MT Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea C 487/41

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Żvilupp sostenibbli — immappjar tal-politiki interni u esterni tal-UE”

(opinjoni esploratorja)

(2016/C 487/06)

Relatur: is-Sur Ioannis VARDAKASTANIS Korelatur: is-Sinjura Jarmila DUBRAVSKÁ

Konsultazzjoni Kummissjoni Ewropea, 8.6.2016 Bażi legali Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea Sezzjoni kompetenti L-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent Adottata fis-sezzjoni 5.9.2016 Adottata fil-plenarja 21.9.2016 Sessjoni plenarja Nru 519 Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) 171/0/2

1. Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1. L-adozzjoni tal-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli timmarka bidla storika lejn paradigma ġdida billi jiġu indirizzati d-disparitajiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali b’mod universali u integrat. Il-pajjiżi kollha jeħtieġ li jittraduċu u jimplimentaw l-Aġenda, irrispettivament mil-livell tad-dħul tagħhom. Din l-Aġenda unika tirrifletti bis-sħiħ il-valuri Ewropej tal-ġustizzja soċjali, il-governanza demokratika u l-ekonomija soċjali tas-suq, kif ukoll il-protezzjoni ambjentali. Għalhekk hija opportunità kbira għall-UE biex tisfrutta dawk il-valuri u titratta l-implimentazzjoni tal-Aġenda b’mod kumplessiv. Il-KESE jappella lill-UE sabiex tmexxi bl-eżempju f’dan il-proċess mimli b’ħafna sfidi madwar id-dinja.

1.2. Il-KESE jilqa’ l-impenn tal-Unjoni Ewropea lejn l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs). Madankollu, il-KESE huwa mħasseb li għaddiet sena minn mindu ġiet adottata l-Aġenda 2030 tan-NU mingħajr ma l-UE ħadet miżuri konkreti u li jħarsu ‘l quddiem sabiex tintegra l-SDGs fil-politiki u l-programmi tagħha, u mingħajr ma tat bidu għal konsultazzjoni usa’ mas-soċjetà ċivili.

1.3. L-UE qed tiffaċċja sfidi politiċi, soċjali, ekonomiċi u strutturali kruċjali fl-oqsma kollha tal-ekonomija u tas-soċjetà. L-inugwaljanzi, il-qgħad – speċjalment il-qgħad fost iż-żgħażagħ – l-esklużjoni soċjali u l-faqar, l-inugwaljanzi bejn is-sessi, id-diskriminazzjoni u l-marġinalizzazzjoni ta’ gruppi vulnerabbli fis-soċjetajiet Ewropej qed idgħajfu l-pedamenti tal-UE nnifisha. F’diversi Stati Membri, il-kriżi finanzjarja kompliet tkabbar il-problema, li qed issir kriżi soċjali u tad-drittijiet tal-bniedem.

1.4. L-Aġenda 2030 għandha tinbidel f’narrattiva proattiva, b’kapaċità ta’ trasformazzjoni u pożittiva għall-Ewropa, u dan il-proċess għandu jkun xprunat minn rieda politika qawwija u determinazzjoni li tissawwar Unjoni Ewropea sostenibbli billi nxaqilbu l-ekonomiji tagħna lejn żvilupp li huwa reżiljenti u kompetittiv, effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, b’użu baxx tal-karbonju u soċjalment inklużiv. Din in-narrattiva li tħares ‘l quddiem tista’ tgħin ukoll sabiex jingħeleb in-nuqqas ta’ fiduċja mingħajr preċedent taċ-ċittadini tal-UE fil-proġett tal-UE u b’mod partikolari jintrebaħ l-appoġġ taż-żgħażagħ għalih. L-UE għandha tagħmel użu tal-Aġenda 2030 tan-NU b’dan il-mod biex tippreżenta viżjoni ġdida tal-Ewropa għaċ-ċittadini tal-UE: il-kuntratt soċjali tas-seklu 21.

1.5. Il-KESE jitlob li jkun hemm strateġija globali u integrata għal Ewropa Sostenibbli 2030 u lil hinn, li tipprovdi l-perspettiva fit-tul meħtieġa, u l-koordinazzjoni u l-koerenza ta’ politiki għall-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 tan-NU. Din l-istrateġija għandha tkun ibbażata fuq ftehim interistituzzjonali bejn il-Kummissjoni, il-Kunsill u l-Parlament sabiex tinħoloq bażi soda għal aktar azzjoni politika. Bħalissa, l-istrateġiji Ewropej bħall-Istrateġija Ewropa 2020, li fl-2001 warrbet l-istrateġija globali preċedenti, jiġifieri l-Istrateġija tal-Iżvilupp Sostenibbli tal-UE, u l-10 prijoritajiet tal-President Juncker – fil-fehma tal-KESE – ma jipprovdux mezz biex jindirizzaw bis-sħiħ l-isfidi ta’ implimentazzjoni tal-SDGs fl-UE.

1.6. L-istrateġija globali msemmija hawn fuq għandha tinkludi miri speċifiċi għall-implimentazzjoni tal-SDGs, mekkaniżmi għar-reviżjoni u l-monitoraġġ, kif ukoll pjani ta’ azzjoni bl-istrumenti leġislattivi u ta’ politika neċessarji, attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni – eż. stħarriġ tal-Ewrobarometru dwar l-SDGs – u pjan għall-mobilizzazzjoni ta’ riżorsi finanzjarji. Il-proċess li jwassal għal din l-istrateġija għandu jitnieda mill-Kummissjoni permezz tal-Komunikazzjoni tagħha li jmiss, u l-fażi ta’ disinn tal-istrateġija għandha tagħti lok għal konsultazzjoni wiesgħa mas-soċjetà ċivili, il-gvernijiet, il-parlamenti u l-awtoritajiet lokali. Il-KESE huwa disponibbli biex jappoġġja dan il-proċess bħala faċilitatur.

1.7. L-eżerċizzju tal-Kummissjoni biex timmappja l-politiki interni u esterni tal-UE skont is-17-il SDG huwa pass neċessarju. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tikkumplementa dan permezz ta’ analiżi dettaljata tal-lakuni fir-rigward tas-17-il SDG sabiex jiġu identifikati oqsma fejn l-UE għandha timpenja ruħha f’azzjoni minn qabel u immedjata.

1.8. Il-KESE identifika dawn l-oqsma li ġejjin ta’ politika ewlenin għal bidla trasformattiva lejn żvilupp sostenibbli u jirrakkomanda li l-Kummissjoni tistabbilixxi inizjattivi ewlenin xierqa, inklużi pjani ta’ azzjoni trasparenti u miri, filwaqt li tqis ir-rakkomandazzjonijiet fil-punt 4.3 ta’ din l-opinjoni: — tranżizzjoni ġusta għal ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju, ċirkolari u kollaborattiva — tranżizzjoni lejn soċjetà u ekonomija soċjalment inklużivi – xogħol deċenti u d-drittijiet tal-bniedem; — tranżizzjoni lejn produzzjoni u konsum tal-ikel sostenibbli; — l-investiment fl-innovazzjoni u fil-modernizzazzjoni tal-infrastruttura fuq perjodu ta’ żmien twil, u l-inkoraġġiment favur negozji sostenibbli — ħidma biex il-kummerċ ikun kompatibbli ma’ żvilupp sostenibbli globali

1.9. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tintegra l-SDGs fil-politiki rilevanti kollha. Ir-reviżjonijiet ta’ nofs it-terminu li għandhom isiru fl-2014-2020 għandhom jintużaw għal dak l-iskop. Il-perjodi tal-QFP futuri se jipprovdu opportunitajiet eċċellenti sabiex jintegraw bis-sħiħ l-SDGs fil-programmi tan-nfiq tal-UE.

