazzjoni Ewropea, li jemenda d -Direttivi tal -Kunsill  89/686/KEE u 93/15/KEE u d -Direttivi  94/9/KE, 
94/25/KE, 95/16/KE, 97/23/KE, 98/34/KE, 2004/ 22/KE, 2007/23/KE, 2009/23/KE u 2009/105/KE tal -Parlament 
Ewropew u tal -Kunsill u li jħassar id -Deċiżjoni tal -Kunsill  87/95/KEE u d -Deċiżjoni Nru  1673/2006/KE tal -
Parlament Ewropew u tal -Kunsill, ĠU  L 316, 14.11.2012, p.  12. 
2It-tliet organizzazzjonijiet E wropej tal -istandardizzazzjoni skont it -tifsira tar -Regolament huma l -Kumitat 
Ewropew għall -Istandardizzazzjoni (CEN), il -Kumitat Ewropew għall -Istandardizzazzjoni Elettroteknika 
(CENELEC), u l -Istitut Ewropew tal -Istandards tat -Telekomunikazzjonijiet (ETS I). 
3 COM(2016) 212 final.  
4 Studju dwar l -implimentazzjoni tar -Regolament (UE) Nru  1025/2012 (l -
Artikolu  24)https://doi.org/10.2873/504681  u https://doi.org/10.2 873/593923   
5 COM(2015) 550 final  
6 COM(2016) 358 final  
7 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/notification -system_en#jis   
8 https://eur -lex.europa.eu/legal -content/MT/TXT/?uri=CELEX%3A52018SC0015   
 
2 
 L-għodod online ffaċilitaw l -aċċess għall -abbozzi ta’ standa rds u t -trasparenza tal -istandards 
għall -ESOs, l -NSBs l -oħrajn u l -Kummissjoni, kif meħtieġ mill -Artikolu  4. L-aċċess għall -
abbozzi ta’ standards u t -trasparenza tal -istandards, skont l -Artikolu  4 tar -Regolament fil -
livell Ewropew, ġie ffaċilitat mill -għod od online implimentati mill -ESOs fl -2015, peress li 
introduċew mekkaniżmu li jagħti lill -membri/lill -partijiet ikkonċernati parteċipanti tal -ESO, 
lill-Kummissjoni u lill -Assoċjazzjoni Ewropea tal -Kummerċ Ħieles (EFTA) aċċess online 
dirett għall -abbozz ta’ standards Ewropej u strumenti ta’ standardizzazzjoni. Fir -rigward tal -
NSBs, fl -2019, madwar 70  % kellhom għodod online li jiffaċilitaw l -aċċess għal abbozzi ta’ 
standards nazzjonali għall -partijiet ikkonċernati rilevanti. Madankollu, abbażi tar -rappurtar 
mill-organizzazzjonijiet tas -soċjetà ċivili u l -intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), l -
aċċess għall -attivitajiet tal -NSB għadu sfida.  
2.1.1 Gwida  
Bħala kompitu addizzjonali biex tippromwovi t -trasparenza, fl -2015, il -Kummissjoni, 
f’kooperazzjoni mal -ESOs, ħ ejjiet Vademecum9 li jipprovdi gwida lir -rappreżentanti tal -
ESOs, l -uffiċjali tal -Kummissjoni, l -Istati Membri tal -UE u l -partijiet ikkonċernati dwar ir -
rwol tat -talbiet ta’ standardizzazzjoni mill -Kummissjoni10, kif jitħejjew u jiġu adottati talbiet 
ta’ st andardizzazzjoni11 u kif għandhom jiġu eżegwiti12. Fl-201613, il-Kummissjoni ħarġet 
ukoll lista ta’ kontroll  ġenerali għall -ESOs biex iwettqu awtovalutazzjoni  meta jħejju u 
jwasslu l -HENs b’appoġġ għal -liġi tal -UE, sabiex jippromwovu l -kwalità tal -istandards u r-
riżultati tanġibbli u l -kwotazzjoni b’suċċess fil -ĠUUE. F’xi każijiet14, għal ċerti oqsma ta’ 
politika, il -lista ta’ kontroll ġiet adattata għall -ispeċifiċitajiet tal -biċċiet ta’ leġiżlazzjoni u 
rekwiżiti settorjali oħra.  
Bħala parti mill -gwida kompren siva tal -Kummissjoni dwar l -implimentazzjoni tar -regoli tal -
UE dwar il -prodotti, il -“Gwida Blu”15 tinkludi taqsima speċifika dwar l -istandards (it -
Taqsima 4.1.2 u l -Anness VI). . 
2.2 L-inklużività u l -parteċipazzjoni tal -partijiet ikkonċernati, inklużi l-entitajiet 
tar-riċerka (Artikoli 5 u 9)  
L-Artikolu 5 tar -Regolament jirrikjedi li l -ESOs jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw rappreżentanza 
xierqa u parteċipazzjoni effettiva tal -partijiet interessati rilevanti kollha, inklużi l -SMEs, l -
organizzazzjonijiet tal -konsumatur u l -partijiet interessati ambjentali u soċjetali fl -attivitajiet 
tagħhom tal -istandardizzazzjoni. L -organizzazzjonijiet ta’ partijiet ikkonċernati identifikati li 
bħalissa qed jirċievu l -finanzjament tal -UE (magħrufa wkoll bħala l -“organizzazzjo nijiet tal -
Anness  III”) huma l -Istandards għan -Negozji ż -Żgħar (SBS), il -vuċi tal -konsumatur Ewropew 
fl-istandardizzazzjoni (ANEC), l -Assoċjazzjoni għall -Koordinazzjoni tar -Rappreżentanza tal -
Konsumaturi fl -Istandardizzazzjoni (ANEC), il -Koalizzjoni Ambjen tali dwar l -Istandards 
Ambjentali Ewropewj, l -Organizzazzjoni taċ -Ċittadini Ewropej fil -qasam tal -
                                                           
9 SWD(2015) 205 final tas -27/10/2015  
10 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13507/attachments/1/translations   
11 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13508/attachments/1/translations   
12 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/13509/attachments/1/translations   
13 Ares(2016)6548298 t at-22/11/2016  
14 eż. Direttivi 2014/30/UE u 2014/53/UE  
15 https://ec.europa.eu/growth/single -market/goods/building -blocks_en#blue -guide   
 
3 
 Istandardizzazzjoni (ECOS) u l -Konfederazzjoni Ewropea tat -Trade Unions (KETU) – li 
jirrappreżentaw rispettivament lill -SMEs, lill -konsumaturi, l -interessi am bjentali u dawk tal -
ħaddiema  
Fil-livell Ewropew  (Artikolu 5(1) tar -Regolament), -organizzazzjonijiet tal -Anness  III huma 
eliġibbli biex jipparteċipaw fil -livell tal -politika fil -korpi ta’ governanza tal -ESOs kollha u fil -
livell tekniku fil -korpi tekniċi t as-CEN -CENELEC u fil -kumitati tekniċi tal -ETSI. Mill -aħħar 
rapport, ittieħdu inizjattivi ġodda biex ikomplu jittejbu l -inklużjoni u l -parteċipazzjoni 
effettiva tagħhom.  
Fl-2017, is -CEN u s -CENELEC implimentaw bidla li permezz l -organizzazzjonijiet tal -
Anne ss III (ANEC, ETUC u ECOS) mhux industrijali jistgħu jippreżentaw opinjonijiet 
formali dwar l -abbozz tal -istandards (l -hekk imsejjaħ “dritt ta’ opinjoni”). Fil -każ ta’ opinjoni 
mhux favorevoli, il -kumitat tekniku responsabbli għall -abbozzar tal -istandard i nkwistjoni 
għandu iqis il -ġustifikazzjoni pprovduta għall -opinjoni u jipprovdi feedback. Dan jista’ 
jwassal ukoll għal reviżjonijiet tal -abbozz ta’ standard. Kollox ma’ kollox, mill -opinjonijiet 
formali kollha pprovduti mill -partijiet interessati tas -soċje tà, 76  % kienu favorevoli.  
Fl-2017, l -ETSI nieda “programm 3SI” biex jinvolvi ruħu mal -organizzazzjonijiet tal -
Anness  III. Dan il -programm jinkludi diskussjonijiet madwar mejda mal -uffiċjali tal -ETSI u 
rappreżentant tal -partijiet interessati fi ħdan l -ETSI (l-“Avukat tat -3SI”) għad -diskussjoni tal -
kwistjonijiet tal -inklużività. L -ETSI ma introduċa l -ebda mekkaniżmu simili għal dak tas -
CEN u tas -CENELEC biex l -organizzazzjonijiet tal -Anness III mhux industrijali jingħataw 
rwol aktar strutturali fil -proċess tal-iżvilupp tal -istandards, bħal dritt formali ta’ opinjoni. In -
nuqqas ta’ sodisfazzjon tal -ABS bl -inklużività tal -ETSI ġie espress fis -sajf tal -2021 fil -
konsultazzjoni pubblika dwar il -pjan direzzjonali16 għal strateġija futura ta’ 
standardizzazzjoni tal -Kummissjoni, fejn ikkummenta li “l -ETSI s’issa ma ddedikax biżżejjed 
riżorsi u baġits biex iżid l -inklużività17 tiegħu”, kif imtenni minn assoċjazzjoni oħra tal -
SMEs18. Opinjonijiet simili ġew trażmessi fir -rapportar rilevanti tal -Artikolu  24 minn 
organizzaz zjonijiet oħra ffinanzjati skont ir -Regolament. Pereżempju, ir -rapport tal -ANEC 
għall -201919 jikkwota: “L-ETSI jsibha bi tqila li japprofondixxi d -dispożizzjonijiet tiegħu 
dwar l -inklużività, u jemmen li huwa konformi mar -Regolament. Madankollu, l -
organizza zzjonijiet tal -Anness III jemmnu li l -ETSI mhuwiex konformi”.  Bl-istess mod, l -
ECOS tgħid20: “Il-parteċipazzjoni tal -Anness III fl -ETSI tibqa’ aktar kumplessa meta 
mqabbla maż -żewġ ESOs l -oħra”. Wieħed mill -punti tagħhom huwa li l -inklużività tal -
proċess ma  tistax tiġi separata mid -drittijiet tal -vot, minħabba li fl -ETSI, id -drittijiet tal -vot 
tal-partijiet ikkonċernati industrijali huma ogħla mid -drittijiet tal -vot ikkombinati ta’ 
kwalunkwe kategorija oħra ta’ partijiet ikkonċernati jew Awtorità. Is -sehem t ad-drittijiet tal -
vot tal -ETSI mill -NSBs li ġejjin mill -Istati Membri tal -UE huwa ta’ madwar 2  %. Id -drittijiet 
                                                           