1.10. Huwa partikolarment importanti li l-Aġenda 2030 tan-NU tiġi integrata fl-azzjoni esterna tal-Unjoni Ewropea. Il-Kummissjoni għandha tadatta kompletament oqsma ta’ importanza kruċjali – bħal fil-politiki tal-kummerċ u l-iżvilupp, il-politiki ambjentali globali u l-azzjoni klimatika, l-għajnuna umanitarja, it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, it-trasferiment tat-teknoloġija u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem – sabiex b’mod proattiv tippromovi l-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 tan-NU. Il-KESE jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex tintegra bis-sħiħ u tapplika l-Aġenda 2030 tan-NU fil-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp, u jiddispjaċih li din għadha ma ġietx inkorporata biżżejjed fl-Istrateġija Globali tal-UE dwar il-Politika Barranija u ta’ Sigurtà.

1.11. Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni biex tivvaluta u ttejjeb il-koordinazzjoni orizzontali u vertikali tal-politiki favur implimentazzjoni effettiva tal-Aġenda 2030 tan-NU. Governanza aħjar hija element ewlieni li jippermetti l-iżvilupp sostenibbli. Is-Semestru Ewropew għandu jiġi żviluppat f’qafas ta’ governanza adatta għal koordinazzjoni vertikali tal-implimentazzjoni tal-SDGs mal-Istati Membri. Il-KESE jenfasizza li l-parteċipazzjoni, it-trasparenza, il-monitoraġġ u r-reviżjoni, ir-responsabbiltà u s-sjieda taċ-ċittadini għandhom ikunu fost l-elementi u l-karatteristiċi ewlenin ta’ governanza aħjar.

1.12. L-Eurostat għandu jfassal u japplika sett ta’ indikaturi u punti ta’ riferiment, kif żviluppati min-Nazzjonijiet Uniti, sabiex jiġi ffaċilitat l-eżami, is-superviżjoni, l-obbligu ta’ rendikont u t-trasparenza tal-proċess ta’ implimentazzjoni tal-SDGs u sabiex l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-partijiet interessati kollha jingħataw data statistika ċara maqsuma skont SDGs individwali u skont il-miri..

1.13. Il-KESE jinnota b’apprezzament li erba’ Stati Membri tal-UE kienu fost it-22 pajjiż li ppreżentaw l-ewwel analiżijiet volontarji dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs fil-Forum Politiku ta’ Livell Għoli tan-NU (HLPF) dwar l-Iżvilupp fl-2016. Il-KESE jappella lill-UE biex tmexxi billi tagħti eżempju u tkun l-ewwel reġjun li jippreżenta analiżi volontarja fil-HLPF fl-2017. Il-KESE se jkun disponibbli biex jorganizza l-kontribut mis-soċjetà ċivili.

1.14. L-UE għandha timxi lejn approċċ immexxi minn bosta partijiet interessati fl-implimentazzjoni tal-SDGs, billi tinkludi lill-atturi kollha u ‘l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili abbażi tal-prinċipji tal-parteċipazzjoni, ir-responsabbiltà u s-sħubija. Il-KESE stess diġà ppreżenta inizjattiva speċifika għall-Forum tas-Soċjetà Ċivili dwar l-Iżvilupp Sostenibbli Ewropew ta’ bosta partijiet interessati. Il-Kummissjoni għandha tesplora b’mod proattiv u tiżviluppa l-Inizjattiva tal-Karta tal-SDG biex trawwem l-ħolqien ta’ sħubijiet b’saħħithom fil-livell nazzjonali, tal-UE u dak internazzjonali.

2. Introduzzjoni

2.1. F’Settembru 2015, il-mexxejja dinjija adottaw l-aġenda Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-Aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli, u stabilixxew sett ta’ Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) biex jintemm il-faqar, tiġi protetta l-pjaneta, biex tiġi żgurata l-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u biex tiġi ggarantita l-prosperità għal kulħadd. Kull għan għandu miri speċifiċi li għandhom jintlaħqu matul l-15 snin li ġejjin.

2.2. L-UE se jkollha rwol ewlieni fl-implimentazzjoni tal-SDGs fl-Ewropa. Fil-programm ta’ ħidma tagħha għall-2016, il-Kummissjoni ħabbret inizjattiva ġdida, Il-passi li jmiss għal ġejjieni Ewropew sostenibbli, bl-għan li jiġu implimentati l-SDGs fil-politiki interni u esterni tal-UE (1).

2.3. Bħala l-ewwel pass, il-Kummissjoni qed twettaq l-eżerċizzju ta’ “mmappjar” intern sabiex jiġu identifikati liema politiki eżistenti tal-UE diġà jindirizzaw l-isfidi tal-SDGs. Il-Kummissjoni talbet lill-Kumitat biex jikkontribwixxi għal dan il-proċess b’din l-opinjoni esploratorja. Sabiex jieħu kunsiderazzjoni tad-dibattitu usa’ fis-soċjetà ċivili Ewropea, il-Kumitat qies ir-riżultati taż-żewġ konferenzi ewlenin dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs li saru fil-KESE fl-2016, kif ukoll konferenzi ewlenin oħra (2).

3. Nittrasformaw l-SDGs f’Aġenda Ewropea 2030: lejn Unjoni ta’ Żvilupp Sostenibbli

3.1. Il-Kumitat jilqa’ b’sodisfazzjon Il-passi li jmiss għal futur Ewropew sostenibbli inizjattiva fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għall-2016 bħala approċċ ġdid biex jiġu żgurati l-iżvilupp ekonomiku tal-Ewropa u s-sostenibbiltà soċjali u ambjentali lil hinn mill-perjodu ta’ żmien tal-2020 u biex jiġu implimentati l-SDGs fil-politiki interni u esterni Ewropej b’mod integrat (3). Madankollu, hemm tħassib li jista’ jkun hemm nuqqas ta’ rieda u impenn politiċi, peress li s’issa ma sarx ħafna biex l-aġenda tiġi implimentata.

3.2. F’sitwazzjoni fejn il-proġett tal-UE huwa taħt pressjoni u ħafna ċittadini qed jitilfu l-fiduċja fih, l-UE għandha tuża l-SDGs biex tiġi żviluppata narrattiva ta’ bidla trasformattiva pożittiva għal Ewropa sostenibbli, li tgħaqqad il-perspettiva fit-tul ma’ miżuri politiċi speċifiċi fil-perjodu ta’ żmien qasir u medju. Is-sostenibbiltà hija “marka Ewropea” (4): l-Aġenda 2030 tan-NU tirrifletti l-valuri Ewropej u l-mudell Ewropew ta’ ġustizzja soċjali u governanza demokratika. Għalhekk din toffri opportunità eċċellenti biex jinħolqu narrattiva konvinċenti ġdida u viżjoni għall-UE.

3.3. L-Aġenda 2030 tan-NU ġiet approvata mill-Istati Membri kollha tal-UE u mill-UE kollha kemm hi. Issa wasal iż-żmien għal impenn politiku ċar fl-ogħla livell politiku li jafferma li l-UE tħaddan din l-aġenda l-ġdida bħala viżjoni u qafas ġenerali għal progress lejn Unjoni ta’ Żvilupp Sostenibbli (5).