16 https://ec.europa.eu/info/law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -Standardisation -strategy_en .  
17 https://ec.europa.eu/info/law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -Standardisation -
strategy/F2665680_en  
18 https://ec.europa.eu/info/law/better -regulation/have -your-say/initiatives/13099 -Standardisation -
Strategy/F2665677_en  
19 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44748   
20 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44749   
 
4 
 tal-vot minn partijiet ikkonċernati oħra mhux industrijali (is -soċjetà ċivili, l -akkademja, ir -
riċerka), bilkemm jista’ jiġi kkalkulat f’każ ta’  votazzjoni.  
Dan it -tħassib ġie rifless minn ċerti kategoriji ta’ partijiet ikkonċernati, b’mod partikolari fil -
każ tal -aċċessibbiltà, fejn xi rappreżentanti ta’ persuni b’diżabilità tħabtu biex jipperċepixxu l -
proċess bħala inklużiv u kellhom jiddependu f uq kuntatti mal -assoċjazzjonijiet tal -
konsumaturi. Filwaqt li, strettament, tali kollegament permezz tal -assoċjazzjonijiet tal -
konsumaturi mhuwiex kontra r -Regolament, it -tħassib ta’ kategoriji differenti ta’ partijiet 
ikkonċernati jistaqsi jekk hijiex qed  tiġi riżervata biżżejjed attenzjoni għall -inklużività.  
2.2.1 Korpi ta’ riċerka  
Fir-rigward tal -implimentazzjoni tal -Artikoli 5(2) u 9 tar -Regolament, ir -rapporti tal -ESOs21 
jenfasizzaw li kien hemm attivitajiet differenti li jinvolvu organizzazzjonijiet ta’ ri ċerka. 
Madankollu, ir -rapporti mhumiex ċari għalkollox dwar l -effettività tal -attivitajiet, eż. dwar l -
effetti tagħhom fuq l -adozzjoni ta’ standards speċifiċi jew parteċipazzjoni akbar.  
Fi żvilupp relatat, f’Ottubru 2016, u kif imġedded f’Ottubru 202122, is-CEN, is -CENELEC u 
ċ-Ċentru Konġunt tar -Riċerka tal -Kummissjoni Ewropea (JRC) iffirmaw ftehim ta’ 
kooperazzjoni biex jgħaqqdu r -riċerka u l -innovazzjoni mal -istandardizzazzjoni, biex jgħinu 
jantiċipaw il -ħtiġijiet ta’ standardizzazzjoni u biex jallinjaw ruħhom mal -prijoritajiet 
strateġiċi.  
Il-JRC involva ruħu wkoll mal -Assoċjazzjoni COST permezz tal -JIS fl -informazzjoni u t -
taħriġ dwar il -benefiċċji tal -istandardizzazzjoni għar -riċerka u l -innovazzjoni mwettqa fil -
Proġetti tal -COST. Permezz ta’ din il -link, is-CEN -CENELEC ipprovda diversi moduli ta’ 
taħriġ mill -2019.  
2.2.2 Għodod tal -ICT 
L-ESOs irrapportaw dwar l -investiment u l -użu tal -għodod tal -ICT biex itejbu l -effiċjenza tal -
ESS u jiffaċilitaw attivitajiet ta’ standardizzazzjoni ( bħall -kooperazzjoni bejn il-membri, il -
laqgħat, ix -xogħol ta’ abbozzar, l -aċċess għad -dokumenti ta’ ħidma u l -istrumenti ta’ 
standardizzazzjoni, u l -komunikazzjoni u l -approvazzjonijiet mill -bogħod) .  
2.3 Kooperazzjoni bejn l -NSBs u l -ESOs  
L-NSBs u l -ESOs stabbilew mekkaniżmi biex ji ġu ffaċilitati l -iskambji tal -aħjar prattiki, bħal 
gruppi konsultattivi, kumitati ta’ monitoraġġ, laqgħat u linji gwida. It -tliet ESOs jużaw għadd 
ta’ għodod biex jiffaċilitaw u jtejbu l -iskambju tal -aħjar prattiki fosthom kif ukoll bejn id -
delegazzjonijie t nazzjonali (bħal permezz tal -kapijiet tal -laqgħat tad -delegazzjonijiet 
nazzjonali li jsiru mill -ETSI). L -ESOs jikkooperaw ukoll f’attivitajiet inklużi l -edukazzjoni, 
it-taħriġ, u r -riċerka u l -iżvilupp f’oqsma differenti relatati mal -istandardizzazzjoni,  bħal 
attivitajiet ta’ taħriġ konġunt dwar l -istandardizzazzjoni mwettqa mis -CEN -CENELEC.  
                                                           
21 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -stand ards/notification -system_en#article24   
22 https://www.cencenelec.eu/news -and-events/news/2021/pressrelease/2021 -10-21-jrc-cen-cenelec -renewed -
cooperation/   
 
5 
 Lejn l -aħħar tal -2021, xi NSBs esprimew tħassib dwar ir -rwol tagħhom fi ħdan l -ETSI. 
Għaddejjin diskussjonijiet bejn l -ETSI u xi NSBs Ewropej dwar ir -rikonoxximent ta għhom 
bħala msieħba strateġiċi għall -istandardizzazzjoni.  
2.4 L-aċċess tal -SMEs għall -istandards (Artikolu 6)  
Skont l -Artikolu  6(3) tar -Regolament, l -NSBs għandhom iħejju rapport annwali dwar l -
attivitajiet tagħhom biex jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw l -aċċess t al-SMEs għall -istandards u l -
proċeduri ta’ żvilupp standard. Dan jinkludi wkoll rapportar dwar l -iskambju tal -aħjar prattiki 
bil-għan li tissaħħaħ il -parteċipazzjoni tal -SMEs (jiġifieri l -Artikolu  6(2) tar -Regolament). L -
istudju li jappoġġa dan ir -rapport għandu statistika preċiża dwar dan is -suġġett23, u juri l -
għadd ta’ NSBs li jippermettu li tiġi rrappreżentata l -kategorija relatata tal -partijiet 
ikkonċernati, skont it -tabella ta’ hawn taħt. Pereżempju, l -ewwel valur tat -tabella (29/33) 
jindika li 29 NSBs  ippermettew li l -SMEs jiġu rrappreżentati fis -CEN, mit -33 li kienu 
assoċjati ma’ dik l -ESO.  
Partijie
t 
ikkonċe
rnati / 
ESO / 
sena  CEN  CENELEC  ETSI  
2016  2017  2018  2019  2016  2017  2018  2019  2016  2017  2018  2019  
SMEs  29/33  30/34  31/34  31/34  29/33  30/34  31/34  31/34  28/39  29/39  29/39  30/39  
Konsu
maturi  25/33  24/34  25/34  25/34  20/33  20/34  22/34  22/34  26/39  27/39  27/39  27/39  
Partijie
t 
ikkonċe
rnati 
ambjen
tali 24/33  24/34  26/34  26/34  18/33  20/34  23/34  23/34  22/39  23/39  23/39  23/39  
Partijie
t 
ikkonċe
rnati 
soċjali  21/33  20/34  23/34  22/34  17/33  18/34  20/34  20/34  19/39  20/39  20/39  20/39  
 
Ta’ min jinnota li f’xi każijiet l -għadd totali ta’ NSBs assoċjati huwa ħafna ogħla mill -għadd 
ta’ Pajjiżi tal -UE u taż -ŻEE. Dan għaliex l -ESOs jinkludu NSBs mhux tal -UE u mhux taż -
ŻEE fil -proċessi ta’ żvilupp tagħhom.   
Biċċa informazzjoni impressjonanti li ġejja mill -istudju hija li l -NSBs fis -CEN u s -CENELEC 
“kienu qed jagħtu aktar u aktar rati speċjali lill -SMEs għall -parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ 
standardizzazzjoni bejn l -2015 u l -2019, filwaqt li l -NSBs tal -ETSI iffaċċjaw xejra ta’ tnaqqis 
f’tali  rati speċjali pprovduti”.  Dwar din il -kwistjoni, ir -rapport24 tal-ETSI tal -2019 jgħid 
ukoll: “L-ETSI ma joperax skont il -prinċipju tad -delega nazzjonali u għalhekk il -
parteċipazzjoni [tal -SMEs] tagħhom fl -organizzazzjoni teknika u l -ħidma tal -ETSI hija diretta 
permezz tas -sħubija tagħhom fl -ETSI [...]. Huwa biss matul il -proċess ta’ approvazzjoni 
                                                           
23 https://doi.org/10.2873/504681   
24 https://ec.europa.eu/docsroom/documents/44751   
 
6 
 pubblika li dawn il -partijiet ikkonċernati jeħtieġ li jissottomettu l -kummenti tagħhom permezz 
tal-NSBs tal -ETSI” . 
2.5 Parteċipazzjoni tal -Awtoritajiet Pubbliċi fl -Istandardizzazzjoni Ewropea  
(Artikolu 7)  
Għall -implimentazzjoni tal -Artikolu  7 tar-Regolament, ftit hemm informazzjoni sistematika u 
uffiċjali fir -rapporti lill -Kummissjoni dwar l -involviment tal -Awtoritajiet Pubbliċi fl -
attivitajiet ta’ standardizzazzjon i. Rapporti mill -ESOs25 tipikament jirreferu għall -azzjonijiet 4 
u 9 tal -JIS26 bħala eżerċizzji xierqa. Peress li mhijiex disponibbli data preċiża, strument ta’ 
monitoraġġ jista’ jiġi kkunsidrat fil -futur.  
2.6 Programmi ta’ Ħidma Annwali tal -Unjoni  (Artikolu 8)  
Skont l -Artikolu  8, il -Kummissjoni adottat Programmi ta’ Ħidma Annwali tal -Unjoni 
(AUWP) għall -istandardizzazzjoni Ewropea27. Permezz tal -AUWP, il -Kummissjoni tagħti 
lill-ESOs orjentazzjoni biex jaħdmu fuq l -istandards u r -riżultati tal -istandardizzazzjoni  u 
wkoll kif jista’ jissaħħaħ l -involviment tal -intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u l -partijiet 
ikkonċernati tas -soċjetà fil -proċess. Dan id -dokument tfassal progressivament biex jipprovdi 
prijoritizzazzjoni fir -rigward tal -politiki tal -UE sabiex jipprovdi  sens ta’ orjentazzjoni u 
aspettattiva mill -perspettiva ta’ min ifassal il -politika, u jipprovdi wkoll gwida aħjar lill -
partijiet ikkonċernati tal -istandardizzazzjoni f’termini ta’ twettiq.   
2.7 Talbiet ta’ standardizzazzjoni (Artikolu 10)  
Fl-2015 –2019, il-Kummissjoni ħarġet 35 SRs, b’disgħa addizzjonali fl -2020. Minn dawn l -44 
SRs, sitta ġew irrifjutati (13.6  %). L -ESOs spiss irrappurtaw ir -raġunijiet li ġejjin għar -rifjut:  
nuqqas ta’ qbil dwar ċerti standards mitluba; nuqqas ta’ qbil dwar xi rekwiżiti l i jinsabu fl -SR; 
nuqqas ta’ qbil li ċerti speċifikazzjonijiet tekniċi mitluba huma meħtieġa b’appoġġ għal 
rekwiżit essenzjali speċifiku; jew nuqqas ta’ qbil mal -iskadenzi stabbiliti għat -twassil tal -
istandards mitluba.  
Ir-rifjut tal -SRs jista’ jkollu impa tti sinifikanti fuq (i) l -implimentazzjoni ta’ Suq Intern ġust u 
effettiv; (ii) il -kompetittività tal -industriji; (iii) il -parteċipazzjoni tal -partijiet interessati tas -
soċjetà; u (iv) is -sovranità teknoloġika tal -Unjoni. Dan jista’ jwassal ukoll għal dipe ndenza 
fuq standards mhux tal -UE, fejn jista’ ma jkunx ċar sa liema punt ġie segwit proċess inklużiv.  
Dwar l -eżekuzzjoni tal -SRs, ġara wkoll li, minkejja l -aċċettazzjoni mis -CEN ta’ SR, parti biss 
minnha ġiet implimentata28. 
                                                           