3.4. L-implimentazzjoni tal-SDGs mhijiex biss kwistjoni ta’ żvilupp jew l-ambjent. L-SDGs jindirizzaw l-isfidi ewlenin tat-trasformazzjoni tal-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħna, fid-dinja żviluppata wkoll. L-implimentazzjoni tagħhom fl-UE teħtieġ mudell ġdid ta’ żvilupp li jkun ekonomikament aktar sostenibbli, soċjalment aktar inklużiv u ambjentalment aktar vijabbli fit-tul, u li jiżgura li r-riżorsi tal-pjaneta tagħna se jinqasmu b’mod ġust ma’ popolazzjoni dinjija li qed tikber. Jeħtieġ li nittrasformaw l-ekonomiji tagħna (6). Il-kunċett il-ġdid ta’ żvilupp għandu jimplika definizzjoni ġdida ta’ prosperità għall-UE u sett ġdid ta’ indikaturi. L-SDGs għandhom jintużaw bħala lieva sabiex jippermettu u jaċċelleraw it-transizzjoni fit-tul lejn ekonomija tal-UE li tkun reżiljenti u kompetittiva, effiċjenti fl-użu tar-riżorsi u soċjalment inklużiva.

3.5. It-tnedija ta’ pjan direzzjonali mill-Kummissjoni sabiex iġġedded il-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp tagħti l-impressjoni li l-Kummissjoni beħsieba li l-ewwel nett tiffoka fuq l-implimentazzjoni tal-aġenda l-ġdida fil-politiki tal-iżvilupp. Din it-tip ta’ prijoritizzazzjoni ma tikkonformax mal-approċċ integrat tal-SDGs li jirrikjedi strateġiji ta’ implimentazzjoni globali u integrati li jkopru l-politiki esterni u interni.

3.6. Biex jiġi stabbilit qafas ta’ governanza għall-implimentazzjoni tal-SDGs, l-UE ser ikollha testendi l-orizzont ta’ ppjanar lil hinn mill-2020. Strateġija globali u fit-tul għal Ewropa sostenibbli b’limitu ta’ żmien sal-2030 u lil hinn (7) għandha tittrasforma l-SDGs f’politiki interni u esterni tal-UE, li jindirizzaw l-isfidi Ewropej speċifiċi flimkien ma’ pjani direzzjonali trasparenti u pjani ta’ azzjoni għal inizjattivi leġislattivi u politiċi u bi skeda ta’ żmien dettaljata sal-2030. Il-Parlament Ewropew appella għal approċċ simili (8).

4. L-immappjar tal-politiki interni u esterni tal-UE

4.1. L-eżerċizzju ta’ mmappjar għandu jsir flimkien ma’ analiżi tal-lakuni fil-politika.

4.1.1. Id-definizzjoni ta’ strateġija politika tal-UE u ta’ pjan direzzjonali biex jintlaħqu l-SDGs tirrikjedi aktar minn sempliċement l-immappjar tal-politiki eżistenti tal-UE. L-immappjar tal-politiki attwali tal-UE skont SDGs individwali ma jippermettix valutazzjoni dwar jekk l-SDGs jistgħux jintlaħqu fl-UE mingħajr ma tittieħed azzjoni ulterjuri. Il-politiki eżistenti jistgħu ma jkunux effettivi, jistgħu jiġu ipperikolati minn politiki oħra jew inkella jista’ jkun hemm xi ostakli oħra. L-immappjar ta’ politiki għandu għalhekk jiġi kkombinat ma’ analiżi tal-lakuni li jidentifikaw nuqqasijiet reali fil-politika tal-UE fir-rigward tas-17-il mira tal-Aġenda 2030 tan-NU u miri relatati.

4.1.2. F’dan il-kuntest, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon in-noti Strateġiċi dwar “Is-sostenibbiltà issa!” imfassal taħt il-patronċinju ta’ Karl Falkenberg, Direttur Ġenerali tad-DĠ “Ambjent”, li jfassal b’mod ċar ir-riformi li l-UE teħtieġ li tagħmel skont l-Aġenda 2030 tan-NU, bl-użu ta’ eżempji minn biss ftit mill-oqsma ta’ politika.

4.1.3. Għad jonqos analiżi komprensiva tal-lakuni tal-SDGs għall-UE. Madankollu, Indiċi u Tabella Operattiva tal-SDGs (SDG Index and Dashboard) ippubblikata dan l-aħħar u valutazzjonijiet oħra mwettqa fl-Istati Membri tal-UE juru li l-SDGs huma aġenda ambizzjuża anke għal pajjiżi bi dħul għoli (9), prinċipalment minħabba l-mod kif dawk il-pajjiżi jipproduċu, jipprovdu u jikkunsmaw prodotti u servizzi u l-impatt negattiv fuq l-ambjent li jirriżulta minn dan. L-isfidi ewlenin għall-pajjiżi tal-UE huma l-SDG 12 dwar il-konsum u l-produzzjoni responsabbli, l-SDG 13 dwar l-azzjoni klimatika, l-SDG 14 u l-SDG 15 dwar il-konservazzjoni tal-ekosistema, il-miri għal agrikoltura u nutrizzjoni sostenibbli u n-nutrizzjoni fl-SDG,2 kif ukoll l-SDG 9 dwar l-industrija, l-innovazzjoni u l-infrastruttura, fejn ġie identifikat nuqqas ta’ investiment.

4.1.4. L-isfidi l-oħra huma l-SDGs “iffukati fuq il-persuni” b’mod partikolari l-SDG 10 dwar it-tnaqqis tal-inugwaljanzi, l-SDG 8 dwar ix-xogħol deċenti u l-impjieg u l-SDG 1 dwar il-faqar, kif ukoll l-SDG 5 dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-SDG 4 dwar l-edukazzjoni.

4.1.5. Ħafna pajjiżi tal-OECD qed jonqsu milli jilħqu l-mira tal-SDG 17 dwar il-kontribuzzjonijiet finanzjarji għall-kooperazzjoni għall-iżvilupp.

4.1.6. Bħala aġenda universali, l-SDGs għandhom ukoll l-għan li jnaqqsu l-impatti ambjentali u soċjali negattivi tal-ekonomiji ta’ pajjiżi bi dħul għoli f’pajjiżi terzi. Kien hemm nuqqas ta’ kejl ta’ dan l-aspett s’issa, iżda hija sfida importanti għall-pajjiżi tal-UE.

4.2. Il-kontribut tal-istrateġiji Ewropej attwali għall-implimentazzjoni tal-SDGs

4.2.1. Il-Kumitat jemmen li l-immappjar tal-politiki tal-UE għandu jiffoka l-ewwel fuq l-għodod ta’ politika li huma ta’ importanza strateġika għat-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE. L-istimi inizjali jindikaw li dawn l-għodod mhumiex suffiċjenti biex ilaħħqu mal-isfida tal-implimentazzjoni tal-SDGs fl-UE (10). L-ebda waħda minn dawn l-istrateġiji ma tkopri l-perjodu ta’ żmien tal-Aġenda 2030.

4.2.2. Taħt il-Kummissjoni Barroso, l-istrateġija Ewropa 2020 ġiet iddikjarata bħala l-istrateġija ġenerali tal-UE, u b’hekk tieħu post l-Istrateġija tal-UE għal żvilupp sostenibbli. Filwaqt li, fil-prinċipju, tkopri t-tliet dimensjonijiet tal-iżvilupp sostenibbli, hija strateġija relattivament qasira b’iffukar Ewropew ċar. Ma tindirizzax il-perspettiva internazzjonali, u lanqas tiddeskrivi l-impatti tal-politiki domestiċi tal-UE fuq partijiet oħra tad-dinja u l-politiki esterni tagħha, inkluż il-kooperazzjoni għall-iżvilupp. Għalhekk, qatt ma kienet kapaċi tiffaċċja l-isfida li tissostitwixxi l-strateġija għall-iżvilupp sostenibbli preċedenti. Żewġ SDGs mhumiex koperti: l-SDG 2 dwar l-ikel u l-agrikoltura u l-SDG 16 dwar il-governanza, filwaqt li oħrajn huma koperti parzjalment biss, eż. l-SDG 6 (dwar l-ilma) u l-SDG 11 (dwar il-bliet).

4.2.3. Fost l-għaxar prijoritajiet tal-President Juncker, żewġ SDGs ma jidhru mkien, jiġifieri l-SDG 14 dwar l-oċeani u l-SDG 15 dwar il-bijodiversità, filwaqt li oħrajn huma koperti biss parzjalment, eż. l-SDG 4 dwar l-edukazzjoni, l-SDG 6 dwar l-ilma, l-SDG 11 dwar il-bliet u l-SDG 12 dwar il-konsum u l-produzzjoni sostenibbli.

4.2.4. Għadd iżgħar ta’ prijoritajiet ntgħażlu fir-Rapport tal-Ħames Presidenti, li jiffoka fuq kwistjonijiet ekonomiċi, finanzjarji, monetarji u fiskali, u jinkludi l-governanza bħala l-ħames suġġett. Ir-rapport fih xi referenzi għal oqsma tal-SDGs, bħalma huma l-enerġija, l-impjieg, l-inklużjoni soċjali u s-sistemi tas-saħħa.

4.2.5. Il-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi (EFSI) attira proġetti fis-setturi li jidhru li huma allinjati ma’ ċerti sfidi tal-implimentazzjoni tal-SDGs: l-enerġija (40 %), l-ambjent u l-effiċjenza fir-riżorsi (12 %), l-infrastruttura soċjali (3 %) (11)

4.2.6. Għadd ta’ SDGs — b’mod partikolari tal-SDG 3 fuq is-saħħa, tal-SDG 5 dwar is-sessi, tal-SDG 10 dwar l-inugwaljanza u tal-SDG 11 fuq il-bliet — ma jkunux indirizzati b’mod adegwat, skont il-prijoritajiet ta’ investiment tematiċi tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (FSIE).

4.2.7. Bl-Istrateġija Globali għall-politika Estera u ta’ Sigurtà tal-Unjoni Ewropea kompletament ġdida, l-UE għandha qafas usa’ li permezz tiegħu tħaddan l-Aġenda 2030 tan-NU f’oqsma bħall-kummerċ, l-iżvilupp, id-demokrazija, id-drittijiet tal-bniedem, l-għajnuna umanitarja, it-tnaqqis tar-riskju ta’ diżastri, it-trasferiment tat-teknoloġija u l-azzjoni klimatika. L-istrateġija sa ċertu punt tindirizza l-SDGs, li huma relatati mal-ħtieġa li jiġi żgurat li l-prosperità tinqasam b’mod globali. Din tiddikjara wkoll li l-SDGs ser jagħtu aktar sustanza lill-ftehim ta’ wara Cotonou li għadu ġej, u li dawn huma xprun għar-rieżami tal-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp.

4.3. Oqsma ta’ politika ewlenin għal bidla trasformattiva

4.3.1. Abbażi tal-analiżi tal-lakuni reali u x-xejriet fil-prestazzjoni tal-UE lejn il-kisba tal-għanijiet u l-miri, il-Kummissjoni għandha tidentifika oqsma ta’ politika ta’ importanza ewlenija għall-bidliet trasformazzjonali meħtieġa. L-azzjoni ta’ politika għandha tiffoka fuq dawn l-oqsma ewlenin, b’inizjattivi ewlenin adegwati, inklużi pjani ta’ azzjoni trasparenti u miri li jridu jintlaħqu. Il-KESE, filwaqt li jqis ukoll il-ħidma preċedenti tiegħu f’dawn l-oqsma, iqis l-oqsma ta’ politika ewlenin li ġejjin bħala essenzjali.

4.3.2.

Tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju, ċirkolari u kollaborattiva

(L-SDGs 7, 8, 9, 11, 12, u 13)

4.3.2.1. Wieħed mill-objettivi ewlenin tal-SDGs huwa li jżomm l-modi ta’ żvilupp fi ħdan il-limiti tal-pjaneta, b’rabta mal-klima, il-konsum tar-riżorsi, il-kwalità tal-arja u l-ilma jew il-protezzjoni tal-bijodiversità tal-art u tal-baħar. Dan jirrikjedi li reġjuni żviluppati bħall-Ewropa fundamentalment inaqqsu l-impronta ambjentali tal-ekonomija abbażi ta’ tranżizzjoni fil-produzzjoni, fil-konsum u fis-soċjetà lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju u ekonomija ċirkolari. It-tranżizzjoni hija opportunità għall-UE biex timmodernizza l-ekonomija tagħha – u b’hekk jiżdiedu l-kompetittività u r-reżiljenza tagħha – u biex ittejjeb il-kwalità tal-ħajja u l-benesseri taċ-ċittadini tagħha.

4.3.2.2. Ġew introdotti pjani direzzjonali fis-7 Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (EAP), fil-qafas għall-klima u l-enerġija 2030, u fil-pjan ta’ azzjoni għall-ekonomija ċirkolari. Madankollu, il-progress fil-prattika għandu ovvjament jitħaffef (12). Il-konsistenza ma’ oqsma ta’ politika oħra għandha tittejjeb u għandhom jiġu indirizzati d-diskrepanzi fl-implimentazzjoni f’ħafna Stati Membri permezz tal-integrazzjoni sħiħa tal-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju u ċirkolari fis-Semestru Ewropew (13). Is-7 EAP u l-pjan ta’ azzjoni għall-ekonomija ċirkolari jeħtieġu mekkaniżmi ta’ implimentazzjoni b’saħħithom u koordinazzjoni attiva ma’ oqsma ta’ politiki oħrajn fi ħdan il-Kummissjoni sabiex jiżguraw riżultat effettiv (14). Djalogu mtejjeb u alleanzi mas-soċjetà ċivili, inklużi n-negozji u t-trejdunjins, huma meħtieġa biex isir progress. Il-politiki attivi dwar l-impjieg għandhom jipprovdu għal tranżizzjoni ġusta (15). Il-politika dwar il-klima għandha tkun ibbażata fuq il-prinċipju tal- “ġustizzja klimatika”, filwaqt li tiżgura li l-ispejjeż u l-benefiċċji tat-tibdil fil-klima – f’termini tal-impatt tiegħu fuq id-drittijiet tal-bniedem, il-faqar u l-ugwaljanza – ikunu kondiviżi b’mod ġust u mhux li jsofru l-gruppi l-aktar vulnerabbli.