25 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/notification -system_en#annual   
26 Azzjoni 4: Titjib fl -għarfien tal -istandardizzazzjoni fl -awtoritajiet pubbliċi nazzj onali; Azzjoni  9: Inklużività, 
trasparenza u parteċipazzjoni attiva tal -partijiet ikkonċernati kollha fis -Sistema Ewropea ta' Standardizzazzjoni  
27 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/notification -system_en#annual   
28 fil-każ tad -Direttiva 2014/90/UE dwar it -Tagħmir Marittimu, minkejja l -aċċettazzjoni mis -CEN tar -RS M/557, 
il-Kumitat Tekniku responsabbli ma għamilx progress fl -implimentazzjoni tagħha, sa fejn kienu kkonċernati l -
pajpijiet.  
 
7 
 2.7.1 Appoġġ tal -Kummissjoni għall -eżekuzzjoni tat -talbiet ta’ standardizzazzjoni 
(HAS)  
Qabel l -2018, kien hemm kuntratt ta’ servizz (“Konsulenti tal -Approċċ il -Ġdid” — NACs) 
biex jgħin lill -ESOs jivverifikaw il -konformità tal -abbozzi tal -HENs mat -talba tal -
Kummissjoni. Skont dak il -kuntratt , ir-rata ta’ suċċess tar -riżultati tal -istandardizzazzjoni 
msemmija fil -ĠUUE kienet limitata u akkumulat ammont sostanzjali ta’ xogħol b’lura fi 
standards mhux ikkwotati. F’Marzu 2017, il -bażi tad -data interna tal -Kummissjoni elenkat 
596 HEN mhux ipproċes sata sottomessi mill -ESOs.  Sabiex ikun hemm servizz effettiv għall -
implimentazzjoni tar -Regolament, il -Kummissjoni sejħet għal kuntratt ta’ servizz ġdid29 
(“HAS”). Fl -implimentazzjoni tas -sistema l -ġdida, il -Kummissjoni tat attenzjoni biex issolvi 
xi problemi identifikati tal -passat u biex tiżgura:  
 in-natura volontarja tas -servizz għall -ESOs, f’konformità wkoll mal -iskema NAC 
preċedenti;  
 separazzjoni ċara t ar-rwoli — il-konsulenti la jabbozzaw u lanqas jinnegozjaw il -
kontenut tal -HENs, huma jiffukaw fuq il -valutazzjoni ta’ jekk il -HENs jissodisfawx 
ir-rekwiżiti tal -liġi tal -UE; 
 id-disponibbiltà ta’ servizzi settorjali biex jiggwidaw dwar dubji, mistoqsijiet jew 
kwistjonijiet ġodda li jistgħu jinqalgħu fl -abbozzar tal -HENs; u  
 ir-rwol tal -Kummissjoni għad -deċiżjoni finali li tikkwota l -HENs fil -ĠUUE.  
Il-Kummissjoni strutturat ix -xogħol tal -konsulenti tal -HAS b’mod li ma jdewwimx il -
produzzjoni tal -HENs.  
Mill-operat tas -sistema ta’ konsulenti tal -HAS, minn Diċembru 2021, ix -xogħol b’lura ta’ 
HENs mhux ivvalutati u pproċessati ppreżentat mill -ESOs għal kwotazzjoni fil -ĠUUE 
tnaqqas għal żewġ standards biss mill -2018 u ħamsa mill -2019, li bħalissa qed jistenn ew 
deċiżjoni tal -Kummissjoni.  
Mid-9 ta’ Diċembru 2021, il -kuntrattur tal -Kummissjoni li jimmaniġġja l -konsulenti tal -HAS 
irċieva 3312 talba għal valutazzjonijiet ta’ abbozzi ta’ HENs mill -ESOs, taħt 21 biċċa ta’ 
leġiżlazzjoni tal -UE, li minnhom 2944 ġew ip proċessati u 368 ma kinux eliġibbli30. Fis-setturi 
kollha, 27.58  % biss tal -valutazzjonijiet tal -HAS ħarġu bħala pożittivi31, prinċipalment 
minħabba l -inadegwatezza mad -dritt tal -UE, li juri li għandu jiġi investit aktar xogħol fil -
proċess ta’ żvilupp tal -istandards — eż. fi ħdan il -kumitati tekniċi — sabiex il -ħidma tkun 
aktar allinjata mar -rekwiżiti ta’ politika u dawk legali.  
                                                           