4.3.2.3. Għandu jiġi żgurat li s-swieq jappoġġjaw it-transizzjoni ekonomika u l-prezzijiet jirriflettu l-ispejjeż esterni reali tal-emissjonijiet tal-klima u tal-użu tar-riżorsi naturali (16). L-impenji eżistenti biex jitneħħew sussidji ta’ ħsara ambjentali għandhom jiġu attwati u r-riforma tat-taxxa ambjentali għandha tiġi promossa aktar bil-qawwi. Id-disinni ġodda għal swieq tal-enerġija nadifa deċentralizzata fejn il-konsumaturi jsiru wkoll produtturi għandhom jiġu applikati fuq skala akbar. Bl-istess mod, ekonomija kollaborattiva deċentralizzata tippermetti lill-konsumaturi biex jersqu lejn il-mudell tal-ekonomija ċirkolari. L-ekonomija kollaborattiva emerġenti tinvolvi bidla kunċettwali fir-rigward tax-xogħol u se tkun sors ewlieni ta’ impjiegi. F’dan is-settur ġdid ser ikollhom jiġu żgurati d-drittijiet tal-konsumaturi u tal-ħaddiema u l-kompetizzjoni ġusta (17).

4.3.3.

Tranżizzjoni lejn soċjetà u ekonomija soċjalment inklużivi – xogħol deċenti u d-drittijiet tal-bniedem

(L-SDGs 1, 3, 4, 5, 8, u 10)

4.3.3.1. Il-kwistjonijiet ewlenin tal-SDGs huma l-qerda tal-faqar u li jiġi żgurat li kulħadd ikun jista’ jisfrutta l-potenzjal tiegħu b’dinjità u ugwaljanza. B’hekk, l-SDGs jirriflettu l-valuri u l-mudell soċjali tal-Ewropa. Madankollu, id-differenza bejn is-sinjuri u l-foqra fl-Ewropa qed tiżdied f’dawn l-aħħar għexieren ta’ snin, u l-aħħar tmien snin ta’ riċessjoni u l-kriżi finanzjarja, il-politiki tal-awsterità u, f’ċerti każijiet, in-nuqqas ta’ riformi strutturali żiedu aktar il-qgħad u r-rati ta’ faqar, aggravaw l-inugwaljanzi addizzjonali u għamlu aktar pressjoni fuq il-protezzjoni soċjali, li jaffettwaw il-gruppi l-aktar vulnerabbli b’mod partikolari.

4.3.3.2. Il-kisba tal-SDGs tirrikjedi li l-UE tersaq mill-paradigma ekonomika lejn mudell ta’ żvilupp aktar inklużiv li jqassam il-ġid eżistenti b’mod aktar ġust u jżid ukoll ir-reżiljenza ekonomika u finanzjarja (18). Sabiex toħloq l-impjiegi u l-iżvilupp ekonomiku, l-UE għandha toħloq ambjent favorevoli għall-investiment, flimkien ma’ suq intern li jiffunzjona tajjeb, il-kompetittività internazzjonali u żieda fid-domanda domestika.

4.3.3.3. L-SDGs għandhom ikunu raġuni biex jerġgħu jiġu affermati l-miri tal-Istrateġija Ewropa 2020 dwar it-tnaqqis tal-faqar, u dwar l-impjieg u l-edukazzjoni, u biex wieħed jirrifletti dwar modi aktar effiċjenti ta’ kif għandhom jintlaħqu. Objettivi soċjali ewlenin – bħalma huma l-impjieg deċenti, l-eliminazzjoni tal-faqar, it-tnaqqis tal-inugwaljanzi u l-investiment soċjali – għandhom jitqiegħdu fuq l-istess livell tal-kwistjonijiet makroekonomiċi fis-Semestru Ewropew (19). L-ewwel proposta tal-Kummissjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali ma kien fiha ebda riferenza għal SDGs. L-integrazzjoni tal-SDGs għandha tiġi kkunsidrata fit-tħejjija ulterjuri tal-pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kumitat bħalissa qed iħejji Opinjoni dwar Il-Pilastru li l-fehma tiegħu ser ikunu ġenwinament espressi.

4.3.3.4. L-UE għandha tinvesti f’approċċ iktar koerenti u sistematiku għall-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali, il-marġinalizzazzjoni u l-faqar – wieħed li jiffoka fuq gruppi vulnerabbli, b’approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem u li jindirizza wkoll id-diskriminazzjoni bejn is-sessi. Id-Direttiva dwar it-trattament indaqs jeħtieġ tiġi adottata (20).

4.3.3.5. Minbarra l-isfidi tal-qgħad u l-popolazzjoni li qed tixjieħ is-sistemi tas-sigurtà soċjali għandhom jiġu adattati għall-isfidi ġodda, b’mod partikolari dawk ikkawżati minn forom ġodda ta’ impjieg, li jistgħu jwasslu għal xogħol prekarju u l-faqar fost dawk li jaħdmu. Il-potenzjal tal-ħolqien tal-impjiegi ta’ tranżizzjonijiet ekonomiċi ewlenin – bħalma huma l-ekonomija diġitali, b’livell baxx ta’ karbonju u ċirkolari – għandu jiġi sfruttat (21). L-istandards tax-xogħol u ta’ introjtu minimu Ewropew ser jgħin biex tiġi żgurata l-koeżjoni soċjali u territorjali, u r-ridistribuzzjoni tal-ġid u tad-dħul, b’mod ġust (22), b’kont meħud tal-kompetenzi tal-Istati Membri u tal-UE f’dawn il-kwistjonijiet. Il-potenzjal enormi għal ħolqien ta’ impjiegi li għandu l-investiment soċjali għandu jiġi mobilizzat kemm minn atturi pubbliċi kif ukoll dawk privati (23). Sabiex “ħadd ma jitħalla barra”, jeħtieġ li jsir investiment f’edukazzjoni inklużiva u ta’ kwalità, u f’servizzi integrati li jkunu ta’ kwalità għolja u affordabbli sabiex jappoġġjaw lil individwi li huma fil-bżonn.

4.3.3.6. L-intrapriżi soċjali jappoġġjaw l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol filwaqt li jipprovdu prodotti u servizzi affordabbli għal skopijiet soċjetali, eż. servizzi f’ekonomija ċirkolari u b’livell baxx ta’ karbonju deċentralizzata. Dawn għandhom ikunu appoġġjati permezz ta’ inċentivi għal start-ups fl-ekonomija soċjali u permezz ta’ambjent regolatorju abilitanti (24).

4.3.4.

Tranżizzjoni lejn produzzjoni u konsum tal-ikel sostenibbli

(L-SDGs 2, 12 u 15)

4.3.4.1. L-ikel – il-mod kif jitkabbar, jiġi pprodott, ikkonsmat, innegozjat, trasportat, maħżun u kkummerċjalizzat – jirrappreżenta rabta fundamentali bejn il-persuni u l-pjaneta, u huwa t-triq għal tkabbir ekonomiku, inklużiv u sostenibbli (25). L-SDGs, b’mod partikolari l-għanijiet 2 u 12, jipprovdu qafas kruċjali għal azzjoni konġunta biex titmal-popolazzjoni tad-dinja b’mod sostenibbli sal-2030. Tranżizzjoni lejn sistemi tal-ikel aktar sostenibbli li jkopru l-istadji kollha mill-produzzjoni sal-konsum hija ferm meħtieġa. Il-produtturi jeħtieġ li jkabbru aktar ikel filwaqt li jitnaqqas l-impatt ambjentali, filwaqt li l-konsumaturi għandhom jiġu mħeġġin jaqilbu għal dieti nutrittivi u tajbin għas-saħħa b’marka tal-karbonju iżgħar.