29 https://ec.europa.eu/growth/content/technical -assistance -area-harmonised -standards_en   
30 eż. għax ma għandhomx x’jaqsmu mal -HENs jew minħabba talbiet żejda  
31 Nota standard wieħed hu wa vvalutat minn darbtejn (2) sa erba’ (4) darbiet, u kull darba jingħadd separatament 
f’din l -istatistika. In -numru muri għalhekk mhuwiex indikattiv tal -valutazzjonijiet negattivi li jidhru fi stadju 
tard.  
 
8 
 2.7.2 Produzzjoni u ċitazzjoni tal -HENs  
Fl-2016 u l -2017, il -partijiet ikkonċernati kienu qed iqajmu l -kwistjoni ta’ ċitazzjonijiet 
imdewma ta’ ċerti HENs. B’riżultat ta’ dan, il -Kummissjoni ilha tissorvelja l -istadji differenti 
tal-proċess mill -2018 u r -riżultati relatati huma rrappurtati hawnh ekk ukoll għas -sena 2020.  
Fl-2018 –2020, il -Kummissjoni rċeviet 1247 HEN  b’appoġġ għal -leġiżlazzjoni tal -UE. Minn 
dawn, 238 kienu sottomissjonijiet mill -ġdid ta’ HENs eżistenti skont Regolamenti ġodda. 
Għalhekk, l -istandards ġodda ppreżentati kienu 1009 , inklużi 76 corrigenda u 267 emenda.  
Fl-analiżi li ġejja, dan ir -rapport jiffoka fuq is -sottomissjonijiet il -ġodda, li tqassmu kull sena 
u għal kull ESO kif ġej:  
HENs  ikkonsenjati  2018  2019  2020  Totali  
CEN  231  216 129 576  
CENELEC  134  161 104 399  
ETSI  8 11 15 34 
Totali  373  388 248 1009  
 
Sad-9 ta’ Diċembru 2021, 576 HEN ġew iċċitati fil -ĠUUE, 17 huma fil -proċess li jiġu ċitati, 
371 ma ġewx aċċettati u 45 għadhom pendenti għal deċiżjoni.   
Abbażi tal -bażijiet tad -data interni tal -Kummissjoni, li jinteraġixxu mal -għodod tal -IT tal -
ESO, iż -żmien medjan bejn l -adozzjoni ta’ HEN mis -CEN, is -CENELEC jew l -ETSI, u t -
twassil formali lill -Kummissjoni għal kwotazzjoni fil -ĠUUE huwa ta’ 100 jum. Dan ifisser li 
l-ESOs jistgħu jieħdu aktar minn tliet xhur bie x jissottomettu, lill -Kummissjoni, standard 
wara li jkun sar disponibbli għall -pubbliku (jiġifieri disponibbli għax -xiri), qabel ma l -
Kummissjoni tkun tista’ tibda tivvaluta u tipproċessa l -HEN għal kwotazzjoni fil -ĠUUE32. Iż-
żmien medju (fil -parentesi fit -tabella ta’ hawn taħt) huwa ħafna ogħla, minħabba xi każijiet 
estremi33.   
Żmien medjan (u medju) (jiem) bejn l -
adozzjoni u t -twassil tal -ESO lill -
Kummissjoni  2018  2019  2020  Totali  
CEN  75 (115)  105 (199)  70 (91)  83 (141)  
CENELEC  218 (424 )  189 (1374 )  82 (481)  186 (822)  
ETSI  29 (27)  49 (58)  20 (29)  28 (38)  
Totali  109 (224 )  117 (683 )  75 (251 )  100 (407)  
 
                                                           
32 Il-Kummissjoni ma tistax tibda l -ipproċessar i ntern tagħha tal -HENs sakemm ma jkunux twasslu formalment 
mill-ESOs lill -Kummissjoni.  
33 Id-diskrepanza kbira għas -CENELEC hija dovuta għas -sottomissjoni miġbura ta’ ċerti standards qodma u 
emendi aktar reċenti relatati. Peress li xi wħud minn dawk l -istandards antiki jmorru lura għas -snin 1990, il -
medja tqis id -dewmien fis -sottomissjoni, u g ħalhekk ir -riżultati huma preġudikati. B’mod partikolari, il -biċċa l -
kbira tal -istandards li jwasslu għal dan id -dewmien kbir jistgħu jiġu delimitati għal riżultati tanġibbli skont it -
talbiet ta’ standardizzazzjoni tal -Kummissjoni tal -leġiżlazzjoni dwar l -Ekodisinn.  
 