4.3.4.2. Ir-riforma tal-PAK introduċiet taħlita ta’ miżuri li jistgħu jitqiesu bħala pass fid-direzzjoni t-tajba (26). It-tranżizzjoni lejn sistemi alimentari sostenibbli tirrikjedi politika komprensiva dwar l-ikel, integrata bi strateġija li tibbaża ħafna fuq il-bijoekonomika, u mhux politika agrikola waħedha. Abbażi tar-rikonoxximent tal-interdipendenza tal-produzzjoni u tal-konsum tal-ikel, irid jiġi żviluppat approċċ adatt ta’ politika Ewropea li jagħti direzzjoni lejn is-sostenibbiltà, is-saħħa u r-reżiljenza (27).

4.3.4.3. F’dan il-kuntest, jeħtieġ li tinstab risposta, b’mod partikolari, għall-kwistjoni mqajma fir-rapport ta’Falkenberg dwar jekk, pereżempju, l-orjentazzjoni tal-agrikoltura Ewropea lejn l-esportazzjoni hija kompatibbli mal-għan li tissaħħaħ il-produzzjoni tal-ikel f’pajjiżi li qed jiżviluppaw.

4.3.4.4. L-UE se jkollha rwol ewlieni fil-kisba tal-għan 12.3 biex il-ħela tal-ikel per capita globali jitnaqqas bin-nofs. Filwaqt li kważi 800 miljun ruħ fid-dinja kollha huma bil-ġuħ, iċ-ċifri juru li terz tal-ikel prodott għall-konsum mill-bniedem jintilef jew jinħela globalment- 100 miljun tunnellata fl-UE biss (28). Il-KESE jilqa’ l-pjan tal-Kummissjoni li toħloq pjattaforma ta’ partijiet interessati biex tgħin fit-tfassil tal-miżuri meħtieġa u biex tiġi kondiviża l-aħjar prattika dwar il-prevenzjoni u t-tnaqqis tal-ħela tal-ikel (29).

4.3.5.

L-investiment fl-innovazzjoni u fil-modernizzazzjoni tal-infrastruttura fuq perjodu ta’ żmien twil, u l-inkoraġġiment favur negozji sostenibbli

(L-SDGs 7, 8, 9 u 13)

4.3.5.1. It-trasformazzjoni tal-ekonomija lejn mudell iktar sostenibbli tirrikjedi tibdil kbir fl-investiment. Huwa stmat li l-kisba tal-SDGs globalment tkun teħtieġ madwar USD 3 triljun (30) ta’ investiment kemm minn sorsi pubbliċi kif ukoll privati. Jinħtieġ pjan olistiku għal mobilizzazzjoni tar-riżorsi finanzjarji fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri. Id-diversi programmi ta’ finanzjament u inizjattivi tal-UE jeħtieġ li jinġabru flimkien.

4.3.5.2. L-UE għandha torjenta l-investiment pubbliku fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw b’mod aktar effiċjenti lejn il-kisba ta’ żvilupp sostenibbli u integrat u għandha tintegra indikaturi tal-SDG fil-finanzjament pubbliku ta’ proġetti ta’ żvilupp. Aktar importanti minn hekk, l-UE għandha tħeġġeġ u żżid l-investiment tas-settur privat f’dawn l-oqsma.

4.3.5.3. Iżda wkoll fi ħdan l-UE l-SDGs jeħtieġu investiment sinifikanti għal modernizzazzjoni tal-infrastruttura u għal negozji sostenibbli. L-ewwel valutazzjonijiet dwar l-implimentazzjoni tal-SDGs fl-UE juru lakuni serji ta’ investiment fl-industrija, fl-innovazzjoni u fl-infrastruttura (31).

4.3.5.4. Hemm vantaġġi kummerċjali ċari fis-sostenibbiltà. Biex tagħmel użu sħiħ minn din l-opportunità, l-UE għandha toħloq ambjent tan-negozju favorevoli li jħeġġeġ l-innovazzjoni, l-intraprenditorija u l-investiment sostenibbli. Xi kumpaniji diġà bdew, iżda hija ta’importanza kbira li l-esperjenzi ta’ negozju sostenibbli li rnexxew jitkattru u jiġu replikati. Approċċi volontarji bħar-Responsabbiltà Soċjali Korporattiva jistgħu jikkontribwixxu b’mod pożittiv għal din it-tranżizzjoni. Dawn għandhom jiġu kkumplementati b’miżuri addizzjonali, bħal miżuri biex iżidu t-trasparenza, jiżviluppaw il-kompetenzi, jiffaċilitaw is-sħubijiet, u jiggwidaw ir-rappurtar tal-kumpaniji. Il-Kummissjoni għandha tivvaluta jekk l-alleanzi ta’diversi partijiet interessati mas-settur privat ikunux strument utli fil-livell tal-UE.

4.3.5.5. Il-programmi ta’ finanzjament tal-UE għandhom ikunu allinjati mal-SDGs. Inizjattivi bħalma huma l-Pjan Juncker, kif ukoll l-istituzzjonijiet finanzjarji u l-banek għall-investiment pubbliku, għandhom rwol determinanti. L-isfida hawn hija li l-kapital jiġi riallokat. L-Unjoni tas-Swieq Kapitali toffri tieqa ta’ opportunità biex jiġi promoss l-investiment sostenibbli (32). Ir-rieżami ta’ nofs it-terminu tal-QFP se jkun opportunità biex l-SDGs jiġu integrati fil-fondi prinċipali tal-UE. L-investiment fit-tul irid jiġi inċentivat u għandhom jitneħħew l-ostakoli (33).

4.3.6.

Ħidma biex il-kummerċ ikun kompatibbli ma’ żvilupp sostenibbli globali

(L-SDGs 12 u 17)

4.3.6.1. F’ekonomija globalizzata, il-kummerċ għandu impatt kruċjali fuq l-iżvilupp sostenibbli fl-UE u mad-dinja kollha. F’diversi SDGs il-kummerċ hu għalhekk meqjus bħala mezz importanti għall-implimentazzjoni tal-Aġenda tan-Nazzjonijiet Uniti għall-2030. Bil-Komunikazzjoni tagħha “Kummerċ għal Kulħadd”, il-Kummissjoni nediet pjan ta’ azzjoni ambizzjuż għal kummerċ u investiment aktar responsabbli li jħares l-istandards soċjali u ambjentali tal-kummerċ u jippromovi l-iżvilupp sostenibbli (34). L-implimentazzjoni tal-SDGs trid tkun sistematikament u effettivament marbuta ma’ dak il-pjan ta’ azzjoni u r-riżultati għandhom jiġu mmonitorjati.

4.3.6.2. Kapitoli ambizzjużi dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli għandhom jiġi inklużi fil-ftehimiet kummerċjali u tal-investiment kollha tal-UE u implimentati u infurzati b’mod effettiv. Id-dimensjoni tal-iżvilupp sostenibbli fil-qafas tad-WTO jeħtieġ li tissaħħaħ (35). L-aħjar mod biex jiġu żgurati standards soċjali, tax-xogħol u tal-ambjent fil-ftehimiet ta’ kummerċ ħieles huwa li jiġi żgurat involviment ħafna akbar tas-soċjetà ċivili waqt in-negozjati u fil-proċess ta’ implimentazzjoni u monitoraġġ (36).