9 
 Fir-rigward tal -ipproċessar tal -HENs mill -Kummissjoni nnifisha, iż -żmien medjan (medju) 
mill-kunsinna mill -ESOs lill -Kummissjoni saċ -ċitazzjoni fil-ĠUUE34 naqas b’mod kostanti, 
skont it -tabella ta’ hawn taħt. Iż -żmien itwal għall -ipproċessar meħtieġ mill -Kummissjoni fl -
2019 kien dovut għall -bidla fil -metodu tal -pubblikazzjoni (mis -serje C tal -ĠUUE għas -serje L 
tal-ĠUUE), li kienet teħtieġ perjodu t a’ adattament tranżitorju. Minn dak iż -żmien ’l hawn, il -
Kummissjoni naqqset b’mod sostanzjali t -tul tal -proċessi tagħha stess. Fl -2020 u l -2021, il -
Kummissjoni kellha prestazzjoni aħjar milli fl -2018 (meta l -kwotazzjoni tal -HENs fil -ĠUUE 
kienet għadha ssi r skont il -proċeduri għall -pubblikazzjoni fis -serje C tal -ĠUUE).  
 2018  2019  2020  2021  
Żmien medjan (u medju) (jiem) bejn 
il-konsenja lill -Kummissjoni u l -
kwotazzjoni fil -ĠUUE  238 (298)  292 (322)  228 (231)  108 (121)  
 
2.8 Oġġezzjonijiet formali (Artikolu 11)  
Fl-2015 –2019, ġew ippreżentati total ta’ 20 oġġezzjoni formali kontra HENs speċifiċi skont 
id-dispożizzjonijiet fl -Artikolu  11 tar -Regolament. Tlieta oħra ġew ippreżentati fl -202035. Id-
durata medja ta’ oġġezzjoni formali (maħsuba bħala ż -żmien bejn il-preżentazzjoni u r -
riżoluzzjoni tagħha) hija ta’ 1084 jum, jiġifieri 3 snin.  
2.9 Notifika tal -organizzazzjonijiet tal -partijiet ikkonċernati  (Artikolu 12)  
Il-Kummissjoni stabbiliet paġna web36 iddedikata għan -notifiki msemmija fl -Artikolu  12.  
2.10 Speċifikazzjo nijiet tal -ICT (Artikoli 13 u 14)  
Ħafna mill -ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal -ICT l -aktar komuni dan l -aħħar ġew prodotti minn 
fora u konsorzji privati. L -Artikolu  13 tar -Regolament jippermetti lill -Kummissjoni 
tidentifika speċifikazzjonijiet tekniċi tal -ICT li għandhom ikunu eliġibbli għar -referenzjar fl -
akkwist pubbliku. Dan jippermetti aktar kompetizzjoni fil -qasam u jnaqqas ir -riskju ta’ 
intrappolament fis -sistemi proprjetarji. Lista xierqa ġiet ppubblikata fuq is -sit web tal -
Kummissjoni37.  
Barra minn h ekk, li jkun hemm standards komuni tal -ICT jiżgura l -interoperabbiltà. Dan sar 
dejjem aktar importanti peress li ħafna aktar apparati qed jiġu konnessi ma’ xulxin. Bil -
komunikazzjoni dwar il -Prijoritajiet tal -Istandardizzazzjoni tal -ICT38 tal-2016, il -
Kummi ssjoni pproponiet li tiffoka r -riżorsi u l -komunitajiet li jistabbilixxu l -istandards fuq 
                                                           
34 Dan ikopri ż -żmien kollu meħtieġ mill -Kummissjoni biex l -ewwel tevalwa l -HENs riċevuti mill -ESOs u 
mbagħad twettaq il -proċedura interna li twassal għall -kwotazzjoni tal -HENs fil -ĠU. 
35 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/notification -system_en#objections   
36 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/notification -system_en  
37 https://ec.europa.eu/growth/single -market/european -standards/ict -standardisation/ict -technical -
specifications_en  
38 https://eur -lex.europa.eu/legal -content/MT/TXT/?uri=CEL EX:52016DC0176  
 
10 
 ħames oqsma ta’ prijorità. L -importanza tal -istandards tal -ICT reġgħet ġiet enfasizzata fl -
Istrateġija Industrijali tal -202039. 
Twaqqfet Pjattaforma Ewropea ta’ Divers i Partijiet Interessati dwar l -Istandardizzazzjoni40 
tal-ICT biex tagħti pariri lill -Kummissjoni dwar kwistjonijiet relatati mal -implimentazzjoni 
tal-politika tal -istandardizzazzjoni tal -ICT, inkluż l -istabbiliment tal -prijoritajiet, u l -
identifikazzjoni ta l-ispeċifikazzjonijiet. Aktar minn 150 azzjoni ġew identifikati u miġbura 
f’oqsma tematiċi.  
3 Il-finanzjament tal -ESS (Artikolu 15, 16 u 17)  
Il-finanzjar tal -UE lill -ESOs u lill -organizzazzjonijiet tal -Anness  III għall -attivitajiet definiti 
skont l-Artikoli  15, 16 u 17 tar -Regolament.  
Fl-2015 -2019, l -għotjiet għall -attivitajiet ta’ standardizzazzjoni mill -UE ammontaw għal 
madwar EUR  105,3  miljun (EUR  85 miljun allokati lill -ESOs u EUR  20 miljun lill -
organizzazzjonijiet tal -Anness  III). L -UE u l -EFTA jikkofinanzjaw parti mill -ispejjeż u l -
attivitajiet tal -organizzazzjonijiet. L -għotjiet huma pprovduti fil -forma ta’ għotjiet operattivi u 
għal azzjoni. L -għotjiet operattivi jikkontribwixxu għall -baġit operattiv biex iwettqu l -
programmi ta’ ħidma annwal i, li jispeċifikaw l -attivitajiet ippjanati għal kull sena 
f’konformità mal -objettivi ta’ standardizzazzjoni tal -Kummissjoni. L -għotjiet operattivi għall -
perjodu 2015 –2019 koprew firxa wiesgħa ta’ attivitajiet ta’ kuljum. L -għotjiet ta’ azzjoni 
ffinanzjaw attivitajiet speċifiċi b’appoġġ għal -leġiżlazzjoni u l -politiki tal -UE. Fl -2019, l -
għotjiet għal azzjoni kienu jammontaw għal 66  % tal -finanzjament tal -UE lill -ESOs u lill -
organizzazzjonijiet tal -Anness  III. Il -Kummissjoni ssegwi l -eżekuzzjoni tal -attivita jiet 
iffinanzjati permezz ta’ rapportar mill -ESOs.  
Fost l -ESOs, is -CEN kien ir -riċevitur ewlieni, li rċieva madwar 71  % tal -finanzjament totali 
pprovdut lill -ESOs vl -2015 u l -2019, segwit mill -ETSI (22  %) u s -CENELEC (7  %). L -ishma 
ġenerali tal -finanzjamen t totali tal -UE lill -ESOs ipprovduti għal għotjiet operattivi u għotjiet 
għal azzjoni baqgħu ġeneralment stabbli matul il -perjodu ta’ rapportar.  
L-appoġġ finanzjarju lill -organizzazzjonijiet tal -Anness  III għandu l -għan li jtejjeb l -
inklużività tal -gruppi ta’ interess rispettivi tagħhom fl -iżvilupp tal -istandards, u żdied b’mod 
ġenerali fl -aħħar 5  snin. Is -SBS u l -ANEC irċevew l -akbar ishma (42,5  % u 34,5  % 
rispettivament) tal -finanzjament totali tal -UE pprovdut lill -organizzazzjonijiet tal -Anness  III 
bejn l-2015 u l -2019. L -ECOS irċeviet 15,7  % tal -finanzjament totali u l -KETU rċeviet 7,3  %. 
Fir-rigward tas -simplifikazzjoni tal -finanzjament tal -ESS u t -tnaqqis tal -piż amministrattiv, fl -
2015, il -Kummissjoni introduċiet mekkaniżmu ta’ somma f’daqqa għall -finanzjament ta’ ċerti 
spejjeż fi ħdan il -ftehimiet ta’ għotja tagħhom, bħal pereżempju l -jiem meħtieġa għal kull 
persuna jew l -ispejjeż tal -ivvjaġġar imġarrba. Dan il -mekkaniżmu għen biex jitnaqqas il -piż 
amministrattiv li jkollu jiġi ġġustifikat u rreġistra t kull każ individwali ta’ tali spejjeż. 
                                                           
39 https://ec.europa.eu/growth/industry/policy_en - industrial -strategy -2020  
40 https://ec.europa.eu/transparency/expert -groups -register/screen/expert -
groups/consult?do=groupDetail.groupDetail&groupID=2758   
 
11 
 Madankollu, analiżi żvelat li l -benefiċjarji komplew ikollhom inċertezzi rigward ir -rekords 
meħtieġa għall -awditi potenzjali.  
Fir-rigward tar -rekwiżiti ta’ rappurtar, il -partijiet ikkonċernati jqisu xi wħud minn da wn l -
attivitajiet ta’ rappurtar bħala ta’ piż. L -abbozzar ta’ pjanijiet ta’ azzjoni u rapporti għall -
għotja operattiva huma l -aktar kompiti li jieħdu ħafna ħin, b’żieda żgħira fil -jiem meħtieġa ta’ 
persuna -jiem mill -2015 ‘l hawn. Madankollu, filwaqt li d -data rrapportata mill -ESOs turi 
żieda fil -medja taż -żmien meħtieġ għall -abbozzar ta’ proposti għal għotjiet għal azzjoni, dawn 
juru żmien medju anqas għar -rapportar dwar għotjiet għal azzjoni.  
4 Konklużjonis  
Dan it -tieni rapport lill -Parlament Ewropew u lill -Kunsill dwar l -implimentazzjoni tar -
Regolament (UE) Nru  1025/2012 juri li s -sistema Ewropea tal -istandardizzazzjoni tjiebet f’xi 
aspetti — eż. fir -rigward ta’ għodod ġodda tal -IT — iżda li hemm lok għal titjib f’oqsma 
differenti. Dan japplika b’mod partiko lari għal aspetti ta’ inklużività, ir -rwol tal -NSBs fl -ESS 
u ż-żmien tat -twassil tal -HENs lill -Kummissjoni, kif muri hawn fuq.  
Fir-rigward taż -żmien għall -ipproċessar tal -istandards u r -riżultati tal -istandardizzazzjoni, 
kemm l -ESOs kif ukoll il -Kummissjon i jridu jkomplu jtejbu l -isforzi tagħhom biex iżidu l -
effikaċja minkejja l -isforzi reċenti tal -Kummissjoni biex tnaqqas b’mod sostanzjali ż -żmien 
tal-adozzjoni tagħha għall -pubblikazzjoni tal -HENs.