4.3.6.3. Il-Kummissjoni għandha tadotta strateġija għall-promozzjoni ta’ xogħol deċenti fil-ktajjen tal-provvista globali (37). Għandu jiġi pprovdut appoġġ għal inizjattivi minn diversi partijiet interessati biex tiġi promossa d-diliġenza dovuta fil-ktajjen ta’ provvista globali.

4.4. Governanza aħjar għal żvilupp sostenibbli

4.4.1. B’appoġġ għall-attivitajiet f’oqsma ta’ politika ewlenin, l-UE teħtieġ li tevalwa u ttejjeb il-koordinazzjoni orizzontali u vertikali tal-politiki għal implimentazzjoni effettiva tal-Aġenda 2030 tan-NU. Governanza aħjar hija element abilitanti ewlieni tal-iżvilupp sostenibbli (38), u koordinazzjoni aħjar huwa approċċ kruċjali biex tintlaħaq koerenza politika.

4.4.2. L-UE teħtieġ li ttejjeb il-koerenza tal-politiki tagħha u b’mod konsistenti tiggwidhom lejn żvilupp sostenibbli bbilanċjat. Il-mekkaniżmu eżistenti għal “koerenza tal-politika għall-iżvilupp” għall-integrazzjoni ta’ konsiderazzjonijiet ta’ politika f’oqsma oħrajn għandu jiġu eżaminat bir-reqqa, imsaħħaħ u mogħti kunċett ġdid fi strument li jipprovdi “koerenza tal-politika għall-iżvilupp sostenibbli” u marbut ma’ sforzi ta’ koordinazzjoni orizzontali oħra.

4.4.3. Il-Kummissjoni għandha wkoll tikkunsidra kif għodod ta’ “regolamentazzjoni aħjar” jistgħu jintużaw biex jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-SDGs. Il-linji gwida dwar il-valutazzjoni tal-impatt għandhom jiġu riveduti kif meħtieġ, pereżempju bl-introduzzjoni ta’ kriterju ta’ sostenibbiltà fil-valutazzjonijiet tal-impatt għal leġislazzjoni ġdida.

4.4.4. Sabiex tintegra l-SDGs fis-setturi ta’ politika rilevanti kollha, il-Kummissjoni għandha tuża l-prinċipji gwida tal-Aġenda 2030 bħala qafas għar-rieżami tal-leġislazzjoni u t-tfassil tal-politika tal-UE, b’mod partikolari b’referenza għal approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem u l-prinċipju li “ħadd ma jitħalla’ lura”.

4.4.5. Fuq il-bażi tal-indikaturi tal-SDGs globali u kkumplementati minn indikaturi Ewropej adatti, l-UE għandha tistabbilixxi sistema ta’ monitoraġġ u reviżjoni tal-SDGs li tkun ikkoordinata mal-monitoraġġ fl-Istati Membri tal-UE u torbot mal-monitoraġġ globali fil-livell tal-HLPF.

4.4.6. Għandhom jiġu introdotti wkoll indikaturi tal-SDGs fil-proċessi eżistenti ta’ monitoraġġ u evalwazzjoni tal-politiki. Dan japplika b’mod partikolari għas-Semestru Ewropew bħala l-mekkaniżmu ta’ governanza tal-UE ċentrali, li għandu jiġu adattat għall-implimentazzjoni tal-SDGs.

4.4.7. It-tisħiħ tar-rwol ta’ indikaturi ta’ sostenibbiltà fil-proċess tal-allokazzjoni tal-baġit leġislattiv jkun lieva importanti fl-implimentazzjoni tal-iżvilupp sostenibbli. Il-kriterji ta’ kondizzjonalità fil-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej għandhom jiġu adattati għall-implimentazzjoni tal-SDGs.

4.4.8. Għandu jingħata appoġġ lill-inizjattiva tan-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli (ESDN) biex tiġi stabbilita pjattaforma ta’ tagħlim bejn il-pari bejn l-Istati Membri.

4.4.9. L-UE nnifisha għandha tieħu l-inizjattiva u tippreżenta reviżjoni volontarja lis-sessjoni tal-2017 tal-HLPF, bħala l-ewwel organizzazzjoni reġjonali li tagħmel dan. Barra minn hekk, l-UE għandha toħroġ rapporti annwali li jistabbilixxu kif l-azzjoni interna u esterna tal-UE tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-SDGs fil-qasam ta’ prijorità tematika annwali tal-HLPF (39). Is-soċjetà ċivili għandha tkun inkluża b’mod sħiħ fil-preparazzjoni u fil-preżentazzjoni tar-reviżjoni volontarja u r-rapporti tematiċi permezz tal-Forum Ewropew dwar l-Iżvilupp Sostenibbli.

5. Is-soċjetà ċivili bħala xprun

5.1. L-Aġenda 2030 tan-NU tirrikjedi bidla lejn mudell ta’ governanza bejn diversi partijiet interessati, bi rwol ikbar għas-soċjetà ċivili. L-SDGs jistgħu jiġu implimentati biss jekk is-soċjetà ċivili u partijiet oħra interessati jkollhom rwol attiv u jingħataw sjieda. Is-soċjetà ċivili għandha tkun involuta mil-livelli lokali, reġjonali u nazzjonali sal-livelli tal-UE u l-HLPF, f’kull stadju sal-implimentazzjoni.

5.2. Għall-UE u l-Istati Membri tagħha, il-KESE jissuġġerixxi l-ħolqien ta’ Forum Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli biex jinvolvi firxa wiesgħa ta’ organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u partijiet interessati fl-implimentazzjoni tal-SDGs fl-UE, u fil-monitoraġġ u r-rieżami kontinwi tagħha (40). Wieħed mill-ewwel kompiti ta’ dan il-forum għandu jkun li jiffaċilita d-djalogu tas-soċjetà ċivili fil-proċess, li jwassal għall-strateġija tal-UE globali għall-iżvilupp sostenibbli.

5.3. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi programm speċifiku u linja ta’ fondi biex tappoġġja l-bini tal-kapaċità tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili sabiex ikunu jistgħu jipparteċipaw b’mod sħiħ f’dan il-proċess. Il-programmi ta’ bini tal-kapaċità eżistenti jeħtieġ li jkunu miftuħin b’mod aktar espliċitu għal dawk l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jaħdmu fuq kwistjonijiet domestiċi li qed jagħmlu xogħol “ta’ tqarrib” b’rabta mal-komponenti interni u esterni, fl-integrazzjoni tal-SDGs u fi kwistjonijiet ta’ governanza.

Brussell, il-21 ta’ Settembru 2016. Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew Georges DASSIS

(1) COM(2015) 610 final.

(2) Il-konferenza dwar Kif l-Ewropa tista’ tiġi involuta fl-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli fit-30 u 31 ta’ Mejju 2016, koorganizzata mill-Presidenza Netherlandiża, il-KESE, in-Netwerk ta’ Soluzzjonijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDSN) u l-Karta tal-SDGs Netherlandiża; il-konferenza tal-KESE dwar Il-passi li jmiss għal futur Ewropew sostenibbli, 7 ta’ Lulju, 2016; il-konferenza IDDRI dwar Żvilupp Sostenibbli: Wasal iż-żmien!, Pariġi, 10 u 11 ta’ Mejju 2016; il-konferenza IASS dwar L-attivazzjoni tal-SDGs fil-Ġermanja1-3 ta’ Mejju 2016.

(3) Oponjoni tal-KESE dwar “Forum tas-Soċjetà Ċivili Ewropea dwar l-Iżvilupp Sostenibbli” (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 73).

(4) Sostenibbiltà issa! Noti Strateġiċi taċ-Ċentru Ewropew ta’ Strateġija Politika, Ħarġa 18, 20 ta’ Lulju 2016.

(5) Op. cit.

(6) Diskors mill-Viċi President tal-Kummissjoni, Frans Timmermans fis-Summit tan-NU fis-27 ta’ Settembru 2015.

(7) Punt 4.3.3 tal-Opinjoni tal-KESE dwar “Evalwazzjoni tal-Istrateġija tal-Ewropa 2020 strategy għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv” (ĠU C 12, 15.1.2015, p. 105); Opinjoni tal-KESE dwar “Forum tas-Soċjetà Ċivili Ewropea dwar l-Iżvilupp Sostenibbli”, (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 73).

(8) Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew 2016/2696(INI)

(9) SDSN, Bertelsmann Stiftung, SDG Index & Dashboard, Lulju 2016; Niestroy, How are we getting ready? DIE dokument ta’ diskussjoni, 9/2016.

(10) Bħala bażi għal din l-istima f’paragrafi 4.2.2 – 4.2.7 ara Niestroy (2016), pp. 38-45; Kummissjoni Ewropea, DĠ għal Riċerka u Innovazzjoni (2015) Ir-rwol tal-politiki tax-xjenza, it-teknoloġija u l-innovazzjoni biex jippromovu l-implimentazzjoni tal-SDGs.

(11) COM(2016) 359 final.

(12) Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Protokoll ta’ Pariġi – Pjan ta’ azzjoni għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima globali wara l-2020”( ĠU C 383, 17.11.2015, p. 74); Opinjoni tal-KESE dwar “Strumenti bbażati fuq is-suq” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 1).

(13) Opinjoni tal-KESE dwar “Strumenti bbażati fuq is-suq” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 1).

(14) Opinjoni tal-KESE dwar “L-ekonomija Ċirkolari” (ĠU C 264, 20.7.2016, p. 98).

(15) Opinjoni dwar Koalizzjoni biex jiġu ssodisfati l-impenji tal-Ftehim ta’ Pariġi, adottata fl-14 ta’ Lulju 2016 (għadha mhix ippubblikata fil-ĠU).

(16) Opinjoni tal-KESE dwar “Strumenti bbażati fuq is-suq” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 1); Opinjoni tal-KESE dwar “Disinn ġdid tas-suq tal-enerġija” (ĠU C 82, 3.3.2016, p. 13); Opinjoni tal-KESE dwar “Inwasslu Patt Ġdid għall-Konsumaturi tal-Enerġija” (ĠU C 82, 3.3.2016, p. 22).

(17) Opinjoni tal-KESE dwar “Konsum kollaborattiv jew parteċipattiv, mudell ta’ sostenibbiltà għas-seklu 21” (ĠU C 177, 11.6.2014, p. 1); Opinjoni tal-KESE dwar “L-ekonomija kollaborattiva u l-awtoregolazzjoni” (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 36).

(18) Opinjoni tal-KESE dwar “L-impatt tal-investimenti soċjali fuq l-impjieg u l-fondi pubbliċi” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 21); “Prinċipji għal sistemi tal-benefiċċji soċjali effettivi u affidabbli” (ĠU C 13, 15.1.2016, p. 40).

(19) Opinjoni tal-KESE dwar “L-impatt tal-investimenti soċjali fuq l-impjieg u l-fondi pubbliċi” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 21); Opinjoni tal-KESE dwar “Il-ġlieda kontra l-faqar” (ĠU C 133, 14.4.2016, p. 9).

(20) COM(2008) 426.final

(21) Opinjoni tal-KESE dwar “Inzjattiva għal Impjiegi Ekoloġiċi: jiġi sfruttat il-potenzjal tal-ekonomija ekoloġika għall-ħolqien tal-impjiegi” (ĠU C 230, 14.7.2015, p. 99); Opinjoni tal-KESE dwar “Is-soċjetà diġitali: aċċess, edukazzjoni, taħriġ, impjieg, għodod għall-ugwaljanza” (ĠU C 451, 16.12.2014, p. 25); Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn ekonomija ta’ suċċess immexxija mid-dejta” (ĠU C 242, 23.7.2015, p. 61).

(22) Opinjoni tal-KESE dwar “Introjtu minimu Ewropew u indikaturi tal-faqar” (ĠU C 170, 5.6.2014, p. 23).

(23) Opinjoni tal-KESE dwar “L-impatt tal-investimenti soċjali fuq l-impjiegi u l-fondi pubbliċi” (ĠU C 226, 16.7.2014, p. 21).

(24) Opinjoni tal-KESE dwar Il-bini ta’ ekosistema finanzjarja għall-intrapriżi soċjali (ĠU C 13, 15.1.2016, p. 152).

(25) FAO and the 17 Sustainable Development Goals: http://www.fao.org/3/a-i4997e.pdf.

(26) Opinjoni tal-KESE dwar “Sistemi tal-ikel aktar sostenibbli” (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 64).

(27) Op. cit.

(28) COM(2016) Estimates of European food waste levels; http://www.eu-fusions.org/phocadownload/Publications/Estimates%20of%20European%20food%20waste%20levels.pdf

(29) Ara n-nota f'qiegħ il-paġna 26.

(30) IDDRI, 2015 Issue Brief: http://www.iddri.org/Publications/Three-commitments-governments-should-take-on-to-make-Sustainable-Development-Goals-the-drivers-of-a-major-transformation.

(31) Tabella 2016; p. 28.

(32) UNEP Inquiry, Building a sustainable Financial System in the European Union, p. 5: http://web.unep.org/inquiry.

(33) Opinjoni tal-KESE dwar “Bażi għat-Taxxa Korporattiva Konsolidata Komuni (CCCTB)” (ĠU C 327, 12.11.2013, p. 11).

(34) COM(2015) 497 final.

(35) Opinjoni tal-KESE dwar “Il-kummerċ, it-tkabbir u l-iżvilupp” (ĠU C 351, 15.11.2012, p. 77); Opinjoni tal-KESE dwar “Il-finanzjament tal-iżvilupp – il-pożizzjoni tas-soċjetà ċivili” (ĠU C 383, 17.11.2015, p. 49).

(36) Opinjoni tal-KESE dwar “Kummerċ għal kulħadd”: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=uriserv%3AOJ.C_.2016.264.01.0123.01.FRA&toc=OJ%3AC%3A2016%3A264%3ATOC

(37) Opinjoni tal-KESE dwar “Xogħol diċenti fil-ktajjen tal-provvista globali” (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 17).

(38) “Fl-aħħar mill-aħħar, kollox għandu x’jaqsam ma’ governanza”, diskors tal-Kummissarju Timmerrmans waqt is-Summit tan-NU, 27 ta’ Settembru 2015.

(39) Opinjoni tal-KESE dwar l-Aġenda 2030 — Unjoni Ewropea impenjata lejn l-appoġġ ta’ għanijiet tal-iżvilupp sostenibbli globalment, għadha mhix ippubblikata fil-ĠU.

(40) Oponjoni tal-KESE dwar “Forum tas-Soċjetà Ċivili Ewropea dwar l-Iżvilupp Sostenibbli” (ĠU C 303, 19.8.2016, p. 73).